comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tꝙ hilit ami eus
Luidicio. Q. fabius
pictor. Q. ugolinus subscrip¬
serunt. qui legati ad ꝑtholo¬
meum regem missi munera
que ab eo priuatim acceperũt
in erarium quidem priusquã
ad senatum legationem refer¬
rent detulerunt; scilicet de pu¬
blico ministerio nichil cuiquã
preter laudem bene admimstra¬
ti officn accedere debere iudican¬
tes. Iam illud humanitatis se¬
natus et attente maiorum dis¬
ciplinc iudiciam est: data iũt
enm legatis que in erarium re¬
posuerant non solum patrum
conscriptorum decyeto sed etiã
questores prompte unicuiqz
distribuerunt. ita in isdem
ptholomiei liberalitas: legato¬
rum abstinencia: senatus ac
populi equitas debitam proba¬
bilis facci portionem obtinuit

Expanded text:
 huic animi eius iudicio Q. Fabius Pictor, Q. Ogulnius subscripserunt. qui legati ad Ptolomaeum regem missi munera, quae ab eo priuatim acceperant, in aerarium, et quidem prius quam ad senatum legationem referrent, detulerunt, scilicet de publico ministerio nihil cuiquam praeter laudem bene administrati officii accedere debere iudicantes. iam illud humanitatis senatus et attentae maiorum disciplinae indicium est: data sunt enim legatis quae in aerarium reposuerant non solum patrum conscriptorum decreto, sed etiam legata quaestores prompta uni cuique distribuerunt. ita in isdem Ptolomaei liberalitas, legatorum abstinentia, senatus ac populi aequitas debitam probabilis facti portionem obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ue quod adp plemini facmꝰ
pertuuut bene apatribz consul¬
tis unidicata. quod ad uiolentas re¬
gie puiy sordes actinuerat se ipsam
potenter attoz efficaciter deffendit
coactis en m locrensib ex thesauro
etts magriam illi pecuniam daue
tũ onustus nefteria preda nauigaret
insub ite tempestatie tota ciũlasse.
uicutis dee lictorib illusus est. in
quib pecuma incolumis reperta sã

Expanded text:
 quod ad Plemini facinus pertinuit, bene a patribus conscriptis uindicata, quod ad uiolentas regis Pyrri sordes attinuerat, se ipsa potenter atque efficaciter defendit: coactis enim Locrensibus ex thesauro eius magnam illi pecuniam dare, cum onustus nefaria praeda nauigaret, ui subitae tempestatis tota cum classe uicinis deae litoribus inlisus est, in q
Abbreviated transcription (Latin):
amn in hersille ouam y¬
plemini legatiscipionis in the¬
sauro proseipne spoliando sceleratam
auariuiam iusta ammaduersione
unidicauit. cum enim eũ unictum
Romam protrahi iussisset ante cau¬
se dictionem in carcere tetemmo
genere morbi consumptus est pe¬
cumam dea eiusdem senatue ĩpto
et quidem sũma duplicando le¬

Expanded text:
am me hercule quam Plemini legati Scipionis in thesauro Proserpinae spoliando sceleratam auaritiam iusta animaduersione uindicauit: cum enim eum uinctum Romam pertrahi iussisset, † qui ante causae dictionem in carcere taeterrimo genere morbi consumptus est, pecuniam dea eiusdem senatus imperio et quidem summam duplicando re
Abbreviated transcription (Latin):
Reditum est uaronẽ
consulem apud cannas
cum carthaginensibus
tum infeliciter dimicasse ebiram luno¬
ms quod cum ludos arcenses edilis face̾t
in iours optimi maximi templo eximici
faciepueram histuonem ad excubias
tenendas posusset quod factũ post ali¬
quod annos memoria repxtitũ sacrificiis

Expanded text:
reditum est Varronem consulem apud Cannas cum Karthaginiensibus tam infeliciter dimicasse ob iram Iunonis, quod, cum ludos circenses aedilis faceret, in Iouis optimi maximi tensa eximia facie puerum histrionem ad exuuias tenendas posuisset. quod factum, post aliquot annos memoria repetitum, sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
llilis uro romane
siberalitatis celestem
spiricum nulle littere satis
dignis laudibz prosequent᷑
Philippo enim macedonie
rege superato cum ad id tam¬
insigne spectaculum tota
grecia conuenisset: T. quĩ¬
tus flaminius cube signo si¬
lencio facto per preconcm hec
uerba recitari iussit .G. P. Q
R. et quintius flaminus im¬
perutor omes grecie urbes que
sub dictione philippi regis fu¬
erunt liberas atq iimunes
esse iubet. Quibus auditis
maximo et inopinato gaudi¬
o hommes perculsi primo
ueluti non audisse se que
audiuerunt credentes obti¬
cuerunt: iterata deinde pre¬
nunciatione precoms tanta
cesum clamoris alacritate
compleuerunt: ut certe con¬
stet aues que superuolabant
uctonicus pauentesq decidis¬
se: magni amii fuisset ac
tot captiuorum capicibus
seruitutem detraxisse: quot
tuc nobilissimis et opulen¬
tissimis urbibus populus
to. libertatem largitus ost.
Ad cuius maiestatem ꝑti¬
net non solum quod ip̃se
benigne tribuit: sed etiam
quod alio tribuente sensit

Expanded text:
llius uero Romanae liberalitatis caelestem spiritum nullae litterae satis dignis laudibus prosequentur: Philippo enim Macedoniae rege superato, cum ad Isthmicum spectaculum tota Graecia conuenisset, T. Quintius Flamininus tubae signo silentio facto per praeconem haec uerba recitari iussit: 'S. P. Q. R. et T. Quintius Flamininus imperator omnes Graeciae urbes, quae sub dicione Philippi regis fuerunt, liberas atque inmunes esse iubet.' quibus auditis maximo et inopinato gaudio homines perculsi primo ueluti non audisse se quae audierant credentes obticuerunt. iterata deinde pronuntiatione praeconis tanta caelum clamoris alacritate conpleuerunt, ut certe constet aues, quae superuolabant, adtonitas pauentesque decidisse. magni animi fuisset a tot captiuorum capitibus seruitutem detraxisse, quot tunc nobilissimis et opulentissimis urbibus populus Romanus libertatem largitus est. Ad cuius maiestatem pertinet non solum quae ipse benigne tribuit, sed etiam quae alio tribuente sensit
Abbreviated transcription (Latin):
uies et pͥpotẽs
nature regnuĩ
scruptans ini¬
ciam stilum tã
nr̃e urbis quã
ceterarum gen¬
cium prisas ac memorabilibus
istitutis Opus est enm cogsa
huiusce uite quã sub optimo
principe felicm aginus que¬
nam fucrint elementa ut eoꝵ
quoque respectus aliquid pre¬
sentibz moribz prosit

Expanded text:
ues et praepotens naturae regnum scrutatus iniciam stilum qua nostrae urbis qua exterarum gentium priscis ac memorabilibus institutis: opus est enim cognosci huiusce uitae, quam sub optimo principe felicem agimus, quaenam fuerint elementa, ut eorum quoque respectus aliquid praesentibus moribus prosit
Abbreviated transcription (Latin):
Itibus cociitabant que
consuctudo ex hominũ conuctu
ad diina penetrauit nã ioius
epulo ip̃c in lectulũ iuno et mi¬
nerua in sellas ad cenam inuic¬
tabantur quod genus seuerita¬
tis ctas nrã diligencius ĩ capi¬
tolio quam in suĩs domibz scruat
uidesicet quia magis ad remꝑ
tinet deacum ꝙͣ mulioꝵ disci¬
psinam contineri. ẽuanssat᷑.¬

Expanded text:
tes cenitabant. quae consuetudo ex hominum conuictu ad diuina penetrauit: nam Iouis epulo ipse in lectulum, Iuno et Minerua in sellas ad cenam inuitabantur. quod genus seueritatis aetas nostra diligentius in Capitolio quam in suis domibus conseruat, uidelicet quia magis ad rem pertinet dearum quam mulierum disciplinam contineri. Quae un
Abbreviated transcription (Latin):
tigimus serpentis quoq a tito
liuio curiose pariter ac fecunde
relate fiat mencio is enim ait
in aphrica apud bragadam
flumen tante magnitudinis
anquem fecisse ut attilii reguli
excercitum. usu annis prohibẽt
multisq̃ militib ingenti ore
correptis cum plurib uolumine¬
bus caude elisis cum telorum
iactu perforati nequiret ad ul¬
timum balistarũ tormentis
undiqz petitam silicum crebris
⁊ ponderosis uerberib procubu¬
isse omiibusq̃ et cohortib et le¬
giombus ip̃a carthagine iusã
terabiliorẽ atq eciam cruore suo
gurgitibz imbutis corporisque
iacentis postifero afflatu iuicina
regione poluta romana inde
summouisse castra dicit belue

Expanded text:
«Serpentis quoque a Tito Livio curiose pariter et facunde relata fuit mencio. Is enim ait in Affrica apud Bragada fluvium tante magnitudinis anguem fuisse ut Attilii Reguli exercitum usu amnis prohiberet, multisque militibus ingenti ore correptis, compluribus caude voluminibus elisis, cum telorum ictu perforari nequiret, ad ultimum ballistarum tormentis undique petitam silicum crebris et ponderosis verberibus procubuisse omnibus et cohortibus et legionibus ipsa Cartagine visam terribiliorem, atque eciam cruore suo gurgitibus imbutis corporisque iacentis pestifero afflatu vicina regione polluta romana inde summovisse castra. Adicit belue
Abbreviated transcription (Latin):
epuduim Inter uxore
e uirium a condicta
urle usq ad centesmiũ ⁊ quinqͣ¬
gesmnũ annũ nullũ intercessit
primus autem spuruis scarbilsꝰ
uxorem sterilitatis cã dimisit
qui quanquã tolerabili racione
motus uidebatur reprchensionẽ
tamen non caruit quici nec cu¬
piditatem quidem liberorũ con¬
iugali fidei prepom debuisse ar¬
bitrabantur sed quo matrona¬
le decus uerccundie mummẽto
rucius cet in ius uocãti matro¬
nam corpus eius uctingere non
perimiserũt ut iniuolata manꝰ
aliene tactu stolle relinqueretur

Expanded text:
epudium inter uxorem et uirum a condita urbe usque ad centesimum et quinquagesimum annum nullum intercessit. primus autem Sp. Caruilius uxorem sterilitatis causa dimisit. qui, quamquam tolerabili ratione motus uidebatur, reprehensione tamen non caruit, quia ne cupiditatem quidem liberorum coniugali fidei praeponi debuisse arbitrabantur. Sed quo matronale decus uerecundiae munimento tutius esset, in ius uocanti matronam corpus eius adtingere non permiserunt, ut inuiolata manus alienae tactu stola relinqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
contẽte fuerãt corona
pudicicie honorabantur existi¬
mabant enim eũ precipue ma¬
trone syncera fide incorcuptũ
esse ammũ qui post deposite
uirgnitatis cubile in publicũ
egredi nesciret multorũ matri¬
momoꝵ experienciã quasi le¬
gitime cuuisdẽ intemperancie
signũ esse credentes. T̃ranst¬

Expanded text:
onio fuerant corona pudicitiae honorabantur: existimabant enim eum praecipue matronae sincera fide incorruptum esse animum, qui depositae uirginitatis cubile in publicum egredi nesciret, multorum matrimoniorum experientiam quasi legitimae cuiusdam intemperantiae signum esse credentes. R
Abbreviated transcription (Latin):
pud antiquos. non¬
solum publice sed eciã
priuatm nchil gerebatur insi
auspicio prius sumpto quo ex
more nupriis eciam mũc aus¬
pices interponũtur qui quauis
ausꝑicia petere desierint ip̃o ta¬
men nomme ueteris consuctu¬
diis uestigia isurpantur

Expanded text:
pud antiquos nonsolum publice, sed etiam priuatim nihil gerebatur nisi auspicio prius sumpto. quo ex more nuptiis etiam nunc auspices interponuntur, qui, quamuis auspicia petere desierint, ipso tamen nomine ueteris consuetudinis uestigia usurpantur
Abbreviated transcription (Latin):
tem sello macedonico P. ua¬
Alerius reatine prefecture iux
noctu urlem petens existimauit duoꝰ
uiuenes excellentis forme albis
equis residentis obiuios sibi factos
ninuare die qui preterierat. Persam regẽ
apaulo captum. quod cum senalui indi¬
casset. tanꝙ maiestatis eius et amplitu¬
dmis lruosermone contemptorin carce¬
rem coniectus postꝙ̃ pauli litterio illo
die peisam captum appacuit. et custodia
liberatus et insuper agro ac hacacõne

Expanded text:
tem bello Macedonico P. Vatinius Reatinae praefecturae uir noctu urbem petens existimauit duos iuuenes excellentis formae albis equis residentes obuios sibi factos nuntiare die, qui praeterierat, Persen regem a Paulo captum. quod cum senatui indicasset, tamquam maiestatis eius et amplitudinis uano sermone contemptor in carcerem coniectus, postquam Pauli litteris illo die Persen captum apparuit, et custodia liberatus et insuper agro ac uacatione
Abbreviated transcription (Latin):
lun apuld lacu regissũ ausus
posthunius dictator et tuscu¬
lanorui oux manilius octauius ma¬
gus iutih inter se concurrerent ac
neutra ucus aliquãdui pedẽ referret
castor ac posux romanatu parciũ
propugnatores iusi hostiles copias

Expanded text:
um apud lacum Regillum A. Postumius dictator et Tusculanorum dux Mamilius Octauius magnis uiribus inter se concurrerent ac neutra acies aliquamdiu pedem referret, Castor ac Pollux Romanarum partium propugnatores uisi hostiles copias
Abbreviated transcription (Latin):
astorem uero et polucem eciã
illo tempore pro imperio pro excu
huisse cognitum est. quo apud lacũ
uiturne suũ equorũqz sudorem ablu¬
isseuisi sunt iunctaqz fontiedes eoꝵ
nullius hominũ manu reserata patuit

Expanded text:
astorem uero et Pollucem etiam illo tempore pro imperio populi Romani excubuisse cognitum est, quo ad lacum Iuturnae suum equorumque sudorem abluentis uisi sunt, iunctaque fonti aedis eorum nullius hominum manu reserata patuit
Abbreviated transcription (Latin):
qulta enim interdiũ
et uigillantib acciderunt
perinde ac tenebrauĩ sonuqz
nube inuoluta. que quia unde mana¬
uerintiunt qua Racione constiterint
dignoscete arduũ est merito mira clã
uocentur quoꝵ e magno aceruoin pr̃¬

Expanded text:
lta etiam interdiu et uigilantibus acciderunt perinde ac tenebrarum somnique nube inuoluta. quae, quia unde manauerint aut qua ratione constiterint dinoscere arduum est, merito miracula uocentur. quorum e magno aceruo in pri
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ porro honoris
datsxiis renociati sapiã
pariter de sanctitate clare tribu¬
tum est: qui cum testimoniũ
dicere coactus ad aram acessisset
Ut more eius ciuitatis iuiaret
etinia suere rctulisse uiuĩsi
iudices consurrexerunt procla¬
maruntq ne uisiurandum Di¬
ceret quodqz sibimet ipĩs post¬
modam dicende setence loco re¬
missuti non erant spncerita¬
ti cus conscedendum existimart¬

Expanded text:
uantum porro honoris Athenis Xenocrati, sapientia pariter ac sanctitate claro, tributum est! cum testimonium dicere coactus ad aram accessisset, ut more eius ciuitatis iuraret omnia se uere retulisse, uniuersi iudices consurrexerunt proclamaruntque ne ius iurandum diceret, quodque sibimet ipsis postmodum dicendae sententiae loco remissuri non erant, sinceritati eius concedendum existima
Abbreviated transcription (Latin):
thenis quidam ulti¬
me sencctutis cum
spectatum ludos in theatrũ
uenisset: cumqz nemo hce
cuubus sessum reciperet: ad
lacedemomorum legatos
forte peruemt qui hominis
etate moticanos eius et an¬
nos assurgendi officio ue¬
nerari sunt: sedemqz ei int
ipsos honoratissimo soco de¬
derunt. quod ubi fieri popu¬
lus aspexic. maximo plau¬
su alienc urbis uerecundiã
comprobauit: ferunt tunc u¬
num a lacedemonix dixisse:
ergo athemenses quid rectum¬
sit scuint sed id faccre negligũt

Expanded text:
thenis quidam ultimae senectutis, cum spectatum ludos in theatrum uenisset, eumque nemo e ciuibus sessum reciperet, ad Lacedaemoniorum legatos forte peruenit. qui hominis aetate moti canos eius et annos adsurgendi officio uenerati sunt sedemque ei inter ipsos honoratissimo loco dederunt. quod ubi fieri populus aspexit, maximo plausu alienae urbis uerecundiam conprobauit. ferunt tunc unum e Lacedaemoniis dixisse 'ergo Athenienses quid sit rectum sciunt, sed id facere neglegunt
Abbreviated transcription (Latin):
uam bens maiedoni e lex ailextĩ¬
der per quietem iusa ymagnie
premonitus erat. ut iute sue custos
esset diligencior sieum eciam cauẽdi
penculi consilio fortuna instruere
uoluisset. namq cassandri pestiferã
sibi dexteram sonnuo prius cognouit
quam exitu sensit. existimauit enm
ab illo seiterfici cum cum nũquam
itidisset. Interposito deinde tempore post¬
quami in conspectum uenit nocturru
metus patefacta ymagine ut antiprĩs
filium esse cognouit a diecto uersu greco
qui fidem somntiorum eleuat preparati
Iam aduersus caput suum ueneficii
quo occidisse cassandri manu creditur
suspicionem armo repullit tras¬

Expanded text:
uam bene Macedoniae rex Alexander per quietem uisa imagine praemonitus erat ut uitae suae custos esset diligentior, si eum cauendi etiam periculi consilio fortuna instruere uoluisset: namque Cassandri pestiferam sibi dexteram somnio prius cognouit quam exitu sensit: existimauit enim ab illo se interfici, cum eum numquam uidisset. interposito deinde tempore postquam in conspectum uenit, nocturni metus patefacta imagine, ut Antipatri filium esse cognouit, adiecto uersu Graeco, qui fidem somniorum eleuat, praeparati iam aduersus caput suum ueneficii, quo occidisse Cassandri manu creditur, suspicionem animo repulit
Abbreviated transcription (Latin):
Ian ibalis ꝯnoquont de tes¬
lundum Romano sanguini
ita certe predutionis somniũ. curus
non uigilie tantum sed eciam ipsa
ouies hostilis imperionrõ fuit. harisit
enim propo sito et uotis sus conuen¬
entem ymaginem existimauit que
mssum sibi aoue mortali specie ex¬
celsiorem uuenem muadende Italie
ducem ciius menitu primo bestigi
nullam in partem secutus oculis
mox humaui ingenii prona uolun¬
tate uerita scrutandi pone respicies
anmaduertit mimense magnutu¬
dnus serpentem concitato impetu
onne quitquid obuiũ fuerat prote¬
rentem. postoz ea magno cũ celi fra¬
gore erumpentes nimbos lucem qz
caliginosis muolutam tenebris
attrouctus deinde quiduam esset
monstrĩ et quid portenderet interro¬
gauit hic dux Icalie uides inquit
hãstitatem pro inde sile ⁊ cetera tacis

Expanded text:
Hannibalis quoque ut detestandum Romano sanguini, ita certae praedictionis somnium, cuius non uigiliae tantum sed etiam ipsa quies hostilis imperio nostro fuit: hausit enim proposito et uotis suis conuenientem imaginem existimauitque missum sibi ab Ioue mortali specie excelsiorem iuuenem inuadendae Italiae ducem. cuius monitu primo uestigia nullam in partem deflexis secutus oculis, mox humani ingenii prona uoluntate uetita scrutandi pone respiciens animaduertit inmensae magnitudinis serpentem concitato impetu omne, quidquid obuium fuerat, proterentem postque eam magno cum caeli fragore erumpentes nimbos lucemque caliginosis inuolutam tenebris. adtonitus deinde quidnam id esset monstri et quid portenderet interrogauit. hic dux 'Italiae uides' inquit 'uastitatem: proinde sile et cetera tacitis
Abbreviated transcription (Latin):
ditum aspectum quod insequit᷑
apud accium ill antbonii sfattis
oyibus cassuis parmensis qui partes
eius secutus suerat achenas cõfugit
ubi concubia nocte cum sollicituomib
et curis mente sopitam lectulo iacẽt
existimauit ad se uenire hominem in¬
gentis magnituomis coloris ngri
scalidam hacha et capillo demisso mter¬
rogantum qz quis nam esset respõdisse
iclinauit. sciscitatusqz est si quem
talis habitus aut intrantem cribi¬
culum aut exeuntem iudissent quib
affirman tib neminem illue accessisse
Iterum sequieti et somiuodedit atq
eadem animo obseruata est species
itaq fugato sonmo lumen intro
fecri iussit puerosqz ase discedere
uetuit. Interhanc noctem et suppli¬
cium capitis quo eum cesar affecit
panulum admodum tpĩs intercessit

Expanded text:
dirum aspectum quod insequitur. apud Actium M. Antonii fractis opibus Cassius Parmensis, qui partes eius secutus fuerat, Athenas confugit. ubi concubia nocte cum sollicitudinibus et curis mente sopita in lectulo iaceret, existimauit ad se uenire hominem ingentis magnitudinis, coloris nigri, squalidum barba et capillo inmisso, interrogatumque quisnam esset respondisse inclamauit sciscitatusque est ecquem talis habitus aut intrantem cubiculum aut exeuntem uidissent. quibus adfirmantibus neminem illuc accessisse, iterum se quieti et somno dedit, atque eadem animo eius obuersata species est. itaque fugato somno lumen intro ferri iussit puerosque a se discedere uetuit. inter hanc noctem et supplicium capitis, quo eum Caesar adfecit, paruulum admodum temporis intercessit
Abbreviated transcription (Latin):
xoprioribus famenut ita
dicam lneis ca terii ruffi equitis
romani somniũ certo euentu admo¬
nitum est qui cum gladiatorum mu¬
nus siracusis edereturmter quietem
retiarii semanu confodi iudit idque
rostero diei spectaculo confessoribz
narrauit. Incidit demde ut proximo
ab equite loco retiarius cum mitmilone
introduceretut. cuius cum fuciem ui¬
disset idem dixit abillo retiario setru¬
cdari putasse protinusqz inde discedẽ
uoluit illi sermone suo metu eius
discusso causam exitu misero attu¬
lerunt: retiatius enm i eum locũ
compulsomiilione ⁊ abiecto dũ
iacentem ferire conatur transiectũ
gla dio acterrium interemit trans.¬

Expanded text:
opioribus tamen, ut ita dicam, lineis Haterii Rufi equitis Romani somnium certo euentu admotum est. qui, cum gladiatorium munus Syracusis ederetur, inter quietem retiari se manu confodi uidit idque postero die in spectaculo consessoribus narrauit. incidit deinde ut proximo ab equite loco retiarius cum murmillone introduceretur. cuius cum faciem uidisset, isdem dixit ab illo retiario trucidari putasse protinusque inde discedere uoluit. illi sermone suo metu eius discusso causam exitii misero attulerunt: retiarius enim in eum locum conpulso murmillone et abiecto, dum iacentem ferire conatur, traiectum gladio Haterium interemit. Han
Abbreviated transcription (Latin):
ayus aute duelius qui
primus naualem trui
ad funalem cereum precunte
tibieme et fidicine a cena do¬
mum reuerti solitus est insi¬
gnem bellice rei sucessum noc¬
tumia celebraciõe testando

Expanded text:
 autem Duellius, qui primus naualem triumad funalem cereum praeeunte tibicine et fidicine a cena domum reuerti solitus est, insignem bellicae rei successum nocturna celebratione testando
Abbreviated transcription (Latin):
Duid enim. his que supra
rettuli facto nuen con¬
uemencus cum a porsena rege
hetrulcorum urbem noam qui¬
ui ac diutino bello iugeri cgre
ferret castra eius clam femro
cinctus intrauit inimolantẽ
ante altaria conatus est̃ oci
dere ceterum inter molicione
pii pariter ac fortis propositi
opressas net causa aduentus
texit et tormenta quantopere
contempneret mira paciericia
oñdit perosus enm credo dexterã
suam quod eius mimisterio cede
uegis uti nequiuisset imiectam
foculo exuxi passus est. Nullum
prosecto dii imimortales admotũ
aris cultum attencioribz oculis
uiderunt ip̃m quoqz porsenam
oblitum periculi sui ulcionem suã
ueptere ĩ adimracioẽm cocgit: nã
yeuertere in quit ad tuor muti
et eis reer te cum uitam meam
pecieris ad me uita donatum cu¬
iuis clemenciã non adulatus
Uucius tristior porsene salutẽ
quam sua lecior urbi se cum eter¬
ne glorie cognomine sceuolam re¬

Expanded text:
uid enim his, quae supra retuli, facto Mucii conuenientius? cum a Porsenna rege Etruscorum urbem nostram graui ac diutino bello urgueri aegre ferret, castra eius clam ferro cinctus intrauit immolantemque ante altaria conatus occidere est. ceterum inter molitionem pii pariter ac fortis propositi oppressus nec causam aduentus texit et tormenta quantopere contemneret mira patientia ostendit: perosus enim, credo, dexteram suam, quod eius ministerio in caede regis uti nequisset, iniectam foculo exuri passus est. nullum profecto di inmortales admotum aris cultum adtentioribus oculis uiderunt. ipsum quoque Porsennam oblitum periculi sui ultionem suam uertere in admirationem coegit: nam 'reuertere' inquit 'ad tuos, Muci, et eis refer te, cum uitam meam petieris, a me uita donatum'. cuius clementiam non adulatus Mucius tristior Porsennae salute quam sua laetior urbi se cum aeternae gloriae cognomine Scaeuolae re
Abbreviated transcription (Latin):
dem alio prelio l egions
marie: aquilifecum
meunde fuge gracia iam con¬
uersum faucibus comprchen¬
sum incotrariã partem detra¬
rit. dexteruique ad hostem tã¬
dens quorsum tu inquit abis:
illic sunt cum quibus dimi¬
camus et manibus quidem
unum militem adhortacione
Ueco tam acri onmũ legio¬
num trepidacionẽ correxit. uii¬
aque paratas uiicere docut
ceterum ut humane uirtutis

Expanded text:
dem alio proelio legionis Martiae aquiliferum ineundae fugae gratia iam conuersum faucibus conprehensum in contrariam partem † detraxit dexteramque ad hostem tendens 'corsum tu' inquit 'abis? illic sunt cum quibus dimicamus'. et manibus quidem unum militem, adhortatione uero tam acri omnium legionum trepidationem correxit uincique paratas uincere docuit. Ceterum ut humanae uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ur i fabricn. Q. Tube-¬
ronem cognomine gati-¬
lium disaipulum fuisse merito qͥs
existimauerit: cui consulatum ge¬
renti cum etolorum gens omnis
usus uasa argentea magno pon-¬
dere et exquisita arte fabricata ꝑ
legatos misisset: qui supcriori tẽ¬
pore gratulandi causa ad cum
profecti retulerant fictilia se in
eius mensa uasa uidisse: mom-¬
tos ne continencie qua si ꝑauꝑta¬
ti succurrendum putarent cum
sius sarcinis abire iussit: quam
bene etolicis domestica pretule¬
rat: si frugalitatis eius exc̃plũ
posterior etas sequi uoluisset. nũc
quo uentum est a scrius uix in¬
pctrari potest ne eam superlec¬
tilem fastidiant qua uti consul
non erubuit. Tainslateur.

Expanded text:
uri et Fabrici Q. Tuberonem cognomine Catum discipulum fuisse merito quis existimauerit. cui consulatum gerenti cum Aetolorum gens omnis usus uasa argentea magno pondere et exquisita arte fabricata per legatos misisset, qui superiore tempore gratulandi causa ad eum profecti retulerant fictilia se in eius mensa uidisse, monitos ne continentiae quasi paupertati succurrendum putarent cum suis sarcinis abire iussit. quam bene Aetolicis domestica praetulerat, si frugalitatis eius exemplum posterior aetas sequi uoluisset! nunc quo uentum est? a seruis impetrari uix potest ne eam supellectilem fastidiant, qua tunc consul uti non erubuit. At Per
Abbreviated transcription (Latin):
ultum a prisca con¬
Itinencia spacio amoꝵ
posterior catho discedit: utpote
in ciuitate iam diuite et lauticia
gaudente natus: is tamen cum
bellis ciilihus interesset filium
sccum trahens duodecim seruos
habuit: numero plures quam
supcrior temporum diuersis mo¬
ribus pauciores. Transsute᷑¬

Expanded text:
Multum a prisca continentia spatio annorum posterior Cato discedit, utpote in ciuitate iam diuite et lautitia gaudente natus. is tamen, cum bellis ciuilibus interesset, filium secum trahens xii seruos habuit, numero plures quam superior, temporum diuersis moribus pauciores. Exu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc seculo uĩr illustris
pellibus hedinis pro stragulis
utatur: tribusqz serius comita¬
tus hyspaniam regat: et quin¬
gentorum assium sumptu trãs¬
marinam prouinciam petat ci-
bo codemq uino quo naute ũti
contentus sit: nonne mirabilis
existimetur: atqz ista pacientis¬
sime superior catho tolerauit:
quia illum gyata frugalitatis
consuetudo in hoc genere uĩte
cum summa dulcedine contine¬

Expanded text:
hoc saeculo uir inluster pellibus haedinis pro stragulis utatur tribusque seruis comitatus Hispaniam regat et quingentorum assium sumptu transmarinam prouinciam petat, eodem cibo eodemque uino quo nautae contentus sit, nonne miserabilis existimetur? atqui ista patientissime superior Cato tolerauit, quia illum grata frugalitatis consuetudo in hoc genere uitae cum summa dulcedine contine
Abbreviated transcription (Latin):
rodigiorum quoque
unda acciderunt debita
ꝓpositomõ telacio est. Seriuo tullo
eciam cum puerulo dormuenti curca
caput flamniã enicuisse domestia
oculi annotauerunt quod prodigiũ
anciregis marci uxor tanciquis ad¬
mirata seruiũ seruia natum in mo¬
dum filii educauit et ad regiũ fasti¬

Expanded text:
rodigiorum quoque,a acciderunt, debita proposito nostro relatio est. Seruio Tullio etiam tum puerulo dormienti circa caput flammam emicuisse domesticorum oculi adnotauerunt. quod prodigium Anci regis Marci uxor Tanaquil admirata, serua natum in modum filii educauit et ad regium fasti
Abbreviated transcription (Latin):
me ayrogans iusue est: cũn
postulante populo ut ex trage¬
dui quandam sentenciam tol¬
leret progressus in scenam di¬
xit se ut eum doceret non ut
ab eo disceret fabulas compo¬
nere solere laudanda profecto
fiducia est: que estimacionem
sui certo pondere exammat
tantum sibi aprogans quãtũ
a comptentu et insolencia dis¬
tare satis est. T̃pansia. ¶En¬

Expanded text:
 arrogans uisus est, cum postulante ui populo ut ex tragoedia quandam sententiam tolleret progressus in scaenam dixit se, ut eum doceret, non ut ab eo disceret, fabulas conponere solere. laudanda profecto fiducia est, quae aestimationem sui certo pondere examinat, tantum sibi adrogans, quantum a contemptu et insolentia distare satis est. itaque e
Abbreviated transcription (Latin):
esse diceres sinum. Ergo qued
gillias possidebat ommum qͣi
commune patrimonium erat:
pro cuius salute et incrementis
tum argentina cuutas tum
etiam uicme regiones uotis ex¬
cubabant. colloca a contraria
parte archas mexorabilibus
claustris ohseratas: nonne pre¬
stantiorem aliquanto existimes
illam impensam quam hanc

Expanded text:
esse diceres sinum. Ergo quod esse diceres sinum. Ergo quod Gillias possidebat, omnium quasi commune patrimonium erat, pro cujus salute et incrementis, tum Agrigentina civitas, tum etiam vicinae regiones votis excubabant. Colloca ex contraria parte, arcas inexorabilibus claustris obseratas, nonne praestantiorem aliquando existimes illam impensam, quam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
gentinum gilliam: quẽ
propemodum ipsius liberalita¬
tis precordia constunt habius¬
se: erat enim opibus excellens
sed multo etiam anmo quam
diuitiis lecupletior semperqz
in crogando potius quam in
contrahenda pecuma occupatus:
adeo ut domus cus quasi que¬
Sam mnumficencie officina cre¬
deretur: illinc enim publicis
usibus apta monumenta ex¬
truebantur: ulinc grata po¬
puli oculis spectacula edebant᷑:
illinc epularum magnifici ap¬
paratus libentiq ammo anno¬
ne subsidia tribuebantur et
cum hec uinuersis: priuatim
alimenta mopia laborantibz:
Sotes uirginbus: paupextate
pressis subsidia : detrimentoꝵ
incursu quassatis solatia e¬
rogabantur; hospites quoqz
tum urbamis penatibus tum
etiam rusticis tectis benignis¬
sine excepti uarix muncribus
ornati dimittebantur: quodã
uero tempore quingentos siml
gelensium equites ui tempesta¬
tis in possessiones suas com¬
pulsos aluit ac uestiuit. quid
multa: non mortalem aliquẽ
sed propicie fortune benignnũ

Expanded text:
gentinum Gilliam, quem propemodum ipsius liberalitatis praecordia constat habuisse. Erat opibus excellens, sed multo etiam animo, quam divitiis, locupletior. Semperque in eroganda potius, quam in corripienda pecunia occupatus, adeo ut domus ejus quasi quaedam munificentiae officina crederetur. Illinc enim publicis usibus apta monumenta exstruebantur, illinc grata publicis oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus, labentique annonae subsidia criebantur. Et cum haec universis, privatim alimenta inopia laborantibus, dotes virginibus, paupertate pressis subsidia, detrimentorum incursu quassatis solatia erogabantur: hospites quoque tum urbanis penatibus, tum etiam rusticis tectis benignissime excepti, variis muneribus ornati dimittebantur. Quodam vero tempore, quingentos simul Gelensium equites, vi tempestatis in possessiones suas compulsos, aluit ac vestivit. Quid multa? Non mortalem aliquem, sed propitiae fortunae benignum
Abbreviated transcription (Latin):
De censoria nota. Ca. qͣrtum¬
altrensis discipline te¬
Enaassnuuũ uiniculũ et
militaris racionis diligens
obscruacio admonet me: ut ad
censuram pacis magistrem cũ¬
stodemq transgredias: nam ut
opes .po .ro. in tantum amplitu¬
dinis imperatorũ uirtutibus
excesserunt: ita probitas et cõ¬
tinencia censorio superalio era¬
inmata est: opus esfectu par
bellics laudibz Quid emim
prodest foris esse steriniũ si domi
mile iiuitur expugnentur licz
urhes: corripiantur gentes: re¬
gnis manus mniciantur insi
foro et curie officium ac uerecũ¬
dia sua constiterit partarũ reꝵ
celo cumulus equatus sedem sta¬
bilem non habebit. Ad rem igit
pertinet nosse atq a deo recor¬
dari acta censorie ptãtis. Tuis

Expanded text:
DE CENSORIA NOTA Castrensis disciplinae tenacissimum uinculum et militaris rationis diligens obseruatio admonet me ut ad censuram pacis magistram custodemque transgrediar: nam ut opes populi Romani in tantum amplitudinis imperatorum uirtutibus excesserunt, ita probitas et continentia, censorio supercilio examinata, est opus effectu par bellicis laudibus: quid enim prodest foris esse strenuum, si domi male uiuitur? expugnentur licet urbes, corripiantur gentes, regnis manus iniciantur, nisi foro et curiae officium ac uerecundia sua constiterit, partarum rerum caelo cumulus aequatus sedem stabilem non habebit. ad rem igitur pertinet nosse atque adeo recordari acta censoriae potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
aurrami. nec senatus cui¬
quam dedit. nec quisꝙͣ
sibi dau desiderauit auitatis
pacte lacrimante. Ceterum a¬
pud quercum prone mams por¬
riguntur ubi oẜ cies cenatos
corona danda est qua postes au¬
guste dons sempiterna gliã

Expanded text:
auream nec senatus cuiquam dedit nec quisquam sibi dari desiderauit ciuitatis parte lacrimante. ceterum ad quercum pronae manus porriguntur, ubi ob ciues seruatos corona danda est, qua postes Augustae domus sempiterna gloria
Abbreviated transcription (Latin):
compressus enim perseueran¬
ti interrogatione seli in codẽ¬
in eodem constanti gradu ste¬
tit seqz etiam hoc si modo grac¬
chus annusset facturum ues¬
pondit. Quis illum scelera¬
tum putasset fuisse si tacuis¬
set: quis etiam non sapiente
si pro necessitate temporis
locutus esset: at blosius nec
silentio honcsto nec pruden¬
ti sermone salucem suam ne
qua ex parte infelicis annicicie
memoriam descreret tueri

Expanded text:
conpressus enim perseueranconpressus enim perseueranti interrogatione Laeli in eodem constantiae gradu stetit seque etiam hoc, si modo Gracchus annuisset, facturum respondit. quis illum sceleratum putasset fuisse, si tacuisset? quis non etiam sapientem, si pro necessitate temporis locutus esset? at Blossius nec silentio honesto nec prudenti sermone salutem suam, ne qua ex parte infelicis amicitiae memoriam desereret, tueri
Abbreviated transcription (Latin):
mmicis patrie fuis
se gracchus existima¬
tus est: nec immerito quia
potenciam suam saluti cius
pretulerat: quam constan¬
tis tamen fidei amicum etia
in hoc tam prauo proposito
C. hlosium cumanum habu¬
crit opere pretium est cognos¬
cere: hostis uedicatus ustimo
supplicio affectus sepulture
honore spoliariis: beniuo len-¬
tia tamen cius non caruit.
nam cum senatus rutilio et
lennati consulibus mandas¬
set ut in cos qui cum graccho
consenserant more maiorum
aminaduerterent: et ad lel¬
lium cuius consilio precipue
consules utebantur pro se
blosus deprecatum uenisset:
familiaritatisq excusatio¬
ne uteretur: atqz is dixisset
quid si te gracchus templo
iouis optimi maximi faces
subdere iussisset: obsecuturꝰ
ne uoluntati ipsius propt̾
istam quam iactas famili¬
aritatem fuisti: minquam
istud inquit gracchus impe¬
irisset: satis imo etiam mini¬
umi: totius namqz senatus
consensus dannates mores
defendere ausus est; Uerum
quod sequitur musto audati¬
us multoq periculosius

Expanded text:
micus patriae fuisse Ti. Gracchus existimatus est, nec inmerito, quia potentiam suam saluti eius praetulerat. quam constantis tamen fidei amicum etiam in hoc tam prauo proposito C. Blossium Cumanum habuerit operae pretium est cognoscere. hostis iudicatus, ultimo supplicio adfectus, sepulturae honore spoliatus beniuolentia tamen eius non caruit: nam cum senatus Rupilio et Laenati consulibus mandasset ut in eos, qui cum Graccho consenserant, more maiorum animaduerterent, et ad Laelium, cuius consilio praecipue consules utebantur, pro se Blossius deprecatum uenisset familiaritatisque excusatione uteretur, atque is dixisset: 'quid? si te Gracchus templo Iouis optimi maximi faces subdere iussisset, obsecuturusne illius uoluntati propter istam, quam iactas, familiaritatem fuisti?' 'numquam istud' inquit 'Gracchus imperasset'. satis, immo etiam nimium: totius namque senatus consensu damnatos eius mores defendere ausus est. uerum quod sequitur multo audacius multoque periculosius:
Abbreviated transcription (Latin):
anotatus est: quecum edi¬
liciis comitiis pompen mag¬
in conugis sui uestem cru-
ore respersam a campo donũ
relata uidisset: territa mctũ
ne qua uis ei esset allaca ex a¬
ninis concidit partumqz quẽ
utero conceptum habebat su-¬
bita ammi consternatione
et graui dolore corporis cnccue
magno quidem cum totius
terrarum orbis detrimento:
cuius transquillitas tot cuu¬
lium bellorum truculentissi¬
mo fuyore perturbata non
esset; si cesaris et pompen con¬
cordia communs sangiims
uniculo constricta mansisset

Expanded text:
notatus est. quae, cum aediliciis comitiis Pompei Magni coniugis sui uore respersam e campo domum relatam vidisset, territa metu ne qua ei vis esset allata, exanimis concidit, partumque quem in utero conceptum habebat subita animi consternatione et graui dolore corporis eicere magno quidem cum totius terrarum orbis detrimento, cuius tranquillitas tot ciuilium bellorum truculentissimo furore perturbata non esset, si Caesaris et Pompei concordia communis sanguinis uinculo constricta mansisset
Abbreviated transcription (Latin):
Iumuidicus autem metel¬
lus populari factione pa¬
tria pulsus in asiam secessit: in qua
cum ci forte ludos tralibus spectãti
lictere reddite essent quibz scriptũ
erat maximo senatus et populi
consensu redditum illi in urbem
datum: nõ etheatro prius abiit
quam spectacusum edexetur non
leticiam suam proxime sedentibus
ulla ex parte patefecit: sed sumium
gaudium intra se continuit cumdem
constat pari uultu et exulẽ fuisse
et restitutum. adco moderatiomis be¬
neficio medius semper inter secũdas
et aduersas res anmi firmitate uer¬

Expanded text:
umidicus autem Metellus populari factione patria pulsus in Asiam secessit. in qua cum ei forte ludos Trallibus spectanti litterae redditae essent, quibus scriptum erat maximo senatus et populi consensu reditum illi in urbem datum, non e theatro prius abiit quam spectaculum ederetur, non laetitiam suam proxime sedentibus ulla ex parte patefecit, sed summum gaudium intra se continuit. eundem constat pari uultu et exulem fuisse et restitutum. adeo moderationis beneficio medius semper inter secundas et aduersas res animi firmitate uer
Abbreviated transcription (Latin):
icro srracusanorũ
rex audita clade qua
romani apud transimenum
milia modium trictici ducen
ta ordei auriq ducenta et
pro muncre misit: nec igna¬
rus uerecundie maiorum
nostyorum ne nossent accipe¬
re in habitum id uictorie for¬
mauit: utces resigionc mo¬
tos munficencia sua uti co¬
geret: uoluntate mittendi pͥus
iterum prouidencia cauendi
ne remitteretur siberalis

Expanded text:
iero Syracusarum rex audita clade, qua Romani apud Trasimennum milia modium tritici et cc hordei aurique ducenta et strae muneri misit. neque ignarus uerecundiae maiorum nostrorum, ne aurum nollent accipere, in habitum id Victoriae formauit, ut eos religione motos munificentia sua uti cogeret, uoluntate mittendi prius, iterum prouidentia cauendi ne remitteretur liberalis
Abbreviated transcription (French):
¶En ceste
partie cy parle uaserius de ꝑo¬
urete apres abstinance car a
la uerite telle grant abstinan¬
ce et aussi que pourete est uo¬
luntanx de laquelle est a recõ¬
mander et non pas pourcte ou
indigence contraicte car telle
pourete est monlt pcrilleuse et
donques auant quil entrx en¬
sa matiere monstie qui est a
appeter comme richesses cest¬
assauoir enfens a matrones¬
cest a dux des semmes mariez
ualcrius dont dit aisi. Ne¬
teur.¶ Nous trouuons

Expanded text:
ta esse matronis liberos, apud Pomponium Rufum collectorum Gracchorum mater, cum Campana matrona apud illam hospita ornamenta sua pulcherrima illius saeculi ostenderet, traxit eam sermone, donec e schola redirent liberi, et 'haec' inquit nimirum habet qui nihil concupiscit, eo quidem certius † quam cuncta possidet, quia dominium rerum conlabi solet, bonae mentis usurpatio nullum tristioris fortunae recipit incursum. itaque quorsum attinet aut
Abbreviated transcription (French):
qui fut ung grant assemble
de liures que enfens sont les¬
plus grans adournemens
que ma trones puissent auoir.
Translateur ¶Et puis
ualerius si nous raconte ce
quil trouua en pomponnis
ce qrant collecteur. de liurcs

Expanded text:
diuitias in prima felicitatis parte aut paupertatem in ultimo miseriarum statu ponere, cum et illarum frons hilaris multis intus amaritudinibus sit referta et huius horridior aspectus solidis et certis bonis abundet? quod melius personis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pduci nostris duo euisdem
generis aliengena exẽpla
non absurde possunt sanii puenensib
iuxilium aduersus carchas implora¬
tib arrogancia instracti pio classe
et excercitu lmmbulam eis derisus
gracia miserunt quã illi uelut diui¬
nitus datũpresidiũ interpretati li¬
herter receptam uera fatorũ preduidẽ
uictorie ducem habuerunt trans.

Expanded text:
dici nostris duo eiusdem generis alienigena exempla non absurde possunt. Sami Prienensibus auxilium aduersus Caras inplorantibus adrogantia instincti pro classe et exercitu sibullam eis derisus gratia miserunt. quam illi uelut diuinitus datum praesidium interpretati libenter receptam uera fatorum praedictione uictoriae ducem habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Innotatu dignũ illud quoq
omen sub quopetilus consulm
liguria bellũ gerens occiderit nã cũ mõ¬
tem cui leto cognonen erat oppugnaret
interqz adhortacionem militũ dixisset
hodie egoletum utioz capiam inconsi¬
deracius preliando fortuitũ iactũ bocis
leto suo confumauit. Translate.¬

Expanded text:
Adnotatu dignum illud quoque omen, sub quo Petilius consul in Liguria bellum gerens occiderit: nam cum montem, cui Leto cognomen erat, oppugnaret interque adhortationem militum dixisset 'hodie ego Letum utique capiam', inconsideratius proeliando fortuitum iactum uocis leto suo confirmauit. A
Abbreviated transcription (Latin):
onsentaneo uocis ittu. C cassiz
aurem fortuna peruellit que
orantib rhodiis ne ab eo cunctis deoꝵ
simulacris spolierarentur. solem a
se Relinoui respondere uoluit. ut ra¬
pissimi uictoris insolenciam dicti ti¬
more protraheret abiectũq macedo¬
nica pugna non effigiem solis quã
tantũmodo supplicibz concesserat
sed ipsum solem re uera Relĩqu̾e coegit¬

Expanded text:
Consentaneo uocis iactu C. Cassii aurem fortuna peruellit, quem orantibus Rhodiis ne ab eo cunctis deorum simulacris spoliarentur, Solem a se relinqui respondere uoluit, ut rapacissimi uictoris insolentiam dicti tumore protraheret abiectumque Macedonica pugna non effigiem Solis, quam tantummodo supplicibus cesserat, sed ipsum solem re uera relinquere cog
Abbreviated transcription (Latin):
uiii quoqz salmatoris
Ieterno memorie trade¬
dus aminus qui cum has¬
deubalem exercitumqz penoꝵ
numbria delesset et ei dicẽ¬
tur gallos ac ligures .ex acio
sine ducibus et signis sparsos
ac pallantes parua manu
opprinni posse respondit in hoc
eis oportere parci ne hostibus
tante cladis domestiet mim

Expanded text:
ui quoque Salinatoris aeternae memoriae tradendus animus. qui cum Hasdrubalem exercitumque Poenorum in Vmbria delesset et ei diceretur Gallos ac Ligures ex acie sine ducibus et signis sparsos ac palantes parua manu opprimi posse, respondit in hoc eis oportere parci, ne hostibus tantae cladis domestici nuntii
Abbreviated transcription (Latin):
ellica hec prestancia
cimini togata illa sed
non minus laudabilis qua
Publius furus philus con¬
sul in senatu exibuit. Q. cm̃
mettellum. Q. qz pompeiũ con¬
sulares iuros uehementes mi¬
mices suos cupidan sibi profec¬
tionem in prouinciam hyspa¬
mam quam sortitus erat identi¬
dem exprobrantes legatos secũ
illuc ie coegit fiduciam non so¬
liun fortem. sed pene eciam te¬
merariã exhibens que duobus
accerrimis odiis latera sua mi¬
gere ausai est: usumqz ministe¬
rii iux tutum ĩ annas e simi
nimicorũ petere sustimut tñs

Expanded text:
ellica haec praestantia nimi, togata illa, sed non minus laudabilis, quam P. Furius Philus consul in senatu exhibuit: Q. enim Metellum Quintumque Pompeium consulares uiros, uehementes inimicos suos, cupidam sibi profectionem in prouinciam Hispaniam, quam sortitus erat, identidem exprobrantis, legatos secum illuc ire coegit: fiduciam non solum fortem, sed paene etiam temerariam, quae duobus acerrimis odiis latera sua cingere ausa est usumque ministerii uix tutum in amicis e sinu inimicorum petere sustinuit! Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
in aiuitate: eorum q homs
dignitatis estimatio cunctis
in rebus pondera batur: hec
imperia conciliabant: hec iun¬
gebant affinitates: hec in foro
hec intra priuatos penates
plurimum poterant: patrie
emm rem unusquisqz non
suam augere properribat:
pauperqz in diuite quam di¬
ues in paupere imperio uersa¬
ri malebat: atqz huic tam pre¬
claro proposito illa merces
reddebatur: quod nichil eoꝵ
que uirtuti debentur cmere
pecunia licebat: mopieqz il¬
lustrium uirorum publice
succurrebatur. Tyansla-¬

Expanded text:
in ciuitate, eorumque bonis dignitatis aestimatio cunctis in rebus ponderabatur. haec imperia conciliabant, haec iungebant adfinitates, haec in foro, haec intra priuatos parietes plurimum poterant: patriae enim rem unus quisque, non suam augere properabat pauperque in diuite quam diues in paupere imperio uersari malebat. atque huic tam praeclaro proposito illa merces reddebatur, quod nihil eorum, quae uirtuti debentur, emere pecunia licebat, inopiaeque inlustrium uirorum publice succurrebatur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
lll etiam predintes qui
ab aratro accerseban¬
tur ut consulcs ficreñt; uoluꝵ¬
tatis causa sitrilcatõ estuosis¬
simum puipinis solum uersabãt:
deliciarum q ĩgnari uastissi¬
mas glebas plariio cum sur¬
dore dissirabant: io uero quos
quid cesso proprium nomen
ueritati reddere: bubulcos fiert
cogebant. Translateur

Expanded text:
lli etiam praediuites, qui ab aratro arcessebantur, ut consules fierent, uoluptatis causa sterile atque aestuosissimum Pupiniae solum uersabant deliciarumque gratia uastissimas glebas plurimo cum sudore dissipabant? immo uero, quos quid cesso proprium nomen ueritati reddere?—bubulcos fieri cogebant. Atiliu
Abbreviated transcription (Latin):
¶mus nuramꝰ in homine prirũ
considerato temerctatem lhiberiz giacchi
grauissimi cuuis catus tustis et ꝓdigio
denunciatus nec euitatus consilio
facit consul emm cum in lucanis sa¬
crificasset angues due ex occulto pro¬
lapsa repente hostre quam mimola¬
uerat a deso iocmore m easdem latebras¬
se retullerunt obiddemde factum
instaurato sacrisitio idem prodigii
euenit tercia quoq cesa uictima
diligenciusqz aseruatis extis. neq
alapsus serpenciũ arceri neqz fuga
impediri potuit quod quãius aiuspi¬
ces ad salutem impera toris pertine
dixissent Gracchus tamen nõ cauit
neperfidi hospitis suiflauii isidiis
ineum locum deductus in quopenoꝵ
dici magocũ armata manu delitu¬
erat in eimis occiderunt. trans.

Expanded text:
us miram in homine parum considerato temeritatem Ti. Gracchi grauissimi ciuis tristis exitus et prodigio denuntiatus nec euitatus consilio facit: consul enim cum in Lucanis sacrificaret, angues duae ex occulto prolapsae repente hostiae, quam immolauerat, adeso iocinore in easdem se latebras retulerunt. ob id deinde factum instaurato sacrificio idem prodigii euenit. tertia quoque caesa uictima diligentiusque adseruatis extis neque adlapsus serpentium arceri neque fuga inpediri potuit. quod quamuis aruspices ad salutem imperatoris pertinere dixissent, Gracchus tamen non cauit ne perfidi hospitis sui Flaui insidiis in eum locum deductus, in quo Poenorum dux Mago cum armata manu delituerat, inermis occideretur.
Abbreviated transcription (Latin):
idem montem athon iuxta idam
¶trans greso priusm athenas deleret
lac edemonis muadende consiliũ agitãte
admrabilemter cenam prodigul incidit
infusum namqz ratere eius uniuĩ in san¬
guinem nec semel sediterũ et tercio conu¬
sum est. Qua de re consulu magi mo¬
nuerunt ut se ab incepto proposito cib¬
stineret et si quod uestiguim in hecordi
ante de leonida et spartains abunde

Expanded text:
idem montem Athon uix tandem transgresso, priusquam Athenas deleret, Lacedaemonis inuadendae consilium agitanti admirabile inter cenam prodigium incidit: infusum namque paterae eius uinum in sanguinem, nec semel sed iterum et tertio conuersum est. qua de re consulti magi monuerunt ut se ab incepto proposito abstineret: et si quod uestigium in uaecordi ante de Leonida et † a caesare
Abbreviated transcription (Latin):
consulatum ex macl¬
laua patris taberia conscẽ¬
dit equidem fortuna parum
duxit fordidissime meras
capturis solito duodecin fasces
largire nisi eciam. L. emiliũ
paulum dedisset collegam atz
ata se imꝰ eius sinum infudit
Ut cum apũd cannas culpa
sua uires .po .ro. exaucisset
Paulum quoq qui prelium
cornttere noluerat occidere
paterctur illum in urbem ĩ¬
columen uedduceret quineciã
senatum grãs ei agentem
ꝙ redire noluisset ante portas
eduxit excuditque ut grauis¬
sime cladis auctori dictatura

Expanded text:
consulatum macellaria patris taberna conscendit. et quidem fortuna parum duxit sordidissimae mercis capturis alito duodecim fasces largiri, nisi etiam L. Aemilium Paulum dedisset collegam. atque ita se in eius sinum infudit ut, cum apud Cannas culpa sua uires populi Romani exhausisset, Paulum, qui proelium committere noluerat, occidere pateretur, illum in urbem incolumem reduceret. quin etiam senatum gratias ei agentem, quod redire uoluisset, ante portas eduxit extuditque ut grauissimae cladis auctori dictatura