comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ longius: Ita netũ tacebas tunc mͥ: Et cuius erant nisi tua uerba illa ꝑmatri
meã fidelẽ tuã quȩ cantasti in aures meas. nec inde quicquã descendit in cor. ut fact¬
rẽ illud : uolebat enĩ illa & sec retũ memini ut monuerit cũ sollicitudine ingent
ne sornicarer maximeq ne ad ulterarẽ cuius quã uxorẽ : Quimͦ monitus mulietre
uidebant᷑. quib: obtẽperare erubescerẽ illi aut̃ tui erant & nescibã i&fetlcert
putabã atq illã loqui. ꝑ quã mtũ ñ tacebas & in illa contẽpnebaris ame filioeius.
filio ancille tuȩ seruo tuo. Sed nesciebã & prȩceps ibã tanta cȩcitate . ut int̃ coȩta¬
eos meos puder& mẽ minoris dedẽcoris qm̃ audiebã cosiactantes fagitia su
e taito glori antes magis quanto magis turpes eeñt & libebat facere ñ solũ libidi¬

Expanded text:
te longius?, itane tu tacebus tunc mihi? et cuius erant nisi tua uerba illa per matrem te longius?, itane tu tacebus tunc mihi? et cuius erant nisi tua uerba illa per matrem meam, fidelem tuam, quae cantasti in aures meas? nec inde quicquam descendit in cor, ut facerem illud. uolebat enim illa, et secreto memini, ut monuerit cum sollicitudine ingenti, ne fornicarer maximeque ne adulterarem cuiusquam uxorem. qui mihi monitus muliebres uidebantur, quibus obtemperare erubescerem. illi autem tui erant, et nesciebam et te tacere putabam atque illam loqui, per quam mihi tu non tacebus, et in illa contemnebaris a me, a me, filio eius, filio ancillae tuae, seruo tuo. sed nesciebam et praeceps ibam tanta caecitate, ut inter coaetaneos meos puderet me minoris dedecoris, quoniam audiebam eos iactantes flagitia sua et tanto gloriantes magis, quanto magis turpes essent, et libebat facere non solum libidi
Abbreviated transcription (Latin):
a nno int̃posito otio ex necessitate domestica feriatus ab om̃i scola cũ parentib et cepi a¬
cesserunt caput meũ uepres libidinũ & nulla erat eradicans manus Quin immo ubi mess
pat̃ inbalneis uidit pubescentẽ. & inquicti indutũ ad olescentia: quasi iã ex hoc in nepotes
gestir& gaudens matri indicauit. gaudens uinolentia inqua tẽ iste mundus oblitus ẽ ert¬
atorẽ suũ & ereaturã tuũ ꝓteamauit. de uino inuisibili ꝑuersȩ atq inclinatȩ in i
luntatis suȩ. Sed matris in pectore iã inchoaueras tẽplũ tuũ & exordiũ sot habitatio¬
nis tuȩ. Nã ille ad huc caticuminus & hoc recens erat. Itaq illa exiliuit pia trepidat¬
one ac tremore . & quã uis mͦ nondũ fideli. timuit tam̃ uias distortas inquib ambul ant
qui ponunt ad te tergũ & ñ faciem. Ei m. & audeo dicere tacuisse te ds̃m̃s. cũ irẽ abs

Expanded text:
anno interposito otio ex necessitate domestica feriatas ab omni schola cum parentibus esse coepi, eanno interposito otio ex necessitate domestica feriatas ab omni schola cum parentibus esse coepi, excesserant caput meum uepres libidinum, et nulla erat eradicans manus. quin inmo abi me ille pater in balneis uidit pubescentem et inquieta indutum adolescentia, quasi iam ex hoc in nepotes gestiret, gaudens matri indicauit, gaudens ninulentia, in qua te iste mundus oblitus est creatorem suum et creaturam tuam pro te amauit, de uino inuisibili peruersae atque inclinatae in ima uoluntatis suae. sed matris in pectore iam inchoaueras templum tuum et exordium sanctae habitationis tuae: nam ille adhuc catechumenus et hoc recens erat. itaque illa exsiluit pia trepidatione ac tremore et quamuis mihi nondum fideli, timuit tamen uias distortas, in quibus ambulant qui ponunt ad te tergum et non faciem. Ei mihi! et audeo dicere tacuisse te, deus meus, cum irem abs
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ tibi ds̃m̃s sea pud tẽ narro hȩc generimeo. generibum ano. quantulacũq ex part¬
la incidere potest inistas meis lit teras. Et ut qd hoc : Vt uidelica ego & quisquis hȩc legit
cogitemus de quã ꝓfundo clamandũ sit adtẽ. Et quid ꝓpius aurib: tuis sicor consitens &
uita exfide ẽ : Quis eñi ñ extollebat laudib tunc homine patrẽ meũ. qđ ultra uiresre fi¬
miliare̾s sue im pender& filio. quicꝗd etiã longe ꝑegrinanti studiorũ causa opus esset
iltorũ enĩ ciuiũ longe opulentiorũ nullũ tale negotiũ ꝓliberis erat . cũ interea ñ sat agi
idem pat̃ qualis crescerẽ tibi aut quã castuscẽm dũ modo eẽm disertus uł desertuis poties
acultura tua ds̃ qͥes unus uerus & bonꝰ dñs agritui. cordis inei. Sed ubi sexto illo & decimo

Expanded text:
neque enim tibi, deus meus, sed apud te narro haec generi meo, generi humano, quantulacumque ex particuneque enim tibi, deus meus, sed apud te narro haec generi meo, generi humano, quantulacumque ex particula incidere potest in istas meas litteras. et ut quid hoc? ut uidelicet ego et quisquis haec legit cogitemus, de quam profundo clamandum sit ad te. et quid propius auribus tuis, si cor confitens et uita ex fide est? quis enim non extollebat laudibus tunc hominem patrem meum, quod ultra uires rei familiaris suae impenderet filio, quidquid etiam longe peregrinanti studiorum causa opus esset? multorum enim ciuium longe opulentiorum nullum tale negotium pro liberis erat, cum interea non satageret idem pater, qualis crescerem tibi aut quam castas essem, dummodo essem disertus uel desertas potius a cultura tua, deus, qui es unus uerus et bonus dominas agri tui, cordis mei. Sed ubi sexto illo et decimo
Abbreviated transcription (Latin):
uxori. Has gͦ uoces exaudirẽ uigilantior & abscisus ꝓpt̃ regnũ cȩlorũ felicior exspectarẽ
amplexus tuos. Sed efferbui miser sequens impetũ fluxus mei relicto te. & excessi omĩa
legitima tua. nec euasi flagella tua: Quis enĩ hoc mortaliũ : Nã tu semꝑ ad eras miseri¬
cordit sȩuiens. & amarissimis asꝑgens offensionib: om̃s illicitas iocunditates mea
ge exulabã a deliciis domustuȩ. anno illo sextodecimo ȩtatis carnis neȩ cũ accepit in mi
tuas : Non fuit cura meorũ ruentẽ excipere me matrimonio sed cura fuit tantũ ut disce
sermonẽ faeere quã optimũ. & ꝑsuadere dictione. Et annoqui dc illo int̃missa eraint stua
piende gr̃ peregrinari. longinquioris apud cartaginẽ peregrinationis suptus preparibi
animositate magis quã opibꝰ patris municipis thagastensis ammodũ teni is. Cui narto he

Expanded text:
uxori. has ergo uoces exaudirem uigilantior et abscisus propter regnum caelorum felicior expectarem uxori. has ergo uoces exaudirem uigilantior et abscisus propter regnum caelorum felicior expectarem amplexus tuos. Sed efferbui miser, sequens impetum fluxus mei relicto te, et excessi omnia legitima tua nec euasi flagella tua: quis enim hoc mortalium? nam tu semper aderas misericorditer saeuiens, et amarissimis aspargens offensionibus omnes illicitas iucunditates meas, ut longe exulabam a deliciis domus tuae anno illo sexto decimo aetatis carnis meae, cum accepit in me utem per leges tuas? non fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonio, sed cura fuit tantum, ut discerem sermonem facere quam optimum et persuadere dictione. Et anno quidem illo intermissa erant studia iae percipiendae gratia peregrinari, longinquioris apud Karthaginem peregrinationis sumptus parabantur animositate magis quam opibus patris, municipis Thagastensis admodum tenuis. cui narro haec?
Abbreviated transcription (Latin):
a dolorũ suꝑba deiectione & inquieta lassitudine : quis mͥ modularet᷑ erumnã meã. Ø
uissi marũ rerũ fugaces pulchritudines in usũ uerter&. earũq suauitatib mȩtas prȩfiger&
ceusq ad coniugale litus exestuarent fluctus ȩtatis meȩ: Si tranquillitas in eis ñ poterat ẽẽ
fine procreandorũ liberorũ contenta sicut p̃scribit lextua dñe. qui formas etiã ꝓpaginem
mortalitatis nr̃ȩ. potens imponere lenem manũ ad tẽperamentũ spinarũ a paradyso tuo reclu¬
sarũ. Non enĩ longe ẽ a nobis om̃i potentia tua. etiã cũ longe sumus atẽ. Aut certe sonitũ nu¬
biũ tuarũ uigilantius aduerterẽ. Tribulationẽ aut̃ carnis habebunt huius modi. Ego aut̃
iobis pareo Et bonũ ẽ homini mulierẽ ñ tangere: &. qui sine uxore ẽ. cogitat quȩ
dĩ quomͦ placeat dõ : qui aut̃ matrimonio iunctus ẽ. cogitat ea quȩ st̃ mundi. quomͦ placeat

Expanded text:
a dolorum superba deiectione et inquieta lassitudine. Quis mihi modularetur aerumnam meam et nouissimarum rerum fugaces pulchritudines in usum uerteret earumque suauitatibus metas praefigeret, ut usque ad coniugale litus exaestuarent fluctus aetatis meae, si tranquillitas in eis non poterat esse fine procreandorum liberorum contenta, sicut praescribit lex tua, domine, qui formas etiam propaginem mortis nostrae, potens inponere lenem manum ad temperamentum spinarum a paradiso tuo seclusarum? non enim longe est a nobis omnipotentia tua, etiam cum longe sumus a te. aut certe sonitum nubium tuarum uigilantius aduerterem: tribulationem autem carnis habebunt huius modi. ego autem uobis parco, et: bonum est homini mulii, quomodo placeat deo; qui autem matrimonio iunctus est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat
Abbreviated transcription (Latin):
mus. tũ autẽ bonũ nullo indiges bono. semꝑquietus es: qm̃ tua quies tũ ipse es. Et hoc in¬
telligere quis hominũ dabit homini : quis angłs angło : quis angelus homini: Ate
petatur : intẽ quaeratur: ad tẽpulsetur. sic sic accipietur. sic inuenietur. sic
aperietur. AddI¬
ymoniani asymone mago qui baptitatus aphilippo diacono sicut in actib apłorũ legit᷑. pecu¬
a uoluit a scĩs apłis emere ut etiã ꝑ impositionẽ manuũ eius daret᷑ sp̃s sc̃s. Hic magicis filla ciis
teperat multos. Docebat aut̃ de testandã turpitudinẽ in different̃ utendi feminis. nec dm̃¬
lebat. mineruã uero meretricẽ quandã helenã quã sibi sociã scelerũ fecerat. imaginesq & suã

Expanded text:
ramus. tu autem bonum nullo indigens bono semper quietus es, quoniam tua quies tu ipse es. et hoc inramus. tu autem bonum nullo indigens bono semper quietus es, quoniam tua quies tu ipse es. et hoc intellegere quis hominum dabit homini? quis angelus angelo? quis angelus homini? a te petatur, in te quaeratur, ad te pulsetur: sic, sic accipitur, sic inuenietur, sic aperietur. MONIANI a Simone mago, qui baptizatus a Philippo diacono, sicut in Actibus Apostolorum legitur, pecunia voluit a sanctis Apostolis emere ut etiam per impositionem manus ejus daretur Spiritus sanctus. Hic magicis fallaciis deceperat multos . Docebat autem detestandam turpitudinem indifferenter utendi feminis. Nec Dem se credi volebat; Minervam vero meretricem quamdam Helenen, quam sibi sociam scelerum fecerat, imaginesque et sua
Abbreviated transcription (Latin):
operaris in nobis. & ita erit illa requies tua ꝑ nos. quemad modũ sunt ista opera tua ꝑ nos
Ti autẽ dñe semper operaris. & semꝑ requiescis. N ex uides ad tempus. nec moueris ad
pus. nec requiescis ad tempus : & tamen facis & uisiones temporales. & ipsa tempora. & q¬
tem ex tempore. Nos itaq ista quȩ fecisti uidemus quia sunt : tũ autẽ qui a uides ea
Et nos foris uidemus quia sunt. & intus quia bona sunt: tũ autẽ ibi uidistifacta. ubi uidis
facienda. Et nos alio tempore moti sumus ad benefaciendũ. postea quã concepit de spũ
tuo corꝰ nr̃m : priori autẽ tempore ad male faciendũ mouebamur deserentes tẽ : tũ ui
ds̃ summe bone numquã cessasti bene facere. Et sunt quȩdam opera nrã ex munere qui¬
dem tuo. sed non sempiterna. post illa nos requieturos intua grandi scificatione spe¬

Expanded text:
operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, quemadmodum sunt ista opera tua per nos. operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, quemadmodum sunt ista opera tua per nos. tu autem, domine, semper operaris et semper requiescis nec uides ad tempus nec moueris ad tempus nec quiescis ad tempus, et tamen facis et uisiones temporales et ipsa tempora et quietem ex tempore. Nos itaque ista quae fecisti uidemus, quia sunt, tu autem quia uides ea, sunt. et nos foris uidimus, quia sunt, et intus, quia bona sunt: tu autem ibi uidisti facta, ubi uidisti facienda. et nos alio tempore moti sumus ad bene faciendum, posteaquam concepit de spiritu tuo cor nostrum; priore autem tempore ad male faciendum mouebamur deserentes te: tu uero, deus une bone, numquam cessasti bene facere. et sunt quaedam bona opera nostra ex munere quidem tuo, sed non sempiterna: post illa nos requieturos in tua grandi sanctificatione spe
Abbreviated transcription (Latin):
feminã subdidisti. om̃ibusq tuis ministeriis ad ꝑficiendos fideles in hac uita necessariis ab cisden
fidelib ad usus temporales fructuosa infuturũ opera prȩberi uoluisti. hȩc om̃a uidemus & bo¬
na sunt ualde. qm̃ tũ ea uides in nobis. qui spm quo ea uideremus & in eis te amaremus ddi¬
ti nobis. Dñe ds̃ pacem da nobis. omĩa enim prȩstitisti nobis. pacemquictis. pacẽ sabbati
cem sine uespera: Omĩs quippe iste ordo pulcherrimus rerũ ualde bonarũ modis suis po
transiturus est : & mane in eis factũ est & uespera. Dies autẽ septimus sine uespera ẽ nec ha¬
bet oceasũ. quia sc̃ĩ ficasti eum ad ꝑmansionẽ sempiternã. ut id quod tũ post opera t
bona ualde quã uis ea quietus feceris requieuisti septimo die. hoc praeloquatur nobisuo
libritui quod & nos postera nra ideo bona ualde. quia tũ nobis ea don astisabbato uitae
acternae. Requiescamus intẽ etiam. tunc enim sic requiesces in nobis. quẽ a dmodũ nui

Expanded text:
feminam subdidisti omnibusque tuis ministeriis ad per- Sciendos fideles in hac uita necessariis ab eisdem fidelibus ad usus temporales fructuosa in futurum opera praeberi uoluisti. haec omnia uidemus et bona sunt ualde, quoniam tu ea uides in nobis, qui spiritum, quo ea uideremus et in eis te amaremus, dedisti nobis. Domine deus, pacem da nobis — omnia enim praestitisti nobis — pacem quietis, pacem sabbati, pacem sine uespera. omnis quippe iste ordo pulcherrimus rerum ualde bonarum modis suis peractis transiturus est: et mane quippe in eis factum est et uespera. Dies autem septimus sine uespera est nec habet occasum, quia sanctificasti eum ad permansionem sempiternam, ut id, quod tu post opera tua bona ualde, quamuis ea quietus feceris, requieuisti septimo die, hoc praeloquatur nobis uox libri tui, quod et nos post opera nostra ideo bona ualde, quia tu nobis ea donasti, sabbato uitae aeternae requiescamus in te. Etiam tunc enim sic requiesces in nobis, quemadmodum nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Legebã. ira scimini & nolite peccare Et quomͦ mouebar ds m̃s qui iã didicerã .ir.
mihi de prȩteritis. ut de cȩtero ñ peccarẽ : Et merito irasci. quia ñ alia natura gentis tene

Expanded text:
nobis. Legebam: irascimini et nolite peccare, et quomodo mouebar, deus meus, qui iam didiceram irasci nobis. Legebam: irascimini et nolite peccare, et quomodo mouebar, deus meus, qui iam didiceram irasci mihi de praeteritis, ut de cetero non peccarem, et merito irasci, quia non alia natura gentis tene
Abbreviated transcription (Latin):
rat cũ iã. sed ego nesciebã. Miserat eũ. quia iã magnificatus erat. resurgens amortuis. et
ascendens incȩlũ. Ante aut̃ sp̃s nondũ erat datus. quia ue nondũ erat clarificatus. Et clama
ꝓphetia. Quousq graues corde : Ut ꝗd diligitis uanitatẽ. & quȩritis mendaciũ : Et scitote.
atẽ dilexi & mendaciũ quȩ siui. & id eo audiui & contremui. qm̃ talib dicit᷑ qualẽ me fu¬
isse reminiscebar. In phantasiis enĩ quas ꝓueritate tenuerã. uanitas erat & mendaciũ. Et in¬
sonui multa grauit̃ ac fortit̃ indolore recordationis meȩ. quȩ utinã audissent qui ad huc usq
gunt uanitatẽ & quȩ runt mendaciũ. Forte conturbarent᷑ et euomuissent illud. & ex¬
audires eos cũ elamarent ad tẽ. qm̃ uera morte carnis mortuus ẽ ꝓ nobis. qui tẽ int̾pellat ꝓ

Expanded text:
rat eum iam, sed ego nesciebam. miserat eum, quia iam magnificatus erat resurgens a mortuis et rat eum iam, sed ego nesciebam. miserat eum, quia iam magnificatus erat resurgens a mortuis et ascendens in caelum. ante autem spiritus nondum erat datus, quia Iesus nondum erat clarificatus. et clamat prophetia: quousque graues corde? ut quid diligitis uanitatem et quaeritis mendacium? et scitote, atem dilexi et mendacium quaesiui et ideo audiui et contremui, quoniam talibus dicitur, qualem me fuisse reminiscebar. in phantasmatis enim, quae pro ueritate tenueram, uanitas erat et mendacium. et insonui multa grauiter et fortiter in dolore recordationis meae. quae utinam audissent qui adhuc usque diligunt uanitatem et quaerunt mendacium: forte conturbarentur et euomuissent illud, et exaudires eos, cum clamarent ad te, quoniam uera morte carnis mortuus est pro nobis, qui te interpellat pro
Abbreviated transcription (Latin):
carẽ tẽ exaudistime ds̃ iustitiȩ meȩ. in tribulatione dilatasti mihi. Mi serere mei dñe. & exau
rationẽ meã. Audirent ignorante mẽ utrũ audirent. ne me ꝓpt̃ se illa dicere putarent
quȩ int̃ hȩc uerba dixerim quia & reuera nec ea dicerẽ : nec siea dicerẽ.si me ab eis audiri ui¬
deriq sentirẽ. nec si dicerẽ si acciperent. quomꝰ mecũ & mͥ corã tede familiari affectu animi mei.
orrui timendo. ibidẽq inferbui sperando et exultando in tua miscđia pat̃. & hȩc omnia
exibant ꝑoculos meos & uocẽ meã. cũ conuersus ad nossp̃s tuus bonus ait nobis. Filii hominũ.
usq graues corde : Vt ꝗd diligitis uanitatẽ. & quȩritis mendaciũ : dilexerã enĩ uanitati
et quȩsierã mendaciũ. Et tu dñeiã magnificaueras sc̃m tuũ. suscitans eũ amortuis & collo¬
cans addexterã tuã. unde mitteret exalto ꝓmissionẽ tuã paraclẏtũ sp̃m ueritatis. et mise¬

Expanded text:
carem te, exaudisti me, deus iustitiae meae; in tribulatione dilatasti mihi. miserere mei, domine, et exaudi orationem meam: audirent ignorante me, utrum audirent, ne me propter se illa dicere putarent, quae inter haec uerba dixerim, quia et re uera nec ea dicerem nec sic ea dicerem, si me ab eis audiri uiderique sentirem, nec, si dicerem, sic acciperent, quomodo mecum et mihi coram te de familiari affectu animi mei. Inhorrui timendo ibidemque inferbui sperando et exultando in tua misericordia, pater. et haec omnia exibant per oculos et uocem meam, cum conuersus ad nos spiritus tuus bonus ait nobis: filii hominum, quousque graues corde? ut quid diligitis uanitatem et quaeritis mendacium? dilexeram enim uanitatem et quaesieram mendacium. et tu, domine, iam magnificaueras sanctum tuum, suscitans eum a mortuis et collocans ad dexteram tuam, unde mitteret ex alto promissionem suam, paracletum, spiritum ueritatis. et mise
Abbreviated transcription (Latin):
dicere poterant. ecce ueniet. sicut cũ uiuer& quando absenserat. Et factus erã ipse mͥ magna quȩstio.
& int̾rogabã animã meã quare tristis eẽt & quare conturbar& me ualde. & nihil nouerat respon¬
derem & si dicebã spera indõ. iuste ñ obtẽperabat qui a uerior erat & melior homo quẽ carissi

Expanded text:
dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissi
Abbreviated transcription (Latin):
sentissimus. sed tam̃ iã se accepisse didicerat. At ille itame exhorruit ut inimicũ. am¬
monuitq mirabili & repentina libertate . ut si amicus eẽ uellẽ . talia sibi dicere des¬
rem. Ego stupefactus atq turbatus. distuli om̃s motus meos ut conualesceret prius. ess&q
idon eus uirib ualitudin is. cũ quo agere: possẽ qđ uellẽ. Sed ille abreptus dem̃tiȩ m
ut apud tẽ seruaret᷑ consolationi meȩ. post paucos dies me absente repetit᷑ febrib et
de fungit᷑. Quo dolore conterebratũ ẽ cormeũ & quio qđ aspiciebã morserit. Et crit m̃ patria suppli¬
ciũ & pat̾na domus. mira infelicitas & quieꝗd cũ illo cõmunicauerã. sine illo incruciatũ immanẽ
et terit. Expetebant eũ undiq oculimei & ñdabat᷑. & od erã om̃a quando ñ haberẽ eũ. nec mi

Expanded text:
absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum adabsentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam
Abbreviated transcription (Latin):
fons miscđiarũ simul qui conuertis nos ad tẽ miris modis. ecce abstulisti hominẽ de hac
cũ uix expleuisset annũ in amicitia mea. suauismͥ suꝑ om̃s suauitates illius uitȩ meȩ. Qus
laudes tuas enumerat unus in seuno quas exꝑtus ẽ : Qquid tunc fecisti ds̃ m̃s & quã in uesti¬
bilis abyssus iudiciorũ tuorũ : Cũ enĩ laborar& ille febrib : iacuit diusine sensu i
dore lȩtali : & cũ desperaret᷑. baptizatus ẽ nesciens me ñ curante & p̃sumente id rea¬
nere potius animã eius qđ amẽ acceperat: Non qđ innescientis corpore fiebat: long
aut̃ alit̃ erat: nã recreatus ẽ & saluus factus. S tatimq ut primũ cũ eo loqui potui. potus
aut̃ mox ut ille potuit. quando ñ discebã & nimis pendebamus ex inuicẽ. tẽptaui a po
illũ irridere tam quã & illo irrisuro mecũ baptismũ quẽ acceperat mente atq sensu

Expanded text:
fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc abicerẽ. qm̃ me amplius ipsorũ auctorũ mouebat auetoritas. & nullũ certũ quale o¬
rebã documentũ ad huc inuenerã. quo mͥ sine ambiguitate appareret quȩ ab eis consul¬
tis uera dicerent᷑ forte uł sorte . ñ arte inspectorũ syderũ dici. In illis annis quo prii
tẽpore in municipio quonatus sũ docere cȩperã. cõparauerã amicũ societate studiorũ nin
carũ. coeuum mͥ & conflorentẽ flore adolescentiȩ. Mecũ puer creuerat & parit̃ in sco
ieramus: parit̃q luseramus. Sed nondũ erat sic amicus. quam quã ne tunc quiđe sicuti ẽ uen
Nã & afide uera quã ñ germanitus & penitꝰ adolescens tenebat deflex erã eũ insuꝑstitios ass
bellas & ꝑnitiosas. ꝓpt̃ quas mẽ plangebat mat̾ mea : Cũ iã errabat in animo ille hom
ñ poterat anima mea sine illo : ecce tũ imminens dorso fugitiuorũ tuorũ ds̃ ultionũ en

Expanded text:
haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale qhaec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et
Abbreviated transcription (Latin):
la uiuere uolui. Aquo ego cũ quȩsissẽ. quȩ causa gͦ faceret. ut multa inde uera ꝓnunti are
respondit ille ut potuituim sortis hoc facere in rerũ natura usquequaq diffusã. Si enĩ de pag¬
nis poetȩ cuiuspiã longe aliud canentis atq intendentis cũ forte quis consulit. mi rabilit̃ cons¬
nus negotio sepe uersus exir&. mirandũ ñ eẽ dicebat : si exanima humana superiore al
instinctu nesciente quid inse fier&. ñ arte sed sorte sonar& aliꝗͥd. qđ int̃rogantis reb: facas
concineret. Et hoc quide ab illo uł ꝑ illũ ꝓcurastim. & qđ ipse postea ꝑ meipsũ quȩrerẽ u
moria mea deliniasti. Tunc aut̃ nec ipse nec carissimus ms nebridius ad olescens ualde
bonus & ualde cautus trridens totũ illud diuinationis genus. ꝑsuadere mͥ potuerunt ui

Expanded text:
la uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, la uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, respondit ille, ut potuit, sortem hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. si enim de paginis poetae cuiuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& graues assiduus & fixus in hȩrebã. Ubi cognouit ex colloquio meo libris genethliacorũ ẽẽ
deditũ. benigne ac pat̾ne monuit ut eos abicerẽ. neq curã & operã reb utilib nec essariam¬
illiuanitati frustra impenderẽ. dicens ita sẽ illa didicisse ut uictus eiꝰ ꝓfessionẽ primis.
etatis suȩ deferre uoluiss& quã uitã deger&. & si ippocraten intellexiss&. & illas utiq litte¬
ras potuiss& intelligere. & tam̃ ñ ob aliã causã sẽ postea illis relictis medicinã assecutũ. nisi qđ eas fis¬
sissimas cõperisset . & noll& uirgrauis decipiendis hominib uictũ quȩrere. At tũ inquit quo tẽ i
hominib sustentans rethoricã tenes. Hanc aut̃ fallaciã libero studio ñ necessitate rei famili
sectaris. quo magismͥtẽ oport& de illa credere qui eã tã ꝑfecte discere elaboraui. quã exea s¬

Expanded text:
et grauet graudeditum, benigne ac patilli uanitati frustra inpenderem, dicens ita se illa didicisse, ut eam professionem primis annis aetatis suae deferre uoluisset, qua uitam degeret, et si Hippocraten intellexisset, et illas utique litteras potuisse intellegere: et tamen non ob aliam causam se postea illis relictis medicinam adsecutum, nisi eas falsissimas conperisset et nollet uir grauis decipiendis hominibus uictum quaerere. "at tu" inquit "quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes, hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris. quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboraui, quam ex ea so
Abbreviated transcription (Latin):
factus es ũ noli peccare. ne ꝗd tibi deterius contigat. Quã totã illi salubritatẽ int̃ficere conan¬
tur cũ dicunt decȩlo tibi ẽ in eui tabilis causa peccandi. & uenus hoc fecit aut saturnus aut mars.
cilic& ut homo sineculpa sit caro & sanguis & suꝑba putredo. culpandus sit aut̃ cęli ac syderũ
ator & ordinator. Et quis ẽ hic nisi ds nr̃ suauitas & origo iustitiȩ. qui reddis unicuiq scđm ope¬
ra cius & cor contritũ & humiliatũ ds̃ ñ spernis : Erateo tẽpore uir sagax medicinȩ artis pe¬
tissimus atq in ea nobilissimus qui ꝓ consule manu sua coronã illã agonisticã imposuerat ñ sano
capiti meo. sed ñ ut medicus. Nam illius morbi tũ sanator. qui resistis suꝑbis. humilib autem das
grãm. Nũꝗd tam̃ etiã ꝑ illũ senẽ defuistimͥ. aut destitisti mederi animȩ meȩ : quia enĩ factus ei
erã familiarior & eius sermonib: : erant enĩ sine uerborũ cultu. uiuacitate sententiarũ iocundi

Expanded text:
factus es; iam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo tibi est ineuitabilis causa peccandi" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus autem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sententiarum iucundi
Abbreviated transcription (Latin):
natere Uidemus luminaria fulgere desuꝑ. solem sufficere diei. lunã & stellas consolari noc¬
m. atq his om̃ib notari & significari tẽpora : uidemus humidã usquequaq naturã piscibus et
duiis & alitib fȩcundatã. quod aeris corpulentiaq̃ uolatus auium portat aquarũ ex alatione
crescit. uidemus terrenis animalib faciem terrȩ decorari. hominẽq ad imaginẽ & simili¬
uidinẽ tuam cunctis inrationabilib animantib: ipsa tua imagine ac similitudine hoc ẽ rati
& intelligentiȩ uirtute prȩponi. & quẽ ad modũ in eius anima aliud ẽ qđ consulendo domi¬
atur. aliud qđ subdit᷑ & obtemperat. sic uiro factã esse etiam corporalit̃ feminã quȩ haberet
lem in mente rationalis intelligentiȩ parem naturã. sexu tamen corporis ita masculino

Expanded text:
ater. uidemus luminaria fulgere desuper, solem sufficere diei, lunam et stellas consolari noctem atque his omnibus notari et significari tempora. uidemus umidam usquequaque naturam piscibus et beluis et alitibus fecundatam, quod aeris corpulentia, quae uolatus auium portat, aquarum exhalatione concrescit. uidemus terrenis animalibus faciem terrae decorari hominemque ad imaginem et similitudinem tuam cunctis inrationabilibus animantibus ipsa tua imagine ac similitudine, hoc est rationis et intellegentiae uirtute, praeponi, et quemadmodum in eius anima aliud est, quod consulendo dominatur, aliud, quod subditur ut obtemperet, sic uiro factam esse etiam corporaliter feminam, quae haberet quidem in mente rationabilis intellegentiae parem naturam, sexu tamen corporis ita masculino
Abbreviated transcription (Latin):
utant ẽẽ sabelliũ. sed qua causa duas hereses eas epiphanius cõputet nescio. cũ fieri potuisse
deamus ut fuerit sabellius iste famosissimus. & ideo ex illo celebrius hȩc heresis nomen acce

Expanded text:
uisse Sabellium. Sed qua causa duas haereses eas Epiphanius computet, nescio: cum fieri potuisse videamus, ut fuerit Sabellius iste famosior, et ideo ex illo celebrius haec haeresis nomen acce
Abbreviated transcription (Latin):
nius iã om̃ino deftcisse testatur.  &l. Apłiciqui sẽ isto nomine arrogantissime
runt. eo qđ in suã cõmunionẽ ñ reciperent utentes coniugib & resꝓprias possidentes. quales
ib& catholica eccła & monachos & clericos plurimos. Sed ideo isti heretici st̃. q̃m se ab ec
separantes. nullã eos spẽ putant habere qui utunt᷑ his reb quib: ipsi carent. Encrattus si

Expanded text:
hanius jam omnino defecisse testatur. XL. APOSTOLICI, qui se isto nomine arrogantissime hanius jam omnino defecisse testatur. XL. APOSTOLICI, qui se isto nomine arrogantissime erunt, eo quod in suam communionem non reciperent utentes conjugibus et res proprias possidentes: quales habet Catholica et monachos et clericos plurimos. Sed ideo isti haeretici sunt, quoniam se ab Ecclesia separantes, nullam spem putant eos habere, qui utuntur his rebus, quibus ipsi carent. Encratitis isti
Abbreviated transcription (Latin):
qõd dđr idem teo dłtion ꝓpt̾ea docuisse. quia in ꝑsecutione lapsus isto modo casus sui deuitare
putabat ob ꝓbriũ. siñ dm̃ negasse seahominẽ uideret᷑. xxxiiil. Melchisedechiani. mel¬
sedeeh sacerdotẽ dĩ exclsi nͨ hominẽ fuisse. sed uirtutẽ dĩ eẽ arbitrant᷑  xxxv. B ardes¬
om̃a in ualentini heresim lapsus ẽ ⁊ aocoeui. Noetiani a quodã nocto. qui dicebat xp̃m
hoc modo estim antes dõ sẽ debere seruire: alia quoq heretica dicunt᷑ docere & turpia
sed quȩ illa sint nec ipse cõmemorat epiphanius. nec usquã potui reperire. s xxxuiil
Catharȩ qui scipsos isto nomine quas. ꝓpt̾ munditiã suꝑbissime atq odiosissime nominant
seđas nuptias ñ ad mittunt. pęnitentiã denegant. nouatũ sectantes heretieũ. unde
&iã nouatiani appellant᷑ s &ccx uiiii. Angłici in angłoꝵ cultũ inclinati. quosepis¬

Expanded text:
Quod dicitur idem Theodotus propterea docuisse, quia in persecutione lapsus isto modo se casus sui devitare Quod dicitur idem Theodotus propterea docuisse, quia in persecutione lapsus isto modo se casus sui devitare putabat opprobrium, si non Deum negasse, sed hominem videretur. XXXIV. MELCHISEDECIANI, Melchisedec sacerdotem Dei excelsi, non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. XXXV. BARDESomnia, in Valentini haeresim lapsus est. XXXVI. NOETIANI a quodam Noeto, qui dicebat Chrishoc modo existimantes Deo se debere servire. Alia quoque haeretica docere dicuntur et turpia: sed quae illa sint, nec ipse commemoravit Epiphanius, nec uspiam potui reperire. XXXVIII. CATHARI, qui se ipsos isto nomine, quasi propter munditiam, superbissime atque odiosissime nominant, secundas nuptias non admittunt, poenitentiam denegant, Novatum sectantes haereticum: unde etiam Novatiani appellantur. XXXIX. ANGELICI, in angelorum cultum inclinati, quos Epip
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dr̃ : qui a dm̃ uerũ recipere noluerunt: iohannis euangłm respuentes. euius nec apo¬
caly psin accipiunt has uidelic& scripturas negantes eẽ ipsius  xxxci. Adamia niexa
sant᷑ quia nec priusquã peccass& adã nec prius quã dimissus eẽt de paradis
nouit uxorẽ. Credunt ergo isti qđ nuptiȩ futurȩ ñ fuissent. sinemo peccass
Nudi itaq mares feminȩq conueniunt. nudi lectiones audiunt. nudi orant. nudi celebrant
acram̃ta : ex hoc parady sũ suã arbitrant᷑ eecłam . xxxii. Elcheseos & samseos hie tãc
ordine suo scribit epiphanius. quosdicit a quodã pseudo ꝓpheta eẽ deceptos qui uoc abat᷑ de
excuius genere duas mulieres tamquã deas ꝑhibent adoratas. cȩtera hebionis tenere simi¬
ia.  acacuil: ł codotiani ateo dotione quodã instituti hominẽ tantũ modo xp̃m asseuerat

Expanded text:
verbum dicitur, quia Deum Verbum recipere noluerunt, Joannis Evangelium respuentes, cujus nec Apoverbum dicitur, quia Deum Verbum recipere noluerunt, Joannis Evangelium respuentes, cujus nec Apocalypsin accipiunt, has videlicet scripturas negantes esse ipsius. XXXI. ADAMIANI ex Aversantur: quia nec priusquam peccasset Adam, nec priusquam dimissus esset de paradiso, cognovit uxorem. Credunt ergo quod nuptiae futurae non fuissent, si nemo peccasset. Nudi itaque mares feminaeque conveniunt, nudi lectiones audiunt, nudi orant, nudi celebrant sacramenta, et ex hoc paradisum suam arbitrantur Ecclesiam. XXXII. ELCESAEOS et SAMPSAEOS hic tanquam ordine suo commemorat Epiphanius, quos dicit a quodam pseudopropheta esse deceptos, qui vocabatur Elci, ex cujus genere duas mulieres tanquam deas ab eis perhibet adoratas: caetera Ebionaeis tenere similia. XXXIII. THEODOTIANI a Theodoto quodam instituti, hominem tantummodo Christum asseverant.
Abbreviated transcription (Latin):
dioit ep̃iphanius. Hanc aut̃ isti diuinũ aliꝗd arbitrantes. hierus alẽ uocant. tantũ dantes mulie¬
sibi principatũ. ut sacerdotio quoq apud eos honorent᷑. Dicunt enĩ quintillȩ & priscillȩ in ea dẽ
ciuitate pepura xpm inspecie feminȩ reuelatũ. unde ab hac &iã quintilliani nuncupantur
ciunt & ipsi de sanguine in fantis. qđ cata friges facere supradiximus. Nã & de ipsis ꝑͥiben
exort. Unde alii hane peputã ñ eẽ ciuitatẽ sed uillã dicunt fuisse montani & ꝓphetissarũeu
mis hominib oblationes de fructib t̃rȩ & ouiũ fuisse celebratas. Hos peputianis iungit epi¬
hanius saxeuiiil. Tessarescȩ decaditȩ hinc appellati st̃. qđ ñ nisi quarta decima luna p¬
chacelebrant qui lib& septẽ dierũ occurrat dies. Et si diesdominicus occurrerit. ipsa die ie¬
iunant & uigilant .s.axx. A logi ꝓpt̃ea sio uocant᷑. tamquã sine uerbo Logos enĩ grece

Expanded text:
 civitatem desertam dicit Epiphanius. Hanc autem isti divinum aliquid esse arbitrantes, Jerusalem vocant: tantum dantes mulieribus principatum, ut sacerdotio quoque apud eos honorentur. Dicunt enim Quintillae et Priscillae in eadem civitate Pepuza Christum specie feminae revelatum: unde ab hac Quintilliani etiam nuncupantur. Faciunt et ipsi de sanguine infantis, quod Cataphryges facere supra diximus: nam et ab eis perhibentur exorti. Denique alii hanc Pepuzam non esse civitatem, sed villam dicunt fuisse Montani et prophetissarum ejus mis hominibus oblationes de fructibus terrae et ovium fuisse celebratas. Hos Pepuzianis jungit Epiphanius. XXIX. TESSARESCAEDECATITAE hinc appellati sunt quod non nisi quarta decima luna Pascha celebrant, quilibet septem dierum occurrat dies; et si dies dominicus occurrerit, ipso die jejunant et vigilant. XXX. ALOGI, propterea sic vocantur, tanquam sine verbo  λόγος enim graece
Abbreviated transcription (Latin):
nesi pcurasti m̃ ꝑ quendã hominẽ immanissimo tẏpo turgidũ quosdã platoni corũ libros
egreca lingua inlatinã uersos. & ibi legi ñ quidẽ his uerbis. sed hoc idem om̃ino multes e
mustiplicib suaderi rationib: qđ in principio erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ : & đs erat
uerbũs hoc erat in principio apua dm̃. Om̃a ꝑipsũ faeta st̃. & si ne ipso factũ ẽnibrilie Qdb̃ fuetĩt ẽ
in co nuit a os sitiu ti periti li ps hominũ & lux in tenebris lucet. & tenebre eã ñ cõp̃henderunt
Et quia hominis atuma quãius testimoniũ ꝑhibeat de lumine ñ ẽ tam̃ ipsa lum̃. sed uerbũ dĩ

Expanded text:
curasti mihi per quemdam hominem immanissimo typo turgidum, quosdam Platonicorum libros curasti mihi per quemdam hominem immanissimo typo turgidum, quosdam Platonicorum libros ex Graeca lingua in Latinam versos, et ibi legi non quidem istis verbis, sed hoc idem omnino multis et multiplicibus suaderi rationibus, quod: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apuo uita erat, et uita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Et quia hominis anima, quamuis testimonium perhibeat de lumine, non est tamen ipsa lumen, sed Verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
tis mec utinunertadinsigine tã & tibi seruiens dominarer corperi. Sed eũ suꝑbe contra tẽ
per . currert̃ aducisus dñm in ceruice erassa scutimei: etiã ista infima supra me fiegas
s souider Et hee dac uulnere meo ereuerant. quia humili asti tamquã uulneratũ suꝑbũ. &t tumo¬
cs metdemũ itasceris nobis qm miseratus es terrã & cinerẽ. Et placuit in conspertu tuo refor¬
mare de formniasinea e stimulis int̃nis agitaibas mẽ. ut impatiens eẽm donee mͥ ꝑinter ioreui
peetũ certus ẽẽs. Et sic residebat tumor m̃s ex oceulta manu medicinȩ tuȩ. a ciesq cortu¬
bati ã contenebrata ñttis meȩ aori collirio salubriũ dolorũ meorũ de die indiem sanabatur
siprimo uolens ostendere m quã resistas suꝑbis humilib aut̃ des gram & quanta rusedio ta
demons trate sit hominib: uiu humilitatis qđ uerbũ tuũ caro factũ ẽ & habitaut utt̃ homa¬

Expanded text:
tis meae, ut manerem ad imaginem tuam et tibi seruiens dominarer corpori. sed cum superbe contra te surgerem et currerem aduersus dominum in ceruice crassa scuti mei,. etiam ista infima supra me facta so is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumoum manes et non in aeternum irasceris nobis, quoniam miseratus es terram et cinerem, et placuit in conspectu tuo reformare deformia mea. et stimulis internis agitabus me, ut inpatiens essem, donec mihi per interiorem aspectum certus esses. et residebat tumor meus ex occulta manu medicinae tuae aciesque conturbata et contenebrata mentis meae acri collyrio salubrium dolorum de die in diem sanabatur. Et primo uolens ostendere mihi, quam resistas superbis, humilibus autem des gratiam et quanta misericordia tua demonstrata sit hominibus uia humilitatis, quod uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
omã scire ñ possũ. Audiui scripsisse de heresib sc̃m hieronimũ. sed ipsũ eius opusculũ nec in
nrã bibliotheca inuenire potuimus. nec unde possit accepimus: Qđ si tũ scieris. ꝑueni. & ego¬
ꝑtẽ ad illud ꝑueniã : & forte habebis aliꝗͥd melius quã hoc nrm. quãuis nec ipsũ lic& hominẽ
oetissimũ. om̃s hereses arbitrer indagare potuisse. Et certe abeloitas nrẽ regionis he¬
reticos quantũ existimo ille nesciuit. sic forte & alibi alios in obscurissimis locis reconditos
usq notitiã ipsa locorũ suorũ obscuritate fugientes. Iã uero illud qđ habent tuȩ litterȩ ut
omã om̃ino dicamus quib: heretici aueritate dissentiunt. &iã siomã scirẽ. facere non possẽ:¬
Sunt enĩ heretici qđ fatendũ ẽ : qui singulis uł non multo amplius dogmatib obpugnant regu¬

Expanded text:
Audivi scripsisse de haeresibus sanctum Hieronymum, sed ipsum ejus opusculum nec in Audivi scripsisse de haeresibus sanctum Hieronymum, sed ipsum ejus opusculum nec in nostra bibliotheca invenire potuimus, nec unde possit accipi, scimus. Quod si tu scieris, perveni ad illud, et forte habebis melius aliquid quam hoc nostrum: quamvis nec ipsum, licet hominem doctissimum, omnes haereses arbitrer indagare potuisse. Et certe Abeloitas nostrae regionis haereticos, quantum existimo, ille nescivit: sic forte et alibi alios in obscurissimis locis reconditos, ejus notitiam ipsa locorum suorum obscuritate fugientes. Jamvero illud quod habent tuae litterae, ut omnia omnino dicamus, quibus haeretici a veritate dissentiunt, etiamsi omnia scirem, facere non posseSunt enim haeretici, quod fatendum est, qui singulis, vel non multo amplius, dogmatibus oppugnant regu
Abbreviated transcription (Latin):
iodũ tuȩ postulationisimpleuimus. Ex quo enĩ xp̃iana religio ut uerbis tuis utar hereditati
ꝓmissȩ nomen accepit.quȩ hereses ortȩ sint quomodo cõmemorare om̃s potui. qui om̃s nosse
ñ potui: Quod ideo existimo quia nullus eoꝵ quorũ de hac re scripta legi om̃s posuit. quando¬
quidem inueni apud aliũ quas apud aliũ ñ inueni. & rursus apud istũ quas ille ñ posuit. Ego
aut̃ ꝓpt̾ea plures quã ipsi posui . qui a collegi ex om̃ib quas om̃s apud singulos ñ inueni. ad di¬
s etiã his quas ipse recolens apud ullũ corũ inuenire potui. Unde merito eredo nee me
potuisse om̃s inuenire . quia nec om̃s qui de hacrẽ scripserunt legere potui. neq hoc quẽ quã
nũ uideo fecisse quos legi. Postremo &iam si om̃s forsitan posui: qđ non potui. utrũ om̃s sim
utiq nescio. Et id eo qđ uis mẽ loquente finiri. ñ saltẽ potest me cognoscente comp̃hendi. qui¬

Expanded text:
odum tuae postulationis implevimus. Ex quo enim christiana religio, ut verbis tuis utar, haereditatis promissae nomen accepit, quae haereses ortae sint, quomodo commemorare omnes potui, qui omnes nosse non potui? Quod ideo existimo, quia nullus eorum quorum de hac re scripta legi, omnes posuit: quandoquidem inveni apud alium, quas apud alium non inveni; et rursus apud istum, quas ille non posuit. Ego autem propterea plures quam ipsi posui, quia collegi ex omnibus, quas omnes apud singulos non inveni, additis etiam quas ipse recolens apud ullum illorum invenire non potui. Unde merito credo nec me posuisse omnes; quia nec omnes qui de hac re scripserunt, legere potui, neque hoc quemquam eorum video fecisse quos legi. Postremo etiamsi omnes forsitan posui, quod non puto, utrum omnes sint utique nescio. Et ideo quod vis me loquente finiri, non saltem potest me cognoscente comprehendi.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ imperaret nisi uellet. & ñ fit qđ imperat. Sed ñ extoto uult : ñ gͦ ex toto imperat. Nam
tantũ imperat in quantũ uult: & in tantũ ñ fit qđ imperat. in quantũ ñ uult. qm uolunt
imperat ut sit uoluntas. nec alia sed ipsa. Non utiq plena imperat. id eo ñ ẽ quod imperat
Uam si plena eẽt. nec imperaret ut ̃t. quia iã eẽt. Non igit᷑ monstrũ partim uelle partĩ
nolle. sed ȩgritudo animi ẽ : quia ñ totus assurgit ueritate subleuatus. consuetudine prȩ¬
grauatus. Et ideo st̃ duȩ uoluntates. quia una carũ tota ñ ẽ. & hoc. adẽ alteri. qđ deẽ al¬
teri. Pereant a facietua ds̃ sicuti pereunt uaniloqui & mentiseduetores. qui cũ duas uo¬
luntates in deliberindo anĩ aduerterint : duas naturas duarũ mentiũ : asseuerant . unã bonã.

Expanded text:
qui non imperaret, nisi uellet, et non facit quod imperat. sed non ex toto uult: non ergo ex toto imperat. nam qui non imperaret, nisi uellet, et non facit quod imperat. sed non ex toto uult: non ergo ex toto imperat. nam in tantum imperat, in quan- - tum uult, et in tantum non fit quod imperat, in quantum non uult, quoniam uoluntas imperat, ut sit uoluntas, nec alia, sed ipsa. non itaque plena imperat; ideo non est quod imperat. nam si plena esset, nec imperaret ut esset, quia iam esset. non igitur monstrum partim uelle, partim nolle, sed aegritudo animi est, quia non totus assurgit ueritate subleuatus, consuetudine praegrauatus. et ideo sunt duae uoluntates, quia una earum tota non est et hoc adest alteri, quod deest alteri. Pereant a facie tua, deus, sicuti pereunt, uaniloqui et mentis seductores, qui cum duas uoluntates in deliberando animaduerterint, duas naturas duarum mentium esse asseuerant, unam bona
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas et ipsũ uelle uã facere erat. et tam̃ ñ fiebat. Faciliusq obtẽperabat corpus tenuissimȩ uo¬
luntati animȩ ut ad nutũ mebra mouerent᷑. quã ipsa sibi anima ad uoluptatẽ suã magnã. in sola
uoluntate ꝑficiendã. Vnde hoc monstrũ : Et quare istuc : Luceat miscđia tua. & interrogẽ
si forte m respondere possint latebrȩ pęnarũ hominũ . et tenebrosissimȩ contritiones filioꝵ
im. Vnde hoc monstrũ : Et quare istuc: Imperat animus corpori & paret᷑ statim impen
animussibi & resistit᷑. Imperat animꝰ ut moueat᷑ manus. et tanta ẽ facilitas. ut uix a seruitio dis¬
cernat᷑ imperiũ & animꝰ animus ẽ. manus aut̃ corpus ẽ : imperat animus ut uelit & animus ẽ.
nec alter ẽ : nec facit tam̃. Unde hoc monstrũ : Et quare istuc: Imperat in quã ut uelit

Expanded text:
uoluntas, et ipsum uelle iam facere erat; et tamen non fiebat, faciliusque obtemperabat corpus tenuissimae uouoluntas, et ipsum uelle iam facere erat; et tamen non fiebat, faciliusque obtemperabat corpus tenuissimae uoluntati animae, ut ad nutum membra mouerentur, quam ipsa sibi anima ad uoluntatem suam magnam in sola uoluntate perficiendam. Ynde hoc monstrum? et quare istuc? luceat misericordia tua, et interrogem, si forte mihi respondere possint latebrae poenarum hominum et tenebAdam. Unde hoc monstrum et quare istuc? Imperat animus corpori et paretur statim, imperat animus sibi, et resistitur. imperat animus, ut moueatur manus, et tanta est facilitas, ut uix a seruitio discernatur imperium: et animus animus est, manus autem corpus est. imperat animus, ut uelit animus, nec alter est nec facit tamen. unde hoc monstrum? et quare istuc? imperat, inquam, ut uelit,