comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occupatũ: uariis doloribꝰ differebatur.
Nam febris quidẽ non mediocris erat: pru¬
rigo autẽ intolerabilis habebat omnẽ cor¬
poris suꝑficiẽ. Assidius autẽ uexabat᷑ co¬
li tormentis. pedesq tanquã ex intercu
tis uicio intumuerãt. Quin & inflatio uen¬
triculi putredoq testiculorũ uernucu¬
los generans. ac pͣterea creber anhelitus
y irrupta eũ suspiria membrorũq om̃i¬
rat: & remediis excogitatis salittẽ sꝑabat.
eniq iordanen transgressus apud ealli
roen aquis calidis utebat᷑: quȩ in lacũ
feracẽ bitumius qui asfaltidis uocatur
effluentes. pro dulcedine potui sunt.
lidiore foueri placuerat in arcã plenã de¬
mersũ ita solutũ est: ut etiã lumina qua¬
si mortuus resoluta torqueret. Deinde per¬
turbatis qui eũ curabant: ad clamorẽ qͥ¬
dẽ illorũ respicere uisus est. Desperata u̾
salute : militibꝰ quinquagenas draginas
multãq peciuuã rectoribꝰ atq amicis di¬

Expanded text:
occupatum variis doloribus differebatur. Nam febris quidem non mediocris erat, prurigo autem intolerabilis habebat omnem corporis superficiem. Assiduis autem vexabatur coli tormentis, pedesque tanquam tis aquae vitio tumuerant, quoniam et inflatio ventriculi putredoque testiculorum vermiculos generabat, ac praeterea creber anhelitus et interrupta eum suspiria membrorumque omnirat et remediis excogitatis salutem sperabat. Denique Jordanem transgressus, apud Collirem Callirhoen aquis calidis utebatur, quae in lacum feracem bituminis, qui Asphalditis vocatur, effluentes, pro dulcedine potiti potalidiore foveri placuerat, in dolium plenum demersum ita dissolutum est, ut et lumina, quasi mortuus, resoluta torqueret. Deinde perturbatis qui eum curabant, ad clamorem quidem illorum respicere visus est. Desperata vero salute et militibus quinquagenas drachmas multamque pecuniam in rectoribus atque amicis di
Abbreviated transcription (Latin):
dekanus. heniricus canonicꝰ de sc̃o Lamb̃to. Abbas cornelii montis. Lucas. Abbas de florephia Gerlandꝰ
Decanus de sc̃o paulo hemricꝰ. Decanus de sc̃o Ioħe. Magister Benedictus. Aanulfus custos de sc̃o

Expanded text:
dekanus Heinricus canonicus de sancto Lamberto abbas Cornelii Montis Lucas abbas de Florephya Gerlandus dekanus Heinricus canonicus de sancto Lamberto abbas Cornelii Montis Lucas abbas de Florephya Gerlandus dekanus de sancto Paulo Heinricus dekanus de sancto Iohanne magister Benedictus Arnulphus cus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd Sacerdotem idoneum. & coadiuitores eius ratione parrochye qui parrochialia ⁊ sacerdotalia iura
exequant᷑ & nobis debitam exhibeant obedientiam. ꝓcurabitis. & obsonia ep̃alia & archidia conalia:
decanalia. scđm quod eccła que dimidia dicit᷑ debet: suo tempore reddetis. & in synodalibꝰ uichil
amplius quam quod sortis ur̃e est ratione ꝑsonatus qui uobis concessus est. usurpabitis. Idipsum
quoq de eccła de myeles uobis concedimus. & decinã euisdem ȩccle ut usibꝰ urĩs conseruet᷑. remoto
deinceps omni pacto liberam statiumꝰ. Et ne in ambiguũ uel in irritum hec reuocari possint. con¬
cessiones p̃dictas. peticione predicti fratris nostri alexandri archid. ⁊ p̃positi factas. p̃senti pagina couset¬
bi & pagiam ipsam aduersus omnẽ calumpniã ymagine nostra fecimus communiri.

Expanded text:
quod sacerdotem idoneum et coadiutores eius ratione parrochyę qui parrochyalia et sacerdotalia iura quod sacerdotem idoneum et coadiutores eius ratione parrochyę qui parrochyalia et sacerdotalia iura exequantur et nobis debitam exhibeant obedientiam procurabitis et obsonia episcopalia et archydiaconalia et dechanalam quod sortis uestrę est ratione personatus qui uobis concessus est usurpabitis. Idipsum quoque de ecclesia de Myeles uobis concedimus et decimam eiusdem ecclesię ut usibus uestris conseruetur remoto deinceps omni pacto liberam statuimus. Et ne in ambiguum uel in irritum hec reuocari possint concessiones predictas peticione predicti fratris nostri Alexandri archydiaconi et prepositi factas presenti pagina conscribi et paginam ipsam aduersus omnem calumpniam imagine nostra fecimus communiri.
Abbreviated transcription (Latin):
& labores ur̃os attendentes erga reformationẽ ȩccłe que intus flãma incendis. exteruis raptoꝵ uiolentia
grauit̃ attrita est. afflictis rebꝰ ȩccłe ur̃ẽ hac dispensatione subueniendũ consensu & peticione . Alexandri
archid̾. dignum duximꝰ. Eccła parrochialis. titulo Beatȩ o aris semꝑ uirginis. quȩ in oppido burg
Sc̃ĩ Ttudonis est iure fundi antiqua & inconcussa possessione cum iure baptismali ⁊ decimatione su.
urã est & nos caudem uob̾ ur̃isq successoribus. ꝓpt̾ p̃dictas causas libam. uestreq dispositioni ꝑpetuo subia¬
cendam. episcopali auctoritate concedimꝰ omnibus modis usibus ur̃ĩs ꝓfuturam Oblationes gͥ altari¬
um cum omni ure parrochiali. & ipse ꝑsonatus p̃dicte eccłe sicut eũ fr̃ Wazo de leodio. & oragister
hemricus de sc̃o Teudone habuerunt. ad disponendum & fruendum in cotidianam sustentationem
fratrum monasterii ur̃i. cum om̃ibus ꝑtinentiis suis. firma & ꝑpetua stabilitate ur̃a erunt. saluo eo

Expanded text:
lentia grauiter attrita est afflictis rebus ecclesię uestrę hac dispensatione subueniendum consensu et peticione Alexandri archydiaconi dignum duximus. Ecclesia parrochyalis titulo beatę Marię semper uirginis que in oppido burgi sancti Trudonis est iure fundi antiqua et inconcussa pos nos eandem uobis uestris que successoribus propter predictas causas liberam uestrę que dispositioni perpetuo subiacendam episcopali auctoritate concedimus omnibus modis usibus uestris profuturam. Oblationes igitur altarium cum omni iure parrochyali et ipse personatus predictę ecclesię sicut eum frater Wazo de Leodio et magister Heinricus de sancto Trudone habuerunt ad disponendum et fruendum in cottidianam sustentas firma et perpetua stabilitate uestra erunt. Saluo eo
Abbreviated transcription (Latin):
remoto deuiceps omni pacto. liberam statuimus. Nec igitua nostre institutionis formula. quȩ a ratio¬
ne non deuiat. ut omui in posterum tempore absq alicuius contradictione rata & in conuulsa perma¬
neat. presentis priuilegi⁊ pagina cominunimus. & auctoritatis nostrȩ bauno confirmamus.
Acta sunt anno Incarnationis dominicę millesimo Centesimo. Ex .ĩ. Indictione uniu. Romȩ p̃p Uictore.
ne. Theoderieo. Aauoldo Nicholas. Ottone

Expanded text:
remoto deinceps omni pacto liberam statuimus. Hec igitur nostre institutionis formula que a ratioremoto deinceps omni pacto liberam statuimus. Hec igitur nostre institutionis formula que a ratione non deuiat ut omni in posterum tempore absque alicuius contradictione rata et inconuulsa permaneat presentis priuilegii paginam communimus et auctoritatis nostre banno confirmamus. Acta sunt anno incarnationis dominice M° C° LXI° indictione VIIII-a Rome papa Victore ne Theoderico Arnoldo Nicolao Ottone
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine scẽ & indiuiduȩ Rinitatis. Alerauder p̃positus & arch̃. Leodiensis ȩccle. dilecto nob̃ in xp̃o Wirico ab̃bi
sc̃i Rudonis eiꝰq successoribꝰ. regłarit᷑ substituendis. In ꝑpetuum. Diuiifop̃ceptis insttuim⁊ eremplis apłicis uiformam̃.
ut cura ꝑuigili de credito nob̃ statu ȩccłarum. solliciti esse debeamꝰ. earũ utilitati cauta ꝓuisione ꝓspiciendo. ꝓut me¬
luis possumus. Quamobrem dilecte nob̃ in xp̃o Wirice abba ȩccłe tuȩ necessitatibꝰ subuenire cupientes. petitio¬
nibus tus clementer anniumꝰ. & ob remedium animȩ nr̃ȩ dispositionẽ ȩccł̃ie b̾eate marię quȩ est in oppi¬
do scĩ Taudonis. post decessum heynrici qui est ꝑsona eiusdem ȩcełe tuȩ ordinationi tuorq successoꝵ li¬
beram in perpetuum concedimus. saluo nimirum uire nostro & sub ditorum nostrorum. Idipsum quoq
de eccła de onieles tibi concedimus. et decimam eiusdem ecclesiȩ ut usibus fratrum tuorum conseruetur.

Expanded text:
n nomine sancte et indiuidue trinitatis. Alexander prepositus et archidiaconus Leodiensis ecclesie dilectis nobis in christo Wirico abbati sancti Trudonis eius que successoribus regulariter substituendis in perpetuum. Diuinis preceptis instruimur et exemplis apostolicis informamur ut cura peruigili de credito nobis statu ecclesiarum solliciti esse debeamus earum utilitati cauta prouisione prospiciendo prout melius possumus. Quamobrem dilecte nobis in christo Wirice abba ecclesie tue necessitatibus subuenire cupientes petitionibus tuis clementer annuimus et ob remedium anime nostre dispositionem ecclesie beate Marie que est in oppido sancti Trudonis post decessum Henrici qui est persona eiusdem ecclesie tue ordinationi tuorum que successorum liberam in perpetuum concedimus saluo nimirum iure nostro et subditorum nostrorum. Idipsum quoque de ecclesia de miles tibi concedimus et decimam eiusdem ecclesie ut in usibus fratrum tuorum conseruetur
Abbreviated transcription (Latin):
huic ueritati contradicere & theloneum aluid quã supradictum est idest firtonem de unaquaq naui
erigere uel accipere presumpserit eum de gremio sancte matris ȩcclesiȩ segregamus. donec resipiscat
e eidem eccłę satisfaciat. Huius rei testes sunt. Conradus abbas Sancti m arimini. Ro¬
dulphus prepositus maioris ecclesie. Iohannes decanus. eiusdem ecclesiȩ folmarus archicdaco¬
nus. Weçelo cantor fridericus custos. Theo dericus de Marceto. Laici. Willelmus de hel¬
uestem Theodericus de sarburg. Reinerus de palatio & quamplures alii
cta sunt hec anno ab incaruatione domini millesimo centesimo septuagesimo septimo.¬

Expanded text:
huic ueritati contradicere et theloneum aliud quam supradictum est id est firtonem de unaquaque naui huic ueritati contradicere et theloneum aliud quam supradictum est id est firtonem de unaquaque naui exigere uel accipere presumserit eum de gremio sancte matris ecclesie segregamus donec resipiscat et eidem ecclesie satisfaciat. Huius rei testes sunt Conradus abbas sancti Maximini Rodulfus prepositus maioris ecclesie Iohannes decanus eiusdem ecclesie Folmarus archidiaconus Weselo cantor Fridericus custos Theodericus de Marceto laici Willelmus de Heluestein Theodericus de Sarburg Rainerus de palatio et quam plures alii. Acta sunt hec anno ab incarnatione domini M° C° LXXVII° regnante
Abbreviated transcription (Latin):
iure uł censu ecele nobis comnusse nequid ꝑeat solliciti sumꝰ. ita numirum neqͥd iuri acedat non eque
acceptium. summopere cauere debenus. N otum igitur facimus p̃sentibꝰ e fucuris. quod theloncatiꝰ Raro¬
donensis. cuni. ȩccłam beati Rudonis de uure suo grauare uellet. ⁊ theloncum qͥd nũquami soluere consue¬
uerat. ab ipsa erigeret peticione dilecti filii nr̃i Cũntadi abbatis Sc̃i Mlaxinum. qui de eadem eccła assum¬
ptus est. ueritatem diligent̃ exquisuumꝰ et quod de singula uaus firtonem tantum coloniensium dena¬
riorum eadem ȩccła de iure soluere debeat comꝑimꝰ. Quod ne apud posteros questionis locum opti¬
neret. coram p̃posito maioris ȩccłe omnibusq fratribꝰ data sententia & confirmata. errorem decidimnus
predictam ȩccłam iure suo sicut p̃dictum est in perpetuum gaudere concessimus. Siquis igitur

Expanded text:
iure uel censu ecclesie nobis commisse ne quid pereat solliciti ita nimirum ne quid iuri accidat non eque iure uel censu ecclesie nobis commisse ne quid pereat solliciti ita nimirum ne quid iuri accidat non eque acceptum summopere cauere debemus. Notum igitur facimus presentibus et futuris quod thelonearius Karodonensis cum ecclesiam beati Trudonis de iure suo grauare uellet et theloneum quod numquam soluere consueuerat ab ipsa exigeret petitione dilecti filii nostri Cuonradi abbatis sancti Maximini qui de eadem ecclesia assumtus est ueritatem diligenter exquisiuimus et quod de singula naui firtonem tantum Coloniensium denariorum eadem ecclesia de iure soluere debeat comperimus. Quod ne apud posteros questionis locum obtineret coram preposito maioris ecclesie omnibus que fratribus data sententia et confirmata errorem decidimus et predictam ecclesiam iure suo sicut predictum est in perpetuum gaudere concessimus. Si quis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
peticione nr̃a studio tam̃ ⁊ labore magistri b̾enediti detici nr̃i tracitiones ⁊ confirmationes p̃dictas
priulegio ipsiuis domni alexancri pape uob̃ toborati ficinus. Uicatum gͦ uestum uium in ecła sc̃i
tudonis. ⁊ unum in ȩccła de oneles saterdoten si tamen idoneus fuerit qui baptismalia ⁊ parrochiala
uita erequatur statuere uobis licebit ⁊ eiuidem si fraudem in ꝯmisso fecerit amouere salio iuire archidiaco¬
uali  decauali & ep̃ali in rebus synodalibꝰ ⁊ oosonioꝵ solutione & It igitur hec firna ⁊ in conuulsa ꝑma¬
neant. concessiones p̃dictas p̃senti pagina conscͥpsimus & paginam ipsam adũsus omnẽ calumpniam
imagine nr̃a communiuinus.¬
N nomine sancte & Indiudue Rinitatis. E Go ARnoldus di gra treuerensis archiep̃s. Sic̃ de

Expanded text:
petitione nostra studio tamen et labore magistri Benedicti clerici nostri traditiones et confirmationes predictas petitione nostra studio tamen et labore magistri Benedicti clerici nostri traditiones et confirmationes predictas priuilegio ipsius domni Alexandri pape uobis roborari fecimus. Vicarium ergo uestrum unum in ecclesia sancti Trudonis et unum in ecclesia de miles sacerdotem si tamen ydoneus fuerit qui baptismalia et parrochialia iura exequatur statuere uobis licebit et eumdem si fraudem in commisso fecerit amouere saluo iure archidiaconali et decanali et episcopali in rebus synodalibus et obsoniorum solutione. Ut igitur haec firma et inconuulsa permaneant concessiones predictas presenti pagina conscripsimus et paginam ipsam aduersus omnem calumpniam ymagine ns sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
Arnulfus. Heinricus p̃positus hoyensigua& dekanus sancti pauli. Dekanus de sancto Ioħe
Benedictus. Capellani curiȩ Mlexander abbas amiauensis. Warnerus canonicꝰ de sc̃o Iohanne
Data leodii. Anno Iucarnationis dominicę. Millesimo Centesino.lxxͦ.iͦ.
Rudonis cet̾is q frib eiusdeni ceuobisi. eoꝵq successoribꝰ in p̾sens ⁊ ꝑpetuum. Quia uidemus uos decorẽ
domus dei intus religione excerius lapsarum rerum restauratione. ⁊ nouarũ laudabili institutione inter
sicut eam Waro ⁊ heinricꝰ tenerunt ab heuirico ep̃o ꝯsensu alexandri archidiaconi uobis traditam
cccłam de oeles auctoritate eiusdem heiiriei ⁊ nr̃a consensu Rodulpbi archidiaconi sicut eam BRimno
archid tenuit. uob̃ tenendam. omnibꝰ usibꝰ ꝑfututã ꝯfirmauumꝰ ⁊ in lattrauensi coneilio sub alȩxandro

Expanded text:
Arnulphus Heinricus prepositus Hoyensis et decanus sancti Pauli dekanus de sancto Iohanne Arnulphus Heinricus prepositus Hoyensis et decanus sancti Pauli dekanus de sancto Iohanne Benedictus capellani curię Alexander abbas Amanensis Warnerus canonicus de sancto Iohanne. Data Leodii anno incarnationis dominicę M° C° LXX° I°.i abbati sancti Trudonis ceteris que fratribus eiusdem cenobii eorum que successoribus in praesens et perpetuum. Quia uidimus uos decorem domus intus religione externis lapsarum rerum restauratione et nouarum laudabili institutione inter sicut eam Wazo et Henricus tenuerunt ab Henrico episcopo consensu Alexandri archidiaconi uobis traditam et ecclesiam de miles auctoritate eiusdem Henrici et nostra consensu Rodolphi archidiaconi sicut eam Bruno archidiaconus tenuit uobis tenendam omnibus usibus profuturam confirmauimus et in Lateranensi concilio sub Alexandro papa
Abbreviated transcription (Latin):
de eccła de mieles uobis concedimꝰ & ut nec uobis nec alicui successoꝵ urõꝵ liceat duas partes decimarũ
ad uos iuire fundi pertinentiũ sub annua pensione in detrimentũ ȩccłȩ alicui locare uł impignorare.
uel in beneficium dare. in quo casu aliqui abbatum uestroꝵ aliquando errasse narrantur: omnino
interdicimus. Et ne in ambiguum uł in irritum hȩc reuocari possint concessiones p̃dictas. consensi
&e peticione predicti fratris nostri Rodulpbi archidiaconi factas presenti pagina conscribi &
paginam ipsam aduerfus omnem calumpniam imagine nostra fecimus communiri.
Horum testes sunc. Heinricus prepositus. Hubertus decanus. Brino archidiaconus. ⁊ p̃positus
s ancte crucis. Rodulphus archid & ꝓrepositus de sc̃o Iohanne. Canonici de sancto Lantb̃to
Waltherus diaconus. Rib̾tus cantor. Sohannes abbas tuynensis. Decanus de sc̃o Martino.

Expanded text:
de ecclesia de Myeles uobis concedimus ut nec uobis nec alicui successorum uestrorum liceat duas partes decimarum de ecclesia de Myeles uobis concedimus ut nec uobis nec alicui successorum uestrorum liceat duas partes decimarum ad uos iure fundi pertinentium sub annua pensione in detrimentum ecclesię alicui locare uel impignorare uel in beneficium dare in quo casu aliqui abbatum uestrorum aliquando errasse narrantur omnino interdicimus. Et ne in ambiguum uel in irritum hec reuocari possint concessiones predictas consensu et peticione predicti fratris nostri Rodulphi archidiaconi factas presenti pagina conscribi et paginam ipsam aduersus omnem calumpniam imagine nostra fecimus communiri. Horum testes sunt Henricus prepositus Hubertus dekanus Bruno archidiaconus et prepositus sanctę crucis Rodulphus archidiaconus et prepositus de sancto Iohanne canonici de sancto Lamberto Waltherus diaconus Ribertus cantor Iohannes abbas Tuynensis dekanus de sancto Martino
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o leod ep̃o bonȩ menioriȩ Neyurico scdo. uob̃ dati. ep̃ali auctoritate concessimꝰ. om̃ibꝰ modis usibꝰ ur̃is ꝓfut᷑am
blationes igitur altarium cum omni ure partochiali. & ipse ꝑsonatus predicte eccłȩ sicut eum frater Ware
de leodio. & magister hemricus de sc̃o ERudone h abuerunt. ad disponendum & fruendum in cotidianam
sustentationem fratrum monasterii ur̃i. cum ominibꝰ ꝑtinentiis suis firma & ꝑpetua stabilitate ur̃a erunt.
s aluo eo quod sacerdotem idoneum. & cõadiutores eius ratione parrochiȩ. qui parrochyalia & sacerdota
lia & decanalia sccłm quod ȩccła quȩ dimidia dicitur̃ debet. suo tempore reddetis. & in synodalibꝰ nichil
amplius quam quod sortis uestre est. rationẽ ꝑsonatus: qui uobis concessus est usurpabitis. Idipsum qͦq¬

Expanded text:
erpetuo subiacendam episcopali auctoritate concedimus omnibus modis usibus uestris profuturam. erpetuo subiacendam episcopali auctoritate concedimus omnibus modis usibus uestris profuturam. Oblationes igitur altarium cum omni iure parrochyali et ipse personatus predictę ecclesię sicut eum frater Wazo de Leodio et magister Heinricus de sancto Trudone habuerunt ad disponendum et fruendum in cottidianam sustentationem fratrum monasterii uestri cum omnibus pertinentiis suis firma et perpetua stabilitate uestra erunt. Saluo eo quod sacerdotem idoneum et coadiutores eius ratione parrochyę qlia et dechanalia secundum quod ecclesia que dimidia dicitur debet suo tempore reddetis et in synodalibus nihil amplius quam quod sortis uestrę est ratione personatus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ sc̃ĩ Rudonis ⁊ fr̃ibus eiusdem monasterii. eoꝵq successoribus scdm regłam beati benedicti substituendis
in ꝑpetuum Omnibus quidem ratione sollicitudinis nob̃ creditȩ debitores existimꝰ sed eis p̃cipue qui in
cultu religionis artiori se uouerunt ꝓfessione Iude est qͦd studium & labores urõs attendentes erga reforma¬
tionẽ ȩccłe quȩ intus flãma incendii. exterius raptoꝵ uiolentia grauiter attrita est: afflictis rebus ȩccłe ur̃
hac dispensatione subueniendum. consensu & peticione Rodulfi. archid̃ dignum duximꝰ Eccła parrochialis
tyculo Beate m arie semꝑ uirginis que in oppido burgi scĩ Trudonis est. iure fundi antiqua & incon¬
cussa possessione cum ture baptismali & decimnatione sua ur̃a est & nos eandem uob̃ ur̃isq successoribꝰ ꝓpt̃
p̃dictas causas liberam. uestręq dispositioni ꝑpetuo subiacendam scđm formam pͥuilegii a predecessore

Expanded text:
s et fratribus eiusdem monasterii eorum que successoribus secundum regulam beati Benedicti rite substituendis in perpetuum. Omnibus quidem ratione sollicitudinis nobis creditę debitores existimus sed eis precipue qui in cultu religionis artiori se uouerunt professione. Inde est quod studium labores uestros attendentes erga reformationem ecclesię que intus flamma incendii exterius raptorum uiolentia grauiter attrita est afflictis rebus ecclesię uestrę hac dispensatione subueniendum consensu et peticione Rodulphi archidiaconi dignum duximus. Ecclesia parrochyalis tytulo beatę Marię semper uirginis que in opido burgi sancti Trudonis est iure fundi antiqua et inconcussa possessione cum iure baptismali et decimatione sua uestra est et nos eandem uobis uestris que successoribus propter predictas causas liberam uestrę que dispositioni perpetuo subiacendam secundum formam priuilegii a predecessore
Abbreviated transcription (Latin):
&qͣd istud mnaximũ dõ templũ nr̃i patres en¬
ficauerunt: cũ a babylonia remeassent Ei
⁊quia desunt ei ad magnitudinẽ in altũ cu
xerat. nemo negligentiã pietatis parentũ i
Laccuset. quia non culpa illorũ factũ est ln¬
filius huiusmodi mensurã edificationis ficr

Expanded text:
d istud maximo deo templum nostri patres ędificaverunt, cum, de Babylonia remeassent, et quia desunt ei ad magnitudinem in altum cubxerat. Nemo negligentiam pietatis parentum nostrorum accusat. Non culpa illorum factum est brius huiusmodi mensuram ędificationis fieri
Abbreviated transcription (Latin):
est & diuitiarũ possessio. & multitudo relu¬
Cũ & qͦl maximũ est amicitiȩ fauorq toma¬
norũ qui om̃iũ rerũ domini existunt. cur
studemus relictũ necessitate seruitutis tẽps¬
re opus corrigere: & integrũ deo p̃bere ꝓbꝰ
neficus eius in meo regno collatis: alia os¬

Expanded text:
rum possessio, et multitudo reddituum, et quod maximum est, amicitia favorque Romanorum qui omnium rerum domini existunt, cur non studemus relictam necessitatis servitutis tempore opus corrigere et integrum Deo praebere pro beneficiis ejus meo regno collatis. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ad aggeres. antoniã uersus dispositis ꝑ cu¬
Succensis autẽ fulcimentis. fossa repente
fumus ex alto excitatus est: cũ ignẽ rui¬
na concluderet. Peresa uͦ matereͥa qua
premebat᷑. flamina iam clarior appare

Expanded text:
dispositis Succensis autem fulcimentis, cavea repente fumus excitatus est, cum ignem ruina concluderet. Sed postea materia, quae premebatur, flamma jam clarior apparere
Abbreviated transcription (Latin):
ta uͦ hiemps nocte illa uentiq uolentia
cũ imbribꝰ orti sunt. & crebra fulgira hor¬
rendaq tonitrua: concussȩq terrȩ uas¬
ti mugitus. Certũq apud om̃s erat homi¬
nũ exitio mundi statũ esse turbatum.:
neq pariũi quid rerũ hȩc signa porten¬

Expanded text:
ta vero hiemps nocte illa ventique violentia cum imbribus orta sunt, et crebra fulgura horrendaque tonitrua, concusseque terre vasti mugitus, certumque apud omnes erat hominum exitio mundi statum esse turbatum, nec parum quid rerum hec signa porten
Abbreviated transcription (Latin):
fusa uͦ agmina titũ pro cõmilitonibꝰ ob¬
secrabant: paucorũq temeritatẽ condo¬
nari cunctorũ obȩdientiȩ p̃cabantur
Emendaturos enĩ peccatũ presens. future
cõpensatione uirtutis. Pacatus ẽ cȩsar

Expanded text:
fusa vero agmina principem pro commilitonibus obsecrabant paucorumque temeritatem condonari cunctorum obedientiae precabantur; emendaturos esse peccatum presens futurae compensatione virtutis. Placatus imper
Abbreviated transcription (Latin):
iratus: huiusmodi oratione corripuit.
nia cũ deliberatione faciunt atq pru¬
dentia fraudes & insidias componendo.
eorũq dolos fortuna ꝓsequit᷑. qͦd sunt¬
les. Romani uͦ quibꝰ ob discipliiã & con¬
suetudinẽ oboediendi rectoribꝰ fortuna
famulat᷑ nunc contrario peccant: & uitẽ

Expanded text:
oratione corripuit: nia cum deliberatione faciunt atque prudentia, fraudes et insidias componendo, eorumque dolos fortuna prosequitur. Nostero, quibus ob disciplinam et consuetudinem obediendi rectoribus fortuna famulatur, nunc contrario peccant. Non inme
Abbreviated transcription (Latin):
genti apud dafnẽ antiochiȩ: mortẽ frĩs sõ¬
nia manifesta significant. Cũq turbatus
ꝓsiluisset e stratis: ecce nuntu cladis intra¬
bant. Quare pre dolore paululũ questꝰ
maxuna luctus parte dilata in hostes pro¬
perabat: ultra iures iter accelerans. Et ubi¬

Expanded text:
genti apud Daphnem Antiochiae mortem fratris somnia manifesta significabant. Cum turbatus prosiluisset stratis, ecce nuntii cladis intrabant. Quare prae dolore paululum questus, maxima luctus parte dilata, in hostes properabat, ultra vires iter accelerans. In di
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ab aristobole reuocasset: ꝑ quȩ sicut
imꝑatorẽ bonũ decuit. beniuolentia po¬
tius quã timore plebẽ sibi conciliauit.
Inter captiuos etiã comp̃hensus aristobs¬
li socer idẽq patruus tenebat᷑. Et illos qͥ¬
dẽ qui maxime belli causa fuissent secu¬
ri ꝑcussit: faustũ uͦ & qui una fortiter
fecerant p̾claris p̃mus donat: & iherosoli¬

Expanded text:
dinem ab Aristobolo revocasset, per quae, sicut dinem ab Aristobolo revocasset, per quae, sicut imperatorem bonum decuit, benevolentia potius quam timore plebem sibi conciliavit. Inter captivos autem comprehensus Aristoboli socer, idemque patruus, tenebatur. Et illos quidem, qui maxime belli causa fuissent, securi percussit: Faustum vero et qui una fortiter fecerant praeclaris praemiis donat, et Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
tos autẽ sui gentiles aduersȩ partis stu¬
diose trucidabant: plurumi semetipsos
in rupes p̃cipitabant: ñnulli furibundi
cunctis quȩ cuca murũ erant in desꝑati¬
one suecensis parit̃ conflagrabant. ltaq
manorũ uͦ ꝑpauci: sed plures sauciati st̃.
Nichil autẽ grauius in illa clade iudȩoꝵ
genti uisũ est: quã scm̃ illud archanum
neq cuiquã prius iusũ alienis ẽẽ detectũ.
eniq pompeuis una cũ suis comitibꝰ in tẽ¬
plũ uigiessus. ubi neminẽ pret̾ pontificẽ
adesse fas erat. quȩ intus erant candelabra
cũ lichius & mensis & in quibꝰ libare atq
adolere moris est. uascula ex auro cunc¬
ta ꝓspexerit. congestãq pigm̃torũ molẽ
nec tam̃ uel hec uel aliud quicꝗͣ de sacro¬
sc̃is opibꝰ siue instrum̃tis attigit. Sed pos¬
tero die post excidiũ curare templũ edi¬
lempnia sacra celebiare. pse autẽ hyr¬
canũ pontificẽ declarauit. qͦd se & in ali¬
set. promptãq ad bellũ agrestiũ inultitu¬

Expanded text:
tos autem suos gentiles adversae partis studiosi trucidabant, plurimi semetipsos in rupes praecipitabant, nonnulli furibundi cunctis quae circa murum erant in desperatione succensis pariter conflagrabant. Itaquemanorum vero perpauci, sed plures sauciati sunt. Nil autem gravius in illa clade Judaeorum genti visum est, quam sanctum illud arcanum nulli cuiquam prius visum alienis esse detectum. Denique Pompeius una cum suis comitibus in templum ingressus, ubi neminem praeter pontificem adesse fas erat, quae intus erant candelabra cum lychnis, et mensas ex quibus libare atque adolere moris erat, et vascula ex auro cuncta perspexit, congestamque pigmentorum molem, nec tamen vel haec vel aliud quicquam de sacrsanctis opibus sive instrumentis attigit, sed postera die post excidium curare templum aedisolemnia sacra celebrare. Ipse autem, Hircano pontifice declarato, quod se et in aliset, promptamque ad bellum agrestium multitu
Abbreviated transcription (Latin):
italia in ptholomaidẽ deuectꝰ herodes¬
non parua manu coacta externorũ atq
gentiliũ ꝑ Galileã aduersus autigonũ
ꝓperabat: uentidii & silonis fuitus au¬
nlio. Quibꝰ Dellius ab autonis missus:¬

Expanded text:
Italia in Ptholomaidem devectus Herodesaud parva manu coacta externorum atque gentilium, per Galilaeam adversus Antigonum properabat, Ventidii et Cylonis fultus auxilio. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
ã quibꝰ antea despectus erat tunc in eius
familiaritatẽ sese dederint. ꝓptͣ hyrcara
affinitatẽ. Namq is herodes iã pridẽ ex
indigenis habebat uxorẽ non ignobilem
que Desifuocabat᷑: & antipatrũ ex ea sus¬
ceperat filiũ. Tunc autẽ duxerat alexan¬
dri cuiꝰ pat̾ fuit aristobolus filiã Mart¬
amnẽ hẏrcani neptẽ ex filia. atq inde
regi familiaris erat Sed ubi cassis cura¬
phylippos int̃fecto cȩsar in italiã & an¬
tonius in syriã discesserunt: & legatis ab¬

Expanded text:
am, quibus antea despectus fuerat, tunc in ejus familiaritatem sese dederint, et propter Hircani affinitatem. Namque is Herodes jam pridem ex indigenis habebat uxorem non ignobilem, quae Dosis vocabatur, et Antipatrum ex ea susceperat filium. Tum autem duxerat Alexandri, cujus pater fuit Aristobolus, filiam Mariamnem, Hircani neptem ex filia, atque inde regi Hircano familiaris eratPhilippis interfecto, Caesar in Italiam, Antonius in Syriam discesserunt, Juda
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ iesephus ubi frẽm. ꝓcul abesse cognouit
turo messiũ tempore frumenta e npliꝰ¬
diripiat. Incursu autẽ hostiũ ꝑ montana
atq aspera loca oppressus. & ipse cadit. mag¬
nã uiri fortis in ea pugna głam consecutꝰ.
lectȩ de syria cohortes erant: nec ueterũ mi¬
litũ quequã ꝑmixtũ habebant. qui belli¬
posset exoꝑibꝰ opitulari. Antigonis au¬

Expanded text:
erum Josephus, ubi fratrem procul abesse cognovit,tura messium tempore frumenta diripiat. Incursu autem hostium per montana atque aspera loca oppressus, ipse cadit: et magnam viri fortis in ea pugna gloriam consecutrecentes de Syria cohortes lectae erant, nec veterum militum quemquam permistum habebant qui posset rudibus opitulari. Antigonus au
Abbreviated transcription (Latin):
te antigonũ demonstrarent non solũ
qͣd uitra breue tempus his dissidere ce¬
pisset: uerũ etiã qd antea qͦq populo
romano despecto. parthoꝵ suffragio reg¬
nũ curauisset accipere. Nis autẽ cõmo¬
to senatu cũ antonius etiã bello contra
parthos gerendo utile esse diceret hero¬
dẽ regẽ creari: om̃s assentiunt. Dimisso¬
q consilio. antonius quidẽ & cesar egre¬
diebant᷑ mediũ stipantes herodẽ: consu¬
les autẽ cũ aliis magistratibꝰ antecede¬
bant cesuri hostias: decretũq senatus
in capitolio reposituri. Primo autẽ die
regni herodis: apud antoniũ cęnatũ est.

Expanded text:
tem Antigonum demonstrarent, non solum tem Antigonum demonstrarent, non solum quod intra breve tempus is dissidere coepisset, verum etiam quod antea quoque P. R., despecto Parthorum suffragio, regnum curavisset accipere. His autem commoto senatu, cum Antonius bellum contra Parthos utile esse diceret, Herodem regem creari omnes assentiunt. Dimissoque concilio Antonius quidem et Caesar egrediebantur, medium stipantes Herodem, consules autem cum aliis magistratibus antecedebant, Caesari hostias decretumque senatus in Capitolio reposituri. Primo autem die regni Herodis apud Antonium coenatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
continuo romã ꝓfec tus. familiaritatis pa¬
itrnȩ gr̃a prumũ conuenit antoniũ eiq
tam suas qũa totius generis cdades exponit¬
qͥdq affec tibꝰ suis in castello relictis atq
obsidione cinctis supplex ad eũ hieme na¬
uigasset. Itaq tante miserationis casũ mi¬
seiatus antonius. & memoria quidẽ uincꝰ¬
tȩ cũ antipatro dextere. tũ uͦ ipsius qui¬
aderat contemplatione uirtutis. etiã tunc
eũ regẽ constituere ꝓposuit uideoꝵ. quẽ
ipse tetrarchã antea fecerat. Nonminus
autẽ qũa herodis fauore. odio ducebat᷑
ebat multo qu̾a ipsũ paratius renouan¬
tẽ antipatri expeditiones quas in egypto
cũ eius patre ꝑtulerat. & hospiciũ. & in rebꝰ
cunc tis beniuolentiã: cũ preter hȩc ipsius
quoq herodis efficatiã cerneret. Uerum¬
tam̃ & senatũ conuocabat. ubi oressala
& post eũ a tratinuf astante herode pa¬
tris eius mercta & ipsius cica populũ ro¬
manũ fidẽ ꝓsequebant᷑. quosimul hos¬

Expanded text:
continuo Romam profectus, familiaritatis paternae gratia primum convenit Antonium, eique tam suas quam totius generis clades, exponit, atque suis in castello relictis et obsidione cinctis, supplex ad eum navigasse hieme. Itaque tantae miserationis casum miseratus Antonius, et memoria quidem junctae cum Antipatro dextrae, ergo ipsius aderat contemplatione virtutis, etiam tunc eum regem constituere proposuit Judaeorum, quem ipse tetrarcham antea fecerat. Non minus autem quam Herodis favore odio ducebatur rodem commendabat, multo quam ipse paratius renovans Antipatri expeditiones quas in Aegypto cum ejus patre pertulerat, et hospitia et in rebus cunctis benevolentiam. Cum praeter haec ipsius quoque Herodis efficaciam cerneret, verumtamen et senatum convocabat, ubi Messala, et post eum Atratinus, astante Herode, patris ejus merita et ipsius circa populum Romanum fidem prosequebantur: quo simul hos
Abbreviated transcription (Latin):
rodion uocauit. Et tc̃ quidẽ cũ fugeret.
turbã q sequentiũ diminui ꝑsuadet.
Nec enĩ capacẽ esse tante multitudinis
masadã. Erat autẽ supra qua nouẽ mili¬
ũ multitudo. Itaq paruit herodes eius c̃¬
silio. & impares quidẽ necessitati ꝑ idu¬
meã dimisit cũ uatico: lectissimos autẽ
maximeq necessarios tenut. atq ita in
castellũ receptus est: Deinde octuigentis
ibi relictis qui mulieres defenderent. itẽq
cõmeatu qui satis esset obsessis. ipse in pe¬

Expanded text:
petiit. Et tunc quidem cum fugeret, turbamque sequentium diminui persuadet: nec etiam capacem esse tantae multitudinis Masadam, erat autem supra quam novem millium multitudo. Itaque paruit Herodes ejus consilio, et impares quidem necessitati per Didimeam dimisit cum viatico. Valentissimos autem maximeque necessarios tenuit, atque ita in castellum receptus est. Deinde nongentis ibi relictis, qui mulieres defenderent, itemque comitatu qui satis esset obsessis disposito, ipse in Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ut & alios quibꝰ auctoribꝰ in illo fuisset
alexander excitatus occideret. Cũq his
nimia suꝑsticione nichil abnuendũ
putaret. quos sibi libuisset ea specie tru¬
cidabant. donec optimatũ quisq ad
aristobolũ confugerent: quorũ pericu¬
lũ agebat᷑. Atq ule matri ꝑsuasit. ut his
ꝓpter dignitatẽ parceret.: ciuitate autẽ
pelleret quos nocentes existimaret. Iliq̃¬
de data sibi copia ꝑ agros disꝑsi siur¬

Expanded text:
ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset Alexander excitatus, occideret. Cumque his nimia superstitione nihil abnuendum putaret, quos sibi libuisset, ea specie trucidabant: donec optimatum quisque ad Aristobolum confugerent, quorum periculum agebatur, atque ille matri persuasit ut his propter dignitatem parceret, civitate autem pelleret, quos nocentes existimaret. Illi quidem, data sibi copia, per agros dispersi su
Abbreviated transcription (Latin):
qui pret̾ alios pietatẽ colere putarent᷑.
& perttius leges exponere. Ob eãq cau¬
sã ꝓpius eos aspiciebat al exandra: diui¬
autẽ paulatĩ femine simplicitate decep¬
ta. om̃s pro sua libidine summouendo.
doponendo. itẽq uinciendo ac soluen
t᷑. prorsus ut ipsi quidẽ regus cõmodis
fruerent᷑: expensas uͦ ac difficultates alex¬
andra ꝑferret. Sed eade mire callebat
res amministrare maiores. Itaq augen¬
dis copiis semꝑ intenta duplicẽ confla¬
uit exercitũ: neq pauca peregrinoꝵ pa¬
rauit auxilia. quibꝰ ñ modo statũ gentis
suȩ robotauit : sed etiã metuendam se
reddidit externȩ potentiȩ. Imperabat
autẽ alus. uerũ phariseis ipsa ultro pa¬
rebat. Deniq diegenem quenda uisig¬
nẽ uirũ qui alexandro fuisset amicissi¬
mus int̾ficiunt: eius factũ consilio cri¬
minati. ut oc tingenti quos supra me¬
moraui regis uissu tollerent᷑ in crucem.
Nichilominus autẽ alexandrę suadebãt

Expanded text:
qui praeter alios pietatem colere putarentur et peritius leges exponebant. Ob eam causam propius eos aspiciebat. Illi autem, pauautem, paulatim feminae simplicitatem despicientes, omnes pro sua libidine submovendo ac deponendo, vinciendo ac solvendt prorsus, ut ipsi quidem regiis commodis fruerentur, expensas ac difficultates Alexandra perferret. Sed eadem mire callebat res administrare majores. Itaque augendis copiis semper intenta, duplicem conflavit exercitum. Neque pauca peregrinorum paravit auxilia, quibus non modo statum gentis suae roboravit, sed etiam metuendam se reddidit externae potentiae. Imperabat autem aliis, verum Pharisaeis ipsa ultro parebat. Denique Diogenem quemdam insignem virum, qui Alexandro fuisset amicissimus, interficiunt, ejus consilia criminantes, ut octingenti, quos supra memoravi, regis jussu tollerentur in crucem. Nihilominus autem Alexandrae suadebant
Abbreviated transcription (Latin):
minens soluisset obsidionẽ. Nlamq is ex
armenia quidẽ insyriã missus erat a pomi¬
peis magno: qui cũ tygrane bellũ gere¬
bat. Sed ubi damascũ uenit: a metells
tis. cognito q in uidea qͥd ageret᷑: illuc
uelut ad questũ cucurrit. Deniq mox
uinento esset orantibꝰ. Sed trecentis talen¬
tis quȩ aristobolus ei miserat iusticia post¬
habita est. Tot enĩ acceptis scaurus ad hyr¬
canũ & arabas legatos dirigit: romanoꝵ
eis & pomper nomen urtentans nisi obsi¬
dione desisterent. ltaq & aretha ex iuidea
in fila delphia recedit metu ꝑculsus: & scait¬
rus damascũ reduit. Aristobolus autẽ¬

Expanded text:
entem solvisset obsidionem. Namque is ex entem solvisset obsidionem. Namque is ex Armenia quidem in Syriam missus erat a Pompeio Magno, qui cum Tigrane bellum gerebat. Sed ubi Damascum venit, quam retentis, cognito in Judaea quid ageretur, illuc velut ad quaestum cucurrit. Denique ut jumento esset orantibus. Sed quadringentis talentis, quae Aristobolus miserat, justitia posthabita est. Tot etiam acceptis Scaurus ad Hircanum et Arabas legatos dirigit, Romanorum eis et Pompeii nomen intentans, nisi ab obsidione desisterent. Itaque et Aretha ex Judaea in Philadelphiam recedit metu perculsus, et Scaurus Damascum redit. Hircanus ve
Abbreviated transcription (Latin):
hyrcanũ ut ad aretham regẽ arabię ẽ¬
fugeret. euisq auxilio regnũ repeteret
hortabat᷑: & ipse arethȩ ut hyreanũ sus¬
ciperet atq in regnũ deduceret suadebat
multa detrahens aristoboli moribꝰ: mul¬
tisq hyreauũ laudibꝰ p̃dicans. Simulq
ammonebat. qd eũ deceret regno claris¬
suno p̃sidentẽ iniquitate oppressis manũ
porrigere. hyrcanũ autẽ inuiriã pati qͥ
principatu iure successionis sibi debito ca¬
russet. Sic instructis & p̃paratis ambobꝰ
nocte cũ hyrcans ex cuutate. ꝓfugit: ci¬
taroq cursu in oppidũ qͦd petra dicitur
saluus euasit. qd regni sedes ee̾t arabie.
Ibi postquã hyrcanũ in manu regis aretͬe
tradidit: multis dictis multisq muneri¬
bꝰ ut auxiliũ p̾beret quo in regnũ dedu¬
milia quinquaginta. Quibꝰ nequaquã
restitit aristobolus: sed primo impetu
suꝑatus in iherosolimã fugere cogitur
Atq omiuno captus esset: nisi dux romano¬

Expanded text:
Hircanum ut ad Aretem regem Arabiae coHircanum ut ad Aretem regem Arabiae confugeret, ejusque auxilio regnum repeteret hortabatur, et ipse Arete ut Hircanum susciperet atque in regnum deduceret suadebat, multa detrahens Aristoboli moribus, multisque Hircanum laudibus praedicans. Simulque admonebat quod eum diceret regno clarissimo praesidentem, iniquitate oppressis manum porrigere: Hircanum autem injuriam pati, qui principatu jure successionis sibi debito caruisset. Sic instructis et praeparatis ambobus, noctu cum Hircano ex civitate profugit, citatoque cursu in oppidum quod Petra dicitur salvus evadit, quod regni sedes esset Arabiae. Ibique postquam Hircanum manum regis Aretae tradidit, multis dictis multisque muneribus, ut auxilium ei praeberet, quo in regnum dedumillia quinquaginta. Quibus nequaquam restitit Aristobolus, sed primo impetu superatus, in Hierosolymam fugere cogitur. Atque omnino captus esset, nisi dux Romano
Abbreviated transcription (Latin):
bolus uiribꝰ atq auctoritate prestabat
Nabito autẽ inter eos circa ihericuma
de rerũ summna conflictu: pleriq hyt¬
cano relicto transeunt ad aristobolum
Hyrcanus autẽ cũ reliquis fuga p̃uens
castellũ antoniã ibi q salutis obsidesẽ
nactus. Erat itaq ibi in custodia ut
pͥmisimus coniunx aristoboli cũ filus
Sed prius qu̾a graue quid fieret ea lege ui
concordiã rediit. ut regnũ quidẽ aristo¬
bolus haberet hyreartis uͭ excederet qua¬
siregis frat᷑. aliis contentus honoribꝰ. Hloc
modo in fano reconciliati. cũ in conspec¬
tu circũstantis populi benignissime alt̃
alterũ ualere uississent domos ꝑmutant:
& aristebolus quidẽ recedit ui regiã. hyr¬
canus autẽ in aristoboli domo. Uetus
uͥ & alios eius inimicos pret̃ sp̃e dominan¬
tis occupat: & maxime antipatrũ ĩa du¬
dũ inuisũ aristobolo. Erat autẽ genere
idumeus: & nobilitate ac diuitiis aliarũ¬
q rerũ copia gentis suȩ princeps. ls gͥ &

Expanded text:
bolus viribus atque auctoritate praestabat. Habito autem inter eos circa Hiericunta de rerum summa conflictu, plerique, Hircano relicto, transeunt ad Aristobolum. Hircanus autem cum reliquis fuga praevenit castellum Antonium, ibique salutis obsides nactus est. Erat itaque ibi in custodia ut praemisimus conjux Aristoboli cum filiis. Sed priusquam grave aliquid fieret, ea lege in concordiam redit, ut regnum quidem Aristobolus haberet, Hircanus vero excederet quasi regis frater aliisque contentus honoribus. Hoc modo in fano reconciliati, cum in conspectu circumstantis populi benignissime alter alterum valere jussissent, domos permutant, et Aristobolus quidem recedit in regiam, Hircanus autem in Aristoboli domum. Metus vero et alios ejus inimicos praeter spem dominantis occupat: et maxime Antipatrum, jam dudum invisum Aristobolo. Erat autem genere Idumaeus, et nobilitate ac divitiis aliarumque rerum copia gentis suae princeps. Is ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
lũ & hẏrcanũ uinc tos ei traderent uerbe¬
randos. At ille hyrcani quidẽ auriculas
dentibꝰ truncat: ne solutus quidẽ rebus
mutatis unqu̾ã pontificatũ recipiat. Ab
integris enĩ celebrari sacra oportet. saseliũ
uirtute p̃uentus est antigonus. Qui cũ
nec ferri copiã nec manus liberas haberet
ad saxũ fracto capite interut. Atq ita ꝓ¬
bato qd uerus herodis frat᷑ esset. hyrcanꝰ¬

Expanded text:
lum et Hircanum vinctos ei tradiderunt verberandos. Antigonus autem Hircani quidem auriculas dentibus truncat, ne solutus, rebus mutatis, unquam pontificatum recipiat: ab integris enim celebrari sacra oportet. Faseli vero virtute praeventus est Antigonus. Qui cum nec ferri copiam nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capite interiit, atque ita probavit quod verus Herodis frater esset. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
gabat. donec facta sunt decẽ milia pe¬
ditũ. & mille quingenti equites. iullas¬
q: oportunas muris hoc est alexandriũ¬
& hyrcanut & macherunta ñ longe ab a¬
rabiȩ montibꝰ muniebat. Igit᷑ sabinus¬

Expanded text:
avit, donec facta sunt ei decem millia peditum, et mille quingenti equites. Ique opportunas muris, hoc est, Alexandrium, Hircanum et Macherunta, non longe ab Arabiae montibus, muniebat. Exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
esare uͦ adolescente & antonas
cũ bruto & cassio bellũ gerentibꝰ. mar¬
cus & cassius exercitu de syria conflato.
qͦd magna pars ubi usus poposcit hero¬
des fuisset. ipsũ quidẽ totius syriȩ ꝓcu¬
q attributa. Si autẽ bellũ desisset. regnũ
quoq uidee cassius eidẽ se delaturũ e̾ẽ¬
pollicitus est. Euenit autẽ : ut antipatro¬
& spes & fortitudo filii causa interitus fie¬
conuiuiũ mortuus. uir ad alia strenuus.
rebusq amininistrandis idoneus: & qui
regnũ recuperatũ conseruasset hyrcans.

Expanded text:
esare vero adolescente et Antonio cum Bruto et Cassio bellum gerentibus, Marcus et Cassius exercitu de Syria conflato, cujus magna pars ubi usus poposcit, Herodes fuit, ipsum quidem totius Syriae procut. Si autem bellum desisset, regnum quoque Judaeae Cassius eidem se delaturum pollicitus est. Evenit autem ut Antipatro spes et fortitudo filii causa interitus fienvivium mortuus est, vir ad alia strenus, rebusque administrandis idoneus, et qui regnum recuperatum conservavit Hircano.
Abbreviated transcription (Latin):
atmans mox inde digresus est N on tan
teliqua multitudo ob abscessũ auxiliorũ
similtates deposuit. Bello autẽ assi duo
captiuos abduxit. Uerũ immoderata
fecit iracundia: ut crudelitas eius ad in¬
pietatẽ usq ꝓcederet. Oc tingentis enim
captiuorũ in media ciuitate crucifixis.
mulieres earũq filios in conspectu ma¬
trũ necauit: atq hec potans & cũ suis con¬
cubuus recubans ꝓspec tabat. Lantus au¬
tẽ populũ terror inuasit. ut etiã diuersȩ
partis studiosi ꝓxima nocte octo milia ho¬
minũ extra totã uidȩã ꝓfugerent. quorũ
exilio mors alexandri finis fuit: cũ euismo¬
di factis tande egreq regnũ otiũq quȩ¬
sisset. ab armis requieuit. Rursus autem¬

Expanded text:
tus, mox inde egressus est, non tamen reliqua multitudo ob abscessum auxiliorum simultates deposuit: sed cum Alexandro am adduxit. Verum immoderata fecit iracundia, ut crudelitas ejus ad impietatem usque procederet: octingentos enim eorum in media civitate cruci affixos, mulieres eorum atque filios in conspectu ipsorum necavit, atque hoc, potans et cum suis concubinis recubans, prospectabat. Tantus autem populum terror invasit, ut etiam diversae partis studiosi proxima nocte septem millia extra totam Judaeam profugerint. Quorum exsilio mors Alexandri finis fuit. Cum ejusmodi factis tandem aegre otium regni quaesisset, ab armis requievit. Ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
indignatione discessit: belloq ia ẽgre¬
di cũ pompeio cogitabat. Iue aute nec
enĩ tempus apparatui dandũ putauit.
statĩ eũ sequit᷑. Nultũ quippe alacri¬
tati eius addiderat circa iherichuntam
Nitridatis mors nuntiata ubi pinguis
sima idumeȩ regio & palmarũ pluriinũ
& balsamũ nutrit: cuiꝰ inciso lapidibꝰ a¬
cutis robore. stillantẽ lacrimã ex uulne¬
ribꝰ colligunt. Cũq illic ꝑ noctasset: ma¬
ne in iherosolimã ꝓperabat. ltaq hoc eiꝰ
impetu ꝑterritus aristebolus supplex oc¬
currit: pecuniãq pollicitus. qd q semet¬
ipsũ ei cũ ciuitate ꝑmitteret. pomperũ mi¬
tigat seuientẽ. Nec tamen quicqũa eoꝵ qͣ
ꝓmisit effectũ est. Babintũ enĩ qui ad sus¬
cipiendã pecuniã missus fuerat.: nec in op¬
pidũ quidẽ aristoboli socii recepert̃. Nis
cõmotus pempeuus aristobolũ in custocdiã

Expanded text:
indignatione discessit, belloque jam congredi cum Pompeio cogitabat. Pompeius autem nec ei tempus apparatui dandum putavit, sed statim eum sequitur, multum quippe alacritati ejus addiderat circa Hiericunta mors Mitridatsima Idumaeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stillantem lacrymam ex vulneis nuntiata. Cumque illic pernoctasset, mane in Hierosolymam properabat. Itaque hoc ejus impetu perterritus Aristobolus, supplex occurrit pecuniamque pollicitus, quodque semetipsum ei cum civitate permitteret, Pompeium mitigat saevientem, nec tamen quidquam eorum quae promisit, effectum est. Gabinium etiam, qui ad suscipiendam pecuniam missus fuerat, nec in oppidum quidem Aristoboli socii receperunt. His commotus Pompeius Aristobolum in custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
nus hyrcano iherosoluã deducto. eiq
fani cura mandata. cȩteris rei puplicȩ par¬
tibꝰ optimates p̃fȩcit. omnẽq uideoꝵ gen¬
tẽ in c̃uentus quinq diuisit. uno ihero¬
solimis. altero doris: itẽq tertio ut apud
tas attributa est. Singulari autẽ unius
dominatione iuidei liberati. libent᷑ ab
elapsus roma aristobolus. Qui magna ite¬

Expanded text:
nius, Hircano Hierosolymam deducto, ei fani curam commendavit, caeteris reipublicae partibus optimates praefecit, omnemque Judaeorum gentem in conventus quinque divisit: unum Hierosolymis, alterum Doris, itemque tertium apud tate deposuit. Singulari autem unius dominatione Judaei liberati, libenter ab a Roma Aristobulus, qui magna
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo & septimo regni anno moritur.
tes fore ñ dubitans. qd longe ab eiꝰ crude¬
litate discrepans & iniquitati resistens.
beniuolentiã sibi populi cõparasset Neq
spes eũ fefellit. Ulamq opinione pietatis

Expanded text:
gesimo septimo regni anno moritur. tes fore non dubitans, quod longe ab ejus crudelitate discrepans, et iniquitati resistens, benevolentiam sibi populi comparasset, neque spes eum fefellit. CAPUT XII. De bellis
Abbreviated transcription (Latin):
nter hec alexandra morbo laboiante.
minor eus filius aristobolus cũ seruis si¬
is quos multos habebat. om̃s q ꝓ etatis fei¬
uore fidissimos. uniuersa castella opti¬
nuit: & pecuma quã ibi reperit c̃ducti
auxiliis regẽ se declarauit. Obhȩe nisera¬
ta querelas hyrcaui mat᷑. coniuge̾ aristo¬
boli cũ filiis uicludit apud castellũ q̃d
a septentrione fano ad iacens baris antea
uocabat᷑ ut diximus: postea uͦ antoniũ
cognominatũ est inꝑante. antonis. qu̾e¬
admodũ de augusti & agrippe nomine
sebaste & agrippas aliȩ cuutates appella¬
tȩ sunt. Ante tam̃ alexandra morit᷑. qua
in aristobolũ hyrcani frĩs eius contuine¬
lias iundicaret: quẽ deici regno euraue¬
rat. qd ipsa nouẽ annos amministrauit¬

Expanded text:
nter haec, Alexandra morbo laborante, minor ejus filius Aristobolus cum servis suis, quos multos habebat, omnesque pro aetatis fervore fidissimos, universa castella obtinuit, et pecunia quam ibi reperit conductis auxiliis, regem se declaravit. Ob haec miserata querelis Hircani mater, conjugem Aristoboli cum filiis includit apud castellum quod a septentrione fano adjacens, Baris antea vocabatur, ut diximus, postea vero Antonium cognominatum est, imperante Antonio, quemadmodum de Augusti et Agrippae nomine Sebaste et Agrippas et aliae civitates appellatae sunt. Ante tamen Alexandra moritur quam in Aristobolum Hircani fratrem illius contumelias vindicaret, quem dejici regno curaverat, q