comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilir sine extenuacione. Iuoigit᷑¬
exitur abeo quiqͥdem ꝑ molem
corporis Nus quam est. Per in¬
circum scriptam substanciam
nus quam de est :sed quã diu
sattn praessus maiestitis po¬
tenciam appetitum suae ma¬
liciae exercere non ualuit: qͣsi
autem añi exut: quia relaxatꝰ
diuinitus ab in ternae retencio¬
nis angustia ad sui desiderii ef¬
fectum uenit. Afaicie dñi ex¬
iit. quia diu uinculir disciplinȩ
religatti quandoq uoluntas
Noxiai adopus processit: Cũ
enim sic ut dictum est. id quod
uoluit in plere Non ualuit. qͣsi
ante dñi faciem stetit: quia il¬
lum ab effectu maliciae suꝑna
dis pensacio coartaũ: sed afacię
eius exut: quia potestatẽ tẽp¬
tacionis accipiens. ad maliciae
suae uota ꝑuenit: Sequitur.

Expanded text:
tilior sine extenuatione. tilior sine extenuatione. exitur ab eo, qui dum per molem corporis nusquam est, per incircumscriptam substantiam nusquam deest? Sed quandiu Satan pressus majestatis potentia, appetitum suae malitiae exercere non valuit, quasiautem Domini exiit; quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae vota pervenit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cluditur. a concludente ex te¬
rius contmnetur. Persedem
natur Quia enim ipse manee
in tra omnia. ipse extra omnia
ipse suꝑ om̃ia. ipse infra om̃ia:
& superior est ꝑ potenciam. &
inferior ꝑ sustentacionẽ. & ex¬
terior ꝑ magntudinẽ. & uite¬
rior ꝑ subrilittitem. Sur sum
regens. deorsum continens: ex¬
tra circum dans. in terius pene¬
trans Nec alia exparte su¬
perior. alia inferim. Aut alia
exparte exterior. atq exalia
manet in cerior: sea unus idẽq
totus ubiq praesidendo susti¬
nens sastinend presidens
Circum dando penetrans. lene¬
trindo eircuindans: Unde superius prȩ¬
sidens: inde inferius sustinens ex un¬
de exterius ambiens inde raterius
replens. Sine in quietudie supe¬
rius regens: sine l abore inferius
sustinens. Interius sine extenuaci¬
one penetruns. exterussine ex¬
tensione circundans. Est itaq
in ferior & superior sine loco
Est ãplur sine latituadme et sub¬

Expanded text:
cluditur, a concludente extecluditur, a concludente exterius continetur. Per sedem natur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens: sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplior sine latitudine, est sub
Abbreviated transcription (Latin):
hostẽ uolebat Ut quẽ robus¬
to bellatori iuictoria in cunc¬
tis subpeteret: prius tame
deuno certamine hosts ad
dñm uictus rediret: Tunc &
& aliud iterum uincendo con¬
cederet.Quatenur fidelis
famulus eo mirabiliur uietor
existeret: quo uictus hostis
se contra illum iterum ad
noua bella repararet: Sequi¬
licitur: quo enim exitur
abeo quiubique est: Hincnãq
ait. Caelum & teriam ego impleo
Hinc est quod sapiencia illius dicit
Girum caeli circuiui sola. Hinc
de eus spũ scriptum est Sp̃s dr̃u
repleuit orbem terrarum Hinc
est quod dñs iterum dicit Cae
lum mihi sedes ẽ: terram autẽ
scabellum pedum meorum.
Rursumq deeo scrptum est Cae¬
lum metitur palmo: & omnem
terram pugillo concludit:
s edi quippe ciu presidet in teri¬
or & superior mannet Caelũ
palmo metiens & terrã pugillo
concludens. ostenditur quod
ipse sit circũ quaque. cunctis
rebus quas creauit exterior
Idnãque quod interius con¬

Expanded text:
hostem volebat; ut quamvis robushostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repararet. Sequidicitur? Quo enim exitur ab eo qui ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem terrarum . Hinc est quod Dominus iterulum michi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum. Rursumque de eo scriptum est: Caelum metitur palmo, et omnem terram pugillo concludit. Sedi quippe cui praesidet, interior et superior manet. Nam caelum palmo metiens et terram pugillo concludens ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius con
Abbreviated transcription (Latin):
du est in uerbis dñi dispenia¬
cio scãc pietatu. quo modo hos¬
tem nr̃m ꝑ mitcre e retinet.
Relaxat & refrenat Alio ad
temptandũ dat: sed abaliis
religat Ilnsuersa que hah&
in mnonu tuu sunt: tantum
in cum aegetenqas monũ
tuam: sut stanciam ꝓdic:
qđ quidem post modum cĩpta¬
tori traditurus est sed tamen tion
simul adom̃ia relaxat hostem.
neundique feriens frangat ciuẽ:
Mala enim cũ multis electis eue¬
niunt: mira conditoris grãe ex
tempore dispensantur. ut que
eo acerbata ꝑ imerent. possint
ãsuua tolerari Hinc paulus
ait Fidelis ds̃ qui non paciet᷑
Sca faciet cum temptacione etiq̃
Hinc dauid ait Prohame añe &
temptame Acsi aꝑte dicat
Prius uires inspice: & tunc ut fer¬
rȩ ualeo temptari ꝑmit te:
hoctamen quod dicitur Ecce
uniuersa quae hab& in manu
tua sunt. tuntum in eum nie
extendas manum tuam: It¬
tellegi et aliter potest Quici
forte quidem pugnatoren
siuum dñs Nouerat. sed tam̃
diuidere ei certamina contra

Expanded text:
da est in verbis Domini dispensatio sanctae pietatis, quomodo hostem nostrum permittit, et retinet; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus manum tuam. Substantiam prodit, quod quidem postmodum tentatori traditurus est; sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Dsed faciet cum temptacione, Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter potest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere ei certamina contra
Abbreviated transcription (Latin):
uis illa timenda ẽ quae cum
hostẽ seuire ꝑmiserit. & ad
illius uoluntas seruit: Pau¬
lulum uero manum postulat
exteidi : quia exterora sut÷¬
quę expetit conteri. Heo.
inanima sauciat: ut ub ille pa¬
ria feriens reuocet : quia ipie
longe telo suę suꝑbiae ꝓstrat¬
acet sed quid est quod.aitMisi
in sticiem benedixerte tbi
Nos nempe quod amamus respi¬
cimur Quod uero aduersaria
uolumas: ab eo faciem declina¬
mus Qđita quedei facies. insi
res pectus eius gracię ꝑrę hetur
intellegi Ait ergi Excendo
paululum manum tuam. &
tainge cunetaquerossidet: nisi
in faciem bonedixerit tibi:
acsi aꝑte dicat: eaquę de disti
subtrahe: Hamsi accepta ꝑcu¬
derit: respectum tuae gr̃e¬
ablatus rebus temporalibus
Nion requirit. Si cnu ea
in quibus delectatur Nor
he buerit: fauorem tuum
etiam maledicendo contem¬
nit Cuius peticione callida
ne quaquã ꝓuocatti ueritar
uiincitur: sed ad deceptionem
suam hosti conceditur. quoq

Expanded text:
vis illa timenda est, quae cum vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extequae expetit conteri. Nequein anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua ipse longe telo superbiae suaae. --Sed quid est quod ait: Nisi in faciem benedixerit tibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta derit, respectum tuae gratiae sublatis temporalibus non requirit. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus petitione callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scm uirum scitan temptare
appetit. & tumen dño ut ma¬
num suam extendere debeat
dicit: ualde notandũ est qͥa
feriendi uires. Nec ipsae sibi
tribuit. Qui contra auctorẽ
om̃i um singulariter supbit. Seit
nã que quia quodlibet agere ex
semet ipso xionsufficit: quia nec
ꝑ semet ipsum in eo quod est¬
sp̃s extitit. Hinc est quod ine
uangelio ex plenda de homine
legio dicebat Siei cis nos. mit¬
tenos ingregẽ porcorũ. Qui em̃
ꝑ semet ipsum ire in porcos Non
poterat: quid mirĩ sisine auę¬
toris manu scĩ uri qomũ con¬
tingere yonua lebat. Scien¬
dũm uero est quici satane uo¬
linttis semꝑ miꝗua est. sed nũ¬
quc̃i potestas in uisto: quia a se¬
net ipso uoluntatem habet.
sed adño petestaitem Quod e¬
nini ipse facere. inͥque appetit.
hoc ds̃ fieri mon nisi iustae ꝑ¬
mittit Unde bene inlibris
regum dieitur Sñs dñi ma-¬
lus inruebat. in saul Ecce in¬
luntatis in ustae Formidari
nisi ꝑmissus ualet Sola erge

Expanded text:
m virum Satan tentare appetit, et tamen Deo, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singulariter superbit. Scit namque quia quodlibet agere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod spiritus est existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere non valebat?  Vedum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ecce luntatis injustae. Formidari nisi permissus valet. Sola ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionũ suarũ latibula
conquiri. eorumq ꝓ uectibus
in uidere : atq. in uidendo rep¬
bacionis rimas exquirere Di¬
cere diaboliest. Extende pau¬
lulum manum tuam. & tange
cuncta quae possidet: Ad af¬
flictionẽ bonorum: maliciae
aestibus an helare: Iuo enim
eorum tẽptacionẽ in uidens
appetit: Eo illoꝵ quasi ꝓba¬
cionẽ deprecans petit Quia
igitur internarum locucio-¬
num modos sucinctae dixinus:
ad inter missum paululum ex¬
posicionis ordinem reuertamur.¬

Expanded text:
cogitationum suarum latibula cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem revertamur
Abbreviated transcription (Latin):
eptandam eandem in nocenci¬
am postulat: cum dicit Extende
manum tuam & tainge cuncta quae
possidet: nisi infaciem benedioxe¬
rit tibi sed dicere dei ẽ unde uenir.
sicut & supra in sinuamꝰ ut suat
iusticias itinera malicię eius iti¬
creparet. Dicere deiẽ Conside¬
rasti seruum meum iob. quod non
sit ei similis suꝑ terrã. Tales elec¬
tos suos iustificando facere: qua¬
libus nimirũ apostata angłs
possit in uidere Dicere dei est
Ecce uniuersa que habet in ma¬
nu tua sunt. Ad probacionẽ fide¬
lium contra eos occultaui in¬
cursum illum suae maliciae
relaxare. Hicere dei ẽ. Tantũ
qneum ne extendas manũ tuã:
ab in moderatae tẽptticionis.
imperutu: eum etiam ꝑmitten¬
do restringere Dicere autẽ dia-¬
boli ẽ circuuui terrã & ꝑ ambu¬
laui eam: sagacitatẽ suae ma-¬¬
liciae in uisibilibus eiꝰ oculis oc¬
cultare ron posse Dicere dia-¬
boliest. Num quid frustra iob
timet dm̃: contra bonos intra

Expanded text:
Tentandam eamdem innocentiTentandam eamdem innocentiam postulat, cum dicit: Extende manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? tales electos suos justificando facere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra
Abbreviated transcription (Latin):
illũ iusticiam ꝓponit.: & tẽpatun¬
dam corum in nocenciam ei coti¬
cedendo ꝑmittitur: Et aliquan¬
do eum netẽptare audeat ꝓhib&:
Inuistas enim uiais eius redarguit.
sicut iamdictum ẽ unde uenis:
electorum suorum contra illum
iusticiam ꝓponit: sicut ait coni¬
siderasti seruum meum iob quod
non sit ei similis suꝑ teriam: Tẽp¬
tandã eorum innoceneram con
sa qu̧ hab& in manu tua sunt:
Rursus que eum atemptacione
ꝓhibet cum dicit: Tantũ ine¬
um e extendas manũ tuam:
Tribus autẽ modis loquitur dici¬
bolus addm̃: cum uel uias suus
in sinuat. uel electorum in nocen¬
ciam fictis criminibus accusat.
uel temptandã eandẽ in noc enci¬
am postulat Uias quipp suas
insinuat. quiait Circuiui ter¬
ram: & ꝑ ambulaui eam. Elec¬
torũ in nocenciam accusat: qui
dicit: Dum quid frustra. iob
timet deum. Nonne tuuallasti
eum ac domũ eiꝰ uniuersam que
substanciam ꝑ circuitum.

Expanded text:
illum justitiam proponit, et tentanillum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam cosa quae habet, in manu tua sunt. Rursumque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat: quia dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum?
Abbreviated transcription (Latin):
bucionis certitudine inter
desiderici confirmatr Res¬
pondere ergo eius est. ut collec¬
tionem fratrum ex pectare
debeant: eorum mentibus
libenter expectundi moras in¬
fundere Ut cum carnis resur¬
rectionem appetunt: etiam
oxcolligendorum fratrum¬
auginentum gratulentur¬
Aliter dr̃ loquitur addicibolũ:
aliter dicibolus addm Lo qui
enim deiẽ addiabolũ: uias eiꝰ
adnegocia adnimaduersi¬
one occultȩ̨ districtionis in¬
crepare Sicut hic dicitur.
unde uenis. Diaboli autẽ
et respondere ẽ. om̃i potenti
incuesttiti eius. nihil posse
caelare: Unde hic ait Circu¬
iui terram: & ꝑ ambulaui eã:
Qucisi enim dicere cuisei quia ege¬
nt scire qđ actõs suos illius oeuilir
occulttre ⁊ion possit Sciendum
uero est quia sie ut hoc loco discimꝰ.
quct tuor modis loquitur ds̃ ad
diabolum. tribus diabolus addm̃
uatuor modis loquitur ds̃ addia¬
bolum quia in iustas uicis el argu¬
t & electorum suorum contra

Expanded text:
butionis certitudine inter butionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus est ut collectionem fratrum exspectare debeant eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; et cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum augmento fratrum gratulenturAliter Deus loquitur ad diabolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; quia et injustas vias ejus arguit, et electorum suorum contra
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Sed inipso posite. ab ipso
aliquid petere dicuntur. noti
quod quic quam desideradit.
quod ab eius quẽ cernunt uo¬
luntate discordant : Sed quo
mente ardencius inherent. eo
etiam de ipso acciprunt. ut ab
ipso petant. quod eum fticere
uelle riouerunt Deipso ergo
bibunt qđ ab ipso sitiunt Et
modo nobis ad huc in cõprae¬
hensibili in eo quod petendum
esuriunt praesciendo saciantur.
Discordarent ergo a uolunttite con
ditoris si quae eum uident uelle
Non pote rint: eiq ieminus in¬
hererent. si uolentẽ dcire. desiderio
pigriori pulsarent. quibus hres¬
ponsum diuinitus dicitur Re¬
quiescite tempuis adhuc modicũ:
donec compleatur Numerus
conseruorum & fratrum ur̃oꝵ
Desiderantibus animabus requies¬
cite adhuc modicum dicere est
inter ardorẽ desiderii. ex ipsiꝰ
praesencia solcicium consolaci¬
onis aspirare. ut &animarum
uox sit hoc quod amantes desi¬
derant : Et respondentis dei
sermosit: hoc quod eas retri¬

Expanded text:
rare? Sed in ipso positae, ab ipso rare? Sed in ipso positae, ab ipso aliquid petere dicuntur, non quod quidquam desiderent quod ab ejus quem cernunt voluntate discordat, sed quo Deo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso accipiunt, ut ab ipso petant quod eum facere velle noverunt. De ipso ergo bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt praesciendo satiantur. Discditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicitur: Requiescite tempus adhuc modicum, donec compleatur numerus conservorum et fratrum vestrorum. Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retri
Abbreviated transcription (Latin):
& dictũ ẽ illis ut requies cerenit
tempus ad huc modicum. donec
impleatur Numerus conseruoꝵ
& fratrum eorum. Quides tenim
animas uindictȩ peticionem di¬
cere. Nisi diem extremi iudicu
ut resurrectionẽ extinctorem cor¬
porum desiderare : Magnus qͥp¬
pe earũ clamor magnum ẽ ddesi¬
derium Tanto enim quisquela¬
mat: quanto magis desiderat:
Et tunto maiorem uocẽ in aures
in circum scripti sp̃s ex primit.
quanto se in eius de siderium ple¬
nus fundit: Animarũ igi¬
tur uerba: ipsa sunt desideria
Nams desiderium sermo rioness&:
prophetti Nondiceret Deside¬
rium cordis eorum exaudirit
auris tuti sed cum aliter moue¬
ri solet mens que: petit. aliter
quae petitur : Et sc̃oꝵ animae.
ita in terni secreti sinu. deo inhe¬
reant: ut inherendo requi escan:
qͥomodo dicantur petere. quas
abinterna uoluntate constat
Nulla tenus discrepare: Quo¬
modo dicuntur petere. quas &
uolunttitem dei certum est &
quae ea futura sunt Non igno

Expanded text:
 dictum est illis, ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Quid est enim animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe earum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Sed cum aliter moveri soleat mens quae petit, aliterque quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant; quomodo dicuntur petere, quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? quomodo dicuntur petere, quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt, non ign
Abbreviated transcription (Latin):
te accusat: cum in aduersis nos
Nonhabere pacienciam de¬
monstrat Beatum ergo iob
quia necdum flagella atti¬
gerant: quasi adhuc unde in
nocte accusare posset. ointu¬
modo non habebat. Quia uero
in prosperis magna sanitate ui¬
guerat. ꝓeisdem prosperis bo¬
na illum egisse simulabate
Uersuta assertione mentiens qđ
non adiisũ dñi substtinciam
possideret: sed adusum substan¬
eiae dñm colleret. Sunt enĩ
nonnulli qui ut fruantur deo:
saeculo: transitoriae uti uo¬
lunt deo Cum igitur bona di¬
uini muneris Narrat .  Putat
quod factti fortis operarii leui¬
get ut cuius uittĩ reprȩhendere
deo peribus Nonualet: eius m̃tẽ
quasi excogitticionibus addi-¬
cat:Mentiens quod non amo-
re dñi. sed temporalir ꝓsperita-¬
tis appetioni seruierit : omne
quod in nocuȩ exterius uixit:
Uires ergo beati iob nesciens. sed
tamen unium quemque ad¬
uersis probari uerius sciens.
tem ꝑttindum hunc expetit:
ut qui ꝑdiem prosperitatis iti¬

Expanded text:
te accusat, cum in adversis 45 nos te accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersãq substtinciam ꝑ circu¬
itum.  Operibus manuum eius
benedixisti: & possessio illius cre¬
uit interra Acsi aꝑte dicat:
Quitot bona in terra recepit. quid
mirum est siꝓeisse se in nocent̃
gerit In nocens uere eẽt:
sibonus inter aduersa ꝑrsisteret:¬
Cuir autẽ magnus dicitur quẽ
mercis sua unius cuiusque o¬
peris tuntti rerum multplici-¬
tate comitatur. Astutus qͥ p¬
pe aduersarius. cũ scm̃ uirum
inter prospera bene egisse con¬
siderat: reꝓbare apud uidicem
ꝑ aduersa festinat Unde rec¬
te in apocalipsi: uoce angelica
dicitur. Pro iectus est accusa-¬
tor fratrum nr̃orum. qui ac¬
cusabat illos ante conspectũ
dei nr̃i. die acnocte. Scriptu.¬
ra autẽ sacra saepe diem pro
ꝓsperis: Noctẽ autẽ ꝓ aduer¬
sis ponere consueuit Iti die
ergo & nocte accusare Non
desinit. quia modo nos in pros
peris. modo in aduersis accusa¬
biles ostendere contendit It
die accuscit: cum prosperis
malenos uti insinucit In noc¬

Expanded text:
iam per circuitum? operibus manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra? - Ac si patenter dicat: Qui tot bona in terra recipit, quid mirum est si pro eis sese innocenter gerit? Innocens vere esset, si bonus inter adversa existeretCur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce andicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . Scriptura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non deperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In noc
Abbreviated transcription (Latin):
tun ergo laboranr terrã cir¬
cuit: quia quietur in caeli
culmine stare contempsit
Cuinquese Non trans uolasse¬
sed ꝑ ambulasse in sinuat.
quanto peccati pondere in
imis prae matur de monstrat:
Per ambulcins ergo terram cir¬
cuit : quia ab illo spiritalis
potenciae uolatu corruens.
maliciȩ suae praessus graue¬
dinae: foras ad gr̃rum labo¬
ris uenitnt Hinc est enim
quod & de eius menbris: per
psalmisttĩ dicitur In circu¬
itu impii ambulant. Quia
dum interiora. Non appetũ.
in exteriore labore fatigati¬
tur Sequitur. Num quid¬

Expanded text:
tan ergo laborans terram circuit; quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cuised perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circupotentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fatigantur. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
sermone tractatum est quia di¬
abolus Non contra iob sed cori¬
tra dñm certamen proposuit ma¬
teria uero certaminis. beatꝰ iob
in medium fuit: & si in sermonib
suis dicimus iob inflagella de¬
liquisse qđ sentire nefas ẽ. dnm̃
dicimus in sua praę posicione
ꝑ didisse: Nam & ecce & iti
hoc loco intuendum est quiq
Non prius diabolus beatũ iob
adño petut. sed eũ dñs india¬
boli despectu laudauit Et
nisi in sua iusticia ꝑ mansurũ
Nosset̾: non utiq ꝓ illo ꝓpone¬
ret. nec periturum in temptacio¬
ne concederet:De quo ante
temptacionẽ ex dei laudibus
in temptatoris mentem inui¬
diae fuerant faces excitate
nit: ipsa ad malum in flectere
bona quȩ rit Cum de operibus
uincitur: ad acusandum uerba
nr̃a ꝑ scrutatur Cum nec iti
uerbis accusacionem repperit.
intencionem cordis fuscare con¬
tendit: tum quam bona facta
bono animo Nonfiant. & id¬
circo ꝑ pendi iudice bona non
debeant:: quia enim fructus

Expanded text:
sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faces excitatae.nit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi & bene sub iungitur Cumq
intenuissimũ puluerẽ uniuersa
contuderis: pones exeo corã testi¬
monio tab̾naculo Intenussimũ
puluerẽ aromatã uniuersa con¬
terimus: cũbona nr̃a quasi in pilo
cordis. occulta discussione tuni¬
dimus. Et siueraciter bonasint.
subtiliter retractamus Aromata
ergo inpuluerem redigere est
uirtutes recogitando terere &us¬
que adsuptilitatẽ occulti exami-¬
nis reuocare Et nottindũ quod
de eodẽ puluere dicitur: Pones
exeo corã testimonio tab̾naculo
Quia tunc nimirũ bona nr̃a ueraci¬
ter in conspectu udicis placent.
cum haec mens suptilius. Recogi¬
tando conterit. & quasi de aroma¬
tibus puluerem reddit. Negrossũ
durumq. sic bonũ quod agitur
H esi hoc arta retractionis manus nõ

Expanded text:
Ubi et bene subjungitur: « Cumque Ubi et bene subjungitur: « Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo coram testimonio tabernaculi . » In tenuissimum pulverem aromata uniterimus, cum bona nostra quae in pilo cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sunt, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulvere redigere est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulvere dicitur: Pones ex eo coram testimonio tabernaculi, quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quod de aromatibus pulverem reddit, ne grassum durumque sit quod agitur, ne etiam si hoc arcta retractionis manus non
Abbreviated transcription (Latin):
tima in ara cordis immolatur.
est fluuius operis: sipurus e ma¬
nat exfonte cogitticionis Om̃i
cura seruandus est amaliciae
puluere oculus cordis : ne hoc
qđ in actione rectũ hominib os¬
tentat. apud semet ipsũ ꝑuiciũ
prauȩ intencionis in torqueat¬
Curandũ itaque est. nebona nr̃a
paucasint Curandũ est ne iti¬
discussane aut pauca agenter
in ueniamur steriles: aut indis¬
cussa relinquentes uae cordes:
Heque enim una quaeq uera
uirtus est. simixta aluis uirtu¬
tibus non est. Unde recte ad
mos sen dicitur. Sume tibi aromata
stto ten. & onca gal banen bo¬
n odoris. Et tus lucidis simum
faciesq thimiama conpositir oꝑe
unguentarii mixtũ diligenter &
purum. Thimiama quippe exa¬
romatib conpositũ facimꝰ: cũ iti
altare boni oꝑis uirtutũ multipli¬
cittite redolemus. Qđ mixtum
& purũ fit : quii quanto uirtus
uirtuti iungitur. tanto incensũ
boni operis sincerius exhibetur

Expanded text:
tima in ara cordis immolatur. tima in ara cordis immolatur. est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueatCurandum itaque est ne bona nostra pauca sint; curandum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucifaciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . » Thymiama quippe ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis virtutum multiplicitate redolemus. Quod mistum et purum fit; quia quanto virtus virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
phecti conspexerat cũ dice¬
bat. Ipsi calcaneum mȩꝑagi
terminus signaitur actionis:
Siue ergo malignis sp̃s. seu pra¬
ui quique homines illorum
suꝑbie sequaces calcaneum
ob seruant: cum actionis
bonȩ finem uitiare de side¬
rant Unde & dẽ se fp̃enti di¬
citur: ipsa tuum obseruabit ea¬
put: & tu eiꝰ calcaneum Caput¬
quippe serpentis obseruare est
tamen cum abincio de praeheri¬
ditur: ꝑ cutere calcaneũ mollit᷑
tionis non ꝑcutit. decipere in fi
tis actionis medietas. & terminꝰ¬
ab hoste callido secure possidet᷑.
Qm̃ tottĩ sibi arborẽ fructus ferre
conspicit : quã uenenidente in
radice uiciauit Quia ergo sũma
cura ugilandũ: Neuel bonis oꝑi¬
bus seruiens. mens reꝓba intencio¬
ne polluatur : recte dicitur. Ne
forte peccauerunt filii mei: et
benedixerint deo incordib suis.
Acsi aꝑte dicat Nullũ est bonũ
qđ foris agitur . sinon ꝓeo intꝰ
ante dei oculos in noc enciȩ uic¬

Expanded text:
ropheta conspexerat, cum diceropheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum obsterminus signatur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et ecitur: Ipsa tuum observabit caput, et tu eius calcaneum. Caput serpentis obervare est tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum molitur; hominis non percutit, decipere tamen tis actionis nimietas, et terminab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae vic
Abbreviated transcription (Latin):
munera uenientes in medio ciui¬
ttitis in terficit: quia diuinis
dedite operibus Nisi magna
secircũspectione custodiant.
uocionis portant hostiam in
ipso itinere ꝑdunt uitã Decu¬
ius hostis manu non euaditur:
nisi cicius ad paenitenciam re¬
curratur Unde illic aꝑte sub¬
iungitur. Decem autẽ uri re¬
ꝑtisunt inter eos. Quidixer̃
adhismahel. Noli occiderenos
quia habemus thes auros in agro:
frumenti. Et ordei. Et olei. Et
mellis .: Et non occidit eos Thes¬
aurds quippe in agro est: spes in
paciencia Quȩ quia noncerm¬
tur: quasi intera cordis suffosa
continetur. Qui ergo thes auros
quici quipꝰ incautelę suae ui
capti moriuntur Cũ uero an¬
tiquus hostis : neque in exordio
intencionis ferit. neque in
itinere actionis intercipit: du¬
riores infine laqueos tendit.
Quẽ tanto nequius obsidet: quan¬
to solum sibi remansisse adde¬
cipiendũ uidet Hos nãque
fim suo appositos laqueos ꝓ¬

Expanded text:
munera venientes, in medio civimunera venientes, in medio civitatis interficit; quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, hoste votionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam. De cujus hostis manu non evaditur, nisi citius ad poenitentiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa continetur. Qui ergo thesauros quia qui post incautelae suae vitcapti moriuntur. 53. Cum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videt. Hos namque fini suo appositos laqueos P
Abbreviated transcription (Latin):
et munera uemunt: qui exhi¬
bere se in dei sacrificio orticionẽ
cũ operib pollicentur : sedttim̃
sise inipsci scãe deuocionis uia cau¬
te circũ spicere nesciunt. hisma.¬
hel nathaniae filius: in eorum
occursũ uenit Quia nimirum
quilibet malignus sp̃s. prioris
sui satane uidelicet exemplo
in suꝑbiȩ errore generatus: se
adlaqueũ decepcionis obponit:
Dequo etbene dicitur: incedens
et plorcins ibat Quia ut deuo¬
tus m̃tes interimere feriendo
praeucileat : semet ipsum qua-¬
si sub uelamine uirtutis occul.¬
tat Et dũ concordare seuere
lugentib simulcit: ad cordis
intima securius ãmissus. hoc
quod intꝰ deuirtute latet oc¬
cidat: Qui plerumq que se spon-¬
det ad altiora ꝓ uehere. unde
dixisse ꝑhibetur Uenite ad
godolicim filium ahicham
Atque dũmaiora ꝓmittit: etiã
minima subtrahit Unde recte
dictũ est: Quici cũ uenissent ad
medium cuuttitis in terfecit
eos Uiros gͦ ad offerenda deo

Expanded text:
et munera veniunt, qui exhiet munera veniunt, qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa sanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit; quia nimirum quilibet malignus spiritus, prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes interimere feriendo praevaleat, semetipsum quasi sub velamine virtutis occultat; et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc, quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse perhibetur, Venite ad Godoliam filium Aicham; atque dum majora promittit, etiam minima subtrahit. Unde et recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ab actione bona omne pondus
grauittitis repellitur Quia
sub esse initinere laqueos psal¬
mista conspexerat. recte pro¬
phetico plenus spũ dicebat.
nua hac qua ambulabã abs¬
conderunt laqueos mͥ Qđ be¬
ne ac suptiliter ieremias
in sinuat.: quidũ gesta foris
referre studuit: quȩ intus
aput nosmet ipsos gererent᷑
indicauit dicens Ueneruns
octuaginta uiri de sichem. Et
desilo : & desamaria. Rasi bar¬
ba. et scisis uestib squalenter.
munera & thur habebant in
manu. ut of ferrent in domo
dñi. Egressus autẽ his mahel
filius nathaniȩ in occursum
eorũ de mas pha: incedens
et plortins ibat Cum que oc¬
currisset eis. dꝑxit adeos.
Uenite adgodoliam filiũ aichcam
Quicũ uenissent admediũ eiuitatis.
inter fecit eos Barbã quippe ra¬
dunt: quisibi deꝓprus unb fidu¬
ciam subtrihunt: uestes serteri¬
dunt : quisibimmet ipsis mexteur¬
ori decoris laceracione non par¬
cunt  Olatun in domo dñi chus

Expanded text:
ab actione bona omne pondus ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi . Quod bene ac subtiliter Jerinsinuat. Qui dum gesta foris referre studuit, quae intus apud nosmetipsos gerantur indicavit, dicens: « Venerunt octoginta viri de Sichem, et de Silo, et de Samaria rasi barba, et scissis vestibus squalentes, munera et thus habebant in manu, ut offerrent in domum Domini. Egressus autem Ismael filius Nathaniae in occursum eorum de Masphat, incedens et plorans ibat. Cumque occurrisset eis, dixit ad eos: Venite ad Godoliam filium Ahicam. Qui cum venissent ad medium civitatis interfecit eos. » Barbam quippe radunt, qui sibi de propriis ciam subtrahunt; vestes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ iuiciare non praeualẽt.
inuici positos laqueos tegunt.
ut in eo qđ bene agitur cor
posuerat. in actione longe ali¬
ter quã ceperat ꝑ currat Se¬
pe enim bono operi dũlaus
humana obuat: mentẽ oꝑan¬
tis in munattt Quae quam¬
uis quae sittiron fuerat: tam̃
oblatti delectat: cuius delec¬
taicione dũmens bene oꝑantis
resoluitur: ab omni intencioniss
intimȩ uigore dissipatur. Sepę
sebene in coatae nrãe iusticiae ex
latere ira sub iungit: ddũ zelo
rectitudinis immoderacius men¬
tẽ turbat. cuncttĩ quietis intimȩ
salute sauciat saepe grauitatẽ
cordis quasi sub uincta exlatere
tristicia sequit᷑. Atque omne
opꝰ qđ mens honci intencione
in choat: haec uelamine me¬
roris obũbratur Quae & non¬
numquã tanto tardius repelli-¬
tur: quanto & praessae menti
quasi serior famulatur Sȩpe
sebono operi leticia immodera¬
tti sub iungit: cũque plus m̃tẽ
qũa decet hilarescere exigit.

Expanded text:
onem vitiare non praevalent, onem vitiare non praevalent, in via positos laqueos tegunt, ut in eo, quod bene agitur, corposuerat, in actione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutat, quae quamvis quaesita non fuerat, tamen oblata delectat: cujus delectatione cum mens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene inchoatae nostrae justitiae ex latere ira subjungit, et dum zelo rectitudinis immoderatius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere tristitia sequitur, atque omne opus, quod mens bona intentione inchoat, haec velamine moeroris obverberat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur. Saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit; cumque plus mentem quam decet, hilarescere exigit,
Abbreviated transcription (Latin):
supplantat: sed opus bonũ infi¬
ne actionis in laqueat. Quantõ¬
que ueladomo cordis. uel abiti¬
nere operis longius recessisse
se simulat. tanto decipiendum
bone actionis terminũ astutius
expectat Et qd in cautũ quẽ¬
que quasi ridendo rẽdiderit: eo
illum repentinoñ
tans sigitur. Intencionẽ quippe
inbono opere polluit: quia cũ
sticilia addecipiendũ corda
hominũ conspicit: eorũ deside¬
riis aurã transitorii fauoris¬
apponit: ut in his quȩ recta fa
ciunt ad appetenda himatorti¬
tudine in tencionis in clinetur
Unde recte subiudee spetiae de
una quaeque anima laqueo
misere intencionis captti: ꝑ ꝓ
phectĩ dicitur Hactisunt hos¬
tes eiꝰ incapite: Acsi aꝑte dicere¬
tur Cumbonũ opus ñbona
intencione sumitur: huic aduer¬
santer sp̃s abipso cogitticionir
exordio principantur Tanto¬
que eam plenius possident.
quanto & ꝑ inicium dominani¬
tes tenent Cũ uero intenci¬

Expanded text:
supplantat, sed opus bonum in fisupplantat, sed opus bonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino notransfigit. 51. Intentionem quippe in bono opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii faapponit, ut in his, quae faciunt recta, ad appetenda ima, tortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta, hic per prophetam dicitur: Facti sunt hostes ejus in capite. Ac si aperte diceretur: Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur. Tantoque eam plenius possident, quanto et per initium dominantes tenent. Cum vero intenti
Abbreviated transcription (Latin):
deo maledicunt: cũ recta nr̃a oꝑa.
a non rectis cogitacionib ꝓdeunt.
Cũbona in aꝑto exierint: senoxia
in occulto demoliuntur: Deo qͥp¬
pe mal edicunt: cũ menter nr̃ae
sede se ȩstimant habere qđ sunt:
dõ maledicunt: cũ se & ab illo ac¬
cepisse iures siintellegunt. & tam̃
de eiꝰ munerib ꝓpricim laudem¬
querunt Sciendũ uero est. quod
bona nr̃a tribus modis antiquus
hostis in sequitur. Ut uidelicet
hoc quod rectũ corã hominibus
agitur : in in terni iudicis conspec¬
tu uicietur. Aliquando nãque
inbono opere intencionẽ polluit¬
tur ut omne qđ in actione seqͥ¬
tur : Eo purũ mundũq ue non
exeat. qͦd hoc aborigine ꝑturlu¬
tur: Aliquando uero intencionẽ
boni operis uiciare xonp̃ualet.
sed inipsa actione sequasi initine¬
re opponit. ut cumꝓpositũ m̃tis
securior quisq erigitur. sub iunc¬
to latenter uicio quasi ex insidiis
ꝑimaitur. Aliquando uero nec
intencionẽ uiciat. Nec initinere

Expanded text:
 maledicunt, cum recta nostra opera a non rectis cogitationibus prodeunt; cum bona in aperto exerunt, sed in occulto noxia moliuntur. Deo quippe maledicunt, cum mentes nostrae se de se aestimant habere quod sunt. Deo maledicunt, cum se et ab illo accepisse vires intelligunt, sed tamen de ejus munerib Sciendum vero est, quod bona nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
cis Quae uox sequasi ꝑ distincta
uerba explicat. dum sese ꝑ iti¬
numeros modos ad miracionis
format Ds̃ ergo angłis loqͥ¬
tur: cum eis uoluntas eius intima
uiuendo manifestatur Angeli
motum admiracionis surgunt
citur Uidi subter altare animas
interfectorum ꝓpter uerbũ dei
& propter testimonium quod ha-¬
bebant. & clamabant uoce mage¬
na dicentes Usque quo dñe sẽs

Expanded text:
cis. Quae vox se quasi per distincta cis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admirationis format. Deus ergo angelis loquitur, cum eis voluntas ejus intima videnda manifestatur. Angeli iunt, in motum admirationis surgunt. dicitur: Vidi subter altare animas interfectorum propter verbum Dei, et propter testimonium quod habebant; et clamabant voce magna dicentes: Usquequo, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
herant. uentte Quici nimirum
hoc ipsum. numquam adiuina
contem placione de crescere. indi¬
uina contemplacione semper
ad crescere ẽ: & num quam cor¬
de recedere: Quasi quodam
staibili motu est semꝑ uenire.
quibus dicitur. Descendamꝰ
& confundamus lingua̾s eorum.
Ascendunt angeli: in eo quod crea¬
torem conspĩciunt Descendutes
angeli: in eo quod creaturã se se
inlicitis erigentem examine
destrictionis praemunt Dicere
ergo est. descendamꝰ linguas eoꝵ¬
& confundamꝰ linguas eoru
in se no soris hoc quod reete agatꝰ
ostendere. & ꝑuim internę ui
dicunt Dignus ẽ agnus qui oc¬
cisus est accipere uirtutẽ & diui¬
nittitẽ & sapienciã Uoxnamq.
angelorũ ẽ. in laude conditoris
ipsa ammiratio intimȩ contem¬
placionis Hirtutis diuinae mi¬
racula Obstipuisse. dixisse ẽ
Iuia excitatus cũ reuerencia mo¬
tus cordis: magnus ẽ ad aures
in circũ scripti sp̃s clamor uo¬

Expanded text:
haerent, Venite, quia nimirum haerent, Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est, et nunquam corde recedere, est quasi quodam stabili motu semper venire. Quibus etiam dicit: Descendamus, et confundamus linguas eorum. Ascendunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt; descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae viscalypsim dicunt: Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vo