comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scõ regressus ẽ ab iordane. diuinã igit᷑ eiꝰ ubiq testam᷑ ẽẽ p̃¬
sentiã. cantando in introitu. Sp̃c dnĩ repleuit orbẽ t̾raꝵ. iã
dicto sensu huiꝰ enunciationis illud respiciente qd̃ eccl̃am adhuc
paruulã. s toto t̾raꝵ orbe diffundendã id ẽ. xp̃i discipłos reple¬
uit: ꝓgenitis in ore eoꝵ ꝓ signo uniu̾s is orbis t̃raꝵ linguis. Q d̃
uͦ sequit᷑. ce hoc qd̾ continet oĩa scientiã habet uocis. cur sapiꝰa
dixerit manifestũ ẽ ex eo qd̃ addidit : ꝓpt̃ hocqͥ loqͥtur mi¬
a labiis suis: qm̃ renũ illius testis ẽ ds̃. & cordis eiꝰ serutator
ẽ uerus. & lingue illiꝰ auditor. ꝑ que constat sic ẽẽ dictũ. scien¬
ciam habet uocis. ac si dixisset. nouit qua m̃te qͥsq loquat᷑. Uerũta¬
m̃ in ratione p̃sentis officii scientiã linguaꝵ respicit: quaꝵ diu̾si¬

Expanded text:
sancto regressus est a Jordane . » Divinam igitur ejus ubique testamur esse prsancto regressus est a Jordane . » Divinam igitur ejus ubique testamur esse praesentiam, cantando in introitu: Spiritus Domini replevit orbem terrarum, jam dicto sensu hujus enumerationis illud respiciente, quod Ecclesiam adhuc parvulam, sed toto orbe terrarum diffundendam, id est Christi discipulos replevit, progenitis in ore eorum pro signo universis orbis terrarum linguis. Quod vero sequitur: Et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis . Cur Sapientia dixerit, manifestum est, ex eo quod addidit: « Propter hoc qui loquitur iniiam renum illius 127 testis est Deus, et cordis ejus scrutator est verus, et linguae illius auditor . » Per quae constat sic esse dictum, scientiam habet vocis, ac si dixisset, novit qua mente quisque loquatur. Verumtamen in ratione praesentis officii scientiam linguarum respicit, quarum diversi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑorbẽ terraꝵ: quomodo uno eodemq tpr̃e posset omĩb adẽe:
uerbi grã. thome in india. petro uł paulo rome: Simmo cũ ꝑ
annos singłos tã sabbato scõ pentecostes. quã sabb̃o pasche.
baptismi sacram̃tũ scã celebrat eccła. qd̃ absq spũ scõ nullam
noscitur uirtutẽ habere. quomodo in toto orbe t̾raꝵ quo iã
eccła diffusa ẽ. posset adesse. ut in fontes plenitudoͤ ubiq des¬
cendet. ubiq spũalis equitatũ pbaraonis. idẽ peccatoꝵ om̃ĩũ
turbas fluctib oꝑiret. Sic enĩ orbẽ t̾raꝵ illũ replere dicimꝰ
ut eccłam uniu̾sam que ꝑ orbẽ t̾raꝵ ẽ diffusa intelligere de¬
beamꝰ. Mundi enĩ elem̃tis uł corporib manimatis diuinitaᷤ
ñ capitur : s scãm eccłam ubiq implere recte credit᷑. Qd̃q
magis dignũ uerũq diuine maiestatis eiꝰ ẽ signũ. ipsũ eius¬
dẽ eccle caput implet xp̃m: sic̃ scriptũ ẽ. Iesus aut̃ plenꝰ spũ

Expanded text:
orbem terrarum, quomodo uno et eodem tempore posset omnibus adesse? Verbi gratia: Thomae in India, Petro vel Paulo Romae; imo cum per annos singulos, tam Sabbato sancto Pentecostes quam Sabbato Paschae, baptisnoscitur virtutem habere, quomodo in toto orbe terrarum, quo jam Ecclesia diffusa est, posset adesse, ut in fontes plenitudo ejus ubique descenderet, ubique spiritualis equitatus Pharaonis, id est peccatorum omnium turbas, fluctibus operiret? Sic enim orbem terrarum illum replere dicimus, ut Ecclesiam universam, quae per orbem terrarum diffusa est, intelligere debeamus. Mundi enim elementis vel corporibus inanimatis divinitas non capitur, sed sanctam Ecclesiam ubique replere recte creditur. Quodque magis dignum verumque divinae majestatis ejus est signum, ipsum ejusdem Ecclesiae caput implet, sicut scriptum est: « Jesus autem plenus Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ oꝑa st̃. ieccirco q quasi singłarit᷑ ut supͣ dictũ ẽ mansionẽ
sci spc̃ in nob̃ scriptura sacra cõmendat. cũ tota trinitas capa¬
bilis sit. ⁊ mansionẽ sibi in nob̃ faciat: qr nc̃ in nob̃ ꝑegrinan¬
tib ꝑ illa dona sua spe sc̃s inhabitat: in futuro aut̃ et̾ułs
complexib ipsa trinitatis inhabitabit substantia. qd̃ Abi¬

Expanded text:
rco saepius et quasi singulariter, ut supradictum est, mansionem sancti Spiritus in nobis Scriptura sacra commendat, cum tota Trinitas capabilis sit, et mansionem sibi in nobis faciat quia nunc in nobis peregrinantibus per illa dona sua Spiritus sanctus inhabitat, in futuro autem aeternis complexibus ipsa Trinitatis inhabitabit substantia. CA
Abbreviated transcription (Latin):
infans ipsũ nominis capere non posset significatum.
nom̃ hoc dei uiui: manifestã faciens discretionẽ quo ꝑtine¬
ant hi qui scriptũ illud habent in frontib suis. de qͥb clama¬
tũ ẽ in apochalipsi ab angło ascendente. ab ortu solis. ⁊ haben¬
te signũ dei uiui. Nolite nocere terre ⁊ mari neq arborib qͦ

Expanded text:
infans, ipsum nominis capere non posset significatum. infans, ipsum nominis capere non posset significatum. nomen hoc Dei vivi, manifestam faciens discretionem, quo pertineant hi, qui scriptum illud habent in frontibus suis, de quibus clamatum est in Apocalypsi ab angelo aseendente ab ortu solis, et habente sign
Abbreviated transcription (Latin):
potentes eos nuncuparet. ⁊ similia: que poeticis quoq figm̃¬
tis inserta demones pascere consueuere. nomina illis imponet.
At uͦ nom̃ hoc a scł̃is non fuit auditũ. nec homines de corde suo
cõminisci potuerunt: uidelicet qr significatũ eiꝰ ocłs non
uidit . ⁊ auris non audiuit. ⁊ in cor hominis non ascendit.
Solent quippe res prius intelligi: ⁊ post ad placitũ nomina
illis sicut aiunt magnĩ quoq phylosophi gentiũ ea quȩ
st̃ in uoce. st̃ eaꝵ que sunt in anima passionũ note. Sed
significatũ supradicti nominis patris ⁊ filii ⁊ spẽ sc̃i: nullꝰ
eoꝵ nouit. qͥ deos sibi fuycere quos uoluerunt. Reb gͦ quas
deos appellauer̃t: nom̃ hoc adinuenire uł imponere: nequi¬
uerunt. Solus ipse ds sibi nom̃ hoc imposuit: ubi dixit. Cun¬
tes docete om̃s gentes. baptizantes eos. in nomine patris. & fili.¬
sum nom̃ edicere non debuerunt: uidelicet qr mundꝰ adhuc

Expanded text:
ipotentes eos nuncuparet, et similia, quae poeticis quoque figmeipotentes eos nuncuparet, et similia, quae poeticis quoque figmentis inserta daemones pascere consuevere, vocabula illis imponeret. At vero nomen hoc a saeculo non fuit auditum, nec homines de corde suo comminisci potuerunt, videlicet quia significatum ejus oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis non ascendit . Solent quippe prius res intelligi, et post ad placitum nomina illis imponi, sicut aiunt magni quoque philosophi gentilium, ea quae sunt in voce, sunt earum quae sunt in anima passionum notae. Sed significatum supradicti nominis Patris et Filii et Spiritus sancti, nullus eorum novit, qui deos sibi finxere, quos volucrunt. Rebus ergo quas deos appellaverunt, nomen hoc adinvenire, vel imponere nequiverunt. Solus ipse Deus nomen sibi hoc imposuit, ubi dixit: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filisum nomen edicere non debuerunt, videlicet quia mundus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam p̃dicamꝰ eiusdem sc̃e & indiuiduȩ trinitatis. De cuiꝰ
substantie unitate. ꝑsonaꝵq trinitate. qr magni ⁊ catholici
patres magna & digna conseribentes sua quasi uindemiantes
repleuere torcularia: nos quasi colligendo racemos post uin¬
demiatores & ipsi in benedictione dei sꝑantes. nouissimi ꝓ ea¬
dem fide u̾ba catholice pacis effari cupimꝰ.¬
diffinitio ẽ. omĩum quicũq dicat᷑. uel aliquando dicti fuerus
dii. suie in celo siie in t̾ra. cunctam amputamꝰ turbã: quoꝵ
om̃iũ alii falso dictist̃ dii. quos uario errore delusa gentilitaᷤᷤ
coluit. alii non naturalit dii. s accidentali dono a uero deo
dificati iuxta illud. Ego dixi dii estis: & filii excelsi om̃s. Nã
cet̾a quidem quãuis ꝓpria sũme ⁊ unius diuinitatis nomi¬
na humana p̾sumptio falsis diis affuyxit: ut creatores atq
rectores orbis terraꝵ ĩmortales ac sempit̾nos cęlestes atq oĩ¬

Expanded text:
ejusdem sanctae et individuae Trinitatis. De cujus substantiae unitate, personarumque Trinitate, quia magni et catholici Patres, magna et digna conscribentes, sua quasi ut vindemiantes, replevere torcularia, nos quasi colligendo racemos post vindemiatores, et ipsi in benedictione Dei sperantes, novissimi pro eadem fide verba catholicae pacis effari cupimdiffinitio est, omnium quicunque dicuntur, vel aliquando dicti fuerint dii, sive in coelo, sive in terra, cunctam amputans turbam, quorum omnium alii falso dicti sunt dii, quos vario errore delusa gentilitas coluit, alii non naturaliter dii, sed accidentali dono a vero Deo deificati, juxta illud: « Ego dixi: dii estis, et filii Excelsi omnes . » Nam caetera quidem quamvis propria summae et unius divinitatis nomina, humana praesumptio falsis diis affinxit, ut creatores, atque rectores orbis terrarum, immortales ac sempiternos, coelestes atque omn
Abbreviated transcription (Latin):
descendentẽ & manentẽ in eo. ñ qđ̃ t̃ẽ primũ in illũ spc̃ descen.¬
dit. qͥppe qͥ totã eiꝰ plenitudinẽ in se corporalit̃ habitantẽ ab
ipsa conceptione habuit sic̃ scriptũ ẽ: qr sapientia edyficauit
sibi domũ. scidit colũpnas sept̃e : idest sapĩa di patris in edyfi¬
catiõe uł conceptiõe sui corporis statĩ septt sp̃c scĩ grãs adhibu¬

Expanded text:
tunc primum in illum Spiritus descenderit, quippe qui totam plenitudinem in se corporaliter habitantem ab ipsa conceptione habuit , sicut scriptum est quia « sapientia aedificavit sibi domum, scidit columnas septem , » id est sapientia Dei Patris in aedificatione vel conceptione sui corporis statim septem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ extrinsecꝰ uisa uł audita st̃. intrinsecꝰ aut̃ om̃is erat
gła: cuiꝰ hec deforis apparentia signa fuert̃. Intꝰ enĩ beati apł
mundo corde dm̃ uidebant. aĩaꝵ suaꝵ secreta magna cũ ma¬
iestate subeuntẽ: suãq fortitudinẽ largiflua dulcedine tem¬
ꝑantẽ: ut adhuc fragilia mortaliũ pectora hominũ. ñ t̾ã mira¬
cło potentie t̾reret. quã intimo sensu gre letificaret. Ibi enĩ
&e iudei quasi diuinantes. musto daunt pleni st̃ isti. Ibi inqꝗͦ
idest in nouos utres cordiũ missũ erat feruidũ diuine sub¬

Expanded text:
t extrinsecus visa vel audita sunt; intrinsecus autem omnis erit gloria, cujus haec deforis apparentia signa fuerunt. Intus enim beati apostoli mundo corde Deum videbunt animarum suarum secreta magna cum majestate subeuntem, suamque fortitudinem largiflua dulcedine temperantem, ut adhuc fragilia mortalium hominum pectora, non tam miraculo potentiae terreret quam intimo sensu gratiae laetificaret. Ibi enim et Judaei, quasi divinantes « Musto, aiunt, pleni sunt isti . » Ibi, inquam, id est in novos utres cordium, missum erat fervidum divinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ patre filiũ eẽ minorẽ. spm̃ qͦ scm̃ filio esse minor̾e. hinc
asserere uoluert qd̾ in nob sit: atq humanaꝵ patiat᷑ conta¬
giũ animaꝵ. S hoc dicendo peccatores errauerunt &e falsalo¬
quuti st̃. Consequitur enĩ eos: ut nec patrẽ nec filiũ confitear¬
tur ẽẽ. dm̃. Paria enĩ ĩmo eadẽ de illis dicta st̃: sic̃ exempli grã

Expanded text:
lio minorem huic asserere voluerunt quod in nobis sit, atque humanarum patiatur contagia animarum. Sed hoc dicendo, peccatores erraverunt, et falsa locuti sunt . Consequitur enim eos, ut nec Patrem nec Filium confiteantur esse Deum. Paria namque, imo 126 eadem dicta sunt, sicut exempli gr
Abbreviated transcription (Latin):
regnis. id qd supͣ dictũ ẽ: quando cłamore p̃dicationis eiun¬
cente factũ ÷ ut reges qͦ ⁊ imꝑatores ad fidem conu̾si. ñ obs¬
tarent docentib ⁊ baptizantib in nomine patris ⁊ filii et
d significatũ uͦ siue mysterium huiꝰ tanti nominis in¬
telligendũ. mundandus ẽ ille quo solo d̾s uideri potest
cordis ocłs: sicut cũ solem istũ aspicere uolumꝰ. ocłm corpore
a puluere si forte incidit mundare necesse habemꝰ. Nam no
tȩ quoq hereses non solum carnis puluere cecutientes. s.i

Expanded text:
regnis, id quod supradictum est, quando clamore praedicationis evincente, factum est, ut reges quoque et imperatores ad fidem conversi, non obstarent docentibus et baptizantibus in nomine Patris et Filii et ficatum vero sive mysterium hujus tanti nominis intelligendum, mundandus est, quo solo Deus videri potest, cordis oculus: sicut cum solem istum aspicere volumus, oculum corporeum a pulvere, si forte incidit, mundare necesse habemus. Nam nomen tae quoq
Abbreviated transcription (Latin):
lingue: ad hoꝵ artific ũ ora reuocant᷑: ne sic̃ ibi cũ qͥs posceret
lapicẽ: aliꝰ offerebat bitumen: cũ pet̾ret aquã poerigebat trullã.
ita &r hic cũ structores nr̃i annunciarent pacẽ nos suspicaren
bellũ: cũ p̃dicarent regnũ di nos putaremꝰ głam mundi.

Expanded text:
linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret lapidem, alius offerebat bitumen, cum peteret aquam, porrigebat trullam; ita hic, cum structores nostri annuntiarent pacem, nos suspicaremur bellum, cum praedicarent regnum Dei, nos putaremus gloriam mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ore eoꝵ om̃iũ genera nascerentur linguaꝵ. Nouũ inquit signũ.
Significabat enĩ qd̾ eccła dm̃ hactenꝰ notum sibi in sola udẽa. lin
causa qͦ efficiens. pͥncipiũq eẽt future rei. Nã qͦmͦ gentiũ ma¬
gistri fierent. nisi ꝑ sci entiã linguaꝵ copiã habuissent conferen¬
di cũ eis sermonẽ   quomͦ inquã saltẽ respondissemꝰ am̃ suꝑ be¬
nedictionẽ illoꝵ: cũ quid dicerent nesciremꝰ: turrĩ isti edyfica¬
turi erant nc̃ tempore accepto &e oꝑe diuino. turrĩ inꝗͣ cuiꝰ cacu¬
men celũ tanget: ꝑ quã futurũ quisq metuens uidiciũ in ce¬
lũ fugere posset. At illi qͥ olim absq d̾i magisterio soloq huma¬
no oꝑe suꝑbia duce turrĩ sibi extruere uoluert̃ ꝑ quã ascende¬
rent in celũ. facta confusione linguaꝵ. cũ pͥus ẽẽt terra labii u¬
niꝰ ce sermonũ erundẽ: diuisi contra se ac disꝑsi st̃. Igit᷑ ñc quar¬

Expanded text:
 omnium genera nascerentur linguarum. Novum, inquam, signum: Significabat enim quod Ecclesia Deum, hactenus notum sibi in sola Judaea Psacausa quoque efficiens, principiumque esset futurae rei. Nam quomodo gentium magistri fierent nisi per scientiam linguarum copiam habuissent conferendi cum eis sermonem: Quomodo, inquam, saltem respondissemus: Amen, super benedictionem illorum, cum quid dicerent, nesciremus? Turrim isti aedificaturi erant, nunc tempore accepto et divino, turrim, inquam, cujus cacumen coelos tangeret , per quam futurum quisque metuens judicium, in coelum fugere posset. At illi, qui olim absque Dei magisterio, soloque humano opere, superbia duce turrim sibi exstruere voluerunt, per quam ascenderent in coelum, facta confusione linguarum, cum prius esset terra labii unius et sermonum eorumdem, divisi contra se, ac dispersi sunt . Igitur nunc, quan
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sũpta. nob̃ audibile & intelligibile fieret. Igit᷑ qr sp̃e sẽs
illa di patris lingua ẽ. qua uelut calamo seribe uelocit᷑ seriben¬
tis bonũ ũbũ suũ humane: nature uelocit᷑ ut uoluit totũ m
scripsit. dicens oꝑa sua regi. idest assũpto homini: ut ide
omĩno qd ipse oꝑari sciat & possit. recte suꝑ apłos ostensusẽ
in lingua quib eiꝰdẽ u̾bi & incarnationis eiꝰ noticiã ut eloqͤͣn¬
t̃ p̃dicare scdm scripturas homines hactenꝰ idiote scirent ea¬
dem calami uelocitate inscribere ueniebat. ꝑhoc maxime
consonat & coheret eugłio: qm̃ impletũ ẽ hic qd̃ dr illic.
hec loquutꝰ sũ uobis. apud uos manens. Paraclytꝰ aut̃ sp̃c sc̃s

Expanded text:
 sumpta, nobis audibile et intelligibile fieret. Igitur quia Spiritus sanctus illa Dei Patris lingua est, qua, velut calamo scribae velociter scribentis, bonum Verbum suum humanae naturae velociter, ut voluit, totum scripsit, dicens opera sua regi, id est assumpto homini, ut idem omnino, quod ipse operari sciat et possit, recte super apostolos ostensus est in lingua, quibus ejusdem Verbi et incarnationis ejus notitiam, ut eloquenter praedicare secundum Scripturas homines hactenus idiotae scirent, eadem calami velocitate inscribere veniebat. Per hoc maxime consonat et cohaeret Evangelio, quoniam impletum est hic quod dicitur illic: « Haec locutus
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse. eo qd̃ hic d̾s nr̃ ignis consumens sit. queritur
d illuo. cur sic in igne apparuerit. ut ex eodem igne linguaᷤᷤ
formare dignatꝰ sit. S oe hoc signo. magnifice nobis eiꝰdẽ spc̃ scĩ
cõmendatur oꝑatio. Spẽ enĩ coet̾nus patͥ & filio. ꝑ linguã quȩ
maximã habet cognationẽ cũ u̾bo non solũ hoc expͥmit᷑. qd̃ eiꝰ

Expanded text:
apparuisse , eo quod hic Deus noster ignis consumens sit , quaeritur apparuisse , eo quod hic Deus noster ignis consumens sit , quaeritur et illud, cur sic in igne apparuerit, ut ex eodem igne linguas formare dignatus sit. Sed et hoc signo magnifice nobis ejusdem Spiritus sancti commendatur operatio. Spiritus enim coaeternus Patri et Filio per linguam, quae maximam habet
Abbreviated transcription (Latin):
uitã in se ĩmortalit̾ uiuent̾e. filiũq eiꝰ dicimꝰ uerã & incõmu¬
tabilẽ sapientiã ꝑ quã unit̾sã condidit creaturã: sic sp̃m scm̃
dicimꝰ amorẽ eiꝰ ꝑ quẽ concupiscit rationalẽ & in habitare appe¬
tit creaturã. Qui amor quasi ignis immo ut uere ignis ad ean¬
dẽ appositã sibi semꝑ tendit rationalẽ creaturã: sic̃ hic ignis uisi¬
bilis semꝑ in appositã tendit cõpetent̾e sibi materiã. At illo igne
quo conflat᷑ ñ consumitur creatura. sic̃ hoc igne uisibili consumu
ligna. fenũ. stipula: s quẽadmodũ aurũ ⁊ argentũ hoc igne liques¬
cunt neq consumunt᷑. s ꝑsistunt & puriora st̃. sic illo igne. illo ut
ait esayas camino qͥ ẽ in ihrłm beata rationalis creatura incon¬
sumptibilit̾ liquescit in incendio huiꝰ amoris: in torrente huiꝰ
uoluptatis. semꝑ pura. semꝑ liquida. semꝑ ardens amore: semꝑ
fruens d̾o amatore. desidando non indigens. fruendo ñ fastidieis

Expanded text:
mutabilem sapientiam, per quam universam condidit creaturam, sic Spiritum sanctum dicimus amorem ejus, per quem concupiscit rationabilem et inhabitare appetit creaturam. Qui amor quasi ignis, imo ut vere ignis ad eamdem appositam sibi tendit rationalem creaturam, sicut ignis visibilis semper in appositam tendit competentem sibi materiam. At illo igne, quae conflatur, consumitur creatura, sicut hoc igne visibili non consumuntur ligna, fenum, stipula, sed quemadmodum aurum et argentum hoc igne liquescunt, neque consumuntur, sed persistunt et puriora sunt, sic illo igne, illo, ut ait Isaias, camino, qui est in Hierusalem . Beata rationalis creatura, inconsumptibiliter liquescit in incendio hujus amoris, in torrente hujus voluptatis semper pura, semper liquida, semper ardens amore, semper fruens Deo amatore, desiderando non indigens, fruendo non fastidiens.
Abbreviated transcription (Latin):
altari. sac̾dote uigit̾ ligna subiciente: qd̃q consumebat ho¬
loc austũ. qd̃ sacͥficiũ sic dicebat᷑ eo qd eẽt totũ incẽsũ. S int̾
cet̾a naturalia p̃clarũ hoc habet ignis: qd diuisus in partes
mutuati ñ sentit detͥmenta luminis. Hoꝵ om̃iũ significatiõe
qͥ scripturas legunt. Igit᷑ qd̾ in igne sp̃ec sc̃s ostensus ẽ. signũ fu¬
it ñ sibi s nob̃: quib diuina maiestas eiꝰ ab initio signis loqͥ con

Expanded text:
altari, sacerdote jugiter ligna subjiciente, quodque consumebat hoaltari, sacerdote jugiter ligna subjiciente, quodque consumebat holocaustum, quodque sacrificium sic dicebatur, eo quod esset totum incensum . Sed inter caetera naturalia praeclarum hoc habet ignis, quod divisus in partes, mutuati non sentit detrimenta luminis, horum omnium significationes quia Scripturas legunt. Igitur quod in igne Spiritus sanctus ostensus est, signum fuit, non sibi sed nobis, quibus divina majestas eis ab i
Abbreviated transcription (Latin):
trua & uoces &e fulgura. ⁊ t̾remotus magnꝰ. Ic̃ ignis ille mit¬
tebat᷑. & unde &e apparuert apłis disꝑtite lingue: tamꝗͣ ignis.
ille inquã ignis mittebat᷑ in t̾rã. qͦ angłs ille angłs magni con¬
siliĩ dudũ impleuerat aureum thuribulũ immacłati corporis sui:
ce nc̃ assũptus in celũ agebat qd̃ dixerat. Ignẽ ueni mutẽ in̾¬
uod uͦ foris qͦq bilis uisibilem foris igñe ostendit.
ignis cõmoditas. Celũ in sole ⁊ luna syderibq miris ornatib i¬
lustrat: terrã aut̃ ñ solũ desuꝑ fuso lumine letificat. s & bene¬
ficio caloris ad gignendũ ꝓuocat: et sinũ eiꝰ recepta nutrit se¬
muna. Pret̾ea de silicũ uenis exceptus. & competentib alim̃tis
enutritꝰ. noctẽ nob̃ alleuiat. ab sentẽq diẽ lux agit emula.
&r innumera mortalib prãt cõmoda. quib uite p̃sentis uiuat᷑
inopia. Adde qd̾ t̾c temporis ex ussu dñi semꝑ ardebat in

Expanded text:
trua, et voces et fulgura et terrae motus magnus . » Nunc ignis ille mittebatur, unde et apparuerunt apostolis dispartitae linguae tanquam ignis, ille, inquam, ignis mittebatur in terram quo Angelus ille magni consilii, dudum impleverat aureum thuribulum immaculati corporis sui, et nunc assumptus in coelo agebat quod dixerat « Ignem veni mittere innatura est invisibilis, visibilem foris ignem ostendit. ignis commoditas. Coelum in sole et luna sideribusque miris ornatibus illustrat; terram autem non solum fuso desuper lumine laetificat, sed et beneficio caloris ad gignendum provocat, et sinu ejus recepta nutrit semina. Praeterea de silicum venis exceptus, et competentibus alimentis enutritus, noctem nobis alleviat, absentemque diem lux agit aemula et innumera mortalibus praestat commoda, quibus vitae praesentis juvatur inopia. Adde quod tunc temporis ex jussu Domini semper ardebat in
Abbreviated transcription (Latin):
cusꝰ incarnationis ille psalmꝰ epythamiũ ẽ: ipse inquã qui u̾bũ
bonũ de corde patͥs eructatũ in uterũ uirginis humane natu¬
re uniuit. nẽ in lingua spc̃ sc̃s̃ apparuit. ut idem ipsũ uerbũ
scribentis. Quappt̃ congrue u̾sus hic. lingua mea. cũ p̃cedenti.
eructauit cor meũ u̾bum bonũ. in officiis qͦ cantat᷑ apłoꝵ: qd¬

Expanded text:
ipse, inquam, qui Verbum bonum de corde Patris eructatum, in uterum Virginis humanae naturae univit, nunc in lingua Spiritus sanctus apparuit, ut idem ipsum Verbum ibae velociter scribentis. Quapropter congrue versus hic lingua mea, cum praecedenti, eructavit cor meum, in officiis quoque cantatur apo
Abbreviated transcription (Latin):
mor di sp̃c sc̃s ẽ. Amor aut̃ tam spũalis quã carnalis reuera
ignis d̾r & est. adeo sensibilit calens. ut nemo amantiũ calorẽ
eius nesciat. S cũ deo consubstantialis amor suus sit. sic eodẽ
amore suo d̾s ignitꝰ ẽ. ut sine distinctione ꝑsonaꝵ ds dicatur
ce sit inuisibilis atq incorporeus ignis: uxta illud apłi. Eteñ¬

Expanded text:
 sanctus est. Amor autem tam spiritualis quam carnalis revera ignis dicitur et est, adeo sensibiliter calens ut nemo amantium calorem ejus nesciat. Sed cum Deo consubstantialis amor suus sit, sic eodem amore suo Deus ignitus est, ut sine distinctione personarum dicatur Deus, et sit invisibilis atque incorporeus ignis, juxta illud Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dant. ut idem rursus. qͥ paulo ante u̾bo celũ clauserat. & nc̃ ꝓpt̃
u̾ba mulieris ꝑ deserta fugiebat. Aliꝰ uͦ manendi modꝰ ẽ: cũ ꝑ fidẽ
inhabitare incipiens eccłam suã. nũquã in infidelitate derelinqͥt
uł cet̾. carismatũ dona semel tribuens postea ñuꝗͣ subtrahit. Her¬
bi grã. Paulo apło datã sapientiã. ñ sic ꝑ tp̃ra distinxit: ut nc̃ af¬
fluente dono sapiens. nc̃ relabente fieret insipiens. Qe de hoc qͥdẽ
mͦ dicit. Non te deserã neq derelinquã. De modo aũ supͣdicto: au̾¬
te inqͥt ocłos tuos. qr ipsi me auolare fecer̃t. Itemq de hoc mode
scriptũ ẽ. qr quatuor aĩalia incedentia ñ reu̾tebant᷑. s unũqd̃q
ibat ante faciẽ suã. idest in ꝓposito suo ꝑmanebat: de modo aũ
supͣdicto ibant inqͥt & reu̾tebant᷑ in similitudinẽ fulguris cho¬

Expanded text:
dant, ut idem rursus, qui paulo ante verbo coelum clauserat, et nunc propter dant, ut idem rursus, qui paulo ante verbo coelum clauserat, et nunc propter verba mulieris per deserta fugiebat. Alius vero manendi modus est, cum per fidem inhabitare incipiens, Ecclesiam suam nunquam in infidelitate derelinquit, vel caetera charismatum dona semel tribuens, postea nunquam subtrahit. Verbi gratia: Paulo apostolo datam sapientiam non sic per tempora distinxit, ut nunc affluente dono sapiens, nunc relabente fieret insipiens. Et de hoc quidem modo dicit: « Non te deseram neque derelinqaam . » De modo autem supradicto: « Averte, inquit, oculos tuos, quia ipsi me avolare fecerunt . » Itemque de hoc modo scriptum est: « Quia quatuor animalia incedentia non revertebantur, sed unumquodque ibat ante faciem suam , » id est, in proposito suo permanebat. De modo autem supradicto: « Ibant, inquit, et revertebantur in similitudine fulguris co
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e mansit. de qͦ dictũ ẽ. Suꝑ quẽ iuderis spiritũ deseentlentẽsic̃
colũbã & manent̾e in eo: hic ẽ qui baptirat. Que manendi cbif¬
ferentia si rite anmadu̾sa fuerit: simul &e illud clarebit eur cũ¬
tota trinitas apud dilectorẽ suũ mansionẽ faciat. sepiꝰ hoc et
quasi singłarit᷑ hoc de spũ scõ scriptura sacra contineat. Manere
sp̃m scm̃ in creatura sua duob modis accipimꝰ. Unꝰ quidẽ mod
b qͥ iam cũ d̾o st̃ carne soluti ñ ẽ dubitandũ. De his aut̃ qͥ adhuc
in corpore mortali st̃. ñ idẽ ẽ arbitrandũ. qr quandiui corpus qd̃
corrũpit᷑ aggrauat aĩam. multis uarietatib subiacet: & nc̃ qui¬
dẽ dilatato corde si ualde ꝑfecti st̃. uisitationẽ illam merentur
que ut ait gregoriꝰ significat᷑ in helya ꝑ tenuẽ aure sibilũ. uirtu¬
temq resumunt ut idem helyas qͥ post eundẽ sibilũ regna u̾tit.
reges alios ungens ꝓpħamq helyseum : nc̃ deficiente animo trepi¬

Expanded text:
deris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem in eo, hic est qui baptizat . » Quae manendi differentia si recte animadversa fuerit, simul et illud clarebit; cur cutota Trinitas apud dilectorem suum mansionem faciat, saepius et quasi singulariter hoc de Spiritu sancto Scriptura sacra contineat. Manere Spiritum sanctum in creatura sua, duobus modis accipimus. Unus quidem modus bus, qui jam cum Deo sunt, carne soluti, non est dubitandum. De his autem, qui ad quandiu « corpus quod corrumpitur, aggravat animam , » multis varietatibus subjacet, et nunc quidem dilatato corde, si valde perfecti sunt, visitationem illam merentur; quae, ut ait Gregorius, significatur in Elia per tenuem aurae sibilum, virtutemque resumunt, ut idem Elias, qui post eumdem sibilum regna vertit, reges alios ungens, prophetamque Elisaeum , nunc deficiente animo trepi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ dogere uenit. Suꝑ ẽ enĩ ut scripta qͦ illoꝵ que disꝑsi
ꝑ mundũ uniu̾sũ diu̾saꝵ singuaꝵ hominib mittebant. isti u¬
niꝰ tantũ id÷ hebraice lingue litteris eos asserebant scripsis¬
se: omẽmq hominẽ cuiꝰq lingue qͥcũq uidisset hebraicos illoꝵ
apices eodem miracło sue lingue scripturã existimasse. Quod
ualde ridicłm ẽ. Saltẽ nos latinos excipiant. Nã de nob̃ cer-¬
tũ habemꝰ ꝙ scripturas quas hebraice aut grece conscripsert̃:
absq transiatorib legere nequiuimꝰ. Illud qͦ consequens ẽ.
ut quãcũq ipsi linguã audirent putarent hebred: quãcũq
uident scripturã existimarent ẽẽ hebraicã. Qd̃ nimis fri¬
uolũ ut dictũ ẽ ineptũq & erroneũ: scõq spui ꝑ omĩa ꝓbat᷑

Expanded text:
veritatem docere venit . Superest enim ut scripta quoque illorum quae dispersi veritatem docere venit . Superest enim ut scripta quoque illorum quae dispersi per mundum universum, diversarum linguarum hominibus mittebant isti unius tantum, id est Hebraicae linguae litteris eos asserant scripsisse, omnemque hominem, cujusque linguae, unicunque vidisset Hebraicos 125 illorum apices, eodem miraculo suae linguae Scripturam aestimavisse: Quod valde ridiculum est: Saltem nos Latinos excipiant. Nam de nobis certum habemus quia Scripturas, quas Hebraice aut Graece conscripserunt, absque translatoribus legere nequimus. Illud quoque consequens est ut quamcunque ipsi linguam audirent, putarent Hebraeam, quamcunque viderent Scripturam, existimarent esse Hebraicam. Quod nimis frivolum, ut dictum est, inept
Abbreviated transcription (Latin):
nitantis paraclytus idest consolator filiis eiꝰ orphanis adue¬
nerit. Boctorẽ inquã qui illos doceat. omĩa se. hoc signo ꝓfi¬
tet᷑ dũ ostendit᷑ in lingua. simulq om̃iũ gentiũ eclocet loqͤ¬
las: ut om̃ib eloquerentur hominib ea de quib soli doceban¬
tur dĩ magnalia. Qd̾ ñ ut qͥdã opinant᷑ apłi una tantũ id ẽ
Ahebrea lingͥ ita locuti fuerint. ut cuiq genti sua uidet᷑.¬
mones audiebant᷑ ut tam̃ una tantũ lingua scił hebrea lo¬
querent᷑: s uniꝰcuiꝰq nationis homini sua lingua uidẽtur.
qd̾ ut ait beda miracłm ñ loquentiũ eẽt s audientiũ. id ẽ
non in illis qͥ loquebant᷑ erat uirtꝰ uera. s in audientiũ au¬
rib ꝓdigium ĩmo error idest rei ñ existentis erat sensus.
Non inquã sic egit ille spc̃ ueritatis: nec sic opinatur de illo
quicũq prudent̃ discernit qͥd deceat magistrũ illũ qͥ omẽm

Expanded text:
nizantis. Paracletus, id est consolator, filiis ejus orphanis advenerit. Doctorem, inquam, qui illos doceat omnia, se hoc signo profitetur, dum ostenditur in lingua, simulque omnium edocet gentium loquelas, ut omnibus eloquerentur hominibus, ea de quibus soli docebantur iHebraea lingua, loquebantur, ita ut cuique genti sua videremones audiebantur ut tamen una tantum lingua, scilicet Hebraea, loquerentur: sed uniuscujusque nationis homini sua lingua videretur quod, ut ait Beda, miraculum non loquentium esset, sed audientium, id est non illis qui loquebantur erat vera virtus, sed in audientium auribus prodigium, imo error, id est non rei existentis erat sensus. Non, inquam, sic egit ille Spiritus veritatis, nec sic opinatur de illo, quicunque prudenter discernit quid doceat magistrum illum, qui omnem
Abbreviated transcription (Latin):
atq fidele. falso calumpniabantur contra legem suã: p̃uaricatore
legis. Ad hec que p̃currit lectio ꝓpħica pulchre accedit in eo qd̾
ait. Ecce testem popłi dedi eum: ducem ac p̃ceptorem gentib. Ee¬
ce gentem quã nesciebas uocabis: uideł tuus ipse testis. & gentes

Expanded text:
atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores legis. Ad haec, quae praecurrit lectio prophetica, pulchre accedit in eo quod ait: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus: Ecce gentem, quam nesciebas voca
Abbreviated transcription (Latin):
pradictam gͦ lectionem eugłii bene & consonant̃ ista de libro regũ
dixisset dñs ego sum lux mundi qͥ seqͥtur me non ambulat in
cenebris s habebit lum̃ uite. obuiantib uideis & dicentib. tu de
teipso testimonium dicis. testimonium cuum ñ est uerum: reuin¬
cit eos firmo & uero argum̃to. cũ dicit. & si ego testimonium ꝑhi¬
beo de meipso: testimonium meum uerum ẽ. & statim ꝓponit qd̃
necessario concedendum ẽ. In lege ur̃a scriptum ẽ: qd̃ duoꝵ homi¬
nũ testimonium uerũ ẽ. & ꝓtinꝰ assumit. Ego sum qͥ testimoniũ
ꝑhibeo de meipso. & testimonium ꝑhibet de me qͥ misit me pater.
qd̾ ce ipsum concedi oportet. Palam namq ẽ testimonium auditũ
patris. dicentis. Hic ẽ filiꝰ m̃s dilectus in quo mͥ complacui. E mor¬
tui resuscitati. & cętera que ostendebat eis ex patre suo oꝑa bonã te¬
timonia erant de ipso tam patͥs quam filii. Testimonium gͦ uerũ

Expanded text:
upradictam ergo lectionem Evangelii bene, et consonanter ista de libro Regum upradictam ergo lectionem Evangelii bene, et consonanter ista de libro Regum dixisset: Ego sum lux mundi, qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , obviantibus Judaeis et dicentibus: Tu de te ipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum , evincit eos firmo et vero argumento, dum dicit: Etsi ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum verum est . ecessario concedendum sit: In lege vestra scriptum est: Quoniam duorum hominum testimonium verum est . Et protinus assumit: Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater . Quod et ipsum concedi oportet. Palam namque est auditum testimonium Patris dicentis: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . » Et mortui resuscitati, etc., quae ostendebat eis ex Patre suo opera bona, testimonia erant de ipso, tam Patris quam Filii. Testimonium ergo verum
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipse a sororib eiꝰ pascebatur: hoc idem in clamore helye p̾ces¬
sit clamantis ad dũm & dicentis. Obsecro domine etiam ne ui¬
duam apud quã ego uteuniq sustentor afflixisti: ut int̾ficere
filium eius: ad hoc uero quod lazarum amicũ suum appellauit
dñs. pulchre conuenit illud qđ̃ hic fuisse d̾r filiꝰ amachi: id÷
ueritatis. Affirmant enuim uidei qd̃ ionas fuerit iste sarepte¬
ne uiduȩ filiꝰ. quem resuscitauit helyas: matre postea dicen¬
Amathi namq ex hebreo in latinam linguam ueritas dr̃. & ex
tus ẽ ueritatis. S e hoc qđ mortuum ut suscitaret helyas supͣ
lectum suum posuit: a mysterio ñ uacat. Lectus namq helye:
catholicam xͥ designat eccłam: in quas ꝑͣ remissionem peccatoꝵ
mortue: reuiuiscunt anime. Nam de hac eccła d̃r in canticis
canticoꝵ. En lectulum salomonis sexaginta fortes ambiunt. Su

Expanded text:
et ipse a sororibus ejus pascebatur, hoc idem in clamore Heliae praeceset ipse a sororibus ejus pascebatur, hoc idem in clamore Heliae praecessit clamantis ad Dominum, et dicentis: « Obsecro, Domine, etiamne viduam, apud quam ego utcunque sustentor, afflixisti, ut interficeres filium ejus? » Ad hoc quoque, quod Lazarum amicum suum appellavit Dominus, pulchre convenit illud quod hic fuisse dicitur filius Amathi, id est veritatis. Affirmant enim Judaei, quod Jonas fuerat istius Sarephtanae viduae filius, quem resuscitavit HelAmathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex tuslectum suum posuit, a mysterio non vacat. Lectus namque Heliae, catholicam Christi designat Ecclesiam, in qua sola per remissionem peccatorum mortuae reviviscunt animae. Nam de hac Ecclesia dicitur in Canticis canticorum: « En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt . »
Abbreviated transcription (Latin):
raculi huius mysterium. & pene a cunctis doctorib celebratum.: qd
uideł lazarus quem amabat dñs de quo ipse ait. lazarus amicus
nr̃ dormit. s uado ut a somno excitem illum. ꝙ cuiꝰ sorores sepe dño
ministrauerant. typum gesserit iam fideł & intra eccłam positi
oꝑationem: & in sepulchro male conscientie consuetudine scelerũ
obrutus iamq fetens ꝑ infamiam. tandem ꝑ occultam inspira¬
tionem di magno timore futuri iudicii quasi magno saluatoris
clamore concussus. ad uitam penitendo resilit: & male sepulchrũ
conscientie ꝑ ultroneam aꝑiens confessionem. uincuł peccatoꝵ
meretur absolui qr uiuit. Hoc autem in filio qͦ mulieris sarepche¬
ne p̃figuratum ẽ. ad quam helyas dño iubente ierat: relicta a¬
pud carnalem isrł. siccitate & fame. Nam & illa mulier ut iam
suꝑius dictum ẽ. ȩccłam de gentib mystice significauit: que le
clamore dñĩ latarum euocantis significatum ẽ in cuiꝰ domo

Expanded text:
rium hujus miraculi, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicet Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem illum , et cujus sorores saepe Domino ministraverant, typum gesserit jam fidelis et intra Ecclesiam positi operationem, et in sepulcro malae conscientiae, consuetudine scelerum obrutus, jamque fetens per infamiam, tandem per occultam inspirationem Dei magno timore futuri judicii, quasi magno Salvatoris clamore concussus, ad vitam poenitendo resilit, et malae sepulcrum conscientiae per ultroneam aperiens confessionem, vinculis peccatorum meretur absolvi, quia vivit. Hoc autem in filio mulieris Sarephtanae praefiguratum est, ad quam Helias Domino jubente ierat, relicta apud carnalem Israel siccitate et fame. Nam et illa mulier, ut jam superius dictum est, Ecclesiam de gentibus mystice significclamore Domini Lazarum evocantis significatum est, in cujus domo
Abbreviated transcription (Latin):
aere ñ solũ uillis s ⁊ plenis inferre menib rogationes fieri sol¬
lẽpnes ante. diẽ eiusdẽ dnĩce ascensionis instituit. ut tãqͣm
abeunti in celũ dño ac dicenti petite ⁊ accipietis. humanȩ mi¬
seriȩ cõmemoratio tͥduanis supplicationib ambitiosius inge¬
reretur. & ut rememorata sponsoris potentia fida petenti¬
ũ spes roboret᷑. in eisdẽ ꝓressionib triumphatoris cȩlos ascẽ¬
dentis insignia scił cruces atq uexilla p̃ferunt᷑. Hoꝵ usus in
excłia cepit a constantini tẽporib. qͥ eũ uidisset in sõno sig¬
nũ erucis in celo splendide collocatũ. dictũq sibi fuisset. ored̃¬
stantine in hoc uince. pissit uiros eruditos ex auro ⁊ lapidi¬
b p̾eiosis in uexillũ scẽ crucis tranformare. signũ qd laba¬
rũ uocabat᷑ Hoc enĩ signũ bellicũ int̾ alia p̃ciosiꝰ erat. Eo
qd imꝑatorẽ p̃cede. ⁊ adorari illud a militib moris ee oeei¬

Expanded text:
dem, non solum villis, sed et plenis inferre moenibus rogationes fieri solemnes ante diem ejusdem Dominicae ascensionis instituit, ut tanquam abeunti in coelum Domino ac dicenti: « Petite et accipietis , » humanae miseriae commemoratio triduanis supplicationibus ambitiosius ingereretur, et ut rememorata sponsoris potentia fide petentium spes roboretur, in eisdem processionibus triumphatoris coelos ascendentis insignia, scilicet cruces atque vexilla praeferuntur. Horum usus in Ecclesia coepit a Constantini temporibus, qui cum vidisset in somnis signum crucis in coelo splendide collocatum, dictumque sibi fuisset: « O Constantine, in hoc vinces; » jussit viros eruditos ex auro et lapidibus pretiosis in vexillum sanctae crucis transformare signum, quod Labarum vocabatur. Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius erat, eo quod imperatorem praece
Abbreviated transcription (Latin):
fide solidamꝰ. Cũ itaq nudũ altare conspicimꝰ. dignũ illud me¬
moria qd̃ magnifice ꝓpħa flebilit̾q declamat. nr̃is intimis ꝑ¬
sonare aurib : nr̃is int̃nis p̃sentialit̃ debet apparere aspecti¬
b. E cce uidimꝰ eum & ñ ẽ speties ei neq decor: & nos consid̾a¬
uimꝰ eum despectũ ⁊ nouissimũ uiroꝵ. uirũ doloꝵ & scientẽ
infirmitatẽ. Uere languores nr̃os ipse tulit: ⁊ peccata nr̃a ip¬
se portauit. Hec de passione eiꝰ dicta ẽẽ. ꝑspicuum ẽ. Ille enim
spetiosꝰ forma pre filiis hominũ qͥ semetipsũ exinaniuit for¬
mã serui accipiens. maxime in passione sua uisꝰ ẽ ñ habens
spetiẽ neq decorẽ: & qͣsi absconditus uultꝰ eiꝰ. Nam antea de¬
corus incedebat. ⁊ magnificabat᷑ ab om̃ib : qr sic̃ laudat᷑ in
canticis uent̃ eiꝰ eburneus distinctꝰ erat saphyris. id naturȩ

Expanded text:
fide solidamus . » Cum itaque nudum altare conspicimus, dignum illud mefide solidamus . » Cum itaque nudum altare conspicimus, dignum illud memoria quod magnifice propheta, flebiliterque deplorat; nostris intimis personare auribus, nostris internis praesentialiter debet apparere conspectibus: « Ecce vidimus eum, et non est species ei neqrum dolorum, et scientem infirmitatem. Vere languores nostros ipse tulit, et peccata nostra ipse portavit . » Haec de passione ejus dicta esse perspicuum est. Ille enim « speciosus forma prae filiis hominum , » qui « semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , » maxime in passione sua visus est non habens speciem, neque decorem, et quasi absconditus vultus ejus. Nam antea decorus incedebat, et magnificabatur ab omnibus, quia sicut laudatur in Canticis: « Venter ejus eburneus, distinctus erat s
Abbreviated transcription (Latin):
mã rep̃ssit: conticuit. xp̃m reliqͥt. fugit & t̾cio negauit. Igͥ ex
hora qua dñs tͤditꝰ ẽ recte signis eccł̃e silentium indicimꝰ. xp̃m¬
q solũ torcular calcantẽ. solumq in ligno crucis extenso corpo¬
re tẏmpanizantẽ. testimoniumq ueritati humili ac solitaria
uoce ꝑhibentẽ ligneo malleolo in tabula suspenso & ꝑsonante.
Ur altare nudetur scire uolentib facile liquet: si pͥus aĩadu̾¬
terint qͥd ipsũ altare significet. Significat aut̃ xp̃m: qr sic¬
illud templo. quomͦ xp̃e toti corpori eccł̃ȩ dignitate & honore p̃¬
minet. Qd̾ ⁊ si auctoritas desid̾atur: occurrit illa dñi dicentis.
re de t̾ra d̾o facere ẽ: in incarnatione mediatoris sꝑare. Tẽ qͥppe
a deo nr̃m munꝰ accipit᷑: quando in hoc altari nr̃a humilitas
ri gͦ de t̾ra munꝰ oblatũ ponimꝰ: si actꝰ nr̃os dñice incarnatiõis

Expanded text:
mam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea mam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso et personante, Cur altare nudetur scire volentibus facile liquet, si prius animadverterint, quid ipsum altare significet. Significat autem Chrio Christus toti corpori Ecclesiae dignitate et honore praeeminet. Quod si et auctoritas desideratur, occurrit illa Domini dicentis  de terra facere, est Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altare humilitas, id ego de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ effudit. Qd̃ si cristalli lapidẽ soli obicimꝰ escamq subicimus
ut mediante cristallo carbones extincti reuiuiscant. aspectu phe¬
minisse debemꝰ exeundũ nob̃ ẽẽ ad eũ quẽ iudei extͣ castra ciui¬
tatẽq suã ꝓiecert̃. ut ꝑ igne scĩ spc̃ uitã et̾nã habeamꝰ creden
tes in eũ quẽ illi a p̃senti uita extinxerunt. Cur altaria nudens¬
einceps imminente uesꝑa. maiora tͥsticie sequunt᷑ increm̃ta.
Altaria spoliant᷑. uino ⁊ aqua lauant᷑. campane conticesẽt̃
om̃s p̃ter uigilias nocturnas regłares horas absorbet tͥste silen¬
loco iam dictũ ÷ : qr caritatis igne excocti. & diuina institu¬
tione formati. in ꝑtectione dĩ celi tamꝗͣ in turri fortitudaniᷤᷤ
cõmanentes. ĩmo suspensa m̃te pendentes. quadã frat̃ne dilec¬
tionis corda cõmouent᷑: totaq die & tota nocte cõmonent᷑ ut
etrꝰ qͦ ceteroꝵ pͥnceps cuiꝰ ab ore pͥmũ ueritatis p̃conium in oẽm

Expanded text:
nobis effudit. Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones exstincti reviviscant aspectu phoeminisse debemus exeundum nobis esse ad eum, quem Judaei extra castra civitatemque sutes in eum, quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt, omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silenloco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadam fraternae dilectionis chorda commoventur, totaque die et tota nocte commoventur, uPetrus quoque caeterorum princeps, cujus ab ore primum veritatis praeconium «
Abbreviated transcription (Latin):
rio iubeleum significantẽ: id dimittent̾e: quo ab om̃i debito¬
debito dimissi. ad antiquã reu̾temur possessionẽ: quã ꝑdidi¬
mꝰ sub peccato uenundati. Nam quomodo post.uii. ebdoma¬
das festiuus hic dies erumpit. sic post mundi circuitũ in quo
nc̃ laboramꝰ ille dies ȩt̃nalit festiuus effulgebit: qͦ iam ñ labo¬
rabimꝰ. s felici ocio compositi solem uerũ festo diademate coro¬
natũ. spectabimꝰ. mirabimur. laudabimꝰ. Nc̃ scdm officiũ eiꝰdẽ

Expanded text:
rio, jubilaeum significantem, id est dimittentem , quo ab omni drio, jubilaeum significantem, id est dimittentem , quo ab omni debito dimissi, ad antiquam revertemur possessionem, quam perdidimus sub peccato venundati . Nam quomodo post septem hebdomadas festivus hic dies erumpit, sic post mundi circuitum, in quo nunc laboramus, ille dies aeternaliter festivus effulgebit, quo jam non laborabimus, sed felici otio compositi solem verum festo diademate coronatum spectabimus, mirabimur, laudabimus. Nunc secundum officium ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficiũ nouũ dño ex om̃ib habitacłis ur̃is. Panes pͥmici¬
aꝵ duos: & cet̾a. Itaq a pͥma sabb̃i quã nos dnicã diẽ dici¬
mꝰ. id transacto magno die paschalis sabbi: dies. Lͣ incipi
suũ uere nouaꝵ frugũ t̾re nr̃e fascicłm uerus ipse sacͥdos
corã dño d̾o patre leuauit ⁊ scĩficauit. Nicħ gͦ questionis re¬
manet cur dies ille qͦ sp̃c sc̃s datꝰ est. qui utiq a die qua re¬
iam sic̃ dictũ ẽ non ab ipsa uesꝑa paschali. s a subsequente
pͥma sabb̃i dies pentecostes incipiebant cõputari. Ofteramꝰ
itaq dñõ hac die panes pͥmiciaꝵ duos. idest ꝓ duob illi grãs
agamꝰ beneficiis: scił qd̾ in uno eodemq spũ suo. ⁊ olim ueti¬
b legẽ ac mandata scripsit in tabulis lapideis sic̃ moyses i
deutonomio ait. deditq mͥ duas tabulas lapideas. seriptas
b grãm in tabuł scribit carnalib. Sollempnẽq agamꝰ diem
post .uii. septimanas emicantẽ. ⁊ numero suo id quinqͣagena¬

Expanded text:
taculis vestris panes primitiarum duos , » etc. Itaque a prima Sabbati, quam nos Dominicam diem dicimus, id est transacto magno die paschalis Sabbati, dies quinquagisuum vere novarum frugum terrae nostrae fasciculum, verus ipse sacerdos coram Domino Deo Patre suo levavit et sanctificavit. Nihil ergo quaestionis remanet, cur dies ille quo Spiritus sanctus datus est, qui utique a die qua reia, sicut jam dictum est, non ab ipsa vesper a paschali, sed a subsequente prima Sabbati, dies Pentecostes incipiebant computari. Offeramus itaque Domino hac die panes primitiarum duos, id est pro duobus illis gratias agamus beneficiis, scilicet quod uno eodemque spiritu suo et olim veteribus legem ac mandata scripsit in tabulis lapideis, sicut Moses in Deuteronomio ait: « Deditque mihi duas tabulas lapideas scriptas ibus gratiam in tabulis scripsit carnalibus . Solemnemque agamus diem post septem septimanas emicantem et numero suo, id est quinquagena
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ factus ẽ repente de celo. signũ fuit soni qͥ in omẽm
terrã exiturus erat. cęlis illis qͦs nc̃ fi̾rmare ueniebat enarran¬
tib głam d̾i: oe firmam̃to constantissime fidei illoꝵ annunci¬
ante oꝑa manuũ eius cũ magnifico u̾bi tonitruo ⁊ miracłoꝵ
choruscationib. Sic enĩ mox futurũ erat. hoc spũ ꝑ os illoꝵ in¬
tonante. xp̃i p̃conia. ut ad penitentiã cõmoueretur ⁊ contre¬
misceret t̾ra. & fundam̃ta montiũ. idest corda suꝑboꝵ contur
rint. Unde & in apocalypsi cũ accepisset angłs thuribulũ & im¬
pleuisset illud de igne altaris. & misisset in t̾rã: facta st̃ toni

Expanded text:
pente factus est de coelo , signum fuit soni, qui in omnem terram exiturus erat, coelis illis, quos nunc firmare veniebat enarrantibus gloriam Dei et firmamento constantissimae fidei illorum annuntiante opera manuum ejus , cum magnifico coruscationibus. Sic enim mox futurum erat, hoc Spiritu per os illorum intonante Christi praeconia, ut ad poenitentiam commoveretur et contremisceret terra, et fundamenta montium, id est corda superborum conrint. Unde et in Apocalypsim cum accepisset angelus thuribulum et implesset illud de igne altaris, et misisset in terram, « facta sunt toni
Abbreviated transcription (Latin):
diem illũ quo data ẽ lex in cuiꝰ rei memo¬
iam sollempnitas magna erat pentecos
quo post transitũ maris rubri data ẽ lex
iliis isrł in monte synai: plane qͥnquage¬
simũ fuisse ab immolatione agni paschalis. Nonnulli enim
naxime qui cõputandi scientie student. cũ legunt quarta
decima die mensis pͥmi ĩmolatũ fuisse agnũ. mense autem
cio t̾cia die m̃sis descendisse dm̃ coram oĩ plebe suꝑ montẽ
synai. iam enĩ inquit scriptura aduenerat dies t̾̃cius ⁊⁊ ma
ne inclaruerat. & ecce ceꝑunt audiri tonitrua. ⁊ cetera.
tũ inquã hec legunt. mirant᷑. ⁊ herent: numerũ qͥnquage¬
narium a quartadecima die m̃sis primi. usq ad t̾ciam diẽ
m̃sis tercii non constare ꝓbantes. Nã cũ hebrei solos luna¬
res habeant m̃ses. & luna pͥmis m̃sis unde.xxͣx. dies habeat

Expanded text:
diem illum, quo data est lex, in cujus rei memoriam solemnitas magna erat Pentecostest, diem, inquam, quo post transitum maris Rubri data est lex filiis in monte Sinai, plane quinquagesimum fuisse ab immolatione paschalis agni. Nonnulli enim, maxime qui computandi 123 scientiae student, cum legunt quarta decima die mensis primi immolatum fuisse agnum , mense autem tertio, terta die mensis descendisse Dominum coram omni populo super montem Sinai . Jam enim, inquitne incaluerat, et ecce coeperunt audiri tonitrua etc., cum, inquam, haec legunt, mirantur et haerent numerum quinquagenarium a quarta decima die mensis primi usque ad tertiam diem mensis tertii non constare probantes. Nam cum Hebraei solos lunares habeant menses, et luna primi mensis undetriginta dies habeat