comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timeant naues: non ualde attendant ubi n¬
tent: sed aqͦ gubernent᷑: Iilic naues cõmede
Quẽ cõmeatũ reperiunt : tristem Quandhi
debitum: ꝑducent᷑ ad terram quietis: Esti
isto mari aliquid: etiam qđ suꝑat omia
malia ꝓusilla & magna Qwid ẽ hoc : Pstro
audiamus Draco hic quem finxisti: add
nec draconem qui ibi ẽ: quem finxisti. inquis
ad illudendũ ei Magnũ secretũ: & tamen qd
nostis dicturus sum: Nostis inimicum ecdeis
dam draconem: Non uidistis oculis caris
sed uidetis oculis fidei Ipse ẽ. qui & leo dicns
De illo scriptura dicit: conculcabis leonem
draconem: Subditus est iste capiti tuo. sul
& corpori eius: Hereant tantũ membra cas
suo: ut membra eiꝰ sint: Dictũ ẽ de prima
mina quam seduxit hic draco. eua selẽ
ila. cui consilium mortis dedit: & ꝑsuasione
astuta in cor femineum more serpentis in¬

Expanded text:
Non timeant naves, non valde attendant ubi nNon timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis ir
Abbreviated transcription (Latin):
seuiunt. quia ñ ꝑmittunt᷑: in manus non
erumpens. clausa ẽ in corde seiucia: Nam &
siue pusilli siuie magni. animalia pusilla &
magna. quȩ mͦ dolent templa clausa ẽẽ: ata
euersas: simulachra confracta: leges latas. un
sacrificare idolis capitale sit crimen: om̃s qu
dolent bec. in mari sunt adhic Quidgͦ nor
Ad patriam qua ituri sumus: ꝑ ipsũ mar
Sed in ligno noli timere periculum Lignu
te portat: qđ continet scłm Ergo attendia
hoc mare magnum & spatiosum: ibi repci¬
tia quoꝵ non ẽ numerus: Animalia pusiui
& magna: Noli timere: noli terreri: desiat
patriam: intellige ꝑegrinationem: Illie n¬
ues cõmeabunt: Ecce in eo qđ terrebant. nu
natant: & non mergunt᷑ Haues: eccłas
telligimus: Cõmeant inter tempestates:
ꝓcellas tẽptationum: int̾ fluctus scłi: inte
animalia pusilla & magna: gubernator ẽs
in ligno crucis suę Illic naues cõmebunt

Expanded text:
saeviunt, quia non permittuntur: in manus non saeviunt, quia non permittuntur: in manus non erumpens, clausa est in corde saevitia. Nam omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simulacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? ad patriam qua ituri sumus? Per ipsum mare, sed in ligno. Noli timere periculum; lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, intellige peregrinationem. 5. es commeabunt.» Ecce in eo quod terrebat, naves natant, et non merguntur. Naves Ecclesias intelligimus; commeant inter tempestates, inter proeellas tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.»
Abbreviated transcription (Latin):
mare magnum & spaciosum manib: ibi repͣti¬
lia quoꝵ non ẽ numerus: Animalia pusilla &
magna: Terribile. mare significat: ubi sunt re¬
pentia quoꝵ ñ ẽ numerus Insidiȩ repunt
in hoc scło: & in cautos repente occupant: Re¬
pentes aut̃ tẽptationes quis numerat: RepuÑ:
sed caue ne subripiant: Uigilet᷑ in ligno: etiam
bus tuti sumus: Non dormiat xp̃c: non dormi¬
at fides Et si dormierit. excitetur: imꝑabit
uentis : placabit mare Finiet᷑ uia: gaudebit᷑
in patria: Ibi repentia. quoꝵ ñ ẽ numerus.
animalia pusilla & magna Uideo enĩ adhuc
in mari isto formidoloso: nondum credentes
Ipsi enĩ uersant᷑ in amaris aqͥs: & sterilibus:
Illic aut̃ & pusilli & magni sunt: Nouimus
hoc Multi pusilli scłi. nondum credideruÑ:
multi primates scti. non dũ crediderunt: Ani¬
malia pusilla & magna: sunt in hoc man
Oderunt eccłam: p̃munt᷑ xp̃i nomine: No

Expanded text:
mare magnum et spatiosum, ibi repenmare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur in ligno; etiam bus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; multi pusilli saeculi nondum crediderunt, multi primates saeculi nondum crediderunt: «animalia pusilla et magna» sunt in hoc mari. Oderunt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in peregrinatione. intuentes mundum
istum totum. & undiq homines currentes ad
fidẽ: timentes gehennas contemnentes mnortẽ:
amantes uitã ȩtnã: sꝑnentes p̃sentem: & tali
spectaculo completi gaudio. dicimus. reple¬
ta ẽ t̾ra creatura tua Hoc aut̃ scłm adhuc tẽp¬
tationum fluctibus quatitur. adhuc tẽpesta¬
tib & procellis tribulationũ. & tumore tur¬
batur: Hac tam̃ itur: Minet᷑ licet mare. & tu¬
meat fluctib: ꝓcellasq parturiat: hac itur:
Datũ ẽ nob̾ lignũ in quo nauigemus: repleta
ẽ tra creatura tua Sed nondũ sumus in t̾ra ui¬
uentium: adhuc ista terra morientium ẽ: Cla¬
manus aut̃ & dicimus. spes mea es tu: por¬
tia mea int̾ra uiuentium: In terra morientium
spes mea: interra uiuentiũ portio mea Ecce
ista terra que repleta ẽ creatura dĩ Qui ad¬
huc in ista t̾ra ẽ morientiũ. nondũ ẽ in terra
uiuentium. qua transit : Audi sequentia Hoc

Expanded text:
adhuc in peregrinatione intuentes mundum adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . In terra morientium spes mea, in terra viventium portio mea. Ecce ista terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua transit? Audi sequentia: «Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Sidemus. nouimꝰ. legimus: agnoscimus: lau¬
damus. & in his p̃dicamus: & in his nec suffi¬
cimus laudare tantum. quantũ habundat
ex bona inspectione cor nrm̃ Sed & illam ma¬
gis creaturam debemus attendere: unde dicit
transierunt.: Ingentib omĩs idolatria: in ip¬
sis uideis omĩs illa seruitus legis: omĩa illa
sacrificia. p̃nunciantia p̃sens sacrificium Ab¬
undabat tunc uetustas homĩs: uenit qui re¬
nouaret opus suũ: uenit qui conflaret argen¬
tiun suũ: qui formaret monetam suã Et
ad tendimus plenam t̾ram cristianis credenti¬
bus in dm̃ꝰ auertentib se aprioribus suis in¬
mundicũs & idolatria: ab spe p̃terita. ad spẽ
noui scti: & ecce nondũ ẽ in re. et iam tenetur
in spe: & ꝑ ipsã spẽ cantamus. & dicimus. repleta
ẽ t̾ra creatura tua Nondũ enĩ in patria can¬
tamus hoc: nondũ in illa requie quȩ ꝓmittit᷑.
nondũ confirmatis uectib portarũ hierłm: sed

Expanded text:
Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, lauVidemus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, unde dicit transierunt?» In Gentibus omnis idololatria, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed
Abbreviated transcription (Latin):
artificiꝰ & exclanient p̃magno gaudio: qe
uere huic leticie nichil comparari potest.
qua oĩa fecisti: Quo sensu attingit᷑ quo
oculo uidetur: quo studio queritur: Quo
merito possidetur: &uoputatis iisi gratia
sua : Qui donauit ut simus: donat ut boni
simus: Donat conuersis: quia antequã con¬
uerterentur. & auersi irent post uias suas:
Nonne quesuut eos: Nonne descendit: Noa¬
ne uerbum caro factũ ẽ. & habitaut in nob̾:
Nonne accendit lucernam carnis suę dum
penderet in cruce: & quesiuit ꝑditam draginã:
Quesiuit & inuenit. uicinis congratulat itib:
idẽ omĩ creatura spiritali. quȩ dm̃ ꝓxime
attingit:. Uicinis letantib inuenta ẽ dragma:
nificata sunt oꝑatua dñe: omĩa in sapientia
fecisti: repleta ẽ t̾ra creatura tua Qua creat᷑a
tua. repleta ẽ t̾ra: Omib arborib & frutec¬
tis: om̃ĩb animalib & pecoribꝰ: & uniuerso ipso
genere humano: repleta ẽ t̾ra creatura dei

Expanded text:
artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam carnis suae, dum penderet in cruce, et quaesivit perditam drachmam ? Quaesivit et invenit, vicinis congratulantibus, id est omni creatura spirituali quae Deum proxime attingit. Vicinis laetantibus inventa est drachma; nificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» 3. «Repleta est terra creatura tua.» Qua creatura tua repleta est terra? Omnibus arboribus et frutetis, omnibus animalibus et pecoribus; et universo ipso genere humano, repleta est terra creatura Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ feci ad unaginem meã: sed ubi feci inde
exigo: & usũ eius rei postulo. quam donaui: ho¬
amis gͦ reddentes dõ quȩ dĩ sunt. si cesari red¬
dunt qdđ cesaris ẽ. idẽ reddentes cesari imagi¬
uenisiuam. & reddentes dõ unaginem suam:
egfuit ipsã mentem suã non ad se. sed acd arti¬
fit lum. & adlum̃ unde sunt.: & ad calorem
qlendam spiritalem unde feruescunt: & unde
oni frigescunt. & unde recedentes conte¬
eaitir: & quo reuertentes illuminantur.
lian ntam dñe ds̃ mneus. uluminabis tene¬
bras meas. Discussis tenebris terrene stultitie.
aꝑientes os & ducentes sp̃mꝰ erigunt ut dixi
fidentẽ oełm cordis. & circũspiciunt mente
uniuersum mundũ: terram. mare .&. celũ-
& uidentes omĩa pulobre disposita: or dina¬
ta currere: digeri generib. fulciri seminibꝰ.
mutari suecessorib: currere temporib: pla¬
cet in eis artifex. ut & ipsi placeant in arte

Expanded text:
quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: nam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» ; discussis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio
Abbreviated transcription (Latin):
saputia. licem habent Sapientiã. qui ñ cog¬
nostunt. habent tamquam artificem sapien¬
tumꝰ cũ sint ipsi detenti iunsipientia Et qui
cĩ lum̃ habent. etiã artificem habent: ñ qͥc̃q
antificem habent: etiam lucem habent: Et qͥdẽ
inhominib multi sunt. qui eius participes fuitł.
a sipientes uocant᷑: Multi eius expertes. stulti
si querant: si pulsent: possunt ꝑuenire ad eiꝰ
participationem: Non enĩ nature: sed negligen¬
te denegat᷑: Sunt eciã aliȩ ereature. quȩ non
possunt fieri participes sapientiȩ : sic̃ om̃s bes¬
te: omĩa pecora: om̃s arbores: quȩ nec sensũ
subent ullum: Numquid quia participes sapien¬
tiȩ ẽt̃ ñ possunt: ideo non asapientia. & ꝑ sapien¬
tum facta sunt: Non gͦ exigit ds̃ intellectum
de equo & mulo: sed hominib dicit: Nolite ẽẽ
st equus & inulus: quib ñ ẽ intellectus Quod
tquo natura ẽ: homini crim̃ ẽ: Hoc gͦ dicit ds̃:
lomergo participationem sapientiȩ meȩ ab eis

Expanded text:
sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae creaturae, quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes bestiae, omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta sunt? Non ergo exigit Deus intellectum de equo et mulo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crNon exigo participationem sapientiae meae ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
bent a se bonitatẽ: Nam illi quando boni¬
ꝓbatur illis: Auertente aut̃ te faciem tius
turbabunt᷑ Multi repleti bonitate. sibi tribus
qđ habebant. & uoluerunt gloriari quasi
iustificationib suis: & dixerunt sibi. iustuss
magnus sum: & facti sunt sibi placentes: en

Expanded text:
bent a se bonitatem; nam aliquando probatur illis: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Multi repleti bonitate, sibi tribuerunt quod habebant, et voluerunt gloriari quasi in justificationibus suis, et dixerunt sibi, Justus sum, magnus sum; et facti sunt sibi placentes
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. & fumiget Quando ceꝑit fumigare.
dabit dõ p̃cem: tamquam sacrificium cordis:
Fumigat ad dm̃: deinde tundit pectus: in¬
cipit et flere : quia et fumuꝰ excutit lacri¬
mas Qui tangit montes & fumigabunt:¬

Expanded text:
Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, dabit Deo precem, tanquam sacrificium cordis. Fumigat ad Deum, deinde tundit pectus: incipit et flere, quia et fumus excutit lacrymas. «Qui tangit montes, et fumigabunt
Abbreviated transcription (Latin):
are Uide alium psalmũ: Seruite dño in
timore: & exultate ei cũ tremore: Si cũ tre¬
more exultandum ẽ : ds̃ aspicit: fit terremo¬
tus: Aspiciente dõ. tremant corda: Nam tunc
ibi requiescit ds̃: Audi illũ alio loco Suꝑ
quem requiescet sp̃s ms : Suꝑ hunuilem et
quietum: & trementẽ uerba mea Qui as¬
picit t̾ram & facit eam tremere: qui tangit
montes & fumigałit: Montes suꝑbi erant:
iactabant se: non eos tetigerat ds̃ Iangit
illos: & fumigałit: Quid ẽ fumigare montes:
Precẽ dño reddere: Ecce magni montes: suꝑbi:
montes ingentes: non rogabant dñm: Se
rogari uolebant: & suꝑiorem non rogabant:
Quis enĩ potens. & tumidus. & suꝑbus in t̾ra:
qui dignet᷑ humilit̾ rogare dm̃: De impi¬
Is loquor: non decedris libani. quas plan¬
tauit dñs. Impius quilibet. infelix anima:
rogare dm̃ nescit: & uult se rogari ab ho¬
minibꝰ Mons ẽ. opus ẽ ut tangat illum

Expanded text:
erare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in erare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» . «Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat Deus: tangit illos, et fumigabunt. Quid est fumigare montes? Precem Domino reddere. Ecce magni montes, superbi, montes ingentes, non rogabant Deum: se rogari volebant, et superiorem non rogabant. Quis enim potens, et tumidus, et superbus in terra, qui dignetur humiliter rogare Deum? De impiis loquor, non de cedris Libani quas plantavit Dominus. Impius quilibet, infelix anima, rogare Deum nescit, et vult se rogari ab hominibus. Mons est, opus est ut tangat illum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m inpuluerẽ nr̃m conuertem.: utiliter
intuentes infirmitatem nrãm. ut accepto
Noi ntus quasi tius: quia & oꝑa tua si
& facit eam tremere: qui tañgit montes &
fumigaliunt: O t̃ra: exultabas de bonitate
tua: tibi tribuebas uires opulentiȩ tuȩ Ecce
respicit dñs: & facit tremere Respiciat te:
& faciat te tremere: Melior ẽ tremor humil¬
tatis: quam confidentia suꝑbiȩ: Uidete qͦmͦ
aspiciat ds̃ t̾ram: & faciat eam tremere:
Ad t̾ram quasi p̃uidentem sͥ & exultantem lo¬
quit᷑ apłs: cũ timore & tremore. urãm ip¬
soꝵ salutem oꝑamini: Cũ timore & tremo¬
re: Ds̃ enĩ ẽ. qui oꝑat᷑ in uobis: Dicis opaule.
oꝑamini : dicis ut oꝑemur: Quare cũ timore¬
& tremore: Ds̃ ẽ enĩ inquit. qui oꝑatur in
uobis: Idõ gͦ cũ tremore: quia ds̃ oꝑatur. Iiuia
ipse dedit: non ex te ẽ qđ habes: cũ timore
& tremore oꝑaberis: Nam si ñ tremueris
eum: aufert qđ dedit Cũ tremore ergo oꝑ¬

Expanded text:
rum, in pulverem nostrum convertemur, utiliter intuentes infirmitatem nostram, ut accepto Non in tuis, quasi tuis: quia et opera tua si et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» O terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior etatis, quam confidentia superbiae. Videte quomodo aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremore? Deus enim est,» inquit, «qui operatur in vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo op
Abbreviated transcription (Latin):
enim capit hoc. nisi qui impletus fuerit ca¬
ritate : Deficiant peccatores aterra Contre¬
miscis: quia maledicit Et quis maledicit :
Sc̃s. Sine dubio exauditur. Sed dictũ est
scĩs: benedicite. & nolite malidicere: Quidẽ
gͦ qđ dicit. deficiant peccatores a t̾ra: Plane
mittat sp̃m suũ & recreent᷑. Deficiant pecca¬
tores aterra: Et iniqui ita ut non sint
Quid non sint. nisi iniqui: Ergo iustificena
& non sint iniqui Widit hoc. & impletuse
tatem & sermonem nob̾: & uob̾ intentionen
& studium: Unus quisq ut potest recordet
qđ audiuit: Collo cutionem inuicẽ ructati
saginam ur̃am ruminate: qđ accepistis us
eat in uiscera obluuionis ur̃e. Thesaurus a¬
siderabilis: requiescat in ore ur̃o: Magnol¬
bore quesita & inuenta sunt: magno labo
nunciata & disputata sunt: Sit labor ni
fructuosus uobis: & benedicat anima mn

Expanded text:
enim capit hoc, nisi qui impletus fuerit chaenim capit hoc, nisi qui impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exauditur. Sed dictum est sanctis: «Benedicite, et nolite maledicere» . Quid est ergo quod dicit, «Deficiant peccatores a terra?» Plane mittat spiritum suum, et recreentur. «Deficiant peccatores a terra, et iniqui, ita ut non sint.» Quid non sint, nisi iniqui? Ergo justificentur, ut non sint iniqui. Vidit hoc, et impletus ultatem et sermonem nobis, et vobis intentionem et studium. Unusquisque ut potest recordetur quod audivit; collocutione invicem ructate saginam vestram, ruminate quod accepistis, non eat in viscera oblivionis vestrae. Thesaurus desiderabilis requiescat in ore vestro . Magno labore quaesita et inventa sunt, magno labore nuntiata et disputata sunt; sit labor noster fructuosus vobis, et benedicat anima n
Abbreviated transcription (Latin):
& iustificate uiduam: & uenite disputeniꝰ
dicit dñs: Quid ẽ disputare cũ dõ: illi te¬
indica scienti: ut indicet se tibi nescienti:
Suauis sit ei. disputatio inea: Ecce hoc est
dño suaue: Disputatio tua. sacrificiũ humi¬
litatis tuȩ. contribulatio cordis tui. holocaus¬
tũ uite tuȩ: hoc ẽ suaue dõ libi arit̃ qͥd
ei scienti. & indicat se tibi nescienti Suauis
ẽ ei confessio tua: suauis ẽ tibi grã ipsius:
Dixit se tibi. Unde se tibi dixit: ꝑ uerbum:
Qd̾ uerbum. Xxp̃m Et tibi dixit: & sedixit:
Qui misit xp̃m: se ipsum dixit: Ita plane
audiamus ipsũ uerbũ: Qui me uidit: uidit¬
& patrem: Ego autẽ iocundabor in dño:¬
Seficiant peccatores a t̾ra Seuire uidet᷑
scã anima. quȩ hic cantat & gemit Utinã
cũ ipsa anima sit anima nr̃a: utinã copu¬
letur ei et societur : et coniungatur ei. Uide¬
bit etiam misericordiam seuientis Quis

Expanded text:
et justificate viduam, et venite, disputemus, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave Deo. Tibi autem quid te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, suavis est tibi gratia ipsius. Dixit se tibi. Unde se tibi dixit? Per Verbum. Quod Verbum? Christum. Et tibi dixit, et se dixit. Quia misit Christum, seipsum dixit. Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et Patrem» . «Ego autem jucundabor in Doeficiant peccatores a terra.» Saevire videtur. O sancta anima, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, et conjungatur ei! videbit etiam misericordiam saevientis. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
Iotũ quicquid ẽ cantabit. Cantemus dño
postea ec̃nitas erit Uita uite mortalis. spes
ẽ uite in mortał. Cantabo dño in uita mea
salłam dõ meo quã diu sum: qm̃ in illo
sine fine sum Quanidui sum. psallam deo
meo: Ne forte cũ ceperimus psallere deo in
illa ciuitate: putemus nos aliud aliquid ac¬
turos: Tota uita nrã. erit psallere dõ. Siue¬
niet infastidiũ qđ laudamus: potest uenire
in fastidium & nr̃a laudatio: Si semꝑ ille ama¬
tur: semꝑ a nob̾ laudatur: Psallam dõ meo qͣm¬
diu sum Suauis sit ei disputatio mea Elgo
aut̃ iocundabor in dño. Suauis sit ei dispu¬
tatio mea: Quȩ ẽ disputatio hominis ad dm̃:
nisi confessio peccatoꝵ: Confitere dõ qđ es:
&: disputasti cũ illo: Disputa cũ illo: fac bo¬
na oꝑa. & disputa: Lauamini mundi estote
esaias dicit: auferte nequitias ab animis ur̃is.
a conspectu oculoꝵ mꝑoꝵ Cessate a nequiti¬
is ur̃is: discite bene facere: iudicate pupillo.

Expanded text:
ntabit. Cantemus Domino postea aeternitas erit: vita vitae mortalis, spes est vitae immortalis. «Cantabo Domino in vita mea; psallam Deo meo, quamdiu sum.» Quoniam in illo sine fine sum, quamdiu sum, psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus, potest venire in fastidium et nostra laudatio. Si semper ille amatur, semper a nobis laudatur: «Psallam Deo meo, quavis sit ei disputatio mea: ego autem jucundabor in Domino. Suavis sit ei disputatio mea:» quae est disputatio hominis ad Deum, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo,
Abbreviated transcription (Latin):
Auferes sp̃m eoꝵ: & deficient: & inpulus¬
defec̃ sp̃s meus: ne auertas faciem tuam a
pentens de peccato suo. Qe non habebat iures
er se: & confitet᷑ dõ. dicens se ẽẽ t̾ram & cine¬
rem: O suꝑbe: conuersus es inpuluerem tuũ:
ablatus ẽ. sp̃s tuus: iam non te iactas: nox
t extollis: Ñ te iustificas: Uides qx de pul¬
uere factus es: & auertente faciem suã dño.
in tiũ puluerem recidisti Roga gͦ: confit̾e
aluntur: A uferes spm̃ eoꝵ. mittes tuũ: au¬
feris sp̃m̃ eoꝵ. non habebunt sp̃m suũ Gͦ
deserti sunt. beati pauꝑes spu : Non sunt aut̃
martyrib futuris: Cum uos ceꝑint & abdu¬
xerint: nolite cogitare quomodo. aut quid
loqͣmini: Non enĩ uos estis qui loquimini:
sea sp̃s patris urĩ qui loquit᷑ in uobis: Nolite
uobie tribuere fortitudinem: Si ur̃a ẽ inquit
& mea non ẽ. duricia ẽ. non fortitudo Auferes
sp̃m eoꝵ & deficient: & inpuluerẽ suũ con¬

Expanded text:
Auferes spiritum eorum, et deficient.» Spirdefecit spiritus meus. Ne avertas faciem tuam a poenitens de peccato suo, quia non habebat vires ex se; et confitetur Deo, dicens se esse terram et cinerem. O superbe, conversus es in pulverem tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, non te extollis, non te justificas; vides quia de pulvere factus es, et avertente faciem suam Domino, in tuum pulverem recidisti. Roga ergo, confiteabuntur.» Auferes spiritum eorum, emittes tuum: «auferes spiritum eorum,» non habebunt spiritum suum. Ergo deserti sunt? «Beati pauperes spiritu:» non sunt autemmartyribus futuris: «Cum vos ceperint et adduxerint,» «nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis» . Nolite vobis tribuere fortitudinem. Si vestra est, inquit, et mea non est; duritia est, non fortitudo. «Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum con
Abbreviated transcription (Latin):
mite sp̃m eoꝵ & creabunt᷑: & in nouabis
faciem t̾rȩ. Idẽ nous hominib confitentib
se uistificatos eẽ. ñ ase iustificatos. ut gratia
dĩ sit millis: Uide quales sint: quib inno¬
uta ẽ facies t̾rȩ: Paulus dicit: Plus enĩ alis¬
omib laboraui Quid ẽ paule: Atcende si
tu ss sp̃s tuus: Non ego inquit: sed gratia

Expanded text:
t innovabis faciem terrae:» id est, novis hominibus, confitentibus se justificatos esse, non a se justos, ut gratia Dei sit in illis. Vide quales sint quibus innovata est facies terrae. Paulus dicit: «Plus omnibus illis laboravi.» Quid est, Paule? Attende si tu, si spiritus tuus. «Non ego,» inquit, «sed gratia
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a. cũ sit unus seren
dĩ inscripturis omĩbꝰ dilatat¬
& per multa ora scoꝵ uni
tempora: nec mirandũ uob̾ sit. quia ꝓpr̾
firmitatem nram descendit ad particus
firmitatem corporis nr̃i: istũ tam̃ psalmu
iam multos nobis fecisse sermones: Inssterl
ipsa que hic clausa tenentur. ut pulsanti
aꝑirent᷑. attulisse nobis ñ paruas per aliqͥ
dies moras temporis: cũ ꝓnunciantur: cũa
mendantur cũ clausa ee monstrantur a
aperiunt᷑: cũ eruunt᷑: cũ ostendunt᷑. Aep
meminit ut dixi karitas ur̃a. nec p̃tenis
die ad euit̾minũ psalmi. nos peruenite p¬
uiem debito satisfacere. & eractores securio
ificere: Det gͦ ipse bonũ qđ reddamus: qͥ ñ
erclamauerunt cũ psalino uiscera cordis
m & dixerunt: Quam magnificata sunt oꝑa
ta dnẽ: omiã in sapientia fecisti: repleta est
ꝑ ereatura tua Quicquid adõ factũ est.

Expanded text:
aritas Vestra, cum sit unus sermo Dei in Scripturis omnibus dilatatus, et per multa ora sanctorumtempora; nec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulainfirmitatem corporis nostri : istum tamen psalmum jam multos nobis fecisse sermones, mysteriaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantur, cum commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire pbitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse bonum quod reddamus, qui non exclamaverunt cum Psalmo viscera cordis nostri, et dixerunt: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti: repleta est terra creatura tua.» Quidquid a Deo f
Abbreviated transcription (Latin):
Uolens aut̃ ꝓbare ds̃ homini qđ ab illo hue¬
at quicquid habet: ut cũ bonitate habeat
humilitatem. aliquando eũ ꝑturbat: Auerti
ab illo faciem suam. & decidit intẽptatione
& ostendit illi quia qđ ustus erat. & recte
bulabat. ipso regente fiebat Auertente auti
te faciem tuã. turbabunt᷑. Uidete quid dicr
& in alio psalmo: Ego dixi in habundantia re
non mouebor in et̃nũ Presumpsit de se: in¬
tus erat bonitate: & putabat a se sibi ẽẽ tr
bonitatem: & dixit incorde suo: Non mouel
in et̃num: S quia iam senserat dĩ gratui
se ꝑcepisse: ꝓ eo qđ erat exꝑtus. red didit¬
tiarum accionem: Dñe in uoluntate tuas¬
tisti decori meo iurtutem: auertisti aut̃ fad

Expanded text:
 ab illo habeat quidquid habet, ut cum bonitate habeat et humilitatem, aliquando eum perturbat; avertit ab illo faciem suam, et decidit in tentationem; et ostendit illi quia quod justus erat, et recte ambulabat, ipso regente fiebat. «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Videte quid dicat et in alio psalmo: «Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum.» Praesumpsit de se; impletus erat bonitate, et putabat a se sibi esse totam bonitatem, et dixit in corde suo: «Non movebor in aeternum. » Sed quia jam senserat Dei gratiam se gratiarum actionem: «Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti autem fac
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ mutatȩ sunt: quia timuerunt. Uiderunt de
aquȩ dĩ et timuerunt. Et cont̾batȩ sunt ab yssi.
Quȩ sunt abyssi: Aititudines aquarum. Quis
non conturbat᷑ in ppłis: cum conscientia pulsat᷑:
Queris altitudinẽ maris. Quid ꝓfundius huma¬
na conscientia: Ista ꝓfuncditas turbata est: quando
in brachiosuo redemit ipłi suũ ds̃. Quomodo t̾¬
batȩ sunt abyssi: Quanclo om̃s conscientias confi¬
tendo fuderunt. Et turbatȩ sunt abyssi tti
sionibꝰ peccatorũ: in ymnis et canticis: in orationi¬
bꝰ. multitudo sonitus aquarũ. Uocẽ dederunt
nubes. Inde isti sonitus aquarũ. inde abyssorũ ꝑt̾¬
batio: quia uocẽ dederunt nubes. Quȩ nubes:
Predicatores uerbi ueritatis. Quȩ nubes: De quiuꝰ

Expanded text:
Ideo mutatae sunt, quia timuerunt. Viderunt te Ideo mutatae sunt, quia timuerunt. Viderunt te aquae, Deus, et timuerunt, et conturbatae sunt abyssi. Quae sunt abyssi? Altitudines aquarum. Quis non turbatur in populis, cum conscientia pulsatur? Quaeris altitudinem maris, quid profundius humana conscientia? Ista profunditas turbata est, quando in brachio suo redemit populum suum Deus. Quomodo turbatae sunt abyssi? Quando omnes conscientias suas confitendo fuderunt: Et turbatae sunt abyssi. 19.sionibus peccatorum, in hymnis et canticis, in orationibus, multitudo sonitus aquarum. Vocem dederunt nubes. Inde iste sonitus aquarum, inde abyssorum perturbatio, quia vocem dederunt nubes. Quae nubes? Praedicatores verbi veritatis. Quae nubes? De qu
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph cui inuicderunt fr̃s. et eum in egyptum
uendiderunt: uenditus in egyptum laborauit.
Humiliatus est: agnitus. exaltatus: floruit imꝑa¬
uit. Et his om̃ibus quid significauit: Quid nisi
xpm̃ a fr̃ibus uenditum eiectum de terra sua
tanquã in egyptũ gentiũ: Ibi primo humiliatũ
quando ꝑsecutiones martyres patiebantur: nẽ
exaltatũ sicut uidemꝰ. qm̃ impletũ est in eo. adora¬
bunt eũ om̃s reges derrȩ. om̃s gentes seruient illi.
Ergo iosepħ ppłs exgentibus: isrł uero ppłs ex gen¬
te hebreoꝵ. Recdemit ipłm suum dĩ: filios isrł et
ioseph. ser quid: Per lapidem angularẽ: in quo
duo parietes copulati sunt. Et exequitur quomͦ.
sunt istȩ aquȩ : Dictum est in apocalipsin: respon¬
sũ est ppłi. Ibi inuenunꝰ aptissime aquas infigura
positas ppłoꝵ. Supra autem dixerat. notam fe¬
cistiin ppłis iurtutẽ. tuã. Merito ergo uiderunt
te aquȩ dĩ. Uiderunt te aquȩ et tiuerunt.

Expanded text:
Joseph cui fratres inviderunt, et eum in Aegyptum Joseph cui fratres inviderunt, et eum in Aegyptum vendiderunt, venditus in Aegyptum, laboravit, humiliatus est; agnitus, exaltatus, floruit, imperavit. Et his omnibus quid significavit? Quid, nisi Christum a fratribus venditum, ejectum de terra sua, tanquam in Aegyptum Gentium? Ibi primo humiliatum, quando persecutiones martyres patiebantur: nunc exaltatum, sicut videmus; quoniam impletum est in eo, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Ergo Joseph populus ex Gentibus; Israel vero populus ex gente Hebraeorum. Redemit populum suum Deus, filios Israel et Joseph. Per quid? Per lapidem angularem, in quo duo parietes copulati sunt. . 18. vers. 17. Etsunt istae aquae; dictum est in Apocalypsi; responsum est, Populi: ibi invenimus apertissime aquas in figura positas populorum . Supra autem dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam. Merito ergo, Viderunt te aquae, Deus; viderunt te aquae, et timuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc non uicdeamus: Notam fecisti in ppłis uir
reuelatum est: Redenusti in brachio tuo ppłm
tuum. lios isrł et ioseph. Quomodo duos ppłos
filios isrł et ioseph: Nonne filii ioseph infiliis ist ł
Ita plane. Hoc scimus: hoc legimuss hoc scriptura
clamat: hoc ueritas indicat: qm̃ isrł idem qui ia.¬
cob. habuit filios duodecĩ. inter quos unus erat
ioseph: et ex duodecĩ filiis isrł quotquot natisunt
ad ppłm isrł ꝑtinent. Quomoclo ergo ait. filios isrł
et ioseph: Nescio quid hic distinguendum admo¬
nuit. Perscrutemur spm̃ nr̃m: fortassis ibi aliquid
posuit ds̃. quem debemus et nocte querere manibꝰ
nr̃is ut non decipiamur:⁊ forte inueniemus et nos
in hac distictione silios istł et ioseph. Per ioseph
alium ipłm intelligi uoluit: gentium ppłm intel¬
ligi uoluit. Quare gentium ppłm ꝑ ioseph: Quia
ioseph uenditus est in egyptum a fribus suis. Iue

Expanded text:
ut hoc non videamus? Notam fecisti in populis viut hoc non videamus? Notam fecisti in populis virevelatum est ? Redemisti in brachio tuo populum tuum, filios Israel, et Joseph. Quomodo quasi duos populos, filios Israel, et Joseph? Nonne filii Joseph in filiis Israel? Ita plane. Hoc scimus, hoc legimus, hoc Scriptura clamat, hoc veritas indicat, quoniam Israel, idem qui Jacob, habuit filios duodecim, inter quos unus erat Joseph; et ex duodecim filiis Israel quotquot nati sunt, ad populum Israel pertinent. Quomodo ergo ait: Filios Israel et Joseph? Nescio quid hic distinguendum admonuit. Perscrutemur spiritum nostrum: fortassis ibi aliquid posuit Deus, quem debemus et nocte quaerere manibus nostris, ut non decipiamur; forte inveniemus et nos in hac distinctione filios Israel, et Joseph. Per Joseph alium populum intelligi voluit; Gentium populum intelligi voluit. Quare gentium populum per Joseph? Quia Joseph venditus est in Aegyptum a fratribus suis . Ille
Abbreviated transcription (Latin):
Tues ds̃: qui facis mirabilia solus. Quomodo solus:
Nunquid forte pater et non filius: liit filius et
enim tres chi. secl unus dĩ facit mirabilia solus: et
in ipso transiliente. Namut etiam transiliret. et
ad ista ꝑueniret: miracłm dĩ fuit. Quando intꝰ
garriuit cum spũ suo ut transiliret et ipsum spm̃
suum: et in clĩ oꝑibus delectaretur: ipse ibi fecit mi¬
rabilia. Secl quid fecit dĩ: otam fecistim pplis
ui tutem tuam. Inde congregatio ista asaph transili.¬
ens: quia notam fecit in ppłis iurtutem suam. Qũã
uirtutem suam notam fecit in ppłis: Nos autem
precdicamus xpm crucifixum: uideis quidem scan¬
dalum: gentibus autem stulticiam. Ipsis autem uo¬
catis uideis et grecis: xpm̃ ch̃ iurtutem. et clĩ sapi¬
entiam. Si ergo urtus dlĩ xp̃c: notum fecit xp̃m̃
in ppłis. An et hoc nondum agnoscimus: Ita et
despimus: ita infra iacemus ⁊ ita nichil transilimꝰ:

Expanded text:
Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et enim tres dii, sed unus Deus facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transiliret et ipsum spiritum suum, et in Dei operibus delectaretur, ipse ibi fecit mirabilia. Sed quid fecit Deus? Notam fecisti in populis virtutem tuam. Inde congregatio ista, Asaph transiliens, quia notam fecit in populis virtutem suam. Quam virtutem suam notam fecit in populis? Nos autem praedicamus Christum crucifixum: Judaeis quidem scandalum, Gentibus autem stultitiam; ipsis autem vocatis Judaeis, et Graecis, Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam . Si ergo Virtus Dei Christus, notum fecit Christum in populis. An et hoc nondum agnoscimus? et ita desipimus, ita infra jacemus, ita nihil transilimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uncus. Õ in scõ uia tua. Quis cls̃ magnus
ui es noster: habent genteᷤꝰ affẽctiones cirea
ussios: idola adorant. Ocłos habent et non
dnt aures habent et non audiunt: pecdes ha¬
nt et non ambulabunt. Quicl ambulas aleũ
minon ambulat: Non inquis ea colo. Et quid
is: Numen quod ibi est. Certe hoc colis quoel
Abidietum est: quoniam clii gentium demo-
uidut idola colis: aut demonia. Nec idola
irdemonia inquis. Et quid colis: Stellas. solẽ.
dum. Ista celestia: quanto melius qui fecit et
faciens mirabilia: in corꝑore in anima solus fa-¬
unis. Audierunt surdi: uderunt cecir conualu¬
suit languicdi: surrexerunt mortui: constricti
bor paralitici: secl miracła ista tunc in corporibꝰ.
Iseamnus in anima. Sobrii sunt: paulo ante ebri.¬
si sidedes sunt: paulo ante acdor atores simulachro.¬
lmRessuas clonant pauꝑibus: qui alienas an
cumeis: tu quando fecisti. illi non tecum. Nonenĩ
tecum fuerunt cum fecisti: quando et ipsos fecisti.

Expanded text:
Deus, in Sancto via tua. Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas antcum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
femoris latitudo. Latitudo enĩ femoris intelligit᷑¬
uia in multitudine generis: et facta est in maiore
parte isrłitarũ. turba quę̧lã uana et insipiens.:
quȩ non agnosceret uestigia xp̃i in aquis. Delu-¬
xisti sicut oues plebẽ tuã: et non te cognouerunt.
Tanta cũ illis bona fecisti. mare diuisisti. inter
aquas paricłã traiecisti: ꝑsequentes inimicos
fluctibꝰ oꝑusti: in deserto egentibꝰ mann̾a pliusti:
declucens eos in manu moysi et aaron: et expule¬
runt te a se. ut in mari esset uia tua. et uestigia
tua non cognoscerentu

Expanded text:
femoris latitudo . Latitudo enim femoris intelligitfemoris latitudo . Latitudo enim femoris intelligitur in multitudine generis, et facta est in majori parte Israelitarum turba quaedam vana et insipiens, quae non agnosceret vestigia Christi in aquis. Deduxisti sicut oves plebem tuam, et non te cognoverunt. Tanta cum illis bona fecisti! mare divisisti, inter aquas per aridam trajecisti, persequentes inimicos fluctibus operuisti, in deserto egentibus manna pluisti, deducens eos in manu Moysi et Aaron; et expulerunt te a se, ut in mari esset via tua, et vestigia tua non cognoscerent.
Abbreviated transcription (Latin):
basi sicut oues plebẽ tuã: in manu moysi et
im. Quare hoc acldiderit: incdagare aliquan.¬
di cuificile est. Adiuuantꝰ gͦ nos intentione ur̃a
quipost ipsos duos uersus. finis erit et psalmi
etmnonis: ne forte cũ aliquid restare arbitra.¬
mi tinore laboris minus ad p̃sens adtendatis.
si dixisset inmariest uia tua. quod intelligimꝰ
ngintibꝰ et semitȩ tuȩ in aquis multis. quod in¬
nligimꝰ in ppłis multis: acliũxit. et uestigia tua
incognoscent᷑. Et que rebamꝰ a quibꝰ non cog¬
niserent᷑: et subiecit continuo. Deduxisti sicut
aies plebẽ tuã. in manumoysi et a aron: id est
wsta plebe tua. quȩ declucta est in manumoy
Atuaron. uestigia non cognoscentur. Quare
spostũ est nisi icrepandi et exꝓbrandi causar
nmriest uatua: Unde in mari est uiatuar nͥ
esse ingentibꝰ. et in om̃ibꝰ gentibꝰ: in multis ppłis.
saluȩ factȩ sunt etiã reliquiȩ ppłi illius. Reman¬
sit foris ingrata multitudo: et clauclicans iacob

Expanded text:
i sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentibus; et semitae tuae in aquis multis, quod intelligimus, in populis multis, adjunxit: Et vestigia tua non agnoscentur. Et quaerebamus a quibus non agnoscerentur; et subjecit continuo, Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobrandi causa, In mari est via tua? Unde in mari est via tua, nisi esse in Gentibus, et in omnibus gentibus, in multis populis. Salvae factae sunt etiam reliquiae populi illius. Remansit foris ingrata multitudo, et claudicans Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
Nox tonitrui tui in rota. Solebamus puerisispi¬
cari cum audiremꝰ tonitrua de cȩlo quasiuen¬
cula de stabulo ꝓcessisse. Habent enĩ conttia
adista puerilia recdituri sumus. ut intelliganus
uox tonitrui tui in rota quasi aliqua uehicta
habeat cds̃ in nubibus: et transitus uehicloiũ luĩ
strepitũ concitet: Absit. Hoc puerile est: uanĩ
nugatoriũ. Quid gͦ est hoc. uox conitrui tuim
ta : Uoluitur uox tua: neꝙ hoc intelligo. Qndt
ciemꝰ: Interrogemus ipsũ idichit: ne forte ipst
exponat qui clixit. Uox inquit tonttrui tuim
rota. Non intelligo: audiã qd dicis. pas¬
erunt fulgura tua orbi terrarum. Dle erqgͥd nan
intellexerã. Orbis terrarũ est rota. Namerentus
orbis terrarũ: merito et orbis dr̃. Unde breuicuꝰ
rotella: orbiculus appellatur. Uox tonitruitum
rota: apparuerunt fulgura tua orbi terrarĩ as
illȩ: in rota circuierunt orbẽ terrarũ. Cirental̃
tonando. et choruscando. Abyssũ cõmouert᷑ nt¬

Expanded text:
ox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitruaad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile est, vanum, nugatorium. Quid est ergo, Vox tonitrui tui in rota? Volvitur vox tua. Neque hoc intelligo. Quid faciemus? Interrogamus ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, inquit, tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum, merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: apparuerunt fulgura tua orbi terraram. Nubes illae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, prae
Abbreviated transcription (Latin):
continebit. Hoc et ꝑ ysaiam dixerat. Non in
ȩternum uindex in uobis ero: neq ꝑ om̃e tem¬
pus irascar uobis. Hoc et postea quam dixit:
transcendit et se. Delectatur in dnõ ut ibi esset:
et in eius opibus magis garriret. Non in spũ
suo. non in eo quod erat. secd in eo a quo factus
erat. Et hinc ergo transiliens transcendit. Uide¬
te transilientem: uiclete si remanet alicubi quo
transiliens. quid dixit. ¶Iunc cepi. Cum
excessissem et me: nunc cepi. Hinc iam nullũ
picłm est. Nam in me ipso pemanere: pielin
fuit. Et dixi. nunc cepi. HIec est immittatio
dexterȩ excelsi. Modo me cepit mutare excel¬
sus. ⁊ modo cepi aliquid ubi securus sim: modo
intraui aliquam aulam gaudiorum. ubinul¬
lus timeatur inimicus. Modo cepi esse in ea re¬¬
gione: ubi non anticipent uigilias om̃s inimi¬
ci mei. Nunc cȩpi: hȩc est mutatio dexterȩ ex.¬
patiari i opibus dñ. Garriebat enimsus ta

Expanded text:
continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo a quo factus erat. Et hinc ergo transiliens transcendit. Videte transilientem, videte si remaneat alicubi quoutransiliens, quid dixit? Nunc coepi: cum excessissem et me. Nunc coepi. Hic jam nullum periculum est: nam et in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Modo me coepit mutare Excelsus; modo coepi aliquid, ubi securus sim, modo intravi aliquam aulam gaudiorum, ubi nullus timeatur inimicus, modo coepi esse in ea regione, ubi non anticipent vigilias omnes inimici mei: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Exspatiari in operibus Domini. Garriebat enim foris,