comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum inueniant sc̃ĩtatis. xiii. De
confessione peccatoꝵ & penidentia.
xeo unus qͥsq iustus eẽ incipit:
ex quo sui accusator extiterit:
Multi autẽ e contra semetipsos pec¬
dat᷑ humiluis: ex quo suam infirr¬
mitatẽ agnoscit. Bene se iudicat
iustus inhac uita: ne iudicet᷑ ad̾o
dampnatione ꝑpetua: Tunc autẽ
iudiciũ de se quisq sumit: qͣndo
ꝑdignam penitentiam sua praua¬
facta condempnat: Amaritudo
penitentie facit animũ et sua fac¬
ta subtilius discutere: & dona dez
que contempserit flendo cõmemo¬
rare Nichil autẽ peiꝰ quam culpã
agnoscere: nec deflere: Duplicem
debet habere fletũ inpenitentia
omĩs peccator: siue qͥa ꝑnegligen¬
tiam bonũ ñ fecit: siue qͥa ꝑau¬
datiam malum ꝑpetrauit:. Qd̾ enĩ
oportit ñ gessit: & gessit qd̃ age¬
re ñ oportunt: Ille penitentiam
digne agit. qui reatum sium satis¬
factione legitima plangit: conclẽp¬
nancdo scilicet ac cleflendo q̃ ges¬

Expanded text:
cum inveniant sanctitatis. CAPUT XIII. De cum inveniant sanctitatis. CAPUT XIII. De confessione peccatorum, et poenitentia. 1. Ex eo unusquisque justus esse incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem e contra semetipsos pecdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. 3. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prafacta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum et sua facta subtilius discutere, et dona Dei quae contempsit flendo commemorare. Nihil autem pejus est, quam culpam agnoscere nec deflere. Duplicem debet habere fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum poportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae ges
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite ionginquitate: cleside¬
rium suꝑne patrie. quatmꝰ ad
eam quamtotꝰ ualeat ꝑuenire.
Quisqͥs peccatorũ memoria com¬
pungit᷑ ad lamenta: tunc se cdes
uisitari sciat p̾sentia: qndo ex
hoc qd amisisse recolit interius.
erubescit: suoq iudicio penitẽ¬
clo iam punit. ssam tunc petruᷤ
fleuit: qnͣdo in eum xp̃c respex̃.
Unde & psalmꝰ Rexpexit in¬
quit et cõmota ẽ: & contremu¬
it t̾ra: Gressus cli st̃ in cor homi¬
nis int̾ior uis: ꝑ qͣm bona desi¬
cleria surgunt. ut calcent᷑ mala:
Quando gͦ ista incorde homius¬
interioris fiunt: sciendum tẽ
ad compunctionẽ debet. qnͣlo
sentit cłm interius oꝑantẽ: quo¬
punctione rapiat᷑: et qualiter
infirmata reuertat᷑ : De gustate
lucis magnitudinẽ illum nosse
posse: qui iam aliquid ex incle
gustauit Sunt qͥ ñ ex uera cor¬
lis compunctione sui accusato¬
res fiunt: sed tantum ad hoc eẽ
se peccatores affirmant.⁊ ut ex
ficta humilitate confessionis lo¬

Expanded text:
quitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se sciat visitari praesentia, quando id, quod se admisisse recolit interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . 6. Gressus Dei sunt in cor hominis interior vis, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est ad compunctionem debet, quando sentit et Deum interius operantem. 7. Quopunctione rapiatur, et qualiter infirmata revertatur degustatae lucis magnitudine, illum nosse posse qui jam aliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, sed tantum ad hoc esse se peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis lo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ homines st̃ omnimꝰ despici¬
unt Sunt quidam iusti qͥ sine
lesione cuiꝰqmͣ suis reb utunt᷑:
Item st̃ qͥlam cliuites humiles
quos ñ inflat suꝑbia rerum: ue¬
luti pleriq fuerunt scĩ uet̾is testa¬
menti: qͥ & affluebant cdi uitiis.
& tamen humilitate pollebant:
At contra quosclam diuites suꝑ¬
bos rerum copia facit elatos: quoꝵ
ñ st̃ opes in uitio. s uoluntas:
ñ diuitie eleuant: s uoluntas
sola meis suꝑbia ẽ: his et si opeᷤᷤ
desunt: ꝓpt̾ mentis tamen tu¬
morem plusqͣm suꝑbi liuites
condempnant᷑. Securꝰ uult eẽ
erit diues quietꝰ quẽ sins stimu
qͣm securum pauco sumptu con¬
temptũ eẽ et pauꝑẽ:. Bonis bene
utunt᷑: qͥ diuitis sͥ concessis i
ꝓtemporali lucro iudicant:: aut alicid
boni ꝓuane głe appetitu faciunt:¬
lis male utunt᷑: qͥ noxias cogitatio¬
nes oꝑib pͣus ꝑficiunt: Bene ma¬
lis utunt᷑: qͥ luxuriam carnis con¬
iugasi honestate restringunt: S:

Expanded text:
despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse erit dives quietus, quem suis stimuldum divitem, quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi concessis in pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu facilis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ a bonis sempit̾nis: & in hoc
exilio diutius remorant᷑: Egestaᷤ
nesciunt: qd̃ ꝓbatur ꝑ apocalip¬
sin iohannis. qͥ contra huiꝰ mun¬
di amadores. sic ait. Dicis qd̃ di¬
si nitidi st̃ foris fulgore potentie. ⁊
interiꝰ tam̃ uacui st̃ elatione suꝑ¬
bie: sic̃ calami exteriꝰ qͥdem nitent. ⁊¬
s interiꝰuacuant᷑: ob hoc reꝓbi ex¬
terius ut calamꝰ nitidi. ⁊ in teriꝰ
uacui: Electi uͦ exceriꝰ quasi ar¬
bor cortices fedi: interiꝰ uͦ solidi:
Qui pꝰcioso cultu in cedunt. au¬
cliant ꝓpħam quemadmoclum
detestat᷑ eoꝵ corporalia ornam̃¬
ta: et quos successus habeat cus¬
tus compositꝰ et ornatus. Hoc ẽ
ꝓsuaui odore fetorẽ.⁊ & ꝓrona
tia ẽ: et audiant eũ clicentẽ: Ue
qͥ opulenti estis: Qnͣto eñ qͥscr po¬
tentiaminor ẽ: tantomagis liber
a peccato ẽ Nam patͥmonium: grã¬
dis tẽptatio ẽ. Plus uen̾ant᷑ homi¬
nes in hoc scł̃o ꝓtẽporali potentia:

Expanded text:
nantur a bonis sempiternis, et in hoc nantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diutius remorantur. Egestasnesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Dicis quod disi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro zona tia est, et 355 audiant eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato est. Nam patrimonium grande tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali
Abbreviated transcription (Latin):
uncli amatores ñ solum ex eo
rei st̃ qd̾ infima pro sũmis
appetunt: uerum etiam et mise¬
ri ꝑhoc eid̾ cum graui erũpna ad
ipsa desiderata ꝑtingunt: Gra¬
uius torquet᷑ impius ex aggeran¬
do muncli commoda: qm iustus
tolerando aduersa: Qui enĩ bona
nudi cdiligit: uelit nolit. timo¬
ris et doloris pene subcumbit:
Qui plusqm oportet res transito¬
rias diligt̃: maiorem s̃ ingerunt
clolorem res ablate. qmͣ amorẽ par¬
turiebant possesse: Cum graui enĩ
dolore amittunt᷑: que cum magno
amore habent᷑: Minus autẽ caren¬
do dolemꝰ: que minꝰ possidenclo
cliligimꝰ: Sciant scłi lucra sectan¬
tes. qnͣtum sint uana uł ad u̾sa q̃
diligt̃: q̃ etiam nec in hoc scło si
bene ꝑ testimoniũ ꝓpħe dicit᷑:
tis mortuꝰ ẽ muncdus: ipsi tam̃
uicissim munclo mortui ñ sunt:
Bona enĩ scłi cliligunt. & tamen
ipsa q̃ diligunt minime conse¬
futura ꝑdunt. & p̾sentia ñ adqͥ¬
runt: Egestas ẽ electoꝵ qd̾ ꝑ egri¬

Expanded text:
undi amatores non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae dibene per testimonium prophetae dicitur: tis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consefutura perdunt, et praesentia non acquirunt. 6. Egestas est electorum, quod peregri
Abbreviated transcription (Latin):
micitia in reb tantum cordia.¬
boms habenda ẽ: Nam qͥ
ea in malo utunt᷑: ñ sͥ amici s
ininici existunt: Concorcliam
qͥ malos contra se cliuisit: qͦs in
necẽ suam concorcdes ẽẽ conspexit:
Inde et in lege mare rubrum. hoc
ñ impediat᷑: Impedit᷑ autẽ it̾bo¬
noꝵ: si mare rubrum hoc ẽ unitas
ñ diuidit᷑ iniquoꝵ¬

Expanded text:
micitia in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiaqui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubrum, hoc non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividatur iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
euitato. & amalo declinemꝰ: ꝙ
cle dei pietate ueniã sꝑemꝰ: Omĩs
quippe iustus spe et formicline
nitet: qͥa nunc illũ ad gaudiũ
spes erigit.⁊ nc̃ ad formidinem
t̾ror gehenne ad dicit:¬

Expanded text:
evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicit
Abbreviated transcription (Latin):
Lectio enim docet quid caueaᷤ:
lectio ostendit quro attendaᷤ.
Multum ꝓficis cum legis: si
tamen faci̾as que legis: Uide
do contempnas. Hylarius
dic̃: Optimus lector est: quid
tius qͣm imponat : et retule¬
rit magis qm attulerat: neq¬
inchoat id uidere. dictis obti¬
nere qͣm ante lectionem presũp¬
serit intelligendum. Basilius
dĩc Sĩc enim ex carnalib escis
alitur homo: ĩta ex diuinis elo¬
quiis interior homo nutritur.
mpositas tͦq tͥ curas humiliter
exple: traditum ministerium
mente libera suscipe: Esto obe¬
diens diuine dispensationi: uo¬
luntati eiꝰ contra ire ñ audeas:
Iura potestatis adepta: moderan¬
ter exerce: Potestatis uira accep¬
ta: ordinato animo aoministra:
Omma ñ turbulento. s tͣnqͥllo
corde dispone: Caue autem hono¬
res: quos sine culpa tenere ñ po¬
tes: Sublimitas honorũ: mag¬
nitudo ẽ scelerum: In maiori gra¬
du: sine dubio maior pena: Qui¬

Expanded text:
lectio enim docet quid caveas. lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multum proficis cum legis, si tamen facias quod legis. Vide do contemnas. BASILIUS. imus enim lector est, qui dtius quam imponat, et retulerit magis quam attulerit, neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligeit. Sicut enim ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur mpositas tibi quoque curas humiliter suscipe. Traditum ministerium mente subdita exple, esto obediens divinae dispensationi, voluntati ejus contraire non audeas. Jura potestatis adeptae moderanter exerce. Potestatis jura accepta ordinato animo administra. omnia non turbulento, sed tranquillo corde dispone. Cave honores, quos sine culpa tenere non poteris. Sublimitas enim honorum magnitudo scelerum, in majori gradu sine dubio poena
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi legunt: & numquam
inueniunt:. Diuine legis pe¬
uis diuina eloquia inlectione
arrogantib aꝑta sint: in miste.¬
rio tam clausa atq occulta st̃:
& unde illi illuminant᷑. ⁊ inde
isti cecant᷑: Nequaqm legem ĩ¬
telligit. qui carnaliter uerba le¬
gis ꝑcurrit: s is qui eam sen¬
su interroris intelligentie ꝑcipit:
Qui licteram legis attendunt:
eiꝰ occulta penetrare ñ possunt:
deo ꝓhibet᷑ xpĩanis figmenta
menta inanium fabular um men¬
excitant. Ideo libri scĩ simplici
sermone conscripti sunt: ut
ñ in sapientia uerbi. s in suasi¬
one sp̃s homines ad fidem ꝑ¬
ducerent᷑:. In lectione: ñ uerba
s ueritas amanda ẽ Cum sit
utilis ad in struendum lectio.
adhibita tamen collatione ma¬
iorem intelligentiam prebet:
Meliuss ẽ enim conferre: qͣm
legere: Quod enĩ dubium ẽ
aut obscurum: conferendo ci¬
to ꝑspiciet᷑. Sicut instruere
solet collatio: ita contentio destru¬
it: Cum oꝑe uaca & lectioni:

Expanded text:
superbi legunt, et nunquam superbi legunt, et nunquam inveniunt. Divinae legis pevis divina eloquia in lectione arrogantibus aperta sint, in mysterio tamen clausa atque occulta sunt.  unde illi illuminantur, inde isti caecantur. Nequaquam legem intelligit, qui carnaliter verba legis percurrit; sed is qui eam sensu interioris intelligentiae percepit. Qui litteram legis attendunt, ejus occulta penetrare non possunt. Ideo prohibetur Christianis figmenta menta inanium fabularum, menlibidinum. Ideo libri sancti simplici sermone scripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Cum sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni,
Abbreviated transcription (Latin):
Qmiuis sensus hebitudo sit: fre¬
quens tam lectio intellectum
adhibet: Sic̃ qui tardus ẽ ad¬
capiendum ꝓintentione tamen
bomi studii premium recipit:
ita qui prestitum sͥ a cło ingeni¬
um intelligentie negligit. con¬
dempnatione reus existit: quia
donum qd̃ accepit despicit. & ꝑ
desidiam derelinquit: Quidam
cl̃i iudicio donum sapientie qd̃
negligunt accipiunt: ut duriꝰ
de reb creditis puniant᷑: Tardio¬
res autẽ ideo qd̃ scire cupiunt
difficult̃ inueniunt: ut ꝓ maxi¬
mo exercitio laboris. maximum
premium habeant retribritionis:
Doctrina sine dei adiuuante grã
qͣmuis infundatur aurib: ad
cor numqͣm descendit: Pleriq
in cacumine intelligentie uiua¬
ces existunt: s loquendi inopia
angustiant᷑: Quidam in utrisq
pollent: Pleriq scientia accep¬
ta scripturarum. ñ ad cłi głam
s ad suam laudem utuntur.
dum ex ipsa scientia extollunt᷑.¬
& ibi peccant. ubi peccata mun¬
dare debuerunt : Semꝑ enim

Expanded text:
Quamvis sensus habitudo sit freQuamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Siccapiendum, pro intentione tamen boni studii praemium percipit, ita qui praestitum sibi ex Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnadonum quod accipit, despicit et per desidiam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt, accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionis. Donum sine adjuvante Dei gratia quamvis infundatur auribus, ad cor nunquam descendit. Plerique in cacumine intelligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia angustiantur. Quidam vero in utrisque pollent. Plerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant ubi peccata mundare debuerunt. Semper enim
Abbreviated transcription (Latin):
& legere: Nam cum oramꝰ. ip¬
si cum deo loquimur: cum uͦ
legimꝰ: ds nobiscum loquitur:
Omnis ꝑfectus: ex lectione &
meditatione ꝓcedit: Que enim
minum confert donum lectio
sc̃arum scripturarum: siue qͥa
intellectua mentis erudit: seu
qͥa a mundi uanitatib abstrac¬
tum hominẽ ad amorem dei ꝑ¬
ducit: Tanto uana spes mortali
strenuus: potius ad implendũ
que legit. qͣm ao sciendum ꝓ¬
nescire qd̃ appetas: qͣm ea q̃ no¬
ueris ñ adimplere Sĩc̃ enĩ le¬
gendo scire concupiscimꝰ: sic
sciendo rectum qd̃dicimꝰĩplere
tebemus: Nemo pot̾ sensum sa¬
cre scripture cognoscere: nisi
legendi familiaritate: Quanto
quisq in sacris eloquiis assi¬
duus fuerit: tanto ex eis uberio¬
rem intelligentiam capit: Qnͣto
ampliꝰ in qualibet arte homo be¬
ne conscendit: tantomagis ad
hominẽ ars ipsa descendit: Qui¬
clam habent intelligentie inge¬
nium. s negligunt lectionis stu¬
dium: & qd̾ legendo scire potue¬
rint: negligendo contempnunt:

Expanded text:
 legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur. Cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim minum confert donum lectio sanctarum Scripturarum, quod intellectum mentis erudit, et quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Tanto una spes mortalitstrenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum pnescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, implere debemus. Nemo potest sensum Scripturae sacrae cognoscere, nisi legendi familiaritate. Quantum quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tantum ex eis uberiorem intelligentiam capit. Quanto amplius in quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dium patri: Non aliter coram cleo
et angłis eiꝰ copiosius ẽ gaudium
de eo qͥ aꝑiculo lib̾at᷑: quã de eo
Quanto enĩ contristat res ꝑdita:
tantomagis si fuerit inuenta leti¬
ficat: sic̃ in euangelio pastor ille
exultat: qͥ ꝑclitam ouem inuen¬
tam hun̾s sius gaudens reportat
Aullus desꝑare debet uenam:
etiam si circa finem ute adpeni¬
tentiam conu̾tat᷑. Unum quemq
enĩ cdo desuo fine: ñ de uita pͥte¬
rita iudicat: Hoc quippe et legis
testimonio edoceniur. qd̾ homo
ꝑasim pͥmogenito. ouem iussit
offerri: hoc immundiciam uite
pͥoris mutandam inmnnocentiã
bonifius: Unde & cauda iubet᷑
offerri in hostia: id. ẽ uite extre
mampenitentia: Multi suꝑna
respecti grã in extremis suis ad
dm reuertunt᷑ ꝑ penitentiam: &
quecũq mala gesserunt. cotidi¬
anis fletib purgant.⁊ atq in
bonis factis male gesta cõmu¬
tant: quib iuste totum qd̃ de¬
liquerant ignoscit᷑ qͥa ipsi epd̾

Expanded text:
dium patris . 5. Non aliter coram Deo dium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo liberatur quam de eo Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ affectũ boni uł mali. it᷑
recedit᷑q acło: Neq enĩ gressupe¬
clum s gressu morũ elongam᷑ uł
gitium alied̃: mors anime ẽ
Tontempnere penitentiã .s. ꝑmane¬
rein eulpa: cdescendere ininfernũ
post mortẽ ẽ: Ergo peccare ad mor¬
tem ꝑtinet: desꝑare uͦ minfernũ
descendere. Unde et scriptura ait:
Impidum in ꝓfundum malorũ
uenerit: contempnit: Sepe diabo¬
lus eos ques conuerti aspicit in
penttentiam. imanitate scelerũ
ꝑculsos ad clesꝑationẽ cleclucit:
ut subtracta spe uenie trabat ĩ
cliffidentiam: quos ñ potuit ꝑ¬
penitens p̾uiclere clebet calliclas
contra se hostis insidias: sicq dei
iusticiam ietuat: ut tamen qm¬
uis inmagnis scelerib de misccłia
eiꝰ confilat: Amplius letat᷑ cds de
anima cdesꝑata .R aliqͣndo conu̾sa:
quã de ea que ñ quã extitit ꝑlita:
sic̃ de ꝓdigo filio. qͥ mortuus fue¬
rat et reuixit: ꝑierat et inuentus
ẽ: de cuiꝰ regressu magnũ fit gau¬

Expanded text:
r affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vgitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam picit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit rpoenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gau
Abbreviated transcription (Latin):
motum. aliquid digne dic̃
inẽ tamen ei quodanimꝰ lat
caritatis : qua nos et aberre
ligit: et continet in uerita
ẽ ei & longitudo. qua nos
ganiunter malos portat:
emendatos patrie future
omnem sensum. sue scient
mensitate ex suꝑat. In ẽ ei e
fundum: quo dampuancł
ferius iuxta equitatem dt̃¬
nens preordinat

Expanded text:
motum aliquid digne dicatur, motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos ganimiter malos portat, donec emendatos patriae futurae omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius juxta aequitatem disponens, praeordinat
Abbreviated transcription (Latin):
or ẽ ut omnia contineat: ideo ex¬
exterior ut in circumscripte mag¬
nitudinis sue in mensitate om¬
nia concludat. ꝑ id ergo qd̃ ex¬
terior ẽ ostenditur esse creator:. ꝑ
Id uͦ qd̃ interior: gubernare oĩa
demonstratur. Ac ne ea q̃ creata
sunt sine deo essent: ds intera
omĩa ẽ. Uerum ne extra đm es¬
sent: ds exterior ẽ ut omina con¬
cludant᷑ ab eo. De consũmatio¬
ne aliciuꝰ facti: dicit᷑ ꝑfectio. Os̃
autẽ qui ñ est factus: quomͦ est
ꝑfectus: Sed hunc sermonẽ cle usu
nr̃o sumit huiana inopia. sic̃ q
reliqua uerba: quatinus id qd̃
ineffabile est: ut cumq dici pos¬
sit: qm̃ de deo nichil cdigne hu¬
manꝰ sermo dicit. Cum localis
ñ sit cłs: localiter tamen in suis
ambulat scĩs: cdum de loco in
loco predicatur abeis. Nam ds
qui nec loco mouetur nec tempo¬
re: inseruis tamen suis et tem¬
pore & loco mouet᷑: quoties ab
eiscdem localiter predicat᷑.
scd̾m qualitatem. nec sccłi¬

Expanded text:
orem, ut omnia contineat; ideo orem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae immensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. undum quantitatem, nec sec
Abbreviated transcription (Latin):
on clico celum et terram im¬
plet ds ut contineant eum: s
utꝰ ipsa potuis contineant᷑ abeo.
Nec particulatim ds implet om¬
ma: s cum sit idem uniis ⁊ ubi¬
q tamen est totus. Non ita putan¬
dus est esse inominib d̾s. ut una¬
queq res ꝓmagnitudine portio¬
nis sue capiat eum.:÷ sd. ẽ maxi¬
ma maius et minima minus:
dum sit potiꝰ ipse totus in om¬
nib siue omnia in ipso. Omni¬
potentia diuine maiestatis cun¬
cta potestatis sue ĩmensitate cõ¬
cludit: nec euadendi potentiam
eiꝰ quis aditum in uenire potest:
quia ille omnia circumquaq cõ¬
stringit. Cuncta enim intra di¬
uini iudicii omnipotententiam
coartantur: siue q̃ continenda
sunt ut salua sint: siue que am¬
putanda sunt ut ꝑeant. Nul¬
quempiam. Qui enun ñ ha¬
bet placatum: nequaquam eua
det iratum. In mensitas diui¬
ne magnitudinis ista est: ut
intelligamus eum intra om¬
nia :: s ñ conclusum: extra omĩa :
s ñ exconclusum. Et ideo interi¬

Expanded text:
on ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant. Nulquempiam. Qui enim eum non habet placatum, nequaquam evadere potest iratum. 3. Immensitas divinae magnitudinis ita est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interi
Abbreviated transcription (Latin):
eum: quia ꝑ uaria tempora di
uersa precipit: s manens idẽ
in cõmutabilis et etermis: quid
cuiq congruum esset tempori.
ab ipsa eternitate in eiꝰ mansit¬
dispositione consilii. Non usu
nr̃o aliud dm putari. aliud
pulchritudinem eiꝰ: atq aliud
ud est homo. aliud eiꝰ pulchri¬
tudo: quia desistente pulcri¬
tudine homo manet: atq hoc
qui ita intelligit. dm corpore¬
um esse credit: dum pulcritu¬
do et magnitudo dei ipse ds
sit. Ideo deus dicitur simplex:
siue ñ amittendo qd̃ habet:
seu quia ñ aluid est ipse: &
aliud qd̾ in ipso est. In ordina¬
te dici seu conferri intus. ea
te simplicitas q̃ aliqͣndo dici¬
tur ꝓstulticia et ñ est. Apud
dm uero: summa simplicitas
est. Iuxta hanc regłam: et cete¬
ra existimanda sunt. .ii. Des
Inmer sus et omnipotens sit ds.

Expanded text:
: Per varia tempora, inquit, diversa precipit deus sed manens idem: incommutabilis et eternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eternitate in eidispositione consilii. 5. Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud ud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea te simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda sunt. CAPUT II. Quod immensus et omnipotens sit D
Abbreviated transcription (Latin):
estote: Lauatur itaq et mundus
ẽ: qͥ & p̾terita plangit: & it̾um
flenda ñ admittit: lauat᷑ &. ñ ẽ.
mundus: qui plangit qd̃ gessit
nec deserit: & post lacrimas hec que
fleuerat repetit: De his qͥ post lacri¬
mas ad clelicta reuertunt᷑ priora:
beatus petrꝰ t̾ribilit̾ ait: Canis reu̾tit᷑
ad uomitum suum: fili peccasti
dicit scriptura scã: ne aditias it̾um
s de pͥstinis dep̾care. ut remittan¬
tur tͥ: p̾enitentia uera ñ annoꝵ nu¬
mero censetur: s amaritudine a¬
nimi: Incle beatꝰ petrꝰ mox a dño
in dulgentiam recepit: qͥa a maris¬
sime fleuit trine negationis cul
pam: Penitentia qmuis sit exigui
temporis: si intuna cordis amari¬
tudine agit᷑. ñ despicit᷑ a pud iudi¬
cem iustum dm: qui cordis secre¬
ta consid̾at: Non enim longitudi¬
nem temporis tantum reqͥrit cłs:
qnͣtum affectum sinceritatis pe¬
nitentis pensat: Qͥ enĩ in xp̃o to
ta mente conficdit: etiam si in mul¬
tis moriat᷑ peccatis. fide sua uiuit

Expanded text:
etam. Lavatur itaque et mundus est qui et praeterita plangit, et iterum flenda non admittit; lavatur et non est mundus qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas haec quae fleverat repetit. De his qui post lacrymas ad delicta revertuntur priora, beatus Petrus terribiliter ait: Canis revertitur ad vomitum suum. Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, ne adjicias iterum; sed de pristinis deprecare ut remittantur tibi. Poenitentia vera non annorum numero censetur, sed amaritudine animi; unde beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevitpam. Poenitentia quamvis sit exigui temporis, si intima cordis amaritudine agitur, non despicitur apud judicem justum Deum, qui cordis secreta considerat. Non enim longitudinem temporis tantum requirit Deus, quantum affectum sinceritatis penitentis pensat. Qui enim in Christo tota mente confidit, etiamsi multis moriatur peccatis, fide sua vivet in
Abbreviated transcription (Latin):
baptista: facite fructus dignos
penitentie: fructus dignus ẽ pe¬
nitentie. transacta flere peccata:
& eacdem iterum ñ agere: sic̃ scͥp¬
tura ait: rle aditias peccatum

Expanded text:
Baptista: « Facite, ait, fructus dignos poenitentiae . » Fructus dignus est poenitentiae transacta flere peccata, et eadem iterum non agere, sicut Scriptura ait: « Ne adjicias peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ dic̃: Ne comedas cũ ho¬
mine inuido: nec desideres
cibos eiꝰ: qm̃ insimilitudinem
arioli & coniectoris estimat qd̾¬
qd̾ ignorat: Cõmede & bibe di¬
cet tͥ: & mens eiꝰ ñ ẽ tecum: Qͥ
Sͥ inuidet: nicħ ẽ illo nequius:
Augustinꝰ dic̃. In uidia: cunctaᷤᷤ
inuidia: amor frat̾nus ẽẽ ñ
pot̃: Qui in uidet: ñ amat:
Peccatum diaboli in illo ẽ: qͥa
diabolus inuidendo de celo ce-¬
cidit: Ideo cognoscit᷑ in uidia:
ñ posse eẽ incaritate: Itẽ dic̃:¬

Expanded text:
erbiis: Ne comedas cum homine invido, nec desideres cibos ejus, quoniam similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat . Comede et bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum . Qui sibi invidet, nihil est illo nequius . AUGUSTINUS. Invidia cunctas invidia, amor fraternitatis esse non potest. Qui invidet non amat: praeceptum diaboli in illo est, quia diabolus invidendo decidit. Ideo cognoscitur invidia non posse esse in charitate. Per
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ñ iniudeat. Hysidorus dic̃:
Inde bonus ꝓficit: inde inuidꝰ
brumẽ diaboli: cuiꝰ inuidia mors
Multi bonos unitari nolunt: &¬
de bonoꝵ ꝑfectib inuidie li uore
tabescunt: Itẽ diẽ: Inuidia sensũ
hominis quasi quedam pestis
uidiam: caritas preparet᷑ Item¬
dĩc: De bonis alteriꝰ ñ doleas: de
alterius ꝓfectib ñ tabescas: nul¬
lius ꝓsꝑitate lacereris: Euse¬
bius dic̃. Inuidie horror: ñ solũ
religiosas s & uiles animas ꝑ¬

Expanded text:
aliis non invideant. ISIDORUS. Unde bonus proficit, inde invidus brum est diaboli, cujus invidia mors Multi bonos de bonorum perfectibus invidiae livore tabescunt. Invidia sensum hominis quasi quaedam pestis vidiam charitas praeparetur. De bono alterius non doleas, de alterius profectibus non tabescas. Nullius prosperitate facereris. EUSEBIUS. Invidiae error non solum religiosas, sed et viles animas
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ sempit̾uam:. Timentis
d̾m beata ẽ auina: & a tempta¬
tione diaboli tuta remanet Be¬
atus homo qͥ semꝑ pauidꝰ ẽ: et¬
cui clonatum ẽ dei timorẽ semꝑ
ande ocłos hab̃e: Qui tunet do¬
minũ recedit abitinere prauo:
& ad uirtutum semitam uias su¬
as clirigit: Timor dni reppellit
peccata: & allicit uirtutes: Ti mor
cautum facit hominẽ et sollicitũ:
ne peccet:. Ibi uͦ timor clei ñ ẽ: ibi
dissolutio uite ẽ Qui cłm in ꝑs
giat ad illum qͥ flagellat. ut sa¬
net Beatꝰ uir qͥ tunet clum in
mandatis eiꝰ cupit nimis: Timor
dĩ timorẽ gehenne expellit:. Sic
timeamus d̃m. ut diligamꝰ eum:
qͥa ꝑfecta caritas foras mittit ti

Expanded text:
dictionem sempiternam. Timentis dictionem sempiternam. Timentis Deum beata est anima , et a tentatione diabolica tuta remanet. Beatus homo qui semper ecui donatum est Dei timorem semper ante oculos habere. Qui timet Dominum, recedit ab itinere pravo, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. Timor Domini repellit peccata, et adjicit virtutes. Timor cautum facit hominem et sollicitum, ne peccet. Ubi vero timor Domini non est, ibi dissolutio vitae est. Quisquis giat ad illum, qui flagellat, ut sanet. Beatus vir, qui timet Dominum, in mandatis ejus cupit nimis . Timor Dei timorem gehennae expellit. Sic ergo timeamus Deum, ut diligamus eum; quia perfecta charitas foras mittit
Abbreviated transcription (Latin):
Nitium sapientie: timor dñi Mag¬
na ẽ cautela peccati: d̃i semꝑ p̾sentiã
timere. Qui ꝑfecte łm tunet: dili¬
genter se apeccatis custodit: Timen¬
ti cłm in nouissimo lie bene erit:
et merces eiꝰ inet̾uum ꝑ manet: Qi
erubescit in conspectu homuus pec
tu cłi iniqͥtatem agere: qͥ ñ solum
oꝑa s et corda considerat: Qui timo¬
re scõ cłm metuunt: inquirunt que
bene placita st̃ illi: Alius ẽ amor
filioꝵ: alius ẽ timor seruoꝵ: Serui
enĩ ꝓpter tormenta dnõs timent: fi¬
lii uero ꝓpt̾ amorem patres timent:
Si filii clei sumꝰ: tumeamꝰ eum ex ca¬
ritatis dulcedine: ñ de timoris ama¬
ritudine: Homo sapiens inomnib
qͣm eiꝰ p̾sentiam effugere posse: sic̃
psalmista do dicit: Quo ibo aspũ
tuo. et afacie tua quo fugiam: Itẽ
qͥa neq aboriente neq ab occiclente
subaudit᷑ padet locus: fugiendi
d̃m. Qui timet clnm̃ accipiet
doctrinam eiꝰ: et & qͥ uigil auerĩt
in mandatis illiꝰ in uenient bene¬

Expanded text:
nitium sapientiae timor Domini . Magna est cautela peccati, Dei semper praesentiam timere. Qui perfecte Deum timet, diligenter se a peccatis custodit. Timenti Deum in novissimo die bene erit , et merces ejus in aeternum permanet. Qui erubescit in conspectu hominis pectu Dei iniquitatem agere, qui non solum opera, sed et corda considerat? Qui timore sancto Deum metuunt, inquirunt quae beneplacita sunt illi. Alius est timor filiorum, alius est timor servorum. Servi enim propter tormenta dominos timent; filii vero propter amorem patris timent. Si filii Dei sumus, timeamus eum ex charitatis dulcedine, non de timoris amaritudine. Homo sapiens in omnibuquam ejus praesentiam effugere posse, sicut Psalmista Deo dicit: Quo ibo a spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam ? Item, Quia neque ab oriente neque ab occidente : subauditur, patet locus fugienti Deum. Qui timet Dominum, accipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverit in mandatis ejus, inveniet bene
Abbreviated transcription (Latin):
um facit marcescere: nec ualet quic¬
quam boni ꝑ inbecillitatẽ ꝑficere:¬
Nam quicquid cum mͦ et temꝑa¬
iento fit salutare ẽ: qͥcqͥd autem¬
nimis et ultra modum ẽ ꝑniciosũ
fit: studiumq sium in contrariũ
uertit. In omni ergo oꝑe mocum &
temꝑamentum oportet habere:. Nã
omne qd̃ excedit ꝑiculosum ẽ: Ticut
aqua que si nimis y̾mbres prebeat:
non solum nullum usum adhibet.
s etiam ꝑiculum exhibet:

Expanded text:
um facit marcescere, nec valet quidum facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. Quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est. Qnimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam periculum exhibet.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ uoluntas ur̃a Uoluptas
enĩ delitie intelligunt᷑. Sic̃ enĩ re¬
peticio clebit. et litis et contentio.
et ꝑcussio: ita et delicie inpbant᷑ a
ꝓpħa inieiunio. Tota enim die epu¬
las incogitatione ruminat: qui ad
explendam gulam uesꝑe sibi deli¬
cias p̾parat: Non ẽ corpori ad hiben¬
cla immoclerata abstinentia: ne dũ
amplius grauat᷑ caro pondere me¬
clie. nec malum agat postea. nec be¬
ne facere incipiat: et que ad dicit᷑
ut usu mali careat. simul et boni of¬
ficium lum plus premit᷑ ꝑdat Sol¬
licita gͥ discretione carnis ẽ mod̾anda
materies: scilicet ne aut integre ex¬
tinguat᷑. aut immoderate laxetur:
Infirmitate carnis nunia preualen¬
te: ad ꝑfectionem ꝑtingere nemo po¬
test: Nam quamuis scĩtatis amo¬
rem quisq habeat: exequi tamen
ñ ualet oꝑis meritum cui intentio¬
ne cordis deseruire conatur. Corpo¬
ris cdebilitas nimia etiam uires ani¬
mi frangit. ⁊ mentis quoq ingeni

Expanded text:
stra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
et nequitia semꝑ ẽ: Ille enim bene
a cibis abstinet: qui et amalicie ac¬
tib et amundi ieiuniat ambicio¬
aub: Qui execrationis stucdio. ñ
abstinentie uoto abescis carnium
se suspendunt. hii potius execran¬
di st̃: qͥa cl̃ĩ creaturam usib huma¬
nis concessam reiciunt: Nichil
enĩ ficlelib inquinatũ nichilq eẽ
iudicat᷑ immundũ: paulo attes¬
tante apło: Omĩa muncla mundis:¬

Expanded text:
et nequitia semper est. Ille enim bene et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur immundum, Paulo attestante aposto
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑:. Quidam enim mira in ecdia
corpꝰ suum laniant: exterminant s
sicut dicit᷑ in euangelio facies suas.
ut appareant hominib ieiunan.¬
tes: Ore namq pallescunt. corpo¬
re atterunt᷑. corcdis alta suspiria
diicunt: ante mortẽ quoq morti¬
feris suppliciis se tradunt: tantũq
miseri laboris exercitium ñ ꝓ cli a¬
more. s ꝓsola humane lauclis iac¬
biliter abstinent. ut hominib cu¬
riosis scĩ appareant: s hoc bonum
abstinentie. talib ñ est uirtus re¬
putanda. s uitium: qͥa bono male
utunt᷑. Ieiuium et elemosina in ab¬
scondito sese amant: ut solus cłs qͥ
inspicit omĩa meritũ bonoꝵ oꝑum
rependat. Nam qͥ ea sub populari
manifestatione faciunt: neqͣqm
acdo iustificant᷑: qͥa iuxta sermonẽ
euangłicum merceclem suam ab
hominib receꝑunt: Ieiunia cum
bonis oꝑib cło acceptabilia st̃: Qui
acibis abstinent et praue agunt.
cdemones imitant᷑. quib esca ñ est:

Expanded text:
centur. Quidam enim mira inedia centur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admbiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum et rationabile ieiu¬
nium: qnͣdo nr᷑ homo ext̾ior ieu¬
nat interior orat: facilius ꝑieiuniũ
pandunt᷑. Sic namq claniel angł̃o
reuelante mysterioꝵ sacramenta cog¬
noscere meruit: Hec enĩ uirtus et
angłoꝵ manifestationes et eoꝵ an¬
nuntiationes ostendit: Ieiunia. for¬
tia tela st̃ aduersus temptamenta de¬
monioꝵ: Cito enĩ ꝑ abstinentiam de¬
uincunt᷑:. Unde etiam dñs et saluator
nr̃ eoꝵ incursus ieiuni is &. orationi¬
b p̾monet suꝑare dicens: Hoc genꝰ
ñ eicit᷑ : nͥ ꝑ orationẽ et ieiunium:
Immundi enĩ spẽ ibi se magis ini¬
tiunt: ubi uiderint escam et potũ:
tant: desiderio suꝑni rororis corpus
suum ariclum portant. Unde et
psalmus: Sitiuit in quit inte aĩa
mea. qm multipli et cãt̃
mea: Caro enĩ tunc cini fitie: qn¬
do ꝑieiunium abstinet et ares¬
cit: Abstinentia et uiuificat & oe¬
cidit: Uiuificat animam: corpus
necat: Sepe abstinentia simulate
agit᷑: ieiuniaq ꝑ ypocrisia exet¬

Expanded text:
fectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit . Haec enim virtus et angelorum manifestationes, et eorum annuntiationes ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. tant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exer
Abbreviated transcription (Latin):
tera bene eẽ ñ poterit: ne misccłia
sola si fuerit securitatẽ faciat pec¬
candi subiectis: it̾um si disciplina
saola semꝑ aderit: uertat᷑ animꝰ
delinquentis in desꝑationem: &
iudex ñ merebit᷑ a cleo misccłiam:
S hanc misccłiam a seipso debet
homo in ciꝑe: Quomͦ in alios ẽ mi¬
sericors: qui in seipsum cruclelis
peccatis suis parat flammnas: Be¬
ne misericors ẽ qͥ a seipso incipit:
& se diligenter custodit. ne pum¬
atur cum cdiabolo: & sic aliis p̾s¬
tat qd̃ sͥ bonum eẽ ꝑspicit:. ui.¬

Expanded text:
tera bene esse non poterit. Misericordia tera bene esse non poterit. Misericordia sola si fuerit, securitatem faciet peccandi subjectis: iterum, si disciplina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo misericordiam. Sed hanc misericordiam a se ipso debet homo incipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in se ipso crudelis epeccatis suis praeparat flammas. Bene misericors est, qui a se ipso incipit, et se diligenter custodit, ne puniatur cum diabolo; et sic aliis praestet, quod sibi bonum esse prospicit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
recipuum ẽ misccłie bonum:
dequa ipse ait saluator: Beati mi¬
serieordes: qm̃ ipsi misccłiam cõ¬
sequent᷑: Non pot̃ peccator misccłiã
Ergo dimittat ħo tẽporale cdebitũ ut me¬
reatur reciꝑe eternale bonum: Si
animas nrãs cupimꝰ a peccatoꝵ sor¬
dib emundari: misccłiam in nos
peccantib ñ negemus: ut indie retͥ¬
butionis. ao ꝓmerenclam cłm mi¬
qͥ crudelis ẽ in conseruos suos: Sĩe
qͥs cupit cl̃m sͥ misereri: ita & mise¬
reat᷑ debitorib suis: Certissime in¬
dulgentiam expectare pot̾it: qͥ ali¬
is indulgere nouit: Ad misccł̃ie
opꝰ optime nos in euangłio clñs
exemplo roborauit: ubi ait: Estote
ricors ẽ: qͥsolem suum oriri facit
suꝑ bonos et malos: & pluit suꝑ
iustos & in iustos: Omĩs misccłia
faciet locum unieuiq: sccł̃m me¬
ritum oꝑum suoꝵ: Qui facit mi¬
sccłiam: cło offert sacrificium sa¬
tis placabile: In iudice miscłia &
disciplina debet eẽ: qͥa una sine al¬

Expanded text:
ecipuum est misericordiae bonum; de qua ipse Salvator ait, Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Non potest peccator misericordErgo dimittat homo temporale debitum, ut mereatur recipere aeternale bonum. Si animas nostras cupimus peccatorum sordibus emundari, misericordiam in nos peccantibus non negemus; ut in die retributionis ad promerendam Dei miqui crudelis est in conservos suos? Si quis cupiat Deum sibi misereri, ita et misereatur debitoribus suis. Certissime indulgentiam exspectare poterit, quia aliis indulgere novit. Ad misericordiae opus optime nos in Evangelio Dominus exemplo roboravit, ubi ait: Estote  qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Omnis misericordia faciet locum unicuique secundum meritum operum suorum. Qui facit misericordiam Deo, offert sacrificium satis placabile. In judice misericordia et disciplina debet esse, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuen̾it. nolens qͥdem. s humilis gu¬
bernanclam susciꝑe: Multis init cipit
sathanas fraudib eos. qͥ uite & sen
anunaꝵ imponit᷑ renuunt: consul¬
tius arbitrantes in otio uitam deg̾e:
qmͣ lucris animaꝵ in sistere: Qd̃ ta
tamen decept agunt ꝑ argum̃tum
diaboli fallentis eos ꝑspeciem boni:
ut dum illos apastorali officio re¬
trahit: neqͣqmͣ pficiant qͥ eoꝵ u̾b̾
atq exemplis instrui poterant:
rium curas appetunt: s occulto or¬
dine suꝑ impositas sͥ gemunt: et ꝗͣ¬
ius illas ꝑ meliorem intentionem
fugiant: tamen ꝑ subditam mentẽ
tes occultam dĩ dispensationem ⁊
suscipiunt qd̃ fugiunt: exercent
qd̃ uitare noscunt᷑. Intrant enim
ad cor. & ibi consulunt qͥd uelit oc¬
culta di uoluntas: se seq subclitos
debere cẽ summis orclinationib
cognoscentes. humiliant ceruicem
cordis iugo diume dispensationis:

Expanded text:
provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensanimarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. rium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem imentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis.