comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sione habeam tui memoriam iuorationib meis.
nocte et crie desiderans te uidere: memor lacrimarũ
tuarum ut gaudio implear: Recordationem ac-¬
cipiens eius fidei que est in te non ficta. que et
habitaiuit primum in aua loide. & matre
tua eiinie: certus sum autẽ quod & inte. Propt̃
Quan sausam ammoneo te ut resuscites gratiam
dĩ que est in te: ꝑ impositionem manuum mea-¬
Irum. Non enim detit nobis ds̃ sp̃m timo¬
ris: suirtutis et dilectionis & sobrietatis.
Noli ttaq erubescere testimonium dñi nr̃i:
ieq me iunctum eius s cõ labora euangłio secł̾m iur¬
tutem cdei. qui nos liberauit ce uocauit uocatione scã:
Non scd̃m oꝑa nr̃a. sed sc̃m ꝓpositum suum. & gratiã¬

Expanded text:
sione habeam tui memoriam in orationibus meis, nocte ac die desiderans te videre, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice certus sum autem quod et in te propter quam causam admoneo te ut resuscites gratiam Dei quae est in te per inpositionem manuum mearum non enim dedit nobis Deus spiritum timoris sed virtutis et dilectionis et sobrietatis noli itaque erubescere testimonium Domini nostri neque me vinctum eius sed conlabora evangelio secundum virtutem Dei qui nos liberavit et vocavit vocatione sancta non s
Abbreviated transcription (Latin):
dies. qui aꝑtas habes aures ñne audies: Et dñs
uoluit ut scĩficaret eũ. & magnificaret legẽ: et
extolleret. Ipse autẽ popłi direptus & uastatus
laqueus uiuenũ om̃s. et indonib caiterũ abscon-¬
diti st̃. facti st̃ in rapinã. nec ẽ. qͥeruat: indirep
tionẽ. & ñ ẽ. qͥ dicat. redde. Quis ẽ. inuob̃ qͥ audi¬
at hoc. ad tendat & auscultet. futura: Quis dedit
idireptionẽ iacob & isrł uastantili: Noune dñs
ipse cui peccauimꝰ. & noluer iniiuis eiꝰ ambulare:
et ñ audier̃ lege eius. Et estudit suꝑ cũ indig¬
nationẽ furoris sui. et forte bellũ & combulit cũ

Expanded text:
 Qui apertas habes aures, nonne audies? Et Dominus voluit, ut sanctificaret eum, et magnificaret legem, et extolleret. Ipse autem populus direptus, et vastatus: laqueus juvenum omnes. et in domibus carcerum absconditi sunt: Facti sunt in rapinam, nec est qui eruat: in dirtionem et non est qui dicat redde quis est in vobis qui audiat hoc adtendat et auscultet futura quis dedit in direptionem Iacob et Israhel vastantibus nonne Dominus ipse cui peccavimus et noluerunt in viis eius ambulare et non audierunt legem eius et effudit super eum indignationem fu
Abbreviated transcription (Latin):
ecidit cecidit habilon: & om̃a sculptilia de-¬
orũ eiꝰ contrita st̃ in t̾ram tritura mea: et
filia ateę meę. quȩ audiui adño exercituũ dõ
isrł: adnuntiaui uob̾.
Acustos quid de nocte: Dix̃ custos. uenit
mane & nox.Si queritis querite: conu̾itimuu⁊
uenite. Onus in atabia. In saltu ad uesꝑã dor-¬
mientis: insemitis dodanim. Occurrentes sici-¬
enti ferte aquã qͥ habitatis terrã austri: cũ
panib occurrite fugienti. A facie eni gladi¬
orũ fuger̃: a facie gladiĩ inminentis. a facię
arcus extenti: a facie grauis p̃lii. qm̃ hȩc dicit
dñs adme. Adhuc in uuo anno. quasi. in an¬
no mercennarii: & auferet᷑ omĩs gła cedar. et.
reliqͥe numeri sagittariorũ fortiũ: de filiis ce-¬
dar inminuentur. Dñs enĩ ds̃ isrł locutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
ixit: Cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terram, Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. custos, quid de nocte? Dixit custos: Venit mane, et nox: si quaeritis, quaerite: convertimini, venite. ONUS IN ARABIA. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti a facie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti a facie gravis proelii quoniam haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et auferetur omnis gloria Cedar et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar inminuentur Dominus enim Deus Israhel locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
caro ut audiat uocẽ di uiuentis qui de medio ignis
loquitur sicut nos audiuimꝰ. et possit uiiere: Tu ma¬
gis accede. et audi cuncta quȩ dix̾it dñs ds̃ nr̃ tibi.
loquensq ad nos: et nos audientes faciemꝰ ea. Q cũ¬
audisset dñs: ait ad me. Audi nocẽ uerboꝵ ppłi huius
quȩ locuti st̃ tibi. Bene omma st̃ locuti. Qͥs det talem
eos habere mentẽ. ut timeaut me. et custodiant uiuu̾sa
mandata mea in omi tempore. ut benesiteis. et filiis eo¬
rũ in sempit̾mũ: Uade et dic eis: reu̾tumni intenio¬
ria urã. tu uero hic sta mecũ. et loquar tibi omĩa man¬
data et ceximonias atq uidicia quȩ docebis eos. ut fa¬
ciant ea in t̾ra. quã dabo illis in possessionẽ. Custo¬
dite gͥ et facite quȩ p̃cepit dñs d̃s uob̃. Non declina

Expanded text:
caro quae audivit vocem Domini viventis, qui de medio ignis loquitur sicut nos audivimus, et possit vivere? Tu magis accede, et audi cuncta quae dixerit Dominus Deus noster tibi: loquerisque ad nos, et nos audientes faciemus ea. Caudisset Dominus ait ad me audivi vocem verborum populi huius quae locuti sunt tibi bene omnia sunt locuti quis det talem eos habere mentem ut timeant me et custodiant universa mandata mea in omni tempore ut bene sit eis et filiis eorum in sempiternum vade et dic eis revertimini in tentoria vestra tu vero hic sta mecum et loquar tibi omnia mandata et caerimonias atque iudicia quae docebis eos ut faciant ea in terra quam dabo illis in possessionem custodite igitur et facite quae praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. et ex tota¬
anima tua. et ex tota fortitudine tua. Eruntq uerba
hec quȩ ego p̃cipio tͥ hodie in toto corde tuo: et narra¬
bis ea filiis tuis. et meditaberis sedens in domo tua
et ambulans in itinere. dormiens atq consurgens:
et ligabis ea quasi signũ in manu tua. eruntq et mo¬
uebunt᷑ int̾ ocłos tuos. scribesq ea in limine et ostii
domos plenas cunctarũ opum quas extruxisti non
cysternas quas ñ fodisti. uineta et oliueta que non
plantasti. et comederis et saturatus fueris. caue dili
genter ne obliuiscaris dñm. qͥ eduxit te de terrã ȩ¬
gypti. de domo seruitutis.

Expanded text:
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota fortitudine tua. Eruntque verba haec, quae ego praecipio tibi hodie, in corde tuo: et narrabis ea filiis tuis, et meditaberis sedens in domo tua, et ambulans in itinere, dormiens atque consurgens. Et ligabis ea quasi signum in manu tua, eruntque et movebuntur inter oculos tuos, scribesque ea in limine et ostiisdomos plenas cunctarum opum, quas non extruxisti, cisternas, quas non fodisti, vineta et oliveta, quae non plantasti, et comedgenter, ne obliuiscaris domini, qui eduxit te de terra Aegypti de domo seruitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
Honora patiẽ tuũ et matrẽ: sicut p̃cepit tibi dñs ds
tuus. ut longo uiuas temꝑe. et bene sit t̾ in tra: quã
dominus ds̃ tuus daturus ẽ tͥ.
Non occides.
Non mechaberis.
Furtumq ñ facies.
N ec loqueris contra ꝓ¬
crimũ tuũ falsum testimoniũ.
Non concupisces uxorẽ ꝓximitui. ñ domũ. ñ agiũ.
non seruũ. non ancillã. ñ bouẽ. ñ asmũ: et uniu̾sa
ad omnẽ multitudinẽ ur̃ã in monte de medio
ignis et nubis et caliginis uoce magna: nichil addẽs
amplius. et scripsit ea in duab tabulis lapiders. qsͣ
tradidit mͥ. Uos autẽ postquã audistis uocẽ de medio
tenebrarũ. et montẽ ardere uidistis accessistis ad me

Expanded text:
 patrem tuum et matrem, sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus; ut longo vivas tempore, et bene sit tibi in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi. Non occides, neque moechaberis, furtumque non facies, nec loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum, non somnem multitudinem vestram in montem de medio ignis et nubis, et caliginis, voce magna, nihil addens amplius, et scripsit ea in duabus tabulis lapideis, quas tradidit mihi. Vos autem postquam audistis vocem de medio tenebrarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ saluati estis ex gentib Hescier qͥ leuant
signũ sculpturȩ suȩ: & rogant dñ ñ saluantẽ.
Adnuntiate & uenite consiliamini simul: quis
auditũ fecit hoc: Abinitio ex tunc p̃dixi illud
Nũquid ñ ego dñs: & ñ ẽ ultra ds̃ absq me:
Ds iustus & saluans: non ẽ p̃ter me. Conuer
ego ds̃ & ñ alius: in memet ipso uiraui. Egre¬
dietur ex ore meo iustitiȩ uerbũ: & ñ reuertẽt
quia mͥ curuabunt oma genua. et uirabit
om̃is lingua. E rgo in dño dicet. mex̧ st̃ iustitię
& imꝑiũ adeũ uenient & confiuidentur om̃s
qͥ repugnant ei. In dño iustificabit᷑ & laud abi
tur: om̃e sem̃ isrł. Conflatus ẽ. bel: contritus
ẽ. nabo. facta st̃ simulachra eorũ. bestiis et. iu¬
mentis. Onera ur̃a graui pondete. usq ail las¬
situdinẽ: contabuer & contrita st̃ simul. ñ po¬
tuer̃ saluare portantẽ: & anima eorũ incap

Expanded text:
tibus. Nescierunt qui lebant signum sculpture sue: et rogant Deum non salvantem. Adnunciate et venite et consiliamini simul: quis auditum fecit hoc ab initio ex tunc predixit illut. Numquid non ego Dominus et non est ultra Deus absque me? Deus iustus et salvans non est preter meest alius. In memetipsum iurabi et egredietur de ore meo iustitie verbum et non revertetur: quia mici curbabunt omnia genu et iurabit omnis lingua. Ergo in Domino dicent mee sunt iustitie, et imperium ad eum veniet: et confundantur omnes qui repugnant ei. In dtur omne semen Israhel conflatus est Bel contritus est Nabo facta sunt simulacra eorum bestiis et iumentis onera vestra gravi pondere usque ad lassitudinem contabuerunt et contrita sunt simul non potuerunt salvar
Abbreviated transcription (Latin):
residuuĩ domꝰ iftl. qͥ portamini a meo utero.
qͥ gestamini amea uulua Usq ad senectã ego
ipse: & usq ad canos ego portabo. Ego feci. et
ego ferã: ego portabo & saluabo. Cui ad siti¬
lastis me & ad equastis. et conparastis me. &
fecistis similẽ: Qui confertis aurũ de saccu¬
lo. et argentũ statera ponderatis. conducentes
aurificẽ ut faciat dm̃: et ꝑcidunt & ad orãt.
Portant illũ in humeris gestantes & ponen-
tes in loco suo. & stabit: ac de locosuon moue¬
bitur. S et cũ clamauerint adeũ ñ audiet
de tribulatione ñ saluabit eos. Mem̃tote istud
et confundamini. redite p̃uaticatores adcor.
recordamini prioris scli. Qm̃ ego sũ ds̃. & ñ est
ultta as̃: nec ẽ similis mei. Adnuntians ab exor¬
dio nouissima: & abuitio quȩ nec dii facta sunt
aicens. Consiliũ meũ stabit: & om̃is uoluitas

Expanded text:
portamini a meo utero, qui gestamini a mea vulva. Usque ad senectam ego ipse, et usque ad canos ego portabo: Ego feci, et ego feram: ego portabo, et salvabo. Cui assimilastis me, et adaequastis, et comparastis me, et fecistis similem? Qui confertis aurum de sacculo, et argentum statera ponderatis: Conducentes aurificem, ut faciat deum; et procidunt, et adorant. Portant illum de loco suo non movebitur. Sed et cum clamaverint ad eum, non audiet: de tribulatione non salvabit eos. Mementote istud, et confundamini: redite, praevaricatores, ad cor. Recordamini prioris saeculi, quoniam ego sum Deus, et non est ultra Deus, nec est similis mei: Annuntians ab exordio novissimum, et ab initio quae necdum facta sunt, dicens: Consilium meum stabit, et omnis volunta
Abbreviated transcription (Latin):
reatura enĩ tͥ factori deseruiens.II
ex candescit intorm̃tũ aduersũ iniustos. & lenior
fit ad benefatiendũ phis qui inte confidunt. Propt̃
hoc & tunc om̃a trans figurata om̃iũ nutrici gr̃e tuȩ
deseriuebant ad uoluntatẽ eorũ qͥate desiderati st̃.

Expanded text:
reatura enim tibi factori deserviens, extenditur in tormentum adversum injustos, et lenior fit ad benefaciendum iis qui in te confidunt. Propter hoc et tunc in omnia se transfigurans, omnium nutrici gratiae tuae deserviebat ad voluntatem horum qui te d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuuis ac mortuis: Ad iegẽ magis & ad testimo¬
niũ: Quod si ñ dixerĩt uixta uerbũ hoc. ñ erit eis
matutina lux: et transibit ꝑeã. Corruet. & esuri¬
et: & cũ esurierit iralcetur. & maledicet regi suo:
et dõ suo. Et suspitiet sursũ. & ad t̾rã intuebitur:
et ecce tribulatio & tenebrȩ. dissolutio & angustia.
&e caligo ꝑsequens: & ñ poterit auolare de angus¬
tia sua.

Expanded text:
 mortuis? Ad legem magis et ad testimonium. Et si dixerint juxta verbum hoc, non eis erit matutina lux et transibit per eam: et corruet et esuriet. Et cum esurierit irascetur et maledicet regi suo, et Deo suo. Et suspiciet sursum, et ad terram intuebitur et ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, angustia et caligo persequens: et non poterit avolare de angustia su
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. & ciuitates eius: indomib habitabit cedar.
Laudate habitatores petrȩ: de uertice montiũ
clamabunt. Ponent dño głam. & laudẽ eius in
insulis nuntiabunt. Dñs sic̃ fortis egredietut: sic̃
uir p̃liator. suscitabit zelũ. Uociferabit᷑ & clana¬
bit: suꝑ inunicos suos confortabitur. Tacui sẽꝑ¬
silui: patiens fui. sic̃ pariens loquar. Dissipabo
& absorbebo simul: desertos faciã montes & colles.
et om̃e gram̃ eorũ exsiccabo. Et ponã flumina
in insulis. & stagna arefaciã: & ducã eos inuiam¬
quam nesciunt. in semitis quas ignorauer ambri¬
lare eos fatiã. Ponã tenebras corã eis inlucẽ: ce
praua in recta.

Expanded text:
tum, et civitates ejus: in domibus habitabit Cedar: Laudate habitatores Petrae, de vertice montium clamabunt. Ponent Domino gloriam, et laudem ejus in insulis nuntiabunt. Dominus sicut fortis egredietur, sicut vir praeliator suscitabit zelum; Vociferabitur, et clamabit: super insilui, patiens fui, sicut pariens loquar: dissipabo, et absorbebo simul. Desertos faciam montes, et colles, et omne gramen eorum exsiccabo: et ponam flumina in insulis, et stagnare faciam. Et deducam quam nesciunt, et in semitis, quas ignorant, ambulare eos faciam. Ponam tenebras coram eis in lucem et praua in recta.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia de iherłm exibunt. reliquiȩ & salua-¬
tio de monte sion. Celus dnĩ ecercituũ fa¬
ciet istud. Propterea hȩc dic̃ dñs: e rege
assiriorũ. Non introibit ciuitatẽ hanc: et ñ
iaciet ibi sagictã. Et ñ occupabit eã clipe¬
us: & ñ mutec incircuitu eiꝰ aggerẽ. Inuia

Expanded text:
Quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion: Zelus Domini exercituum faciet istud, Propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum: Non introibit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, et non occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus ag
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Despexit te subsannauit te uirgo filia sion:
post te caput mouit. filia iherłm. Cui ex ꝓbrasti
&̃ quẽ hlasphemasti. & suꝑ quẽ exaltasti uocẽ:
et leuasti altitudinẽ oculorũ tuoruĩ. ad scm̃ is¬
tł. In manu seruorũ tuorũ ex ꝓbrasti dño et
dixisti. inmultitudine quadrigarũ mearũ
ego ascendi altitudinẽ montiũ uga libani.
et succidã ex celsa cedrorũ eius. & electas abi¬
etes illuis. Et introibo altitudinẽ sũmitatis
eius: saltũ carmeli eius. Ego fodi & bibi aꝙͣ
et ex siccaui uestigio pedis mei: om̃s riuos ag-¬
gerũ. Nũquid ñ audisti quȩ olim fecerim ei.
ex dieb antiquis ego plasmaui illud: et nc̃
adduxi. Et factũ ẽ in eradicatione collium
conpugnantiũ. & ciuitatũ munitarũ. Habi¬
tatores earũ breiiata manũ contremuer:
& confusi st̃ fãcti st̃ sic̃ fenũ agri. et grani
pascuȩ: & herba tectorũ que exaruit anceꝗͣ

Expanded text:
ed « despexit te, subsannavit te virgo filia Sion; post te caput movit filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti? Super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum ad Sanctum Israhel in manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium iuga Libani et succidam excelsa cedrorum eius electas abietes illius et introibo altitudinem summitatis eius saltum Carmeli eius ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum numquid non audisti quae olim fecerim ei ex diebus antiquis ego plasmavi illud et nunc adduxi et factum est in eradicationem collium conpugnantium et civitatum munitarum habitatores earum breviata manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt sicut faenum agri et gramen pascuae et herba tectorum quae exarui
Abbreviated transcription (Latin):
rũ me. Ecce ego dabo eis spm̃ & audiet nunti¬
ũ. & reu̾tetur ad t̾ram suã. et corruere eũ faciã
gladio in t̾ra sua. Reuersus ẽ. aut̃ rabsaces et
inuenit regẽ assyriorũ p̃liantẽ aduersus lobnã:
audierat enĩ. qͥa ꝓfectus ẽẽt. de lachis. Et audi¬
uit de tharaca rege ȩthiopiȩ dicentes. egressuse.
ut pugnet contra te. Quod cũ audisset: misit
niuitios ad ȩzechiã dicens. Hȩc dicetis ȩzechiȩ
regi uidȩ loquentes Nonte decipiat ds tuus in
quo tu confidens dicis: ñ dabitut iherłm in ma¬
nu regis assiriorũ. Ecce tu audisti om̃a quȩ fe¬
cer̾ reges assiriorũ om̃ib t̾ris quas subuetter.
& tu poteris liberari: Nũquid eruet̾ eos dii gen¬
tiũ quos subuerter̃ patres mei gozan & aran et
resẽph. et filios eden qͥ erant inthalasar: Ubi ẽ.
rex emath. & rex arfath. & rex urbis sepharuaim.¬
&̾ anae. & aua: Et tulit ezechias libros de ma¬
nu nuntiorũ et legit eos. & ascendit in domũ

Expanded text:
nuntium et revertetur ad terram suam et corruere eum faciam gladio in terra sua reversus est autem Rabsaces et invenit regem Assyriorum proeliantem adversus Lobna audierat enim quia profectus esset de Lachis et audivit de Tharaca rege Aethiopiae dicentes egressus est ut pugnet contra te quod cum audisset misit nuntios ad Ezechiam dicens haec dicetis Ezechiae regi Iudae loquentes non te decipiat Deus tuus in quo tu confidis dicens non dabitur Hierusalem in manu regis Assyriorum ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt et tu poteris liberari numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei Gozan et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thalassar ubi est rex Emath et rex Arfad et rex urbis Seffarvaim Anahe et Ava et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine medullatorũ arietũ. Uictima enĩ
diũ inbosra: & int̾fectio magna int̾ra edom.
E despendent unicornes cũ eis: et tauri cũ potentibus. In¬
ebriabitur teria a sanguine et humꝰ eorum adipe pingui
cu sẏon. Et conuertur torrentes eius in pidem:
eiꝰ inpicem: & humꝰ eius in sulphur. Et erit t̾ra
eiꝰ inpicem ardentẽ nocte & die: ñ extinguet᷑
in sempit̾no. Ascendet fumus eiꝰ ageneratione
ingenerationẽ: desolabit᷑ in secula seculorum.
Non erit transiens ꝑeã. & possidebt̃ eã onocro

Expanded text:
orum arietum: Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. Et descendent unicornes cum eis, et tauri cum potentibus: Inebriabitur terra eorum sanguine, et humus eorum adipe pingui Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desolabitur in saeculum saeculorum non erit transiens per eam et possideb
Abbreviated transcription (Latin):
quitatib & nunc nũquid sine dño ascendi ad
terram istã. ut disꝑderẽ eam: Dñs dix̃ adme.
Ascende suꝑ t̾ram istã: & disꝑde eam. Et dix̃
eliachim & sobna & ioae ad rabsaceni. Loque¬
re ad seruos tuos sẏra lingua. intelligimꝰ enĩ
ne loquatis ad nos uidaice in aurib popłi qͥ¬
ẽ. suꝑ murũ. Et dix̃ ad eos rabsaces. Nũ quid
ail dñm tuũ & ailte misic dñs meus ut lo¬
querer om̃a uerba ista. & ñ potius ad uiros
qui sedent in muro ut comedant stercora
sua. & bibant urinã pedũ suorũ uobiscum:
Et stecit rabsaces & clamauit uoce magna
iudaicȩ & dix̃. Audite uerba regis magni:
regis assiriorũ. Hȩc dic̃ rex. Non seducat uos

Expanded text:
quitibus et nunc numquid sine Domino ascendi ad quitibus et nunc numquid sine Domino ascendi ad terram istam ut disperderem eam Dominus dixit ad me ascende super terram istam et disperde eam et dixit Eliachim et Sobna et Ioae ad Rabsacen loquere ad servos tuos syra lingua intellegimus enim ne loquaris ad nos iudaice in auribus popquid ad domimum tuum et ad te misit me dominus meus, ut loquerer omnia verba ista; et non potius ad viros, qui sedent in muro, ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? Et stetit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Audite verba regis magni regis Assyriorum. H
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Et egressus ẽ. ad eu eliachim filius helchiȩ
qͥerat suꝑ domũ & sobna scriba & ioae filius
asaph acõmentariis. & dix̃ ad eos rabsaces. Dici¬
te ezechiȩ. Hȩc dic̃ rex magnus rex assiriorũ
Quȩ ẽ ista fidutia qua confidis. aut quo consi¬
lio uel fortitudine rebellare disponis: Suꝑ
quem habes fidutiã qua recessisti ame: Ecce
confidis suꝑ baculũ harundinẽ confractũ istũ
suꝑ egiptũ cui si innisus fuerit hoiuo. intrabit
inmanũ eiꝰ &e ꝑforabit eã. Sic pharao rex egipti.
om̃ib qͥ confidunt in eo. Quod si responderis mͥ
in dño dõ nr̃o confidimꝰ ñne ipse ẽ. cuius abs¬
tulit ez echias excelsa & altaria et dixit iu¬
de & iherłm corã altari isto adorabitis. Et nẽ
tradete dño meo regi assiriorũ. et dabo tibi
duo milia equorũ nec poteris exte p̾bere as-¬
censores eoũ. Et quomodo sustinebis faciẽ
iudicis uniꝰ loci ex seruis dnĩ mei minoribꝰ:
Quod si considis inegipto in quadriga & ine¬

Expanded text:
chim filius Helciae qui erat super domum et Sobna scriba et Ioae filius Asaph a commentariis et dixit ad eos Rabsaces dicite Ezechiae haec dicit rex magnus rex Assyriorum quae est ista fiducia qua confidis aut quo consilio vel fortitudine rebellare disponis super quem habes fiduciam quia recessisti a me ecce confidis super baculum harundineum confractum istum super Aegyptum cui si innisus fuerit homo intrabit in manu eius et perforabit eam sic Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo quod si responderis mihi in Domino Deo nostro confidimus nonne ipse est cuius abstulit Ezechias excelsa et altaria et dixit Iudae et Hierusalem coram altari isto adorabitis et nunc trade te domino meo regi Assyriorum et dabo tibi duo milia equorum nec poteris ex te praebere ascensores eorum et quomodo sustinebis faciem iudicis unius loci ex servis domini mei minoribus quod si confidis in Aegypto in quadriga et in e
Abbreviated transcription (Latin):
eos. & dedit ios in occisionẽ. Int̾fecti eorũ ꝓici¬
entur: & decadauerib eorũ ascendet fecor. Ta¬
bescent montes sanguine corũ: e tabescet om̃is
militia celorũ. Et cõplicabunt᷑ sic̃ liber celi
&̾ om̃is militia eorũ defluet: sic̃ defluit foliũ
de uiuea & de ficu. Qñt in ebriatus ẽ incelo
gladius meus. ecce suꝑ idumeã descendec &
suꝑ popłm int̾fectionis meȩ ad uditiũ. Gla¬
dius dñ repletus ẽ sanguine: incrassatus ẽ.¬

Expanded text:
 dedit in occisionem. Occisi earum projicientur: et de cadaveribus earum ascendet fetor: tabescent montes sanguine earum. Et tabescet omnis militia coelorum: replicabuntur sicut liber coeli: et omnis militia eorum defluet, sicut defluit folium de vinea et de ficu, quoniam inebriatus est in coelo gladius meus. Ecce super Idumaeam descendet, et super populum interfectionis meae ad judicium. Gladius Domini repletus est sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ut dilatare signũ ñ queas. xciIi.¬
unc uident᷑ spolia p̃darũ multarũ clau¬
di diripient rapinã: nec dicet uicinus elan¬
gui. Popłs quihabitat in ea: auferet᷑ ab eo ini¬
quitas. Accedite gentes & audite: & popłi adcen¬
dice. Audiat t̃ra & plenitudo eiꝰ: orbis & om̃e
germen eiꝰ Quia indignatio dñi suꝑ om̃s gen

Expanded text:
e signum non queas tunc dividentur spolia praedarum multarum claudi diripient rapinam nec dicet vicinus elangui populus qui habitat in ea auferetur ab eo iniquitas accedite gentes et audite et populi adtendite audiat terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius quia ind
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentẽ. Uere enĩ dñe desertas fecer teges assi¬
riorũ terras & regiones earũ. & dedet̃ deos ea¬
rũ igni. Non enĩ erant dii. s oꝑa manuuĩ homi¬
nũ. lignũ & lapides: et cõminuet̾ eos. Et nunc
dñe ds̃ nr̃ salua nos de manu eiꝰ. & cognoscant
om̃a regna t̾rȩ. qͥa cues dñs solus. Et misit ysa

Expanded text:
ntem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster salva nos de manu eius: ut cognoscant omnia regna terre quia tu es Dominus solus. LXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. Et quȩ erant aruda instagnũ: et sitiens in
fontes aquarũ. Incubilib inquib prius dracones
habitabant. orietur uiror calami & unci: et
erit ibi semita & uia. et uia scã uocabit᷑. Nõ tran¬
sibit ꝑeã pollutus. & hȩc erit nob̃ directa uia. ita
ut stulti ñ errent ꝑ eã. Non erit ibi leo. & mala
bestia ñ ascendet ꝑeã: nec inuenietur ibi. Et
ambulabunt qui liberati fuerint & redempti a
dño. conuertentur & uenient insion cũ laude et
letitia sempit̾na suꝑ capita eorũ. Gaudiũ et leci¬
tiã optinebt̃: & fugiet dolor & gemitus.xcu.¬

Expanded text:
na et sitientes in fontes aquarum. In cubilibus in quibus prius dracones habitabant horietur viror calami et iunci: et erit ibi semita et via et via sancta vocabitur. Non transibit per eam pollutus set hec erit nobis directa via: ita ut stulti non errent per eam. Non erit ibi leo et mala bestia non ascendet per ea: nec invenietur ibi. Et ambulabunt qui liberati fuerint et redemti a Domino: convertentur et venient in Syon cum laude et letitia sempiterna super capita eorum. Gaudium et letitiam obtinebunt: et fugiet dolor et gemitus. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
Regẽ in decore suo uidebt̃. oculi eus cernent
tram de longe: cor tuũ meditabit᷑ timorem.
P biẽ litteratus: Ubi legis xxci..
uerba ponderans: Ubi doctor paruulorũ.
Populũ imprudentẽ ñ uidebis. populũ alti
sernonis: ita ut ñ possint incelligere disserti¬
tudinẽ linguȩ eiꝰ. in quo nulla ẽ. sapientia
Despice sion ciuitatẽ sollemp¬

Expanded text:
egem in decore suo videbunt, oculi eius cernent terram de longe: cor tuum meditabitur timore. Ubi est literatus ubi legis ubi verba ponderans: ubi doctor parvulorum. Populum imprudentem non videbis, populum altis sermonibus: ita ut non possis intelligere dissertitudinem lingue eius in qua nulla est sapientia. Respice Syon civitatem solem
Abbreviated transcription (Latin):
uos: & er popłi quasi de incendio cinis. spinȩ
congregatȩ igne cõburentur. Audite qͥ lon¬
ge estis quȩ feceri: & cognoscite uicini forti¬
tudinẽ meã. Contriti st̃ insion peccatores: pos¬
sedit tremor hypocritas.
uis poterit habitare de uob̃ cũ igne de¬
uorante : Quis habitalut ex uob cũ ar¬
dorib sempit̾nis: Qui ambulat in ustitũs
& loquit᷑ ueritatẽ. q̃ picit auatitiã ex calũp

Expanded text:
vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis, spinae congregatae igni comburentur. Audite, qui longe estis, quae fecerim, et cognoscite, vicini, fortitudinem meam. Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis? Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, Qui projicit ava
Abbreviated transcription (Latin):
S te chñe clamabo: deus meus ne sileas
milabor desceudentib in lacum
Ne simul trahas me cum peceatoribus: & cum ope¬
rantib iniquitatem ne ꝑdas me:. ĩ cordib eorũ:¬
Qi locuntur pacem cum pioximo suo: mala autẽ
Da illis scđm oꝑa ipsorum: & scđm nequitiam adinuẽ
bittionem eorum ipsis:
Qm̃ non intellexerunt oꝑa dñi : & in oꝑa manuum
eius destrue illos. &e non eclificabis eosnis mee¬
Benedictus dñs: qm̃ exaudiuit uocem ieptecatio¬

Expanded text:
 Domine, clamabo. Deus meus, ne sileas milis descendentibus in lacum.Ne simul tradas me cum peccatoribus et cum operantibus iniquitatem ne perdas me. Salvum fac popui loquuntur pacem cum proximo suo mala autem da illis secundum opera ipsorum et secundum nequitiam adinventbutionem eorum ipsis quoniam non intellexerunt opera Domini et in opera manuum eius destrues illos et non aedificabis eos benedictus Dominus quoniam exaudivit vocem deprecatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtraxit illũ. Statim eam sequitur quasi bos duc¬
tus ad uictimã: & quasi agnus lasciuiens. & igno¬
ians quod ad uincula stultus trahatur. donec traus¬
figat sagita iecur eius: uelut si ais festinat ad
laqueum & nescit quia depericulo anime illius
agitur. Nunc ergo fili audi me: & adtende uer-¬
ba oris mei. Ne abstrahatur in uiis illius menstua:
neq decipiaris semitis euis. Multos enĩ uultieratos
deiecit: & fortissimis quiq intfecti st̃ abea. Uiȩ infe¬

Expanded text:
protraxit illum statim eam sequitur quasi bos ducprotraxit illum statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur nunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
sit inplatea iuxta angulum. & ꝓpe uiam domus
illuis graditur mobscuro. aduesperascente die: in
noctis tenebris & caligine. Et ecce mulier occutrit
illi ornatu meretricio. p̃parata ad capiendas ai¬
mas. Garrula & uaga. quietis in patiens: nec ua-¬
lens indomo consistere pedib suis. Nunc foris.
nunc in plateis: nuic uixta angulos insidians.
App̃hensumq deosculatur uiuenẽ: & ꝓcaci uul¬
tu. blanidit᷑ dicens. Uictimas ꝓsalute debui: hodie
reddidi uota mea. Idcirco egressa sum in occur sũ
tuumr: desiderans te uidere: & repperi. Intexui fu-¬
nib lectum meum. straui tapetib pictis ex egẏpto:
aspsi cubile meũ myrra & aloe: & cynamiomo. uen
inebriem᷑ uberib donec inlucescat dies. & fruam
cupitis amplexibꝰ. Non ẽ. enĩ uir in domo sua: abiit
uia longissima. Sacculum pecumȩ secum tulit: in
die plene lune reuersurus ẽ. domũ suã. In reciuit¬
eni eum multis sermonib & blanditiis labiorum

Expanded text:
sit in platea juxta angulum, et prope viam domus sit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine. Et ecce occurrit illi mulier, ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis: Nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians. adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo veni inebriemur uberibus donec inlucescat dies et fruamur cupitis amplexibus non est enim vir in domo sua abiit via longissima sacculum pecuniae secum tulit in die plenae lunae reversurus est domum suam inretivit eum multis sermonibus et blanditiis labiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tecigerit eam. Non grandisẽ culpȩ cum quis fura
tus fuerit. furatur enĩ ut esurientem impleat ani¬
niam. Dep̃hensus quoq reddet septuplũ. & omne
substantiam dom sue tradet. Qui autẽ adulter
ẽ: propt̾ cordis inopiam. ꝑdet animam suam. Tur¬
pitudinẽ & ignominiam congregat. sibi. & obꝓbri¬
um illiꝰ non cdelebitur. Quia ⁊elus & furor iuiri nõ
partet indie iundicte.: nec adquiescet cuiꝙͣ p̃cibꝰ
nec suscipiet ꝓredemptione dona plurima.xxi¬
Tulimi custodi sermones meos. & p̾cepta mea
Lreconile cibi. Serua mandata mea & uiues: et
legem meam quasi pupilam oculi tui Liga eam
indigitis cius: scribe illam intabulis cordis tui.
Dic sapientiȩ soror mea es: & prudentiã uoca ami-¬
cam tuam. Ut custodiat te amuliere extranea. et
abaliena: quȩ uerba sua dulcia facit. De fenestra
eium domus mee. per cancellos prospexi. & uideo
paruulos: considero uecordem iuuenẽ. Qui tran¬

Expanded text:
tetigerit eam, Non grandis est culptetigerit eam, Non grandis est culptus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta meareconde tibi. Fili, serva mandata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui tran
Abbreviated transcription (Latin):
Gex sunt quȩ uidit diĩs. & septimũ decestatur
Damna eius. Oculos sublimes. linguã menda¬
cem. manus effundentes innoxiũ sanguinem cor
machinans cogitationes pessimas. pedes ueloces.
ad currendũ in malũ: ꝓferentem mendatia. testẽ
fallacem. & eũ qͥ seminat inter fr̃s discorilias.
onserua fili mi p̃cepta patris tui: &uiu¬
&e ne dimittas legem matris tuę. liga ea incorde
tuo uigiter: & circunda gutturi tuo. Cũ ambula¬
ueris gradiant᷑ tecũ. & cum dormieris cristodiant
te: & euigilans loquere cũ eis. Quia manilatũ luc̃¬
na ẽ. & lex lux: & ua uitȩ increpatio disciplinȩ
c custodiant te amuliere .xx.¬
mnala: & ablanda lingua extranee. Non concu¬
piscat pulchritudinẽ eius cor tuũ: ne capiaris ni¬
tib illius. Preciũ enim scorti. uix unius ẽ. panis:
mulier autẽ uiri p̃tiosã animam capit. Numqͥd
per prunas. & non cõburent᷑ plante eius: Sic qui
ingredit᷑ ad mulierẽ ꝓximi sui: ñ erit mundus cũ

Expanded text:
ex sunt, quę odit Dominus, et septimum detestatur anima eius: oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationes pessimas, pedes ueloces ad currendum in malum, proferentem mendacia testem fallacem et eum, qui seminat inter fratres discordias.cepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier autem viri pretiosam animam capit. Numquidper prunas, ut non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes me diligo. & qͥmane uigilauerint adme:
inuenient me. Mecũ st̃ diuitiȩ de głat̾ opes suꝑbe
lo: inmedio semitarum uditii. ut ditem diligen¬
tes me: & thesauros eorũ repleam .xxiii

Expanded text:
ntes me diligo, et qui mane uigilant ad me, inuenient me. mecum sunt diuitiae et gloria, opes superbae lo, in medio semitarum iudicii, ut ditem diligentes me et thesauros eorum repleam.
Abbreviated transcription (Latin):
in mediis semitis stans uxta portam ciuitatis in
ipsis forib loquitur dicens. Quiri aduos clami¬
to. & uox mea ad filios hominũ. Incelligite pariui¬
li astutiam: & insipientes aniniaduertite. Audite
qm̃ de reb magnis locutura sum: & aꝑient᷑ labia
mea ut recta p̃dicent. Ueritatem meditabitur
guttur meũ: & labia mea idetestabunt̃ impium.
Iusti st̃ om̃s sermones mei: non ẽ. in eis prauum
quid neq puersũ. Recti sunt intelligentib & eqͥ
inuenientib scientiam .xxi

Expanded text:
in mediis semitis | stans iuxta portas ciuitatis, in ipsis foribus loquitur dicens: Viri ad uos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam acci
Abbreviated transcription (Latin):
detestatus sũ disciplinam. & increpationib ñ ad¬
quieuit cor meuin Nec audiui uocem docentium
me: & magistris non inclinaui aurem meam: Pene
fui in om̃i malo: inmedio eccłe & sinagoge. bibe
aquam de cisterua tua: & fluenta putei cui. Deti¬
uent᷑ fontes tui foras: & inplateis aquas tuas diui¬
de. Habeto eas solus: nec suit alieni participes tui.
Sit uena tua benedicta: & letare cũ muliere adoles-¬
centiȩ tuȩ. Cerua carissima. & gratissim hinnulus:
ubera eius inebrient te omĩ tempore. In amore illiꝰ.
delectare iugiter. Quare seducetis fili mi abaliena
& foueris insinu alterius: Respicit dñs uias hoĩs.
& om̃s gressus illius considerat. liuquitates sue ca-¬
punt impiũ. & funub peccatorũ suorũ constringit᷑

Expanded text:
tatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas dividSit vena tua benedicta, et laetare cum muliere adolescentiae tuae: cerva charissima, et gratissisimus hinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et f
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi si sponderis ꝓ amico tuo. defixisti apud
extraneum animam tuam. Iulaqueatus es uer
cotibi filimi: & temet ipsũ libeta. qr incidisti in ma¬
nus ꝓximi tui. Discurte festina suscita anuicum tu¬
um. Ne dederis somnũ oculis tuis: neq dounitent
palpebrȩ tuȩ E ruere quasi dammula de manu.
& quasi auis de insidiis aucupis. Uade ad formi¬
cam o piger: & considera uias eius. & disce sapien
tiam. Quȩ cũ non habeã ducem nec p̃ceptorẽ nec
principem. parat cibũ sibi ce congregat in messe
quod comedat. Usq qͦ piger dormis. quando con-¬
surges ex somno tuo: Paululũ dormies. paululũ
dormitabis: paululũ conseres manus ut dormias.
& ueniet tibi quasi uiator egestas: & pauꝑies qua¬
si uir armatus. Si uero impiger fueris. ueniet.
ut fons messis tua: & egestas longe fiec ate. Homo¬

Expanded text:
ili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum animam tuam. Illaqueatus es verbco tibi, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita anum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce quae cum non habeat ducem vel praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe fugiet a te
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adextris sunt nouit dñs: ꝑuerse uero st̃ quȩ
asinistris st̃. Ipse aut̃ rectos faciet cursus tuos: itine-¬
ra autẽ tua in pace ꝓducet. &u¬
ili mi adtende sapientiam meã: & prudentiȩ
meş inclina aurem tuam. Ut custodias cogita-¬
tiones. & disciplinã labia tua conseruent. fauus
enĩ stillans labia meret̾cis. & nitidius oleo guttur
eius. Notussima autẽ aͣmara quasi absinchiũ: et a-¬
cuta quasi gladius biceps. Pedes eius descendunt
in mortem: &e adinferos gressus illius penetrant.
ꝑ semitam uitȩ non ambulant: uagi st̃ gressus eius.
& inuestigabiles. Nunc ergo fili audi me: & ne rece¬
das auerbis oris mei. Longe fac abea uiam tuam.
& ne adppinques forib domus eius. Ne des alie¬

Expanded text:
dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. fauus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur -eius. nouissima autem illius amara quasi absinthium et acuta quasi gladius biceps. pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant.per semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam et ne apropinques forib
Abbreviated transcription (Latin):
xi te ꝑsemitas equitatis. Quas cũ ingressus fucris: ñ
artabuntur gressus tui: & currens non habebis offen¬
diculum. Tene disciplinam ne dimitas eam: custodi
ilam: quia ipsa ẽ. uita tua. Nec delecceris semi¬
tis impiorũ: nec tibi placeat ialorũ uia fuge ab ea.
ne transeas ꝑillam: declina & desere. illam. Non
em̃ dorimunt. nin male secerint: &e rapit᷑ somnus ab
cis nisi supplantauerint. Comedunt panem impieta¬
tis: & uitiũ iniquitatis bibunt. Iustorũ autẽ semite
quasi lux splendens: ꝓcedit & crescit. usq ad ꝑfectã
diem. Uia impiorũ tenebrosa: nesciunt ubi corru-¬
ant. xiuii
ilimi ausculta sermones meos. & ad eloquia me-¬
a. inelina aurem tuam. Ne recedant aboculis
tuis: custodi ea in medio cordis tui. uita enim st̃
inuenientib: ea: & uniuersȩ carni sanitas. Omni
custodia serua cor tuum: qͥa ex ipso uita ꝓcedit.
Remoue a te os prauum: & detrahentia labia ꝓcul¬

Expanded text:
xi te per semitas aequitatis quas cum ingressus fueris non xi te per semitas aequitatis quas cum ingressus fueris non artabuntur gressus tui et currens non habebis offendiculum tene disciplinam ne dimittas eam custodi illam quia ipsa est vita tua ne delecteris semitis impiorum nec tibi placeat malorum via fuge ab ea ne transeas per illam declina et desere eam non enim dormiunt nisi malefecerint et rapitur somnus ab eis nisi subplantaverint comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt iustorum autem semita quasi lux splendens procedit et crescit usque ad perfectam diem via impiorum tenebrosa nesciunt ubi corruant fili mi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui vita enim sunt invenientibus ea et universae carni sanitas omni custodia serva cor tuum quia ex ipso vita procedit remove a te os pravum et detrahentia labia
Abbreviated transcription (Latin):
& mansuetis ddabit grãm. Gioriam sapientes possĩdebt̃:
stultorũ aucẽ exultatio ignominia. x ii¬
Iudite filii disciplinam patris: & adcendite ut scia
Atis prudentiam. Donũ bonum tribuam uobis: legẽ
meam ne derelinquatis. Nam & ego filius fui patris mei
tenellus. & unigenitus coram matre mea: & docebat nie
atq dicebat. Suscipiat uerba mea cortuum: custodi p̃¬
cepta mea & uiues. Posside sapientiam: posside pruden-¬
tiam. ne obliuiscaris neq ideclines a uerbis oris mei. Ne
dimittas eam & custodiet te: dilige eam & seruabit te.¬
Principiũ sapientię. posside sapientiam: ie momĩ posses¬
sione tua: adquire prudentiã. Atripe illam. &e exalta¬
bit te: głificabetis abea. cum eam fueris amplȩratꝰ. Da¬
bit capiti tuo augmenta grãrum: et corona mclita
uidi filimi e suscipe uerba iea: ut multiplicent᷑
tibi auni uitȩ. uiam sapientiȩ monstraii tibi: du¬

Expanded text:
et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtetis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et serprincipium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita udi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae viam sapientiae monstravi tibi du
Abbreviated transcription (Latin):
Tili mi ne affluant hȩc aboculis tius: custodi legẽ
Latq consiliuni. Et erit uita animȩ tuȩ: & gr̃a fau¬
cib tuis. Tunc ambulabis fiducialit̾ in uia tua: et.
pes tuus non impinget. Si dormieris non timebis. qui¬
esces: & suauis erit somnus tuus. Ne paueas repentino
terrore: & inruentes tibi potentias impiorũ. Dñs enim
erit in latere tuo: & custodiet pedem tuũ ne capiaris.
Noli ꝓhibere bene facere eum qui pocest. si uales & ipse.
bene fac. Ne dicas amico tuo uade & reuertere: &e cias da¬
bo tibi. cum statun possis date. Ne mollaris amico cuo
malũ: cui ille inte habeat. fidutiam. Ne contendas aduĩ-¬
sui hominẽ incolam frustra: cum ipse tibi nichil mali fe¬
cerit. xi
e emuleris hominem in iustũ. nec initeris uias eius.
qr abominatio dm̃ ẽ. om̃is nilusor: &e cũm simplicib
sermocinatio eus. E gestas adnõ in domo uupii: habita¬
cula autẽ iustorũ benedicentur. Inlusores ipse deludet:

Expanded text:
uant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi cum statim possis dare ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet
Abbreviated transcription (Latin):
a muliere aliena. & abextranca quȩ iollit sermonq̃s
suos: & relinquit iucem pubertatis suȩ. & pacti di qu
oblita ẽ. Inclinata ẽ enĩ ad mortem domus eius: & ad
inferos semite ipsius. Om̃s qͥ ingrediunt᷑ ad ean: ñ reuł¬
tentur. nec ad p̃hendent senutas uitȩ. Ut ambules in
uia bona: & calles iustorũ custodias. Qui em̃ recti st̃ ha¬
bicabunt int̾ita: & simplices ꝑmanebunt inea. Inipi uͦ
I ili mi ne obliuuscaris legis mee. uiii¬
L&e p̃cepta mea custodiat cor tuũ. Longitudinẽ eni
dierũ. & annos uitȩ. & pacem adponent t̾: miscała et
ueritas ñ te desetent. Cirtunda eas guituri tuo: et
describe uitabulis cortis tui. & nuenies gram et disci¬
pliuam bonã corã dõ & hominib uiu
Sabe sidutiam in dño ex toto corde tuo. & ne mui¬

Expanded text:
sermones suos et relinquit ducem pubertatis suae et pacti Dei sui oblita est inclinata est enim ad mortem domus eius et ad impios semitae ipsius omnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur nec adprehendent semitas vitae ut ambules in via bona et calles iustorum custodias qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in ea impii vero caris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus habe
Abbreviated transcription (Latin):
ta ilum: ae ipse diriget gressus tuos. Neut sapiens ap̃
temet ipsũ time dñm & recede amalo. Santtas qiar
ent umbilico tuo: & inrigatio ossuum tuorum hono¬
ra dñm de tua substantia & de primitiis om̃iũ frugũ
tuarũ. Et implebunt᷑ horrea tua saturitate. & uino tor¬
cularia redundabunt. Disciplinam diũ filimi ne abi

Expanded text:
essus tuos ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt disciplina