comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uamius om̃s qui p̾sunt p̾posi¬
ti rite dicantur: usts tamen¬
obtinuit eos uocari p̃positos qͥ quam¬
dam pͥoratus curam sub aliis prela¬
tis gerunt. Hii tamen qui iuxta hc̃¬
morem p̾positi uocant᷑. tales et tam
strenui constituendi sunt. qui et uite
ꝓbabilis sint. et ea que sibi iniuncta
sunt. fideliter humiliterq expleant.
Et ꝓ eo qd̾ aliis p̾lati sunt: nequaqͣm
pariupendant canonica instituta.
S quanto plus implicantur in fra¬
trum curis. tantomagis studeant
celestib obtemꝑare monitis. Debert
igitur cuncte congregationi utiles
esse. et de ministerio sibi commisso:
fideliter ꝓdesse. Ea uero que fratrib
dare debent cum caritate tempore.
oportuno incunctanter p̾beant. qͣte¬
nus a dño de fideli amminstratione
gradum bonum adqͥrant. Erga huiꝰ¬
cemodi uero delinquentes et obedi¬
entiam sibi commissam bene non
administrantes. modus suꝑius com¬
p̾hensus tenendus est. Qualis celłari
fr̃ib cellerarium non uinolen¬

Expanded text:
uamvis omnes qui praesunt praepositi rite dicantur, usus tamenobtinuit eos vocari praepositos qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta morem hunc praepositi vocantur, tales et tam strenui constituendi sunt, qui vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant; et pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta, sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto macoelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus a Domino de fideli administratione gradum bonum acquirant. Erga hujuscemodi vero delinquentes et obedientiam sibi commissam non bene administrantes, modus superius comprehensus tenendus est. CAPUT CXL. fratribus cellararium, non vinolen
Abbreviated transcription (Latin):
uerum a iactu oculi. et cogitationis er¬
rore. mens xp̃i corpus confectura sit li¬
bera. Iustus quoq ep̃c esse. debet. ce sc̃s.
ut iusticiam in populis quib p̾est exer¬
ceat. reddens tuiciuq qd̾ meretur. nec
accipiet ꝑsonam in uidicio. Inter laici au¬
tem et ep̃i iusticiam. hoc interest. Quid lai¬
cus potest apparere iustus in paucis. ep̃e ue¬
ro in tot exercere iusticiam: qd̾ et subditos

Expanded text:
verum a jactu oculi et cogitationis erverum a jactu oculi et cogitationis errore mens Christi corpus confectura sit libera. Justus quoque episcopus esse debet et sanctus, ut justitiam in populis quibus praeest exerceat, reddens unicuique quod meretur, nec accipiat personam in judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interest, quod laicus potest apparere justus in paucis: episcopus vero in tot exercere justitiam, quot et subditos
Abbreviated transcription (Latin):
crastino cogitemus. Turpis lucri ap¬
peticio est: plus de p̾sentib qͣm de fu¬
turis cogitare. Huc usq quid non de¬
mone p̾ceptum est. Nunc econtrario.
quid habere debeat explicatur. S hos¬
pitalem. bonoꝵ amatorem. castum. iu¬
stum. scm̃. continentem. abstinentem.
obtinentem. eum qui secundum doctri¬
nam est. fidelem sermonem. ut poteis
sit consolari in doctrina sc̃ã. et contra¬
pes fui &e suscepistis me. qͣntomagis
ep̃c cuius domus omnium commune
esse debet hospitium: laicus enim unũ.
aut duos aut paucos recipiens: imple¬
uit hospitalitatis offitium. Epc̃ nisi
om̃s receꝑit. inhumanus est. Quomõdo
itaq mansuetudo patientia sobrietas.
moderatio. abstinentia lucri hospitali¬
tas quoq et benignitas. p̾cipue debent
esse in ep̃o. et inter cunctos laicos emi¬
nentia. sic et castitas ꝓprie. et ut ita
dixerim pudicitia sacerdotalis. ut non
solum ab oꝑe se mimundo abstineat.

Expanded text:
crastino cogitemus. Turpis quoque lucri apcrastino cogitemus. Turpis quoque lucri appetitio est, plus de praesentibus quam de futuris cogitare. Huc usque quid non demone praeceptum est: nunc e contrario, quid habere debeat, explicatur. Sed hospitalem, bonorum amatorem, castum, justum, sanctum, continentem, abstinentem, obtinentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sana, et contrapes fui, et suscepistis me , quanto magis episcopus, cujus domus omnium coesse debet hospitium? Laicus enim unum, aut duos, aut paucos recipiens, implevit hospitalitatis officium: episcopus nisi omnes receperit, inhumanus est. Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas praecipue esse debent in episcopo, et inter cunctos laicos eminentia: sic et castitas proprie, et, ut ita dixerim, pudicitia sacerdotalis: ut non solum ab opere se immundo abstineat,
Abbreviated transcription (Latin):
pit ne ꝑcussor sit. Quid quidem ce sim¬
pliciter intellectum edificat audientem
ut facile manum porrigat ad cedendũ.
ne mos alterius uerberandum. insanus
erumpat. Melius est autem ut nõ ꝑcus¬
sorem illum esse dicamus. qui mansue¬
tus et patiens sciat in tempore quid lo¬
quendum sit quid tacendum. ne ser¬
mone inutili conscientiam ꝑcutiat in¬
firmorum. Turpis quoq lucri appetitꝰ
ab eo qui ep̃c futurus est. esse debet alie¬
domus subuertunt. et putant questũ
esse pietatem. Melior est autem iuxta
salomonem. modica acceptio cum ni¬
sticia: quam multa gemnia cũ iniqui¬
tate. Et magis eligendum in pauꝑta¬
te nomen bonum: quam in diuitiis no¬
men pessimum. Ep̃c̃ qui imitator apłi
esse cupit. habens uictum et uestitum:
his tantum debet esse contentus. Qͥ
altari seruiunt: de altari uiuant. ui¬
uant inquit. et non diuites fiant.
Unde etas nobis excutitur. et zona. et
una tantum tunica indumur. ne de

Expanded text:
pit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat audientem, ne facile manum porrigat ad caedendum, ne in os alterius verberandum insanus erumpat. Melius est autem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus et patiens, sciat quid in tempore loquendum sit, quid tacendum, ne sermone inutili conscientiam percutiat infirmorum. Turpis quoque lucri appetitus, ab eo qui episcopus futurus est, esse debet aliedomos subvertunt, et putant quaestum esse pietatem. Melior est autem, juxta Salomonem, modica acceptio cum justitia, quam multa genimina cum iniquitate: et magis eligendum in paupertate nomen bonum, quam in divitiis nomen pessimum . Episcopus, qui imitator Apostoli esse cupit, habens victum et vestitum, his tantum debet esse contentus. Qui altario serviunt, de altario vivant . Vivant, inquit, et non divites fiant. Unde et aes nobis excutitur de zona, et una tantum tunica induimur, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
bibens cum ebriosis: ꝑcutiat seruos &
ancillas. s incertum domini expectet ad¬
uentum. et det cum seruis in tempore
cibaria. Inter uillicum autem et fa¬
miliam hec sola distantia est. qd̾ con
conseruum esse non seruum. Cetera
que sequuntur. in nobis posita sunt.
Non ꝓteruum i dest non tumentem
et placentem sibi qd̾ ep̃c sit: s quasi bo¬
num uillicum id requirentem qd̾ plu¬
rib prosit. Non iracundus. Iracundus
est qui semꝑ irascitur. et ad leuem res¬
ponsionis auram. atq peccati: quasi a
uento folium commouetur. Neq uͦ
qui aliquando irascitur iracundus est:
s ille dicitur iracundus. qui crebro ac
passione superatur. Prohibet qͦq ep̃m
esse uinolentum. ut sensu occupato uł¬
exaltet risum contra grauitatis deco¬
rem. et labiis dissolutis cachinnet. uel
si paululum tristis cuiꝰdam rei fuerit
recordatus inter pocula: inter singultꝰ
plicare. Post innolentiam etiam prece¬

Expanded text:
bibens cum ebriosis, percutiat servos et bibens cum ebriosis, percutiat servos et ancillas, sed incertum Domini exspectet adventum, et det conservis in tempore cibaria. Inter villicum autem et familiam haec sola distantia est, quod conesse conservum, non servum. Caetera quae sequuntur, in nobis posita sunt. Non protervum, id est, non tumentem et placentem sibi quod episcopus sit: sed quasi bonum villicum, id est requirentem quod pluribus prosit. Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et ad levem responsionis auram atque peccati, quasi a vento folium commovetur. Neque vero qui aliquando irascitur, iracundus est: sed ille dicitur iracundus, qui crebro hac passione superatur. Prohibet quoque episcopum esse vinolentum, ne vel sensu occupato exaltet risum contra gravitatis veritatis decorem, et labiis dissolutis cachinnet: vel si paululum tristis cujusdam rei fuerit recordatus inter pocula, in singultus plicare. Post vinolentiam etiam hoc praece
Abbreviated transcription (Latin):
corripere peccantem cum tacitus sibi ip¬
se respondeat. eadem amisisse que corripit:
Primum itaq dicendum est qd̾ tam sc̃m
nomen sit sacerdotii: ut nobis etiam ea
que extra nos sunt. posita reputent᷑. Non
gradu arguendi simus. qua enim liber¬
tate possumus alienos filios corripere.
que recta sunt cum nobis statim possit
qui fuerit correptus ingerere: ante doce
filios tuos: Aut qua fronte extraneum
corripio fornicantem. cum michi con¬
scientia mea ipsa respondeat. exherẽda
ergo filium forncantem. abice filios
tuos uitiis seruientes: Cum autem ne
detrahere. in tuo trabem non uidens:
Non itaq iustus polluitur. ex uitiis
filioꝵ. s libertas ab apło eccłie pͥncipi
reseruatur. ut talis fiat qui ñ timeat
ꝓpter uitia liberoꝵ extraneos reprehen¬
dere. Oportet enim ep̃m sine crimine
esse: tanquam dei dispensatorem. Que¬
ritur ergo inter dispensatores: ut fidelis
quis inuematur. Et non comedens et

Expanded text:
corripere peccantem, cum tacitus sibi ipcorripere peccantem, cum tacitus sibi ipse respondeat eadem se admisisse quae corripit? Primum itaque dicendum est, quod tam sanctum sit nomen sacerdotii, ut nobis etiam ea quae extra nos sunt posita, reputentur: nogradu arcendi simus. Qua enim libertate possumus alienos filios corripere, et docere quae recta sunt, cum nobis statim possit, qui fuerit correptus, ingerere, Ante doce filios tuos? Aut qua fronte extraneum corripio fornicantem, cum mihi conscientia mea ipsa respondeat, Exhaereda ergo filium fornicantem, abjice filios tuos vitiis servientes? Cum autem neqdetrahere, in tuo trabem non videns? Non itaque justus polluitur ex vitiis filiorum, sed libertas ab apostolo ecclesiae principi reservatur, ut talis fiat, qui non timeat propter vitia liberorum extraneos reprehendere. Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. Quaeritur ergo inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur: et non comedens et
Abbreviated transcription (Latin):
sum et conuocauerit pb̃ros euisdem eccłie
quib post ea inter cetera sit locutus. At
quam adquisiuit ꝑ sanguinem suum.
Et hic diligentius obseruate qͦmõdo
uniꝰ ciuitatis ephesi pb̃ros uocans: post¬
quis est sine crimine. uniꝰ uxoris uir fi¬
lios habens fideles. non in accusatione
luxurie. aut non subditos. Oportet enĩ
ep̃m sine crimine esse. tanquam dei
dispensatorem. Non proteruum. non
iracundum. non uinolentum. non ꝑ¬
cussorem. non turpis lucri appetitorẽ.
Primum itaq sine crimine sit. quod
puto alio uerbo ad tymotheum inreprehen¬
sibilem nominatum.Non qui eotantũ tem¬
pore quo ordinandus est sine ullo sit crimi¬
ne. et p̾teritas maculas noua conu̾satione
deleuerit. s ex eo tempore quo in xp̃o re¬
natus est. nulla peccati conscientia mor¬
deatur. Quomodo enim potest p̾ses eccłie
auferre malum de medio eius qui in delic¬
tum simile corruerat. aut qua libertate

Expanded text:
sum, et convocaverit presbyteros ejusdem ecclesiae, sum, et convocaverit presbyteros ejusdem ecclesiae, quibus postea inter caetera sit locutus: Attquam acquisivit per sanguinem suum . Et hic diligentius observate, quomodo unius civitatis Ephesi presbyteros vocans, postquis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim episcopum sine crimine esse tanquam Dei dispensatorem. Non protervum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri appetitorem . Primum itaque sine crimine sit, quod puto alio verbo ad Timotheum, irreprehensibilem nominatum. Non qui eo tantum tempore, quo ordinandus est, sine ullo sit crimine, et praeteritas maculas nova conversatione deleverit: sed ex eo tempore, quo in Christo renatus est, nulla peccati conscientia mordeatur. Quomodo enim potest praeses Ecclesiae auferre malum de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? aut qua libertate
Abbreviated transcription (Latin):
biteroꝵ consilio eccłie gubernabantur.
Postqͣm uero unusquisq eos quos bal¬
burauerat putabat suos non xp̃i. in toto
orbe decretum est. ut unus de pb̃ris electus
suꝑponeret᷑ ceteris. ad quem omĩs cura
eccł̃ie ꝑtineret. et scismatum semina tol¬
lerentur. Putet aliquis non scripturarũ
unum esse et aliud etatis. aliud esse no¬
men offitii. Ne legat apłi ad phylipenses
uerba dicentis. Paulus et tymotheus
qui sunt phylippis. cum ep̃is. et diaco¬
nib. gr̃a uobis et pax. et reliqua. Phy¬
lippis. una est urbs macedonie. Et certe
in una ciuitate plures ut nc̃ putantur
ep̃i esse non poterant. S quia eosdemi
epõs illo in tempore quos pb̃ros appel¬
labant. ꝓpterea indifferenter de episco¬
pis. quasi de presbiteris est locut᷑. Ad¬
huc alicui hoc uidetur ambiguum: nisi
altero testimonio comprobetur. In actib
apostoloꝵ scriptum est. Qd̃ cum uenis¬
set apłs paulus miletum. miserit ephe¬

Expanded text:
byterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. byterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos quos baptizaverat, putabat suos, non Christi, in toto orbe decretum est, ut unus de presbyteris electus superponeretur caeteris, ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, ut schismatum semina tollerentur. Putat aliquis, non Scripturarum, unum esse, et aliud aetatis, aliud esse nomen officii? Relegat Apostoli ad Philippenses verba, dicentis: Paulus et Timotheus qui sunt Philippis, cum episcopis et diaconibus, gratia vobis et pax, et reliqua . Philippi una est urbs Macedoniae. Et certe in una civitate plures, ut nunc putatur, episcopi esse non poterant. Sed quia eosdem episcopos illo in tempore quos presbyteros appellabant, propterea indifferenter de episcopis, quasi de presbyteris est locutus. Adhuc alicui hoc videatur ambiguum, nisi altero testimonio comprobetur. In Actibus apostolorum scriptum est, quod cum venisset apostolus Paulus Miletum, miserit Ephe
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum nullum in se uitium regna
erit. et ꝑfectum sacerdotium consum¬
reliqui te crete. ut ea que deerart
corrigeres. Reliquit tytum discipłm
trete: ut rudimenta nascentis ecclesie
confirmaret: et si quid uidebatur de¬
esse corrigeret. Ipse ꝑgens ad alias na¬
tiones. ut rursum in eis xp̃i iaceret
fundamentum. Quod autem ait. ut ea
dum eos ad plenam uenisse sententi¬
am ueritatis. Et licet ab apło correcti
fuerint: tamen adhuc indigere correc¬
none. Et constituas ꝑ ciuitates pres¬
biteros: sicut ego tibi disposui. Diligen¬
ter apłi attendamus uerba dicentis:
ut constituas ꝑ ciuitates presbiteros.
sicut et ego tibi disposui. Qui qualis
pb̃r debeat ordinari: in consequentib
disserens. hoc est siquis est sine crimine.
uniꝰ uxoris uir & cetera. Postea intulit.
Oportet enim ep̃m sine crimine esse.
tanquam dei dispensatorem. Idem ergo
dicerent in populis. ego sum pauli. ego
apollo. ego autem cephe. cominuni pres¬

Expanded text:
ut dum nullum in se vitium regnarut dum nullum in se vitium regnarerit, et perfectum sacerdotium consumreliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas . Reliquit Titum discipulum Cretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaret, et si quid videbatur deesse, corrigeret: ipse pergens ad alias nationes, ut rursum in eis Christi jaceret fundamentum. Quod autem ait, ut ea dum eos ad plenam venisse scientiam veritatis: et licet ab apostolo correcti fuerint, tamen adhuc indigere correctione. Et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Diligenter Apostoli attendamus verba, dicentis: Ut constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Qui qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc ait: Si quis sine crimine est, unius uxoris vir, etc. Postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. Idem ergo diceretur in populis, Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae, communi pres
Abbreviated transcription (Latin):
uidentia. et distributione discreta. In
quo etiam et hospitalitas ita erit preci¬
pua:. ut omnes cũm benignitate et cari¬
tate suscipiat. Si enim om̃s fideles illud
euuangelicum audire desiderant. hos¬
pes fui. et suscepistis me. quantomagis
ep̃c cuius diuersorium cunctoꝵ debet
esse receptaculum. laicus enim unum
inhumanus est. In negotiis autem secu¬
larib dirimendis: oportet eum causam
merito discernere. non gratia. Neq enĩ
sic debet ep̃c susciꝑe potentem: ut con¬
tristet contra iusticiam pauꝑem. Neq
ꝓ pauꝑe auferre iusticiam a potente.
Nlon defendat improbum nescam. indig¬
no comiittenda arbitretur. sles arguat
aut impugnet cuius crimen non re¬
prehendit. Erit quoq illi etiam uix¬
ta apłm mansuetudo. patientia. sobri¬
etas. moderatio. abstinentia. siue pru-¬
dentia. ut non solum ab opere im¬
mundo se abstineat. s etiam ab ccł̃i.¬
et uerbi. et cogitationis errore. ita

Expanded text:
videntiam et distributionem discretam. 19. In videntiam et distributionem discretam. 19. In quo etiam hospitalitas ita erit praecipua, ut omnes cum 424 benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes fideles illud evangelicum audire desiderant: Hospes fui, et suscepistis me ; quanto magis episcopus, cujus diversorium cunctorum debet esse receptaculum? Laicus enim unum rit, inhumanus est. In negotiis autem saecularibus dirimendis oportet eum causam merito discernere, non gratia, neque enim sic debet episcopus suscipere potentem, ut contristet contra justitiam pauperem, neque pro paupere auferat justitiam a potente. 20. Non defendat improbum, nec sancta indigno committenda arbitretur, neque arguat, aut impugnet, cujus crimen non reprehendit. Erit quoque illi etiam juxta Apostolum mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia, sive puicitia, ut non solum ab opere immundo se abstineat, sed etiam ab oculi, oris, et cogitationis errore. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
suis discerpere. Nullum dampnare ni¬
si comprobatum. Nullum excommun
care nisi discussum quiq ita humilita¬
te pariter & auctoritate prestabit. ut nec
ꝑ nimiam humilitatem suam subditoꝵ
uitia conualescere faciat. nec ꝑ immo¬
deratam auctoritatem. seueritatis po¬
testatem exerceat. S tanto cautius er¬
ga cominissos agat. quanto durius a
xp̃o iudicari formidat. Tenebit quoq
illam suꝑeminentem donis omnib ca¬
ritatem: sine qua omnis uirtus nichil
est. Custos enim sanctitatis caritas est.
Locus autem huiꝰ custodis humilitas.
habebit etiam inter hec omĩa. et castita¬
tis eminentiam. ita ut mens xp̃i corpus
confectura. ab omni inqͥnamento car¬
nis sit munda et libera. Inter hec opor¬
tet eum sollicita dispensatione curam
pauperum gerere. esurientes pascere. ue¬
stire nudos. susciꝑe ꝑ egrinos. captiuos
redimere. uiduas ac pupillos tueri. per¬
uigilem in cunctis exhibere curam. pro¬

Expanded text:
suis discerpere. Nullum damnare, nisuis discerpere. Nullum damnare, nisi comprobatum: nullum excommuncare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque illam supereminentem donis omnibus charitatem, sine qua omnis virtus nihil est; custos enim sanctitatis charitas, locus autem hujus custodis humilitas. Habebit etiam inter haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam, pro
Abbreviated transcription (Latin):
num opus et doctrina. et opere ꝓuocet.
Cui etiam scientia scripturarum neces¬
saria est. quia si ep̃c tantum sit scã uita.
sibi soli potest ꝓdesse. sic iuuens. Porto.
si et doctrina fuerit eruditus. potest ce¬
teros quosq instruere. et docere suos.
et aduersarios reꝑcutere. Qui nisi re¬
futati fuerint atq conuicti: facile posfuit
simplicium corda ꝑuertere. Huius autẽ
sermo debet esse purus. simplex. et aꝑtus
plenus grauitate et honestate. plenꝰ suaui¬
tate et gratia. tractans de misterio legis.
de doctrina fidei. de uirtute continentie
de disciplina iusticie. unumquemq di¬
uersa ammonens exortatione. iuixta pro
fessionis morumq qualitatem. Uidelicet
ut p̾noscat. quid cui quando. uł qͥmodo.
ꝓferat. Ciius p̾ceteris spetiale offitium
est: scripturas legere. ꝑcurrere canones.
Exempla scõꝵ imitari. uigilias. ieumiis.
orationib incumbere. Cum fratrib ha¬
bere. pacem. nec quemquam ex membris

Expanded text:
num opus et doctrina et opere provocet. num opus et doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripturarum necessaria est: quia si episcopi tantum sit sancta vita, sibi soli potest prodesse sic vivens. Porro si et doctrina fuerit eruditus, potest caeteros quosque instruere, et docere suos, et adversarios repercutere. Qui nisi refutati fuerint atque convicti, facile possunt simplicium corda pervertere. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex et apertus, plenus gravitate et honestate, plenus suavitate et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae: unumquemque diversa admonens exhortatione, juxta professionem professionis morumque qualitatem: videlicet ut pernoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est, Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari. Vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere: cum fratribus habere pacem, nec quemquam ex membris
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ fuerit asligata. S quid pbura
subiciamus: Si enum his qui in ep̃atu.
uł p̾sbiterio positus. mortale aliqͦd pecea¬
ordinationẽ si peccator iuentꝰ est. ut nõ
ordinet᷑: qua ꝓpter quia lex pectatores
a sacerdotio remonet. consideret se tuitis¬
quisq. et sciens quia potentes potenter tor¬
menta patientur. retrahat se ab hoc ñ tam
honore qͣm onere. & alioꝵ locum qͥ digni
sunt non ambiat occupare. Qui enim in
erudiendis atq instruendis de uirtute po
sit. et in nullo rep̾hensibilis habeatur.
Qui enim alium de peccatis arguit: ipẽ
a peccato debet esse alienus. Nam qua
fronte subiectos arguere poterit. cum il¬
listatim possit correptus ingerere. ante
docete que recta sunt ep̃i. quappter qͥ
negligit recta facere: desinat recta doce¬
re. Prius quippe semet ipsum corrigere
debet. qui alios ad docendum monere
studet. ita ut in omnib semetipsum for¬
mam uiuendi prebeat. cunctosq ad bo¬

Expanded text:
peccatorum fuerit alligata . Sed quid plura peccatorum fuerit alligata . Sed quid plura subjiciamus? Si enim is, qui in episcopatu vel presbyterio positus, mortale aliquod pecordinationem peccator inventus non ordinetur? Quapropter quia lex peccatores a sacerdotio removet, consideret se unusquisque, et sciens, quia potentes potenter tormenta patientur , retrahat se ab hoc honore quam onere, et aliorum qui digni sunt, locum non ambiat occupare. Qui enim in erudiendis atque instruendis de virtute popsit, et in nullo reprehensibilis habeatur. Qui enim alium de peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. Nam qua fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere? Ante doce te quae recta sunt, episcope. Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum monere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
latus relinq̃re dignitatem. cum hoc nec
moyses amicus dei facere potuit. s iosue
de alia tribu elegit. ut sciremus pͥncipatũ
m popło. ñ sanguine defendendum esse
s uite merito. Int̾dum autem et iuxta
meritum plebium eliguntur ꝑsone rec¬
torum. Unde nouer̃t popłi sui fuisse me¬
riti regimen ꝑu̾si suscepisse pontificis. Qd̃
autem his qui post baptismum aliqͣ mor¬
tali peccato corruptus. ad sacerdotium ñ
ꝓue̾atur: lex ipsa testatur. Moyses enĩ
in lege precepit sacerdotib. ne aliqd pe
ip̃m postea offerentib sacerdotib isrłis
ꝑ malachiam imꝓperauit ds dicens. uos
sacerdotes qui polluistis nomen meum &
dixistis. In quo polluimus euim: offeren¬
tes suꝑ altare meum panem pollutum.
&e offerebatis cecum et languidum. Unde
et innumeris uitula rufa tuiꝰ cinis expia¬
tio populi est. ñ aliter uibetur offerri ad
altare dñi. nisi qui terrena opera ñ fecͥit.
ingumq delicti non traxerit. nec uincubis

Expanded text:
latus relinquere dignitatem, cum hoc nec latus relinquere dignitatem, cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen perversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sacerdotibus, ne aliquod ipsum postea offerentibus sacerdotibus Israel per Malachiam improperavit Deus, dicens: Vos sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum . Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio est populi, non aliter jubetur offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
indignis quibq sacramenta d̾̃i aꝑiant᷑.
Iam uero qd̃ seculares uiri neqͣqͣm ad mi¬
iusterium eccłie assumantur. eadem au¬
ctoritas apłica docet et dicit. manus ci¬
to nemini imposueris. Et iterũ. Non. ne ophitũ
oficum ne in suꝑbiam elatus. putet se non
tam miisterium humilitatis. qͣm am¬
ministrationem seculatis. potestatis ad¬
eptum. et condempnationem suꝑbie. si¬
cat diabolus ꝑ iactantiam deiciatur. Qͣ¬
modo enim ualebit secularis homo sacer¬
dotii magisterium adimplere. cuius nec
offitium tenuit. nec discipłmam cognouit.
aut quid docere poterit. cum ipse non didis¬
cerit: nunc uͭ cernimus plurimis ordina¬
tionem talib facere. nec eligunt qͥ eccl̃ie
ꝓsint. s quos uł ipsi amant. uł quoꝵ sunt
obsequiis deliniti. uł ꝓ quib maioꝵ quis¬
piam rogauerit. Et ut deteriora dicam. qͥ
ut ordinarentur: munerib impetrarunt.
Taceo de reliquis. Alii sucessores filios. uł
parentes. faciunt. et conant᷑ posteris p̾su¬

Expanded text:
indignis quibusque sacramenta Dei aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae assumantur, eadem auctoritas apostolica docet et dicit: Manus cito nemini imposueris . Et iterum: Non neophytum , ne in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum; et in condemnationem superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur, muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis. Alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesu
Abbreviated transcription (Latin):
omne discipline ac magisterii exercitium
p̃parata. Qd̾ uero unius uirginalis matri¬
monii sint. qui eliguntur in ordine ponti¬
ficatus. et in ueteri lege mandatum est.
et pleniꝰ scribit apłs dicens. uniꝰ uxoris ui¬
rum. Sacerdotem querit eccłia aut de
monogamia ordinatum. aut de uirginita

Expanded text:
omne disciplinae ac magisterii exercitium omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ordinatum, aut de virginita
Abbreviated transcription (Latin):
dotib ep̃i ordinant᷑ antiqua est institu¬
tio. ysaac autem pat̾archa sc̃s ponens
manum suam suꝑ caput iacob benedi¬
sue manum suam imponens. dedit ei spi¬
ritum uirtutis et ducatus. in popło isrł.
Sic et suꝑ impletor legis et ꝓphetarum
dñs nr̃ iħc xp̃c ꝑ manus impositionem
apłos benedixit sicut in euangelio luce
scriptum est. Et ꝑduxit illos trans becha¬
niam: et eleuauit manus suas et benedi¬
xit eos. Factumq est cum benedixisser¬
illis discessit ab eis et ipsi reu̾si sunt hie
rłm cum gaudio magno. Et in actib
apłoꝵ ex precepto sc̃i sp̃c̃ paulo & bar¬
nabe apłis manus imiposita est in epis
copatum. et sic missi sunt ad euangelizan¬
dum. Qd̃ autem a triginta annis sacerdos
efficitur: ab etate scilicet xp̃i sumptum est.
ex qua ĩ dem orsus est p̃dicare. Hec enim
etas ꝓfectu iam non indiger paruulorũ.
s ꝑfectione sui plena est et robusta. et ad

Expanded text:
dotibus episcopi ordinantur, antiqua est institudotibus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedisue manum suam imponens, dedit ei spiritum virtutis et ducatus in populo Israel. Sic et superimpletor legis et prophetarums Christus per manus impositionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumqillis discessit ab eis, et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum gaudio magno . Et in Actibus apostolorum ex praecepto Spiritus sancti Paulo et Barnabae ab apostolis manus imposita est in episcopatum, et sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus tua & domus patris tui ꝑ manebt̃
coram me usq ineternum. Et nunc dicit
dominus nequaqͣm s glificantes me głi¬
ficabo. Qui me spernit. spernetur. Quatu¬
or enim sunt genera apłoꝵ. Unum a deo
tantum ut moyses. Alterum ꝑ hominẽ
et dm̃i ut iosue. Tercium tantum ꝑ ho¬
minem sicut his temporib multi fauore
populi et potestatum in sacerdotium sub¬
rogantur. Quartum autem genus ex se
est. sicut pseudo apostolorum. Quid sit
autem nomen apłoꝵ. apł̃i in latina lin¬
gua missi interp̃tantur. quia ipsos mi¬
ut quidam prudentiũ ait. nomen est oꝑis.
non honoris. Grecum est enim atq inde
ductum uocabulum. qd̾ ille qui suꝑ effi¬
citur suꝑ intendit curam scilicet subdi¬
torum gerens. Scopus quidem intentio
est. Ergo epm̃ latine suꝑ intend̾e possumꝰ
dicere. ut intelligat non esse ep̃m qͥ non¬
ꝓdesse. s p̾esse dilexerit. Qd̃ uero ꝑ ma¬
nus impositionem. a p̾cessorib dei sacer¬

Expanded text:
mus tua, et domus patris tui permanebunt mus tua, et domus patris tui permanebunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit spernetur » . 7. Quatuor autem sunt genera apostolorum: unum a Deo tantum, ut Moyses; alterum per hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus ex se est, sicut pseudoprophetarum, et pseudoapostolorum. Quid sit autem nomen apostolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos mius autem, ut quidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductum vocabulum, quod ille qui super efficitur superintendit, curam scilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo episcopos Latine superintendentes possumus dicere, ut intelligat non se esse desse, sed praeesse dilexerit. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacer
Abbreviated transcription (Latin):
lib. in ueteri testamento. In nouo autem
testamento: post xp̃m sacerdotalis ordo
a petro cepit. Ipsi enim pͥmum datus est
pontificatus in eccłia xp̃i. Sic enim loqͥ¬
tur ad eum dominus. Tu es inquit pe¬
trus & suꝑ hanc petram edificabo ecclesi¬
am meam. et porte inferi ñ p̾ualebunt¬
adu̾sus eam. et tibi dabo claues regni ce¬
lorum. Hic ergo ligandi soluendiq pote¬
statem primus accepit. primusq ad fi¬
dem populum uirtute sue predicationis
adduxit. Siquidem et ceteri apłi cũ pe¬
tro pari consortio honoris et potestatis ac¬
ceperunt. Qui etiam in toto orbe disꝑsi
euuangelium predicauerunt. Quib q
decidentib successerunt ep̃i qui sunt
constituti ꝑ totum mundum in sedibus
apostolorum. qui non iam ex gen̾e car¬
nis et sanguinis eliguntur. sicut primũ
qd in eum gratia diuina contulerir. Si¬
cut etiam ad hely dñs prenuntiauit di¬
cens: hec dicit dominus d̾s isrł. Dixi do¬

Expanded text:
libus in Veteri Testamento: in Novo autem libus in Veteri Testamento: in Novo autem Testamento, post Christum, sacerdotalis ordo a Petro coepit. Ipsi enim primum datus est pontificatus in Ecclesia Christi. Sic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non vincent eam, et tibi dabo claves regni coelorum » . Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adduxit; siquidem 419 et caeteri apostoli cum Petro pari consortio honoris et potestatis effecti sunt, qui etiam in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi, qui sunt constituti per totum mundum in sedibus apostolorum, qui non jam ex genere carnis et sanguinis eliguntur, sicut primum quod in eum gratia divina contulerit, sicut etiam ad Heli Dominus pronuntiavit, dicens: « Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi. Do
Abbreviated transcription (Latin):
lineis. cingesq: baltheo. aaron scilicet &
liberos eius. & impones eis mitras. Eit¬
q sacerdotes mei: religione ꝑpetua. Quo
loco contemplari oportet aaron summũ
eius. pƀrorum figuram p̾monstrasse. fue¬
runt enim filii aaron & ipsi sacerdotes
quib merito astare debuissent leuite.
sicut summo sacerdoti. Et hoc fuit inter
aaron summum sacerdotem et it̾ filio
eulscem ãarn. qui et ipsi erant sacerdo¬
tes qd ã aror suꝑ tunicam accipiebat
poderem stolam scãm. & coronam auream
mitram & zonam auream. et suꝑhumera¬
le. et cetera que supra memorata sunt.
filii autem aaron. suꝑ tunicas lineas cinc-¬
.ti. tantummodo et thyarati: adstabant
sacrificio dei. S forsitan querit᷑. et hoc cu¬
ius figuram faciebat moyses: Si enim
aaron summi sacerdotes id est ep̃i moyses
sacerdotum. et dominis pontificum.
cui est honor et gła in secula seculorum
amen. Hactenus de pͥmordiis sacerdota¬

Expanded text:
lineis, cingesque balteo Aaron scilicet et lineis, cingesque balteo Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitras, eruntque sacerdotes mei religione perpetua . Quo loco contemplari oportet Aaron sacerdoejus presbyterorum figuram prunt enim filii Aaron et ipsi sacerdotes, quibus merito astare debuissent levitae, sicut summo sacerdoti. Sed hoc fuit inter Aaron summum sacerdotem et inter filios ejusdem Aaron, qui et ipsi erant sacerdotes: quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et caetera quae supra memorata sunt. Filii autem Aaron, super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati astabant sacrificio Dei. Sed forsitan quaeritur et hoc, cujus figuram faciebat Moyses? Si enim Aaron summi sacerdotis, id est episcopi, Moyses sacerdotum, et dominus pontificum, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. Hactenus de primordiis sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
mirum cur insipientes constituuntur.
ergo nunc ad sacratissimos ordines
& singulariter demonstremus qd̃ est sa¬
cerdotii fundamentũ. uł quo auctore
pontificalis ordo adoleuit in seculo. Ini
tium quidem sacerdotii aãron fuit. quã¬
quam et melchisẽdech prior obtulerit
sacrificium. et post hunc abraham ysa¬
ac et iacob. Sedisti spontanea uolunta¬
te. non sacerdotali auctoritate ista fecer̃t.
Ceterum aaron primus in lege sacerdo¬
tale nomen accepit. primusq pontificali
stola indutus. Uictimas obuilit iubente
dño ac loquente ad moysen. Accipe inqͥt
aaron et filios eius. et applicabis ad osti¬
um tabernaculi testimonii. Cumq laue¬
ris patrem cum filiis aqua: indues aa
ron uestimentis suis. id est linea. & toni¬
ca. & suꝑhumerale. & rationale. Quod
constringes baltheo. et pones tyharam in
capite eius. et lamminam scãm suꝑ ty
haram. et oleum unctionis fundes suꝑ
caput eus. atq hoc ritu consecrabitur.
filios qͦ illiꝰ applicabis. et indues tunicis

Expanded text:
mirum cur insipientes constituantur ergo nunc ad sacratissimos ordines, et singulariter demonstremus quod est sacerdotii fundamentum, vel quo auctore pontifitium quidem sacerdotii Aaron fuit. Quanquam et Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate ista fecerunt. 2. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit, primusque pontificali stola infulatus victimas obtulit, jubente Domino, ac loquente ad Moysen: « Accipe, inquit, Aaron, et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cron vestimentis suis, id est, linea et tunica, et superhumerali, et rationali quod constringes balteo, et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis fundes super caput ejus, atque hoc ritu consecrabitur: filios quoque illius applicabis, et indues tunicis
Abbreviated transcription (Latin):
uel clericos hinc appellatos doctores
nr̃i dicunt. quia mathias sorte elec¬
tus est: quem primum ꝑ apostolos
legimus ordinatum. Sicͥ et omnes
quos illis temporib eccłiarum prin¬
cipes ordinabant: sorre eligebant.
Nam cleros sors int̾precat᷑. Unde
et hereditas grece clero nomia appella¬
tur. Et heres cleronomus. Proide
ergo clericos uocari aiunt. eo qđ in
sorte herẽditatis domim dentur. uł
pro eo qd̃ ipse dominus sors eoꝵ sit.
sicut de eis scriptum est loquente
domino. Ego hereditas eoꝵ. Unde opor¬
tet. Ut qui domini herẽditate possi¬
dent absq ullo impedimento seculi
deo seriuire studeant. et pauꝑes spũ
esse contendant. ut congrus illud

Expanded text:
vel clericos hinc appellatos doctores vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant , ut congrue illud
Abbreviated transcription (Latin):
lictis apłis: solus ibat orare. Mari¬
am inpenetrabilib angłs solam in¬
uenit. non cum agapera loquentem:
et illa iurilem introitum trepidauit.
Hospitalem p̾ceꝑit apłs: clericum
ordinandum. Hoc p̾cepto pater abra¬
ham &e loth angłos susceperunt: qͥa
hospites dilexerunt. Sic et onesifo¬
rus paulum doctrine fontem susce¬
pit. Heẽ unitationes sint uestre.
Et ne sinatis incolam p̾terire: quia
apud uos non comederir panem. Se¬
quitur. Non ꝑcussorem. Non enim
pugilem describit apłs. s qui consci¬
entias ñ ꝑcutiat. singuloꝵ Sit mo¬
destus. non infletur. non mebrietur.
sue domui bene p̾sit. Per quem erit
horribile: si domui clerici detrahat᷑.
Ledet sacerdotis opiionem in plebe.
quando de proximis eius male loqui¬
componere: ut bonoꝵ operum testi
ficatio casto confirmetur affectu.¬
taq omnes qui in eccłastici ministe¬
rii gradib ordinati sunt: generalit᷑
clerici nominantur. Cleros autem

Expanded text:
lictis apostolis, solus ibat orare . Marilictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem, et illa virilem introitum trepidavit. Hospitalem praecepit Apostolus clericum ordinandum . Hoc praecepto pater Abraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexerunt ; sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Haec imitationes sint vestrae, et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostolus, sed qui conscientias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opiquando de proximis ejus male loquicomponere: ut bonorum operum testificatio casto confirmetur affectu.omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem
Abbreviated transcription (Latin):
dotes. Si ergo clericus monogamꝰ
fuerit. et uxor eius digama. noli
eum ad ministerium applicare. Hec
tỹto p̾cepta idem apłs de ordinan¬
dis clericis dedit. Et quia liber finẽ
dei ancille morentur. solum ad eas¬
ñ decet ingredi sacerdotem.Si qͥs
hec p̾cepta ñ obseruauerit: hostis est
anime sue. Qd̃ si post nr̃a monita
aliquis clericus agapetas amplius
nodalem regulam conueniatur. et
p̾cepta patrum in nicea diffinita ei le¬
gantur. Iam uero si conuentus p̾dicta
fugerit. et reliquerit. consecun sumus
maximum lucrum. Alioquin talis
ab eccłia anathematizandus sit. Ger¬
minant enim femine cum uiris. ha¬
bitantes spinas. et archana mentium
acuto mucrone ꝑcutiunt. Pronefas
dolorem dicere: s p̾terire non decet.
Xp̃o iste nouerunt nubere ñ clericis.
Clericum solitudo facit ñ publicum.
Lege quia talis debet esse solitarius.
qualem hierennias descripsit. Sedebit
solitarius et tacebit. Et quia iħc re¬

Expanded text:
dotes. Si ergo clericus monogamus dotes. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ad ministerium applicare . Haec Tito praecepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit . Et quia liber finem Dei ancillae morentur, solum ad eas decet ingredi sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post nostra monita aliquis clericus agapetas amplius nodalem regulam conveniatur, et praecepta Patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus praedicta fugerit et reliquerit, consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin talis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes, et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire non decet. Christo istae noverunt nubere, non clericis. Clericum solitudo facit, non publicum. Lege quia talis debet esse solitarius qualem Jeremias descripsit: Sedebit solitarius, et tacebit . Et quia Jesus, re
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensibilis diuini altaris non sit sa¬
cerdos. pauca de reliquo apł̃i testimo¬
niis.quantum dominus donat ex¬
ponam. Sufficiant suꝑiores cause
que dicte sunt. uerum ne aliqͥs minꝰ
intelligens ad epõs sentiat apłm fu¬
isse locutum. quid de diaconib ad
tymotheum p̾ceptum est. quid de
pb̃ris ad titum. cominemorari de¬
lectet. S pretereundum non est
suꝑioris explanare sententiam. Uniꝰ
uxoris uirum. et noua et uetus pre¬
ceptio. sacerdotem censuit eligendũ.
Quia digamos ad ministerium ple¬
riq epi applicuerunt. Sic asserue¬
runt. Concubina fuit illa hec uxor.
Quasi non hec sint commercia fedi¬
tatis in illa: que in hac exercentur
que uxor asseritur. Hec quia conui¬
gii tabulas non fecit: concupiscen¬
ue alia fuit. Nullo pacto digamos
uł concubinaruum cathenis inser¬
tos: decer sacrum subire ministeri¬
um. In leuitico scriptum est ac p̾¬
finitum: quales eligi debeant sacer¬

Expanded text:
prehensibilis divini altaris non sit saprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat. Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam. Unius uxoris virum et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum. Quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sic asseruerunt: Concubina fuit illa, haec uxor. Quasi non haec eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor asseritur, aut quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia alia non fuit. Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis insertos, decet subire sacerdotii ministerium. In Levitico scriptum est ac praefinitum, quales eligi debeant sacer
Abbreviated transcription (Latin):
facile tollitur delectatio. De duobus
enim qd unus desiderat. si loqui nõ
potest. uł temptatur. Remotio igto᷑
uiri castitatis collocat arma. constru¬
it in meliorib castra pudoris ho¬
norem consolatur. Potuit enim
et maria mater domini de choro apo¬
stoloꝵ non discedere si liceret. Tecla
post passionem temptationis. antio¬
chie a paulo ꝓhibetur pariter ꝑgere.
Nemo miles cum uxore ꝑgit ad
bellum. Non inuideo caritati. Sit
tibi cum castis uirginib longeua
dilectio. Tunc in bono meritum col¬
locabis. et famam meliorabis. S con¬
gregationes puellarum pulchre cen¬
seo in ebdomada. secunda uisitatione
ad benedicendam congregationem
conuenies. S non solus nerumige¬
ruli linguis te lacerantib macerent.
Alienam enim cupiunt uicini discu¬
tere uitam: ñ suam. Proptea digne
accipe nostroꝵ p̾cepta uerborum. &¬
et monita humilitatis que frat̾no
affectu chalamo imꝑante expressi¬
mus: dulciter lege. Iam uero ut re¬

Expanded text:
facile tollitur delectatio. De duobus facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut re
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter: ambulat confidenter. Be¬
ne et argute. S oporter testimoni¬
um bonum habere ab his qui foris
lunt: licet coram domino incedas.
brartim. suꝑ filios lucis. Lum hoc
ade genus non amputatur: das re¬
p̾hendentib te locum. Ipse te detra¬
hentium morsib tradidisti: si aga¬
petarum consortium non dimiseris.
benignus est gaudeo. Pudicus. fal¬
sum est. Si pudicitiam queris: fe¬
minam quam uideris conu̾santẽ
mente dilige. non corporali frequen¬
ter ornatu. Non uestis tenera cle¬
ricum facit aut sacerdotem. s casta
mentis intentio. Hec enim deuotionẽ
honoris in te custodit. Honorem qui¬
dem głosuis: boni oꝑis fama conser¬
uat. Sacerdotes quippe decet. uł gra
tum est a feminis segregari. Siigit᷑
generis grã uidicas easdem nullo pac¬
to dimittere: memento thamar q̃o ab
ammon fratre suo corrupta sit. Id ip¬
sum ꝑsequar. Dilectissime. tibi uniꝰ
est tabernaculi conu̾satio. Carnis nõ

Expanded text:
pliciter, ambulat confidenter . Bepliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino incedas, brarum super filios lucis. Cum a te hoc genus non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decet, vel caetum est, a feminis segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non