comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ rei sichem ille testis fit: qui ei tam
ardenti amore ĩhesit. ut mallet omnes
mares suos absq mora circñcid̾e. qmͣ illã nõ hr̃e
O qm multi usq hodie sunt qui qd̾ prodeo face̾
noluerunt sepe pro amore dine facere nõ diffe¬
rũt. ⁊ pudendoꝵ suꝑflua q̃ pro do̾ amputare de¬
buerãt orta cõfusionis occone. ꝓ euitando uere¬
cũdie detrimento amputare nõ tardauit: et
malũt ĩ amputandis iute sue suꝑflius circũci¬
siõis molestiam subire qmͣ ĩpudentes uidexi ⁊
meri uł labor. Uidetis qr quicqͥd agitur ꝓ leti¬
cia uera: totũ exercetur pro leticia uana. Ysa¬
char laborat pro requie quam uidit. sichem
ꝑ laudis uanitate quam cõcupiscit. Recte nõ
laboriosus s labor appellatur: qr ꝑ suũ laborẽ
ti dine eccurrit. oppssamq cõrrumpit. Intega
nib fere cõmendatur. laudatur amatur dinã
egredientem et intima sua deserentẽ. et que eã
humiliare consueuerat ĩfirmitatis memoriã

Expanded text:
ius ille Emor testis sit, qui ei tam ardenti amore inhaesit, ut mallet omnes mares suos absque mora circumcidere quam illam non habeO quam multi usque hodie sunt qui, quod pro Deo facere voluerunt, saepe pro amore Dinae efficere non differunt, et pudendorum superflua, quae pro Deo amputare debuerant, orta confusionis occasione, pro evitando verecundiae detrimento amputare non tardant, et malunt in amputandis vitae suae superfluis circumcisionis molestiam subire, quam impudentes videri, et ratur. Videtis quia quidquid agitur pro laetitia vera, totum exercetur pro laetitia vana. Issachar laborat pro requie quam vidit. Sichem pro laudis vanitate quam concupiscit. Recte tamen non laboriosus, sed labor appellatur, quia per suum laborem ti Dinae occurrit, oppressamque corrumpit. Integrinibus fere commendatur, laudatur, amatur, Dinam egredientem et intima sua deserentem, et quae eam humiliare consueverat infirmitatis suae memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hus dictis disparuit. ꝑegtinꝰ rediens cũ asino
⁊ pueris. hospitẽ suũ sic mortuũ sicut apłs p̃
nũtiauit ĩuenit. ⁊ cum letꝰ ad prĩam ꝑuenus
depositis de asino pius asuꝰ ille statim dispa¬

Expanded text:
Et hiis dictis disparuit et peregrinus rediens cum asino Et hiis dictis disparuit et peregrinus rediens cum asino et pueris, hospitem suum sic mortuum sicut apostolus prenuntiauit inuenit; et cum letus ad patriam peruenisset, depositis de asino pueris asinus ille statim dispa
Abbreviated transcription (Latin):
erat ĩ francia uitare desideras tũ uxore ⁊ filiis sc̃m
iacobũ adire disposuit. Qui cũ ueniss ad urbem
pampiloniam defuncta ibi uxore sua hospes eiꝰ
totã illam pecuniã cũ iumento quo piu uecta¬
bant᷑ retinuit. Ille tñ sic penitꝰ desolatꝰ pu̾os su¬
os humeris portans et manib trahens it̾ suũ ñ
dimisit. Cui de urbe exeunti. et dolores tanti ĩ for¬
tunii recitanti. uir quidã cũ asino ĩiua octurrit
et auditis casib eius ei asinũ suũ ad uehendos
pu̾os cõmodauit. Itaq cum sic aduitꝰ ad sc̃m ia¬
cobrm ꝑueniss ingilanti ĩ ec̃ca et oranti. sc̃s ia¬
cob apparuit. ⁊ si se cognosce̾t inquisunt. Cui
neganti. ego sum inquit iacob apłs. qͥ tͥ ĩ pam
ĩuiste retinuit pecuruã. ruentem de domꝰ sue solio
moriturũ ⁊ õs hospites ei similes bona hospitũ
detinentes q̃ debent dari ꝓ remediis defunctorũ.

Expanded text:
erat in Francia uitare desiderans cum uxore et filiis sanctum erat in Francia uitare desiderans cum uxore et filiis sanctum Iacobum adire disposuit. Qui cum uenisset ad urbem Pampilonam defuncta ibi uxore sua, hospes eius totam illius pecuniam cum iumento quo pueri uectabantur retinuit; ille tamen sic penitus desolatus pueros suos humeris portans et manibus trahens iter ceptum non dimisit. Cui de urbe exeunte et dolores tanti infortunii recitanti, uir quidam cum asino in uia occurrit; et auditis casibus eius ei asinum suum ad uehendos pueros commodauit. Itaque cum sic adiutus ad Sanctum Iacobum peruenisset, uigilanti in ecclesia et oranti sanctus Iacobus apparuit et si se cognosceret inquisiuit. Cui neganti: «Ego sum», inquit, «Iacobus apostolus qui injuste retinuit ruentem de domus suae solio moriturum, et hospites omnes ei similes bona hospitum detinentes, quae debent dari pro remediis defunctorum; »
Abbreviated transcription (Latin):
tonici sc̃m iacobũ adierunt et ĩ urbe tho¬
losa a quodam burgense hospicio suscepti sunt
Quos nocte ĩebrians typhum argenteũ ĩ man¬
tica eoꝵ posuit. ⁊ mane exeuntes.q. latrones in¬
clamitans renocauit. At illi dixerunt. ut illũ
pinicet st̃ quem pecuniã suam inueniret. Illos
quo discutiens ⁊̃ mantica pr̃is et filii cyphum
suũ repperit ⁊ sic eoꝵ bona rapiens ad iudiciũ
traxit. Cũ gͦ uidex unũ tm̃ ex pietate uiberet ap
dem filius suspendit. ⁊ pr tristis et anxius ad scm̃
iacobum ꝓgredit᷑. Post . xxxui. dies reuertens. ad coiꝰ
filii adhuc pendentis lamẽtando diu̾tit. Cumq
eũ lacrimosis genuitib ĩclamaret. ecce filiꝰ suspẽ¬
sus eum blande consolari cepit dicens. Noli pat̾
cedine refccillat. Qd̃ p̃r audiens eucurrit ad ur¬
bem. et cõuocati ppłi uiuentem ⁊ sanũ deponunt.¬
⁊ hospitem illoꝵ ilico suspendec̃t. Idem. Anno do¬
mini. Mͦ.cͦ. fraucꝰ quidã mortalitatẽ hominũ q̃

Expanded text:
onici sanctum Iacobum adierunt et in urbe Tholosa a quodam burgense hospitio suscepti sunt. Quos nocte inebrians ciphum argenteum in mantica eorum posuit et mane exeuntes quasi latrones inclamitans reuocauit. At illi dixerunt ut illum puniret super quem suam pecuniam inueniret. Illos ergo discutiens in mantica patris et filii ciphum suum reperit et sic eorum bona rapiens ad iudicium traxit. Cum ergo iudex unum ex pietate iuberet appdem filius suspenditur; et pater tristis et anxius ad sanctum Iacobum progreditur; post triginta sex dies reuertens ad corpus filii adhuc pendentis lamentando diuertit. Cumque eum lacrimosis gemitibus inclamaret, ecce filius suspensus eum blande consolari cepit dicens: «Noli pater cedine refocillat». Quod pater audiens cucurrit ad urbem et conuocati populi uiuentem et sanum deponunt et hospitem illorum illico suspenderunt. Anno domini MC Francus quidam mortalitatem hominum que
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia nata bono. Nam mũdi ex opib breuis
ac ꝑitura uoluptas. Edita perpetue semina
mortis ht̃. Nõ placeat uanis animũ subu̾te reb
Pestiferisq auidam mentẽ onerare cibis. Cor mũ¬
dũ et sapiens fructu uirtutis alat᷑. ⁊ xp̃i ĩ nr̃o¬

Expanded text:
gaudia nata bono. Nam mundi ex opibus brevis gaudia nata bono. Nam mundi ex opibus brevis ac peritura voluptas, Edita perpetuae semina mortis habet. Non placeat vanis animum submittere rebus, Pestiferisque avidam mentem onerare cibis. Cor mundum et sapiens fructu virtutis alatur, Et Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfrigiũ tutũ est d̾s ip̃e. timenti: a quo discedẽs
ne peat redeat. Conuti namq ad dñm certis¬
sima uita est: pacem offensi quere sola salus.
Qui t̾ret ꝑcit qui ꝑcutit ip̃e medet᷑. uiu̾e uis:
lli subdere quẽ metuis. Carnis uirginitas in¬
tacto corꝑe hetut. Uirginitas aĩe est intemera¬
ta fides. Magnũ peccatũ est amor ĩmoderatꝰ
hñdi: Et plusqͣm uite sufficiat cupiens. Si qͣ
gͥ suꝑant quoꝵ nõ indiget usus. Debilib ꝓsint
denda recondit. Que uulle tribuit pauꝑib¬
cessantib oĩa partant. Lege tñ mortis sit fatien¬
dus i op̃s. At bona iustoꝵ nullis obnoxia dãp¬
nis. Hostes furta ignes ⁊ mare non metuũt.
iuor tunc ira timenda est. cũ sese remouent nͥ¬
bera iusticie. Nã qͥd erit morbi qd̾ non dñabit᷑
illi. cui suꝑa auiliũ iam medicina negat:¬
felices uere faciũt sꝑq beatos. De uero ⁊ sũmo

Expanded text:
profugium tutum est deus ipse timenti, A quo discedens profugium tutum est deus ipse timenti, A quo discedens ne pereat redeat ipse. Converti namque ad dominum certissima vita est: Et pacem offensi querere sola salus. Qui terret parcit, qui percutit ipse medetur. Vivere vis? illi subdere quem metuis. DE tacto corpore habetur, Virginitas animi est intemerasuscipient. Magnum peccatum est amor immoderatus habendi, Et plusquam vite sufficiat cupiens. Si qua igitur superant quorum non indiget usus; Debilibus prosint ndendo expendenda recondit Qui Que nulli tribuit paucessantibus omnia parcant: Lege tamen mortis sit faciendus inops. At bona iustorum nullis obnoxia damnis. Hostes, furta, ignes et mare non metuunt. vior tunc ira timenda est, Cum sese removent verbera justitiae. Nam quid erit morbi, quod non dominabitur illi, Cui supera auxilium jam medicina negatFelices fere faciunt, semperque beatos, De vero et summo
Abbreviated transcription (Latin):
cire uolens ĩ qua sis rerũ ꝑte locandꝰ. Dis¬
cute quid timeas. quid ue sit id qd̃ amas
Na cuncti gemino nascunt᷑ fomite motꝰ: Rndẽt¬
q sius germina principiis. En miris oꝑum sig¬
te dei concludit᷑ om̃e qd̾ usq est: qua sine iul re¬
rũ stare uł ẽẽ potest. huic homo si recte famula¬
tur proximꝰ heret si resilit. mirero degit ĩ exilio
fallaces curis sꝑ torq̃nt᷑ amoris: ⁊ mala mens
nũqmͣ gaudia pͥacis habet. Ad patriam iuite de
noctis ualle uocati. uirtutũ gradib scandite lu¬
cis iter. Gratior est frutus quẽ spes productior
p̾mũt. Haꝓperent sontes pccĩ abtumꝑe nodos:
ante diem mortis. dum locus est uenie. Quid in¬
uat in longũ causas ꝓducere morbi: Cur du¬
biũ expectat tras hodierna salus: Scimꝰ correc¬
tis ueniam non ẽẽ negandã: s nulli nr̃m est
ultima nota dies. Qñ peccati merito manꝰ õi¬
potentis. oĩa cõcludẽs arctat ubiq reũ. Unum

Expanded text:
cire volens in qua sis rerum parte locandus. Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti gemino nascuntur fomite motus. Respondentque suis germina principiis. DE AMORE te Dei concluditur omne quod usquam est: Qua sine nil rerum stare, vel esse potest. Huic homo si recte famulatur, proximus haeret; Si resilit, misero degit in exsilioFallaces curis semper torquentur amaris, Et mala mens numquam gaudia pacis habet. Lubrica dunoctis valle vocati: Virtutum gradibus scandite lucis iter. Gproperent sontes peccati abrumpere nodos, Ante diem mortis, dum locus est veniae. LXXIvat in longum causas producere morbi? Cur dubium exspectat cras hodierna salus? Scimus correctis veniam non esse negandam, Sed nulli nostrum est ultima nota dies. potentis Omnia concludens arctat ubique reum. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
uit et eis deinceps omnẽ hospitalitatẽ exhibuit
Uñ ex negociatorib tres camꝑanas qͣs uenales
hebat ad domus laq̃aria suspensas pulsans. so¬
cios suos eaꝵ sonitu cõnocat. et locũ eminẽtiorẽ
ascendens. qũo decanꝰ feretrum de ec̃ca eiecit. nat¬
narrat et ut nullus ad ecc̃am eat s potiꝰ ad hos¬
pitiũ feretri sc̃e marie diuinũ officiũ audituri
cõneniant exhortat᷑. Postremo cunti unanimit̾
edc̃m ꝓponunt. ut siquis ad ec̃cam iret. qͥn soli¬
dos socios ꝑsolueret. Erat aũt tũc sabb̃m ante
octauas pentecostes.

Expanded text:
it, et eis deinceps omnem hospitalitatem exhibuit. Unus ex negotiatoribus tres campanas quas venales habebat, ad domus laquearia suspensas pulsans, socios suos earum sonitu convocat, et locum eminentiorem ascendens, quomodo decanus feretrum de ecclesia ejecerit, enarrat; et ut nullus ad ecclesiam eat, sed potius ad hospitium feretri sanctae Mariae divinum officium audituri conveniant, exhortatur. Postremo cuncti unanimiter edictum proponunt, ut si quis ad ecclesiam iret V solidos sociis persolveret. Erat autem tunc Sabbatum ante octavas Pentecostes.
Abbreviated transcription (Latin):
mittat. nt interim s̃ aliuid hospiciũ q̃rant. An¬
nuit ille. ⁊ cłicos iam pene pluuia deficientes
ĩ domã illam suscepit. uestesq illoꝵ luto ꝑfu¬
sas ablui et siccari fecit et feretrũ bẽ uirginis
cõpetenti loco decentũ cortinis adoinato colloca¬

Expanded text:
t. Annuit ille, et clericos jam pene prae pluvia deficientes in domum illam suscipit, vestesque illorum luto perfusas ablui, et siccari fecit, et feretrum B. Virginis competenti loco decenter cortinis adornato colloca
Abbreviated transcription (Latin):
sic dictam uillam. idest xp̃i ecc̃am ĩ octa¬
ius penthecostes ubi celeberrimꝰ erat negoci¬
atoꝵ cõuentus. Ibi erat decanꝰ quidam cũ xii
canonis qui noluer̃t feretrũ susciꝑe. ne ꝑde¬
dũ ꝑfecta erat. Et qm ingens pluiuia erat uix
tandem decanꝰ cõcessit. ut fereitũ poneret᷑ suꝑ
munꝰ altare. ĩ remota ecc̃e ꝑte. Et cum uideret᷑
negociatores fere õs quimirała wintonie fcã
audierãt. ire ad feretrũ et offerre. uratꝰ p̾cepit fe¬
retrũ deccc̃a eici. Ibi gͦ equi laudunensiũ et ue¬
stes pluia madebant. et p̃ multitudĩe negocia¬
toꝵ in tota uilla hospiciũ nõ ĩueniebant. Tũc
matrona q̃dam illis cõpatiens rogauit mari-¬
tũ suũ ut domũ nouã quam edificau̾at. ⁊ iã
duab mattis negociatorib locauerat. regine

Expanded text:
sic dictam, id est Christi Ecclesiam, in octavis Pentecostes, ubi celeberrimus erat negotiatorum conventus. Ibi erat decanus quidam cum 12 canonicis, qui noluerunt feretrum suscipere, ne perdeeorum nondum perfecta erat. Et quoniam ingens pluvia erat, vix tandem decanus concessit, ut feretrum ponerent super minus altare, in remota ecclesiae parte. Et cum videret negotiatores fere omnes qui miracula Wintoniae facta audierant, ire ad feretrum, et offerre: iratus praecepit feretrum de ecclesia ejici. Ibi ergo equi Laudunensium, et vestes pluvia madebant, et prae multitudine negotiatorum in tota villa hospitium non invenerunt. Tunc matrona quaedam illis compatiens, rogavit maritum suum, ut domum novam quam aedificaverant, et jam duabus marcis negotiatoribus locaverat, reg
Abbreviated transcription (Latin):
bulationib exercet et uidctur iusticia nõ hr̃e p̃¬
miũ apud ip̃m. et tam̃ nũqm cacet retributione
sua occulta uł manifesta. S aliqñ differtur.
ut int̾ragent᷑ de ꝑseuerantia sua escĩe hoĩm. ł¬
q ĩ eo qd̾ iudiciis dei humilit̾ subdi nolunt. ñ

Expanded text:
bulationibus exercet, et videtur justitia non habere praemium apud ipsum: et tamen nunquam caret retributione sua occulta: et manifesta aliquando differtur, ut interrogarentur de perseverantia sua conscientiae hominum. quia in eo quod judiciis Dei humiliter subdi nolunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ dulcedo tollitur. eis carnales date sunt
delectationes ⁊ mundi gaudia exposita ĩ desi¬
derioꝵ suoꝵ malorũ dissipationẽ. In uenimꝰ
ad huc ⁊ alias disputationes ĩ iudiciis hoĩm:
dei molent̾ ⁊ iudices scłi se constituũt: ⁊ dispu¬
tant de mũdo ⁊ de oꝑib dei. ⁊ de ꝓuidẽtia eiꝰ ⁊ in
diciis quib mundum uniu̾sum disponit. Re
p̃hendunt dm̃ qd̾ noxia facit. et nemo tñ re¬
prehendit cũ ledit᷑ inimicus eiꝰ: cũ sint ip̃i u¬
niu̾si inimici dei et adu̾sari u̾itatis. Multa¬
ad finem illiuis. et nõ ĩuenit qͦ fine fiant ħ oĩa
donec ipefinẽ accipiat. Tunc a intelliget. ⁊ tũc
ĩueniet q̃ oꝑatꝰ est deus ĩ eo ab initio suo uł
ad finem suũ: uł in mĩa uł in iudicio. Interĩ¬

Expanded text:
bonorum dulcedo tollitur, eis carnales datae sunt delectationes, et mundi gaudia exposita in desideriorum suorum malorum dissipationem. Invenimus et alias adhuc disputationes in judiciDei violenter, et judices saeculi se constituunt, et disputant de mundo et de operibus Dei, et providentia ejus, et judiciis quibus mundum universum disponit. Eprehendunt Deum quod noxia fecit; et nemo tamen reprehendit cum laeditur inimicus suus, cum sint ipsi universi inimici Dei, et adversarii veritatis. Prad finem illius, et non invenit homo quo fine fiant omnia haec, donec ipse finem accipiat. Tunc autem intelliget, et tunc inveniet quae operatus est Deus in eo ab initio suo usque ad finem suum, vel in mi
Abbreviated transcription (Latin):
gitiiꝰ effc̃s implicet se negotiis secularib ei cui
se ꝓbauit minime placitur᷑. Itaq ĩstabilẽ eum¬
de cet̾o reddet ac uacuũ. ⁊ ad om̃e opus desidem
nem refectionẽ future ualeat p̃parare. Mens
eñ ociosi nich cogitare nouit quã de escis ac uẽ¬
rumoꝵ sectari. causaꝵ fabulaꝵ q occones cõqͥre¬
te: ꝑ qͣs sibimetip̃i aditũ patet. ac facultatem
qͣ diu̾soꝵ domos ualeat penetrare.

Expanded text:
iles effectus, implicet se negotiis saecularibus, ei cui se probavit minime placiturus. CAPUT IV. Quode cetero reddet ac uagum, et ad omne opus desidem nem refectioni futurae ualeat praeparare. mens enim otiosi nihil aliud cogitare nouit quam de escis ac uenrumorum sectari, causarum fabularumque occasiones conquirere, per quas sibimet ipsi aditum paret ac facultatem, qua diuersorum domos ualeat penetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i se dolet sp̃nali q̃stu manẽ ĩ loco uacuũq cõ¬
sist̾e: utpote qui cũ posset ⁊̃ alios reg̾e ac prodesse
płiis. nullũ edificau̾it nͨ quẽqͣm institutione
sua doctrinaq lucratꝰ sit. Absentia longeq posita
fr̃m suauia et plena speciali ꝯu̾satione depier¬
git. Etont᷑ unuisa q̃ hntur in manib aspera
ut nulla re alia tante oppugnatioĩs remediũ
qm̃ usitatione fr̃is cuiꝰpiam seu sompni sola

Expanded text:
omni se dolet spiritali quaestu inanem in loco uacuumque consistere, utpote qui, cum posset etiam alios regere ac prodesse plurimis, nullum aedificauerit nec quemquam institutione sua doctrinaque lucratus sit. absentia longeque posita fratrum suauia et plena spiritali conuersatione depingit: e contra uniuersa quae habentur in manibus asperaut nulla re alia tantae oppugnationis remedium, quam visitatione fratris cujuspiam, seu somni solius solat
Abbreviated transcription (Latin):
impendi qm sine ullo ꝓfectu ĩ cellula residere.
quo utit᷑ ad p̾sens remedio paulo post accius
tabit: quẽ cõserto p̾lio p̾biturũ comuiꝰ sͥ t̾ga cog¬
noscit. Salutemq sͥ ñ de uictoria nõ de cõflictũ
s de fuga sperare p̾uidet: donet paulatim pro¬
tractus e cella. actũ sue profectionis incipiat
obliuisci qui nõ est alius qm contemplatõ di

Expanded text:
m ac sine ullo profectu in cellula residere. quo utitur ad praesens remedio paulo post acrius tabit, quem conserto proelio praebiturum comminus sibi terga cognoscit salutemque sibi non de uictoria nec de conflictu, sed de fuga sperare peruidet, donec paulatim protractus e cella actus suae professionis incipiat obliuisci, qui non est alius quam intuitus et
Abbreviated transcription (Latin):
timor. deinde delor. p̃t hos spes ⁊ amor. Post hos
qͣtuor ordinat᷑ leticia ⁊ ira: nouissime a oĩm
uerecundia. Itaq nicħ aluid est iacob hiꝰ libe¬
ros ex lya geniusse: quam animũ affectionis sui
motus ordinando dignã uirtutũ sobolem de seip̃o
ꝓcreasse

Expanded text:
timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ potuit circũcisio. q̃ nõ tampro do̾ quam
ꝓ dina. nõ tam ꝓ istitutione duuna qͣm pro
uerecundia humana fc̃a fuit. Malum tñ ĩ eis
fuit: iuste seueritatis modũ excede̾. O qͣnto sa¬
cius erat uitos quamuis nõ tam pro d̾o quam
pro dina circumcisos ad uerũ dei cultũ paula¬
tim ꝑduce: quam in opinata et repentina mor¬
res nõ bona intentione correpti: Nec tñ ĩ ta¬
men ĩtalib debemꝰ meoꝵ honesta destruere. in¬
aliud faciũt. qͣm suꝑ circumcisos cũ symeon
symeonis exprobratõ: gladius leui est exactio.
Solet .n. symeon corrupte menti exprobrare ue¬
henter malũ qd̾ fecit. leui uero solet iuolent̾
exig̾e bonũ qd̃ fieri oportuit. Hiis stimulis qͣꝵ

Expanded text:
re non potuit circumcisio, quae non tam pro Deo quam pro Dina, non tam pro institutione divina quam pro verecundia humana fuit facta. Malum tamen in eis fuit justae severitatis modum excedere, et tius erat viros quamvis non tam pro Deo, quam pro Dina circumcisos ad verum Dei cultum paulatim perducere, quam inopinata et repentina morres non bona intentione correcti? Nec tamen in talibus debemus morum honesta destruere, aliud faciunt, quam super circumcisos cum Simeon Simeonis exprobratio, gladius Levi est exactio. Solet enim Simeon corruptae menti exprobrare vehementer malum quod fecit, Levi vero solet vehementer exigere bonum quod fieri oportuit. Quid igi
Abbreviated transcription (Latin):
amatores int̾ficere qmͣ exprobratione ĩ euita¬
biliũ uel exactione ĩpossibiliũ eo usq nõ solũ
iuires corꝑis uerũ t̃ ugorẽ mẽtis attenuare.
nt ꝓ humana saltem uerecundia nõ possit se
mens a sius excessib temperare: Unde eis re¬
cte ꝑ iacob dicit᷑. Symeon ⁊ leui frẽs. O quales¬
bellatores: qui dũ fortit̾ egisse uideri uolũt
pacis sue socios tam crudeliter qm uirulenter

Expanded text:
one inevitabilium vel exactione impossibilium eo usque non solum vires corporis, verum etiam vigorem mentis attenuare, ut pro humana saltem verecundia non possit se mens a suis excessibus temperare? Unde eis recte per Jacob dicitur: Simeon, et Levi frbellatores, qui dum fortiter egisse videri volunt, pacis suae socios tam crudeliter quam violenter
Abbreviated transcription (Latin):
si ⁊ bonũ non faciat unde sp̃ualit̾ uiuat ⁊ appetat
similitudinẽ boni sub qͣ male uiuat ⁊ lateat. Su¬
pbus uult se credi constantẽ: ꝓdigus liberalẽ. aua¬
tus indigentẽ temerariꝰ sortem. in humanꝰ partũ.
gulosus humanũ. ignauus quietũ: timidus tm̃
ĩpudentia sͥ fiducie nomen ascribit. prorcacitas li¬
fingit: et curiositas malũ sub sp̃ualis studii co¬
eñi facit excellentia meriti: inuidũ pena peccati
Quosdam pudicos aut temperatõ corpoꝵ facit
aut timor supplicii temporalis ab impudicicie
actiõe suspendit. aut occasio negata destituit. S

Expanded text:
si et bonum non faciat unde spiritualiter vivat, et appetat similitudinem boni, sub qua male vivat et lateat. Superbus vult se credi constantem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus quietum, timidus cautum. Impudentia fiduciae sibi nomen ascribit, procacitas aperbositas, et curiositatis malum sub studii spiritualis coquidem invidiosum facit excellentia meriti, invidum poena peccatis pudicos aut temperatio corporum facit, aut timor supplicii temporalis ab impudicitiae actione suspendit, aut occasio negata destituit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
erecta facies torua. truces oculi sermo t̾ribilis.
tis tabes prurulenta corruꝑit. seruoꝵ suoꝵ nõ
obseruant imperata. s iudicãt de suis negligen¬
tiis obiurgati: aut rebellant in solent̾ aut mur¬
murãt. De loco suꝑiori disceptãt: p̃ferri se meli¬
orib ⁊̃ impudent̾ affectant. Simplicitatẽ sp̃uali¬
obseqͥa delata fastidĩt. negata ꝑtinacit̾ querũt.¬
Hñt ĩ intentione ꝑtinaciũ: in corde duriciã. ĩ ser¬
mocinatiõe iactantiã ĩ humilitate fallaces. ⁊̃ ioca¬
pigri: ad cõmunionẽ seri. ab obsequiũ duri: ad
ni. Temerarii ĩ audiendo: clamosi ĩ loq̃ndo fasti¬
diosi ĩ audiendo. p̃sumptuosi ĩ docendo. efferati
sequiis. ĩperiosi subiectis

Expanded text:
ervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis, tis tabes purulenta corruperit, seniorum suorum non observant imperata, sed judicant; de suis negligentiis objurgati, aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant; simplicitatem spiritualiobsequia delata fastidiunt, negata pertinaciter quaeruntnt in intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, in locupigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad ni; temerarii in audendo, clamosi in loquendo, fastidiosi in audiendo, praesumptuosi in docendo, effrenati sequiis, et imperiosi subjectis
Abbreviated transcription (Latin):
cõstantinopolim a ioh̃e magno ep̃o dyaconꝰ or¬
dinatꝰ apud massiliã pb̃r: condidit duo mona
sit experientia magrante librato sermone ⁊ ut¬
aꝑtius dicam sensu u̾ba inuemiẽs ⁊ actione
atq psalmoꝵ mͦ qui in monast̾iis egypti die
nostuq tũc tenebat᷑ libros qͣtuor. Institutionũ
libros .ii. De origine ⁊ qͣlitate ⁊ remediis octo pͥn¬
uiciis libros expediẽs. Digessit ⁊̃ colłones cum
pr̃ib egypti ħ̃itas de hoc. De destinatiõe mona¬
chi ac fine. De discretione de trib ad seruiend̾
d̾o uocationib. Depugna carius adu̾sus sp̃m¬
⁊ sp̃c adu̾sus carnẽ. De natura oĩm uicioꝵ. De
nece scoꝵ. De mobilitate aĩe. De octo principatib¬
De qͣlitate or̃onis. De iugitate oĩonis. De ꝑfectis
De castitate. De protectione dei. De sententia spi¬
ritali. De diuinis carismatib. De amicicia.
bite. ⁊ heremite. De satisfactiõe penitẽtie. De re¬
missione qͥnq̃gesime. De nocturius illusionib

Expanded text:
Constantinopoli a Joanne Magno episcopo diaconus ordinatus, apud Massiliam presbyter condidit duo monassit, experientia magistranteapertius dicam, sensu verba inveniens, et actione atque psalmorum modo, qui in monasteriis Aegypti die noctuque tenetur, libros tres, Institutionum librum unum, de origine, et qualitate, ac remediis octo, pulis vitiis expediens. Digessit etiam Collationes cum patribus Aegypti habitas, hoc est, de destinatione monachi ac fine; de discretione; de tribus ad serviendum Deo vocationibus; de pugna carnis adversus sps adversus carnem; de natura omnium vitiorum; de nece sanctorum; de mobilitate animae; de octo principalibus vitiis; de qualitate orationis; de perfectis; de castitate; de protectione Dei; de scientia spiritali; de divinis charismatibus; de amicitia; bitae et eremitae; de satisfactione poenitentiae; de remissione Quinquagesimae; de nocturnis i
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ ferret. Cũ aũt ĩ extremo uite laboraret.
uocauit ꝑium patrem singularẽ supplicãs lo¬
cutionẽ. Cui cũ ueniam peteret: ĩt̾rogauit eũ
Nudo cuidam te ignorante. mea culꝑa tuncã
nr̃am tribui: ⁊ funẽ pilis cõtextũ de cellario
abstuli. Quẽ cũ int̾rogass qͥd ex eo feciss. re¬
frenãdo ĩqͥt ĩgluiem quã dudũ male cõtraxi
uentrẽ meũ ex eo cutumligaui. Tunc stupe

Expanded text:
epit finem. Nam cum in extremo vitę laboraret, vocauit pium Patrem, singularē supplicans locutionem. Cui cum veniam peteret, interrogauit eumNudo cuidam, te ignorāte, mea culpa tunicam nostram tribui, & funem pilis contextam de Cellario abstuli. Quem cum interrogasset quid ex ea fecisset? Refrenando, inquit, ingluuiem, quam dudum male viuendo contraxi, ventrem m
Abbreviated transcription (Latin):
rũt corrig̾et. ⁊ glosulis elucidaret. Cuiꝰ uolun¬
tis uno ĩ loco illo decideret. Ibi usq mane patulꝰ¬
liber ꝑmansit. Et tot inundationes aquarũ ĩ
it lota: scriptura uero ꝑmansit ĩ tacta. Fr̃o ma¬
ne aꝑtus ẽ corã fr̃ib liber. Cũq atconiti mirarẽt

Expanded text:
runt, ei corrigeret, & glosulis elucidaret. Cuius videlicet voluntis illo uno in loco decidit, ibique usque mane patulus permansit liber, et tot inundationes aquarum in it lota, scriptura vero permansit intacta. Facto mane appositus est coram fratribus liber. Cumque attoniti miraremur
Abbreviated transcription (Latin):
pedẽ ĩ obliquũ: ⁊ ambo simul mergebant᷑ in
p̾cipiciũ. Tũc p̃r odo relictis habenis. ambas
manꝰ dũ caderet. ad celũ erexit et mox ramũ ar¬
boris inter brachia sua repperit: atq in eo tam
diu se suspendit donec eius clamiorib qͥ p̃cesse¬
rant redissent et eum suscepissẽt. Ramus a̾¬

Expanded text:
pedem in obliquum, et ambo simul mergebantur in praecipitium. Tunc pater Odo, relictis habenis, ambas manus dum caderet ad coelum erexit, et mox ramum arboris inter brachia sua reperit, atque in eo usque adeo se suspendit, donec ejus clamoribus qui praecesserant reversi fuissent, et eum suscepissent. Ramus a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Curte inquit iohes. saxũ illud aduolue q̃nto¬
toto pestore tanto nisu atq conatu prouolue cõ¬
deret uestimentũ parũ metiens impossibilita
tota fide ial posse incassum ac sine rõne p̾cipere
D was mũtus abrenuntiare desiderãs mundo
tamdiu p̃forib monast̾ii excubans ꝑdurauit.
esse sciebat ita ⁊ patrem se ẽẽ nesciret. Qd̃ ut ple¬
nius ꝓbaret᷑ utẽ s. plus fac̾et affectionẽ sang̃¬
nis an obed̾iam de industria negligebat᷑ par̾¬
uilus pannis potius qͣm uestimentis ĩdutus:
colaphis atq alapis expositꝰ diu̾sorũ qͣs plerũ¬
q sub tutib suis innocenti ꝑuulo ⁊ gratis cͥ¬
nebat inferri: ita ut nũqͣm genas eiꝰ nisi lacri¬
da semꝑ atq ĩmobilia pr̃is uiscera ꝑmauser̃t
Nõ .n. iam reputabat suũ filiũ quem secũ pati¬

Expanded text:
 curre, inquit, Iohannes, saxum illud huc aduolue quantototo corpore, tanto nisu atque conatu prouoluere conderet uestimentum, tota fide nihil posse incassum ac sine ratione praecipere namque abrenuntiare desiderans huic mundo tamdiu pro foribus monasterii excubans perdurauit, esse sciebat, ita et patrem se esse nesciret. Quod ut plenius probaretur, utrum ipse plus faceret affectione sanguinis an obedientiae, negligebatur parvulus, pannis potius quam vestimentis indutus. Sed et colaphis atqque sub obtutibus suis innocenti parvulo etiam gratis cernebat infligi: ita ut numquam genas ejus, nisi lacryda semper atque immobilia patris viscera permanserunt. Non enim jam reputabat suum filium, quem secum pari
Abbreviated transcription (Latin):
spem. infunde caritatem. Uelle mͥ adiacet s
ha nõ a me s ade. muidũ ⁊ t̾ras relinque¬
re ⁊ celũ petere. s ĩbecilla pluma est uelle si¬
ne subsidio tuo. Da fidei pennas ut uolem
sursum ad te. Anc fidẽ ĩ te. ꝑ te. dete cõfiteor
Te unũ ĩ sub̾a trinitatẽ ĩ ꝑsonis cõfitehole

Expanded text:
charitatem. Velle mihi adjacet, sed hoc non a me, sed a te. Mundum et terras linquere, et coelum petere. Sed imbecilla pluma est velle, sine subsidio tuo. Da fidei pennas ut volem sursum ad te. Hanc fidem in te, per te, de te confiteor. Te unum in substantia, Trinitatem in personis confiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
archiepc michi narrauit apparuit cuidã nas¬
so uuxta molendinũ equo infidenti ⁊ it agẽ¬
ti. Appauit autem ĩ spe monstruosi aĩalis. t̾
strũ illud. Noli o uir expauesce̾ scito me homi¬
nem fiusse sicut tu es. S qr bestiałr iuxi post
mortẽ p̃ferre specĩẽ bestie merui. Ad quẽ nassꝰ¬
fui: qui nuꝑ apłicam sedem indignus opti¬
nui. Ad quem ille. Quid habes retributioĩs:¬
Nũc inquit usq ad diem iudicii ꝑ diuino¬
sa ⁊ squalentia ⁊ sulphurea loca ⁊ fetida et
bullientia rapior ⁊ protrahor. Post extremũ
uero iudiciũ corpꝰ meũ ⁊ aĩam simul irreme¬
diabilis cruciatus. ⁊ irreuocabilis olla ge¬
hennalis baratͥ me deglutiet. ⁊ ut mͥ nulla
spes ĩ posterũ recuꝑatiõis restet. Post hec u̾ba
disparuit. Fuerat a̾ ab ip̃o pontificat̾ pͥmor¬
dio usq ad sinem uite in ceno luxurie cõu̾¬
satꝰ. ⁊ ideo ab aurib asini ĩ caudã desinebat.
Ducerat autẽ ꝑ totã intã carnalẽ. ido ceta

Expanded text:
narravit, apparuit cuidam Vasso juxta molendinum equo insidenti, et iter agenti. Apparuit autem in speciem monstruosi animalis, cujus strum illud: « Noli, o vir, expavescere; scito me hominem fuisse, sicut tu es. Sed quia bestialiter vixi, post mortem pfui, qui nupnui. » Ad quem ille: « Quid habes retributionis?--Nunc, inquit, usque ad diem judicii per dumosa et squalentia et sulfurea loca et fetida et bullientia raptor et pertrahor: post extremum vero judicium corpus meum simul animam irremediabilis cruciatus et irrevocabilis olla gehennalis barathri me deglutiet; ita ut mihi nulla spes inposterum recuperationis restet. » Post haec verba disparuit. Fuerat autem ab ipso pontificatus exordio usque ad finem vitae in coeno luxuriae conversatus, et ideo ab auribus asini in caudam desinebat; duxerat autem per totum vitam carnalem, ideo caetera
Abbreviated transcription (Latin):
ace pptum romanũ ĩuaserat. cũ esset
rudis lr̃aꝵ altecum ad uices eccastici officii
exeq̃ndas. secum ppm siluestrũ .s. cõsetrari
fecerat. Qd̾ cum multis non placeret. t̾ciꝰ
sr̃ducit᷑ gregoriꝰ qui solus uces duoꝵ ĩpleret
Actor. Iste benedictus. ixͦ ut ait petrus damia¬
nus repos fuit sc̃ĩoris benedicti octaui ⁊ dc̃s
est benedictus minor respectu islius maioris.
maiorẽ pp̃m nigro q corporalit᷑ equo cõsidentẽ
heu inquit nõne tu es ꝓp̃ benedictus quem
tam defunctum nouini: Ego sum inquit ĩ¬
qui nũc sedem aplicam occupat. eiq de mea
ꝑte dices. ut illam potissime sũmam q̃ ĩ tali
theca reposita est pro me ĩ paupes distͥbuat sic
q redimendũ me ẽẽ qñcũq cum hoc misera¬
tio diuina decreuerit cognoscat .s.am cet̾a q̃
pro me indigentib tradita sunt in nicħ pe¬
nitꝰ. ꝓfuerunt. qr de rapina ⁊ inusticus acqͥ¬
sita sunt. Hiis auditis ep̃c romam impiger

Expanded text:
ace papatum Romanum invaserat, cum esset rudis litterarum, alterum ad vices ecclesiastici officii exsequendas fecit papam Silvestrum consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tertius superducitur Gregorius, qui duorum vices solus impleret. Iste Benedictus IX, ut ait Petrus Damianus, nepos fuit superioris Benedicti VIII, et dictus est Benedictus minor, respectu illius majoris; majorem papam nigro quasi corporaliter equo insidentem. Heu, inquit, nonne tu es papa Benedictus, quem jam defunctum novimus? « Ego sum, inquit, inqui nunc apostolicam sedem occupat, eique de mea parte dic, ut illam potissime summam quae in tali theca reposita est, pro me in pauperes distribuat, sicque me redimendum esse. Quandocunque tamen hoc miseratio divina decreverit, cognoscat. Nam caetera quae pro me indigentibus tradita sunt, nil mihi penitus profuerunt; quia de rapinis et injustitiis acquisita sunt. » His auditis, episcopus Romam impigre
Abbreviated transcription (Latin):
dam infirmabat᷑. Cui assisteris dyabolus ⁊ aꝑ¬
te loquens suggerebat ne umqͣm crederet mo¬
nitis malachie: s si intraret ad se cultello eũ
ꝑcuteret et occideret. Quo cognito: qui illi mi¬
iustrabant ip̃o infirmo prodente. u̾bum ꝓfe¬
runt ad malachiã p̃munientes. At ille soli¬
ta arma or̃onis accipiens. ĩpauidus hostem
aggressus. et in firmitatẽ fugat et demonem.
Cericũ noĩe michaelẽ dissinteriailaborantem¬
ita ut desperaret: mittens ei aliquid demen¬
sa sua. eodem loco sanauit. Scd̾o eundẽ ip̃m gͣ¬
uissima infirmitate correptũ: ⁊ corpore parit᷑
curauit et mente. Illco .n. adhesit deo: ⁊ seruo¬
eius malachie.¬

Expanded text:
dam infirmabatur, cui assistens diabolus, et aperte loquens suggerebat, ne unquam crederet monitis Malachiae; sed si intraret ad se, cultello eum peteret et occideret. Quo cognito, qui illi ministrabant, ipso infirmo prodente, verbum perferunt ad Malachiam praemunientes. At ille solita arma orationis arripiens, impavidus hostem aggressus, et infirmitatem fugat et daemonem.Clericum, nomine Michaelem, dysenteria laborantem, et desperate, mittens ei aliquid de mensa sua, eodem loco sanavit. Secundo eumdem ipsum, gravissima infirmitate correptum, et corpore pariter curavit et mente. Illico enim adhaesit Deo et Malachi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. Nam ut taceam illa q̃ in pade sepulta sũt.
ferunt nõgentos simul una die a piratis occi-¬
sos. Erat quidẽ ĩgens illiꝰ loci possessio. s mala¬
chias solo cõtentꝰ loco scõ: totas possessiones ⁊ t̾ras¬
tis ueniens ad locum cepit edificare. U̾bi die qͣ
dam cũ in securi ip̃e secaret. casu ex oꝑariis unꝰ
illo. ibrante ĩ aera securim locũ ĩcaute occu¬
pauit. quo ictus destinabat᷑: ⁊ cecidit suꝑ spi¬
nam dorsi eiꝰ tanto utiq impetu qnto conatu¬
ille ĩpingere ualuit. Corruit ille: ⁊ accrirrere
om̃s putantes aut ꝑcussum ad mortẽ aut mor¬
tuũ. Et tunica quidẽ scissa esta sũmo usq de¬
orsum. Hõ illesus intientꝰ est tam modice et
Stabat hõ ĩcolumis quẽ securis prostrauerat.
intuentib et stupentib qui circũstabant. Un¬
de et fc̃i alacriores. ꝓmptiores exinde ad opus

Expanded text:
ibi. Nam ut taceam illa quae in pace sepulta sunt, ibi. Nam ut taceam illa quae in pace sepulta sunt, ferunt nongentos simul una die a piratis occisos. Erat quidem ingens loci illius possessio: sed Malachias solo contentus loco sancto, totas possessiones et ters, veniens ad locum, coepit aedificare. Ubi quadam die cum in securi ipse secaret, casu ex operariis unus, illo vibrante in aera securim, locum incaute occupavit quo ictus destinabatur: et cecidit super spinam dorsi ejus, tanto utique impetu, quanto ille conatu impingere valuit. Corruit ille: accurrere omnes, putantes aut percussum ad mortem aut mortuum. Et tunica quidem scissa a summo usque deorsum: homo vero illaesus inventus est, tam modice et Stabat homo incolumis, quem securis prostraverat, intuentibus et stupentibus qui circumstabant. Unde et facti alacriores, promptiores exinde ad opus
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa dedit. ⁊se. Et is aunculus eiꝰ s malachie
sp̃c qm carnis propinquitas pluris fu̾it. Ip̃m
caret ibi monast̾iũ uł potiꝰ reedificaret. Nempe
nobilissimũ extit̾at añ sub pͥmo pr̃e congello.
multa milia monachoꝵ generãs. multoꝵ mo¬
nast̾ioꝵ caput. Nec modo in p̾fatas s ĩexteras
⁊̃ regiones .q ĩundatione fc̃a: illa se scõꝵ exami¬
na effuderunt. Equib ad has nr̃as gallicanas
ꝑtes sc̃s columbanus ascendẽs luxouiense con¬
struxit monast̾iũ: fc̃s ibi ĩ gentem magnaꝰ
Aiunt tam magnã fuisse. ut succedentib sibi
uicissim choris continuarent᷑ sollempiia diuĩ¬
noꝵ. iͨ. ut nec momentũ quidẽ diei ac noctis ua¬
caret laudibz. Hec de antiqͣ dicta sint. bencorẽ¬
sis monast̾ii gła. Hoc olim destructũ a piratis
ob ĩsigne dignitatis antiq pͥuilegiũ. malachi¬
as ueluti quamdã replantaturꝰ paradysũ am̃¬
plexus est: ⁊ qr multa corpora sc̃oꝵ dormirent

Expanded text:
 se quoque. Et is avunculus ejus. Sed Malachiae spiritus quam carnis propinquitas pluris fuit. Ipsum caret ibi monasterium, vel potius reaedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput. etiam regiones, quasi inundatione facta, illa se sanctorum examina effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit monasterium, factus ibi in gentem magnam. Aiunt tam magnam fuisse, ut succedentibus sibi vicissim choris, continuarentur solemnia divinorum, ita ut ne momentum quidem diei ac noctis vacaret a laudibus. 13. Haec de antiqua dicta sint Benchorensis monasterii gloria. Hoc olim destructum a piratis, ob insigne dignitatis antiquae, Malachias, veluti quemdam replantaturus paradisum, amplexus est, et quia multa corpora sanctorum dormirent
Abbreviated transcription (Latin):
Si deũ ẽẽ ubiq credis: cur unũ singularit̾ locum
ubi tanta mala ꝑpetrant᷑ custodis ⁊ non potius
ad alia transis: firma stabilitas rendet. Si ita
est ut asseris. qr deum ubiq ẽẽ fateris. gͦ nec iste
locus deserendus est quẽ fuge appetis. qͦr ⁊ ĩ ip̃o
deus est. At inquis. Meliorem requiro: meliorem
ĩuenio. Cui respondeo. Nunquid meliorẽ aut ⁊̃ ta
lem inuenis. qualẽ dyabolũ ⁊ hoĩem ꝑdidisse cog¬
noscis: Memor esto itaq qr pͥmus angelus de cẽ¬
lo ruit:⁊primꝰ homo de paradyso expulsus ad e¬

Expanded text:
Si Deum esse ubique credis, cur unum singulariter locum, quo tanta mala perpetrantur, custodis, et non potius ad alia transis? Stabilitas vero respondet: Si ita est ut asseris, quia ubique esse Deum fateris, ergo nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis: quia et in ipso Deus est. Verum, inquies, meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed rlem invenies, qualem diabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
no ex̾citu in hyspania dirigunt. In qmͣ ĩgres¬
si ip̃am t̾ram uastantes succendetũt. ⁊ int̾ficientes
ppłin cesarangustã ciuitatẽ circũdantes obsederũt.
Populus autem qui ibidem obsessus tenebat᷑: ĩdut̃
ciliciis asꝑso capiti ciere ĩ tantã humilitatẽ ad do¬
minũ cõuersi sunt: ut eũ tunica b̃i iuncentii mrͣis¬

Expanded text:
 ingressi, ipsam terram vastantes succenderunt, interficientes populum. Caesaraugustanam civitatem circumdantes obsederunt. Populus autem qui ibidem obsessus tenebatur, induti ciliciis, asperso capite cinere, in tanta humilitate ad Deum conversi sunt, ut cum tunica beati Vincentii m
Abbreviated transcription (Latin):
tissime cepit. et apud ꝑisuis fẽbrib decubans mortuꝰ
est et in basilica sc̃i uincentii mris qm ip̃e cõsttuxe¬
rat est sepultus. Cuiꝰ regnũ ⁊ thesa uros lotharius
psallentiũ choro parisius deportata in sacrario basi
lice sc̃i petri ad latus clodonei regis turi suu sepulta
est a filiis suis hildeberto et lothario regib ubi et¬

Expanded text:
tissime apud Parisius febribus decubans, mortuus est; in basilica beati Vincenti martyris, quam ipse construxerat, est sepultus. Cuius regnum et thesauros Chlotharius psallentium chorlicae sancti Petri ad latus Chlodovei regis viri sui sepulta est, a filiis suis Childeberto et Chlotario regibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui iure se regem gloriat᷑ suꝑ om̃s filios su¬
ꝑbie. Quis dabit mͥ centum in mei custodia
tor aĩaꝵ turbas michi custodiendas collig̾e.
hoꝵ quid cogitent dũ multo labore ac p̃cio app¬
stolitis adeptis pͥuilegiis ꝑ ip̃a sͥ uendicant
ĩ signia pontificalia uterites et ip̃i more pon¬
tificiũ. mitra anulo. atq sandaliis. Sane si
attendit᷑ reꝵ dignitas haric monachi ab horret
ꝓfessio. si minist̾iũ solis liquet cõgruere pon¬
tificib. Profecto ẽẽ desiderãt qd̾ iuderi gestiũt.
conferre pͥulegioꝵ poss auctoritas: Qnͣto
putas auro redimerẽt. ut appellarent᷑ ponti¬
fices: Quo ista o monachi. Ubi timor mentis
ubi rubor frontis. Quis unqmͣ ꝓbatoꝵ mona¬
choꝵ tale aliqͥuid aut u̾bo docuit. aut exemplo
reliquit.: Duodecim humilitatis gͣdus magr̃
rere debeat dignitates: Labor ⁊ latebre ⁊ uolũ¬
taria pauꝑtas. hec sunt monachoꝵ ĩ signia. hec
uitam solent nobilitate monasticã. Uestri ã

Expanded text:
qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodiam non cunctor turbas mihi custodiendas colligere,horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod videri gestiunt; conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut reliquit exemplo? Duodecim humilitatis gradus Magister aerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare monasticam. Vestri autem
Abbreviated transcription (Latin):
on uos felices qr p̃estis s si nõ ꝓ destis
infelices putate. Ut ã secure p̾esse poli¬
tis sub eẽ et nos si cui debetis nõ dedignemin
Dedignatõ quippe subiectioĩs p̃latione reodit
ordine monast̾ioꝵ alb̃es. hanc humilitatis
regulam odiosa contentione ĩfring̾e ⁊ sub
humili qd̾ peius est hĩtu atq tonsura tam
suꝑbe saꝑe ut cũ nec unũ quidẽ u̾bulũ de
suis ĩperiis subditos p̃tergredi patiant᷑ ip̃i
ꝓpriis obedire cõtempnant ep̃is. spoliant ei¬
clesias ut emarcipent᷑ redimunt se ne obedi¬
ant. Non ita xp̃c. Ille siquidẽ dedit uitã ne ꝑ¬
deret obedĩam. qua isti ut careant totũ fere
suũ. suoꝵq uictũ expendũt. Quid hoc ẽ p̃sũp¬
tionis o monachi: Neq .n. qr plati monachis
id̾o nõ monachi. Nempe monachũ facit ꝓfessio
cedat nõ succedat p̃latio monachatui. Annõ¬
pp̃ me inqͥt facio. s q̃ro ecc̃e libertatem. O liber
tate abstineam q̃ me pessime additat suꝑbie

Expanded text:
o felicem, quia praeestis: sed si non prodestis, infelicem putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit Ordine monasteriorum abbates hanc humilitatis regulam odiosa contentione infringere, et sub humili quod pejus est habitu et tonsura tam superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non ita Christus. Ille siquidem dedit vitam, ne perderet obedientiam: qua isti ut careant, totum fere suum suorumque victum expendunt. Quid hoc est praesumptionis, o monachi? Neque enim quia praelati monachis, ideo non monachi. Nempe monachum facit professicedat, non succedat praelatio monachatui. Alio me, inquit, facio, sed quaero ecclesiae libertatem. O liberttate abstineam, quae me pessimae addicat superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
duos. ul̃ unũ contͣ unũ. Missi sũt gͦ centũ mi¬
lites a karolo contͣ cẽtũ ⁊ int̾festi sunt sarra¬
ceni. Deinde mitunt᷑ alii centũ ab aygolando
contͣ centũ. Qͥ õs int̾fecti sunt. Deuide misit
misit duo milia cõtra duo milia quoꝵ qͥdã
lũ faceret. Q ab utroq concessum est. Tunc
astiterũt qͥdam xp̃iani qui sero ante diem bel¬
li arma sua bellica studiosissime p̃parentes
hastas suas erectas infirerũt ĩ terra ante
ui basilica ĩgens ⁊ optima iussu ⁊ auxilio ka¬
roli cõstructa ẽ. ⁊ magna uilla ⁊ pinguissĩa.
Istas hastas sũmo mane corticib et frondib
decoratas ĩuenerũt. hii .s. qui ĩ acie ꝓxima mͣtui
palmam adepturi erant ĩ dei fide ⁊ ad modũ¬
q̃ remanserãt in terra ĩ modũ ꝑticaꝵ ex se po¬
stea magna generauert arbusta. Qd̾ adhuc
ĩ illo loco apparet. Erãt .n. illoꝵ multe haste
de ligns fraxineis. Mira res. magnũq gau

Expanded text:
duos, vel unum contra unum. Missi sunt ergo centum milites a Carolo contra centum, et interfecti sunt Saraceni. Deinde mittuntur alii centum ab Aigolando contra centum; qui omnes interfecti sunt. Deinde misit s duo milia contra duo milia, e quibus alum faceret. Quod ab utroque commissum est. Tunc astiterunt quidam Christiani, qui sero ante diem belli arma sua bellica studiosissime praeparantes, hastas suas erectas infixerunt in terra, antevi basilica ingens et optima jussu et auxilio Caroli constructa est, et magna villa et pinguissima. Istas hastas summo mane corticibus et frondibus decoratas invenerunt: hi scilicet qui in acie proxima martyrii palmam adepturi erant in Dei fide: et uquae remanserant in terra in modum perticarum, ex se postea magna generarunt arbusta, quae adhuc in illo loco apparent. Erant enim illorum multae hastae de lignis fraxinis. Mira res, magnumque ani
Abbreviated transcription (Latin):
ille maledicta ⁊ cõtumelias ĩ deũ cepit euo¬
mere et crucẽ oblatã ei ut oscularetur con¬
spuere. et intemeratã dei genitricẽ ignomi¬
mosis obprobriis lacerare. Et dicebat. Qua¬
re pro me psallitis uł sacrificia offertis. Ego
in ip̃a flamina tartari fui. ibiq magẽ meus
et dñs lucifer coronam suam eream. in extin¬
guibili sꝑ ardore candentẽ mͥ ĩ capite posuit.
eiꝰdemq metalli clamidẽ qua induebat᷑ me
uestiuit. Erat ã clamis tam longa. ut talo
tenus flueret: tam feruent̾ ignita. ut gut¬
tas enut̾e uideret᷑. Cumq fr̃es eum ut peni¬
tentiam ag̾et admonerent: ille anathema
to corde pro illo orantes exutis uestib se uer¬
berantes et pugnus pectora tundentes: om̃ib
quib ualebant p̾cum generib insudabãt
Et ecce desperatꝰ ille ad se redat. saluatoris õi¬
potentiam laudat: sathane ludificationib
abrenũtiat crucẽ adorat: pñĩam flagitat.

Expanded text:
ille maledicta et contumelias in Deum coepit evoille maledicta et contumelias in Deum coepit evomere, crucem oblatam ei, ut oscularetur, conspuere, et intemeratam Dei Genitricem ignominiosis opprobriis lacerare, et dicebat: « Quare pro me psallitis, vel sacrificia offertis? Ego in ipsa flamma Tartari fui, ibique magister meus et dominus Lucifer coronam suam aeream inexstinguibili semper ardore candentem mihi in capite posuit; ejusdemque metalli chlamydem qua induebatur, me vestivit. » Erat autem clamys tam longa, ut talo tenus flueret; tam ferventer ignita, ut guttas emittere videretur. Cumque fratres, eum ut poenitentiam ageret, admonerent, ille anathematto corde pro illo orantes, exutis vestibus, se verberantes, et pugnis pectora tundentes, omnibus quibus valebant precum generibus insudabant, et ecce desperatus ille ad se redit, Salvatoris omnipotentiam laudat, Satanae ludificationes abrenuntiat, crucem adorat, poenitentiam flagitat.