comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia sollerti cura custodire dolens
animus deb&: ne cũ se intus tem¬
ptatio stimulat. in uerba foris illi¬
citȩ loquutionis erumpat: ne de
hunc uelut aurũ concremat. per
excessum sermonis illiciti. in pa-¬
leȩ fauillam uertat. Nil uͦ obstat.
si id qđ de uirtutibus diximꝰ: de
his quȩ in ostensione uirtutis dan
uirtutes curationũ dant᷑. Ded qͥa
hȩc ipsa dona non semꝑ in mente eo-¬
dem modo sunt: liquido ostendit᷑
qđ ne se mens in p̾sumptione eleu&.
aliquando utilit̾ subtrahunt᷑ Nã¬

Expanded text:
Quia solerti cura custodire dolens animus debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis foras illicitae locutionis erumpat, ne de hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favilla vertat. Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtutis dantvirtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semper in mente eodem modo sint, liquido ostenditur. Quod ne se mens in praesumptione elevet, aliquando utiliter subtrahuntur. A
Abbreviated transcription (Latin):
hoste patitur. rationis discretio
semꝑ ad animũ redit: & quasi so
li euasisse se indicat: quȩ apud
sem& ipsam fortit̾ qͥcꝗd ꝑtulerit
pensat. Aliis ergo pereuntibꝰ. unꝰ
ad domũ redit: dũ turbatis in
temptatione motibus. discrẽtio
ad conscientiã recurrit: ut quod
repentinis incursibus p̃occupata
mens ꝑdidisse se pensat: hoc com¬
punctionis studio afflata recipiat:

Expanded text:
hoste patitur, rationis discretio hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus, discretio ad conscientiam recurrit, ut quod repentinis incursibus praeoccupata mente perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lignꝰ inimicus aliqͥd rapuisse se
gaud&: quo cogitationibꝰ bonoꝵ
mentẽ uid&: quid ab ea maxime
diligat᷑ exqͥrit. & ibi scandali la.¬
queos inserit: ut quo magis res
quȩq diligit᷑: eo ꝑ eam facilius
patientia turbetur. Etqͥdem ele¬
ctoꝵ corda. ad se semꝑ sollicite
redeunt᷑. & sem& ipsa grauit̾ uel
ꝓ leui motu excessionis affliguis.
& dũ mota discunt. qualit̾ stare
debuer: aliquando meliꝰ concussa
slidantur. Sed antiquus hostis
dum tolerantiȩ cogitationes uel
ad momentũ turbat: quasi abstu¬
isse se ab agro cordis asinas exul¬
. In his autẽ quȩ agere dispo¬
nmꝰ: rationabili custodia. quid
quibus rebus congruat. sollicite
pensamꝰ. Sed plerunq hostis dũ
subita ad nos ꝑturbatione tẽꝑta.¬
tionis irruit: circũspectiones cor¬
dis inopinate p̾ueniens. quasi ip-¬
sos custodes pueros gladio occidit:
sedtam̃ unus fugit. qui alia ꝑisse
renunci&: quia in eo qđ mens ab

Expanded text:
lignus inimicus aliquid rapuisse se lignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab
Abbreviated transcription (Latin):
acumina ostendit. ut dũ laus de
subtilitate querit᷑: puritatis sim¬
plicitas amit tat᷑: & si usq ad opus
prauũ pertrahere non ual&. t̾ẽ¬
ptando tam̃. bonoꝵ cogitationibꝰ
surripiens noc&: ut cum turba¬
re bona mentis agnoscit᷑ ea qͣsi
funditus abstulisse uideat᷑. Possuñ
etiã ꝑ arantes boues cogitationes
caritatis accipi: quibꝰ ꝓdesse aliis
conamur. cũ fr̃n cordis duriciã
tibus. nulla ferocitatis insania re¬
sistunt: patientiȩ mansuetudo
signari. Et sȩpe antiquus hostis
cum uelle ꝓdesse nos. loquendo a¬
liis conspicitꝰ in qͦdam torpore
otii. mentem mergit: ut aliis ꝓ¬
desse ñ libeat: etiã cũ a ꝓpriis
uacat. Arantes ergo boues sub¬
tran hit: cũ cogitationes
mentis. frat̾nȩ utilitatis fructibꝰ
deditas. ꝑ sũmissum neglegentiȩ
torporem frangit: & quãuis ele¬
ctoꝵ corda intra archana suȩ cogi¬
tationis inuigi lant: & quid ã
temptatore su sea stineant su¬
perantes pensant: eo tam̃ ipso ma.¬

Expanded text:
t; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam tibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso ma
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iob ꝑ hoc quod motus extẽ¬
rius exhibuit. ostendit qͥa flagel¬
la patris agnouit: ꝑ hoc autem
quod adorando humilis mansit:
ostendit qͥa amorẽ patris nec
in dolore deseruit. Ne gͥ suꝑbꝰ
essae non sentiens. in ꝑcussione cor¬
ruit: ne autẽ sese ferienti extrã¬
neũ facer&: ad hoc corruit ut
adorar&. Mos autẽ ueterũ fuit:
ut quisquis speciẽ sui corporis ca¬
pillos nutriendo seruar&: eos tp̃r
afflictionis abscider&: & rursum
qui tranquillitatis tempore capil¬
los abscider&: eos in ostensione af¬
flictionis enutrir&. Beatus itaq
iob tranquillitatis tempore ca-¬
pillos seruasse ostendit᷑: cũ ad do¬
loris usum caput totondisse me¬
morat᷑: quatinus dum in cunctis
eum rebus manus suꝑna ꝑcũter&:
etiã sponte illũ pęnitentiȩ species
diuersa fuscar&. Sed iste exutus
rebus: filiis orbatus: qͥ uestim̃ta
scidit: qͥ caput totondit: qui in
terrã corruit: qͥd dicat audiamꝰ:¬

Expanded text:
autem Job per hoc, quod motus exteautem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiam
Abbreviated transcription (Latin):
rem ñ sentiens. flagella sperner&
nec rursũ ultra modũ dolorem
sentiens contra iudiciũ flagellan.¬
tis insanir&. Cunctis enĩ rebus
ꝑditis: cunctis liberis amissis sur¬
rex̃: scidit uestimenta suaꝰ et
tonso capite corruens in terram
adorauit. Quod uestimenta scĩ¬
dit: qđ tonso capite in terrã cor¬
ruit: monstrat nimirũ qͥa fla¬
gelli dolorẽ sensit: qđ uͦ adicit᷑
adorauit: aꝑte ostendit᷑. qͥa &
in dolore positus contra flagel¬
lantis iudiciũ non excessit. Nec
om̃ino gͦ non motus. ẽ. ne deum
ipsa insensibilitate contempner&:
nec rursum omnino motus.ẽ ne
nimis dolendo peccar&e. Sed qͥa
sunt duo p̾cepta caritatis. dĩ ui-¬
delic& amor & ꝓximi: ut dilecti-¬
onẽ ꝓximi exoluer&. impendit fi¬
liis luctũ: ne dilectionẽ dei dese-¬
rer&: expleuit inter gemitus ora¬
tionẽ. Solent nonnulli in ꝓsꝑis
deũ diligere: in aduersis autẽ po¬
siti. flagellantẽ minꝰ amare. Beatꝰ

Expanded text:
rem non sentiens, flagella sperneret; rem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ dilabant᷑. Sed quisquis te¬
necesse. ẽ. ut inter utrãq gra¬
diatur. Non. ẽ. enĩ pondus uerȩ
uircutis. insensibilitas cordis: qͥa
& ualde insana ꝑ stuporẽ m̃bra
sunt. quȩ & incisa dolere neqͣquã
possunt. Rursũq uirtutis cu¬
stõdiã deserit. qͥ dolorẽ uerbe¬
rũ ultra quã necesse. ẽ. sentit:
qͥa dũ nimia afflictione cor tan¬
git᷑: usq ad impacientiȩ contu¬
melias excitat᷑: & qui ꝑ flagella
corrigere malefacta debuerat:
agit ut neqͥcia ꝑ flagellũ crescat.
Contra insensibilitatẽ quippe ꝑ
Contra pusillanimitatẽ ꝑcussoꝵ
ꝑ psalmistam dr̃. In miseriis ñ
subsistent. In miserus naͣq subsi.¬
sterent: si ęquanimit̾ aduersato.¬
lerarent. At postquã mente int̾
flagella corruunt: quasi int̾ illa.¬
tas miserias. subsistendi constan¬
uerȩ phylosophiȩ regulã tenuit.
contra utraq mira se ęquitatis
arte seruauit: ut nec quasi dolo.¬

Expanded text:
guae dilabantur. Sed quisquis veguae dilabantur. Sed quisquis venecesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe peContra pusillanimitatem percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi constanlosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte servavit; ut nec dolo
Abbreviated transcription (Latin):
pa poterant. uoluptati uacant:
Absit autẽ ne tanti uiri filios ꝑ
conuiuioꝵ studia ingurgitando
uentri uacasse suspicem᷑. Sed tam̃
ueracit᷑ nouimꝰ: qͥa & si ꝑ discipli¬
nȩ quisq custodiã necessitatis me¬
tas edendo ñ transit accensa tam̃
mentis intentio. inter conuiuia
torpescit: & minus in quanto sit
temptationis bello considerat:
quȩ se ꝑ securitatẽ relaxat. In
die gͦ pͥrimi frĩs. filios obruit:
qͥa antiquus hostis in minorum
morte. subuersionis aditũ ꝑ ne¬
glegentiã maioꝵ quęrit. Sed qͥa
quantis nuncioꝵ iaculis sit ꝑcus¬
sus agnouimꝰ: uir fortis nr qua¬
lis int̾ uulnera consistat audiamꝰ:
te corruens in terrã. adorauit
Nonnulli magnȩ constantiȩ phy¬
losophiam putant: si disciplinȩ
asꝑitate correpti. ictus uerbe¬
rũ doloresq non sentiant. Non-¬
nulli uͦ tã nimis ꝑcussionũ fla-¬
gella sentiunt: ut ĩ modato do¬
lore cõmoti. etiã in excessu lin¬

Expanded text:
is poterant voluptati vacant. is poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. te corruens in terram adoravit. - Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correcti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessu lin
Abbreviated transcription (Latin):
ipse non caꝑ&: & tanto ardentiꝰ
in blasphemiã accendẽt: quanto
subitis ac multiplicibus nunciis
in se angustius ȩstuar&. Sed neq
hoc neglecte p̾tereundum puto:
qđ filii in maioris fr̃is domo con¬
uiuabant᷑ cũ pereunt. Dictum
nãq est suꝑiꝰ quod conuiuia ꝑa-¬
gi sine culpa uix possunt. Ut
ergo nr̃a non illoꝵ loquamur:
sciendum nobis. ẽ. qͥa qđ a mino¬
ribus uoluptuose agit᷑: maioꝵ
disciplina cohibet᷑: cũ uͦ maiores
ipsi uoluptati deseruiunt: ni-¬
mirũ minoribus lasciuiȩ fre-¬
na laxant᷑. Quis enĩ sub discipli¬
nȩ se constrictione retineat: qͣn-¬
do & ipsi qͥ ius constrictionis ac-¬
cipiunt. sese uoluptatibꝰ rela-¬
xant : Dũ gͦ in maioris frĩs do¬
contra nos hostis uehementiꝰ ui-¬
res accipit: quando & ipsos qui
ꝓcustodia disciplinȩ p̾lati sunt.
lȩticiȩ seruire cognoscit. Tanto
enĩ licentiꝰ ad feriendũ occupat:
quanto & hi qͥ int̾cedere ꝓ cul-¬

Expanded text:
ipse non caperet; et tanto ardentius ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se anguhoc neglecte praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris docontra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culp
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa nunciauit. tranqͥllo
adhuc pectori. quasi sanis mẽ-¬
bris uulnus inflixit: cũ uͦ ꝑ-¬
cussum cor feriendo repetiit :
ut ad impatientię uerba com-¬
peller&. suꝑ uulnera uulnꝰ irro.¬
de curauit hostis antiquus. ñ tã
iactura rerũ sc̃i uiri patientiam
rũpere: quã ipso ordine nuncioꝵ:
qui studens priꝰ parua. & pꝰ nun-¬
ciare maiora: in extremo filioꝵ
mortẽ intulit: ne uilia pat̾ rei
familiaris dampna dicer&. si il¬
la iam orbatus audir&: & minꝰ
ꝑciter& rerũ amissio. p̃cognita
morte filiorum: quia uidelic&
nulla ess& hereditas. si ipsos priꝰ
subtraher&. qui seruabant᷑ here¬
des: sed a minimis incipiens. in
ultimũ grauiora nunciauit: ut
dum gradatim deteriora cognos¬
cer&e: in eius corde doloris locũ
omne uulnus inuenir&. Notan¬
dũ quã callide tot maloꝵ ponda.
& diuisa & subita nunciant᷑: ut
& repente & particulatim cres¬
cens in audientis corde sese dolor

Expanded text:
adversa nuntiavit, tranquillo adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, super vulnera vulnus irrode curavit hostis antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Qui uno uulnere nͦ ꝓster¬
nitur: iccircobis. terq ꝑcutitur:
ut usq ad intima quandoq fe-¬
riatur. Nunciata itaq fuerat
aduersitas de sabeis: nunciata di¬
uina animaduersio ꝑ ignẽ de
cȩlo: nunciat᷑ ab hominibus ite¬
rũ cameloꝵ raptus. cedesq pue¬
roꝵ: & diuinȩ indignationis ira
repetit᷑: dum uentus irruens con¬
cussisse domus angulos. atq extin¬
xisse liberos indicatur. Quia enĩ
notũ. ẽ. qđ absq suꝑno nutu mo¬
ueri elementa non possunt: la¬
tent̾ infert᷑. quod ipse contra il¬
lũ elementa mouerit. qͥ moueri
ꝑmisit: quãuis sathan semel ac-¬
cepta a dño potestate ad usum
suȩ neqͥciȩ etiã elem̃ta concutere
preual&. Nec mouere deb&. si spẽ
de sũmis ꝓiectus. turbare in uen¬
tos aerem potuit: cũ nimirũ con¬
st&. qͥa & dampnatis in metallo.
ad usum aqua & ignis seruit
Quesitum. ẽ. gͥ ut nunciarent᷑
mala: quesitũ est ut multa: que¬
situm. ẽ. ut subita. Sed cũ prius

Expanded text:
tur. --Qui uno vulnere non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius
Abbreviated transcription (Latin):
ris ea moraliter tractanda repli¬
cemus: ut qđ actũ foris narratur
in oꝑe: sciamꝰ quomͦ intus agat᷑
in mente. Nam cũ filii dei assis.¬
tunt coram dño. inter eos quoq
assistit & sathan: quia plerunq
se minant᷑: antiquus ille callide
se interserit. & subiungit inimicꝰ.
ut bene cogitata ꝑturb&: maleq
ꝑturbata dilani&. Sed nequaqͣm
nos in temptatione deserit: qui
creauit. Nam hostem nr̃m qͥ se
contra nos in insidiis contegit: il¬
lustratione sui luminis. nob de¬
p̃hensibilem reddit. Propt̾ quod ei
mox dicit. Unde uenis: C allidũ
nanq hostẽ requirere. ẽ: eiꝰ nob
insidias declarare: ut qͦ eũ subin-¬
trare ad cor cernimꝰ: forti contra
illũ circũspectione uigilemus:¬

Expanded text:
ris, ea moraliter tractanda repliris, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumqueseminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicit: CAPUnamque hostem requirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilemus
Abbreviated transcription (Latin):
loquutus ẽ. Quod nec peccasse.
nec stultum aliqͥd contra deum
loquutus asseritur: hoc de illo pe¬
trus sicut iam p̃diximꝰ. aꝑte te.¬
statur dicens. Qui peccatũ ñ fęcit:
nec inuentus. ẽ. dolus in ore eius:
Dolus quippe in ore. quanto a¬
pud homines prudentius calloe:
tanto apud dm̃ stultiꝰ desipit:
paulo at testante qͥait. Sapien¬
tia huiꝰ mundi stulticia. ẽ. apud
deum. Quia gͦ dolus in ore eius
non fuit: stultũ ꝓculdubio i¬¬
chil dix̃. Hunc contra dm̃ sacerdo¬
tes & principes loquutũ stulte
crediderunt: cũ interrogatus pas.¬
sionis tempore. dei se filiũ testa¬
retur. Unde & conquerentes di¬
cunt. Quid adhuc egemꝰ testibꝰ:
Ecce ipsi audiuimꝰ blasphemiam:
Sed contra dm̃ stulte nil dix̾: qͥa
uera loquens: hoc de se infidelibꝰ
etiã moriendo intulit: qđ paulo
post redemptis om̃ibus resur gen¬
do monstrauit. Hȩc in significati.¬
one nr̃i capitis bręuit̃ tractata tͣns¬
currimꝰ: nc̃ in edificationẽ eiꝰ corpo¬

Expanded text:
ltitia est. --Quod nec peccasse, nec stultum aliquid contra Deum locutus asseritur; hoc de illo Petrus, sicut jam praediximus, aperte testatur, dicens: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. onem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
cie dñi: quia ꝑ hoc qđ usq ad
defectũ cordis p̾ualere nequaqͣm
ꝑmittit᷑: exclusus ab intimis
ex teriꝰ uagat᷑. Qui etiã si uir¬
tutes mentis plerũq turbat:
eo ipso foris. ẽ: quo resistente dõ.
usq ad interitum bonoꝵ corda
non uulnerat. Tantũ quippe
contra illa sȩuire ꝑmittit᷑: in
quantũ necesse est ut temptati-¬
onibus erudita solident᷑: ne ea qͣ
agunt bona. suis uiribus tribuas:
ne in securitatis torpore se dese-¬
rant. & a formidinis accinctione
dissoluant: sed ad ꝓuectus sui
custodiam tanto sollertiꝰ inuigi¬
lent: quanto se contra aduersa¬
riũ stare semꝑ in acie temptatio¬

Expanded text:
 --Quia per hoc, quod usque ad defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
a malo: Prȩcedenti iam sermone
tractatum. ẽ. quia diabolus non
contra iob. sed contra dñm certa.¬
men ꝓposuit: materia uͦ certa.¬
minis. beatus iob in medio fuit
Et si insermonibus suis dicimus
iob inter flagella deliquisse: qđ
sentire nefas. ẽ dm̃ dicimꝰ in sua
ꝓpositione ꝑdidisse. Nam &ee.
ce in hoc loco intuendum. ẽ. qͥa
non prius diabolus beatum iob
a dño petiit: sed eum dñs in dia.¬
boli despectum laudauit. Et nͥ
in sua iusticia ꝑ mansurũ noss&eꝰ
non utiq ꝓ illo ꝓponer&: nec
periturum in temptatione con-¬
ceder&: de quo ante temptatio¬
nẽ ex dei laudibus in tẽptato¬
ris mente. in uidiȩ fuerant fa¬
uersarius cũ quȩ accus& mala
ñ inuenit: ipsa ad malũ infle-¬
ctere hona quęrit. Cum de ope¬
ribus uincitur: ad accusandũ
uerba nr̃a ꝑscrutat᷑. Cum nec
in uerbis accusationẽ repperit:
intentionẽ cordis fuscare conten¬
dit tanquã bona facta. bono
animo ñ fiant: & iccirco ꝑpendi

Expanded text:
 --Praecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faversarius cum quae accuset mala, non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ deus. ẽ. cũ patre dat om̃ia: ꝑ
hoc uͦ qđ homo. ẽ. a patre accepit
om̃ia. Dicat igit᷑ de iudȩa. cũ uen¬
turũ incarnationis eius mysteriũ
creder&. dñs dedit: dicat de iudȩa
cũ expectãtã incarnationis eiꝰ p̃¬
sentiam contempsiss&: dñs abstu-¬
lit. Data qͥppe. ẽ. cũ ꝑ quosdam
futura credidit sed exigente me¬
rito suȩ decitatis ablata.ẽ: cũ crẽ¬
dita ꝑ quos dã uenerari contẽpsit¬
In se autẽ credentes edoceat. ut in
flagellis positi benedicere dño sci¬
ant: cũ subdit᷑: sicut dno placuit
ita factũ. ẽ: sit nom̃ dñi benedictũ
Unde & teste eugłio. cũ ꝓpinqͣre
passioni dr̃: accepto pane. gratias
egisse ꝑhibet᷑. Grãs itaq agit. qͥ
flagella alienȩ iniquitatis suscȩpit:¬
& qui nil dignũ ꝑcussione exhibu¬
it: humilit̾ in ꝑcussione benedi¬
cit: ut hinc uidelic& ostendat. qͥd
unusquisq in flagello culpȩ ꝓpͥȩ
facere debeat: si ipse ȩquanimit̾

Expanded text:
quod Deus est, cum Patre dat omnia; per hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam venerari contempsitIn se autem credentes edoceat, ut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelio , cum passioni dicitur, accepto pane, gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit qui flagella alienae iniquitatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit; ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipsae aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
latis. consoletur humilitas: qͥa
ad elationẽ mentẽ fortasse subleua¬
bant. Cum gͥ concessa nobis uir-¬
tutũ signa subtrahunt᷑: dicatur
recte. Dñs dedit. dñs abstulit: sic̃
dño placuit tta factũ. ẽ: sit nom̃
dñi benedictũ. Tunc enĩ uere os¬
tendimꝰ qͥa accepta recte tenumꝰ:
cũ ꝓfecto ȩquanimit̃ ad mom̃tũ
sublata toleramus:¬

Expanded text:
latis consoletur humilitas, quia latis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus
Abbreviated transcription (Latin):
& semꝑ. & continue hab& p̾sentẽ:
qͥa ex illo idem sp̃c ꝑ substantiã ꝓ.¬
fertur. Recte ergo & cũ in scĩs p̾¬
dicatoribus maneat. in mediatore
singularit̾ manere ꝑhibet᷑: quia
in istis ꝑ grãm man& ad aliquid
in illo aute ꝑ substantiã man&
ad cuncta. Sicut enĩ corpꝰ nr̃m. sen-¬
sum tantũmodo tactus agnoscit.
aput autẽ corporis. usum simul
oñiũ quinq sensuum possid&. ut
uideat. audiat. gust&. odoretur.
tasgat: ita membra suꝑni capitis.
in quibusdam uirtutibus emican.
ipsum uͦ caput. in cunctis uirtu-¬
tibus flagrat. Dissimilit̃ gͦ sp̃c in
recedit. Dona uͦ eius qͥbus ad uitam
tendit᷑. sine ꝑiculo amitti ñ posst̃:
dona autẽ quibus uitȩ scĩtas de-¬
nonstratur. plerunq ut dictũ. ẽ.
sine dispendio subtrahunt᷑. Illa gͦ
ꝓ nr̃a eruditione tenenda sunt:
hec ꝓ alienis ꝓuectibus exqͥrenda¬
Inillis nos terreat formido. ne ꝑean:
i istis uͦ ad tempus aliquando sub¬

Expanded text:
et semper et continue habet praesentem: et semper et continue habet praesentem: quia ex illo idem Spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimiliter ergo Spiriram nunquam recedit. Dona vero ejus quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt. Dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exqIn illis nos terreat formido, ne pereant; in istis vero ad tempus aliquando sub
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitã nequaquã ꝑtingit᷑: alia
quibꝰ uitȩ scĩtas. ꝓ alioꝵ utilitate
declarat᷑. Mansuetudo nãq. hu¬
Amilitas. patientia. fides spes cari¬
tas. dona eius sunt: sed ea. si ne
qͥbus ad uitã homines nequaquã
tus. curatio. genera linguarũ. int̾¬
p̾tatio sermonũ. dona eius sunt:
sed quȩ uirtutis eius p̃sentiã. pro
correccione intuentium ostendunt
In his gͥ donis sine quibꝰ ad uitam
ꝑueniri non potest. sp̾c sc̃s siue in
p̃dicatoribus suis. siue in electis
om̃ibus semꝑ man&: in illis. autẽ
quibꝰ ꝑ ostensionẽ illiꝰ. ñ nr̃a uita
seruat᷑. sed alioꝵ querit᷑: nequa.
quã semꝑ in p̃dicatoribus ꝑman&:
quia semꝑ qͥdem eoꝵ cordi ad bene
uiuendũ p̃sid&. nec tam̃ ꝑ eos uir¬
tutũ signa semꝑ ostendit: sed ali.¬
quando se eis a signoꝵ ostensionibꝰ
subtrahit: ut eo ħmiliꝰ uirtutes
eiꝰ habeant᷑ quo habitȩ teneri ñ
possunt. Mediator autẽ dei & ho¬
minũ homo xp̃c iħc. in cunctis eũ.

Expanded text:
ingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire tus, curatio, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt; sed quae virtutis ejus praesentiam pro correptione intuentium ostendunt. In his igitur donis sine quibus ad vitam perveniri non potest, Spiritus sanctus sive in praedicatoribus suis, sive in electis omnibus semper manet. In illis autem quibus per ostensionem illius, non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritquam semper in praedicatoribus permanet: quia semper quidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Mediator autem Dei et hominum homo Christus Jesus in cunctis eum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia expectatus uenit: ueni¬
ens noua docuit: docens mira exer¬
cuit: mira faciens praua tolerauit:
dum in iudea alios ab infidelitate
siistulit: alios in infidelitate deliqͥt
Quid. ẽ. igit᷑ uestis scissa: nisi iudȩa
in contrariis sententiis diuisa : Si
enĩ uestis eius scissa non ess&: eugłi-¬
sta non dicer&. qđ p̃dicante dño
contentio oriebatur in popło. ut
alii dicerent. bonus. ẽ: alii autẽ ñ:
sed sedicit turbas. Quasi scissa ue¬
stis illiꝰ fuit: quȩ diuisa ꝑ senten¬
tias. unitatem concordiȩ̨ ꝑdidit:
sos capillos. nisi sacramentoꝵ sub¬¬
tilitas: quid ꝑ caput. nisi sũma
sacerdotii designatur : Unde &¬

Expanded text:
Sed quia exspectatus venit, veniSed quia exspectatus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. sos capillos, nisi sacramentorum subtilitas? Quid per caput, nisi summa sacerdotii designatur? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
domo. extinctis filiis. iob surre¬
xit: qͥa iudȩa in infidelitate ꝑdi¬
ta. p̃dicatoribus in pauore mortis
cadentibus. redemptor humani
res suos deseruit demonstrauit:
Suirgere quippe eius. ẽ: qua dis¬
trictione peccatores deręlinquat
ostendere. Quasi enĩ iacere eius. ẽ:
patienter mala tolerare. Surgit gͦ:
cũ contra reprobos iudiciũ iusti¬
ciȩ exerit. Unde & recte uestim̃¬
menta scidisse ꝑhibet᷑. Quid enĩ
uestimentum dñi. nisi sinagoga
extitit: quę ꝓpħis p̾dicantibus.
expectationi incarnationis illius
adhȩsit: Sicut enĩ his nc uestitur
a quibus diligit᷑. paulo attestan-¬
te qui ait. ut exhiber& sibi glori¬
osam eccłam non habentẽ maculã
aut rugam: quȩ enĩ maculã. aut
rugam non habere dicit᷑ ꝓfecto
uestis rationalis. & ꝑ actionẽ mun-¬
da. & ꝑ spem tensa monstrat᷑: itã
cũ incarnandum eũ iudea credidit.
adherendo. nichilominus uestiᷤ fuit¬

Expanded text:
domo exstinctis filiis, Job surredomo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte cadentibus, Redemptor humani res suos deseruit, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi enim jacere ejus est patienter mala tolerare. Surgit ergo, cum contra reprobos judicium justitiae exerit. Unde et recte vestimenta scidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non habere dicitur, profecto vestis rationalis et per actionem munda, et per spem tensa monstratur. Ita cum incarnandum eum Judaea credidit, adhaerendo nihilominus vestis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
dis sp̃itibus temptatio irruit: &¬
mentes quat tuor ordinũ. in ma¬
liciã ꝑsequutionis exeitauit:
Quȩ domus corruens oppressit
liberos: quia dũ iudea in crude
dine obruit. Teneri enĩ tant̾umͦ
magistrũ uiderunt. etiã negantes
ꝑ ddiuersa fugiebant. Et quamuis
fidei. eos interim carnalis timor.
extinxit. Qui gͦ auctorẽ suum
iudea sȩuiente reliquerunt: qͣsi
concussis angulis. domo euersa. ne.¬
cati sunt. Quid autẽ illo tempore
de grege fidelium factũ credimꝰ:
dũ fugisse ipsos etiã arietes scimꝰ:
Sed inter hec. unus qͥ nunci& eua¬
dit: quia conualuisse se sermo ꝓ¬
pheticus qui hȩc denunciauerat
ostendit: dicens de ꝑsequutore po¬
pulo. Dilectus meus in domo mea
fecit scelera multa. Dicens de bo¬
nis p̃dicatoribus. sedtam̃ in pas-¬
sione fugientibus. Proximi mei de
longe steterunt. Dicens de cun¬
ctis ualde formidantibus. ꝑcutiã
pastorẽ: & disꝑgent᷑ oues gregis

Expanded text:
dis spiritibus tentatio irruit, et dis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudeldine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis  tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia convaluisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis .
Abbreviated transcription (Latin):
uiuari referunt᷑: qͥa in habitatio¬
ne adhuc iudaici popłi. sacrȩ p̃¬
dicationis deliciis uescebant᷑. Re¬
it a regione deserti. Regio deser.¬
ti. ẽ. cor infidelium: quod dum
creator deserit: nullus in habitator
colit. Uentus autẽ uehemens. qͥd
aliud quã temptatio fortis accipit᷑
Uentus gͦ uehemens a regione
deserti irruit: quia in passione¬
nr̃i redemptoris. contra fideles eiꝰ
fortis temptatio a cordibꝰ iudeoꝵ
uenit. Potest etiã deserti regio: de¬
relicta inmundoꝵ spuum multi¬
tudo non inconuenient᷑ intelligi:
A. qua uentus uenit & domũ con-¬
cussit: quia ab eis temptatio ꝓdiit
& ꝑsequutoꝵ corda cõmouit. Sed
in quattuor angulis concussa dr̃
Tres enĩ regentiũ ordines in syna.¬
goga cognouimꝰ: sacerdotũ uideli¬
c& scribarũ. atq senioꝵ populi
Quibus si & phariseos iungimus:
quat tuor in hac domo angulos in.¬
uenimus. A regione deserti gͥ uen¬
tus uenit: & quattuor domusan¬
gulos concutit: quia ab inmun¬

Expanded text:
ari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Reit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. 54. in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cognovimus, sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione igitur deserti ventus venit, et quatuor domus angulos concutit, quia ab immun
Abbreviated transcription (Latin):
cadẽ dicit᷑: ut inopinatus eiꝰ ad.¬
uentus expͥmat᷑. Quod enĩ ruit
uel cadit: ad ima repente uenit:
Mediatorem gͦ in terrã quasi cor¬
ruisse. ẽ: nullis signis p̃currentibꝰ
inopinate ad gentes uenisse. Bene
autẽ dr̃. qđ corruens ad orauit: qͥa
dũ ipse humilitatẽ carnis suscepit
in se credentibus. uota humilitatiᷤᷤ
infudit. Eecit enĩ quia fieri dõcu
lis. ẽ: sed postulare dr̃: qͥa nimi¬
rũ quos repleuerit. postulantes
facit: quãuis hoc & in sem& ipso
redemptor nr̃ ostendit: qͥ patrĩ
etiã dũ passioni ꝓpinquar& exo

Expanded text:
dere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuitlis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exo
Abbreviated transcription (Latin):
terrã corruit : quia saluandis se¬
peccatoribꝰ dedit dumq eos qui
sibi iusti uidebantur deseruit:
hos qui se iniustos & nõuerant. &
fatebant᷑ assumpsit. Hinc & ipse
in eugłio dix̃. Ego in iudiciũ ue¬
ni in hunc mundum: ut qui non
uident uideant⁊ & qͥ uident cȩci
fiant. Hinc & columna nubis ꝗͣ
in heremo popłm p̃ibat. splendo¬
re ignis non in die. sed in nocte ra¬
diabat: qͥa uidelic& redẽptor nͣr.¬
conuersationis suȩ exẽplo ducatũ
sequentibus p̃stans: de iusticia
sua confidentibus nulla luce cla¬
ruit: peccatoꝵ. uͦ suoꝵ tenebras
agnoscentibus igne sui amoris in¬
fulsit. Nec qđ corruere iob dicit᷑
indignũ mens hoc significatione
redemptoris arbitret᷑. Scriptũ
nãq est. Uerbũ misit dñs in iacob
& cecidit in isrł. Iacob qͥppe sup¬
plantator: isrł uͦ uidens dm̃ dr̃.¬
isrł nisi gentilis popłs designat᷑:
Quia quem iacob ꝑcarnis mortẽ
supplantare studuit: hc̃ nimirũ

Expanded text:
terram corruit, quia salterram corruit, quia salpeccatoribus dedit; dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant, et fatebantur, assumpsit. Hinc et ipse in Evangelio dicit: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hinc et columna nubis, quae in eremo populum praeibat , splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, quia videlicet redemptor nconversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns DIsraël nisi gentilis populus designatur? Quia quem Jacob per carnis mortem supplantare studuit, hunc nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
radentẽ pilos. & assumes eũ & du-¬
ces ꝑ caput tuũ & barbam: ut
uidelic& ꝓphe facto iudiciũ re¬
demptoris exprimat᷑ꝰ qui in car¬
ne apparens caput rasit: quia a
iudaico sacerdotio p̃ceptoꝵ suoꝵ
sacramenta abstulit. Barbã rasit.
qͥa regnũ ifrabeliticũ deserens. de
corẽ uirtutis eius amputauit. Qͥd
uͦ hoc loco ꝑ terrã. nisi homo pec-¬
cator expͥmit᷑ : Primo qͥppe pec-¬
canti homini dictũ. ẽ. Terra es &
in terram ibis. Terrȩ gͦ nomine:
peccatrix gentilitas designatur.
Nam cũ iustam iudȩa se creder&:
constat quã reꝓba de gentilitate
sentir& paulo at testante qͥ ait
Nos natura iudei: & ñ ex gentibꝰ
peccatores. Mediator igit᷑ nrͣ. qͣsi
detonso capite in terrã corruit:
quia iudȩam deserens. dũ sacra¬
menta sua ab eius sacerdotio ab¬¬
stulit: ad noticiã gentiliũ ue.¬
nit. Capillos enĩ acapite rasit :
quia sacramenta legis ab illo pri¬
mo suo sacerdotio sustulit: & in

Expanded text:
adentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum dcorem virtutis ejus amputavit. Quid vero hoc loco per terram, nisi peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis. » Terrae ergo nomine peccatrix gentilitas designatur? Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate sentiret. Paulo attestante, qui ait: « Nos natura Judaei et non ex gentibus peccatores . » Mediator noster quasi detonso capite in terram corruit: quia Judaeam deserens dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentilium venit; capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit: et in
Abbreviated transcription (Latin):
sumit. Ac si aꝑte dicat. Malos ñ
solum ignis ꝑ uindictã post cru¬
ciat. sed nc̃ etiã ꝑ liuorẽ cremat:
quia qͥ post puniendi sunt retri-¬
butionis supplicioꝰ nc̃ sem& ipsos
afficiunt inuidiȩ tormento. Puer
gͦ solus fugiens remeat: & igne pe-¬
risse oues. Puerosq denunciat: dũ
ꝓphetia iudaicũ popłm deserens.
uera se dixisse manifestat: q̃ ait
Telus app̃hendit popłm ineru¬
ditum. Ac si aꝑte dicat. Dum ꝓ
phetarũ uerba plebs dicitere no¬
luit. sed credulitatẽ suam uerbis
inuidentiũ dedit: zeli igne ꝑiit:
qͥa in alienȩ inuidiȩ se flãma con-¬

Expanded text:
sumit . Ac si aperte dicat: Malos non sumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si aperte dicat: Dum verba prophetarum plebs discutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma con
Abbreviated transcription (Latin):
non audebant. Hinc etiã in eo
scriptũ. ẽ. quod de suadendis
populis dicunt. Nunqͥd aliquis
ex pͥncipibus credidit in eũ. aut
ex phariseis: Sed turba hȩc quȩ
ñ nouit legem: maledicti st̃. Qd
autẽ in ouibus atq in pueris. nisi
innocentes quosq sed tam̃ adhuc
infirmos accipimus: qui dũ aduer-¬
sitatẽ phariseoꝵ. ac principũ to.¬
lerare timuerunt. infidelitatis
concrematione consumpti sunt:
Dicatur gͦ. Ignis dei cecidit de cȩ¬
lo. & tactas oues. puerosq con¬
sumpsit: id . ẽ. a prȩpositoꝵ cor¬
dibus flãma inuidiȩ corruit: &
qͥcqͥd boni in plebibus oriebat᷑ in¬
cendit: qͥa dũ mali p̃positi suum
contra ueritatẽ honorẽ exigunt:
ab om̃i rectitudine corda sequen¬
tium subuertunt. Ubi & bene ad¬
uingit᷑. Et effugi ego solus ut nũ¬
ciarem tibi: quia dũ implet᷑ p̃¬
dicta causa maliciȩ: fallaciȩ in-¬
teritũ euadit sermo ꝓphetiȩ qͥ
ait. Et nc ignis aduersarios con-¬

Expanded text:
non audebant. Hinc etiam in eo non audebant. Hinc etiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios con
Abbreviated transcription (Latin):
ciarẽ tibi. Omnes qͥ p̾dicationis
officiũ in sinagoga tenuer̃. cȩlũ
recte uocati sunt: qͥa nimirũ sape
suꝑna credebant᷑. Unde & moyses
cum sacerdotes ac popłm ad uer¬
ba suȩ admonitionis excitar&: di¬
xit. Attende cęlum. & loquar:
& audiat terra uerba ex ore meo:
ꝓcelum uidelic& signans p̃positoꝵ
ordinẽ: ꝑ terrã uͦ subditã plebẽ:
Hoc gͥ loco celum sacerdotes. uel
phariseos. uel legis doctores. non
inconuenient̃ accipimꝰ: qui ante
oculos hominũ dum oelestibꝰ offi¬
ciis inseruirent. quasi desuꝑ lucere
uidebant᷑. Ded qͥa ipsi sũmoꝑe in
redemptoris nr̃i aduersitate com¬
moti sunt: quasi ignis de gelo ceci¬
dit: dũ ad decipiendum imperi¬
tũ popłm. ab his etiã qui uera do¬
cere putabant᷑. Flãma inuidiȩ ex¬
arsit. Teste quippe eugłio nouimꝰ.
qđ doctrinȩ ueritatis inuidentes.
oportunitatẽ dñice traditionis
ex qͥrebant: sed metuentes popu¬
lũ. quȩ moliebant᷑ in notescere

Expanded text:
ctam. --Omnes qui praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere