comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod cassinum dicit᷑ in excelsi montis latere situm ẽ : qͥ uidelicet
mons distenso sinu hoc idem castrũ recipit:ꝰ sed ꝑ tria milia
maltum se subrigens uelut ad aera cacumen tendit: ubi ue¬
custissimum fanũ fuit: ini quo exantiquoꝵ more gentilium
abstulto rusticoꝵ popule apollo colebat᷑. Cirumquaq et iam
incultu demonũ luci sut ereuerant: inquib adbuc eodẽ t̾ꝑre
infideliũ insana multicudo sacrificis sacrilegis insudabat.
lbi itaq uir dĩ ꝑueniens contriuit idolũ: subuertit aram ÷ succi¬
dit lucos: atq inipso templo apollinis. oraculũ fecit beati marti¬
niꝰ ubi uero ara eiusdẽ apolliniis fuit oraculũ scĩ construxit io
continua ad fidẽ uocauit. Seã hec antiquus hostis tacite ñ fe¬
rens. non occulte uel ꝑsomniũ. sed aꝑta uisione. eiusdẽ patͥs se
ocłis ingerebat: et magns clamorib ium se ꝑpeti conquereba¬
tur. ita ut uoces illius etiã fr̃s audirent: quaniuis imaginem

Expanded text:
quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti Joannis conse continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
omiipotens dł: quare inme facere ista uoliustis: Nonqͥd non pͥ
ꝑni spectatoris oculis habitauit secum. Petr
inus paten ter intelligo. quid nam sit habitauit secum.
i sc̃s uir contra se unanimiter conspirantes. suȩq conu̾satiõĩs¬

Expanded text:
omnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non promnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non prperni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi
Abbreviated transcription (Latin):
do innorma eius rectitudinis offendebat. Cumq sibi sub eo con-¬
spicerent illicita non licere. et se dolerent assueta relinquere: du-¬
rumq esset quod inmente ueteri cogebantur noua meditari: si¬
cut prauis morib semꝑ grauis ẽ uita bonoꝵ. tractare de eiꝰ morte
aliqui conati sunt. Qui inito consilio: uenenum uino miscuerunt.
Et cũ uas uitreũ in quo ille pestifer potꝰ habebat᷑. recumbenti pa¬
tri ex more monasterii ad benedicendum fuisset oblatum benedic
tus extensa manu signũ crucis edidit: et uas quod longius te-¬
nebatur eodẽ signo rupit: sicq confractũ ẽ: ac si in illo uase mor¬
tis. pro cruce lapiadem dedisset. In tellexit prounus uir dĩ quia
potum mortis habuerat. quod portare non potuit signũ uitȩ
atq ilico surrexit: et uultu placido.mente tranquilla. con-¬
uecatos fratres allocutus est dicens. Mhisereat᷑ ur̃i fratres¬

Expanded text:
do in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo condo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extensa manu Benedictus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
as seruirs necesse ẽ: et obsequiis laborib & fatigari. Cumu iam
meniris etare iranquilla cales recesserit temptationus. custodes
uasoꝵ sunt: quia doctrees animiarum fiuint. Liuenĩ claus¬
aunr placet quod dicis. Sed quia ꝓ lati cestisnonis clausa
rese rasti qur so ut ae uota beati uiri debeas ea quȩ sunt¬
in choata percurrere. .iii.¬
ecedente igitur temptatione: uir dĩ quasi spinis erutis excul¬
ta terra de uirtutũ segete. feratius fructũ dedit. Preconio
itaq ex imiȩ conu̾sationis: celebre nom̃ eius habebat᷑. Non longe
autẽ monasteriũ fuit: cuius congregationis pater de functus ẽ.
uenit: et magnis p̃cib ut eis preesse deberet petiit. Qui diu ne¬
monasterio regularis uitȩ custodiã teneret. nulliq ut priꝰ ꝑactꝰ
illicitos indextiam leuamq partẽ defletere a conuersationis itin̾e
liceret : suscepti fr̃s in sane seuientes. semet ipsos prius accusare
ceꝑunt. quia hunc sibi preesse poposcerant: quoꝵ scilicet tortitu¬

Expanded text:
ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae suntinchoata, percurrere. ecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est,  venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu nemonasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitu
Abbreviated transcription (Latin):
situs si construere templũ posset. prius concessit: et post modĩ.
phibuit. Hinc ẽ quod heliseus cũ flentẽ mulierẽ cerneret. ciũsãq
nestisset: ad ꝑhibentẽ hauic puerũ dicit. Bunite eã. quia anima
eius mamari tudins ẽ: et adñs celauit ame. et non indicauit michi.
Quod omps as̃ ex magnȩ pietatis dispensatione disposuit: quia
dum ꝓphetiȩ sp̃m aliquando dat. et aliquanao subtrahit: ꝓpbetaꝵ¬
tium mentes. et eleuat incelsitudinẽ. et custodit inbumilitate.
ut et acipientes sp̃m iueniant quid de do sint: et rursũ ꝓpħiȩ
Pta boc esse ut asseris: magna ratio clamat. Sea queiso te de uene¬
rabili patre benedicto quicouia adhuc animo occurrit. exequere.

Expanded text:
situs si construere templum posset, prius consensit et postmodum situs si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum diceius in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit michi’. Quod opusDeus ex magne pietatis dispensatione disponit, quia dum prophetie spiritum aliquando dat et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et ellevat in celsitut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetIta hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere.
Abbreviated transcription (Latin):
inbenedicti monasterio triticũ deerat. Lanes uero pene om̃s con-¬
sumpti fuerant: ut non plus quã quinq ad refectionis horã fr̃ibus
inueniri potuissent. Cumq eos uenerabilis pater contristatos cer¬
neret: eoꝵ. pusillanimitatẽ studuit modesta increpatione corrige¬
re: et rursum ꝓmissione subleuare dicens. Quare de panis in oꝑi
a ur̃ animus contristatur : Hodie quidem minus est: sed die
crastiia subundanter habebitis. Sequenti autẽ die. ducenti fari¬
n modu ante fores cellȩ iisaccis inuenti sunt. Quos omp̃s deus
quib deferentib transiisusset: nunc usq manet incogutũ. Quod
cũ fr̃s cernerent: dõ grãs referentes. didicerunt iam de habundã¬
tia nec inegestate dubitare. PetrusRs mli sũ¬
ie queso ce. nuinquid namcredendũ ẽ. huic dĩ famulo sẽꝑ
quia et quando uuit aspirat. Hiic ẽ enĩ quod nathan a rege reqtu¬

Expanded text:
in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes conin Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse autẽ cũ lucernȩ ministerio astaret. cȩpit ꝑ suꝑbiȩ sp̃m inmente
sua tacitus uoluere. et ꝑ cogitationẽ dicere. Quis ẽ hic cui ego adsisto
manducanti: lucernã teneoꝰ seruutiũ impendo : Quiꝰ sũ ego ut isti
seruiam : Ad quem uir dĩ statin conuersus. uehement̃ eũ cȩpit in
crepare dicens. Signa cor tuũ fr̃. Quid ẽ quod loqueris : Signa cor
uero uissit aministerio recedere: et sibi hora eadem quietũ sedere.
Qui iequisitus a frĩb quid habuerit incorde: ꝑ ordinẽ narrauit.
quanto suꝑbiȩ spũ intumuerat: et quȩ contra uirũ dĩ uerba ꝑco
gitationẽ tacitus dicebat. Cunc liquido omĩb patuit. qͦd uen̾abilẽ
benedictũ latere nichil posset: incuius aure etiam cogitationis
uerba sonuissent.xxi..¬
lio igitur tempore in eadem campaniȩ regione fames incubue¬
rat : magnaq om̃s alimentoꝵ indigentia coangustabat : iãq

Expanded text:
ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tvero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus auribus tacitae etiam verba sonuissent.Alio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque
Abbreviated transcription (Latin):
mab fr̃s suos mittere benedictus dĩ famulus curabat. Quadam
uero die misit ex more: sed is qui missus fuerat monachus. pꝰ
ammonitionẽ factam. a scĩmonialib feminis rogatus. mappulas
accȩpit: sibiq eas abscondit insinu. Qui mox ut reuersus est:
eũ uir dĩ uehementissima amaritudine cȩxit increpare di¬
cens. Quomodo ingressa ẽ iniquitas insinũ tuum: At ille
obstupuit: et quidegisset oblitus: unde corripiebatur ig¬
norabat. Qui ait. Numquiã illic presens non erã ego quando
ab ancillis dĩ mapprilas accepisti: tibiq eas insinũ misisti: Qui mox eius
uestigus ꝓuolutus. stulte se egisse pęnituit: et eas quas insinu abscon¬
derat mappulas proiecit.
Uadam quoq die dum uenerabilis pater uesꝑtina iam hora
corꝑis alimenta ꝑciꝑet: eius monachus cuiusdã defensoris
filius fuerat. qui ei ante mensã lucernã tenebat. Cumq uir dĩ ederet.

Expanded text:
mabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam mabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit. m quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo plena duo lignea uascula quȩ auulgo flascones uocant᷑ deferret
Qui unũ de tulit: alterũ uero ꝑgens in itinere abscondit. Uir aut̃
dni quẽ facta absentia latere non poterant. unũ cũ grãrũ actione
suscepit: et discedentem puerũ monuit dicens. Uide fili de illo flas¬
cone quẽ abscondisti iam non bibas: sed inclina illũ caute: et in¬
uenies quid intus habet. Qui confusus ualde adĩ homine exiũ:
et reuersus uolens adhuc ꝓbare quod audierat: cũ flasconẽ incli¬
nasset. de eo ꝓtinus serpens egressus est. Tunc predictꝰ ex hila¬
ratus puer. ꝑ hoc qͦd inuino repꝑit: expaũ malũ qͦd fecit.
on longe autẽ amonast̾io uicus erat: in quo xix.¬
non minima multitudo hominũ. ad fidẽ dĩ ab idolorum
cultu benedicti fuerat ex hortatione conuersa. Ibi quoq quȩdã
scĩmoniales femine inerant: et crebro illuc ꝓ ex hortandis ani¬

Expanded text:
vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit.on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis ani
Abbreviated transcription (Latin):
xi et cuncta quȩ frĩb p̃paraui: omnipotentis dĩ iuduͤio gentibꝰ
tradita sunt. Uix autẽ obtinere potui: ut michi ex hoc loco
animȩ concederentur. Cuius uocẽ cunc theoybus audiuit: nos
autẽ cernimus. qui destructũ modo alangobardaꝵ gente eius mo¬
nasteriũ scimus. Nocturno enĩ tẽpore quicicentib sr̃ib nuper
illuc laugobardi ingressi sunt: qui diripientes omĩa. ne unum
quidem illic hominem tenere potuerunt. Sed impleuit om¬
mpotens ds̃. quod fideli famulo suo benedicto promiserat:¬
ut si res gentib traderet: animas custodiret. Eua inre pauli uicem uideo
tenuisse benedictũ: cuius dũ nauis rerũ omniũ ucturam ꝑtulit:
ipse inconsolatione uitã om̃iũ qui eũ comitabant᷑ accepit..xliiii.¬
uod̾a quoq tẽpore. ex hilaratus nr̃ quẽ ipse cõuersum
nosti. transmissus adnõ suo fuerat: ut dĩ uiro inmonasterium

Expanded text:
xi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus xi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat,ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.uodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica
apłicaq sentͣia. quia et inconp̃bensibilia uidicia disunt. et
tamen quȩ de ore eius ꝓlata fuerint. humanis labiis ꝓ nunti¬
antur: qm̃ sciri ab hominib et ꝓlata ꝑdm possunt: et occulta ñ posst̃.
S qͣlo ce siqua sunt adhuc de huiꝰ uiri urtutib sub iunge.
ia quida nobilis theoprobus Gregorius.xuii.¬
nomine. eiusdẽ benedicti patris fuerat ammonitione conuersꝰ:
qui ꝓ uite suȩ merito. magnã apudeũ familiaritatis fidutiam
habebat. Hic cũ quadã die eiusdẽ cellulã fusset ingressus. hunc
amarissime flentẽ repꝑit. Cumq diu subsisteret. eiusq ñ fini¬
ri lacrimas uideret : nec tamen ut uir qĩ consueuerat orando plan¬
geret. sed merendo: quȩnam causa tanti luctꝰ ex isteret inqͥsiũ.
Cui iur dĩ ilico respondit. Omne boc monasteriũ quod constru¬

Expanded text:
ostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica ostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possuntSed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibus, subjunge.ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod constru
Abbreviated transcription (Latin):
labiis pronuntiasse cestatur: Greõ.
Na utraq hȩc tibi suꝑiꝰ subbreuitate respondi: dicens. qͦd scĩ
uiri inquantũ cũ dnõ unũ sunt. sensum dñĩ non ignorant.
Om̃s enim qui deuot e anĩ sequuntur ÷ eniam deuotione cum
dño sunt: et adhuc carnis corruptibilis pondere grauati. cum d nõ
non sunt. Occulta ał iuditia in quantum cũ dño coniuncti sunt
scunt: inquantũ disiuncti sunt nesciunt. Quia enĩ secreta eiꝰ
adhuc ꝑfecte non penetrant: inconp̃hensibilia eiꝰ iuditia esse
testantur. Quia uero ei mente inherent. atq inherendo uel
sacrȩ scripturȩ eloquiis. uel occultis reuelationib inquantũ acci¬
piunt agnoscunt: hȩc et norunt et ꝓnuntiant. Iuditia igitur¬
que ds̃ tacet nesciunt: quȩ ds̃ loquitur sciunt. Unde et dauid ꝓpheta
cum dixisset in labus meis pronuntiaui omĩa uiditia: ꝓtinꝰ addit
oris tui. Ac si aꝑte dicat. Illa ego iuditia et nosse et ꝓnuntiasse

Expanded text:
labiis pronuntiasse testatur? Gregor. labiis pronuntiasse testatur? Gregor. e haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero mente ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaqquae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: nisi sp̃s hominis qui in ipso ẽ: Ita et quȩ dĩ sunt: nemo cog¬
nouit nisi sp̃s dĩ. Qui ut se ostenderet nosse quȩ aĩ sunt: adiunx̾.
Nos autẽ non sp̃ya huius mundi accepimnus: sea sp̃m qui ex dõ est.
Hinc iterũ dicit. quod ocłs nonuidit. nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit. quȩ p̃parauit ds diligentib se: nobis autem
reuelauit ds̃ per spiritum suum. Petrꝰ
i ergo eidem apło ea quȩ dĩ sunt ꝑ dĩ spm̃ fuerant reuelata:
quomͦ suꝑ hoc quod ꝓposui p̃misit dicens. o altitudo diui
ciarum sapientiȩ et scientiȩ dĩ. quã in conp̃hensibilia sunt iuditia
eiꝰ et inuestigabiles uiȩ eius: Sed rursũ michi hȩc dicenti. alia
sub oritur questio. Nam dauid ꝓpħa: año loquitur dicens. In labiis
meis ꝓnunciaui: omĩa udicia oris tui. Et cũ minus sit nosse quam
etiam ꝓnuntiare: quid est quod paulus in conp̃hensibilia esse dei
iuditia asserit. dauia autẽ hec se omĩa nonsolũ nosse. sed etiam in

Expanded text:
, nisi spiritus hominis qui est in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. Si ergo eidem apostolo ea quae Dei sunt, per Dei Spiritum fuerant revelata, quomodo super hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
plationis lumine mentis suȩ ocłm declinasset. Dumq cotidie
illoꝵ incorreptione fatigatus. minus curaret sua: et se forsi¬
tan relinqueret. et illos non inueniret. Nam quotiens ꝑcogi¬
tationis motũ nimie extra nos ducimur: et nos sumus. et
nobiscũ uonsumus: quia nosmet ipsos minime uidentes.per alia
uaganur. An illũ secũ fuisse dicimus qui in longinquã regionem
abiit: portionem quã acceperat consumpsit: et uini eiuium adhe-¬
sit ꝰ porcos pauit÷ quos et manducare siliquas uideret et esuriet:
Qui tamen dũ post modũ cepit cogitare bona quȩ ꝑdidit: scriptũ
de illo ẽ. In se reuersus dixit. Quanti mercennarii indomo patͥs mei
babundant panib. Si igit᷑ secũ fuit : unde adse rediit: Hunc
ergo uen̾abilem uirũ secum habitasse dixerĩ: quia insua semper
custodia circumspectꝰ ante ocłos conditoris. se semꝑ aspiciens. se
semꝑ examinans: ex tra se mentis suȩ ocłm nondiuulgauit. Petrꝰ

Expanded text:
plationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore a quodã fideli breg .xxii.¬
A uiro fuerat rogatus : ut in eius p̃dio uixta terracinen¬
semurbem mussis discipłis suis consiruere monasteriũ debuisset
Qui rogantt consentiens. ae putatis frib patrẽ consuituit: et qͥs
ei scd̃s eset ordiniuit. Quib euntib spopondit dicens. Ite: et die illo
ego uenio. et ostendo uobis in quo loco oratoriũ. inquo loco refectoriũ
fiatrũ. in quo susceptionẽ hospitũ: uelquęq sunt necessaria edificire

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificar
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc mundͥtm. Et de quo tursus scͥptũ est. de plenitudine eius.
nos om̃s accepimꝰ. Namscĩ dĩ homines potuerunt a dño u̾ͥtutes habere:
ñetiã aliis tradere. Ille aut̃ signa u̾tutis dedit subditisi qͥ se daturũ
signum ionȩ ꝓmisit inimicis: ut cor̃a suꝑbis mori dignaret᷑: coram
humilib resurgere: quatinus et illi uiderent quod contẽpnerent:
et isti quod uenerant᷑ amare debuissent. Exquo misterio actum
est. ut dum suꝑbi aspitiunt despectũ moctis: humiles contra
moctem acciꝑent gloriam potestatis. petrus. uant sues si¬
ueso te post hȩc ad quȩ loca ur sc̃s migrauerit: uel si
aliquas in eis uirtutes ostenderit. in notesce. Gsti
c̃s uir ad alia de migians: locũ non hostem mutauit.

Expanded text:
n hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus migraverit, vel si aliquas in eis virtutes postmodum ostenderit, innotesce. Gregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ extensa brachia reduxisset: repente insinu suo duodeci aure¬
ti. Qui mox de ȩccła eg̾ssus. eos insinũ furentis p̃rb̃ri ꝓiecit dicens:
ecce habes solidos quos quesisti. Sed hoc tibi notũ sit: quia tup̾
do episcopatii p̃ꝑabat. Sed uiri dĩ serino p̃ualuit: nam idem
constantiꝰ inpresbiteratus officio uitam finiuit.
lio quoq tẽꝑre duo ad eũ gothi hospitalitatis grã uenerunt.:
qui rauennã se festinare ꝓfessi sunt. Quib ipse pariũi uas lig¬
neum uino plenũ manu sua p̃buit: quod fortasse in prandio i¬
tineris habere petuissent. Exquo illi quo adusq rauennã per¬
uenerunt. ut gothi biberunt. Aliquantis autẽ dieb ineadẽ
ciuitate morati sunt: et uinũ qͦd a scõ uiro acceꝑant. cotidie ui
usum habuerunt: sicq usq ad eundẽ patrẽ uenerabilem
deferentes reu̾si sunt: ut nullo die cessarent bibere: et tamen

Expanded text:
inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureinter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim auresent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post do episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
censueuerat uendidisset: atq hoc ipsũ uiarcha sua p̃ciũ hab̾et.
Absente gͥ codẽ nepote suo. accessit ad archam. et pie uiolentus.
claustra archȩ cõminuit: duodecĩ aureos tulit: eosq indigenti¬
b ut placuit diuisit. Itaq constantiꝰ p̃rb̃r reuersus ex opere¬
archam fractam repperit: et caballi sui precium quod illic posuerat
Om̃s hic uiuunt: solus ego uiuere in hac domo ñ possũ. Ad cuiꝰ nimi¬
rũ uoces aduenit ȩp̃s: om̃sq qͥieodẽ episcopio ad erant. Cũq eum
pondẽ dicens. Om̃s tecũ uiuunt: solus ego hic ante ce uiuere non
possum. Redde mͥ solidos meos. Quib uocib cõmotꝰ ep̃s. beatȩ mariȩ
semꝑ uirginiis ȩccłam ingressus ẽ: et eleuatis manib extenso uesti¬
mento stando ce p̃ ex orare ut dñs ei reddet unde p̃rb̃ri furentis u¬
saniam mitigare potiusset. Cumq subito ocłos ad uestim̃tũ suum

Expanded text:
consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex operearcam fractam reperit, et caballi sui pretium quod in eam posuerat,Omnes hic vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopuspondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum
Abbreviated transcription (Latin):
funditꝰ finuit uitã. Qua inre petre pensandũ ẽ: quantꝰ sit sc̃is
uiris tunor ex hibendus. Templa enĩ dĩ sunt. & cũ ad iracundi¬
am sc̃s uir trahit᷑: quis aliꝰ ad irascendũ. nisi eiusdẽ templi inba¬
constat quia ineoꝵ cordib ille p̃sens ẽ: qui ad inferendã ultionẽ
quã uoluerit inualidus non est.. lio qͦq cemp̃re. p̃dictꝰ
constantiꝰ prb̃r nepos eiꝰ equ̾ũ suũ duodetĩ aureis uendidit: quos
inppͥam archam ponens. ad exercendũ aliqͦt opus discessit: cum
subito ad ep̃m pauꝑes uenerunt: qui inportune p̃cabant᷑. ut
eis ses uir bonefatiꝰ ep̃s ad consolationẽ suȩ inopiȩ aliꝗͥs largi¬
ri debuisset. Sed uir dĩ quia qͦd tribuerit ñ habebat: estuare
cepit incogitatione: ne abeo pauꝑes uacui exirent. Cui repente
ad memoriam rediit. quia constantiꝰ p̃rbr nepos eiꝰ equũ qũe sedẽ

Expanded text:
funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhaconstat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere
Abbreviated transcription (Latin):
caritas poposcit. Factis gͥ missarũ sollempniis cũ ad p̃dicti fortu¬
nati mensã uenisset: priꝰquã dõ hymnũ diceret. sicut quidã luden¬
di arte solent uictũ querere: repente uir ante ianuã. cum simia ad
stitit. et cymbala ꝑcussit. Quem sc̃s uir sonitũ audiens: dedignatꝰ
dixit. Heu heu mortuus ẽ miser iste: mortuus ẽ miser iste. Ego
admensã refectionis ueni: os adhuc ad laudẽ dĩ ñ ape¬
ruui: et ille cũ simia ueniens cymbala ꝑcussit. Sub iunx̃ tamen
atq art. Ite. et ꝓcaritate ei cibum potũq tribuite: scitote tam̃
quia mortuus ẽ. Qui infelix uir dũ panẽ ac uinũ exeadẽ dlomo
ꝑcepisset egredi ianuã uoluit: sed saxum ingens subito detes¬
tocecidit. eiq inuerticẽ uenit. Exqua ꝑcussione ꝓstratꝰ. inma¬
nib iã semi uiuus leuatꝰ ẽ. Bie uͦ alt̾o scd̃m uiri dĩ sententiam:

Expanded text:
charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortucharitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, dixit: Heu, heu, mortuus est miser iste, mortuus est miser iste. Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, et ille cum simia veniens percussit cymbala. Subjunxit tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
unt latere quidẽ in uoluntate habeant. sed ut ꝓsint aliis. ꝓdant᷑
inuiti: quatuius et magnȩ humilitatis sit qͦd sua oꝑa taceri appetunt :
et magnȩ utilitatis sit: qͦd eoꝵ oꝑa caceri ñ possunt. Non gͦ uoluit
dñs qͥcqͣ. fieri et minime potuit: sed qͥd uelle eiꝰ menbra debeant. qͥd¬
ue de eis etiã nolentib fiat. doctrinȩ magisterio eremplũ aedit. petrꝰ
Placet quod diers Gregor
ahuc pauca aliqua quȩ de bonefacii ep̃i oꝑe suꝑsunt: quia eius
memoriam fecunus exequamur.
Alio namq tẽꝑre beati proculi martẏris natalitꝰ ꝓpinquabat dies :
Iquo in loco uir nobilis fortunatꝰ nomine manebat. qͥ magnis
precib ab eodẽ uen̾abili uiro postulauit: ut cũ apud beatũ martirẽ
missarũ sollẽpnia ageret. ad benedictionẽ dandã insuã domũ dedi¬
naret. Uir autẽ dĩ negare ñ potuit: qͦd abeo ex fortunati mente

Expanded text:
unt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur unt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo voluit Dominus quidquam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente
Abbreviated transcription (Latin):
undr toris homnib magnꝰ appareret ÷ exemplũ etiã magilli seãmo
qut nos a diuã bumiitatis instrueret: de semet ipso adisciplis p̃oep̃
aicens. ut ea quȩ uidissent. nemini dicerent. quo usq filius ho¬
i aideais apta se p̃buit: lbet in quiere qͥamasit qͥd reaẽpte
nrͣ cum duob cecis lumen reddidit. iussit ut nemini dicerent:
et illi abeuntes diffamauerunt eũ in totã illã t̾rã. Numqͥd nã uni¬
genitus filiꝰ. patri et scõ spũi coȩt̾nꝰ. hac inre uelle habuit qͦd
ñ potuit unplere : ut miracłm quod taceri uoluit. minime potu¬
isset abscondi: Grega rius.u dctt¬
edemptor nr̃ ꝑmortale corpus om̃e qͦd egit. hoc nobis in exẽ¬
pla actionis prebuit: ut ꝓnr̃arũ uiriũ modulo. eiꝰ uesti¬
gia sequentes: in offenb̾ pede oꝑis. p̃sentis uitȩ carpamꝰ uiã. Mira¬
cł̃m namq faciens. et taceri iussit: et tam̃ taceri ñ potuit: ut uide¬
licet electi eiꝰ exempla doctrinȩ illius sequentes. inmagnis quȩ faci¬

Expanded text:
unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hoa se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sancto Spiritui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pietatis oꝑe delectatũ estimo. sed ep̃i de rogatione. Nam pȩ na
sub sequens uinotuit : quia p̃cedens illa susceptio sine culpa nõ
fuit. Sunt namq nonnulli qui idcirco bona facere student. ut
grãm alienȩ oꝑationis obnubilent: nec pascunt᷑ bono qͦd faciunt:
sed laude boni quacȩt̾os p̃munt. Qua dere existimo huns uirũ
qui malignũ spm inhospitalitate suscepit. ostentationi potius inten¬
aisse quã oꝑi᷑ ut meliora quã ȩp̃s fecisse uiãetur: quatinꝰ ipse
susciꝑet eũ quẽ uia dĩ fortunatꝰ ex pulisset. Petrꝰl si¬
ceptio in operatione non fuerit.

Expanded text:
non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existimo hunc virum qui malignum spiritum in hospitalitatem suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur; quatenus ipse susciperet eum, quem vir Domini Fortunatus expulisset. PETR. Itentio in operatione non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uocẽ eiꝰ audiens. et qͥd ei ep̃s fecerit requirens: hunc in¬
uitauit hospitio. et sedere secũ iuxta prunas fecit. Cũq uicis¬
sim aliqua comfabularentur: paruulũ eius filiũ idẽ maligꝰ
sp̃s inuasit: atq ineisdẽ prunis ꝓiecit: ibiq mox eiꝰ animã
excussit. Qui orbatꝰ miser: uelquem ipse susceperit. uelquẽ
uid nam hoc esse dicimus. ut occiaendi ausum inerus
hospitio antiquus hostis acciꝑet: qui hunc peregrinũ
estimans ad se hospitalitatis grã uocaslet: Gregorl.
ulta petre uidentur bona sed non sunt: quia bono animo non
auit. Unde et inȩuiangłio ueritas dicit. Si ołs cuus neꝙͣ
fuerit. totũ corpus cuũ tenebrosũ erit: quia cũ ꝑusa ẽ initentio que
p̃cedit. prauũ ẽ om̃e opus quod sequit᷑. quauis rectũ esse uideatur.
ego nãq hunc uirũ qui dũ quasi bospitalitatẽ exhiberet obatꝰ ẽ:

Expanded text:
qui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc inqui vocem ejus audiens, et quid episcopus ei fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit, vel quemdnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR. ulta, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat᷑. Tunc ĩnito consilio parentes eiꝰ suȩ ꝑfidiȩ culpã fatentes.
Qua ille suscepta. multis se dieb ac noctib inorationem dedit:
tantoq ad iusu precib incubuit. quanto et inuno corꝑe contͣ
se aasistere legionis aciem inuenit: cũ ñ pꝰ multos dies ita sa¬
nã atq incolumen reddidit. ac si uiea ius ꝓpͥum diabolus nũꝗͣ.
babuisset. Alio qͦq tẽꝑre idẽ uir ommipotentis dĩ famulus¬
fortunatus: ex obsesso quodã honuine inmundũ spm̃ excussit.
Qui malignus sp̃s cũ uesꝑascente iam die secretã ab homuribꝰ
horam cerueret: ꝑegͥiiũ quẽpiã esse se simulans. ircu ire cepit
ciuitatis plateas et damare. O uirũ scm̃ fortunatum ⁊ p̃m.
Ecce qͥd fecit: Regrinũ hominẽ de hospitio suo expulit. Que¬
ro ubi requiescere debeam: et inciuitate ñ inuenio. Tc̃ quidã
inhospitio suo cũ uxore sua et paruulo filio ad prunas sedebat.

Expanded text:
tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum Fortunatum episcopum! ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ oratorii p̃rbͣr. dũ hanc uehementissime uexare conspiceret:
exaltari ꝓtiuus sindonẽ tulit. eãq cooꝑuit: sed hunic repente¬
simul diabolus inuasit: et quia ultra uires uoluit qͥcquã p̃su
qͥ aderant puellam inmanib exoratorio sublatã: ad domũ ꝓpͥam
deportauerunt. Cumq hanc antiquus hostis uexatione continu¬
a uehementer at tererer: ꝓpinqui sui eam carnalit᷑ amantes.
atq amando ꝑsequenies ad opunendũ salutis remediũ malefi¬
cis tradiderunt: ut eiꝰ animã funditꝰ extinguerent: cuiꝰ carni
magicis artib ad tempus prodesse conarentur. Bucta itaq est
ad fluuium. atq uiaquam mersa: ibiq diutinis incantati¬
onib agere malefici moliebantur: ut is qui eam inuaserat
diabolus exiret. Sed miro omnipotentis dĩ iudicio. dũ ꝑuersa
illa cot motib agitari. tot uocib damoribq ꝑstreꝑe: qͦt sp̃itibꝰ

Expanded text:
vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praevero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte peilla tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
defensor: qui ante non longũ tempꝰ in hac urbe defunctꝰ est.
Cuius ego quoq hoc didici relatione quod narro: quia sepe gestis
illius. usu familiaritatis inter erat: eiusq post memoriã ad uuist¬
ructionẽ nr̃am quasi faui dulcedinẽ inore retinebat. Matrona
cationẽ oratori beati sebastiani martẏris fuerat inuitata. Nocte
uͦ eadem qua sub sequenti die addedicationẽ p̃dicti oratorii fue¬
rat ꝓcessura: uoluptate carius de uicta a uiro suo sese abstinere
ñ potuit. Cumq mane facto conscientiã de terreret ꝑpetrata car¬
nis delectatio: processionẽ uͦ imꝑaret uerecundia: plus erubes¬
cens uultũ hominũ quã dĩ uidiciũ metuens. cũ socru sua ad dedi¬
candũ oratoriũ ꝓcessit. Mex uͦ ut reliquiȩ beati sebastiani mar¬
tiris oratoriũ sunt ingressȩ: eandẽ p̃dictȩ matrouȩ nurum
sp̃s malignus arripuit: et corã onũ popło uexare cȩpit. Eiꝰdẽ

Expanded text:
defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona cationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mox vero ut reliquiae beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum malignus spiritus arripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Mox autẽ uulpes rediit: et gallinã quã inore tenebat dimisit: at¬
q ipsa moriens. ante eiꝰ ocłos interram cecidit. Petriis.
alde mirum: quod exaudire preces inse sperantium. eti¬
am in rebus uilibus dignatur ds̃. Gregoruis.
oc petre ex magna conditoris nr̃i dispensatione agitur: ut
ꝑ iuinima quȩ ꝑcipimus sꝑare maiora debeamus. Exau-¬
ditus naniq ẽ in reb uilib puer sc̃s et simplex: ut in paius dis¬
ceret. qͣntũ de do p̃sumere inmnagnis petitionib deberet. Petrꝰ
lacet quod dicis. Gregornis. .¬
lius quoq uirtute uen̾abilis ineisdẽ partib fuit. fortunatꝰ
tib uimundis. inmensȩ uirtutis grã pollebat: ita ut ñ ñquã
ab obsessis corꝑib legiones demonũ pelleret: et continuȩ ora¬
tionis studio intentꝰ. ob iectas contra se eoꝵ multitudines su-¬
peraret. Huiꝰ quoq uiri familiarissimꝰ fuit uilianꝰ nr̃e ȩccłẽ

Expanded text:
Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atMox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. Valde mirum quod exaudire preces in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. oc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet. PETR. Placet quod dicis. ΚΕΦΑΛ. que vir vitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatus tibus immensae virtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret, et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae