comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. occisus a peccatorib. tͣditꝰ a peccato¬
dicere. quod habuit aliquã iniqͥtatem.
qͥ ea que ñ rapuit exoluebat. obicit᷑ mͥ.
ẜ qͥd dicam de. xp̃o: tecum ago inquis.
et ego tecum. De illo pponis quȩstionẽ.
de illo soluo quȩstionem. Ibi enĩ consili¬
um d nouimus: qd̾ non nis ipso reue¬
lante nossemꝰ: ut cum inueneris ꝯsiliũ
d̾i qui ꝑmisit innocentem ab iiustis
sit: credas qr ⁊ in aliis consilio id agat
d̾s.s latet te. Eia fr̃s. opꝰ erat sanguine
eiꝰ debellandos: opꝰ nob̃ erat passione
dñi nr̃i. stam passione dñ nr̃i redẽptꝰ
ẽ oeb. Quanta bona egit passio dñi. Q
dñm occidissent. Qͥd gͦ : bonũ hoc qd

Expanded text:
tum occisus a peccatoribus, traditus a peccatotum occisus a peccatoribus, traditus a peccatodicere quod habuit aliquam iniquitatem, quia ea quae non rapuit exsolvebat , objicitur mihi. Et quid dicam de Christo? Tecum ago, inquis. Et ego tecum. De illo proponis quaestionem; de illo solvo quaestionem. Ibi enim consilium Dei novimus, quod nonnisi ipso revelante nossemus: ut cum tu inveneris consilium Dei quo permisit innocentem Filium occisit, credas quia et in aliis consilio id agat Deus, sed latet te. Eia, fratres, opus erat sanguine angelos debellandos ; opus nobis erat passione Domini nostri: nam passione Domini redemptus est orbis. Quanta bona egit passio Domini! Et iniqui occidissent. Quid ergo, bonum hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
cordib urĩs: a ꝯspectu ocłoꝵ meoꝵ. Biscite
benefacere : iudicate pupillo ⁊ uidue: ꝙ ue¬
uite. disputemꝰ dic̃ dñs. disputare uis. ante¬
quã facias unde dignꝰ sis disputare. qͣre hoc
ꝑmisit d̾s. Consilium d̾i tͥ dicere o homo ñ
possum. Ilud tantum dico. qr ⁊ inique fec̃
homo qui occidit innocentem:. ⁊ ñ fieret
nͥ ꝑmitt̾et d̾s. & quãuis ille inique fecerit:
non tam̃ inique ꝑmiserit d̾s. Lateat catisa
in isto nescio quo. de qͦ cõmoueris: cuiꝰ in¬
nocentia te ꝑmouet. Possem enĩ tͥ cito res¬
pondere: non occidetur nͥ nocens eẽt. S
tu eum innocentem putas. Fossem enĩ tͥ cito
dicere. Non enĩ tu serutareris cor eiꝰ. uł dis¬
eut̾es facta eiꝰ. aut examinares cogitatiões
eiꝰ.: ut posses mͥ dic̾e iniuste occisus est. Fos¬
sem gͦ facile respondere. S opponit᷑ mͥ qͥd¬
dam. Iustus sine controu̾sia. iustus sine du¬
bitatione. iustus qͥ non habet pecca¬

Expanded text:
ite bonum facere, judicate pupillo et viduae: et venite, et disputemus, dicit Dominus . Disputare vis, antequam facias unde dignus sis disputare, quare hoc permisit Deus. Consilium Dei tibi dicere, o homo, non possum: illud tamen dico, quia et inique fecit homo qui occidit innocentem, et non fieret nisi permitteret Deus; et quamvis ille inique fecerit, non tamen hoc inique permisit Deus. Lateat causa in isto nescio quo, de quo moveris, cujus innocentia te permovet. Possem enim tibi cito respondere, Non occideretur nisi nocens esset: sed tu eum innocentem putas. Possem tibi hoc cito dicere. Non enim tu scrutareris cor ejus, discuteres facta ejus, examinares cogitationes ejus, ut possis mihi dicere: Injuste occisus est. Possem ergo facile respondere: sed opponitur mihi quidam justus, sine controversia justus, sine dubitatione justus, qui non habebat pecca
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. eogitauer̃t repellere. Hict sunt
dũ int̾ficiunt cedentes. sangͥne int̾fecto¬
rũ multiplicantes fideles.cedentes hꝰ e¬
tiam ñ ualentes occidere. Ueruntamen
honorẽ meum cogitauer̃t repellere. Mͦ
qr ñ potest occid xp̃ianꝰ: agitur ut exho¬
noretur xp̃ianꝰ. sunc enĩ honore xp̃ianoꝵ:
corda torquent᷑ impiors. Iam ille ioseph
sp̃itał. post uenditionẽ a fr̃ĩb. pꝰ transla¬
tione a patria sua ad gentes. tamq̃ in e¬
gyptum. post humiliationẽ carceris.
post factionẽ falsi testis. postꝗͣ factũ est
qđł de illo dictũ est. ferrũ ꝑtransiit an¬
mã eiꝰ. iam honorificatꝰ ẽ. iam ñ ẽ subdi¬
tus fr̃ĩb uendentib. s frum̃ta erogat
esurientib. Uict eiꝰ humilitate. ⁊ casti¬
tate. in correptione. temptationib. pas¬
sionib. iam eum honoratum uident.
q honorem ipsiꝰ cogitant repellere. In
cogitationib quippe eors ẽ illud. pecca¬
tor uidebit. neq eñ ñ uidebit. qͣndoñ

Expanded text:
meum cogitaverunt repellere: victi dum interficiunt cedentes, sanguine interfectorum multiplicantes fideles, cedentes his et jam non valentes occidere. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Modo quia non potest occidi christianus, agitur ut exhonoretur christianus. Nunc enim honore Christianorum corda torquentur impiorum: jam Joseph ille spiritualis post venditionem a fratribus, post translationem de patria sua ad gentes tanquam in Aegyptum, post humiliationem carceris, post factionem falsae testis, postquam factum est quod de illo dictum est, Ferrum pertransivit animam ejus ; jam honorificatus est, jam non est subditus fratribus vendentibus, sed frumenta erogat esurientibus . Victi ejus humilitate et castitate, incorruptione, tentationibus, passionibus, jam eum honoratum vident, et honorem ipsius cogitant repellere. In cogitationibus quippe eorum est illud, Peccator videbit: neque enim non videbit, quando non
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥtur. unꝰ homo dicit. Quousq apponi¬
tis suꝑ hominẽ: Int̃ficite om̃s. Uidea¬
mꝰ si deletis. uideamꝰ si extinguitis. uidea¬
mꝰ si tollitis de t̾ra nom̃ eiꝰ. uideamꝰ si non
popħ in ania meditamini: dicentes. qͣndo
morietur ꝙ ꝑibit nom̃ eiꝰ. Tamꝗͣ. parie¬
ti melinato. & macerie depulse: in cõ¬
bite. impellite. Audite sup̃. Susceptor

Expanded text:
usque apponitis super hominem? Interficite omnes. Videamus si deletis, videamus si exstinguitis, videamus si tollitis de terra nomen ejus, videamus si non populi inania meditamini , dicentes: Quando morietur, et peribit nomen ejus . Tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae incumbite, im
Abbreviated transcription (Latin):
met mͥ pes suꝑbie. Ex hoc enĩ fit qd̾ ⁊i m ip¬
so psalmo seqͥtur: nec manꝰ peccatoꝵ dimoueat
me. Cui consonat ñ mouebor ampliꝰ. Ad illude¬
respondet hic. nonne d̾o subdita erit aĩã.mn.
Ergo de suꝑiore loco munitus ꝙ tutus. eni factꝰ
est dñs refugium. cui ẽ ipse ds̃ in locũ muni¬
tum. respicit ad eos qͦs transiliunt: ꝙ despici¬
ens eoᷤᷤ loquit᷑ tamꝗͣ de turri excelsa. Nam
hoc dictum ẽ de eo: turris fortitudinis a fa¬
cie inimiei. Attendit gͦ eos & dicit. Quousq
apponitis suꝑ hominẽ.. Insultando. oppro
minẽ onera. Apponitis suꝑ hominẽ qͣntum
potest ferre homo. s ut ferat homo. sub illo
est qͥ fecit hominẽ. Quousq apponitis suꝑ
hominẽ: Si ad hominẽ attenditis: int̾fici¬
te om̃s. scce apponite. seuite. int̃ficite. om̃s.
Taniꝗͣ parieti inclinato. ꝙ macerie depul¬
se. Instate. impellite. qͣs deiecturi. & ubi ẽ

Expanded text:
niat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud erespondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? Insultando, opprobminem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite, quasi dejecturi. Et ubi est,
Abbreviated transcription (Latin):
oune deo subiecta erit aĩa
mea: audierat enĩ qui se
exaltat humiliabitur. & qui
se humiliat exaltabit᷑: & tre¬
pidus ne tͣnsiliendo suꝑbiret.
Ine elatus his que infra eẽnt. s humilis ex
eis que supͣ eẽnt. tamꝗͣ minantib ei rui¬
nam inuidis qͥ eum transilisse doluerant.
respondit. Nonne dõ subiciet᷑ anua me¬
a.s qͥd ẽ qđ m̃ ueluti tͣnsilienti queritis
laqueos.  insultatione deicere me uultis:
aut seductione decipere. Nuiqͥd ita me¬
mini supͣ qd̾ sũ. ut oblitus simꝰ sũ: Nonne
deo subiecta erit anima mea: quantũcũ¬
q accedam. qͣntũcũq ascendã. qͣnt̾ucũq
transiliam. sub dõ ero ñ ꝯtͣ dm. Securꝰ enĩ
tͣnscendo cetera: qͣndo ille me sub se tenet
qͥ ẽ suꝑ omnia. Nonne dõ subiecta erit.a. in:
Ad ipso eiñ salutare meum. Etenĩ ipse ẽ ds̃
rum tegmine sꝑem. ñ mouebor amplius.
Agitis qͥdem᷑ ait qͥbdã transiliens eos ipsoᷤ qͥb
dicit. Agitiᷤᷤ qͥdem uos ut mouear: s ñ ue¬

Expanded text:
onne Deo subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his, quae infra essent: sed humilis ex Deo, qui supra esset, tanquam minantibus ei ruinam invidis, qui eum transiliisse doluerant, respondit: Nonne Deo erit anima? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcumque accedam, quantumcumque ascendam, quantumcumque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ergo transcendo caetera, quando ille me sub se tenet, qui est super omnia. Nonne Deo subjecta erit anima mea? Ab ipso enim salutare meum. Etenim ipse est Deurum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non ve
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: sicut in nascente quodã. nondũ qͥdẽ
ꝓcedente capite. ꝓcessit manꝰ: s tam̃ capi¬
ti conectebat᷑ & manus. Nolite gͦ putare
frẽs om̃s iustos qui pass sunt ꝑsecutionẽ
iniquoꝵs. etiam illos qͥ uenerunt missi añ
dñi aduentum. p̃nunciare dñ aduentũ.
ñ ꝑtinuisse ad mẽbra xp̃i. Absit ut ñ ꝑti¬
iherłm. ciuitas scã. hȩc una ciuitaᷤᷤ unum
habet regem. Rex huiꝰ ciuitatis. xp̃e est.
Ipse enĩ dicit. Mater syon. Dicit ei mater.
s homo. Mater enĩ syon dicet homo. ⁊
homo factus ẽ in ea. ꝙ ipse fundauit eã
altissimꝰ. Ille gͦ rex eiꝰ qui eam fundauit al¬
tissimꝰ. ipse in ea homo factꝰ est humillimꝰ.
Ipse gͦ ante aduentum in carnationis sue
p̃misit quedam mẽbra sua. post que. p̃nun¬
ciat se uenturũ. Uenit ꝙ ipse conextis eiꝰ.
Refer ad similitudinẽ nascentis illiꝰ. qr ma¬
nꝰ ante caput ꝓcedens. & cũ capite ẽ. ⁊ sub
capite. He xp̃isto eñ dictum ẽ eũ lauda¬

Expanded text:
 membra Christi: sicut in nascente quodam, nondum quidem procedente capite, processit manus , sed tamen capiti connectebatur et manus. Nolite ergo putare, fratres, omnes justos qui passi sunt persecutionem iniquorum, etiam illos qui venerunt missi ante Domini adventum praenuntiare Domini adventum, non pertinuisse ad membra Christi. Absit ut non pertiis, civitas sancta: haec una civitas unum habet regem. Rex hujus civitatis Christus est: ipse enim ei dicit, Mater Sion, dicet homo. Dicit ei, Mater; sed homo. Mater enim Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum lauda
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃e saluator corporis. & mẽbra corporiᷤ.
duo in carne una. ⁊ in uoce una. ꝙ in paᷤ¬
sione una: & cũ transierit iniqͥtas. in re¬
quie una. Passiones itaq xp̃i ñ in solo xp̃o:
immo passiones xp̃i. ñ nis in xp̃o. Si enim
lum caput: passiones xp̃i. ñ in solo xp̃o. Si
enĩ passiones xp̃ in solo xp̃o. inimo in solo
capite: unde dicit quoddam mebrũ eius
paulus apłs. ut suppleam que desunt p̃s¬
suraꝵ. xp̃i in carne mea: Si gͦ in m̃ebris
xp̃i es quicũq homo. qͥsqͥs hec audis. qͥs¬
qͥs hec nẽ audis. s tam̃ audis si in mẽbris
xpĩ es. qͥcqͥd pateris ab eis qͥ non st̃ in mẽ¬
bris xp̃i. deerat passionib xp̃i. Ideo addit᷑
qr deerat p̃ssura implens ñ suꝑfundens.
Tantũ enim pateris: quantũ ex passionib
tuuis inferendũ erat uniu̾se passioni xp̃i.
qͥ passus ẽ in capite nr̃o. ꝙ patitur in
membris suis. id ẽ in nob̃ipsis. ad cõmu¬
nẽ hanc qͣsi rempublicam. Nam qͥsq pro

Expanded text:
oris et membra corporis, duo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christi non in solo Christo; imo passiones Christi nonnisi in Christo. Si enim lum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis sed tamen audis, si in membris Christi es; quidquid pateris ab eis qui non sunt in membris Christi, deerat passionibus Christi. Ideo additur, quia deerat; mensuram imples, non superfundis: tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in nobis ipsis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram quisque pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad passionẽ eiꝰ ꝑtinet. Crucifixus ẽ enĩ¬
xp̃c: & mortuus. & sepultus ẽ. Erat gͦ
illa sepultura. tamquã domꝰ. ad quã cus¬
todiendam misit regnũ iudeoꝵ: quan¬
do custodes adhibiti sunt sepulchro xp̃i.
Est quedam hystoria in scriptura regnoꝵ.
quando misit saril ad custodiendam do¬
mũ dd̾. ut int̾ficeret eum. S & quantũ
inde sumpsit qui psalmũ scripsit : tantũ
debemꝰ discutere: cum titulũ psalmi tracꝰ¬
tamꝰ. Hoc nob̃ significare tantum uoluit.
qr missum ẽ ad domũ. ut custodiret᷑. ⁊ il¬
le int̾ficeret᷑. Quomͦ gͦ ad hoc custodita
ñ est. nis in cruce int̾fectus.:Refer gͦ ħ
ad corpus xp̃i: qr int̾ficere xp̃m erat.¬
nec hoc potuit regnũ iudeoꝵ efficere.
ut plus ualeret testimonium custodũ.
Qͥd enim edocti sunt custodos ut dic̾ent:
Damꝰ uob̃ inquiunt quantum uultis pe¬
cume. & dicite. qr cum dormistis. uene¬
runt discipħ eius. & abstulert eum. Ee¬

Expanded text:
ad passionem ejus pertinet; crucifixus enim Chriad passionem ejus pertinet; crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tamquam domus, ad quam todiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi . Est quidem historia in Scriptura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut interficeret David : sed quantum inde sumpsit qui Psalmum scripsit, tantum debemus discutere cum titulum Psalmi tractamus. Hoc nobis significare tantum voluit, quia missum est ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Quomodo ergo ad hoc custodita non est, nisi in cruce interfectus? Refer hoc ergo ad corpus Christi; quia interficere nec hout plus valeret testimonium custodum dQuid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria intitulis ponere.
& frontem psalmi. sublimi¬
tate sacram̃ti decorare: ut
sciamꝰ qui intraturi sumꝰ.
cum tamquã suꝑ postem
qͥd intus agatur legerimꝰ.
uel cuius domiis sit. uel quisnam sit illiꝰ
predii possessor: ita ⁊ in hoc psalmo serip¬
tus est titulus de titulo. habet enim.
scriptionẽ. Hoc ẽ quod dixi: titulus de
titulo. Quenam eñĩ sit huiuis tituli inscͥp¬
tio quã corrũpiuetat: eugłm nob̾ indicat.
Nam cum dñs crucifigeretur. titłs scͥptꝰ
est a pilato ꝙ positꝰ. Rex iudeoꝵ. tribus
linguis. hebrea. greca. ⁊ latina. Que lin¬
gue. toto orbe maxime excellunt. Igitur
si rex iudeo crucifixus ẽ. n⁊ iudei regem
suum crucifixer̃t. crucifigendo eum ã
regem gentium fecerunt magis ꝙͣ. occi¬
dunt. Et quidem quantum in illis fuit.
nos. ꝙ mͦ non ẽ corruptus titulus. qr ille
rex est: non solum gentium. s etiam ip̃oꝵ
gis sui dominationẽ euertere potuer̃t̃:
Rex ẽ suꝑ illos. Nam ille rex uirgam ferreã

Expanded text:
mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tanquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus de titulo. Habet enim, scriptione, hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio, quam corrumpi vetat, Evangelium indicat. Nam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato, et positus, Rex Judaeorum , tribus linguis Hebraea, Graeca, et Latina: quae linguae toto orbe maxime excellunt. Igitur si Rex Judaeorum crucifixus est, et Judaei regem suum crucifixerunt, crucifigendo eum etiam regem gentium fecerunt magis quam occiderunt. Et quidem quantum in illis fuit, nos, et non est corruptus titulus: quirex est, non solum Gentium, sed etiam ipsorgis sui dominationem evertere potuerunt? Rex est et supra illos. Nam ille rex virgam ferream
Abbreviated transcription (Latin):
capitis nos om̃s sumus: & om̃s in hac
uita in torcularib . siͥ bene sapimꝰ:¬
si iã ad torcularia uenimꝰ. Esrgo in
p̃ssuris tẽptationũ constituti. edamꝰ

Expanded text:
capitis omnes nos sumus. Et omnes in hac vita in torcularibus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus
Abbreviated transcription (Latin):
uit eos. Reuera fr̃es quantum ad illos at¬
tinet. magna illis accessit confusio in quo
loco crucifixerunt dnm̃: quẽ ideo eruci¬
fixerunt ne ꝑdent ⁊ locũ ⁊ gentem. Non
ibi sunt iudei. Bs̃ gͦ spreuit eos: ⁊ tamen
frangendo ammonuit illos. quo conuer¬
tantur. Modo cognoscant xp̃m. ⁊ dicans
d̾s ẽ. quẽ dixert non ẽ ds. Redeant ad he¬
reditatẽ pat̾nã ad hereditate abraham.
ysaac. ⁊ iacob. possideant cum ipsis uitam
eternam. et si uitam temporalem amiserunt.
Quare hoc: qr ex filiis hominum. fact sunt
filii dĩ. Nam quandiumanent ⁊ nolunt.
non est qui faciat bonum non ẽ usq ad u¬
num. Confusi sunt qm̃ ds spreuit eos: ⁊tã¬
quã ad ipsos conuersus. qͥs dabit ex syon sa¬
crepastis. colafirastis. sputis illinistis. spiniᷤᷤ
coronastis. in crucem erexistis. Quem: qͥs
dabit ex syon salutare isi ł: Nonne ip¬
se quẽ dixistis non ẽ d̾s: In au̾tendo
dñs captiuitatem popłi sui. Non enĩ

Expanded text:
vit eos. Revera, fratres, quantum ad illos atvit eos. Revera, fratres, quantum ad illos attinet, magna illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Dominum, quem ideo crucifixerunt ne perderent et locum et regnum, non ibi sunt Judaei. Deus ergo sprevit eos: et tamen spernendo admonuit illos ut convertantur. Modo cognoscant Christum, et dicant, Deus est; quem dixerunt Non est Deus. Redeant ad haereditatem paternam, ad haereditatem Abrahae, Isaac et Jabob; possideant cum ipsis vitam aeternam, etsi vitam temporalem amiserunt. Quare hoc? Quia ex filiis hominum facti sunt filii Dei. Nam quamdiu manent et nolunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Et tanquam ad ipsos conversus ait, Quis dabit ex Sion sasultatis, colaphizatis, sputis illinitis, spinis coronatis, in crucem erigitis: quem? Quis dabit ex Sion salutare Israel? Nonne ipse quem dixistis, Non est Deus? In avertendo Deus captivitatem populi sui. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: ubi timendũ est. Illi uͦ qui xp̃o dixe¬
runt non est d̾s: ibi timuerunt ubi non
erat timor. Bixerunt enim. Si dimiseri¬
mus eum uenient romani. ⁊ tollent nob
⁊ locum ⁊⁊ gentem. O stulticia. ⁊ impruden¬
tia: dicens in corde suo non d̾s. Timuisti ꝑ¬
dere: t̃ram: ꝑ didisti celum. Timuisti ne
uenirent romani: ⁊ tollerent tibi ⁊ locũ
⁊ gentem. Numquid tͥ tollerent dm̃: qͥd
gͦ restat: quid. nisi ut fatearis qr tenere
uoluisti: ⁊ tenendo male amisisti: ꝑdidis¬
ti enim ⁊ locum ⁊ gentem occidendo xp̃m¬
tem ⁊ xp̃m. Timendo occidunt xp̃m. Sed
quare hoc: qm̃ d̃s dissipat ossa hominib
placentium. Iuolentes placere. homini¬
b: timuerunt ꝑdere locum. Xp̃e autem
ipse de quo dixerunt non ẽ deus. maluit
displicere hominib talib quales illi erant.
Inde dissipata sunt ossa ipsoꝵs. Illius ossa ne¬
mo confregit. Confusi sunt qm̃ d̃s spre¬

Expanded text:
erunt ubi timendum est. Illi vero qui Christum dixeerunt ubi timendum est. Illi vero qui Christum dixerunt, Non est Deus, ibi timuerunt ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum . O stultitia et imprudentia, dicens in corde suo: Non est Deus! Timuisti perdere terram, perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim et locum et gentem occidendo tem et Christum. Timendo occiderunt Christum: sed quare hoc? Quoniam Deus dissipavit ossa hominibus placentium. Volentes placere hominibus, timuerunt perdere locum. Christus autem ipse de quo dixerunt, Non est Deus, maluit displicere hominibus talibus, quales illi erant; . Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa nemo confregit. Confusi sunt, quoniam Deus spre
Abbreviated transcription (Latin):
ubi non erat timor. Numqͥd enim ti¬
mor est. siqͥs ꝑdat diuitias: Non ẽ ibi ti¬
morꝰ ⁊ ibi timetur. Siquis ꝑdat sapientiã.
uere timor est: ⁊ ibi non timetur. Audi.
dinosce: tales intellige. Commendat᷑ nes¬
cio cui sacellus: non uult reddere. Pro suo
computat. non putabat posse repeti: iam
ꝓ suo habet. Reddere detrectat. uideat
quid timeat amittere: ⁊ qͥd nolit hab̾e.
In dubiũ ueniunt. pecunia ⁊ fides. Que p̃¬
ciosior est: ibi grauius damnum timendũ
est. Tu autem ut aurum teneas. fidem ꝑdis.
Grauiori damno ꝑcuteris: ⁊ tu inde lecatuses:
Ibi timuisti timorem: ubi non erat timor. Red¬
de pecumam. Parum dico redde Ide pecuni¬
am: ne fidem ꝑdas. Tu autem reddere pecu¬
niam timuisti: ⁊ fidem ꝑdere uoluisti. Mar¬
tyres non aliena tulerunt.: s etiam suã fidẽ
ne amitterent. ꝓpria contempserunt. Et
si sunt ꝑdiderunt . ⁊ animam suam. Qñ ꝓ¬
eternam inuenirent eam. Ergo ibi timu¬

Expanded text:
ubi non erat timor. Numquid enim tiubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum teneas, fidem perdis: graviore damno percuteris, et tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pecuniam timuisti, et fidem perdere voluisti! Martyres non alienam tulerunt; sed etiam suam, fidem ne amitterent. contempserunt: et si sunt: perdiderunt animam, ut eternam invenirent eam . Ergo ibi timu
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Dm̃ non inuocauerunt. Consolat᷑
gementem. ⁊ maxime ex cõmemoratioe.
ne imitando malos qui plerumq ꝓsꝑant᷑.
tura ẽ. S illors fluxa: tua certa. Illoꝵ fal¬
sa: tua est uera. Illi enim dm̃ non inuo¬
cauerunt. Nonne cottidie tales rogant
dm̃ : Non rogant dnĩ. Attendite si pos¬
sumꝰ hoc dicere: adiuante ipso dño. Bs̃
gratis se uult coli. gratis se uult diligi.
hoc ẽ caste amari. Non ꝓpterea illũ ama¬
ri qr dat aliqͥd preter se: s qr dat se. Qͥ gͦ
inuocat dm̃ ut diuesfiat : dm̃ non in¬
Nam cum dr d̾s da mͥ diuitias. non uisut
ipse ds ad te ueniat: s uis ut diuitie ue¬
niant ad te. Quod uis ut ad te ueniat: hoc
inuocas. Si autem dm̃ inuocares: ipse ad
te ueniret: ipse esset diuitie tuȩ. Nunc aũ
uis habere archam plenam: ⁊ in anẽ cons¬
cientiam. Ds̃ non implet domũ: s pectus.
Qͥd tibi ꝓsunt exteriores diuitiȩ : si te inte¬
rior premit egestas : ergo isti qui ꝓpt̃ scłari
quid de illis sequitur:Ibi timuerunt

Expanded text:
m non invocaverunt. Consolatur gementem, et maxime ex commemoratione, ne imitando malos qui plerumque prosperatura est; sed illorum fluxa, tua certa; illorum falsa, tua vera. Illi enim Deum non invocaverunt. Nonne quotidie tales rogant Deum? Non rogant Deum. Attendite, si possum hoc dicere adjuvante ipso Deo. Deus gratis se vult coli, gratis se vult diligi, hoc est caste amari; non propterea se amari, quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Qui ergo invocat Deum ut dives fiat, DNam cum dicis, Deus da mihi divitias; non vis ut ipse Deus ad te veniat, sed vis ut divitiae veniant ad te. Quod vis ut ad te veniat, hoc invocas. Si autem Deum invocares, ipse ad te veniret, ipse esset divitiae tuae. Nunc autem vis habere arcam plenam, et inanem conscientiam: Deus non implet arcam, sed pectus. Quid tibi prosunt exteriores divitiae si te interior premit egestas? Ergo isti qui propter saeculariaquid de illis sequitur? Ibi timuerunt timore,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm suum detrahebat. ⁊ aduersus fili¬
um matris sue ponebat scandalũ. dix̃
in corde suo non est d̾s. Ideo hoc illi dicit᷑.
Hec fecisti ⁊ tacui. Suspicatus es iniqͥtatẽ:
quod ero tui similis. Hoc est. non est d̾s.
s ero tibi similis. S quid sequitur: ar¬
guam te ⁊ statuam ante faciem tuam::
ut plangas. Num enim demontraturus
est d̾s iniquis iniquitatem suam: ẜi ñ
est demonstraturus. qui erunt qͥ dictu¬
risunt. qͥd nob̃ ꝓfuit suꝑbia. ⁊ diuitiaꝵ
iactatio quid contulit nob̾: Tunc gͦ sci¬
ent: qͥ modo scire nolunt. Nonne scieNT
om̃s qui oꝑantur iniqͥtatem: qͥ deuorant̃
popłm meum in cibo panis: quid addi¬
dit in cibo panis: Tamquã panẽ deuo¬
rant popłm meum. Cetera enĩ quȩ man¬
ducamus. possumꝰ modo illa. modo illa.
Non semꝑ hoc olus. non semꝑ hanc carnẽ.
non semꝑ hec poma: semꝑ panẽ. Qͥd est

Expanded text:
fratrem suum detrahebat, et adversus filifratrem suum detrahebat, et adversus filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis: hoc est, non ero Deus, si ero tibi similis. Sed quid sequitur? Arguam te, et statuam te ante faciem tuam ut plangas. Non enim non demonstraturus est Deus iniquis iniquitatem suam. Si non est demonstraturus, qui erunt qui dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis ? Tunc ergo scient qui modo scire nolunt. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus modo illa, modo illa; non semper hoc olus, non semper hanc carnem, non semper haec poma: semper aut
Abbreviated transcription (Latin):
ad unum. Nonne scient om̃s qui oꝑan¬
tur iniquitatem. qui deuorant popu¬
lum meum in cibo panis: Nonne sci¬
ent: Nonne illis ostenditur. Sic. mira¬
re: loquere ex parturiente ⁊ dolente.
Sopłs enim tuus deuoratur in cibo pani.
Est hic gͦ popłs dĩ qui deuoretur. ierte ñ
est qui faciat bonũ. non ẽ usq ad unũ.
Respondetur ex illa regula. Sed iste ppłs
qui deuoratur. iste qui patitur malos
iste qͥ gemit ⁊ parturit malos. iam ex
filiis hominũ filii d̾i facti sunt. idõ deuo¬
ratur. Consilium enim inopis confudistiᷤ.
qm̃ dñs spes eiꝰ est. Plerumq enim ut de¬
uoretur popłs dei: hoc ipsum in ipso con¬
temnitur.qr popłs di est. Rapiam in¬
quit. ⁊ expoliem. Si xp̃iauꝰ est. qͥd mͥ fac¬
turus est:Loquitur ꝓ illo. qͥ loquitur
ꝓ parturiente: ⁊ minatur deuorantib
dicens. Nonne scient om̃s qui oꝑantur
iniquitatem: Dam ⁊ ille qͥ uidebat furẽ
⁊ currebat cum eo. ⁊ cum adulteris. por¬
tionem suam ponebat. sedens aduersus

Expanded text:
. 5. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Nonne scient? nonne illis ostendetur? Dic, minare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium enim inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est . Plerumque enim ut devoretur populus Dei, hoc ipsum in illo contemnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et exspoliem; si christianus est, quid mihi facturus est? Loquitur pro illo, qui loquitur pro parturiente, et minatur devorantibus, dicens, Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo, et cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adversus
Abbreviated transcription (Latin):
rit. facilius erumpat rep̃hensio. &
reclamatio eors qui male uiuunt: ꝗͣ
uox lib̾a eoꝵ qui bene uiuunt. Et isti
tales sunt. ut dicant in corde suo. non
est ds. Tales conuinco. Unde conuinco:
facta sua deo placere arbitrant᷑. Non
gͦ ait aliqui dñt: s dixit imprudeis
in corde suo. non est ds. Qͥ usq adeo cre¬
arbitrentur quod faciunt: atq si intel¬
ligas prudens. qr imprudens dix̃ in
corde suo non est ds. si aduertas. si in¬
telligas. si discutias. qui putat d̾o pla¬
cere facta mala. non eum putat dm.
Si enim ds est. iustus est. Si iustus est
displicet ei iniusticia. displicet ei iniqͥ¬
tas. Tu autem cum putas ei placere ini¬
quitatem: negas dm̃. Si autem ds ẽ
cui displicet iniquitas: tibi ñ uidet᷑
est autem d̾s: nisi cui displicet iniqui¬
tas. Cum dicis in corde tuo. fauet ini¬
quitatib meis d̾s: nichil aliud dicis

Expanded text:
rit, facilius erumpat reprehensio et rit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde suo: Non est Deus. Tales convinco. Unde convinco? Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo crearbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus est cui displicet iniquitas, tibi autem non , non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum dicis in corde tuo, Favet Deus iniquitatibus meis, nihil aliud dicis
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ineurramus in hominẽ: qui di¬
cat in corde suo: non est d̾s. Tamen sic
pauci sunt. ut inter multos timendo
hoc dicere: in corde suo dicant: qr ore
dicere non audent. Non gͦ multũ
est quod iubemurtolerare: uix inue¬
nitur. Rarum hominũ genꝰ est. qͥ dican
in corde suo non ẽ d̾s. An uͦ alio intel¬
lectu discussum. inuenitur esse in plu¬
rib: quod in paucis & raris ⁊ pene in
nullis esse putabamus: ꝓdeant in me¬
dium: qui male uiuunt᷑. Inspiciamus
facta flagiciosoꝵ. facinorosoꝵ. sceleratoꝵq
hominum. quors magna turba est. qͥ
fouent cottidie peccata sua: qui factis
in consuetudinem uersis. etiam uereẽ¬
diam ꝑdidunt. Hȩc tanta hominum
multitudo est. ut inter eos positũ corpꝰ
xp̃i uꝑx audeat rep̃hendere. qđ non
cogitur admittere: ⁊ ꝑ magno sibi pu¬
tet. seruari integritãtem innocentie.
ne faciat qͦd culpare iam ꝑ consuetudi¬
nem aut non audeat. aut si ausus fue¬

Expanded text:
est ut incurramus in hominem qui diest ut incurramus in hominem qui dicat in corde suo, Non est Deus : tamen sic pauci sunt, ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum magna turba est; qui fovent quotidie peccata sua, qui factis in consuetudinem versis etiam verecundiam perdiderunt: haec tanta hominum multitudo est, ut inter eos positum corpus Christi, vix audeat reprehendere quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fue
Abbreviated transcription (Latin):
Quare. uł inter quos. nisi accepit ⁊ cognou̾
a capite suo dicente. abundauit miqͥtaᷤᷤ
refrigescet caritas multoꝵ.Si enim
abundauit iniqͥtas ⁊ refrigescit cari¬
tas multoꝵs: quis remanebit qui partu¬
riat. Sequitur. Qͥ ꝑseuerauerit usq
in finem. hic saluus erit. Unde eẽt mag¬
num ꝑseuerare: nisi inter molestias . ⁊
dum: Nemo enim iubetur bona tolera¬
parturiente cantat᷑. uideamus qͥd sit.
Sisto increpantur hic homines inter qͦs
gemitur. inter quos doletur: ⁊ consola¬
tio gementis ⁊ parturientis in psalmi
fine deꝓmitur. & expͥmitur. Qͥ st̃ inter
quos p̾arturimꝰ et gemimꝰ. Si in corpo¬
re xp̃i sumꝰ. si sub illo capite uiuimꝰ. sim
membris eius deputamur: qͥ st̃ audi.
Tale genus
est hominũ:
inter quos
dolet ⁊ gemit
corpus xp̃i.
Si tale hoc
hominum genus est: non multos par¬
turimꝰ. Quantum uidetur occurrere
cogitationib urĩs: ꝑpauci st̃. E difficile

Expanded text:
Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit a capite suo, dicente: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum? Si autem abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum, quis remanebit qui parturiat? Sequitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Unde esset magnum perseverare, nisi inter molestias et tdum? Nemo enim jubetur bona tolerapro isto cantatur, videamus quid sit. Pro isto increpantur hic homines inter quos gemitur, inter quos doletur, et consolatio dolentis et parturientis in Psalmi fine depromitur et exprimitur. Qui sunt ergo inter quos parturimus et gemimus, si in corpore Christi sumus; si sub illo capite vivimus, si in membris ejus deputamur: qui sunt, audTale genus est hominum, inter quos dolet et gemit corpus Christi. Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile
Abbreviated transcription (Latin):
Salmum istum uob̾eum trae¬
tandũ quantũ dñs suggerit
suscipimus. Iuuate frẽs ut ue¬
slimus: ⁊ orate ut possimꝰ. Si testinatio¬
ne forte p̾termisero. implebit in uo¬
Ibis qui ⁊ nob̾ dare dignatur qd̾ dicere
potuerimꝰ. Titulus eius ẽ. In finem ꝓ
melech. intellectus ipsi daurid. Pro
melech sicut in hebreoꝵs inter preta¬
tionib nominum inuenimꝰ. uidetur
dicere ꝓ parturiente siue dolente. Qs
autem in hoc scło parturiat ⁊ doleat. ag¬
noscunt fideles: qr inde sunt. Xp̃e hic
parturit: Ixp̃c hic dolet. Caput ẽ sur¬
sum: membra deorsum. Neq enĩ non par¬
turiens ⁊ dolens diceret. Saule saule: qͥd
me ꝑsequeris: quo ꝑsequente parturi¬
ebat eum. conuersum parturire fecit.
Nam ⁊ ipse postea illuminatus ẽ. ⁊ illis
que ꝑsequebatur membris insertus. ea¬
dem caritate pregnans dicebat. filioli
mine. idz ꝓ ipsa unitate: cuiꝰ caput sur¬
sum est. p̾salmus iste cantatur. Gemit
autem ⁊ parturitatq dolet iste homo.

Expanded text:
salmum istum vobiscum tractandum, quantum Dominus suggerit, suscipimus. Jubet frater ut velimus, et orat ut possimus. Si quid festinatione forte praetermisero, implebit in vobis qui et nobis dare dignatur quod dicere potuerimus. Titulus ejus est: In finem pro Maeleth, inteinterpretationibus nominum invenimus, videtur dicere, Pro parturiente sive dolente. Quis autem in hoc saeculo parturiat et doleat agnoscunt fideles, quia inde sunt. Christus hic parturit, Christus hic dolet; caput est sursum, membra deorsum. Neque enim non parturiens et dolens diceret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quo persequente parturiebat, eum conversum parturire fecit. Namque et ipse postea illuminatus est, et illis quae persequebatur membris insertus, eadem charitate praegnans dicebat: Filioli mine, id est pro ipsa unitate cujus caput sursum est, psalmus iste cantatur. Gemit autem, et parturit, et dolet iste homo.
Abbreviated transcription (Latin):
mul. inutiles facti sunt. non est qͥ faci¬
at bonum ñ est usq ad unum. Buȩ ques¬
tiones oriuntur. aliquantulum difficiles.
Si enim respexit de cęlo d̾s. ut uideat si est
intelligens aut requirens dm̃. subintrat
cogitatio imprudenti. qr non nouit omĩa
đs. Hȩc una questio est. Que ẽ altera: siñ
est qui faciat bonũ. si non est usq ad unũ:
quis est qͣui parturit int̃ malos: illagͦ sic
soluitur questio. qr plerumq ita loquitur
scriptura. ut quod dono dei creatura fac̃.
ds face̾ dicatur: ut uerbi gr̃ã. cũ misereriᷤᷤ
pauꝑis. qr dono dĩ facis. d̾s misereatur.Cũ
cognoscis quisis. qr illo allucente facis. si is
es qui dicas. tu illuminabis lucernam meã
dñe. ds m̃s illumina tenebras meas: quod
do donante ⁊ faciente cognoueris. ille cog¬
noscit. Nam unde est temptat uos dñs d̃s
ur ut sciat. si diligitis eum an non: quid ÷
ut sciat: nisi ut dono suo scire uos faciat:

Expanded text:
acti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quia non omnia novit Deus. Haec una quaestio est: quae est altera? Si non est qui faciat bonum, non est uid est, qui hic parturit inter malos? Prior sic solvitur. Plerumque ita loquitur divina Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit Deus facere dicatur: ut, verbi gratia, cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qui dicas, Tu illuminabis lucernam meam, Domine Deus meus, illuminabis tenebras meas ; quod eo donante et faciente cognoveris, ille cognoscit. Nam unde est, Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? Quid est, ut sciat? Ut dono suo
Abbreviated transcription (Latin):
si ẽ intelligens aut requirens dm̃.
Qͥd ẽ hoc corrupti st̃ ⁊ abhominabiles fac¬
ti sunt isti om̃s qui dñt: non ẽ ds̃. Iqͥd:
Hoc latebat dm̃. tales esse factos: Aut uͦ eoꝵs
nob̾ interior cogitatio aꝑitur: nͥ ab illo
diceretur. Si gͦ nouerat. si sciebat. qͥd ẽ qd̾
dictum ẽ. qd de cęlo ꝓspexit ut uideat¬

Expanded text:
si est intelligens aut requirens Deum. si est intelligens aut requirens Deum. Quid est hoc, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt isti omnes qui dicunt: Non est Deus? Et quid? hoc latebat Deum, tales esse factos? aut vero nobis eorum interior cogitatio aperiretur, nisi ab illo diceretur? Si ergo noverat, si sciebat, quid est hoc quod dictum est, quod de coelo prospexit supe
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis morte morieris. ita faciunt ma¬
la ut dicant sibi. Ueniet xp̃e ⁊ dabit in¬
dulgentiam omib. Ita gͦ mendax est:
Ipse dixit qr separabit iniquos ad sinstrã.
separabit iustos ad dexteram. Iustis dice¬
tur. Uenite benedicti patris mei. ꝑcipite
regnum quod uob paratum ẽ ab origi¬
ne mundi. Iniquis dicetur. Ite maledic¬
ti in ignem eternum. qͥ paratus ẽ diabo¬
b indulgentiam : quomodo neminem
dampnabit: gͦ mentitus est: hoc ẽ dic̾e
non est d̾s. Uide gͦ ne tu forte m̃tiaris.
Tu enim homo es: ille d̾s. Ds̃ enim uerax:
omĩs autem homo mendax. S quid de istiᷤᷤ.
o corpus xp̃i: Separa te interim corde et
nuas. nec approbes: magis autẽ ⁊ redargue.
Qd enim attendis ad istos qui hȩc dicunt
Corrupti st̃ ⁊ abhominabiles facti sunt
in iniquitatib suis: non est qͥ faciat bo
num non est usq ad unum. Bñs de ce¬
lo ꝓspexit suꝑ filios hominũ: ut uidẽt

Expanded text:
dicentis, Morte morieris ; ita faciunt madicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi: Veniet Christus, et dabit indulgentiam omnibus. Ita ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos ad dexteram; justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi; iniquis dicet, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabobit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit? Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim corde et nuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: non est qui faciat bonus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret
Abbreviated transcription (Latin):
nos rosis antequã marcescant. Qid deli¬
catius: qͥd lenius: Sꝑares de hac lenita¬
te: cruces. gladios: Noli mirari. Lenes
sunt ⁊ radices spinaꝵ. Si qͥs eas contrec¬
tet non pungitur. s quo pungeris in¬
de nascitur. Corrupti gͦ isti ⁊ abhomina¬
biles redditi st̃ in iniquitatib suis. dixe
runt in corde suo. non est d̾s. Si filitis
dĩ est descendat de cruce. Ecce aꝑte di
ꝑtinent.: quomodo inter hos ⁊ nos par¬
turimꝰ: adhuc st̃ qui dicant: xp̃e ñ est¬
hoc dicunt ipsi iudei. qui ad testimoni¬
um confusionis sue uibiq diffusi sunt. ħ
dnͣt ⁊ heretici. Multi namq arriani hoc¬
dñt: non est d̾s. Cunominiani dixerunt.
non ẽ ds. Huc accedit frẽs. qr ⁊ illi de qͥ¬
b pauloante dixi. qui male inuunt
seripture que non fallunt. illi autẽ ma¬
gis aurem prebentes serpenti suggenti
non morte morieris. qđ dixerat in para¬
dyso. contra ueritatem di. constituentiᷤᷤ

Expanded text:
nos rosis, antequam marcescant. Quid delinos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corrupti ergo isti et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Si Filius Dei est, descendat de cruce . Ecce aperte pertinent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc sunt qui dicunt: Christhoc ipsum dicunt ipsi Judaei, qui ad testimonium confusionis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, Scripturae quae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. de ipso capite nr̃o occurrit.
Ipse enim cum in formaserui appareret
in terra. dixerunt qui eum crucifixe¬
runt. non est ds. Quia filiꝰ di erat. uti¬
q d̾s erat. Sed illi qui corrupti st̃ ⁊ ab¬
hominabiles facti sunt. qͥd dixerunt
NNon est d̾s. Occidamꝰ eum: non ẽ ds̃. Ha¬
bes uoces ipsoꝵs in libro sapientie. S pri¬
mo uide illos corruptos. ut possint di¬
cere in corde suo non est d̾s. Premisso
unde hoc possit dicere imprudens :
subicͤit. Corrupti sunt ⁊ abhomina¬
biles facti sunt in iniquitatib suis.
Audi illos corruptos. Dixerunt enim a¬
pud se cogitantes non recte. Cepit cor¬
ruptio a mala fide. Inde itur in tur¬
pes mores: inde in acerrimas iniqͥta¬
tes. Gradus isti sunt. Qͥd enim dixert
apud se cogitantes non recte : exiguũ
⁊ cum tedio est uita nr̃a. Ab hac mala
fide sequitur illud quod ⁊ apłs ait.
sequitur. occidamꝰ pauꝑem iustum.
Hoc est gͦ dicere. non est ds. Lenia uide¬
bantur iamdudum loqui. coronemus

Expanded text:
ro, de ipso capite nostro occurrit. Ipse enim cum in forma servi appareret in terra, dixerunt qui eum crucifixerunt: Non est Deus. Quia Filius Dei erat, utique Deus erat. Sed illi qui corrupti sunt et abominabiles facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non est Deus. Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab hac mala fide sequitur illud quod et Apostolussequitur? Occidamus pauperem justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus
Abbreviated transcription (Latin):
donat agnoscit. Audi quid. Quia om̃s
declinauerunt. simul inutiles factist̃.
non est qui faciat bonũ non ẽ usq ad
unũ. Que gͥ illa alia questio est: nisiꝗͣ
pauloante commemoraui:Si non ẽ qui
faciat bonum ñ est usq ad unum: ne¬
mo restat qui gemat inter malos. Expec¬
Donaui inquit hominib benefacere:s
ex me non ex se. Ex se enim mali sunt.
lii mei. Hoc enim facit. ds: ex filiis ho¬
minũ filios di̾. qr ex filio dĩ fecit d̾s fili¬
um hominis. Uidete quȩ illa participa¬
tio. Pmissa ẽ nob̃ participatio diuini¬
tatis. Mentit᷑ qui ꝓmisit: si non ẽ pri¬
or factus particeps mortalitatis. filius
enim di particeps mortalitatis factus ẽ:
ut mortalis homo fiat particeps diuini¬
tatis. Qͥ tibi ꝓmisit cõmunicandũ tecũ
bonum suum: prius tecũ cõmunic auit
malũ tuum. Qͥ tibi ꝓmisit diuinitatẽ.
ostendit in te caritatẽ. Ergo tolle quod

Expanded text:
donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Quae igitur illa alia quaestio est, nisi quam paulo ante commemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat inter malos. Exspecdonavi hominibus bene facere, sed ex mlii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit divinitatem, ostendit in te charitatem. Ergo tolle quod
Abbreviated transcription (Latin):
mundi accepimꝰ. s spm̃ qui ex deo ẽ. ut
sciamꝰ que a deo donata sunt nob̃. Hoc
spũ gͦ quo cognoscimꝰ que a deo data st̃
nob̃. discernimus inter nos ⁊ hos qͥb hec
donata non sunt. & ex nob̃ illos cognoᷤ¬
cimus: qr si nos aliquod bonum habere
non potuisse intelligimꝰ. nͥ illo donan¬
te & largiente a quoᷤ sunt omĩa bona.
simul uidemꝰ nichil tale posse hab̾e
eos qͥb hȩc d̾s non donauit. Ista dinoᷤ¬
ipsius tufacis. ille facere dicitur: qr sine
illo tu non faceres. Ergo d̾s facere dicitur:
ut uideant si est intelligens aut reqͥreis
hoc facere dr: uelut ꝓspicere & uidere.
Quare autem de celo: si hoc homines fa
uideas: ynde ꝓspicis ut intelligas: Non¬
ne corde: Si corde hoc facis xp̃iane: iude
si sursum cor habeas. Si sursum cor habes:
de celo in t̃ram ꝓspicis. I qr hoc dono di
facis: d̾s de celo ꝓspicit suꝑ filios hõinũ.
Illa gͥ questio ꝓ modulo nr̃o sic soluta
Qͥd ẽ qđ ꝓspiciens d̾s agnoscit.  qͥdqͥd hic

Expanded text:
est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignosipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, filios hominum, ut videant si est intelligens aut requirens hoc facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc homines facvideas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor habes, de coelo in terram prospicis. Et quia hoc dono Dei facis, Deus de coelo prospicit super filios hominum. Illa igitur quaestio pro modulo nostro sic soluta Quid est quod prospiciens Deus agnoscit? quid, quia hic