comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo cubam ut resonet apponit: qui per
scl̾aris eloquentie dulcedinem. alioꝵ fa¬
uorem querit. Uentum attrahit qui ua¬
ne głie desiderio inflãmatꝰ suꝑbit. Uen
enuttit ut tuba resonet: quotiens aures
audientium iactantie u̾bis suꝑb̾ implec
Cum tubis gͥ et canticis nichanor et qui
cũ eo erant admonent dũ uane głe seu ia¬
cłantiẽ. mentes audientium delectatione de¬
mulcent. Iudas uͦ et qui cũ eo erant inuoca¬
to deo per orõnes congressi sunt: manu qui¬
dem pugnantes. s et corde dñm orantes. hec¬
tria sunt cõfessiom necessaria. lingua uide¬
licet cor et manus: ut in corde contricio. in
lingua sic orõ. in manu oꝑatio. In contritio¬
ne autem cordis deleat pccõr culpam: in orõ¬
ne pecat ueniam: in oꝑatione agat peni¬
tentiam. Et cõuenerunt nichanorem
ruisse cum armis suis. In hoc bello nicha¬
nor morit᷑ͫ dum in corde culpa cognoscitur
dum lungua ueniam dep̾catur:. dumm qd̾

Expanded text:
suo tubam ut resonet apponit, qui per suo tubam ut resonet apponit, qui per saecularis eloquentiae dulcedinem, aliorum favorem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Ventum emittit ut tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae verbis superbus inflat. Cum tubis igitur et canticis Nicanor, et qui cum eo erant sese admovent, dum vanae gloriae seu jactantiae mentes audientium delectatione dent Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes tria sunt confessori necessaria, lingua videlicet, et cor, et manus, ut in corde contritio, in lingua sit oratio, in manu operatio. In contritione autem cordis deleat peccator culpam, in oratione petat veniam, in operatione agat poenitentiam. Et cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis. In hoc bello Nicanor moritur, dum in corde culpa cognoscitur, dum lingua veniam deprecatur, dum quod
Abbreviated transcription (Latin):
summa suꝑbia: cõmune tropheñ cogi¬
suꝑbus de subu̾sione cõu̾sionis querit.
Diun .ii. pccõr culpam suam defendit ⁊¬
excusat. tunc de uida nichanor omniuo
triũphat: s dum seipm iudicat et afli¬
git. tunc iudas de nichanore tͥũphans
humilit̾ uincit. Machabeus aũ considebat
cum om̃i spe: auxilium sibi a deo affutu¬
rum. Non solum uidas in p̾sencibꝰ spem
ponit. s etiam de fucuris deo auxiliante
confidit: et illum securus iiuocat quẽ
fucurum sibi ꝓpitium pꝰ mortem patiẽt
expectat. Nec̾ tm̃ munitione clipei et
haste socie socios armat: s sermonibus
optimis et hortationib eoꝵdem animos
informat. Nichanor autẽ et qui cum eo
erant: cum tubis adͤ canticis admouebãt
Tuba uitus ẽ nacua. et sit exere metal¬
lo iidelicet ualde sonoro: significat autẽ
scłi uanitatem. S ut tuba sonũ reddere
ualeat. necessẽ ⁊ ut aliquis ori suo u¬
gat: uentum actrahat et enuitat Ori

Expanded text:
summa superbia, commune trophaeum cogisumma superbia, commune trophaeum cogisuperbus de subversione confessionis quaerit; dum enim peccator culpam suam defendit et excusat, tunc de Juda Nicanor omnino triumphat. Sed dum seipsum judicat et affligit, tunc Judas de Nicanore triumphans humiliter vincit. Machabaeus autem confitebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum. Non solum Judas in praesentibus spem ponit, sed etiam de futuris, Deo auxiliante, confidit, et illum securius invocat quem futurum sibi propitium post mortem patienter exspectat. Nec tantum munitione clypei et hastae socios armat, sed sermonibus optimis et hortationibus eorumdem animos informat. Nicanor autem, et qui cum eo erant, cum tubis et canticis sese admovebant. Tuba intus est vacua, et fit ex aere, metallo videlicet valde sonoro, signat autem saeculi vanitatem. Sed ut tuba sonum reddere valeat, necesse est, ut aliquis eam ori suo jungat, ventum attrahat et emittat. Ori
Abbreviated transcription (Latin):
iratus extendit: quia suꝑbus ea que
sunt religioni contraria. facere non
onutcit. Nisi inquit mͥ tradideritis iuu
ctum iudam. istud dei fanũ in planiciẽ
deducam: uimo si iudam traderent n¬
chanori. nõ remaneret lapis suꝑ lapi¬
dem in constructione templi. templi in
recur confessionis nirtꝰ. destrueretur
quilibet sidelis ammus: nͨ remaneret
lapis super lapidem: quia suꝑbie spiti¬
tus subuteret confessionis humilitatẽ
Et altare inquit effodiam: id ⁊ deuotio¬
nem cordis in qua orõnum chimia macha
cremantur. omnino subu̾tam. Compent
nichanor aũ iudam ẽẽ in locis samarie:
et cogitabat die salbati cum om̃i impecu
cõnuttere. Sabbatum requies: sama¬
ria custodia int̾p̾tatur. Loca igitur sa¬
iane sunt loca custodie: sabbatum cor
quietum. Cum aũ aliquis in bono opere
quiescit. et se ipm̃ sollerti arcũspetione
die sabbati in locis scilicet samariẽ preli¬
um cõmitat. Erectus aũ nichanor cũ

Expanded text:
iratus extendit, quia superbus ea quae iratus extendit, quia superbus ea quae sunt religioni contraria facere non omittit. Nisi, inquit, tradideritis mihi vinctum Judam, istud Dei fanum in planitiem deducam. Imo si Judam traderent Nicanori, non remaneret lapis super lapidem in constructione templi. Templum, iretur confessionis virtus, destrueretur quilibet fidelis animus. Nec remaneret lapis super lapidem, quia superbiae spiritus subverteret confessionis humilitatem. Et altare, inquit, effodiam, id est devotionem cordis in qua orationum thymiamata cremantur omnino subvertam. Comperit autem Nicanor Judam esse in locis Samariae, et cogitabat in die Sabbati cum omni impetu committere bellum. Sabbatum requies, Samaria custodia interpretatur. Loca igitur Samariae sunt loca custodiae, Sabbatum cor quietum. Cum enim aliquis in bono opere quiescit, et seipsum solerti circumspectione die Sabbati in locis Samariae praelium committat. Erectus autem Nicanor cum
Abbreviated transcription (Latin):
surgit. Iubet ut uidas iunctꝰ antiochiã
citius mictat᷑: ut ꝑ hoc absqr mora bonũ
cõfessionis impediatur. Ligari uidam po¬
stulat: ut opus penitencie quod ꝯfessio¬
nem sequitur debilitare queat. Solent
enim qui alios captos tenent hõc habere
consurtu dinis: ut tnͣsuersis post t̾ guin
manib eos ligent. Per manus: bonas
oꝑaciones incelligere solemus. Unde
scriptum ÷. P laudite mambus id ope¬
ribus. Post tergum igit᷑ manꝰ ligatas
gerit: qui bonũ opꝰ qd̾ ante oculos habe¬
re ꝯsueuerat obluoni tradit. Hoc enm
demetrius agere nõ cessat: quin pccõꝵ
fubus ligatũ iudam. id  aliquem pccã
sua confitentem. a bonis operibꝰ si possit
exꝑtem reddat.Uenit nichanor ad san¬
ctissimũ templum in ihrłm. nõ ut cõser¬
uet s ut destruat pacem. et a. sac̾doti¬
bus uirũ sibi tradi p̾cepit: ut eoꝵ ad
quos confessio ꝑtinet ꝯfessionis iures
eneruare possit. M anũ contra templũ

Expanded text:
surgit. Jubet ut Judas vinctus Antiochiam surgit. Jubet ut Judas vinctus Antiochiam citius mittatur, ut per hoc absque mora bonum confessionis impediatur. Ligari Judam postulat, ut opus poenitentiae, quod confessionem sequitur, debilitare queat. Solent enim qui alios captos tenent, hoc habere consuetudinis, ut transversis post tergum manibus eos ligent. Per manus bonas operationes intelligere solemus. Unde scriptum est: Plaudite manibus , id est operibus. Post tergum igitur manus ligatas gerit, qui bonum opus, quod ante oculos habere consueverat, oblivioni tradit. Hoc enim Demetrius agere non cessat, quin peccatorum funibus ligatum Judam, id est aliquem peccata sua confitentem, a bonis operibus, si possit, expertem reddat. Venit Nicanor ad sanctissimum templum in Hierusalem, non ut conservet, sed ut destruat pacem; et a sacerdotibus virum sibi tradi praecipit, ut eorum, ad quos confessio pertinet, confessionis vires enervare possit. Manum contra templum
Abbreviated transcription (Latin):
maniet: qñ post penitentiam pacem pͤca¬
cor tenet. Et nichil ique agit quia ab
his que male face̾ ꝯsuruat in pace quiesat.
gregesq curbaꝵ que congreg ate fuerãt
diuttit. quia de p̾ci̾tis turbari nequit
Q ea que pruis egre culãt post confessio¬
nẽ equarumiter portat. Habebat aũ
iudam semꝑ carum: et ex aiõ erat uiro
ucliuatꝰ᷑. Nichanor iudam diligit: dum
pccõr ea que recolit. de his que male ges¬
lerat diligent̾ accendit. Ex aĩo uiclina¬
hatur iuro. De his enini que pruis ere¬
cta ceruice se fecisse recolit: humili ato
meutis uertice. inꝯfessione se post ea sub¬
sternit. Et ex asꝑatꝰ rex demetrius scrip¬
sit uichanori dicens. grauiter se ferre
de amicitie cõuentione: iubere tñ. ut
machabeum uinctum citius mitteret
anchiochiam. Dũ uichanor cum iuda in
bonum pacis inducit᷑᷑ tũt demetrius
rex ut exasꝑat᷑. quia dũ pccõr ad pacem
confessionis redit. Dyabolus grauius in¬

Expanded text:
manet, quando post poenitentiam pacem peccamanet, quando post poenitentiam pacem peccator tenet, et nihil inique agit, quia ab iis, quae malefacere consueverat, in pace quiescit. Gregesque turbarum, quae congregatae fuerant, dimittit, quia de praeteritis turbari nequit; sed ea, quae prius aegre tulerat post confessionem aequanimiter portat. Habebat autem Judam semper charum, et ex animo erat viro inclinatus. Nicanor Judam diligit, dum peccator ea quae recolit, de iis quae male gesserat diligenter attendit. Et ex animo inclinabatur viro. De iis enim, quae prius erecta cervice se fecisse recolit, humiliato mentis vertice, in confessione se postea substernit. Et Exasperatus rex Demetrius scripsit Nicanori dicens graviter se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen ut Machabaeum vinctum citius mitteret Antiochiam. Dum Nicanor cum Juda in bonum pacis inducitur, tunc Demetrius rex exasperatur; quia, dum peccator ad pacem confessionis redit, diabolus graviter in
Abbreviated transcription (Latin):
aut nũquam euenit: ut suꝑb̾ cõfessioni
humiliter sociari possit. Sed cum res
ad hoc ꝑducit᷑ ut amicicus annuat᷑: tũc
diem constituerunt. qua secreto int̾ se
agẽnt. Int̾ uidam et nichanorem dies
constituitur: qñ cuiꝰlibet animus ꝯficen¬
dĩ pcc̃a desiderio ĩflãmat᷑. Dies constitui¬
cur: dũ ad lucem ꝯfessionis pccõr inuita¬
tur. Et cũc inter se secreto res agitur:
qũ aliquis ꝑ enitens. pccm̃ humilit̾ cõfi¬
tecur. Et congruum colloquium fece¬
nor faciunt. dum pccõr qd̾ uale gesserat
decegit. et ille cui conficetur pccm diu̾¬
sos penitentie modos imponit. Dũ iste
se humiliter indicat. et ille ne desperet
confortat: dum alt̾ malis que gessit re¬
nũtiat. alt̾ ũ boui s que facere debeat
pemtentem informat. Morabat᷑ aũ ni¬
chanor iherosolimis. et nnchil inique age¬
bat: greges q curbarum que ꝯgregate
fuant᷑ dumisit. In iherosolimis nichanor

Expanded text:
aut nunquam evenit, ut superbus confessioni aut nunquam evenit, ut superbus confessioni humiliter sociari possit. Sed cum res ad hoc perducitur, ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo secreto inter se agerent. Inter Judam et Nicanorem dies constituitur, quando cujuslibet animus confitendi peccata desiderio inflammatur; dies constituitur, dum ad lucem confessionis peccator invitatur. Et tunc secreto inter se res agitur, quando aliquis poenitens peccatum humiliter confitetur. Et congruum colloquium fecenor, dum peccator quod male gesserat detegit, et ille, cui confitetur, diversos poenitentiae modos imponit; dum iste se humiliter judicat, et ille ne desperet confortat; dum alter malis, quae gessit, renuntiat, alter vero bonis, quae facere debeat, poenitentem informat. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregata fuerant, dimisit. In Hierosolymis Nicanor
Abbreviated transcription (Latin):
comites. diu̾sas udelicet corꝑis et aĩe
uircutes. Habet enim comitẽ. cordis
gemitum et contrictionem: ht̃ etiam
socium laborem et ieumum. habet et
alios comites ĩnumerabiles. oꝑa salicet
penitentie et humilitate mentis cogita¬
ciones. Contra comites gͦ uide. nuicha¬
nor sanguine iudicium facere metuit:
qm̃ suꝑbie spiritus huiꝰcemodi uiribus
nõ resistit.. Hec enim sunt: que carni
et sanguini contradicunt. Quam obrem
nichanor tres nũtios misit: qui dextras
darent et acciperent. Tres mĩtios mi¬
ecit. quotiens pccõr in aliquo bono cogi¬
tationis locutionis. et oꝑationis confes¬
siom ꝯsentit. Dextras dant et accipiũt:
qũ inuicem bonis oꝑibꝰ se cõsenture pro¬
uitcunt. Et cum diu de his consilium
ageret᷑. et ipẽ dux ad multitudinẽ recu¬
lisset: om̃ium fuit una sententia amici¬
eus annuere. Dui cõsilium agit᷑᷑: ut iu¬
de nichanor reconcilirt᷑. Hoc enun uix

Expanded text:
comites, diversas videlicet corporis et animae comites, diversas videlicet corporis et animae virtutes. Habet enim comitem, cordis gemitum et contritionem. Habet socium etiam laborem et jejunium. Habet et alios comites innumerabiles, opera scilicet poenitentiae, et humiliatae mentis cogitationes. Contra comites ergo Judae Nicanor sanguine judicium facere metuit, quoniam superbiae spiritus hujusmodi viribus non resistit. Haec enim sunt, quae carni et sanguini contradicunt. Quamobrem Nicanor tres nuntios misit, qui dextras darent et acciperent. Tres nuntios mittit, quoties peccator in aliquo bono cogitationis, locutionis et operationis confessioni consentit. Dextras dant et accipiunt, quando invicem bonis operibus se consentire promittunt. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium fuit una sententia amicitiis annuere. Diu consilium agitur ut Judae Nicanor reconcilietur. Hoc enim vix
Abbreviated transcription (Latin):
mero absasam iherosolimis ꝑferri. Lui¬
gua etiam nichanoris impii p̾cisam:
uissit particulati auibꝰ dari. P atet mo¬
confessio. uidas conficens int̾precatur
Quid gͥ ꝑ demetrium ꝑsequentẽ nimi¬
um possumꝰ iñcelligere: nisi dyabolum
Et quid ꝑ nichanorem lucernam stantẽ
nͥ mencis elationem᷑. Nichanor it aqr ele¬
phantoꝵ turmis p̃̾ponitur: quotiens in¬
corngibilium mentibus suꝑbia dnãt᷑
rent: iuide suꝑbis assimilantur. quĩ asuo
ꝓpoĩto flecti nequaquam ualent. Mitti¬
tur itaq nichanor a demecrio : id spiritꝰ
elationis a dyabolo. Mictit᷑ in iuideam
ut destr̾at confessionis t̾ram: ut iudã
capiat et eos qui cum eo sunt dispergat
Ut eos scilicet qui pccã sua confitentur
curioficate tenxat. et ꝑu̾sa consuetudi̾e
ligit: et eos qui confitentes consolant᷑
impediat ociõ. et cogitatione curbet.
Nudiens tñ nichanor uircutem comitũ
ude. et aĩ magnitudinẽ: sanguine u¬
dicium facere metuebat. Habet iudas

Expanded text:
m abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam impii Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari . Patet moconfessio, Judas confitens interpretatur. Quem igitur per Demetrium persequentem nimium possumus intelligere, nisi diabolum? Et quem per Nicanorem lucernam stantem, nisi mentis elationem? Nicanor itaque elephantorum turmis praeponitur, quoties incorrigibilium mentibus superbia dominatur. rent, unde superbis assimilantur, qui a suo proposito flecti nequaquam valent. Mittitur itaque Nicanor a Demetrio, id est spiritus elationis a diabolo. Mittitur in Judaeam, ut destruat confessionis terram, ut Judam capiat, et eos qui cum eo sunt dispergat, ut eos scilicet, qui peccata sua confitentur, curiositate teneat, et perversa consuetudine liget; et eos, qui confitentes consolantur, impediat, orationem et coAudiens tamen Nicanor virtutem comitum Judae, et animi magnitudinem, sanguine judicium facere metuebat. Habet Judas
Abbreviated transcription (Latin):
qr turbaꝵ que congregate fuant dimisit.
Ex asperat᷑ it aꝙ rex demetrius. scripsit ni¬
chanori dicens grauit̾ si quidem se ferre
de amicicie cõuentione: iubere tñ ut ma¬
chabeum citius uinctũ mitteret anchiochi¬
am. Uenit gͥ nichanor ad sauctissimũ tem
plum. et a sac̾docib uissit sibi tradi iudam:
et exten dens manũ ad tẽplũ iuirauit.
nͥ mͥ uunctum uidam tradideritis. istud fa¬
nũ in planiciem deducam et altare esfodi¬
am.Cõꝑit aũ nichanor iudam ẽẽ in locis
samarie: et cogitabat die sabbati cũ omn
cogitabat cõmune tropheum st atuere de
iuda. Machabens aũ confidebat cum om̃i
spe. auxiliũ sibi a deo affuturum: et hor¬
tabatur aũ suos ne formidarent. Singulos¬

Expanded text:
que turbarum, quae congregatae fuerant, dimisit. que turbarum, quae congregatae fuerant, dimisit. Exasperatus itaque Demetrius scripsit Nicanori, dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen Machabaeum citius vinctum mittere Antiochiam. Venit iibus jussit sibi tradi Judam. Et extendens manum ad templum juravit: Nisi mihi vinctum Judam tradideritis, istud fanum in planitiem deducam, et altare effodiam . Comperit autem Nicanor Judam esse in locis Samariae, et cogitabat die Sabbati cum omnicogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
em uide scͥptura xpm̃ uacũ fuisse ieminit.
qr ꝑ cõfessionem spĩtalit̾ deus ad hõinem descẽ¬
dit. Nazarech flos: siue mũdicia int̾p̾tatur
In nazareth gͥ nutritur et inhabitat. qui in
flore mũdiciẽ delectat᷑. et eam semꝑ amat.
alta sunt: que cõfessionem im pe¬
dũt. Multi si quidera hostes uide¬
am inuadunt: uec ihrłm quietã
manere ꝑmictũt. In libro siquidẽ
machabeoꝵ scriptũ repperi qd̾ rex demetrus n¬
chanorẽ p̃poĩcum elefantoꝵ ducem misit ĩ iu¬
deam: datis mandatis. ut ipm̃ uidam macha¬
beum caperet: et eos qui cum eo erant disꝑ¬
geret. Nichanor tamen audiens uirtutem
comicum uide: sanguine iudicium facere me¬
tuebat. Quam ob rem misit nũtios: ut da¬
rent dextras et acciperent. Et cum dui de his
consilium ageret᷑. et ip̃e dux ad multitudi¬
nem reculisset: omnium un a fuit senten¬
tia amicicus annuere. et congruũ consili¬
um fecerũt. Morabatur aũ nichanor ihe¬
rosolums. et nichil mique agebat. greges¬

Expanded text:
eminit, quia per confessionem spiritualiter ad hominem Deus descendit. Nazareth flos sive munditia interpretatur. In Nazareth igitur nutritur et habitat, qui in flore munditiae delectatur, et eam semper amat. ulta sunt, quae confessionem impediunt. Multi siquidem hostes Judaeam invadunt, nec Hierusalem quietam manere permittunt. In libro siquidem Machabaeorum scriptum reperi, quod rex Demetrius Nicanorem praepositum elephantorum ducem misit in Judaeam, datis mandatis ut ipsum Judam Machabaeum caperet, et eos qui cum eo erant dispergeret. Nicanor tamen audiens virtutem comitum Judae, sanguine judicium facere metuebat. Quamobrem misit nuntios, ut darent dextras, et acciperent. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium una fuit sententia amicitiis annuere, et congruum consilium fecerunt. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, greges
Abbreviated transcription (Latin):
replicat miam diuine pietatis demoustrat
Ne desperes inrunt: qui itm p̾cantẽ si peni¬
te ꝓculdubio saluus erit. Attende qualiter
diligit: qui tociens et tam benigne p̾cantẽ
recipit. Si hec attendis: denm misenitordẽ
cognoscs. Notus inquit in uidea deus. In ui¬
dea deus cognosct᷑. qr in cõfessione pc̃ci mĩa

Expanded text:
ricordiam divinae pietatis demonstrat, et ne desperes innuit, qui iterum peccantem si poenite procul dubio salvus erit . Attende qualiter diligit, qui toties et tam benigne peccantem recipit. Si haec attendis, Domini misericordiam cognoscis. Notus, inquit, in Judaea Deus . In Judaea Deus cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicitur: saluator int̾p̾tatur. Sub hoc
si ad hominem deum. homo delinquens se¬
curus recurrit. Ipẽ  enim dei et hominũ
recurrunt: quia ꝑ ipm̃ deo se reconciliari
designat: inqua fidelis animꝰ se¬
ipm̃ indicaus humilit̾ accusat
tͥ deus: confitebimur et in uocabimꝰ noniẽ
cuũ ꝑ hoc qd̾ dicit confitebunur. conbessio

Expanded text:
sicut dicitur, Salvator interpretatur. Sub hoc si ad hominem Deum homo delinquens securus recurrit. Ipse est enim Dei et hominum recurrunt, quia per ipsum Deo se reconciliari designat, in qua fidelis animus seipsum judicans humiliter accusat.tibi, Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum . Per hoc quod dicit confitebimur
Abbreviated transcription (Latin):
icut diuina scriptura testat᷑.¬
in regione iudee iherusalem
fundata fuisse memoratur
et plateas. Indea confessiõ: ihrłm uisio¬
cur: quia in confẽssione uere fidei paxec¬
cdesie solidatur. Qui enim xpm̃ confitet᷑
one uere fidei et̾ne tͥnitatis głam agnoscit.
et in potentia maiestatis adorat iĩtatem:
eiusdem fidei firmitatem ab omĩbus adu̾sita¬
tibus eccliaui nurat. Pulcher ordo. ut pri¬
us aguoscat post modum adoret: ad ultimũ
uͦ signo crucis se mumire festinet. Licet
enim aguoscat tͥm̃tatem. et adoret unita¬
tem: nͥ xp̃m deum et hominem ẽẽ. ⁊ post
mortem a mortuis resurrexisse crediderit
eccliam destruit nõ munit. Non agnoscit
uideus trinitatem. nec gentilis unitaten:
et tũ abraham tres udit et unũ adorauit
Confitebunur tibi deus: conficebimur et
inuocabimus nomen tuum. Conficebim᷑

Expanded text:
icut divina Scriptura testaturin regione Judaeae Hierusalem fundata fuisse memoratur et plateas. Judaea confessio, Hierustur, quia in confessione verae fidei pax Ecclesiae solidatur. Qui enim Christum confitone verae fidei, aeternae Trinitatis gloriam agnoscit, et in potentia majestatis adorat unitatem, ejusdem fidei firmitate ab omnibus adversitatibus Ecclesiam munit. Pulcher ordo, ut prius agnoscat, postmodum adoret, ad ultimum vero signo crucis se munire festinet. Licet enim agnoscat Trinitatem, et adoret unitatem, nisi Christum Deum et hominem esse, et post mortem a mortuis resurrexisse crediderit, Ecclesiam destruit, non munit. Non agnoscit Judaeus Trinitatem, nec gentilis unitatem, et tamen Abraham tres vidit, et unum adoravit . Confitebimur tibi Deus, confitebimur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cribere me aliquid et deuotio
iubet. et prohibet occupatio¬
Ueruntumen quia prepe¬
diente corporali molestia
frũm ad p̾sens non ualeo se¬
ctari conuentum. id tantillũ
cipere sinor non sinum ociosum. Libet gͣ
tempture id potissunum aggredi qd̾ sepe aĩ¬
mum pulsauit. loqui udelicet uliquid in
luudib iurgis mutͥs suꝑ illa lectione enuͣgłi¬
cu in qua luca refen̾te dñice tinnũtiat oĩs
continet᷑ hystoria. Ad quod sane opus suci¬
endum et si nulla frũm quoꝵ prosectib me¬
seruire necesse est uł necessitus urgent uel

Expanded text:
cribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatiVerumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantillum cipere sinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod sane opus faciendum etsi nulla fratrum quorum me profectibus deservire necesse est vel necessitas urgeat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem est quedam ciuitas in iudea si¬
ta: mustica uͭ ⁊ eccłia maralis quelibet
fidelis amina: auagognita celestis patria
Pruna constat ex lapidibus et lignis.
Materialis aliga destruet : mistic a tranf¬
feretur. et moralis edificabitur. auaigo¬

Expanded text:
quaedam civitas in Judaea posita, mystica vero est Ecclesia, moralis quaelibet fidelis anima, anagogica coelestis patria. Prima constat ex lapidibus et lignis; Materialis aliquando destruetur, mystica transferetur, moralis aedificabitur, anago
Abbreviated transcription (Latin):
i uitatis magne ihrlm que¬
dam pars ad huc in t̾ris
peregrina ducitur: que¬
dam pars in celis firmit̾
locata stabilitur. Hec aũ
ihrłm ad illam celestem qnͣ¬
q transiet : in qua nemo morietur. sed
int̾na felicitate sine fine uiuet. Nemo
enim ad illam feliciratis et̾nitatem trau¬
sire meruenit: nisi qui se ciubus illiꝰ pa¬
trie bene iuendo . in hoc sclo moribꝰ con
uitam dũcere cupiunt: in futura uta
suꝑnis ciubꝰ corformes ermt. Quatuor
siquidem ciuitates in diuina scriptura
fuisse ꝑhibent᷑ͫ: quaꝵ unaqueq ihrłm¬

Expanded text:
ivitatis magnae Hierusalem quaedam pars adhuc in terris peregrina ducitur, quaevero pars in coelis firmiter locata stabilitur. Haec autem Hierusalem ad illam coelestem quandoque transiet, in qua nemo morietur, sed in aeterna felicitate sine fine vivet. Nemo enim ad illam felicitatis aeternitatem transire merebitur, nisi qui se civibus illius patriae bene vivendo in saeculo hoc moribus confibem vitam ducere cupiunt, in futura vita supernis civibus conformes erunt. Quatuor siquidem civitates in divina Scriptura fuisse perhibentur, quarum unaquaeque H
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor qui ⁊ creator et ut desuo redim̾e¬
tur hono et ut familia tuis ab homine
dilige̾mur deus in similitudi̾e hominis
apparens ⁊ut̾q sensus in ip̃o beatificaretur
⁊ reficeretur ocłs cordis in euis diuinita¬
te ⁊ ocłos corꝑis in euis humanitate

Expanded text:
Redemptor qui Creator, et ut de suo liberaretur homo, et ut familiarius ab homine diligeretur, Deus in similitudine hominis apparens, et uterque sensus in ipso beatificaretur, et reficeretur oculus cordis in ejus divinitate, et oculus corporis in ejus humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s quo uasa cordiũ preꝑarentur. ut
uinũ nouũ pen̾e̾tur inter tres nouos
pͥmum mũdanent᷑ ne insusũ polluerẽ¬
tur ⁊ post ea ligarent ne infusũ amute¬
rentut mundarent᷑ agaudio iniqui¬
tatis. ligarentur ꝯt̾ gaudiũ uanita¬
tis nouerũ ꝙ bonũ est uenire potuit
nͥ p̾us recederet ꝙ malũ est. Gaudi uĩ
Gaudiũ miquitatis est c̃ pocm̃ diligitꝰ¬
⁊ gnudiũ uauitatis est cum tñsitoriã
amantur. Eroe gͦ ꝙ malũ est ut ꝙ bonũ
est ꝑcipere possis effunde amaritudinẽ
ut dulcedĩe impleri possis. Spt̃ sanctꝰ

Expanded text:
 vasa cordium praepararentur ut, dum vinum novum funderetur in utres novos, primum mundarentur, ne infusum pollueretur; postea ligarentur, ne effusum amitteretur. Mundarentur a gaudio iniquitatis, ligarentur contra gaudium vanitatis. Non enim bonum gaudium venire potuit, nisi prius recederet malum. Malum gaudiuGaudium iniquitatis, quando peccatum diligitur; gaudium vanitatis, quando transitoria amantur. Ejice ergo quod malum est, ut quod bonum est percipere possis. Effunde amaritudinem, ut dulcedine implearis. Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
asfignari. Auancie mensuta est. mmia parci¬
tas: mensura uͦ uoluptatis suꝑfluitas: men¬
sura dispensationisbenignitas. mensura ne¬
cessatatis sufficiens equalitas. Auancia sub¬
trahit necessitati. uoluptas necessitatem ex¬
cedit. dispensatio necessitati misericorditer
Aodit.: necessitas debicum indigentie reqͥrit
Solent mercatores duabus qñq mensuris uti:
una qua uendentes sua distribuunt que miner
est. Altera uͦ qua ementes aliena recipunt. s
hec maior est. Maiorem dͥ: minorem proxnno
Sie quidam prelati auancie. et uoluptãtis
mensura utentes mime parcitatis uasculo
subiectis minstrant. ⁊p̃iaũt pleno suꝑflui¬
tatis modio utuntur. parcitatem predicant
subiectis. s ip̃i uoluptatem sequuntur. Sũt
et alii mercatores qui rectis utentes mensu¬
ris. ementi minus munꝰ ex sola benignitate
nnsericordit̾ impendint: quib benignitas
quoꝵdam p̾latoꝵ comꝑatur. cui cũ subiectis

Expanded text:
assignari. Avaritiae mensura est nimia parciassignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena recipiunt, sed haec major est, major est ipsis, minor est proximo. Si quidam praelati avaritiae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo appositoꝵ reficiantur. ne abtinentia ni¬
mia caro asflicta deficiat. aut saturitate luxu¬
riet. In mensura debet ẽẽ equalitas: nõ quã¬
titatis s sufficientie. Unde beatus angustinꝰ.
Non equaliter inquit om̃ib: quia nõ equalit̾¬
non quantitatis s sufficientie. Tunc eñ res
equaliter diuiditur: cum ille qui diuidit pro¬
ut cuiq opus est singulis partitur. In hoc
multi multotiens decipiuntur:. cum delicati¬
ori alicui usum lautioris cibi concessum uide¬
rint. Non est inquiunt hec equa religio. que
ꝑsonas recipit diuites honorat: et sic contin
quãtum possunt fiunt diuites laboriosi. fiãt
parꝑes delicati. Hii mensutam querũt uolup¬
tatis: nõ necessetatis. Quatuor ꝑ similitudi¬
nem dicuntur ẽẽ mensure: id est mensura aua¬
ricie et uoluptatis. mensura dispensationis
et necessitatis. In his lex que inter ementes
et uendentes habetur: ꝑ similitudinẽ potest

Expanded text:
aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nialiquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non aequaliter, inquit, omnibus, quia non aequalitnon quantitatis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat: et sic contingquantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id est, mensura avaritiae et voluptatis, mensura dispensationis et necessitatis. In his lex, quae inter ementes et vendentes habetur, per similitudinem potest
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria fr̃m medioeritas concedit habenda.
Fructibus arborum et nascentus terre utan¬
tur: butyro aut oleo sen lacte. non sanguine
pulmenta cor condiantur. Acarnib abstineãt
nͥ aut necessitate aut dispensatione ertra con¬
uentum alicubi concedatur. Uino liceat uti
ri sumus. ne scili quod misencordit̾ conceditur
ut a quibusdam fieri solet. quasi ex debito requi¬
ratur. nõ enĩ ꝓmittimꝰ. s concedimus. Si aũt
locus aut pauꝑtas qd̾ concedimꝰ negauerit. his
que regio aut possessio ministrauerit sine mur
reat abstinentiam. que de om̃ib ciboꝵ genen¬
bus solum carnis excludit usum: cetera uero
concedit ac benigne subministiat. In his cibo¬
rim generib que necessitati frm licita fore
diximus. tria sunt obseruanda. id est modus
mensura et mimerus. Nodus ut moderate u¬
tamut appositis. mensura ut apposita sustenta¬
tioni nõ delectatiom sufficiant: mimerꝰ ut ee

Expanded text:
necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructibus arborum, et terrae nascentibus utantur, butyro, aut oleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti ri sumus ne, scilicet quod misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverit, sine murreat abstinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
indiuiciis. Untutũ uͦ sedes est humilitas. hu¬
militatis aũt locus est pauꝑtas: de quabs
gregorius dicit. Panꝑtas inquit boms mẽ¬
tib solet ẽẽ custos humilitatis. De cibo .u.
supsit inicium: ideo cauendum nobi
est ne sicut ille ꝑ escam paradysi me¬
ruit egressum: ita et nos arteamur ab egessu
Sunnt gͥ tria mn cibo coñsideranda. id est quidi
et qñi et quantũ comedamꝰ: sciliced cibi speci¬
es. hora et mensura: ne illicitũ int extra ho¬
ramaut ultra mensintam. aliquid simamꝰ
Illicitum comedit adam in paradyso. et expelli¬
tur. exti horam ionathas. et a patre male
ditur adam p̾ceptum dñi: frangit ionathas
quod obseruabat mulcitudo ppłi. decipitur
isrł in saturitate cibi. Sic gͥ transgressio ex
pulsionem. negligentia uoti cõmunisina¬
sedictionem: saturitas mortem. In his fr̃s
cotidie decipim᷑: dum murimitantes ĩ deser
tes.et precepta prelacoꝵ transgredimur.

Expanded text:
in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, huin divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Gregorius: « Paupertas, inquit, bonis mentibus solet esse custos humilitatis. » CAP. VI. sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, quid et quando, et quantum comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam Jonathas, et a patre maledditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in desertntes , et praecepta praelatorum transgredimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicis uices. nec more principum militib
dñentur: s oppssis subuemant. et pauperũ
frm ministrent obsequus. Quatuor sunt in
rebus possessis obseruanda: se ĩlicet ne licita
iniuste ad quitamus. ant iuste adquisitis
illicite ꝑfruanur: ne młta quãnis licita
possideamus. aut illicite licita desendamus.
Male em̃ adquirere. aut male uti ad quisi¬
tis: de licito facit illicitum. Multa uͦ posside¬
diligitur. male defendi solet. Duo sunt que
illicite solent ad quirere. id est cupiditasiet
suꝑbia: et duo que male fruuntur ad quisi¬
tis. id est gulaet luxuria. Duo sunt qui male
possidere uolunt. id est prodigus et aarus:
uus ut congreget. alter ut᷑ dissipet. Duo
que possessa male defendunt: id est intempe¬
tancia et prudentia minidi. Suꝑbia. diabolo
cdausit celum. gula pͥmo patenti abstulit
paradisum : iuaricia diuiti aꝑuit infernũ.
intemperantia uͦ adhuc corrũpit mũdũ. Hoc a
omñia fr̃÷ ditias sequuntur: est em̃ uciis loc.

Expanded text:
dicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero posside nimium diligitur, male defendi solet. Duo sunt, quae illicite acquirere solent, id est cupiditas et superbia, et duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim vitiis locus
Abbreviated transcription (Latin):
abores manuĩ tuaꝵ quia manducabis:
beatus es et bene tibi erit. Quid añt erit
Lslis: qui in labore hominũ nõ sũt. Ip̃i nõ
flageslabrntͥ leuib penis: s tormentis grauiori¬
bus cruciabuntur. Quid añt dicam dehis qͥ ua¬
gi et ociosi uacantes fabulis. et mundantes ag¬
mine uerboꝵ: frib laboꝵ mamiuĩ statutis horis

Expanded text:
abores manuum tuarum quia manducabis. Beatus es, et bene tibi erit . Quid autem erit illis, qui in labore hominum non sunt? Ipsi non flagellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis
Abbreviated transcription (Latin):
ciositas. In iulitate uana głia. et similatio
In presiositate. suꝑbia. aut debectatio: in
paucitate intolerantia seu desperatio. in suꝑ¬
tluitate uͦ. amor scl̾. nõ amor celi: amor pala¬
tIi nõ amor paradisi notantur. Utamur gͥ
mediocritatis mensura: et andiamꝰ apłm dicẽ¬
tem non in ueste preciosa. Et iheronimꝰ contra
ioumianũ monachum. Grandis inquit exultati¬
o est aĩe cũ paruo contentus fueris. mũdu̾m labe
re pedibus et onmẽ eius potentiam: epulas libidi¬
nes ꝓpt̾ que diuitie cõꝑantur uilib mutare cibisi
et grossiori cunica compensare. De diũsitate uesti¬
um: a diu̾sis diuersa dicunt᷑. Uolunt em̃ quidani
int̾ purpuram. et saccũ. int̾ sericinu et ciliciũ.
lmũ eẽ medium. Nos aũt qui nõ sumꝰ dedomo re¬
gia si de eccłia. in medio lmnã locamꝰ: que n asꝑida¬
te nina quẽquam ꝑurget: nͨ młtuni recedit

Expanded text:
retiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, retiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicenveste, inquit, pretiosa . Et Hieronymus contra Jovinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omnem ejus potentiam, epulas, libidines, propter quae divitiae comparantur vilibus mutare cibis, et grossiori tunicae compensare. » De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda ratio: ne si multis offeras
unũ alicui sit ingratum: aut si mime¬
rositatem feit ułoꝵ conçedas: uitium suꝑflui¬
cocta sufficiant: ut sicut ait b̾s benedictꝰ qui
nõ possunt ex uno ex alio reficiant. Cerciũ
uesci possit. In ceteris uͦ dieb ꝓpt̾ causam quĩ
supͣdiximꝰ in hora prandii duo fercula cocta:
in cena uͦ unum crudũ seu coctũ prouelle
disponentis habere licebit. Preter hec autẽ
sut et illa pietatis fercula. que ad prelatoꝵ
dispensationem ꝑtinent. Licet em̃ p̾latis
pret̾ hec que concessa sunt aut fr̃ĩb genera¬
licer aut alicui de mensa sua aliquid ex cõdes¬
centionis benignitate transmittere : ne tñ
eis iniustũ uideri debet quos fecit aliquacõ¬
suecudo fortiores. si minus pati ualentibus.
siue illis qui miniũ patiuntur laborem. ali¬
quotiens pietas magistri prouideat. De habi
antent sunt in habitu religionis notabika.
id est ulitas. et suꝑfluitas: paucitas et p¬

Expanded text:
consideratio, ne si multis offeras unum, alicui sit ingratum; aut si numerositatem ferculorum concedas, vitium superfluicocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex alio reficiantur. » Tertvesci possit. In caeteris vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas magistri provideat. CAP. VIIautem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et p
Abbreviated transcription (Latin):
untur. in domib regũ sunt: in deserto añt non
uestis suauitas. s asꝑitas quer debet. Unde et¬
beatus Augnstmꝰ. Fateor inquit. de ueste precio¬
saerubesco. Et beatus iheronimꝰ. Sactus ĩquit
et ieiunium arma sunt penitentie et remedia
pectatoꝵ: quia manis uent̾ et habitꝰ luctuosus
pellicium pelles sine pellium. cappa femorali¬
.I. calige. pedules: et ꝓpt̾ laborem scapulare. lec¬
uaha nͦ. Iuiꝰmodi erut. Culcitra de Flocis linca

Expanded text:
 regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet. Unde beatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus cea una super pellitium, pelles sine pallium, cappa, femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis linea
Abbreviated transcription (Latin):
greges. prata. lacus mttiendis pis¬
çib iptos frib habendos concedinuis
hec emĩnuctiii necessaria prebent. Decias̃
uero nõ recipiant : nͥ de illis quos incolunt a¬
gris. Non uillas. nõ eaꝵ redditꝰ. nõ uira foru
non thelonei mĩmos: non transeuntiũ meita¬
torum laboriosos ut ita dicam recipiant obo¬
los. Que iusticia est: ut si uendiderit ouem
uidua. inte fori mĩnum reddere Cogatur:¬

Expanded text:
ortos, prata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori nummum reddere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
hic sitiant oculos uidendo: ibi laborant ne¬
cessitazi subueniendo. Hospitũ demos duas
uolumꝰ: imani que frĩb qui teligionis habi¬
tum gerunt. siue etiam quibdam ꝑsomis se¬
cularium. quos albatis. seu fr̃m ꝓuidentia
ibidem suscipiendos decreuerit deputetur
Aliam uͦ domũ remotiorenrillis suscipiendis
uolunius ẽẽ deputatam: qui lingua uł habitu.¬
⁊ dclaustralium pacem tutbare possent. Sic gͥ
seruanda sint tria medificus. id est positiodis¬
positiaet cõpositio: ut postone positione sua a¬

Expanded text:
Hic satiant oculos videndo, ibi laborant neHic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua
Abbreviated transcription (Latin):
uidetim edificia fr m̃ extm cohabitationẽ
scłiturm debere constui: ne silentiũ cdau¬
strusine dornntorii quies tumultuantis ppłi
strepitu continbetur. nc dimm linguatacet
respondeat cor. uel dumi corpus quietem reci¬
pit. anitus sit inquietus. ¶Uificia frĩnũt
suꝑflua sint. s utia: non uoluptuola s hone¬
sta. Uribs est lapis instructui: s qrud ꝑdest
in lapide celatuta: Utile fuit ħ inconstni¬
cione templi erat em̃ forma significmtionis
et crempli. Legatur genesis in libro . nõ i
patiete. Uestitur eua in pniete: pauꝑ aũt
uieta paneteni midus accubat. Ditur ade
tinnca pellicia. frm̃ uͦ multitudo coatatut
Ipemali molestia. Rcent hoc si cui licitũ fore
debeat. illis qui in urbib. nt in uicis morã¬
tur: ad quos confluit ppłi frequentia: ut
simplicitas coꝵ detineatur delectatione picdu¬
re. qui nõ delectantur subtiliate scripture.
Nobis añt qui solitudine delectamur utilior
est equus aut bos in agro .quam in panete:

Expanded text:
aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete.
Abbreviated transcription (Latin):
na. fama siti. frigore tnuditute uilescũt¬
⁊ ꝯtabestũt. sꝑnũtur infundũt᷑. Onusenibilis
petit egestate ꝯsumit᷑. s ut indicet necessita¬
te ꝯpellit᷑. Deũ causat᷑ miquũ ꝙ nõ recte diuidat
ꝓximũ cͥminat᷑ malignũ ꝙ nõ plene subueu̾it¬

Expanded text:
 frigore, nuditate: vilescunt, tabescunt, spernuntur, et confunduntur. O miserabilis petit, egestate eonsumitur, sed ut mendicet, necessitate compellitur. Deum causatur iniquum, quod non recte dividat; proximum criminatur malignum, quod non plene sub
Abbreviated transcription (Latin):
reputat᷑ ut diues: Tam malus ut pauꝑ Cũq
potiꝰ tũ diues sit reputãdꝰ ut bonꝰ tam pauꝑ
ut malus Diues aut̃ suꝑfluitate resoluitͤ.
⁊ lactancia effrena tur tͦr ͭ ad libitum
⁊ corruit ad illicitũ ⁊ fiũt instrum̃ta penaꝵ
q̃ fua̾nt oblectam̃ta culpax labor in atquirẽdo
Timor in possidendo dolor mamͣtendo. mentẽ eiꝰ
fatigat sꝑsellicitat e affligit ubi est thesaurꝰ

Expanded text:
reputatur ut dives, tam malus ut pauper, cum potius tam dives sit reputandus ut bonus, tam pauper ut malus. 3 Dives autem superfluitate resolvitur et iactantia effrenatur, currit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper fatigat, sollicitat et affligit: «Ubi est thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
plo docet. qui cum apłos adhuc in becilles et ad
sublimioris doctrine eruditionem impares as¬
piceret ait. Adhuc multa habro nobis dicere
s nõ potestis portare mͦ. Itẽ aliqñ t acendũ
eẽ ꝓpter p̃pt p̾cipitationem loquendi uitan

Expanded text:
plo docet; qui, cum apostolos adhuc imbecilles et ad plo docet; qui, cum apostolos adhuc imbecilles et ad sublimioris doctrinae eruditionem impares aspiceret, ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Item aliquando tacendum esse propter praecipitat
Abbreviated transcription (Latin):
magis osfenditur si sermo qui edificare debet
ꝯfusus et mordinatꝰ ꝓferat᷑. Aliqñ tacendũ ÷
proptea qd̾ hii qui p̾sentes habent᷑ nequa¬
in corrigibilis atq ideo indigna ãmonitione xxi¬
stimat᷑ Singula hec exemplis scripturarum
probare possumꝰ qr nõ uno s mulcis singula
queq ꝯfirmari scripturaꝵ testuoniis mue¬
niius. Qd̾ sermonẽ eoꝵ qui priores nobis
loqui ceperant nõ debeamꝰ int̾rumpere s sem¬
per loquentes alios et p̾cipue eos qui utilia
et recta locunt᷑ ꝓpt̾ custodiam discipluie reue¬
rent̾ sustiuere atq expectare sanctus iob ostẽ¬
dit. qui eum de sua disciplina et de alioꝵ er¬
ga se reuerentia loqueret᷑ int̾ cet̾a sic ait Qͥ
me audiebant expectabant sententiam meã
et intenti tacebant ad ꝯsilium meum. Uei¬
bis meis ad dere nichil audebant et suꝑ illos stil¬
labat eloquium meum. Item sepe propt̾ infir¬
mitatem. auditoꝵ tacendum ẽẽ dñs suo exem¬

Expanded text:
ficare debet, confusus et inordinatus proferatur. Aliquando tacendum est propterea quod ii, qui praesentes habentur, nequaincorrigibilis atque ideo indigna admonitione existimatur. Singula haec exemplis Scripturarum probare possumus, quia non uno sed multis singula quaeque confirmari Scripturarum testimoniis invenimus. Quod sermonem eorum qui priores nobis loqui coeperant, non debeamus interrumpere, sed semper loquentes alios et praecipue eos qui utilia et recta loquuntur, propter custodiam disciplinae reverenter sustinere atque exspectare, sanctus Job nobis ostendit, qui cum de sua disciplina et de aliorum erga se reverentia loqueretur, inter caetera sic ait: Qui me audiebant, exspectabant sententiam meam; et intenti tacebant ad consilium meum, verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum . Item saepe propter infirmitatem auditorum tacendum esse, Dominus suo exem