comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dar et descendat ad turbas. Qͦm̾ eĩ turla
celsa nõ ascendit ad sublimia. letio ui.¬
eniq ubi descendit inuenit ĩfirmos. In ex¬
telsis eĩ infirmi ẽẽ ñ possunt. Sic ĩ matho
docet ĩ itiferiorib debiles eẽ sanatos. lce. ex.¬
rius eĩ tnusquisꝙ sanandꝰ est. ut paula¬
tim uertutib ꝓcedentib ascend̾e possit
aidmontẽ. Et ideoͣ unũ quẽq ĩ inferioribus
sanat. hoc ẽ alibidine reriocat iniuriam
cetitatis auertit. Ad uulnera nr̃a descendit.
ut aisu quodam et copia sui nature com¬
potes nos faciat ẽẽ ẽẽ celestis. C ypriani et

Expanded text:
dat et descendat ad turbas; quomodo enim tucelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus docet in inferioribus debiles esse sanatos; prius enim unusquisque sanatus est, ut paulatim uirtutibus procedentibus ascendere posset ad montem. et ideo unumquemque in inferioribus sanat, hoc est a libidine reuocat, iniuriam caecitatis auertit, ad uulnera nostra descendit, ut usu quodam et copia sui naturae conpotes nos faciat esse caelestis. et sanabat
Abbreviated transcription (Latin):
tilior est natura eo in eũ ymago dei subli-¬
mis insinuetur expressa. x uenit michael ar¬
changelus cum multitudine angeloꝵ cui tradi¬
dit ds̃ aias scõꝵ. ut ꝑducat eas ĩ paradisum exł¬
uo in loco mox subditur oĩs lapis p̾ciosꝰ¬
opimentum tuũ: sardiꝰ. thopazius ⁊ iaspis chri¬
solitus onix et berillus. saphirus. carbunculꝰ
et smagragdus. Ecce nouem dixi nõia lapidũ
qr ꝓfecto nouem sunt ordines angeloꝵ. R

Expanded text:
tilior est natura, eo in illo imago Dei subtiinsinuetur expressa. » changelus cum multitudine angelorum, cui tradidit Deus animas sanctorum ut perducat eas in paradisum exQuo in loco mox subditur: «Omnis lapis preciosuerimentum tuum: sardius, topazius, iaspis, chrisolitus, onix et berillus, saphirus, carbunculus et smaragdus». Ecce, novem diximus nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines
Abbreviated transcription (Latin):
odecim iudicãtes duodecim trib isrł. ⁊ exem¬
plo nr̃o cet̾is relinquentib cuncta spoponderat.
quod centuplum acciꝑent et de hinc utam
et̾nam possessuri essent. lectio nonsane. ets.¬
uid est gͥ petre ꝙ habes. Habes plane. Et ñ
audeo dicere centuplo optinere dico tam̃
sine multiplicatõe calculi possid̾e dicis eĩ. S d¬
autẽ habeo hoc tibi do. ĩ nõie dñi nr̃i ihũ xp̃i su¬

Expanded text:
dicantes 324 duodecim tribus Israel . Et exemplo vestro caeteris relinquentibus cuncta spoponderat, quod et centuplum acciperent, et dehinc vitam aeternam possessuri essent. Quid est igitur istud, Petre, quod habes? Habes plane, et non audeo dicere plus te centuplo obtinere: dico tamen te sine multiplicatione calculi possidere. Dicis enim, Quod habeo, hoc tibi do: in nomine Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
minonent nos eloquia diuina que lecta
sunt tim̃do nõ timere ⁊ ñ timendo timere.
ẽẽ uoluisse s ãmonendo ne timeremus ⁊ ãmo¬
ominus eĩ. Nolite timere eos qui corpus
occidũt. aĩa autẽ nõ possũt occid̾e. Ecce ubi

Expanded text:
monent nos eloquia divina, quae lecta sunt, timendo non timere, et non timendo timere. esse voluisse: sed admonendo ne timeremus, et admoim: Nolite timere eos qui corpus oc
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ passione mirem᷑. ut grãm dñi p̾dice¬
us. ⁊eq eĩ et illi inse ip̃is laudare uoluert
s in illo qui dicitur In dño laudabr aĩa mea.
oc qui intelligũt nõ suꝑbiunt. Eã lcõ .u.
tremore petunt cũ gaudio accipiunt. per¬
seuerant iam nõ amittunt. Qͥa eĩ non suꝑbiũt
mites. Et ideo cũ dixiss in dño laudabitur
aĩa mea addidit audiant mites ⁊ letentur.
uid caro infirma quid u̾mis ⁊ lc̃õ i.¬
putredo eẽt nisi qd̃ cantauimꝰ uerum eẽt
deo subicietur aĩa mea. qm̃ ab ip̃o patientia

Expanded text:
 passione miremur, ut gratiam Domini praedicemus. Neque enim et illi in se ipsis laudari voluerunt, sed in illo cui dicitur, In Domino laudabitur anima mea. Hoc qui intelligunt, non superbiunt: cum tremore petunt, cum gaudio accipiunt: perseverant, jam non amittunt. Quia enim non superbiunt, mites sunt. Et ideo cum dixisset, In Domino laudabitur anima mea; addidit, Audiant mites, et jucundentur . Quid caro infirma, quid vermis et putredo esset, nisi quod cantavimus verum esset, Deo subjicietur anima mea, quoniam ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ec est mea spes ideo loquor. ⁊ mea spe gau¬
deo. quando sanũ gaudeo. Cetera ueror.¬
flenda quanto minus fletur in eis. lecaigin¬
cce enim u̾itatẽ dilexisti. qm̃ qui facit¬
eam uenit ad lucem. uolo eam fac̾e̾ in corde meo
corã te inconfessione ĩstilo autẽ meo corã mł¬
tis testib. Et tibi quidẽ dñe cuius odĩs ⁊ mi¬
da est abyssus humane conscĩe quid occultũ
ẽt ĩ me ⁊̃ si nollem confiteri tibi te eĩ mich
absconderem non me tibi. lectio iquarta¬
unc autem ꝙ gemitus m̃s testis est dis¬
plice̾ me mͥ tͥu refulges ⁊ places ⁊ amarĩs
et desidiaris ut erubescam de me ⁊ abitiamla
et quo fructu tibi confitear dixi. Neq ã
idago uerbis carnis et uocib s uerbis aĩe
et clamore cogitaboĩs ꝙ̃ nouit auris tua.
um eĩ malus sim nichil ẽ aliud ltẽ. ut¬
confiteri tͥ ꝙͣ displice mͥ. Cñ u̾opius ni¬
chil est aliud confiteri tibi quã hon nõ tri

Expanded text:
ec est mea spes, ideo loquor et in ea spe gaudeo, quando sanum gaudeo. cetera uero uflenda, quanto minus fletur in eis. ecce enim ueritatem dilexisti, quoniam qui faciteam, uenit ad lucem. uolo eam facere in corde meo coram in confessione, in stilo autem meo coram multis testibus. Et tibi quidem, domine, cuius oculis nuda est abyssus 15 humanae conscientiae, quid occultum esset in me, etiamsi nollem confiteri tibi? te enim mihi absconderem, non me tibi. nunc autem quod gemitus meas testis est displicere me mihi, tu refulges et places et amaris et desideraris, ut erubescam de me et abiciam met quo fructu tibi confitear, dixi. neque id ago uerbis carnis et uocibus, sed uerbis animae et clamore cogitationis, quem nouit auris tua. cum enim malas sum, nihil est aliud confiteri tibi quam displicere mihi; cum uero pius, nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
simlis tibi idicant ⁊ responde in. et dic aux
pelis ego etqualis ego quid nõ mali. ego¬
aut stã mea aut si nõ fcã dicta mea. aut
si nõ dita uolũtas mea fuit. leteon tereia¬
uante. dñe onus et misericors et dexta
Adna respiciẽns profunditatẽ mñtis mee tͥ e
fionde cordis mei ex hauriens abyssum corrũt¬
tidnes: et hoc erat totũ nolle ꝙ uolebam. et
ed ubi erat tam annosco tempore ⁊ de q̾¬
uno altoe secreto euocatũ ẽ. i monunto
liberum arbitrium meũ quo subderem ceruicẽ leu
iugo tuo et humeros leui sarcine tue. lectiõ uͣ
p̃e ihũ adiutor m̃s ⁊ redemptor ms̃ ꝙͣ suaue mͥ¬

Expanded text:
similis tibi? Dicant, et responde mihi, et dic animae is ego, et qualis ego? Quid non mali aut facia mea; aut, si non facta, dicta mea; aut, si non dicta, voluntas mea fuit? Tu autem, Domine, bonus et misericors, et dextera tua respiciens profunditatem mortis meae, et a fundo cordis mei exhauriens abyssum corruptionis. Et hoc erat totum nolle quod volebam, et ed ubi erat tam annoso tempore, et de quimo altoque secreto evocatum est in momento liberum arbitrium meum, quo subderem cervicem leni jugo tuo, et humeros levi sarcinae tuae , Christe Jesu, adjutor meus et redemptor meus? Quam suave m
Abbreviated transcription (Latin):
ueram te dñe inuocãs te ĩuocem te lcd iii¬
⁊ tredens inte. Predicatus es eĩ nobis. Inuo¬
calt te dñe fides mea ꝙͣ dedisti enͥ ꝙͣ inspirasti n
ꝑhumanitatẽ filii tui. ꝑ ministeriũ predica¬
toris tui . Itaq auidissime leg̾e cepit pre cetis¬

Expanded text:
aeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te; praedicatus enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ finitimã regionem uastauit ĩcendit atꝙ
territus rediit s tñ ligni salũtaris par¬
tem ꝙͣ religiosa regina ibi ĩ testimonurm
uirtutis reliq̃rat asportauit. fecerat nãqꝑ
turnim argẽteam inqua inter lucẽtib gẽmis
thronũ ext̃roxetat autũ uͥsolis quadrigam
et line et stellaꝵ u̾maginẽ collocauiat at ꝙp
acualtas festinias aque meatus addexerat᷑ up
quasi ds pluuiam desuꝑ uideretur. ĩfundeto
sibi ꝑauerat atꝙ iuxta eam quasi colsegẽ
crucem dnicã posuerat fulio suo regno tiadito
np̃e in ꝓbanũ huiꝰcemodi residebat. Iuo itaꝙ te¬
pore heracleus eudem tenebat imꝑii. uir arͤ¬
mis strrmaꝰ lingua eruditus corporre decorus
t̃ ꝙiues sclari actui deditus totus tñ ercts
fide ceiholicus et erga dei cultores supplex

Expanded text:
incendit atque territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus paverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex,
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo postquam constantino augusto
contra maxentium tyrãnũ ꝓperante ad bel
feliciter optinente triumphum. ab helena
iam dicti p̾rĩtpis matre scã crux fuiss ĩuẽ¬
ta atꝙ ꝑ sanitatẽ egroti et resurrectoem mor¬
tui fuisset euidenti indicio u̾tutis. declarata re¬
gina uoti. cõpos effecta. ita salutare lignũ fecit
secari ꝑ mediũ. ut et crucẽ constãtinopolim
deferret ad filiũ et crucẽ iherosolimis tecis.
cis aptata supplicio ibidẽ glorificata uenera¬
M
ultoꝵ itaq tempoꝵ labente curriculo cum
chosoroe quidam ꝓphanis et impius regnũ ẽ
uiam ut abincous uicinaꝵ gẽtium qͦs
impetu uastans barbarico suo nefando sub¬
nigatierat dñio coli se iuberet ut dm̃ ⁊ no¬

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellfeliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis cis aptata supplicio, ibidem glorifica veneram itaque temporum labente curriculo, cum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est viam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vo
Abbreviated transcription (Latin):
legem ꝑsarum atq medoꝵ ꝙͣ preteriri
illicitum est ut nequaquam ultra ⁊
uastm ingrediatur ad regem. s regnũ illeꝰ
altera que melior est illa acciptat. et hoc ĩ
omne quod latissimum est ꝓuintiaꝵ tus
diuulgetur imperium. et cuncte uicores
tam maioꝵ ꝙͣ minoꝵ deferant maritis suis
honorẽ.Placuit consilium eius regi ⁊ pri

Expanded text:
legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam Vasthi ultra ingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, quae melior est illa, accipiat. » Quid omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium et cunctae uxores tam maiorum quam minorum deferant maritis suis placuit consilium eius regi et pri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicit᷑. Int̾ sp̃m uͭ & carnẽ. familiaris illa rira nunis omib
iota ẽ. Quẽ nͣ trahit grã. carni sociat᷑. & efficit᷑ una caro.: & dicii¬
ationẽ: hoc ueteres int̾ esse dixerunt. qđ ad ꝑcunctationẽ mu
responderi possunt. ad int̾rogationem uͦ aut ñ aut etiam.: Pro¬
tiabit᷑ gͦ ita ut post ꝑcunctationẽ qua dicimꝰ quis accusabit a
rsus electos di. illud qđ sequit᷑ sono int̾rogantis enuntietur. di
u iustificat. ut tacite respondeat᷑. non. Etitẽ ꝑcunctemur. quil¬
est qui condepnet: Rursusq int̾rogens. xp̃s qui mortuus:¬

Expanded text:
er spiritum vero et carnem familiaris illa rixa nimis omnibus nota est. Quem non trahit gratia carni sociatur et efficitur una caro, et dicirrogationem hoc ueteres interesse dixerunt, quod ad percontationem multa responderi possunt, ad interrogationem uero aut "non" aut "etiam". pronuntiabitur ergo ita, ut post percontationem, qua dicimus: quidversus electos Dei, illud quod sequitur sono interrogantis enuntietur, « Deus qui justificat, » ut tacite respondeatur: « Non. » Et item percunctemur: « Quiest qui condemnet: » rursusque interrogemus, « Chr
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. in quo atani festũ est oꝑari dm incordib hominũ. ad inclin¬
das eoꝵ uoluntates. quocũq uoluerit: siue ad bonũ ꝓ sua mis¬
ricordia. siue ad mala ꝓmeritis eoꝵ: iudicio suo utiq aliqnͣ¬
iuste sit imputandũ ẽẽ eũ in concupiscentiis : Sicut ei qͥ ꝓ crimi¬
nib suis carceri deputat᷑. apte nullus imputare debeat. qd̃ sit¬

Expanded text:
« In quo manifestum est operari Deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum voluntates quocunque voluerit, sive ad bonum pro sua misericordia, sive ad mala pro meritis eorum; judicio suo utique aliquajuste sit imputandum esse eum in concupiscentiis, sicut ei qui pro criminibus suis carceri deputatur, apte nullus imputare debeat, quod li
Abbreviated transcription (Latin):
trahit gr̃a sociat᷑ spiritui. & unꝰ cũ eo sp̃s efficit᷑: & dicitur ei:
uos autẽ ñ estis in carne : s in sp̃u Trahi gͦ uel ñ trabi : hoc est
tradi. łñ tradi: Cur trahit᷑ ille. ille ñ trabit᷑. hȩc occulta filii si
noli uelle querere. si ñ uis errare Si ñ traheris. ora ut trahari
e si ĩa fidelit᷑ oras. iã traheris. nec traderis. Quib uͦ tradit᷑ qi¬
radit᷑ In mundis demonib in munda desideria suggerem
it in eoꝵ impletione. & implentiũ ꝑdicione sicut in materia
ui oꝑis głient᷑: Manifestũ enĩ ẽ huiusmodi homines ipso dĩ
udicio sathanȩ penitus contraditos. in interitũ carnis ac sp̃¬

Expanded text:
 cum eo spiritus efficitur, et dicitur ei: « Vos autem non estis in carne; sed in spiritu . » Trahi ego vel non trahi, hoc est tradi vel non tradi. Cur autem trahitur ille, ille non trahitur, haec occulta Filii sunt, noli velle quaerere, si non vis errare. Si non traheris, ora ut traharis, et si jam fideliter oras, jam traheris, nec traderis. In illis qtraditur? Immundis daemonibus immunda desideria suggerentibus, ut in eorum impletione et implentium perditione, sicut in materia sui operis glorientur. Manifestum enim est, hujusmodi homines ipso Dei judicio Satanae penitus contraditos in interitum carnis ac sp
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat᷑. non qđ soliũ ponat᷑. ⁊ ds̃ pat̃ in eo se¬
eat. secũq filium habeat resydentẽ.s qđ nos alite
iudicantẽ ⁊ regnantẽ. nisi ꝑnr̃a uerba nequime
itelligere: Interpellat autẽ ꝓ nobis. apparendo dõ
atri in hoic̃. quẽ assũ sit ꝓ nobis. deqͥt᷑ in exultation
is hilaris quȩdã magni amous ꝓfessio : quã exprimi
õmemoiatoꝵ beneficiox magnitudo. Qui s inqͥt ne
separabit a caritate dĩ: quȩ ẽ in xpõ iħu dño n¬

Expanded text:
demonstratur; non quod solium ponatur, et Deus Pater in eo sedeat, secumque Filium habeat residentem, sed quod nos aliter judicantem et regnantem, nisi per nostra verba, nequimus intelligere. Interpellat autem pro nobis, apparendo Deo Patri in homine, quem assumpsit pro nobis. Sequitur in exsultatione spiritus hilaris quaedam magni amoris professio, quam exprimit commemoratorum beneficiorum magnitudo. « Quis, inquit, nos separabit a charitate Dei, quae est in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
simi: Carissimos appellat : ubi ad humilitatẽ ⁊ patientiã ꝓ¬
ius eos in uitat᷑: Dõ enĩ reseruare uindictã suã dulce habet sc̃
nȩ sĩplicitas : ne si defendere semet ipsã moliat᷑ ⁊ exercit
atientiȩ amittat. ⁊ c̃tra flagellũ dĩ aliq uando agert in uen
.S : date locũ ur : iit locũ dare ẽ ĩ rato ñ resistere :s se sua ꝙ om̃o¬

Expanded text:
si blandiendo appellat, ubi ad humilitatem et patientiam propensius eos invitat. Deo enim reservare vindictam suam dulce habet sancta animae simplicitas, ne si defendere semetipsam moliatur et exercitium patientiae amittat, et contra flagellum Dei aliquando agere inveniatur. « Sed date locum irae. » Irae locum dare est irato non resistere; sed se suaque om
Abbreviated transcription (Latin):
isti. non acceptis repromissionibus.: s alonge
eas aspicientes. & salutantes: & consitentes
quia ꝑegrini & hospites sunt super terrã
Qui enim hȩc dicunt : significant se patriã
inquirere: & si quidem illius meminissent
de qua exierant: habebant utiq tempus
reuertendi Nunc autem meliorem appe¬
tunt: id est cęlestem Ideo non confundit ds̃
uocari deus eorum: parauit enim illis ci¬
unitatem fide obtulit abraham ysaac cum
tempta retur : & unigenitũ offerebat in

Expanded text:
isti non acceptis repromissionibus sed a longe isti non acceptis repromissionibus sed a longe eas aspicientes et salutantes et confitentes quia peregrini et hospites sunt supra terram qui enim haec dicunt significant se patriam inquirere et si quidem illius meminissent de qua exierunt habebant utique tempus revertendi nunc autem meliorem appetunt id est caelestem ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum paravit enim illis civitatem fide obtulit Abraham Isaac cum temptaretur et unigenitum offerebat
Abbreviated transcription (Latin):
enim: testimoniũ habebat placuisse dõ. Sine
dere enim oport& accedentem ad deum quia
est : & inquirentibus se remunerator fit fide
noe responso accepto de his quȩ non uide¬
bantur metuens aptauit arcam in salutem
domus suȩ per quam dampnauit mundum:
& iusticie quȩ per fidem est heres est insti¬
tutis: fide qui uocatur abraham obediuit
in locum exire. quem accepturus erat in
hereditatem: & exiit nesciens quo ir&. fide
demoratus est in terra promissĩnis. tamquam
in aliena: in casulis habitando. cum ysaac &e
iacob coheredibus repromissionis eiusdem.
Expectabar enim fundamenta habentẽ ciui¬
tatem: cuius artifex & conditor deus fide
& ipsa sara sterilis uirtutem in conceptionẽ
seminis accepit &iam preter tempus etatis:
quõ fidelem credidit esse qui repromiserat
Propter quod ab uno orti sunt. & hoc emor¬
tuo. tamquã sidera cęli in multitudine: &
sicut harena quę est ad horam maris in¬
numerabilis. Iuxta fidem defuncli sunt omẽs

Expanded text:
enim testimonium habebat placuisse Deo, sed tdere enim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit fide Noe responso accepto de his quae adhuc non videbantur metuens aptavit arcam in salutem domus suae per quam damnavit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus fide qui vocatur Abraham oboedivit in locum exire quem accepturus erat in hereditatem et exiit nesciens quo iret fide moratus est in terra repromissionis tamquam in aliena in casulis habitando cum Isaac et Iacob coheredibus repromissionis eiusdem expectabat enim fundamenta habentem civitatem cuius artifex et conditor Deus fide et ipsa Sarra sterilis virtutem in conceptionem seminis accepit etiam praeter tempus aetatis quoniam fidelem credidit esse qui promiserat propter quod et ab uno orti sunt et haec emortuo tamquam sidera caeli in multitudinem et sicut harena quae est ad oram maris innumerabilis iuxta fidem defuncti sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
d somĩa sub peccato ut om̃iũ misereat᷑ Unde sibi quidã male
intelligontes blandiunt᷑ : s qͦs om̃es dicat. circũstantia lecti¬
onis demonstrat: De iudeis enĩagit ⁊ gentib:. ex qͥb: qͦs p̃sci¬
uit. ⁊ p̃destinauit cformesfieri imaginis filii sui. om̃es in
infidelitate c̃dusit. ut de amaritudine ĩ fielatacis suȩ. peniten¬
dde fuso ⁊ addulcedinẽ misericordiȩ dĩ c̃uersi elamareate

Expanded text:
dulitate, ut omnium misereatur. » Unde sibi quidam male intelligentes blandiuntur; sed quos « omnes » dicat, circumstantia lectionis demonstrat. De Judaeis enim agit et gentibus, ex quibus quos praescit praedestinavit conformes imaginis Filii sui , omnes in infidelitate conclusit: ut de amaritudine infidelitatis suae poenitendo confusi, et ad dulcedinem misericordiae Dei crede
Abbreviated transcription (Latin):
re ponat rerondens qđ ei bene placuerit. ut ñ cũ
uenero tẽ collecte fiant. Cũ autẽ p̃sens fuero. ꝙͦs
pbaueritis ꝑ epistolas. hos mittã ꝑferre gram ur̃im
in hierusalẽ. Qđ si dignũ fuerit ut ego eam. me¬
cũ ibunt. Ueniam autẽ ad uos cũ macedoniã pt̾n¬
siero. Nam macedoniã ꝑtransibo. apd uos forsitan
manebo uel giã hiemabo ut uos me dedduca tis

Expanded text:
bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, uel etiam h
Abbreviated transcription (Latin):
& in ministerium scõ. ordinauerunt se ipsos: ut
& uos subditi sitis eiusmodi. & omi cooꝑanti & labo¬
asiȩ. Salutant uos in dño multũ. aquila & priscilla.
cũ domestica sua ȩccła: apud quos &iã hospitor.
Salutant uos fr̃s om̃s. Salutate in uice in osculo scõ.

Expanded text:
 ordinaverunt seipsos: ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti, et laboAsiae. Salutant vos in Domino multum, Aquila et Priscilla, cum domestica sua Ecclesia: apud quos et hospitor. Salutant vos omnes fratres. Salutate invicem in oscul
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti. stabiles estote & inmobiles. babundantes
in opẽ dni semꝑ: scientes qđ labor ur̃ non est
inanis in dño. Pe collectis autt̃ quȩ fiunt in sc̃ts.
sicut ordinaui ecclesuis galaciȩ. ita & uos facite.
uidendo uitam. mutabilitatem
transcendemus. uidendo immu¬
tabilem. corruptione non tene¬
bimur. uidendo incorruptionẽ.¬

Expanded text:
dilecti, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. videndo vitam, mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilem. Corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptum.
Abbreviated transcription (Latin):
illa sit qͥs inquit ĩ firmatur. ⁊ ego ñ infirmor : Quisscandali¬
tat᷑ ⁊ egoñ uroi : Qui misere t᷑ : opus misericadiȩ suȩ ue.¬
nustet hilaritatis grã : Docere ⁊ ex hoctari ad ꝓfetiã uidet᷑
ꝑtinere ad ministeriũ uͦ. tribuere ĩ sĩplicitate. p̃esse ia
sollicitudine. misereri in hilaritate : quȩ sequnt᷑ cõmunia
st̃ uilectio sine simulatione: odientes malũ : ad herentes bono:
Notanda tam̃ ẽ in his scȩ̃ puritas institutionis: In dilecti¬
one si plex reqͥrit᷑ affectus : nec suffici diuertere a malo ⁊
facere bonũ. nisi ⁊ odiuĩ sit mali ⁊ amorboni: In eo uͦ qđ
enĩ ẽ carita fifrat̃nitatis nisi caritas caritatis ÷ auid est diliꝗe¬
re caritatẽ fraternitatis nisi diligere dilestionẽ dilectionis ÷
Sicomĩno ẽ : Sifratres uere diligimus: ⁊ fratres. ⁊ ipsã frater¬

Expanded text:
matur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? » « Qui miseretur, » opus misericordiae suae venustet hilaritatis gratia. Docere et exhortari ad prophetiam videtur pertinere; ad ministerium vero, tribuere in simplicitate, praeesse in sollicitudine, misereri in hilaritate. Quae sequuntur communia sunt. « Dilectio sine simulatione. Odientes malum, adhaerentes bono. » Notanda tamen est in his sanctae puritas institutionis. In dilectione simplex requiritur affectus; nec sufficit divertere a malo et facere bonum, nisi et odium sit mali et amor boni. In eo vero enim est charitas fraternitatis, nisi charitas charitatis? Quid est diligere charitatem fraternitatis, nisi diligere dilectionem dilectionis? Sic omnino est. Si fratres vere diligimus, et fratres et ipsam frater
Abbreviated transcription (Latin):
cirã appellamus. hec sue in ȩcła. siuȩ in hetemo. si rec¬
ce agat᷑. s̃eu in docendo seu in modo uiuendi. incapite
donacionũ ẽ: siuere secundu analogiã fidei. hoc enĩ greca
habet ĩt̃pretatio ercrcatur Si sepe inuentȩ st̃ ⁊ pesti¬
lentiȩ ĩ cathearis ȩcdarĩ ⁊ in lieremo cauernȩ aspidũ
dũ appetunt sapere aliqui plus quã opocetsapere: nec
⁊ inscripturis sensuũ cognitio occultoꝵ. ⁊ ut habeat unde
ꝓferat debono theiauro cnudis intẽpoce noua ⁊ ueteri:
in doctrina uͦ quȩ seqͥt᷑ si plex edificatio intelligenda ẽ
in ex hoctatione autẽ moxalis ⁊ benigna institutio: post ꝓ
⁊ illua necessariũ in tẽ pcialib ẽ. Qui tribiut. in siplicitate:
id est insi plici tribuat caritate: nichil extra requretis : Qini
p̃est p̃sit t̃ s ollicitudine ñ seculari s de quaitẽ dicit apłs.¬

Expanded text:
cam appellamus. Haec sive in Ecclesia, sive in eremo, si recte agatur, seu in docendo, seu in modo vivendi, in capite donationum est, si vere secundum analogiam fidei, hoc enim Graeca habet interpretatio, exerceatur. Sed saepe inventae sunt et pestilentiae in cathedris Ecclesiarum, et in eremo cavernae aspidum, dum appetunt sapere aliquid, plusquam oportet sapere; nec spirituum, et in Scripturis sensuum cognitio occultorum, et ut habeat unde proferat de bono thesauro cordis in tempore nova et vetera. In doctrina vero, quae sequitur, simplex aedificatio intelligenda est; in exhortatione autem, moralis et benigna institutio. VERS. 7et illud necessarium in temporalibus est. « Qui tribuit, in simplicitate, » id est in simplici tribuat charitate, nihil extra requirens. « Qui praeest, » praesit « in sollicitudine, » non saeculari, sed de qua item dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tectam ex omni parte auro: in qua urna
aurea babens manna: &e uirga aaron que
fronduerat. & tabulȩ testament: Su per ꝙ
eam cherubim gloriȩ obumbrantia ꝓpicia¬
torium : de quibus modo non est dicendum
per singula. His uero ita cõpositis: in prior
quidem tabernaculo semper introibant
sacerdores. sacrificiorum officia consumantes:
In secundo autẽ semel in anno solus pontiser
non sine sanguine quem offerrae pro sua
e pro populi ignorantia: hoc significante
spũ sc̃o non dum propalatam eẽ sanctorum
niam ad huc priore tabernaculo habente
satum: ꝗue parabola est temporis instantis:
uirta quam munera & hostiȩ offeruntur: quȩ
non posunt iuxta conscientiam perfectum
facere seruientẽ solummodo in cibis & in po¬
tibus & uariis baptismatib & iusticiis carni:
usq ad tempus correctionis impositis xp̃s aũ¬

Expanded text:
tectam ex omntectam ex omnaurea habens manna, et virga Aaron, quae 221 fronduerat, et tabulae testamenti, superque eam erant Cherubim gloriae obumbrantia propitiatorium; de quibus non est modo dicendum per singula. His vero ita compositis, in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes; in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine quem offert pro sua et populi ignorantia hoc significante Spiritu Sancto nondum propalatam esse sanctorum viam adhuc priore tabernaculo habente statum quae parabola est temporis instantis iuxta quam munera et hostiae offeruntur quae non possunt iuxta conscientiam perfectum facere servientem solummodo in cibis et in potibus et variis baptismis et iustitiis carnis usque ad tempus correctionis inpositis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi non permanserunt in testamento meo: &
ego neglexi eos dicit dominus: quia hoc testa¬
mentum quod disponã domui israhel post dies
illos dicit dominus dando leges meas in mente¬
illorum. & in corde eorũ superscribam eas:
Et eto illis in dcum &e ipsi erunt mn in poplmn¬
& non docebit unusquisq prorimũ suum. &
unus quisq frẽm suum dicens cognosce dominũ:
quia omnes scient me a minore usq ad maio¬
rem eorum: qr ꝓpicius ero iniquitatibus eorũ
&e peccati illox iam non memorabor Dicendo
autẽ nouũ uet̾auit prius. Qđ autẽ antiquatur
& senescit : prope interitum est H abuit
quidẽ & prius iustificationes culturei &
sanctum sȩculare: Tabernaculũ enĩ factũ
est primil: in quo erant candelabra & m̃sa
& propositio panum: qͥdi dicitur sancta:
Post uelamentũ autem secundum taberna¬
culum quod dicitur scã scõ aureũ habens
thuribulum. & archam testamenti circũ¬

Expanded text:
ipsi non permanserint in testamento meo, et ipsi non permanserint in testamento meo, et ego neglexi eos, dicit Dominus. Quia hoc est testamentum, quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus: Dando leges meas in mentem eorum, et in corde eorum superscribam eas: et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populu non docebit unusquisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens cognosce Dominum quoniam omnes scient me a minore usque ad maiorem eorum quia propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum illorum iam non memorabor dicendo autem novum veteravit prius quod autem antiquatur et senescit prope interitum est habuit quidem et prius iustificationes culturae et sanctum saeculare tabernaculum enim factum est primum in quo inerant candelabra et mensa et propositio panum quae dicitur sancta post velamentum autem secundum tabernaculum quod dicitur sancta sanctorum aureum habens turibulum et arcam testamenti circum
Abbreviated transcription (Latin):
stituit homines sacerdotes infirmitatem ha¬
bentes. Sermo iurisiurandi qui post legem ẽ
quod fixit deus. & non homo. Omnis enim
pontifex: ad offerenda munera & hostias con¬
stituitur. Inde necesse est & hune hibert aligd¬
quod offerat. Si ergo ess& super terram nec
ess& sacerdos: cum essent qui offerrent scđm
legem munera qui exemplari & umbrȩ deser¬
uiunt cęlestiũ: sicut responsum est moysi cũ
consummar& tabernaculũ. uide inquit: omnia
facito secundu exemplar quod tibi ostensum
est in monte. Nunc autẽ melius sortitus est
ministeriũ: quanto & melioris testamenti me¬
diator est: quod in melioribus promissionib
sanccitum est. Nam si illud prius culpa ua¬
cass&: non utiq secundi locus inquireretur.
Uituperans eos dicit. Ecce dies ueniunt dic̃
dominus: & consummabo super domũ isrł.
& super domum iuda testamentum nouum:
non secundum testamentũ quod feci patrib
eorũ in die qua apprehendi manũ illorum
ut educerem illos de terra egypti: Et quoniã

Expanded text:
tuit sacerdotes infirmitatem habentes: sermo autem jurisjurandi, qui post legem est, quod fixit Dominus, et non homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliqquod offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius culpa vacasset: non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos dicit: Ecce dies venient, dicit Dominus: et consummabo super domum Israel, et super domum Juda, testamentum novum: non secundum testamentum, quod feci patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
& perfectus tabernaculum non mani factũ.
id est non huius creationis: neq ꝑ sanguinẽ
hircorũ & uitulorum sed per proprium san¬
guinem introuuit semel in sancta: e terna
redemptione inuenta. Si enĩ sanguis hircorũ
& taurorum. & cinis uitulȩ aspersus in quina¬
tos sanctificat ad emundationẽ carnis: quanto
magis sanguis xp̃i qui per spiritum sanctũ

Expanded text:
fectius tabernaculum non manufactum, id est, non hujus creationis, neque per sanguinem hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem, introivit semel in Sancta, aeterna redemptione inventa. Si enim sanguis hircorum et taurorum, et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificat ad emundationem carnis, quanto magi
Abbreviated transcription (Latin):
per fidem Frͣs scđm hominẽ dico: Tamen hominis
c̃firmatũ testamentũ nemo spernit: aut super¬
ordinat: Abrahȩ dictȩ sunt reꝓmissiones: & semi¬
ni eius. Non dicit ut seminib quasi ^ multis. s quasi
in uno & semini tuo quod ẽ xp̃c hoc autẽ dico testa

Expanded text:
per fidem fratres secundum hominem dico tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit aut superordinat Abrahae dictae sunt promissiones et semini eius non dicit et seminibus quasi in multis sed quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
crurgertalius sacerdos: qui non secundũ lege
mandati carnalis factus est: sed secundum
quoniam tu es sacerdos in eternũ secundum
ordinẽ melchisedech. Reꝓbatio quide fit pre¬
cedentis mandati: ꝓpter infirmitateni eius &
inutilitate Nibil enim ad perfectum addurit
iex. Introductio uero melioris spei per quã
praximamus ad deũ: & quantum est ñ sine
uire iurando alii quidem sine iure iurando
sacerdotes facti sunt: hic autem cum iureiu¬
ranio per cum qui dirit ad ilum. Iurauit
dñs & non penitebit eum: tu es sacerdos in etnũ
In tantum melioris testamenti sponsor factus ẽ
iħe: Et alii quidẽ plures facti sunt sacerdotes
id circo quod morte prohiberent᷑ permanere :¬
Hic autem eo quod maneat in eternũ sempi¬
ternum hab& sacerdotiũ. Unde & saluare in
perpetuũ potest accedentes ꝑ sem&ipsum ad

Expanded text:
urget alius sacerdos, qui non secundum legem mandati carnalis factus est, sed secundum quoniam. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Reprobatio quidem fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum in tantum melioris testamenti sponsor factus est Iesus et alii quidem plures facti sunt sacerdotes idcirco quod morte prohiberentur permanere hic autem eo quod maneat in aeternum sempiternum habet sacerdotium unde et salvare in perpetuo potest accedentes
Abbreviated transcription (Latin):
debimus. quia morte carebimus.
uidendo uitam. mutabilitatem
transcendemus. uidendo immu¬
labilem. corruptione non tene¬
bimur. uidendo incorruptionẽ.¬

Expanded text:
debimus, quia morte carebimus videndo vitam, mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilem. Corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptum.
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ista ad uersus scũm puerũ tuũ ihesu quẽ unxisti. he¬
rodes ⁊pilatus ⁊ populus irraei. facere quanta manus tua
⁊ c̃siliũ p̃destinauit fieri : Ecce qđ dictũ ẽ setundũ euuan¬
geliũ qͥdẽ ĩ imici ꝓpt̃ uos : tanta quippe ab ũimicis uide¬
is manus di ⁊ c̃siliũ p̃destinauit fieri : quanta netessana

Expanded text:
itate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes et Pilatus, et populus Israel, facere quanta manus tua et consilium praedestinavit fieri . Ecce quod dictum est secundum Evangelium quidem inimici propter vos ; tanta quippe ab inimicis Judaeis, manus Dei et consilium praedestinavit fieri, quanta necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ quantitas. ante quã ñ auferat᷑ iuderx iniqͥtas.
quis etiã sit iste om̃is itraei. qui saluus fiet: occulta st̃
nesciri Nã ex primo aduentu dnĩ humili. cecitas facta ẽ
in irtael: exsecundo om̃is irrael saluus fiet: ꝑ heliã nã¬
q: magnũ mirabilẽq: ꝓfetã expostra sibi lege ante iudi¬
tiũ. in ultimo tẽpore uideos ĩ dominũ ihesũ esse credi¬
turos. celeberrimũ ẽ in sermonib cordibq: fideliũ
Ipse qͥppe ante aduentũ iudicis sperat᷑ esse uenturus:
us̃q: ad tẽpus illud uiuens in carne reseruatiõ: Expo¬
net autẽ lȩgẽ spiritualit̃ : quã nc̃ uidei obseruant
carnalit̃ Et c̃uertet corda patrũ ad filios. ĩd est. ut filu
sic intelligant lȩgẽ. sicut eã intellexert̃ patres etx
ꝓfetȩ. in qͥb: ⁊ moyses fuit : Sic enĩ cor patrũ c̃uerat᷑
adfilios cũ inrtelligentia patrũ. ꝑ ducit᷑ ad intelligen¬

Expanded text:
gentium quantitas, antequam non auferatur Judaeorum iniquitas: gentium quantitas, antequam non auferatur Judaeorum iniquitas: quis etiam sit iste omnis Israel qui salvus fiet, occulta suntnesciri. Nam ex primo adventu Domini humili caecitas facta est in Israel. Ex secundo omnis Israel salvus fiet. Per Eliam namque magnum mirabilemque prophetam, exposita sibi lege ante judicium in ultimo tempore Judaeos in Dominum Jesum esse credituros, celeberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante adventum judicis speratur esse venturus, usque ad tempus illud vivens in carne reservatur. Exponet autem legem spiritualiter quam nunc Judaei observant carnaliter. « Et convertet corda patrum ad filios : » id est ut filii sic intelligant legem, sicut eam intellexerunt patres eorum prophetae, in quibus et Moyses fuit. Sic enim cor patrum convertitur ad filios, cum intelligentia patrum perducitur ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
sapiente sst̃ : quib: alios uisicuntib: occultoꝵ iuditior dĩ
neglecta formidine in quandã quasi ceratudinẽ sa¬
iutissuȩ sapiunt rationes meritecũ suoꝵ: sȩcitas enĩ fa¬
cta ẽ in irrael. facientib percatis etꝵ ire plenitudo
gentiũ intraret : qua ingressa. ceritatẽ in eis cessare
necesse ẽ : Qđ quomͦ fiat. subdit dicens ueniet ex si¬
on qui eripiat ⁊ auertat inpietatẽ ab ia cob. et hoc illis ane
testamentũ. cũ abstulero per cataeoꝵ. Ueniet exsyon. de
quo scriptũ ẽ ex syonspenes detous eius : qui eripiat a pos¬
sessione ĩ imiciplenitudinẽ gentiũ. ⁊ auertat ĩpietatẽ
al iacob. ut iã ñ inuideant gentib siemulent᷑ eas in
bonũ: Et hoc illis ame testamentũ: additq: apłsde suo.
qđ in ꝓfeta ñ habet᷑. cũ abstulero percata eoꝵ. qr sicut
dicit᷑ de gentib illis. ñ dũ c̃pleta erat ĩiqͥtas a moueoꝵ
a uferent᷑. iniqͥtates iudeoꝵ: Que aute sit plenitudinis

Expanded text:
sapientes sunt: quibus, cum alios judicant, occultorum judiciorum Dei neglecta formidine, in quamdam quasi certitudinem salutis suae sapiunt rationes meritorum suorum. Caecitas enim facta est in Israel, facientibus peccatis eorum, ut plenitudo gentium intraret; qua ingressa caecitatem in eis cessare necesse est. Quod quomodo fiat, subdit dicens: VERS. 26.-- « Veniet ex Sion qui eripiat et avertat impietatem ab Jacob, et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata eorum. » Veniet ex Sion de quo scriptum est: « Ex Sion species decoris ejus ; » qui eripiat a possessione inimici plenitudinem gentium, et avertat impietatem ab Jacob; ut jam non invideant gentibus, sed aemulentur eas ine suo quod in propheta non habetur, « cum abstulero peccata eorum: » quia sicut dicitur de gentibus illis, nondum completa erat iniquitas Amorrhaeauferentur iniquitates Judaeorum. Quae autem sit, plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
qua occiaert̃᷑ xpũm ĩ eiiuangelio sicut uidemusꝓfect
hoc ostendit exdĩ disposiione uenire. qui bene nouit
utietiã malis : ñ qđ illi ꝓsint uasa irȩ .s. ipso eis bene itten¬
te: ꝓsint uasismisericodiȩ : Est enĩ in malox pocestate
percare : ut autẽ peccando hoc ł hoc illa malitia faci¬
ant ñ ẽ in cox potestate .s dĩ diuidentis tenebtas. ⁊ oe¬
dinantiseas : ut hinc etiã qđ faciunt ẽtra uoluntatẽ dĩ
ñ ipleat᷑ nisiuoluntas dĩ : legimus ĩ actib: apłox. in psequ

Expanded text:
qua occiderunt Christum, in Evangelio, sicut videmus, profecit? Et hoc ostendit ex Dei dispositione venire, qui bene novit uti etiam malis, non quod illi prosint vasa irae, sed ipso eis bene utente prosint vasis misericordiae. Est enim in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc vel hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei dividentis tenebras et ordinantis eas, ut hinc etiam quod faciunt contra voluntatem Dei non impleatur nisi voluntas Dei. Legimus in Actibus apos
Abbreviated transcription (Latin):
& uidero uos siue absens audiã de uobis qͥa statĩ
in uno spũ unanimes collaborantes in fide euuan¬
gli: &e in millo terreamini ab aduersariis. Quȩ :
ulis causa ꝑditionis uobis autẽ saluris: &e hoca dõ:
quia uobis donatũ est ꝓ xp̃o. Non solũ ut in eum
credatis. s ut &eiã pro illo paciamini adem cer¬

Expanded text:
audiam de uobis, quia statis in uno spiritu unanimes, conlaborantes fide euangelii, et in nullo terreamini ab aduersariis, quae est in illis causa perditionis, uobis autem salutis: et hoc a deo. quia uobis donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sp̃s ihũ xp̃i. scđm expectationẽ & spem
meã: quia in nullo confundar. Sed in omĩ fiducia
sicut semper & nunc magnificabitur xp̃s in
corpore meo siue per uitam siue per mortem
Mihi enĩ uiuere xp̃c eit : & mori lucrũ. Quod si¬
uiuere in carne hic mihi fructus est operisi&
quid eligã ignoro. Coartor autẽ ex duob deside¬
rium habens dissoluiꝰ cũ xp̃o esse multo enagis
meliꝰ Permanere autẽ in carne necessariũ est¬
propt uos. Et hoc confidens scio quia manebo

Expanded text:
Iesu Christi secundum expectationem et spem meam quia in nullo confundar sed in omni fiducia sicut semper et nunc magnificabitur Christus in corpore meo sive per vitam sive per mortem mihi enim vivere Christus est et mori lucrum quod svivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eligam ignoro coartor autem e duobus desiderium habens dissolvi et cum melius: remanere autem in carne valde necessarium propter vos. Et hoc certum habens, scio quia manebo
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat ĩpiũ credere ĩ mediatorẽ. sine quo nullus re¬
c̃ciliat᷑ dõ credere ĩ eũ qͥdicit. sine me nichil potestis fa¬
cere : S: hancfidẽ ñ app̃hendit: qui igno ans dĩiustiuã id
ẽ quãdat ds. qui iustificat ĩpiũ. ⁊ suã uolens statuere. tãqũã
suȩ uoluntatis uirib: factã ciuids̃ secundũ merita retribu¬
at gram ñ uult ut grã dĩ p̃cedat quȩ eũ faciat habere. qũã se
ipse sibi credit facere iustitiã: Unde ⁊ sec tari huius modi ho¬
mines dicunt᷑ iustitiã : quã qͣsi fugientẽ uiribus suis app̃hen¬

Expanded text:
lus reconciliatur Deo, credere in eum qui dicit: « Sine me nihil potestis facere . » Sed hanc fidem non apprehendit qui, ignorans Dei justitiam, id est quam dat Deus, qui justificat impium et suam volens statuere, tanquam suae voluntatis viribus factam, cui Deus secundum merita retribuat gratiam, non vult ut gratia Dei praecedat, quae eum faciat habere, quam se ipse sibi credit facere justitiam. Unde et sectari hujusmodi homines dicuntur justitiam, quam quasi fugientem
Abbreviated transcription (Latin):
lege grȩ. in lege fidei. ĩlege sp̃us uitȩ. tsequta ẽ : Ceteri
aut ẽ qr credere noluert̃ cũ possent : excetati st̃. id est
facti qui ñ possent : Quia enĩ uoluntate peccauert̃. etiã
in uoluntate puniti st̃: ut qr scient̃ uerũ dixert̃ falsũ post¬
ea nerueritatẽ ipsã possent intelligere: hoc enĩ. ñ siplicita¬
pȩnalis afflictio de qua supradexit : his autẽ quist̃ ex c̃centi¬
one ira ⁊ indignatio ⁊ cetera: Pãnati enĩ ad infernũ geben¬
nȩ. primũ hiccrutiant᷑ ĩ ĩ ferno c̃scientiȩ ñ habentos tristi

Expanded text:
e fidei, in lege spiritus vitae consecuta est. « Caeteri » autem quia credere noluerunt, cum possent, « excaecati sunt: » id est facti qui non possent. Quia enim voluntate peccaverunt, etiam in voluntate puniti sunt; ut quia scienter verum dixerunt falsum, postea nec veritatem ipsam possent intelligere. Hoc enim non simplicitapoenalis afflictio, de qua supra dixit: « His autem qui sunt ex contentione, ira et indignatio, » etc. Damnati enim ad infernum gehennae, primum hic cruciantur in inferno conscie
Abbreviated transcription (Latin):
tiã suã magnã. ⁊ dolocẽ c̃tinuũ codissur degentis suę
obcecatione. quã dissimulare ñ potest. agens ꝓ illis. in quan¬
tũ ueritas ⁊ iustitia dĩ conatib eius inuenit᷑ ñ obsistere :
cui⁊ ipse resistere ñ potest. resistente sibi obduratione
ꝑtinacis malitiȩ : Unde x dõ c̃unctus c̃dẽnat qͥdẽ cȩtã tillis
mult irudinẽ. obduratoꝵ : s: ĩ remediũ doloris sui. scãm ex eis
paucis eox. fides ex auditu. auditus autẽ ꝑuerbũ dĩ:
Gloiat᷑ autẽ ł in paucis eoꝵ. ꝓferisse studiũ p̃dicatoꝵ
Beinde ceteris omẽm tollens excusationẽ. nũqͥd ĩquit ñ
rines terrȩ ĩ habitantes audiert̃ : iudei habitantes in
medio terrȩ . ubi salus facta ẽ qͦmͦ so excusare posst̃ :¬

Expanded text:
tiam suam magnam et dolorem continuum cordis sui de gentis suae obcaecatione, quam dissimulare non potest, agens pro illis, in quantum veritas et justitia Dei conatibus ejus invenitur non obsistere; cui et ipse resistere non potest, resistente sibi obduratione pertinacis malitiae. Unde et Deo conjunctus condemnat quidem caecam in illis multitudinem obduratorum, sed in remedium dolpaucis eorum, « fides ex auditu, auditus autem per verbum Dei. » Gloriatur autem vel in paucis eorum profecisse studium praedicatorum. Deinde caeteris omnem tollens excusationem: VERS. 18. « fines terrae inhabitantes audierunt, Judaei habitantes in medio terrae, ubi salus facta est, quomodo se excusare poss
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ. quasi ꝑ oꝑa ustificantẽ : Gentes uͦ ñ sectant᷑ iusti¬
tiã .s. app̃hendt̃ eã ꝓximã sibi eã inuenientes : p̃rogan¬
te eã sibi grã fidei. naturali eã inueniertos insitã cordi
fit de timoce penȩ. ñ de am&e iustitiȩ. quã homo facte ñ
ds̃ app̃hendert̃ iustitiã dĩ. iustitiã fidei: ĩrrael uͦ set tan

Expanded text:
 non sectantur justitiam, sed apprehendunt eam, proximam sibi eam invenientes, praerogante eam sibi gratia fidei, naturali lege eam invenientes insitam cordi fit de timore poenae, non de amore justitiae, quam homo facit non Deus, « apprehenderunt justitiam » Dei, justitiam fid
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ quas cȩri legt̃ : Dico gͦ: Nũqͥd sic offendert̃ ut caderent:
absit : Est casus. quo uistus septies cadit. ⁊ resurgit : ⁊ ẽ ca¬
sus. de quo qui cadit ñ adicit ut resurgat: sicut cetidit
luciferde tȩlo casu e ternȩ desperationis: hoc casu ab¬
sit ĩ qͥt ut ceriderit irrael. cũ ad huc apud eos meditatio
legis ꝑmaneat. ⁊ xelus dĩ licet ñ serundũ scientiã:
casus enĩ uideo habet resurrettonẽ : ⁊ auersio c̃uerfi¬
onẽ : Quomꝰ : seqͥt᷑ ⁊ dicit S ill&x delicto salus gentib: fac¬
ta est. ut illos emulent᷑. Non enĩ casus eoꝵ usquẽ quaq in u¬
tilis inuentus ẽ : quia unde ipsi cetidert̃: inde alii sur

Expanded text:
unt. VERS. 11.-- « Dico ergo: Nunquid sic offenderunt, ut caderent? Absit. » Est casus, quo justus septies cadit, et resurgit , et est casus, de quo qui cadit, non adjicit ut resurgat , sicut cecidit Lucifer de coelo casu aeternae desperationis. Hoc casu absit, inquit, ut ceciderit Israel, cum adhuc apud eos meditatio legis permaneat, et zelus Dei, licet non secundum scientiam. Casus enim Judaeorum habet resurrectionem, et aversio conversionem. Quomodo? Sequitur et dicit: « Sed illorum delicto salus gentibus facta est, ut illos aemulentur. » Non enim casus eorum usquequaque inutilis inventus est, quia unde ipsi ceciderunt, inde alii sur
Abbreviated transcription (Latin):
raei: tota gͦdie id est toto cũ hominib: c̃uersationissuȩ
tẽpore. expandit dnũs manussuas quasi ad ãplocten¬
dũ populũ udeoꝵ illis p̃cipue deputans. ⁊ miraculoe sug
credentess: c̃tradicentes quasi utraq: sibi manu ad tra¬
here conabat᷑: Et tãquã responderȩt᷑. ubi gͦ sẽ ꝓmissiones
factȩ ad irrael: c̃tinuo subiunxt : Sico gͦ: Nũqͥa repulte¬
ds̃ populũ suũ : absit: Nã ⁊ ego irraelita sũ ex semine
abrahã de tribu beniamin : Non repulit ds̃ plebẽ suã
quã p̃scuut: Atq ut ostenderet grãdĩ relictas esse re¬
liqͥas ñ meritis oꝑũ ooꝵ sequtus a diuntit : An nescras

Expanded text:
rael . » Tota ergo die, id est toto cum hominibus conversationis suae rael . » Tota ergo die, id est toto cum hominibus conversationis suae tempore expandit Dominus manus suas, quasi ad amplectendum populum Judaeorum; illis praecipue deputans et miraculorum sucredentes, sed contradicentes quasi utraque sibi manu attrahere conatur. Et tanquam responderetur: Ubi ergo sunt promissiones factae ad IsraelDeus populum suum? Absit! Nam et ego Israelita sum, ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. » Atque ut ostenderet gratia Dei relictas esse reliquias, non meritis operum eorum, secutus adjunxit: VERS