comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ximus. etiã laudanda boni emulatio mentis oculũ
turbat. recte nunc dicitur. Uirum stultũ
interficit iracundia. Acsi aꝑte diceretur. Ira ꝑrelũ
sapientes turbat: ira uͦ ꝑuitiũ stultos trucidat. Quia
illa subratione restringitur. hȩc uͦ irrationabiliter
de uictȩ menti dominatur. Bene autẽ subditur. Et¬
mus: nisi eis quos nobis inaliquo meliores putamus.
Paruulus gͦ est qui liuore occiditur: qr ipse sibi
testimonium ꝑhibet. quod eo minor sit cuiꝰ inuidia
torquetur. Hinc est quod hostis callidꝰ primo homini
inuidendo surripuit. qr amissa beatitudine. minorẽ
se immortalitate illius agnouit. Hinc ẽ. quod caiN
ad ꝑpetrandũ fratricidium corruit.: quia despecto
suo sacrificio. pͣlatũ sibi infremuit. cuiꝰ hostiã ds̃ acce¬
pit. Et qu̾e meliorem se ẽẽ. exhorruit: ne ut cunq eeͣc.
amputauit. hinc esau adꝑsecutionẽ fr̃is exarsit. quia
primogenitorũ benedictione ꝑdita. qu̾a tamen esu

Expanded text:
ximus, etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum ximus, etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem subditur. mus, nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu
Abbreviated transcription (Latin):
lut ancilla adobsequium parata: arationis tergo nun¬
qu̾a recedat. Tunc enĩ robustius contra uitia erigitur.
cum subdita rationi famulatur. Nam quantũ libet
ira exzelo rectitudinis surgat: si immoderata men¬
tẽ uicerit. rationi ꝑtinus seruire contempnit. Et
tanto se impudentius dilatat: quanto impatientiȩ
uitiũ. uirtutẽ putat. Unde necesse ẽ. ut hoc ante om̃ia
qui zelo rectitudinis mouetur attendat: ne ira ex¬
tra mentis dominũ transeat: sed inultione peccati.
tempus modiunq considerans: surgent̾ẽ animi ꝑturba¬
tionẽ subtilius ꝑtractando restringat. animositatẽ re¬
primat. et motus feruidos subȩquitate disponat. Ut
eo fiat iustior ultor alienus: quo prius extitit uictor
ut ante ipse qui corrigit. ꝑpatientiam crescat. Et fer¬
uorem suũ transcendendo diudicet: ne in temperan
ter excitatus. ipso relo rectitudinis longe arectitu
aberret. Quia uͦ sicut di¬

Expanded text:
lut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunlut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemter excitatus ipso zelo rectitudinis, longe a rectitudine aberret. Quia vero, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat. Sed inde subtilius adalta reducitur: unde ad
tempus ne uideat reuerberat᷑. Nam ipsa recti emulatio
ȩterna post paululum intranquillitate largius aꝑit:
quȩ hec interim ꝑ cominotionem claudit. Et unde mens
turbatur ne uideat: inde ꝓficit. ut ad uidendũ ueriꝰ
clarescat. Sicut infirmanti oculo cum colliriũ mittitur:
lux penitus negatur. Sed inde eã post paululũ uera¬
eiter recipit. unde hanc ad tẽpus salubriter amittit
Nunqu̾a uͦ commotioni contemplatio iungitur: nec
preualet mens ꝑturbata conspicere. ad quod uix tran¬
quilla ualet inhiare. Quia nec solis radius cernitur:
cum reddit. qua tranquillus ꝓpriȩ ostendit. Quia quo
euis unda palpitat. inse speciem similitudinis obscurat.
commotȩ nubes çeli faciem obducunt. Nec turbatus
fons respicientis imaginem
pere ẽ. ne hec eadem quȩ instrumento uirtutis assumit᷑.
menti ira dominetur. Nequasi domina prȩeat. sed ue¬

Expanded text:
cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna, post paululum in tranquillitate largius aperit, quae hic interim per commotionem claudit. Et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, m reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat.commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis imaginem pere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ dedoctrinȩ suȩ altitudine. miri uideri
appetunt. quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt. Et cum
minoris laboris sit audire qu̾a dicere. ad ea ꝑferen¬
da audaces sunt: quȩ scilicet astruunt. qr ipsi uix
audire potuert̃. Unde adhuc subditur. Et cũ sp̃s¬

Expanded text:
Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
regulam suminȩ rectitudinis ignorat. Et sepe lignum
rectũ creditur: si adregulam non ducatur. Sed cum
regulȩ iungitur. ꝑquantã tortitudinẽ tumescit iN¬
uenitur. Quia nimirum rectitudo abscidens incre¬
pat: quod oculus deceptus approbabat. Eliphat itaq
qr suꝑna conspexit: districtum uidiciũ de inferio¬
rib exerit. Et qua uis beatũ iob non recte redarguit.
incomparatione tamen creatoris om̃ium. creature
modum recte describit dicens. Ecce qui seruiunt ei¬

Expanded text:
regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit dicens: CAPUT XXXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
ostentat. Qui enim lucẽ uidet. scit quid detene¬
bris estimat. Nam qui candorem lucis ignorat.:
et obscura ꝓlucidis appbat. Bene autẽ subditur.
Aut factore suo purior erit uir: Quisquis de ꝑcussio¬
ne murmurat. quid aliud qu̾a iusticiã ferientis ac¬
cusat: Puriorem se gͦ uir factore suo estimat. si con¬
tra flagella querelam parat. Eumq sibi ꝓculdubio
post ponit. cũ eius udiciũ de sua afflictione redar¬
guit Ut gͦ homo rephendere non audeat iudicẽ cul¬
pȩ: hunc humiliter cogitet auctorẽ nature. Quia
qui mire exnichilo hominẽ fecit: factũ impie not
affligit. Quod tunc eliphat didicit: cum uocẽ quasi
aurȩ lenis audiuit. Inconsideratione nanq diuinȩ
magnitudinis discitur: qu̾a humiliter insua anim¬
aduersione timeatur. Et qui suꝑna degustat. inferio¬
ra ȩquanimiter tolerat: qr plene intus conspicit. qͣn¬
ti estimet quod foris agit. Male enĩ rectũ se putat: qui

Expanded text:
constat. Qui enim lucem videt, scit quid de teneconstat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pilionũ suorũ hostiis stecisse memorantur: quia
ii qui diuinitatis aduentũ ut cunq conspiciunt. quasi
iam exhabitaculo carnis ꝓcedunt. Quia igitur huma¬
na mens: quantalibet se uirtute tetenderit. uix de-
intimis extrema cognoscit. recte nunc dicitur.
Et uocẽ quasi aurȩ lenis audiui. Sed qm̃ eum de se
saltẽ parũ nobis diuina cognitio ęxhibet. infirmita¬
tis nr̃e ignorantiã ꝑfecte docet: qui uocẽ aurȩ lȩ¬
nis audiuit. dicat quȩ exipsa hac auditione didicerit.
iustificabitur. aut factore suo purior erit uir:
cia ẽ. Quia et lucerna intenebris fulgere cęrnntur
sed insolis radio posita tenebricatur. Quid gͦ eliphar
raptus in contemplatione cognouit. nisi quod ho¬
mo iustificari comparatione non possit: Recta nãq
crediinus quȩ exteriꝰ oꝑamur: sed cũ minime inter
ista non utcunq iudicamꝰ. qr tanto quisq subtiliꝰ
de tenebris iudicat: quanto ei ueriꝰ cdaritas se lucis

Expanded text:
pilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia pilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia ii, qui adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. Quia igitur humana mens quantalibet se virtute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi aurae lenis audivi. Sed quoniam cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auditione didicerit. justificabitur, aut factore suo purior erit vir? tia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime internista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis
Abbreviated transcription (Latin):
tia homo tegatur agnoscit. Uultui nanq pallium
suꝑducere ẽ: ne altiora mens quȩrere audeat. hanc ex
consideratione ꝓpriȩ infirmitatis uelare. Ut nequa¬
qu̾a intelligentiȩ oculos ultra se p̾cipitanter aꝑiat.
sedadhoc quod apprehendere non ualet. reuerenter
claudat. Qui hȩc agens: inspeluncȩ hostio stecisse de¬
scribitur. Quid nanq spelunca nr̃a ẽ. nisi hȩc corru¬
ptionis habitatio. in qua adhuc exuetustate retine¬
mur: Sed cũ aliquid ꝑciꝑe decognitione diuinitatis
incipimus: quasi iã inspeluncȩ nr̃ȩ hostio stamus.
Quia enim ꝓgredi ꝑfecte non possumus. ad cognitio¬
ne tamen ueritatis inhiantes. ia aliquid de libertatis
aura captamus. In ingressu gͦ speluncȩ stare ẽ. re¬
presso nr̃ȩ corruptionis obstaculo. ad cognitionẽ
ueritatis inciꝑe exire. Unde et nube intabernaculũ
descendente. israhelitȩ elonginquo cernentes inpa¬

Expanded text:
tia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium tia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare; ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione Divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente Israelitae e longinquo cernentes, in pa
Abbreviated transcription (Latin):
uor qui exaduentu eius irruit. et altitudinẽ cordis
nr̃i deicit. et duriciam lique facit. Sed sp̃ui. commo¬
tioni et igni non in esse dñs dr̃. esse uͦ insibilo aurȩ
tenuis non negat᷑: qr nimirũ mens cũ incontem¬
plationis sub limitate suspenditur. quicquid ꝑ¬
fecte conspicere prȩualet: ds̃ non est. Cum uͦ subti¬
le aliquid conspicit: hoc ẽ. quod de incomprehensi¬
bili substantia eternitatis audit. Quasi enĩ sibilũ¬
aurȩ tenuis audimus: cum saporem incircũscriptȩ
ueritatis. contemplatione subita subtiliter degu¬
stamus. Tunc gͦ uerũ est quod de dõ cognoscimus.
cũ plene nos aliquid de illo cognoscere non posse
sentimus. Unde bene illic subditur. Quod cũ au¬
disset helyas. oꝑuit uultum suum pallio. et iN¬
gressus stecit in hostio spelunce. Post aurȩtenuis sibi¬
lum. uultũ suum ꝓpħa pallio oꝑit: qr inipsa subti¬
lissima contemplatione ueritatis. quanta ignoran

Expanded text:
vor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis vor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed sptionis et ignis non inesse Dominus dicitur; esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur, quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est. Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit; quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tum ergo verum est quod Deo illo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: « Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae. » Post aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta ign
Abbreviated transcription (Latin):
riiter non potest. Et tamen asuis fidelib participas
dict᷑. cũ mnenis substantia pars nullatenꝰ admitã
Sedq hunc exprimere ꝑfecto sermone non possumꝰ.
humanitatis nr̃ȩ modulo quasi infantiȩ imbecillitate
prepecditi. eum aliquatenus balbutiendo resonamus
Quia uͦ et inmagna contemplatione subleuati. sub¬
tile quod de ȩternitatis cognitione ꝑtingimus.: sa¬
cre historiȩ uerbis ostenditur: cũ de cognitione dĩ
ꝑppħa nobilis helias edocetur. Cui cum transiturũ
ante eum se dñs ꝓmitteret dicens. ecce dñs transit. sp̃s
grandis et fortis. subuertens montes. et conterens pe¬
tras ante dominum: ilico adiunxit. Non insp̾u
dñs. Et post sp̃m: commotio. Non incommotione:
adñs. Et post commotionem: ignis. Non inigne dñs.
Sopost ignem. sibilus aurȩ tenuis. Sp̃s quippe ante
dominum euertit montes et petras conterit: qr pa¬

Expanded text:
rtiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari rtiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid de aeternitatis cognitione pertingimus, sacrae historiae verbis ostenditur, cum de cognitione Dei propheta nobilis Elias edocetur. Cui cum transiturum ante eum se Dominus promitteret, dicens: Ecce Dominus transit, spiritus grandis et fortis, subvertens montes et conterens petras ante Dominum; illico adjunxit: Non in spiritu Dominus; et post spiritum commotio, non in commotione Dominus; et post commotionem ignis, non in igne Dominus; et post ignem sibilus aurae tenuis . Spiritus quippe ante Dominum evertit montes, et petras 169 conterit; quia pa
Abbreviated transcription (Latin):
cunq ualeat: nr̃is sensib tempetat. Uehemens. q. au¬
tumlibet hanc temperet. aduentu tamen suo infirmi¬
tatis nr̃ȩ cȩcitatẽ illuminando ꝑturbat. Ilustratione
enĩ sua nos leniter tangit. sed inopiã nrãm immanit
concutit. uor gͦ dĩ quasi aurȩ lenis auditur: q in hac
uita ad huc positis contemplatorib sius nequaguĩas
se diuinitẽs sicui ẽ. insinuat: sed lippientib mentis
nr̃e ociilis sc laritatẽ suã tenuiter demonstrat. Qud
bene ipsa legis acceptione signatur: cum dicitꝰ. q
mor ses ascendit. et ddñs inmonte descendit. Mond¬
quippe ẽ. ipsa nĩa contẽplatio. in qu̾a nos ascendi¬
mus: uit adea quȩ ultra infirmitatẽ nr̃am sunt. u¬
denda subleuemur. Sed in hanc dñs descendit: gr
nobis multũ ꝓficientib. parũ de se aliquid nr̃is set¬
Ab aꝑit. Si tamen dici inillo uel parũ uel aliquio
pocest: qui tiniis senꝑ ecidẽ ꝑmanens. intellig pl¬

Expanded text:
cunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quancunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quantumlibet hanc temperet, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram immaniter ox ergo Dei quasi aurae lenis auditur, quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum dicitur, quia Moyses ascendit, et Dominus in monte descendit quippe est ipsa nostra contemplatio, in quam nos ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum, vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃e possibilitas admittit: imago eiurs menti nie
oculis antefertur. Quia cũ uere in patrẽ intendumnus¬
hunc quantũ accipimus ꝑsuam imaginẽ id est ꝑfiliũ
uidemus. Et ꝑeã speciẽ quȩ de ipso sine initio nat
e cũ aliquomodo cernere qui nec cȩpit nec desint
conamur. Unde et hȩc eadẽ ueritas in ȩuangelio deit.
Nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑme. Bene autẽ subditur.
de patre ꝓcedens. et de eo quod est filii accipiens. nr̃e
tenuiterꝰ noticiȩ infirmitatis infunditur: Quitam̃
suꝑ apłos ueniens: ꝑexteriorem sonũ tanqũa ꝓ uehe¬
mentẽ sp̃m demonstratur. cũ dicitur. tactus estre¬
pente de cȩlosonus: tanqu̾a aduenientis sp̃s uebie
mentis. Sc̃s enĩ sp̃s cum se noticiȩ humanȩ infirita¬
dis insinuat: et sonitu uehementis sp̃s. et uoce aure
lenis ex primitur: qr uidelicet ueniens. et uehemensel
et lems. Lenis: qr noticiã suã quatinus cognosci ub¬

Expanded text:
tis nostrae possibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae tis nostrae possibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur. Quia vero cum in Patre intendimhunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Bene autem subditur: de Patre procedens, et de eo quod est Filii accipiens, nostrae tenuiter notitiae infirmitatis infunditur? Qui tamen super apostolos veniens, per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritum demonstratur, cum dicitur: Factusque est repente de coelo sonus tanquam atus sanctus cum se notitiae humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehementis Spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est, et lenis: lenis, quia notitiam suam, quatenus nosci ut
Abbreviated transcription (Latin):
transire dephendi ̃pse e. gͦ qui transit. ipse quistat
transit em̃. qr teneri cognitus non ualet. Stat aut̃.
qr inquantũ cognoscit̃. imnmutabilis apparet. Qiua
raptim is qui semꝑ idem ẽ. cernit̾: simul dẽ et tran¬
siens eo stans uidetur. Uel certe stare eius est: nulla
mutatione uariari. sicut ad mor sen dicitꝰ. Ego sũ
quisũ. Et sicut hunc iacob insinuat dicens. Apud qũe
non est transmutatio: nec uicissitudinis obumbratio.
Quia uͦ quisquis iam aliquid de contemplatione ȩter¬
nitatis apprehendit. hanc ꝑcoȩternam eius speciem
conspicit: recte subiungitur.mago coram ocu
lis mers ⁊ mago quippe patris filiuĩ e. sicut de condi¬
to homine mor ses insinuat dicens. Creauit ds̃ ho¬
Etsiciũ ꝑerpressionẽ sapientiȩ de eodẽ filio quidam
lus ait: Qui cum sit splendor glȩ. et figura substan¬
tiȩ cius. Cum gͦ eternitas cernitur ꝓut infirmita

Expanded text:
transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicit, recte subjungitur: CAPUidemus. --Imago quippe Patris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hoEt sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam ut Paulus ait: Qui cum sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
eunt etuiquo aliquia ne transeant retinentur. Unde
et redemptor nr̃ qr diuinitatis eiis statis capi abe
humana mente non potuit:. hunc nobis adnos ue¬
mens ereatuis. natus. mortuus. sepultus. resurgens. atq
adces estia rediens. quasi transeundo monstrauit.
Quod bene ꝑeuangeliũ illuminato cȩco innuit.:
cuitransiens auditũ prȩbuit. sed stans oculos repa¬
rauit. Rer humanitatis quippe dispensationẽ trans¬
ire habuit. ꝑdiuinitatis uͦ potentiã qua ubiq p̾sens
ẽstare. Uoces igitur cȩcitatis nr̃e dñs audire transi¬
ens dicit᷑. q humanȩ miseriȩ factus homo miseretur
Stans aute luicẽ reparat: qr infirmitatis nr̃e tene¬
bras. ex uirtute diuinitatis illustrat. Bene gͦ postqũa
dictũ ẽ. cũ sp̃s me p̾sente transiret: subditur
fecit quidã cuitis non agnoscebã uultũ. Acsi
apte diceretiur. Eium qu̾e ꝑtransitũ sensi. non

Expanded text:
eunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde eunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non
Abbreviated transcription (Latin):
Que abintentionis suȩ oculis abigit. manu discre¬
dionis post ponens ei om̃ia. ia aliquatenus hanc con¬
spicit. Qua si nec dũ quid sit apprehendit. agnouit
certe quid nonsit. Quia gͦ ad insueta mers rapitur
cũ duunitatis essentiã rimat᷑: recte nunc dicitir.
tetit quida. cuius non agnoscebã uultum.
Bene autẽ dictũ est stecit. Omis quippe creatura qr
exnichilo facta ẽ. et ꝑsemet ipsã adnichilũ tendit:
non stare habet sed defluere. Rationalis uͦ creatura.
eo ipso quo adimaginẽ auctoris ẽ. condita: ne adni¬
chilum transeat figitur. Irrationalis autẽ nequa¬
qua figitiur. sed donec usionis suȩ ministerio uni¬
ues sitatis specie impleat᷑. transeundo tardatur. Nam
et si celũ acterra post inȩternũ ꝑmanent: ex semet¬
psis tamen nunc adnchilũ ꝓperant. sed peorũ resa qͥb
seruiunt in melius mutanda ꝑseuerant. Starȩ gͦ so¬
lius e creators. ꝑ qu̾e cuncta non transeuntẽ trans¬

Expanded text:
Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discreQuae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam Bene autem dictum est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem trans
Abbreviated transcription (Latin):
sibi exhibet semet ipsam. ꝑ qua abexteriorib ascenden¬
do inde transeat. et ase in auctorẽ tendat. Clim enĩ
corporeas imagines deserit. insemet ipsam mens ue¬
niens. non modicũ ascendit. Sed qu̾a uis incorporea
sit anima. qr tamen corpori inheret. ex ipsa sui qua¬
litate cognoscitur: quȩ carnis loco retnetur. Quȩ
dum obliuiscit᷑ scita. cognoscit incognita. meminit
Oini mandata. hilarescit post tristia. ad dicitur
post leta. upanli diter si cate incicat. quantũ asibstan¬
cua cternȩ in commiutabilitatis distat. quȩ semꝑ iuoẽr
ie est rubuq psens. ubiq iniusibilis. uibiq tora ubiq
incompreben sibilis. Per inhiantẽ mentẽ sine aspectu
cer prtur: sine dubio auditur. sine motu suscipitur.
sine corpore tangitur. sine loco retinetur. Hanc ni¬
miu substantia cũ animus cogitat. assuetus reb
corporalib ditier sarũ imaginũ fantasmata sustinet:

Expanded text:
sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendensibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutab est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quanto foris de formiter sparsa. Unde fit: ut nul¬
la nouerit. nisi ea quȩ corporeis oculis ut ita dixe¬
rim palpando cognoscit. Homo enĩ qui si p̃ceptũ
seruare uoluisset. etiã carne sp̃ualis futurus fue¬
rat. peccando factus ẽ. etiã mente carnalis. ut sola
cogitet quȩ ad animũ ꝑimagines corporũ trahit.
Corpus quippe ẽ. cęli. terrȩ aquarũ. animalium.
cunctarũq rerũ uisibiliũ: quas indesinenter
intuetur. Inquib dum totã se delectata mens ꝑicit.
abinternȩ intelligentiȩ subtilitate grosse scit.
Et qr iam erigere ad summa se non ualec. in his in¬
firma libenter iacet. Cum uͦ miris conãtib abhis
exurgere nititur: magnũ ualde ẽ. si adcognitio¬
ne suam. repressa corporali specie anima ꝑducat᷑.
Ut semet ipsam sine corporea imagine cogitet. et co¬
gitando se uiã sibi usq ad considerandã ȩternitatis
substantiã paret. Hoc autẽ modo quasi quendã scalã

Expanded text:
est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulest, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paret.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ante cõpunctionis uim cogitationss suꝑfluȩ fu¬
giunt. ut nichil fluxũ nichil iã remissũ libeat. qr
afflatã mentẽ etiã contra semet ipsam uisitationis
intimȩ seueritas inflammat. Cumq hoc quod in cor¬
de illicitũ nascit᷑. continua districtione resecat᷑. fit
plerũq ut uegetata mens paulo latius radio suȩ
speculationis inhȩreat. et poene figat sp̃m qui tran¬
sibat. Nec tamen ipsa hȩc contemplationis mora: di¬
uinitatis iuim plene aꝑit: qr eius immensitas hu¬
manas uires auctas subleuatasq transcendit. Un¬
nisi de eo utiq qu̾e exprimere aut nolumus aut
non ualemus. Sed qua mente hoc loco dicit᷑ quidã:
uidelicet exponitur. cum ꝓtinus subinfertur. Cuiꝰ
non agnoscebã uultum. Humana quippe anima:
primorũ hominũ uitio a paradỹsi gaudiis expul¬
sa. luce̾ inuisibiliũ ꝑdidit. et totã se inamorem uisi¬
biliũ fudit. Tantoq abinterna speculatione cȩcata

Expanded text:
quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fuquia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiunt, ut afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque transcendit. Unnisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata
Abbreviated transcription (Latin):
libet ut diximꝰ quepiam uirtus scȩ conuersationis
euexerit: adhuc tamen ei de uetustate uitȩ nascit᷑.
quod toleretur. Unde et ipsi leuitarũ pili radi prȩ¬
cepti sunt non euelli. Basis et enĩ pilis incarne ra¬
dices remanent. et crescunt iterũ ut recidantur.
qr magno quidẽ studio suꝑfluȩ cogitationes am¬
putandȩ sunt. sed tamen amputari funditus ne¬
quaqu̾a possunt. Semꝑ enĩ caro suꝑflua generat.
quȩ sẽꝑ sp̃s ferro sollicitudinis recidat. Sed hȩc in
nobis tunc subtilius conspicimus. cum speculatio¬
nis alta penetramus. Unde recte nunc dicit᷑. Cum¬
meȩ. humana et eñ ue contẽplationis arce suble¬
uata. tanto semet ipsam duriꝰ desuꝑflius cruciat.
quantonimis subtile conspicit ẽẽ. quod amat. Et cũ
pulchrũ intuetur hoc quod suꝑ se appetit: distri¬
cte iudicat. quicquid insȩ infirmũ prius tranquil¬
le tolerabat. Transeunte gͦ sp̃u: pili contremiscunt.

Expanded text:
libet, ut diximus, quempiam virtus sanctę conversationis libet, ut diximus, quempiam virtus sanctę conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę semper spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramus. Verum hanc mundicię et. --Humana etenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mox infirmantib abscondit. Et quia inhac uita qͣn¬
talibet quis uirtute ꝓfecerit: adhuc tamen corru¬
ptionis suȩ stimulũ sentit. corpꝰ quippe quod corrum¬
pit᷑ aggrauat animã. et deprimit terrena habita¬
tio sensũ multa cogitantẽ: recte subditur. Inhor¬
ruerunt pili carnis meȩ. Pili et enĩ carnis. sunt quȩ¬
libet suꝑflua humanȩ corruptionis. Pili carnis sunt.
uitȩ ueteris cogitationes. quas sic amente incidimus.
ut de amissione earũ nullo dolore fatigemur.Be¬
ne autẽ ꝑmoysen dicit᷑. Leuitȩ radent: om̃s pilos car¬
nis suȩ. Leuita quippe: assumptus uocat᷑. Oportet
gͦ leuitas om̃s pilos carnis radere: qr is qui in obse¬
quiis diuinis assumit᷑. debet ante dĩ oculos acunctis
carnis cogitationib mundus apparere: ne illicitas
cogitationes mens ꝓferat. et pulchrã animȩ speciẽ
quasi frutisxantib de formẽ reddat̃. Sed quanta¬

Expanded text:
mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quanmox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , recte subditur: Inhorruerunt pili carnis meae.  Reclibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere. Non illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animę speciem quasi pilis fuscantibus deformem reddat. Sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ossa tremuerant: ilico adiunxit. Sednon enlo
iustificatus sũ. Quui autẽ iudicat me: dñs ẽ. Ac sidi¬
ceret. Et recta egisse me recolo: et tamen de meri¬
tis non p̃sumo. qi adeius ȩxamen uita nĩa ducũ
mens incontemplatione suspenditur. cũ carnis angusti¬
as superans ꝑspeculationis uim delibertate aliquid
intimȩ securitatis rimatur: stare dui suꝑsemet ipsã
non potest: qi et si hanc sp̃s ad summa euehit: caro
tamen ipso adhuc corruptionis suȩ pondere de orsũ
sentib sp̃s transit: quando inuisibilia cognoscimus.
et tamen hȩc non solide sed raptim uidemꝰ. Neq enĩ
insuauitate contẽplationis intimȩ : du mens figit᷑:
qr ad semetipsam. ipsa immensitate luminis reuerbe¬
rata reuocatur. Cumq internã dulcedinẽ degustat᷑.
amore estuat̾. Ire suꝑsemetipsam ntit᷑: sed ad infirmi¬
ter diligit. Nec tamen ardenter diligeret: nisi aliqͣ¬
tenus uideret. Nongͦ stat sed transit sp̃s. qr suꝑnã

Expanded text:
erunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, mens in contemplatione suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum sentibus spiritus transit, quando invisibilia cognoscimus, et tamen haec non solide, sed raptim videmus. Neque enim in suavitate contemplationis intimae diu mens figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmiter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videret. Non ergo stat, sed transit spiritus, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
tem non habes: quia uer intribulatione non inuenit.
qu̾e mens intranquillitate contempsit. Ubi adhuc. deri
despiciens dicat. Scõs quoq inuenire intribulatione ad¬
uitores non uales. quos habere sotios inhilaritate nolu¬
isti. Qui post irrisionẽ ꝓtinus subdit dicens: sententiã¬

Expanded text:
tem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, tem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc deriddespiciens dicat: Sanctos quoque invenire in afflictione adjutores non vales, quos habere socios in hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus sententia
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾a deuitare funditꝰ nequeunt. cum ꝓueritate imminet
differre contendunt. Eamq dum ȩquanimiter ferunt:
poenã ꝓpaginis. uertunt in instrumentũ uirtutis. Ut
inde debeat uita recipi: unde ꝑprimȩ culpȩ meritum
cogitur fimri. Sed quia hec eliphar contra iniquos uera¬
citer ꝓtulit: heatũ iob reprehensibilẽ estimans. de fastu
se sapientiȩ inflauit. Unde et post p̾dicamenta sc̃ȩ recti¬
tudinis: irrisionis uerba subiungit dicens. Coca
gͦ si ẽ. qui tͥ respondeat. Om̃ps eni ds̃ sepe eutis precẽ in
ꝑturbatione deserit: qui p̾cepta illiꝰ intranquillitate con¬
temnit. Unde scriptũ est. Qui auertit aurẽ suã ne au¬
diat legẽ: oratio eius erit execrabilis. Uocare gͦ nr̃m est:
humili dm̃ prece deposcere. Respondere uͦ dĩ est: effectũ
p̃cib prebere. Ait gͦ. Uoca. si ẽ qui tibi respondeat. Ac si
aꝑte dicat. Quantulibet afflictus clames. dm̃ responden¬

Expanded text:
quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba subjungit, dicens: CAgo si est qui tibi respondeat. - Omnipotens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respondeat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum responden
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta sunt p̾cedentia adiudiciũ. quosdã autẽ
et subsequent᷑. Sicut gͦ ꝑhanc sententiã saolus non¬
non eisdem uerbis congruit. quib eã loquens detimothei
infirmitate scibiungit. sed ad aliud redit quod suꝑiꝰ inter¬
inittendo narraiuit ⁊ta hoc loco ely phar cũ de electis dice¬
ret. qui reliqui fuerint auferentur exeis: ilico adiun¬
gens. morient᷑ et non insapientia: ad illud ꝓtinus recur¬
rit quod suꝑiꝰ de rȩꝓbis ꝓtulit dicens. Et qi nullꝰ intelli¬
cuint: quod aduitã iniusibilem ꝑiusibilẽ mortẽ tendunt.
Dequib: bene nunc dicitur. Morientur et non insapi¬
entia. Acsi aꝑte diceretur. Mort̾ẽ quidẽ et sapientiam
pariter fugunt. sed sapientiã pęnitus deserunt. mor¬
tis autẽ laqueos non euadunt. Et qui quandoq mori¬
turi uuere inoriendo potuerant: dum mortẽ quȩ ꝓcul
dubio uentura ͣ metuunt. et uita simul et sapientiam
ꝑdunt. At contra tusti insapientia moriuntur: qi mortẽ

Expanded text:
dentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur. Sicut ergo per hanc sententiam Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam loquens de Timothei infirmitate subjunxit; sed ad illud rediit, quod superius intermittendo narravit; ita hoc loco Eliphaz cum de electis diceret: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis, illico adjungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelliciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia. Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiunt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non evadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ oculum ineũ qu̾e pdixerat interitũ reꝓborũ mit¬
tens: subito adiunxit. Morientur et non insapientia.
Acsi diceret. Li quos dixi qr non intelligentes inȩternũ
pereunt. ꝓculdubio non insapientia morientur. Sed
hunc ẽẽ. non nunqu̾a morem sacri eloquii: melius os¬
tendimꝰ: si exeo aliqu̾a huiꝰ rei similitudinẽ ꝓferamus
Paxlos nanq apłs cũ dilectũ discipulũ de instituen

Expanded text:
suae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mitsuae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mittens, subito adjunxit: Morientur, 174 et non in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulu
Abbreviated transcription (Latin):
non solum conuersus insua mente dominũ recipit. sed
pͣdicando hunc etiã usq ad aliena corda ꝑducit. Quo
destruit. quos mundus comites habere despexit.
Quia igitur plerunq quos mundus relinquit. dñs
eligit: recte nunc dicitur. Qui reliqui fuerint aufe¬
insapientia. Quid ÷ quod suꝑiꝰ reꝓborum interitum
ꝓtulit dicens. qr nullꝰ intelligit᷑ inȩt̾nũ ꝑibunt. et de
electis dĩ ilico adiunxit. qui reliqui fuerint auferent᷑
exeis. et hoc ꝓtinus quod eisdem electis non conueniat᷑
subdit dicens. morient᷑ et non insapientia:. Si erm are¬
probis diuinitus auferuntur. quo pacto mori non
insapientia dicuntur: Sed nimirũ sacrȩ scripture
consuetudo ẽ: ut cũ aliquid narrat. interposita alte¬
rius causȩ sententia: ad suꝑiora ꝓtinus redeat. Nam
postqu̾a dixit. et qr nullus ẽ. qui intelligat inȩt̾nũ
ꝑibunt: electorũ mox sortẽ subintulit dicens. Qui aut̃
reliqui fuerint auferent᷑ exeis. Et rursũ sententiȩ

Expanded text:
non solum conversus in suam mentem Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo di laetitiam destruit, quos mundus comites hQuia igitur plerumque quos mundus relinquit, Dominus eligit, recte nunc dicitur: Qui reliqui fuerint, auferedeat. --Quid est quod superius reproborum interitum protulit, dicens: Quia nullus intelligit, in aeternum peribunt; et de electis Dei illico adjunxit: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelligat, in aeternum peribunt, electorum mox sortem subintulit, dicens: Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis. Et rursum sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
do: a ꝑfectione languescat. Agit hȩc et abhuius
mundi in quieta concupiscentia se poenit᷑ subtrahit.
ac terrenarũ actionũ strepitũ deserit. et ꝑ quiecis stu-¬
Quĩ uirtutib intenta uigilans dormit. Neq enĩ ad
contemplanda interna ꝑducit᷑: nisi abiis quȩ exte-¬
rius implicant. studiose subtrahat᷑. hinc ẽ. enĩ quod
ꝑsemet ipsã ueritas dicit. Nemo potest duob domins
seruire.hinc eaulus at. Nemo militans dõ. implicat

Expanded text:
do, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus do, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
unt. qr caput non in lapide sed interra posuerunt.
nis actionib cessant. tanto latius in se immundȩ co¬
gitationis strepitũ ꝑotiũ congerant. Unde subiudeȩ
speciȩ ꝑypham . torpens otio anima defletur: cũ dã.
Hostes gͦ sabbata uidentes irrident: cũ maligni sp̃s.
ipsa uacationis otia ad cogitationis illicitas ꝑtrahunt.
Ut una quȩq anima quo remota abexternis actionib
dõ serture credit᷑. eo magis eorũ ty rannidi. illicita
cogitando famulet᷑. Sci autẽ uiri qui amundi oꝑib
non torpore sed uirtute sopunt᷑. laboriosius dormi¬
unt: qua uigilare potuert̃. Quia ineo quod actiones
huiꝰ mundi deserentes superant. robusto conflictu
cotide contra semet ipsos pugnant. Ne mens ꝑ negle¬
gentiã torpeat: ne subacta otio ad desideria immun¬
da frigescat. Ne inipsis bonis desideriis plus iusto
inferueat. ne sub discretionis specie sibimet parcen¬

Expanded text:
unt, quia caput non in Lapide, sed in terra posuerunt. unt, quia caput non in Lapide, sed in terra posuerunt. nis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum per olium congerant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitHostes ergo Sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima, quo us servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcen
Abbreviated transcription (Latin):
centia clausos tenebat. Angłos uero ascendentes et
descendentes cernere ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ contẽpla¬
ri. uel quanto amore auctori suo suꝑsemet ipsos inhe¬
reant. uel quanta cõpassione caritatis nr̃is infirmi¬
tatib condescendant. Et notandũ ualde ẽ. quod il¬
le dormiens angłos conspicit. qui inlapide caput
posint qr nimirũ ipse abexteriorib oꝑib cessans interna perni¬
netrat: qui intenta mente quod principale ẽ. homi¬
nis imicationẽ suã redẽptoris obseruat. Caput qͥrpe.
inlapide ẽ ponere: mente xp̃o inherere. Quienim
a pͥsentis tutȩ actione remoti sunt: sed ad suꝑna nul¬
Lo amore rapiunt᷑. dounire possunt: sed uidere angloᷤ
neqͥueunt: qr caput in lapide tenere contemnunt.
Sunt naq non nulli qui mundi quidem actiones fu
guint. sednullis uirtutib exercent᷑. Hinimirũ corpo¬
re nonstudio dormiunt: et iccirdo interna ^ conspici¬

Expanded text:
centia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et centia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctori suo supereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna pennetrat, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli, qui mgiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum tepore, non studio, dormiunt, et idcirco in terra conspici