comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cic. hoc agatur cum tractatu et con¬
silio metropolitani. et ceterorirm
episcoporum qui in eadem ꝓuintia
commorantur. Qui etiam ꝓficis¬
centem: suis ꝓsequant᷑ epistolis.

Expanded text:
cit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur, qui etiam proficiscentem suis prosequantur epistolis.
Abbreviated transcription (Latin):
in fide. et quasi in spe consumptis iam et igni resolu¬
tis carnib suis ultimum spm̃ in fide letus exhalat.
Tali petrus hoc enim et nomen est martyrto decoratus.
uere petri extitit et fidei et nominis heres. ¶tem. ni
chomedie: Natalis scõrum egdum pb̃ri. et alioꝵ sep¬
tus incuteretur. Eodem die: passio scĩ maximillia¬
ni martyris.

Expanded text:
in fide, et quasi in spe consumptis jam et igne resoluin fide, et quasi in spe consumptis jam et igne resolutis carnibus suis, ultimum spiritum in fide laetus exhalat. Tali Petrus hoc enim et nomen ejus martyrio decoratus, vere Petri excomediae nativitas, sanctorum Egduni presbyteri et aliorum septus incuteretur. Eodem die passio Maximiliani martyris
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ. qui sedit ibi annos trescecim. menses sex
dies decem. Et innocenti. qui rexit eccłam annos
beati petri. martyris. Qui unus fuit ex dorothei et gor¬
gonii martyrum sodalib: qui in cubiculo regis e¬
rant. Hic iubente diocletiano eo qd̾ de inmensis mar¬
tẏris scĩ nomine suppliciis causaretur: in medium edu¬
citur. atq immolare compellitur. Annuens imꝑator
appendi. et flagris toto corpore lamiari. idelicet ut
doloris necessitate fieret. qd̾ p̾cipiebat᷑ inuitus. acceto¬
ter ac fortiter tolerasset. craticula pruis subter stra¬
.ta. poni iuibetur in medio. ibiq qd relictum fuerat¬
in uerberib assumpti corporis suꝑponi. et non ad su¬
bitum s sensim paulatimq succendi. Qua scilicet
pena ꝓtelaretur in longum. Cumq ministri scele¬
rum: hinc modo corpus modo inde uersantes. ꝑ mem¬
bra singula penas inciꝑent. et supplicia renouarent.
sꝑantes ab eo dicere se posse consensum. ille firmus

Expanded text:
Anglorum, qui sedit ibi annos tredecim, menses sex, Anglorum, qui sedit ibi annos tredecim, menses sex, dies decem. Et Innocentii, qui rexit Ecclesiam annos beati Petri martyris, qui unus fuit ex Dorothei et Gorgonii martyrum sodalibus, qui in cubiculo regis erant. Hic jubente Diocletiano, eo quod de immensis martyris sancti nomine suppliciis liberius causaretur, in medium educitur, atque immolare compellitur. Abnuens, imperatur appendi et flagris toto corpore laniari: videlicet ut doloris necessitate faceret, quod praecipiebatur invitus. Ater ac fortiter tolerasset, craticula prunis subterstratis poni jubetur in medio, ibique quod reliquum fuerat verberibus absumpti corporis superponi, et non ad subitum sed sensim paulatimque succendi, quo scilicet poena protelaretur in longum. Cumque ministri scelerum, hinc modo corpus, modo inde versantes, per membra singula poenas inciperent, et supplicia renovarent, sperantes ab eo elicere se posse consensum, ille firmus
Abbreviated transcription (Latin):
dus. philoctimon. Etius. Micallius. Lisymmacꝰ. Dom¬
cum esset omniũ etate unior. et crurib fractis ad¬
huc suꝑuiueret. timens beatissima mater eius que
martyrib astabat. ne in cruciatib deficeret: uitili a¬
nimo hortabatur eum dicens. fili: modicum sustine.
Etce xp̃c ad ianuam stat: adiuuans te. Cumq scorum
corpora byrotis idest plaustris suꝑposita ferrent ad in¬
cendendum ministri diaboli: uidens ꝑia mater solũ
filium relictum. quem ministri ad hoc reliquerantꝰ
quia sꝑabant eius animum culturis demonum
inclinari si uiueret: tollens eum suꝑ humeros suos
uirili gressu sequebatur uehicula. Cumq ferretur
puer inter amplexus maternos: animam celo reddi¬
dit. Pueniensq mulier ad locum ubi scõꝵ corpora
cremabantur: suꝑiecit ossa ipsius suꝑ ossa martyrũ.
ut morte etiam et sepultura martyrib sociaretur.
Nome. beatoꝵ pontificum gregorii doctoris. et apli

Expanded text:
dus, Philoctimon, Aetius, Micallius, Lisimachus, Domdus, Philoctimon, Aetius, Micallius, Lisimachus, Domcum esset omnium aetate junior, et cruribus fractis adhuc superviveret, timens beatissima mater ejus, quae martyribus adstabat, ne in cruciatibus deficeret, virili animo hortabatur eum, dicens: Fili, modicum sustine; ecce Christus ad januam stat adjuvans te. Cumque sanctorum corpora birotis, id est plaustris, superposita ferrent ad incendendum ministri diaboli, videns pia mater solum filium relictum, quem ministri ad hoc reliquerant, quia sperabant ejus animum posse culturis daemonum inclinari si viveret, tollens eum super humeros suos virili gressu sequebatur vehicula. Cumque ferretur puer, inter amplexus maternos animam coelo reddidit. Perveniensque mulier ad locum ubi sanctorum corpora cremabantur, superjecit ossa ipsius super ossa martyrum, ut morte etiam et sepultura martyribus sociaretur. Romae, beatorum pontificum, Gregorii, doctoris et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
tiem solutam respitiens unde ortum lux ipsa habe¬
ret uidit suꝑ scõs coronas descendentes numero .xxx.
unuis corona ubi est: Exꝑge faciens itaq reliquos cu¬
stodes ꝓiecit uestimenta sua in facies eoꝵ et exiliuit
in stagnum. clamans et dicens xp̃ianus sum. xp̃ianus
sum. Mane autem facto: impiissimi tyranni satelli¬
tes inuenerunt clauiculatium ipsum connumera¬
tum martyrib unde unus ceciderat. Cumq uere fi¬
delem eum comꝑissent: eosdem omnes tractos ad litꝰ.
baculis crura᷑ ipsoꝵ confregerunt. Atq ita cruri fra¬
gio: mattyrium consummauerunt. Nomina uero
horum martytum hec sunt. Domitianus. eunoycus.
Sisynnius. eraclius. Alexander. Iohannes. Claudiꝰ.
Atchanasius. ualens. Helianus. Meliton. Hecditius.
achatius. Iubianus. Helianus. Teudolus. Cyrillus.
flauius. Seuerianus. Cyrion: Ualerius. Chudion.
Sacerdon. Porscus. Euthicius. xantius. Aggius. Leon¬

Expanded text:
lucem, atque glaciem solutam, respiciens unde ortum lux ipsa habelucem, atque glaciem solutam, respiciens unde ortum lux ipsa haberet, vidit super sanctos coronas descendentes numero triginginta sunt, unius corona ubi est? Expergefaciens itaque reliquos custodes, projecit vestimenta sua in facies eorum, et exsilivit in stagnum, clamans et dicens: Christianus sum, Christianus sum. Mane autem facto impiissimi tyranni satellites invenerunt clavicularium ipsum connumeratum martyribus, unde unus ceciderat. Cumque vere fidelem eum comperissent, eosdem omnes tractos ad littus, baculis crura eorum confregerunt, atque ita crurifragio martyrium consummaverunt. Nomina vero horum martyrum haec sunt: DSisinius, Eraclius, Alexander, Joannes, Claudius, Athanasius, Valens, Helianus, Melion, Beditas, Achacius, Jubianus, Helius, Theodolus, Cyrillus, Flavius, Severianus, Cirion, Valerius, Chudion, Sacerdon, Priscus, Euthicius, Smaragdus, Philocimon
Abbreviated transcription (Latin):
patiani ep̃i.tam uita qͣm sermone clari. qui optuma
senectute mortuus est. tempore thudosii pͥncipis.
andri. et gaii de eumenia. Qui apũd apamiã
ꝑsecutione antonini ueri. martyrio coronati sunt
Scribit apollinaris hierapolitanus epc̃ in libro ad¬
uersum catafrigas. In ꝑside: Natalis sanctorũ
tempore licinii regis. sub p̾side agricolao. Qui
post uincula et caiteres creberrimos. post cesas lapi
dib facies. missi sunt in stagnum ubi gelu con¬
stricta corpora eoꝵ nocte disrumpebantur. Unus au
tem de numero.xl. effectus pusillanimis refugit
ad balneum. mox ut attigit calorem statim reddi.
dei. scõ spũ confortati eruperunt. et circa horam ter¬
ciam noctis resplenduit uelut sol lumen feruens suꝑ
eos et glaties dissoluta est. Porro qui eos custodiebant
somno grauabantur: clauiculariꝰ tantum solus uigi¬
labat. Qui audiens eos orantes uidensq aque gła

Expanded text:
Patiani episcopi, tam vita, quam sermone clari; qui optima Patiani episcopi, tam vita, quam sermone clari; qui optima senectute mortuus est, Theodosii principis andri et Caii de Eumenia, qui apud Apamiam, persecutione Antonini Veri martyrio coronati sunt. Scribit Apollinaris Hieropolytanus episcopus, in libro adversum Cataphrygas. In Perside, natalis sanctorum draginta militum, tempore Licinii regis, sub praeside Agricolao. Qui post vincula et carceres creberrimos, post cdibus facies, missi sunt in stagnum, ubi gelu constricta corpora eorum nocte disrutem de numero quadraginta, effectus pusillanimis, refugit ad balneum; et mox ut attigit calorem, statim resoluDei, sancto Spiritu confortati, eruperunt. Et circa horam tertiam noctis resplenduit velut sol lumen fervens super eos, et glacies dissoluta est. Porro qui eos custodiebant, somno gravabantur, clavicularius tantum solus vigilabat. Qui audiens eos orantes, vidensque tantam
Abbreviated transcription (Latin):
i chomedie: sanctorum uictoris. & uictorini. qui ꝑ
triennium cum claudiano et basa upxore eius tor¬
mentis afflidi. fẽs et recrusi in carcerem: ibidem uite
sue cursum impleuerunt. sonas. Martii.
Imauritania ciuitate tuburbitanoꝵ. passio sc̃arũ¬
martyrum. ꝑpetue eo felicitatis. et cum eis reuocati
saturnini. et secundoli. Quoꝵ ultimus in caroere quie¬
uit: reliqui om̃s ad bestias traditi. sub seuero pͥncipe
die natalis eius. Quiq dum adhuc seruarentur in
carcere. et felicitas parturiret: omniũ scõrum com¬
militonum p̾cib impetratum est ut octauo men
dam modo auerteretur a corpore. In quo uacce impetũ
ꝑtulit: ita ut adhuc futurum spectaret. qd in se iam
gestum esse nesciret. uiii. idus. martii. E¬
pud cartaginem. sci pontii diaconi beati cypri¬
ani epĩ. Qui usq ad diem passionis eus cum
ipso exilium sustinens. egregium uolumen uite &
doctissimi. et eloquentia clarissimi. pũd barcinonã.

Expanded text:
icomediae, natalis sanctorum Victoris et Victorini, qui per triennium cum Claudiano, et Bassa uxore ejus, tormentis afflicti, et retrusi in carcerem, ibidem vitae suae cursum impleverunt. C. NONIS MARTII In Mauritania, civitate Tuburbitanorum, passio sanctarum Perpetuae et Felicitatis martyrum, et cum eis Revocati, Saturnini et Secunduli, quorum ultimus in carcere quievit; reliqui omnes ad bestias traditi, sub Severo principe, die natalis ejus. Quique dum adhuc servarentur in carcere, et Felicitas parturiret, omnium sanctorum commilitonum precibus impetratum est, ut octavo mensdammodo averteretur a corpore, in quo vaccae impetum pertulit, ita ut adhuc futurum exspectaret, quod in se jam gestum esse nesciret. D. VIII IDUS MARTII. Apud Carthaginem, sancti Pontii, diaconi beati Cypriani episcopi, qui usque ad diem passionis ejus cum ipso exsilium sustinens, egregium volumen Vitae et doctissimi et eloquentia clarissimi. Apud Barcinonam,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant ꝓ xp̃i nomine. quos iussit claudius. ut in
fligina foris muros porte salarie. et eo loco inclusi. in
ciuitatis amphiteatro militum sagntis intͥficerent᷑.
et basilei. qui passi sunt sub galieno et ualeriano
imperatorib. Codem die: martyrum plurimoꝵ sub
alexandro imꝑatore passoꝵ. Quos diu cruciatos.
alexander capitali sententia in extremo dampnauit.
nii. Qui primum apud legionensem gallicie
ciuitatis milites. exurgente ꝑsecutionis ꝓcella. pr̃o
confessione nominis xp̃i plutimis afflicdi tormentis

Expanded text:
fuerant pro Christi nomine ; quos jussit Claudius ut in fuerant pro Christi nomine ; quos jussit Claudius ut in figlina foris muros portae Salariae mitterentur, et eo loco inclusi, in civitatis amphitheatro militum sagittis interficerentuet Basilei, qui passi sunt sub Galieno et Valeriano imperatoribus. Eodem die, martyrum plurimorum, sub Alexandro imperatore passorum, quos diu cruciatos, impius Alexander capitali sententia in extremo damnavit. Fnii, qui primum apud Legionensem Galliciae civitatem milites, exsurgente persecutionis procella, pro confessione nominis Christi, plurimis afflicti tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
martyrii passionem suis exhortationib ꝑduxit. tem.
eodem die: in alexandria. Nlatalis scĩ iuliam marty¬
ris. Qui cum ita podagra constrictus esset. ut neq
incedere neq stare posset: cum his qui eum in sellu¬
lia portabant uidici offertur. Quorum unus qͥdem
statim negauit. alter nomine eunius cum uiliano
sene. in domini confessione ꝑdurat. Quiq uibentur
camelis impositi. ꝑ totam circum duci urbem: & flags
nem ipsis uerberib sortirentur.tem. apud lugdu¬
num: scĩ baldemeris uiri dei. cuius sepulchrum cre¬
bris miraculis illustratur. ii. kł. Martii.
N territorio lugdunensi. locis uirensib beati roma¬
ni abbatis. Qui primus illic uitam heremiticam du¬
xit. et multis uirtutib ac miraculis clarus: pluri¬
morum postea pater extitit monachorum. Uenera¬
bile corpus eis: situm est in finib uesontionum.
Leganias indicendas. Mensis martius haber dies.
Dii. Qui uia salaria harenam fodientes. dampnati

Expanded text:
martyrii passionem, suis exhortationibus perduxit. Item martyrii passionem, suis exhortationibus perduxit. Item eodem die in Alexandria, natalis sancti Juliani martyris, qui cum ita podagra constrictus esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui eum in sellula portabant, judici offertur: quorum unus quidem statim negavit, alter nomine Eunus, cum Juliano sene in Domini confessione perdurat: quique jubentur camelis impositi, per totam circumduci urbem, et flagrinem ipsis verberibus sortirentur. Item apud Lugdunum, S. Baldemeris, viri Dei cujus sepulcrum crebris miraculis illustratur. C. PRIDIE KAL. MARTII. In territorio Lugdunensi locis Jurensibus beati Romani abbatis, qui primus illic vitam eremeticam duxit, et multis virtutibus ac miraculis clarus, plurimorum postea pater exstitit monachorum. Venerabile corpus ejus situm est in finibus Vesuntionum. LITANIAE INDICENDAE. MENSIS MARTIUS HABET DIES Xdii, qui via Salaria arenam fodientes, damnati
Abbreviated transcription (Latin):
esset patibulo: docebat adsistentem popłm xp̃ianũ.
ut ꝑsisterent in fide et caritate xpĩ. et libentissime
compaterent᷑. ut et simul głificarent᷑. Posthec peters
omnem astantem turbam fidelium ut genua flecten¬
tes : orarent cum ipso. Cum complesset autẽ orationẽ
et dixissent omnes amen: reddidit spm̃. Consũma¬
uit uero martẏrium suum quinta sabbati: hora
tercia. Eodem die: beati alexandri alexandrine ur
bis ep̃i głosi senis. Qui post beatum petrum arriũ
pb̃rm suum heretica impietate deprauatum. et di¬
uina ueritate connictum. de eccłia eiecit. et postea
inter trecentos decem et octo patres eundem in niceno¬
scribit. Cinus p̾dicatione et industria tota gothorum
gens ꝑreccaredum regem ab arriana impietate. conu̾sa
est. Qui etiam frẽm eius erminigildum regem. ui¬
uente adhuc patre heretico. ab eadem arriana here¬
si. ad catholicam fidem correxit: atq usq ad głosam

Expanded text:
esset patibulo, docebat assistentem populum Christianum, esset patibulo, docebat assistentem populum Christianum, ut persisterent in fide et charitate Christi et libentissime compaterentur, ut et simul glorificarentur. Post haec petens omnem astantem turbam fidelium, ut genua flectentes orarent cum ipso: cum complesset orationem, et dixissent omnes, Amen, reddidit spiritum: consummavit autem martyrium quinta Sabbati, hora tertivitatis episcopi, gloriosi senis, qui post beatum Petrum Arium presbyterum suum haeretica impietate depravatum, et a divina veritate disjunctum, de Ecclesia ejecit, et postea inter trecentos et scribit; cujus praedicatione et industria, tota Gothorum gens per Reccaredum regem ab Ariana impietate conversa est. Qui etiam fratrem ejus Erminigildum regem, vivente adhuc patre haeretico, ab eadem Ariana haeresi ad catholicam fidem correxit; atque usque ad gloriosam
Abbreviated transcription (Latin):
ret: postulans ut grex xp̃i custodiretur. comp̾hensus a
quodam irenarcho qui erat pͥnceps curie cuntatis ue¬
lute aries sine malicia oblatus est p̾sioi poliomi. Et cũ¬
ͥ nomen xp̃i mira lib̾tate et alacritate consiteretur: de¬
os autem gentium demonia esse pessima memoraret.
iussus ab eodem p̾side suspendi in eculeo. et crudelis¬
sime torqueri. letus psallebat dicens. Benedicam do¬
minum in omni tempore: semꝑ laus eius in ore
meo. Preses uero stupens suꝑ tanta tolerantia et uo¬
lens eum blandis uerbis a fide reuocare: dixit ei. Uis
esse nobiscum. aut cum xp̃o tuo: Cui sc̃s nestor cum
magno gaudio respondit dicens. Cum xp̃o meo. et
eram. et sum. et ero. Tunc indignatus p̾ses dedit
adu̾sus eum sententiam. ut qui iħm xp̃m crucifixũ
sub pontio pilato fateret᷑: tanqͣm deuotus deo suo.
illius subiret sententiam. et ligno crucifixus. resol¬
ueretur a uita. Ille grãs agens d̾o. cũ iam affixus

Expanded text:
ret postulans ut grex Christi custodiretur, comprehensus a ret postulans ut grex Christi custodiretur, comprehensus a quodam Irenarcho, qui erat princeps curiae civitatis, velut aries sine malitia oblatus est praesidi Pollioni. Et cum nomen Christi mira libertate et alacritate confiteretur, deos autem gentium daemonia pessima esse memoraret, jussus ab eodem praeside suspendi in equuleo, et crudelissime torqueri, laetus psallebat, dicens: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Praeses vero stupens super tanta tolerantia, et volens eum blandis verbis a fide revocare, dixit ei: Vis esse nobiscum, aut cum Christo tuo? Cui sanctus Nestor cum magno gaudio respondit, dicens: Cum Christo meo et eram, et sum, et ero. Tunc indignatus praeses dedit adversus eum sententiam, ut quia Jesum crucifixum sub Pontio Pilato fateretur, tanquam devotus Deo suo illius subiret sententiam, et ligno crucifixus resolveretur a vita. Ille gratias agens Deo cum jam affixus
Abbreviated transcription (Latin):
pud egyptum:. slatał scõꝵ uictorini uictoris.i¬
cofori. claudiam. dioscori. serapionis. et papie.
sub numeriano imꝑatore. agente sabino duce. Quoꝵ
primus in pilam ex robore cauam. et undiq eipcũ¬
foratam missus. ac ꝑ singula foramina dutissime
transpunctus. cum nummus sanquis efflueret educ¬
tus e pila: capite cesus est. Secundus manib ac pe¬
dib amputatis. in eadem pila missus poris tormenta
sustinuit. et nouissime gladio cesus est. Tercius cũ ul¬
tro in pilam fuisset ingressus: indignatus uidex ius¬
sit eum inde ꝓduci. et suꝑ traticulam primis substra¬
tam aliquantisꝑ assari. et inuerti. Cumq in confessio¬
ne ꝑsisteret: sublatus inde minutatim gladio concisus
spm̃ reddidit. Reliquoꝵ quatuor: claudianus. et dios¬
corus. flammis incensi: Serapion et papias. gladio con¬
summati sunt. uii kl̃ Martii
N cuutate ꝑgen panphilie. slatalis beati slestoris ep̃i.
Qui ꝑsecutione decii. cum die noctuq orationi insiste¬

Expanded text:
pud Aegyptum, natale sanctorum Victorini, Victoris, Nicophori, Claudiani, Dioscori, Serapionis et Papiae, sub Numeriano imperatore, agente Sabino duce. Quorum primus in pilam ex robore cavam, et undique circumforatam missus, ac per singula foramina diutissime transpunctus est; cumque nimius sanguis efflueret, eductus e pila, capite caesus est. Secundus manibus ac pedibus amputatis, in eamdem pilam missus, prioris tormenta sustinuit, et novissime gladio caesus est. Tertius cum ultro in pilam fuisset ingressus, indignatus Judex jussit eum inde produci, et super craticulam prunis substratam aliquantisper assari et inverti: cumque in confessione persisteret, sublatus inde, minutatim gladio concisus spiritum reddidit. Reliquorum quatuor, Claudianus et Dioscorus flammis incensi. Serapion et Papias gladio consummati sunt. A. IV KAL. MARTII. In civitate Perge Pamphiliae, natale beati Nestoris episcopi: qui persecutione Decii, cum diu noctuque orationi insiste
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ martyrum. nongentoꝵ. qui sunt positi in cummi¬
terio ad scãm ceciliam. ¶odem die: sc̃i gaupalatimn¬
qualiter de antiquo illo serpente triumphauerit.
hodie q popłis declaratur. Deniq si in quempiam
locis coluber morsum stringens uenena diffuderit:
ixtemplo qui ꝑcussus est ut ianuam basilice mar¬
tyris credens attigerit: euacuata initute uenen

Expanded text:
sanctorum martyrum nongentorum, qui sunt positi in cimiterio ad sanctam Caeciliam. Eodem die, sancti Caii palatinqualiter de antiquo illo serpente triumphaverit, hodie quoque populis declaratur. Denique si in quempiam locum coluber morsum stringens, venena diffuderit, extemplo qui percussus est, ut januam Basilicae martyris credens attigerit, evacuata virtute venen
Abbreviated transcription (Latin):
te truncatum martyris corpus subietis humeris
en substrata ueste qua induebatur exciꝑet. honorẽ
quem martyri detulit. continuo ipse martyr accep̃.
Scriptum in hystoria eccłiastica. libro sep̃timo. iii.
ad eccłiam suam redire ꝑmissus: martyrium ca¬
pitis obtruncatione compleuit. Sedit in epãtu

Expanded text:
te truncatum martyris corpus subjectis humeris te truncatum martyris corpus subjectis humeris et substrata veste, qua induebatur, exciperet, honorem quem martyri detulit, continuo ipse martyr accepit. Scriptum in Historia Ecclesiastica, libro septimo . G. IVad aecclesiam suam redire permissus, martirium capitis obtruncatione complevit, possitu
Abbreviated transcription (Latin):
calagurrimusq ꝑducti. atq ibi martyrio coronati st̃.
Cumq eorum capita lictor incideret: miraculum
popłis magnum apparuit. Nam uniꝰ anulus ora
riumq alterius nube susceptum: in celos euectum¬
est. Uiderunt hec omnes qui ade tãt rant. et usq qͦ
acies oculorum intendere potuit fulgorem auri. can¬
dorem q linthei. attonito sequebantur intuitu. Scri¬
bit aurelius clemens: in libro coronatoꝵ Apud ce¬
saream palestine: scõꝵ mariyrum. marini militis.
et astyrii senatoris. sub ꝑsecutione ualeriani. Quoꝵ¬
prior cum accusatus fuisset a commilitonib qd̾ esset
rissima noce resite pondit: tres ei hore ad deliberandũ
indulte sunt.Cumq a tribunalib fuisset egres¬
sus: a beato tͥeoteclio eiusdem urbis ep̃o. plurimum
in fide confortatus repetens continuo tribunal iudi¬
cis. confidentissime respondit. Obedire oportet deo.
magis qͣm hominib. Ilico martyrii coronam: capi¬
tis abscisione suscepit. Cumq p̾fatus astyrius capi¬

Expanded text:
Calagurrim usque perducti, atque ubi martyrio coronati sunt. Cumque eorum capita lictor incideret, miraculum populis magnum apriumque alterius nubc susceptum est et in caelis evectum. Viderunt haec omnes qui aderant, et usque quod acies oculorum intendere potuit, fulgorem auri candoremque lentbit Aureolus in libro coronatorum. Apud Caesaream Palestinae sanctorum martyrum Marini militis, et Asterii senatoris, sub persecutione Valeriani. Quoprior cum accusatus fuisset a comilitonibus, quod esset rissima voce testaretur, tres illi horae ad deliberandum indultae sunt. Cumque a tribunalibus fuisset egressus, a beato Theotecno, ejusdem urbis episcopo, plurimum in fide confortatus, repetens continuo tribunal judicis, confidentissime respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Illico martyrii coronam capitis abscissione suscepit. Cumque praefatus Asterius capi
Abbreviated transcription (Latin):
et hominum liberatores. Oderint ui¬
cia: diligant homines. Oderint q̃d
instinctu diaboli ingestum est: dili¬
gant qd̾ bonitate dei creatum est. Ce¬
neant in manu baculum. et uirgam.
Baculum uidelicet. quo aliorum ui¬
rium imbecillitates spiritaliter su¬
stentent. Uirgam uero: qua uicia de¬
linquentium zelo rectitudinis feriart.
Delinquentib interea et excominu¬
nicatis fratrib nequaquam debent¬
ceteri fratres fanere. aut eos suis ad¬
ulationib decipere. aut eorum erra¬
ta defendere. ut potius opem ferre. ut
equitatis censura districte corrigant᷑.
ut erga pueros qui nitriuntur uł
erudiuntur in congregatione cano¬
nica. instantissima sit adhibenda cu

Expanded text:
et hominum liberatores. Oderint viet hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est. Teneant in manu baculum et virgam; baculum videlicet, quo aliorum virium imbecillitates spiraliter sustentent: virgam vero, qua vitia delinquentium zelo rectitudinis feriant. Delinquentibus interea et excommunicatis fratribus, nequaquam caeteri fratres debeat favere, aut eos suis adulationibus decipere, aut eorum errata defendere, sed potius opem ferre, ut aequitatis censura districte corrigantur. Ut erga pueros, qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda cu
Abbreviated transcription (Latin):
legio canonicoꝵ culpam crimina¬
lem admiserit: huic nulla est danda
dilatio quin aut sponte penitenti¬
am ꝓ admisso crimine gerat. aut
si id agere resultauerit. coram ep̃o
deducatur. ut ab eo publica multe¬
tur penitentia. Meminisse enim
oportet rectores quia columba est in
diuinis scripturis eccłia appellata. qͤ
non unguib lacerat. s alis pie ꝑcu¬
tit. Unde etiam illis summoꝑe obser¬
uandum est. ut sicut p̾missum est
iuxta modum culparum et ꝑsona¬
rum atq etatem. omnino ipsa tem¬
perata sit correptio. ut nec uitium cul¬
pe molescat. nec correptio mansuetu¬
dinis modum excedat. Ne ut ait be¬
atus maximus. aut solunor lenitas
cohibentiam p̾beat peccati. aut immo¬
derata seueritas a lapsu non reuocet
delinquentem. S et hoc illis nichilo¬
minus cauendum est: ne errata de¬
linquentium alicuius rei liuore
feriant. s potius ut ait beatus au¬
gustinus. sint criminum ꝑsecutores.

Expanded text:
legio canonicorum culpam criminalegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere refutaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica mulctetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quia columba est in divinis Scripturis Ecclesia appellata, quae non unguibus lacerat, sed alis pie percutit . Unde etiam illis summopere observandum est, ut sicut praemissum est, juxta modum culparum, et personarum atque aetatum, omnino ipsa temperata sit correptio, ut nec vitiam desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne, ut ait beatus Maximus, aut solutior lenitas conniventiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsu non revocet delinquentem. Sed et hoc illis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant, sed potius, ut ait beatus Augustinus, sint criminum persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
tione. et sequestrationis rubore huiꝰ¬
modi corripiatur. usq dum digna
penitentie satisfactione ueniam
consequatur. Si uero uterq et qui
flagellatur. et quem flagellari etas
aut qualitas ꝑsone ꝓhibent. adhuc
incorrigibiles extiterint. sit locus
intra claustra canonicoꝵ. sicut mul¬
tis in locis noscitur esse. quo ad tem¬
pus retrudantur. et secundum mo¬
dum culpe castigentur. Ut iuxta
apłm traditi sathane in interitum¬
carnis: spiritus saluus sit in die do¬
mini. Qd̃ si etiam saluberrimis ad¬
monitionib et castigationib nec¬
dum paruerint. fiat pro eis ab om¬
ni congregatione communis ora¬
tio. ut a domino sanentur. Postre.¬
mo si prorsus memendabilẽs et in¬
corrigibiles apparuerint. ne ꝑ plu¬
res eorum dira serpant contagia.
necesse est ut a ceterorum societate
uitpote oues morbide secreti ante
p̾sentiam deducantur epi. ut ab
eo canonica auctoritate publice
dampnentur. Si uero quis in col¬

Expanded text:
tione, et sequestrationis rubore, hujustione, et sequestrationis rubore, hujusmodi corripiatur, usque dum digna poenitentiae satisfactione veniam consequatur. Si vero uterque, et qui flagellatur, et quem flagellari aetas aut qualitas personae prohibet, adhuc incorrigibiles exstiterint, sit locus intra claustra canonicorum, sicut multis in locis noscitur esse, quo ad tempus retrudantur; et secundum modum culpae castigentur, secundum Apcarnis, spiritus salvus sit in die Domini . Quod si etiam tot saluberrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut a Domino sanentur. Postremo, si prorsus inemendabiles et incorrigibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti, ante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in col
Abbreviated transcription (Latin):
ca obuirgatione corripiatur. Qd̃
si et his rensus fuerit. ceteris sibi.
alimentis interdictis. pane tantũ
usq ad dignam satiffactionem utat᷑
et aqua. Si uero nec sic se correxe¬
rit. separetur a mensa et a sccietate
fratriu. in choro psallentium re¬
moueatur. et seorsum in loco hutꝰ¬
cemodi negligentib a p̾latis con¬
stituto stare cõgatur. ut saltim ru¬
bore sequestrationis emendetur:.
Deinde si his modis correptus incor¬
rigibilis extiterit. et etas ꝑmiserit. qͥa
iuxta salomonis uocem stultus uer¬
bis non corrigitur. congrua ei uerbe¬
rum adhibeatur castigatio. quib
ut pote filius u̾beretur. qua¬
tenus scd̃m beati gregorii sententiam.
qui iubentis uerba non audiunt:
uerberib ammoneantur. ut ad bona
desideria pene trahant. quos premia
non inuitant. Ceterum si talis fuerit
quem aut etas aut qualitas ꝑsone
uerberari non sinerit. publica obiur¬
gatione. et ieiumioꝵ cõntinua afflic¬

Expanded text:
ca admonitione corripiatur. Quod ca admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, et a societate fratrum in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corripitur, » congrua ei verberum adhibeatur castigatio, quibus utpote filius verberetur; quatenus secundum beati Gregorii sententiam: « Qui jubentis verba non audiunt, verberibus admoneantur, ut ad bona desideria poenae trahant, quos praemia non invitant. » Caeterum si talis fuquem aut aetas, aut qualitas personae verberari non siverit, publica objurgatione, et jejuniorum continua afflic
Abbreviated transcription (Latin):
distulerit. obedientiam a magistris
sibi imunctam agere recusauerit. i
legendo uł cantando. uł in ceteris et¬
desiasticis disciplinis. iuxta
uires studium non exhibuerit. ad
mensam non necessitate s uitio tar¬
de occurrerit. a claustris sine licentia
exierit. ꝑ licentiam uero egressus extra
constitutum sibi placitum moras fe¬
cerit. in plateas ire aut in bruiis re¬
sidere temptauerit. in dormitorio a
si in dormitorio cum ceteris absq cau¬
sa meuitabili dormire p̾sumpserit.
fratrib caritatis offitio obedienter
seruire neglexerit. discordiam quam
dicente scriptura dei anima detesta¬
tur. inter fratres seminauerit. & hitic
institutioni contumax. aut suꝑbus
aut murmurans. seu in aliquo con¬
trarius extiterit. et cetera huice¬
modi agere temptauerit. hoc pͥmo¬
scd̃m domini p̾ceptum non solũ
semel. et secundo. et tercio. qͥmimmo
crebrius admoneatur. Et si his
ammonitionib non cesserit: publi¬

Expanded text:
distulerit; obedientiam a magistris distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam agere recusaverit; in legendo vel cautando, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis juxta vires studium non exhibuerit; ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit; et claustris sine licentia exierit; per licentiam vero egressus, extra constitutum sibi placitum moras fecerit; in plateis ire, aut in biviis residere temptaverit; in dormitorio alisi in dormitorio cum caeteris absque causa inevitabili dormire praesumpserit; fratribus charitatis officio obedienter servire neglexerit; discordiam quam dicente Scriptura Dei anima detestatur, inter fratres seminaverit; et huic institutioni contumax, aut superbus, aut murmurans, seu in aliquo contrarius, exstiterit; et caetera hujuscemodi agere temptaverit, hic primisecundum Domini praeceptum, non solum semel, et secundo ac tertio, quin imo crebrius admoneatur. Et si his admonitionibus non cesserit, publi
Abbreviated transcription (Latin):
pendent iudicio. quo et discreussi¬
me temperanda sunt. necesse est
ut idem p̾lati circa delinquentes
nẽdici peritissimi imitentur factũ.
Scilicet ut adhibita magne discre¬
tionis cura qd̃ cuiq congruat. qͥd¬
ue conueniat adhibeant. Hec sum¬
mopere ꝑpendentes. ut uixta qͣnti¬
tatem uulnerum. exhibeant fom̃ta
curationum. Quatenus nec alte¬
ri dent qd noceat. nec alteri subtra¬
hant qd̵ uiuat. O missis igitur his
quoꝵ etati delinquenti parcendũ
non est. s potius iuxta salomonẽ
eoꝵ latera ne indurescant uirgis
assidue tundenda sunt. qualiter
erga ceteros delinquentes iuxta
auctoritatem diuinam et scõrum
patrum exempla traditiones q id
sieri oporteat. strictim breuiterq
ostendatur. Siquis frater in con¬
gregatione canonica constitutus.
horas canonicas frequentare neg¬
lecerit. eccłiamq non religioses.
pompatice uel incomposite intra¬
uertt. et opus dei negligenter exe¬
cutus fuerit. ad collationem uenire

Expanded text:
pendent judicio, quo et discretissipendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum Patrum exempla traditionesque id fieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Sigregatione canonica constitutus, horas canonicas frequentare neglexerit; ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit; ad collationem venire
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoluant. et suauitate lectionis
ac melodie et doctos demulceant.
et minus doctos erudiant. Plusq
uelint in lectione uel cantu popłi
edificationem quam popularem
uanissimam adulationem. Qui uͦ
hec docte ꝑagere nequeunt. erudi¬
antur prius a magistris. et instruc¬
ti hec adimplere studeant. ut audi
stitutionum episcopali p̾cipue ui¬
dicio plectendi sint. qua pena ut
ait beatus augustinus m ecclesia
nulla maior esse potest. demonstran¬
dum tamen est qualem ceteri pre¬
lati qui illis dignitate inferiores es¬
se noscuntur. in locis sibi commis¬
sis in quib canonice uiuit᷑ erga
subiectos quosq delinquentes. et
ea que ꝓprie ad eorum ꝓpositum ꝑ¬
tinent obseruare nolentes. adhibere
debeant correptionis modum. S qͥa
omnis etas uel uniꝰcuiq intelligen¬
tie capacitas. ꝓprias debet hab̾e men¬
suras. et iuxta modum culparum
mensura extendenda est correptio¬
num. et hec omnia uire in p̾latoꝵ

Expanded text:
persolvant, et suavitate lectionis persolvant, et suavitate lectionis ac melodiet minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audiestitutionum episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatus Augustinus in Ecclesia nulla major esse potest, demonstrandum tamen est qualem caeteri praelati, qui illis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibus canonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae capacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis dominici geruntur iy¬
steria. suꝑnoꝵ cuuum adesse con¬
uentus.Unde studendum soller¬
ter est ut cum ad eccłiã uel di
ume laudis debita soluenda. uł
ad agenda missarum sollempnia m¬
tramus. semper angelice presentie
memores cum timore et ueneratio¬
ne competenti celeste compleamus
offitium. N si qd̾ absit id negligen¬
ter aut inhoneste. uel tepide exple¬
uerimus. Et ad ꝑficiendum pigri
aduenerimus in sententia qua di¬
citur. maledictus homo qui opus
dei fecerit negligenter. miserabili¬
ter labamur. Ergo sollerti indust̾a
nobis obseruandum est ne quid in
eccłia dei ineptum. ne quid ꝑuer¬
sum: ne quid indecens. aut cogi¬
tatione. aut uerbis. aut actib ꝓpe¬
tremus. Quatemis et conspectu an¬
gelorum digni effittamur. et dñs
ad nos ueniens non qd̃ condempnet
in nobis. s potius qd remuneret in¬
ueniat. Quales ad legendum et
constituantur. qui non suꝑbe s
humiliter debitas domino laudes

Expanded text:
sanguinis Dominici geruntur mysanguinis Dominici geruntur mysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficiamur, et Dominus ad nos veniens, non quod condemnet in nobis, sed potius quod remuneret, inI.-- Quales ad legendum et constituantur, qui non superbe, sed humiliter, debitas Domino laudes
Abbreviated transcription (Latin):
sallentium in eccłia dnõ mens
pleatur illud apłi. psallam spũ. psal¬
lam et mente. Qm̃ quamuis ubiq
dñm ꝑ potentiam diuinitatis noue¬
rimus esse: precipue tamen ei
tiam nobis credimus adesse. De qua
re beda uenerabilis pƀr. in exposi¬
tione euuangelii luce ita dicit. Nõ
latet angelos crebro electis mirisi¬
bili adesse p̾sentia. ut eos uł ab ho¬
stis callidi defendant insidiis. uł
maiori celestis desiderii grã sustol¬
lant. Apło attestante qui ait. Non¬
ne omnes sunt amministratorii
spc̃ in ministerium missi. propterᷤ
eos qui hereditatem capiunt sa¬
lutis. maxime tamen angłici no¬
bis spc̃ adesse credendi sunt. cum
diuinis specialiter mancipamur
obsequiis. Io est cum eccłam ingres¬
si. uel lectionib sacris aurem ac¬
commodamus. uł psalmodie ope¬
ram damus. uł orationib incumbi¬
mus. uł etiam missarum sollemp¬
nia celebramus. Unde ait ꝓpheta.
In conspectu angeloꝵ psallam tibi.
Nec dubitari licet ubi corporis et

Expanded text:
sallentium in ecclesia Domino mens pleat illud Apostoli: Psallam spiritu, psallam et mente . Quoniam quamvis ubique Dominum per potentiam divinitatis noverimus esse, praecipue tamen eumr gratiam nobis credimus adesse. De qua re Beda Venerabilis presbyter, in expositione Evangelii Lucae ita dicit: Non latet angelos crebro electis invisibili adesse praesentia, ut eos ab hostis callidi defendant insidiis, vel majori coelestis desiderii, gratia sustollant, Apostolo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Maxime tamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt, cum divinis specialiter mancipamur obsequiis, id est, cum ecclesiam ingressi, vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel etiam missarum solemnia celebramus. Unde ait Propheta: In conspectu angelorum psallam tibi . Nec dubitari licet, ubi corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ tam q ꝑfecti pontifices factis eui¬
dentib clamant. posse et debere fie¬
ri qd fecerunt. Qui utiq homines
tam secularium qͣm diuinarium
literarum sine ambiguitate doc¬
tissimi. si scirent res eccłie debere
contempni. nunquam eas hab̾ent
qui omnia sua reliquerant. Unde
datur intelligi qd tanti ac tales
uiti qui uolentes fieri xp̃i discipłi.
renuntiauerunt omnib que habe¬
bant. Non ut possessores. s ut ꝓcura¬
tores facultates eccłie possidebant. Et
idcirco scientes nichil aliud esse res ec¬
clesie nisi uota fidelium. p̾cia pecca¬
torum. et patrimonia pauperum:
non eas uendicauerunt in usus su¬
os ut proprias. s ut commendatas
pauperib diuiserunt. Hoc est possi¬
dendo contempnere non sibi. s aliĩs
possidere. Nec habendi cupiditatem
eccłie facultates ambire. s eas pieta¬
te subueniendi susciꝑe. Qd̃ habet et¬
clesia cum omnib nichil habentib
haber comimune. Nec aliquid in¬

Expanded text:
sancti, tamque perfecti pontifices, factis evisancti, tamque perfecti pontifices, factis evidentibus clamant, posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi, quod tales ac tanti viri, qui volentes fieri Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant, non ut possessores, sed ut procuratores, facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
tpedit facultates eccłie posside¬
ri. et ꝓprias ꝑfectionis amore
contempni. Non enim propͥe sunt.
s comiunes eccłie facultates. Et id̾o
quisquis omnib que habuit dimis¬
sis aut uenditis. fit rei sue contemp¬
tor. cum p̾positus fuerit factus eccłie.
omnium que habet eccłia efficitur
dispensator. Deniq sc̃s paulinus
ut ipsi melius nostis ingentia p̾dia
que fuerunt sua uendita pauꝑib
set ep̃c. ñ contempsit eccłie faculta¬
tes.s fidelissime dispensauit. Quo
facto. satis ostendit et ꝓpria debere
ex ꝑfectione contempni. et sine in¬
pedimento ꝑfectionis posse ecclesie
facultates que sunt ꝑfecto commnu¬
nia possidere. Quid scs hylarius:
nonne et ip̃e omnia sua aut pa¬
rentib reliquit. aut uendita pau¬
perib erogauit: Is tamen cũ meri¬
to ꝑfectionis sue fieret eccłie arela¬
tensis ep̃e. qd̾ illa tunc habebat ec¬
clesia non solum possedit. s etiam
acceptis fidelium numerosis here¬
ditatib ampliauit. Isti ergo tam

Expanded text:
pedit facultates ecclesiae possideri, et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes ecclesiae facultates, et ideo quisquis omnibus, quae habuit, dimissis aut venditis fit rei suae contemtor, quum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium, quae habet ecclesia, efficitur dispensator. Denique S. Paulinus, ut ipsi melius nostis, ingentia praedia, quae fuerunt sua, vendita pauperibus set episcopus, non contemsit ecclesiae facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis ostendit, et propria debere propter perfectionem contemni, et sine impedimento perfectionis posse ecclesiae facultates, quae sunt profecto communes, possideri. Quid S. Hilarius? nonne et iprentibus reliquit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam
Abbreviated transcription (Latin):
te omnia qui zelo rectitudinis mo¬
uetur attendat. ne ira extra mentis
dominium transeat. s in ultione
peccati tempus modumq conside¬
rans. surgentis animi ꝑturbationẽ
subtilius retractando restringat. ani¬
mositatem reprimat. et motus fer¬
uidos sub equitate disponat. Ut eo
fiat iustior ultor alienus: quo priꝰ
extitit uictor suus. Qui zelo recti¬
tudinis mouetur sic culpas delin¬
quentium corrigat. ut ante ipse
qui corrigit ꝑ patientiam crescat.
ut feruorem suum transcendendo
diudicet. ne intemperanter exci
tatus ipso zelo rectitudims longe
a reditudine oberret. Pun pues qõ¬

Expanded text:
te omnia qui zelo rectitudinis mote omnia qui zelo rectitudinis movetur attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstititit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit per patientiam crescat, et fervorem suum transcendendo ditatus ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine oberret . 12. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter recipit: unde hanc ad
tempus salubriter ammittit. Nun¬
quam commotioni contemplatio
uingitur. nec p̾ualet mens contur¬
bata conspicere. ad qd uix tranqͥlla
ualet inhiare. Quia nec solis radiꝰ
cernitur: cum commote nubes celi
faciem obducunt. Nec turbatꝰ fons
respitientis imaginem reddit. quã
tranquilliꝰ ꝓpriam ostendit. Quia
quo eius unda palpitat. in se speti¬
em similitudinis obscurat. Cum
ꝑzelum animus mouetur curan¬
dum summo oꝑe est. ne hec eadem
que instrumento uirtutis assumit᷑.
menti ira dominetur. Nec quasi do¬
mina p̾eat. s uelut ancilla ad ob
sequium parata. a rationis tergo nũ¬
quam recedat. Tunc enm robustiꝰ
contra uicia erigitur: cum subdua
rationi famulatur. Quantũ libet
ira ex zelo rectitudinis surgat. im¬
moderatam mentem dilacerat. ra¬
tioni protinus seriuire contempnit.
Et tanto se impudentius dilatat:
quanto impatientie uicioꝵ uirtu¬
dem putat. Necesse est ut hoc an¬

Expanded text:
veraciter recipit, unde hanc ad veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons inspicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur, nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, immoderatam mentem dilacerat. Rationi protinus servire contemnit, et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Necesse est ut hoc an
Abbreviated transcription (Latin):
constringat. Qd̃ cum a doctore agitur
semꝑ necesse est ut dulcedo et humili¬
tas in corde teneatur. Quatinus &e
multum amet. et numquam con¬
tra eum ꝑ elationem supbiat. Cui
tamen amorem suum et humilita
cum in omne qd̾ in hac uita agiur
temptationum laqueos apponi pos¬
se denuntiat. Ut dum ubiq fit mens
pauida. ubiq curcum specta. quanto
timidior tanto uigilantior uiuat.
Ipse namq zelus rectitudinis dum
inquietudine mentem agitat. eius
mox aciem obscurat ut altiora in
commotione non uideat. qui bene
prius tranquilla cernebat. S inde
subtilius ad alta reducitur: unde
ad tempus ne uideat reuerberatur.
Nam ipsa recti emulatio eterna
post paululum in tranquillitate
largius aꝑit. que hic interim per
commotionem claudit. Et unde
mens turbatur ne uideat. inde ꝑfi¬
cit ut ad uidendum ueriꝰ clarescat.
Sicut infirmanti oculo cum col¬
lirium mutitur: lux penitus ne¬
gatur. S inde eam post paululũ

Expanded text:
constringat. Quod cum a doctore agitur, constringat. Quod cum a doctore agitur, semper necesse est, ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum amet, et nunquam contra eum per elationem superbiat: cui tamen amorem suum et humilitatcum in omne quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat; ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta, quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquietumox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna, post paululum in tranquillitate largius aperit, quae hic interim per commotionem claudit. Et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur, sed inde eam post paululum