comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc fieri solitariã exnat: Que uti a lapsu tẽ¬
poris figi ñ potuit: ta etiã nec a reliquarũ noc¬
tiũ coniunctione separari. Qui rursũ dicte.
Usꝙ: quo ñ parcis michi⁊ nec dimittis me ut
glutiã saluã meã: Et tam̃ paulo superiꝰ dixe¬
rat. Que prius tangere nolebat anima mea: ñc
pre angustia cibi mei sunt. Qͥs aũt nesciat.
saluiã faciliꝰ posse glutiri qm cibũ: Q itaq se
sumere cibũ denunciat: incredibile ẽ uaide
quo ordine glutũr posse saliuã negat. Atq ite¬
rũ dicit. Peccaui quid faciã tͥ o custos hominũ:
uel certe: ꝯsumee me ius peccatis adolescentie
mee. Et tam̃ alio responsione subiungit. Neꝙ
enĩ reprehendit ne cor meũ: in om̃i uita mea.
Quo gͥ pacto acOde suo minime in om̃i uita
reprehenditur nͥ peccasse se publica uoce tes¬
tatur: Neq enĩ finul unqͣm oueniunt: cłpa
operis. ce irrepreensibilitas cordis. S nmi¬

Expanded text:
hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temhanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. Sed nimi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ ossa mea. Et qͥs reũ sapiens credat uirũ
tanti preconii. quẽ uidelret constat ab int̾no
iudice premia ꝓ patienti uirtute recipere: de¬
creuisse int̾ uerbera. suspndio uitã finire: Ali¬
qͣndo etiã ne fortasse inlligi uixta litterã de¬
beant: ip̃a se uerba liccee impugnant. Ait nã¬
q. Pereat dies in qua fatus sũ: &e nox in qua
dictũ est. conceptus ẽ himo. Et paulopost su¬
bicit. Occupet eũ caligo ce inuoluat᷑ amartui¬
dine. Ntq in eiusdem noctis maledictione.
subiungit. Sit nox illi solitaria. Qui nimirũ
natiuitatis dies. ipso inpulsu tẽporis euolutꝰ.
ligine oꝑtabat: Et elpsus quippe iam ñ erat:
ce tam̃ si in rerũ nacipa subsisteret. sentire ama¬
ritudinẽ nequaqͣm psset. Constat gͦ qd̃ nullo
mͦ de die insensibili Nicit᷑: qui sensu percuti
amaritudinis optai Et si conceptionis nox
reliqͥs noctib coniuita discesserat: quo pacto

Expanded text:
mortem ossa mea . Et quis rectum sapiens credat virum mortem ossa mea . Et quis rectum sapiens credat virum tanti praeconii, quem videlicet constat ab interno judice praemia pro patientiae virtute recipere, decrevisse inter verbera suspendio vitam finire? Aliquando etiam, ne fortasse intelligi juxta litteram debeant, ipsa se verba litterae impugnant. Ait namque: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Et paulo post subjicit: Occupet eam caligo, et involvatur amaritudine . Atque in ejusdem noctis maledictione subjungit: Sit nox illa solitaria . Qui nimirum nativitatis dies, ipso impulsu temporis evolutus,ligine optabat? Elapsus quippe, jam non erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amaritudinem nequaquam posset. Constat ergo quod nullo modo de die insensibili dicitur, qui sensu percuti amaritudinis optatur. Et si conceptionis nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
cã in arcẽ fidei fabricã mentis erigimꝰ. ad excre¬
mũ quoq ꝑ moralitatis grãm. quasi suꝑdi¬
to edificium olore uestimus. Uel certe qͥd ueri¬
tatis dicta: nrli reficiende mentis alimenta
credenda sunt: Que modis alternantib mul¬
tipliciter disserendo. ferculũ ori offerim ⁊ ut
inuitati lectoris quasi conuiue nr̃i fastidiũ re¬
pellamꝰ: qui dũ sibi multa oblata osiderat q̃d
elegantuis decetnit assumat. Aliqͣndo uͦex
ponere aꝑta hystorie uerba negligimꝰ: ne
tardiuis ad obstura ueniamꝰ. aliqͣndo aũt in¬
telligi uixta lirterã nequeunt. qr suꝑficieten̾
accepta. nequaqͣm instrustionẽ legentib. ser¬
rorem gignunt. Ecce & enĩ dicit᷑. Sub quo cur¬
uantur: qui portant orbẽ. Et de tanto uiro
qͥs nesciat qd̃ nequaqͣm nanas poetarũ fabu¬
las sequit᷑: ut mundi milem subuehi. gygan¬
teo sudore suspicet᷑: Q rirsũ pressus ꝑcussio¬
nib dicit. Elegit suspenlũ anima mea: et

Expanded text:
d extremum quoque per moralitatis gratiam, quasi superducto aedificium colore vestimus. Vel certe quid veritatis dicta, nisi reficiendae mentis alimenta credenda sunt? Quae modis alternantibus multipliciter disserendo, ferculum ori offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus, qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando vero exponere aperta historiae verba negligimus, ne tardius ad obscura veniamus: aliquando autem intelligi juxta litteram nequeunt; quia superficie tenus accepta, nequaquam instructionem legentibus, sed errorem gignunt. Ecce etenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
Queso aũt ut huiꝰ operis dicta percurrens. in hiᷤ
uerboꝵ folia ñ requiras: qr ꝑ sacra eloqͥa ab eoꝵ
tͣctatorib infrutuose loquacitatis leuitas studi¬
ose cõpescit᷑: dũ in templo dei nemꝰ plantari ꝓhi¬
bet᷑. Et cuncti ꝓculdubio scimꝰ. qͥa qͣtiens in foliis
male lete segetis culmi ꝓficiunt: minori pleni¬
tudine sꝑicarũ grana turgescunt. Unde &e ipsã
loquendi artẽ quã magisteria discipline excerio¬
ris insinuant: seruare despexi. Nã sicut huiꝰ qͦq
epłe tenor enunciat: ñ metacisim collisionẽ fugio:¬
ñ barbarismi ꝯfusionẽ deuito : sitꝰ modosq etiã¬
p̃positionũ casus seruare otẽpno: qͥa indignũue¬
herenter existimo. ut uerba celestis oraculi. res¬
tringã sub regulis donati. Neꝙ enĩ hec abullis
int̃pretib in scͥpture sacre auctoritate seruata
sunt. Ex qua numirũ qͥa nr̃a expositio orit᷑: dig¬

Expanded text:
Quaeso autem ut hujus operis dicta percurrens, in his Quaeso autem ut hujus operis dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur . Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dig
Abbreviated transcription (Latin):
omnis filiꝰ qui a deo recipiflagellat᷑: quo ma¬
lis p̃sentib duriꝰ depͥmor: ede eterna certiꝰ pre¬
sũptione respiro. Et fortasshoc diuine ꝓuiden¬
tie ꝯsiliũ fuit ut ꝑcussũ i ꝑcussus exponerẽ.
dica laboris mei studiis. in bc mosestia corpora¬
lis obsistit: qd̾ carnis uirtꝰ ĩ collocutionis mi¬
iusteriũ exhibere iix suffiq mens digne ñ po¬
test ĩtimare qd̾ sentit. Qͥd nãq ẽ officiũ corꝑiᷤ
nͥ organũ cordis: Et qͥdẽ qͣmlibet peritꝰ cantan¬
di artifex explere artẽ ñ ualet. nͥ ad hanc sibi et
ministeria exteriora ꝯcordent: qr numirũ canti¬
cũ qd̃ locta manꝰ ĩperat. qͣssata organa ꝓpͥe ñ re¬
sultant: nec arcẽ flatꝰ expͥmit: si scissa rimis fistu¬
la stridet. Quanto itaꝙ grautꝰ exposit̾ionis mee
qͣlitas p̃mit᷑: in qua dicendi grãm sic fractura or¬
gani dissipat. ut hanc peritie ars nulla cõponat:

Expanded text:
Omnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur , quo maOmnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussus exponerem, dica laboris mei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare quod sentit. Quid namque est officium corporis, nisi organum cordis? Et quamlibet peritus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resultant; nec artem flatus exprimit, si scissa rimis fistula stridet. Quanto itaque gravius expositionis meae qualitas premitur, in qua dicendi gratiam sic fractura organi dissipat, ut hanc peritiae ars nulla componat?
Abbreviated transcription (Latin):
ercet: sic plerũq suꝑfrie simplices refouet. Ha¬
bet in publico unde pruulos nutͥat: seruat
in secreto. unde mente sublimiũ in admiratio¬
ne suspendat. Quasi eudã quippe ẽ fluiiꝰ. ut
ita dixerim planus ce at̃: in quo & agnus ãbu¬
let. ce elesas natet. Ut uniꝰcuiusq loci oportu¬
nitas postulat. ita sem studiũ ordo expositioni
sendã tue beatitudin ñ quia uelut dignã
debui: s qͥa te pecente nemini me ꝓmisisse
tͦnsmsi. In qua qͥcqͥd tu scĩtas tepidũ incultũ¬
ꝙ repꝑerit: tanto mͥ celerime indulgeat. qͣnto
hoc me egrũ dicere ñ igrrat. Nã dũ molestia
corpꝰ atterit᷑: afflicta merte ꝙ̃ dicendi studia lan¬
guescunt. Multa qͥppe apioꝵ iã curricula de¬
uoluunt᷑. qd̾ crebris usceũ dolorib crucior. ho¬
ris mom̾̃itis ꝙ om̃ib. fracdstomachi uirtute las¬
sesco. Lentis qͥdẽ: s tam̃ ecitimus febrib anhe¬
lo. Int̾ꝙ hec dum sollicitꝰ piso. qr scͥptura teste

Expanded text:
ercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium ordo expositionisitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste,
Abbreviated transcription (Latin):
tractator eloquii: morẽ fluminis debet unitari.
fluutꝰ quippe dũ ꝑ alueũ defluit. si ualles con¬
cauas ex latere ꝯtingit. in eas ꝓtinꝰ sui impetꝰ
cursũ diuertit: cũꝙ illa sufficient̃ impleuerit.
repente se in alueũ refundit. Sic nmirũ sic
duuni uerbi ẽẽ tractator debet: ut cũ de quali¬
bet re disserit. si fortasse iuxta positã occasionẽ
congrue edificationis inuenerit. quasi ad ui¬
cinam uallem lingue undas intorqueat ⁊ et
cũ subiuncte instructionis cãpũ sufficienter
infuderit: ad sermonis ꝓpositi alueũ recurrat.
Sciendũ uero ẽ qd̃ quedã hystorica expositio¬
ne tͣnscurtimꝰ: &e ꝑ allegoriam quedã typica
inuestigatione ꝑscͥrutam᷑: quedã ꝑ sola allego¬
rice moralitatis instrum̃ta discutimꝰ discutimꝰ.¬
ñnulla aũt ꝑcuncta sunt sollicitiꝰ ex quirentẽ
tͥplicit̾ indagamꝰ. Nã primũ quidẽ funbamñta

Expanded text:
tractator eloquii morem fluminis debet imitari. tractator eloquii morem fluminis debet imitari. Fluvius quippe dum per alveum defluit, si valles concavas ex latere contingit, in eas protinus sui impetus cursum divertit; cumque illas sufficienter impleverit, repente se in alveum refundit. Sic nimirum, sic divini verbi esse tractator debet, ut cum de qualibet re disserit, si fortasse juxta positam occasionem congruae aedificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem linguae undas intorqueat. Et cum subjunctae instructionis campum sufficienter infuderit, ad sermonis propositi alveum recurrat.idem ait: Quedam ystorica expositione transcurrimus, et per allegoriam quedam typica investigatione perscrutamur. Quedam per sola allegorice moralitatis instrumenta discurrimus, nonnulla autem per cuncta simul sollicitius exquirentes, tripliciter ind
Abbreviated transcription (Latin):
rã ñ longe a colloquentis sermone discrepa¬
rent: quatirꝰ dum hoc denditur illud accͣhi¬
tur: edita modo dissimili. res ñ dissimilis for¬
maret᷑. Quãius terciã huiꝰ operis partẽ. ut col¬
loquendo ꝓtuli. pene ita decesiqui: quia cũ me
fr̃es ad alia ꝑtrahunt: hanc subtiliꝰ emendari
noluerunt. Qͥb nimirũ multa iubentib dũ
parece modo ꝑ expositionis ministeriũ. mͦ ꝑ drẽ¬
plationis ascensũ. mͦ ꝑ moralitatis instrumentũ
extensũ. in sex codicibs expleui. Unde &e in eo se¬
pe quasi postponere ordinẽ expositionis inueni¬
or: ce paulo duitiꝰ ꝯtẽplationis altitudini ac mo¬
ralitatis insudo. S tam̃ qͥsqͥs de deo loquit᷑. cu¬
ret necesse ẽ. ut quicqͥd audientiũ mores instru¬
it rimet᷑: ce hunc rectũ loquendi ordinẽ depu¬
tet ⁊ si cũ oportunitas edificationis exigit. ab eo
se qͦd loqui ceperat utiliter diriuet. Sacri enĩ

Expanded text:
ram, non longe a colloquentis sermone discreparam, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum extensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponere ordinem expositionis invenior, et paulo diutius contemplationis latitudini ac moralitatis insudo. Sed tamen quisqret necesse est ut quidquid audientium mores instruit rimetur; et hunc rectum loquendo ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coeperat, utiliter derivet. Sacri enim
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ suam cũ uoluerit &̃ ꝑ ora iimentoꝵ nar¬
rat: Huius gͦ robore considerationis accinctus:
ariditatẽ meam ad indagandũ fontẽ tante ꝓ¬
sunditatis excitaui. Et quanius eoꝵ qͥb expone¬
re compellebar. longe me uita transcendecet. in¬
iariosũ tam̃ eẽ ñ credidi si fluenta usib hominũ
plũbi fistula ministraret. Unde mox eisdẽ corã
positis fratrib priora libri subo ilis dixi: ce qͥa
tempus paulo uacantrꝰ repperi. posteriora trac¬
tando dictaui. Cũꝙ mͥ spacia largiora suppete¬
rent: multa augens. pauca subtrahens alq ita
ut inuenta sunt ñ nulia decelinquens. ea que
me loquente excepta sub oculis eoꝵ fuerant. ꝑ
libros emendando cõposui: quia et cũ pos¬
trema dictarem. quo stilo prima dixerã. solli¬
cite accendi. Egi ergo ut ce ea que locutus sum
studiosa emendatione tͣnscurrens. quasi ad si¬
militudinẽ dictatꝰ erigerẽ ÷ & ea que dictaue¬

Expanded text:
tatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum nartatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictave
Abbreviated transcription (Latin):
iungentes. ut intellecta queq testimoniis cir¬
gerem : ce prolata testimonia si implicita for¬
tasse uiderent᷑. int̾positione suꝑaddite exposi¬
tionis enodarẽ. Mox uͦ ut iobscuro hoc opere
atq ante nos hactenus indiscusso. ad tanta me
ꝑtrahi ac talia agnoui: solo auditus pondere
uictus fateor. lassatusq succubui. S repente
int̾ formidinẽ cdeuotionẽq deprehensus. cũ in
laigitorẽ munetũ oculos mentis accollerẽ: cunc¬
tatione postposita ilico certus attendi: qͥa impoᷤ¬
sibile ẽẽ non poterat. qͦd de fradernis mͥ cordib
caritas imperabat. Fore quippe idoneũ me ad
ista desperaui: s ip̃a mei desperatione robusti¬
or. ad illum spem ꝓtinus erexi. ꝑ quẽ apecta ẽ
lingua mutoꝵ: qui linguas infantiũ fecit di¬
sertas: qui ĩmensos brutosq asine ruoitꝰ. ꝑ sen¬
satos humani colloquii distinxit modos. Qd gͥ
mirũ si intellectũ stulto homini prebeat: qͥ ueri¬

Expanded text:
jungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cinjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. CAPUT Iatque ante nos hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veri
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio sratres mei germq uincti caritate
secun sunt. Quod diuina sqũ ẽe dispensatione
cũ causarũ se iriũ incessa impulsu fluc¬
luarem. Ad illoꝵ qi ꝑpe cons iũ. uetut ad tittis¬
sum portus sinũ: teri eni acti. uolumina fluc¬
tusꝙ sugicbam. Et licet illud ne ministeriũ ex
monasterio abstractũ. a pristine quietis iuta.
mucrone sue occupationis e tinxerat. inter
eos tamen ꝑ studiose lectionis alloquiũ. cotidi¬
ane me aspiratio cõpunction animabat.
Tunc eisdem fracrib etiam coglate te placuit
sicut ip̃e meministi. ut librũ beati iob exꝑ me¬
re importuna me peticione compellerent: e
prout ueritas uires infunderet. eis mysteria
tante profunditatis aperirẽ. Quihoc quoq n
in onere sue petitionis addiderunt : ut ñ solĩ
uerba hystorie ꝑ allegoriarũ sensus excuterẽ.
s allegoriarũ sensus protinus in exercitiũ mo¬
ralitatis inclinarẽ: adhuc aliqͥd grauius ad¬

Expanded text:
nasterio fratres mei, germana vincti charitate, nasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius ad
Abbreviated transcription (Latin):
seculariũ pelago repe: ce quietẽ monasterii.
quia habendo non forer tenui. qm stricte te¬
nenda fuerit perdendognoui. Nam cũ mͥ ad
percipiendũ sacri altas ministeriũ obedien¬
tie uirtus opponit᷑: obquiũ sub eccłie colore
susceptum est: quod siuste liceat. iterũ fugi¬
endo deseratur. Postꝙ ł nolenti mͥ atq re¬
nitenti. cũ graue eẽt alcis ministerium:
etiã pondus ẽ cure pasalis iniunctũ. Qd̃
tanto nunc duriꝰ tolerquanto me ei impa¬
rem sentiens. in nulla ficie osolatione respi¬
ro. Quia enĩ mundi iarempora malis cre¬
brescentib termino ꝓpimante turbata st̃.
ip̃i nos qui internis mysus deseruire credi¬
mur. curis exteriorib inicam᷑. Sicut eo qͦꝙ
tempore quo ad minister altaris accessi. hoc
de me ignorante me actũ et sacri ordinis pon¬
dus acciperem: quatinꝰ iaxreno palatio li¬
centius excubarem. ubi inelicet multi ex mo¬

Expanded text:
saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex mo
Abbreviated transcription (Latin):
tissime in constantinopoli¬
tana urbe cogiloscens. cum
me illic sedis apli̾ce respon¬
a constringerent. ce te illic
iniuncta pro causi fidei Wisigotoꝵ segatio
ꝑduxisset : om̃e in ius aurib quod mͥ de me
displicebat exposii qm̃ duu longeq conuer¬
sionis grãm distub &e postquã celesti sũ desi¬
decio afflatus. secrari habitu contegi melius
putaui. Aperiebatr enĩ michi dc̃ de eterinita¬
tis amore qͥd querẽ: s molita me ꝯsuetudo
deuinxerat. ne exteiorẽ cultũ mutarẽ. Cũq¬
ad huc me cogeret aumꝰ presenti mundo q̃si¬
specietenꝰ deseruire eperunt multa contͣ me
ex eiusdem mundi ira succrescere: ut in eo
rer. Que tandem cucta sollicite fugiens por¬
tũ monasterii petie relictis que mundi st̃
ut frustra tunc credi. ex huius uite naufra¬
gio nudus euasi. Qa enim plerũq nauẽ
incaute religatã. etin de sinu tittissimo lito¬
ris unda excutit. cũ xpestas excrescit ⁊ repente
me sub pretextu eccłiaci ordinis. in causarum

Expanded text:
tissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exterioredum cogeret me animus presenti mundo, quasi deservire ceperunt multa contra me ex eiusdem mundi cura succrescere, ut in eo rer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum
Abbreviated transcription (Latin):
is qͣ in dessd̾io carnalis corruptionis ex¬
estuat. ad fetorẽ putredinis anhelat.
Hec sic̃ in hꝰ partis t̾cie inicio p̃misisse
me memini sub brenitate transcucurri:
ut ea q̃ in hoc oꝑe sequunt᷑. qr magna
obscuritate implicata st̃. opitulante dõ¬

Expanded text:
is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
recte mens accipit᷑: ꝙr sicut ples in itters
ꝯcipit᷑. sic cogitatio in m̃te᷑ generat᷑. L siẽ
in uentre cibi: ita ꝯtinent᷑ in ũte cogita¬
tiones. Uterꝰ itaq hypocrite p̃parat do¬
los: qr tanto semꝑ maiorẽ maliciã ꝯtra

Expanded text:
recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra
Abbreviated transcription (Latin):
potentis d̃i laudẽ ⁊ int̾ adu̾sa ꝯfitet᷑. qd̃
ñ cũ rebꝰ frangit᷑. ñ cũ casu głe exterioris
cadit: s in hoc magis qualis cũ rebꝰ fuerit
demonstrat. q̃ ⁊ sine rebꝰ robustior stat.
eiꝰ arguã: ⁊ ipse erit saluator m̃s. Cũ pau¬
lus apłs dicat. si nosmetipsos disudicare¬
mus. ñ utiq iudicarem᷑: eo tc̃ dñs salua¬
tor inuenit᷑. quo nc̃ ꝓ timore dm̃i peccm
nr̃m a nob̾metipsis redarguit᷑. ¶ũ electi
quiꝙ culpis sins nũꝗͣ scrunt parc̾e. uc
credunt: quẽ districte mͦ iudicẽ metiusis
Nã qui sͥ nc̃ in culpa parcit: ei pꝰmodũ
in pena ñ parcit᷑. Dicat gͦ. Nerũtam̃ tuaᷤ
meas in ꝯspectu eiꝰ arguã. Que uͦ urilital

Expanded text:
potentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. ejus arguam, et ipse erit Salvator meus. - Cum Paulus apostolus dicat: « Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
muliere. breui uinens tp̃r: replet᷑ multis
miseriis. In sacro eloqͥo mulier aut pro
sexu ponit᷑: aut ꝓ infirmitate. P sexu qͥp¬
pe: sicut scriptũ est. Misit d̃s filiũ suum
factũ ex muliere: fc̃m sub lege. Pro unsir¬
mitate uͦ: sicut ꝑ q̃nlã sapientẽ dicitur.
Melior ẽ iniqͥtas iiri: ꝗ benefaciens mu¬
lier. Uir em̃ fortis qͥlib ⁊ discret᷑ uo¬
cat᷑: mulier uͦ mens infirma. ł inliscre¬
ta accipit᷑. ⁊ sepe ꝯtingit. ut ⁊̃ discretus
qͥsq subito labat᷑ in cuipã: atq ĩdiscretꝰ
alius ⁊ infirmꝰ eyhibeat oꝑationẽ. Sis
qͥ indiscretꝰ atq infirmꝰ est. ñmĩꝗͣ de eo qd̃¬
bene egerit ampliꝰ elenat᷑: adq gramꝰ in
culpã cacdit. Discretus uͦ qͥsq etiã ex hoc
qd̃ male se egisse intelligit. ad discretiõis
regłam arciuis reducit᷑: ⁊ inde altiꝰ ad n¬
sticiã ꝓficit. im̃ ad tempꝰ a iusticia cecidis¬
⁊ uirtꝰ infirmoꝵ occasio pecc̃ĩ. Hoc gͥ loco

Expanded text:
muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus estbene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit. Discretus vero quisque, etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad discretionis regulam arctius reducit, et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidiset virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco
Abbreviated transcription (Latin):
ne umꝗͣ labant᷑ in cogitõne. Humana
enĩ ꝯscĩa eoipso qͦ ab intimis oecidit: sẽꝑ
in lubrico ẽ. Uñ fit: ut ⁊̃ scĩuri freq̃nter
iudicet᷑ mecũͦ Neniat. ¶ i in ext̾ioribꝰ
actibꝰ un rep̃hendat᷑ ñ habet: lib̾e accu¬
sarorẽ querit. Q uͦ etiã iustoꝵ corda se¬
metipsa ñnũꝗͣ de stulta cogitõne repre¬
hendt: ꝓpt̾ hoc fortasse subdit᷑. Quare
stulta se cogitõne rep̃hendens. ap̃ semet¬
ipsũ dente ꝯscĩe mordet᷑. Acsi aꝑtedicat.
Sicut uixi ut accusatorẽ exteriꝰ nullum ti¬
merẽ: utinã sic uixissẽ ut intra memet¬
nͥ aĩadu̾sionẽ debemꝰ acciꝑe: in qua dñ pecc̃ã

Expanded text:
nquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetnisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui ꝑ se solus ẽ mundꝰ: mundare p̃¬
ualet inunda. Homo N. in corruptibi¬
li carne uiiuens. hab tẽptationũ in¬
mundicias imp̃ssas in semetipso: qr
nimirũ eas trah̾it ab origine. Ip̃a qp¬
pe ꝓpter delectationẽ carnis eiꝰ ꝯceptio:
immuindicia ẽ. Uñ ⁊ psalmista ait. Fece
enĩ in iniqͥtatibꝰ ꝯceptus sũ: ⁊ in peccĩs
ꝯcepit me mat̾ mea. Hinic ẽ gͦ qd̾ pler̃ꝙ¬
tẽptat᷑ ⁊ nolens. Hine ẽ qd̾ ĩmunda q̃dã
in m̃te patit᷑. ꝗͣuis ex idicio reluctet᷑: qr
ꝯceptꝰ de ĩmundicia. dũ ad muidiciã
t̾buat: qr de ĩmundo ꝯceptũ semmme nul¬
lus facere nrudũ potest. nͥ is qͥ mundꝰ ꝑ

Expanded text:
mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me matet nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mu
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ dixerat. Uidistiseruũ meũ iob: qd̾ nõ
sit ei sumilis suꝑ terrã. ⁊ quidẽ idem uir
ualde ẽ inferiꝰ qd̾ de se memorat: ꝗͣ qd̾ de
lo dñ dixtt.: Aliud ẽ u uistũ ẽẽ: aliud¬
est ei similem ñ ẽẽ. Humilit̾ g de semet¬
ipso sensit: qͥ dũ iustꝰ sine cõparatiõe excitit. ñ
se p̃ cet̾is iustũ. s iustũ tantũmͦ inuentri

Expanded text:
rat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliudest ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quidã flores in campo: Tendamus
ocłos cordis in hac latitudine nuindi
p̃sentis: ⁊ ecce qͣsi tot floribꝰ. qͦt homini¬
bus plenꝰ est. Uita itaq in carne: flos
in feno ẽ. ¶ñ bene ꝑ psalmistã dicit᷑.
õ sicut fenũ dies eius: ⁊ sicut flos agͥ
ita florebit. Y̾saias qͦ ait. Oĩs caro fe¬
apparet in publico: q̃ statĩ ex publico ꝑ
mortẽ rapit᷑ ad occultũ. Carnis nos uiri¬
ditas ostendit: s ariditas pulũis ab as¬
pectibꝰ retrahit. Quasi flos apparuimus
qui ñ eramꝰ: qͣsi flos arescimꝰ. qui tẽꝑalit̾

Expanded text:
nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro feapparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs posuit: qr pͣuitatẽ illiꝰ forti districti¬
onis sue sententia ligauit. Cuiꝰ omnes se¬
nuitas obseruat: qr subtilit̾ singłã eiꝰ queq
duudicat. Semiita ⁊ enĩ angustior solet ẽẽ
tas ipsas actionũ cogitõnes accipimꝰ. Ds̃
itaq om̃s semitas obsernat: qi in fingłis
ne ⁊ hoc qd̃ bonũ agit᷑. ñ recto desiderio
agat᷑. Possunt ꝙ̃ ꝑ pedũ nestigia. quedã
male acta signari. Nã pes in corꝑe ẽ: ue¬
stigiũ in iua. Eł plerũq dũ quedã pͥrane a¬
gimꝰ. intuentibꝰ hoc fratribꝰ eremplũ malũ
prebemꝰ: & qͣsi inflexo ertra uiã pede. seqũ¬
tibꝰ uestigia distorta relinquimꝰ: dũ ꝑ nostra
oꝑa ad scandalũ aliena corda ꝓuocamus.
Nalde ã laboriosũ est. custodire nemala hõ
facere audeat: ne in bonis actibꝰ ꝑ intentio¬
nẽ titubet: ⁊ int̾ recta oꝑa sinistra eũ cogi¬
tatio illudat. Que tñ cuncta omp̃e deus
subtilit̾ examinat: atq in iudicio singła

Expanded text:
strictionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse tas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulisne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagat. nũquãq se instabilitate figat:
cur cursꝰ uuite hoĩs. iumbre potiꝰ ꝗͣ soli cõ¬
parat᷑. nͥ qr amisso amore ꝯditoris calorẽ
cordis ꝑclit. ⁊ in solo iniqͥtatis sue frigore
remansit: Eꝑ iuxta u̾itatis uocẽ abunda¬

Expanded text:
t, et nunquam se in stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abunda
Abbreviated transcription (Latin):
cometit᷑ atinea. Hõ n. qͣsi ꝑutredo ꝯsu¬
nut᷑: dñ carnis sue corruptiõe ꝯteritur.
Cui qr ĩmunda tẽptatio ñ aliunde sed a
semecipso nascit᷑: more tinee carnẽ tẽp¬
tatio qͣsi uestẽ de qua exiit ꝯsumit. In se¬
meipso qͥppe ht̃ hõ: unde tẽꝑtetur. Qͣsi
tinea uestẽ ꝯsuuit: q̃ ex ueste eadẽ ꝓcessit.
Sciendũ qͦ qd̃ tinea sine sonctu ꝑforat ue¬
stum̃tũ. ⁊̃ plerũq cogitõ ita tͣnssigit m̃tẽ:
ut mens ipsa ñ sentiat. nͥ ꝗͣdo fuerit eius

Expanded text:
comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ñisurã uniꝰcuiꝰq pecc̃i. intelligentie cecitas
teriꝰ. in eo obstupescit. qd̾ de int̾ms atq ĩti¬
Oĩs hõ qͥ comed̾it uuã acerbã: obstupescẽc
dentes eiꝰ. Quid nãq acerba uuaͥ. nͥ peccm̃
est: Nua qͥppe acerba ẽ: fructꝰ ante tempꝰ.
Qs qͥs N. p̃sentis uite delectõnibꝰ satiari de¬
siderat: quasi fructꝰ aute tempꝰ comedere
festinat. Qui gͦ uuã acerbã comedit denteᷤ
eiꝰ obstupescunt: qi qui p̃sentis mundi cle-¬
lectõnibꝰ pascit᷑. int̾ni eiꝰ sensꝰ ligant᷑. ut iã¬
spũalia mand̾e̾. id ẽ intellig̾e nequeant:
q um̃ in ext̾ioribꝰ delectati sunt. inde in ĩti¬
inis obstupescunt: ⁊ dũ pecc̃o aĩa pascitur.
panẽ iusticie edere ñ ualet: qm ligati den¬
tes ex pecci ꝯsuetudine. iustũ qd̃ intꝰ sapit

Expanded text:
mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas terius, in eo obstupescit quod de internis atque inviomo qui comederit udentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jaspiritualia mandere, id est, intelligere, nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in magna m̃tis autoritate ꝓficiunt. ñ¬
nũꝗͣ ad memoriã actionũ suaꝵ iniciũ re¬
ducunt. seq tm̃ de sius pͥmordiis rep̃hen¬
dunt. qͣntũ ex grauitate m̃tis altiꝰ ꝓfecer̃t:
qr eo indiscretos se fuisse inueniunt: quo
discretionis aroẽ pꝰmodũ plemꝰ ꝯsequunt᷑:
recte nc̃ ꝑ sc̃i uiri uocẽ adolescentie peccã
sormidant᷑. Qd̃ si ad ipsã litterã est tenẽ¬

Expanded text:
cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidant
Abbreviated transcription (Latin):
Q plerũq in se siqua. ꝗͣtib carnalia ẽẽ de¬
p̃hendunt: hec int̾nis sensibꝰ retractantes.
uebem̃t̾ in semetipsis insequiuit᷑. Forti asslic¬
tione se attert̃: magnisq cruciatibꝰ ł mi¬
nima in se praua diitdieant: atq hec per
penitentiã dãnant. Qd̃ ictirco agunt. ut
in ꝯspectu et̾m iudicis ⁊ ipsi inueniri ĩ qͣn¬
tũ est possibile irrep̃hensibiles debeant:
&e hi qͥ eos sic se iudicare ꝯspigunt. em̃da¬
re semecipsos a culpis grauioribꝰ mn arde
poralẽ głam tenentibꝰ. ⁊ transeuntia bona
laudantibꝰ fecerat᷑: s tñ eoꝵ sensũ ad cog¬
noscendã utilitatẽ flagelli sin ꝑducere ñ
ualebat: ut scił pensare possent. qd̃ ñ solũ¬

Expanded text:
 in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardesporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solu
Abbreviated transcription (Latin):
lucis intime habiit in paradysoͬ. s sͥmec¬
ipsi placens. qͦ a se recessit. lum̃ ꝯcditoris
ꝑcdidit. eiꝰꝙ faciẽ ad ligna paradysi fugu
qr pꝰ culpã uidere metuebat. quẽ amare
ꝯsuen̾at. S eoce pꝰ culpã uenit inpenam
ex pena ã ad amorẽ redit. qi qͥs fuerit cil¬
pe fructꝰ inuenit: atq illã faciẽ ꝗͣ timut
in culpa. excitatꝰ reqͥrit expena: ut iã
oecitatẽ caliginis sue fugiat: atq hoc
ip̃m qd̾ autorẽ suũ ñ idẽt grauit᷑ pef¬
horrescat. Qͦuideł̃ desid̾io cõpuinctꝰ sc̃s
uir clamat. Cur faciẽ tuã abscondis. & ar¬
bitͣris me iniimicũ tuũ: Eꝑ fiut amicũ aspi¬
ceres: tue me uisionis lumine ñ prinares.

Expanded text:
lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quod ad se recessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum, quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares.
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã iidiciũ iusti cognoscit᷑. Sequit᷑.
Nunqͥd ds̃ indiget nr̃o m̃dacio᷑. ut ꝓ illo
loquamini dolos : Ds̃ m̃dacio ñ eget: qr
ueritas fulciri ñ querit auxslio falsiratis.
Heretici ã qr ea q̃ praue de cło intelligunt.
ex u̾itate tueri ñ possunt᷑. qͣsi ad approbas¬
dũ radiũ luminis. itinbras falsitatis reqͥ¬
runt: ⁊ ꝓ eo dolos loquiit᷑. dũ infirmas
m̃tes intellectu illiꝰ stulta sectuctiõe decipi¬
unt. Sequit᷑. Nũqͥd faciẽ eiꝰ accepistis: &¬

Expanded text:
ligentiam judicium justi cognoscitur .ligentiam judicium justi cognoscitur .Nunquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Liquet i. qr catholicoꝵ figurã ñ ueneant:
qͥ cultores ꝑu̾soꝵ doginatũ uocant᷑. Qua
i re hoc qͦ oportet intendi: qd̃ m̃clacii fa¬
bricatores dicunt᷑. Sicut .n. edificiũ lapidi¬
bus: ita m̃daciũ sermonibꝰ fabricat᷑. Ubi
enĩ ñ ddolosa locutio. s sensꝰ ueritatis ẽ: qͣsi
munita moles ñ ex fabrica. s ex natura
taremin ẽe sapientes. Sicut clausa lanu
rũq stultꝰ si tacuerit. utrũ sapiens an sit
stultꝰ abscondit᷑: si tñ nulla alia oꝑa ꝓcle¬
amioos suos aspiciens uelle apparere qd̾
ñ erant: eos ad tacendũ admoninit. ne poᷤ¬
sent apparere qd̃ erant. Cñ ⁊ ꝑ salomo¬
nẽ dr. Stultꝰ si tacuierit: sapiens putabit᷑.
S qr stultꝰ cũ loquit᷑. ꝑ hoc qd̾ sua infert.
sapientiũ u̾ba pensare ñ sufficit: recte
meoꝵ attendite. Bene ã priꝰ coreptionẽ⁊
pꝰmodũ iudiciũ intulit: qr nͥ ꝑ correptionẽ
priꝰ tumor stulti depͥmat᷑. nequaꝗͣ ꝑ intel¬

Expanded text:
enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura tile silentium. --Sicut clausa januarumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intel
Abbreviated transcription (Latin):
me t̾reat. In qͥbus indeł duobꝰ qͥd aliud per
ꝓphetie uõcẽ: ꝗͣ tempꝰ gr̾e ⁊ redẽptionis inqͥ¬
ritͦ Lex qͥppe sub ꝑcussiõe ultionis ppłm te¬
nuit: ut quisqͥs sub illa peccaret. protinus
morte puniret᷑: nec plebs isrłitica ex amore
dño. s ex timore sermebat. Nũꝗͣ uͦ ĩpleri

Expanded text:
liud per prophetiae vocem quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore, serviebat. Nunquam vero impleri
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ seruitutis it̾m in timore: s accepistis
spm̃ adoptionis filioꝵ. in qͦ clamamꝰ abba
pat̾. Ex uoce gͥ generis humani legalis ꝑ¬
cussionis duritiã transire ꝯcupiscens. atq
a formidine ꝑuenire ad dilectionẽ appetens.
q̃ duo a se omp̃c d̃s. ut longe faciat exorat
dicens. manũ tuã longe fac ame. ⁊ formi¬
do tua ñ me t̾reat: id est ꝑcussionis duriti¬
am remoue. ⁊ formidinis pondꝰ tolle: sed
irradiante gr̾a dilectionis. spm̃ securita¬
tis infunde: qr si longe a ꝑcussiõe ⁊ formi¬
dine ñ fuero: scio qi a districtiõe tui exa¬
minis ñ abscondar: qm̃ in ꝯspectu tuo
nistꝰ ẽẽ ñ ualet. qͥ tibi ñ ꝑdilectionẽ. sed ꝑ¬

Expanded text:
utis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃ est: ⁊ nͨ in statu stio arta custodie di¬
sciplina teneat᷑. semꝑ in det̾iora ddilabit᷑.
Que .n. semꝑ stantẽ deseruit: statũ quẽ
hab̾e potuit amisit. Uñ nc̃ cũ ad meliora
nitit᷑: qͣsi ꝯtra ictũ fluminis conat᷑. Cñ
uͦ ab intentiõe ascendendi resoluit᷑: sine
labore reducit᷑ ad ua. ¶ .u. in ascen¬
su labor ẽ. in clescensu ociũ: intraturoᷤᷤ
ꝑ angustã portã dñs adionet dicens.
ꝯtenlite uitrare ꝑ angustã portã. Dic¬
turus qͥꝑpe anguste porte introitũ. p̃¬
nsit ꝯtendite: qr nͥ mentis ꝯtentio
ferueat: unda mundi ñ uincit᷑. ꝑ quã
aĩa semꝑ ad una reuocat᷑. Cr gͥ homo
uelut flos nascit᷑ ⁊ ꝯterit᷑: qr sicut umbͣ
fugit. adq in statu suo nũꝗͣ ꝑmanet:
q̃d in hac ꝯsid̾atione subiungat audia¬

Expanded text:
in statu suo a recta quotidie disciplina teneatur, semper in deteriora delabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labore reducitur ad ima. Quia enim in ascensu laborem, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare turus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audia
Abbreviated transcription (Latin):
pe eũ. ⁊ suscitare mortuos: ⁊ tñ ẽẽ morta¬
lem. Qͥs ñ cred̾et dm̃᷑: q̃ ꝯspiciebat susci¬
tare mortuũ: S rursũ cũ hẽ mortalem
& humana pati᷑ errare eos qͣsi ebrios fa¬
cit: ut eoꝵ suꝑbia que incarnationis eiꝰ
mysteriũ despic̃e maluit ꝗͣ sequi. ⁊ ꝯtra
humanitatẽ eiꝰ se excolleret. & int̾ lucentẽ

Expanded text:
e mortalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se ex
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑. Qd̃ tñ intelłi ⁊ alit̾ potest. Principꝰ
ienĩ non ĩmerito uocantur. qͥ magno
munt. S sepe ꝯtingit ut in occulto am¬
mus de sua ipsa sapientia in elationis
fastũ subleuet᷑: ut sub eis uiciis corrnat.
de quibꝰ se uicborẽ uictorẽ fuisse gaude¬
bat. Recte gͦ dr̃. effridit despectionẽ
uiciis uident᷑. ad penitentie lamentum
currunt: seq ꝯtra culpas quibꝰ subla¬
cebant erig̃t: apte subrungit᷑. ⁊ eos qui
opp̃ssi sunt releuat. Nõmuilli .n. suꝑno
illustrati munere aspigunt in qͣntas
pecc̃oꝵ suoꝵ tͣpitudines iacent: factoꝵ
maculas lacͥmis lauant: ⁊ sub se pꝰmodũ
carnis sue motꝰ depͥmunt. a quibꝰ ante

Expanded text:
et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno munt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem jacere videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante