comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut leges alegendo nam cum ro¬
mani regum suꝑbam dampnatio¬
nem nonferrent annua imperia
binos quȩ consules sibi fecerunt
nam fcstum regium nonbino uolen¬
tia consulentis sed suꝑbia domi¬
nantis erant hinc igitur consuler
appellati uł a consulendo ciuibus
uł aregendo cuncra consilio quos
tamen ide comucandos ꝑ annos
singulos eleger ut nec insoles¬
diu maneret & moderatior cito
succurrer& inde duo pires
puia unus rem ciuilim alt̃ rem
militarim ad mins crabat reg¬
naucrunt aut̃ annis quadrinꝰ¬

Expanded text:
sicut leges a legendo. Nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerdiu maneret, et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabat. Regnaverunt autem annis
Abbreviated transcription (Latin):
ahauriendo aquis uoccitus unde ei
gitessum aerem ficit & nubila nutric
higreceiotus oppellacur propt̃quod
ecerdum corrum pat acrem uam
pestdentiam quae ex corrupco rere
nascitin Qusteffians in reliquas regi¬
ones transmitttt sedsicut austerp¬
lenta ngignit sic aquilo repeslit.

Expanded text:
auriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit.
Abbreviated transcription (Latin):
Aula domus ett regia siue spatiosun
habitticulum porticibus quactuor con¬
a ulea. uela pigta et grindiaq ideo
aula dicta sunt quod primuir maula
id talireis asiae cuisucceffic populus ro¬
manus inuentei suret

Expanded text:
Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conAulaea, vela picta, et grandia, quae ideo aula dicta sunt, quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pennis ulucres autem non sclum aues
uoamus scdetiam quad rupes ninia per¬
incti aie currentes sedram encumabi et¬
tione titputa uolucrem acquum uolu¬
cremygridem ut est illud pacubii uolu¬
nentur. namsine adietione tantum ali¬

Expanded text:
pennis, uolucres autem non solum aues uocamus, sed etiam quadrupedes nimia pernicitate currentes; sed tantum cum adiectione, ut puta uolucrem equum, uolucrempennae conglutinantur. Nam sine adjectione tantum ali
Abbreviated transcription (Latin):
Aurioad cumdictum quod e splen¬
deem curi & duriciam derispossi¬
e st autem nomen compesitum ex lingalatina
& greca aeseminsermone grecorum.
calcouocatur fitenini exaere et igne
multo ac medicam inibuspr odacitur ad au

Expanded text:
Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad au
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ettox tantorumque philosopho DGT At cibi¬
us acque nobilius ludificantibus
dot monibus delite deorum scioq
muris a femine & deuictoua ysidr¬
ꝑ faeminas fieminae achenas
nom enaccepit. Athencisciui

Expanded text:
rum et tot tantorumque philosophous adque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de uictoria per feminas feminae Athenas nomen accepit, et a uicto
Abbreviated transcription (Latin):
gium utpisces ad prioni secilis sulrigant
atq adulterion procedaret. Caude
quoque gub nacula uolquouł in se
facile conuertunt. uelimp& u quo¬
domeregione itersuum dirigãat
Ques quoque aeri uolatibus sus
ueludoquis innatant et quasi que¬
dem extendunt bnrchia cauda
quoque se uelad superiora subri¬
Vnde qnm in non nullis id est usus species
Id eo deaquis utriusque generis nacuitas
diuina p̃ceptione processit. Dreit enimads̃
producane aque reptilia animarumuiuen¬
tium secundumgenus. Quo latilia uolantu¬

Expanded text:
gium, ut pisces ad priora se freno subrigant gium, ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subriniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatilia uolant
Abbreviated transcription (Latin):
inuuibus & operum diuer si tace sut
aluo ament in commune consolent
a conlatis uiribus uel quandam cura¬
re rempublicam & tam quam sabre¬
ge uuere abiae sibi quis que prospice¬
re imperium recusire & sicapiant᷑
indigno aelint exigereseruicio
Sed aalia sicut genent ica et moribus
innumerabilia nam uolucrum
quod genera fint inuenire quemq
peneturie poruit qui earum genus
uł differentias nosset Auum nomi¬
na multa a sonouocis constat esse con¬
posita citgrus coruus cignus. pauo
miluus ulule̾ cucullus Gnrgulus
& c&enr. uarietas enimuocis eorum
docuit homines quid nominarent᷑¬
et munene delec uitiluuor¬
unde prima cognitio uidetur auibus
istis esse cumpiscibus qn m̃natandi com¬
munes quedam uidentur utrius que
generis eẽ consortia. Secunda quoq
cognitio omnibus auibus etpiscibusẽ
eoquod uolantis usus species sit natan¬
tes. sicut enim natando a quampiscis
moidit. Iti auis aerem uolatu cleri
secat atque utriusque generi simili
ter coude supp&it a larumque remi¬

Expanded text:
in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitioet alia sicut genere, ita et moribus innumerabilia. Nam volucrum quot genera sint, invenire quemqupenetrare poterit, qui earum genus vel differentias nosset. Ana multa a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentet munere delectantuUnde prima cognatio videtur avibus istis esse cum piscibus; quoniam natandi communia quaedam videntur utrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utriquter caudae suppetit alarumque remi
Abbreviated transcription (Latin):
in eomonte. Aliisine noluerurit
cum in procliocẽ occisum sed noncom CICTR¬
paruisse dixerunt necexeius uocabu¬
lo appellatum montem sedexad¬
uentum aium dictumauentinum

Expanded text:
itus. Alii sane noluerunt eum in proelio scribere occisum, sed non conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictum Auentinum
Abbreviated transcription (Latin):
VOR iarus ex co uocatus quo d st auidis
auri et numquan iopib expleatur &
quantumplus habuerit cantumplus
cupit flaci suꝑ hoc concordante
minucitur

Expanded text:
varus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante minuatur
Abbreviated transcription (Latin):
patria magriorum philosophoꝵ
alias oibis terras uaria etmul uiaõ¬
tiplex doctrina diffuderact.
bi apłs loquebatur ibi annuntu¬
Ipsis uero uocacis uidocs & gre¬

Expanded text:
hilosophorum. alias orbis terras varia et multiplex doctrina diffuderat. Ibi Apostolus loquebatur, ibi annuntipsis uero uocatis Iudaeis et Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ohisi Anto lops animalest acerrimum¬
ede inimis adeo ut nec ueratore s eipossuñ
ad ꝓpinquarr. habae autem longicor¬
nua serre figunim habentia it auepos
incipidudere coambussuis adherici¬
nam et dum ludit obligat cornastia.
inurgultis eius. cum autem diupag¬
nans liberare se non possit. excla¬
matuoce magna. tuncouidiens
ui n ator uocemenis uenit etoccidit

Expanded text:
 animal acerrimum nimis, ita ut nec uenator ei possit appropinquare. Habet autem longa cornua serrae figuram habentia, ita ut poincipit ludere cornibus suis ad herecinam; et dum ludit, obligat cornua sua in uirgultis eius. Cum autem diu pugnans liberare se non possit, exclamat uoce magna; audiens uenator uocem eius, uenit et occidit
Abbreviated transcription (Latin):
dumrur sus sol a sumoccelo descendens
infrigt aestuũ magnitudinẽ et pauliꝑ
relixato aedeposicocalore prestat
temperu t sequenti tempestate uen¬
torunec turbidine procellarum etu RGOS
felminum tontr iorumꝰ que sonantium
cuncomnis folia arborum deflui. ut adte
autumñ habund& morbis. ficithoc consiniũ
frigoris ei calous & conpugnantia interse

Expanded text:
dum rursus sol, a summo coeli descendens, infringit aestuum magnitudinem, et, paulisper relaxato ac deposito calore, praestat temperiem, sequente tempestate ventorum, et turbine procellarum, et vi fulminum tonitruumque sonanttunc omnis folia arborum defluit. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et conpugnantia inter se
Abbreviated transcription (Latin):
augures dicunt etir ⁊estu eu in motuetinuo¬
licu ec inuoce auium si guesse confacuta
oscinesuoetnt quacorecantuque auspiciũ
faciunt utcaatius cormxpicus alites que
uolatuostendere futura uudentur que dlad¬
uerse sunt in cberedicuntur quo dinhibeant
faciunt speciem augurioium iniuibus
que i cominunem uocant exutroque ꝑmixta
Idest cumaues erore et uolatu auguriant
sedfides. in habitat. omnium autẽ
genera uoluerambis nascuntur. primun
enim ouagignuntur inde calorem mat̃
mcorporis fimant & animantur

Expanded text:
autem dicunt et in gestu et in motu et in voautem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur; quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quod inhibeant, faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. Sed fidem non habet. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corporis formantur et animantur
Abbreviated transcription (Latin):
subpeditit. pis ces plerique sinepedibus sunt.
nullum autem auium genus pedum officio
caret quia omnibus uictus acterris et ideo
pedum munere falciuntur. qua huius modi
ad escam quaerendum indigena ministerio
quam autemaues pse interse diuersi tatem
habent consideremus: Inuenimus enim cor¬
nieis pedes ulud quibus dam digicis distantib
separatos atq diuisos coruorum quoque teq
pullorum aliter etum formatos anatunt pedes
auium quae carne nascuntur. quasincuruos
que in sinuatos uelud ad p̃dam panrtos. Eaucro
quaeriata adihabentufum & consu&udinc̃
litos habent pedes et membrana quedim
illos digitos pedum sibi copulatos acque
coniunctos. in quoadmirabilis patet
ratio natunre. ut etilla ad uolandum
ucla drrpiendum cybum usti ad comodo
fulciantur . & ist idnatindum adiumenta
habeant comp&entia. quomeliusa quis
possunt suꝑnacarae. & quasi remis quibus¬
dimita pedibus sus membrane illius exten¬
sione laciunibus a quarum fluenta propulsent

Expanded text:
ut pisces plerique sine pedibus sint, nullum auium genus pedum officio caret, quia omnibus uictus e terris. et ideo pedum munere fulciuntur, quia huiusmodi ad escam quaerendam indigent ministerioquam inter se diuersitatem habeant consideremus. inuenimus enim cornicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisos, corui quoque atque pullorum aliter etiam fonnatoaformatos a natura pedes, auium quae carne uescuntur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam paratos. ea uenustior, quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam, ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta propulsent
Abbreviated transcription (Latin):
lamina pectuuia. prius depecodibus ꝓ cictĩ¬
prietatem habebat a nomen. decouo
enim pecodum nummi incideb aritur
& sgnabaricur. postea secharno aereus des¬
nummus inuentus ipse enim sgnare nam¬
mos & serbiconscituit propterea &
aerarium saturno agentilibus consecratũẽ
clii ut superius pecamam a pecodibis apꝰ¬
pella uerunt sicut ainua ndo iumenta
sunt dicta. Onne enĩpatrium apudan¬
t raos peculum dicebancur ꝓpeco abꝰ
biqubu seorum constabat um uersi sub seo

Expanded text:
lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa subs
Abbreviated transcription (Latin):
simi nondum auro irgentoq inuento
uerc utebantur. pam prius dereapecu¬
nia musumfut post argentea. Dcinde¬
aurea subsecutac st. sedabea que coepit
et nomenretinuit unde & aerarium
dictum. quia priustantum acs inusum
sut caipsud solum recondebantur iuro
arento que nondunsignto exquorũ ua¬
ma allis quamuis postea fiuss& facta pe¬
cunu nomentame acraru ꝑmunsit b eo
metaillo unde mitium sumpsit triasum
signatum fictum infectum signatum ocba¬
est quodinnum mis est fictum. quodin
uasis et signis infectum. quod innassis.
quod et gnruedicitur ide sc masa. In no¬
titiam autem formarum met alla ita iue¬
nerunt. dumenim quo cumque casu
ardentes silue ex quoquerunt terram
decerrera sumpsit figuntm inqua m illid
uel profluens riuus uel excipiens lacu¬
na formauenrt quarumrerum splendo o¬
re captihominois cumligatas adtolle¬
rent massis uiderunt in eaterrae
uestigu figuneta hincaue excogiciuer᷑
lique factas a domnem formam posse

Expanded text:
simi, nondum auro argentoque invento, aere utebantur; nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, daurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum recondebatur, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde initium sumpsit. Thesaurum signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum, quod in massis; quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse
Abbreviated transcription (Latin):
icior Aurum. ab aunt dictum idese absplendo¬
re coquod reꝑcusso aere plus fulgeat
unde & uirgilus dscolor indeauri pre
mos auroe refulsit hoc est splendor curi
natunrleeniinest ut incallorum splendor
plus fulgeat luc alu reꝑcussus hinc& au¬
nriidicti quorum fulgor splendidos ea¬
dit. Obridium aurum dictum quod obnar
diet splendore. Estenim colous obcimi
quod hebiri ofit. qr eci chirrori uocanit

Expanded text:
 Aurum ab aura dictum, id est, a splendore, quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Virgilius: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est, splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. 2. Obryzum aurum dictum, quod obrdiet splendore: est enim coloris optimi; quod Ebrei ofaz, Greci chirron vocant
Abbreviated transcription (Latin):
noõĩ Ausicium st incum dicuiuis rei quoa
primo sumit exordium idest inchoatur
ut fiat et est auspicium quodaues uolam¬
malia paganis auribus demonstnnt
unde futuro noscuntur. sunt igiturbona
auspicia quecogant res inchoire sunt
mala que prohibent

Expanded text:
nt. Auspicium est initium alicuius rei, quo primo sumit exordium, id est inchoatur ut fiat. Est autem auspicium, quod aues uel animalia paganis auguribus demonstrant, unde futura noscuntur. Sunt igitur bona auspicia, quae cogunt res inchoare, sunt mala, quae prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
Auriga propriae dictus cuodcurrum igt
et regat. siue quodferiat iunctos ⁊ quos
Ipse est ei agitator id est uerbenrtor
abagendo dictus. Aurigecuitem duob:
coloribus sunt quibus speciemy dlatriȩ
uestiunt. namprasinos terrae uenetus
celo & maria paganis dicatus est. Aurige

Expanded text:
Auriga proprie dictus quod currum agat et regat, sive quod feriat iunctos equos. Ipse est et agitator, id est verberator, ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idolatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus caelo et mari a paganis dicatus est. § 34 De
Abbreviated transcription (Latin):
unumauoem nom cnauium sedgtnus diũ¬
sum. quaetuispessit memoria aut cogni¬
tione conp̃hendere namaliat simplices
mulcentur ut accipitur. aliac reformi¬
dant ut giramaates : aliachominum
homines domiciliis delec tantur ut̃ hi¬
rundo alue secretam indesertis uitam di¬
ligunt quaere quiren disi biuictus difficul¬
tatem libestatis amore conpensant ut¬
tur ciliae solo semine reperto pascuntur
uc anser aliȩcar nes aedunt et nrpinis
intendunt ut militus aliac incuria e
quaemanent in locis somperstructio
aliae adueaticiae quia propriistempo¬
ribus reuertuntur utciconiae & hit ur¬
dines. aliae congrege id est gregatimuo¬
lantes ue sturnieicornices. Aliȩ soliuage
est copulcitorium p̃ter iugileconsor¬
tium. ergo aquilis accipitribus que

Expanded text:
Unum autem nomen auium, sed genera diuersa, quae quis possit aut memoria aut cognitione conprehendere ? sunt itaque ut accipitres, aliae reformidant, ut garamentes, aliae hominum homines domiciliis delectantur: aliae secretam in desertis vitam diligunt, quae requirendi sibi victus difficultatem libertatis amore compensanttur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, est copulatorium praeter iugale consortium. ergo aquilis accipitribusque
Abbreviated transcription (Latin):
u tnedidit ut qiua xort terras
i so nomine aticulo censecrararur. isioo¬
dumautem idem oettuucnus iam
cesir otimpentor appellarorar
uel augustus. posteuiero dumludos
inse quenti die omne mpopulum gie us¬
simo hictu corripuit. domnum que
seposthuec appellari. pecalibetis
quidem suis ꝑmisit fuit autem filius actic
quenatae stdesorore iulucesaris

Expanded text:
 tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludosinsequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata est de sorore Iulii Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
Aeriamigna edes ese siucam plior aspa¬
ciosidomus et dictumestatrium coquod
ad danturei tresporticos extrinsecus alu
itrium qua siabigne & ligno atrumdixer
Atrum enim fa ex fumo

Expanded text:
Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus, et dictum est atrium, quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt. Atrum ergo fit ex fumo
Abbreviated transcription (Latin):
at coniunctio omnib casib p̃ponitur idest
cimens aethene datiuo at tibi proscelere
exclamat. Ac cusitiuo at met cumseuuscit¬
cum st&it horior uocatiuo accudictis
alua ne maneres ablatiuo at parte ex alia
arpait aliouidamplus qui moporta pript̃
scellentiam suam et quencdam propriae rei
imorem. cuisapienter nomen lingiu latina
indidit cum a ppellabit priuatun quodpo¬
tus ad etrimento qua m abincremento VCIE¬
cbetum eluca omnise nimpriuationi
unde itaque uult eminere suꝑbia inde
inangustuis egestatm que rontruditur
cuma comimum ad proprium danpnoss
soumore redigitur. Spei disaucem
auaricia est oucusi catius appellacur
ame pecumac cuius nomine apostolus. Si¬
perspeciemgen significans uniuersa¬
lem iuariciam uolebat intelle
dicendo Rodix omnium malorum
est cucricia. haecenime diabolus UCER¬
cecidit quiutiq nona mauit pecuniã
sed proprbam potestitem

Expanded text:
at coniunctio omnibus casibus praeponitur: Caci mens effera», datiuo, «at tibi pro scelere exclamat», accusatiuo, «at me tum saeuus circumstetit horror», uocatiuo, «at tu dictis, Albane, maneres», ablatiuo, «at parte ex alia, adpetit aliquid amplius quam oportet propter excellentiam suam et quendam propriae rei amorem . cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellauit priuatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias egestatemque contruditur. cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. specialis est autem auaritia, quae usitatius appellatur amor pecuniae. cuius nomine apostolus per speciem genus significans uniuersalem auaritiam uolebat intellegi dicendo: radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cedidit, qui utique non amauit pecuniam, sed propriam potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ascrologus dicitur unde occasionem
fabulit inuenit ut cumcelum portare
confingere. quamuis mons ẽns nomine
nuncup&ur. Cinusiltitudine potius cocli
portatio inopinionem uulguienisscuideat᷑¬
Athlanf ilerr agnus astrologus
promecedi. fracet macernus auus
mercurumuoas. cuius nepus fuit
trimegistus ⁊stemercurius cotempore¬

Expanded text:
astrologus dicitur; unde occasionem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatAtlans ille magnus astrologus, Promethei frater, maternus auus Mercurii maioris, cuius nepos fuit Trismegistus iste Mercurius, CAP
Abbreviated transcription (Latin):
sibos Athlaus frter prometei fuit
arex africe a quo astro logueartem
prius dicuntur ex cogitatum ideoque
dictus est suftinuis caclum oberuditionẽ
igitur disciplina & sciertiam cceli
nomeneius in monte a frice diriuatã
est. qui nunc athlans cognominatur
qui propt̃ altitudinem scam qua siacoli
machinã atqueastroc sustentare

Expanded text:
 Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli nomen eius in montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare
Abbreviated transcription (Latin):
innumeris ueputa octo diuidus¬
tur inquat tuor. Rursus quat ta¬
or in duobus. dein deduomunũ
unus autemathomus est qui inse¬
cabiliseit sic & littent unamori¬
tionem diuidis inuorbo. uerbũ
insyllabis. Sillaibam inlic te¬
ris. lit tena parsminma atho¬

Expanded text:
In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Litte
Abbreviated transcription (Latin):
stnestnrfi nrdiis soliscudontur. Ex
bis arbores aherlus & ftuges omnes
uriri. Ex his ignem ctaquim eture¬
uersa gigni atqie constare quidam
philosopbi. gentiumputauor unt.
silit uitem achomu dutincor pore ut
ntemport aut innimero. ⁊ticcipoie
itlapis. diudis culm irpartes. et e

Expanded text:
fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum
Abbreviated transcription (Latin):
adiectoglut tenitorem indicured¬
d& usta. que plurimum necessaru est
nullo negotio prouenit namedigle¬
bam silicis bone igne exquoquas &.
c&o acerrimo spͥerfusam extir¬
guas. made facta ffungia colarem
purpureum redda eam bi contri¬
ueris ustuierit . omneuitem atram̃tũ
soleꝑficitur omne s colores calcis
admixtione corrumpuntur

Expanded text:
adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrumpuntur
Abbreviated transcription (Latin):
enim & foligine pluribus modis
suꝑ ardentes tedas resincadico¬
talacusculo a edficiti quostimũ
rtanti hucpistores cumaqua¬
dmiscunt glaten ut in lustrius
resplendate. ad festmiatioriem cali¬
autẽ operis tian sirmentoran

Expanded text:
enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ceropiam nominauit
tertius post cyropem regnabit
minerue sacraruit et nomeri
ciuitatis athenas dedit. Nammi¬
nerua grece athenas diciur
Vnde & mineruã greci inuentri¬
cem multirum artium asscrunt
Quia editteree & astes diuersorũ
studiorum & ipsaphylosophia ueliti
templum atherics habuerurit

Expanded text:
it. tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Heroes Dicuntur uirucriu eclo
digai la E uel forte suel sipieres
Hobhera idest iunone quambaberẽ
dicunt esse ubiregnum & sedes aninarũ
est hut aris in campislias. & ciccro
inionmo scipionis ergo cros. huiuscrus

Expanded text:
Heroes dicuntur uiri aerei uel caelo digni id est fortes uel sapientes, ab Hera id est Iunone, quam aerem dicunt esse, ubi regnum et sedes animarum est, ut: ‘aeris in campis latis’, et Cicero in Somnio Scipionis. Ergo heros huius
Abbreviated transcription (Latin):
Hetars Simulacras mercuruten¬
tum caput & pedes habentia corpus
truncatum est. quasi quadratum totaon
ER aũt nomen grecum berries idest
merturius.

Expanded text:
Hermae simulacra sunt Mercurii, tantum caput et pedes habentia, corpus autem truncum est quasi quadratum totum. Est autem nomen graecum. Hermes id est Mercurius.
Abbreviated transcription (Latin):
Hironia est Cumper similationẽ
diuersum qua dicit incelligi cupit.
sit̃ uitem cum laudamus eum quemt upt
ert si deas imatorem reipiblice cattli deq¬
nam hostem rtipublice scipionem

Expanded text:
Ironia est, cum per simulationem diversum quam dicit intellegi cupit. Fit autem aut cum laudamus eum quem vituperit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem
Abbreviated transcription (Latin):
palmonem patens. dat transmcandi spm
Cuniso perculum sub lingũium dicitur
qusi parua lingua quacferamencius
redidit &coperit neperpatt̃ faca fistula
in peiuumens olent̃ acr int̾na corrũpit

Expanded text:
pulmonem patens ob transmeantem spiritum. Cujus operculum sublinguium dicitur, quasi parva lingua, quae foramen ejus recludit et aperit, ne per partes juncta fistula impetu veniens, violenter aer interna corrumpat
Abbreviated transcription (Latin):
ationem contrarium habens intellec¬
tum. hocenmm tropocallide aut paccu
cudertrog&. Et quo modo aula
scarcer est soluitur enim ꝓmintia
ꝑhremae speciem quaclaudando
deridt int hironiam autem &in¬
n frasm hocdistit. Quodhiro ma
ꝓnunciatione solaindicat quo di¬
tellegiuilt ut ciondicinus omma
gntimale bonimest. quo d facis
Artifrsis ucro nonuoce ꝓ naratiani¬
tis significat contrarium sedd siuis
tontum uerbis corum origo cor¬

Expanded text:
ationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide aut per accarcere regnet. Et quomodo aula, sper ironiae speciem, quae laudando deridet. Antantiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellegi vult, sicut cum dicimus omnia agenti male: 'Bonum est, quod facis'; antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo con
Abbreviated transcription (Latin):
Et est ex hommibus his quinque pastib
orgio plene sententiae. Ita homo est
animal rationale mostale risibile
bontmalique capgo Sic &iam inom̃
oratione substantiali tamdiuinterpo¬
nerede bemus speties disstrentias qũã¬
diu seclusisomnibus quat hocquidem¬
um certa teneatur. Hy sagogasaut᷑
ex greto in latinum transtulit ucto¬
rinus ortar com̃tumque eiusquinq
dbris boctins  idit 2¬
Hy sauria IExtu locipbibaur cog¬
tiominato quodundiqut aꝑta aurartꝰ
flatibuꝰ pattat matropolim urben
sele atiam hab&¬
C

Expanded text:
et est ex omnibus his quinque partibus et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax; sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differentias, quandiu, seclusis omnibus quae hoc idemuex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius ediditsauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habeC
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝑststiehomins eepasit diffintio
as honinem declir sodum. cunis dncas¬
Iplint de fintionem e acstimauerant
Aristotelis & tullius exgenert & dif¬
stntus consistere
Qundam posito pleniore s indecendo
eiuis ꝓfeccm sibstantialem defintionem
inquinque partibus ueluti membrissus
diuderunt. Quarum primaest degenite
secinda specie t̾ tu differentia quar¬
ta deꝓprio. Quita deaccidemi gnus
ut animal c̃ enim uocabulum generale
& comune omnium animã h abentiuan
Spccies ut homo est specialitas quase¬
paratur a& cris amimantibus differen¬
tia ut rationele mostale. hisem̃ duob
diffet homo ac& eris : Cumenim dicitur
rationale discernitur ab mrationabilib
mutis quinon habent rationem. Edi ult̃
discernitur ab angelis qui nesciunt
ꝓprium utrisibile Homo ẽ enĩ quod
tida & hoc preter hominemn nullius
Animalis est. Accidens ut color incor¬
pore doctrina in amimohaec enim tem¬
porum uari&ate & accidunt & mutant᷑

Expanded text:
 definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam postea pleniores in docendo ejus perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, velut in membris suis diviserunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non habent rationem. Cum mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. 8. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur;
Abbreviated transcription (Latin):
a flimen boreum indẽ nixea schiti thi¬
comari quod est a septentrione usq
ad mare capium quode ab oc casu &
us que adextentum cauoasi iugum qđ
est admeridiem: Isidoruis¬

Expanded text:
 flumen Boreum, inde tenus Scythico mari, quod est a septentrione, usque ad mare Caspium, quod est ab occasu, et usque ad extentum Caucasi jugum, quod est ad meridiem, Hyr
Abbreviated transcription (Latin):
Gretia agreco roge uocata qui
cunctam hanoregionem regnori
tem quarum prima a b occident
dil matia Indeepigras. Inacelli¬
dis Inde tessalia inde macedina
inde achaia & due inmaricita
A & cilades illiricus au generalit̃¬

Expanded text:
ecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno inaeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generalit
Abbreviated transcription (Latin):
Hy sa goga Grece Latine intro¬
ductio dr̃ corum scilic& quiphi¬
lophiam incipiunt continens inse
de monstrationem premarim ratiõ nium
dequa lib& re quacsit suaquecer¬
ci hac substantuali definitione decla¬
ratur Namposito primo genere
Otinde species & alia quat incin a
ce poss subiungimus. Haec dicrais
comumẽbus separamus tamndiuirt¬
ponentes differentias quo usque
ad pro prium ius dequo querimus
signata cius ex pressione ꝑueniamꝰ
Vt puta homoe animal rationale
nostletrenu. Bipes risucapigo
latt patebit iddicctait spccits
erenum Iam exclusunẽ id quoa
Aut oherium. aut humidum:
difstrntia ncro ubipes quitone

Expanded text:
uippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui philosophiam incipiunt, continens in se demonstrationem primarum rationum, de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaratur. 2. Nam posito primo genere, deinde species, et alia quae vicina esse possunt subjungimus, ac discretis communionibus separamus, tandiu interponentes differentias, quousque ad proprium ejus de quo quaerimus signata ejus expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risus capax. late patebat, adjecta est species, terrenum, et jam exclusum est id quod aut aethereum, aut humidum. Differentia vero, ut bipes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hlitterapiola aspiratione adictaest
unde orad pleris quẽt a spiratio pita¬
cur cet ponlittera quae ꝓmide  agglor¬
asprationis nota dicitur qua uocem
eleuat. Aspiritio enimest sonus¬
t iberus iedit cuus contrarues
prosodia sonus ae qualit̃ flexus

Expanded text:
ro sola aspiratione posita est, unde a plerisque aspiratio putatur esse, non littera; quae proinde aspirationis nota dicitur, quia vocem elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequaliter flexus
Abbreviated transcription (Latin):
guttã dicta quodinmodum granorũ
sit. inchor aũ incio lisula gignitur
odoris bonicandoriscerepumice
Unde &e splendorem cutis puleri¬
ficat ad ulteratur interdum
resmna ud hure

Expanded text:
tix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur interdum resina vel ture
Abbreviated transcription (Latin):
Apiduonitatem pasibiłem dicunt᷑.
apudinferos factam x p̃idescensione
rienc redunt. Alic animam imagonem
di negant. Alit animias conuestiindt¬
mones & quacumque animalu xisti¬
mane iliedemundi sritu dissentunt
Alit in nume rabiles mundo sopiant᷑
Alit aquido coieternam ficiunt Alie
nudis pedibus ambulant. Aliccum ho¬
minibus ñ manducant
Hices heress aduersus catholicao
fidem exoste & ab apłis oe scis patribus¬

Expanded text:
initatem passibilem dicunt: aapud inferos factam Christi descensione non credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiunt: aliae innumerabiles mundos opinantur: aliae aquam Deo coaeternam faciunt: aliae nudis pedibus ambulant: aliae cum hominibus non manducant. Haec sunt haereses adversus catholicam fidem exortae, et ab Apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
Heredis Nomen pͥosuit census bens
soluit enim tributum auctoris. Inhos ct̃
u cabulo prima successio t̃. h credititis
Hereditas est Resquae noset iliatis
uel possessiones rerenta dictaautem
heredit femꝰ arebas adits suc habert
quia upossida a gelms ecenstiriselut
indeberes +¬

Expanded text:
Heredis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis Hereditas est res quae morte alicuius vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ et eadem opin antem atq codemrtu
colentin quo c&eri solo congregationis
adatira scidio heresem aut̃ c̃e. longe
alu opiantem quameoteri alicique
sbia donge dissimilem peruersi dognia¬
osinsituentem cul turam. here ses aũt
gitec abdectione dr̃. quod scibic&
unis quis que idsibieligat qđ melius ei
qus sittio unde a sectt phrlosopherum

Expanded text:
esse eadem opinantem atque eodem ritu colentem quo ceteri, solo congregationis delectari discidio; heresim autem esse longe alia opinantem quam ceteri aliamque sibi ac longe dissimilem peruersi dogmatis instituentem culturam. Heresis autem Graece ab electione dicitur, quod scilicet unusquisque id sibi eligat quod melius esse quasi sectio. Vnde et sectae philosophorum
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam. Ita ut dispositos iugiles
rnas &cete is consostibus gene¬
ris qui. scentibus Alie circum¬
cunt. plorane raqua exparte
insicdͥas tenĩptentur at quco miẽ
defer in pigrosu ii gorem tucelam le
Post ubi ingiliarum fuerit tempꝰ
nuneris tybeditura ẽ. Hunc otiã
Vt peruices funqantu: ducatus sui
mungre precedit eumuoa&pr.
curri aeris presticuro sibitempor
nuasi inte signifiurrt enide
cenuestitur & setiuenti sortr iudocen¬
dih ac minis cedit

Expanded text:
spositos vigiles cernas: et caeteris consortibus quiescentibus, aliae circumeunt et explorant, ne qua ex parte insidiae tendantur, atque omnem deferunt impigro sui vigore tutelam. Post ubi vigiliarum fuerit tempus muneris traditura est. at illa ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit enim una ceteris praestituto sibi tempore et quasi ante signa praecurrit, deinde conuertitur et sequenti sortem ducendi agminis cedit
Abbreviated transcription (Latin):
uideant quasp& ant terras
Costigat aũt uoçe quacro git amꝰ.
Arubi e caueseit suecadit alia
Nocte autem excubias diudunt
Arime urgiliarum ꝑuices faciunt
nrutos lapillos sus pensis digitis
quibus somnos arguant. Quodea¬
uendum erit damore indicat
Etatem inllis color ⁊ rodit  in se
fitecate nuigrescirt

Expanded text:
ideant, quas petunt, terras. Castigat autem voce, quae cogit agmen. At ubi raucessit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arceant. Quod cavendum erit, clamore indicant. Aetatem in illis color prodit: nam senectute nigrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ciem stringuitur atq durescuns
Dehine glaties ipsa pasti fraigore
uentium comininuta insiegmine
Paslin solis uapore soluta frus
Anubibus usque aditrras decurrunt

Expanded text:
 atque durescunt. Dehinc glacies ipsa partim fragore ventorum comminuta in fragmina, partim solis vapore resoluta, frusa nubibus usque ad terras decurrit
Abbreviated transcription (Latin):
Grando appellata Quod forma
cius granorum smlitudinẽ habeat
Haec aũt uentorum rigore durtt
in nube ac solidantur inniue
ruptoque aere soluuntur

Expanded text:
Grando appellata quod forma eius granorum similitudinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur
Abbreviated transcription (Latin):
est aut cadauer fumst̃ sisepelid
& dictum funus a fanibł accensisa
quos ante fer&rum papirisecta
circumdantis serebant. Cadauer
autem est. sunse pultum i acit.

Expanded text:
est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet.
Abbreviated transcription (Latin):
Fur cifer Dicchatur olen
quioblcuem ddictum cogebatut adhom¬
nis ignominiam magis quamꝰ supplicu.
ciusa furcam circauiam serre pre¬
dicans ꝓcecatũ suum & monere eete¬
Ne quid simile peccarent

Expanded text:
Furcifer dicebatur olim, qui ob leve delictum cogebatur a dominis, ignominiae magis, quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ne quid simile peccarent
Abbreviated transcription (Latin):
concipiant᷑. foscnim ignis esti cicc̃a
unde & esca uulgo dicitur quod
sit fomesignis & nutrimentum
Alndicunt fungos uocatos qdł
sint excorum graere quidc̃
intr emptoru unde & defuncti¬

Expanded text:
concipiant; φῶς enim ignis est;o unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
Furtumest Rei alicne clandos¬
tina correctatio a furuo id est
fusco uocatum quia in obscurofit
furtum autem capitale crimen
apud maior es fuit ante poerim
quadrupli: ꝑuasio est : rtialiene
manifesta presumptio fustum
autem carumrtrumst quaedeloc
in locum trans ferri possurit
f. uri rum Nationum gedium
nigrarum id est indi acgiti
mauri a& inopes furuũ enimrios
Nigrum dicimus ande fures quii
obscurolatent & sornꝰ s ir uenĩ¬

Expanded text:
Furtum est rei alienae clandestina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscura fit. Furtum autem capitale crimen apud majores fuit ante poenam quadrupli. 20. Pervasio est rei alienae manifesta praesumptio. Furtum autem earum rerum fit, quae de loco in locum transferri possunt, Furuarum nationum, gentium nigrarum, id est Indi, Aegyptii, Mauri, Aethiopes. Furuum enim nos nigrum dicimus. Vnde fures, qui in obscuro latent, et forni. Furni
Abbreviated transcription (Latin):
Furatus est Subriput subtraxit
intercepit inter uestit in uoluit¬
suspensũ enim &stranguilatumo
exeo exanimat sed patibulomino
poeua quamcrucis. Nampatibu¬
lum ad petisos statim ex animat
Crux autem suffixos diueruciat

Expanded text:
us. subripuit. subtraxit. intercepit. interuertit. suisuspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem suffixos diu cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
fiunda sienus est. pisca¬
tuut retis dicta ab eoquodite
fundum mittatu Idem &iam
Migando iaculum dicit ur plau¬
tus probus quid antra iaeal te¬

Expanded text:
Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur: eadem etiam a jactando jaculum dicitur. Plautus: Probus quidem antea jaculat
Abbreviated transcription (Latin):
osum funerum quod ex funere
constat. funestum uero quod fu¬
nere inquinatum est.
Itaque funestus famulus dicitur
quiali quo funcre pollutus est
quii nnus iacucperagert potest

Expanded text:
osum, funereum quod ex funere constat, funestum uero quod funere inquinatum est. Itaque funestus famulus dicitur qui aliquo funere pollutus est, quo minus sacra peragere potest
Abbreviated transcription (Latin):
stmuniias crimmanitas serpentibe cieno¬
ꝓpt̃ tres affectus quatmarimus
bentium multas ꝑtirbationes igil
Qͥinterdim quogunt Ita dedinqier
it rici famt. nec ꝓericulistures¬
pectum habere ꝑer int cant
ꝓltaque uindiõtumn cipit cupiditas quẽ
desiderat op̃es libido quc appait
uoluptites qu cideo ferie aippellas¬

Expanded text:
feminas crinitas serpentibus, propter tres affectus, qui in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame nec periculi sui respectum habere permittant. Ira, que vindictam cupit; cupiditas, que desvoluptates. Que ideo furie appellan
Abbreviated transcription (French):
c simbus a grpti pergens urxtime¬
ridem per aediropiumes que adlan¬
tem montem Aseptentrioniliuero
purte mediterrancomiri coniunc
tiduditur. et ingiditino frao finit᷑

Expanded text:
a finibus Aegypti pergens iuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gua diuersorum quidein sunc deascrono¬
mia scripta uolumina. incerquostam̃
ptolomeus rexalexandriac apud
grecos p̃cipuus habaur. hic etiam
& canones instituit quibuscursus
astrorum inueniatur

Expanded text:
gua diversorum quidem sunt de astronomia scripta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniatur
Abbreviated transcription (Latin):
giotios sextarioiumsertuagita
duorur conposica exnumero prort̃
sẽptuaginta eiduas gentes uel linquasN
que cirbemimpleuerunt
proni ut peccora ambula re dicuntus.
ad nogesimum etiuannum nullus
super gredicur

Expanded text:
Aegyptios sextariorum septuaginta duorum, conposita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas quae orbem inpleveruntproni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur
Abbreviated transcription (Latin):
numerum rihi ondicunt quam scnp¬
tores secularum lit tenrum interdis¬
ciplinas mathematicas id eoprimum
aliamindiga disciplinam. Munai auet
cagiuni macric eastronomia que
sctunt᷑ ut sint aq iubfittant istius egenꝰ

Expanded text:
numerum arithmum vocant. Quam scriptores saecularium litterarum inter discaliam indiget disciplinam. Musica autem et Geometria et Astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent
Abbreviated transcription (Latin):
Astrondmia est astrorumle x quetus¬
sus siserum efiguites echabitudines
stellarum circase et circaterram
indigabilinatione procurrit
AStronomia et astrologu hocn
conuersionem ortus obitus motulq
siderum continec uelqua ex caus
itauocentur. astrologia uero partim
cursus uelstellarum certais temporum or¬
stitionos. Super fatiosa uero est
ila que mathe mathici secuntur quins is ipo¬
tellis iuguriantur. quique ctum duo
decim signa persingula animae uelcor¬
poris membra disponunt siderumq
cursu natiuitatis hominum etmores
axecelia spoli que sint climata celi qui
cursus selis cilune atque astrorum acetero¬

Expanded text:
Astronomia est astrorum lex, quae cursus siderum et figuras, habitudinesque stellarum circa se, et circa terram indagabili ratione percurrit. Astronomia et astrologia in hconversionem, ortus, obitus, motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia vero partim cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero illa est, quam mathematici sequuntur, qui in stellidecim caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates hominum et moresaxis caeli et poli, quae sint climata caeli, qui cursus solis et lunae atque astrorum, et ceter
Abbreviated transcription (Latin):
Macis equis conueniebat ideo hoc
ammal sumpsit quia prius quam
dere ceperunt. animal quippe
statimutuoluit homo sibi substnruit
Asinos archadicos dictos coquod
a b archadia primum uectisirt
magnietalti. Ainor autem a sel¬
lus ⁊ groplus necessariuse st̃ quia
eelaborem tollerrt aneglegentiã
propemodum non recusat.
Assiria uocati aba sur filiosem
qui eam regionem postdiluiium
primus in coluit haec abosta indyam CCR
Ameridie medium tangit ab occiduo
hrtim. Aseptentrione montem
cau ea sum. abi porte ocispie furit
in hancregionem primus usus inuen¬
tus esipurpure. in deprimumcrin¬
um & torporm unguenti uenerug̃ .uii
e odores. quibus romanorum aque +¬
Greonium effluxitluxaria

Expanded text:
magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit, quia priusquam dere coeperunt. Animal quippe statim ut voluit sibi homo substravit. Asini autem Arcadici dicti sunt, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt, magni et alti. lus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Assyria vocata ab Assur, filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus inventus est purpurae. Unde primum crinium et corporum unguenta venerunt, et odores, quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria.