comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Decruce xp̃i regna. si aligno regnaturꝰ es.
N ã lignuĩ hoc titum ligneũ tefacit: lignũ
xp̃i mare te traicit. Audi psalmũ dicen¬
tẽ. Correxit orbẽ t̃re: qͥ ñ cõmouebit᷑. Et̃
tu dicis ñ solũ motũ post correptione̾. s
etiã diminutũ: łu uerũ dicis. iste mentit᷑:
P seudo ꝓpħȩ clamantes ecce hic ÷ xp̃c. ecce
illic. uerũ dicunt. & ꝓpħa istę mentit᷑ frs
contra istas aꝑtissimas uoces auditis ian¬
gulis strepitũ. ille tradidit. & illȩ tradi¬
dit. Quid dicis: Noces tuȩ audiende sunt:
anuoces di : Etenĩ coriexit orbẽ tr̃ȩ qͥ ñ
comouebit᷑: Ego tibi orbẽ tr̃arũ ostendo:
edificatũ. tolle hostiã. intra matria diͦ
Nostias ñ habes ꝓpt̃ea ñius intiare. Qͥd÷ hoc :
S ihostiam tͥ indicere ds. taurũ. hicũ. ari¬
etẽ. inuenires qđ offerres. indixit tͥ humi¬
le cor. Eñ ius intrare. Hoc enĩ inte ñ inue¬

Expanded text:
De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non inve
Abbreviated transcription (Latin):
ce illic. exsurgent enĩ pseudo ꝓpħe. dic eis
istud. Lapis suꝑ lapidẽ ñ relinquet᷑. qͥ non
destruat᷑ Adparietẽ dealbatũ uocatis: in
a facie eiꝰ imiuiersa tr̃a. dicite innationib
ans regnaint aligno E⁊ enĩ correxit
orbẽ tr̃e: qͥ ñ cõmouebit᷑. Quȩ testimonia
edificationis domꝰ dĩ: Intonant nubes &ȩ¬
loꝵ ꝑtotuĩ orbẽ tr̃arũ. ecfficari domũ dĩ:
& clamant rane depaludib nos soli sumꝰ
xp̃iami. Quȩ testimoria ꝓsero psalterĩ Pfe¬
ro qđ surdiis cantas. Aꝑi aures tu: cantas
ista cantas mecũ. s ñ concordas mecũ. Lm
gua tua sonat qđ sonat mea: ⁊ cor tuum
dissonat a corde meo. Norne tu cantas ista:
U ide testimonia orb tr̃arũ. Cõmoueat᷑ a fa¬
ciȩ eiꝰ uiuersa tr̃a. & tu dicis ñ cõmoueri:
Dicite innationibꝰ. dn̾s regnauit a ligno.
Anforte hoc optinebunt & dicent se regna¬
re altgno. qr fustibꝰ circũcellionuᷤ regnant:

Expanded text:
ce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; ce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis gna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant?
Abbreviated transcription (Latin):
ne illa sit hostia: deqͣ iã dudũ dix̃ confessio
& puleritudo inconspectu eiꝰ. Confessio: hostia
est dõ. frgo ogentes si uultis intrare inatria
eiꝰ: nolite uacue intrare. tollite hostias. Qs
hostias nob̾cu portaturi sumꝰ: Sacrificium
dõ spc̃ contribulatꝰ. cor contritũ & humilia¬
tũ ds̃ ñ sꝑnit. Cũ humili corde intra domu̾
dĩ: & cũ hostia intrasti. Siaut̃ suꝑdꝰ es: in¬
anis intras. Nam unde supbires. nisi manis
eẽs : Nã si plenꝰ ec̃s: ñ inflaieris. quomꝰ plenꝰ
cẽs : Sitecũ tolleres hostiam quã portares ad
atria dnĩ. Iam ne dui teneamꝰ: curramꝰ cetera.
Uidete crescentẽ domũ: uidete edificium ire
ꝑ totũ orbẽ tr̃arũ. Gaudete qr intrastis in
atria: gaudẽ qr edificamini intẽplũ dĩ.
Qui enĩ intrant. ipsi edificant᷑ ipsi funt:
dom᷑ dĩ. Illȩ ÷ mhagtͣator: ciu edificat᷑ domꝰ.¬

Expanded text:
ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
nificentia inscificatione eiꝰ: Hoc annuntiamꝰ:
cũ edificamꝰ domũ. Ecce iã annuntiatũ est
gentib. Quid debeant facere gentes: quib
annuntiauert̾ illi qͥ siluã extapauert. Iam
acdipsas gentes dicit. Afferte dnõ patrie
genttum: afferte dnõ głam & honorẽ. Nolite
s illiꝰ głam annuntiauert̾. Et̃ uos afferte
dnõ głam & honore: & dicite. Non nob̾ dnẽ
ñ nob. s nomini tuo dagłam. Nolite spẽ
in homine ponere. Si baptitatꝰ : unꝰ qͥsq
urm: dicat illȩ me baptirauit. deqͦ amicꝰ
sponsi dicit: hic ÷ qui baptitat. Si enim
ni urõ. s nomini eiꝰ afferte głam Tollite
hostias: & intuite matria eiꝰ. Tollite hosti¬
as. Quid allaturi estis. ut introeatis matria
eiꝰ : Iãenĩ creuit domꝰ. & facta sunt atria. Qi
affert̾ hostias: intrent matria. Paubos alla¬
turi sumꝰ. hẏmos uł oues: Absit. Si uolius¬
ses sacrificium: dedissem utiq Illȩ nob̃ ho¬
stiã cõmendabat: quã offerre debemꝰ. Uidete

Expanded text:
nctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite sed illius gloriam annuntiaverunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim ni vestro, sed nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ & timemꝰ neueniat. Certe amamꝰ. an
peccata nr̃a plus amamꝰ: Ergo ipsa oderimꝰ
peccata: & amemꝰ eũ qui uenturꝰ ÷ adpunien¬
da peccata. Ueni&: uelimꝰ nolimꝰ. Honenĩ qr mͦ
ñ uenit. idõ uenturꝰ non :: Nem& et qͣndo nes¬
cis. Et si ꝑatũ te inuenerit: nicħ tͥ ob÷. qr nescis.

Expanded text:
Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; e
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores: Non inqͥt. Et qͦmͦ ñ ert̃ pecratores :¬
Confessio & puleritudo: inconspectu eiꝰ. Confi¬
tent᷑ enĩpeccata sua: uomunt mala. quȩ
auide uorauert̾. Non redeunt aduoniitũ
suũ sicut canis inmundus: & erit confessio
& pulcritudo. Amamꝰ pulcritudinẽ: priuis
eligamꝰ confessionẽ. ut sequat᷑ puleritudo.
Iterũ existit qͥ amat potentiam amat & mag
usticiã angłoꝵ ñ amat. Eriꝰ iusticiã dilige.
& sequet᷑ ce potentia. Quidem᷑ sequit᷑ & hc:
Sc̃ĩtas & magnificentia: inscificatione eiꝰ.
Tu iã quȩrebas magnificentiã. priꝰ dilige scĩ¬
tatẽ. Cũ scĩfi̾catꝰ ftieris: eris & magnificus.
Nã si p̃postere priꝰ eẽ. uolueris magnife̾. ante
cadis quã singas. Nonenĩ surgis: s extolle¬
ris. Deiꝰ llrgi si te erigat illȩ qͥñcacdit. Des¬
cendit enĩ ate ile qͥ n cadit. tu ceciders: ille
descendit. Porrexit tͥ manũ. Nonpotes ui¬
rib tuis surgere. Amplectere manũ descen-¬

Expanded text:
Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et majustitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descen
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃ omĩa ligna siluarũ. Ligna siluarũ: paga¬
ni st̃. Quare iã gaudent: Quia p̃cisi sunt ole¬
astri. & inserti inoltua. Tunc exultabunt omĩa
ligna siluarũ. qr p̃cise st̾ ingentes arbores cedti¬
ne & cypressine. & inputribilia ligna translata
st̃ adedificationẽ domꝰ. Ligna siluarũ erint.
s anteꝗͣ irent in edifictũ. Tinc exultabunt¬

Expanded text:
omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silvaru
Abbreviated transcription (Latin):
Quia om̃s dii gentiũ demonia. Intendat
caritas urã. Magnũ aliqͥd dicebat: paulo an
& laudabilis nimis. Nonne hoc dixerã qr di¬
misit tibi cogitare. qđ ñpoterat ipse uerbis
explicare : Explicans autẽ ipsȩ uerb̃. qͥd mͥ mag.¬

Expanded text:
«Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ant«et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, quid mag
Abbreviated transcription (Latin):
T antti qͥd ual&e: Quid. nͥ totũ orbẽ: Qa nͥ
om̃s gentes: Ualde ingrati sunt pc̃io suo.
aut multi suꝑbi sunt qͥ dicunt. aut illud
tã paruũ. eẽ. ut solos afros emerit. aut se
tã magnos. eẽ ꝓ quib solis illud sit datum.
Nongͦ exultent. ñ suꝑbiant ꝓtoto dedit:
qͥ tantũ dedit. Nouit qͥd emerit: qr no¬
uit qͣnti emerit. Inde qr redẽpti simꝰ: pꝰ
captiuitatẽ edificat᷑ domꝰ. Et qͥ ft̾ qͥnos
tenebant incaptiuitate: Qt illiᷤ quibꝰ dr̃
annuntiate exstirpatores silue st̃ ut ex¬
stirpent siluã liberent decaptiuitate t̾ram.
& instruant. edificent annuntiando magnitu¬
dinẽ domꝰ dĩ. Unde silua demonũ extirpat᷑
nͥ p̃dicct᷑ illȩ qͥ suꝑ om̃s est: Ergo om̃s gentes.
demonia habebant deos. quos colebant uł cliae¬
demoniis immolabarit: & ꝓptẽa tota tra siluo¬
ppłs tenebat᷑: quẽ redimere aduenit tribilie
suꝑ om̃s deos. Et quasi diceret᷑ ei quare cgxisti
sup om̃s deos. Sunt enĩ dĩ: sequit᷑ & dicit.

Expanded text:
Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicedaemoniis immolabant, et propterea tota terra silvopopulus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ celi qͦs fecit dñs exultae tr̃a quã cõpluunt oeti
Celi enĩ p̃dicatores: tr̃a auditores. Cõmoueat᷑ mi¬
re. & plenitudo eiꝰ. Qd mare : Scłm. Cõmotũ:
mare: & plenitudo maris. Omẽ scłm concitatũ
ẽ. aduersus ȩccłiam. cũ dilataret᷑. & edificant᷑
toto orbe tr̃arũ. Deipsa cõmotione audistis in

Expanded text:
 Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ nouũ. Confessio & pulcritudo incons¬
pectu eiꝰ. Pulcritudinẽ amas: Uis eẽ. pulcher:
Conficere. Non dix̃ pulcritudo & confessio. s confes¬
sio & pulcritudo. fẽdus eras: confitere ut sis pul¬
cher. Peccator eras: confitere ut sis iustꝰ. fedare
te potinsti: formosũ te facere ñ potes. Qualis
aut̃ ÷ sponstis nr̃. qͥ fedã amauit ut puleram
facer&: Quomͦ ait aliqͥs fedã amauit: Llon

Expanded text:
 6. Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Pulchritudinem amas? vis esse pulcher? Confitere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non
Abbreviated transcription (Latin):
est dnis. ñ hxit dñs aut̃ suꝑ cȩlos seda⁊ fõrtasse
enĩ aliꝰ illos fecise putaret᷑. suꝑ qͣͦs sedene: s di¬
xit. ans̃ aut̃ celos fecit. Si cȩlos fecit: etiã angłos
fecit. Ipse fecit angłos: ipse fecit apłos. Apłis
cedebant demonia. s ipsi apłi cęli erant: qͥ dm̃
portabant. Et quẽ dm̃ portabant: Aqͦ facti e¬
rant. Audi qr cęli sunt: celi enarrant głam di.
Ipsis celis dr̃. Annuntiate ingentib głam eiꝰ in

Expanded text:
super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationi qđ sapiat tãꝗͣ dicens. qđ sonare
ñ possĩ tu cogita: ⁊ cũ cogitaueris paru̾
erit. Qł cogitatio nulliꝰ explicat: lingua alicuiꝰ
explicat: magnꝰ dns. & laudabilis nimis. Ipse
laudet᷑ ipse p̃dicet᷑ eiꝰ gła mintiet᷑. & edificet᷑ do¬
mꝰ. Terribilis est iliꝑ om̃s deos. St̾ enĩ diĩ:¬

Expanded text:
tationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
suburit qm̃ om̃s dĩ gentiũ demonia. Non÷
magnũ. eẽ. suꝑ demonia. et tu potes. si uoluens
eris: s si miltũ credideris. Itane ipsa ÷ illa mag¬
nitudo latidis: qm̃ magnꝰ dñs & laudabilis n¬
mis: Uolens enĩ explicare ut poterat hitmana
lingua: & quãuis magnꝰ sit factor organi spc̃¬
spẽ sc̃s. tam̃ ꝑ angustias sp̃s humani sillabas
sonat: s cogitationes generat. Explicare gͦ
ꝑ hanc linguã uolens qͥdait: magnꝰ dnis &
laudabilis nimis: Dic dic qͣntũ laudabilis:
xisti suꝑ om̃s deos: Qñ om̃s diĩ gentiumd̃.¬
monia. Et ipsa : tota laus illiꝰ qui laudabilis

Expanded text:
uoniam omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctus, tamen per angustias spiritus humani syllabas sonat, sed cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dic, dic, quantum laudabilis; xisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite contẽpnere paruũ intelligite magnũ.
catͣ domꝰ. sic ertgunt᷑ moles inipsã domo.
Crescunt lapides qui ducunt᷑ adedifictum:
crescite gͦ intelligite. xp̃m magnũ. Et paruus
magnꝰ :: magnꝰ niinis: finuit uerba. uole¬
bat dicere qͣntũ magnꝰ. Et si totadie dicent
magnꝰ magnꝰ: qͥd dicerae: Totadie dicens
magnꝰ. ftnir& aliqͣndo qr fuit᷑ dies. Magni¬
tudo illiꝰ ante dies: uttra dies. sine die. Etgo

Expanded text:
Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. catur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine die. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd illi tauri pingues ñ eircũ dedert̾ eum:
Nũqͥd ñ leo illȩ rigiens freminit suꝑ illũ. et
intrans incorde seiuentiũ exclamauit cruci¬
stge crucifige: qͣli illȩ isto fremitu tr̃eret᷑.
locꝰ illȩ siluosus÷ unde dictũ : hesterno die.
inuenimꝰ ea in cãpis silue. Domuꝰ enĩ ip¬
sã quȩrebat: cũ dicen& incãpis silue. Et
unde siluosus: locus illȩ : Simulacra co¬
lebant homines:. Non mirũ: qr porcos pas¬
cebant. filiꝰ enĩ erat illȩ: qͥ dimisit patrẽ
& omĩa sua consũpsit inmeretricib iuuiens
ꝓ dige. pascebat porcos id ÷ colebat demoni¬
a. Et ipsa suꝑsticione gentilium silua facta
erat omĩs tr̃a. S excirpat siluã. qͥ edificat.

Expanded text:
d illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terrereturlocus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
spũ dicimꝰ: illi dixert̾ qui fuert̾ ante nos. Hon
Quidã deisto pariete dealbato cũ dicene: hocait. Qo¬
mͦ inpariete ñ conuncto aliĩs parietib s singła¬
rit̃ erecto si hostiũ facias qͥsqͥs intrauerit foris ::
sic i illa parte. que noluit cantare cũ domo
canticũ nouu̾. s partẽ uoluit struere. & hoc de¬
albatã ñ solidatã. Quidual& qr hab& ianuã:
Sintiaueris: foris inueniris. Qt enĩ ipsi ñ ꝑia
nuiã intioiert᷑. & ianua ipsoꝵ ñ intromittit. Dr̃s
suã. Qui intrant ꝑ ianuam: Qui facuint.
qđ dictũ÷ Bene nuntiate ingentib głam eiꝰ.
Qui ꝑ iariam intrat humilis :: qͥ ꝑ aliã partẽ
minant᷑ & pauce: & adhuc hab& qđ dicat:
illa pars: que erexit parietẽ dealbatũ. Quare
ñ gentes st̾ getulia. numidia. mauritania.
birantium ꝓuinciȩ: Gentes sunt. Auferat.
sermonẽ ypocrisis parieti dealbato: sermo
di edificans domũ toto orbȩ tĩarũ. Parũ est
qđ dixit. annuntiate ingentib głam eiꝰ. ne

Expanded text:
 illi dixerunt qui fuerumt ante nos. Non Quidam de isto pariete dealbato cum diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus suam. Qui intrant per januam? Qui faciunt quod dictum est, «Bene nuntiate in gentibus gloriam ejus. Qui per januam intrat, humilis est; qui per aliam partem minantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ destruet᷑: Lapides enĩ ad fabricã nouã que edi¬
ficat᷑ post captiuitatẽ sic colligunt᷑ &e sic illos cati¬
tas inunitatẽ constringit: ut ñ sit lapis suꝑ lapi¬
de s unꝰ lapis strt oms lapides. Nemiremini hos
fecit cantieũ nouuui̾. id÷ fecit hoc innouiatio cari.¬
tatis. Adipsã structirã nos cõprirgit apłs: ain
illa unitate. nos constrictos dõpagraiat dicens. Sif¬
ferentes muicẽ incdilectione: studentes seruare.

Expanded text:
fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare
Abbreviated transcription (Latin):
uũ cantat omĩs tr̃a: sic edificat᷑
cũ cantat. Ipsĩ cantare ȩdificare ÷: s si ñ
uetꝰ cantee. Netꝰ cantat cupiditas carnis: no¬
uũ cartat caritas cłi. Qnicqͥd cantaueris de
cupiditate: uetꝰ cantas. Et si ñ sonant more
uerba cantici noui: ñ: speciosa laus more pee¬
catoris: Meliꝰ: ut nouus taceas: quã ut uetꝰ emn¬
tes Qr si fueris nouus & tacueris. auribꝰ homi¬
mĩ ñ sonat. Nã cor tuuĩ ñ tac& canticũ nouũ:
& ꝑuenit adaures dĩ qͥ te fecit hominẽ nouũ

Expanded text:
cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est; sed si non vetus cantet. Vetus cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit homine
Abbreviated transcription (Latin):
se. cẽ. głant᷑ & dr̃ iã decreuit. Adhuc crescit. ad¬
huc creditinȩ sunt om̃s gentes: quȩ ñdiĩ credidet᷑
Neqͥs ddicat & illa lingua creditira÷. & barbari
ruit in liguis igneis. nͥ qi nulliꝰ lirgue digacia
est que ñ illo ig̃ne soluat᷑ Neq enĩ ñ habemꝰ iã
muiltas geutes bardaras credidisse xpo: Iuonoe¬
Qđ adhuc clausũ: eis qͥ ferro piggnant. ñ ÷ elau¬
sũ illi qͥligno pignat: dñs enĩ regnauit aligno.
Quis: qͥ ligno pugnat:. Xpc̃ decruce sua uicit re¬
ges & subigatis ipsã cruce̾ infronte fixit. &głant᷑
deilla: qr ibi ÷ salus eoꝵ. Hoc agit. sic crescit
domꝰ sic ȩdificat᷑: Et ut noueritis sequentia psal¬
mi: audite. Uidete oꝑantes: & fabricantes do¬
mũ. Cantate dnõ canticũ nouũ: cantate dnõ
omiis tra. Cantate dnõ & benedicite nomini¬

Expanded text:
decrevit. Adhuc crescit, adhuc crediturae sunt omnes gentes quae nondum crediderunt: ne quis dicat, Et illa lingua creditura est? et Barbari ruit in linguis igneis , nisi quia nullius linguae duritia est quae non illo igne solvatur? Neque enim non habemus jam multas gentes Barbaras credidisse Christo: quo non adhuc clausum est eis qui ferro pugnant, non est clausum illi qui ligno pugnat. Dominus enim regnavit a ligno. Quis est qui ligno pugnat? Christus. De cruce sua vicit reges, et subjugatis ipsam crucem in fronte fixit; et gloriantur de illa, quia ibi est salus eorum. Hoc agitur, sic crescit domus, sic aedificatur: et ut noveritis, sequentia Psalmi audite; videte operantes et fabricantes domum. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: domꝰ mea. Et quasi diceret᷑ ab operariis. u¬
bi iubes edificari domũ: Ubi tus crescere do¬
mũ ttã: Flige nob̃ aliquẽ locũ equalẽ. aliquẽ
locũ spaciosũ. si tibi amplã domũ uis edificari.
Ubi iubes ut bene nuntiemꝰ dedie indiem: Os¬
tendit locũ. Annuntiate ingentib głam¬
ciꝰ ñgłam urãm. O structores głam eiꝰ bene nim¬
tiate ingentibꝰ. Sigłam uram annuntiare uo¬
lueritis: cacdetis. Si eiꝰ: edificabimini. cu edificatiᷤ.
dõ qͥ głam suã annuntiare uoluert̾. noluerunt.
et᷑. inista domo: & ꝓptẽa ñ cantant canticũ nouu̾.

Expanded text:
Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes ut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit locum: «Annuntiate in gentibus g vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nob̾ adeũ fiditiam ñ meritũ nrm̃
s illiꝰ misccłia. ⁊ ipse ÷ qͣntũ arbitror in¬
tellectꝰ ethan ifrł̃ite. unde iste psalmꝰ titu¬
lum accepit. Uideris enim qͥs homo fuert: qui
uocabat᷑ echan. Int̃pretatio tam̃ nomiris huuiꝰ
robustũ indicat: ⁊ nemo in hoc scło robustꝰ :¬

Expanded text:
eum fiduciam, non meritum nostrum, sed illius misericordia. Et ipse est, quantum arbitror, «Intellectus Aethan Israelitae»; unde iste psalmus titulum accepit. Videris enim quis homo fuerit, qui vocabatur Aethan; interpretatio tamen nominis hujus Robustum indicat. Et nemo in hoc saeculo robust
Abbreviated transcription (Latin):
sion annuntia. adunitate tende. Noli diuidẽ
ppłm: s rape adunũ. & fac unũ. Oblitꝰ sum: ꝗͣ¬
diu dixi. lam finito psalmo: existo odore conitio
me diuturnũ habusse sermonẽ: s studũs uris
ñ sufficio. Uiolenti estis nimis: utinã ista uio¬
lentia rapiatis regnũ cęloꝵ¬

Expanded text:
Sion annuntia. Ad unitatem tende, noli dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. Oblitus sum quamdiu dixi. Jam finito Psalmo, et ex isto odore conjicio me diuturnum habuisse sermonem: sed studiis vestris non sufficio; violenti estis nimis: utinam ista violentia rapiatis regnum coe
Abbreviated transcription (Latin):
sum: &ego seꝑ̃ tecũ. Illi uͦ longe recessert̃: qi ñ solũ
trena desideratiert. s ea ademonibꝰ & adiabolope¬
tiert᷑. Qui longe se facunt ate: peribunt. Et qͥd ÷
longe adeo fieri: Perdidisti omnẽ: qͥ fornicat᷑
abste. Huic fornicationi: contrariꝰ ÷ amor castuis.
Quid ÷ amor castꝰ : Amat iam anima sponsũ suũ
quid ab illo q̃rit sponso suo quẽ diligit: forte
qͦm sibi eligent homines. aut generos aut spon¬
sos. femine eligurit forte diuitias & aurũ eiꝰ amat

Expanded text:
 ego semper tecum. Illi vero longe recesserunt, quia non solum terrena desideraverunt, sed ea a daemonibus et a diabolo petierunt. Qui longe se faciunt a te, peribunt. Et quid est, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Huic fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum suum: quid ab illo quaerit, ab sponso suo quem diligit? Forte quomodo sibi eligunt homines aut generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus ama
Abbreviated transcription (Latin):
uenit res. Ponere indeo spem meam. Quã diu
gͦ nondũ adhesisti: ibi pone spẽ. fluctuas: p̃mit¬
te atram: anchora. Nondũ heres ꝑ presentiam:
in here ꝑspem. Ponere indeo: spẽ meam. Et qͥd
hic agens. pones indeo spẽ tuam: qł erit nego¬
cium trum. nͥ ut laudes quẽ diligis & facias
tecũ coamatores: Ecre si amares aurigã. ñ rapes
ȩteros ut tecũ amarent: Amator aurige qͣcuq
transit loquit᷑ deillo. ut cũ illo eum ament ⁊ eti.
Gratis amant᷑ flagitiosi homines. & adeo p̃num
querit᷑ ut amet᷑ Ama adm̃ gratis. nulli inuide¬
as dm̃. rapite eũ qͦ qͦt potestis. qͦtqt possessuri
eEtis. Nonsit angust᷑. nullos milio limites faci

Expanded text:
venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo praemium quaeritur ut ametur! Ama Deum gratis; nulli invideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo li
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ homines. cupiditatũ diuersitate lamari. En¬
gant sibi aliĩ militiam. aliĩ aluocationẽ. alii
uarias diuersasq doctrinas. alii negociationen
ali agriculturã. istas partes sibi faciant dereb hil¬
manis. Ciam& ppłs dĩ. pars mea ds ms. Non ad
tẽp pars mea: s pars mea ds̃ in scła. Aurim

Expanded text:
amus homines cupiditatum diversitate laniari: eligant alii militiam, alii advocationem, alii diversas variasque doctrinas, alii negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; sed pars mea Deus in saecula. Aurum
Abbreviated transcription (Latin):
deo. cariꝰ facit qđ nult acciꝑe: quã ipsũ aqͦ uuilt ac¬
ctꝑe. Quid gͦ nullũ p̃mium dĩ: Nullũ p̃ter ipstm.
Premtũ di: ipse ds ÷. Hoc amat: hoc diligit. Si ali¬
ud dilexerit: ñerit castꝰ amor. Recedif abigne im¬
mortali: frigesces. corrũperis. Noli recedere: corrupti.¬
o tua erit. fornicatio tua erit. lam iste recedit. iam
istũ penit& iã penitentiã istȩ eligit. iã dicit pars
mea ds̃. Et qͦmͦ delectat᷑ in ipso quẽ sibi partẽ ele¬

Expanded text:
quam ipsum a quo vult accipere. Quid ergo? nullum praemium Dei? Nullum, praeter ipsum. Praemium Dei, ipse Deus est. Hoc amat, hoc diligit; si aliud dilexerit, non erit castus amor. Recedis ab igne immortali; frigesces, corrumperis. Noli recedere; corruptio tua erit, fornicatio tua erit. Jam iste redit, jam istum poenitet, jam poenitentiam iste eligit, jam dicit, Pars mea Deus. Et quomodo delectatur in ipso, quem sibi partem ele
Abbreviated transcription (Latin):
nens. Uide qͦm retenta ẽ. manꝰ dextere eiꝰ. In
uoluntate tua deduxisti me. Quid÷ inuolun¬
tate tua: Non in meritis meis. Quid ÷ inuo¬
luntate tua: Audi apłm. qui fuit peceꝰ primo
trena desiderans: & scdm uetus testamentum
uiuens. Quid ait: quiprimo fui blasphemus
& ꝑsequittor & inutriosus: s misccłiam conse¬
cutꝰ sum. Quid̃÷ inuoluntate tua: Gr̾a dĩ
ipsam celestem. & arguere se qr peccꝰ fuit: & t̾rena
lui suꝑ t̾ram: Exuoce urã intellexisse uos iudeo
Cõꝑauit uolintati sue t̾ręne premiũ celeste. qđ
acepturꝰ est. Uidit qͥd ibi sibi seruaret᷑. & cogitans
& estuans mcogitatione cuiꝰdam rei: ineffabilis.
quã nec ocłs iudit nec auris audiuit. nec meor
hominis ascencdit. Non dpeit illud aut illud mͥ:

Expanded text:
erae ejus. In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in meritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntate tua? Gratia Deipsam coelestem, et arguere se, quia pecus fuit, et terrena ra intellexisse vos video. Comparavit voluntati suae terrenae praemium coeleste quod accepturus est; vidit quid ibi sibi servaretur, et cogitans, et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , non dixit, Illud, aut illud
Abbreviated transcription (Latin):
s indeo uiuo qui p̾stat nob̾ omĩa habundant̃
ad fruendũ. Abstulit suꝑbiam diuitũ: dat
consilium. Quasi dicerent. Diuites sumꝰ: suꝑ¬
bire nos ꝓhibes. iactare pompas diuitiarum
suaruͦ uetas. quid gͦ facturi sumꝰ de istis diui¬
tus : Usq adeo non ÷ qđ inde fiat: Diuutes sint¬
in qͥt moꝑib bonis facile tribuant. cõmunicent.
Et quid ꝓd ÷ hoc : Tbesaurient sibi fundam̃tũ
bonũ. infuturũ: ut apprehendant uerã uitã.
Ubi debent sibi thesaurizare : Quomisit iste
nr̃i diuites. habundantes peccuntia. auro. ar¬
pati. ut ds inciuitate sua imaginẽ illoꝵ
adnichilũ redigat: ¶t & ipsi inciuitate sua
t̾rȩna imaginẽ di adnchilũ redegert̃. inci

Expanded text:
sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde faciant? Dicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit iste nostri divites, abundantes pecunia, auro, arpati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua t
Abbreviated transcription (Latin):
melo: quid÷ : Qͣntum ÷: quale ÷ : et cũ ñ tran¬
sit qł habeo incelo adte quid uolui suꝑ tr̃am:
Seruas mͥ tu: dicã ut possum. s date ueniam. acci¬
pite conatũ meum. deuotionẽ nitendi. Nam ex¬
plicandi: millam facultatẽ. Seruas inqͥt mͥ tu
incelo diuitias immortales te ipsũ: & ego uolin
ate int̾ra qđ habent & impii. qđ habert & mali.
qđ habent & facinorosi. peccuniam. aurũ. argen¬
tũ. gẽmas. familias. qđ habent & scelerati misti
qđ habent mułte feminȩ turpes. mitti uiri tur¬
pes: h e ꝓmagno desideraui adeo meo suꝑ tcram.
cum seru& se mͥ incelo ds̃ ms̃: Quiderũ mͥ÷ i

Expanded text:
n transit quod habeo in coelo, a te quid volui super terram? Servas mihi tu: sic dicam ut possum, sed date veniam; accipite conatum meum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas est: servas, inquit, mihi tu in coelo divitias immortales, te ipsum; et ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinorosi; pecuniam, aurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi a Deo meo super terram, cum servet se mihi in coelo Deus meus. Quid enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
gilauit: muenit erũpnã ꝗͣ dimiserat dormai¬
ens. Et isti muenient miseriã ꝗͣ sibi cõꝑaue.¬
rant: cũ eiurgilauerit dehac inta. Transit il¬
lud qđ quasi insõpno tenebat᷑: ueluti sõpra¬
ciuitate tua imagines illoꝵ adnichilum rediges.
Itaq fr̃s mei libere loquens dehoc loco. uł unde.
lib&. qi qͣndo uob̃ miscem᷑ magis uos ferimꝰ ꝗͣ
docemꝰ. In nomine ap̃i & intimore eiꝰ exhortor
uos: ut qͥcũq ista ñ habetis ñ cupiatis. Quicũq
habetis: ñ meis p̾sumatis. Ecce dixi uob̃ ñ dico
dãpnamini qͥ habetis. s dãpnamim si detalib
p̃sumatis. si detalib inflemini. si ꝓpt᷑ talia
magni uob̾ uideamini. si ꝓpt̾ talia pauꝑes
non agnoscatis. sigeneris humani conditionẽ
cõmunẽ ꝓpt̾ excellentẽ uanitatẽ obliuiscamini.
Tunc erĩ ds̃ necesse : retribuat innouissima.
& inciuitate sua imaginẽ. talium adnichilũ

Expanded text:
gilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnicivitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christia: « Quicunque ista non habetis, non cupiatis; quicunque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico: Damnamini, quia habetis; sed damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia magni vobis videamini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissimo, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
contigit : ꝓpt̃ dolositatẽ posuisti eis. De iecisti
eos dum excollerent᷑. Non dixit deiecisti eos qr
elatisunt: non quasi postea quã elatisunt deieci¬
sti illos. s meo ip̃so quo elati sunt: deiecti sunt.
Sic enĩ efferri. ian cadere ÷. Deiccisti eos dũ extol
lerent᷑. Quomꝰ factist̾ indesolationẽ subito:
Admirat᷑ suꝑ eis intelligens innouissima. Defece¬
it̃ uere. qͦmͦ fumꝰ qui dũ extollit᷑ deficit. defece¬
rt̾. Quomͦ dicit defecert̾ : Quomꝰ qͥ intelligit
inouissima. Defecert̾. perieit̾ ꝓpt̃ iniqͥtatẽ¬
suam uelud sõpnium exurgentis. Quomͦ de¬
fecert̾: quomͦ deficit sõpnium ȩxurgentis.
Fac hominẽ insõpnis uidere se inuenisse thes¬
auros. diues ÷: s donec eiugil&. Ueluti sõpni¬
um exurgenitis sic defecert̾: qͦmͦ sõpnium eui¬
gilantis. Querit᷑ igit᷑: & non ÷ nicħ in manib
nichis in lecto. Pauꝑ dormierat. diues in sop̃¬
nis factꝰ fuerat. si ñ eutgilass&: diues. eẽt. fui¬

Expanded text:
ntigit? Propter dolositatem posuisti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt: non quasi posteaquam elati sunt, dejecisti illos; sed in eo ipso quod elati sunt, dejecti sunt. Sic enim efferri, jam cadere est: Dejecisti eos dum extoers. 19. Quomodo facti sunt in desolationem subito! Admiratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. Defecerunt: perierunt propter iniquitate Veluti somnium exsurgentis. Quomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilantis. Quaeritur igitur, et non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evi
Abbreviated transcription (Latin):
iustificaberis: & exore tuo condẽpnaberis. Le¬
niusti gͦ manũ dextere meȩ: potestatẽ dexterȩ.
meẽ. Que erat dextera mea: Quia ego semꝑ
erat: qi seꝑ tecum eram. Huiꝰ dextere meȩ ma¬
nũ teninsti: id ÷ potestatẽ erexisti. Iuã potesta¬
tẽ: Dedit eis potestatẽ: filios dĩ fieri. Cepit¬

Expanded text:
icaberis, et ex ore tuo condemnaberis . Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae erat dextera mea? Quia ego sempeerat, quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestate
Abbreviated transcription (Latin):
uia delactatũ ÷ cor meum. Dicit quib reb
tẽptat᷑. Quia delectatũ ÷ inqͥt cor meuni
x renes mei mutati sunt. Qnͣdo me delecta¬
uerunt teꝑalia ista: mutati st̾ renes mei. Pocest
& sic intelligi. Quia delectatũ ÷ cor meũ in
d̾m: & tenes mei immitati sunt. id ÷ libidines
de dnuitib aliqͣndo talia desideraui. Iaco & ego
adiuchilũ redactꝰ sum qͣndo pene effusi funt
gressuis mei: & ego adnichilum redactꝰ sum &e nes¬
ciui. Non÷ gͦ desꝑandtũ: & de illis inqͦs talia di
& alios. ¶ste quasi peccus factꝰ: desiderando t̾rena:
qͣndo reclact᷑ꝰ a nichisũ ñcognouit etna. S ñ
recessit adeo suo:. qi non illa desiderauit ademo¬
nib. adiabolo. Hoc eruĩ iam uob̃ cõmendaui:
Peceꝰ qͥdem factiis sum adeo moo: t̾rena defiderans. 
manũ dextere meẽ. Non dix̃ manũ dexteram
meã: s manũ dexterȩ meȩ. Si dexterȩ manꝰ :

Expanded text:
uia delectatum est cor meum. Dicit quibus rebus tentatur: Quia delectatum est, inquit, cor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, libidines de divitibus, aliquando talia desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus sum, quando pene effusi sunt gressus mei. Et ego ad nihilum redactus sum, e ergo desperandum et de illis, in quos talia dicet alios. Iste quasi pecus factus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed manum dexterae meae. Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae meae. Si dexterae
Abbreviated transcription (Latin):
sima: ñ inp̃sentia. Ego inqͥt de scũario de m¬
tendo ocłm infinẽ: p̃scientia transgiadio.
tum hoc qd uocat᷑. humanũ genꝰ omis ista mas¬
sa mortalitatis uentura ÷ ad exanen uertissa
est adlibrã appendent᷑ ibi oꝑa hominũ cunda
Modo nubes muoluit: s deo cognita st̾ mertã
singłoꝵ. Et intelligã inqͥt innousstma. s ĩ
ame. Nan ante me labor ÷. Unde intelliga inno¬
uissima: Intrẽ in scu̾arium dĩ. Ibi gͦ intellexit.
fraudulenti st̃ fraudẽ patunt᷑ : freudẽ uoliĩ
facere generi humano monu̾b ne qͥciis sius:
fraudẽ & ipsi patiunt᷑ ut t̾rena bona eligant. &
dẽ fraudẽ patumt᷑. qđ iã dudũ dixi fĩs. quale
cor hab& qͥs: ut lucret᷑ ueste. & ꝑdat fidẽ: Ille
cui tollit ueste̾ pasfuis ÷ fratidẽ. aniste qͥ tarto
dãpno ꝑcutit᷑ : Si p̃ciosior ÷ uestis quã fides.
Si aut̃ incõꝑabilit̃ fides excedit. totũ mundum.
illȩ uidebit᷑ dãpnũ uestis ꝑꝑcti: huic aut̃ dr̃¬

Expanded text:
nquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem d
Abbreviated transcription (Latin):
res humanas: & bene sit malis. & laborent hom.
Magna uis questionis. ideo hoc labor ÷ ante me.
Quasi stat mͥ infacie murꝰ quidã. s habes uocem
ante dm̃ non÷ labor. fac te ante dm̃: ubiñ:
labor. & nec tibi erit labor. & facit hoc. Nam
dicit: ꝗͣ diu labor ÷ antese. Donec introeam
iscũarium dĩ: & intelligã innouissima. Qag¬
na res fr̃s. Iam dui laboro inqͥt: & ante faciem
meam laborẽ quendã quasi mextricabilem
udeo. ut cognoscam qͣm & iustus sit ds̃. & res
humanas cur&. ⁊ non sit iniquus qđ peccantis
& scelera facientes felicitatẽ habent in hac t̾r̃a:
pii uero & dõ seriuentes intẽptationib plerũq
& in laborib fatigant᷑. Magna difficultas: sa

Expanded text:
res humanas, et bene sit malis, et laborent boni! res humanas, et bene sit malis, et laborent boni! Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murus quidam: sed habes vocem ante Deum non est labor: fac te ante Deum ubi non est labor, et nec tibi erit labor. Et fecit hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima. Magna res, fratres. Jam diu laboro, inquit, et ante faciem meam laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatig
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ filioꝵ tuoꝵ reꝓbabo. frgone reꝓbar&
qͥd fecit: E ⁊ suscepi cognoscere. Suscepi cog¬
noscere. d̃s illi adsit ut cognoscat. Interm
fr̃s amagno lapsu reuocat᷑: qͣndo non se iam sci¬
entẽ p̃misit .s suscepit cognoscere qđ nesciebat.
am enĩ uolebat quasi sciens uideri: & p̃dicari
nullã. eẽ. citrã deo dereb humanis. facta÷ enam
ista miquoꝵ nequissima & impia doctrina. Sci¬
atis frs multos disputare & dicere. qi ds̃ res bu¬
manas ñ curat. qi casib regunt᷑ omĩa. uł qi stel¬
lis fubiectȩ st̃ uoluntates nrẽ. qr imꝰ qͥsq non¬
ꝓmeritis agit᷑ s necessitate stellarũ suarum.
D octrina mala: doctema impia. In hȩc iste ibat
cuiꝰ pene comoti sunt pedes: & cuiꝰ paulomimꝰ
effusi ft̃ gressus. in hunc ibat errorem. S qr ñ con¬
cinebat generationi filioꝵ di. suscepit cognoscere
Et suscepi inquit cognoscere. Hoc labor ÷ ante
me. Uere magnꝰ labor. cogno̾scere qͦmͦ & d̃s cune

Expanded text:
ionem filiorum tuorum reprobavi. Ergo ne reprobaret, quid fecit? Et suscepi cognoscere. Suscepit cognoscere: Deus illi adsit, ut cognoscat. Interim, fratres, a magno lapsu revocatur, quando non se jam scientem praesumit, sed suscepit cognoscere quod nesciebat. Jam enim volebat quasi sciens videri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia doctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntur omnia, vel quia stellis subjectae smeritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errorem: sed quia non concinebat generationi filiorum Dei, suscepit cognoscere; vit nobis. Et suscepi, inquit, cognoscere. Hoc labor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet
Abbreviated transcription (Latin):
ds̾: hoc ÷ & pene. Non dixit nesctuit ds̃: noꝵ
firit non÷ scientia in altissimo. s quasi q̃tens.
hesitans. dubitans. Hoc ÷ qđ ait paulo ante. pe¬
bitatio ꝑicłosa ÷. ꝑ pericłm: transit᷑ adsanitatẽ.
Audi iam saritatẽ. Eego inuano iustificaui cor
meũ: & laui int̃ in nocentes manꝰ meas. & fiu fla

Expanded text:
Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pebitatio periculosa est. Per periculum transit ad sanitatem. Audi jam sanitatem: Ergo in vanum justificavi cor me