comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Recte luxuria de signatur. Quia si tor¬
dis temptatio usq ad oꝑacionẽ prefilit
ninirũ feruorũ intimꝰ usq ad cutis
scabit̃ prorĩpit. Foras corpus scabits sau¬
ciat quia dũ In cogitacione uolmitas nõ
Repritur. ecia Iactione dñãtur.
Qua si em̃ cutis prurigniẽ. paulus cu¬
rabat abstergẽ. cũ dicebat. Cep̃tatio
uos nõ apprehendat nnisi humana. At
si aꝑte diciret. humanũ quidẽ est ĩ corde
temptationĩ ꝑeti. demonitũ uero est

Expanded text:
i cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit: foras corpus scabies sauciat, quia dum in cognitione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, daemoniacum vero est
Abbreviated transcription (French):
Inttlligͥit cogitationẽ Intunt clariba¬
ts a ꝓrehendat. Hi autẽ candorẽ sibi
Infticit suit sapitutie tribuit. a luce
se suꝑut cognicionis excludit i et to cla¬
rialt̃ ueri luinus neququã penetrat.
quo se apũd se a roganciã exaltat. Sic̾
de quibzdã dicitur. Dicentes cm̃ se esse
Iapĩttio. stulti facti sũt. Ingem habet¬

Expanded text:
lligit, cogitationem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit; et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat. Sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti su
Abbreviated transcription (Latin):
prmmduiꝰ Et ideo minaciter supbrã nr̃a
unde proficiamꝰ admittu. Nuia pñtit uĩ
te gapti dulcediit. que pena negligentie
nestoreo ergo ista dicuntur degnoru
dicit tĩs deuo. ue pastorib Ipaes. qui
pascunt semetipõs. Nonue greges pastam

Expanded text:
formidamus. Et ideo minaciter superbiam nostformidamus. Et ideo minaciter superbiam nostunde proficiamus admittit: quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam pastores ergo ista dicuntur, de quorum dicit Dominus: Vae pastoribus Israel, qui pascebant se
Abbreviated transcription (Latin):
fide exorbitanerit Rector. func erit atgͥnedꝰ
a fubditis. Pro morib uerõ Re probis. to¬
lexandut magis ꝙͣ destringendus a plcle
est.
Ques presentib delectati. dum
In hac uita cõmõda nr̃a ⁊ hone¬
res Inquirimꝰ. nõ ut meliores. s ut
Siciores. Net ut sanctiores. sz ut honora¬
ciores simus. ceteris preesse festrnanuis.
Net gregtm dm̃ qui nobis pasceu̾ent
tutudut qz cõmissus est. s nr̃as uoli¬
tates. dnãtiont̃. diuicias. ⁊ ietera blã¬
dimĩcta carualiter cogitanius. Pastores
dice uolumꝰ. nec tantũ ẽt contendinus.
Officu nr̃i uitamus labortm. appetiꝰ
Dignitattui Inumdorũ spirituũ firat
emtas dilacerando nõ pellimiꝰ. ⁊ qd cis
Remansorit ip̃i tosimmni. Quando p̾cĩate
hetã ueueramun. Ne nobis aut muer
solita offensi non dirigant aut offitia ditra¬
derata subdurãt. It si munib conĩ et ob¬
sequus capiti Imm o ꝓhec Ilłis addicti. lo¬
quitis de pecrato suo aut de futr iudicio

Expanded text:
fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis. Pro minoribus vero reprobis, tolerandus magis quam distringendus a plebe est. us, etc. delectati, dum in hac vita commoda nostra et honores inquirimus, non ut meliores, sed ut ditiores, nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus, caeteris praeesse festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus; pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus; officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus, et quod eis remanserit ipsi consumimus; quando peccantes sed etiam veneramur; ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant: ac sic muneribus eorum, et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui illis de peccato suo aut de futuro judicio
Abbreviated transcription (Latin):
dempuat. Dui iniꝰ spitatasie sed mags¬
disposicione ob Inurias mundi ferenait.
t⁊ turbines qͦsdam institiu exõt seculatit.¬
suris curis insistentes. Ut hi qui Inf̾ius
supna desiderant. nuillo terrens obsistãt
nehotio. liberus hoc qd̾ amãt Intendant.
Non esi Itaq Iudicãdut a plebe Rector
In ordinatus dũ magis nouerũt populi
hrsuisse meriti. ꝓuersi Regiiñe sustepise
pontificis.: Nam pro meritis plebũ dii¬
pintiro i deo uita Rectoꝵ. Exempło dauid
uetrariti ddd coxixitioñt pr intipũ. qui ex
mebito plebis preuaruantir senttntia
daprãtur. Cham filii noe. qui fuotũ pͣ¬
xgitorũ culpat in publico prdemit. sicut
dx̃ dui pntris ꝓudenda nõ operint. s
deuis euda menstrauit. habituri se me¬
ritum ⁊ Iafecl ꝯu Reutrenter oxebumt
que patres suos excessisse cognostunt. si
tñ patrũ facta non diligant s tãtũ
opiant nec iuntantur. Nam sunt qui ꝓͥ¬
positos suos ꝓuerst iudicãt. dũ terreins

Expanded text:
demnant, dum minus spiritualia, sed magidispositione, ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam institui episcopos, saecularibus curis insistentes: ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et ne austras de ore meo ubũ
ueritas usq qͣq. Perpendit nãq qd
omimpotens deus ueritatis uerbũ faciẽtib
tribuit. fi nõ facientibus tollit. Qui gͦ
hoc dt ore suo nõ auferii peciit qͥd aliud
quã gram bone oꝑacionis quesiuit. Acsi
aꝑte dice̾t. A bono oꝑt errare int non
imas. ne dum amitto ordinẽ bene uiut¬
di. fectitudiñs ꝓdam loquendi. plerũq
Doctor qui docere audet. qd negligit a¬
gere cum desitrit bona loqui que opari
cõtempsit. Docere subiectos Inde Incipͭ
praua que facit. ut Iusto onmpotẽtis
dei iudicio In bono Iam nec linguã ha¬
beat qui habere benã uitam Recusat.
quatinꝰ dum mens cuus terreno amoꝵ
Inteditur. de cerrenis Rebus sempa
loguatur. unde In cuãgilio ueritat
dicit. ⁊ xabuñdancia enm̃ cordis os
loguitur. Bomut homo de bono the¬
samro profert bona ⁊ malus homo

Expanded text:
dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque. Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte disinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia enim cordis os loquitur. Bonus homo de bono thesauro p
Abbreviated transcription (Latin):
nos cuuctorũ maleditorũ tela eẽ forqut¬
ma duos obsecro it quie stant ist de finat
maledicere. Non cũ ut uduee sarus s ut
amicis scaxsimꝰ nec inmuecti sumꝰ in tos
qui peccant s ne peccent moncinus Meq
neis tantũ sr In nos seuerĩ indices fuiiꝰ
uolentes q festucã de oculo alteriut tollert.
crptura de signatum est. Niemme spena¬
liter ñs sermo pr̾sant generalis de de¬
iucus disputatio est. d ꝯĩ in trasti uo

Expanded text:
um tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis dis
Abbreviated transcription (Latin):
uitias lutũ putemꝰ. Qd miramux qd̾
ep̃s uocat Imquũ mãmona. Quĩs susci¬
pimiꝰ ⁊ imamiꝰ qd̾ petrus se non habire
honoribz Turpe est ante fores dĩn et¬
sacerdotis cencifixi ⁊ pauptris. st ꝯmi
cibo quoq uestebatum alieno. lictores cõsulũ
⁊ milites excubare. Indicẽq prouĩcie mi luis¬
Ius apud te prandere quã in palacio. Qd
si obtenderis faccre te her ut Roges ꝙ m ssus
atq Iubiereus. Indtx seculi plus de feret tlico
cõtiuenti. quã diuiti. ⁊ magus Ic̃tatẽ tuã
ueneyatur. quã opes. Aut si talis est qui nõ
audiat clericos insi inter fialas libenter ta
rebo hunistemodi beneficio ii⁊ xpin Rogabo
yts iudict. qui magis potest cicius Iuli¬
uenire. Nitluis est eñ confiderẽ in dño quã
ronfidere In homune. Melie est Iperard̃ i

Expanded text:
vitias lutum putabimus. Quid miramur quod vitias lutum putabimus. Quid miramur quod Christus vocat iniquum mammona ? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere tument. Turpe est ante fores sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Qsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex saeculi plus defert clerico continenti quam diuiti et magis sanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos nisi inter frebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam confidere in homine. Melius est spe
Abbreviated transcription (Latin):
Inecclia logueris. tacitus quilibet Reppondeat.
Cus eigo hec que dicis Ipẽ nõ facis. deli¬
catus magister est. qui pleno uentre de
Ieuimus disputat. Accusare anariciam
et latro potert. Sacerdolis xp̃i d. cui
tuo. et quasi amut parentem suscipt.
Linare filiorũ. tiniere sepuorum eit.
si pater sum inquit. ubi est honor mens.
quã impudenter petere qd̃ des. Ts et
genus aurogancit est. demĩtiorẽ te uelle
uideri. quã pontifex xp̃i est. Non omña
possumus om̃s. Alius In eccłia oculus̃.
alius lingua. aluit. manꝰ. alius pes. auris.
uenter et cetera. lege paulũ ad cornithiss.
si nichil nouerit. nec peritus et elones.
Liigͣ existuuit sanctitatẽ. multoq meluis
est eduob Imꝑfectis Rusticitatẽ habere
sancta. quã eloquẽtiã peccatricẽ. Multi
edificant parietes. et colupnas ecclesie
substrahunt. Marmora intent auro. splẽ¬
dant laqueari a genuine. Altare disti¬
guitur .⁊ ministrorũ xp̃i nulla electio

Expanded text:
in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de jejuniis disputat. Accusare avaritiam et latro potest. Sacerdotis Christi os, tuo, et quasi animae parentem suspice. Amare, filiorum; timere, servorum est. Si pater sum, inquit, ubi est honor meus? quam impudenter petere quod des. Sed et genus arrogantiae est clementiorem te velle videri quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, alius auris, venter et cetera. Lege Pauli ad Corinthios: dsi nihil noverit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. Multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes et columnas ecclesiae substernunt:1 marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum Christi nulla electio
Abbreviated transcription (Latin):
miniustula. ⁊ iudariola. ⁊ Iaciolas et
uestes ori applicitas. ⁊ oblatus. ac degus¬
tatos cibos. blandasq ⁊ dulces litteras.
sct̃i amor nõ habet. Mel meũ. linuti
intũ. meũq desideriũ xp̃s est. natus
In paupere domo. ⁊ In tuguris Rustican
qui uix milio ⁊ cibario pane Rugiẽte
saciare uentrem pottrã. nũc sumlã ⁊
mella fastidio. Noui et gentra ⁊ noĩã
pistiũ. Inquo litore conta lecta fuit.
Caleo sapores auiũ. discerno prom̃tias.
⁊ ciborũ me Raritas ac nouissime dapna
Ipũ delectant. Tu quidem diuinas scrix
tuis sacra lectio de ponaturo. Diste qd̾ do¬
ceas. obtine eum qui secundũ doctriã e̾ st
fidelem sermonẽ. Ut possis exhortari Indo
toma sana. et contradicentes Reuicete.
Permant In his que didicisti e credita
sunt tibi sciens. sciens a quo didiceris
paratus semper ud satiffacioñt ⁊ omm
postenti te Racionẽ de ea que in te est he
Non contundant oꝑa sermonẽ tuũ : ne cũ

Expanded text:
munuscula, et sudariola, et fasciolas, et munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere domo, et in tugurio rusticanqui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa dtuis sacra lectio deponatur. Disce quod doceas, obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes re vincere. Permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confundant opera ser
Abbreviated transcription (Latin):
qs ꝓsone i multas anus nutoil etcliarr
que et officmũ prebeant. et bene fitiũ a cupiãt
minstrando aut infiomitus q̃q tua tantũ
habeat elemosine.Scio ꝯ̃ dam cenualiuisse
corpore. ⁊ ammo egrotare cepisse. Piculose
tibi mimistiat. cuꝰ fructũ frequenter at¬
tendis. Si propter officiũ tlepicatus aut
uidua uisitatur ant uirgo. nuqua domũ
Iolus Introeat. Tulesqz habeto socios. qͦ¬
rũ contubermo nõ ingameris. Di lector.
si acolitus si psaltes seꝯuitur. nõ orne̾t¬
ueste s moribz. Nec calamistro crispent
comas. s pudicitiã habitu pollictantur
tolus cũ sela secreto. ⁊ absq arbitrio
uel reste non sedeas . si familiarius est
aliquidloguendũ. habet nitricẽ maiorẽ
domꝰ birguẽ. uiduã. maritatam. Non
est tam in humana. ut nullũ preter te
habebat cui se debeat credere. Caneto õs
suspiciones. ⁊ quicqd probabiliter fuigi
potest. ne iingatur ante deuita. Crebra

Expanded text:
aeque personae, multas anus nutrit ecclesia, aeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebcant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat elemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cuius vultum frequenter adtendis. Si propter officium clericatus aut vidua tibi visitatur aut virgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolveste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes et pegrim. ⁊ cum Illis xp̃m cõuiuã
noueris. Negociatorẽ cleritũ. et ex inope
diuite. et ex ignobili gloriosum. qͣsi quãdã
xe stem fuge. Corrũpũt mores boncs consa¬
bulaciones pessune. Tu aurũ contempnis
alius diligit. Tu caltas opes llt secatur
Illi loquacitas. Attrita frons. fora placĩt.
at platee. et medicorũ taberus. Intanta
morũ distordia qut nõ potest eẽ contordia.
hospiciolũ tuũ aut Raro aut mẽquã mulie¬
rũ pedes terant. Omnes puellas et uir¬
gmnes xpĩ. aut equaliter Ignora. au le¬
equaliter dilige. Ne sub eodem tecuo
manstris. nc in preterita castitate confi¬
dab. Riec dauũd sanctior. uec salomone
potes et̃ Iapit̾tier. Memẽto semꝵ qd para¬
disi colonũ de possessiont sua mulier tie¬
cepit. E grotanti tibi. sc̃e quilibet fiat
asseftat: et gepmana. ueł mater aut pbat
quelibet apud om̃s fidei. Ed̾ Ii humbarod
nõ futrint cõsanqunitatis castimoni¬

Expanded text:
pauperes et peregrini et cum illis Christus conviva pauperes et peregrini et cum illis Christus conviva noverit; negotiatorem clericum et ex inope divitem et ex ignobili gloriosum quasi quandem pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. Tu aurum contemnis, alius diligit; tu calcas opes, ille sectatur; illi verbositas, adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro aut numquam mulierum pedes ferant. Omnes puellas et virgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. Aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana vel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si huiusce modi non fuerint consanguinitatis castimoni
Abbreviated transcription (Latin):
en uei deũ patrem habet. taltu se exibe
debet. ut ir̃e possideat dñm . ⁊ Ip̃e possudla¬
tuxadño. Qui possidet dome. eł lart
proxhcta dicit. pars inta dñs. in chil exotra
nm̃ habert potest. Qd si q̃ppiam aliud
habuerit preter dñm. pars eiuis nõ ert
dñs. Uerbi gr̃a. Si aurũ. si argentu. si
possessiones. si uariã iupellectilem cũ Istis
partibus dñs pars eius fieri nõ dignat᷑.
Si aicte ego pars dm̃ Ium ⁊i fungulus here¬
ditatis eus nec accipio parte Inter ceteris
tribus. s ꝯͣi leuita: ⁊ sacerdos unio de de¬
cuins. ⁊⁊ altari suens al taris oblacione¬
os sustentor. haltus uictum et uestimẽtũ.
his contentus cro. ⁊ nudã crucẽ. nudus
sequar. Obsecro Itaqz te I⁊ Repetens. Itermiy
moncbo. nt officiũ clericatus. genuis ãtie
milicie putes.Idest ne lucra seculi. In xp̃i
queras milicia. ne plus habtas quã quã¬
do cleritus ẽẽ cepisti. ⁊ dicatur tibi. Cle¬
rici eorũ non proderut eis Ntusulam tuã.

Expanded text:
est vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum et cum propheta dicit: ‘Pars mea Dominus’, nichil extra Dominum habere potest. Quod si quippiam aliud habuerit preter Dominum, pars eius non erit Dominus. Verbi gratia: si aurum, si argentum, si possessiones, si variam suppellepartibus Dominus pars eius fieri non dignatur. Si autem ego pars Domini sum, et funiculus hereditatis eius, nec accipio partes inter caeteras tribus, sed quasi levita et sacerdos vivo de decimis et altari serviens altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia, ne plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: Cleri eorum non proderunt eis. Mensulam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dolenti scomacũ modita uimi sorbicis Rela¬
xata c̃. S modũ etatis ⁊ ualitudims x
corpoꝵ qualitate exigimus in potando. Qd̾¬
i absq uino ardeo. et adolescentis iuflãmor
calore. et tenuato sanguine. suculento ua¬
lido qr sum corpore. libente y cauebo poculum.
n que suspicio uentin est. Pulchre dicitur
axiũ grecos. sed nestio utrũ apũd nos eq̃
Resonet. Puiguis uenter nõ giguit seiũ
tenuẽ Tantũ tibi Ieiumoꝵ impone qͣntũ
ferre potes. ĩt tibi Iemma pura. casta.
simplicia. moderata. s⁊ nõ sosticiosa. Quid
predest oleo nõ uesti. ⁊⁊ molestias quardũ
di fficultatesq ciborũ querere. taritas. piꝑ.
cuices. palmarũ fantus. sumlã. mel.
pistacia. Tot ortorũ cultura uexatur. ut
ubario ñ uestanur pane. Audio preterca
quosdã contra lerũ homniũ q naturam
a quã nõ bibere. nec uesti pane s seibicum¬
culas delicatas ⁊ contrita olera. betacũ¬
q iuccũ nõ calite sorbere szconca fortissi¬

Expanded text:
dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, siprodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
l./ ⁊ officia. ⁊ Ialutacionet. et
comma. ueluti quasd̃ cathenas fugias
uoluptatũ. Sit uilis tibi. uesꝑtinꝰ cib.
Olera ⁊ legumima. Interdũ q piscicules.
pro fĩnus ducas delicus Qui xpm de side¬
rat ⁊⁊ illo pant uescitur. ñ querat magnoꝵe.
quã de preniosis tibis stercus conficiat Qc̃qd
post gulã nõ sentitur. Idem tibi Iit qd̵ panib
⁊ leguiina. Eremꝑ in mani tua sacra sit¬
lectio. freꝙͣter orandũ. ⁊ flexo corport m̃e
engenda ud dñm. Crebre uigilit. ⁊ uentre
uacuo sepius dormiendũ. Rumisculos ⁊
gloriolas ⁊ palpantes adulatores. quasi
hostes deuita. Pauperib et fratrib. Refa¬
geria sũptuũ manu propria distibue
humilitatẽ uestiũ tumc̾ti anmo nõ appttas.
Beculariũ ⁊ maxime potenciũ cõsortiũ
deuita. habeto simplicitate colu̾be. ne cuiqͣ
machineris doles. Et ser pentibastuciã.
ne aliorũ supplanteris insidiis. Non multũ
di stat In uicio. uel decipere posse uel decipi.

Expanded text:
num et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non et legumina. Semper in manu tua sacra lectio sit. Frequenter orandum, et flexo corpore mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae, et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas, et palpantes adulatores quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. Non multum distat in vitio, vel decipere posse, vel decipi
Abbreviated transcription (Latin):
prañdiũ. ⁊ nõ Recusat. Nũqũa pecentes
Rarouccipiamꝰ Rogati. Beatiꝰ ẽ magis
Sare. quã acciperi. Nestio em̃ĩ gͦmodo etiã
ipẽ qui de precatur ut tribuat. cũ accepis
uiliorẽ te Iudicat. Et nurũ In modũ si
eũ Rogantẽ contẽpseris. plus te potius ue¬
neratur. Procuratores atq dispesatoret
domorũ alienarid atq uillariũ. ꝯuomodo
et possunt clerici. qui propas Iubentirr
cotempnere facultates Anicõ lapere ꝙͥ¬
pia furtũ est. eccłiam frandore. Iacalegiũ
est. Accepisse panꝑib erogandũ. ⁊ esu¬
rientib plurimis. uel tãtũ uelle eẽ uel si¬
idũ. aut qd aꝑlissum sceleris est exinde
aliquid subtrahere. omnũ predonũ taude¬
litatẽ suꝑat. Alter fume torquetur. et¬
tu iuditas qm̃ uentri eius fatis Iit. Aut
dunde statim qd accipis. aut si truudus
dispensator es. dimilte largitori ut sua upẽ
distribuat. Nolo sub occasiont mea sartilut

Expanded text:
prandium et non recusat. Nunquam petentes, prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Procuratores atque dispensatores domorum alienarum atque villarum, quomodo esse possunt clerici, qui proprias jubentur contemnere facultates? Amico rapere qu furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. accepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego ftu judicas, quantum ventri ejus satis sit. Aut divide statim quod acceperis: aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus
Abbreviated transcription (Latin):
decoraris. cingeris. atq protigeris. ⁊
ornamẽta tibi sunt et muminum. Sẽme
uertũtur In scuta. Cant qͦq ne lingũã aut
Res habeat prurientes. Idest ne tu ipt̾ a¬
lus de trahas. aut alios de trahentes audias.
Sedeus Inquit aduerius frem̃ tuid loõ¬
baris de trahendo. ⁊ aduersũ filiũ matris
tue ponebas scamalũ. ⁊ cetera. Parce a
detractiont lingne. custodi smones tuos.
⁊ cito quia rmicta que de alus loqueris.
tua sentẽtia iudicaris. Et in his de prehẽ¬
de dus eris. qua In alus arguebas. Neq
uero Illa Iusta est excusacio Referentib.
alus Iuiurĩã factre nõ possum. Ilemo Inuito
auditori. libenter Refert. Officu ergo tiu
sit lrine. nõ Iolum oculos ca Itos Ieruare.
sz et liignã . Ulurnquã de mulierũ forus
disputes. nec qͣd In cuiusdã domo agatur.
alia donus ꝑte nouerit. Duiud xpĩano¬
iũ domos quasi propͥas ama. Ffaciluis
cote pnitur clericus. qui sepe uocatur ud

Expanded text:
decoraris, cingeris atque protegeris: et decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Officii ergo tui sit, charissime, non solum oculos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
placerem. xpĩ suns nõ eem̃. desunt pla¬
cere hominib. ⁊ huus factus ẽ .xpĩ. Per
bonã ⁊ malã Iamã adextris et a siistas
xp̃i nuiles grãditur. Nec laude extollit᷑.
ut uituperaciont frangitur. Nõ diuiciis
tumet. nõ contrahitur pauptate. ⁊ leta
contempuit ⁊ tristia. Per die sol nõ uret
te neq luna ꝑ noctẽ. Nolote orare In
angulis platearũ ne Rectũ Iter pretũ
tuarũ fr angat aura popularit. Alolo te
dilatare fimbrias ⁊ ostentu habere filacte¬
ria. ⁊ cõstiẽtia Re pugnante pharisaita
ambicione circundari. Indt pendet euã¬
geliũ. Inde crux et prophete. Fidelis mecũ
lector intelligis quid taceã. ⁊ quĩd magl
tacendo loguar. Tot tegule quot species
fantorẽ nõ uspectus hominũ. uis Icrre qua¬
prudenciã. tempancĩa fortititũdinẽ. ins
celi plagis includere hec te quadriga uel
aurigã ꝓp̃i adiuetã concitum ferat. Iui¬
cl il hoc monili preciosuis. nchil hac gẽ¬
marũ uarietate distinctius. Ex oĩ ꝑte

Expanded text:
t placere hominibus, et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris et a sinistris Christi miles graditur: nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quaprudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte
Abbreviated transcription (Latin):
etis ame nepociane hrane litteris tral¬
marimis et crebro petis. ut tibi brent
uolumine digerã precepta uiuendi.N
quã tationt Is qui secłi militia derelicta
tentat. ne ad diuensa uitiorũ diuera tula
Rapiatim Scio quidem abauũcule tuo
beato heliodoro qui m̃t pontifex xpĩest
te et dedisse que iancta Iunter cotidre
discere. normã qz te eiuis exemp lohabire
uirtutũ.ed et nra qualiatũq suĩ susti¬
ye. et libellum hunc li bello Illius copula¬
to ut cũ Ille te monacũ erudierit. huc
clericũ doceat esse ꝑfectũ. Igitur tlerit
qui xx̃ĩ seruit eccłie. Interpretetur pͥmo
rotabulũ suũ. i nomis diffuicione ⁊ ue¬
lata intatur eẽ qd̾ dicitur. ti em clicos
grete. latine sors agellatur. Roptera

Expanded text:
etis a me, Nepotiane charissime, litteris tranmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta bene vivendi; et qua ratione is qui, saeculi militia derelicta,teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse quae sancta sunt, et quotidie discere, normamque vitae ejus exemplum habere virtutum. Sed et nostra, qualiacunque sunt, suscipe; et libellum hunc libello illius copulato, ut cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus qui Christi servit Ecclesiae, interpretetur primo vocabulum suum, et nominis definitione prolata, nitatur esse quod dicitur. Si enim cleros Graece, Lati
Abbreviated transcription (Latin):
ito autẽ Si cleritatus te titillat
de sideriũ. disce qd possis doctre ⁊ Ra¬
quã tyro. Nt prior sis magister. autt quã
discipulus. Non est humilitatis mee neq
me̾sure Indicare de eeteris. E⁊ de ministris et¬
clesiaꝵ. Imuistrũ ꝯuippiã dicere. habeant Illi
ordint̃ ⁊ gradũ suũ. Quẽ Ii tenueris. qͦmodo
tibi uiuendũ sit. editus ad nepocianũ libꝰ¬
te docere poterit doolo ergo ut sine Intermis¬
sione or̃o ⁊⁊ uigil tibi sit seusus. ut uagis co¬
gitationib patẽs. corpus parĩt ammꝰ q
teudatur ad dñm. Iram uince paciencia.
Ama scic̃tiã scriꝑturarũ i⁊ carns uiciũ nõ
amabis. nec uacet mens tua dearus ꝑtur¬
bationib. Qut pectori Inciderũt. dnabuntur
tui. ⁊ tededucent ad delictum maximũ
Ffac et aliquũ oꝑis. ut semꝑ te dyabolus In¬
habentes potestatẽ de cuãgelio. uiuere la¬
borabant manbz suis. ne quẽ grauarent.
Et alus tabucbant Refrigeria. quos pro
pratalib debebant inttere tarualia Itã¬

Expanded text:
iam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et raquam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dordinem et gradum suum. Quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere poterit. Volo ergo ut sine intermissione oratio, et vigil tibi sit sensus, nec vagis cogitationibus patens, corpus pariter et animus tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inhabentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia,
Abbreviated transcription (Latin):
tot eccliasticorũ iurorũ iugilanti studio cõ¬
gestam. dignis q pͥconus laudatam. inxta
unan possibilitatẽ. mõdies omnib ebs Iuãdã.
qͥuatuiꝰ hant suit aliata sc̃atu scaxhugaram
Dociututa scoula medilaciont ꝑlegentes.
⁊ prelati ⁊ subditi uocationt quã uocati suns
opt diumia adimimiaculati Infatigabiliter ac¬
bulant. ⁊ prõtã piissimo principt qui ob lucrũ
ammarũ hoc sacrũ ⁊ etuerabile cõciłiũ ad hũt
form̃a congerenda ⁊ statutudã salutiferis
in altero libello idẽ sacer cõue̾tus eodt Reli¬
giosissimo augusto montute: qͣndã ĩstituti¬
ouis formulã ex scõp patrũ dictis studiose
excerpsit. s⁊ ĩ bñr breucter satis qr cõgrut̃¬
ter congessi. ⁊ scĩmomialib canonice de gẽ¬
tibus teuc̃dam ꝑctusuit. In qua ꝯtinetur
quales tis abbatisse prestrende sunti qualit
disd̃ stimonialibus Infra claustra monasterii

Expanded text:
tot ecclesiasticorum virorum vigilanti studio contot ecclesiasticorum virorum vigilanti studio congestam dignisque praeconiis laudatam, juxta virium possibilitatem modis omnibus observandam: quatenus hanc, sive alita, sedula meditatione perlegentes et praelati et subditi, vocatione qua vocati sunt, ope divina adminiculati, infatigabiliter ambulent, et pro tam piissimo principe, qui ob lucrum animarum hoc sacrum et venerabile concilium ad hanc formam congerendam et statuendam salutiferis in altero libello idem sacer conventus, eodem religiosissimo Augusto monente, quamdam institutionis formulam ex sanctorum Patrum dictis studiose excerpsit, et in unum breviter satisque congruenter congessit, et sanctimonialibus canonice degentibus tenendam percensuit. In qua continetur quales eis abbatissae praeferendae sint, qualiter eisdem sanctimonialibus infra claustra monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
tus adiimistrare. ⁊ dei siuitio constringe. bñ
operantes quoqz ad ineliora prouocart. Iter¬
uos quosqz ⁊ negligentes debtant corripere
Cũ ig huiꝰ institutionis formã cõrã mems¬
rato glorioso principe prolatã sacer cõut̃tꝰ
laudib exculisset ⁊ eccłiastica anctoritat
fulcitã laude q digña .⁊ sc̃i ecclẽ utillimã
atq proficugã cõsona uoce predicarit nichil¬
q ĩ ta Reprehen sioiit ab his qui sanui sapi¬
nt. Repperra posse profitertur: ab coduit¬
toriosissimo principt. ⁊ ad omnib qui ad crat
des gras adamatũ est. Nec̃ ĩ inerito ꝯͥret.
qui et oculta sua dispen saciont s gratissima
Inspirationt pre fatũ principẽ ut ũ fitri mo-¬
neret cõpulit. ⁊ ut ad effectũ ꝑduccreturẽ
miserando adiuunt Proiide omĩiũ sentc̃tia
statũtũ est. ab onyib qui ĩ canenica profes¬
sione dñonulitant hanc ĩstitucionis formã.

Expanded text:
tus administrare, et in Dei servitio constringere, bene tus administrare, et in Dei servitio constringere, bene operantes quoque ad meliora provocare, protervos quosque et negligentes debeant corripere. Cum igitur hujus institutionis formam coram memorato glorioso principe prolatam sacer conventus laudibus extulisset, et ecclesiastica auctoritate fulcitam, laudeque doficuam consona voce praedicaret, nihilque in ea reprehensionis ab iis qui sanum sapiunt reperiri posse profiteretur, ab eodem victoriosissimo principe, et ab omnibus qui aderant, Deo gratias acclamatum est. Nec immerito: quippe qui et occulta sua dispensatione, et gratissima inspiratione, praefatum principem, ut id fieri moneret, compuli, et ut ad effectum perduceretur, miserando adjuvit. Proinde omnium sententia statutum est, ab omnibus, qui in canonica professione Domino militant, hanc institutionis formam,
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitutioñt. ⁊ ĩplerisq locis ide̾ ordo ple¬
secimdũ ciisd̃ principit admonitiont̾: uua di¬
uo freti auxilio. ⁊ cusdẽ piissumi principis
nõ mõdico aduiti inuamnt cis. uidelicit li¬
beralissima largiciont copĩa librorũ pre maĩ¬
bi habentes. ex canonica auctoritate s⁊ sanctoꝵ
patrũ dictis. utluti ex diuersit patrisquosd̾
flosculos carpentes. hanc institucioiis for¬
nia excerpereut. ⁊ canonicis obsuandam
conferrent. ut quorũ fortt labore obtardita /¬
tem Ingeini scu inopĩa librorũ sparsi diges¬
ta difficilt cõprehendi posset. solerti stũdio
deod opert breniter congesta ꝑ facilt ab
his repperiri posset. ꝑ quã ut premissũ
⁊̃ si prelati Recto tranute incẽcere ⁊ subditis
norma mutudi absq ignorancit obstacule
salubriter nossent prebere. Digilanti gͦ frudio
tandẽ iustitutionis formã colligẽ studuta.
ĩ qũa pleuissunt continet᷑ qualiter et prelati
uiuere. si subiectos rect tisq eccłiastice sũp¬

Expanded text:
do plesecundum ejusdem principis admonitionem, una divino freti auxilio, ejusdem piissimi principis non modico adjuti juvamine, ejus videlicet liberalissima largitione copiam librorum prae manibus habentes, ex canonica auctoritate, et sanctorum Patrum dictis, veluti ex diversis pratis quosdam flosculos carpentes, hanc institutionis formam excerperent, et canonicis observandam conferrent; ut quorum forte labore, ob tarditatem ingenii, seu inopiam librorum, sparsim digesta difficile comprehendi posset, solerti studio in eodem opere breviter congesta perfacile ab his reperiri posset: per quam, ut praemissum est, et praelati recto tramite incedere, et subditis normam vivendi absque ignorantiae obstaculo salubriter nossent praebere. Vigilanti ergo studio eamdem institutionis formam colligere studuerunt: in qua plenissime continivere, et subjectos regere, eisque ecclesiasticos sump
Abbreviated transcription (Latin):
cerpertut ⁊ ꝑ qña pattnter prelatorũ ⁊ sub¬
diterũ bita monstraretur. quatinus om̃s qͥ
canonica censentur professiont. ꝑ uiam pro¬
positi sui ĩ offenso gradu Incederent s⁊ in xp̃i¬
milicia deuocuus unannnes atq cõcordes
existerent ez ut imibu duuimo fitret dñiñ
ĩ comunt humiliter exorandũ premonint ut
seruorũ suorũ exhorabilibut pulsatus p̾¬
cibus ccuis ãmonicionẽ sccdm̃ suam uolims¬
tatẽ fieri suaq gr̃a c̃ã precedere et subseꝯͥ
dignarctur. Ad quã ãmonitionẽ: sacer
cõuentus intimo gaudio repletus. expnisis
i celũ manib cratori oiũ grãs ageus bent¬
dixit quippe qui talẽ. tam. pnu. tãq ut
ingnũ ecclit sut sancte principt̃ cunctit q ci
necessitatibus sapientissimũ ac. de notissimũ
pretulerit procuratore. Suscipientes ergo
libeutissunt hilariterq eius salubermã
multis dto miserantt profutura admom¬

Expanded text:
cerperent, per quam patenter praelatorum et subcerperent, per quam patenter praelatorum et subditorum vita monstraretur, quatenus omnes qui canonica censentur professione, per viam propositi sui inoffenso gressu in ingressu incedermilitia devotius unanimes atque concordes existerent. Sed ut id nutu divino fieret, Dominum in commune humiliter exorandum praemonuit, ut servorum suorum exorabilibus pulsatus precibus, ejus admonitionem secundum suam voluntatem fieri, suaque gratia eam praecedere et subsequi dignaretur. Ad quam etiam admonitionem sacer conventus intimo gaudio repletus, expansis in coelum manibus creatori omnium gratias agens, benedixit. Quippe qui talem, tam pium, tamque benignum Ecclesiae suae sanctae principem, cunctisque ejus necessitatibus sapientissimum ac devotissimum praetulerit procuratorem. Suscipientes ergo libentissime hilariterque ejus saluberrimam multis Deo miserante profuturam admon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑii sui lercio. aquis gram plati gentrałs srmq
conuocasset conuentum et cepisset secuũdũ arde¬
tissimã trehã diuinũ cultũ sibi celitus inspira¬
tam uolmitatẽ multa congrua si necessaria dt
tintundaciont sit dei eccłe illius uidelice̾t amore.
qui tam sus sto ⁊ p̾cioso Redtunt sanguine. ei qz
se ad futurũ usq ad cõsumagiõũt pollicitus
et seculi sollerter at turiose ꝑtctart. eousqrt
deo ammente aggregatũ conuctum cõsultret.
iimo ꝯsulendẽ admon̾et. suꝑ quibdã eccłiarũ
prepositis. qͥ partum Ignorancia partum de¬
fidia subditoro curam prampendebant et
hospibalitattm nuiꝰ Insto diligebant. qͣd facto
opus eẽt. Adiumxit etĩa montũdo. ut quia ta¬
nomicorũ uita sparsim in sacas canonib et m
scõꝵ patrũ dictis erat indita. ꝓpter simplicis
quosq muiꝰ q capaces. aliquã ex eisd̃ sacas
canomibus ⁊ sanctorũ patrũ dictis Institu¬
cionis formã. pari uoto. pariq cõsensu ex¬

Expanded text:
erii sui tertio, Aquisgrani palatio generalem sanctumque convocasset conventum et coepisset, secundum ardentissimam erga divinum cultum sibi coelitus inspiratam voluntatem, multa congrua et necessaria de emendatione sanctae Ecclesiae, illius videlicet amore, qui eam suo sancto et pretioso redemit sanguine, eique se adfuturum usque ad consummationem pollicitus est saeculi, solerter ac curiose pertractare: eo usque uleret, imo consulendo admoneret, super quibusdam Ecclesiarum praepositis, qui partim ignorantia, partim desidia, subditorum curam parvipendebant, et hospitalitate justo diligebant, quid facto opus esset. Adjunxit etiam monendo, ut quia canonicorum vita sparsim in sacris canonibus et in sanctorum Patrum dictis erat indita, propter simplices quosque minusque capaces, aliquam ex eisdem sacris canonibus, et sanctorum Patrum dictis, institutionis formam pari voto parique consensu ex
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluunt
iquis eorũ qui cõtinẽcit student abb
nectssitate corporta tradita In cõnũi
Ieiinia /⁊ ab eccłia custodita suꝑ bibe᷑ do
dissoluit. stiulo sue cogitacionis Im¬
pulsus qnathema iit. In antrocheno

Expanded text:
dissolvunt. i quis eorum, qui continentiae student, absque necessitate corporea tradita in commune ieiunia et ab ecclesia custodita superbiendo dissolvit stimulo suae cogitationis impulsus, ana
Abbreviated transcription (Latin):
exs uudetur existere. qr uentrandi princiys
uuribus molestia temptanit inferre. tonta
leges eccłie. ti yͥ adrrie primxem necespaiã
tau Ia deposcit. hoc agatur rõtraclatie et cõ¬
silio mitropolitam. it ceterorũ ep̃orũ qui
Mneadem prouĩcia cõmorantur. Qui ttia

Expanded text:
ceps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre circa leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur,
Abbreviated transcription (Latin):
i quis dederit uel acciperit oblata¬
preter epm uel eũ qui constitutut
est ab co ad dispensandã miam̃ pauperib.
et qui dat et qui accipit. anathema sit.
i qui exhis qui
⁊ ibgiitatem propter deĩd seruãt

Expanded text:
i quis dederit vel acceperit oblatapraeter episcopum, vel eum qui constitutus est ab eo ad dispensandam misericordiam pauperibus, et qui dat, et qui accipit, anathema sit.  ex his qui virginitate
Abbreviated transcription (Latin):
iquis presbiter aut diaconus s⁊ oĩ¬
uo qui libet ex clero parrochiã ꝓpͥã
desciens ad aliam prerait. d̃ p dremtuo
dennerans In aliã parrochiã ꝑmita
tempcuar intitur ĩ morari. ulterius ibidẽ
miuistret. maxune si uocanti ep̃o sus. s. de¬
gred ad propã parrorhiã cõmor dist
oedire contemserit. Ed sinhas uudest

Expanded text:
quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire
Abbreviated transcription (Latin):
ualebit si It cui uel exhortandi bonos.
uel castigandi malos cõmissa est. bent
uitue se luitandum boius pehibeat
⁊ malos tacendo non ar quat. Ad hoc emi
nisi int fallit opimo. st̃i uiuẽdũ est sacer¬
Doti. ne dicta sua Repugnãtib factit eig¬
cuet. s qd predicat. ficri debere nõ fuciat.
aut si qd nõ facit predicare pre sũpserit.
inclul apud eos qui euus uitã nouere pro¬
ficiat. Qui ad hoc est eccłie dei x̾positus.
ut nõ solum uent uniẽdo alies exẽplo sue
coneosacionis iustituat. s eriã fiducialit
predicando. singłis ante dilot pectata sua
ꝯstituat. Que pena mantat duris. que
gloria obedientibus ostendat. Nultiuo su¬
lutem desperando cõttp̃uat ammas uo¬

Expanded text:
valebit si is cui vel exhortandi bonos, valebit si is cui vel exhortandi bonos, vel castigandi malos, cura commissa est, bene vivendo se imitandum bonis exhibeat, t malos tacendo non arguat? Ad hoc enim nisi me fallit opinio sancte vivendum est sacerdoti, ne dicta sua repugnantibus factis evacuet. Si quod praedicat fieri debere, non faciat, aut si quod non facit, praedicare praesumpserit, nihil apud eos qui ejus vitam novere, proficiet. Quia ad hoc est Ecclesiae Dei praepositus, ut non solum bene vivendo alios exemplo suae conversationis instituat, sed etiam fiducialiter praedicando singulis ante oculos peccata sua constituat: quae poena maneat duris, quae gloria obedientibus, ostendat, nullius salutem desperando contemnat, animas e
Abbreviated transcription (Latin):
fit iupta meritum populorũ. Non oiã
tempora non congriumt doctrine. sccdm̃
salomonis stientiã dicentis. fẽpꝰ tacẽdi¬
⁊ tempus loquendi. Non quide ꝑ timor̃t.
s per discretionĩ. Propter malorũ Incor¬
rectibilt̃ Iiquitate. nõ mĩꝙͣ electos opor¬
tet a doct̾na cessare. Interdũ doctores
ecclie calore caritatis arde̾tes cõticestũt
a doctudo. quia nõ est qui audiat. testãtt
propheta. Ciuitates austri clause sunt e
nõ est qui aperiat. Qui doct̃di accepit
officiũ. Interdũ ad tempus fucta xxuiii
faceat. q̃ statim corrigere ntquaquã exis¬
tunat. Nlam si corrige potest ⁊ distumulat.
uerũ est qd conseusum erroris alitin hi¬
beat. Pleriqz sc̃i doctores ꝓ mali ꝑtina¬
cia quia Iinquos emendare nequtũt. his
tacere dispomũit. s calorẽ sp̃s quo agñt
ferie nõ sustint̃tes. Iterũ In Increpa᷑ ut̃
prosiluit Impiorum
debtanuis exhibera fidelib. quid

Expanded text:
fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia tempora congruunt doctrinae secundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendit tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proxime taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt impiorudebeamus exhibere fidelibus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Recurranus. Quia sicut nos nullis me¬
ritis hoc Ipm bonũ qdͥ habemus accipi¬
mus. Ita illos quei pote si grae luxebue
uirtutis Infundere dot excitati posteruit
eciam Ip̃a possint bonaq̃ nos ante acce¬
puimis preuenire. Quis enĩ ciederet qd
ꝑ apłatus meritũ Iaulus lapidatum.
stephanũ precursurus erat. qui In mor¬
te eius la pidanciũ uestimẽta sernabat.
his gͦ primũ cogitaciomibus humiliari
cor delet. ⁊ tunc demum delinquẽcium
Iiquitates Increpare.
Ro malo plebis merito. aufert᷑
doctrina predicacionit Pro beno
meuito audientis. Tribuitur sermo doc¬
toris. In potestate diuina cõsistit. cui uelit
dent doctoint uerbum dart uel cui auf¬
ferre. Et hoc aut prodicentis. aut pro
audiẽtis fit intrito. ut modo pro culpa
plebis anferatur sermo doctoris: modo
uero pro utilitate Rectorit tribuatur. Nlã
⁊ bonus docet bonũ ⁊ malus malũ. Et
bouus malium ⁊ malus bonũ. Qd̾ tam

Expanded text:
recurramus. Quia sicut nos nullis merecurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus, accipimus: ita illis quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam possint ipsa bona quae nos ante accepimus, praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecursurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitates increpare. ro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen