comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ uestigia ci¬
uitatis utrum
continuata sint. an intercurrentib impietatis
interrupta temporib. ita ut nullus hominum
ueri unius di cultor existeret. ad liquidũ scrip¬
turis loquentib inuenire difficile est: ꝓpterea
quia in canonicis libris post noc qui cũ coniuge
ac trib filiis totidemq nurib suis meruit ꝑ
arcã a uastatione diluuii liberari. ñ inuenimus
usq abraham cuiusquã pietatẽ euidenti diui¬
no eloquio predicatã. nisi qđ noe duos filios
suos sem & iapheth. ꝓpħica benedictione cõ¬
llã duceret quando ab eiꝰ patre. in mesopotam
uus missus est: quid aliud demonstratũ est
eidem seruo dixit abraham pone manũ tuã
sub femore meo & adiurabo te ꝑ dnm dm cȩli

Expanded text:
e uestigia ciuitatis utrum continuata sint an intercurrentibus inpietatis interrupta temporibus, ita ut nullus hominum ueri unius Dei cultor existeret, ad liquidum scripturis loquentibus inuenire difficile est, propterea quia in canonicis libris post Noe, qui cum coniuge ac tribus filiis totidemque nuribus suis meruit per arcam uastatione diluuii liberari, non inuenimus usque Abraham cuiusquam pietatem euidenti diuino eloquio praedicatam, nisi quod Noe duos filios suos Sem et lapheth prophetica benedictione collam duceret, quando ab eius patre in Mesopotamiam seruus missus est, quid aliud demonstratum est, cum eidem seruo dixit Abraham: Pone manum tuam sub femore meo, et adiurabo te per Dominum Deu
Abbreviated transcription (Latin):
immortales creati st̃. atq ira in scd̾am mortẽ post
ultimũ precipitabunt᷑ iuditiũ. ut nec illi uita ca¬
reant: quandoquide etiam sensu cũ in dolorib
futuri st̃ non careb̾t. S homines ad dĩ gr̃am ꝑti-¬
ita spũalib corporib induent᷑. ut neq peccent ã¬
plius neq moriantur. ea tam̃ immortalitate ue¬
stiti quȩ sicut angłoꝵ nec peccato possit auferri.
natura quide manente carnis. s nulla om̃ino
carnali corruptibilitate uł tarditate remanen¬
te: Sequit᷑ autẽ questio necessario ꝑtractanda.
& dño dõ ueritatis adiuuante soluenda. si libido
m̃broꝵ inobedientium ex peccato inobedientiȩ ĩ
illis primis hominibus cũ illos diuina gr̃a dese¬
ruisset exorta est: unde in sua nuditate oculos
aperuerunt. id est eam curiosius aduerterunt.
& quia impudens motꝰ uoluntatis arbitrio resis¬
tebat: pudenda texert̃. quomͦ essent filios ꝓpaga¬
turi si ut creati fuerant sine p̾uaricatione mansis¬

Expanded text:
inmortales creati sunt; adque ita in secundam mortem post ultimum praecipitabuntur iudicium, ut nec illic uita careant, quando quidem etiam sensu, cum in doloribus futuri sunt, nori\'carebunt. Sed homines ad Dei gratiam pertiita spiritalibus corporibus induentur, ut neque peccent amplius neque. moriantur; ea tamen inmortalitate uestiti, quae. sicut angelerum, nec peccato possit auferri; natura quidem manente ca s, sed nulla omnino carnali corruptibilitate uel tarditate remanente. Sequitur autem quaestio necessario pertractanda et Domino Deo ueritatis adiuuante soluenda: Si libido membrorum inoboedientium ex peccato inoboedientiae in illis primis hominibus, cum illos diuina gratia deseruisset, exorta est; unde in suam nuditatem oculos aperuerunt, id est eam curiosius aduerterunt, et quia inpudens motus uoluntatis arbitrio resistebat, pudenda texerunt: quo modo essent filios propagaturi. si, ut creati fuerant, sine praeuaricatione mansis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ di una.
scł̃i huius
est altera.
in qua est.
quantum
ad hominũ
etiam ista
peregrina.¬
exortu & ꝓcursu & debitis finibus me scripturũ

Expanded text:
rum Dei una, saeculi hujus est altera, in qua nunc est, quantum ad hominum etiam ista peregrina,exortu et procursu et debitis finibus me scripturum
Abbreviated transcription (Latin):
in carne quȩ ex illo femore trahebatur fuisse i¬
turũ. Nunquid hec parua sunt p̾nuntiate i¬
ditia ueritatis. quã compleri uidemꝰ in xp̃o:¬
ũ dictũ est quia simul cũ illo computant᷑ sep¬
ginta quinq. non quia simul iam erant. om̃s¬

Expanded text:
in carne, quae ex illo femore trahebatur, fuisse uenturum? Numquid haec parua sunt praenuntiatae indicia ueritatis, quam conpleri uidemus in Chenim dictum est, quia simul cum illo conputantur septuaginta quinque, non quia simul iam erant om
Abbreviated transcription (Latin):
De platonicoꝵ opinione qua putauert̃ Angłos. xxuI¬
quide a dõ conditos. sed ipsos esse humanorun
corporum conditores. XUII. Ito
Ni primo homine exortã fuilse om̃em ple¬
nitudine̾ generis humani. in qua p̃uiderit ds quȩ
pars esset honoranda prȩmio. quȩ dãpnanda suppli¬

Expanded text:
De Platonicorum opinione, qua putaverunt angelos quidem a Deo conditos, sed ipsos esse humanorum corporum conditores. Ita n primo homine exortam fuisse omnem plenitu- dinem generis humani, in qua praeuiderit Deus, quae pars honoranda esset praemio, quae damnanda suppli
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ: Incõparabiliter suꝑna ciuitas est clarior
ubi uictoria ueritas. ubi dignitas scitas. ubi pax
felicitas. ubi uita ȩternitas. Multominꝰ ħt in sua
societate tales deos. si tu in tua tales homines habere
erubuisti. Proinde si ad beatã ꝑtinere desideras ei¬
uitatẽ: deuita demonũ societatẽ: Indigne ab honestis
colunt᷑. qui ꝑ turpes placantur. Sic isti a tua pieta¬
te remoueantur purgatione xp̃iana. qͥmodo illi
a tua dignitate remoti sunt notatione censoria.
De bonis autẽ carnalib quib solis mali ꝑfrui uo-¬
lunt. & de malis carnalib quȩ sola ppeti nolunt.
qđ neq in his habeant quã putant᷑ habere isti de¬
mones potestatẽ. quãquã si haberent deberemꝰ po¬
tius etiã ista contẽpnere. quã ꝓpter ista illos cole¬
re. & eos colendo ad illa quȩ nobis inuident ꝑue¬
nire ñ posse. tam̃ nec in istis eos hoc ualere. qđ hi

Expanded text:
manorum? Incomparabiliter superna est ciuitas clarior, manorum? Incomparabiliter superna est ciuitas clarior, ubi uictoria ueritas, ubi dignitas sanctitas, ubi pax felicitas, ubi uita aeternitas. Multo minus habet in sua societate tales deos, si tu in tua tales homines habere erubuisti. Proinde si ad beatam peruenire desideras ciuitatem, deuita daemonum societatem. Indigne ab honestis coluntur, qui per turpes placantur. Sic isti a tua pietate remoueantur purgatione Christiana, quo modo illi a tua dignitate remoti sunt notatione censoria. De bonis autem carnalibus, quibus solis mali perfrui uolunt, et de malis carnalibus, quae sola perpeti nolunt, quod neque in his habeant quam putantur habere isti daemones potestatem quamquam si haberent, deberemus potius etiam ista contemnere, quam propter ista illos colere et eos colendo ad illa, quae nobis inuident, peruenire non posse, — tamen nec in istis eos hoc ualere, quod hi
Abbreviated transcription (Latin):
parua ex parte de talib spiritib iudicasti. quando
ludis eos placasti: & homines ꝑ quos eosdẽ ludos fe¬
cisti infames esse uoluisti. Patere asseri lib̾tatẽ tuã
aduersus immundos spc̃. qui tus ceruicib impo¬
suerant sacrandã sibi & celebrandã ignominiã suã
Actores criminũ diuinoꝵ. remouisti ab honorib
tus. Supplica dõ uero ut ate remoueat deos illos
qui delectant᷑ criminib suis seu ueris qͦd ignomi¬
mosissimũ est: seu falsis qͥd malitiosissimum est.
Bene qđ tua sponte hystrionib & scenicis societatẽ
ciuitatis patere noluisti. Euigila plenius. Hullo mͦ
his artib placat᷑ diuina maiestas. quib humana
dignitas inquinat᷑. Quo gͥ pacto deos qui talib
delectant᷑ obsequiis haberi putas in numero sc̃aꝵ
celestiũ potestatũ. cum homines ꝑ qͦs eadẽ agunt᷑ ob¬
seqͥa ñ putasti habendos ĩ num̾o qͣliũcũq ciuiũ ro¬

Expanded text:
parua ex parte de talibus spiritibus iudicasti, quando parua ex parte de talibus spiritibus iudicasti, quando ludis eos placasti et per quos homines eosdem ludos fecisti, infames esse uoluisti. Patere adseri libertatem tuam aduersus inmundos spiritus, qui tuis ceruicibus inposuerant sacrandam sibi et celebrandam ignominiam suam. Actores criminum diuinorum remouisti ab honoribus tuis: supplica Deo uero, ut a te remoueat illos deos, qui delectantur criminibus suis, seu ueris, quod ignominiosissimum est, seu falsis. quod malitiosissimum. Bene, quod tua sponte histrionibus et scaenicis societatem ciuitatis patere noluisti; euigila plenius! Nullo modo his artibus placatur diuina maiestas, quibus humana dignitas inquinatur. Quo igitur pacto deos, qui talibus delectantur obsequiis, haberi putas in numero sanctarum caelestium potestatum, cum homines, per quos eadem aguntur obsequia, non putasti habendos in numero qualiumcumque ciuium Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tiaris numero ciuiũ. cuius quodãmͦ asylum ẽ uera
remissio peccatoꝵ Non audias degeneres tuos xp̃o
xp̃ianis ue detrahentes & accusantes uelud tẽpora
mala. cum querant tempora quib ñ sit quieta
uita. s potius secura nequitia. Hec tibi nunquã
nec pro terrena patria placuert᷑ Nunc iã cele¬
stem arripe ꝓ qua minimũ laborabis. & in ea ue¬
racit̾ semꝑq regnabis. Iiic enĩ tibi non uestalis
focus. ñ lapis capitolinus. s d̾s unus & uerꝰ nec
metas rerũ nec tempora ponit. imꝑiũ sine sine
dabit. Noli deos falsos fallacesq requirere. abice
potius atq contempne in uerã emicans lib̾tatẽ.
Non st̃ dii. maligni st̃ spc̃. quib eterna tua fe¬
licitas pena est. Non tã uino troianis a quib carna-¬
lem originẽ ducis. arces uidetur inuidisse romanaᷤ
quã isti demones quos adhuc deos putas om̃i gene¬
ri hominũ sedes inuident sempit̾nas. Et tu ipsa ñ

Expanded text:
ciaris numero civium, cujus quodammodo asylum est vera ciaris numero civium, cujus quodammodo asylum est vera remissio peccatorum. Non audias degeneres tuos Christo Christianisve detrahentes, et accusantes velut tempora mala, cum quaerant tempora quibus non sit quieta vita, sed potius secura nequitia. Haec tibi nunquam nec pro terrena patria placuerunt. Nunc iam caelestem arripe, pro qua minimum laborabis, et in ea ueraciter semperque regnabis. Illic enim tibi non Vestalis focus, non lapis Capitolinus, sed Deus unus et uerus nec metas rerum nec tempora ponit, Imperium sine fine dabit. Noli deos falsos fallacesque requirere; abice potius adque contemne in ueram emicans libertatem. Non sunt di, maligni sunt spiritus, quibus aeterna tua felicitas poena est. Non tam Iuno Troianis, a quibus carnalem originem ducis, arces uidetur inuidisse Romanas, quam isti daemones, quos adhuc deos putas, omni generi hominum sedes inuident sempiternas. Et tu ipsa non
Abbreviated transcription (Latin):
cepta insinuant᷑ aut miracula narrant᷑. aut dona
laudant᷑. aut beneficia postulantur. XX¬
lis. o ꝓgenies reguloꝵ. sceuolaꝵ. scipionũ. fabri¬
cionũ. hec potius concupisce. hec ab illa turpissima
uanitate & fallacissima demonũ malignitate dis¬
cerne. Si quid in te laudabile naturaliter eminet
ñ nisi uera pietate purgat᷑ atq ꝑficitur. impietate
autẽ disꝑdit᷑ atq punitur. Nc̃ iam elige qͥd seqͣris
ut ñ inte s in do uero sine ullo errore lauderis. Tc̃
enĩ tibi gła popłaris affuit. s occulto iuditio diuinȩ
giscere dies est: sicut exꝑrecta es in quib dã. de quoꝵ
uirtute ꝑfecta & ꝓ fide uera etiam passionib gła¬
mͣ. qui usq quaq aduersus potestates inimicissi¬
mas confligentes. easq fortiter moriendo uincen¬
tes. sanguine nobis hanc patriã peperere suo Ad
quã patriã te inuitamus & exhortam᷑. ut eius adi¬

Expanded text:
cepta insinuantur aut miracula narrantur, aut dona cepta insinuantur aut miracula narrantur, aut dona laudantur aut beneficia postulantur. lis o progenies Regulorum Scaeuolarum Scipionum Fabriciorum; haec potius concupisce, haec ab illa turpissima uanitate et fallacissima daemonum malignitate discerne. Si quid in te laudabile naturaliter eminet, non nisi uera pietate purgatur adque perficitur, inpietate autem disperditur et punitur. Nunc iam elige quid sequaris, ut non in te, sed in Deo uero sine ullo errore lauderis. Tunc enim tibi gloria popularis adfuit, sed occulto diuinae giscere, dies est; sicut experrecta es in quibusdam, de quorum virtute perfecta, et pro fide vera etiam passionibus gloriamur, qui usquequaque adversus potestates inimicissimas confligentes, easque fortiter moriendo vincentes, sanguine nobis hanc patriam peperere suo. Ad quam patriam te invitamus, et exhortamur ut ejus adji
Abbreviated transcription (Latin):
tam occulte dicebat᷑ si tam̃ dicebat᷑ ut magis ne in¬
notesceret quam ne fieret timeretur
& societate penali erui per nom̃ xp̃i homines &
in lucẽ saluberrimȩ pietatis ab illa ꝑmuosissimȩ
impictatis nocte tranferri querunt᷑. & murmu¬
rant iniqui & ingrati. & illo nefario spu altius ob¬
strictiusq possessi. quia płi confluunt ad eccłias
casta celebritate honesta utriusq sexus discretiõe
ubi audiant quã bene hic ad tempus uiuere debe¬
ant. ut post hanc uitã beate semperq uiuere me¬
reant᷑. ubi scã scriptura iusticiȩq doctrina de su¬
ꝑiore loco in conspectu om̃ium ꝑsonante. & qui
faciunt audiant ad prȩmiũ. & qui ñ faciunt au¬
diant ad iudiciũ. Quo & si ueniunt. quidã taliũ
p̃ceptoꝵ irrisores om̃is eoꝵ petulantia aut repen¬
tina mutatione deponitur: aut timore uł pudore
compriit᷑. Nichil enĩ eis turpe ac flagiuosũ in¬
spectandũ imitandũ q ꝓponit᷑. ubi di ueri aut p̃¬

Expanded text:
tam occulte dicebatur si tamen dicebatur, ut magis ne innotesceret, quam ne non fieret, timereturet societate poenali erui per Christi nomen homines et in lucem saluberrimae pietatis ab illa perniciosissimae inpietatis nocte transferri queruntur et murmurant iniqui et ingrati et illo nefario spiritu altius obstrictiusque possessi, quia populi confluunt ad ecclesiam casta celebritate, honesta utriusque sexus discretione, ubi audiant quam bene hic ad tempus uiuere debeant, ut post hanc uitam beate semperque uiuere mereantur, ubi sancta scriptura iustitiaeque doctrina de superiore loco in conspectu omnium personante et qui faciunt audiant ad praemium, et qui non faciunt audiant ad iudicium. Quo etsi ueniunt quidam talium praeceptorum inrisores, omnis eorum petulantia aut repentina mutatione deponitur, aut timore uel pudore conprimitur. Nihil enim eis turpe ac flagitiosum spectandum imitandumque proponitur, ubi ueri Dei aut prae
Abbreviated transcription (Latin):
Dei que facte.
sunt ad abrahã.
cuius semini &
gentẽ isrłiticã
om̃s gentes debe¬
ri scđm fidem do pollicente. didicimus. quẽ¬
admodum compleantur per ordinẽ. tẽpoꝵ
procurrens di ciuitas indicauit. Qm̃ gͦ su¬
perioris libri usq ad regnũ dauid factus
est finis: nunc ab eodem regno quantum
suscepto operi sufficere. uidetur cetera quȩ.
sequuntur attingamus. Hoc itaq tempꝰ
ex quo sc̃s samuel ꝓphetare cepit & dein¬
ceps donec płs isrł captiuus in babyloni¬
am duceretur atq inde scđm scĩ ieremie
ꝓphiam post septuaginta annos reuersis
israelitis domus do instauraret᷑. totũ tem¬
pus est ꝓpharum. Quamuis enĩ & ipsum
noe patriarcham in cuius dieb uniu̾sa
diluuio terra deleta est: & alios supra
& infra usq ad hoc tempus quo reges
in di pło esse cepert̃ ꝓpter quȩdam ꝑ
eos futura siue quoquom significata.

Expanded text:
Dei, quae factae sunt ad Abraham, cujus semini et gentem Israeliticam omnes gentes deberi secundum fidem, Deo pollicente, didicimus, quemadmodum compleantur, per ordinem temporum procurrens Dei civitas indicavit. Quoniam ergo superioris libri usque ad regnum David factus est finis, nunc ab eodem regno, quantum suscepto operi sufficere videatur, caetera quae sequuntur attingimus. Hoc itaque tempus ex quo sanctus Samuel prophetare coepit, et deinceps donec populus Israel captivus in Babyloniam duceretur, atque inde secundum sancti Jeremiae prophetiam, post septuaginta annos reversis Israelitis domus Dei instauraretur, totum tempus est prophetarum, quamvis enim, et ipsum Noe patriarcham, in cujus diebus diluvio universa terra deleta est, et alios supra et infra usque ad hoc tempus quo reges in Dei populo esse coeperunt, propter quaedam per eos futura, sive quoquo modo significata,
Abbreviated transcription (Latin):
ultimi iudi¬
tii di quod
ipse dona.¬
uerit locu¬
turi. eumq
asserturi ad¬
uersus impios & incredulos: tanquã in edificii
fundam̃to prius ponere testimonia diuina de¬
bemus.quib qui nolunt credere humanis rati¬
unculis falsis atq fallacibus contrauenire conant᷑
ad hoc ut aliud significare contendant qͦd ad¬
hibetur testimoniũ de litteris sacris. aut om̃ino
diuinitꝰ dictũ esse negent. Nam nullũ existimo

Expanded text:
ultimi iudicii Dei quod ipse donauerit locuturi eumque adserturi aduersus inpios et incredulos tamquam in aedificii fundamento prius ponere testimonia diuina debemus: quibus qui nolunt credere, humanis ratiunculis falsis adque fallacibus contrauenire conantur, ad hoc ut aut aliud significare contendant quod adhibetur testimonium de litteris sacris, aut omnino diuinitus esse dictum negent. Nam nullum existimo
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si diis ulla esset cura iusticiȩ ab eis romani XU¬
accipere debuerint precepta uiuendi potius quam
leges ab aliis hominibus mutuari
De raptu sabinaꝵ aliisq iniqͥtatib quȩ in ciui¬
tate romana etiã laudatis uiguere temporib.

Expanded text:
Quod si diis ulla esset cura justitiae, ab eis Romani accipere debuerint praecepta vivendi potius, quam leges ab aliis hominibus mutuarDe raptu Sabinarum aliisque iniquitatibus, quae in ciuitate Romana etiam laudatis uiguere temporibus.
Abbreviated transcription (Latin):
spondentib semꝑ existimemus: Nam qui uł ñ
possunt intelligere qđ dicit᷑. uł tam duri sunt ad¬
uersitate m̃tis ut etiam si intellererint ñ obedi¬
ant. respondent ut scriptũ est & loquunt᷑ iniqui¬
tatẽ. atq infatigabiliter uani sunt. Quoꝵ dicta
contraria si totiens uelimus refellere quotiens ob¬
nixa fronte statuerint ñ cogitare. quid dicant.
sit infinitũ & erũpnosum & infructuosũ uides.
Iuã obrẽ nec teipsum sili mi marcelline nec alios
quib hic labor nr̃ in xp̃i caritate utiliter ac libe¬
raliter seruit. tales meoꝵ scriptoꝵ iudices uelim
qui responsionẽ semꝑ desiderent. cum his quȩ
leguntur aliquid audierint contradici. ne fiant
similes eaꝵ mulierculaꝵ qͣs cominemorat apłs
semper discentes. & ad ueritatis scientiam nun-¬
quam peruenientes.

Expanded text:
spondentibus semper existi- 25 memus? Nam qui uel non spondentibus semper existi- 25 memus? Nam qui uel non possunt intellegere quod dicitur, uel tam duri sunt aduersitate mentis, ut, etiamsi intellexerint, non oboediant, respondent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem adque infatigabiliter uani sunt. Quorum dicta contraria si totiens uelimus refellere, quotiens obnixa fronte statuerint non cogitare quid dicant, sit infinitum et aerumnosum et infructuosum uides. Quam ob rem, nec te ipsum, mi fili Marcelline, nec alios, quibus hic labor noster in Christi caritate utiliter ac liberaliter seruit, tales meorum scriptorum uelim iudices, qui responsionem semper desiderent. cum his quae leguntur audierint aliquid contradici, ne fiant similes earum muliercularum, quas commemorat apostolus semper discentes et numquam ad ueritatis scientiam peruenient
Abbreviated transcription (Latin):
i rationi ꝑspicue
ueritatis infirmꝰ
humane consuetu¬
dinis sensus non
auderet obsistere.
sed doctrine salu¬
bri languorẽ suũ
tanquã medicine
subderet. donec
diuino adiutorio
fide pietatis impe¬
trante sanaretur.
non multo sermo¬
ne opus esset ad
conuincendũ quẽ¬
libet uanȩ opinionis errorẽ his qui recte senti¬
unt: & sensa uerbis sufficientib explicant. Nunc
uͦ qm̃ ille est maior & tetrior insipientiũ morbus
animoꝵ quo irrationabiles motus suos etiã post
rationẽ plene redditã quanta homini ab homine.
debet᷑. siue nimia cecitate qua nec aꝑta cernunt᷑
siue obstinatissima ꝑuicatia qua & ea quȩ cernun¬
t᷑ non feruntur. eãq tanquã ipsã rationẽ. ueri¬
tatẽ defendunt. fit necessitas copiosius dicendi
plerũ q res claras. uelud eas ñ s pectantib intu¬
endas. s tantũm tangendas palpantib & coni¬
uentib offeramus. Et tam̃ quis disceptandi finisᷤ
erit & loquendi modus. si respondendũ esse re¬

Expanded text:
i rationi perspicuae ueritatis infirmus humanae consuetudinis sensus non auderet obsistere, sed doctrinae salubri languorem suum tamquam medicinae subderet, donec diuino adiutorio fide pietatis inpetrante sanaretur, non multo sermone opus esset ad conuincendum quemlibet uanae opinationis errorem his, qui recte sentiunt et sensa uerbis sufficientibus explicant. Nunc uero quoniam ille est maior et taetrior insipientium morbus animorum, quo inrationabiles motus suos, etiam post rationem plene redditam, quanta homini ab homine debetur, siue nimia caecitate, qua nec aperta cernuntur, siue obstinatissima peruicacia, qua et ea quae cernuntur non feruntur, tamquam ipsam rationem ueritatemque defendunt, fit necessitas copiosius dicendi plerumque res claras, uelut eas non spectantibus intuendas, sed quodam modo tangendas palpantibus et coniuentibus offeramus. Et tamen quis disceptandi finis erit et loquendi modus, si respondendum esse re
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ ire partes atq libidinis tam uitiose mouentus.XIX.
ut eas necesse sit frenis Iapientiȩ cohiberi. qđ in illa¬
ante peccatum naturȩ sanate non fuerunt.
De benedictione multiplicandȩ fȩcunditans X XI.
humanȩ. ante peccatum quam preuaricatio ñ adimeret.¬
& cui libidinis morbus accelserit. Iatq benedic̃ta:¬

Expanded text:
 irae atque libidinis tam vitiose moventur, ut eas necesse sit frenis sapientiae cohiberi, quae in illanaturae sanitate non fuerunt.De benedictione multiplicandae fecunditatis humanae ante peccatum, quam praevaricatio non adimeret, et cui libidinis morbus accesserit. Absit ita
Abbreviated transcription (Latin):
Peccati causã ex anima non ex carne ꝓdisse & corrup II.¬
tionẽ ex peccato contractã non peccatũ eẽ sed pęnam.
Quod de corporis animȩ q natura tollerabilior quidẽU.
platonicoꝵ quam manicheoꝵ sit opinio. s & ipsa repba
qm̃ uitiorum causas naturȩ carnis asscribit.

Expanded text:
Peccati causam ex anima, non ex carne prodisse, et corruptionem ex peccato contractam non peccatum esse, sed poenam. Quod de corporis animaeque natura tolerabilior quidem Platonicorum quam Manichaeorum sit opinio; sed et ipsi reprobantur, quoniam vitiorum causas naturae carnis adscribunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Amorẽ & dilectionem indifferenter & in bono & UII.¬
m malo apud sacras litteras inueniri.
stoiei eẽ uoluerunt exclusis dolore siue tristicia.
quam uirtus animi sentire non debeat.¬
An primos homines in paradyso constitutos nulli X.¬
ꝑturbationib prius quã deliquert̃ affectos fuisse cre
De lapsu primi hominis in quo bene condita XI.
natura est nec potest nisi a suo auctore reparari.

Expanded text:
Amorem et dilectionem indifferenter et in bono et in malo aput sacras litteras inueniri. Stoici esse uoluerunt, excluso dolore siue tristitia, quam uirtus animi sentire non debeat.An primos homines in paradiso constitutos ullis perturbationibus, priusquam delinquerent, adfectos fuisse creDe lapsu primi hominis, in quo bene condita natura uitiata est, nec potest nisi a suo auctore reparari.
Abbreviated transcription (Latin):
An optandũ fuerit ut tanta belloꝵ rabie romanũ ange x¬
ret᷑ imꝑiũ cum eo studio quo dub numa actitm est
& quietum ehe potuisset & tatun¬
De similachro cumani apollinis cuiꝰ fletꝰ creditus est .XI.¬
dadem grecoꝵ quibus opitulari ¶ poterat indicasle
Quantos sibi deos romani pretꝰ constitutionẽ numȩ XII.¬
adiecerint. quoꝵ eos numerositaᷤᷤ nichil iuuerit
De impietate belli qđ albanis romani intulert̃. & XIIII.
de uictoria dominandi libidine adepta.

Expanded text:
An optandum fuerit, ut tanta bellorum rabie Romanum augeretur imperium, cum eo studio, quo sub Numa actum est, et quietum esse potuisset etfuerit, ut tanta bellorum rabie Romanum augeDe simulacro Cumani Apollinis, cuius fletus cre- creditus est cladem Graecorum, quibus opitulari non poterat, indicasseQuantos sibi deos Romani praeter constitutionem Numae adiecerint, quorum eos numerositas nihil iuueritDe inpietate belli, quod Albanis Romani intulerunt, et de uictoria dominandi libidine adepta.
Abbreviated transcription (Latin):
tia quiesi aduersidõ fuiss& nec inimicitia uoca
ubierat unitis. nec int̃ fectio diceret᷑ aut fieret
isdiximus incorruptibilẽ fuisseuero c̃trariã nat
brarũ eã uirtute dĩ uinciodieq confiteor. & ad meũ regres¬
sũ saluatorẽ eẽ xpm emissũ ut ante a postolus uit:
dũ. traditionibus ut discuteremus duarũ natur
fugisti ade&ego descendo ac nihil p̃termittend

Expanded text:
tia. quae si aduersa deo non fuisset, nec inimicitia uocaretur. ubi erat unitas, nec interfectio diceretur aut fieret, rius diximus, incorruptibilem: fuisse uero contrariam naturam tenebrarum. eam uirtute dei uinci hodieque confiteor, et ad meum regressum saluatorem esse Christum emissum, ut ante idem apostolus ait. AUG. dixit: Rationibus ut discuteremus duarum naturascripturas iterum confugisti, ad eas ego descendo ac nihil praetermittend
Abbreviated transcription (Latin):
tia quiesi aduersidõ fuiss& nec inimicitia uoca
ubierat unitis. nec int̃ fectio diceret᷑ aut fieret
isdiximus incorruptibilẽ fuisseuero c̃trariã nat
brarũ eã uirtute dĩ uinciodieq confiteor. & ad meũ regres¬
sũ saluatorẽ eẽ xpm emissũ ut ante a postolus uit:
dũ. traditionibus ut discuteremus duarũ natur

Expanded text:
tia. quae si aduersa deo non fuisset, nec inimicitia uocaretur. ubi erat unitas, nec interfectio diceretur aut fieret, rius diximus, incorruptibilem: fuisse uero contrariam naturam tenebrarum. eam uirtute dei uinci hodieque confiteor, et ad meum regressum saluatorem esse onibus ut discuteremus duarum natura
Abbreviated transcription (Latin):
non posst. Sicut autẽ melior est natura sentiens
& cum dolet quam lapis qui dolere nullom potest
nta rationalis natura prestantior etiam misera. ꝗͣ
illa quȩ rationis uł sensus ẽ expers: & ido in eã non
cadit miseria: Qđ cum ita sit: huic naturȩ quȩ
in tanta excellentia creata ẽ ut licet sit ipsa mu¬
tabilis. inherendo tam̃ incomiutabili bono idẽ
summo dõ. beatitudinem consequat᷑. nec expleat.
indigentiam suã nisi utiq beata sit : eiq explen¬
de non sufficiat nͥ d̾s. ꝓfecto ñ illi adherere uitiũ
ẽ. Om̃e autẽ uitium naturȩ nocet. ac ꝑ hoc contͣ
uiturĩ est. Ah illa ͥ aue adhoret do ñ natura.

Expanded text:
non possunt. Sicut autem melior est natura sentiens et cum dolet quam lapis qui dolere nullo modo potest: ita rationalis natura praestantior etiam misera, quam illa quae rationis uel sensus est expers, et ideo in eam non cadit miseria. Quod cum ita sit, huic naturae, quae in tanta excellentia creata est, ut, licet sit ipsa mutabilis, inhaerendo tamen incommutabili bono, id est summo Deo, beatitudinem consequatur, nec expleat indigentiam suam nisi utique beata sit, eique explendae non sufficiat nisi Deus, profecto non illi adhaerere uitium est. Omne autem uitium naturae nocet ac per hoc contra naturam est. Ab illa igitur, quae adhaeret Deo, non natu
Abbreviated transcription (Latin):
possimus: quare non duas animas hinc fateri cogor.
possumus enĩ melius & multo ex peditius intellegerẽ
duo generarerũ bonarũ quorum tamen ne utrum
ab auctoredõ sit alienũ animã sunã ex diuersis affictͥre
partibus inferiore ac superiore uel quod recte ita dici
potest ex teriore atq interiore: ista sunt duo genera
quae sensibilium & intellegibiliũ nomine paulo ante
tractauirus quae carnalia & spiritalia libentius & fami¬
liarius nos uocamus : sed factũ est nobis difficile a carnalib
abstinere cumpanis uerissimus noster spiritalis sit
cũ labore nam que nunc c̃edemus panem neque enĩ
nullo insupplicio sumus. peccato trans gressionis mor¬
tales ex in mortalibus facti : eo cont̃igit. ut cum ad me¬
liora conantibus nobis consuetudo facta cum carne
& peccata nra quo dam modo militare contranos
& difficultatẽ nobis facere coeperint. non nullistulti
aliud genus animarum quod non sit ex dõ suꝑstitio¬

Expanded text:
estate possimus. quare non duas animas hinc fateri cogor? estate possimus. quare non duas animas hinc fateri cogor? possumus enim melius et multo expeditius intellegere duo genera rerum bonarum, quorum tamen neutrum ab auctore deo sit alienum, animam unam ex diuersis adficere partibus, inferiore ac superiore. uel quod recte ita dici potest, exteriore atque interiore. ista sunt duo genera, quae sensibilium et intellegibilium nomine paulo ante tractauimus, quae carnalia et spiritalia libentius et familiarius nos uocamus. sed factum est nobis difficile a carnalibus abstinere, m cum panis uerissimus noster spiritalis sit. cum labore namque nunc comedimus panem. neque enim nullo in subplicio sumus peccato transgressionis mortales ex inmortalibus facti. eo contingit, ut cum ad meliora conantibus nobis consuetudo facta cum carne et peccata nostra quodam modo militare contra nos et difficultatem nobis facere coeperint. nonnulli stulti aliud genus animarum. quod non sit ex deo. superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
cant : si est in potestate resistere sua & propria uolun¬
tate consentiunt quurtantabona in summomalo.
quur hoc malũ insummobono perdoctrinã illorum
cogimur inuenire. nisi quia neque illud malũ est qđ
suspitione inducunt neque hoc sum mumbonũ quod
suꝑstione ꝑuertunt: at side duobus istis generibus ani¬
marum delilare illos & errare docuissem. aut certe
ipse didicissem quid remanere poterit. quurmihiiã
de ullare audiendi aut consulendi uiderentur: An ut
discerem h inc ostendi animarũ duo eẽ genera quod
indeliberando nunc in malã partẽ nunc in bonã nutat
ias sensio quur non magis hoc signũ unius animae quȩ
libera illa uoluntate huc & huc ferri. hinc at que hinc
referripotest nã mihi cũ accidit unũ me sentio utrum¬
que considerantem alter utrũ eligentem sed plerũq
illud libet. hoc decet quorum nos inmedio positi fluc¬
tuamus: nec mirum:ita erũ nunc constituti sumus.

Expanded text:
cant: si est in potestate resistere sua et propria uoluncant: si est in potestate resistere sua et propria uoluntate consentiunt, cur tanta bona in summo malo, cur hoc malum in summo bono per doctrinam illorum cogimur inuenire, nisi quia neque illud malum est quod suspicione inducunt neque hoc summum bonum quod superstitione peruertunt? At si de duobus istis generibus animarum delirare illos et errare docuissem aut certe ipse didicissem, quid remanere poterat, cur mihi iam de ulla re audiendi uel consulendi uiderentur? an ut discerem hinc ostendi animarum duo esse genera, quod in deliberando nunc in malam partem, nunc in bonam nutat adsensio? cur non magis hoc signum est unius animae, quae libera illa uoluntate huc et huc ferri, hinc atque hinc referri potest ? nam mihi cum accidit. unum me sentio utrumque considerantem alterutrum eligentem; sed plerumque illud libet, hoc decet, quorum nos in medio positi fluctuamus. nec mirum: ita enim nunc constituti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ non possunt unde um constat nescio quas illas induc¬
ticias. nullo modo peccare & propter ea illas non es se
omnino relinquitur. ut qm̃ concedunt esse peccata ñ
inueniant quibus ea tribuant nisibonogeneri anima¬
rum & substantiae dĩ maximȩ autem urguentur aue¬
toritate xp̃iana: nũ quã enĩ negauerunt dariueniam
peccatorum cũ fuerit ad dm̃ quisque conuersus inum quã
dixerunt ut alia multa quod scripturis diuinis hocquis¬
pum corruptor inseuerit . quibus ergo peccata donant᷑
si alieni generis illis malis. possunt & bonȩ fieri possunt
dĩ regnũ possidere cũ xp̃o. quod isti quia negant. nec
habent alterũ genus nisi earum quas de substantia di
esse peribent restat ut non solũ &ã ipsas sedipsas solas
peccire fatentur. ego autem nihil pugno non solȩ pec¬
cent peccant tamen it enĩ mali commixtione cogunt̃ :
si tͥa coguntur ut resistendi potestas nulla sit. non peo¬

Expanded text:
esse non possunt — unde iam constat nescio quas illas inducesse non possunt — unde iam constat nescio quas illas inducticias nullo modo peccare et propterea illas non esse omnino —: relinquitur, ut quoniam concedunt esse peccata, non inueniant, quibus ea tribuant, nisi bono generi animarum et substantiae dei. maxime autem urgentur auctoritate christiana; numquam enim negauerunt dari ueniam peccatorum, cum fuerit ad deum quisque conuersus: numquam dixerunt — ut alia multa —, quod scripturis diuinis hoc quispiam corruptor inseruerit. quibus ergo peccata donantur? si alienigenis illis malis, possunt et bonae fieri, possunt dei regnum possidere cum Christo. quod isti quia negant nec habent alterum genus nisi earum, quas de substantia dei esse perhibent, restat, ut non solum etiam ipsas, sed ipsas solas peccare fateantur. ego autem nihil pugno: non solae peccent. peccant tamen. at enim mali commixtione coguntur. si ita coguntur. ut resistendi potestas nulla sit. non pec
Abbreviated transcription (Latin):
non uoluntate faciunt id est silibero & ad faciendum
& ad non faciendum motu animicarent sideniquehis
abstinendi ab operesuo potestas nulla conceditur. per¬
catum earum tenere non possumus: atomnes fatent᷑¬
& malas animas iuste & eas quie non pec cauerunt
inuste dimnari fatentur Iigitur eas malas eẽ quae
peccant illae autẽ sicut ratio docuit non peccantunima¬
rum ergo malarũ genus nescio quod extraneũ quoda
manicheis inducitur nullũ est : nuncbonum illud genus
uideamus quod rursus italaudant ut iꝑsai dĩ substan¬
tiã dicant esse quanto autem melius est suum quisque or¬
dinem meritum que cognoscat nec ita sacrilega suꝑbu
uentiletur ut cum se totiens commutari sentiat summi
illius boni quod in commutabile piaratio profitetur
& doc& credit esse substantiam  ecce enĩ cũ manifestũ
sit. non peccare animas in eo quod non sunt tales quales

Expanded text:
non uoluntate faciunt, id est si libero et ad faciendum non uoluntate faciunt, id est si libero et ad faciendum et ad non faciendum motu animi carent, si denique his abstinendi ab opere suo potestas nulla conceditur, peccatum earum tenere non possumus. at omnes fatentur et malas animas iuste et eas, quae non peccauerunt, iniuste damnari: fatentur igitur eas malas esse, quae peccant. illae autem, sicut ratio docuit, non peccant; animarum ergo malarum genus nescio quod extraneum, quod a Manichaeis inducitur. nullum est. Nunc bonum illud genus uideamus, quod rursus ita laudant, ut ipsam dei substantiam dicant esse. quanto autem melius est, ut suum quisque ordinem meritumque cognoscat nec ita sacrilega superbia uentiletur, ut cum se totiens commutari sentiat, summi illius boni, quod incommutabile pia ratio profitetur et docet. credat esse substantiam ? ecce enim cum manifestum sit non peccare animas in eo, quod non sunt tales, quales
Abbreviated transcription (Latin):
uel potius administratur: non enim ad ministratio
casibus danda est: hoc autem siomnibus qualibet reli¬
gione de uinctis credere nefas est. restat ut aut sit ali¬
quarum animarum damnatio. Aut nulla peccitasi
sed sinulla peccata sunt. &iam malũ nullũ : quo distiꝰdi¬
xerint haere sem suam uno ictu interficient: con¬
uenit igitur mihi cum eis aliquas animas diuinalege
iuditio que damnari: arile sibone sunt quar illa iusti¬
titia est : simalȩ natura anuoluntate : sedratura
esse malae animae nullo modo que unt: unde hocdo¬
cemus de superioribus definitionibus uoluntiti sato
peccati:quia dicere animas & malas eẽ & nihil pec¬
care. plenum est dementiae : dicere autem peccare
sine uoluntate magnum deliramentum est & pecca¬
ti reum tenere quem quam quia non fecit quod fa¬
cere non potuit summȩ iniquitatis est & insaniae.
quam obrem illae animae quicquid faciunt sinatura

Expanded text:
uel potius non administratur; non enim administratio uel potius non administratur; non enim administratio casibus danda est. hoc autem si omnibus qualibet religione deuinctis credere nefas est. restat. ut aut sit aliquarum animarum damnatio aut nulla peccata sint. sed si nulla peccata sunt, etiam nullum malum: quod isti si dixerint. haeresim suam uno ictu interficient. conuenit igitur mihi cum eis aliquas animas diuina lege iudicioque damnari. at hae si bonae sunt, quae illa iustitia est? si malae. natura, an uoluntate? sed natura esse malae animae nullo modo queunt. unde hoc docemus? de superioribus definitionibus uoluntatis atque peccati. quia dicere animas et malas esse et nihil peccare plenum est dementiae, dicere autem peccare sine uoluntate. magnum deliramentum est. et peccati reum tenere quemquam, quia non fecit, quod facere non potuit, summae iniquitatis est et insaniae. quamobrem illae animae quicquid faciunt. si natura,
Abbreviated transcription (Latin):
pora gerebant & id oculis uiderant quoed linguae quod pecto¬
ra quae ingenia laudandis istis oculis praedicandis qua ess
sufficiunt quibus uix possunt mestes iustorum ad aequa¬
ri : quantabona inuenimus in sum momalo : si enim uide¬
re dm̃ malum est non est bonum ds̃: bonum est autem ds̃
bonum est igitur dm̃ uidere & hesciꝰquid huic bono compa¬
rarique at : porro quod uiderebonum est undefieri potest
ut posse uidere sit malum qua propter quis quis uel in il¬
lis oculis uel in illis mentib: fecit abhis possit uidere
diuina substantia magnum & in effabilȩ laudignissi¬
mum bonum fecit: si autem non factum sed ipsum
persetalem ac sem piternumerat difficile hoc ma¬
lo quic quam melius inuenitur: postremo ut nihil
horum ladandorum habeant ille animae quae il¬
lorum rationibus habere coguntur. quae rerem
utrum aliquas. annullas animas ds̃ damnet: sinul¬
las. nullum meritorum iudicium est. nulla prouido¬
tia & cisu potius quam rationemundus administrat᷑

Expanded text:
pora gerebant et id oculis uiderant, quot linguae, quot pectora, quae ingenia laudandis istis oculis praedicandisque sufficiunt, quibus uix possunt mentes iustorum adaequari ? quanta bona inuenimus in summo malo ? si enim uidere deum malum est, non est bonum deus; bonum est autem deus: bonum est igitur deum uidere et nescio quid huic bono conparari queat. porro quod uidere bonum est. unde fieri potest. ut posse uidere sit malum? quapropter quisquis uel in illis oculis uel in illis mentibus fecit. ut ab his posset uideri diuina substantia. magnum et ineffabili laude dignissimum bonum fecit. si autem non factum, sed ipsum per se tale ac sempiternum erat difficile hoc malo quicquam melius inuenitur. Postremo ut nihil horum laudandorum habeant illae animae. quae illorum rationibus habere coguntur, quaererem, utrum aliquas an nullas animas deus damnet: si nullas, nullum meritorum iudicium est. nulla prouidentia, et casu potius quam ratione mundus administratur
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qđ caueret cui nocerinihil poterat : fortunatus dix̃ constata pud
roga sĩ dinterrogata responde fortunatus dix̃: sicaccepiinfide
inuo labilis in cõmutabilis tui nocerinihil possit quare hoͥc animã
id miseris ã derrorẽ adistaquae patimurmisit : fortunatus dix̃:
dictũ ẽ enĩ potestatẽ habeo ponendi animã meã & potestatẽ accipi¬
endieã n dix qđ uoluntate dĩpgressi est anima : august inusdix̃

Expanded text:
d caueret, cui noceri nihil poterat? FORT. dixit: Constat apud rogas. ad interrogata responde. FORT. dixit: Sic accepi in fidus omnipotens, inuiolabilis, incommutabilis, cui noceri nihil possit, quare huc animam ad miserias, ad errorem, ad ista, quae patimur, misit? FORT. dixit: Dictum est enim: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem accipiendi eam, non di
Abbreviated transcription (Latin):
non utiosis anim sed de ipsi suti .i. ee. quȩcondũ. Quȩ quĩ sensu corporis
non cagnoscerentur & tam coignoscerentur nonnisi intellegilillia
posse ⁊ but accipi. quy̧ sensibilibus t̃nibus antecelluit. Quur lucẽ do auctori
eẽ tribuendã intnos conuenira: uitiorũ uero a uecotẽdõo Nemonisi sacri
legusdicen& responderẽ homini siaut statim & repente utbonis diculiotib
sol& diuintius in fulsiss&. huius solucio quaestionis aut fuissee ante a ppatatas
quoru sine iarum meruissẽ. atque poruissem. coepta differrem. qđ que ece
propositũ difficile ee ad dinoscendũ aque atdiũ confieteri tecurretẽ
inme prosternerer .do alte in gemescerem quȩ rens neme in mediospatio
quo cestis rationibus promouisse hȩrerepater&ur. ne ancipiti que ftione
eogerer aut intellegibłia sensibi libius submatere acsubdete. aut ipsuuitora
dicete uietorẽ cũ eae utpiraus hotu falsitatis impiecaus qͦ eplenis simũ

Expanded text:
 uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse quaerendum — quae quoniam sensu corporis non cognoscerentur. et tamen cognoscerentur, non nisi intellegibilia posse accipi; quae si sensibilibus omnibus antecellunt, cur lucem deo auctori esse trilegus diceret: responderem homini, si aut statim et repente, ut bonis Dei cultoribus solet, divinitus infulsisset hujus solutio quaestionis, aut fuisset antea praeparata: quorum si neutrum meruissem atque potuissem, coepta differrem; quodque esset propositum, difficile esse ad dignoscendum atque arduum confiterer. Recurrerem in me, prosternerer Deo, alte ingemiscerem, quaerens ne me in medio spatio, quo certis rationibus promovissem, haerere pateretur; ne ancipiti quaestione cogerer aut intelligibilia sensibilibus submittere ac subdere, aut ipsum vitiorum dicere auctorem; cum esset utrumvis horum falsitatis impietatisque plenissimum.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. aut intellegentia pos habete conp̃hensumꝰ. Sensus autẽ cor¬
prrris d uulgo quinque numest eirti. uisum. auditꝰam odoratusn

Expanded text:
corporis aut intellegentia nos habere conprehensum. sensus autem corporis etiam uulgo quinque numerari: uisum, auditum, odoratu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatrix anima. sed illud ipsũ tantũ qđ uiuat ad tendetẽ qđ si ꝑcipete
nisi intellegendo non possim: Credo uenir& inmente tanto . eẽ quã lib&
animã luci : quã ꝑhos sentimus oculos p̃fetendã quanto intellegentiam
ipsis oculis p̃feremus lucẽ antẽ illã illi quoque a patre xp̃i eẽ confir¬
mant. Ego netandẽ qđ ab eo essa quȩ cũque anima dubitatẽ : ego uero
non modo deanimaist dde quouis &iã corpore: quin ab ipso . e&. nihilom¬
ino netumquidem homo scilic& illius imperitiae: atque illius a& atis
ambigerẽ si formaquid esse quidueto formatũ quid species. & quid in¬
lutũ speciae. Deinde quidhorũ cuic ausa e& piecauteque cogitatẽ.

Expanded text:
peccatrix anima, sed illud ipsum tantum, quod uiuit adtenderem. quod si percipere nisi intellegendo non possem, credo, ueniret in mentem tanto esse quamlibet animam luci, quam per hos sentimus oculos, praeferendam, quanto intellegentiam ipsis oculis praeferremus. Lucem autem illam illi quoque a patre Christi esse confirmant: egone tandem, quod ab eo esset quaecumque anima, dubitarem? ego uero non modo de anima, sed de quouis etiam corpore, quin ab ipso esset, nihil omnino ne tum quidem homo scilicet illius inperitiae atque illius aetatis ambigerem, si forma quid esset quidue formatum, quid species et quid indutum specie, deinde quid horum cui causa esset, pie cauteque cogitarem.
Abbreviated transcription (Latin):
tio ferre acsustinete non possit quae profecto magnaͦ ẽ. & muliũ
serȩnȩ disputationis int̃ docussimos indigens. Illud inspicere fostasse
ualuis sẽ : Quod omnibomini sese sinestudio pastiũbene consideranti
manifestissime appat& omnequodisue sisut

Expanded text:
tio ferre ac sustinere non posset — quae profecto magna est et multum tio ferre ac sustinere non posset — quae profecto magna est et multum serenae disputationis inter doctissimos indigens — illud dispicere fortasse ualuissem, quod omni homini sese sine studio partium bene consideranti manifestissime adparet omne, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
pellerentur Nam primo anima rum illa duo genera. quibustra
singulas paturas propriasque tribuerunt: Vtalterũ de ipsadi esset
substantia. Ałterius uero dm̃ne conditorẽ quidẽ uolint accipi sime
& mia fostassemihi satagenti apparuissee. uullã ee qualt̃ libociuta.
qu ie non eo ipso quouita. ẽ. & inquantũ omnitio uita .ẽ. ad summum
utae sontẽ principiũ qu ẽ ꝑtineit. quod nihil aliudquã summum.
& solã &uerũ dm̃ possumus confiteri. quapropt̃ animas illas quae
amanidie is uocintur malae aut carete uita. & animas non. eẽ.
e que quicquã uelle seunolle app&ere uelfugete. aut siui ueteni.
at & animae. eẽ. possint. & aliquid tale igete quale illi opinarentut
nullo modo eas nisiuita uiuere. atsi xpm̃ dixisse ꝯstaror t& constat.
gosuor uita nihil. eẽ. causae quut non omnes animafcuanimae nist
uodsicem pore illo questionẽ de ipsa & depastitipatione uitae mea cogita¬

Expanded text:
pellerentur. nam primo animarum illa duo genera, quibus ita singulas naturas propriasque tribuerunt, ut alterum de ipsa dei esse substantia, alterius uero deum ne conditorem quidem uelint accipi. si meclici et pia, fortasse mihi satagenti adparuisset nullam esse qualemlibet uitam, quae non eo ipso, quo uita est et in quantum omnino uita est, ad summum uitae fontem principiumque pertineat: quod nihil aliud quam summum et solum et uerum deum possumus confiteri. quapropter illas animas, quae a Manichaeis uocantur malae, aut carere uita et animas non esse neque quicquam uelle seu nolle. adpetere uel fugere, aut si uiuerent, ut et animae esse possent et aliquid tale agere, quale illi opinarentur nullo modo eas nisi uita uiuere; ac si Christum dixisse constaret, ut constat: ego sum uita. nihil esse causae, cur non omnes animas, cum animae nQuod si tempore illo quaestionem de ipsa uita et de participatione uitae mea cogita
Abbreviated transcription (Latin):
peccare & qũ aquã uita . inpeccatis incõpatatione iustae uitaemors apellata sit:
utrũq ⁊im̃ in homine uno posse inueniri ut simulsit uiuos atq peccator.
ed quouiuus exdo qđ peccator ñ exdo inqͣ. diuisione utimur. ex paste deduabus aĩo
quȩ uroe  scientiae cõpeit utcũdĩ c̃ditoris õmpotentiã insinuate uolumus.

Expanded text:
peccare. et quamquam uita in peccatis in conparatione iustae uitae mors appellata sit. peccare. et quamquam uita in peccatis in conparatione iustae uitae mors appellata sit. utrumque tamen in homine uno posse inueniri, ut simul sit uiuus atque peccator. sed quod uiuus, ex deo, quod peccator. non ex deo. in qua diuisione utimur ea parte de duabus, quae nostrae sententiae conpetit, ut, cum dei conditoris omnipotentiam insinuare uolu
Abbreviated transcription (Latin):
sed que remus potius magis nostros qui sententiarũ qͣuȩnobis intsepugnare ni¬
detentur. pacẽ concordiãq monstroorent nã inuna atq eadẽ auctoritate
scripturarũ cũ alibi sonar&. õnia exdo : & alibe uos non estis exdõ quoniã libros
temere. c̃demnare nefas e&. quis ñuidor& peritũ doctorẽ cuiquestionis huius
solutio nota. ẽ&. inueniendũ fuisse quipra factosi eẽ honius intelloctor &utdi¬
uinitus dicitur homospiritalis. qm̃ necessario fauer& ueris sartionibus quasde
intellegibile sensibili quenatura quantũ potui traxctaui. atque disserriuilmmo
eas ipsemulto melius & id docendũ aptius aperir&. Nihil ab eo aliud dehacquefta¬
one auditemus nisi quẽ ad modũ fieri possit. ut & nullũ animarũ genus ñ. eẽ
exdo & recie: tam̃ peccatoribus & infidelibus dicer&ur. ñestis exdõ pa&nos
fostas semplorato inauxiliũ dõ ꝑ acileuidere possemus aliud eẽ uiuere aluin

Expanded text:
nare viderentur, pacem concordiamque monstrarent. Nam in una atque eadem auctoritate Scripturarum, cum alibi sonaret, Omnia ex Deo ; et alibi, Vos non estis ex Deo: quoniam Libros temere condemnare nefas esset, quis non videret peritum doctorem, cui quaestionis hujus solutio nota esset, inveniendum fuisse? qui profecto si esset bonus intellector, et, ut divinitus dicitur, homo spiritualis , quoniam necessario faveret veris rationibus, quas de intelligibili sensibilique natura, quantum potui, tractavi atque disserui, imo eas ipse multo melius, et ad docendum aptius aperiret; nihil ab eo aliud de hac quaestione audiremus, nisi quemadmodum fieri posset, ut et nullum animarum genus non esset ex deo, et recte tamen peccatoribus et infidelibus diceretur: non estis ex deo. nam et nos fortasse inplorato in auxilium deo facile uidere possemus aliud esse uiuere, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
te sed abipsodõ cui nocerinihil poterat missi sumus: fortunatus dix̃.
hoc genere quẽ ammodũ & dñs dix̃ discipulis suis eccemitto uossic̃
oues in medio luporũ : hinc sciendũ ẽ qđ ñ in imicamentes aluator nost᷑
agnossuos. id est discipulos suos in medioluporũ dirigere uelit nisi esit

Expanded text:
te, sed ab ipso deo, cui noceri nihil poterat, missi sumus. FORT. dixit: Hoc genere, quemadmodum et dominus dixit discipulis suis: ecce mitto uos sicut oues in medio luporum. hinc sciendum est, quod non inimica mente saluator noster agnos suos, id est discipulos suos in medio luporum dirigere uoluit. nisi es
Abbreviated transcription (Latin):
togatione dignosputar t̃ a quibus ego quoquo modo poteramreconciliatis.
& in c̃siliũ testitutis p&erẽ : ut me aliud tã manifestũ inoniũ cognitiomne positu
inttrogantẽ n moleste ferrent. Tunc quȩ rerem si non dormientis siten u qui

Expanded text:
ogatione dignos putarim ? a quibus ego, quoque modo poteram. reconciliatis et in consilium restitutis peterem, ut me aliud tam manifestum, tam in omnium cognitione positum interrogantem non moleste ferrent. tunc quaererem: si non dormientis, sed sci