comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libet sucsessione.
Non solum autem filius cͥse
micuit p̾rie h̾editati . s ⁊̃
dialiquis sit ex nccͣiis min¬
or ãnis. similimͦ restituc̃o¬
nem impetrabit. neluti si
seruus sit cum lib̾tate in h¬
post aditam h̾editatem res¬
tituit᷑. deb p̾stare siquid
lucrõ minorib succͣatur.
Nei si duas res promicerit
illam aut illam ⁊ p̾conorem
dederit deb̾e subuenin ⁊ fb̃
ueniendrum÷.¬
¶ Quesitim ÷ ex eo qd in iu

Expanded text:
lia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate inpost aditam hereditatem restituitur, debet praestare, si quid lucro minoribus succurratur.vel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subveniri: et subveniendum est. Quaesitum est ex eo, quod in lu
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ nonec restituet.¬
ouũ enm qui ꝑ infirmita¬
tẽ etatis captum se õe dicat.
incoiorate restitui desid̾an¬
tem adu̾sus fr̃em suũ post
sp̾em in ad̾i torio.
eoꝵ finitam. s ⁊ pro seno ce
u̾o. ꝯtra res bis iudicatas. ñ¬
rio suo examinari.

Expanded text:
restitutium eum, qui per infirmitatem aetatis captum se dicat, dum nt incolorate restitui desiderantem adversus fratrem post speciem in auditorio eorum finitam. Sed et Perceontra res bis iudicatas in intrio suo examinari.
Abbreviated transcription (Latin):
de dolo accõ erit danda
Item mñ cẽ cognicone usari ia¬
beo ait. ne in pupillo dedo¬
ne hr̃ditario ꝯuemãtur ego
arbitror ⁊̃ ex suo dolo ꝯueni¬
end̾ si ꝓrimus pup̾tati ÷ in
axime: si locuplecõr ex ħ fc̃us

Expanded text:
de dolo actio erit danda. Item in causae cognitione versari Labeo ait, ne in pupillum de done hereditario conveniatur. ego arbitror et ex suo dolo conveniendum, si proximus pubertati est, maxime si locupletior ex hoc factus
Abbreviated transcription (Latin):
bitͥum iudicis dand̾:. Quis
.n. si manifcm sit restitu rẽ
ño posse ueluti si sermis
dolo malo traditus defuc
¶ Si dñt ꝓp̾etatis in sulam cuiꝰ
uius fructus legatꝰ erat. in t̾e¬

Expanded text:
bitrio iudicis dandum est: quid enim si manifestum sit restitui non posse ueluti si seruus dolo malo traditus defunc?Si dominus proprietatis insulam, cuius usus fructus legatus erat, incen
Abbreviated transcription (Latin):
tis capõnib euppõitũ mstoꝵ¬
q in subsidiũ expositum. auxili¬
ur eis p̾cor ħ ecc̃o porlicitus :.
⁊ adu̾sus caꝑcõnes opitulacõm.
¶p̾tor edicit esd̾ cum minore qͣm
pleci uruem nigorem ꝯstat. ⁊
Iõ hodie in hanc us ecatẽ ado¬

Expanded text:
tis captionibus suppositum, multorum insidiis expositum: auxilium eis praetor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitulationem. Praetor edicit: "Quod cum minore quamompleri virilem vigorem constat. Et ideo hodie in hanc usque aetatem adu
Abbreviated transcription (Latin):
i dolo accid̾it eiui qine¬
rba fꝯciebat ꝓ eo emi de li¬
b̾tate ꝯtendebat. quo mi¬
lib̾tatem. ꝓnũcietur. puto
statim de dolo dandam in
eum accõmi. qr semel ꝓ li¬
b̾tate dc̃am sm̃am retrac¬
tari non oꝑtet. P auł.¬

Expanded text:
i dolo acciderit eius, qui verba faciebat pro eo, qui de libertate contendebat, quo milibertatem pronuntietur, puto statim de dolo dandam in eum actionem, quia semel pro libertate dictam sententiam retractari non oportet. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tac si accepto lata nt tibi p.¬
ciͣa õimodo cum hrde muo age᷑¬
tur. at si res tͥ fdita sit. siqu¬
idem mortuo te ea ies extitit᷑
agitur cum hr̃de tuosei minꝰ.
miserit. in id eid locupiecor et¬
cet ⁊ ꝓpetuo danda sit ĩ fc̃m accõ.

Expanded text:
taque si accepto lata sit tibi pecunia, omnimodo cum herede tuo agetur. at si res tibi tradita sit, si quidem mortuo te ea res extitit, agetur cum herede tuo, si minus, miserit, in id quod locupletior esset perpetuo danda sit in factum actio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quadrupes tua ¶ cõ ꝯpetit.¬
endo. daiͣ deb̾e de doio. ꝙͣuis
si nore dedicio sit setuta.
nõ putaᷤ dandam. s nec in
id quod excedit: Sñ tourꝰ ꝑs¬
Apud eum notans si non
m̃ia duccus fecisti. furti te
lib̾tate reum dño dedit ea
num stabit. quo miꝰ obligͦ
dolo accõ dabit᷑. quusit aliaac¬
cõ. nͥ forte quis dicat qm̃ etͦ¬

Expanded text:
Si quadrupes tua dolo altendo, dari debere de dolo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod exceditapud eum notans: si non ia ductus fecisti, furti tenlibertate reum domino dedit ea num stabit, quo minus obligdolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Di tos metu ꝓmissa sit nõ
puto nasciobligacõm. qd̃÷
uerusimũ ne talem ꝓmis¬
sionẽ dotis nuliam ẽe.
ei metu coactus sim ab emꝑ¬
cͥone locacoe disced̾e. indend̾
aco remaneat anħ siłe oit
acceptisoi q nulla ex ħe fi: bon

Expanded text:
 Si dos metu promissa sit, non puto nasci obligationem, quia est verissimum nec talem promissionem dotis ullam esse. Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, videndum tio remaneat, an hoc simile sit acce
Abbreviated transcription (Latin):
spectabitur. si m̃o sit cert̾
alicund ꝑuenisse.¬
¶ Idem ⁊ si ip̃iꝰ qui nim in tu¬
lit. sic in corpus pr̃imonii
ꝑuenit aliquid ut certum
sit ad h̾edem ꝑnenturum
⁊ si debitor liberatus÷. Pauł.
ingcͣa fc̃a sciens se ẽẽ ingra¬
tam cum de suo statu ꝑioita
redigrat᷑ ceisat edc̃m. quia
¶Quod metus cauca gestum

Expanded text:
spectabitur, si modo certum sit aliquid pervenisse. idem et si ipsius qui vim intulit sic in corpus patrimonii pervenit aliquid, ut certum sit ad heredem perventurum, id est si debitor liberatus est.ingrata facta sciens se ingratam, cum de suo statu pericliredigatur: cessat edictum, quia Quod metus causa gestum
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ut simł sfes acceptiłois sit.
¶ Si metu coactus ad hñ b̾edita¬
tem puto me h̾edem efficior
dnꝑlici uia p̾tor mͥ succurrit
aut utiles acc̾õnes qͣiͣ hͥedidã¬
to aut accõm eid̾ metus causa
pͥstando ut ꝙͣ iuam ego elego̾¬

Expanded text:
 species acceptilationis sit, r.Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, qduplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem metus causa praestando, ut quam uiam ego eleg
Abbreviated transcription (Latin):
itires nim accipimꝰ atrotem
⁊ eam que adu̾sus bonos mor¬
es fiat. nõ eam qm̃ magr̃at᷑
xecte intulit .s. une licito. ⁊ i¬
ure honoris: quem sustui.
tet̾m si ꝑ inuriam qͥd fecit
pplĩ romani magfat̾. uł ꝓ
ed̾em. locum hĩe si forte inqͥd
mortis aut u̾b̾um t̾roie pedi¬
mani alicui extorsit. ꝑ aur.¬
¶etum autem nõ uani hõi¬
pis si qͣui iito ⁊ in hõie ꝯstã¬
tissimo cadat ad ħ edtͥm ꝑtin̾¬

Expanded text:
itur.Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte intulit, scilicet iure licito et iure honoris quem sustinet. ceterum si per iniuriam quid fecit populi Romani magistratus uel edictum locum habere: si forte, inquit, mortis aut uerberum terrore pecuniam alicui extorserit. 4 Pauletum autem non vani hominis, sed qui merito et in homine constantissimo cadat, ad hoc edictum pertine
Abbreviated transcription (Latin):
putat. cum qͣdruplo ⁊ smmipl¬
unii sit reus ꝯsecutus. labeo aĩt
cum dur̃ indebat᷑. ita temꝑand̾
÷. ui tam tͥpli ꝯdempnacõe
plectat᷑. qm acceptilacõm oĩo

Expanded text:
putat, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus. Labeo autemcum durum videbatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilatio
Abbreviated transcription (Latin):
tis suciessor integr̃ restit¬
iti pot̾it ¶pro inde⁊ si min¬
or in serintutem redigat᷑
uł ancilla fiat. dominis eo¬
rũ. dabr̃. nõ ultͣ tempus
statutũ in integr̃ resticucõ.
o ⁊ si forte hic uinor erat
caꝑtus in ħ̾editate qm ad

Expanded text:
tis successor, in integrum restitui poterit. proinde et si minor in servitutem redigatur vel ancilla fiat, dominis eorum dabitur non ultra tempus statutum in integrum restitutio. sed et si forte hic minor erat captus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpultum in urbe mierne ĩ¬
publicum inuocare. ⁊ adire
hrbuiss. s huius modi p̾su̾ꝑ¬
cõnib deb aꝑtissimas ꝓbones
molencie oppon̾e.¬
si iusto metu ꝑt̾ tͥus ꝯgnicõẽ¬

Expanded text:
compulsum in urbe inique inpublicum inuocare et adire rohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni debet apertissimas probationes uiolentiae opponere.Si iusto metu
Abbreviated transcription (Latin):
dem nõ dbit᷑ qm̃ marimo
metu ꝯellar. utiq oi iam ĩ
d̾uitute petar. Et illis instͣmẽ¬
¶Quod oi dederit ne stuꝑrñ paᷤ¬
ciat᷑ uir seu młr. ħ edc̃m locũ
at̃. cum uiris bonis iste met
maior qmͣ mortis ẽẽ debet.¬

Expanded text:
dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in seruitutem petor et illis instrumensum.Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet.
Abbreviated transcription (Latin):
pomp̃. & si popularis acco sit
tat labeo de doio dandamas
nenũ ei dedit. ⁊ sic eum tra
an ꝯpetit exstipulatu accõ.
si nõ ÷ cautum. in exempto
cuidem accõne cessat. de doio
accio. qm̃ ÷ exempto. in exsti¬

Expanded text:
m si popularis actio sit,tat Labeo de dolo dandam acnenum ei dedit et sic eum tradan competat ex stipulatu actio. si non est cautum, in ex empto quidem actione cessat de dolo actio, quoniam est ex empto, in ex sti
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ uidet᷑ ex alieno fc̃o ali¬
nni in qͣdruplum ꝯdempnari.
qr nõ statim qͣdrupn ÷ accis.
o ⁊ oires non restituatur.
hec aut̃ acc̾o cum arbitͣria sit
ab arbitro datam restitucõm¬
si nõ fec̾it nire m̾ito et qͣdru¬
pli ꝯtempnacõm paciet᷑.
aliqũ tam̃ ⁊ si metus adhib
ne nidicis offõ absoluar᷑ ant
pot̾atem ꝑuenit. restituturũ
absolui ab eo. unnĩ quid̾e pͥntaͤ¬
nt uona fid̃ emptorem. ab eo
qui nim intulit ꝯꝑeͦntem ñ
ten̾i. nec eum qui doło accep
re. tale ẽẽ d. nt eum euid̾e
in alt̾inc p̾miũ u̾ti alienũ
metum non oportet.¬
¶Laboo ait. si cis ꝑ metum re
sit ꝯstitut᷑. ⁊ tideiussorem uo¬

Expanded text:
iniquum videatur, ex alieno facto alium in quadruplum condemnari, quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur. Hec autem actio cum arbitraria sitsententiam ab arbitro datam, restitusi non fecerit, iure meritoque quadrupli condemnationem patietAliquando tamen et si metus adhibine iudicis officio absoluar? aut tatem pervenerit, restituturum, absolvi debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui vim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepire tale esse, ut eum quidein alterius praemium uerti alienum metum non oportet.Labeo ait, si quis per metum reus sit constitutus et fideiussorem uo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quis nõ restituat ł in qͣdr¬
restitui oportuit.¬
¶ Satis clement̾ cũ reo p̾tor eg¬
it. ut dar ei restituendi facult¬
atem. si ułt penam enitare.

Expanded text:
 non restituat, in quadrrestitui oportuit. Satis clementer cum reo pretor egit, ut daret ei restituendi facultatem, si vult penam evitare.
Abbreviated transcription (Latin):
cõm dandam existimemꝰ. quia
res inbonis eiꝰ ÷ qͥ nim passus
÷ u̾m nõ sie rõe dicetursiin
qͣdruplum quis eg̾it. finiri in
rem accõm ut contra.¬

Expanded text:
m dandam existimemus, quia res in bonis est eius, qui vim passus est, verum non sine ratione dicetur, si in quadruplum quis egerit, finiri in rem actionem vel contra.
Abbreviated transcription (Latin):
iicidũt. quiquid ⁊ oꝑto stupͦ
acceperunt p̃tor tñ t̃ ut resti¬
tuãt int̾ueniie deb. Nam ⁊ge¬
stum: malo more ⁊ pretor ñ
respicit anadultereit. qui de¬
dit e ħ solum qͦt hũ accepit
metir mortis illato.

Expanded text:
stupro acceperunt. praetor tamen etiam ut restituant intervenire debet: nam et gestum est malo more, et praetor non respicit, an adulter sit qui dedit, sed hoc solum, quod hic accepit metu mortis illato.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis abius cñ ma. P auł.
ncia tideioris. ut fidei̾ori accep¬
to fieret uim fecit. iso tenebit᷑
fidenssor ut rei quo obligomi
pecoꝵ ⁊ fructus resticu ⁊ om̃em
caniam oꝑtet nõ solum eos qͥ
ꝑcepti sũt. uerum si plus ego
perciꝑe potui ⁊ ꝑ metum impe¬
Queri pot̾it anei in quinu¬

Expanded text:
Si quis alius sine malitia fideiussoris ut fideiussori accepto fieret uim fecit, non tenebitur fideiussor, ut rei quoque obligationem pecorum et fructus restitui et omnem causam oportet: nec solum eos qui percepti sunt, verum si plus ego percipere potui et per metum impeQuaeri poterit, an etiam ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
sedente adnt. estimari pot̃
ño sua culꝑa. s paz ex¬
andita uoce p̾conis defuis¬
se. ideo restitm pot̾ nec in¬
t̾ has solũmodo sp̃et ꝯsistit.
huius gn̾is auxiliũ . ⁊ .n. de¬
ceptis sñ cusꝑa sua maxi¬

Expanded text:
sedente adiit: existimari potest non sua culpa sed parum exaudita voce praeconis defuisse, ideoque restitui potest". Nec intra has solum species consistet huius generis auxilium: etenim deceptis s
Abbreviated transcription (Latin):
accepiuse uideor.¬
¶Idem pomp̃. scribit. Quos¬
dam bene putare ⁊̃ serui ma¬
numissionem uł ediacii deꝑo¬
lic̃onẽ qmͣ quis coaltus fecit

Expanded text:
accepisse uideor.Idem Pomponius scribit quosdam bene putare etiam serui manumissionem uel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
crua re ita censuerũt. ¶ Cũ i
aũ cqͣ ꝑtes caduce exbonis
rustici fuco pet̾ent᷑ hñ cmi se
hr̾etesn ẽẽ existimant hr̃dita¬
tem distr̾int place redacte ex
ꝑcio r̾r uenditaꝵ pecunie p̾¬

Expanded text:
ua re ita censuerunt. Cum, antequam partes caducae ex bonis Rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum uenditarum pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
candem hĩditatem defendet. s
melius est officõ uidicis cantõe
uł satisdatõne ncto mederi cũ
⁊res saluasit ei qui erecucõe
tardioruenit aduersus priorẽ¬

Expanded text:
eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel satisdatione uicto mederi, cum et res salua sit ei, qui in exsecutione tardior uenit aduersus priore
Abbreviated transcription (Latin):
oussicient subitancia est
¶ fructuum post yĩditatem
petitam ꝑceptoꝵ usute ñ
ante accõnem hr̃oitatis
illatam ꝑcepti hr̃ditate̾¬

Expanded text:
substantia est . Fructuum post hereditatem petitam perceptorum usurae non ante actionem hereditatis illatam percepti hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
id eluod durat. ¶ et puto ce¬
cluentem clauoulom. se conulte
gua ut ita demĩ ꝯpetat. si fa¬
ccus sit locuplec̾or ꝓm̃ si ñ
solum p̾ciũ s ĩ pena tardiꝰ

Expanded text:
id quod durat. et puto sequentem clausulam senatus consulti, gua, ut ita demum compet‹a›t, si factus sit locupletior. Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius
Abbreviated transcription (Latin):
topeti posse hr̃ditatemexter¬
to nobis obueniente. ¶ si
tarias teneat. a pr̃e dño ue
peti hr̃ditas potest᷑. Si facu¬
tatem restituendaꝵ rr̾ ht̃.
uenditaꝵ in peculio sͥui

Expanded text:
to peti posse hereditatem ex testamento nobis obuenientem. Si tarias teneat, a patre dominoue peti hereditas potest, si facultatem restituendarum rerum habet. uenditarum in peculio serui
Abbreviated transcription (Latin):
deret. nͨ adiectimi eẽt. Si res
ine̾ierit. S non ÷ dibium
cuiñ non debeat metioris
es. eicctõ deb ẽẽ actorio. ut
p̾cium ꝯsectuatur. alioqͥn
 rei iudicate tempꝰ spectan¬
dum eẽ. ¶ fructus incessi¬

Expanded text:
deret, nec adiectum esset, si res interierit. sed non est dubium, quin non debeat melioris es, electio debebit esse actoris, ut pretium consequatur: alioquin est rei iudicatae tempus spectandum esse. Fructus inte
Abbreviated transcription (Latin):
nem utłi ei iurau̾at defũc¬
tus petitoris iem non esse
⁊ decesserit cebent hoc quo
restitiri. Inmo ⁊ si possõrs¬
ua culꝑa eas amiõit tene¬
non teneatur. quia nͨ his
deb has res retin̾e.: seruiͤ
ci cum nͥl eo nomine pos ͥ¬
oit restiti sicut: in corꝑib¬
⁊ in fruccib o si non ꝑacia¬
tur ne ag̾e ꝓꝑra accõne ꝯue¬

Expanded text:
i si iurauerat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenenon teneatur: quia nec hic debet has res retinere. Seruituci, cum nihil eo nomine possit restitui, sicut est in corporibus et fructibus, sed si non patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
teiꝓpone qui partẽ ħeditatis pepeti¬
hr̃dicatis petit. ¶sus non ex eom¬
tu unam rẽ possideal siũ exꝓte¬
amho ascdo. neciue .ii. alt̾ p̾mi
alter scdi. partem possideat. sec
ambo utriuique ꝓ nde. ⁊si pos¬
sessor ⁊ petitor possideant hrdi¬
familie herciscũ de expecir eos
oportebit ¶Si enĩ ego erꝑte me
dicam h̃dem coheres autẽ meꝰ
possideat h̃rditatẽ cũ erneo cũ

Expanded text:
proponere qui partem hereditatis petihereditatis petit, is non ex eo mtu unam rem possideas, siue ex pambo a Secundo: neque enim alter Primi, alter Secundi partem possidet, sed ambo utriusque pro herede. et si possessor et petitor possideant heredifamiliae herciscundae experiri eos oportebit. Si ego ex parte me dicam heredem, coheres autem meus posside
Abbreviated transcription (Latin):
qne ad u̾s arium ei eubmin¬
istre necce hr̃e uoq ad finem
litis. ¶ de testam̃to mr̃is qiue
existimans ꝑuse filium aliũ
hr̃dem instituit demostõs o
queri potest. P autus
fuło audiss decessute ⁊ testam̃¬
to hr̃des alios instituss diu¬
uo adrianꝰ decreuit hr̃ditat¬
em ad filium ꝑtin̾e ita ut n¬
b̾tates ⁊ legata p̃stent᷑. huic

Expanded text:
que aduersarium ei subministrare necesse habere usque ad finem litis. De testamento matris, quae existimans perisse filium alium heredem instituit, de inofficioso queri potest. 28 Paulusfalso audisset decessisse et testamento heredes alios instituisset, diuus Hadrianus decreuit hereditatem ad filium pertinere ita, ut libertates et legata praestentur. hic
Abbreviated transcription (Latin):
nisse. Quit gͦ melius ÷ dic̾e̾
id uenire in ind̾m ñ de cͦi ac
tũ at ueniret. s id nõ neni¬
re dequo nõiatũ accũ ÷ ne ne
alit us expedͣm no potest amͣ
nalt᷑ petitor. alt̾ pꝰenor sit ẽẽ
.n. deb ci hon̾a petitoris sus¬
tineat ⁊ cͥ comoto possenoris

Expanded text:
nisse. quid ergo? melius est dicere id uenire in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim actum est ne ueniret. lis expediri potest, quam si alter petitor, alter possessor sit: esse enim debet qui onera petitoris sustineat et qui commodo possessoris
Abbreviated transcription (Latin):
ex capice onpͣ scͥpto debeant᷑.
qnocuns sͥ ab incestato her¬
edes bonoꝵ ne possõres succe¬
ssores credat sidei ꝯmitt̾e p̾it
.sedi. rosse / pauius notat . xu.¬

Expanded text:
ex capite supra scripto debeantur.quos quis sibi ab intestato heredes bonorumue possessores successuros credat, fidei committere possit, respondi posse. Paulus notat:
Abbreviated transcription (Latin):
siteam. ułiure suo pꝰsideã.
diu̾eum dicemꝰ si iegau̾it m
eam rem qmͣ cnus exeo testo
acceꝑat. nam si ẽã cognos¬
cani repeuar ab accusacone
clind gͦ si alias notuntacem
testatoris ꝓ ban̾im puta in
testamento ascͥpserim post

Expanded text:
sideam uel iure suo possideam. Diuersum dicemus, si legauerit mihi eam rem, quam quis ex eo testamento acceperat: nam si eam adgnoscam, repellar ab accusatione. quid ergo si alias uoluntatem testatoris probauerim? puta in testamento adscripserim post
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑ .n. ⁊ is hĩditatis peti¬
cone. ¶ Si euus scieus ałie:¬
namemit iñditatem enĩ
pio ponsõre possid ⁊ sic peti
puto ueram. nemo .n. p̃dor

Expanded text:
 is hereditatis petitione. Si quis sciens alienam emit hereditatem, quasi pro possessore possidet: et sic peti puto ueram: nemo enim pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimis pĩus. sxp̃serunt pla¬
ne oi postetuinciuemnũ in¬
onõsum diciceptum÷ ex mn
agna᷑ iusta cansa lipertacet
non eẽ reuocandas q ue cõ¬
aureos a singuns p̾standos
uictori. Ens odestinus.¬

Expanded text:
runt. Plane si post quinquennium inofficiosum dici coeptum est ex magna et iusta causa, libertates non esse reuocandas, quae comaureos a singulis praestandos uictori. 9 Modestinus
Abbreviated transcription (Latin):
i debitor hr̃ditarius non
ideo solu̾e nolit etuod se
dicat hr̃dem. s ideo quod
neget aut dubitet anhr̃¬
petit hr̃ditatẽ. non tenet᷑
hĩditatis petitõe. R auł.¬
ost ctmͣ legatum a te acce¬
pih̃ditatem peto. accunci
dandam peticõm. qmͣ si
legatum redd̾em. Uideamꝰ
tũ ne non asr petitor hĩdi¬
tatio legatum restitu̾e de¬
beat. amͣ ut ea caneat᷑ si ꝯͣ¬

Expanded text:
i debitor hereditarius non ideo nolit solvere, quod se dicat heredem, sed ideo quod neget aut dubitet, an herepetit hereditatem, non tenetur hereditatis petitione. Pauostquam legatum a te accepi, hereditatem peto. Atilicindandam petitionem, quam si legatum redderem. uideamus tamen ne non aliter petitor hereditatis legatum restituere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
rei indicate auccoritate qi
centum uir hunc sotum
sunum in rebus ininanis
ẽẽ ũt cum fac̾et intestatũ
crediderint. ¶ Cum contͣ
testamentum ut in officõ¬
sum iudicatur testamen¬
ti fc̃onem nĩnisse desumctus

Expanded text:
catae auctoritate, quasi centumuiri hunc solum filium in rebus humanis esse nunc, cum facerent intestatum, crediderint. Cum contra testamentum ut inofficiosum iudicatur, testamenti factionem habuisse defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
cis pot̾ati ꝑmictit᷑ id subi¬
cit᷑ inric neccͣitati.
Iudex si etud adu̾sus legis
p̾ceptũ ĩ iudicando dolo .ii.
p̾t̾miterit lege offendit.

Expanded text:
cis potestati permittitur, id subicitur iuris necessitati. Iudex si quid aduersus legis praeceptum in iudicando dolo malo praetermiserit, legem offendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯit man ⁊ ideo datem in eo
nuertates atci legata uocs
cluo falcidia ꝑmttit suam
ium a doptare filiul sme uis¬
en pͥncipis potest. nͨ de mosts¬
so testamento eius qmͣ cmis
istimabat age poter sin ea
ẜ ꝓuincia de ioffõto testam̃¬
ꝑ to agi oxtet inctua scͥpti ht¬

Expanded text:
datae in eo libertates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam lum adoptare filium sine iussu principis potest, nec de inofficioso testamento eius, quam quis existimabat, agere potest. In ea prouincia de inofficioso testamento agi oportet, in qua scripti he
Abbreviated transcription (Latin):
pronincia codices afferan¬
puelle id rome iudicatũ
fac̾e cogũtur uͥ mutuam
pecãm m̃r accepit cui filia
h̾es exticit. P aulus.¬

Expanded text:
provincia codices adferanpuellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit. 46 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
cianit absentem debere nõ
utiq iudex clui te iudicato
ria erunt huiꝰmodi edicta
⁊ decreta pretoꝵ marcettur
notat oi per tolum sciens
faiso ancuid auegait ⁊¬

Expanded text:
it absentem debere, non utique iudex, qui de iudicato ria erunt huiusmodi edicta et decreta praetorum. Marcellus notat: si per dolum sciens falso aliquid allegauit
Abbreviated transcription (Latin):
u inuicẽ creditor idẽ de¬
bitor in hiis caĩb inquib
conpensacõ locum nõ h̃t
si soluit non h̃t cõdcconẽ
cau̾it indebiti ꝓ missi hẽ¬
bit cõdõnem. ¶u¬

Expanded text:
 inuicem creditor idemque debitor est, in his casibus, in quibus compensatio locum non habet, si soluit, non habet condictionem cauerit, indebiti promissi habet condictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dissem. ꝯdiccõne merͨtenc¬
turũ responsũ ẽ qͣ uis enim
sp̃ remdatũ sit ⁊ cã secuta
sit cam̃ curꝑit᷑ datũ ẽ ¶sirẽ
locatam d̾uł uẽditam a
te uł mãdatam ut redd̾es¬

Expanded text:
dissem, condictione me recte acturum responsum est: quamvis enim propter rem datum sit et causa secuta sit, tamen turpiter datum est. Si rem locatam tibi vel venditam a te vel mandatam ut redde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙsidoꝰ ratũ nõ huiss ⁊̃ side¬
bita pͥ post soluta fuiss ab
ip̃o ꝓcuratore repetetur. ñ
ir. qi indebitũ dat̾ repecet᷑
s qͣiob rẽ datam uͦ res secu¬
tasit rati hĩcõne nõ ĩ tͥcedẽ¬
ꝓcuratorcum quo nõtinto¬

Expanded text:
s ratum non habuisset, etiamsi debita pecunia soluta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercedenprocurator, cum quo non tant
Abbreviated transcription (Latin):
usñ cã obligantur incerti
Odiccõne ꝯsequi pꝰsũt ut lib̾ẽt᷑
nec reft om̃ quis obligõm
sñ cã susc iꝑiat an maiorẽ
sꝑ suscipere eum oporcilit. nͥ ꝙ
alias condiccõne id agitur
consequit᷑. ut cota stipꝰ acce¬
pto fiat. at si cum .u. lib̾et᷑¬

Expanded text:
usa obligantur, incerti condictione consequi possunt ut liberentur: nec refert, omnem quis obligationem sine causa suscipiat an maiorem quam suscipere eum oportuerit, nisi quod alias condictione id agitur,consequitur, ut tota stipulatio accepto fiat, at si, cum quinque pr
Abbreviated transcription (Latin):
si pr̃ filio c̾diss isq enrãcip¬
anere naturalem obligõm
argumñto ħ eẽ ꝙ ex̾neo agẽte
int̾ annũ de petłio deduc̾¬
ancipato solu̾it. namħ qͦ¬

Expanded text:
si pater filio crediderit isque emancipanere naturalem obligationem argumento esse, quod extraneo agente intra annum de peculio deducancipato soluerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit eominꝰ quo uilior ẜuus
fc̃s est pp̃fugam ¶lane si ao¬
huc eũ manunutti nelit is
qui dedit illeu̾o mamim᷑t̾e
niolit pp̃fugam offensus tot̃
ꝙ accepit restitile eũ oꝑt̾e.¬
n auifest̾ s si eligat is qui .x. dedit ip̃m
eidar audedit restitur ꝙ si

Expanded text:
it eo minus, quo vilior servus factus est propter fugam. plane si adhuc eum manumitti velit is qui dedit, ille vero manumittere nolit propter fugam offensus, totum quod accepit restituere eum oportet. sed si eligat is, qui decem dedit, ipsum ei dari aut quod dedit restitui
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ pamphilum deb̾e. cumsti¬
chum debeam. ⁊ pamphilũ
soluam repetam qͣi indebit
solutũ. nec emm ꝓ eo cẽ deu̾o
uidor ad solusse. ¶ Si duorei

Expanded text:
ut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum solutum: nec enim pro eo quod debeo uideor id soluisse. Si duo rei,
Abbreviated transcription (Latin):
aros deditn᷑ fecit accipẽ¬
tis. si aut̃ alius ꝓ eodiederit
an ipã ded̾it iam lib̾ fc̃s fi¬
ent accipietitis. Qꝙͣ ꝑmis¬
sum sit statulibo ⁊ dẽpe
luos fac̾e por̃ eũ uetare da¬
reisit᷑ .in. fiet ut ⁊stacuilib̾
ꝑueniat ad lib̾catẽ qͥũ ple¬

Expanded text:
ares dedit, nec fecit accipientis: si autem alius pro eo dedit aut ipse dedit iam liber factus, fient accipientis. Quamquam permissum sit statulibero etiam luos facere, potest eum uetare dare: sic enim fiet, ut et statuliber perueniat ad libertatem quasi imple
Abbreviated transcription (Latin):
iquis accepto tułit debi¬
tori suo cum ꝯueir ũ exꝑ¬
imissorẽ dar nec̃ ule det᷑
pot̃ dici ꝯdici pꝰse eid accep¬
to sit lib̾at᷑. ¶Uem.¬

Expanded text:
quis accepto tulerit debitori suo, cum conveniret, ut expromissorem daret, nec ille det, potest dici condici posse ei, qui accepto sit liberatus. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
s alt̾ius obligõis constitilis.
ut putastichi au ꝑamphili
⁊ ꝑiter duos datoi aũtogani
aũ denaria nulle nõ id̾dici
pot̾it in repeticõne ut ꝑtesre¬
petant qi nec solu̾e ab ĩ icõsic

Expanded text:
sed alterius obligationis constitueris, ut puta Stichi aut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam vel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec solvere ab initio sic
Abbreviated transcription (Latin):
Simne ꝙ dat᷑ aũ obrẽ dat᷑ aut d¬
ob cãm ⁊ obrem. aũ ob tͣpemiꝰ ͤ¬
ai honestam: ob tͦ᷑pẽ aut̃auc
dantis sit tuxpitudo ud acci¬
pientis aũ ut accipientis dũ¬
taxat non ⁊̃ dantis. aũ ut̾us¬
¶ ob rem gͥ houestam datũ ita
fu̾it ⁊ si res secuta sit̃ repeci pͬ.¬

Expanded text:
mne quod datur aut ob rem datur aut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam: turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque. Ob rem igitur honestam datum ita fuerit, etiamsi res secuta sit, repeti p
Abbreviated transcription (Latin):
Iires mobilis petitasit ubirestit resticue¬
ui debeat scil si presens non sit.
⁊ nõ malũ est si bone fidei possor
ẽ iscũ ciagitur. aut ibi restitui
u̾res sit: aũ uͥagicur. q sũptib

Expanded text:
i res mobilis petita sit, ubi restitui debeat, scilicet si praesens non sit? et non malum est, ‹si› bonae fidei possessor sit is cum quo agitur, aut ibi restitui ubi res sit aut ubi agitur: sed sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ hec ẜ uitus ne ꝓspectui offi
quisitum uidecur ut uicinus lu¬
hoc maxime ad epti indemur
neius sit uicino iuitis nob̾alcꝰ
edificare atq minu̾e lumina

Expanded text:
Est et haec seruitus, ne prospectui officquisitum uidetur, ut uicinus luhoc maxime adepti uidemur, ne ius sit uicino inuitis nobis altius aedificare atque ita minuere lumina
Abbreviated transcription (Latin):
Diopatreomi s uitutẽ ad quiri nõ
posse mulgo tindit᷑. nõ siquis fũ¬
fundi sin pꝰea alienet: corũpit
stipłouẽ meũ casum deoucendo
aquostipłatõ inciꝑe nõ possit

Expanded text:
uitutem adquiri non posse uolgo traditur: et ideo si quis funfundi sui postea alienet, corrumpit stipulationem in eum casum deducendo, a quo stipulatio incipere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ medias uineas ire agere gin¬
endus est. cũ id eqiue cõmode ꝑ alt̾¬
am ꝑtẽ facere possit mm̃ore ẜui¬
entis fundi decim̃to ĩnncõsticit
ut ĩa pͥmũ inã direxisset : ea
de inde neagere deberet nec amp̃
mutande eius põatẽ hret sicuti
ducere licuiss. postea ꝙͣ ductus
eẽt transferre non liceret ꝙy sẜ¬

Expanded text:
nec per medias uineas ire agere sinendus est, cum id aeque commode per alteram partem facere possit minore seruientis fundi detrimento. uerum constitit, ut, qua primum uiam direxisset, ea demum ire agere deberet nec amplius mutandae eius potestatem haberet: sicuti ducere licuisset, posteaquam ductus esset, transferre non liceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ei quipingnori fidũ accepit ñ ẽ
miquũ utilemi peticc̃eẜ uitutis
dan sicuti ip̃i fundi utł petito
dabitur idem suan cõueit ⁊ĩ
eo ad ꝙ̃ nectigalis fundus ꝑtinz¬

Expanded text:
 qui pignori fundum accepit, non est iniquum utilem petitionem seruitutis dari, sicuti ipsius fundi utilis petitio dabitur. idem seruari conuenit et in eo, ad quem uectigalis fundus pertin
Abbreviated transcription (Latin):
i intercedat solũ publitũ uł uia
collendi ẜ uitutes mpedit. s ĩmͣ¬
tendi ꝓtegendi. ꝑiciendi. Item¬
fliminũ ⁊ stllicidioꝵ ẜ uitutem
inpedit qr celum cy suꝑͣ id solum
Intercedit. liber̃ eẽ d. ¶ ꝯuisusf:¬

Expanded text:
i intercedat solum publicum uel uia tollendi seruitutes impedit: sed immittendi fluminum et stillicidiorum servitutem impedit, quia caelum, quod supra id solum intercedit, liberum esse debet. Si us
Abbreviated transcription (Latin):
em heditanam pingnori obligatam
h̾edesuẽdiderũt ⁊ eictõis noĩe ꝓ ꝑtib
heditarut sposponderunt. ⁊ cum alt̃
pingnꝰ ꝓꝑte sua lib̾ass remcreditor
enicit. querebat᷑ anut̾q ħr dũ cõne¬

Expanded text:
em hereditariam pignori obligatam heredes vendiderunt et evictionis nomine pro partibus hereditariis spoponderunt: cum alter pignus pro parte sua liberasset, rem creditor evicit: quaerebatur an uterque heredum conve
Abbreviated transcription (Latin):
Di dnos ẜ uos qͥnis ate emui ⁊ eoꝵ alc̾
eumcatur nl dubii dubii fore qurͣ
te eo noĩe exempdoactur̾ sit. ꝙͣ uis
alterx. cungnus sit necreferre seꝑ¬
atim. singłas anscil utrumꝙy emͥita¬

Expanded text:
i duos servos quinis a te emam et eorum alter evincatur, nihil dubii fore, quin recte eo nomine ex empto acturus sim, quamvis alter decem dignus sit, nec referre, separatim singulos an simul utrumque em
Abbreviated transcription (Latin):
resab imo. uł pł amancipiaab uno
emantur ilius est dic̾e. siqͣi ꝑłres rei
fu̾int uenditores singuł insolidum
redibendũ. gi tũ ꝑtesep̃te sinit ali¬
głis recte dicet᷑ alti cuuid potte rocnbi

Expanded text:
res ab uno vel plura mancipia ab uno emantur, verius est dicere, si quasi plures rei fuerunt venditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhi
Abbreviated transcription (French):
u ꝑfuitum abłatis iñ Roñsũ est.
¶Cum meacã est nenditũ mancip¬
iuuiũ redib̾i debeat. iniquũ est
uenditorẽ p̃cumi redibende rei
consequi. ¶ Siqͥr auos nõ ies une

Expanded text:
er furtum ablatis iam responsum est. Cum in ea causa est venditum mancipium, ut redhiberi debeat, iniquum est venditorem pretium redhibendae rei consequi. Si quis duos homines uno
Abbreviated transcription (Latin):
ris pp̃fugam serui. de inde eg it pp̃
morbum idagendimi ẽẽ. mnct nel¬
inmoris añ ep̃tum̃ fuisse duob fi
de morbonon ignortiss rursus cõ¬
sequi debebit duonam ⁊ sideutio¬

Expanded text:
ris propter fugam serui, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, neminoris autem empturum fuisse duobus, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utro
Abbreviated transcription (Latin):
tubitoriam quanto niuoris deneg¬
sit accõ ꝑibit post mortẽ añ hõis
edilicie accõuesmanent. Pͥ õp̃.¬
eiꝰ uł ꝓcuratoris mortuus sit.
exceꝑcõne redibitoria exclucus
uelit intraannũ estiuntoriagͥe¬
municiis frusse. ¶ Inediliciis
atcõnib eẜnem opponi equũ est.
si emptõscret de fuga ailĩculit.
aucetensieb siłib ut uenditor
absoluat᷑. ¶ Edilicieacciones ⁊ h̾¬
di tuihrdem cõpetũt ut rñfcã hed¬

Expanded text:
bitoriam et quanti minoris denegsit, actio peribit. Post mortem autem hominis aediliciae aceius vel procuratoris mortuus sit. exceptione redhibitoria exclusus velit intra annum aestimatoriain uinculis fuisse. In aediliciis actionibus exceptionem opponi aequum est, si emptor sciret de fuga aut uinculis aut ceteris rebus similibus, ut uenditor absoluatur. Aediliciae actiones et heredi et in heredem competunt, ut tame
Abbreviated transcription (Latin):
nos auenditor. n i nt̾est ep̃tori c᷑
fallat᷑ inguoranciauenditoris an.
callididate. ¶ Illd̾ sciend̾ ẽ ed cr̃a. ħ
non ꝑtinere aduendi cõnes fiscales
ai tñ respublica alicͥẜ faciat nẽdicõm.
edcm̃n ħ locum he̾bit in ꝑupillimb qͦ¬

Expanded text:
 uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est edictum hoc non pertinere ad uenditiones fiscales. Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit. In pupillaribus q
Abbreviated transcription (Latin):
gens ip̃ium ad lucrũ pocuis iłtͣ
bitoria ite estimatoria pot dubi
fugam siłr teneri poẽ. nampat̃ dici
nich interẽe emꝑtous samĩ eẽ fug¬
itmñ nõ eẽ eum qui euictus sit setͤ

Expanded text:
genus hominum ad lucrum potius vel bitoria vel aestimatoria potest dufugam simul teneri potest: nam potest dici nihil interesse emptoris sanum esse, fugitivum non esse eum, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
.i. frautem ꝓ peni pouere soleb¬
ant capitalem fraudẽ admisisse
accipienꝰ . co .in. et ꝑ nequiciam.
iscentecã quid fecerit.  iaius
Enus creditus ẽ qui aliquit saic̾
quo mag̃ serẽb humcnris exͣ¬
nat ut puta laqueũ torsit. sũ
medicam̃ cum ꝓ uenenobibit.
p̃cipitem ue seseex alto miserit
alud ue quid fe cerit auo fco
suꝑaũ mortem ꝑuentum̃ tãcͣ¬

Expanded text:
enim fraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: iscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruenturam, ta
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ cesmit. It sceͣlius sc̃. psacere eũ
ciuo fugitiũ ẽẽ. qui cose cõferat᷑
uñ eumdñs recu ꝑare non possit.
uulto miagis illum fugittt̃ eẽ
errem disfinit labo̾pusillũ fug¬
itiũ ẽẽ. ⁊ exdiu̾ so fugittũ mangnũ

Expanded text:
 placere eum quoque fugitivum, qui eo se conferat, unde eum dominus reciperare non possit, multoque magis illum fugitivum essErronem ita definit Labeo pusillum fugitivum esse, et ex diverso fugitivum magnum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ĩ dem̃ reducit᷑ a ex uoluntateuẽ¬
ditoris dat᷑. Cet̾m siquid sua spõte
re exigere. ꝙ gͦ si forte uectigałr noĩe
datum est ꝙ emptorem forte sec̃tur
dicemus ł quo restituend̾. Intep̃ms
n ep̃tor d discedere. G arus¬

Expanded text:
autem ita demum deducitur, si ex uoluntate uenditoris datur: ceterum si quid sua sponte re exigere. quid ergo, si forte uectigalis nomine datum est, quod emptorem forte sequeretur? dicemus hoc quoque restituendum: indemnis enim emptor debet disce
Abbreviated transcription (Latin):
abredibũ dum conseure debeant
adredibend̾ dare ꝙ uuũ ꝓturatorem.
ne sorte ueuditoi t̾uniam paciatur
dĩabalio ꝑtem recipit hõis alii ũ mn¬
ꝑtem p̃cii cõdẽpnatur. & qualnti mi¬
noris is hõ siti Idem ait hõie mortuo

Expanded text:
redhibendum consentire debeant, ad redhibendum dareque unum procuratorem, ne forte venditor iniuriam patiatur, dum ab alio partem recipit hominis, alii in partem pretii condemnatur, quanti minoris is homo sit. Idem ait homine mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ur. ¶ Hoxasacciꝑe debemꝰ pͥna¬
tus hesteas quecumq cõmuttũ¬
tur. ex celittũ apuplicis crimnib
ex quib agitur iuditiis noxalib
oritur dampnũ p̾rium. siquis
force noxe decere uol̾t e uitisesti¬
niacõm sufferre. ¶ Siquistar¬

Expanded text:
oxas accipere debemus privatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibusoritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre. Si quis tal
Abbreviated transcription (Latin):
sisimosum aũlunatuũ sitͥl estimel¬
toria actum fillit offõ tam̃intuitis cõ¬
tinebitur: utredoito mancipio p̃ciũ
retigiatut. ¶ Sicuus cũ cõsiliũ mis¬
s fraudantoꝵ creditoꝵ redibuu̾t᷑are

Expanded text:
iosum aut lunaticum sit, licet aestimatoria actum fuerit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mancipio pretium recipiatur. Si quis, cum consilium inisset fraudandorum creditorum, re
Abbreviated transcription (Latin):
ducta st̃ bella. dicrete gentes.
regna ꝯdita. dominia distincta
agris t̾mimi põiti. edificia col¬
locata com̃ciũ. ẽp̃cões. uendicõ¬
nes. locacões. ꝯductões. oblgacõ¬
nes ĩstitute exceptis quibdam

Expanded text:
ducta bella, discretae gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, aedificia collocata, commercium, emptiones venditiones, locationes conductiones, obligationes institutae: exceptis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
Nn oꝑani daturum prins nosseo¬
port. uñ nomen uiris descend¬
at. est autem nic a iusticia appe¬
llatum. Iam ut elegant᷑̾ celsus¬
tes honos nõ solum metu pena
si fallor philosophiam nõ smmisa¬
tam asfectantes. ¶Huuis studi
due st̾ pontoes. Ius publicũ ⁊ pͥ¬
uatum. ¶ publicũ ins est quod
ad statum rei romane spectat.
pͥuatũ quod ad singnloꝵ utili¬
tatem. Sunt .n. quidam pub¬
lice utilia. quidam priuatir.
publicũ nnt ĩ sacris ĩ iacereoti¬
b ⁊ in magistatib ꝯtistit. ¶ ⁊¬
natum uis triꝑtitũ ÷ :̃ ceuectũ

Expanded text:
am daturum prius nosse oportet, unde nomen iuris descendat. est autem a iustitia appellatum: tes, bonos non solum metu poenaes, veram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantes. Huius studii duae sunt positiones, publicum et privatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam privatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus consistit. privatum ius tri
Abbreviated transcription (Latin):
aliem imuagatur utraspem łegati
officõ iudicis samille hciscunor cõgnoᷤ¬
centis suscipere eum do oportere.s ñ
nltra dodrantẽ porcõms sue ut qͣdran¬
temillibatum ħ̃at. Intempnes igi
coheredes suos p̃stare cauebit. ¶Itẽ
scͥbit ⁊si filuis inmun̾ib priblicas ĩ qͥb
pr̃ ei osentit obligatus est⁊ ꝓ parte h̃¬
alienum fuit / Ez siquamuna post mor¬
tem prĩs suscepit ab hiis heredes pris sc̃¬

Expanded text:
iniungatur citra speciem legati, officio iudicis familiae erciscundae cognoscentis suscipere eum id oportere, sed non ultra dodrantem portionis suae, ut quadrantem illibatum habeat: indemnes igitur coheredes suos praestare cauebit. Idem scribit et si filius in muneribus publicis, in quibus pater ei consentit, reliquatus est et pro parte halienum fuit: sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his heredes patris ‹s
Abbreviated transcription (Latin):
uni offõ eum fugi oportec tũidẽ
debebit fac̾e sñ lib̾i i ꝓbate leccõnis
⁊ lactociino añ agressura ħ nõ dĩdĩ
apd̾ eum qui ex maiore ꝑte ħt̾eẽ
ibere manere aũ in edem deponi.
hidem eum exemplũ debere dare. ta¬
Bulasu̾o actenticas ip̃m reliuere aũ
in edem deponere. O aius.
E que ssit cautõnes hĩditaib salui¬
dex curare deb. ut aꝑrid eũ mane¬
ant qui maiore ꝑte heressit cec̾is
rescͥptũ ⁊ recõgnitũ faciant cautõe
intͥpoĩta cum res exegerit ip̃eexhile¬
autu / sĩ omnes husdem exꝑtĩ si¬
atessint. nec int̾ eos conueniat ap̃
quẽpocius ẽe debeant. sortm eoso.
anutꝰ apd quem deponantur ⁊ mede
sacra depomi debent.U̾ lp̃¬

Expanded text:
i officio eum fungi oportet: tantundem debebit facere et in libris improbatae lectionis, aut latrocinio aut adgressura, hoapud eum, qui ex maiore parte heres est, iubere manere aut in aede deponi. heredem enim exemplum debere dare, tabulas uero authenticas ipsum retinere aut in aede deponere quae sunt cautiones hereditariae, eas iudex curare debet ut apud eum maneant, qui maiore ex parte heres sit, ceteri descriptum et recognitum faciant, cautione interposita, ut, cum res exegerit, ipsae exhibeantur. si omnes isdem ex partibus heredes sint nec inter eos conueniat, apud quem potius esse debeant, sortiri eos oamicus, apud quem deponantur: uel in aede sacra deponi debent. 6 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
angnost̾e. ¶ Preciꝑe ant̃ nõ solũ
pr̃idotem datam filiũ oportere. ĩ mi
ñ ip̃i filio martełt sc̃. ¶ S filio dã¬
dam tandi ꝙͣ diu peculiũ pecit᷑ uł
in rẽ pr̃is u̾sũ sit. ¶ Sip̃t int̾ filios
sine scͥptura bõa diuisit ⁊ honera e¬
ns aliem ꝑ modo possõnũ dist̾buit
nõ uiden simplicẽ donatõuẽs potꝰ¬

Expanded text:
solum patri datam dotem filium oportere, uerum etiam ipsi filio Marcellus scribit, sed filio datam tamdiu, quamdiu peculium patitur uel in rem patris uersum sit. Si pater inter filios sine scriptura bona diuisit et onera aeris alieni pro modo possessionum distribuit, non uideri simplicem donatione
Abbreviated transcription (Latin):
seͥ onera mat̾monii sustin. Iu tegͣm
igit᷑ dotem p̃cipiet ⁊ cauebit defensũ iri
inchoheredes qui exstipłatu possũt
ꝯͣueniri. Item ⁊ sialius dotem dedit
⁊strpulatus ẽ: nec solũ nxoris sue
dotẽ s ĩ filii sui uxoris qͣihuꝰ quoq¬

Expanded text:
m igitur dotem praecipiet et cauebit defensum iri coheredes, qui ex stipulatu possunt conueniri. idem et si alius dotem dedit et stipulatus est. nec solum uxoris suae dotem, sed etiam filii sui uxoris, quasi hoc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
n heres n bonoꝵ possor fit utile erit
familie hciscside iuditĩ necͣcm.
Itẽ si filiifa militis peculm̃ sit fortiꝰ
defendi potest ħrditatẽ effectam ꝑ
¶ In familie ħ ciscunde ⁊ udicõ uũqͥsq

Expanded text:
 heres neque bonorum possessor fit, utile erit familiae erciscundae iudicium necessarium: Item si filii familias militis peculium sit. fort‹i›us defendi potest hereditatem effectam per t. In f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlane ad officiũ iudiis non uiñꝙ
ꝑtinerut debita ⁊ credita singłit
debeat. uł totũ aliti solidebeatur
S ut su̾iagends̃ sit ꝑtim suo ꝑtã
ꝓcimutorio none agatur sin̾ agat᷑¬

Expanded text:
lane ad officium iudicis nonnumquam pertinet, ut debita et credita singulisdebeat uel totum alicui soli debeatur, sed ut, siue agendum sit, partim suo partim procuratorio nomine agat, siue
Abbreviated transcription (Latin):
acõnib fcĩs soluerit pecuniam
qm̃i excã iudicati soluit repet̾e
non põt̃. s tr inderis eo moueri
dicium tñ sufficit admpodnẽdã
repeticõnẽ quod guisputat se cõ¬
dempnatũ & si neuter eor hũs
idem inutrisq dicendũ ẽ ꝙ diximꝰ
in alt̾o. Plane siñ iudice diuiserĩt

Expanded text:
onibus factis soluerit pecuniam, quoniam ex causa iudicati soluit, repetere non potest sed tu uideris eo moueri, dicium, tamen sufficit ad impediendam repetitionem, quod quis se putat condemnatum. quod si neuter eorum heridem in utrisque dicendum est, quod diximus in altero. plane si sine iudice diuiserint
Abbreviated transcription (Latin):
meo fundo reliquie fũt condite qͥb
religio abut̾sq ꝑtib. debebatur nã
tunt ego nõ cõsencõ s porcõnẽmeã
pͦsidere malo cum unu̾sitatẽ em̾e
non possim. ⁊ uelimi ꝑarbitͥo meo
exoqui uis religionis. Auero au rͦte
arbitrum ꝯi dĩdiudo ad hũc fũdũ
uthanc possom exceptis cecͥis corpb
heredntaris pronire cinq nob̾ paci¬

Expanded text:
eo fundo reliquiae sunt conditae, quibus religio ab utriusque patribus debebatur, namlunt: ego non consentio, sed portionem meam possidere malo, cum uniuersitatem emere non possim et uelim pro meo arbitrio exsequi ius religionis. quaero, an recte arbitrum communi diuidundo ad hunc fundum ut hanc possessionem exemptis ceteris corporibus hereditariis pro iure cuique nobis parti
Abbreviated transcription (Latin):
corporis quod deliquerit euitare lits
drimobligat ip̃e emi indetur doꝰ
occidisse. si autẽ nestiente norałẽ.
nec enĩdebuit ex maleficõ suñ ulus
teneri. ꝙ nore eũdederat. ¶ Isqui
no ꝓhibuit siũdoꝰ man sin desiit

Expanded text:
corporis quod deliquerit euitare litisdominum obligat, ipse enim uidetur dominus occidisse: si autem insciente, noxalis est, nec enim debuit ex maleficio serui in plus teneri, quam ut noxae eum dedat. Is qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit
Abbreviated transcription (Latin):
sis. iegis agend̾ erit᷑ ꝙ ide
a dam ẽ uo meo obieceris ⁊
eum ad usserio: tenieb̾s mͥ.
¶tem oi arbustum men̾ uł ma
fornacem ob dormiss ⁊ uilla
fu̾it. exusta. Neraciꝰ scribit.
ex iocato ꝯuentum pͥstarede¬
bere. si neggnigens ẽ euzend¬
recte ignem sb̃iecit: ñ pectauit.

Expanded text:
is legis agendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi. Item si arbustum meum uel uifornacem obdormisset et uilla fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conuentum praestare debere, si neglegens in eligendt, qui recte ignem subiecit, non peccauit:
Abbreviated transcription (Latin):
plures dolo recerĩt quo minꝰ ĩ pͭ¬
tate herẽt eligere debeat actor:
ꝙ̃ eorũ uelit cõnenite. ¶ Itẽ si
expłib do̾is. quidam doło. min
ꝑtes suas desierĩt po̾ssidere clectõ

Expanded text:
plures dolo fecerint, quo minus in potestate habere‹n›t, eligere debeat actor, quem uelit conuenire. Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio
Abbreviated transcription (Latin):
hamqͥeif tu fecerat libarime qr
stauĩ meꝰ ẽẽ desut ne eiꝰ nõie qͥ sñ
dũo sitꝯ furti sit accõ. ¶ Si suns
nũmo qͦs ex p̃cõhẽbat ei excusser¬
is: lecꝰ er̃ furti accõmi nltͦ citroꝙ.
Namq tu adu̾sus me ftłages nex¬

Expanded text:
furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si seruus nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages nox
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nõ oportere s extra ordinẽ offõ
iudicis corngendũ. G ħĩtarea
dicimꝰ uł in suo ł incõdrcto. sĩgͣ¬
tinto hospes plane nõ teneb qd ñ
ibi hitat s tantiꝑ ẽpore hospitat᷑
s hiis denetur quihospiciũ deder
młtũ aut̾ int̾e̾ int̾ hospitatorẽ ⁊¬

Expanded text:
rtere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum. Habitare autem dicimus uel in suo uel in conducto uel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓlagio eͥuus mortuus eet
necr id medici m scĩa. aĩt
donui negͥgencia acciois¬
set rͤce de initria occiso eo a¬
git᷑. ¶ tabernariꝰ nisemita
noctu supͣ lapidem iuc̾nã
rosu̾at. ⁊ ciuidam p̾t̾iens e¬
am sustulerat tabernariꝰ
cum ai secutꝰ iuc̾uam re¬
poscebat ⁊ fligiont̾e retineb¬
atille flagelo eld̾ in inma¬
mi hẽbat. in ctuo doiormer¬
at u̾berare taber nariũ ceꝑ¬
at: ut sedimut et exeo maio¬
re rixa fc̃a tab̾nariꝰ ei qui lu¬
c̾nam enstulerat: ocłm ef¬
foderat. ꝯoulebat᷑ nliumdã¬

Expanded text:
lagis seruus mortuus esset neque id medici inscientia aut domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, num da