comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptari eccła ab aduersariis sol&: ut
uidelic& ꝑsecutionẽ. aut uerbis.
patiat᷑ aut gladiis. Sc̃a uͦ eccła.
summopere habere sapientiam
& patientiã stud&: sed exercet᷑
eius sapientia. cũ temptat᷑ uer¬
bis: exercet᷑ eius patientia cum
temptat᷑ gladiis. Nunc uͦ de ea
ꝑsequutione loquit᷑. in qua ñ
gladiis sed falsis assertionibus
lacessitur. Multos autẽ nouimꝰ
qͥ cũ in hac uita aliqua aduersa

Expanded text:
clesia tentari ab adversariis solet, ut clesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa
Abbreviated transcription (Latin):
sentiamus. Neq enĩ fas est crẽdere.
quod in afflictione pęnarũ mu¬
sicis uteretur: cũ ꝑ scripturam
suam ueritas dicat. Wusica in
luctu: importiina narratio est
Nominata gͦ parabola: ecce textu
ipso loquente. iam discimꝰ: ne
iuxta textũ tantũmͦ eius uerba
pensemus. Ad eam itaq simili¬
tiidinẽ. cuncta trahenda sunt:
qua figurate ȩccła designat᷑. Et
in ipso qͥdem loquutionis exor¬
dio. dicta aꝑte ꝓlata sunt: sed
subiunctis obscurioribus impli.¬
cantur. Nam plana ut sol& locu.¬
tione inchoat: sed uerba sua ꝑ
mysticos sensus. grauida narratio¬
ne consũmat. Itaq ait. Uiuit
deus qui abstulit iudiciũ meũ.
& omp̃c qui ad amaritudinem
adduxit anim̃a meã. Quibꝰ ni¬
mirũ uerbis. beatus iob & sua
narrat. & sc̃ẽ eccłȩ tempora af¬
flictȩ significat: in quibꝰ aperta
infidelium ꝑuicatia p̾mit᷑: & ꝑ
sequittionis amaritudine ꝑtur.¬
batur. Duobus nanq modis tem¬

Expanded text:
sentiamus. Neque enim fas est credere sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque ait: CAPUT Deus, qui abstulit judicium meum, et omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam. Quia mirum verbis beatus Job et sua narrat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
repetoꝰ quotiens hoc in
distinctionẽ uoluminũ.lo.¬
cutionis meȩ pausatione
succido: ut cum legendi
exordium sumit᷑. priꝰ ipsa
memoriȩ lectionis causa
renoueturꝰ & tantõ robu¬
stius surgat doctrinȩ ȩdi¬
ficium: quantõ ex conside.¬
rata causȩ origine. studiõ.¬
sius põnit᷑ in mente funda.¬
mentũ. Beatus iob dõ soli
sibiq cognitus in tranqͥl.¬
litateꝰ ad nr̃am noticiam
ꝑducendus tactus. ẽ. uerbe¬
re: ut odorẽ suarũ uirium
tanto latius sparger&: qͣn¬
to more aromatũ meliꝰ ex
incensione fraglar&. Noue

Expanded text:
repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Nove
Abbreviated transcription (Latin):
cutimꝰ: sathanȩ manus. ñ potestas.
sed temptatio deb& intelligi. Uni¬
uersa ergo quȩ hab& in manu tẽ¬
ptantis dantur. & in eum tẽpta-¬
tionis manus extendi. ꝓhibetur.
qđ tam̃ fieri substantiã amissa con¬
cedit᷑ : qͥa nimirũ priꝰ iudȩa quȩ
possessio eiꝰ fuerat. in infidelitate
sublata. ẽ : & post. eius caro. pati¬
bulo crucis affixa. Qui gͥ priꝰ iu¬
dȩam aduersantem ꝑtulit: & post.¬
modũ usq ad crucem uenit: quasi
priꝰ habita amisit. & post. in sem&¬
ipso aduersantis neqͥciã ꝑtulit
exiit: quia ad desiderii sui uota ꝑ¬
uenit. Quasi enĩ ante ipsum erat:
dum ꝓpt̾ ipsum quȩ male sitiebuat.
implere non poterat. Cũ autẽ¬

Expanded text:
 Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit. exiit, quia ad desiderii sui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non poterat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Eum quippe ac domũ eius a deo
uallatum dicit: quia temptan¬
do eius conscientiam penetrare
non potuit. Substantiã eiꝰ uallatã¬
asserit: quia electos eius inuadẽ
non p̾sumit. Oꝑibꝰ manuũ eius
benedixisse dm̃. & possessionẽ eiꝰ
excrescere in terra querit᷑: quia
scilic& tabescens uid&. qđ fides
eius in noticiã hominu̾ p̾dican¬
tibus apłis multiplicat᷑. Possessio
quippe eius crescere dicit᷑: dum
laborantibus p̃dicatoribꝰ. fideliũ
cotidie numerus auget᷑. Haec
itaq sathan dño dixisse. ẽ: talia
inuidendo sensisse. Hȩc sathandõ
dixisse ẽ: de his tabescendo dolu¬

Expanded text:
Eum quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit, quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit; substantiam ejus vallatam, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum et possessionem ejus excrescere in terra queritur, quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, dolu
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ terram circuire. ẽ. carnalia
corda ꝑscrutari: & unde occasio.¬
nẽ accusationis inuenire possit.
exquirere. Terrã circuit: qͥa hu¬
mana corda circũuenit: ut bona
tollat: ut mala mentibꝰ inserat:
ut inserta cũmul&: ut cumula¬
ta ꝑficiat: ut ꝑfectos in iniqͥ¬
tatibus ad pęnam socios ad qͥrat:
Et notandum. qđ ñ transuolasse.
sed ꝑambuilasse se asserit: qͥa ni.¬
mirũ nequaquã quȩ temptat.
uelocit᷑ deserit: sed ubi molle cor
Ainuenit: ibi pedem miserȩ ꝑsua-¬
sionis figit᷑ ut immor ando acti.¬
onis prauȩ uestigia impͥmat: &
ex suȩ iniqͥtatis similitudine. qͦs
ual&e reꝓbos reddat. Sed contra
hc̃ beatus iob laudat᷑: & dicit᷑¬

Expanded text:
nae terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudatur, et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in dolore uestim̃ta scindimꝰ:
quia ex fletu discretione crescente.
cunta q̃ agimꝰ. districtiꝰ irata ma-¬
nu uindicamꝰ. Tunc om̃is nostra
elatio corruit: tunc cuncta ab
animo cogitationũ suꝑfluitas
cadit. Unde & sublitur. Et ton¬

Expanded text:
quasi in dolore vestimenta scindimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
contra hostem se in certamine cau¬
quiescentis. ẽ: assurgere decertantiᷤᷤ.
Auditis gͦ aduersis surgere. ẽ: ex¬
ꝑtis temptationibꝰ mentẽ ad cer-¬
tamina robustius parare. Quibus
nimirũ temptationibus etiã dis¬
cretio ꝓficit: qͥa ut uirtutes aui¬
ciis subtilius distinguat. agnoscit.
Vnde & bene subiungit᷑. Scidit
uestimenta sua. Uestimenta scin¬
dimꝰ: cũ discernendo nr̃a oꝑa re.¬
tractamꝰ. Si enĩ apud dm̃ nr̃a nos¬
oꝑa quasi uestimenta ñ tegerent:
nequaquã uoce angłica diceret᷑
Beatus qui uigilat & custodit ue¬
stimenta sua. ne nudus ambul&:¬
& uideant turpitudinẽ eiꝰ. Tur¬
pitudo enĩ nr̃a tc̃ cernit᷑: cũ uita
rep̃hensibilis. ante iustoꝵ oculos
in iudicio. nequaquã subsequentis
bom oꝑis tegmine uelat᷑. S quia
cũ culpa temptam᷑. ad lamenta
accendim᷑ atq ipsis lamentis ex¬
citati. ad ꝑspiciendam luce̾ iusti.¬
ciȩ. subtilius oculos mentis aꝑimꝰ:

Expanded text:
contra hostem se in certamine caucontra hostem se in certamine cauquiescentis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subjungitur: CAPUTsanentur. --Vestimenta scindimus, cum discernendo nostra opera retractamus. Si enim apud Deum nos opera nostra quasi vestimenta non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulrpitudinem ejus . Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tendo conseruat. Mira aut̾e hoc
nobiscũ dispensatione agit᷑: ut men̾
nr̃a culpe nonnunquã pulsatione
feriat᷑. Nam esse se magnarũ uirir̃
homo creder&: si nullũ unquã ea¬
rũdem uiriũ defectũ intra m̃tis
archana sentir&: sed dũ tempta¬
tione irruente quatitur: &
quasi ultra quam sufficit fati.¬
gat᷑: ei contra hostis sui insidias
munimen humilitatis ostendit᷑:
& unde se ꝑtimescit enerutt᷑ ca¬
dere: inde accipit fortit᷑ stare
Temptatus autẽ non solũ uires a
quo accipiat discit: sed quanta eas
uigilantia seru&e intelligit. Sȩpe
eniꝰ quẽ temptationis certamen
suꝑare ñ ualuit: sua de teriꝰ secui¬
ritas strauit. Nam dũ lassum se
quisq in otio remittit: dissolitã
mentẽ corruptori ꝓstituit. At si¬
eum ex dispensatione suꝑnȩ pie-¬
tatis. temptatio non repente ue¬
hement̃ irruens. sed temꝑato ac.¬
cessu. erudiens pulsat: nimirũ ad
insidias ꝓuidendas euigilat᷑: ut

Expanded text:
tendo conservat. Mira autem hoc tendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit etiam enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem non solum vires a quo accipiat, discit; sed quanta eas vigilantia servet, intelligit. Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit. Sed si ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias praevidendas evigilat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
occũbunt: qͥa in corde nonnũquã
ꝑ flagella turbat᷑ caritas: ꝑ formi.¬
dinẽ concutit᷑ spes: ꝑ questiones
pulsat᷑ fides. Sepe enĩ quasi a con¬
ditoris amore torpescimus: dum
ultra quã nob congruere credimꝰ
fagello fatigam᷑. Sȩpe dũ plus qͣm
necesse. ẽ. mens formidat: fiduciam
sibim& spei debilitat. Sȩpe dũ im¬
pensis questionibus animꝰ tendit᷑.
hurbata fides. quasi defectura fa¬
tigat᷑: sed tam̃ uiuunt filiȩ. quȩ
domo concussa moriunt᷑: qͥa & si
intra conscientiã. spem. fidẽ. Kari-¬
tatẽq pęne occũbere ꝑturbatio ip¬
sa renunciat: has tam̃ ante dĩ ocu¬
los uiuas. ꝑseuerantia rectȩ inten-¬
tionis seruat. Unde & puer qͥ hȩc
nunci& solus euadit: qͥa mentis
discrẽtio. etiã inter temptamenta
incolumis man&. Agitq puer ut
iob filios flendo recipiat: dũ discre¬
tione nunciante. dolens animꝰ. uireᷤᷤ
qͦs quasi amittere cȩperat. pęni¬

Expanded text:
occumbunt, quia in corde nonnunquam occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagella turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditoris amore torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plus quam necesse est mens formidat, fiduciam sibimmensis quaestionibus animus tunditur, perturbata fides, quasi defectura, fatigatur. Sed tamen vivunt filiae quae domo concussa moriuntur, quia et si intra conscientiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poeni
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera. plene nos habere gratu¬
lam᷑ : quadam m̃tis duricia irru¬
ente ꝑciitim᷑: sed quasi obdurati
cognoscimꝰ: cui pietatis habitȩ
bona tribuamꝰ: & pietas ueriꝰ ue¬
lut extincta recipit᷑: dũ quasi
amissa ampliꝰ amat᷑. Aliquando
dũ subiectum se diuinȩ formidini
animꝰ gaud&: repente suꝑbia tẽ¬
ptante rigescit: sed tam̃ ualde
mox timens. qͥa ñ tim&: ad humi¬
litatẽ se iterũ festinꝰ inflectit: &
tanto hanc solidius recipit: qͣnto
eius uirtutis pondus. quasi amit¬
moriunt᷑ filii: quia turbãta in
temptatione conscientia. ad utili¬
tatẽ ꝓpriȩ agnitionis. raptim &
in momento temporis obruunt᷑
dum exteriꝰ carne moriunt᷑: qͥa
uidelic& uirtutes nr̃ȩ. temptatio¬
nis tempore. & si in mom̃to turba.¬
tȩ a status sui incolumitate defici¬
unt: ꝑ intentionis tam̃ ꝑseueran-¬
tiam. integre in mentis radice sub.¬
sistunt. Cum qͥbꝰ etiã tres sorores

Expanded text:
viscera plene nos habere gratuviscera plene nos habere gratulamur, quadam mentis duritia irruente percutimur. Sed quasi obdurati cognoscimus, cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente superbia tentante rigescit. Sed tamen valde mox timens quia non timet, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amitmoriuntur filii quia turbata in tentatione conscientia, ad utilitatem propriae cognitionis raptim et in momento temporis obruunturdum exterius carne moriuntur, quia videlicet virtutes nostrae tentationis tempore etsi in momento turbatae ab status sui incolumitate deficiunt, per intentionis tamen perseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ disposite uixisse credidimꝰ:
repente intima confusione uasta-¬
mur: sed tam̃ eiusdem confusionis
eruditione discimꝰ: ne nr̃is uiribꝰ
consilia nr̃a tribuamꝰ: & tantõ ma-¬
turiꝰ ad grauitatẽ restringim᷑: qͣnto
ad hanc quasi amissam redimꝰ. Ali-¬
quando dũ mens fortit̾ aduersa
contempnit: subortis aduersitatis
euentibus hanc mȩtus uehemens
ꝑcutit: sed ꝑ hc̃ ꝑcussa discit. cui
tribuat quod in quibusdã fortit̃
stetit & tanto post ualidiꝰ forti¬
tudinẽ retin&: quanto hanc re-¬
pente irruente formidine. sibi iã
quasi elapsam uid&. Aliquando
dũ magna nos scire gaudemꝰ. repen¬
tinȩ ignorantiȩ cecitate torpesci.¬
mꝰ: sed quo ignorantia mentis o.¬
culus ad momentũ clauditur :
eo post ad scientiã ueriꝰ aꝑitur.
ut nimirũ flagello suȩ cȩcitatis
eruditus & scire ipsum a qͦ habe¬
at sciat. Aliquando dũ religio¬
se cuncta disponimꝰ: dũ pietatis

Expanded text:
semper disposite vixisse credidimus, semper disposite vixisse credidimus, repente 69 intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus, ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehemens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum religiose cuncta disponimus, dum pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Ad hoc itaq intiman-¬
dȩ humilitatis magisteriũ. fit
plerũq ut irruente teptationiᷤ
articulo. tanta stulticia sapientiã
nrãm feriat: ut turbata mens. qͣ¬
lit̾ malis ĩminentibꝰ obui&. uł contͣ
temptationẽ quomͦ se p̃par& ig¬
nor&. Sed hac ipsa stulticia cor
prudent̃ eruditur: qͥa unde ad
momentũ desipit: eo post uerius
quo & humilius sapit: & sapientia
unde quasi amitcit᷑ inde certiꝰ
possidet᷑. Aliquando dũ sullimia
intelligendo. in elationẽ se animꝰ
erigit: in rebus imis. & uilibꝰ. gͣ¬
ui hebitudine pigrescit: ut re-¬
pente sibi etiã ima conclusa uide.¬
atꝰ. qui ꝑnix sũma penetrabat. S
hȩcipsa hebitudo intellectũ nob̃
dũ subtͣhit seruat: qͥa dũ ad mo¬
mentũ cor humiliat: uerius ad
sullimia intelligenda confirmat
Aliquando dũ cuncta nos agere
consilii grauitate gaudemꝰ: pulsan-¬
te cause emergentis articulo: p̾ci-¬
pitatione subita rapimͦ: & qͥ nos

Expanded text:
possunt. Ad hoc itaque intimanpossunt. Ad hoc itaque intimandae humilitatis magisterium, fit plerumque ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum desipit, eo post verius, quo et humilius, sapit; et sapientia unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando dum sublimia intelligendo in elatione se animus erigit, in rebus imis et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dum subtrahit, servat, quia dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda confirmat. Aliquando dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
cordis soboles. se inuicem pascuNt:
te ante alia prudentiã. tempe-¬
rantiã. fortitudinẽ. iusticiã for¬
mat: eandem mentẽ ut contra
singula quȩq tẽptamenta erui¬
diat. in septẽ mox uirtutibus
temꝑat: ut contra stulticiã sa¬
pientiã: contra hebitudine̾ in¬
tellectũ: contra p̾cipitationem
consilium: contra timorẽ forti¬
tudinẽ. contra ignorantiã scien¬
tiam: contra duriciã pietatem:
contra suꝑbiã det timorẽ. Sed
ñnũquã dũ mens nr̃a tanti mu¬
neris plenitudine. atq ubertãte¬
fulcitur: si continua in his secu¬
ritate ꝑfruit᷑: a qͦ sibi hȩc sibi hec
sint obliuiscit᷑: seq a se putat ha
bere. qđ nũquã sibi abesse consi¬
derat. Unde fit: ut aliquando
se hȩc eadem gra utilit̃ subtͣħhat:
& p̾sum̃ti m̃ti. quantũ in se in¬
firmet᷑ ostendat. Tunc enĩ uere
cognoscimꝰ bona nr̃a unde sunt:
quando hȩc quasi amittendo
sentimus. qͥa a nob̃ seruari non

Expanded text:
cordis soboles se invicem pascunt. cordis soboles se invicem pascunt. ecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tediat, in septem mox virtutibus temperat; ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contra timorem, fortitudinem; contra ignorantiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atqfulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur; seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti menti, quantum in se infirmatur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sunt, quando haec quasi amittendo, sentimus quia a nobis servari non
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio surripit: temꝑantia
nr̃a marcescit. In quantũ enĩ ad
delectationẽ p̃sentiũ ducimur:
intantũ minus ab illicitis temꝑa-¬
mꝰ. Nonnũquã se timor cordi in¬
sinuat. & uires nr̃ȩ fortitudinis
turbat: & eo minores contra ad¬
uersa existimꝰ: quo quȩdã ꝑdere
ĩmodatius dilecta formidamus
Nonnũquã uͦ amor suus se menti
ingerit: eamq latenti motu a
rectitudine iusticiȩ diuertit: &¬
quo se totã auctori redde negli-¬
git᷑: eo in se iusticiȩ iuri contra¬
dieit. Uentus gͦ uehemens qͣt cuor
angulos domͦ concutit: dũ for-¬
tis temptatio occultis motibꝰ qͣt¬
tuor uirtutes quatit: & quasi
quassatis angulis domꝰ eruitur:
dũ pulsatis uirtutibꝰ conscientia
turbat᷑. Intra hos autẽ qͣt tuor
domꝰ angulos. filii conuiuant᷑:
qͥa intra archana mentis. q̃ pͥn¬
cipalit̾ his quat tuor uirtutibꝰ
ad sũmȩ rectitudinis culm̃ eri¬
git᷑ : uirtutes cȩterȩ quasi q̃dã

Expanded text:
delectatio subripit, temperantia delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae dicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit, dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit. Et quassatis angulis, domus ruit, dum, pulsatis virtutibus, conscientia turbatur. Intra hos autem quatuor domus angulos filii convivantur; quia intra arcana mentis, quae principaliter in his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ corruens oppressit liberos
tuos & mortui sunt: & effugi
ego solus ut nunciarem tibi. Sicut
mmundoꝵ sp̃uum multitudo
derelicta: quȩ dum conditoris sui
heatitudinẽ deseruit: quasi ma-¬
nũ cultoris amisit. A. qua uentus
uehemens uenit. & domũ subruit:
qͥa ab immundis sp̃itibꝰ fortis tẽ¬
ptatio surripit: & a tranquilli¬
tatis suȩ statu. conscientiã subuer¬
tt. In quattuor uͦ angulis. do¬
mͦ ista consistit: qͥa nimirũ solidũ
mentis nr̃ȩ edificiũ. prudentia.
temꝑantia. fortitudo. iusticia su¬
stin&. In quattuor angulis. domꝰ
ista subsistit: qͥa in his quat tuor
uir tutibus. tota boni oꝑis stru-¬
ctura consurgit. Unde & qͣt tuor
paradysi flumina t̾rã irrigant:
quia dũ his quat tuor uirtutibꝰ
cor infundit᷑: ab om̃i desidiorũ
carnaliũ ȩstu temꝑat᷑. Sed non¬
nu̾quã dũ menti ignauia surri-¬
pit: prudentia frigescit. Fam
cũ fessa torp&: uentuira ñ p̾uid&
Nonnunquã dũ nonnulla m̃ti

Expanded text:
essit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum Conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit. A qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritibus fortis tentatio subrepit, et a tranquillitatis suae statu conscientiam evertit. In quatuor vero angulis domus ista consistit; quia nimirum aedificium mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificii ponere iubetur: nͥ qđ
tunc ad ꝑfectionis sũm̃a ꝑting¬
nus cum sic exteriora uicia uin-¬
cimus. ut etiã cogitationes suꝑflu-¬
as amente resecemus: Quas nimi¬
uͥ igne sacrificii concremare. ẽ.
fama eas diuini amoris incendẽ:
ut totũ cor in dei amore ardeat:
& cogitationes suꝑfluas concre-¬
mans. quasi nazarei capillos. deuo¬
tionis ꝑfectione consumat. Et no-¬
tandum qđ in terrã corruens ado¬
rauit. Ille enĩ uerã dõ orationem
exhib&: qui sem& ipsum qͥa pul-¬
uissit humilit̾ uid&: qui nichil
sibi uirtutis tribuit: qui bona q̃
agi esse de miscdia conditoris ag-¬
noscit. Unde & competent̾ dicit¬

Expanded text:
sacrificii ponere jubetur, nisi quod sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos devotionis perfectione consumat. dum quod in terram corruens adoravit. Ille enim veram Deo adorationem exhibet qui semetipsum, quia pulvis sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia conditoris agnoscit. Unde et competenter dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ infirmata. qͥd sit inueni¬
at: & p̃sumptionis ꝓpͥȩ fastum
deponat. Mox enĩ ut tẽptatio
mentẽ pulsauerit: om̃is cogitati.¬
onũ nr̃arum p̾sumptio. tumul¬
tes sibim&: cogitationes suas. S
si suꝑ tẏrannũ hostis irruat: fa¬
uor mox satellitũ cessat. Intrant
nanq aduersario. satellites fugi¬
unt: eũq territi declinant. que
in pace positi. callida adulatio¬
ne laudabant. Subductis uͦ satel¬
litibus. ante hostem solus rẽman&e:
quia recedentibus elatis cogita¬
tionibus ꝑturbatus animꝰ se solũ¬
mͦ & temptationẽ uid&. Auditis
gͦ aduersis caput detondet᷑: cum
temptationibus uehement᷑ ir¬
ruentibus. a p̾sumptionis suȩ co¬
gitationibus mens nudat᷑. Quid
est enĩ qđ nazarei capillos nutri¬
unt: nisi qđ ꝑ uitã magnȩ conti¬
nentiȩ. p̾sumptionũ cogitatio¬
nes crescunt: Sed quid. ẽ qđ
deuotione completa. caput na
zareus radere. capillosq in igne

Expanded text:
quatenus infirmata, quid sit inveniquatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptionis propriae fastum deponat. Mox enim ut tentatio mentem pulsaverit, omnis cogitationum nostrarum praesumptio tumultes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et tentationem videt. Auditis ergo adversis caput detondetur, cum tentationibus vehementer irruentibus, a praesumptionis suae cogitationibus mens nudatur. Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt , nisi quod per vitam magnae continentiae praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione czaraeus radere, capillosque in igne
Abbreviated transcription (Latin):
detonso capite in t̾rã corruit:
qͥ repressis p̾sumptionis suȩ co.¬
gitationibus. quã in sem& ipso
infirmꝰ sit. humilit̾ agnoscit. Dif¬
ficile nãq est magna agere: &
apud sem& ipsũ quempiã de ma¬
gnis actibus. cogitationũ fidiiciã
non habere. Eo ipso enĩ qͦ contra
uicia fortit̾ uiuit᷑ cogitationũ
p̃sũptio in corde generat᷑: & cũ
mens foris culpas ualent̾ conte¬
rit÷: pleru̾q apud sem& ipsam
latent᷑ intumescit: iamq se esse
magni alicuiꝰ meriti ȩstimat: nec
se peccare in cogitatione suȩ e¬
stimationis putat. Ante distri-¬
cti autẽ iudicis oculos. tanto de¬
teriꝰ delinquit᷑: quanto culpa
quo occultiꝰ. eo pęne incorrigi¬
bilit̾ ꝑpetrat᷑: & tanto ad uo¬
randum latiꝰ pat& fouea: qͣnto
de sem& ipsa elatius gloriat᷑
uita. Unde ut sȩpe iã diximͦ. pia
conditoris dispensatione agit᷑.
ut de se confidens anima. dispen¬
satoria temptatione pulseturꝰ

Expanded text:
detonso capite in terram corruit, detonso capite in terram corruit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter agnoscit. ficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentatione pulsetur
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Nam qͥd moralit̾ ꝑ capillos:
nͥ defluentes animi cogitationes
accipimꝰ: Unde & alias ȩccłȩ dr̃
Sicut uitta coccinea labia tua
sponsa: & eloquiũ tuũ dulce:
Uitta qͥppe crines capitis astrin-¬
git. E abia gͦ sponsȩ. sic̃ uit tȩ
sunt: quia exhortatione sanctȩ
eccłȩ. cunctȩ in auditoꝵ m̃tibꝰ
diffuse cogitationes ligant᷑: ne
remissȩ defluant: ne sese ꝑ illi¬
cita spargant: ne sparsȩ cordis
oculos deprimant: sed quasi ad
unã se intentionẽ colligant. dũ
uit ta eas sc̃ȩ p̾dicationis ligat:
Quã recte & coccineam asserit:
quia scõꝵ p̾dicatio. solo karita¬
tis ardore flãmascit. Quid uͦ
ꝑ caput: nisi ea quȩ principale
unius cuiꝰq actionis. ẽ. mens ipsa
signat᷑: Unde & alias dr̃. Et oleũ
de capite tuo ñ defici&. Oleum
qͥppe in capite. ẽ: Raritas in
mente. Et a capite oleũ deficit:
cũ caritas a mente discedit. Ca-¬
put gͦ detondere. ẽ: cogitatio¬
nes suꝑfluas amente resecare. &

Expanded text:
ur. --Nam quid moraliter per capillos, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit. Quid vero per caput, nisi ea quae principale uniuscujusque actionis est, mens ipsa signatur? ut et alias dicitur: Et oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite est charitas in mente, et a capite oleum non deficit, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
milis. nũquã ꝑdat. Sicut dño¬
benedictum. In hoc qđ interna
ꝑturbatione conciitim᷑: dignũ. ẽ.
ut ad conditoris iudiciũ recurramꝰ:
ut inde cor nr̃m adiutori suo ma¬
iores laudes exhibeat: unde pul-¬
satũ. uerius imbecillitatem suȩ in¬
firmitatis pensat. Bene autẽ dicit᷑¬

Expanded text:
milis nunquam perdat. CAPUT milis nunquam perdat. CAPUT agendum. --In hoc, quod interna perturbatione concutimur, dignum est ut ad conditoris judicium recurramus; ut inde cor nostrum adjutori suo majores laudes exhibeat, unde pulsatum verius imbecillitatem suae infirmitatis pensat. Bene autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
si temptatus animꝰ. & infirmita.¬
tis suȩ inopia dep̾hensus dicat:
Nudũ me in fide prima gr̃a genu-¬
it: nudũ eadem grã in assũptione
saluabit. Est nanq magnũ animi
turbati solatiũ: ut pulsatus ui¬
ciis. cũ se quasi nudari uirtutibus
conspicit. ad solam miscđiȩ spem
recurrat: & eo se nudari ñ sinat
quo se a uirtutibus humilit̾ nu¬
dũ putat: quia & si fortasse aliqua
uirtute in temptatione de tegit᷑:
infirmitatẽ tam̃ ꝓpriã agnoscens.
ipsa melius humilitate uestit᷑ : &
ualde robustiꝰ quã stẽterat iaco&:
cum sibi sine diuino ad iutorio ces¬
sat tribuere qđ habae. Unde et
manũ mox largitoris. & iudicis.
humilit̾ agnoscit dicens. Dñs de
nibus eruditus creuit: qͥ & in uir
tute habita. largitatẽ dantis: &
in ꝑturbatione fortitudinis. po¬
testatẽ tollentis agnoscit. Quae
tam̃ fortitudo non tollit᷑: sed ꝑt᷑¬
bata fatigat᷑: quatinus concussa
mens. dum se hanc iãiãq quasi
amit tere trepidat᷑: semꝑ facta hu¬

Expanded text:
si tentatus animus et in infirmitatis suae inopia deprehensus dicat: Nudum me in fide prima gratia genuit, nudum eadem gratia in assumptione salvabit. Est namque magnum animi turbati solatium, ut pulsatus vitiis, cum se quasi nudari virtutibus conspicit, ad solam misericordiae spem recurrat; et eo se nudari non sinat, quo se a virtutibus humiliter nudum putat: qui etsi fortasse aliqua virtute in tentatione detegitur, infirmitatem tamen propriam agnoscens, ipsa melius humilitate vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum sibi sine divino adjutorio cessat tribuere quod habet. Unde et manum mox largitoris et judicis humiliter agnoscit, dicens: CAPUT nus tute habita largitatem dantis, et in perturbatione fortitudinis, potestatem tollentis agnoscit. Quae tamen fortitudo non tollitur, sed perturbata fatigatur; quatenus concussa mens, dum se hanc jamjamque quasi amittere trepidat, semper facta hu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c uenit: sed in solo mediatore sẽꝑ¬
singularit̃ ꝑman&: qͥa eius huma¬
nitatẽ nunquã deseruit: ex cuius
diuinitate ꝓcedit. In illo gͥ man&:
qui solus & om̃ia. & semꝑ potest:
Nam fideles qui hunc accipiunt.
cũ signoꝵ dona habere semꝑ ut
uolunt non possunt: hc̃ accepisse¬
se. quasi in transitus ostensione te¬
stant᷑. Sed cũ rursum de eodem
spũ ueritatis ore discipulis dicit᷑.
apud uos manebit. & in uobis erit:
quid. ẽ. qđ diuina uoce mediato¬
ris signũ hȩc eadem sci sp̃c mansio
declaratur cum dr̃: suꝑ quẽ uide¬
ris spm̃ descendentẽ & manentẽ sup
eum: Si gͥ iuxta magistri uocẽ. &¬

Expanded text:
Spiritus venit, sed in solo Mediatore Spiritus venit, sed in solo Mediatore singulariter permanet, quia ejus humanitatem nunquam deseruit ex cujus divinitate procedit. In illo igitur manet qui solus et omnia et semper potest. Nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione testantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu Veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit, et in vobis erit, quid est quod divina voce Mediatoris signum hoc eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum dicitur: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta Magistri vocem
Abbreviated transcription (Latin):
adess&: inqͥsitus amos ꝓpħa ñ dice¬
r&e. Non sum ꝓpħa. Ubi & subdidit:
Neq filius ꝓph̃ȩ: sed arm̃tariꝰ ego¬
sum. uellicans sicomoros. Quomͦ
autẽ ꝓpħa non fuit: quide fut᷑is
tot uera p̾dixit: Aut quomͦ ꝓpħa
fuit: si de se in p̃senti uera denega.¬
uit: Sed quia eadem hora qua re-
sensit: de sem&pso testimoniũ ue¬
racit᷑ intulit dicens. Non sũ ꝓpħa:
Qui tam̃ sequutus adiunxꝰ. Et nc̃
audi uerbũ dñi. Hȩc dicit dñs.U¬
xor tua in ciuitate fornicabit᷑ &
filii tui. & filiȩ tuȩ. in gladio ca-¬
dent. & humꝰ tua funiculo meti¬
etur: & tu in t̾ra polluta morie¬
ris. Quibus ꝓpħiȩ uerbis aꝑte
ostendit᷑: quia dũ de se illa loque¬
ret᷑. impletus. ẽ: & mox habere ꝓ-¬
uid regi de templi se constructio¬
ne consulenti. nequaquã nathan ꝓ¬
pħa concedet. quod post paululũ
ptũ. ẽ. Duꝑ quẽ uideris sp̃m descen-¬
dentẽ & manentẽ suꝑ eũ: hic. ẽ. qͥ
baptizat. In cunctis nanq fidelibꝰ

Expanded text:
 diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius egosum, vellicans sycomoros . Quomodo autem propheta non fuit, qui de futuris tot vera praedixit? Aut quomodo propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed quia eadem hora qua requsensit, de semetipso testimonium veraciter intulit, dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta morieris . Quibus prophetae verbis aperte ostenditur quia dum de se illa loqueretur, impletus est; et mox habere prer adesset, David regi de templi se constructione consulenti, nequaquam Nathan propheta concederet quod post paululum ptum est: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui baptizat. In cunctis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctae circũspectiones eiꝰ obru¬
antur. Unde & custodes cameloꝵ
pueros chaldei gladio feriunt:
sedtam̃ unus redit: quia int̾ hȩc
discretionis ratio. mentis nr̃ȩ ocu¬
lis occurrit᷑. & sollicita sibimet
anima. qͥd subito impulsu tem¬
ptationis intrinsecꝰ amittat. in¬

Expanded text:
cunctae circumspectiones ejus obrucunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amittat, in
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ molibꝰ p̃munt: tribus tur-¬
mis chaldei camelos rapiunt:
Quasi enĩ tres turmas contra ca¬
melos facere. ẽ: terrenarũ dispen¬
sationũ studia. modo illicito oꝑe
mͦ suꝑflua loquutione. mͦ inor¬
dinata cogitatione uastare: ut
dũ se ad ãministranda exteriꝰ
mens efficacit̾ ex tendẽ nitit᷑ a
sui considatione separet᷑: & eõ
dãpna quȩ de sem& ipsa patit᷑
nesciat: quo erga aliena. fortio¬
ri studio quã dec& elaborat.
Recta autẽ mens cũ curas dispen¬
sationis suscipit: quid sibi. quid
ꝓximis debeat attendit: & nec
ꝑalienȩ sollicitudinis immode¬
rationem. sua studia neglegitꝰ nec
ꝑ suȩ utilitatis uigilantiã. aliena
postponit: sed tam̃ plerũq dum
ad utraq mens sollert̾ inuigilat
dũ magnis erga se. & ea quȩ sibi
cõmissa sunt circũspectionibꝰ ua-¬
cat: repentino turbata cuiꝰlib&
causȩ emergentis articulo. ita
in p̃ceps rapit᷑: ut ab ea subito

Expanded text:
tationum molibus premunt, tribus turtationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos facere, est terrenarum dispensationum studia modo illicito opere, modo superflua locutione, modo inordinata cogitatione vastare; ut dum se ad administranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito
Abbreviated transcription (Latin):
onũ uoluminibus implicat᷑: ut
ipsa ferre uix ualeat. q̃ intra se
ꝓuidus uersat: & cũ nil oꝑe fa-¬
ciat: sub magno sui cordis pon¬
dere uehem̃t insudat. Quia enĩ
dura sunt q̃ apud sem& ipsũ intꝰ
patit᷑: qͥetus foris. otiosusq lassat᷑
Plerũq enĩ quasi uentura animꝰ
conspicit: totaq se contra hȩc in-¬
tentione ꝓponit: magnusq
ardor contentioni se inserit. so¬
por fugit: nox in diem uertit᷑:
& cũ quieta foris membra lectulꝰ
teneat: intus magnis clamoribus
in cordis foro litigat᷑: & fit plerũq
ut nulla eueniant quȩ p̾uident᷑:
totaq illa cogitatio quȩ diu se ple-¬
na intentione parauerat. repente
uacua quiescat. Tanto autẽ mens
longius a necessariis cessat: qͣnto
inania latiꝰ cõgitat. Quia gͥ dis¬
pensationis curaᷤᷤ maligni sp̃c mͦ
torpenti. uł p̃cipitata actione feri¬
uns: mͦ pigͣ uł ĩmodata locutione
confundt̾: pęne aũt sẽꝑnimiis cogi¬

Expanded text:
onum voluminibus implicatur, ut onum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata actione feriunt, modo pigra vel immoderata locutione confundunt, pene autem semper nimiis cogi
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ aliquid habent dũ rumi¬
nant. & immundum dũ nequãquã
ungulam findunt: supra iam di-¬
ximus bonas rerũ temporaliũ dis¬
pensationes intelligi: in quibꝰ quo
est cura distensior: eo nob̃ multi-¬
p̾sid&: occulti hostis iaculis la¬
tius pat&. Nonnulla enĩ p̃ui-¬
dens agere nitit᷑: & sepe dũ cau.¬
tus futura subtilit̾ prȩuid&: in.¬
cautus dãpna p̾sentia nequãquam
uid&. Sȩpe dum p̾sentibus in ui-¬
gilat: ad instantia p̃uidenda dor¬
mitat. Sȩpe dũ aliqua torpens
agit: quȩ uigilant̾ agenda sunt.
neglegit. Sepe dũ plus iusto ui¬
gilantẽ se in actione ex hib&: ipsa
actionis suȩ inquietudine. rebus
subditis peius noc&. Aliquando
autẽ linguȩ modũ ponere nitit᷑.
sed onere dispensationis exigente
silere ꝓhibetur. Aliquando dũ
nimia se censira restringit: tac&
etiã quȩ loqui debuit. Aliqͣndo
ad inferenda necessaria dũ se latiꝰ
relaxat: dicit etiã quȩ loqui ñ
debuit. Plerunq tantis cogitati¬

Expanded text:
mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multipraesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non debuit. Plerumque autem tantis cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
osa exercitatione conficiunt: ube¬
riores ꝓuectuum fructꝰ reddunt :
Quid pascentes intelligimꝰ asinas.
nisi simplices motus cordis: quos
dũ studiose a duplicitatis errore
compescimꝰ: quasi in campo liberȩ
puritatis nutrimꝰ : Sed plerunq
hostis callidus. cũ graues cogitatio¬
nes in corde conspicit: subintrodu¬
cta eas uoluptatis delectatione cor¬
rũpit: & dũ motus cordis simpli-

Expanded text:
osa exercitatione conficiunt, ubeosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfertur. Quȩ ꝓfecto sapientia nr̃a
fides. ẽ: ꝓpħa at testante qui ait:
Iliĩ credideritis: non intelligeti
Tunc enĩ uere ad intelligendum
sapim̾: cũ cunctis quȩ conditor
dicit. credulitatis nr̃ȩ fidem p̾be.¬
mus. In domo gͦ frĩs pͥmogeniti con-¬
inuant᷑ filii: cũ uirtutes reliquȩ
epulant᷑ in fide. Quȩ si non pͥma
in corde nr̃o gignit᷑: reliqua q̃q
esse bona non possunt. etiã si bona
uideant᷑. In domo frĩs pͥmogeniti
filii conuiuant᷑: dũ uirtutes nr̃ȩ
in habitaculo fidei sacrieloquii
cibo satiant᷑. Scriptũ qͥppe. ẽ. Sine
fide impossibile. ẽ placere dõ. Tc̃
gͦ uirtiites nr̃ȩ. ueras uitȩ ȩpulas
sumunt: cũ nutriri fidei sac ram̃¬
tis incipiunt. In domo frĩs pͥmo
repletȩ. ea quȩ appetunt pruden-¬
ter agant: uirtutes esse nequaqͣm
mus. sapientiȩ ȩpulis fideiq pas¬
cunt᷑: hostis nrͣ. arantes boues &
pascentes asinas subtrahit: & pii¬
eros gladio occidit. Quid arantes

Expanded text:
a fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habtiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris prirepletae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequaquam mus, sapientiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes
Abbreviated transcription (Latin):
unus incolumis fugit: dũ omne
qđ mens patit᷑. ꝑseuerans discretio
subtilit̾ respicit: solaq mortis ꝑi¬
culũ euadit: qͥa etiã ꝑturbatis co¬
gitationibus. discretio ñ succubit:
ut dampna sua animo renunci&:
& quasi dñm ad lamentum uoc&¬

Expanded text:
unus incolumis fugit, dum omne unus incolumis fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna sua animo renuntiet, et quasi dominum ad lamentum
Abbreviated transcription (Latin):
ciarẽ tibi. Quid ꝑ oues. nisi cogita-¬
tionum innocentia: quid ꝑ oues. nͥ
bonoꝵ cordiũ mundicia designat᷑:
Cȩlũ uͦ aerium dici pauloante iã
diximꝰ: unde & aues cȩli nominamꝰ:
Et scimꝰ qđ immundi spc̃ qui e glo
ȩthereo lapsi sunt: in hoc cęli. t̾rȩq
medio uagant᷑: qͥ tantõmagis cor-¬
da hominũ ascendere ad cȩlestia
inuident: quanto se a cȩlestibꝰ ꝑ
elationis suȩ immundiciam ꝓie¬
eos uident. Quia gͦ ab aeruis po¬
testatibus. contra cogitationũ nr̃a¬
rũ mundiciã. Flãma liuoris irru¬
it: de cęlo ignis ad oues uenit. Sȩpe
enĩ mundas mentis nr̃ȩ cogitatio¬
nes. ardore libidinis accendt̃: et
quasi igne oues concremant: dum
castos motus animi. luxuriȩ tem¬
ptatione ꝑturbant. Qui ignis dei
dr̃: quia & si non faciente dõ. tam̃
ꝑmit tente generat᷑. Et qͥa ĩpulsu
subito ipsas nonnunquã circũspe¬
ctiones mentis obruunt: quasi cu-¬
stodes pueros occidunt: sed tam̃

Expanded text:
 oves, nisi cogitationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen