comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dic̃ pat̃ grãs ago tͥ. qm̃ audisti me. Ego aut̃ seiebã. q. sẽꝑ
me audis. suȩ tam̃ quatuor supplicationũ genera. licet singil¬
latĩ ac diu̾so tẽpore seͥm illũ quẽ cop̃hendimꝰ modũ. adem
cñs nr̃ dͥistinxerit offerenda: tam̃ etiã simul ea in supplica¬
tione ꝑfecta cõphendi posse: identidẽ suis ostendit eremplis.
ꝑ illã scilicet orationẽ quã ad finẽ euglii sed̃m ioh̃em legi¬
mͦ eit̃ copiosissime ꝓfudisse. Ex cuiꝰ textu qr longũ ẽ uinu̾¬
sa ꝑcurrere: diligens inqͥsitor hec ita eẽ loctionis ipsiͦserie
ses. has q̃tuor supplieationũ species aliq̃ntũ iminutato po¬
nens ordine euident̃ exp̃ssit: ostenditq debere eas ñnũquã
simul fub ardore unius supplicationis offerri ita dicens. Seo
in omĩ oratione ⁊ obsecratione cũ gr̃arũ acꝰtione petitiones
urȩ innotescant apud dm̃. ꝑ qd uoluit nos in hoc specialiꝰ eru
dire. qd̃ in oratione ⁊ obsecratione: gr̃aꝵ actio debeat cũ postu

Expanded text:
as ago tibi quoniam audisti me, ego autem sciebam quia semper me audis . Quae tamen quatuor supplicationum genera licet sigillatim ac diverso tempore, secundum illum quem comprehendimus modum, idem Dominus noster distinxerit offerenda, tamen etiam simul ea in supplicatione perfecta comprehendi posse identidem suis ostendit exemplis, per illam scilicet orationem quam ad finem euangelii secundum Iohannem legimus eum copiosissime profudisse. ex cuius textu quia longum est uniuersa percurri, diligens inquisitor haec ita esse lectionis ipsius serie ses has quattuor supplicationum species aliquantum inmutato ponens ordine euidenter expressit ostenditque debere eas nonnumquam simul sub ardore unius supplicationis offerri, ita dicens: sed in omni oratione et obsecratione cum gratiarum actione petitiones uestrae innotescant apud dire, quod et in oratione et obsecratione gratiarum actio debeat cum postul
Abbreviated transcription (Latin):
chisedech quȩ mosayca lege p̃cipiunt᷑ exsoluit: Unde idem
ipse abrahã unde loth transeuntib ac ꝑegrinis humanita¬
tis iura ⁊ ablutionẽ pedũ. necdũ euglio choruscante man¬
dato supplicit᷑ obtulerunt: Ende iob tantã deuotionem
fidi. tantã castymonie puritatẽ tantã humilitatis. mansu¬

Expanded text:
chisedec, quae Moysaica lege praecipiuntur, exsoluit? unde idem chisedec, quae Moysaica lege praecipiuntur, exsoluit? unde idem ipse Abraham, unde Loth transeuntibus ac peregrinis humanitatis iura et ablutionem pedum necdum euangelico coruscante mandato suppliciter obtulerunt? unde Iob tantam de uotionem fidei, tantam castimoniae puritatem, tantam humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sa hnic manifeste ꝓbat᷑ qđ mandata legis absꝙ littere. lec̃tio¬
ne ante legẽ immo ante diluuiũ. om̃s scõs obseruasse. cog nos¬
cimꝰ. Quẽa amodũ enĩ scire potuit abel necdũ lege mandante.
qoͣ de p̾mitiis ouiũ suaꝵ ⁊ de adipe ipsarũ sacrificiũ cł̃o debet
offerre ᷑ nisi ꝑ insitã sibi legẽ naturalit̃ fuisset edoctꝰ.Qũe¬
admodũ noe qđ mundiũ uel qđ mimundiũ eẽt animal disere¬
uisset. ñ cͥhũ hec legali distinguente mandato: nͥ seientia natu¬
rali fuisset instructꝰ. Sndͥe enoch did̾icit ambulare. cũ deo.
nullã legis illummationẽ ab aliquo consequutꝰ. Sbi sem e
iafeth legerant turpitudinẽ patris tui ñ reuelabis. ueitꝰ¬
cedentes retrorsũ patris uerecunda uelarent. nde monitꝰ
abe rahã spoliis hostiũ quȩ sibi offerebant᷑ ne retributionẽ
laboris sui consequeret᷑ abstinuit ł decimas sacerdoti mel¬

Expanded text:
sa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectiosa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluuium omnes sanctos obseruasse cognoscimus. quemadmodum enim scire potuit Abel necdum lege mandante, quod de primitiuis ouium suarum et de adipe ipsarum sacrificium deo deberet offerre, nisi per insitam sibi legem naturaliter fuisset edoctus? quemadmodum Noe quod mundum uel quod inmundum esset animal discreuisset nondum haec legali distinguente mandato, nisi scientia naturali fuisset instructus ? unde Enoc didicit ambulare cum deo, nullam legis inluminationem ab aliquo consecutus? ubi Sem et Iapheth legerant: turpitudinem patris tui non reuelabis, ut incedentes retrorsum patris uerecunda uelarent? unde monitus Abraham spoliis hostium quae sibi offerebantur, ne retributionem laboris sui consequeretur, abstinuit, uel decimas sacerdoti Mel
Abbreviated transcription (Latin):
mandato:  lex enĩ ñ p̃terita solet crimina. s siltura dãpnare.xi
A eRenius Deus hominẽ creans: omnẽ naturalit᷑ ei scientiã
legis inseruit. Que si fuisset ab homine scđ̃m ꝓpositũ dĩ ut
ceperat custodita: ñ utiq necessariũ fuisset aliã darri quã lit¬
teris postea ꝓmulgauit. Erat enĩ suꝑfluũ extrinsecus offerri
remediũ: qdͦ adhuc intrinsecus uigebat insertũ. d q hec ut
diximꝰ penitꝰ corrupta iã fuerant lib̾tate usuq peccandi ur¬
luit huiꝰ erecutor ac uindex. ⁊ ut ipsis scripture u̾bis eloquar
aduitrix apposita ẽ mosaicȩ legis seuera districtio: ut ł metu
pene p̃sentis ñ pęnitꝰ bonũ seientiȩ naturalis extinguerens:
erudiens scilicet eos atq custodiens: ne ab illa ddisciplina. i qua
naturalit᷑ fuerant mstituti. quadã oblione discederent:
Nã qr sit homini om̃is scientia legis ab initio creationis infie¬

Expanded text:
mandato? lex enim non praeterita solet crimina, sed futura damnare. mandato? lex enim non praeterita solet crimina, sed futura damnare. SERENVS : Deus hominem creans omnem naturaliter a scientiam legis inseruit. quae si fuisset ab homine secundum propositum domini ut coeperat custodita, non utique necessarium fuisset aliam dari quam litteris postea promulgauit: erat enim superfluum extrinsecus offerri remedium quod adhuc uigebat insertum. sed quia haec ut diximus penitus corrupta iam fuerat libertate usuque peccandi, uelut huius exsecutor ac uindex et ut ipsis scripturae uerbis eloquar adiutrix adposita est Moysaicae legis seuera districtio, ut uel metu poenae praesentis non penitus bonum scientiae naturalis extinguerent, erudiens scilicet eos atque custodiens, ne ab illa disciplina in qua naturaliter fuerant instituti quadam obliuione discederent. nam quia sit homini omnis scientia legis ab initio creationis nfo
Abbreviated transcription (Latin):
tes uitã suã quã sudore oꝑis ac labore contẽpti: & quoꝵ usq
eo scelera suꝑcreuerant: ut expiare mundus alias nͥ diluuii
inundatione ñ possit. Ita gͦ filiis sech libidinis instigatione tͣn¬
sgressis. illud mandatũ qđ ab exordio mundi huiꝰ naturali in¬
stinctu dutissime fuerat custoditũ. necesse fuit ꝑ litterã le¬
gis postea reparare: filiã tuã ñ dabis filio eiꝰ uxorẽi nec de fi¬
liab eoꝵ accipies filio tuo: qr seducent corda ur̃a. ut disce¬
datis a dõ ur̃o. ⁊ sequamini deos earũ: & seruiatis eis. xxi¬
Iermanus. Merito potuisset illis ex hac p̃sũptione con¬
iugii erimen transgressionis ascribi: si data fuisset illis pre¬
ceptio. At cũ se iunctionis istiꝰ obseruantia necdũ aliqua
fuisset constitutione p̃fixa. quẽ admodũ illis ꝑmũrtio gene¬
ris ad norã debuit imputari: quȩ nullo fuerat int̃dicta

Expanded text:
tes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque tes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ita ergo filiis Seth libidinis instigatione transgressis illud mandatum, quod ab exordio mundi huius naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec de filiabus eorum accipies filio tuo, quia seducent corda uestra, ut discedatis a deo uestro etsequamini deos earum ac seruiatis eis. GERMANVS : Merito potuisset illis ex hac praesumptione coniugii crimen transgressionis adscribi, si data fuisset eis ista praeceptio. at cum seiunctionis istius obseruantia necdum aliqua fuisset constitutione praefixa, quemadmodum illis permixtio generis ad noxam debuit inputari, quae nullo fuerat interdicta
Abbreviated transcription (Latin):
mstitutus. sciens se nullũ posse suꝑ his memorialẽ librũ in
arcã ꝓrsus inferre: in qua erat una cũ patre iustoac scĩs
loꝵ laminis. quȩ scilicet aquarũ mundatione corrũpi ñ pos
sent: ⁊ durissimis lapidib insculpsit. Quȩ ꝑacto diliuuo. eadẽ
qua celauerat curiositate ꝑquirens: sacrilegioꝵ ac ꝑpetue ne¬
quitiȩ seminariũ transmisit in posteros. Hac itaq ratione
illa uulgi opinio qua credunt angelos ł maleficia ł diu̾sas
artes hominũ tradidisse: in ueritate cõpleta ẽ. De illis gͦ quẽ¬
admodũ diximꝰ filiis seth. & filiab cam nequiores filii ꝓere¬
ati funt : qui fuerunt robustissum uenatores. uiolentissimi ac¬
truculentissum uiri : qͥ ꝓ enormitate corpoꝵ ł crudelitatis atq
malicie. gẏgantes nuncupati st̃. Hii nãq finitimos populari
ac rapinas int̃ homines pͥmi exercere cȩpert̃ p̃da potiꝰ erigen¬

Expanded text:
institutus, sciens nullum se posse super his memorialem librum in institutus, sciens nullum se posse super his memorialem librum in aream prorsus inferre, in qua erat una cum patre iusto ac sanctlorum lamminis, quae scilicet aquarum conrampi inundatione non possent, et durissimis lapidibus insculpsit. quae peracto diluuio eadem qua celauerat curiositate perquirens sacrilegiorum ac perpetuae nequitiae seminarium transmisit in posteros. hac itaque ratione illa uulgi opinio, qua credunt angelos uel maleficia uel diuersas artes hominibus tradidisse, in ueritate conpleta est. de illis ergo quemadmodum diximus filiis Seth et filiabus Cain nequiores filii procreati sunt,, qui fuerunt robustissimi uenatores, uioletruculentissimi viri, qui pro enormitate corporum vel crudelitatis ac malitiae, gigantes nuncupati sunt . Hi namque finitimos populari ac rapinas inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
uit quẽ admodũ sce ꝑceperat. ita etiã ł ad dĩ cultũ ł ad urdi¬
tatẽ uite cõmunis exercuit. Qũ uͦ impiȩ geueratiom fuisse
admixtũ. ad res ꝓfanas ac noxias ab his quȩ pie didicerat. in¬
st ictu qͦq demonũ cciriuauit: curiosasq exeꝰ maleficioꝵ artes
atq p̃stigia ac magicas suꝑstitiones audacter instituit: do¬
cens posteros suos. ut sacro illo cultu diumi noraiis dere¬
licto. ł elementa hec. ł ignẽ. uł aerios demones uenerarent᷑¬
& colerent. Hec gͥ quã diximꝰ curiosarũ rerũ notitia. quomͦ
in diluiuo ñ ꝑierit. ac suꝑuenientib scłis innotuerit licet
hoc mininie absolutio ꝓposite questionis ex poscat: tam̃ quia
nos occasio huiꝰ expositionis admonuit ꝑstringendũ breuit
puto. Quantũ itaq antique traditiones ferunt. chã filius¬
noe qui suꝑicitonib istis ⁊ sacrilegis ac ꝓfanis erat artib

Expanded text:
uit, quemadmodum sancte perceperat, ita etiam uel ad dei cultum uel ad utiliuit, quemadmodum sancte perceperat, ita etiam uel ad dei cultum uel ad utilitatem uitae communis exercuit. eam uero impiae generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent. haec igitur quam diximus curiosarum rerum notitia quomodo in diluuio non perierit ac superuenientibus saeculis innotuerit, licet hoc minime absolutio propositae quaestionis exposcat, tamen, quia nos occasio huius expositionis admonuit, praestringendum breuiter puto. quantum itaque antiquae traditiones ferunt, Cham filiusNoê, qui superstitionibus istis et sacrilegis ac profanis erat artibus
Abbreviated transcription (Latin):
mina rudis adhuc mundi huiꝰ habitator imponeret: ac non
solũ om̃e genꝰ bestiarũ atq serpentiũ furores uirusq dis¬
cerueret. sed etiã uirtutes herbarũ ⁊ arboꝵ lapidũq natu¬
ras ac tẽpoꝵ necdũ exꝑtoꝵ uicissitudines partiret᷑: ita ut ef¬
ficatit᷑ potuerit dicere: Dñs dedit mͥ eoꝵ quȩ sunt scientiã
uerã. ut sciã dispositionẽ orbis t̃rarũ. ⁊ uirtutes elem̃toꝵ: in
itiũ. ⁊ consũmationẽ ⁊ medietatẽ. tẽpoꝵ annoꝵ cursus ⁊ stellaꝵ
dispositiones. naturas ammaliũ ⁊ iras bestiarũ. uim spũũ ⁊ cogĩ¬
tationes hominũ. differentias arboꝵ ⁊ uirtutes raddicũ. & que¬
cũq sunt abscondita ⁊ in ꝓmptu cognoui. Hanc gͦ scientiam
omiũ naturarũ ꝑ successiones generationũ. semen seth pat̾ua
tradditione suscipiens: donec diuisũ a sacrilega ꝓpagine ꝑdura¬

Expanded text:
mina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non mina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum expertorum uicissitudines partiretur, ita ut efficaciter potuerit dicere: dominus dedit mihi eorum, quae sunt, scientiam ueram: ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elemstellarum dispositiones, naturas animalium iras bestiarum, uim spiritnum et cogitationes hominum, differentias arborum et uirtutes radicum, et quaecumque sunt abscondita et in promptu cognoui. hanc ergo scientiam omnium naturarum per successiones generationum semen Seth paterna traditione suscipiens, donec diuisum a sacrilega propagine perdura
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui de cam ꝓgenie nascebant᷑. desiderio pulchritu
dinis earũ succensi. acceperunt de ipsis sibimet uxores: q̃
ingenita scĩtate ac simplicitate pat̾na ꝓtmꝰ corruperiiñ.
Ad quos satis congrue dicꝰtũ ẽ illud eloquiũ. Eͣgo dixi dii
estis: & filii excelsi om̃s. uos aut̃ sicut homines moriemi¬
ni: & sicut unꝰ de pͥncipib cadetis. Quiq ab illa uera
physice philosophie disciplina tradita sibi a maiorib ex¬
ciderunt. quã pͥmus homo ille qui uniu̾sarũ natura¬
rũ institutionẽ uestigio subsequutꝰ ẽ: potuit eui¬
dent̃ attingere: siusq posteris certa ratione trans¬
mittere: quippe qui mundi ipsius infantiã adhuc tenerã &
quodã mͦ palpitantẽ rudemq conspexerat: & in quẽ tanta
fuit ñ solũ sapientie plenitudo. s etiã grã ꝓphetie. duu¬
na illa insufflatione transfusa: ut uniu̾sis ammantib no¬

Expanded text:
eorum qui de Cain progenie nascebantur desiderio pulchrieorum qui de Cain progenie nascebantur desiderio pulchridinis earum accensi, acceperunt sibimet de ipsis uxores, quae ingenita sanctitate ac simplicitate paterna protinus corruperunt. Ad quos satis congrue directum est illud eloquium : Ego dixi, dii estis, et filii excelsis omnes. uos autem sicut homines moriemini: et sicut unus de principibus cadetis, quique ab illa uera physicae philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo ille, qui uniuersarum naturarum institutionem e uestigio subsecutus est, potuit euidenter ad tingere suisque posteris certa ratione transmittere. quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuit non solum sapientiae plenitudo, sed etiam gratia prophetiae diuina illa insuffiatione transfusa, ut uniuersis animantibus no
Abbreviated transcription (Latin):
it enoc. Enoc geñ cainam. Cainã geñ malalehel. Malalehel ge¬
ñ matussalã. matussalã geñ lamech. lamec geñ ioel ⁊ uibal.
Itaq illa generatio quȩ de seth iusti ꝓpagine descendebat.
suȩ lineȩ iugit᷑ ac nationi ꝑmirta. in patrũ atq at¬
taui scĩtate longa etate durauit: nequaquã scilicet sacri¬
legiis ac malitia nequissime: ꝓlis infecta. quȩ in semet in¬
pietatis germen uelut a uit᷑a traditione retinebat inser¬
tũ. Donec gͦ ꝑseuerauit int̾ illos generationis eoꝵ ista dis¬
cretio: semen illud seth ut pote de. optima radice ꝓcedens.
ꝓ merito sc̃ĩtatis angeli dĩ. suie ut diu̾sa exemplaria conti¬
nent filii dĩ uocati sunt : & econtrario illi ꝓpt impietatẽ.
uel suã ł patrũ suoꝵ. ⁊ oꝑa t̾rena filii hominũ nuncupan¬
t᷑. Cũ gͦ eẽt int̾ ipsos usq ad illud tempus hȩc utilis scãq
diuisio: uidentes post hȩc filii sech. qui filii dĩ erant. filias

Expanded text:
Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamec, Lamec genuit lobel et Iubal. itaque illa generatio quae de Seth iusti propagine descendebat suae lineae iugiter agnationique permixta in patrum atque ataui sanctitate longa aetate durauit, nequaquam scilicet sacrilegiis. ao malitia nequissimae prolis infecta, quae in semet inpietatis germen uelut auita traditione retinebat insertum. donec ergo perseuerauit inter illos generationis eorum ista discretio, semen illud Seth, utpote de optima radice procedens, pro merito sanctitatis angeli dei siue ut diuersa exemplaria continent . filii dei uocati sunt, et e contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hominum i nuncupantur. cum esset ergo inter ipsos usque ad illud tempus haec utilis sanctaque diuisio, uidentes post haec filii Seth qui dei filii erant filias
Abbreviated transcription (Latin):
aturis quas uidebant ex nichilo ꝓcessisse. ereatorẽ mag¬
na uoce referunt᷑ & admiratione laudasse. Ante istud gͦ
tẽporale pͥncipiũ. qd̃ a moyse dr̃. qđq mundi huiꝰ scdm
hystoricũ iimo iudaicũ sensũ signat etatẽ. saluo sci¬
licet nr̃o sensu quo nos int̾p̃tamur omĩũ rerũ xp̃m ẽẽ
pͥncipiũ. in quo omĩa creauerit pat̃. scd̾m illud. oĩa ꝑ u
sũ facta sunt. & sine ipso facꝰtũ ẽ nichil. ante istud inquã
creasse. ñ dubiũ ẽ: quas apłs ꝑ ordinẽ. dinumerans ita deseri¬
bit. Quia m xp̃o creata sunt oĩa in cęlis & in t̾ra. uisibiba
⁊ miusibilia. siuie angeli siue. archangeli. siue throni. siue do¬

Expanded text:
s uisibilibus creaturis quas uidebant ex nihilo processisse creatorem mags uisibilibus creaturis quas uidebant ex nihilo processisse creatorem magna uoce referuntur et admiratione laudasse. ante istud ergo temporale principium, quod a Moyse dicitur quodque mundi huius secundum historicum, immo Iudaicum sensum signat aetatem saluo scilicet nostro sensu, quo nos interpretamur omnium rerum Christum esse principium, in quo omnia creauerit pater secundum illud: omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, ante istud, inquamcreasse non dubium est. quas apostolus per ordinem dinumerans ita describit: quia in Christo creata sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue angeli si
Abbreviated transcription (Latin):
nte c̃ditionẽ huiꝰ uisibilis creature spiritales celestesq
uirtutes dm̃ fecisse que ꝓ hoc ipso qđ scirent se ad tanta
beatitudinis głam beneficio ereatoris ex nichilo fuisse ꝓdu¬
ctas. ꝑpetuas ei grãs referentes. indesinent᷑ eiꝰ laudib i¬
hererent. nemo fideliũ dubitat. Nec enĩ existimare debe¬
mus creationis ⁊ opificii sui pͥncipia ab huiꝰ mundi consti¬
tutione dm̃ primitus inchoasse. quasi in illis anteriorib
atq innumeris scłis singulis ab onĩ ꝓuidentia ⁊ dispen¬
satione diuina fuerit ociosus. ac tãquã ñ habens in qͦs
bonitatis sue exerceret beneficia. solitarius atq ab omni
munificentia alienus fuisse credat᷑. Qđ de illa imm̃sa ac
sine pͥncipio. ⁊ incõp̃hensibili maiestate satis humile ẽ.
incongruũq sentire: ipso dño de illis potestatib hȩc dicei¬
te. Quando facꝰta s̃ simul sydera. laudauert̃ me uoce mag¬
na om̃s angeli mei. Qui gͦ int̾sunt creationi syderũ. an

Expanded text:
nte conditionem huius uisibilis creaturae spiritales caelestesque uirtutes deum fecisse, quae pro hoc ipso quod scirent se ad tantam beatitudinis gloriam beneficio creatoris ez nihilo fuisse productas perpetuas ei gratias referentes indesinenter eius laudibus inhaererent, nemo fidelium dubitat. nec enim existimare debemus creationis et opificii sui principia ab huius mundi constitutione deum primitus inchoasse, quasi in illis anterioribus atque innumeris saeculis ab omni prouidentia et dispensatione diuina fuerit otiosus, ac tamquam non habens in quos bonitatis suae exerceret beneficia solitarius atque ab omni munificentia alienus fuisse credatur. quod de illa inmensa ac sine principio et inconprehensibili maiestate satis humile est incongruumque sentire, ipso domino de illis potestatibus haec dicente: quando facta sunt simul sidera, laudauerunt me uoce magna omnes angeli mei. qui ergo intersunt creationi siderum, ant
Abbreviated transcription (Latin):
one disceptans. ita disseruit. Priusquã conu̾tat᷑ puluis in
t̾rã sic̃ fuit. ⁊ sp̃c reu̾tat᷑ ad dm̃ qͥ dedit illũ. Quid aꝑtius
dici potuit. quã ut materiã carnis quã puluerẽ nomina
uit. qͥ de hominis semine sumit ex ordiũ. eiꝰq uidet᷑ mina¬
sterio seminari. uelud t̾rã sũptã iterũ reũti ꝓnuntiaret ad
trã sp̃m uͦ qͥ ñ ꝑ cõmixtionẽ sexus utriusq generat᷑. sed.
peculiarit᷑ a dõ solo tribuit᷑ ad auctorẽ suũ redire sig.¬
naret: qđ etiã ꝑ illã dd̃ insufflationẽ qua adãs primitues
animauit euudent᷑ expͥmit᷑. Itaq his testimmonus manses¬
te eolligim. patrẽ spũũ dici neminẽ posse nͥ dm̃ solũ eu
eos ex nichilo cũ uoluerit facit homines uͦ carnis nr̃e
patres tantũmͦ nominari. Igit᷑ ⁊ diabolus sed̾m hoc qdt¬

Expanded text:
one disceptans ita disseruit: priusquam conuertatur puluis in one disceptans ita disseruit: priusquam conuertatur puluis in terram sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eam. quid apertius dici pvit, quia de hominis semine sumit exordium, ejusque videtur ministerio seminari, velut e terra sumptam, iterum reverti pronuntiaret adro, qui non per conmixtionem sexus utriusque generatur, sed peculiariter a deo solo tribuitur, ad auctorem suum redire signaret? quod etiam per illam dei insuffiationem, qua Adam primitus animauit, euidenter exprimitur. itaque his testimoniis manifeste colligimus patrem spirituum dici neminem posse nisi deum solum, qui eos ex nihilo cum uoluerit facit, homines uero carnis nostrae patres tantummodo nominari. igitur et diabolus secundum hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
patͥ ꝙ sp̃uũ ⁊ uiuemꝰ: Q uid hac diuisione clarius potuit de.¬
finire. ut carnis quidẽ nr̃ȩ patres homines ꝓnuntiaret: ani¬
marũ uͦ dm̃ solũ eẽ patrẽ constant̃ expͥmeret : quãquã &
in ipsa corporis huiꝰ concretione ministeriũ tantũmͣ sit ho¬
minib asscriben dũ: sũma uͦ conditionis dõ omĩũ creatori.
dicente dauid. Manꝰ tuȩ fecerunt me & plasmauert̃ me:
& beatꝰ iob. Nonne inquit sic̃ lac mulsisti me. coagulasti
me ut caseũ: ossib ⁊ neruis inseruisti me. & dñs ad hiere¬
miã. Priusquã te. formarẽ in utero. noui te Ecelesiastes uͦ
utriusq substantiȩ naturã atq originẽ examinationẽ or¬
tus atq initii. ex quo uidelicet unaquȩq ꝓcessit ⁊ conside¬
rationẽ finis ad quẽ unaquȩq contendit: satis euident̃ ac
ꝓpͥe colligens. paritq de huiꝰ corporis atq anime cõparati¬

Expanded text:
patri spirituum et uiuemus? quid hac diuisione clarius potuit depatri spirituum et uiuemus? quid hac diuisione clarius potuit definire, ut carnis quidem nostrae patres homines pronuntiaret, animarum uero deum solum esse patrem constanter exprimeret? quamquam et in ipsa corporis huius concretione ministerium tantummodo at hominibus adscribendum, summa uero conditionis deo omnium creatori, dicente Dauid: manus tuae fecerunt me, et plasmauerunt me. et beatus Iob: nonne sicut lic, inquit, mulsisti me, coagulasti me ut caseum? ossibus et neruis inseruisti me. et dominus ad Hieremiam: priusquam te in utero formarem, noui te. Ecclesiastes uero utriusque substantiae naturam atque originem examinatione ortus atque initii, ex quo uidelicet unaquaeque processit, et consideratione finis ad quem unaquaeque contendit satis euidenter ac proprie colligens pariterque de huius corporis atque animae separati
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera. ꝓ aͣlapa leuissima rependebant. ⁊ ꝓ uno dente
pitieritiũ aminas. ex petebant. d nec illis daici poterat
daliger inimicos ur̃os. in qͥb magaꝰ fructus iutilitas
auebat᷑ ut amicos suos diligerent: declinarem ie ab
inuimeis ⁊ solo ab eis ocłio dissiderent: nec opprimere. illo
ni interficere festinareNIt. XXU
Alno er cid uos de ciabolo mouerat q m̃dax ẽ &r pat̃
eiꝰ: qđ uidelicer tã ipse quã pat̃ suus m̃dax ꝓnuntiari ui¬
deat᷑ a dño. satis absurdũ ẽ hoc uł leuit̃ opinari. Ut enim
animã potest ꝓcrearei licet coneretionẽ carnis ñ dubitemꝰ
humano semine coalescere: ita de utraq substantia carnis sci¬
licet ⁊ ammȩ. quȩ cui adscribat᷑ auctori: apło manifestius
distinguente cognoscimꝰ. Deinde patres inquit carnis nr̃e ha¬
biuimus eruditores. ⁊ reuerebam᷑. Non multomagis subiciemur

Expanded text:
uulnera pro alapa leuissima rependebant et pro uno dente uulnera pro alapa leuissima rependebant et pro uno dente percutientium animas expetebant. sed nec dici illis poterat: diligite inimicos uestros, in quibus magnus fructus et utilitas ducebatur, ut amicos suos diligerent, declinarent uero ab inimicis et solo ab eis odio dissiderent nec obprimere illos et interficere festinarent. IIIud uero quod uos de diabolo mouerat: quia mendax est et pater eius, quod uidelicet tam ipse quam pater suus mendax pronuntiari uideatur a domino, satis absurdum est hoc uel leuiter opinari. ut enim potest anima procreare, licet concretionem carnis non dubitemus humano semine coalescere, ita de utraque substantia, id est carnis et animae, quae cui adscribatur auctori, apostolo manifestius distinguente: deinde patres, inquit, carnis nostrae habuimus eruditores et reuerebamur: non multo magis subiciemur
Abbreviated transcription (Latin):
ulasphemia hec de ipso ab heretica isania ꝓferunt᷑. ai¬
cente ecele siaste. Cognoui qm̃ omĩa quȩ fec̾it ds̃ ab mi¬
tis  ñ subdtitis: impiis ⁊ peccatorib sceleratis ⁊i conta¬
minatis. Ili nãq habentes naturalis atq insite. legis
sanã atq integrã duisciplinã: nequaquã lege hac exbru¬
secus adhibita. sitterisq conscripta. quȩ ꝙ in aduitori¬
um illi naturali data ẽ: indigebant. Ex quib aꝑtissima
ratione colligit᷑. nec legẽ istã ꝑscriptã litteris dari ab
mitio de buisse erat enĩ hoc suꝑfluũ fieri. stante aeͥ huc
naturali lege nec ad integrũ uiolata. nec enuangelicẽ
ꝓfectionẽ traddi ante. legis potuisse custodia: ñ eniꝰ pote¬
rant audire. qui te ꝑcusserit in dextera max illa cua.
pobe eĩ & alterã: qui c̃ontẽpti ñ erant talionis equalia¬
te iurias. ꝓp̃as uindicare: sed lȩtales calces ae telorit

Expanded text:
blasphemia haec de ipso ab haeretica insania proferentur, diblasphemia haec de ipso ab haeretica insania proferentur, dicente Ecclesiaste: cognoui quoniam omnia quae fecit dens ab iniautem et non subditis, inpiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis. illi namque habentes naturalis atque insitae legis sanam atque integram disciplinam nequaquam lege hac extrinsecus adhibita litterisque descripta quaeque in adiutorium illi naturali data est indigebant. ex quibus apertissima ratione colligitur nec legem istam perscriptam litteris dari ab initio debuisse erat enim hoc superfluum fieri stante adhuc naturali lege nec ad integrum uiolata nec euangelicam perfectionem tradi ante legis potuisse custodiam. non enim poterant audire: qui te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, qui contenti non erant talionis aequalitate iniurias proprias uindicare, sed letales calces ac telorum
Abbreviated transcription (Latin):
creasse ꝑfecta: nec fuisse qđ ordinationi eiꝰ pͥncipali uelut
imꝓuide & imꝑfecte necesse ẽẽt adiungi si in illo statu
ac᷑ dispositione qua ab ipso creata sunt uniuersa mansissei
Et iccirco in eos qui ante legẽ. mimo ante diluuiũ pecca¬
rt̃. iusto uidicio animadũtisse. dm̃ ꝓbamꝰ: qr transgressi
naturalẽ legẽ. sine ulla meruert̃ excusatione puniri. Nec
in illoꝵ incidimus blaphemam calumpniã. qui ignorantes
hanc rationẽ. derogant dõ ueteris testamenti: ac detrahen¬
tes nr̃e fidi. subsannantesq respondent. Quid gͦ placuit
dõ ur̃õ. ut post tot annoꝵ nulia legẽ uoluerit ꝓ. mul¬
gare: tanta secula passus sine lege transire: qd̃ si pos¬
tea melius aliquid adinuenit. apparet eũ in pͥmordio
mundi inferiora ł deteriora sapuisse: & post hec uelise
expmentis eddetũ cepisse. rectiora ꝓspicere. ac pͥncipales
oramationes suas in meluis emendare: qđ immense p̃¬
eientis penitus conuenire. ñ poterit. Nec sine: igenti

Expanded text:
creasse perfecta nec fuisse quod ordinationi eius principali uelut inprouidae et inperfectae necesse esset adiungi, si in illo statu ac dispositione qua ab ipso creata sunt uniuersa mansissent, et idcirco in eos qui ante legem, immo ante diluuium peccauerunt, insto iudicio animaduertisse deum probamus, quia transgressi naturalem legem sine ulla meruerunt excusatione puniri, nec in illorum incidemus blasphemam calumniam, qui ignorantes hanc rationem derogant deo ueteris testamenti ac detrahentes nostrae fidei subsannantesque respondent: quid ergo placuit deo uestro, ut post tot annorum milia legem uoluerit promulgare, tanta saecula passus sine lege transire? quodsi postea melius aliquid adinuenit, apparet eum in primordio mundi inferiora uel deteriora sapuisse et post haec uelut experimentis edoctum coepisse rectiora prospicere ac principales ordinationes suas in melius emendare. quod inmensae praescientiae dei penitus conuenire non poterit nec sine ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
De eoqđ dic̃. ⁊ ne nos inducas in tẽptationẽ
Ne eoqđ ñ debeant alia postulari. ꝙͣ. hec tantũ guȩ orationis do
modulo continent᷑.
Be qualitate sublimioris orationis.
De du̾sis cõpunctionũ causis.
De uarus cõpunctionũ qͣlitatib

Expanded text:
De eo quod dicit: ne inducas nos in temptationem. De eo quod non debeant alia postulari quam haec tantum, quae orationis dominicae modulo continentur. De qualitate sublimioris orationis. De diuersis conpunctionum causis. De uariis conpunctionum qualitatib
Abbreviated transcription (Latin):
etate. ⁊ conuinctione cognationis illiꝰ quȩ ex cam sacrile¬
go descendebat semꝑ diuisa ꝑmansit. sicut etiã genea¬
logie discretio manifeste declarat᷑ dicens. Adã genu¬
it᷑ seth. seth geñ enos. E nos geñ camã. Cainã genuĩ¬

Expanded text:
etate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrileetate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permansit, sicut etiam genealogiae discretio manifeste declarat ita dicens: Adam genuit Seth, Seth genuit Enos, Enos genuit Cainam, Cainam aute
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsũ ñ uł raro contingeret. ⁊ absq semine uł cortu u¬
ri aliquos similit̃ nasci de mulierib. conceptu demonũ cer¬
ueremꝰ: cũ p̃sertim constet eos libidinĩ sordib ad modũ de¬
lecꝰtariꝰ: quas ꝓcul dubio ꝑ semetipsos exercere quã ꝑ ho¬
nimnes mallent. si id ullo mͦ possit impleri: eccłiaste qͦꝙ
id ipsũ ꝓnuntiante: Quid ẽ qđ fuit : spsũ qđ ẽ: Et qͥd est.
qd̃ factũ ẽi ᷑ ipsũ qđ fiet. Et ñ ẽ omne recens sub sole. qd̵
loquat᷑ & dicat. ecce hoc nouũ ẽ. Iã fuerunt in seculis. q
fuerunt ante nos. S ita questio huiꝰ ꝓpositionis absolin¬
tur. Post necẽ abel iusti ne a fratricidda ⁊ impio omẽ ho¬
minũ genus sumeret exordiũ: in locũ frĩs extincti nasci¬
tur seth. qui ñ solũ posteritatis. s etiã frat̾ne iustitie. pi¬
etatiq succederet. Cuiꝰ ꝓgenies patris secuta iustitiã. a soci¬

Expanded text:
idipsum vel non raro contingeret, et absque semine vel coidipsum vel non raro contingeret, et absque semine vel coiri aliquos nasci similiter de mulieribus conceptu daemonum cerneremus? cum praesertim constet eos libidinum sordibus admodum delectari, quas procul dubio per semet ipsos exercere quam per homines mallent, si id ullo modo posset inpleri, Ecclesiaste quoque id ipsum pronuntiante: quid est quod fuit? ipsum quod est: et quid est quod factum est ? ipsum quod fiet: et non est omne recens sub sole quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est, iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos. sed ita quaestio huius propositionis absoluitur. post necem Abel iusti, ne a fratricida et impio omne hominum genus exordium sumeret, in locum fratris extincti nascitur Seth, qui non solum posteritati sed etiam fraternae iustitiae pietatique succederet. cuius progenies patris secuta iustitiam a soci
Abbreviated transcription (Latin):
habere. etiã in demonas ei subditos potestatẽ. xx¬
ermanus. Quia geneseos lecꝰtio pauloante in mediũ dĩ
dispensatione. ꝓlat̾a ẽ. que. oportune nos cõmonuit: ut
id qđ semꝑ discere cupiebamꝰ. nc̃ possimꝰ congrue sciscitari:
quid etiã de illis apostatis angelis sentiendũ sit optamus
agnoscere: qui se cũ filiab hominũ miscuisse dicunt᷑: utrũ
hoc possit spiritali nature scdm litterã conuenire. illud qͦq
gugłii testimoniũ qđ de diabolo pauloante dixisti. qr men¬
dax ẽ & pat̃ eiꝰ sumlit̃ desideramꝰ audire qͥ nã pat̃ eiꝰ intel¬
ligendus sit. xxi eRenus. Duas questiones ñ medioeres¬
parit̾ ꝓtulistis: de quib quantũ pos¬
sũ eodẽ quo ꝓposuistis orddine respondebo. Aullo mͦ creden¬
d̃ ẽ spiritales naturas coire cũ feminis carnalit̾ posse. Ia
si aliquando hoc seđm litterã fieri potuisset. quomͦ nc̃ qͦꝙ

Expanded text:
habere etiam in daemones ei subditos potestatem. habere etiam in daemones ei subditos potestatem. ermanus: Quia Geneseos lectio paulo ante in medium de dispensatione prolata est, quae nos opportune commonuit ut id quod semper discere cupiebamus, nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de iagnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur, utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram conuenire. illud quoque euangelii testimonium quod de diabolo paulo ante dixisti: quia mendax est et pater eius similiter desideramus audire quinam eius pater intellegendus sit. pariter proposuistis, de quibus, quantum possum, eodem quo proposuistis ordine respondebo. Nullo modo credendum est spiritales naturas coire cum feminis carnaliter posse. Quod si aliquando hoc secundum litteram fieri potuisset, quomodo nunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimento sententiã nram quã hesterno
dir in colla¬
tione ꝓtulimus. ꝓbauit ac definiuit be¬
atus ancomi¬
us nullatenus p̾osse demones mentẽ ciuusquã uł corpus
iuadere nec habere facultatẽ cuiꝰlibet animȩ penitꝰ irru¬
enddi: nisi eã pͥmo destituerint omĩb cogitationib scĩs. ac
spiritali contẽplatione uacuã nudãq reddiderint. Scien¬
dũ tamẽ duob modis spẽ immundos hominib obedire. Aut enĩ
scĩtati fideliũ diuina grã ac uirtute subdunt᷑: aut sacri
ficiis impioꝵ. seu quibdã carminib deliniti. uelud famili¬
arib adulant᷑ Qua opinione pharisei qͦq decepti. arbitra
tes. in beelzebub pͥncipe demonioꝵ eicit demones. sccłm il¬
lã scilicet confuetudinẽ qua nouerant suos magos uł ma¬
leficos ꝑ inuocationẽ nominis illiꝰ. ac ritũ sacrificioꝵ
quib delectari & gaudere. cognoscunt᷑. uelut domesticos eiꝰ

Expanded text:
perimento sententiam nostram quam hesterno perimento sententiam nostram quam hesterno die in conlatione protulimus probauit ae definiuit beatus Antonius, nullatenus daemonas posse mentem cuiusquam uel corpus inuadere nec habere facultatem in cuiuslibet animam penitus inruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis ac spiritali contemplatione uacuam nudamque reddiderint. sciendum tamen duobus modis spiritus inmundos hominibus oboedire. aut enim sanctitati fidelium diuina gratia ac uirtute subduntur aut sacrficiis impiorum seu quibusdam carminibus deliniti, velut familiaribus adulantur. Qua opinione Pharisaei quoque decepti, arbitrattes, In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones ; secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos vel maleficos per invocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gaudere cognoscunt, velut domesticos ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
rur tꝰ inimitterent. itidẽq ipsis meassũ suas erpen¬
dentib inres. atq inamit̃ redeuntib potentiores ntchus¬
min᷑ adu̾sus militẽ. xpĩ uictorẽ iterũ destinati nicħ. peni¬
t p̃ualerent. co ꝓfecert̃ tales tantȩq eoꝵ insidie tota ma¬
giea arte quesite ut ꝑ hȩc euidentissime cõpbarent mag¬
nã ꝓfessioni xĩanoꝵ inesse uirtutẽ. Quib illȩ tã seue
& tã potentes imbrȩ quas existimabant solẽ lunãq si ad
eas directȩ fuisent obducere potuisse: hunc ñ solũ nich
ledere. s ne ad puncꝰtũ quidẽ de monasterio ualuerint
uenientes ad abbatẽ antoniũ impugnationũ suarũ mag¬
nitudinẽ & causas atq insidias patefecissent. liuoris oc¬
culti: xpĩanos se fieri ꝓtinus poposcerunt. Requisito aut̃
ab illis ꝓdige impugnationis diꝑ. asseruit se amarissi¬
mis cogitationũ stimulis tund fuisse pul¬
satũ. quo ex¬

Expanded text:
rursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expenrursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expendentibus uires atque inaniter redeuntibus potentiores nihilominus aduersus militem Christi uictorem iterum destinati nihil penitus praeualerent, eo profecerunt tales tantaeque eorum insidiae tota magica quaesitae, ut per haec euidentissime conprobarent magnam profeseioni ChristianoTQm inesse uirtutem, quibus illae tam saeuae et tam potentes umbrae, quas aestimabant solem lunamque, si ad eas directae fuissent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ualuerint enientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarum magnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti, Christianos se fieri protinus poposcerunt. requisito autem ab illis proditae inpuenationis die adseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. quo ex
Abbreviated transcription (Latin):
stetita dexta is eius. ¶ e differentiis sanre demonum
xuIIIUetiã ꝑ illos duos philosophos
qui quond¬
am magicis. artib ł mertiã eoꝵ ⁊ for¬
titudinẽ se¬
uãq nequitiã fuerant frequent᷑ ex ꝑtie
multũ coguitionis accepimꝰ. Hui nãq despicientes beatum
antoniũ. uelut imperitũ a c sine litteris uirũ. uolentesq
eũ si nicħ amplius ledere potuissent. saltim de cella sua ma¬
gicis p̃stigiis ⁊ eireũuentione demonũ ꝑturbare: spẽ ei ue¬
quissimoi mimiserunt. ad impugnationẽ. ad hoc morsu liuo¬
ris adductr eoqd maxine hominũ turbe ad eũ uelut ołi¬
famulũ cotridie conueuirent. Cũq illo nunc quidẽi impri¬
m̃te pectori suo frontiq signaculũ erucis. ñe uͦ oratione sup¬
plicit᷑ incubante: ne adꝑximare quidẽ dirissimi demones
auderent. atq ad e os qui illos adduxerant absq ullo re¬
uerterent᷑ effectir ⁊ alios illi in nequitia uehem̃tiores

Expanded text:
io confirmat. De differentiis sane daemonum etiam per illos duos philosophos qui quondam magicis artibus vel inertiam eorum vel fortitudinem saevamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. Hi namque despicientes beatum Antonium velut imperitum ac sine litteris virum, volentesque eum si nihil amplius laedere potuissent saltem de cella sua magicis praestigiis et circumventione daemonum perturbare, spiritus ei nequissimos immiserunt, ad impugnationem hris adducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum uelut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores
Abbreviated transcription (Latin):
sint pͥncipes & sedes. qd̃ ita scilicet dõ cohereant. ⁊ domesti¬
ce. ac familiares ei sint. ut in ipsis uelut in quadã sede
diuma maiestas peculiarnis quiescat. & quodã modo in
Deis firmius reclinetur. xui¬
Degi aut̃ immundos spc̃ a nequiorib potestatib eisq
ẽẽ subiectos. p̃ter illa seripturarũ testimonia quȩ me

Expanded text:
sint principes, et sedes quod ita scilicet deo cohaereant et domestisint principes, et sedes quod ita scilicet deo cohaereant et domesticae ac familiares ei sint, ut in ipsis uelut in quadam sede diuina maiestas peculiarius requiescat et quodammodo in eis firmius reclinetur. Regi autem inmundos spiritus a nequioribus potestatibus eisque esse subiectos praeter illa scripturarum testimonia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Nã hos rectores tenebrarũ legimꝰ appellari. ⁊ aliũ mundi huiꝰ pͥn
c̃ipẽ nuncupari. Quos tam̃ gradus. beatꝰ apłs in futurũ cũ omĩa
fuerint in xp̃o subiecta. asserit uacuandos. Cũ tradiderit inqͥens
regnũ d̃o ⁊ patri. cũ euacuerit omnẽ pͥncipatũ. ⁊ potestatẽ ⁊ dñati¬
onẽ. qd utiq ñ alit̾ fiet. nͥ fuerint de ipsoꝵ ditione sublati. supͣ qͦs
in hoc scło potestates seu dñationes ł pͥncipatꝰ administrare noscunt᷑
am qr bone parti eadẽ ordinũ uocabula ñ sine ratione xu¬
causa ue sint indita. ⁊ officioꝵ ł meritoꝵ seu dignitatũ sint no¬
mina. nulli dubiũ ẽ. Etenĩ de officio nuntiandi angłos id ẽ nunci¬
os manifestũ ẽ appellari. Et archangelos. eoqd ipsis angelis p̃sit̃
nominis ipsius ꝓprietas docet. bominationes etiã ab es
qđ ꝯiibusclam dominent᷑. Pricipatꝰ quoq. qd̵ habeant dͦ

Expanded text:
nncipem nuncupari . Quos tamen gradus beatus Apostolus in futurum, cum omnia Christo fuerint subjecta, asserit evacuandos: Cum tradiderit, inquiens, regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, potestatem et dominationem. quod utique non aliter fiet, nisi fuerint de ipsorum dicione sublati, supra quos in hoc saeculo potestates seu dominationes uel principatus administrare noscuntur. Nam quia bonae parti eadem ordinum uocabula non sine ratione causaue sint indita et officiorum uel meritorum seu dignitatum sint nomina, nulli dubium est. etenim de officio nuntiandi angelos, id est nuntios manifestum est appellari et archangel os eo quod ipsis angelis praesint, nominis ipsius proprietas docet, dominationes etiam ab eo quod quibusdam dominentur, principatus quoque quod habeant quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ michael pͥnceps ur̃. Et̃ iterũ. In tẽpore illo consurget michael
tã popło isrłi. quã nationi ꝑsarũ uidebat᷑ adu̾̃sus. Ex quo liquido
ꝑuidet᷑. qđ discordias gentiũ ⁊ conflicꝰtus. ac simultates. quas in¬
ter se istis instigantib gerunt. etiã contra se adu̾sȩ exerceant
potestates. ⁊ illarũ uł uictoria gaudeant. uł dumnutione cruci
contra alteriꝰ gentis p̃sulem inquieta semꝑ emulatione c̃tendit.
os gͦ p̃ter illas quas suꝑuis ex posuimꝰ opmiones. etiã iocirco dici
principatꝰ ł potestates. euidenti possumꝰ ratione colligere. qđ scili¬
cet ł diu̾sis gentib dnẽnt᷑ ac p̃cent᷑. uł certe qđ in inferiores sp̃s
habeant i qͦs ditionẽ sue dñationis exerceant: nec potestates aut
pͥncipatꝰ uocari queunt. nͥ fuerint suꝑ qͦs sibi uendicent pͥncipatꝰ.
Qd̃ etiã in englio designari a blasphemantib phariseis manifestis¬
sime repperimꝰ. In beel zebub pͥncipe demonioꝵ. hic eicit demones.

Expanded text:
Michael tam populo Israheli quam nationi Persarum uidebatur aduersus. ex quo liquido peruidetur, quod discordias gentium et conflictus ac simultates, quas inter se istis instigantibus gerunt, etiam contra se aduersae exerceant potestates et illarum uel uictoria gaudeant uel deminutione crucieis quibus praeest contra alterius gentis praesulem inquieta semper aemulatione contendit. Hos ergo praeter illas quas superius exposuimus opiniones etiam idcirco dici principatus uel potestates euidenti possumus ratione colligere, quod scilicet uel diuersis gentibus dominentur ac praesint, uel certe quod in inferiores habeant in quos dicionem suae dominationis exerceant, nec potestates aut principatus uocari queunt, nisi fuerint super quos sibi uindicent principatus. quod etiam in eoangelio designari a blasphemantibus Pharisaeis manifestissime repperimus: in Beelzebub principe daemoniorum hic eicit daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sicut dii in ueritate nõn stecit. s ab mino facta e
homicida. ÷ adã inditionẽ mortalitaris inducens. Label
mostigatione sua ꝑ manũ frĩs interimens. Sed t. ousecta¬
tione nram duarũ ferme nocꝰtiũ lucubratione centiotã
suosequens aurora concludet. ac de ꝓfundissimo questionõ
pebagpemnsolationus huiusce ad tũtissiraũ si lento ꝓoertileo¬

Expanded text:
o factus est homicida, uel Adam in condicionem mortalitatis inducens uel Abel instigatione sua per manum fratris interimens. Sed iam disputationem nostram duarum ferme noctium lucubratione confectam subsequens aurora concludit ac de profundissimo quaestionum pelago cumbam conlationis huiusce ad tutissimum silentii portum co
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile ẽ quẽpi
qđ in illis quidem
fixa. ⁊ ut ita dixerim matu¬
cit in scĩtate durare: in his uͦ infirmmiꝰ collocata. ac faei¬
is implicari. Quib auditis: ita nos collationis huiꝰ sermo in¬
flaminauit. ut maiore mentis ardore abeuntes a cella
senis. quã ante uenientes doctrine eiꝰ plenitudinẽ sentire¬

Expanded text:
impossibile est quempiaod in illis quidem fixa et ut ita dixerim matucit in sanctitate durare; in his vero velut infirmius collata, ac faci saepius implicari. Quibus auditis, ita nos collationis hujus sermo inflammavit, ut cum majore mentis ardore, abeuntes a cella senis quam ante venientes, doctrinae ejus plenitudinem sitire
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlis ẽ. Mluo qͦq. Innuitet angelos dñs in circiutu ti¬
me docet. Si aut̃ consideremꝰ ⁊ illũ: qui beatũ iob expetiit.
aꝑtissime instrium᷑ illũ fuisse qͥ semꝑ insidiatꝰ ei. nũquam
ad peccatũ eũ potuerit incitare ⁊⁊ iccrrco. potestatẽ a dño
poposcisse. uelud qͥ ñ uirtute illiꝰ sed dnĩ defensione. qui

Expanded text:
in caelis est. illud quoque: inmittet angelus domini in circuitu tiin caelis est. illud quoque: inmittet angelus domini in circuitu time docet. si autem consideremus et illum qui beatum Iob expetiit, apertissime instruimur illum fuisse, qui semper insidiatus ei numquam eum ad peccatum potuerit incitare, et idcirco potestatem a domino poposcisse, uelut qui non uirtute illius, sed domini defensione qui
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ qd̾ molita consuetudinis sne fallatia sibi uoluisset
ludere. ⁊ innocentifrĩ murere erimen moestus: memor e¬
ugl̃ioe sententie qd̾ inueritate ñ stetit. ⁊ qr ñ ẽ ueri¬
tas ii eo.sũ loquit᷑ m̃dacium de ꝓpriis loquit᷑ qr m̃dax¬
ẽi pat̃ eiꝰ pelusiũ petiit. uͥ illũ quẽ sp̃ẽ inmundus as¬
seruit eẽ deiectũ nouerat cõmorari. Erat si quidẽ illi eti¬
ã notissimꝰ fr̃ quẽ cũ reqͥsisset repperit. qđđ eadẽ nocte
qua teterrimꝰ ille demon ruinã eius suo eohorti uł pri¬
cipi nuntiarat. monasterio pͥstino derelicto. uicũ petisset.
⁊ cũ designata puella fuisse lapsu mitabili deuolutũ. xuii¬
am qđ unicuiq nrm̃ duo cohereant angeli: idẽ bonus
ac mialus scriptura testat᷑. Et de bonis quidẽ saluator.
se contẽpnatis inquiens unũ ex pusillis istis. Dico ent̃ nob̃.
qd angeli eoꝵ in celis semꝑ uident faciẽ patris mei. qui

Expanded text:
ratus quod inolita consuetudinis suae fallacia sibi uoluisset ratus quod inolita consuetudinis suae fallacia sibi uoluisset inludere et innocenti fratri inurere crimen incesti, memor euangelicae sententiae, quod in ueritate non stetit, quia non est ueritas ier ejus ; Pelusium petiit, ubi illum quem spiritus immundus asseruit esse dejectum, noverat commorari. Erat siquidem illi etiam notissimus frater. Quem cum requisisset, reperit quod eadem nocte qua teterrimus ille daemon ruinam ejus suae cohorti vel principi nuntiaverat, monasterio pristino derelicto, vicum petiisset, et cum designata puella fuisset lapsu miam quod unicuique nostrum duo cohaereant angeli, id est bonus ac malus, scriptura testatur. et de bonis quidem saluator ne contemnatis, inquiens, unum ex pusillis istis: dico enim uobis quod angeli eorum in caelis semper uident faciem patris mei qui
Abbreviated transcription (Latin):
illos u qui se nuntiabant consignatos fibimet decepisse.
sũmus laudib cũ exultatione ac fauore cunc̾toꝵ ut fortissi¬
mos bellatores ad exemplũ cunctoꝵ głosissimos corã om̃ib
emuittebat. In quoꝵ numero cũ quidã nequissimꝰ sp̃e ut potẽ
nonĩ monachi optime cogniti designauit. asserens post.xiͫ.
annos quib eũ iugit̃ obsedisset tandẽ aliquando se p̃ua¬
luisse ut eũ eadẽ ipsa nocte ruina fornicationis elideret
Lam cũ quadã saera puella ñ solũ impulisse ut stapri er¬
men ineuxreret. s etiã ꝑsuasisse ut eã sibi pare. coniugii re¬
tentaretꝰ duꝑ cuiꝰ relatione cũ immane cunctoꝵ gaudium
fuisset exortũ: sũmis a pͥncipe tenebrarũ laudib eleua¬
tus magiuisq p̃coniis coronatus abscessit. Aurora itaq
suꝑueniente. eũ om̃is ab ocłis euanuisset demonũ multi¬
tudo: dubitans fr̃ de aifertione sp̃e immundi. magisq ic

Expanded text:
illos uero qui se nuntiabant consignatos sibimet decepisse illos uero qui se nuntiabant consignatos sibimet decepisse summis laudibus cum exultatione ac fauore cunctorum ut fortissimos bellatores ad exemplum cunctorum gloriosissimos coram omnibus emittebat. in quorum numero cum quidam nequissimus spiritus, utpote qnomen monachi optime cogniti designauit, adserens post quindecim annos quibus eum iugiter obsedisset tandem aliquando se praeualuisse, ut eum eadem ipsa nocte ruina fornicationis elideret: nam cum quadam sacra puella non solum inpulisse ut stupri crimen incurreret, sed etiam persuasisse ut eam sibimet iure coniugii retentaret. super cuius relatione cum inmane cunctorum gaudium fuisset eIorturn, summis a principe tenebrarum laudibus eleuatus magnisque praeconiis coronatus abscessit. aurora itaque superuenienfce com omnis ab oculis euanuisset daemonum multitudo, dubitans frater de adsertione spiritus inmundi magisque id