comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ fuerant futuroꝵ. Nec diu cõm̃dandũ ẽ qđ sepe
audistis: qđ optime retinetis. Queramꝰ gͦ in hoc
ꝓpħis p̃dicabat: qm̃ ipse ẽ. ũbũ dei. Nec illi tale
aliqͥd dicebant: nisi pleni ũbo dei. Annunciabañ
lios: de quibꝰ dicebat. Nonieiunant filii sponsi:
quãdiucũ illis ẽ sponsus. Cũ autẽ ab eis ablatus
sũ autẽ ad hoc intentã facimꝰ caritatẽ urãm ñ do¬
cendo qđ ignoratis. sed admonendo qđ nostis:
poris sui illũ unũ mediatorẽ eẽ. dei et hominũ.
hominẽ iħm natũ ex uirgine tanquã insolitudi.¬
ne. sic̃ in apocalipsi audiumꝰ. Per solitudinẽ qͥp¬
pe arbitror qđ solꝰ ita natꝰ ẽ. Hunc enĩ illa muli-¬
er peꝑit: recturũ ppb̃m in uirga ferrea hȩc aut̃
niulier antiqͣ ciuitas dĩ ẽ: de qͦ in psalmo dr̃. Glori¬
osissima dictas dete ciuitas dĩ. hȩc autẽ eiuitas
Antiqͦ gͦ ista eiuitas dei sẽꝑ tolerans t̃rã. sꝑans celũ

Expanded text:
ae fuerant futurorum; nec diu commendandum est quod saepe ae fuerant futurorum; nec diu commendandum est quod saepe audistis, quod optime retinetis. Quaeramus ergo in hoc Prophetis praedicabat; quoniam ipse est Verbum Dei; nec illi tale aliquid dicebant, nisi pleni Verbo Dei. Annuntiabant lios de quibus dicebat: Non jejunant filii sponsi quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus sus autem ad hoc intentam facimus Charitatem vestram, non docendo quod ignoratis, sed admonendo quod nostisput esse corporis sui, illum unum mediatorem esse Dei et hominum, hominem Jesum , natum ex virgine, tanquam in solitudine, sicut in Apocalypsi audivimus. Per solitudinem quippe arbitror, quod solus ita natus est. Hunc enim illa mulier peperit, recturum populum in virga ferrea . Haec autem mulier, antiqua est civitas Dei, de qua in psalmo dicitur: «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei.» Haec civitas Antiqua ergo ista civitas Dei, semper tolerans terram, sperans coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
e esalmo quẽ canlauioros:
loquar qđ dñs dederit caritati
urȩ. Hesterno die psalmꝰ breuior
tractabatur: sed spatiũ tẽporis dabat nob̾ copiã. e¬
tiã de paucis multa dicendi. Nẽ qm̃ ꝓlixior psalmꝰ
ẽ: ñ debemꝰ tantũ in singulis ũsibꝰ immorari. ne for-
te concedat cdñs facultatẽ ut cocũ pagere uale amꝰ¬
Titulus psalmi ẽ: Ipsi dauid qͣndo eũ filiꝰsuus ꝑse-¬
quebat᷑. In regnoꝵ libris nouimꝰ hoc factũ ee̾ exci-¬
tisse inimicũ absalon patri suo. gessisse cont̾ illũ ñ
solũcunle uerũ etiã domesticũ bellũ. illũ autẽ ñ
deiectũ inique sed humiliatũ pie accepisse a dño
disciplinã sustinuisse medicinã. ñ retribuentẽ iniqͥ.¬
tatiimqͥtatẽ. sed paratũ cor habuisse ad sequendã
dñi uoluntatẽ lle dauid ita laudabilis sed aliꝰ da-¬
uid uere manu fortis qđ int̃p̃tat᷑ dauid. dñs nr̃ ie¬
sus xp̃sagnoscendꝰ ẽ nob. Prȩtĩta eñ illa facta: figu.¬

Expanded text:
e psalmo quem cantavimus, loquar quod Dominus dederit, Charitati vestrae. Hesterno die psalmus brevior tractabatur, sed spatium temporis dabat nobis copiam etiam de paucis multa dicendi: nunc quoniam prolixior psalmus est, non debemus tantum in singulis versibus immorari; ne forte non concedat Dominus facultatem, ut totum peragere valeams Psalmi est, «Ipsi David, quando eum filius suus persequebatur.» In Regnorum libris novimus hoc factum esse, exstitisse inimicum Abessalon patri suo, gessisse contra illum non solum civile, verum etiam domesticum bellum: illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem . Ille David ita laudabilis: sed alius David vere Manu fortis, quod interpretatur David, Dominus us agnoscendus est nobis. Praeterita enim illa facta figur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducis de thesauro tuo regulã. coaptas me ad¬
uob̾dico amicis meis ñ diceres. nisi ex seruis amicos
tu ipse fecisses. Tulicet dicas amicũ. ego confiteor
seruũ. Miscdia indigeo. fugitiuus redeo: pacem
quero. Non sũ dignꝰ uocari filiꝰ tuus. He intres
iniudiciũ cũ seruotuo: qm̃ ñ iustificabit᷑ in
conspectu tuo om̃is uiuens. Ante mortẽ. ne lau-¬
des homirẽ quẽ quã. Om̃ino om̃is uiuens. Qͥ d
ipsi arietes: qͥd ipsi apłi. de quoꝵ ꝓle dr̃ afferte¬

Expanded text:
oducis tu de thesauro tuo regulam ao: quia, «Vobis dico amicis meis» , non diceres, nisi ex servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet dicas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari filius tuus , «Ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Ante mortem ne laudes hominem quemquam» : omnino «omnis vivens.» Quid ipsi arietes, quid ipsi Apostoli, de quorum prole
Abbreviated transcription (Latin):
ueris. Non enĩ ex impio iuste uiueres: nisi ab illo
iustꝰ factꝰ qͥ iustificat impiũ. Ergo inueritate in qͥt
tua exaudi me intua iustitia. Non inmea: ut in¬
ueniar in illo ñ habens meã iustitiã quȩ ex lege
ẽ sed eã quȩ ex fide ẽ. Ecce in tua iusticia exau¬
dime. Ad me enĩ cũ respicio: nichil aliud meũ

Expanded text:
s, nisi ab illo justus factus, qui justificat impium . Ergo, inquit, «In veritate tua exaudi me, in tua justitia,» non in mea; ut «inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam quae est ex fide» . Ecce, «In tua justitia exaudi me.» Ad me enim cum respicio, nihil aliud meum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qͥ ignorantes dei iustitiã. suã uolunt constitu.¬
ere: Qd ẽ. qđ ieuinauimꝰ et ñ iudisti. defrauda.¬
uimꝰ animas mias et nescisti: tanꝗͣ dicentes fecimꝰ
qđ iussisti. qͣre ñ reddis qđ ꝓmisisti: Respondet
t̃ ads. Ut accipias qđ ꝓmisi ego dabo. Ut faceres
quare acciꝑes ego dedi Deniq talibꝰ suꝑb̃ loquit᷑¬

Expanded text:
stitiam, suam volunt constituere? «Quid est quod jejunavimus, et non vidisti, defraudavimus animas nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod promisisti? Respondet tibi Deus: Ut accipias quod promisi, ego dabo; ut faceres, quare acciperes, ego dedi. Denique superbi
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã : Quã enĩ tu cõm̃das utilẽ scientiã: Nũqͥd
illã quȩ cũ sola fuerit inflat. quȩ nisi caritate fu¬
erit comitata ñ ȩdificat: Nonutiq ipsã: sed illã
scientiã comitẽ caritatis. magistrã humilitatis. Uide
siipsa. ẽ. Telũ inqͥt dĩ habent: sed ñ scđm scientiã.¬

Expanded text:
scientiam?» Quam enim tu commendas utilem scientiam? numquid illam quae cum sola fuerit inflat; quae nisi comitata fuerit charitate, non aedificat ? Non utique ipsam; sed illam scientiam comitem charitatis, magistram humilitatis. Vide si ipsa est: «Zelum,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
ri qr mira sunt. Cũ enĩ dixisset mirabilia cesti¬
anima mea: quasi fact᷑ sit ipsa ꝑuestigandi diss.¬
cultate curiosior. Quanto enĩ quȩq res abstrulis¬
ons habet causas tanto ẽ. mirabilior. Sigͦ nobis
homo talis occurrait. qͥ ꝓpt̃ hoc se dieat seruta¬
ricisdimonia dei q mubilia sunt. cũ plena sit
eiset que conspicit᷑ et quȩ ñ conspicit᷑ uniũsa
creatura ñne cõpescimꝰ eũ dicentes altiora te
ne quesieris et fortiora te ne serutatꝰ fueris sed
quȩ p̃cepit tͥ dñs ala cogita semꝑ: Sedsi nobis
respondeat et dicat. hȩc ipsa quȩ p̃cepit dñs et
quȩ uibetis ut cogitẽ mirabilia sunt eiꝰ testimo.¬
nia. eũ quippe et dñm q iubet. et bonũ et ma¬
gnũ qr talia ubet exꝰ testant᷑: nunqͥd audebimꝰ
hominẽ abeoꝵ scrutatione reuocare. ac ñ potiꝰ
ut sedulo id agat. et tantȩ rei oꝑam quantam
pocest impendat hortabimur An forte dei p̃ce-¬

Expanded text:
ri, quia mira sunt. Cum enim dixisset, «Mirabilia testiri, quia mira sunt. Cum enim dixisset, «Mirabilia testita est ea anima mea;» quasi factus sit ipse pervestigandi difficultate curiosior. Quanto enim quaeque res abstrusiores habet causas, tanto est mirabilior. 2. Si ergo nobis homo talis occurrat, qui propter hoc dicat se scrutari testimonia Dei, quia mirabilia sunt, cum plena sit eis et quae conspicitur, et quae non conspicitur, universa creatura; nonne compescimus eum, dicentes: «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper» ? Sed si nobis respondeat, et dicat, Haec ipsa quae praecepit Dominus, et quae jubetis ut cogitem, mirabilia sunt ejus testimonia; eum quippe et Dominum, quia jubet, et bonum et magnum, quia talia jubet, esse testantur: numquid audebimus hominem ab eorum scrutatione revocare, ac non potius ut sedulo id agat, et tantae rei operam quantam potest impendat, hortabimur? An forte Dei praec
Abbreviated transcription (Latin):
ERBA psalmi hȩc sunt: de quibꝰ adiu¬
uante dño disputaturi sumꝰ. Mira¬
bilia testimonia tua: ꝓpt̃ hoc scru-¬
tata ẽ ea anima mea. Quis enumerat saltẽ gene¬
ratĩ testimonia dei: Cęlũ et tr̃a. uisibilia et inui-¬
sibilia oꝑa eiꝰ dicunt quodãmͦ testimoniũ boni¬
tatis et magnitudinis eiꝰ. Et ipse frequens usita¬
tusq naturȩ cursus quo tẽpoꝵ rapacitas uolui¬
tur in rerũ quarũq generibꝰ quãtus tẽporalibꝰ
atq mortalibꝰ. quȩ certe consuetudine uiluer::¬
si sedulus considerator adũtat. ꝑhibet testimoni-¬
ũ creatori. Quid autẽ harũ rerũ ẽ. qđ ñ sit mi¬
rabile. si unũ qd̃q ñ usu sed ratione metiamur :
Siuͦ canquã sub umꝰ contẽplationis aspectu ue¬
lut audeamꝰ cuncta contueri. ñne fit in nobis
qđ ait ꝓpħa. consideraui oꝑa tua et expaui:
Et cam̃ iste ñ ẽ ipsa rerũ admiratione ꝑterritꝰ:
sed eã potiꝰ dix̃ ee̾. causã cur ea debuerat seruca¬

Expanded text:
 de quibus, adjuvante Domino, disputaturi sumus: «Mirabilia testimonia tua; propter hoc scrutata est ea anima mea.» Quis enumerat saltem generatim testimonia Dei? Coelum et terra, visibilia et invisibila opera ejus, dicunt quodammodo testimonium bonitatis et magnitudinis ejus; et ipse cursus frequens usitatusque naturae, quo temporum rapacitas volvitur, in rerum quarumque generibus, quamvis temporalibus atque mortalibus, quae certe consuetudine viluerunt, si pius considerator advertat, perhibet testimonium Creatori. Quid autem horum est quod non sit mirabile, si unum quodque non usu, sed ratione metiamur? Si vero tanquam sub unius contemplationis aspectu velut audeamus cuncta contueri, nonne fit in nobis quod ait propheta: «Consideravi opera tua, et expavi» ? Et tamen iste non est ipsa rerum admiratione perterritus, sed eam potius dixit esse causam cur ea debuerit scruta
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia tua manifestata ẽ: testimoniũ habens a
lege et ꝓpħis. hȩc sunt mirabilia cestimonia tua.
quȩ scrutata ẽ anima paruuli huiꝰ. et ideo inue¬
nit. qi humiliatꝰ ẽ. et paruulus factꝰ ẽ. Quis enĩ

Expanded text:
justitia tua manifestata est, testimonium habens a justitia tua manifestata est, testimonium habens a Lege et Prophetis» . Haec sunt mirabilia testimonia tua, quae scrutata est anima parvuli hujus; et ideo invenit, quia humiliatus est, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
humilis et infirmꝰ : Noligͦ suꝑbire. noli de tua
quȩ nulla ẽ. iusticia p̃sumere: et intellige qͣre
sit a bono deo bona lex clata. quȩ tam̃ inuificare
ñ possit. Ad hoc enĩ data ẽ ut te de magno par-¬
uulũ faceret. ut te ad faciendã legẽ uires de tuo¬
ñ habere monstraret: ac sic inops. indigus et ege¬
nꝰ ad grãm confugeres et elamares. Miserere
mei dñe. qm̃ infirmꝰ sũ. hoc gͦ scrutando intelle-
re ñ possit. qr conclusit scriptura omĩa sub pec-¬
cato: ut ꝓmissio ex fide iħu xp̃i daret᷑ credentibꝰ.
Ita dñe ita fac misericors dñe. Imꝑa qđ ñ possit
impleri immo imꝑa qđ ñ nisi ꝑ tuã grãm possit
impleri: ut cũ homines ꝑ suas uires id implere
neqͥuerint. om̃e os obstruat᷑. et nemo magnꝰ sibi
uideat᷑. Sint om̃s paruuli. et reus fiat om̃is mun-¬
dus tͥ: qr ñ iustificabit᷑ ex lege om̃is caro corã te.
Per legẽ enĩ cognitio peccati. Nunc autẽ sine lege

Expanded text:
humilis et infirmus? Noli ergo superbire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, et clamares: «Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum» . Hoc ergo scrutando intellexire non posset, quia «conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» . Ita, Domine, ita fac, misericors Domine; impera quod non possit impleri, imo impera quod nonnisi per tuam gratiam possit impleri: ut cum homines per suas vires id implere nequiverint, «omne os obstruatur,» et nemo sibi magnus videatur. Sint omnes parvuli, et reus fiat omnis mundus tibi: quia «non justificabitur ex lege omnis caro coram te; per legem enim cognitio peccati. Nunc autem sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt nom̃ tuũ. qm̃ ut diligerent ce priꝰ dile¬
lut causa quereret᷑ quȩ nos diligere fec̃ adiunx̃
dicat. Cressus meos dirige scđm eloqͥũ tuũ ut
ñ dñet᷑ mei om̃is iniquitas. Ubi qͥd aliud dic̃ quã
rectũ et liberũ me fac scđdm ꝓmissũ tuũ: Qͥnto
magis autẽ regnat in unoqͦq dei caritas: tanto
minꝰ ei dñat᷑ iniqͥtas Qͥd gͦ aliud petit. quã ut do¬
nante deo diligat dm̃: Diligendo enĩ dm̃ diligit
seipsũ: ut diligere salubrit̾ possit et ꝓximũ suũ.¬
sic̃ seipsũ. In qͥbꝰ preceptis: totalex pendet et ꝓpħȩ¬
Qͥd igit᷑ orat. nisi ut p̃cepta quȩ ds̃ imponit iu¬
bendo. impleri faciat adiuuando: Sed qͥdẽ qđ¬
dic̃ Redime me a calũpnus hominũ ut custo¬
ñ calũpniant᷑ᷤ Si falsa: qͥd ẽ. qđ se redimi desid̾ãt
a calũpniis. id ẽ a criminibꝰ falsis quȩ illi nocere

Expanded text:
diligunt nomen tuum; quoniam ut diligerent te, prius dilediligunt nomen tuum; quoniam ut diligerent te, prius dilelut causa quaereretur, quae nos diligere fecit; adjunxdicat: «Gressus meos dirige secundam eloquium tuum, et non» «dominetur mei omnis iniquitas.» Ubi qRectum et liberum me fac secundum promissum tuum? Quanto autem magis regnat in quocumque Dei charitas, tanto minus ei dominatur iniquitas. Quid ergo aliud petit, quam ut donante Deo diligat Deum? Diligendo enim Deum, diligit seipsum, ut diligere salubriter possit et proximum sicut seipsum: in quibus praeceptis tota Lex pendet et PQuid orat, nisi ut Dei praecepta, quae imponit jubendo, impleri faciat adjuvando? Redime me a calumniis hominum, et custonon calumniantur: si falsa, quid est quod se redimi desiderat a calumniis, id est a criminibus falsis, quae illi nocere
Abbreviated transcription (Latin):
mandata tua desiderabã. Quid desidãbat. nisi
facere mandata diuina : Sed ñ erat unde faceret
infirmꝰ fortia: paruulus magna. Aꝑuit os confitens
qđ ꝑ se ipse ñ faceret: et attrax̃ unde faceret.
Aꝑuit ospetendo. querendo. pulsando. et hausit
mandatũ sc̃m et iustũ & bonũ.Si enĩnoscũ simꝰ
mali nouimꝰ bona data dare filiis nr̃is. qͣnto ma-¬
gis pat̾ nr̃ de celo dat sp̃mbonũ petentibꝰ euim :
Non enĩ qͥ spũ suo agunt᷑: sed quotquot spũ dei
agunt᷑ hii filii s̃ dei. Non qr ipsi nichil agunt: sed
ne nichil boni agant. a bono agunt᷑ ut agant. Nã
tanto magis efficit᷑ quisq filiꝰ bonꝰ: quanto largius
qͥdẽ aꝑuit et attrax̃ spm: sed adhuc ad pacrẽ pul¬
sat. querit. et bibit. Sed qͣnto suauꝰ sensit. tanco
ardentiꝰ sitit adhuc. Audi ũbasitientis. Nespice
inqͥt in me et miserere mei: scđm iudictũ diligen¬
tiũ nom̃ tuũ. Id ẽ scđm iudiciũ qđ in eis fecisti qͥ

Expanded text:
mandata tua desiderabam.» Quid desiderabat, nisi facere mandata divina? Sed non erat unde faceret infirmus fortia, parvulus magna: aperuit os, confitens quod per se ipse non faceret; et attraxit unde faceret: aperuit os petendo, quaerendo, pulsando; et sitiensmandatum sanctum et justum et bonum . Si enim nos cum simus mali, novimus bona data dare filiis nostris; quanto magis Pater noster de coelo dat Spiritum bonum petentibus eum ? Non enim qui spiritu suo agunt, sed quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei : non quia ipsi nihil agunt; sed ne nihil boni agant, a bono aguntur ut agant. Nam tanto magis efficitur quisque filius bonus, quanto largius quidem aperuit, et attraxit spiritum; sed adhuc ad Patrem pulsat, et quaerit: bibit, sed quanto suavius sensit, tanto ardentius adhuc sitit. Audi verba sitientis: «Respice,» inquit, «in me, et miserere mei secundum judicium diligentium nomen tuum:» id est, secundum judicium quod in eos fecisti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cur ita sit ꝑscrutandũ: qđ cũ ds̃ bonꝰ bona pre-¬
ceꝑit. eistam̃ dederit legẽ bonã quos eadẽ lex
uiuificare ñ posset: nec ulla esset ex bona lege
iustitia. Si enĩ data esset lex quȩ posset uiuifi-¬
care: om̃ino ex lege e̾e̾t iustitia. Curgͦ data. ẽ.
quȩ iiuificare ñ posset. et ex qua esset nulla iu-¬
stitia: Nẽpe mirandũ ẽ: nẽpe stupendũ. Hȩc gͦ
sunt mirabilia testimonia dei ꝓpt̃ hoc huiꝰ ani¬
ma scrutata ẽ ea: qm̃ de his ei dici ñ posset. for¬
tiora te ne serutatꝰ fueris sed quȩ p̃cepit tͥ dñs
illa cogita semꝑ. Ipsa enĩ sunt quȩ p̃cepit nob̃

Expanded text:
utandum, quod cum Deus bonus bona praeceperit, eis tamen dederit bonam legem, quos eadem lex vivificare non posset, nec ulla esset ex bona lege justitia. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia.» Cur ergo data est quae vivificare non posset, et ex qua esset nulla justitia? Nempe mirandum est, nempe stupendum. Haec sunt ergo mirabilia testimonia Dei: propter hoc hujus anima scrutata est ea, quoniam de his non ei dici posset, «Fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper.» Ipsa sunt enim quae praecepit n
Abbreviated transcription (Latin):
corpore: habet tam̃ unde dicat ȩccłia hoc ẽ
ppłs acqͥsitionis. et ueracit̾ dicat. in labiis mes
enunciaui omĩa iudicia oris tui: id ẽ. nichil
iudicioꝵ tuoꝵ tacui. quȩ mͥ ꝑ eloqͥa tua imo¬
tescere uoluisti: sed omĩa ꝓrsus in labiis mes x¬
se qđ ñ ait om̃ia iudicia tua. sed om̃ia udicia
oris tui. id.ẽ. quȩ mͥ dixisti: ut ꝑ os eiꝰ eloqͥũ eiꝰ
intelligamꝰ. qđ fec̃ ad nos in reuelationibꝰ scõrũ

Expanded text:
corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est, corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est, populus acquisitionis, et veraciter dicat: In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui, id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis ea non ait, omnia judicia tua, sed omnia judicia oris tui, id est, quae mihi dixisti: ut per os ejus eloquium ejus intelligamus. Quod factum nos
Abbreviated transcription (Latin):
sessuros. Scit irã et indignationẽ. tribulationẽ
et angustias in omnẽ animã hominis oꝑantis
malũ. iudei pͥmũ et greci: głam uͦ et honorem
da et occulta. An et ipsa notas qͥb̃dã excellen¬
tioribꝰ m̃bris hominis huiꝰ. qͥ cũ suo capite salua¬
tore totꝰ ẽ. xp̃s: Inscrutabilia eñfortasse dies
s̃ homini: qr uiribꝰ suis ñ pocest ea ꝑscrutar &̃
cur ñ possit dono sp̃s scĩ. cuicũq hoc dñs dge¬
t᷑ conferre : Sic enĩ et illiid scriptũ ẽ. Ds̃ habi¬
tat lucẽ in accessibilẽ. Et audimꝰ cam̃. accedite
ut in accessibił sit uiribꝰ nr̃is: accedat᷑ tam̃ ad
eũ muneribꝰ suis. Quãꝙͣ et si nemini omĩno sõꝵ
quãdiu corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat animã om¬
nia iudicia dei scire concedit᷑. qr reuera multũ
ẽ ad hominẽ.: cũ ꝓfecto ut aliqͥd exẽpligrã dicã
unde iudicioꝵ dei coniciat᷑ imm̃sitas. cũ neno
sine iudicio dei sit tardꝰ in animo. uł claud im

Expanded text:
sessuros. Scit iram et indignationem, tribulationem et angustias in omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci: gloriam vero, et honorem,da et occulta. An et ipsa nota sunt quibusdam excellentioribus membris hominis hujus, qui cum suo capite Salvatore totus est Christus? Inscrutabilia enim fortasse dicta sunt homini, quia viribus suis ea non potest perscrutari. Sed cur non possit dono Spiritus sancti, cuicumque hoc Dominus conferre dignatur? Sic enim et illud dictum est: Deus habitat lucem inut inaccessibilis sit viribus nostris, accedatur autem ad eum muneribus suis. Quanquam etsi nemini omnino sanctorum, quandiu corpus quod corrumpitur, aggravat animam , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs forte infidelis. ẽ: unã domũ aut paucas habet.
Fidelis hominis cotꝰ mundꝰ diuitiarũ ẽ. Uides sini¬
strã eiꝰ plenã sub capite. Accipiet in hoc scło septi.¬
estantũ. Uide dexterã cõplectentẽ. Et in futuro
uitã ȩt̃nã. Merito et alioloco de ipsa sapientia dr̃.
Indext̃a eiꝰ anni uitȩ: et in sinistra eiꝰ diuitiȩ et
locutũ ẽ oseoꝵ: Quia dext̃a eoꝵ dextã inqͥta¬
tis. Non gͦ eos arguo qr filii eoꝵ uelut nouellȩ
constabilitȩ a iuuentute sua. nec q filiȩ eoꝵ
ornatȩ sic̃ similitudo tẽpli. nec qr cȩt̃a abun-¬
dantia et pax t̾rena aderat eis. Sed qͣre ar-
Reatũ dixer̃ ppłm cui hȩc s̃. O homi.¬
nes loquentes uanitatẽ. Beatũ dixer̃ populũ
cui hȩc s̃ Perdider̃ uerã dexterã. Maligniꝑũsi:
beneficia dei inuerse uestier̃. O maligni. ouani-¬
loq. ofilii alieni. Beatũ dixer̃ ppłm cui hȩc st̃.

Expanded text:
Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram complectentem: «Et in futuroitam aeternam» . Merito et alio loco de ipsa Sapientia dicitur: «In dextera ejus anni vitae, et in sinistra ejus divitiae et Quia «dextera eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eorum velut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O lotes homines vanitatem! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Perdiderunt veram dexteram; maligni, perversi, beneficia Dei inverse vestierunt. O maligni, o vaniloqui, o filii alieni! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.»
Abbreviated transcription (Latin):
nistra inqͥt eiꝰ sub capite meo. Non enĩ me deseret¬
et in tẽporalibꝰ necessariis: sed tam̃ ipsa sirastra
sub capite erit. Non capiti p̃ponet᷑ sed erit sub
capite: ut dextera eiꝰ cõplectat᷑ me. pollicens ui¬
tã et̾nã. Ita enĩ si sinistra sit sub capite. dext̾a suꝑ
onẽ habens uitȩ p̃sentis et futurȩ. Qͥd in p̃senti:
Sinistra sub capite. Qͥd in futuro: Dextera eiꝰ
pͥmũ regnũ dĩ id ẽ. dexterã. et hȩc om̃ia apponent᷑
uob̾. Habebitis hic inqͥt diuitias et głam: et in fu¬¬
turo scło uitã ȩt̾̃nã. Et sinistra continebo infir-¬
mitatẽ urãm: et dextã coronabo ꝑfectionẽ urãm.
Anforte apłi relinquentes om̃ia sua. aut pauꝑibꝰ
qđ habebant distribuentes sine diuiciis in hoc
scłõ remanser: Et ubi ẽ. illa ꝓmissio sinistrȩ.
accipient in hoc scło septies tantũ: Multipli¬
cationẽ ꝓmisit. Et reuera qͥd desit homini dei :

Expanded text:
nistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me desernistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necesub capite erit, non capiti praeponetur, sed erit sub capite. Et dextera ejus amplectitur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, dextera super onem habens praesentis vitae, et futurae; quod in praesenti, sinistra sub capite; quod in futuro, dextera ejus primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ sinistrũ eẽ. debuit. in dextroponebant.
Ideo et dext̃a eoꝵ dext̃a iniqͥtatis. Ideo os eoꝵ lo¬
cutũ ẽ uanitatẽ: qi hoc in dexterã posuer̃. qđ in
sinstra habere debuer̃. Qͥd enĩ in dext̃a ponere
eẽ. et desideriũ nrm. Sinistra utam᷑ ad tẽpꝰ dex-¬
terã desideremꝰ in ȩt̃nũ. Diuitiȩ si affluant: ne
apponatis cor. Sienĩ diuitus fluentibꝰcor appo-¬
sueritis. qđ sinistrũ ẽ. dextrũ facietis. Corrigite
uos. agnoscite sapientiã amplectentẽ uos. eui di-¬
ctũ ẽ. sinistra eiꝰ sub capite meo. et dext̃a eiꝰ cõple.¬
ctet᷑ me. Uidete amatoria scã cantica: uidete can-¬
tica canticoꝵ. nuptiarũ cęlestiũ xp̃i et eccłiȩ
Qͥd dic̃ sponsa de sponso: Sinstra eiꝰ sub capite
meo: et dext̾a eiꝰ amplectet᷑ me. Sinistra sub capi¬
te: dextera suꝑ caput. Amplectentis enĩ. desuꝑ
brachiũ suꝑ caput : sinistra autẽ subt̃ caput. Si¬

Expanded text:
id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dextera posuerunt, quod in sinistra habere debuerunt. Quid enim in dextera ponere debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium Christi et Ecclesiae. Quid dicit sponsa de sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ista felicitas. habere filios incolumes filias ornatas.
plena cellaria abundantia pecora. nullã ruinã. ñ
dico parietis sed nec sepis. nullũ clamorẽ et tumul¬
tũ in plateis. sed quietẽ. pacẽ. abundantiã copiã re-¬
rũ in domibꝰ inciuitatibꝰ: Ergo ñ ẽ ista felicitas :
Aut debent eã iusti diffugere: Aut ñ inuenis do
mũ iusti abundantẽ his rebꝰ om̃ibꝰ plenã ista felici¬
tate: Non erat domꝰ abrahȩ abundans auro. ar-¬
gento familia. filiis pecoribꝰ: Nonne iacob sc̃s pa¬¬
triarcha fugiens a facie esaufr̃is sui in mesopotha¬¬
miã seruiens ditatꝰ regressus ẽ. et egit grãs dño deo
suo. qr in uirga sua transiuit fluitiũ. et regressus ẽ
cũ tanta abundantia pecoꝵ atq filioꝵ: Qͥd dice¬
mͦ: Non ẽ. ista felicitas: Sit licet: sed sinistra. Qͥd
ẽ sinistra: Tẽporalis. mortalis. corporalis. Nolo il
lã diffugias: sed neq dexterã putes. Non enĩ istiide-¬
omaligni. ideo uani. qr his abundabant: sed qi

Expanded text:
est ista felicitas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut debent eam justi defugere? aut non invenis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
uatis et m̃ses et tẽpora. et annos. limeo ne forte si¬
necausa laborauerĩ in uob̾. Quia nouerat se intꝰ
a dñõ edificari: plangebat istos. qr sine causa la.¬¬
borauerat in eis Nosgͦ loqͥm̃ foris: ille intꝰ ȩdificat.
Quomͦ audiatis nos adũtimꝰ: qͥd cogitetis ille so-¬
lus nouit. Qui cogitationes ur̃as nouit ipse ȩdifi-¬
cat. ipse monet: ipse t̾ret. ipse intellectũ aꝑit: ip.¬
se adfidẽ applicat sensũ urm. Et tam̃ laboramꝰ
et nos: tanquã oꝑarii. Sed nisi dñs ȩdificauerit do-¬
mũ inuanũ laborauer̃ ȩdificantes eã. Quȩ autẽ
domꝰ dei: ipsa et ciuitas. Domꝰ enĩ dei ppłs dei: qr

Expanded text:
et tempora; timeo vos», «ne forte sine causa laboraverim in vos» . Quia noverat se intus a Domino aedificari, plangebat istos, quia sine causa laboraverat in eis. Nos ergo loquimur foris, ille aedificat intus. Quomodo audiatis, nos advertimus; quid cogitetis, ille solus novit qui cogitationes vestras videt. Ipse aedificat, ipse monet, ipse terret, ipse intellectum aperit, ipse ad fidem applicat sensum vestrum: et tamen laboramus et nos tanquam operarii; sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam.» 3. Quae autem domus Dei, et ipsa civi
Abbreviated transcription (Latin):
uit bos possessore suũ et asinꝰ p̃sepe dm̃ sui istł au¬
tẽ me ñ cognouit. Hoc mͥ interĩ ad p̃sens occurrit:
qđ de ꝓpła licerẽ Si aliudoccurriset hoc dyas¬
sẽ. hoc autẽ audiens homo. si asmũ et bouẽet pe.¬
cora et ium̃ta quȩ uidet cogitauerit: nescio qͥdd
intꝰ tanꝗͣ in uolucro positũ forinsecus ꝑtractau
qͣdibisit̃ nescit. Asinꝰet bos aliqͥd significant Ql¬

Expanded text:
sepe domini sui; Israel autem me non cognovit» . Hoc mihi interim ad praesens occurrit, quod de propheta dicerem: si aliud occurrisset, hoc dixissem. Hoc autem audiens homo, si asinum et bovem, et pecora et jumenta quae videt, cogitaverit; nescio quid intus tanquam in involucro positum forinsecus pertractabit; quid ibi sit nescit. Asinus et bos aliquid significant. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubescit. qͥ in xp̃o stat. et sic p̃dicat. Qui autẽ con¬
tra xp̃m p̃dicat: claudit᷑ contra illũ porta. Quis isti
qͥ contra xp̃m p̃dicant: Qui negant qr missȩ s̃ sagit¬
tȩ de manu potentis: et ꝑuener̃ usq in fines t̃rȩ. Ip¬
sa ẽ hereditas dm̃: de qͣ dictũ ẽ. Postula a me. ec cdabo¬

Expanded text:
non erubescit qui in Christo stat, et sic praedicat. Qui autem contra Christum praedicat, clauditur contra illum porta. Qui sunt illi qui contra Christum praedicant? Qui negant quia missae sunt sagittae de manu potentis, et pervenerunt usque in fines terrae; et ipsa est haereditas Domini, de qua dictum est, «Postula a me, e
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ p̃dicat in porta: xp̃i honorẽ querit. ñ suũ. st
ideo: qͥ p̃dicat in porta dic̃. Nolite in me p̃sumere.
Nonenĩ ꝑme: sedꝑ portã intrabitis. Illi autẽ qͥuo.
lunt homines in seipsos p̃sumere: nolunt eos intra¬
re ꝑ portã Pon mirũ. si claudit᷑ contra illos porta.
colũba. In cuiꝰ nomine ꝓmisimꝰ: in illiꝰ miscłia red¬
demꝰ. Sed ut possimꝰ ẽẽ. idonei redditores. ne auda-¬
cesfuerimꝰ ꝓmissores: orate ꝓ nobis::

Expanded text:
tem praedicat in porta, Christi honorem quaerit, non suum; et ideo qui praedicat in porta, dicit: Nolite in me praesumere; non enim per me, sed per portam intrabitis. Illi autem qui volunt homines in seipsos praesumere, nolunt eos intrare per portam: non mirum si clauditur contra illos porta, columba. In cujus nomine promisimus, in illius misericordia reddemus. Sed ut possimus esse idonei redditores, ne audaces fuerimus promissores, orate pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ qͥ impleuit desideriũ ipsoꝵ. Non confun¬
det᷑: cũ loquet᷑ inimicis suis in porta. fr̃s in porta
loquam᷑: id ẽ. ut om̃s nouerint qͥd loquam᷑. Qui
enĩ ñ uult loqui in porta: latere uult qđ loquit᷑. ft
forte ideo uult latere: qr malũ ẽ. Sifidit: in porta
loquat᷑ si c̃ dr̃ de sapientia. In portis autẽ ciuitatũ
audent̃ dic̃. Quanto tẽpore iustitiã innocentes
tenuerint: ñ erubescent. Hoc ẽ in porta p̃dicare.
Et qͥs ẽ qͥ p̃dicat in porta: Qui p̃dicat in xp̃o. qr xp̃s

Expanded text:
ad eum qui implevit desiderium ipsorum. 13. «Non confunad eum qui implevit desiderium ipsorum. 13. «Non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta.» Fratres, in porta loquamur, id est, omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non erubescent: hoc est in porta praedicare. Et quis est qui praedicat in porta? Qui praedicat in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
niagͦ ista clausa erant: anteꝗͣ ueniret dñs. Uenit
dñs et excussit illa clausa. et manifestata s: et excus
generatis apłi. filii s̃ excussoꝵ. Ipsi in manu poten-¬
tis positi tanquã sagitaȩ: ꝑuener̃ usq in fines t̾rȩ.
Unde dici habet infine. ecce hereditas dñi. filii.
Si pocent̃ excussit: usq in fines trȩ ꝑuener̃ quos
Qͥ ñ amat scłm. Qui desiderio scłi plenꝰ ẽ: ñ ẽ quo
intret qđ illi p̃dicauer̃ funde qđ portas: ut sis¬
tes implere ex eis desideriũ tuũ. Desideras honorẽ
in t̾ra. desideras ea quȩ etiã ium̃tis donauit deus.
hoc ẽ. uoluptatẽ tẽporalẽ et salutẽ corporis. et
talia. ñ ex eis implebis desideriũ tuũ. Si autẽ sic
desideras qͦmͦ ceruus desiderat ad fontes aquarũ:
si dicis desiderat et deficit anima mea in atria
dñi imples desideriũ tuũ ex eis. Nonqr iã illi poss
tale desideriũ implere: sedtales imitando uenis

Expanded text:
nia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit nia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excusunt, Apostoli filii sunt excussorum. Ipsi in manu potentis positi tanquam sagittae, pervenerunt usque in fines terrae. Unde dici habet in fine: «Ecce haereditas Domini, filii, si potenter excussit, usque in fines terrae pervenerunt quos Qui non amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et tes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores in terra, desideras ea quae etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis implebis desiderium tuum. Si autem sic desideras, quomodo cervus desiderat ad fontes aquarum ; si dicis, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, sed tales imitando venis
Abbreviated transcription (Latin):
istis uelaminbꝰ nominũ dex̃. Nescio quẽ asinũ: ne¬
scio quẽ bouẽ significat. Nã asimꝰ in figura ppłi dei.
nuuntũ dei ẽ: portans sessorẽ dñm. ne erret in uia.
Et bosille. de qͦ dic̃ apłs. Boui trituranti os ñ infre.¬
nabis. Nũqͥd de bubꝰ ꝑtinet ad dm̃: Sed ꝓpt̃ nos
scriptura dic̃. Om̃is gͦ qͥ p̃dicat ũbũ dei monet.
obiurgat. t̾ret: triturat areã. et bouis implet offici-¬
ũ Uenebat bos de gente uidȩoꝵ. Inde enĩ p̃dicato-¬
resapł̃i. Uemebat et asinꝰ de gente p̃putii: id ẽ. de
gentibꝰ. Uenit enĩ ut portaret dñm. Et ideo in asino
edit dñs. qͥ nũꝗͣ portauerat hominẽ: qm̃ lex ad
ibs xp̃s cibaria nrã uoluit. ee̾ et ꝓptẽa natꝰ in p̃se¬
piocollocatꝰ ẽ: cognouit bos possessorẽ suũ. et asinꝰ
p̃sepe dñi sui. Sed nũqͥd ista exirent nisi saccus
excuteret᷑ nisi ꝓphia inuoluta accedente diligen-¬
tia discuteretur : Nũqͥd oꝑta exirent ad nos: Om-¬

Expanded text:
 nescio quem asinum, nescio quem hovem significat. Nam asinus in figura populi Dei, jumentum Dei est, portans sessorem Dominum ne erret in via: et bos ille de quo dicit Apostolus, «Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum,» dixit? «SScriptura dicit» . Omnis ergo qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret; triturat aream, et bovis implet officium. Veniebat bos de gente Judaeorum; inde enim praedicatores Apostoli: veniebat et asinus de gente praeputii, id est a Gentibus. Venit enim ut portaret Dominum: et ideo in asino sedit Dominus, qui nunquam portaverat hominem; quoniam ad oluit esse, et propterea natus in praesepio collocatus est; «Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui.» Sed numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Om
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ ñ dicant᷑ filii excussoꝵ. filii apłoꝵ: Sea¬
ẽ alia sententia: quã p̃t̃mittere ñ debemꝰ. Ideo en
forte obscuriꝰ positũ ẽ. ut multos intellectꝰ gnet
rent. Dicimꝰ exeuti etiã aliqͥd. ut exeat inde qd fin.¬
te absconditũ ẽ. Alit̃ enĩ dicimꝰ excuti uestẽ. ut
excutiant inde puluerẽ: et alit̃ dieimꝰ excuti sac-¬
cũ ut illud qđ intꝰ latebat exeat. Ergo incelligo
fr̃s qͣntũ possũ. filios excussoꝵ fortasse ipsos apł̃os

Expanded text:
Quare ergo non dicantur «filii excussorum» filii AposQuare ergo non dicantur «filii excussorum» filii Apos alia sententia quam praetermittere non debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, rent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excussorum fortasse ipsos Apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
aut se excutit aut aliud aliqͥd. Si aliqͥd aliud ercu¬
tiat: excutiens ẽ. excussus ñ ẽ. Si autẽ se exeutiat.
et excutiens ẽ. & excussus. Intendite. Namꝰ hoc dicã
si potuero.Si aliud excutiat: excutiens ẽ ñ excussis
Si abalio excutiat᷑: excussus ẽ ñ excutiens Siautẽ
excutiat seipsũ: excutiens ẽ qi excutit se. et exeus¬
sus. qi excutit᷑ a se. Querit᷑ gͦ quosexcusserint a płi
ne calũpniose dr̃. Duobꝰ enĩ modis aliqͥd dr̃ exciti
siue illud qđ inde excutit᷑. siue illud unde ertutꝰ
Nã et excussus ẽ. puluis dicimꝰ: et excussa ẽ uests.
Tenent aliqͥ et excutiunt uestẽ: et exit inde pulins
qͥ inheserat. Qͥd dicis de puluere : Excussius ẽ puius
Qͥa dicis de ueste: Excussa ẽ uestis. Sigͦ e qđ ide
excutiendo exiluit. et illud unde exilut qđ in hestrnt
excussũ dr̃: et puluis excussus ẽ. et apl̃i excusisint

Expanded text:
aut se excutit, aut aliquid aliud: si aliquid aliud excuaut se excutit, aut aliquid aliud: si aliquid aliud excutiat, excutiens est, excussus non est; si autem se excutiat, et excutiens est et excussus. Intendite; hoc planius dicam, si potuero. Si aliud excutiat, excutiens est, non excussus; si ab alio excutiatur, excussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, excutiens est, quia excutit se; et excussus, quia excutitur a se. Quaeritur ergo quos excusserint Apostoli? ne calumniose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent aliqui et excutiunt vestem, et exsilit inde pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde exsiliit quod inhaeserat, excussum dicitur; et pulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quare filu excussoꝵ dictis: uł qͥ sint intelligendi fi-¬
lu exeussoꝵ. Et qͥbꝰdã uisũ ẽ sic̃ mͦ dixi: filios excus
Quesitũ ẽ.: quare excussi dictis apłi. Dictũ ẽ a qͥbꝰdã
ideo illos appellatos excussos: qr p̃cepit eis dñs. Si
exieritis de ciuitate in qͦ ñ audiunt uos. excutite
puluerẽ de pedibꝰ urĩs. Sed ait aliꝰ Nongͦ filii ex-¬
cussoꝵ dici debuer̃: sed filii excutientiũ. Excuti¬
entesenĩillos fec̃ dñs. qͥbꝰ dix̃ excutite puluerẽ de
pedibꝰ ur̃is. ñ excussos. Subtilit̃ qͥdẽ quasi contra-¬
dicere uoluit p̃cedenti sententiȩ: qr iã ista tracta¬
ta et dicta erant. Uerũtam̃ nos qͣntũ adiuuat
dñs. querentes qͦmͦ recte dici potuerint eciã ex-¬
cussi qͥbꝰ chñs ait excutite puluerẽ de pecdibꝰ ur̃is.¬
inuenimꝰ ñ ab surde dici potiasse Quã uis enipsiq
cuterent: seipsos exeutiebant hoc dico qr qͥexcitit

Expanded text:
quare filii excussorum dicti sunt, vel qui sunt intelligendi filquare filii excussorum dicti sunt, vel qui sunt intelligendi filii excussorum; et quibusdam visum est, sicut modo dixi, filios excussQuaesitum est quare excussi Apostoli: dictum est a quibusdam, ideo illos appellatos excussos, quia praecepit eis Dominus, «Si exieritis de civitate in qua non audiunt vos, excutite pulverem de pedibus vestris» . Sed ait alius, Non ergo «filii excussorum» dici debuerunt, sed filii excutientium: excutientes enim illos fecit Dominus, quibus dixit, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» non excussos. Subtiliter quidem quasi contradicere voluit praecedenti sententiae, ille a quo jam ista tractata et dicta erant: verumtamen nos, quantum adjuvat Dominus, quaerentes quomodo recte dici potuerint etiam excussi, qinvenimus non absurde dici potuisse. Quamvis enim ipsi excuterent, se ipsos excutiebant. Hoc dico: qui excutit,
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ hereditas ista fr̃is: Unde facta ẽ tã multa he-¬
reditas. de qͣ dicihabet infine. ecce hereditas dñi. fi¬
lu merces fructꝰ uentris: Excussis̃ qͥdã de manu dm̃
canꝗͣ sagitte. et ier̃ longe. et totã t̾rã impleuer̃: unde
pullulant sc̃i. Nã ipsa. ẽ hereditas: de qͣdr̃. Postula
ame: et dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã: et possessionẽ
tuã t̃minos t̃rȩ. Et qͦmͦ ipsa possessio ꝑtenditur. et
crescit usq ad fines t̃rȩ: Quia sic̃ sagitte in manu
potentis: sic fili excussoꝵ. De arcu excutiunt᷑ sa-¬
gitte. Et qͣnto fortior excusserit. tanto longiꝰuadit
sagitta. Qͥd autẽ fortiꝰ excutiente dño: De arcu suo.
mittit apłos suos. Non potuit. eẽ residuũ: qͦ ñ ꝑue-¬
ni. Nã tantas uires ille habet: ut etiã si ult᷑ esset
qͦ ꝑtenderet sagiita. excuteret illuc sagittã. Sic s̃
autẽ et filii excussoꝵ: qͦmͦ et illi excussi. Quesitũ ẽ
enĩ de hoc ũbo. etiã abhis qͥ ante nos ista tractar̃.

Expanded text:
e facta est tam multa haereditas, de qua dici habet in fine, «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris?» Excussi sunt quidam de manu Domini, tanquam sagittae, et ierunt longe, et totam terram impleverunt, unde pullulant sancti. Nam ipsa est haereditas de qua dicitur: «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» . Et quomodo ista possessio pertenditur et crescit usque ad fines terrae? Quia «sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveni. Nam tantas vires ille habet, ut etiam si ultra esset quo pertenderet sagitta, excuteret illuc sagittam. Sic sunt autem filii excussorum, quomodo et illi excussi. Quaesitum est enim de hoc verbo etiam ab iis qui ante nos ista tractarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tes fr̃s ñdũ natos continebat. Pulsabant mat̾na uis¬
cera discordus inẽis Gemebat illa uim patiebut᷑:
sed pariens discernebat. qͦsgeminos pregnans ꝑtulerat.
Sic et mͦ fr̃squã diugemitꝰ datꝰ ẽ eccliȩ. quã diu par-¬
turit ȩccłia: ipsi sintꝰ et boni et mali. fructꝰ autem
uentris iniacoberit: qi ipsũ dilex̃ mat̾. lacob dilexi
dic̃ dñs: esau autẽ odio habui. Ambo de uno utero
ꝓcesser̃: inꝰ amari meruit. aliꝰ repbari. Indilectis gͦ

Expanded text:
tes fratres nondum natos continebat: pulsabant materna vistes fratres nondum natos continebat: pulsabant materna viscera discordiis internis; gemebat illa, vim patiebatur; sed pariens discernebat quos geminos praegnans pertulerat. Sic et modo, fratres, quamdiu gemitus datus est Ecclesiae, quamdiu parturit Ecclesia, ipsi sunt intus et boni et mali. Fructus autem ventris in Jacob erat, quia ipsum dilexit mater. «Jacob dilexi,» dicit Deus, «Esau autem odio habui» . Ambo de uno utero processerunt; unus amari meruit, alius reprobari. In dilectis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cua ñ hic quesiuit mundanã felicitatẽ: ante lucẽ uis
surgere. Necesse ẽ ut in tenebris ꝑseueres. Mutare: se¬
quere lucẽ tuã. Quare surrex̃ surge. Sede priꝰ et sic
iterũ qͥbꝰ dilectis: Ecce inqͥt hereditas dñi filii mer¬
cesfructꝰ uentris. Quando dic̃ fructꝰ uentris: partu¬
ritis filiusti. Est quȩlã mulier: inqua spũalit̃ osten-¬
dit᷑ qđ dictũ ẽ euȩ in gemitu paries filios Parit enĩ
ȩccłia filios. coniũx xp̃i. Et si parit: parturit. In cuiꝰ
figura: etiã eua mat̾ uiuoꝵ appellata ẽ. In m̃bris
ȩccłia.In illa autẽ resurrectione morcuoꝵ apparebit
partꝰ eccłiȩ: transiet dolor et gemitꝰ. Et qͥd dicetur
Ecce hereditas dñi. filii merces fructꝰ uentris. Quȩ ẽ.
Surgere postea quã sedistis. Quȩ ẽ ipsa meires: Lȩ¬
tari postea quã manducastis panẽ doloris. Merces¬
eiꝰtipũ rebecca gestabat: duo illi gemini. tanꝗ̃ duo.
ppłi luctabant᷑. U̾na mat̃ in uisceribꝰ suis dissentien.¬

Expanded text:
tua non hic quaesivit mundanam felicitatem; ante lucem vis surgere; necesse est ut in tenebris perseveres. Mutare, sequere lucem tuam; qua resurrexit, surge: sede prius, et siiterum, Quibus dilectis? «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quando dicit, «fructus ventris;» parturiti sunt filii isti. Est quaedam mulier, in qua spiritualiter ostenditur quod dictum est Evae: «In gemitu parturies.» Parit enim Ecclesia filios conjux Christi; et si parit, parturit. In cujus figura etiam Eva «mater vivorum» appellata est . In membris Ecclesia: in illa autem resurrectione mortuorum apparebit partus Ecclesiae, transiet dolor et gemitus. Et quid dicetur? «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Hujus Surgere, posteaquam sedisti. Quae est ipsa merces? Laetari posteaquam manducasti panem doloris. Cejus typum Rebecca gestabat, duo illi gemini tanquam duo populi luctabantur . Una mater in visceribus suis dissentien
Abbreviated transcription (Latin):
Aluis locis intilligit᷑ sessio in honore iudicandi:
aliis locis humilitatẽ ostendit. Quomͦ in hono-¬
re iudicandi sessio: Sedebitis suꝑ .xii. sedes: iu-¬
dicantes .xii. tribꝰ isrł. Quomͦ in signo humilitatis
sessio: Hora sexta dñs fatigatꝰ sedit ad puteũ fa¬
tigatio dñi infirmitas dñi fuit: infirmitas uircu-¬
tis. infirmitas sapientiȩ. Sed ipsa infirmitas: hu-¬
militas. Si gͦ sedit ex infirmitate: sessio illa humi-¬
ipsa nos fec̃ saluos qr qđ infirmũẽ dei fortie hor¬

Expanded text:
Aliis locis intelligitur sessio in honore judicandi, Aliis locis intelligitur sessio in honore judicandi, aliis locis humilitatem ostendit. Quomodo in honore judicandi sessio? «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Quomodo in signo humilitatis sessio? «Hora sexta Dominus fatigatus sedit ad puteum» . Fatigatio Domini, infirmitas Domini fuit, infirmitas virtutis, infirmitas sapientiae: sed ipsa infirmitas, humilitas. Ergo si sedit ex infirmitate, sessio illa humilipsa nos fecit salvos; quia, «Quod infirmum est Dei, forti
Abbreviated transcription (Latin):
re uolebat ut ñ pateret ꝓ nob̾. Dixerat enĩ ille de
bassione sua in qͦ salui futuri eramꝰ: de ipsa humili¬
tate. humilis enĩ passus ẽ. Cũ gͦ de passione sua futu¬¬
ra diceret: expauit petrus. qͥ illũ paulo ante dixe-¬
rat filiũ dei. Timuit ne moreret᷑: et ait illi. Absit
a te dñe: ꝓpitiꝰ esto. ñ tͥ fiat istud. Ante lucẽ uole-¬
bat surgere: et luci consiliũ dare. Sed qͥd fec̃ dñs:
fec̃ illũ: ut post lucẽ surgat. Redi pꝰ me sathana.
Ideo enĩsathanas: qr ante lucẽ uis siugere. Redi pꝰ
me: ut ego p̃cedã. tu sequaris. Quo ego eo illuc
eas: ñ qͦ tuuis ire illuc me uelis ducere: Illis gͦ qui
uolebant ante lucẽ siugere: dic̃ psalmꝰ Inuanũ est
uob̾ante lucẽ surgere: Et qͣndo surgimꝰ : Cũ fueri¬
mꝰ humiliati. Surgite postquã sedistis. Surrectio
exaltationẽ significat: sessio humilitatẽ designat.

Expanded text:
re volebat, ut non pateretur pro nobis. Dixerat enim ille de re volebat, ut non pateretur pro nobis. Dixerat enim ille de passione sua, in qua salvi futuri eramus, de ipsa humilitate; humilis enim passus est: cum ergo de passione sua futura diceret, expavit Petrus, qui illum paulo ante dixerat Filium Dei; timuit ne moreretur, et ait illi, «Absit a te, Domine; propitius esto tibi: non fiet istud.» Ante lucem volebat surgere, et luci consilium dare. Sed quid fecit Dominus? Fecit illum ut post lucem surgeret: «Redi post me, satanas» . Ideo enim satanas, quia ante lucem vis surgere. «Redi post me,» ut ego praecedam, tu sequaris: qua ego eo, illac eas; non qua tu vis ire, illac me velis ducere. 5. Ergo illis qui volebant ante lucem surgere dicit Psalmus, «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Et quando surgemus? Cum fuerimus humiliati: «Surgite» «posteaquam sedistis.» Surrectio exaltationem significat, sessio humilitatem significat.