comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et assuĩs testamẽtũ meũ ꝑ os tuũ cu uero odi¬
sti disciplia. et proiecisti ẜmões meos retror
sũ Multi legũt gͣndia adiscũt ardua subtli.
dipputãt ornate legũt ut a ppło honores ca
si experto credr᷑ michi credite plus mouet:
corda hoi ͫ uire sc̃itas ꝙͣ ornata colloquia fa¬
cite postea p̃dicate cepit iħs face̾ postea p̃¬
dicare sbalet face̾ sie p̃dicare s nõ p̃dicare
sñ face̾ꝰ Non dixit deus qui p̃dicaudt cõlu ͭ ͤ
patͥs mei sed qui fecit non uituꝑo p̃dicatõe
nͥ ĩ nõ facientib ea q̃ p̃dicant Subtiliũ uerbo.¬
rũ doctor tñi et nõ operũ est q̃dã leuis auriũ
ĩflatio et seritatis fumꝰ cito sine fructu ptͣn¬
siens intlligite fr̃s ĩtelligite q̃ dico aulto
plus me̾tur qui facit et p̃dicat ꝙͣ qui facit et
datet si bonũ sołũ facio m soli prosũ et si p̃¬
dicaud facio m̃ et aliis. uñ qui ad iustĩa eru-¬

Expanded text:
os tuum? Tu vero odisti disciplinam: et projecisti sermones meos post te. Multi legunt grandia, addiscunt ardua, subtiliter disputant, ornate loquuntur, ut a populo honores capSi experto creditur, mihi credite. Plus movet corda hominum vitae sanctitas, quam ornata eloquia. Facite, et postea praedicate. Coepit Jesus facere, et postea praedicare. Valet facere, sine praedicare; sed non praedicare sine facere. Non dixit Deus, Qui praedicaverit voluntatem Patris mei: sed, qui fecerit. Non vitupero praedicationem, nisi non facientium ea quae praedicant. Subtilium verborum doctor tantum et non operum, est quaedam levis aurium inflatio, et veritatis fumus, cito sine fructu pertransiens. Intelligite, fratres, intelligite quae dico: Multo plus meretur qui facit et praedicat, quam qui facit et tacet. Si bonum solus facio, mihi soli prosum: sed si praedicans facio, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtes so dñm nõ deficient oĩ bono. Iumor fin
et senui et nõ uidi instũ in fine derelictũ nec
semẽ eius egens pane
sequam̃i bestigia eiꝰ qui cũ in forͣ dei eẽt
portãs oĩa uerbo uirtutis sue ĩ cuiꝰ domo sũt

Expanded text:
rentes vero Dominum, non deficient omni bono. Junior fui et senui, et nunquam vidi justum in fine derelictum, nec semen ejus egens panemsequamini vestigia ejus, cui cum in forma Dei esset, portans omnia verbo virtutis suae, in cujus domo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
post m̃łtus uictorias iã credẽtes fine̾ caꝑe
ꝑoptatũ aliqͣ dyxiblica suggestioẽ ĩ hac hora
ad laq̃ũ ꝑditoĩs sua indiscretoe̾ ꝑuenerũt.
heu quot h ͨ. et uita recõmẽdat et fama qͥb
unico pca ꝯsensu dira mors ĩminet et ruina
Idcirco dũ uiuitis timeatis frẽs. p̾ncipiũ
sapiẽ timor dñi. uita nra milicia suꝑ t̾ra
tegimur nlla nobis inest certa uictoria
Si nr̃ geĩtor timuisset nũ ꝙͣ cecidisset p̾nci ͭ ͥ
oĩm maloꝵ sui p̾sũptio Qui nõ tuet de
se p̃sumit Qũo inter latrones qͥs oneratꝰ
auro securꝰ gradr̃: saluator qͥd nos aliud
docet nisi tunere. uigilate ĩqͥt qr nescitis
qua hõ fur uenturꝰ est nã si stiret pater¬
familias qua hora fur beniret uigilaret

Expanded text:
victorias, jam credentes finem capere peroptatum, aliqua diabolica suggestione in hac hora in laqueum perditionis sua indiscretione pervenerunt? Heu quot hic et vita recommendat et fama, quibus unico peccati assensu dira mors imminet et ruina? Idcirco dum vivitis, timeatis fratres. Principium sapientiae, timor Domini. Vita nostra, militia est tegimur, nulla nobis inest certa victoria. Si noster genitor timuisset, nunquam cecidisset. Principium omnium malorum, sui praesumptio. Qui non timet, de se praesumit. Quomodo inter latrones quis onustus auro securus graditur? Salvator quid nos aliud docet, nisi timere? Vigilate, inquit, quia nescitis qua hora fur venturus est. Nam Si sciret paterfamilias qua hora fu
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s ĩ quo sanã doct̾nã nõ sustinebt hoĩes płes
p̾dicãt sed nõ om̃s u̾itatem p̾dicant Sĩpliciũ
corda ĩ ꝑcĩs alligant alligant eĩ ona grauia
st em̃ doctor falsus gladius
et si p̃dicat que audiẽtib inde ueĩet uclitas :¬

Expanded text:
doctrinam non sustinebunt homines. Plures praedicant: sed non omnes veritatem praedicant: simplicium corda in peccatis alligant. Alligant onera gravia st enim doctor falsus gladius Et si praedicat, quae audientibus inde veniet utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ut sentes euelleret, destrue̾t disꝑ¬
deret et dissiparet. sapĩam uerã seĩaret edi¬
ficaret atq plantaret hic est frm̃ amator.
lric est qri ppło p̾ano tot libroꝵ uoluia ex li¬
guis hebraica et greca ĩ latĩam nõ ꝑuo põde
trãstulit/ excellencie officiũ p̾mitꝰ ordĩau ͭ
et totiꝰ sacre sc̾pture asꝑa fecit plana/ certe¬

Expanded text:
gentihus: ut sentes evelleret, destrueret, disperderet et dissiparet: et sapientiam veram seminaret, aedificaret atque plantaret. Hic est fratrum amator: hic est qui populo Christiano tot librorum volumina ex linguis Hebraica et Graeca in Latinam, non parvo pondere transtulit. Ecclesiae officium primitivus ordinavit: et totius sacrae Sc
Abbreviated transcription (Latin):
cũdata ꝯu̾susq ad frẽs pre dolore et ãgustia
lat̾maꝵ fontib ĩundates inquit
ortor uos. carissum mei et difcissimi
nũc pacẽ heatis debetis .ni. uos tãꝙͣ dei nũstͦs
recordatio lacͥmas ĩducat Tauto pr̃õpti estote:
ad lac̾mas ꝙͣto fuistis ad culpã si q̃s pctõ mo¬
ritur plete. nam si mala gu̾ait᷑ cũ ꝑ pniãm a morte¬
a paẽ surgit ãgli gaũdet᷑ ĩ celis. certe si boꝰ

Expanded text:
conversusque ad fratres prae dolore et angustia lacrymarum fontibus inundantes, inquit: Hortor vos, carissimi mei et dilectissimi nunc pacem habeatis. Debetis enim vos, tanquam Dei ministros, vobis semper recordatio lacrymas inducat. Tanto prompti estote ad lacrymas, quanto fuistis ad culpam. Si quis peccato moritur, flete. Nam si malus cum per poenitentiam a morte surgit, Angeli gaudent in coelis: certe si bonus
Abbreviated transcription (Latin):
manũ suã ut meã exule aĩa huc usq ĩ carte̾
corꝑis hꝰ ob reatũ mei geĩtoris ade reuocet
ad suꝑnã pat̾am recuꝑatã sui filii sangiuẽ pre¬
cioso nolite filii dilcissimi quos sꝑ ħui ĩ uisc̾ib
caritatis ĩpedire gaudiu meũ ne prohibeatis
reddẽ quod suũ est corpꝰ m eũ statĩ exuite t̾re:
date ex qua factũ est ut redeat unde ueĩt qͥb
finitis uerbis õs frẽs lac̾mis madefacti. demi¬
dãtes suũ sacratissi ͫ corpꝰ ita squalidũ et
ut leprosi pociꝰ coi pus crede̾tur nude humo
ꝓtinꝰ tradiderũt et ip̃ sacci liteo cooꝑuerut̾¬

Expanded text:
 animam hucusque in carcere mortis hujus ob reatus mei genitoris Adae, revocet ad supernam patriam, recuperatam sui Filii sanguine pretioso. Nolite, filii dilectissimi, quos semper habui in visceribus caritatis, impedire gaudium meum, ne prohibeatis reddere terrae quod suum est. Corpus meum statim exuite, terrae date, ex qua factum est, ut redeat unde venit. Quibus finitis verbis, omnes fratres lacrymis madefacti, denudantes suum sacratissimum corpus, ita squalidum et entatum, ut leprosi potius corpus crederetur: nuda humo protinus tradiderunt, et ipsum sacco lineo cooperu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃issi ͫ gregoriũ nazãzenũ Duir ineffabłis O
uirtutũ bas admirable O spłedor pacĩe et
lãpas p̃fulgida. D dyadema honoris et gle
aglaris lapis firmissimꝰ/ exẽplar ĩnocen ͤ. colũpna
firmã fortitudĩẽ suã n ͨ a dño recessit umꝙͣ
cor eiꝰ arcus fortiũ suꝑatꝰ est et ip̃e accintꝰ
est robore et p̃ualuit in ĩfirmitate sua et fortis
factus est ĩ bello et dept̾a sua głifi ͭ ͣ est ĩ uirtute
dext᷑a manꝰ sua ꝯfregit nimicos qũĩ adiutor et pro-

Expanded text:
orium Nazianzenum. O vir ineffabilis, o virtutum vas admirabile, o splendor patientiae, o lampas praefulgida, o diadema honoris et gloriae, angularis lapis firmissimus, exemplar innocentiae, columna firmam fortitudinem suam: nec a Domino recessit unquam cor ejus. Arcus fortium superatus est: et ipse accinctus est robore, et praevaluit in infirmitate sua, et fortis factus est in bello, et dextera sua glorificata est in virtute. Dextera manus sua confregit inimicos: quoniam adju
Abbreviated transcription (Latin):
suã et iõ ꝙͣuis aliqͣntłm obliuiscit᷑ deus.
pilło ip̃e adiutor est cui derelictꝰ est pauꝑ. et su
pctõris et maligni exaudiẽs desideriũ pauꝑis
indicãs q pupillo et hiuili ut nõ apponat ultra
pauꝑes estis. huilienĩ sub potẽte mani di
ut nõ amittatis quod absit q̃ facitis nichil pau¬
ꝑtas deo grõra est sine ħuiliͭ ͤ maluit deus
de bta uirgĩe maria ĩ carnari ꝓptꝰ huilitatem
radice oĩa oriũtur mala sic ex sola radice.
hũili ͭ ͥ ᷤᷤ gn̾ant᷑ uirtutes et bona discite a sal¬
uatoie qr mitis est et huilis corde guiliauit
semetip̃s pro bõĩs factus obediẽs usq ad mor
esse uultis estote eciã obẽdietes oĩ huãe
creatuie ꝓpter dm̃ Considerate filii caissimi
decet mocħu uelle hre et nolle nͥ ĩ nõ p̾cãdo
sit ei Sobis et nolle hoc unũ oĩb bõis ĩ reb lia¬

Expanded text:
m obliviscatur Deus, pillo ipse adjutor est, cui derelictus est pauper, et peccatoris et maligni, exaudiens desiderium pauperis, judicansque pupillo et humili: ut non apponat ultra pauperes estis, humiliamini sub potenti manu Dei: ut non amittatis, quod absit, quae facitis. Nihil paupertas Deo gratiosa est, sine humilitate. Maluit Deus de beata Maria incarnari propter humilitatem, radice, omnia oriuntur mala, sic ex sola radice humilitatis generantur omnia bona. Discite a Salvatore, quia mitis est, et humilis corde: humiliavit semetipsum pro nobis, factus obediens usque ad moresse vultis, estote etiam obedientes omni humanae creaturae propter Deum. Considerate, filii carissimi, decet monachum velle habere et nolle, nisi in non peccando. Sic enim vobis velle et nolle hoc unum, in omnibus bonis, in rebus lic
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis suis alleuãs cormuẽtes solues ꝯpedi¬
tos illuans cecos et dĩgẽr iustos dãs forti-¬
tudiẽm et untutẽ plebi dei et qͣi tuba altisso¬
nãs ãnũciãs cũctis iniquis scelera. portas
pct̃or et uectes ferreos ꝯfrĩgẽs rũphea doc¬
trine sue audiẽtes at̃ h ͨ ĩpii dissẽqͣbãtur
cordib suis st̾dẽtes dẽtib ĩeũ cogitauer̃t et locuti

Expanded text:
peribus suis: allevans corruentes, solvens compeditos, illuminans caecos, et dirigens justos, dans fortitudinem et virtutem plebi Dei, et quasi tuba altisonans, annuntians cunctis iniquis scelera: portas peccatorum, et vectes ferreos confregit romphaea doctrinae suae. Audientes autem haec impii, dissecabantur co
Abbreviated transcription (Latin):
eũ nõ falli posse credite/ alioquĩ nõ esset deꝰ
denegat ut contͣria misceãt᷑ nõ possumꝰ deo¬
ẜuire et mãmone aut g̾ fallor aut ip̃i in fine
spłedide ĩdutꝰ purpura et bisso s mortuꝰ ꝙ
moysi et ꝓpħis noluit crede̾ ĩ tormẽtis poĩtꝰ
sensit Nemo militãs deo ĩplicat se negociis se¬
clarib. nõ saluãb̃r rex ꝑ mltã untutẽ suam
n ͨ diues diuiciis suis est .n. equus diuiciar
falsus ad sałm nonne diuiciis quĩcta est suꝑbia
et ubi suꝑbia est peius ibi nõne oĩa oriũtur
mala ex suꝑbia tãꝙͣ ex una radice Cũ eĩ diueᷤ
factus est ħo et cũ młtiplicata fu̾i̾t gła domꝰ
eiꝰ nõue suꝑbit: et cũ suꝑbient nõne polluu.
uie eiꝰ in oĩ tprẽ et tũc sedẽs in ĩsidiis cũ di-¬
uitib ĩ occulto cogitat ut int̾ficiat innocentẽ
Ocli eiꝰ in pauꝑẽ respiciũt et ĩsidiat᷑ in occłto
ciencia ad inferẽdũ iudicia fu̾it plus ĩebriat᷑

Expanded text:
eum falli non posse credite; alioquin non esset Deus: denegat, ut contraria misceantur. Aut ego fallor, aut ipsi in fine splendide, indutus purpura et bysso: sed mortuus, quod Moysi et Prophetis noluit credere, in tormentis positus sensit. Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus. Non salvabitur rex per multam virtutem suam: nec dives divitiis suis. Est enim equus divitiarium fallax ad salutem. Nonne divitiis conjuncta est superbia? Et ubi superbia est, ibi pejus. Nonne omnia oriuntur mala ex superbia, tanquam ex una radice? Cum enim dives factus est homo: et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus, nonne superbit, et cum superbierit, nonne polluuntur viae ejus in omni tempore? Et tunc sedens in insidiis cum divitibus in occulto, cogitat ut interficiat innocentem. Oculi ejus in pauperem respiciunt, et insidiantur in occulto,tientia ad inferendum judicia, plus inebriatur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfirmatꝰ est et nõ ip̃e quis scãdaliat et nõ
ille s si ĩ ĩfirmitatib et laborib laudãdi sut̃
scĩ certe et hic laudandꝰ est ueniã aut̃ ad
ꝯtũelias et ꝑsecutoẽs qͣs ab ĩꝓbis et falsis ꝑtul ͭ.
frĩb in huiꝰ ualle miẜie Qed alud ĩ hoc mũdo

Expanded text:
atus est, et non ipse? Quis scandalizatus, et non ille? Sed si in infirmitatibus et laboribus laudandi sunt Sancti, certe et hic laudandus est. Veniam autem ad ntumelias, et persecutiones, quas ab improbis et falsis pertulit fratribus in hujus valle miseriae. Quid aliud in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ticorp et malor sim cuneos pugna ꝯtinuũ
certamẽ suꝑ eũ iugierũt ut leones hẽtici qm̃
corripuit eos et tabesc̾e̾ fecit sicut araneã
aĩas eor/ et fructa eorꝑ de t̾ra ꝑdidit/ et se¬
mẽ eor a filiis hoi ͫ apꝑuert̃ ⁊̃ eũ cl̾iti lasci¬
uiis dediti ora sua et despexer̃t eũ et locuti st̃
labiis dolosis et odio imiquo oder̃t eũ qm̃ corp
ĩsectatꝰ est uiã pessiãm et c̾mĩa Circũdedert̃
cũ canes m̃łti/ et tauri pĩgues obsederũt eũ

Expanded text:
ium et malorum cuneos pugna, continuumque certamen? Super eum rugierunt, ut leones, haeretici, quoniam corripuit eos, et tabescere fecit sicut araneas animas eorum: et fructus eorum de terra perdidit, et semen eorum a filiis hominum. Aperuerunt in eum Clerici lasciviis dediti ora sua, et despexerunt eum, et locuti sunt labiis dolosis, et odio inique oderunt eum: quoniam eorum insectatus est vitam pessimam et crimina. Circumdederunt eum canes multi, et
Abbreviated transcription (Latin):
sociꝰ storpionũ tm̃ et ferarũ. sepe choreis in¬
tererã puellaro. et in frigido corꝑe/ et ĩ p̃mor/¬
tuo iã hõie sola libidinũ ĩcendia pullulabat
Teste deo memĩ me diẽ crebro iũxisse cum
nocte n ͨ a pectoris cessasse uerbib don iubete
dño ĩ me rediret tͣnquillitas fleba cotidie¬
ꝯtinue et repugnãtem carnẽ ebdomadar
ĩedia subigeba Celluła meã ꝙͣi cogitatõm ꝯstiã
ꝑtimesceba et michim iratꝰ et rigidus solus

Expanded text:
um ac ferarum, saepe choris intereram puellarum: et in frigido corpore, etiam praemortuo jam homine, sola libidinum incendia bulliebant. Teste Deo, memini, me diem crebro junxisse cum nocte, nec a pectoris cessasse verberibus, donec jubente Domino, in me rediret tranquillitas. Flebam continue, et repugnantem carnem hebdomadarum inedia subjugabam. Cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam, et mihimet ir
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopite carus obdupat de Iohe iter locu¬
da utant᷑. et coctũ aliquid accepisse lupurie sit
Quid pła: Ille ꝓpt̾ iustĩam martir iste uero
et si eiꝰ sp̃m̃ materiale ferrũ nõ abstulit tñ
martiri p̃mio nõ est exopers/ du plex nãq mar¬
tiriũ est. unũ succũbere gladiis ĩpioꝵo alterũ
ĩ ĩfirmitatib et adu̾sitatib ĩ aĩo pacĩam custo
cetu uiriłr supportauit sciens quĩ om̃i forcior
est sapĩa nec ĩpie gessit in conspectu dei sed
ĩ oĩb tͥbulatõib suis ĩuocãs dnm nõ pectauit
labiis suis n ͨ stultu aliq̾d ꝯtͣ deũ locutꝰ est
tateã nãqi quot t̾błoes/ labores afflictões cru¬
ciatus agones flagella fames sicimi amaritu¬

Expanded text:
Aethiopicae carnis obduxerat. De Joanne iterum: Locucoctum aliquid accepisse, luxuria sit. Quid plura? Ille propter justitiam martyr: iste vero etsi ejus spiritum materiale ferrum non abstulit, tamen martyrii praemii non est expers. Duplex namque martyrium est. Unum, succumbere gladiis impiorum: alterum, in infirmitatibus et adversitatibus in coetu viriliter supportavit, sciens quoniam omnium fortior est sapientia. Nec impie gessit in conspectu Dei, sed in omnibus tribulationibus suis, invocans Dominum, non peccavit labiis suis: nec stultum aliquid contra Deum locutus est. Taceam namque quot tribulationes, labores, afflictiones, cruciatus, agones, flagella, fames, sitim, amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
illucescet dies qui tamꝙͣ sol refulgẽs qͥnqͣ¬
ginta ãnis et sex mẽsib m̃ltis laborib et
erũpnis in lectõib et uigiliis ut nob fran¬
get panẽ doct̾ne desudãs/ tenebras error
profugans et cũctos a ꝑditõe liberãs effuls ͭ
ĩ templo dei incipiẽs ab oriẽte usq ad occiden
opp̃ssos ab hẽticoꝵ iaclis illũando mẽtes
hõinũ sc̾pturaꝵ enigniata reẜando soluẽde
nodos obscura dilutidando dubia expodo
ꝯfutãdo et corrigẽdo falsitates. et ui̾ssiã ex
linguis ꝙͣpłimis adunãdo. ut nob̾ notas fa-¬
ceret uias uite. et nos adĩpler gaudio letiͣ
et epltatõe tempłu dñi corroboranͭ et eiꝰ
aditũ instar lucerne nõ sub modio s super
candelabrũ in dñi aula poĩte. Dnĩco irri
lencia aliis oĩb patefecit, ut irent ĩ ciui ͭͤ
hĩtatõis et locũ głe ĩuẽirent et ne fierẽt
um enĩ sim sicut stipła añ faciem
uenti et sicut lutũ plateaꝵ balbuciẽs.

Expanded text:
am sol refulgens, quinquaginta annis et sex mensibus, multis laboribus et aerumnis, in lectionibus et vigiliis; ut nobis frangeret panem doctrinae desudans, tenebras errorum profugans, et cunctos a perditione liberans, effulsit in templo Dei; incipiensque ab Oriente usque ad Occidentoppressos ab haereticorum jaculis, illuminando mentes hominum, Scripturarum aenigmata reserando, solvendo nodos, obscura dilucidando, dubia exponendo, confutando et corrigendo falsitates, et verissima ex linguis quamplurimis adunando, ut nobis notas faceret vias vitae, et nos adimpleret gaudio, laetitia et exultatione: templum Domini corroboravit, et ejus aditum instar lucernae non sub modio, sed supra candelabrum in Domini aula positae, dominico irrigulentius omnibus aliis patefecit: ut irent in civitatem habitationis, et locum gloriae invenirent: et ne fierent Cum enim sim sicut stipula ante faciem venti, et sicut lutum platearum balbutiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tot gr̃aꝵ cumłos in Ĩonimo adm̃istrasti ut q̃
plene solus possidet pene ulli hõi ͫ nͥ ꝑticla¬
riter fas sit appirare hic certe dux nre fidi
aᵈ se currentes ĩ celi cõtrah . arcem huc pre
ceteus potiorib ornatũ insigniis dignitatũ
in cãtilenis et ĩ prou̾biis. et oꝑatõib et inter¬
p̃tatõib mirate sut gentes curꝰ nota faita est

Expanded text:
tot gratiarum cumulos in Hieronymo adunasti: ut ad ea quae solus possidet, pene nulli hominum nisi particulariter fas sit aspirare. Hic certe dux nostrae fidei ad se currentes in coeli contrahit arcem. Hunc prae caeteris potioribus ornatum insigniis dignitatum, in cantilenis et proverbiis, operationibus et interpretationibus miratae sunt gentes. Cujus nota fa
Abbreviated transcription (Latin):
transeat. Si diues undiq ãgustiat᷑. timore
ne quod possid amictat si pauꝑ nũꝙͣ quiescit
Et ĩueĩat si bonꝰ hĩc dyabli timet ꝑicl̃m hic
ne nauis mortalis corꝑis ĩ hꝰ mũdi pelago
nanfragetur nõ mediocriter ꝑtumescit Id
tͣnsit expers quousq mauet ĩ hac miseria
uite Sed quid ĩme c̾nitis meũ ĩpediẽtes
iter doleteͬ heu quot nauiganciũ ꝑ hoc
mare magnũ et spaciosũ ĩ quo sũ tot gn̾a¬

Expanded text:
transeat? Si dives, undique angustiatur timore, ne quod possidet, amittat. Si pauper nunquam quiescit ut inveniat. Si bonus, hinc diaboli timet periculum: hinc ne navis mortalis corporis in hujus mundi pelago naufragetur, non mediocriter pertimescit. Idtransit expers, quousque in hac manet miseria vitae. Si quid in me esse scitis meum impediens iter, dolete. Heu quod navigantium per hoc mare magnum et spatiosum in quo sum, tot
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ ꝙͣ fidelis iustꝰ sꝑ in domo dñi fuit ad docen¬
dũ nos et illiuandũ abscondita tenebraro et effu¬
gandũ neq̃̾tias pccõꝵ/ de quo nõb̃ gͣndis ẜmo ess¬
int̾pretabłis ad dicendũ si nimis ĩbecillis factꝰ
sũ. qũ ĩtroiuit tremor in ossa mea et subtꝰ me
turbata sũt uestigia mea ne nuus ascenda/ eteñ
angusta porta et arcta uia et cib iste solidus ꝑ-¬
fectoꝵ est et sapiẽtũ q̃ ex̾citatos hñt senrꝰ ad di¬
scretõe/ Quaꝓpt̾ nõ modica reliquẽs difficlia et
ardua tanti uiri ĩeffabłis cuiꝰ laude plena est
terra cuiꝰ spłedor est sicut lumẽ et cornua sũt
ĩ mãib eiꝰ ad pñs sui exitꝰ głosi aͥ qua brissiẽ
cupio reserare

Expanded text:
ustus semper in domo Domini fuit, ad docendum nos, et illuminandum abscondita tenebrarum, et effugandum nequitias peccatorum. De quo nobis grandis essinterpretabilis ad dicendum, sed nimis imbecillis factus sum, quoniam introivit tremor in ossa mea: et subtus me turbata sunt vestigia mea, ne nimis ascendam. Est enim angusta porta, et arcta via, et cibus iste solidus perfectorum est sapientium, qui exercitatos habent sensus ad discretionem. Quapropter non modica relinquens, difficilia et ardua tanti viri ineffabilis: cujus laude plena est terra, cujus splendor est sicut luna, et cornua sunt in manibus ejus, ad praesens sui exitus gloriosi aliqua brevissime cupio reserare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ x iħu n ͣ ĩ suo glosissiõ ꝑpessus est corꝑe ut
idẽ loquit᷑. Staba in he̾mo ꝯstitutꝰ et ĩ illa ua¬
sta solitudĩe que exusta solis ardoi̾b mͣochis
horridũ p̃stat hitacłin cogitãs me romanis
potiri deliciis cotidie gemitꝰ cotidie lac̾me
et si qñ me sõpnꝰ ĩminẽs op̃pssisset repugnãtẽ
nude humo uix ossa herencia collideba hor¬
rebat sacto mẽbra desermia aqua frigida

Expanded text:
ut idem loquitur. Stabam in eremo constitutus, et in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus, monachis horridum praestat habitaculum, cogitans me Romanis potiri deliciis, quotidie gemitus, quotidie lacrymae. Et si quando me somnus imminens oppressisset repugnantem, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Horrebant sacco membra deformia, aqua frigida
Abbreviated transcription (Latin):
atri reuendissimo
Damaso portuensi proloens
ep̃o et xp̃ianssimo theodomo roma¬
noꝵ senatori Eusebius olim rdmini sc̃issimi
discipls nũc uero cõdẽ orbatus liue piũ do¬
lorem et suauissimũ gaudiũ młtifarie młtis¬

Expanded text:
atri Reverendissimo Damaso Portuensi Episcopo: et Christianissimo Theodosio Romanorum Senatori, Eusebius olim Hieronymi sanctissimi discipulus, nunc vero eodem orbatus lumine, pium dolorem et suavissimum gaudium. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
tes sanã doctrinã s ceaceruãtes sibi pseudo¬
ꝓpħas qui sargentes in ppło magrĩ mẽdaces
introducẽbat sectas uarie ꝑditoĩs donͨ iste
illucescet dies qui tamꝙͣ sol refulgẽs qͥnqͣ¬
gnnta ãnis et sex mẽsib mltis laborib et
erũpnis in lectõib et uigiliis ut nob fran¬
ge̾t panẽ doctͥne desadãs tenebras erroꝵ
profugans et cũctos a ꝑditõe liberãs effuls ͭ¬

Expanded text:
tes sanam doctrinam, sed coacervantes nobis pseudoprophetas, qui surgentes in populo magistri mendaces, introducebant sectas variae perditionis, donec iste illucesceret dies, qui tanquam sol refulgens, quinquaginta annis et sex mensibus, multis laboribus et aerumnis, in lectionibus et vigiliis; ut nobis frangeret panem doctrinae desudans, tenebras errorum profugans, et cunctos a perditione liberans, effuls
Abbreviated transcription (Latin):
atri Reuendissimo
Damaso portuensi proloens
ep̃o et xp̃ianssimo cheodomo roma¬
noꝵ senatori Eusebius olimi io̾nimi scĩssimi
discipłs nũc uero cõdẽ orbatus liue piũ do¬
lorem et suauissimũ gaudiũ mltifarie mltis¬

Expanded text:
atri Reverendissimo Damaso Portuensi Episcopo: et Christianissimo Theodosio Romanorum Senatori, Eusebius olim Hieronymi sanctissimi discipulus, nunc vero eodem orbatus lumine, pium dolorem et suavissimum gaudium. CAP. I. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
citur udm̃ płitis ciua
erit iudexirãtꝰ ir̾ius
horrendũ chaos. a dextris
peccã accãnci asinistris
ĩfi̾ta domoĩa ad suppliciũ

Expanded text:
ut erit iudex iratus, inferius horrendum chaos, a dextris peccata accusantia, a sinistris infinita demonia ad supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
tati nc̃ ꝯmandantes
exhibent. Toc iam ro¬
munacõis suepignora
intra spei sue cubicula
claura tenẽt. It̃ mala

Expanded text:
veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑcodẽci deũbra ad solem
de oõ adlaborẽ gͣue c̃uitur
omne ꝙ ĩcipit s postqui
ab hus disuesc̾e ⁊ad illa
se paus assuescĩt sepit u¬
sus collit difficilitateuũ

Expanded text:
ocedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem,
Abbreviated transcription (Latin):
quando ad eligendum ep̃m conuenerimus. siq̃ ãt.
contradictio oborta fuerit. quia talia sunt facta sepe
apud nos. ñ presumant ad purgandũ eum qui
ordinandus ẽ. tres tantum accede. s postulent᷑
contra dicentium. postremo etiam illa que obiti¬
untur. ꝑtractentur. ⁊cum purgatus fuerit sub co¬
nspectu publico. ita demum ordinetur. Si hoc cũ
tis responsione. Ab unuersis ep̃is dictum ẽ satiᷤᷤ
uota sue ꝓmis¬
sionis spondeant qͦs eccłiastica ꝓmouet disciplina.

Expanded text:
quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant, ad purgandum eum, qui ordinandus est, tres episcopi jam, sed postulentur contradicentium. Postremo etiam illa quae objiciuntur, pertractentur. Et cum purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum tis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis Vota suae promissionis spondeant, quos ecclesiastica promovet disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
nandus. ⁊ q̃lit ipse simul cum reliꝗs infra ipsũ constitu¬
tis. sit ordinandus. breuiter monstratum e. Nunc au¬
tem uidendũ ẽ. de sacerdotibꝰ ⁊ reliquis. ansine exa¬
ininatione sint ꝓmouendi. De his ita scribit pau¬
lus ad timotheum. Manus cito nemini imposueris.
⁊ ncħ sine p̃iuditio facias in alteram in alterã par¬

Expanded text:
nandus, et qualiter ipse simul cum reliquis infra ipsum constitutis sit ordinandus, breviter monstratum est. Nunc autem videndum est de sacerdotibus et reliquis, an sine examinatione sint promovendi. De his ita scribit Paulus ad Timotheum: Manus nemini cito imposueris, et nihil sine praejudicio facias in alteram par
Abbreviated transcription (Latin):
sequestratꝰ. tunc canonice autȩ inpͥstino statu restituat᷑
cum omĩ pͥiulegio sui honoris ⁊ sua omnia. q̃in sidusin¬
imicoꝵ suoꝵ ei ablata fuerant legibꝰ redintegrent᷑. Nõ
enim conuocari. uł p̃uidicaĩ pot̾it. nͥec ip̃e ꝓsua neces¬
scratȩ. minime tñ uidicandꝰ adueniẽ sponte eleg̃it. nu¬
p̃sul uͦ cũ omĩ honore statu pͥstino reddat᷑. u ip̃e dispo¬
sitis ordinatisq libe accsetuẽ dui suis tẽ regularit̃. In

Expanded text:
sequestratus: tunc canonice antequam in pristino statu restituatur cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia, quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerant, legibus redintegrentur: nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. NuPraesul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere ac secure diu suis rebus, tun
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓꝑet. neq siñ maioris uatu sae̾dotis uissione.
nͦ solꝰ pbr cũ sola femina fabulas misceat. nͥ ar¬
chidiaconꝰ sup̃ textu humilitatis aut officii fre¬
qñt̃ intret domicilia matronaꝵ. aut forte ꝑele¬
ricos aut domesticos matͦne mandet aliquid se¬
crete. Si agnitum fu̾it ⁊ ille deponat᷑: ⁊ illa ali¬

Expanded text:
nec properet sine majoris natu sacerdotis jussione; nec solus presbyter cum sola femina fabulas misceat, nec archidiaconus sub praetextu humilitatis aut officii frequenter intret domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos matronae mandet aliquid secrete. Si agnitum fuerit, et ille deponatur, et illa a li
Abbreviated transcription (Latin):
apłor. seu quia eosdem nec sedes apłica recepit.
nec scĩ patres illis consensum prebuert̃. ꝓ eo qđ
ab hereticis sub nomine apłoꝵ compositi dinoc̾t᷑.
remota. ⁊ int̾̃ apocrifa deputata. ¶Tephirinꝰ
autem econtra scribit episcopis ꝑsiciliam costitu

Expanded text:
 seu quia eosdem nec sedes apostolica recepit, nec sancti Patres illis assensum praebuerunt, pro eo quod ab haereticis sub nomine apostolorum compositi dignoscuntremota atque inter apocrypha deputata. Zephyrinus autem contra scribit Episcopis per Siciliam constitu
Abbreviated transcription (Latin):
milłꝰ ꝗuel tenuẽ greci sermonis notitiam bt̃ ignorat.
Ne igit᷑ uifatiendis epłis canonicis quas mos latinꝰ for:¬
matas uocat. aliq̃ fraus falsitatis tem̾e p̃sum̾et᷑. hoc a
ẽ ⁊ constitutũ. ut formate epłe hanc calculationis seu
supputationis halieant rationem .i. ut assumant᷑ in
I N. que elem̃ta octogenariũ quad ringentesimũ
qua scribit᷑ . iiii. ⁊ indictionis. quec̃q ẽ id temꝑis .i. qui

Expanded text:
i vel tenuiter Graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis seu supputationis habeant rationem, id est. ut assumantur in  quae elementa octogenarium, quadringentesimum, qua scribitur quarta, et indictionis quaecunque est temporis, idem qui
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi qua oꝑanr̃a mat̾ eccła desidaũit. nec electiõe auida
suscipiatis nec blandiẽde desidia respuatiss miticõde
obtemꝑetis dõ. cum mansuetudine põtantes eũ quos
regit. qui dirigit mites inindicio. qui docet mansuetos
uiassuas. nec urm̃ otiũ necessitatib ecde p̃ponat᷑. cui
parturienti si nulli bomministrãȩ ulłlent. quomͦ nas¬

Expanded text:
am vestram mater ecclesia desideraverit, nec elatione avida suscipiatis, nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis Deo, cum mansuetudine portantes eum, qui vos regit, qui dirigit mites in judicio, qui docet mansuetos vias suas. Nec vestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare vellent, quomodo nas
Abbreviated transcription (Latin):
atq ħ ꝙ tẽ placuit i siẽ nẽ dr̃ minime custodit᷑. Uñ fr̃nita¬
tẽ uram amoneo ut subiectis ur̃is ñ gͣues studeatis eri¬
Scd loci mediocͥta

Expanded text:
quod tunc placuit, sicut nunc dicitur, minime custoditur. Unde fraternitatem vestram admoneo, ut subjectis vestris non graves studeatis exsim loci mediocrita
Abbreviated transcription (Latin):
eeos nicħ hr̃ pside dae. uł acciꝑe. sine sin ꝑoris licetiã
aliquid offẽre uolũit. pͥmo quid p̾ori insinued. i sic sus¬
cipiatur. ⁊ si ip̃e mancdaũit. d quo tñ nil fiat aliud insi
n̾santis int̾ra. Quare habu̾it loculos. cui angłi minst̃¬
bant. nisi qi eccla ip̃i loculos habit᷑a erat. Quare furẽ
admisit. nisi ut eiꝰ eccła fures cũ patitur tollet: Lt̃ ꝓsꝑ¬

Expanded text:
licentia. aliquid offerre voluerit, primo quidem priori insinuetur, et sic suscipiatur, si ipse mandaverit. De quo tamen nihil fiat aliud, nisi versantis in terra. Quare habuit loculos cui Angeli ministraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? S
Abbreviated transcription (Latin):
sororib fornicat᷑ fuĩt. i soror sororẽ ab eodẽ antea stup̃tã
nescieĩt. ł se sororẽ eius quam antea stupͣuit ñ intellexit
si digne penitũit.:⁊ se contin̾e ñ ualu̾int. pꝰ annos .uii.
conugia illis ñ negent̃. Si aut̃ ñ ignorau̾int. usq admõ¬
matre ⁊ filia fornicatus ẽ ignorante matre defilia dema¬
tre. ille ñꝗaccipiat urorem. Ille uͦ si uoluĩnt: accipiant
maritos. Si aut̾ hoc scieĩt ipẽ femine. absq maĩtis ꝑpe¬
tuo maneant. It̃ exeod̾. deeodẽ. Quidam fornicat᷑ ẽ cum
quada mulie.⁊ post ea filius nesciens patris factum stu
prauit eandẽ. Quot cum pat rem sciret. de se filioq con¬
fessus ẽ. Statuet melius eẽ ut talit̃ lapsis cum digna
penitentia legitima ꝑmitantur coniuigia. quamꝰ forte.¬
det̾ins delinquant. fornicaĩa aut̃ sine spe coniugii maneat.

Expanded text:
sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mormatre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et postea filius nescipravit eamdem. Quod cum pater rescisset, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia legitima deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe coniugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dõ. uota ustoꝵ placabilia. neq en un inomĩpo¬
tentis dĩ uidicio. quid s aquo dat᷑ inspicit᷑. hine ẽ enĩ
quod scͥptum ẽ. respex̃ ds̃ adabel ⁊ admun̾a el. ad caim¬
ñ ⁊ admun̾a euis ñ respent. Dicitꝰ quippeq dñs respet̃
admuña. p̃misit sollicite qr respent adabel. Exqua re
patent̃ ostendit᷑. qr ñ offerens amuñib̾ simun̾̃a abof¬

Expanded text:
st: vota iustorum placabilia. Neque enim in omnipotentis dei iudicio quid, sed a quo detur, aspicitur. Hinc est enim, quod scriptum est: Respexit dominus ad Abel et ad munera eius. Ad Cain ad munera, praemisit sollicite quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab of
Abbreviated transcription (Latin):
oftulat᷑ dñs uidieaẽ de peccatce. ñ statim dat sosdii¬
indicium. s pͥꝰ se inclinans. deorsũ digito sebebat in
t̾ra. Aesic demum. ꝙ obnixe rogat᷑
uidicat nos udelicet tipice instituens. ut cũ queliber
ꝓximoꝵ errata conspicimꝰ. ñ hantea rep̃hendũdo u¬
dicemꝰ. quã adconscientiã nram humilit̃ reu̾si digi¬
to eam disc̃tionis sollert̃ eitulpemꝰ. ⁊ quid in ea cõdi¬

Expanded text:
ostulatus Dominus judicare de peccatrice non statim dat judicium, sed prius inclinans se deorsum digito scribebat in terra, ac si demum quam obnixe rogatur judicat, nos videlicet typice instituens, ut, quum quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec ante reprehendendo judicemus, quam ad conscientiam nostram humiliter reversi digito eam discretionis solerter exculpamus, et quid in ea condi
Abbreviated transcription (Latin):
rapuit dicñs. Iudiciũ mõtis ẽ uiro huic. It̃. Salomon
cũ amore muliereulaꝵ dõs gñtiũ colet. tñ iniu̾sa plebs
isrłiica ad ei̾udiciũ confluebat. Sie ⁊ achab qͣuis colet
tũ eoꝵ sentũtiã qi ex offõ suo ẜuata iudiciari ordinis in¬
degritate ꝓcessit inuenitur ẜuata. Uñet dñs ait uienã¬
gło. Su ꝑ cathedrã moisi sediuit sebe ⁊ pharisei dicente̾.¬
⁊ c̃. Hinc li quido constat ꝙ mali pastores dũ sẽtũtia iusti
examinis. alioꝵ cͥmina feriũt. Sibu ipĩs nocẽt dũ sine exẽ¬
plo sue em̃datiõis alioꝵ uttia cõrig̃e curant. Subditisu ꝓĩ¬

Expanded text:
ns: Judicium mortis est viro huic. Item, Salomon, quum amore muliercularum deos gentium coleret, tamen universa plebs Israelitica ad ejus judicium confluebat. Sic et Achab, quamvis coleret tamen eorum sententia, quia ex officio suo servata judiciarii ordinis integritate processit, invenitur servata. Unde et Dominus ait in evangelio: Super cathedram Moysis sederunt Scribae et Pharisaei, etc. Hinc liquido constat, quod mali pastores, dum sententia justi examinis aliorum crimina feriunt, sibi ipsis nocent, dum sine exemplo suae emendationis aliorum vitia corrigere curant; subditis
Abbreviated transcription (Latin):
sae uoluĩt. quã exsuspitione sola ream fac̃ẽ ualet ñ
tio ñ solum cũ inscͥptioibͤ s ĩ sine ca obẜuatioẽ ꝓponit᷑¬
pelani ddeferre uoluit. ñ adstacionaĩos decurrat. s p̃sid a¬
lem adeat potestatẽ. aut libellos offeres aut querelal
suas ap̃ actadisponẽs. In aliis aut̃ cͥmiualibꝰ causis dig¬
num ẽ. ut iscͥptiones ꝓponant᷑. Que magnitudinẽ uide¬
licet cminis tp̃sq designet. ut altutram paitẽ digna

Expanded text:
sare voluerit, quam ex suspicione sola ream facere valet, notio non solum cum inscriptionibus, sed etiam sine observatione proponitrelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens. § 5. In aliis autem criminalibus causis dignum est ut inscriptiones praeponantur, quae magnitudinem videlicet criminis tempusque designent, ut alterutram parte
Abbreviated transcription (Latin):
lienum ẽ a consuetudine ecłiasticaut poni ñ deĩ
qͥ in pbrali honore aut diaconũ gͣdu fuerint consec̃.¬
ti. hi ꝓ cͥmine aliqͦ suo. ꝑ mauꝰ impositionẽ remediũ
accipiant penitendi. quod sine dubio ex apłica tͣditi¬
one descendit. scdm quod scͥptũ ẽ. Sac̃dos si pecraue¬
rit. quis orabit ꝓ eo : Unde hur modi lapsis ad ꝓme¬
randã miscdiã dĩ. pͥuata ẽ querenda secessio. uͥ si illi sa¬
tisfactio fuerit digna: sit ⁊̃ fructuosa. ¶S Probant᷑¬
Lacuit ut peniten¬
tes ñ admittant᷑ adclerũ. iusi tm̃ necessitas ta
ordinati sunt in diacones. int̾ subdiacones habeant᷑.¬

Expanded text:
lienum est a consuetudine eclesiastica, ut, qui in presbiterali honore aut diaconii gradu fuerint consecrati, hii pro crimine aliquo suo per manus inpositionem remedium accipiant penitendi. Quod sine dubio exapostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio. Ubi illis satisfactio si fuerit digna, sit etiam fructuosa. CAP. 72.placuit, ut poenitentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas, ordinati sunt diacones, inter subdiacones habeant
Abbreviated transcription (Latin):
tica familia nouimus ad omnipotentis seruitiũ
festinare. ut ab humana seruitute lib̃i. indiuino
seruitio ualeant in monast̾iis conu̾sari. Qd si passi
dimittimus. omnibꝰ fugiendi ecłiastici uiris dñi¬
um. occasionem p̃bemus. Si uͦ festinantes ad om̃i¬
potentis seruitium incaute retinemꝰ. illi inueni¬
mͦ negare quedã qui dedit omnia. uñ tiecesse ẽ.
uitute. ad dĩ seruitium conũti desidat. ꝓbet᷑ in
laicali habitu prius constitutꝰ. ⁊ si mores eiusatq
conu̾satio bono desidio illius testimonium fert̃.
lib ecłĩasticum offitium ꝓuehatur. Si tñ illis ñ
fũit criminibꝰ maculatus. que in testam̃to uet̾i
tantur. lib̃ti quoq ñ st̃ ꝓmouendi ad clerum nͥ
ab obsequiis sui patroni fuerint absolut. Vñ in

Expanded text:
tica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino mysterio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est vitute ad Dei servitium conlaico habitu constitutus, et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt,libet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus quae in Testamento Veteri tantur. Liberti quoque non sunt promovendi ad clerum, nisi ab obsequiis sui patroni fuerint absoluti. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumat. nisi forte eoꝵ petito aut uoluntas acceᷤ¬
serit. qui aliquid sibi ineo uendicant potestatis.
Deb enim ẽẽ inmunis ab aliis. qui diuine mili
tie aggregandus. ut acastris dñicis quibꝰ nom̃
eiꝰ ascribit᷑. nulli necessitatis uincuł abst̃hat᷑. It̃

Expanded text:
perari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatis vinculis abstrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõgͣgabant. Latarum q int̾ficẽ uolebãt. nine m̃ito eoꝵ
successoẽs nos fõtȩ cogͤscitis. qͦr duricie br̃ades estis. Nã
des mõtuos in eccła reuiiscẽ. ⁊ peccõres indulgñtia resꝰ¬
amplificat. Reuiuis c̃ sollicitȩ suscitat. i celebrata re¬
surrectioĩs grã let ad cenamueñ. It. his potestatis sue gra

Expanded text:
t, Lazarum quoque interficere volebant. Nonne merito eorum successores vos fore cognoscitis, quorum duritiae heredes estis? Nam videtis mortuos in ecclesia reviviscere, et peccatorum indulta venia resueralitatis amplificat, revisit sollicite suscitatum, et celebrata resurrectionis gratia laetus ad coenam venit,  quam ei sua pra
Abbreviated transcription (Latin):
ominus tp̃r humilia te ap̃ dm̃.i satisfac e⁊ in confessiõe peĩ¬
tñtie. Non expectes ut hunnliet te chusarsachoni iunto
necessitas extorq̃at penitñtiã. s ip̃e p̃ueni tortoris istiꝰ duri¬
ciam. qi si te ip̃e em̃dailis si teipẽ cõrexis. pius ẽ dñẜi iseri¬
cors. quiuindictã temꝑet abeo. ꝗulam penitñdo p̃uenit. Si

Expanded text:
lominus tempore humilia te ipsum Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae; non exspectes, ut humiliet te Chusarsaton, et invito necessitas extorqueat poenitentiam: sed ipse praeveni tortoris istius duritiam, quia, si te ipse emendaveris, si te ipse correxeris, pius est Deus et misericors, qui vindictam tem
Abbreviated transcription (Latin):
abinitio in eccła. Impiũ ii dogina iam inculpatũ ẽ. i cõ¬
dempnatũ.⁊ eos ꝗ tali dognati obnoxii s̃. anathatita¬
bꝰ disponentes de ipĩs statuert̃ defunctis. ꝗ suas faculta
a. ñ recte sapuer̃. licet non condẽpnati fuissent ad¬
hue uiuentes. tñ demonstrato peccõ: ĩ pꝰ mõtẽ istiana¬

Expanded text:
ab initio in Ecclesia. Impium enim dogma jam culpatum est et condemnatum, et eos qui tali dogmati obnoxii sunt anathematizabus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates a non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccato isti etia
Abbreviated transcription (Latin):
b. hoc abraham ñ fec̃. los expatre diabolo estis.i de¬
sidia patͥs ur̃i fac̾e uultis. Econt̃ gentiles cum scdm
originem carnis ababraam eẽnt alieni. tñ imitatioe
bens romanis ait. Otuiudee. si cireuncidaĩs nec legẽ
eius obsues. crrcumcisiotua p̃putis facta ẽ. Quomͣ ⁊ p̃pu¬
tium si iusticias leg̃ custodiat in circumcisioẽ reputa

Expanded text:
. Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis. §. 1. Econtra gentiles, quum secundum originem carnis ab Abraham essent alieni, tamen imitatione bens Romanis ait: O tu Judaee, si circumcidaris, nec legem observes, circumcisio tua praeputium facta est, quomodo et praeputium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in caute uouisti ñ facias. Impia ẽ ꝓmissio q̃ scele ad¬
ialiꝗd fõte. nos incautius uiraẽ contigĩt. ꝙ obsuandũ
peiorẽ u̾gat in exitum. lib̾e illud salubrioĩ consiliomu¬
tandum nou̾imus. Ac mag̃ in stante necessitate pe¬
ierandum nob quam ꝓeuitando ꝑuũo. in alusdcm̃
nebant demoli. s adpͥmam int̃cessionem abigail femi.¬
ne prudñtis. moxremisit inuias. reuocauit ensem
inuaginam. neq aliquid culpe seꝓtali ꝑiuĩo contͣns¬

Expanded text:
 promissio que scelere adiquid nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, libere salubriori consilio mutandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen eum pertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sul. dum adp̃dicandum ũbum euugłu tuã misis¬
set fr̃nitatẽ in germanie partibꝰ. uingñtibꝰ illis pa¬
ganis ⁊̃ ũbo pollicitationis illã uoluit ante eẽ muni¬
potuisses inũbo exortatiois ꝑfeccos amplus confir¬
mares.⁊ eis cõmunicaẽs. ꝙ ⁊ factũ ẽ. Si quos nͦ sedueto¬

Expanded text:
sul, dum ad praedicandum verbum evangelii tuam misisset fraternitatem in Germaniae partibus et gentibus illis paganis, verbo pollicitationis illam voluit ante esse muniexhortationis perfectos, amplius confirmares, et eis communicares, quod et factum est: si quos vero seducto
Abbreviated transcription (Latin):
inuiolati corꝑis ꝑpetuo conseruare studeant. aut
certe unius matrimonu uinculo federentur. Sei¬
oribꝰ quoq debitam p̃beant obedientiam. Neq ul¬
lo iactantie studio semetipsos attollant. Postremo
qui diuinis cultibus sese mancipandos student.
.s. ut dum scientie oꝑam dant. doctrine gratiam
populis aministrent.

Expanded text:
inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant oboedientiam, neque ullo iactantiae studio semetipsos attollant. Postremo qui divinis cultibus sese mancipandos studeant; scilicet ut dum scientiae operam dant, doctrinae gratiam populis administrent.
Abbreviated transcription (Latin):
patrum cauetur. ut auulgari uita seclusi amundi
uoluptatibus se abstineant. non spectaculis. ñ põpis
intersint. conuiuia publica fugiant. priuata uon
tantum pudica s eciam sobria colant. Usuris neqͣ¬
quam incumbant. neq turpium ocupationibꝰ lu¬
eroꝵ neq frauddibꝰ cuiusq studium apetant amor̃e
pocume quasi materiam cunctoꝵ inaloꝵ uł eͥminũ
fugiant. secusaria offitia negotiaq abnuant. honor̃
gradum ꝑ ambitionem ñ suscipiant. ꝓ benefitus me¬
dicine. dĩ munera non accipiant. dolos ⁊ coniuratio.¬
nes. caueant odium emulationes. obtrectationẽ atq
inuidiam fugiant. ñ uagi oculis. ñ effreni lingua.
aut pctulantia. fluidoq gͥessu᷑ incedant. s pudorẽ
ac uerecundiam m̃tis. simplici abitu incessuq ostẽ¬
dant. obscenitatem eciam m̃braꝵ ⁊ uerboꝵ sicut ⁊ o¬
pum penitus exsecrentur. Uiduar: ⁊ uirginum
frequentationes fugiant. conturbnia extranearũ
feminearũ nullatenus appetant. castimoniam qͦq

Expanded text:
uatenus a vulgari vita sint seclusi, a mundi voluptatibus se abstineant, non publicis spectaculis, non pompis intersint, convivia publica fugiant, privata non tantum pudica, ‹sed› et sobria colant, usuris nequaquam incumbant neque turpium occupaciones lucrorum fraudisque cuiusquam studium appetant, amorem peccunie et quasi materiam cunctorum criminum fugiant; secularia officia negociaque abiciant, honorum gradus per ambicionem non sudicinae Dei munera non accipiant; dolos et conjurationes caveant; odium, aemulationem, obtrectationem atque invidiam fugiant; non vagis oculis, non effreni lingua, aut petulanti fluidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant; obscoenitatem etiam verborum, sicut et operum, penitus exsecrentur; viduarum et virginum frequentationem fugiant; contubfeminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dẽq credat auctorem. ⁊ dm. Si diaboł s̃ ꝑconditionem
s ꝑ arbitrium factus sit malus. Querendũ ⁊̃ ab eo sicre¬
in hac carne gesserunt. ut penas. ⁊ pretma. Si nuptias
ñ ꝓhibeat. si fecunda matrimonia ñ dãpir si carniũ
ꝑceptionem ñ culpr. si penitentibus reconciliatis comu¬
nic:. Simbaptisinate peccata omiua .i. tam illud ori¬
ginale peccatum contractum. quam illa que uolunta¬
rie amissa sunt dimittantur. Si extra ecłiam catholi¬
cam nulliis saluetur. Cũm in his omnibus examinatꝰ
inuentus fuerit. siane instructus. tc̃ cum consensu
dericorum: ⁊ laicor ⁊ osenfu totius ꝓuintie ep̃oria¬
ximeq metropolitani. uł auctoritate ut p̃sentia or¬
dmetur ep̃s. Suscepto innomine x episcopatu. non
sue delectationi nec sius moribus. s his patrum disfi¬

Expanded text:
demque credat auctorem et Deum, si diabolus non per conditionem sed per arbitrium factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo, si crein hac carne gesserunt vel poenas vel praemia, si nuptias non improbet, si secunda matrimonia non damnet, si carnium perceptionem non culpet, si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismo omnia peccata, id est tam illud originale contractum quam illa quae voluntarie admissa sunt, dimittantur, si extra Ecclesiam catholicam nullus salvetur. Cum in his omnibus examinatus inventus fuerit plene instructus, tunc consensu clericorum et laicorum ex conventu totius ximeque metropolitani vel auctoritate, vel praesentia ordinetur episcopus. Suscepto in nomine Christi episcopatu, non suae delectationi, nec suis motibus, sed his Patrum defi