comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
RUTIET EASSII EXER¬
citus iñmoi̾e procditũ est in bello
ciuili cũ una per macedoniam
iter facerent pͥorq brutus ad flu¬
uium in qͦ põtem iũgi oportebat
ꝑuenisset. cassii tamen exercitum
& in efficiendo pontẽ & in transitu matando preces¬
sisse Qui uigor discipline effecit ne solum in oꝑibꝰ
uu̾ etiam m̾ sũma belli p̃starent cassiam brutianis.
arius cũ facultatem eligendi ex̾citus hrẽt
ex duobis qui sub rutilio & qui sub metello ac
p̾ea sub se ip̃o enituerant rutilianũ quendã mĩorẽ
quia certioris discipline arbitrabatur p̃optauit ꝯciuẽ.
Diniciꝰ corblo duabꝰ legiombris & paucissimis
auxꝰ discipłina correctã ꝑthos substinuit
Lexanler macedo xl milibus hominũ iam ĩde
a philippo prẽ cliscipline assuefactis orbem tẽ¬
raꝵs aggssus ĩ nũas hostiũ copias suꝑauit
actuersus artharersen fuit centũ mił barbaro
prelio superata sunt.
quid̃ homĩes hẽbat uiros aũt disciplie tenaces nullos.

Expanded text:
ruti et Cassi exercitus, memoriae proditum est, bello civili cum una per Macedoniam iter facerent priorque Brutus ad fluvium, in quo pontem iungi oportebat, pervenisset, Cassi tamen exercitum et in efficiendo ponte et in maturando transitu praecessisse; qui vigor disciplinae effecit, ne solum in operibus, verum et in summa belli praestarent Cassiani Brutianos. C. Marius, cum facultatem eligendi exercitus haberet ex duobus, qui sub Rutilio et qui sub Metello ac postea sub se ipso meruerant, Rutilianum quamquam minorem, quia certioris disciplinae arbitrabatur, praeoptavit. Domitius Corbulo duabus legionibus et paucissimis auxiliis disciplina correcta Parthos sustinuit. Alexander Macedo XL milibus hominum iam inde a Philippo patre disciplinae assuefactis orbem terrarum adgressus innumerabiles hostium copias vicit. adversus Artaxerxen fuit, centum milia barbarorum proelio superata sunt. quidem homines haberet, viros autem disciplinae tenaces nullos. III
Abbreviated transcription (Latin):
Sylla cedentibꝰ iam legionibꝰ ex̾citui mitridatico ductu
archelai stricto gladio in p̾am aciem ꝓcurrit. appel
uersi secuti sunt eum.
luus hulius admodũ referentibꝰ suis pedem equũ suu
H ilippus ui̾tus ne impetũ sythaꝵe sui ñ substine¬
rent fidelissimos equitũ atg̾o posuit precepitq
ne quem cõmilitonũ ex acie fu̾gere paterent᷑ perse¬
uerantius abeuntes trucictarent qua demĩcatione cũ
fecisset ut etiam timidissimi mallẽt ab hostibus ꝙͣ
a suis interfici uic toi̾am acquisunt:

Expanded text:
Sulla, cedentibus iam legionibus exercitui Mithridatico ductu Sulla, cedentibus iam legionibus exercitui Mithridatico ductu Archelai, stricto gladio in primam aciem procucurrit appellaversi eum secuti sunt. Divus Iulius ad Mundam referentibus suis pedem equum suum Philippus veritus, ne impetum Scytharum sui non sustinerent, fidelissimos equitum a tergo posuit praecepitque, ne quem commilitonum ex acie fugere paterentur, perseverantius abeuntes trucidarent. Qua denuntiatione cum effecisset, ut etiam timidissimi mallent ab hostibus quam ab suis interfici, victoriam acquisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
EENNS FULDS ADOLESUES
prelio quo rex Tarquinꝰ aduersus sabios
conflixit sigͥferis segͥus dimicantibus
ratum sigꝰ in hostem misit cuiꝰ reci¬
mendi gratia romam ita ardent̾ pu¬
gnauerũt ꝙ signum & uic toriam
retulerunt.
Urius agrippa consul cedente cornu signũ militare
Quintiꝰ capitoliꝰ consul sĩgnum in hostes falistos eie¬
cit mintesq repetere iubsit.
Urius caillꝰ tribunꝰ militũ consulai̾ potãte cuntante
ex̾citu arreptũ manu signiferum in hostes uolscos &
latinos traxit ceteros puduit non sequi
luius pelignꝰ bello persico idem fecit.
Furius aduerso exercitu cum concurrisset affirmauͭ.¬
Uluiul pͥscus dictator cum signa legionũ ferri in
Ossus cornelius magister equitũ aduersus fidenaths
Adem fecit
Arꝗnus aduersus Sabmos cuntantes equites detractis
fremi concitatisq equis prorumꝑe aciem iussit.
Actilius qͥ bello sannitico ex acie refugientibus in cas
rͦne umuersos in aciem reduxit.

Expanded text:
s Tullius adulescens proelio, quo rex Tarquinius adversus Sabinos conflixit, signiferis segnius dimicantibus raptum signum in hostem misit; cuius recuperandi gratia Romani ita ardenter pugnaverunt, ut et signum et victoriam rettulerint. Furius Agrippa consul cedente cornu signum militare Quintius Capitolinus consul signum in hostes Faliscos eiecit militesque id repetere iussit. M. Furius Camillus tribunus militum consulari potestate, cunctante exercitu, arreptum manu signiferum in hostes Volscos et Latinos traxit; ceteros puduit non sequi. Salvius Pelignus bello Persico idem fecit. Furius averso exercitu, cum occurrisset, affirmaiscus dictator, cum signa legionum ferri in ossus Cornelius magister equitum adversus Fidenates idem fecit. Tarquinius adversus Sabinos cunctantes equites detractis frenis concitatisque equis perrumpere aciem iussit. M. Atilius consul bello Samnitico ex acie refugientibus in castniversos in aciem reduxit. L.
Abbreviated transcription (Latin):
fuea̾t completa maturatõne posteo die abeunte ex̾citu
intattis fructibus relictam
Uspiciis imꝑatois cesaris domiciani augusti ger¬
manico bello qđ ulius ciuis in gallia mou̾ãt lin¬
gonui opulentissima ciuitas que ad ciuilem desinat
tũ adueniẽte ex̾citu cesaris ꝓplacõem timẽt e contra
expettacõem inuiolata nł ex rebus suis amisat ad ob
filiam etꝰ mopem senatus ex publico dotauĩt¬

Expanded text:
fuerat complexa metatio, postero die abeunte exercitu intactis fructibus relictam. Auspiciis Imperatoris Caesaris Domitiani Augusti Germanici eo bello, quod Iulius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum adveniente exercitu Caesaris populationem timeret, quod contra exspectationem inviolata nihil ex rebus suis amiserat, ad inopem senatus ex publico dota
Abbreviated transcription (Latin):
ilianũ scipioẽm tradit᷑ in itine̾ cũ aĩcis ãbulantẽ
acrepto pane uesci solitũ. Idẽ de Allexͦ macedone dicitur.
Axĩssam nonagesimũ etatis annũ agentem dicit᷑
Niuersi quoq ex̾citus notabilis sepe fuit ꝯtiꝰ sic̃¬

Expanded text:
Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem accepto pane vesci solitum. Idem et de Alexandro Macedone dicitur. Masinissam, nonagensimum aetatis annum agentem, Universi quoque exercitus notabilis saepe fuit c
Abbreviated transcription (Latin):
eodem quo remiges contentũ fuisse tra¬
ditur. scius cum cyneas legatus epir¬
Abri rhotaꝵ grande pondus auri
pauꝑ fuit̾ ut se cõiugem lberosq tolleraret aglło
qui colebatur per unũ uillicũ cuiꝰ aulita morte sc̃p̾sit
senatui de suctessore destitutis rebus obitu ẜui neces¬
sariam esse presentiam suam.
N. scipio post res prospere gestas in hispaĩa in sũ¬
ma paupertate decessit nẽ ea quidẽ relicta pecuĩa
que sufficeret in dotem feminars quas ob inopiã pub¬
lice dotauit senatus.
Dem prestiterunt athenienses filiis aristidis post
amplissima ꝵꝑ reꝵ adminstrationẽs maxima pau¬
pertate defuncti.
aminũdaᷤ dux thebanoꝵ tante abstinentie fuit ut
Anibal surge̾ de nocte solitus ante ñ requiestebat cre¬
pusculo demum ad cenam uacabat. neq ampliul
ꝗͣ duobus lectis discũbebatur apud eum.
Dem cũ sub hasctrubale imꝑatoͬe militae̾t plerũq
suꝑ midam humũ sagulo tectus sompnos capiebat.

Expanded text:
eodem quo remiges contentum fuisse traditur. Fabricius, cum Cineas legatus Epirotarum grande pondus auri  fuit, ut se coniugem liberosque tolararet agello, qui colebatur per unum vilicum; cuius audita morte scripsit senatui de successore, destitutis rebus obitu servi necessariam esse praesentiam suam. Cn. Scipio post res prospere in Hispania gestas in summa paupertate decessit, ne ea quidem relicta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum, quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in maxima paupertate defuncti. Epaminondas, dux Thebanorum, tantae abstinentiae fuit, ut eniretur. Hannibal surgere de nocte solitus ante noctem non requiescebat; crepusculo demum ad cenam vocabat neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem, cum sub Hasdrubale imperatore militaret, plerumque super nudam humum sagulo tectus somnos capiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Acedemonii Trecenti contra innumerabilem
multitudinem Persar terõphilas occupauer̃t
quaꝵ angustiȩ non amplius qm parem numerum
cominꝰ pugnatuꝵ poterant ãmictere. eaq ratione
quantũ ad congressiis facultatem equati numẽo bar¬
derunt partem. nec superati forent nisi per prodi¬
torem ephialtem tͣchĩum circũductꝰ hostił a tͥgo col
oppressisset.
Hemistodes dux Atheniensiũ cum uideret uti

Expanded text:
Lacedaemonii CCC contra innumerabilem Lacedaemonii CCC contra innumerabilem multitudinem Persarum Thermopylas occupaverunt, quarum angustiae non amplius quam parem numerum comminus pugnaturum poterant admittere. Eaque ratione, quantum ad congressus facultatem, aequati numero barrtem ceciderunt nec superati forent, nisi per proditorem Ephialten Trachinium circumductus hostis a tergo eos oppressisset. Themistocles dux Atheniensium, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. qui ita a tergo ãne defensi & subincte cũ uir¬
tute prestarent incursando in proximos oẽm hostiũ
ex̾citum prostrauerunt.
Antipꝰ lacedemonius sola loci cõmutatione for¬
tunam puniꝰ belli conuertit.nam cũ desperantibꝰ
iam Carthaginensibus meͬced̾ sollicitatus animadi¬
tisset affr̃os quidem qui equitatu & Elephantis pres¬
tabarit tolls sectari a roͥ aũt quorf robur impeditũ
erat. tampestria teneri penos in plana deduxit ubi
per Elephantos dissipatis ordinibus ro ͤ sꝑsos milites
pnumidas persecutuis eorũ ex̾citũ fudit in illam diẽ
terra mariq uictorem.
Paminũdas dux thebͦ aduersus lacedemonios
ducturus aniem pro frõte eiꝰ detu̾rere equitibus
iussis cum ingentem płue̾m ocłis hostium obieciss&
expectationemq eius certaminis pretendisset circũ¬
ducto pedite ab ea parte ex qua decursus in aduersã
hostium aciem ferebat mopinatium terga adortus
cecidit.

Expanded text:
ebat. Ita a tergo amne defensi et subinde, cum virebat. Ita a tergo amne defensi et subinde, cum virtute praestarent, incursando in proximos omnem hostium exercitum straverunt. Xanthippus Lacedaemonius sola loci commutatione fortunam Punici belli convertit. Nam cum a desperantibus iam Carthaginiensibus mercede sollicitatus animadvertisset Afros quidem, qui equitatu et elephantis praestabant, colles sectari, a Romanis autem, quorum robur in pedite erat, campestria teneri, Poenos in plana deduxit; ubi per elephantos dissipatis ordinibus Romanorum sparsos milites Numidas persecutus eorum exercitum fudit, in illam diem terra marique victorem. Epaminondas dux Thebanorum adversus Lacedaemonios directurus aciem, pro fronte eius decurrere equitibus iussis, cum ingentem pulverem hostium oculis obiecisset exspectationemque equestris certaminis praetendisset, circumducto pedite ab ea parte, ex qua decursus in aversam hostium aciem ferebat, inopinantium terga adortus cecidit.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnaturus cauas & pruptas uias obiecit a
Dem apud can̾as cũ comꝑisset uulturnum
anem ultra reliquors nãm flũum ingẽtes
anas mane perflare quae arenars & pulueris
uertitem agerent. sic direxit aciem ut tota uis
cõmodis mir̃ hosti aduersantibus illã ĩnũabi¬
lem adeptus est uictoriam.
Arius aduersus cỹbros ac theutonos constituta
die pugnaturus firmatum cibo militem ante
castͫ collocauit. ut per aliquantulum spacii qͦ ad¬
uersarii dirimebantur exercitus hostium potius la¬
bore itineris profligarentur. Fatigationi eors de
inde incõmodum aliud obiecit. Ita ordinata suoꝵ
acie ut aduerso sole uento & puluere barbarorum
occuparetur exercitus.
Le omenes lacedemonius aduersus ippiã Athe¬
niensem qui equitatu preualebat planiciem
in qua dimicaturus erat arboĩbus ꝓstratis impediit
Ib̾i in affritam ingenti hostium młtitudine
excepti timentesq ne circumirentur implicue¬
runt se flumini qđ aitis in ea regione ripis proflu¬

Expanded text:
pugnaturus cavas et praeruptas vias obiecit a Idem apud Cannas, cum comperisset Volturnum amnem ultra reliquorum naturam fluminum ingentis auras mane proflare, quae arenarum et pulveris vertices agerent, sic direxit aciem, ut tota viscommodis mire hosti adversantibus illam memorabilem adeptus est victoriam. arius adversus Cimbros ac Teutonos constituta die pugnaturus firmatum cibo militem ante castra conlocavit, ut per aliquantum spatii, quo adversarii dirimebantur, exercitus hostium potiuso labore itineris profligaretur. Fatigationi deinde eorum incommodum aliud obiecit, ita ordinata suorum acie, ut adverso sole et vento et pulvere barbarorum occuparetur exercitus. Cleomenes Lacedaemonius adversus Hippiam Atheniensem, qui equitatu praevalebat, planitiem, in qua dimicaturus erat, arboribus prostratis impediit Hiberi in Africa ingenti hostium multitudine excepti timentesque, ne circumirentur, applicuerunt se flumini, quod altis in ea regione ripis praeflu
Abbreviated transcription (Latin):
Phalange regis Pirrhi explicite resisti
non posse anĩmactuertebat dedit ope¬
ram ut inangustiis confligeret: ubi
confẽta sibi ip̃i esset impedĩmẽto.
N. Pompeius in Capadocia elegit locum castͥis
editum Unde adiuuante procłuo impetum
militum facile ip̃o decursu Mitridatẽ suꝑauit.
Esar aduersus farnacẽ Mitridatis filium di¬
micaturus in colle instruxit atiem quae res
expeditam ei uictoi̾am fecit Nam pilla exedito
in subeuntes barbaros emissa ꝓtinꝰ eos auerterũt.
Uc ullus aduersus  itridatem & tigͣnem
caturus collis proximi planum uertitem raptis¬
tum copiaꝵ parte adeptus in subiectos hoͥ ͤᷤ decutũ¬
rit & equitatum eorẜ a latere inuasit. auersũq
& corumdem parte pedites perturbantem in se¬
cutus clarissimam uictoĩam retulit.
Entidius aduersus parthos non ante milites
mouit ut sagittas quibus ex longinquo usus est.
cominꝰ applicitus eluderet. quo consti quia quan
ros debellauit.
Anibal apud mĩstroẽm contra arcellus¬

Expanded text:
phalangi regis Pyrrhi explicitae resisti non posse animadvertebat, dedit operam, ut in angustiis confligeret, ubi conferta sibi ipsa esset impedimento. Cn. Pompeius in Cappadocia elegit castris locum editum. Unde adiuvante proclivi impetum militum facile ipso decursu Mithridatem superavit. C. Caesar adversus Pharnacem Mithridatis filium dimicaturus in colle instruxit aciem; quae res expeditam ei victoriam fecit, nam pila ex edito in subeuntis barbaros emissa protinus eos averterunt. ucullus adversus Mithridatem et Tigranem caturus, collis proximi planum verticem raptte copiarum adeptus, in subiectos hostes decucurrit et equitatum eorum a latere invasit; aversumque et eorundem protinus pedites proturbantem insecutus clarissimam victoriam rettulit. Ventidius adversus Parthos non ante militem movit, ut sagittas, quibus ex longinquo usus est, comminus applicitus eluderet. Quo consilio, quia quandros debellavit. Hannibal apud Numistronem contra Marcellu
Abbreviated transcription (Latin):
lissimũ gͥcie aduersus multitudinẽ nauium
ad utilitates suas greci oppellẽnt᷑. Siłata namq pro¬
ditione misit ad xersen qui indicaret populares
suos de fuga cogitare difficilioremq rem ei futurã
si singulas ciuitates obsidione aggrederetur. qua ra¬
tione effecit ut exercitus barbar̾oꝵ pͥmũ inquieta¬
retur dum tota nocte in statione custodiȩ est.
demde ut sui mane integris uiribus cum dictis¬
barbariis uigilia marcen̾ti confligerent loco ut
uoluerat arto in quo xerses multitudine qua p̃s¬
tabat uti non poterat.
De Acie ordinancta

Expanded text:
lissimum Graeciae adversus multitudinem Xerxis ad utilitates suas Graeci compellerentur. Simulata namque proditione misit ad Xerxen, qui indicaret populares suos de fuga cogitare difficilioremque ei rem futuram, si singulas civitates obsidione adgrederetur. Qua ratione effecit, ut exercitus barbarorum primum inquietaretur, dum tota nocte in statione custodiae est; deinde, ut sui mane integris viribus cum barbaris vigilia marcentibus confligerent, loco ut voluerat arto, in quo Xerxes multitudine qua praestabat uti non posset. III De Acie Ordinanda
Abbreviated transcription (Latin):
ex tot milibus unum profluxisse
Habrys atheniens classe dmicaturus extusio
Añt nauem ip̃ius fulmine exterritis per tale
prodigium militibus nũc inquit potisume meũda
pugna est cum deor maxinis iupiter adess num̃
suum cͣlassi nͤ ostendit.

Expanded text:
"ex tot milibus unum perfrixisse?" "ex tot milibus unum perfrixisse?" Chabris Atheniensis classe dimicaturus, excusso ante navem ipsius fulmine, exterritis per tale prodigium militibus, "nunc", inquit, "potissimum ineunda pugna est, cum deorum maximus Iuppiter adesse numen suum classi nostrae ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem instante achuersus lacedemonios pugna
cum secł in quo resederat subcubuisset & id iul¬
go pio tristi exciperetur significatione confusi militel
interpretarentur ỹmo inquit ueramꝰ sichere
Sulpitius gallus defecium lime ĩminente̾ ne
pio oñto e̾xxciperent milites p̃dix̃ futu adchitis
rõmbus causisq defectionis.
Uatacles syracusanus aduersus penos simili eius¬
dem sicleris diminutione qua sub diẽ pugͤ. ut
prodigio milites sui consternati erant. uͦne qu̾a id
acticlerit eexposita docuit quicquid illucd foret ad re¬
rum naturã non ad ip̃ore propoĩtum pertinere.
uiclos cum in tastia eius fulmen decidisset
terriussetq milites ad uocata qͦne lapidib ĩ cõspcũ
oium collisis ignẽ extussit. sedanitq t̾bationẽ cũ docius¬
sec silit nubiũ actͥtu extuti fulmen.
iam classi signum receptui ceperat cli reqox ieĩgi¬
bus quendari stermitantem auebierat miraris inꝗt

Expanded text:
Idem, instante adversus Lacedaemonios pugna, Idem, instante adversus Lacedaemonios pugna, cum sedile in quo resederat succubuisset et id vulgo pro tristi exciperetur significatione confusi milites interpretarentur, "immo", inquit, "vetamur sedere." C. Sulpicius Gallus defectum lunae imminentem, ne pro ostento exciperent milites, praedixit futurum, additis rationibus causisque defectionis. Agathocles Syracusanus adversus Poenos, simili eiusdem sideris deminutione quia sub diem pugnae ut prodigio milites sui consternati erant, ratione qua id accideret exposita docuit, quidquid illud foret, ad rerum naturam, non ad ipsorum propositum pertinere. Pericles, cum in castra eius fulmen decidisset terruissetque milites, advocata contione lapidibus in conspectu omnium collisis ignem excussit sedavitque conturbationem, cum docuisset similiter nubium attritu excuti fulmen. iam classi signum receptui coeperat dare, quia ex remigibus quendam sternutantem audierat, "miraris", inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipio ex italia in affricam transportato
exertitu cum egrediens nauem ꝓlapsus
esset & ob hoc milites attoĩtos cerneret id
quod trepidationem afferebat constꝰ et
magnituelme animi in hortacionẽ cõuertit Et audite
inquit militel affricam oppressi.
Clar cum forte constendens nauem lapsus esset
teneo te terra mater inquit qua interpretacõe
effecit ut repetiturus illas a quibus proficiscebatur
set exhortatione confirmauit suos & impulit ut cõ¬
Ertorꝰ cum equitum scuta extrinsecus equorũq
pectoa cruenta subito procdigio apparuissent uic
Paminũdas thebanꝰ contristatis militibus ꝙ ex
E
hasta eius ornamentum infule more dependes
uentus ablatum in sepultrum lacedemoñ cuiulolam
depułat. Nolite inquit milites trepitare. lacedemo¬
niis significatur interitus. sepuicra enim funeribus
ornantur.
Dem cum fax de celo nocte dilapsa cos qui adũ¬
terũt terruisset lumen inquit hoc mimina
ostencdunt.

Expanded text:
ipio, ex Italia in Africam transportato exercitu, cum egrediens nave prolapsus esset et ob hoc attonitos milites cerneret, id quod trepidationem afferebat, constantia et magnitudine animi in hortationem convertit et "plaudite", inquit, "milites, Africam oppressi." C. Caesar, cum forte conscendens navem lapsus esset, "teneo te, terra mater", inquit. Qua interpretatione effecit, ut repetiturus illas a quibus proficiscebatur set, exhortatione confirmavit suos et impulit, con Sertorius, cum equitum scuta extrinsecus equorumque pecora cruenta subito prodigio apparuissent, vicEpaminondas Thebanus contristatis militibus, quod ex hasta eius ornamentum infulae more dependens ventus ablatum in sepulchrum Lacedaemonii cuiusdam depulerat, "nolite", inquit, "milites, trepidare; Lacedaemoniis significatur interitus; sepulchra enim funeribus ornantur." Idem, cum fax de caelo nocte delapsa eos qui animadverterunt terruisset, "lumen", inquit, "hoc numina ostendunt."
Abbreviated transcription (Latin):
missa impeditos religͦne hostes uicit.
luus. Augustus Uespasianus ludeos satͣm die
quo eis non fas est quicꝗͣ ẜrie rei agere adortꝰ
superauit
lsander lacedemonius aduersus Athenienses
apud egeopo tamos instituit terto tempoẽ infes¬
tari naues itheniensium. deinde reuocare classe
qua re in consuetudinem ducta cum Athenienses
post digressum eius ad contrahendas copias disꝑ¬
gerentur extendit ex consuetudine classem Et
recepit tũ hostiũ maxĩa ꝑte ex more delapsa adortꝰ

Expanded text:
missa impeditos religione hostes vicit. missa impeditos religione hostes vicit. ivus Augustus Vespasianus Iudaeos Saturni die, quo eis nefas est quicquam seriae rei agere, adortus superavit. Lysander Lacedaemonius adversus Athenienses apud Aegospotamos instituit certo tempore infestare naves Atheniensium, dein revocare classem. Ea re in consuetudinem perducta, cum Athenienses post digressum eius ad contrahendas copias dispergerentur, extendit ex consuetudine classem et recepit. Tum hostium maxima parte ex more dilapsa,
Abbreviated transcription (Latin):
semper inclinato die comittere prelia solitum
ut si fugarentur sui oportunam noctem haberẽt
ad delitestendum.
Ucullus aduersuis Nitridatem & tigͣ̃nem
m armeniam maiorem apud t̾ganam c̾tã¬
tum ip̃e nõ amplius xu. milia armators haberet¬
& hostes innumerabilem multitutinem eoq ip̃o
inhĩlem usus ħ eius incõmonñdum ordinatam
hostiũ aciem inuasit atq ita protinꝰ dissipauit ut
iꝑ̃i quidem reges abiectis insignibꝰ fugerent.
łnero aduersus panoĩol cum barbari in aciem
oriente statim cdie processissent continuit suos
passusq est ho ͤ nebula & ymbribus qui forte eodie
crebri erant u̾berãi ac demũ uͥ fessum stando et
pluuia non solum. sed etiam lassitudme deficẽ anĩ¬
aduertit signo dato adortꝰ suꝑauit.
Esar in gallia quia cõpeat ario iusto germanor
regi inst̾itutum & quasi legem esse militibꝰ nõ
pugnandi decrescente luna tũ potissimum acie com¬

Expanded text:
semper inclinato die committere proelia solitum, semper inclinato die committere proelia solitum, ut, si fugarentur sui, opportunam noctem haberent ad delitiscendum. Lucullus adversus Mithridatem et Tigranem in Armenia Maiore apud Tigranocarmatorum haberet, hostis autem innumerabilem multitudinem eoque ipso inhabilem, usus hoc eius incommodo nondum ordinatam hostium aciem invasit atque ita protinus dissipavit, ut ipsi quoque reges abiectis insignibus fugerent. Ti. Nero adversus Pannonios, cum barbari feroces in aciem oriente statim die processissent, continuit suos passusque est hostem nebula et imbribus, qui forte illo die crebri erant, verberari. Ac deinde, ubi fessum stando et pluvia non solum sed et lassitudine deficere animadvertit, signo dato adortus superavit. C. Caesar in Gallia, quia compererat Ariovisto Germanorum regi institutum et quasi legem esse non pugnandi decrescente luna, tum potissimum acie com
Abbreviated transcription (Latin):
Hilippus ad chrroĩam memoͬ sibi esse militem
longo usu duratum atheniensibis acrem quid̃
sed in ex̾citatũ & in impetu tantũ uiolentum ex
inchustria traxit prelium moxq languentibus iam
athrniensibui concitatus intulit signa & ipõs cecidit.
Acedemon᷑. c̾tiores ab exploratoribul facti mes¬
soĩos in eam exarsisse rabiem ut in prelium
cum conuigibus ac liberis descenderent pugnam
distulerumt
Esir bello cruil cum exercitum affran & petrei
cͥcuallatum siti age̾t isq obħ ex asperatus int̾¬
ft̃is omibus impectimentis ad pugnam d estendisse
continuit suos arbitratus alienũm dimitationi
tempꝰ qđ ad ũsauios ita & desperacõ incenderat.
IN. pompeiuis fugientem. Mitridatem. cupiẽs
ad prelium compellẽ elegit tempus dimi cacõne¬
nocturnum ut adeunti se opponeret atq ita ꝑꝑatꝰ
subiectam hostibus necessitatem decertandi miecit
preteͬa sic constituit aciem ut põticors quidem ocu

Expanded text:
Philippus ad Chaeroneam memor, sibi esse militem Philippus ad Chaeroneam memor, sibi esse militem longo usu duratum, Atheniensibus acrem quidem, sed inexercitatum et in impetu tantum violentum, ex industria proelium traxit, moxque languentibus iam Atheniensibus concitatius intulit signa et ipsos cecidit. Lacedaemonii certiores ab exploratoribus facti, Messenios in eam exarsisse rabiem, ut in proelium cum coniugibus ac liberis descenderent, pugnam distulerunt. C. Caesar bello civili, cum exercitum Afranii et Petrei circumvallatum siti angeret isque ob hoc exasperatus interfectis omnibus impedimentis ad pugnam descendisset, continuit suos, arbitratus alienum dimicationi tempus, quod adversarios ira et desperatio incenderet. Cn. Pompeius, fugientem Mithridatem cupiens ad proelium compellere, elegit tempus dimicationnocturnum, ut abeunti se opponeret. Atque ita praeparatus subitam hostibus necessitatem decernendi iniecit. Praeterea sic constituit aciem, ut Ponticorum quidem ocul
Abbreviated transcription (Latin):
Dem cũ aduersus lacedemonios pluribus.
diebus castra cominꝰ haberet & utraq pars
tertis temꝑibus assidue pͥbłatum ligꝰtumq proce¬
deret quadam die militũ hĩtu seruos lixasq di¬
misit ad munã milites retinuit. & cum hostes
dispersi essent ad similia muncã expugnauit.
castra eoꝵs mermesq cũ fasticłis passim ad tumłtũ
recurrentes facile aut cecidit aut cepit.
Erginius ꝯsul in uolstis cũ precurrẽ hostes
effusos ex longinquo uidisset quiestere suos
ac defixa teneri pila iussit tunc anhelantem inte¬
gris uiribus excitus sui aggressus auertit
Abius maximus non ignarus gallos & sannites
primo impetu preualere suorum ã infatiga¬
błs sp̃us inter moras decertancbi eciam incalesce̾
imperauit militibus contenti essent primo cõgres¬
su substinere ut hostem mora fatigarent quod ubi
successit ad moto etiam subsidio sius in p̾ma acie uni¬
uersis uixibus opp̃ssum fudit hostem.

Expanded text:
Idem, cum adversus Lacedaemonios pluribus Idem, cum adversus Lacedaemonios pluribus diebus castra comminus haberet et utraque pars certis temporibus adsidue pabulatum lignatumque procederet, quodam die militum habitu servos lixasque dimisit ad munera, milites retinuit; et cum hostes dispersi essent ad similia munera, expugnavit castra eorum inermesque cum fasciculis passim ad tumultum recurrentes facile aut occidit aut cepit. Verginius consul in Volscis, cum procurrere hostes effuse ex longinquo vidisset, quiescere suos ac defixa tenere pila iussit. Tum anhelantes integris viribus exercitus sui adgressus avertit. Fabius Maximus non ignarus, Gallos et Samnites primo impetu praevalere, suorum autem infatigabiles spiritus inter moras decertandi etiam incalescere, imperavit militibus, contenti primo congressu sustinere hostem mora fatigarent. Quod ubi successit, admoto etiam subsidio suis in prima acie, universis viribus oppressum fudit hostem.
Abbreviated transcription (Latin):
& dictatores cartagmensium quotidie ante ip̃a
munimenta romanoꝵ dirigerent aciem exi¬
gua manu. leuibus assidue preliis pro uallo re¬
hstebat quam consuetudinem contempnente
ratis ex more pristino cũ paucis sustentauit in¬
cursum aduersarioꝵ ac solito ducuis detinuit
quibus fatigatis post sextam horan ñ se recipi¬
entibus & cũm in edia quoq laborarent per recẽ¬
tes suos hostem quem predicti profligauerant in¬
cõmocta fugauit.
Phicrãtes athenienł quia explorauerat eodẽ
assiduo temꝑe hostes cibum capere maturiꝰ
uesti suos iussit ⁊ eduxit in aciem. aggressusq hgͤ
ita detinuit ut ei neq confligendi neq abeũdi
daret facultatem. Inclinato deinde iam die re¬
duxit suos nichilominꝰ in armis retinuit fatigat
hostes non mag̾̃ stacõne ꝗͣ in edia statim ad corͥ
curam & tibum capiendum festinauerũt. Iphicra¬
tes rursus eduxit & incompositi hostis aggressus
est castra.

Expanded text:
et dictatores Carthaginiensium cotidie ante ipsa et dictatores Carthaginiensium cotidie ante ipsa munimenta Romanorum dirigerent aciem, exigua manu levibus adsidue proeliis pro vallo resistebat. Quam consuetudinem contemnente ratis, ex more pristino cum paucis sustentavit incursum adversariorum ac solito diutius detinuit. Quibus fatigatis post sextam horam et iam se recipientibus, cum inedia quoque laborarent, per recentes suos hostem, quem praedicta profligaverant incommoda, fugavit. Iphicrates Atheniensis, quia exploraverat eodem adsidue tempore hostes cibum capere, maturius vesci suos iussit et eduxit in aciem egressumque hostem ita detinuit, ut ei neque confligendi neque abeundi daret facultatem. Inclinato deinde iam die reduxit suos et nihilominus in armis retinuit. Fatigati hostes non statione magis quam inedia statim ad curam corporis et cibum capiendum festinaverunt. Iphicrates rursus eduxit et incompositi hostis adgressus est castra.
Abbreviated transcription (Latin):
cum compisset taschubalem penoꝵ
clucem ieiuno ex̾citu mane pioces¬
sisset in aciem continuit in horra
septimam suos. quibus precepit ut
quiesterent & cibum caperent. Cũq hostes ĩ edia
siti mora sub armis fatigati repetere castra cepis¬
sent subito copias duxit̾ & cõmisso prelio uicit.
Etellus piꝰ i hispaꝰ aduersus herculeũ cum
ille in oriente protinus die instructam aciẽ
uallo eius ad mouisset feruidissimo tũc tempore
anni in castͣ suos continuit in horam diei sextã
atq ita fatigatos estu facilemtegͥs & recentibꝰ suoꝵ
Dem iunctis cum pompeio casttis aduersus
Sertorium inhispaniam. cũ sepe instruxisse
aciem hoͭ  qui imparem se duobus credebatꝰ detrat¬
tante quodam deinde temꝑe animaduertisset
tentes & lanceas uibrantes ex istimauit ardori
cedendum in tempore recepitq exercitum & põ¬
peio idem faciendi autor fuit.
Ostumius ꝯsul in scilĩa cum castͣ enis a pu¬
nicis trium miliũ passuum spatio distarẽt

Expanded text:
cum comperisset Hasdrubalem Poenorum ducem ieiuno exercitu mane processisse in aciem, continuit in horam septimam suos, quibus praeceperat, ut quiescerent et cibum caperent; cumque hostes inedia, siti, mora sub armis fatigati repetere castra coepissent, subito copias eduxit et commisso proelio vicit. Metellus Pius in Hispania adversus Hirtuleium, cum ille oriente protinus die instructam aciem vallo eius admovisset, fervidissimo tunc tempore anni intra castra continuit suos in horam diei sextam. Atque ita fatigatos aestu facile integris et recentibus suorum Idem, iunctis cum Pompeio castris adversus Sertorium in Hispania, cum saepe instruxisset aciem, hoste qui imparem se duobus credebat, pugnam detrectante, quodam deinde tempore entes et lanceas vibrantes, existimavit ardori cedendum in tempore recepitque exercitum et Pompeio idem faciendi auctor fuit. Postumius consul in Sicilia, cum castra eius a Punicis trium milium passuum spatio distarent
Abbreviated transcription (Latin):
Dem nauali prelio decertaturus constituit ma¬
los quosdam in promõtoi̾o precepitq hiis quos
ibi relinquebant ut cũ cõmissum prelium sensissẽt
panderẽt uela quo facto consecutus est ut hoͥ ͤ salam
classem in auxilium superuenire ei arbitrati uer¬
terentur
Enon rhodius nauali prelio cum haberet ducen¬
taꝵ nauium elassem & hostiũ naues elicere ad
prelium uellet. ita ordmauit suos ut paucaꝵ nauiũ
malos erigeret easq p̾mas agi iuberet. hostes autem¬
procul conspicati numerf arboꝵ & ex eo nauium
coniecturantes obtulerunt se certamini & a płibus
occupati superatiq sunt.
Hi motheus dux atheniensium aduersus lacedemo¬
nios nauali acie decertaturus cum instructa clas¬
sis eoꝵ ad pugnandum processisset ex uelocissimis
nauibus xxͫ premisit quȩ omĩ arte uarioq flexi
deluderũt hostem ut ã p̾m sensit deide minus a¬
giliter moueri ad uersam partem progressus prelassa¬
tos facile superauit.

Expanded text:
Idem, navali proelio decertaturus, constituit maIdem, navali proelio decertaturus, constituit malos quosdam in promunturio praecepitque his quos ibi relinquebat, ut, cum commissum proelium sensissent, panderent vela. Quo facto consecutus est, ut hostes aliam classem in auxilium ei supervenire arbitrati verterentur. Memnon Rhodius navali proelio, cum haberet ducentarum navium classem et hostium naves elicere ad proelium vellet, ita ordinavit suos, ut paucarum navium malos erigeret easque primas agi iuberet; hostes procul conspicati numerum arborum et ex eo navium quoque coniectantes obtulerunt se certamini et a pluribus occupati superatique sunt. Timotheus, dux Atheniensium, adversus Lacedaemonios navali acie decertaturus, cum instructa classis eorum ad pugnam processisset, ex velocissimis navibus viginti praemisit, quae omni arte varioque flexu eluderent hostem; ut primum deinde sensit minus agiliter moveri adversam partem, progressus praelassatos facile superavit. VI
Abbreviated transcription (Latin):
itinere ducere firmissam manũ militũ eciuxit e na¬
ubus ac in insictiis collocauit. Naues ã omẽs tamqͣr
honustas milite palam transnauigare u̾issit Ita secu¬
ros & nihil dubitantes lacedemonins atergo aggres¬
sus itinere oppressit. fucditq¬
Iburni cum uadosa loca obsedissent capitibus tã¬
tum eminentibus fidem fecerunt hoͭͥ alti ma¬
ris ac t̾remẽ que eos persequebatur implicitam ua¬
do ceperunt.
Lcibiades dux atheniensium in hellex põto ad¬
uersus Midaꝵ lacedemoniors ducem cũ amplũ
exercitum & plures naues haberet nocte expolitis i
terram qiuibiisdam militibus suarẜ. ꝑtem quoq na¬
uium post quedam promõtoi̾a occultata ip̃e cũ pau¬
cis profectus ita ut contemptu sui hoͭ ͤ uĩceret eun¬
dem insequentem fugit. Donet in preparatas inli¬
dias perduceret. Aduersum deinde et egrediente
in terram per eos quos adħ ip̃m exposuerat ceridit:

Expanded text:
itinere ducere, firmissimam manum militum eduxit e naitinere ducere, firmissimam manum militum eduxit e navibus et in insidiis conlocavit, naves autem omnium tamquam onustas milite palam transnavigare iussit; ita securos et nihil exspectantes Lacedaemonios a tergo ingressus itinere oppressit fuditquLiburni, cum vadosa loca obsedissent, capitibus tatum eminentibus fidem fecerunt hosti alti maris ac triremem, quae eos persequebatur, implicatam vado ceperunt. Alcibiades, dux Atheniensium, in Hellesponto adversus Mindarum, Lacedaemoniorum ducem, cum amplum exercitum et plures naves haberet, nocte expositis in terram quibusdam militum suorum, parte quoque navium post quaedam promunturia occultata, ipse cum paucis profectus ita, ut contemptu sui hostem invitaret, eundem insequentem fugit, donec in praeparatas insidias perduceret. Aversum deinde et egredientem in terram per eos, quos ad hoc ipsum exposuerat, cecidit.
Abbreviated transcription (Latin):
pecier. Qđ futuꝵ cum prediuinasset cesar partim pe¬
cditatu quẽ premiserat partim atgo submissis equitibus.
mordinatos est adortus.
Ntonius apud forum gallorum cum pansam
consulem aduentare comꝑisset insidiis per siluo¬
stria emilie uiȩ dispositis agñ eius excepit fuditq
& ip̃m eo uulnere affecit quo intra paucos dies exa¬
minaretur.
Uba rex in affrice bello ciuili curioĩs animum
siłato regressu in uanam alacritatem impulit
cuius spei uanitate deceptus curio dum tamqm fu¬
gientem sabõla regium prefectum persequitur per¬
uenit in patentes campos uͥ numidare circũuentꝰ equi¬
tatu percdito exercitu cecidit.
Flantus dux Atheniensium cum prouocatus a ir¬
pactum pacis ad uersum unum solum cum alteo pro¬
cessisti. Cumq admiratus Ille quis nam se coĩtaret᷑
respexisset auersum uno ictu confecit.
Yficrathes atheniensis ad cornesum cum sciret la¬
cedemomioꝵs ducem anaxibium exercitũ preestiͥ

Expanded text:
petiere. Quod futurum cum praedivinasset Caesar, partim pepetiere. Quod futurum cum praedivinasset Caesar, partim peditatu quem praemiserat, partim a tergo summissis equitibus inordinatos est adortus. Antonius apud Forum Gallorum, cum Pansam consulem adventare comperisset, insidiis per silvestria Aemiliae viae dispositis agmen eius excepit fuditque et ipsum eo vulnere affecit, quo intra paucos dies exanimaretur. Iuba rex in Africa bello civili Curionis animum simulato regressu impulit in vanam alacritatem; cuius spei vanitate deceptus Curio, dum tamquam fugientem Sabboram regium praefectum persequitur, devenit in patentes campos, ubi Numidarum circumventus equitatu, perdito exercitu, cecidit. Melanthus, dux Atheniensium, cum provocatus a repactum facis; adversus solum enim cum altero processisti." Cumque admiratus ille, quisnam se comitaretur, respexisset, aversum uno ictu confecit. Iphicrates Atheniensis ad Cherronessum, cum sciret Lacedaemoniorum ducem Anaxibium exercitum pedestri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrouintia excedei ñt ꝑthi.
Dem aduersus farnastanes ꝑthum cum ip̃e exi¬
guum numeꝵs militum haberet illis autẽ fidia¬
tiam ex młtitudine uideret accrescere ad latus castͦs
xuiii. cohortes in obscura ualł posuit equitatu posterga
peditum collocato tũt paucos ad modum milites in ẜb
misit. qui uͥ siłata fuga hoͥ ͤ effuse sequentem ultra
locum insidia ⁊ perduxert cohorte a latere acie pre¬
cipitatos in fugam ceciderunt. In hns farnastanes.
interfecit
Cesar suis & Affranii castris contrai̾as tenentibus
planties cum utriusq partis płimum interesset
colls proximos occupare idq propter saxorum asꝑitatẽ
esset chifficile tamqm hyle̾clam repetituꝵ retro agmen
ordmauit. faciente mopia fidem destinacõi intͣ bre¬
uissimũ deide spatium exiguo circuitu flexit repẽte
ad montes occupandos. Quoꝰ uiso perturbati affraniani
uelud captis castris & ip̃i effuso cursu eosctem monte

Expanded text:
provincia excederent Parthi. provincia excederent Parthi. Idem adversus Pharnastanis Parthos, cum ipse exiguum numerum militum haberet, illis autem fiduciam ex multitudine videret increscere, ad latus castrorum XVIII cohortes in obscura valle posuit, equitatu post terga peditum conlocato. Tum paucos admodum milites in hostem misit; qui ubi simulata fuga hostem effuse sequentem ultra locum insidiarum perduxere, coorta a latere acie praecipitatos in fugam, in his Pharnastanem, interfecit. C. Caesar, suis et Afranii castris contrarias tenentibus planitias, cum utriusque partis plurimum interesset colles proximos occupare idque propter saxorum asperitatem esset difficile, tamquam Ilerdam repetiturum retro agmen ordinavit, faciente inopia fidem destinationi. Intra brevissimum deinde spatium exiguo circuitu flexit repente ad montis occupandos. Quo visu perturbati Afraniani velut captis castris et ipsi effuso cursu eosdem montes
Abbreviated transcription (Latin):
bus equis castris ut fallerentur hostes ip̃e omẽs co¬
pias eduxit. & in radicibus predicti montis consti¬
tuit diuisoq equitatu precepit. L.Quintio partẽ
sꝑtato obiceret. pugnaq sum frustraretur. parte
ip̃e instruxerat Quos cum barbari insecuti essent
equite secedente in conua subito acies romana ad¬
aperta cum clamore procurrit .xxxu. mił. arma¬
toꝵ eo prelio interfecta cum ip̃ĩs ducibus. liuius
tradit. receptas quinq romanas aquilas. sigꝰ sex &
Assius in syria aduersus ꝑthos ducens aciem. e¬
quitem ostendit a fronte cum at̾go pedite in
confragosa loca occultasset. deinde cedente eꝗtatu
Et per nota se recipiente in preparatas insidias per¬
duxit exercitum ꝑthors & cecidit.
Entidius ꝑthos & labienĩ alacres successibus uic¬
reriars dum ip̃e suos per siłacionem metus con¬
tineret euocauit & in loca miqua deductos aggresso
per abreptionem ades chebellauit ut destituto labiẽo

Expanded text:
bus castris, ut fallerentur hostes, ipse omnes cobus castris, ut fallerentur hostes, ipse omnes copias eduxit et in radicibus praedicti montis constituit; divisoque equitatu praecepit L. Quintio, partem Spartaco obiceret pugnaque eum frustraretur, parte aciem instruxerat. Quos cum barbari insecuti essent, equite recedente in cornua, subito acies Romana adaperta cum clamore procurrit. XXXV milia armatorum eo proelio interfecta cum ipsis ducibus Livius tradit, receptas quinque Romanas aquilas, signa sex et s. C. Cassius in Syria adversus Parthos ducemque Osacen equitem ostendit a fronte, cum a tergo peditem in confragoso loco occultasset. Dein cedente equitatu et per nota se recipiente, in praeparatas insidias perduxit exercitum Parthorum et cecidit. Ventidius Parthos et Labienum, alacres successibus victoriarum, dum suos ipse per simulationem metus continet, evocavit et in loca iniqua deductos adgressus per obreptionem adeo debellavit, ut destituto Labieno
Abbreviated transcription (Latin):
cit conuersis & infronte & in utrisq latibus ad
interniciorem cecidit capto etiã duce eoꝵ ꝑpẽna.
Dem aduersus mitricdatem & armenia nũo
&genere equitum pueualentem tria milia
leuis ar̃mature & quingentos equites nocte in ual¬
le sub uirgultis que inte̾r bina castra erant dispo¬
suit pͥ de̾mde luce in statiõem hostiũ emisit eꝗtes
ita firmatos ut cum i niuersus cum exercitu hostiũ
equitastus prelium misset seruatis ordinbus pau¬
latim cederent donec spatium darẽt consurgendi
at̾go obhoc dispositis Qđ postqm ex sententia conti¬
git conuersus qui terga dedisse uidebãtur mediũ
hostem trepidantem cecidit ipõs etiam equos pedite
cominꝰ ac cedente confodit eoq prelio fidutiam re¬
gi quam in equestribus copiis habebat subtraxit.
Rassus bello fuginiõꝵ apud catinam bina cas¬
tra cominꝰ cum hostium castris uallauit. nocte
demde coĩcatis copiis manente pretorio in maio̾i¬

Expanded text:
cit, conversus et in fronte et utrisque lateribus ad cit, conversus et in fronte et utrisque lateribus ad internicionem cecidit, capto etiam duce eorum Perperna. Idem adversus Mithridatem in Armenia, numero et genere equitum praevalentem, tria milia levis armaturae et D equites nocte in valle sub virgultis, quae inter bina castra erant, disposuit, prima deinde luce in stationem hostium emisit equites ita formatos, ut, cum universus cum exercitu hostium equitatus proelium inisset, servatis ordinibus paulatim cederent, donec spatium darent consurgendi a tergo ob hoc dispositis. Quod postquam ex sententia contigit, conversis qui terga dedisse videbantur, medium hostem trepidantem cecidit, ipsos etiam equos pedite comminus accedente confodit. Eoque proelio fiduciam regi, quam in equestribus copiis habebat, detraxit. Crassus bello fugitivorum apud Cantennam bina castra comminus cum hostium castris vallavit. Nocte deinde commotis copiis, manente praetorio in maiori
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersi occurretũt eis qui primi fugant. Ad cuiꝰ rei
sensum pompeio emittente legionem cum D lelio
in presidiĩ suoꝵ subctucti in cdextrum latus uelud
cesserunt equites. Deinde & ita cum legionem hanc
tergo infestarent cum iam ea frontẽ qui pabula¬
tores persecuti erant incursarent. Sic legio quoq ĩt
duas aties hostium cum legato suo elisa est. Ad cuꝰ
presidium popͦ totum edũcente ex̾citum. Sertorius
quoq ĩ collibus suos instructos ostendit effecit qͦq
ne pompꝰ expediret. Itaq preter duplex dampnumm
eadem sollerna illatum spectatoremqͦ eum cladis
suoꝵ continuit ħ pͥmum prelium inter Sertoriu
& pompeiuĩ fuit. Decẽmilia hominũ de ¶ñ. põpen
ex̾citu dimissa & omnia impedimẽta liuus autor ẽ.
Ompeius in hispania dispositis ante qui ex ot¬
culto eggrederent᷑ simuleto metu dedux i
stante hostem in loca infesta. demde ubi respopos¬

Expanded text:
conversi occurrerunt eis, qui primi fugerant. Ad cuius rei conversi occurrerunt eis, qui primi fugerant. Ad cuius rei sensum Pompeio emittente legionem cum D. Laelio in praesidium suorum, subducti in dextrum latus velut cesserunt equites, deinde circumita legione hanc quoque a tergo infestaverunt, cum iam et a fronte qui pabulatores persecuti erant incursarent; sic legio quoque inter duas acies hostium cum legato suo elisa est. Ad cuius praesidium Pompeio totum educente exercitum, Sertorius quoque e collibus suos instructos ostendit effecitque, ne Pompeius expediret; ita praeter duplex damnum, eadem sollertia illatum, spectatorem quoque eum cladis suorum continuit. Hoc primum proelium inter Sertorium et Pompeium fuit; X milia hominum de Pompei exercitu amissa et omnia impedimenta Livius auctor est. Pompeius in Hispania, dispositis ante qui ex occulto adgrederentur, simulato metu deduxit instantem hostem in loca insessa; deinde, ubi res popos
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. Ita ut in pͥma parte leues hispanos aptissimos ad
futa bellor ponerent. paulo intius scutatos inde in
remotissimo equites ne fremitu cogitata eors prode¬
rentur. Quiescere omnes silencio seruato in horã diri¬
terciam iubet Cum deinde pompeiam securi curati¬
q pabulo de reclitu cogitarent. & hii quoq qui in sta¬
tione fuerant. quiete inuitati ad pabulum colligendũ
dilabentur emissi p̾m. hispani uelocitate gentili inpal¬
latis effundant᷑ Uulnerantur confundanturq. Nibil
tale expectantes prius. Deinde anteꝗͣ resisti hiis inci¬
peret. scutati erumpunt e saltu redeuntesq in or¬
dinem consternunt uertuntq fugientibus equites ĩ¬
missi toto eo spacͦ quo redibant in castra persecuti ce¬
dunt. Curatũ quoq ne quis effugeret: Nam reliqui
decͭ equites premissi facile per com̃pendia itinerum
effusis habenis anteꝗͣ ałł castra pompeni peruenirẽt

Expanded text:
dunt ita, ut in prima parte leves Hispanos, aptissimos ad dunt ita, ut in prima parte leves Hispanos, aptissimos ad furta bellorum, ponerent, paulo interius scutatos, in remotissimo equites, ne fremitu eorum cogitata proderentur; quiescere omnes silentio servato in horam tertiam diei iubent. Cum deinde Pompeiani securi oneratique pabulo de reditu cogitarent et hi quoque, qui in statione fuerant, quiete invitati ad pabulum colligendum dilaberentur, emissi primum Hispani velocitate gentili in palantes effunduntur et convulnerant confunduntque nihil tale exspectantes. Prius deinde quam resisti his inciperet, scutati erumpunt e saltu et redeuntes in ordinem consternant avertuntque; fugientibus equites immissi toto eos spatio, quo rediebatur in castra, persecuti caedunt. Curatum quoque, ne quis effugeret, nam reliqui CCL equites praemissi facile per compendia itinerum effusis habenis, antequam ad castra Pompei perveniretur,
Abbreviated transcription (Latin):
nunciaturus subitum aliqd ac necessarium intrarẽ
uellet. Et pertinaciter a seruis ualitudin consulen¬
tidus excluderetur ueritꝰ ne suspectus esset equos quol
ante portam paratos habebat ad mitridatem refu¬
git irritus
Ertorius inhispania cum aput lauronem oppi¬
dum uicina castra pompen castris haberet. & duȩ
fantũ modo regiones essent ex quibus pabulum peti pos¬
set. Una in propinquo Altera longius sita eam quȩ in
propinquo erat sbͥm̃ a leui armãtura infestat. Ulteĩorẽ¬
M
ã uetuit ab ullo armato actiri. donet persuasit aduer¬
sariis tuciorem esse quȩ erat remotior quam cum pe¬
tissent pompeiani octauiũ gͥcinũ cum decem cohor¬
tibus in morem romanoꝵ armatis. & decem hispanors
leuis armature & tarꝗnũ priscum cũ duobus milibꝰ
equitum ire ad insicdias iubet tendendas pabulatoͬi¬
bus. Illi strẽnue imꝑata faciunt explorata enim la¬
cors naͣ in uicina silua nocte predictas copias ab scõ¬

Expanded text:
nuntiaturus subitum aliquid ac necessarium, intrare nuntiaturus subitum aliquid ac necessarium, intrare vellet et pertinaciter a servis valetudini domini consulentibus excluderetur, veritus, ne suspectus esset, equis quos ante portam paratos habebat ad Mithridatem refugit irritus. Sertorius in Hispania, cum apud Lauronem oppidum vicina castra Pompei castris haberet et duae tantummodo regiones essent, ex quibus pabulum peti posset, una in propinquo, altera longius sita, eam quae in propinquo erat subinde a levi armatura infestari, ulteriorem autem vetuit ab ullo armato adiri, donec persuasit adversariis, tutiorem esse quae erat remotior. Quam cum petissent Pompeiani, Octavium Graecinium cum decem cohortibus in morem Romanorum armatis et decem Hispanorum levis armaturae et Tarquitium Priscum cum duobus milibus equitum ire iubet ad insidias tendendas pabulatoribus. Illi strenue imperata faciunt. Explorata enim locorum natura, in vicina silva nocte praedictas copias abscon