comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñ auferet᷑ a nob̾. Hoc enĩ significat
ineo qđ ait itum uidebo uos & guidebit
cor ur̃m. & gaudiũ urm nenio auferet
a uob. Huiꝰ gaudii similitudinẽ p̃signa¬
bat maria sedens ad pedes iħu.⁊ intenta
in ubum eiꝰ: quieta scilicet ab om̃i actio¬
ne. ⁊ intenta inuericatẽ. Scđm que mo¬
dum euiꝰ capax: ista uita. qͦ tam̃ p̃figura¬
ret illud qđ futurũ ẽ. in et̾num. Martha
quippe sorore sua in necessitatis actione
conusante. quãuis bona & utili tam̃ cũ
requies successerit transitura: ipsa reqͥes
cebat in u̾bo dñi. Et idõdñs accus ante mar¬
thȩ qd eã sororñ adiuuaret: respondit.
Maria optima partẽ elegit: que ñ aufe¬
gentiȩ ẽ: cũ udigentia ipsa transierit au¬
feret᷑. Boni quippe oꝑis transituri. mer¬
ces ÷ requies ꝑmansura In illa gͥ contẽ¬
platione. ds erit omĩa in omib qr nicħ
ab illo aliud requiret᷑.ͥs. solo ipso illustra¬
ri ꝑfruiq sufficiet. Idõq ille in qͦspsuit¬

Expanded text:
significat in eo quod dicit: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum, et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. huius gaudii similitudinem praesignabat Maria sedens ad pedes domini et intenta in uerbum eius, quieta scilicet ab omni actione et intenta in ueritatem secundum quendam modum, cuius capax est ista uita, quo tamen praefiguraret illud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore sua in necessitatis actione conuersante quamuis bona et utili, tamen cum requies successerit tcebat in verbo Domini. Et ideo Dominus conquerenti Marthae quod eam soror non adjuvaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non aufegentiae est, cum indigentia ipsa transierit, auferetur. Boni quippe operis transituri merces est requies permansura. In illa igitur contemplatione Deus erit omnia in omnibus; quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso illustrari perfruique sufficiet. Ideoque ille in quo Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligendum sit cauetene tusti¬
Cur orandum sit dõ sciente quid nobis
sit necessarium. Ex eođ libro.
III De differentia tẽptationis: & qͦmͦ diabolas
steterit ante dm̃. ut peteret iob tẽptandũ.¬

Expanded text:
ntellegendum sit: cauete ne iustiCur orandum sit deo sciente quid nobis sit necessarium. CCCVII. 332. De differentia temtationis et quomodo diabolus steterit ante d
Abbreviated transcription (Latin):
cui ẽ. aequał agnoscit᷑. uinciente & tanqͣ¬
ad glitinante nos sc̃o sp̃u. quo in sumo
atq incomutabili bono ꝑmanere possi¬
mꝰ. Ex quo intelligit᷑ qr nulla res inuia
tenere nos debeat: qͥndo nec ipse diis
in qͣntũ uia nr̃a eẽ. dignatꝰ ÷ tenere nos
uoluerit. s tͣnsire. ne reb tẽꝑalib qͣuis
ab illo ꝓ salute nr̃a susceptis & gestis
hereamꝰ infirmit D. ꝑ eas potiꝰ curramꝰ¬
alacrit̃: ut ad eũ ipsũ qui nr̃am naturã
a tẽꝑalib libauit. & collocauit ad dex¬
terã patris. ꝓuehi atq ꝑuehi mereamͣ.
Omiũ gͥ que p̃dicta st̃ ex quo de reb te¬
tamꝰ. hec fũma ẽ: ut intelligat᷑ legis & oĩ¬
um diuinarũ scͥpturarũ plenitudo & finiꝰ
bcũ ea re frui pot : Quia ut se quisq di
& delectatione. s transitoria potiꝰ tanquã¬

Expanded text:
cui est aequalis agnoscitur; vinciente et tanquam agglutinante nos Spiritu sancto, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. Ex quo intelligitur quam nulla res in via tenere nos debeat, quando nec ipse Dominus, in quantum via nostra esse dignatus est, tenere nos voluerit, sed transire; ne rebus temporalibus, quamvis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis, haereamus infirmiter, sed per eas potius curralacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque peruehi mereamur. Omnium igitur, quae dicta sunt, ex quo de rebus tractamus, haec summa est, ut intellegatur legis et omnium diuinarum scripturarum plenitudo et finis biscum ea re frui potest; quia ut se quisque diatque delectatione, sed transitoria potius, tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bere uenientib ad pͥncipiũ uiarũ uo¬
luit carnẽ assumere. Unde.ẽ. etiã illud.
Dñs ereauit me in pͥncipio matũ suarũ
ut inde inciꝑent qui uellent uemire
Apłs igit᷑ quauis adhuc ambularet in
uia. & ad palmã siꝑne uocationis seque¬
ret᷑ uocantẽ dm̃: tam̃ ea quȩ retro it̃ obli¬
uiscens. & in ea quȩ ante st̃ extentꝰ iã pͥncipi¬
um uiarũ transierat. hoc ẽ. eo ñ nidige¬
bat. A quo tam̃ ad grediendũ & ȩxordien¬
dum it̃. ẽ. omib qͥ ad ueritatẽ ꝑuenire.
& in uita et̾na ꝑmanere desid̾ant. Sic
eñ ait. Ego sum uia & ueritas & uita.¬

Expanded text:
 venientibus ad principium viarum, voluit carnem assumere: unde est etiam illud, Dominus creavit me in principio viarum suarum ; ut inde inciperent, qui vellent venire. Apostolus igitur quamvis adhuc ambularet in via, et ad palmam supernae vocationis sequeretur vocantem Deum, tamen ea quae retro sunt obliviscens, et in ea quae ante sunt extentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus qui ad veritatem pervenire, et in vita aeterna permanere desiderant. Sic enim ait, Ego sum via
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uicinissime dicit᷑ frui: cũ dilestioe
uti. Cñ enĩ adest qđ diligit᷑: etiã delecta¬
tionẽ secũ necẽe ẽ. gerat. ẜ quã si transieris.
eamq ad illud ubi ꝑmanendũ ẽ. retule¬
ris: uteris ea &e abusiue ñ ꝓprie diceris
frui. Si uͦ inheseris atq ꝑmanseris. finẽ
in ea ponens leticietuȩ: tunc uere & ꝓ¬
pͥe frui dicendꝰ es. Qđ ñ faciendũ ẽ. nͥ
in illa tͥnitate. idest summo & incõmuta¬
bilibono. Uide quẽ ad modũ cũ ipsa ueri¬
tas & u̾bum ꝑ qđ facta sunt omĩa caro fac

Expanded text:
dilectione uti. cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono. Vide quemadmodum, cum ipsa ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro fac
Abbreviated transcription (Latin):
quib cũq modis ł sonis significantẽ dm̃
intelligere poterant. Nec alit̾ eis posset ꝑ
facto ñ eẽ. morituros ad ÷ illud qđ habebant
⁊ se hab̾e gaudebant ñ amissuros. Unde
suo loco loquentũ ẽ. Ad u̾tant itaq si qͦs
mouet. quo m̃ pocuer̃ incelligtre ineepta
nominantẽ ł minantẽ dm̃: & uideant
nos omium in exꝑtoꝵ nomina ñ nͥ ex contͣ¬
riis quȩ iã nouimꝰ. si priuationũ sunt. aut
ex similib si specierũ sunt. sine ullo estu

Expanded text:
quibuscumque modis uel sonis significantem deum quibuscumque modis uel sonis significantem deum intellegere poterant; nec aliter eis posset pfacto non esse morituros, id est illud quod habebant et se habere gaudebant non amissuros: unde suo loco loquendum est. aduertant itaque, si quos mouet, quomodo potuerunt intellegere inexperta nominantem uel minantem deum, et uideant nos omnium inexpertorum nomina non nisi ex contrariis, quae iam nouimus, si priuationum sunt, aut ex similibus, si specierum sunt, sine ullo aestu
Abbreviated transcription (Latin):
ł malũ. tanꝗ signũ eiꝰ intelligeret qđ m̃te
discerneret. Nos eni qͦmͦ intelligimꝰ. cũ dr̃
resurrectio. quã nꝗͣ exꝑti sumꝰ : Ilonne
qr sentimꝰ quid sit uiuere᷑ Et eiꝰ rei pͥua¬
tionẽ uocamꝰ mortẽ. Unde reditũ ad id qd̾
sentimꝰ: resurrectionẽ appellamꝰ. Et si qͦ
alio nomine inqͣcq lingua in idipsũ ap¬
pellat᷑: m̃ti ntiq signum insinuat᷑ in uo¬
ce loquentiũ. quo sonaute agnoscat. qđ
etiã sine signo cogitaret. Mirũ ẽ enĩquẽ¬
admodum rerũ quas ht̃ amissionẽ
etiã in exꝑta natura deuitet. Quis enim
pecora docuit deuitationẽ mortis. n sensus
uite: Quis paruulũ puerũ adherescere
baiulo suo.si eũ fuerit ex alto iacere nisus¬
mini tari: Qđ ex quodã tẽꝑe incipit: s ta¬
mñ anteꝗ aliqͥd huiꝰ modi exꝑtꝰ sit. Sic gͦ illiꝰ
pͥmis hominib iam tam uita crat dulcis.
quã ꝓfecto amittere deuitabant. Idq ipsũ

Expanded text:
uel malum — tamquam signum eius intellegeret, quod mente uel malum — tamquam signum eius intellegeret, quod mente discerneret. nos enim quomodo intellegimus, cum dicitur resurrectio, quam numquam experti sumus? nonne quia sentimus, quid sit uiuere, et eius rei priuationem uocamus mortem, unde reditum ad id, quod sentimus, resurrectionem appellamus ? et si quo alio nomine in quacumque lingua id ipsum appellatur, menti utique signum insinuatur in uoce loquentium, quo sonante agnoscat quod etiam sine signo cogitaret. mirum est enim, quemadmodum rerum, quas habet, amissionem etiam inexpertam natura deuitet. quis enim pecora docuit deuitationem mortis nisi sensus uitae? quis paruulum puerum adhaerescere baiulo suo, si eum fuerit ex alto iacere minatus? quod ex quodam tempore incipit, sed tamen antequam aliquid eius modi expertus sit. Sic ergo ilprimis hominibus iam uita erat dulcis, quam profecto amittere deuitabant, idque ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
unt intelligeret homo. qđ ei dicebat᷑ lignũ
dinoscentiȩ boni & malĩ quando ipsũ ma¬
lum quid eẽt omĩno nesciebat᷑: hoc qui sa¬
piunt: parũ attendunt quẽ ammodũ a
contrariis notis. sic pleraq intelligant᷑ ig¬
qđ omĩno nẽ. nichil uocat᷑. & has duas syl¬
labas. nemo ñ intelligit: qͥ latine audit &
pͥuatione. quid etiã ñ sit agnoscitꝰ Sic & in¬
ane cũ dicit᷑: intuendo corporis plenitudinẽ.
pͥuatione eiꝰ tanꝗͣ cont᷑ria. qͥd dicat᷑ in ane
intelligimꝰ: sic audiendi sensu. ñ solũ deuo¬
cibꝰnb uerũ etiã de filentio iudicamꝰ. Sic
ex uita que inerat homini. posset etus ca¬
uere contͣriũ. io÷ uite pͥuationẽ. que mors
uocat᷑: & ipsam causã qua ꝑdet qđ ama¬
bat᷑. id ÷ qđ libet factii suii. quo fieret ut
amitteret uitã. quib libet sillabis appel¬
laret᷑. quẽ ammodũ latine cũ dr̃ peccatũ

Expanded text:
unt, intellegeret homo, quod ei dicebatur lignum unt, intellegeret homo, quod ei dicebatur lignum dinoscentiae boni et mali, quando ipsum malum quid esset omnino nesciebat? hoc qui sapiunt parum adtendunt, quemadmodum a contrariis notis sic pleraque intellegantur igquod omnino non est nihil uocatur; et has duas syllabas nemo non intellegit, qui latine audit et et eius priuatione quid etiam non sit agnoscit? sic et inane cum dicitur, intuendo corporis plenitudinem priuatione eius tamquam contraria quid dicatur inane intellegimus. sicut audiendi sensu non solum de uocibus. uerum etiam de silentio iudicamus, sic ex uita, quae inerat homini, posset eius cauere contrarium, id est uitae priuationem, quae mors uocatur. et ipsam causam, qua perderet quod amabat, id est quodlibet factum suum, quo fieret, ut amitteret uitam, quibuslibet syllabis appellaretur — quemadmodum latine cum dicitur peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
inadam om̃s moriunt᷑. sic ⁊ in xp̃o om̃s ui¬
uificabunt᷑. frustra aut ñ nulli acuce ob¬
tunsi st̃ : cũ requirunt quo mͦ potuerit ap¬
pellari lignũ dinoscentie boni& mali. an¬
teqͣ in eo tͣnsgssus eẽt homo p̃ceptũr. atq ip¬
sa exꝑientia dinosceret quid int eẽt int bo¬
num qđ aniisit. & malũ qđ ãmisit. Lignũ
eñĩ tale nom̃ accepit: ut eo sidni i ꝓbibitionẽ
ñ tacto caueret᷑ qđ eo conͣt᷑ ꝓhibitionẽ
tacto sentiret᷑. Neq enĩ qr inde contͣ p̃cep¬
nũ dinoscentiȩ boni & mali: s utiq etiã si
obedientes eeñt. & nichilinde contͣ p̃ceptũ
usurpassent. id recte uocaret᷑. Qđibi ubi
eis accidet. siusurpassent. Que ammodũ si
uocartt᷑ arbor saturitatis. qđ inde possent
homines saturari. ñ qͥd si nemo accessissit.
idõ nom̃ illud eẽt incongruũ. Quando qͥdẽ
cũ acced̾ent & saturarent᷑. tunc ꝓbarent ꝗͣ
hoc recte arbor illa uocaret᷑.: Et qͦ mͦ inqui¬

Expanded text:
omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. Frustra autem nonnulli acute obtusi sunt, cum requirunt, quomodo potuerit appellari lignum dinoscentiae boni et mali, antequam in eo transgressus esset homo praeceptum atque ipsa experientia dinosceret quid interesset inter bonum, quod amisit, et malum, quod admisit. lignum enim tale nomen accepit, ut eo secundum prohibitionem non tacto caueretur. quod eo contra prohibitionem tacto sentiretur. neque enim iquia inde contra praecepnum dinoscentiae boni et mali, sed utique, etiam si oboedientes essent et nihil inde contra praeceptum usurpassent, id recte uocaretur, quod ibi eis accideret, si usurpassent. quemadmodum si uocaretur arbor saturitatis, quod inde possent homines saturari, numquid, si nemo accessisset, ideo nomen illud esset incongruum? quandoquidem cum accederent et saturarentur, tunc probarent, quam hoc recte arbor illa uocaretur. Et quomodo, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
niqͣde tangenti s illi qui ꝓhibuit ob ẽit. ue¬
lut si quisꝗͣ in alienã pecunia misisset ma¬
nũ. ꝓhibitꝰ ab eo cuiꝰ erat illa pecuma: id̾o
eẽt ꝓhibito peccatũ. qr ꝓhibenti pot̾at ẽẽ
dampnosum. Cum uͦ illud tangit᷑. qđ uec
tangenti obeẽt si ñ ꝓ hib̾et᷑. nec cuiꝗͣ alteri.
quando libet tangeret᷑ : quare ꝓhibitũ ẽ.
nͥ ut ipsiꝰ ꝑ se bonũ obedientiȩ & ipsiꝰ ꝑse
malũ in obedientiȩ monstraret᷑: Deniq a pec¬
cante nichil aliud appetitũ est.
nͥ ñ ẽẽ sub dominatione dei: Quan¬
do illud adimssum ẽ. in quo ne admitte¬
ret᷑. sola debuerat iussio dominantis at-¬
tendi. Que si sola adtenderet᷑. qͥd aliud ꝗͣ
dĩ uoluntas attenderet᷑: Quid aliud ꝗͣ dei
uoliuitas amaret᷑: Quid aliud qͣ dĩ uolun¬
tas humanȩ uoluntati p̃poneret᷑: Dñs qͥdẽ :
cur uuisserit uidit: faciendũ ẽ. a scriuende
qđ iussit: & cc forte uidendũ ẽ a ꝓmerente.

Expanded text:
idem tangenti, sed illi qui prohibuit obesset, velut, si quisquam in alienam pecuniam misisset manum prohibitus ab eo cujus erat illa pecunia, ideo esset prohibito peccatum, quia prohibenti poterat esse damnosum. Cum vero illud tangitur quod nec tangenti obesset, si non prohiberetur ne cuiquam alteri quandolibet tangeretur, quare prohibitum est, nisi ut ipsius per se bonum obedientiae, et ipsius per se malum inobedientiae monstraretur? 30. Denique a peccante nihil aliud appetitum est, nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est, in quo ne admitteretur, sola deberet jussio dominantis attendi. Quae si sola attenderetur, quid aliud quam Dei voluntas attenderetur? quid aliud quam Dei voluntas amaretur? quid aliud quam Dei voluntas humanae voluntati praeponeretcur iusserit, uiderit; faciendum est a seruiente quod iussit et tunc forte. uidendum est a promerente,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑim̃to placet bonũ id ÷ ut anteꝗͣ boni amis¬
sionẽ sentiat. eligat tenere ne amutat:
supͣ om̃s homines p̃dicantꝰ e. S hoc nͥ cuiꝰ¬
dam singłaris laudis eẽt: ñ illi puero
tribueret᷑. qui ex genere isrł factꝰ enmanu¬
el. nob̾cũ õs. reconciliauit nos dee. Homi¬
nii ⁊ dĩ homo mediator ubu apuo ui.
caro aut̃ apud nos: u̾bũ caro int dm̃n & nõs.
De illo quippe ꝓpħa dic. Priꝰquã sciat pu¬
er bonu aut malum: contẽpnãt mar
ut eligat bonim. Quomͦ qđ nescit aut
contẽpnit aut eligit᷑ nͥ qr hec auo sciunt᷑
alit̾ ꝑ prudentiã boni᷑ alit̾ ꝑ ex ꝑientiã
mali᷑ ꝑ prudentia boni. malũ scit᷑: & siñ
sentit᷑. Tenet᷑ enĩ bonĩ. ne amissione eiꝰ sẽ¬
ciat᷑ malũ. Itẽ ꝑ expientiã mali scit bonũ.
qñ quid amiserit sentit. eui de bono amisso
male fuerit Pus ꝗͣm sciret gͦ puer ꝑexꝑien¬
tiam. aut bonũ qͦd careret. aut malũ. quod

Expanded text:
perimento placet bonum, id est, ut antequam boni amisperimento placet bonum, id est, ut antequam boni amissionem sentiat, eligat tenere ne amittat, super omnes homines praedicandus est. Sed hoc nisi cujusdam singularis laudis esset, non illi puero tribueretur, qui ex genere Israel factus Emmanuel nobiscum Deus , reconciliavit nos Deo, hominum et Dei homo mediator , Verbum apud Deum, caro apud nos , Verbum caro inter Deum et nos. De illo quippe propheta dicit, Priusquam sciat puer bonum aut malum, contemnet malitiam, ut eligat bonum . Quomodo quod nescit, aut contemnit aut eligit, nisi quia haec duo sciuntur aliter per prudentiam boni, aliter per experientiam mali? Per prudentiam boni malum stitur. Tenetur enim bonum, ne amissione ejus sentiatur malum. Item per experientiam mali scitur bonum; quoniam quid amiserit, sentit, cui de bono amisso male fuerit. Priusquam sciret ergo puer per experientiam, aut bonum quo careret, aut malum quod
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmutabile d̃s ẽ. hõ aut̃ qͣtũ ad eiꝰ naturã
mutabile. ut ds̃. Mutabile aut̃ bonu qđ̃ ẽ. pꝰ
incomutabile bonii: meliꝰ boniĩ fit cũbono
in conutabili adheret. amando atq serruen¬
uo rationi & ꝓpͥa uoluntate. Idõ quippe. ⁊
hec magni bom nat᷑a ẽ: qr & hoc accepit ut
possit sũmi boni ad herere nat᷑e. Qđ sinolu¬
erit. bono se pͥuat. & hoc ei maliiẽ. Unde ꝑ
iusticiã dĩ etiã cruciatꝰ consequit᷑. Quid enĩ
tã iniquũ. ꝗͣut bene sit desertori hons.: Neq¬
ullom fieri pot̾. ut ita sit: s aliꝗͣdo amissi
suꝑioris boni ñ sentit᷑ malui. cũ habet᷑ qđ a
matũ ẽ. inferiꝰ bonũ. S diuna iusticia ẽ.
uc qͥ uoluntate amisit qđ amare debuit.
amittat cũ dolore qđ amauit. Dũ natura¬
rum creator ubiq laudat᷑: adhuc eiĩ ẽ. bo¬
num: qđ dolet amissũ bonũ. Nam nͥaliqđ
bonũ remansisset innat᷑a. nulliꝰ boni amis¬
si dolor ẽẽt in pena. Cui aut̃ siue mali ex¬

Expanded text:
bile deus est; homo autem, quantum ad eius naturam, mmutabile ut deus. mutabile autem bonum, quod est post incommutabile bonum, melius bonum fit, cum bono incommutabili adhaeserit amando atque seruiendo rationali et propria uoluntate. ideo quippe et haec magni boni natura est, quia et hoc accepit, ut possit summi boni adhaerere naturae; quod si noluerit, bono se priuat, et hoc ei . malum est, unde per iustitiam dei etiam cruciatus consequitur. quid enim tam iniquum ullo modo fieri potest ut ita sit: sed aliquando amissi superioris boni non sentitur malum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. Sed divina justitia est ut qui voluntate amisit quod amare debuit, amittat cum dolore quod amavit, dum naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim est bonum quod dolet amissum bonum: nam nisi aliquod bonum remansisset in natura, nullus boni amissi dolor esset in poena. 32. Cui autem sine mali ex
Abbreviated transcription (Latin):
sic solent acciꝑe: quasin sit filiꝰ deiuerꝰ.
Quibꝰ exclusis: uidendũ ẽ. an intelligere
cogam᷑ cũ dictũ ẽ. patri ut cognoscant te
unũ uerũ dm̃n. tãꝗͣ hoc insinuare uolu¬
erit qr & solꝰ pãt d̃s ẽ. ne n intelligere¬
mꝰ dm̃ niii ipsatria simul patie &¬

Expanded text:
sic solent accipere, quasi non sit filius dei uerus. quibus exclusis uidendum est, an intellegere cogamur, cum dictum est patri: ut cognoscant te unum uerum deum, tamquam hoc insinuare uoluerit, quia et solus pater deus est, ne non intellegeremus deum nisi ipsa tria simul, patre
Abbreviated transcription (Latin):
essentia sua. neq dono suꝑiorĩ alicuiꝰ. s
suo ꝓpͥo seruantes unitatẽ sp̃s in uindo
pacis. Qđ imitari ꝑ grãm. & ad dm̃ & ad
nos ipsos iubem᷑: in quib duob p̃ceptis:
tota lex pendet & ꝓpħȩ. Ita sunt illa tͥa
nos auc̃ ex ipso & ꝑ ipsum. & in ipso beati.
qr ipsiꝰ munere ut nos unũ. Cũ illo aitt̃

Expanded text:
ioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem spiritus in uinculo pacis. quod imitari per gratiam et ad deum et ad nos ipsos iubemur, in quibus duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. ita sunt illa tria nos autem ex ipso et per ipsum et in ipso beati, quia ipsius munere inter nos unum, cum illo autem
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: qr & si iam erat animȩ natureͣ quã
ille popłs habebat. qđ mͦ ñ querimus.
tam̃ ille popłs ndũ erat quando esse
cepit. Apparet postremo ut dñs eẽt
huiꝰ arboris & huiꝰ segetis. ex tẽpr acci
esiam erat. aliud ẽ tam̃ dũm ẽẽ mate¬

Expanded text:
animae natura, quam ille populus habebat, quod modo non quaerimus, tamen ille populus nondum erat et quomodo esse coepit apparet. postremo, ut dominus esset huius arboris et huius segetis, ex tempore acces iam erat, aliud est tamen dominum esse mate
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dm: & ordo u̾bor ẽ. ut te & quẽ
misisti iħm xp̃m. cognoscant unũue¬
rum dm̃᷑ Cur gͦ tacuit de sp̃u sc̃o: An
qm̃ consequens ÷ ut ubicũq nominat᷑
unũ. tanta pace uni adherens ut ꝑ
ligat᷑ etiã ipsa pax. quãuis ñ cõmenioret᷑:
Nam & illo loco apłs uidet᷑ quasi p̃t̾init¬
put ẽ. ei qđ ẽ solꝰ filiꝰ: Cũ filio enĩ pat

Expanded text:
verum Deum, et ordo verborum est: Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum? Cur ergo tacuit de Spiritu sancto? An quoniam consequens est, ut ubicunque nominatur unum, tanta pace uni adhaerens, ut ligatur etiam ipsa pax, quamvis non commemoretur? Nam et illo loco Apostolus videtur quasi praetermitput est ei quod est solus Filius? Cum Filio enim Pater
Abbreviated transcription (Latin):
scđm accidens dici dm̃ nͥqr ipsiꝰ naturȩ
nichil accidit qͦmittet᷑. ut ea sint accidẽ¬
tia relatiua. qu& cũ aliqua inutatione
rerũ de quib dñr accłdunt: Sic̃ amicꝰ
relatiue dr̃: Neq eñĩ incipit: nͥ cũ ama¬

Expanded text:
secundum accidens dici Deum, nisi quia ipsius naturae nihil accidit quo mutetur, ut ea sint accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicuntur, accidunt. Sicut amicus relative d
Abbreviated transcription (Latin):
ri atq ꝯu̾ti. & ita dictũ tunc & ipse filius
subiectꝰ erit ei qui illi subiecit omĩa. Ac
si dicerẽt tunc & ipse filiꝰ homis & a u̾bo
dĩ suscepta humana nat᷑a cominutabitur
in eiꝰnaturã qui illi fubiecit omia: tuinc
futurũ putant cũ pꝰ diẽ iudicii regnũ
tradidit dõ ⁊ patͥ. Ac ꝑ hoc etia scđm
istam opinionẽ adhuc pat̾ maiorẽ. ꝗͣ¬
in forma serui que de uirgine acceptaẽ.
Qđ si ⁊ aliqͥ hoc affirmant qđia fuerit¬

Expanded text:
ri atque converti, et ita dictum, Tunc et ipse Filius ri atque converti, et ita dictum, Tunc et ipse Filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia, ac si diceretur: tunc et ipse filius hominis et a uerbo dei suscepta humana natura commutabitur in eius naturam, qui illi subiecit omnia: tunc futurum putant, cum post diem iudicii regnum tradiderit deo et patri, ac per hoc etiam secundum istam opinionem adhuc pater maior est quam forma serui, quae de uirgine accepta est. quod si et aliqui hoc affirmant, q
Abbreviated transcription (Latin):
llud aut̃ qđ ait idẽ apłs cũ aut̃ ei om̃ia
subiecta fueruit. tunc& ipse filiꝰ subiectꝰ
erit ei qui illi subiecit omĩa. aut ideo
dictũ ẽ. nequisꝗͣ putaret habitũ xp̃iqͥ ex
rim deitatẽ. quȩ nẽ. creatura s ÷ unitas
incorporea trinitas. & in cõmutabilis &
sibimet ꝯsubstantiał & coet̃na natura.
aut si qͥsqͣ contendit ut aliqͥ senscr̃. ita dic¬
tñ & ipse filiꝰ fubietꝰ erit ei qͥilli fubiecit
om̃ia. ut ipsam subiectionẽ & coni̾isio
nẽ credat futurã creat̾e in ipsã substan¬
tiã uł essentia creatoris. id ÷ ut quȩ fu¬
erat substantia creature fiat substau-¬
tia creatoris: certe uł hoc concedit qđ ñ
ht̃ ullã dubitationẽ. ndũ hoc fuisse fac¬
tũ cum dñs diceret pat̾ maiorme est. dix̃
enini hoc ñ solum anteꝗͣ ascendisset incę¬
lum: uerũ etiã anteꝗͣ passꝰ resurrexisset a
mortuis. Illiauit qui putant humanã
in eo naturã in deitatis substantiã nruta¬

Expanded text:
idem apostolus: cum autem ei omnia subiecta fuerint, tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex rim, deitatem, quae non est creatura, sed est unitas incorporea trinitatis et incommutabilis et sibimet consubstantialis et coaeterna natura, aut, si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum: et ipse filius subiectus erit qui illi subiecit omnia, ut ipsam subiectionem commutationem et conuersionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam uel essentiam creatoris, id est ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia creatoris, certe uel hoc concedit quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum, cum dominus diceret: pater maior me est. dixit enim hoc, non solum antequam ascendisset in caelum, uerum etiam antequam passus resurrexisset a moin eo naturam in deitatis substantiam muta
Abbreviated transcription (Latin):
ut adinat sibi: nan & hoc quidam ua-¬
n loqui crediderunt. Cum enim dr̃
tadidit regnum dõ & patri: ñ seꝑat᷑
ipse qͦr simul cũ patre unꝰ ds̃ ẽ s di¬
umarũ scͥpturarum incuriosos. & cõ¬
tentionum studiosos fallͣ t̾ibum qđ
positui ẽ donec. Ita naimq sequitur
oportet enim illum regnare donec po¬
nat inimicos sub pedib suis: tanquã
cum posuerit ñsit regnaturus. Nec in¬
telligunt ita dictum: sicut ẽ. illud.
Confirmatũ ẽ. cor eiꝰ. ñ commouebit᷑
donec uideat suꝑ inimicos suos. Non
eñi cũ uidit: iam commouebitur.
De regno quod patri filius dicitur tra¬

Expanded text:
ut adimat sibi; nam et hoc quidam uaut adimat sibi; nam et hoc quidam uaniloqui crediderunt. cum enim dicitur tradere regnum deo et patri, non separatur ipse, quia simul cum patre unus deus est. sed diuinarum scripturarum incuriosos et contentionum studiosos fallit uerbum, quod positum est, donec; ita namque sequitur: oportet enim illum regnare, donec ponat inimicos sub pedibus suis, tamquam cum posuerit non sit regnaturus, nec intellegunt ita dictum, sicut est illud: confirmatum est cor eius; non commouebitur, donec uideat super inimicos suos; non enim, cum uiderit, iam commouebitur. CCXXVI. DE REGNO, QVOD PATRI FILIVS DICITVB TRA
Abbreviated transcription (Latin):
illud certe negare ñ possunt qđ adhucna-¬
tura honñs manebit. qͣndo ante passionẽ
dicebat qm̃ pat̾ maior me ẽ. Unde nul-¬
la cunctatioe scđm hoc ẽẽ. dictũ qđ for¬
ina serui maiorẽ. pat. cui ui forma dei
equał ẽ. filiꝰ ne quisꝗͣ cũ audierit quod
ait apłs cũ aut̃ dixerit qr omĩa subiecta
sunt. manifestũ qr p̃ter eũ qui subiecit
illi omĩa: ita existimet de patre intelli
gendum qđ subieterit omĩa filio. ut ip¬
sum sibi filiũ omĩa subiecisse ñ putet:
Inseparabilis enĩ ẽ. oꝑatio patris & fi
lii. Alioquin nec ipse pater sibi sub¬
iecit om̃ĩa: s filius ei fubiecit qui ei
regnum dĩ tradidit.: & euacuat umnẽ
principatum. & omnẽ potestatẽ. & uir-¬
tute. De filio quippe ista dicta sunt. Cỹ
tradidit inquit regnum dõ & patri: cũ
euacuauerit omnẽ principatum & om¬
nem potestatem. & untutem. Ipse enĩ
subiecit qui euacuat. Nec sic arbitremͣ
xp̃mtraditurũ regnum d̃o & patri:

Expanded text:
illud certe negare non possunt, quod adhuc natura hominis manebat, quando ante passionem dicebat: quoniam pater maior me est. unde nulla cunctatio est secundum hoc esse dictum, quod forma serui maior est pater, cui in forma dei aequalis est filius. nec quisquam, cum audierit quod ait apostolus: cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita exgendum, quod subjecerit omnia Filio, ut ipsum Filium sibi omnia subjecisse non putet. Inseplii. Alioquin nec ipse Pater sibi subjecit omnia, sed Filius ei subjecit, qui ei regnum tradidit, et evacuat omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem. De Filio quippe ista dicta sunt: Cum tradiderit, inquit, regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem; ipse enim subiecit qui euacuat. Nec sic arbitremur Christum traditurum regnum deo et patri,
Abbreviated transcription (Latin):
manitate subuenerit: qui natꝰ matre quã
ad turbas loquens. & ad aquam inuinii
uertendam negauerat. de cruce cognitam
discipło comindauit. Cuius tota uita.
disciplina morum fuerit: ita ut nullum
peccatum a̾mittatur. nisi dum aut appe¬
tunt᷑. Quȩ ille contempsit. aut fugiun¬
tur. que ille sustinuit: & de modis doc̃¬
trinȩ eius. Ex eodem libro de uera

Expanded text:
manitate subuenerit, qui natus matrem, quam ad turbas loquens et ad aquam in uinum uertendam negauerit, de cruce cognitam discipulo commendarit; cuius tota uita disciplina morum fuerit, ita ut nullum peccatum admittatur, nisi dum aut appetuntur quae contemsit aut fugiuntur quae ille sustinuit; et de modis doctrinae eius. ei libro supra
Abbreviated transcription (Latin):
uolui: qr ñ nulli heretici putant sub̾am fi¬
lii dĩ nullo assũpto corꝑe ꝑse ipsam ẽe uisi¬
bilẽ: & idõ anteꝗͣ ex uirgine corpꝰ acciꝑet.
ipsũ insum ẽẽ patͥbꝰ opinant᷑: tanꝗͣ de solo
dõ patre dictũ sit. quẽ nemohominũ uidit.
nec uide pot̃. qr filiꝰ uisus sit ante acceptam
serui formã. etiã ꝑ ipsam subam suam.
Que impietas: ꝓcul a catholicis mentib
le. Ex libro questionum de genesi. capł

Expanded text:
uolui, quia nonnulli haeretici putant substantiam fiuolui, quia nonnulli haeretici putant substantiam filii dei nullo assumto corpore per se ipsam esse uisibilem; et ideo, antequam ex uirgine corpus acciperet, ipsum uisum esse patDeo Patre dictum sit, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest, quia Filius visus sit ante acceptam servi formam, etiam per ipsam substantiam suam; quae impietas procul a catholicis mentibuslae, ex lib. Quaestionum de Genesi.
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ dĩ quã m̃tib angłicis ꝑ suã p̃bet substã¬
tiam: ñ dubitandum ẽ. qđ eiꝰ m̃tẽ ꝑ tẽpꝰ mo¬
uerit. miro ⁊ ineffabili mͦ ñ motꝰ ipse ꝑtẽpꝰ:
atquȩ utile ac salubre p̃ceptũ uericatis.
ĩp̃ssent: & que transgressori pena debe¬
ret ea ipsa ĩeffabilit̃ ueritate monstra¬
uenit. Sic audiunt᷑. uł uident᷑ omnia
bona p̃cepta. incõmutabili sapientia quȩ¬
in aĩas scãs se transfert ex aliquo tẽꝑe. cum
ipsiꝰ nullus sit motꝰ intẽpore. Si aut ad eũ
modũ ad ani iustꝰ erat. ut ei adhuc opꝰ eẽt
alt̾iꝰ creature sanctioris & sapientioris aue̾¬
toritas. ꝑ quã cognosceret dei uoliuitatẽ
atq iussionẽ. sic̃ nob̃ ꝓpħȩ. sic̃ ipsi angłi:
cur ambigamus ꝑaliquam eiꝰmodi creaturã
ei eẽ. locutũ dm̃. talibꝰ uocũ signis. que in¬
telligere posset: Illud enim quod postea
scͥptum ẽ. cum peccassent. eos audisse uocẽ
Ad hoc eñi ⁊ aliqͥnto latiꝰ de hac re disserere

Expanded text:
nem dei, quam mentibus angelicis per suam praebet substantiam, non dubitandum est, quod eius mentem per tempus mouerit miro et ineffabili modo, non motus ipse per tempus, eique utile ac salubre praeceptum ueritatis inpresserit et quae transgressori poena deberetur ea ipsa ineffabili ueritate monstrauerit, sicut audiuntur uel uidentur omnia bona praecepta inin animas sanctas se transfert ex aliquo tempore, cum ipsius nullus sit motus in tempore. si autem ad eum modum Adam iustus erat, ut ei adhuc opus esset alterius creaturae sanctioris et sapientioris auctoritas, per quam cognosceret dei uoluntatem atque iussionem, sicut nobis prophetae, sicut ipsis angeli: cur ambigamus per aliquam eius modi creaturam ei esse locutum deum talibus uocum signis, quae intellegere posset? illud enim quod postea scriptum est, cum peccassent, eos audisse uocem ad hoc enim et aliquanto latius de hac re disserere
Abbreviated transcription (Latin):
attinet ad creature angłicȩ actio¬
nẽ. ꝑ quã uniu̾sarũ rerũ generib maxime¬
q humano ꝓuidentia dĩ ꝓspicit᷑: ipsa
extrinsecꝰ adiuuat. & ꝑ illa uisa quȩ si¬
inilia st̃ corꝑalib & ꝑ ipsa corꝑa. que an¬
głicȩ suibiacent potestati. Quȩ cũ ita
sint. cũ ds̃ om̃ps. & om̃itenens. incõmuta¬
bili aet̾nitate. ueritate. uoluntate sẽꝑ
idem. ñ ꝑ tẽpꝰ nec ꝑ locũ motꝰ. mouet ꝑtẽpꝰ
creaturã sp̃italẽ. mouet etiã ꝑtẽpꝰ ⁊ locũ
creaturã corꝑalẽ. ut eo motu naturas qͣs
ac loco: cũ gͦ tale aliquid ds̃ agit. non
debemꝰ opinari eiꝰ substantiã qͥ ds̃ ÷ tẽporib
iocisq mutabilẽ: aut ꝑtẽꝑa ⁊ loca mobilẽ
s inope diuine ꝓuidentie ista cognoscere:¬
n in illo oꝑe quo nat̾as creat. s in illo quo
intrinsecꝰ creatas etiã extrinsecꝰ amministrat.
incõmutabili excellentiq potentia ⁊ in te¬
rior om̃i re. qr in ipso st̃ oĩa: & ext̾ior omĩre.

Expanded text:
aturae angelicae actionem, per quam uniuersarum rerum generibus maximeque humano prouidentia dei prospicitur, ipsa extrinsecus adiuuat et per illa uisa, quae similia sunt corporalibus, et per ipsa corpora, quae angelicae subiacent potestati. Quae cum ita sint, cum deus omnipotens et omnitenens incommutabili aeternitate, ueritate, uoluntate semper idem, non per tempus nec per locum motus mouet per tempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quaac loco: cum ergo tale aliquid deus agit, non debemus eius opinari substantiam, qua deus est, temporibus locisque mutabilem aut per tempora mobilem, sed innon in illo opere quo naturas creat, sed in illo quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat,vel spatio, incommutabili excellentique potentia et interior omni re, quia in ipso sunt omnia, et exterior omni re,
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ. Scđm enĩ duas ꝓmissiones: dictũ ÷
accipiet in hoc scło septies tantũ. & in futo
qđ ait. de uirginib aut̃ p̃ceptũ dĩi ñ habeo
tus ÷. ne infirmoꝵ aliquẽ in nouitate euan¬
głii grauaret. cum ei liceret pasci ex euan
significet eccłam ut nic ẽ: maria uͦ ut erit
infuturo. Ex lib̾ quest̃ eung .ii. t̃.xx.

Expanded text:
turae. secundum enim duas promissiones dictum est: turae. secundum enim duas promissiones dictum est: accipiet in hoc saeculo septies tantum, in futuro quod ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, tus est, ne infirmogelii gravaret, cum ei liceret pasci ex Evangsignificat Ecclesiam ut nunc est, Maria vero ut erit in futuro; ex lib. II Quaest. Evang.
Abbreviated transcription (Latin):
qui eũ spoliauer̃ in mortalitate. Et plagł
ĩpositis petcata suadendo. reliquer semi¬
uiuii: qr ex parte qua pot̃ intelligere &
cognoscere dm̃. uiuus÷ homo . Ex parte
qua peccatis ꝯtabescit &̾ pmit᷑ mortuus
terium uet̾is testam̃ti sig̾cat. qđ ñ poterat
ꝓdẽe ad salutẽ. Samaritanꝰ custos int̾p̃tat᷑:
& idõ ipse dñs significat᷑ hoc nomine. Al¬
ligatio uulnerũ: ẽ. cohibitio peccatoꝵ. Oe'¬
um osolatio spei bone: ꝓpt̃ indulgentdada
urtã ad reconciliationẽ pacis. Uinũ: exhorta¬
cio ad opandũ seruentissimo sp̃u. Iuitũ
eiꝰ ẽ. caroen qua ad nos uenire dignatꝰ est
Imponi iunto:÷ in eplam in carnationem
xp̃i crede. Stabulumẽ. eccła: ubi resiciuntur
uiatores. de ꝑegrinatione in aet̾nã patriam
redeuntes. Nt̾a dies ÷ pꝰ resurrectionem
din. Duo denarii sunt ł duop̃cepta carita¬
głizandũ cet̾isł ꝓmissiouite p̃sentis & fu¬

Expanded text:
qui eum spoliauerunt immortalitate et plagis qui eum spoliauerunt immortalitate et plagis impositis peccata suadendo reliquerunt semiuiuum; quia ex parte, qua potest intellegere et cognoscere deum, uiuus est homo, ex parte, qua peccatis contabescit et premitur, mortuus terium ueteris testamenti significat, quod non poterat prodesse ad salutem. Samaritanus custos interpretatur, et ideo ipse dominus significatur hoc nomine. alligatio uulnerum est cohibitio peccatorum. oleum consolatio spei bonae propter indulgentiam datam ad reconciliationem pacis. uinum exhortatio ad operandum feruentissimoeius est caro, in qua ad nos uenire dignatus est; imponi iumento est in ipsam incarnationem hristi credere. stabulum est ecclesia, ubi reficiuntur uiatores de peregrinatione in aeternam patriam redeuntes. altera dies est post resurrectionem domini. duo denarii sunt uel duo praecepta caritauel promissio uitae praesentis et fu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa doceat generale ieninu n a concu¬
piscentia ciboꝵ tantũs ab om̃i lecicia tẽꝑa¬
liũ delectatioiũ. Cuiꝰ quasi pannũ id: par-¬
tẽ aliquã que ad cibos ꝑtinet. dicit ñ opor¬
tere hominib adhuc ueteri consuetuidini de¬
dicis ĩꝑtiti: qr & illic quasi conscissio uioet᷑
fien & ipsi uetustati ñ ouenit. Dicit etiã simi¬
les eos ẽe ueterib utrib qͦs uinonouo id est
spĩtalib p̃ceptis faciliꝰ disrĩtpt quã io posse
otinere dic̃. Crunt aut̃ ĩa utres noui: cũ pꝰ
ascensum dñi desid̾io consolationis eiꝰ oran¬
diu̾sis gentib aderant. linguis loquerent᷑.
dicti sunt musto pleni: Nouũ eni uinũ
omo quidã descendebat ab ierłm
in hiericho: ipse adam intelligit᷑
ingenere humano. Hierłm ciuitas pacis
illa celestis: acuiꝰ beatitudine lapsꝰ ÷. Hie¬
richo. luna int̃p̃tat᷑ & significat mortalita
& occidit. Latrones. diabolus & angłi eiꝰ.

Expanded text:
cum illa doceat generale jejunium non a concucum illa doceat generale jejunium non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio uidetur fieri et ipsi uetustati non conuenit. dicit etiam similes eos esse ueteribus utribus, quos uino nouo, id est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi quam id posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolationis eius orandiversis gentibus aderant linguis loquerentur, dicti sunt musto pleni, novum enim vinumomo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Ipse Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis, illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus est. Jericho luna interpretatur, et significat mortalitat occidit. latrones diabolus et angeli eius,
Abbreviated transcription (Latin):
eumiuĩ aut in tribulatione ẽ: aut in gau¬
dio. In tribulatione ad ꝓpiciandutom̃ ꝓ
peccatis: ingaudio uͦ cũ tantominꝰ delee¬
tant carnalia. quanto sp̃italiũ maior sa¬
gina ẽ. Cum gͦ dñs uitrogatꝰ eẽt. cur
discipłi eiꝰ ñ ieiunarent: de uuoq ieto
respond. Nlamq ad illio qđ intribulatio¬
ne icuinari solet: ꝑtinet qđ ait sponsi fi¬
lios tunc ieiunaturos. cũ ab eis ab latus
fuerit sponiꝰ. Tuic enĩdesolabunt᷑ & in me¬
rore ⁊ luctu erunt: donec eis ꝑ spm̃ sciñ
gaudia conso latoria retribũant᷑. Quodo¬
no ꝑcepto: etiã ieuinii altum genꝰ qđ fiat
ꝑ leticiã. iã renouatiin uitã sp̃italẽ. conue¬
nientissime celebrabant. Qđ anteꝗͣ acci¬
uenient̃ nouus pamiꝰ assuit. idẽ aliqua
particula doctimne. quȩ ad nouȩ uitexẽ¬
ꝑ antiã ꝑtinet: Quia si hoc fiat. & ipsadoc¬
trina quodãmͦ scindet᷑. Cuiꝰ particula q̃
ad ieniniũ cuboꝵ ualet. inoportune tradit:

Expanded text:
unium aut in tribulatione est aut in gaudio. in tribulatione ad propitiandum deum pro peccatis; in gaudio uero, cum tanto minus delectant carnalia, quanto spiritalium maior sagina est. cum ergo dominus interrogatus esset, cur discipuli eius non ieiunarent, de utroque ieiunio respondit. namque ad illud quod in tribulatione ieiunari solet pertinet quod ait sponsi filios tunc ieiunaturos, cum ab eis ablatus fuerit sponsus. tunc enim desolabuntur et in maerore ac luctu erunt, donec eis per spiritum sanctum gaudia consolatoria retribuantur. quo dono percepto etiam ieiunii alterum genus, quod fiat per laetitiam, iam renouati in uitam spiritalem conuenientissime celebrabunt. quod antequam accivenienter novus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad novae vitae temperantiam pertinet; quia si hoc fiat, ipsa doctrina quodammodo scinditur: cujus particula quae ad jejunium ciborum valet inopportune traditur,
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑ & ñ comutat᷑. Ut ocłis lux: sonus
auribꝰ. S hȩc ꝑ corpꝰ accipit aĩa. Quid. ẽ. au¬
tẽ qđ ꝑ se ipsam accipit & omutat in se:
Ut aliã amniã quã recipiendo in amiciciã
cognoscendũ ẽ. & quid sit petro dictũ mac¬
ta & manduca: & quid in euangłio & uita
erat lux homniũ.

Expanded text:
accipitur et non commutatur, ut oculis lux, sonus auribus ? sed haec per corpus accipit anima. quid est autem, quod per se ipsam accipit et commutat in se ut aliam animam, quam recipiendo in amicitiam cognoscendum est et quid sit Petro dictum : macta et manduca, et quid in euangelio: et uita erat lux hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
dissensiones etiã salua caritate int̃ eos. qͥ in
unũ &e unũ futurist̃: que tunc utique
nulle erunt. Itaq sic̃ duobꝰ dñis pluribꝰ¬
ue seruire: sic a uiuo uiro in alt̾iꝰ transire
conubiũ nec tunc licuit. nec nunc licet nec
unꝗͣ licebit. Apostatare quippe ab uno
õo & ire in alt̾iꝰ adult̾inã suꝑstitionẽ: sẽꝑ
÷ malũ. Nec causa gͦ iumerosnoris ꝓlis fece¬
runt scĩ nr̃i qđ cato dr̃ fecisse romanꝰ. ut

Expanded text:
dissensiones, etiam salua caritate inter eos qui in dissensiones, etiam salua caritate inter eos qui in unum et unum futuri sunt; quae tunc utique nullae erunt. itaque sicut duobus dominis pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. nec causa ergo numerosioris prolis feceru
Abbreviated transcription (Latin):
.cato. llam in baptismo peccata omĩa dimit¬
tunt᷑. S qui dixerit si acceꝑis uxorẽ ñ pec¬
casti. & si nupserit uirgo ñ peccat. & quod
uult faciat. ñ peccat᷑ nubat: satis declara¬
uit nuptias nullũ ẽẽ. peccatũ. Pp̃t sacra¬
mñti aut̃ scĩtatẽ sic̃ femina etia si cathetu¬
mina fuerit uitiata. ñ pot pꝰ baptismum
int dĩ uugines consecrari: ita ũ absurde
uisũ ẽ. eũ qui excessit uxorum numerũ
singularẽ. ñ peccatũ aliqđ ꝯmisisse. sed
normã quandã sacram̃ti amisisse: Non
ad uite bone meritũ: s ad ordinationis ec¬
cłiasticȩ signaculũ necessariũ. Ac ꝑ hoc
sic̃ plures antiquoꝵ patrii uxores. signifi¬
cauer̃ futuras nr̃as ex omĩbꝰ gentibꝰ excłias
uni uiro subditas xp̃o: ita nr antistes uniꝰ
uxoris uir sig̾cat ex om̃ibꝰ gentib unitatẽ
uni iuro subditã xp̃o. Quȩ tunc ꝑficie¬
tur: cũ reuelauerit occulta tenebrarũ.
& cet̾a. Nc̃ aut̃ st̃ manifeste. sunt latentes

Expanded text:
ccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse, non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessarium. ac per hoc, sicut plures antiquorum patrum uxores significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro subditam Christo; quae tunc perficietur, cum reuelauerit occulta tenebrarum et cetera. nunc autem sunt manifestae, sunt latentes
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ ad salutẽ generis: & utrũq ñ. ẽ.
sine delectatione carnali.S diu̾sa oꝑa pa-¬
trũ ñ faciebat: nisi diu̾sitas t̃poꝵ. Sic autẽ
nocesse erat ut carnalit coirent etiã ñ carna¬
les ꝓphę. sic necesse erat ut carnalit̃ uesce¬
rent᷑ etiã ñ carnales apłi. Aecłiȩ dispensa

Expanded text:
coitus ad salutem generis. Et utrumque non est sine delectatione carnali. Diversa opera Patrum non faciebat, nisi diversitas temporum. Sic autem necesse erat ut carnaliter coirent etiam non carnales prophetae, sicut necesse erat, ut carnaliter vescerentur etiam non carnales apostoli. Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ut nominatim quodãmͦ expͥmeret᷑ etiam
unctꝰ ẽ nisi caput uiri xp̃s:
lari. qui etiã hoc ipsum in euangłio cõme¬
morans. & de se figuratun aꝑtissime testifi¬
cans. cũ quendã nathahelem dixisset uere
israhelitã in quo dolus ñ esset & cũ ille tanꝗͣ
lapidẽ illum habens ad caput. confessus eũ
eẽt filiũ dĩ & regẽ isrł: ista confessione quo¬
dammͦ ungens lapidẽ. id ÷ ipsum ẽẽ ꝯfitens
rauit qđ uidit iacob: qui ꝑ benedictionẽ
bitis celũ aꝑtũ:i angłos dĩ ascendentes &
descendentes suꝑ filiũ hominis. Hoc enim
isrł uidat. cũ illũ lapidẽ ad caput habebat:
a tra in celũ scalas. ꝑ quas ascendebant & des¬
cendebant angłi dĩ: in quib significati st̃
euangłiste p̃dicatores xp̃i. Ascendentes uti

Expanded text:
ut nominatim quodam modo exprimeretur, etiam ut nominatim quodam modo exprimeretur, etiam unctus est nisi caput uiri Christlari? qui etiam hoc ipsum in euangelio commemorans et de se figuratum apertissime testificans, cum quendam Nathanahelem dixisset uere Israhelitam, in quo dolus non esset, et cum ille tamquam lapidem illum habens ad caput confessus eum esse filium dei et regem Israhel — ista confessione quodam modo ungens lapidem, id est ipsum esse confitens rauit quod uidit Iacob, qui per benedictionem bitis caelum apertum et angelos dei ascendentes et descendentes super filium hominis. hoc enim Israhel uiderat, cum illum lapidem ad caput habebat, a terra in caelum scalas, per quas ascendebant et descendebant angeli dei; in quibus significati sunt euangelistae, praedicatores Christi. ascendentes ut
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eiꝰ sequentes p̃dicatores eiꝰ. ñ solum
se engunt. ut eũ sublimit̃ expectent.⁊ sed
etiã humiliaut. ut eũ tẽꝑant̾ annuntient.
Uidete apłm ascendentẽ. Siue inquit m̃te
excessimꝰ dõ. Uidete inquit descendentem:
site inquit tẽꝑantes sumꝰ uob̃. Dicat &
ꝑ quẽ ascendat & descendat. Caritas eni

Expanded text:
quippe eius sequentes praedicatores eius non solum quippe eius sequentes praedicatores eius non solum se erigunt, ut eum sublimiter expectent, sed etiam humiliant, ut eum temperanter adnuntient. uidete apostolum ascendentem: siue, inquit, mente excessimus. deo; uidete et descendentem: siue, inquit, temperantes sumus, uobis. dicat et per quem asc
Abbreviated transcription (Latin):
diuiiutatẽ. excedunt uniu̾sam creaturã. ut
eum inueniant in pͥncipio dm̃ apud dm̃̃.
ꝑquẽ facta sunt omĩa: descendentes autẽ.
ut eum inueniant factũ ex muliere. factũ
sub lege ut eos qui sub lege erant redimeret
In illo em̃ scala at̾ra usq in celũ acarne usq
ad spm̃: qr in illo carnales ꝓficiendo uelut
ascendendo. spiritales fiunt. Ad quos lac¬
te nutriendos etiã ipsi spirituales descen-¬
dunt quodãmͦ: cũ eis ũ possunt loqͥ quasi
spiritualib s quasi cainalib Sic & ascendit᷑¬
&e descendit᷑ suꝑ filiũ honuns. filiꝰ enĩ ho-¬
mius sui sum in capite nr̃o. qđ ẽ. ipse sal-¬
uator:. & filiꝰ hominis deorsum ui corpore
suo. qđ ẽ. eccłia. Ipsum & scalas intelliginꝰ:
qr ipse dix̃ ego sum uia. Ad ipsũ gͦ ascendi¬
tur. ut in ecctiis intelligat᷑ &e ad ipsum des¬
cendit᷑. ut in m̃bris suis paruultis nutriat᷑:
& ꝑ illũ descendit᷑ & descendit᷑. Exẽplũ

Expanded text:
 ut eum inueniant in principio deum apud deum, per quem facta sunt omnia; descendentes autem, ut eum inueniant factum ex muliere, factum sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret. in illo enim scalae a terra usque ad caelum, a carne usque ad spiritum, quia in illo carnales proficiendo uelut ascendendo spiritales fiunt. ad quos lacte nutriendos etiam ipsi spiritales descendunt quodam modo, cum eis non possunt loqui quasi spiritalib super filium hominis. filius enim hominis sursum in capite nostro, quod est ipse saluator; et filius hominis deorsum in corpore suo, quod est ecclesia. ipsum et scalas intellegimus, quia ipse dixit: ego sum uia. ad ipsum ergo ascenditur, ut in ecclesiis intellegatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis paruuli nutriantur; et per illum ascenditur et descenditur. exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant: is ei qui ꝓ eis mortuus ẽ. & resurrex.
Hȩc in scͥptis scis. scã speccała quẽ ñ delectea:
sanã doctrina ñ sustinet: ad fabulas ꝯũtit᷑.
Q ille quidẽ fabulȩ animos inqualibet cor¬
pore aetate pueriles uaria quadã delectatio¬
ne sollicitant: s nos iã corpꝰ xp̃i. agnoscamꝰ
in psalmo uocẽ nr̃am: & dicamꝰ ei. Narrauer
dãpuiationis bumane. siue ex aꝑto. siue ex
occulto occurrit & reficit: ipse mͥ ⁊ ex ĩnulla
difficultate inuentionis sue desidiũ inflã¬
mat. ut qđ inuenero auide sorbeã. medullis¬
q reconditũ salubrit teneã:
pse michi iniosephrato
innuit᷑: qui ꝑsequentibꝰ &e uendentibꝰ frib.
inegipto post labores honorat᷑. Didicimꝰ eiũ
labores xp̃i in orbe gentiũ. quẽ significabat
egyptꝰ. ꝑuarias passiones martyrũ. &e nc̃ ui¬
demꝰ honorẽ xp̃i in eodẽ orbe trarũ. erogatio

Expanded text:
is mortuus est et resurrexit. Haec in scripturis sanctis sancta spectacula quem non delectant, sanam doctrinam non sustinet; ad fabulas conuertitur. et illae quidem fabulae animas in qualibet corporis aetate pueriles uaria quadam delectatione sollicitant. sed nos, iam corpus Christi, agnoscamus in psalmo uocem nostram et dicamus ei: narrauerunt damnationis humanae siue ex aperto siue ex occulto occurrit et reficit. ipse mihi et ex nonnulla difficultate inuentionis suae desiderium inflammat, ut quod inuenero auide sorbeam medullisque reconditum salubriter teneam. Ipse mihi in Ioseph innuit, qui persequentibus et uendentibus fratribus in Aegypto post labores honoratur. didicimus enim labores Christi in orbe gentium, quem significabat Aegyptus, per uarias passiones martyrum; et nunc uidemus honorem Christi in eodem orbe