comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. I lli ñ audier̃t: in quoꝵ ocłis fuit.
Illi audiert: in quoꝵ aurib sonuit.
Illiꝰ enĩ eccłe uenture de gentib ty¬
pũ gerebat mulier: que fluxũ san¬
guinis patiebat᷑. Tangebat. & non
uidebatur. N esciebat᷑: et sanabatur
figura quippe erat ꝗd añe int̾roga¬
uit. qͥs me tetigit: qͦsi s ignoratã
sanauit. Sic fecit et gentib. Non
eum didicimꝰ in carne. & meruimꝰ¬
eius carnẽ manducare: et in carne
euis mẽbra eẽ. Quare : ͦ quia misit
ad nos. Quos: p̃recones suos. disci¬
płos suos. seruos suos. redẽptos suos.
quos creauit: s quos et redemit
frẽs suos. Totum parũ dixi mẽbra
sua: seipsum. Misit enĩ ad nos mẽ¬
bra sua: et fecitꝰ mebra sua. Tam̃
scđm speciem corporis quã udeiui¬
derunt et contempser̃t. non apud
nos fuit xp̃e: quia & hoc de illo die¬
tũ erat sicut apłs dicit. Dico enĩ
cristum ministrũ fuisse circũcisio¬

Expanded text:
mihi . Illi non audierunt in quorum oculis fuit; mihi . Illi non audierunt in quorum oculis fuit; illi audierunt in quorum auribus sonuit. 11. Illius enim Ecclesiae venturae de Gentibus typum gerebat mulier quae fluxum sanguinis patiebatur: tangebat, et non videbatur; nesciebatur, et sanabatur. Figura quippe erat, quod Dominus interrogavit, Quis me tetigit? Quasi ignorans ignoratam sanavit : sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare? Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit enim ad nos membra sua, et fecit nos membra sua. Tamen secundum speciem corporis quam Judaei viderunt et contempserunt, non apud nos fuit Christus: quia et hoc de illo dictum erat, sicut et Apostolus dicit, Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
rus gentes: non enĩ sciebant quod
turus enĩ erat dñs ad gentes. non
p̃sentia corporis sui: s tam̃ pedibus
suis. Qͥ erant pedes eius: quos con¬
culcare uolebat ꝑsequendo saulus:
quando ei caput el amauit. Saule
saule: qͥd me ꝑsequeris: quis ẽ hie
sermo quẽ dixit: queretis me & ñ
inuenietis: ⁊ ubi ego sũ uos ñ potes¬
tis uenire: Unde hoc dixit dñs nes¬
cier̃t: et tam̃ aliqͥd quod futurum
erat nescientes p̃nunciauer̃t. Drxit
enĩ hoc dñs qr locũ si tam̃ locus di¬
cendꝰ est. id ẽ sinũ patris unde nũ¬
quã discessit unigenitus filius: ñ illi
nouerant nec cogitare idonei erats:
lbi exat xp̃e: Unde ñ recessit
nebat xp̃c. Unde hoc cordi humano
tellexert̃: et tam̃ ex hac occasione
salutem nr̃am p̃dixert̃. qd̾ dñs itu¬
rus ẽẽt ad dispersionẽ gentiũ: ⁊ im¬
pleturus qd̾ legebant et ñ intellige¬
bant. ꝑ opłs quẽ non cognoui ser¬
uiuit mͥ: in obauditu auris obaudiuit

Expanded text:
rus gentes? Non enim sciebant quid rus gentes? Non enim sciebant quid turus enim erat Dominus ad Gentes, non praesentia corporis sui, sed tamen pedibus suis. Qui erant pedes ejus? Quos pedes conculcare volebat persequendo Saulus, quando ei caput clamavit: « Saule, Saule, quid me persequeris » ? « Quis est hic sermo, quem dixit: Quaeretis me, et non invenietis; et ubi ego sum, vos non potestis venire? » Unde hoc dixit Dominus, nescierunt, et tamen aliquid quod futurum erat, nescientes praenuntiaverunt. Dixit enim hoc Dominus, quia locum, si tamen dicendus est locus, id est sinum Patris unde nunquam discedit unigenitus Filius, non illi noverant; nec cogitare idonei erant ubi erat Christus, unde non recessit nebat Christus. Unde hoc cordi humano tellexerunt; et tamen ex hac occasione salutem nostram praedixerunt, quod Dominus iturus esset ad dispersionem Gentium, et impleturus quod legebant et non intelligebant, Populus quem non cognovi, sermihi, in obauditu auris obaudivit
Abbreviated transcription (Latin):
et in celo se esse dicebat. Sic ue¬
nit: ut inde ñ absceðet. Sic redi¬
it: ut nos non derelinqueret. Qld
miramini : d̾s hoc facit. Homo e¬
nim scđm corpus in loco ẽ: & de lo¬
co migrat. E cũ ad aliũ locum
uenerit: in eo loco unde uenit ñ
erit. Ds̃ autẽ implet omĩa. ⁊ ubi¬
q totus ẽ: non scdm spatia tenet᷑
Ideo ait : ubi ego sũ. uos ñ potes¬
tis uenire. Nec dixit ñ poteritis:
s ñ potestis. Tales enĩ erant t̾c
qui non possent. Nã ut sciatiꝰ ñ
hoc ad desꝑationẽ dictũ. & disci¬
płis suis dyxit tale aliqͥd: qͦ ego
uaddo non potestis uenire. cũ ꝓ ilł
orans dixerit. pat̾ uolo ut ubi ego
sũ ⁊ ipsi sint mecũ. Deniq hoc pe¬
tro exposuit: et ait illi. Quo ego
uado non potes me mͦ sequi: seque¬
ris autẽ postea. Dixer̃t gͦ iudei: ñ
ad ipsũ. s ad seipsos. Quo hic iturꝰ¬
ẽ: qr non inueniemꝰ eũ : nũquid in
dispsionẽ gentiũ iturus ẽ: & doctu¬

Expanded text:
et in coelo se esse dicebat. Sic veet in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur ideo ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sest, quia non inveniemus eum? Nunquid in dispersionem gentium iturus est, et doctu
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃ ignosce illis: qr nesciunt quid
faciunt. Hidebat quosdã suos: int̃
multos alienos. Illis iam petebat ue¬
niam: a quib adhuc accipiebat
iniuriam. Non enĩ attendebat qd
ab ipsis moriebat᷑: s qr ꝓ ipsis mo¬
riebatur. Multũ est quod illiꝰ con¬
cessũ est. & ab ipsis et ꝓ ipsis: ut
nemo de sui peccati dumissione de¬
peret : quando & illi ueniã meru¬
erunt qui xp̃m occider̃t. Mortu¬
At uero illi uiderunt cristum su¬
o scelere morientem: et crediderus
in xp̃m siuis sceleribus ignos¬
centem: quousq biberent sangui¬
nem quẽ fuderant. de sua salute
tis me ⁊ non inuenietis: et ubie
go sũ uos non potestis uenire: q
quesituri illũ erant post resurrec¬
tionẽ cõpuncti. Nec dixit ubi ero:
s ubi sum. Semꝑ enĩ ibi erat xp̃e:
quo fuerat rediturus. Sic enim
uenit : ut non recederet. Unde
alio loco ait. Nemo ascendit in
hominis qui ẽ in celo. Non dixit
qͥ fuit in celo. In terra loquebat᷑:

Expanded text:
Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimissione desperet, quando illi veniam meruerunt, qui Christum occiderunt. MortuAt illi uiderunt Christum suo scelere morientem, et crediderunt in Christum suis sceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute tis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in hominis, qui est in coelo : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere p̃sentem: et postea quȩ¬
siuer̃t. cũ uiderunt in eũ multitu¬
dinem iam credentẽ. Magna enim
signa Fata sunt etiam cũ dñs re¬
surrexit: et ascendit in celum. Lẽ
ꝑ discipłos facta sunt magna: sed
ille ꝑ illos qͥ & ꝑ seipsum. Ipse qͥp¬
pe illis dixerat : sine me nichil po¬
testis facere. Quando elaudus ille
qui sedebat ad portam ad uocẽ petͥ
surrexit. et suis pedib ambulauit.
ut homines mirarent᷑. sic eos allocu¬
tus est petrus. q ñ in sua potestate
ista fecit. s in uirtute illiꝰ quẽ ipsi
occidert: multi compuncti st̃ corde.¬
& dixer̃t. Quid faciemꝰ: uider̃t enĩ
se ingenti crimine impietatis astͥe¬
tos : quando illũ occidert̃ quẽ ue¬
nerari et adorare debuerunt: & hoc
putabant esse in expiabile. Magnũ
enĩ facinꝰ erat: cuius consid̾atio il¬
los faceret desꝑare. S ñ debebant
desꝑare : ꝓ qͥbus in cruce pendens
dñs est dignatꝰ orare. Dixerat enĩ.

Expanded text:
agnoscere praesentem, et postea quaeagnoscere praesentem, et postea quaesierunt, cum viderent multitudinem jam credentem. Magna enim signa facta sunt, etiam cum Dominus resurrexit et ascendit in coelum. Tunc per discipulos facta sunt magna; sed ille per illos, qui et per se ipsum: ipse qpe illis dixerat, Sine me nihil potestis facere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ba que suam egritudinẽ cito uidit.
et illiꝰ medicinã sine dilatione cogno¬
uit. Nidete qͥd sibi dixerit turba ip¬
sa cõmota miraculis. Nũquid. xp̃c eũ
uenerit. plura signa facturus est.
Utiq si duo nonerant: hic est. Cre¬
pes uͦ illiꝰ audita multitudinis fide.
et eo murmure quo xp̃e glorificabat᷑.
miser̃t ministros ut eum app̃hen¬
derent. Quem app̃henderent: adhuc
nolentẽ:ͦ qr gͦ non poterant appre¬
hendere nolentẽ : missi st̃ ut audi¬
rent docentem. Qͥ d docentẽ: dixit
gͦ iħe. Adhuc modicũ tempus uob̃¬
cũ sum. Quod modo uultis facere.
facturi estis. s non modo: qr mͦ nolo.
Quare adhue modo nolo:ꝰ qr. adhuc
modicũ tempꝰ uob̃cũ sũ : et tunc ua¬
do ad eum qui misit me. Implere
debeo dispensationẽ meã : et sic ꝑue¬
nire ad passionẽ meã. Queretis me
et non inuenietis: et ubi sũ ego uoᷤ¬
non potestis uenire. Hic iam resur¬
rectionẽ suam p̃dixit. Noluert̃ eum

Expanded text:
ba quae suam aegritudinem cito vidit, ba quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota miraculis: Numquid Christus cum venerit, plura signa facturus est? Utique si duo non erunt, hic est. Crepes vero illi audita multitudinis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut apprehenderent eum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem, missi sunt ut audirent docentem. Quid docentem? Dicit ergo Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo; quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum: et tunc vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. 9. Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vonon potestis venire. « Hic jam resurrectionem suam praedixit: noluerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
ligno. qm̃ sab̃b̃m illucescebat: & in¬
uenti st̃ latrones uruentes. Suppli¬
ciũ quippe erucis ideo durius erat.
qr diutius cruciabat: et om̃s cruei¬
fixi longa morte necabant᷑. Illi aũt
ne manerent in cruce. crurib frac¬
tis. coacti st̃ mori: ut possent inde
deponi. Dñs autẽ inuentus ẽ mortu¬
us: et ammirati st̃ homines. E qui
eũ uiuũ contepsert̃: mortuũ sic mi¬
rati st̃ ut dicerent qͥdam. Here filiꝰ
di ẽ hic. Unde ẽ et illud frẽs ubi
ait querentib. Ego sũ : et illi retro
recedentes. om̃s cȩcidłunt. Erat gͦ
in illo potestas sũma. nec hora coge¬
bat᷑ mori: s horam expectabat qua
oportune fieret uoluntas. ñ qua inui¬
ti impleret᷑ necessitas. De turba autẽ.
multi credider̃t̃ in eum. Numiles &
pauperes saluos faciebat dominus.
Orincipes insaniebant: et ideo medi¬
cũ non solũ non agnoscebant. s etiã
occidere cupiebant. Erat quedã tur¬

Expanded text:
ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admirati sunt homines: et qui eum vivum contempserunt, mortuum sic admirati sunt, ut dicerent quidam, Vere Filius Dei est hic . Unde est et illud, fratres, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus. Principes insaniebant; et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam tur
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝓpt̾ nonnullos hoc loquor. qͥ eũ
audierint ñdũ uenit hora eiꝰ edifical¬
tur ad credenda fata: et fiuint cor¬
da eoꝵ repba. Ut gͦ noueritis pocesta¬
tem morientis. ipsam passionẽ recolite.
erucifixũ intuemini. Dixit in ligno
pendens: sicio. Illi hoc audito in ha¬
rundine ꝑ spongiam obtulert̃ ei ace¬
tum in cruce: accepit et ait. ꝑfectũ
ẽ. et inclinato capite tradidit spm̃.
uidetis potestatem morientis: qr hoc ex¬
pectabat donec omĩa complerentur
que de illo p̃dicta fuerant ante mor¬
tem futura. Dixerat enĩ ꝓpħa. Dedert̃
in escam meam fel: et in siti mea po¬
tauer̃t me acceto. Expectabat ut hec
omĩa cõplerent᷑. Postea quã cõpleta
st̃ dixit. Perfectũ est. E abscessit po¬
testate : qr non uenerat necessitate.
Ideo qͥdam plus mirati st̃ istam potes¬
tatem morientis : quã potestatẽ mi¬
racula facientis. N entũ est enĩ ad
erucem ut corpora deponerent᷑ de

Expanded text:
tis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum tis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum audierint, nondum venit hora ejus, aedificantur ad credenda fata, et fiunt corda eorum fatua: ut ergo noveritis potestatem morientis, ipsam passionem recolite, crucifixum intuemini. Dixit in ligno pendens, Sitio. Illi hoc audito, in arundine per spongiam obtulerunt ei acetum in cruce: accepit, et ait, Perfectum est; et inclinato capite, reddidit spiritum. Videtis potestatem morientis, quia hoc exspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: posteaquam completa sunt, dixit, Perfectum est; et abscessit potestate, quia non venerat necessitate. Ideo quidam plus mirati sunt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim ad crucem, ut corpora deponerentur de
Abbreviated transcription (Latin):
et alii transeuunt. alii ueniunt. nul¬
lus manet: et mom̃ta quib loqͥmur
inuicem expellunt. nec stat prima
sillaba. ut sonare possit scda. Ex qͦ
loquimur. aliquantũ seniumꝰ. et si¬
ne ulla dubitatione senior sũ mͦ qͦm
mane: ita nicħ s̾tat. nichil fixum
manet in tẽpore. Amare itaq debe¬
mꝰ ꝑ quẽ facta st̃ tempora. ut lib̾e¬
mur a tempore. et figam᷑ in et̾nita¬
te: ubi iam nulla ẽ mutabilitas tẽ¬
iħu xp̃i. factũ esse eũ ꝓpt̾ nos in tẽ¬
pore. ꝑ quẽ facta st̃ tempora: factũ
ẽẽ inter omĩa. ꝑ quẽ facta st̃ omĩa.
factũ esse qd̃ fecit. Factus ẽ enĩ qd̃
fecerat. Factus ẽ enĩ homo qui homi¬
nẽ fecerat: ne ꝑiret qđ fecerat. Se¬
cundũ hanc similitudinẽ iam uene¬
rat hora natiuitatis. et natus erat.
s nondũ uenerat hora passionis: ideo
nondũ passus erat. Deniq ut noue¬
ritis ñ necessitatẽ s potestatẽ morien¬

Expanded text:
et alii transeunt, et alii veniunt; nulet alii transeunt, et alii veniunt; nullus manet: et momenta quibus loquimur, invicem se expellunt, nec stat prima syllaba, ut sonare possit secunda. Ex quo loquimur aliquantum senuimus, et sine ulla dubitatione senior sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum manet in tempore. Amare itaque debemus per quem facta sunt tempora, ut liberemur a tempore, et figamur in aeternitate, ubi jam nulla est mutabilitas temisti, factum esse eum propter nos in tempore, per quem facta sunt tempora; factum esse inter omnia, per quem facta sunt omnia: factum esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem jam venerat hora nativitatis, et natus erat: sed nondum venerat hora passionis, ideo nondum passus erat. 6. Denique ut noveritis non necessitatem, sed potestatem morien
Abbreviated transcription (Latin):
dixit qua cogeret᷑ mori: s qua dig¬
naret᷑ occidi. Tempus enĩ expecta¬
bat quo moreret᷑ : qr tẽpus expec¬
lauit quo nasceret᷑. De hoc tẽpore
apłs loquens ait. Cũ autẽ uenit ple¬
nitudo temporis : misit d̾s filiũ suũ.
Ideo multi dñt. quare non ante ue¬
nondũ uenerat plenitudo temporis:
moderante illo ꝑ quẽ facta st̃ tẽpora.
Sciebat enĩ quando uenire deberet.
Primũ ꝑ multam seriem annoꝵ et
aliquid paruũ uenturũ fuit. Diu
fuerat p̃dicend̃: semꝑ tenendꝰ. Quan¬
to maior iudex ueniebat : tanto p̾co¬
nũ longior series p̃cedebat. Deniq u¬
bi uenit plenitudo temporis: uenit
et ille qͥ nos liberaret a tpͣre. Lib̾a¬
ti enĩ a tempore: uenturi sumꝰ ad
illam et̾nitatem ubi ñ est tempus.
Nec dr ibi : quando ueniet hora.
Dies ÷ enĩ sempitnus : qui nec p̃ce¬
ditur hesterno. nec excludit᷑ erasti¬
no. In hoc autẽ scło uoluunt᷑ dies.

Expanded text:
dixit qua cogeretur mori, sed qua digdixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia et tempus exspectavit quo nasceretur. De hoc tempore Apostolus loquens, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ideo multi dicunt: Quare non ante venondum venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberaret a tempore. Liberati enim a tempore, venturi sumus ad aeternitatem illam, ubi non est tempus: nec dicitur ibi, Quando veniet hora; dies est enim sempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec excluditur crastino. In hoc autem saeculo volvuntur dies,
Abbreviated transcription (Latin):
nitus filius qͥ est in sinu patris. ipse
enarrauit. E patrẽ non cognoscet.
nͥ filiꝰ: et cui uoluerit filius reuela¬
re. Deniq cũ dixisset s ẽ uerus
qui misit me quẽ uos nescitis. ut os¬
tendet eis unde possent scire quod
nesciebant: subiecit. Ego scio eum.
Ergo a me querite ut sciatis eum.
Quare autẽ. scio eum:  quia ab ipso
sũ: et ipse me misit. Nł agnifice utrũ¬
q monstrauit. Ab ipso inquit sum.¬
quia filius de patre: et qͥcqͥd ẽ filiꝰ.
lum̃. Ad hoc gͦ ꝑtinet qd̃ dixit: ab
ipso sum. Q uod autẽ uidetis me in
carne : ipse me misit. Ubi audis ipse
me misit. noli intelligere nature: di¬
similitudinẽ: sed generantis auctori¬
nondum uenerat hora eius. Hoc est
qr nolebat. Quid ẽ enĩ nondũ uene¬
rat hora eiꝰ: Non enĩ dñs sub fato
natus ẽ. Hoc nec de te credendũ ẽ.
neq de illo ꝑ quẽ factus es. Si tua
hora uoluntas est illiꝰ: illiꝰ hora que
ẽ nisi uoluntas sua:ͦ Non gͦ horam

Expanded text:
qui est in sinu Patris, et ipse narravit: et Patrem nemo cognovit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. « Denique cum dixisset: sed est verus, qui misit me, quem vos nescitis, ut ostenderet eis, unde possint scire quod nesciebant, subjecit: Ego scio eum. 538 Ergo a me quaerite, ut sciatis eum. Quare autem scio eum? Quia ab ipso sum, et ipse me misit. Magnifice utrumque monstravit. Ab ipso, inquit, sum,quia Filius de Patre: et quidquid est Filius, lumen. Ad hoc ergo pertinet, quod dixit: Ab ipso sum. Quod autem videtis me in carne, ipse me misit. Ubi audis, ipse me misit, noli intelligere naturae dissimilitudinem, sed generantis auctorinondum venerat hora ejus: hoc est, quia nolebat. Quid est enim, nondum venerat hora ejus? Non enim Dominus sub fato natus est. Hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Si tua hora voluntas est illius; illius hora quae est, nisi voluntas sua? Non ergo horam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ẽ cuius est arra.ͦ Sed qͥd ẽ qdđ
ait: nondũ erat sp̃c datus. qr iħe¬
spẽ dei apud dm̃: s nondũ erat in
eis qͥ crediderant in iħm. Ita enĩ dis¬
posuit dñs iħe. non eis dare sp̃m is¬
tũ de quo loqͥmur: nisi post resur¬
rectionẽ suam. & hoc ñ sine causa.
forte si quexramꝰ ianuam. ut inueni¬
amus: et si pulsemꝰ. aperit ut intre¬
mus. Pietas pulsat non manus. qũ aꝗͣ.
pulset & manꝰ: si ab oꝑib miscđie ñ¬
minꝰ statuerit iħe xp̃e non nisi cum
querendũ est ne quẽ forte moueat
quomodo nondũ erat spe in homini¬
bus scĩs. cũ de ipso dño recens nato

Expanded text:
quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, Non enim erat Spiritus datus, quiapud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si ab operibus miseristus statuerit nonnisi cum quaerendum est, ne quem forte moveat, quomodo nondum erat Spiritus in hominibus sanctis, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiuis sp̃c testis est. Sic et que di st̃
nemo scit nͥ sp̃c dei. Nos cũ spũ nostm.
d̾s cũ suo. Ita tam̃: ut d̾s cũ suo spũ
sciat etiam qͥd agatur in nob̃. Nos
autẽ sine eiꝰ spũ. scire non possumꝰ
quid agatur in deo. Os̃ autem scit
in nob̃: et quod ipsi nescimꝰ in nob̃.
Nam infirmitatẽ suam petrus nesci¬
ebat. quando a dño quod ter eũ eẽt
negaturus audiebat: et eger se igno¬
rabat. medicus egrũ sciebat. Sunt
gͦ quedam que d̾s nouit in nob̃: nes¬
cientib nob̃. Tam̃ quantũ ad hoĩes
ꝑtinet: nemo sic se nouit. quomodo
ipse homo. Alius nescit qͥd in illo aga¬
tur: s spẽ eiꝰ nouit. Accepto autẽ spũ
d̾i: discimus & quid agat᷑ in deo. Ñ
totũ: qr non accepimus totũ. De pig¬
nore multa nouimꝰ. Pignus enĩ acce¬
pimꝰ: & huius pignoris plenitudo
postea dabit᷑. Interim in hac peregͥ¬
natione pignus nos consolet᷑ : qr qui
nos dignatus ẽ obpignerare. mul¬
tũ paratus ẽ dare. Si talis ẽ arra.

Expanded text:
c et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eugłista glorificationẽ: dedit
discipłis suis sp̃m scm. Deinde cõmo¬
ratus cũ eis quadraginta dies ut li¬
ber actuum apłoꝵ demonstrat: ipsis
uidentib et uidendo deducentib. as¬
cendit in celum. Ibi peractis decem
dieb die pentecostes misit desuper
spm̃ scm̃. Quo sicut dixi qͥ fuerant
in uno loco congregati accepto im¬
pleti: om̃ium gentium linguis lo¬

Expanded text:
dicit Evangelista glorificationem, dedit dicit Evangelista glorificationem, dedit discipulis suis Spiritum sanctum. Deinde commoratus cum eis quadraginta dies, ut liber Actuum Apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes misit desuper Spiritum sanctum. Quo, sicut dixi, qui fuerant in uno loco congregati, accepto impleti, omnium gentium linguis lo
Abbreviated transcription (Latin):
scõ agnouerit symeon: agnouerit
eciã anna uidua ꝓpħissa: agnouerit
iohes ipse qͥ eũ baptizauit. Impletꝰ
spũ scõ zacharias multa dixit: spm̃
scm̃ ipsa maria ut dñm conciperet
accepit. Multa gͦ indicia p̃cedentis
spẽ scĩ habemꝰ: antequã dñs glorifi¬
caretur. resurrecꝰtione carnis sur. Ñ
dationis huius qui omĩno ante ñ
apparuerat: de ipso hic d̾r. Nusquã
enĩ legimꝰ ante congregatos homi¬
nes. accepto spũ scõ. lingus om̃iũ
gentiũ locutos fuisse. Post resurree¬
tionẽ autem suam pͥmum quando
apparuit discipłis suis: dixit illis.
Accipite sp̃m scm̃. De hoc gͦ spũ dic¬
tũ est. non erat sp̃ce datus: quia iħe
nondũ erat glorificatus. & insuffla¬
uit in faciem eoꝵ qͥ flatu pͥmum
hominẽ uiuificauit. & de limo
erexit. quo flatu animã dedit mẽbris:
significans eũ se esseꝰ insufflauit in
faciem illoꝵ. ut a luto exurgerent: et
luteis oꝑib renunciarent. Tunc pri¬
mũ post resurrectionẽ suam dñs qͣm

Expanded text:
on, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : impletus Spiritu sancto Zacharias multa dixit ; Spiritum sanctum ipsa Maria, ut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae. Non edationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum quando apparuit discipulis suis, dixit illis: Accipite Spiritum sanctum. De hoc ergo dictum est, Non erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Et insufflavit in faciem eorum , qui flatu primum hominem vivificavit, et de limo rexit, quo flatu animam membris dedit ; significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam Dominus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lem potũ inuitasset. qͥd bibentib ꝓ¬
pinasset dicens. Hoc autẽ dicebat de
spũ quẽ accepturi erant credentes
homo habet in se ꝓpriũ spm̃. de quo
comendarem. Animus enĩ cuiusq ꝓ
lus apłs. Quis enĩ scit hominũ que
st̃ hominis: nisi spẽ hominis qͥ in ip¬
so ẽ: ͦ deinde adiunxit sic. E que di

Expanded text:
alem potum invitasset, quid bibentibus proalem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes homo habet in se proprium spiritum, de quo commendarem. Animus enim cujusque, lus apostolus, Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? deinde adju
Abbreviated transcription (Latin):
dilexeris : sepelire festinas. Decus gͦ
corporis animus : decus animi deus.
Clamat gͦ dñs ut ueniamꝰ et biba¬
mus si intus sitiamus. & dicit: quia
cum biberimus flumina aquȩ uiue
rioris hominis: concientia cordis est.
bibito gͦ isto liquore. uiuescit purga¬
ta conscientia: et hauriens fontẽ ha¬
bebit. & etiam ipsa fons erit. Qͥd est
fons. uel qͥd est fluuius. qui manat
de uentre int̾ioris hominis : beniuo¬
lentia : qua uult consulere proximo.
Si enĩ putet quia qđ̃ bibit soli ipsi
debet sufficere: non fluit aqua ui¬
ua de uentre euis. Si autẽ ꝓximo
festinat consulere: ideo ñ siccat᷑. qr
manat. Uidebimus nunc quid sit
qd bibunt qͥ credunt in dño: quia
utiq xp̃iani sumus. et si credimꝰ bibi¬
mus: et unusquissq in seipso debet ag¬
noscere si bibit. et si uiuit ex eo qd̃
bibit. Non enĩ nos deserit fons: si
non deseramꝰ fontem. Exposuit eugł̃is¬
ta ut dixi unde dñs clamasset. ad qͣ¬

Expanded text:
dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae rioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
amico: animus an corpus. S si fideᷤ
amatur : animus amatur. Si beni¬
uolentia amatur: beniuolentie sedes
animus est. Si hoc amas in altero qi
et ipse amat te. animũ amas: quia
non caro sed animus amat. Ideo e¬
nim amas: qr te amat. Quere unde
te amet: et uide qͥd ames. Plus gͦ a¬
matur: et ñ uidetur. Aliquidꝰ uolo
dicere : ubi magis appareat dilecti¬
oni ur̃e quantũ ametur animus:
et quẽadmodũ corpori p̃ponatur.
Illi ipsi lasciui amatores qui corpoꝵ
amplius: quando amant᷑. Nam si
amet et sentiat quia odio habet᷑:
magis irascit᷑ quã diligit. Quare
magis irascitur quã diligit: quia
non ei redditur qđ impendit. Si
gͦ ipsi corpoꝵ amatores redamari
se uolunt. & hoc eos magis delec¬
tat si amentur: quales amatores a
animus facit decus in corpore: sic d̃s
in animo. Non enĩ facit corpori un¬
de ametur : nisi animus. Qui cum
migrauerit : cadauer horreseis. Et
quantũcumq pulchra illa membra

Expanded text:
amico; animus, an corpus? Si fides amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchramplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatoranimus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra
Abbreviated transcription (Latin):
ter: qr est homo interior. E ille qͥ¬
dem interior uisibilis : exterior au¬
tem uisibilis. S melior interior.
quã exterior. E qd̾ non uidetur.
hoc plus amatur. Constat enĩ a¬
mari hominẽ interiorem: quã ex¬
teriorem. Unde hoc constet: unus¬
qͥsq in seipso ꝓbet. Quãuis enim
qui male uiuunt animos suos ad
dicant. uiuere tam̃ uolunt: quod
ñ est nisi animi. Magisq seipsos
indicant qͥ regunt: quã illa que re¬
gunt᷑. Regunt enĩ animi: regun¬
tur corpora. Gaudet quisq uolup¬
tate : et capit de corpore uolupta¬
tem. Sed separa animũ: nil restat
in corpore qdđ gaudeat. et si de
corpore gaudet. animus gaudet.
Si gaudet de domo sua: de se ñ
debet gaudere : & si habet animꝰ
unde oblectetur extrinsecus: si¬
ne deliciis manet intrinsecus: om¬
nino constat hominẽ plus amare
animã suam: quã ecpus suum.
Sed ii in alio homine. plus amat
homo animã quã corpus. Qͥd enĩ
amatur in amico: ubi ẽ amor sin¬
ccrioe et castior: quid amatur in

Expanded text:
ia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in
Abbreviated transcription (Latin):
Nter dissensiones et dubita
lii confundentur. alii doceren¬
t᷑. nouissimo festiuitatis diei
tẽ enĩnsta agebãtur que
ppellatur scenophegia. id
tabernacłoꝵ constructio. de
qua festiuitate meminit ca
niat ad eum. Si sitimꝰ u aliamꝰ. et
non pedib sed affectib. nec migran¬
do s amando ueniamꝰ: quãquam
scđm interiorem hominẽ. et quia¬
mat migrat. Aliud ẽ migrare coe¬
pore: aliud corde. Aligrat corpore:
qui motu corporis mutat locum.
Migrat corde : qͥ motu cordis mutat
affectum. Si aliud amas. aliud ama¬
bas: non ibi es ubi eras. Clamat gͦ
nobis dñs. Stabat enĩ et clamabat.
Si quis sitit ueniat ad me & bibał.
Qui credit in me sieut dicit scrip¬
tura : flumina de uentre eiꝰ flu

Expanded text:
nter dissensiones et dubitatlii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea mniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flum
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ latebat impios. et querebat pi¬
os. Ad hoc enĩ et isti dixert̃. xpistꝰ
cũ uenerit nemo scit unde sit. qi
hanc in illis opinionẽ generauerat
qd̾ ꝑ esayam dictũ est. generationẽ
eius quis enarrabit. Deniq & ipse
dñs ad utrũq respondit. et quia
nouerant eũ unde ẽẽt. et qr non
nouerant: ut accestet᷑ ꝓpħie scẽ qͣ

Expanded text:
Deum latebat impios, et quaerebat piDeum latebat impios, et quaerebat pios. Ad hoc enim et isti dixerunt, Christus cum venerit, nemo scit unde sit; quia hanc illis opinionem generaverat quod per Isaiam dictum est, Generationem autem ejus quis enarrabit ? Denique et ipse Dominus ad utrumque respondit, et quia noverant eum unde esset, et quia non noverant; ut attest
Abbreviated transcription (Latin):
Sed istũ nouimus unde sit. xpistꝰ
autẽ cũ uenerit. nemo scit unde
sit. Hec opinio apud udeos unde
nata ẽ. si considemꝰ scripturas. inue
de.xp̃o: qm̃ natareus uocabitur.
Ergo p̃dyxer̃t̃ unde sit. Rursũ si
locum natiuitatis eiꝰ queramꝰ. tam¬
quã inde sit unde natus ẽ: nec late¬
bat udeos ꝓpt̃ scripturas que ista
p̃dixerant. Nam cũ eum uisa stella
magi quererent adorare. ueneruis
ad herodem: et dixert̃ qͥd querereis.
et qͥd uellent. Ille aut̃e conuocatis
eis qui legem sciebant: quesiuit ab
eis ubi xp̃e nasceret᷑. Illi dixert̃: in
bethleem uide. E testimoniũ etiam
dixert̃. et locũ unde erat origo car¬
nis eiꝰ. et locũ ubi eũ peperit mat
eiꝰ. unde nata ẽ ista opinio apud ui¬
deos quã modo audiuimꝰ. xp̃e cũ ue
nerit. nemo scit unde sit: nisi qr
utrũq p̃dicauerant et p̃nunciaue¬
rant seripture: Scd̾m hominẽ
p̃dixert̃ scripture unde eẽt: scd̃m

Expanded text:
Sed istum novimus unde sit; Christus Sed istum novimus unde sit; Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Haec opinio apud Judaeos unde nata est; si consideremus Scripturas, invequoniam Nazaraeus vocabitur . Ergo praedixerunt unde sit. Rursus si locum nativitatis ejus quaeramus, tanquam inde sit ubi natus est; nec hoc latebat Judaeos, propter Scripturas quae ista praedixerant. Nam cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam dixerant et locum unde erat origo carnis ejus, et locum ubi eum peperit mater ejus; unde nata est ista opinio apud Judaeos, quam modo audivimus, Christus cum venerit, nemo scit unde sit, nisi quia utrumque praedicaverant et praenuntiaverant Scripturae? Secundum hominem praedixerant Scripturae unde esset: secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tum esse in eugłi¬
p. et a nob̃ ut po¬
tuimꝰ disputatũ
uelut occulte ascendit ad diẽ festũ.
ut significaret etiam in ipso die fes¬
to qui celebrabat᷑ a iudeis se occulta¬
ri: et suũ esse mysteriũ. Hodierna
gͦ lectione apparuit potestas: quȩ
putabat᷑ infirmitas. Loquebatur
enĩ palam in die festo: ita ut mira¬
rentur turbe et dicerent qd̃ audi¬
uimꝰ cũ lectio legeretur. Nonne he
est quẽ querebant interficere. et en
palam loquit᷑. & uichil illi dicunt:
Nũquid uere cognouer̃t principes.
qr hic est xp̃e: Quii nouerant qͤ
seuitia querebatur: mirabantur
qua potentia non tenebat᷑. Deinde
non plene intelligentes illiꝰ poten¬
tiam. putauerant ẽẽ principũ sci¬
dem ẽẽ xp̃m: ideo pͤpercert ei que
tanto tp̃re occidendũ quęsiueruis.
Deinde illi ipsi apud seipsos qui
dixerant. nũquid cognouer̃t princi¬
pes qr hic ẽ xp̃e : fecert̃ sibi questio¬
onem qua eis uidetur non ipse esse
xp̃c. Adiungentes enĩ dixerunt.

Expanded text:
se in Evangelio, et a nobis ut potuimus disputatum, velut occulte ascendit ad diem festum, ut significaret etiam in ipso die festo qui celebrabatur a Judaeis, se occultari, et suum esse mysterium: hodierna ergo lectione apparuit potestas, quae putabatur timiditas; loquebatur enim palam in die festo, ita ut mirarentur turbae, et dicerent quod audivimus, cum lectio legeretur, Nonne hic est quem quaerebant interficere? Et ecce palam loquitur, et nihil illi dicunt: numquid vere cognoverunt principes quia hic est Christus? Qui noverant qua saevitia quaerebatur, mirabantur qua potentia non tenebatur. Deinde non plene intelligentes illius potentiam, putaverunt principum dem esse Christum: ideo pepercerunt ei, quem tantopere occidendum quaesierunt. 2. Deinde illi ipsi apud seipsos, qui dixerant, Numquid cognoverunt principes quia hic est Christus? fecerunt sibi quaestionem qua eis videretur non ipse esse Christus: adjungentes enim dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scitis. et unde sim scitis. ⁊ a meipso
ñ ueni. s est uerus qui me misit. quẽ
uos nescitis Hoc est dicere: et me
scitis: et me nescitis. Noc ẽ dicere:
et unde. sim scitis. et unde sim nes¬
citis. Hnde sim scitis: ib̾c a nazarech.
cuiꝰ etiã parentes nostis. Solus enĩ
in hac causa lacebat uirginis partꝰ:
cui tam̃ testis erat ipse maritus. Hoc
eñ poterat fidelit᷑ indicare: qui pos¬
set et maritalit̾ relare. Hoc gͦ ex¬
cepto uirginis partu. totũ nouerans
in iħu: qd̾ ad hominẽ ꝑtinet. facies
ipsius nota erat. patria ipsius nota
erat. genus ipsius notũ erat: ubi na¬
tus erat sciebat᷑. Recte gͦ dixit ⁊ me
nostis. et unde sim scitis scđm car¬
nem: et effigiem hominis quẽ gere¬

Expanded text:
itis, et unde sim scitis; et a meipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gere
Abbreviated transcription (Latin):
lumba intro. Inuenimus hoc I
scriptura. Imputribilib lignis arca
fuerat fabricata: inputribilia lig¬
Quomͦ enĩ in tẽplo lapides uiui de
quib edificatũ ẽ templũ. homines
fideles dicꝰti sunt: Sic ligna impu¬
tribilia homines ꝑseuerantes in fide.
In ipsa gͦ archa ligna imputribilia
erant. Archa enĩ ȩccłia ẽ: ibi bapti¬
rat colũba illa. Archa enĩ illa in
aqua ferebat᷑: ligna imputribilia
intus baptitata st̃. Inuenimꝰ que¬
dã ligna foris baptirata. Om̃s arbo¬
res. quȩ erant in mundo. Ipsa tam̃ a¬
qua erat: ñ erat altera. Omĩs de cȩlo
uenerat. ⁊ de abyssis fontiuĩ. Ipsa erat
aqua in qua baptirata sunt ligna
zata sunt ligna foris. Alissa ẽ colum¬
ba. & primo ñ inuenit requiẽ pe¬
dib suis. redit ad archam: plena e¬
nĩ erant aquis omiã. Et̃ maluit re¬
dire. quã rebaptirari. Coruus autẽ
ille emissus ẽ antequã siccarte aqua.
rebaptizatus redire noluit. Mortu¬

Expanded text:
lumba intro. Invenimus hoc in lumba intro. Invenimus hoc in Scriptura. Imputribilibus lignis arca fuerat fabricata : imputribilia ligQuomodo enim in templo lapides vivi de quibus aedificatur templum, homines fideles dicti sunt; sic ligna imputribilia homines perseverantes in fide. In ipsa ergo arca ligna imputribilia erant; arca enim Ecclesia est: ibi baptizat columba; arca enim illa in aqua ferebatur: ligna imputribilia intus baptizata sunt. Invenimus quaedam ligna foris baptizata, omnes arbores quae erant in mundo. Ipsa tamen aqua erat, non erat altera: omnis de coelo venerat, et de abyssis fontium: ipsa erat aqua in qua baptizata sunt ligna a baptizata sunt ligna foris. Missa est columba, et primo non invenit requiem pedibus suis: rediit ad arcam; plena enim erant aquis omnia, et maluit redire quam rebaptizari. Corvus autem ille emissus est antequam siccaret aqua: rebaptizatus redire noluit; mortu
Abbreviated transcription (Latin):
le qui ñ erat in eccłia columba sed
coruus: qr ea quȩ sua st̃ querebat.
potentiã magis amauerat quã uis¬
dabant. s qr ipsis orantib datus ẽ.
et ait apłis. Quid uultis a me acciꝑe
Cui dicit ꝓecunia tua tecũ sit in ꝑdi¬
tione: utiq baptizato. lã baptismũ
habebat : sedcolũbȩ uiscerib ñ here¬
bat. Audi qͥa ñ herebat. uerba ipsa
petri apłi adu̾te. Sequit᷑ enĩ. Non est
tibi pars neq sors in hac fide. In felle
enĩ amaritudinis uideo te eẽ: Colum¬
ba fel ñ habet symon habebat: idõ
separatus erat a colũbȩ iusceribus.
Baptismꝰ illi quid ꝓderat: Noli gͦ de
baptismo głari: quasi tͥ ex ipło salus
sufficiat. Noli irasci. Depone fel: ue¬
ni ad colũbam. Hic tibi ꝓderit: qͦd
foris ñ solũ ñ ꝓderat. sed etiã obe¬
rat. Neq. dicas ñ uenio: qr foris sũ
baptizatus. Eoce incipe habere cari¬
tatẽ: incipe habere fructũ. inue¬
niat᷑ in te fructus: mitt& te co¬

Expanded text:
le qui non erat in Ecclesia columba, sed le qui non erat in Ecclesia columba, sed corvus, quia ea, quae sua sunt, quaerebat, potentiam magis amaverat quam jusdabant, sed quia ipsis orantibus datus est, et ait Apostolis, Quid vultis a me acciperCui dicit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Utique baptizato. Jam Baptisma habebat: sed columbae visceribus non haerebat. Audi quia non haerebat; verba ipsa Petri apostoli adverte: sequitur enim, Non est tibi pars neque sors in hac fide; in felle enim amaritudinis video te esse . Columba fei non habet: Simon habebat; ideo separatus erat a columbae visceribus. Baptisma illi quid proderat? Noli ergo de Baptismate gloriari, quasi ex ipso salus tibi sufficiat: noli irasci, depone fel, veni ad columbam; hic tibi proderit quod foris non solum non proderat, sed etiam oberat. 19. Neque dicas: Non venio, quia foris sum baptizatus. Ecce incipe habere charitatem, incipe habere fructum, inveniatur in te fructus, mittet te co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutore. p̾dicator facꝰtꝰ. Ubi etiã die pẽ¬
sis uelut ignis. Ibi legimꝰ multos credi
disse. in samaria ꝑ p̾dicationẽ philippi:
Intellegit᷑ aut̃ siue unꝰ ex apłis. siue u¬
nus ex diaconis. qr septẽ. diaconos ibi le¬
gimꝰ ordinatos: int̾ quos ẽ &iã nom̃ phi¬
lippi. ꝑphilippi gͦ p̾dicationẽ. credide¬
rt̃ samaritȩ. Samaria cȩpit abunda¬
re fidelib Ibi erat simon iste magus:
ꝑ magicas factiones suas dem̃tauerat pꝰ¬
płm: ut eũ uirtutẽ dĩ putarent. Com¬
motus tam̃ signis quȩ fiebant a philip
po. etiã ipse credid̾it. Sed quomͦ ere¬
diderit posteriora sequentia demon¬
strauerunt. Gaptizatus ẽ aut̃ & sy¬
mon. Audiert̃ hoc apłi qui erant
iherosolimis: missi sunt ad illos pe¬
trus & iohannes. muenert᷑ multos
baptizatos. Et̃ qr nullus ipsoꝵ acce
cendebat ad ostendendã significati¬
onẽ gentiuĩ crediturarũ ut lingͥs
loquerent᷑. in quos descendebat spẽ
sẽs : imposuert᷑ illis manꝰ orantes ꝓ

Expanded text:
rsecutore praedicator factus : ubi etiam die Penuis divisis velut ignis . Ibi legimus mdisse in Samaria per praedicationem Philippi . Intelligitur autem sive unus ex apostolis, sive ex diaconis, quia septem diaconos ibi legimus ordinatos, inter quos est etiam nomen Philippi . Per Philippi ergo praedicationem crediderunt Samaritae; Samaria coepit abundare fidelibus. Ibi erat Simon iste Magus. Per magicas factiones suas dementaverat populum, ut eum virtutem Dei putarent. Commotus tamen signis qupo, etiam ipse credidit; sed quomodo crediderit, posteriora sequentia demonstraverunt. Baptizatus est et Symon. Audierunt hoc apostoli, qui erant Hierusolimis, missi sunt ad illos Petrus et Iohannes, invenerunt multos baptizatos ; et quia nullus ipsorum acccendebat ad ostendendam significationem gentium crediturarum, ut linguis loquerentur, in quos descendebat Spiritus sanctus, imposuerunt illis manus orantes pro
Abbreviated transcription (Latin):
de iullis: Si iure humano uultis pos¬
sidere. recitemꝰ leges imꝑatoꝵ : uidea¬
mus si uoluert᷑ aliquid ab hereticis
possideri. Sed quid mͥ ẽ imꝑator:
S edm uis ipsius. possides tram. Aut
tolle uira imꝑatoꝵ: & quis audet di¬
cere mea eꝰ illa uilla: aut m̃s e iste
seruus: aut domꝰ hȩc mea ẽ.Si aut̃
ut teneat᷑ ista ab hominib iura de¬
cepert᷑ regũ: uultis recitamꝰ leges
ut gaudeatis quia uł unũ ortum
habetis: &. ñ imputetis nͥ mansue¬
tudini colũbȩ: qr uel ibi uob̃ ꝑmittit᷑
ꝑmanere  legunt᷑ enĩ leges manifes¬
te: ubi p̾ceperunt imꝑatores eos qui
p̾ter ȩccłis catholice cõmunionẽ usur

Expanded text:
de villis? Si jure humano vultis posde villis? Si jure humano vultis possidere, recitemus leges imperatorum: videamus si voluerunt aliquid ab haereticis possideri. Sed quid mihi est imperator? Secundum jus ipsius possides terram. Aut tolle jura imperatorum, et quis audet dicere: Mea est illa villa, aut meus est ille servus, aut domus haec mea est? Si autem ut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum, vultis recitemus leges, ut gaudeatis quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansuetudini columbae, quia vel ibi vobis permittitur permanere? Leguntur enim leges manifestae, ubi praeceperunt imperatores, eos qui praeter Ecclesiae catholicae communionem usur