comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine filus auiro fu̾it relicta accipiet eã
int̃pellabit uidices mułt ĩ porta. ⁊ ac¬
cersito co si acciꝑe eam nolu̾it mułt co¬
rameis tollet calciam̃tum de redeciꝰ. et
spuet ĩ faciem eiꝰ. ⁊ dicetur. domus eiut
domꝰ discalciati. hoc ent obꝓbriũ semp

Expanded text:
sine filiis a viro fuerit relicta, accipiet eam interpellabit mulier judices in porta. Et accersito eo, si accipere eam noluerit, mulier coram eis tollet calceamentum de pede ejus, et spuet in faciem ejus, et dicetur domus ejus, domus discalceati, opprobr
Abbreviated transcription (Latin):
ron enĩ scd̾m noĩa lex. Ex hoc uoĩe quidã
errantes dix̾unt duas eẽ leges. unam da¬
tam a deo. que inp̃cedentib libris ꝯtine¬
tur. alt̾am datam aano. q̃ irhoc libro ad¬
deutes ĩ assertõnem sui erroris. qd̾ de illa
ad ħ dicebant qd̾ multa hic logunt᷑ q̃ uõ
siess p̾dc̃oꝵ repetitõ. Ueriꝰ sentiendũ est
qr hic pentateuo̾ nõ ÷ nͥ lexuna q̃ eciam
ab apło ⁊ aliis sepiꝰ uocatur lex moysi qm̃a
.i. legem. nec ob aliud dr̃ liber hic lex scd̾a.
monie. ad ꝯm̃datõnem memorie. ⁊ ip̃oꝵ
ꝯfirmatõem. bñficiad̾i ad roborandam di¬
lectõnem d̾i ̃ illis. flagella q̃ sustinuerũt
murinurãtes ad incutiend̾ timorem. Siu̾¬

Expanded text:
ron enim, secunda, nomia lex. Et hoc nomine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa lc dicebant quod multa hic leguntur, quae non set praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etiam ab Apostolo et aliis, saepe vocatur lex Moysi, quam id est legem, nec ob aliud dicitur liber hic lex secundamoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, ad incutiendum timorem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
xi m̃se .i. die m̃sis uidens .mo. diem mor¬
tis sibũmin̾e: locutꝰ est ad om̃c filios istł
latõneni moysi ꝓsequtes q̃ sup̃dc̃a sunt
omittemꝰ. suꝑ addita dicemus quedã
q̃ uidentur ꝯtraria memorabunꝰ dec̾minã¬
do. Itaq in recapitulando ait mo. dixi
uobis. illo tp̃re nõ ualeo solus negotia
quagenarios.⁊ decanos. hocuidetur ꝯtra¬
rium p̃dc̃is. Supͣ enĩ ꝯsilio ietro dixit ħ
fc̃m esse. Utrumq u̾o fc̃m fuit. primo
enĩ ad ꝯsilium soceri faciend̾ secreto dis¬
posuit. postea auctentate ⁊ assensu pͥp cõ¬
pleuit ad pusillanimitatẽ quo eoꝵ ꝯfor-¬
tandam it̾auit .mo.
de iuctoria og. reg̃¬

Expanded text:
ima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Israel, lationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia quagenarios, et decanos. » Hoc videtur contrarium praedictis. Supra enim, consilio Jethro dixit hoc factum esse; utrumque vero factum fuit. Primo enim, ad consilium soceri, faciendum secreto disposuit, postea auctoritate et assensu populi complevittandam, iteravit Moyses de victoria Og reg
Abbreviated transcription (Latin):
situm maris rubrs quatuor ramesse. so¬
coth. ethan. phuuroch. amari rubro us¬
ad̾ sonat mare rubrum uł sꝙrixũ. Iame¬
nĩ mare suph. rubrum uł sꝙẏrpꝰ int̃preta¬
tur. ⁊ pocuit ẽẽ lacus s ꝙ̇rpeus. qr hebrei ꝙͣ¬
libet aquaꝵ ꝯg̃gatõnem uocant mate.
pꝰt iamsuph desertũ syn. defeta. aliis raphi¬
din.solitudo synai. a monte syna usq ad
sepher. areda. maceloth. thaath. chare
melcha. esmona. moseroth. baneicã. mõs
galgath. letebathan. ebrona. asiongab̾.
cades. a cades usq ad campest̾a moib.ix.
mons hor. salphona. phion. o loth. lea¬
barim dibongath. helmon. reblathin.
nis abortu. ⁊ occisu. nũdie. ⁊ aqͥlone. ⁊ no¬
mĩauit pͥncipes tribuũ qͥ transito iorda¬
ne cũ iosue ⁊ oleagaro t̾ram diuid̾ent. p̃ce

Expanded text:
nsitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Sonsitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usquod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin, Daphca, Alus, Raphidim, solitudo Sinai. A monte Sinai usque ad Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, nis ab ortu et occasu, meridie et aquilone . Et nominavit principes tribuum, qui, transito Jordane, cum Josue et Elea
Abbreviated transcription (Latin):
leuitis. Quo fc̃o principes ex̾citus accesse¬
runt ad.mo. ⁊ dix̾unt. Recensiuimꝰ nũm
pugnatoꝵ quos dedisti nob. ⁊ nec unꝰ qͥd̾
defuit. Qm obrem offerimꝰ ĩ donariis do¬
nuni qd̾ inp̃da auri potuimꝰ iuemire.
ꝑichelides. armillas. anulos dexctalia.
murenuilas ut dep̃ceris dñm pro nobis.
Susceꝑunt ã aurum. io. ⁊ eleazar. et
intulerũt illud ĩ tab̾natłm. de sorte
pecorib alendas rogau̾rit .mo. ut der¬
ram hanc eis ꝯced̾et. estimans aut̃ moy.
ob timorem pugne ⁊ laboris ħ eos q̃sisse
malignos eos appellauit. eo qd̾ fũb in
crumpna ꝯsistentib ip̃i uellent deliciari.
Ip̃iũo polliciti sunt qd̾ mulieros ⁊ ꝑiui¬
los ĩ tutis locis ordinarent. caulas oui.¬
b ⁊ uim̃tis stibula fabricatent. Ip̃i u̾o
arnati p̃ced̾ent frẽs suos donec eos ĩtro¬
duce̾nt ad loca sua. Sub hac ã ꝯditõe ter¬
ram seon regis amorreoꝵ. ⁊ og regis basã
ab exctu de egipdo fuerũt ã ante tnͣ¬

Expanded text:
ccesserunt ad Moysen, et dixerunt: Recensuimus numerum pugnatorum, quos dedisti nobis, et nec unus quidem defuit. Quamobrem offerimus in donariis Domini, quod in praeda auri potuimus invenire, periscelides, armillas, annulos, dextralia, murenulas, ut depreceris Dominum pro nobis. Susceperunt autem aurum Moyses et Eleazar, et intulerunt illud in tabernaculum. CAP. pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jumentis stabula fabricarent; ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan ab exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante tra
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis .uii. dupplex erat sollẽpnitas.
neomenia. ⁊ festum clangoris uł tubar
est ysaat ne ĩmolaretur pecore sb̾strnto
ꝑ eo. dicebatur ⁊ festum septimoꝵ. Uel
sabb̃m m̃sium. qr hic m̃sis septimꝰ fere
totus erat sollẽpnis ea diepret̃ obłonos
neomenie offe̾bantur ĩ holocaustũ. uitu¬
lus imnꝰ. aries unꝰ. agni ãnicłi uii. hutꝰ¬
ꝓ pcc̃o cum libam̃tis sius. traditur qr sb̃¬
introductum ÷ auideis de cereis. ut ꝑignẽ
ĩmolatõem p̃saac ꝑatam sig̃carent. Itẽ
a moderniorib translati sunt serei adde¬
cimãdiem q̃ est ꝓ mortuis. forte pro spe
ꝑiciatõis. qr eadie redut .mo. ad e

Expanded text:
s septimi duplex erat solemnitas, Neomenia et festum Clangoris, vel Tubaest Isaac, ne immolaretur, pecore substituto pro eo. Dicebatur etiam festum Septimorum, vel Sabbatum mensium, quia hic septimus mensis fere totus erat solemnis. Ea die, praeter oblationes Neomeniae, offerebantur in holocaustum vitulus unus, aries unus, agni anniculi  peccato cum libamentis suis. Traditur quia subintroductum est à Judaeis de cereis, ut per ignem immolationem Isaac paratam, significarent. Item, a modernioribus translati sunt cerei ad decimam diem, quae est pro mortuis forte pro spe ropitiationis , quia ea die rediit Moyses ad e
Abbreviated transcription (Latin):
sue hꝰ libri scͥpsent ꝑtem. Ueriꝰ uidetur
esse qd̃ scͥptus sitamoyse. ⁊ loqͥt᷑ mo.
de se tamqͣm de alio. s ħ in pͥncipio appo¬
suit esdras sic̃ infine de morte moysi. p̃¬
sertim cũ circafinẽ libri legatur. scͥsit
tollite librũ hunc. ⁊ ponite inuite. archẽ¬

Expanded text:
sue hujus libri scripserit partem. Verius videtur esse quod scriptus sit a Moyse, et loquitur Moyses de se tanquam de alio. Vel hoc in principio apposuit Esdras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Tollite librum istum, et ponite in latere arcae
Abbreviated transcription (Latin):
ddidit quo dñs de uotis mulicr
uiduauł repudiata quicqͥd uoue¬
rint. uł in quo uiram̃to se ꝯstrinx̾int ĩ¬
ꝯͣdix̾it irrite sũt pollitõnes iaꝵ. Ip̃e uero
dixit. uir aut̃ om̃e iuiram̃tum ł̃ uotam
implebit nͥ forte de continentia.
rael demadianttis. ⁊ sit colligeris ad ppłm
tuũ. Armauit gͦ moy. de singiotis tribub
mille uiros electos .s .xii. milia. p̃fecitq e

Expanded text:
ominus de votis mulierum. Vidua, vel repudiata quidquid voverint, vel in quo juramento se constrinxerint, imcontradixerit, irritae sunt pollicitationes earum. Ipse vero dixerit. Vir autem omne juramentum, vel votum implebit, nisi forte de continentia. rael de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum . » Armavit ergo Moyses de singulis tribubus mille viros electos, sci
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. Unde ⁊ dicebatur dies afflicti¬
onis. dicebatur qͦ dies oxpiatõis. qr ea die
sangͥne uitule rufe expiabatur.ta. ⁊alta
nem ĩ mundor.⁊ ip̃i expiabantur apcc̃is
illiꝰ ãmiꝑemissionẽ hyrci apompen ẜrat
ã obło dici illiꝰ iutulus unꝰ anes unꝰ agni
eiꝰdem m̃sis erat scenophegia qd̾ so¬
to. unde ⁊ festum tab̾natłor dici solet. ꝓ¬
lempnis. nõ qr ess de scenophegia: sed qr
ea die ꝯueniebant ad faciendam conecta¬
nes. Unde ⁊ sçenophegia qñq legit᷑ esse
festum .uiii. dieꝵ. s pr̃ecilli ñ seriuert᷑
ogdoadi.Traditur qͦ in qͣtuor dieb int̃¬
põitis a die .xͣ. usq ad hanc hebreos ser¬
uare ieiunia. trad it iosephꝰ qd̾ in husaoi
dieb fe̾bant ĩmanib ramos inira ⁊ ca¬
licis. ⁊ sũmitates palmaꝵ. ⁊ uirgulas ma¬

Expanded text:
mortuorum. Unde etiam dicebatur dies afflictionis. Dicebatur quoque dies expiationis, quia ea die sanguine vitulae rufae expiabatur tabernaculnem immundorum, et ipsi expiabantur a peccatis illius anni, per emissionem hirci apompeii. Erat enim oblatio diei illius vitulus unus, aries unus, agni jusdem mensis erat Scenopegia quod soto. Unde festum Tabernaculorum dici solet. Prolemnis, non quia esset de Scenopegia, sed quia ea die conveniebant ad faciendam collectnes. Unde, et Scenopegia quandoque legitur esse festum octo dierum. Sed patres illi non servierunt ogdoadi. Traditur quoque in quatuor diebus interpositis a die decima usque ad hanc, Hebraeos observare jejunia. Tradidit Josephus quod in his septem diebus ferebant in manibus ramos myrti et salicis
Abbreviated transcription (Latin):
i.ꝑtho. philopator quem uiat repsy¬
rie antiochiis magnus. ⁊ uideam sibi sub¬
iugauiti Pontifex iudeor onyas magnꝰ
symonis filius ad quẽ reparandũ fedus
qd̃ legerat fuisse urt̃ abrahaui ⁊ maiores
suos lacedimonioꝵ rexarrius legittos mi¬
pauerat. a uideis reuocauit. Quidum fi¬
uitunas regiones supra modum infes¬
taret: delata est res ad romanos. ⁊ nus
tradidit ꝓeo filiũ minorem natu antiochũ
epyphanem. itaq esset obses ꝑpetuus .i. nõ
redditurus p̃p eiusdem antiochi seuiciam
rant ei thesauros ⁊ cum paucis miscrunt
eium ĩ aditum. De

Expanded text:
quem vicit rex Syriae Antiochus magnus, et Judaeam sibi subjugavit. Pontifex Judaeorum fuit Onias magnus Simonis filius, ad quem, ad reparandum foedus, quod legitur fuisse inter Abraham, et majores suos, Lacedemoniorum rex Arius legatos mixaverat a Judaeis revocavit . Qui dum finitimas regiones supra modum infestaret, delata est res ad Romanos. Et mistradidit pro eo filium minorem natu Antiochum Epiphanem, ita quod esset obses perpetuus, id est non rediturus, propter jusdem Antiochi saevitiam. rant ei thesauros, et cum paucis induxerunt eum in adytum.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua effigie. gͦ aliquid ⁊̃ erat meo. ne eũ
agnosc̾ent. potuit esse quedam mutatio
eiuldom corporis mortalis ĩ inmortale nõ po¬
tũis fieri sine quadam alc̃catõne ꝓ qua sibi¬
toruisus nõ agnosc̾etur: ut si quicquam uide¬
ret pũm si paulo post occurrentẽ sibi iuuenẽ
iud̾et. nõ mox eum cognoscoret. Et cum cog¬
nouissent cum in frac ¶Gregit¬

Expanded text:
 ne eum agnoscerent. Potuit etiam esse, ut mutatio ejusdem corporis mortalis in immortale, non possit fieri sine quadam alteratione, pro qua subito visus non agnosceretur, ut, si quis quem vidisset puerum si paulo post occurentem sibi juvenem videret, non mox eum cognosceret. Et cum cognovissent eum in frac
Abbreviated transcription (Latin):
custodes redierunt nuntiantes pͥncipi¬
b saderdotum q̃ sc̃a fu̾ant. at illi pocuni a
copiosa corrupti dix̾unt. nobis dornuentibus
furati sunt discipłi siu corpus cħu. ⁊ mansit
hoc u̾bum apd̾ iudeos usq in hoditrnũ dian.

Expanded text:
custodes redierunt, nuntiantes principibus sacerdotum, quae facta fuerant. At illi pecunia copiosa corrupti, dixerunt: Nobis dormientibus furati sunt discipuli corpus Jesu. Et mansit hoc verbum apud Judaeos, usque in hodiernam diem.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eis iħc. Ite nuntiate fr̃ib meis ut eaut
credimus omẽs discipłos affiusse. ⁊ exꝓbrando
certificasse. abierunt aut̃ mulieres ⁊ nũtia¬
uerunt omĩa.xi lugentib ⁊ hiis qui cum eis
erant. ⁊ iussa sunt aute eos sicut deliram̃itũ

Expanded text:
Dixit eis Jesus: Ite, nuntiate fratribus meis, ut eant credimus omnes discipulos adfuisse. Exprobrando us dicitur certificasse. Abierunt autem mulieres, et nuntiaverunt omnia undeinn lugentibus, et his qui cum eis erant, et visa sunt ante e
Abbreviated transcription (Latin):
bant se sp̃m uid̾e. Nondum enĩ credebant. ẜ
tertia die potusse u̾am curnem resurgere.
uł suscitatã clausis unius posse intrare. et

Expanded text:
bant se spiritum videre. Nondum enim credebant, vel tertia die potuisse veram carnem resurgere, vel suscitatam, clausis januis, posse intrare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. de duob mutio ineniaui.
Iãdem die iusus est du ob discipulis eun¬
tibus ineinaus. quoꝵ unus dicebatur
cleophas tacito nomine alt̾iuis putabatur lu
cas se ĩuuiste more scriptoꝵ sacrescripture. s
arabꝵ. inluca dicit illum uocatum a amon

Expanded text:
I. De duobus euntibus in Emmaus. Eadem die visus est duobus discipulis euntibus in Emmaus, quorum unus dicebatur Cleophas, tacito nomine alterius putabatur se Lucas innuisse, more scriptorum sacrae Scripturae. Sed Ambrosius in Lucam dicit, illum voca
Abbreviated transcription (Latin):
t fc̃m est cum m̃te mulicribus.¬
ꝯsternate eẽnt mułres de hoc qr
uid̾ant ẽẽ duouiri .i. angeli incorpori¬
b humanis stete ¶Forte pro¬
mortuis .i. in sepulcro qui locus est mortuoꝵ. nõ
est hic. surrexit sicut dixit uobis cum eẽt in
galilea. Nota qd̾ sc̃e iuułres nõ ꝯgruerũt

Expanded text:
t factum est cum mente consternatae essent mulieres de hoc quod viderant, ecce duo viri, id est angeli, in corporibus humanis, steterunt cet in sepulcro, qui locus est mortuorum. « Non est hic, surrexit, sicut dixit vobis, cum esset in Galilaea. » Nota quod sanctae mulieres non corruer
Abbreviated transcription (Latin):
ucurrit ã maria magdał. ⁊ uenit ad
demonum̃to. ⁊ neccio ubi posuerunt eum. hoc
agebat ĩ ea iuis amoris. uł consternatõ m̃tis
ut nõ inuentũ non cred̾et nisi sublatũ. sucur¬
rerunt gͦ illi duo ad monum̃tum. ⁊ ñ inuon᷑¬
tocorpore cum uidissent sudariũ capitis⁊ lin¬
theamina appoĩta seorsum credid̾unt uerũ

Expanded text:
tem Maria Magdalene, et venit ad de monumento, et nescio ubi posuerunt eum . » Hoc agebat in ea vis amoris, vel consternatio mentis, ut non inventum, non crederet nisi sublatum. Cucurrerunt ergo illi duo ad monumentum, et non invento corpore, cumque vidissent sudarium capitis, et linteamina posita seorsum, et crediderunt verum
Abbreviated transcription (Latin):
passibił cum egressa est a corpore: an tt̃
donũ cum reddita est corpori. nesine corpo¬
re głificaretur. nõ memini me legisse.
side sc̃is quos eduxit de inferno q̃xitur ubi
fuerint post resuriõnem d̾s nouit. uel
sicut dĩ de dño. fuerunt ĩ extremis maris.¬
te aduentus mulieꝵ ad monum̃tũ. que

Expanded text:
passibilis cum egressa est a corpore, an tunc demum cum reddita est corpori, ne sine corpore glorificaretur, non memini me legisse. De sanctis, quos eduxit de inferno, si quaeritur ubi fuerint post resurrectionem, Deus novit. Vel sicut dicitur de Domino fuerunt, in extremis parte adventus mulierum ad monumentum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq rediiss cũ cercitudine uenie: e¬
rat nona dies septimi m̃sis. ⁊ ĩ crastĩo
sollẽpuitatẽ agentes ꝓ uenia data af¬
flix̾unt aĩas suas. ieuinantes. ⁊ deinceps
tum dicatur qrtrescrib leguntur ie¬
iunasse quadragenis. moyses. helyas.
ditum de ꝯstitutõe tab̾nacłi p̃cepit eis
misit de obseruatõe sabbati. ne forte
ĩ hoc oꝑe putarent sibi lice̾ oꝑari ̃ sab¬
ꝯpulsi sunt artifices uoce p̃conis cla¬
mare. ne quisqͣm ultra offerret. Fe¬
ceruntq besoleel ⁊ ooliab cuncta q̃ si¬
bi fuant. ⁊ sic̃ fucrant imꝑata ⁊ sid̾¬

Expanded text:
Cumque rediisset cum certitudine veniae, erat nona dies septimi mensis, et in crastino solemnitatem agentes pro venia data, afflixerunt animas suas jenantes, et deinceps tum dicatur, quia tres tribus leguntur jejunasse quadragenis. Moyses, Elias etditum de constructione tabernaculi praecepit eis misit de observatione Sabbati, ne forte in hoc opere putarent sibi licere operari in Sabcompulsi sunt artifices voce praeconis clamare, ne quisquam ultra offerret. Feceruntque Beseleel, et Oliab cuncta quae sibi fuerant, et sicut fuerant imperata .
Abbreviated transcription (Latin):
moỹ. tab̾nacłm cum lux serena esset
nõ ꝓcellosa. s lucida. nõ tñꝑ quã trã¬
siret aspectus qualem decebat p̃sentiã
d̾i. ⁊ ad nebule eleuatõem illiꝰ. deinceps
mouerũt castra ad depoĩtõem. deposue¬

Expanded text:
 tabernaculum, cum lux serena esset, non procellosa, sed lucida, non tamen per quam transiret aspectus, sed qualem decebat praesentiam Dei. Et ad nebulae elevationem illius, deinceps moverunt castra, et ad depositionem deposue
Abbreviated transcription (Latin):
ił dñi. qr tres ꝑsone unus d̾s cireator est.
Cum u̾o dixt moyses creauit tͥum errores
fuisse. aristonlee duo. mundũ ⁊ opifi¬
athomos. ⁊ ĩ pͥncipio natura quof¬
int̾ram. alios inaquã. alios in aera.
cipio .i. infilio. ⁊ it̾andum est ĩ princi¬
piosic. In pͥncipio creauit d̾s. ce. ⁊.ter.¬
cipio temporis. Coeua enĩ sunt mundꝰ.
geli quo sempit̾ni. uł in pͥncipio
oũm creaturaꝵ creauit celułm ⁊ t̾ram
.i. has creaturas pͥmordiales fecit. ⁊ si¬
potutt sucet enĩ hic priꝰ noĩetur cellum¬

Expanded text:
i quia tres personae unus Deus creator est. Cum vero dixit Moyses, creavit trium errores fuisse. Aristoteles duo, mundum et opifiatomos: et in principio natura quosin terram, alios in aquam, alios in aera, cipio, id est in Filio, et iterandum est in principio sic: In principio creavit Deus coelulicet temporis. Cogeli quoque sempiterni. Vel in principio omnium creaturarum, creavit coelum et terram, id est has creaturas primordiales fecit, et sipotuit. Licet enim hic prius no
Abbreviated transcription (Latin):
hñs .xiii. limatõnes. Dicitur ã annus
aban. qd est circũ. qd̾ qr ĩ se reuolutur.
Unde ⁊ antiqͥores ante nsum litt̾aꝵ au
num figurabant sub sp̃e serpentis. cuiꝰ
cauda ĩ os eiꝰ reuoluebatur. facta ergolu¬
minaria posuit d̾s

Expanded text:
icitur etiam annus ab ana, quod est circum, quia in se revolvitur. Unde, et antiquiores, ante usum litterarum, annum figurabant sub specie serpentis, cujus cauda in os ejus revolvebatur. Facta ergo luminaria posuit D
Abbreviated transcription (Latin):
noctem. ne nox sine lumine nimis es¬
sit indecora. ⁊ ut oꝑ antes ĩ nocte. ut
naute ⁊ matores solatium luminis ha¬
berent. Sunt ⁊̃ quedam auide que lu¬
cem solis ferre nõ¬
possunt. ⁊ fere q̃¬
dam nocte pascũ¬
tur. nec suꝑfluit¬
sol. licet nubes lu¬
nuem ⁊ insuffici¬
entem lucem habebat. ⁊ forte nonn̾su
rit ĩ mat̾ia un de fc̃ifuerat. ut stella que
qd̾ deeafc̃m est corporis corpꝰ solare. nͨ tm̃
ad decorem uł ad usim lumĩs uoluit ea¬
esse: s ⁊̃ ut essent insigna et derapora.
⁊ dies ⁊ annos. ut .s. signasint serenita¬
tis ⁊ tempestatis. Uł ut ex ip̃is fierõt sig¬
na .xii. maiora.⁊ q̃dam signa minora

Expanded text:
noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et viatores solatium luminis haberent. Sunt etiam quaedam aviculcem solis ferre npossunt, et fere nocte pasctur. Nec susol, licet nubes lunuem et insufficientem lucem habebarit in materiam, unde facta fuerat, ut stella quaequod de ea factum est corpus solare. Nec tantum ad decorem, et ad usum luminis ea voluit esse, sed etiam, ut essent in signa, et tempora, et dies, et annos, ut scilicet signa sint serenitatis et tempestatis. Vel ut ex ipsis fierent signa duodecim majora, et quaedam signa minora
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cong̃gate. ⁊ potuit esse ut. aque q̃
totum spacium aeris occupabant uapo¬
rabiles soliditate modicũ optineãt lo¬
cum. uł t̃ra paululũ subsidit. ut eastã
nem aquar uocauit mare. hebreo ydi¬
omate. qd̾ quaslibet aquaꝵ ꝯgͣgatõnes
uocat maria. Completo eigo ope aquay
subditur. Et indit d̾s qd̾ eẽt bonũ. ⁊ addi¬
dit. aliud opus illi cũ dixit. germinet t̃¬
ra. de oꝑe germinandi tm̃ intelligendũ
est. s de potentia. qiͣ potens sit germina¬
re. ꝓduxit omĩ t̾ra herbam iurentem ⁊̃
facientẽ semen. ⁊ lignũ pomiferũ. fa.¬

Expanded text:
sunt. Et potuit esse, ut aquae quae totum aeris spatium occupabant vaporabiles, solidatae modicum obtineant locum, vel terra paululum subsedit, ut eas tannes aquarum vocavit maria, Hebraeorum idiomate, qui quaslibet aquarum congregationes vocant maria. Completo ergo aquarum opere subditur: Et vidit Deus quod esset bonum; et addidit aliud opus illi, cum dixit: Germinet terra. Nec de opere germinandi tantum intelligendum est, sed de potentia, quasi potens sit germinare. Produxit enim de terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum fa
Abbreviated transcription (Latin):
nonest putand̾
ꝑent esse tp̃ra q̃ ce¬
perunt esse cum
fit quatuor dem
trumq pari ab utroq distantia equi

Expanded text:
non est putandum ent esse tempora, quae coeperunt esse cum ea quatuor sunt trumque, pari ab utroque distantia,
Abbreviated transcription (Latin):
sũmititẽignis intellexit. Cum .n. ignis
nõ ht̃ quo ascendat: circũ uoluitur ut
ĩ clibano patet. Ita ⁊ circa mundiext̾ĩo
dr̃. de quo aues celi comed̾unt illud. Q¬
dam qͣrtum suspicantur celum esse
suꝑ empyreum. qr lucifer cum ess in
empyres legr̃ dixisse. ascendam in ce
angelos qui sunt ĩ empireo. Sane firma¬
m̃tum diuidit aquas q̃ sub ip̃osunt ab a¬
quis que sr̃ ip̃m sunt. de quib dr̃. Qͥ tegis¬

Expanded text:
summitatem ignis intellexit. Cum enim ignis non habet quo ascendat, circumvolvitur, ut in clibano patet; ita et circa mundi exteriodicitur, de quo: Aves coeli comederunt illud . Quidam quartum suspicantur esse coelum super empyreum, quia Lucifer cum esset in empyreo legitur dixisse: Ascendam in coeum hominem super angelos, qui sunt in empyreo. Sane firmamentum dividit aquas, quae sub ipso sunt, ab aquis quae super ipsum sunt, de quibus dicitur i
Abbreviated transcription (Latin):
ciam qñq sensił mundꝰ. qui agre¬
etur foras/q̃nq ⁊̃ homo dr̃ inundꝰ.¬
qr ĩ se cociꝰmundi ymaginẽ rep̃¬
mundũ ⁊ sb̾limirem regionẽ creauit
d̾̃s .i. de nichilo fecits hoĩem u̾o creauit .i.¬

Expanded text:
que sensibilis mundus, qui a Graeetur foras ; q in se totius mundi imaginem repraemundum, et sublunarem regionem creavit Deus, id est de nihilo fecit; hominem vero creavit
Abbreviated transcription (Latin):
bre erant sr̃ faciẽ
machinã quam
t̃ram dix̾at abys¬
sum uocat prosui¬
ritate. Unde ⁊ gre¬
cus eam chaos dix̾̃¬
nebre erant. Qui¬
dam dogmatira¬
u̾nt tenebras fuis¬
.s. cũ mundꝰ fieret

Expanded text:
faciem machinam quam ram dixerat, abyssum vocat proritate. Unde ecus eam chaos dixnebrae erant, qdam dogmatizaunt tenebras fuist cum mundus fieret
Abbreviated transcription (Latin):
quidam dñt mundum ĩ uere ft̃m. qrui
ror illiꝰ tpr̃s est ⁊ fructificatõ. alii quia le¬
guut lignum faciens fructum. ⁊ additũ
herbam hñtem semen fc̃m dicunt ĩ au¬
gusto sublene. ⁊ ĩ marcio fc̃m dognia¬
tizat ecc̃a. Notacum pͥmo ait. facientẽ
nec nos moueat qr. indispoĩtõem elcm̃¬
toꝵ iudetur aer non dispoĩtus qr ⁊ ñ est
nõiatus. s dispõitus est cũ liber ab aquis
notam nob̾ formã accepit. de oꝑe. q̃ rge
dispõitõnem sic et¬
ornatum asuꝑio
rib inchoauit. fe¬
minaria. solem ⁊
lunam ⁊ stellas.
⁊ dr̃ sol qr solus lu¬
cet .i. nullum cum

Expanded text:
Quidam dicunt mundum in vere factum, quia viror illius temporis est, et fructificatio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facientem Nec nos moveat, quia in dispositione elementorum videtur aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, cum liber aer ab aquis notam nobis formam accepit. CAP. VI. dispositionem sic etornatum a ribus inchoavit. Feminaria, solem, lunam et stellas. tur sol, quia solus lucet, id est nullum cum
Abbreviated transcription (Latin):
dum nebule uaporabłes. Cur u̾o ibi sũt
d̾s nouit nͥ qd̾ quidam autumãt inde ro
mo facienda pͥmo fit domus in scĩa ar¬
tificis. fit ⁊̃ mat̾iałr cum leugantur
ligna ⁊ lapides. fit ã essentiałr cum le¬
tumest. ⁊ cumhꝰ diei opꝰ bonum fu̾it
ut ceceroꝵ. tñ nõ legitur de eo. uidit d̾s

Expanded text:
dum nebulae esse vaporabiles. Cur vero ibi sint Deus novit, nisi quod quidam autumant inde rormo facienda; primo domus fit in scientia artificis, fit etiam materialiter cum levigantur ligna et lapides; fit etiam essentialiter cum letum est; et cum hujus diei opus bonum fuerit, ut caeterorum, tamen non legitur de eo, vidit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
artificis hñtis pre¬
mus faciende. Su¬
ꝑ illam fertur dum quid de quo fc̃urus
est disponit. p̃dc̃am machinã aquasuo¬
cat qr ductilem mat̾iam ad oꝑandum
exea. Ido sic uariantur eiꝰ noia. nesi imiꝰ
elem̃ti noĩe tantũ censeretur illi magis
putaretur accomoda. hebreus ht̃ ꝑ suꝑ
ferebatur incubabat. uł syra lingua fo
ne nascentis mundi notatur indicium
hũc locũ male int̾ellexit plato dc̃m hoc
lu .i. tam facile. ut quis pot̃ dr̃e.
u̾bo lucem uocat qͣndam nubem lucidã
mõdu̾m solis cireũagitata p̃sentia suisu
it adesse. Et uidit d̾s lucem qͣm ess bo
cuit meẽntia ut maneret. uł tropice
udit .i. iuderi fecit. ⁊ diuisit lucem ac
tenebras. hic incipit dispõĩtõ. ⁊ tñ aliꝙͥ
dicit de c̾atõne. qr qi cum luce denebras

Expanded text:
artificis habentis prmus faciendae, super illam fertur, dum quid de quo facturus est disponit. Praedictam machinam aquas vocat, quasi ductilem materiam ad operandum ex ea. Ideo vero sic variantur ejus nomina, ne si unius elementi nomine tantum censeretur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habet pro super ferebatur, incubabat, vel Syra lingua, fone nascentis mundi notatur initium. Hunc locum male intellexit Plato, dictum hoc lux, id est tam facile, ut si quis diceret verbo. Lucem vocat quamdam nubem lucidam,lo! et hoc admodum solis circumagitata. Praesentia sui suit adesse. Et vidit Deus lucem, quod esset bona, cuit in essentia, ut maneret. Vel tropice, vidit. id est videre fecit. Et divisit lucem, ac tenebras; hic incipit dispositio. Et tamen aliquid dicit de creatione, quasi cum luce tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
regione diu̾s emisꝑia incissim sibr uẽ¬
dicarent. Intelligr᷑ hic angeloꝵ fc̃a diui¬
sio. stantes enĩ lux. cadentes tenebre dc̃
gat tenebras. tenebras dixit noctem. a
turał. Primo enĩ
latĩm occidente:¬
me diei usuał. ⁊ eadem migͣnte subt̃¬
ras. ⁊ adortum ueniente fẽm est mane
.i. det̾mĩata est nox. ⁊ inchoauit diẽs se¬
cunda. Itaq p̃cedente lucediei. ⁊ seq̃nte
nocte t̾minatiextitit dies unus. de
d̾s suꝑiora mundisensił. empy¬
reum enĩ celum. qm cito factũ:
statim dispõĩtum est ⁊ ornatum .i. scĩs
ext̾iorem mundi suꝑficiem ex aquis cõ¬
gelatis.ad instar cristalli solidatã.⁊ por¬
lucidam intease cet̾a sensibłia ꝯtinen¬
tem. ad ymaginẽ teste q̃ in ouo est. ⁊
ĩ eofixa sunt sydera. ⁊ dc̃a est firmgniẽ¬

Expanded text:
egione diversa hemisphaeria vicissim sibi vindicarent. Intelligitur etiam hic angelorum facta divisio: stantes lux, cadentes tenebrae dicgat tenebras. Tenebras dixit noctem a turalis. Primo enim im occidente,mae diei usualis, et eadem migrante sub terras et ad ortum veniente, factum est mane, id est terminata est nox, et inchoavit dies secunda. Itaque praecedente luce diei, et sequente nocte terminata, exstitit dies unus. Luxsuperiora mundi sensibilis. Empyreum enim coelum, quam cito factum est, statim dispositum est et ornatum, id esexteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis, ad instar crystalli consolidatam, et perlucidam, intra se caetera sensibilia continentem ad imaginem testae, quae in ovo est, et in eo fixa sunt sidera. Et dicitur firmamen
Abbreviated transcription (Latin):
effraita:. ⁊ ꝓpħauit oundem pꝰtea uincen dũ ꝑ
saul ex benianũ. ⁊ ꝯm̃dauit eos qͥ demanas¬
se ⁊ ysachar. ot zabulon. ⁊ neptalim cum e
duusi erant quibdam hortantib ut irẽt
ad p̃lium. aliss dehortantib. Qd̃ ã dicit oos¬
pugnasse ĩ thamre. iuxta aqͣs magedon in¬
telligendũ est regionẽ ẽẽ secꝰ ꝙson. qͥ pret̃¬
sunt. Qd̾ ã seqͥtur. stelle pugnau̾nt adu̾cꝰ
cysaram. ñ mathematice intelligend̾ qiͣ
eos: ac sistelle ruerẽt. ⁊ ÷ ỹꝑbolicum. Seqͥt᷑
tortens ꝙson traxit cadau̾a eoꝵ. sic̃ torrens

Expanded text:
umdem postea vincendum per Saul ex Benjamin. Et commendavit eos qui de Manasse, et Issachar, et Zabulon, et Nephtalim cum eidivisi erant, quibusdam hortantibus ut irent ad praelium, aliis dehortantibus. Quod autem dicit pugnasse eos in Than juxta aquas in Agedon, intelligendum est regionem esse secus Cison, qui praetersunt. Quod autem sequitur: « Stellae pugnaverunt adversus Sisaram, » non mathematice intelligendum est,eos, ac si stellae ruerunt; et est hyperboleos. Sequitur: « Torrens, Cison traxit cadavera eorum sicut torrens
Abbreviated transcription (Latin):
erem tͥumplꝰ accid̾et. Barach u̾o agens ex̃ci¬
tum suꝑ asor obuiam uenientẽ iabin irt̃fe¬
cit. cuutatẽ funditꝰ deiciens. Ut ait iosephꝰ.
rememorando bñficium ad̾ fecerat dñt is¬
raeli. diundaret legem int̾re motu ⁊ plu¬
uia. addendo ⁊̃ quomͦ ꝑ sangir ut diximꝰ
quieũnt hostes asemitis istł. ⁊ qũo defec̾at
fortitudo isrł donec surg̾et delbora. qñ noua
bella elegit dñs. ut mułr de iuiris tͥumpharet.

Expanded text:
accideret. Barac, vero agens exercitum super Asor obviam venientem Jabin interfecit, civitatem funditus ejiciens, ut ait Josephus.rememorando beneficium, quod fecerat Dominus Israeli, dum daret legem in terraemotu, et pluvia, addendo, et quod per Sangar, ut diximus, quieverunt hostes a semitis Israel, et quomodo defecerunt fortitudo Israel, donec surgeret Debbora, quando nova bella elegit Dominus, ut mulier de viris triumpharet.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .x̃. equitũ. ⁊ nongentos currus falcatos. ⁊
descende. hac die dabit tͥ dñs ꝙysaram ĩ ma¬
nus tuas. Et descendit cũ .x̃. Delbora stãte
⁊ uniu̾sam młtitudiuẽ eiꝰ. uent᷑ꝰ grando. ⁊
pliuua irruebant infacies eoꝵ. arcus et
fundibule inutiles fiebant. płimis de e
quis ⁊ currib sius excussis ꝯu̾tebantur.
sicq ꝯu̾so in fugam ex̃citu ꝙ̾sara de curru
tabant ut diximꝰ in sorte iude. ⁊ tetende¬
rit tab̾uacła sua ĩ ualle senimi iuxͣ cedes.
⁊ erat fedus int̃ regẽ asor ⁊ domũ aber cynei.
porro iahel suscepit fugientẽ. ⁊ togantem
ut celaret eum. ⁊ petenti poculum dedit lac
ut grauiꝰ obdormiret. Illa u̾o dornuenti cla¬
uum ferreũ ꝑcussũ malieo ꝑ utrũq timi¬
pus ĩmisit usq ad t̾ram. ⁊ barach post pan

Expanded text:
 equitum, et nongentos currus falcatos, et a ad Barac: « Descende, hac die dabit tibi Dominus Sisaram in manus tuas. » Et descendit cum deceet universam multitudinem ejus. Ventus, grando, et pluvia irruerunt in facies eorum, arcus et fundibulae inutiles fiebant, plurimi de equis suis, et curribus excussi conterebantur. Sicque converso in fugam exercitu, Sisara de curru itabat, ut diximus in sorte Judae, et tetenderat tabernacula sua in valle Semiim juxta Cedes, et erat foedus inter regem Asor, et domum Haber Cinaei. Porro Jahel suscepit fugientem, et rogantem, ut celaret eum, et petenti poculum dedit ei lac, ut gravius obdormiret. Illa vero dormienti clavum ferreum, percussum malleo per utrumque tempus immisit usque in terram. Et Barac p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nt ad dñm. Erat aut̃ delbora ꝓphans. uxr
lapidoth que posuerat tentoriũ suũ ĩ mõ¬
te effraym. sub arbore palme q̃ dicebatur
palina delbore. ⁊ ascend̾unt ad cam filiĩ istr
rach filiũ abynoem de cedes neptilim ou

Expanded text:
verunt ad Dominum. Erat autem Debbora prophetes uxor Lapidoth, quae posuerat tentorium suum in monte Ephraim sub arbore palmae, quae dicebatur palma Debborae, et ascendebant ad eam filii Israel rac filium
Abbreviated transcription (Latin):
mraledicite dre meroth. dixit angelꝰ dñi. ox
roth fuit unꝰ depͥncipib chanaan. delbora
u̾o se ip̃am dixit angelum dñi. uł michae¬
lem qui p̃erat isrłi dixit ut malediẽt meroth

Expanded text:
Maledictae terrae Meroz, dixit angelus Domini. » Meroz fuit unus de principibus Chanaan, Debbora vero seipsam dixit Angelum Domini vel Michael; qui praeerat Israeli dixit ut malediceret Mero
Abbreviated transcription (Latin):
bulon. Ego dradam ꝙsaram ĩ manũ tuã
.uixta torrentẽ ꝙỹson. Cui barach. Nisi ue¬
ñis mecũ nõ ꝑgam. Que ait. Ibo. s uictoria
dradetur ĩ manus mulieris. Nunitiatũ ÷ ꝙ̃¬
sare qd̾ ascendisset delbora ⁊ hirach ĩ montẽ
chabor ad purgandũ. ⁊ ꝯg̃gauit ex̾citũ ad

Expanded text:
bulon, ego tradam Sisaram in manum tuam juxta torrentem Cison. Cui Barac: Nisi veneris mecum non pergam. Quae ait: Ibo, sed victoria tradetur in manus mulieris. » Nuntiatum est Sisarae, quod ascendissent Debbora et Barac in montem Thabor ad pugnandum. Et congregavit exerci
Abbreviated transcription (Latin):
qrego to nuntiaui suꝑis. Uis ut infcris
te uuntiem. Iħc. uit̃ amouit dubitatio¬
nem eoꝵ ostendendo eis certa signa sui
aduentus. Illis aut̃ abeuntib qm̃dauit.
iohem turbis dicens. Int natos mulieꝵ¬
U.
nõ surrexit maior ioh̾e baptista. ⁊ est
aliquis fu̾it uł futurus sit. indiscussũ
est. nec obhanc laudem credendũ est
heticis qui dix̾unt. ioh̾em esse ange
omĩs lex ⁊ ꝓphete usq ad ioħem ꝓpha¬
nau̾rit. ubi intelligendũ est ex maxĩa
parte. qr post ꝓphetauit agabus ⁊ qua¬
tuor filie philippi. Tunc exprobrauit
ciuitatib galilee in quib płimas fe¬
cerat uirtutes. ⁊ p̃posuit illis tỹrium ⁊
sydonem forte. Redeuntes aũ quidã
nim edendi spacium habebant cum
turbis. de an¬

Expanded text:
go te nuntiavi superis, vis ut inferis te nuntiem? Jesus autem amovit dubitationem eorum, ostendendo certa signa sui adventus. Illis autem abeuntibus, commendavit Joannem turbis dicens: « Inter natos mulieum non surrexit major Joanne Baptista, » et est aliquis fuerit, vel futurus sit indiscussum est. Nec ob hanc laudem credendum est haereticis, qui dixerunt Joannem esse angelomnis lex et prophetae usque ad Joannem prophetaverunt. Ubi intelligendum est, ex maxima parte, quia post prophetavit Agabus et quatuor filiae Philippi . Tunc exprobravit civitatibus Galilaeae, in quibus plurimas fecerat virtutes, et praeposuit illis Tyrum et Sydonem . Redeuntes autem quidam nim edendi spatium habebant prae turbis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
palpari nõ potest ad̾ non corrumpitut
⁊ corrumpi necc̃e est qd̾ pulpatur. dicit
tũ beda qd̾ corpus dñi ⁊ subtile erit per
effectum sp̃uilis ꝑotentie. ⁊ palpabłe
ꝑ u̾itatem nature .i. palpabłe ostensũ
ut u̾itatem carnis ꝓbaret. uł pot̃ dici
corpurdm̃ u̾e uisibłe ⁊ palpabłe. ali¬
is incorruptibłib. a corruptibłib u̾oui
habetis hic aliquid qd̾ manduce¬
cur. ⁊ optułunt ei partempiscis assi ⁊ fa¬
uũ inellis. ⁊ manducans reliquias dedit
illis. s sciend̾ ÷ cibos a dño sumptos post
saĩigne assinuitur. Ante mortẽ u̾o sũp¬
tos in almioniã. ałr eiũ absorbet aq̃m t̃¬
ra siciens. ał̾rradiꝰ solis candens.⁊ ait ilł.¬

Expanded text:
palpari non potest, quod non corrumpitur, et corrumpi necesse est, quod palpatur. Dicit tamen Beda, quod corpus Domini subtile erat per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae, id est palpabile ostensum, ut veritatem carnis probaret. Vel potest dici corpus Domini vere visibile, et palpabile aliis incorruptibilibus; a corruptibiliHabetis hic aliquid, quod manducetur. Et obtulerunt ei partem piscis assi, et favum mellis. Et manducans reliquias dedit illis . Sed sciendum est cibos a Domino sumptos post sa in ignem absumitur. Ante mortem vero sumptos in alimoniam. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter radius solis cadens.
Abbreviated transcription (Latin):
catrices manuum troductum est pro¬
tribus de cãis p̃cipue res eruauit dñs cycat᷑¬
ces incorpore. licet incorruptilłi ad corrobo¬
per representet patri quale genus mortis
tulit ꝓ nob̾. qd̾ est quidam modus inrt̃ceden
iuctorie sue. uerbic auca. miles qui fortit̃
egit. ⁊ multis uulm̃b ꝑfossus est. art illi
to qd̾ insignum głio suc ⁊pexemplo ali¬

Expanded text:
catrices manuum, pedum et ibus de causis praecipue reservavit Dominus cicatrices in corpore, licet incorruptibili. Ad corrobo et ut semper repraesentet Patri, quale genus mortis tulit pro nobis, quod est quidam modus intervenienvictoriae suae. Verbi gratia, miles fortiter egit, et multis vulneribus perfossus est. Ait illi to quod in signum gloriae suae, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
lum. ⁊ descendentes ꝑ lat̾a uno cubito
tudinẽ tab̾nacłi q̃ erat .xx. cubitoꝵ te¬
gebant. et .u. cubiti dependebant iuxta
incompoĩte pendunt utrobiq corti¬
ne cransgredientes duo magna lat̾a
tab̾nacłiusq ĩmediũ aꝑture trahebã¬
lum tectum erat cortinis. uno tm̃ cubi¬
to cuca t̾ram. ex omĩ ꝑte nõ uelato suꝑ¬
ponebantur sagasiłit̃ ꝑ trãsu̾sum. s
bant usq ad t̾ram. ⁊ ita cubitũ corti¬
nis nõ uelatũ ip̃a uelabant. s q ex drãs

Expanded text:
lum, et descendentes per latera, uno cubito tudinem tabernaculi quae erat triginta cubitorum tegebant. Et quinque cubiti dependebant juxta incompositae penderent utrobique, cortinae transgredientes duo magna latera tabernaculi usque in medium aperturae trahebanlum tectum erat cortinis, uno tantum cubito circa terram ex omni parte non velato. Supponebantur saga similiter per transversum: sed, bant usque ad terram: et ita cubitum cortinis non velatum ipsa velabant. Et qui ex trans
Abbreviated transcription (Latin):
N hac compõitõe tab̾nacłi patet deum
⁊ nõ hoĩem sic disposuisse. qr ut ait iose¬
pħꝰ singła horaꝵ ad formã reꝵ fc̃a repe¬
riet. Si quis absq ĩuidia uelit ħ ꝯsid̾a¬
re. aditũ enĩ qd̵ soli pontifici ꝑuiũ erat
figurabat celum deo ⁊ angelis atcribu¬
tum. Sc̃iarium u̾o qd̾ ĩ dupplo erat ter

Expanded text:
n hac compositione tabernaculi, patet Deum et non hominem sic disposuisse, quia, ut ait Josephus, singula horum ad formam rerum facta reperiet, si quis absque invidia velit haec considerare. Abditum enim, quod soli pontifici pervium erat, figurabat coelum Deo, et angelis attributum. Sanctuarium vero, quod in duplo erat, ter
Abbreviated transcription (Latin):
descendebant ad orientẽ. ⁊ .uii. ad occi¬
dentem. ꝑtes u̾o sagoꝵ q̃ suꝑerant pen¬
dentiũ iuxta lat̾a duo magna usq ad t̃¬
ram exutinq ꝑte reducebantur ad de¬
gindum introitũ orientalem. s qr uii.
cubiti ex utraq ꝑte ueniebant ĩ spa
cio introitus u̾o x tm̃ erant. suꝑsue¬
batur sagum sago. uł forde ⁊̃ sũmita¬
tur istar horaꝵ uestim̃ti. ⁊ tũc ex oqͦ ue¬
nientia saga de lat̾ib ĩ medio introitus
copulabantur. ĩ eod̾ loco ĩ quo ⁊ cortine
uł replicatõem sagoꝵ. dicit bedapͥmo di¬
cortinas ĩ introitu suꝑsues ⁊ replicabis.¬
⁊ post. ⁊ post planiꝰ addidit. qd̾ suꝑestĩ
occidentis. duplicabantur ã ita ut impe

Expanded text:
descendebant ad occidentem, et septem ad orientem. Partes vero sagorum, quae supererant, pendentia juxta latera duo magna, usque ad terram, ex utraque parte reducebantur, ad tegendum introitum orientalem. Sed quia septem cubiti ex utraque parte veniebant, in spatio vero introitus decem tantum erant, supersuebatur sagum sago. Vel forte in summitatur instar orarum vestimenti, et tunc ex aequo venientia saga de lateribus in medio introitus copulabantur in eodem loco, in quo et cortinae. vel replicationem sagorum, dicit Beda primo dicortinas in introitu, supersues, vel replicabis. Et post planius addidit, « quod superest in » id est latus occidentis. Duplicabantur autem ita, ut impe
Abbreviated transcription (Latin):
sum ĩutilit̃ ibi erat. ⁊ cñ sac̃dotes intra¬
bant tab̾nałm. uł nec̃c̃e erat atcolłe sa¬
ga ⁊ cortinas. ut subintrarent. uł si m
modio iingebantur uncinis ⁊ anulis
cui ꝯsentit origenes. ⁊ iudetur ꝓba¬
bilior. ait enĩ .x. cortinas sibi mutuo uĩc¬
tas ut dc̃m est afronte tab̾nacłi sr̃ intͦ¬
itum excendi ꝑ trãsu̾sum. ⁊ deg̾e totum
tab̾nacłm. ⁊ descend̾e iuxta latuc occidẽ¬
tis usq ad t̾ram. Introitum u̾o ñ tegi ali
lum oxcepto introitu. s qr duo cubiti sa¬
goꝵ supersunt cortinus ex utraq ꝑte dicit
eos replicari sub cortina. ne uentus intñs
int̾ saga ⁊ cortinas totum ꝯcut̾et oꝑim̃¬
tum ꝓ quo ⁊̃ dc̃m putat sextum sagum ĩ
fronte decti duplices. s ⁊̃ scd̾m hoc spec

Expanded text:
sum, inutiliter ibi erat, et cum sacerdotes intrabant tabernaculum, vel necesse erat attollere saga et cortinas, ut subintrarent, vel in medio jungebantur uncinis, et annulis,consentit Origenes, et videtur probabilior. Ait enim decem cortinas sibi mutuo junctas, ut dictum est, a fronte tabernaculi super introitum extendi per transversum, et tegere totum tabernaculum, et descendere juxta latus occidentis usque ad terram. Introitum vero non tegi aliqlum, excepto introitu. Sed quia duo cubiti sagorum supersunt cortinis, ex utraque parte, dicit eos replicari sub cortina, ne ventus intrans inter saga et cortinas, totum concuteret operimentum, pro quo etiam dictum putat. Sextum sagum in fronte tecti duplices, sed etiam sec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtendebatur apariete ĩ parietem. In utraq
capite sui utriq parietum sertus ad mod̾
trabis in domo aquo dependebat aliud uelũ
columpnaꝵ dependebat regenseas per .u.
cubitos. reliqui .u. usq ad t̾ram ad ing̃s¬
sum sacerdotum patebant. Suꝑ ħ u̾o di¬
cit aliam cortinam lineam sr̃poĩtam us¬
q ad t̾ram ꝑtingentẽ. funib ꝑ anulos
eam ducentib ⁊ retrabentib ut in die¬
b festis reducta p̃beret aspectum tab̾na
certus enĩ fortis erat. ⁊ facile laborem su¬
candelabrũ ad auscrum. m̃sa ad aqͥlonẽ.
ĩ medio. ante uelum nõ longe ab adito.

Expanded text:
protendebatur a pariete in parietem. In utroque protendebatur a pariete in parietem. In utroque capite, sui utrique parieti insertus, ad modum trabis in domo, a quo dependebat aliud velum, columnarum dependebat, tegens eas, per quinque cubitos; reliqui quinque usque ad terram ad ingressum Sacerdotum patebant. Super hoc vero dicit, aliam cortinam laneam superpositam, usque ad terram pertingentem, funibus per annulos eam ducentibus et retrahentibus, ut in diebus festis reducta praeberet aspectum tabernaTectus enim fortis erat, et facile laborem sucandelabrum ad austrum, mensa ad aquilonem. In medio autem velum, non longe
Abbreviated transcription (Latin):
delignis sechin. deaurate capita hñtes aure¬
a. ⁊ bases argenteas. tñ Iose. dicit .iiiiͦ. fuis¬
se cabulas ad modum aliaꝵ oꝑatas. equalit̃
a se inuicem distantes. ant̃ quas tres augusti
patebunt ing̃ssus. Suꝑcapita u̾o colũpnari
suꝑpõĩti erant duo uectes .x cubitor. apari¬
ete inparietem ꝓtensi. ĩ quib ꝑ circłos au¬
reos ĩnussum dependelut. uolum ã .iiiiͦ. co¬
lũpnas excensum ĩ quadrum ex ouũ ꝑte ꝓ¬
de bysso retorta. qd̾ est genus lini candidu¬
sumi. ⁊ mollissum. ⁊ de iacincto ⁊ purpura
⁊ coccobis cincta .i. de filis sericis iaciuctini
la cui cũ. acu oꝑe manuali subst̃nunt᷑ diu̾se
picturatõnes. Sunt qͥ dñt opus plumariũ
⁊ aliis pictutis quas pot̾ant int̾serere picto¬
res pret̾. ũalium formas. In ing̃ssu u̾o ca¬
b̾nacłi .a. columpne erant de lignis sechĩ
deaurate. capita hũtes aurea. hases u̾o ene¬
ał suꝑ quas duos uectes ił imnꝰ .x. cubitorũ

Expanded text:
de lignis setim deauratae, capita habentes aurea, et bases argenteas. Tamen Josephus dicit quatuor fuisse tabulas ad modum aliarum operatas, aequaliter a se invicem distantes, inter quas tres angusti patebant ingressus. Super capita vero columnarum superpositi erant duo vectes decem cubitorum a pariete in parietem protensi, in quibus per circulos aureos immissum dependebat velum, ante quatuor columnas extensum, quadrum in omni parte, sde bysso retorta, quod est genus lini candidissimi et mollissimi, et de hyacintho, et purpura, et cocco bis tincto, id est de filis sericis hyacinthinila, cui cum acu opere manuali substernuntur diversae picturationes. Sunt qui dicunt opus plumarium et aliis picturis, quas poterant interserere pictores, praeter animalium formas. In egressu vero tabernaculi quinque columnae erant de lignis setim deauratae, capita habentes aurea; bases vero aeneas, super quas duo vectes, vel unus decem cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo .iiiͦiͦ. ⁊ erant .u. sibi mutuo iũc¬
ta. ut ꝙiͣuũ sagum fac̾ent. ⁊ alia .ui.
ꝙͣ ĩunũ sagum iuncta. Iungebantur
aut̃ anulis aureis insertis hansuł ꝯͣ se
uerientib. Utrumã singłe cortine uł
saga sibi ĩucemita copulatentur. an
.u. cortine sibi ꝯsulde filo inseꝑabiłr in
unã cortinã uincte erant. ⁊ alie .u. siłit̃.¬

Expanded text:
mutuo juncta, ut quasi unum sagum facerent, et alia sex quasi in unum sagum juncta. Jungebantur autem annulis aureis insertis ansulis contra se venientibus. Utrum autem singulae cortinae, vel saga sibi invicem ita copularentur, an sextae cortinae sibi consutae filo inseparabiliter, in unam cortinam junctae erant, et aliae qui
Abbreviated transcription (Latin):
ordinũ quilibet .ui. uectes hẽbat ĩlat̾e.
occidentali .x. uectes. uii ꝑ singłos ordines.
sunt qui dicant nõ om̃s uecter eiꝰdem qnͣti
cubitoꝵ. s iose. loq̃ns de his uectib ait. Uno¬
quoq hñte magnitudine cubitor .U. de¬

Expanded text:
ordinum quilibet sex vectes habebat. In latere occidentali decem vectes bini per singulos ordines. Sunt qui dicant non omnes vectes ejusdem quantitacubitorum; sed Josephus loquens de his vectibus, ait: unoquoque habente magnitudinem cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ip̃m hũisse .o. mnas. quas hebrei cĩ¬
thares dñt. greca lingua int̃pietatũ ta¬
lentũ nũtupatur. poĩtum ã erat ad. au¬
strum ꝯ̃ m̃sim nõ recte quid̾ s obliq̃.
lumꝰ grat domus do dicata. quadrata. ⁊
belongua. trib clansa parietib. Aquilo¬
nari. incridiano. occidentili. liber patelut
introitus aboriente. ut sole oriente radi¬
is eiꝰ illustraretur. longitudoerat. ꝓp.cu
stantes ꝓp. quaꝵ una queq ĩ longitudi¬
ue hẽbat cubitos .x. ĩ spissitudine digi¬
tos quatuor. ĩ latitudine cubitum ⁊ se¬
missem. Iuugebanitur ut sibi nuctuo ĩ¬
castrate. ne rimula esset ibi. aut plani¬
cies parietis mequał. ⁊ erant ĩ aurate ox u¬
traq ꝑte. suꝑpõĩte u̾o singłe duab basi¬
b argenteis ꝑforatis. ĩ quaꝵ foraminib
basis esset sub tabula. ⁊ altera supͣ. ꝓ epi¬
stilio. s litr̃a ꝯͣ est. q̃ dicit. bitie bilses sĩ¬
gulis tabulis ꝑ duos angulos subicãt᷑.

Expanded text:
dicit ipsum habuisse centum mnas, quas Hebraei cithares dicunt, Graeca lingua interpretatum, talentum nuncupatur. Positum autem erat ad austrum contra mensam non recte quidem, sed oblique. lum erat domus Deo dicata quadrata, et oblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali; liber patebat introitus ab oriente, ut sole oriente radiis ejus illustraretur. Longitudo ejus erat tstantes viginti quarum unaquaeque in longitudine habebat cubitos decem, in spissitudine digitos quatuor, in latitudine cubitum et semissem. Jungebantur autem sibi mutuo incastraturae, ne rimula esset ibi, aut planities parietis inaequalis, et erant inauratae ex utraque parte: superpositae vero singulae duabus basibus argenteis perforatis, in quarum foraminibus basis esset sub tabula, et altera supra pro epistylio. Sed littera certa est, quae dicit: Binae bases singulis tabulis per duos a
Abbreviated transcription (Latin):
thus ⁊ simila. ⁊ granũ. ⁊ sal ⁊ ꝙyatus ĩ qui¬
b oleum. sumebant enĩ sac̃dotes prĩdehis
q̃ offe̾nda erant porciuncłas quas in hiua¬
sis ponebant ad p̃gustandum qiͣ libando
de singuł. que libamina dixit moyses of¬
fẽnda .i. de offerendis sumenda. de can ex¬

Expanded text:
thus, et simila, et granum, et sal; et cyathos in quithus, et simila, et granum, et sal; et cyathos in quibus oleum. Sumebant enim sacerdotes prius de his quae offerenda erant, portiunculas, quas in hujusmodi vasis ponebant ad praegustandum, quasi libando de singulis, quae libamina dixit Moyses offerenda, id est de offerendis sumenda. CA