comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lite accepta remedia dissimulare. Ante suppliciũ: cogitate de
supplicio. Cũ quoslibet in hoc mũdo abiectos aspicitis ⁊ etiam si
qua rep̃hensibilia esse eoꝵ uideant᷑. nolite despicere: qi fortasse
quos moꝵ infirmitas uulnerat. medicina pauꝑtatis curat
Quoꝵ si qua sunt talia que debcant iure rep̾hendi: hec si uulti
adusum ur̃e mercedis inflectitis: ut ex ip̃is eoꝵ uitiis cumulẽt
uobis uicrem̃ta pietatis: quatinus panẽ parit̾ detis ⁊ u̾bũ:
panẽ refectõis cũ uerbo correptionis. Et duo a uob alimenta
ꝑcipiat. qui unũ querebat: dũ ext̾ius cibo. ⁊ int̾ius saciat᷑ eloqͥs.
Pauꝑ gͦ cũ rep̃hensibilis cernit᷑: moneri debet ⁊ despici non
debet. Si uero rep̾hensionis nichil habet: uenerari summoꝑ
sicut int̾cessor debet. S ecce multos cernimus: quis cuius¬
sit meriti nescimꝰ. Om̃s gͦ uenerandi sunt: tantoq necesse est

Expanded text:
lite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de lite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet et despici non debet; si vero reprehensionis nil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Ssit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
dãpuat. Si gͦ moysen ⁊ ꝓph̃as nõ audiunt: neq si quis ex mor¬
tuis resurrexit credent ei. Quia hi qui iuliora legis p̃cepta im¬
plere negligunt ⁊ saluatoris nr̃i mandatis altiorib quando cõ¬
ualescunt: Et numirũ constat. quia cuiꝰ implere dicta reuuũt:
nam diuitis cognoscentes. sollerter agite. culpaꝵ ur̃aꝵ inter-¬
cessores querite : atq aduocatos uobis in die iudicii pauꝑes
ꝓcurate. Multos etenĩ nũc lazaros habetis: ante ianuas
ur̃as iacent: atq his indigent. que uobis iam satiatis. coti¬
die de m̃sa cadunt. Uerba sacre lectionis debent nos instrue¬
re: ad implenda mandata pietatis. Cotidie lazarũ si q̃rimus
Ecte unportune se pauꝑes offerunt: cogant nos. qui tunc p
nobis int̾tessiores ueniant. Certe nos om̃ino rogare debuimꝰ:
s tam̃ rogam᷑. Uidete si negare debemꝰ qd̃ petim᷑. quando pa¬
troni sunt qui petunt. Nolite gͦ misericordie tẽpora ꝑdere: no¬

Expanded text:
. Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, nam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimusEcce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, no
Abbreviated transcription (Latin):
tere que nõ seminauit: ficut ip̃e filius uirguus in quadã
eugłii lectione dicit. Meto ubi nõ seminaui: ⁊ colligo ubi ñ
sparsi. Dicat. dicat solus: dicat uatus ex uirgine filius ma¬
rie: dicat sponse matri sue. Meto ubi nõ seminaui: ⁊ colligo
ubi nõ sparsi. Dicat ⁊ maria. & ego te filiũ generaui: s uir¬
ginitatem meam nõ uolaui. Regnũ tenui uirginitatis ⁊
regẽ genui castitatis. Ingredientem ⁊ egredientẽ habui in
palatio uentris filium imꝑatoris: ⁊ eic manib meis non
amisi clauẽ regie pudoris. Porta facta sum celi: ianua facta
sum filio dei. Illa porta facta sũ clausa: ꝙͣ. in uisione diuina
portam in domo dei clausam: ⁊ dixit ad ie angłs. Porta ħ
quam udes non aꝑiet᷑ ⁊ homo nõ transiet ꝑ eam: qm̃ dñs¬
solus intrat. ⁊ egredit᷑ ꝑ eam ⁊ clausa erit inet̾nũ. Mirabil
ꝓph̾e uisio ⁊ s mrabilior ꝓphie ad ĩpletio. Quid est porta
in domo diũ clausa: nisi qd̃ maria iuirgo semꝑ erit intacta:

Expanded text:
icut ipse Filius Virginis in quadam lectione Evangelii ait, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi . Dicat, dicat: solus dicat natus ex Virgine, Filius Mariae, dicat sponsae matri suae, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi. Dicat et Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi clavem regii pudoris. Porta facta sum coeli; janua facta sum Filio Dei. Illa porta facta sum clausa, quam in visione divina portam in domo Domini clausam: et dixit ad me angelus, Porta haec quam vides, non aperietur, et homo non transiet per eam; quonntrabit, et egredietur per eam, et clausa erit in aeternum . O mirabilis Prophetae visio; sed mirabilior prophetiae adimpletio! Quid est porta in domo Domini clausa, nisi quod Maria Virgo semper erit intacta?
Abbreviated transcription (Latin):
ilx̃ ad cor nr̃m ueniat. temptationib sus cogitationẽ
nrãm dissipant: et uoces cordis in oratione ꝑturbãt. Sepe
nãq dũ conu̾ti ad dñi post perpetrata uicia uolumꝰ ⁊ dũ
cõtra hec eadem exorare uicia que ꝑpetrauimꝰ cognãtur:
occurrũt cordi phantasmata pcc̃oꝵ que fecimꝰ: mẽtis nr̃e a¬
ciem reu̾berant: confundũt ammũ: et uocẽ nr̃e dep̾catio¬
nis pͬmũt. Qui p̾ibãt gͦ increpabant eũ ut taceret: quia
oni suis imaginib illisa. in ip̃a nos nr̃a oratione cõturbãt.

Expanded text:
 ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum ut taceret, quia nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant.
Abbreviated transcription (Latin):
geat: que finiri eisdem sius percussionib nõ ignorat. Scriptũ
nãq est. Quicũq uoluerit amicꝰ ẽẽ scłi huiꝰ : mi cͣus dei cõstitu¬
itur. Qui ergo appropinquãte mũdi fine nõ gaudet. amicũ
se illiꝰ ẽẽ testatur: atq ꝑ hoc inimicꝰ dei ẽẽ cõuĩcitur. S absit lxc
afideliũ cordib ⁊ absit ab his qui et ẽẽ aliam uitã ꝑ fidẽ credũt
et cã per oꝑationẽ diligũt. Ex mũdi eũi destructione lugere eoꝵ
est qui radices cordis in ciꝰ amore plantauer̃t: qui sequẽtẽ uitã

Expanded text:
geat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum geat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitua fidelium cordibus! absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ri nõ potest cũ nos ꝑtenuissimã nubem ferit: In ire eiꝰ pͥsentia
que caro subsistit. si uẽtũ mouit ⁊ t̾ram subruit: cõcitauit
ciera. et tot edificia strauit: Hanc districtionẽ uẽturi iudicis
paulus cõsiderans. ait. Horrendũ ẽ incid̾e in manꝰ dei uiuentis.
Hanc psalmista exprimit dicens. Ds manifeste ueniet: deus
nr̃ ⁊ nõ silebit. Ignis incõspectu eiꝰ ardebit: et incircuitu eiꝰ
tempestas ualida. Districtionẽ quippe tante iusticie. tẽpestas
ignisq comitantur: qr tẽpestas examinat qd̃ ignis exurat.
Illũ gͦ diem fr̃s kiñi illũ aute oclõs ponite: et quieq̃d mͦ gra¬
ue creditur. in eiꝰ cõꝑatione leuigetur. De illo et em̃ die ꝑ ꝓpħã
.dicitur. Iuxta ẽ dies dñi magnus: iuxta ⁊ uelox uimis. Uox
diei diũ amara: tribulabitur ibi fortis. Dies ire dies illa. dies

Expanded text:
ri non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia ri non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat, quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres charissimi, ante oculos ponite, et quidquid modo grave creditur in ejus comparatione levigatur. De illo etenim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, t
Abbreviated transcription (Latin):
sua salus egritudo ẽ: ita mũdꝰ mannis pͥorib uelut iniuuen¬
tute uiguit: ad propagandã humani genĩs prolẽ robustus
fuit: salute corpoꝵ uiridis. opulẽtia rerũ ꝑingius. At nars
Ipa sua senectute depͥmitur: ⁊ qiͣ ad uicinã mortẽ molestiis
crebrescentib crebrius urgetur. Nolite gͦ fr̃s mei diligere:
quẽ uidetis diustare nõ posse. Precepta apłica ĩ aĩo ponite:
quib nos admonet dicens. Nolite dilig̾e mũdũ neq ea q̃ in
mũds sẽ: qr si quis diligit mũd̾. nõ ẽ caritas pris mẽo. Nrdr¬
ust̾cius fẽs agnouistis: quod subito turbine anuosa arb̃ta
putabant: et tñ nocte eadem repentina morͤ defũcti sũt. ⁊ la
cellam nubis excitauit. et t̾ram subruit: casura tot edifici¬
oꝵ fũdam̃ta concussit. Quid ergo uidex iste facturꝰ est. cũ ꝑ
semet ip̃m ueniens. multionẽ poc̃oꝵ. ira eiꝰ exarseris ÷ si porta¬

Expanded text:
sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juvensua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in lcellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si porta
Abbreviated transcription (Latin):
sermo transit. Uerba em̃ quousq imꝑfcã sũt: u̾ba ñ st̃. Cũ
te dicat. Onne quod apud uos durabile ẽ: sine ĩmutatione. di¬
rabile ad et̾nitatẽ nõ ẽ. Et om̃e qd̾ iue transire cernit᷑. fixũ et
sine transitu tenetur. qr sine mutabilitate manẽtes sentẽtias
exprimnt ñs sermo qͥ transit. Et ccce fr̃s mei iã cernimꝰ ꝯd̾au¬
diebamꝰ. noius cotidie et crebrescentib malis mũdꝰ urget᷑. Ex il¬
la plebe iuumera. quãti remãseritis aspicitis: et tñ ad huc co¬
tidie flagella urgent: repentini casus opprimũt. noue nos ⁊ ĩ¬
ꝓuisse clades affligũt. Sicut eni inuiuẽtute iuget corpꝰ. forte
⁊ incolume manet pectꝰ: torosa ceruix. plena st brachia: man¬
ris añt semilib statura curuatur. ceruix exsiccata deponipͦꝰ.
frequẽtib suspiriis pectus urgẽtur ÷ uirtꝰ dẽficit. loquẽtis u¬
ba anhelitꝰ intercidit: nã ⁊ si languor desit. plerũq senib ip̃a

Expanded text:
um erte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tardiores ad soneret quatinus quisq ei qui in celo est festi¬
nat assisters. humiliari in t̾ra et compati etiam abiectis.
⁊ despicabilib st̃ib iõ recuset: Loqui caritati ur̃e sulbreui¬
tate decreuerã: s quia non est in homine uia eiꝰ: de currẽs
sermo retiuer non potest: quem dispouit ip̃e de quo loqͥm̃
qui uiuit ⁊ regnat cum ded patre inunitate sp̃c sc̃i deus. ꝑ
omua secula seculoꝵ amen. Scd̃m lucam.

Expanded text:
tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festitardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate decreveram; sed quia non est in homine via ejus , decurrens sermo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
do plus ꝑcompassionẽ attrahimur: tanto altis uerius ꝓpi¬
quamus. Ecce autẽ redemptori generis humaui ad edifica¬
tionẽ nrãm nuinime sufficit. quod in extremo iudicio dic
meis. michi fecistis : nisi ⁊ ante iudiciũ hoc in se ostenderet
quod dixisset: ut iuidelicet de monstraret. qr quisqͥs nũc bona
oꝑa indigentib exhibet. ei hec specialit̾ impendit cuiꝰ hec
amore exhibuerit:⁊ tanto plus quisq̃ maiorẽ mercedem
recipit: quanto nec eum despicit qui amplius despiciendꝰ
uidet᷑. Quidienm in humana carne sublimius carne xp̃
q̃ est suꝑrangelos exaltata: ⁊ quid̃ humana carne abioc¬
tius carne. lẽprosi. que tumescentib uuluerib scinditur
⁊ exalantib fetorib impletur: S ecce inspecie leprosi ap¬
paruit. ⁊ is qui est reuerendus suꝑ omia. ideri despectus
rasta omia dedignatus non est. Cur hoc. inisi ut nos sensu

Expanded text:
nto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinnto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dictibus meis minimis, mihi fecistis , nisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos
Abbreviated transcription (Latin):
tur. de collo eiꝰ exiliens: ⁊ in ea specie apparens: qua retognosci ab
hominib solet redemptor humani generis: deus homo xp̃c ih̃c.
tu me non erubuisti suꝑ t̾ram: ego te non erubescam suꝑ celoss
Qui sc̃ uix mox ut est monasteriũ ingressus: ei ꝑat̾ monas¬
terii dixit frater martiri: ubi est quem portasti: Cui ille respõ¬
dit dicens. Ego siscissem quis esset: pedes illius tenuissem.
Tunt idem martirius narrabat: quia cũ eum portasset. pond̾
eis minime sensisset. Nec mirũ. Quomͦ enim pondus senti¬
re poterat: qui portantem portabat: Qua in re pensandum
nob est quantũ fratna compassio ualeat: quantũ nodiom̃i¬
potenti deo miscd̃ie iuscera coniungãt. Inde enim ei qui est
suꝑ om̃ia ꝓpinquamus: unde nos ꝑ cõpassionẽ ꝓxuni etiã
nosmet ip̃os deporimus. In reb corporalib nemo alta tãgit.
nisi qui tenditur. In reb uero spiritalib certum est. quia qnͣ¬

Expanded text:
tur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab tur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptor humani generis, Deus et homo Christustu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia qua
Abbreviated transcription (Latin):
isauria ꝓuincia exortus inuicina factũ t̾ra licaome solet nar¬
pare miraculum.
it enm. quod inea quidam martirius nomine. uite ual¬
de uenerabilis monachus fuit ÷ qui ex suo monasterio
uisitationis gr̃a ad aliud monasteriũ tendebat: cui spiritalis
pat̾ p̾erat. Pgens itaq lepsũ quendam quem densis uuln̾ib
elefantinus morb ꝑm̃bra fedauerat: inuenit in ia÷ uolentẽ
ad suum hospicium redire: ⁊ p̾lassitudine nõ ualentẽ ip̃e uero¬
In ip̃o itinere se habere ꝑhibebat hospicium: eedire quo idem mar¬
tirius monachus ire festinabat. Uir autem dei eiuscẽ leprosi lassi¬
tudiuẽ miseratꝰ ⁊ palliũ quo uestiebat᷑ in t̾rã ꝓtinus ꝓiecit. ⁊ ex¬
uasterii forib ꝓpinquaret: spitalis pater eiusdẽ monasterii mag
nis clamare uocib cepit: Curcite: ianuas monasterii cicius aꝑi-¬
te: quia frat̾ martirius uenit. dñm portans: Statim uero ut mar¬
tirius admonasterii aditũ ꝑuenit: is qui leprosus esse putaba¬

Expanded text:
Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et exnasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putaba
Abbreviated transcription (Latin):
mouebo nõ solũ t̾ram. s riam celũ. Ecce ut p̾diximꝰ aerem
mouit: ⁊ t̾ra nõ subsistit. Quid gͦ ferat cũ celũ mouerit: Qd
aũt t̾rores quos cernimꝰ : nͥ sequẽtis ire p̾cones dixerim: Un¬
de et cõsiderare necesse est: qr ab illa tribulatione ultima. tan¬
tũ sũt tͥbulationes iste dissimiles: quãtũ apotentia iudicis per¬
resistendo uincite: perpetrata aũt fletib pugnite. Aduẽ¬
tum nanq et̾m uidicis tanto securiores quandoq uidebitis:
quãto nc̃ districtionẽ illius timendo preuenitis. Sedm lucam.¬

Expanded text:
. Ecce, ut praediximus, aerem movit, et terra non subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis perresistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto squanto nunc districtionem illius timendo prevenimus. Ͻ Sed
Abbreviated transcription (Latin):
regis generata: adulta facta sũ ⁊ desponsata. Desponsata
sum. cõiugi ⁊ placui alteri: Nor int̾ueniente adulterio. s
int̾cedente spũ scõ. Desponsata sum homini iudõ. ⁊ placui
altissimo deo. Desponsauit me uir iudeus: ⁊ adamauit

Expanded text:
regis generata: adulta facta sum, et desponsata regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placui alteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto. Desponsata sum homini Judaeo, et placui homini Deo: desponsavit me
Abbreviated transcription (Latin):
trem meũ diuinitate: ⁊ uteꝵ meum non euacuauit castita¬
te. Exiuit de uentre meo gygas occursu magnificus:⁊ uẽ¬
ter meus nõ est pudore euacuatꝰ. Nec conceptione inuẽta
sũ sine pudore: nec parturitione inuenta sum cũ dolore.
Omura ⁊ laudabilis int̾ feminas in qua ab angelo saluta¬
tur. uirginitas. Sola ĩp̃gnata: nec uiciata. Ex orierata n
euacuata: que sic est ab angło salutata. Aue inquit gr̃a ple¬
na: dũs tecũ. Felix umbilitꝰ castitatis: quẽ amplexꝰ non te¬
tigit maritał. Consido conceptũ tuũ beata uirgo: ⁊ expa¬
colloquenti tecũ ignosce mͥ. Ignosce in quã mͥ qd̃ audcã ser¬
uus atq utiniã ł bonus. ⁊ nõ etiã inutil̃ ⁊ malus seruus. ⁊
ideo malus seruus. quia nõ tecũ cũ tremore loquor ut ser¬
uus. Ignosce gͦ mͥ qd̃ audeam cũ sponsa dñi mei confabu¬
lari: ⁊ tñ iundica mͥ quom᷑ pot̾it dei filius ꝑte generari. Au
uiquit maria in domo mea puella uidea ⁊ ex semine dauio

Expanded text:
trem meum divinitate, et uterum meum non evacuavit castitate: exivit de ventre meo, giganteo cursu magnificus, et venter meus non est pudore evacuatus, nec in conceptione inventa sum sine pudore, nec in parturitione inventa sum cum dolore. O mira et laudabilis inter feminas, in qua ab angelo est salutata virginitas, sola impraegnata nec vitiata, exonerata nec evacuata; quia sic est ab angelo salutata, Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum! Felix umbilicus castitatis, quem amplexus non tetigit maritalis! Considero conceptum tuum, beata Virgo, et expacolloquenti tecum ignosce mihi: ignosce, inquam, mihi, quod audeam servus, atque utinam vel bonus, et non etiam inutilis et malus servus, et ideo malus servus, quia non tecum cum tremore loquor ut servus: ignosce ergo mihi, quod audeam cum sponsa Domini mei confabulari; et tamen indica mihi quomodo potuerit Dei Filius per te generari. Audinquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David
Abbreviated transcription (Latin):
suerbis sacri eloquii fr̃s km̃i prius seruanda est ueritas
hystorie ⁊ post modũ requirenda sp̃italis intelligencia al¬
segorie. Tunc namiꝙ allegorie fructus suauit carpit᷑. cũ
prius. ꝑhystoriam ueritatis radice solidatur D quia nõ¬
nũꝙͣ allegoria fidem edificat. ⁊ hystoria moralitatem: nos qͥ
auctore deo iami fidelib loquimur ab recrediꝰ. si ip̃m lo¬
quendi ordinẽ pꝰ ponamus: quatinus qui fidem iam fir¬
mã tenetis. prius de allegoria aliqͥd breuit᷑ audire debeatiꝰ.
⁊ quod uob̃ de moraalitate hystorie. ualde est necessarium.
hoc in exposcionis ur̃e ordine seruet᷑ extremũ ⁊ quia ea
plerumq solent meluiꝰ recoli: que contingit post modum
audiri. Scnsum ergo allegoricũ subbreuitate transcurrimꝰ:
ut ad moralitatis latitudinẽ cicius uenire ualeamꝰ Homo q̃¬
dã erat diues. qui induebatur purpura ⁊ bisso: ⁊ epulabatur

Expanded text:
erbis sacri eloquii, fratres charissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso,
Abbreviated transcription (Latin):
quã incodicib legimꝰ. Quod t̾re motus urbes innumeras sub¬
ruat: exaliis mũdi partib scitis quã frequẽt᷑ audiuimꝰ. Pestilen¬
tias. sine cessatione patumur. Signa uͦ in sole ⁊ luna ⁊ stellis. ad¬
huc aperte minime uidemꝰ: s qr et hec louge sint. ex ip̃a iã aeris
immutatione colligimꝰ: quãuis prius quã italia gentili gladio
ferienda trade̾tur: ĩgneas incelo acies uidimꝰ: ipm qui postea hum¬
ni genis fusus ẽ sanguine choruscantes. Confusio aũt maris ⁊ flu¬
ctuũ: nec dũ noua exorta ẽ. Sed cũ multa iã pͥtiũtiata cõpleta st̃.¬

Expanded text:
quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ maria conuge tua. cõmunẽ iurgiuitatẽ m̃broꝵ: quia
de uirginib m̃bris. uirtus nascetur angłoꝵ. Sit maria
xp̃i cura castitatis. ⁊ honorificentia sc̃ĩtatis: Ut de uirguub
m̃bris urĩs generetis scl̃is xpĩanis. sponsũ uirginutatis
⁊ maritũ castitatis. cõmunẽ singłis uirginib ⁊ maritatis:
in qua nulla sit relotipia: quia uirginitatis salutatione
imp̾gnata est maria. Magnum meritum fr̃s km̃i. Uirgi¬
ab angłis est hodie salutata: ⁊ lactans uirginitas marie
ꝑstellam est de celo p̃dicata: ⁊ a magis munerib honorata
Gaude itaq ioseph: nimiũ ꝙr congaude urguitati marie
quia solus meriusti uirgnalẽ posside conuigẽ. Quia ꝑ me¬
ritũ uirginitatis ita seꝑatus es aconcubitu uxoris⁊ ut

Expanded text:
 Maria conjuge tua communem virginitatem membrorum; quia de virginibus membris Virtus nascitur Angelorum. Sit Maria et tu pater Christi cura castitatis, et honorificentia virginitatis: ut de virginibus membris generetis saeculis christianis sponsum virginitatis et maritum castitatis, communem singulis virginibus et maritatis, in quo nulla sit zelotypia; quia virginitas salutatione impraegnata est in Maria. Magnum meritum virgiab Angelis est hodie collaudata, et lactans virginitas Mariae per stellam de coelo est praedicata, et a Magis muneribus honorata. Gaude itaque, Joseph, nimiumque congaude virginitati Mariae, quia solus meruisti virginale possidere conjugium: quia per meritum virginitatis ita separatus es a concubitu uxoris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ nobis est cicius ꝑgere: atq ad illam uia breuiore ꝑue
nire. Quib enĩ malis iam nõ mũdus urget᷑ : Que nos tͥsti¬
cia: que adu̾sitas non angustat: Quid ẽ uita mortalis. nisi
uia: Et quale sit fẽs mei ꝑpendite. in labore uie lassesc̾e: ⁊ tũ
eantem uiã nolle finire. Qd̃ aũt calcari mũdꝰ ac despici debe¬
atᷤ redẽptor nr̃ prõuida cõꝑatone manifestat: cũ ꝓtrnꝰ adiũgit
Uidete ficulueã ⁊ om̃s arbores: cũ producũt iã ex se fructũ. sci

Expanded text:
ad illam breviore via pervenire. Quibus enim malis mundus non urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum protinus adjungit: Videte ficulneam et omnes arbores, cum
Abbreviated transcription (Latin):
płimis. sine aqua reuycit: in templo floruit: nucesq clau¬
sa sub tecto ꝓduxit. Qui gͦ descripsit lapideas tabulas si¬
ne stilo ferreo ͥ ip̃e grauidauit mariã sp̃u sc̃o. & qui pro¬
duxit panes in heremo sine aratione: ip̃e imp̾gnauit uͥ¬
ginẽ sine corruptione. Et qui fecit uirgam sine pluuia g̾¬
minare ip̃e fecit filiam dauid sine semine generare. Postremo
luim: ⁊ uocabitis nom̃ eius emmanuhel. Quod gͦ legisti in
libris tiuis: aspice mariam oculis tuis: ut digne dicas canticũ
dauid patris tui. Sicut auduumꝰ ita ⁊ udimꝰ in ciuitate dñi
uirtutũ: in ciuitate dei nr̃i. Accipe gͦ mariã coniugẽ tuam.

Expanded text:
plurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nucesque clauplurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nucesque clausa sub tecto produxit. Ergo qui scripsit lapideas tabulas sine stilo ferreo, ipse gravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui produxit panem in eremo sine seminatore, ipse fecundavit Virginem sine corruptione: et qui fecit virgam sine pluvia germinare, ipse fecit filiam David sine semine generare. Postremo,lium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David patris tui, Sicut audivimus, ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri . Accipe ergo Mariam conjugem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
spicuus. celi cursor equissimꝰ: medie noctis libramine di¬
cit ad ioseph in uisione. Ioseph inquit fili dauid. cur tm̃
tribularis: Qyare multũ contristaris: Cur in somno ce¬
gitando desudas: Cur uigilando tuistis ambulas: Cur
de maria malam tibi ĩgeris suspitiõem : cũ ip̃a tibi ge¬
qm̃ quecũq legisti in ꝓpħia non intellixisti in maria.
Ioseph fili dd̃ uatus ex gen̾e sacerdotali : nõ solũ sac̃dotali
nurabilia in lege sua: ip̃e fecit nurabilia in conuige tua
Quid aũt st̃ dei mirabilia ⁊ nͥ que sunt hominib ĩpossibi¬
lia: Mirabilia gͦ in lege nõ legisti: Qd̃ si ⁊̃ legisti÷ quare
nõ intellexisti: Ip̃a certe lex quam cotidie legis⁊ sine gͣ¬
fio scͥpta est in tabuł lapideis: sp̃c scĩ digito. Lege ⁊ intelli¬
ge qd̃ panem in heremo t̾ra ꝓduxit: cuius semẽ aratorĩ
t̾ra nullus induxit. Uirga etiã aaron annus sicca quã

Expanded text:
spicuus, coeli cursor aequissimus, medio noctis libramine dispicuus, coeli cursor aequissimus, medio noctis libramine dicit ad Joseph in visione: Joseph, inquit, fili David, cur tantum tribularis, quid multum contristaris, cur in somno cogitando desudas, cur vigilando tristis ambulas, cur de Maria malam tibi ingeris suspicionem, cum ipsa tibi gequia quaecumque legisti in prophetia, non intellexisti in Maria.Joseph, fili David, natus ex genere sacerdotali, non solum sacerdotali, ui scripsit mirabilia in Lege sua, ipse fecit mirabilia in conjuge tua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impossibilia? Mirabilia ergo Dei in Lege non legisti? Quod si etiam legisti, quare non intellexisti? Ipsa certe, Lex quam quotidie legis, sine graphio scripta est in tabulis lapideis. Lege et intellige quod panem in eremo terra produxerit, cujus semen in terra arator nullus induxit. Virga etiam Aaron annis sicca quam
Abbreviated transcription (Latin):
tacuero malũ facio:⁊ cũ adultexis portionẽ meã pono. Qm̃
gͦ tacere malũ est. adulteriũ ꝓtẽ peius est: ne ꝑme fiat homi¬
tidiũ. dimittã tacite coniugium. Cogitauit inquit ioseph
sicut inengłio legit᷑. occulte dimitt̾e mariam coniugem suã
Cogitauit ut esset adulterium. cũ iam esset alterius: nõ m̃¬
tis refragatõe. s fid̃i conceptione. S nõ tumeas maria illi¬
phalis: sic mariã angłs liberat salutaris. Ueni iam mater
dĩi casta: in qua nõ uinł appetitio: s sp̃t sc̃ĩ est adimpletio.
Quam nõ uiolauit ioseph uir iudeus: s solus ĩp̾gnauit oĩ¬
diabolo alfratum: Surgat deus in aduitoriũ tuũ ÷ mit¬
tat de celo anglii suũ: qui uisitet in sõno sponsũ tuũ.
Suspendat moyses iudiciũ suũ: ne ioseph uindicet u
adulteriũ tuũ. Parat itaq ioseph animũ in tempore:
ille paranymphus. nõ homo. s angłs : Gabriel ille cõ¬

Expanded text:
tacuero, malum consentio; et cum adulteris portionem meam pono. Quoniam tacuero, malum consentio; et cum adulteris portionem meam pono. Quoniam ergo tacere malum est, adulterium prodere pejus est; ne per me fiat homicidium, dimittam tacite conjugium. Cogitavit, inquit, Joseph, sicut Evangelium dicit, occulte dimittere Mariam conjugem suam . Cogitavit ut esset alterius, cum jam esset alterius, non mentis refragatione, sed fidei conceptione. 5. Per Angelum rophetalis, sic Mariam liberat angelus Salvatoris. Veni jam, Mater Domini casta, in qua non fuit virilis appetitio, sed Spiritus sancti adimpletio; quam non violavit Joseph vir Judaeus, sed solus impraegnavit omndiabolo altercatum. Surgat Deus in adjutorium tuum; mittat de coelo angelum suum, et visitet in somnis sponsum tuum. Suspendat judicium Moyses suum, ne Joseph vindicet in adulterium tuum. Parat itaque Joseph animum in tempore, ille paranymphus, non homo, sed angelus Gabriel ille con
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: Ego aũt cũ licentiam habeam maritalem: aute choꝵ
nuptiaꝵ puellarem non uexaui pudorẽ. Tunui multũ. ꝑtimui
tio p̃noscebam. S qm̃ nichil mirum. nichł est nouũ. ruchiloc
cultũ. nichil absconsũ. quod non reuelet᷑. ⁊ occultũ quod nõ
ĩpublicũ ueniat: in dd̃ regis filiã: aliquando recolo hystoriã.
Dauid regẽ in bethsabee urie ethei mulieris audatiã. potestaᷤᷤ
extulit regał: nec eũ timor t̾ruit parental. Mariã dd̃ regis
siliam cogitatio impulit puellaris: nec eã timor t̾ruit parẽ¬
tal̃. Quid gͦ faciã: Ed agam: Anxior gemo. doleo. curro: con¬
siliũ quero. nec plenũ inuenio. Pdo aut taceo: Quid faciam
penitus nestio: Pdo ad ulterium: antaceo ꝓpt̾ opprobrium:
Si ꝓdicto. ad ulteriũ quidẽ nõ consentio: s necem crudelitati
in curro: qm̃ scd̃m librũ moysi lapidandã ẽẽ cognosco. Si

Expanded text:
venit? ego enim cum licentiam haberem maritalem, ante thorum venit? ego enim cum licentiam haberem maritalem, ante thorum nuptiarum puellaretio praenoscebam. Sed quoniam nihil mirum est, nihil novum, nihil absconsum quod non reveletur, et occultum quod non in publicum veniat, in David regis filia aliquando recolo historiam. David regem in Bersabee Uriae Cethaei mulierem audacia extulit regalis, nec eum timor terruit maritalis: Mariam David regis filiam cogitatio impulit puellaris, nec eam tenuit terror parentalis. Quid ergo faciam? quid agam? Anxior, gemo, doleo, curro, consilium quaero, nec plenum invenio. Prodo, aut taceo? Quid faciam penitus nescio. Prodo adulterium, aut taceo propter opprobrium? Si prodidero, adulterium quidem non consentio, sed naevum crudelitatis incurro; quia secundum librum Moysi lapidandam esse cognosco. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Refert angłs gabryhel modũ cõceptionis: qd̃ in uerbo fi¬
eret saluatoris. O inquit maria uirga dei. sponsa dei dilecta
dei. filia dei. mat̾ dei ÷ si hũc ame modũ requiris. quomͦ uͥgo
concipias. uirgo parias. ⁊ pꝰ partũ uirgo ꝑmaneas ⁊ uel
quomodo fiet inte qui fecit te: audi me. ⁊ ne Iturberis inte
sus: quid cũ ea egerit angłs. Subito ioseph contuitu fami
liari. aspicit mariam conuigẽ suã ⁊ uidet in ea tumescentes
uenas ingutture: ⁊ tenuari cutẽ in facie. Postremũ uidit
cam gressib gͣuari: intellexit mariã iniutero gͣuidari. Turba¬
tur ioseph homo iustus: qd̃ mariã quã de templo acceperat ⁊
disputaus dicebat Unde hoc contingit ⁊ quid ue euenit : Nõ
cognoui: nõ tetigi. Si nõ tetigi: nõ uiolaui. Sinõ uolaui:
nõ grauidaui. Heu heu quid contigit: Quid putas euenit:
ꝑ quẽ maria cecidit: Quem sibi plus quã me adulantem in¬

Expanded text:
Refert angelus Gabriel modum conceptionis, quod in verbo fiRefert angelus Gabriel modum conceptionis, quod in verbo fieret Salvatoris. O, inquit, Maria virgo Dei, sponsa Dei; dilecta Dei, filia Dei, mater Dei, si hunc a me modum requiris, quomodo virgo concipias, virgo parias, et post partum virgo permaneas, vel quomodo fiet in te qui fecit te; audi me, et ne perturberis in tesus, quid cum ea egerit angelus. Subito Joseph intuitu familiari et licentia maritali aspicit Mariam conjugem suam: vidit in ea tumescentes venas in gutture, et attenuari faciem, postremum vidit eam gressibus gravari; intellexit Mariae uterum gravidari. Turbatur Joseph homo justus, quod Mariam quam de templo Domini acceperat, disputans, dicit: Unde hoc contigit? quid evenit? Non cognovi, non tetigi; si non tetigi, non violavi; si non violavi, non gravidavi. Heu! heu! quid contigit? quid, putas, evenit? per quem Maria sic cecidit? quem sibi plus quam me adulantem in
Abbreviated transcription (Latin):
me adamasset deus meus. Namnq ignorante ioseph sp̃õ¬
so meo: uenit ad me quida magnꝰ xp̃i paranymphus.
¶on patriarcha pͥmus. aut ꝓpħ̃a eg̃guis ⁊ s gabryhel ille
archangls facie rutilans ueste choruscans: incessu mira¬
bili aspectu terribili. Uisitauit me ⁊ ꝑtbauit me: salu¬
tauit ⁊ gͣuidauit. Dixit q m. Aue gr̃a plena: dñs tecũ.
dñs inquit tecũ: s plusꝙͣ mecũ. Dñs tecũ : s nõ sicut¬
mecũ: In me eiũ licet sit dñs me ip̃m creauit dñs: ꝑte
autẽ nasciturꝰ est dñs. Ita est enim maria. Dñs tecum
ut sit in corde tuo: sit in utero tuo. Ad impleat m̃tẽ tuã ⁊
thalamo suo. Egrediet᷑ rex ex intimo uentre tuo: tãꝙͣ rex de
cubicło suo. ꝓcedat pͥnceps ex aula regali: ita ut uirginita
sĩ amarito ÷ qm̃ uirũ penitꝰ ñ cognosco: Desponsata sũ hõi
dũ: ⁊ paratũ inuenies animũ meum. Omnib enĩ modis
exopto ego indm̃ meũ ut ⁊ habeã plem: ⁊ nõ ꝓdã pudorem.

Expanded text:
esset venter meus. Namque ignorante Joseph sponso meo, venit ad me quidam magnus Christi paranymphus, non patriarcha primus, aut propheta egregius; sed Gabriel ille archangelus, facie rutilans, veste coruscans, incessu mirabili, aspectu terribili, visitavit et perturbavit me, salutavit et gravidavit, dixitque mihi: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Dominus, inquit, tecum; sed plus quam mecum. Dmecum. In me enim licet sit Dominus, memetipsum creavit Dominus; per te autem nasciturus est. Ita est enim, Maria, Dominus tecum, ut sit in corde tuo, sit in utero tuo; adimpleat mentem tuam, athalamo suo; egrediatur rex ex intimo ventre tuo, tanquam rex de cubiculo suo; procedat princeps ex aula regali; ita ut virginitatsim a marito; quoniam virum penitus non cognosco? Desponsata namque sudum, et paratum invenies animum meum. Omnibus enim me modis exopto ego Deo meo; ut et habeam prolem, et non perdam pudorem.
Abbreviated transcription (Latin):
cina estas agnoscitur: ita exruiua mũdi ꝓpe ẽẽ cognoseatur re¬
nũ dei. Quib profecto uerb̾ ostenditur: qr fructus mũdi rui¬
na ẽ. Ad hoc crescit ut cadat: ad hoc germinat. ut queq gͥmi¬
naui̾t. cladibus cõsumat. Bene aũt regnũ dei estati cõꝑatur:
qr tẽ meroris nr̃i nubila transeñt et uite dies. et̾m solis cla¬
ritate fulgescũt. Que omnia sub magna c̾titudine cõfirmã.¬
tur: cũsentẽtia subiũgitur qͣ dr᷑. Amẽ dico uob̾. qr nõ preteri¬
bit generatõ hec: douec omĩa fiant. Celũ et t̾ra transibũt: uer

Expanded text:
gnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit gen
Abbreviated transcription (Latin):
niũtur nequaqͣm mouere tuam fraternitatẽ debet: qr sic̃ ame
diu̾sis temporib dicte sũt. ita quoq st̃ ab exceptorib incodicib
affixe. Tua itaq frat̾nitas sacris semꝑ lectionib intenta. si pͤdic¬
tum locum enãgłii inuenit sub dubietate ꝓlatũ. uel casdẽ ome¬
lias repperit. ita ut p̾dixi nõ ẽẽ disputatas: has inemẽdatas ẽẽ co¬
gnoscat: et iuxta eas quas per presentẽ portitorem mitt̾e stu¬
deo corrigat: nulloq mͦ illas sine emẽdatione remane̾ ꝑmĩt¬
tat. E dite aũt inscrinio sc̃e eccli̾e nr̃e retinenturͥ ut si qui for¬
te a tua frat̾nitate longe sunt: hic iuueniant. unde inhis q̃
emendate sunt certiores fiant. Explicit prefatio. Incipiunt¬

Expanded text:
niuntur, nequaquam movere tuam fraternitatem debet, quia sicut a me niuntur, nequaquam movere tuam fraternitatem debet, quia sicut a me diversis temporibus dictae sunt, ita quoque sunt ab exceptoribus in Codicibus affixae. Tua itaque fraternitas, sacris semper lectionibus intenta, si praedictum locum Evangelii invenerit sub dubietate prolatum, vel easdem homilias repererit ita ut praedixi non esse dispositas, has inemendatas remansisse cognoscat, et juxta eas quas per praesentem portitorem mittere studui corrigat, nulleque modo illas sine emendatione remanere permittat. Editae autem in scrinio sanctae Ecclesiae nostrae retinentur, ut si qui forte a tua fraternitate longe sunt, hic inveniant, unde in his quae emendatae sunt certiores fiant. LIBER PRIMUS. HOMILI
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o: g̾gorius seruus seruoꝵ dei. Int̾ sacra missaꝵ sollemp¬
ma. ex his que dieb certis in hac eccła. legi exmore solent: sc̃i e¬
głu quadragnita lectiones exposui. Et quarũdam quidẽ dictata
expositio assistente plebe: et ꝑ notariũ recitata: quarũdam uͦ expla¬
nationẽ. coram ppło ip̃e locutus sum: atq ita ut loquebar excepta
est. Sed quidã fr̃s sacri u̾bi studio feruentes: ante qmͣ ad proposi¬
tũ modũ ea que dix̾am subtili emĩdatione perduo̾em. transtuler̃t.
Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerĩ: qui
prius escas edere appetũt. qͣm plemus excoquantur. Hoc uͦ uͥ scrii¬
modũ certa notatione correxi. Casdem quoq omelias eo quo dicte
sũt ordine induob codicib pon̾e curaui: ut et priores uinginti
que dictate sũt. et postiores totidem que sub oclis dicte. insinglis
post legũtur. quedã uͭ pꝰposite que ante ꝑ euͣglistas scripte st̃ inue¬

Expanded text:
opo, Gregorius servus servorum Dei. Inter sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quam plenius excoquantur. Hoc vero ubi scripmodum certa notatione correxi. 1435 Easdem quoque homilias, eo quo dictae sunt ordine, in duobus Codicibus ponere curavi, ut et priores viginti, quae dictatae sunt, et posteriores totidem, quae sub oculis dictae, in singulis post leguntur, quaedam vero postpositae quae ante per evangelistam scriptae sunt inve
Abbreviated transcription (Latin):
men eiꝰ: ita ⁊ opus eius. Et mulier queda martha noĩe. e¬
cepit illum indomũ suam. Et huic erat soror: noĩe maria.
Due iste sorores. sicut scĩ patres plenissime nob̃ exposuer̃t
duas in scã eccl̃a uitas designant: martha scilicet actiuam
maria contẽplatuia: Ista laborat ad exhibenda indigenti oĩa
humanitatis officia: illa uacat ⁊ uidet qm̃ deus est. Ista cir¬
ca exteriora occupat᷑: illa interiora cõtẽplatur. Sicut aũt
iste sorores typũ tenent. mnea extitit singłaris: Num quam
i aliqua ꝑsona: umo in om̃ib marcha sic oꝑata est: Num¬

Expanded text:
t mulier quaedam, Martha nomine, excepit eum in domum suam: et huic erat soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur; illa interiora contemplatur. Sicut autemrum istae duae sorores typum tenent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua persona, Martha sic operata est; nu
Abbreviated transcription (Latin):
marie uirginis uterum spõse uirginis rie uir¬
clausũ uentris cubicłm. signatum pudoris gnuᷤ.¬
cenacłm: merito plenissime collaudarem: si messem meterem
ꝙͣ nõ seminarẽ. Se qua sic apłs ait. Quecũq seminauerit ho¬
mo: hec ⁊ metet. Uerum est omnimꝰ fr̃s kinũ ⁊ uerũ est hoc:¬

Expanded text:
Mariae virginis uterum, sponsae virginis clausum ventris cubiculum, signatum pudoris coenaculum merito plenissime collaudarem, si messem meterem quam non seminarem, de qua sic Apostolus dicit, Quaecumque seminaverit homo, haec et metet . Verum est omni
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma equi ruphi. In qͣdriga scd̃a equi
nign. In qͣdriga t̾cia equi albi. In qͣdri¬
ga qͣrta equi uarii ⁊ fortes. Igͣ ꝑ eqͦs
ruffos illi designant᷑ qͥ in sangũie su¬
o rubrcati corꝑe ⁊ aĩo fuert marti¬
res. Pequos nigros ꝓ eo qd nig̾ co¬
lor obscurꝰ ẽ illi designant᷑ qui in cog¬
curi qr st̃ ꝓfundi. Equi albi illos si¬
gnificant qui tã m̃te qͣm corꝑe re¬
tinent uirginitatis candorẽ. Eqͥ ua¬

Expanded text:
a secunda, equi nigri; in quadriga tertia, equi albi; in quadriga quarta, equi varii et fortes. » Igitur per equos rufos illi designantur, qui in sanguine suo rubricati, corpore et animo fuerunt martyres; per equos nigros, pro eo quod niger color obscurus est, illi demonstrantur, qui in cogcuri, quia sunt profundi. Equi albi illos significant, qui tam mente quam corpore retinent virginitatis candorem. Equ
Abbreviated transcription (Latin):
supple. facient. ⁊ filii ãmon obedi¬
labit dñs lingũa maris egipti ⁊
leuabit manũ suã suꝑ flumen in
fortitudine sp̃c sui ⁊ ꝑcutiet eum
in septem riuis ita ut tͣnseant ꝑ

Expanded text:
n oboedilabit Dominus linguam maris Aegypti et levabit manum suam super Flumen in fortitudine spiritus sui et percutiet eum in septem rivis ita ut transeant per
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ plora deficit enĩ sensũ. modi¬
cum plora sr̃ mortuũ qm̃ reqͥeuit.
Neqͥssimi aut̾ neqͥssima uita sr̃
mortem fatui. luctꝰ mortui sep¬
tem dieb. fatui aut̃ ⁊ impii om̃s

Expanded text:
tuum plora, defecit enim sensu, modicum plora super mortuum quoniam requieuit, nequissimi nequissima uita super mortem fatui, luctus mortui septem diebus, fatui autem et impii omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Soroĩe ꝓpt̾ humane nat᷑e contber t̃u¬
niũ. sponsã ꝓpt̾ inconcussam fidei
ꝯstantiam. Cũ enĩ in temꝑe passio¬
nis fides aploꝵ concussa uacillaret
ip̃a uelut sponsa sponso suo sine fi¬
dĩ titubat̃one ꝯstant̾ adhesit. Ip̃ã etiã
uelut sponsa sponso suo familiarior
maiorem in sponsi bonis optinet por¬
tionẽ. Qnͣtũ aũ eã ocupiuit sponsꝰ
celestis ostendit᷑ in eccͣstico .xͦxxuͦi.¬

Expanded text:
sororem, propter humanae naturae contubernium; sponsam, propter inconcussam fidei constantiam. Cum enim tempore passionis fides apostolorum concussa vacillaret, ipsa velut sponsa sponso suo sine fidei titubatione constanter adhaesit. Ipsa etiam velut sponsa sponso suo familiarior majorem in sponsi bonis obtinet portionem. Quantum autem eam concupivit sponsus coelestis, ostenditur in Ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
ym. manassẽ ad dext̾am ꝯstituit.
at ile cancellatis manib crucis
mist̾iũ p̃sigurans tnͣsiatã in mi¬
norẽ dexterã. in maiorẽ sinistrã
tudo suꝑ capita eoꝵ notata. iude¬
is scandalũ. xͥanis futam głam p̃

Expanded text:
sse autem ad dexteram constituit. At ille cancellatis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextera, majori sinistram tudo super capita eorum denotata Judaeis sca
Abbreviated transcription (Latin):
petũ ignis. sic̃ tͤs pũi missi a nabu¬
godonosor in fornacẽ ignis qͥb iguis¬
fugarunt aciem gladii .i. ex̾citũ ac¬
ualuert de infirmitate ꝑ oratõnẽ¬
as. Fortes facti st̃ in bello sicut iosu
ceper̃t mortuos suos de resurrectõe

Expanded text:
petum ignis, ut tres pueri missi a Nabuchodonosor in fornacem ignisfugarunt aciem gladii, id est exercitum acaluerunt de infirmitate, as; fortes facti sunt in bello complures; ceperunt mortuos suos de resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
tulante eiangelica gratia serpturi: primo.
que fuerit eidem marco causa senbendi ẽuũ¬
gelir  breuit̾ insinuandum cenłuimus. Cum ro¬
mane urbi elarum dei ueri lumen predicante be
petro apostolo fuisset exortum. adeo sermo uerit
uinu̾soꝵ mentes placido illustrabat auditu ut co
udieutib eũ nulla iusquã sacietas fieret. Unde nec

Expanded text:
tulante ipsa evangelica gratia, scripturi, primo quae fuerit eidem Marco causa Evangelii scribendi, breviter insinuandum esse censuimus. Cum Romanae urbi clarum veri Dei lumen praedicante beato Petro apostolo fuisset exortum, adeo sermo veritatis universorum mentes placito illustrabat auditu, ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde nequ