comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dibus expelle timorẽ. Secutida: tempestatũ furias sue p̾sentiȩ
iurtute compesce. Nec mirandũ si ascendente in nauiculã dño:
uentus cessauit. In qͦcumq enĩ corde deus ꝑgr̃am sui ẽ. amoris. moxu¬
nu̾isa uitiorum et achisantis mund siue sini malignorumI
conpressa quie scunt. Et plusmagis intra se stupebaut. Non enim in¬
cellexeraut clepanib. Erat cor enĩ cor illoꝵ obceratum.
omuius quidem et inmiraculo panum quod essec conditor
rerum ostendit. et in ambulando suꝑ undas quod hab̾et corpꝰ
abomĩ peccatoꝵ grauedine liberum edocuit. et in placaudo ientos
uudarumq rabiem sedando quod elem̾tis dñaretur monstrauit.
Sed caruales adhuc discipuli: necdum hẽ deum ẽẽ. coguosec̃. & qͥ¬
dem iurcutum magnitudinem stupebant: necdũ tam̃ in eo uenta¬
tem diuinȩ maiestatis cognosce ualebant. Cumq egressi cent de

Expanded text:
dibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae dibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente in naviculam Domino, ventus cessavit. In quocunque enim corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox universa vitiorum, et adversantis mundi, sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. Et plus magis intra se stupebant. Non enim intellexerant de panibus. Erat enim cor illorum obcaecatum. Domirerum ostendit: et in ambulando super undas, quod haberet corpus ab omni peccatorum gravedine liberum, edocuit; et in placando ventos, undarumque rabiem sedando, quod elementis dominaretur, monstravit: sed carnales adhuc discipuli necdum hunc Deum esse cognoscunt. Et quidem virtutum magnitudinem stupebant, necdum tamen in eo veritatem divinae majestatis cognoscere valebant. Cumque egressi essent de
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi ut adhorã turbati ec pauentes s continuo liberati amiplius erepti¬
onis sux mira culũ stuperent. ac maiores ereptori suo gr̃as referrent:
Iuia et iutẽpestatib pasionũ q̃ ꝓ constancia fidei apfidis uigenut᷑.
tolis nũñquam ꝓuisio diuinctus ostenditur. Depe enĩ ita fideles intri¬
bulatione positos suꝑna pietas deseruisse uisa ẽ. ut quasi laboxantes
Sed dicant inumei terrentes. Ubi est deus eoꝵ: Quasi naufragiũ
fellis immitantes apostolis: dicit ipse deus eoꝵ. Cũ transieris per
aquas tecum ero. et flumina nõ oꝑient te. Cum ambulaueris in
igne non combureris: et flamina nõ ardebit te. Unde hic qͦq rect
subditur. Et statim locutus ẽ. eis. Et dixit illis. Confidite ego sũ.
Holite tunere. Et asceudit ad illos ui nauẽ: et cessautt uentus.
rua trepidantiũ et ꝑiclitanciũ subuentio ẽ. incussum cor¬

Expanded text:
nisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptinisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptionis suae miraculum stuperent, ac majores ereptori suo gratias referrent? Quia et in tempestatibus passionum, quae pro constantia fidei a perfidtalis nonnunquam provisio divinitus ostenditur. Saepe enim ita fideles in tribulatione positos superna pietas deseruisse visa est, ut quasi laborantes Sed dicunt inimici terrentes, Ubi est Deus eorum ? quasi naufragium fessis minitantes apostolis. Dicit ipse Deus eorum: Cum transieris per aquas tecum ero, et flumina non operient te. Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te . Unde hic quoque recte subditur: Et statim locutus est eis, et dixit illis: Confidite, ego sum, nolite timere. Et ascendit ad illos in navem, et cessavit ventus. Prima trepidantium et periclitantium subventio est, incussum cor
Abbreviated transcription (Latin):
gendumq furentibus obtulit. eiudenti nos ui formans exemplo utꝑa¬
ti simus ad aduersa seculi toleranda. cauti adblaudim̾ta eũ forte ar¬
ripueruit declinanda. Et ue nos ꝓsꝑa mundi si affluant emolliendo
clecipiant: crebris adomino precib imploremus. Precedebant autẽ
Dnm̃ discipuli trausfretũ adbethsaidam q̃ ẽ. ingalilea eiuitas au¬
dreȩ et petri. et philiipi apostoloꝵ ꝓpe stagnũ genesareth ut ui lo¬
corumlibris inuenimus: Ubi merito mouet quomͦ dieat marcus
miraculum illud memorabile. et refectio eȩlestis. Ait enĩ. assumpcis il¬
illis: secessit seorsum uilocum desertũ qui ẽ bethsaida. Quod eũ eot¬
nouissent turbe. secutȩ sunt illũ. et excepit illos. et cecera.
ox secuntur usq ad completã illam sacrȩ refectionis historiã.
bethsaida non ipsius uicinia eiuitatis sed loca deserti ad eã ꝑciuẽ¬

Expanded text:
gendumque furentibus obtulit, evidenti nos informans exemplo, ut paragendumque furentibus obtulit, evidenti nos informans exemplo, ut parati simus ad adversa saeculi toleranda, cauti ad blandimenta cum forte arriserint, declinanda: et ne nos prospera mundi affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremus. Praecedebant autem Dominum discipuli trans fretum ad Bethsaidam, quae est in Galilaea civitas Andreae et Petri et Philippi apostolorum, prope stagnum Genezareth, ut in locorum libris invenimus. Ubi merito monet, quomodo dicat Marcmiraculum illud memorabile, et refectio coelestis. Ait enim: Assumptis illis, secessit: seorsum in locum desertum, qui et Bethsaida. Quod cum cognovissent turbae, secutae sunt illum, et excepit illis . Et caetera quae sequuntur, usque ad comBethsaida, non ipsius viciniam civitatis, sed loca deserti ad eam pe
Abbreviated transcription (Latin):
uare coegerit discipulos asceudere uauem. et ipse mox dimisso po¬
pulo inmontẽ oraturus abierit: iobannes manifeste declarat.
qui completa refertione illa celesti continno subiecit. Iħs gͦ cũ eognouis¬
set ꝗa uenturi e̾e̾nt ut rapent eum et fac̾ent eũ regem: fugit iterum

Expanded text:
Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso poQuare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit i
Abbreviated transcription (Latin):
sequentiũ doctoꝵ cbori figurantur. Foris quidẽ hominib despecti.
sed intus salutaris cibi reliquis ad alenda bumiliũ corda cumulati.
Constat enĩ cophinis oꝑa seruilia gen solere. sed ipse cophinos panũ
fraguientis impleuit: qui infirma buiis mundi ut fortia q̃q confun¬
deret: elegit. Erant autẽ qͥ manducauert̃: quinq milia hominum.
uia quiiq sunt exceriores hominis sensus. Quinq milia boum n¬
dominũ secuti: designant eos qͥ inscłari habitu adbue positi.
extiorib que possident bene nouert̃ iti. Iui recte quinq panibus a¬
luntur. ꝗa tales nece̾e ẽ. Legalibus adhuc p̾ceptis iustitui. Nam que
mũdo adintegrũ remintiant: et quatuoi sunt milia et uii.
panibus refecti. hoc ẽ. et eu̾ugelica ꝑfectione sublimes. et sꝑali sunt
gra intus eruditi. Et statim coegit cliscipulos suos ut ascendenit
nauẽ. et p̾cedeut eũ tranfrecũ adbechsaidã: dũ ipse dimittẽt populũ.

Expanded text:
sequentium doctorum chori figurantur, foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim, cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Erant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Quia quinque sunt exterioris hominis sensus, quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari habitu adhuc positi exterioribus, quae possident, bene uti noverunt. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia, et septem panibus refecti, hoc est et Evangelica perfectione sublimes, et spiritali sunt gratia intus eruditi. Et statim coegit discipulos suos ascendere navem, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
rentiũ sed conscientiã pensat. nec ꝑpendit quantũ in eiussacfitio.
sed exquanto ꝓferatur. lireta uͦ legesallegorie duutes qui urgarosi¬
latiũ munera mittebant. iudeos de iusticia legis elatos. porro uidua
pauꝑ: eccłȩ simplicitatẽ designat. Quȩ recte pauꝑ appellatiur: quia
diuicias abiecit. Hidua uͦ. ꝗa uir eius ꝓ ea mortẽ ꝑtulte. et nẽ inceli pe¬
necrat dib ab enis occulis occultus. quasi inparce alt̾ius regionis iuuit.
tec ingarophilatiũ minuta duo mituit. ꝗa in conspec tũ diuinȩ maie¬
tatis qua oblationes deuotȩ nr̃e oꝑationis quasi certo numero consc̃i¬
ta et consignata seruantur. siue dilectionẽ dei etꝑxuni. seu fidei et¬
p̾stant. Omnes enim ex eo quod habundaͣt illis iniserunt. Hec uͦ depe¬
nuria sua omnia quȩ habuit: misit totum uictum suum.
x habundantia sibi mittit uidȩus inmunera dei. qͥ de iusticia sua

Expanded text:
rentium, sed conscientiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio, rentium, sed conscientiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Juxta vero leges allegoriae, divites qui in gazophylacium munera mittebant, Judaeos de justitiae legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte pauper appellatur, quia s abjecit. Vidua vero, quia vir ejus pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus, ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionis vivit. Haec in gazophylacium minuta duo mittit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua oblationes devotae nostrae operationis quasi certo numero conscriptae et consignatae servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei rum operibus praestant. Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt. Haec vero de penuria sua omnia quae habuit misit totum victum suum. Ex abundantia sibi Judaeus mittit in munera Dei qui, de justitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
effundebantꝰ et numerabant peccuniã quȩ in ueruebatur. indo¬
mo dñi. Icaq dominis qui aspecitores pͥmatus et uane głe cauen¬
dos ẽe monuerat. qͥsimulatis orationib ꝓlixius iuditiũ pred yxe¬
rat esse rep̾hendendũ. &̃ dona ferentes indomiũ domini certo ex¬
mrine ddiscernit. ut recribuat singulis sed̾m cor ec oꝑa eoꝵ. ꝗa eodem
modo semꝑ ineecła idem int̾nus arbit̾ agere nõ cessat. Et multi dun¬
tes iactabant multa. Cum uenisset aut̃ una iudua pauꝑ.: mstt
duo minuta quod ẽ quadrans.
uacrantem uocant calculatores quartam parcẽ cuiuscumq rei
Nudelicet aut loci aut temporis ant peccuue forsitan s loco boe
quartam partẽ sicli: idr quinq obolos significat. Et conuocaus diᷤ¬
cipulos suos. ait illis. amendico nobis: qm̃ indua hȩc pauꝑ plus
omnibus misit qui miserunt ingatophilatium.bledi
Sie nobis locus moralit̾ quidem nitimat quod sit acceptabile deo
quieqͥd bono animo obtulerimus deo. qui nõ substantia olfe¬

Expanded text:
iam quae imveniebatur in domo Domini . Itaque Dominus qui appetitores primatus et vanae gloriae cavendos esse monuerat, qui simulatis orationibus prolixius judicium praedixerat esse rependendum, etiam dona ferentes in domum Domini certo examine discernit, ut retribuat singulis secundum cor et opera eorum, quia eodem modo semper in Ecclesia idem internus arbiter agere non cessat. Et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem una vidua pauper, misit duo minuta, quod est quadrans. Quadrantem vocant calculatores quartam partem cujuscunque rei, videlicet aut loci, aut temporis, aut pecuniae. Forsitan ergo hoc loco quartam partem sicli, id est, quinque obolos significat. Et convocans discipulos ait illis: Amen dico vobis quoniam vidua haec pauper plus omnibus misit qui miserunt in gazophylacium. Hic nobis locus moraliter quidem intimat quod sit acceptabile Deo quidquid bono animo obtulerimus, qui non substantiam offe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ heredem quantũ inse ẽ. occidit. qͥ et filiũ conculcauerit. et sꝑui
giẽ quo scĩficatiis ẽ. contumeliã fecĩt. ꝑ dito malo cultore uinea da¬
bituralteri. cum dono gr̃ȩ quã suꝑbus sp̃uit: humilis quisq dita¬
bitur. Sed et hoc quia principes sac̃dotũ scribȩ ac senores manũ
mittẽ querentes inihn timore turbȩ recinentur. cotidie gerctur
i ȩccła. cum quilibet solo de nomine fr̃ eam quã nõ diligit
structione auium dominus ait. Cum tempus fuerit: alas in altũ
ertgit. ꝗa ꝑsequendo ȩcclam quasi dñm eruci addieere et ostentui
gaudebit. habere. Et mittunt adeum quosdã ex pharseis et hero¬
Idianis ut eum caperent in uerbo
etocdianos dicit milites herodis tetrarchȩ. qͥ et ipse tẽ tempo¬
ris erat iherosolimis. atq insꝑuendo et mirridendo dominũ
pilato et uideis consentiebat: ut lucas enu̾głta testatur. Queren¬
tes gͦ dnm̃ comp̾bendẽ sumini sac̾dotes seribe ec seniores: timuert̃

Expanded text:
se est occidit, qui et Filium Dei conculcaverit, et Spiritui gratiae, quo sanctificatus est contumeliam fecerit. Perdito malo cultore vinea dabitur alteri, cum dono gratiae, quod superbus sprevit, humilis quisque ditabitur. Sed et hoc quod principes sacerdotum, scribae ac seniores manum mittere quaerentes in Jesum, timore turbae retinentur, quotidie geritur in Ecclesia, cum quilibet solo de nomine frater eam, quam non diligit struthione Dominus ait, cum tempus fuerit, in altum alas erigit, quia persequendo Ecclesiam quasi Dominum cruci addicere et ostentui gaudebit habere. Et mittunt ad eum quosdam ex Pharisaeis et Herodianis, ut eum caperent in verbo. Herodianos dicit milites Herodis tetrarchae, qui et ipse tunc temporis erat Jerosolymis, atque in spernendo et irridendo Dominum Pilato et Judaeis consentiebat, ut Lucas evangelista testatur. Quaerentes ergo Dominum comprehendere summi sacerdotes, scribae, et seniores timuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uer uile ꝓiecerut. quia quancũ inse erat asuis eum finib exeluden¬
tes: gentib suspiendum dederuit. Quid gͦ faciet dominus uine:
ueniet et ꝑdet colonos: et dabit uineam aliis.
Soc uersiculum dominus apud matheũ mox exposuit ipse di¬
cens. ldeo dico nobis quia auferetur a nobis regnũ dei et
dabitur genti facienti fruetus eius. Quod ita futurũ &̃ siguralit̾
ofrenderat. cũ in exemplũ non credentiũ iudȩoꝵ infrueꝰ luose fico
malechiceret. qui econtrario postmodũ eredentes siue de iudeis sri
de gentib fructifere atq ecimix comparuit arbori dieens. Ego
sum uitis: uos palmites. Iui manec in me et ego in eo. hie fere fruc¬
tum multũ. Cum aut̃ dixisset quia ueniens dominus iunee post ꝑ

Expanded text:
er vile projecerunt. Quia quantum in se erat a suis eum finibus excludentes gentibus suscipiendum dederunt. Quid ergo faciet Dominus vineae? Veniet et perdet colonos, et dabit vineam aliis. Hunc versiculum Dominus apud Matthaeum mox exposuit ipse, dicens: Ideo dico vobis quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus eostenderat, cum in exemplum non credentium Judaeorum infructuoso fico malediceret. Qui e contrario postmodum credentes, sive de Judaeis, sive de gentibus, fructiferae atque eximiae comparavit arbori, dicens: Ego sum vitis, vos palmites. Qui manet in me et ego in eo, hic fert fructum multum . Cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
dacionis. Eti accipient prolixuis iudicium.
Non tantũ ait accipient iuditiũ. sed adiunxit ꝓlixius. ut insinuet
eciã illos qui margulis stantes orant ut uideantur ab hominibus
damnationẽ mereri. sed eos qͥ hȩc ꝓlixius quasi religiosiores agendo. nõ
solum laudes abhominib uerum &̃ pecciuuas quȩrt̃: grauiori esse
uiditio ꝑlectendos. Sunt enim qui se iustos et magni se apud deum
meriti simulantes. abinfirmis quib libet ec peccatoꝵ suoꝵ conscienca
turbatis. quasi patroni ꝓ eis in iuditio futuri peccunas acciꝑe nõ dub¬
tant. Et çum porrecta manu pauꝑi preces uiuare solent: illi obhoc ma¬
xime in p̃cib ut pauꝑi nummũ tollant ꝑnoctant. Quib illa uidȩ male¬
dielio non inmito coigrut. Cum iudicatur exeat condeminatus. et or¬
tio eiusfiat inpeccatũ. Condemnatus quippe cum iudicatur ec̾it. ec ora¬
tionẽ suã inpecatum recipit. qͥ magnȩ nẽ estimationis apud homines ha¬

Expanded text:
orationis, hi accipient prolixius judicium. orationis, hi accipient prolixius judicium. Non tantum ait, Accipient judicium, sed adjunxit prolixiu, ut insinuet etiam illos qui in angulis stantes orant ut videantur ab hominibus damnationem mereri, sed eos qui haec prolixius quasi religiosiores agendo non solum laudes ab hominibus, verum etiam pecunias quaerunt, graviori esse judicio plectendos. Sunt enim qui se justos et magni apud Deum meriti simulantes, ab infimis quibuslibet et peccatorum suorum conscientia turbatis, quasi patroni pro eis in judicio futuri, pecunias accipere non dubitant: et cum porrectae manus pauperi preces juvare soleant, illi ob hoc maxime in precibus, ut pauperi nummum tollant, pernoctant. Quibus illa Judae maledictio non immerito congruit: Cum judicatur, exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in peccatum . Condemnatus quippe cum judicatur, exit, et orationem suam in peccatum recipit, qui magnae nunc aestimationis apud homines ha
Abbreviated transcription (Latin):
rephenduitur qui eum filium daiud dicunt: sed ꝗa filiũ dei eum
illis indoctrinasua. Cauete ascribis qui uolunt instolis ambulare. et sa¬
lutari inforo. et inpͥmis cathedris sedere insẏnagogis. et pͥmosdiscubitꝰ incȩnis.
obulare instolis culciorib uestim̾tis inlutos ad publicũ ꝓcedẽ sig¬
nificat. iniͦ int̾ eet̾a cliues ille qͥ epulabatur splendide eotidie
peccasse describitur. Notandũ aut̾ꝗa nõ salutari inforo. nõ pͥmos se¬
dere uel discumbẽ. ut ad eos quib hoc offitu ordiue competit. sed
eos nimirũ quihec siue habita seu certe nõ habita indebite amant.
afidelib quibq quasi inpbos docet e̾ẽ. cauendos. Animũ ud
reat si idẽ inforo litib int̾ee̾. qui incathedra moysi synagoge magistͥ
fatiunt. uel emulatione inflaminemur frustra gaudentes laudari in
bonis qug simulant. Qui deuorant domus iuduarũ sub obtentu ꝓlicȩ

Expanded text:
rehenduntur quod filium David dicunt, sed quod Dei filium rehenduntur quod filium David dicunt, sed quod Dei filium eis in doctrina sua: Cavete a scribis qui volunt in stolis ambulare, et salutari in foro, et in primis cathedris sedere in synagogis, et primos discubitus in coenis. Ambulare in stolis, cultioribus vestimentis indutos ad publicum procedere significat, in quo inter caetera dives ille qui epulabatur quotidie splendide peccasse describitur. Notandum autem quod non salutari in foro, non primos sedere vel discumbere vetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed eos nimirum qui haec sive habita, seu certe non habita, indebite amant, a fidelibus quibusque quasi improbos docet esse cavendos, animum, vireat, si iidem in foro litibus intefaciunt; vel aemulatione inflammemur, frustra gaudentes in i quae simulant. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixae
Abbreviated transcription (Latin):
facile credit: Leuis corde minorabitur. Et nemo iam audebat
eum interrogare amplius.¬
arisei et saclucei et ceceri pͥncipes uicdeoꝵ querentes occasionẽ
calumnie et uerbum aliquod inuenire quod paterec insidus
ꝗa insermonib confutati sunt: ultra nõ int̾rogant. sed aꝑtissime
comp̃hensum romanȩ tradunt potetati. ex qͦ intelliginuus uenena
inudix̧ posse quidem suꝑari: sed difficile conquiesc̃ẽ. Et respon¬
dens ihc̃. clicebat docens uitemplo. Quomͦ dicunt scribe xym filiũ
donec ponam inincos tuosscabellum pedum tuoꝵ. Ipse enim da¬
iud dicit eum dominum. et unde est filius eius:
Nt̾rogatio iħu nobis ꝓficit usq hodie contra udȩos. Q hi enim
asserunt de genere dauid. Int̾rogennis gͦ eos doeti adomino. si sun¬
plex homo ẽ. et tantũ filius clauid. quomodo uocet eũ dauid dñm
suum. nõ erroris mecrto nec ꝓpͥa uoluntate sed inspu sc̃o. Non autẽ

Expanded text:
facile credit, levis corde minorabitur . Et nemo jam audebat facile credit, levis corde minorabitur . Et nemo jam audebat eum interrogare. Pharisaei et Sadducaei, et caeteri principes Judaeorum quaerentes occalumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis: quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus, venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Et respondens Jesus dicebat, docens in templo: Quomodo dicunt scribae Christum Filium donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Ipse enim David dicit eum Dominum, et unde est filius ejus? Interrogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Domino, si simplex est homo, et tantum filius David, quomodo vocet eum David Dominum suum, non erroris incerto, n
Abbreviated transcription (Latin):
at fr̃ euis uxorẽ ipsius et resuscitet sem̃ fri suo. Deptẽ gͦ frs erant
ec pͥmus accepit uxorem. et mortuus ẽ. non relieto semine. et cet̾a.
terire cum eorporibus: recꝰ be istiusiodi furgunt fabulã. que
urpitudinẽ fabulȩ oppont̃: ut resurrec̾tionis denegent uerita
tem. Uerum mistice septẽ hi fr̾s qui sine filiis defuneli sunt. re¬
ꝓbis quibusq congruunt qui ꝑ totã huius scłi uitam q̃ septẽ dieb
uoluitur abonis oꝑib steriles existunt. quib uiritĩ misera morte p̾¬
reptis: adultunũ et ipsa mundana conu̾satio quã illi absq frue̾ tu
uitalis oꝑis exegerant: quasi uxor infecunda transibit. Et respondenᷤ
clñs: ait illis. Non ideo erratis ñscientes seͥpturas neq uircutem dei.
IRopt̾ea errant quia seͥpturas neseiunt. Et quia scriptura signo¬
rant: consequent̾ nesciunt uircutẽ dei. hoc ẽ. qui ẽ. clei u̾tus¬
mibentur. sed sunt sicut angeli incęlis.

Expanded text:
 et resuscitet semen fratri suo. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est, non relicto semine, etc. terire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quaeurpitudinem fabulae optem; verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti, reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam quae septem diebus volvitur, a bonis operibus steriles existunt. Quibus viritim misera morte praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio, quam illi absque fructu vitalis operis exegerant, quasi uxor infecunda transibit. Et respondens Jesus, ait illis: Nonne ideo erratis, non scientes Scripturas neque virtutem Dei? Propterea errant quia Scripturas nesciunt. Et quia Scripturas ignorant, consequenter nesciunt virtutem Dei, hoc est Christunubentur, sed sunt sicut angeli in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
re erant hereses inuideis. uiia phariseoꝵ. et altera saduceoꝵ. ł ha¬
risei tracditionũ et obseruationũ quas illi de uterosis uocant uisti¬
ciam preferebant: unde et diuisi uocabantur apopulo Saduceian¬
tem qui int̾pretantur usti: et ipsi uendicabant sibi quod nõ erant.
pͥorib corporis et animȩ resurrectionẽ credentibus confitentibusq
et angelos et sꝑc sequentes iuxca acta apłoꝵ omnia denegabant.¬

Expanded text:
uae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem, qui interpretantur justi, et ipsi vindicabant sibi quod non erant. Prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus confidentibusque, et angelos, et s
Abbreviated transcription (Latin):
dei. lapidem p̾ciosum et electũ qui uel infundam̃tis uel mangulo
ponenchis erat subtrahere. hoc ẽ fidem xꝑi auditorib suis conaban¬
cur eriꝑe. Et querentes eum tenere: timuerunt turbã. Cognouert̃
N. qm̃ adipsos ꝑabolã hane dix̾it. Et relieto eo: abierunt.
rincipes sacerdocũ et scribe quasi mentientẽ contrase dñm quȩ¬
rebant int̾ficere. sed hoc idem querendo docebant uera r̾ẽ quȩ
dixerat. Ipse qͥppe ẽ heres cuius miustã necem aiebant iundicandã¬
ẽẽ apatre. illi nequã coloni qͥ: ab occidendo dei filio admodicũ qͥdẽ
timore humauo retardari donec ueniret hora eus. ñquã uͦ diuino
aniore potuere cohiberi. Norali sane intellectu euiq fideliũ cũ mi
Otrtitur seruus unus alt̾ et c̾cius: qͥde fruc̾tu accipiant. cũ lex. psal¬
modiȩ. ꝓphetia. quõꝵ aminoniticionẽ bene ageudo sequatur legitur.¬

Expanded text:
Dei lapidem pretiosum et electum, qui vel in fundamentis, vel in angulo Dei lapidem pretiosum et electum, qui vel in fundamentis, vel in angulo ponendus erat, subtrahere, hoc est fidem Christi auditoribus suis conabantur eripere. Et quaerebant eum tenere, et timuerunt turbam. Cognoveniam ad eos parabolam hanc dixerit, et relicto eo abierunt. Principes sacerdotum et scribae, quasi mentientem contra se Dominum quaerebant interficere. Sed hoc idem quaerendo, docebant vera esse quae dixerat. Ipse quippe est haeres, cujus injustam necem aiebat esse vindicandam a patre. Illi nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret hora ejus, nunquam vero divino amore potuere cohiberi. Morali sane intellectu, cuique fidelium cum mMittitur servus unus, alter, et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum admonitionem bene age
Abbreviated transcription (Latin):
edificautes hic faetus est incaput anguli. a domino factum ẽ is
et est mirabile in occulis nostris
uomͦ inquit implebitur hȩc ꝓphecia quod lapidẽ abedifican¬
tibus rȩꝓbatũ ineaput anguli dicit e̾eᷤ. ponendum. nisi qͥa
xps auobis reprobatussoccisus erediturus ẽ gentibus p̾clicandus. ut
quasi lapis angularis thuos conclat insemecipsum. atq ex utͦq
populo unam sibi fideliũ ciuitatẽ unum templũ edificet᷑: osdẽ
quippe sinagoge magistros quossupra colonos dixerat: nunc ȩdifi¬
cautes appellat. Qiua qui subditã sibi plebẽ acferendos uitȩ frucluᷤ
quasi uineã iubebantur excolere. ipsi quoq hanc deo inhabitato¬
re clignã quasi domũ construere atq ornare p̾cipiebantur. Unde et
apłs fidelib scribens ait. Dei agͥcultura. dei glificatio estis. Sedqͥ
fruetum uiues d ei quast quasi pessimi eoloni reddere magno patͥ¬
familias negabant: idem quasi mali cimentarii laborabant domui

Expanded text:
tes, hic factus est in caput anguli? A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris. Quomodo, inquit, implebitur haec prophetia, quod lapidem ab aedificantibus reprobatum in caput anguli dicit esse ponendum, nisi quia Christus a vobis reprobatus, et occisus, credituris est gentibus praedicandus, ut quasi lapis angularis duos condat in semetipso, atque ex utroque populo unam sibi fidelium civitatem, unum templum aedificet? Eosdem enim Synagogae magistros quos supra colonos dixerat, nunc aedificantes appellat. Quia qui subditam sibi plebem ad ferendos vitae fructus quasi vineam jubebantur excolere, ipsi quoque hanc Deo inhabitatore dignam quasi domum construere atque ornare praecipiebantur. Unde et Apostolus fidelibus scribens, ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Sed qui fructum vineae Dei quasi pessimi coloni reddere magno patrifamilias negabant, iidem quasi mali caementarii laborant domui
Abbreviated transcription (Latin):
quam. Et quȩ sunt dei deo: decimas pͥmitias et oblationes acuic
eesari: et q̃ sunt dei deo. Quẽachnodũ cȩsar auobis exrgit imp̾ssio¬
nẽ imaginis fue. sic et deus. ut quẽ admodũ illi redditur num mus.
sic cdeo amma. lumine uultus eius illustraca atq signata. Undepsal¬
mista Signatum ẽ. inquit in nobis lum uultus tui domine. Floeqͦ¬
q lum̾ ẽ. totũ hominis et uerum bonũ: ꝗa nõ oeculis sed mente con
spicit. Signatũ autẽ dixit in nobis: tamquã denarius signat᷑ regi
imagine.Homo .ii. factus ẽ. aclimaginẽ et similicudinẽ dei: quã pec¬
Iui eredẽ cdebuerant acdtantã sapientiã: miratisunt. ꝗa calliditas
goꝵ insicdiandi nõ inuenisset locũ. Et sicut matheus serbit relie

Expanded text:
niam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias et oblationes ac vicesari, et quae sunt Dei Deo. Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus. Ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima, lumine vultus ejus illustrata atque signata, unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et ver denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam pecQui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt, quia calliditas eorum insidiandi
Abbreviated transcription (Latin):
populo magna seditio. chicentib ꝓ securitate et quiece qua roma¬
in ꝓ om̃ĩb militarent debert tributa ꝑsolui. Phariseis uͦ qui sibi
ad plaudebant iusticiã econtrario nitentib nõ debere populũ
dei qui decimas soluet et pͥmituia daret et cet̾a q̃ in lege sẽp¬
ta sunt: humanis legibus subiacere. Cuius seditionis adeo fo

Expanded text:
 securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subja
Abbreviated transcription (Latin):
usmodi homines dum uolunt alt̾us imꝑitiã rep̾hendẽ: ostendunt
suã. Iuamuis eium tenuissimus humor et liquens esea cũ in uenis
et arcib coneoeta fuit et digesta: ꝑ oecultos meatus corporis quos¬
greci poros uocant adinferiora telabitur: et in secessum uadit. Dice¬
bant autẽ. Iñ quȩ de homine exeunt illa conmunicant hominẽ.
Abintus enĩ de corde hominũ cogitationes malx ꝓcedunt. Adulte

Expanded text:
usmodi homines dum volunt alterius imperitiam reprehendere, ostendunt usmodi homines dum volunt alterius imperitiam reprehendere, ostendunt suam. Quamvis enim tenuissimus humor et liquens esca, cum in venis et artubus concocta fuerit et digesta, per occultos meatus corporis, quosGraeci πόρους vocant, ad inferiora delabitur, et in secessum vadit. Dicebat autem quoniam quae de homine exeunt, illa communicant hominem. Ab intus enim de corde hominum cogit
Abbreviated transcription (Latin):
uod aꝑte dietum fuerat et patebat auditu: apłi ꝑ ꝑabolam
dic̾tum putant. et inse manifesta: misticã quȩrt̃ intelligẽ¬
tiam. Corripuinturq adnõ quare ꝑabolice dicꝰtũ putant:
quod ꝑspicue locutus ẽ. ex quo animadu̾timus uitiosum ẽc. au¬
ditorem. qͥ obscure manifesta. uel manifeste obseure iult in¬
telligẽ. Non intellexistis quia omẽ excͥnserus introiens inhom¬
nẽ non potest eum conmunicare: quia non intrat in eor eius. s
in uentrem et insecessum emittitur purgãs om̃s escas eius.
mniũ euiglioꝵ loca apud herecieos et ꝑuersos plena sunt
scandalis. et ex hac sentenciola quidã calumniantur quod
dominus physicȩ disputacionis ignarus putet om̃scibos inuen¬
trẽ ire etͣ secessu digeri. cum statim infuse esee ꝑ artcus et uenas.
ac medullas. neruosq fundantur. Unde et multos qui uiciosto
uomere quod ingesserint et tam̃ corpulentos esse. quia apud pͥ¬
mum tactum liquidior cibus et potus ꝑ menbra fundatur. ded isti¬

Expanded text:
uod aperte dictum fuerat, et patebat auditu, apostoli per parabolam dictum putant, et in re manifesta mysticam quaerunt intelligentiam. Corripiunturque a Domino quare parabolice dictum putant quod perspicue locutus est. Ex quo animadvertimus vitiosum esse auditorem qui obscure manifesta aut manifeste dicta obscure velit intelligere. Non intelligitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare, quia non intrat in cor ejus, sed in ventrem et in secessum emittitur purgans omnes escas? mnium Evangeliorum loca apud haereticos et perversos plena sunt scandalis. Et ex hac sententiola quidam calumniantur, quod Dominus, physicae disputationis ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire, et in secessu digeri, cum statim infusae escae per artus et venas ac medullas nervosque fundantur. Unde et multos videmus qui vstatim evomere quod ingesserint, et tamen corpulentos esse, quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra funditur. Sed isti
Abbreviated transcription (Latin):
mathm domus quã ingrediantur apostoli legenda deceruicur
ut mutandi hospici necessitudinisq iolende causa nõ suppetat.
Et quieumq non receperint uos nec audierint uos: ex euntes
Iulius excutitur de pedibus incestimoniũ laboris sui: quod in¬
gressi sunt enutatẽ. et p̾dicatio aplica adillos usq ꝑuenerit. diue
excutitur puluis ut mehil abeis accipiant. ne ad iucꝰtũ quidẽ neces¬

Expanded text:
Matthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, Matthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, nec audierinPulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem neces
Abbreviated transcription (Latin):
more seruemus. allegorice aut̃ ꝑ perani: onera seculi. Perpanẽ:
deliciȩ temporales. Per aes inzona: occultacio sapientis de¬
siguatur. Qui .i. sapientiȩ uerbum habet seo hoc erogare pri.¬
mo negligit: quasi pecͥcuniã inzona clausam tenet. Ec serptũ ẽ.
Sapientia abscondita et thesaurus occultus. q̃ utilitas inutrisq.
Non gͦ pera apostolis nõ panis nõ aes in zona ferendum ẽ. quia
quisq offit̾ium doctoris accipit. neq oneribus scłariũ negocioꝵ
depͥmi. neq desideriis carnalibus resolui. neq cõmissum sibi ca¬
lentum uerbi sub ocio debet lenti torporis absconde̾. Et dicebat
eis. Qcumq incͦieritis indomũ illic manete: donec eͣaͣtis inde.
N oratheo ita scriptum ẽ. In quaieumq euutatẽ aut castellum
intraueritis: int̾rogate ꝗs inea dignus sit. et ibi manete oonee
exeatis. Dat constancie generale mandatũ. ut hospitalis necessi¬

Expanded text:
more servemus. Allegorice autem per peram, onera saeculi, per panem more servemus. Allegorice autem per peram, onera saeculi, per panem deliciae temporales, per aes in zona occultatio sapientiae designatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in zona clausam tenet: et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque ? Non ergo apostolis pera, non panis, non aes in zona ferendum est, quia quisquis officium doctoris accepit, neque oneribus saecularium negotiorum deprimi, neque desideriis carnalibus resolvi, neque commissum sibi talentum verbi, sub otio debet lenti torporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scriptum est: In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis . Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessi
Abbreviated transcription (Latin):
et illustranit: unde hȩc oiꝰ̃a loqueretur. Hanc gͦ potestatem uir¬
ge nomine siguificauit. cũ clixit ne ꝗd tollerent iniua nͥuirgã¬
tantum. Ut iutelligatur ꝗa ꝑ pocestatẽ a duõ acceptã q̃ uute
nomine siguificata e &̃ quȩ non portantur nõ de ert̃. hoc et
de duabus tunicis intelligendam ẽ: ne quisꝗͣ eoꝵ p̾cer eã qua
ee̾t indutus aliam portandã putaret sollieitus. eũ uec opus ẽẽt
eũ ex illa potestate possit acciꝑe. Proinde mareus dicendo calcȩa¬
habere ammonet. Ut pes neq tectus sit nec nudus ad terran.
id÷ nec occultetur enugłm. nec t̾reins cõmodis in nitatur. & qd̃
sed simplicit̾ ambulare ᷤ. Aliter. Iuduabus tumcis uidetur michi
duplex ostend̾e uestimentũ. nõ quo inlocis sithiȩ glaciali niue ri¬
gentib unica quis tunica debeat eẽ. contentus: sed quo uituniea
uestim̾tum intelliganuis. ue aliuo uestici aliud futuroꝵ nobisti¬

Expanded text:
et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem, viret illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem, virgae nomine significavit cum dicit, Ne tantum, ut intelligatur quia per potestatem a Domino acceptam quae virgae nomine significata est etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quidquam eorum praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Proinde Marcus dicendo calceacationis habere admonet, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Et quod sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus; sed quod in tunica vestimentum intelligamus, ne aliud vestiti, aliud nobis futurorum ti
Abbreviated transcription (Latin):
neq argencum ec eȩc̾a: continuo. Dubiecit. Diguus oꝑarius cibo¬
ut eis hec deberi moustraret ab illis quib eu̾ugłm creoencibus
euugłte uiuere nõ debeant aliunde quam eis p̾bentibus quib
qͥuietum de manuũ suarum laboribus transigebat: ne ciuquã
granis eẽt. sed pocestatẽ dedisse: in qua scirent sibi ista deberi.Cũ
aut̃ a domino aliꝗd imꝑatur: nͥ fiat in obȩdienciȩ culpa ẽ. Sĩ
aut̾ potestas datur: licet unieuiq nõ uti et camquã de suo iure
cedere. Noc gͦ ordinans dominus quod eum ordinalse diẽ aposto¬
lus. his qui eũngłm amĩtiant. de euũgło iuuere. Illa apłis loq̃¬
batur ut securi nõ posside̾nt. neq portarent huic uite necessa¬
ria nec magna nec minima. Ideo posuit nec uirgam: ostendens
afidelib siuis oĩa oebere ministris suis. nulla suꝑflua reqͥrentib
de ꝑhoe addenio dignus ẽ. cum oꝑaruis eibo suo: prsus aꝑuit

Expanded text:
neque argentumneque argentumut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus ere aliunde non debeant, quam eis praebentibus quibus ostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset , sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet unicuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dicit Apostolus, his qui evangelium annuntiant, de evangelio vivere , illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent hujus vitae necessaria, nec magna, nec minima. Ideo posuit, nec virgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis, nulla superflua requirentibus. Ac per hoc addendo, Dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
anta p̾dicatori uideo debet ẽȩ. fiducia. ut p̾sentis uite sup̃¬
tus quãius nõ p̾udeat: tam̃ sibi hos nõ dee̾e. cercissime
sciat. Nedum mens eius occupatur ad tẽporalia: minus alis
ꝓuideat et̾na. Solet aut̃ quexi quomͦ matheus et lucas cõme¬
Et p̾cepit eis nequid tollerent iniua. nͥ uirgam tantũ. Enod ita
soluitur. ut intelligamus sub alia signifieatione dieꝰtã uirgã
q̃ sedm marcum ferenda ẽ. et sedm aliam illam quȩ sed̾m mathe¬
um et lucam non ẽ ferenda Dic̃ sub alia sig̾one incelligitur cẽp¬
tatio. dequa dr̃. deus neminẽ temptat. & sub alia dietum est.
⁊ emptat uos domuuis deus nr̃. ut seiat si diligatis eum. Illa se¬
due tionis ẽ: ista ꝓbationis. utrũq gͦ accipiendum ẽ. adomine
apostolis dietum. Et ut nec uirgam ferrent: et ut nõ nͥ iurgam
ferrent. Cimi enim sccdm matħm dicẽt eis. Nolite possidẽ aurum

Expanded text:
Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumpTanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Solet autem quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commeEt praecepit eis ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum ? » Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda, sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est: Deus neminem tentat , et sub alia dictum est: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum. Illa seductionis est, haec probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum, et ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum
Abbreviated transcription (Latin):
signis: nichilominus inereduli durabant. Sed in uno eoꝵ ide¬
cur gentium. qͥ int̾ iudeos natũ sed expulsum: ipsi eũ oraculi
sacͥsmediatorẽ dei et hominũ hominem xꝑm ihm̾ suscipe me¬
ruert᷑. Et cͥcumibat castella in cͥcuitu docens. Et conuoeauit diᷤ
enignus ac clemens dominus ac magister non yiuidle ser
seruis ac discipulis suis iurtutes suas. etsicut ipse curau̾at
dmnẽ langͥorẽ et omnẽ infirmicacẽ. apłis quoq suis dedit
pocestatẽ ut curent oe̾m langͥorẽ et omnẽ ufirmicatem.¬
Ded multa distancia ẽ. int̾ habere et tͥbuere. cdonare et accipe
lste quodcintiq agit: pocestate cdomini agit. Illi siquid facimit.
mbecillitate̾ suam et urcucem domiui conficentur. Dicentes. In
nomine ih̾i. surge et ambula. Et p̾cepit eis nequid tollerent
in uia: nͥ uirgam tantum. Non panem. nõ peram. neq in rona
aes. sed calciatos sandaliis. et ne induerencur duabus tunicis.

Expanded text:
signis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaesignis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaetur gentium, qui inter Judaeos natum, sed expulsum ipsi cum oraculis sacris mediatorem Dei et hominum, hominem Jesum Christum suscipere meruerunt. Et circumibat castella in circuitenignus et clemens Dominus ac magister, non invidet servis atque discipulis virtutes suas. Et sicut ipse curaverat omnem languorem et omnem infirmitatem, apostolis quoque suis tribuit potestatem, ut curarent omnem langSed multa distantia est inter habere et tribuere, donare et accipere. Iste quodcumque agit, potestate Domini agit: illi, si quid faciunt, imbecillitatem suam et virtutem Domini confitentur, dicentes: In nomine Jesu surge, ein via, nisi virgam tantum. Non peram, non panem, neque in zona aes, sed calceatos sandaliis, et ne induerentur duabus tunicis.
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓpħarum. sed et helias et iħeremias cȩteriq ꝓph̾e̾ miiores in¬
patria sua. ꝗͣa in exteris eiuicatib habiti sunt. qͣ prope mod sant
naturale ẽ. eiues semꝑ eiuib inuidere. Non .i. consid erant p̾sentia
uiri oꝑa. sed fragilem recordantur infanciam. qua si nõ et ipsiad¬
ꝑ eosdem gradus ȩtatis ad maturã ȩcatẽ uenerint. Et nõ pot̾at

Expanded text:
rophetarum, sed et Elias et Jeremias, caeterique prophetarum, sed et Elias et Jeremias, caeterique pnt. Quia propemodum naturale est cives semper civibus invidere. Non enim considerant praesentia viri opera, sed fragilem recordantur infantiam, quasi non et ipsi per eosdem aetatis gradus ad maturam aetatem pervenerint. Et non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
auit cxlum et t̾ram. Nam et si humana nõ sunc comꝑanda diui¬
nis: typus tam̃ integer ẽ. ꝗa pater xꝑi igni oꝑatur et sꝑpu. un¬
De et de ipso tamqͣ de fabri filio: precursor suusait. lpse uos
baptrrabit insꝑn scõ et igniꝰ Iui indomo magna huius mundi
dinersi generis uasa fabricat. immo uasa irȩ sui sꝑe igne mol¬
liendo in misedĩȩ uasa cõmutat. S ed huus sacramenti uidei
iguari diunix iurtutis oꝑa ꝓsapie carnalis comtẽplacione despi¬
ciunt. Et dicebat eis iħe. quia non ẽ. ꝓpha sine honore nͥ in patria
sua. et cognatione sua ec iudomo sua.
Rophecam diei inscripturis oñm xꝑm et moy̾ses cesis est.
qͥ futurã euis incarnacionẽ predicens filiis isrł. ait ꝓphetam
nobis suseitabit dominus deus ur̃ de frĩbus ur̃is. tamquam me:
ipsum audietis. Non solum aut̃ ipse qui dominus ẽ. et caput omĩ.¬

Expanded text:
avit coelum et terram . Nam etsi humana non sunt comparanda diviavit coelum et terram . Nam etsi humana non sunt comparanda divinis, typus tamen integer est, quia pater Christi igni operatur et spiritu. Unde et de ipso tanquam de fabri filio praecursor suus ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Qui in domo magna hujus mundi diversi generis vasa fabricat, imo vasa irae sui spiritus igne molliendo, in misericordiae vasa commutat: sed hujus sacramenti Judaei ignari: divinae virtutis opera prosapiae carnalis contemplatione despiciunt. Et dicebat eis Jesus, quia non est propheta sine honore, nisi in patria sua, et in cognatione sua, et in domo sua. Prophqui futuram ejus incarnationem praedicens filiis Israel, ait: Prophetam vobis suscitavit Dominus Deus vester de fratribus vestris, tanquam me, ipsum audietis. Non solum autem ipse qui caput et Dominus est p
Abbreviated transcription (Latin):
niirũ sententia uircute̾ ad signa reculit ꝓpt̾ iudgos: sapientiã
aut᷑ ad doc trinꝗ̃ ꝓpc̃ grecos id: gentes. N onne iste ẽ faber filus
mariȩ. fr̃ iacobi et ioseph et uidȩ et symonis: Nonne et sorores
euis hic nobiscum sunt: Et scandalirabantur nullo.
candalum et error iucdȩoꝵ salus nr̃a ẽ. et hereticoꝵ condẽnatio.
Intantũ .N. cernebant homimẽ iħm xꝑm. ut hunc fabrum et
uixta alium eu̾ngłitam fabri clamarent filum: fr̾s quoq et so¬
rores euis secum e̾e. testarentur. Qui tam̾ nõ liberi ioseph aut ma¬
riȩ iuxta heretieos putandi: s pocius uxta morẽ sacrȩ scͥpturx
cognati ipsoꝵ sunt intelligerdi. & mͦ abrahã et lothfr̾s appellaut᷑.¬
cum e̾e̾t. loth filius fratris abrahȩ. & multa habes buismodiõ
aut̾ sine certi ꝓnisione saeram̾ti dominus iearne appareus faber
et fabri filius estimari ac diei uoluit. quimn potuis oe ꝑ hoe se eus
ante scła filium e̾e̾. docuit. qͥ fabricator omĩum inprincipio ere¬

Expanded text:
 sententia virtutem ad signa retulit propter Judaeos, sapientiam autem ad doctrinam propter Graecos, id est gentes. Nonne iste est faber filius Mariae, frater Jacobi, et Joseph, et Judae, et Simonis? Nonne et sorores ejus hic nobiscum sunt? Et scandalizabantur in illo. Scandalum et error Judaeorum, salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Christum, ut hunc fabrum, et juxta alium Evangelistam, fabri clamarent filium; fratres quoque et sorores ejus secum esse testarentur. Qui tamen non liberi Joseph aut Mariae, juxta haereticos, putandi sunt, sed potius juxta morem sacrae Scripturae, cognati ipsorum sunt intelligendi, quo modo Abraham et Lot fratres appellanturcum esset Lot filius fratris Abrahae. Et multa habes hujusmodi. Non autem sine certi provisione sacramenti Dominus in carne apparens, faber eante saecula filium esse docuit, qui fabricator omnium in principio cre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥa qui ꝓ eius excitacione p̾carentur uiui defuerant: dnut¬
te inquit ut mortui sepeliant mortuos suos. id÷ mabi maloᷤᷤ
noxiis lauoibus grauent. Et ꝗa non adest iustusqui corri¬
piat  inmisericordia: oleum peceatoris inpingnet capt̃
illum diserpuli sui. Et facto sabbato: cȩpit iusmagoga do¬
cere. Et multi audientes: ammirabantur uidoc triua euis.
dicentes. Unde huie hȩc omnia. et q̃ ẽ. sapiencia quȩ data ẽ
illi. et uircutes tales ꝗͣ ꝑ manus eius effit᷑unturͦ
atriam eius natarech dicit: iuqua erat nutͥcus. Sed qͣta
nararenoꝵ cȩcitas. Qui eum quẽ inuerbis factisq ipsuiᷤ
si mens nõ leua fuisset xꝑm eognosce̾ poterant: ob solam ge¬
neris notreiã contemnant. Sapientiam aut̃ ad doc̃triuam.
uirtutes referunt ad sanitates: et mira cula ꝗ̃ faciebat. Quȩ sol¬
lerti ac pulera distancia cõmemorat apłs dicens. ludei signa

Expanded text:
quia qui pro ejus excitatione precarentur vivi defuerant: Dimitquia qui pro ejus excitatione precarentur vivi defuerant: Dimitte, inquit, ut mortui sepeliant mortuos suos , id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus qui corripiat in miseillum discipuli sui; et facto sabbato coepit in synagoga docere. Et multi audientes admirabantur in doctrina ejus dicenteilli, et virtutes tales quae per manus ejus efficiuntur? Patriam ejus Nazareth dicit, in qua erat nutritus. Sed quanta Nazarenorum caecitas, qui eum quem in verbis factisque ipsius, si mens non leva fuisset, Christum cognoscere poterant, ob solam generis notitiam contemnant. Sapientiam autem ad doctrinam, virtutem referunt ad sanitates et miracula, quae faciebat. Quae solerti ac pulchra distantia commemorat Apostolus dicens: Judaei signa