comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrienniũ itaq in illa uasta solitudine que ex¬
usta solis ardorib horridum monachis p̾stabat habi¬
tum exegio. indeq ad bethleem oppidum remeauit.
Ubi prudens animal ad p̾sepe dñi sese obtulit ꝑman¬
surum. Bibliotecam sane suam quam sibi sũmo stu¬
dio ipse condierat. omniumq libroꝵ orationes quas
pene memoriter rerinebat. iterum relegens diem ie¬
unans ducebat ad uesꝑam. Tunc plures ad eum
confluxerunt. bonumq doctorem paruo adhucͣ sub
tugurio boni obseruare discipłi. Nam multo post cel¬
lulam sibi ob discipłoꝵ suoꝵ cõpiam. et ꝓpter freq̃n¬
tiam habundantium ad bethleemiticam portam que
ad occidentem conspicit. et egredientib ad septeminio¬
nem uidetur. paruulum habitationis locellum con¬
struxit. Quib nisib quantis ue laborib hebraicam
linguam atq chaldaicam. litterasq hebreas didicerit.¬
ut uerbis euus ei dicam. dum essem inquit uiuenis

Expanded text:
Quadriennium itaque in illa vasta solitudine, quae exQuadriennium itaque in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum monachis praestat habitaculum, exegit; indeque ad Bethlehem oppidum remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam sane suam, quam sibi summo studio ipse condiderat, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejuniis ducebat ad vesperam. Plures ad eum confluxerunt, bonumque doctorem, parvo adhuc sub tugurio, boni observavere discipuli. Nec multo post cellulas ibi ob discipulorum suorum copiam, et propter frequentiam adventantium, ad Bethlehemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Quibus vero nisibus, quantisve laboribus Hebraicam linguam atque Chaldaicam, litterasque Hebraeas didicerit, verbis ejus edicam. Dum essem, inquit, juvenis,
Abbreviated transcription (Latin):
Postqͣm autem omne mundanoꝵ studium literarum
adeptus est. ꝓbatissimoꝵ quoq monachoꝵ habitũ fac¬
tumq imitatꝰ est. Romaneq eccl̃ie pb̃r: postmodum
ordinatus. Dum ꝑ triennium continuum carus ac¬
ceptusq populis ueneraretur. omniumq iudicio dig¬
nus esse summo sacerdotio decerneretur. quidam ex
clericoꝵ monachoꝵq ordinib ꝑ petulentia ꝑq inglu¬
uie discursantes ad effusionem urbe hieromimum
qui utrorumq eoꝵ siribens uitium dep̾henderat. in¬
sidias parauerunt. Uerum ipse ꝓpter celorum regna
domum. parentes. sororem. cognatos. roma egressus
dereliquit. et hierosolunam militaturus xp̃o ꝑgens.
primo ad gregorium natanzenũ tunc constantino¬
politane urois epm̃. supplex docilisq discipłs accessit.
ut scãrum scripturarum studiis erudiretur. Inde in
syriam ꝑrexit. in possessione euagrii pb̃ri aliquantu¬
lum commoratus. Ad deserta deinde letus accinctusq
accessit: ut uolasse magis eum qm measse crederes.

Expanded text:
rum adeptus est, probatissimorum quoque monachorum habitum factumque imitatus est, Romanae Ecclesiae presbyter postmodum ordinatur. Dumque per triennium continuum charus acceptusque populis veneraretur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decerneretur, quidam ex clericorum monachorumque ordinibus, pro petulantia, proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. Verum ipse propter coelorum regna, domum, parentes, sororem, cognatos, Roma egressus, dereliquit, et Hierosolymam militaturus Deo pergens, primo ad Gregorium Nazianzenum, tunc Constantinopolitanae urbis episcopum, supplex docilisque discipulus accessit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur. Inde in Syriam perrexit, in possessione Evagrii presbyteri aliquantulum commoratus. Ad deserta deinde loca ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam measse crederes.
Abbreviated transcription (Latin):
gladio ferirent᷑. ꝑducti igitur ad collum decollationis.
tus est cyprianum. Qd̃ cernens feruius cognatꝰ regis
iratus egit ut cum eis teognitus decollaretur. Et iacu¬
tes deportauerunt ad urbem romam. Que matrona
quedam nobilis rufina reuerenter excipiens. sepeliuit
in p̾dio suo. Passi sunt autem tercio kalendas octo¬
nerabili matre geniti. sacris literis exuditi. pro¬
fessione artis medici. uirtutib clarissimi. Qui sub ꝑse¬
carceres. post mare et ignes crucem lapidationem.
et sagittas diuinitus suꝑatas: capite plectunt᷑. Passi
us. Quoꝵ corꝑa religiosi uiri sepelierunt in lico uene¬
rabili ñ longe a ciuitate egea. Duoꝵ autem fratrum
cosme et damiani memoriam: roma etiam templo pre¬
claro oꝑe nomine eoꝵ ex edificato sollempniter agit.

Expanded text:
gladio ferirentur. Perducti igitur ad locum sunt decollationis, et gladio ferirentur. Perducti igitur ad locum sunt decollationis, et tus est Cyprianum. Quod cernens Servius cognatus regis, iratus egit ut cum sanctis Cypriano et Justina Theognitus decollaretur. Et jacutes deportaverunt ad urbem Romam. Et matrona venerabilis Rufina, reverenter excipiens illa, sepelivit in praedio suo. Passi sunt autem sexto Kalendas Octonerabili matre geniti, sacris litteris eruditi, professione artis medici, virtutibus erant clarissimi. Horum recarceres, post mare et ignes, crucem, lapidationem et sagittas divinitus superatas, capite plectuntur. Refers. Quorum corpora religiosi viri sepelierunt in loco venerabili, non longe a civitate Aegaea. Duorum autem fratrum Cosmae et Damiani memoriam Roma etiam, templo praeclaro opere nomini eorum aedificato, solemniter agit.
Abbreviated transcription (Latin):
maleficia multos errare fecisti: Beatus cyprianꝰ dixit.
Aliquando in ꝑditione demonum positꝰ. multos luxu¬
riosos feci. s saluauit me d̾ ꝑ uirgniem iustinam. dũ
eam ꝑ demonia temptare uellem: que illa fide xp̃i
ꝑ omnia contempsit. Comes inquiis uissit sc̃m̃ epm̃
post hec suspendi. et exungulari. Beatam uero iusti¬
nam post alapas trudis neruis inmanter cedi. Deinde
sc̃m ep̃m in carcerem recludi. et scãm uirginem in do¬
mo ciuusdam matrone custodiri. Quos post aliquot
dies in sui p̾sentiam reductos. in sartagine ferrea iussit
torreri. picem. adipem. et ceram. desuꝑ ministris infun¬
dentib. Et cum ibi omnipotenti deo laudes dicerent:
athanasius sacerdos ydoloꝵ postulauit comitem dicens.
Iubeat claritas tua ut in nomine deorum uincam
uirtutem xp̃ianoꝵ. Et cum appinquasset ad sarta¬
ginem erupit ignis. et consumpsit illum. Comes ui¬
Qui rescripsit ut dirigerentur nichomediam et ibi

Expanded text:
maleficia multos errare fecisti? Beatus Cyprianus dixit: maleficia multos errare fecisti? Beatus Cyprianus dixit: Aliquando in perditione daemonum positus, multos luxuriosos feci: sed salvavit me Deus per virginem Justinam, dum eam per daemonia tentare vellem, quae illa fide Chri omnia contempsit. Comes iniquus jussit sanctum episcopum post haec suspendi, et exungulari; beatam vero Justinam post alapas, crudis nervis immaniter caedi; deinde sanctum episcopum in carcere recludi, et sanctam virginem in domo cujusdam matronae custodiri. Qui post aliquot dies in sui praesentiam reductos, in sartagine ferrea jussit torreri, picem, adipem et ceram desuper ministris infundentibus. Et cum ibi laudem omnipotenti Deo dicerent, Athanasius sacerdos idolorum postulavit comitem, dicens: Jubeat claritas tua, et in nomine deorum vincam virtutem Christianorum. Et cum appropinquasset ad sartaginem, erupit flamma et consumpsit illum. Comes, acQui rescripsit ut dirigerentur Nicomediam, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłam diligenter salutis u̾bum auscultare cepit.
Hora deinde residens qua cathicumini foras mitteban¬
tur in eccł̃ia: monitus est a diacono ut cum reliquis
cathetuminis egrederetur. Conu̾sus uero ad diaconum.
dicit ei. Seruus factus sum xp̃i. et foras me mutis: dicit
ei diaconus. factus es ꝑfectus seruus dei: Cyprianꝰ dixit.
uiuit mͥ xp̃c qui demones confundit et mei misertus
est: quia non exeo hinc nisi ꝑfectus fuero seruus xp̃i.
dinem instructum: baptitauit eum. Et ñ multo post:
etiam diaconum ordinauit. Qui doctrina et morib plꝰ¬
qͣm dici possit excrescens. miraculoꝵ gr̃a p̾clarissime
Scãmq iustinam matrem uirginum constituit. Quoꝵ
uirtutes ñ ferens diabolus ꝑ satellites suos apud heu¬
telimiũ comitem orientis egit. ut comp̃henderetur cypͥa
ligati cum fuissent adducti: comes dixit ad beatum
cyprianum. Tu es cyprianus doctor xp̃ianoꝵ. qui per

Expanded text:
ad ecclesiam, diligenter salutis verbum auscultare coepit. ad ecclesiam, diligenter salutis verbum auscultare coepit. Hora deinde residens, qua catechumeni foras mittebantur ecclesiam, monitus est a diacono ut cum reliquis catechumenis egrederetur. Conversus vero ad diaconum, dicit ei: Servus factus sum Christi, et foras me mittis? Dicit ei diaconus: Factus es perfectus servus Dei? Cyprianus dixit: Vivit mihi Christus qui daemones confudit, et mihi misertus est, quia non exeo hinc nisi perfectus fuero servus Christ qui secundum ordinem instructum baptizavit eum, et non multo post etiam diaconum ordinavit. Qui doctrina et moribus, plusquam dici possit, excrescens miraculorum gratia praeclarissime iscopus, sanctamque Justinam matrem virginum constituit. Quorum virtutem non ferens diabolus, per satellites suos apud Eutolmium comitem Orientis egit ut comprehenderetur Cyprialigati, cum fuissent adducti, comes dixit ad beatum Cyprianum: Tu es Cyprianus doctor Christianorum, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
cepit agere ut uiginem xp̃i ei adducerent. Qui se¬
nel bis et tertio uenientes ad beatam iustiunam: ni¬
chil apud illam suis deceptionib ualuerunt. S signo
xp̃i repulsi: uicti recesserunt. Cyprianus uero cum il¬
lorum uirtutem adu̾sus uirginem haud quaqͣm ualuis¬
se uideret: dicit ad diabolum. Dic mͥ quẽ admodum uicti
estis ab uirgine xp̃iana: Cui diabolus. Dicere tibi ñ pos¬
sum nisi prius uires mͥ. Cumq cyprianus illi urasset:
ait diabolus. Uidi signum crucifixi et extimu. Eyprianꝰ
dixit. Ergo crucifixus est maiorte: Dicit ei diabolus.
Etiam maior est omnium. Qd̃ audiens cypͥanus con¬
tempnens uirtutem diaboli: et currens uenit ad ep̃m
antinum ceciditq ad pedes eius. rogans eum ut doceret
et baptismo xp̃i consignaret. Beatus autem ep̃c gratias
agens deo: catherizauit eum. Et reu̾tens cyprianus in
domum suam: omnia ydola confregit. Tuncq rediens

Expanded text:
coepit agere ut virginem Christi ei adducerent. Qui secoepit agere ut virginem Christi ei adducerent. Qui semel, bis et tertio venientes ad beatam Justinam, nihil apud illam suis deceptionibus valuerunt; sed, signo crucis repulsi, victi recesserunt. Cyprianus vero cum illorum virtutem adversus virginem haud quaquam valuisse videret, dicit ad diabolum: Dic mihi, quemadmodum victi estis a virgine Justina? Cui diabolus: Dicere tibi non possumus, nisi prius jures mihi. Cumque Cyprianus illi jurasset, ait diabolus: Vidi signum Crucifixi, et extimui. Cyprianus dixit: Ergo. Crucifixus major te est? Dicit ei diabolus: Etiam, major enim est omnium. Quod audiens Cyprianus, contemnens virtutem diaboli, et currens venit ad episcopum Anthimum, ceciditque ad pedes ejus, rogans ut doceret eum, et baptismo Christi consignaret. Beatus autem episcopus, gratias agens Deo, catechizavit eum. Et revertens Cyprianus in domum suam, omnia idola confregit. Tunc rediens
Abbreviated transcription (Latin):
sub auteliano principe sunt głosissime coronati. Siqui¬
dem flagellis cesi: in ulmo tota die inuersis manib sus¬
pensi. in ignem missi s non combusti: tandem uectib
collo feruint᷑. Atq ita martyrium suum głosissime cõ¬
pleuerunt octauo kł octobris. uii. Kl. octobris. s¬
atalis beato cleope cui dominus post resurrectio¬
nem in uia apparuit Lugduni: sancti lupi ep̃i
et anachorite.  ui. kł̃. octobris. insin d
cõꝵ martyrum Nat̾. cypriam ep̃i. et iustine. qui
passi sunt sub diocletiano imꝑatore iudice cutel¬
mio. Iustine pater erat diuisius. apd̃ ciuitatem an¬
tiochiam. Qui uiam religionis a diacono nomine ꝓ¬
helio audientes baptizati sunt a sc̃õ ep̃õ optato. Uiigo
qutem iustina dño seruiens: frequentabat ecclesiam.
Hanc agladiꝰ scolasticus uidens: exarsit ob amorem
talenta auri. Si uirginem iustinam in amorem eius
excitare posset. Cyprianus magus uoratis demonib

Expanded text:
sub Aureliano principe sunt gloriosissime coronati. Siquisub Aureliano principe sunt gloriosissime coronati. Siquidem flagellis caesi, in ultimo, toto die inversis manibus suspensi, et in ignem missi, sed non combusti, tandem vectibus colla feriuntur, atque ita martyrium suum gloriosissime compleverunt, octavo Kalendas Octobris. B. VII KAL. OCTOBRIS. Natalis B. Cleophae, cui Dominus post resurrectionem in via apparuit. Lugduni, sancti Lupi episcopi ex anachoreta. C. VI KAL. OCTOBRIS. Natale sanctorum martyrum Cypriani episcopi et Justinae: qui passi sunt sub Diocletiano imperatore, judice Eutolmio. Justinae pater erat Dusius apud civitatem Antiochiam. Qui viam religionis a diacono nomine Prohelio audientes, baptizati sunt a sancto episcopo Optato. Virgo autem Justina, Domino serviens, frequentabat ecclesiam. Hanc Agladius scholasticus videns, exarsit ob amorem talenta auri, si virginem Justinam in amorem ejus excitare posset. Cyprianus autem magus, vocatis daemonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ullo pacto lesa. iterum atrociores bestie parant᷑. s ullo
tas modum ponit. Alligatur duob tauris ferocissimis
ferro candenti stimulatis. ut eam discerꝑent. qͥ funib
disruptis uagabundi huc illucq discurrunt. ac marty¬
ram nulliꝰ mali passam relinquunt. Accersitam ileniq:
ꝓconsulem requirit. que aut unde esset quam nulla
bestiarum ledere potuisset. Beata tecla respondit. Dei sũ
ancilla. Territus autem ꝓconsul qd̾ tante uirtutis esseb
indutam uestib edixit sententiam. Teclam inqͥt pieta¬
tis ac dei cultricem relaxo. Dimissa uero reu̾sa est in do¬
mum triphene. ubi requieuit paucis dieb docens tri¬
egressa. uenit seleutiam. Ibiq exemplo et conuersatio¬
nis uite atq etiam uite doctrine plurimos exudiens. post
multa certamina ac duplicis corone uirginitatis et
martyrii requieuit in pace .uiii. kł. octobris.
Nonceptio scĩ iohannis baptiste. Et in augustidu¬
a scõ policarpo epõ ab oriente directi. ad docendam gallia

Expanded text:
ullo pacto laesa. Iterum atrociores bestiae parantur, sed ullo tas modum ponit. Alligatur duobus tauris ferocissimis, ferro candente stimulatis, ut eam discerperent. Qui, funibus diruptis, vagabundi huc illucque discurrunt, ac martyrem nullius mali passam relinquunt. Accersitam denique proconsul eam requirit, quae aut unde esset, quia nulla bestiarum eam laedere potuisset. B. Thecla respondit: Dei vivi tantum sum ancilla. Territus autem proconsul, quod tantae virtutis esset, induens eam vestibus, edixit sententiam: Theclam, inquit, pietatis ac Dei cultricem relaxo. Dimissa vero, reversa est in domum Triphenae, ubi requievit paucis diebus, docens Triegressa, venit Seleuciam, ibique exemplo et conversatione vitae atque etiam doctrina plurimos erudiens, post mula certamina duplicis coronae, virginitatis et martyrii, requievit in pace. A. VIII KAL. OCTOBRIS. Conceptio S. Joannis baptistae Domini. Et in Augustodua sancto Polycarpo episcopo ab Oriente directi ad docendam Galliam,
Abbreviated transcription (Latin):
cla ad domum triphene: ut in crastinum feris obiceret᷑.
Quam ministri cum e domo repeterent: triphena do¬
loris plena sequitur eam usq ad spectacłm. ubi cla¬
mor uulgi et tumultus in mensus. beatam teclam
spectantium. Nudata uero beata uirgo: dimittunt᷑
et leones et ursi. S nulla ferarum eam ledere p̾sũp¬
sit. Deinde in fossam aqua plenam ubi serpentes ad¬
unati et collecti fuerant a furentib popłis cum ur¬
geretur. signo crutis munita insiluit. S nec ab eis

Expanded text:
cla ad domum Triphenae, ut in crastinum iterum feris objiceretur. cla ad domum Triphenae, ut in crastinum iterum feris objiceretur. Quam ministri cum de domo repeterent, Triphena doloris plena sequitur eam usque ad spectaculum, ubi clamor vulgi et tumultus erat immensus beatam Theclam spectantium. Nudata vero beata virgine, dimittuntur ei leones pariter et ursi. Sed nulla ferarum eam laedere praesumpsit. Deinde in fossam aqua plenam, ubi serpentes adunati et collecti fuerant, a furentibus populis cum urgeretur, signo crucis munita insiluit; sed nec ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
tiom carnis subiacere. ꝑgens ad iudicem accusauit uir¬
tere mulieres terrerentur: debere ardere. Quam sibi
cum iussisset uidex adduci. et ꝓpositum castitatis eius
ꝑdidicisset: rogum fecit parari ut illam incenderet.
Rapta igitur ab apparitorib ut in focum iactaret᷑.
sponte pyram ascendit: et signo crucis facto uirili ani¬
mo inter medias flaminas stetit. Subita facta mnun¬
datione pluuiarum ignis extinctus. et beata iurgo il¬
lesa uirtute suꝑna eripitur. Iterum cum ieuiniis uigi¬
liis et orationib uacaret: a quodam uiro potenti com¬
prehensa. ꝑducta est ad p̾sidem q̃d̾ se xp̃ianam dic̾e̾t.
Quam isdem ꝓconsul interrogans. si uere esset qd̾ ac¬
cusabat᷑. respondit. Xp̃ĩanam omnino se esse.
Quam continuo p̾ses ad bestias dampnauit. Iterum
tamen qd̃ subrigeretur commendatur. cuidam nobili
femine que ꝓpinqua erat cesaris. cuiꝰ nom̃ triphena.

Expanded text:
tioni carnis subjacere, pergens ad judicem, accusavit virtioni carnis subjacere, pergens ad judicem, accusavit viream, ut caeterae mulieres terrerentur, debere ardere. Quam sibi cum jussisset judex adduci, et propositum castitatis ejus perdidicisset, rogum fecit parari, ut illam incenderet. Rapta igitur ab apparitoribus ut in focum jactaretur, sponte pyram ascendit, et signo crucis facto, virili animo inter medias flammas stetit, subitoque facta inundatione pluviarum, ignis exstinctus est, et beata virgo illaesa virtute superna eripitur. Iterum cum jejuniis, vigiliis et orationibus vacaret, a quodam viro potente comprehensa, perducta est ad praesidem, quod se Christianam diceret. Quam idem proconsul interrogans si vere esset quod accusabatur, respondit omnino Christianam se esse. Quam continuo praeses ad bestias damnavit. Interim tamen quo subrigeretur, commendatur cuidam nobili feminae, quae propinqua Caesaris erat, nomine Triphena.
Abbreviated transcription (Latin):
sociaretur. N kl. oetobris
atalis scĩ sosii diaconi. mesenate ciuitatis in cam¬
pania. Qui cum esset annoꝵ triginta: marty¬
rium cum beato ianuario beneuenti epõ. capitis decol¬
latione suscepit. temꝑe diccletiani imꝑatoris Is cum
tempore quodam euangłm legeret. in eccl̃ia mesenate cru¬
tatis p̾sente ep̃o ianuario. frequenter enim eum ꝓ scĩtate
et prudentia eius uisitare consueuerat. uidit subito idem
ep̃c de capite eius flamina exurgere. quam nemo alius
uidit. et ꝓnuntiauit eum martyrem futurum. Et post
multos dies idem diaconus tentus. et in carcerem miss
est. Ad quem uisitandum cum uenisset ep̃c cum diaco
no suo et lectore suo desiderio. et ipse cum eis simul tentꝰ.
ac pariter omnes cum aliis trib occisi sunt. Eodẽ die:
Natalis scẽ tecle uirginis. Apud seleutiam quiescentis.
que de ciuitate hyconio a beato apło paulo instructa
est. Quam mater eius cernens xp̃ianam et nuptias
repũdiare. mallentem xp̃o sponso adherere. qͣm corrup¬

Expanded text:
sociaretur. G. IX KAL. OCTOBRIS. Natale sancti Sosii diaconi Mesenatae civitatis in Campania. Qui cum esset annorum triginta, martyrium cum beato Januario Beneventi episcopo, capitis decollatione suscepit, tempore Diocletiani imperatoris. Is, cum tempore quodam Evangelium legeret in ecclesia Mesenatae civitatis, praesente episcopo Januario frequeet prudentia ejus visitare consueverat, vidit subito idem episcopus de capite ejus flammam exsurgere, quam nemo alius vidit, et pronuntiavit eum martyrem futurum, et post non multos dies item diaconus tentus et in carcerem missus est: ad quem visitandum cum venisset episcopus cum diacono suo Festo et lectore suo Desac pariter omnes cum aliis tribus occisi sunt. Eodem die natale sanctae Theclae virginis, apud Seleuciam ququae de civitate Iconio a beato apostolo Paulo instrucest. Quam mater ejus cernens Christianam, et nuptum repudiare, malentem Christo sponso adhaerere quam corrup
Abbreviated transcription (Latin):
agit. Ut iusto onmpotentis dei iudi¬
cio in bono iam nec linguam habe¬
at: qui habere bonam uitam recusat.
Quatims dum mens eius terreno
amori intenditur: de terrenis reb
semꝑ loquatur. Unde in euuangelio
ueritas dicit. Ex habundantia enĩ
cordis. os loquitur. Donus homo de
bono thesauro ꝓfert bona. Et matꝰ
homo. de malo thesauro ꝓfert ma

Expanded text:
agit: ut justo omnipotentis Dei judiagit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia enim cordis os loquitur. Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de m
Abbreviated transcription (Latin):
tinpe. Qiuisquis ergo quolibet horũ
uitio subigitur: panes dño offerre ꝓ¬
bibetur. Ne profecto diluere aliena
delicta non ualeat is: quem adhuc ꝓ¬
pria deuastant. Cum sacerdos ñ agit
bona que loquitur. ei etiam sermo sub¬
trahitur. ne loqui audeat qd̃ ñ oꝑatur
sicut ꝑ ꝓpħam dicitur. Peccatori au¬
tem dixit deus. Quare tu enarras iu¬
sticias meas. et assumis testamentum¬
meum ꝑ os tuum: Unde ce psalmi¬
sta deprecatur dicens. Et ne auferas
de ore meo uerbum ueritatis usq qͣꝙ
Perpendit namq qd omp̃s deus ue¬
ritatis uerbum facientib tribuit.
et non facientib tollit. Qui ergo hoc
de ore suo non auferri petiit. qͥd aluid
qͣm grãm bone oꝑationis quesiuit:
Ac si aꝑte diceret. A bono oꝑe erra¬
re me non sinas. ne dum amitto or¬
dinem bene uuendi. rectitudinem
ꝑdam loquendi. Plerumq doctor qͥ
docere audet qd̃ negligit agere. cum
desierit bona loqui que oꝑari contẽp¬
sit. docere subiectos incipit praua q̃

Expanded text:
t. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias measmeum per os tuum ? Unde etiam et Psalmista deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluptatum materia: s dolorũ.
Quaꝓpter expedit facultates eccłie
possidere. ut inde uiuant qui ñ scł̃o
cuius gaudia fugitiua repudiant.
s deo deseruiunt cuius meffabilia bo¬
craxio oꝑantur: que de sacrario st̃

Expanded text:
est voluptatum materia, sed dolorum. est voluptatum materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates Ecclesiae possideri, ut inde vivant, qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo deserviunt, cujus ineffabilia bocrario operantur, quae de sacrario
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ꝓpria ꝑuenire. Qm̃ non est
tale bonum qd̾ habent et mali quale
illud est qd̃ non habent nisi boni.
Corporale bonum quando habent ini¬
qui: ipsorum est p̾mium. Quando
habent iusti: non est eoꝵ premium
s temporale solatium. Item bomi &¬
temporalis amissio fit exercitium ui¬
sti: et iniusti suplicium. Quia er in¬
stus desiderio celestium captus omnia
temporalia siue habeat siue amittat.
omnino non sentit. Et miquus id qd
cum delectatione habutt: sine dolo¬
re non ꝑdit. Propterea igitur eis qui
militant deo. fugiende sunt ex toto
corde diuitie. Quas qui habere uo¬
lunt: sine labore non querunt. sine
difficultate non inueniunt. sine cu¬
ra non seruant. sine anxia delecta¬
tione non possident. sine dolore non
Et radix omniũ maloꝵ est auari¬
cia. Quam quidem appetentes. er¬
rauerunt a fide. et inseruerunt se
dolorib multis. Ac sic census iste ter¬
remis eis a quib otiose diligitur. ñ

Expanded text:
omnium propria, pervenire. Quoniam non est omnium propria, pervenire. Quoniam non est tale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt, sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non et Radix omnium malorum avaritia, quem quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis, a quibus vitiose diligitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
mant. a mundo disterminant. deo
commendant. Ditant animos nr̃os
atq nobilitant. Nobiscum sunt.
intra nos sunt. Diuitie nr̃e credende
sunt. Pudicitia que nos pudicos. ii¬
sticia que nos iustos. Pietas. que pi¬
ios. Humilitas. que humiles. Man¬
Sisuertido. que mansuetos. Innocentia.
que innocentes. Puritas: que puros.
Drudentia: que prudentes. Cempe¬
rantia: que temꝑantes. Et carttas
que nos facit deo. et hominib caros.
uirtutum potentes. seculi contemp¬
tores. ac bonoꝵ omnium seclatores.
Dec sunt non omnium: s sanctoꝵ
scẽ uirtutes. Non diuitum suꝑboꝵ.
s humilium pauperum facultates.
Patrimonium cordrum: diuitie in¬
corruptibiles morum. Quib nõ ha¬
bundant nisi qui illis carnalib ex
corde renuntiant. Que quamuis et
ipsa sint bona iitpote a bono d̾o crea¬
ta. tamen que sunt bonis malisq com¬
munia. student ea spiritales uiri con¬
tempnere. quo possint ad illa incom¬
parabiliter meliora que sunt bonoꝵ

Expanded text:
mant, a mundo disterminant, Deo mant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudet et ebriosus cum exoptate oc¬
casionem potationis inuenerit. Gau¬
det et adulter cum ad delectationem
fruendi corporis concubitu ꝑuenerit.
S cum sit gaudere bonum. de his
atq huuiscemodi gaudere. grande est
malum. Hec et his similia sunt. un¬
de nos gaudere uult mundus. cum
suis amatorib periturus. Hec sunt
que repudiare debemus. ut de bona
conscientia. de sanctitate morum. de
adquisitione uirtutum. de domo dei.
et de promissione futuri regni. ineffa¬
biliter gaudeamus. Ditari qͦq diui¬
tiis. grande est bonum. S inde ditari
unde non debeas. non est habenda fa¬
cultas: s detestanda calamitas. Ni¬
chil est enim calamitiosius. nichilq
miserus. eo qui iniquis adquisitiom¬
bus crescit. quem locupletem fraudes
faciunt ac rapine. Ille nobis sunt
ambiende diuinie. que nos ornare
possunt pariter et munire. Quas nec
adquirere possumus inuiti. nec ꝑdere.
Que nos contra impetus hostiles ar¬

Expanded text:
gaudet et ebriosus, cum exoptatae ocgaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles ar
Abbreviated transcription (Latin):
tib conferenda: sine peccato possidert
sua. Quia et ipsi quodammodo sua
relinquunt. quando ꝓpriis contenti
reb nichil eorum que labori uel or¬
dini suo deberi arbitrantur accipi¬
unt. Quod si putant ideo accipi
debere eorum que conferuntur ec¬
clesie portionem. Ne eam uidean¬
tur abicere. se uero non posse sua re¬
linquere. qd̃ eis deforme sit inter su¬
os pauperes reddi . nouerint se esse
deformius possessores. de elemosinis
pauperum pasci. Posperi. Que sint
impedimenti afferant bona presen¬
tia amatorib futurorum. exr.
eu quam subtiliter nos ille
decipiendi artifex fallit. qͣnta
cetitate oculos nr̃e mentis obducit.
ne discernamus gaudendi auidi.
unde iustius gaudeamus. Nut ne
cupientes augeri diuitiis nouerimꝰ
quas quib incomparabiliter p̾fera¬
mus. nam gaudere quidem bonum
est. S qui gaudet. si non inde gau¬
deat unde debet: non potest bonum
esse qd gaudet. Siquidem gaudet
et raptor: cum desiderata rapuerit.

Expanded text:
tibus conferenda, sine peccato possident tibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci. CAPUT XIII. Quae sint impedimenti afferant bona praesentia amatoribus futurorum. 1. Heu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit, quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus; aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus. Nam gaudere quidem bonum est; sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debet, non poesse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit:
Abbreviated transcription (Latin):
sustentur ecelesie .cuiii.¬
taq sacerdos cui dispensationis cu
ra commissa est non solum sine cu¬
piditate s etiam cum laude pieta¬
tis accipit. a popło dispensanda. et
fideliter dispensat accepta. Quia
omnia sua aut reliquit. aut eccłie
reb adiunxit. et se in numero pau¬
perum pauꝑtatis amore constituit.
Ita ut unde pauꝑib subministrat
inde et ipse tanquam panꝑ uolun¬
tarius uiuar. Eierici qͥnoꝙͥ qͦs pau¬
peres aut uoluntas aut natiuitas fe¬
cio: cum ꝑfectione uirtutis uite neces¬
saria. siue in domib sius. siue in con¬
gregatione iuuentes accipiant. quia
ad ea accipienda non eos habendi cu¬
piditas ducit. s cogit iuiuendi ne¬
cessitas. ꝑrosperi. quid facere debe¬
ant clerici quorum infirmitas non
potest sua contempnere .c. uini
lli autem qui tam infirmi sũnt:
ut possessionib suis renuntiare nõ
possint. si ea que accepturi erant dis¬
pensatori relinquant. nichil haben¬

Expanded text:
sustentantur ecclesiae. Isustentantur ecclesiae. Itara commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae neesiae. CIX. Quid facere debeant clerici, quorum infirmitas non potest sua contemnere. CX. lli autem qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil haben
Abbreviated transcription (Latin):
iactantia illis quos nichil habentes
pascit et uestit eccłia. Quia ꝑfectior
est ille qui se mundi reb exspoliat.
aut qui cum nichil habuerit nec ha¬
bere desiderat quam ille qui ex multis
que possidet eccłie aliquid prestat. ac
se de eo qd̃ prestiterit forsitan iactat. Du¬
ra sunt que dico: nec ego diffiteor.
Dura sunt. s obseruare nolentib.
Ceterum si fiant ista que difficilia
non facientib sunt: statim facilia
facientib fiunt. Non ergo ea que
nolumus obseruare impossibilitas
nobis facit dura. s nouitas. In usum
ueniant: et neminem frequentata coz¬
turbant. Nam quero quid sit eorum
que dixi difficile. ut homo id qd̃ opꝰ
non habet ab eccłia non accipiat. an
ut qd̃ habet sine causa contempnat.
Si ꝓpt̾ hoc non uult sua relinque¬
re. ut habeat unde uiuat. ut quid
accipit unde rationem reddat. ut
quid peocatis alienis sua multipli-¬
cat. Prosperi. qui sunt qui etiara
cum profectu anime sue opibus

Expanded text:
jactantia illis quos nihil habentes jactantia illis quos nihil habentes pascit et vestit Ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, Ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit, forsitan jactat. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor; dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata coturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod opus non habet, ab ecclesia non accipiat, an ut quod habet sine causa contemnat? Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat? CAPUT XI. Qui sunt qui etiam cum profectu animae suae opibus
Abbreviated transcription (Latin):
habet. terrena strenue militantib p̾stat.
Unde satis indignum est si fidelis et ope¬
rosa deuotio clericorum. ꝓpt̾ stipendium
temporale. premia sempit̾na contẽpnat.
Qd̃ si quilibet minister eccłie ñ habeat
unde iuat. non ei reddit hic s neces¬
saria prestat eccłia. ut in futuro p̾mi¬
um laboris sui recipiat. qd̃ in hac uita
iam spe dominice ꝓmissionis expectat:
Illi quoq qui uelut idonei nichil sibi
quidem dart uelut debitum poscunt.
s tamen eccłie sumptib uiuunt. non
est meum dicere quali peccato cibos pau¬
perum p̾sumendo suscipiant. qui eccle¬
siam quam iuuare de ꝓpriis facultati¬
bus debuerunt suis expensis insuꝑ gra¬
uant. Propter hoc fortassis in congre¬
gatione uiuentes ne aliquos pauꝑes
pascant. ne aduenientes excipiant.
aut ne suum censum expensis cotidia¬
nis imminuant. Qd̃ si aliquid de fruc¬
tib suis eccłie uelut ꝓ ipsa expensa sua
contulerint. non se preferant inani

Expanded text:
habet, terrena strenue militantibus praestat. habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale praemia sempiterna contemnat. Quod si quilibet minister Ecclesiae non habeat unde vivat, non ei reddat hic, sed necessaria praestet Ecclesia, ut in futuro praemium laboris recipiat, quod in hac vita jam spe Dominicae promissionis exspectat. Illi quoque, qui velut idonei, nihil sibi quidem dari velut debitum poscunt, sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant: propter hoc fortassis in congregationes viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis Ecclesiae velut pro ipsa expensa sua contulerint, non se praeferant inani
Abbreviated transcription (Latin):
ec illi qui sua possidentes dari. c̾uii¬
sibi aliquid uolunt. sine gran¬
di peccato suo. unde pauꝑ uicturus
erat accipiunt. De clericis quidem di
S licut nichil habentes proprium nõ
peccata s alimenta quib indigere ui¬
dentur accipiunt: ita possessores non
alimenta quib habundant. s aliena
peccata suscipiunt. Ipsi quoq pauꝑes
si se possunt suis artificiis aut laborib
expedire non p̾sumant qd̃ debet debilis
et infirmus accipere. Ne forte eccłia
que potest omni solatio destitutis neces¬
saria ministrare. si omnes ettam nichil
indigentes accipiant grauata. illis
quib debet subuenire non ualeat.
Qui autem eccłie seriuunt. et labore
suo uel ut debita reddi oportere creden¬
tes: ea quib opus non habent ut acci¬
puint libenter aut exigunt. nimis car.¬
naliter sapunt. si putant qd eccłie fi¬
deliter seruientes. stipendia terrena. ac
non potius premia eterua ꝑcipiant. Se¬
cularis quippe militia quia celestia nõ

Expanded text:
ec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem disicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta, quibus indigere videntur, accipiunt, ita possessores non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes si se possint suis artificiis, aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis et infirmus accipere: ne forte Ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet subvenire non valeat. Qui autem Ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, si putant quod Ecclesiae fideliter servientes, stipendia terrena ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe militia, quae coelestia non
Abbreviated transcription (Latin):
publica circa medium noctis oran¬
tes:. Hymnum audientib cunctis
iuncti dixisse memorantur. Ubi re
pente terremotu facto. et concussis
carceris fundamentis. et ianue spon¬
te aperte. et omnium uincula sunt
soluta. Unde oportet his horis psal¬
lendi orandiq frequentiam. nos in
scĩs habere offitiis finemq nr̃m uel
si aduenerit sub tali actu exspectare
securi. Est autem quoddam genus
hereticoꝵ suꝑfluas estimantium sa¬
cras uigilias. et spiritali oꝑe infruc¬
tuosas dicens absq iure temerari
diuina. quia noctem fecit d̃s̃ ad re¬
quiem: sicut diem ad laborem. Q
heretici greco sermone nictatec. hoc
est somnculosi uocantur. De matu

Expanded text:
publica, circa medium noctis oranpublica, circa medium noctis orantes, hymnum audientibus cunctis vincti dixisse mepente terraemotu facto, et concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta. Unde oportet his horis, psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel, si advenerit, sub tali actu exspectare securius. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spiritali opere infructuosas, dicentes jura temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui haeretici Graeco sermone νυκτάζοντες, hoc est somniculosi, vocantur. De matu
Abbreviated transcription (Latin):
iugiliarum deuotio familiare
ꝓpheta exclamat ad dñm dicens.
De nocte iugilat spc̃ meus ad te d̃s.
quia lux p̾cepta tua sunt super ter¬
ram. Item dauid. Media nocte sur¬
gebam ad confitendum tibi: super
iudicia iusticie tue. Hoc namq tem¬
pore uastator angelus transiens. pri¬
mogenita egyptioꝵ ꝑcussit. Unde &¬
nos ugilare oporter. ne periculo
egyptioꝵ admisceamur. Hisdem e¬
tiam horis uenturum se esse ĩ euan¬
gelio saluator asseruit. Unde ad iu
gilandum auditores suos exsuscitars
dicit. Beati serui illi: quos cum ue¬
nerit dominus inuenerit iugilan¬
tes. Et si uesꝑtina inquit hora ue¬
nerit. et si mẽdia nocte. et si galli
cantu. et inuenerit eos iugilantes:
beati sunt serui illi. Itaq et uos
estote parati. quia nescitis qua ho¬
ra filius hominis uenturus est. Si¬
quidem nec uerbis solum docuit ui¬
gilias: s etiam confirmauit exemplo.
Nam testatur euuangelium qr
erat ihc ꝑnoctans in oratione dei.
Paulus q̃uoq et silas in custodia

Expanded text:
igiliarum devotio familiare propheta exclamat ad Dominum, dicens: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quia lux praecepta tua sunt super terram . Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae . Hoc namque tempore vastator angelus transiens, primogenita Aegyptiorum percussit. Unde nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse Dominus in Evangelio Salvator astruxit. Unde et ad vigilandum auditodicit: Beati servi illi quos, cum venerit Dominus, invenerit vigilantes . Et si vespertina hora, inquit, venerit, et si media nocte, et si galli cantu, et invenerit eos vigilantes, beati sunt quidem servi illi. Itaque et vos estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Siquidem nec verbis solum docuit vigilias, sed etiam confirmavit exemplo. Nam testatur Evangelium, quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei . Paulus quoque et Silas in custodia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus popłs rapuit. et condigno honore sepeliuit
carisi. cum aliis septem omnium in mare mei¬
sorum.
pud africam: Natalis scĩ mappalici: cum aliis¬
cyprianus in epistola ad martyres et confessores hoc
modo. Uox plena spũ scõ de martyris ore ꝓrupit. cũs
mappalicus beatissimus inter cruciatus suos ꝓconsi¬
li diceret. Uidebis cras agonem. Et qd̾ ille cum ur¬
tutis ac fidei testimonio dixit: dominus impleuit
Agon celestis exhibitus: et dei seruus in agone ꝓmis¬
si certamine coronatus est. Et post pauca. Hunc igi
suoꝵ nomine proconsuli reꝓmisit. Nec fefellit in ꝓ¬
missu suo. uox fidelis. Pugnam quam spopondit
exhibuit: et palmam quam meruit accepit. Istũ
nunc beatissimum martyrem. et duos participes
eiusdem congressionis. et comites in fide stabiles.
in dolore patientes. in questione uictores. Ut cete¬
ri quoq sectemini: et opto pariter et exhortor. Ut
quos iunculum confessionis. et hospitiũ carceris
simul uinxit: iungat etiam consum matio uircutis.

Expanded text:
ianus populus rapuit, et condigno honore sepelivit.Carisii cum aliis septem, omnium in mare mersorum.pud Africam, natalis sancti Mappalici maCyprianus in epistola ad martyres et confessores, c. uox plena spiritu sancto de martyris ore prorupit, cum Mappalicus beatissimus inter cruciatus suos proconsuli diceret: uidebis cras agonem. et quod ille cum uirtutis ac fidei tesAgon coelestis exhibitus, et Dei servus in agonis promissi certamine coronatus est. Et post pauca: Hunc igitsuorum nomine, proconsuli repromisit: nec fefellit in promisso suo vox fidelis; pugnam quam spopondit, exhibuit, et palmam quam meruit, accepit. Istum nunc beatissimum martyrem, et alios participes ejusdem congressionis et comites, in fide stabiles, in dolore patientes, in quaestione victores, ut caeteri quoque sectemini et opto pariter et exhortor: ut quos vinculum confesssimul iunxit iungat etiam consummatio uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
P bsecro te km̃e. ut multitud¬
nes hominum. et offitia. et sa¬
lutationes. et coniuua: ueluti quas¬
dam cathenas fugias uoluptatum.
Sit uilis tibi uesꝑtinus cibus. olera
et legumina. Interdumq pisciculos.
ꝓ summnis ducas delitiis. Qui xp̃m
desiderat et illo pane uescitur. non
querat magnopere quam de p̾tiosis
cibis stercus conficiat Quitquid
post gulam non sentitur: idem tibi
sit qd̃ panis et legumina. Semꝑ
in manu tua sacra sit letꝰ .o. freq̃n¬
ter orandumi et fiexo corpe mens
etigenda ad dominum. Crebre ui¬
gilie. et uenitre uacuo sepius doemi¬
endum. Rũmusculos et gloriolas.
et palpantes adulatores. quasi hostez
deuita. Pauꝑib & fratrib refrige¬
ria sumptuum manu ꝓpria distri¬
bue. Humilitatem uestium: ⁊u¬
menti animo non appetas. Seca¬
latium et maxime potentium con¬
sortium deuita. Habeto simplici¬
tatem columbe: ne ciuquam ma¬
chineris dolos. Et serpentis astuti
am. ne alioꝵ supplanteris insidiis.
Non enim multum distat ꝓuitio

Expanded text:
Obsecro te, charissime, ut multitudines hominum, et officia, et salutationes, et convivia, veluti quasdam catenas fugias voluptatum. Sit vilis tibi et vespertinus cibus. Olera et legumina, interdumque pisciculos, pro summis ducas deliciis. Qui Christum desiderat, et illo pane vescitur, non quaerit magnopere, de quam pretiosis cibis stercus conficiat. Quidquid post gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Semper in manu tua sacra lectio sit. Frequenter orandum, et flexo corpore mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae, et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas, et palpantes adulatores quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio
Abbreviated transcription (Latin):
atinitas p̾cursoris dñ. ⁊acharie et heh̾sabech¬
filii. qui sp̃ũ scõ repletus ad huc in utero ma.¬
tres sue. et antequam exiret inde sanctificatus. usq ad

Expanded text:
tistae praecursoris Domini, Zachariae et Elizabethfilii, qui Spiritu sancto repletus adhuc in utero matris suae, et antequam exiret inde, sanctificatus, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tutem tratens. et terribili uisione regi eoꝵ qͥs esset
agnitus. reddita sibi omni captiuitate ciuitatis
sue. et oneratis frumento nauib cum ingenti głia
ex africa ad ꝓpriam sedem reu̾sus est. Claruit autem
non solum eruditione et copiosa uite sũtate s etiã
potentia adu̾sus demones. pso die: depositio beati
nicẽe romatiane ciuitatis ep̃i. ix. kł. uilii. O¬

Expanded text:
tutem tradens, et terribili visione regi eorum quis esset tutem tradens, et terribili visione regi eorum quis esset agnitus, reddita sibi omni captivitate civitatis suae, et oneratis frumento navibus, cum ingenti gloria ex Africa ad propriam sedem reversus est. Claruit autem non solum eruditione, et copiosa vitae sanctitate, sed etiam potentia adversus daemones. Ipso die, depositio beati Niceae Romatianae civitatis episcopi. F. IX
Abbreviated transcription (Latin):
Natalis scõꝵ martyrum rufini et martie̾s Iome
sc̃ẽ demetrie uirginis: que fuit beati fausti filia. Hec
pb̃ro. iuxta matrem suam scãm dafrosam. et sororem
N britania: scĩ albani mr̃is. Qui tempore diccletia¬
ni in uerolamio ciuitate post u̾bera et tormenta a cer¬
ba: capite plexus est. S illo cadente in t̾ra. oculi eiꝰ
qui eum ꝑcussit: pariter ceciderunt. Passus est cum
illo etiam unus de militib eo qd̾ eum ferire iussus
noluerit. Diuino utiq ꝑterritus miraculo. quia ui¬
derat beatum martyrem sibi dum ad coronam mar¬
tẏrii ꝓperaret alueum amnis int̾positi orando trans¬
meabilem reddidisse. Quo in tempore ꝑsecuno cru
delis cccean limbum transgressa. etiam aaron et ui¬
lium britanie cum aliis plurib uiris. atq feminis.
felici cruore dampnauit. A tem in ciuitate nola cam¬
panie: Natalis scĩ paulini epĩ et confessoris. Qui se
temporib Wandaloꝵ ꝓ filio cuiꝰdam uidue in serui¬

Expanded text:
tas sanctorum martyrum Rufini et Martiae. Romae sanctae Demetriae virginis, quae fuit beati Fausti filia. Haec presbytero, juxta matrem suam Dafrosam et sororem n Britannia sancti Albani martyris, qui tempore Diocletiani in Verolamio civitate post verbera et tormenta acerba capite plexus est, sed illo in terram cadente, oculi ejus qui eum percussit pariter ceciderunt. Passus est cum illo etiam unus de militibus, eo quod eum ferire jussus, noluerit, divino utique perterritus miraculo, quia viderat beatum martyrem, sibi dum ad coronam martyrii properaret, alveum amnis interpositi, orando transmeabilem redddelis, Oceani limbum transgressa, etiam Aaron et Julium Britanniae, cum aliis pluribus viris ac feminis, felici cruore damnavit. Item in civitate Nola Campaniae natalis sancti Paulini episcopi et confessoris, qui se temporibus Wandalorum pro filio cujusdam viduae in servi