comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et qui incinum pdium
uicuntatis ullam ꝑte
meo meo alueo hre. Set
ius ẽ ut idoptineat ali
agit mnundatus fuit. n
ciem aliquam suo noĩe
fecit nerua ⁊ proculus ⁊
rõnem efficẽ putant. ũ
qui materie domnins ẜ¬
nat. idem eius quoq qd̃
exeadem matĩa factim
sit dominus eẽ quia siñ
materia milla sp̃es effi¬
ci possit ueluti si exanro
tuus nauemł armariu
dia srĩarecte existimanci
siño possit reuerti m̃usi
eẽ qd nerne ⁊ proculo pla

Expanded text:
et, quia uicinum praedium uicinitatis ullam partem in eo alueo habere: sed uix est, ut id optineat. Aliager inundatus fuerit. neque ciem aliquam suo nomine fecerit, Nerua et Proculus purationem efficere putant, ut qui materiae dominus fuerit, idem eius quoque, quod ex eadem materia factum sit, dominus esset, quia sine materia nulla species effici possit: ueluti si ex auro iuiia recte existimantiusi non possit reuerti, uerius esse, quod Neruae et Proculo pla
Abbreviated transcription (Latin):
terea qd̃ ꝑ allunonem
agro nr̃o flum adiec̃ iuir
egencium ad quiritur¬
iduidetur nb̾ adici qd̃ it¬
apaulatim adicitimr ur
intlłe non possimus qͣn
elio appulerit. palamẽ
cam tuam ẽꝑmanẽ. p¬
lanesilongiore tp̃r fudo¬
s meo eserit arboresq q̃s¬
secum trax̾it inmeum i¬
fundum radices egerit

Expanded text:
luuionem agro nostro flumen adicit, iure gentium nobis adquiriturid uidetur adici, quod ita paulatim adicitur, ut intellegere non possimus, quaaedio attulerit, palam est eam tuam permanere. plane si longiore tempore fundo meo haeserit arboresqsecum traxerit, in eum fundum radices egerint
Abbreviated transcription (Latin):
ltem psernos inquibus
usunifructum habemꝰ
ltem ꝑlomines liberos
⁊seruos alienos quos boȧ
fide possidemus dequib¬
singłis diligentius dis
piciams. ¶Is qd serui
ñi extraditione namcł¬
cintur. Siue quidscipr¬
ientur uł exqualib⁊ alia
cã adquint.id nob̾ adq¬
inpotate altius ẽ mehil¬

Expanded text:
eos seruos, in quibus usumfructum habemus; item per homines liberos et seruos alienos, quos bona fide possidemus: de quibsingulis diligepiciamus. Igitur quod serui i ex traditione nanccuntur siue quid stipulentur uel ex qualibet alia causa adquirunt, id nobis adqpotestate alterius e
Abbreviated transcription (Latin):
di aucupanoi negr̃a pot̾
adominosus prouideĩt¬
uo cuaserit custodiam i¬
nram ⁊ mnͣalem liberta¬
tem se recepit nrm c̃ẽ de¬
sunt ⁊rurs occupãtis sit

Expanded text:
 aucupandi gratia, potest a domino, si is providevero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupantis fit
Abbreviated transcription (Latin):
phoc tp̃c quo eam ꝑseqri¬
mur. alius cam acepit
co animo ũ eam ipe luc¬
facet furtum uideri nb̃
cum cominisisse. plerũ¬
q non alit putam̃t ca
nram eẽ quam sicamce¬
perimus quia multa x¬
cide̾ possuntut eam no
capiamus quam mius ẽ

Expanded text:
hoc tempus, quo eam persequimur, alius eam ceperit eo animo, ut ipse lucrifaceret, furtum uideri nobis eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius est.
Abbreviated transcription (Latin):
gc̃ deea ¶Illud recte qͣr. an
suid elificium uendidĩt
is q edifficauit ⁊ abemp¬
tore longo tp̃rusucꝓtũ
postea dirutum sit. adh¬
uc dominus mendicati¬

Expanded text:
gere. Illud recte quaeritur, an, si id aedificium uendiderit is qui aedificauerit et ab emptore longo tempore captum postea dirutum sit, adhuc dominus materiae uindicati
Abbreviated transcription (Latin):
strum aut coliria aũme¬
dicam̃tum reilri possumt
uidetiur tñ m recte qdam
dixisse nõ debẽ dubitari
quin aliems spicis excus
pfectam hnt suam spẽm
quiexcussit spicas ñono
dñorum tuorum miscẽ¬
tium matĩas çoẽ totum
cor efficꝰ. siuc ei̾dem gm̃s¬
miscuer. ł argẽtum ꝯfla¬
uerunt. siue diuerse ue¬
luci si aliꝰ innum otuler¬
int ali mel ł alius auꝵ
alius argentum. qmin
mulsi sc̾legtri nom cor¬
poris sit spẽs ¶Sz ⁊sine

Expanded text:
strum aut collyria ad medicamenta reuerti possunt. uidentur tamen mihi recte quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excussperfectam habeant suam speciem, qui excussit spicas, non nduorum dominorum miscentium materias commune totum corpus efficit, siue eiusdem gmiscuerunt uel argentum conflauerunt, siue diuersae, ueluti si alius uinum contulerit alius mel, uel alius aurum alius argentum: quamuis et mulsi et electri noui corporis sit species. Se
Abbreviated transcription (Latin):
n. Do̾ enm mulius est
id rc̃e nali occupanti ꝯce¬
ditur nec int̾ ẽ qd̾ ad fe¬
ras bestias ⁊ uolucres u¬
trum ut in suo fundo ꝗs¬

Expanded text:
. Quod enim nullius est, id ratione naturali occupanti conceditur. Nec interest quod ad feras bestias et uolucres, utrum in suo fundo quis
Abbreviated transcription (Latin):
ãt reuertendi animum
diconfusionem desermn¬
erint. ¶ Sauinarum ⁊ a¬
serum non ẽ fera natura
palam ẽenm auas cẽfe

Expanded text:
 reuertendi animum di consuetudinem deseruerint. Gallinarum et anserum non est fera natura: palam est enim alias esse
Abbreviated transcription (Latin):
n. Daturalem atenle¬
bertatem recipe m telligx¬
tur.ł cum ocillos ñros ef¬
fugerint usita sit in con¬
spectu ño ut difficir sit
eius persocutio. ¶Illud q̃
ita uulnerata sit utcpi
possit. statim Ña ẽẽ int¬

Expanded text:
. naturalem autem libertatem recipere intellegitur, cum vel oculos tuos effugerit vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaetia ita vulnerata sit ut capi possit, statim tua esse in
Abbreviated transcription (Latin):
tus fu̾at non capienti fidei¬
missum redee bona publica¬
ta erant ꝓnuntianit nchilo
minus ins ferendi exconsti¬
fideiomissum erat relictumm.
Duod aũt ñ milli in grati ał¬

Expanded text:
tus fuerat non capienti fideicommissum reddere, bona publicata erant, pronuntiavit nihilo minus ius deferendi ex constifideicommissum erat relictum. Quia autem nonnulli ingrati a
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. UAlenus patromi
pcurator imꝑatoris flamor
statilio p̾clia c̾to p̾dio ad diẋ¬
at dem̃facta licitatõe idẽ sta¬
tilius recepta ea licitatõne
obtim̾iat ⁊ ita in nacuam
posẜom inductus erat de fru¬
ctib medio tp̃r receptis q̃re¬
batur ꝑatromus fisciꝰ ẽe uole¬
bat plane simedio tempore
intra pͥmam licita tõm⁊ se¬
qntem adiectõm ꝑcepti fu¬
issent aduenditoremꝑtin̾e.
sicut solent uidi cumidiẽ
aciectio facta est. de ĩde melior
condcõ allã est. nͨ moi̾ debe¬
iecta fuant p̾clia. S cumut᷑¬
q adiectõ intra tp̃c uindem¬
ianim facta fuiss recessum
est ab ħ tractatu atq place¬
bat fructus emptonis eẽ. pa¬
pimanus ⁊ messius nouant¬
sñam indux̾unt qr sub colo¬
no etant p̾lia miquũ ẽe fr᷑¬
tus eianferni unnu̾sos. s co¬
lonũ quidem ꝑcipe eo deb̾e
emptoreu̾o possiom eĩ anm¬
acceptinum ne fiscus colon¬
o tenentur. ꝙ ei fruiñlicuis¬
set. atq si ħ ip̃m in em̃docõ¬

Expanded text:
m. Ualerius Patruinus procurator imperatoris Flauio Stalticio praedia certo pretio addixerat. Deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem pertinere‹nt› sicut solet dici, cum in diem addictio facta est, deinde melior condicio allata est nec modicta fuerant praedia. sed cum utraque addictio intra tempus uindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptoris esse. Papinianus et Messius nouam sententiam induxerunt, quia sub colono erant praedia, iniquum esse fructus ei auferri uniuersos: sed colonum quidem percipere eos debere, emptorem accepturum, ne fiscus colono teneretur, quod ei frui non licuisset: atque si hoc ipsum in emendo con
Abbreviated transcription (Latin):
tametum. nec si dediss i
pͥmo testõ ex post̾iori petipo¬
tuiss nisipetitum eet. pla¬
cuit qr ñ ꝓbabat sibidata
p̾ceptõnes exsolasna cauti¬
one solum fi deiomissũ p̃s¬
tare deb̾e. ¶ Cornetio felicim¬
at̾scripta h̾rs rogata erat
restitin hrditatem ꝑr mor¬
tem suam. cum hrs scripta
ꝯdempnata eet ⁊ afisco oĩa
bonamułris occuparentur.
dicebat felix seantepenã
esse hoc em̃ꝯ ststutũ est. set
si non dũ dies fideiꝯ ueĩst¬

Expanded text:
tare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebat felix se ante poenam esse hoc enim constitutum est. sed si nondum dies fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
liippetuam adiudican smña
nõportet. ¶ Eum qui ꝑicul¬
umomuns odempnatõi
diuidi postulan̾t ꝙ ꝑticipe
iudicati soluendo eet renoca¬
tis alie noĩbꝰ quas frandu¬
lent̾ fecant nõ iid̾i cã̾m pe¬
cume fiscouendicasse re
aulꝰ. ¶La fidei ħrdis ꝯmis it
rogo fundum ticio des deqͦ
te rogam si ticius capenpos¬
sit non euita bit penam he
taciti fid̾iꝯmissinon est pa¬
lam relinque qud extestõ
scir ñ põt cum recitatũ est
ꝙ̾ adm nec ille palamdat
qui ita scribat rogo nes h̾rde

Expanded text:
lii perpetuam adiudicari sententia non oportet. Eum, qui periculum communis condemnationis diuidi postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse reum. Ita fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est palam relinquere, quod ex testamento sciri non potest, cum recitatum est. quemadmodum nec ille palam dat, qui ita scribit: 'rogo uos, here
Abbreviated transcription (Latin):
deiꝯimẜat ut ñ capientifũ¬
dum ⁊ c̾te pecunie qͣntitatẽ
daret ⁊ eo nomine cantom
apompeio exigi curanat se
poet fanstino hrdib institu¬
tis nullas pceptõnes pom¬
peio dedant. ħ ꝑ sona queca

Expanded text:
erat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curaverat sio et Faustino heredibus institutis nullas praeceptiones Pompeio dederat. haec persona, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iniquũ ⁊ in utilit᷑ fico in¬
debatur. ut tm suo ꝑiculo ip¬
se eo quib locau̾at ꝯnemi
lam qnͣtitatem eumone¬
mil deb̾e. qr ip̃e conductor
exstiterant em
hrdis sin pompen tacite fi

Expanded text:
hoc iniquum et inutile fisco videbatur, ut tamen suo periculo ipse eos quibus locaverat conveniret: lam quantitatem eum conveniri debere, qua ipse conductor exstiterat. Ideheredis sui Pompeii tacitae fi
Abbreviated transcription (Latin):
fit rogatus ħrs. cum diu̾si¬
tas rerum obscinun facia
legatum patronus sitaci¬
tem fidem suam recipietut
ex portõe sua p̾stet cessare fra¬
iem dictu qr de suo larg

Expanded text:
it rogatus heres, cum diuersitas rerum obscurum faciat legatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet, cessare fraudem dicitur, quia de suo larg
Abbreviated transcription (Latin):
prudencie ueniam. Si aut ca¬
lumpnie ħ ip̃m iudicet ea¬
q causa accusatõr ꝑm̃ ced̾t
ac si cãm egifs et ꝑoidiss .si
quis delatorem subicitur.
tam en inerrartum deferãt
qnͣtum p̾mii nomine dela
ferre deb̾e si citatus adedic¬
si cam̃ ñ ꝓbass. Senatus a¬
driam tprib censuit cum̃qꝗᷤ
se ad errarum detułit qui
caꝑe non potunt. ut totumĩ
errannm colligatur. ⁊ exeo
ꝑs diidia sibiẜm bnfin
dun traiam restituatu ꝙ
si tribedictis ap̾fecto erra¬
i ad ẽe delator iussus ueĩ
ita ad ẽẽ iussus r̾nden te põ¬
ẜore ñ affinit tantũ exigen¬
dum qntum ap̾errarium
ex ea cansa q̃ detułit reman
eret.si ꝓfeffionem eam im¬
pless senatus cenfuit ut ꝑ¬
inderationes ad erranium
deferat is a quo tota b̾rditas
fisco eiuncta est. uł unnisaleg̃¬
ta atq is deferre debetaquo
ꝑs hrditatis legati enictae
Si quis arguetur falsas ra

Expanded text:
prudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset. Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium deferat, quantum praemii nomine delatferre debere, si citatus ad edicsi causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex eo pars dimidia sibiui Traiani restituatur. Quod si tribus edictis a praefecto aerario adesse delator iussus uenirita adesse iussus respondente possessore non adfuerit, tantum exigendum, quantum apud aerarium ex ea causa quam detueret, si professionem eam implesset. Senatus censuit, ut perinde rationes ad aerarium deferat is, a quo tota hereditas fisco evicta est vel universa legata, atque is deferre deberet, a quo pars hereditatis vel legati evicta sit. Si quis arguetu
Abbreviated transcription (Latin):
rum quorum uso ñ fu̾at pͦ¬
tulatus exoffõ recitatio in¬
re poscentur. ¶Quod ꝓ alio
afico ꝯnentus debitum solõ
ñ iiq postulat ꝑsecutõm
bonorum eius ꝓquo solum
ĩquo etiam adumari ꝑof
fem solet ¶Fascalib debi¬
torib petentib ad ꝯꝑandã
cuit. emꝰ rei existunatõ ita
arbitrio iudicantis ceditur.
ut in maiorib suminis nõ
plus qͣm tres menses ĩmi¬
norib u̾o ñ plusqͣm duoꝓ
luta sint fidenissores libat᷑
nisi forte minus ydoneisĩt
⁊ in reliquũ non exsolute.
qnͣtitatis accesserit. ¶Si plꝰ
ẜuatum est ex bonis debito¬
ris afisco distractis tuncac
m̾ito restitin postulatus.
Conductor ex fundo fiscali
nchil tranfferre põt nec cy¬
pssimat̾iam uend̾e uł oline
non substitutis aliis cet̾as¬
qzarbores pomiferas cedere
⁊ facta ens rei existimatõne
in quadruplum ꝯuemitur.

Expanded text:
rum, quorum usus non fuerat posrum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in quo etiam adiuuari per officium solet. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam cuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo luta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatione in quadruplum conuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ius citirunis grã manus si¬
biintułit. Eius bona qui sibi
obaliꝙ admissum flagiciũ
mortem ꝯsciuit ⁊ manus in
tulit fisco uẽdicant᷑. Ꝙ uod si
tabuntur s sue successiom
relinquũtur. ¶ Adebitorem
fiscimn fraudem datas lib̾ta¬
tes retrahiplacuit. Sane ip¬
sum ctã ab alio ememanci¬
pim ut in animittat ñ est
ꝓh̃itum ergo ⁊ tũc lib̾tatem
prẽ possit: Ee hiis bonis que
adfiscum delata sunt ĩ stru¬
ius pͥuatorum ꝑtinentia re
Ileq instrum̃ta n acta aqͦ¬
qͣm adu̾sꝰ fiscum edio. ip̃e
aut fiscus accorum suoru
exempla hac condcone edit
ne iscui describendi fit potes¬
tas adu̾sus seułrem ꝑub¬
licam hisactis utatur de qͦ
caue compellit̾ ut si iisꝯ his
contra int̾clictum fi̾it cãca
dat. Quociens apud fiscum
agitur actorum potẽstas pꝰ¬
tulanda est. ut m̾ito hisuti
liceat ea que manuꝯm̃tars¬
ensis annotanda funt. qd̃
si ea alit ꝓferantur. hisqͥita
ꝓtulint cansacadat. quoci
causa tractatur porum acto¬

Expanded text:
ius criminis gratia manus sibi intulerit. eius bona, qui sibi ob aliquod admissum flagitium mortem conscivit et manus intulit, fisco vindicantur: quod si tabuntur, sed suae successioni relinquuntur. A debitore fisci in fraudem datas libertates retrahi placuit: sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare possit. Ex his bonis, quae ad fiscum delata sunt, instruius privatorum pertinentia reque instrumenta neque acta a quoquam aduersus fiscum edi oportet. Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ne utatur: de quo cauere compellitur, ut, si usus is contra interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito his uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. Quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quoticausa tractatur, priorum acto
Abbreviated transcription (Latin):
uferetur ei quasi mndigno
successio. qui cum hrs ĩsti¬
trtus ẽet. ut filius pr moͣ¬
temenis qui pat̾ dicebat᷑
suppositus deciaratus est.
Qiialiquid sciens ĩfrau¬
dem fisci suscepit. ñ solum
rem in qua fraudis misti¬
um suscepit. s alt̾m tm̃ reᷤ¬
titue cogitut. Quod ap̾sid̾
ꝑsonam oꝑatum est ĩfirm̃
to tu uendicatur et estiã¬
tõ eñs fisco infertur. Nam
q nanẽ in eadem ꝓuincia ĩ
quã quis ad minstrante
dificare ꝑhibetur. fiscus:
satõm o poñ fisco intradu¬
os mẽses debitum sibidoce
debent. ut debitorib fi sciꝙ¬

Expanded text:
ufertur ei quasi indigno successio, qui, cum heres institutus esset ut filius, post mortem eius, qui pater dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in qua fraudis ministerium suscepit, sed alterum tantum restituere copersonam comparatum est, infirmato contractu vindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et navem in eadem provincia, in qua quis administrat, aedificare prohibetur. Fiscus sationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet. Vt debitoribus fisci
Abbreviated transcription (Latin):
cꝯp̃r .nͥr. repsit fiscum ĩ re
cum nimtiat. ¶em
res alienate reuocantur Idẽ¬
q iuns est. ⁊ si ñ queratur eq̃
enim in omĩb fraus pum¬
intestato decesẜunt. ¶Eno¬

Expanded text:
r rescripsit fiscum in rem cum nuntiat. Idemres alienatae reuocantur. Idemque iuris est et si non quaeratur: aeque enim in omnibus fraus punintestato decesserunt. Ei
Abbreviated transcription (Latin):
ea questio decident᷑ aliomĩ¬
ciante bona postea nacare
constitit fiuctus ꝑ pͥmami
ntem ab sui ñ oportuisse
bnficium scriptum hrdem
ꝑtine contronsia mota debi¬
toris oꝑa ñ ẽe fructum .ax. q¬

Expanded text:
ea quaestio decideretur, alio nuntiante bona postea vacare constitit. fructus post primam litem absumi non oportuisse beneficium scriptum heredem pertinere controversia mota. Delatoris opera non esse functum
Abbreviated transcription (Latin):
mulres ꝓp̾t̾ sexus infuinta¬
tem ⁊ ita sacris ꝯstitutõnib
cautum ẽ. Item clanssumm
il deferre ñ possunt. Item dap
reilliquii metallum damp
natifunt ħ ideo ne desꝑatia.
dela tõm facile possint. simne
cã ꝯfug̾e. s eas causas q̃sã¬
te dampnatõm cepunt. def¬
re posse eos etiam podamꝑã¬
tõm exequi rptum est uete¬
rani  sactis ꝯstitutionib
delatores ẽẽ ꝓbibentur ꝓpͥt¬
honorem utiq ⁊ m̾ita mili¬
cie. Item milites ꝓpt̾ hono¬
res stipendiorũ quemerẽt᷑
deferre ꝓhibentur. s cõmuẽ
cam sibi cum fisco. qui ius
deferre põt. ħ est uen dicare
nec ꝑ hoc famosus est l in
cãm suam ñ obtinut. Item
eos qui tutores ul curatore

Expanded text:
res propter sexus infirmitatem, et ita sacris constitutionibus cautum est. Item clarissimi uiri deferre non possunt. Item damnre illi, qui in metallum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad delationem facile possint sine causa confugere. Sed eas causas, quas ante damnationem coeperunt deferre, posse eos etiam post damnationem exequi rescriptum est. Ueterani quoque sacris constitutionibus delatores esse prohibentur phonorem utique et merita militiae. Item milites propter honorem stipendiorum quae merent deferre prohibentur. Sed communem causam sibi cum fisco quivis deferre potest, hoc est vindicare, nec per hoc famosus est, licet in causa sua non optinuerit. Item eos, qui tutores vel cur
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. CUnitacitum fide¬
iꝯmissimi iscui datũ erat
caꝑe se nichil posse detuli¬
tis antocius assis ꝑtem di¬
midiam ex bnfitõ diuitra¬
iam recipe debeat debeat de
quare extat reptum lꝑa¬

Expanded text:
 Cum tacitum fideicommissum is cui datum erat capere se nihil posse detulintis an totius assis partem dimidiam ex beneficio divi Traiani recipere debeat. de qua re exstat rescriptum impera
Abbreviated transcription (Latin):
ant uenditõ millas uires
hebit. Sinus cesaris si iussi
ꝓcirratoris adiit hrditatẽ
desaruolenti ad quirt Ei
anulti fisco fraudem fecit
nõ ut ĩ actionem futisin¬
gulim sołidũ. s om̃s simł
quadruplipenam ꝓunsti
ex conductõe nectigał hrdes
habu̾at aquib praditam
h̾rditatẽ farla seuilla. ⁊ alii

Expanded text:
ant, uenditio nullas uires habebit. Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili ex conductione vectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii
Abbreviated transcription (Latin):
Es que cotroufia funt ñ
debẽt et aꝓcura tore cesan
to maiestatis reo ꝑato h¬
de pingare in nocenciam
mortuꝰ distractione boꝵ
phibunt iem distrahi apcu¬
ratore que eet in ꝯtrou̾si  res
aũt nexas pignori distrahe
ꝓcuratores obligare possut
gnoris ñ debet ꝓcuratorns
creditorum ledere/ S siqde
suꝑfluũ est nͥ rem ꝑmittit᷑
ꝓcuratoriuende ea lege ut
in pͥmis creditorib prece¬
dentib satiffrat ⁊ siquidsu¬
ꝑfluũ est fisco inferatur. at
si accepit totum fiscus. soli¬
at ip̃e ułsimplicit᷑ si uẽdid
ꝓcurator uibebit pecuma
qͣm deb̾i creditori. pͥuator
donatam non suscipe .⁊ ad¬
iecit ⁊ illum dignũ fm sseꝑ
uiti ꝓtam turpi tanq̃m
iniuidioso comento ⁊ndu¬
in ultro uementem penã
statue. sicut nũciare cãm
nemo eogituritalib̾mar
bititum desistendi ei non
tuliss. plane repẜunt. dela¬
torem audiendum uolentẽ
alite desist̾e. si sibi madato
qui cãm solus ag̾e institu¬
ant ñ hita mentione man¬

Expanded text:
e in controversia sunt, non debent a procuratore Caesaris to maiestatis reo, parato herede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum ohibuerunt rem distrahi a procuratore, quae esset in controversia. Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. gnoris, non debet procurator ius creditorum laedere: sed si quidem superfluum est in re, permittitur procuratori uendere ea lege, ut inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco inferatur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam debdonatam non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque inin ultro uenientem poenam statuere.Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum bitrium desistendi ei non tulisset. plane rescripserunt delatorem audiendum uolentem a lite desistere, si sibi mandatorqui causam solus agere instituerat non habita mentione man
Abbreviated transcription (Latin):
uin qui debitoris fisci adiit
brditatem pͥmlegiis fiscice¬
pisse ẽe subiectum. Marẽ
tu qui defensione omissare¬
dim̾e sm̃am malinsti cum
tibi crimen obic̾etur. ñ inm̾¬
to qͥngentos solidos ĩferre
fisconissus est omissa enim
huic pene sublidisti obtinẽ¬
dum emmest. ut hiĩquib
negocia fiscalia mouentur
addefensiones cause bona
fideuemiant ñadu̾sarios an̾
iudices redime temptent.¬

Expanded text:
um, qui debitoris fisci adiit hereditatem, privilegiis fisci coepisse esse subiectum. Macer "Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus es: ohuic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere temptent
Abbreviated transcription (Latin):
It diuus traianus quic̾q
ꝓfessus fu̾it. quicũq acciꝑe
debemus tam masculum ꝙͣ
feminam.Nam feminis qͦr
qmuis delationib ꝓ hibe̾t
tñ ex b̃nfitõtraiam deterre ꝑ
missum est nec nõ illud eqͣ
nõ int̾erit cimis etatis sit
isqui sedefert utrũ iuste an
pupillaris siampupilletiã
ꝑmittitur deferre se ea ex qbꝰ
um fiscalium penaruĩ peti¬
tom c̃ditoribꝰ postponi

Expanded text:
Ait diuus Traianus: 'quicumque professus fuerit'. 'quicumque' accipere debemus tam masculum quam ‹fe›minam: nam feminis quoque, quamuis delationibus prohibentur, tamen ex beneficio Traiani deferre se permissum est. nec non illud aeque non intererit, cuius aetatis sit is qui se defert, utrum iustae an pupillaris: nam pupillis etiam permittitur deferre se, ex quibusum fiscalium poenarum petitionem creditoribus postponi
Abbreviated transcription (Latin):
bit ita demum publicam
anferri peccumam ei qui
cum erat creditor in sobu
publicum quoq eẽ debito¬
remant postea cognonit
anis placet omnim̃o ei pe¬
cunam anferen dam ẽe q̃¬
⁊ postea quidam principe
directam actionem ꝯ̃pete

Expanded text:
bit ita demum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solupublicum quoque esse debitorem, aut postea cognovit, am. sed placet omnimodo ei pecuniam auferendam esse, etet postea quidam principes directam actionem competere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ab huiꝰ modi pͥmio idem eoꝰ
qui de in offitioso egentuł fal¬
sum dix̾unt testam̃tũ qua:
usq ad finem litis oppugn¬
aunt testm̃. Ei qui ꝑ enorem
se detułit cum caꝑe solidine.
possit. nõ noc̾e ħ diuus adria¬
mis ⁊ diuus pius ⁊ di frẽs
Icitur ex asse urditatẽ exilla¬
manu cũ fiscus nẽdicasset
uł nec lib̾tates neclegatar
tueatur. ꝙ aꝑte nullam Gt
ratõmcum ex quiblibet a¬
liis cãis fisco uendicatis:
Enatus censint sidelator
abolitionẽ petatꝙ errassese
dicat uti dem uidex cognosca
inusta cã abolitionis fibet
sierrasse uidebitur debet im¬

Expanded text:
e ab eiusmodi praemio: id est eos, qui de inofficioso egerunt vel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem litis obpugnaverunt testamentum. Ei, qui per errorem se detulit, cum capere solidum posset, non nocere hoc divus Hadrianus et divus Pius et fratres Dicitur, ex asse hereditates ex Silaniano cum fiscus vindicasset, ut nec libertates nec legata tueatur. quod aperte nullam habet rationem, cum ex quibuslibet aliis causis fisco vindicatis Senatus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det i
Abbreviated transcription (Latin):
qmi eet fisci debitor soluit
m̾ que debebat postea fisc
iure suo usus abstulit m
pecumam querebant an
libata eent pignora. Mar¬
cellus recte existimabat.si
id ꝙ mͥsolutum est fiscus
abstulit ñ ꝯpet̾e pignorũ
lib̾ationen diffentiamal¬
mittendam ẽe existimo pͥ¬

Expanded text:
m esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerebatur, an liberata essent pignora. Marcellus recte existimabat, si id quod mihi solutum est fiscus abstulit, non competere pignorum liberationem. neque differentiam admittendam esse existimo
Abbreviated transcription (Latin):
appbenturz uł ex contractu
fiscali debitores ꝯuemiant.
duius adriamis flamop
culo reꝑsit. cum in lib̾tatẽ
ꝓclamat qras ex bonisal
fiscum ꝑtinentib ee dicit᷑
auditiñ dari p̾sentib ⁊ a¬
gentib ⁊ isqui negociis fi¬

Expanded text:
bentur, vel ex contractu fiscali debitores conveniantur. Divus Hadrianus Flavio Proculo rescripsit, cum in libertatem proclamat qui ex bonis ad fiscum pertinentibus esse dicitur, iudicium dari praesentibus et agentib
Abbreviated transcription (Latin):
lictum ẽitademũ exbnfitior¬
diui traiam deferre posse siy
cindatũ fu̾at morte pͥuentus
ess et ideo ꝑ angustias tem¬
poris de ferre se non potũit..
ẽum añ aꝑtum testm. tacit᷑
fideiomissu nũtiatũ eẽt ab
hiis qui fidem tacitam susce
toninus recipipfessionem
euis iussit. Neq enĩdigna

Expanded text:
 ex beneficio Traiani deferre se posse, si is, cui datum fuerat, morte praeventus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui fidem tacitam susceptoninus recipi professionem eius iussit: neque enim dignam
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̾mium daretur. ¶Ex¬
tat eiusdem adriam sĩam¬
autepla aut siisqui se defe¬
ite pot̾at morte p̾uentus
fu̾it h̾rs enis si detul̾it pre¬
miũ consequatur. Sitm̃ĩ
quid liqueb̾it de functũ eiꝰ
anim finsse ut seuellet de

Expanded text:
eius praemium daretur. Exstat eiusdem Hadriani epistula, ut, si is qui se deferre poterat morte praeuentus fuerit, heres eius, si detulerit, praemium consequatur: 'si tamen', inquit, 'liquebit defunctum eius animi fuisse, ut se uellet de
Abbreviated transcription (Latin):
suit significaturr. ut siqui
lanqͣm cã eius adeiranum
deferatur ꝓfefsus eẽt eam
rem ꝑ qͣm posfid̾et caꝑe sibi
nõ licere exea ꝑtem fiscom
postea edicto significamt
ut quecimq ꝓfessa ẽetuł¬

Expanded text:
r, ut, si quis, antequam causa eius ad aerarium deferatur, professus esset eam rem quam possideret capere sibi non licere, ex ea partem fisco postea edicto significavit, ut, quaecumque professa esset
Abbreviated transcription (Latin):
lum penictione ꝓmiẜit
tm̃ fiscus simplum p̾sta¬
bit si ab eo curus distra¬
hendi res fiscidatum est
fu̾it distractum ꝙ fiscifu¬
succedit priuati iure ꝓanꝰ¬
tiorib sue successi omistẽ¬
a qũa succe ẜit hebit pri¬
ui legium suum. s utrũ
statsm atq ceꝑit ad eñ
ꝑtinere nomen an u̾op¬
ea qm̃ ꝯuenit debitore an
t̾ea qͣm relatum ẽ int̾ nõa
debitorum q̃ritur. et qu u¬
suras ex inde peti fiscales
q sibremores debeantur
ex quo ꝯuenit c̾tum debi¬
torem ⁊ confitentem atĩ
est: puto tinexin depriui¬
egio ee locum ex quo int̾
nomina debitorum relatũ
nomen est. Qued cumq
priulegi fisco ꝯpetit. Hrd̾

Expanded text:
lum pro euictione promiserit, tamen fiscus simplum praestabit. Si ab eo, cui ius distrahendi res fisci datum est, fuerit distractum quid fiscsuccedit, priuati iure pro anterioribus suae successionis teaquam successit, habebit priuilegium suum. sed utrum statim atque coepit ad eum pertinere nomen, an u convenit debitorem, an posteaquam relatum est inter nomina debitorum, quaeritur. et quidem usuras exinde petit fiscales, etsi breviores debeantur, ex quo convenit certum debitorem et confitentem. at in est: puto tamen exinde privilegio esse locum, ex quo inter nomina debitorum relatum nomen est. Quodcumque privilegii fisco competit, hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
fident ex eo ꝙ tedactum eẽt.
p̾fectus erranio ꝑtemdimi¬
diam ferat. Nichilañt int̾¬
est que causa ipediat io
capiendi Id aũt deferride¬
bent ꝙ latet ñ id ꝙ fisci est.
ad h̾rdes enus quise detul¬
erat nõ indebatur p̾mium
tnsire.s dinus adamis re¬
cripsit. ut licet añ decessiss¬

Expanded text:
sideret, ex eo, quod redactum esset a praefectis aerario, partem dimidiam ferat. Nihil autem interest, quae causa impediat ius capiendi. Id autem deferri debet, quod latet, non id quod fisci est. Ad heredes eius, qui se detulerat, non videbatur praemium transire: sed divus Hadrianus rescripsit, ut, licet an
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. si pͥuatus ad seꝑti¬
n̾e h̾rditatem lucii ticii di¬
cat alto eandem h̾rditatẽ
fisco uendicantem. Quen¬
turutrum ius fisci añ excu¬
cien dus n sit ⁊ sustinẽdũ
actiones cet̾orum an me¬
hilominus inhibendum
petitõnes creditorum sin¬

Expanded text:
i privatus ad se pertinere hereditatem Lucii Titii dicat, altero eandem hereditatem fisco vindicante: quaeritur, utrum ius fisci ante excutiendum sit et sustinendae actiones ceterorum, an nihilo minus inhibendae petitiones creditorum sin
Abbreviated transcription (Latin):
fidemsuam infrandem acco¬
modasse. qñ aũt frans inter¬
posita indeatur agendumẽ
idestutium exitus spectan
debent an conscilium forte
si tunc cum tacite fidiꝯmitte¬
bantir non capiebat iscini
exitimi ee spectandum. ¶ta¬
cite aũt fidei ꝯmissa freqͥnter
sic detegunt᷑. si ꝓferant cyrog¬
ꝓhum quosecanisset cimmis¬
fides engitur ꝙ adeum exuo¬
mo defrncti ꝓuem̾it restitutu¬
ium. s et ex aliis ꝓbatiom¬
b manifestissimi̾s idemfit.
Tum ex causa taciti fideiom¬
ifsi bona ad fiscum ꝑtinent
omma que intestamẽtou¬
tilit̾ data sunt ualent ⁊ ita
diuus pius rpsit. ¶Dun frẽ¬
repsunt. inuenditõmbfis¬
calib fidem diligenciama
ꝓcuratore exigendam ⁊ ui¬
ta p̾cia ñ ex p̾t̾ita emptõne s
ex presenti extimatõe cõstitui.
sicut enim diligenti cuitu
ra p̾diorum p̾la ampliatur.
ita si negligencius hitura
sint minunea necesse est. Cã
qͥnq̃nnnum in quo quis ꝓꝰ

Expanded text:
fidem suam in fraudem legis accofidem suam in fraudem legis accommodasse. Quando autem fraus interposita videatur, agendum est, id est utrum exitus spectari deberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cuiexitum esse spectandum. Tacita autem fideicommissa frequenter sic deteguntur, si proferatur chirographum, quo sefides eligitur, quod ad eum ex bonis defuncti peruenerit, restituturum. sed et ex aliis probationibus manifestissimis idem fit. Cum ex causa taciti fideicommissi bona ad fiscum pertinent, omnia, quae in testamento utiliter data sunt, ualent: et ita diuus Pius rescripsit. Diui frrunt in venditionibus fiscalibus fidem et diligentiam a procuratore exigendam et iusta pretia non ex praeterita emptione, sed ex praesenti aestimatione constitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum ampliantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est. Cum q
Abbreviated transcription (Latin):
cause mandatores contra
patronos ap̾sidib ꝓuic¬
arum pena plectendos eu¬
plasint repta principalia
quibꝰ cauetur non obe̾e er¬
rorem cuicũq ꝙ ignotus n¬
umiris simipe se detułit. S
extat eorumdem pͥnopim
reptum ex quo indetur pos¬
se defendiita demum nõno¬
cere cinqͣm se detulisse. si ea:
ꝑsona sit queignorare ꝓpt̾
iusticitatem nel ꝓpt̾ femim
num sexum ius suum pos
fraudem legis fecisse quiro¬
gatus est palam restitues
icumi quidam testam̃to suo
ita scripsiss nos rogo ut in
eo ꝙ auobis peciifidem ps¬
tetis ꝑq deumut faciatis
rogo. et quereretur an id pa¬
lam datum intelligitur. In¬
liamis rendit. non quidem
appellare quidem ab hrdib
ex huiꝰmoi u̾bis petitum̃ ẽ.
legis fidem suam accomo¬
capeñ p̃t. I deoq diciposse ex
frandem factam. Siquis ro¬
gitabant quid magis p̾na¬
lent utrum id ip̃m nocent:
ꝙ tacite rogatus e̾et. an ꝓde¬
set ꝙ palam petitum ẽet di
missum est. ñ ẽẽ existimãdũ

Expanded text:
causae mandatores contra patronos a praesidibus provinciarum poenae plectendos. Complura sunt rescripta principalia, quibus cavetur non obesse errorem cuiquam, quod ignotus iuris sui ipse se detulerit. sed extat eorundem principum rescriptum, ex quo videtur posse defendi ita demum non nocere cuiquam se detulisse, si ea persona sit, quae ignorare propter rusticitatem vel propter sexum femininum ius suum posfraudem legi fecisse, qui rogatus est palam restituere. sed cum quidam testamento suo ita scripsisset: "vos rogo, ut in eo, quod a vobis peti, fidem praestetis: perque deum, ut faciatis, rogo" et quaereretur, an id palam datum intellegeretur: Iulianus respondit non quidem apparere, quid ab heredibus ex huiusmodi verbis petitum est. legis fidem suam accommocapere non potest: ideoque dici posse ex fraudem factam. Si quis pagitabatur, quid magis praevaleret: utrum id ipsum noceret, quod tacite rogatus esset, an prodesset, quod palam petitum esset. emissum est, non esse existimandum
Abbreviated transcription (Latin):
um morte maritus uxoris
fisco ꝯtrax̾it sciendũ est iu
re postea ad quisita fiscum
cormpit ea conditionẽ. it
ꝓuicto ħatur.nam in fisca¬
lib cãis id ꝯstitutum est.
s enim ħ pẽna magis ẽut
adu̾sus ip̃m locũ Hat quide¬
latorem redemit Cet̾mqumn
aduisus h̾rdem eius transi¬
re non debet nec enim exiñ
ꝑiit causa ex quo reddendã
natio facta iidetur. ꝟ̾mor
tiare plane si forte de retrae¬
tanda causa agaturquei
semł iudicata est ꝑdelato¬
ris corruptelami mortirus
corruptor non efficiet quo
minus agipossit. atq retcͣ¬

Expanded text:
um mortem maritus uxoris fisco contraxerit, sciendum est in re postea adquisita fiscum corrupit, ea condicio est, ut pro victo habeatur: nam in fiscalibus causis id constitutum est. sed enim haec poena magis est ut adversus ipsum locum habeat, qui delatorem redemit: ceteroquin adversus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redempta natio facta videtur, vertiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retra
Abbreviated transcription (Latin):
q delatore edicto. io ꝯphe¬
cecilio rescripsit ꝯsticutĩem
prĩs sui. qͥ conpllet delacor
edere mandatorem. hane
niliedidiss ut in umcula
deduceretur eo pertine ie
ut delacor pena sb̾duceret
simandacore haberet set
ut mandator quoq ꝑina¬

Expanded text:
edicto id compreheMaximo rescripsit constitutionem patris sui, qua compelleretur delator edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in vincula deduceretur, eo pertinere, non ut delator poena subduceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoq
Abbreviated transcription (Latin):
it̾᷑a idem principes repsert.
Item decreu̾nt nulla consti¬
tutione ꝑ ħiti esse ꝓcura¬
torem mͥ t̾rogare. s accusar
eum cuiꝰ negocia gessit tuto¬
rem qui aut detuł̾it. aut ma

Expanded text:
ita idem principes rescripserunt. idem decreverunt nulla constitutione prohibitum esse procuratorem interrogari, sed accusare eum, cuius negotia gessit. et tutorem, qui au
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾ut dubitatũ ñẽ. s neca¬
ellũ cornelurufi resꝙͥpẜut
mimaraq̃ricur ñ si decar¬
calica agatur¶Senatꝰ cẽ¬
sint. sineq celatorneq pos¬
seslor tb edictis en graci af¬
fuit. delatoris quidẽ fide iꝰ¬
Idres teneatur a poea pu¬

Expanded text:
fuerint, dubitatum non est. sed nec aellum Cornelii Rufi rescripserunt mmaria quaeratur, non si de capitali causa agatur. Senatus censuit, ut, si neque delator neque possessor tribus edictis evocati adfuerint, delatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea pu
Abbreviated transcription (Latin):
postumo nato ruptume.
qui postrmus brem ⁊ ip̃e
decesfit atqita omnis he¬
reditas admatrem postu¬
mi deuolutaest.Soror tes¬
tatoris meinam uenefi¬
cii in lucium tieu acca¬
uit cum non obtimisset
ꝑuocauit in t̾ea decessit re
extincta rea cognitõm ap¬
pellationis in ducendum
ꝓpt̾ hrditatem quesitam.
oodestinꝰ.Rindit. mortua
rea cimine extincto ꝑse¬
cutom eorn que scelere
ad quisita ꝑban possunt
in dubiis questiomb cõtra
cum ꝑtin̾e nisi que condco¬
nib suꝑ futurasũt Idemm
bonorum cuiꝰq ẽẽ intelligĩ
ꝙ here alieno suꝑ est. Paulꝰ

Expanded text:
postumo nato ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. soror testatoris Maeuiam ueneficii in Lucium Titium accusauit: cum non optinuisset, prouocauit: interea dextincta rea cognitionem appellationis inducendam propter hereditatem quaesitam. Modestinus respondit morte reae crimine extincto persecutionem eorum, quae scelere adquisita probari possunt,in dubiis quaestionibus contra scum pertinere, nisi quae creditoribus superfutura sunt: id enim bonorum cuiusque esse intellegitur, quod aeri alieno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfiscus alicui status ꝯtrou̾¬
siam faciat. fisci aduocatꝰ
ad ee debet si sine fisci ad u¬
ocato ꝑnuntiatum sit.
diuus marcus Rꝑsit.i.
chil ẽẽ actum ⁊ ideo exinte¬
gro cognosci oport̾e. ¶Qd̾.

Expanded text:
fiscus alicui status controuersiam faciat, fisci aduocatus adesse debet. quare si sine fisci aduocato pronuntiatum sit, diuus Marcus rescripsit nihil esse actum et ideo ex integro cognosci oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
ualde inbumanũs est mos
iste quo retin entur cõducto¬
res uectigalium publicoru
⁊ agrorum. si totidem locanñ
possint. Nam⁊ facilius ĩue¬
muntur conductores si fui¬
ent fortent si ꝑacto lustro
discedere uolu̾̾it ñteneant᷑
si possori creditori fiscus su¬
ccesẜit eo iure utitur quo rᷤ
usus erat cui succesẜit. mul
bitorum suorum debitores
ꝯuemr nisi principales de¬
bitores defecerint uł ex rati¬
one fisci nomnne facta aliꝙ¬

Expanded text:
'Ualde inhumanus mos est iste, quo retinentur conductores uectigalium publicorum et agrorum, si tantidem locari non possint. nam et facilius inuenientur conductores, si scierint fore ut, si peracto lustro discedere uoluerint, non teneantur'. Si posteriori creditori fiscus successerit, eo iure utitur, quo is usbitorum suorum debitores convenire, nisi principales debitores defecerint, vel ex ratione fisci nomina facta li
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ H ec ãt locum bñt q̃¬
ciens pupillus nond¬
fendatur aquocumq
siue atutore ułcurao¬
re sire bt tutorem pu¬
pill siue non heat. Ce¬
terum siexista aliquis
quid defendẽ sit ꝑatus
cessabit rei seruander
illum constare d liq̃re¬
tutores pupilli ur def¬
endant. Si antem no
ht tutores requirendi¬
sunt cognati. ł affines
⁊siqui aln fortesunt qͣ
uerisimile ẽ defension¬
em pupiu pupillene
non omissuros i pp̃ ne

Expanded text:
Haec autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae illum constare debet liqueretutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel adfines et si qui alii forte sunt, quos uerisimile est defensionem pupilli pupillae n
Abbreviated transcription (Latin):
in suam tutellam uene¬
rit. caue pupilla uiri po¬
tens fuerit arecte defen¬
detur eos qui bona possi
recte defendi quid sitm
deamus. utrum tãtum
copiam sui face̾ ⁊ adsus¬
cipiendum indiciumi
paratum eẽ annero ⁊ sa¬
tis dare ommmo ⁊ ꝗdem
nõ solum ip̃is defen deͣ¬
se uolentib hoc edictum
scriptum ẽ s inrem si rec¬
te defendetur. s ẽ uł ase
łab alio quecumq. S
si alius defendat eritne
fensione desci possit int̾¬

Expanded text:
in suam tutelam venerit eave pupilla viripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possidRecte defendi quid sit, videamus, utrum tantum copiam sui facere et ad suscipiendum iudicium paratum esse an vero et satisdare omnimodo. et quidem non solum ipsis se defendere volentibus hoc edictum scriptum est, sed in rem: et "recte defendetur" hoc est vel a se vel ab alio quocumque. sed si alius defendat, erit nfensione deici poterit int
Abbreviated transcription (Latin):
liciuerq cacã legata
debet udendum ẽ an
hinc edictolocus sitin
agisq ẽ ut marcellus
scribit ⁊̃ pupilli posse
bona possideri ẽẽq in
arbitrio brditarioru
creclitorim quid pociꝰ
eligant et enim indet
inp̾ubes contrahẽ cum

Expanded text:
ue ea causa legata debeat, videndum est, an huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli posse bona possideri esseque in arbitrio hereditariorum creditorum, quid potius eligant: etenim videtur impubes contrahere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
bona eius uenire pont̾
lus at notat ꝑquam
iniquum ẽc̃ eum quii
nich̾ cum pupillo cõ¬
erit nõ eẽ expectandam
pupilli pubertatemi
ꝯtractum cum pupill
actio. Unde ꝓbandum

Expanded text:
bona eius venire possunllus autem notat perquam iniquum esse eum, qui nihil cum pupillo conerit non esse exspectandam pupilli pubertatem. Contractum cum pupilloactio. unde probandum
Abbreviated transcription (Latin):
um liccei licigarori e¬
oicũ sit neque is applłai̾t
ipo ea contra eum rescpt
suit. ani. ꝓpllare alittis pri¬
diem sb eoitis possit qr tc̃¬

Expanded text:
um litterarum litigatori editum sit neque is appellaverit et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit?
Abbreviated transcription (Latin):
alienamidi: semet ip̃in
excliroit quia inaliena ei
ei qui indicio exꝑto nõ est
ꝓpllare non liceat ¶Si is
maxime sidicat eummpo

Expanded text:
alienam videri, semet ipsum excludit, quia in aliena causa ei, qui iudicio expertus non est, appellare non liceat. Si is,maxime si dicat eum in
Abbreviated transcription (Latin):
at impułari. Qr simpu¬
blico eius ad eund̾ faculcas
nõ fuit meliꝰ dicet᷑ faculta.¬
tẽ nõ affuissead eundisiꝗs
ipiꝰ quidẽ aquo ꝓpllauit ad¬
eundi facłtatẽ nõ habu̾t
copiam nidend ẽ aneip̃sbi¬

Expanded text:
at imputari. quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi. Si quis ipsius quidem, a quo appellabit, adeundi facultatem non habuit, copiam: vid
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑt̾e ⁊ posse uł suprare latũ
edies aut istos quibus
pplład̾ ẽ ad aliquid utiles
eẽ oro diui martinoluit. si
forte eiꝰ aquo prouocatur
copia nõfłit. ut ei libelli dẽ¬
tii: dat eĩ is dies ẜ uabitur
Qdgͥ si coclicio ore fecerit
ut se reciꝑet. si forte dcã sit s¬
ẽtecia. ia sup̾ma ora. ique
nõ uideb sbcraxisse ad eũdi
aut faculcatẽ semꝑaccepi¬
muis simpublico sincopiã
uinsinonfecit: anmpncet᷑
alicui ꝙ ad domũeiꝰ nõ ue¬
nerit ꝙq ĩ ortos nõ acces

Expanded text:
ortere et posse supra relatum est. Dies autem istos, quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse oratio diui Marci uoluit, si forte eius, a quo prouocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur: ait enim: 'is dies seruabitur si condicio horae effecit, ut se reciperet? si forte dicta sit sententia iam suprema hora? utique non videbitur se subtraxisse. Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam non fecit, an imputetur alicui, quod ad domum eius non venerit quodque in hortos non acces
Abbreviated transcription (Latin):
litigat. ambigi pot̾ utrum
ciduũ obẜuetur. tucores It
desensores rez publicauiz
⁊ cinitores adolecẽtiũ ł fu¬
ie ꝓuoctȯ desensorisimodo
qr oefensor cam egit nosuo
nomine. Cumobtentu a¬
lieno nois sua camagens
tertio die appllare possit.
¶Siquis suspectu tutorem
facies nõ optinuit ꝓpllare
li defensor ẽ ¶Siadu̾sꝯab¬
sente fiit pronũciacũ bi¬
duũuł trcouũ ex quo ꝙͦ sit

Expanded text:
litigat, ambigi potest, utrtriduum observetur. Tutores, item defensores rerum publicarum et curatores adulescentium vel fuie provocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit. Si quis suspectum tutorem faciens non optinuerit, appellare li defensorem. Si adversus absentem fuerit pronuntiatum, biduum vel triduum ex quo quis
Abbreviated transcription (Latin):
permitta sits utilitas lo¬
corum in quam ducitur
estate dum taxa usum i¬
cr exige̾t exstiua recte dic
quam diu quis deuirei
suo doccat. nõ se impeclit¬
urum agentem ⁊ agua
ducentem ⁊ it̃ faciente
Qd̾sinega ius ec̃ aduer¬
sario agendi . aquam dy¬
cendi cauẽ sine preuidi¬
cio amittendum ẜuntut¬
is debebis. donec qõ fimi¬
atur nõ se usurum.

Expanded text:
eret, si utilitas personis, in quam ducitur, aestate dumtaxat usum eius exigeret, aestiua recte dicet, quamdiu quis de iure suo doceat, non se impediturum agentem et aquam ducentem et iter facientem. quod si neget ius esse adversario agendi aquae ducendae, cavere sine praeiudicio amittendae servitutis debebit, donec quaestio finietur, non se usurum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eundem riuum. quam
ducunt sit ꝯtentio de aq̃
dente duplex in t̾lictum
ntruq ꝯpetit ¶abo put¬
at ꝑ hoc int̾dictum prob¬
iberi quem nequid in il¬
lofundo faia fodit serx
succiditput⁊ hedifica q̃
exre ea ã quam ile hoc a¬
no pfundum tuum sine
uitio dux̃ inquinetur in¬
tietur corrumpetur det̾ior

Expanded text:
 eundem riuum aquam ducunt, sit contentio de aquadente, duplex interdictum utrique competit.Labeo putat per hoc interdictum prohiberi quem, ne quid in illo fundo faciat fodiat serat succidat putet aedificet, quare ex re ea aqua, quam ille hoc anno per fundum tuum sine uitio duxit, inquinetur uitietur corrumpatur deterior