comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilet homo ad tor altum. S ⁊ ascensiones ĩ corde
sito ilisposiut. Nursum q. Anima iusti sedes
est sapĩe. tuius sine clubio illa uox. Celum mͥ
sedes est. Si hec intrͣm hiis true siłici sunt ñ
pauta in scͥpturis adũtitis : ꝓfco studebitis ad
inq̾rendũ regnum dłi. ⁊ iusticiam tiꝰ intrare
potiꝰ uł ad uos qm extra ire uł astend̾e supͣ.
M supͣ scine uł extin ibix̾im loci positõe. Sit̃
celum ÷ͥ t̾ra locum tenet uit̾i̾orem ext̾iorem:
sol.luna. ⁊ sidera. sr̃iorem. Nam cadem ip̃a tue
intͣ nos sunt subtiliori sue nate inuisibilitate
⁊ iam supͣ nos sunt sublimiori extellentie dig-¬
nitate. ⁊ exͣ qruo immensitate maiestatis.
S altissima st̃ hec egentia utiq ⁊ iligenti¬
ori lisputatõe: ⁊ doctiori disputatore. ⁊ opere
ꝓlixiori. ego etum putau̾am modum in hiis
tractanlio eplarem netuaqͣm extessum ir.
S sermo ut uileo ꝓcessit in longius qͣm pe
nate. Nam ego in młtis siue in pautis ur̃e

Expanded text:
orde suo disposuit ; rursumque, Anima justi sedes est sapientiae , cujus sine dubio illa vox est, Coelum mihi sedes est : si haec, inquam, hisque similia non pauca in Scripturis advertitis, profecto studebitis ad requirendum regnum Dei et justitiam ejus, intrare potius ad vos, quam vel extra exire, vel ascendere supra. Sed supra sane, vel extra dixerim loci positione, sicut coelum a terra locum tenet exteriorem; sol, luna, et sidera superiorem. Nam eadem ipsa, quae intra nos sunt subtiliori suae naturae invisibilitate, etiam supra nos sunt sublimiori excellentiae dignitate, et extra quoque immensitate majestatis. Sed altissima sunt haec, egentia utique et diligentiori disputatione, et doctiori disputatore, et opere prolixiori. Ego enim putaveram modum in his tractandis epistolarum nequaquam excessum iri: sed sermo, ut video, processit in longius quam spnate; nam ego sive in paucis, sive
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in sc mirabiłr ingeniscens plangit et ait.
Infelix ego homo quis me lib̾abit de corꝑe mor¬
tis huiꝰ. Non qrͣ de corꝑe tũi : s de corꝑe mortis
huiꝰ. hoc ÷ eiꝰ que alłhuc tlurat corruptõis mon¬
onis. Corpus quippe qd̾ corrumpr᷑ aggu̾at ani
tr̾a sem ip̃os ingemiscunt: redemptõem exspͣ¬
tant cors sui: non amissionem. Nłico ꝓiñ gra¬
uati cors ncc̃itate ÷ non societate tupimꝰ dissol

Expanded text:
quod in se miserabiliter, ingemiscens plangit, et ait: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non queritur de corpore tantum, sed corpore mortis hujus, hoc est ejus quae adhuc durat corruptionis: mon peregrinationis. Corpus quippe quod corrumpitur, aggravat animintra semetipsos ingemiscunt, redemptionem exspectant corporis sui , non amissionem. Merito proinde gravati corporis necessitate, non societate, cupimus dissol
Abbreviated transcription (Latin):
continentur. Ubi p̾mum int̾rogatis ꝙͥ¬
nam consulam homini qui adn̾sus quempiũ
commotus fu̾it : s non ado ut eum led̾e̾ udit.
adeo tam̃ ut libenter accipiat : si qnogno modo
aliunde ledi contig̾it. Sit ne uidelicet tutum
ita commode actede̾ ad altare: an se int̾im sub
trah̾e debeat tlonec compescatur commotio:
Nunqͣm michi contingat turbatum ad pacis acce¬
tere sacͥfitium : tum ira ⁊ deceptõe ilisceptatione
conting̾e̾ sacram̃tum. in quo ds̾ iudubitanter ẽ
mundum reosilians sibi. Perce non recipit᷑ mi¬
nus qd̾ton in eũ qd̾ desero ad altare nͥ ante pla¬
cito fr̃e quem me lesisse memin̾o: qñto minus
si me ipm non placu̾o prius

Expanded text:
continentur: ubi primum interrogatis, quidnam consulam homini, qui adversus quempiam commotus fuerit; sed non adeo ut eum laedere ipse velit, adeo tamen ut libenter accipiat, si quo modo aliunde laedi contigerit: sitne videlicet tutum ita commoto accedere ad altare, an se subtrahere interim debeat, donec compescatur commotio. Nunquam mihi contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira et disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcilians sibi. Certe non recipitur munus quodcunque meum, quod defero ad altare, nisi ante placato fratre, quem me forte laesisse meminero: quanto minus si me ipsum non pacavero prius
Abbreviated transcription (Latin):
natio ⁊ ꝑegnamur gͦ a lño: ⁊ in corꝑe pere¬
er imipnis ⁊ turis caritas fatigatur.xxi
N fine sccłẽ eplẽ int̾rogatis qͥd sentiendũ
abitrer de eo qd̾ in exoͣngłio nobis ꝓmictitur.
Ette enim m̾tes ur̃a mlta est in celis. Mirantes
nr̃a in reb mobilib uolubilib q uideatur col¬

Expanded text:
namur ergo a Domino, et in corpore pereur aerumnis, et curis charitas fatigatur. 61. In fine secundae epistolae interrogatis, quid sentiendum arbitrer de eo, quod in Evangelio nobis promittitur, Ecce enim merces vestra multa est in coelis: mirantes nostra in rebus mobilibus volubilibusque videatur col
Abbreviated transcription (Latin):
in celis ÷ quõ idem ditit apłs. Spe enun sal¬
ui fc̃i sumus. Spe ita iam in celestib hĩtamꝰ:.
tum adhuc re ip̃a in t̾ris ꝑegͥnemur ⁊ in tor¬
mino ih̾amus. illud uiuificande ⁊ sensificã¬
do: illũ credendo ⁊ tliligendo. Neq enim p̾sen

Expanded text:
in coelis est, quomodo dicit apostolus: spe enim salvi facti sumus . Spe itaque jam in coelestibus habitamus, cum adhuc re ipsa in terris peregrinemur et in cormino inhaereamus; illud vivificando et sensificando, illum credendo et diligendo. Neque enim praes
Abbreviated transcription (Latin):
diluenda pcc̃a. ¶ In uec̾i quippe lege ptc̃a
consiliari leo. Pontinuo subiunxit at
ait. Eum qͥ non nou̾at pcc̃m. ꝑ nobis
ptc̃m fecit : ut nos simus iust̾icia aleuĩ
illo. Non ait. Ut in quibdam mendosis
cau̾it. Sed ait. Eum qui non nouerat
ꝑ quod reꝯsiliari ualeremus. Ip̃e gͦ pcc̃m
ut nos iustitia nec nr̃a sed tłi. nec in nob̃̾
s in ip̃o. sicut ip̃e pcc̃m non suum s nr̃ in
nec in se sed in nobis ostitutum similitu¬
dine carnis pc̃ci in qua trucifixus est
de monstrauit.¬

Expanded text:
diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata reconciliari Deo; continuo subjunxit atque ait: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso . Non ait, ut in quibusdam mendosis ipse peccaverit: sed ait, Eum qui non noverat per quod reconciliari valeremus. Ipse ergo peccatum, ut nos justitia; nec nostra, sed Dei; nec in nobis, sed in ipso: sicut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit
Abbreviated transcription (Latin):
immutabilis bomi dininum aductoriũ
preb̾etur. Sicut enim mori est in hõie
p̾ate cum uelit ÷ nemo ÷ enimi qͥ non se¬
ip̃m ut nich aluid dicam: uel ñ uesctudo
possit occidẽ: Ad tenendam u̾o uitam
uoluntas non sat̃ est ⁊ si adiutoria sũ
alim̃toꝵ siue quoꝵcon tutanimum de¬
sint. Sic homo in ꝑaclyso ad se occiden
uita iustitie paꝵ erat uelle a ille qͥ eum
fec̾at adiunaret. ¶ Sed pt̾ allam ru¬
arbitͥum lib̾andum est a ẜuitute cui dña¬
tur cum morte pcc̃m: nec om̃ino ꝑ se ip̃m.
s ꝑ solam tłi grãm que in fide xꝑi posita
est: liberatur. Ut uoluntas ip̃a situt sepͥ¬
tum est a dño p̾paretur ÷ qua cetera dei
munia capiantur : per que ueniat᷑ ad
imunus eternum.

Expanded text:
immutabilis boni divinum adjutorium praeberetur. Sicut enim mori est in hominis potestate cum velit, nemo est enim qui non seipsum, ut nihil aliud dicam, vel non vescendo possit occidere: ad tenendam vero vitam voluntas non sat est, si adjutoria sive alimentorum, sive quorumcunque tutaminum desint. Sic homo in paradiso ad se occidendvita justitiae, parum erat velle, nisi ille qui eum fecerat adjuvaret. Sed post illam ruarbitrium liberandum est a servitute, cui dominatur cum morte peccatum. Nec omnino per seipsum, sed per solam Dei gratiam, quae in fide Christi posita est, liberatur; ut voluntas ipsa, sicut scriptum est, a Domino praeparetur , qua caetera Dei munera capiantur, per quae veniatur ad munus aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic enim oportebat p̾us hõiem fieri
Ut ⁊ bñ uelle posset ⁊ male: nͨ iam
gͣtis. si bene: nec impune. si maler pte¬
a u̾o sic erit. ut niale uelle non possite
nec iõ libero arbitͥo carebit ¶ ¶ultoc
quippe lib̾ius erit arbit̾um: qł om̃ino
uoluntas. Aut uoluntas non ÷. Aut li¬
bera dicenda non 3. qua beati cẽ sic uo¬
lumus ⁊ ut eẽ misert non solum uoli¬
mus: s nequaqͣm ꝓrsus uelle possimꝰ.
Sicut gͦ anima nr̃ ⁊̾ nc̃ nolle infelt¬
citatem: ita nolle in iqͥtateni semꝑ hĩtũ
S ordo s̃ pret̾mietendus ñ fuit : in qͦ
tłs uoluit ostendere. qm bonum sit al
sit incłius quod peccare non possit.
Icut minor fuit
Immortalitas : s tñ fuit iu qua
posset ⁊̃ non mori. tͣuis maioe futura
sit in qua non possit mort. Illam nata᷑¬

Expanded text:
Sic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset, et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnivoluntas, aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo praetermittendus non fuit, in quo Deus voluit ostendere quam bonum sit anisit, quamvis sit melius quod peccare non possit: sicut minor fuit immortalitas, sed tamen fuit, in qua posset etiam non mori, quamvis major futura sit in qua non possit mori. CA
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat pret̾gredi᷑. Situt tam̃ non par tã
in exetrutõe exigt᷑ : sic nec par tulpa tontra¬
hitur in tñs gressione. ⁊ si quippe unus est qͥ
offendr̃: ⁊ non tam̃ unius ponłis que iuben¬
tur. nͨ unius subinde discͥminis uissoꝵ est om¬
uidecis aut t̾minum aut t̾rere conamĩ deo¬
bedĩe ꝓmissione que fit ex regłari ꝓfessio¬
ne. qi non oporteat ꝓmitt̾e quam constatñ
integre posse ten̾i: nec sine trimine pret̾i¬
ri. Si quidem deo quid gͥd idi minister homo
non ꝓpͥeram iusserit: reputandum ostit̾te.
Frustra inqͣm ex hc̃ occõne malum: ita ino¬
betlientie exagerantis. ut a tam nctͣio bono
que a semorib iudicuntur. non sꝑ tam̃ tlãp¬

Expanded text:
 sicut tamen non par cura in exsecutione exigitur, sic nec par culpa contrahitur ex transgressione. Etsi quippe unus est qui offenditur; non tamen unius ponderis quae jubentur, nec unius subinde discriminis jussorum est omvidetis aut terremini, aut terrere conamini de obedientiae promissione, quae fit ex regulari professione, quasi non oporteat promittere, quam constat nec integre posse teneri, nec sine crimine praeteriri: siquidem Deo, quidquid Dei minister homo non perperam jusserit, imputandum constiterit. Frustra, inquam, ex hac occasione malum ita inobedientiae exaggeratis, ut a tam necessario bono quae a senioribus indicuntur; non semper ta
Abbreviated transcription (Latin):
Raduntur gͥ ⁊ prelatis int̾dum mino¬
ra matidata quoꝵ tnͣsgressio leuiora scd̾m
regulam parit ⁊ ptc̃a. ⁊ tam̃ in dm nicħominꝰ
preuaritatõ fit quociens abb̾is uissio pret̾taꝵ.
Si qtudem ⁊ ex ore ip̃o tłi equalia sint ꝓuua¬
gata. ⁊ sõ non eguali cuncta uigilantia obser¬
uanda: s alia cã exhibenda est ei ꝓcul adubio ꝙ
ip̃e ꝑhib pͥmum ⁊ maximuni maudatũ. et
ex regula grauiores ⁊ leuiores tulpas leginitis ⁊
in eunͣgelio maxima minima mandata: ⁊ man¬
datoꝵ tñs gressiones uniu̾sas iticenus equałr
maximas. Non est gͦ ncc̃e ut concedam trd̾ tlici¬
tis: aut deo silitet non tribui. Om̃e tid ab hõie
magr̃o accipr᷑ qł non sit ctͣ dñ: aut monacho
nll̾m posse muenire leue seu ueniale ꝑtc̃ur

Expanded text:
raduntur igitur a praelatis interdum minora mandata, quorum transgressio leviora secundum Regulam parit et peccata; et tamen in Deum nihilominus praevaricatio fit, quoties abbatis jussio praeteritur: siquidem et ex ore ipso Dei non aequalia sunt promulgata, et ideo non aequali cuncta vigilantia observanda; sed alia cura exhibenda est ei procul dubio, quod ipse perhibet primum et maximum mandatum : go? Audivimus ex Regula graviores et leviores culpas; legimus et in Evangelio maxima, minimaque mandata: et mandatorum transgressiones universas dicemus aequaliter maximas? Non est igitur necesse ut concedam quod dicitis, aut Deo scilicet non tribui omne quod ab homine magistro accipitur, quod non sit contra Deum; aut monacho nullum posse inveniri leve seu venia
Abbreviated transcription (Latin):
Eatos eẽ se uelle om̃s in corde suo uidẽt
tantaq est in hc̃ re nature humane ꝯ¬
spiratõ: ut non fallatur homo qui hoc ex
animo suo de aĩo conicit alieno. Deniq õs
al uelle nos nouimus: multi u̾o immorta¬
les se eẽ posse tlesꝑant. cum ial ꝙ om̃es uo¬
lunt id est beatos beatus nullus ali̾ possit
uolunt tamen ⁊̾ immortales eẽ si possint:
s non credendo t possint. non ita uiuunt
ut possint. Necessaria gͦ fides ut bĩtitudi¬
nem conseqͣmur: om̃ib humane nature
bonis iel est ⁊ animi ⁊ corꝑis. ¶ Hnc aũ¬

Expanded text:
eatos esse se velle, omnes in corde suo vident, tantaque est in hac re naturae humanae conspiratio, ut non fallatur homo qui hoc ex animo suo de animo conjicit alieno; denique omnes id velle nos novimus. Multi vero immortales se esse posse desperant, cum id quod omnes volunt, id est beatus, nullus esse aliter possit: volunt tamen etiam immortales esse, si possent: sed non credendo quod possint, non ita vivunt ut possint. Necessaria ergo est fides ut beatitudinem consequamur, omnibus humanae naturae bonis, id est, et animi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uera ẽẽ creduntur : ⁊ que ibi diligẽ¬
creduntur : Iam questio isla tractata ÷ in su¬
ꝑiorib libris. ⁊ inuentũ ueminem dilig̾e̾
quod penitus ignorat. ex hiis tam̃ que nõ
sunt diligi quando diligi t̃acuntur igno¬
ta. ¶Nunc librum istum ita claudimꝰ
ut admoneamus ꝙ instus ex fide uiuit.
que fides ꝑ delectõnem operatur: ita
et urtutes quoq ipse quib pruden¬
ter. fortiter. temꝑanter q iuste q i¬
uitur: omnes ad eandem referantur
fidem. Non enim aliter potuerunt ẽẽ
uirtutes. Qre tamen in hac uita uon
ualent tantum ut aliquaudo non sit ħ
netessaria qualiuintumq remissio pec¬
catorum que non fit nisi per eum qui
sanguine suo precioso uicit principẽ
peccatorum. Et hac fide ⁊ tali tuta true¬
cumq nationes sunt in animo fidelis
hominis tum memoria continentur :
et recordatione insipuintur. et nolun¬
tati placent : redlunt quanidan sui ge¬

Expanded text:
autem vera esse creduntur, et quae ibi diligeautem vera esse creduntur, et quae ibi diligecreduntur? Jam quaestio ista tractata est in superioribus libris , et inventum neminem diligere quod penitus ignorat; ex iis autem quae nota sunt diligi, quando diligi dicuntur ignota. Nunc librum istum ita claudimus, ut admoneamus quod justus ex fide vivit : quae fides per dilectionem operatur , ita ut virtutes quoque ipsae quibus prudenter, fortiter, temperanter, justeque vivitur, omnes ad eamdem referantur fidem: non enim aliter poterunt verae esse virtutes. Quae tamen in hac vita non valent tantum, ut aliquando non sit hic necessaria qualiumcumque remissio peccatorum; quae non fit nisi per eum qui sanguine suo vicit principem peccatorum. Ex hac fide et tali vita quaecumque notiones sunt in animo fidelis hominis, cum memoria continentur, et recordatione inspiciuntur, et voluntati placent, reddunt quamdam sui ge
Abbreviated transcription (Latin):
istum cũ hoc agit: scłmi trinitatem int̾i¬
oris homituis agere. sed potius ext̾ioris:
qr itl solum meminit. ⁊ qͣndo uult quã¬
tum uult. intuetur qł ad sensum cor¬
poris ꝑtinet qui uocatur auditus. nec
aliud qͣm corporaliũ rerum id est sono¬
rum tali cogitatõne ymagines uersat.
Si autem quod u̾ba illa significant te¬
neat ⁊ recolat ÷ tam quidem aliqͥd inte¬
rioris hominis agit. sed nũdum dicen¬
dus uł putandus est iniuere sccłm in¬
terioris hominis t̾nitatem : si ea nõ di¬
ligit que ibi p̾dicantur. ꝑ recipiuntur.
promitcuntur. Potest enim atl hoc te¬
nere atq cogitare : ut falsa ẽẽ ex istimãt
conetur eciam redargu̾e. ¶ Noluntas
gͦ illa que ibi conuingit ea q̃ memori¬
a tenebantur: ⁊ ea q̃ inde in acie cogita¬
tionis imp̾ssa sunt. impłet quideni a¬
quam tͥnitadem : cum ip̃a fit tebcia. s
non secundũ eam uiuitur : qͣndo illa qre
cogitantur uelut falsa non placẽt. Cũ

Expanded text:
istum, cum hoc agit, secundum trinitatem interiistum, cum hoc agit, secundum trinitatem interioris hominis agere, sed potius exterioris: quia id solum meminit, et quando vult, quantum vult intuetur, quod ad sensum corporis pertinet, qui vocatur auditus, nec aliud quam corporalium rerum, id est sonorum, tali cogitatione imagines versat. Si autem quod verba illa significant, teneat et recolat; jam quidem aliquid interioris hominis agit: sed nondum dicendus vel putandus est vivere secundum interioris hominis trinitatem, si ea non diligat quae ibi praedicantur, praecipiuntur, promittuntur. Potest enim etiam ad hoc tenere atque cogitare, ut falsa esse existimans, conetur etiam redarguere. Voluntas ergo illa, quae ibi conjungit ea quae memoria tenebantur, et ea quae inde in acie cogitationis impressa sunt, implet quidem aliquam trinitatem, cum ipsa sit tertia: sed non secundum eam vivitur, quando illa quae cogitantur velut falsa non placent. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑis a patre sit missus : ⁊ propt̾ eos
qui dicunt eũ qui misit ⁊ es̃ qui mistꝰ
est equales natura eẽ non posse. Hic aũ:
ad distinguendam actuiam sciẽtiam a cõ¬
templatiua sapiẽtia. ¶ Piacuit quippe
ulut gͣdatimn ascenlentib in utraq reqͥ¬
rere apiud int̾orem hominem quainidam
sui cuiusq gn̾s tnitateni sicut prius
apul exteriorem quesiuimus. ut ad alã
trinitatem que deus est pro nr̃o modulo:
si tamen hoc possumus saltem in enigma¬
te ⁊ ꝑ speculum contuendam exc̾citatio¬
re in hiis infr̾orbus reb mente uentamꝰ.
Huiꝰ igitur u̾ba fidei quisquis in solrs
na similit̾ uel cuiꝰq abcerius lingue qui
eius ignari sunt. Nonne hit̃ quandam ĩ
suo animo tͥnitadem. qr ⁊ in memoria st̃
ili uerboꝵ som etiam qͣndo inde non co
gitat: ⁊ inde formatur acies recordatõis
enis qͣudo de hiis cogitat: ⁊ uoluntas
cogitantis atq recordantis utruniq cõ¬
uinigit: ¶Nullo modo tam̃ lirerimꝰ

Expanded text:
temporis a Patre sit missus , propter eos qui dicunt, eum qui misit, et eum qui missus est, aequales natura esse non posse; hic autem, ad distinguendam activam scientiam a contemplativa sapientia. 26. Placuit quippe velut gradatim ascendentibus in utraque requirere apud interiorem hominem quamdam sui cujusque generis trinitatem, sicut prius apud exteriorem quaesivimus; ut ad illam Trinitatem quae Deus est, pro nostro modulo, si tamen vel hoc possumus, saltem in aenigmate et per speculum contuendam exercitatiore in his inferioribus rebus mente veniamus. Hujus igitur verba fidei quisquis in solis na similiter, vel cujusque alterius linguae, qui ejus ignari sunt: nonne habet quamdam in suo animo trinitatem, quia et in memoria sunt illi verborum soni, etiam quando indees recordationis ejus, quando de his cogitat; et voluntas recordantis atque cogitantis utrumque conjungit? Nullo modo tamen dixerimus
Abbreviated transcription (Latin):
tura sit reuiuiscentium singu
tri cum eadem mac̾i̾e. Aut pingues c̃
eadem pinguedine reuiniscant ¶ S
si hoc est̾ consilio c̾atoris: ut in effigie¬
sua cuius ꝓp̾etas ⁊ disc̾mbilis similitudo
ẜuetur: in cet̾is aũ corꝑis bonis equalia
cuncta redlantur. ita mõificabr᷑ illa in
uno quos mat̾ies : ut nec aͥti ex ea ꝑeat
⁊ tid̾ alic̾ defu̾it ille suppleat qui ⁊̾ de ni¬
chilo potuit qđ uoluit oꝑari. ¶ Si
aũ in corb resurgentium rd̃nabilios
ineqͣlitas erit. sicut ÷ uocum quib can¬
tus impletur hoc fiet tuiq de mat̾ie
cols sui trl̃ ⁊ hõiem redlat angłicis
tetib : ⁊ nich inconuẽiens eoꝵ ingat
est si non decebit

Expanded text:
tura sit reviviscentium singulaut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigiesua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materia corporis sui, quod hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat est, si non decebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et gͦ que in scĩs angelis ⁊ uirtuti¬
bus dei est ec̃ca tunc nobis sicuti
est: Innotescet. cum ei coniuncti fueri¬
mus in finem ad simul hũdam beati¬
tudinem sempit̾nam. ¶ Ista u̾o que
ab illa ꝑegͥnatur in t̾ris: eo nobis no¬
tior est ty in illa sumus : ⁊ qr hõim est
quod nos sumus. B enim sangͥne me¬
diatoris ulłm hũtis pcc̃m ab ÷ redemp¬

Expanded text:
ergo quae in sanctis Angelis et Virtutibus Dei est Ecclesia, tunc nobis sicuti est innotescet, cum ei conjuncti fuerimus in finem, ad simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redemp
Abbreviated transcription (Latin):
mortem redunitur et liberat᷑ a malo:
qm̃ tum eis quodanimꝰ redit in gr̃am
post inunicitias quas uiter homines
⁊ scõs angelos ꝓcc̃a fecerunt: et ex ip̃a¬
hominum redemptõne ruine illius an¬
Titiq nou̾int augeli scĩ docti de deo
tuius u̾itatis et̾na contemplatione
beati sunt: qnͣti uumeri supplementum
de gn̾c humano integͥtus illius tiuitutiᷤᷤ
expectet. ¶ Propter hoc ait apłs. Istau¬
rari om̃ia in xꝑo que in celis st: ⁊ que
in t̾ris in ip̃o. Instaurantur quippe que
in celis sunt : tum id qđ inde in aingelis
lapsum ẽ ÷ ex hominib redir᷑. Instau¬
rantur aũ que in t̾ris sunt : cum ip̃i
homines qui p̾destinati sunt ad eter¬
nam uitam: a corruptõnis uetustate
renouantur. At sic ꝑ illud singulare
sacͥficium in quo mediator est ymino¬
latus: ꝙ unum multe in lege figira¬
bant iuctime. Pacificantur celestia
tum t̾restrib : ⁊ t̾restͥa cum celestibus.¬

Expanded text:
mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsahominum redemptione ruinae illius antique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere hexspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestrib
Abbreviated transcription (Latin):
niu Lem angeli quis explicet cum qͣli¬
b corꝑib apparuerunt hominib ut
non solum cerne̾ntur: u̾m ⁊̾ tangerẽ¬
tur. ⁊ rursus non solida corpulentia
sed spiritali potentia qͣsdam uisionẽ
non oculis corꝑis: s oculis spiritali¬
bus uł mentib ing̾ant. uł dicant aͥd
non ad aurem formsecus : s uitus ni
aminia homoinis ⁊̃ ip̃i ibidem constitu
Non enim ait. qui loquebatur ad me: s
In me. uel appareant ⁊̃ in somꝑniis ⁊
colloqͣntur more sompnioꝵ ¶ Habemꝰ
quippe in euͣngłio. Ette angeluis clm̃ ap¬
paruit illi in sompnis dicens. Hiis
enim modis uelud uitditant se angeli
contrectabilia corͣ non hr̃e. Eaciunt dif¬
ficillimam questionem quomodo pr̃es
ets pecles lau̾int ⁊ quomodo iacob tum
angelo tam solida contͣctatione luctatius
sit. cum ista queruntur ⁊ ea sicut pot̃
quisq conictat. non inut iłr exc̾centur
ingenia si adhibeatur ilisceptatio mode¬
rata ⁊ absit error opinantium se scire

Expanded text:
ue angeli quis explicet cum qualibus corporibus apparuerint hominibus, ut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida corpulentia, sed spirituali potentia quasdam visiones, non oculis corporeis, sed spiritualibus, vel mentibus ingerant, vel dicant aliquid non ad aurem forinsecus, sed intus in animo hominis, etiam ipsi ibidem constitutnon enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire
Abbreviated transcription (Latin):
derit ad pr̃em ÷ non de yꝑo carnaliter
saꝑe. Iam u̾o acd exͫ mortis ext̾ioris ho¬
minis nr̃i dñite carnis mors ꝑtiuet.
qr ꝑ talem passionem maxime oratꝰ ÷
ẜuos stios ut ñ tumeant eos qui corpꝰ
occidunt: aĩam aũ non possunt occidẽ.
Propter qtł dit̃ apls: ut suppleam que
desunt p̾ssuraꝵ xꝑi in tarne mea. Et ad
exͫ resurrectõis ext̾ioris hominis nr̃i
ꝑtin̾e inuenitur resurrectõ cors dñt.
qui ad discipulos aic. p̾alpate ⁊ uicle
te qr sꝑc ossa ⁊ carnem ñ ht̃ sicut me
uidistis hẽre ⁊ unus ex distipulis ⁊̃ ci¬
cattes eiꝰ otrectans exclamanit dicens.
Dominus m̃s ⁊ clsᷤ m̃s. Et cũ illius car¬
nis tanta integͥtas appareret : demon¬
stratum ÷ in ea ꝙ suos exhortans dix̾at.
capillus capitis ur̃i ñ ꝑibit. ¶ Uncle
enim pͥmo. Noli me tang̾e: nondum eͥ
ascendi ad prẽm meũ. et unde añqͣm
ascendat ad pr̃em a idiscipłis tangit᷑:
nͥ qr illic insinuabatur int̾ioris homĩs

Expanded text:
aliter sapere. Jam vero ad exemplum mortis exterioris hominis nostri Dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est servos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Propter quod dicit Apostolus: Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea. Et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere invenitur resurrectio corporis Domini, quia discipulis ait: Palpate et videspiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere. et unus ex discipulis etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus capitis uestri non peribit. unde enim primo: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾auit. ut nec imꝑiti possunt eam ñ sen¬
tire: siue ip̃i cantantes siue alios cudi¬
entes. ꝑ hñc quippe uoces acutiores gͣ¬
uiores q concordant : ita ut qͥscrius ab ca
dissonu̾it. non scĩam cuiꝰ exꝑtes st płimi
sed ip̃m sensum auditus nr̃i uehementer
offendat. S hoc ut demonstret᷑ longo ẜ¬
mone opus ÷ ipĩs aũ aurib exhibert pot
ab eo qͥ nouit in rꝰri monachordo. cap̃.

Expanded text:
creavit? ut nec imperiti possint eam non sencreavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit in regulari monochordo. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ic aũ ꝑticipatõi ꝓrsus in hĩles ⁊ minꝰ ydo¬
nei eramus: pp̃ in mundiciam pcc̃oꝵ. Nñ¬
dancli gͦ eramus. Porro iniquoꝵ ⁊ suꝑbo¬
rum una mundatio ÷ sanguis iusti ⁊ hu¬
militas elei: ut ad contemplandũ deuni
ꝙ natã non sumus ꝑ eum mundaren᷑
suinus insti pc̃co non sumꝰ. ¶ Deus itaz
fc̃s homo iustus : int̾cessit deo ꝓ hõie por¬
catore. Non enim ꝯgruit pcc̃or iusto ⁊ s
congriut homini homo. Adiungens gͦ
nobis siłitudinem humanitatis sue: ab¬
stulit ansimilitudiem iniqͥtatis nr̃e. Et
ꝑticipes ddiuinitatis nr̃e sue. Merito qͥppe
moes pcc̃oria ueĩens ex dampnatõeis ne¬
cessitate : soluta ÷ ꝑ mortem iusti uenien
rimum. Hnͣc enim coaptatõem sic̃ mͥ nt̃
octͣrit dicere uolui : quam greti armoni¬
am uocant. Neq nc̃ locus ÷ ut ostentlam
qnͣtum ualeat osonantia simpli ad duplũ
que maxĩa in nobis reꝑitur: ⁊ sic nobis
insita naͣlr̾ a quo utiq nͥ ab eo qui nos

Expanded text:
ic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremursumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae:  suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientrimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
induite nonum. Q̾ ita osequent̾ ex po-¬
nit. Quapp̃ deponentes mendacium: lo¬
qͥmini u̾itatem. Ubi aũ deponitur men¬
dacutm: nͥ intus inhitet ut in monte sco
dei. qui loqrͣ u̾itatem in corde suo. ¶Re¬
surrectõ u̾o corͥs ddñi ad satram̃tum
in t̾ioris resurrectõis nr̃e ꝑtine̾ osten¬
drͣ uͥ postqͣm resurrexit ait mulieri.
Noli me tangere: nundum enim astẽ¬
di ad pr̃em meũ. Cui myst̾io ꝯgruit

Expanded text:
induite novum, quod ita consequenter expoinduite novum, quod ita consequenter exponit: Quapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem. Ubi autem deponitur mendacium, nisi intus ut inhabitet, in monte sancto Dei, qui loquitur veritatem in corde suo? Resurrectio vero corporis Domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Cui mysterio congruit
Abbreviated transcription (Latin):
ore hoĩe renouari opus ẽẽt: ⁊ tanꝙͣ re¬
sipiscendo ad uitam ustitie reuotart: s
indutus carne mortali ⁊ sola mortens.
sola resurgens. ea sola nobis ad utrũq
ꝯcinuit : cum in ea fieret int̾ioris hõis
sacram̃tum ext̾ioris exͫ. Int̾ioris enim
in psalmou̾m ⁊̾ in truce. Dens tlrñs
rłs m̃s : nt quid me dereliqͥsti. Eui uoci
congruit apłs dicens. Scientes qr ue¬
tus hõ nr̃ simul crucifixus ÷ ut eua¬
tuaretur corꝰ pc̃ci ÷ ut ultra ñ seruiamꝰ
pcc̃o. Prucifixio quippe int̾ioris hõis pe¬
nitentie dolores intelliguntur: ⁊ con¬
tinentie quidam salubris cruciatus. ꝑ
quam mortem niors impietatis ꝑimit᷑:
in qua noa non reliqͥt iłs. ⁊ iõ ꝑ talem
crucem euacuatur mors pcc̃i: ut iam ñ
exhibeamꝰ menbra nr̃a arma iniqͥtatis
pc̃co. qr ⁊ int̾ior homo si utiq renoua¬
tur de die in diem: ꝓsco uetus ÷ ante¬
qmͣ renouetur. Intus nam agr᷑ trl idẽ

Expanded text:
teriore homine renouari opus esset et tamquam reteriore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. crucifixio quippe interioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod
Abbreviated transcription (Latin):
iniuens in comꝑatõe insticte. qua equabr᷑
angłis: ⁊ glorie que reuelabr᷑ in nob̃̾. ¶ De
le disc̾nendam posuerit uͥ ait. Si ne mortu¬
os sepelire mortuos suos: Sepeliendũ corpꝰ
quippe mortuum erat : sepultores crũ eiꝰ
ꝑ infidelitatem impietatis in aĩa mortu¬
os intelligi uoluit: quales excitant᷑ cum
dr. Surge qui dormis ⁊ exurge a mortu¬
is: ⁊ illuminabit te yꝑc. Detestatur aũ¬
quamdam mortem ap̾łs̃ dicens de uidua.
Que añ in deliciis agit: uiuens mortua
est. Anima gͥ iam ꝑia que fuit impia:
in stͥpturis ⁊̃ mortuũ dr᷑ loquente apło.
Corꝰ qicidem inqͥt mortuum ÷ pp̃ pectatũ:¬
sꝑc aũ uita ÷ pp̃ iusticiam. Huita ex fide
eius in uobis. Huic gͦ duple morti nr̃e
saluator impendit simplam suam: ⁊ ad
faciendam utͣm resuscitatõem nr̃am. ĩ
sacram̃to ⁊ exemplo p̾posuit ⁊ ꝓposuit
unam suam. Neq enim pcc̃or fuit aut
impius: ut ei tanqͣm sꝑut mortuo inti̾¬

Expanded text:
iuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de le discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur auquamdam mortem Apostolus dicens de vidua: Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est. Anima igitur jam pia quae fuit impia, in Scripturis etiam mortuum dicitur, loquente Apostolo: Corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in in
Abbreviated transcription (Latin):
tor głe sue. Una gͦ mors nr̃i saluatoris
duab mortib nr̃is saluti fuit. Et una
eius resur rectõ duas nob̾ resurrectões
prestitit: tum corꝰ eitis in ut̾ re tã est
⁊ in morte ⁊ in resurrectõe ⁊ sacraniento

Expanded text:
gloriae suae. una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resu
Abbreviated transcription (Latin):
uaretur qđ erat in det̾ius omutatũ. Mors
aũ aĩe impietas ÷:. ⁊ mors cor̾s corruptibi¬
litas ꝑ quami fit ⁊ aĩe a corꝑe asaibcessus.
Sicut enim aĩa deo deserente : sic corꝰ añ de¬
serente morit᷑. Uñ illa fit insipiens: hoc
atur a fide qua tredrͣ in eum qui iustificat
impiũ: bonisq morib augetur ⁊ robora¬
tur de die in diem. cũ magis magisq re-¬
nouatur int̾ior homo. Corꝰ u̾o tanqͣm hõ ex¬
t̾ior. qͣnto ÷ ħ uita tliut᷑nior: magis magis¬
q corrumpr᷑ uł etate ł morbo ł uariis af¬
flictõib : douͤ ueniat ad ultimam que ab
hominib mors uocatur. Eius aũ resur¬
rectio difft̾ur in finem ⁊ cum ⁊ ip̃a iustifi¬
catio nr̃a ꝑficistut ineffabilir. Tũt enim
słes ei erimus: qm̃ uidebimus eũ siciti.

Expanded text:
mutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc atur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum
Abbreviated transcription (Latin):
qm s̃ ab illo nata. s ab eo c̾ata. H̾ rei sigͥ¬
ficande tã ita ymago  ut ad ymaginẽ
sit. id÷ ñ equat᷑ płalitate: s qualam si¬
militudie accedit. Non eͥ locoꝵ int̾uallis
s simłitudiẽ actetr᷑ ad tłm: ⁊ dissiłi̾tidinẽ
recedr᷑ ab eo. ¶ Sunt enim qui iͣ dissĩ¬
gunt᷑: ut ymaginem uelint ẽẽ filiũ hõ¬
nemi u̾o ñ ymagiẽm: s al ymaginem
Refellit aũ eos apłs dicens. Uii qͥden
non lebet uelare capud: cũ sit ymago
et gła cłi. Non alsx ad ymaginem: secł
magiẽm: ñ qrͣ ad f̾iliũ ar᷑ que ymago eqͣ¬
lis ÷ pr̃i. Alioqͥn ñ lic̾et ad ymagĩem no¬
stram. Quom̾ enim nr̃am cũ filtus soluis
pr̃is ẏmago sit: ¶ S pp̃ imparem ut
diximꝰ silt̾tudiem ac̃s ÷ hõ ad ymaginẽ
⁊ iõ nr̃am: ut ẏmago tͥnitatis eẽt homo
ñ tͥnitati equalis sic̃ filius pr̃i: s accedẽs

Expanded text:
quam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa, ita imago est ut ad imaginem sit: id est, non aequatur parilitate, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Non dixit, Ad imaginemmaginem, non quasi ad Filium dicitur, quae imago aequalis est Patri; alioquin non diceret, ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram, cum Filius solius Patris imago sit? Sed propter imparem, ut diximus, similitudinem dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequali
Abbreviated transcription (Latin):
fingła q̃ ꝑꝰ quelibet tͥum minus acd sit
qm̃ ip̃a trinitas. ¶ Oicta sunt ħ. ⁊ si se¬
pius u̾sando repetantur : familiariꝰ tui¬
tem in notescũt. s ⁊ modus a̾s adhiben¬
dus ÷ tło q supplecandum deuotissima
pietate : ut intellc̃m aꝑiat ⁊ studiũ cõ¬
tentõis absumat: quo possit m̃te terni
eẽnͣ u̾itatis sine ulla mole sine ulla mobt¬
ea demi ẜuata illa sꝰ. ut t̃pł intellest ui
nr̃o nondum elux̾it : a t̾nitate fidei ñ
lis : ñ ob aliuel nisi q uã que c̾ata sunt
sentit ut potest. n̾itatem aũ ip̃am qua
c̾ata sunt ñ potest int̾u̾i. Nam si posset
nlło mͦ eẽt lux ista corꝑea manifestior: gn̾i
hoc qđ̃ diximus. In sub̾a quippe u̾rtatio¬

Expanded text:
na quaelibet trium minus aliquid sit quam ipsa Trinitas. Dicta sunt haec, et si saepius versando repetantur, familiarius quidem innotescunt: sed et modus aliquis adhibendus est, Deoque supplicandum devotissima pietate, ut intellectum aperiat, et studium contentionis absumat, quo possit mente cerni essentia veritatis, sine ulla mole, sine ulla mobieadem: servata illa regula, ut quod intellectui nostro nondum eluxerit, a firmitate fidei non lis, non ob aliud, nisi quia vera quae creata sunt sentit ut potest; veritatem autem ipsam qua creata sunt non potest intueri: nam si posset, nullo modo esset lux ista corporea manifestior quam hoc quod diximus. In substantia quippe veritati
Abbreviated transcription (Latin):
alłe moles aut int̾ualla cogitent᷑ nlła lis¬
tantia qͣntules dissili̾tutłis. ¶ Aut ibi
intelligatur aliud lalio ł paulomimꝰ quo¬
impar aliqd. Qd si intellcũ capi ñ potest
fide teneatur doũ illucescat in cordib ille
qui ait ꝑ proplietam. Nisi crederitis: ñ
intelligetie.

Expanded text:
llae moles aut intervalla cogitentur, nulla distantia quantulaecumque dissimilitudinis, ut ibi intelligatur aliud alio vel paulo minus, quoimpar aliquid. Quod si intellectu capi non potest, fide tencatur, donec illucescat in cordibus ille qui ait per prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis
Abbreviated transcription (Latin):
dear suffragari: ħ qͦ reqͥramus. Quã¬
quam ⁊ alli si uellent sit̃ dñt tres sub¬
stantias. tͥs ypostasis: possent dic̾e tͦs
ꝑ sõs ta ꝓsopa. Illud aũ maluer̃t quod
forte ẜti lingue ꝯsue osuetilinem ap¬
tius dic̾etur. Nam ⁊ in ꝑ̾s eadem rõ
est. Non enim ÷ aluucl dõ cẽ aliud p̾m¬

Expanded text:
dear suffragari, hoc quoque requiramus. Quanquam et illi, si vellent, sicut dicunt tres substantias, tres hypostases, possent dicere tres personas tria prosopa. Illud autem maluerunt, quod forte secundum linguae suae consuetudinem aptius diceretur. Nam et in personis eadem ratio est: non enim aliud est Deo esse, aliud p
Abbreviated transcription (Latin):
Erumptam̃ hic euigilent si possũt
qui hoc ⁊̃ dͥ suffragari putauerũt
qiͣ ad tlemonstnͣdum pr̃em filio marorem.
q dix̃ filius. Pater clarifica me: ⁊ ecce fꝑc
piet. qr om̃ia que ht̃ pr̃ ip̃ius st̃. mani¬

Expanded text:
erumtamen hic evigilent, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari putaverunt, quasi ad demonstrandum Patrem Filio majorem, quia dixit Filius, Pater, clpit, quia omnia, quae habet pater, ipsius sunt: mani
Abbreviated transcription (Latin):
głificat pr. Ꝙ si ille qui głificat eo quẽ
glificat maior ÷ : sinant ut eqͣles sint qͥ se
inuicem głificant. ¶ Si̾ptum ÷ aũ. ꝙ¬
⁊ filius głificet pr̃em. Ego te inqͥt głifi¬
taui suꝑ t̾ram. Sane caueant. ne putet᷑¬

Expanded text:
glorificat pater. quod si ille qui glorificat eo quem glorificat maior est, sinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est et Filius glorificet Patrem: Ego te, inquit, glorificavi super terram . Sane caveant ne putet
Abbreviated transcription (Latin):
pl̾s. Spes que ur non ÷ spes. quod eĩm
uidet qͥs quid sꝑat : Si aũ quod ñ uide¬
mus sꝑamus : ꝑ patientiam ex pectamꝰ.
Cum gͦ bona nobis futã ẽẽ treduntur:
nich̃ aliud qm sꝑantur. ¶Iam de amore
quid dicam: sine quo fides nicłi ꝓclest.
Spes u̾o ẽẽ siue amore ñ potest. Seniq¬
ait apłs iacob. Et demones tredunt ⁊
ꝯtremiscunt nec tam̃ sꝑaut uł amant.
s potius quod sꝑamus ⁊ amamꝰ credendo
uentin ẽẽ formidant. Propter qđ apłs
pardus. Ficlem que ꝑ dilcõem oꝑatur:
aꝓpbat at: ꝯmendat que utiq sine spe
non potest eẽ. ꝓuide nec amor sine spe est.
nec sine amore spes: nec utrumq sine

Expanded text:
s: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Cum ergo bona nobis futura esse creduntur, nihil aliud quam sperantur. Jam de amore quid dicam, sine quo fides nihil prodest? Spes vero esse sine amore non potest. Deniqtolus Jacobus, Et daemones credunt, et contremiscunt : nec tamen sperant vel amant; sed potius quod speramus et amamus credendo venturum esse formidant. Propter quod apostolus Paulus fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos quod futͣm est. ¶ Item fides ⁊
suaꝵ rex est ⁊ alienaꝵ. Nam ⁊ se qͥst tre
it aliq̃n cẽ tepisse. net fuisse utiq sempi¬
t̾num: ⁊ alia atz alia nec solum de aliis
hominib młta que ad religionem perti¬
ꝑhibetur. Que tum ita suit pp̃ has cãs
distinguenda erat fides ab sꝑe sic̃ uoca
ad non udere siue que credunt᷑: siue q̃
sꝑantur: fidĩ spei q cominune÷. ¶ In
epła qͥppe ad hebreos. Qua teste usi sĩt
illustres catholice regłe defensores. fides
ullis argum̃tis: s p̾sentium reꝑ euidẽ¬
tie credidisse. hoc ÷ fidem accominodasse
dicit. Non ita urͣ ab surdum ut recte re¬
p̾hendat᷑ in u̾bo : ei q dicat᷑. gͦ uidisti ⁊
ñ credidisti. ¶ Unde putari potest uõ
ẽẽ conseq̃ns ut ñ uideat᷑ res queton cre¬
ditur. s melius huͣc applłamus fudem
quam diuina eloqͥa docuerunt eaꝵ silic

Expanded text:
m ; quod futurum est. Item fides et suarum rerum est, et aliendit aliquando esse coepisse, nec fuisse utique sempiternum. Et alios atque alia nec solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertiperhibetur. Quae cum ita sint propter has causas, distinguenda erit fides a spe, sicut vocabad non videre, sive quae creduntur, sive quae sperantur, fidei speique commune est. In Epistola quippe ad Hebraeos, qua teste usi sunt illustres catholicae Regulae defensores, fides ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑari potest quod non treditur:
Porro aliquid etiam quod non sꝑatur
tredi potest. Quis nani fidelium pe¬
nas non credit impioꝵe nec sperat tam̃.
Et qͥsqͥs eas immin̾e sibi credit: ac fuga¬
ti motu aĩ exhorret: rectius timere diͨ
qm sꝑare. Que duo lucanus distinguẽs
ait. Liceat sꝑare tm̃ti. Non aũ ab alio
poeta qmͣitis meliore ꝓprie dc̃m est. Hĩc¬
gͦ ego si potui tm̃ sꝑare dolorem. Dẽi¬
q non nlłi in arte gͣmatica u̾bi huius¬

Expanded text:
ari potest quod non creditur? Porro aliquid etiam quod non speratur, credi potest. Quis namque fidelium pnas non credit impiorum? nec sperat tamen, et quisquis eas imminere sibi credit ac fugaci motu animi exhorret, rectius timere dicitur quam sperare. Quae duo quidam distinguens ait: Liceat sperare timenti. Non autem ab alio poeta, quamvis meliore, proprie dictum est: Hunc ego si potui tantum sperare dolorem. Denique nonnulli in arte g
Abbreviated transcription (Latin):
ałia tam mlta ulła marium feminaꝵ¬
q commixtõe p̾cedente siue in t̾ra sũ
in aqua que tam̃ crescunt ⁊ coeundo
alia ꝑuint. cum illa nlłio coeuntibus
ꝑentib orta sint. R c̾te apes semina filioꝵ
ñ coeundo concipiũt: s tatiqͣm sparsa ꝑt̾
ras colligunt ore. Inuisibiliũ enim seminũ
do ad oculos nr̃os exeunt. ex occultis sem̃ĩ¬
b accepiunt ꝓgrediendi pͥmordia ⁊ incre¬
menta debite magͥcułis distinctões q forͣ¬
rum ab origialib tanqͣm regłis sumunt.
Sic̃ gͦ nͨ ꝑentes dicimus c̾atores hõinum:
ñ agͥtolas c̾a̾tores frugũ. qmuts eoꝵ extͥu¬
secus adhibitis motib ista c̾anda cli u̾tus
int̾ius oꝑetur : ͣtĩ solum malos. s uer bo¬
nos angłos fas ÷ putari treatores. si ꝓ sub¬
tilitate sui senssus ⁊ cors. Semina istaꝵ rr̃¬

Expanded text:
alia tam multa, nulla marium feminarumque commixtione praecedente, sive in terra, sive in aqua, quae tamen crescunt et coeundo alia pariunt, cum illa nullis coeuntibus parentibus orta sint. Et certe apes semina filiorum non coeundo concipiunt, sed tanquam sparsa per terras ore colligunt. Invisibilium enim seminum aecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis distinctionesque formarum ab originalibus tanquam regulis sumunt. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina r
Abbreviated transcription (Latin):
um p̾mordiis colore tenus asꝑg̾etur. Ut
enim sic a sem ip̃ois afficiant᷑ ł anima
faciunt: que in comutabiłr uiuũt in tp̃a
sunĩ dĩ sapĩa. qr ulła spacia locoꝵ capũt
S cũ sit ip̃a incõmutabilis: nich̾ eoꝵ que
ñ uirge s pecora nasce̾ntur : fec̃ hoc in¬
ꝯmutabilis ⁊ inuisibilꝰ rõ sapĩe dei per
quam c̾ãta st̃ om̃ia. Ut aũ de uarietate
forndi tͥm trahens quam de intima po᷑
sui cãtoris accepit. S qnta sit uis aĩe ad
faciendam at mutandam mat̾iau corͣlem:¬
cum tñ c̾atͥx cor̾s dici ñ possit. q om̃is cã
mutabilis sensibilis q sub̾e om̃tsq mo¬

Expanded text:
um primordiis colore tenus aspergetur; ut enim sic ex semetipsis afficiantur, vel anima faciunt, quae incommutabiliter vivunt in ipsa summa dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum qunon uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sensibilisque s
Abbreviated transcription (Latin):
mo ÷ n nc̃ nccͣartus. Cerum pp̃a fac¬
tum iacob de pecorib omemorandũ arbit᷑¬
tus sum : ut intellige̾tur si hõ qui u̾gas
illas sit posuit : tliti ñ p ca̾tor coloꝵ. in
agnis ⁊ͥ edis nͨ ip̃e matrũ aĩe que oceptã
ꝑ oculos corͥs fantasiam uarietatis semi¬
nib carne oceptis ꝙꝵ nat᷑a passa ÷ assꝑse¬
runt : multo minus diti posse ranaꝵ ser-¬
pentiũ q c̾atores angłos malos ꝑ qͦs ma¬
gi pliaraonis tt̃ illa fec̾unt.

Expanded text:
 nunc necessarius. uerum propterea factum Iacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis seminibus carne conceptis quantum natura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecerunt.