comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m est iifinem ꝓ his ouicõmotabonit᷑
ipsi dabib. Nunc cõmutationẽ in melius
audi. Cominutatio enĩ. uł indeteriꝰ uel in
melius. Adã & eua indeteriꝰ ꝑui exadam
& eua xp̃o hȩserunt: in melius cõmutati
sunt. Sicut enim ꝑunũ hominẽ mors:
ita & ꝑunum hominẽ resurrectio mortu¬
orumꝰ. Et sicut in adã om̃s moriuntur:
sic & inxp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Ab eo qͦd
formauit ds̃ mutatus ÷ ad am. sed inpeiꝰ ꝑ opꝰ
iniquitatis sue. ab eo qđ oꝑata ÷ iniqͥtas
mutantur fideles: sed inmelius ꝑgr̾am dĩ.
It mutarem᷑ in peiꝰ. nr̃a inquitas fuit.
Ut mutemur inmelius. ñ nr̃a iustitia sed
grã dĩ prestat. Qđ ergo in peiꝰ mutati
sumus: nobis imputemus. qđ in melius
cõmutamur: dm̃ laudãmus. ꝓ ħis gͦ iste
psalmus. qui cõmutabunt᷑. Unde autem
ista cõmutatio facta ÷. nͥ expassione xp̃ic
Pascha ipsum. latine transitꝰ int̾ p̃tatur.
Non ÷ enim pascha grecũ nom̃. sed hebreũ
Resonat quidem mgreca lingua paslio.

Expanded text:
 est: In finem, pro his qui commutabuntur, ipsi David. Nunc commutationem in melius audi: commutatio enim, vel in deterius est, vel in melius. Adam et Eva in deterius; qui ex Adam et Eva Christo adhaeserunt, in melius commutati sunt. Sicut enim per unum hominem mors, ita et per unum hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur Ab eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius per gratiam Dei. Ut mutaremur in pejus, nostra iniquitas fuit: ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passione
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. Quis autẽ deui& asententus eoꝵ:
Aut quis agnus non sequatur arietes:
Ergo xp̃e hic loquitur. Magisq nobis
de monstrandũ ÷ ubi eiꝰ menibra loquant᷑
ut & ostendamꝰ qr totus hic loqͥtur: quã

Expanded text:
derunt. Quis autem deviet a sententiis eorum? derunt. Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus non sequatur arietes? Ergo Christus hic loquitur: magisque nobis demonstrandum est ubi ejus membra loquantur, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
sinapis agnoscamꝰ. paululum ab altitudine
oleris & diffusione ramorum & ab illagła
ubi auescęli requiescunt auocemꝰ cogita¬
tionẽ. & hȩc magnitudo quȩ nos delectat
in olere quam de paruo surrexit audiamꝰ.
Xp̃c enĩ hic loquit᷑. Sed iam scientibus dici¬
mus. xp̃c non solum caput sed & corpus
loquitur. dubitare om̃ino ñ ꝑmittimur.
Hic sunt enim expressa uerba. quȩ meiꝰ
passione cõpleta sunt. Dedert̃ in escam
meam fel. & insiti mea potauerunt me
aceto. Quando ista adlitteram impleta
sunt. & ꝓrsus qͦmͦ p̃dicta sic reddita. cũq
ipse xꝑc dixisset sitio pendens incruce.
& adhoc uerbum ei acetum in spongia
datum esset. quo accepto dixit condum¬
matũ ÷ & sic inelinato capite tradidit sp̃m.
ostendens ista om̃ia quȩ p̃dicta sunt
in illo fuisse tc̃ consũmata: non licet
hic alud intelligere. Apłi aut̃ loquen¬
tes de xp̃o: testimonia existo psalmo de¬

Expanded text:
sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine oleris et diffusione ramorum, et ab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitationem; et haec magnitudo quae nos delectat in olere, quam de parvo surrexerit audiamus. Christus enim hic loquitur sed jam scientibus dicimus; Christus non solum caput, sed et corpus.tus hic loquitur, dubitare omnino non permittimur. Hic sunt enim expressa verba quae in ejus passione completa sunt: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto: quando ista et ad litteram impleta sunt, et prorsus quomodo praedicta, sic reddita. Cumque ipse Christus dixisset, Sitio, pendens in cruce, et ad hoc verbum ei acetum in spongia datum esset, quo accepto dixit, Consummatum est, et sic inclinato capite tradidit spiritum , ostendens ista omnia quae praedicta sunt in illo fuisse tunc consummata; non licet hic aliud intelligere. Apostoli etiam loquentes de Christo, testimonia ex isto psalmo de
Abbreviated transcription (Latin):
humanis uocat᷑ felicitas. plus sit tim̃da
quam miseria quando quidẽ miseriaple¬
rumq affert extribulatione fructũ bonũ.
felicitas autẽ corrũpit animã ꝑuersa se¬
curitate. & cdat locum diabolo tẽptatori.
cum gͦ cogitauerimus prudenter & recte
sicut psallit hȩc uictima. tẽptationem
ẽẽ. uitam humanam suꝑ terrã. neminẽq
omnino. ẽẽ. securũ. nec debere. ẽẽ securũ.
donec ad illam patriam ueniatur. unde
nemo exit amicus. quo nemo admittit᷑
inimicus : etiam ñc in ipsa ȩccłȩ gła ag¬
noscimus uoces tribulationis nr̃e. &tam¬
quam mẽbra xp̃i cõpage caritatis subdita
capiti nr̃o & nos in uicẽ retinentia dicemꝰ
de psalmis. qͦd hic dixisse inuener imus
martẏres quifuerunt ante nos: quia
tribulatio cõmunis ÷ om̃ibus ab initio
usq infinẽ. Tam̃ istum psalmũ quem
tractandũ suscepimꝰ. & deqͦ loqͥ caritati
ur̾e. in nomine dñi ꝓposuimꝰ. in grano

Expanded text:
humanis vocatur felicitas, plus sit timenda humanis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum diabolo tentatori: cum ergo cogitaverimus prudenter et recte, sicut salita victima, tentationem esse vitam humanam super terram , neminemque omnino esse securum, nec debere esse securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus voces tribulationis nostrae; et tanquam membra Christi, compage charitatis subdita capiti nostro, et nos invicem retinentia, dicemus de Psalmis, quod hic dixisse invenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen istum psalmum quem tractandum suscepimus, et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, in grano
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore i noc sđo ex¬
orti sumus & aggregati pło
dĩ. quo iam olus illud ex grano
sin apis tetendit brachia sua¬
qͦiam ferm̃tũ illud qͦd pͥmo c̃tẽptibile fuit
fermentauit tres mensuras. id÷ totum
orbem t̾rarũ reparatũ extribus filiis noe.
qm̃ ab oriente & occidente & aquilone &
austro ueniunt qͥ recũbent cũ patriarchiꝰ.
expulsis foras eis qͥ de illoꝵ carne sunt
nati & eoꝵ fidem ñ sunt imitati. Adhanc
sterilem cui gaudium indictũ atq p̃di¬
ctum est. qđ plures filios habitura esset
quã illa quȩ habebat uirũ. iã talem
inuenimꝰ quȩ oblita esset opprobrioꝵ
& ignominiȩ uiduitatis suȩ. Et ideo pos¬
sumus forte mirari: cũ uoces humilitatiꝰ
Et fieri potest. ut minꝰ ex his afficiamur:
qr ñeo tempore uenimus quando ista cũ
sapore legebantur abundante p̾ssura
sitamen in illa ambulamus. quã sit angusta.
& ꝑp̃ssuras atq tribulationes ꝑducat ad
requiem sẽpiter nam. quãq ipsa quȩ inreb

Expanded text:
o tempore in hoc saeculo exorti sumus et aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia suao jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati . Ad hansterilem, cui gaudium indictum atque praedictum est, quod plures filios habitura esset, quam illa quae habebat virum , jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces humilitatis Et fieri potest ut minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. scamus si tamen in illa ambulamus, quam sit angusta , et per pressuras atque tribulationes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & sp̃s sc̃s. Cũ aut̃ pat̾ ÷. non illud
÷ qͦd ÷. Pat̾ eñi ñ ad se sed ad filiũ dr̃.
ad se autẽ ds̃ dr̃. Itaq eo qͦd est deus:
hoc ipso substantia ÷. Et quia eiusdẽ
sub stantiȩ filiꝰ: ꝓculdubio & filiꝰ deus.

Expanded text:
hoc Spiritus sanctus. Cum autem Pater est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur: ad se autem Deus dicitur. Itaque eo quod Deus est, hoc ipso substantia est. Et quia ejusdem substantiae Filius, procul dubio et Filius Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
da eiꝰ respondetur. Quȩris qͥd sit filiꝰ eius
saac respondet᷑ homo. Eiusdẽ substantiȩ
ibrahã & isaac. Quȩris qͥd sit abrahã &
ssaae: ñ respondetur hõsed homines.
Non sic indiuinis. Tanta eñi ibi ÷ substan¬
die societas: ut equalitatẽ ad mittat. plu¬
rlitate non ad mittat. Si g tͥ dictum
dicitur. Ad se enim ds̃ dr̃ ad patrẽ filius
dr. Rursusq pat̾ ad se dr̃ ds. ad filium¬
hunc intellectum substantiȩ. qͦmͦ pote¬
rimus intelligere istam psalmi senten¬
tiam. infixus sum inlimo ꝑfundi. &
non ÷ substantia: Ds̃ fecit hominẽ. sub¬¬
stantiã fecit. Atq utinã maneret in eo
qđ ds fecit. Si maneret homo in eo qͦd
ds̃ fecit: ñ in illo infixus. ẽẽt. quẽ ds̃ ge¬
nuit. Porro aut̃ qr ꝑmiquitatẽ hõ lap¬
sus ÷ asubstantia in qua factꝰ ÷. iniqͥtas
quippe ipsa non ÷ substantia. ñ eñi iniqͥ¬
tas ÷ natura quam formauit ds̃. sed
iniqͥtas ÷ ꝑuersitas quã fecit homo: ue

Expanded text:
ur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae Abraham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum d aliud dicitur. Ad se enim Deus dicitur, ad Patrem Filius dicitur. Rursusque Pater ad se Deus dicihunc intellectum substantiae, quomodo poterimus intelligere istam Psalmi sententiam: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si maneret homo in eo quod Deus fecit, non in illo infixus esset quem Deus genuit. Porro autem quia per iniquitatem homo lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ hominũ factus & habitum
uentꝰ ut homo. humiliauit se factus
obȩdiens usq ad mortẽ: ut diceret. in¬
troierunt aquȩ usq ad animã mean
Adde super mortẽ. Quid amplius ad¬
diturus es : Ignominiã mortis. ldeo
sequit᷑. mortem autẽ crucis. Magna
pauꝑtas. sed hinc erunt magnę diuitie.
qr sicut impleta ÷ pauꝑtas e̾ius: ita im¬
plebunt᷑ & diuitiȩ nr̃ȩ de pauꝑtate
ipsius. Quantas diuitias habet. ut de
pauꝑtate sua nos diuites faceret:
Quales nos facturꝰ : diuitiis suis. quos
diuites fecit de pauꝑtate sua: Infixus
sum inlimo ꝓfundi. & ñ ÷ substantia.
Intelligitur alio mͦ substantia illud
qͦd sumus qͥeqͥd sumꝰ. Sed hoc ad intelli¬
gendũ aliquanto ÷ difficiliꝰ. quã quam
res usitare sint. Sed qr inusitatũ ÷ uer¬
bum: indiget com̃dationis & exposi¬
tionis aliquantulȩ Cui tam̃ si intenti
fueritis: fortassis in ea ñ laborabimus.
ista substantiȩ sunt. Eo ipso qͦ sunt na¬

Expanded text:
dinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita implebuntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum aliquanto est difficilius, quanquam res usitatae sint: sed quia inusitatum verbum est, indiget commendationis et expositionis aliquantulae; cui tamen si intenti fueritis, fortassis in ea non laborabimus. ista substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Na
Abbreviated transcription (Latin):
interrã ut moriat᷑: fructũ in quit ñ
reddet. hȩc ÷ imprudentia. sed tu illã
dñm głe crucifixissent. Ss̃ tuscis im¬
prudentiã meã. ET delicta mea ate
NON SUIIT ABSCONOITA. Hoc plane.
lucide. aꝑte. qͥa exore corporis intel¬
ligendum ÷. Belicta nulla xp̃chabuit.
Fuit delictoꝵ susceptor: sed nͣ cõmissor
Et delicta mea ate ñ sunt abscondita.
Id÷ confessus sũ t omia delicta mea.
& ante os meũ uidisti ea incogitatione
mea. Uidisti uulnera. quȩ sanares.S.
ubic Utiq incorpore. in mẽbris. inilis
fidelib unde illi hȩrebat iã m̃brũ illua
qđ confitebat᷑ peccata sua & delicta me¬

Expanded text:
in terram ut moriatur, fructum, inquit, non in terram ut moriatur, fructum, inquit, non reddet . Haec est imprudentia; sed tu nosti Dominum gloriae crucifixissent . Deus, tu scisti imprudentiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita. Hoc plane, lucide, aperte, quia ex ore corporis intelligendum est. Delicta nulla Christus habuit; fuit delictorum susceptor, sed non commissor. Et delicta mea a te non sunt abscondita: id est, confessus sum tibi omnia delicta mea; et ante os meum vidisti ea in cogitatione mea, vidisti vulnera quae sanares. Sed ubi? Utique in corpore, in membris; in illis fidelibus, unde illi haerebat jam membrum illud quod confitebatur peccata sua. Et delicta
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã meã. Q uid enĩ tã simile im
prudentiȩ quã eum hab̾et inpotestate
una uoce suos ꝑsecutores ꝓsternere. ut¬
pateret᷑ se teneri. flagellari. c̃spui. cola-¬
ꝑhizari. spinis coronari. ligno affigi
Imprudentiȩ simile ÷. Stultũ uidetur
sed stultũ hoc superat om̃s sapientes.
Stultũ quidem ÷. sed & granũ quando
cadit in t̾rã: sinemo sciatꝰ consuetudinẽ
agricolarum. stultũ uidet᷑. Labore
magno metitur. portat᷑ ad areã. tritu¬
ratur. uentilat᷑. Post tanta ꝑicula
cȩli & tẽpestatũ & labores rusticanoꝵ
curamq dominoꝵ: mittit᷑ in horreũ
frum̃tũ purgatũ. Uenit hiems. &
qͦd purgatũ erat ꝓfertur & ꝑicitur.
Imprudentiȩ uidetur . s ut non sit
impłudentia spes facit. Nongͦ ille
peꝑcit sibi. qr & pat̾ illi ñ pepercit. sed
ꝓnob̾ om̃ib tradidit eũ. Et deipso. qͥ
dilexit me inquit apłs & tradidit se¬
ipsum ꝓme. Qa granũ nisi ceciderit

Expanded text:
prudentiam meam. Quid enim tam prudentiam meam. Quid enim tam prudentiae quam, cum haberet in potestate una voce suos persecutores prosternere, pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Imprudentiae simile est, et stultum vised stultum hoc superat omnes sapientes. Stultum quidem est: sed et granum quando cadit in terram, si nemo sciat consuetudinem agricolarum, stultum videtur. Labore magno metitur, portatur ad aream, trituratur, ventilatur: post tanta pericula coeli et tempestatum, et labores rusticanocuramque dominorum, mittitur in horreum frumentum purgatum. Venit hiems; et quod purgatum erat, profertur et projicitur: imprudentia videtur; sed ut non sit imprudentia, spes facit. Non ergo ille pepercit sibi; quia et Pater illi non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Et de ipso, Qui dilexit me, inquit Apostolus, et tradidit seipsum pro me : quia granum, nisi ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
passioni: ineuangelio sic loqͥtur. Eece uenit
pͥnceps huius mundi id÷ diabolus. & mn
me nichil inueniet. id÷ quare mȩ occr¬
dat ñ inueniet. S ut sciant om̃s genteᷤᷤ
quia uoluntatem patris mei facio. surgite
eamus. Et iuit ad passionẽ. soluere qđ
ñ rapuit. Quid ÷ enim mme nichil in¬
ueniet: Nullam culpã. An aliquid ꝑdi¬
dit dedomo sua diabolus iste ÷ Discutiat
raptoris nichil apud me inueniet. Ettam̃
nichil rapuisse sedicit peccatũ attendens.
nichil usurpasse qđ eiꝰ ñ esset. Hoc ÷ enim
rapinȩ. hoc iniquitatis. Nã abipso diabolo
extorsit. quos ipse rapuerat. Nemo in-
S respondet tͥ Uasa ista dedomo mea
tia in xp̃o : Nonne ipse ÷ dĩ uirtꝰ. & dĩ sapi¬
entia : Anillã dicit imprudentia suam
dequa dicit apłs. stultũ dĩ sapientiꝰ est
hominib : Imprudentiã meã. hoc ipsũ
qͦd in mne irriserunt qͥ sibi uident᷑ esse
sapientes. tu scis quare fieret. tuscis im¬

Expanded text:
passioni, in Evangelio sic loquitur: Ecce venit passioni, in Evangelio sic loquitur: Ecce venit princeps hujus mundi, id est diabolus, et in me nihil inveniet, id est, quare me occidat non inveniet; sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus : et iit ad passionem, solvere quod non rapuit. Quid est enim, in me nihil inveniet? Nullam culpam. An aliquid perdidit de domo sua diabolus? Iste discutiat raptores; nihil apud me inveniet. Tamen nihil rapuisse se dicit, peccatum attendens, nihil usurpasse quod ejus non esset; hoc est enim rapinae, hoc iniquitatis: nam ab ipso diabolo extorsit quos ipse rapuerat. Nemo, inqsed respondet tibi: Vasa ista de domo magtia in Christo? Nonne ipse est Dei Virtus et Dei Sapientia? An illam dicit imprudentiam suam, de qua dicit Apostolus: Stultum Dei sapientius est hominibus ? Imprudentiam meam: hoc ipsum quod in me irriserunt qui sibi videntur esse sapientes. Tu scisti quare fieret: tu scisti im
Abbreviated transcription (Latin):
fcce duo latrones ibi. & dñs ibi. Et illi cruci¬
fixi. & ille crucifixus. Et illes odio habuit
mundus sed ñ gratis. & illũ odio habuit
sed gratis. Que Noni Rapui tc̃ exolvepã.
Hoc ÷ gratis. Non rapui & exoluebã. ñ peccaui
& penas dabã. Solus eñi ipse talis. Ipseuͦ
nichil rapuit. Non solũ nichil rapuit. sed
etiam quod non derapina habebat. hoc
se euacuauit ut ad nos ueniret. Non eñi
rapina arbit᷑tus ÷ ẽẽ. ȩqualẽ dõ. & tamen
semetipsũ ex inaniuit formã serui accipieas.
Om̃ino ñ rapuit. Sed quis rapuit : Adã.
Quis rapuit pͥmo: Ille ipse qui seduxit
adam. Quom rapuit diabolus : Ponam
sedẽ meã ad aqͥlonẽ. & erosimilis altissimo.
deciꝑe uolebat ꝓpinauit. Gustate inquit.
&eritis sicut dii. Raꝑe uoluerunt diuini¬
tatẽ. ꝑdiderunt fa̾ lit᷑atẽ. Ille gͦ rapuit.
& ido ex̾oluit. Ego autẽ inquit. quȩ ñ
rapui tẽ exoluebam. Ipse dñs ꝓpͥnquans

Expanded text:
Ecce ibi duo latrones, ibi et Dominus; et illi cruciEcce ibi duo latrones, ibi et Dominus; et illi crucifixi, et ille crucifixus: et illos odio habuit mundus, sed non gratis; et illum odio habuit, sed gratis. Quae non rapui, tunc exsolvebam. Hoc est gratis. Non rapui, et exsolvebam; non peccavi, et poenas dabam. Solus enim ipse talis, ipse vere nihil rapuit. Non solum nihil rapuit, sed etiam quod non de rapina habebat, hoc se evacuavit, ut ad nos veniret. Non enim rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; et tamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Omnino non rapuit. Sed quis rapuit? Adam. Quis rapuit primo? Ille ipse qui seduxit Adam. Quomodo rapuit diabolus? Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . decipere volebat propinavit: Gustate, inquit, et eritis sicut dii . Rapere voluerunt divinitatem, perdiderunt felicitatem. Ille ergo rapuit, et ideo exsolvit. Ego autem, inquit, quae non rapui, tunc exsolvebam. Ipse Dominus propinquans
Abbreviated transcription (Latin):
Laus eñi ÷ in causȩ bonitate. ñ mmpoenȩ
acerbitate. Nã quanta cũq fuerint sup¬
plicia martyrũ. numqͥd ȩquant᷑ suppli¬
cus om̃iũ latronũ. om̃iũ facrilegorum.
om̃iũ sceleratoꝵ : Suid eñi: Et hosodit
mundus : Odit plane. Excedunt enĩ
mundi medietatẽ amplitudine malitię.
& ab ipsa mundanoꝵ quodã mͦ hominũ
societate alieni sunt. infestantes pacem
etiam terrenã. & patiunt᷑ multa mala.
sed ñ gratis. Deniq uide uocẽ ipsius latro¬
nis. cum dño incruce pendentis. Cũ in¬
sultaret exalia parte unꝰ duoꝵ latronũ
dño crucifixo & diceret. si filius dĩ es lib̾a
te: cõpescuit illũ alt̾ &dixit. Iuñtimes
dm̃. uł qr in eadem dãnatione positꝰ es
Et nos quidẽ recte ꝓfactis nr̃is. Ecce non
gratis. sed confessione effudit exsesaniẽ.
& factus ÷ aptꝰ cibo dñi. Exclusit. iniqͥ¬
tatẽ suam. Accusauit eã. & caruit ea.

Expanded text:
Laus enim est in causae bonitate, non in poenae Laus enim est in causae bonitate, non in poenae acerbitate. Nam quantacumque fuerint supplicia martyrum, numquid aequantur suppliciis omnium latronum, omnium sacrilegorum, omnium sceleratorum? Quid enim, et hos odit mundus? Odit plane. Excedunt enim mundi medietatem amplitudine malitiae, et ab ipsa mundanorum quodammodo hominum societate alieni sunt, infestantes pacem etiam terrenam; et patiuntur multa mala, sed non gratis. Denique vide vocem illius latronis cum Domino in cruce pendentis, cum insultaret ex alia parte unus duorum latronum Domino crucifixo, et diceret, Si Filius Dei es, libera te: compescuit illum alter, et dixit, Tu non times Deum, vel quia in eadem damnatione positus es? Et nos quidem recte pro factis nostris . Ecce non gratis: sed confessione effudit ex se saniem, et factus est aptus cibo Domini. Exclusit iniquitatem suam, accusavit eam, et caruit ea.
Abbreviated transcription (Latin):
Mei. QUIODERUNIT Ae GRatis. Tãmulti
micossuos. Merito rasi sunt. quando ni
poco caluariȩ crucifixus ÷. Accipiant m̃bra
uocẽ hanc discant odio hab̾i gratis lam
uim si necesse ÷ xp̃iane ut mundus ode¬
pitte: quare non facis ut gratis oderit te.
it incor pore dñi tui & in hoc psalmo de
ilo pͥmisso agnoscas uocẽ tuã: Quomͦ fiet
ut oditite mundus gratiꝰ : Si nichil cui¬
quam noceas: & sic odio habearis. hoc est
enim gratis. sine causa. Parum sit tibi
sine causa odio habi. insuꝑ & p̃sta. ut re¬
aibuant ÷ͥ mala ꝓbonis. CoNFortatist
Dc̃ dixit multiplicati sunt suꝑ capillos
cãpitis mei. hoc postea confortati sunt ini¬
mici mei. Et qđ pͥmo. qͥodert̃ me gratis:
hoc postea qͥ ꝑsequunt᷑ me iniuste. Quod
est gratis: hoc ÷ iniuste. Ipsa ÷ laus mar¬
trrum ñ inpoena sed incausa. Non ꝑse-¬
cutionẽ pati. non teneri. ñ flagellari. ñ in¬
cludi non ꝓscribi. ñ occidi laus ÷. sed ha¬
bendo causam bonã ista pati. hȩc lausest.

Expanded text:
ltipmicos suos. Merito rasi sunt, quando in loco Calvariae crucifixus est. Accipiant membra vocem hanc; discant odio haberi gratis. Jam enim si necesse est, christiane, ut mundus oderit te, quare non facis ut gratis te oderit, ut in corpore Domini tui, et in hoc psalmo de illo praemisso agnoscas vocem tuam? Quomodo fiet ut oderit te mundus gratis? Si nihil cuiquam noceas, et sic odio habearis: hoc est enim gratis, sine causa. Parum sit tibi sine causa odio haberi, insuper et praesta, ut retribuant tibi mala pro bonis. Confortati sunt Quod dixit, Multiplicati sunt super capillos capitis mei; hoc postea, Confortati sunt inimici mei: et quod primo, qui oderunt me gratis; hoc postea, qui persequuntur me injuste. Quod ergo gratis, hoc est injuste. Ipsa est vox martyrum, non in poena, sed in causa. Non persecutionem pati, non teneri, non flagellari, non includi, non proscribi, non occidi laus est; sed habendo causam bonam, ista pati, haec laus est.
Abbreviated transcription (Latin):
randę indm̃ tuum. Palpasti cicatrices.
& inuenisti dñm tuũ. Palpasti formã
serui. & cognouisti dm̃ tuũ. Cuitam̃
ipse dñs aitꝰ. Quia uidisti: crȩdidisti. Et
oculi mei. ab sꝑando indm̃i meum. Mul¬

Expanded text:
rando in Deum tuum: palpasti cicatrices, rando in Deum tuum: palpasti cicatrices, et invenisti Deum tuum; palpasti formam servi, et cognovisti Dominum tuum. Cui tamen ipse Dominus ait: Quia vidisti, credidisti. Et oculi mei ab sperando in Deum meum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ipse e& &p̃c. Alatrone apłi uicti sunt.
qui tc̃ credidit quando illi defecerunt.
Uide m̃bra eiꝰ desperantia. Attende duos
illos quos pꝰ resur rectionẽ inuenit inua
colloquentes secũ. quorũ erat unꝰ cleophuiᷤ
quando detinebant᷑ oculi eoꝵ. neagnose¬
rent eũ. Quomͦ eñĩ oculis agnoscerent.
aqͦ m̃te tĩtubarant: Factum erat aliqd
in oculis eoꝵ. simile m̃tis ipsorum. loqͣ¬
bantur enim int̾se. & cũ ab eo cõpella.¬
rentur unde loquerent᷑. responderuĩ
Tu solus ꝑ egrinaris in ierłm. & nescisqͦ
facta sunt. quomͦ iħc natarenꝰ potens
infactis & dictis occisus÷ a senioribuse
pͥncipib sacerdotũ: Et nos sꝑabamus
qđ ipse erat redẽpturꝰ isrł. Sꝑ aueruit.
uit dicendo. defecerunt oculi mei abspe¬
rando indm̃ meum. Hanc spẽ reddidit
quando cicatrices palpandas obtulit.
Quas cum tetigisset thomas. reduit adĩe
quam ꝑdiderat. & exclamauit. Dñs m̃s.
& ds̃ meus. Defecerunt oculi tui. abspe¬

Expanded text:
Christus. A latrone Apostoli victi sunt, qui tunc credidit, quando illi defecerunt . Vide membra ejus desperantia; attende duos illos quos post resurrectionem invenit in via colloquentes secum, quorum unus erat Cleophas, quando detinebantur oculi eorum ne eum agnoscerent. Quomodo enim oculis agnoscerent, a quo mente titubarant? Factum erat aliquid in oculis eorum simile mentis ipsorum. Loquebantur enim inter se, et cum ab eo compellarentur unde loquerentur, responderunt: Tu solus peregrinaris in Jerusalem? Nescis quae facta sunt, quomodo Jesus Nazarenus, potens in factis et dictis, occisus est a senioribus et principibus sacerdotum? Et nos sperabamus quod ipse erat redempturus Israel . Speraverant, transfiguravit dicendo: Defecerunt oculi mei ab sperando in Deum meum. Hanc spem reddidit, quando cicatrices palpandas obtulit; quas cum tetigisset Thomas, rediit ad spem quam perdiderat, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Defecerunt oculi tui ab spe
Abbreviated transcription (Latin):
apꝑone inigoitatẽ soper iigoitatem
IPSORUM. Quid ÷ hoc: Quis ñ expauescat :
Dõ dr̃. appone iniquitatẽ suꝑ iniquitatem
ipsorum. Unde apponet ds̃ iniquitatẽ :
habet enim iniquitatẽ quam apponat: Scimꝰ¬

Expanded text:
Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum. Quid est hoc? Quis non expavescat? Deo dicitur: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum. Unde apponet Deus iniquitatem? Habet enim iniquitatem quam apponat? Scim
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑsi ꝑsecoti sunt. Et SŨꝑ polorẽ
QULNERŨ MEOꝵ AODIDERUNT. Qud
gͦ peccauerunt. si adõ ꝑcussumꝑ
secuti sunt : Ouid animo eorum
imputatur malitia: Nã id in xp̃o
factum ÷ qͦd oportebat Pati utiq
uenerat. & puniuit ꝑ quẽ passus est.
Nam udas traditor punitus ÷ & xp̃e

Expanded text:
sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Quid ergo peccaverunt, si a Deo percussum persecuti sunt? Quid animo eorum imputatur? Malitia. Nam id in Christo factum est quod oportebat. Pati utique venerat, et punivit per quem passus est. Nam Judas traditor punitus e
Abbreviated transcription (Latin):
iris apte libati sunt. Quia & corpꝰeoru
qgͥ utio salis eoꝵ publica fuit Alli gͦ sunt
n occuito coronati isti in apto lib̾ati om̃s
aoa saluati. quis aut̃ fructꝰ lib̾ationis
criũ piueroꝵ⁊ quare corona dilata est :
qunEst ergo liberatio occulta ÷ lib̾atio
manifesta. Aib̾atio occulta adanimã.
liatio manifesta etiam ad eorpꝰ ꝑtinet.
hocculto eñi anima lib̾at᷑. inmanife¬
sto corpꝰ. porro siita ÷: in hoc psalmo
uocẽ dñi agnoscamꝰ. Adocculta lib̾atio¬
ne ꝑtinet qd supͣ dix̃ intende animȩ
meȩ & redime eam. Restat corporis li¬
beratio qr eo resurgente & incȩlũ ascen-¬

Expanded text:
ignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eoruignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eorut, salus eorum publica fuit. Illi ergo sunt in occulto coronati, isti in aperto liberati; omnes tamen salvati. Quis autem fructus liberationis trium puerorum? Quare eorum corona dilata est? num. Est ergo liberatio occulta; est liberatio manifesta. Liberatio occulta ad animam, liberatio manifesta etiam ad corpus pertinet. In occulto enim anima liberatur, in manifesto corpus. Porro si ita est, in hoc psalmo vocem Domini agnoscamus: ad occultam liberationem pertinet quod supra dixit, Intende animae meae, et redime eam. Restat corporis liberatio: quia eo resurgente, et in coelos ascen
Abbreviated transcription (Latin):
erue me: nͥ aliqͥd intelligamꝰ. qđ cum
dixero adiuuante dño iudicabit in uob.
qui habitat & in uob. Est quędã lib̾atio
scõꝵ occulta. hȩc ꝓpt̾ ipsos fit. Est quȩd̃i
publica & manifesta. hec ꝓpt̃ inimicoseo
fit. siue puniendos. siue liberandos Plamꝰ
utiq ds̃ deignib ꝑsecutoris ñ lib̾auit
fr̃s machabeos. quibus antiochus seuiens
etiam matrem adhibuit. cuius blanditiis
ad amorem uitȩ conuerterent᷑. & amando
uiuerent hominibus. deo morentur. At
illa mat̾ iam ñ eua sed matri ȩccłȩ similꝰ
quoscũ dolore pepererat ut uuos agno¬
cuont cungaudio uidit morientes or
sahoc hortata: ut eligerent potiꝰ oori
picas Quidluc creditur sumꝰ fr̃s qrlo¬
bereti sunt:  occulta fuit illoꝵ libatlos
pomq ipse antio chus aqͥ occis̃ sunt disul
Si aliquid fecise qđ enis crudelitas dictas¬
it alpotiꝰ incitabat. At uͦ pueri decamino

Expanded text:
erue me: nisi aliquid intelligamus, quod cum erue me: nisi aliquid intelligamus, quod cum dixero adjuvante Domino, judicabit in vobis qui habitat in vobis. Est quaedam liberatio sanctorum occulta: haec propter ipsos fit. Est quaedam publica et manifesta: haec propter inimicos eorum fit; sive puniendos, sive liberandos. Nam utique Deus de ignibus persecutoris non liberavit fratres Machabaeos, quibus Antiochus saeviens etiam matrem adhibuit, cujus blanditiis ad amorem vitae converterentur, et amando vivere hominibus, Deo morerentur. At illa mater, jam non Evae, sed matri Ecclesiae similis, quos cum dolore pepererat ut vivos agnosceret, cum gaudio vidit morientes; et ad hoc hortata est ut eligerent potius mori ntra eas. Quid hic credituri sumus, frberati sunt? Sed occulta fuit illorum liberatio: denique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus crudelitas dictabat, vel potius incitabat . At vero tres pueri de camino
Abbreviated transcription (Latin):
et rediore rao. Non indiget expositiosre
Uideamꝰ gͦ qͦd seqͥt᷑. P roptꝰ iranicos aleoc
ERUE Me. hȩc plane miranda petitio
nec breuit᷑ ꝑstringenda. neccur simtusi¬
enda. Prorsus miranda. Propter inimi¬
erue me Ut confundantur & crucientr
libatione mea. Qud gͦ : Siñ essent iliqu
lib̾atione tua essent cruciandi. tͥ subueni
non debuit. & tunc tibi acceptabilis ÷ lbi¬
tio. cũ fuerit alteriꝰ dãnatio: Ecce ñẽ sun
inmici qͥuł c̃fundant᷑ uł torqueantir
delib̾atione tua. Sic remaneb̾. ñ libabenꝰ
An ad hoc lib̾aberis ut ualeat in imicis
tuis. quo possint & ipsi tua liberatione
conuerti: Ged & hoc mirũ ÷ si habeat
aliquã petitionis causam. Nũ qͥd enim
ad hoc lib̾at᷑ seruus dĩ adño dõ suo. ut
alii ꝓficiant : Quid si deessent qͥ profice¬
rent. ille seruus dĩ ñ erat lib̾andus: qui¬
cumq gͦ me c̃uertam. siue ad punitionẽ
siue adlibationẽ inimicoꝵ: ñ uideo cau¬
sam petionis huiꝰ. ꝓpt̾ inimicos meos

Expanded text:
et redime eam. Non indiget expositione: videamus ergo quod sequitur. Propter inimicos meos erue me. Haec plane miranda petitio est, nec breviter perstringenda, nec cursim transilienda; prorsus miranda: Propter inimicos meos erue me? Ut confundantur, ut crucientur liberatione mea. Quid ergo, si non essent illi qui liberatione mea essent cruciandi, mihi subveniri non debuit? et tunc tibi acceptabilis est liberatio, cum fuerit alterius damnatio? Ecce non sunt inimici, qui vel confundantur, vel torqueantur de liberatione tua: sic remanebis? non liberaberis? An ad hoc ut valeat inimicis tuis, quo possint et ipsi tua liberatione converti? Sed et hoc mirum est, si habeat aliquam petitionis causam. Numquid enim ad hoc liberatur servus Dei a Domino Deo suo, ut alii proficiant? Quid, si deessent qui proficerent, ille servus Dei non erat liberandus? Quocumque ergo me convertam, sive ad punitionem, sive ad liberationem inimicorum, non video causam petitionis hujus, Propter inimicos meos
Abbreviated transcription (Latin):
structurã ñ intremꝰ. Sem̃ in qͥt seruoꝵ eiꝰ obti¬
nebit eã. łã ͦ sem̃ seruorũ eiꝰ qͥ sunt : Forte
nati de abrahã. quomͦ habebimꝰ istã ciuitatẽ:
S ñ sunt sem̃ abrahȩ illi uidei. qͥb dictũ est.
si filii abrahȩ estis. oꝑa abrahȩ facite. Sem̃ gͦ
seruoꝵ eiꝰ imitatores fidei seruorũ eiꝰ obtinebt̃
eã. Deniq ultimꝰ uersus suꝑiorẽ exponit.
Quasi enim turbatꝰ ne putares forte hoc
de uideis dici. & sem̃ seruoꝵ eius obtinebit
eam dicens. nos sem̃ gentiũ sumꝰ. que idola
coluerunt. & demonibus seruiert̃. qͥd gͦ nob̾
in hac ciuitate sꝑandũ ÷: statim sub ięcit. ut
p̃sumas & sꝑes. Et qͥdiligunt nom̃ eiꝰ habita-¬
bunt in ea. hoc ÷ eñĩ semen seruoꝵ eius. qͥ
diligunt nom̃ eius. Quia enĩ seru eius di¬
nom̃ eiꝰ ñ se negent sem̃ seruoꝵ enua:

Expanded text:
structuram non intremus. Semen, inquit, servorum ejus obtistructuram non intremus. Semen, inquit, servorum ejus obtinebunt eam. Jam nati de Abraham, quomodo habebimus istam civitatem? Sed non sunt semen Abrahae illi Judaei quibus dictum est: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Semen ergo servorum ejus, imitatores fidei servorum ejus obtinebunt eam. Denique ultimus versus superiorem exponit. Quasi enim turbatus, ne putares forte hoc de Judaeis dici, Et semen servorum ejus obtinebunt eam, dicens, Nos semen gentium sumus, quae idola coluerunt, et daemonibus servierunt; quid ergo nobis in hac civitate sperandum est? statim subjecit, ut praesumas et speres: Et qui diligunt nomen ejus, inhabitabunt in ea. Hoc est enim semen servorum ejus, qui diligunt nomen ejus. Quia enim servi ejus dinomen ejus, non se negent semen servorum
Abbreviated transcription (Latin):
Uerȩ diuitiȩ huiꝰ pauꝑis istȩ sunt. c̃siderare
creaturã. & laudare creatorẽ. Laudent illũ
cȩli & terra. mare & om̃ĩa reptilia in eis. t̃
creatura sola ista laudat dm̃. qm̃ conside¬
gentes fideles incorporat unigenito suo. ñ
fraudat credentes in se p̃mio reꝓmissionis
sue. Qmͣ ds̃ saluã faciet syon: et edificaruit᷑
ciuitates iuoe. Ipsȩ sunt ȩccłȩ. Nemo dicat.
quando erit istud ut edificentur ciuitates
iudȩ: Osiuelis agnoscere structurã. & ẽẽ. lapiᷤ
uuus ut intres in eã: & nc̃ ciuitates iudlȩ
edificant᷑. Iuda enĩ. confessio intͣpͣtatur.
De c̃fessione humilitatis edificant᷑ ciuitates
ude. ut foris ab eis suꝑbiremaneant. qͥcon-¬
fiteri erubescunt. Qm ds̃ saluã faciet syon.
Quam sẏon e Audi insequentibus. Et seoeti
Noc eiꝰ in hasitaͣt in ea. Psalmꝰ finitꝰ est.
s paululum istos duos uersus non relinquamꝰ.
Admonent eñi nos aliqͥd nedesꝑando in illã

Expanded text:
are creaturam et laudare Creatorem. Laudent illum coeli et terra, mare et omnia repentia in eis. Et creatura sola ista laudat Deum, cum considegentes fideles incorporat Unigenito suo; non fraudat credentes in se praemio promissionis suae. Quoniam Deus salvam faciet Sion: et aedificabuntur civitates Judaeae. Ipsae sunt Ecclesiae. Nemo dicat: Quando erit istud ut aedificentur civitates Judaeae? O si velis agnoscere structuram, et esse lapis vivus, ut intres in eam! Et nunc civitates Judaeae aedificantur. Juda enim Confessio interpretatur. De confessione humilitatis aedificantur civitates Judaeae; ut foris ab eis superbi remaneant, qui confiteri erubescunt. Quoniam Deus salvam faciet Sion. Quam Sion? Audi in sequentibus: Et semen nomen ejus inhabitabunt in ea. 21. Psalmus finitus est; sed paululum istos duos versus non relinquamus: admonent enim nos aliquid, ne desperando in illam
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus ñ contẽpsit. Quȩ st̃ iste cõpedes: Mor¬
talitas. corruptibilitas carnis. cõpedes sunt
qͥb ligati sumꝰ. Et uultiᷤ nosie istarũ cõpedũ
grauitatẽ: Inde dr̃. Corpꝰ qͦd corrũpit᷑ aggrauat
animã. Quando homines in scło diuites. ẽẽ.
uolunt: istis cõpedibus pannos quęrunt. Sed
sufficiant panni cõpedum. Tantũ quere. quantũ
depellende necessitati satis ÷. sum aũt super¬
flua queris. cõpedes tuas onerare desideras:
Intali gͦ custodia. uł solȩ cõpedeᷤ remaneant.
Sufficiat diei malitia sua. De ista malitia cla¬
mamus addeũ. qm̃ ex audiuit paupes dñs. & cõ¬

Expanded text:
pedibus non contempsit. Quae sunt istae compedes? Morpedibus non contempsit. Quae sunt istae compedes? Mortalitas, corruptibilitas carnis, compedes sunt quibus ligati sumus. Et vultis nosse istarum compedum gravitatem? Inde dicitur: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quando homines in saeculo divites esse volunt, istis compedibus pannos quaerunt. Sed sufficiant panni compedum: tantum quaere, quantum depellendae necessitati satis est. Cum autem superflua quaeris, compedes tuas onerare desideras. In tali ergo custodia vel solae compedes remaneant. Sufficiat diei malitia sua . De ista malitia clamamus ad Deum: Quoniam exaudivit pauperes Dominus; et com
Abbreviated transcription (Latin):
Dui bene instructꝰ ÷. & laude dĩ opulentus:
& cornua debet hab̾e qͥb aduersariũ uentilet.¬
& ungulas qͥb t̾rã excitet. Nostis eñ hȩc facere
uit᷑a nouã. Aliqͥs gͦ hereticꝰ forte ẽtradicit:
cornibus uentiletur. allius non contͣ dicit s
tam̃ t̾renũ abiecte sapit: ungulis excitetur.
Ergo suꝑ hunc uitulũ tͥ placebit laudatio
mea. ĩa pͦt illã pauꝑtatẽ & dolorẽ in etͣna so¬
cietate angłoꝵ. ubi nec aduersariꝰ erit incer-¬
tamine uentilandus. nec piger detͣra excitandꝰ.
spe gaudeant. Magis in opes sint ut saturari
mereantur. necũ suꝑbiȩ saginã eructant: neget᷑
eis panis. qͦ salubrit᷑ uiuant. Querite dñm in-¬
opes. esurite & sitite. iꝑse ÷ eñi panis qͥ decelo
oqͣs. Exaudiuit pauꝑes. nec exaudiret nͥpau
met. ñ fastidiũ. Om̃ ex audiuit pauꝑes dñs.
ETCOMOditos suos non spreort. Offensus
aseruis fecit eos cõpeditos. sed clamantes de cõ¬

Expanded text:
Qui bene instructus est, et laude Dei opulentus, Qui bene instructus est, et laude Dei opulentus, et cornua debet habere quibus adversarium ventilet, et ungulas quibus terram excitet. Nostis enim hoc facere vitam novam. Aliquis ergo haereticus forte contradicit; cornibus ventiletur. Alius non contradicit, sed tamen terrenum abjecte sapit; ungulis excitetur. Ergo super hunc vitulum tibi placebit laudatio mea; jam illa post paupertatem et dolorem in aeterna societate Angelorum, ubi nec adversarius erit in certamine ventilandus, nec piger de terra excitanduspe gaudeant. Magis inopes sint, ut saturari mereantur; ne cum superbiae saginam ructant, negetur eis panis quo salubriter vivant. Quaerite Dominum, inopes; esurite, et sitite : ipse est enim panis vivus qui Dominus. Exaudivit pauperes; nec exaudiret paupermet, non fastidium. Quoniam exaudivit pauperes Dominus; et compeditos suos non sprevit. Offensus a servis, fecit eos compeditos; sed clamantes de com
Abbreviated transcription (Latin):
so eom iiilauoe. Iam dictum ÷. Pauꝑ iste
laudet dĩ cum cantico. magnificet eum
in laude. Quomͦ auderet cantare. nͥ recreatꝰ
esset afame : Laudabo nom̃ dĩ cũ cantico.
magnificabo eum in laude. Magne diuitiȩ.
Quas gẽmas laudis dĩ. dethesauro interiore
ꝓtulit. Magnificabo eũ ĩ laude. he sunt di¬
uitiȩ mee Dñs dedit. dñs abstulit. Ergo
miser remansit : Absit. Uide diuitias. Sicut
lum. coRiiua ꝓdoceNtẽ ETUNoUlas. Gratiꝰ
illi erit sacrificiũ laudis: quã sacrificium
uituli. Sacrificiũ laudis glorificabit me.
& ibi uia ÷ qua ostendã illi salutare dei.
Immola dõ sacrificiũ laudis. & redde
altissimo uota tua ꝑrgo laudabo dm̃¬
&plus ei placebit quã uitulus nouellus. cor¬
nua ꝓdicens & ungulas. Ampliꝰ gͦ placebit
dõ laus eiꝰ exiens deore meo: quam magna
uictima adducta ad arã ipsius. An aliqð de
cornib & ungulis huiꝰ uituli dicendũ est :

Expanded text:
bo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste bo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut lum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Ergo laudabo Dplus ei placebit quam vitulus novellus, cornua producens et ungulas. Amplius ergo placebit Deo laus ejus exiens de ore meo, quam magna victima adducta ad aram ipsius. An aliquid de cornibus et ungulis vituli hujus dicendum est?
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi consolabunt᷑. hoc ipse pͥus iã nob̵ osten¬
dit. & idõ pauꝑ & dolens ego sũ. Totũ corpꝰeꝰ
hoc dicit. Corpꝰ xp̃i in hact̾ra. pauꝑ ÷ & do¬
lens. Sed sint diuites xp̃iani. Prorsus si xp̃i¬
ani sunt. pauꝑes sunt. In cõparatione diuiti¬
arũ celestium quas sꝑant: omne aurũ suũ
arenam de putant. Pauꝑ & dolens ego sum.
ETSalus uoltꝰ toi õs soscepit oe. Nũ¬
qͥd desertꝰ ÷ pauꝑ iste : Quando tu dignarsꝰ
pannosum pauperem applicare admensã
tuam : Porro aut̃ pauꝑem istũ salus uults
dĩ suscepit. Inuultu suo abscondit eiꝰ egesta¬
tem. Deillo qͥppe dictũ ÷. Abscondes eos i ab¬
scondito uultus tui. In illo aut̃ uultu quȩ
sint diuitiȩ. uultis nosse : Diuitiȩ istȩ hoc
tͥ p̃stant. ut qͦd uis. quando uis prandeas illȩ
u ut numquã esurias. Pauꝑ & dolens egosũ.
& salus uultus tui ds̃ suscepit me. Adquã
rẽ: Utiam non sim pauꝑ. nonsim dolens.
Layoaso Nomͣ oi com cantico. mas nifica¬

Expanded text:
 ipsi consolabuntur . Hoc ergo ipse prius jam nobis ostendit; et ideo, Pauper et dolens ego sum. Totum corpus ejus hoc dicit. Corpus Christi in hac terra pauper est et dolens. Sed sint divites Christiani. Prorsus si Christiani sunt, pauperes sunt; in comparatione divitiarum coelestium quas sperant, omne aurum suum arenam deputant. Pauper et dolens ego sum.Et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Numquid desertus est pauper iste? Quando tu dignaris pannosum pauperem applicare ad mensam tuam? Porro autem pauperem istum salus vultus Dei suscepit; in vultu suo abscondit ejus egestatem. De illo quippe dictum est: Abscondes eos in abscondito vultus tui . In illo autem vultu quae sint divitiae vultis nosse? Divitiae istae hoc tibi praestant, ut quod vis, quando vis, prandeas; illae vero, ut nunquam esurias. Pauper et dolens ego sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
÷ cũ illo. Exilliꝰ uoce ista dixit. Quẽ tu ꝑcus.¬
sisti ipsi persecuti st̃. & suꝑ dolorẽ uulnerũ
meoꝵ addidert̃. Suꝑquem dolorẽ uulnerũ:
Suꝑ dolorẽ peccatorũ ipsi addiderunt.
Uulnera enim sua. peccata sua dix̃. Sed ne
ad caput respicias: ad corpꝰ auerte. scđm
cuius uocẽ dictũ ÷ ab ipso ĩn illo psalmo. in
qͦ uocẽ suã ostendit: qr eiꝰpͥmũ uersũ de
cruce clamauit. Ds ds̃ m̃s respice in me.
quare me dereliqͥsti. Ibi secutꝰ ait. Longe
asalute mea uerba delictorũ meorum.
Ipsa sunt uulnera in flicta alatronibus
inuia ei quẽ leuauit mium̃tũ suũ. quem
sacerdos & leuites transeuntes inuenerant
& contempserant. aquib curari non potuit.
Transiens aut samaritanus misertꝰ est eiꝰ.
accessit & inium̃tũ ꝓpriũ leuauit. Sama¬
rites aut̃. latine custos intͣpͣtat᷑. Quis autẽ

Expanded text:
est cum illo . Ex illius voce ista dixit: Quem tu percusest cum illo . Ex illius voce ista dixit: Quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Super quem dolorem vulnerum? Super dolorem peccatorum ipsi addiderunt: vulnera enim sua peccata dixit. Sed ne ad caput respicias; ad corpus adverte, secundum cujus vocem dictum est ab ipso in illo psalmo, in quo vocem suam ostendit, quia ejus primum versum de cruce clamavit: Deus, Deus meus, respice in me; quare me dereliquisti? Ibi secutus ait: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Ipsa sunt vulnera inflicta a latronibus in via, ei quem levavit in jumentum suum: quem sacerdos et Levites transeuntes invenerant et contempserant, a quibus curari non potuit; transiens autem Samaritanus misertus est ejus; accessit, et in jumentum proprium levavit . Samarites latine Custos interpretatur: quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
qipse adño redim̃dus erat. Factũ : hoc in
uda. S cũ uideamꝰ mensurã quandã ẽẽ. re¬
tributionis inomnib nec quẽ quã posse ꝑ¬¬
mitti amplius seuire quam acceꝑit pote.¬
statem qͦmͦ illi addider̃t: Aut quȩ ÷ ista
ꝑcussio dñi: Nimirũ ex ꝑsona locutꝰ est
esꝰ unde corpꝰ acceꝑat. unde carnẽ assũpse¬
rat. id÷ generis humani ipsius adȩ qͥ ꝑcus¬
sus ÷ pͥmo morte ꝓpt̾ peccatũ suũ. Mor¬
cales gͦ hic homines cũ pęna nascuntur.
huic pęnȩ addunt. qͥcũq homines fuerint
ꝯsecuti.Iam eñi homo hic moriturus ñ
esset: nͥ illũ ds̃ ꝑcussisset. Quid gͦ tu homo
seuis ampliꝰ: Parũne homini ÷ qđ aliquan
sua. huic pęnȩ uolt̾ adde. qͥnos ꝑsequunt᷑.
hȩc pęna percussio ÷ dñi. Dñs qͥppe senten¬
tia ꝑcussit hominẽ. Qua die tetigeritis in¬¬
quit: morte moriemini. Ex hac morte car¬
nẽ susceꝑat. & uetꝰ homo nrͣ simul crucifixꝰ

Expanded text:
hoc in Juda. Sed cum videamus mensuram quamdam esse retributionis in omnibus, nec quemquam posse permitti amplius saevire quam acceperit potestate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum ex persona locutus est ejus unde corpus acceperat, unde carnem assumpserat, id est generis humani, ipsius Adae qui percussus est primo morte propter peccatum suum . Mortales ergo hic homines cum poena nascuntur: huic poenae addunt, quicumque homines fuerint persecuti. Jam enim homo hic moriturus non esset, nisi illum Deus percussisset: quid ergo tu homo saevis amplius? parumne homini est, quod aliquansuam: huic poenae volunt addere qui nos persequuntur. Haec poena percussio est Domini. Dominus quippe sententia percussit hominem: Qua die tetigeritis, inquit, morte moriemini . Ex hac morte carnem susceperat, et vetus homo noster simul crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
noueramus: suscepit duo quȩ noueramus.
Ad hoc gͦ uenit. Opꝓbriũ expectauit corꝰ
meum & miseriam. Sed miseđiã cuius : Ex¬
pectauit enim miseriam. sed magis cruci¬
figentium. magis ꝑ sequentiũ. ut in illiseẽt
miseria. in illo miscdia. Miseriam qͥppe illoꝵ
miserans etiam pendens in cruce: pater
inqͥt ignosce illis. qr nesciunt qͥd faciunt.
Opprobrium expectauit cor meũ & miseriã.
ETSUSTINUI QUISIOOUL C̃TRAS TARETORET
Nont̾uit. Quid gͦ profuit. qr expectaui :

Expanded text:
noveramus, suscepit duo quae noveramus. noveramus, suscepit duo quae noveramus. Ad hoc ergo venit. Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam. Sed miseriam cujus? Exspectavit enim miseriam, sed magis crucifigentium, magis persequentium; ut in illis esset miseria, in illo misericordia. Miseriam quippe illorum miserans etiam pendens in cruce: Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Opprobrium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. Quid ergo pro
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ corã impiis confiteri erubescunt.
plus apud se ualente lingua humana.
quã ꝓmissione diuina Uidete gͦ eos. &
cõmendantur tales dõ. ñ ut sicꝰ relinqͣt
sed ut eos ad iuuando ꝑficiat Pix̃ eñi
& quidam credens & titubans. Credo dñe.
adiuua incredulitatẽ meã. liicons prcto
to oaĩs tRULANTes Me. Quare mͥ sit
opprobriũ tu nosti. quare c̃fusio tu nosti.
quare uerecundia tu nosti. Ergo erue me
ꝓpt̃ inimicos meos: qr tu nosti ista mea illi
nonnorunt. Ae ꝑhoc qr ipsi in conspectu
tuo sunt ista nescientes: ñ poterunt uel
confundi uł corrigi nͥ manifeste me eruers
uit s Futura ista p̃uidit futura ista p̃dixit.
Non eñi uenit ad aliud. Simori nollet. nec
nasci uellet. Causa resurrectionis utrũꝙ fecit.
Duo enini quȩdam nob̾ ingenere humano
nota erant. unum aũt in cognitũ. Nasciqͥppe
homines & mori sciebamꝰ resurgere & inet̃nũ
uiuere nesciebamus. St ostendet nob̶ qd ñ

Expanded text:
tamen coram impiis confiteri erubescunt, tamen coram impiis confiteri erubescunt, plus apud se valente lingua humana quam promissione divina. Videte ergo eos: et commendantur tales Deo, non ut sic relinquat, sed ut eos adjuvando perficiat. Dixit enim t quidam credens, et titubans: Credo, Domine; adjuva incredulitatem meam . In conspectu tuo sunt omnes tribulantes me. Quare mihi sit opprobrium, tu nosti; quare confusio, tu nosti; quare verecundia, tu nosti: ergo erue me propter inimicos meos, quia tu nosti ista mea, illi non norunt; ac per hoc, quia ipsi in conspectu tuo sunt, ista nescientes non poterunt vel confundi vel corrigi, nisi manifeste me eruerisvit? Futura ista praevidit, futura ista praedixit. Non enim venit ad aliud. Si mori nollet, nec nasci vellet: causa resurrectionis utrumque fecit. Duo enim quaedam nobis in genere humano nota erant, unum autem incognitum. Nasci quippe homines et mori sciebamus; resurgere et in aeternum vivere nesciebamus. Ut ostenderet nobis quod non