comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctꝰ ab in guine pulsa Pigae piger. mac̾o macer. In or. & in
ur.a u̾bis inuenio fieri abiecta .o. ut coloro color laboro la¬
bor. honoro honor. decoro decor. adoro ador. murmuro m
mur auguro augur. saturo sat᷑. Hoc tñ faẽ & femininũ
r. ut amo. amor. furo uñ furẽs. furor. Alia uͦ a nõib ł par¬
ticipiis in us. desinẽtib fuĩt mutatione us. in .oc. seuatꝰ
senacor. dĩctator dĩctatꝰ. tonsꝰ tonsor. In as pleraq denõatiua
st̃. quoꝵ pͥmitiua si sit scdȩ: declinatioĩs. gñto. sin t̾cię da¬
tiuo assunt̃ tas .i. pęnultima uͥq correpta. ũ ꝓbꝰ ꝓbi ꝓ bitas.
gri integritas. sincerꝰ sinceri sinceritas. sedulꝰ seduli se
duplicant .i. extremã ear̃ mutãt in .e. euphonię causa ut
piꝰ piĩ pietas. mediꝰ mediĩ medietas. anxiꝰ anxii auxietas.

Expanded text:
ctus ab inguine palus», piget piger, macero macer. in or et in ur a uerbis inuenio fieri abiectione o, ut coloro color, laboro labor, honoro honor, decoro decor, adoro ador, murmuro mmur; auguro, augur; saturo, satur; cujus femininum r, ut: amo, amor; furo, furticipiis in us desinentibus fiunt mutatione us in or: senatus senator, dictatus dictator, tonsus tonsor. in as pleraque denominatiua sunt, quorum primitiua, si sint secundae declinationis, genetiuo, sin tertiae, datiuo assgri integrĭtas, sincerus sinceri sincerĭtas, sedulus seduli seenetiuo duplicant i, extremam earum mutant in e euphoniae causa, ut pius pii pietas, medius medii medietas, anxius anxii anxietas,
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas. affini affinitas infideli infidelitas. ee leri celeritã. au
auctoritas. Excipiunt᷑ pauca q̃ .b. ł .p. sine .s. lñt añ.er. hȩc
eñ not̃o assiunt̃ tas. ut puber pubertas. uber ubertas. pau¬
ꝑ pauꝑtas. s hoc possumꝰ &iã in sedę declinatioĩs nõib ob¬
seruare. ut supͣdictũ ÷. unͣ lib̾ lib̾tas: faẽ.asꝑ aũt & ꝓsꝑ. qr

Expanded text:
felicitas, affini affinitas, infideli infidelitas, celeri celeritas, auctori auctoritas. excipiuntur pauca, quae b uel p sine s habent ante er: haec enim nominatiuo assumunt tas, ut puber pubertas, uber ubertas, pauper paupertas. sed hoc possumus etiam in secundae declinationis nominibus obseruare, ut supra dictum est. unde lib
Abbreviated transcription (Latin):
esutolaꝵ.A. br̃ nũmarũ decor at suadela uer̾q lla uͭ desinẽtia
denoĩatiua siue u̾balia de quibꝰ iã diximꝰ cũ de possessiuis
mã. ł nat᷑a. ł positione. officiũ officina. medicꝰ medicira. rex¬
regis regina. leo leena. doctrix doctrina. tonstrix tonstri¬
sagana pagina ñ uident᷑ ẽẽ diruiata. Sagana enĩ & saga
idẽ sigẽant. Ra aũt t̾minãtia oĩa participiis feminuis
fut᷑i t̃ꝑis. similẽ hnͣt formã. Uñ pęnultima qͣqͣ.ii. sine du¬
bio ꝓducit᷑ ut script᷑a.censura. tonsura. usura. litura. na¬
tura. armnat᷑a. & sciendũ ꝙ supͣdicte om̃s formȩ. id÷ ut .a.
desinẽtes: ꝓpͥe st̃ feminini gn̾is. Inueniunt᷑ tñ pauea u̾ba¬
ua ut su p̃dictũ ÷ mascłina siue cõmunia. consona̾tes u̾boꝵ
serua̾tia. ut scribo. hic seriba. lego hic collega. fugio hic &
hec ꝑfuga. assequor assecla. aduenio aduena. cõuenio cõue

Expanded text:
um I: «ac bene nummatum decorat Suadela Venusque». na uero desinentia um I: «ac bene nummatum decorat Suadela Venusque». na uero desinentia minatiua siue uerbalia, de quibus iam diximus, cum de possessiuis mam uel natura uel positione: officium officīna, medicus medicregis, regina; leo leaena; doctrix, doctrina; piscis, piscisagăna, pagĭna non uidentur esse deriuatiua sagana enim et saga idem significant. ra autem terminantia omnia participiis femininis futuri temporis similem habent formam, unde paenultima quoque u sine dubio producitur: scriptūra, censtūra, armatūra. et sciendum, quod supra dictae omnes formae id est in a desinentes proprie sunt feminini generis. inueniuntur tamen pauca uerbalia, ut supra dictum est, masculina siue communia consonantes uerborum seruantia, ut scribo, hic scriba, lego, hic collega, fugio, hic et haec perfuga, assequor assec
Abbreviated transcription (Latin):
i. uͥq sic̃ supͣdictũ : correpta. Ut negligẽs negligẽti ne¬
gligẽtia. prudens prudẽti prudẽtia. misericors misericor¬
di iniscłia. uers inerti inertia. in ops in opi inopia. ius iu¬
ri iniuria. nomẽ nomini ignominia. cȩsar cęsari. cęsarea.
Inuenuint᷑ tñ quȩ̨dã qu& in monia desint̃ a nõib siue u¬
bis diriuata. Ut castꝰ casti castimonia. parco parsi parsi¬
monia. queror queri querimonia. acer acri acrimonia. ci¬
c̃o i uerrẽ .iͦ. Quaresi glabrionis patri iim. & acrimonia:
Consonãte uͦ añcedẽte. in .a. desinẽtia denoĩatiua sen u̾balia
formas hñt tres. la.na .ra. La.e. longa añcedẽte. cautꝰ cauti
cautela. tutꝰ tuti tutela. acutis acuti acutela. eustõ eustodi
custo dela. mãdatũ mnadat. madatela. eliẽs eliẽti cliẽteia.
siũt scd cõuigationis. a scda ꝑsona abiciũt .s. & assumt̃. la
candeo candes candela. suades suades suadela. Oratiꝰ in .uͦ¬

Expanded text:
sicut supra dictum est, correpta: neglegens neglegenti neglegentĭa, prudens prudenti prudentĭa, misericors misericordi misericordĭa, iners inerti inertĭa, inops inopi inopĭa, ius iuri iniurĭa, nomen nomini ignominĭa, Caesar Caesari Caesarĭa. inueniuntur tamen quaedam, quae in monĭa desinunt, a nominibus siue uerbis deriuata, castus casti castimonia, parco parsi parsimonia, queror querimonia, acer acri acrimonia. Cicero in Verrem primo: «quare si Glabrionis patris uim et acrimoniam». consonante uero antecedente in a desinentia denominatiua seu uerbalia formas habent tres: la, na, ra. la e longa antecedente: cautus cauti cautēla, tutus tuti tutēla, acutus acuti acutēla, custos custodi custodēla, mandatum mandati mandatēla, cliens clienti clientēla. fiunt secundae conjugationis, a secunda persona abjiciunt s et assumunt la: candeo candes, candela; suadeo suades, suadela. Na
Abbreviated transcription (Latin):
obstas obstacłm. miraris miracłm. ꝑpe̾dis ꝑpẽdiculũ. Asim¬
copã ci: euphoniȩ causa. Simłt afero fers: fercłm. Alia
uͦ in nẽtũ. desint̃: quę plerũq au̾bis ueniũt. uestio uesti
uestimẽtũ. hortor hortaris hortam̃tũ.orno ornas ornam̃tũ:
sacro sacras sacram̃tũ. fuͣdo fu̾das fu̾dam̾tũ. moneo mones
monim̃tũ. alo alis alim̾tũ. incresco incremitũ. & sciẽdũ

Expanded text:
obstas, obstaccopam ci euphoniae causa. similiter a fero fers ferculum. alia uero in mentum desinunt, quae plerumque a uerbis ueniunt: uestio uestis uestimentum, hortor hortaris hortamentum, orno ornas ornamentum, sacro sacras sacramentum, fundo fundas fundamentum, moneo monitus monimentum, alo alis alimentum, incresco incrementum. et sciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
& statꝰ. & qͣcũq au̾bo sto stas. noĩa diriuata fiu̾nt. Excipit᷑
stam̃. & stat᷑a. ꝙ tã nom̃ quã participiũ:. Lucanꝰ. in .ui. laxãt
rũpẽtes: stamina parcas. Iđ in .uii.Sanaq ꝑcussit põtũ sim¬
plegas inanẽ: & stat᷑a redit. Staturꝰ qqͣ & staturũ ꝓducunt᷑.
quãuis stat᷑. stata. statũ: corripiant᷑. Iił in .x. dephiros qͦq¬

Expanded text:
riuata fuerint excipitur stāmen et stātura, quod tam nomen quam participium est. Lucanus in III: «lassant rumpentes stamina parcas». idem in II: «uanaque percussit pontum Symplegas inanem / et statura redit». stāturus quoque et stāturum producuntur, quamuis stătus stăta stătum corripiuntur. i
Abbreviated transcription (Latin):
alia quasi mobilia. cum ase non amasculinis feminina nascunt᷑. ut he¬
lerais helena. danaus danaa. lib libra. fib̾ fibra. Inum quoelq enĩ
hoc myrtũ. hec prunꝰ. hoc prumũ. Et hoc in plerisq inuenis arboꝵ nõib
in quib ipse arbores feminino gnẽ fructus neutro ꝓferunt᷑: uel ligna
ut ħ burus: arbor. hoc burum lignũ. Uirgł. dant arbuta siluȩ cruen¬
caq mirta cerea pruna uolubile buxum ¶De sĩglis gͥ t̾minationibꝰ
qͦm possĩt cõprehẽdi gn̾̃a. ꝓ ut ualeã. hinc tractare ĩcipiã. Masełi¬
qͥi. siren. mat̾. ciuitas. pax In .e. qqͣ ꝓ aucta inueniunt᷑ fẽminina
s greca dũtaxat. ut thaygete. es tberpe. & in ums figͣate. ut gli¬

Expanded text:
alia quasi mobilia, cum a se, non a masculinis feminina nascuntur, ut Helenus Helena, Danaus Danaa, liber libra, fiber fibra. unumquodque enim hoc myrtum, haec prunus hoc prunum. et hoc in plerisque inuenis arborum nominibus, in quibus ipsae arbores feminino genere, fructus neutro proferuntur uel ligna, ut haec buxus arbos, hoc buxum lignum. Virgilius: «dant arbuta siluae», «cruentaque myrta», «cerea pruna», «uolubile buxum». de singulis igitur terminationibus quomodo possint comprehendi genera, prout ualeam, hinc tractare incipiam. masculiquil, Siren, mater, ciuitas, pax. in e quoque productam inueniuntur feminina, sed Graeca dumtaxat, ut Taygetē, Euterpē, et in um, sed figurate
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in is. desinẽtia t̾ciȩ declinationis similẽ hñt not̃o ge¬
ut amicꝰ amici amicitia. inimicꝰ inimici inimicitia. pudi¬
c̃ pudici pudicitia. letꝰ lȩti lȩticia. durꝰ duri duritia. mestꝰ
mesti mesticia. stultꝰ stulti stulticia. segnis segni segritia.
tristis tristi tristicia .i. tã pęnultima quã añ pęnultima nͥ¬
q correpta. Alia uͦ supͣdictis casib assum̃t .a. pęnultima
.i. uͥ q in his qqͣ correpta. ut controu̾sus cõtrou̾si cõtrou̾sia.
ignauꝰ ignaui ignauia. uiolentꝰ iuolẽti uiolẽtia. suꝑbꝰ su¬
ꝑbi suꝑbia. modestꝰ modesti modestia. Miser qqͣ quãius in
er desinat miseri miseria. astutus astuti astutia. Si mlrͣ
regioñ noĩa. pleraq italus itali italia. gallus galli gallia.
sycanꝰ sycani sycania. colonꝰ coloni colonia. hispanꝰ hispani
hispania. dardanꝰ dardani dardania. tuseꝰ tusci tustia.
grȩcꝰ grȩci grȩtia. teucrus ł teucer teueri teueria. Simili

Expanded text:
eclinationis similem habent nominatiuo geut amicus amici amicitia, inimicus inimici inimicitia, pudicus pudici pudicitia, laetus laeti laetitia, durus duri duritia, maestus maesti maestitia, stultus stulti stultitia, segnis segni segnitia, tristis tristi tristitia, i tam paenultima quam antepaenultima ubique correpta. alia uero supra dictis casibus assumunt a, paenultima i ubique in his quoque correpta: controuersus controuersi controuersĭa, ignauus ignaui ignauĭa, uiolentus uiolenti uiolentĭa, superbus superbi superbĭa, modestus modesti modestĭa. miser quoque, quamuis in er desinat, miseri miserĭa, astutus astuti astutĭa. similiter regionum nomina pleraque: Italus Itali Italia, Gallus Galli Gallia, Sicanus Sicani Sicania, colonus coloni colonia, Hispanus Hispani Hispania, Dardanus Dardani Dardania, Tuscus Tusci Tuscia, Graecus Graeci Graecia, Teucrus uel Teucer Teucri Teucria. similiter
Abbreviated transcription (Latin):
latiua quę cũ nũ sit diminutiua. formas tñ hñt dimi-
nutinoꝵ. ut cuniculus. anniculus. metellus. camillus ti-¬
bullus. friuolus. friuola. friuolũ. camilla. tabula. iĩculũ.
ꝑiculũ. & sciendũ ꝙ pauea inueniunt᷑ diminutiua quȩ ñ
seruãt gn̾a primituoꝵ. ut haec rana. hic ranũculꝰ. hic ca¬
nis hȩc canieula. scutũ ł seuta. id ÷ rotũda forma.seutu¬
la. seutella. Luciliꝰ in .ui. Scutã ligneolã u cerebro infix̃.
panucula. Luciliꝰ in .uuIi. Intꝰ mͦ stet rectꝰ sub teminis pan
ensis ensiculus. ensicula. Pret̾ea hȩc beta. malua. hic beta
pͥmitiui sic noĩatũ. ñ ab aliqua spãli sig̾co.¬

Expanded text:
latiua, quae cum non sint diminutiua, formas tamen diminutiulatiua, quae cum non sint diminutiua, formas tamen diminutiuorum habent, ut cuniculus, anniculus, Metellus, Camillus, Tibullus, friuolus friuola friuolum, Camilla, tabula, uinculum, periculum. et sciendum, quod pauca inueniuntur diminutiua, quae non seruant genera primitiuorum, ut haec rana hic ranunculus, hic canis haec canicula, scutum uel scuta id est rotunda forma scutula, scutella Lucilius in V: «scutam / ligneolam in cerebro infixit», aeterea panus panucula. Lucilius in VIII: «intus modo stet rectus subteminis panuensis ensiculus, ensicula, praeterea haec beta, malua, hic betacprimitiui sic nominatum, non ab aliqua speciali sig
Abbreviated transcription (Latin):
anima animula. aequa aequula. P lautꝰ in cistellaria. Ad¬
hinnire aquulã. possũ ego hãc sidet᷑ sola soli. Archa arcula
mẽsa mẽsula. plautꝰ in mustellaria. Cedo mͥ speculũ. &
cũ ornam̃tis arculã. Iđ in eađ. age accũbe qͥ cedo aquã
manib puere. appone hic mẽsulã. In ulũ. primũ primu¬
lũ. tantũ tãtulũ. & hȩc tñ & in olus desinõtia una sillaba
uinẽt sua primitiua. In ster. & cio. & leus. satis pauca in
usu inueniunt᷑ diminutiua. & fere hec tantũ. Antoniꝰ
anto niaster. surdus surdaster. Cic̾o in .uiͦ. tusculanaꝵ. Erat
surdaster .m. crassus. Parasitꝰ parasi taster. catulus catula¬
ster. homo homũtio. senex senecio. Affraniꝰ in ꝓdito. Tuse¬
necionẽ hunc satis ÷ si serua san᷑. In leus equus. equuleꝰ.
Cico in uerrẽ designis. & quuleos argẽteos nobiles quique
ricete curasti mollit̾.¶ Inueniunt᷑ multa ꝓpͥa siue appel¬

Expanded text:
anima animula, similiter equa equula Plautus in cistellaria : «adanima animula, similiter equa equula Plautus in cistellaria : «adhinnire equulam possum ego hanc, si detur sola soli», arca arcula, mensa mensula. Plautus in mostellaria : «cedo mihi speculum et cum ornamentis arculam». idem in eadem: «age accumbe igitur; cedo aquam manibus, puere, appone hic mensulam». in ulum: primum primulum, tantum tantulum. et haec tamen et in olus desinentia una syllaba uincunt sua primitiua. in ster et cio et leus satis pauca in usu inueniuntur diminutiua et fere haec: Antonius Antoniaster, surdus surdaster Cicero in Tusculanarum V: «erat surdaster Marcus Crassus», parasitus parasitaster, catulus catulaster, homo homuncio, senex senecio Afranius in prodito : «tu senecionem hunc satis est si seruas, anus». in leus: equus equuleus Cicero in Verrem de signis : «equuleos argenteos nobiles, quique risce, te curasti molliter». inueniuntur multa propria siue appel
Abbreviated transcription (Latin):
pella. funt dimirutiua. Iqͣq añcedẽte filiꝰ filiolꝰ. gladiꝰ
gladiolus. & a ꝓpriis. sergiꝰ sergiolꝰ. tulliꝰ tulliolꝰ. patriciꝰ pa¬
triciolus. Excipit᷑ antoniꝰ ꝙ antoniast̾ fac̃ diminutiuũ.
lia tulliola. lutea luteola. Sgł in bucolico. Mollia luteo¬
la pingit uaccinia calta. Iuuenał in .i. unceolã ꝓculeiꝰ ht̃
& faciũt diminutiua. seruꝰ seruulꝰ. uentꝰ uentulꝰ. grecus
greculꝰ. paucꝰ pauculꝰ. paruꝰ paruulꝰ. tantꝰ tantulꝰ. primꝰ
primulꝰ. Feminina qqͣ in .a. desinẽtia cõsonãte anposita. &
inum neut᷑. in ula. & in ulũ. faciũt diminutiua. ut si¬
ua siluula. luna lu nula. Plautꝰ in epidico. Lunulã atq
anellũ aureolũ. Rubicũda rubicũdula. lingua lingula.
& ꝑ cõcisionẽ ligula. puella puellula. serra serrula. Cico
ꝓeluẽtio. ex oĩ parte dentatã & tortuosã uenire serrulã.
spiti& feͥri mea planetiũ mare suffũdã aquulã. Similr̃

Expanded text:
cedente: filius filiolus, gladius gladiolus, Sergius Sergiolus, Tullius Tulliolus, patricius patriciolus. excipitur Antonius, quod Antoniaster facit diminutiuum. lia Tulliola, lutea luteola. Virgilius in bucolico : «mollia luteola pingit uaccinia calta». Iuuenalis in primo: «unciolam Proculeius habet, et faciunt diminutiua: seruus seruulus, uentus uentulus, Graecus Graeculus, paucus pauculus, paruus paruulus, tantus tantulus, primus primuin um neutra in ula et in ulum faciunt diminutiua, ut silua siluula, luna lunula Plautus in Epidico : «lunulam atque anellum aureolum», rubicunda rubicundula, lingua lingula et per concisionem ligula, puella puellula, serra serrula. Cicero pro Cluentio : «ex omni parte dentatam et tortuosam uenire serrulam».erspiciet fieri, mea Planesium; / mane, suffundam aquulam». similiter
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt᷑ formȩ cõmunes. tã denoiãtiuis quã ũbalib
reeñ & iã participialib & adu̾bialib ñ incũ gruũ ẽẽ exi¬
stimto dehis qqͣ in loco una tͣctare. St̃ gͥ formales denoĩa¬
tiuoꝵ t̾minationes. siue u̾baliũ : ha̧ in .ia. ut durꝰ duri¬
cia. prudens prudẽtia. sapiẽs sapĩa .t. cõsonãte añcedẽ¬

Expanded text:
uis quam uerbalibus nec non etiam participialibus et aduerbialibus, non incongruum esse exstimo, de his quoque in loco una tractare. sunt igitur formales denominatiuorum terminationes siue uerbalium hae: ia, ut durus duritia, prudens prudentia, sapiens sapientia; a consonante antecede
Abbreviated transcription (Latin):
furax. capio capax. audeo audax. uerto uertex. In duas cõ¬
sonãtes ut picenũ picens tiburtũ tiburs. ¶ Q in .a. desinẽ¬
tia denoĩatiua .i. hñt breuẽ anͣ .a. ł .l. ł .n.ł.r. Ut sapĩa acri¬
monia. cautela su adela. tonstrina. armatura. Inueniunt᷑
tñ in u̾balib &iã alias consonãtes añ .a. hnͣtia. s quas au̾¬
bis accipiũt. ut seribo scriba. uiuo cũuina. colligo colle¬
ga. Sedȩ gͥ declinationis noĩa in us desinẽtia .c. añcedẽte

Expanded text:
furax, capio capax, audeo audax, uerto uertex; in duas confurax, capio capax, audeo audax, uerto uertex; in duas consonantes, ut Picenum Picens, Tiburtum Tiburs. ergo in a desinentia denominatiua i habent breuem ante a uel l uel n uel r, ut sapientĭa, acrimonĭa, cautela, suadela, tonstrina, armatura. inueniuntur tamen in uerbalibus etiam alias consonantes ante a habentia, sed quas a uerbis accipiunt, ut scribo scriba, conuiuo conuiua, colligo collega. secundae igitur declinationis nomina in us desinentia c antecedente
Abbreviated transcription (Latin):
donohoc tonitru .Ai. ceriux ceruical. tribunꝰ tribun
longesi uigil. pugillus pugil. Ul. oxulo exul. presu¬
lo presul. am. nequis nequã.Um. oliuia oliuetũ. rosa
sossetit. tendo tentoriũ. sto stabulũ. p̃sideo p̃sidiũ. En. solor
solamen. ar lacus lacunar. calx calcar. cȩdo cȩsar. Er ȩques
ro satur. murmuroꝰ Asprimꝰ primas. optimꝰ optimas. ci¬
des. ciiltas ꝓb ꝓbitas. arpiũ arpias. es corroptã. pes pe¬
peo sepes struo strues. st̾ro strages Is. edes edilis. rex
athemieranio amabilis. penetro penetrabilis. athenȩ
atheniensis. sicilia siciliensis. Os lepꝰ lepos. custodio custos
Us purã. occido occidiis. & assideo ł ab asse ut quib dã pla¬
cet: assiduus. Us aĩsis consonãtib anpositis. saxũ saxo¬
sus spuma spumosꝰ. uito uita bundꝰ & a participus uersꝰ
saltꝰ. qñ quarte st̃ declinationis. & ab adu̾bus supͣ ł suꝑ
superꝰ. infra inferꝰ. extͣ externꝰ. hodie hodiernꝰ. In x. fur

Expanded text:
ono tonitru; al: ceruix ceruical, tribunus tribunal; il: uigilo uigil, pugillus pugil; ul: exulo exul, praesulo praesul; am: nequis nequam; um: oliua oliuetum, rosa rosetum, tendo tentorium, sto stabulum, praesideo praesidium; en: solor solamen; ar: lacus lacunar, calx calcar, caedo Caesar; er: eques ro satur, murmuro murmur; as: primus primas, optimus optimas, ciuis ciuitas, probus probitas, Arpinum Arpinas; es correptam: pes pepio saepēs, struo struēs, sterno stragēs; is: aedis aedilis, rex regalis, amo amabilis, penetro penetrabilis, Athenae Atheniensis, Sicilia Siciliensis; os: lepus lepos, custodio custos; us puram: occido occiduus et assideo uel ab asse, ut quibusdam placet assiduus; us diuersis consonantibus antepositis: saxum saxosus, spuma spumosus, uito uitabundus, et a participiis: uersus, saltus, quando quartae sunt declinationis, et ab aduerbiis: supra uel super superus, infra inferus, extra externus, hodie hodiernus; in x: fur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ formaꝵ quę anoĩe diruiant᷑. Nã & pa¬
tronomica. & possessiua. & cõꝑatiua. & suꝑla¬
tiua. & diminutiua. pret ũbalia. & ad u̾bialia. & ea quȩ
ex ppositionib fiunt ex max̃a parte denoĩatiua st̃. id÷ ano¬
minib diriuant᷑. Uñ in illoꝵ formis qq st̃ quȩdã quae
cũ ñ hãnt sigc̃onẽ eoꝵ. uire denoĩatiua appellant᷑. ut thi¬

Expanded text:
ium formarum, quae a nomine deriuantur. nam et patronymica et possessiua et comparatiua et superlatiua et diminutiua praeter uerbalia et aduerbialia et ea, quae ex praepositionibus fiunt, ex maxima parte denominatiua sunt, id est a nominibus deriuantur. unde in illorum formis quoque sunt quaedam, quae, cum non habeant sig
Abbreviated transcription (Latin):
catulus catellus. geminꝰ gemellus. fabula fabella. tabu¬
la tabella Excipiunt᷑ quę in primituus añ .n. aliã hñt
in eade̾ sulaba cõsonantẽ. Hȩc enĩ unã adat̾ sillabã. dimi

Expanded text:
catulus catellus, geminus gemellus, fabula fabella, tabucatulus catellus, geminus gemellus, fabula fabella, tabula tabella. excipiuntur, quae in primitiuis ante n aliam habent in eadem syllaba consonantem. haec enim unam addunt sylla
Abbreviated transcription (Latin):
lũ fabrũ fabellũ. Flagrũ flagellũ. castrũ castellũ. sacrũ sacel¬
lũ. & scire debentꝰ ꝙ ellus ł illus desinẽtia diminutiua. siã dĩ¬
sillabis airuiant᷑ assumũt unã sillabã. ut agnꝰ agnellus.
liber libellus. culter cultellus. paulus pauxillus. Similit̃
feminina ella ⁊ illa t̾minãtia. capra capella. libra libella.
umbra umbella. paula pauxilla. Sic & iã neutra in ellũ.⁊
illũ exeũcia. tignũ tigillũ. signũ sigillũ. lucrũ lucellũ. Ex
nantẽ añcedẽtẽ in eadẽ sillaba. anͣ .n. ueniẽtia: ut a bono.
iuro iuno. diruiata. hȩc enĩ pares hñt sillabas primituuis.
bonꝰ bona borũ. bellus bella bellũ. unꝰ una unũ. iulus ui¬
lus ulla ullũ. iunũ uillũ. Notandũ &iã pannꝰ ꝙ pannicui¬
lus fac̃. Iuuenał in .iͦi. quar̃ delitias &iã panniculꝰ urit:
bãbieinꝰ. Atrisilladis qqͣ ueniẽtia diminutiua quȩ gemi¬
nãt .I. pares hñt suis sillabas primitiuis. ut oculus ocella

Expanded text:
flabrum flabellum, flagrum flagellum, castrum castellum, sacrum sacellum. et scire debemus, quod ellus uel illus desinentia diminutiua, si a disyllabis deriuantur, assumunt unam syllabam, ut agnus agnellus, liber libellus, culter cultellus, paulus pauxillus. similiter feminina ella uel illa terminantia: capra capella, libra libella, umbra umbella, paula pauxilla. sic etiam neutra ellum uel illum exeuntia: tignum tigillum, signum sigillum, lucrum lucellnantem antecedentem in eadem syllaba ante n, uenientia, ut a bono, uno, uino deriuata. haec enim pares habent syllabas primitiuis: bonus bona bonum, bellus bella bellum, unus una unum, ullus ulla ullum, uinum uillum. notandum etiam pannus, quod panniculus facit. Iubombycinus». a trisyllabis quoque uenientia diminutiua, quae geminant l, pares habent suis syllabas primitiuis, ut oculus ocellus,
Abbreviated transcription (Latin):
una unũ. ullus ulla ullũ. uinũ iullũ. ͤ xcapit᷑ unũ
inlus aesinẽs pautꝰ. ꝙ ñ geninauit .l. i dimonutuio.
ee mirũ eũ au. diptungu̾s pꝰ se geminari cõsonãtẽ
ꝓu iera. fͣacit᷑ igitur paulus paululꝰ. & hoc pauxab¬
& pauxslulus. Quas focmas seruãt & seminiñ & nentr̃ eiꝰ. pau¬
la paulula panxiilula. paulũ. paululũ pauxillũ pauxillulũ¬

Expanded text:
xcipitur unum in lus desinens, paulus, quod non geminauit l in diminutione, nec mirum, cum au diphthongus post se geminari consonantem prohiberet: facit igitur paulus paululus, ex hoc pauxillus, pauxillulus, quas formas seruant et femininum et neutrum eius paula paulula, pauxilla, pauxillula, paulum paululum, pauxillu
Abbreviated transcription (Latin):
& si .g. hant añ .n. in penuitima sillaba diminutiui .i. nõ .e. ac¬
cipiũt. ut tignũ tigillũ. signũ sigillũ. Alia uͦ .e. hnͣt in pemuil¬
tima. nͥ sit ꝙ suꝑiꝰ docuimꝰ. in penultima primitiui nat᷑aliter¬
longa. ut boñ bellũ. geminũ gemellũ. scãnũ scamellũ. Apu¬
leiꝰ tñ in .i. hermagore. uerũ infirma scamilloꝵ obice fulte

Expanded text:
et si g habeant ante n, in paenultima syllaba diminutiui i, non e, acet si g habeant ante n, in paenultima syllaba diminutiui i, non e, accipiunt, ut tignum tigillum, signum sigillum. alia uero e habent in paenultima, nisi longa, ut bonum bellum, geminum gemellum, scamnum scamnellum. Apuleius tamen in I Hermagorae : «uerum infirma scamillorum, obice fultae
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Iõ mala qqͣ assũpsit .x. & maxilla fae̾. & talus taxillus. Põpo¬
niꝰ. Int̾im dũ cõtẽplor orcã taxillos ꝑdidi. Quę u̾ genuinãt.lañ
us .l. ađum. in ulus ula. ulũ. faciũt it̾m diminutua. ut homu¬
lus homulluł. paxillus. paxillulus. paxilla paxillula. paxillũ
paxillulũ. F eminina q̃q ĩ na. desinẽtia siue hãnt añ.n2. aliã
cõsonantẽ siue nõ: geminãt indiminutuus .i. ãn .a. ut cate¬
na catella. asina asella. gemina gemella. colunira colũnel¬
la. Excipit᷑ rana ranũculus. E andẽ formã in la qqͣ desinẽtia
Ira. seruãt. ut fabula. fabella. tabula tabella. libra libella.
capra capella. umbra umbella. sacer sacra sacrũ sacellus sa¬
cella sacellũ. puer puera antiqui dicebãt ex quo puella.
Tener tenera tenerũ. tenellus tenella tenellũ. miser misera mi¬
serũ misellus. misella misellũ. Excipiunt᷑ in ra. desinẽtia. quę
utra qqͣ desinẽtia in nũ. geminãt indiminutione .l.an̾ um.

Expanded text:
us taxillus. Pomponius: «interim / dum contemplor orcam taxillos perdidi». quae uero geminant l ante us uel a uel um, in ulus ula ulum faciunt iterum diminutiua, ut homullus homullulus, pauxillus pauxillulus, pauxilla pauxillula, pauxillum pauxillulum. feminina quoque in na desinentia, siue habeant ante n aliam consonantem siue non, geminant in diminutiuis l ante a, ut catena catella, asina asella, gemina gemella, columna columnella. excipitur rana ranunculus. eandem formam in la quoque desinentia uel ra seruant, ut fabula fabella, tabula tabella, libra libella, capra capella, umbra umbella, sacer sacra sacrum, sacellus sacella sacellum. puer, puera antiqui, ex quo puella; tener tenera tenerum, tenellus tenella tenellum, miser misera miserum, misellus misella misellum. excipiuntur in ra desinentium, quae utra quoque in num desinentia geminant in diminutione l ante um,
Abbreviated transcription (Latin):
in fine hñt circ̃flexũ accẽtũ. qr ꝑ sĩcopã ꝓferunt᷑. ꝑfecta
enĩ eoꝵ inuenuint᷑. aput antiqͥssimos inꝰ tis desinẽtia
Hic & ħ pͥmatis optimatis. arpinatis. Uñ neutra qͣqͣ eoꝵ in
e. desint. pͥmate. optimate. arpinate. & abłts in .i. more
eoꝵ q̃ inis desinẽtia. cũ sĩt cõmunis gnas & faciãt in .e.
cõfirmãs tã in is. quã in .as. hꝰcemodi roĩa. solere ꝓferri.
Cato cẽsoriꝰ. in .i. origĩ. s lucꝰ capenatis. Iđ in .ni. siqͥs mortiuis
÷ & arpinatis eiꝰdẽ heredẽ. sacra ñ sqnͣt. ibidẽ lucũ diamiũ
in nemore aricino egeriꝰ libiꝰ tusculanꝰ dedicauit dictator
latinꝰ. hi ppłi cõmunit̾ tusculanꝰ aricinꝰ. lanuuinꝰ laurens
corañ tiburtꝰ. pometinꝰ ardeatis rutulꝰ. Ardeatis dixit. ꝓ

Expanded text:
r syncopam proferuntur. perfecta enim eorum inueniuntur apud antiquissimos in tis desinentia, hic et haec primatis, optimatis, Arpinatis, unde neutra quoque eorum in e desinunt: primate, optimate, Arpinate, et ablatiuus in i, more eorum, quae in is desinentia, cum sint communis generis et faciant in e confirmans tam in is quam in as huiuscemodi nomina solere proferri. Cato censorius in I originum: «sed lucus Capenatis». in II: «si quis mortuus est Arpinatis, eius heredem sacra non secuntur». ibidem: «lucum Dianium in nemore Aricino Egerius Baebius Tusculanus dedicauit dictator Latinus. hi populi communiter: Tusculanus, Aricinus, Lanuuinus, Laurens, Coranus, Tiburtis, Pometinus, Ardeatis, Rutulus», Ardeatis dixit pro
Abbreviated transcription (Latin):
herẽniũ. in .iiii. aut si me ꝓ mecheꝰ eũ mortaliꝰ ignẽ diuidẽ
uellet ipse a uicinis testulã ambulãs carbũcłos corroga¬
ret. Pedo pedũ culꝰ. gurgulio gurguliunculꝰ. p lautꝰ in
rudẽte. gurguliũculos minutos fabulare. uirgo uirgũcu¬
la. Inuenał in .ii. tẽ cũ uirgũcula uino. Ratio raciũcula.
Terẽns in formione. erat ei de raciuncula. Offẽsio offẽsiũ¬
cula. Cico ꝓplãcio. Ista in edilitate offẽsiũcula accepta
I tẽ lolligo lolligũcula. P lautꝰ in casina. E mitto sepiolas
lepidas lolligunculas. Homo homũcub. Mautꝰ in rudẽce.
Ohomũculi quãti estis eiecti ut natãt. Dr̃ tn & homu̾tio
&e luto fictꝰ. Leno lenũ culus. ł lenulus. Plautꝰ in penulo
sic dedere emilitari tetigero lenũculũ. Iđ in eod̾. ͥta
ut occepi dr̃e lenule de illa pugna. Similit̾ fac̃ ai

Expanded text:
Herennium IIII: «aut si Prometheus, cum mortalibus ignem diuidere Herennium IIII: «aut si Prometheus, cum mortalibus ignem diuidere uellet, ipse a uicinis testula ambulans carbunculos conrogaret», pedo pedunculus, curculio curculiunculus Plautus in rudente : «curculiunculos minutos fabulare», uirgo uirguncula Iuuenalis in V: «tunc cum uirguncula Iuno», ratio ratiuncula Terentius in Phormione : «erat ei de ratiuncula», offensio offensiuncula Cicero pro Plancio :«ista in aedilitate offensiuncula accepta», item loligo loliguncula Plautus in Casina : «emito sepiolas lepidas, loligunculas», homo homunculus Plautus in rudente : «homunculi quanti estis, eiecti ut natant». dicitur tamen et et luto fictus», leno lenunculus uel lenullus. Plautus in Poenulo : «sic dedero, aere militari tetigero lenunculum». idem in eadem: «ita ut occepi dicere, / lenulle, de illa pugna». in nus, si
Abbreviated transcription (Latin):
& facui̾t diminuttua & seruãt.e. ꝓductã. ut uulpes uulpe¬
cula. nubes nubecula. dies dieccula. res recula. Plauiꝰ in
cistellaria.Si quid imꝑes ꝓ copia ꝓ recula. Uepres ue¬
precula. Cic̾o ꝓ sestio. uepreculis extͣcta nitedula. Exci¬
pit᷑ merces cuĩus .is gñti in.ula conu̾sa fac̾ diminutiuũ
mercedula. Cic̾o de oratore pͥmo. Infidi hoes m̾cedula
minutiuo. ut uetꝰ. uetulꝰ. feminiñ uetula. neutr̃ uetulũ.
ꝑsius. tũ uetulȩ auriculis alienis colligis escã. Iuuenalis
in .i. uetulȩ uesica beatȩ. Sus q̃qͣ cõmune a biecta .s. & assũp¬
ta cula. fac̾ diminutiuũ. sucula. plautꝰ in rudẽte. suci¬
la qͥntu die recta cũ sucula & porculis. In .o. desmẽtia
si faciu̾t diminutiua cõuertũto. in .un. & accipiũt culu
ł cula. ut tiro. tiruncłs. Iuuenał in aui. Nee frustrũ ca¬
prȩ subduc̾e nec latꝰ afrȩ. nouit auis nrͣ tirũculꝰ ac ru¬
dis om̃i.tẽpore. Latro latrũculꝰ. carbo carbũcul. Cicͥo ad

Expanded text:
seruant e productam, ut uulpēs uulpēcula, nubēs nubēcula, diēs diēcula, rēs rēcula Plautus in cistellaria : «siquidem imperes pro copia, pro recula», ueprēs ueprēcula. Cicero pro Sestio : «uepreculis extracta nitedula». excipiuntur mercēs, cuius is genetiui in ula conuersa facit diminutiuum mercēdula Cicero de oratore primo: «infidi homines mercedula minutiuo, ut uetus uetulus, femininum uetula, neutrum uetulum. Persius: «tun, uetule, auriculis alienis colligis escam?». Iuuenalis in primo: «uetulae uesica beatae». sus quoque commune abiecta s et assumpta cula facit diminutiuum sucula. Plautus in rudente : «sucula:: quin tu dierecta cum sucula et porculis». in o desinentia si faciunt diminutiua, conuertunt o in un et accipiunt culus uel cula, ut tiro tirunculus Iuuenalis in IIII: «nec frustum caprae subducere nec latus Afrae / nouit auis noster, tirunculus ac rudis omni / tempore», latro latrunculus, carbo carbunculus Cicero ad
Abbreviated transcription (Latin):
lidicen. cornicẽ. fidicẽ. Excipit᷑ unũ tibicen. Ꝙ iõ solũ.i.
ꝓductã hũit penultimã ꝙ sineresis facta ÷ duũ .iĩ. bre¬
uiũ in unã longã. Debuit enĩ .i. geminari. qr solet ple¬
rnp in cõposinone .i. in .i. conu̾ti. ut cado incido fatio
nficio. iacio iritio reicio a nucꝰ inimie. tuba tubicen.¬
Sic gͦ tibia tibucen faciebat. ex quo factũ ÷ tibicen. Nlec solũ .i. s
aliȩ qq uocales in multis dictionib sic solẽt exiͣi ᷤ. sillabis
in unã longa̾ tͣnsire.Ut buuigę.bigę. qͣ dricuge qͣdrige bisu¬
ni.binii. & e cõtͣrio una longa in .il. breues. sepe solet t̾ꝑib¬

Expanded text:
n, cornĭcen, fidĭcen. excipitur unum tibīcen, quod ideo solum i n, cornĭcen, fidĭcen. excipitur unum tibīcen, quod ideo solum i productam habuit paenultimam, quod synaeresis facta est duorum i breuium in unam longam. debuit enim i geminari, quia solet plerumque in compositione a in i conuerti, ut cado incido, facio inficio, iacio iniicio, reiicio, amicus inimicus, tuba tubicen.sic ergo tibia tibiicen faciebat, ex quo factum est tibicen nec solum i, sed aliae quoque uocales in multis dictionibus sic solent ex duabus syllabis in unam longam transire, ut biiugae bīgae, quadriiugae quadrīgae, biuni bīni. et ex contrario una longa in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. uado uadũ. In en. dirui atula .m. añcedẽte pene oĩa u̾ba¬
curuas curuam̃. obleto oblectas oblectam̃. purgo purgaᷤᷤ
purgant. irrito irritas irritam̃. ligo ligas ligam. sin. a
scda ł t̾cia .i. hñt correptã. ut moneo mones. monim.re
go regis rȩgim̃. tego tegis tȩgim̃. & ꝑ cõcisionẽ tegnẽ.
a spetio specis ł a spẽ specim̃. ł .ui. ꝓ ductã si in uo. desinit
u̾bũ. ut acuo acum. fluo flum̃. nuo num̃. Num̃ enũ÷ dei
nutꝰ. Uñ uͥgł in .i. ancidoꝵ. meo sine numine uẽti. id ÷ sine
neo nutu. Luo lum̃. qͦ oĩa abluunt᷑. id÷ purgant᷑ ã tenebriᷤ.
Aũbis u̾ qͣrtȩ ueniẽtia .i. ꝓductã hnͣt munio munam̃. lenio¬
lenim̃. molior molim̃. ꝑ auca inueniunt᷑ in en. diriuati¬
ua maselini gñis. ut ã pectẽdo pectan. a filo filam. Qđ
ꝑ sic̃opã .÷. flam dñis. & a canẽdo tñ cõposita masclina s̃.
que in .cen desinẽtia .i. correptã hñt penultimã. tubicen¬

Expanded text:
num", "uelo, uelum". 35 In en deriuatiua m antecedente, pene omnia uerbacurvas, curvamen; oblectas, oblectamen; purgo, purgas, purgamen; irrito, irritas, irritamen; ligas, ligamen. Si a secunda vel tertia, i habent correptam, ut: moneo, mones, monimen; rego, regis, regimen; tego, tegis, tegimen, et per concisionem tegmen, a specis vel specie specimen; vel a productam, si in uo desinit verbum; acuo, acumen; fluo, flumen; nuo, numen; numen enim est Dei nutus; unde Virgilius: Meo sine numine venti. id est, sine meo nutu; luo, lumen, quo omnia abluuntur, id est purgantur a tenebris. A verbis u quartae venientia i productam habent; muniolenīmen, molior molīmen. pauca inueniuntur in en deriuatiua generis masculini: a pectendo pecten, a filo filamen quod per syncopam i flamen dicimus. et a canendo tamen composita masculina sunt, quae in cen desinentia i correptam habent paenultimam: tubĭce
Abbreviated transcription (Latin):
mali fr̃culꝰ ẽẽ gigantũ. ł adulationis & maxe pueroꝵ ut
catulaster. antoniaster. patric . sergiol. Diriuant᷑ gͥ ple¬
raq ab appellatiuis. pauca &iã a ꝓpriis. & seruãt gna pͥm¬
tiuoꝵ plerũq & sepe inueniunt᷑ diminutiuoꝵ diminuti¬
ua in diũsas desinẽtia formas. ut homo homũtio homũcu¬
lus. homullus homullulꝰ. St̃ gͥ for mae diminutiuoꝵ mas¬
cłini gn̾is h&e. culus. ulus. absq c. olus. ellus. xillus. illus
absq x. ullus .cio. aster. leus. Culus: ut igniculus. ullus
absq .c. tantulus. nepotulũs. Plautꝰ in milite głoso. si te sal
ellus. agellus. illis .x. añce dẽte: paxillus. absq x. codicillus.
ullus. homullus. cio. homu̾cio. aster.parasitaster. leus. eeu¬
ella.xilla. illa. absq .x. ulla. Ut anicula. sil uula. unciola.
capella. maxilla.anguilla. ulla. heutroꝵ qqͣ st̃ forma hȩ
culũ. ulũ sine.c. ollũ. ellũ. illũ. cũ.x. & sine .x. ullũ. ut corpꝰ¬

Expanded text:
malim fraterculus esse Gigantum» uel adulationis, et maxime puerorum, ut Catulaster, Antoniaster, patriciolus, Sergiolus. deriuantur igitur pleraque ab appellatiuis, pauca etiam a propriis, et seruant genera primitiuorum plerumque et saepe inueniuntur diminutiuorum diminutiua in diuersas desinentia formas, ut homo, homuncio, homunculus, homullus, homullulus. sunt igitur formae diminutiuorum masculini generis hae: culus, ulus absque c, olus, ellus, xillus, illus absque x, ullus, cio, aster, leus, tulus: culus, ut igniculus; ulus absque c, tanellus, agellus; illus x antecedente, paxillus, absque x, codicillus; ullus, homullus; cio, homuncio; aster, parasitaster; leus, ecuella, xilla, illa absque x, ulla, ut anicula, siluula, unciola, capella, maxilla, anguilla, una ulla. neutrorum quoque sunt formae hae: culum, ulum sine c, olum, ellum, illum cum x et sine eo, ullum, ut corpu
Abbreviated transcription (Latin):
celeriꝰculꝰ celeriꝰcła celeriꝰ cłm. Uñ cic̾o adũbiũ celeriꝰ¬
cłe ꝓ tulit ad herẽniũ in .ui. libro artis rethorioe stre¬
nue ꝙ uolumꝰ ostendere factũ celeriꝰcule dicemꝰ. Sic̃ a
sepł cõꝑatiuo sepiꝰcłe. Plautꝰ in casina. ut nubat michi
illud qui me uolebã nr̃o ulico sepiꝰcule peccas. Plus qqͣ quã¬
uis amascłino ł feminino cõꝑatiuo ñ ueniat. fac̾ tñ ut su¬
ꝑiꝰ ostẽdimꝰ plusłs pluscła plusculũ. Uñ terẽtiꝰ in hȩcira

Expanded text:
celeriusculus celeriuscula celeriusculum, unde Cicero aduerbium celeriuscule protulit ad Herennium tertio libro artis rhetoricae : «strenue quod uolumus ostendere factum, celeriuscule dicemus», sicut a saepius comparatiuo saepiuscule. Plautus in Casina : «ut nubat mihi, / illud quidem uolebam: nostro uilico:: saepiuscule peccas». plus quoque, quamuis a masculino uel feminino comparatiuo non ueniat, facit tamen ut superius ostendimus plusculus pluscula plusculum, unde Terentius in hecyra
Abbreviated transcription (Latin):
ompa RaxIuM qss os
cũ positiui intellectu ł cũ aliquo
particip e sensus pasitiui. magis
adũbiũ sigeat. Ut fortior magis
fortis. sapientior: magis sapiens.
uscerior magis ultͣ: quã ille qui
ult᷑ ÷. Interior magis int᷑ quã ille

Expanded text:
omparatiuum est, quod cum positiui intellectu uel cum aliquo participe sensu positiui magis aduerbium significat: ut fortior, magis fortis, sapientior, magis sapiens, ulterior, magis ultra quam ille qui ultra est, interior, magis intra quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
ut pulcherrimꝰ doctissimꝰ sapiẽtissimꝰ. maximꝰ ultimꝰ. ab
ad uerbus siue p̃positionib ueniẽtia de sit᷑ hȩc. extͣ ext̾ior¬
extecinꝰ. sub suꝑior supremꝰ. pꝰ post̾ior postremꝰ. Ex quo ap¬
paret. neq a supero neq a postero fieri cõꝑatiuos siue su¬
ꝑ latiuos. sic̃ neꝙ ab infero infimꝰ. ꝙ solũ in simꝰ desinit:
s ab adu̾bio. infra inferior urfimꝰ. Nã si eẽnt a noĩe suꝑo. po¬
stero. infero. seruassent regulã inus t̾minãtiũ sedȩ ꝗeclina¬

Expanded text:
ut pulcherrĭmus, doctissĭmus, sapientissĭmus, maxĭmus, ultĭmus ab ut pulcherrĭmus, doctissĭmus, sapientissĭmus, maxĭmus, ultĭmus ab aduerbiis siue praepositionibus uenientia desiextrēmus, supra superior suprēmus, post posterior postrēmus. ex quo apparet, neque a supero neque a postero fieri comparatiuos siue superlatiuos, sicut neque ab infero infimus, quod solum in fimus desinit, sed ab aduerbio infra inferior infimus, nam si essent a nomine supero, postero, infero, seruassent regulam in us terminantium secundae declina
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ int̾ior. intimꝰ. ultͣ ult̾ior ultimꝰ. cit᷑ cit̾ior citimꝰ. Cic̃o
de re plublica.ini.ui. Ex quib erat ea minima quȩ ultima
acȩlo. citima t̾ris luce lucebat aliena. Afframiꝰ tñ &iã posi¬
tiuũ eiꝰ cit̾ ꝓtulit in patellea. teste arũtio. & prȩt̾ea dex¬
timꝰ &e sinistimꝰ. extimꝰ qqͣ ꝓ extremꝰ dicebãt antiqui. Gar¬
ro. Nepi. ai peceoni. porro iͣ ab uno quoq cõpito: ternae oriuns¬
uiae eqͥuib sin głȩ exitũ actelos hñt ꝓpriũ a primo cõpito
dextimã uiã munit. Epicurꝰ cęliꝰ in .i. histo̾raꝵ. dextimos
dextris scuta iubet hr̃e. Salꝰtiꝰ ĩiugͣtino ut supͣ diximꝰ. syl¬
la cũ ȩquitatu aput dextimos in sinistͣ parte malliꝰ cũ fũ¬
ditorib ẜlimꝰ in .ui. nat᷑ał historiȩ. dirrachiũ canusiũ apu¬
lie extimã. In remꝰ quȩ sola forma.e. hũit longã in pęuul¬
timã cũ ont̃is forma suꝑ latiui .i. corrẽptã hãt anͣ mus.

Expanded text:
 interior intimus, ultra ulterior ultimus, citra citerior citimus Cicero de re publica VI: «ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima terris, luce lucebat aliena». Afranius tamen etiam positiuum eius citer protulit in patella teste Aruntio et praeterea dextimus et sinistimus. extimus quoque pro extremus dicebant antiqui. Varro περὶ αἱρέσεων : «porro inde ab uno quoque compito ternae uiae oriuntur, e quibus singulae exitum ac τέλος habent proprium. a primo compito dextimam uiam munit Epicurus». Caelius in primo historiarum : «dextimos in dextris scuta iubet habere». Sallustius in Iugurthino, ut supra diximus: «Sulla cum equitatu apud dextimos, in sinistra parte Mallius cum funditoribus». Plinius in VI naturalis historiae : «Dyrrachium, Canusium, Apuliae extima». in remus quae sola forma e habuit longam in paenultima, cum omnis forma superlatiui i correptam habeat ante mus,
Abbreviated transcription (Latin):
or extremꝰ. ł extimꝰ. Uarro in ortographia. ergo int̃
solis stationẽ & sidera septẽ exporrecta iacet tellꝰ hu¬
ie extima fluctu occeam int̾ior neptuno cingit᷑ ora
Plautꝰ ĩ truculẽto. bona ꝑddi. mala repꝑi. factꝰ sũ extimꝰ a uob̃¬

Expanded text:
or extremus uel extimus. Varro in chorographia : «ergo inter or extremus uel extimus. Varro in chorographia : «ergo inter solis stationem et sidera septem / exporrecta iacet tellus. huic extima fluctu / Oceani, interior Neptuno cingitur ora». Plautus in truculento : «bona perdidi, mala repperi, factus sum extimus a uob
Abbreviated transcription (Latin):
mea cõsilia ꝑu̾tit pęnissima. Itẽ ab eo ꝙ ÷ pęnitꝰ adu̾bio.
suꝑ latino usus ÷. iđ plautꝰ in ꝑsa. furtiuã adductã ex ara¬
bia pęnitissima. Sciẽdũ tñ ꝙ &iã nomẽ inuenit᷑. Hic pę¬
nitꝰ. huiꝰ peniti. Ex quo magis suꝑlatiuꝰ gradus nascit᷑. Plau¬
tus in asinaria. & iãne age queso herculeꝰ quȩ ex pęnitis fau
excedt̃ numũ sillabaꝵ. exceptis prior & primꝰ. & a nomalis his.
minor & maior. & prior. & plus. Hec mirũ cũ positiua qqͣ ex qͥbꝰ
& ł unã ł duas assum̃tia sillabas fatiĩt supͣdictos gradus. di¬
tis ditior ditissimꝰ. clari clarior clarissimꝰ. nigri nigrior ni¬
gerrimꝰ. utilis utilior uilissimꝰ. similis si milior simillisimꝰ.
st qnͣ par ÷ cõꝑatiuꝰ ut in limꝰ t̾minãs agilior agillimꝰ fa¬
cilior fa cillimꝰ. Est qñ una uincit᷑ siuaba ut qnͣ infimꝰ ⁊
timꝰ. łinremꝰ desinit. inferior infimꝰ. ult̾ior ultimꝰ. ext̾i¬

Expanded text:
paenissime». item ab eo, quod est penitus aduerbium, superlatiuo usus est idem in Persa : «furtiuam adductam ex Arabia penitissima». sciendum tamen, quod etiam nomen inuenitur, hic penitus, huius peniti, ex quo magis superlatiuus gradus nascitur. Plautus in asinaria : «etiamne?:: age quaeso Hercle usque ex penitis faucexcedunt numerum syllabarum exceptis prior et primus et anomalis his: minor et maior et peior et plus. nec mirum, cum positiua quoque, ex quibus  unam uel duas assumentia syllabas faciant supra dictos gradus: ditis ditior ditissimus, clari clarior clarissimus, nigri nigrior nigerrimus, utilis utilior utilissimus, similis similior simillimus, iest quando par est, ut in limus terminans, agilior agillimus, facilior facillimus; est quando una uincitur syllaba, ut quando in fimus uel timus uel remus desinit, ut inferior infimus, ulterior ultimus, exteri
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ matereła. plautꝰ in cistellaria. Tẽ tu gͥ mea mat̾cła
Excipit᷑ uent̾ uentͥculꝰ. Lucanꝰ in t̾cio. qua iã ñ mediꝰ de¬
scendit in ilia uent̾. Iuuenał in .iͦ. Infra uẽtriculũ te¬
nui distãtia rima. Sic & iã in us neutra munꝰ munꝰ¬
cuilũ. corpꝰ corpꝰculũ. opꝰ opͦculũ. erus crusculũ. Plautꝰ in
cistellaria. cũ extortis talis cũtortis crusculis. Similit̾
thus thusculũ. Iđ in aulularia. Nẽ thusculũ emi hoc. &
coronas floreas. Hecnͣ & cõꝑatiua eiꝰdẽ gn̾is. & eiꝰ dẽ t̾mi¬
nationis.similit̾ faciũt diminutiua. s mobilia. id  maᷤᷤ

Expanded text:
cistellaria : «tunc tu igitur mea matercula». excipitur uenter uentriculus. Lucanus in tertio: «qua iam non medius descendit in ilia uenter». Iuuenalis in primo: «infra uentriculum tenui distantia rima». sic etiam in us neutra: munus munusculum, corpus corpusculum, opus opusculum, crus crusculum. Plautus in cistellaria : «cum extortis talis, cum todinis crusculis». similiter tus tusculum. idem in aulularia : «nunc tusculum emi hoc et coronas floreas». nec non et comparatiua eiusdem generis et eiusdem terminationis s
Abbreviated transcription (Latin):
tiuꝰ tñ formã in ex tmirãtiũ seruat. in suꝑlatiuo uet̾rimꝰ.
qͣsi a uet̾ positiuo. Ꝙ capri qq̃ aꝓbat auctoritas. & usus an¬
tiquissimoꝵ. Enni. cũ ueter occubuit priamꝰ sub marte pe
lasgo Suiꝰ & iã cõꝑatiuũ uet̾ior ꝓtulit plautꝰ. inbachidib
senẽ tͥ dedo illũ uetiorẽ lapide. ut lenitũ reddas. In ximꝰ
duo desint unũ anomalũ apositiuo in us desinẽte sed̾e de¬
elinationis. magnꝰ. maior. maximꝰ. alt̾ũ ab ad u̾bio prope ꝓ¬
pior ꝑximꝰ. Ꝙ tñ qñ ꝓ cognato accipit᷑ positiui sig̾cationẽ
h̃ uoq alegislatorib & iã cõꝑatiue ꝓfert᷑ aput quos sepe
inuenit᷑ ꝓximiores .id: ꝓpiores cognati. Ut uipianꝰ in libꝰ.
xano  dedictũ. Si quis pximior cognatꝰ nasceret᷑. Uetetiꝰ
renatꝰ rei militaris libro .iͦ. S lat̾a eoꝵ sub ducant᷑ ab ho¬
stib ne possĩt uulnꝰ accipe & ꝑximior dextra sit quae pla¬

Expanded text:
tiuus, tamen formam in er terminantium seruat in superlatiuo, ueterrimus tiuus, tamen formam in er terminantium seruat in superlatiuo, ueterrimus quasi a ueter positiuo, quod Capri quoque approbat auctoritas et usus antiquissimorum. Ennietiam comparatiuum ueterior protulit Plautus in Bacchidibus : «senem tibi dedo illum ueteriorem, lepide ut lenitum reddas». in ximus duo desinunt: unum anomalum a positiuo in us desinente secundae declinationis, magnus maior maximus, alterum ab aduerbio, prope  positiui significationem habet ideoque a legis latoribus etiam comparatiue profertur, apud quos saepe inuenitur proximiores id est propiores cognati, ut Vlpianus libro XLVI ad edictum : «si quis proximior cognatus nasceretur». Vegetius Renatus rei militaris libro primo: «sed latera eorum subducantur ab hostibus, ne possint uulnus accipere, et proximior dextra sit, quae pla
Abbreviated transcription (Latin):
nationis noĩa quȩ hñt suꝑlatiuũ absq in er. desinẽtib
de quib supͣdictũ ÷. cęt̾a gñto assun̾ simꝰ. ut locuples locuple¬
dis locupletissimꝰ. uilis uilis. uilissimꝰ. sapiẽs sapiẽ̾tis sapiẽtio¬
simꝰ. in ers inertis iertissimꝰ concors cõcordis cõcordissimꝰ.
audax audacis audacissimꝰ. Excipiunt᷑ hec facillimꝰ. difficil¬
limꝰ. gracillimꝰ. humillimꝰ. simillimꝰ. dissimillimꝰ. agillimꝰ
suꝑ latiuos. Excipiunt᷑ & iã inbris desinẽtia. Nis enĩ in er
mutãt. & accepta rimꝰ. faciũt suꝑlatiuũ. salubris saluberrimꝰ.
celebris celeberrimꝰ. Cic̾o in .ii. ad herẽniũ. Locꝰ querit᷑ cele¬
bris an desertꝰ. Quidiꝰ tñ saluber dixit & celeber. in .iiii. fa¬
stoꝵ. phȩbe saluber ades. & circꝰ erit põpa saluber nũoq
dõꝵ. Ergo magis scdm analogiã iner terminãtiũ faciut᷑
suꝑlatuiũ: & iã uet̾rimꝰ notandũ ꝙ cũ in us desinat eiꝰ posi¬

Expanded text:
ina, quae habent superlatiuum, absque in er desinentibus, de quibus supra dictum est, cetera genetiuo assumunt simus, ut locuples locupletis locupletissimus, uilis uilis uilissimus, sapiens sapientis sapientissimus, iners inertis inertissimus, concors concordis concordissimus, audax audacis audacissimus. excipiuntur haec: facillimus, difficillimus, gracillimus, humillimus, simillimus, dissimillimus, agillimus, superlatiuos. excipiuntur etiam in bris desinentia: ris enim in er mutant et accepta rimus faciunt superlatiuum, salubris saluberrimus, celebris celeberrimus. Cicero in II ad Herennium : «locus quaeritur celebris an desertus». Ouidius tamen saluber dixit et celeber in IIII fastorum : «Phoebe saluber ades» et: «circus erit pompa celeber numeroque deorum». ergo magis secundum analogiam in er terminantium faciunt superlatiuum. etiam ueterrimus notandum, quod, cum in us desinat eius posi
Abbreviated transcription (Latin):
fortior magis quã diomede. E cõꝑatinꝰ quidẽ gradꝰ ablati¬
uo casui adiugit᷑ utriꝰq nũi. Int̾dũ tñ &e iã nõto qnͣ quã¬

Expanded text:
fortior magis quam Diomede. et comparatiuus quidem gradus ablatifortior magis quam Diomede. et comparatiuus quidem gradus ablatiuo casui adiungitur utriusque numeri, interdum tamen etiam nomina
Abbreviated transcription (Latin):
culꝰ sic & cͥt᷑a. quę stͣ similia. Tũ. & quã. ad u̾bia tũ cõꝑati¬
uo ł suꝑlatiuo adiciunt᷑: cũ duo ł plures cõꝑatiui ł supla¬
tiui diu̾ersȩ sig̾conis positi urt̾ se equant᷑. ⁊ idẽ geratnrã¬
tur. ut tã iustior quã selitior &ne̾as hectore. Cito ꝓ drio¬
taro. Istã inquã dextͣm ñ tã in bellis neq n pͥluus quã in ꝓmis¬
sis & fide firmiorẽ. Bis enĩ firmiorẽ intelligendũ:. Minꝰ añ
aq u̾biũ ÷. qñ cũ positiuo iũctũ contͣrie sigͣconis cõꝑatiuũ
demõstrat. ut minꝰ stultꝰ. ꝓprude̾tior. Terẽri. in eunuco. hoc ne¬
mo fuit minꝰ ineptꝰ.ꝓ prudẽtior. Est tñ qnͣ ꝓ nõ. adũbio pomi¬
erut minꝰ bonꝰ ꝓ malꝰ. Magis qqͣ adu̾biũ ñ solũ positiuo.
s c iã cõꝑatiuo iũgit᷑. qñ ipse cõꝑatuiꝰ ł ad se ł ad aliũ cõꝑa¬
t᷑ ait achilles anea fortior. magis quã iustior. & aiax ulixe

Expanded text:
sculus, sic et cetera, quae sunt similia. tam et quam aduerbia tum comparatiuo uel superlatiuo adiciuntur, cum duo uel plures comparatiui uel superlatiui diuersae significationis positi inter se aequantur uel idem geminantur, ut tam iustior quam felicior Aeneas Hectore. Cicero pro Deiotaro : «istam, inquam, dextram non tam in bellis neque in proeliis quam in promissis et fide firmiorem», bis enim firmiorem intellegendum. minus autem aduerbium est quando cum positiuo iunctum contrariae significationis comparatiuum demonstrat, ut minus stultus pro prudentior. Terentius in eunucho : «hoc nemo fuit / minus ineptus», pro prudentior. est tamen positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur, ut Achilles Aenea fortior magis quam iustior et Aiax Vlixe