comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patri diuinitate. sed de assũpta loquitur
humanitate. quã suscipiendo minorat᷑
est paulominus ab angłis. & in qua resurgendo
a mortius gła & honore coronat᷑ est. & con¬
stitutus suꝑ opera manuũ patris. om̃aq sub¬
iecta sub pedibus eius inter quȩ om̃a etiam
mors ipsa quȩ ei ad tempꝰ prȩualere uisa est.
eius pedib substrata est. Quod ergo psal¬
mista de dño resurgente a mortuis ait patri
om̃a subiecisti sub pedib eius: hoc est utiq
qđ resurgens ipse dñs ait discipulis. data est
mihi om̃is potestas incęlo & in terra. st̃ quidẽ
homini. quẽ a suo conditore specialiter as¬
sũptum ẽc̃ uidebant. Sed cȩci in t̾ra homi¬
nes dedignabant᷑ ei subici. quẽ communi
secũ mortalitate nouerant indutũ. Con¬
tẽpnebant eius urtutẽ in miraculis intel¬
ligere diuiã. cui mfirmitatẽ in passionib
inesse cernebant humanã. Propter quod
benigne mediator ipse dĩ & hominũ etiam

Expanded text:
Patri divinitate, sed de assumpta loquitur Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate. Quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedibus ejus. Inter quae omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri, Omnia subjecisti sub pedibus ejus , hoc est utique, quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
inquit eũ adorauerunt. quidã autẽ dubi¬
tauerunt. Si quęrimꝰ unde dubitauerunt¬
hi qui uidentes dñm adorauerunt: nulla
magis causa occurrit quã ea cunis lucas
meminit. cũ ipso resurrectionis suȩ die dis¬
cipulis eũ apparuisse narraret. conturbati
uero & c̃territi existimabant se spm̃ uidere
U identes ergo dñm cognoscunt. Et quia hunc
dm̃ esse didicerant: demissis in terram
uultib adorant. Sed inerat mentib eoꝵ
non contẽpnenda dubietas. quia se non cor¬
pus in quo passus est resuscitatũ. sed spm̃
quẽ finita passione tradidit solũ uidere
putabant. Unde confestim magister pius
& eos qui iã crediderunt in fide confortat.
& illos qͥ adhuc dubitauerunt ad fidei grãm
ẽuocat. om̃ibus scilicet intimans ad quantã
głȩ magnisicentiã assũpta ꝓ hominibus &
morti data humanitas resurgendo ꝑue¬
nerit. Data est mͥ inquit omĩs potestas
in çelo & in terra Non enĩ hȩc de coet̃na

Expanded text:
inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubiinquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, conturbatiet conterriti existimabant se spiritum videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in terra. Non enim hoc  Al., ha
Abbreviated transcription (Latin):
sire Nomen uero galileae quid mysteru
salutaris c̃tineat. crebra patrũ expositione
notissimũ est. Sed non ab re est sepius uer
nere Galilea quippe. transmigratio facta
supra legimꝰ dixisse angłm mulierib ite
dicite discipulis eius quia surrerit dñs. et
ecce prȩcedit uos in galileam. ibi eũ uide¬
bitis. Et nunc euangelista narrante cogno¬
uideatur ab illis. sequunt᷑ illi & uidentes
cũ adorant. nisi quia xp̃c surrexit a mor¬
tuis primitiȩ dormientiũ. sequunt᷑ autẽ
hi qui sunt xp̃i. & ipsi suo ordine ad uitã
de morte transmigrant. ibiq eũ uidentes
templantes sine sine collaudant : Cui uisi¬
omi congruit illud qđ galilea etiã reuelatio
interpretatur. Tunc enĩ reuelata facie
sicut apłs testatur głam dñi speculantes
in eandẽ imaginẽ transformabim̾. quicũq
modo reuelamus ad eũ uiam nr̃ãm. eiusq
uestigia fide sequim᷑ non sicta Et uidentes

Expanded text:
sire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii sire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non ab re est saepius vernere. Galilaea quippe transmigratio facta, supra legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit, et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognovideatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes vinitatis contemplantes sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. & iuxta litterã gaudio plena
resulget. quia truimphũ redẽptoris nr̃i simul
& redẽptionis nr̃ȩ dona plano sermone
describit. Et si hauc enucleatius ꝑtractare
uelimꝰ: gratiorẽ in littera fructũ spũalis
sensus inditum esse cõperimꝰ. Sermo etenĩ
dĩ aromatũ more quo subtilius quasi teren¬
do & cernendo discutit᷑: eo maiorẽ internȩ
quippe est & dulce ad audiendũ piis. quod
discipuli abierunt in galileã in montẽ ubi
constituit illis ĩc. & uidentes eũ ad orauert̃.
Sed non uacat a mysterio qđ dñs in galilea
post resurrectionẽ. uel quod in monte disci¬
pulis apparint. In monte etenĩ apparuit. ut
signisicaret quia corpꝰ qđ de cõmuni humani¬
generis terra nascendo susceperat. resurgendo
iam suꝑ terrena om̃a subleuatũ caelesti uir¬
tute induerit ln monte apparuit. ut ad mo¬
neret sideles si illic celsitudinẽ resurrectionis
eius cupiunt uidere. hic ab insimis cupidi¬
tatibus ad suꝑna studeant desideria tran¬

Expanded text:
us, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. Sed npost resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria tran
Abbreviated transcription (Latin):
Quem dni longeq ꝓphetauit: prȩsentem
uidit & reniit. Hominẽ esse desperit. dm̃
carne mortalẽ factũ credere noluit
Quid ergo est. nisi quia & citius cucurrit
& tamen ante monumentũ uacua stetit:
Uenit autẽ symon petrus sequens eũ & intro¬
nit in monumentũ: quia secuta ȩcclesia
gentiũ mediatorẽ dĩ & hominũ hominẽ

Expanded text:
phetavit, praesentem vidit et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, med
Abbreviated transcription (Latin):
eos seruare om̃a quęcũq mandaui uobis
Rectissimꝰ autẽ ordo p̃dicandi & modernis
quoq prȩdicatorib eccłae diligentissime
sectandus. ut primo quidẽ doceat᷑ auditor.
dem sidei sacram̃tis imbuat᷑. deinde seruandiᷤᷤ
dñi mandatis ex tẽpore liberius instruatur.
quia neq indoct quisq & ignarꝰ. xp̃ianȩ fidei
potest eiusdẽ sidei sacram̃tis ablui. neq laua¬
chro baptisim a peccatis emundari sufficit. si
non post baptisma studeat quisq bonis ope¬
ribus insistere. Prius ergo docere gentes id est
scientia ueritatis instruere ac sic baptizare
prȩcepit. qͥa & sine side impossibile est placere
dõ. & nisi quis renat᷑ fuerit eraqua & spũ

Expanded text:
eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
salmus fieret Et uidit & credidit. Quid
fr̃s quid estimandus est credidisse: Nũquid
quia cdñs resurrexerat quẽ quęrebant:
Non utiq quia adhuc tenebrȩ erant ad
monumentũ Et subiuncta quoq uerba
contradicunt cũ dicit᷑. nondũ enĩ sciebant
scripturas quia oporteret eũ a mortuis
resurgere. Quid ergo uidit. & quid credidit.
Uidit linteamina posita. & credidit quod
mulier dixerat de monumento dñm
fuisse sublatũ. Qua in re diumȩ dispen¬
sationis magnitudo pensanda est. quod
discipulorũ corda & accendunt᷑ ut quȩ¬
rant. & differunt᷑ ne inueniant. quatinꝰ
infirmitas animi ipso suo merore eruciata
purgatior ad inuemendũ siat. & tanto ua¬
lidnis teneat cũ muenerit. quanto tardius

Expanded text:
salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quanto tardius
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ enĩ uidebant carne mortalẽ: dedignati
sunt credere immortalẽ esse diuinitate
Unde etiã hieremias ait. Reddes eis uicẽ dñe
sc̃m opera manuũ suarũ. dabis scutum
cordis laborẽ tuũ. Ne enĩ prȩdicationis
spicula eorũ corda penitrarent: dũ passioni
eius laborẽ dedignati sunt. quasi eundem
laborẽ illius ꝓ scuto tenuerunt ut eo ad se
transire ens uerba non ꝑmitterent. quo
eũ laborare usq ad mortẽ uiderunt. Suda
riũ ergo qđ super caput eiis suerat. seorsũ
inuenitur. quia ipsa redẽptoris nr̃i passio
longe a nr̃a passione disiuncta est. qm̃ ipse
sine culpa ꝑtulit. qđ cũ culpa toleramus
pse sponte morti succũbere uoluit. ad quã¬
ingressus est & iohannes: Posterior intrauit¬
qui prior uenerat. Notũ fr̃s est qđ in fine
mundi ad reddẽptoris fidẽ etiam iudȩa colli¬
getur paulo attestante qui ait. donee ple¬
intudo gentiũ intraret: & sic om̃is israel

Expanded text:
Quem enim videbant carne mortalem, dedignati Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderrium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere ingressus est et Joqui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel
Abbreviated transcription (Latin):
potentia transcendit naturã: Et notandũ
qđ non solũ separatĩ. sed etiã inuolutum
iueniri dicitur in unũ locũ Linteum
quippe qđ inuoluit᷑. enis nec initiũ nec
sinis aspicit᷑ Recte ergo sudariũ capitis
inuolutũ inuentũ est. quia celsitudo diui¬
nitatis nec cępit esse nec desinit: nec per
initiũ nascit᷑. nec termino coangustatur
Bene autẽ dicit᷑ in unũ locũ. quia in scissura
mentiũ ds non est. dĩ quippe in unitate est
Et illi eis habere grãm merent᷑ qͥ se abiuicẽ
ꝑsectarũ scandala non diudunt. Sed quia
solet ꝑ sudariũ laborantiũ sudor detergi
potest etiã sudarii nomine exprimilabor dĩ
qui inse quidẽ quiet᷑ atq incõmutabilis ꝑ¬
manet. sed tañ laborare se denintiat cem
duras hominũ prauitates portat. Unde
& ꝑ ꝓphetã dicit. laboraui sustinens. Ds̃
autem apparuit in carne. laborauit ex nr̃a
infirmitate Quẽ laborem passionis eius dũ
increduli uiderunt: eñ uenerari noluerunt.

Expanded text:
creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cęlũ. aderit & nobis ut eũ post mortẽ sequi
meream᷑ ad cȩlos. si ante mortẽ eũ in bet¬
haniã unde ascendit id est in domũ obȩdi¬
surus bethaniã uenit. qui sicut apłs ait factꝰ
est obȩdiens usq ad mortẽ mortẽ autẽ crucis.

Expanded text:
coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obedisurus Bethaniam venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
inclinato culmine regali terror quieuit
ꝑsecutionis. & om̃is mundi sublimitaᷤ aplici
est subdita uestigus. Apparuit piscantibus
eosq apparens dininis adiuuit beneficus.
aderit & nobis cũ necessaria uitȩ tẽporalis
recta intentione curamꝰ. iustisq nr̃ĩs labo¬
ribus subsidiũ suȩ pietatis subiangit appa¬
ruit recũbentibus. aderit & nobis cũ iuxta
apłi monita sine manducamꝰ sine bibimꝰ᷑
suie aliud quid facimꝰ. om̃a ingła d̃ĩ agim᷑¬
Apparuit primo in iudȩa. deinde ingalilea
post hȩc rursũ iniudȩa. die qua ascendit
in celum. Aderat ȩccłae cũ primo soluis iu¬
deae terminis clauderet᷑. ad est modo cum
nidȩis ob culpã ꝑfidiȩ derelictis transiuit ad
gentes. Aderit infuturo. cũ ante finẽ scłi
reuertetur ad iudȩam. & sicut apłs ait in¬
trante gentiũ multitudine sic om̃is isrł saluꝰ
erit Nouissime illis apparuit ascendens in

Expanded text:
inclinato ad fidem culmine regali terror quievit inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimApparuit primo in Judaea , deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in
Abbreviated transcription (Latin):
nobis absentiȩ enis recordatione salubriter
contristatis. Occurrit reuertentib a monu¬
mento. ut agnita resurrectionis gaudia nun¬
tiarent. aderit & nobis dũ dona quȩ noui¬
mus pxrimis fideliter adnuntiare gaudemꝰ
Apparuit in fractione panis his qui se peregri¬
nũ esse putantes ad hospitiũ uocauerunt
aderit & nobis cũ peregrinis & pauperib
quȩcũq possumꝰ bona libent impendimus
Aderit & nobis infractione panis. cũ sacra¬
casta ac simplici c̃scientia sumimꝰ. Appa
ruit in abdito de sua resurrectione loquen¬
tibus adest & nobis eius dono idem agentib
Apparuit cũ forib clansis intꝰ iudȩorũ mȩtu
residerent. apparuit cũ minorato eodẽ mȩtu
aꝑtis eũ gressib in montis uerticẽ quȩrerent
Adfuit quondã confortaturꝰ suo spũ eccłam cũ
ab infidelib premeret᷑. & ad publicũ uenire
ac dilatari ꝓhiberet᷑. Ad est eidẽ & nunc cũ

Expanded text:
nobis absentiae ejus recordatione salubriter nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacracasta ac simplici conscientia sumimus. Apruit in abdito de sua resurrectione loquentibus: adest et nobis modo ejus dono idem agentibusApparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dilatari prohiberetur: adest eidem et nunc cum
Abbreviated transcription (Latin):
ibidẽ in fractione panis cognitꝰ est. Qui mor
reuersi hierusolimã: inuenert̃ discipulos
loquentes. quia surrexit dñs uere. & appa
ruit symoni. Nã plenius alibi quando sy¬
moni apparuerit non legit᷑ Quinto appa¬
ruit eis in eodẽ loco ianiis clausis ubi aberat
thomas. serto post dies octo quando erat cũ
eis thomas. septimo piscantib ad mare tybe¬
riadis. octauo in monte galileae qđ hodi¬
erna lectione audiuimꝰ. Nono recũbentibus
illis undecĩ apparuit die quo ascendit in celũ.
decimo uiderunt eũ ipsa die non iã in t̾ra
positũ sed eleuatũ in aera cęlosq petentem
dicentibus sibi angłis. sic ueniet quẽadmodũ
udistis eũ euntem in cęlũ. Hac ergo frequen¬
tia corporalis suȩ manifestationis ostendere
uoluit dñs ut diximꝰ mom̃i loco se bonorũ
desideriis diuinit᷑ esse prȩsentẽ Apparuit
nãq ad monumentũ lugentibus. aderit &¬

Expanded text:
ibidem in panis fractione cognitus est. Qui mox ibidem in panis fractione cognitus est. Qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quruit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit non legitur. Quinto apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi abierat Thomas. Sexto post dies octo quando erat et cum eis Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo in monte Galileae, quod hodierna lectione audivimus. Nono recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem, dicentvidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et
Abbreviated transcription (Latin):
uissime autẽ om̃ium tamquã abortiuo insuᷤᷤ
est & mͥ. Quibꝰ enĩ locis uel tẽporibus factae
sunt uisiones quas cõmerat ignoramꝰ. tantũ
scimꝰ. quia qđ sibi nouissime uisũ esse dm̃
consirmat: post ascensionẽ eius factũ est. uel
quando illũ de cęlo alloquens de ꝑsecutore
doctorẽ aeccłȩ fecit. uel quando in paradysũ
& tertiũ celũ raptꝰ audiuit archana uerba
quȩ nonlicet homini loqui. & sicut alibi
dicit misteriũ euangelii qđ ab homine
non accepit. ꝑ renelationẽ itiu xp̃i didicit
Decies uero uisũ ut diximꝰ post resur rectionẽ
dñm euangłoꝵ nobis & actuũ apłoꝵ. prodit
hystoria. ubi ipso resurrectionis suȩ die
quinquies apparuisse legit᷑. Primo quidem
mariȩ magdalenȩ flenti ad monumentum.
deinde cidẽ mariȩ & alteri eiusdẽ nominis
feminȩ regredientib a monum̃to nuntiare
discipulis quȩ ibi cõpererant occurrens ap¬
paruit. tertio symoni petro. quarto cleophȩ

Expanded text:
ime autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de persecutore Ecclesiae doctorem fecit; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus, post resurrectionem Dominum Evangeliorum nobis et Actuum apostolorum prodit historia, ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum; deinde, eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis quae ibi compererant, occurrens apparuit; tertio, Simoni Petro; quarto, Cleophae
Abbreviated transcription (Latin):
cooperant᷑ in bonũ. & in quacũq tribula¬
tione positis numquã eius pietas ab est cui
canit᷑ in psalmo. tibi enĩ derelictꝰ est pauꝑ
pupillo tu eris adiutor. contere brachium
peccatoris & maligni. Quã pietatis suȩ prȩ

Expanded text:
cooperantur in bonum , et in quacunque tribulacooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest: cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor: contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietati
Abbreviated transcription (Latin):
sens ubiq diuina maiestas. aliter electis suis.
aliter adest repbis. Ad est enĩ reꝓbis potentia
naturȩ incõprehensibilis. qua om̃a cognoscit
nouissima & antiqua. intelligit cogitationes
alonge. & om̃s uias singulorũ prȩuid&. Adest
electis grã piȩ ꝓtectionis. qua illos specialit̃
ꝑ prȩsentia dona uel flagella quasi filios
pater erudit. atq ad possessionem futurae
hereditatis erudiendo ꝓuehit. Ad est electis
ut scriptũ est. iuxta est dñs his qui tribulato
sunt corde. & humiles spũ saluabit. Ad est
repbis ut prȩmissũ est. uultus autem dni
suꝑ facientes mala. ut ꝑdat de terra memo¬
riam eorũ. Unde necesse est ut semꝑ in
operibus nequã paueant mali. quorũ etiã
cogitationes singulȩ c̃spectui districti iu¬
dicis patent. semꝑ in operatione iustitiae.
& in his quȩ propt̃ iustitiã patiunt᷑ gau¬
deant boni. quib dm̃ diligentib om̃a

Expanded text:
sens ubique divina Majestas aliter electis suis, sens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut praemissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unoperibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent. Semper in operatione justitiae, et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sine spũ mortuũ est: ita & sides sine operibus
mortua est. Quanta autẽ merces piȩ conuer¬
sationis. quale pignus futurȩ beatitudinis
etiã in presenti maneat subsequent̾ insinuat
dicens: Ecce ego uobiscũ sum om̃ibus dieb
usq ad consũmationẽ scłi. Libet autem
conferre huic testimonio qđ marcꝰ ait
Et dñs quidẽ ĩc postquã locut᷑ est eis assũpt᷑
est in celũ. & sedet a dextris dĩ. Quia enim
ipse ds & homo est. assũptus in cęlũ huma¬
nitate quã de terra susceperat. manet cum
scĩs in terra diumitate qua terrã pariter
iplet & cęlũ. Manet autẽ om̃ibus diebus
usq ad consũmationẽ scł̃i. Ex quo intelligit᷑
qđ usq ad sinẽ scłi non sunt defuturi in
mundo. qui diuina mansione sint digni
Nec dubitandũ eos post huiꝰ scłi certamina
manere cũ xp̃o in regno. qͥ in scło certantes
xp̃m in sui cordis hospitio meruerunt ha¬
bere mansorẽ. Notandũ interea qđ pre¬

Expanded text:
sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est assumptus est in coelum, et sedit ad dexteram Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quam de terra susceperat, manet cum sanctis in terra divinitate, qua terram pariter implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo gentiũ quã sinagoga. paulo at¬
testante qui ait. quia non prius qđ spũ ale
simul. quia ab ortꝰ sui tẽpore usq ad occa¬
sum pari & cõmuni uia & si non pari uel
cõmuni sensu gentilitã cũ sinagoga decu¬
currit. Uenit sinagoga prior ad monum̃¬
tũ sed minime intrauit. quia legis quidem
mandata ꝑcepit: ꝓphetias de incarnati¬
one ac passione dm audiuit. sed credere
in mortuũ noluit. Uidit enĩ iohannes
linteamina posita non tam̃ introiuit:
quia uidelicet sinagoga & si scripturae

Expanded text:
multitudo gentium quam Synagoga, Paulo atmultitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et S
Abbreviated transcription (Latin):
uero mysticũ requirentis signat᷑ intelligen¬
tia. Maria enĩ auctorẽ omniũ quẽ carne
uiderat mortuũ. quęrebat in monumento
dit Adhuc erant tenebrȩ cũ uenit ad monu¬
mentũ Cucurrit citius. discipulis nuntiauit
Sed illi prȩ cȩteris cucurrerunt qͥ prȩ caeteris
amauerunt. uidelicet petr̃ & iohannes
Currebant autẽ duo simul. sed ille iohannes
pręcucurrit citius petro Uenit prior ad
monumentũ. & ingredi non presũpsit¬
U enit uero posterior petrꝰ. & intrauit Quid
fr̃s quid cursus iste significat: Nũquidnã
hec tã subtilis euangelistȩ describtio a mys
ipsa sua trepidatione mysteriũ defuisse
credidisset. Quid ergo ꝑ iohannẽ nili sina¬
goga. qͥd ꝑpetrũ nisi ȩccła designat᷑ : Nec¬
mirũ esse uideat᷑ qđ ꝑ niniorẽ sinagoga
ꝑ seniorẽ uero ȩccła signari ꝑhibet᷑. quia
& si ad cłi cultũ prior est sinagoga quam
eccła gentiũ: ad usum tamen scłi prior est

Expanded text:
vero mysticum, requirentis signatur intelligenvero mysticum, requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium quem carne viderat mortuum quaerebat in monumento;dit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit: sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mystipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid ergo 1531 per Joannem nisi Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatper juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est
Abbreviated transcription (Latin):
Ract us longa molestia stomachus diu
me caritati ur̃ȩ de lectionis euangelicȩ¬
loqui expositione ꝓhibuit. Uox namq
ipsa a clamoris uirtute succũbit. Et qui
a multis audiri non ualeo : loqui fateor
int̾ multos erubesco. Sed hanc in me uere¬
cundiã ipse reprȩhendo. Quidenĩ : Nũqͥd
si multis ꝓdesse nequeo. nec paucis curabo:
Et si ex messe portare mamipulos multoᷤᷤ non
possũ. nũqudnã debeo ad areã uacuus
redire: Quamuis enĩ quantos debeo ferre
non ualeo: certe uel paucos. certe uel duos
certe uel unũ feram. habet nãq ipsa insir¬
mitatis intentio mercedis suȩ certitudinẽ
quia supernꝰ arbiter nr̃ & si pondus c̃siderat
in retributione: tamen uires pensat in pon¬
dere Lectio scĩ euangelii quã modo fratreᷤᷤ
audistis. ualde in suꝑficie historica est aꝑta
sed enis nobis sunt mysteria sub breuitate
requirenda. Maria magdalene cũ adhuc
tenebrȩ essent uenit ad monumentum
uxta historiã notat᷑ hora. iuxta intellectũ

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intell
Abbreviated transcription (Latin):
euidentibus designauit indit̾us. cũ post re¬
surrectionẽ suã discipulis sepius usq ad diẽ
qua cȩlos petut apparuit. eorũq animos
admonendo increpando sp̃s scĩ donũ tribu¬
endo roborauit. Equib quidẽ apparitionib
decẽ solũmodo in euangelistarũ scriptis inue¬
nimꝰ. sed plures suisse docet apł̃s dicens. & re

Expanded text:
designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis, saepius usque ad diem qua coelos petit apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures
Abbreviated transcription (Latin):
monibus confutati sunt ultra non
interrogant. sed apertissime com¬
p̾hensum romanae tradunt potes¬
tati. Ex quo intelligimus uenena
inuidiae posse quidem superari.
sed difficile conquiescere

Expanded text:
monibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati, ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
uiuus est homo. Ex qua uͦ peccatis conta¬
bescit & miseria deficit : mortuns idem
lȩtiferoq est uulnere fędatꝰ Accidit
eade uia. & iuso illo prȩternt Similit̃
& leuita cũ esset secus locũ & uideret
eum : transut. Sacerdos & leuita qui
iuso sautio transiert̃. sacerdotium et
ministeriũ ueteris testamenti est. ubi ꝑ
legis decreta mundi languentis uulnera
monstrari tantũ non autẽ curari pote¬
rant. quia impossibile erat ut apłs ait
sanguine uitulorũ & agnoꝵ & hircorũ
auferri peccata. Samaritanꝰ autẽ quidã
iter faciens uenit secus eũ. & uidens eum
miscda motus est. Samaritanꝰ qui int̾pre¬
tatur custos dm signisicat. cui rectissime
ꝓpheta ne hos latrones possit incurrere
supplicat. custodi me inquiens a laqueo
quem statuert᷑ mͥ. & ab scandalis ope¬
rantiũ iniquitatẽ. Qui propter nos
homines & propter nr̃am salutẽ descen

Expanded text:
vivus est homo, ex qua vero peccatis contavivus est homo, ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Latrones diabolũ & angłos eius
intellige. in quos quia descendebat in¬
cidit Nam nisi prius intꝰ intumesceret
foris tẽptatus ta facile non caderet¬
Ul era est enĩ satis sententia quȩ dicit. ante
ruinã exaltabit᷑ cor. Qui etiã despolia¬
uerunt eũ. gła uidelicet ĩ mortalitatis
& innocentię ueste priuart̃. Hȩc est
enĩ prima stola. qua uxta aliã parabolã
luxuriosus filius ꝑ pęnitentiã rediens
ornat᷑. & qua ꝓthoplasti amissa cogno¬
uerunt se esse nudos. tunicasq pellitiaᷤᷤ
naturȩ mortalis induti sunt. Et plagis
impositis abierunt semiunio relicto
Plagȩ peccata sunt. quib naturȩ huma¬
nae integritatẽ uiosando seminarium
quoddã ut ita dicã augendȩ mortis
fessis indidere usceribis. Abierunt autẽ
non ab insidus aliquatenꝰ cessando. sed
earundem insidiarũ fraudes occultando
rationis abolere ualuerunt. Ex qua enĩ
parte sapert & cognoscere dm potest.

Expanded text:
nes. Latrones diabolum et angelos ejus nes. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim luxuriosus filius per poenitentiam annulis ornatur, et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis abierunt semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam, ut ita dicam, augendae mortis fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest
Abbreviated transcription (Latin):
prudens in lege. Sed quia ñ humiliari
cũ paruulis xp̃i sed scipsũ iustificare
desiderat : beatos oculos columbarum
innocentiȩ lacte lotarũ. quibus ap̃i
archana uidere possit accipere recusat
cuilibet ꝓximũ esse doceret. & tamen
hex eadem parabola specialiter ipsũ dĩ
filium qͥ nobis ꝑ humanitatẽ ꝓximꝰ sieri
dignatꝰ est designaret Neq enĩ ꝓorimũ
quem sicut nos diligere iubem᷑. suꝑ xp̃o
int̾ pretari debemꝰ. ut moralia mutuae
frat̃nitatis instituta sub allegoriȩ regulis
extenuare & auferre conemur Suspi¬
ciens autẽ nĩc dixit. Homo quidam
descendebat ab hierłm in hierico Homo
iste. ada intelligit᷑ in genere humano.
hierłm ciuitas pacis illa cęlestis. a cuiuᷤᷤ
beatitudine lapsus. in hanc mortalem
miserãq uitã deuenit. Qũa bene hieri¬
cho quȩ luna int̾pretat᷑ significat. ua¬
rus uidelicet defectuũ laborib errori¬
busq semper incert̾ã. Et incidit in latro¬

Expanded text:
prudens in lege, sed quia non humiliari prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat.cuilibet proximum doceret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriextenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latro
Abbreviated transcription (Latin):
& ex tota anima tua & ex omnibus
urib tuis & ex om̃i m̃te tua. & ꝓximũ
tuũ sicut te ipsũ. Dũ legis perito respon¬
det ꝑfectũ nobis saluator iter uitae
cȩlestis ostendit. cui primo de dilecti¬
one dĩ & proximi legis scripta ꝓpo¬
nenti dicit. Recte respondisti. hoc
fac & uiues. Deinde post inductam
parabolã respondenti illũ suisse ꝓximũ
uulnerato qui fecit miscdam in illum.
adiecit. uade & tu fac similit̃. idest
tali miscde studio ꝓximũ tuũ necesse
habentẽ diligere. ãc sustentare mem̃to.
aꝑtissime declarans solã esse dilectionẽ.
& ipsã non uerbotenꝰ ostentatam sed
operis ex secutione ꝓbatã. quȩ ꝑpetuã
ducat ad uitã Ille autẽ uolens iustisicare
seipsum. dixit ad inĩm. Et quis est mens¬
preximꝰ : Quanta manis głe dem̃tia
Legis peritꝰ obuulgi fauorẽ captandum
quo sapient̃ respondisse iactaret᷑. primũ
se legis fatet᷑ ignorare mandatũ. uere
iuxta saluatoris sententiã sapiens et

Expanded text:
 ex tota anima tua et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento, apertissime declarans solam esse dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatam sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est proximus meus? Quanta inanis gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et
Abbreviated transcription (Latin):
qui icidit in latrones: At ille dixit
Qui fecit miscđam in illũ. Iuxta litterã
manifesta est dñi sententia nullum nobiᷤᷤ
amplus quã qui misereat᷑ esse ꝓximũ.
si hierusolimitȩ cui non sacerdos. non
leuita ex eadem gente. immo in eadẽ
urbe nati & nutriti sed externae
gentis accola quia magis miseratus est
factus est ꝓximus. Sacratiori autem
intellectũ qm̃ nemo magis est ꝓximus
ꝓximũ. Nihil enĩ tam ꝓximum quam
caput m̃bris. Diligamꝰ etiam eum qui
imitator est xp̃i. Hoc est enĩ qđ sequit᷑
Et ait illi itĩc llade & tu fac similit̃
id est ut uere te ꝓximũ sicut te ipsum

Expanded text:
idit in latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Juxta litteram manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui miseretur esse proximum, sicut Hierosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximuproximum: nihil enim tam proximum quam caput membris. Diligamus etiam eum qui imitator est Christi; hoc est enim quod sequitur: Et ait illi Jesus: Vade et tu fac similiter. Id est, ut vere te
Abbreviated transcription (Latin):
elati pharisei quibus humiliari meruit
possumꝰ ex diuerso formã humilitatis
qua sublimem᷑ assumere. ut sicut ille
consideratis & peiorũ uitus & suis uir¬
tutibus est elatꝰ ad rumã: ita nos non
nr̃a solũ pigritia sed & meliorũ uirtu¬
tibus inspectis humiliem᷑ ad gloriam.
ac submissus obsecret. Ds̃ om̃i potens
miserere supplici tuo. quia non sum
sicut innumeri serui tui contẽptu
scłi sublimes. iustitiȩ merito gloriosi
castitatis laude angelici. uelut etiam
multi illorũ qui post flagitia publica
pęnitendo tͥ meruerunt esse deuoti.
qui etiã si quid boni tua gr̃a largiente
fecero : quo fine hoc faciam quaue a
te districtione pensetur ignoro.¬

Expanded text:
elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, ac submissus obsecret, Deus omnipotens miserere supplici tuo, quia non sum, sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti; qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam non habebat. Et quid ꝓdest
quod contra hostiũ insidias pęne tota
ciuitas caute custodit᷑. si unũ foram̃
apertũ relinquit᷑. unde ab hostibus
intretur: Et publicanꝰ alonge stans
nolebat nec oculos ad cęlũ leuare. sed¬
ꝑcutiebat pectꝰ suum dicens. Ds ꝓpitiuᷤ
esto mͥ peccatori. Dico uobis descendit
hic iustificatꝰ in domũ suam ab illo
Quantã ueniȩ sidutiã digne pęnitentib
prebet. quod publicanꝰ qui reatũ suae
nequitiȩ ꝑfecte cognouit. fleuit. con¬
fessus est. & si iniustus ad tempłu uenit.
iustificatꝰ a templo rediit. Typice Au
publicanꝰ gentilis est: qui longe a dõ
lamentando apppinquare meruit
exaltat᷑. quia omĩs qui se exaltat
humiliabitur. & qui se humiliat exal¬
tabitur. Et de utroq popło prȩfato
& de om̃i superbo uel humili recte
potest intelligi. sicut & illud qđ alibi
legimus. Ante runã exaltat᷑ cor. & ante
głam humiliat᷑. Quappter & de uerbiᷤᷤ

Expanded text:
custodiam non habebat, et quid prodest, custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad, etc. Quantam vet pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Amen dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autpublicanus vero gentilis est, qui longe a Deo amentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus, Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur; quapropter et de verbis
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. ac ꝓ suis se hoc accepisse meritiᷤᷤ
putant. aut certe cum iactant se
habere qđ non habent. aut despectis
cȩteris singulariter uideri appetunt
habere quod habent. Qua phariseus
iste iactantiȩ peste laborasse depreheu¬
ditur. qui idcirco de tẽplo absq iusti¬
ficatione descendit. quia bonoꝵ operũ
merita sibi quasi singularit̾ tribuens
oranti publicano se prętulit. leuino
bis in sabbato. decimas do om̃ium quȩ
possideo. Hietechiel ꝓpheta de ostensis
sibi animalib cęli scribit. Et totum
corpus plenũ oculis in circuitu ipsoꝵ
quattuor Corpora quippe animaliũ
actio ab om̃i parte cutũspecta est:
bona desiderabiliter ꝓuidens. mala
sollerter cauens. Sed nos sepe dũ alus
reb intendimꝰ : fit ut alia negligamꝰ
Et ubi negligimꝰ: ibi ꝓculdubio oculum
non habemus. Nam ecce phariseus
ad exhibendã abstinentiã. Ad impen¬
dendã miscdam. ad referendas dõ grãs
oculũ hdbuerat. sed ad humilitatis

Expanded text:
redunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum , quatuor corpora quippe animalium actio ab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, et referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
buerit eccłae. ut sacerdotes illius his
quos ꝑcipiendis baptismi sacramentis
prȩparent. prius int̾ cętera c̃secrationiᷤᷤ
exordia de saliua oris sui nareᷤᷤ tangant¬
& aures dicentes effeta. ꝑ saluã quidẽ
oris sui gustũ quo iniciandi sunt suꝑne
sapientiȩ designantes. ꝑ tactum uero
nariũ ut abiectis delectationib norus
Et ut meminerint se iuxta exemplum
beati iob donec suꝑest alitus in eis et
sp̃s dĩ in narib eoꝵ. non loqui iqui¬
tatem labiis nec lingua mendacium
meditari debere porro per tactum
aurium. ut relicto auditu linguȩ ne¬
quam audiant uerba xp̃i & faciant
ea. similes uiro prudenti qui ȩdifica¬
uit domũ suã supra petrã Et unꝰquisq

Expanded text:
buit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibus noxiis, Et ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supra