comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
austri festinans a finib terrȩ audi¬
re sapientiam salomonis. opinionis
siqͥdem odore ꝓuocata. Sane & eccła
non ante currere ualuit inodore sui
salomonis. quo usq is qui ab ȩterno
ex patre sapientia erat. factus ẽ ei
in tempore a patre sapientia. quo
ipsius odorem percipere posset.
Sic iusticia. sic sc̃ificatio. sic & redem¬
ptio nichilominꝰ ei factus est. ut ho¬
rũ quoq in odore currere posset.
cũ hec ȩque omĩa inse ante omĩa
esset. Nam & in pͥncipio qͥdem erat
uerbũ. s tunc demũ ad uidendũ
ipsum pastores uenerunt festinan¬
tes cũ nuntiatũ. est factũ. Deniq
& loquuntur ad inuicem. Transea¬
mus usq bethleem. & uideamꝰ hoc
uerbĩ qͦd factũ est. quod fecit dñs
& ostendit nobis. Et sequit᷑ qͥa ue¬
nerunt festinantes. Prius non se
mouebant. dũ uerbũ erat tantum
apud dm̃. At ubi uerbũ quod erat
factum ẽ. ubi hoc dñs fecit & osten¬
dit. tunc uenerunt festinantes :

Expanded text:
austri festinans a finibus terrae audiaustri festinans a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, opinionis siquidem odore provocata . 5. Sane et Ecclesia non ante currere valuit in odore sui Salomonis, quousque is qui ab aeterno ex Patre sapientia erat, factus est ei in tempore a Patre sapientia, quo ipsius odorem percipere posset. Sic justitia, sic sanctificatio, sic et redemptio nihilominus ei factus est, ut horum quoque in odore currere posset, cum haec aeque omnia in se ante omnia esset. Nam et in principio quidem erat Verbum ; sed tunc demum ad videndum ipsum pastores venerunt festinantes, cum nuntiatum est factum. Denique et loquuntur ad invicem: Transeamus usque Bethlehem, et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Et sequitur, quia venerunt festinantes . Prius non se movebant, dum Verbum erat tantum apud Deum. At ubi Verbum, quod erat, factum est, ubi hoc Dominus fecit et ostendit; tunc venerunt festinantes,
Abbreviated transcription (Latin):
de sponsi unguentis speciali mime¬
re sentire sibi & experiri donatũ ẽ.
ego qͦd de cõmum accepi ꝓfero in ẽõ¬
mune. Ipse siqͥdem fons uitȩ. ipse
fons signatus. deintra hortũ conclu¬
sum erumpens ꝑ os pauli fistulam
suam tanquã uere illa sapientia
quȩ iuxta beati iob sententiã trahi¬
tur de occultis. in quatuor sese riuos
diffudit & deriuauit in plateas. ubi
uidelic& & assignat nobis eũ factũ
a dõ sapientiam & iusticiam. & scĩfi¬
cationẽ & redemptionẽ. Ex his uti¬
q quatuor riuis tanquã preciosissi¬
mis unguentis. nileniꝰ obstat utrũ.¬
q intelligi & aquã & unctionẽ. aquã
quia mundant. unctionẽ quia fra.¬
glant: ex his in quã quatuor premis¬
sis tanquã unguentis p̾ciosissimis
suꝑ montes aromatũ de cęlestibus
specieb confectis tanta eccłiȩ nares
odoris suauitas repleuit: ut mox
a quatuor mundi partib excitata
illa dulcedine suꝑnũ ꝓperaret ad
sponsum. tanquã uere illa regina

Expanded text:
guentis speciali munere sentire sibi et experiri donatum est, ego quod de communi accepi, profero in commune. Ipse siquidem fons vitae, ipse fons signatus, de intra hortum conclusum erumpens, per os Pauli fistulam suam, tanquam vere illa sapientia, quae juxta beati Job sententiam trahitur de occultis , in quatuor sese rivos diffudit, et derivavit in plateas, ubi videlicet et assignat nobis eum factum a Deo sapientiam, et justitiam, et sanctificationem, et redemptionem . Ex his utique quatuor rivis, tanquam pretiosissimis unguentis: nil enim obstat utrumque intelligi, et aquam, et unctionem; aquam, quia mundant; unctionem, quia fragrant: ex his, inquam, quatuor praemissis, tanquam unguentis pretiosissimis, super montes aromatum de coelestibus speciebus confectis, tanta Ecclesiae nares odoris suavitas replevit, ut mox a quatuor mundi partibus excitata illa dulcedine, supernum properaret ad sponsum, tanquam vere illa regina
Abbreviated transcription (Latin):
gelis in sole posuit taber naculũ suũ.
tanquã sponsus ꝓcedens de thalamo
suo. Suauem magis quã subliniẽ.
& unctũ. non altũ loquor. qualem
deniq spc̃ dñi unxit & misit euan¬
gelizare pauꝑib. mederi contritis
corde. predicare captiuis indulgen¬
tiam & clausis aꝑtionẽ. predicare
annũ placabilem dño. Saluo gͥ cu¬

Expanded text:
gelis in sole posuit tabernaculum suum et gelis in sole posuit tabernaculum suum et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Suavem magis quam sublimem, et unctum, non altum loquor, qualem denique Spiritus Domini unxit, et misit evangelizare pauperibus, mederi contritis corde, praedicare captivis indulgentiam, et clausis apertionem, praedicare annum placabilem Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos ꝓferantur. non solũ non ꝓhi¬
beo. s & multũ congratulor. dum
& ipsi nos patiantur simpliciora
simpliciorib ministrare. Quis
dabit mͥ ut om̃s ꝓphetent. Utinã
mͥ necesse non esset. in his occupari.
Utinã aut alteri cura incumberet
ista. aut certe quod mallem nemo
in uobis esset qui ea indigeret. es¬
sentq om̃s docibiles dĩ. & ego pos¬
sem uacare & uidere qm sponsus ẽ
as. N unc uͦ quẽ minime interim
non dico intueri. s ne inquirere
qͥdem licet. quod sine lacrimis non
loquor regem in decore suo seden¬
tem suꝑ cherubin. sedentẽ suꝑ soli¬
um excelsum & eleuatũ. in ea for¬
ma qua equalis patri in splendori-¬
bꝰ scõꝵ ante luciferii genitus ẽ. in
qua & semꝑ desiderant angłi eũ
ꝓspicere dm̃ apua am̃. ipsũ saltem
hominẽ. homo hominib loquor se¬
cundũ eam formã in qua ut se ma¬
nifestũ nimia sua dignatione & di¬
lectione preberet. minoratus ab an¬

Expanded text:
per nos proferantur, non solum non prohiper nos proferantur, non solum non prohibeo, sed et multum congratulor, dum et ipsi nos patiantur simpliciora simplicioribus ministrare. Quis dabit mihi ut omnes prophetent? Utinam mihi necesse non esset in his occupari! Utinam aut alteri cura incumberet ista, aut certe, quod mallem, nemo in vobis esset qui ea indigeret, essentque omnes docibiles Dei, et ego possem vacare et videre quoniam sponsus est Deus! Nunc vero quem minime interim, non dico intueri, sed ne inquirere quidem licet quod sine lacrymis non loquor, regem in decore suo sedentem super cherubin, sedentem super solium excelsum et elevatum, in ea forma, qua aequalis Patri in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus est, in qua et semper desiderant angeli eum prospicere, Deum apud Deum: ipsum saltem hominem homo hominibus loquor secundum eam formam, in qua, ut se manifestum nimia sua dignatione et dilectione praeberet, minoratus ab an
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ diriuantur aquȩ inde in pla¬
teas. eas me habere ad manũ fateor.
dũ tamen nemo mͥ molestus sit
aut ingratus. si de publico haurio
& ꝓpino. Nam ut paulisꝑ ministe¬
rium meũ in hac parte cõmendẽ.
non nullius ꝓfecto fatigationis est
haurire etiam de manifestis riuu¬
lis scripturarũ & ex eis singulorũ
necessitatib inseruire. ut absq
suo labore quisq ur̃m presto habe¬
at aquas spiritales ad ome opus. uer.¬
bi gr̃a. ad lauandũ. ad potandum:
ad cibos coquendos. Est nimirui
aqua sapientiȩ salutaris. sermo di¬
uInꝰ. non modo potans s & lauans:
dicente dño. Et uos mundi estis ꝓpter
sermonẽ quẽ locutus sum uobis.
Sed & crudos carnis cogitatus igne
quiũ. ac uertit in sensus spiritales
& cibos mentis. ita ut dicas. Conca¬
luit cor meu̾ intra me. & in medi¬
tatione mea exardescet ignis. Qui
mente sane puriori ꝑ seipsos appre¬
hendere sublimiora sufficiunt. quã

Expanded text:
Caeterum derivantur aquae inde in plaCaeterum derivantur aquae inde in plateas. Eas me habere ad manum fateor, dum tamen nemo mihi molestus sit aut ingratus, si de publico haurio et propino. Nam ut paulisper ministerium meum in hac parte commendem, nonnullius profecto fatigationis est haurire etiam de manifestis rivulis Scripturarum, et ex eis singulorum necessitatibus inservire, ut absque suo labore quisque vestrum praesto habeat aquas spirituales ad omne opus; verbi gratia, ad lavandum, ad potandum, ad cibos coquendos. Est nimirum aqua sapientiae salutaris sermo divinus, non modo potans, sed et lavans, dicente Domino: Et vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Sed et crudos carnis cogitatus igne quium, ac vertit in sensus spirituales et cibos mentis, ita ut dicas: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . 3. Qui mente sane puriori per se ipsos apprehendere sublimiora sufficiunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
atq unguentoꝵ habere species & ñ
paucas. & alias qͥdem esse in quibus
singulariter oblectatur sponsa tan¬
quã ꝓpinquior ac familiarior. alias
uͦ quȩ usq ad adolescentulas ꝑueni¬
unt. alias quȩ ꝑtingunt etiam ad
longe positos & extraneos. ut non sit
qui se abscondat a calore eiꝰ. Seo lic&
suauis añs uniuersis. maxime tam̃
domesticis. & quanto quis ei famili¬
arius ꝓuitȩ meritis ac mentis puri¬
tate appropiat. tanto eum arbitror
recentioꝵ aromatũ & unctionis sua¬
uioris sentire fraglantiam. Porro
in huiꝰmodi non capit intelligentia.
nisi quantũ experientia attingit.
Ego uͦ haut temere mͥ arrogarim
sponsȩ prerogatiuam. Nouit spon¬
sus quib deliciis spiritꝰ foueat dile¬
ctam. quib singulariter refocillet
sensus eiꝰ inspirationib. & mulceat
odoramentis. Sit sibi fons ꝓprius.
in quo ei non cõmimicet alienus. nec
indigniis bibat ex eo. Est quippe
hortus conclusus. fons signatus.

Expanded text:
atque unguentorum habere species, et non atque unguentorum habere species, et non paucas: et alias quidem esse in quibus singulariter oblectatur sponsa, tanquam propinquior ac familiarior; alias vero quae usque ad adolescentulas perveniunt; alias quae pertingunt etiam ad longe positos et extraneos, ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Sed licet suavis Dominus universis, maxime tamen domesticis; et quanto quis ei familiarius pro vitae meritis ac mentis puritate appropiat, tanto eum arbitror recentiorum aromatum et unctionis suavioris sentire fragrantiam. 2. Porro in hujusmodi non capit intelligentia, nisi quantum experientia attingit. Ego vero haud temere mihi arrogarim sponsae praerogativam. Novit sponsus quibus deliciis spiritus foveat dilectam, quibus singulariter refocillet sensus ejus inspirationibus, et mulceat odoramentis. Sit tibi fons proprius, in quo ei non communicet alienus, nec indignus bibat ex eo; est quippe hortus conclusus, fons signatus .
Abbreviated transcription (Latin):
I ITA preciosa.
ita magnifica
sponsȩ unguen¬
ta muenta sunt
que madmodũ
cũ tractarentur
audistis. sponsi qualia sunt: Et si
aigne ea nos ꝓut sunt non sufficimꝰ
explicare. haut dubium tamen quin
excellentior hoꝵ uirtus & gr̃a efficati¬
or sit : quoꝵ solus non solũ adolescen.¬
tulas. s ipsam quoq sponsam odor ex¬
citat ad currendũ. Si eniꝰ aduertis.
nil tale de ꝓpriis unguentis ausa est
polliceri. Etqͥdem illa optima esse
głatur. s non dicit tamen: qͥa in eis
cucurrisset aut curreret. qͦd in
istoꝵ solo odore ꝓmittit. Quid si
ipsam unctionem in se effusam sen¬
tiret. cuiꝰ ita tenui exhilarata fra¬
glantia ꝑmouetur ut currat :
Mirũ si non & uolaret. Sed dicit ali¬
quis. Desine iam cõmendare. satis
cũ ea ceperis assignare. apparebit qͥd
sint. Non. Mmime ego istuad pollice¬
or. Sane an uel ipsa sint quȩ ani¬
mo suggeruntur dicenda. crede mͥ
adhuc me nescire fateor. Existimo
enim sponsum uarias aromatum

Expanded text:
i ita pretiosa, ita magnifica sponsae unguenta inventa sunt, quemadmodum cum tractarentur audistis; sponsi qualia sunt? Et si digne ea nos, prout sunt, non sufficimus explicare; haud dubium tamen quin excellentior horum virtus et gratia efficacior sit, quorum solus non solum adolescentulas, sed ipsam quoque sponsam odor excitat ad currendum. Si enim advertis, nil tale de propriis unguentis ausa est polliceri. Et quidem illa optima esse gloriatur; sed non dicit tamen, quia in eis cucurrisset, aut curreret; quod in istorum solo odore promittit. Quid, si ipsam unctionem in se effusam sentiret, cujus ita tenui exhilarata fragrantia permovetur ut currat? Mirum si non et volaret. Sed dicit aliquis: Desine jam commendare; satis, cum ea coeperis assignare, apparebit quid sint. Non. Minime ego istud polliceor. Sane an vel ipsa sint quae animo suggeruntur dicenda, crede mihi, adhuc nescire me fateor. Existimo enim sponsum varias aromatum
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculum regis. quia nimirũ
de trib quos triplici assignamimꝰ
uisioni. solus factus ẽ in pace locꝰ
iste. Ut enĩ aꝑte monstratũ est:
& in pͥori exigua & in scdo nulla
ꝑcipitur quies. cuͦ & illic apparenᷤᷤ
ad mirabilis ad indagandi studi¬
um exerceat curiositate᷑. & hic in¬
notescens terribilis. infirmitate᷑
concutiat It uͦ tercio isto in loco
non plane terribilis. nec tam ad¬
mirabilis quã amabilis apparere
aignatur. serenus & placidus. sua¬
quȩ de cellario. horto. cubiculo.
longiori sunt disputata sermone:
memoria ur̃a compendium tene.¬
at. mementote trium tempoꝵ:
triũ meritoꝵ. triũ quasi pͦmioꝵ.
In horto aduerte tempora. meri.¬
ta in cellario. premia in tripli¬
ci illa contemplatione cubiculũ
inquirentis. Et de cellario qͥde
ista sufficiant. Porro de horto
uel cubiculo si qua addendaant
alia forte quã dicta sint modo
aduertenda occurrerint. loco
suo non pretereamus. Sin autẽ:

Expanded text:
cubiculum regis; quia nimirum cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et placidus, suaquae de cellario, horto, cubiculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic uere quiescitur. Tranquilluᷤᷤ
ds̾ tranqͥllat omĩa. & quietum
aspicere: quiescere est. Cernere
ẽ regem post diurnaᷤᷤ forensium
quasi lites causarũ. dimissis a se
turbis curarũ molestias declinan¬
tem. petentem de nocte diuersori¬
um. cubiculũ introeuntem cum
paueis. quos hoc secreto & hac fa¬
miliaritate dignatur. eo certe se¬
curius quo secretius qͥescentem. eo
serenius se habentem. quo placidiꝰ
solos intuentem quos diligit. In
hoc archaniꝰ & in hoc sc̃uarium
diͦ. si quẽ forte nr̃m aliqua hora
sic rapi & sic abscondi contigerit:
ut minime auocet ant ꝑturb&.
uel sensus egens uel cura pungenꝰ
uel culpa mordens. uel certe ea
quȩ difficilius amonent᷑ irruen¬
tia imaginu̾ corporearu fantas¬
mata. poterit qͥdem hic cuͦ ad nos
redierit głari & dicere. introdu¬
xit me rex in cubiculũ suui: qͦd
tamen an ipsum sit de quo exul¬
tat sponsa: non temere affirma.¬
uerim. Est tamen cubiculũ. &

Expanded text:
Hic vere quiescitur. Tranquillus Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura pungens, vel culpa mordens, vel ea certe, quae difficilius amoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim. Est tamen cubiculum, et
Abbreviated transcription (Latin):
se. qm̃ & siqua deliquisse indent᷑
in temꝑe. non apparerent in ęter¬
nitate. qͥa caritas patris ipsoꝵ coo¬
perit multitudinẽ peccatoꝵ. & dixi
beatos quoꝵ remissȩ sunt inqͥta¬
tes & quoꝵ tecta sunt peccata. cuͦ
subito tanta mͥ quoq de me sub¬
orta fiducia & infusa lȩticia est:
quantus certe in loco horroris.
id est in loco sc̃ȩ uisionis nͨ pre¬
cesserat timor: ita ut mͥ uisus
sim tanquã unus ex illis beatis
esse. O si durasset. Iterũ iteru᷑¬
q uisita me dñe in salutari tuo
ad uidendũ in bonitate electoꝵ
tuoꝵ. ad lȩtandum in lȩticia
gentis tuȩ. O uere quietis locꝰ.
& quem non immerito cubiculi
appellasse censuerim. in quo ds̃
non quasi turbatus ira. nec ue¬
lut distentus cura ꝓspicitur. s
ꝓbatur uoluntas eiꝰ in eo bona
& beneplacens. & ꝑfecta. Uisio ista
non terret s mulcet. in quietam
curiositatẽ non excitat s sedat:
nec fatigat sensus s tranquillat.

Expanded text:
se; quoniam etsi qua deliquisse videntur se; quoniam etsi qua deliquisse videntur in tempore, non apparent in aeternitate; quia charitas Patris ipsorum cooperit multitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco horroris, id est in loco secundae visionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis esse. O si durasset! Iterum, iterumque visita me, Domine, in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae . 16. O verae quietis locus, et quem non immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquietam curiositatem non excitat, sed sedat; nec fatigat sensus, sed tranquillat.
Abbreviated transcription (Latin):
bona. s & mala cooperent᷑ in bonũ.
Osolus uere beatus. cui ñ imputa.¬
bit dñs peccatuꝰ. nam qͥ non habu¬
erit peccatii: nemo. Om̃s enĩ pec¬
cauerunt. & om̃s egent gloria der
Quis accusabit tamen aduersus ele¬
ctos dei : Sufficit mͥ ad omnẽ iusti¬
ciam. solũ habere ꝓpitium. cui soli
peccaui. Omẽ quod mͥ ipse non
imputare decreuerit. sic ẽ quasi
ñ fuerit. Non peccare: dĩ iusticia
est. Hominis iusticia: indulgentia
dĩ. Uidi hȩc. & intellexi illius sen¬
tentiȩ ueritatem. om̃is qui natꝰ
est ex do non peccat. quia genera¬
tio cȩ lestis seruat cum. Genera.¬
tio cȩlestis ęterna predestinatio ẽ:
qua electos suos ds̃ dilexit. & gra¬
tificauit indilecto filio suo ante
mundi constitutionẽ. sic in sco
apparentes sibi ut uiderent uirtu¬
tem suam & głam suam. quo eius
forent consortes hereditatis. cuiꝰ
& apparerent conformes mmaginiᷤ.
Hos gͦ aduerti quasi munquã peccas.¬

Expanded text:
bona, sed et mala cooperetur in bonum. bona, sed et mala cooperetur in bonum. O solus vere beatus, cui non imputabit Dominus peccatum! Nam qui non habuerit peccatum, nemo. Omnes enim peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Quis accusabit tamen adversus electos Dei? Sufficit mihi ad omnem justitiam solum habere propitium, cui soli peccavi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, sic est quasi non fuerit. Non peccare. Dei justitia est; hominis justitia, indulgentia Dei. Vidi haec, et intellexi illius sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia generatio coelestis servat eum . Generatio coelestis, aeterna praedestinatio est, qua electos suos Deus dilexit et gratificavit in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem, sic in sancto apparentes sibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent conformes imaginis. Hos ergo adverti quasi 1345 nunquam peccas
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tumor. si non repͥmat timor.
opponit. Ibi itaq qͥdam accessus est
ad sapientiam. hic & ingressus.
Porro nec hic nec ibi. specrilanti ꝑ.¬
fecta ẽ quies. quia illic ds̃ appar&
tanquã sollicitus. Hic tanquam
turbatus. Non gͦ cubiculũ que¬
sieris in his locis. quoꝵ alter audi¬
torium quasi docentis. alter pre.¬
torium iudicis magis apparet.
Sed est locus ubi uere qͥescens &
quietus cernitur dẽ. locus omimo
non iudicis. nͨ magistri s sponsi:
& qui mͥ qͥdem nam de aliis ne.¬
scio. plane cubiculũ sit. si quan do
in illũ contigerit introducr. Sed
heu rara hora: & parua mora. Tla¬
re ibi agnoscitur miscłia dñi ab
ȩterno & usq in eternũ. suꝑ timen¬
tes eum. Et felix qui dicere potest.
particeps ego sum om̃ium timen:¬
tiũ te. & custodientium mandata
tua. Stat ꝓpositum dĩ. stat senten¬
tia pacis suꝑ timentes eũ. ipsoꝵ &
dissimulans mala. & remimerans
bona. ut miro modo eis non modo

Expanded text:
tionis tumor, si non reprimat timor, tionis tumor, si non reprimat timor, opponit. Ibi itaque quidam accessus est ad sapientiam, hic et ingressus. Porro nec hic, nec ibi speculanti perfecta est quies; quia illic Deus apparet tanquam sollicitus, hic tanquam turbatus. Non ergo cubiculum quaesieris in his locis, quorum alter auditorium quasi docentis, alter praetorium judicis magis apparet. 15. Sed est locus, ubi vere quiescens et quietus cernitur Deus; locus omnino, non judicis, non magistri, sed sponsi: et qui mihi quidem, nam de aliis nescio, plane cubiculum sit, si quando in illum contigerit introduci. Sed, heu! rara hora, et parva mora! Clare ibi agnoscitur misericordia Domini ab aeterno, et usque in aeternum super timentes eum. Et felix qui dicere potest: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua . Stat propositum Dei, stat sententia pacis super timentes eum, ipsorum et dissimulans mala, et remunerans bona: ut miro modo eis non modo
Abbreviated transcription (Latin):
est multas diuitias scire. aliua &
possidere. nec noticia diuitẽ fa¬
cit: s possessio. Sic ꝓrsus sic. ali¬
ud ẽ nosse dm̃ & aliud timere :
nec cognitio sapientem. s timor
facit: qui & adficit. Tune sapi¬
entem dixeris. quẽ sua scientia
inflat. Quis illos sapientes nisi.
insipientissimꝰ dicat. qui cũ cog¬
nouissent din. non tanquã dm̃
glorificauerunt. aut gr̃ãs egerutf :
Ego magis cũ apło sentio. qui insi:¬
piens cor eoꝵ manifeste ꝓnuntiat.
Et bene initium sapientię timor
dñi. quia tunc primũ as amimę
sapit. cũ eam adficit ad timendũ:
non cũ instruit ad sciendũ. Tnneᷤ
dei iusticiam. times potentiamr &
sapit tibi iustus & potens ds̃: qͥa
timor sapor est. Forro sapor sapi¬
entem facit. sicut scientia scientẽ:
sicut duuitiȩ diuitem. Quid gͦ pͥor
locus. Tantũ preparat ad sapi¬
entiam. Illic prepararis. ut hic ini¬
tieris. Freparatio: rerũ cognitio ẽ.
Uerum hanc facillime sequitur ela¬

Expanded text:
est multas divitias scire, aliud et est multas divitias scire, aliud et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Deum, non tanquam Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt? Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum manifeste pronuntiat . Et bene initium sapientiae timor Domini; quia tunc primum Deus animae sapit, cum eam afficit ad timendum, non cum instruit ad sciendum. Times Dei justitiam, times potentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic praepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur ela
Abbreviated transcription (Latin):
s damnentur ꝓpter suꝑbiam cũ
Isuꝑbo diabolo & angłis eiꝰ. Nam qͥ
in labore hominũ non sunt. in
labore demonũ ꝓfecto erunt: dr¬
cente iudice. Ite maledicti in ignẽ
ȩternũ. qui preparatus ẽ diabolo
& angłis eiꝰ. Eist tamen dei locus
& iste. plane non aliud quã do.¬
mus dĩ & porta cęli. Hic nempe
timeri discitur as̾. hic sc̃m & ter¬
ribile nomen eiꝰ. & tanquã ingreᷤᷤ.¬
sus głȩ. mitiũ plane sapientię :¬
timor dñi. Nec te moueat quod
mitium sapientiȩ huic demu̾
loco dederim: & non priori. Ibi
quippe in quodam quasi audito.¬
rio suo docentem de omĩb magi¬
stram audimꝰ sapientiam. hic &
suscipimꝰ. Ibi instruimur qͥdẽ.
s hic adficimur. Instructio doctoᷤᷤ
reddit. adfectio sapientes. Sol non
om̃s quib lucet: etiam calefacit.
Sic sapientia multos ꝯtinuo qͦs docet
qͥd sit faciendũ. non continuo eti¬
am accendit ad faciendũ. Aliua

Expanded text:
sed damnentur propter superbiam cum sed damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore hominum non sunt, in labore daemonum profecto erunt, dicente judice: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Est tamen Dei locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta coeli. Hic nempe timeri dicitur Deus; hic sanctum et terribile nomen ejus, et tanquam ingressus gloriae: Initium plane sapientiae timor Domini . 14. Nec te moveat, quod initium sapientiae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum, non continuo etiam accendit ad faciendum. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑuni consumere non uere¬
antur. duplici ꝓfecto iniquitate
peccantes. qͦd & aliena diripiut¬
& sacris in suis uanitatib & tur¬
pitudinib abutuntur. Talib gͦ
cũ in presentiarũ parcere ac mi¬
sereri ne in ȩternũ parcat. cuiꝰ
iudicia abyssus multa aduertit᷑.
qͥs hoc loco requiem querat. Ha¬
non securitatẽ cubiculi. Teribi¬
lis ẽ locus iste. & totius expers
quietis. Totis in horrui. si quan¬
do in eum raptus sum. illã apud
me replicans cũ tremore senten.¬
tiam.¬
Quis scit si est dignꝰ amore. an
odio. Nec mirũ si titubo ego ibi.
folium utiq qͦd uento rapitur &.
stipula sicca. ubi & maximꝰ ille con¬
templator suos quoq fatetur pe¬
ne motos fuisse pedes pene  fusos
gressus. Et dicebat zelaui suꝑ mi¬
quos. pacem peccatoꝵ uidens. Quia¬
re: In labore inquit hominũ ñ
sunt. & cũ hominib non flagella¬
buntur. ideoq teninit eos suꝑbia
ne humilientur ad penitentiã

Expanded text:
pauperum consumere non verepauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Hanon securitatem cubiculi. Terribilis est locus iste, et totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiamQuis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur; 1344 ideoque tenuit eos superbia , ne humilientur ad poenitentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
platore hoc loco ds̃. iusto s occulto
iudicio suo reꝓboꝵ nec diluens ma¬
la. nec acceptans bona. insuꝑ & cor¬
da indurans. ne forte doleant &
resipiscant. & conuertantur. &.
sanet eos. Et hoc non absq cer
ta & ęterna ratione. quod tanto
formidolosius constat esse. quan¬
to immobilius fixũ extat in ę.¬
ternitate. Pauendũ nalde qͦd in
ꝓpħa de huiꝰ modi legimꝰ. ubi lo.¬
quens ad angłos suos ds. sic ait.
Nisereamur impio. Quib pauen¬
tib atq querentib non gͦ discet
facere iusticiam. Non inquit.
Subdensq causam. in terra ait
scõꝵ iniqua gessit. & non uide.¬
bit głam dni. Timeant cleri¬
ci timeant ministri eccłarum:
qͥ in terris scõꝵ quas possident
tam iniqua gerunt. ut stipen.¬
diis quȩ sufficere debeant minr¬
me contenti. suꝑflua quib ege.¬
ni sustentandi forent impie sa¬
crilegeq sibi retineant. & in nsuᷤ
suȩ suꝑbiȩ atq luxurie uictum

Expanded text:
platore hoc loco Deus, justo, sed occulto platore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi legimus, ubi loquens ad angelos suos Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Domini . Timeant clerici, timeant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum
Abbreviated transcription (Latin):
stuporis placidȩq admirationis
sentire quietem. in uigiliis uero
in quiete nichilominꝰ curiositatiᷤ
ac laboriose exercitationis pati se
fangationẽ significat: Hinc bea¬
tus iob. si dormiero ait dico quan¬
do consurgana & rursum expecta¬
bo uesꝑam. Sentisne in his uerbiᷤᷤ
scãm anim̃ã uelle interdũ molestã
quodammꝰ dedinare suauitatem.
eandemq rursum suauem molesti-¬
am ad fectare. Non enĩ dixisset qͣn.¬
do consurgam. si ex toto ei qui es
illa suȩ contemplationis placuiss.
Sed & si ex toto displicuisset. ñ demi¬
o expectasset horam qͥetis: id est ue-¬
speram. Non gͥ locus ẽ iste cubi¬
culi. ubi nequaquã ꝑ omne mo-¬
dum quiescitur. Est item locus
de quo suꝑ rationalem reꝓbam
qͥdem creaturam. immobilis uigr¬
lat secretissima & seuerissima ani¬
maduersio iusti iudicis der terri-¬
bilis in consiliis suꝑ filios hominũ.
Cernitur inquã a timorato contẽ.¬

Expanded text:
stuporis, placidaeque admirationis, stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset horam quietis, id est vesperam. Non igitur locus est iste cubiculi, ubi nequaquam per omnem modum quiescitur. 12. Est item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem sponsam interim adhuc
ad omẽ quod uult ꝑuenire secre¬
tũ. Deniq & flagitat in dicari
fibi ubi pascat. ubi cubet in me¬
ridie. Sed audite quo usq ꝑuene¬
rin: aut me ꝑuenisse putaueri.
Nec enĩ iactantiȩ deputandum est
quod in ur̃os pando ꝓfectus. Est
lociis apud sponsum de quo sua
iura decernit. & disponit consilia:
ipse uniuersitatis gubernator:
leges constituens omi creaturȩ.
pondus & mensuram. & numerũ.
Et locus iste altus & secretus. sed
minime quietus. Nam & si ipse
quantũ in se est disponit omĩa
fuauiter. disponit tamen: & con¬
templantẽ qui forte eo loci ꝑue¬
nerit. quiescere non ꝑmittit:
s mirabiliter quamuis de lecta¬
biliter rimantẽ admirantẽ. fati¬
gat. redditq inquietũ. Pulchre
ntrumq in consequentib sponsa
ex primit. & delectationẽ indelic&
istuismodi contemplationis &
inquietudinȩ: ubi & se dormire.
& cor suum uigilare fatetur.
Nam in somno qͥdem suauissimi

Expanded text:
quidem sponsam interim adhuc quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque pervenerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decernit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, disponit tamen; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi
Abbreviated transcription (Latin):
potius premioꝵ. Ne omĩno tam̃
deamur. prior mulier strauit
sibi in tuto humilitatis. posterior
in solio sper thomas in solido fr¬
dei. ioħes in lato caritatis. paulus
in intimo sapientiȩ: petrus in lu¬
ce ueritatis. Sic gͦ apud sponsũ
mansiones multȩ sunt. & siue re¬
gina siue concubina siue etiam
de numero sit adolescentularũ:
congruum queq ꝓ meritis acci¬
pit locum. terminũq quousq
liceat sibi contem plando ꝓcede¬
re. & introire in gaudium dñi
sur & rimari dulcia secreta spon¬
si. quod suo loco distinctius quan¬
tum dignabitur ipse suggerere :
demonstrare conabor. Nunc uͦ
id nosse sufficiat. nulli adole.¬
scentularũ. nulli concubinarũ.
nulli uel reginarũ patere omiꝰ¬
no accessum ad secretũ illud cu¬
biculi. quod suȩ illi columbe for¬
mosȩ. ꝑfectȩ. uni unicu sponsus
seruat. Unde nec ego sane indig.¬
nor. si non ad illud admittor. pͣ.¬
sertim cum constet mͥ neppsam

Expanded text:
potius praemiorum? Ne omnino tamen potius praemiorum? Ne omnino tamen deamur; prior mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam de numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque liceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
multa uidelic& & diuersa peneᷤ
sponsum ea esse. nec omĩa pre
tate indulta meritoꝵ : sic qͦq
non unũ puto cu biculũ regi
esse. s plura. Nam nec una est
regina ꝓfecto s plures. & concu¬
binȩ multȩ sunt. & adolescentu¬
larũ non est numerus: & una¬
quȩq inuenit secretum sibi cũ
sponso: & dicit. secretũ meum mͥ:
secretum meũ michi. Non omib
uno in loco frui datur. grata &
secreta sponsi presentia. s ut cui.¬
q paratum est a patre ipsius.
Non enĩ nos eum elegimꝰ. s ipse
elegit nos & po suit nos. & u¬
bi ab eo quisq positus ẽ. ibi
est. Deniq mulier una compum¬
cta secus pedes dm̃ iħu sortita ẽ
locum. cum altera suȩ deuotionis
fructum ad caput inuenerit:
si tamen altera. Porro thomas in
latere. iohannes in pectore. petrꝰ
in sinu patris: paulus in tercio cȩ¬
lo secreti huiꝰ grãm sunt assecuti.
Quis nr̃m digne distinguere suf¬
ficiat has uarietates meritoꝵ uł

Expanded text:
multa videlicet et diversa penes multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, nec omnia praetate indulta meritorum: sic quoque non unum puto cubiculum regi esse, sed plura. Nam nec una est regina profecto, sed plures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque invenit secretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Non omnibus uno in loco frui datur grata et secreta sponsi praesentia, sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sit in cura uel in suꝑbia prȩsit:
prelatis obȩdiens. sociis congru¬
ens. subditis utiliter condescendenᷤ.
Quod qͥdem ꝑfectionis insigne:
haut dubius sponsȩ annuerim.
Innuit hoc etiam sermo quẽ dix¬
it. quia intro duxit me rex
in cellaria sua. dũ non in unã
aliquã cellam. s in cellaria plu.¬
raliter se intro ductam ostendit.
lam ad cubiculũ ueniamꝰ. Quid
& istud: Et id me presumo sci¬
re qͥd sit. Uinime mͥ tantȩ rei
arrogo experientiam. nec glori¬
or in prȩrogatiua quȩ soli ser¬
uatur beatȩ sponsȩ. cautus iux-¬
ta illud grecoꝵ scire meipsum:
ut sciam etiam cũ ꝓpħa qͥd desit
michi. Taraen si nicbil omĩno
scirem. nichil dicerem. Quod
scio non inuideo uobis: nec suͬ¬
ptraho. Quod nescio: doceat uos
qui docet homine̾ scientiam.¬
Dixi. & meministi: in theoricȩ con¬
templationis archano. regis esse
querendũ cubiculu᷑. Sed quomͦ
de unguentis dixisse me scio :

Expanded text:
sit in cura, vel in superbia praesit; sit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire me ipsum; ut sciam etiam cum Propheta, quid desit mihi . Tamen si nihil omnino scirem, nihil dicerem. Quod scio, non invideo vobis, nec subtraho: quod nescio, doceat vos qui docet hominem scientiam meministis, in theoricae contemplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis dixisse me scio,
Abbreviated transcription (Latin):
Iutiliter. pauciores qui & humilit
prȩsint. Facile tamen utrumq
adimplet. qui matrem uirtutu᷑¬
discretionẽ ꝑfecte adeptus. uino
nichilominꝰ caritatis usq ad con¬
temptũ ꝓpriȩ głȩ usq ad sui ipsiꝰ
obliuionem. & ad non querenda
quȩ sua sunt debriatur. quod solo
ac miro spiritꝰ scĩ magisterio in.¬
tra cellam uinariam optinetur.
Uirtus siqͥdem discretionis absq ca¬
ritatis feruore iacet . & feruor
uehemens absq discretionis tem¬
peramento precipitat. Ideoq lau¬
dabilis cui neutrũ deest. quati¬
nꝰ & feruor discretionem erigat :¬
& discretio feruorem regat. Ergo
taliter oportet esse moratũ: eũ
qui preest. Optimũ autẽ in
morib dixedrim. & summam
disciplinȩ huiꝰ ꝑfecte apprehen¬
disse. cui totas has cellas absq of¬
fendiculo ꝑcurrere & circũ ire
donatum est. qui in nullo ꝓrsuᷤ
aut resistat priorib aut inui.¬
deat parib. aut subiectis uel de¬

Expanded text:
utiliter; pauciores, qui et humiliter utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virtutdiscretionem perfecte adeptus, vino nihilominus charitatis usque ad contemptum propriae gloriae, usque ad sui ipsius oblivionem, et non ad quaerenda quae sua sunt debriatur; quod solo ac miro Spiritus sancti magisterio intra cellam vinariam obtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel de
Abbreviated transcription (Latin):
re. castigatis sub ferula in uere
morib. & sola magistra uolun¬
tate gratum parib gerere morẽ.
Nam neq innus rursum quis dicat
esse meriti. unuiisue uirtutis. soci¬
aliter uiuere . &. utiliter prȩesse.
Qam multi deniq sub prȩceptore
quieti uiuunt. quos si iugo absol¬
uas. uideas non posse quiȩscere. nec
se ullo mͦ ęqualib seruare innoxios.
Item innumeros cernes simplicit᷑
ac sine querela inter fr̃s conuersa¬
ri. suꝑ fratres non solũ inutiliter
s & insipienter & nequiter. Quad̾ã
siqͥdem bona mediocritate contenti
sunt qui huiusmodi sunt. sicut eiᷤ
mensuram gr̃ȩ partitus est ds̃ mi¬
mine quidem egentes magistro:
nec tamen idonei magisterio.
Fiorib gͦ sequentes quidẽ in mori.¬
bus antecellunt. s utrisq suꝑiores
existunt. qui superiores esse sciuns.
Deniq & acciprunt in ꝓmissione qͥ
bene prȩsunt: constitui suꝑ omnia
bona dñi sur. At pauci ꝓfecto qui

Expanded text:
re; castigatis sub ferula vivere re; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui
Abbreviated transcription (Latin):
esse aliis. qui in eam nec dum me¬
ruit introduci. Oportet prorsus
hoc uino ęstuet qui aliis prȩsid&:
quẽ admodũ doctor gentiuĩ estua¬
bat quando dicebat. Quis infir-¬
matur. & ego non infirmor:
Quis scandalitatur. & ego ñ uror:
Alioquin imꝓbe satis p̾esse affectaᷤᷤ
quib ꝓdesse non curas. & quoꝵ ñ
tȩlas salutem. subiectionẽ nimis
ambiciose uendicas tibi. Hanc ego
cellam quoq gr̃ȩ nominaur. non
quod absq gr̃a uel reliquas duas
optine̾ om̃ino u̾ possit. s ob plenitu¬
dinem quȩ singulariter in ista
ꝑcipitur. Deniq plenitudo legis
est caritas. & qui diligit frẽm: le¬
gem impleuit. Uidisti rationem
uocabuloꝵ. uide & differentiam
cellarũ. Nec enim paris facilitatis
seu facultatis eiusde est. petulanteᷤ
uagosq sensus atq intemperantẽ
carnis appetitum magistri com¬
primere meti ac rigida discipli¬
nȩ cohibere censura. & spontaneo
affectu bene cum sociis conueni¬

Expanded text:
esse aliis, qui in eam necdum meesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facultatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis conveni
Abbreviated transcription (Latin):
beris. In illa deniq sicut pignien¬
toꝵ uires atq fraglantiam pistil¬
li extorquet & exigit uiolenta con¬
tusio. sic rectoꝵ moꝵ elicit quodã.¬
modo & exprimit naturalẽ uim
ius magisterii. & districtio discipli¬
nȩ. In hac autẽ uoluntarie & tan¬
quam innatȩ affectionis grata man¬
suetudo sponte officiosa currit. m¬
star plane unguenti quod est in
capite. ad leuem caloris tactum
descendentis. ac diffluentis ꝑ totũ.
ltaq in cella disciplinȩ tanquam
siccȩ ac simplices aromatũ speci¬
es continentur. & inde aromaticã
eam denominandam pitaui.
In ea uͦ quȩ naturȩ dicta est qm
iam quasi confecta reponuntur
& seruantur unguenta. nichilo¬
minꝰ ex re nomen & ipsa acce-¬
pit. ut unguentaria nuncupa.¬
Pretur.
Nam uinariam quoq cellam non
aliam sane sui nominis arbitror
ferre rationem. nisi quod in ea
uinũ zeli in caritate feruentis
reconditur. nec debet omĩno prȩ¬

Expanded text:
beris. In illa denique, sicut pigmenberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit naturalem vim vis Magisterii, et districtio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino prae
Abbreviated transcription (Latin):
nũq in se naturȩ quod suꝑbien¬
do amiserat. obediendo recipiat :
dum solo iam naturali affectu ñ
metu disciplinȩ. cũ uniuersis
naturȩ suȩ sociis id est cũ omĩb
hominib socialiter quantũ in se
ẽ quieteq sese habere didicerit:
in cellam tandem naturȩ transi¬
ens. experiensq quod scriptũ est.
Ecce quã bonũ & quã iocundum
habitare fratres in unuͦ. sicut
unguentũ in capite. Accedit ni
mirum disciplinatis morib tan¬
quam trib specieb oleum lȩticiȩ
bonũ naturȩ. & fit unguentũ
bonũ atq iocundũ. quo quasi un¬
ctus redditur homo suanis & mi¬
tis. homo sine querela. neminem
circũueniens. neminẽ concutienᷤ.
neminẽ ledens. nemini se super¬
extollens aut preferens. insuper
& libenter cõmunicans in ratione
dati & accepti. Puto si bene intel¬
lexisti utriusq cellȩ ꝓprietates. ñ
incongrue me hanc unguentariã.
illam aromaticam appellasse testa¬

Expanded text:
numque in se naturae, quod superbiennumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quantum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem naturae transiens, experiensque quod scriptum est: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguemirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testa