comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culos occidi feminas iuu̾e. Sic ⁊abulus
ne possit robur fidei p̾̃ualere interfestis
uirtutib uult uicia uin̾e fortesq ⁊ ui¬
riles minui sensus quib diuina sapi
innocentiamq ⁊ fidem nitit᷑ occid̾e ⁊ qd̃
lentiam. libidinem. iracundiam ⁊ hiis
similia que feminarum figura sunt.

Expanded text:
culos occidi, feminas vivere: sic diabolus, ne possit robur fidei praevalere, interfectis virtutibus, vult vitia vivere, fortesque et viriles animi sensus, quibus divina sapiminnocentiamque, et fidem nititur occidere; et quod flentiam, libidinem, iracundiam, et his similia, quae feminarum figura sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
edit pͥnceps egypti ⁊ necare cupis. Cuꝑit
aũ que carnis sunt uiu̾e ⁊ que ad mat̾i¬
am ꝑtinent corꝑalem. hec ñ solum uiu̾e
sed augeri ⁊ excoli. uult enim ut om̃s
ocłos. nemo requirat unde huc uen̾it
nemo patriam paradysum recordetur.
Cum gͦ uideris homines in uoluptatibꝰ
uitam ducẽ luxu fluitare ruiuis ⁊ im¬
pudiciis oꝑam dari scito qr in hiis rex
egypti masculos necat ⁊ iuuificat femi¬
nas. Si u̾o nnũ de mille ad deũ ruerti. o¬
culos sursum erig̾e. et̾na quere: odisse
delicias ⁊ luxuriam. amare etinentiã
istum qͣsi masculum cupit pharao neca-
re ꝑsequitur mille machinis oppugnat
odit. tales in egypto uiu̾e ñ sinit. Inde ẽ
qd in hoc mundo serui dei h̃tur ⁊tẽptui
expositi contumeliis. inde in eos o¬
dia ⁊ ꝑsecutiones concitantur

Expanded text:
necari cupit; cupit autem quae carnis sunt, vivere, et quae ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxu fluitare, conviviis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero unum de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, aeterna quaerere, odisse delicias et luxuriam, amare continentiam: istum quasi masculum necari cupit Pharao, persequitur, mille machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc mundo servi Dei habentur contemptui, expositi contumeliis; inde in eos odia et persecutiones concitantur
Abbreviated transcription (Latin):
bant mortuos suos uĩ¬
nonindial nona dies¬
uocabatur. qñ sepelie¬
bantur dei cultores ugi.¬
dieb exeqͥas celebra¬

Expanded text:
bus mortuos suos flenovendialis nona diesvocabatur, quando sepeliebantur. Dei cultores diebus exsequias celebra
Abbreviated transcription (Latin):
atq leges eius. At ille ñ bonam
inquit rem facis. stulto labore
consumeris tu ⁊popls iste qui
tecũ est. ultra uires tuas est negoci¬
um. solus illud ñ poteris sustin̾e.
sz audi u̾ba mea atqs ꝯsilia ⁊ erit

Expanded text:
et legem ejus. Et ille: Non bonam, inquit, rem facis: stulto labore consumeris et tu, et populus iste qui tecum est: ultra vires tuas est negotium, solus illud non poteris sustinere. Sed audi verba mea atque consilium, et erit
Abbreviated transcription (Latin):
tes in luto ⁊ latere nõ
consumit nec curis t̾¬
renis atterit. Si horsi
memoriam sensus nr̃
tunc sapientia carnis
que inmica est d̾o suc¬
cedit in regnũ. Alloqui¬
tur gentem suam .i. cor¬
poreas uoluptates ⁊ui
cioꝵ dutib ad concili¬
um uocatis delsberat
contra filios isrł qũo
circunueniant᷑ oppri¬
mantur. luto ⁊ latere
affligartur. mares ex¬
ponant. feminas alant
edificent ciuitates e¬
gypti ⁊ ciuitates mu¬
nitas. Nec putandũ est
diuinos libros egyp¬
tioꝵ gesta narrare ss̃
causa. S que scripta
sunt ad nr̃am dectri¬
nam scripta sunt. ut
qui hec audis si forte
baptiratus es ⁊ annu-¬
meratus initer filios
iscł ⁊suscepisti in te de¬
um regem. ⁊ post hec no-¬
lueris declinare. oꝑa
scł̃i agere actus terre
⁊ lutea explere ministe¬
ria. scias quia surrecit
in te rex alius qͥ nescit
iosepb rex egypti ipse
te cogit ad oꝑa sua ⁊ la¬
tetem oꝑari flutum.
Ip̃e suꝑpositis magist̾s
⁊ compulsorib ad oꝑa

Expanded text:
tes, in luto et latere non consumit, nec curis terrenis atterit. Si horum memoriam sensus nosttunc sapientia carnis, quae est inimica Deo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affligantur; mares exponant, feminas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine causa: sed quae scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt , ut qui haec audis, si forsitan baptizatus es et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et laterem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulsoribus, ad opera
Abbreviated transcription (Latin):
mus ymaginem t̾reni ne eo relicto fugia¬
mus ad eum qui p̃parauit regnum celoꝵ
relinqñtes ymaginem t̾reni ⁊ suscipienteᷤ
ymaginem celestis. Id̾o statuit magr̃os o¬
pum qui artes suas doceant. ⁊ nos artifi¬
ces malicie faciant. ⁊ qr młti sunt magr̃i

Expanded text:
mus imaginem terreni: ne eo relicto fugiamus ad eum qui praeparavit regnum coelorum, relinquentes imaginem terreni, et suscipientes imaginem coelestis. Ideo statuit magistros operum, qui artes suas doceant, et nos artifices malitiae faciant. Et quia sunt multi magistri
Abbreviated transcription (Latin):
cuittas solis. Deficit os cum mendaciũ lo¬
quit᷑ a i̾utate ⁊ ꝓbatõnib. Ille ab initio m̃¬
edificare. Os abyssi abyssus ꝑditionis eiu
se in angłm lucis In hiis eccupat mentes
que fc̃e sunt ut uideant dm̃ ꝓspicit tñ¬
sibi immin̾e bella ⁊ maturũ gentis sue

Expanded text:
civitas solis. Deficit os, cum mendacium loquitur a veritate et probationibus. Ille ab initio medificari: os abyssi, quia abyssus perditionis ejus se in angelum lucis. In his occupat mentes, quae factae sunt ut videant Deum. Prospicit tamen imminere sibi bella et maturum gentis su
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine capaces ñ dũ
sumꝰ. s pꝰ longa exerci
bi capaces efficimur.
na susciꝑe qd̃ prout
uult quisq saporem
redoit in ore. uñ fiat

Expanded text:
doctrinae capaces nondum sumus; sed post longa exercitbi capaces efficimur. na suscipere, quod prout vult quisque saporem reddit in ore. Unde Mat
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit qͦ humilio
fiant ad petendum
adiutorium. ⁊ ad nos¬
cendam dei gratiam.
plum colligat᷑ in re¬
positõe qͣntum suffici¬
at etiã salb̃o. sexta di¬
es hec uita in qua ñc
fecit d̾s hunc mundũ
In hac gͦ die tm̃ repon̾e
debemꝰ qͣntum suffici¬
at in ficturo. Si quid
etatis. recondas hoc t
in ficturo erit cibꝰ. Qui
enĩ adquirit hic .x. ta¬
lenta ibi accipiet .x ci¬

Expanded text:
ostendit quo humiliores fiant ad petendum adjutorium et ad noscendam Dei gratiam. plum colligatur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato. Sexta dies, haec vita in qua nunc fecit Deus hunc mundum; in hac ergo die tantum reponere debemis acquiras, si quid etatis recommendas, hoc tibi in futuro erit cibus. Qui enim acquirit hic decem talenta , ibi accipiet decem ci
Abbreviated transcription (Latin):
legis ⁊ ꝓpħaꝵ pͥus ignotos ad instructo¬
nem eccłie rcessit ut ip̃e sit panis in e¬
repleantur credentes ex gentib. uñ ascen¬
dent in montẽ bibent uinũ ingnento
ungnento ungent᷑. Sic gͦ ⁊petent̾ carneᷤ
ad uesꝑam accipimꝰ ⁊ panib mane re¬
plemur. qr nec pot̾amꝰ mane carnẽ ed̾e.
slõdum enĩ erat tempꝰ nec meridies
uix enĩ angłi edunt carnes meridie ⁊
illi fortassis ordini meridianũ tp̃c ⁊cedit̃¬
diuinitꝰ missa que transcurrit ꝑ uerta
ne alebat ꝑu̾ba diuinitꝰ missa. qͣi ꝑ
nalit̾ illis rcessa sinem erant hĩtura. Ma¬
nifestato aũ lumine fidei datur man¬
cendit qui ꝑ nubes euanglicas uniu̾¬
so orbe pluitur ñ iam murmuranti ⁊
tẽptanti synagoge s cdenti ⁊ sꝑanti ecc̃e.
frumentum uł miliũ uł aluid tale
in mortariolo pilo t̾itur ⁊ folliculis exn¬
itur sic corpus xp̃i ꝑ tribulatõem pas¬
sionis ⁊ pilo crutis mortalitate exutũ
uł miratcũ. Manna subtalitas celestis

Expanded text:
etarum prius ignotos ad instructionem Ecclesiae concessit, et ipse fit panis in Erepleantur credentes ex gentibus. Unde: Ascendent in montem, et bibent vinum, unguento ungentur. Sic ergo competenter carnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia nec poteramus mane carnem edere, nondum enim erat tempus; nec meridie, vix enim angeli edunt carnes meridie et illi fortassis ordini meridianum tempus conceditudivinitus missa, quae transcurrit per verba ne alebat per verba divinitus missa, quasi per naliter illis concessa finem erant habitura. Manifesto autem lumine fidei datur mancendit. Qui per nubes evangelicas universo orbe pluitur, non jam murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem frumentum, vel milium, vel aliud tale in mortariolo pilo teritur et folliculis exuitur, sic corpus Christi per tribulationem passionis et pilo crucis mortalitate exutum est. Vel minutum manna subtilitas coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝵ. Alia. lit̾. Uesꝑe manducabitis car¬
nes ⁊ mane replebimmni panib. Dicãt
iudei q̃ ꝯseqntia sit ut uesꝑe carnes sine
panib comedant. aut mane panes sine
pulmento: Quid in hoc diuini mun̾is.
qͥd temꝑam̃ti gr̃e celestis ostendit᷑. hoc est
in quo agnoscere dm̃ possunt qͥ carnes ĩ
uesꝑa sine panib comedũt ⁊ maiestatẽ
d̾i apparere dicut. Si rursũ panes sine car¬
nib comedant᷑ seruent sibi ista hũs qui
adquiescentes in coturnicib putant ag¬
nosti deũ. Nos ã quib in fine ⁊ ad nesꝑã
mũdi ũbum est caro fcm̃. In illa tm̃ car
ne agnosci dñis dm̃ qͣm suscepit ex uir¬
gine. Has enĩ uerbi dei carnes neq ma-
Mane inquit replebimini panib. Nlob̾¬

Expanded text:
etc. Alia littera: Vespere manducabitis carnes, et mane replebimini panibus. Dicant Judaei quae consequentia sit, ut vespere carnes sine panibus comedant, aut mane panes sine pulmento? quid in hoc divini muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus putant agnosci Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam mundi Verbum est caro factum, in illa tane agnoscimus Dominum, quam suscepit ex virgine. Istas enim verbi Dei carnes, neque ma: Sed mane, inquit, replebimini panibus. Pan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ remissio peccatorum¬
dño peccan̾at ⁊ malũ
coram eo fecerat cogno
rursumq leticiam sa¬
illius pͥncipali ne ittͣ
laberetur confirmatus
cum pͥma fider confessio
remissione pecõrum ⁊
det ⁊ pacis In symbolo
mur nos credere scãm
eccł̃iam. remissionem
pccõrum ⁊ carnus resur¬
uniu̾ salis synodus
Confiteor unum baptis¬
ma in remissionem pec¬
catorum. spero resurre-¬
ctionem mortuorum
et uitam futuri secħ̃.¬

Expanded text:
 est peccatorumDomino peccaverat, et malum coram eo fecerat, cognorursumque laetitiam saillius principali, ne ultra labi posset, confortatus cum prima fidei confessio remissione peccatorum, et Denique in symbolo mur nos credere sanctam Ecclesiam, remissionem peccatorum, carnis resuruniversalis synodus Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum; spero resurrectionem mortuorum, et vitam futuri s
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo indebant si clau¬
si erant ccł̃i: S dcm̃ est
ut intelligamꝰ eos ccu¬
los aꝑtos fuisse post¬
qͣm de frustu comede¬
runt quib se nudos
uidebant ⁊ displicebãt
simplicitas displicet.
Cum quis enim cecid̃it
ab intima luce u̾itatis
nichil est unde suꝑbia
placere uelit nisi frau¬
dulentis simulatõib.
hinc enim ypochrisis
nascit᷑ in qua sbi mul¬
tum uident᷑ ⁊cordati
qui deciꝑe potuerunt
quem uolueruntꝰ.

Expanded text:
o videbant si clausi erant oculi? Sed dictum est ut intelligamus eos oculos apertos fuisse, postquam de fructu comederunt, quibus se nudos videbant, et displicebant: simplicitas displicet. Cum quis enim ceciderit ab intima luce veritatis, nihil est unde superbia placere velit, nisi fraudulentis simulationibus. Hinc enim hypocricis nascitur, in qua multum videntur cordati, qui decipere potuerunt quem voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatõe uincimur. con¬
subuert̾e nequiu̾it:
saltem in hoc qd̃ fidem
am suaserit uictore se
głetur. Si aũ ꝑ inobedi¬
entie ⁊temptũ seduxe¬
rit in utroq iuctor exi¬
stat.

Expanded text:
tatione vincimur, consubvertere nequiverit, saltem in hoc quod fidem am suaserit, victorem se glorietur: si autem per inobedientiae contemptum seduxerit, in utroque victor existat.
Abbreviated transcription (Latin):
sertionib mechatur s fidei purttatẽ
ne in malum currant. uisus. neullictta
⁊cupiscat. Gustus: ut ad glam dei man
ant tircuncisa sunt. Si ittra p̃scriptam
legem: luxuriant incircunciss¬

Expanded text:
sertionibus, moechatur, sed fidei puritatem ne in malum currant: visus, ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei mandant, circumcisa sunt. Si ultra praescriptam legem luxurient, incircumcis
Abbreviated transcription (Latin):
hicet ⁊ post hanc uitã
in illud tab̾naculũ
qd imitaris introducet.
te. uasa tabernaculi
single ꝑsone angłoꝵ¬

Expanded text:
et post hanc vitam in illud tabernaculum, quod imitaris, introducat.  Vasa tabernaculi, singulae personae ang
Abbreviated transcription (Latin):
samur ⁊tra dĩn mur¬
muramꝰ. S hec pͥmo
ignostunt᷑. in ꝑsisten¬
tes grauiter uindicat᷑
qr mttent᷑ in eos ser¬
pentes .i. ĩmundis ⁊
utneficis sp̃itib tra¬
dettur qui occultis
morsib penetralia
cordis depascantir.

Expanded text:
samur, contra Deum murmuramus. Sed haec primo ignoscuntur, in persistentes graviter vindicantur, quia mittentur in eos serpentes, id est, immundis et veneficis spiritibus tradentur, qui occultis morsibus penetralia cordis depascantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tos ⁊ carnes egypti qͥ
egyptioꝵ carnes uidet
⁊ piscib datas ⁊ uola¬
tilib. Murmurat ad¬
u̾sus moysen ĩmo diu
⁊ fortassis tercio. s si ñ
desinant s ꝑsistãt au¬
di qͥd sequit. In libro
nũoꝵ refertur t idem
apłs retexit dicens. sle¬
q murmurau̾itis sic̃

Expanded text:
ypti, qui Aegyptiorum carnes videt et piscibus datas et volatilibus! Murmurat adversus Mosen, imo Deum; et fortassis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur, in libro Numerorum refertur , et idem Apostolus retexit dicens : Neque murmuraveritis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est que est corpꝰ eiꝰ. qr int̾ tot adu̾sa libera stat. Calami qui
de hastili ꝓcedunt p̾dicatores sunt qͥ dulcem sonũ mundo
⁊ predicatio nec adu̾sitate tardatur nec ꝓsꝑitate eleuatur. in
ter adu̾sa fortis. int̾ ꝓspera humilis. nec timoris ht angulũ
tem illa uirens patria sequrt᷑ que animab scĩs .i. forib uer¬

Expanded text:
ejus est, quia inter tot adversa, libera stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo m actio, nec adversitate tardatur, nec prosperitate elevatur; quae inter adversa fortis, inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, tem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
Iosepħꝰ dicit xii. panes ex simila fieri sĩ.¬
gulos ex duab decimis. qui salbo suꝑ
mensam sex hinie ⁊ sex inde ponebantur
suꝑ quemiq patena aurea cũ pugillo
thuris. ⁊ sic seruabant᷑ usq ad aliud sab¬
batum quo thus cremabatur. panes n̾o
sac̃dotes comedebãt calidos cũ thure repo

Expanded text:
osephus dicit duodecim panes ex simila fieri, singulos ex duabus decimis, qui Sabbato super mensam sex hinc et sex inde ponebantur: super quemque patena aurea cum pugillo thuris, et sic servabantur usque ad aliud Sabbatum, in quo thus cremabatur; panes vero sacerdotes comedebant calidos cum thure repo
Abbreviated transcription (Latin):
uidam. ⁊ dixit ei. Non inueni eam. s ⁊ homines leci illius di¬
xerunt mͥ nunqͣm ibi sedisse scortum. Ait iudas. habeat sibi.

Expanded text:
udam et dixit ei non inveni eam sed et homines loci illius dixerunt mihi numquam ibi sedisse scortum ait Iudas habeat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc fc̃o uide nõ iusticie cer¬
nitur sinceritas: s ꝓmissi fide¬
litas. si enim seruaret iustici¬
am seruando castitatem. ñ inrtͦ¬
isset ut opinabat᷑ ad m̾etricem.

Expanded text:
In hoc facto Judae non justitiae cernitur sinceritas, sed promissionis fidelitas. Si enim servaret justitiam servando castitatem, non introisset, ut opinabatur, ad meretricem;
Abbreviated transcription (Latin):
Quam cum uusdisset iudas suspicatꝰ est
meretricem eẽ. Oꝑuerat enim uultum su¬
um ne agnosceretur. ingrediensq ad eam
art. Simitte me ut toeam tecum. Nlescie-¬
bat enim qued nurus sua ẽẽt. Qua redente qͥd mͥ dabis ut
fruaris ꝯcubitu meo. Dixit. Mtitam tͥ beclum de gregib. Rur

Expanded text:
quam cum vidisset Iudas suspicatus est esse meretricem operuerat enim vultum suum ne cognosceretur ingrediensque ad eam ait: Dimitte me, ut coeam tecum: nesciebat enim quod nurus sua esset. Qua respondente: Quid mihi dabis ut fruaris concubitu meo? dixit: Mittam tibi haedum de gregibus. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
tores scl̃i colũt ext̾iora
qͣnto int̾iora sua in¬
tulta relinquunt.
curis ext̃iorib spargi
refugiunt simplices
bitant enĩ intab̾na¬
culis qui se intra m̃¬
tis serreta ⁊stringãt

Expanded text:
tanto colunt exteriora quanto interiora sua inculta relinquunt. curis exterioribus spargi refugiunt simplices,bitat enim in tabernaculis, qui se intra mentis secreta constringit
Abbreviated transcription (Latin):
.i. celestia u̾ba que nob̾ leta sunt. illi
infelices suspirant ⁊̃ manna sicut pa¬
tres eoꝵ ñ merent᷑ acciꝑe. siõ enĩ possũt
manducare qd̃ est minutũ sicut sem̃
coriandri ⁊ candidũ sicut pruina su-¬
ch̃ enĩ in u̾bo d̃i mimitũ subtile ⁊ spi¬
rituale sentiunt. s totũ pingue ⁊ crassũ.
Incrassatũ est enim cor ppłi huiꝰ. Interp̃¬
tatio qͦ nominis huiꝰ hoc sonat. Manna
enim enĩ intp̃r quid est hoc Ip̃a uis no-¬
minis ad discendũ inuitat. ut cũ au¬
dis legem der recitari. inquiras semꝑ ⁊
cas doctorib. quid est hoc: Tu gͦ si ius mã¬
ducare manna ⁊ suscipe ũbum d̾i scito
minutũ ẽẽ ⁊ ualde subtile sicut semen
coriandri. ht enĩ aliquid oleris quo nu¬
tͥre ⁊ retreare possit infirmos. Infirmus
enim holus manducat. ht etiam aliqͥd
rigoris. ⁊ ideo ut pruina. candoris autẽ ⁊
dulcedinis płimum. Quid est candidiꝰ
splendidiꝰ eruditõe duuina: Quid dulciꝰ

Expanded text:
 coelestia verba quae nobis laeta sunt. Illi infelices suspirant etiam manna sicut patres eorum, et non merentur accipere; non enim possunt manducare quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, subtile et spirituale sentiunt, sed totum pingue et crassum. Incrassatum est enim cor populi hujus. Interpretatio quoque nominis hujus hoc sonat. Manna enim interpretatur Quid est hoc? Ipsa vis nominis ad discendum invitat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper et dicas doctoribus, Quid est hoc? Tu ergo si vis manducare manna, et suscipere verbum Dei, scito minutum esse et valde subtile, sicut semen coriandri: habet enim aliquid oleris quo nutrire et recreare possit infirmos. Infirmus enim olus manducat . Habet enim aliquid et rigoris, et ideo ut pruina; candoris autem et dulcedinis plurimum. Quid est candidius, splendidius eruditione divina? quid dulcius,
Abbreviated transcription (Latin):
let ꝑ recapitulatõem narrat᷑ reuersns
lecum ꝑuenisset qui de lenticula meins¬
phꝰ ⁊ pͥnceps militie qui sbi memorati
sunt etiam hic memorant᷑. mouet autẽ¬
lud fuisse fr̃m. deinde ysaac suscepit feli

Expanded text:
let, per recapitulationem narrator ad ea reversus locum pervenisset, qui de lenticula commemophus et princeps militiae qui ibi commemorati sunt, etiam hic commemorantur, utrlud fuisse factum: deinde Isaac suscepit filio
Abbreviated transcription (Latin):
ascendant ad dñm ⁊
statim subiungit᷑ qd̾
solus moyses ascendat
ubi moralit̾ instruim᷑
uires nr̃as ꝑpend̾e nec
ultra posse nr̃m arcem
ꝯtempłonis atting̾e s
ꝙͣtum diuina clem̃itia
uocat ⁊ regła scriptẽ ꝓ
uocat.

Expanded text:
ascendant ad Dominum. Et statim subjungitur quod solus Moyses ascendat Ubi moraliter instruimur vires nostras perpendere, nec ultra posse nostrum arcem contemplationis attingere, sed quantum divina clementia vocat, et regula Scripturae vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
lum ⁊ꝓlucit lacrimam. punge cor ⁊ ꝓdu¬
cit sensum. Puto gͦ qd̾ moyses ad egyptum
ueniens ⁊uirgam ferens qua castigat ⁊
u̾berat egyptum .x. plagis. lex dei sit que
gi corripiat ⁊emendet. uirga qua hec gerũ-¬
tur ⁊ egyptiis subigit᷑ ⁊ pharao suꝑatur
crux xp̃i est ꝑ quam mundꝰ suꝑatur ⁊ pͥn¬
ceps mundi suꝑat᷑ .i. diabolus cum pͥncipi¬
b ⁊ potestatib. uirga ꝓiecta fit draco ł ser¬
pens ⁊ deuorat egyptioꝵ magoꝵ serpentes.
serpens u̾o ꝓ sapientia uł pridentia poni
debatur qͣm moyses .i. lex continet scd̾m¬
t̾ram ꝓtecta est .i. ad fidem hominũ uenit
conu̾sa est in sap̃iam.⁊ in tantam que om
deuoraret. Intuere enim qũo stultam fecit
d̾s sapĩam huiꝰ mundi postqͣm manifesta¬

Expanded text:
lum, et producit lacrymam; punge cor, et producit sensum. Puto ergo quod Moses ad Aegyptum veniens, et virgam ferens, qua castigat et verberat Aegyptum decem plagis, lex Dei sit, quagi, corripiat et emendet. Virga qua haec geruntur, et Aegyptus subigitur, et Pharao superatur, crux Christi est, per quam mundus et princeps mundi superatur, id est diabolus, cum principibus et potestatibus. Virga projecta fit draco vel serpens, et devorat Aegyptiorum magorum serpentes. Serpens vero pro sapientia vel prudentia poni debatur, quam Moses, id est lex, continet terram projecta est, id est ad fidem hominum venit, conversa est in sapientiam, et in tantam quae omus mundi, devoraret. Intuere enim quomodo stultam Deus fecit sapientiam hujus mundi, postquam manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
tota m̃te desid̾abat ⁊ in¬
colatũ egipti detestabat᷑.
ut qͣndiu sumꝰ in hoc
ibi requiesc̾e optemꝰ qd̾
bñ fit si nu̾m annoꝵ
pletis ⁊ mortũ est. Nos qͦ
studeamꝰ ꝑ decalogi ob¬
seruantiã ad et̾nam b̃i¬
tudinem qm centena¬

Expanded text:
tota mente desiderabat, incolatumque Aegypti detestabatur, ut quamdiu simus in hoc ibi requiescere optemus: quod bene fit, si numerum annorum pletis mortuus est: nos quoque studeamus per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem quam centena
Abbreviated transcription (Latin):
Ang̃. Adduxit ea ⁊ c̃.
Non situt uenatores ł
aucupes. nec iussioniᷤ
uox de nube fc̃a est. qͣm
rõnales anime intel¬
lig̾e solent. hanc enim
naturalit̾ ñ intelligt

Expanded text:
 Adduxit ea, » etc. Non sicut venatores, vel aucupes; nec jussionis vox de nube facta est, quam rationales animae intelligere solent; hanc enim naturaliter non intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uug̃. Querit᷑ utrum talia m̃dacia appro
mĩa ignoscebat mñdacio. an etiã m̃daciũ
dignũ p̃mio iudicabat d̾s incercum ẽ
Aliud enĩ faciebant obstetrices uiuificã
ñ ad laudem s ad ueniam ꝑtinere neq
hinc auctoritas mentiendi data est eis
m̃dacium. Quoꝵdam eiũ uita longe infĩ

Expanded text:
uaeri solet, utrum talia mendacia adprobpro misericordia ignoscebat mendacio an et ipsum mendacium dignum praemio iudicabat, incertum est. aliud enim faciebant obstetrices uiuificandd potuit non ad laudem, sed ad ueniam pertinere. neque hinc auctoritatem ad mentiendum essmendacium. quorundam enim uita longe inferi
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitoꝵ interfectio. hic omniũ pdi¬
tio u̾doloꝵ que pͥmitus fc̃a in primĩs a¬
mabant Ibi rex potentiam dei ꝓbauit ⁊
sensit ⁊ timuit. ⁊ ppłm dei liberum di
misit. hic quoq hec omĩa fecit ⁊ etiam
credidit. Idem Ibi ppłs dei nõ est ad serui¬
tutem retractus nec hic postea ad ydolo¬
triam coactus Ibi egyptioꝵ uasa p̃ciose¬
hebreis tradita sunt. hic eccłie xp̃ianoꝵ
hebreos ꝑseqñtib maris utuit int̾itus.¬
llos quos ꝑegrinantes ꝑsecutio gentile¬
um manet donec mare tubrum⁊ ignẽ¬
iudiciĩ xp̃o duce ⁊ indice transeam. Qui

Expanded text:
mogenitorum interfectio: hic omnium perditio idolorum, quae primitus facta in primimabant. Ibi rex potentiam Dei probavit, et sensit, et timuit, et populum Dei liberum dimisit: hic quoque haec omnia fecit, et etiam credidit. Ibi populus Dei non est ad servitutem retractus, nec hic postea ad idololatriam coactus. Ibi Aegyptiorum vasHebraeis tradita sunt: hic Ecclesiae ChristHebraeos persequentibus maris irruit interitusoque peregrinantes persecutio gentilium manet, donec mare Rubrum, judicii, Christo duce et judice transeamus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
erit egyptus. Reuocaueruntꝙ moysen ⁊ aaron ad pharaonem.
Quu dirit eis Ite sacrificate dño deo ũo. Qumam sunt qͥ ftiui
sunt: Ait moyses. Cum paruuilis nris ⁊ senib ꝑgemus cũ filns
⁊fiuab. cum ouib ⁊ armentis. est enim sollempnitas cdisi cli

Expanded text:
averuntque Mosen et Aaron ad Pharaonem qui dixit eis ite sacrificate Domino Deo vestro quinam sunt qui ituri sunt ait Moses cum parvulis nostris et senibus pergemus cum filiis et filiabus cum ovibus et armentis est enim sollemnitas Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Puto ꝑ hoc genus pla
se ⁊ discordantis hũam
generis inconstantiã
ꝯfutari. I ocusta enĩ¬
cum regem nõ habeat
scd̾m scriptura m ordi¬
natum cducit exertitũ.¬
homines uero cum fõ¬
nales fci sint neq se
regere ordinate potu¬
erunt. neq dei regen¬
tis patienten modera¬
mina pertulerunt¬

Expanded text:
puto per hoc genus plagse disgeneris inconstantiam confutari. Locusta enicum regem non habeat, secundum Scripturam, ordnatum ducit exercituhomines vero, cum rationales facti sunt, neque se regere ordinate poturunt, neque Dei regentis patienter moderaina pertulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
decernenti ditis turbinib t̾ribile ful¬
quid faceret tantus ultor nisi patiens
eẽt qͣmqͣm intra sex menses tres int̾fe¬
sti sunt imꝑatores. anreliauꝰ tacitus ⁊
florianꝰ Ibi decima ⁊ ultima plaga prt¬

Expanded text:
decernente, diris turbinibus terribile fulquid faceret tantus ultor, nisi patiens esset; quanquam intra sex menses tres intsunt imperatores, Aurelianus, Tacitus et Florianus. Ibi decima et ultima plaga, pr
Abbreviated transcription (Latin):
falsum testimoniũ
ñ dices. Octana plaga
lecusta animal .s. ten¬
testis nocet mordendo
⁊ ꝯsumit mentiendo.

Expanded text:
Falsum testimonium n dices. Octava plaga est locusta , animal dentenisi nocere mordendo consumere mentiendo?
Abbreviated transcription (Latin):
dragoras qs¬
lit. Dixitq
rachel. Da mͥ
ꝑtẽ de man¬
dragoris fi¬
lii tui. Illa re¬
dit. Parum¬
ne tͥ uidetur
qd̾ preripu¬
eris maritũ
mͥ. nisi etiã
mandrago¬
ras filii mei¬
illa. Dormiat tecum
hac nocte ꝓmandragoris filii
tui. Redeuntiq: ad uesꝑam de
agro iacob egressa est in occur¬

Expanded text:
dragoras qulit dixitque Rahel da mihi partem de mandragoris filii tui illa respondit parumne tibi videtur quod praeripueris maritum mihi nisi etiam mandragoras filii ml dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui redeuntique ad vesperam de agro Iacob egressa est in occur
Abbreviated transcription (Latin):
mascłm annicłm erit nobis. Potuit enĩ
la thura neutro gn̾e. Oiuis aũ masculus
mascula si diceret᷑ eẽt absudiꝰ. Pecus u̾o
si poneret᷑ eriam aliud intellig̾etur nec
tur post dicit ab agnis ⁊ hedis accipietis

Expanded text:
masculum, anniculum erit vobis. Potuit enim la thura, genere neutro: ovis autem masculus mascula si diceretur, esset absurdius. Pecus vero si poneretur, etiam aliud intelligeretur; necde ove loquatur, post dicit, ab agnis et haedis accipietis
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Idem. Et qd̾ dcm̃ est ñ occides. nõ pu¬
tandum est fieri contra hoc p̃ceptum qd̃
lex occidit uł occidi aliquem deus iubet
Ille enĩ facit qͥ ubet qd̃ ministrũ negare

Expanded text:
gi. Et quod dictum est: non occides, non putandum est fieri contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occidi aliquem deus iubet. ille enim facit qui iubet, quando ministerium negare
Abbreviated transcription (Latin):
uir deo familiaris sa¬
pientissimꝰ nõ erubes¬
scens a minori ⁊ gen¬
tili doceri formam do¬
storib p̃buit ne a qui¬
blibet erubescant eru¬
ue referebant suꝑ mo-¬
sermo qd̾ latini inter¬
p̃tati sunt ad moysẽ.
illa sane locutione ip̃a
qua dcĩn est suꝑ moy¬
sen uelut honus sig̃ta¬
catur et impositum
u̾bum autem graue

Expanded text:
ir Deo familiaris, sapientissimus, non crubescens a minori et gentili doceri, formam doctoribus praebuit, ne a quibuslibet erubescant eruue referebant super Mo, quod latini interpretati sunt: ad Moysen. illa sane locutione ipsa qua dictum est: super Moysen, uelut onus ei significaretur inpositum. uerbum autem graue
Abbreviated transcription (Latin):
te dñm ut desinant tonitrua
dei ⁊ grando ut dimittã uos. ⁊
neqͣqͣm ultra hic maneatis. ait
moyses. Cũ eg̾ssus fu̾o de urbe:
extendam palmas meas ad do¬
minũ ⁊ cessabunt conitrua et
grando non erit ut scias qr cdiũi
est terra. Noui ast qd̃ ⁊ tu ⁊ serui
tui necdum timetis dñm deũ.
Linum gͦ ⁊ ordeum lesum est eo
ail ⁊ far non sunt lesa qr seroti¬

Expanded text:
te Dominum, ut desinant tonitrua Dei, et grando: ut dimittam vos, et nequaquam hic ultra maneatis. Ait Moses: Cum egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit: ut scias quia Domini est terra: novi autem, quod et tu, et servi tui, necdum timeatis Dominum Deum. Linum ergo et hordeum laesum est, eoautem et far non sunt laesa, quia seroti
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis. qͣnta ante nunꝙͣ
apparuit in uniu̾sa terra egypti
ex quo gens illa ⁊dita est ⁊ peus¬
sit grando momni t̾ra egopti cũ¬
cta que fuerunt in agris ab hõĩs
usq ad iumentũ cunctã herbam
agͥ penssit guindo ⁊ omne lignũ
regionis ꝯfregit tm̃ in t̾ra gessen

Expanded text:
magnitudinis, quanta ante numquam apparuit in universa terra Aegypti ex quo gens illa condita est. Et percussit grando in omni terra Aegypti cuncta quae fuerunt in agris, ab homine usque ad jumentum, cunctamque herbam agri percussit grando, et omne lignum regionis confregit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶. Oix. Et dñs dedit
tum diuine correstõis¬
ñ cum silentio u̾berat
s dat uoces ⁊ doctrinã
celitus mittit ꝑ qͣm
possit mundꝰ castigatꝰ¬
culpam suam agnos

Expanded text:
o. Et Dominus dedit m divinae correctin cum silentio verberat, sed dat voces, et doctrinam coelitus mittit, per possit mundus castigculpam suam agnos
Abbreviated transcription (Latin):
cere. dat grandinem¬
ꝑ qͣm tenera uastant᷑
adhuc nascentia ni¬
ens ẽẽ spinas ⁊ tribuloᷤᷤ
quos debebat depasci de
hunc ignem incenti¬
ua uoluptatis. ⁊ libi¬
dinem suꝑt diuis consumuntur

Expanded text:
cere. Dat grandinemquam tenera vastantur adhuc nascentia viens esse spinas et tribulos quos debebat depasci, dehunc ignem incentiva voluptatis et libidinis consumuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qr omp̃s ds ⁊ blandus iustis ⁊ t̾ribils
apparebit iniustis. hos aduidicium ue¬
niens ꝑlenttatis mansnetudinem mul¬
cet illos ꝑ iusticie distriationem terret.
Altter columpnia nubis in heremo ppłm
p̃ibat ⁊ splendore ignis ñ in die s ĩ nocte
ducatũ seqñtib p̾stans de iusticia sua
ꝯfidentib nlła luce claruit. ꝑcc̃oꝵ u̾o te¬
nebras agnoscentib igne sui amoris in¬

Expanded text:
Deus et blandus justis, et terribilis apparebit impiis. Hos ad judicium veniens, per lenitatis mansuetudinem mulcet, illos per justitiae districtionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocte ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero tenebras agnoscentib
Abbreviated transcription (Latin):
rent uniu̾se t̾re egyp¬
ti. Dixit qͦ rex ad ioseph. Ego sum pharao.
absq imꝑio tuo ñ mouebit quisqͣm ma¬
num aut pedem in om̃ĩ terra egypti. uer-

Expanded text:
rent universe terre Egypti. Dixit quoque Rex ad Joseph. Ego sum Pharao. Absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem: in omni terra Egypti. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ym ⁊abel de una ma-¬
tre geniti figura sũt
oĩm hominũ qui de
radice poc̾i in hanc ni-¬
tam ꝓpagant᷑ ⁊ aliit̃¬
renam ciuitatẽ ⁊ mor¬
tiferas delicias sunt
amaturi. ⁊ qͣntũ in se
est ambitõne posses¬
suri. quos sig̃cat cha¬
ym qui int̾pr possessõ.
alii futurã ciuitatem
tionis miseriis luge¬
tes ad futurã głiam
toto desid̾io transituri
quos sig̾cat abel qͥ int̾¬
pretat᷑ luctꝰ ⁊ est post̾i¬
ale est s qd̃ animale.
cumbens. Abel uͦ pa-
stor ouiũ simplicitatẽ
.s. ⁊ ĩnocentiã diligẽs.

Expanded text:
 Abel de una matre geniti, figura sunt omnium hominum qui de radice peccati in hanc vitam propagantur; et alii terrenam civitatem et mortiferas delicias sunt amaturi, et quantum in se est ambitione possessuri; quos significat Cain, qui interpretatur possessio. Alii futuram civitatem tionis miseriis lugentes, ad futuram gloriam toto desiderio transituri, quos significat Abel, qui interpretatur luctus, et est posteriituale est, sed quod animale. cumbens; Abel vero « pastor ovium, » simplicitatem scilicet et innocentiam diligens.
Abbreviated transcription (Latin):
inde insolrie ⁊ maiores pluuie funderent᷑
Catharacte u̾o ꝓpͥe sunt ostia nili. s abusi¬
ue pro omnib fenestris ponuntun.¬
R De archa solet queri utrum tama

Expanded text:
inde insolitae et majores pluviae funderentur. Cataractae vero proprie sunt ostia Nili, sed abusive pro omnibus fenestris ponuntur. De arca solet quaeri utrum ta
Abbreviated transcription (Latin):
nult ultra uineã suã in humili deiectos hr̃e
fructꝰ. s palmites sursũ duci. in alto locari
traduces fieri. ⁊ traduces ñ in humilib ar¬
borib s in excelsis ⁊ in altissimis cedris dei
eoꝵ nr̃i palmites diffundant᷑ ⁊ ip̃is innexi
traduces efficiam᷑ caritatis adiniutem iñ¬
slam omis arbor que ñ facii. fri .bo. excidet᷑

Expanded text:
ultra vult vineam suam in humili dejectos habere fructus, sed palmites sursum duci, in alto locari, traduces fieri: et traduces non in humilibus arboribus, sed in excelsis et in altissimis cedris Deis eorum nostri palmites diffundantur, et ipsis innexi traduces efficiamur charitatis ad invicem Nam omnis arbor quae non faci
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. Cum oꝑatus. su. ter ⁊ c̃. Ad uocem
nõ intellectum sit relatio. quia aliter
terra aliter supra accipit᷑. Ibi ꝓ eccłia.
hic ꝓ oꝑatione terrena quam adhuc
iudens exercet .i. carnalis circuncisio. pas¬
cha. sabbatum. ⁊ similia. que habent cccul¬
tam uirtutem intelligende gr̃e dei. s si
dant iudeis fruaum nolentib transire

Expanded text:
 Cum operatus, » etc. Ad vocem, non ad intellectum fit relatio, quia aliter hic terra, aliter supra accipitur: ibi pro Ecclesia, hic pro operatione terrena quam adhuc Judaeus exercet; id est carnalis circumcisio, pascha, sabbatum, et similia quae habent occultam virtutem intelligendae gratiae Dei, sed non dant Judaeis fructum nolenti
Abbreviated transcription (Latin):
am obseruatõem ieiunoꝵ quadragesi mã
nocat. Uñ in hebreo de niniurtis scriptum
penitentiũ intelligant᷑ in ieũmiis sua fle¬
post resurrectõem fecit dñs cum discipulis
rasse credendi sunt qͥ dixerunt triduũ ⁊ ni
num miracłm fuit ꝯsonuisse firmantur

Expanded text:
am observationem jejuniorum Quadragesimam vocat. Unde et apud Jonam de Ninivitis scriptum poenitentium, intelligantur in jejuniis sua flepost resurrectionem fuit Dominus cum discipulis rasse credendi sunt qui dixerunt: « Triduum, enum miraculum fuit, consonuisse firmantur
Abbreviated transcription (Latin):
B. Om̃s .co. a. ⁊ ĩ. Que dixerat diligentiꝰ
inculcat ut sedulo lectorem adinoneat
neminem int̾ doctores u̾itatis colũpnas .s.
acti celestis posse ⁊putari qͥ ñ instar eris ĩĩ¬
cibilẽ int̾ adu̾sa patĩam hr̃e didic̾it nͥ se se
celestium obseruantia ⁊ annũtiatione
u̾borum uelut argenti laminis undiq
muniendo exornau̾it ins se om̃i subiectõ¬
ne p̃ceptis diuinis qͣi argenteo capiti suꝑ¬
posu̾it ⁊ timore d̾i uelut enea basi stabilierit.

Expanded text:
 Omnes columnae, etc. Quae dixerat, diligentius inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas scilicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, nisi sese coelestium observantia et annuntiatione verborum, velut argenti laminis undique muniendo exornaverit, nisi se omni subjectione praeceptis divinis, quasi argenteo capiti, supposuerit, et timore Dei velut aenea basi stabilierit.
Abbreviated transcription (Latin):
In qͥuinta q̾ cum extingunt᷑ pecora dẽ
fecisse nͥbum hoc. In sexta u̾o moyses asꝑ¬
git fauillam ⁊ fiunt ulcera ⁊ uesice in
septima eleuat manũ in celum ⁊ fiunt
tum ⁊ adoucit locustas.S ⁊ in nona ex¬
tendit manũ in celum ⁊ fiunt tenebre.
⁊ caligo. In decima uͭ finis ⁊ ꝑfectio tociꝰ
oꝑis ministrat᷑ a dño sic enim d̾r. ⁊ dũs¬

Expanded text:
In quinta quoque cum exstinguuntur pecora, dicitur fecisse verbum hoc. In sexta vero Moses aspergit favillam, et fiunt ulcera et vesicae. In septima elevat manum in coelum et fiuntum, et adducit locustas. Sed et in nona extendit manum in coelum, et fiunt tenebrae et caligo. In decima vero finis et perfectio totius operis ministratur a Domino. Sicut enim dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
cisti nos exi¬
reficiat.
re de egypto ut occideres nos ⁊
liberos nr̃os ac iumenta siti.
Clamauit autẽ moyses ad do-¬
minũ dicens. Quid faciam po¬
pulo huic: adhuc pusillum ⁊
lapidabit me. ait autẽ dñs ad

Expanded text:
Cur nos exire fecisti de Aegypto, ut occideres nos, et filios nostros, ac jumenta siti? Clamavit autem Moyses ad Dominum, dicens: Quid faciam populo huic? adhuc pusillum, et lapidabunt me. Ait Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis ministris eiꝰ locutꝰq est ad
eos Num inuenire poterimꝰ t
ostendit tͥ d̃s omĩa que locu¬
tꝰ es numqͥd sapientiorẽ ⁊ ⁊si¬
milem tui inuenire potero: Tu
anulum de manu sua ⁊ dedit
in mianu eiꝰ uestiuitq eũ st̃o-¬
la byssina. ⁊ collo torquem au

Expanded text:
tis ministris eius locutusque est ad eos num invenire poterimus tostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero tu anulum de manu sua: et dedit eum in manu ejus: vestivitque eum stola byssina: et collo torquem au
Abbreviated transcription (Latin):
danqͣm potior inferi¬
orem. ⁊ dixit. hoc nũt
de carne pp̃ temꝑan-¬
tutes ad infiorem
quam prudentia rõ¬
nalis regit. unde hec

Expanded text:
vir, tanquam potior inferiorem, et dixit: Hoc nunc de carne, propter temperanvirtutes ad inferiorem quam prudentia rationalis regit, doc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ caritatem bona im¬
pendũt. Item qr caritas
pariens est benigna est
amatis in longitudi
uicem uirtutib qͣntũ
diligere frẽm tantũ ⁊¬

Expanded text:
charitatem bona impendunt. Item, quia charitas patiens est, benigna est.amatis in longitudinvicem virtutibus, quantum diligere fratrem, tantum e
Abbreviated transcription (Latin):
ccl̃m opininionem popłi lequit᷑ scrip¬
eura qsd̃ putabant moysen ore ad os loqͥ
tum deo cum ꝑ subiectam creabiram.i

Expanded text:
m opinionem populi loquitur Scriptura, qui putabat Moysen ore ad os loqui cum Deo, cum per subjectam creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
iethro patrem suum dixit ad eas. Cur uelociꝰ
uenistis solito: sederunt. uir egypti liberauit
nos demanu pastoꝵ. insuꝑ ⁊hausit aqͣm no¬
biscum. potũq dedit ouib at ille ubi est inquit: Quare dimisi-¬
stis hominem: uocate eum ut comedat panem. Iurauit moyses

Expanded text:
ur velocius venistis solito responderunt vir aegyptius liberavit nos de manu pastorum insuper et hausit aquam nobiscum potumque dedit ovibus at ille ubi est inquit quare dimisistis hominem vocate eum ut comedat panem iuravit ergo Mos
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ alia ex alus asserentes in crassas ⁊¬
palpabiles ertorũ tenebras deuoluti sũt.¬
Otrab. ꝑ tenebras insipientia eoꝵ ostẽ¬
ditur qui affligebantur ⁊ ignoratant ad
quem finem eoꝵ pene deuenrrent uñ ⁊ ul̾¬
ꝑtenebras archanũ diuini iudicũ sig̾̃cat᷑
Orecus ht. preter oues t boues relinqͥte.¬
⁊ est inusitata locutio. nisi post distinctio¬
nẽ inferat᷑ relinqͥte ⁊ subandiat᷑ ista ut sit¬
sensus. Ite pret̾ oues tboues ⁊ relinqͥte ista
solet enim talis eclypsis fieri crebro in lo-¬
R̾ Nonũ preceptũ. Non rcupisces recorẽ

Expanded text:
tes, et alia ex aliis asserentes, in crassas palpabiles errorum tenebras devoluti sur tenebras insipientia eoruditur, qui affligebantur et ignorabant ad quem finem eorum poenae devenirenttenebras arcanum divini judicii significatur, Graecus habet, praeter oves et boves relinq est inusitata locutio, nisi post distinctionem inseratur, relinquite; et subaudiatusensus: Ite praeter oves et boves, et relinquite ista. Solet enim talis eclipsis fieri crebro in l Nonum praeceptum: Non concupisces uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
future sunt. oꝑueruntꝙ uniũ¬
sam suꝑficiem terre uastantes oĩa¬
Deuorata est igitur herta terre. ⁊
quicqͥd ponioꝵ in arborib fuit
que grando dimiserat. nichil q
omnino uirens relictum est in

Expanded text:
futurae sunt operueruntque universam superficiem terrae vastantes ovorata est igitur herba terrae et quicquid pomorum in arboribus fuit quae grando dimiserat nihilque omnino virens relictum est in
Abbreviated transcription (Latin):
morat. Cum aũ seyr qui istos genuit
ibi h̃itaret ñdum ueniente esau in t̾ram
illam: ab eo uocabaturaerra edom.

Expanded text:
morat, cum autem Seir, qui istos genuit, ibi habitaret, nondum veniente Esau in terram illam, ab eo vocabatur terra Edom.
Abbreviated transcription (Latin):
.xx duos annos. Nam
patre suo. fieri potuit
res. Nam thamar nu¬
rum suam mortuo pͥ¬
mogenito alt̾i filio
dedit. quo etiã mortu¬
o expestauit ut cresc̾et
terciꝰ.⁊ cum creuisser
nec slli dedio timens
ne ⁊ ille moreretur.
Unde fc̃m est ut eidem
socero se suppon̾et. qũo
hec oĩa int̾ tam paucoᷤ
annos fl potuerunt
m̾ito q̃rit᷑ nisi forte ut
solet scriptura ꝑ reca¬
pitulatõem aliqͣt an¬
nos ante uenditũ io¬
seph hoc fieri cepisse in¬
telligi uelit qr sic posi¬
tum est ut diceretur.
fcm̃ est aũ illo temꝑe.
ubi tñ querit᷑ si xui.

Expanded text:
 duos annos nam patre suo fieri potuerit res? Nam Thamar nurum suam, mortuo primogenito suo, alteri filio dedit: quo etiam mortuo, exspectavit ut cresceret tertius; et cum crevisset, nec illi eam dedit, timens ne et ipse moreretur: unde factum est ut eidem socero suo se illa supponeret. Quoec intra tam paucos annos fieri potuerint, merito movet, nisi forte, ut solet Scriptura per recapitulationem, aliquot annos ante venditum Joseph hoc fieri coepisse intelligi velit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est autem in illo tempore. Ubi tamen quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
gura expͥmit᷑ qui bonum in corꝑe fecerunt
ꝓ quo i reqͥem iute ꝑhennis merentur in¬
troduci. qui nũc in oꝑib iusticie que ta¬
sto corpore ⁊ corde agiuit qͣi byssus retorta
nitent ⁊ tunc in eodem corꝑe ĩmortalitatis
oꝑa castitatis ñ casto animo fecerant re¬
⁊ .u. qr utreq scd̃m ea que in carne gesse
stincta est. Quinq h̃o cubitos altiiudĩs
qr necce est ut qui ꝓmissionem habemꝰ
quietis ⁊ patͥe celestis mundemꝰ nos ab
scificationem in timore dei. ut apparente

Expanded text:
gura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur introduci; qui nunc in operibus justitiae quae casto et corpore et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis opera castitatis non casto animo exercuerant, re quia utraque secundum ea quae in carne gesserstenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promissionem habemus quietis et patriae coelestis, mundemus nsanctificationem in timore Dei; quatenus apparente
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝑ mundum qͣi ꝑ de¬
sertum pꝰ transitũ ma¬
ris rubri ducunt᷑ ñ du
habentes ꝓmissam
patriam ssperantes ⁊¬
expectantes ꝑ patĩam¬
dum laboriosa ⁊ ꝑicło
sa temptatõe fatigan¬
tur. s ne reu̾tant cor¬

Expanded text:
 mundum quasi per desertum post transitumris Rubri ducuntur, nondum habentes promissam patriam, sed sperantes exspectantes per patdum laboriosa et sa tentatione fatigantur. Sed ne revertantur
Abbreviated transcription (Latin):
in sublimitate sunt. ed si in pontifice que
de qͥ tollit pcc̃a mundi. ⁊ sacerdos in et̾num
onuĩ scĩtatis ornatu p̾clarus. nõ quem nat̾
in carne ꝑ exercicium laboris accepit. sed
quem in uto ungnis incarnat᷑ p̾ueniente
thro hap̃ma sacri fon
mũ aqua bap̃matis¬
in remissione ꝑocõrum

Expanded text:
in sublimitate sunt . Quid si in pontifice quem Dei, qui tollit peccata mundi. Ipse sacerdos in aeternum, omni sanctitatis ornatu praeclarus, non quem natus in carne per exercitium laboris accipere meruit, sed quem in utero virginis incarnatus, praeveniente cro baptisma sacri fontrimum aqua baptiin remissionem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
lier illa: Tu aũ fornicata cum amatorib
multis tñ reu̾tere ad me dicit dñs. Ecce
ꝑadigia turpis mułris dedit ostendens
qd̾ post turpitudinem recipi ñ possit. S
fornicantem mulierem reciꝑi ñ posse ⁊
tat. pensemꝰ pondꝰ tante pietatis. dicit qd̃
fieri ñ potest ⁊ demonstrat qd̾ hoc ip̃m ceͣ¬
natos denuntiat. hos ⁊̃ amplecti querit
a quib se ẽẽ desertum querttur. Inflexit

Expanded text:
illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis. Tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit; sefornicantem mulierem recipi nequaquam ptat. Pensemus pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipnatos denuntiat, etiam hos amplecti quaerit a quibus desertum esse se queritur. Inflexit
Abbreviated transcription (Latin):
Qd moyses liberans filios isil dimi¬
sit uxorem ⁊ filios quos postea in deser¬
tur ad opus p̾dicationis debent se a solli¬
citudine temꝑali exhonustare. Cũ uͭ p̾ea
dinem tam in sp̃ualib qͣm in temꝑalib¬

Expanded text:
d Moyses liberaturus filios Israel dimisit uxorem et filios, quos postea in deserum mittuntur ad opus praedicationis, debent se a sollicitudine temporali exonustare: cum vero posdinem tam in spiritualibus quam temporalib
Abbreviated transcription (Latin):
ium ditere temꝑe sacionis ⁊messis. an for¬
Iustuim est gͥ etiam temꝑe sationis ⁊
messis qñ multum urget oꝑatio ut
requiescatur in salbo. ⁊ sic ꝑ hec tempora
que opꝰ płimum flagitant sigc̃atum ẽ
omni tempore sabbati debere cessari.

Expanded text:
im dicere: "tempore sationis et messis". an forJussum est ergo ut etiam tempore sationis et messis, quando multum urget operatio, requiescatur in sabbato: ac sic per haec tempora, quae opus plurimum flagitant, significatum est, omni tempore sabbato debere cessari.
Abbreviated transcription (Latin):
mixtꝰ egyptiis qi uigilabat mundo it̃o
uccẽ dñi ñ audiebat. s extincto egyptio
postqͣm in desertum fugto dum illic .xl. an¬
nis degit a t̾renis tumultib obdormit
⁊ id̾õ diuinam uocem audiuit. Cum enim
mens ab ext̾iorib sopit᷑ u̾ba dei penetrat
ueratiꝰ. Aurem quippe cordis turba t̃renaꝵ
cogitionũ ꝑstrepens claudit. Nõ enim
ꝑfecte homo sufficit ad utraq diuisus.
qr si exteriꝰ auditum aꝑit int̾iꝰ surdescit.

Expanded text:
mistus Aegyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini non audiebat: sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, dum illic quadraginta annis degit, a terrenis tumultibus obdormivit, et ideo divinam vocem percepit. Cum enim mens ab exterioribus sopitur, verbum Dei penetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, quia si exterius auditum aperit, interius obsurdescit.
Abbreviated transcription (Latin):
dilarõe transfert᷑.
Int̾pretatio quoq nominũ huiꝰ gen̾a¬
enos honio. chaynam lam̃itatio. mala¬
lehel laudans deum. iared roboratꝰ. enoch
declicatio. matussale mortis enussio. la¬
mech humiliatus. noe requies. Scedẽs
gͦ homo ex t̾ra resurgens a pcc̃is erit hõ
intiocans dm̃ ⁊ deflens pcc̃a pͥstina. Sic¬
q landans deum roboratus sp̃u dei dedi¬
catur in uitam et̾nam. atq uictor mor¬
tis deo subiestus requiem possidet sempi¬
t̃nam. quam sigc̃at noe qui requies int̾¬
p̃tat᷑. ⁊ decimo loco numerat᷑. qr ꝑ imple

Expanded text:
dilatione transfertur. Interpretatio quoque nominum hujus generaEnos, homo; Cainan, lamentatio; Malalehel, laudans Deum; Jared, roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech, humiliatus; Noe, requies. Procedens ergo homo de terra, resurgens a peccatis, erit homo invocans Deum et deflens peccata pristina: sicque laudans Deum, roboratus Spiritu Dei, dedicatur in vitam aeternam. Atque victor mortis Deo subjectus, requiem possidet sempiternam, quam significat Noe qui requies interpretatur, et decimo loco numeratur, quia per implet