comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recreatus ad imaginem dĩ: quia creatus
ad unaginem cliꝰ tanto erat longe factus:
quanto ierat in dissimilitudinem. Non
enim locorum interuallis accecditur ad dm̃:
aut receditur ab eo. Dissimilis factus longe
recessisti: similis factus ꝓxime accedis. Uicle
quornodo nos uuit accedere dñs facien
mo similes ut accedamus. Estote ait se
pater uester qui in celis est: qui solemo
oriri facit suꝑ bonos et malos: et plua
suꝑ iustos et iniustos. Disee dilige remn¬
mieum: si uis cauere inimicum. In qui¬
tum autem in te caritas crescit: In an¬
tum effieit et renouat te ad similitusi¬
nem dĩ. Pertendit usq ad mimicos irs
ei similis qui solem suum oriri facit nonso
Quantum accedis ad similitudinem en¬
tum ꝓficis in caritate: et tanto incipis
sentire dm̃. Et quem sentis: Qui uenit
ad te. an ad quem tu redis: Nam ille nimn¬
quam discessit a te. Rececdit a te ds̃ eu
tu recedis ab eo. Presentia sunt cecis om̃a

Expanded text:
recreatus ad imaginem Dei, quia creatus recreatus ad imaginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pater vester qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
citur quędam oꝑatio mundandi cordis.
Hoc dicitur a seriptura. Para unde uideas
quod amas: ante quam uideas. Audito
enum dõ. et nomine eius: cui non dulce
est quod audit nisi impio. multum re-¬
moto. multum longe facto: Quoniam
ecce inquit qui longe faciunt se a te: ꝑi¬
bunt. Sequitur. Percdidisti om̃em qui for¬
nicatur abste. Nobis autem quid: Quia
illi longe et ideo in tenebris. et ideo sau¬
ciatis ocłis in tenebris. ut lumen non so¬
lum non desiderent. sed etiam ꝑhorrescãt:
nobis in longinquo inuentis quid dr̃ e
Accedite ad eum et illuminamini. Ut
autem accedas et illumineris: displice.¬
ant tibi tenebrȩ tuȩ. Dampna quod es:
ut merearis esse quod non es. Es iniquus:
esse debes iustus. Nunquam iusticiam
ꝑcepturus es: si adhuc placet tibi iiqͥ¬
tas. Contere illam in corde tuo. et mun¬
dai expelle illam de corde tuo: ibi uult
habitare quem uis uidere. Accedit ergo
ut cumq anima humana. interior homo

Expanded text:
citur quaedam operatio mundandi cordis; citur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, antequam videas. Audito enim Deo et nomine ejus, cui non dulce est quod audit, nisi impio multum remoto, multum longe facto? «Quoniam ecce,» inquit, «qui longe faciunt se abs te, peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et ideo in tenebris, et ita sauciatis oculis in tenebris, ut lumen non solum non desiderent, sed etiam perhorrescant; nobis in longinquo inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anima humana, interior homo
Abbreviated transcription (Latin):
quod non potueris cogitare. Ergo cogita
illum: prius quam dicas illum. Ut cogites
llum: accede ad illum. Quod enim ius be¬
ne uidere ut habeas quod loquaris: acce¬
dis ut inspicias. ne forte longe uidendo
fallaris. Sed ut ocłis ista corporea.sic ille
mente conspicitur. Corde attenditur. et
uidetur. Et ubi est eor unde ille uicleatar :¬
Beati ait mundi corde: qm̃ ipsi dm̃ iude¬
bunt. Audio⁊ crecloꝵ ut possum intelligo
corde uideri dm̃: nec posse nisi mundo eor¬
de conspici. Sed auctio aliam seripturam.
Quis glabitur castum se habere cors
dut quis glabitur muncdum se esse a pec¬
cato: Attendi ergo uniuersam creaturã
quantum potui: corporalem animad¬
uerai. ineelor in terra: spalem autem ii
me ipso qui loquor: qui membra uegeto:
qui uocem intendo: qui linguam moueo:
qui uerba ꝓnuntio. sensus ꝙ discerno. Et
quando comprehendo me in me: Unde
ergo possum quod est suprame: Promitti¬
tur tamen cordi humano uisio dĩ: et indi¬

Expanded text:
quod non potueris cogitare. Ergo cogita quod non potueris cogitare. Ergo cogita illum priusquam dicas illum; ut cogites illum, accede ad illum. Quod enim vis bene videre, ut habeas quod loquaris, accedis ut inspicias, ne forte longe videndo fallaris. Sed ut oculis ista corpora, sic ille mente conspicitur, corde attenditur et videtur. Et ubi est cor unde ille videatur? «Beati,» ait, «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut possum intelligo, corde videri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed audio aliam Scripturam: «Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Attendi ergo universam creaturam, quantum potui; corporalem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod supra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indi
Abbreviated transcription (Latin):
ones horarum. Inꝙ his om̃ibus: nescio qͥd
inuisibile. quod sp̃s uel anima dicitur in-¬
esse om̃ibus animantibus ad appetendam
uoluptatem. fugiendamꝙ molestiam ⁊ ad
conseruanciam incolumitatem suam uestigiũ
quodlam unitatis. Inesse etiam homini com¬
mune quiddam cum angłis diꝰ. non cum
peccoribus: sicut est uiuerer audire: uideren
et cetera: sed quod intelligat dm̃. quod ad
mentem ꝓprie ꝑtineat÷ quod sicut ocłs al¬
bum. et nigrum. ita equitatem innquitatemꝙ
discernat. In hac tota consideratione crea¬
turȩ. quam nominare uteumq et ꝑcurre.¬
re potuimus: interroget se anima. quis fes¬
eit bec om̃ia: quis creauit hȩc: quis in bis
te ipsam: quie sunt ista quȩ consideras. qͥd
cu qui considerass quis ille qui fecit consi¬
derata et considerantem: quis est iste clic
illum. Ut dicas illum: cogita illum. Potes
enuim aliquid eogitare: et forte non potes
dicere. Nullomodo enim poteris dicere:

Expanded text:
ones horarum; inque his omnibus nescio quid ones horarum; inque his omnibus nescio quid invisibile, quod spiritus vel anima dicitur, inesse omnibus animantibus ad appetendam voluptatem fugiendamque molestiam, ad conservandam incolumitatem suam vestigium quoddam unitatis; inesse etiam homini commune quiddam cum Angelis Dei; non cum pecoribus, sicut est vivere, audire, videre, et caetera, sed quod intelligat Deum, quod ad mentem proprie pertineat, quod sicut oculus albam et nigrum, ita aequitatem iniquitatemque discernat. In hac tota consideratione creaturae, quam nominare utcumque et percurrere potuimus, interroget se anima: Quis fecit haec omnia? quis creavit haec? quis in his teipsam? Quid sunt ista quae consideras? quid tu quae consideras? Quis ille qui fecit consideranda et considerantem? quis est iste? Dic illum; ut dicas illum, cogita illum. Potes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nullo modo autem poteris dicere
Abbreviated transcription (Latin):
dentes exultando cantant: et inter cantica
que uerbis annuntiant. inserunt uoces Au¬
dun sine uerbis in elatione exultantis ani¬
mis et hec uocatur iubilatio. Siqͥs forte ꝓp.¬
terea non recognoseit quia nunquam ad¬
uertit: aduertet de cetero: atꝙ utinam ñ
mueniat quos aduertat: ne ds inueniat qͥs
euertat. Sed tamen quia non quieseunt.
nasci spinȩ in male exultantibus: aduerta¬
mus uibilationem imꝑbandam: et offera.¬
mus dõ iubilationem eoronandam. Quan¬
do ergo iubilamus: Quando laulamus
quod dici non potest. Attendimus enim
unuersam creaturam: terram. et maret
celum. et om̃ia quȩ in eis sunt: attenclimꝰ
singula habere origines et causas suas
seminum ium: nascendi ordinem: ꝑmanen¬
d modum. intereundi decessum. Curre¬
re uolumina scłorum. sine ulla ꝑturbatio¬
ne: stellas uolui quodam modo ab oriente
in occidentem ꝑagere cursus annorum.
Uitemus demensiones mensium: distensi¬

Expanded text:
dentes, exsultando cantant; et inter cantica dentes, exsultando cantant; et inter cantica quae verbis enuntiant, inserunt voces quasdam sine verbis in elatione exsultantis animi, et haec vocatur jubilatio. Si quis forte propterea non recognoscit, quia nunquam advertit, advertat de caetero. Atque utinam non inveniat quos advertat, ne Deus inveniat quos evertat. Sed tamen quia non quiescunt nasci spinae, in male exsultantibus advertamus jubilationem improbandam, et offeramus Deo jubilationem coronandam. 5. Quando ergo nos jubilamus? Quando laudamus quod dici non potest. Attendimus enim universam creaturam, terram et mare, et coelum, et omnia quae in eis sunt: attendimus singula habere origines et causas suas, seminum vim, nascendi ordinem, permanendi modum, intereundi decessum, currere volumina saeculorum sine ulla perturbatione, stellas volvi quodam modo ab oriente in occidentem, peragere cursus annorum, videmus dimensiones mensium, distenti
Abbreviated transcription (Latin):
Sonus enim cordis intellectus est. Quodno¬
stis dicturus sum. Qui iubilat non uerbad.¬
cit: sed quidam sonus est leticiȩ sine uerbis
Uox est enim animi diffusi leticia: quantum
potest exprimentis affectum. non sensum ẽ¬
prehentlentis. Gaudens homo in exultatione
sua. ex uerbis quibusdam quȩ non possunt
dici et intelligi: erumpit in uocem quandam
exultationis sine uerbisa ita ut appareat eum
ipsa uoce gaudere quidem. sed quasi repletu
gaudio nimio non posse uerbis explicare qͥd
gaudet. Animaduertite hoc in eis: qui cantant
etiam non honeste. Non enim talis erit iubila¬
tio nr̃a: qualis illorum est. Nos enim i ulli¬
qrtione ubilare clebemus. illi autom uibil ante
suone: Eunen ut hoc quod elieo intelliganies.
aiins r ecor demini rem cognitam. marne
nuant qui aliquis in agris opartur copi¬
a sruetium iocuntati. uel messores. uel iuin.¬
demiatores. uel aliquos fructus metentes aet
n ipsa fecunclitate terrȩ et feracitate gari¬

Expanded text:
Sonus enim cordis, intellectus est. 4. Quod noSonus enim cordis, intellectus est. 4. Quod nostis dicturus sum. Qui jubilat, non verba dicit, sed sonus quidam est laetitiae sine verbis: vox est enim animi diffusi laetitia, quantum potest, exprimentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare quod gaudet: Animadvertite hoc in eis qui cantant etiam non honeste. Non enim talis erit jubilatio nostra, qualis illorum est; nos enim in justificatione jubilare debemus, illi autem jubilant fusione. Tamen ut hoc quod dico intelligatis, imo recordemini rem cognitam, maxime jubilant qui aliquid in agris operantur; copia fructuum jucundati vel messores, vel vendemiatores, vel aliquos fructus metentes, et in ipsa fecunditate terrae et feracitate gau
Abbreviated transcription (Latin):
quod adhuc non iubilat. iubilabit. serten¬
dens enim benedictio incipiente ȩccła ab
sternit ⁊ pietatem ubiꝙ construit: et in¬
ti sunt boni malis⁊ et mali ꝑ om̃en ca
et boni ꝑ om̃em terram. In malis nurta¬
rat om̃is terra: in bonis iubilat onis em
Quid est ergo iubilare : Multum eni¬
tentos nos fecit hoc uerbum ⁊ et presame
psalmi titulus: quia inseribitur in coni¬
sione. Quid est in confessione iubilarerti
terius cuiusdam psalmi sententia dieatis
beatos facit. Dñs ergo ds̃ noster beatifsei¬
tor hominum. det michi intelligere ques
dieam: det uobis intelligere quod auctis
beatus ppłs qui intelligit iubilationem. Cur¬
ramus ergo ad hanc beatitulinemt inteligi¬
mus iubilationem: non eam sine iiteletu
funclamus. Quid opus est iubilare. et non¬
obtemꝑare huic psalmo dicenti. iubilate di
om̃is terra᷑ et non intelligere iubilationem.
ut uox nr̃a sola iubilet. et cor non iubilet:

Expanded text:
quae adhuc non jubilat, jubilabit. Pertenquae adhuc non jubilat, jubilabit. Pertendens enim benedictio, incipiente Ecclesia aubique prosternit, pietatem ubique construit: et mixti sunt boni malis, et mali per omnem terram, et boni per omnem terram. In malis murmurat omnis terra, in bonis jubilat omnis terra. Quid est ergo jubilare? Multum enim nos attentos facit ad hoc verbum et praesentis psalmi titulus, quia inscribitur, «In confessione.» Quid est, in confessione jubilare? Est alterius cujusdam psalmi sententia dicentisbeatos facit. Dominus ergo Deus noster beatificator hominum, det mihi intelligere quod dicam, det vobis intelligere quod auditis: «Beatus populus qui intelligit jubilationem.» Curramus ergo ad hanc beatitudinem, intelligamus jubilationem, non eam sine intellectu fundamus. Quid opus est jubilare et obtemperare huic psalmo dicenti, «Jubilate Deo, omnis terra,» et non intelligere jubilationem, ut vox nostra sola jubilet, et cor non jubilet?
Abbreviated transcription (Latin):
salmum fr̃s cum cantaretur au¬
distis: breuis est nec obscurus:
quasi securitatem declerim. nec
laborem timeatis. Uideamus ta¬
ien atpentius. et quanto liberius. tanto dili¬
gentius. quid sibi ueluit ea ipsa quȩ aꝑte so.¬
nant: ut quantum dñs donare dignatur.
sp̃aliter intelligatur. Uex dĩ quolibet orga¬
no sonans: tamen uox dĩ. Neꝙ enim delectat
aures eius: nisi uox eius. Nam et nos cum
loquimur: tunc et eum delectamus cum
one sic inscribitur. Hic est titulus eius: psal¬
mus in confessione. Pauei uersus sunt: mag¬
narum rerum grauidi. Pariant semina in
cordibus nr̃is: ut paretur horreum messi
dñicȩ. Esalmus iste in confessione. Hoc nos
iubet. ad hoc nos hortatur: ut iubilemus
cdõ. Nec hortatur uelut aliquem unum an¬
gulum terrȩ. aut unam aliquam habita¬
tionem. congregationem ue hominum: sed
quia se ubiꝙ nouit seminasse benedictio
modo uocem meam audit uniuersa terra :
Et tamen hanc uocem audiuit uniuersa
terra. Iam iubilat dño uniuersa terra: et

Expanded text:
salmum, fratres, cum cantaretur, audistis; brevis est, nec obscurus: quasi securitatem dederim, ne laborem timeatis. Videamus tamen attentius, et quanto liberius, tanto diligentius, quid sibi velint ea ipsa quae aperte sonant, ut quantum Dominus donare dignatur, spiritualiter intelligantur. Vox Dei quolibet organo sonans, tamen vox Dei; neque enim delectat aures ejus, nisi vox ejus: nam et nos cum loquimur, tunc eum delectamus, cum mus in confessione:» sic inscribitur, hic est titulus ejus, «Psalmus in confessione.» Pauci versus sunt, magnarum rerum gravidi: pariant semina in cordibus vestris, ut paretur horreum messi dominicae. Psalmus iste in confessione hoc nobis jubet, ad hoc nos hortatur, ut jubilemus Deo. Nec hortatur velut aliquem unum angulum terrae, aut unam aliquam habitationem congregationemve hominum; sed quia ubique novit se seminasse benedictionmodo vocem meam audit universa terra? Et tamen hanc vocem audivit universa terra. Jam jubilat Domino universa terra; et
Abbreviated transcription (Latin):
num ergo misericordia eius: et usq in gene¬
ratione et generationem ueritas eius. Aut
om̃em generationem accipe quod dictum
est in generationem et generationem: aut
in duabus generationibus. unam terrenã.
alteram cȩlestem. Hȩc est generatio una
quȩ parit mortales: attera quȩ parit ȩter-¬
nos. Ueritas eius et hic est: et ibi. Noli puta¬
re: quia hic non est ueritas eius. Si non
hic esset ueritas eius: non diceret in alio
psalmo ueritas de terra orta est: nec ipsa
ueritas diceret. ecce ego uobiscum sum usꝙ¬

Expanded text:
num» ergo «misericordia ejus, et usque in genenum» ergo «misericordia ejus, et usque in generationem et generationem veritas ejus.» Aut omnem generationem accipe quod dictum est, «in generationem et generationem;» aut in duabus generationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generatio una quae parit mortales; altera quae parit aeternos. Veritas ejus et hic est, et ibi. Noli putare quia hic non est veritas ejus: si non hic esset veritas ejus, non diceret in alio psalmo: «Veritas de terra orta est» ; nec ipsa Veritas diceret, «Ecce ego vobiscum sum us
Abbreviated transcription (Latin):
In illo quorlammodo absconclitus eris: sicut
dictum est. Abscondes eos: in abscondito
uultus tui. In atria eius: in hymnis confite¬
mini ei. In pottis confitemini: et in atria cũ
intraueritis. confitemini in hymnis. Hymni
laucles sunt. Quando intras te reprehende:
cum intraueris illum lauda. Aꝑite michi
portas iusticiȩ dicit in alio psalmo: ingrech¬
ins in eis confitear ño. Nunquid dixit
cum ingressus fuero iam non confitebor:
Etiam ingressus confitebitur. Quȩ enim
auciate nomen euis: quia suauis est dñs.
Nolite putare: quia deficitis in laudando.
Laudatio ur̃a: quasi manducatio erit. Quan¬
tum laudatis: tantum uires acquiritis: et
tantum dulcescit quem lauclatis. Lauda¬
te nomen eius: quia suauis est dñis.  nec̃¬
num misccdłia eus. Non enim cum te libera¬
uerit desmet esse misericors: et ut ꝓtegat
semꝑ in ȩcerna uita misecłia eius est. In ȩter¬

Expanded text:
In illo quodammodo absconditus eris, sicut In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymnis confitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in eis» «confitear Domino» . Numquid dixit, tum ingressus fuero, jam non confitebor? Etiam ingressus confitebitur. Quae enim «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus.» Nolite putare quia deficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum dulcescit quem laudatis. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus. In aeternum misericordia ejus.» Non enim cum te liberaverit, desinet esse misericors: et ut protegat semper in aeternam vitam, misericordiae ejus est. «In aeter
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione. Intret grex in portas: ne bis
remaneat ad lupos. Et quomodo intret:
In confessione. Porta id est initium: confesso
tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur. Incipit
dño in confessione. Quod illic dieit inenti
poc apellauit hic portas. Intrate in portas
eu ini confessione. Et quid eium iam andrter¬
aurinus. non consitebimur : Semꝑ confitere:
smnꝑ haibes quodi confitearis : Difficile est in
sue uita ut sic homo mutetur: ut nichil in¬
uenlatur in eo quocd reprehencdatur. Opis
est ut tu te reprehencdas: ne ille reprehen¬
dit qui dampnaturus est. Ergo et cum
intraueris in atria confitere: quando non
ent confessio peccatorum in illa requie. in
ila equalitate angłorum. Sed uidete quid
aipxerim: non erit confessio peccatorum.
Non dixi non erit confessio: erit enum con¬
fessio laudis. Semꝑ confiteberis illum dm̃:
te creaturam. Illum ꝓtectorem: te ꝓtectũ.

Expanded text:
in confessione.» Intret grex in portas, non foris in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere, semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factum est nichil. Quid est quod oi¬
tatis: Quid est quod suꝑbitis: Alius uss
et qui uos fecit. ipse a uobis patitur. Sedua
sic uos ita iactatis. et głamini. et extola
quasi a uobis ipsis facti sitis. Bonum et us
ut qui fecit uos. reficiat uos. Ipse fecit nost
non ipsi nos: non debemus suꝑbire: Cotim
bonum quod habemus: ab artifice nr̃o hub¬
mus. Quod in nobis fecimus: inde dampnisꝰ
Quod in nobis ille fecit: inde coronamur.
Ipse fecit nos et non ipsi nos. Nos autem
ppłs eius: et oues pascuȩ eius. Dues. et ouis.
Ipsȩ oues: una ouis. Et quam amantissimm
nr̃i. pastorem habemus: Dimisit nonaguita
nouem. descendit querere unams reportt
in humeris suis. redemptam sanguine sio.
a confessione incipite. Inde psalmus mom¬
fessione. Ibi iubilate: confitemini uos non
factos a uobis: laudate eum a quo factiesis
Ab illo fit bonum tuum: a quo recedens
fecisti malum tuum. Intrate in portas enis

Expanded text:
ipso factum est nihil . Quid est quod exipso factum est nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et qui vos fecit, ipse a vobis patitur. Sed vos sic vos jactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: totum bonum quod habemus, ab artifice nostro habemus; quod in nobis nos fecimus, inde damnamur; quod in nobis ille fecit, inde coronamur. «Ipse fecit nos, et non nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
finamus psalmum: quia planus est. Ser¬
uite dño in iocunditate. Uos alloquitur
quicumq in caritate om̃ia toleratis: et
spe gaucletis. Seruite dño non in amari¬
tudine murmurationis: sed in iocundita¬
te dilectionis. ntrate in conspectu eius
in exultatione. Facile est exultare foris:
in conspectu clĩ exulta. Non ualde lingua
exultet: secd conscientia exultet. Intrat᷑ in
conspectu eius in exultatione: scitote qm̃
dñs ipse est ds̃. Quis nescit quoniam dñs
ipse est dr̃: Sed de dño dicit. quem non
putabant homines dm̃: scitote quoniam
dñs ipse est dĩ. Dñs ille non uobis uilescat:
crucifpcistis: flagellastis: sputis illinistis:
spinis coronastis: ueste ignominiosa ues.¬
titis in ligno suspendistis : clauis coni¬
stis lancea ꝑeussistisa eustodes acd sepule
posuitis: ipse est dĩ. Scitote quoniam q
ipse est ds̃. ipse fecit nos et non ipsi noshe
fecit nos. Om̃a ꝑ ipsum facta sunt: et six

Expanded text:
finiamus Psalmum, quia planus est. «Serfiniamus Psalmum, quia planus est. «Servite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in conspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultet; conscientia exsultet. «Intrate in conspectu ejusnus ipse est Deus.» Quis nescit quia Dominus ipse est Deus? Sed de Domino dicit, quem non putabant homines Deum: «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus,» Dominus ille non vobis vilescat: crucifixistis, flagellastis, sputis illinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno suspendistis, clavis confixistis, lancea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; ipse est Deus. «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse fecit nos, et non nos». «Ipse fecit nos:» omnia per ipsum facta sunt, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
hominem esse fictum: sed om̃em ꝓfessionẽ
babere fictas ꝑsonas. Sunt xep̃iani malie
secl sunt et boni. Quasi plures malos uides
quia palea sunt: et te ad grana ꝑuenire
non ꝑmittunt. Sunt ibi et grana: accedes
tempta÷ excute: adhibe oris iudicium:
inuenis scĩmoniales inlisciplinatas. Nun¬
quid ideo scĩmonium reprehendendum est :
Multȩ non stant in domibus suis: circumeunt
domos alienas. curiose agentes: loquentes
quȩ non oportet: suꝑbe. linguatȩ. ebriosȩ.
Et si uirgines sunt. quid ꝓdest integra ca¬
ro mente corrupta: Melius est humile con¬
iugium: quam suꝑba uirginitas. Si enim
nuberet. non haberet nomen unde extol¬
leretur: et haberet frenum quo regeretur.
Sed nunquid ꝓpter uirgines malas. dãp¬
naturi sumus et scãs. corpore et sp̃u : Aut
ꝓpter istas laudabiles. etiam illas imꝓban¬
das laudare cogemur: Undiq unus as¬
sumetur: et unus relinquetur. Ergo fr̃s¬

Expanded text:
hominem esse fictum, sed omnem professionem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi sumus sanctas et corpore et spiritu ? aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus assumetur, et unus relinquetur. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
no: Quia deuinctȩ scło. cireuitu rerum tem¬
poralium tanquam mola detinentur: et inde
una assumetur. et una relinquetur. Quȩ in¬
de assumetur: faciens oꝑa bona: attendens
indigentiam seruorum dĩ: indigentiam pau¬
ꝑum: in confessione fidelis in leticia spei
ceita: uigilans ad dm̃: nulli inpreeans ma¬
lar diligens quantum potest. non solum ami¬
cos secd etiam inmicos: preter uxorem suã
nesciens aliquams preter maritum suum
nesciens aliquem: assumetur et de molendino.
Quȩ autem aliter fuerit: relinquetur. Alis
autem dicunt. Quietem uolumus: neminẽ
uolumus ꝑati. Remouemus nos a turbis:
bene erit nobis in quandam securitatem.
Si quietem queris: quasi lectum queris
ut sine aliqua sollicitudine requiescas.
Et inde unus assumetur: et unus relinque¬
tur. Nemo uos fallat fr̃s: si non uultis fal¬
lis et uultis amare. Fr̃ se scitote om̃em ꝓfes¬
sionem in ecła habere fictos. Non dixi om̃em

Expanded text:
no?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temno?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.» Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli imprecans mala, diligens quantum potest, non solum amicos, sed etiam inimicos, praeter uxorem suam non sciens aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem
Abbreviated transcription (Latin):
societatem bonorum. Dicit illis scriptura.
Ue his qui ꝑdiderunt sustinentiam. Et
quod est amplius. ructat indignationis
malum odorem. unde absterreat intratu¬
ros: quia ipse cum intrasset ꝑdurare non
potuit. Quales illi: Inudir litigatores. ne¬
minem sustinentes: auari. Ille ibi illud fe¬
cit: et ille ibi illud fecit. O male quare ta¬
ces bonos: Quos tolerare non potusti iao¬
tas: qui te male tolerauert̾ taces. Merito
ex ore dñ duo in agro. unus assumetur. et
unus relinquetur. Duȩ in molendino: una
assumetur. et una relinquetur. Duo in lecto:
unus assumetur. et unus relinquetur. Qui
sunt duo in agro: Quod chieit apłi. Ego plan¬
taui: apollo rigauit: sed dĩ incrementum
decdit. Dĩ agricultura estis: in agro labo¬
ramus. Duo in agro clerici sunt: unus assu¬
metur. et unus relinquetur. Assumetur
bonus: relinquetur malus. In molendino
duȩ: ad plebes retulit. Quare in molendi-¬

Expanded text:
societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos? Quos tolerare non potuisti, jactas: qui te malum toleraverunt, taces. 13. Merito ex ore Domini: «Duo in agro; unus assumetur, et unus relinquetur: duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur: duo in lecto; unus assumetur, et unus relinquetur» . Qui sunt «duo in agro?» Quod dicit Apostolus: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Dei agricultura estis» . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetur;» assumetur bonus, relinquetur malus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendi
Abbreviated transcription (Latin):
frtur a pis fr̃ibus: eum sufficientia et eũ
cartate utuntur. Nemo sibi usurꝑat ali¬
quid quod alter non habeat: om̃s se cliligt̃:
om̃s iuicem se sustinent. Laudat qui nes
ilo uento intrante etiam naues in portu se¬
collidunt: intrat quasi securitatem spans:
neminem quem toleret habiturus. Inuenit
ibi fr̃s malos: qui mali inueniri non possent
nisi adiitterentur. Et necesse est ut primo
tolerentur: ne forte corrigantur. Nec ex¬
clidi facile possunt: nisi prius fuerint
tolerati. Et fit ipse intolerandȩ patientiȩ.
Quis me huc querebat: Ego putabam
quia caritas est hic. Et paucorum homi¬
num molestia irritatus: dum non ꝑseuera¬
uerit implere quod uouit: fit desertor tã
scĩ ꝓpossti: et reus uoti non recdditi. Iam uͦ
cum inde exierit. fit et ipse uituꝑator et
maleclicus: et dicit ea sola quȩ quasi se pati
posse asseuerat: et aliquando uera. Sel ue¬
ra malorum mala. toleranda sunt: ꝓpter

Expanded text:
fertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum fertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usurpat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, omnes invicem se sustinent. Laudasti, laudaillo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
intrat: aclheret lilio: tolerat spias. Merebit
esse in laude et in oselis sponsi: qui dicit seut
lilium in medio spinarumt ita ꝓxima mea
in medio filiarum. Ita et in clericis: lauda¬
tores elericorum. intendunt ibi bonos mi¬
nistrosa fideles dispensatores: om̃ium tolet¬
tores ⁊ uiscera sua impendentes in his quos
uolunt. ꝓficere: non querentes quȩ suast᷑.
sed quȩ iħu xxp̃i. Laudant hȩc: obliuiscum¬
tur quia mixti sunt malis. Rursus quire.¬
prehendunt auariciam elericorumt i ꝑ¬
bitates clericorums lites clericorum: ape¬
tentes res alienas. Ebriosos. uoraces. iac¬
tantes. et tu inuide uituꝑas: uide ibi et¬
bonos. Sic et illa uita cominunis fr̃m.
quȩ est in monasterio: magni uiri: sc̃ĩ co¬
tidie in hymnis. in orationibus. in lanaꝰ
q̃. Inde uiuunt. Cum lectione ilis res estc
uadorant manbus suisꝯ inde se transigunt in
nos auare aliquicl petunt. Qiuie quid eis in¬

Expanded text:
intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec, obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis in
Abbreviated transcription (Latin):
Impendunt sibi quiq quod possunt: orati¬
omibus. ieiumiise. hymnis uacatur ꝑ totũ
orbem terrarum: una confessione pacis.
laudatur ds̃. duclit forte qui neseit. ta¬
citum esse de commixtis malis: uenit land
inuitatus muenit cominixtos malos qulnen
ili predieti sunt. ante quam ueniret asra¬
tur a falsis axp̃ianis. refugit a ueris apai
Rursus odiosi. maledici. irruunt in utipa¬
feneratores. Nonne ipsi sunt qui tbeatia &
ampbiteatra implent. ꝑ ludos et ꝑ aliasou¬
tacula : Qui implent ȩccłas ꝑ dies festose
Ebriosis uoraceso iniuidia insectatores alt¬
rutrum. Sunt tales: sed non soli tales. ut
iste uitupator ceco animo tacet bonosa et
ille laucdator in cauto animo tacet malos.
Si autem sic laudatur in hoc tempore eota
dĩ÷ quomodo laudant scripturȩ dĩ : sece
quomodo nunc dixi. sicut lilium ĩmedio
spinarum: sic ꝓxima mea in medio filiari
Audit homo: considerat. Placet illi lilum:

Expanded text:
impendunt sibi quisque quod possunt, oratiimpendunt sibi quisque quod possunt, orationibus, jejuniis, hymnis vacatur per totum orbem terrarum, una consensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur a falsis christianis, refugit a veris christianis. Rursus odiosi, maledici, irruunt in vituperatifeneratores. Nonne ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autem sic laudatur in hoc tempore Ecclesia Dei, quomodo laudant Scripturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium,
Abbreviated transcription (Latin):
firmabuntur uectes portarum iherłm: ubi
uere plena iubilatio. et magnum gaudiũ.
Mocdo autem ne securus laudes quamlibet
uitam: ante mortem ne laudes hominem
quemquam. Hinc autem falluntur homi¬
nes ut uel non suscipiant meliorem uitam.
uel temere aggrediantur: quia et cum lau-¬
dare uolunt. sic laudant ut non ibi dicãt
mala quȩ mixta sunt. et qui uituꝑare uo.¬
lunt. tam iniudo animo et ꝑuerso iuitupe.¬
rant: ut claudant ocłos aduersus bona:
et sola mala quȩ ibi uel sunt. uel putant᷑
exaggerent. Inde fit ut una queq ꝓfessio
male laudata. id est non caute lauclata.
cum inuitauerit homines laude sua: in¬
ueniant illi qui illuc ueniunt aliquos qua¬
les ibi esse non credebant: ut offensi malis.
sileant a bonis. Fr̃s. disciplinam istam.
ad uitam ur̃am conferte: et sic audite ut
uiuatis. Laudatur ut generaliter dicam
eccła dĩ: magni homines xp̃iani soli xp̃i¬
anis magna catholica: diligunt se om̃s.

Expanded text:
firmantur vectes portarum Jerusalem : ibi firmantur vectes portarum Jerusalem : ibi vere plena jubilatio et magnum gaudium. Modo autem ne securus laudes quamlibet vitam; ante mortem ne laudes hominem quemquam . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diligunt se omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
unum in diñ: missi sunt in fornacem et
crepuerunt. Quomoclo ergo cognoscis eum
qui sibi adhuc ipse ignotus est: Egeludes
malos fr̃s a conuentu bonorum: De eorde
tuo quisquis ista cheis: om̃s malas cogitati¬
ones si potes exclude. Non intred in cortu¬
um: uel suggestio mala. Non consentio in.¬
quis secd intrauit tamen ut suggeretetui.
Naimnꝰ om̃is munita corcla habere uolumus.
ut nichil intret quod male suggeratur. n¬
de autem intret quis nouit.: Et pugnamꝰ
coticdie in toto corle nt̃o: unus homo in corde
suo cum turba luctatur. Suggerit auaricia:
suggerit libido: suggerit uoracitas : suggerit
leticia ista ppłaris: om̃a suggeruntur⁊ ab om̃u¬
bus se continet. Om̃ibus respondet. et ab om̃i¬
bus auersatur: difficile est. ut non ab aliqua
feriatur. Ubi ergo securitas hic : Nusquam
in usta uita: nusquam nisi in sola spe ꝓmissoꝵ
dĩ. Ibi autem cum illue ꝑuenerimus ꝑfecta¬
erit securitas: coneludentur porte: et con¬

Expanded text:
unum in Deum : missi sunt in fornacem, et unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et con
Abbreviated transcription (Latin):
litatis: constantia caritatis. Et quando forte
uentus ex illa parte qua patet irruerit: sit
ibi cauta gubernatio. Nam quid dieturus
est michi quisquis talibus locis forte preest:
immo seruit fr̃ibus in his quȩ monasteria
dieuntur: Quid dieturus est : Cautus ero:
nullum malum adinittam. Quomodo
nullum malum achmittes: Nullum homi¬
nem malum: nullum frẽm intrantem ma¬
lum acimnissurus sum: eum paueis bonis
bene michi erit. Ubi eognoseis quem sorte
uis excludere: Ut cognoscatur malusintꝰ
ꝓbancdus est. Quomodo ergo exeludis urtra¬
turum qui postea ꝓbanclus est. et ꝓbari
nisi intrauerit non potest: Repelles om̃s
malos᷑ Dicis enim. et nosti inspicere om̃s:
Nudis cordibus. ad te ueniunt qui untra¬
turi sunt: Ipsi se non nouerunt. Quanto
minus tuc Multi enim sibi ꝓmiserunt qea
impleturi essent illam sc̃am uitam. in com¬
mune habentem om̃ia: ubi nemo dicit al¬
quiel suums quibus est anima una. et cor

Expanded text:
bilitatis, constantia charitatis; et quando forte bilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his quae monasteria dicuntur? quid dicturus est? Cautus ero, nullum malum admittam. Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam, in commune habentem omnia, ubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Quid michi est rationem habere cum turbis
Bene. Pauci ipsi boni. de quibus turbis sunt
eliquati: si tamen iam si pauci om̃s boni
Camen bona cogitatio humana. laudabilis
isse cum talibus: qui elegerunt uitam qͥeta.
Remoti ab strepitu popłari. a turbis inqui¬
tis. a magnis fluctibus scłi: tanquam in
portu sunt. Iam ergo ibi gaudium illud
lam ibi iubilatio illa quȩ ꝓmittitur. Non¬
dium⁊ secl adhuc gemitus adhuc sollicitu¬
do temptationum. Habet enim aliunde et
portus aditum. Si portus aditum ex nulla
parte haberet: nulla in eum nauis intraret.
Oportet ergo ut ex aliqua parte pateati
Aliquando autem ꝑ eam partem qua pates
uentus irruit: et ubi scopłi non sunt. naues
se inuicem eollisȩ confringunt. Ubi ergo
securitas. si nec in portu: Et tamen uteumꝙ
feliciores in portu: quam in pelago. faten¬
dum est: concedendum est: uerum est. Cam̃
sibi collicdantur. Seruetur ibi parilitas equa¬

Expanded text:
quid mihi est rationem habere cum turbis? quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si portus aditum ex nulla parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Amentsibi collidantur: servetur ibi parilitas aequa
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo habes quod in te alii sustineant. Sust¬
nentes inuicem in dilectione. Tu desens
res humanas: et segregas te ut nemo te ui¬
deat. Cui ꝓderis: Tu ad hoc non ꝑuenis¬
ses: si nullus tibi ꝓfuisset. An quia ueloces
pedes tibi uideris habuisse ad transeundĩ
precisurus es pontem: Eochortor oñsi
uos di om̃is hortatura sustinentes unucem eni
asetione. Separabo me inquit aliqius. eum
puieis uonis cum ilis mien bele epis. dname
palsip done. impium et crudele est. Nlon me
medocuit cdñs meus. Non enim dlamꝑnauit
eriuum qui interuertit quod acceꝑi usee
qu non erogauit. Intelligatur pena inter¬
aursoris: ex pena pigri. Serue nequ̾a
it piger ait dñs clampnans: non ait unter¬
uertisti peccunam meamꝰ non ait decli tibie
et non miehi quod decli itegrum reddlidisti.
Quia non creuit: quia non erogasti: inde in¬
quit te puniam. Auarus est cis salutis nr̃e
Ergo separabo me inquit cum paueis bonis.

Expanded text:
Ergo habes quod et in te alii sustineant. «SustErgo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Intervertisti pecuniam meam; non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis:
Abbreviated transcription (Latin):
locutus fuisset: absconclerem me it iꝙ ae
u sero homo unanimis dix meus et ao
meus: qui simul mecum dulees capielusi¬
bos. Quos dulces cibos nobiseum capinsa
nobiscum semnꝑ futuri non sunt: Quos ce
cibosẽ nisi gustate et uidete quam dulais ⁊
dñs: Inter illos necesse est gemamus. Sis
quo se separaturus est xp̃iamis: ut non ge¬
mat inter falsos fr̃s: Quo iturus est: Ciud
facturus: Solitudines petat: secuntur a¬
dala. Separatus est se qui bene ꝓfiet. it
nullum om̃ino hominem patiatur. Quas
et ipsum ante quam ꝓficeret nemo uelt
pati: Si ergo qui ꝓficit nullum homunen
ult pati: eo ipso quod non uult aliquen
hominem ꝑati. conuincitur quod non ꝓfe¬
re unitatem sp̃s. in uncło pacis. Sustinen¬
tes inuicem. Non habes quod in te alius ali¬
neat: Miror si non est: secd ecce non sit. E
robustior es ad ceteros sustinendos: quoid
non habes quod in te alii sustineant. Non
sustineris: sustine ceteros. Non possum maͥs

Expanded text:
 absconderem me utique ab eo: tu vero unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos nobiscum capiunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? quos dulces cibos, nisi, «Gustate et videte quam dulcis est Dominus» ? Inter illos necesse est gemamus. 9. Sed quo se separaturus est christianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solitudines petat? Sequuntur scandala. Separaturus est se qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati? Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo ipso quo non vult aliquem hominem pati, convincitur quod non profeare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis.
Abbreviated transcription (Latin):
unde ibi saciemur. sed necesse est ut mul¬
ta ꝑferant frumenta. inter errania. Sunt
grana inter paleas: est lilium inter spinas.
Quid enim audit ȩccła : Sicut lilium in
medio spinarum: sic ꝓxima mea in medio
filiarum. Non chictum est in medio aliena¬
rum: sed in medio filiarum. O dñe quornͦ
consolaris: Quomodo confortas: Quomͦ
terres: Quid est quod dicis: Sicut liliũ
in medio. Quarum: Sꝑinarum. Ita pxima
mea in medio. Quarume filiarum. Quas
dicis spinas: Ipsas filias. Respondet. Spi¬
nȩ sunt ꝓpter mores suos: filiȩ ꝓpter sa¬
cramenta mea. Utinam ergo inter gemi¬
tus alienorum gemeretur: minus geie¬
retur. Ille est maior gemitus: quoniam
si inmicus exꝓbrasset michi sustinuissem
utiq Et si is qui oderat me suꝑ me ma¬
gua locutus fuisset: ab eonclerem nie iti

Expanded text:
unde ibi satiemur. Sed necesse est ut mulunde ibi satiemur. Sed necesse est ut multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, In medio alienarum; sed, «in medio filiarum.» O Domine, quomodo consolaris, quomodo confortas, quomodo terres? Quid est quod dicis? «Sicut lilium in» «medio,» quarum «spinarum? Ita proxima mea in medio,» quarum «filiarum?» quas dicis spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major gemitus, «Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus fu