comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia in altissimo. Non confirmat. s ipsa dubitatio
ui int̾ innocentes manus meas. et fui flagellatꝰ
totadie. et argutio mea in matutinũ. Argu-¬
tio correctio ẽ. Qui arguitur corripitur. Quid. ẽ
in matutinũ: Non differtur. Differtur impioꝵ
mea ñ differtur. Illa sera uł nulla ẽ. mea in ma-¬
tutinum Et fui flagellatus tota die. et argu-
ẽ docebo sic. Quom᷑ docturus es: Quia non ẽ
scientia in altissimo. quia ñ scit ds: Hanc senten¬
tiam uis ꝓferre. quia sine causa iuste uiuunt. qui
iuste uiuunt: Quia ꝑdidit homo iustus seruitu-¬
tẽ suã. quia magis ds malis fauet. aut neminẽ cu-¬
rat: Hociuis dicere. hoc narrare: Repͥmit se aucto¬
ritate compescente. Qua auctoritate aliꝗͣdo uult
homo erũpe in istam sententiam. s reuocatur scͥp¬
turis dicentib ut semꝑ bene uiuatur. dicentibꝰ qͥa
as eurat res humanas. quia discernit inter piũ et ĩ¬

Expanded text:
tia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio tia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio vi inter innocentes manus meas: et fui flagellatus tota die, et argutio mea in matutinum. Argutio, correptio est: qui arguitur, corripitur. Quid est, in matutinum? Non differtur. Differtur impiorum; mea non differtur: illa sera, vel nulla est; mea in matutinum. Et fui flagellatus tota die, et argutiest, docebo sic. Quomodo docturus es? Quia non est scientia in Altissimo? quia non scit Deus? Hanc sententiam vis proferre, quia sine causa juste vivunt qui juste vivunt, quia perdidit homo justus servitutem suam, quia magis Deus malis favet, aut neminem curat? hoc vis dicere, hoc narrare? Reprimit se, auctoritate compescente. Qua auctoritate? Vult homo aliquando erumpere in istam sententiam; sed revocatur Scripturis dicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et i
Abbreviated transcription (Latin):
Ame ñ recedunt flagella di. Bene seruio et flagel¬
lor. ñ seruit et ornatur. Magnã questionẽ sibi fecit.
Agitur anima. transit anima transitura. ad con-¬
tempnenda t̾rena. et concupiscenda ȩt̃ na
Transitus ẽ ipsus animȩ in hac cogitati.¬
one ubi fluctuat in quadã tempestate ꝑuentu¬
ra ẽ ad portum: Et quomͦ solent egri qui lentius
egrotant cum sanitas longe ẽ. uicina sanitate
plus estuant accersionẽ creticam medici uocant.
ꝑ quã transitur ad sanitatẽ maior ibi estus. sed
ducens ad salutem. maior ibi ardor. s uicina refe-¬
ctio. sic gͦ et hic estuat: Nam ꝑiculosa uerba sunt
fr̃s molesta et pene blasphema quomͦ scuiit ds̃.
hoc ẽ et pene: Non dixit nesciuit d̾s. ñ dixit ñ est
seientia in altissimo. s quasi querens. hesitans du¬
bitans. hoc ẽ quod paulo ait ante. pene effusi
sunt gressus mei. Quomͦ scr .e. uit d̾s et si ẽ scien¬

Expanded text:
A me non recedunt flagella Dei. Bene servio; et flagelA me non recedunt flagella Dei. Bene servio; et flagellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aeterna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphema, Quomodo scivit Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scien
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ñ scire dm̃. et ñ eẽ scientiã in altissimo:
Respondet. Ecce ipsi peceatores et abundantes
in scło obtinuerunt diuitias. Et peccatores st̃.
ẽ. qͥa id̾o nolebat ẽẽ peccator. ut abundaret diuitiis.
Carnalis aĩa uisibilib rebꝰ et t̾renis uendid̾at iusti¬
ciã suam: Qualis iusticia quȩ ꝓpt̾ aurũ habetur.
qͣsi p̃ciosius sit aurũ ꝗͣ ipsa iusticia: Aut cũ quisꝗͣ
negat res alienas. maius dampnũ patit᷑ cui negat.
quã ille qui illi negat: Ille ꝑdit uestẽ. iste fidẽ. Ecce
ipsi peccatores et abundantes in scło optinuerunt.
diuitias. Inde gͦ nescit d̾s. et inde ñ ẽ scientia in al
tissimo. Et dixi sine causa iustificaui cor meũ. Quan-¬
do seruo do. et ista ñ habeo ñ seruiunt illi et his
abundant. gͦ sine causa iustificaui cor meũ. & laus
int̃ in nocentes manus meas. Hoc sine causa feci:
ubi ẽ merces bonȩ uitȩ meȩ : Ubi ẽ p̃miũ seruitu¬
tis meȩ: Bene iuo et ego. inimicꝰ abundat. Et laui

Expanded text:
videtur non scire Deum, et non esse scientiam in Altissimo? Respondet: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Et peccatores sunt, e peccator, ut haberet divitias. Carnalis anima visibilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Inde ixi: Ergo sine causa justificavi cor meum. Quando servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, et egeo; et iniquus abundat. Et lavi
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am dĩ. Audi quomͦ fuerit saulus.: et quomͦ sit
paulus: Qui fui inqͥt pͥus blasphemꝰ et ꝑsecutor et
inuriosus Audisti saulũ: audisti et paulũ: Ego
enim inquit sũ minimꝰ apłoꝵ. Quid ẽ minimꝰ nis
ego sum paulus: Et sequit᷑ Qui ñ sũ dignꝰ uocari
apłs. Quare: Quia fui saulus Quid ẽ fui saulus:
Ipse dicat: Quia ꝑsecutꝰ sum inquit ȩccłam di.
S gr̃adi ait sum id qd̾ sum Abstulit sibi omnẽ
granditatẽ suã. Minimꝰ ia inse grandlis map̃o. Et iste
paulus qͥd dicit: Non reppulit ãs plebem suã de ple
ct alii apli de synagoga. Itaꝙ cum audieris uoce sy.¬
nagoge noli atende meritum s intende petrũ¬

Expanded text:
gratiam Dei; audi quomodo fuerit Saulus, et quomodo sit gratiam Dei; audi quomodo fuerit Saulus, et quomodo sit Paulus: Qui fui, inquit, prius blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Audisti Saulum; audi et Paulum: Ego enim sum, inquit, minimus Apostolorum. Quid est minimus, nisi ego sum Paulus? Et sequitur: Qui non sum dignus vocari apostolus. Quare? Quia fui Saulus. Quid est, fui Saulus? Ipse dicat: Quia persecutus sum, inquit, Ecclesiam Dei; sed gratia Dei, ait, sum id quod sum . Abstulit sibi omnem granditatem suam; minimus jam in se, grandis in Christo. Et iste Paulus quid dicit? Non repulit Deus plebem suam, de pleet alii Apostoli de Synagoga. Itaque cum audieris vocem Synagogae, noli attendere meritum, sed intende par
Abbreviated transcription (Latin):
uox ẽ psalmꝰ asaph: Quid ẽ asaph: Sic̃ inuenimus
in int̾pretationib ex lingua hebrea in grecã. et ex
greca nobis in latinã translatis: asaph synagoga
int̾pretat᷑. Uox ẽ gͦ synagoge S tu cũ audieris syna.¬
gogam: noli continuo detestari quasi interfectricẽ
dñi Erat quidẽ illa synagoga int̾fectrix dñi ne¬
mo dubitat: s mem̃to de synagoga fuisse arietes.
quoꝵ filiĩ sumus. unde dr̃ in psalmo Afferte dño
filios arietũ. Qui inde arietes:: Petrus. iohannes. Ia-¬
cobus. andreas. bartholomeus. et cȩteri apłi. Hinc
et ipse pͥmo saulus pꝰea paulus: id. ẽ pͥmo suꝑbus.
pꝰea humilis Saul enĩ dictꝰ ẽ. Nom̃ saul nostis. qͥa
rex suꝑbus et infrenis fuit: Non quasi iactantia
aliqua nom̃ sibi mutauit apłs: s ex saulo factꝰ ẽ
paulus. ex suꝑbo modicus. Paulũ enĩ modicũ ẽ.
Uis nosse quid sit saulus: Ipsũ audi iã paulũ recor¬
dantem quid fuerit ꝑ maliciã suã: et qͥd iã sit per

Expanded text:
vox est Psalmus? Asaph. Quid est, Asaph? Sicut invenimus in interpretationibus ex lingua hebraea in graecam, et ex graeca nobis in latinam translatis, Asaph Synagoga interpretatur. Vox est ergo Synagogae. Sed tu cum audieris Synagogam, noli continuo detestari quasi interfectricem Domini. Erat quidem illa Synagoga interfectrix Domini; nemo dubitat: sed memento de Synagoga fuisse arietes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est nomen Sauli, nostis quia rex superbus et infrenis fuit. Non quasi jactantia aliqua nomen sibi mutavit Apostolus; sed ex Saulo factus est Paulus, ex superbo modicus. Paulum enim Modicum est. Vis nosse quid sit Saulus? Ipsum audi jam Paulum recordantem quid fuerit per malitiam suam, et quid jam sit per
Abbreviated transcription (Latin):
Arietes ergo apłi induti sunt exultatione: gau¬
dent fructib suis Non sine causa laborauerunt:
non sine causa p̃dicauerunt. Induti sunt arient
ouiũ. Et conualles abundabt frum̃to. Et huml¬
les popłi multum fructũ afferent. Clamabunt.
Inde abundabt̾ frum̃to: q̃uia clamabt̃. Qd cla¬
mab⁊: Etenĩ ymnũ dicent. Aliud ẽ enĩ clama¬
re aduersus dm̃. aliud ymnũ dicere. Aliud clama¬
re sacͥlegia: aliud clamare laudes cłi. Si clamas in
inblasphemia. spinas ꝓtulisti. Si clamas in ymno

Expanded text:
Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gauArietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium; et convalles abundabunt frumento: et humiles populi multum fructum afferent. Clamabunt: inde abundabunt frumento, quia clamabunt. Quid clamabunt? Etenim hymnum dicent. Aliud est enim clamare adversus Deum, aliud hymnum dicere; aliud clamare sacrilegia, aliud clamare laudes Dei. Si clamas in blasphemia, spinas protulisti; si clamas in hymno
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ꝓpħȩ ut seminarent: ẽt uoscũ falce ĩtras¬
tis ad alioꝵ labores. facta ẽ ergo pͥma messis: ẽt
inde de ipso frum̃to qd̾ tunc purgatũ ẽ. semina¬
tus ẽ orbis t̾rarũ: ut surgat alia messis que in
fine metenda ẽ. In scd̾a messe suꝑ seminata st̃ rta¬
nia. Modohic laboratur. Que mͦ in illa ꝓͥma la¬
borauerunt ꝓpħe. quo usq ueniret dñs. sic inista
scd̾a laborauerunt apłi et om̃s p̃dicatores uerita¬
tis laborant: quousq infinẽ dñs mittat in mes¬
sem angelos suos. Antea ergo desertũ erant:
s pinguescent fines deserti. Ecce uͥ ꝓphete ñ sonu¬
erunt. dñs ꝓpħarũ acceptꝰ ẽ Pinguescent fines de¬
serti: et exultatione colles accingent᷑. Induti sunt
arietes ouiũ: subaudiendũ exultatione. Qua enĩ
exultatione colles accinguntur. hac induuntur
arietes ouium. Ipsi arietes. qui colles. Colles enim
eminentiore grã: arietes quia duces gregum.

Expanded text:
verunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrasverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima laboraverunt Prophetae, quousque veniret Dominus; sic in ista secunda laboraverunt Apostoli, et omnes praedicatores veritatis laborant, quousque in finem Dominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione collesarietes ovium: subaudiendum, exsultatione. Qua enim exsultatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum.
Abbreviated transcription (Latin):
ti idẽ sunt ipsi homines: E ãpi ꝓpt̾ equalitatẽ. Eigo
ꝓpt̾ equalitatẽ. ĩnde dicti sunt populi iusti cãpi
Colles ꝓptͣ erectionẽ. quia erigit in se d̾s eos qui se
humiliant. fines deserti: om̃s gentes. Quare fines
deserti. Deserti erant: nullus ad eos ꝓpħa missus
erat. Sic erant ili. quom̃ heremꝰ qua ñ transit ħo:
nullũ uerbũ dĩ missũ ẽ adgentes. Soli popło is¬
rahel p̃dicauerunt ꝓpħe Uentũ ẽ tam̃ ad dñm:
crediderunt frum̃ta in ipso populo iudeoꝵ. Nã
dixit tunc discipłis. Dicitis qr longe ẽ messis res¬
picite etuidete. quia albe sunt regiones admes¬
sem. fuit gͦ messis pͥma: erit scd̾a inultimo scło
Messis pͥma deuideis q̃i mittebant᷑ ad illos ꝓpħȩ
annuntiantes uenturũ saluatorẽ. Id̾o dixit dis¬
cipłis suis dñs. uidete qr albe sunt regiones ad
messem: regiones utiq uideȩ. Alii inquit labo¬
rauerunt: etuos in labores eoꝵ itrastis. Labora.¬

Expanded text:
pter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum est ad Gentes: soli populo Israel praedicaverunt Prophetae. Ventum est ad Dominum; crediderunt frumenta in ipso populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia albae sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes venturum Salvatorem. Ideo dixit discipulis suis Dominus, Videte quia albae sunt regiones ad messem: regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis . Labora
Abbreviated transcription (Latin):
seuerant usq infinẽ in eo quod uouerunt. Un¬
de dicit alius psalmus. Uouete etreddite dño
do ur̃o. Et tibi reddetur uoiũ in ihrłm. Ibi enĩ
eximus toti idẽ integri:. in resurrectione uistoꝵ.
Ibi reddet᷑ totũ uotũ nrm: ñ solũ anima. s ipsa
etiã caro iã ñ corrupubilis. qr ñ iã inbabylonia¬

Expanded text:
severant usque in finem in eo quod voverunt. Unde dicit alius psalmus, Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ibi enim erimus toti, id est integri in resurrectione justorum: ibi reddetur votum totum nostrum; non sola anima, sed ipsa etiam caro jam non corrup
Abbreviated transcription (Latin):
fiumina etunꝰ fluuius: qr ꝓpt̾ unitatẽ multi unũ
sunt. Multe eccliȩ. et una eccłia: Hulti fideles et
una sponsa xp̃i. Sic multa flumina: iinꝰ fluuius.
Crediderunt multi israhelitȩ: et impleti sũt spũ scõ.
Inde diffusi sut ꝑgentes: cepunt p̃dicare ueritatẽ:
et de fluiuio d̃i qui impletꝰ ẽ aqua. irrigata ẽ tota
t̾ra. Pasti cibum illoꝵ quia ita ẽ p̃patio tua N ꝙ te¬

Expanded text:
flumina, et unus fluvius; quia propter unitatem multi unum flumina, et unus fluvius; quia propter unitatem multi unum sunt. Multae Ecclesiae, et una Ecclesia; multi fideles, et una sponsa Christi: sic multa flumina, et unus fluvius. Crediderunt multi Israelitae, et impleti sunt Spiritu sancto: inde diffusi sunt per Gentes; coeperunt praedicare veritatem, et de fluvio Dei qui impletus est aqua, irrigata est tota terra. Parasti cibum illorum; quia ita est praeparatio tua. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ad iniquitãt̃. Seuiat in carne: franget᷑ domus
muscipule: et uolabo ad dnm̃ meũ quim̾ ait. noli-¬
te timere eos quicorpꝰ occidunt: animã autẽ non
possunt occidere. Et de ipso corpore securitatem
dedit dicens: capillus capitis ur̃i ñ ꝑiet. Magnifi¬
ce hic posuit. delectabilis manȩ ęxitus et uesꝑe Si
enim ñ delectet ipse exitus ñ laborabis exire inde
Mittis caput in lucro ꝓmisso. si ñ te delectet. ꝓmissio
saluatoris. Etrursus cedis t̾eptanti. et trenti: siñ te
delectet ille qui p̾or passus est. ut tibi exitũ faceret
brians quam p̃clarus ẽ. Uisitasti t̾rã. et in eb̾asti eã
Misisti nubes tuas. pluerunt p̃dicationẽ ueritatis in¬
eb̾ata ẽ tͣra. Multiplicasti ditare eam. Unde multi¬
plicasti ditare eam:  fluuus dĩ repletus ẽ aqua. Qs
est fluuius di ͨ ꝑ opulus di. Primus popłs repletusẽ:
unde cetera t̾ra rigaretur. Audi illũ ꝓmittentẽ
aquã. Siquis sitit ueniat et bibat: qͣ credit in me

Expanded text:
promittit, sed quod Conditor mundi; et habebis exitum et volabo ad Dominum meum qui mihi ait: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Et de ipso corpore securitatem dedit dicens: Capillus capitis vestri non peribit . Magnifice hic posuit, Delectabis exitus mane et vespere. Si enim non te delectet ipse exitus, non laborabis exire inde. Mittis caput in lucrum promissum, si non te delectet promissio Salvatoris. Et rursus, cedis tentanti, et terrenti, si non te delectet ille qui prior passus est, ut tibi exitum faceret.brians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et inebriasti eam: misisti nubes tuas, pluerunt praedicationem veritatis, inebriata est terra. Multiplicasti ditare eam. Unde multiplicasti eam ditare? Fluvius Dei repletus est aqua. Quis est fluvius Dei? Populus Dei. Primus populus repletus est, unde caetera terra rigaretur. Audi illum promittentem aquam: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
nem quidẽ sonantẽ audiunt et ciues babyloniȩ.
cordis autẽ sonum audit conditor ihrłm. Un¬
de dicit apls ex hortans ipsos ciues. ad amatoria
quedam cantica. et desideria redeundi adillã
pulcherrimã ciuitatẽ uisionẽ pacis Cantan¬
de cantetis unde estis inbabylonia: s inde canta¬
te unde sursũ habitatis Ergo te decet ymnꝰ
d̾s insyon. Insyon te decet ymnus: ñ inbaby¬
lonia. Quicantat in baby lonia ciues baby¬
loniȩ. etiã ymnũ dĩ. ñ decent̃ cantant. Audi uo¬
cem scͥpturȩ. Non ẽ speciosa laus inore peccato¬

Expanded text:
nem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; nem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; cordis autem sonum audit conditor Jerusalem. Unde dicit Apostolus, exhortans ipsos cives ad amatoria quaedam cantica, et desideria redeundi ad illam pulcherrimam civitatem, visionem pacis: Cantande cantetis, unde estis in Babylonia; sed inde cantate, unde sursum habitatis. Ergo, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion te decet hymnus, non in Babylonia. Qui cantant in Babylonia, cives Babyloniae, etiam hymnum Dei non decenter cantant. Audi vocem Scripturae: Non est speciosa laus in ore peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchra et decoia ciuitas.: quã pulcͥorẽ habet condi
bilone ñ decet. Et enĩ quisq cũ ceꝑit in nouari
iã corde inihrłm cantat dicente apło. c̃onu̾satio
nrã incelisẽ. Incarne enĩ ambulantes inquit: ñ
scd̾m carnẽ militamꝰ. Iam desiderio ibi sumus. ĩa
spẽ inillã t̾rã quasi anchorã p̃misimus. ne inisto
mari turbati naufragemus. Quẽ admodũ gͦ de
naui que manchoris ẽ tecte dicimus qd iã int̾¬
ra sit. adhuc enim fluͤtuat. s int̾ra qͦdã modo
educta ẽ contra uentos et contra tempestates:
sic contra teptationes huiꝰ ꝑegͥnationis nr̃e spes
nr̃a fundata in illa ciuitate ihrłm facit nos
babilone. S modo ibi es: adhuc ibabylone:
ibi inquit sũ amator iste et ciues isti ibi sunt. s¬
catne ibi sunt: Sed carne. non corde. Cum autem
duo quedã dixerim qr ibi sunt carne ñ coade: un¬
de canto ñ ibi : Nonenĩ carne canto. s coade. Car¬

Expanded text:
Pulchra et decora civitas, quam pulchriorem habet conditPulchra et decora civitas, quam pulchriorem habet conditbylone non decet. Etenim quisque cum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos Babylone. Sed modo ibi es adhuc in Babylone? Ibi, inquit, sum; amator iste, et civis iste: ibi sum; sed carne, non corde. Cum autem duo quaedam dixerim, quia ibi sum carne, non corde; unde canto, non ibi: non enim carne canto, sed corde. Car
Abbreviated transcription (Latin):
de baby lonia De confusione. Quom exitͣ deba¬
bylonẽ. idẽ de confusione. Qui pͥmo confusi erant
similib cupiditatib ĩncipiunt caritate distin¬
gui. Iam distincti ñ sunt confusi. Et si ad huc cor¬
pore ꝑmixti sũt: desiderio tam̃ sco discernuntur.
Et ꝓpt̾ ꝑmixtionẽ corporalẽ ñdũ exierut᷑. ꝓpter¬
fr̃s. audiamꝰ. et cantemꝰ. et desidemꝰ unde ciues
sumꝰ. Et que gaudia cantant᷑ nobis: Quomo¬
do in nobis reformatur amor ciuitatis m̃x̧ quã
diuturna ꝑegͥnatione obliti fueramꝰ: S misit
grinationẽ nrãm diligendo ad hostes faciẽ posu¬
eramus et dorsũ adpatã. Quid ergo hic cantat᷑:¬
E de Get ymnus o̾s insyon ꝑa¬
on: et huiꝰ nominis int̾p̃tationẽ
nosse debetis. Sicut ihrłm int̾p̃ta¬
tur uisio pacis: ita syon speculatio. id ẽ uisio et
contẽplano. N escio qd̾ nobis magnũ spectaculũ
ꝓmitatur: et hoc ipse dł ẽ qui condidit ciutatem

Expanded text:
de Babylonia? De confusione. Quomodo exitur de Bade Babylonia? De confusione. Quomodo exitur de Babylone, id est de confusione? Qui primo confusi erant similibus cupiditatibus, incipiunt charitate distingui; jam distincti, non sunt confusi. Etsi adhuc corpore permixti sunt, desiderio tamen sancto discernuntur; et propter permixtionem corporalem nondum exierufratres; audiamus, et cantemus, et desideremus unde cives sumus. Et quae gaudia cantantur nobis? Quomodo in nobis reformatur amor civitatis nostrae, quam diuturna peregrinatione obliti fueramus? Sed misit regrinationem nostram diligendo, ad hostes faciem posueramus, et dorsum ad patriam. Quid ergo hic cantatmnus, Deus, in Sion. Paon; et hujus nominis interpretationem nosse debetis. Sicut Jerusalem interpretatur Visio pacis, ita Sion Speculatio, id est visio et contemplatio. Nescio quod nobis magnum spectaculum promittitur; et hoc ipse Deus est qui condidit civitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
facit amor di:. baby loniã facit amor seculi
Int̾rogat gͦ sequisq quid amet: et inueniet
unde sit ciuis. Et si se inuenerit ciuiẽ babylo¬
niȩ. extirpet cupiditatẽ: plantet caritatẽ. Si¬
autem se inuenerit ciuẽ ihrłm. toleret captuui¬
bantur. et ipsa corruptione cupiditatũ tanquã
ciues inde facti erant: et multi adhuc ita facti¬
sunt. ẽt multi post int̾ra hac facturi ita erunt.
Sed nouit dñs conditor ihrłm. qͦs eiues eiꝰ p̃des¬
tinauerit: quos uideat adhuc sub dñatu diabo¬
li redim̃dos sanguine. xp̃i. Nouit illos ipse an¬
tequã se ipsi nouerint Dub hac gͦ figura canta¬
tͣhic psalmus. in cuꝰ titulo positi sut etiã duop¬
pħe. qͥ illo tẽpore incaptiuitate fuerunt. hiere¬
mias et ihedechiel. Etcantant quedã. cum inci¬
perent exire Incipit exire: qui incipit amare.
Ereunt enĩ multi latent̾.: et exeuntiũ pedes sunt
cordis affectus . Exeunt autẽ debabyltnia. Qd ẽ

Expanded text:
facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Interroget ergo unusquisque, quid amet, et inveniet unde sit civis. Si se invenerit civem Babyloniae, extirpet cupiditatem, plantet caritatem. Si se invenerit civem Jerusalem, toleret captivibantur, et ipsa corruptione cupiditatum tanquam cives inde facti erant; et multi adhuc ita sunt, et multi post nos in hac terra futuri ita erunt: sed novit Dominus, conditor Jerusalem, quos cives ejus praedestinaverit, quos videat adhuc sub dominatu diaboli redimendos sanguine Christi, novit illos ipse antequam se ipsi noverint. Sub hac ergo figura cantatur hic psalmus. In cujus titulo positi sunt etiam duo prophetae, qui illo tempore in captivitate fuerunt, Jeremias et Ezechiel, et cantabant quaedam, cum inciperent exire. Incipit exire qui incipit amare. Exeunt enim multi latenter, et exeuntium pedes sunt cordis affectus: exeunt autem de Babylonia. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ductus ẽ int̾rã ꝓmissionis. Pabylon autẽ condi
ta inintimis ꝑsidis regionib que diut̾no tẽpore
caput extulit suꝑ ceteras gentes. Due eigo iste
urbes. certis temporib condite sunt ut mani¬
festaret᷑ figura duarum ciuitatũ olim ceptarũ
etusq infinẽ in isto scło. mansurarũ: s infine se¬
ꝑandarum. Unde gͦ possumꝰ eas mͦ ostendere ꝙ
ꝑmixte sunt᷑. Ostendet tunc dñs. cũ alios ponet
ad dexterã. alios adsinistrã. Hierłm ad dexterã
erit. babybon ad sinistrã. hierłm auditura est
uenite benedicti paiͥs mei ꝑcipite regnum.
qd uob̃ paratum ẽ ab origine mundi. B abilon
auditura est. ite in ignẽ et̾nũ qui ꝑatus ẽ diabo¬
lo et angłis eius. Possumus tam̃ aliqͥd afferre qͣn¬
tũ dñs donatunde distinguant᷑. pii fideles. etiã
hoc tẽpore: quss ihrłm. aciuib babilonie. Ou-¬
as istas ciuitates.: faciunt duo amores Hiełm

Expanded text:
roductus est in terram promissionis. Babylon autem condita roductus est in terram promissionis. Babylon autem condita est in intimis Persidis regionibus, quae diuturno tempore caput extulit super caeteras gentes. Duae ergo istae urbes certis temporibus conditae sunt, ut manifestaretur figura duarum civitatum olim coeptarum, et usque in finem in isto saeculo mansurarum, sed in fine separandarum. Unde ergo possumus eas modo ostendere, quae permixtae sunt? Ostendet tunc Dominus, cum alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram. Jerusalem ad dexteram erit; Babylon ad sinistram. Jerusalem auditura est: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Babylon auditura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Possumus tamen et aliquid afferre, quantum Dominus donat, unde distinguantur pii fideles, etiam hoc tempore, cives Jerusalem a civibus Babyloniae. Duas istas civitates f
Abbreviated transcription (Latin):
tas gͦ illa quedã t̾rena: c̃uiusdã ciuitatis et̃nȩ in
celis umbrã gerebat. At ubi cepit illa que signi¬
sicabatur euidentius p̃dicari: umbra qua signisi¬
cabatur deiecta ẽ. Propterea modo templum
ibiñ ẽ: qd̾ fab̾catũ ẽ. fuerat inimagine futuri
corporis dñi. Tenemus lucẽ umbra transiut. T̃a¬
nomina duarum istarũ ciuitatũ. babilonis et
pacis. Intendite nũc ciuitatẽ confusionis. it intel¬
ligatis uisionẽ pacis. Istam toleretis: ad illã suspi¬
retis. Unde dinosei possunt iste due ciuitates. e¬
Nunquid possumus eas mͦ seꝑare. ubi inuicẽ ꝑmi¬
xte sunt. et abipso exordio generis humani ꝑmix¬
te currunt usq infinẽ scłi. Hierłm accepit exor¬
dium ꝑ abel baby lon ꝑcam. Edificia quippe
urbiũ. postea facta sunt. Iila hierłm int̾ra ichuse¬
oꝵ. nã pͥmo iebus dicebat᷑. in de gens iehuseoꝵ. eiec¬
ta c̃ quando populus di liberatꝰ ẽ de egipto int¬

Expanded text:
tas ergo quaedam illa terrena cujusdam civitatis aeternae in tas ergo quaedam illa terrena cujusdam civitatis aeternae in coelis umbram gerebat; at ubi coepit illa quae significabatur, evidentius praedicari; umbra qua significabatur, dejecta est: propterea ibi modo templum non est, quod fabricatum fuerat in imaginem futuri corporis Domini. Tenemus lucem; umbra transivit: tanomina duarum istarum civitatum, Babylonis et em visio pacis. Intendite nunc civitatem confusionis, ut intelligatis visionem pacis: istam toleretis, ad illam suspiretis. Unde dignosci possunt istae duae civitates? Numquid possumus eas modo separare ab invicem? Permixtae sunt, et ab ipso exordio generis humani permixtae currunt usque in finem saeculi. Jerusalem accepit exordium per Abel; Babylon per Cain: aedificia quippe urbium postea facta sunt. Illa Jerusalem in terra Jebusaeorum; nam primo Jebus dicebatur : inde gens Jebusaeorum ejecta est, quando populus Dei liberatus est de Aegypto, et int
Abbreviated transcription (Latin):
gebant in illis scͥpta sunt autẽ ꝓpt̾ nos in quos
finis scłoꝵ obuenit: debemus et nos nosse pͥus
captiuitatẽ nr̃am. deinde deliberationẽ nr̃am:
Debemus nosse baby loniã in qua captiui sum̃:
et ihrłm ad cuius reditũ suspiramꝰ. Iste qͥppe due¬
um enim dñm uindicatum ẽ in illos flagello
magno: et eracdicati abeo loco ubi impia lib̃tate
furiosi adu̾sus medicũ in samerant: disꝑsi sut ꝑ
om̃s gentes: ẽt data ẽ illa t̾ra xp̃ianis. Impletũq
est quod eis dñs dixerat. ꝓpterea auferet᷑ a uobis
regnum: et dabit᷑ genti facienti iusticiã Cũ au¬
tem uiderent tunc multas turbas ire post dñm
p̃dicantẽ regnũ celoꝵ. et mirabilia facientẽ: dixe¬
runt pͥncipes illius ciuitatis. Sidimiserimꝰ eũ
om̃s eunt post illũ. etuenient romani ettollent
nobis et locũ et gentẽ. Ne locum ꝑderent dñm¬
occiderunt. Etid̾o ꝑdidert̃. quia occiderut Ciui¬

Expanded text:
ngebant illis, scripta autem sunt propter nos, in quos ngebant illis, scripta autem sunt propter nos, in quos finis seculorum obvenit : debemus et nos nosse prius captivitatem nostram, deinde liberationem nostram. Debemus nosse Babyloniam in qua captivi sumus, et Jerusalem ad cujus reditum suspiramus. Duas istas um enim Dominum, vindicatum est in illos flagello magno; et eradicati ab eo loco, ubi impia libertate furiosi adversus medicum insanierant, dispersi sunt per omnes gentes, et data est illa terra Christianis: impletumque est quod eis dixerat Dominus, Propterea auferetur a vobis regnum, et dabitur genti facienti justitiam . Cum autem viderent tunc multas turbas ire post Dominum, praedicantem regnum coelorum, et mirabilia facientem, dixerunt principes illius civitatis: Si dimiserimus eum, omnes ibunt post illum; et venient Romani, et tollent nobis et locum, et gentem . Ne locum diderunt, quia occiderunt. Civi
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi eiꝰ In scͥbit᷑ infinẽ psalmꝰ
dauid. canticũ iheremie. et hie¬
⁊echiel. ex popło transmigrati¬
onis. cum inciperent exire Res
quẽ admodũ gesta sit ap̃d patres nr̃os tẽpore tͦn¬
migrationis babilonie non omĩb notũ ẽ ħhis qͥ
scͥpturas scãs diligent̃ ad u̾tunt. uel audiendo uł
legendo C aptiuatus ẽ enĩ populus isrł. excipia
te ihrłm ductus ẽ inseruitutẽ babilonyẽ. Prophi¬
tauit autẽ hieremias sc̃s pꝰ septuaginta annos
rediturũ populũ decaptiuitate. ẽtin stauratu¬
rũ ciuitatẽ ipsã ihrłm quã deuictã abhostib
planxerat. Illo autẽ tẽpore fuerunt ꝓpħe in illa
captiuitate popłi constituti inbabilonia. int᷑qͦs
erat et hietter hiel ꝓpħa. Expectabat autẽ ille po¬
płs: donec implerent᷑ tẽpora septuaginta anno¬
rum. Scd̾m ꝓpħiã hieremie factũ ẽ. Cõpletis
septuaginta annis restitutũ ẽ tẽplũ. qd deiecũ
erat: et regressa ẽ de captiuitate magna pars il¬

Expanded text:
bitur: In finem, Psalmus David, Canticum Jeremiae et Ezechielis ex populo transmigrationis, cum inciperent exire. Res quemadmodum gesta sit apud patres nostros tempore transmigrationis Babyloniae, non omnibus notum est, sed his qui Scripturas sanctas diligenter advertunt, vel audiendo, vel legendo. Cte Jerusalem ductus est in servitutem Babyloniae . Prophetavit autem Jeremias sanctus, post septuaginta annos rediturum populum de captivitate, et instauraturum civitatem ipsam Jerusalem, quam devictam ab hostibus planxerat . Illo autem tempore fuerunt prophetae, in illa captivitate populi constituti in Babylonia; inter quos erat et Ezechiel propheta. Exspectabat autem ille populus donec implerentur tempora septuaginta annorum, secundum prophetiam Jeremiae. Factum est completis septuaginta annis, restitutum est templum quod dejectum erat; et regressa est de captivitate magna pars il
Abbreviated transcription (Latin):
s nec mͦ sciunt. De illis quippe dictũ ẽ. Quã diu
legit᷑ moy ses. uelam̃ suꝑ cor eoꝵ. positum est.
Ibi uelam̃ figura ẽ ħ tolletur figura. et appare¬
bit ueritas in eis ipsis. Sed quando tollet᷑ uelam̃:
Audi apłm. Cum autẽ transieris ad dnm̃: Aufe¬
retur uelam̃. Dũ gͦ ñ transeunt ad dnm̃: quã diu
legunt moy sen uelam̃ habent suꝑ cor. Ad hoc
sacͤmtum fulgebat tũc facies moysi. ita ut ñ
possent filii isrł intendere: in faciẽ eius. Audistis
mͦ cũ legeret᷑: et uelam̃ erat int̾faciẽ moysi lo¬
quentis. et popłm audientẽ uerbã Per uelum
uerba audiebant: faciẽ ñuidebant. Et qͥd ait
apostolus. Ita ut ñ possent filii isrł intendere in
faciẽ moy si. Nintendebant inquit usq infinem
Qd ẽ usq insinẽ. N sq quo intelligerent. xp̃m. Di¬
cit quippe apłs. finis enĩ legis xp̃c adiusticiã oĩ
credñti. Et quidẽ splendor infaciẽ moysi: t̃anꝗͣ

Expanded text:
sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen figura est: sed tolletur figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed quando tolletur velamen? Audi Apostolum: Cum autem transieris ad Dominum, auferetur velamen. Dum ergo non transeunt ad Dominum, quamdiu legunt Moysen, velamen habent super cor. Ad hoc sacramentum fulgebat tunc facies Moysi, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus audistis modo cum legeretur; et velamen erat inter faciem Moysi loquentis, et populum audientem verba. Per velum verba audiebant; faciem non videbant. Et quid ait Apostolus? Ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi. Non intendebant, inquit, usque in finem . Quid est, usque in finem? Usque quo intelligerent Christum. Dicit quippe Apostolus: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Est quidem splendor in facie Moysi, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
pependit incruce: et impietates nr̃e ꝓpitiate st̃.
Alioquin absorbuerant nos. sermones iniqͦrũ
p̃ualuerunt suꝑ nos. duxerant nos p̃dicatores
iouis et saturm et mercurii sermones iniqͦrũ
p̃ualuert̃ suꝑ nos. Sed quid facies: Impieta¬
tes nr̃as tu ꝓpitiaberis. Tu sacerdos tu uicti¬
ma: tu oblator. tu oblatio. Ipse sacerdos ẽ qͥ nũc
in gressus minteriora ueli. solus ibi ex his qui car¬
nem gestauerunt int̃pellat ꝓnobis. In cuius rei
figura millo pͥmo popło. etin illo pͥmo tẽplo
unꝰ sacerdos int̾bat inscã scõꝵ. populus omĩs
foris stabat: ẽt ille solus qui ingrediebatur inĩ¬
teriora ueli offerebat sacͥficiũ ꝓpopulo foris
stante. Suntelligatur bene. sp̃c uuificat. Si
ñ intelligat᷑. littera occidit. Modo cũ apłs le
geretur audistis: littera occidit. sp̃c autẽ uiuifi¬
cat. Quid enĩ ageretur in illo ppło uidei nesciert᷑.

Expanded text:
pependit in cruce : et impietates nostrae propitiatae sunt; pependit in cruce : et impietates nostrae propitiatae sunt; alioqui absorbuerant nos: sermones iniquorum praevaluerant super nos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Saturni, et Mercurii: Sermones iniquorum praevaluerunt super nos. Sed quid facies? Impietates nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in illo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdos intrabat in Sancta sanctorum; populus omnis foris stabat: et ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, littera occidit. Modo cum legeretur Apostolus, audistis: Littera occidit; spiritus autem vivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedere debere putabant᷑: confitet᷑ iã redire uo¬
lens ad ihrłm debabilonia: et dicit. sermones
la docentes: cuies babylonie nos fecerut dimissi¬
mus creatorẽ. ad orauimus creaturã: dimisimꝰ eũ
a quo facti sumus: ad orauimus qd̾ ipsi fecimus
Sermones enĩ iniquoꝵ. p̃ualuert̾ suꝑ nos. s ta¬
men ñ opp̃sserut̃ nos. Quare impietates nr̃as
tuꝓpitiaberis: Intendat caritas ur̃a. Propitia¬
beris impietates nr̃as ñ dicit᷑ nisi cuidã sacerdoti
offerenti aliquid unde impietas expietur. etꝓ
pitietur. Impietas enĩ tt̃ dicit᷑ ꝓpitiari cũ ꝓpicius
ergo adeo dño missus. qͥdã sacerdos nr̃: assupsit
a nos qd̵ offerret d̾o. Ipsas diximus scãs pͥmitias
carnis exutero uirgnis: boc holocaustũ obiu¬
lit d̾o. Extendit manus incruce ut diceret. dira¬
gatur oratio mea sic̃ incensum in conspectu no.
le¬
uatio manuũ mearũ sacͥficium
tinum: sic̃ nostis qr dns circa uesꝑã

Expanded text:
praecedere debere putabantur; confitetur jam redire vopraecedere debere putabantur; confitetur jam redire volens ad Jerusalem de Babylonia, et dicit: Sermones la docentes; cives Babyloniae nos fecerunt: dimisimus Creatorem, adoravimus creaturam; dimisimus eum a quo facti sumus, adoravimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquorum praevaluerunt super nos: sed tamen non oppresserunt nos. Quare? Impietates nostras tu propitiaberis. Intendat Charitas Vestra. Propitiaberis impietates nostras: non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid, unde impietas expietur et propitietur. Impietas enim tunc dicitur propitiari, cum propitius ergo a Deo Domino missus quidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium ertinum . Sicut nostis, quia Dominus circa vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as uu ꝓpitiaberis. Quid ẽ sermo nes
iniquoꝵ. p̃ualuerunt suꝑ nos. etimpietates nr̃as
tuꝑpitiab̃is: Qd̾ nati sumꝰ in hac t̾ra: ini quos inue¬
nimus quos ioquentes audiuimꝰ. Si possun ex¬
plicare qd̾ sentio: adiuuet me intentio caritatis
urȩ Omĩs homo ubicũq nascit᷑ ipsiꝰ t̾rȩ uł regi¬
onis uel ciuitatis. linguã discit: illiꝰ imbuit᷑ morib
etuita. Qd faceret puernatꝰ int̃paganos ut ñ cole¬
ret lapidem: quando illum cultũ in sinuauer̃e
parentes. In de pͥma uerba audiuit: illũ errorem
cum lacte surit. Etqr illi qui loquebantur maio¬
res eratit. et puer qui loqui discebat in fans erat:
unde poterat paruulus nisi maioꝵ. auctoritatẽ
sequi. et id sibi bonũ dicere qd̾ illi laudarent:
gentes conuerse ad xp̃m postea. et recordantes
suoꝵ iniquoꝵ. Sed quia ut insereant᷑ talib o-¬
pinionib et sacͥlegiis ꝑsuasiones fecerunt eoꝵ
qui quanto etate pͣcedebant. tanto auctoritate

Expanded text:
est Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis? Quod nati sumus in hac terra, iniquos invenimus quos loquentes audivimus. Si possim explicare quod sentio, adjuvet me intentio Charitatis Vestrae. Omnis homo ubicumque nascitur, ipsius terrae, vel regionis, vel civitatis linguam discit; illius imbuitur moribus et vita. Quid faceret puer natus inter Paganos, ut non coleret lapidem, quando illum cultum insinuaverunt parentes? Inde prima verba audivit; illum errorem cum lacte suxit: et quia illi qui loquebantur majores erant, et puer qui loqui discebat infans erat, unde poterat parvulus nisi majorum auctoritatem sequi, et id sibi bonum ducere quod illi laudarent? Ergo gentes conversae ad Christum postea, et recordantes suorum iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opinionibus et sacrilegiis, persuasiones fecerunt eorum qui quanto aetate praecedebant, tanto auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
tus frum̃toꝵ. Ipse enĩ dñs dixit quib dã oꝑariis.:
uolentib eradicare zizania. Sinite utraq cres¬
cere usq admessem: ne forte cum uelitis eradica¬
re aizania eradicetis simul etfrum̃tũ: sintẽpo¬
re messis dicam messorib Colligite pͥmũ ⁊izani¬
a et alligate fasciculos ad cõburendũ: frum̃tũ
autẽ recondite inhorreũ. Ille ẽ sinis anni: messis se¬
culi. Benedices coronã agͥni benignitatis tue. Coro¬
namubi audis. gła uictorie significatur Iince
diabolum: ẽt habebis coronã. ꝑ enedices coronam
anni benignitatis tuȩ. Rursus cõm̃dat benignita¬
tẽ dĩ: ne quisquã de suis meritis gloriet᷑. E tcãpi tui¬

Expanded text:
tus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis tus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum; frumentum autem recondite in horreum . Ille est finis anni, messis saeculi. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Vince Diabolum, et habebis coronam. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Rursus commendat benignitatem Dei, ne quisquam de suis meritis glorietur. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
rem sapientiã ubidicit. sapientiã loquim᷑ intfecꝰ-¬
tos. Letetur instillicidiis cũ exoriet᷑ et auget᷑ robo¬
ratur: capiet et sapientiã: quomͦ infans nuiͥt᷑ lac¬
te. et fit idoneus cibo. Tam̃ p̾mo de ipso cibo cui
imicus titania etȩxorti sunt mali int̾bonos pseu¬
do xpĩani: similẽ habentes herbam. s ñ similem
fructum. Etenĩ zrania ea ꝓpͥe dicuntur que nas¬
cunt᷑ in similitudinẽ frum̃toꝵ. sicuti ẽ loliũ. sicuti
ẽ auena. et cetera talia: que primã herbam ꝓrsus
similem habent Pro ꝑterea de seminatione aza¬
nioꝵ hoc dixit dñs: uenit inimicus et suꝑ semi¬
nauit Azania. Cum autẽ creuisset herba et fruc¬
tum fecisset: itunc apparuerunt ztania. Ergo
uenit inimicus: et suꝑ seminauit aizania. Sed
quid fecit iͥtico: Non oppͥmitur ⁊izaniis fru¬
m̃tum: immo ꝑtolerantiã ziranior. crescit fruc¬

Expanded text:
rem sapientiam, de qua dicit: Sapientiam loquimur inter perferem sapientiam, de qua dicit: Sapientiam loquimur inter perfectos . Laetetur in stillicidiis suis, cum exoritur et augetur; roboratus capiet et sapientiam: quomodo infans nutritur lacte, et fit idoneus cibo; tamen primo de ipso cibo cui t inimicus zizania; et exorti sunt mali inter bonos, pseudochristiani, similem habentes herbam, sed non parem fructum. Etenim zizania ea proprie dicuntur, quae nascuntur in similitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicuti est avena, et caetera talia quae primam herbam prorsus similem habent. Propterea de seminatione zizaniorum hoc dicit Dominus: Venit inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fruc
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi sulci qui inebrient᷑. Duritia pectoris nr̃i: aꝑia¬
tur uomere sermonis d̃i Sulcos eius in ebria: mul¬
tiplica generationes euis. Uidemus: credunt: ẽtex
credentib alii credunt: et exillis alii credut̃.: etnon
sufficit uni homini ut factus ipse fidelis unũ lucre¬
tur. Sic multiplicat᷑ et sem̃. Pauca grana mittun¬
tur: ẽt segetes exurgunt. Sulcos eiꝰ inebria Multi¬
plica generationes eiꝰ instillicidiis suis letabit᷑ cũ erori-¬
etur. Idẽ antequã sit forte idonea capacitate fluminis.
cũ exoriet᷑ instillicidiis sius id ẽ sibi congrus letabit᷑.
Paruuilis enĩ ad huc et infirmis stillant᷑ quedã de
sacram̃tis: qr ñ possunt caꝑe plenitudinẽ uerita¬
tis. Audi quomͦ stillet paruuilis dũ exoriunt᷑: id
ẽ in recenti ortu. Minus capacib apłs dicit. Non
potui uobis loqui quasi spũalib s quasi carnalib:
quasi paruulis inxp̃o. Cũ dicit paruulis inxp̃o. ia
dicit exortos. hñdũ idoneos ad capiendam illã ube¬

Expanded text:
primo sulci qui inebrientur: duritia pectoris nostri aperiatur vomere sermonis Dei, Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus. Videmus: credunt, et ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt; et non sufficit uni homini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Sic multiplicatur et semen: pauca grana mittuntur, et segetes exsurgunt. Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus: in stillicidiis suis laetabitur, cum exorietur. Id est, antequcum exorietur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laetabitur. Parvulis enim adhuc et infirmis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillet parvulis dum exoriuntur, id est in recenti ortu minus capacibus. Apostolus dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, quasi parvulis in Christo . Cum dicit, parvulis in Christo, jam dicit exortos, sed nondum idoneos ad capiendam illam ube
Abbreviated transcription (Latin):
non retia rũpentes foriͦs exeamus. Multi enĩ rupe¬
runt retia et scismata fecert̃. et foras exierunt.
quia malos pisces infra retia captos tolerare
se nolle dixerut̾. Ipsi mali facti sunt: potius ꝗͣm
illi quos se ñ potusse tolerare dixerunt. Nanq
illa retia ceperunt pisces et bonos et malos. Dñs
dicit. simile ẽ regnũ celoꝵ. sagene misse in mare:
que congregat exomni genere. Quã cũ impleta
esset educentes et secus litꝰ sedentes elegerunt
bonos inuasa: malos autẽ foras miserunt. Sicerit

Expanded text:
non retia rumpentes foras exeamus. Multi enim rupenon retia rumpentes foras exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra retia captos tolerare se nolle dixerunt; ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse tolerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pisces et bonos, et malos. Dominus dicit: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, quae congregat ex omni genere; quam cum impleta esset educentes, et secus littus sedentes, elegerunt bonos in vasa, malos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Attendite qualib hominib plenũ sit. Quis opteͥt
hereditatẽ. nͥ morte alterius. Quis optat lucrum:.
nisi dapno alterius.: Quam multi alioꝵ. defec¬
tione cupiunt sublimari: quã multi utemant
optant aliis uendere res suas. Quomͦ se inuicẽ op¬
pͥmunt. et qui possunt deuorant: et cũ deuoraue¬
rit unus piscis maior minorẽ. deuoiat᷑ et ipse ama¬
iore. Opiscis male p̃dã uis deparuo: p̃da efficieris
maiori. Cotidie ista ueniunt: ante nos sunt: uide¬
mus illa: horreamꝰ illa. Non illa agamus fr̃s. quia
spes ille finium t̾rȩ. Ille siñ esset spes et in mareͥ
longe: ñ diceret discipłis suis. faciã uos piscatores
hominũ. Iam inmari capti ꝑretia fid̾i gaudeamꝰ
nos ibi natare adhuc infra retia: qi ad huc mare
hoc seuit ꝓcellis. S ed retia que nos ceꝑunt: ꝑducen¬
tur adlitus. litꝰ ẽ finis maris. Ergo ꝑuentio infi¬
nem scłi. Interĩ infra ipsa retia fr̃s bene uiuamus.

Expanded text:
attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant optant alios vendere res suas! quomodo se invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quotidie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus, fratres, quia spes est ille finium terrae. Ille si non esset spes, et in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Interim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus:
Abbreviated transcription (Latin):
ruit mͦ aꝑtius dequo dixerat: ad te om̃is caroueni¬
et. Eraudinos ds saluator nr̃. Ille unus uir qui
assumit᷑ intẽplũ dĩ: et plures sunt et unus ẽ. Ex
unius ꝑsona dixit. ẽraudi orationẽ meam. Et qr
ipse unꝰ explurib constat. mͦ ait. exaudi nos d̾s
saluator nr̃. Audi illũ iã aꝑtius p̃dicari . exau¬
di nos cds saluator nr̃. Spes omniũ finiũ t̾re et
in mari longe Ecce unde dictũ ẽ: ad te omĩs caro
ueniet. Undiq uenit Spes oĩũ finiũ t̾rȩ. Nspes
uniꝰ angłi. ñ spes soluis uideȩ ñ spes soliꝰ affricȩ. ñ
spes pannonie ñ orientis aut occidentis: s̃ spes omĩũ
finiũ t̾rȩ. et inmari longe. Ipsoꝵ. finiũ t̾rȩ ĩma¬
ri longe. Et quia inmari ĩdo longe. Mare enĩ
insigura dicitur scłm hoc. salsitate amarũ ꝓcelł
turbulentũ: uͥ homines cupiditatib ꝑu̾sis et pͨus
facti sunt uelut pisces inuicẽ se deuorantes. Aiten¬
dite mare malum mare amarũ. fluctib seuum:

Expanded text:
ruit modo apertius de quo dixerat: Ad te omnis caro veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui assumitur in templum Dei, et plures sunt, et unus est. Ex unius persona dixit, Exaudi, Deus, orationem meam: et quia ipse unus ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deus, salvator noster. Audi illum jam apertius praedicari: Exaudi nos, Deus, salvator noster; spes omnium finium terrae, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum;