comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ moy sen terrorem legis ꝓtulit:
quasi ꝑ puerum uirgam misit. ded
puer tum batulo mortuum suscita¬
re non ualuit: quia paulo attestan¬
te. nicħ ad ꝑfectum adduxit lex. Iy¬
se autem ꝑsemet ipsum ueniens.
et suꝑ cadauer se humilit̾ sternens:
ad exequanda sͥ mortui membra se
collegit: quia cum in forma di eẽt.
ñ rapinam arbitratus ẽ. eẽ. se eqͣlem
deo: s semet ipsum exinaniuit for¬
mam serui accipiens: in similitudi
nem hominum factus. et habitu
inuentus ut homo. Huc illucq de¬
ambulat: quia et iudeam iuxta. et
longe positas gentes uocat. Suꝑ mor¬
tium septies o scitat: quia ꝑ aꝑtionẽ
diuini muneris. gr̾am septiformis
sp̃s. in peccati morte iacentib aspi¬
rat. Mox uiuens enigit᷑: quia is quem
terroris uirga suscitare non potuit:ꝑ

Expanded text:
quia per Moysen terrorem legis protulit, quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formanem hominum factus, et habitu inventus ut homo. » « Huc illucque deambulabat, » quia et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. « Super mortuum septies inspirat, » quia per apertionem divini muneris gratiae septiformis spiritum in peccati morte jacentibus aspirat. Moxque vivens erigitur, quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per
Abbreviated transcription (Latin):
quia humani generis redemptorẽ
uenire mittem consicdat: ñ metum
ad dñm. s affectum ad patrem su¬
mit. Et timorem despicit: quia ꝑ
adoptionis grãm ad amorẽ surgit.
Hinc iohannes att. Timor non ẽ. in
caritate: s ꝑfecto caritas foras nrit¬
tit timorem. Hinc ⁊ acharias dicit.
Ut sine timore de manu inimicoꝵ
nr̃orum lib̃ati: seruiamus illi. A
peccati gͥ morte. timor nos suscitare
non ualuit: s ad statum uitȩ. aspi-¬
rata mansuetudinis gr̃a erexit. Qd̃
bene heliseo sunamitis filium susci¬
tante signatur: qui cum baculo pue¬
rum mittens. extincto filio untam
minime reddidit. Psemet ipsum
uͦ ueniens. seq suꝑ mortuũ sternens.
atq ad eius membra se colligens: huc
illucq deambulans. et in ore mortui
septies aspirans: hũc ad rediuiuã
lucem ꝓtinus ꝑ minist̾ium com¬
passionis animauit. Vuctor qͥppe
humani generis ds̃. qͣsi mortuum
puerum ddoluit: cum extinctos nos ini¬
quitatis aculeo miseratus aspexit. Et

Expanded text:
quia humani generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum ad Dominum, sed affectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
enun conteret me. Peccator quisq in
turbine atteritur: qui erectus in tran¬
qͥllitate uidebat᷑. Quia quem diusuꝑ¬
na longanimitas tolerat: extrema u¬
dicii seueritas necat. Quȩ recte turbo
dr̃: quia in elementoꝵ commotione
reuelatur: psalmista attestaate qͥ ait.
Ds̃ manifestus ueniet: cds̃ nr̃ et non
silebit. Ignis in conspectu eius ardebit:

Expanded text:
enim conteret me. - Peccator quisque in enim conteret me. - Peccator quisque in turbine atteritur, qui erectus in tranquillitate videbatur, quia quem diu superna longanimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ar
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum ͥ certitudinem exauditio.¬
nis obnubilant. Recte gͦ dr̃ et cum
inuocantem me exaudierit. ñ credo
qd̃ exaudierit uocem meam: Quia
mens ex ipsa sua mutabilitate fit
trepida: et ꝑ hoc quod nolens patit᷑:
repulsam se abiectamq suspicatur.
Libet intueri uir sc̃s quanta se subti¬
litate diuidicet: ne quid in illo diui¬
na iudicia rep̾hendant. Infirmita¬
tem nanq suam intuens: ait. Qn
s ad solam se spem postulationis
conferens: subdit. Qui si habuero
quippiam iustum. non respondebo:
s meum iudicem deprecabor. d
de ipsaquoq postulatione paui-¬
dus: adiungit. Q cum inuocantem
me exaudient: ñ credo qd̃ exaudient
uocem meam. Cur tanta ciretuspectio¬
ne trepidat.cur tanta sollicttudine
formidat÷ nisi quia terrorem udicis
in extrema districtione considerat. et
uim discussionis illius non ferens:
omne qd̾ gerit eẽ sͥ insufficiens pensait:
Unde ec ꝓtinus subdit. In turbine¬

Expanded text:
nimirum sibi certitudinem exauditionimirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ergo dicitur: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam, quia mens ex ipsa sua mutabilitate fit trepida; et per hoc quod nolens patitur, repulsam se abjectamque suspicatur.Libet intueri vir sanctus quanta se subtilitate dijudicat, ne quid in illo divina judicia reprehendant. Infirmitatem namque suam intuens, ait: Quased ad solam se spem postulationis conferens subdit: Qui etiam si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Sed de ipsa quoque postulatione pavidus adjungit: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam. Cur tanta circumspectione trepidat, cur tanta sollicitudine formidat, nisi quia terrorem judicis in extrema districtione considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens pensat? Unde et protinus subdit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
et enim mens diuni amoris flãma
accenditur: atq ad intuenda celestia
et archana subleuatur. Ad summa
iam rãpitur: et ꝑfecto desid̃ĩo com¬
puncta. ab infimis alienatur. S re-¬
pentina temptatione ꝑcussa. quȩ
intentione forti erecta in dm̃ fuerat:
obortis cogitationib transsixa cur¬
uatur: ito ut se ipsam discernere
nequeat: atq iter uitia uirtutesq
dep̾hensa. ex qua parte sit ualentior
non agnoscat. Nam sepe adhoc usq
ꝑducitur: ut miretur quomͦ tam sũ¬
ma comprehendit. quam cogitatio
illicita polluit: et rursum quomodo
illicitam cogitationem recipit: qͣm
alternantes cogitationum motus.
in animo bene psalmista intuens:
aut. Ascendunt usq ad celos: et des-¬
cendunt usq ad abẏssos. Usq ad
celos quippe ascendimus: cum sum¬
ma penetramus. d ad abyssos usq
descendimus: cum repente a contem¬
plationis culmine ꝑ turpia tempta-¬
menta deicimur. Motus itaq animi
dum inter uota et uitia alternant:

Expanded text:
etenim mens divini amoris igne accenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur, et, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatione percussa, quae intentione forti erecta in Dobortis cogitationibus transfixa curvatur, ita ut seipsam discernere nequeat, atque inter vitia virtutesque deprehensa, ex qua parte sit valentior non agnoscat. Nam saepe ad hoc usque perducitur, ut miretur quomodo tam summa comprehendat, quam cogitatio illicita polluit. Et rursum, quomodo illicitas cogitationes recipiat, quapit. Hos ergo alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista intuens, ait: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Usque ad coelos quippe ascendimus, cum summa penetramus, sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi dum inter vota et vitia alternant,
Abbreviated transcription (Latin):
yi contra ueri¬
tatis uerba. in
allegatione defi¬
crunt: sepe etiã
nota replicant:
ne tacendo uicti
uidea

Expanded text:
i contra veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videa
Abbreviated transcription (Latin):
callido consentiendo deseruit. Et quia
in ipsis quoq inferni locis iustorum
anime sine tormento tenebant᷑: et pro
originali culpa adhue illue descendent.
et̃ tamen ex ꝓpͥis actib supplicium non
hab̾ent: quasi in tenebris lectulũ stra¬
uisse ẽ. in inferno sͥ reqͥem preparasse.
Graue enim tedium electis fuit: post
solutionem carnis. adhuc spetiem ñ
uidere creatoris. Quod tedium ñ im-¬
merito beatus iob tenebras uocat. S¬

Expanded text:
callido consentiendo deseruit. Et quia callido consentiendo deseruit. Et quia in ipsis quoque inferni locis justorum animae sine tormento tenebantur, ut et pro origiet tamen ex propriis actibus supplicium non haberent. Quasi in tenebris lectulum stravisse, est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave enim taedium electis fuit post solutionem carnis, adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. S
Abbreviated transcription (Latin):
camui. Qa dum conditor nr̃ aere¬
demptor claustra inferm penetrans.
electorum exinde animas eduxie: nos
illuc ire non patitur. unde iam allos
descendendo lib̾auit. Hi uͦ qui ante eiꝰ
aduentum in hoc mundo uenerunt:
ex corꝑib educti. in sinu celestis pattie
statim recipi nullomͦ poterant: quia
necdum ille uenerat. qui inferni clar¬
stra sua descensione solueret: et iusto¬
rum anmas in ꝑpetua iam sede collo¬
caret. Unde beatus iob et afflictionẽ sen-¬
tiens. et adhue differri retributionem
iustoꝵ sciens: apte subiungre. Si susti¬
nuero infernus domus mea ẽ: et inte¬
nebris straui lectulũ meum. Priores et¬
enim seĩ. et sustinere adiisa pot̾ant. et
tam̃ e corporib educti. ad hue ab infer-¬
ni locis lib̾ari non pot̾ant: qͥa necdum
uenerat. qͥ ulue sine culpa descenderet:
ut eos qui ibi tenebant᷑ ex culpa lib̾a¬
ret. Tunc uͦ suũ lectulum in cenebris
strauit: qͣndo lucem iusticie. ꝑsuasori

Expanded text:
camur, quia dum conditor ac Recamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ante ejus adventum in hunc mundum venerunt, ex corporibus educti in sinu coelestis patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede collocaret. Unde beatus Job et afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subjungit: CAPUTnuero, infernus domus mea est, in tenebris stravi lectulum meum. - Priores etenim sancti et sustinere adversa poterant, et tamen corporibus educti adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa desceut eos qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori
Abbreviated transcription (Latin):
tionem leticie. ꝓpter adeptam qͥ etem
cordis. Uude et apte subditur. Noctem¬
cogitationes noctem in diem u̾tunt:
quia ñ nunqͣm iustis ampliꝰ placet.
ex adu̾sitate mala ꝑpeti. qͣm ex ꝓsꝑi¬
tate terreue dispensationis cura fa¬
tigari. S quia nouerunt cautiꝰ. et
adu̾sa transire. et ꝓsꝑa rursus illu-¬
cescere: apte subiungit᷑. Et ruisum¬
post tenebras sꝑo lucem. lux enim
post tenebras sꝑatur: quia uł post
noctem uite presentis et̾num lumen ꝑ¬
cipitur: uel ita hic aduersitas atq ꝓsꝑi¬
tas att̾nant: ut sͥ succedere uicissim ñ
desinant. Unde fit. ut et in luce nox
insrispicione sit. et in nocte lux in pre¬
sumptione: sicut scͥptum ẽ. In die bo¬
norum ne in memor sis maloꝵ: et indie
malorum ne immemor sis bonorum.
S ecce qui actoris nr̃i gr̃a redempti su¬
mus: hoc iam celestis muneris habemꝰ:
ut cum acarnis nr̃e inhabitatione sub¬
trahimur: mox ad celestia p̾mia du¬

Expanded text:
tionem laetitiae, propter adeptam quietem tionem laetitiae, propter adeptam quietem cordis. Unde et apte subditur: Ccogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplius placet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperitate terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungitur: CAPUpost tenebras spero lucem. - Lux enim post tenebras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternat, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit, ut et in luce nox in suspicione sit, et nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malarum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Sed ecce quia auctoris nostri gratia redempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia dedu
Abbreviated transcription (Latin):
se de ipsa tranquillitate pacis subtilio¬
res aiudice rationes cogitat exquiri.
Intranquillitate et enim pacis. modo
ammarum luera cogitat: mͦ t̾renarũ re¬
rum dispensationes curat. Que uide¬
licet tͣrenorum actuum dispensationes.
tantomentib bonis grauiores sunt: qͣn¬
to earum intiiru. ab intuendis celestib
uel ad modicum euellunt᷑. Unde bene
beatus iob siue sua. seu uoce uiu̾salis
eccłe. p ost quam dies suos transisse testa¬
tur: ilico subiunxit. Cogitationes meȩ
dissipate sunt: torquentes cor meum.
Quia dum bonis mentib temporalis
felicitas transit. etiam cura eis terrene
dispensationis subtrahitur: que eas
in cogitationib torquere uidebatur.
Dum enim recte semꝑ eẽ ad ꝑcipienda
celestia apperunt: eo ipso quo aliqͣndo
ex dispeusatione terrena adima cogi¬
tanda descendunt. torqueri se sentiũt.
Uude sit: ut ipsa quoq adu̾sitas ꝑse¬
cutionis. u̾tatur in magnam exulta¬

Expanded text:
se de ipsa tranquillitate pacis subtiliose de ipsa tranquillitate pacis subtiliores a judice rationes cogitat exquiri. In tranquillitate enim pacis modo animarum lucra cogitat, modo terrenarum rerum dispensationes curat. Quae videlicet terrenorum actuum dispensationes tanto bonis mentibus graviores sunt, quanto earum intuitu ab intuendis coelestibus vel ad modicum avelluntur. Unde bene beatus Job sive sua, sive voce universalis Ecclesiae, postquam dies suos transisse testatur, illico subjunxit: Cogitationes meae dissipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas transit, etiam cura eis terrenae dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ pater domine celi et t̾re. qͥa abscondi¬
sti hec a fapientib et prudentib: et
reuelasti ea paruulis. Qura gͦ hi
qui apud semet ipsos sapientes sunt.
ad ueram sapientiam ꝑuenire non
possunt: recte beatus iob conu̾sionẽ
auditorum desid̾ans. exoptat ne in
eis ullum sapientem inueniat. Ac
si eis aꝑte dicat. Stulti eẽ aput uos¬
met ipsos discite: ut in deo uere sapi¬
entes eẽ ualeatis. Sequit᷑. Dies mei tͣn¬
sierunt: cogitationes meȩ dissipate
sunt: torquentes cor meum. Sc̃a ele¬
ctorum eccła ꝑ diurna et nocturna tẽ-¬
pora. conspicit uite sue spatia tran
sire: quia noctem in aduersitatib.
diem uͦ in ꝓsꝑitatib habere constie¬
uit. Quasi enim lux ei oritur ex
tranquillitate pacis: et nox ex dolo¬
re ꝑsecutionis. S cum post qͥetis
otia. ad excrescentis contra se ꝑse¬
cutioins laborem redit: dies suos tͣn¬
sisse testatur. In quib tamen dieb so¬
let tanto grauiorib curis p̾mi: qͣnto a

Expanded text:
ne coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Quia ergo hi qui apud semetipsos sapientes sunt ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequitur: CAPUTsierunt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. - Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia trasire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem redit, dies suos transisse testatur. In quibus tamen diebus solet tanto gravioribus curis premi, quanto a
Abbreviated transcription (Latin):
sequerent᷑. Qua in re cum magno nob̾
timore pensandum ẽ. quis nr̃m iam
de requie eterna securus sit: side ea
adhuc et ille trepidat. cuiꝰ uirtutis
p̾conia. et ipse uidex qui ꝑcutte clamat.
Si enim iustus uix saluabitur: impiꝰ
et peccator ubi parebunt: Beatus et¬
enim iob ad reqͥem se post flagella ꝑ¬
uent᷑um nouerat: s ut nr̃a in timo¬
re corda concuteree. ipse uisus est de et̾¬
ne quietis retributione dubitare. cum
dicit putas ne: ut nos uidelicet ꝑpen¬
damus. quanta debemus formidine
uentum uidicium semꝑ ex pauescere:
quando et ille qui iuidice teste laudat᷑
ẽ. adhue de retributione iudicii in suᷤ
uocib securus non est. Explicit liber¬

Expanded text:
sequerentur. Qua in re cum magno nobis sequerentur. Qua in re cum magno nobis timore pensandum est, quis nostrum jam de requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. « Si enim justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? » Beatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui judice teste laudatus est, adhuc de retributione judicii in suis vocibus securus non est. Coph. « Voce
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ubi pondus sue remunerationis
intelligre: Qͥa hoc quod ex se insensibile
int̾ram deserit: quousq adincorruptio¬
nem resurrectionis redeat. se eẽ ñ sentit.
Omĩa itaq sua in infernum ꝓfundissi¬
mũ descensura ꝑhibet. quo solam suam
animam descensuram uidet: qͥa ibi to¬
tus ẽ. ubi sentire potest qͦd reciꝑet. Hel
certe in infernum omĩa eius descendũt.
quia laborum omniũ retributio. ad huc
insola inferni quiete recipi pͥstolabat᷑.
Ꝙ quasi illue descendit omne qͦd egit:
qͥ ibi qͥetem sue retributionis ex om̃ĩb
inuenit. Unde etiam ipsa quies p̾sto¬
lata subiungit᷑: cum ilico subinfert᷑.¬
Putasne saltim ibierit requies michie
Inquib nimirum u̾b et in notescre qͦd
desid̾at: et tam̃ eẽ se adhuc de suscipi¬
enda requie dubium designat: ne cuiꝰ
scã oꝑa. tot flagella secuta sunt. occul¬
to iudicio suꝑni iudicis. post flagella
temporalia. etiam mansura torm̃t a

Expanded text:
dit, ubi pondus suae remunerationis dit, ubi pondus suae remunerationis intelligit? Quia hoc quod ex se insensibile in terra deserit, quousque ad incorruptionem resurrectionis redeat, se esse non sentit. Omnia itaque sua in infernum profundissimum descensura perhibet, quo solam suam animam descensuram videt, quia ibi totus est, ubi sentire possit quod receperit. Vel certe in infernum omnia ejus descendunt, quia laborum omnium retributio adhuc in sola inferni quiete recipi praestolabatur. Et quasi illuc descendit omne quod egit, quia ibi quietem retributionis suae ex omnibus invenit. Unde etiam ipsa quies praestolata subjungitur, cum illico subinfertPutasne saltem ibi erit, requies mihi? In quibus nimirum verbis innotescit quod desiderat, et tamen esse se adhuc de suscipienda requie dubium designat: ne cujus sancta opera, tot flagella secuta sunt occulto judicio superni judicis, post flagella temporalia etiam mansura tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ immerito dici infernus potest. Inde
cum apostate angeli a celestitiz sedib in
hoc caliginoso aere sint demersi. petrus
apłs dicit. Angłis peccantib nĩ peꝑcie:
s rudentib inferm detractos. intarcha¬
rum tradidit in iudicio cruciandos reser¬
uari. Siitaq qͣntum ad celsitudinem
cell. der iste caligrniosus infernus est:
qͣntum a deiusdem aeris altitudinem.
terra que inferius iacet. et infernus in¬
telligi et ꝓfundus potest. Quantum uͦ
ad eiisdem cerre altitudinem. et illalo¬
ca inferi que suꝑiora sunt aliis receptacłis
inferni: hoc loco non incongrue infer
n ꝑfundissimi appellatione signant᷑.
Qa quod aer ad celum. terra ad aera:
hoc ille ẽ suꝑior infernorum sinus ad
terram. S mirum ualde ẽ qͦd adiungit᷑.
Bescendent omĩa mea. Cum enun sola
anima descensura eẽt addinferni loca.
quid ẽ quod sẽs uir illue ꝑhibet omnia
sua descendẽ: nͥ quod ibi seẽẽ totum ui¬

Expanded text:
non immerito dici infernus potest. Unde non immerito dici infernus potest. Unde cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sint demersi, Petrus apostolus dicit: Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos, in tartarum tradidit in vari . » Si itaque quantum ad celsitudinem coeli aer iste caliginosus infernus est, quantum ad ejusdem aeris altitudinem terrae, quae inferius jacet, et infernus intelligi, et profundus potest, quantum vero ad ejusdem terrae altitudinem, et in illa loca inferi, quae superiora sunt aliis receptaculis inferni: hoc loco non incongrue inferni profundissimi appellatione signantur. Quae quod aer ad coelum, terra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus ad terram. Sed mirum valde est quod jungit: « descendent omnia mea. » Cum enim sola anima descensura esset adquid est quod sanctus vir illuc perhibet omnia sua descendere, nisi quod ibi se esse totum vi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim ut p̾diximus. iustoꝵ patien¬
tiam non consicłat ds̃: s quasi ñ consi-¬
dare dĩ: ad uotum desiderii minus ciciꝰ
apparere: et ꝑ ꝓlixiora tempora. dispensa¬
tionis sue grãm differre. Dicat gͦ. Patien¬
tiam meam quis consid̾at: Quia quod
disponenti breue est: longumẽ amanti.
Unde adhuc dilationis sue dampna
consid̾ans: hoc quod p̾dixerat repetit:
et descensurus adima. uocem doloris in¬
descendent omĩa mea. Cum constet quod
aput inferos iusti ñ in locis penalib. s in
suꝑiori quietis sinu tenerent᷑: magna
nob̾ oboritur questio. quid nam ste qđ
beatus iobasserit ditens. in ꝓfundissimũ
infernũ descendent omĩa mea. Qͥ ec si
ante aduentum mediatoris dei et homi¬
nũ. in infernum descensurus erat: li¬
quet tam̃ quia in ꝓfundissimũ infer¬
num descensurus ñ erat. Anipsa suꝑi¬
ora loca inferni. ꝓfundissimũ infernũ
uocat: Qa uidelicet quantum ad sub¬
limitatẽ celi: iam huiꝰ aeris spatium.

Expanded text:
e enim, ut praediximus, justorum patientiam 435 non considerat Deus, sed quasi non considerare dicitur ad votum desiderii minus citius apparere, et per prolixiora tempora dispensationis suae gratiam differre. Dicat ergo: Patientiam meam quis considerat? quia quod disponenti breve est, longum est amanti. Unde adhuc dilationis suae damna considerans, hoc quod jam praedixerat repetit, et, descensurus ad ima, vocem doloris indescendent omnia mea. - Cum constet quod apud inferos justi non in locis poenalibus, sed in superiori quietis sinu tenerentur, magna nobis oboritur quaestio, quidnam sit quod beatus Job asserit, dicens: In profundissimum infernum descendent omnia mea. Qui et si ante adventum mediatoris Dei et hominum in infernum descensurus erat, liquet tamen quia in profundissimum infernum descensurus non erat. An ipsa superiora loca inferi profundissimum infernum vocat? Quia videlicet, quantum ad sublimitatem coeli, jam hujus aeris spatium
Abbreviated transcription (Latin):
amare facit. quod diri tenere ñ possũt.
Neq enim ualet amoris praui inten¬
tio ꝑmanere: quando et hoc qͦd amat.
ipsumq qui amat cõstat sub celeritate
deficere. Possunt quoq et ꝑ socios
fortasse intelligi. crudelissimi quiq et om¬
nimalicia iam repleti: ꝑ filios uͦ hi qui
adhuc deceptoriis ꝓmissi onib illusi. a-¬
gende pͣuitati nutriurtt᷑: ut illos ram ue¬
lut ex merito malicie. diabolus quasi so¬
cios habeat. qui iam ñ habent in ꝑdicio¬
ne quo crescant: istos autem quasi filios
quos ꝓmissionib lactat. ut ad peiora ꝓfi¬
ciant. S occuli filiorum eiꝰ deficient: qͥa
pͣuorum intentiones cadunt. cum omne
quod hic appetunt deserunt: et illic quod
doleant sine fine patiuntur. Sequitur.
electorum. Omĩs quippe qͥ flagello
ꝑcutitur quasi in ꝓu̾bium pomit᷑ uulge.
quia stuitus quisq dum cuiqͣm maledi¬
cere appetit. ex illius similitudine male¬

Expanded text:
amare facit quod diu tenere non possunt. amare facit quod diu tenere non possunt. Neque enim valet amoris pravi intentio permanere, quando et hoc quod amat ipsumque qui amat constat sub celeritate deficere. Possunt quoque et per socios fortasse intelligi crudelissimi quique et omni malitia jam repleti; per filios vero hi qui adhuc deceptoriis promissionibus illusi, augendae pravitati nutriuntur, ut illos jam velut ex merito malitiae diabolus quasi socios habeat qui jam non habent in perditione quo crescant, istos autem quasi filios quos promissionibus lactat ut ad pejora proficiant. Sed oculi filiorum ejus deficient, quia pravorum intentiones cadunt cum omne quod hic appetunt deserunt, et illic quod doleant sine fine patiuntur. Sequitur: electorum. Omnis quippe qui flagello percutitur quasi in proverbium ponitur vulgi, quia 431 stultus quisque dum cuiquam maledicere appetit, ex illius similitudine male
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum eorum pͥncipem. idest capud¬
atq aplurali numero ad singłarem
diabolus et om̃s iniqui: ut plerunq
nomine capitis censeatur corpus: et
corꝑis nomine appelletur capud. ã
capitis nomine censet᷑ corpus: cum de
ꝑuerso homine dr̃. Ex uob̃ unus diobo¬
lus est. Et rursum nomine corporis ap¬
pellatur caput: cum de ipso apostata
angło dr̃ inimicus homo hoc fecte.
Iste gͥ pͥnceps omnium ꝑu̾sorum. alioᷤ
socios habet: atq alios filios. Qͥ nanq
s̃ eius socii. nisi illi apostate angłi. qui¬
nes. qui de eius praua ꝑsuasione in
malicie oꝑatione generant᷑: Unde eu-¬
am ueritatis uoce infidelib dr̃. Uos
ex patre diabolo estis. Puersus gͦ iste
auctor erroris. p̾dam sociis pollicetur:
quia malignis spiritib. pͣuorum ꝓmit¬
tit animas in eorum fine rapiendas.
Sequit᷑. Et oculi filiorum eius deficient.
Quiadum intentiones hominum ad
solat̾rena speranda excitat: hoc illos

Expanded text:
ipsum eorum pipsum eorum pque a plurali numero ad singularemdiabolus et omnes iniqui, ut plerumque nomine capitis censeatur corpus, et nomine corporis appelletur caput. Nam capitis nomine censetur corpus cum de perverso homine dicitur: Ex vobis unus diabolus est . Et rursum nomine corporis appellatur caput cum de ipso apostata angelo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . Iste igitur princeps omnium perversorum alios socios habet atque alios filios. Qui namque sunt ejus socii, nisi illi apostatae angnes, qui de ejus prava persuasione in malitiae operatione generantur? Unde etiam Veritatis voce infidelibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Perversus iste auctor erroris praedam sociis pollicetur, quia malignis spiritibus pravorum promittit animas in eorum fine rapiendas.. Et oculi filiorum ejus deficient, quia dum intentiones hominum ad sola terrena speranda excitat, hoc illos
Abbreviated transcription (Latin):
seuntib non inhiaret. Quorum gͥ cor
sub disciplina non ẽ. recte de illis dicit᷑.
ꝓꝓterea non exaltabuntur: qͥa dum in
infimis uoluptatib dimissi. t̾rena bona
semꝑ desid̾ant: cor ad suꝑna gaudia
nunqͣm leuant. Exaltarent᷑ quipper si
mentẽ ad spem patrie celestis erigerent.
S qui ꝑ disciplinam custo dire uitam
iminime studene: semꝑ ꝑ desidĩa in
imis i acent. Et quod ẽ grauius. iacendo
seerigunt: quia de reb transitorus extol¬
luntur. Extolli cuitem possunt. s exal¬
tari nequeunt: quia inde ꝓfundius in
imo sunt. unde aput se altiores fiuint.
Por itaq quod sine disciplina est. exalta¬
ri non ualet: quia humana mens sic̃
male eleuata ininfimis p̾mitur. si be¬
ne pressa in sublimib eleuatur. Seqͣr.¬
Predam pollicetur sociis. et oeuli filioꝵ¬
eus deficient. Post qͣm de multitudine
iniqͦrum. idest de antiqui hostis corpore.
beatus i ob sententiam ꝓtulit: mox ad

Expanded text:
seuntibus non inhiaret. Quorum igitur cor seuntibus non inhiaret. Quorum igitur cor sub disciplina non est, recte de illis dicitur: Propterea non exaltabuntur, quia dum in infimis voluptatibus dimissi terrena bona semper desiderant, cor ad superna gaudia nunquam levant. Exaltarentur quippe si mentem ad spem patriae coelestis erigerent. Sed qui per disciplinam custodire vitam minime student, semper per desideria in imis jacent, et, quod est gravius, jacendo se erigunt, quia de rebus transitoriis extolluntur. Extolli autem possunt, sed exaltari nequeunt, quia inde profundius in imo sunt, unde apud se altiores fiunt. Cor itaque, quod sine disciplina est, exaltari non valet, quia humana mens sicut male elevata in infimis premitur, sic bene pressa in sublimibus levatur. SeqPraedam pollicetur sociis et oculi filiorum deficient. - Postquam de multitudine iniquorum, id est de antiqui hostis corpore beatus Job sententiam protulit, mox ad
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ipsa eos carnis sue mortalitas. ad amo¬
rem uice immortalis excitasset. Hoc
ipsum nanq in hac uita corruptio¬
ni nos eẽ subiectos: iam de flagello
discipline ẽ. Estu enim et frigore. fame
sitiq curbari. morbis affici. quandoq
etiam exnngui: quid sunt hec alia.
qͣm flagella peccati: S sunt ñ nulli
qui et flagella tolerant: et tam̃ mentẽ
ad flagellantis metum minime refor¬
mant. Unde recte nunc dt̃. Cor eorum
longe fecisti adisciplina. Qͥa et si corpus
sub disciplina est. cor sub disciplina ñ est.
dum et flagellatur quisq. et tamͣ ad hu¬
militatem mentis non reducit᷑. Neq hoc
cor hominis a disciplina faciat: s quod
sponte delapsum. ibi remanere ubi cec¬
dit iudicando ꝑmittat. Sicut in oraci¬
one ei dicimus. et ne nos inducas intẽp¬
tationem: idest induti minime ꝑmit¬
Cor eorum enim si sub disciplina eẽt. su¬
ꝑiora appeteret: adipiscendis bonistͣn¬

Expanded text:
 ipsa eos carnis suae mortalitas ad amo ipsa eos carnis suae mortalitas ad amorem vitae immortalis excitasset. Hoc ipsum namque in hac vita corruptioni nos esse subjectos, jam de flagello disciplinae est. Aestu enim et frigore, fame sitique turbari, morbis affici, quandoque etiam exstingui, quid sunt haec aliud quam flagella peccati? Sed sunt nonnulli qui et flagella tolerant, et tamen mentem ad flagellantis metum minime reformant. Unde recte nunc dicitur: Cor eorum longe fecisti a disciplina. Quia etsi corpus sub disciplina est, cor sub disciplina non est, dum et flagellatur quisque, et tamen ad humilitatem mentis non reducitur. Neque itcor hominis a disciplina faciat, sed quod sponte delapsum ibi remanere ubi cecidit judicando permittat, sicut ei in oratione quoque dicimus. Et ne nos inducas in tentationem ; id est, induci minime permitCor enim si sub disciplina esset, superiora appeteret, adipiscendis bonis tran
Abbreviated transcription (Latin):
laudatur: quia ñ negat. S credo qͦd meliꝰ
hec u̾ba discutimus. si dicta ex uoce capi¬
peccauit et amantudinem ꝑtulte: quia
penam culpe nr̃e sine culpa suscepit.
De cuius uoce subditur. Lib̾a me et po-
ne me iuxtate: et cuiꝰ uis manus pugnet
contra me. Ipse et enimñ peccaute in co¬
gitatione uł oꝑe: ipse in amaritudine
moratus ẽ ꝑ passionem: ipse lib̾atus ẽ ꝑ
resurrectionemt ipse iuxta patrem po¬
situs ꝑ ascensionem. Et quia ꝓfectus in
celo sedet a dextris dei. et quia post as-¬
censionis eius głam. iudea in disciplorum
eius ꝑsecutione commota ẽ: recte nẽ dr̃.
Et cuius uis manus pugnet contra me.
Tunc quippe in membris illius furor ꝑ¬
sequentiũ seuiit: eum contra fidelium
uitam. flamina crudelitatis exarsit. S
quo irent iniqͥ. aite quid agerent: dum
is quem ꝑsequebant᷑ in terra. iam sede
pline custodiam nossent: neqͣquam re-¬
demptous nr̃i p̾cepta contempnerent:¬

Expanded text:
laudatur, quia non negat. Sed credo quod melius laudatur, quia non negat. Sed credo quod melius haec verba discutimus, si dicta ex voce capipeccavit, et amaritudinem pertulit, quia poenam culpae nostrae sine culpa suscepit, de cujus voce subditur: ne me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. - Ipse etenim non peccavit in cogitatione vel opere, ipse in amaritudine moratus est per passionem, ipse liberatus est per resurrectionem. Ipse juxta patrem positus est per ascensionem, quia profectus in coelum sedet a dextris Dei. Et quia per ascensionis ejus gloriam Judaea in discipulorum ejus persecutioEt cujusvis manus pugnet contra me. Tunc quippe in membris illius furor persequentium saevit; tunc contra fidelium vitam flamma crudelitatis exarsit. Sed quo irent impii Judaei, aut quid agerent, dum is, quem persequebantur in terra, jam sedebplinae custodiam nossent, et nequaquam Redemptoris nostri praecepta contemnerent,
Abbreviated transcription (Latin):
tis uite desidus contradicit: et pene mor¬
tuum se consid̾at. qͥa morit᷑um minine
ignorar. ꝑfecta enim uita ẽ. mortis imi¬
tatio: quam dum iusti sollicite ꝑagunt:
culparum laqueos euadunt. Unde scͥp¬
tumẽ. In omĩb oꝑib tuis memorare
nouissima tua: et in et̾num ñ peccabis.
Unde et beatus iob. quia dies suos bre¬
chrum pensat: apre subiungit. Non¬
peccaui: et in amaritudinib moratur
oculus meus. de si aꝑte dicat. Culpam
ñ feci: et flagella suscepi. d in hae re
animum mouet. qͥ inmultis se huiꝰ hysto¬
rie locis peccasse confitetur: qua ratione
nunc peccasse se abnegat. S ad hec ratio
celeriter occurrit: quia nec tantum pecca
uit. ut flagella mereret᷑: nec tamen eẽ si-¬
ne peccato potuit. Nam quia ñ ꝓ corrigen-¬
da culpa. s ꝓgr̾a augenda ꝑcussus est:
uidex ipse testatur. qui laudat et ferit. Et
rursum quia sine peccato ñ fuerit: nec
ipse negat. qui a iudice laudat᷑. Atq ioo

Expanded text:
tis vitae desideriis contradicit, et pene mortis vitae desideriis contradicit, et pene mortuum se considerat, quia moriturum minime ignorat. Perfecta enim vita est mortis imitatio, quam dum justi sollicite peragunt, culparum laqueos etum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde et beatus Job, quia dies suos concrum pensat, apte subjungit: peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus. - Ac si aperte dicat: Culpam non feci, et flagella suscepi. Sed hac in re animum movet, qui in multis se historiae locis peccasse confitetur, qua ratione nunc peccasse se abnegat? Sed ad haec ratio celeriter occuvit ut flagella mereretur, nec tamen esse sine peccato potuit. Nam quia non pro corrigenda culpa, sed pro gratia augenda percussus est, judex ipse testatur, qui laudat et ferit. Et rursum quia sine peccato non fuerit, nec ipse negat qui a judice laudatur, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tunore uidicii: quia electorum mentes. qͦ
amplius extremo iudicio ꝓpinquare se
sentiunt. eo ad discutiendas semet ipsas
terribilius contremiscunt: et si quas in
se carnales unqͣm cogitationes inueni¬
unt. penitentie ardore consumunt: nec
cogitationes suas dilatari carnali uo¬
luptate ꝑmittunt: quia eo semet ipsas
diudicando subtilius feriunt: qͦ distrie¬
tum iudicem p̾stolantur uicinũ. Unde
sit: ut ꝓpinquũ sͥ semꝑ exitum suspicen¬
tur. Nam reꝓborum mentes icetrco mul¬
ta nequit̾ agunt: qͥa se hic uiuere diu-¬
tiꝰ arbitrant᷑. Iustorum gͥ attenuatur
sp̃s: s crassescit iniqͦrum. Quo enĩ ꝑ elati¬
dnem tument: eo attenuationẽ sp̃s non
habent. Iusti uͦ dum breuitatẽ uite sue
consid̾ant: elationis et immundicie eul
Qui enim consid̾at qualis erit in morte:
semꝑ fit timidus in oꝑatione. Atq unde
in oculis suis iam quasi ñ uiuit: inde
ueraciter in oculis sui conditoris iurit.¬
Nil quod transeat appetit: ctinctis p̾sen¬

Expanded text:
timore judicii, quia electorum mentes quo amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendas semetipsas terribilius contremiscunt, et si quas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo attenuationem spiritus non habent. Justi vero dum brevitatem suae vitae considerant, elationis et immunditiae cului enim considerat qualis erit in morte, semper fit timidus in operatione; atque unde in oculis suis jam quasi non vivit, inde veraciter in oculis sui conditoris nil quod transit appetit, cunctis praesen
Abbreviated transcription (Latin):
mat: quos ad et̾nitatem uocat. Qui¬
uidelicet duob modis inuttant᷑: scili¬
cet ut conu̾tantur et ueniant. Conũ¬
tantur nimirum fide: ueniant oꝑe.
Uel certe conu̾tantur deserendo mala:
et ueniant faciendo bona: sicut scͥptũ
ẽ. Declina a malo: et fac bonum. Mi¬
quod et eos ad sapientiam uocat. et
tamen optat ne illos sapientes inue¬
mat: nͥ quod ad ueram sapientiam
uenire non possint. qui faise sue sapi¬
entie fiducia decipiuntur: De quib
scͥptum ẽ. Ne qui sapientes estis in o¬
culis uriͣs: et coram uob̃met ipsis
prudentes. Et quib rursum dr̃. Noli¬
te ẽẽ prudentes. opud uos met ipsos.
Unde isdem p̾dicator egregius. hos
quos carnaliter sapientes agnoue¬
rat: ut sapientiam ueram ꝑciꝑent.
pͥus fieri stultos querebat dicens. Si qͥs
uidetur iuter uos sapiens eẽ in hoc
secło: stultus fiat ut sit sapiens. Q

Expanded text:
mat, quos ad aeternitatem vocat. Qmat, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Miquod eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum dicitur: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter sapientes invenerat, ut sapientiam veram perciperent, prius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapien
Abbreviated transcription (Latin):
suam: et mundis manib addet fottitu¬
dinẽ. Consicdato qͥppe hẏpocrita iustus
tam suam tenet: qͥa dum illum exꝑti̾¬
sa uoluntate obtinere ea q̃ mundi sunt
intuetur⁊ ipse ad amorem celessium ro¬
bustius stringit᷑. sciens quia bonis pre
duplicib cordib bona temporaliañ ne¬
gantur. Qua ex re mundis quoq ma¬
nib addit fortitudinem: qͥa conspitiers
pu̾sos obtinere t̾renam głam. bona sua
temporalia despicie: quanto hec etiam
abundare malis cernie. Quam enimst̃
eẽnt: nequaqͣm hec conditor adu̾sariis
suis tribueret. Unde et in dignun sͥ ẽẽ
ꝑpendit: ue illa bona appetat. qͦ ab un¬
dare conspicit et malis. S ad ꝑcipienda
celestia m̃tem suam dirigit: q̃ sͥ cum
reꝓbis communia eẽ non possint. Igͥ
postqͣm exteriores ꝓuectus malorum.
bonorum uͦ interiores intulit: exhorta¬
tionis uerba ꝓtulit dicens. Igͥ uos om̃s¬
exhortationis uerba. ꝓpͥe ad electos for¬

Expanded text:
suam, et mundis manibus addet fortitusuam, et mundis manibus addet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sduplicibus cordibus bona temporalia non negantur. Qua ex re mundis quoque manibus addit fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere terrenam gloriam, bona sua temporalia despicit, quanto haec abundare etiam malis cernit. Quam enim sinessent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde et indignum sibi esse perpendit ut illa bona appetat quae abundare conspicit et malis, sed ad percipienda coelestia mentem suam dirigit, quae sibi cum reprobis communia esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortationis verba protulit, dicens: CAPUT exhortationis verba proprie ad electos for
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃sentis uite laborib. uel de subseqͦn¬
ti post mortem dilatione cogitare. Qͣ a
utrunq iusti. usq ad aduentum redẽp¬
toris nr̃i se ꝑpeti dolebant. Unde recte dr̃.
Et patientiam meam quis consid̾at: Et
qͥdem ñ deest qui patientiam considẽt:
s cum cicius ñ exaudit. quasi minus
considare dr̃ ds. Ipsa enĩ humanige¬
neris que uenit in mundi fine redemp¬
tio. ab his qui amundi inicio p̃cesse¬
runt. tarda credebatur: qͥa longo
temporis spatio. a celestium remunera¬
tione disiuncti funt. ueritate attestante
que ait. Multi ꝓpħe et reges uoluerunt
uidere que uidetis: et ñ uiderunt. Itaq

Expanded text:
de praesentis vitae laboribus, vel de subsequende praesentis vitae laboribus, vel de subsequenti post mortem dilectione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? - Et quidem non deest qui patientiam consideret, sed cum citius non exaudit, quasi minus considerari dicitur Deus. Ipsa enim humani generis quae venit in fine mundi Dei redemptio, ab his qui a mundi initio praecesserunt tarde credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate a testante, quae ait: « Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vide
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem uitam ducendi sunt. Quiagͦ
tunc electi ante aduentum dñi. et in
labore uite p̾sentis se eẽ cernebant: et
tamen post p̾sentem uitam nec diu ce¬
lestiabona ꝑciꝑe sciebant: multis cogi¬
tationib urebantur. Expectabant e¬
nu gram redemptoris sui: nec tamen
ad eam pot̾ant in carne uiuendo ꝑueni-¬
re. Unde et apte subditur. Ubigͦ nunc¬
p̾stolatio mea: Que ẽẽ potuit p̾stolatio
iustorum. nͥ iustus et iustificans ds̃: qͥ
ad penas humani generis sponte des¬
cendet. et captiuos mortis. iustieie sue
uirtute lib̾aret: Huius enim p̾sentiã
minime cessabant intenta cogitatione
p̾stolari: quem qͣndoq eẽ uenturum
nouerant: s uenire cicius querebant.
Unde ñ ait. ubi ẽ gͦ prestolatio mea:
enim addit nunc: ostendit quia quod
qͣndoq uenturum erat. uenire desida¬
in carne positus redimi: et ab inferis
ad suꝑna reuocari. Et qͥdem paucorum
hominum ista furt ꝑꝑendere ut scirent

Expanded text:
praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte subditur: CAPUT praestolatio mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani generis sponte descenderit, ut captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praestolari, quam quandoque esse venturam noverant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est ergo praestolatio mea? ? Vet. XXII.  Dum enim addit nunc, ostendit quia quod quandoque venturum erat venire citius desiderain carne positus redimi, et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod dixit putredini. pater m̃s es.
nͥ quod om̃is homo ab origine iam
uiciata descendit: Unde ex additur.
Mater mea et soror mea u̾mib. Qa
uidelicet et ab ipsa putredine. et cum
ipsa. in hunc mundum uenimus.
Quantum enim ad mat̾iam corrup¬
tibilis carnis. mater nr̃a ac soror u̾¬
mes sunt: quia et de putredine pro¬
cessimꝰ: et cum putredine uenimus
potest: et mater natura. et consuetu¬
do ñ immerico soror uocat᷑: qͥa ab il¬
la cum ista sumus. Que uidelicet
mat̾ et soror. u̾mes sunt: qͥa ex natura
corruptibili. et consuetudine ꝑu̾sa
cogimur: ut quasi quibdam umibꝰ.
sie inqͥetis cogitationib in mente fa.¬
tigemur. Carnis enim nat᷑a uicrata.
et consuetudo ꝑu̾sa. qͥa innumeras
curas in corde infirmitatis nr̃e gene-¬
rant: bene mater et soroi u̾mes uocan¬
tur. Mordent enim ammũ cure: dum
inqͥetant. Non enim cessant iusti uiri.
uł sollierte cogitare et ꝑtractare qͥd
agant: ues ꝓuide inspicere. quo post

Expanded text:
 quod dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror vermes sunt, quia et de putredine processimus, et cum putredine venimus, liter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertractare quid agant, vel provide inspicere quo post
Abbreviated transcription (Latin):
mansuram: sub appellatione lune des¬
ca resurrectio roborat: recte subiungit.
Et testis in celo fidelis. Quia ut de sua
resurrectione ñ trepidet: iam eũ in celo
qui resurrexit amortius cestem habet.
fidelis itaq popłs cum adu̾sa patitur.
cum duris tribulationib fatigatur: ad
spem sequentis głe mentẽ erigat: .a. de
redemptoris sui resurrectione confidens
dicat. Ecce enim in celo testis meus: et
conscius meus in excelsis. Qui recte con¬
scius dr̃: quia nat᷑am nr̃am ñ solum
creando nouit. s etiam assumendo. Sci¬
re enim eius est: nrã suscepisse. Unde
etiam ꝑpsalmistam dr̃. Ipse enim scit
scire: dum constet nil ẽẽ quod nesciat.
nrm scire cius ẽ: hoc in se ipso ex pie
beato iob. congruere nob̃ etiam singłis
potest. Omnis enim qui exeo qđ agit.
humanas laudes appetit: testem int̾¬
ra querit. Qui autem de actib suis
omnipotenti deo placere festinat: te¬
stem se habere incelo consid̾at. Et

Expanded text:
mansuram, sub appellatione lunae desmansuram, sub appellatione lunae desnica resurrectio roborat, recte subjunxit: Et testis in coelo fidelis, quia ut de sua resurrectione non trepidet, jam eum in coelo, qui resurrexit a mortuis, testem habet. Fidelis itaque populus cum adversa patitur, cum duris tribulationibus fatigatur, ad spem sequentis gloriae mentem erigat, et, de Redemptoris sui resurrectione confidens, dicat: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Qui recte conscius dicitur, quia naturam nostram non solum creando novit, sed etiam assumendo. Scire enim ejus est nostra suscepisse. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Ipse enim scit scire, dum constet nihil esse quod nesciat? scire ejus est hoc in seipso ex pietbeato Job congruere nobis etiam singulis potest. Omnis enim qui ex eo quod agit humanas laudes appetit, testem in terra quaerit. Qui autem de actibus suis omnipotenti Deo placere festinat, testem se in coelo habere considerat. Et