comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ua nosiro
sermone discordat. et in diu̾sos riuuloꝵ tͣmi¬
tes dueit: uno de fonte quȩrendumẽ. Preter¬
mitto eos codices. quos a luciano et esitionun¬
cupatos. paucoꝵ hominũ asserit ꝑu̾sa contñ¬
tio. Quib ittiq nec in uet̾i instrumento post
lix. int̾pretes emiendare quid licuit. nec in no¬
uo ꝑfuit emendasse: cum multarũ gentium
lingius scͥptura ante tnslata doceat falsa eẽ
que addita sunt. Igitur hȩc prefatiuncula
pollicetur. iiͦii. tantum ȩungelia quoꝵ ordo
iste est. Matheus. marciis. lucas. ioħes. codi¬
cum grecoꝵ emendata collatione. sed& uete¬
rum. Quȩ ne multum alectionis latine con¬
suetudine discreparent. ita calamo temꝑa¬
iumus. ut his tantum q̃ sensum udebantur
mutare correctis. reliqua manere paterenuir
ut fuerant:. canones quoq quos eusebius ce¬
sariensis ep̃c alexandrinum secittꝰ ammoniũ
indecem numeros ordinauit. sic̃ ingreco habẽ¬
tur expressimus. qd̾ siquis de curiosis uoluerit

Expanded text:
in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ouum opus me facere
cogis ex uetere. ut pꝰ exem¬
plaria scͥpturarũ toto or¬
be disꝑsa quasi quidam ar¬
biter sedeam.⁊ qr inter se
uariant. que sint illa quȩ
cum greca consentiant ie¬
ritate decernam. Pius labor sed ꝑieulosa pre¬
sumptio. iudicare de ceg̾is ip̃m ab omnibus
idicandum. seiis mitare linguam.⁊ caues¬
centem ianimundũ ad initia retrahere par¬
uuloꝵ. Quis enum doctus parit̾ uelindoctus
cum iu manu sua uolumen assũpserte. et a
saliria qͣm semel imbibit uiderit discrepare
qd̾ lectitat. ñ statim erumpat in uocem. me
falsarium. me calainttans ẽẽ sacrilegum qͥ au¬
deam aliquid in ueterib libris addere. muta¬
re corrigere: Adusus quam inuidiam duplex
causa me consolatur. qd̾ et tu qui summꝰ sa¬
cerdos es fieri ubes. ⁊ uerum ñ esse qd uariat.
etiam maledicoꝵ testimonio comprobatur.
Sieium latiuis eremplarib fides est adhiben¬
da: respondeant quib tot sunt exemplaria
pene quet codices. Sin aũtt ueritas est q̃ren¬

Expanded text:
ovum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
e addita sunt aut mitata corrigimus:
Nt ud ego de uet̾r disputo iestamento. qd̾
aseptuaguita seniorib in grecam linguam
u̾sum: tcio gradu ad nos usq ꝑuenit. Non
quȩxe quid aquila quid simmachus sapiãt.
quaere theedotion inter nouos & uet̾es mediꝰ
uceda. Dit ilauera intpretatio. quani apłi¬

Expanded text:
gimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Ap
Abbreviated transcription (Latin):
& preferebant singuli eos qui intelligebant
lectionem: & dixit acharates hesdrȩ principi¬
et mittite missuria his qui ñ habent. sanctus
Dominꝰ enim clarificauit uos. Et leuite pre
dies sanctus est: nolite tristes eẽ. Et abierunt
omines manducare et bibere. et epulari. bi

Expanded text:
et praeferebant singuli eos qui intellegebant lectionem. et dixit Attarates Ezrae pontifima quaeque et mittite munera his qui non habent. sanctus est Dominus enim clarificavit vos. et Levitae denic sanctus est, nolite maesti esse. et abierunt omnes manducare et bibere et epulari et
Abbreviated transcription (Latin):
alomin. filiimased. alii iasfe. fili addus. filii
Ii easeba. filii atharim. fili garer. filii finet.
filii ⁊era. filii baste. filii iasanna. filii maa¬
ni. filii nafisin. filii acchii. filii achifa. filii arur.
fili faradin. filii basanna. filii nafisim. filii
ca. filii suba. filii afira. filii barobis. filii sa¬
malsi. filii tãmin. filii saffi. filii baddus. ⁊ fi

Expanded text:
 filii Anan, filii Cavua, filii Geddu, filii lii Caseba, filii Gaze, filii Oziu, filii Finoe, filii Atrem, filii Basten, filii Asiana, filii Manei, filii Nafisim, filii Accufu, filii Agifa, filii Ariu, filii Faricin, filii Fasalom, filii Meedda, filii rea, filii Toesi, filii Nasit, filii Agifa, filii Malsic, filii Ame, filii Safiu, filii Addus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
dñe deus nr̃. ut relinqueris nobis radicẽ ⁊ no¬
men in loco sanctificationis tue ꝓtegere & il¬
luminare nos in templo dñi dei nr̃i. dare no¬
bis cybum in tempore seruitutis nr̃e. Et cum
seriuerimꝰ ñ sumus d̾elicti a dño deo. s dedisti¬

Expanded text:
ne Deus, derelinquere nobis radicem et nomen in locum sanctificationis tuae, detegere luminare nostrum in domo Domini Dei nostri, dare nobis cibum in tempore servitutis nostrae. et cum serviremus, non sumus derelicti a Domino Deo nost
Abbreviated transcription (Latin):
templi filii serer. filii tasis. filii sabaoth. filii
uras. filii sur. filii faleu. filii sabana. filiiae
li ubii. filii aman. filii cauthyl. filii geddu.
sili ierderss. filii radiu. filii besoan. filii ne¬
hobat. fili carebra. filii garar filii iosie. filii

Expanded text:
templo: filii Sel, filii Gasipa, filii Tabloth, filii Cariae, filii Suu, filii Hellu, filii Labana, filii Aclii Obai, filii Anan, filii Cavua, filii Geddu, filii Au, filii Radiu, filii Desanum, filii Necoba, filii Caseba, filii Gaze, filii Oziu, filii
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũt sunt natiuitates uiroꝵ qui ascende¬
runt ꝑ pagos ꝑ tribus. et partus principatus
eoꝵ Sacerdotes filii firices. filii aaron. ihssi
lius sodech. sarei. ⁊ ionomus. filii ⁊orobabel.
filii salathiel. de domo dauid ex ꝓgenie plu¬
resex tribu iuda. qͥ locutus est sũb dario lo¬

Expanded text:
et haec sunt nomina virorum qui ascenderunt per pagos suos in tribus et in partem principatus ipsorum. sacerdotes filii Finees filii Aaron: Iesus filius Iosedech, Ioachim filius Zorobabel illius Salathihel de domo David ex progenie Phares, tribu autem Iuda, qui locutus est sub Dario re
Abbreviated transcription (Latin):
una die. Nongͦ magnus est qui hec facit: et
u̾itas magna est. & fortior omni re: Om̃ĩs t̾ra
u̾itatem inuocat. celum etiã benedicit illi. ⁊
oĩa oꝑa mouentur & trement: & ñ est cũ ea
rex: inique mulieres: iniqui om̃s filii homi¬

Expanded text:
ie non magnus qui ista fecit et veritas magna et fortior prae omnibus. Omnis terra veritatem invocat, celum eam benedicit et omnia opera quae moventur trement, et non est in eo Rex, iniquae mulieres, iniqui omnes filiis homi
Abbreviated transcription (Latin):
dra filius samei. filii azarie. filii chelchiȩ. fi¬
lie sello. filii sadoch. filii achitob. filii ama¬
riȩ. filii hestriȩ. filii marimoth. filii zarie.
filii ozie. filii boochi. filii abisu. filii finees.
filii eleazar. filii aaron. primi sacerdotis mag

Expanded text:
ii Helciae, filii Sellum, filii Sadoc, filii Ahitob, filii Amariae, filii Azariae, filii Maraioth, filii Zaraiae, filii Ozi, filii Bocci, filii Abisue, filii Phinees, filii Eleazar, filii Aaron sacerdotis ab
Abbreviated transcription (Latin):
liun mͥ est. ⁊ dñs est mecum. Festinans gͦ des¬
pugnare illum conabatur: ñ respitiens uer¬
bum ieremiȩ ꝓphete ex ore dñi. et constituit
adu̾sus eum bellum in campo magdonis.
& descend̾unt principes ad regem iosia mi
et dixit rex pueris suis. Amouete me de bel¬
lo: infirmatus sum enun ualde. Et continuo
amouerunt eum pueri eius de conflictatio

Expanded text:
stinans, despugnare eum conabatur, non adtendens verbum prophetiae ex ore Domini. sed constituit ad eum bellum in campo Metedaus. et descenderunt principes ad regem Iosiam. et dixit rex pueris suis: amovete me a proelio; infirmatus sum enim valde. et statim amoverunt eum pueri ipsius de aci
Abbreviated transcription (Latin):
tidie sicut oportebat. Et post hec oblationes
instantiȩ.⁊ hostias sabbatoꝵ & neomeniaꝵ.
ceꝑunt offerre sacrifitia dño deo. T emplum
aut dñi ñdum erat ȩdificatum. Et dederũt
riis: ut deportarent de monte libano trabes
cundum decretũ qd̃ scͥptum erat eis a cyro
nerunt in templum dñi dei in ierłm mense

Expanded text:
tidie, sicut oportebat, et post haec oblationes instantiae et hostias sabbatorum et neomeniarum coeperunt offerre hostias Deo, et templum Domini nondum erat aedificatum. et dederunt riis, ut transveherent illis de Libano trabes cundum decretum quod scriptum erat eis a Cyro nientes in templum Dei in Hierusalem, mense
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Hinc oportet scire uos: qr mulieres do¬
tis. et omĩa mulierib affertis & donatis: Et
accipit homo gladium suũ. ⁊ uadit obsid̾e¬
in uiam ut furtum faciat et homicidium.
et mare naiugat. ⁊ flumiua. et leonem con

Expanded text:
onem. et hinc oportet vos scire, quoniam mulieres dotis, et omnia mulieribus confertis et datis? et accipit homo gladium suum et vadit in via, furta facere et homicidia et mare navigare et flumina, et leonem
Abbreviated transcription (Latin):
no. Et lamentauit ieremias ꝓpħa iosi am¬
regei.⁊ qui presidebant cum mulieribus
planxerunt eũ usq in hunc diem. E pre
regum uideȩ. singula q̃q actus iosiȩ et głia
et intellectus eius in lege dñi.omia q̃ priꝰ
acta sunt ab eo. ⁊ quȩ nune conscͥpta sunt ui.
libro regura iłrł ⁊ iuda. Et assumentes qui

Expanded text:
 Iosiam, et qui praesidebant cum uxoribus lamentabant eum usque in hunc diem. et regum Iudaeae, et singula gesta actus Iosiae, eius gloriae et intellectus eius in lege Domini, quaeque gesta sunt ab eo et quae nunc, conscripta sunt in libro regum Israhel et Iuda. et ads
Abbreviated transcription (Latin):
in samaria. et aliis locis subiectam ȩpistolã.
Regi artaxersi dño pueri tui rathẏmus a ca¬
ducis et rabellius scriba et reliqui ⁊ oriȩ sue
lutem. Notum sit dño nr̃o regi qi uidei qui as¬
cend̾unt a uobis adnos uenientes in ierłm ci¬
utratem refugam et pessimã edificant portaᷤᷤ
eiꝰ: et statuunt niuros et templum suscitant.
solum tͥbuta ñ sustinebunt dare: s etiã regibꝰ
ista fuit refuga. et reges et ciuitates pͣcutiens.

Expanded text:
in Samaria et ceteris locis subiectam epistulam: regi Artaxersi, domine, pueri tui Rathimus ab accedentibus et Sabellius scriba et reliqui curiae suae nunc notum sit domino regi, quoniam Iudaei qui ascenderunt a vobis ad nos, venientes in Hierusalem civitatem refugam et pessimam, aedificant foros eius et statuunt muros et templum suscitant. tributa non sustinebunt pendere, sed etiam rista fuit refuga et reges et civitates concutiens,
Abbreviated transcription (Latin):
cane deum tuũ syon. Quia confor¬
tauit uectes portarum tuarũ: benedixit fi¬
cinerẽ spar git. Piciet glatiem suam quasi
bucellas: ante frigoris eiusquis sustinebit:
Mitcet u̾bum suum et soluet illa: spirabit
spũ scõ et fluentaque. Qui annuntiat uer¬
bum suum iacob. precepta sua et iuditia sua
isrł. Non fecit similit̾ omnigenti: et iuditia
sua non cognoscent.

Expanded text:
cane Deum tuum, Sion. Quia confortavit vectes portarum tuarum: benedixit ficinerem spargit. Projicit glaciem suam quasi bucellas: ante faciem frigoris ejus quis stabit? Mittet verbum suum, et solvet illa: spirabit spiritu suo, et fluent aquae. Qui annuntiat verbum suum Jacob: praecepta sua, et judicia sua Israel. Non fecit similiter omni genti, et judicia ejus non cognoscent.
Abbreviated transcription (Latin):
cepta eram. Necdum fontes aquarũ eruꝑant:
necclum montes gͣui mole constiterant. Ante
colles ego parturibar. adhuc t̾ram ñ fecerat. ⁊
flumina et cardines orbis t̾rȩ. Quando p̾para¬
bat celos aderam: qͣndo certa lege & gẏro ualla¬
bat abyssos. Quando ęthera firmabat sursũ:
et librabat fontes aquarũ. Quando cͥciunda¬
bat mari t̾minũ suũ: & legem ponebat aquis

Expanded text:
ant, necdum montes gravi mole constituti erant, ante omnes colles ego parturiebar; adhuc terram non fecerat et flumina et cardines orbis terre. Quando perpetrabat celos aderam; quando certa lege et giro vallabat abissos, quando ethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum et legem poneb
Abbreviated transcription (Latin):
taceas. qr osimpii ⁊ dolosi contrame aptũ
est. Loritti sunt de me lingua mendaci:
uerbis odii cutamdederunt me exgnaint
me frustra. Peo qd̾ diligebam adusabant᷑ in.
ego aũt orabam. Et posuerunt contra me malũ
ꝓbono: et odium ꝑ dilectione mea. Constitue su¬
per eumimpiũ. ⁊ sathanan stet a dextͥs eius. Cũ
fuerit iudicatus exeat condẽpnatus: & oratio eiꝰ
sit inpeccatũ. fiant dies eius parui: episcopatũ
eius accipiat alter. Sint filii eius pupilli.⁊ uxor
eius uidua: instabiles uagentur liberi eiꝰ ⁊ men¬
dicent & querantur in parietinis suis. Scrutet᷑
exauctor uniusa quȩ habet: et diripiantur ab¬
alienis labores eius. Non sit qui eius misereat᷑:
nec quiclemens sit inpupillos eiꝰ. Fiat nouissi¬
mũ eius interitꝰ: in generatione alt̾a deleatur

Expanded text:
taceas: quia os impii et os dolosi contra me apertum est. Locuti sunt de me lingua mendacii: et verbis odii circumdederunt me, et expugnaverunt me frustra. Pro eo quod eos diligebam, adversabantur mihi: ego autem orabam. Et posuerunt contra me malum pro bono, et odium pro dilectione mea. Constitue super eum impium. et Satan stet a dextris ejus. Cum fuerit judicatus, exeat condemnatus: et oratio ejus sit in peccatum. Fiant dies ejus pauci: episcopatum ejus accipiat alter. Sint filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua. Instabiles vagentur liberi ejus, et mendicent: et quaerant in parietinis suis. Scrutetur exactor universa quae habet, et diripiant alieni laborem ejus. Non sit qui ejus misereatur: nec qui clemens sit in pupillos ejus. Fiat novissimum ejus interitus: in generatione altera deleatur
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ elongabitur abeo. Et indittus est maledic¬
tione quasi uestimento suo. ⁊ ingredietur qͣsi
aqua in uiscera eiꝰ: & quasi oleum in ossa eiꝰ. Sit
natur abductus sum: ⁊ excussus quasi locusta.
Genua mea uacillauerunt a ieiunio: et caro
ne: et operiantur quasi uestimento confusio¬
ne sua. Confitebor domino uehementer mere
meo: et in medio populoꝵ laudabo eũ. Qĩnlla¬

Expanded text:
eo. Et indutus est maledictione quasi vestimento suo, et ingredietur quasi aqua in viscera ejus: et quasi oleum in ossa ejus. Sit natur, abductus sum, excussus quasi locusta; Genua mea vacillaverunt a jejunio, et caro ne, et operiantur quasi pallio confusione sua. Confitebor Domino vehementer in ore meo, et in medio populo
Abbreviated transcription (Latin):
cum dolo u̾bis pacificis dicens. Non sit
pugna int̾ me & uos: ueniam cũ iuris pau¬
cis. ⁊ uideam facies ur̃as cun pace. Q uenit
ad iudam et salutau̾nt se inuicẽ pacifice: et
hostes ꝑati erant raꝑe uidam. & innotuit
sermo iudȩ q̃m cum dolo uenerat adeuni: &
contritus est ab eo. ⁊ amplius noluit uid̾e
faciem eius. Et cognouit nichanor qm̃ de¬
nudatum ẽ consilium eiꝰ: et exiuit obiiam
uidȩ in pugnam iuxta capharsamala: & ce¬
ciderunt de nichanoris fere qͥnq milia uiri.
et fugerunt in ciuitatem dauid. Et post hec
u̾ba ascendit nichanor in montem syon: et
exierunt de sacerdotib populi salutare eũ
in pace: et demonstrare ei holocaustomata
q̃ offerebantur ꝓrege. E irridens spreuit
eos et polluit: ⁊ locutus est suꝑbe. ⁊ iuraũ
cum ira diceris Hisi traditus fuerit idas
et epercitus eius in manus meas: continuo
cum regressus fuero in pace. suocendã donẽ
istam. & exiit cum ira magna. & intraunt
sacerd otes : i stecerunt ante fa cicen astaris

Expanded text:
s dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holocaustomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locutus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris
Abbreviated transcription (Latin):
creidit nichanor. ꝓieceruitt arma sua ⁊ fu¬
gerunt. & ꝑsecuti sunt eos uiam uniꝰ dici
ab adasor usq quo ueniatur gazera: ⁊ tu¬
bis cecinecunt pꝰ eos cum significationibꝰ.
dł exierunt de omnib castellis iudee in
creurtu: ⁊ uentilabant eos cornib & con¬
u̾tebantur tt̾m ad eos. Et cecid̾unt omnes
gladio: et ñ est relictus ex eisnec unꝰ. Et ac¬
ceꝑunt spolia eoꝵ et prędam. ⁊ caput nicha¬
noris amputau̾nt. ⁊ dext̾am ens qͣm extn¬
derat suꝑbe: & attulerunt et suspend̾unt
contra iexłm. Et letatus est populus ualde.
et egerunt diem illam in lȩticia magna. Et
constituit agi omnib annis diem istã t̾cia¬
decima die mensis adar: & siluit t̾ra uida
dies paucos.¬

Expanded text:
t Nicanor proiecerunt arma sua et fugerunt et persecuti sunt eos viam diei unius ab Adasor usquequo veniatur Gazera et tubis cecinerunt post eos cum significationibus et exierunt de omnibus castellis Iudae in circuitu et ventilabant eos cornibus et convertebantur iterum ad eos et ceciderunt omnes gladio et non est relictus ex eis nec unus et acceperunt spolia eorum et praedam et caput Nicanoris amputaverunt et dexteram eius quam extenderat superbe et adtulerunt et suspenderunt contra Hierusalem et laetatus est populus valde et egerunt diem illam in laetitia magna et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis adar et siluit terra Iuda dies paucos
Abbreviated transcription (Latin):
debit nos: Scrutati sunt iniquitates. defece¬
runt serutantes scrutinio. Cogitationib sin¬
guloꝵ & corde ꝓfundo. Sagittabit ergo eos d̾s
nuntiabiuit opꝰ dei: & oꝑa eius intelligẽt. Le¬
tabitur ristus indũo e¬
tabitur iustus uidũo et sabit in eo: & lta¬
bunt om̃s recti corde.
quando incipiebant proficiox ȩccłiȩ:

Expanded text:
eos? Scrutati sunt iniquitates: defecerunt scrutantes scrutinio, et cogitationibus singulorum, et corde profundo. Sagittabit ergo eos Deusnuntiabunt opus Dei, et opera ejus intelligent. Laetabitur justus in tabitur iustus in Domino et sperabit in eo et laudabuntur omnes recti corde iquando incipiebant proficisci
Abbreviated transcription (Latin):
eus fortitudomeatues: de luce consurgã
ad te. Sitiuit te anima mea. desiderauit
te caro mea. In t̾ra deserta ⁊ inconficiente
ac sine aqua. sic in scõ apparuitibi. ut iudeãfor¬
titudinem tuã & głam tuani. Melior est enim

Expanded text:
 fortitudo mea tu es, de luce consurgam ad te: Sitivit te anima mea, desideravit te caro mea: in terra invia et consitiente, ac sine aqua. Sic in sancto apparui tibi, ut videam fortitudinem tuam et gloriam tuam. Melior est enim
Abbreviated transcription (Latin):
N tribus placitum est sp̃iu meo.
quȩ sunt ꝓbata coram deo & hominibꝰ. Con¬
cordia fiatrum & amor proximoꝵ: & uir et
mulier consentientes sibi. Tres speties odi¬
uit anima mea: & ad grauor ualde anime
illoꝵ. Pauꝑem suꝑbum ⁊ diuitẽ mendacẽ:
et senem fatuum ⁊ insensatum. In uiuen¬
tute tua ñ cong̾gasti.⁊ quomodo inuenies
insenectute tua: Quam speciosum cani¬
te iuditium.⁊ pb̃ris cognoscere consiliũ :¬
Quam speciosa ueterani sapientia. ⁊ glorio¬
sis intellectus ⁊ consilium: Corona senum
multa peritia: & gloria illoꝵ timordei.No¬
uem insuspicabilia cordis magnificaui: &
decimum dicã in lingua hominibꝰ. Homo
qui iccundatur in filiis uiuens. & uidens
subu̾sionem inimicoꝵ. Beatus qui habitat
cũ muliere sensata: et qui lingua sua ñ est
lapsus.⁊ qui ñ seruiuit indignis se. beatus
quiinuenit amicũ uerũ: & qui enarrat iu¬
sticiam auri audienti. Quam magnus qui
nuenit sapientiam ⁊ scientiam: sed ñ est

Expanded text:
n tribus placitum est spiritui meo quae sunt probata coram Deo et hominibus concordia fratrum et amor proximorum et vir et mulier sibi consentientes tres species odivit anima mea et adgravor valde animae illorum pauperem superbum et divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam in senectute tua quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium quam speciosa veteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium corona senum multa peritia et gloria illorum timor Dei novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
agnitionis inuenies firmamentũ. Wolati¬
lia ad sibi similia conueniunt: & u̾itas ad eoᷤ
qui oꝑantur illam reu̾tetur. Leo uenationi
insidiatur semꝑ: sic peccata oꝑantib iniqͥ¬
tates. Homo sauctus in sapientia manet
sic̃ sol: nam stultus sic̃ luna inmutat᷑. In me¬
dio sensatoꝵ serua u̾bum tempori: inmedio
aũt cogitantiũ assiduus esto. Narratio pec¬
cantium odiosa: & risus illoꝵ in delictis pec¬
cati. Loquȩla multum iurans. orripilationẽ
capiti statuet: & in reu̾entia ip̃ius obturatio
auriũ. Effusio sanguinis in rixa suꝑboꝵ: et
maledictio illoꝵ auditus grauis.

Expanded text:
agnitionis invenies firmamentum volatiagnitionis invenies firmamentum volatilia ad sibi similia cqui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit eum ad rompheam. Duȩ spȩcies diffici¬
les & periculosȩ mͥ apparuerunt. Difficile ex¬
uitur negotians a negligentia: & ñ iustifi¬
cabitur caupo a peccatis labioꝵ.
Ropter inopiam multi deliquerunt:
et qui quęrit locupletari au̾tit oculum
suũ. Si in medio cõpaginis lapidum palus
figatur: sic et inter medium uenditionis &
emptionis angustiabitur peccatis. Contere¬
tur cum delinq̃nte delictum. Si ñ in timore
dñi tenueris te instanter: cito subuercetur
domꝰ tua. Si imꝑtusura cribri remanebit
pulius: sic aporia hominis in cogitatu illuiᷤ.
Uasa figuli ꝓbax fornax: & homines iustos
temptatio tribulationis. Sicut rusticatio
de ligno ostendit fructum illius: sic uerbum
ex cogitatu cordis hominis. Ante sermonem
ñ collaudes uirũ: hȩc enum tẽptatio ẽ hõinũ.¬
Si sequeris iusticiam apprehendes illam: et
indues quasi poderem honoris. E in habita¬
bis cum ea: et ꝓteget te in sempit̾nũ: & in die

Expanded text:
ravit eum ad rompheam duae species difficiravit eum ad rompheam duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt difficile exuitur negotians a neglegentia et non iustificabitur caupo a peccatis labiae propter inopiam multi deliquerunt et qui quaerit locupletari avertit oculum suum si in medio conpaginis lapidum palus figitur sic et inter medium venditionis et emptionis angustabitur peccatis conteretur delictum si non in timore Domini tenueris instanter cito subvertetur domus tua si in pertusura cribri remanebit stercus sic aporia hominis in cogitatu illius vasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius sic verbum excogitatum hominis cordis ante sermonem non conlaudes virum haec enim temptatio est hominusi sequaris iustitiam adprehendes illam et indues quasi poderem honoris et inhabitabis cum ea et proteget te in sempiternum et in die
Abbreviated transcription (Latin):
aqua prima bibet. et contra omnẽ palum
sedebit: & contra omnem sagittã aperiet
pharet᷑m donec deficiat. Gratia mulieris se¬
dulȩ delectabit uirum suũ: et ossa illiꝰ ĩpin¬
guabit. Disciplina illius : datus dei. Mulier
sensata ⁊ tacita: ñ est ĩmutatio eruditȩ aĩe.
Gratia suꝑ grãm: mulier sc̃a & pudorata.
Omnis autem ponderatio: ñ est digna con¬
tinentiᷤanimȩ. Sic̃ sol oriens mundo in al¬
tissimis diei: sic mulieris bonȩ speties in or¬
namentũ domus eiꝰ. Lucerna splendens suꝑ
candelabrum sanctum: & species faciei suꝑ
etatem stabilem. Columnȩ aureȩ suꝑ bases
argenteas : et pedes firmi suꝑ plantas stabił
mulieris. Fundam̃ta et̾na supra petͣm soli¬
dam: & mandata dei in corde mulieris sc̃e.
Induob contristatum ẽ cor meũ: & in tercio
iracundiamͥ aduenit. Uir bellator deficiens
ꝑ inopiam: & uir sensatus contẽptus. & qͥ
trans greditur a iusticia ad peccatũ: deus pa¬

Expanded text:
aqua proxima bibet et contra omnem palum aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentum domus eius lucerna splendens super candelabrum sanctum et species faciei super aetatem stabilem columnae aureae super bases argenteas et pedes firmi super plantas stabilis mulieris fundamenta aeterna super petram solidam et mandata Dei in corde mulier contristatum est cor meum et in tertio iracundia mihi advenit vir bellator deficiens per inopiam et vir sensatus contemptus et qui transgreditur a iustitia ad peccatum Deus pa
Abbreviated transcription (Latin):
numerus enim annoꝵ illoꝵ duplex.
Mulier fortis oblectat uirum suum:
et annos uitȩ illiꝰ in pace implebit. Pars bo¬
na mulier bona: in parte bona timentuini
deum dabitur uiro ꝓfactis bonis. Duittis
aũt et pauꝑis cor bonum: momni tempore
uultꝰ illoꝵ hilares. A trib timuit cormeũ:
et in quarto facies mea metuit. Delaturam
euutatis. ⁊ collectionem populi.: ⁊ caluminiã
mendacem: suꝑ mortem omĩa grauia. Dolor
cordis ⁊ luctus. mulier delotipa. ha inulieie
Sicut boum iugum qd̵ mouetur. ita et mu¬
lier est neqͣm: qui tenet illam qͣsi qͥ app̾hen¬
dit scorpionem. Mulier ebriosa. ira mag¬
ua ⁊ contumelia: & turpitudo illius ñ con¬
tegetur. Fornicatio mulieris in extollẽtia
oculoꝵ: et in palpebris illius agnoscet᷑. In fi¬
lia ñ au̾tente se firma custodia: ne inuenta
occasione utatur se. Ab omni in reu̾entia
oculis caue. ⁊ ne mireris si te neglexerit. Si ẽ
iuator sitiens ad fontem os aꝑiet: & ab oi

Expanded text:
numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
et macule deliciis affluentes. in conuuuiis sius
luxuriantes uobiscũ: oculos habentes pleuos
adult̾io et incessabilis delicti. pellicentes aĩas
instabiles: cor exercitatum auariciȩ habentiᷤ
maleditionis filii. derelinq̃ntes rectam iuam.
errau̾nt secuti uiambalaam ex bosor: qͥ mer
cedem iniquitatis aniauit. Correptionemuo
habuit sue insanie. Subiugale mutũ aĩal
hominis uoceloq̃ns. ꝓhibuit pphe iusipietiã¬

Expanded text:
et maculae deliciis affluentes, in conuiuiis suis luxuriantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterio et incessabiles delicti, pellicentes animas instabiles, cor exercitatum auaritiae habentes, maledictionis filii, derelinquentes rectam uiam errauerunt cedem iniquitatis amauit, correptionem uero habuit sue uesanie, subiugale mutum animal hominis uoce loquens prohibuit prophete insipientia
Abbreviated transcription (Latin):
uit deus pios de tẽptatione eriꝑe. iniquos u̾o
in diem iuditii cruciandos reseruare: magis
aũt eos qui pꝰ caruẽ in concupiscentia in mun¬
ditię ambulant. dominationemq contẽpnũt.
audaces. sibi placentes. sectas ñ metuunt fa¬
cere blasphemantes.
bi angeli fortitudine & iurtute cũ sint ma¬
iores: ñ portant dñi adu̾sum se execrabile
uiditium. Hiu̾o uelut irrationabilia pe¬
cora naturalit in captionẽ et in ꝑnitiẽ in hisq̃
ignorant blasphemantes in corruptione sua

Expanded text:
ne, iniquos uero in die iudicii cruciandos reseruare. magis autem eos qui post carnem in concupiscentia inmunditiae ambulant dominationemque contemnunt. audaces, sibi placentes, sectas non metuunt, blasphemantes, ubi angeli, fortitudine et uirtute cum sint maiores, non portant aduersum se execrabile iudicium. hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter in captionem et in perniciem in his quae ign
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑducentes sibi celerem ꝑditionẽ. & multi se¬
quentur eoꝵ luxurias: ꝑ quos iua u̾itatis blas¬
phemabitur. ⁊ in auaricia fictis u̾bis de uobis
negotiabunt᷑. quib iuditiũ iam olim ñ cessat.
et ꝑditio eoꝵ ũ dormitat.
i enim deus angelis peccantib ñ peꝑcit. s
rudentib inferui detractos in tartarum
tradidit. in uditiũ cruciandos reseruari.
et originali mundo ñ peꝑcit. s octauum noe
iusticie preconem custodiuit. diluuiũ mundo
impioꝵ inducens. ⁊ ciuitates sodomoꝵ ⁊ gomor¬
reoꝵ in cinerem redigens eu̾sione dãpnauit.

Expanded text:
ulti sequentur eorum luxurias per quos via veritatis blasphemabitur et in avaritia fictis verbis de vobis negotiabuntur quibus iudicium iam olim non cessat et perditio eorum non dormitat si enim Deus angelis peccantibus non pepercit sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in iudicium cruciatos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civitates Sodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversio
Abbreviated transcription (Latin):
si aũt ut xͥanus ñ erubescat: głificet aũt
deum inistonoĩe. qm̃ tempꝰ est ut incipiat ui¬
ditium de domo dei. Si aũt primũ a nobis. qͥs
finis eoꝵ qͥ ñ credunt dei eungelio: & siuistus
ur saluabit᷑. impiꝰ & peccator ubi parebunt:
Itaq ⁊ hi qͥ patiuntur scd̾m uoluntatẽ dei. fi

Expanded text:
si autem ut Christianus, non erubescat, glorificet autem deum in isto nomine. quoniam tempus ut incipiat iudicium de domo dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluabitur, impius et peccator ubi apparebit? itaque et . hi qui patiuntur secundum uolu
Abbreviated transcription (Latin):
s uoliuitate dei qd̾ reliquum ẽ in carne uuat
temꝑis. Sufficit enim p̾t̾itum tempꝰ aduo¬
liuitatẽ gentium consũmandã. Qambula¬
uerunt inluxuriis. desideriis iunolentiis. cõ¬
rantor ñ coneurrentib nobis in eandẽ luxie

Expanded text:
d voluntate Dei, quod reliquum est in carne, vivat temporis. Sufficit enim praeteritum tempus ad voluntatem gentium consummandam, his qui ambulaverunt in luxuriis, desideriis, vinolentiis, corantur non con
Abbreviated transcription (Latin):
nitione. Gui enim ñ prestosunt hȩc: cecus ẽ.
et manu tẽptans. obliuionẽ accipiens purga¬
tionis ueterum suoꝵ delictoꝵ.
uaꝓpt̾ fratres magis satagite: ut ꝑ bõã
oꝑa certam ur̃am uocationẽ et electio¬
nem faciatis. Hec enim facientes: ñ pec¬
cabitis aliqͣndo. Sic enim habundanter mi
piam uos semꝑ cõmonere de his: et quidem
scientes.⁊ confirmatos uos in presenti u̾itate.
Iustum aũt arbitror qͣm diu sum in ħ taber¬
naculo. suscitare uos in cõmonitione: certꝰ

Expanded text:
nitione. Cui enim non presto sunt hec, cecus est et manu temptans, oblivionem accipiens purgationis veterum suorum delictorum. Quapropter, fratres, magis satagite ut per bona opera certam vestram vocationem et electionem faciatis. Hec enim facientes, non peccabitis aliquando; sic enim habupiam vos semper commonere de his et quidem scientes et confirmatos in praesenti veritate iustum autem arbitror quamdiu sum in hoc tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
inreuelationem iħu x. quasi filii obe¬
diuntis ñ configurati puorib iguorantie uĩe
desideriis. sed scd̃m eum qͥ uocauit uos sanctũ.
et ip̃i sancti in omni conu̾satione sitis: q̃m scͥp¬
tumẽ. Sanctieritis: qi ego sanctus sum. & si
patrem inuocatis eum qui sine acceptione ꝑ¬
sonarũ iudicat scd̾in uniuscuiꝰq opꝰ: in timo¬
re incolatus ur̃i tempore conu̾sanuim. seientes¬

Expanded text:
 quasi filii oboedientiae, non configurati prioribus ignorantiae uestrae desideriis, sed secundum eum qui uocauit uos sanctum et ipsi sancti in omni conuersatione sitis, quoniam scriptum est: sancti eritis, quoniam et ego sanctus sum. et si patrem inuocatis eum qui sine acceptione personarum iudicat secundum uniuscuiusque opus, in timore incolatus u
Abbreviated transcription (Latin):
sit auro quod ꝑ ignem ꝓbatus.
nueniatur in laudem ⁊ głiam et honorẽ.
in reuelationem iħu xͥ. Quem cum ñ ui¬
deritis diligitis. in quem nunc quoq nõ
uidentes creditis: credentes aũt exultatis
lȩticia in enarrabili et głificata. reportantes
finem fidei ur̃e salutem animarũ. De qͣ sa¬

Expanded text:
batur: inveniatur in laudem et gloriam et honorem in revelationem Jesu Christi. Quem cum non videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestra
Abbreviated transcription (Latin):
donu udabilis nimis: ineui¬
tare dderñi in monte scõ eius. Specio
teribus aquaits. eruitatulȩ regis magni. Ds
in domib cĩ agintus esi: in auxiliando. Qla
Ipsi uidentes sic obstupuerunt: conturlatis.
admiratis̃ horror possidet eos. Ibi dolores qͥl
ues maris. Sicut audiim̃ ita uidim mnaui¬

Expanded text:
udabilis nimis: in civitate Dei nostri in monte sancto suo. Speciosteribus aquilonis civitatulae regis magni. Deus in domibus ejus: agnitus est in auxiliando Quia t simul. Ipsi videntes sic obstupuerunt: conturbati sunt, admirati sunt. Horror possedit eos ibi: dolor Al. dnaves Tharsis. Sicut audivimus, ita vidimu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ bestiis terre. Effud̾unt sanguinẽ eoꝵ qͦsi
aquam in circuitu ierłm: & ñ erat qui sepeli¬
ret. Facti sumus obꝓbrium uicmis nr̃is. sub¬
sannatio et derisio his qui in circuttu nostro
sunt. Usq quo dñe irasceris in finem: arde¬
bit quasi ignis zelus tuus: Effunde funorẽ
tuũ suꝑ gentes que ñ cognou̾nt te. et super
regna quȩ nom̃ tuum ñ inuocauerunt. Nͥa
comederunt iacob: ⁊ decorem eius desolauit.
Ne recorderis miquitatũ nrãrũ ucterũ ets¬

Expanded text:
 bestiis terrae. Effuderunt sanguinem eorum quasi aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret. Facti sumus opprobrium vicinis nostris: subsannatio et derisio his, qui in circuitu nostro sunt. Usquequo, Domine, irasceris in finem: ardebit quasi ignis zelus tuus. Effunde furorem tuum super gentes, quae non cognoverunt te, et super regna quae nomen tuum non invocaverunt. Quia comederunt Jacob, et decorem ejus desolaverunt. Ne recorderis iniquitatum nostrarum veteru
Abbreviated transcription (Latin):
apt som̃ tuii. Qͥ a dicunt gemes ubi est deus
eoꝵ snotafiat ingentib ante oculos nr̃os. Ui¬
tiosanguinsi seruoꝵ tuor qͥ effusus est. ingre¬
diatur coram te gemitus uinctoꝵ. In magni¬
tudine brachiitui. relinque filios interitus.
Et reda ciicinis nr̃is septuplũ insinueoꝵ:
obꝓbru m suũ qd̾ exꝓbrauerunt t dñe. Nos
enim populus tuus ⁊ grex pascue tue: confite¬
bimur tibi in sempiternũ. Ingen̾atione et
genatione: narrabimus laudes tuas. In finẽ¬

Expanded text:
propter nomen tuum. Quare dicent gentes ubi est Deus eorum? nota fiat in gentibus ante oculos nostros ultio sanguinis servorum tuorum qui effusus est. Ingrediatur coram te gemitus vinctorum in magnitudine brachii tui: relinque filios interitus. Et redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum: opprobrium suum quod exprobraverunt tibi, Domine. Nos enim populus tuus, et oves pascuae tuae confitebimur tibi in saeculum: in generatione et generatione narrabimus laudem tuam. VI
Abbreviated transcription (Latin):
In medio deos deus iudicat. Usquȩquo
uidicatis iniqͥtatem:⁊ facies impioꝵ sus¬
cipitis: Sẽmꝑ. Iudicate pauꝑi ⁊ pupillo: ege¬
no et in opi iuste facite. Saluate in opem ⁊ par¬
ꝑem. de manu impioꝵ liberate. Non cognos¬
cunt nec intelligunt. in tenebris ambulant:
mouebunt᷑ omĩa fundam̃ta t̾re. Ego dixi dii
estis: & filii excelsi om̃s. Uos ergo quasi adam

Expanded text:
in medio deos judicat. Usquequo judicatis iniquitatem, et facies impiorum suscipitis. SEMPER. Judicate pauperi et pupillo, egeno et inopi juste facite. Salvate inopem et pauperem: de manu impiorum liberate. Non cognoscunt, nec intelligunt, in tenebris ambulant: movebuntur omnia fundamenta terrae. Ego dixi, dii estis vos, et filii excelsi omnes vos. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
n m uie ad inferos ñ placa bt umqri sei
bonce esto ab homine poteste trmabente
Etsi aoeueris ad illum. nolialeqth ortit
e. nforte auferat uitam tuã. Cõmiino
nmortis seito qͣm in medium laqueaue
gelieris. e suꝑ dolentiũ arma ainbrala¬
Secundum u̾tutem tuam caue te a ꝑrimo¬
tuo: et cum sapientib et prudentib tracta.
iri iusti

Expanded text:
ue ad inferos non placebit impius. Longe esto ab homine potestatem habente et si accesseris ad illum, noli aliquid commite forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulasecundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tracta viri iusti
Abbreviated transcription (Latin):
ne: laudate eũ in psalt̾io ⁊ cythara. Laudate
eumin tympano ⁊ choro: laudate eum in cordis
et organo. Laudate eum in cymbalis sonanti¬
bus: laudate eum in cymbalis tinnientibus.
omne quod spirat laudet dominum.

Expanded text:
in psalterio et cithara, Laudate eum in tympano et choro: laudate eum in chordis et organo. Laudate eum in cymbalis sonantibus: laudate eum in cymbalis tinnientibus h. jubilationis . Omne quod spirat, laudet Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
eingelio utile desiderantib deum
sic prima uł media uł ꝑfecta cognos¬
gelii.⁊ dilectionem dei in carne nas¬
centis ꝑ uniu̾sa legentes intelligãt.
atq in eo quo apprehensi sunt & ap¬
p̾hendere expetunt recognoseant.

Expanded text:
vangelio perutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel perfecta cognosgelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehendere expet
Abbreviated transcription (Latin):
altius repetens.⁊ ut ip̃e in proemio conftret᷑
audita magis quam uisa describens:
lista quem iħ̾s amauit plurimũ. qui
supra pectus dñi recumbens purissima
doctrinarum fluenta potauit. E qui solꝰ de
cruce meruit audire. eccȩ mater tua. Is ẽrm
ẽẽt in asia etiam tunc hereticoꝵ semina pul¬
lularent. cheriuti. hebionis. ⁊ cȩt̾oꝵ qͥ negãt

Expanded text:
 ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. lista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant
Abbreviated transcription (Latin):
eos. hi uenientib: presũptio temeritatis. in
missis obsequium seruitittis est. Eccłia aũt
quȩ supra petram domini uoce fundata est.
quam introduxit rex incubiculum suum.
et ad quam ꝑ foramen descensionis occultȩ
msit manum suam. similis dãmule. hinu
Mini lignis mobilib uehitur ⁊
homersto leiu: qui euͣngeliũ in irdea¬
hebreo sermone edidit. ob eoꝵ uł masi
gelii ueritatem seruabant:
andrinȩ eccłiȩ primus ep̃e. qui dñm qͥ

Expanded text:
os . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnulmini, lignis immobilibus vehitur . gnomento Levi, qui Evangelium in Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel mangelii veritate, servabant. andrinae ecclesiae pri
Abbreviated transcription (Latin):
pene quet codices. Sin aĩt ueritas est q̃reu¬
da de pluribus. cur ñ ad grecam originem
ittentes. ea quȩ uel a uiciosis int̾precibus
lale edita. uela presũptorib imꝑttis emen¬
Risius. uel a librariis dormitantibus
t dita sunt aut inutata corrigimus:
No ego de uec̾r disputo testamento. qd̾
septuaguita seniorib in grecam linguam
iͥsumt̾cio gradu ad nosusq ꝑuenit. Non
quero quid aquila quid simmachus sapiãt.
quare thodotion inter nouos & uet̾es mediꝰ
ꝑecedat. Dit ilauera intpretatio. quani apłi
gemerunt. De nouo nme loquor testamen

Expanded text:
pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenpene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribrsius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testa
Abbreviated transcription (Latin):
ouum opus me facere
cogis ex uetere. ut pꝰ exem¬
p̃laria scͥpturarũ toto or¬
be disꝑsa quasi quidam ar¬
biter sedeam. ⁊ qr inter se
uariant. que sint illa quȩ
cum greca conseirtiant ue¬
ritate decernam. Puis labor sed ꝑieulosa pre¬
sumptio. iudicare de ceg̾is ip̃m ab omnibus
nidicandum: seis mitare linguam.⁊ canes¬
centem ia n inundũ ad initia retrahere par¬
uuloꝵ. Quis enim doctus parit̾ uel indoctus
cum in manusua uolumen assũpserit. et a
saliria qͣm semel imbibit uiderit discrepare
sd̾ lectitat. ñ statim erumpat in uocem. me
falsarium. me calainttans ẽẽ sacrilegum qͥ au¬
dcam aliquid in ueterib libris addere. muta¬
re corrigere : Adu̾sus quam inuidiam duplex
causa me consolatur. qd et tu qui summꝰ sa¬
cerdos es fieri uibes.⁊ uerum ñ esse qd̵ uariat:
etiam maledicoꝵ testimonio comprobatur.
Si enm latuuis eremplarib fides est adhiben¬
da. respondeant quib tot sunt exemplaria

Expanded text:
ovum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria
Abbreviated transcription (Latin):
facite semitas eiꝰ. Tercia uituli. q̃ eu̾ngłistã
lucam a zacharia sacerdote sũpsisse intriũ
p̾signauit. Quarta ioħem ȩ ungelistã. qui
assumptis pennis aquile. ⁊ ad altiora festinãs
de uerbo dei disputat. Cȩt̾a quȩ secuntur: in
eundem sensuni ꝑficiunt. Crura eoꝵ recta et
pennati pedes. ⁊ quocumq ibat sp̃c ibant et
ñ reu̾tebantur. et dorsa eoꝵ plenaoculis. et
scintillȩ ac lampades in medio discurrentes.
et rota in rota: ⁊ in suigulis quatuor facies. Un¬
de et apocalipsis ioħis post exhibitionẽ iugin¬
ti qͣtuor senioꝵ qͥ cenentes cytharas et phialas
adorant agnum dei. introducit fulgura & to¬
nitrua.⁊ septem sp̃e discurrentes.⁊ mare ui¬
treum. et quatuor animalia plena oculis dicẽs.¬
Et animal primum simile leoni. et scd̾m ani¬
mal. simile uttulo. et t̾cium simile homini.
et qͣrtum simile aquile uolanti. Et post pau¬
uilum plena inquit erant oculis. ⁊ requiem
ñ habebant die ac nocte dicentia. Sẽs sẽs

Expanded text:
facite semitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, et quocumque ibat spiritus, ibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas et phialas, adorabant  Al. adorant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non habebant die ac nocte, dicentia: Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit: coactus est ab omnib pene tunc asye
ep̃is.⁊ multarum eccłiarum legationib de
diuinitate saluatoris altius scribere. et ad
ip̃m ut itadicam uerbum ñ tam audaci qͣm
felici temeritate ꝓrumꝑe. ut eccłiastica nax¬
rat hystoria. Cum a fratrib inqͥt cogeret᷑
ut scriberet ita se facturum respondit. si u¬
dicto ieuinio om̃s in cõmune deum mͤ¬
rentur. Quo expleto: reuelatione satur
cipio erat u̾bum. ⁊ uerbum erat apud dp̃i
⁊ deus erat u̾bum. Hoc erat in principio apd
deum. Hec igitur.uiͬi. eungelia mutto ante
predicta ȩrechielis uolumen ꝓbat. in quo
prima uisio ita contextrur Q in medio si¬
militudo .iiͦii. anuualium.⁊ uultuseoꝵ fa¬
cies hominis et facies leouis. et facies uitil.
et facies aquiłe. Prima homiuis facies nu

Expanded text:
 coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in commune omrentur: quo expleto, revelatione saturancipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Depraedicta et Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur. Et in medio similitudo quatuor animalium, et vultus eorum facies hominis et facies leonis et facies vituli et facies aq