comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luna illius cocidiane afflictõ¬
nis abradi Erat qͥdem caro
cari amplius delectabat᷑ in
dño: nec aliqua seculi huius
ambitione pulsabat᷑. qͥ solis
celestib in hiabat. Qͦt eccl̾ie
destitute pastorib eñ sibi in
ep̃m elegerunt. Elegit eum
domestica lingonensis eccł̃ia:
clegit cathalaunensis. Intͣ itali¬
am ciuitas ianuensis. et medio¬
lanũ metropolis ligurum. hunc
optauerunt pastorem. et magis¬
trum. Remis nobilissima fran¬
cie ciuicas, secunde belgice ꝓuin¬
cie capud : eins dominationen
ambiuit. Omnib his uocatõ¬
nibus post positis ñ sollicitauit
animam cius honor oblatus÷
nec motus est pes eiꝰ. ut incli¬
naret se ad głam: nͤ
magis eũ delectabat chiara ⁊
anulus. quã rastrum ⁊ sarculus.
petentibus se nec annuens ali¬
quando nec in solent̾ aut imꝓ¬
be renuens: dicebat se nõ esse̾
suũ. secd alioꝵ seruicio deputatũ.
Que res cum referret᷑ ad fratres:
respondebant. Nos omnib que

Expanded text:
lima illius quotidianae afflictiolima illius quotidianae afflictionis abradi. Erat quidem caro tari, amplius delectabatur in Domino; nec aliqua saeculi hujus ambitione pulsabatur, qui solis coelestibus inhiabat. Quot Ecclesiae destitutae pastoribus, eum sibi in episcopum elegerunt? Elegit eum domestica Lingonensis Ecclesia, elegit Catalaunensis. Intra Italiam civitas Januensis, et Mediolanum metropolis Ligurum, hunc optaverunt pastorem et magistrum. Remi, nobilissima Franciae civitas, secundae Belgicae provinciae caput, ejus dominationem ambivit. Omnibus his vocationibus postpositis, non sollicitavit animam ejus honor oblatus, nec motus est pes ejus ut inclinaret se ad gloriam; nec magis eum delectabat tiara et annulus, quam rastrum et sarculus. 27. Petentibus se nec annuens aliquando, nec insolenter aut improbe renuens, dicebat se non esse suum, sed aliorum servitio deputatum. Quae res cum referretur ad fratres, respondebant: « Nos omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cio. constitit infimus Soli dõ
quicqͥd fecit ascripsit: immo se
nichil boni aut uelle. aut posse
nisi inspirante deo et oꝑante ⁊¬
sensit et clixit. S aderat diui
na ius intempore accepto et in
die salutis. segregans in euan¬
gelutat suum seruũ suũ. cuius
humilitatem respexerat. cuiꝰ
et quia sinceritatem eiꝰ nulla
maculabat duplicitas. nec
in ter rumpebat bonũ eius
quelibet consꝑsio falsitatis:
in loco suo idem sp̃c manebat
immobilis:. Qui ut semꝑ splẽ¬
didior essec et purior cotidie
in fornate ꝓbabat ᷑ ÷ et ne quid
ei rubiginis obreꝑet. crebris
malleoꝵ ictibus mincude tun¬
debat᷑. Nagellabat᷑ et argueba¬
tur: ñ ad penam ꝓ crimine s
ad głam pro uirtute. Nũ qͣm
ei defuit stimulus egritudi¬
nis ÷ et cũ sciret uirtutem inin¬
firmitate ꝑfici: sufficiencem
sibi in hoc exꝑiebat᷑ grãm. qd̾
uidetet suos om̃s quantulũ¬
cumq extra ordinarios motꝰ.

Expanded text:
cio constitit infimus. Soli Deo cio constitit infimus. Soli Deo quidquid fecit ascripsit: imo se nihil boni aut velle, aut posse, nisi inspirante et operante Deo, et sensit, et dixit. Sed aderat vis divina in tempore accepto, et in die salutis, segregans in Evangelium suum servum suum, cujus humilitatem respexerat, cujus et quia sinceritatem ejus nulla maculabat duplicitas, nec interrumpebat bonum ejus quaelibet conspersio falsitatis, in loco suo idem spiritus manebat immobilis. 26. Qui ut semper splendidior esset et purior, quotidie in fornace probabatur, et ne quid ei rubiginis obreperet, crebris malleorum ictibus in incude tundebatur, flagellabatur, et arguebatur; non ad poenam pro crimine, sed ad gloriam pro virtute. Nunquam ei defuit stimulus aegritudinis. Et cum sciret virtutem in infirmitate perfici, sufficientem sibi in hoc experiebatur gratiam, quod videret suos omnes quantulumcunque extraordinarios motus
Abbreviated transcription (Latin):
ec et alia multa incit
alpes constitutusoꝑs
est uir dei ⁊ et diu̾sa loca ꝑl¬
trans. bene faciebat his qui
firmabant᷑. illuminando cato
erigendo c̾ebiles. curando
citantes. maxime oppressos
diabolo. dilegentiori studior¬
gans: et que malignos fe¬
acceptabilia consectabat.
rima aũt in eũ ꝓbabilia ei
de ligna concurruntz Ali
q doctrinã. alii mores: alii m¬
rant᷑ miracula. Ego quidem
gruum his om̃ib honorem
hoc sublimiꝰ cluco. hoc ꝓpens
p̃dico quod cum esset uas elab¬
nis et nom̃ xp̃i corã gentibi
et regib ferret intrepidus.
cum obedirent ei principel
mundi. et ad nutũ eiꝰ in oi
natione starent ep̃i ÷ cuis
romana eccłia singulari
uilegio eiꝰ ueneraret᷑ consl
et quasi generali legations
indicat᷑. dicta eius et uerba con
pra se inmirabilib ambulauit:
s semꝑ de se humilit̾ sentiens.
uenerabiliũ oꝑum ñ se actorem
crediclit s ministrum et cũ esset
omnium suminus. suo sibi iudi¬

Expanded text:
ec et alia multa intra Alpes constitutus operatus est Vir Dei, et diversa loca perlustrans benefaciebat iis qui infirmabantur: illuminando caecos, erigendo debiles, curando febricitantes, maxime oppressos a diabolo diligentiori studio purgans; et quae malignus foeacceptabilia consecrabat. 25. Plurima autem in eum probabilia et laude digna concurrunt. Alii namque doctrinam, alii 1102 mores, alii mirantur miracula. Ego quidem congruum his omnibus honorem hoc sublimius duco, hoc propensius praedico, quod cum esset vas electionis, et nomen Christi coram gentibus et regibus ferret intrepidus, cum obedirent ei principes mundi, et ad nutum ejus in omni natione starent episcopi; cum ipsa Romana Ecclesia singulari privilegio ejus veneraretur consilia, et quasi generali legatione judicatur, facta ejus et verba confpra se in mirabilibus ambulavit: sed de se semper humiliter sentiens venerabilium operum non se auctorem credidit, sed ministrum; et cum esset omnium judicio summus, suo sibi judi
Abbreviated transcription (Latin):
festinant̾ oꝑariis ip̃i fratres
omnia incumbebant oꝑibus
alii celebant ligna alii lapi
conquadrabant. alii muros
struebant ÷ alii diffusis limi
parciebant᷑ fluuiũ et extolleb
saltus aquaꝵ ad mol.o. s e
fullones. et pistores. et coria
et fabri. aliiq artifices cong
aptabant suis oꝑib machina
ut scaturiret et ꝓcliret ubici¬
q oportunũ esset in om̃i doi
subt̾raneis canalibus dedua
riuus ultro ebulliens: et den
congruis ministeriis ꝑ omn
officinas expletis purgata
mo ad carcdin alem aducũ riiꝰ¬
rent᷑ que disfusa fuerant. et si¬

Expanded text:
festinanter operariis, ipsi fratres per festinanter operariis, ipsi fratres per omnia incumbebant operibus. Alii caedebant ligna,  alii lapides conquadrabant, alii muros struebant, alii diffusis limitibus partiebantur fluvium, et extollebant saltus aquarum ad molas. Sed et fullones, et pistores, et coriarii, et fabri, aliique artifices, congruas aptabant suis operibus machinas, ut scaturiret et prodiret, ubicunque opportunum esset, in omni domo subterraneis canalibus deductus rivus ultro ebulliens; et demum congruis ministeriis per omnes officinas expletis, purgata domo ad cardinalem alveum reverterentur quae diffusae fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e cds̃ stare posset sententia: et
cessandum ab oꝑib rationabilis
esset censura. Nunc uͦ cum cotidie
gregem suum d̾s multiplicet. aut
repellendi sunt quos mittit: aut
prouidenda mansio. in qua susci¬
piant᷑. Nec dubium est: qͥ parat
mansores. qͥn p̃paret mansiones.
Absit aũt ut ꝓ difficdentia sum¬
ptuum. ꝯfusionis huius incur¬
ramus discrimina. Audie
hic abbas fide et caritate eoꝵ de¬
lectatus est: et aliqñ tanclem
consiliis acquieuit. plurimis
tñ priꝰ suꝑ hoc ad dm̃ p̃cibus fu¬
sis. ñ nullis quoq reuelationibꝰ
p̃ostensis. Gauisi sunt fr̃s: ubi
effusum est uerbum in publicũ.
Audiuit hoc sancte memorie no¬
bilissimus princeps cheob¬
dus: et multa in sumptu
dedit. et ampliora spopond
subsidia. Audierunt ep̃i reg¬
num et uiri inditi. et negoqͥ¬
tores terre: et hy lari animo
exactore ultͦ ad opus dei ci¬
osa contulere suffragia. Abi¬
dantibus sũptib concluctis

Expanded text:
mittere Deus, stare posset sententia, et mittere Deus, stare posset sententia, et cessandum ab operibus rationabilis esset censura. Nunc vero cum quotidie gregem suum Deus multiplicet, aut repellendi sunt quos mittit, aut providenda mansio in qua suscipiantur. Nec 1104 dubium est, qui parat mansores, quin praeparet mansiones. Absit autem ut pro diffidentia sumptuum confusionis hujus incurramus discrimina! » Audiens haec Abbas, fide et charitate eorum delectatus est, et aliquando tandem consiliis acquievit; plurimis tamen prius super hoc ad Deum precibus fusis, nonnullis quoque revelationibus praeostensis. Gavisi sunt fratres, ubi effusum est verbum in publicum. 31. Audivit hoc sanctae memoriae nobilissimus princeps Theobaldus, et multa in sumptus dedit, et ampliora spopondit subsidia. Audierunt episcopi regionum, et viri inclyti, et negotiatores terrae, et hilari animo sine exactore ultro ad opus Dei copiosa contulere suffragia. Abundantibus sumptibus, conductis
Abbreviated transcription (Latin):
cunitatem fluminis qd̾ ifta il¬
labit᷑ ÷ ibiq locum esse spaciosũ
ad om̃s monasterii necessitates.
ad pͣta. ad colonias. ad uirgulta
et uineas: et si silue uideat᷑ de eẽ
clausura. facile hoc parietibus
lapideis quoꝵ ingeus ibi copia
est posse suppleri. In primis uir
dei ñ ad quieuit consilio. Dide¬
tis in quit quia multis expensis
et sudorib iam domus lapiclee
consũmate sunt: aque ductus
cum maximis sumptibus ꝑsin¬
gulas officinas traclucti. Si hec
omnia confregerimus. poterunt
homines seculi male de nobis sen¬
tire: quod aut leues sumus et mu¬
tabiles aut nimie quas tam̃ ñ habe¬
mus diuicie nos faciunt in sanirez
Cumq certissimũ uobis sit penes
nos ñ esse pecunias: u̾bo euange¬
lico uobis dico. quia elificaturo
turrim futi oꝑis necesse est suppu¬
tare expensas. Alioquin ceꝑit et
defecerit: dicet᷑ ei. Hic homo fatu
Si consũmatis his que ad monas¬
terium ꝑtinent habitatores cessasset

Expanded text:
tunitatem fluminis quod infra iltunitatem fluminis quod infra illabitur, ibique locum esse spatiosum ad omnes monasterii necessitates, ad prata, ad colonias, ad virgulta et vineas: et si silvae videatur deesse clausura, facile hoc parietibus lapideis, quorum ingens ibi copia est, posse suppleri. In primis Vir Dei non acquievit consilio. « Videtis, » inquit, « quia multis expensis et sudoribus jam domus lapideae consummatae sunt, aquaeductus cum maximis sumptibus per singulas officinas traducti. Si haec omnia confregerimus, poterunt homines saeculi male de nobis sentire, quod aut leves sumus et mutabiles; aut nimiae, quas tamen non habemus, divitiae nos faciunt insanire. Cumque certissimum vobis sit, penes nos non esse pecunias; verbo evangelico vobis dico, quia aedificaturo turrim, futuri operis necesse est supputare expensas: alioquin cum coeperit, et defecerit, dicetur: Hic homo fatuu« Si consummatis iis quae ad monasterium pertinent, habitatores cessasset
Abbreviated transcription (Latin):
ei demonia ÷ quin potius in dño
gaudebat qd̃ nomina fratrum
suoꝵ scripta uidebat in celo: qd̾
unanimitas immaculatã se ab
hoc seculo custodiret. Noerãt ei
in consiliis uen̾abiles fr̃s sui ÷ ad¬
erat godefridus. prior eiuslem
loci ꝓpinquus eiꝰ et carne et sp̃u.
uir sapiens et constans: qui etiã
religionis et prudentie merito¬
postea in eccł̃ia lingonensi factus
ep̃c. et sanctitatis formam retinẽs
et dignitatis in qua est honorem
ñ minuens usq hodie ingrediẽs
et egrediens laudabilit̾ ꝑseuerat.
Hi gͥ atq alii plures uiri ꝓuidi.
et inlicabant ei que domus ne¬
cessitas exigebat. In sinuant itaq
ei locum angustum. et incõmodũ
in quo ꝯseclerant. nec capacem tãte
multitudinis ÷ et cum cotidie ca¬
t̾uatim aduentantiũ numerus
augeret᷑. ñ posse eos intra construc¬
tas recipi officinas: et uix orato¬
rium solis sufficere monachis.
ad dunt etiam se considerasse in¬
ferius aptam planiciem et opor¬

Expanded text:
ei daemonia: quin potius in Domino ei daemonia: quin potius in Domino gaudebat, quod nomina fratrum suorum scripta videbat in coelo, quorum unanimitas immaculatam se ab hoc saeculo custodiret. 29. Aderant ei in consiliis venerabiles fratres sui; aderat Godefridus Prior ejusdem loci, propinquus ejus in carne et spiritu, vir sapiens et constans, qui etiam religionis et prudentiae meritopostea in Ecclesia Lingonensi factus episcopus, et sanctitatis formam retinens, et dignitatis in qua est honorem non minuens, usque hodie ingrediens et egrediens laudabiliter perseverat. Hic ergo atque alii plures viri providi, et indicabant ei quae domus necessitas exigebat. Insinuant itaque ei locum angustum et incommodum in quo consederant, nec capacem tantae multitudinis; et cum quotidie catervatim adventantium numerus augeretur, non posse eos intra constructas recipi officinas, et vix oratorium solis sufficere monachis. Addunt etiam se considerasse inferius aptam planitiem, et oppor
Abbreviated transcription (Latin):
ualle potuit cliabolus texa
nichil interim rubiginis
meris affricuit mentib
opus suum seruus dei al
corpore. presens sp̃u. orasis
instancia muierat et solidauerat:
ut nec rima aliqua intantis cons¬
tructionib dehiscere uicderetur
Nulle in aduentum. eius lites
seruate sunt: non oclia enutrita.
in p̃sentia iudicis eruperunt.
Nichil iuniores adu̾sus pͥores
de austeritate uł cluritia: nichil
pͥores adu̾sus iuniores de disso¬
lutione aliqua uel remissione cau¬
sati sunt: In teger uniu̾soꝵ statꝰ.
concors societas. mera unitas ÷
om̃s unius moris in domo dei
in pace et sanctimonia inuenti
sunt: ascenclentes scalam iacob.
et festinantes ad intuitum di cuiꝰ
delectabilis aspectus insuꝑioribꝰ
eminebat: Abbas itaq ñ inme¬
mor eius qui ait uidebam sa¬
thanam sic̃ fulgur cadentem de
celo÷ eo humilior et subiectior erat¬
cleo. quo intelligebat desiderus
suis dm̃ adesse ꝓpitiũ: nec de hoc
in se gloriabat᷑ quod subiciebant ᷑

Expanded text:
ra-Valle potuit diabolus texere, ra-Valle potuit diabolus texere, nihil interim rubiginis sinceris affricuit mentibusopus suum Servus Dei absens corpore, praesens spiritu, orationum instantia munierat et solidarat, ut nec rima aliqua in tantis constructionibus hiscere videretur. Nullae in adventum ejus lites servatae sunt, non odia nutrita in praesentia judicis eruperunt. Nihil juniores adversus priores de austeritate vel duritia, nihil priores adversus juniores de dissolutione aliqua vel remissione causati sunt. Integer universorum status, concors societas, vera unitas; omnes unius moris in domo Dei, in pace et sanctimonia inventi sunt, ascendentes scalam Jacob, et festinantes ad intuitum Dei, cujus delectabilis aspectus in superioribus eminebat. Abbas itaque non immemor ejus qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo ; eo humilior erat, et subjectior Deo, quo intelligebat desideriis suis Deum adesse propitium. Nec de hoc in se gloriabatur, quod subjiciebantur
Abbreviated transcription (Latin):
am alpes tͣnscenderat: et cdes¬
cendebant in occursum eius
desummis rupibz pastores
et arm̃tarii. et agreste hominũ
genus. et conclamabant. alon¬
ge benedictionem petentes:
et reptabant ꝑ fauces mo¬
tium. regredientes ad caul
suas: colloquentes ad inui
dissent ⁊ et manu eius suꝑ
extensa optate benedictiom
grãm accepissent. Tandemo
sopolim ueniens. usq lingos
sollemnit̾ declucit᷑ : circa qͦ
fines fratres ei clareuallen
occurrunt. Prouoluti genil
surgunt ad oscula: et uicissin
colloquentes claranuallem
delucunt alacrit̾. Assunt f
congregati in unũ: et mira a¬
tione dilectum patr̃e suscpiren
Agit᷑ sine tumultu cum omi
grauitate leticia. facies quil
purior hylaritatem dissimil¬
re non poterat ÷̃ s castigai
actionũ et locutionũ modu
metas ꝓprias ñ tnͣgredieli
et cohibebant se affectione
se. ne qͥd agerent. in quo dl¬
lutionis nota. religionis
turitatem offenderet. Inci
abbatis mora nichil incda¬

Expanded text:
am Alpes transcenderat , et descendebant in occursum ejus de summis rupibus pastores, et armentarii, et agreste hominum genus, et conclamabant a longe benedictionem petentes: et reptabant per fauces montium, regredientes ad caulas suas, colloquentes ad invicem vidissent, et manu ejus super se extensa optatae benedictionis gratiam accepissent. Tandem Chrysopolin veniens, usque Lingonas solemniter deducitur: circa quos fines fratres ei Clarae-Vallenses occurrunt, provoluti genibus, surgunt ad oscula; et vicissim ei colloquentes, Claram-Vallem eum deducunt alacriter. Adsunt fratres congregati in unum, et mira devotione dilectum Patrem suscipiunt. Agitur sine tumultu cum omni gravitate laetitia. Facies quidem purior hilaritatem dissimulare non poterat: sed castigatus actionum et locutionum modus metas proprias non transgrediebatur, et cohibebant se affectiones ipsae, ne quid agerent, in quo dissolutionis nota religionis maturitatem offenderet. In tanta Abbatis mora nihil in Cla
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ⁊ ferendus in om̃i patien¬
tia. ñ sententia aliqua feriendus:
hocqͦ om̃imodis recusauit. Nam
et confessus est postea suis. ut ai¬
unt. qd̾ ea hora maxima qͥdem
ex parte memoria eius turbata fu¬
erit ÷ ratio caligau̾it: et int̾ior fu¬
gerit sensus. Nichilominus tũ
eccła que conuen̾at dimisit homi¬
nem ÷ multauit ab hominationẽ:
aꝑsona abstinens. s dogniata pͣ¬
ua ꝯcdempnans. Quando uero
petrus ille refugium inueniret
eadẽ sententia cũ errorib suis apłicꝰ
p̃sul inuoluens: scͥpta incendio
scͥptorem silentio condẽp̃nauit.

Expanded text:
tantum et ferendus in omni patientantum et ferendus in omni patientia, non sententia aliqua feriendus; hoc quoque omnimodis recusavit. Nam et confessus est postea suis, ut aiunt, quod ea hora, maxima quidem ex parte memoria ejus turbata fuerit, ratio caligaverit, et interior fugerit sensus. Nihilominus tamen Ecclesia quae convenerat, dimisit hominem, mulctavit abominationem, a persona abstinens, sed dogmata prava condemnans. Quando vero Petrus ille refugium inveniret eadem sententia cum erroribus suis apostolicus Praesul involvens, scripta incendio, scriptorem silentio condemnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sua defende̾ scͥpta : rogans ut
p̃dictus abbas dicturus siqͥd
haberet. ad ꝯcilium uocaret᷑
Factum est ut postulauit: s
uocatus abbas uenire penitꝰ
recusauit. suũ hoc ñ eẽ renũtiãs
Postea tñ maguoꝵ uiroꝵ moni¬
tis flexus. ne uidelis exipsius
absentia scancdalum populo. et
cornua cresce̾nt adu̾sario ÷ demũ
ꝑgere ad qͥeuit. tͥstis quideni nẽc
sine lacͥmis annuens: sic̃ in epłã
ad papam innocentiũ ipse testat᷑.
sa ꝯuenit. Ubi adei famulo pe
illi optio data est. aut sua eẽ ne¬
gandi. aut errorem humilit̾ cor¬
rigendi: aut respondendi si poss
obiciendis sibi rationib parit᷑ et
scõꝵ testimoniis patrũ. at ille
nec uolens resispice̾. nͨ ualens re
tempus redime̾t. sed̾e apłicam
appellauit: S et postea ab eg̾gio
illo catholice fidei aduocato moni¬
tuo. ut uł iã sciens i ꝑsonã suã
nichil agendũ. responderet cam¬
libere quam secure ÷ audiendus

Expanded text:
sua defendere scripta, rogans ut sua defendere scripta, rogans ut praedictus Abbas dicturus, si quid haberet, ad Concilium vocaretur. Factum est ut postulavit. Sed vocatus Abbas venire penitus recusavit, suum hoc non esse renuntians. Postea tamen magnorum virorum monitis flexus, ne videlicet ex ipsius absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario, demum pergere acquievit, tristis quidem, nec sine lacrymis annuens, sicut in epistola ad papam Innocentium ipse testatur,sa convenit: ubi a Dei Famulo Petilli optio data est, aut sua esse negandi; aut errorem humiliter corrigendi; aut respondendi, si posset, objiciendis sibi rationibus pariter et sanctorum testimoniis Patrum. At ille nec volens resipiscere, nec valens restempus redimeret, Sedem apostolicam appellavit Sed et postea ab egregio illo catholicae fidei advocato monitus, ut vel jam sciens in personam suam nihil agendum, responderet tamlibere, quam secure, audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
Nquibus aũt pro fide quo
magnifice eg̾it seruus fidi
et prudens: breuit̾ intimano
Fuit indiebus illis petrus
clardus magist̾ in signis. et
celib̾rimus in opinione sciens
s de ficle ꝑfide dogniatizane
pissent: ꝓfanas nouitatos uo¬
atq ficdeles. ad dĩ hoĩem retrꝰ¬
runt: Qui nimirum soliato¬
nitate et benignitare desideris
errorem corigi. hoĩem ñ ꝯfũd
secreta illum admonitõne coi¬
uenit. Cũ quo etiam tã mod¬
te tãq rationabilit̾ egit: u
ille quoq ꝯpunctus. ad ip̃l
arbitrium se correpturũ ꝓms¬
teret uniu̾sa. Ceterũ cũ irtessi¬
set ab eo petrus idem ꝯfilii
stimulatus miqͥs. q ingen
sui uirib plurimoq exema
disputandi infelicit̾ fidens.
silut aproposito samori: Es¬
tens deniq senonensem mo¬
politanũ. qd̾ in eiꝰ ecclia celi¬
dum foret in proximo gͣsnte
cilium: clareual lensem
causat᷑ abb̾em. suis in occul¬
to detrahere libris. Ad didit
qͦq paratum se eẽ. in publico

Expanded text:
quibus autem pro fide quoque quam magnifice egerit servis fidelis et prudens, breviter intimandum. 13. Fuit in diebus illis Petrus Abaelardus magister insignis, et celeberrimus in opinione scientiae, sed de fide perfide dogmatizans. fanas novitates voatque fideles ad Dei Hominem retulerunt. Qui nimirum solita bonitate et benignitate desiderans errorem corrigi, non hominem confundi, secreta illum admonitione convenit. Cum quo etiam tam modeste, tamque rationabiliter egit, ut ille quoque compunctus ad ipsius arbitrium correcturum se promitteret universa. Caeterum cum recessisset ab eo, Petrus idem consiliis stimulatus iniquis, et ingenii sui viribus, plurimoque exercitio disputandi infeliciter fidens, resiliit a proposito saniori. Expetens denique Senonensem Metropolitanum, quod in ejus ecclesia celebrandum foret in proximo grande concilium, Clarae-Vallensem causatur Abbatem suis in occulto detrahere libris. Addit quoque paratum se esse in publico
Abbreviated transcription (Latin):
uam firma ait ꝑseu̾ anti
constantia causam beati pe¬
ti. et sc̃e matris tue romane eccłie.
incandescente ꝓetͥ leonis scismate
feruor tue religionis et discre
tionis susceꝑit defensandam ÷¬
et semurũ in expugnabilem ꝓ
tomo dei opponens. animos re¬
gum ac pͥncipum. etaliaꝵ tã
rum. ad catholice ecłie unitatẽ.
et beati pet̾ ac nrãm obeclientiã.
sreq̃ntib argum̃tis ⁊ ratione mu¬
nitis. induce̾ laboraui̾t: mag¬
na que eccłi̾e dei et nobis po¬
uenit utilitas manifestat.

Expanded text:
uam firma, ait, perseverantique constantia causam beati Petri, et sanctae matris tuae Romanae Ecclesiae, incandescente Petri Leonis schismate, fervor tuae religionis et discrtionis susceperit defensandam et se murum inexpugnabilem pro domo dei opponens, animos regum ac principum et aliarum tam rum, ad catholice ecclesie unitatem et beati Petri ac nostram obedienciam, frequentibus argumentis et ratione munitis, inducere laboraverit, magna, que ecclesie dei et nobis provenit, utilitas manifestat.
Abbreviated transcription (Latin):
es qd̾ es ⁊ tu es qui es nã ꝙ aliud ẽ
intoto ⁊ aliud ẽ mnꝑtib ⁊ ĩ quo aliqͥd ẽ mu¬
tabile nõ oĩo ẽ qd̾ est ⁊ qd̾ incepit a non
ẽẽ ⁊ pͭ cogitari nõ eẽ ⁊ nͥ ꝑ aliud subsistat
redit ĩ nõ eẽ ⁊ qd̾ ht̃ fuisse qd̾ iã nõ est

Expanded text:
qui es. Nam quod aliud est in toto et aliud in partibus, et in quo aliquid est mutabile, non omnino est quod est. Et quod incepit a non esse et potest cogitari non esse, et nisi per aliud subsistat redit in non esse; et quod habet fuisse quod iam non est
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. dirige actus corrige excessus
Inte nichil remaneat in disciplinatũ.
Pone onmes transgͥ̾ssion es aͣn oculos
tuos. S̾tatue te añ te tanquam aliũ
et sie cemet ip̃m plange. Plora i¬
quitates et pccã quibus domiñ offẽ¬
tlisti Iudica ei missas tuas: ostende illi
maliciam adu̾sariorum tuoꝵ. Cũq
coram eo te in la criris mactaiu̾s. pre¬
cor te ut memor sis nũ. Ego enim ex qͦ
cognouite in xpisto cliligo ce. ⁊ illuc m̃¬
tionem tui defõ. ubi et illicita cogitatõ¬
mitatur memoria tu nõ mͥ tiicẽ tredes si
me amauis ⁊ oronũ tuaꝵ ꝑticipe cecis ibi
recordatoẽ tecũ p̾sens eẽ desidero ubi pro te
et tus famliarib deuotas preres corã deo
sundis nec ireris si dixim p̾sc̃s qm̃ si me¬

Expanded text:
affectus, dirige actus, corrige gressus, affectus, dirige actus, corrige gressus, In te nihil remaneat indisciplinatum. Pone omnes transgressiones tuas ante oculos tuos. Statue te ante te, tanquam ante alium; et sic temetipsum plange. Plora iniquitates et peccata, quibus Deum offendisti: indica ei miserias tuas, ostende illi malitiam adversariorum tuorum. Cumque coram eo in lacrymis te maceraveris, precor te ut memor sis mei. 15. Ego enim ex quo cognovi te, in Christo diligo te; et illuc mentionem tui defero, ubi et illicita cogitatmitatur memoria. Tu vero mihi vicem reddes, si me amaveris, et orationum tuarum participem feceris. Ibi recordatione tecum esse praesens desidero, ubi pro te et tuis familiaribus devotas preces coram Deo fundis. Nec mireris, si dixi, Praesens:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguineum in sanguine redemptoris.
En pauꝑ stat ad hosto damat et pulsat
apite pulsanti et eum ducite usq ad re-¬
neat peccatum quod nõ pura confessiõe
cordis hostunn custodit et ẽ cordis hosti¬
aruis ut ꝑ illum egrediantur et ingre¬
iliantur unitĩse familie cordis conseꝙ̃
t̾ ad sunt milia nuilium angeloꝵ ad
fores etiorum sensum extubanciũ.
uitam tuam cotidiz ana discussione
ex anima. Attende diligent̾ quãtũ
proficis uel quantum deficis. qual
sis inmorib et qualis in affectibus
quam similis sis deo. et quam sumł¬
et qͣuam longe non locorum int̾uallis
sed morum affectib. Stude cognoscere te
quia muito melior et laudabiliores
si te coguoscis quam si te neglecto cog¬
nosceros cursus sydex. uires h̾barũ ꝯ¬
plessiones hominũ uaturas aninia¬
lium. et hrẽs om̃um celestiun et t̾restri¬
um scienciam. Reddegͦ te tͥ et si ñ sẽp
aut sepe salum inc̾lum. Rege tuos

Expanded text:
onsanguineum in sanguine Redemptoris. onsanguineum in sanguine Redemptoris. En pauper stat ad ostium, clamat et pulsat. Aperite pulsanti, et conducite eum usque ad Reeat peccatum, quod non pura confessione cordis ostium custodit, et est cordis ostiarius, ut per illum ingrediantur et egrediantuenter adsunt millia millium Angelorum ad fores exteriorum sensuum excubantium, vitam tuam in quotidiana discussione examina. Attende diligenter quantum proficias, vel quantum deficias qualis sis in moribus, et qualis in affectibus: quam similis sis Deo, vel quam vel quam longe, non locorum intervallis, sed morum affectibus. Stude cognoscere te: quam multo melior et laudabilior es, si te cognoscis, quam si te neglecto cognosceres cursum siderum, vires herbarum, complexiones hominum, naturas animalium, et haberes omnium coelestium et terrestrium scientiam. Redde ergo te tibi, et si non semper, vel saepe; saltem interdum. Rege tuos
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum deuspatum cor meum. Pa¬
cere patum ad nucum. nutu cicius be¬
dire. ꝑatum tibi uacare. ꝓxiiis miri¬
strare. Me ip̃m custodire et inclesiũ
contemplatione reqiuesce Setundu
quia denotiis ad deum benignus ad
quotiinum. sobitits ad iumdum. do¬
nini seriuis proximi socius mñdi do¬
aimus supiora ht ad gaudium. eq̃li¬
a ad consorcium infiora ad seru̾ciũ.
nulli est honosus. Sed infi̾ora redigit
ad ẜiucium᷑ mediorum etadho¬
sidens Fidelis seruus ẽ incontemplatõ¬
ne dĩ ectustodia sui. custodie ergo tui
intelligens munquam posse sufficẽ adͣcͦ
todienddum tuam industriam diumã
implora cdem̃ciam. Item ad complend̃a
inte tui crratoris uoluntatẽ: bonam et
bñplacentem acq ꝑfectam. angelicã
exora tutelam prõcinia quo omiũ cũ
sancto xp̃o regnancium sr̃ te eͣxora cre
ꝑ singulos supplica singulis ora pro sin¬
misereminimĩ saltẽ uos amici nũ. reci¬
pite fugitiuum ur̃m sed fratruelẽ sed ꝯ¬

Expanded text:
cor meum, Deus, paratum cor meum . Pacor meum, Deus, paratum cor meum . Pacere, paratum ad nutum citius obedire, paratum tibi vacare, proximis ministrare, meipsum custodire, et in coelestium contemplatione requiescere. quia devotus ad Deum, benignus ad proximum, sobrius ad mundum; Domini servus, proximi socius, mundi dominus. Superiora habet ad gaudium, aequalia ad consortium, inferiora ad servitium. Nulli est onerosus, sed inferiora redigit ad utilitatem mediorum, et ad hosidens. Fidelis servus est in contemplatione Dei, et custodia sui. Custodiae ergo tuae intelligens te nunquam posse sufficere ad te custodiendum tua industria, divinam implora elementiam. Itemque ad contemplandam in te Creatoris tui voluntatem bonam et beneplacentem atque perfectam, angelicam exora tutelam, patrociniumque omnium cum Christo regnantium super te roga. Curre per singulos, supplica singulis, et simiseremini mei, saltem vos, amici mei . Recipite fugitivum vestrum, sed fratruelem, sed c
Abbreviated transcription (Latin):
naerit omnium lingͣa ubilatõ ĩ deffes¬
sa. Unus affectus amor et̾nus pacebit
ui̾tas implebit caritas et erit integra
manitas glorificata quieta erit ro
quomam bĩcifica diume maiesta¬
morum et affectuum. in torrente ilius
uoluptacis. nichilultra appecet cunuulan
societas tanta erit felicitas. Ii si quidẽ eru
cumulus felicitatis. suꝑ emmens głia et
suꝑ hũndans leticia. sed adhec quieo¬
neus. profcõ uerus penitens ^ est setup¬
in dolore et labore. Dolet ce p̾ci̾tis. labo¬
rat pro fucuri s caueudis. Uera siqui d̃
penitencia est sine iit̾mission is tempore
de peccatis dolere. Si plangit ꝯmissa uͭer
dimctat plangenda. Irrisor estet non
uerus pmĩtens qui adhuc agit ꝙ prũce¬
at. Si ergo iusuerus pnĩcens ẽẽ: cessaa
pecrato. et noli amplius peccare quian
auis est peuitencia quai sequeris coira¬
nac culpa. Bonus obediens dat suuiti
nolse et suum nelle ut possit cdicẽ. ꝑatra

Expanded text:
na erit omnium lingua, jubilatio indefesna erit omnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Patebit veritas, implebitur charitas; et erit integra humanitas glorificata: quieta erit et quoniam beatifica divinae majestamorum et affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siquidem erit cumulus felicitatis supereminens gloria, et superabundans laetitia. 13. Sed ad haec quis idoneus? Profecto verus poenitens, in labore et dolore: dolet de praeteritis, laborat pro futuris cavendis. Vera siquidem poenitentia est, sine temporis intermissione de peccatis dolere. Sic plangit commissa, ut non committat plangenda. Irrisor namque est et non verus poenitens, qui adhuc agit quod poeniteat. Si ergo vis verus poenitens esse, cessa a peccato, et noli amplius peccare; quoniam inanis est poenitentia quam sequens coinquinat culpa. Omnis bonus obediens dat suum velle, et suum nolle, ut possit dicere: Paratum
Abbreviated transcription (Latin):
et quami multicudo cdulcedinis eius. Ui¬
debimus glorie decorem sanctoꝵ splẽ¬
dorem. Et regie potestatis honorem.
Cognoscemus prĩs potenciam. fiui sa¬
pienciam. spc̃ sancti benignissimam
demenciam et ita hẽbimus noticiam
illuis summe trmitatis. Nune ꝑ cor
pus corpora uidemus. ymagiies eci¬
am corporum spũ cerninus. Tune nõ
ip̃am uicatem puro mẽtis
incuitu uidebimus. Obeacauisio ui¬
dere deum in se ipso undere in nobis et
nos in eo.Felici iocunditate. et iocunda
felicicate. Quidquid desidamus totũ
hẽbimus nich amplius desiderantes.
Et quiddquid iudebimus amabimus.
ip̃õ amore bĩ. Dĩcdulcedine amoris ⁊
suauitate contemplationis. ħerit illiꝰ
puro ẽẽ sincera diuinitas. comprehen¬
detur modoin comprehensibilt̾nitas.
Patebunt archana diimitatis. Uidebr̃
et amabr̃ deus. et h̾uisio et dilecciotoẽ
corhominis unplens et sacians. tota
erit illiꝰ bĩtudinis consuminatõ. U¬

Expanded text:
et quam magna multitudo dulcedinis ejus. Viet quam magna multitudo dulcedinis ejus. Videbimus gloriae decorem, sanctorum splendorem et regiae potestatis honorem. Cognoscemus Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignissimam clementiam; et ita habebimus notitiam illius summae Trinitatis. Nunc corpora per corpus videmus, imagines etiam corporum spiritu cernimus: tunc vero ipsam Trinitatem puro mentis intuitu videbimus. O beata visio! videre Deum in seipso, videre in nobis, et nos in eo felici jucunditate et jucunda felicitate! Quidquid desiderabimus, totum habebimus, nihil amplius desiderantes: et quidquid videbimus, amabimus, ipso amore beati; beati dulcedine amoris et suavitate contemplationis. Haec erit puro esse sincera divinitas, comprehendetur in ea incomprehensibilis Trinitas. Patebunt arcana divinitatis; videbitur et amabitur Deus: et haec visio et delectatio totum cor hominis implens et satians, tota erit illius beatitudinis consummatio. U
Abbreviated transcription (Latin):
splendor spt eus catitas. Ociuntas celestis
mansio secura. pria totum continens quod
delectac populus sinc murmure. Incole qͥ e¬
ti. hommes nullam indi genciamha¬
bentes. Quam gloriosa dcã sunc de te
ciuitas dei. Sicut letancium omnium
est h̃tacio in te᷑ Qm̃s letantur in letici¬
a et exultatione. Omnes delectantur de
deo cuuis aspectus pͥiis. facies docora. elo¬
quium dulce. e̾lectabilis ẽ ad uidendum.
se sufficit ad mĩtum. Gufficit ad p̾miũ
nec extra illum aliquid aliud q̃ritur. Q
totum in illo muenitur: quicquid desi¬
datur. Semꝑ libet eum aspicẽ. semper
hĩe semꝑ millo deleccari ⁊ illo ꝑfrui. In
illo clarificatur intellactus. ⁊ purificatur
noscere salicz ⁊ amare creatorẽ suum. Q̾
ergo nos attigir uesania uicõrum sitire
ab sincium huius mundi sequi naufragi
angelorum societatem adsollempnita
cias domini. et uidẽ suꝑ hũndantes cluu¬
cias illas bonicatiseius. Iiuacabimꝰ
et uidebuus quam clulais est dominus

Expanded text:
Spiritus sanctus charitas. O civitas coelestis! mansio secura, patria fertilis et ampla, totum continens quod delectat: populus sine murmure, incolae quieti, homines nullam indigentiam habentes! Quam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei! sicut laetantium omnium habitatio est in te . Omnes laetantur in laetitia et exsultatione: omnes delectantur de Deo, cujus aspectus pulcher, facies decora, eloquium dulce. Delectabilis est ad videndum, se sufficit ad meritum, sufficit ad praemium; nec extra illum quidquam quaeritur, quia totum in illo invenitur quidquid desideratur. Semper libet eum aspicere, semper habere; semper in illo delectari, et illo perfrui. In illo clarificatur intellectus, et purificatur nosse scilicet et amare Creatorem suum. 12. Quae ergo nos agit vesania, vitiorum sitire absinthium, hujus mundi sequi naufragiuAngelorum 325 societatem, ad solemnitattias Domini, et videre superabundantes divitias illas bonitatis? Ibi vacabimus, et videbimus quam dulcis est Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ si libet net aliquo fcõ at signo dm̃ of¬
fedas. qui ubiq p̾sẽs cͥnit quicquid fa¬
tis. Magna custodia tͥ neccessaria ẽ.
qm̃ añ ecculos iudicis uiiuis cuncta c̾¬
nẽtis. cũ ilło tñ sẽꝑ es securus. Si talẽ

Expanded text:
 si libet: nec aliquo facto vel signo Deum offendas, qui ubique praesens cernit quidquid facis. Magna custodia tibi necessaria est, quoniam ante oculos Judicis vivis cuncta cernentis. Cum illo tamen semper es sec
Abbreviated transcription (Latin):
ibi tiuis esto. Nolite reb t̃de̾. s ꝯmͦdare
quotu laco ꝯsistis. cogitationes tuas tc̃
ergo facultate amimũ colligẽs libẽ teꝯ
hita. et in lantudie cordis tui de abula
ibidẽ tenaculũ gͣnde stͣtum xp̃o exibe
Mẽs namq sapientis. sẽꝑ. ẽ ap̃ dm̃
sumus. uiuimus et sapimus. ip̃m naz
ut eẽmus hẽmus actorẽ. ip̃m eciã ut sa¬
piẽtes simus. debemus hr̃e doctorẽ. ut
bĩ simus in et̾ne suauitatis largitorẽ ⁊
in hͣ ymaginẽ eius ħ ẽ illius sũme t̾m¬
tatis. in nob̾ cognoscimus. nã sicut ille
ẽ. et sapiẽs ẽ et bonus ẽ. sic ⁊ nos pro
ẽẽ ⁊ nosse diligimꝰ. Ut̾e gͦ. te ip̃o uelud
dĩ templo. pp̃ illd̾ ꝙ inte s ẽ simile deo
honor si quidẽ sũmꝰ ẽ deo. illũ uenari
⁊ imitari. Imitaris. si puis es. tẽplum
.n. scm̃ ẽ. dõ m̃s pii. ⁊ altare optimum
cor eius. uena̾ris si misi̾cors es. sicut
ipe ouul misices ẽ. Hostia quippe accep¬

Expanded text:
is, tuus esto. Noli te rebus tradere, sed commodare. Quocunque loco consistis, cogitationes tuas jact Tota ergo facultate animum colligens, libere tecum habita, et in latitudine cordis tui deambulans, ibidem coenaculum grande stratum Christo exhibe. Mens namque sapientis semper est apud Deum. sumus, vivimus et sapimus. Ipsum namque, ut essemus, habemus auctorem; ipsum etiam ut sapientes simus, debemus habere doctorem, et ut beati simus, internae suavitatis largitorem. Et in hoc imaginem ejus, hoc est illius summae Trinitatis, in nobis cognoscimus. Nam sicut ille est, et sapiens est, et bonus est; sic et nos pro esse et nosse diligimus. Utere igitur te ipso velut Dei templo, propter illud quod in te est simile Deo. Honor siquidem Deo summus est, illum venerari et imitari. Imitaris, si pius es. Templum enim sanctum est Deo mens pia, et altare optimum cor ejus. Veneraris, si misericors es, sicut ipse omnibus misericors est. Hostia siquidem accep
Abbreviated transcription (Latin):
eripiet te ⁊ a morte ⁊ a demcẽ. fidelis so
cius eĩ ñ desit spantes in se nisi ip̃e pri¬
us desãtur. Desiͥtur aũt cũ cor ꝑ p̃uas ⁊
inuilles cegitatões uagãs discrit. Idc̾¬
co omi sollicitudiẽ ⁊ custodia .l. ctodite

Expanded text:
eripiet te, et a morte, et a daemone. Fidelis enim socius est, nec deserit sperantes in se, nisi ipse prior deseratur. Deseritur autem cum cor per pravas et inutiles cogitationes vaga mente discurrit. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
omis celestis curia nos expt̾̃at ⁊ desidãt
deside̾mus eã q̃to possumus desidio. Cũ
mag̃ namq ꝯfusione et rubore ad illã
ora⁊ et ibi ẽ teplum freꝙ̃t̾ orandũ. ⁊ flexo
corpore. mẽs ẽ erigẽda addm̃. Sic̃ eñ
nullũ ẽ mom̃tũ quo hõ ñ utatur ł frua

Expanded text:
is coelestis curia exspectat nos et desiderat, desideremus eam quanto possumus desiderio. Cum magna namque confus one et rubore ad illam ora, et ibi est templum. ' Frequenter orandum, et flexo corpore mens est erigenda ad Deum. Sicut enim nullum est momentum, q
Abbreviated transcription (Latin):
rantes petitis. credite quia accipietis ⁊ fi-¬
et uob̾. Noli gͦ. uilipẽde̾ oratõnẽ tuã qm̃
ille ad quẽ oras ñ iulipend̃ eã. S añꝙͣ
egrediat᷑ de oretuo ip̃e scͥbi eã iubet i li¬
bro suo. ⁊imũ de duob indubtant sꝑa¬
re debenus. qm̃ aut dabit nob ꝙ etimꝰ

Expanded text:
rantes petitis, credite quia accipietis, et fiet vobis . Noli ergo vilipendere orationem tuam, quoniam ille ad quem oras, non vilipendit eam; sed antequam egrediatur de ore tuo, ipse scribi eam jubet in libro suo. Et unum e duobus indubitanter sperare debemus, quoniam aut dabit nobis quod petimus,
Abbreviated transcription (Latin):
e ruinas restaurari. diligẽt̾ q̃iunt ⁊ li bẽt
audiũt bona de nob̾ sollicite disceñt medũ
int̾ uos ⁊ dm̃ nr̃os gemitꝰ fidelissue ad
ticiã adimple. de tͥ quicumq es qui de si¬
da̾s reu̾ti ad uolmitũ redire ad lutũ putas¬
mus ad religionẽ tamꝙͣ suꝑ hiis qͦs ab
ip̃a ĩfn̾i porta t̾ne̾nt reuctari. Qͥ uõ ũet¬

Expanded text:
suae ruinas restaurari. Diligenter quaerunt, et libenter audiunt bona de nobis: solliciti discurrunt medii inter nos et Deum, nostros gemitus fidelissime ad titiam adimplere. Vae tibi, quicunque es, qui desideras redire ad vomitum, reverti ad lutum. Putasmus ad religionem, tanquam super his quos ab ipsa inferni porta cernerent revocari. Quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
blatur. Intẽde gͦ illi qui intẽdit tͥ. Audi
ilsũ loquetẽ tͥ. ut ip̃e exaudiat te loquẽ¬
tẽ sibi. Ita fiet si cluiius laudib sol¬
uendis debita reue̾ncia ⁊ sollicitudine
assistas. Si singła u̾ba diuine scͥpture
diligẽte̾s intẽdas. Nõ ꝙ sta faciã dico

Expanded text:
bulatur. Intende ergo illi qui intendit tibi; audi illum loquentem tibi, ut ipse exaudiat te loquentem sibi. Ita fiet, si divinis laudibus solvendis debita reverentia et sollicitudine assistas, super singula verba divinae Scripturae diligenter intendas. Non quod
Abbreviated transcription (Latin):
omius pulcritudo ⁊ omnis bĩtudo. Est
ibi par pietas bonitas luxu̾tꝰ honestas
Baudia leticie. dulcedo uita ꝑbempnis
Gloria laus requies amor et concorcdia
clulcis. Sic cum deo beatus erit in cuius
consciencia pectatum inuentum ñ fui̾t
uidebit eum ad uoluntatem. hẽbit ad
uoluptatem fruetur ad iocunditatem
In et̾nicate iugebit. in ui̾tate ful gebit. In
Tonigtate gaudebit. sic hẽbit ꝑmanẽdi
etmitatem. S ic cognoscendi facultatẽ.
et requiescend̃ felicitatẽ. Ciu is si quidẽ
erit illus sancte aiuitatis cuius angeli

Expanded text:
omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia dulcis. Sic cum Deo homo beatus erit, in cujus conscientia peccatum inventum non fuerit. Videbit Deum ad voluntatem, habebit ad voluptatem, fruetur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi felicitatem. Civis siquidem erit illius sanctae civitatis, cuju
Abbreviated transcription (Latin):
atus merores atq stridores deucium
facies to forum atq tet̾rima mõstꝰ
demomorum. Uermes crudeles mor¬
debunt intima cordis. Hinc dolor inde
pauor gemitus stupor ⁊ timor horres
Arcebunt ꝙ miseri in igne et̾no. in et̾ũ
⁊ ultra. in carne cruciabuntur ꝑ ignẽ ĩ
⁊ sic uiuent ut semꝑ moriantur. Ita a¬
nima pcc̃oris aut insn̾o pro pocĩs cruciat᷑
aut in ꝑadiso proboius mitis collocat᷑.
Nunc ergo alterum exluob eligamꝰ
aut semꝑ cruciari tum impus. aut ꝑ¬
pocualit̾ letari cum scĩs. Bonum si qui¬
dẽ et malum. Mors et uita ante nos st̾
posita. ut ad quod uoluimus manum
tendamus. Si tormenta ñ t̾rent nos
cum deo essecum deo indeo. qui eritomĩa
in omnib. Hr̃e deum qui ẽ suminũ bo¬
num. ⁊u̾e est sĩnum bonum ibi est fe
licitas summnia. iocunditas sũma. u̾a li¬
b̾tas ꝑfecta caricas. et̾na securitas et secu¬
ra et̾nitas. Ibi ẽuã lecicia. plena sciẽtia.

Expanded text:
latus, moerores atque stridores dentium:latus, moerores atque stridores dentium:facies tortorum, atque teterrima monstra daemonum. Vermes crudeles mordebunt intima cordis: Hinc dolor, inde pavor, gemitus, stupor, et timor horrens. Ardebuntque miseri in igne aeterno in aeternum et ultra. In carne cruciabuntur per ignem, et sic vivent, ut semper moriantur. Ita anima peccatoris aut in inferno pro peccatis cruciatur, aut in paradiso pro bonis meritis collocatur. Nunc ergo alterum e duobus eligamus: aut semper cruciari cum impiis, aut perpetualiter laetari cum sanctis. Bonum siquidem et malum, vita et mors, ante nos sunt posita, ut ad quod voluerimus manum extendamus.. Si tormenta non terrent nos, de Deo, esse cum Deo, esse in Deo, qui erit omnia in omnibus; habere Deum, qui est summum bonum. Et ubi est summum bonum, ibi est summa felicitas, summa jucunditas, vera libertas, perfecta charitas, aeterna securitas, et secura aeternitas; ibi est vera laetitia, plena scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
tabꝰ. Si curiosas uestes. requirispi
natu uestium sb̾t̾ te. st̾netur tin
ciaemin dei aliud iuclicare ñ potest
nisi quod merentur oꝑa nr̃a. Qui eĩ
plus cliligit muntlum quam deum:
seculum quam claustrum gulam ꝙͣ
abstinenciam. luxuriam quam cas¬
titatem sequetur diabolum. et ibit
cum eo in supplicium et̾num. Quis
putas meror erit. quis luctus que tris¬
ticia tum separabuntur impii acõsor¬
cio sanctorum. ⁊ a uisione dĩ et tradẽt᷑¬
ti in potestate demonum᷑ ibunt cũ ipis
ne fine in luctu et gemitu. Procul qͥp¬
pe a beata ꝑadisi prĩa exilian crucia¬
buntur ingehenna ꝑpetuia nunquã
lucem usuri. nunquam refriginmad¬
epturi sed ꝑ milia milium annorum
in infu̾o cruciandi nec inde uinquam libiu
ubi necqui torquet aliqñ fatigat᷑
nouentur. Iusta uero qͣualitiae grase
penam sustinebie unusqiusq oe beune
oe sianius culpe rei sunis simlibus iũgẽ¬
air arucianch. Nn aliudibi audietur.
nsi fletus er planctus. gemitus. et uli¬

Expanded text:
e. Si curiosas vestes requiris, pro ornatu vestium subter te sternetur tinea, itia enim Dei aliud judicare non potest, nisi quod merentur opera nostra. Qui enim plus diligit mundum quam Deum, saeculum quam claustrum, gulam quam abstinentiam, luxuriam quam castitatem, sequitur diabolum, et ibit cum eo in supplicium 324 aeternum. Quis, putas, tunc moeror erit, quis luctus, quae tristitia, cum separabuntur impii a consortio sanctorum, et a visione Dei: et traditi in potestatem daemonum, ibunt cum ipsis ne fine in luctu et gemitu! Procul quippe a beata paradisi patria exsulantes, cruciabuntur in gehenna perpetua, nunquam lucem visuri, nunquam refrigerium adepturi; sed per millia millium annorum in inferno cruciandi; nec inde unquam liberandi, ubi nec qui torquet, aliquando fatigatur; noventur. Juxta vero qualitatem culpae poenam sustinebit unusquisque gehennae, et similis culpae rei suis similibus jungentur cruciandi. Nihil aliud ibi audietur nisi fletus et planctus, gemitus et ulu
Abbreviated transcription (Latin):
lum fleuit: sed eciam se occidi ꝑmisit.
ut pretioso sanguiis sui. precio eam
redimeret. Aspice mortalis pro tedatur
hostia talis. Agnosce homo quam no¬
bilis est amma et quam grauia funt
minum nuluari. Sinon eẽnt ħad mͦr¬

Expanded text:
lum flevit, sed etiam occidi se permisit, lum flevit, sed etiam occidi se permisit, ut pretioso sanguinis sui pretio eam redimeret. Aspice, mortalis, pro te datur hostia talis. 9. Agnosce, homo, quam nobilis est anima tua, et quam gravia fuerint Dominum vulnerari. Si non essent ha
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ pena mori angustia. Qur carnẽ tuã¬
quam post paucos dies innes deuora¬
turi sunt in sepulcro. Animam uero
tuam non a dornas bonis oꝑibz que dõ et
angelis pre sentanda est in celł. Qua¬
re animam tuam uilipendis et ei cͣrnẽ
ppͥonis. Dominam ancillari. et an cillã
dominari magna abusio ẽ. Lotus siqͥd̾
iste mundus ad unius anime p̾cium
comparari non potest. Nõ enim ꝑ toto
mundo deus animam suam dare uoluit
quam pro amina humana dedit. Sub¬
limuis est ergo anime precium que nõ
nisi sanguinẽ xp̃i redimi potuit. Quã
ergo commnutationem dabit homo:¬
pro anima sua qui pro nichilo dat
illam. Non ne dei filiuis cum ẽet ĩ sinu
prĩs a regalibus seddibus pro ea descen¬
dic ut eam libaret a potestate dicboli:
Quam cum iudiss ꝑc̃õrum fumbꝰ irre¬
titam iam iamq demonib tradendam
nt morte ꝓpetua dampnaretur. fleuit
suꝑ illam que se flere nesciebat. uec so¬

Expanded text:
vere poena, mori angustia? Unde suvere poena, mori angustia? Unde suquam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro; animam vero tuam non adornas bonis operibus, quae Deo et Angelis ejus praesentanda est in coelis? Quare animam tuam vilipendis, et ei carnem praeponis? Dominam ancillari, et ancillam dominari, magna abusio est. Totus quidem iste mundus ad unius animae pretium aestimari non potest. Non enim pro toto mundo Deus animam suam dare voluit, quam pro anima humana dedit. Sublimius ergo est animae pretium, quae non nisi sanguine Christi redimi potuit. Quam ergo commutationem dabis pro anima tua, qui pro nihilo das illam? Nonne Dei Filius cum esset in sinu Patris, a regalibus sedibus pro ea descendit, ut eam liberaret a potestate diaboli? Quam cum vidisset peccatorum funibus irretitam, jamjamque daemonibus tradendam, ut morte perpetua damnaretur, flevit super illam, quae flere se nesciebat: nec so
Abbreviated transcription (Latin):
Homouanitati sumił fc̃s ẽ. quia ex
ilia concupiscencie uicium traxit quo
captinus tenetur et incuruatur ut cli¬
ligat uanitatem ⁊ iniquitatẽ opetur.
Attende o homo qui fuisti añ ortum.
et quid es ab ortu tsꝙ ad occasum. Atq
quid eris pꝰ hanc uitam. Profcõ fuisti
ꝙ non eras. post ea de itili mati̾a fr̃s¬
⁊ inuilissimo panno inuolutus m̃strua¬
li sanguine in utero mr̃no fuisti nutͥtus.
Tunica tua fuit pellis secundina sic
inducus et ornatus uenisti ad nos nec
memores quam uilis sit origo tui. For
fauor ppłi. fu̾or inuenilis opesꝙ. Sur¬
ripuere tͥ nosce̾ quid sit homo. Nich¬
enim aliud ẽ hͦ. quam parmafecid̃. Sa¬
cus st̾corum. et cibis u̾mium. Post ho¬
minem u̾mis. post u̾ẽ fetor ⁊ horror.
Sic in nõ hominẽ u̾titur. om̃is homo.
Post ea u̾mis et cibus u̾mium futurꝰ
intumulo. Quid suꝑb̾ puluis et cinis
cuins conceptus culpa. nasci miseria in¬

Expanded text:
homo vanitati similis factus est , quia ex homo vanitati similis factus est , quia ex illa vitium concupiscentiae traxit, quo captivus tenetur et incurvatur, ut diligat vanitatem, et iniquitatem operetur. 8. Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu usque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam. Profecto fuit quando non eras: postea de vili materia factus, et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in utero materno fuisti nutritus, et tunica tua fuit pellis  al. pellicia secundina. Sic indutus et ornatus progressus es ad nos: Nec memor es quam sit vilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror. Sic in non hominem vertitur omnis homo. postea vermis et cibus vermium futurus in tumulo? Quid superbis, pulvis et cinis, cujus conceptus culpa, nasci miseria, vi