comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anus. uictorinꝰ guntasiꝰ. quintasiꝰ felicianꝰ: Et cũ¬
Sed forte alius est. aliunde postea subseribentes.
cet̾i qui in concilio apud cabarsussi fuimꝰ. indño
eternã salutẽ. Nemo qui nesciat fr̃s dilectissimi
segis inpulsu tã inreos sententiã dicere: quã in¬
ĩnocentib inflictã uire ab eis ac merito submoue¬
re. Non leui enĩ ꝑiculo subiacebit. quisqͥs aut
reo peꝑcerit. aut innocentẽ ꝑtemptauerit con-¬
ñ occides: & purgatione ñ purgabis reũ. Noc gͥ
edicto legis ãmoniti. necesse nos fuerat pͥmiani
causã. quẽ plebs scã cartaginensis eccłȩ ep̃m fu¬
eccłȩ postulauimꝰ audire. atq discutere sub eo. uit
explanatis om̃ib aut innocentẽ qͦd optabile fu-¬
erat purgaremꝰ aut nocentẽ certe sius meritis
esse dãpnatũ. Optatissimũ enĩ nobis fuit ut pleb̾
sc̃ã cartaginensis eccłȩ eo se letet᷑ ep̃o sublimatam.
qui inom̃ia sẽs. & innullo rep̃hensibilis baberet᷑

Expanded text:
untasius, Quintasius, Felicianused forte alius est aliunde. Postea subscribentes aeteri qui in conaeternam salutem. Nemo est qui nesciat, fratres dilectissimi,legis impulsu, tam in reos sententiam dicere, quam innocentibus inflictam, jure ab eis ac merito submovere. Non levi enim periculo subjacebit, quisquis aut reo pepercerit, aut innocentem connon occides, et purgatione non purgabis reum » . Hoc igitur Edicto Legis admoniti, necesse nos fuerat Primiani causam, quem plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae episcopum fuEcclesiae postulantibus, audire atque discutere sub eo, ut explanatis omnibus, aut innocentem, quod optabile fuerat, purgaremus; aut nocentem certe ostenderemus suis meritis esse damnatum. Optatissimum enim nobis fuit, ut plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae eo se laetetur episcopo sublimatam, qui in omnia sanctus et in nullo reprehensibilis haberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mide & dicant. ad nos ñ ꝑtinet stilus incest᷑
nescio quos ad eõmunionẽ tuã ad misisti:. Ob.¬
esse potuit tã longe positis. Si gͦ obesse ñ uul.
tis qͥ innumidia estis qͦd carthagine̾ fit. qͦd in
affrica fit. potuit obẽe unuierso orbi terrarũ:
Semꝑ unde se defendunt inde se accusant. &¬

Expanded text:
midae; et dicant, Ad nos non pertinet si illos incestos, midae; et dicant, Ad nos non pertinet si illos incestos, nescio quos, ad communionem tuam admisisti: obesse potuit tam longe positis? Si ergo vobis obesse non vultis qui in Numidia estis, quod Carthagini fit; quod in Africa fit, potuit obesse universo orbi terrarum? Semper unde se defendunt, inde se accusant, et
Abbreviated transcription (Latin):
iã pͥdẽ clericos simili furore dãpnauit. Nam
cũ incestos contra legẽ decretaq omniũ sacer:¬
dotũ cõmunioni sc̃ȩ adiungeret: cũq obsis¬
tente marima parte plebis eͤtiã senioꝵ nobi¬
lissimoꝵ litteris conueniret᷑ ut ꝑse corrigera
qͦd admiserat. sua temeritate possessꝰ emenda-¬
re contẽpsit. Nis itaq ꝑmoti seniores ecclesiȩ¬
supraditte. uniũsoꝵ horum litteras lega¬
tosq miserunt. quibꝰ non sine lacrimis dep̃.¬
catist̾. ut ad se festinantius ueniremꝰ. quo ꝑpen¬
so libramine intẽp̾tationib exploratis exis.¬
timatio eccłȩ purgaretur. ad hanc ꝓinde cũ
scdm memoratoꝵ litteras ueniremꝰ: nota sua
ille ratione feruescens. aduentũ nr̃m penitꝰ o̾sbi
sta facta ẽ. Noc erat in regła: quales fuerint
cũ quib fuerit cõmunicatũ: tales fieri om̃s.
& unuiersã massã. Itaq si isti uerũ dicunt.
incesta ẽ iã tota pars donati. Ex eant plane nu-¬

Expanded text:
am pridem clericos non dissimili furore damnaret. Nam cum incestos contra legem decretaque omnium sacerdotum communioni sanctae adjungeret, cumque obsistente maxima parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum litteris conveniretur, ut per se corrigeret quod admiserat, sua temeritate possessus emendare contempsit. His itaque permoti seniores Ecclesisupra dictae, ad universum chorum litteras legatosque miserunt, quibus non sine lacrymis deprecati sunt ut ad se ferventius veniremus, quo perpenso libramine, intentationibus exploratis, existimatio Ecclesiae purgaretur. Ad hanc proinde cum secundum memoratorum litteras veniremus, nota sua ille ratione fervescens, adventum nostrum penitus sta facta est. Hoc erat in regula, Quales fuerint cum quibus fuerit communicatum, tales fieri omnes et universam massam. Itaque si verum isti dicunt, incesta est jam pars tota Donati. Exeant plane Nu
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ ꝑ cebẽ terraꝵ qui dãpnauer̾ a parte ceci¬
liani donatũ. Nichil ponderis apud te habere
putas sed dicturꝰ esmͥ. Nũqͥd donatistas milia
ep̃oꝵ dãpnauer̃. de toto orbe terrarũ : Optime
Non dampnarunt. Quare ñ dãpnar̃: Quia ui.¬
dicio ñ int̾fuerunt. Si uidicio ñ interfuer̃t.

Expanded text:
er orbem terrarum qui damnaverunt a parte Caecier orbem terrarum qui damnaverunt a parte Caeciliani Donatum nihil ponderis apud te habere putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum? Optime, non damnarunt. Quare non damnarunt? Quia judicio non interfuerunt. Si judicio non interfuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tu constitusti: max imianistȩ illos ñ petier̃.
ap̃ eosaut̃ aceciliano donat᷑ uictꝰ ẽ: qͦs parsdo¬
nati iudices postularat. Respondent tibi mͦ
max imianistȩ & dicunt uire. Nos pͥmo ue¬
nimꝰ adte de ꝓuincia tua de diocesi tua ad te
ꝑtiuente: ep̃i: & uoluͥmꝰ audire causã tuã. Con¬
tẽpsisti nos ñ ad nos existi. Si timiusti nr̃m ui
diciũ. tiel simul udices eligeremꝰ. ñ ires ad qͦs
tu uelles. quantũ int̃sit uidete. Tunc aut̃ ipsi
donatiste litt̾is suis imꝑatorẽ petier̃: ut descer¬
neret uidices. Imꝓbar̃ eos apud qͦs uicti sunt:
qͦs ante quã uincerent᷑ postulauer̃: Nati sunt
alii ad eoꝵ petitũ : & ibi uicti sunt. Appellauer̃
ad inꝑatorẽ & ibi uicti sunt. Semel uictꝰ est
cũ maximianistis: ut dixi. faueo tibi. Trecenti
decẽ plures res sunt quã centũ: uel qͦt fuerũt
qͥ dãpnauer̃ a parte marimiani pͥmianũ: milia

Expanded text:
tu constituisti, Maximianistae illos non petierunt: tu constituisti, Maximianistae illos non petierunt: apud eos autem a Caeciliano Donatus victus est, quos pars Donati judices postulaverat. Respondent tibi modo Maximianistae, et jure dicunt: Nos primo venimus ad te de provincia tua, de dioecesi ad te pertinente episcopi; et voluimus audire causam tuam: contempsisti nos, non ad nos existi. Si timuisti nostrum judicium, vel simul judices eligeremus, non ires ad quos tu velles. Quantum intersit, videte. Tunc autem ipsi Donatistae litteris suis Imperatorem petierunt, ut decerneret judices: improbaverunt eos apud quos victi sunt, quos antequam vincerentur postulaverunt: dati sunt alii ad eorum petitum, et ibi victi sunt: appellaverunt ad Imperatorem, et ibi victi sunt. Semel victus estcum Maximianistis. Ut dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures sunt quam centum, vel quot fuerunt qui damnaverunt a parte Maximiani Primianum: millia
Abbreviated transcription (Latin):
purgatꝰ. Iste aut̃ inuenit᷑ hic a uidicib dãpnat᷑.
ille int̃ uidices dampnans. Sed fuerit ista eqͥ¬
tas bagaitam concilii. ꝓrsus totũ concedimꝰ
Male te dampnauer maximianiste: male dãp.¬
nauerunt & illi priores ur̃i cecilianũ. Tu pur.¬
gasti te apud bagai: purgauit se ille intͣnsma.¬
rino iudicio. Consensit huic iudicio unuerf
orbis t̾rarũ: qͥd dicturꝰ es : Plures nos sumꝰ quã
maximianistȩ: estote plures. De numero gͦ agamꝰ:
uide quantũ int̾sit. absentẽ te dãpnar̃ maxi.¬
mianistȩ. cũ ad eos exire noluisses. hoc quidẽ
simile. Sic & illi dãpnar̃ absentẽ cecilianũ cũ
factionẽ eoꝵ deuitasset: sed tu rursꝰ inabsentes
illos fecisti dici sentenciãs in concilio bagai¬
tano. at uero cecilianꝰ p̃sens aduersario p̃sen.¬
te purgatꝰ ẽ Deinde alia differentia. Iudices
numidas apud qͦs te purgares tu ipse audisti:

Expanded text:
purgatus. Iste autem invenitur hic a judicibus damnatus, purgatus. Iste autem invenitur hic a judicibus damnatus, illic inter judices damnans. Sed fuerit ista aequitas Bagaitani concilii: prorsus totum concedimus. Male te damnaverunt Maximianistae: male damnaverunt et illi priores vestri Caecilianum. Tu purgasti te apud Bagai: purgavit se ille in transmarino judicio. Consensit huic judicio universus orbis terrarum. Quid dicturus es? Plures nos sumus quam Maximianistae. Estote plures: de numero ergo agamus: vide quantum intersit. Absentem te damnaverunt Maximianistae, cum ad eos exire noluisses: Hoc quidem simile, sic et illi damnaverunt absentem Caecilianum, cum factionem eorum devitasset: sed tu rursus in absentes illos fecisti dici sententias in concilio Bagaitano: at vero Caecilianus praesens adversario praesente purgatus est. Deinde alia magna differentia: judices Numidas apud quos te purgares, tu ipse adisti,
Abbreviated transcription (Latin):
felicianũ: & ualebit illoꝵ incecilianũ. Ubi ba.¬
dãpnatꝰ est. Si gͦ nocentẽ recipis ꝓparte donati.
ta dãpnantes cecilianũ Qd gͦ dicttiseũ audieri.¬
tis uobis dici. priꝰ uos dapnauer̃ marimianistẽ
Recurritis & dicftis. sed nos plures eramꝰ qui
dãpnauimꝰ maximianistas. ad utrũq uobiscito
respondet᷑. qͥa & illi ur̃i priores dampnauer̃
cecilianũ. Si priores ualent cedant pͥmia nistȩ
concilio marimianistarũ. Si plures ualent.
cedant donatistȩ orbi t̃rarũ. Nichil ẽe arbitror
iustiris. Pauci sũt maximianiste: sed priores
sunt. Reus reũ ñ facit. Si hoc putas. quomodo
dap̾natꝰ dãpnare potiusti: Qui int̾ dãpnato.¬
res & ipse scͥptus es ᷑ nec seruauer̃ illi locum:
causã dicentis. Alit̃ aut̃ cecilianꝰ. Seruatꝰ est
illi locus homimis causam dicentis sic̃ habet
ipsa sententia: qͥa nec incõmunionẽ receptꝰ ẽ nͥ

Expanded text:
Felicianum, et valebit illorum in Caecilianum. Ubi BaFelicianum, et valebit illorum in Caecilianum. Ubi Badamnatus est. Si ergo nocentem recipis pro pace Donati; ta damnantes Caecilianum? Quid ergo dicitis? Cum audieritis vobis dici, Priores vos damnaverunt Maximianistae, recurritis, et dicitis: Sed nos plures eramus qui damnavimus Maximianistas. Ad utrumque vobis cito respondetur, quia et illi vestri priores damnaverunt Caecilianum. Si priores valent, cedant Primianistae concilio Maximianistarum: si plures valent, cedant Donatistae orbi terrarum: nihil esse arbitror justius. Pauci sunt Maximianistae: sed priores sunt. Reus reum non facit. Si hoc putas, quomodo damnatus damnare potuisti? quia inter damnatores et ipse scriptus est, nec servaverunt illi locum causam dicentis. Aliter autem Caecilianus: servatus est illi locus hominis causam dicentis, sicut habet ipsa sententia; quia nec in communionem receptus est nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e subscͥpsi. Om̃s numero qͥnquaginta tres.¬
mini aduertere. Nec ẽ dãpnatio tua. Licimꝰ illi.
Qͥa us habeat boni qͥd an ñ habeat: Ego faueo
ꝓrsus dico. qͥa om̃s isti falsa inte dixerunt. Et
audi unde credam: Quia apud alios uidices ob¬
tiniusti causã tuã & isti dãpnati sunt. Si gͦ
te propt̃ea eredo innocentẽ. qͥa ñ exiens ad̾
factiosos alibi ostendisti ĩnocentiã tuã ut illi qͥte
dãpnauer̃t dapnationẽ merent᷑: digne acceptare
cecilianũ innocentẽ. qͥa noluit exire ad maiores
suos. & sic seruauit causam suã orbi terrarũ: qͦ
mͦ seruasti concilio numidarũ. Si inocentẽ
te reddit sedes bagaitana: quanto potiꝰ illũ se¬
des apł̃ica: Aut uis ut ualeant qui pͥmo dãp¬
narunt᷑Siualent contra te ualent Nlã illi con¬
tra cecilianũ. nec ualuer̃. nec ualebunt. Tam̃
qͥd contra te uidices attende. Iã hic audent di¬
cere: sed nos postea qui dãpnauimꝰ maxinia.¬
nistas plures fuimꝰ. Ualeat gͦ sententia ur̃a in

Expanded text:
pus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres.mini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati sunt. Si ergo te propterea credo innocentem, quia non exiens ad factiosos, alibi ostendisti innocentiam tuam, ut illi qui te damnaverunt, damnationem mererentur; dignare acceptare Caecilianum innocentem, qui noluit exire ad majores tuos, et sic servavit causam suam orbi terrarum, quomodo tu servasti concilio Numidarum. Si innocentem te reddidit sedes Bagaitana, quanto potius illum sedes Apostolica? Aut vis ut valeant qui primo damnaverunt? Si valent; contra te valent. Nam illi contra Caecilianum nec valuerunt, nec valebunt: tamen quid contra te judices, attende. 22. Jam hic audent dicere: Sed nos qui postea damnavimus Maximianistas, plures eramus. Valeat ergo sententia vestra in
Abbreviated transcription (Latin):
malir Contende cũ malo sed de bonitate ipsa ẽ
enĩ
uera contentio. sed potiꝰ certam̃ salubre. ut sit
bonꝰ contra malũ: ñ ut sint duo mali. Ergo ad
psalmũ respicite: primȩ partes iã tractatȩ sũt.
Sequunt᷑ hȩc. Obseruabit peccator uistũ & stri¬
debit suꝑ eũ dentib suis: dñs aut̃ irridebit

Expanded text:
malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. vers. 12, 13. Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum denti
Abbreviated transcription (Latin):
et conat᷑ factis. Iniustꝰ aut̃ sic odit uistũ. ut no¬
lit eum ẽe ñ ut bonũ uelit ẽe. Quanto enĩbonꝰ
ẽ. tantomagis oneri est iniquitatiuilliꝰ e laborat
quidẽ si fieri potest ut iniustũ eũ faciat: Si aut̃
non potest. ut de medio tollat. & asuo tedio.
molestiaq remoueat. Sed et si eũ fecęrit iniustũ.
nichilominꝰ oneri illi erit. Non enĩ iustꝰ tantũ
iniusto oneri est sed et duo iniusti uix se pati¬
unt᷑ & quando se uident᷑ diligere: conscientiã
sibi debent ñ amiciciã. Tunc aut̃ seeũ concor:¬
dant. quando inꝑnitiem iusti conspirant: non
qr seamant. sed eũ qui amandꝰ erat simul oder̃
Contra hoc genꝰ hominũ indicit nobis dñs ds nr̃
tolerantiã. & affectũ illũ caritatis. quẽ nouimꝰ in
eugłio p̃cipiente nobis dño & dicente. diligite
inimicos ur̃os. & bene facite his qui oderunt uõ.
Sic̃ et apłs. Noli uinci amalo᷑ sed uinee inbono

Expanded text:
et conatur factis: injustus autem sic odit justum, ut noet conatur factis: injustus autem sic odit justum, ut nolit eum esse, non ut bonum velit esse. Quanto enim bonus est, tanto magis oneri est iniquitati illius. Et laborat quidem, si fieri potest, ut eum injustum faciat; si autem non potest, de medio tollat, et a suo taedio molestiaque removeat. Sed et si eum fecerit injustum, nihilominus oneri illi erit. Non enim justus tantum injusto oneri est, sed et duo injusti vix se patiuntur: et quando se videntur diligere, conscientiam sibi debent, non amicitiam. Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono
Abbreviated transcription (Latin):
lingua nr̃a: cũ ecedis nr̃i negotiũ semꝑ sitis.
sieut et nos ur̃i. Cõmendaueramꝰ aut̃ iã uolun¬
tatẽ di inpsalmo isto qͥd nos uelit docere. qͥd
admonere. contra qͥd cautos ẽẽ & quid tolera:¬
re & quid sperare. Duo enĩ genera hominũ
iustoꝵ et iniquoꝵ inhac t̃ra. & in hac uita cõmir¬
ta sunt. Nlabent singła ista gena. ꝓpͥas intentiões
cordis sui. Genꝰ ustoꝵ conat᷑ in sublimia per bumi¬
litatẽ genꝰ iniquoꝵ p̃ponderat ad inferiora ꝑ e
lationẽ. Noc enĩ sẽ deprimit ut surgat. illud se
extollit ut cadat. Ex eo fit ut unũ genꝰ toleret.
dere mala ꝓbonis: & eos qui sibi uitã eternã uo¬
lunt si fieri potest etiã uita temporali priuare
E gre enĩ fert et inuistꝰ iustũ & iustꝰ inuistũ:
oneri sibi sunt. Nemo dubitat qͦd isti duo alt̃.¬
utrũ sibi oneri sint. sed diuersis intentionib.
Ad hoc enĩ inuistꝰ iusto oneri est. qͥa iniustũ eũ
esse ñ uult: sed uistũ eum fieri & optat uotis.

Expanded text:
gotium semper sitis, sicut et nos vestri. Commendaveramus autem jam voluntatem Dei in isto psalmo, quid nos velit docere, quid admonere, contra quid cautos esse, et quid tolerare, et quid sperare. Duo enim genera hominum, justorum et iniquorum, in hac terra et in hac vita commixta sunt. Habent singula ista genera proprias intentiones cordis sui. Genus justorum conatur in sublimia per humilitatem: genus iniquorum praeponderat ad inferiora per elationem. Hoc enim se deprimit ut surgat, illud se extollit ut cadat. Ex eo fit ut unum genus toleret, dere mala pro bonis, et eos qui sibi vitam aeternam volunt, si fieri potest, etiam vita temporali privare. Aegre enim fert, et injustus justum, et justus injustum: oneri sibi sunt. Nemo dubitat quod isti duo alterutrum sibi oneri sunt, sed diversis intentionibus. Ad hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum fieri, et optat votis,
Abbreviated transcription (Latin):
sa eiꝰ admissa quȩ ꝓhonestate stili nr̃i siluimꝰ.¬
iłt sacerdotali choro ꝑpetuo ẽẽ dãpnatũ decrȩ¬
uimꝰ. ne eo palpato dĩ eccl̃a aut contagione aut
fr̃e inordinate ambulaute. atq ad eo non ĩme¬
mores puritatis eccłȩ conducibile existimaui¬
mꝰ om̃s scõs sacerdotes. ⁊ om̃s clericos. & om̃s po¬
pulos qui se. xp̃ianos memineri.nt hac nr̃a
tractatoria cõmonere. ut om̃s eius cõmunio¬
nẽ ut pote dãpnati diligenti cura horreant.
Ipse enĩ de suo interitu rationẽ reddet: qͥ hoc
nr̃m decretũ ñ audiendo temptauerit uio¬
sacerdotũ sue uel clericoꝵ salutis inmemores
adie dãpuationis supͣdicti pͥmiani. id ẽ adie
octauo ualendarũ iuliarũ. sñ mora ad diẽ octauo
ualẽdarũ ianuariarũ. minꝰ apͥmiani dãpnati com¬
muniõe recesserit: tali sñtentia ꝯstͥngant᷑. Laici
qͦq nͥ se a supͣdicto die dãnatiõis illtꝰ. int diẽ pa¬

Expanded text:
ta ejus admissa, quae prae honestate stili nostri s iluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum: ne eo palpato, Dei Ecclesia aut contagione, aut fratre inordinate ambulante » . Atque adeo non immemores puritatis Ecclesiae, conducibile existimavimus, omnes sanctos consacerdotes, et omnes clericos, et omnes populos qui se christianos meminerunt, hac nostra Tractatoria commonere, ut omnes ejus communionem, utpote damnati, diligenti cura horreant. Ipse enim de suo interitu rationem reddet, qui hoc nostrum decretum non audiendo tentaverit viosacerdotum vel clericorum suae salutis immemores, a die damnationis supra dicti Primiani, id est, a die octavo Kalendarum Juliarum usque ad diem octavum Kalendarum Januariarum, minus a Primiani damnati communione recesserint, tali sententia constringantur. Laici quoque nisi se a supra dicto die damnationis illius, intra diem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
simul et elerici. & postea ab eius satellitib la¬
pidati. qͦd inbasilica sint cesi seniores eoqd ĩdig¬
gne ferrent ad cõmunionẽ clãdianistas ad¬
mitti. qͦd ĩnocentes clericos putauerit condem¬
nandos. qͦd se nobis audiendũ noluerit exhi¬
bere. qđ basilicarũ fores ne ingrederem᷑ offi
bis ad se missos inuiriose reiecerit. qͦd loca
multa ui primo. dehinc auctoritate udicia.¬
missor ablatoꝵ. cũ paulus apłs dicat. audet qͥs
ur̃m aduersus alterũ negotiũ habens iudica¬
ri apud inuistos. & ñ apud scõs: Uidete q̃le
illi erim̃ obiecerint. qͥa ñ apud ep̃os agere ua

Expanded text:
simul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lasimul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lapidati; quod in basilica caesi sint seniores, quod indigne ferrent ad communionem Claudianistas admitti; quod innocentes clericos putaverit esse condemnandos; quod se nobis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingrederemur multbis ad se missos injuriose rejecerit; quod loca multa, vi primo, dehinc auctoritate judiciamissor ablatorum: cum Paulus apostolus dicat: Audet quis vestrum adversus alium negotium habens judicari apud injustos, et non apud sanctos . Videte quale il
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ sequentia recitauit. Qui ingrediendi nob̾
atꝙ agendi solleninia int̾dicerent facultatẽ.
łec sĩ epm̃ conuenit facere. si xp̃ianis licet ad.¬
mittere. si hoc eugłia ꝓtestant᷑ ꝓbet aut udi¬
cet. quisqͥs amator aut assertor ẽ ueritatis.
tloc enĩ nobis inflixit fr̃ aliquando ꝓpriꝰ. qͦd
minẽ Sed dãpnationẽ iã ipsã legamꝰ. Et cũ¬
dotes dei p̃sente spũ scõ. hunc eundẽ pͥmia.¬
nũ primo qͦd suꝑ uiuos alios ep̃os subrogarit.
qͦd incestos cũ sc̃oꝵ cõmunione miscuerit. qͦd
pb̃ros ad conuirationẽ in eadẽ constringere
ꝑtẽptarit. qd̃ fortunatũ presbiterũ in cloacam
fecerit mitti cũ egrotantib baptisino suocur.¬
risset. qͦd cõmunionẽ demetrio pb̃ro ꝑnega¬
uerit. ut cogeret filiũ abdicare. qͦd id̾e pb̃r
obuirgatꝰ sit qͦd ep̃os hospicio suscepisset. qͦd
supͣdictus pͥmianꝰ multitudinẽ miserit quȩ
xp̃ianoꝵ domos euerteret. qͦd obsessi seͥnt ep̃i

Expanded text:
intrarent episcopi.-- qui ingrediendi nobis atque agendi solemnia interdicerent facultatem. Haec si episcopum convenit facere, si Christianis licet admittere, si hoc Evangelia protestantur, probet aut judicet quisquis amator aut assertor est veritatis. Hoc enim nobis inflixit frater aliquando proprius, quod minem: sed damnationem jam ipsam legamudotes Dei, praesente Spiritu sancto, hunc eumdem Primianum, primo quod super vivos episcopos ulios subrogarit; quod incestos cum sanctorum communione miscuerit; quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarit; quod Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti, cum aegrotantibus baptismo succurrisset; quod communionem Demetrio presbytero pernegarit, ut cogeret filium abdicare; quod idem presbyter objurgatus sit, quod episcopos hospitio suscepisset; quod supra dictus Primianus muldomos everteret; quod obsessi sint episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Pretextatꝰ assuritanꝰ ep̃c subscͥpsi. alaximi.¬
anꝰ saba̾tensis ep̃c subseͥpsi. Datianꝰ camicetensis
ep̃c subscͥpsi. Donatꝰ fissianensis ep̃s subscͥpsi.
Theodorꝰ usulensis ep̃c subscͥpsi. Uictorianus
iubente collega agnosio ep̃o subscͥpsi. Donat᷑
cebresutanꝰ cebrefutanꝰ ep̃s subscͥpsi. Hatalicꝰ
telensis ep̃c subscͥpsi. Pomponiꝰ maerianensis
ep̃s subscͥpsi. Pancrãsiꝰ balianensis ep̃c subscͥpsi
Ianuariꝰ aquenensis ep̃s subscͥpsi. Secundꝰ ia¬
cundianensis ep̃c subscͥpsi. Paschasiꝰ auico au¬
gusti. ep̃c subscͥpsi. Cresecon iusticianensis ep̃c
subscͥpsi. Rogatianꝰ ep̃c subscͥpsi. Alaximianꝰ
erumunensis ep̃s subscͥpsi. Benenatꝰ tuguti.¬
anensis ep̃s subscͥpsi. Ritanꝰ ep̃s subscͥpsi. Ga-¬
iianꝰ tigualensis ep̃s subscͥpsi. Uictorinꝰ lepti¬
maginensis ep̃c subscͥpsi. Guntasiꝰ benefensis
ep̃c subscͥpsi. Quintasiꝰ capiensis ep̃c subscͥpsi.

Expanded text:
tanus.-- Praetextatus Assuritanus episcopus subscripsi. Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo, subscripsi. Donatus Cebresutanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi. Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi. Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jocundianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Cresconius Tacianensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus subscripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
te de orbe terrarũ quẽ uis rebaptiꝰ are: & te ĩã
letale ministeriũ exercentẽ & uolentẽ iterare
qd̃ semel datur & ñ amittit᷑. ad it cũ magna uo.¬
ce & gemitui: & dicit tibi. Qd ẽ qͦd ius facere:
Rebaptihare meuult nescio qͥs mesopotamianꝰ.
nescio qui sẏrꝰ nescio quiᷤᷤ ponticꝰ: uel longiꝰ
constitutꝰ. respondes: quia ñ habes baptismum.
Quare: Lege eplłas apł̃i ad me datas. Uenit nescio
quiᷤᷤ de galatia. de ponto. uenit nescio qͥde fi¬
ladelfia ad quas eccłas ioħs scribit: uenit a co¬
losis. uenit aphilupis. a tessalonica: ego ñ habeo
audes legere epłam meam qui detestaris pacẽ
meamꝰ¬

Expanded text:
 baptizatus, quem vis rebaptizare: et te jam lethale ministerium exercentem, et volentem iterare quod semel datur et non amittitur, adit cum magna voce et gemitu, et dicit tibi: Quid est quod vis facere? rebaptizare me? ait, nescio quis Mesopotamenus, nescio quis Syrus, nescio quis Ponticus, vel longius constitutus. Respondes: Quia non habes baptismum. Quare? Lege Epistolas Apostoli ad me datas. Venit nescio quis de Galatia, de Ponto, venit nescio quis de Philadelphia, ad quas Ecclesias Joannes scripsit ; venit a Colossis, venit a Philippis, a Thessalonica: Ego non habeo bAudes legere epistolam meam, qui detestaris pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s subscͥpsi. Migginꝰ ep̃s subscͥpsi. Proculꝰ gir¬
marratio subscͥpsi. Aeulꝰ girbitanꝰ ꝓcollega meo
gallonio subscͥpsi. Secundanꝰ brisianensis ep̃c
Getulicꝰ uictorianensis ep̃ subscͥpsi. Annboniꝰ
rabautensis ep̃c subscͥpsi. Itẽ anniboniꝰ petit᷑ a
collega meo augendiarensi ep̃o subscͥpsi. Ter¬
imꝰ pitauensis ep̃c subscͥpsi. Crescinarensis ep̃e¬

Expanded text:
 GirMarratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcGetulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Terimus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus
Abbreviated transcription (Latin):
tia singularis sic inse celeste iudiciũ ꝓuoca nt
ut hoꝵ criminũ auctorẽ necẽe esset penitꝰ ampu¬
supͣdictȩ plebis ad coniurationẽ inpiȩ conuira.¬
tionis inpellens. hoc ab eis uelud p̃cario uire po-¬
stulauit: ut ad dãpnandos quatuor diaconos
uiros egregios ac singularib meritis approbatos
maximianũ sedie&. rogatianũ. donatũ. itẽq
tis. p̃cidens de fructu fru̾ctũ . & ñ se dolens
ab integritate p̾cisum. Et cũ tractaret idem
rent accõmodare consensũ. Et cũ recitaret: trac

Expanded text:
tia singularis, sic in se coeleste judicium provocavit, ut horum criminum auctorem necesse esset penitus ampusupra dictae plebis ad conjurationem impiae conspirationis impellens, hoc ab eis velut precario jure postulavit, ut ad damnandos quatuor diaconos, viros egregios, ac singularibus meritis approbatos, Maximianum scilicet, Rogatianum, Donatum, itemque tis, praecidens de frusto frustum, et non se dolens ab integritate praecisum.-- Incunctanter rent accommodare
Abbreviated transcription (Latin):
uistũ: & ipse est eroratio ꝓpeccatis nr̃is. Sed illud
de illo sacerdote scͥptũ est. quẽ isti ñ intelligunt
ut admoneret᷑ ppłs inꝓphetia talẽ se debere agno¬
scere sacerdotẽ ꝓ quo nullꝰ posset orare: Quis aut̃
ꝓ quo nullus orat nisi ille qui ꝓ om̃ibꝰ int̾pellat᷑:
Quia gͦ tẽ sacerdotiũ erat leuiticũ ubi sacerdõ

Expanded text:
atis nostris . Sed illud de illo sacerdote scriptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. Quis est autem pro quo nullus orat, nisi ille qui pro omnibus interpellat? Quia ergo tunc sacerdotium erat Leviticum, ubi sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
mittere: sed tacuerẽ. Ille uͦ ꝑseipsũ cogitatũ scelꝰ
uit. Cuiꝰ illi mala p̾sũptione stupefacti. cũ silen¬
tio refellissent. ꝑ se cogitatũ scelꝰ ñ dubitauit
implere. usq adeo. ut in marimianũ diaconũ
uirũ sicut om̃ib notũ est innocentẽ sine
causa sine accusatore sine teste absentem ac
lecto eubantẽ sententiã putareͥt eẽ ꝓmendã.

Expanded text:
seipsum cogitatum scelus us illi mala praesumptione stupefacti, cum rem silentio refellissent, per se cogitatum scelus non dubitavit implere, usque adeo ut in Maximianum diaconum, virum, sicut omnibus notum est, innocentem, sine causa, sine accusatore, sine teste, absentem ac lecto cubantem, sententiam putaret esse promendam.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. & facti sunt benedicentes: etiã sic dis¬
perierunt maledicentes eũ : cũ eius munere fa-¬
cti sunt benedicentes. quẽ in malosuo maledice mile¬
bant: in bono aũ ipsiꝰ benedicunt. Uidete qͥd¬

Expanded text:
dicentes, et facti sunt benedicentes: et jam sic disdicentes, et facti sunt benedicentes: et jam sic disperierunt maledicentes eum, cum ejus munere facti sunt benedicentes, quem malo suo maledicebant, bono autem ipsius benedicunt. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit & diuitias magnas attulit: quib faceret eos¬
diuites qͦs inuenit pauperes: Ipse ẽ enĩ qui sp̃u
sco ditauit corda pauperũ: e&̃ exinanitas animas
confitendo peccata impleuit opulentia usticiȩ:
Qui potuit diuitẽ facere piscatorẽ dimiten-¬
tem retia sua: qͦd habebat contẽpnentẽ qͦd ñ
habebat haurientẽ. Infirma enĩ mundi elegit
d̾s ut confunderet fortia: & de non oratore pi-¬
scatorẽ lucratus. sed de piscatore lucratꝰ ẽ ora-¬
torẽ: de piscatore lueratus ẽ senatorẽ de pisca.¬
tore lucratꝰ est imperatorẽ. Qm̃ benedicentes
eoheredes t̃ram illiꝰ terrã uiuentiũ de qua d̾r¬
dicit᷑ in alio psalmo: spes mea es tu: portio mea
int̾ra uiuentiũ. Tu es ipsa portio mea inqͥt in
do. & non dubitauit dm sibi facere portionẽ
Nereditate possidebunt terrã. Maledicentes aut̃
ei disperibunt. Ut aut̃ benedicant qui bene¬
dicunt. prestitũ est eis. Nã uentũ est ad male¬

Expanded text:
fuit, et divitias magnas attulit, quibus faceret fuit, et divitias magnas attulit, quibus faceret divites eos quos invenit pauperes. Ipse est enim qui Spiritu sancto ditavit corda pauperum, et exinanitas animas confitendo peccata, implevit opulentia justitiae; qui potuit divitem facere piscatorem, dimittendo retia sua, quod habebat contemnentem, quod non habebat haurientem . Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Et non de oratore piscatorem, sed de piscatore lucratus est oratorem, de piscatore lucratus est senatorem, de piscatore lucratus est imperatorecohaeredes, in terra illa viventium, de qua dicitur in alio psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Tu es ipsa portio mea, inquit Deo, et non dubitavit Deum sibi facere portionem. Haereditate possidebunt terram. Maledicentes autem eum, disperient. Ut autem benedicant qui benedicunt, praestitum est eis. Nam ventum est ad male
Abbreviated transcription (Latin):
cui plenũ pectus ẽ caritatis. Ipsa ẽ caritas quȩ d̾r
& uoluntas bona. Plus ate ds non exigit quã qͦd
tibi intus dedit. Uacare enĩ non potest uoluitas
bona: ñ enĩ habens uoluntatẽ bonã & si nũmustͥ
suꝑsit. ñ porrigis pauperi. Ipsi int̾ se pauperes
p̾stant sibi de uoluntate bona. ñ sunt int̾ se ur¬
fructuosi. Uides cecũ duci auidente qͥa nũmos
ñ habuit quos donaret egens:. cõmut᷑auit ocu¬
los nonhabenti. Unde factũ est ut membra sua
cõmodaret ei qui ñ habet: nisi qͥa intꝰ merat uo¬
luntas bona. thesaurꝰ pauperũ : Inquo thesauro
dulcissima requies. & uera securitas. ad ipsum
amittendũ nec latro admittit᷑. nec naufragiũ
metuitur. Seruat secũ qͦd intꝰ habet ñudꝰ euadit
& plenus est. Iustꝰ gͦ miseret᷑ et cõmodat. qm̃ bene
dicẽtes eũ possidebt̃ ħeditate trã: sic̃ ille iustus
uere soluꝰ iustuꝰ & iustificantȩ. qui hic & pauꝑ

Expanded text:
cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dicitur cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dicitur et voluntas bona. Plus a te Deus non exigit, quam quod tibi intus dedit. Vacare enim non potest voluntas bona. Non enim habens voluntatem bonam, etsi nummus tibi supersit, non porrigis pauperi: ipsi inter se pauperes praestant sibi de voluntate bona, non sunt inter se infructuosi. Vides caecum duci a vidente: quia nummos non habuit quos daret egens, commodavit oculos non habenti. Unde hoc factum est, ut membra sua commodaret ei qui non habet, nisi quia intus inerat voluntas bona, thesaurus pauperum? In quo thesauro dulcissima requies, et vera securitas. Ad ipsum amittendum nec latro admittitur, nec naufragium metuitur. Servat secum quod intus habet, nudus evadit, et plenus est. Justus ergo miseretsidebunt terram: sicut illum justum, vere solum justum et justificantem, qui et pauper hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbonis: blasphemias. murmur aduersꝰ đm. in¬
dignationẽ. Ergo ille fenerat᷑ & non soluit iustꝰ
aut᷑ miseret᷑ & cõmodat. Ille gͦ nichil habet. ĩste
habet Uidete egestatẽ iudete diuitias. Ille acce¬
pit et non soluit iste miseretur & cõmodat. ha¬
bundat illi. Quid si pauꝑ ẽ Etiã si diues ẽ. ł u
tandẽ ad diuitias eius pios oculos intende. respi¬
cis enĩ arcam ianẽ. conscientiã dõ plenã ñ re-¬
spicis. Non habet extrinsecꝰ facultatẽ sed̃ habet in¬
trinsecꝰ caritatẽ De caritate quanta erogat. ẽt non
finitur: Et enĩ si habet foris facultatẽ dat ipsa cari¬
tas. sed ereo qͦd habet. Si aut̃ non inuenit foris qͦd
det dat beniuolentiã: prestat consiliũ si potest:
prestat aux iliũ si potest. ad extremũ si nec consilio
nec aurilio aduiuare potest᷑ uel uoto adiuuat uel
orat ꝓ contribulato &̃ forte magis exaudit᷑ ipse
quã qui porrigit panẽ. Nabet semꝑ unde det.

Expanded text:
pro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, inpro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, indignationem. Ergo ille feneratur, et non solvet: justus autem miseretur, et commodat. Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte egestatem, videte divitias. Ille accipit, et non solvet: iste miseretur, et commodat; abundat illi. Quid si pauper est? Etiam sic dives est. Tu tantum ad divitias ejus pios oculos intende. Respicis enim arcam inanem, conscientiam Deo plenam non respicis. Non habet extrinsecus facultatem, sed habet intrinsecus charitatem. De charitate quanta erogat, et non finitur! Etenim si habet foris facultatem, dat ipsa charitas, sed ex eo quod habet: si autem non invenit foris quod det, dat benevolentiam, praestat consilium, si potest; praestat auxilium, si potest: ad extremum si nec consilio nec auxilio adjuvare potest, vel voto adjuvat, vel orat pro contribulato, et forte magis ipse exauditur quam qui porrigit panem. Habet semper unde det,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet & ñ reddit. Qd est qd̾ ñ reddit: Gr̃arum
actionẽ Qd enĩ ate uult ds. aut qͥd exigit ds
nisi qͦd tibi ꝓmisit: Et quanta accepit peccatoe
ꝓ quib non soluit : Accepit ut sit. aecepit ut
homo sit: Multũ qͣuia uit sit int̾ ipsũ & pecus:
accepit corporis formã. accepit incorpore distin¬
ctionẽ sensuũ: ad uidendũ oculos. ad audiendũ
aures. ad odorandũ nares: ad gustandũ palatũ.
ad contrectandũ manꝰ. ad ambulandũ pedes: sa-¬
lutẽq ipsã corporis. Sed adhuc ista et cũ pecore
habemꝰ cõmunia. accepit etiã ampli . id ẽ men¬
tem quȩ possit intelligere. quȩ possit capere
ueritatẽ. quȩ possit uistũ ab iniusto discerne-¬
re: quȩ possit indagare. desiderare creatorem :
laudare et inherere illi. Nec omĩa accepit et
peccator: sed non bene uiuendo ñ reddit qͦd deb&.
Ergo fenerat᷑ peccator & ñ soluit: ñ reddit ei aqͦ
accepit. ñ agit gr̃as. immo uero rependit mala

Expanded text:
t. Quid non reddet? Gratiarum actionem. Quid enim a te vult Deus, aut quid exigit Deus, nisi quod tibi prosit? Et quanta accepit peccator, pro quibus non solvet? Accepit ut sit, accepit ut homo sit, multumque intersit inter ipsum et pecus; accepit corporis formam, accepit in corpore distinctionem sensuum, ad videndum oculos, ad audiendum aures, ad odorandum nares, ad gustandum palatum, ad contrectandum manus, ad ambulandum pedes, salutemque ipsam corporis. Sed adhuc ista et cum pecore habemus communia: accepit etiam amplius, id est mentem quae possit intelligere, quae possit capere veritatem, quae possit justum ab injusto discernere, quae possit indagare, desiderare Creatorem, laudare et inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod debet. Ergo feneratur peccator, et non solvet, non reddet ei a quo accepit, non aget gratias: imo vero rependet mala
Abbreviated transcription (Latin):
eui tollendo res suas ad angustias ꝑduxit habet
ta facunt &̃ suppetit eis rerũ effectꝰ ãgendi celeri-¬
tas. Iussionẽ obedientia sequit᷑. Nũqͥd semꝑ sic Qm̃
brachia peccatoꝵ conterent᷑ Brachia gͦ eoꝵ poten¬
tiȩ eoꝵ. Qd facturꝰ es ingehenna: An qͦd fecit ille

Expanded text:
cui tollendo res suas ad angustias perduxit? Habetcui tollendo res suas ad angustias perduxit? Habetta faciunt, et suppetit eis rerum effectus; agendi celeritas, jussionem obedientia sequitur. Numquid semper sic? Quoniam brachia peccatorum conterentur. Brachia ergo eorum, potentia eorum. Quid facturus
Abbreviated transcription (Latin):
niunt non se uident: tamꝗ̃ si uellet aliqͥs ꝑ corpꝰ
suũ ferrũ traicere. ut conscinderet tunicã alteriꝰ.
Attendis quo ꝑuenisti: & ñ attendis qua traiecisti.
Illiꝰ conscidisti uestẽ tuã carnẽ. Constat gͦ plꝰ esse
qͥd se ledunt iniqui & qͦd sibi nocent: quã qd ipsi
uident᷑ nocere illis quos oderunt. framea gͦ eoꝵ.
intret incor ipsoꝵ. Sententia dñi est alit̃ fieri ñ
potest. Et arcus eoꝵ confringat᷑ Quid ẽ arcus eoꝵ
confringatur. Insidiȩ eoꝵ frustrent᷑ Suꝑiꝰ enim
dicerat. gladiũ edurerunt peccatores. intender̃
arcũ suũ. Gladii eductionẽ intelligi uoluit aꝑ¬
tam ꝑsecutionẽ. oppugnationẽ: arcus uero inten-¬
sionẽ. occultas insidias intelligi uoluit. Ecce gla-¬
diuseiꝰ ꝑemit eũ : & dispositio insidiarũ eiꝰ fru-¬
strat᷑. Quid ẽ frustrat᷑: Niclil nocet iusto. Quoᷤ
gͦ nichil nocuit: Uerbi grã. quẽ sic erpoliauit.

Expanded text:
niunt, non se vident: tanquam si vellet aliquis per corpus niunt, non se vident: tanquam si vellet aliquis per corpus suum ferrum trajicere, ut conscinderet tunicam alterius. Attendis quo pervenisti, et non attendis qua trajecisti: illius conscidisti vestem, tuam carnem. Constat ergo plus esse quod se laedunt iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis quos oderunt. Framea ergo eorum intret in cor ipsorum. Sententia Domini est aliter fieri non potest. Et arcus eorum conteratur. Quid est, arcus eorum conteratur? Insidiae ipsorum frustrentur. Superius enim dixerat: Gladiugi voluit apertam oppugnationem: arcus autem intentionem, occultas insidias intelligi voluit. Ecce gladius ejus perimit eum, et dispositio insidiarum ejus frustratur. Quid est, frustratur? Nihil nocet justo. Quomodo ergo nihil ei nocuit, verbi gratia, quem sic exspoliavit,
Abbreviated transcription (Latin):
uideant ñ habent. Nam si haberent et uiderent.
uti plus amarent & tam̃ quando frangit᷑ fides.
camant ĩnuidiã facunt. & dicunt. O fides. Ubi
ẽ fides : amaseã ut exigas ãma ut exhibeas. Ergo
qͥa om̃s qui ꝑsequunt᷑ iustos grauiore dam̃no
feruint᷑ & grauiore ꝑnicie afflictant᷑: cũ in eis
uastat᷑ ipse animꝰ sequit᷑ & ostendit hĩe psalmꝰ¬
cident rectos corde framea eoꝵ intret in eoeda
ipsoꝵ fãcile est ut framea eiꝰ. i ẽ gladius eiꝰ ꝑue¬
mat add eorpꝰ tiuĩ: sic̃ ꝑuenit gladiꝰ ꝑsecutoꝵ adcor:¬
pora martyrũ. Sed ꝑeusso corpore. cor mansit
allesum. Iuliꝰ aut̃ eor qui gladiũ eduxit incorpus
mea eoꝵ intret incor ese. Ineorpore occidere uo.¬
luerunt: in anima moriant᷑. Illos enĩ quoꝵ eorpora
interfic̃e uoluerunt. securos fecit dñs. dicens eis:
ñ posse occidere nisi eorpꝰ inimiciꝰ & posse occide.¬
re animã suã. Desipiunt contra se seuiunt. insa-¬

Expanded text:
videant, non habent. Nam si haberent et viderent, videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes qui persequuntur justos, graviore damno feriuntur, et graviore pernicie afflictantur, cum in eis vastatur ipse animus; sequitur, et ostendit hoc Psalmcident reipsorum. Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, sicut pervenit gladius persecutorum ad corpora martyrum; sed percusso corpore, cor mansit illaesum: illius autem cor qui gladium eduxit in corpus mea eorum intret in cor ipsorum. In corpore occidere voluerunt, in anima moriantur. Illos enim quorum corpora interficere voluerunt, securos Dominus fecit, dicens eis: nec posse occidere nisi corpus inimici, et posse occidere animam suam? Desipiunt, contra se saeviunt, insa
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã. In utrũq uindicatũ est. Iue ẽ geben¬
nȩ ignib destinatus: iste celesti uoce ꝓstratus.
Ergo et tu quẽ pateris iniquũ. ꝑ oculos fidei
ꝓspice cũ do dies eus: Et cũ inte uideris seuien.¬
tem. dic tibi. Iste aut correctus m̃s erit: aut
ri potest ut iniquitas eiꝰ quȩ ꝑ eius indigna.¬
tionem & odiũ ꝓcedit ad ledendũ te. non pͥꝰ ip¬
sũ uastet intꝰ quã te temptet foris : Corpꝰ tuũ
p̃mit aduersitas. illiꝰ animũ putrefecit ini¬
quitas. Nã et quicqͥd inte ꝓfert in illũ redit:
Cuis enĩ ꝑsecutio te fecit purgatũ. illũ reũ.
Cui gͦ plus nocet : Ecce seiuendo expoliauit
te. Quis grauiore dampno ꝑcutit᷑ qui amit.¬
tit pecuniã. an qui amittit fidem᷑. Norunt
dolere dãpna ista: qui habent oculũ interiorẽ
Multis enĩ fulget aurũ. fides ñ fulger haben
quippe oeulos unde aurũ uideant unde fidem

Expanded text:
justitiam. In utrumque vindicatum est: ille est gehenjustitiam. In utrumque vindicatum est: ille est gehennae ignibus deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo et tu quem pateris iniquum, per oculos fidei prospice cum Deo dies ejus; et cum eum videris in te saevientem, die tibi: Iste aut correctus, mecum erit; ari potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum vastet intus, quam te tentet foris? Tuum corpus premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dentibꝰ suis. Unde aut̃ dñs irridet eũ: Quoniã
ꝓspicit qͦd ueniet dies euis. a cerbꝰ uidet᷑ eũ mi¬
natur uisto. nesciens horã sin crastinã: dñs aut̃
uidet et ꝓspicit diem euis. Quẽ diem: Quo
reddet unicuiq scd̃m opera sua. Thesaurihat
enĩ sibi iram indie irȩ. & reuelationis iusti ui¬
dicii dĩ. Sed dñs ꝓspicit. Tu aut̃ ñ ꝓspicis. in¬
dicabit tibi quid ꝓspicit. Tu diẽ uisti quo pe¬
nas pensurꝰ ẽ ignorabas: sed qui scit ñ te celauit.
Non parua pars scientiȩ ẽ: scienti coniungeͥ. ille
habet oculos cogitationis: tu habeto credulita.¬
tis. Qđ uidet a̾s crede tir: Ueniet enĩ dies iniusti.
quẽ ds̃ ꝓspicit. qui dieꝰ ẽ cuiꝰq uindictȩ. Necesse
est enĩ ut uindicet᷑ inimpiũ. undicet᷑ in inui¬
stum: siue conuertat se. siue ñ conuertat. Si enĩ
se conuerterit. hoc ipsum in illo iundicat᷑ qͦd
perit iniquitas. Nonne irrisit dñs ꝓspiciens
cutoris: Uniꝰ diem ꝓspexit adpenã: alteriꝰ ad

Expanded text:
is. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo nesciens horam sui crastinam: Dominus autem videt, et prospicit diem ejus. Quem diem? Quo reddet unicuique secundum opera sua . Thesaurizat enim sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Sed Dominus prospicit, tu autem non prospicis; indicavit tibi qui prospicit. Tu diem injusti quo poenas pensurus est ignorabas: sed qui scit, non te celavit. Non parva pars scientiae est, scienti conjungi. Ille habet oculos cognitionis, tu habeto credulitatis. Quod videt Deus, crede tu. Veniet enim dies injusti, quem prospicit Deus. Qui dies? Cujusque vinest enim ut vindicetur in impium, vindicetur in injustum, sive convertat se, sive non se convertat. Si enim se converterit, hoc ipsum in illo vindicatur; quod periit iniquitas. Nonne irrisit Dominus prospiciens cutoris ? Unius diem prospexit ad poenam, alterius ad
Abbreviated transcription (Latin):
age: & confortet᷑ eor tuũ. & sustine dñm. Qͥd ẽ hoc
sustine adñm: ad tempꝰ laboras: ineternũ ñ labora¬
bis. Breuis ẽ molestia tua: ẽterna erit beatitudo
tua admodicũ dolebis. sine fine gaudebis. Sed
int molestias icipis labi: ꝓponitur et exemplũ
passionũ. xp̃i. Uide qͥd ꝓte ꝑtulit. qui quare ꝑ.¬
ferret non habebat. Quantacũq patiaris ñ ꝑue.¬
mes adillas insultationes: ad illa flagella adillã
ignominiosã uestẽ. ad illã spineã coronã. ad illã
postremo erucẽ ñ ꝑuenis: qͥa iã et de pena gene-

Expanded text:
ge, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras, in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de
Abbreviated transcription (Latin):
labat᷑ Erant enĩ inconscientia eiꝰ aculei horri¬
biles tacite. Tẽptauimꝰ consolari eũ in uerbo di:
sed ille ñ erat de sapientibꝰ formicis: quȩ ibi es¬
tate collegerunt unde hieme uiuant. Cũ enĩ
st̃ res tranquillȩ. tunc homo sibi colligere deb&
uerbũ di. et recondere inintimis cordis sui: quẽ¬
admodũ formica abscondit incauernosis pene-¬
tralib labores estatis. Pestatẽ enĩ uacat hoc age.¬
re. Nenit aut̃ hiemps. id ẽ suꝑuenit tribulatio:

Expanded text:
labatur: erant enim in conscientia ejus aculei horrilabatur: erant enim in conscientia ejus aculei horribiles taciti. Tentavimus consolari eum de verbo Dei: sed ille non erat de sapientibus formicis, quae sibi aestate collegerunt unde hieme vivant. Cum enim res sunt tranquillae, tunc homo sibi colligere debet verbum Dei, et recondere in intimis cordis sui, quemadmodum formica abscondit in cavernosis penetralibus labores aestatis . Per aestatem enim vacat hoc agere: venit autem hiems, id est, supervenit tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
dñi benedictũ. Ergo illis peccatorib ñ ẽ locus
mhis quȩ foris sunt: qͥa ĩbi patiunt᷑ tribula.¬
tiones: Conscientia illos non consolatͣ: ñ ẽ uñ
bene illis sit secũ: qͥa bene ẽẽ cũ malo non
potest. Quisqͥs aut̃ malus ẽ: male secũ est.
Torqueat᷑ necẽe ẽ sibi. se ipso tormento. Ipse¬
pat est enĩ pena sua: quẽ torquet conscientia¬
Im sua. fugit ab inimico quo potuerit᷑ a se qͦ
fugiet: Ita quidã ex parte donati uenerat ad nos.
accusatꝰ & ex cõmunicat᷑ asuis: hic querens qͦd
ibi ꝑdiderat. Sed qͥa suscipi ñ potuit nisi eolo¬
co quo debuit: ñ enĩ deseruit illã partẽ quasi
integer apud ipsos: ut appareret eũ ñ dilectio¬
ne sed necessitate fecisse: qͥa ibi gͦ habere ñ po¬
tuit. qͦd querebat: querebat aũt uanã elationẽ
& falsũ honorẽ & qͥa hic non inuenit qͦd ibi ꝑ¬
didit: & ipse periit. Gemebat sauciꝰ &e ñ conso¬

Expanded text:
Domini benedictum . Ergo illis peccatoribus non est locus Domini benedictum . Ergo illis peccatoribus non est locus in his quae foris sunt, quia ibi patiuntur tribulationes: conscientia illos non consolatur; non est bene illis secum, quia bene esse cum malo non potest. Quisquis autem malus est, male secum est: torqueatur necesse est sibi seipso tormento. Ipse est enim poena sua, quem torquet conscientia sua. Fugit ab inimico quo potuerit, a se quo fugiet? 11. Ita quidam ex parte Donati venerat ad nos, accusatus et excommunicatus a suis, hic quaerens quod ibi perdiderat. Sed quia suscipi non potuit, nisi eo loco quo debuit: non enim deseruit illam partem quasi integer apud ipsos, ut appareret eum non necessitate, sed electione fecisse: quia ibi ergo habere non potuit quod quaerebat, quaerebat autem vanam elationem et falsum honorem, et quia hic non invenit quod ibi perdidit, et ipse periit. Gemebat saucius, et non conso