comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q in angłorum numerum currunt. Et st̃
non nulli qui diuine largitatis mun̾e̾ refecti.
secretorum celestium summa ⁊⁊ caꝑe p̃ualent: i nũ¬
ciare. Quo gͦ isti. nisi int̃ archangłoꝵ numerum
deputantur: Et sunt alii qͥ mira faciunt. signa
ualenter oꝑantur. Quo gͦ isti nisi ad suꝑnarum
uirtutum sortem ⁊ numerum congruunt. Et
st̃ ñ nulli. qui etiam de obsessis corporibus ma¬
lignos sp̃c fugant. eosq uirtute oroĩs .⁊ ui ac¬
cepte potestatis eiciunt. Qͦ itaq isti numerũ suñ.
m̾ita transcendt̃. cumq i bonis meliores sunt:
electis qͦ fr̃ib pͥncipant᷑. Qͦ gͦ isti sortẽ suã nͥ ĩt̃
pͥncipatuũ numeros acceꝑunt: Et st̃ ñ nulli. qͥ sic
in semetipsis cunctis uiciis oĩbq desideriis dñan¬
t᷑. ut ipso iure mundicie. dii int̃ homines uocent᷑.
Et st̃ ñ nulli. qui dum sibim⁊ ip̃is uigilanti cura
Dominant᷑. dum se sollicita intentione discuti-¬

Expanded text:
que in angelorum numerum currunt. Et sunt que in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii, qui mira faciunt, signa velanter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spcepte potestatis eiciunt. Quo itaque isti meritum suum,  bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; Et sunt nonnulli, qui dum sibimet ipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discuti
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Illum quippe nunciare ueniebat. qͥ ad
debellandas aerias potestates humilis apparebat.
Raphael uͦ ut diximꝰ. int̃p̃tat᷑ medicina dĩ. qr
dum tobi ocłos quasi ꝑ officium curacionis te¬
tigit: cecitatis ens tenebras t̃sit. Qui gͦ ad cu¬
randum mittitur. dignum fuit. ut dĩ medici¬
na uocaret᷑. S quia illa suꝑna ciuitas. ut ait
beatꝰ gregoriꝰ. ex angłis ⁊ hominib constat. sdõ
debemꝰ ⁊ nos aliquid ex illis distinctionibꝰ suꝑno¬
rum ciuium adusum nr̃e conu̾sationis trahere.
nosq ipsos ad inc̾menta uircutum bonis studiis
inflamiare. Quia enim illic tanta ascensura
creditur multitudo hominum. quanta mul-¬
titudo remansit angłoꝵ. suꝑ est ut ip̃i homineᷤᷤ
qui ad cȩlestem patriam redeunt. ex eis homini¬
bus aliquid illuc reuertentes imitentur. Nã sunt
pleriq qui parua capiunt. s tñ ħ eadẽ parua
pie annunciare fr̃lbus non desistunt. Isti ita¬

Expanded text:
natur. Illum quippe veniebat nuntiare, qui ad natur. Illum quippe veniebat nuntiare, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparebat. Raphael vero, ut diximus, interpretatur medicina Dei, qui dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit, caecitatis ejus tenebras tersit . Qui ergo ad curandum mittitur, dignum fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed « quia illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex his agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti ita
Abbreviated transcription (Latin):
rum pꝰ mortẽ recedunt. Ibi enim sunt nouem
uicorum diu̾sitates quia nouem sunt angłoꝵ
ordines .i. angłi. archangłi. uirtutes. potestateᷤᷤ.
pͥncipatus. dñationes. throni. cherubĩ. ⁊ sera¬
phin. S cur istos ut ait beatus gregorius. angło¬
rum choros enumerando ꝑstrinximꝰ. si ñ illoꝵ
queque minist̾ia subtilit̾ expͥmamꝰ: Qui gͥ imi-¬
changłi uocantur. Cum autem angłi. ad nos
aliquid ministraturi ueniunt. ap̃ nos etiã noĩa
aministiis trahunt. Michael namq. quis ut ds̃.
gabriel autem fortitudo dĩ. raphael uͦ medicina
dĩ. Quociens gͦ mire uirtutis aliquid agit᷑. mi¬
chael mitti ꝑhibetur: ut ex ipso actu. ⁊ nomine
detur intelligi. quia nullus pot̃ facere. quod
gło. ut qui se ad dĩ similitudinem suꝑbus extu¬
lerat. ꝑ michaelem ꝑemptus discat: quia ad dĩ si¬
militudinem ꝑ suꝑbiam nullus exurgat. Ad ma-¬
riam qͦ gabriel mittitur. qui dĩ fortitudo nomi¬

Expanded text:
rum post mortem recedunt. Ibi sunt novem rum post mortem recedunt. Ibi sunt novem vicorum diversitates, quia novem sunt angelorum ordines, id est, angeli, archangeli, virtutes, potestates, principatus, dominationes, throni, cherubin et seraphin. Sed « cur istos, ut ait beatus Gregorius, angelorum choros enumerando praestinximus, si non illorum quaeque mysteria subtiliter exprimamus? Qui igitur minchangeli vocantur. » Cum autem angeli ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque, quis ut Deus? Gabriel autem fortitudo Dei, Raphael vero medicina quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere quod gelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nomi
Abbreviated transcription (Latin):
di patris mansiones multe sunt: sic qui di¬
uinas scripturas spiritalit̃ intelligunt. in ce-¬
lesti ierłm anagogice diu̾sos uicos assignare pꝰ¬
sunt. Diu̾sitatem siquidem uicorum distinguit
diu̾sitas mitorũ. Diu̾sa et enim mi̾ta. secuntur
diu̾sa retributionum dona. In mat̾iali uico: a¬
lii alios int̾ficiunt. in mystico: xp̃ia nos here¬
ticoi seducunt. im morali: uicia uirtutes expel¬
lunt. In celestibus uero uicis : nec alius alium in¬
uirtutem expellit. ⁊ cum horum nichagitur:
pacis tranquillitas undiq custoditur. hic quasi
hospites censuales censum soluimꝰ. ⁊ tributum
reddimꝰ. illic lib̾tate donam̃: nec aliqua exactioẽ
ab aliquo angariati grauam᷑. hic fures effodi¬
unt ⁊ furantur. iͥ neo fures effodiunt: net ti¬
nea demolitur. In celestibus uicis angłi suꝑm ci-
ues habitant : qui nullo indigent. s diuiciis
in deficientibus abundant. Ad illos uicos aĩe
iustorum transeunt. cum ab hac ualle lacrima¬

Expanded text:
i Patris mansiones multae sunt , sic qui divinas Scripturas spiritualiter intelligunt, in coelesti Hierusalem anagogice diversos vicos assignare possunt. Diversitatem siquidem vicorum distinguit diversitas meritorum. Diversa etenim merita sequuntur diversa retributionum dona. In materiali vico alii alios interficiunt; in mystico Christianos haeretici seducunt; in mortali vitia virtutes expellunt. In coelestibus vero vicis nec alius alium invirtutes expellit. Et cum horum nihil agitur, pacis tranquillitas undique custoditur. Hic quasi hospites censuales censum solvimus, et tributum reddimus; illic libertate donamur, nec aliqua exactione ab aliquo angariati gravamur. Hic fures effodiunt, et furantur, ibi nec fures effodiunt, nec tinea demolitur . In coelestibus vicis angeli superni cives habitant, qui nullo indigent, sed divitiis indeficientibus abundant. Ad illos vicos animae justorum transeunt, cum ab hac valle lacryma
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ inqͥt ab
austro uenie
ab aqͥlone dia¬
bolus ab austro d̃s̃ ille
ignorantie tenebras
in habitat. iste serenita¬
tem caritatis amat.fri¬
gus aquilonis poros car¬
nis stringit. calor austͥ
clausos aꝑit. Qd̃ enim

Expanded text:
s, inquit, ab austro veniet. Ab aquilone diabolus, ab austro Deus. Ille ignorantiae tenebras inhabitat, iste serenitatem charitatis amat. Frigus aquilonis poros carnis stringit, calor austri clausos aperit. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliud agitur. nisi qd̾ in c̃suetudinẽ quasi in fune̾. Hȩc tria
torq̾antur : Est autẽ laq̃us in fune. dulcedo temꝑalis in
ꝯsuetudine circũndatio fumis. impedin̾ta st̃ carnis. Dul¬
cedine gͥ decipimur. ꝯsuetudine ligamur. Ille aũ laquin
euaserat. ⁊ funiculũ ruꝑat. qui dicebat. Anima urã sic̃¬
passer erepta ÷. de laqueo uenantium. laqueris ꝯtͥtus ÷ ⁊
nos liberati sumꝰ. Absalon uͦ crinib inherens quercui. du
exercitũ: contigit ut ꝯdempse quereui crinib inhereret.
tur : qͥa suꝑ fluitatis amore detinet᷑. Mulus aut̾ cui ꝯse¬
derat ꝑtransiit. s ipse quercui suspensus in hesit qͥa lu
sit Trib lanceis .i. auaricia. suꝑbia. ⁊ luxuria. cor eius
ꝑforat᷑. uñ ⁊ usq in hodiernũ diem. aceruus magnꝰ lapi¬
dũ suꝑ eũ ꝓicitur : quia peccõꝵ siue supplicioꝵ multitu

Expanded text:
aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea erepta est de laqueo vennos liberati sumus . Absalon vero crinibus inhaerens quercui, durfugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret .tur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit; quia et sit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria, cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus magnus lapidum super eum projicitur, quia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Nter abusiones scłi huiꝰ sola maior ÷ senis obstinatio.
qͥ morti ꝓximꝰ mortis aduentũ ñ ab orret. Qui quasi
ad hostium mundi huiꝰ positus. foris spectat. uec tam̃ uite
p̾sentis actendit eg̾ss im. nec ing̾ssum future ꝯsiderat.
audit niuitios mortis. ⁊ credere ñ utlt eis. Tres st̃ enĩ¬
nuntii mortis. casus. infirmitas. senectus. Casus dubia.
infirmitas gͣuia. senectus certa nuntiat. Casus nunti¬
at mortẽ latentẽ. in firmitas apparentẽ. senectꝰ p̾sentẽ.
Ex incertitudiue mortis timor. ex infirmitatis gͣuitate
dolor. excer i titudine senectutis. ñ obstinatio s humili¬
tas ⁊ afflictio sequi deberet. s forsitan funiculus tͥplex
quo ligatur senex difficile rumpitur. Triplex funiculus
÷ pͣue ꝯsuetudinis usus: qui extrili ꝯficit᷑. qn̾ meditatio
tur. Dum erũ apueritia inm̃te senis. ꝑ cogitationẽ semi¬
tam fec̾it uoluptas. in sermone uanitas. in oꝑe ꝑu̾sitas. qͥd

Expanded text:
nter abusiones hujus saeculi sola major est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nununtii mortis: casus videlicet, infirmitas et senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa nuntiat. Casus mortem nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio tur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit vo
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uite quod ẽ in medio claustri future beati¬
tudinis .i. sapientia di patris. fuit ab inicio
ꝓtectionis. iusti resident. a spectu eiꝰ delec¬
tantur. ⁊ a menitate gaudent. satiantur
fructus dulcedine .i. contemplatione. fru¬
ctus eiꝰ salutem conseruat : ⁊ uitã p̃stat. Hoc
ẽ gͥ lignum uite : quia uitam custodit in co¬

Expanded text:
vero vitae quod est in medio claustri futurae beativero vitae quod est in medio claustri futurae beatitudinis, id est, sapientia Dei Patris, fuit ab initio protectionis, justi resident, aspectu ejus delectantur, et amoenitate gaudent; satiantur fructus dulcedine, id est contemplatione; fructus ejus salutem conservat, et vitam praestat. Hoc est igitur lignum vit
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui hic uirebat ꝑ fidem: illic uirescit ꝑ
speciem. Et rami eiꝰ pullulant. quia plerũq
ex passione iusti. fideles quiq ad amorẽ ce-¬
lestis patrie multiplicant᷑:⁊ uiriditatẽ ui¬
te spũał accipiunt᷑. dũ hunc ꝓ deo fortiter
egisse gratulant᷑. Ex fructu gͥ ligni iusticie
qd̾ in medio moral claustri ponitur: anima
cum suis uirtutibus satrat᷑. Est etiam lig¬
num uite. scđm formam humanitatis .x in
medio eccłiȩ. Hoc autem lignum. ht̃ spem.
Sic̃ enim suꝑiꝰ d̾r : incarnata dĩ sapientia ꝑ il¬
lud figuratur. hoc gͥ lignum ht̃ spem. quia
sip̃cisum fuerit: rursum uirescit. qm̃ ⁊ si xͤ¬
nis głiam rursus ad uite uiriditatẽ uenit
huius rami pullulant: ut ex resurrectione
illiꝰ multiplicati. longe lateq fideles crescant.
fructus huiꝰ arboris. ẽ caro xͥ ⁊ sanguis. Qui ex
hoc fructu seipsos cibant. et̃ne uite salutem
absq scrupulo dubitationis expectant. Ligñ

Expanded text:
Et qui hic virebat per fidem, illic virescit per Et qui hic virebat per fidem, illic virescit per spem. Et rami ejus pullulant, quia plerumque ex passione justi, fideles quique ad amorem coelestis patriae multiplicantur: et viriditatem vitae spiritualis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. Ex fructu igitur ligni justitiae, quod in medio moralis claustri ponitur, anima cum suis virtutibus satiatur. Est et lignum vitae secundum formam humanitatis Christi in medio Ecclesiae. Hoc autem lignum habet spem. Sicut enim superius dicitur, incarnata Dei Sapientia per illud figuratur. Hoc igitur lignum hsi praecisum fuerit, rursum virescet. Quia etsi nis gloriam, rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, ut ex resurrectione illius multiplicati longe lateque fFructus hujus arboris est caro Christi et sanguis. Qui ex hoc fructu seipsos cibant, aeternae vitae salutem absque scrupulo dubitationis exspectant. Lignum
Abbreviated transcription (Latin):
animi uirtutes in eo delectentur. Est autẽ
amme claustrum: contemplationis secretũ.
Ylantatur autem arbor iusticie in t̾ra bone
uoluntatis: radicatur in ꝓfundo humilita¬
tis: cresc̃ ꝑ desid̾iũ. expandit ramos ꝑ exẽplũ:
dat fructum boni oꝑis. cibat esurientẽ dulce¬
dine contemplationis. De hoc ligno ꝑ beatũ
iob dicitur. Lignum ht̃ spem. Si p̃cisum fu¬
erit: rursum uirescit. ⁊ rami eiꝰ pullulant.
Uñ beatꝰ gregoriꝰ in moralibus. Ligni nomine.
aliquando crux aliqñ uir iꝰtus: aliquando uͦ in¬
carnata dĩ sapientia figuratur. In ligno siqͥd
crucis: habemus sꝑem salutis. Quod uͦ hic de
ligno dr̃: iusticiȩ cuiuslibet hominis assignat᷑.
lignũ n ht̃ spem: quia futtre beatitudinis
iustus expectat retributionem.Si p̃cisũ fue¬
rit: rursum uirescit. Uñ beatꝰ gregorius.
Cum in morte passionis ꝓ ueritate iustus
afficitur. in et̃nȩ uite uiriditate recuꝑat᷑.

Expanded text:
animi virtutes in eo delectentur. Est autem animi virtutes in eo delectentur. Est autem animae claustrum contemplationis secretum. Plantatur autem arbor justitiae in terra bonae voluntatis, radicatur in profundo humilitatis, crescit per desiderium, expandit ramos; per exemplum dat fructum boni operis, cibat esurientem dulcedine contemplationis. De hoc ligno per beatum Job dicitur: Lignum habet spem: si praecisum fuerit rursum virescit, et rami ejus pullulant . Unde beatus Gregorius in Moralibus: « Ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aliquando vero incarnata Dei Sapientia figuratur. » In ligno siquidem crucis habemus spem salutis. Quod vero hic de ligno dicitur, justitiae cujuslibet hominis assignatur. Lignum enim habet spem, quia futurae beatitudinis justus exspectat retributionem. Si praecisum fuerit, rursum virescit. Unde B. Gregorius: Cum in morte passionis pro veritate justus afficitur, in aeternae vitae viriditate recuperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ponitur lignum uite: ut uita sit in ame¬
nitate. Non ẽ enim felix amenitas: cũ uita
coartatur intra mortis metas. S cum uita
sine fine fuerit. tcͣ amenitas uitȩ cum uita
felix erit. ita ut audiat homo. qd ꝑ ꝓpħam
dicitur a domino: longitudine dierum
replebo eum. ⁊ ostendam illi salutare me¬
um. Longitudo temporis. ẽ spaciũ et̃nita¬
tis: ostensio salutaris. uisio saluatoris. hoc
autem salutare: ẽ lignum uite. Diu̾sa st̃
ligna uite. Est enim lignum uite. arbor
quedam mat̾ialis. que a pͥncipio fuit in
medio paradysi.ẽ ⁊ͥ lignum uite quasi
arbor quedam. iusticia inmedio moralis
claustri. Est etiam arbor uite. xp̃c in me¬
dio eccłie.S ⁊ in medio claustri future
beatitudinis. ẽ quasi lignum uite sapiãn¬
tia dĩ patris. Ne pͣmi ligni fructum tang̾to
hõ pꝰ peccatum. antequam eiectus eẽt apa
diso: audiuit a dño. uidete: ne sumat de
ligno uite. Arbor uero iusticie que ẽ lig¬
num uite. in claustro anime ponitur: ut

Expanded text:
ti ponitur lignum vitae, ut vita sit in amoenitate. Non est enim felix amoenitas, cum vita arctatur intra mortis metas. Sed cum vita sine morte fuerit, tunc amoenitas vitae cum vita felix erit, ita ut audiat homo quod per Prophetam dicitur a Domino: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum : longitudo temporis est spatium aeternitatis; ostensio salutaris est visio Salvatoris. Hoc autem salutare est lignum vitae. Diversa sunt ligna vitae: est enim lignum vitae arbor quaedam materialis, quae a principio fuit in medio paradisi. Est et lignum vitae quasi arbor quaedam justitia in medio moralis claustri. Est etiam arbor vitae Christus in medio Ecclesiae. Sed in medio claustri futurae beatitudinis est quasi lignum vitae Sapientia Dei Patris. Ne primi ligni fructum tangeret homo post peccatum, antequam ejectus esset a diso audivit a Domino: Videte ne forte sumat de ligno vitae . Arbor vero justitiae, quae est lignum vitae, in claustro animae ponitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam geminis. creatur color uiridis. nec
tamen mutatur longitudine temporis. nec
fuscatur nube cuiuslibet obseriritatis ꝑ hos
quatuor diu̾sos effectus colorum. possunt assi-¬
gnari quatuor diu̾sitates hominum. Sicut
enim quod pingitur leuiter delet᷑. sic multi s̃.
qui quod ꝓponunt cicius relinquunt. St̃ aũ
alii qui intinctura uiriditatis aliquandiuꝑ
seuerant. aliqua dñ occasione su bort i. quasi
amisso colore. famam bone opimonis nuitãt

Expanded text:
quibusdam gemmis creatur color viridis, nec quibusdam gemmis creatur color viridis, nec tamen mutatur longitudine temporis, nec fuscatur nube cujuslibet obscuritatis. Per hos quatuor diversos effectus colorum possunt assignari quatuor diversitates hominum. Sicut enim quod pingitur leviter deletur, sic multi sunt qui quod proponunt citius relinquunt. Sunt autem alii qui in tinctura viriditatis aliquandiu perseverant, aliqua tamen occasione suborta, quasi amisso colore, famam bonae opinionis mutant
Abbreviated transcription (Latin):
rat structura muri ciuitatis supͣdide.¬
c̃te ex lapide iaspide. Structura muri¬
ciuitatis. sunt diu̾sa oꝑa cuiuslibet bñ oꝑantis.
bõa siquidem oꝑa muri sunt. quia non tantum
diabolo: s etiam uiciis resistunt. fuint de la¬
pide iaspide .i. dequolibet homine in bono ꝓposi-¬
to ꝑseuerante. Tunc enim lapis in muro bonio¬
neam recte conu̾sationis tenet. Est autẽ uiridiᷤᷤ
color. quasi ꝓpositi nr̃i rigor. Sicut enm ar¬
bor dum uiret naturalis uegetationis uigo¬
rem tentet. sic uigor iaspidis. designat rigorẽ
ciuuslibet in bono ꝓposito ꝑseuerantis. Uiridiᷤᷤ
color aliquando ponitur in pictura. aliquan-¬
do uͦ in tinctura. Nascitur in herbis. creatur
ingeminis. In pictura uiridi colore. lapis uł
lignum liniuntur. s cito color in pictura de-¬
letur. In tinctura colore uiridi paninis imbu¬
itur. s pluuiis aut nimio calore multociens
decoloratur. Cum herbis uiror nascitur. s hy¬
emis gelu marceseit. uł estatis calore siceatur. In

Expanded text:
rat structura muri civitatis supradictae ex lapide jaspide . Structura muricivitatis, sunt diversa opera cujuslibet bene operantis. Bona siquidem opera muri sunt, quia non tantum diabolo, sed etiam vitiis resistunt. Fiunt de lapide jaspide, id est de quolibet homine in bono proposito perseverante. Tunc enim lapis in muro boni oneam rectae conversationis tenet. Est autem jaspidis viridis color, quasi propositi nostri rigor. Sicut enim arbor dum viret, naturalis vegetationis vigorem tenet, sic viror jaspidis designat rigorem cujuslibet in bono proposito perseverantis. Viridis color aliquando in pictura est, aliquando in tinctura. Nascitur in herbis, creatur in gemmis. In pictura viridi colore lapis vel lignum linitur, sed cito color in pictura deletur. In tinctura colore viridi pannus imbuitur, sed pluviis aut nimio calore multoties decolaratur. Cum herbis viror nascitur, sed hiemis gelu marcescit, vel aestatis calore siccatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
rum hoc ip̃m ñquã a diuina contẽplatione
decrescere. in diuina contemplatione sẽꝑ accre ᷤᷤ¬
cere ẽ. Et ñ quam corde recede ẽ: quasi quodã
stabili motu sẽꝑ uenire. Quib ⁊ dicit. Descen¬
damꝰ ⁊ confundamꝰ linguaseoꝵ. Ascendt̃ angłi.
in eo quod c̾atorẽ ꝯspiciunt. descendt̃ angłi in
eo quod c̾aturam sese in illicitis erigentẽ. exa¬
mine districtionis p̃munt. Dic̾e gͥ ẽ. descendamꝰ
⁊i ꝯfundamꝰ linguas eorum: in seipso eis hoc qd̾¬
recte agitur ostendere. ⁊ ꝑ uim int̾ne uili¬
onis eorum mentib. exhibenda iudicia mon¬
sic̃ ꝑ ioħem in apocalipsi dicit᷑. Dignus ẽ agnꝰ
qui occisus ẽ. acciꝑe uirtutem i diuinitatems¬
ditoris: ip̃a admiratio intime contẽplati¬
onis. Miracła diuine uirtutis obstupuisse.
dixisse ẽ: qm̃ excitatus eum reu̾e̾ntia motꝰ
cordis. magniis ẽ ad aures: in circum scͥpti
sp̃c clamor uocis. Que uox se quasi ꝑ distinc¬
ta u̾ba explicat: dum se ꝑ innumeros modoᷤᷤ

Expanded text:
ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est, et nunquam corde recedere, est quasi quodam stabili motu semper venire. Quibus etiam dicit: Descendamus et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo est descendamus et confundamus linguas eorum, in se ipso eis hoc qrecte legatur ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia oc Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem et divinitatemditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos
Abbreviated transcription (Latin):
trum in claustro future beatitudi¬
nis alicui loqui liceat placeret. forsi¬
tan tibi fr̃ audire. quid auctoritas mñ dicat. Uñ
rea nat᷑a cum loqui dr̃: eiꝰ locutio. neqͣquam
una atq eadẽ qualitate format᷑. Alit̃ enĩ loqͣr
ds̃ ad angłos: alit̃ angłi ad dm̃. Alit̃ loqͥtur¬
ds̃ ad sc̃oꝵ animas. alit̃ scõꝵ anime ad dm̃.
slam quia nature spũali ex corporea opposit¬
one nil obstat. Lo quit᷑ ds̃ ad angłos scõs. eo
ipso quo cordibus eorum occulta sua inuisi¬
bilia oftendit. ut quicquid ag̾e debeant. in ip-¬
sa contemplatione ui̾tatis legant. ⁊ uelud
quedã p̃cepta sint uocis. ip̃a gaudia cõtẽplati¬
onis. Quasi enim audientibus dr̃: qd̾ uidñtibꝰ
inspirat᷑. Uñ cũ eoꝵ cordib contͣ humanam
suꝑbram animadu̾sionẽ ultionis ds̃ infũd̾et :

Expanded text:
trum in claustro futurae beatitudinis alicui loqui liceat. Placeret forsitan tibi, frater, audire quid auctoritas inde dicat. Unde rea natura cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una eademque qualitate formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum, aliter Deus ad sanctorum animas, aliter sanctorum animae ad Deum. Nam, quia naturae spirituali ex corporea oppositione nil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso quo cordibus eorum occulta sua et invisibilia ostendit, ut quidquid agere debeant in ipsa contemplatione veritatis legant; et velut quae dam praecepta sint vocis, ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus inspiratur. Unde cum eorum cordibus contra humanam superbiam animadversionem ul
Abbreviated transcription (Latin):
Egredimini inquit in montẽ. ⁊ afferte frõ¬
des oliue.⁊ frondes myrti. ⁊ ramos palmaꝵ.
ut fiant tab̾nacula. In montem egredimur.
his ramis in platea porte effraim tab̾nacłasi¬
unt qm̃ p̃dicte uircutes a pruia tempta¬
tionis. ⁊ calore delectationis undiq defen-¬
dunt. In platea gͥ que ẽ ante portã effraim
tab̾nacula ponimꝰ : qñ quod male gessimus

Expanded text:
Egredimini, inquit, in montem, et afferte fronEgredimini, inquit, in montem, et afferte frondes olivae, et frondes myrti, et ramos palmarum, ut fiant tabernacula . In montem egredimur, et ramis in platea portae Ephraim tabernacula fiunt, quando praedictae virtutes a pruina torporis, et calore delectationis undique defendunt. In platea igitur, quae est ante portam Ephraim tabernacula ponimus, quando quod male gessimus
Abbreviated transcription (Latin):
platea: peccatorum memoria. Ante portã
gͥ aquaꝵ platea ẽẽ dicit᷑. qr ꝑ ammonitiõẽ
scripturaꝵ : peccatũ ad memoriã reuoca¬
tur. In qua populus quasi uir unus collig̃r:
dum inunitate ꝑseuerans. ꝑ dilectionẽ ma¬
gistris ⁊ fr̃ibus unitur:⁊ sic librũ legis mo¬
ysi afferri poscit. ut ꝑ legem corrigat. quod
contra legis p̃cepta gessit. Platea que ẽ ante
portam effraim ultima ponitur nicħ enim
ꝓdest laborantinͥ fructus oꝑis in fine colli¬
gatur. Effraim enim frugifer int̃p̃tatur.
Inicium gͥ boni oꝑis. ẽ porta penitentis. Poᷤᷤ¬
tiam. Platea ẽ. qñ ad huc in ea plangimus
quod deliquimꝰ. s in ea lutum delenus: dũ
ꝑ penitentiam laboramꝰ. De platea qñq e-
gredim᷑. ⁊ ad eam qñq reu̾tim᷑. De platea e¬
gredimur: cum a scłari uita recedimꝰ. Ad
plateam uͦ reu̾tim᷑ cum ad ea que male geᷤ¬
ta sunt a nob̾ det̃genda: mentẽ reuoeamꝰ.

Expanded text:
platea peccatorum memoria. Ante portam platea peccatorum memoria. Ante portam igitur aquarum platea esse dicitur, quia per admonitionem Scripturarum peccatum ad memoriam revocatur. In qua populus quasi vir unus colligitur, dum in unitate perseverans, per dilectionem magistris et fratribus unitur. Et sic librum legis Moysi afferri poscit, ut per legem corrigat quae contra legis praecepta gessit. Platea, quae est ante portam Ephraim, ultima ponitur. Nihil enim prodest laboranti, nisi fructus operis in fine colligantur. Ephraim enim frugifer interpretatur. Initium igitur boni operis, est porta poenitentis. Postiam. Platea est, quando adhuc in ea plangimus quod deliquimus, sed in ea lutum delemus, dum per poenitentiam laboramus. De platea quandoque egredimur, et ad eam quandoque revertimur; de platea egredimur, cum a saeculari vita recedimus; ad plateam vero revertimur, cum ad ea quae male gesta sunt a nobis mentem revocamus.
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib negociis exterius implicatur. S qͥ di
u ꝑ plateam leti discurrere consueuerunt.
qñq in ead̾ platea sedentes ꝓ peccato gemt̃
quia qui in domo dĩ scłaritati studuerant. pꝰ¬
queunt. s totis desideriis animi. int̾ius ẽẽ que¬
runt. Tempus inquiunt pluiuie ẽ:i ñ sustine¬
mus stare foris. Pluuia: ẽ catholica doctrina.
Foris enim stare non sustinet. quem doctrine
sꝑitał pluuia ꝑurget.Surrexit enim erdras
t̾re. ⁊ ab uxorib alienigenis. Ecce pluuia .i.
correctionum doctrina. Uxores uͦ alienigene
sunt scłares cure. ex his confessio datur. dum
culpa cognoscit᷑. A popło t̾re ⁊ ab uxoribus
alienigenis seꝑatur: qui t̃rena negligit. et
cui cure scłares odio habentur. Sequitur
de platea que ẽ añ portam aquaꝵ. in qua po¬
pulus congregatur quasi uir unus. dicenteᷤᷤ
erdre scͥbe. ut afferret librum legis moysi.
Porta aquarum: ẽ ammonicio scrppturarũ:.

Expanded text:
saecularibus negotiis exterius implicatur. Sed qui diu saecularibus negotiis exterius implicatur. Sed qui diu per plateam laeti discurrere consueverunt, quandoque in eadem platea sedentes pro peccato gemunt, quia qui in domo Dei saecularitati studuerant, postqueunt, sed totis desideriis animi interius esse quaerunt. Tempus, inquiunt, pluviae est, et non sustinemus stare foris. Pluvia, est catholica doctrina; foris enim stare non sustinet, quem doctrinae spiritualis pluvia perurget. Surrexit etiam Esdras terrae, et ab uxoribus alienigenis . Ecce pluvia, id est, correptionum doctrina. Uxores vero alienigenae sunt saeculares curae. Ex his confessio datur, dum culpa cognoscitur. A populo terrae, et ab uxoribus alienigenis separatur, qui terrena negligit, et cui curae saeculares odio habentur. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum, in qua populus congregatur quasi vir unus, dicentes Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi. Porta aquarum est admonitio Scripturarum,
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ẽ ppłs. ⁊ attulerunt feceruntq sibi
tab̾nacula. unusquisq in domatesuo. ⁊ in
atriis suis. ⁊ in atriis domus dĩ. ⁊ in platea
porte aquaꝵ. ⁊ in platea porte efframi. Mu-¬
qñ ad mu¬
rum platee latio¬
ris aꝓppinquatur. Latior platea ẽ. scłaris in¬
ta. murus platee. adu̾sitas uite. Inde ẽ qd̾
discipuli qui erant apud damascum: ꝑ mu¬
rum summittentes in sporta dumiserunt
inquit damasci. qut sanguinẽ bibens int̃p̃¬
tatur. est adu̾sitas scłi rex aretha qui descen¬
sio int̃p̃tat᷑. diabolus intelligitur: sporta que
iuncis palmisq solet confici: fidei speiq comun¬
ctionem designat. Iuncus enim uiriditatem fidei:
palma uite et̃nȩ spem significat. Siquis gͥ se
muro adu̾sitatis cinctum uideat. sportam
untutis qua euadat. festinꝰ ascendat. Sedit
omnis populus in platea domꝰ dĩ. merensꝓ
peccato ⁊ pluuiis. Domus di. ẽ domus conuer¬
sationis que plateam hab̾e ꝑhibet᷑. quocieis

Expanded text:
egressus est populus, et attulerunt. Feceruntque sibi tabernacula unusquisque in domate suo, et in atriis suis, et in atriis domus Dei, et in platea portae aquarum, et in platea Ephraim. Fequando ad murum plateae latioris appropinquatur. Latior platea, est saecularis vita; murus plateae, adversitas vitae. Inde est, quod discipuli qui erant Damasci, per murum submittentes in sporta dimiserunt inquit, Damasci, qui sanguinem bibens interpretatur, est adversitas saeculi. » Rex Areta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domus conversionis . Quae plateam habere perhibetur, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ierłm dicuntur ẽẽ scilicet platea
latior: ⁊ platea domꝰ dĩ. Est ñ platea ante por¬
tam aquarum.⁊ alia platea ante portam effra¬
im. De platea latiori dicitur. ⁊ dimiserunt ie¬
rłm usq ad murum platee latioris. De platea
domus dĩ dr̃. sedit omnis popłs in platea domꝰ
dĩ trementes ꝓ pecc̃o ⁊ pluuiis. Et surrexit
erdras sacerdos: ⁊ dixit ad eos. Uos transg̾ssi
estis:⁊ duxistis uxores alienigenas. De platea q̃
ẽ ante portam a quaꝵ dicitur. congregatꝰ ẽ
omnis ppłs quasi uir unus. ad plateam q̃ est
ante portam aquaꝵ. ⁊ dixerunt ezdre scͥbe.

Expanded text:
itate Hierusalem dicuntur esse, scilicet platea latior, et platea domus Dei. Est etiam platea ante portam aquarum, et alia platea ante portam Ephraim. De platea latiori dicitur: Et dimiserunt Hierusalem usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Sedit omnis populus in platea domus Dei trementes pro peccato, et pluviis. Et surrexit Esdras sacerdos, et dixit ad eos: Vos transgressi estis, et uxores duxistis alienigenas . De platea, quae est ante portam aquarum dicitur: Congregatus est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est ant
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ium uͦ mentem cruciat..⁊ nisi aliqd
medium int̾uenerit. animus a quiete rece¬
dit. Oportet gͥ ut int̾ desid̾iũ. ⁊ timoxm.
spem ponamus ⁊ amorem.Spes enim ti¬
morem recreat: amor desid̾ium tẽꝑat. In¬
d spẽ gͥ ⁊ amorem. qͣi int̾ medias sortes qͥ¬
etus dormit: qui int̾ extremas .s. int̃ti¬
morem .⁊ desid̾ium uigilat ⁊ obstupesctt.
Si gͥ es columba uł colũbe penna du timo
idesidas int̾ extremas sortes uigilas. dũ
speras ⁊ diligis. int̾ medias quietꝰ dormis
S. post̾iora dorsi eiꝰ in pallore auri. In dor¬
so solent onera portari.i ꝑ ħ eadem posst̃
opum labores designari. ꝑ posteriora uͦ dor¬
si. denotatur expectatio p̃mii. Post cole¬
rantiam siquidem p̃sentium laborum.
in futuro subsequi credimꝰ iustis p̃mia m̾ito¬
rum. Reddet enim ds̃ mercedem laborum¬
scĩs suorum oi deducet eos in uia mirabili.
Et hoc in pallore auri ẽẽ e̾dimus: qr p̃ciosa ẽ

Expanded text:
desiderium mentem cruciat, et nisi aliquid desiderium mentem cruciat, et nisi aliquid medium intervenerit, animus a quiete recedit. Oportet igitur ut inter desiderium et timorem, spem ponamus et amorem. Spes igitur timorem recreat, amor desiderium temperat. Inter spem igitur et amorem, quasi inter medias sortes quietus dormit, qui inter extremas, scilicet timorem et desiderium, vigilat et obstupescit. Si igitur es columba, vel columbae penna, dum times et desideras, inter extremas sortes vigilas. Dum speras et diligis, inter medias quietus dormis. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. In dorso solent onera portari. Et per haec eadem possunt operum labores designari. Per posteriora vero dorsi denotatur exspectatio praemii. Post tolerantiam siquidem praesentium laborum, in futuro subsequi credimus justis meritorum praemia. Reddet enim Deus sanctis mercedem laborum suorum, et deducet eos in via mirabili. Et hoc in pallore auri esse credimus, quia pretiosa est
Abbreviated transcription (Latin):
i dormiatis int̃ medios cleros penne
columbȩ deargentate.⁊ postiora.
dorsi eiꝰ in pallore auri. Columba ẽ q̃libet
fidelis ⁊ simplex anima. de argentata in
pennis. declarata in uirtutibus ꝑ famã
bone opinionis. Que tot in cibum colligit
seminum grana. quot ad bñ oꝑandum
assumit sibi iustorum exempla. Duos ht̃
ocłos dextrũ ⁊ sinistrum. memoriã .s. et in¬
tellectum. In uno futura p̃uidet: in altero
transacta deflet. Hos ocłos clauserunt in
mum: altera engitur ꝑ contemplationen
ad m̃i. sex his alis ꝓcedunt penne .i. uita¬
tes aniie. he penne argentea clarit aura¬
plendent. qũ ꝑ famam bone opinionis an¬
dientibus argenti more dulcem tinnitũ
p̃bent. Cleros uͦ grece: sord̾es dicimꝰ latu
auatuor autem sunt soctes. timor ⁊ spes
aimor ⁊ desid̾ium. Soctes funt: quia pat̾ro
hereditatis. locum nob̾ distribuunt. li¬
mor ⁊ desidium. sortes sunt extreme. spiꝰ
⁊ amor medie. Timor animum ꝯturbat.

Expanded text:
i dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Columba est quaelibet fidelis et simplex anima; deargentata in pennis, declarata in virtutibus per famam bonae opinionis, quae tot in cibum colligit in seminum grana, quot ad bene operandum assumit sibi justorum exempla. Duos habet oculos, aextrum et sinistrum, memoriam scilicet et intellectum. In hoc futura praevidet, in illo transacta deflet. Hos oculos clauserunt in proximum, altera erigitur per contemplationem ad Deum. Ex his alis procedunt pennae, id est virtutes animae. Hae pennae argentea claritate resplendent, quando per famam bonae opinionis audientibus argenti more dulcem tinnitum praebent. Cleros vero Graece, sortes dicimus Latine. Quatuor autem sunt sortes, timor et spes, amor et desiderium. Sortes sunt, quia paternae haereditatis locum distribuunt. Timor et desiderium sortes sunt extremae, spes et amor mediae. Timor animum conturbat,
Abbreviated transcription (Latin):
sementem rigamus. in platea q̃ ẽ añ portam
effraim. fructum colligimꝰ ibi tab̾nacła figimꝰ:
in quibus ꝑ spem miscd̃ie frumenta reconda¬
mus. In his etiam plateis ponebantur infirmi
in lectulis. ut ueniente petro saltim umbra il¬
liꝰ ob umbraret quemquam illoꝵ. ⁊ liberaren-¬
tur ab infirmitatib suis. Infirmi: sunt qui
laborant morbo peccati. Qui in plateis po-¬
nuntur. qñ peccatoꝵ suoꝵ delectationis re-¬
cordant᷑. ⁊t ueniente petro .i. agnito ꝑ recor¬
dationẽ pecc̃o. petrus enim agnoscens int̃p̃¬
tat᷑: saltim umbra illiꝰ obumbraret quẽqͣm
illoꝵ. ut int̃cessio eiꝰ refrigeraret animum.
cuiꝰ libet ab estu uiciorum. Hec ẽ enĩ umbra
que infirmum refrigerat. ut ab infirmitati¬
bus liberum. sanit̾ati reddat.

Expanded text:
seminamus. In platea quae est ante portam Ephraim fructum colligimus. Ibi tabernacula figimus, in quibus per spem misericordiae frumenta recondamus. In his etiam plateis ponebantuin lectulis, ut veniente Petro saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarenomnes ab infirmitatibus suis. Infirmi sunt, qui laborant morbo peccati. Qui in plateis ponuntur, quando peccatorum suorum delectationis recordantur, ut veniente Petro, id agnito per recordationem peccato, Petrus enim agnoscens interpretatur, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, ut intercessio ejus refrigeraret animum cujuslibet ab aestu vitiorum. Haec enim est umbra, quae infirmum refrigerat, ut ab infirmitatibus liberum sanitati reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentes sedent.⁊ qui inepte leticie dtu studue¬
rant. pecẽm lugent. In hac platea et dras saẽ¬
dos qui carnes iimolat .i. animꝰ qui desid̾ia
carnis in se mactat. popłm inc̾pat. qr p̃ceptũ
dnĩ transgressus fuerat. Seꝑamini inquit a
populo t̾re. ⁊ ab uxorib alienigenis. Popłs
t̾re: sunt trenarum reꝵ ꝯcupiscentie. uxo¬
res alienigene: carnis blandicie. Ab his u m̃
dem seꝑant. qͥ mundi concupiscentias negli¬
gunt. ⁊ blandim̃tis misere carnis m̃te cont᷑¬
dicunt. Sequitur de platea que ẽ añ portã aqͣꝵ.
Porta aquaꝵ: ẽ grã lacrimaꝵ. Platea uero q̃ ẽ
ante portam aquaꝵ ẽ contricio animi. ꝓ de¬
lectatione peccati. In hac platea popłs con-¬
gregat᷑: quasi uir unus. Popłs cogitationũ
qui se ꝑ diu̾sa sparserat. cum ꝑ contricionẽ
in unum colligitur. secretum mentis intrae.
librum legis audire desiderat. ut transg̾ssioniꝰ
culpam emendare ualeat. ⁊ in meditatione

Expanded text:
mentes sedent; et qui ineptae laetitiae diu studuementes sedent; et qui ineptae laetitiae diu studuerant, peccatum lugent. In hac platea Esdras sacerdos, qui carnes immolat, id est, animus, qui desideria carnis in se mactat, populum increpat, quia praeceptum Domini transgressus fuerat. Separamini, inquit, a populo terrae et ab uxoribus alienigenis . Populus terrae, sunt terrenarum rerum concupiscentiae; uxores alienigenae, carnis blanditiae. Ab his vero mentem separant, qui mundi concupiscentias negligunt, et blandimentis miserae carnis mente contradicunt. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum. Porta aquarum, est gratia lacrymarum. Platea vero quae est ante portam aquarum, est contritio animi pro delectatione peccati. In hac platea populus congregatur quasi vir unus; populus cogitationum, qui se per diversa sparserat, cum per contritionem in unum colligitur, secretum mentis intrat, librum legis audire desiderat, ut transgressionis culpam emendare valeat, et in meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
oraltt̃ ꝑ plateam latiorem. possumus
intelligere mentis uagationem. Platee
siquidem ciuitatis. sunt delectationes uage
mentis. Platea gͥce: latiaido dicitur latine. q̃
lata ẽ in oꝑe: latior in sermone. latissimaĩ
cogitatione. Cum enim qd̾ male agimus u¬
b̾ defendim᷑. tẽ platee latiori aꝓꝓpinquamꝰ:
Graue ẽ enim peccare. s gͣuiꝰ pecẽm defend̾e̾.
gͣuissimum ꝑ delectationem pecc̃o ꝯsentire.
Cum culpa gͣ defendit᷑. tec̃ platea dilatat᷑. Dũ
team latiorẽ: edificari ciuitas dimittit᷑. ⁊ ħ
fit: dum culpa u̾b excusat᷑. Nemo enĩ edifica¬
re pot̃ aliquem. reatus sui culpam defendentẽ.
s cum culpa cognoscit᷑: tẽ ciuitatis murus .i.
bonum opꝰ edificari ꝑmittit᷑. In platea latio¬
ri ficut p̃diximꝰ. culpa defendit᷑. s in platea
domus di accusatur ⁊ corrigit᷑. Domꝰ dĩ. ẽ mẽs
recordatio pec̃ci. Qui autem ꝑ hanc plateam
discurrere consuerant. nc̃ in ea ꝓ peccato tre¬

Expanded text:
oraliter per plateam latiorem possumus intelligere mentis vagationem. Plateae siquidem civitatis, sunt delectationes vagae mentis. Platea Graece, latitudo dicitur Latine. Quae lata est in opere, latior in sermone, latissima in cogitatione. Cum enim quod male agimus, verbis defendimus, tunc plateae latiori appropinquamus. Grave est enim peccare, sed gravius peccatum defendere, gravissimum per delectationem peccato consentire. Cum culpa ergo defenditur, tunc platea dilatatur. Dumteam latiorem, aedificari civitas dimittitur. Et hoc fit, dum culpa verbis excusatur. Nemo enim aedificare potest aliquem reatus sui culpam defendentem, sed cum culpa cognoscitur, tunc civitatis murus, id est, bonum opus aedificari permittitur. In platea latiori, sicut praediximus, culpa defenditur, sed in platea domus Dei accusatur, et corrigitur. Domus Dei, est mens recordatio peccati. Qui autem per hanc plateam discurrere consueverant, nunc in ea pro peccato tre
Abbreviated transcription (Latin):
iectis exhibecit. qualem se xp̃c discipłis p̾buit imitandum.
ut cũ apło dic̾e possit. Imitatores mei estote : sic̾ ⁊ ego xͥ.¬
st̃. scił dignitate. potestate. officio. Fuit enĩ xp̾e minis
rex cũ aligno regnaret. minist̾ cũ petͥ pedib aqͣm ministra

Expanded text:
jectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Chrst, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdoRex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministra
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari ordinata seruari: nͥ negligentia p̾latoꝵ. p̃pedi
ert̾. Caput m̾bra sequunt᷑. ⁊ discipłi magistrũ. Tria sunt
aut̾ capita. scił corꝑis c̃og̾ gationis ⁊ m̃tis. In singłis si qͥdem
capitib. stꝰ auͣt᷑ ⁊ oculi. habet enĩ p̾latus oculos. qͦs libet
fr̾s discretos. qͥ qͦd in subiectis uiderint renuntient. Habet
⁊ ratio m̃tis oculos. actiuũ scił ⁊ ꝯtẽplationũ. Oportet aũ¬

Expanded text:
ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediaerunt debilia. Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum. Debet
Abbreviated transcription (Latin):
euitat dãpnũ. diligentia ꝑiculũ. Inhis negligentia locũ ñ
ht̃. Illos uͦ qui ꝓuidentie oculos. stulticie caligine eoopto⁊
habrit̾. qui abexereitio boni oꝑis mertes corpent. qui ꝑcu
piditatẽ aduoluptuosa distrahunt᷑. ⁊ ꝑsuꝑbiam humilib
nͥ ꝯdescendut. illos dico negligentia possidet. ⁊ eoꝵ. dis¬
soluit actiones. ꝑ stulticiam intrat negligentia. minertiã
manet cupiditas. desicłio pascitur. ꝑ suꝑbiam regnat. Au¬
diat gͥ negligens pastor. qͥd sͥ ⁊ diligenti pastori dicat᷑. Bonꝰ
pastor inqͥt animã suã ponit ꝓ ouib suis: m̾cennariꝰ uͦ fu¬
git. Animã suã ꝓouib suis ponit. qͥ ꝑiculosũ locũ regum

Expanded text:
evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis, mercenarius vero fugit . Animam suam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regim
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ possut̾. s nolunt. qͥdam qͥ necsciit̾. nec possut.
nec uolunt. Scire ⁊ posse. ⁊ uelle. caritatis ÷ uł suꝑbiȩ.
scire. ⁊ posse: ⁊ nolle. humilitatis ⁊ uł mercie. Nec scire. nͨͣ
posse. s uelle. cupiditatis ⁊ stulticie. Nec scire. nec posse. nec fi¬
uelle. discretionis ÷ ⁊ ꝓuidentiȩ. Qui eniꝰ sciunt. ⁊ possunt.
⁊ uolunt. p̃eẽ. s uelint ꝓdesse caritatis ÷ alioqͥn suꝑbie.¬
Qͥ sciunt ⁊ posst̾ s nolunt humilitatis ÷ qd̾ renuunt. in eͣ¬
ertie uͦ ÷ cũ sciant si omĩno desistant. Qͥ aũ nec sciunt. uec
siuelintꝰ nͨ sciunt. nec possut̾. Illi si qͥdem. qͥ nec sciunt.̃
nec posst̾. nͨ uolunt. prudent̾ agunt. Su̾ma enĩ discretio ÷ nolle
fuerint ñeliminant᷑. Ad ꝓuidentiam siqͥdem ꝑtinet ꝯsilumi.
addiscretionẽ uidiciũ. ad humilitatẽ custodia. ad caritatem
diligentia. Consiliũ ꝓuidentiȩ. separat abonis mala. uidiciũ
discretionis eligio q̃ meliorast̃. humilitatis custodia uirtutũ

Expanded text:
ec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis  sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle fuerit, eliminant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo ⁊⁊ equalitas quatuor laterum: est in quo¬
libet iusto ꝑseuerantia usq ad mortem quatu-¬
or p̃cedentium uirtutum. S forsitan aliquis du-¬
bitat. an in popło fidelium aliquis ꝑfectus exi-¬
stat. Cum beatus gregorius in libro suꝑ ezechi-¬
elem quereret. utrum eẽnt aliqui. qui inueniren¬
tur in mandatis dĩ inuere ꝑfecti: respondit. St̃
omnino. Uñ in iezechiele dicitur. Et mensus est
atrium. longitudine centum cubitorum ꝑ qua¬
drum. Numerus centenarii ꝑ quadrum qui assig¬
natur atrio. est mensura ꝑfectionis in quolibet
iusto. ꝑfectigͥ sunt. qui inquadratura huiꝰ atrii ꝑ¬
manẽt. quia recedentes ab hoc scło ad illud clau¬
strum ꝑfecte beatitudinis ꝑuenient. in quo sine
aliquo defectu ꝑduret. Ibi enim nec prudentia
pot̾it decipi. nec fortitudo frangi. nec iusticia sub¬
lite. Nee temꝑantia minui uł augeri. Et erit ĩ hac
ꝑfectione finis sine fine

Expanded text:
gitudo et aequalitas quatuor laterum, est in quogitudo et aequalitas quatuor laterum, est in quolibet justo perseverantia usque ad mortem quatuor praecedentium virtutum. Sed forsitan aliquis dubitat an in populo fidelium aliquis perfectus existat, cum beatus Gregorius in libro super Ezechielem quaerit utrum essent aliqui, « qui invenirentur in mandatis Dei vivere perfecti. » Respondit. « Sunt omnino. » Unde in Ezechiele dicitur: Et mensus est atrium longitudine centum cubitorum per quadrum . Numerus centenarii per quadrum, qui assignatur atrio, est mensura perfectionis in quolibet justo. Perfecti igitur sunt, qui in quadratura hujus atrii permanent, quia recedentes ab hoc saeculo, ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenient, in quo sine aliquo defectu perdurent. Ibi enim nec prudentia poterit decipi, nec fortitudo frangi, nec justitia subverti, nec temperantia minui vel augeri, et erit in hac perfectione finis sine fine