comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentur in omnemuentum. aliorum mortibus suisq miseriis sentien
iratum dm̃ quem clementem sentire noluerant: & dabote indeser tum:
inlax non habetur: proquo addiderunt de suo. & filias tuas incircuitutuo:
rur sum q: iuxta utramq: editionem. in conspectu omnis praeter euntis. :¬
prodest autem hierus alem. omnia inea uitia desolari & ad desertum redigi
& sua eam peccata cognoscere ut quae ceteris gentibus. in exemplum uirtuꝰ¬
tum eẽ debuerat. sit exemplum miseriarum: filias autem eius urbes uelu
culos intellegere possumus. siueecclesias in toto orbe dispersas. utquicumq.
huius peregrinus est sȩculi. & dicitcum psalmista. aduena sum & peregi
bene dictio dñi superuos. uideat obprobrium eius & doleat: & erisob¬
probrium & blas phemia exemplum & stupor ingentibus qł ncircuitutuos :¬

Expanded text:
gentur in omnem ventum, aliorum mortibus suisque miseriis sentient gentur in omnem ventum, aliorum mortibus suisque miseriis sentient iratum Deum, quem clementem sentire noluerunt. Et dabo te in desertum; qnt, in Septuaginta non habetur: pro quo addiderunt de suo, et filias tuas in circuitu tuo. Rursumque juxta utramque editionem, in conspectu omnis praetereuntis. Prodest autem Jerusalem omnia in ea vitia desolari, et ad desertum redigi, et sua eam peccata cognoscere, ut quae caeteris gentibus in exemplum virtutum esse debuerat, sit exemplum miseriarum. Filias autem ejus, urbes vel viculos intelligere possumus, sive Ecclesias in toto orbe dispersas, ut quicumque hujus peregrinus est saeculi, Benedictio Domini super vos , » videat opprobrium ejus et doleat. « Et eris opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
deniq & sarra uocans abraham dominum suum hoc uocabat nomine & u¬
bi dicitur domine mirex: ad onaĩ scriptum est : quando igitur duodomini
& domini iuncta sunt nomina prius nomen commune est. secundum

Expanded text:
Denique et Sara vocans Abraham dominum suum , hoc vocabat nomine. Et uDenique et Sara vocans Abraham dominum suum , hoc vocabat nomine. Et ubi dicitur: « Domine mi rex, Adonai scriptum est. Quando igitur duo Domini et Domini juncta sunt nomina, prius nomen commune est, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur bestiae pessimae. quando tradimur inpasiones ignomi¬
niae & in reprobum sensum. & conscientiam peccatorũ q extruciam¬
atq dilacerant animum nr̃m. dissensiones. haereses. schis mata emula¬
tiones. inuidiae. tristitiae detractiones. desideriamulta. Auaritia quae
est radix omnium malorum : bestiae pessimae sunt: quȩ cum fuerint
in nobis meremur audire : corripiatte praeuari catiotua. precamurq
& dicimus. ne tradas bestiis animam confitentẽ tibi: & factus est ser¬
modñĩ ad medicens: fili hominis pone faciemtuam ad montes istahel &
prophetabis ad eos & dices: montes isra hel audite uerbum dñi : ħaecdicit
dñs ds̃ montib & collibus rupibus & uallibus : quod saepe in hoc propheta
dicitur. adonai. dñs proptergrecos & latinos qui hebreae linguaenon
habent scientiam. breuiter exponendum uidetur: adoNi. unum nomen
est dedecem uocabulis dĩ & significat dnm: quosaepe & in hominibus utimur

Expanded text:
mittuntur bestiae pessimae, quando tradimur in passiones ignomimittuntur bestiae pessimae, quando tradimur in passiones ignominiae, et in reprobum sensum et conscientiam peccatorum, quae excruciaatque dilacerant animum nostrum . Dissensiones, haereses, schismata, aemulationes, invidiae, tristitiae, detractiones, desideria mala, avaritia, quae est radix omnium malorum , bestiae pessimae sunt. Quae cum fuerint in nobis, meremur audire: Corripiet te praevaricatio tua Precamurque et dicimus: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Et factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, pone faciem tuam ad montes Israel, et prophetabis ad eos. Et dices: Montes Israel, audite verbum Domini Dei. Haec dicit Dominus Deus montibus et collibus, rupibus et vallibus. Quod saepe in hoc Propheta dicitur Adonai Dominus, propter Graecos et Latinos, qui Hebraeae linguae non habent sest de decem vocabulis Dei, et significat Dominum, quo saepe et in hominibus utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
men sibus caelum clausum est. & subheliseo cuius incredibilem inopiam
repentina habundantia cõpensauit : dĩ uidiciomissaẽ : quod non solũ
tunc in hierus alem factum est sed& in nr̃a fit hierusalem : in qua propter
magnitudinem peccatorum. primum fames mittitur audiendi ser¬
monem dĩ deinde fam̃ mors sequitur : ut qui non audimus gustate & ui¬
dete qm̃ suauis est dñs: postea sentiamus. mors peccatorum pessima. de
firmamento & baculo panis supra diximus : & inmittam in uos fam̃ &¬
perte & gladium in ducam superte : ego dñs locutus sum: bestia spes¬
simas induci superterram solitudinis. quae fame gladio pesteuastata esi
p̃sentia quoq. ostendunt tempora : quando familiare animal canes in
dominorum carnes rabie concitantur. & ursi sac lupis cunatisq aliis gene¬
ribus bestiarum terrȩ completur pestilentiamq & sanguinemtran¬
sire peream morbum gladiumq. significat : sed& in nram hierus alem

Expanded text:
mensibus coelum clausum est, et sub Elisaeo , cujus incredibilem inopiam mensibus coelum clausum est, et sub Elisaeo , cujus incredibilem inopiam repentina abundantia compensavit, Dei judicio missa est. Quod non solum tunc in Jerusalem factum est, sed et in nostra fit Jerusalem, in qua propter magnitudinem peccatorum, primum fames mittitur audiendi sermonem Dei. Deinde famem mors sequitur; ut qui non audivimus: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus , postea sentiamus: Mors peccatorum pessima est . De firmamento et baculo panis, supra diximus Supra, IV. per te, et gladium inducam super te, Ego Dominus locutus sum. » Bestias pessimas induci super terram solitudinis, quae fame, gladio, peste vastata est, praesentia quoque odominorum carnes rabie concitantur  Al. concitatur, et ursis ac lupis cunctisque aliis generibus bestiarum 56 terra completur: pestilentiamque et sanguinem transire per eam, morbum gladiumque significat. Sed et in nostram Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
quo tresalu int̾p̃tes blasphemiam transtulerunt. quae in hebraicodicitꝰ
ged dufa: sequitur q: cum fecero inteiudicia in furore & in indignatione. &in
crepationibus irȩ quaeego dñs locutus sum: gemituautem dignamhierusalẽ.
cum offenderit dm̃ & fecerit in ea uidicia infurore & indignatione testatur
& paulus quidicit. eramus natura filiuirae sicut & ceteri. & iterum. qui su¬
mus intabernaculo ingemescimus ad grauati. loquignurq. cumhieru salẽ
iram dñi sustinebo: qm̃ pecca uieiΑΕΛΑΙ ΤΗΝ uel. aeΛMΑΝ quidam in¬
felicem & miseram alii perspicuam & ex posita mad miserias intelligi
ferȩ & quas mittam ut disperdam uos & famem congregabo superuos.
& conteram firmamentum uel baculum panis: famem & pestilentiam
& bestias pessimas: & quicquit aliud malorum sustinemus in scło. propter
nr̃a uenire peccata manifestumest : unde & fames illa quae facta memo¬

Expanded text:
quo tres alii interpretes, blasphemiam transtulerunt, quae in Hebraico dicitur GEDDUPHA  . Sequitur: Cum fecero in te judicia in furore, et indignatione, et in increpationibus irae quae ego Dominus locutus sum. Gemitu autem dignam Jerusalem, cum offenderet Deum, ut faceret in ea judicia in furore et indignatione, testatur et Paulus, qui dicit: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Et iterum: Qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati . Loquimurque cum Jerusalem: iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei. Δηλαϊστὴν vel δηλαίαν, quidam infelicem et miseram: alii perspicuam et expositam ad miserias intelligi ferae: et quas mittam ut disperdam vos, et famem congregabo super vos, et conteram firmamentum vel baculum panis. Famem et pestilentiam, et bestias pessimas, et quidquid aliud malorum sustinemus in saeculo, propter nostra venire peccata manifestum est. Unde et fames illa, quae facta memo
Abbreviated transcription (Latin):
quinq milium & latitudo decemmilium & ñ uenundabunt ex eoneq mu¬
tabunt siue metictur nec transferentur primitiae terrae siue austrent̃
quia sct ficatȩ sunt dominoquinq milia autem quae su ꝑsunt inlititudine
peruiginti quinq milia profanaerunt urbi sin habitaculum & in sub¬
ur bana  & eritciuita s in mediorius : quod nosuertimus in profanum ꝓqu
aquila BeBTIAΟΗ Symmachus & theodotio AIfegII nstuerint

Expanded text:
quinque millium, et latitudo decem millium. Et non venundabunt ex eo, neque muquinque millium, et latitudo decem millium. Et non venundabunt ex eo, neque mutabunt sive metientur nec transferentur primitiae terrae sive auferentur, qui sanctificatae sunt Domino. Quinque millia autem quae supersunt in latitudine per viginti quinque millia, profana erunt urbis in habitaculum, et in suburbana: et erit civitas in medio ejus. Quod nos vertimus in profanum, pro quo Aquila βέβηλον, Symmachus et Theodotio λαϊκὸν transtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
semper : Audiat hoc sacerdotalis gradus & arrianae persecutionisardore
superatiis acuerȩ postea fidei neo pibus careat& potentie colla summatens:
sufficere sibi si non ex pellatur etemplo si pristini nominis umbram quandã
& imaginem teneat & non resuppinu scrutans delitias quasi in maculatus
& purus deexcelsissimothrono nobis imperitiae suȩ & barbarȩ id est gar¬
rulitatis ruetet nausiam: eruntinquit eis primitiae de primitus terrae
hoc est sacerdotibus & quinon errauerunt cumerrarent filii is rł &l ruitae:
primitiae autem deprimitus sicut decimarum decimae scmq scorum:
iuxta terminum leuitarum ut habeant quidem leuitae confinia sacerdo¬
tum sedumbilicum id est mediu meius & ipsa :  possessio tenereñ ualeal
Sed & leuitis similiter iuxta fines sacerdotum uiginti& quinq milia
longitudinis & latitudinis decemmilia : omnis longitudo uiginti&

Expanded text:
semper . Audiat hoc sacerdotalis gradus, et Arianae persecutionis ardore semper . Audiat hoc sacerdotalis gradus, et Arianae persecutionis ardore superatus, ac verae postea fidei, ne opibus careat, potentia colla submittens, sufficere sibi si non expellatur ex templo, si pristini nominis umbram quamdam et imaginem teneat, et non resupinus ructans delicias, quasi immaculatus et purus de excelso throno nobis imperitiae suae, et barbarae garrulitatis ructet nauseam. Erunt, inquit, eis primitiae de primitiis terrae, hoc est sacerdotibus: et qui non erraverunt, cum errarent filii Israel et Levitae. Primitiae autem de primitiis, sicut decimarum decimae, sanctumque sanctorum, juxta terminum Levitarum: ut habent quidem Levitae confinia sacerdotum, sed umbilicum, id est, medium ejus, et ipsam possessionem tenere non valeant. Sed et Levitis similiter juxta fines sacerdotum viginti quinque millia longitudinis, et latitudinis decem millia: omnis longitudo viginti
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ autem erunt primitiae scũ arii sacerdotum. ne communi uocabulo
omnes sacerdotes uindicarent sibi huius loci possessionem obseruandasponit. spe¬
cialiter inferens sacerdotibus scũ ariumerit defiliis sadoc quiinterp̃tatur ustus:
dequodicitur: iustus dñs & iustitia sciilex̃ aequitatem uidit uultus eius: proquo
sadoc septua ginta scribunt saduc: iste sadoc loquitur in euangelio: non enim
pater iuidicat quem quam: sed omneuidicium dedit filio: & de hoc sub nomine
salomonis mysticae propheta decantant : ds iudiciumtuum regida: &iustitiã tuã
filio regis: Illi autem sacerdotes dñi scũ arium possidebunt & custodient
caerimonias eius. qui nonerrauerunt cumerrarent filii isrłatq. leuitae
de quibus in superioribus disputatum est qui non offerunt uictimas sed
priuilegio nominis & errorissui humilitate contenti sem perlo quuntur

Expanded text:
hae autem erunt primitiae sanctuarii sacerdotum, ne communi vocabulo hae autem erunt primitiae sanctuarii sacerdotum, ne communi vocabulo omnes sacerdotes vindicarent sibi hujus loci possessionem et caeremonias observandas, ponit specialiter inferens: Sacerdotibus sanctuarium erit de filiis Sadoc, 606 qui interpretatur, justus; de quo dicitur: Justus Dominus, et justitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus . Pro quo Sadoc, LXX scribunt Sadduc. Iste Sadoc loquitur in Evangelio: Non enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Et de hoc sub nomine Salomonis mystice Propheta decantat: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Illi autem sacerdotes Domini sanctuarium possidebunt, et custodient caeremonias ejus: qui non erraverunt cum errarent filii Israel atque Levitae, de quibus in superioribus disputatum est: qui non offerunt victimas, sed privilegio nominis, et erroris sui humilitate contenti, semper loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
leuite &erunt primitiae de primitiuis terrae scm̃ scõrum ue ta terminum
leuitarumꝰ ÷ quatuor primitiarum scuarii describuntur plagae : quae non
ad populum necaduulgus ignobileneq ad leuitas inferiorem gradum. sed pro¬
prie adcultum pertinet sacerdotum aquiloni suidȩlic& & occidentis & orientis
& austri & perpartes perfectus ordo narratur : utaquilonis frigora relin
quentes ueniamus adoccidentem quoscilic& occidant nobis uitia atq intereant:
u& in detranstamus adorientem ortoq nobis soleiustitiae ueniamus ad meridiẽ
in quaclarissimum lumenatq perfatum est : & tam aba quilone usq ad mare
quam aboriente usq ad meridiem iugintiquinq milia longitudinis& lati¬
tudinis decemmila sint ut ubiq eadem longitudinis & latitudiras mersum
seruetur Scũ arium autem idesttemplum dñi in medioerit primittarum
sacer dotalium & aequolatere ex omni parte ualabitur: & quia dicerat

Expanded text:
iae de primitivis Vulg. primitiis terrae sanctum sanctorum, juxta terminum iae de primitivis Vulg. primitiis terrae sanctum sanctorum, juxta terminum Levitarum. Quatuor primitiarum sanctuarii describuntur plagae, quae non ad populum, nec ad vulgus ignobile, neque ad Levitas, inferiorem gradum, sed proprie ad cultum pertinent sacerdotum: Aquilonis videlicet, et Occidentis, et Orientis, et Austri: et per partes profectuum ordo nquentes veniamus ad occidentem, quo scilicit occidant nobis vitia atque intereant. Et inde transeamus ad orientem, ortoque nobis sole justitiae veniamus ad meridiem in qua clarissimum lumen atque perfectum est, et tam ab aquilone usque ad mare, quam ab oriente usque ad meridiem viginti quinque millia longitudinis et latitudinis decem millia sint, ut ubique eadem longitudinis et latitudinis mensura servetur. « Sanctuarium autem, » id est templum Domini, « in medio erit » primitiarum sacerdotalium, et aequo latere ex omni parte vallabitur. Et quia dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
& sublimitas & profundũ : Scire etiam super eminentem scientiae caritatem
xp̃i. Vt impleamini in omnem plenitu dinem dĩ Uiginti quinque autem nu¬
merum referri adsensus De quibus dictum est : Sensum diuinum possidebis: &
de cemmilium ad perfectam consumatamque uirtutem quae decalogo ueteris
instrumenti adeuangelicum perueniat sacramentum ut prius breuisermone
perstrinximus & hic ex parte commonebimus Sienim ab uno ad dens numero¬
ad quattuor perueniamus denarium in plebis numerum : atque ita fi&ut & ue¬
tus testamentum constringatur in nouo : & nouum inueteri dilatetur : ⁊ hae
autem erunt primitiae scũ arii sacerdotum ada quilonem longitudinis
uiginti quinq milium & ad mare latitud in is decimmilia : sed & adorientem
latitudinis xmilia & ad meridiem longitudinis uiginti quinq milia : &erit
scũ arium dñi inmedio eius sacerdotib scũ arium defiliis sad ochqui cũstodiert᷑
caerimonia sineas & nonerrauerunt cumerrarent filii i srł sicuterra uerunt

Expanded text:
ereminentem scientiae charitatem Christi, ut 605 impleamini in omnem plenitudinem Dei : Vigesimum quintum autem numerum referri ad sensus, de quibus dictum est: Sensum divinum possidebitis, et decem millium, ad perfectam consummatamque virtutem, quae Decalogo veteris Instrumenti, ad Evangelicum perveniat sacramentum, et prius brevi sermone perstrinximus, ad quatuor pervenias, denarium implebis numerum, atque ita fiet ut et vetus Testamentum constringatur in novo, et novum in veteri dilatetur. « Hae autem erunt primitiae sanctuarii Sacerdotum; ad Aquilonem longitudinis viginti quinque millium, et ad mare latitudinis decem millia, sed et ad Orientem latitudinis decem millia, et ad Meridiem longitudinis viginti quinque millia: et erit sanctuarium Domini in medio ejus. Sacerdotibus erit sanctuarium de filiis Sadoc, qui custodierunt caeremonias meas, et non erraverunt cum errarent filii Israel, sicut erraveru
Abbreviated transcription (Latin):
miea dte scipen terminum iuda a plaeorentali usq id plagam maris esunin
prutitiae quasse perabitis uiginti quinq milia latitudinis & longitudinis
sicuti singule partes a plagaorientali usq ad plagam marisy &cert seclaruo
in me dioeius primitiae . quisse paratis dño longitudo uigintiquinq milio
& bititudo detimmilibus : ðuperfluum est disserta disserere&enqulib
supralaborauimus quasi non sint dictaterum laborare post septe quluũ
titurino saborienteuisq ad occidentem describuntur primitiat quaruniũ
tribus abortente usq ad mare cuius longitudinis incerpusest numerus:neq
latitudo habet ugintiquinq milium calamorum conicidatur multomaio¬
rem essenumerum longitudinis quae semper maior est latitudine in medio
autem scũ arium ponitur iuxta primitias quae sunt separatȩ dno longitudi¬
nis uiginti quinque milium calamorum & latitudinis decemmilium : quaele¬
gens nihil aliud possum dicere : nisi illud apłi. O profundum diuitiarũ & sapien¬

Expanded text:
ad plagam maris erunt primitiae quas separabitis viginti quinque milibus latitudinis et longitudinis sicuti singulae partes a plaga orientali usque ad plagam maris et erit sanctuarium in medio eius primitiae quas separastis Domino longitudo viginti quinque milibus et latitudo decem milibus haesupra laboravimus, quasi non sint dicta, iterum laborare. Post septem tribuum terminos, ab Oriente usque ad Occidentem describuntur primitiae; quarum latribus ab Oriente, usque ad mare, cujus longitudinis incertus est numerus. Neque latitudo habet vigintiquinque millium calamorum, conjici datur, multo majorem esse numerum longitudinis, quae semper major est latitudine. In medio autem sanctuarium ponitur juxta primitias, quae sunt Domino separatae, longitudinis viginti quinque millium calamorum, et latitudinis decem millium: quae legens nihil aliud possum dicere, nisi illud Apostoli: O profundum divitiarum sapien
Abbreviated transcription (Latin):
suu reliquerit & gentiũ adsumpserit multitudinẽ: quos arguit dñ s qđiuae e ox prauȩ sint.
mittat agricolas. quod intelle gentes in euangelii parabola dixere
iudaei: nerit istud: Id circo unũ quẽq uixtauiassuas uidicabodom̾isrt¬

Expanded text:
suum reliquerit, et gentium assumpserit multitudinem. Quos arguit Dominus, quod viae eorum pravaesuum reliquerit, et gentium assumpserit multitudinem. Quos arguit Dominus, quod viae eorum pravaemittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud . Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritateutaliorũ scelera in aliis puniant᷑: cuenia uerterit seiustus aiustitia sua & fecerit
tellegi iustus prius populũsis rał auertit seauistitia sua quia uistitia ereliquit aucto¬
re & fec iniquitatẽ di filium denegando in peccato atq: scelere quod operatus est moriet
n in plurib sed inunaheredem interficien sut ꝑderet hereditate : & cum a uerterit se
impui sabim pietate sua quamoperatus est & fecerit uihiciumatq uistitia: Ipse
di &impuissi se a uerteritabimpictate sua quã priusoperatus est in ido latria & fecerit
eaquaeisrabeli legep̃cepta s̃ ĩ pseprius mortuus uiui ficabit animã suã: uidensq se inte¬
risse in iniquitatib quas operatus est c̃redet in eum qui dic: ego sũuia & uita & ueritas Vita¬
domusisrł & nimagis uia eure prauȩusq hodie isrłblas phemat dm̃: curpopulum

Expanded text:
veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit telligi: Justus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. Et cum averterit se impius ab impietate sua quam operatus est, et fecerit judiciuDei, et impius, si se averterit ab impietate sua, quam prius operatus est in idololatria, et fecerit ea quae Israeli lege praecepta sunt: ipse prius mortuus vivificabit animam suam. Vidensque se interisse in iniquitatibus quas operatus est, credet in eum qui dicit: Ego sum via, veritas etdomus Israel: et non magis viae vestrae pravae? Usque hodie Israel blasphemat Deum, cur populum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis eom̃ssaluosfieri & ad notitiã ueritatis uenire ubicũq autedĩ uidet̃ seuera
& truculenta sententian homines sed peccata c̃deminat: si autẽ a uerterit seiuistusaiusti¬
tia  & fecerit iniquitatẽ secundũ om̃ sabominationes quas operatisoletim piusnũ
quiduui& : om̃suistitiae quas fecerat nerunt in memoria. in p̃uaricatione qua pua¬
icatis ẽ & in peccatosuo quopeccauitinipsismoriet᷑ sicut iustũ antea peccatorẽ ñ p̃gra¬
uant antiqua delicta sic peccatorẽ qui prius custus fueritñ iuuant ueteres iustitiae :
anus quisq enĩ in quo inuenietur. in eo&iudicatur: & dixistisnest aequa uiadñi:
quare dnĩi uista senꝰtentia sitputatis meait iniquũ ut peccata patrũ reddã filus. & aliis
comedentib uuamacerbamꝰ. aliorũ dentes obstupescant: ecceunusquisq in suo pec¬
iniqua sententia e st̃ q̃ui putatis parabolanee parabolam sed siceam accipitis q̃ sihistoriae

Expanded text:
oluntatis est, omnes salvos fieri, et ad notitiam veritatis venire. Ubicumque autem Dei videtur severa et truculenta sententia, non homines, sed peccata condemnat. Si autem averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationitiae ejus, quas fecerat non erunt in memoria, in praevaricatione, qua praevaricatus est, et in peccato suo, quo peccavit, in ipsis morietur. » Sicut justum antea peccatorem non praegravant antiqua delicta, sic peccatorem, qui prius justus fuerit, non juvant veteres justitiae: Unusquisque enim, in quo invenietur, in quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant ? Ecce unusquisque in suo peciniqua sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae
Abbreviated transcription (Latin):
dit tam& nunctrans :utaest in desertum in terra inuia & sitienti : & egressus est : pla¬
ignis deuirga ramorume ĩ qui fructũ euiscomedit & non fuit inca uir ga soetissceptrum
qua plantata fructus eus & germenillius factũ est exaqua multa & facta ẽ eiuirga forcitu¬
dinisintribũ ducũ & exaltataest̃ magnitudine sua in medio ꝓpaginui : & iudit magni¬
tudinem sũam inmultitudine palmitum suorum: & confracta in furore interrã piec¬
c̃ sumpsit eam : & nunc plantauer̃ eam in deserto interra sineaqua & exibitignis deuirga
electorũ euis & comeđ eam & nerat in ea uirga fortitudinis tribus in parabola lamentat¬
onis est&erit in planctu: diuersis sermonibusunares dicitur & quomo do in siiperiorib
legimus hierusalempulchremulieri comparatit & rursumlea enȩ quae in cubiculo
suoleo nes nutrierit : sic nuncuitił uineae pulcherrima e comparatur quae supera quas

Expanded text:
dit eam. Et nunc transplantata est in desertum, in terra invia et sitienti. Et egressus est ignis de virga ramorum ejus, qui fructum ejus comedit: Et non fuit in ea virga fortis, sceptrum qua plantata. Fructus ejus et germen illius factum est ex aqua multa. Et facta est ei virga fortitudinis in tribum ducum: et exaltata est magnitudine sua in medio propaginum. Et vidit magnitudinem suam in multitudine palmitum suorum, et confracta est in furore: in terram projec ejus. Ignis consumpsit eam, et nunc plantaverunt eam in deserto in terra sine aqua, et exivit ignis de virga electorum ejus, et comedit eam, et non erat in ea virga fortitudinis. Tribus in parabolam lamentationis est, et erit in planctum. Diversis sermonibus una res dicitur. Et quomodo in superioribus legimus Jerusalem pulchrae mulieri comparatam, et rursum leaenae quae in cubili suo leones nutrierit, sic nunc viti vel vineae pulcherrimae comparatur, quae super aquas
Abbreviated transcription (Latin):
neom nino intficeret eo satq deler& sed pat infiliis reseruaret: eadẽq testatur
quae & patribus est locutus. ut postquã in p̃ceptis illius ambulauerint &iudicia
custodierint & scĩ ficationẽ sabbati quod signũdatuẽ reseruarint t̃unc sciant
quia ipse sit dñs ds eorum: p̃cepta autem & legitima patrũ & iudicu eorum er¬
rorẽ inolitum significat. nepeccata eorũ imitentur quorumtormenta ꝓspiciunt:

Expanded text:
ne omnino interficeret eos atque deleret, sed patres in filiis reservaret, eademque testatur, ne omnino interficeret eos atque deleret, sed patres in filiis reservaret, eademque testatur, quae et patribus est locutus, ut postquam in praeceptis illius ambulaverint, et judicia custodierint, et sanctificationem sabbati, quod signum datum est, reservaverint, tunc sciant, quia ipse sit Dominus Deus eorum, praecepta autem et legitima patrum et judicia eorum errorem inolitum significat, ne peccata eorum imitentur quorum tormenta respiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
filiumque recipit& in aliolo cocumint ficeret illos tuncquȩ rebanteũ & indeutero¬
nomii cantico : ego in t̃siciam & egouiui ficabo possumus & hoc uixta littera dicori
qđ n de leuerit eosneq consumpserit cũ stirpesiaatq progeniȩ sed int̃fectis patrib¬
peꝑcit filiis quos interram repromi sionis indux: Dixiautem ad filio storum
in solitud ine in pceptis siue legitimis patrũ uestrorum nolite incedereñeciudi¬
cia eorui custodiatis necidolis siue cogitationib eorum polluamini ego dñs dsuester:
inpceptis mei sambulate & iudicia meacustodite & faciteea & sabbatam ea
uester: postint fectionem patrum qui inberemo corruerunt p̃ceptadatfilu
inquorũ salute misertus est patrum: & pepercit inquit oculus dñi suꝑeos

Expanded text:
filium quem recipit . » Et in alio loco: « Cum interficeret illos tunc quaerebant eum . » Et in Deuterofilium quem recipit . » Et in alio loco: « Cum interficeret illos tunc quaerebant eum . » Et in Deuteronomii cantico: « Ego interficiam et ego vivificabo . » Possumus et hoc juxta litteram dicere, quod non deleverit eos neque consumpserit cum stirpe sua atque progenie, sed intpepercerit filiis, quos in terram repromissionis induxit. Dixi autem ad filios eorum in solitudine: In praeceptis sive legitimis patrum vestrorum nolite incedere, nec judicia eorum custodiatis, nec idolis sive cogitationibus eorum polluamini. Ego Dominus Deus vester. In praeceptis meis ambulate, et judicia mea custodite, et facite ea, et sabbata mea nus Deus vester. » Post interfectionem patrum qui in eremo corruerunt, praecepta dat filiis in quorum salute misertus est patrum, et pepercit, inquit, oculus Domini super eos,
Abbreviated transcription (Latin):
remne comnino consumerem in quoqfritur quomodo eis peꝑcerit. quoru
cadauera in solitud inecorruerunt ax eacepto hie sunaue & calepfilioie fone
terram repromissionis nullus ingressus est: ex quo intellegimus u uere cos
necaeternis suppliciis reseruatos. nec delecõsee delibro uiuentiumneac sũptos
ante faciem dñysi enimex eo quun sunt introduti in trareꝓmissionis perissecre¬
quiturd s: sisteterint morses & samuhel in c̃spectineo: alioquin & moysipces
exiuditis es sȩcredendum est q̃uando ppopulo interpellans. ut sidimitis tis
tentiam di infiliõs & famulos non perditionem sedemendationem audia mas
testimonia scripturarum filine contristeri sad disciplinam dñin eq deficiaf
quando ab eo argueris que menim diligitns corripit : flagellat autem omnt

Expanded text:
rem, nec omnino consumerem. In quo quaeritur, quomodo eis pepercerit, quorum rem, nec omnino consumerem. In quo quaeritur, quomodo eis pepercerit, quorum cadavera in solitudine corruerunt, et excepto Jesu Nave, et Caleb filio Jephonae, terram repromissionis nullus ingressus est. Ex quo intelligimus vivere eos, nec aeternis suppliciis reservatos, nec deletos esse de libro viventium, nec consumptos ante faciem Domini. Si enim ex eo quod non sunt introducti in terram repromissionis, perisse crequitur Deus: Si steterint Moyses et Samuel in conspectu meo . Alioquin et Moysi preces exauditas esse credendum est, quando pro populo interpellans, ait: Si dimittis eis tentiam Dei in filios et famulos, non ad perditionem, sed emendatitestimonia Scripturarum: Fili, ne contristeris ad disciplinam Domini, neque deficias quando ab eo argueris: « Quem diligit Dominus corripit, flagellat autem omnem
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes inea sreppulerunt & in p̃cepti sineis ñ ambulauerunt: & sabbata
mea uio lauerunt & post cogitatione scordium suorum ãbulant: & peꝑcitoculus
meus supereos. nedeleremeos. & ñ int̃ feci eos in consum psionem in deserto: de ti¬
creueram quidem ut totũ furoremineũ. effunderem suꝑ eos & deleremillos
atq consumerem : sed feci propternomen meum ne uiolaretur ingentibus.
amalechitis uidelic& & reliquis qsc̃traeosinsolitudine dimicarunt ut nequaqu
inducerem eos interram quam eis pollicitussũ fluentem lacte& mellequȩ pcipua
terrarũ omniũ est siue fauus causa autemp eneestistius sententiae quiauidi
ciamea proiecerant & in p̃ceptis meis non ambulauerant & sabbata mea uiolauerant:
ipsiusq causa haec est causa ut ista ñ facerent quia coreorum aegyptiidola¬
sequedatur: pepercit autem ait oculus ineus. ne intirsicerem eosatq dele¬

Expanded text:
justificationes meas repulerunt, et in praeceptis meis non ambulaverunt, et sabbata justificationes meas repulerunt, et in praeceptis meis non ambulaverunt, et sabbata mea violaverunt, et post cogitationes cordium suorum ambulaverunt. Et pepercit oculus meus super eos, ne delerem eos, et non interfeci eos, in consumptionem in deserto. Decreveram quidem ut totum furorem meum effunderem super eos, et delerem illos atque consumerem: sed feci propter nomen meum ne violaretur in gentibus, Amalecitis videlicet et reliquis , quae contra eos in solitudine dimicarunt, ut nequaquam inducerem eos in terram, quam eis pollicitus sum fluentem lacte et melle, quae praecipua terrarum omnium est, sive favus. Causa autem poenae est istiuscia mea projecerant, et in praeceptis meis non ambulaverant, et sabbata mea violaverant. Ipsiusque causae haec causa est, ut ista non facerent, quia cor eorum Aegypti idolasequebatur. Pepercit autem, ait, oculus meus ne interficerem eos atque dele
Abbreviated transcription (Latin):
consumeretillos q̃uando locutus est ad moysen: dimitteme & iratus furore
contraeos deleboillos sed noluit facere parcens aegyptis & ceteris gentibus. ñe
scandali ⁊arentur & ipsis quorũ misertus est expectans paenitentiam conuer¬
sorum notandumq: quod quando constitutis inaegypto loquebantur postosfen¬
sam feciait propt̃ nom̃ meuut non uiolaretur coram gentibus de quib eicieos
in conspectu earum: ego igitur leuauimanummeam su per eosinde serto ne
educeremeo sinterra quam dedieis fluentem lacte & melle pcipuã terrarum
omnium quia iudiciamea ꝓiecerant & in p̃ceptisineisiiambu lauerant. & sabbata
mea uiolauerant postidõla enim coreorum gradiebatur & pepercit oculusmeus
supereo sut ñ int̃ficere meos nec consumpsi eo sindeserto: lox & ego leuauimanũ
meam supereos indeserto ut omnino non introducere meo sinterram quam di¬
dieis terram fluentem lacte & melle fauus est ultra omnem terra ẽoquod

Expanded text:
consumeret eos, quando locutus est ad Moysen: Dimitte me, et iratus furore consumeret eos, quando locutus est ad Moysen: Dimitte me, et iratus furore contra eos, delebo illos . Sed noluit facere, parcens Aegyptiis, et caeteris gentibus, ne scandalizarentur, et ipsis quorum misertus est, exspectans poenitentiam conversorum. Notandumque quod quando constitutis in Aegypto loquebatur post offensam: Feci, ait, propter nomen meum, ut non violaretur coram gentibus de quibus ejeci eos in conspectu earum ego igitur levavi manum meam super eos in deserto ne inducerem eos in terram quam dedi eis fluentem lacte et melle praecipuam terrarum omnium quia iudicia mea proiecerunt et in praeceptis meis non ambulaverunt et sabbata mea violaverunt post idola enim cor eorum gradiebatur et pepercit oculus meus smeam super eos in deserto, ut omnino non introducerem eos in terram quam dedi eis: terram fluentem lacte et melle: favus est ultra omnem terram: eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
batumqm scmyest uobis quiuiolauerit illudmor temorietur omnis quifecerit
in eo opusinter ficitur. uima illa demedio populi suiergo sabbiatũ & crtucisioin
signum data sunt ueris abbati & uera circum cisionis ut scumus nobi sinꝑfato
& aeterno sabbato requiescendum a scłi operibus & non p̃putium sed corcircumci¬
damus unde invi diebusoperantes dievii requiescimus ũt nihilaliud dicac
nocte faciamusnisiomne quoduiuimus deberid ñonouerimus & redeunte eb¬
domade totas noseius nomini consecramu s ut perscĩ ficationem dieirecord¬
remur cdñi quiscificatnos haec p̾cepta &iustificationes & obseruantiam sabba¬
ti dedit dñ s inde serto ut facientes illa uiuerent in eis non deillis ad maiora
transirent sicut in euangło promissum est quacilliũiolauerunt non semel
nec parum seduehementer ut iuolationis. ẽ iitacic monstraretur: dixitergo
& insuamente decreuit ut effunder& furoremsiuim supereos in deserto &

Expanded text:
tum est vobis. Qui violaverit illud, morte morietur. Omnis qui fecerit in eo opus, interficietur anima illa de medio populi sui . Ergo sabbatum et circumcisio in signum data sunt veri sabbati, et verae circumcisionis: ut sciamus nobis in perfecto, et aeterno sabbato requiescendum a saeculi operibus, et non praeputium, sed cor circumcidamus. Unde in sex diebus operantes, die septimo requiescimus, ut nihil aliud die ac nocte faciamus, nisi omne quod vivimus, deberi Domino noverimus, et redeunte hebdomade, totos nos ejus nomini consecremus, ut per sanctificationem diei, recordemur Domini qui sanctificat nos. Haec praecepta et justificationes, et observantiam sabbati dedit Dominus in deserto, ut facientes illa viverent in eis: non de illis ad majora transirent, sicut in Evangelio promissum est. Quae illi violaverunt, non semel nec parum. Sed vehementer, ut violationis ἐπίτασις monstraretur. Dixit ergo et in sua mente decrevit, ut effunderet furorem suum super eos in deserto, et
Abbreviated transcription (Latin):
oris uersiculi explanationem dupliciterdi serendus est ut& nudis
tribuamus operimentum : saluatore dicente: nuduseram & operuistis
me & nudusfide atq uirtutib tribuamus uestimentũ xp̃i. dequoscriptũ
est quot quot enim in x p̃obapti ⁊atiesti sx̃ pm industis: hocuestimento
nudus erat quiuestem non haben snuptialem : ꝓiectus est de conuuuo: de
bacnuditate & adhierusalem dñs loquitur : tuautẽ erasnuda & c̃fusionis
plena : Duodecimum numerũ tenet : & adusuram ñ comodauerit. siue ut bã¬

Expanded text:
oris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis oris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis tribuamus operimentum, Salvatore dicente: Nudus eram, et operuistis me , et nudis fide atque virtutibus tribuamus vestimentum Christi, de quo scriptum est: Quotquonudus erat, qui vestem non habens nuptialem, projectus est de convivio. De hac nuditate et ad Jerusalem Dominus loquitur: « Tu autem eras nuda et confusionis plena . » Duodecimum numerum tenet: « Et ad usuram non commodaverit; » sive ut
Abbreviated transcription (Latin):
inorationem nobistribuide pcamur : panẽ nostrũ substantuñ siuȩ su¬
peruenturum da nobis ut quem postea semperaccepturi sumus in p̃senti
sđo cotidiemereamur accipere: hunc panem iustusesurientibus tribuit
Dequibus scriptum est: beatiqui esuriunt & sitiunt uistitia: quiquia¬
ustusẽ cõmunẽ onmiũ panẽstũ facit proprium quide fecerat in uidȩa
prophetadicente: Auseram ab eis fortitudinem si uebaculum panis: hoc
qđ loquimur sitam axp̃i sumus immoqđ propheta comiemorat panis
credentiums & esurientium quiomni non dandus esthisquimanducauer̃
estis nc quia esurie tisseeuomant illum dicente salomone : euometeni
& contaminabit sermonestuos bonos: quod alui s uerbissaluator loquitur:
nedetissem canib: neq mitatis margarita suras ante porcos: undecimũ
possidet locum & nudum operuit uestimentũ :. qui sermoĩuata superi¬

Expanded text:
in oratione nobis tribui deprecamur: Panem nostrum substantivum, sive suin oratione nobis tribui deprecamur: Panem nostrum substantivum, sive superventurum da nobis ; ut quem postea semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt . Quia qui justus est, communem omnium panem, suum facit proprium, qui defecerat in Judaea, propheta dicente: Auferam ab eis fortitudinem, sive baculum panis. Hoc quod loquimur, si tamen Christi sumus immo quod propheta commemorat, panis credentium est et esurientium. Qui omnino non dandus est his, qui manducavestis nunc, quia esurietis , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Undecimum possidet locum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo juxta superi
Abbreviated transcription (Latin):
rienti dederit perquod docemur elxmosinã non saturis faciendã. sedesuri¬
entib: nec dandũ panem hnsquirutant plenitudine. sedhis quimanitate cru¬
ciantur : in pane aute momnis contineturcibus & signi ficanter dicitur sium
nederapinis & usuris &alienoma loquaȩ situm panem uertamus in miseri¬
cordiam : redemptio enim animae uiri propriae diuitĩe quod multos
facere conspicimus. siclientes & pauperes & agricolas uttaceam demili¬
tantium & iudicum uiolentia .opprimuntur potentiam uel furta cominit¬
tunt : Vtdemultis parua pau peribu stribuant & insius sceleribus glorient᷑
publice quedia conus inecclesus recitet offerentium nomina tantũ offert
illa illetantum pollicitus est placentq sibi ad plausum populitorquente
eosconscientia : clamusq materiam miseris ut gaudeant ad ea qstribuunt¬
& non lugeant ad eaquae rapuerint: melius autemest ut intellegamus

Expanded text:
rienti dederit. Per quod docemur eleemosynam non saturis faciendam, sed esuririenti dederit. Per quod docemur eleemosynam non saturis faciendam, sed esurientibus: nec dandum panem his qui ructant plenitudine, sed his qui inanitate cruciantur. In pane autem omnis continetur cibus. Et significanter dicitur, suum: ne de rapinis, et usuris et alieno malo quaesitum panem, vertamus in misericordiam: Redemptionem enim animae viri , 209 propriae divitiae. Quod multos facere conspicimus, clientes et pauperes, et agricolas; ut taceam de militantium et judicum violentia, qui opprimunt per potentiam, vel furta committunt, ut de multis parva pauperibus tribuant, et in suis sceleribus glorientur. Publiceque diaconus in Ecclesiis recitet offerentium nomina: tantum offert illa, tantum ille pollicitus est, placentque sibi ad plausum populi, torquente eos conscientia. Damusque materiam miseris, ut gaudeant, ad ea quae tribuunt, et non lugeant ad ea quae rapuerint. Metius autem est ut intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
optabilis dequa scrib & euangelium a dieb iohbaptistae regnum caeloriũ
uimpatitur : & uiolenti diripiunt illud: dequa & iuidas frꝰ ia cobiloquitur
& alios quidẽ deigne rapite : Aliorum uero quiuidicantur miseremini : Econꝰ¬
trario aduersarie potestates in perniciem ex quo srapiunt p̃damra perefestinant:
quod significat & ia cobdicens: bestiamala comedeum: bestia mala rapuit
io seph: unde& oues dnĩqua e secuntur eum nonrapiuntur demanibus eius
nemo potest rapere demanu patris : ex quoperspicitur una patris filuiq
potestasuirtusatq substantia: sienim defilii manuquae dedit pater nemo
potestrapere : & haec ea demin patris manus quaen rapiuntur ab eoliquido
conprobatur omniapatris & filii esse communia. & infilii manu tenere
patrem sic̃ patris manutenentur quae filu sunt : decimumest : panemsiium esu¬

Expanded text:
optabilis, de qua scribit et Evangelium: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum optabilis, de qua scribit et Evangelium: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . De qua et Judas frater Jacobi loquitur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui judicantur miseremini . Et e contrario adversariae potestates in perniciem eorum quos rapiunt, praedam rapere fesQuod significat et Jacob dicens: « Bestia mala comedit eum, bestia mala rapuit Joseph . » Unde et oves Domini, quae sequuntur eum, non rapiuntur de manibus ejus. mea Patris mei . Ex quo perspicitur, una Patris Filiique potestas, virtus atque substantia. Si enim de Filii manu, quae dedit Pater, nemo potest rapere, et haec eadem in Patris manu sunt quae non rapiuntur ab eo, liquido comprobatur, omnia Patris et Filii esse communia, et in Filii manu tenere Patrem, sicut Patris manu tenentur quae Filii sunt. Decimum est: Panem suum esu
Abbreviated transcription (Latin):
simo: Sctiuu st pignus debitori reddiderit: nomni debitori alioquir mulas
orcasioreupiendorum pignerum fiaediuitia rummaiteria : sedei debitori de
quo in lege scribitur qđ paupsit : & propriumopposuerituest imentime&adun
osoccasumoperimentu r eciperedebeat. necruciatus frigore clametaddñm
quiultor est cuisinuriie sin autemuxta ea quae secunt᷑ panem e surientidire
debemus & nudum operire uestimento quanto magis suum reddere . sitam̃
debitoris indubitata paupertas est possumus quoq: pignus reddere debitor
quando eiciudilettione coniungimur. & qui nobis debetmutuam cariat
red dimus pignus suum : nihildebiti eius apud nos ultra retinentes: nonum
quidem cum huuiscemodi sit omnisq rapina mixta uiolentiae est : nisi
enimuis fuerit in lata rapina non proficit: est autem & sca uiolentia ripinaq

Expanded text:
simo . » Octavum est: « Pignus debitori reddiderit. » Non omni debitori, alioquin multis simo . » Octavum est: « Pignus debitori reddiderit. » Non omni debitori, alioquin multis occasio recipiendorum pignorum fiet divitiarum materia. Sed ei debitori, de quo in lege scribitur, quod pauper sit, et proprium opposuerit vestimentum, et ante solis occasum operimentum recipere debeat, ne cruciatus frigore clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autemdebemus, et nudum operire vestimento : quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet mutuam charitatem, reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum quidem cum hujuscemodi sit: omnisque rapina mixta violentiae est . Nisi enim vis fuerit illata, rapina non proficit. Est autem et sancta violentia, rapinaque
Abbreviated transcription (Latin):
upmonisrcip artonanturbis epm transtulerit cumerse bai queq saesa¬
mens prumum pro drigene librum pamphili martiris  cabulo com¬
muntarit utfaciliusta lilaudatore librosimpustimos depimcir
romanis conciliaret auribus sequitur in locostptimo & hom patintor
contrisfauerit siueutbx tr anstulerunt non oppresseent peppoiitant
hbreosperpotentiam : unde& abacuc quaeritur : quareinpidisopprimait
scriptum esppriciupente constituerunt neel eueris estointer cosqua suunus
congrut testimonio : olite contristare spm sem quihabitat in uobis & ineua
crimina quifris sui spin contrista uerit : sinautem tristitia alterius intend¬
ficit contristantẽ quidde iniquitate & trranni camente dicendum est ẽuuillud
conuenit quid gloriatur terra & cini sũ toblitus conditionissuae quomodo
plensuspũiutistellestercorib & postpaulum uermib exarandusponati
donosor ascendim incaelu suiper sidera cueliponathronũmeum trosimilis altis¬

Expanded text:
m et Romanae urbis episcopum transtulerit: cum Eusebii quoque Caesariensis primum pro Origene librum, Pamphili martyris vocabulo commutarit, ut facilius tali laudatore libros impiissimos περὶ ἀρχῶν Romanis conciliaret auribus. Sequitur in loco septimo: Et hominem non contristaverit, sive, ut LXX transtulerunt, non oppresserit per potentiam. imebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat scriptum est: Principem te constituerunt, ne eleveris: esto inter eos quasi unus congruit testimonio: Nolite contristare Spiritcrimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Sin autem tristitia alterius interfecerit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est? Cui illud convenit: « Quid gloriatur terra et cinis? » » Ut oblitus conditionis suae quomodo plenus pituitis, felle, stercoribus, et post paululum vermibus exarandus, ponatdonosor: « Ascendam in coelum, super sidera coeli ponam thronum meum, ero similis Altis
Abbreviated transcription (Latin):
sit uniuersa ꝓuincia itautcumpro uenirent ad eumgentes & ex panderent
ieconiae factum sit ĩpscenim setradidit regibabilonio & inchaldeã asportatusẽ:¬
sedut leonis seruetur trans latio quicapitur in foueis catens qui e constringit
& in caueis seruatur: alio quinuiata historia hoc desedechialegius qui post
uet honiam rex hierũsalem constitutus ẽ& hec fec̃ occasiout quia catenae legunt᷑
& caueae & carder nominatur : sed echiam potius quam iechoniam pleriq
intellegant : seruatu s igitur incarcere est : n ec interfectus. & tantum modo
sublatus estregno : ceterũ sedechiam cecũ ductum in babilonẽ ibiq statĩecci sũ
narrat historia : Matertua quasiuinea in singuinetuo superaquã plantate
fructus eius & frondeseius creuerunt ex aquis multis& factaes eiuirgȩsolidie
in sceptra dominantiũ & exaltata est statura eius in stonde faiuiditaltitudinẽ

Expanded text:
sit universa provincia, ita ut convenisit universa provincia, ita ut conveniJechoniae factum sit. Ipssed ut leonis servetur translatio, qui capitur in foveis, catenisque constringitur, et in caveis reservatur. Alioquin juxta historiam: hoc de Sedecia legimus, qui post Jechoniam rex Jerusalem constitutus est. Et haec fecit occasio, ut quia catenae leguntur, et caveae, et carcer nominatur, Sedeciam potius quam Jechoniam plerique intelligant. Servatus igitur in carcere est, 220 nec interfectus, et tantummodo sublatus e regno. Caeterum Sedeciam caecum ductum in Babylonem, ibique statim occisum, narrat historia. Mater tua quasi vinea in sanguine tuo super aquam plantata: fructus ejus et frondes ejus creverunt ex aquis multis. Et factae sunt ei virgae solidae in sceptra dominantium, et exaltata est statura ejus in frondes. Et vidit altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
quohaec propheta dicebat: post quameni hierusalemedux destirperegio ioachaz
filium iosiae & constituit in regemt̃am crudelisimbreui extitit tempore.
ut tropolo gicȩ coepisse p̃dis. & homines deuorasse me moretur ad que c̃uenis s et
aegrptius coepit eum nonabsq uulneribus siue in fouea ut propriaein hebraico
continetur. ut corseruet tropologicam captionẽ leonem qua semperinsoueis
capisolent & ad duxit cum in camo siue incatenis interram aegipti ibiq
mortuus est: quod cumuidisset mater eius bierusalem quae eum genuerat quae
nutrierat: quae constituerat in regnum quod periss& expectatio eius tulitde
alii sregib iechoniam filiũ ioachim& constituit in regem qui& ipse pcessoris imit¬
tus crudelitatẽ sub leonis feritate describitur q̃uod homines deuorarit multas
uiduasfecerit ad desertum adduxeritcuutates & aduocemrugitus e us territa

Expanded text:
quo haec propheta dicebat. Postquam enim Jerusalem eduxit de stirpe regia Joachaz quo haec propheta dicebat. Postquam enim Jerusalem eduxit de stirpe regia Joachaz filium Josiae, et constituit in regem, tam crudelis in brevi exstitit tempore, ut tropologice cepisse praedas, et homines devorasse memoretur. Ad quem cum venisset Aegyptius, cepit eum non absque vulneribus, sive in fovea, ut proprie in Hebraico continetur: ut conservet tropologicam captionem leonum, qua semper in foveis capi solent. Et adduxit eum in chamo sive in catenis in terram Aegypti, ibique mortuus est. Quod cum vidisset mater ejus Jerusalem, quae eum genuerat, quae nutrierat, quae constituerat in regnum, quod perisset expectatio ejus, tulit de aliis regibus Jechoniam, filium Joacim, et constituit in regem. Qui et ipse praecessoris imitatus crudelitatem, sub leonis feritate describitur, quod homines devorarit, multas viduas fecerit, ad desertum adduxerit civitates; et ad vocem rugitus ejus territa