comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quidenim facit sine illo ꝑquẽ
facta sunt omnia : Omnia in quid
per ipsum facta sunt: & satiate in¬
sultans tardis duris litigions ad¬
didit & sine ipso factum erꝰt nihib:
facta sunt: Intelligimus utiq uni-¬
uersam creaturam factam ꝑfiliũ.
fecisse patrem per uerbum suũ :
dm̃ peruirtutem & sapientiã suã
Num quid dicturi sumus om̃a quidẽ
quando creata sunt ꝑ ipsum fac¬
ta sunt. sed nunc non omnia per
ipsum facit pater: absit : recedat
ha& cogitatio a fideliũ cordibus
abigatur a sensu deuotorum ab in¬
tellectu piorum: fieri non potest.
ut peripsum creauerit & non
peripsum gubern&: absit ut sine
ipsoregatur. quod est quando ꝑ
ipsum factũ ẽ ut eõ: Sed & hoc
testimonio scripturae doceamus:
non solum per ipsum facta & creata
omnia sicut ex euangelio commemo¬
rauimus. omnia ꝑipsum facta suns
& sine ipso factum ẽ nihil: sed ꝑ ipsũ
&im regi & disponi quae facta sunt :
& dĩ sapientiam: agnoscite dictum

Expanded text:
tis? Quid enim facit sine illo, per quem tis? Quid enim facit sine illo, per quem facta sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris, litigiosis, addidit, Et sine ipso factum est nihil facta sunt; intelligimus utique universam creaturam factam per Filium, fecisse Patrem per Verbum suum, Deum per Virtutem et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum gubernet. Absit ut sine ipso regatur quod est, quando per ipsum factum est ut esset. Sed et hoc testimonio Scripturae doceamus, non solum per ipsum facta et creata omnia, sicut ex Evangelio commemoravimus, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: sed per ipsum etiam regi et disponi quae facta sunt. et Dei Sapientiam: agnoscite dictum
Abbreviated transcription (Latin):
qui unde uolumus dicere: ubi posi¬
ti quomodo positi incorpore: qđ
corrumpitur & ad grauat anima
& de primit terrena in habitatio
sensum multa cogitantem: quando
ergo istum sensum amulusꝰ extra¬
ho. & adunum dm̃ trinitatem in-¬
separabilem colligo ut aliquid ui-¬
decm quod dicam : putant ne in hoc
corpore quod ad grauat animã
ut aliquid uobis digne eloquar :
eam mecum : nam infirmus sũ illi :¬
a studiosissimis fratribus propo¬
ni. sol& in amatorum uerbi dĩ sermo¬
ne uersari: sol& pro hac multum
pulsari addm̃ dicentibus hominib:
facit aliquid pat. qđ ñ facit filius:
aut facit aliquid filius. quod non
facit pater : Interim d de patre &
filio dicamus: Cum autem hinc ex¬
pedierit conatum nr̃m. ciudicimus
adiutor m̃s esto nederelinquas me:
Intelligitur &iam sp̃s sc̃s ab operati¬
one patris & filii : nequaquam disce¬
dere: Depatre ergo & filio fratres
audite: facit aliquid patersine
filio : respondemus non: andubita¬

Expanded text:
qui; unde volumus dicere, ubi posiqui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positi in corpore quod corrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum a multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar,  me, levet eam mecum. Nam infirmus sum illi, eab studiosissimis fratribus proponi, solet in amatorum verbi Dei sermone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum, dicentibus hominibus: Facit aliquid Pater, quod non facit Filius; aut facit aliquid Filius quod non facit Pater? Interim de Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit conatum nostrum, cui dicimus, Adjutor meus esto, ne derelinquas me ; intelligitur etiam Spiritus sanctus ab operatione Patris et Filii nequaquam discedere. De Patre ergo et Filio, fratres, audite. Facit aliquid Pater sine Filio? Respondemus, Non. An dubita
Abbreviated transcription (Latin):
tholica non opinione praesũpti¬
onis. sed testimonio lectionis col¬
lecta nec her&ica temeritate
incerta sed a postolica ueritate
fundata hoc insinuat: hoc nouimis
hoc credimus. hoc eit si non uidemus
oculis ne adhuc corde quam diu
fide mundamur: ipsa tamen fide¬
sime ac robustissime r&inemus.
non tresdeos: Ita tamenunũ dm̃
ut filius non sit pater ut pater
non sit filius. ut sp̃ssc̃s nec pater
sit. nec filius. sed patris & filii.
spĩ: hanc ineffabilem diuinitatem
apud se ipsam manentem. omnia
innouantem. creantem. recre¬
antem. mit tentem. reuocantẽ.
iudicantẽ. liberantem. hanc
ergo trinitatem in effabilem
uenit filius in homine seorsum spi
scĩ decaelo descendit speciaeco¬
lumbae: seor sum uox decaelo
sonuit. hic est filius meus. ubi est
inseparabilis trinitas: Fecit uos
sinum don& ipse unde quod aperu-¬
istis impleatur: Conlaborate nobis¬
cum. uid&is enim quid susce peri¬
mus: non solum quid uerum &iam

Expanded text:
tholica, non opinione praesumptitholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur; ipsa tamen fidesime, ac robustissime retinemus Pnon tres deos. Ita tamen unum Deum, ut Filius non sit Pater, ut Pater non sit Filius, ut Spiritus sanctus nec Pater sit, nec Filius, sed Patris et Filii Spiritus. Hanc ineffabilem divinitatem apud se ipsam manentem, omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem; hanc ergo Trinitatem ineffabilem venit Filius in homine, seorsum Spiritus sanctus de coelo descendit in specie columbae, seorsum vox Patris de coelo sonuit, Hic est Filius meus. Ubi est inseparabilis Trinitas? Fecit vos sinum: donet ipse unde quod aperuistis impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullo dubitationis scrupulo com¬
mendatur hȩc trinitas : cum ipse
dñs ihs̃ xp̃s. in forma serui ueniens
adiohannem : utiq filius est Honenĩ
dici potest quod paterest: aut dici
bit&. aut quis dicat quid est columba :¬
cum ipsum cuangelium test&ur
a pertissime descendit sup eum sp̃s¬
scr inspeciȩ colum bae : Deuoce aũt
illa similiter nulla dubitatio quod
patrissit : cumdicit tues filius m̃s
habemus distinctam trinitatem:
quamuis timidae iddicam. tamen
audeo quasi separabilem trinitatẽ :
cum ihs uenit ad fiuuium exalio
loco in alium locum columba decae.¬
lo descendit ad terram de alio loco
in alium locum : uoxipsa patris
nec d&erra nec deaqua sonuit
sed decado: tria haec quasi sepa¬
rantur locis. separantur officiis se¬
parantur operibus: Dicat mihi ali¬
quis: ostende inseparabilem trini¬
tatem memento catholicũ teloqͥ:
catholicis loqui: fidesenim nr̃a.
idẽ fidesura fides recta fidesca¬

Expanded text:
nec ullo dubitationis scrupulo comnec ullo dubitationis scrupulo commendatur haec Trinitas. Nam ipse Dominus Christus in forma servi veniens ad Joannem, utique Filius est: non enim dici potest quod Pater est, aut dici bitet; aut quis dicat, Quid est columba cum ipsum Evangelium testetur apertissime, Descendit super eum Sps in specie columbae? De voce autem illa similiter nulla dubitatio quod Patris sit, cum dicit, Tu es Filius meus . Habemus ergo distinctam Trinitatem. quamvis timide id dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat mihi aliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides ca
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica lectio proposuit
ꝗnobis unde loquamurad
caritatem urãm : tamquã
dñi imperio : & uere dñi im¬
perio: ab illo enim expecta¬
uit cormeum tam quam iussionẽ
proferendi sermonis uut hinc eũ
intellegenem loquitie uelle qr
recitar ipie uoluiss& Audiat
borem meum: Videmus enim & tam¬
quam proposito diuino spectaculo¬
intrinitate : Cum enim uenir&
ihr & baptazatus ess& a iohanne.
dñra seruo suo. quod fecit adhu-¬
militatis exemplum : in ipia quippe
humilitate ostenditimpleriius¬
titiam. quando dicente sibi iohanne
ego ate debeo baptizari. & tu uenis
adme respondit: sine modo : am¬
pleatur om̃is iustitia: Cum ergo
bapti ⁊atus ess& aperti sunt cali:
& descendit super eum sp̃s sc̃s inspeciȩ
columbae: Deinde uox desuꝑ consecu¬
ta est̃ hic ost filius meus dilectus in quo
bene sensi habemus ergo distine¬
tam quodam modo trinitatem :
Inuoce patrem. in homine filium.
commemorare opus erat : namui¬
dere facillimum est: euidenter enĩ

Expanded text:
angelica lectio proposuit nobis unde loquamur ad Charitatem vestram, tanquam Domini imperio, et vere Domini imperio. Ab illo enim exspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermonis, ut hinc eum intelligerem loqui me velle, quod recitari ipse voluisset. Audiat  nostrum laborem meum. Videmus enim et tanquam proposito diin Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod fecit ad humilitatis exemplum; in ipsa quippe humilitate ostendit impleri justitiam, quando dicente sibi Joanne, Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me; respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia : cum ergo baptizatus esset, aperti sunt coeli, et descendit super eum Spiritus sanctus in specie columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium, commemorare opus erat; nam videre facillimum est. Evidenter enim,
Abbreviated transcription (Latin):
uertere de ipiis a maritudinibus
deipsis tribulationib: murmurans &
dicens. eccepereunt omnia xp̃ia¬
nis temporibus quid strepis non hocpi¬
sit &ernus sic redidero, exmor¬
tali fiam &ernus: quid strepis
omunde inmunde : quid strepis quid
aues tere conaris : tenereuis p̃eriens
quid faceres simaneres : quem non
deciperes dulcef sia marus alimenta
mentires : ego si habeo spem siteneo
spem. siouum ieum non est abscor¬
pione ꝑcussum benedicam dño in
omni tempore. semꝑ laus eius inore
meo : felix sit mundus infelix sit
mundus. benedicam dñm quifecit
mundum benedicam prorsus secđ
carnem benesit secundum carnem
benedico quando bene est & blas¬
phemo quando male est : suscepi
scorpionis aculeum. conpuneeus
r&ro respexi quod ab sit a nobis :
dñs dedit. dñsabstulit. sicut dnõ
placuit ita factum est. sit nom̃
dñi benedictum. Man& ciuit ces¬
quȩ nos carnaliter genuit. dõgra¬
taliter gener&ur : & nobiscum
transeat adernitatem. sed non

Expanded text:
ertere. De ipsis amaritudinibus, ertere. De ipsis amaritudinibus, de ipsis tribulationibus murmuras, et dicis: Ecce pereunt omnia christianis temporibus. Quid strepis? Noaeternus: si credidero, ex mortali fiam aeternus. Quid strepis, o munde immunde? quid strepis? Quid avertere conaris? Tenere vis periens: quid faceres, si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Ego si habeo spem, si teneo spem, ovum meum non est ab scorpione percussum. Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Felix sit mundus, evertatur mundus: Benedicam Dominum, qui fecit mundum. Benedicam prorsus. Secundum carnem bene sit, secundum carnem benedico quando bene est, et blasphemo quando male est; suscepi scorpionis aculeum, compunctus retro respexi; quod absit a nobis. Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . CAque nos carnaliter genuit. Deo grataliter generetur et nobiscum transeat ad eternitatem: sed non
Abbreviated transcription (Latin):
quia operitur : cum pacientiã exs¬
pcet&ur feruescat ut uiuescat in¬
tende extendere in anteriora obli¬
uiscere pr&eritis quȩ enimuiden¬
tur temporalia suntiquae autem¬
non uidentur &erna. in illa ergo
quae non uidentur extende spem
ex pecta sustine : nolir&ro respice¬
re ouotuo scorpiumtime . uide
quia decauda i ꝑcutit quam r&ro
hab&: nonscorpie perimat ouum
tuum mundus iste spemtuam ut ita
dicam ueneno eocontrario quore¬
trario non ꝑimat: quanta tibilo¬
quitur mundus quanta post dorsũ
strepit ut r&ro respicias. Id est ut
in rebus praesentibus nec praesen¬
tibus non enim dicenda sunt prae-¬
sentia num quam stantiã spem
tuam ponas. & ab eo quod promisit
xp̃s. & non dum̃ dedit sel quia
fidelis est dabit. auertet animũ tuum.
& uellis requiescere inmundo pereun
a maritudines misc& ut alia quae¬
ratur felicitas. cuius dulcedo non fal-¬
lax : & de ipsis a maritudinibus cona¬
tur mundus auertere te.ab eo quod
intendis in anteriora & r&ro con-¬

Expanded text:
quia operitur: cum patientia exspectetur; fervescat, ut viviscat. Intende, extendere in anteriora, obliviscere praeterita. Quae enim videntur, temporalia sunt. Non renon videntur, aeterna . In illa ergo quae non videntur, extende spem: exspecta, sustine. Noli retro respicere. Ovo tuo scorpium time. Vide quia de cauda percutit, quam retro habet. Non ergo scorpius perimat ovum tuum, mundus iste spem tuam, ut ita dicam, veneno eo contrario, quo retrario. Quanta tibi loquitur mundus, quanta post dorsum strepit, ut retro respicias: id est, ut in rebus praesentibus nec praesentibus; non enim dicenda sunt praesentia nunquam stantia spem tuam ponas; et ab eo quod promisit Christus et nondum dedit, sed quia fidelis est dabit, avertas animum tuum, et velis requiescere in mundo pereuntamaritudines miscet, ut alia quaeratur felicitas, cujus dulcedo non est fallax: et de ipsis amaritudinibus conatur mundus avertere ab eo quod intendis in anteriora, et retro conv
Abbreviated transcription (Latin):
xisti. & in melitis sententiam com¬
mu tasti & quod uarium erat unius
coloris effectum est : Noli tibi tri-¬
buere. nesis inter nouem quigra¬
tias non eger̃: Vnus egit gratias:
erat. gentes alienigenas significa¬
bat. Numerus ille. xp̃o decimas
dedit. illiergo debemus quod sumꝰ
quod uiuimus quod intelligimus
quod homines sumus. quod bene
uiuimus. quod recte intelligi¬
mus. illidebemus. nrm̃nihilnisi
peccatum habemus: quid enim
habes quod non accepisti : Voser¬
go maxime quiscitis quid audi¬
atis curandum ab ȩgritudine
mundandum a uari&ate sur¬
sum corponite. & dõ gratias

Expanded text:
xisti, et in melius sententiam comxisti, et in melius sententiam commutasti; et quod varium erat, unius coloris effectum est. Noli tibi tribuere, ne sis inter novem qui gratias non egerunt. Unus egit gratias: erat, gentes alienigenas significabat, numerus ille Christo decimas dedit. Illi ergo debemus quod sumus, quod vivimus, quod intelligimus: quod homines sumus, quod bene viximus, quod recte intelleximus, illi debemus. Nostrum nihil, nisi peccatum quod habemus. Quid enim habes, quod non accepisti ? Vos ergo, maxime qui scitis quid audiatis, curandum ab aegritudine, mundatum a varietate sursum cor ponite, et Deo gratias
Abbreviated transcription (Latin):
adõ tehabere quicquid boni habes.
ate quicquid mali: Nembonis tuis
illum contempnas. te laudes: Ne in
malistuis illum accuses te excus es
Ipsa est uera confessio : Ille enim qui
in tantis donis praeuenit te. uentu¬
rus est adte & inspecturus dona
sua & malatua: Quomodo eius
don& usus fueris. inspici& te:ergo
quia in omnibus istis donis prae¬
uenit te uide in quotu praeue¬
nias faciem uenturi: Audi psal
in confessione: praeueniamus
tuum : & ipse cum patredĩ est adte
qui homo est propterte. hta iubi¬
las in psalmis praeueniens faciẽ
eius in confessione: Iubila in psal¬
mo. praeueniens faciem ei : in
confessione : Ac cusatẽ. iubila in
psalmo. lauda illum accusando
te. & laudando eum qui fecit te
Veni& qui mortuus est prote. &
uiuificabit te. hoc ten&e. in hoc¬
persistite. nemo uari&. nelepro¬
sussit: Doctrina in constans. non
habens unum colorem mentis. leprã
significat & istam xp̃s mundat
Forte in aliquo uariasti. & in spe¬

Expanded text:
a Deo te habere quidquid boni habes, a Deo te habere quidquid boni habes, a te quidquid mali. Ne in bonis tuis illum contemnas, te laudes; ne in malis tuis illum accuses, te excuses: ipsa est vera confessio. Ille qui in tantis bonis praevenit te, venturus est ad te, et inspecturus dona sua et mala tua; quomodo bono ejus usus fueris, inspicit te. Ergo quia in omnibus istis donis praevenit te, vide in quo tu praevenias faciem venturi: audi Psalmin confessione. Praeveniamus tuum, et ipse cum Patre Deus est ad te, qui homo est propter te. Ita jubilabis in Psalmis, praeveniens faciem ejus in confessione. Jubila in Psalmo: praeveniens faciem ejus in confessione, accusa te; jubilans in Psalmo, lauda illum. Accusando te, et laudando eum qui fecit te; veniet qui mortuus est pro te, et vivificabit te. Cpersistite. Nemo variet, nemo leprosus sit. Doctrina inconstans, non habens unum colorem, mentis lepram significat: et istam Christus mundat. Forte in aliquo variasti, et inspe
Abbreviated transcription (Latin):
uos: aliquid illo melius fecimus: meli¬
orest enim saliuis homo : quam quilib&
homo: Siergote fecit hominem. & tute
fecisti bonum hominem : quod tu te¬
fec isti melius est: Nolite extollere
suꝑdm̃ subd &edõ adora prosterne¬
re confitere illiqui fec it te : qm̃ nemo
recreat: nisi quicreat: Nemoreficit
nisi qui fecit: Hoc & in alio epsalms
Ipre fecit nos & non ipsi nos : Sanequan-¬
do tefecit quid tu faceres ñ habebas:
queendo autem iam habes & tu ipse
quod facias ut᷑ medicum curras. aut¬
excitauit cortuum & posse inplo¬
rare donauit tibidĩ : Est enim in¬
quid qui operatur in uobis & uelle &
operari. pro bona uoluntate quia¬
& ut haberes bonam uoluntatem
illius uocatio praecessit : Clama : dĩ
m̃s miseri cordia ei: praeueni& me
Vt esies ut sentires ut audires. ut con-¬
sentires: praeuenit temisericordia
eius praeuenit in omnibus. praeue
m& tuin aliquo iram eius: In quo
inquid: Inquo : confitere ista om̃a

Expanded text:
vos; aliquid illo melius fecimus. Melivos; aliquid illo melius fecimus. Melior est enim salvus homo, quam quilibet homo. Si ergo te Deus fecit hominem, et tu te fecisti bonum hominem; quod tu fecisti melius est. Noli te extollere super Deum: subde te Deo, adora, prosternere, confitere illi qui fecit te: quia nemo recreat, nisi qui creat; nemo reficit, nisi qui fecit. Hoc et in alio psalmo: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Sane quando te fecit, quid tu faceres non habebas: quando autem jam es, habes et tu ipse quod facias; ad medicum curras, excitavit cor tuum, et posse implorare donavit tibi; Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle, et operari, pro bona voluntate . Quia ut haberes bonam voluntatem, illius vocatio praecessit. Clama, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Ut esses, ut sentires, ut audires, ut consentires, praevenit te misericordia ejus. Praevenit te in omnibus: praeveni et tu in aliquo iram ejus. In quo, inquis, in quo? Confitere ista omnia
Abbreviated transcription (Latin):
liberaui & coronaui : uade dic egrotis
clama desperatis: Fidelissermo &om¬
ni acceptione dignus quia xp̃i i hr̃
uenit inmundum peccato res saluos
facere : quid tim &is quid trepidatis:
quorum primus ego sum : ego in quid
uobis loquor: sanus e grotantibus stans
iacentibus securus desperantibus : Ideo
ANorbum meum diu pertulit. & sic abstula
tam quam bonus medicus fren&icũspatien¬
ter tolerauit: sustunuit mȩ ferientem.
sed donauit mihi feriri prose Omnem
inquit longanimitatem ostendit in me
ad in formationem eorum qui creditu¬
ri sunt illi : inuitam &ernam: Holite¬
ergo desperare: Aegroti estis: ac cedi¬
te ad cũ &sanamini. ceciistis. accedite ad eũ &
inluminamini & quis anit estis ei gratias
agite : & quegrotaas adeũ sanandicurrite dictae o m̃s
Venite ad oremus & prosternamur ei
& ploremus coram dño qui fecit nos:
& homines & saluos : Nam si ille nos fecit
homines nosautem ipsi nos fecimus sal¬

Expanded text:
liberavi et coronavi . Vade, dic aegrotis, liberavi et coronavi . Vade, dic aegrotis, clama desperatis: Fidelis sermo, et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in mundum peccatores salvos facere. Quid timetis? quid trepidatis? Quorum primus ego sum. Ego, inquit, vobis loquor, sanus aegrotantibus, stans jacentibus, securus desperantibus. Ideo etatem. Morbum meum diu pertulit, et sic abstulit; tanquam bonus medicus phreneticum patienter toleravit, sustinuit me ferientem se, donavit mihi feriri pro se. Omnem, inquit, longanimitatem ostendit in me, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. ergo, desperare. Aegroti estis, accedite ad eum, et sanamini: caeci estis, accedite ad eum, et illuminamini. Et qui sani estis, ei gratias agite: et qui aegrotatis, ad eum sanandi currite: dicite omnes, Venite adoremus, et prosternamur ei, et ploremus coram Domino qui fecit nos, et homines, et salvos. Nam si ille nos fecit homines, nos autem ipsi nos fecimus sal
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiam inquit consequutus
sum. & quaresit misericordiã con¬
secutus exponit cauias: ut in me
nimitatem. ad informationẽ corum
quicredituri sunt illi inuitam &ernã
xp̃s inquit daturus ueniam conuerns
adseomnibus peccatoribus usq adim
& me primum elegit acriorem inimi¬
cum : quem cum sanar&: nemo inc&e¬
ris desperar& : Faciunt hoc medici
quando ad ec loca ueniunt ubi igno¬
ti sunt. quoscurent primitus eliguis
desperatos. ut in eis & beniuolentiã
exerceant. & commendent doctrinã :
ut unus quisq: in illo loco dicat proximo
suo : Vade ad illum medicum. seurus
esto. sanatte: & illo: mesanat᷑: Non
uides quid patiar: Ego noui quid. Simi¬
le est quod pateris. & ego quod passus
sum: Sic dicit & paulus unicuiq egro¬
to &dese uolenti desperare: quicura¬
uit me muit me adte. & dixit mihi:
Illi desperanti. uade & dic quid habuisti.
quid inte sanaui quam cito sanaui.¬
Vna uoce percusi & deieci. alia erexi
& elegi tertia impleui & misi. quarta

Expanded text:
ricordiam, inquit, consecutus sum. Et quare sit misericordiam consecutus, exponit causam: Ut in me,m longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Christus, inquit, daturus veniam conversis ad se peccatoribus usque ad , me primo elegit acriorem inimicum; quem cum sanaret, nemo in caeteris desperaret. Faciunt hoc medici: quando ad ea loca veniunt ubi ignoti sunt, quos curent primitus eligunt desperatos; ut in eis et benevolentiam exerceant, et commendent doctrinam; ut unusquisque in illo loco dicat proximo suo, Vade ad illum medicum, securus esto, sanat te. Et ille, Me sanat? Non vides quid patiar? Ego novi quid simile: tu quod pateris, et ego quidem passus sum. Sic dicit Paulus unicuique aegroto, et de se volenti desperare: Qui curavit me, misit me ad te, et dixit mihi, Illi desperanti vade, et dic quid habuisti, quid in te sanavi, quam cito sanavi.una voce percussi et dejeci, alia erexi et elegi, tertia implevi et misi, quarta
Abbreviated transcription (Latin):
misistis ad iohannem & uoluistis ex¬
ultare adhoram in lumine ei : ille
erat lucerna ardens & lucens. Ille
lucerna boc est resinluminata. ac¬
censa ut lucer&. quae accendi potest.
potest & extingui. sed ut non extin¬
guatur. Iuentum suꝑbiae non pa¬
tiair ergo confiteor tibi dnẽ
haec a sapientibus & prudentib:
lumen seputabant & tenebrae
erant & lugeo quod tenebrȩeraNT¬
& lumen seputabant nec in lumi¬
nari meruerunt: Illi aũt̃ qui
tenebrae erant. & tenebras se
esse confitebantur : paruulierant
non magni. humileserant non
superbi : Recte ergo dicebant tu
inluminabis lucernã meã dñe se
accusabant dm̃ laudabant aiuia
salutari non recedebant. laudan¬
tes dm̃ inuocabant. & ab inimicis
su is salui erant. amen:¬

Expanded text:
misistis ad Joannem, et voluistis exmisistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat lucerna ardens et lucens . Ille lucerna, hoc est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confiteor tibi, Pater, haec a sapientibus et prudentibus, lumen se putantibus, et tenebrae erant; et eo quod tenebrae erant, et lumen se putabant, nec illuminari potuerunt. Illi autem qui tenebrae erant, et tenebras se esse confitebantur, parvuli erant, non magni; humiles erant, non superbi. Recte ergo dicebant, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Se agnoscebant, Dominum laudabant, a via salutari non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salvi erant.
Abbreviated transcription (Latin):
cis noli coram hominibus dicere &
coram dõ non dicere: prorsus quod¬
ait. dicentes re eẽ sapientes stulti fac¬
ti sunt: antequam hoc dicer&. quid
sursum obscuratum est insipiens
coreorum: Dic quia tu tibilum̃
non es ut multum oculd̃ ses lumen:
Num quid prodest patiens & sanus
oculus. silumen desit : ergo dicria
tibi lumen non erse. & clama quod
scriptum est . Tuinluminabis lucer
brae . tuautem lumen fugans tenebras.
inluminans me. non me mihi lumen ex-¬
istens. sedlumen non participans nisi
batur non erat ille lumen. sed ut tes-¬
timonium perhiber& delumina¬
hominem. Silumen uerum quod in¬
luminat omnem hominem. ergo &
io hannem recte dicentem. recte
confitentem. nos autem deplenitu¬
dinem eius accepimus. Vide sialiquid
dixit. quam tuinlum inabis lucernã
meam dnẽ: Deniq iam inluminatus
testimonium perhibebat. propter
cȩcos lucerna diei testimoniũ ꝑhibe :¬
bat: Videquia lucerna est. uosinquit

Expanded text:
cis, noli coram hominibus dicere, et cis, noli coram hominibus dicere, et coram Deo non dicere. Prorsus quoait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum est insipiens cor eorum . Dic quia tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a te tibi lumen non esse; et clama quod scriptum est, Tu illuminabis lucernbrae: tu autem lumen fugans tenebras, illuminans me: non a me mihi lumen existens; sed lumen non participans, nisibatur. Non erat ille lumen; sed ut testimonium perhiberet de luminhominem. Si verum lumen quod illuminat omnem hominem; ergo et Joannem recte dicentem, recte confitentem, Nos autem de plenitudine ejus accepimus . Vide si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam illuminatus, testimonium perhibebat. Propter caecos, lucerna diei testimonium perhibebat. Vide quia lucerna est: Vos, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
lis: quid est hoc fratres: a contrario
sensu intelligite. abs condisti inquit¬
haec a sapientib: & prudentib & non
dixit reuelasti eastultis & in pruden¬
tibus sed ccit abscon disti quidem
a sapientibus & prudentibus & reue¬
lastica paruulis: Sapientibus &
prudentibus in ridendis arrogantib
falio gradibus. uere autem tumen¬
tibus opposuit non sapienter non in¬
prudentis sed paruulos qui sunt
paruuli humiles: ergo abscondisti
hacc a sapientib & prudentib: nomi¬
ne sapientium & prudentium. suꝑ¬
bos in telligi uoluit. ipse exposuit
cum ait r euelastiea paruulis. ergo
absconds timñ pariulis. qiđ eñ pmpariuulis non hu¬
nobis unde dñs exultauit quia rae¬
latum est paruulis : Debemus esse
paruuli nam n uoluerimus esse
magni quasi sapientes & prudentes
non nobis illud reuelatur: qui sunt
magni & sapientes & prudentes :
dicentesse esse sapientes. stulti facti
sunt. Hab& remediũ a contrariosi
& intus. dic quia sic est ut dicis: sidi¬

Expanded text:
s? A contrario sensu intelligite. Abscondisti haec, inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientibus et prudentibus irridendis, arrogantibus falso grandibus, vere autem tumentibus, opposuit non insipientes, non imprudentes, sed parvulos. Qui sunt parvuli? Humiles. Ergo, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus. Nomine sapientium et prudentium, superbos intelligi ipse exposuit, cum ait, Revelasti ea parvulis. Ergo Abscondisti non parvulis. Quid est, non parvulis? Non hunobis. Unde Dominus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrario. Set intus dic; quia sic est ut dicis. Si di
Abbreviated transcription (Latin):
ut suscepit animam suscepit. corpus
suscepit. plenũ hominẽ coaptat sibi &unã
facit dñiscũ seruo ꝑsonã quanta ista gratia
fitentem &ibi latro quid meruit :
nisi quia illam uiam tenuit ubi ostendit
ds̃ calutaresuum. a quo tibi pesnon exe¬
at. In eo enim quod se accusauit dm̃ lau
quidem ad ño sed ait illi dñe memento
mei. cum ueneris in regnotuo: Consi¬
derabat enim facinora sua & pro
magno habebat siei uel in fine parce¬
r&ur: Dñsautem continuo cum ille
dicer& memento mei sed quando
cum ueneris in regnotuo: Amendico¬

Expanded text:
tu? Suscepit animam, suscepit corpus, tu? Suscepit animam, suscepit corpus, suscepit plenum hominem: coaptat sibi, unam facit Dominus cum servo personam. Quanta ista gratia? fitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laquidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento mei; sed quando? Cum veneris in regnum tuum: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uuseris. quia quid ait ipsedñs. sa¬
crificiũ laudis glorificauit mez
&ibi uia est. ubi ostendam illis saluta¬
rem meum. ubiuia. in sacrificiolau¬
dis. noli pedem extra hanc uiam mit¬
tere. in uia esto auia noli recedere.
alaude dñi. nec unguem nedum
pedem : Sienim uolueris abhacua
deuiare. & pro dño telaudare
non eris saluus ab illis inimicis.
quia de ipsis dictum est. luxta semi¬
tacs scandalum posuerunt : Quic quid
ergo putaueris bonitate habere
abste deuiasti alude dĩ. quidiam mi¬
rares. site seducit inimlis. quandotui
ipsius seductor er. Audi a postolum
quit: enim putat se aliquid esse cum
at tende confitentem: Confiteor
tibi dñe pater cȩli & terra: confiteor
tibi. laudote. non accusome. Quantũ
autem pertin& adipsius hominis sus¬
ceptionem toti gratia. singularis
gratia ꝑfecta gratia quod meruit
homo ille qui xp̃r est. sit ollis grati¬
am & tantam gratiam qua unxm

Expanded text:
us eris. Quia quid ait ipse Dominus? Saus eris. Quia quid ait ipse Dominus? Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est, ubi ostendam illi salutare meum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli recedere; a laude Domini nec unguem, nedum pedem. Si enim volueris ab hac via deviare, et pro Domino te laudare, non eris salvus ab illis inimicis: quia de ipsis dictum est, Juxta semitam scandala posuerunt mihi . Quidquid ergo putaveris boni te habere abs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductor es? Audi Apostolum: Qui enim putat se aliquid esse, cumattende confitentem: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae. Confiteor tibi, laudo te. Laudo te, non accuso me. Quantum autem pertinet ad ipsius hominis susceptionem, tota gratia, singularis gratia, perfecta gratia. Quid meruit homo ille qui Christus est, si tollas gratiam, et tantam gratiam, qua unum
Abbreviated transcription (Latin):
mutantur & lux efficiuntur. credunt
& credendo inluminantur: quod cum
incis factum fuerit. audient: Fuistis
enim aliquando tenebrae. nunc aut̃
lux indño : Nam quando tenebrae non
in dño: Iterum quando lux : non inte.
sed in dño: Quid enim habes quod non
accepisti. quia ergo sunt in uisibiles
inimici: inuisibiliter expugnandi
quippe hostem uisibilem uinces ferien¬
do inuisibilem uinces credendo: uisi¬
bilis est hostis. homo uisibile est & fe¬
rire. in uisibilis est hostis diabolus. in¬
uisibile est & crodere: est ergo pug
tum dicit quidam hoc enim coeperã
dicere & necesse habui deistis in imicis
aliquanta commemorans tractare :
Iamergo cognitis inimicis uideamus
tutelam. laudans inuocabo dnm̃
& ab inimicis meis saluus ero: habes
quid agas. laudans inuoca sed dnm
laudans inuoca : Sienim telaudaueris.
ab inimicis tuis saluus noneris : Laudans
in uoca dnm̃. & ab inimicistius rali¬

Expanded text:
mutantur, et lux efficiuntur; credunt, mutantur, et lux efficiuntur; credunt, et credendo illuminantur. Quod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in Domino: iterum quando lux, non in te, sed in Domino. Quid enim habes quod non accepisti ? Quia ergo sunt invisibiles inimici, invisibiliter sunt expugnandi. Quippe hostem visibilem vincis feriendo: invisibilem vincis credendo. Visibilis est hostis homo; visibile est et ferire: invisibilis est hostis diabolus; invisibile est et credere. Est ergo pugntum dicit quidam? Hoc enim coeperam dicere, et necesse habui de istis inimicis aliquanta cum mora tractare. Jam ergo cognitis inimicis, videamus tutelam. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Laudans invoca: sed Dominum laudans invoca. Si enim te laudaveris, ab inimicis tuis salvus non eris. Laudans invoca Dominum, et ab inimicis tuis salv
Abbreviated transcription (Latin):
homines quos uid&is sacuire in uos.
uasa sunt alius utitur. organa sunt
alius tangit. Inmisit se inquid diabolus
incoriudae ut trader& dnm. ait aliquis.
locum diabolo tumala uoluntate locũ
dedisti. Intrauit. possid&. utitur Silocũ
non dares. non possider& : Ergo nos
tio aduersus carnem & sanguinem.
sed aduersus principes & potestates:
P ossit quisq putare aduersus reges t̃x:
aduersus potentes s&uli. quare ipsi
non caro & sanguis. si muldictum est
non aduersus carnem & sanguinem :
Auerte itaq ab omni homine res¬
tanti inimici. Aduersus principes &
potestates sp̃italia nequitia & rec¬
tores mundi quasi plus dedit diabolo
& angelis cius plusdedit: Rectores
mundi appellauit. nemale intelle¬
gas. exponit quid sit mundus cuius
sunt illi rectores. rectores mundi in¬
quid tenebrarum harum: Quidest
harum tenebrarum rector ẽ diabolus
& angelicius : Hae tenebrȩ non natu¬
rales sunt : non in commutabiles sunt :

Expanded text:
homines quos videtis saevire in vos. homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: ue detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non dares, non possideret. CAPUT IIItio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates. Possit quisque putare adversus reges terrae, adversus potestates saeculi. Quare? ipsi non caro et sanguis? Semel dictum est, non adversus carnem et sanguinem. Avertere ab omni hominetant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Quid est,ellat tenebras. Harum rectores, diabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non naturales sunt, non incommutabiles sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait quae solueritis suꝑ terrã : soluta
erunt & incalo : Ipsum lazarum adtende
cum inuinculis prodit: Iam uiuebat confi.¬
tendo sed nondum liber ambulabat uinculis
in r&ctus: Quid ergo ecclesia cuidictum
est quae solueritis solutacerunt: nisi quod
dñs continuo adiscipulos. soluite illum
& sinite ire : Siue ergonos accusemus siue
dm̃ laudamus. tamquam cum qui sine
peccato est praedicamus. quando autẽ
nos ipsos accusamus. ei perquem reuixi¬
mus gloriamdamus: hoc si feceris nullã
oc casionem inuenit inimicus. quate cir¬
cumueniat ante iudicem : Cum enim tu
ipse fueris tui accusator &dñs liberator:
quid erit illenis calumniator merito ille
hinc sibi tutelam prouidit aduersus ini-¬
micos non conspicuos carnem & sangui.¬
nem miserandam potius quã cauendam
sed ad uersus illos mnimicos. conra quos
apostolus nos hortatur armemus:
Non est uobis conluctatio aduersus
carnẽ & sanguinem : Id est aduersus

Expanded text:
Dominus ait: Quae solveritis in terra, soluta Dominus ait: Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo ? Ipsum Lazarum attende: cum vinculis prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo facit Ecclesia, cui dictum est, Quae solveritis, soluta erunt; nisi quod ait Dominus continuo ad discipulos, Solvite illum, et sinite abireDeum laudamus, tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos Apostolus nos hortatur ut armemur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: id est, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. soluite templum hoc & triduã
suscitabo illud: mortuus aũt pec ca¬
tor maximeillequem moles malȩ¬
consu&udinis premit. quasi sepul¬
tus est ut lazarus. parum enim
erat quia mortuus est &iam sepul¬
tus est: Suisquis igitur molecon.¬
su&udinis malȩuitae terrenarũ
scilic& cupiditatum altae praemi-¬
tur. ita ut in illo iam factum sit
quod in quodam psalmo miserabili¬
terdicitur dixit stultus incorde
suo non est ds̃. fit teclis dequa dictũ
est. amortuo ueluti non sit perit
confessio: quis cum suscitauit. nisi qui remoto
lapide clamauit dicens lazare prodiforas:
quid estaut̃ foras prodire nisi quod oc cultũ
erat foras prodire : qui confit&ur foras
prodit: foras prodire non poss&. nisi ui¬
uer& uiuere non poss&. nisi resuscitãt
ess& : ergo in confessione suiaccusatio.
quid prodest ecclesia siam confessoruoce
dominica resuscitatus prodit : Audi¬
quid prodest ecclesia confitenti. huic

Expanded text:
dicit, Solvite templum hoc, et in triduo dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum mole premitur, ita ut in illo jam factum sit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazare, prodi foras? Quid est autem foras prodire, nisi quod occultum erat foras prodere? Qui confitetur, foras prodit. Foras prodire non posset, nisi viveret: vivere non posset, nisi resuscitatus esset. Ergo in confessione sui accusatio,Quid prodest Ecclesia, si jam confessor voce dominica resuscitatus prodit? Quid prodest Ecclesia confitenti, cui
Abbreviated transcription (Latin):
dantes dm̃ siue accusantes nos ipsos:
piaest utraq: confessio. siue cumte
re praehendis. qui non essine peccato.
siue cum illum laudas qui non potest
habere peccatum : Si autem beneco
gitas. repraehensio tua laus illius
est: Quacre enim im confiteris in
accusatione peccatitui. in accusatio¬
ne ipsius tui: quare confiteris. piss
quia iacm exmortuis uiuus factus
es : Scriptura quippe dicit: Amor¬
tuo quasi qui non sit. perit confessio
Siperit a mortuo confessio. qui con-¬
utiq a morte reuixit. si peccati
confessor reuixit amorte : quis cũ
suscitauit : Nullus mortuus est¬
sui ipsius suscitator: ille sopotuit qui
mortua carne non est mortuus : &
enim hoc suscitauit. quod iortuum
fuerat: ille suscitauit qui uiuebat in se
in carne aut̃ suscitanda mortuus erat:
non enim pater solus filium suscitauit
dequo dictum est ab a postolo Propt̃
quod dr̃ illum exalticuit: sed &iam
dñs se ipsum. id est corpussuum. unde

Expanded text:
dantes Deum, sive accusantes nos ipsos. dantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potest habere peccatum. 2. gitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione tui ipsius quare confiteris, nisi quia ex mortuo vivus factus es? Scriptura quippe ait: A mortuo, quasi qui non sit, perit confessio Eccli. XVII, 26. Si perit a mortuo confessio, qui conutique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus estui ipsius suscitator. Ille se potuit mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, qui vivebat in se, in carne autem sua suscitanda mortuus erat. Non enim Pater solus Filium suscitavit, de quo dictum est ab Apostolo, Propter quod et Deus eum exaltavit : sed etiam Dominus se ipsum, id est, corpus suum; unde
Abbreviated transcription (Latin):
& terrae. qui abscondisti haec a sapien¬
tibus & prudentibus & reuelasti ca
paruulis : Hoc usq interim uerba dñi
si digne sidiligenter si quod primũ est
pie consideremus : inuenimus pri¬
mitus nonsem ꝑ cum scripturis legimus
confessionẽ debere nos intellegere
uocem peccatoris : maxime autem
hoc dicendum fuit. & hinc ammonen¬
da caritaes ur̃a quia mox ut hoc
uerbum sonuit orelectoris sequutus
esti & sonitus tunsionis pectoris ur̃i.
audito scilic& quod dñsait : Confiteor
tibi pater In hoc ipid quod sonuit
confiteor pectora : tuudistis: Tundere
autem pectus quid est. nisi arguere
quod lat& in pectore. & cuidenti
pulsa. occultum castigare peccatũ :
quare hoc fecistis: nisiquia audistis
confiteor tibi pater: consiteor au¬
distis. qui confiter&ur non atten¬
distis: Nunc ergo aduertite si con-¬
fiteor xp̃sdixit. a quo longe estom¬
ne peccatum: Non solius est peccato¬
ris confessio sed &iam aliquando lau¬
datoris: confitemurergo siue lau-¬

Expanded text:
quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Hucusque interim verba Domini, si digne, si diligenter, si quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccatoris, sed etiam aliquando laudatoris. Confitemur ergo, sive lau
Abbreviated transcription (Latin):
cati sui at tendit. unde seprimum
dixit peccatorem. quomodoidi¬
cuntur interaduocator. uerbi gra-¬
tia primi: primus est iste. non quia
plures annos hab& ex quo caus a ragit.
sed ex quoco epit c&eros superare:
dicat ergo apłs alio loco. unde pri¬
mus sit peccatorum : ego inquid sũ
nouissimus a postolorum. qui non
sum dignus uocari apłs: quia per¬
secutus sum ecclenãdi : Nemo a cerbi¬

Expanded text:
cati sui attendit, unde se primum cati sui attendit, unde se primum dixit peccatorum; quomodo dicuntur inter advocatos, verbi gratia, primi: primus est iste, non quia plures annos habet, ex quo causas agit; sed quia ex quo coepit, caeteros superavit. Dicat ergo Apostolus alio loco unde primus sit peccatorum: Ego, inquit, sum novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
cum apło: fidelis sermo &omni accep¬
tionedignus. quia ihĩ xp̃s uenit in
mundum: Nullam obcausam nisi
peccatores saluos facere : Quiuenit
ad xp̃m. hab& quod in eo san&ur:
qui non hab& non ẽ causa. quare me¬
dico offeratur: Eligant parentes
unum deduobus. aut confiteantur
in paruulissuis sanari peccatum :
aut cos medico offerre desinant:
hoc nihil est aliud. quam uelle medi-¬
cum fallere. sanum offerre: quid
offers. baptizandum: quem : In fantẽ
cui offers. xp̃o eicertequiuenit
in mundum : Ita inquid : Ouareuenit
in mundum  peccatores saluos facerȩ
Ergoquem offers. hab& quod in illo
saluum fiat Sidixeris hab& : consi¬
tendo deles : Sidixeris non hab&.
sum: Ante paulum non erant pecca¬
tores : : certe uel ipse adam. ante
omnes & plena peccatoribus terra
del&a diluuio & de inceps quam mul¬
ti : unde ergo uerum est ego pri¬
mus sum: primum sedixit. non pec¬
catorum ordine. sed peccati
magnitudine : magnitudinẽ pec¬

Expanded text:
cum Apostolo, Fidelis sermo et omni accepcum Apostolo, Fidelis sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in mundum, nullam aliam ob causam, nisi peccatores salvos facere. Qui venit ad Christum, habet quod in eo sanetur: qui non habet, non est causa quare medico offeratur. Eligant parentes unum de duobus: aut confiteantur in parvulis suis sanari peccatum, aut eos medico offerre desinant. Hoc nihil est aliud quam velle medico sanum offerre. Quid offers? Baptizandum Quem? Infantem. Cui offers? Christo. Ei certe qui venit in mundum? Ita, inquit. Quare venit in mundum? Peccatores salvos facere. Ergo quem offers, habet quod in illo salvum fiat? Si dixeris, Habet; confitendo deles: si dixeris, Non habet; sum. Ante Paulum non erant peccatores? Certe vel ipse Adam ante omnes, et plena peccatoribus terra deleta diluvio, et deinceps quam multi. Unde verum est, ego primus sum? Primum se dixit, non peccatorum ordine, sed peccati magnitudine. Magnitudinem pec
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum linguam ut fateantur: ut
qm̃ in quo egrisunt alie nõ peccato
praegrauatur. sic & cum anantur
alio pro eis confitente sanentur :
Nemo ergo uobis in susurr& doc trinas
it. semꝑ tenuit. hoc maiorum fide
percepit. hocusq infinem perseueran-¬
egrotat : Si sanus est. quare percos
quieum diligunt medicum quaerit :
Siquando portantur infantes dicuntur
omnino nullum propaginis habere
peccatum &ueniunt ad xpm : qua re
non eis dicitur in ecđa quicos adpor¬
tant . aufertehinc innocentes istos
non ẽ opus sanis medicus. sed male
habentibus: Nonuenit xp̃s uocare
iustos sed: peccatores : Numquam dic¬
tum est sed nec aliquando dic&ur:
Quisq: ergo quod potest fratres. loqua¬
tur proeo quiloqui prose non potest:
promagno commendatur episco¬
pis patrimonia pupillorũ quanto magis
gratia paruuloꝵ :̃ pupillũ tu&ꝰ ep̃s nemortuis pa¬
rentib ab extraneis opprimatur. ela-¬
m& plus pro paruulo cui tim& ne¬
&iam a parentibus occidatur. clam&

Expanded text:
aliorum linguam ut fateantur: ut aliorum linguam ut fateantur: ut quoniam quod aegri sunt alio peccante praegravantur, sic cum hi sani sunt, alio pro eis confitente salventur. Nemo ergo vobis susurret doctrinas it, semper tenuit: hoc a majorum fide percepit; hoc usque in finem perseveranistum, si non aegrotat? Si sanus est, quare per eos qui eum diligunt, medicum quaerit? Si quando portantur infantes, dicuntur omnino nullum propaginis habere peccatum, et veniunt ad Christum; quare non eis dicitur in Ecclesia qui eos apportant, non est opus sanis medicus, sed male habentibus; non uenit Christus uocare iustos, sed peccatores\'? numquam dictum eQuisque ergo quod potest, fratres, loquatur pro eo qui loqui pro se non potest. Pro magno commendantur episcopis patrimonia pupillorum, quanto magis gratia parvulorum? Pupillum tuetur episcopus, ne mortuis parentibus ab extraneis opprimatur. Clamet plus pro parvulo, cui timet ne a parentibus occidadatur: clamet