comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sac̾doti gͥ dignitas. regi potestas. mistieo ꝯpetit offici¬
um. Dignitati debet᷑ reu̾entia. potestati obedientia. officio
impendenda ÷ ap̃latis. Qͥd: Nonne inhis subiecti p̾latos
imitari debent: Non. S cũ uid̾int p̾latos indignitate
humiles. inpotestate mites. in administratione cure fa¬
miliaris seriuentes. sint ipsi humiles mdes. ĩ uincta of¬
ficioͣ benigne suscipientes. St̃ enĩ qͥdam qͥ p̾latoꝵ occu¬
pationes accusant. ĩg̾ssus. ⁊ eg̾ssus eoꝵ. dampnant. cau¬
sas ignorant. ⁊ si cognouerint turbant. Consiliis ssinge¬
runt : cur. qͦmͦ. a quo factũ sit quert̃. Sic maria q̃ infilen¬
to debet eẽ. marthe detrahit.⁊ quȩ u̾ba dniꝰ audire ꝯsue¬
uerat. u̾bositati seruit. Hec ẽ falsa maria. Est eni̾ uera ma¬
ria ⁊ falsa maria: uera martha.⁊ falsa marcha. Uera maria
tacet : audit. lacͥmatur. falsa maria ꝯquerit. q ñ egcliat᷑
qd̾ ext̾ĩora nꝰ ordinet. qd̾ scłarib ñ ad misceat᷑. Uera enĩ ma¬

Expanded text:
ret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio impendenda est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Ma
Abbreviated transcription (Latin):
sanitas ÷ anime. Falsa uͦ marcha qd̾ sola ministret. ñ
ꝯq̾ritur. s solis ext̾iorib delectat᷑. S qͥa similis simi¬
lẽ querit. uult tñ hab̾e. sociam falsam mariã. Quib
licet unũ ẽẽt necessariũ. unũ tanĩ ÷ ꝯtrariũ. qͥa oũ uni¬
tate̾ seruare deberent. detractioni student. Tales p̾la¬
toꝵ. dignitate nꝰ reuerent᷑. nec potestatẽ timent. s ab¬
utuntur. lege claustrali. ⁊ claustri stacuta turbant.

Expanded text:
ministret, non conqueritur, sed solis exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta turbant.
Abbreviated transcription (Latin):
untur obseratẽ: ut si dilectus aduenerit neqͣ¬
quam intrare possit. Et si ratio que clauem
gerit accedat: intrare non ualeat. hoc aut
fit : quotiens animꝰ modum discrecionis excedit.
S tandiu ratio foris expectat. donec si fieri
possit. pessulum temptando retrahat. Clauẽ
disc̾cionis apponit monendo u̾tit: nec tam̃a
nimum comli̾tit. Cum autem intrare ñ uale-¬
at qui clauem portat: necẽe ẽ ut pessulũ obsti¬
nationis. discipline securis frangat: ut quod
monicionibus fieri non poterat. uiribus dis¬
cipline pꝰmodum fiat. Contingit etiã qñq u̾
qui clauem portare debuit: lauem ꝑd̾e sepiꝰ
consueuit. Oportet gͥ ut his qui clauẽ discre¬
cionis sepius amittunt: quia curam sui gere
nesciunt. aliquis discretꝰ ꝓuideat : qͥ desecre¬
tis eorum. cum tẽpus aduenerit. curã gerat.
De uectibꝰ portaꝵ ierłm.

Expanded text:
untur obseratae, ut si dilectus advenerit nequuntur obseratae, ut si dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eorum, cum tempus advenerit, curam gerat. CAP. De vectibus portarum
Abbreviated transcription (Latin):
uit seras portaꝵ tuaꝵ. Seras portaꝵ ꝯfortat.
qui qd̵ docet. auctoritate confirmat. Landet
qm̃ confortauit seras portaꝵ fuaꝵ. Quicquid
fcm fuisse demonstiat. habent etiam sere por¬
taꝵ. ⁊ clauem ⁊ pessulum. Qui clauẽ custodi¬
unt. hii sunt qui ecclie curam gerunt. Clauiꝰ.
ẽ potestas regentis. ꝑ pessulum: acciꝑe possumꝰ
obedientie p̃ceptum. Clauis pessulum impellit
i retrahit. quia postestas p̃latorum: quosdã
ab ingressu potent̾ arcet. Moralĩt ã aĩa ĩ por¬
tis seras ht̃. qr sensus corporis ne pateant hostibꝰ
.i. uiciis clausos tenet. aꝑit quociens uenienti
dilecto: cordis secretum pandit. Uñ in canticiꝰ
dicitur. Pessulum ostii mei aꝑui dilecto meo.
habet hoc ostium clauem ⁊ pessulum. Clauẽ:
discrecionem. pessulum discrecionis modum.
Racio clauem portat. ut quod nocet. ab ing̾ssu
mentis arceat: quod autem decet: ꝑ clauẽ disc̾¬
tionis intrare ꝑmittat. S qñq sere inueni¬

Expanded text:
vit seras portarum tuarum . Seras portarum confortat, qui quod docet, auctoritate confirmat. Laudet quoniam confortavit seras portarum utriusque. Quidquid factum fuisse demonstrat. Habent autem serae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obedientiae praeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestas praelatorum quosdam iab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium hoc clavem, et pessulum . Clavem scilicet discretionem, pessulum discretionis modum. Ratio portat clavem, ut quod nocet, ab ingressu mentis arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveni
Abbreviated transcription (Latin):
que quibusdam ad huc mansionibus. a cele¬
sti regno differunt᷑. In quo dilationis dãpno.
quid aliud innuitur: nisi quod de ꝑfecta
iusticia aliquid minus habuerunt. Et tam̃
luce clarius constat. quia ꝑfectorum iꝰtorũ
anime. mox ut huius clau̾stra carnis exeut:¬
in celestibus sedib recipiunt᷑. Hoc autem
ipsis iustis ꝓ retribucione sue iusticie crescet
in die iudicii. qd̾ nunc animaꝵ sola pꝰmodũ
uero etiam corporum beatitudine ꝑfruent᷑.
ut in ipsa qͦ carne gaudeant. in qua doloreᷤᷤ
cruciatusq ꝓ dño ꝑtulerunt. Preterea scien¬
dum ẽ. qm̃ ⁊ si baptiratos omnes infantes.
atq in eadem infantia morientes. ingredi
regnum celeste credendum ẽ. omnes tñ par¬
uulos qui scilicet iam loqui possunt. regna
celestia ingredi credendum non ẽ: quia non¬
nullis paruulis. eiꝰdem regni celestis aditus
a parentibus clauditur: si male nutriant᷑.¬

Expanded text:
quae quibusdam adhuc mansionibus a coelequae quibusdam adhuc mansionibus a coelesti regno differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quod perfectorum justorum animae, mox ut hujus claustra carnis exeunt, coelestibus sedibus recipiuntur. Hoc autem ipsis justis pro retributione suae justitiae crescet in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores cruciatusque pro Domino pertulerunt. Praeterea sciendum est quoniam etsi baptizatos omnes infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui pocoelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriant
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciores fr̃s de animabus post re¬
surrectionem quibus in locis sint dubitant.
iõ uolumꝰ ut de eis diuine scripture u̾b cer¬
ciores fiant. Ait enim beatus gregorius. mo
sp̃c aliquo moriente. egredientẽ animam
a claustro carnis acceꝑit: in et̃num secum
sine ulla ꝑmutatione retinebit. ut nec exal¬
tata ad su̾pplicium ꝓruat. nec et̃nis m̃sa sup¬
pliciis. ultrͣa ad remedium ereptionis as¬
cendat. Nequaquam. enim miscdia redemp¬
toris p᷑ mortem liberat: quam ante iortẽ
gr̃a ad ueniam ñ reformat. Itẽ moraliũ
quam de corporibus trauseunt: nequaꝗ
ꝑ moraꝵ spacia sic̃ anti qui patres a patu¬
e celestis ꝑceptione differunt᷑. mox quip¬
pe ut a colligatione carnis exeunt: in
celesti sede requiescunt. Hoc autẽ quod
in quarto libro diabogi dicit᷑. quod añ
restitucionem corporum: in celo recipian¬
tur anime iustorum. hoc neq de omnib
iustis fateri possumꝰ: neq de omnibus ne¬
gare. slam sunt quorumdã anime tͦ̾coruĩ

Expanded text:
simpliciores fratres de animabus ante resurrectionem quibus in locis sint dubitant, ideo volumus ut de eis divinae Scripturae verbis certiores fiant. Ait enim beatus Gregorius : spiritus aliquo moriente egredientem animam a claustro carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec aeternis mersa suppliciis ultra ad remedium ereptionis ascendat. Nequaquam enim misericordia Redemptoris post mortem liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. » Item quam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia sicut antiqui patres a patriae coelestis perceptione differuntur: mox quippe ut a colligatione carnis exeunt, in coelesti sede requiescunt. » Hoc autem quod in quarto Dialogi libro dicitur, quod ante restitutionem corporum in coelo recipiuntur animae justorum, hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam animae justorum,
Abbreviated transcription (Latin):
obis aut̃ fr̾ dr̃. Non sit notabilis habitus ur̃ : nec affecteris
uestib place̾ s morib. Quatuor aut̃ sunt in habitu re¬
ligionis notabilia .i. uilitas. ⁊ suꝑfluitas. paueitas. ⁊ p̾ciositas
Inuilitate uana gła. ⁊ simulatio. inp̾ciositate suꝑbia aut
delectacio. in paucitate intolerantia seu desꝑatio. insuper¬
fluitate uͦ amor scłi. ñ amor di. amor palatii ñ ꝑadisi uota

Expanded text:
itur: Non sit notabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor pa
Abbreviated transcription (Latin):
Grandis inqͥt exultatio ⁊ anime. cũ paruo ꝯtemptꝰ fueris.
mũdũ hr̃e sub pedib ⁊ omẽm eiꝰ potentiã. epulas libidi
cunt᷑. Ulolunt enĩ qͥdã int̾ purpurã ⁊saccũ. int̾ sericũ
⁊ ciliũ linũ eẽ medium. Nos aũ qui ñ sumꝰ de domo regia.
s de eecła. in medio lanã locanꝰ. q̃ nec asꝑitate nuia ꝗͦ.¬
qͣm ꝑurget. nec multũ recedit asuauitate linee uestis.
Qͥ enĩ induunt᷑ mollib. indomib regũ st̃. In deserto
uͦ ñ uestis suauitas. s asꝑitas queri debet. Nñ beatꝰ augꝰ

Expanded text:
is, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus et omnem ejus potentiam, epulas libidincuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: replet luce sapiencie. sec̾tũ cordis nr̃i. Audi fenes¬
trar̃ obliquitatẽ. audi diffusam luminis claritatẽ.
nichil enĩ latet occultũ in absconso m̃tis qd̾ ñ appa¬
rietũ. ⁊ suꝑ tablãs cedrinas indunt aurũ. Mis.¬
tici tẽpli parietes. st̃ ppłi fideles: qui ad similitudinẽ
parietum ꝑ successionẽ t̃ꝑis sese inuicẽ subsequentes.
quasi ordines lapidũ dirigunt᷑ in altũ: fĩunt au̾ ex
marmore. decorant᷑ tabulis ced̾nis: auro suꝑ uestiunt᷑.
In fortutudine siquidꝰ marmoris. fides in altitudine
cedii spes: inp̃ciositate auri que uͥtutes suꝑ enunq
ceta̾s. in telligi pͭ caritas. Substrentur itaq firmitas
fidĩ ut uestiatur sublimitate spei. ut decoretur au¬
ni pͣciositate id ẽ caritate. Tequntur aũ parietes

Expanded text:
Christus replet luce sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non apparietum, et super tabulas cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem parietes
Abbreviated transcription (Latin):
uita: s a ꝑmo iusto usq adultimũ uistũ. sub tute¬
la spei in sudare deb& cedi̾a bonis oꝑib ⁊ studio uͥ¬
turum. Moralit̃ aũ in sp̃itali tẽplo structura pariet᷑
est ꝓcessus uͥtutũ: ft̃t qͥ de marmore pario. uestitꝰ
cedro. decoratur auro. Marmor parium candiduor
esse dinosciti cedrus. odore suo serpentes fuꝗat. au¬
odorẽ: in auto splendorẽ. Candoiẽ indł mundicie.
olorẽ bone fame. splendorẽ bone ꝯscientie. Cando
A in marmore est quasi m̃dicia inmñte: odoi ĩ ce¬
dro suauitas same: ꝓcedens exbone oꝑationis exem¬
splendor uͦ in anro.ẽ ueltid puritas conscientie ĩ animo

Expanded text:
 sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, auodorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemsplendor vero in auro est quasi puritas conscientiae in animo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfenestram siquid̾ timoris. intrat lum̃ ꝯfessionis. p
fenestram pietatis lum̾ candescensionis. ꝑ fenestrã sci¬
entiȩ lum circ̃spectionis. ꝑ fenestram fortitudinis. ex¬
exemplũ bone oꝑato̾nis. ꝑ fenestram consilii: radius
Aelib̾ato̾nis. ꝑ fenestm in tellectꝰ lum disc̾to̾nis: ꝑ fe¬
nestͣm sapientie lux edificatõnis. Sapientia aũ dũ

Expanded text:
fenestram siquidem timoris, intrat lumen confessionis. Per fenestram pietatis, lumen condescensionis. Per fenestram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
regalibꝰ sedibꝰ uenerat ꝯi c̃ ad celos rediit. qͦs
a seruitute diaboli lib̾auerat. ad conregnan¬
dum fibi secum in celestibus sed̾e̾ fecit. Cũ
gͥ homo ad illud beatum silentium future
beatitudinis ꝑuenerit. quid petat ult̾iꝰ non
habebit. Tunc enim silebit iniquitas. habũ¬
dabit caritas. nec quicquam ibi deficiet. ubi
unus quusq omĩa babentẽ in se habet. Tune
enim erit ds̃ omnia in omnib¬

Expanded text:
regalibus sedibus venerat: et cum ad coelos rediit, quos regalibus sedibus venerat: et cum ad coelos rediit, quos a servitute diaboli liberaverat, ad conregnandum secum in coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo ad illud beatum silentium futurae beatitudinis pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, ubi unusquisque omnia habentem in se habebit. Tunc enim erit Deus omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
medium it̃ tenebat. quia suum erat.⁊ nemo
ad celos ascendere poterat. s omnes tã tustos
quam in ĩustos: mors secum trahebat ad infe¬
ros. Cum gͥ mors omnes secum ad inferos rape¬
ret. ⁊ peccatum omni spe remota ad sũmum
ꝑueniret. dẽ omnipotens sermo exiliens de
celo a regalib sedibus uenit silentium rupit.
ostendit reu̾tendi uiam. ꝑ quam ip̃e uene¬
rat . s. patris obedientiam. ut qui ꝑ inobedi¬
entiam a uia ueritatis exhorbitauerat. ꝑ uiã
obedientie xp̃m sequens salutẽ querat. Fecto
quod docuit. quia durus debellator inmediam
ext̃minii t̾ram ꝓfiliuit. Durꝰ inquam. quia ꝑꝑ¬
ras. ꝑ afflictionem siquidem carnis: ꝑ effusionẽ
sanguinis. debellauit diabolum: eripuit genꝰ
humanum⁊ hoc in mediam ext̃minii t̾rã.
Terra ext̾̃minii dicit᷑. qr ꝑ passionẽ xꝑi diaboł
eiectꝰ a fideliũ cordib exterminat᷑. Rex enim
ñr oꝑatꝰ ẽ salutẽ in medio t̃re. Rex erat na

Expanded text:
medium iter tenebat, quia suum erat, et nemo medium iter tenebat, quia suum erat, et nemo ad coelos ascendere poterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedientiam a via veritatis exorbitaverat, per viam obedientiae Christum sequens salutem quaerat: fecit quod docuit, quia durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit.--Durus, inquam, quia prras . Per afflictionem siquidem carnis, per effusionem sanguinis debellavit diabolum, eripuit genus humanum, et hoc in mediam exterminii terram. Terra exterminii dicitur, quia per passionem Christi diabolus ejectus a fidelium cordibus exterminatur. Rex enim noster operatus est salutem in medio terrae . Rex erat, et a
Abbreviated transcription (Latin):
bit finem. Primum fuit solis angłis. sed̾m: so¬
lis hominibus. tetum erit angłis .⁊ hominibꝰ.
Sod̾m silentium: fuit ab adan usq ad xp̃m.
Int̾i̾m tam̃: lox sub intrauit. q̃dã ꝓmisit. s
in ꝓmissione tandem defecit. Io homo con-¬
sid̾ans. ꝑ legem neminem iustificari posse:
siluit. Cum gͦ quietum silentium tene̾t oĩa.
uere omnia quia ⁊ ea q̃ añ legem fuerant. ⁊¬
ea que sub lege erant. Illa enim in peticione
desꝑabant: ista in ꝓmissione defecerant.
Mirum ẽ tñ quod hoc silentium. quietũ fuis¬
se d̾r. cum sub dnĩo diaboli tene̾t᷑ nͥ forsitan¬
quod aliquis dicet. ille rẽ aliquã quietẽ posfi-¬
det. qui absq contradictione eam tenet.
Quietum siquidem silentiũ eẽ dicit᷑.quod nul¬
łtet hab̾et. Est enĩ it̃ sursũ . ẽ ⁊ tc̃ deorsũ. Sur¬
sum ad celos. deorsum ad inferos. It̃ uͦ mediũ
ẽ uite p̃sentis spaciũ. Lunc uͦ nox in suo ẽsu

Expanded text:
bit finem. Primum fuit solis angelis, secundum sobit finem. Primum fuit solis angelis, secundum solis hominibus, tertium erit angelis et hominibus. Secundum silentium fuit ab Adam usque ad Christum. Interim tamen lex subintravit, quaedam promisit, sed in promissionem tandem defecit. Ideo homo considerans per legem neminem justificari posse, siluit. Cum ergo quietum silentium tenerent omnia, vere omnia, quia et ea quae ante legem fuerant, et quae sub lege erant. Illa enim in petitione desperabant, ista in promissione defecerant. Mirum est tamen quod hoc silentium quietum fuisse dicitur, cum sub dominio diaboli teneretur, nisi forsitan aliquis dicat, quod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nuliter haberet. Est enim iter sursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum ad inferos. Iter vero medium est praesentis vitae spatium. Tunc vero nox in suo cursu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq suꝑbe cadit. Ira succensi. tonantes
uerb̃. choruscationum p̃mitentes minas. a
claustro quasi a cęlo recedunt: ⁊ alios secũ
trahunt. Tum scłaribus habitant. se ip̃os
excusant. ad hoc etiam laborant: ut sicut
diabolus homines seduc̃. sic ⁊ eos c̃ quibus
morantur: sua ꝑsuasione ꝑu̾sos reddant
Obedientientiam quam diabolus pͥmo hõĩ p̃¬
cepit seruant: a laude dei ⁊ a p̃ceptis eius
inobedientes uacant. Sub silentio gͥ mobe¬
qͥeto silentio. in libro sapĩe dicit᷑. Cum silenti¬
um qͥetũ tene̾t omĩa. ⁊ nox in suo cͦsu mediũ
iter hab̾e̾t. omnipotens sermo exiliens de ce¬
lo a regalibus sedibus durꝰ debellator in me¬
diam ext̃minii t̾ram ꝓsiliuit. Tria sunt si¬
lentia. Primum silentium. fuit angłis ĩ celo:
ante diaboli casum : scd̾m fuit in t̾ra homi¬
nibus. pꝰ pͥmi parentis lapsum. t̃cium eritĩ
cęlo pꝰ resurrectionem. quod nunquã habe¬

Expanded text:
quisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes quisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub silentio igitur inobeuieto silentio in libro Sapientiae dicitur: Cum silentium quietum tenerent omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus exsiliens de coelo a regalibus sedibus, durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit . Tria sunt silentia: primum silentium fuit angelis in coelis, ante diaboli casum; secundum fuit in terra hominibus, post primi parentis lapsum; tertium erit in coelo post resurrectionem, quod nunquam habe
Abbreviated transcription (Latin):
factum añ ruinam diaboli: possit assignari. Mul¬
titudo siquid̃ angłoꝵ añ casũ soluit: quã diu
uoluntati fui creatoris humił obediuit. S dia-¬
bolus silentium rupit. locutus ẽ suꝑbiam:
⁊ in ħ u̾ba ꝓrupit. Ponã sedem meam ad aqͥ¬
lonem: ⁊ ero similis altissimo. hoc aut silen¬
tium in celo quasi media hora ꝑmansisse dicto᷑.
quia non diu̾ pꝰ creationem suam illud diabolꝰ
tenuisse ꝑhibet᷑. Similit̃ sic̃ lucifer in celo. sic
quidam fr̃s se habent in mat̾iali claustro.
obedientie siquidem silentium tenent. sic̃
lucifer nobilitate generis uł scientie clari¬
tate lucent⁊ qui ceteros fratres humilita¬
te p̃cede̾ debuissent. simplicioribꝰ fr̃ĩb exem¬
plum ꝑu̾sitatis p̃bent. Magistris equales uidi
uolunt. simpliciores fr̃s sibi u̾bis seductorii
alliciunt. Et sicut lucifer quasi fulgur de ce¬
lo cecidit. sic a sublimitate sui ordinis unus¬

Expanded text:
factum ante ruinam diaboli possit assignari. Mulfactum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unus
Abbreviated transcription (Latin):
ait enim ĩoħs in apocalipsi. factũ ẽ silenti¬
um in celo. quasi media hora. Uñ beatꝰ gregoriꝰ.
Nicħ ꝓdest solitudo corporis. si solitudo defue
rit cordis. Qui enim corpore remotus uiuit. s tu-¬
iusti. Anima itaq iusti. dum ad et̃na sublum
a ꝑ subleuationem contẽplationis intendit:
sũrgentes ab infimis cogitacionum tumultus
p̃mit. ⁊ intra se do quod dã silentiũ fac̃. S qr
hoc silentium contemplationis. ⁊ ħ qͥes mentiꝰ
in hac uita non pot̃ ẽẽ ꝑfecta: nequaquã hora
integra factum in celo silentium dicitur. s qͣsi
media : ut nec media plene sentiatur. cum p̃-¬
nittit᷑ quasi. quia mox ut se animꝰ fubleuare
ceꝑit.⁊ quietis intine lumine ꝑfundi. redeun¬
de motu cogitationum. stupidus de semetip̃o
confunditur : n cõfusus cecatur. Bene gͦ factu
hoc silentium. non integra. s media hora descͥ
ardenter inchoetur. Pot̃ ⁊ ħ auctoritas aliter
ex poni. ut angłis in celo silentium obedientie

Expanded text:
Ait enim Joannes in Apocalypsi: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Unde B. Gregorius: « Nihil prodest solitudo corit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tui . Anima itaque justi, dum ad aeterna sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium facit. Cum erhoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora integra factum in coelo dicitur silentium, sed quasi media, ut nec media plene sentiatur, cum praemittitur quasi; quia mox ut se animus sublevare coeperit et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur et confusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sed dimidia hora descrir, quamvis ardenter inchoetur. Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
erit illis. qͥ in labore hoĩũ ñ sunt: Ipsi ñ flagellabunt᷑
leuib penis. s torm̾tis gͣuiorib cruciabunt᷑. Qͥd aut̃ dicã
de his qͥ uagi ⁊ ociosi uacantes fabulis ⁊ inundantes agmi¬
ne u̾boꝵ. frĩb labore manuũ statutis. horis instantib sub¬
sannandes decrahunt: Nunqͥd labor labioꝵ ipsoꝵ oꝑi¬
et eos: De his mordinate. ⁊ ñ scd̾m formã apłicã ambulan¬
tib. athesalonicenses scribit apłs dicens. Denuntiamus

Expanded text:
gellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate, et non secundum formam apostolicam ambulantibus, ad Thessalonicenses scribit Apostolus dicens: Denunt
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾titur: ponit diem cause. ꝑfanas inducit: quȩ si uelis ꝑate
gocia pͥncipũ. Audi iudiciũ ioħis baptiste: in ꝯsimli causa.
Non licet inqͥt tͥ hab̾e uxorem frĩs tui. Qͥd gͥ dicam: Non¬
ne magis amat monachꝰ causidicns ẽẽ desimul discũ¬
bentibꝰ cũ herode. quã in uinculis ⁊ carcere teneri c̃ iche.
In qͦ ꝯuiuio licet n̾ uideat capud ioħis uidet tñ quȩ ef¬
comedens monacus. pͥncipi blanditur. S ⁊ ego ipse ki̾e
sid̾s̾: capud ioh̃is truncatũ indisco ꝯspicio. Herodes siqͥde̾
pellis grã interp̾tat᷑. Omis enĩ gła filiarũ syon abintus.¬
filiarũ uͦ scłi gła deforis ÷. In ꝯiuuio enĩ cũ herode sedeo.
dũ in delectatione uitioꝵ. uane głe fauorẽ quero. Saltã¬
tẽ ꝯspicio filiã herodiadis: dum mͥ placet ⁊ uanitas scłi.¬
⁊ curi ositas. Hec sunt illa duo q̃ affert̾ caput ioħis: uanita¬

Expanded text:
revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae gotia. Nunc iterum audi judicium Joannis Baptistae in consimili causa. Non licet, inquit, tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus causidicus esse simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis et in carcere teneri cum Joanne? In quo convivio licet non videat caput Joannis, videt tamen quae efcomedens monachus principi blanditur. Sed et ego ipse, chsidero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem pellis gloria interpretatur. Omnis enim gloria filiarum Sion ab intusfiliarum saeculi deforis est. In convivio igitur cum Herode sedeo, dum in delectatione vitiorum vanae gloriae favorem quaero. Saltantem conspicio filiam Herodiadis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joan
Abbreviated transcription (Latin):
ontingere qñq solet. ut monachi qui curias freqũ monacho¬
suas. s alienas defendunt causas. Hoc amant. hoc freqn̾tant:
amant decreta ꝯcilioꝵ. ñ secreta mist̾ioꝵ. Decreta ñ psalmos
ruminant. fiunt oratores in causis.⁊ rethoricis utunt᷑ colo¬
ribꝰ. Laudari appetunt. qͥa ꝓmultis loquunt᷑. s monachus
multũ loqn̾s. multis displicet. Coniugia copulant illicita
licita qnͣq dissoluunt:. quoꝵ ñ nouerunt patres. actauos
nominant. ꝯsangunitatis ordinẽ uarrant. Hunc ex illo
descendisse ꝯfirmant: de incertis udicant: destantur se¬
pissime. qd̾ ignorant. Si uͦ aliqͦciens. illicita conubia con¬
iungunt. ꝯmunẽ utilitatẽ p̾tendunt. eccłarũ quietem
ꝓmictunt : pacẽ popłi. patrie salutẽ. Si uͦ res sic ad affec¬
tum ꝑuenire ñ ualeat mouachus causidicus it̾ ꝑat. ut
icalie cͦoͣlorẽ libenter patit᷑. qui ꝓ magistro spãli multo leuiora
forsitan nꝰ pateretur. Oneratus carculis. auctoritatibꝰ fultꝰ

Expanded text:
ontingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequenum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut Italiae calorem libenter patitur, qui pro magistro spirituali multo leviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus
Abbreviated transcription (Latin):
entia: coram hoĩb uita. Concordant aũ in iudicio scientia
⁊ meditatio. dũ qđ fit aut qd̾ dr̃. diligenti ꝯsidatione p̃uide¬
tur. Tota uͦ iusticia p̾dicte legis. pendet ex duob p̾cedentib
ꝯsiliariis. Ex his duob mandatis. tota lex pendet ⁊ ꝓpħe. Si¬
qͥd gͥ in hoc scło ꝑfectionis ẽ: inclaustralib repꝑiri pot̾. Nec
potest tñ seruari ꝑfectionis in degͥtas. nͥ diligatur pauꝑtas
Qui enr̃ diuitiis habundant: si cor apponant. grauantur cu

Expanded text:
tis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia tis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur diligenti consideratione providetur. Tota vero justitia praedictae legis pendet ex duobus praecedentibus consiliariis. Ex his duobus mandatis tota lex pendet et perfectionis est, in claustralibus reperiri potest. Nec tamen servari potest integritas, nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, si cor apponant, gravantur cu
Abbreviated transcription (Latin):
Duꝑbi enĩ apd̾ hoiẽs. apud dm̃ hunules grãm querunt. Unde
⁊ paulus. Grã dĩ sum id qͦdsum: ⁊grã eius in me uacita ñ fuit.
Audit monachus causidicus apłm dicentẽ. ne reppetas: audit ⁊ det̾¬
minat. Ne repetas inquit cũ litigio. ñ cũ molestia ꝓsequaris  tam̃
si qͥd ei auferatur. subire udicium ñ recusat. ꝑiculũ ꝑiurii cum
qđ fraudem pati nolumꝰ. qd̾ ludiciis ꝯtendamꝰ qd̾ ira succen
onis integͥtas: S caritatis inuenitur fundam̾tũ. Forsitan in clauꝰ¬
tralibꝰ qui se ipsos uidicantes cotidie accusant: sũmi iudicis
sententiam formidant: dicentes. Non intres in udiciũ cũser¬
uo tuo dnẽ. qm̃ ñ iustificabitur in ꝯspectu tuo oĩs in uens.
Scrutant᷑ enĩ elaustrales iudicia dnĩ uera ñ scłaria. legẽ
dnĩ custodiunt uiuendo. meditando. amando. Hiiendo.¬
puritas ꝯscientie meditando plenitudo scientie. amando
caritatis ꝑfectõ solet adispisci. ht̃ autẽ lex claustraliũ iudi¬

Expanded text:
es, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum  fraudem pati nolumus, quod judiciis contendamus, quod ira succensonis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Scrutantur enim claustrales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vipuritas conscientiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet etiam lex claustralium judi
Abbreviated transcription (Latin):
desida̾ndi̾ ꝑuenire ad regnum celeste. S ⁊ morałr
pauim̃tũ domꝰ. in tͥnsecꝰ. ⁊ extͥnsecus auro tegitur: ita
scił ut pͥus marmor. acdeinde tabule abiegne suppo¬
nantur. Intelligitur itaq in marmore ꝓpositi ĩ fir¬
mitas: in abiete desidii ꝓceritas. in auro intenthi
puritas. Habes nc̃ abietẽ in medio cum marmore ⁊ au¬
ro: ut siqͥd deside̾s in puritate uite firmit̃ ꝯserus¬
Est qͥ morale pauũtum humilis concordia morꝰ
intͥnsecus ⁊ extͥnsecus uestitum auro. int̾ius scil
intento̾nis puritate: extuiis bonoꝵ exemploꝵ spl¬
didissima claritate. hoc enĩ aurũ fulget in p

Expanded text:
desideranti pervenire ad regnum coeleste. Sed et moraliter desideranti pervenire ad regnum coeleste. Sed et moraliter pavimentum domus intrinsecus, et extrinsecus auro tegitur, ita scilicet ut prius marmor, ac deinde tabulae abiegnae superponantur. Intelligitur itaque in marmore propositi infirmitas; in abiete, desiderii proceritas; in auro intentionis puritas. Habes nunc abietem in medio cum marmore et auro, ut si quid desideres, in puritate vitae firmitertur morale pavimentum, humilis eoncordia morum. Intrinsecus et extrinsecus vestitum auro, interius scilicet intentionis puritate, exterius bonorum exemplorum splendidissima claritate. Hoc enim aurum fulget in p
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ cõtẽplatone coram dõ. ⁊ in actione coia
ꝑaimo. Est aũ mistic̾ ꝓauim̃tũ. humilis cõcora
frm̃: qui inspĩtali fr̾nitate sub magisterii reglꝰ
humilit̾ se ip̃os ꝓst̾nunt: calcandos  ꝑ sequentib
concordi societate. Ne in dispositone paium̃ti sc̃i
que inflat int̾ fr̾s in equalitatis offendicłm ponan
ne in aliquo nobilitas gn̾is scrupłm faciat elato̾ni
ne his quidem scło ad monast̾i̾um aliqͥd de ꝓpͥo actul.
remissioe in labore. paratior in habitu. delicatior in
uicdu. honoratior p̃cet̾is esse uelit. s ordinans fr̃ib
in pauim̃to beniuole subiecto̾nis detur unicinq si¬
cut opiis unicuriq fuerit: iuxta constitutũ apłice
dispositonis. Texit itaq pauim̃tũ auro pꝰ tn mar¬
moreos lapides suꝑ t̾ram st̾nens. deiñ uͦ marmori ta¬
bulas suꝑ ponens ab iegnas: in marmore uidł foi¬
titudinẽ fidĩ. in ab iete altitudinẽ spei: in aur
p̃cium caritatis designans. In his qͥ ẽ ambulandũ.

Expanded text:
am Deo, et in actione coram proximo. Est autem mysticum pavimentum, humilis concordia fratrum, qui in spirituali fraternitate sub magisterii regula humiliter seipsos prosternunt calcandos etiam persequentibus, concordi societate, ne in dispositione pavimenti scientia, quae inflat, inter fratres inaequalitatis offendiculum ponat; ne in aliquo nobilitas generis scrupulum faciat elationis; ne is, qui de saeculo ad monasterium aliquid de proptio attulit, remissior in labore, paratior in habitu, delicatior in victu, honoratior prae caeteris esse velit; sed ordinatis fratribus in pavimento benovolae subjectionis, detur unicuique sicut opus unicuique fuerit, juxta constitutum apostolicae dispositionis. Texit itaque pavimentum auro prius tamen marmoreos lapides super terram sternens, deinde vero marmori tabulas superponens abiegnas . In marmore videlicet fortitudinem fidei, in abiete altitudinem spei, in auro pretium charitatis designans. In his igitur est ambulandum
Abbreviated transcription (Latin):
eni in matiali edificio templi atͥum ext̾ius qd̾¬
in paralipomeon uocat᷑ bafilica qͣndis. in qua
conueniebat uulgꝰ. In ea si quid̾ ad ducenbant᷑
pecudes. ut de mani ppłi susꝑent eas sac̾dotes.
Crat atĩ ⁊ aliud atum qd̾ uocabatur sac̾dotum:
in quo erat mare eneum possitum: ad ab lue¬
das manus ⁊ pedes sac̾dotu. Ibidẽ erant lute¬
res ad abluendas hostias. ibi altare eneũ ad in-¬
molatdũ eas. Sequitꝰ. R. porticus t̾epli
inqua
salomon duas colũpnas ereas fixit: inde ⁊ tẽ¬
plum. in quo m̃se auree ⁊ candelabra aureasi
quo ⁊ altare aureum añ hostium oracłi posi¬
tum. Erat ĩ in intlori domo oracłm in quo erat
archa federis: in qua erant tabule legis. Im¬
morem᷑ itaq in his que p̃libauimꝰ ut expsis ali¬
qͥd ad edificatonẽ claustraliũ ex torquere ualean¬

Expanded text:
enim in materiali aedificio templi atrium exterius. Qenim in materiali aedificio templi atrium exterius. Q Paralipomenon vocatur basilica grandis, in quam conveniebat vulgus . In eam siquidem adducebantur pecudes, ut de manu populi susciperent eas sacerdotes. Erat autem et aliud atrium, quod vocabatur sacerdotum, in quo erat mare aeneum positum ad abluendas manus et pedes sacerdotum . Ibidem erant luteres ad abluendas hostias, ibi altare aeneum ad immolandum eas. Sequitur: Et porticus templi, in qua Salomon duas columnas aereas fixit, inde et templum, in quo mensae aureae, et candelabra aurea, in quo et altare aureum ante ostium oraculi positum . Erat etim in interiori domo oraculum, in quo erat arca foederis, in qua erant tabulae legis. Immoremur itaque in his, quae praelibavimus, ut ex ipsis aliquid ad aedificationem claustralium extorquere valea
Abbreviated transcription (Latin):
pie ꝯtisatdnis. Stꝑ hoc paum̃tum calcas. dũ
in paum̾ito ⁊ in puritate suꝑm desadii fitim¬
ter ambulas. Istud ẽ lm̃e oratoriũ anime ĩ
hoc oraculo si ꝓnus ores aut̾ ñ t̾rã uides:
ubi enĩ est puritas m̃tis. ñ apparet pulius t̾re-¬
ne cupiditatis. Nicħ enĩ erat inintiorib tẽpli.
qd̃ ñ tegeretur ut ait scͥptura puritate auri.
Si enĩ respicis inides aurũ quia dũ cont̾epla¬
ris celestia pure diligis dm̃. dum respicis pa¬
rietes auru uides. quia dũ diligis ꝓnimu.ut
pure diligas ip̃m. diligis ꝓpt̾ dm̃. Nichil g etat
puritate. S quia nemo eito fit sũmꝰ. ⁊ iustꝰ in
in cͣimo accusator sui ẽ: ⁊itm ad edificiũ qd̃ ẽ
in monte oportet ꝑ ꝗͣdus ascend̾e: icc̾co si adpul.¬
cͥuidinẽ tante sublimitatis ascend̾e festinas. ne¬
cesse est ut ꝑ qͣdus uͥtutum petetintĩ ascendas.
Attende ꝗͥ dispositonẽ edificii mat̾ialꝰ ut in te
disponere possis mat̾iam ⁊ ordinẽ sp̃italis. Etat

Expanded text:
conversationis. Super hoc pavimentum calcas, dum in proposito et in puritate superni desiderii firmiter ambulas. Istud est, charissime, oratorium animae. In hoc oratorio si pronus ores, aurum non terram vides. Ubi est enim puritas mentis, non apparet pulvis terrenae cupiditatis. Nihil enim erat in interioribus templi, quod non tegeretur, ut ait Scriptura, puritate auri. Si enim respicias sursum, vides aurum, quia dum contemplaris coelestia, pure diligis Deum. Dum respicis parietes, aurum vides, quia dum diligis proximum, ut pure diligas ipsum, diligis propter Deum. Nihil erat puritate. Sed quia nemo cito fit summus, et justus initio accusator est sui , et iterum ad aedificium, quod est in monte, oportet per gradus ascendere: idcirco si ad pulchritudinem tantae sublimitatis ascendere, festinas, necesse est ut per gradus virtutum pedetentim ascendas. Attende igitur dispositionem aedificii materialis, ut in te disponere possis materiam et ordinem spiritualis. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
nram.pꝰ resurrectionem futuram :⁊ eandẽ
eandem ꝑ u̾tatem. diu̾sam ꝑ potentiam.
Erit itaq subtilis. quia ⁊ in corruptibilis.e¬
rit palpabilis. quia non amittet eẽntiam na¬

Expanded text:
em futuram et eamdem, eamdem per veritatem, diversam per potentiam. Erit itaque subtilis, quia et incorruptibilis. Erit palpabilis, quia non amittet essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
te corporum.qualia pꝰ resurrectionẽ
sint queritur: non ego s beatus gregorius
audiat᷑. Redemptor nr̃ inquit. resurrectionẽ
quam in se ostendit: nob̃ ꝓmisit ei qr m̃bra
sui secuntur głiam capitis. eam in fine mun-¬
di facturus ẽ nobis. S ecce resurrectionem
audio. effectum tamen eiusdem resurrectioniᷤ
ex quiro. Credo naniq quia resurrecturus sũ:
s uolo ut sciam qualis. Sciendũ quippe mͥ ẽ:
utrum in quodam alio subtili forsitan uł ae¬
rio: an in eo quo morior corpore resurgam.
S si maereo corpore surrexero: iam ego ñ ero
qui resurgo. Nam quomodo ẽ uera resurreo¬
tio. si ua̾ non poterit ẽẽ caro: Aꝑta gͥ ratio
suggerit. quia si uera caro non fuerit: ꝓ¬
culdubio resurrectio uera non erit. Hec
enim recte resurrectio ñ pot̃ dici: uͥ non
resurgit quod oecidit. Credendum ẽ igit᷑.
quia necquaquam corpꝰ nr̃m in illa resur¬
rectionis głia erit in palpabile: uentis sub¬
tiliꝰ uel aere. Erit autem subtile quid̾ ꝑ effec¬

Expanded text:
te corporum qualia per resurrectionem sint quaeritur, non ego, sed beatus Gregorius audiatur. « Redemptor noster, inquit, resurrectionem, quam in se ostendit, nobis promisit; et quia membra sui sequuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. » Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sum, sed volo ut sciam qualis. Sciendum mihi quippe est utrum in quodam alio subtili forsitan vel aereo, an in eo quo moriar, corpore resurgam. Sed si in aereo corpore resurrexero, jam ergo non ero, qui resurgo. Nam quomodo vera est resurrectio, si vera non potuit esse caro? Aperta igitur ratio suggerit quod si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio non potest dici, ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis subtilius, vel aere. Erit enim subtile quidem per effec
Abbreviated transcription (Latin):
claustri. ocłos claustralium reficit. ⁊ eos ala¬
criores ad legendum reddi:. Est enim nat᷑a co-¬
loris uidis: ut ocłos foueat obtentu sue
uisionis.Similiter uiriditas pratelli. qd̾
ẽ in medio celestis claustri. ocłos suꝑnorum
ciuium recreat. ⁊ eos semꝑ sua nouita te cõ¬
fortat. Amenitas siquidem future uite. quasi
uiditas pratelli mentes suꝑnoꝵ ciurũ re-¬
ficit sua nouitate. Nicħ enim ibi uetustũ
uł transitorium fuerit. s semꝑ nouitate
suȩ uiriditatis absq dubio ꝑmanebit. Nec
in uere crescet. nec in autumho deficiet: nec
calore siccabitur estatis: nec marcescet fri-¬
goribus iemis. Ibi enim non erit uarietas
auctoritas diceret: animos simplicrum for¬
fitam impediret. Et leuauit inquit ioħs
angłs manum suam in celum. ⁊ iurauit. ꝑ ui¬
uentem in scła. quia dempꝰ iam non erto. Uñ

Expanded text:
claustri, oculos claustralium reficit, et eos alacriores ad legendum reddit. Est enim natura coloris viridis, ut oculos foveat obtentu suae visionis. Similiter viriditas pratelli, quod est in medio coelestis claustri, oculos supernorum civium recreat, et eos semper sua novitate confortat. Amoenitas siquidem futurae vitae, quasi viriditas pratelli mentes supernorum civium reficit sua novitate. Nihil enim ibi vetustum vel transitorium erit, sed semper in novitate suae viriditatis absque dubio permanebit. Nec in vere crescet, nec in autumno deficiet; nec calore siccabitur aestatis, nec marcescet frigoribus hiemis. Ibi enim non erit varietas auctoritas diceret, animos simplicium forsitan impediret. Et levavit, inquit Joannes, angelus manum in coelum, et juravit per viventem in saecula, quia tempus non
Abbreviated transcription (Latin):
pus nr̃ȩ mortalitatis inquit. qñq transitu¬
rum ẽ. ut penitus ñ sit: angło hic in sacro
dicit.erit tẽpꝰ eorum in et̾num. quia ꝑ mo¬
menta tẽpus deficit. nomine temporis. eoꝵ
defectum uocauit: ostendens quod sine fi¬
ne omnimꝰ defectu deficiunt. hii qui auisi¬
onis intime consolatione seꝑantur. In tel¬
ligitur gͦ ꝑ tempus. mutabilitatis huma¬
nȩ uarius defectus. Non infundetur p̃di¬
cta uiriditas habundatia pluie. s in fu¬
sione roris: quia non eget p̃dicatione . s ro¬
re diuine contemplationis. Ubi eium unꝰ¬
quisq omnia scientem sciet: ibi nemo do¬
c̃trina p̃dicationis eget¬

Expanded text:
pus nostrae mortalitatis, inquit, quandoque transiturum est ut penitus non sit, angelo hoc in sacro dicit: Erit tempus eorum in saecula , quia per momenta tempus deficit, nomine temporis, eorum defectum vocavit, ostendens quod sine fine omnimodo defectu deficiunt ii, qui a visionis intimae consolatione separantur. Intelligitur igitur per tempus, mutabilitatis humanae varius defectus. Non infundetur praedicta viriditas abundantia pluviae, sed infusione roris, quia non eget praedicatione, sed rore divinae contemplationis. Ubi enim unusquisque omnia scientem sciet, ibi nemo doctrina praedicationis ege
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris sui desid̾i̾o anhelant. nil iã in hoc
mundo cupiunt. solo et̃nitatis amore pascunt᷑.
Terrena queq abiciunt. cuncta tem poralia m̃¬
te transcendunt. Amant uardent. atq in ip̃o
ardore suo requiescunt. Amantłardent. loqũ¬
do ⁊ alios accendunt. Et quos u̾bo tangunt. ar¬
dere ꝓtinꝰ in dĩ amore faciunt. Quid gͦ istos. nͥ
seraphim dixerim: Quorum cor in ignẽ ꝯu̾sũ
licet ⁊ urit. quia ⁊ mentium ocłos ad suꝑna
illuminant . i compungendo in fletibus. iu¬
ciorum rubiginem purgant. Qͥ gͦ ita ad amo¬
rem sui conditoris inflammati sunt : qͦ isti nͥ
int̃ seraphin mimerum. sortẽ sue uocationis ac¬
ceꝑunt: Ad hos gͥ uicos ut in eis sine fine ma¬
neant ꝑuenient. qui modum quem p̃diximus
in hoc scło ꝓposse suo tenent.

Expanded text:
Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum sortem suae vocationis acceperunt? Ad hos igitur vicos, ut in eis sine fine permaneant, pervenient, qui modum, quem praediximus, in hoc saeculo pro posse suo tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
unt: diuino timori semꝑ inherentes. hoc immu-¬
nẽ uirtutis accipiunt: ut iudicare recte ⁊ alios
possint. Quorum ꝓfecto mentibus dum diuina
contemplatio p̃sto ẽ: in his uelud in throno suo
dñs p̃sidens aliorum facta examinat.⁊cuncta
mirabilit̾ de sua sede dispensat. Quid gͦ isti. isi
throni sui conditoris sunt ł qͦ nisi ad suꝑnarũ
sedium numeros ascribunt᷑: ꝑ quos dũ scã eccłia
regitur. plerũq de quibusdam suis infirmis
actib etiam electi iudicantur. Et st̃ ñnulli qͥ¬
tanta dĩ ac ꝓximi dilectione pleni st̃: ut cheru¬
bin iure nominãntur. Quia enim ut p̃fati sumꝰ.
cherubim plenitudo scientie dicit᷑.⁊ paulo dicẽ¬
te didicimus. quia plenitudo legis caritas: om̃s
qui dei ⁊ ꝓximi caritate ceteris amplius ple¬
in sunt: meritorum suoꝵ sortem inter cheru
bin numeros ꝑceꝑunt. Et sunt nonnulli qui
suꝑne contemplationis facib accensi. in solo

Expanded text:
unt, divino timori semper inherentes, hoc in muunt, divino timori semper inherentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut iudicare recte et alios possint; quorum profecto mentibus dum divina contemplacio presto est. in his velut in throno suo Dominus presidens, aliorum facta examinat et cuncta mirabiliter de sede sua dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt, vel quo nisi ad supernarum sedium numeros adscribuntur? Per quos dum sancta aecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi iudicantur. Quod tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sobin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo