comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tare ipsiꝰ. Erant qͥdã qui iã timebant eũ:
ingente uideoꝵ. ꝑom̃s tr̃as ubiq idola co-¬
lebant᷑: demonia timebant᷑ ñ ds̃. In illa
gente: tinebat᷑ ds̃. S ꝓpt̃ qͥd timebat᷑: In
ueteri testam̃to timebat᷑ ds̃: ne dar& illos
incaptiuitatẽ. ne toller& illis tr̃am. ne gran¬
dine contunder& uites ipsoꝵ. nefacer& ste¬
riles uxores eoꝵ. ne auferr&e ab eis filios ip¬
soꝵ. Hȩc enĩ carnalia ꝓmissa di: tenebant
adhuc paruas antnias & ꝓpt̾ hec timebat᷑
ds̃. S ꝓpe illis erat. qͥuel ꝓpt̃ hec ipsũ ti¬
mebant. Terrã petebat paganꝰ adiabolo:
trã petebat iudeus adõ. U̾nũ erat qđ pe¬
tebant: s ñ unꝰ a quo petebant. Pecendo istȩ
qđ paganꝰ petebat: discernebat᷑ tam̃ apa¬

Expanded text:
tare ipsius.» Erant quidam qui jam timebant eum in gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, et propter haec timebatur Deus: sed prope illis erat, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ÷ mors aculeus tuus. ub̃i ÷ mors contentiotua:
UIbi enĩ adhuc mortalitas. qͦm plena par: Et¬
enĩ demorte uenit lassitudo ista: ꝙ inueni¬
mꝰ in omĩbꝰ refectionibꝰ nr̃is. Demorte ÷: qr corpꝰ
mortale portamꝰ. Qd quidẽ mortuũ dicit apłs.
⁊ ante animȩ resolutionẽ. Corpꝰ quidẽ inqͥt
mortuum ÷: ꝓpt̾ peccatũ. Nã si ꝑseueraueris
meo qđ reficis: etiã morieris. ꝑseuera imultũ
manducando: ⁊psa res te irtt̃fici&. ł seuera in
multũ ieumando. inde morieris. Sede semꝑ
ut nolis furgere: morieris inde. Ambula sẽꝑ
ut nolis quiescere: morieris inde. Uigila sep
ut nolis dormire: morieris inde. Dormi semꝑ
absostis ungilare: morieris mde. Qñdo autẽ
absorta suerit mors miuctoria: ñ ent sta. &e

Expanded text:
aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua» ? Ubi enim adhuc mortalitas, quomodo est plena pax? Etenim de morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus; quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum» . Nam si perseveraveris in eo quo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te interficiet: persevera in multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista; et
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ uob̾. qͥ eratis longe:. & pacẽ his quippe.
Quos apxit qͥerant ꝓpe : lucdoos qui unũ dm̃
coslebant. Quos crr qͥ erant longe÷ Gentes qui
amiserant adm̃ aquo facti erant. & colebant
O disti dinm̃: longe es. Nno loco stnns. eppe es
& longe es. Etgo sr̃s: respȩxit ista ꝓpħa. Quis.¬
aliqͥd speciale & ꝓpriũ uidit ingente iudea
Et plebs ipsiꝰ ñ uidea sola erit: s de om̃ĩb gen¬
tib colliget᷑. Quia suꝑ scõs suos loquet᷑ pacẽ
& ineos qui comiertimt cor adipsũ. & om̃s
qͥ conuersuri st̃ cor adipsũ. deomũ orbe tr̃a

Expanded text:
pacem vobis qui eratis longe, et pacem his qui prope» . Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant odisti Deum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta: quanqaliquid speciale et proprium vidit in gente Judaea, et plebs ipsius non Judaea sola erit, sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, et in eos qui convertunt cor ad ipsum,» et omnes qui conversuri sunt cor ad ipsum de omni orbe terra
Abbreviated transcription (Latin):
Ama & iusticiã. quȩ due anuice sunt iusficia e por
ipse se obsculant᷑. Si amicã pacis ñ amaueris ñ
te amabit ipsa par nec uenie a dte. Quid enum
magrũ ÷ desiderare pacẽ: qui uis malus: desid̃at
pac᷑. Hona enũ res:: pex. S fac iusticiã: qr iusticia
& pex se obsculant᷑ ñ litigant. Tu quare litigas
cũ uisticia: Ecce iusticia: dicit tibi. ñ furaberis.
& ñ audis. Non adilteres: ñ ius audire. Non facias
ałteri qđ pati ñ uis: & ñ dicas alteri qđ tibi tlici
n̾uis. In imic̾ animȩ meẽ: dicit tibi pax. Quid
me qͣueris: Amica sũ iusticie. Quẽ cũꝙ muene¬
ro mimicũ anice meẽ. ñ adiltũ accedo. Uis gͦ

Expanded text:
ma et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris; et non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facias alteri quod tu pati non vis, non dicas alteri quod et tibi dici non vis. Inimicus es amicae meae, dicit tibi pax; quid me quaeris? Amica sum justitiae, quemcumque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
maxime qͣndo scandala crebrescunt: qͥs non
desider& illam pacẽ unde amicꝰ ñexit. quo
inimicꝰ ñ intrat. Ubi nullus te̾ptator ÷ nullꝰ
seditiosus. nullꝰ diuidens ppłm di. nulłꝰ fati¬
gans eccłiam in ministerio diaboli: Qnͣdo
ipse pͥnceps ipsoꝵ mittit᷑ inignẽ ȩt̃nũ. & hu
cũ illo qͥcũq illi consentiunt. ⁊ recedere abeo

Expanded text:
maxime quando scandala crebrescunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et reced
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ onũb que dat. Ipsa erit ꝑfecta: & plena
pax. Hanc loquit᷑ mplebẽ suã: hancuolebat
audire illȩ quiait. Audiam qͥd loquat᷑ in
E⁊ sitꝑ scõs suos: ⁊ ineos qͥ conuertunt cor
adipsũ. Eia frs. uultis ut aduos ꝑtineat par
ista. ꝗͣ loquit᷑ ds̃: Conuertite cor adipsũ. ñ
adme: aut adillũ aut adquẽdã hominem.
¶iusqͥs enĩ homo uoluerit conuertere ad se cor¬
da hominũ: cadit cũ ipsis. Quid ÷ meliꝰ ut
cadas cũ illo adquẽ conuerteris. an ut stescũ
illo cũ quo conuerteris ÷ Gaudtũ nr̃m. pax
nr̃a. requies nr̃a. finis omĩum molestiarũ
non ÷ nͥ ds̃. Beati qui conuertunt cor ad

Expanded text:
omnibus quae dat: ipsa erit perfecta et plena pax. Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam quid loquetur in  in eos qui convertunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertunt cor ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. hoc ÷ qđ cantabamꝰ: & iam hinc diximꝰ.
derit hõ qͥcqͥd boni hab& ñ se habere ase.
s adõ suo. uid& qr totũ qđ iillo laudat᷑:
do ista: ñ suꝑbit. ñ suꝑbiendo ñ extollit᷑.
ñ se extollendo ñcadit. ñ eadendo stat:
stando mher& inherendo man& manen¬
do ꝑfruit᷑. ⁊ letat᷑ indnõ dõ suo. Frunt
illi diuitiȩ ipse qui fecit illũ: & delicias
ipsas nemo corrũpit. nemo int̃polat. ne¬
mo aufert. Quis potens minabit᷑ aufer¬
re: Qͥs uicinꝰ malus: quis latro: Qͥs mn¬
sidiator tibi tollit dm̃: Et potest tibi tol¬
lere totũ qđ possides corꝑe: ñ tibi toll& eũ
quẽ possides corde. Ipsȩ ÷ miscdia: ꝗͣ uti

Expanded text:
tuam.» Hoc est quod cantavimus, et jam hinc diximus.derit homo quidquid boni habet non se habere a se, sed a Deo suo; videt quia totum quod in illo laudatur,do ista non superbit, non superbiendo non extollitur, non se extollendo non cadit, non cadendo stat, stando inhaeret, inhaerendo manet, manendo perfruitur, et laetatur in Domino Deo suo. Erunt illi deliciae ipse qui fecit illum; et delicias ipsas nemo corrumpit, nemo interpellat, nemo aufert. Quis potens minabitur auferre? quis vicinus malus, quis latro, quis insidiator tibi tollit Deum? Et potest tibi tollere totum quod possides corpore, non tibi tollit eum quem possides corde. Ipsa est misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑuusti omĩa peccata eoꝵ. Ece unde auertit
captiuitatẽ: qr remisit iniquitatẽ. Iniqͥtas
tenebat captiũ: remissa miquitate
lib̾aris. Confitere te gͦ cẽ. incaptiui¬
tatẽ: ut dignꝰ sis lib̾ari. Nã qui
hostẽ suũ ñ intelligit. qͦmͦ in¬
uocat lib̾atorẽ: Oꝑusti omĩa

Expanded text:
operuisti omnia peccata eorum.» Ecce unde avertit captivitatem, quia remisit iniquitatem: iniquitas tenebat captivum, remissa iniquitate liberaris. Confitere ergo te esse in captivitate, ut dignus sis liberari: nam qui hostem suum non intellexit, quomodo invocat liberatorem? «Operuisti omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾s mepła sua qͥd ait: Hilectissimi filii
dĩ sumꝰ s ñdũ apparuut qͥd erimꝰ. Qͥs ñ
exuste: Si subito nescio citi pegrinanti &¬
& ignoranti genꝰ siũ patienti aliqͣ egestatẽ¬
& erũpnã. ⁊ in labore constituto. diceret᷑.
filiꝰ senatoris es: pat̾ tuus amplo patrimo¬
nio gaud&. mre ur̃a. & uoco te adpatrem
tuũ quali gaudio exultar&. si hoc ñ fal¬
lax ꝓmissor dicer&: Uenit gͦ ñ fallgx apłs
qđ uos affiigitis. ⁊ merore conteritis: Qa
et qđ concupiscentias ur̃ãs sequendo. m
egestate istarũ uoluptatũ conteri uultis:
Habetis patrẽ. habecis patriam. habetis patri¬
moniũ. Quis ÷ iste pat̃: Dilectisimi: filiĩ
Eĩ sum̾. Quare gͦ nũdũ uidemꝰ patirẽ ur̃m:
Quia ñdũ apparuit qđ erimꝰ. lã sum s inspe.¬

Expanded text:
mi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio exsultaret, si hoc non fallax promissor diceret? Venit ergo non fallax aposquod vos affligitis, et moerore conteritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Loquebat᷑ inillo ds̃ in tꝰ. & muncus faciebat
uli strepitũ foris. Cohibens gͦ aliqͣnto strepitũ
mundi & auertens se adse. ⁊ ase: in illũ cuiꝰ uo.¬
cẽ audiebat interiꝰ quasi obturans aurẽ cont᷑
cumultiuantẽ uite huiꝰ inquiecudmẽ: ⁊ cont̃
antma conꝑe qđ corrũpit᷑ adgrauatã. ⁊isculi¬

Expanded text:
Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, et avertens se ad se, et a se in illum cujus vocem audiebat interius; quasi obturans aurem contra tumultuantem vitae hujus inquietudinem, et contra animam corpore quod corrumpitur aggravatam,
Abbreviated transcription (Latin):
letabit᷑ inte. Qnͣdo enĩ uoluit hab̾e gaudia
inse: inuenit plantũ inse. Hunc uͦ qr totum
gaudiũ nr̃m ds̃ ÷: qui uult secur gaudere
m illo gaudrat: qͥ ñ potest ꝑire. Quidenĩ fis
mei gaudere uuttis margento: Aut argentũ
penit: aut tu. Et nemo scit: quipriꝰ. Uerũtam̃
llud constat. qr utrũq ꝑiturũ:. qͥdpriꝰ i¬

Expanded text:
laetabitur in te. Quando enim voluit habere gaudia laetabitur in te. Quando enim voluit habere gaudia de se, invenit planctum in se: nunc vero quia totum gaudium nostrum Deus est, qui vult securus gaudere, in illo gaudeat, qui non potest perire. Quid enim, fratres mei, gaudere vultis in argento? Aut argentum perit, aut tu; et nemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque periturum est;
Abbreviated transcription (Latin):
trasceris nob̾. U el extendes irã tuã agenera¬
tione ingenerationẽ. fuit pͥma generatio mor¬
talis deira tua: erit altera generatio mortał.
o homo. ut qr conuersus ÷ ad dm̃. merearis
miscdiam ipsiꝰ: Qui aut̃ conuersi ñ st̾. ñ st̾
adepti miscdiam. s inuenert̾ irã. Quid autẽ
ut conuertereris posses. nͥ uocareris: Honne
ille qui te uocauit auersũ. ipse p̃stitit ut con¬
uertereris: Noli tibi gͦ arrogare. nec ipsã con¬
uersionẽ: qr nͥ te illȩ uocar& furgientẽ. ñ posses
conuerti. dptẽa & ipsiꝰ conuersionis benefictũ.
do tribuens ꝓpħ̃a: hoc orat & dicit. D̾ s̃ tu
comiertens uruificabis nos. Et ñ quasi nos
ipsi nra sporite. sine miscłia tua conuertimͣ
adte & tu iuuificab nos. s tu conuertens ui¬
uificab̾ nos. t ñ solũ utuificatio nr̃a adte
sit. s etiã ipsa conuersio ut uiutficem᷑. Ds̃ tu
conuertens uiuficab̾ nos: Ee plebs tua le¬
tabit᷑ inte. Malo suo lecabit᷑ inse: bono suo

Expanded text:
irascaris nobis, vel extendas iram tuam a generatione» «in generationem.» Fuit prima generatio mortalis de ira tua; erit altera generatio immortalo homo, ut quia conversus es ad Deum, merereris misericordiam ipsius; qui autem conversi non sunt, non sunt adepti misericordiam, sed invenerunt iram? Quid autem, ut convertereris, posses, nisi vocareris? Nonne ille qui te vocavit aversum, ipse praestitit ut convertereris? Noli tibi ergo arrogare nec ipsam conversionem; quia nisi te ille vocaret fugientem, non posses converti. Propterea et ipsius conversionis beneficium Deo tribuens Propheta, hoc orat, et dicit: «Deus, tu convertens vivificabis nos.» Et non quasi nos ipsi nostra sponte sine misericordia tua convertimur ad te, et tu vivificabis nos: sed, «tu convertens vivificabis nossit, sed etiam ipsa conversio ut vivificemur. «Deus tu convertens vivificabis nos; et plebs tua laetabitur in te.» Malo suo laetabitur in se; bono suo
Abbreviated transcription (Latin):
in istis: s gaude inilla luce quȩ ñ hab& occa¬
sũ. Gaude milla lucȩ: ꝗͣ ñprecedit hesternus
dies nec sequit᷑ crasttnꝰ. Quid ÷ ista lux: Ego
sũ inqͥt lux mundi. Qui tͥ dicit ego sũ lux
mundi: uocat te ad se. Cũ uocat te: conuertit
te. Cũ conuertit ce: sanat te. Cũ sanauerit ce.

Expanded text:
in istis: sed gaude in illa luce quae non habet occasum; gaude in illa luce quam non praecedit hesternus dies, nec sequitur, crastinus. Quid est ista lux? «Ego sum,» inquit, «lux mundi» . Qui tibi dicit, «Ego sum lux mundi,» vocat te ad se. Cum vocat te, convertit te; cum convertit te, sanat te; cum sanaverit te,
Abbreviated transcription (Latin):
bite gła int̃ra nr̃ã. Piscdĩa & ueritas¬
dudeoꝵ misccłia int̾ra genttũ. Ueritas enĩ
ubi: Ubi erant eloquia dĩ. Miscłia ubi:
In illis qui dimiserart dm̃ siũ. ⁊ conuerterant
se ad demonia. Nũ qͥd & ipsos despexit: Qͦmꝰ
si dicer& uoca & istos longe fitgitiuos qui
misttũ ame recessert᷑. uoca. inueriant me q̃¬
rent̾e se: qr ipsi nolebant querere me. T rgo
&e pax obsculate st̃. fãc uisticiam: & habebis pacem.
ut obsculent᷑ se iusticia: & pax. Sienĩ ñ amaueris
iusticiã: pacẽ ñ habebis. Amant eiũ se duo ista:
iusticia & pgx. & obscusent᷑ se: ut qͥ fecerit iusticiã
inueniat pacẽ. obsculantẽ iusticiã. Due anuc

Expanded text:
 VeritasJudaeorum, misericordia in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, et pax osculatae sunt se.» Fac justitiam, et habebis pacem; ut osculentur se justitia et pax. Si enim non amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem oscula
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Condelector enĩ legi dĩ. scd̾m interio¬
rẽ hominẽ. intꝰ delectat me lexdĩ. Uideo
aut̃ aliam legẽ in mẽbris meis: repugnan¬
tẽ legi mentis meẽ. lam audisti legẽ: audi
pignã. captiuitatẽ ñdũ audieras. Audi

Expanded text:
apostolus, «Condelector enim legi Dei secundum interioapostolus, «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem;» intus delectat me lex Dei: «video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Jam audisti legem, audisti pugnam; captivitatem nondum audieras, audi
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ illud. qđ nati erant de abraham cũ se
głantes desanguine & ñ deuita: & dicerent
dno nos patrẽ habemꝰ abraham. ait illis dñs:
iã tãꝗͣ degenerantibꝰ. Si filii abrahȩ estis. facca
abrahȩ facite. Digͦ illi ꝓpt̾ea iam ñ filiĩ qr
ñ faciebant facta abrahȩ: nos ꝓpt̾ea fili. qi
facinꝰ facta ab rahe. Quȩ sunt facta abrahe
que facimꝰ: Credidit abraham dõ: & reputa¬
tũ ÷ illi adtusticiam. Ergo om̃s adiacob
ꝑtinemꝰ mmutantes abrahȩ fidẽ qͥ eredidit¬
dõ & repitatũ: illi adiusticiã. Eigo os¬
unde nos uolumꝰ lib̾ari: Pito enĩ nemitnẽ.
nr̃m mͦ. eẽ. apđ parbaros: nec aliꝗͣ gentẽ
irritisse armat̾a: & captiuos duxisse nos.
Sedmͦ ostendo qnͣdã captiuitatẽ. inqͣ geni¬
m. & unde nos lib̾ari cupimꝰ. Paulus apłs
ꝓcedat: & ipse eam dieat. S it ipse speculum
nrm̃ illȩ loqͣtͣ. & nos ibi uideamꝰ. Nemo ÷
enĩ. qͥ nonhic se cognoscat. Ait gͦ ille beatꝰ

Expanded text:
runt illud, quod nati erant de Abraham, cum se runt illud, quod nati erant de Abraham, cum se isto, gloriantes de sanguine et non de vita, et dicerent Domino, «Nos patrem habemus Abraham;» ait illis Dominus tanquam degenerantibus: «Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite» . Si ergo illi propterea jam non filii, quia non faciebant facta Abrahae; nos propterea filii, quia facimus facta Abrahae. Quae sunt facta Abrahae quae facimus? Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam . Ergo omnes ad Jacob pertinemDeo, et deputatum est illi ad justitiam. unde nos volumus liberari? puto enim neminem nostrum modo esse apud Barbaros, nec aliquam gentem irruisse armatam, et captivos duxisse nos. Sed modo ostendo quamdam captivitatem, in qua gemimus, et unde nos liberari cupimus. Paulus apostolus procedat, ipse illam dicat; sit ipse speculum nostrum, ille loquatur, et nos ibi videamus: nemo est enim qui non hic se agnoscat. Ait ergo ille beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas cuiꝰ nom̃ om̃s audiuimꝰ. Hanc gͦ tr̃am
cũ accepiss& illȩ ppłs:. abhostibꝰ suis uicinis
circũquaq mimicantib. multas molesti¬
as patiebat᷑. Et cũ peccabat indm̃ suũ. da¬
bat᷑ incaptiuitatẽ ñ ad interitũ s ad disci.¬
plinã. ñ dãpnante patre: s flagellante. Et
cũ possessa. eẽt. lib̾abatͣ & aliqͦcies captiua¬
ta ÷ ⁊ lib̾ata illa gens. Et mͦ incaptiuitate
est: & hoc ꝓpeccato magno qđ dnm suum
crucifixit. Quid gͥ: Scdm istos accipimꝰ
qđ ait auertisti captiuitatẽ iacob᷑ An
forte intelligimꝰ hic aliam captuutatem.
adiacob: siꝑtinemꝰ ad sem̃ abrahe. Hoc enĩ
non hii quifiliĩ carnais hũ filũ dĩ. s filiĩ pro¬
missionis depitant᷑ insemine. Sifilũ ꝓmis¬
sionis insemine deputant᷑ offendendo dnm̃
tinentes ad fidẽ. Imitati enĩ fidẽ: filĩ facti
sumꝰ. Illi aut̃ degenerando afide: ex hereti¬
tari meruert̃. Nam ut noueritis qr ꝑdide¬

Expanded text:
civitas, cujus nomen omnes audivimus. Hanc ergo terram cum accepisset ille populus, ab hostibus suis vicinis circumquaque inimicantibus multas molestias patiebatur: et cum peccabat in Deum suum, dabatur in captivitatem; non ad interitum, sed ad disciplinam; non damnante patre, sed flagellante. Et cum possessa esset, liberabatur, et aliquoties captivata est et liberata est illa gens: et modo in captivitate est, et hoc pro peccato magno, quod Dominum suum crucifixit. Quid igitur secundum istos accipimus, quod ait, «Avertisti captivitatem Jacob?» An forte intelligimus hic aliam captivitatem, ad Jacob, si pertinemus ad semen Abrahae. Hoc enim hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur» «in semen» . Si filii promissionis in semen deputantur, offendendo Deum ertinentes ad fidem. Imitati enim fidem, filii facti sumus: illi autem degenerando a fide, exhaeredari meruerunt. Nam, ut noveritis quia perdide
Abbreviated transcription (Latin):
deficias. Qualis gͦ ÷ ista pax quã hic habent
hommes. tantis resistentib molestũs. cupidita¬
tib indigentus lassituditibꝰ: Non ÷ ista
uera: ñ ÷ ꝑfecta pax. Quȩxrit ꝑfecta pax:

Expanded text:
deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta pax. Quae er
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ illi qđ respuit. uł delectat unde contineat.
Sed ecce iã nich delectat illicitũ: uł contra fam̃
& sitim piignat cotidie. Quis enĩ iustꝰ hinc ali¬
enꝰ: Pugnat gͦ fames ⁊ sitis: piggnat contra nos
lassitudo carnuis. pugnat delectatio stĩpni. pu¬
gnat oppressio. Uigilare uolumꝰ. dormitamꝰ. le¬
iunare uolumꝰ: esurimꝰ ͤ sitimꝰ. Stare uolumꝰ:
defatigam᷑ querimꝰ sedere. Si & hoc dufacimꝰ:
deficimꝰ. Quicqͥd nob̾ ꝓuiderimꝰ adrefectionem:
illic rursus inuenimꝰ defectionẽ. Esuris dicit
tibi aliqͥs: respondes esurio. Pon& ante ce cibũ:
adrefectionẽ posuerat. ꝑseuera meo qđ posuit.
Certe reficere te uolebas: hoc age sẽꝑ. hoc agen¬
do in eo qđ adhibueras ad resũptionẽ: ibi inue.¬
nes lassitudinẽ. Multũ sedendo defatigatus
eras: sirgis deambulando reficeris. ꝑseuera
meo qđ reficeris. Multũ deambulando las-¬
saris: sedere iterũ quȩris. Inueni mͥ aliquid
unde te reficias: ubi si ꝑseueraueris ñ iterum

Expanded text:
ritur illi quod respuit, vel delectat unde contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi non, si perseveraveris, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ & nos ut morerem᷑. Om̃s qͥppe inillo su¬
imꝰ. Ca enĩ pecatta parentũ ñꝑtinent assil¬
os: que faciunt parentes iã natis filis. e
enĩ nati filii adfe ꝑtinent: & parentes acdli
ꝑtinent. ltaq illi qui natist̃ sitemierite il
parentũ suo mallas: necese ÷ portert Eil
rtta ipsoꝵ. Si aut̃ mutauerint se an s
rint imatati parentus malos: mnapunt hl¬
bere meritũ suũ: ñ meritũ parentũ fuoꝵ. Usq
adeo autẽ ñ tibi ob est peccatũ patris tui: si te mu
dix nr̃a duxit deadã. Quid duxit: Istã fragi¬
litat̾e carnis: hoc tormentũ doloꝵ hanc do¬
mũ pauꝑtatis. hoc uincłm mortis: & laqueos
tẽptationũ. Portamꝰ omĩa ista incarne hac: &
ira dĩ÷ ista. qr undicta di ÷. S qr futm erat
ut regeneraremͣ: & credendo noui efficeremͣ.
atq in resurrectione omĩs ipsa mortalitas ab¬
fumeret᷑: & nouitas totiꝰ hominis reꝑaret᷑. Sic̃

Expanded text:
 et nos, ut moreremur; omnes quippe in illo fuimus. Ea enim peccata parentum non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis: jam enim natifilii ad se pertinent, et parentes ad se pertinent. Itaque illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum: si autem mutaverint se, int imitati parentes malos, incipiunt habere meritum suum, non meritum parentum suorum. Usque adeo autem non tibi obest peccatum patris tui, si te mutdix nostra, duxit de Adam. Quid duxit? Istam fragilitatem carnis, hoc tormentum dolorum, hanc domum paupertatis, hoc vinculum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et ira Dei est ista, quia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi efficeremur, atque in resurrectione omnis illa mortalitas absumeretur, et novi
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. Cui dicit:. Xpõ ꝓpt̃ infinẽ ꝓpt̃ filios
chore. luȩ enĩ auertit: captiuitatẽ iacob.
Audi & ipłũ paulũ confitentẽ cũ dicer&e se
trahi capititũ alege ininẽbris suis. repug¬
nantẽ legi mentis suȩ: exclamauit sub
illa captiuitate & ait. Infelix ego homo.
qͥs me lib̾abit decorꝑe mortis huiꝰ: Que¬

Expanded text:
 filios Core: ille enim avertit captivitatem Jacob. Audi et ipsum Paulum confitentem. Cum diceret se trahi captivum a lege in membris suis repugnante legi mentis suae, exclamavit sub illa captivitate, et ait: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Quae
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nouimꝰ. Dedit hominẽ eũ: ipsũ nob̾
daturꝰ ÷ dm̃. Homitubꝰ enĩ hominẽ dedit:
qͥtalẽ illũ dedit hominib qualis poss&e capi
abhominib. Dm̃ enĩ. xp̃m: nuallus hominũ
caꝑe poterat. factꝰ: hommib hõ seruabit
se am̃ dus. Anforte arrogant̃ dici: Reuera
antogant̃ diyxi. nͥ ipse cdixis&. łgo dyxei dii

Expanded text:
it hominem, eum ipsum nobis daturus est Deum. Hominibus enim hominem dedit; quia talem illum dedit hominibus qualis posset capi ab hominibus: Deum enim Christum nullus hominum capere poterat. Factus est hominibus homo, servavit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii
Abbreviated transcription (Latin):
unde ds̃ uideret᷑. Dictũ ÷ enĩ de dño: fide nim¬
dans corda eoꝵ. Et dixit dñs. Beati mamdo
corłe: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Ergo si nob ꝓ.¬
misit ostendere senob̾. qualis: pulcritudo
iliꝰ: fr̃s. cogitate omĩa ista pulcra quȩ uide¬
tis. quȩ amatis. ipse fecit. Sihec pulera sunt.
qͥd ÷ ipse ÷ Si hec magna st̃. qͣntꝰ ÷ ipse: Ergo
e istis que hic amantꝰ illũ magis desideremꝰ
⁊ contẽpnentes ista illũ diligamꝰ. ut ipsa di¬
lectione ꝑfidẽ cor mundemꝰ: ⁊ mundatũ cor
ntm̃ mueniat aspectꝰ iliꝰ. Liux quȩ nob osten¬
dit: sanos nos deb& muenne. Hoc agit mͦ

Expanded text:
. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ iacob. Ad tendite capituita¬
tẽ iacob: adtendite. qr hoc ÷ auertisti cap¬
tiuitatẽ nram. Non lib̾ando nos abar¬
baris: inqͦs ñ incurrimꝰ. s lib̾ando nos ab
oꝑibꝰ malis: apeccatis nr̃is. ꝑ quȩ nob̾ satha¬
nas dnãbat᷑. S iqͥs enĩ lib̾atꝰ fuerit apecca¬
tis suis: ñ hab& unde illi dñet᷑ pͥnceps pec

Expanded text:
captivitatem Jacob.» Attendite captivitatem Jacob, attendite quia hoc est, Avertisti captivitatem nostram: non liberando nos a Barbaris, in quos non incurrimus; sed liberando nos ab operibus malis, a peccatis nostris, per quae nobis satanas dominabatur. Si quis enim liberatus fuerit a peccatis suis, non habet unde illi dominetur princeps pec
Abbreviated transcription (Latin):
ait. s & omis qui uolunt in ap̃o pie uiuiere:
ꝑsegiuttionẽ patunit᷑. Nideris unde uderiss
qͥmͣ ille diabolus biformis ÷. Leo ⁊ in imptu.
draco in insidris. leo minet᷑. inimicꝰ : : draco m¬
sidiet᷑ imicꝰ ÷. Quando nos securi : ł cce fiant
Temꝑtare gͥñ cessat. insidiari ñ cessat. In fienat.
atq inligatꝰ in cordib impioꝵ: ne seiuat i
eccłia. & tantũ faciat. qͣntũ uult. fremuni
do saltarido ẜ lasphemando. lixxtiriando. non
imnpellunt corpa cep̾ianoꝵ: s lacerant amaris

Expanded text:
ie vivere, persecutionem patientur . Videris unde, videris quomodo; diabolus ille biformis est. Leo est in impetu, draco in insidiis. Leo minetur, inimicus est; draco insidietur, inimicus est. Quando nos securi? Ecce fiant Tentare ergo non cessat; insidiari non cessat. Infrenatus est atque illigatus in cordibus impiorum, ne saeviat in Ecclesiam, et tantum faciat quantum vult. Fremunt do; saltando, blasphemando, luxuriando, non impellunt corpora Christianorum, sed lacerant animas
Abbreviated transcription (Latin):
insodomis ab aliquo corꝑalem ꝑseqiuitionẽ
patiebat᷑: autt dictũ illi erat . ut ñ illic habi¬
tar&. ꝑ secutio eiꝰ: facta mala sodomitarũ erant.¬
Hẽ gͥ iã xp̃o incelo sedente. iã głificato iã sibielis
ceruicib regũ iugo eiꝰ: & subpositis eoꝵ fintib
signo eiꝰ iã nullo remanente quipalam ap̃ianus
audeat insuttare: adhuc tam̃ int̾ organa &
simphoniacos gemimꝰ adhic erĩ inimiei mar¬
tirũ qr uocib & ferro ñ possunt: cossua ligeu¬
ria psecunt᷑: atq utinã paganos tantiumodo¬
toleratemꝰ: ẽt. qualecũq solatiũ spectatie cos
qui nonctũ eruce ap̃i signati sunt: qͣndo sig¬
nent᷑. & qͣndo eiꝰ auctoritate alligati desmant
furete. Uidemꝰ etiam portantes infronte. signũ
crucis. simul inipsa fronte. portare impudeu¬
tiam ligeuriariũ: diebꝰq & sollentittatib mar¬
tiriĩ ñ exultare. s insuttare. Et uit̾ hec gemimꝰ

Expanded text:
in Sodomis ab aliquo corporalem persecutionem in Sodomis ab aliquo corporalem persecutionem patiebatur, aut dictum illi erat ut non ibi habitaret; persecutio ejus, facta mala Sodomitarum erantedente, jam glorificato, jam subjectis cervicibus regum jugo ejus, et suppositis eorum frontibus signo ejus; jam nullo remanente qui palam Christianis audeat insultare, adhuc tamen inter organa et symphoniacos gemimus; adhuc illi inimici Martyrum, quia vocibus et ferro non possunt, eos sua luxuria persequuntur. Atque utinadoleremus! esset qualecumque solatium, exspectare eos qui nondum cruce Christi signati sunt, quando signentur, et quando ejus auctoritate alligati desinant furere. Videmus etiam portantes in fronte signum ejus, simul in ipsa fronte portare impudentiam luxuriarum, diebusque et solemnitatibus martyrum non exsultare, sed insultare. Et inter haec ge
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ner crucẽ int̾ficientium. Nichil horũ
uitare uoluit. cui nicħ op erat: ꝓpt̾ eos quib
hoc op erat. faciens egrotis dese ipso medica¬
m̃tũ. laborauert gͦ martues: & nͥ ille semꝑ ad¬
eĩt. qui att. ece ego uob̾cũ sum usq adcon¬
sũmationẽ scłi: ittiq defecissent. Est gͦ m
hoc psalmo uox contribulatoꝵ: & ideo utiq
martirũ int̾ passiones ꝑ iclitantium. s de
suo capite p̃sumentiũ Audiamꝰ᷑ gͦ & loqͣmͣ
cũ eis ex affectu cordis: etiam si ñ similitudi¬
ne passionis. Iuli enĩ iam coronati sunt. nos¬
autꝰ adhue ꝑielitamͣ Nonq tales nos ꝑsecu:¬
tiones iugent quales ipsos urgerunt: s fortas¬
se peiores. in omĩnodis generib tantoꝵ
scandasoꝵ. Hrã enĩ tẽꝑa magis habundant
ulo ue: qđ elamauit dñs ue mundo abscan¬
aalis: & qm̃ habundauit iniquitas refriges¬
e& caritas multoꝵ. Heq enĩ & loth illȩ scs

Expanded text:
tium, nec crucem interficientium: nihil horum tium, nec crucem interficientium: nihil horum vitare voluit, cui nihil opus erat, propter eos quibus hoc opus erat; faciens aegrotis de seipso medicamentum. Laboraverunt ergo martyres; et nisi ille semper adesset qui ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummautique martyrum inter passiones periclitantium, sed de suo capite praesumentium. Audiamus eos, et loquamur cum eis ex affectu cordis, etiamsi non similitudine passionis. Illi enim jam coronati sunt; nos adhuc periclitamur: non quia tales nos persecutiones urgent, quales ipsos urserunt; sed fortasse pejores in omnimodis generibus tantorum scandalorum. Nostra enim tempora magis abundant illo Vae quod clamavit Dominus: Vae mundo ab scandalis . Et quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Neque enim et Lot ille sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
Rãs grano tritici qr mori uoluit
uita sia dignos facere. Fcce qui singlaris erat
conee tranfire sic̃ dicit in psalmo singłaris ego
sim a oner tran seam. qi sicerat singiłat granũ.
ut mile haberet magnã multiuctinis fecundi¬
bra ciꝰ subimo capite ipso saluatore nib. Cartta¬
as& pacis iuncło colligata si nosse dignanun
elamat anꝰ tãq om̃s. qi oms mimo imꝰ sunt.¬
naltepestate odioꝵ mhos seclo piclitatisinit.
nta corpe qd qͣndoq poseturi erant. s ipsafide
ne deficientes forte &eforte acerbis ꝑseitionũ
cecientes dolorib uł amori ute hiuiꝰ. amitterent
qđ ꝓ misciat dsꝰ. qui ñ solũ uͦbos etiã exemplo
abstulerat omnẽ timorẽ uerbo dicens. Nolite.
tunere eos qui corp occidunt: animã autem
ñ possunt occułere. E xemplo faciens qđ ũbo
p̃cepit: ut nec eoꝵ uerberantiũ manꝰ uella¬
A euitare. nec alapas ꝑcutientium nec saluias
consprientium. nec coronã despinis imponen¬

Expanded text:
as grano tritici, quia mori voluit vita sua dignos faceret. Ecce qui singularis erat, donec transiret, sicut dixit in psalmo, Singularis ego sum, donec transeam : quia sic erat singulare granum, ut in se haberet magnam multitudinis fecundibra ejus, sub uno capite ipso Salvatore nostro charitatis et pacis vinculo colligata, sicut nosse dignaminiclamat unus tanquam omnes, quia omnes in unnas tempestates odiorum in hoc saeculo periclitati sunt; non tam corpore, quod quandoque posituri erant, sed ipsa fide, ne deficientes, et forte acerbis persecutionum cedentes doloribus, vel amori vitae hujus, amitterent quod promiserat Deus: qui non solum verbo, sed etiam exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere ; exemplo, faciens quod verbo praecepit, ut nec eorum verberantium manus vellet devitare, nec alapas percutientium, nec salivas conspuentium, nec coronam de spinis imponen
Abbreviated transcription (Latin):
lescit. Igrus uͦ si ñ ille hic cõmemorat᷑. qui erat
ingͣndine exfulgorantib nubibꝰ. qm̃ bic dixt
tradidit possessionẽ eoꝵ tgni: ubi eam signise
utiq incensã. qđ ignis illȩ fecisse ñ legit᷑ li¬
manitate̾ gͦ iracundie mͥ uidet᷑ stgnificare qͥ
& homicidiũ admitti potest. Morte pecroꝵ fi¬
guratũ ÷ qͣntũ arbitror dãprũ puditicie. son¬
cupiscentiã qͥppe qua fȩtus exorit᷑: cõmuen
cũ peccorib habemꝰ. Hanc itaq habere domita¬
ordinatãq puditiciȩ uirtꝰ ÷. Mors primitiuo¬
rũ ÷ amissio ipsiꝰ iuisticie: qua qͥsq humanogi¬

Expanded text:
lascit. Ignis vero, si non ille hic commemoratur qui erat lascit. Ignis vero, si non ille hic commemoratur qui erat in grandine ex fulgurantibus nubibus, quoniam hic dixit, Tradidit possessionem eorum igni; ubi eam significat utique incensam, quod ignis ille fecisse non legitur: immanitatem ergo iracundiae mihi videtur significare, qua et homicidium admitti potest. Morte pecorum figuratum est, quantum arbitror, damnum pudicitiae. Concupiscentiam quippe, qua fetus exoritur, communem cum pecoribus habemus. Hanc itaqet ordinatam, pudicitiae virtus est. Mors primitivorum. Amissio est justitiae qua quisque humano ge
Abbreviated transcription (Latin):
lent. ñ tam̃ scriptũ ÷ aliqͥd traditũ igni. ut
ardere. Deniq mollia quȩ ledere gͣndo ñpo.¬
terat: dicunt᷑ ñ. eẽ. ꝑcussa. id ÷ duris ictibꝰ le¬
enĩ pruna distat agnͣdine. Nam seretus
hyemalib noctibꝰ priuna tr̃a canescit. Qͥ d
aut̃ ista significent dicat tractator ut pot̃:
causis sentire carnalit̾. Cynomia canii
mores st̃: qͥnec parentes qͣndo nascuntur
uident. Rana ÷ loqͣcissima uanitas. rubtgo
occultȩ noc&. Quã etiã rubiginẽ ñ nulli in¬
hoc infructib latent̾ oꝑatur: sic̃ imorib
occulta suꝑbia. qͣndo se qͥsꝗͣ putat. aliquid. ẽẽ.
cũ sit nichil. Locusta÷ malitia ore ledens. infide¬
li scilic& testimonio. Grando÷ iniquitas res ali¬
enas auferens. unde furta. rapinȩ. p̃dationesq
nascintt᷑. Plus aut̃ uttio suo uastat᷑. ipsȩ uasta¬
tor. Pruina significat᷑ uitiũ. qͦ caritas ꝓxii
stulticiȩ cenebris uelut nodurno frigore contge¬

Expanded text:
lent; non tamen scriptum est aliquid traditum igni ut lent; non tamen scriptum est aliquid traditum igni ut arderet. Denique mollia quae laedere grando non poterat, dicuntur non esse percussa, id est, duris ictibus laeenim pruina distat a grandine; nam serenis hiemalibus noctibus pruina terra canescit. 27. Quid ergo ista significent, dicat tractator ut potestcausis sentire carnaliter. Cynomyia, canini mores sunt, qui nec parentes quando nascuntur, vident. Rana, est loquacissima vanitas. Rubigo occulte nocet; quam etiam aeruginem nonnulli inhoc in fructibus latenter operatur; sicut in moribus occulta superbia, quando se quisquam putat aliquid esse, cum nihil sit . Locusta est malitia ore laedens, infideli scilicet testimonio. Grando est iniquitas res alienas auferens; unde furta, rapinae, praedationesque nascuntur: plus autem vitio suo vastatur ipse vastator. Pruina significat vitium, quo charitas proximi stultitiae tenebris velut nocturno frigore conge
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frustra mpsalmo dictũ. eẽ. certi simꝰ: neq
id int̃pretari nͥ figurate possimꝰ. simul intelli¬
gam̃ etiã cetera quȩ facta. eẽ. constat obaliꝗͣ
figuratã significationẽ facta uł conscripta.
F acit enĩ hoc scripta inmultis locis ꝓpħicors
eloquioꝵ. Diõ aliquid qđ milla regesta ꝗͣ
uidet᷑ cõnemorare ñ inuenit᷑ ĩmo & alit̾
eẽ. inuenit᷑: ut hinc intelligat᷑ ñ hoc dicere
qđ pot̾̃ putari. s illud potꝰ quomagis de¬
ubi maxime script᷑ã curauit ut ea quibꝰ
afflicti st̃ oĩa exordine dicerent᷑. ñ inuenit᷑
qđ hab& iste psalmꝰ: & dedit eritgini fruc¬
tũ eoꝵ. Illud etiam qđ cũ dixiss& & tradi¬
dit gͣndini uimenta eoꝵ. addidit & posses¬
sionẽ eoꝵ tgni: deium̃tis gͣndine occisis le¬
git᷑ inexodo. Qđ uͦ possessio eoꝵ igne crema¬
ta sit onit̾no ñ legit᷑: ꝗͣuis uoces & ignes cũ
gͣndine fierent. sic̃ tonitrua cũ fulgorib so¬

Expanded text:
non frustra in Psalmo dictum esse certi sumus, neque id interpretari nisi figurate possumus, simul intelligamus etiam caetera quae facta esse constat, ob aliquam figuratam significationem facta vel conscripta. Facit enim hoc Scriptura in multis locis Propheticorum eloquiorum. Dicit aliquid quod in illa re gesta, quam videtur commemorare, non invenitur, imo et aliter esse invenitur; ut hinc intelligatur non hoc dicere quod potest putari, sed illud potius quod magis deubi maxime Scriptura curavit ut ea quibus afflicti sunt omnia ex ordine dicerentur, non invenitur quod habet iste psalmus, Et dedit rubigini fructus eorum. Illud etiam quod, cum dixisset, Et tradidit grandini jumenta eorum, addidit. Et possessionem eorum igni: de jumentis grandine occisis legitur in Exodo ; quod vero possessio eorum igne cremata sit, omnino non legitur. Quamvis voces et ignes cum grandine fierent, sicut tonitrua cum fulgoribus so
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. & manib intelligentiam. Illud ꝓpt̾ea
qͣtũ existimo qr multi sibi uident᷑ innocon¬
tes qui ñ facunt mala. cũ timent nepunian.¬
t᷑ si fecerint: uellent autẽ facere si tmpurie po¬
tissent. Tales uidere possunt habere innocen¬
tiam manuũ: ñ tam̃ cordis. Et quȩ tandẽ aut
qualis ÷ ista innocentia. si cordi non÷ ubi hõ
factꝰ ÷ adimaginẽ dĩ : Qđ uͦ ait inintelledtti:
uł ntelligentia manuũ suarũ dedixit eos. ⁊ u¬
det᷑ mͥ eam dixisse intelligentiã. quã ipse facit

Expanded text:
tiam, et manibus intelligentiam. Illud propterea, tiam, et manibus intelligentiam. Illud propterea, quantum existimo, quia multi sibi videntur innocentes, qui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; vellent autem facere, si impune potuissent. Tales videri possunt habere innocentiam manuum, non tamen cordis. Et quae tandem aut qualis est ista innocentia, si cordis non est, ubi homo factus est ad imaginem Dei? Quod vero ait, In intellectu, vel intelligentia manuum suarum deduxit eos, videtur mihi eam dixisse intelligentiam quam ips
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ abrahȩ sem̃ ꝓmissionis. deqͦ ei dñs dix̃ in ysa-¬
ac uocabit᷑ tibi semen. Qd exponens apłs: non
inqͥt filĩ carnis. s filii ꝓmissionis deputant᷑ i
semine. Exgentib eni erant fideles: quib di-¬
cebat. Si autẽ uos xp̃i: gͦ abrahe sem̃ estis. se¬
cundũ ꝓmissionẽ heredes. Qđ gͦ ait iacob ser¬
uũ suĩ. & isr ł hereditatẽ suam: more suo scrip¬
tura repetuiit eandẽ sententiam. nisi forte qͥs¬
piam sic distiguere uelit. ut hoc tẽꝑe iacob
seriuat: tunc sit autẽ ȩc̃na hereditas dĩ: qͣndo
uidebit dm̃ facie ad faciem. unde ifrł nom̃ ac
sui. Quid illo innocentiꝰ. qui ullui peccatũ non
solũ a quo uinceret᷑ s etiam qđ uincer& ñ habe¬
bat: Eł mintellectu manuũ suarũ dedu¬
xit cos. Uł sicut aliqui codices habent mintel¬
lectib manuũ suarũ. Aliꝰ putan& ita congru¬
entiꝰ potuisse dici: ininocentia manuũ. &m
ret᷑ sciebat: cordi maluit adiungere in nocen¬

Expanded text:
enim Abrahae, semen promissionis, de quo ei Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Quod exponens Apostolus: Non, inquit filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine . Ex gentibus enim erant fideles quibus dicebat, Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum repromissionem haeredes ? Quod vero ait, Jacob servum suum, et Israel haereditatem suam, more suo Scriptura repetivit eamdem sententiam. Nisi forte quispiam sic distinguere velit, ut hoc tempore Jacob serviat; tunc autem sit aeterna haereditas Dei quando videbit Deum facie ad faciem, unde Israel nomen sui. Quid illo innocentius, qui ullum peccatum, non solum a quo vinceretur, sed etiam quod vinceret non habebat? Et in intellectu manuum suarum deduxit eos: vel, sicut aliqui codices habent, in intellectibus manuum suarum. Alius putaret ita congruentius potuisse dici, In innocentia manuum et  quid loqueretur sciebat, cordi maluit adjungere innocen
Abbreviated transcription (Latin):
greges pascit. Sane depost fecantes inde acp¬
tus ÷. Iui qͥppe priores fuert̃ tales: de qualib
dicit᷑ incantico canticoꝵ. uni ęccłiȩ quȩ an¬
stat exmnultis: id÷ imi gregi. cuiꝰ mẽbra sut
ꝑqͦs loqueris uł ꝑ qͦs incorpꝰ cuũ uelut nai¬
ducando ceteros traicis. Hoc utiq signiia¬
tes dentes tui sic̃ grex detonsarũ ascendas
delauachro: quȩ om̃s geurinos creant. &sti¬
lis non ÷ meis. Deposuert̃ enĩ tunc uetut u¬
lera honera scłi. qͣndo ante pedes apłaꝵ ull
ditarũ rerũ suarũ precia posuert̃: ascendal¬
tes de lauacbro illo deqͦ eos amon& apłs pi¬

Expanded text:
greges pascit. Sane de post fetantes inde acceptus ost. Illae quippe priores fuerunt tales, de qualibus dicitur in Cantico canticorum uni Ecclesiae quae constat ex multis, id est uni gregi cujus membra suquos loqueris, vel per quos in corpus tuum, velut manducando, caeteros trajicis; hoc itaque significantes dentes tui, sicut grex detonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in eis . Deposuerunt enim tunc velut vellera onera saeculi, quando ante pedes Apostolorum venditarum rerum suarum pretia posuerunt , ascendentes de lavacro illo, de quo eos admonet ap
Abbreviated transcription (Latin):
rũ infidelitatẽ repetit. ꝗͣ suꝑiꝰ iã cõmemoraue¬
rat.S repetendi causa ÷: ut cõmemorarent᷑
& plage qͥsͣ infixit egiptiis ꝓpt̃ illos: quȩ oiã
utiq recordari debuerant. neq existere in¬
grati. Deniq sequit᷑. Nonst̾ recordati ma¬
nꝰ eiꝰ: die qͣredemit eos demanu tribulantis.
c incipit dicere: que fecit egiptiis. Posuit¬

Expanded text:
rum infidelitatem repetit quam superius jam commemoraverat; sed repetendi causa est, ut commemorentur et plagae quas inflixit Aegyptiis propter illos: quae omnia utique recordari debuerant, neque existere ingrati. Denique quid sequitur? Non sunt recordati manus ejus, die qua redemit eos de manu tribulantis. Et incipit dicere qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne inmutet᷑ ingenerationẽ prauã: & amarican¬
tẽ. S his omib sibi annuntiatis ñ solum ad
p̃sentẽ uitã: uerũ etiam adȩtñam. Nec tantum
a drecipienda bonoꝵ oꝑum p̃mia: s etiã inipsa
bona oꝑa facienda ponat indo spẽ suam:

Expanded text:
ne immutetur in generationem pravam et amaricantem; sed his omnibus sibi annuntiatis, non solum ad praesentem vitam, verum etiam ad aeternam, nec tantum ad recipienda bonorum operum praemia, sed etiam in ipsa bona opera facienda, ponat in Deo spem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑ malos angłos euersã. eẽ. credamꝰ. & ma¬
los angłos abraham.⁊ loth. hospitio suscepis¬
se uideant᷑. Qd̃ absit: ut cont᷑ script᷑as aꝑtis¬
simas sentiamꝰ. Clar& gͥ ista omib fieri ꝑbo
nos & ꝑ malos angłos posse. qͥd aut̃ qͣndo fie¬
ri oporteat melat&: illũ uͦ qui facit ñ lat&
& cui uoluerit his reuelare. Herũtam̃ qͣnͣtũ
nr̃e intentioni scripta diuina moderat᷑ malis

Expanded text:
mam per malos angelos eversam esse credamus, et mamam per malos angelos eversam esse credamus, et malos angelos Abraham et Lot hospitio suscepisse videantur: quod absit ut contra Scripturas apertissimas sentiamus . Claret igitur ista hominibus fieri per bonos et malos angelos posse: quid aut quando fieri oporteat, me latet; illum vero qui facit, non latet, et cui voluerit revelare. Verumtamen quantum nostrae intentioni Script
Abbreviated transcription (Latin):
testate maiore: dealieno aut̃ peccore ut faciat.
expectat sibi potestatẽ dari abillo incuiꝰ: po¬
testite. lbi gͦ potestas quȩ fuerat ꝓhibet᷑: hic
aut̃ quȩ ñ fuerat tribuit᷑. Quȩ cũ itastnt siꝑ
angłos malos ds̃ illas plagas inftixit egiptiis.
nũqͥd audebimꝰ dicere aquã in sangunẽ ꝑ
cosdẽ angłos uersã. ⁊ ranas ꝑ eosdẽ argłos
factas. quoꝵ similia etiã magi pharaonis
ueneficiis suis facere potuert̾: ut angłi mali
exitraq parte consisterent. hinc illos affli¬
gentes inde fallentes sccłm iudiciũ & disposi¬
tionẽ iustissimi & omĩpotentissimi dĩ. iuste
utentis etiam iniquoꝵ malitiã : Non audeo
cedit: Nam si ꝓpt̾ea ꝑ malos angłos illa dm̃
fecisse putauerimꝰ: qr pene infligebant᷑ ñ be¬
neficia p̃stabant᷑. tãꝗͣ nemaini ds̃ penas irro¬
ga ꝑ angłos bonos. s ꝑ illos uelut militie.
cȩlestis artifices: consequens erit ut etiã sodo¬

Expanded text:
testate majore: de alieno autem pecore ut faciat, testate majore: de alieno autem pecore ut faciat, exspectat sibi potestatem dari ab illo cujus est. Ibi ergo potestas quae fuerat, prohibetur; hic autem quae non fuerat, tribuitur. 29. Quae cum ita sint, si per angelos malos Deus illas plagas inflixit Aegyptiis, numquid audebimus dicere, et aquam in sanguinem per eosdem angelos versam, et ranas per eosdem angelos factas, quorum similia etiam magi Pharaonis veneficiis suis facere potuerunt; ut angeli mali ex utraque parte consisterent, hinc illos affligentes, inde fallentes, secundum judicium et dispensationem justissimi et omnipotentissimi Dei, juste utentis etiam iniquorum malitia? Non audeo cedit? Nam si propterea per malos angelos illa Deum fecisse putaverimus, quia poenae infligebantur, non beneficia praestabantur, tanquam nemini Deus poenas irroget per Angelos bonos, sed per illos velut militiae coelestis carnifices; consequens erit ut etiam Sodo
Abbreviated transcription (Latin):
In libro aut̾ẽ fidelissimo legimꝰ diabolũ potins¬
se etiam decelo ignẽ mintitere: ad sci turi tan¬
tũ pecoꝵ nimerũ. mirabili ⁊ horrendo in¬
petu consumendũ. Qł diabolo tribuere ne.¬
mo fideliũ fortassis auder& nͥsce̾ seripturȩ¬
audoritate legeret᷑. S ilsȩ uir dono di iustus
& fortis. & pie peritꝰ ñ ait dñis dedit diabotiis
abstnlit. s dñis declit dñs abstulit: obtime sciens
diabolũ etiam qđł facere dertis elementis pote.¬
tente fiuisse facturtĩ. Malitiam diabosi confiden¬
̃ seebat. hnfiliis ũ diffiaentie tãqͣ in suis
martipiis oꝑat᷑ quẽa dmnodũ homines in peco.¬
sinit᷑. d aliud ÷ qͣndo potestas eiꝰ etiã asius fic̃
ei plac&e tractandis. maiore potestate ꝓhibet᷑:
aluid qͣndo ei potestas etiam in eos qui abillo
alieni st̾ dat᷑. Sic̃ homo depecore suo ꝓhumano
captu fac̃ qđ uult: nec sane facit siꝓhibeat᷑ po¬

Expanded text:
In libro autem fidelissimo legimus diabolum potuisIn libro autem fidelissimo legimus diabolum potuisse etiam de coelo ignem immittere, ad sancti viri tantum pecorum numerum mirabili et horrendo impetu consumendum; quod diabolo tribuere nemo fidelium fortassis auderet, nisi sanctaestus, et fortis, et pie peritus, non ait, Dominus dedit, diabolus abstulit; sed, Dominus dedit, Dominus abstulit ; optime sciens diabolum etiam quod facere de istis elementis potetente fuisse facturum; malitiam diaboli confunretur, sciebat. In filiis vero diffidentiae tanquam in suis mancipiis operatur , quemadmodum homines in pecosinitur. Sed aliud est quando potestas ejus etiam a suis, sicut ei placet, tractandis majore potestate prohibetur; aliud quando ei potestas etiam in eos qui ab illo alieni sunt datur. Sicut homo de pecore suo, pro humano captu, facit quod vult; nec sane facit, si prohibeatur a po