comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peperit filium: et ait. Modo ꝯfite¬
bor domino. Et ob hoc uocauit eũ
cunda eẽt. inuidit sorori sue:
et ait marito suo. Sa michi lib̾os:
alioqum moriar. Cui iratus respõ¬
dit iacob. Nũn pro deo ego sum
qui priuani te fructu uentris tui:
At illa. habeo inquit famulam
balamringredere ad illamut pari¬
at suꝑ genua mea. et habeam ex
ea filios. Deditq illi balam:. in cõ¬
ingium. Que ingresso ad se uiro:
ꝯcepit et peperit filium. Sixit q¬
rachel. Iudicauit michi domins
et exaudunt uocem meam: dans
michi filium. Et idcuro appellaũ
nomen eius: dan. Ruisumq ba¬
la concipiens. peperit filium alteꝵ.
pro quo ait rachel. Comparauit
Sentiens lya quod parere desisset:
⁊elpham ancillam suam marito
tradidit. Qua post ꝯceptum eden¬
te filium: dixit. feliciter. Et idcir¬
co uocauit nomen eius gad. Pe¬
perit quo zelpha altere. Sixito
lya. Hoc pro beatitudine mea. Se¬
atam me quippe dicent. omnes¬

Expanded text:
et peperit filium, et ait: Modo confiteet peperit filium, et ait: Modo confitebor Domino, et ob hoc vocavit eum,cunda esset, invidit sorori suae, et ait marito suo: Da mihi liberos, alioquin moriar. Cui iratus respondit Jacob: Num pro Deo ego sum, qui privavit te fructu ventris tui? At illa: Habeo, inquit, famulam Balam: ingredere ad illam, ut pariat super genua mea, et habeam ex ea filios. Deditque illi Balam in conjugium, quae, ingresso ad se viro, concepit, et peperit filium. Et dixit Rachel: Judicavit mihi Deus, et exaudivit vocem meam, et dedit mihi filium: et idcirco appellavit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: Comparavit  Sentiens Lia quod parere desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qua post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen ejus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. Dixitque Lia: Hoc pro beatitudine mea: Beatam quippe me dicent m
Abbreviated transcription (Latin):
est in loco nostro consuetudmnis: ut
minores ante tradamus ad nup¬
tias. Imple ebdomadam dier hu¬
uis copule: et hanc quoq dabo tͥ.
pro oꝑe quo seruiturus es michi.
septem aliis annis. Acquieuit
placito: et ebdomada transacta. ra¬
chel cluxit uxorem. Cui pater ser¬
uam balam tradiderat. Tandemꝙ
potitus optatis nuptiis. amorem
sequentis priori pretulit:seruiens
apud eum. septem aliis annis. Ui¬
dens autem dominus qd̃ despicẽt
lyam. apperuit uuluam eius: soro
re sterili permanente. Que ꝯceptũ
genuit filum: uocauitq nomen
euis ruiben. dicens. Sidit deus hu¬
militatem meam: nunc amabit
me nir meus. Rursum q ꝯcepit.
et peperit filium: et ait. Qm̃ au
tui: declit etiam iftum michi. Uo¬
cauitqz nomen eius. symeon. Cõ¬
cepitq tercio: et genuit alium. Di¬
xitꝙ. Nunc quoq copulabitur
michi uir meus: eo qd̃ pepererim
ei tres filios. Et idcuro appellauit
nomen eius leui. Quarto ꝯcepit.

Expanded text:
est in loco nostro consuetudinis, ut est in loco nostro consuetudinis, ut minores ante tradamus ad nuptias. Imple hebdomadam dierum hujus copulae: hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis. Acquievit placito, et hebdomada transacta, Rachel duxit uxorem: cui pater servam Balam dederat. Tandemque potitus optatis nuptiis, amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem annis aliis videns autem Dominus quod despiceret Liam aperuit vulvam eius sorore sterili permanente. Quae conceptum genuit filium, vocavitque nomen ejus Ruben, dicens: Vidit Dominus humilitatem meam: nunc amabit me vir meus. Rursumque concepit et peperit filium, et ait: Quoniamtui, dedit etiam istum mihi, vocavitque nomen ejus Simeon. Concepit tertio, et genuit alium: dixitque: Nunc quoque copulabitur mihi maritus meus, eo quod pepererim ei tres filios, et idcirco appellavit nomen ejus, Levi. Quarto concepit,
Abbreviated transcription (Latin):
sue: cucurrit obuiã ei. Complexus¬
q eum. et in oscula ruens: duxit
um es. et caro mea. Et postquam
expleti sunt dies mensis unius: di¬
xit ei. Nun qi frater mens es. gra¬
duas. Nomen maioris lya: minor
erat oculis: rachel decora facie. et ue¬
nusto aspectu. Quam diligens ia¬
cob: ait. Seruiam tibi prorachel fi¬
lia tua minore: septem amus. Res¬
pondit laban. Melius est. ut tibi eã
dem: quam uiro alteri. Mane apd̃
me. Seruiuit igitur iacob prora
chel septem annis: et uidebantur
illi pauci clies. pre amoris magni¬
tudine. Sixitq ad laban. Da mi¬
chi uxorem meam: qr iam tempꝰ
impletum est. ut ingrediar ad eã
Qui uocatis multis amicoꝵ tur¬
bis ad conuiuium: fecit nuptias.
Et uesꝑe filiam suam lyam intro¬
duxit ad eum: dans ancillam fili¬
e.⁊ elpham nomine. ad quam cũ
ex more iacob fuisset ingressus.
cere uoluisti: Nonne pro rachel
seruiui tibi: Quare lyam subposu¬
isti michi: Respondit laban. Nõ

Expanded text:
suae, cucurrit obviam ei, complexussuae, cucurrit obviam ei, complexusque eum, et in oscula ruens, duxit um es, et caro mea. Et postquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei: Num quia frater meus es, graduas, nomen majoris Lia h. Leaerat oculis: Rachel decora facie, et venusto aspectu. Quam diligens Jacob, ait: Serviam tibi pro Rachel filia tua minore, septem annis. Respondit Laban: Melius est ut tibi eam dem quam viro alteri, mane apud me. Servivit ergo Jacob pro chel septem annis: et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Labam: Da mihi uxorem meam: quia jam tempus expletum est, ut ingrediar ad illam. Qui, vocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae, Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, cere voluisti? Nonne pro Rachel servivi tibi? quare imposuisti mihi? Respondit Laban: Non
Abbreviated transcription (Latin):
gib riusum super os puthei pone¬
rent. Sixit q ad pastores. fratres.
unde estis: Qui responderunt. Se
haran. Quos interrogans. num¬
quid ait nostis laban filium na¬
chor: Dixerunt. Nouimus. Sanꝰ¬
ne est inquit: Ualet inquiunt. łt̃
ecce rachel filia eius. uenit cum gre
ut recluicantur ad caulas greges.
Ante date potum ouib: et sic ad
pastum eas recducite. Qui respon¬
derunt. Non possumus. donec oĩa
peccora congregentur. et amouea¬
mus lapidem de ore puthxi. ut ad¬
aquemus greges. Adhuc loquebã¬
tur: et ecce rachel ueniebat cum o¬
uib patris sui. Nam gregem ip¬
sa pascebat. Quam cum uidisset
iacob. et sciret consobrinam suã.
ouesq laban auunculi sui. amo¬
uit lapidem quo puthens claudeba¬
tur. et adaquato grege. osculatus
est eam. Eleuataq uoce fleuit: et
inclicauit ei quod frater eẽt patris
sui et filius rebecce. At illa festinãs:
nunciauit patri suo. Qui cum au¬
disset uenisse iacob. filium sororis

Expanded text:
egibus, rursum super os putei poneegibus, rursum super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Haran. Quos interrogans, Numquid, ait, nostis Laban, filium Nahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, filia ejus venit cum gregut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem quo puteus claudebatur. Et adaquato grege, osculatus est eam: elevataque voce flevit, et indicavit ei quod frater esset patris sui, et filius Rebeccae: at illa festinans nuntiavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uere dominus est in loco is¬
to: et ego nesciebam. Pauens q
quam terribilis est inquit locus
iste. Non est hic aluid:. nisi domꝰ
dei et porta celi. Surgens ergo ⁊
mane. tulit lapidem quem sup¬
posuerat capiti suo. ⁊ erexit in ty¬
tulum: fundens oleum desuper.
Appellauit q nomen urbis bethel:
que prius lurra uocabatur. Uoiit
etiam notum: dicens. Si fuerit
dens mecum. et custodierit me in
michi panes ad uescendum. ⁊ ues¬
timentum ad induendum reuer¬
sus q fuero prosꝑe ad domum pa¬
tris mei: ert michi dominus in
deum. et lapis iste quem erexi in
titulum. nocabitur domus dei cũc¬
torumq que dederis michi decimaᷤᷤ¬
ergo iacob: uenit in terram
orientalem. Et uidit putheum in
agro: tres q greges ouium accu¬
bantes uxta eum. Nam ex illo ad¬
aquabantur peccora: et os eius
grandi lapide claudebatur. Moris¬
ꝙ erat. ut cunctis ouib ꝯgregatis
deuoluerent lapidem: et refectis gͦ¬

Expanded text:
ait: Vere Dominus est in loco isait: Vere Dominus est in loco isto, eQuam terribilis, inquit, est locus iste! non est hic aliud nisi domus Dei et porta coeli. Surgens ergo Jacob mane tulit lapidem quem supposuerat capiti suo, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Appellavitque nomen urbis Bethel, quae prius Luza vocabatur. Vovit etiam votum, dicens: Si fuerit Deus mecum, et custodierit me in mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad induendum, reversusque fuero prospere ad domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste, quem erexi in titulum, vocabitur Domus Dei: cunctorumque quae dederis mihi, decimaergo Jacob venit ad terram Orientalem. Et vidit puteum in agro, tres quoque greges ovium accubantes juxta eum: nam ex illo adaquabantur pecora, et os ejus grandi lapide claudebatur. Morisque erat, ut cunctis ovibus congregatis, devolverent lapidem, et refectis gr
Abbreviated transcription (Latin):
iuit ad hysmaelem: et cluxit uxo¬
rem. absq hus quas prius habe¬
bat. malech filiam hysmael fili
abraham. sororem nabaioth. Igit᷑
egressus ia cob de beisabee:pergelit
aram. Cumq uenisset ad quen¬
dam locum. ⁊ uellet in eo requies¬
cere post solis occubitum: tulit de
lapidibz qui iacebant. ⁊ supponẽs
capiti suo. dormunt in eodem loco.
Uiditq in sompnis scalam stã
tem suꝑ terram. et cacumen illuis
tangens celum: angelos quoq as
cendentes et descendentes per eam
et dñm innixum scale. dicentem
sibi. Ego sum dominus deus abͣ¬
ham patris tui: et deus ysaic. Ter¬
ram in qua dormis tibi dabo. et
semini tuo: eritq semen tuum
quasi puluis terre. Silataberis ad
cccidentem et orientem. et septem¬
trionem. et meridiem. et benedicẽ¬
tur in te et in semine tuo cuncte
trib terre. et ero custos tuus quo¬
cunq ꝑrexeris: et recliicam te in
terram hanc. nec dimittam nisi
compleuero uniu̾sa que dixi. Cũ¬
q euigilasset iacob de sompno:

Expanded text:
mahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco viditque in somnis sctem super terram, et cacumen illius tangens coelum: angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam, et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac: Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ite in terram chancan. et tolli¬
te inde patrem uestrum et cogna¬
tionem. et uenite ad me: et ego da¬
bo uobis omnia bona egypti. nt
comedatis mecdullam terre. Prect¬
peetiamuit tollant plaustra de ter¬
ra egyoti ad subuectionem pocami¬
lorum suoꝵ et ꝯugum: ac dicito.
Collite patrem uestrum. et propera¬
te quam tocius uenientes: nec di¬
mittatis quicquam de supellecti¬
li uestra: qr omnes opes egypti.
nr̃e erunt. fecerunt filii israel: nt
eis mandatum fuerat. Qnib ded̾
ioseph plaustra sed̾m pharaonis
imperium: et cybaria initinere.
Sinigulis quoꝙ proferri iussit bi¬
nas stolas. beniami uero dedittre¬
centos argenteos. cum quincy sto¬
lis optimis: tantumdẽ peccunie
et uestium mittens patri suo. addes
ei asmos decem qui subueherent ex
omnib diuitus egypti: et totidem
asmas. triticum initinere. panes¬
q portantes. Simisit ergo frẽs su¬
os: et ꝓficiscentib ait. Ne rrasca¬
mini inuia. Qui ascendentes exe¬
gypto. uenerunt in terram chana

Expanded text:
ta, ite in terram Chanaan, et tollite inde patrem vestrum et cognationem, et venite ad me: et ego dabo vobis omnia bona Aegypti, ut comedatis medullam terrae. Praecipe etiam ut tollant plaustra de terra Aegypti, ad subvectionem parvulorum suorum ac conjugum: et dicito: Tollite patrem vestrum, et properate quantocius venientes. Nec dimittatis quicquam de supellectili vestra: quia omnes opes Aegypti vestrae erunt. Feceruntque filii Israel ut eis mandatum fuerat. Quibus dedit Joseph plaustra, secundum Pharaonis imperium: et cibaria in itinere. Singulisque proferri jussit binas stolas: Benjamin vero dedit trecentos argenteos cum quinque stolis optimis: tantundem pecuniarum, et vestium mittens patri suo, addens eis asinos decem, qui subveherent ex omnibus divitiis Aegypti: et totidem asinas, triticum in itinere panesque portantes. Dimisit ergo fratres suos, et proficiscentibus ait: Ne irascamini in via. Qui ascendentes ex Aegypto venerunt in terr
Abbreviated transcription (Latin):
Que causa: maioris odii semina¬
rum fuit. Sixitq ad eos. Audite
sompnium meum: quod uidi. Py
tabam colligare nos manipulos
in agro. et quasi consurgere mani¬
pulum meum et stare: uestros q
mampulos curunstantes. adorare
mamipulum meum. Responder̃e
fres eius. Nñnquid rex nost̾ eris.
aut subiciemur ditioni tue: Hec
ergo causa sompnioꝵ atq sermo¬
num: inuidie et odii fomitem mi

Expanded text:
quae causa majoris odii seminaquae causa majoris odii seminarium fuit. Dixitque ad eos: Audite somnium quod vitabam ligare nos manipulos in agro, et quasi consurgere manipulum meum et stare, vestrosque manipulos circumstantes, adorare manipulum meum. Responderunt fratres ejus: Nunquid rex noster eris, aut subjiciemur ditioni tuae? Haec ergo causa somniorum atque sermonum, invidiae et odii fomitem
Abbreviated transcription (Latin):
successit in regnum. balanan fili
us achobor. Isto quoq mortuo: re
xor illius merabel: filia mathret.
filie mezaab. Hec ergo nomina du¬
cum esau. in cognationibꝰ et locis
et uocabulis suis. Dux thãna dux
alua. dux iethet. dux colibama. dux
ela. dux phynon. dux cenez. dux
theman. dux mabsar. lux mabi¬
el. lux hyram. Hu duces edom.
hĩtantes in terram imperii sui:
an. inqua peregrinatus est pater
suus: et hee sunt generationes eiꝰ.
annoꝵ. pascebat gregem cum fr̃i¬
bus sins adhuc puer: et erat cum
filiis bale ⁊ zelphe. uxoꝵ prĩs sui.
Accusauitq fratres suos apud pa¬
trem:crimine pessimo. Israel aũt
diligebat ioseph super omnes fili¬
os suos: eo qd̃ in senectute genuiss
eum. fecitq ei tunicam pollimitã.
Uidentes autem frẽs eius. qd̃ a pa
tre plus cunctis filiis amaretur:
oderant eum. nec poterant ei quicꝙͣ
pacifice loqui. Accidit quoq ut in¬
sum sompnium referret fr̃ib suis.

Expanded text:
successisuccessius Achobor. Isto quoque mortuo, rexor illius Mehetabel, filia Matred, filia Mesaab. Haec ergo nomina ducum Esau, in cognationibus, et locis, et vocabulis suis: dux Thamna, dux Alva, dux Jetheth, dux Oolibama, dux Ela, dux Phinon, dux Cenez, dux Theman, dux Mabsar, dux Magdiel, dux Iram: hi duces Edom habitantes in terra imperii sui: an, in qua peregrinatus est pater suus. Et hae sunt generationes ejus annorum, pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer, et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum patris sui, accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod in senectute genuisset eum, fecitque ei tunicam polymitam. Videntes autem frtre plus cunctis filiis amaretur, oderant eum, nec poterant ei quidquam pacifice loqui. Accidit quoque ut visum somnium referret fratribus suis:
Abbreviated transcription (Latin):
est in solitudine. manusꝙ uestras
seruate innoxias. Hoc aũt dicebat:
uolens eripere eum de manibz eoꝵ.
et reddere patri suo. Confestim igit᷑
derent panem:iuderunt matores
hysmaelitas uenire de galaad. ⁊ ca¬
melos eoꝵ portantes aromata. et
resimam. et stacten. in egyptum. Si¬
xit ergo indas fr̃b sius. Quid nob̾
ꝓdest. si occiderimus fr̃em nostrum.
et celauerimus sanguinem ip̃ũis:
Melius est ut uenundẽtur hysma¬
elitis: et manus nostre nõ polluan¬
tur. frater enim et caro nostra est.
Acquieuerunt fres sermonib euiͤ
et pretereuntib hysmaelitis nego¬
ciatorib extrahentes eum de cyster

Expanded text:
 manusque vestras servate innoxias: hoc autem dicebat, volens eripere eum de manibus eorum, et reddere patri suo. Confestim igiturderent panem, viderunt viatores Ismaelitas venire de Galaad, et camelos eorum, portantes aromata, et resinam, et stacten, in Aegyptum. Dixit ergo Judas fratribus suis: Quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur: frater enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres sermonibus ejus. Et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus, extrahentes eum de cister
Abbreviated transcription (Latin):
et omnem animai domus sue.
et substantiam et pecora. et cunc¬
ta que habere poterat in terra cha¬
nami: et abiit in alteram regionẽ
recessitq a fratre suo iacob. Siui¬
tes enun erant ualdez et simul ha¬
bitare nõ poterant: nec sustinebit
eos terra peregrinationis eoꝵ p̾
multitudine gregum. Hĩtauit ꝙ
esau in monte seyr: ip̃e est edom.
Hee autem sunt generationes esa¬
u patris edom in monte seyr: ⁊ hec
nomina filioꝵ eius. Elyphath. fi¬
lius ada uxoris esau. Rahuhel qͦ:
silius basemath uxoris eius. sue¬
runtq filii elyphath: theman. o¬
mar. sephoͣ. et gaham. ⁊ cenez. et¬
chore. Erat aũt thanna concubi¬
na elyphath filii esau: que peꝑit
ei amalech. Hii sunt filii ada. uxo¬
ris esau. silii autem rabulxs na¬
ath.⁊ zara. semma. ⁊ meza. Hui
filii bathsemath uxoris esau. Ił¬
ti quoq erant filii colibama. si

Expanded text:
et omnem animam domus suae, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre suo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitare non poterant: nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum. Habitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. Hae sunt autem generationes Esau patris Edom in monte Seir, et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Ada uxoris Esau: Rahuel quoque filius Basemath uxoris ejus. Fueruntque filii Eliphaz: Theman, Omar, Sephu, et Gatham, et Cenezerat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Ooli
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitus ruben. et symeon. ⁊ le¬
ui. ⁊ iudas. ⁊ ysachar. ⁊ ⁊abulon.
filii rachel: ioseph et beniamin.
filii bale ancille rachelis: dan.⁊ nep¬
talim. filii ⁊elphe ancille lye: gad.
et aser. Hii filii iacob: qui nati st̃
ei in mesopotamia syrie. Uenit e¬
tiam ad yscac patrem suum. ĩ mã¬
bre cuntatem arbee. hec est hebron:
in qua ꝑegrinati sunt abrahã
⁊ ysaic. Et completi sunt dies ysa¬
ac: centum octognita annoꝵ. Cõ¬
sumptus q etate. mortuus est. et
appositus est populo suo senex et
plenus dieꝵe: et sepelierant eum
esan et ia cob fiulii sur. XXXXI.¬
ee autem sunt generationes
esau: ip̃e est edom. Esau acce¬
pit uxorem de filiab chanaan. ada
filiam helom ethei. et coolibama fi¬
liam ane. filie sebeon eueiz bẽth¬
samath quoq filiam hysmael so¬
iorem nabaioth. Peperit aũt ada e¬
Typhat. Sẽthsamath. genuit rahu¬
ti sũt ei. ĩ terra chanaan. Tulit aũ
esau uxores suas et filios et filias.

Expanded text:
mogenitus Ruben et Symeon et Lemogenitus Ruben et Symeon et Levi et Iudas et Isachar et Zabulon filii Rahel Ioseph et Beniamin filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee haec est Hebron in qua peregrinatus est Abraham et Isaac et conpleti sunt dies Isaac centum octoginta annorum consumptusque aetate mortuus est et adpositus populo suo senex et plenus dierum et sepelierunt eum sau et Iacob filii sui hae sunt autem generationes Esau ippit uxores de filiabus Chanaan, Ada filiam Elom Hethaei, et Oolibama, filiam Ana, filiam Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabajoth. Peperit autem Ada, Eliphaz: Basameth genuit Rahuti sunt ei in terra Chanaan. Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias,
Abbreviated transcription (Latin):
decli abraham et ysaac. dabo tibi ⁊
semini tuo post te. Et recessit ab eo.
in loco quo locutus fuerat ei dens:
libans super eum libamina. ⁊ ef¬
fundens oleumz uocans q nomen
que ducit ephratam. In qua cum
parturiret rachel: ob difficultatem
partus periclitari cepit. Dixitq ei
obstetrix. Noli timere: qm ⁊ hũc
habebis filium. Egrediente autẽ
amma pre dolore et immmente
iam morte: uocauit nomen filu
sui bennoni. idest filius doloris
mei. Pater uero appellauit eum bẽ¬
iamin: id est filius dextere. Mortu¬
a est autem rachel. ⁊ sepulta ĩ ui¬
a que clucit ephratã. hec est beth¬
leem. Erexitq iacob tytulum. suꝑ
sepulchrum eius. Hic est tytulus
monumenti rachel: usq in presẽ¬
tem diem. Egressus inde: fixit ta¬
bernaculum. trans turrem gregis.
Cumq habitaret in illa regione:
abiit ruben. et dormunt cum ba¬
la. concubina patris sui. Quod il¬
lum minime latuit. Erant autẽ
filii iacob: duodecim. filu lye: pri¬

Expanded text:
dedi Abraham et Isaac, dabo tibi et dedi Abraham et Isaac, dabo tibi et semini tuo post te. Et recessit ab eo. in loco quo locutus fuerat ei Deus: libans super eum libamina et effundens oleum: vocansque nomen quae ducit Ephratam; in qua cum parturiret Rachel, ob difficultatem partus periclitari coepit. Dixitque ei obstetrix: Noli timere, quia et hunc habebis filium. Egrediente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei: pater vero appellavit eum Benjamin, id est, filius dextrae. Mortua est ergo Rachel, et sepulta in via quae ducit Ephratam, haec est Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus. Hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit tabernaculum trans turrem Gregis cumque habitaret in illa regione abiit Ruben et dormivit cum Bala concubina patris sui quod illum minime latuit erant autem filii Iacob duodecim filii Liae pri
Abbreviated transcription (Latin):
ascendamus in bethel: ut faciamꝰ
ibi altare domino. qui exauliuit
me in die tribulationis mee. ⁊ fuit
socius itineris mei. Sederunt ergo
ei omnes deos alienos quos habe¬
bant: et inaures que erant ĩ auri¬
bus eoꝵ. At ille infõdit eos subter
therebintum: que est post urbem sy¬
chem. Cumq profecti eeñt. terror
dei inuasit omnes per curuitum ci
uitates: et nõ sunt ausi ꝑsequi re
zam que est in terra chanaan cog¬
nomento bethel: ip̃e et omnis popr¬
lus cum eo. Edificauitq ibi alta
domus dei. Ibi enim apparuit ei
deus: cum fugeret fratrem suũ.
tus. Apparuit autem itere deus ia¬
cob. post quam reueisus est de me¬
sopothannia syrie: benedixitq ei di¬
cens. Non uocaberiᷤ ultra iacob: s
israel erit nomen tuum. Et appel¬
lauit eum israel. Sixitq ei. Ego
deus ommipotens. Cresce et multi¬
plicare. Centes et populi nationũ.
erunt exte. Reges de lumbis tu¬
is egredientur: terramq quam

Expanded text:
ascendamus in Bethel, ut faciamus ascendamus in Bethel, ut faciamus ibi altare Deo qui exaudivit me in die tribulationis meae, et fuit socius itineris mei. Dederei omnes deos alienos quos habebant, et inaures quae erant in auribus eorum: at ille infodit eas subter terebinthum, quae est post urbem Sichem. Cumque profecti essent, terror Dei invasit omnes per circuitum civitates, et non sunt ausi persequi rzam, quae est in terra Chanaan, cognomento Bethel; ipse et omnis populus cum eo. Aedificavitque ibi altar add. illius, Domus Dei: ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum tus. Apparuit autem iterum Deus Jacob postquam reversus est de Mesopotamia Syriae, benedixitque ei dicens: Non vocaberis ultra Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Et appellavit eum Israel, dixitque ei: Ego Deus omnipotens, cresce et multiplicare: gentes et populi nationum erunt ex te, reges de lumbis tuis egredientur. Terramque quam
Abbreviated transcription (Latin):
denter. Interfectis q omnib mas¬
culis emor et sychem pariter neca¬
uerunt. tollentes clynam de docix
sychem sororem suam. Quib eg̾s¬
sis. irruerunt suꝑ occisos ceteri fi¬
lii iacob: et depopulati sunt urbem
multionem stupri. oues eoꝵ et ar¬
menta et asmos cunctaq uastãtes
que indomibz et in agris erant.: par¬
uulos quoq et uxores eoꝵ duxerũt
captiuas. Quib patratis audacter:
iacob dixit ad symeon et leni. Tur
bastis me: et odiosum me fecistis:
chananeis et pherezeis. habitatori¬
b terre huius. Nos pauci sumus.
illi congregati percutient me: ⁊ de¬
lebor ego et domus mea. Responde¬
runt. Nũnquid ut scorto abuti de¬
buere sorore nostra.XXX
Surge et ascende bethel et habita ibr.
facq altare deo. qui apparuit tibi.
quando fugiebas esau fratrem tnũ.
Iacoh uero ꝯuocata omi como sua:
ait. Abicite deos alienos qui in me¬
dio nr̃i sunt: et mundamini acmu
tate uestimenta uestra. Surgite ⁊

Expanded text:
denter interfectisque omnibus masdenter interfectisque omnibus masculis Emor et Sychem pariter necaverunt tollentes Dinam de domo Sychem sororem suam quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri oves eorum et armenta et asinos cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi tubastis me, et odiosum me fecistis Chananaeis et Pherezaeis habitatoribus terrae hujus. Nos pauci sumus; illi congregati percutient me, et delebor ego, et domus mea. Responderunt: Numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra? C.Surge, et ascende Bethel, et habita ibi, facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum. Jacob vero, convocata omni domo sua, ait: Abjicite deos alienos qui in medio vestri sunt, tate vestimenta vestra. Surgite, et
Abbreviated transcription (Latin):
liam nostram. et recedemus. Placu¬
it oblatio eoꝵ emor et sychem filio
eius: nec distulit adolescens. quin
statim qd̃ petebatur expleret. ama¬
bat enim puellam ualde: et ip̃e e¬
rat inclitus i omni domo patris
sui. Ingressiq portam urbis: locu¬
ti sunt ad populum. Uiri isti paci¬
fici sunt: et uolunt habitare no¬
biscum. Negocientur in terra et
exerreant eam: que spaciosa ⁊ lata
cultorib indiget. filias eoꝵ accipi¬
emus uxores: et nostras illis dabi¬
mus. Unum est qd̾ differt tantũ
bonum. Si circuncidamus mascu¬
los nostros. ritum gentis imitan¬
tes: et substantia eoꝵ et pecora et
cuncta que possident. nostra erunt.
Tantum in hoc acquiescamus ut et
habitantes simul. imum efficiamꝰ
populum. Assensi sunt omnes:
curũncisis cunctis marib. Et ecce
die tercio quando grauissimus
uulneꝵ dolor est: arreptis duo ia¬
cob filu. symeon et lem frẽs dine
gladus. ingressi sunt urbem confi¬

Expanded text:
liam nostram et recedemus placuliam nostram et recedemus placuit oblatio eorum Emor et Sychem filio eius nec distulit adulescens quin statim quod petebatur expleret amabat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui ingressique portam urbis locuti sunt populo viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur in terra et exerceant eam quae spatiosa et lata cultoribus indiget filias eorum accipiemus uxores et nostras illis dabimus unum est quod differtur tantum bonum si circumcidamus masculos nostros ritum gentis imitantes et substantia eorum et pecora et cuncta quae possident nostra erunt tantum in hoc adquiescamus et habitantes simul unum efficiemus populum adsensi sunt omnes circumcisis cunctis maribus et ecce die tertio quando gravissimus vulnerum dolor est arreptis duo Iacob filii Symeon et Levi fratres Dinae gladiis ingressi sunt urbem confi
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Sichem filii mei adhesit aĩa.
filie uestre. Sate eam illi uxorem:
et iungamus uicissim conubia.
filias uestras tracdite nobis. ⁊ fi¬
lias nostras accipite: et habitate
nobiscum. Terra in potestate ues¬
tra est: exerrete. negociamini. et pos¬
sidete eam. Sed et sychem ad prem
et ad frẽs eius ait. Inueniã gͣtiã
coram nobis: et quecunq statu¬
eritis dabo. Augete dotem ⁊ mu¬
nera postulate. libens tribuam ꝙ
pecieritis: date michi tm̃ puellã
hanc uxorem. Responderunt filii
iacob sychem et patri eius indo-¬
lo:sementes obstuprum sororis.
Non possumus facere quod pe¬
titis. nec dare sororem nostram
homini incircunciso: qd illicitũ
et nẽpharium est apud nos. Sed
in hoc ualebimus federari. Si eẽ
uolueritis niĩ similes. et curum¬
cidatur in uobis omĩs masculi¬
ni sexus. tunc dabimus et accipi¬
emus mutuo filias nostras ⁊ ue¬
stras: et habitabimus uobiscũ.
eriusq inius populus. Si aũ
curuncidi uolueritis: tollemus fi¬

Expanded text:
 Sichem filii mei adhaesit anima filiae vestrae: date eam illi uxorem, et jungamus vicissim connubia; filias vestras tradite nobis, et filias nostras accipite. Et habitate nobiscum: terra in potestate vestra est: exercete, negotiamini, et possidete eam sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coram vobis et quaecumque statueritis dabo augete dotem munera postulate libens tribuam quod petieritis tantum date mihi puellam hanc uxorem responderunt filii Iacob Sychem et patri eius in dolo saevientes ob stuprum sororis non possumus facere quod petitis nec dare sororem nostram homini incircumciso quod inlicitum et nefarium est apud nos sed in hoc valebimus foederari si esse volueritis nostri similes et circumcidatur in vobis omne masculini sexus tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras et habitabimus vobiscum erimusque unus populus sin autem circumcidi nolueritis tollemus fi
Abbreviated transcription (Latin):
urbi impositum est bersabee. usq ĩ
presentem diem. Esau uero quadͣ¬
genarius cluxit uxores duas. iu¬
clith filiam beeri echei. et basemath
filiam helom eusdem loci: q̃ ambe
offenderant animum ysaac et rebec
ac. et caligauerunt oculi ems:
et indere nõ poterat. Uocauitq esa¬
u filium suum maiorem: et dixit¬
ad eum. fili mi. Qui respondit. As¬
sum. Cui pater. Sides inquit qd̃
senuerim et ignorem diem mor¬
tis mee: Sume arma tua. phare¬
tram et arcum: et egredere fõras.
Cumq uenatu aliquid apprehen¬
deris: fac michi inde pulmentũ
sicut uelle me nosti. et affer ut co¬
medam: et beneclicat tibi anima
mea antequam moriar. Qd̾ cũ
audisset rebecca. et ille abisset i a¬
grum. ut iussionẽ patris implerz:
dixit filio suo iacob. Audiui pa¬
trem turm. loquentem cum esau
fratre tuo: et dicentem ei. Affermͥ¬
de uenatione tua. ⁊ fac cibos ut co¬
medam: et benedicam tibi corã
domino ante quam moriar. Nũc

Expanded text:
urbi inpositum est Bersabee usque in urbi inpositum est Bersabee usque in praesentem diem Esau vero quadragenarius duxit uxores Iudith filiam Beeri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae ac et caligaverunt oculi eius et videre non poterat vocavitque Esau filium suum maiorem et dixit ei fili mi qui respondit adsum cui pater vides inquit quod senuerim et ignorem diem mortis meae sume arma tua faretram et arcum et egredere foras cumque venatu aliquid adprehenderis fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea antequam moriar quod cum audisset Rebecca et ille abisset in agrum ut iussionem patris expleret dixit filio suo Iacob audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo et dicentem ei adfer mihi venationem tuam et fac cibos ut comedam et benedicam tibi coram Domino antequam moriar nunc
Abbreviated transcription (Latin):
propter seruum meum abrabam.
Itaq eclificauit ibi altare domio:
et muccato noĩe domini. extendit
tabernaculum. Precepitq seris
sius: ut federent putheos. Ad quẽ
locum cum uenissent de geraris.
abymelech et ochorat amici illiꝰ.
et phycol dux militum: locutus
est eis ysaic. Quid uenistis ad me
hommem quem odistis. et expuli¬
stis a uobis: Qui responderunt.
Uidimus tecum esse dominum:
et idcuro nunc diximus. Sit iura¬
mentum inter nos. ⁊ in eamus fe¬
clus. ut nõ facias nobis quicquã
mali: sicut et nos nichil tuoꝵ at¬
tigimus nec fecimus qd̾ te led̾et:
set cum pace climisimus aut tũ
beneclic̾tione domini. fẽcit ergo e¬
is conuiuium: et post cibum et
potum. surgentes mane: iuraue¬
runt sibi mutuo. Dimisit q eos
ysaac pacifice in locum suum. Ecce
autem uenerunt in ip̃o die serui
ysaac annunciantes ei de putheo
quem foderant: atq clicentes. Inuẽ¬
nimus aquam. Unde appellauit
eum habundantiam: et nomen

Expanded text:
propter servum meum Abraham. propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech et Ochozath amicus illius et Fichol dux militum locutus est eis Isaac quid venistis ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cibum et potum surgentes mane iuraverunt sibi mutuo dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac adnuntiantes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam unde appellavit eum Abundantiam et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tentior nr̃i factus es ualde. Et ille
cliscedens ut ueniret ad torrentẽ
gerare. habitaretq ibi: rursum
fodit alios putheos quos foderãt
serui patris sui abraham. ⁊ quos
illo mortuo olim obstruxerant
phylistum. Appellauitq eos hus¬
dem nommnibz: quibz ante pater
uocauerat. foderunt in torrente: ⁊
reppererunt aquam uinam. Set
et ibi iurgium fuit pastoꝵ gerare.
aduersum pastores ysaac: licenti¬
um. Nostra est aqua. Quam obrẽ.
nomen puthei ex eo quod accide¬
rat. uocauit calumpniam. fodere
et alium. Et pro illo quoq. rixati
sunt. Appellauitq eum intimcici¬
as. Profectus inde. fodit alium
putheum: pro quo nõ ꝯtenderunt.
Itaq uocauit nomen eius latitu¬
dõdicens. Nunc dilatauit nos de¬
us: et fecit crescere suꝑ terram. As
cenclit autem ex illo loco in bersa¬
bee: ubi apparuit ei dominus in
ip̃a nocte dicens. Ego sum deus a¬
braham patris tru. Noli metuere.
quia ego tecum sum: et benelicã
tibi. et multiplicabo semen tuum.

Expanded text:
tentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores Isaac, dicentium: Nnomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram. T. XXI. Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
induxeras suꝑ nos grande pecratũ.
Precepitq omni populo dicens.
Qui tetigerit hommnis huius
uxorem: morte morietur. Senit
autem ysaac in terra illa: et ĩue¬
nt in ip̃o anno centuplum. Se¬
neclixitq ei dominus. et locuple¬
tatus est homo: et ibat ꝓficiens
atq succrescens. donec magnus
uelxmenter effectus est. Habuit
quoq possessiones ouium. ⁊ ar¬
mentoꝵ: et familie pluruum.
Ob hec inuidentes ei palestini. õs¬

Expanded text:
induxeras super nos grande peccatum. induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei P
Abbreviated transcription (Latin):
di abraham patri tuo. ⁊ multipli¬
cabo semen tuum sicut stellas ce¬
li: daboq posteris tuis. uniuersas
regiones has. Et benedicentur in
semme tuo omnes gentes terre:
eo quod obeclierit abraham noci
mee. et custodierit precepta et mã¬
data mea et cerimonias. leges q
seruauerit. Mansit itaq ysaac ĩ
geraris. Qui cum interrogaretur
a uiris loci illius suꝑ uxore sua:
respondit. Soror mea est. Timue¬
rat enu confiteri quod sͥ sociata
esset conuigio: reputans ne forte
interficerent eum. propter illus
pulchritudinem. Cumq pertransis¬
sent dies plurimi. et ibidem demo¬
raretur: prospiciens abymelech
yalestinoꝵ rex per fenestram indit
enm iocantem cũ rebecca uxore su¬
a. Et accersito eo: ait. ꝑspicuum ẽ:
quod uxor tua sit. Cur mentitus
es. sororem tuam eẽ : Respondit.
T̃muu. ne morerer propter eam.
Dixitq abymelech. Quare impo¬
sinsti nobis: Potinit cohire quis¬
piam de popło cum uxore tua: et

Expanded text:
di Abraham patri tuo. Et multiplidi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli: daboque posteris tuis universas regiones has: et BENEDICENTUR in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et madata mea, et caeremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est; timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et
Abbreviated transcription (Latin):
agricola. Iacob autem uir simplex.
habitabat in tabernaculis. Ysaac
amabat esau. eo qd̵ deuenatiomi¬
bus illius uesceretur: et rebecca di¬
ligebat iacob. Coxit aũt iacob. pul¬
mentum. Ad quem cum uenisset
esan lassus de agro: ait. Sa michi
de coctione hac ruffa: quia oppido
lassus sum. Quam ob causam: uo¬
catum est nomen eus edom. Cui
dixit iacob. Uende michi. primo¬
genita tua. Ille respondit. En mori
or quid michi proderũt primogeni¬
ta: Ait iacob. Iura ergo michi. In¬
rauit ergo esau: et uendidit pͥmo¬
genita. Et sic accepto pane. ⁊ lentis
edulio. comeclit et bibit. et abiit:¬
fame super terram.post eam
sterilitatem que acciderat in dieb
abraham: abiit ysaac ad abyme¬
lech regem palestinoꝵ.ingerara.
Apparuitq ei dominus:⁊ ait. Ne
descendas in egyptum. sed quiesce
in terra quam dixero tibi. ⁊ pere¬
grinare in ea: ero q tecum. ⁊ bene¬
dicam tibi. ẽibi enim et semini tu¬
o dabo imiuersas regiones has. cõ¬
plens uiramentum quod spopon¬

Expanded text:
b autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En moor quid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comefame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum in Gerara. Apparuit ei Dominus, et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopon
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ peperit filiũ in senectute sua:
tempore quo predixerat ei deus.
Uocauitq abraham nomen filii
quem genueiat ei sara: ysaic. Et
cuconcidit eum octauo die. sicut
perepeiat ei deus: cum centums¬
set annoꝵ. Hac quippe etate patris:
natus est ysaac. Sixitq sara. Ri¬
sum fecit michi deus. Et quicun¬
q audierit: corridebit michi. Rur¬
sumq ait. Quis auditurus crede¬
ret abrahanr qd̃ sara lactaret filiũ.
quem peperit ei iam seni: Creuit gͥ
puer: et ablactatus est. fecitq a¬
braham grande conuiuium: in die
ablactationis eius. Cumq uidiss
sara filium agar egypcie ludentẽ
cum ysaic filio suo: clixit ad abra¬
ham. Eice ancillam hanc: et filium
eius. Non enun erit heres filius
ancille: cũ filio meo ysaic. Sure ac¬
cepit hoc abraham: ꝓ filio suo. Cui
dixit deus. Non tibi indeatur as¬
perum super puero: et suꝑ ancilla
tua. Omnia que cdixerit tibi saia.
auli uocem eius: quia in ysaic no¬

Expanded text:
que et peperit filium in senectute sua, que et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeeperat ei Deus, cum centum esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara: Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. Rursusque ait: Quis auditurum crederet Abraham, quod Sara lactaret filium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer, et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. Cumque vidisset Sara filium Agar Aegyptiae ludentem cum Isaac filio ejus, dixit ad Abraham: Ejice ancillam hanc, et filium ejus: non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac. Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus: Non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua: omnia quae tibi dixerit Sara, audi vocem ejus: quia in Isaac vo
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan nõ est timor dei in loco
isto: et interficient me ꝓpt̾ uxorẽ meã
Alias autem. et uere soror mea ẽ.
filia patris mei. ⁊ nõ filia matris
mee: et cluxi eam in uxorem. Sost¬
quam aũt ecluxit me deus de domo
patris mer: dixi ad eam. Hanc mi¬
sericordiam facias mecum. In om¬
ni loco ad quem ingrediemur: di¬
ces quod frater tuus sum. Culit
igitur abymelech oues. et boues.
et seruos. ⁊ ancillas: ⁊ declit abrahe.
Rectliditq illi saram uxorem su¬
am: et ait. Cerra coram uobis ẽ:
ubicumq tibi placuerit habita.
Sare autem dixit. Etce mille argẽ¬
teos dedi fratri tuo. Hoc erit tibim
sunt: et quocumq perrexeris. me¬
mento te deprehensam. Orante aũ
abraham. sanauit deus abyme¬
lech. et uxorem. ancillasq eius:⁊
xepererunt. Concluserat enĩ deus
lech: propt̾ saram uxorẽ abrabã.
isitauit aũt dominus. xx.¬
saram sicut ꝓmiserat: ⁊ im¬
pleuit que locutus est. Concepit¬

Expanded text:
Forsitan non est timor Dei in loco Forsitan non est timor Dei in loco isto: et interficient me propter uxorem meam: alias autem et vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam in uxorem. Postquam eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi isunt, et quocumque perrexeris: memento te deprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech et uxorem, et ancillas ejus, et pepererunt: concluserat enim Deus lech propter Saram uxorem Abrahae. Visitavit autem Dominus Saram sicut promiserat: et implevit quae locutus est. Concepit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt generationes ysaac. filii abra¬
he. Abraham. genuit ysaic. Qui cũ
quadraginta eẽt annorum: duxit
uxorem rebeccam filiam bathueł
syri de mesopotamia. sororem labã.
Seprecatus q est ysaac dominum
pro uxore sua: eo qd eẽt sterilis.
Qui exaudunt eum: et dedit con¬
ceptum rebecce. Set collidebantur
in utero eius. paruuli. Que ait.
Si sic michi futurum erat. qͥd ne¬
cesse fuit ꝯcipere: Perrexit q ut cõ¬
suleret dommum. Qui respondẽs
ait. Sue gentes in utero tuo sũt:
et duo populi ex uentre tuo duui¬
dentur. Populusq populum supe¬
rabit. et maior seruiet minori. Iã
tempus pariendi aduenerat: ⁊ ec¬
ce gemini in utero eius reperti sũt.
Qui primus egressus est. rufus e¬
rat et totus inmorem pellis his¬
pidus. Uocatumq est nomen eius
esau. Protinus alter egrediens. plã¬
tam fratris tenebat manu: et idcͥ¬
co appellauit eum. iacob. Sexage¬
narius erat ysaac: qñ nati sunt
paruuli. Quib adultis: factus ẽ

Expanded text:
sunt generationes Isaac, filii Abraham: Abraham genuit Isaac: qui cum quadraginta esset annorum, duxit uxorem Rebeccam, filiam Bathuel Syri de Mesopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit concipere? Perrexitque ut consuleret Dominum. Qui respondens, ait: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi ex ventre duo dividentur, populusque populum superabit, et major serviet minori. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac, quando nati sunt ei parvuli. Quibus adultis, fact
Abbreviated transcription (Latin):
clixerunt ad eum. Ubi est sara uxor
tua: Ille respondit. Ecce in taberna¬
culo est. Cui cdixit. Reuertens ue¬
niam ad te tempore isto. uita cõmi¬
te. et habebit filium sara uxor tua.
Quo auclito: sara risit. post hostiũ
tabernaculi. Erant autem ambo se¬
nos ꝓuecteq etatis: et desierant
sare fieri muliebra. Que risit occl̃¬
tedicens. Postquam ꝯsenu ⁊ do¬
minus meus uietulus est: uolup¬
tati operã dabo. Sixit aũt dominꝰ
ad abraham. Quare risit sara u¬
xor tua clicens: nun uero paritu¬
ra sum anus: Nimquid deo est¬
quicquam difficile.: Iuxta ꝯdic¬
tum reuertar ad te hoc eodem tem¬
pore uita comite: et habebit sara
Cum ergo surrexissent inde uiri.
direxerunt ocłos ꝯtra sodomam:
et abraham gradiebatur simulde¬
diicens eos. Sixitq dñs. Nun ce¬
lare potero abraham que gestur
sum. cum futurus sit in gentem
magnam ac robustissimam ⁊ be¬
nedicende sint in illo omnes nati¬
ones terre: Scio enum quod precep¬

Expanded text:
dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua? Ille respondit: Ecce in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant ambo senes, provectaeque aetatis; et desierant Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam senui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara uxor tua, dicens: Num vere paritura sum anus? Nunquid Deo quidquam est difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos suos contra Sodomam: et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham, quae gesturus sum: cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et BENEDICENDAE sint in eo omnes nationes terrae? Scio enim quod praecep