comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicabo cũ electis eoꝵ. Sicant illi e¬
lectos &. doctos numeratores syderum.:
dicant illi sapientes eos qͥ quasi digerunt
in digitis facta humana. & describunt
de stellis mores humanos: eũ libero ar¬
burio me creauit ds. Si peccaui. ego
peccaui: ut non solũ ꝓnuntiẽ iniquita¬
tẽ meã dño: & aduersũ me non aduer¬
suseũ. Ego dixi dũe miserere mei cla¬
mat eger ad medicũ. Ego diri. Quare
ego dixi Sufficeret diri: dictũ est ego
Ego. non fatum. non fortima. non diabo¬
lus: qr nec ipse coegit: s ego ꝑsuadenti
consensi. Ego dixi dñe miserere mei: sana
animã meam qr peccaui tibi. Sic &. hic
statuit & ꝓposuit. dixi ꝓmntiabo aduer

Expanded text:
communicabo cum electis corum . Dicant illi ecommunicabo cum electis corum . Dicant illi electos et doctos numeratores siderum, dicant illi sapientes eos qui quasi digerunt in digitis fata humana, et desde stellis mores humanos. Cum libero arbitrio me creauit Dens. Si peccaui, ego peccaui, ut ita pronuntiem iniquitatem meam Domino, sed aduersus me, non aduersus eum. Ego dixi, Domine, miserere mei: clamat aeger ad medicum, Ego dixi. Quare, Ego dixi? Sufficeret, dixi: Ego ego, non fatum, non fortuna, non diabolus; quia nec ipse coegit, sed ego persuadenti consensi: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Sic et hic statuit, et proposuit, Dixi: Pronuntiabo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire ad dm̃ accusandũ: qͥ uolunt de
cõpendio uenire addm̃ placandũ: & di¬
cunt fatũ mͥ fecit. Quid est fatũ. Stelle
meȩ fecerunt. Quid sunt stelle: Certe
iste quas incelo conspicimꝰ. Et quis eas
fecit. Ns̃. Quis eas ordinauit: As. Er-¬
go uides quid uoluisti dicere: ds fecit ut
peccarem: ita ille miustꝰ tu iustꝰ: nͥ qr ille
fecisset: tu non peccasses. Tolle istas excu¬
sationes inpeccatis. Gemento illiꝰ psal¬
imi: ne declines cor meũ inuerba mali¬
ciȩ. adexcusandas excusationes in pecca¬
iis. cũ hominibꝰ operantibꝰ inquitatẽ.
Ait enim magni uiri sunt. qui de¬
fendunt pecca sua: magmi sunt & qui
numerant sidera. & qui cõputant stel¬
las ꝙ tempora: & dicunt qͥs quando
uel peccet. uel bene inuat: & quando
mars faciat homicidam. & uenus ad¬
ulteram. magni docꝰti uiri & elecꝰti uiden¬
tur in scło. Sed quid ait inpsalmo:
tle declines cor meũ inuerba mala.
cũ hominibꝰ operantibꝰ iniquitatẽ: & ñ

Expanded text:
enire ad Deum accusandum, qui nolunt de compendio venire ad Deum placandum, et dicunt, Fatum mihi fecit. Quid est fatum? Stellae meae fecerunt. Quid sunt stellae? Certe istae quas in coelo conspicimus. Et quis eas fecit? Deus. Quis eas ordinavit? Deus. Ergo vides quod voluisti dicere, Deus fecit ut peccarem. Ita ille injustus, tu justus: quia nisi ille fecisset, tu non peccasses. Tolle istas excusationes in peccatis: memento illius psalmi: Ne declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem. At enim magni viri sunt, qui defenduat peccata sua; magni sunt et qui numerant sidera, et qui computant stellas et tempora, et dicunt quis quando vel peccet vel bene vivat, et quando Mars faciat homicidam, et Venus adulteram: magni, docti viri, et electi videntur in hoc saeculo. Sed quid ait in psalmo? Ne declines cor meum in verba mala, cum hominibus operantibus iniquitatem, et non
Abbreviated transcription (Latin):
mea dixit: ñ uirtꝰ tua. Sufficit inqͥt tͥ gr̃a
mea: nã uitꝰ mninfirmitate ꝑficit᷑. Uñ &
alio loco ipse. Quando infirmor. tẽ fortis
sum. Ergo qui uult esse fortis. uelut p̾su¬
mens de se & iactans merita sua qualia¬
cunq illa sint. erit similis phariseo illi qͥ
a deo se dicebat accepisse: suꝑbe tameu iac
le genus suꝑbie cõm̃det ds̃. Uere quale
potest subintrare iusto homini: q̃uale etiã
tibi dicebat. Frgo cum dicebat gr̃as tibi.
fatebat᷑ ab illo se accepisse qd̃ habebat.
tͥ ago dixit gr̃as tͥ ago qr non sum sicut
ri. sic̃ & publicanus iste. Uñ gͦ suꝑbus.
Non qr de bonis suis gr̃as deo agebat.¬

Expanded text:
icit, inquit, tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Unde alio loco ipse ait: Quando infirmor, tunc fortis sum . Ergo qui vult fortis esse, velut praesumens de se, et jactans merita sua, qualiacumque illa sint, erit similis Pharisaeo illi, qui quod a Deo se dicebat accepisse, superbe tamen jactle genus superbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest tibi, dicebat. Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Qtias tibi ago, dixit; Gratias tibi ago, quia non sum sicut ri, sicut et Publicanus iste. Unde ergo superbus? Non quia de bonis suis Deo grat
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil ẽ. laboriosius iniquitate &
impietate: quẽ laborem sequitur
dolor: quia ñ solum sine fructu.
sed etiam ad ꝑnitiem laboratur. Qui
labor & dolor. ad illud refertur qͥd̃
dixit in corde suo: non mouebor d̾e
generatione in generationẽ sine malo.
Et ꝓpterea sub lingua eus ñ in lingua:
qm tacite ista cogitaturus ẽ. homini
bus autẽ alia locuturus: ut bonus
tibus nisi eis quos huius scłi mu¬
nerib cumulabit: Et uło ĩ insidiis
cum his sedere dictus ẽ. qm̃ falsam
felicitatem ipsorum ad decipiendos
homines ostentabit: qui praua uo¬
luntate dum tales ẽẽ cupiunt. &̾
bona ȩterna non querunt: in laque¬
os eius incident. In occultis: ut int̾¬
ficiat innocentẽ. In occultis. puto
diecum ẽẽ: ubi non facile intelligit᷑.
quid appetendum. quidue fugien¬
dum sit. In nocentẽ autẽ interfice¬
re ẽ. ex in nocente facere nocentẽ.

Expanded text:
Nihil est laboriosius iniquitate et Nihil est laboriosius iniquitate et impietate: quem laborem sequitur dolor; quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur quod dixit in corde suo, Non movebor de generatione in generationem sine malo: et propterea, sub lingua ejus; non, in lingua; qbus autem talia locuturus, ut bonus tibus, nisi eis, quos hujus saeculi muneribus cumulabit? Et ideo in insidiis cum his sedere dictus est, qfelicitatem ipsorum ad decipiendos homines ostentabit. Qui prava voluntate dum tales esse cupiunt, et bona aeterna non quaerunt, in laqueos ejus incident. In occultis ut interficiat innocentem. In occultis puto dictum esse, ubi non facile intelligitur quid appetendum, quidve fugiendum sit: innocentem autem interficere, est ex innocente facere innocentem.
Abbreviated transcription (Latin):
onem sine malo. Est & alius intel¬
lectus. de generatione mortali
ad eternitatis generationẽ se ueni¬
re non posse. uanus & errore plenus
animus arbitratur: nisi artibus
malis. quod quidem iam de symo.¬
ne diffamatum ẽ: cum scelera¬
tis artib cęlum se putasset adep¬
turum: & de humana generatione
in diuinam generationem reb ma-¬
gicis transiturum. Quid gͦ mirum
si etiam ille homo peccati. qui to¬
tam nequitiam & impietatẽ quã
omnes pseudo ꝓpħ̃ȩ inchoauerunt
impleturus ẽ & tanta signa factu¬
rationem sine malo: Cuius male
dictum ẽ. tam nefandis arcib cęlũ
appetere: & ad capiendam ȩternã
sedem talia merita cõparare. Sed
Non enim habebit effectum ista cu¬
piditas: sed infra os eius tantũ ua¬
lebit ad eum ꝑdendũ. qui hȩc sibi
ausus est pollicere. Cum amaritudi¬
ne & dolo: idẽ. ira & insidiis quib
in suas partes conuertet multitudi¬
nem. Sublingua eus labor & dolor.

Expanded text:
onem sine malo. Est et alius intelonem sine malo. Est et alius intellectus. Si de generatione mortali ad aeternitatis generationem se venire non posse vanus et erroris plenus animus arbitratur, nisi artibus malis; quod quidem etiam de Simone diffamatum est , cum sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et de humana generatione in divinam generationem rebus magicis transiturum: quid ergo mirum, si etiam ille homo peccati, qui totam nequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturationem sine malo? 25. vers. dictum est, tam nefandis artibus coelum appetere, et ad capiendam aeternam sedem talia merita comparare. Sed Non enim habebit effectum ista cupiditas, sed intra os ejus tantum valebit ad eum perdendum, qui haec sibi ausus est polliceri cum amaritudine et dolo, id est, ira et insidiis quibus in suas partes conversurus est multitudinem. Sub lingua ejus labor et dolor.
Abbreviated transcription (Latin):
S bitur. Ita enim traditur. quod regeᷤᷤ
om̃s suꝑaturꝰ sit. & solus regnum ob
sedebit. extollens se suꝑ omne quod
sui. & dampnationi ultimȩ destinat᷑.
ꝑ nefarias arces ad illud uanũ & in¬
ane culmen dominationẽq uen¬
turus ẽ: ꝓpterea sequitur. Dixit en̾i
in corde suo non mouebor de gene¬
ratione in generationẽ sine malo:
id ẽ. fama mea & nomen meũ de
hac generatione in generationẽ po¬
ster oꝵ non transiet: nisi artib meis ma¬
lis adipiscar tam excelsum principatũ.
de quo posteri tacere non possint. Ani¬
mus enim ꝑdicus. & expers bonarũ
artium. atq iusticiȩ lumine alienus.¬
dis malis artib sibi adicum molitur ad
famam tam diuturnam: ut apud
posteros etiam celebretur. Et qͥ non
possunt bene innotescere. cupiunt
uel male de se homines loqui: dũ¬
mͦ nomen eoꝵ latissime ꝑuagetur.
Q̾ hic arbitror dictum ẽe: non mo¬
uebor de generatione ingenerati.¬

Expanded text:
nabitur. Ita enim traditur, quod reges nabitur. Ita enim traditur, quod reges omnes superaturus sit, et solus regnum obtsedebit, extollens se super omne, qusui, et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum, et inane culmen damnationemque venturus est: propterea sequitur, Dixit enim in corde suo, Non movebor a generatioid est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet, nisi artibus malis adipiscar tam excelsum principatum, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium atque a justitiae lumine alienus, malis artibus sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse: Non movebor de generatione in generati
Abbreviated transcription (Latin):
ista patiat᷑: idẽ. ut correptionis fla¬
gella non patiatur. Irritauit dñm
peccator. Scđ̾m multitudinẽ ire
suȩ non exquiret. Multum irascit᷑
dum non exquirit: dum quasi obli¬
uiscitur. & non attendit peccata.
& ꝑ fraudes & scelera ad diuitias ho¬
noresq ꝑuenitur. Quod maxime
in illo anticristo euenturum est.
qui usq adeo beatus uidebitur ho¬
minib : ut etiã ds ab eis puteturd ed
quanta ista ira sit dei: docent
gaudeat. uel quid letetur in anima:
nouit quantum sit malũ lucem de¬
serere ueritatis: cuͣm magnũ malũ
homines putͬent oculoꝵ carnaliũ
cecitatẽ. quia lux ista retrahitur. Qnͣ¬
tam gͦ penam patitur qui secundis
rebꝰ peccatoꝵ suoꝵ eo ꝑducitur. ut
non sit ds̃ inconspectu euis. & con¬
conscius. dum sibi uidet᷑ nullam pe¬
nam pati. credit qͦd non iudicet ds̃:
& sic auferuntur iudicia dei a facie
eius: cum hȩc ipsa sit magna dãp¬
Snatio. Om̃ium inimicoꝵ suoꝵ dña¬

Expanded text:
ista patiatur, id est, ut correptionis flaista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret. Multum irascitur, dum non exquirit, dum quasi obliviscitur et non attendit peccata, et per fraudes et scelera ad divitias honoresque pervenitur: quod maxime in illo Antichristo eventurum est, qui usque adeo beatus videbitur hominibus, ut etiam Deus putetur. Sed quanta ista ira sit Dei, docent gaudeat, vel quid laetetur in anima, novit quantum malum sit luce deseri veritatis; cum magnum malum homines putent oculorum corporalium caecitatem, qua lux ista retrahitur. Quantam ergo poenam patitur qui secundis rebus peccatorum suorum eo perducitur, ut non sit Deus in conspectu ejus, et conconscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit quod non judicet Deus, et sic auferuntur judicia Dei a facie ejus, cum haec ipsa sit magna damnatio. Et omnium inimicorum suorum domi
Abbreviated transcription (Latin):
misterio agitur ut etiam hereses
ẽẽ ꝑmitcantur.: non quia ipsi he-¬
retici hoc uolunt: sed quia hoc de
peccatis eoꝵ diuina oꝑat᷑ ꝓuiden¬
tia. que lucẽ facre & ordinas.
tenebras. Tenebras aũ tantũ ordinat. ut sit
earum comparatione lux gratior: sic̃
hereticorum comparatione iocundi
or inuentio ueritatis. Ea quippe com¬
paratione ꝓbati. manifesti fiunt int̾
homines: qui deo noti sunt. Compre¬
henduntur in cogitationib suis qͥb
cogitant: id ẽ. male cogitationes eoꝵ
uincula illis fiunt. Sed quare fius
cator in desideriis anime suȩ. Adulan¬
tium linguȩ: alligant animas in
peccatis. Delectat enim ea facere. in
quib non solum non metuitur re¬
prehensor: sed etiã laudat᷑ auditor.
Et qui iniqua gerit benedicitur.
hinc comprehenduntur in cogita
homini qui ꝓsꝑatur inuia sua:
cuius peccatis deest ultor: & ad est
laudator. Maior hȩc ira dñi est.
Irritauit enim dñm peccator. ut

Expanded text:
mysterio agitur, ut etiam haereses mysterio agitur, ut etiam haereses esse permittantur: non quia ipsi haeretici hoc volunt; sed quia hoc de peccatis eorum divina operatur Providentia, quae lucem et facit et ordinat, tenebras autem tantum ordinat , ut sit earum comparatione lux gratior, sicut haereticorum comparatione jucundior est inventio veritatis: ea quippe comparatione probati manifesti fiunt inter homines qui Deo noti sunt. 21. Comprehenduntur in cogitationibus suis, quibus cogitant: id est, malae cogitationes eorum vincula illis fiunt. Sed quare fiunt inquit, in desideriis animae suae. Adulantium linguae alligant animas in peccatis: delectat enim ea facere, in quibus non solum non metuitur reprehensor, sed etiam laudator auditur. Et qui iniqua gerit, benedicitur: hinc comprehenduntur in cogitathomini qui prosperatur in via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ri afilio dei & ꝑtinere ad filiũ homi¬
nis. & ẽẽ. filii hominum. idẽ. noui ho¬
mines: seruiant homini. idẽ. ueceri
głiȩ uenturus creditur. tanta ei lice¬
bit facere & inom̃s homines & in sc̃os
ñnulli infirmi arbitrent᷑ dm res humanã ne¬
gligere. Interposito diapsalmate
subicit tanquam uoce gementiũ
& querentium. cur iudiciũ differat᷑.
Ut quid dñe inquit recessisti lon¬
ge: Deinde qui sic quesiuit tanqͣ
repente intellexerit. aut quasi sci¬
ens interrogauerit ut doceret: sub¬
iecit dicens. Despicis in oportunita¬
tibus intribulationib: id: oporcune
despicis & facis tribulationes ad in¬
flammandos animos desiderio ad¬
uentus tui. His enim iocundior est
fons ille uitȩ: qui multũ sitierĩt.
Itaq insinuat consilium dilationis.
dicens. Dum suꝑbit impius: incen¬
ditur patiꝑ. Mirum ẽ. & uerum
quanto studio bone spei paruuli
accendantur ad recte uiuendum:
comparatione peccantium quo

Expanded text:
ri a Filio Dei, et pertinere ad filium homiri a Filio Dei, et pertinere ad filium hominis, et esse filii hominum, id est novi homines, serviant homini, id est veteri gloriae venturus creditur, tanta ei licebit facere, et in omnes homines, et in sanctos nnulli infirmi arbitrentur Deum res humanas negligere; interposito diapsalmate, subjicit tanquam vocem gementium; et quaerentium cur judicium differatur: Utquid, Domine, inquit, recessisti longe? Deinde qui sic quaesivit, tanquam repente intellexerit, aut quasi sciens interrogaverit ut doceret, subjicit dicens; Despicis in opportunitatibus, in tribulationibus; id est, opportune despicis, et facis tribulationes ad inflammandos animos desiderio adventus tui: his enim jucundior est fons ille vitae, qui multum sitierint; itaque insinuat consilium dilationis, dicens: dum superbit impius, incenditur pauper. Mirum est et verum, quanto studio bonae spel parvuli accendantur ad recte vivendum, comparatione peccantium. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas cum eis pascitur. & in¬
laqueentur delectatione mortife¬
ra. Om̃s gentes quȩ obliui scuntur
dm̃. Quia sicut non ꝓbauerunt
dm̃ habere innoticiam: dedit illos
d̃s in reꝓbum sensum. Quia non in
finem in obliuone erit pauꝑ: Qui
uidet᷑ nunc in obliuione ẽẽ: cũ pec¬
catores felicitate huius scł̃i florere
existimantur. & iusti laborare. Sed
patientia in qͥt pauperũ ñ peribit ineter¬
num. Quaꝓpter nunc patientia opꝰ
est ad ꝑferendos malos. qui iã uo¬
luntatib separati sunt: donec etiã
ultimo iudicio separent᷑. Exurge
futurum iudicium: sed ante quam
ueniat. Iudicentur inquit gentes
in conspectu tuo: id ẽ. in occulto qͦd
dicitur coram dõ: paucis scĩs. & ui¬
stis intelligentibꝰ Constitue dñe
legislatorem suꝑ eos. Uidetur mͥ anti¬
cristum significare: de quo apłs dicit.
cũ reuelabit᷑ ħo peccati. Sciant gentes qm̃
homines sunt: Ut qui nolunt libera¬

Expanded text:
manus suas, cum eis parcitur, et ilmanus suas, cum eis parcitur, et illaqueentur delectatione mortifera. Omnes gentes quae obliviscuntur Deum: quia cum non probaverunt Deum habere in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . 18. Quia non in finem oblivio erit pauperis: qui videtur nunc in oblivione esse, cum peccatores felicitate hujus saeculi florere existimantur, et justi laborare; sed patientia, inquit, pauperum non periet in aeternum. Quapropter nunc patientia opus est ad perferendos malos, qui jam voluntatibus separati sunt, donec etiam ultimo judicio separentur. 19. Exfuturum judicium: sed antequam veniat, Judicentur, inquit, gentes in conspectu tuo: hoc est in occulto, quod dicitur coram Deo, paucis sanctis et justis intelligentibus. Constitue, Domine, legislatorem super eos. Videtur mihi Antichristum significare, de quo Apostolus dicit: Cum revelabitur homo peccati . Sciant gentes quoniam homines sunt: ut qui nolunt libera
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝑe amorem. & ad utilia conferre
non audeant: quia cũ conati fuerint
delebunt animo tanquã pedẽ de cõ¬
pede exuere cupientes. Cui dolori
succumbentesã ꝑnitiosis delectationib
nolunt abscidere. In muscipula ergo
quam occultauerunt idẽ. in fraudu¬
lento consilio cõprehensus est peseoꝵ:
amor scilicet qui ꝑfraudem ꝑuenit
aduanam lȩticiam qua cõparatur
tranquillitate beatitudinis suȩ. nec
a secretis sapientie quib recipiuntur
beate anime ꝓfertur ferrũ. aut ignis.
aut bestia: aut aliquid tale quo cru¬
cientur peccatores. Sed quomodo cru¬
cie̾ntur: & quomodo facit dñs iudi¬
suarum. comprehensus ẽ. peccator.
matis quasi occulta lȩcicia quantũ
existimare possumus separationis.
quȩ nunc fit non locis sed affecta¬
tionib animoꝵ. inter peccatores &
iustos: sicut granorũ a paleis que st̃ adhuc
in area. Et sequit᷑. Conuertant᷑ pec¬
catores ininfernum: Idẽ. dentur in

Expanded text:
brumpere amorem et ad utilia conferre brumpere amorem et ad utilia conferre non audeant; quia cum conati fuerint, dolebunt animo, tanquam pedem de compede exuere cupientes; cui dolori succumbentes, a perniciosis delectationibus nolunt abscedere. In muscipula ergo quam occultaverunt, id est in fraudulento consilio, comprehensus est pes eorum, amor scilicet qui per fraudem pervenit ad vanam laetitiam, qua comparatur tranquillitate beatitudinis suae, nec a secretis sapientiae, quibus recipiuntur beatae animae, profertur ferrum, aut ignis, aut bestia, aut aliquid tale quo crucientur peccatores. Sed quomodo cruciantur, et quomodo facit Dominus judi suarum comprehensus est peccator. matis: quasi occulta laetitia, quantum existimare possumus, separationis quae nunc fit, non locis, sed affectionibus animorum, inter peccatores et justos, sicut granorum a paleis adhuc in area. Et sequitur, Convertantur peccatores in infernum; id est, dentur in
Abbreviated transcription (Latin):
ctio uel caritas. Amore enim mouetur.
tanquã ad locũ quo tendit. Locus
autem animȩ non in spatio aliquo ẽ
quod forma occupat corporis: sed in
delectatione quo se ꝑuenisse ꝑamore
letat᷑. Delestatio aũ ꝑnitiosa sequit᷑ cupi¬
ditate. fructuosa caritatẽ. Unde & ra¬
dix dicta ẽ. cupiditas. Radix porro tan¬
quam pes arboris intelligitur. Radix
dicta est & caritas: ubi de seminibus
dñs loquitur. quȩ in petrosis locis exe¬
unte sole arescunt. quia non habent
altam radicem. Unde significãt eos
qui gaudent excipiendo uerbum ue¬
ritatis: sed cedunt ꝑsecutionib quib
sola caritate resistitur. Et apłs dicit.
Ut incaritate radicati & fundati: pos¬
sitis cõprehendere. Pes gͦ peccatorũ
id ẽ. amor. comprehenditur in mus¬
cipula quam occultant: quia cum
fraudulentam actionẽ consecuta fu¬
erit delectatio. cum eos tradiderit
ds̃ in concupiscentiã cordis eoꝵ: iam
illa delectatio alligat eos. ut inde a¬

Expanded text:
ctio vel charitas. Amore enim movetur ctio vel charitas. Amore enim movetur tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupat corporis, sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur: delectatio autem perniciosa sequitur cupiditatem, fructuosa charitatem. Unde et radix dicta est cupiditas. . Radix porro tanquam pes arboris intelligitur. Radix dicta est et charitas, ubi de seminibus Dominus loquitur, quae in petrosis locis exurente sole arescunt, quia non habent altam radicem . Unde significat eos qui gaudent excipiendo verbum veritatis, sed cedunt persecutionibus, quibus sola charitate resistitur. Et Apostolus dicit: Ut in charitate radicati et fundati possitis comprehendere . Pes ergo peccatorum, id est amor, comprehenditur in muscipula quam occultant; quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio, cum eos tradiderit Deus in concupiscentiam cordis eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut inde a
Abbreviated transcription (Latin):
occulra filii. Non enim oculus uidit.
aut auris audiuit. aut in cor homi¬
nis ascendit. quȩ preparauit ds̃ dili¬
gentib se. Huc usq ẽ. clamor pauꝑũ:
quem non oblitus est dñs. Deinde
quȩ hic affligitur: & spe salua facta est.
Quandiu occultum ẽ. filii iudicium
ipsa spe dicit. Exultabo suꝑ salutare
tuum: quia nunc circumstrepente
seu ui. seu errore gentilium attertt᷑.
Infixȩ sunt gentes incorruptione¬
s quam fecerunt. Animaduerte quẽ¬
admodum seruerur pena peccatori
de oꝑib suis: & quemadmodũ qui
uoluerint ꝑsequi eccłiam in ea cor¬
ruptione sint fixi: quam se inferre
arbitrabant᷑. Nͥam interficere corpo¬
ra cupiebant: cum ipsi in anima mo¬
Srerentur. In muscipula ista quã oc¬
Scultauerunt: cõprehensus ẽ pes eoꝵ.
Muscipula occulta: ẽ dolosa cogita¬
tio pes anime: recte intelligitur amor
Qui cũ prauus est. uocatur cupidi¬
tas. aut libido: cum autẽ rectus. dile¬

Expanded text:
occulta Filii? Non enim oculus vidit, occulta Filii? Non enim oculus vidit, aut auris audivit, aut in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Huc usque est clamor pauperum, quem non oblitus est Dominus. 15. quae hic affligitur, et spe salva est: quamdiu occultum est Filii judicium, ipsa spe dicit, Exsultabo super salutare tuum; quia nunc circumstrepente seu vi, seu errore Gentilium atteritur. Infixae sunt gentes in corruptione, quam fecerunt: animadverte quemadmodum servetur poena peccatori de operibus suis; et quemadmodum qui voluerunt persequi Ecclesiam, in ea corruptione sint fixi, quam se inferre arbitrabantur: nam interficere corpora cupiebant, cum ipsi in anima morerentur. In muscipula ista, quam occultaverunt, comprehensus est pes eorum. Muscipula occulta, est dolosa cogitatio. Pes animae recte intelligitur amor: qui cum pravus est, vocatur cupiditas aut libido; cum autem rectus, dile
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uidua quȩ indelicus uiuit: ad qͣs
delicias ꝑ cupiditates. tanquã ꝑpor-¬
tas mortis ꝑuenitur. Sunt autẽ porte
filyȩ syon omnia optima studia: per̃
que uenitur ad uisionẽ pacis in sc̃a
eccłia. In his gͥ portis bene annuntian
rite ante porcos. qui malunt ꝑtina¬
citer latrare quã studiole querere:
aut qui nec latrare nec querere:
sed in suarum uoluptatum cȩno uo¬
lutari. Cum autẽ in bonis studiis lau¬
des dei annuntiantur. petentib dat᷑.
& querentib manifestat᷑: & pulsantib
aꝑitur. Anforte sunt porte mortis. cor¬
porales sensus: & oculi. qui aꝑti sunt
homini cum deligno uetito gustasset:
Aquib exaltantur quibꝰ dicitur. ut
querant non quȩ uidentur. sed quȩ
non uidentur: quia que uident᷑ tem¬
poralia sunt. quȩ autẽ non uident᷑
ȩterna sunt. Et porte sunt filie syon
sacramenta & initia fidei: quȩ pul¬
santib aꝑiuntur. ut ꝑueniatur ad

Expanded text:
est vidua quae in deliciis vivit : ad quas est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima studia, per quae venitur ad visionem pacis in sancta Ecclesia. In his igitur portis bene annuntiantritae ante porcos ; qui malunt pertinaciter latrare, quam studiose quaerere, aut qui nec latrare nec quaerere, sed in suarum voluptatum coeno volutari. Cum autem in bonis studiis laudes Dei annuntiantur, petentibus datur, et quaerentibus manifestatur, et pulsantibus aperitur. An forte portae mortis sunt corporales sensus et oculi, qui aperti sunt homini cum de ligno vetito gustasset , a quibus exaltantur, quibus dicitur ut quaerant non quae videntur, sed quae non videntur; quia quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt : et portae sunt filiae Sion, sacramenta et initia fidei, quae pulsantibus aperiuntur, ut perveniatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus erat: Non ẽ. oblitus inquit.
clamor sit pauꝑum: quem ds non
ꝯbliuiscitur. An iste clamor ẽ. cuius
hȩc uerba sunt: Miserere mei dñe.
Suide humilitatem meam. de inini¬
cis meis. Quare gͦ non dixit miserere
inimicis nr̃is. tanquam multi pauꝑes
clament. sed tanquã unus miserere
mei dñe: An quia unus interpellat
ꝓscĩs: qui primus pauꝑ ꝓnobis factꝰ
est cum esset diues: Et ipse dicit.
Qui exaltas me de portis mortis. ut
annuntiem uniuersas laudes tuas
in portis filiȩ syon. Exaltatur enim
homo in illo. non solum quẽ gestat
Q caput eccłiȩ ẽ sed etiã quisquis
nr̃m est in ceceris menbris. Et exal¬
tatur ab om̃ib prauis cupiditatib
quȩ sunt portȩ mortis: quia ꝑ illas
itur in mortẽ. Mors autẽ ẽ. iam ipsa
leticia in ꝑfruendo. cum quisq adi¬
piscitur qd ꝑdite concupiuit. Ra¬
dix ẽ enĩ om̃iũ maloꝵ cupiditas: &
ꝓpterea porta mortis ẽ. quia morcua

Expanded text:
oblitus erat; Non est oblitus, inquit, oblitus erat; Non est oblitus, inquit, clamor pauperum sit quem Deus non obliviscitur. An iste clamor est, cujus haec verba sunt: Miserere mei, Domine, vide humilitatem meam ab inimicis meis? Quare ergo non dixit, Miserere inimicis nostris, tanquam multi pauperes clament; sed tanquam unus, Miserere mei, Domine? An quia unus interpellat pro sanctis, qui primus pauper pro nobis factus est, cum esset dives , et ipse dicit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem universas laudes tuas in portis filiae Sion? Exaltatur enim homo in illo non solum quem gestat, quod caput Ecclesiae est, sed etiam quisquis nostrum est in caeteris membris; et exaltatur ab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur in mortem. Mors autem est jam ipsa laetitia in perfruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua
Abbreviated transcription (Latin):
li precepto quod dic̾tum ẽ. annuntia¬
de ingentib mirabilia eius. & diceret᷑.
añe quis credidit auditui nr̃o. & ꝓpt̃
te occidimur totadie: conuenienter
sequitur dicens. non sine magno fru¬
stu eternitatis morituros in ꝑsecutio
eoꝵ maluit dicere: an quasi aliqͥs im¬
peritior & minoris fidei quereret di¬
cens. quomodo annuntiabunt: cũ in
cos fidelitas gentiũ seuitura sit. hiuic
responderetur. qm̃ requirens sangui¬
nem eoꝵ memoratus est. id ẽ ultimũ
ueniet iudicium: ubi & interfectoꝵ
głia. & interficientium pena manife¬
sta sit᷑. Memoratꝰ ẽ. autẽ nemo ita po¬
situm pucet: quasi obliuio cadat in
am. Sed quia post longum tempus
futurum ẽ. iudicium: scđm affectum
infirmoꝵ hominum positum ẽ: qui
quasi oblitum dm̃ putant. quia non
tam cito facit qua ipsi uolunt. His
dicitur etiam quod sequitur. Non est
oblitus clamorem pauꝑum: id ẽ non ut
putatis oblitus est. Quasi dicerent. post¬
ea quã audierunt memoratus ẽ. Ergo

Expanded text:
ctum est, Annuntiate inter gentes mirabilia ejus; et diceretur, Domine, quis credidit auditui nostro et, Propter te occidimur tota die , convenienter sequitur, dicens, non sine magno fructu aeternitatis morituros in persecutim eorum maluit dicere? An quasi alius imperitior et minoris fidei quaereret dicens, Quomodo annuntiabunt, cum in eos infidelitas gentium saevitura sit; huic respondetur, Quoniam requirens sanguinem eorum memoratus est; id est, veniet ultimum judicium, ubi et interfectorum gloria, et interficientium poena manifesta sit? Memoratus est autem, nemo ita positum putet, quasi oblivio cadat in Deum; sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum Deum putant, quia non tam cito facit quam ipsi volunt. His dicitur etiam quod sequitur, Non est oblitus clamorem pauperum; id est, non ut putatis oblitus est: quasi dicerent postea quam audierunt, Memoratus est, Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tris sui. nec illa sententia huic intel¬
lectui contraria ẽ: qua idem dñs quȩ.¬
rit aiuideis. Si filius dauid. xp̃c est
quomodo in sp̃u uocat eũ dñm dicens¬
dix̃ dñs dño meo sede ad dexterã meã
donec ponã omneᷤ inimicos tuos sub pedibꝰ
tius: Dic̾tum ẽ. enim imꝑitis. qui
quamuts ueisturum ep̃m sperarint:
secundum hominẽ tamen euin expecta¬
rent: non scđm quod uircus & sapientia
di ẽ. Docet gͦ ibi uerissimã & sicerissimã fidẽ. ut &¬
añs sit regis dauid scđm quod e. uerbũ
in principio ds apud dm̃ ꝑ quod fasta st̃.
omnia. & filius scđm quod factus est
et ex semine dauid scdm carnem. Non
enim dicit. non ẽ. filius dauid xp̃c: sed si
iam tenetis quod filius sit eius: discite
quomodo sit dñs eius: ne teneatis in xp̃o
quod filius hominis ẽ. ita enim filius
dauid ẽ: & relinquatis quod filius dei

Expanded text:
tris sui . Nec illa sententia huic inteltris sui . Nec illa sententia huic intellectui contraria est, qua idem Dominus quaerit a Judaeis, Si filius David Christus est, quomodo in spiritu vocat eum Domno meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Dictum est enim imperitis, qui quamvis venturum Christum sperarent, secundum hominem tamen eum exspectarent, non secundum quod Virtus et Sapientia Dei est. Docet ergo ibi fidem verissimam et sincerissimam, ut et Dominus sit rincipio, Deus apud Deum, per quod facta sunt omnia , et filius secundum quod factus est ei ex semine David secundum carnem . Non enim dicit: Non est filius David Christus; sed si jam tenetis quod filius ejus sit, discite quomodo Dominus ejus sit, ne teneatis in Christo quod filius hominis est, ita enim filius David est, et relinquatis quod Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet filius hominis iudicare pupil¬
lo. qui se exuit ueterem hominẽ: atq
hoc modo tanquã extulit patrẽ Post
occulta gͦ filii de quib in hoc psalmo
multa dic̾ta sunt: erunt manifesta filii.
de quib pauea in finẽ eiusdẽ psalmi
nunc dicta sunt. Ex his autẽ titulus
factus ẽ: quȩ maiorẽ Hic paͬt ẽ tenent.
Potest & ipse dies aduentus dñi recte
numerari inter occulta filii: quãuis ipsa
presentia dñi manifesta futura sit. De illo
enim die dictum ẽ. quod nemo eũ sci¬
ret: neq angłi. neq uircutes. neq filiꝰ
hominis. Quid gͦ tam occultũ quam
id quod etiam ipsi iudici occultum
ẽẽ dictũ est. tam̃ ñ ad cognoscendũ. sed
ad ꝓdendum: De occultis autẽ filii
etiam si quisquam non d̾ei filium sub¬
audire uoluerit. sed ipsius dauid cuiꝰ
nomine totum psalterium tribuitur.
nam dauitici utiq psalmi appellant᷑:
dicitur. dabit illids sedem dauid pa¬

Expanded text:
scilicet Filius hominis judicare pupilscilicet Filius hominis judicare pupillo, qui se exuit veterem hominem, atque hoc modo tanquam extulit Patrem. 35. Post occulta ergo Filii, de quibus in hoc psalmo multa dicta sunt, erunt manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem psalmi nunc dicta sunt: ex his autem titulus factus est, quae majorem hic partem tenent. Potesnumerari inter occulta Filii, quamvis ipsa Domini praesentia manifesta futura sit; de illo enim die dictum est quod nemo eum sciret, neque Angeli, nec Virtutes, neque Filius hominis : quid ergo tam occultum, quam id quod etiam ipsi judici occultum esse dictum est, non ad cognoscendum, sed ad prodendum? De occultis autem Filii, etiam si quisquam non Dei Filium subaudire voluerit, sed ipsius David, cujus nomini totum Psalterium tribuitur, nam Davidici utique Psalmi appellantur, dicitur: Dabit illi Deus sedem David pa
Abbreviated transcription (Latin):
non uidemꝰ sꝑamus: ꝑ patientiã expectamꝰ
Iam uero aurem dei non menbrũ corpo¬
reum. sed potentiam eẽ qua exaudit.
regulariter debemus acciꝑe: atq ita
quibusq nominatis menbris euis quȩ
in nobis uisibilia & corporea sunt. po¬
tentias oꝑationum oportet intelligi:
ne sepe ista repetantur. Non eũ corporeũ
fas est putare: qͦd dñs ds̃ non sonantem
uocẽ. sed preparationẽ cordis exaudit.
est autem iudicare pupillum: aliud iu¬
dicare pupillo. Iudicat pupillũ etiam
qui condẽpnat: iudicat autẽ pupillo.¬
S qui ꝓ illo ꝓfert sententiam. Ut non
apponat ultra magnificare se homo
super terram. Homines enim sunt de
quib diccum ẽ. pone dñe legillatorẽ
suꝑ eos: sciant gentes qm̃ homines sunt.
Sed etiam ille qui eodem loco incelli¬
gitur poni suꝑeos. homo erit: ãe quonc̃
dicitur. ut non apponat ultra magnifi¬
care se homo suꝑ terram: Cum uenerit

Expanded text:
non videmus speramus, per patientiam exspectamus . non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Jam vero aurem Dei, non membrum corporeum, sed potentiam esse qua exaudit, regulariter debemus accipere; atque ita quibusque nominatis membris ejus, quae in nobis visibilia et corporea sunt, potentias operationum oportet intelligi, ne saepe ista repetantur: non enim corporeum fas est putare, quod Dominus Deus non sonantem vocem, sed praeparationem cordis exaudit. est enim judicare pupillum, aliud judicare pupillo: judicat pupillum etiam qui condemnat; judicat autem pupillo qui pro illo profert sententiam. Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram. Homines enim sunt, de quibus dictum est: Pone, Domine, legislatorem super eos, sciant gentes quoniam homines sunt. Sed etiam ille qui eodem loco intelligitur poni super eos, homo erit, de quo nunc dicitur, Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram: cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
lunt quidam ꝑnitiosissimi heretici as¬
serere non eum habuisse matrẽ: nec ui¬
dent ee consequens si hȩc uerba atcen¬
dunt ut nec discipłi eius patres habu¬
erint: Quia sicut ipse dixit. quȩ michi
mater ẽ. sic illos docuit cum ait Nolite
scilicet de quo supra dicebatur. om̃iũ
mnimicoꝵ suoꝵ dominabitur. Brachiũ
g eius dixit potentiam eius: cui con¬
traria ẽ xp̃i potentia. de qua dicit᷑ exur¬
ge dñe ds: exaltetur manus tua. Requi¬
retur delictum eius: & non inueniecur. Propt̃
illud idẽ iudicabitur de peccato suo: &
ipse periet ꝓpter peccatum suũ. Deinde
S terra illius. Gentes posuit: peccatores &
cum in angustiis & tribulationib hius
Sscłi dñi diem. concupiscerent. Preparatio¬
Snem cordis eoꝵ exaudiuit auris tua. He
ẽ. cordis p̃paratio: de qua in alio psalmo
canitur. Paratũ cor meũ ds: paratum cor
meum. de qua dicit apł̃s. Si autẽ quod

Expanded text:
lunt quidam perniciosissimi haeretici aslunt quidam perniciosissimi haeretici asserere, non eum habuisse matrem: nec vident esse consequens si haec verba attendant, ut nec discipuli ejus patres habuerint; quia sicut ipse dixit, Quae mihi mater est, sic illos docuit, cum ait: Nolitescilicet de quo supra dicebatur: Omnium inimicorum suorum dominabitur. Brachium ergo ejus, dixit potentiam ejus: cui contraria est Christi potentia, de qua dicitur: Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua. Requiretur delictum ejus, nec invenietur. Propter illud, id est, judicabitur de peccato suo, et ipse periet propter peccatum suum. Deinde tis gentes de terra illius? Gentes posuit, peccatores etcum in angustiis et tribulationibus hujus saeculi Domini diem concupiscerent. Praeparationem cordis eorum exaudivit auris tua: haec est cordis praeparatio, de qua in alio psalmo canitur, Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum ; de qua dicit Apostolus: Si autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
in qua si erratum fuerit. obscurat᷑. Sic
enim dixit in corde suo impus. ñ requi¬
rst ds̃ qͣsi ds. laborẽ & iram consideret.
ut tradat eos in manus suas. Idẽ. quasi
laborare & irasci timeat: & ꝓpterea illis
parcat. ne onerosa illi sit pena eorum.
aut ne iracundia & tempestate turbet᷑:
quomodo plerumq homines faciunt.
dissimulantes uindictam ne laborent
aut irascantur. Libi derelictus est pau¬
per. Ideo enim pauꝑ ẽ. id ẽ. om̃ia huiꝰ
mundi temporalia bona contempsit:
ut tu sis tantum spes eius. Pupillo tu
eris adiutor. Id ẽ. ei cui moritur pater
hic mundꝰ: ꝑ quẽ carnaliter genitꝰ est.
Sed potest iam dicere. mundus mͥ cru¬
cifixus est.: & ego mundo. Talib enim
pupilli s: pater fit ds̃. Docet quippe dñs
pupillos fieri discipłos suos: quib dic̃
ne uobis dicatis patrẽ in terris. Cuius
rei exemplum prebuit ipse prior dicen.¬
do quȩ mͥ mat̾. aut qui fr̃s: Unde uo¬

Expanded text:
in qua si erratum fuerit, obscuratur. Sic in qua si erratum fuerit, obscuratur. Sic enim dixit in corde suo impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas; id est, quasi laborare et irasci timeat, et propterea illis parcat, ne onerosa illi sit poena eorum, aut ne iracundiae tempestate turbetur, quomodo plerumque homines faciunt, dissimulantes vindictam, ne laborent, aut irascantur. 31. Tibi derelictus est pauper. Ideo enim pauper est, id est, omnia hujus mundi temporalia bona contempsit, ut tu sis tantum spes ejus. Pupillo tu eris adjutor; id est, ei cui moritur pater hic mundus, per quem carnaliter genitus est, et jam potest dicere: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . Talibus enim pupillis pater fit Deus. pupillos fieri discipulos suos, quibus dicit, Ne vobis dicatis patrem in terris. Cujus rei exemplum praebuit ipse, dicendo: Quae mihi mater, aut qui fratres Unde vo
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiscaris pauꝑ̾e in finẽ: id ẽ. sicut im¬
pii putant. qui dicunt oblitus ẽ. ds̃:
auertit faciem suam ne uideat usq
in finem. Usq in finẽ autẽ negant dm̃
uidere qui dicunt eum res humanas
& terrenas non curare: qm̃ terra qͣsi
finis ẽ. rerum: quia ultimũ elementũ
ẽ in quo homines ordinantissime la¬
borant. sed laboꝵ suoꝵ ordinẽ uidere
non possunt: qui maxime ꝑtinet ad
occulta filii. Laborans gͦ eccłia illis
temporib tanquã nauis in magnis flu¬
etibus & ꝓcellis quasi dormientẽ exci¬
tat dñm: ut imꝑet uentis & tranquil¬
litas redeat. Dicit gͦ: exurge dñe ds
exaltetur manus tua: ne obliuiscaris
stũ iudiciũ intelligentes: exultantes
dicunt. Propter quid irritauit impiꝰ
Dixit enim in corde suo ñ requiret ds̃. De
inde sequitur. Uides qm̃ tu laborem &
iram consideras: ut tradas eos in manꝰ
tuas. Sensus iste ꝓnuntiationẽ quȩrit:

Expanded text:
viscaris pauperum in finem; id est, sicut imviscaris pauperum in finem; id est, sicut impii putant, qui dicunt: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat usque in finem. Usque in finem autem negant Deum videre, qui dicunt eum res humanas et terrenas non curare; quoniam terra quasi finis est rerum, quia ultimum elementum est in quo homines ordinatissime laborant, sed laborum suorum ordinem videre non possunt, qui maxime pertinet ad occulta Filii. Laborans ergo Ecclesia illis temporibus, tanquam navis in magnis fluctibus et procellis, quasi dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis, et tranquillitas redeat: dicit ergo, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua, ne obliviscaris stato judicio intelligentes et exultantes dicunt: Propter quid irritavit impiusDixit enim in corde suo, Non requiret. Seinde sequitur: Vides quoniam tu laborem et iram consideras, ut tradas eos in manus tuas. Sensus iste pronuntiationem quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitur. Sed inclinabitur. & cadet
cum dñabitur pauꝑũ: id ẽ dũ quęlibet
supplicia irrogabit resistentib sibi ser
Dixit enĩ incorde suo oblitus ẽ dĩ: auer¬
tit faciem suam ne uideat usq infinẽ.
Hec ẽ. inclinatio & casus miserrimꝰ. dũ
animus humanꝰ in suis iniquitatibus
quasi ꝓsperat᷑ & parci sibi putat. cũ
exercetur & seruetur ad ultimã oportu
id ẽ. manifesta sit potentia tua. Suꝑius
at homo. iudicentur gentes in conspectii
tuo: idẽ. in occulto. ubi solus ds uidet.
Hoc factũ ẽ cum impii id magnã quȩ
uidetur hominib felicitatẽ ꝑuenert̃.
suꝑ quos constituitur legislator. qua¬
lem habere meruerunt: de quo dicitur.
Constitue dñe legislatorẽ suꝑ eos: sci¬
ant gentes qm̃ homines sunt. Nunc
autẽ post illam occultam pęnam atq
uindictam dicitur. exurge dñe ds m̃s
exaltetur manꝰ tua non utiq in occulto.
sed iam in manifestissima głia. Ne obli¬

Expanded text:
videbitur. Sed inclinabitur, et cadet, videbitur. Sed inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, id est, dum quaelibet supplicia irrogabit resistentibus sibi serDixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat usque in finem.  inclinatio et casus miserrimus, dum animus humanus in suis iniquitatibus, quasi prosperatur, et parci sibi putat, cum excaecatur et servatur ad ultimam opportunId est, manifesta sit potentia tua. Superius at homo, judicentur gentes in conspectu tuo; id est in occulto, ubi solus Deus videt. Hoc factum est, cum impii ad magnam quae videtur hominibus felicitatem pervenerunt; super quos constituitur legislator, qualem habere meruerunt, de quo dicitur: Constitue, Domine, legislatorem super eos, sciant gentes quoniam homines sunt. Nunc autem post illam occultam poenam atque vindictam dicitur, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua: non utique in occulto, sed jam in manifestissima gloria. Ne obli
Abbreviated transcription (Latin):
to: uelut leo incubili suo. Leonẽ
incubili dicit: eum in quo & uis
& dolus oꝑabitur. Prima enim
ꝑsecurio ȩccłiȩ uiolenta fuit: cum
ꝓ scriptionib tormentis. cedibu s. xp̃i¬
ani ad sacrisicandum cogerentur. Alt̾a
in miraculis. Ad uim relatũ ẽ. qͦd dictũ¬
ẽ. leo: ad dolos. quod dictum ẽ. incubi¬
li suo. Et rursus ipsa repetita st̃: con¬
uerso ordine. Insidiatur inquit. ut ra¬
piat pauꝑem. Hoc ad dolum ꝑtinet.
Quod autẽ sequitur. raꝑe pauꝑẽ dun
attrahit eum. iuolentiȩ deputatur.
Attrahit enĩ. significat. quib potest cru¬
ciatib affligendo ad se adducit. Itẽ duo
sua humiliabit eũ. dolus ẽ: Inclinabitur
& cadet cum dominabitur pauꝑũ uis
est. Muscipula enĩ bene significat in
cere ceꝑit. quanto mirabiliora uidebunt᷑
hominibꝰ. tanto illi scĩ qui tunc erunt
contẽpnentur. & quasi ꝓnichilo habebun¬
tur. quos ille cui ꝑiusticiam & in nocen¬
tiam resistent: mirificis factis suꝑare

Expanded text:
to, velut leo in cubili suo. Leonem in cubili dicit eum in quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenta fuit, cum proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad sacrificandum cogerentur: altera in miraculis. Ad vim relatum est, cum dicituest Leo: ad dolos, quod dictum est: in spelunca sua. Et rursum ipsa repetita sunt converso ordine. Insidiatur, inquit, ut rapiat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae deputatur; attrahit enim significat, quibus potest cruciatibus affligendo ad se adducit. 28. verssua humiliabit eum, dolus est. Inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, vis est: muscipula enim bene significat inscere coeperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc erunt, contemnentur, et quasi pro nihilo habebuntur; quos ille cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare
Abbreviated transcription (Latin):
cedit tempore non dignitate. Quia
honorabilius ẽ. quo ꝑuenire nicim᷑.
quã id qͦd agimꝰ ut ꝑuenire meream̃
Agiur autẽ speculatione: ut ꝑue¬
niamus ad uisionem. Sed etiã ipsã
quȩ nunc .c̃. eceliam. nisi dñs in ha¬
bitaret: iret inerrorẽ quãlibet stu¬
diosissima speculatio. Et huic eccłie
dictum ẽ. templum enĩ dei sc̃m est
quod estis uos: & interiore homine
habitare. xp̃m ꝑfidem in cordib
ur̃ĩs. Precipitur gͦ nobis ut psallamꝰ
dño qui habitat in syon: ut concor¬

Expanded text:
cedit tempore, non dignitate: quia cedit tempore, non dignitate: quia honorabilius est quo pervenire nitimur, quam id quod agimus, ut pervenire mereamur; agimus autem speculationem, ut perveniamus ad visionem. Sed etiam ipsam, quae nunc est, Ecclesiam nisi Dominus inhabitaret, iret in errorem quamlibet studiosissima speculatio: et huic Ecclesiae dictum est, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et, In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Praecipitur ergo nobis ut psallamus Domino, qui habitat in Sion, ut concor
Abbreviated transcription (Latin):
maligna consilia: turpes affectio¬
nes edomantur: menbroꝵ & sensu¬
um ministeria captiuant᷑: & adiu¬
sticie & bonorum oꝑum militiã
transferuntur. ut iam sicut apłs dicit.
non regnet peccatum in nr̃o mortali
corpore: & cȩtera suis loci. Tunc pa¬
catur anima: & ordinatur homo
ad quietẽ & ad beatitudinẽ capesc̾en¬
dam. Perut memoria eorum cum
strepitu: impiorum scilicet sed cum
transit ad summã pacem. ubi sũmũ
silentium ẽ. nisi qui magno streptau
prius cum suis uitus belligerauerit.
Siue cum strepitu dictum ẽ. ut pe¬
reat memoria impiorum: etiã ipso
strepitu pereunte in quo tumultuat᷑
Utquid ergo fremuerunt gentes & po¬
puli meditati sunt inania aduersus
in eternum ꝑmanet. Parauit¬
iniudicio sedem suam: & ipse
iudicabit orbem terrarũ in
equitate. Parauit cum udicatꝰ ẽ: se¬
dem suam.Per illam enim patientia
homo cęlum adquisiuit: & dĩ in ho¬
mine credentib ꝓfuit: & hoc ẽ oc¬

Expanded text:
maligna consilia, turpes affectiomaligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et sensuum ministeria captivantur, et ad justitiae et bonorum operum militiam transferuntur: ut jam, sicut Apostolus dicit, non regnet peccatum in nostro mortali corpore , et caetera hujus loci. Tunc pacatur anima, et ordinatur homo ad quietem et ad beatitudinem capessendam. Periit memoria eorum cum strepitu: impiorum scilicet. Sed cum transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligeraverit: sive cum strepitu dictum est, ut pereat memoria impiorum etiam ipso strepitu pereunte, in quo tumultuaturUtquid ergo fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania, adversus in aeternum in judicio sedem suam, et ipse judicabit orbem terrarum in aequitate. Paravit, cum judicatus est, sedem suam: per illam enim patientiam homo coelum acquisivit, et Deus in homine credentibus profuit; et hoc est oc
Abbreviated transcription (Latin):
& ciuitates¬
eoꝵ destruxisti. Ciuitates aũ iste sunt
in qͥb diabolus regnat: ubi dolosa
& fraudulenta consilia. tanquã cu¬
riȩ locum optinent. Cui principatui
quasi sacellites & ministri assunt.
officia quorumq menbrorum: Ocłi
ad curiositatẽ. aures ad lasciiã. uel
siquid ẽ. aliud quod in malã partẽ
libent auditur: manus ad rapinam.
uel quodlibet aliud facinus. aut fla-¬
gitium: & menbra cetera in hunc mo¬
dum tirannico principatui. id est
ꝑuersis consiliis militantia. Huius
ciuitatis quasi plebs ẽ. om̃s delicate
affectiones. & turbulenti motus ani¬
mi cotidianas seditiones in homine
agitantes. Ergo uͥ rex. lͥ curia. ubi mini¬
stri. ubi plebs inuenitur: ciuitas ẽ.
Nec enĩ talia essent in malis ciuita¬
tibus. nisi prius essent in singulis ho¬
minib que sunt tanquam elemen¬
ta & semina ciuitatũ. Has ciuitates
destruit cum excluso inde principe
de quo dictum ẽ princeps huiꝰ mundi
regna uerbo ueritatis: sopiuntur

Expanded text:
 civitates destruxisti: civitates autem in quibus diabolus regnat, ubi dolosa et fraudulenta consilia tanquam curiae locum obtinent, cui principatui quasi satellites et ministri adsunt officia quorumque membrorum, oculi ad curiositatem, aures ad lasciviam, vel si quid est aliud quod in malam partem libenter auditur, manus ad rapinam vel quodlibet aliud facinus aut flagitium, et membra caetera in hunc modum tyrannico principatui, id est perversis consiliis militantia. Hujus civitatis quasi plebs est omnes delicatae affectiones et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Ergo ubi rex, ubi curia, ubi ministri, ubi plebs invenitur, civitas est: neque enim talia essent in malis civitatibus, nisi prius essent in singulis hominibus, qui sunt tanquam elementa et semina civitatum. Has civitates destruit, cum excluso inde principe, de quo dictum est, Princeps hujus saeculi regna verbo veritatis, sopiuntur