comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anueniret: ibiq missarũ sollennita.
ta presule sedis apłicȩ celebrata
consuetudine scẽ romanȩ ecclesiȩ
crescente religione xp̃iana decretũ
est ut in ęccliis dei que ꝑ orbem
terrarũ longe lateq construuntur
honor et memoria omniũ scoꝵ in
die qua prediximꝰ haberetur: ut
quicquid humana fragilitas ꝑ igno¬
rantiã. uel negligentiã. seu ꝑ occu¬
pationẽ rei secularis. in sollennitati
bꝰ scoꝵs minus plene pegisset: iN
hac scã obseruatione solueretur
quatenus eoꝵ patrociniis ꝓtecti
ad suꝑna poloꝵ gaudia ꝑuenire

Expanded text:
conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata,consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
Si idẽ filius dei ꝓpħas. qui apłos
misit. cessent heretici xp̃o ex uir¬
gine principiũ daire. Omittant
aliũ legis et ꝓpħarũ. aliũ noui te¬
stamenti dm̃ predicare. Et ueniat
suꝑ uos omnis sanguis iustus. qui

Expanded text:
 idem Filius Dei prophetas, qui apostolos misit, cessent haeretici Christo ex virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, q
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ xp̃o regnat in ȩternũ. Regina
mundi hodie de terris & de pre-¬
sonti scło nequã eripitur. Iterum
dico gaudete: quia secura de sua
mimarcescibili gła. iam ad cęli ꝑue-¬
nit palatiũ. Exultate inquã ac
saudete: et lecetur omnis orbis:
quia hodie nobis omnibꝰ eiꝰ inter-¬
uementibꝰ meritis. saliis aueta est.
Uobis quoq diligentibꝰ eã: honor
et iurtus una eĩ reliquis uirginibꝰ
sacris amplior prestatur: et gratia.
Id circo dilectissimȩ letamini. et
laudate: quia si dm̃ ore ꝓphetico
in sanctis suis laudare iubemur: ⁊¬
multomagis eũ in hac celebritate
beatȩ uirginis matris eiꝰ oportet
cũ himnis et canticis diligentius

Expanded text:
nat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis spirit
Abbreviated transcription (Latin):
qui dudũ cũ dño conuersantes
uirtutibꝰ et miraculis pascebantir
Et bene ꝑseuerantes in oratione
nichil hesitantes: donec acciperent
munera sp̃s scĩ quȩ poscebant
Quos et uos o filiȩ imitamini:
quȩ in scola xp̃i ꝑmanere uolui¬
stis. Perseuerate in orationibꝰ una.¬
nimiter uiuentes: quousq intrare
possitis gaudia ȩternę uitȩ: quo
beata uirgo feliciter hodie introuit.
alternantibꝰ hymnidicis angeloꝵ
choris: intra pascua ȩternę uiridi.¬
tatis. Ubi una societas omniũ su.¬
ꝑnors: ubi dulcis sollennitas ange¬
loꝵ: ubi post labores et erĩnas.
selix et suauis est refectio animarũ.
ooie gloriosa Le .ix.
semꝑ uirgo MraRia. celos as-

Expanded text:
qui dudum cum Domino conversantes qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie gloriosa namque semper Virgo Maria c
Abbreviated transcription (Latin):
apłis fuit: quousq disꝑsisunt sic¬
uti lucas meminit: dicens. qđ regres¬
si quidẽ a monte oliueti ierosolimã
uenerunt: et ascenderunt in cęna-¬
culũ. ubi manebant petrus & iołs.
iacobus et andreas. philippus & tho-¬
mas. bartholomeus et matheus. ia¬
cobus alphei. & simon zelotes. & iu-¬
ipsa sit forma disciplinȩ xp̃i & eren¬
plũ ꝑfectionis. uirginibus. Conut¬
satur autẽ cũ testibꝰ scẽ resurret¬
onis: et ipsa testis. Conuersatur eũ
senatoribꝰ celi. intra curiã paradisi.
sub sp̃s scĩ disciplina. et magisteris
totius diuinȩ maiestatis. Inueniti
prima inter primas sũmi regis co¬
hortes: quorũ uita iã non erat de
terris. in quibꝰ xp̃s preliabatꝰ : sed
de celis. Hinc ascendisse leguntur
in cęnaculũ: quo pascha dignissi¬
me celebratur. Ibi quippe manebaq
cũ oraria matre iħu. un animiter
aspirati in caritate: ꝑseuerantes in
oratione donec induerent᷑ uirtute
ex alto. Cȩperant enĩ iam orare.

Expanded text:
quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei et Simon Zelotes, et Juipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenitur prima hortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare
Abbreviated transcription (Latin):
nata sociatur. hinc quoq iohan¬
nes. quicqͥd. ẽ qđ oraaia genuit
euangelizando suo cõmendat elo-¬
quio: uerbũ quod in principio erat::
& uerbũ erat apud dm̃: & ds̃ erat
uerbũ. hoc quippe uerbũ qđ erat
in principio. et apud dm̃ erat. et
ds̃ erat: ipsũ dm̃ genuit beara et
gloriosa uirgo maria. ex se carnẽ
factũ. Ideireo et uirginitas longe
saeratior: et fecunditas ut ita di-¬
cã longe ineffabilior: quã suo potu¬
erit ille explicare eloquio. Uerũta-¬
men quanto uirginitas cognatior
uirginitati: tanto beatꝰ ioħ̃s euange¬
lista. cęteris excellentior & uicinor
uerbo. Ideo quicqͥd ẽ. qđ uirgo genu¬
it: totũ ꝓut potuit homo ꝑ spm¬

Expanded text:
nata sociatur. Hinc quoque Joannata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo p
Abbreviated transcription (Latin):
Ulli discipulorũ rectius quã¬
tas cõmendatur: ut esset ad inucẽ
grata societas et floridus aspectus.
necnon & uenustus conuersandi a¬
mor:: uernans alternatĩ pudicitia¬
rũ splendore decoratꝰ. Una siquidẽ
uirtus uirginitatis in ambobꝰ. sed al¬
tera ꝓportio in MaRia. Altera qui¬
dẽ. quia fęcundior: sed ipsa. Ipsa ue¬
ro. sed altera: quia et si ipsa eadẽq
incorruptio: tamen fecunditas inte¬
gritatis longe gloriosior quã uirginitas.
rã nascendi uirginitas ubi fęcundi¬
tas predicatur: neq fęcunditas ũbi
uirginitas integra conseruatur.
Ideoq totũ suꝑ excellunt quȩ di
cuntur de illa: quia sunt diuina
atq in esfabilia. Unde uirginitas
et fecunditas ꝓlis suꝑeminens noui¬
tas. ẽ. quanquã humanũ cernatꝰ
ex carne qđ nascitur. Uerũtamen
et si magnificentior multũ uirginitas
in maria. ꝓpter grȩ excellentiam:
una tamen integritas carnis & una
uirtus : quȩ ad inuicẽ & quasi cog.¬

Expanded text:
ui discipulorum rectius qua commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. ram nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cog
Abbreviated transcription (Latin):
preconiis : ac misticis honorare
muneribus.
ulli dubiũ. quin totuo ad
głam laudis xp̃i ꝑtineat.
quicquid digne genitrici suȩ im¬
pensũ fuerit. ac solleninter ex hibi¬
tũ Ex quo timeo satis et ualde
ꝑtimesco: dũ ur̃is cupio parere
ꝓfeccibꝰ. ne forte sicut imꝑbꝰ ita &
sanctitas uel facundia suppeditet.
ut beatã et gloriosã uirginẽ digne
laudare queam : qm̃ ut uerũ fatear
quicquid humanis dici potest uerbis
minus est a laude cęli: qua diuinis ẽ.
et angelicis excellentius predicata
et laudata preconiis: a ꝓpħis quidẽ
prenunciata.a patriarchis figuris &
enigniatibꝰ presignata: ab euangelistis
exhibita & menstrata: ab angelo ue¬
nerabiliter atq officiosissime saluta¬
ta. Preterea qualis & quanta esset.
ab eodẽ diuinitus declaratur: cũ a¬
it. Aue maria. grã plena. Dñs tecũ.
Benedicta tũ in mulieribꝰ. Talibus
nãq decebat uirginẽ oppignerari

Expanded text:
mysticis honorare muneribus.  dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque dece
Abbreviated transcription (Latin):
fidimꝰ lib̾ari. Ipsũ itaq interceden¬
do rogemus impetrare: ut difruptis
uinculis carnis:: meream᷑ atria intra-
re suꝑnę ciuitatis. Quia igit᷑ sermo
finẽ postulat: exaltemꝰ in eccłia ple¬
bis beatissimũ petrũ: et in cathedra
senioꝵ laudantes eũ. benedicamꝰ dño¬

Expanded text:
fidimus liberari. Ipsum itaque intercedenfidimus liberari. Ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut destructis vinculis carnis, mereamur intrare atria supernae civitatis. Quia igitur sermo finem postulat, exaltemus in Ecclesia plebis beatissimum Petrum, et in cathedra seniorum laudantes eum, benedicamus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ã dedit ei. quẽ totiꝰ ȩccłiȩ principẽ ac¬
presulẽ fecit. Si quid etiã nr̃is tempo¬
ribꝰ recte ꝑ nos agitur: recteq disponi¬
tur: illius oꝑibꝰ illius sit gubernaculis
deputandũ. eui dictũ est. Et tu con¬
uersus confirma fr̃s tuos. Et cui post
resurrectionẽ suã dñs ad trinã ȩt̃ni
amoris ꝓfessionẽ. terdixit. pasce o-¬
ues meas: ipse quoq mandatũ dñi¬
pius pastor exsequitur:: confirmans
nos cohortationibꝰ suis: ñ cessans ora-¬
re ꝓ nobis: ut nulla temptatione
supemur. Si autẽ hanc pietatis suȩ
curã. onini ppło dei ubiq precendit::
quanto magis nobis alumpnis suis. o¬
pẽ suã dignabitur impendere : Illi
gͦ nunc seruitutis nr̃e nataliciũ di-¬
em. illi adseribamꝰ hoc festũ: cuiꝰpa¬
trocinio ꝓtecti: meruimꝰ ipsius me¬
ritis huius modi habere consortiũ.
hunc etiã nr̃e orationis adiutorem
queramꝰ. cuiꝰ nos orationibꝰ. et a sp̃ua-¬
libꝰ inimicis et a corporeis hostibꝰ con¬

Expanded text:
 dedit ei quem totius Ecclesiae principem fecit, ut si quid etiam nostris temporibus recte per nos agitur, recteque disponitur, illius operibus, illius sit guberdeputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma fratres tuos , et cui post resurrectionem suam Dominus ad trinam terni amoris professionem ter dixit: Pasce oves meas . Ipse quoque mandatum Domini, pastor exsequitur, confirmans nos cohortationibus suis, non cessans orare pro nobis, ut nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suae curam, omni populo Dei ubique praetendit, quanto magis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere. Illi ergo nunc servitutis nostrae natalitium diem, illi ascribamus hoc festum, cujus patrocinio protecti, meruimus ipsius meritis hujusmodi habere consortium. Hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus, cujus nos orationibus et ab spiritualibus inimicis, et a corporeis hostibus con
Abbreviated transcription (Latin):
trus. aut ligauerit aut soluerit. Instan¬
te autẽ dñi passione. sciens dñs disci¬
puloꝵ turbandã constantiã: ait petro
culũ de temptatione formidinis: et
diuinę ꝓtectionis auxilio pariter in¬
digebant: tamen specialis a dño petr
cura suscipitur: & ꝓ fide eiꝰ ꝓprie sup¬
plicatur: tanquã alioꝵ status certi¬
orsit futurus: si mens principis uic¬
ta non fuerit. In petro ergo omniũ for¬
citud munitur & diuine gre ita
conferatur. Cũ igitur dilectissim tan¬
tũ nobis presidiũ uideamꝰ diuinitꝰ in¬
stitutũ: rationabilit̾ et ueste inducis
nr̃i meritis ac dignitate letam᷑ : grati¬
as agentes sempit̾no it ⁊. redemptori

Expanded text:
trus, aut ligarit, aut solverit. » Ettrus, aut ligarit, aut solverit. » Ette autem Domini passione, sciens Dominus discipulorum turbandam constantiam, ait Petro.culū de tētatione formidinis, & diuinæ protectionis auxilio pariter indigebant, tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, & pro fide Petri proprie supplicatur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, & diuinæ gratiæ ita conferatur. Cum itaq. dilectissimi, tantū nobis præsidium videamus diuinitus institutum, rationabiliter & iuste in Ducis nostri meritis ac dignitate lætamur, gratias agentes sempiterno regi redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
NOREAS APOSIOLUS
magnũ miraculũ in di¬
e sollennitatis suę pro¬
fert hoc. ẽ. manna in modum
farinȩ: uel oleũ cũ odore necta¬
reo. quod de tumulo eiꝰ exun¬
dat. Per id enĩ que sit fertilitas
anni sequentis orenditur. Si
exiguũ ꝓfluxerit: exiguũ ter¬
ra ꝓfert fructũ Si uero fuerit
copiosũ: magnũ arua ꝓuentũ
fructuũ habere significat. Nam
ferunt in aliquibus annis in
tantũ e tumulo oleũ exunda¬
re: ut usq mediũ basilicȩ ꝓflu¬
at riuus ille

Expanded text:
ndreas apostolus magnum miraculum in die solemnitatis suae profert, hoc est manna in modum farinae, vel oleumcum odore nectareo, quod de tumulo ejus exundat. Per id enim quae sit fertilitas anni sequentis ostenditur. Si exiguum profluxerit, exiguum terra profert fructum; si vero fuerit copiosum, magnum arva proventum fructuum habere significat. Nam ferunt in aliquibus annis, in tantum e tumulo oleum exundare, ut usque ad medium basilicae profluat rivus ille
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter eiꝰ animũ ad consensũ bo.¬
ni consilii inclinaremꝰ. Ego ei et gem¬
nas et ornamenta insignia. & uesti¬
menta auro texta obtuli: ego domos.
uersi sexus et ętatis ex hibui: sed illa
quasi terrã quã suis pedibꝰ concul-

Expanded text:
qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta obtuli . ego et domuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibus suis concul|
Abbreviated transcription (Latin):
eã sermonibꝰ secretius ꝓuocat. dem
blandimento selucitur: nec t̾rore
coneutitur: sed eodẽ uultu eodẽq
animo ꝑseuerans: et t̾rentẽ iimilit̃
sicut blandientẽ: amo deridebat
Uidens itaq siniphronius prefectus
tantã in puella constantiam: paren¬
des eiꝰ alloquitur Et quia erant no¬
biles. et iim eis inferre non poterat:
titulũ eis xp̃ianitatis opposuit. Se¬
quenti nanq die. agnem sibi presen¬
tari iubet. & iterũ iterũq repetens
replicare cepit cde tuuenis amore ser-¬
nonẽ. Cũq om̃is sermo eiꝰ casso labo
leficeret: sisti eam iterũ suis tribu

Expanded text:
ibus secretius provocat, deinde blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
gulã seruant: dũ in sinu matris
eccłiȩ longanunit̃ ꝑseuerant :
dũ terrena contẽpnunt & cȩle-¬
stia concupiscunt: dũ solliciti
pacẽ custodiunt: dũ se inucẽ
pure diligunt: dũ mutuo se
honore preueniunt: dũ mansu-¬
etudine cordis et humilitate ꝓ.¬
ficiunt: dũ miscdiȩ oꝑa libenter
atq hilariter faciunt: dũq in
oꝑibꝰ bonis non hominibꝰ sed deo
placere contendunt.

Expanded text:
rvant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ. añ sint lũbi ur̃i pre¬
cincti: nisi decliras ae nal¬
Quid. ẽ. sint lucerne ardentes::
nisi facite bonũ: Quid. ẽ. sint
lũbi ur̃i precincti: nisi quiescite
agere puerse: Quid. ẽ. sint lu¬
cerne ardentes: nisi discite bene¬
facere: Precinguntur enĩ fideli¬
ũ lũbi: dũ concupiscentia ma-¬
la cõprimitur: dũ iniqua cogi-
tatio cohibetur: dũ libidini re-¬
sistit animꝰ: dũ lasciuiȩ denega-¬
tur effectus: dũ calcatur luxu-¬
ria: dũ auaritia contẽpnitur
& rapina: dũ ꝓximi lesio debi-¬
litatur: dũ suꝑbia uicit᷑: dũ
inuidia suꝑatur. Ardent uero fi

Expanded text:
uid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malQuid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cotatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur effectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia
Abbreviated transcription (Latin):
tato deniq scłi habitu. mo¬
nasteriũ petut: & ex huiꝰmun-¬
di nau̾fragio. nudus euasit. In quo
tanta ꝑfectionis grã cȩpit conuer¬
sari: ut iam tunc in ipsis initiis. p¬
fectors posset numero deputari.
Inerat deniq ei tanta abstinentia
in cibis. ⁊ uigilantia in orationibꝰ:
strenuitas in ieunus: ut infirmã¬
to stomacho. uix consistere posset
Sustinebat quoq preterea assidu-¬
as corporis infirmitates: maximeq
ea pulsabatur molestia: quã me-¬
dici greco eloquio sincopin uocan
Cuius in cõmodis ita uitaliũ eru¬
ciabatur incisione: ut crebris in¬
terceptꝰ angustiis. : ꝑ singula pene
horarũ momenta ad exitũ ꝓpin¬
quaret. Sed qualiter hic sc̃s uir¬
ad diaconatus officiũ. et post ad
pontificatꝰ culmen ascenderit.
subsequens sermo declarabit.L.ui.

Expanded text:
tate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit.
Abbreviated transcription (Latin):
cator efficitur: et in cunctis mundi
partibꝰ redemptoris sui nomen insi-¬
nuat. Supplicia ꝓ ueritate tolerat:
pati se quȩ irrogauerat exultat.
Alios blandimentis uocat: alios ad
fidem terroribꝰ reuocat. Istis regnumr
gehenne minatur. Hos ꝑ auctorita¬
tẽ corrigit: illos ad uiam rectitudi¬
nis ꝑ humilitatẽ trahit. Atq in om¬
ni latere ad manũ se sui rectoris in¬
clinans.: tanta arte dei aream con¬
gregat: quanta prius illã elatione
uentilabat. Sed neq hoc abhorret
a paulo: quod rinoceros buxei co¬
loris esse dicitur: et elefantor uen¬
tres cornu ferire ꝑhibetur. Quia
enĩ uiuere sub legis rigore assueuit:
cuiꝰq uirtutis in oleuit. Quid enĩ
ꝑ colorem buxeũ.: nisi abstinentiȩ
pallor exprimitur  Cui ipse se te-¬
naciter adherere testatur: dicens.
Castigo corpus meũ. et seruituti
subicio: ne forte aliis predicans:
ipse repbꝰ efficiar. Qui diuinȩ legis
eruditione preditus: dũ aliorũ in¬

Expanded text:
cator efficitur, et in cunctis mundi cator efficitur, et in cunctis mundi partibus redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro ueritate tolerat, pati se quae irrogauerat exultat. Alios blandimentis uocat, alios ad fidem terroribus reuocat. Istis regnum pgehennae. Hos per auctorem corrigit, illos ad uiam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione uentilabat. Sed neque hoc abhorret a Paulo, quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum ventres cornu ferire perhibetur. Quia enim vivere sub rigore legis assuevit, cujusque virtutis inolevit Quid enim per colorem buxeum, nisi abstinentiae pallor exprimitur? Cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ne fiduciã ds̃ habuit: quia quanto
illũ crudelius dura sibi inferentẽ ꝑ¬
tulit.: tanto ꝓ se constantius toleran¬
tẽ aduersa prescint. Cui labores e¬
tiã quos ipse in carne ꝑtulerat dere.¬
liquit: quia conuersũ illũ. usq ad
initationẽ ꝓpriȩ passionis traxit.
xp̃i: in carne mea. De quo adhue
subditur. Nũquid credes ei qđ red¬
dat semen tibi : & areã tuã congre-¬
gec: Consideremꝰ saulũ quis fue
rit. eũ ab ipsa adolescentia lapidan¬
tiũ adiutor existeret: cũ alia eccłie
loca uastaret. et acceptis epłis alia
uastanda peteret: cũ mors ei sc̃õꝵ
nulla sufficeret. sed semꝑ ad alioꝵ
interitũ. aliis extinctis anhelaret:
et ꝓfecto cognoscimꝰ quia nullus¬
cune fideluĩ crederet : quod ad iu-¬
gũ ds̃ suȩ formidinis. ium tantȩ
elationis inclinaret. Unde et ananias.
ui a multis de uiro hoc: quanta mala
sanctis tuis fecerit in iherłm. Qui ta¬
men repente cõmutatꝰ ab hoste. predi.¬

Expanded text:
ne fiduciam Deus habuit, quia quanto illum crudelius dura sibi inferentem pertulit, tanto pro se constantius tolerantem adversa praescivit. Cui labores etiam, quos ipse in carne pertulerat, dereliquit, quia conversum illum usque ad imitationem propriae passionis traxit. Christi in carne mea . De quo adhuc subditur: Nunquid credes ei quod reddat seminantibus, et aream tuam congreget? Consideremus Paulrit, cum ab ipsa adolescentia lapidantium adiutor existeret, cum alia Ecclesiae loca uastaret, et acceptis epistolis, uastanda alia peteret, cum mors ei fidelium nulla sufficeret, sed semper ad aliorum interitum aliis extinctis anhelaret; et profecto cognoscemus, quia tunc nullus fidelium crederet, quod ad iugum Deus suae fortitudinis feritatem elationis inclinaret. Unde et Ananias uui a multis de uiro hoc, quanta mala sanctis tuis fecerit in Ierusalem." Qui tamen repente commutatus, ab hoste prtedi
Abbreviated transcription (Latin):
micos crucis xp̃i. Quorũ finis inen¬
tus: quoꝵ ds̃ uenter est. & głamn
confusione ipsors. Et rursũ huus¬
modi. xp̃o dño non seruiunt. selli¬
ouentri. Cornu igitur suo rino&¬
ros iste non iam homines sed bestias
ꝑcutit: quando illa saulus doet¬
nȩ suȩ fortitudine. nequaquã hu¬
miles perimendos impecit: sed sup¬

Expanded text:
. "Quorum finis interitus, quorum Deus uenter est, et gloria in confusione ipsorum." Et rursum: "Huiusmodi Christo Domino non seruiunt, sed suo uentri." Cornu suo igitur rbinocerotus iste non iam homines, sed bestias percutit: quando illas Paulus doctrinae sux fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed super
Abbreviated transcription (Latin):
uri uirtus p̃ magnitudine sua
latere non potuit: confluebant¬
ad eũ plurimi: corporis animęqͣ
remedia postulantes. Nec uero
ubi dator hẏlaris & quod daretur
abunde aderat: speisuę munere
frustrabantur

Expanded text:
viri virtus prae magnitudine sua latere non potuit, confluebant plurimi, corporis animaeque beneficia postulantes. Nec vero, ubi dator hilaris et quod daretur abunde non aderat, suo munere frustrabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nisteriũ occupabatur. Maria soror
quodã modo sororẽ suã circa multũ
ministeriũ laborantẽ: et sedit ipsa
ad pedes dñi : et uacans audiebat
uerbũ eiꝰ. Auris fidelissima audierat:
uacate et uidete. qm̃ ego sũ dñs Illa
turbabatur: illa epulabatur. Illa
multa disponebat. ista unũ. aspicie¬
bat. Utrũq officiũ bonũ. Sed tamen
quid sit melius. quid nos dicanus :
Habemꝰ quẽ interrogemꝰ. Patienter
audiamꝰ. quid sit melius. Iam cũ le¬

Expanded text:
nisterium occupabatur: Maria soror quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã innumerabiles ad imitationẽ
sui.in fide dei ꝓuocabat. Ante om¬
nia: precepta euangelica. & uocem
saluatoris. sũmo amore et studio
implendã esse censebat. Lc.iii.¬
Iaor et si uiuenilis quidẽ & minꝰ
ꝑfecti sensus fortasse uideretur.
sed ꝑfectissimȩ castitatis indiciũ con¬
tinens: uelut fundamentũ quoddã
primũ in anima collocauit. Et ita
demũ reliquas suꝑ hane ꝑrexit ȩdi¬
ficare uirtutes: & scdm euangelio¬
rũ scilicet fidẽ. quo uoce saluatoris
deꝓmitur exhortatio: quta sunt
unuchi qui seipsos castrauerunt
ꝓpt̾ regnũ dei. spreta coniugũ co¬
pula: ꝓpositũ obtinint casticaus.
Certe quantũ eoꝵ relatione cog̃¬
Nouimꝰ qui ei apueritia usq in
ceuora nr̃a comites ministriue fu.¬
erunt : nichil aliud in seculari ad huc
habitu positus uisus est agere: quam
monasteria construere: basilicas ope
rutas: miseris auxiliũ ferre: paupibꝰ
egentibꝰq e suis opibꝰ necessaria mini¬

Expanded text:
per quam innumerabiles ad imitationem per quam innumerabiles ad imitationem sui in fide Dei provocabat. Ante omnia, praecepta evangelica et vocem Salvatoris summo amore et studio implenda esse censebat. Nam etsi juvenilis quidem et minus perfecti sensus fortasse videretur, sed perfectissimae castitatis indicium continens, velut fundamentum quoddam primum in anima collocavit. Et ita demum reliquas super hoc perrexit aedificare virtutes, et secundum Evangeliorum scilicet fidem, qua voce Salvatoris depromitur exhortatio, quia sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei , spreta conjugii copula, propositum obtinuit castitatis. 4. Certe quantum eorum relatione cognovimus, qui ei a pueritia usque in tempora nostra comites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extorutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessaria mini
Abbreviated transcription (Latin):
rentibꝰ. ciuiũ pene primori.¬
bus castris regalibꝰ altus: biturige¬
glorioso excessu. patronus est effec¬
tus. Qui in flore ȩtatis primeuȩ.
xp̃i militiã laqueis scłi ruptis ꝑseue¬
ranti diffinitione suscepit. Et iN
tantũ capessendȩ religionis ꝓposi¬
tũ adhuc puerulus uir beatus
exarserat: ut ita dicã si ꝑsecutionis
tempus non defuisset : periculis se
sponte preceps ingereret. Hic etiam
lectionibus cepit diuinorũ uolumi¬
nũ mancipari: et in eruditionibꝰ fi.¬
dei semet ipsũ insigniter exercere.
reprimendis cupiditatibꝰ. & sapi¬
entiȩ ꝓfectibꝰ acquirendis: orationibꝰ
se & abstinentiȩ frenis constringebat.
Et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiasti¬
ca regula in obseruantia honorabi¬
lis fuit: ut multoꝵ uuenũ ac senũ
ad eũ confluentiũ turbas. de fidei
nr̃e religione sciscitantes. non solũ
ad fidem conuerteret: uerũ etiam
ꝑfectȩ uitȩ institutionibꝰ informaret.
Manifeste autẽ aderat diuina grã

Expanded text:
rentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, Bituriglorioso excessu patronus est effectus. Qui in flore aetatis primaevae Christi militiam laqueis saeculi ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis tempus non defuisset, periculis se sponte praeceps ingereret. Hinc jam lectionibus coepit divinorum voluminum mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiastica regula in observantia honorabilis fuit, ut multorum juvenum ac senum ad eum confluentium turbas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem converteret, verum etiam perfectae vitae institutionibus informaret. 3. Manifeste autem ei aderat divina gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
redendũ ẽ autẽ qđ illa maxime
causa uel muliebrẽ matris affe¬
ctũ uel carnales adhuc discipuloꝵ
animos ad hȩc postulanda concita¬
uerit: quia meminissent sermonis
dñi. quo ait. Cũ sederit filiꝰ hominis
in sede maiestatis suȩ: sedebitis et
uos suꝑ sedes duodecĩ. iudicantes
duodecĩ tribꝰ isrł. Nossentq se int̾
discipulos specialius a dño diligi:
se specialius cũ beato petro conscios
sepe factos archanoꝵ. quȩ ignora¬
rent ceteri. Qd frequens textꝰ scĩ
euangelii indicat. Hinc ẽ enĩ qđ ip¬
sis quoq quomodo petro nouũ ab
illo nomen imponitur: ut sicut
ille qui prius simon dicebatur. ꝓ
ruit.: ita et isti boanerges. hoc est
filii tonitrui uocarentur: quia uide¬
licet et uocẽ patris suꝑ dñm in
monte c ificatũ una cũ petro
audissent: et plura aliis discipulis

Expanded text:
redendum est autem quod illa maxime causa, vel muliebrem matris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel , nossentque se inter discipulos specialius a Domino diligi, se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. Hinc est enim quod ipsis quoque, quomodo Petro, novum ab illo nomen imponitur, ut sicut ille qui prius Simon dicebatur, peruit, ita et isti Boanerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum Petro au
Abbreviated transcription (Latin):
& Rł Sedet dñs in monce oli¬
ueti: ub̃i uerũ lumen scientie
nascebatur. Et accedunt ad eum
discipuli secreto: qui misteria. et
futuroꝵ reuelationẽ nosse cupi¬
ebant. Et int̾rogant tria: quo
tẽpore ierłm destruenda: quo
uenturus xp̃s : quo consũmatio

Expanded text:
 Sedet in monte Oliveti, ubi verum lumen scientiae nascebatur, et accedunt ad eum 193 discipuli secreto, qui mysteria et futurorum revelationem nosse cupiebant, et interrogant tria: Quo tempore Jerusalem destruenda sit; quo venturus Christus; quo consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sła &e his similia
matre ꝓsequente: infirmus pacer &
grauis iam senio: manibꝰ adducitur
rȩ spargens. huimodi dabat uoces ad
cȩlũ. Ad mortẽ ultro ꝓficiscentibͥfili.¬
is ualedicturus aducni: ut uniuersa
quȩ a filiis sepulturȩ meȩ exhibenda
parauerã : ego infelix filios sepultu¬
rus expendã. Ofilii. meȩ baculũ sene¬
ccutis. et geminũ meoꝵ iunscerũ lumenꝰ
nati feliciter. & ꝓspere educati: ex cel¬
lentissimȩ memoriȩ. & ingenii singu-¬
laris: omniũq liberaliũ peritia litte¬
uarũ imbuti: quȩ ista repente insa-
na ura uoluntate ꝓgenita: mortis
uos secit esse amatores: Nũquã ista
uiuentibꝰ placuit: nũquã moritu¬
sissuũ amorẽ indixit. Ad quoscũq
autẽ ꝑuenire potuit uolent᷑ ad mis¬
tarie suscepta est. Si hanc nudus debi¬
tor sub auaro feneratore positus nul¬
la potest ratione diligere: nec solum
non diligere cognoscitur sed timere:
qua ratione eam appetit. qui et bo¬
nis exuberat omnibus: et penitus

Expanded text:
sta et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur rem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissuscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit.
n presenti enĩ uita quasi in uia
sumꝰ: quia ad patriam ꝑgimus
Maligni autẽ sp̃s: iter nrmqu.¬
si quidã latrunculi obsident.
Depredari gͦ desiderat. qui thes¬
aurũ publice portat inuia.
hoc autẽ dico non ut ꝓximo
pera nr̃a non uideant: cũ scrp

Expanded text:
abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bon
Abbreviated transcription (Latin):
at suchil quod carnalẽ uitã
trucidat sp̃s ꝑhorrescat. Rur-¬
sũ celeste regnũ homini negoci-
atori simile dicitur: qui bonas
margaritas querit: sed unam
prediosã inuenit. Quã indeli¬
cet inuentã. omnia uendens e-¬
mit: quia qui celestis uitȩ dulce-¬
cdinẽ. in quantũ possibilitas
admittit. ꝑfecte cognouerit ::

Expanded text:
d carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Qui si adipisci regna cęloꝵ ꝑ bel¬
la ꝑsecutionũ non possumus :
hoc ipsũ nobis turpe sit: quod
dm̃ nolumꝰ saltẽ ꝑ pacem sequi.
morere: sed illicita tantũmodo
in te desideria occide. Qui ergo
in pace subigere carnis desideria
ipsã carnẽ daremus :¬

Expanded text:
Qui si adipisci regna coelorum per belQui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria ipsam carnem daremus
Abbreviated transcription (Latin):
ratione eiꝰ uileseunt omnia. Dese¬
st habita: congregata disꝑgit.
hardescit in celestibꝰ animis:
mehil in trenis libet. Deforme
conspicitur quicquid de trenȩ
rei placebat specie: quia sola
preciosȩ margaritȩ esaritas ful¬
get inmente. Lc .xii.¬
e huiꝰ dilectione: recte ꝑsa
lomonẽ dicitur. Fortis est
ut mors dilectio. Quia uidelicet
sicut mors corpus interimit: sic
ab amore rerũ corporaliũ eterne
uite caritas occidit. Nã quẽ ꝑfe-¬
cte absorbuerit. ad drena foris
desideria uelut insensibilẽ red¬
dit. Neq enĩ scã hȩc cuiꝰ hodie
natalitia celebramꝰ. mori ꝓ dño
tua non fuisset inmente. Erectꝰ
nãq in uirtutis culmine animꝰ:
tormenta despexit. premia cal-¬
cauit. Ante armatos reges & pre¬
sides ducta stecit: feriente robu¬
stior iudicante sublimior. Quid
int̾ hec nos barbati & debiles
dicim᷑ qui ire ad regna cęlestia
puellas ꝑferrũ uidemꝰ.⁊ quos
ira suꝑat : suꝑbia inflat: ambi¬
tio ꝑturbat: luxuria inquinat :

Expanded text:
ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena forisinsensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo tua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat?
Abbreviated transcription (Latin):
ciar. Et cũ multã eis consolationis¬
doctrinã et patientiȩ uerba inti¬
masset: didicit ab eis quod a sexto
miliario aquã sibi suis humeris
deportarent.

Expanded text:
nit. Et cum multa eis consolationibus et patientiae verba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent.
Abbreviated transcription (Latin):
Atie presentiũ occasione cura-¬
caligabat a contemplatione ȩt̃noꝵ:
sed quo amplius sultiebatur rebus
transitoriis:: eo amplius inhiabat
ad gaudia patriȩ cęlestis. Bene enĩ
nouerat quid conueniret in uia.:
quid deberetur in patria. In uia
quippe uidebat necessariũ laboris
stipendiũ: in patria autẽ toto affe¬
ctu desiderabat ȩt̃nȩ beatitudinis
emolumentũ. Sunt enĩ nonnulli.
qui in pastorali regimine laborant:
et ꝓ eodẽ labore sempit̾na premia
ñ appecunt: sed honore prelationis
tumidi. quãus cȩlestia uerbis predi¬
cent: toto desiderio trena querunt
Hic uero deo dignꝰ pontifex. cũ untui¬
tũ fulgore claresceret: miraculorũ
potentia cingeretur : obsequentiũ
ppłoꝵ cuneis fulciretur : & rerũ tem¬
poraliũ affluentia ditaretur: nul¬
lo delectationis impedimento succũ¬
bebat: sed in datore omniũ bonor¬
tuntur in cȩlũ.

Expanded text:
ane praesentium occasione curacaligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad gaudia patriae coelestis. Bene enim noverat quid conveniret in via, quid deberetur in patria. In via quippe videbat necessarium laboris stipendium; in patria autem toto affectu desiderabat aeternae beatudinis emolumentum. Sunt enim nonnulli, qui in pastorali regimine laborant, et pro eodem labore sempiterna praemia non appetunt, sed honore praelationis tumidi, quamvis coelestia verbis praedicent toto desiderio terrena quaerunt. Hic vero dignus Deo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potentia cingeretur, obsequentium populorum cuneis fulciretur, et rerum temporalium affluentia ditaretur, nullo delectationis impedimento succumbebat, sed in datorem omnium bonortuntur in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ demonstrabit᷑ cur discipu¬
los ꝓhibuerit ꝑsecutores suos time¬
re: quia uana et fragilis rescito de¬
cidua ẽ. Nichil eñi oꝑtũ qđ noN
reuelabitur: et occultũ qđ nonse¬
etur. Et quomodo in p̃senti scio
multoꝵ uitia nesciuntur: Sed
de futuro tempore scriptũ ẽ quin¬
do tidicabit deus abscondita hom¬
nũ. et illuminabit occulta teneha¬
rũ. et manifesta faciet consilia eo¬
diũ. Et. ẽ. sensus. Nolite timere se¬
uitiã ꝑsecutoꝵ. et blasphemantiũ
rabiem: quia ueniet dies iudien:
in quo et ur̃a uirtus. et eoꝵ nequi¬
tia demonstrabitur. Quod dico
uobis in tenebris dicite in lumine
et qđ in aure auditis. predicate
suꝑ tecta. Quod auditis in miste¬
rio. aꝑtius predicate: qđ discitis
absconse. publice loquimini. Qđ
uos erudiui in paruo iudee loco
in uniuersis urbibꝰ. in toto munde
audacter dicite

Expanded text:
tibus demonstrabitur cur disciputibus demonstrabitur cur discipulos prohibuerit persecutores suos timere, quia vana et fragilis res cito decidua est. Nihil enim opertum quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur, sed de futuro tempore scriptum est, quando judicabit Deus abscondita hominum, et illuminabit occulta tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere saevitiam persecutorum, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod discitis absconse, publice loquimini. Quod vos erudivi in parvo Judaeae loco, in universis urbibus, in toto mundo audacter dicite
Abbreviated transcription (Latin):
nec seruus suꝑ dñm seũ. Suf¬
ficit discipulo ut sit sidut magistes
eiꝰ: et seruus sicut dñs eiꝰ. Aesi dice¬
ret. Quod ego magister et dñs
patior: uos discipuli et serui nẽ i¬
dignemini pati. Si ego magister qui
utiq quasi ds̃ potui. nolui meas
ultũ iri iniurias inmo malus
meos insectatores patiendo reddere
mitiores: eandẽ necesse ẽ. uos difci¬
puli qui puri homines estis. regulã
ꝑfectionis sequamini. Si patrẽ fami-¬
lias beelzebub uocaueruint.: quan¬
tomagis domesticos eiꝰ. Ecce dñs et
magister. discipulis et seruis suis ca-¬
lũpnias suas ostendit: ut suo exem¬
plo iniurias iniquoꝵ patienter
cȩlestiũ. terrestriũ et infernoꝵ fami¬
lię genuflectunt. Quẽ ꝑfidia uidȩ¬
ors in beelzebub principe demoni¬
oꝵ eiecisse demonia blasphemauit.¬
Ac ideo ñ mirũ: si domesticos eiꝰ quibꝰ
regnũ celor ipse ꝓmisit. eodẽ instin-¬
ctu malitiȩ calũpnientur. Le¬
e ergo timueritis eos. In sequen¬

Expanded text:
us super dominum suum. Sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus, et servus sicut dominus ejus. Ac si diceret: Quod ego magister et Dominus patior, vos discipuli et servi ne indignemini pati. Si magister, qui utique quasi Deus potui, sed nolui meas ultum ire injurias, imo malui meos insectatores reddere patiendo mitiores, eamdem necesse est vos discipuli, qui puri homines estis, regulam perfectionis sequamini. Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Ecce Dominus et magister discipulis et servis suis calumnias suas ostendit, ut suo exemplo injurias iniquorum patienter coelestium, et terrestrium, et infernorum familiae genuflectunt, quem perfidia Judaeorum in Beelzebub principe daemoniorum, ejecisse daemonia blasphemavit: non mirum, si domesticos ejus, quibus regnum coelorum ipse promisit, eodem instinctu malitiae calumnientur. e ergo timueritis eos. In sequen
Abbreviated transcription (Latin):
orte querit aliquis: quare an¬
gelus ioseph in sõnis apparuit
cũlegatur pastoribꝰ uigilantibꝰ ap¬
paruisse: et dñi natiuitatẽ nunci¬
ase. Sed ad hoc dicendũ ẽ: quia
in hac angeloꝵs diuersa apparitio.¬
ne. sanctitas simul et prudentia
ioseph cõmendatur. Pastores enim
qua rudes erant. ut pote pastores ⁊
E diuna mysteria dinoscere ñ po¬
dant: necesse fuit ut illis angłs
lusbiliter appareret: et occultum
non necesse fuit uigilanti apparere.
sed tantũ in somnis: qm̃ ut apłs ait
linguȩ in signũ sunt ñ fidelibꝰ sed in¬
fidelibꝰ: et quia angelicã uisionẽ disꝰ¬
cernere prudenter ualebat: illiꝰ io¬
seph. non solũ carnis origine. sed eci-¬
am nominis consorcio particeps: qui
et sõnia prudent᷑ int̃pretando pre¬
latus uel dñs egipti constitutꝰ fuerat.
uantũ autẽ ad

Expanded text:
orte quaeret aliquis, quare angelus Joseph in somnis apparuit, cum legatur pastoribus vigilantibus apparuisse, et Domini nativitatem nuntiasse? Sed ad hoc dicendum, quia in hac angelorum diversa apparitione, sanctitas simul et prudentia Joseph commendatur: pastores enim, quia rudes erant, utpote pastores, et divina mysteria dignoscere non poterant, necesse fuit ut illis angelus visibiliter appareret, et occultum non necesse fuit vigilanti apparere, sed tantum in somnis; quoniam, ut aitlinguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Et quia illam angelicam visionem discernere prudenter valebat, illius Joseph non solum carnis origine, sed etiam nominis consortio particeps, qui et somnia prudenter interpretando, praelatus vel dominus Aegypti constitutus fuerat . Quantum autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
figens aspectus. uocẽq infra
fauces cõprimens: sic demũ ora re-¬
nere p̃mia digna rependis: deo fa-¬
uente. puto me ocius negocio tuo¬
finẽ ꝑfectionis impositurũ: quate
nꝰ ꝓ quibꝰ laborẽ tanti itineris assũ
ꝑorantis audisset: nulla inquit
erit in munere dando difficultas.:
quin omnia quȩ a me poscisdem:
tantũ ut tu ꝓmissionis tuȩ me-¬
mor dicta factis recompenses. Ad
hec ille. Cũ inquit lucifugȩ noc¬
tis tempora. conticiniiq mȩtas ꝓ-¬
pinquare ꝑspexeris:: tu ne ad mo-
dicũ indulge quieti: sed tecti
adita linquens. nudo sub aeris
ꝓxe. indefessus speculator adesto.
Cũq solitudinis huiꝰ locũ aliquẽ.
lumine clarissimo radiare conspe¬
xeris. niuei montis adinstar: nota¬
to certissime locũ. Nãq ibi inue¬
niendũ. ẽ. unde tuȩ curȩ finis im¬
ponatur.

Expanded text:
figens aspectum, vocemque infra figens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora reentur praemia digna rependis, Deo favente, puto me ocius negotio finem perfectionis imponere, quatenus pro his quibus laborem tanti itineris assumpr Dei perorantis audisset: Nulla, inquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses. Ad haec ille: Cum, inquit, lucifugae noctis tempora conticiniique metas propinquare prospexeris, tu ne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unde tuae curae finis imponatur.