comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuus oleo laetitiae p̃consortib tuis Et ipse.
sicut etiã p̃sens scĩ euangelii lectio testatur.
eiusdẽ scẽ unctionis munus suis consortib hoc
est fidelib ꝓmisit: nec multo post tempore
sicut nouimus. quod ꝓmiserat misit: Si autẽ
delectat audire. quomodo clomus obȩdientiȩ.
id est sancta aeccła in eiusdẽ montis oliueti sit
latere constructa : legamus euangeliũ iohannis
ubi passione illius incruce completa. unus militũ
lancea latus eius aperuit. & continuo exiuit
uidelic& baptismatis qua abluit᷑ apeccatis. et
sanguis calicis dominici. quo confirmatur in
ꝑficiualeat. in die redemptionis signatur.: recte
monsincuius latere ciuitas sancta ÷ sita in quo
benedictionis grã datur. monsoliuarũ uocatur:
factum ÷ inquit dum benediceret illis. recessit
abeis: & ferebatur in caelum: Notandum.
quod benedictione discipulis data saluator
ascendit ad caelos: Simulq memoriae

Expanded text:
tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Et ipse, tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Et ipse, sicut etiam praesens sancti Evangelii lectio testatur, ejusdem sanctae unctionis munus suis consortibus, hoc est fidelibus promisit, nec multo post tempore, sicut novimus, quod promiserat misit. Si autem quem delectat audire quomodo domus obedientiae, id est, Ecclesia sancta in ejusdem montis Oliveti sit latere constructa, legamus Evangelium Joannis, ubi, passione ejus in cruce completa, unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit videlicet, baptismatis, qua abluitur a peccatis, et sanguis calicis Dominici, quo confirmatur in perfici valeat in die redemptionis, signatur, recte mons in cujus latere civitas sancta sita est, in quo benedictionis gratia datur, mons Olivarum vocatur. Et factum est, inquit, dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Notandum quod, benedictione discipulis data, Salvator ascendit ad coelos, simulque memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
donaret : recte cuncta quae in mundo gessit. in
uerba benedictionis conclusit: ostendens se ipsũ
esse de quo dictum ÷: & enim benedictionẽ dabit.
qui legem dedit: Et bene eos quib benediceret.
in bethaniam quae domus obedientiȩ int̃pretat᷑
educit : quia nimirũ contẽptꝰ & suꝑbia male¬
dictionẽ: obȩdientia meruit benedictionem:
Nam & ipse dñs ut amissam benedictionis grãm
mundo restitueret. factus ÷ obȩdiens patriusq
ad mortẽ : & solis eis qui in scã aeccła diuinis
student obtemperare p̃ceptis. benedictio uitȩ
celestis tribuit᷑: Nec p̃tereundũ. qđ bethania
in latere montis oliueti posita narratur: Sicut
enim bethania obȩdientẽ dni mandatis ȩccłam.
ita mons oliueti ipsam redemptoris nr̃i ꝑsonã
multũ decent̃ exprimit : qui in carne apparens.
& altitudine dignitatis. & spũ alis grã uirtutis.
om̃s qui puri homines sunt sanctos antecellit:
nde & illi canit᷑ inpsalmis: quia unxitte ds̃ ds̃

Expanded text:
donaret, recte cuncta quae in mundo gessit, in verba benedictionis conclusit, ostendens seipsum esse de quo dictum est: Etenim benedictionem dabit qui legem dedit . Et bene eos quibus benediceret, in Bethaniam, quae domus obedientiae interpretatur, eduxit, quia nimirum contemptus et superbia maledictionem, obedientia meruit benedictionem. Nam et ipse Dominus, ut amissam benedictionis gratiam mundo restitueret, factus est obediens Patri usque ad mortem, et solis eis, qui in sancta Ecclesia divinis student obtemperare praeceptis, benedictio vitae coelestis tribuitur. Nec praetereundum est quod Bethania in latere montis Oliveti posita narratur. Sicut enim Bethania obedientem Domini mandatis Ecclesiam, ita mons Oliveti ipsam Redemptoris nostri personam multum decenter exprimit, qui in carne apparens, et altitudine dignitatis, et spiritualis gratia virtutis, omnes qui puri homines sunt sanctos antecellit; unde et illi canitur in Psalmis, quia unxit te Deus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
modo audiuimus. & urcta litte¬
ram gaudio plena refulg&: quia tri-¬
umphum redẽptoris nr̃i. simul
& redemptionis nr̃ȩ dona. plano
sermone describit: et si hanc enu-¬
cleatius ꝑtractare uelimus. gratio¬
rem in littera fructum sp̃ualis sen-¬
sus inditum ẽẽ cõperimus: Ser mo

Expanded text:
modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid nonerit dicendum: quod fuit faciendũ :
mortua est: quia uita mortua occidit mortem ple¬
nitudo uitȩ deglutiuit mortem: absorta est mors
xp̃i incorpore. Sic & nos dicemus in resurrectione:
quando iam triumphantes cantabimus. Ubi est
terim mͦ frẽs ut apeccato sanemur: aꝑm crucifiximm
intueamur: quia sicut moyses exaltauit serpentẽ
inheremo. sic exaltari oportet filium hominis: ut
om̃is qui credit in illum non pereat. s habeat urã
ȩternam. Quom̃ qui intuebantur illum serpente
non ꝑibant morsib serpentium: sic qui intuentur fide
xpn mortem. sanantur amorsibus peccatorum. Sel
illi sanabantur amorte aduitam temꝑalem: hicau¬
tem ait ut habeant uitam ȩternam. Noc entin inter¬
est inter figuratam imaginem: & rem ipsam. Figura
prestabat uitam temporalem: res ipsa cuiꝰ illa figura
erat. prestat uitam eteruam.

Expanded text:
numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? mortua est; quia vita mortua occidit mortem, plenitudo vitae deglutivit mortem: absorpta est mors in Christi corpore. Sic et nos dicemus in resurrectione, quando jam triumphantes cantabimus, Ubi est, terim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum inin eremo, sic exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed illi sanabantur a morte ad vitam temporalem, hic autem ait, ut habeant vitam aeternam. Hoc enim interest inter figuratam imaginem et rem ipsam: figura praestabat vitam temporalem, res ipsa cujus illa figura raestat vitam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
torum mortuorum. Plaga enim dĩ erat: corripien¬
tis & flagellantis ut erudiret. Demonstratum est ibi
magnum sacramentum: rei fururȩ. Ipse dñs testarur
in hac lectione: ut nemo possit aliud interp̃tari.
qu̾a qd ipsa ueritas de se indicat. Dictum enum est
moy si adomino. ut faceret ȩneum serpentem & ex¬
altaret in heremo inligno. & ammoneret ppłm istł:
ut si quis morsus eẽt aserpente. illum serpentem in
ligno exaltatum attenderet. Factum est. Mordeban¬
tur homines: intuebantur. sanabantur. Qui sius
serpentes mordentes: Peccata de mortalitate car¬
uis. Quis est serpens ex altatusꝰ Mors dñ in cruce.
Quia enim aserpente mors: ꝑserpentis effigiem fu¬
gata est. Morsus serpentis letalis: mors dñi uitalis.
Aatenditur serpens: ut uichil ualeat serpens. Quid
est hoc atenditur mors: ut nichil ualeat mors.
Sed cuiꝰ mors: Mors uitȩ si dici potest: mors uite.
lmmo quia dici potest: mirabiliter dicitur. ded

Expanded text:
tarum mortium: plaga enim Dei erat corripientarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futurae, ipse Dominus testatur in hac lectione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cogendi potentiam diab olus habebat: sed ꝑsuaden¬
di uersutiam᷑. Non consentires: nichil inuererat dia¬
polus. Consensio tua ohomo: te ꝑduxit admortem.
A mortali mortales nati : exinmortalibus mortaleᷤ
facti: ab adam: om̃s homines mortales. Ih̃c autẽ
silius di. uerbum dĩ. ꝑquod factasunt om̃ia. unicꝰ
equalis patri. mortalis factus est: quia uerbũ caro
factum est: & habitauit in nobis. Ergo mortẽ sus¬
cepit: & mortem suspendit in cruce: & de ipsamor¬
te liberantur mortales. Quod infigura factum est:
apud antiquos. Cõmemorat illud dñs. E sicut
moyses inquit exaltauit serpentem in deserto. ita
ex altari oportet filium hominis: ut om̃is qui cre¬
dit in eum ñ ꝑeat. s habeat uitã ȩternã. Magnũ
sacramentum. Et qui legerunt nouerunt: deinde
audiant uł qui legerunt. uel qui forte lectum. siue
auditum obliti sunt. Psternebatur inberemo ppłs
urł morsibus serpentium: fiebat magna strages mul¬

Expanded text:
cogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadencogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadendi versutiam. Non consentires, nihil invexerat diabolus: consensio tua, o homo, te perduxit ad mortem. A mortali mortales nati, ex immortalibus mortales facti. Ab Adam omnes homines mortales: Jesus autem Filius Dei, Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, unicus aequalis Patri, mortalis factus est; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 11. Ergo mortem suscepit, et mortem suspendit in cruce; et de ipsa morte liberantur mortales. Quod in figura factum est apud antiquos, commemorat illud Dominus: Et sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages mul
Abbreviated transcription (Latin):
illum qui uolebat eos facere unum in uno ad unl̃i.
audiant illum dicentem. Nolite uos facere multos.
łgo plantaui. apollo rigauit: s deus incrementũ
dedlit. s neꝙ qui plantat est aliquid neꝙ qui rigat:¬
seaͥ qui in crementũ dat deus. Ini dicebant. Ego sũ
pauli ego apollo. ego caephȩ. Et ille. Diuisus estap̃e.
lnuno estote unum estote: unus estote. Nemo ascen¬
dit in cȩlum: nisi qui decelo descendit. Ecce uolumꝰ
essetui: dicebant paulo. Et ale. Nolo sitis pauli: s
euus estote cuiꝰ est nobiscum paulus. Pescendit enĩ
& mortuus est: & ipsa morte liberauit a morte.
Morte occisus: mortem occidit. Et uostis fr̃es. quia
mors ista ꝑdiaboli inuidiam intrauit inmundũ.
D̾s mortem ñ fecit scͥptura loquit᷑: nec letatur inquit
inꝑditione uiuorum. Creauit enim: ut eẽnt omĩia.
S quidl ibi ait: Inuidia autem diaboli. mors ui¬
troiut in orbem terratũ. Ad mortem a diabolo ꝑpi¬
natam non ueniret. homo ui adductus: non enim

Expanded text:
illum qui volebat eos facere unum in uno ad unum: audiant illum dicentem, Nolite vos facere multos: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: sed neque qui plantat est aliquid, necrementum dat Deus . Illi dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae. Et ille: Divisus est Christus ? In uno estote, unum estote, unus estote: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit. Ecce volumus esse tui, dicebant Paulo. Et ille: Nolo sitis Pauli, sed ejus estote cujus est vobiscum Paulus. 10. Descendit enim et mortuus est, et ipsa morte liberavit nos a morte: morte occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors ista per diaboli invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, Scriptura loquitur; nec laetatur, inquit, in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia . Sed quid ibi ait? Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ad mortem a diabolo propinatam non veniret homo vi adductus: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
pedes discipu
ad symonem
petrũ: et dicit
ei petrus. Dñe
tu mͥ lauas pe¬
des: Qͥs enim
non ex pauesce¬
ret: lauari sibĩ pedẽs a cli filio: Quamuis itaq
magne fuisset audacie contradicere seruum do¬
mino. hominem cdo: tamen hoc petrus face̾ ma¬
luit. quam ꝑpeti ut sibi pedes lauarent᷑ a dño
et deo. Nec putare debenius hoc petrum int̾
ceteros formidasse atq recusasse: cum id alii an¬
te ipsum libenter uel equanimiter sibi fieri
ꝑmisissent. facilius quippe sic accipiunt᷑ ista
uerba euͣngłii: quia cum dictum esser cepit

Expanded text:
pedes discipulorum ad Simonem Petrum; et dicit ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes? Quis enim non expavesceret lavari sibi pedes a Dei Filio? Quamvis itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit
Abbreviated transcription (Latin):
sls suibentis. Quid gͦ .Sicut audio: ita uidico. Nu¬
dit filius. & demonstrat ei pater: & uidet filius patrem
facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatiꝰ ꝓurs
ilbus per tractare: si tempus nobis ꝑacta lectione &t uireᷤ
remansissent. Si dicam me posse ad huc loqui: forte
uos iam audire non potestis. Item. forte auiditate au¬
diendi dicitis. possumuis. Melius est gͦ ut ego infirmi¬
atm ueamfatear. quia iam fatigatus loqui nonpos¬
lim: quamut uobis iam non bene satiatis adhuc¬
infundam quod non bene digeratis. Pinde huus
ꝓmissionis quam ad hodiernum tempus si super¬
esset distuleram: tenete me adiuuante dño in cras¬

Expanded text:
cies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Aucies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuinfundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Domino in cras
Abbreviated transcription (Latin):
nonudebant. Periumentum adstabulum ducebant᷑
cucandi: s sanati uidebunt quia ostendam inquit me¬
isum ilis. Quomͦ ostenditur equalis pat̾ e Cum dicit
tuiudicabis & pater non iudicabit: quia omne iudi¬
cium dedit filio. non gͦ scdm̃ patrem uidicabis: adie¬
cit. Non possum ego ame ipso facere quicquam. s sicut
audio uidico. & iudicium meum ustum est: quia ñ
quero uoluntatem meam. s uoluntatem eiꝰ qͥ misit me
Certe filius quos uult uiuificat: non q̃rit uoluntatẽ
suam.s uoluntatem euis qui misit illum. Non meã
ꝓpriam. non meã: non filii hominis. non meã que re¬
sstat dõ. faciunt eium homines uoluntattm suam ñ
aĩ. quando faciuint quod uolunt. ñ quod iubet deus.
Quando autem faciunt quod uolunt ut tamen sequan¬
ult dĩ uoluntatẽ: nonfaciunt uoluntatem suam qũa¬
iis quoduolunt faciant. Uolens fac quod iuberis:
athita & hoc facies quodius: & non uoluntatẽ tuã fa¬

Expanded text:
non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Tu judicabis, et Pater non judicabit, quia omne judicium dedit Filio; non ergo secundum Patrem judicabis: adjecit, Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Certe Filius quos vult vivificat. Non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod volunt, non quod jubet Deus: quando autem ita faciunt quod volunt, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam fa
Abbreviated transcription (Latin):
ra & corporum. Eunt qui benefecerunt uiuere cũ an¬
gdis dĩ. qui male egerunt torqueri cũ diabolo & anglic
eus. se cransiet forma serui. Aa hoc enim presentaue.¬
sat ut faceret uidicium. Post uidicium ꝑget hinc:
aicit secum corpis cui caput est: & offeret regnum dõ.
Tunc plane uidebitur forma illa dĩ. que non potuit
uideri abiniquis: quorum usioni forma serui exhiben¬
aa erat. Dicit & alibi sic. Ibunt isti in ambustionem
ecernam deqiubusdam sinistris. iusti autem inuitã
ettra. De qua alio loco dicit. Hȩc est autem uita ȩter¬
na: ut cognoscant te unum uerum dm̃. & quem misi¬
sti iħm  Tunc ibi apparebit qui cũ informa dĩ eẽt non¬
raprnam arbitratus est esse se equalem dõ: tunc se osten¬
det quomodo se dilectoribus suis ostensurum ꝓmisit.
Qui auter diligit me ait. mandata mea custodit: & qͥ
diigit me diligetur apatre meo: & ego diligam eum
a ostendam me ipsum illi. Quibus loquebatur p̃ seus
es erat. S: foriam serui uidebant: formã autemdi

Expanded text:
et corporum. Ibunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de quibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi. Quibus loquebatur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
auob modis eum ostendit uisibiliter: ꝑ columbã et
ꝑignem. ꝑ colũbam suꝑ dñm baptiatũ: ꝑ ignem
suꝑ discipulos congregatos. Cum enim ascendisset
añs incelum post resurrectionem peractis cũ disci¬
pulis suis quadraginta dieb impleto dies pente¬

Expanded text:
stendit visibiliter; per columbam, et stendit visibiliter; per columbam, et per ignem: per columbam, super Dominum baptizatum; per ignem, super discipulos congregatos. Cum enim ascendisset Dominus in coelum post resurrectionem, peractus cum discipulis suis quadraginta diebus, impleto die Pente
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitate terrena. uł quassati dampnis. ueł egritu¬
dine corꝑis pregrauati. uel carceribus inclusi. uel
catenis conligati. uł fructib maris iactati. uel aliqͥb
inimicorũ insidiis circũsepti: gemunt. s ñ colũbe ge¬
mitu gemunt: non amore dĩ gemunt. ñ spũ dĩ ge¬
nunt. Adeo tales cum fuerint abipsis pressuris libe¬
rati. exultant in grandibus uocibus. Ubi apparet.
quia corui sunt: non columbȩ. Oerito de archa mussꝰ
est cornus: & non est reuersus. Missa est columba: et
reuersa est. Illas duas aues. misit noe. Habebat ibi
coruum: habebat ibi colũbam. Uttũꝙ hoc genꝰ archa
illa continebat. Et si archa figurabat ȩcclĩam: uidetis
uriꝙ quia necesse est. ut inisto diluuio seculi. utrũꝙ ge¬
nus contineat ecclia. & coruũ & columbam. Qui sunt
corui: qui sua querunt. Qui sunt colũbe: Qui ea que.
xpi sunt querunt. Propterea gͥ cũ mitteret sꝑm sancdũ

Expanded text:
infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegrituinfelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt quaerunt . 3. Propterea ergo cum mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
dixi tres deos. Magis enim dõ ter: quam dis tres: quia
in illa beatitudine. & eternitate substantiȩ gemit: s
ĩn obis gemit. quia gemere nos facit. Nec parua res
quia ꝑegͥnamur: & docet nos inpatam suspirare: &¬
in ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc sclõ
immo qui putat quod ei bene sit. qui leticia rerũ carna¬
lium & abundantia temꝑalium. & uana felicitate ex¬
ultat: habet uocem corui. Uex enim corui clamosa
est: ñ gemebunda. Qui autem nouit in pressura se eẽ
mortalitatis huiis & ꝑegrinari se a dño. non dũ ren̾e
illam ꝑpetuam que nobis ꝓmissa est beatitu dinem
s habere illam inspe. habiturꝰ iure cũ dñs uenerit
in manifestatione p̃clarus. qui pͥus humilitate ue¬
nit occultus: qui hec nouit gemit. Et quam dui pꝑ
hoc ganit: bene gemit. Sꝑc illum docuit gemere:
a columba didicit gemere. Multi enim gemunt ĩ

Expanded text:
dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quia dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quia in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ateor caritati ur̃x timuerã
ne frigus hoc. frigidos uo̾
ad conueniendũ faceret.
S quia ista celebritate &
frequentia ur̃a sꝑu uos
feruere. de monstrãtis. ñ
subito quia etiam orastiᷤ
ꝓme. ut debitum uobĩ
exsoluam. Pmuseram enim in nomine. aꝑi
disserere hodie. cũ angustia temporis tc̃im¬
pediret. ne id possemus explicare tractando.
te & pia deuotione uos celebrius congregatos.
Erpectationem ur̃am: ds impleat exore nr̃o.:
Amastis enim ut ueniretis.S amantes quidꝰ
Si nos: & hoc bene. Nam uolumus a mari a uo¬
bis: s nolumus in nobis. Quia gͦ inꝑo uos ama¬
mus. inxꝑo nos redamate & amor nr̃. ꝓinuice
gemat ad dm. Ipse enu gemitus. colũbȩ est. Sigͦ
gemitꝰ columbȩ est. quod oñs nouimꝰ. gemit autẽ
coluĩba mamore. audite quid dicat apłs. & nolite
mirari quia in colũbȩ specie uoluit demonstrari
enim sc̃s as sicut dĩ filiꝰ ds̃. & pat̃ ds. Ter dyi ds̃: sed ñ

Expanded text:
ateor Sanctitati vestrae, timueram ne frigus hoc frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicare tractando, te et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, mirari quia in columbae specie voluit demonstrari enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
bat p̃cepta uite. Ille patri manum tinebat. ut pedi¬
bus ambularet: ille filium consilio. ut uiam iusti¬
ciȩ teneret. E hac oculos ui deo. & hac oculos intel¬
ligo: & meliores oculi dantis uite consiliũ. qũa
oculi tenentis manum. Tales oculos quȩrebat &
ih̾c: quando ait philippo. Tanto tempore uob̾cũ
sum: & non cognoiustis me: Tales oculos querebat

Expanded text:
bat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
cantato: Psallite dõ nr̃o psallire: psallite regi nĩõ
psallite. Quem dixit dĩ: ipsum dixit regem nrm.:
ter ne mima parte uelis intelligere cui psallfi:
qm̃ rex om̃is t̾rȩ ds. Et quom est om̃is t̾rȩ rex: qui
uisus est inuna parte t̾rarum. inierosolima. inui¬
dea. ambulans inter homines: natus surgens. cres¬
cens mandii cans: bibens uigilans. dormiens. fati¬
gatus adputeum sedens: cõphensus. flagellatus. spu¬
tis inlitus. spinis coronatus. ligno suspensus: lan¬
cea percussus. mortuus sepultusꝰ Quomodo gͦ rex
om̃is t̾rȩ: Quod uidebatur in loco: cam erat. Oculis car¬
neis caro apparebat in carne mor tali: maiestas ummor¬
talis. occultabatur. Et quibus oculis maiestas immor¬
talis. penetrata cõpage carnis poterit intueri: Est aliꝰ
oculuis: est interior oculus. Non enim nulltis oculõ
habebat tobi: quando cȩcus oculis corporeis filio da¬

Expanded text:
cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostruter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio da
Abbreviated transcription (Latin):
calciamenti euis soluere. lam magnituto o ista multy
aat intelligi. cuiꝰ non erat dignis corrigiam calciamenti
coluere ille. quo nemo sirrȩierat maior innatis mulie¬
tum. Llus enim erat onmibus hominib & angelis.
Nam angelum mnuenimꝰ phibiusst: ne homo ei ad
pedes caderet. Cum enim quȩdam in apocalipsi angb̃
ostenderet iohanni qui scͥpsit engłium hoc. conteitit᷑ꝰ
magnitudine uisionis iohannes. ocidit aupedes an¬
geli. Et ille. Surge. uide nefeceris hoc. illum adora¬
ia est am̃. Nam ego conseruus tuus sum. & fr̃m̃ tuoꝵ.
Cadere gͣ sibi adpedes: hominem anglris ꝓhibu¬
it. Nonne manifestum est quia suꝑ om̃s angelos
est: cui talis homo quo nemo maior surrerit inua¬
tis mulierum dicit in dignum se ẽẽ soluere corrigi¬
am calciamenti: Tamen aliquid euidentius di cat
nauit as super ominem terram. Contra quod sur¬
di sunt qui putant eum in affrica sola regnare.

Expanded text:
calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit ad pedes Angeli. Et ille: Surge, vide ne feceris hoc; Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Jnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare.
Abbreviated transcription (Latin):
didit dño suo: & quia ille dignatus est amico suo:
dñs ꝙ ipsius &. amicus ipsis ꝑhibuit & ipse testimo¬
nium iohanni. Dixit enim de iohanne: innatis mu¬
lierum nemo exsurrexit maior iohanne baptista.
S quia illise p̃posuit in hoc quod plus erat iohe.
deus erat. Qui autem minor est inquit: in regno
cȩlorum maior illo est. Mlinor natiuitate. maior
potestate: maior diuinitate. maiestate. claritate. Tan¬
quam inprincipio erat uerbum: & uerbum erat
apud dm̃. & ds erat uerbum. Sic autem ꝑhibuerat
insuꝑioribus lectionibus ioh̃es testimoniũ dñs. ut
filium dĩ quidem diceret. dm̃ñ diceret. nec tamen
negaret. Tacuerat dm̃: non negauerat dm̃. S non
ominino tacuit dm̃. Fortassis enim: in uenimus
hoc in hodierna lectione. Dixerat filium dĩ s dic¬
lisunt &̃ homines fili dĩ. Dixerat tante excellen¬
tiȩ illum fuisse: ut non esset ipse dignꝰ corrigiã¬

Expanded text:
didit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: didit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: Dominusque ipsius et amicus ipsius perhibuit et ipse testimonium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, claritate: tanquam in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sic autem perhibuerat in superioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellentiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
RDO
lectionis
secundũ
cut poteᷤ¬
tis metni¬
nisse. qui
curã geri
da pponatur. Abipso pͥncipio usq ad hodierña lectio¬
nem. quȩ supra dicta sunt meministis iam eẽ trac¬
tata: & siforte inde multa estis obliti. ceite uł offici¬
um nr̃m manet inur̃a memoria. quȩ hinc audie¬
ritis de baptismo iohannis: & si non tenetis omĩa. au¬
aisse uos tamen credo. quod teneatis quȩ dicta sunt:
etiam quare sꝑc sc̃s in colimibȩ spetie apparuit. et¬
quomꝰ ila nodosissima questio soluta sit. quia nes¬
cio quid quod ũ nouerat didicit ioh̃es indño ꝑcolũ¬
bam. cum eum iam nosser quando uenienti ut bapti¬
Aetur ait: ego ate debeo baptriari. & tu uenis adme:
quando ei respondit dñs. sine modo ut impleatur om̃is
iusticia. Nunc ergo adeundem iohannem cogit nos
lectionis ordo reuerti. ipse est ille. qui ꝓph̃atus est per
ysazam. Uox clamantis inheremo: parate uiam
ano. rectas facite semitas eiꝰ. T̃ale testimonium red¬

Expanded text:
rdo lectionis secundum cut potestis meminisse, qui curam geritda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerquomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis in eremo, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus . Tale testimonium red
Abbreviated transcription (Latin):
illos uenturus est. S ut eos excelsus uent᷑us conterat:
pͥmo eos humilis quassauit. Offenderunt in eum &
quassati sunt. non contriti s quassati: ueniet excelsꝰ
& conteret eos. S ignoscendum est iudeis: quia offen

Expanded text:
illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cisum de monte sine manibus. S quid sequitur:
Et creuit. lapis ille. & factus est mons magnus: & ĩple¬
uit uniũsam faciem t̾re. Uideat gͦ quod dico caritas¬
ur̃a: xꝑc ante uideos iam p̃cisus erat demonte. Mon¬
tem regnum uult intelligi iudeorum. S regnum
iudeorum: ñ impleuerat uniũsam faciem t̃re. Inde
prȩcisus est ille lapis: quia inde natus est inp̃sentia
dñs. Et quare sine manibus: Quia sine opere uirili:
uirgo peperit xꝑm. lam gͦ erat lapis ille precisus sine
manibus. ante oculos uideorum: s humilis erat. Nĩ
merito: quia non dum creuerat lapis ille. & impleuerat
orbem terrarũ: quod ostendit in regno suo quod est
ecclĩa. qua impleuit totam faciem terre. Quia gͦ ñ cre¬
uerat. offenderunt in illum tanquam in lapidem: & fac¬
tum est ineis qđ scͥptum est. Qui ceciderit suꝑ lapidẽ
eos. Pruo suꝑ humilem cȩciderunt: excelsus supra

Expanded text:
praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? Et crevit, inquit, lapis ille, et factus est mons magnus, et implevit universam faciem terrae . Videat ergo Cus ante Judaeos jam praecisus erat de monte. Montem regnum vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Quia sine opere virili Virgo peperit Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod est Ecclesia, qua implevit totam faciem terrae. Quia ergo nondum creverat, offenderunt in illum tanquam in lapidem: et factum est in eis quod scriptum est, Qui ceciderit super lapideeos . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ut crucifig̾etur: contemptus est. Ut contẽpne¬
ret᷑: humilis apparuit. Tam̃ quia quasi in nocte appa¬
ruit. incorpore mortali: lucernã sibi accendit ũn uidẽt᷑.
est c̾fitentis. quia ipse ñ erat xꝑc. Tanta autẽ excellentia
erat in ioħ̃e: ut possit credi xꝑc. Et in eo ꝓbata ẽ humi¬
litas eius: quia dixit se non esse. cum poss credi eẽ. Frgo
hoc est testimonium iohannis: quando miserunt
uidei abierosolimis sacerdotes & leuitas ad eum: ut
interrogarent eum tu quis es. Non autem mitterent.
nisi mouerentur excellentia auctoritatis euis: quia
ausus est baptirare. Et confessus est: & ñ negauit. Qͥ
uerãt enĩ: qͥa p̃cessurus erat helias xꝑ̃m. Non enim
cum sꝑant uentũm. Sic offenderunt inp̃sentem: of¬
fenderunt tanquam inhumilem lapidem. Lapis enĩ
ille ad huc paruus erat. iam qde p̃cisus de monte sine
manib sicut dicit danmel ꝓpha. uidisse se lapidem

Expanded text:
est; ut crucifigeretur, contemptus est; ut contemneest; ut crucifigeretur, contemptus est; ut contemneretur, humilis apparuit. 3. Tamen quia quasi in nocte apparuit in corpore mortali, lucernam sibi accendit unde videretur. est, confitentis quia non ipse erat Christus. Tanta autem excellentia erat in Joanne, ut posset credi Christus: et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit se non esse, cum posset credi esse. Ergo, Hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes et Levitas ad eum, ut interrogarent eum, Tu quis es? Non autem mitterent, nisi moverentur excellentia auctoritatis ejus, quia ausus est baptizare. Et confessus est, et non negavit. Qverant enim quia praecessurus erat Elias Christum. Non enim Cum sperarent venturum, sic offenderunt in praesentem, offenderunt tanquam in humilem lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat, jam quidem praecisus de monte sine manibus: sicut dicit Daniel propheta, vidisse se lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ouis ad occisionẽ aictus est. & sicut agnus coram eo
qͥ se tonderet fuit sine uoce. sic ñ aꝑuit ossuum. ue¬
net autem manifestus: & ñ silebit. quomͦ mani¬
estus: Igiis ante eum p̃ibit: & incircuitu eiꝰ
tempestas ualidã.Tempestas illa tollere ha¬
bet totam paleam de atea q̃ mͦ trituratur: & ignis
incendere qđ tempestas abstulerit. Modo autẽ tacet
iudicio: s ñ tacet p̃cepto. Si enim tacet rꝑc: quid sibi
uolunt hec euglia: Quid sibi uolunt uoces aplĩce:
Quid cantica psalmorum: Quid eloquia ꝓphetarum:
tacet ut non moneat. Ueniet autem p̾clarus ĩ uin.¬
dictam: & apparebit om̃ibus & qui in eum ñ credunt.
Modo uͦ quia & p̃sens occultus erat: oportebat ut c̃tẽp¬
neretur. Nisi erim contempu̾etur: non crucifig̾etur.
Si non crucifig̾etur nonfunderet sanguinẽ: quo pre¬
cio nos redemit. Ut autẽ daret ꝓnobis p̾cuim: crucifiꝰ

Expanded text:
Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio nos redemit. Ut autem daret pretium pro nobis, crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
episime me audi¬
time nostis quomͦ
iohẽs baptista qnto
preclarior. erat in
natis mulierum.
& quanto humili¬
or ad cognoscendũ
dñm. tanto intru¬
it esse amicꝰ spon
si: zelans ñ sibi.
non suum honorẽ quȩrens s uidicis sui quem tanꝙ̃.
prȩco p̃ibat. ltaq ꝓphetis p̃cedentib p̃nuntiate de ꝓꝑo
futura concessum est: huic autem digito ostendere.
S icut enim ignorabatur. uꝑc abhis qui ꝓphetis ñ credi¬
derant anteqũa ueniret: sic ab eis ignorabatur & p̃sens.
Uenerat enim humiliter pͥmo & occultus: tanto occul¬
tior. quanto humilior. Populi autem sꝑnentes ꝑsuper¬
biam suam humilitatem dĩ. crucifixert saluatorẽ suũ:
& fecerunt dampnatorem suum. S qui pͥmo uenit hu¬
manifestus. quia excelsus. Audistis mͦ psalmũ: d̃s ma
tur: ñ silebit cũ ceperit iudicare. Non diceret᷑ mani¬
festꝰ ueniet: nͥ pͥmo uenisset occultus. Nec diceret᷑ sile¬
bit: nͥ qͥa pͥmo siluit. Quomꝰ siluit: Int̾roga ysaiam.

Expanded text:
epissime auditime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit ocmanifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus tur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam:
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. cum ad seipsum usniret tamqͥt
de aliquo loqueret᷑: et sic se insereret or
narratõnis sue. tamqͣm rerum gestarums¬
tor. non tamqͣm sui ipsius p̾dicator. Clan
boc sc̃s matheus fecit. Qͥ cum in textu mꝰ¬
ratõnis sue uenisser ad seipsum. uidir us
in theloneo sedentem quendam publicas
nomine matheũ: et ait illi. Sequere me
llon ait uidit me: et dixit mͥ. Hoc fecit el
atus moyses: ira de seipso taniqͣm dealio
cta narrauit. et ait. Dixit dñs ad moysen ll
usitatius apłs paulus non in hystoria illi
rum gestaꝵ suscipit᷑ explicanda narrasaꝰ
in epła sua hoc fecit. Nam utiq de seip̃o alꝰ

Expanded text:
historia, cum ad seipsum veniret, tanquam historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait:
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ dico uob̾: quia unus ex nob̾ tradet me.
Unus ex uob̾ numero non merito: specie. nõ
uͥtute. cõmixtione corporali. non uinculo spi¬
ritali: carnis adiunctõne. non cordis socius
status ẽ dñs et dixit. unus ex uob̾. si uerũ
ẽ quod ait ipse idem in epła sua. cuius ẽ hoc
nobiscum. Non erat gͥ ex illis iucdas.¶
sisset enim cum ilł: si ess ex ilł. Quid a¬
qui tradet me ÷ Quia et ille qui ait si fus
ex nob̾. mansissent utiq nobiscum: iansd¬
uicem discipuli: hesitantẽs de quo diceret
quippe in eis erat erga magistrũ suum pu
tas: ut tamen eos humana altera de alterol
laret infirmitas. Nlota sibi qͥdem erat ciu̾as
conscientia. Ueruntamen quia proximi era
nota: ita sibi unusquisq erat certus ut ino
essent et in ceteris singuli. et in singulis
ri. Erat gͦ recimibens unus ex discips
eius in sinu iħu: quem diligebat ib̾c. Qui
dixerit in simi: paulo post ait ubi dice
sicut postea manifestat. Erat enim hec aop

Expanded text:
a Domini.  Unus ex vobis tradet me , unus ex vobis numero non merito, specie non virtute, commixtione corporali, non vinculo spiritali, carnis adjunctione, non cordis socius status est Jesus et dixit, unus ex vobis? Si verum est quod ait idem ipse in Epistola sua cujus est hoc nobiscum . Non erat igitur ex illis Judas; mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dvicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat certus, ut incerti essent et in caeteris singuli, et in singulis. Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Quid dixerit, in sinu, paulo post ait, ubi dicit, sicut postea manifestat . Erat enim eorum haec
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo. aliquid ad corda ur̃a ꝑduxerimꝰ. In pͥnci¬
pio erat u̾bũ. Idipsũ idipsũ est: eodem mͦ est: sic est
semꝑ. sic est: mutari ñ potest. hoc est. ds̃ est. Quod nom̃
suum dixit famulo suo moysi. ego sum qui sum: et
misit me qui est. Quis gͦ hoc capiet. cum uideatis oĩa
mortalia. mutabilia. cũ uideatis ñ solum corꝑa uariari
ꝑ qualitates nascendo. crescendo. deficiendo. morien¬
do: s etiam ipsas animas ꝑ affectum diuersarũ uolun¬
tatum distendi atq discindi. cũ uideatis homines
& ꝑcipere posse sapientiam. si se illius luci & calori
ad moueruit. & amittere posse sapientiam. si in de
malo affectu recesserint: Cum uideatis gͦ ista ẽẽ oĩa
mutabilia: quid est quod est. nͥ qd tnͣscendit omĩa
que sic st̃ ut ñ sint: Quis gͣ hoc capit: Aut quis

Expanded text:
loquendo aliquid ad corda vestra perduxerimus. In princiloquendo aliquid ad corda vestra perduxerimus. In principio erat Verbum. Idipsum est, eodem modo est; sicut est, semper sic est; mutari non potest: hoc est est. Quod nomen suum dixit famulo suo Moysi: Ego sum qui sum; et, Misit me qui est . Quis ergo hoc capiet, cum videatis omnia mortalia mutabilia; cum videatis non solum corpora variari per qualitates, nascendo, crescendo, deficiendo, moriendo, sed etiam ipsas animas per affectum diversarum voluntatum distendi atque discindi: cum videatis homines et percipere posse sapientiam, si se illius luci et calori admoverint; et amittere posse sapientiam, si inde malo affectu recesserint? Cum videatis ergo ista omnia esse mutabilia; quid est quod est, nisi quod transcendit omnia quae sic sunt ut non sint? Quis ergo hoc capiat? Aut quis
Abbreviated transcription (Latin):
uita erat. E uita erat lux hominũ: & lux intenebͥs
lucet. & tenebre eam ñ cõp̃hendert̃. Huc usq trac¬
tatũ ẽẽ credo. Recordamini om̃s qͥ adfiustis: et qui ñ
aafuistis. credite nobis & his qui adesse uoluerunt. Nc̃
qͣ qͥa ñ possumꝰ semꝑ om̃ia repluare ꝓpter eos qͥbocuo¬
lunt audire quod sequitur. & oneri est illis si repetant᷑
pͥora. cũ defraudatione posti̾onim: dignentur. & qͥ ñ
ad erant. ñ p̃t̾ita exigere. s cũ his qui aderant & ñc au¬
dire p̃sentia. Dequitur. Fuit homo missus a dõ:
cui nom̃ erat iohes. E ea quȩ dicta sunt superuis
fcẽs carissimi: de diuinitate uꝑi dicta sunt in effabili
& ꝓpe in effabiliter. Quis enim capit. inpͥncipio erat
uerbum. & ũbum erat apud dm̃: Et ne uilescat tͥ
nom̃ ũbi ꝑ consuetudinem cotidianorum uerb orũ:
& ds̃ erat u̾bum. Hoc ũbũ. id ipsum est uñ hesterna
die multũ locuti sumꝰ: & prestiterit dñs ut ueltantũ

Expanded text:
ita erat lux hominum; et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. » Huc usque tractatum esse credo: recordamini omnes qui adfuistis; et qui non adfuistis, credite nobis, et his qui adesse voluerunt. Nunc ergo quia non possumus semper omnia replicare, propter eos qui hoc volunt audire quod sequitur, et oneri est illis si repetantur priora cum defraudatione posteriorum; dignentur et qui non aderant non praeterita exigere, sed cum his qui aderant et nunc audire praesentia. 2. Sequitur, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Et enim ea quae dicta sunt superius, fratres charissimi, de divinitate Christi dicta sunt ineffabili, et prope ineffabiliter. Quis enim capiet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Et ne vilescat tibi nomen Verbi, per consuetudinem quotidianorum verborum, Et Deus erat Verbum. Hoc Verbum idipsum est, unde hesterno die multum locuti sumus: et praestiterit Dominus, ut vel tantum
Abbreviated transcription (Latin):
onum est frẽs ut
textum diuinaꝵ
scͥpturarũ et mari¬
lum locũ p̃ter¬
mittentes: ꝑtrac¬
citate pascam᷑:
& ministremꝰ uo¬
bis unde & nos
pascim̃. Capitu¬
lum pͥmũ p̃t̾ito
die añico tractatum eẽ meminimꝰ: id est in pͥncipio
erat ũbum. & uerbũ erat apud dm̃: & ds erat ũbum.
Hoc erat in pͥncipio apud dm̃. Onña ꝑipsum facta st̃:

Expanded text:
onum est, fratres, ut textum divinarum Scripturarum, et maxilum locum praetermittentes pertraccitate pascamur, et ministremus vobis unde et nos pascimur. Capitulum primum praeterito die dominico tractatum esse meminimus, id est, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi exemplum discipulis demonstrabat.
in quo appareret non esse peccatum. si fideles
eius qͥst̃ menbra eiꝰ. odis ꝑsequentiũ se subtrahe¬
rent. & furorẽ sceleratoꝵ latendo potiꝰ de uitarent.
qula se offerendo magis accenderent.

Expanded text:
vivendi exemplum discipulis demonvivendi exemplum discipulis demonin quo appareret non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent, quam se offerendo magis accenderent.