comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orat ꝓ nob̃. uiiiꝙͣ pͣre nob̾. in
ipsis unũ sumꝰ: qr factus ẽ in
pare locus eiꝰ & habitatio eiꝰ in
syon. quȩ nos sumꝰ. Sed qͥs ioone¬
us loca ista uel quȩ in locis istis¬
sunt. sine spaciosis capacitatib
& sine corporeis molib cogitare:
Non tam̃ parũ ꝓficitur : si saltim
quicqͥd tale ocło cordis occurrit.
negatur. respuitur. imꝓbatur:
& lux quȩdã in qua ista negan¬
da. respuenda. imꝓbanda cernũ¬
tur sicut potuerit cogitat᷑. ⁊ qͣ
sit certa cognoscitur. & amatur
ut inde surgatur atq ad interi¬
ora tendatur : quȩ cũ penetrare
mens inualida & minus ꝗͣ illa s̃
pura nequiuerit. ñ sine amoriᷤ
gemitu. & desiderii lacrimis in¬
de pellatur. & patient̃ ferat qͣn¬
dui fide mundatur: atq ut illic
erimꝰ in quo ẽ: Neq hinc apłs
nob̃ quãuis nondũ rem tenen¬
tib s tam̃ spem gerentib tacuit.
Ait enĩ. Si resurrexistis cũ xp̃o.
est in dextera dĩ sedens. Quȩ sur

Expanded text:
n ipsis unum simus; quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, improbanda cernuntur, sicut potuerit, cogitatur; et quam sit certa cognoscitur, et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur: quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt, pura, nequiverit; non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur; et patienter ferat quamdiu fide mundatur, atque ut illic erimus in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus, tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, est in dextera Dei sedens; quae
Abbreviated transcription (Latin):
hors non iudeoꝵ s militũ fuit.
Ap̃side itaq intelligitur accep¬
ta tamꝗͣ ad tenendũ reum. ser¬
uato ordine legitime potestatis
ut nullus tenentib auderet
obsistere: quãquã & manꝰ tan¬
ta fuerat congregata. & sic ar¬
mata ueniebat ut uel terreret
uel etiam repugnaret: si quisꝗͣ
xp̃m defendere auderet. Ita aͥppe
abscondebatur eiꝰ potestas infir¬
⁊ obtendebat᷑
mitas. ut hȩc mimicis neccessaria
uiderentur aduersum eum: in
quẽ nichil ualuisset. nisi qd̃ ipse
uoluisset: bene utens bonus ma¬
lis & faciens bona de malis. ad
faciendos bonos ex malis: & dis¬

Expanded text:
hors, non Judaeorum, sed militum fuit. hors, non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere. Quanquam et manus tanta fuerit congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret, vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere auderet. Ita quippe ejus abscondebatur potestas, e obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum, in quem nihil valuisset nisi quod ipse voluisset; bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis et dis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uel ipsius uel alteriꝰ non minꝰ
ueraci narrationi possit eẽ contͤ¬
rium. Nunc itaq huiꝰ beati ioħis
narrationẽ ut suscepimꝰ tranc¬
tandã sine alioꝵ comparatione
uideamꝰ. in his que manifesta st̃
non immorantes: ut hoc ubi opꝰ
est causa poscente faciamꝰ. Non gͦ
sic acipiamus qd̃ ait. hec cũ dixis¬
set iħc egressus est cũ discipłis tͣns
torrentem cedron ubi erat ortus. ĩ qͦ.
introiit et discipłi eius: tamquã
continuo post illa uerba in illũ
ortum fuerit ingressus. Sed ad hoc
ualeat qd̃ dictum ẽ. hȩc cũ dixis¬
set ih̾e. ut non eum ante opine¬
mur ingressum quã illa uerba
finiret. Sciebat inquit & iudas
& inter oues alto patrisfamilias
consilio tolerat᷑. didicit ubi ad
tempus exiguum disꝑgeret gre¬
gem. insidiis appetendo pastorẽ.
Iudas gͦ inquit cũ accepisset co¬
hortem. & a principib & phari¬
seis ministros. uenit illuc cũ
lanternis & facib & armis. Co¬

Expanded text:
quod vel ipsius vel alterius non minus quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cintroivit ipse, et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus, sed ad hoc valeat quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum quam illa verba finiret. Sciebat autem, inquit, et inter oves alto patrisfamconsilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis, et facibus et armis. Co
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Sciebat autẽ & udas qui
tradebat eum locũ. quia frequen¬
ter iħc conuenerat illuc cũ disci¬
płis suis.. Hoc qd̃ narrat ingres
cum illa eius finita ẽẽt oratio:
de cuius uerbis ait. Hec cũ dixis¬
set iħc. sed alia quedam sunt in¬
terposita que ab ipso pret̾missa
apud alios eugłistas leguntur.
sicut apud hunc inueniunt᷑ mul¬
ta que illi similiter in sua narra¬
tione tacuerunt. Quomodo aut̃
inter se om̃s conueniant. nec ue¬
ritati quȩ ꝑ alium ꝓmitur ab a¬
lio repugnatur. quisquis nosse de¬
siderat. non in his sermonib. sed
in aliis laboriosis litteris quęrat.
nec stando et audiendo. s potius
sedendo et legendo. uel legenti au¬
rem mentẽq intentissimã p̃ben¬
do illa condiscat: credat tamen
ante quã sciat. siue id etiam scire
in hac uita possit. siue ꝑ aliqua
impedim̃ta non possit. nichil ab
aliquo eugłista esse conscriptum
quantum ad hos attinet quo ᷤᷤ in
auctoritatẽ canonicã recipit ȩccła.

Expanded text:
us. Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingresscum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait, Haec cum dixisset Jesus: sed alia quaedam sunt interposita quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur; sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
b non corpora continentur. ⁊ locꝰ
est cuiꝰq rei ubi ẽ. locus. xp̃i ȩter¬
nus ubi semꝑ ẽ ipse pat̾ est: et
locus patris filiꝰ est. Qͥ a ego inqͥt
in patre: ꝙ pat̾ in me ẽ. ꝙ in hac
oratione. Sicut tu pater inquit
in me et ego in te. & locus nr̃ ip¬
si sunt. qr sequitur. ut & ipsim
nob̾ unũ sint: & locus dĩ sumꝰ
nos. qm̃ cemplũ eius sumꝰ. sicut

Expanded text:
ibus non corpora continentur, et locus ibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est; locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris Filius est; quia, Ego, inquit, in Patre, et Pater in me est ; et in hac oratione, Sicut tu Pater, inquit, in me, et ego in te: et locus noster ipsi sunt, quia sequitur, Ut et ipsi in nobis unum sint : et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
s quã facto filio hominis dedit
ei post mortẽ crucis. quando gͦ
uidebimꝰ illam filii hõis clarita¬
tem: ꝓfecto tẽ fiet iudicium ui¬
uoꝵ atq mortuoꝵ. Tunc tollet᷑
mundicordes: qr ipsi qm uideb̃t.
Nec mundicordes st̃ impii: ꝓpt̃ea
non uidebunt. Tunc ibunt ipsi
in supplicium ȩternũ. Sic enim
tolletur impius ne uideat cla¬
ritatẽ dĩ. Iusti aut̃ẽ ibunt in uitã
ȩternã. & quȩ ẽ uita ȩterna : ut
licet non mundicordes. tam̃ in for¬
ma serui clarificata iudicantem
uidere potuerunt: s sicut cognoᷤ¬
cendus ẽ a mundis corde solus ue¬
rus ds cũ patre. et spũ scõ filius:
qr ipsa trinitas ẽ solus uerusds.
Si gͦ scdm id qd̃ filiꝰ dĩ d̾s est patͥ
ȩqualis atq coȩternꝰ accipiamꝰ
hoc dictũ. uolo ut ubi ego sum
et ipsi sint mecũ: in patre cũ
xp̃o erimꝰ. Sed ille sicut ille: noᷤ
sicut nos ubicũq corpore fueri¬
mus.Si enĩ loca dicenda st̃. et qͥ¬

Expanded text:
sed quam facto hominis Filio dedit sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum. Tunc tolleturmundi cordis, quia ipsi Deum videbunt . Nec mundi cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim tolletur impius, ne videat claritatem Domini: justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? Ut licet non mundicordes, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus, cum Patre et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Fil coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ tam̃ ad intuendũ sapi
entiȩ lum̃ idoneus etiam si eẽ
nusquã possit ubi ñ sit & xp̃e:
non ẽ tam̃ ipse cũ xp̃o dũtaxat
ꝑ speciem. Nam hominẽ pie fi¬
oelem: ñ est dubitandũ cũ xp̃o
ẽẽ ꝑ fidem. Propt̃ qd̃ dicit. qͥ ñ
ẽ mecũ: aduersum me ẽ. S cũ
patͥ deo dicebat. qͦs dedisti michi
uolo ut ubi ego sũ & ipsi sint
mecũ. de specie illa om̃ino dice¬
bat. in qua uidebimꝰ eum sicu¬
ti ẽ. Nemo serenissimũ sensũ
nubilosa contentione ꝑturbet:
consequentia ꝑhibeant testimo¬
nium. p̃cedentib uerbis. Nẽ pe
cũ dixisset uolo ut ubi ego sum
et ipsi sint mecũ. continuo secu
tus adiunxit. ut uideant clari¬
tatem meam quã dedisti mͥ: qr
dilexisti me ante constitutionẽ
mundi. Ut uideant dixit: ñ ut
credant. fidei merces est ista. ñ
non merces fidei diffiniatur.
uisio rerũ quȩ credite sꝑabant᷑:
Cũ uiderimꝰ enim claritatẽ quã
pat equali filio gignens eũ ded̾.

Expanded text:
nondum tamen ad intuendum lumen sapientiae idoneus, etiamsi esse nusquam possit ubi non sit et Christus, non est tamen ipse cum Christo, duntaxat per speciem. Nam hominem pie fidelem, non est dubitandum cum Christo esse per fidem: propter quod dicit, Qui non est mecum, adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat, Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum; de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . 3. Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet; consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset, Volo ut ubi ego sum, et ipsi unxit: Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam ter aequali Filio gignens eum dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ueritas lib̾abit uos. patilo
post exponens qͥd dixerit. si
uos inquit filiꝰ lib̃auerit: tunc
uere liberi eritis: ut ostend̾et
hoc suꝑius dixisse ueritatem.
quod postmodũ filium. Qͥ d ergo
aliud ex hoc loco dixit. scĩfica eoᷤ
in ueritate: nisi scĩfica eos in
me:ꝰ deniq seqͥtur: & hoc aꝑtiꝰ
insinuare non desinit. Sermo
tuus inqͥt ueritas ẽ. Qͥo aliud
dixit: quã ego ueritas sum:
etiam ibi legitur ubi dictũ est.
In principio erat uerbũ. & uer¬
bum erat apud dm̃. & ds̃ erat
nouimꝰ unigenitum dĩ filium
qd̃ caro factum ẽ et habitauit
in nob̃. unde et hic poni potu¬
it. & in quibusdã codicib posi¬
tũ est. uerbũ tuum ueritasẽ.
sicut in quibusdam codicibus
etiam ibi scriptum ẽ. in pͥncipio
erat sermo. In greco aut̃ sine ul¬
la uarietate & ibi & hic lõgõs
est. Scĩficat itaq pater in ue¬
ritate. id ẽ in uerbo suo. in uni¬
genito suo suos heredes: eiusq cohe¬
redes. Sed nc̃ adhuc de apłis lo¬

Expanded text:
ait: Veritas liberabit vos , paulo post exponens quid dixerit: Si vos, inquit, Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Ut ostenderet hoc prius dixisse Veritatem, quod postmodum Filium. Quid ergo aliud et hoc loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi: Sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit. Sermo tuus, inquit, veritas est. Quid aliud dixit quam: Ego veritas sum? etiam ibi legitur ubi dictum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat novimus unigenitum Dei Filium, quod caro factum est, et habitavit in nobis . Unde et hic poni potuit, et in quibusdam codicibus positum est, Verbum tuum veritas est; sicut in quibusdam codicibus etiam ibi scriptum est In principio erat sermo. In graeco autem sine ulla varietate, et ibi et hic λόγος est. Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in Unigenito suo, suos haeredes ejusque cohaeredes. 4. Sed nunc adhuc de Apostolis lo
Abbreviated transcription (Latin):
non erant. si scĩficati in ueritate
nondũ erant: aut si iam erant
cur poscat ut sint: an qr ꝙ scĩ¬
ficati in eadem ꝓficiunt scĩtate
fiuntq sanctiores:Neq hoc si¬
ne adiutorio gr̃ȩ d̾i. s illo eorũ
scĩficante ꝓuectum: qui scĩfica¬
uit et inceptum. Unde et apłs

Expanded text:
non erant, si sanctificati in veritate non erant, si sanctificati in veritate nondum erant? aut si jam erant, cur poscat ut sint? An quia et sanctificati, in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores, neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante profectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tea sunt secutȩ. s more suo dicit
ista uerbis p̾teriti temporis fu¬
tura p̃nuncians. Deinde causam
subiciens cur eos od̾it mundus.
qr non sunt inquit de mundo.
sicut et ego sum de mundo. Hoc
eis regeneratione collatũ est. Nã
generatione de mundo erant. ꝓp¬
ter qd̃ iam eis dixerat. ego uos
de mundo elegi. Donatum ẽ gͦ
eis ut sicut ipse nec ipsi eẽnt de
mundo : eo ipsos lib̾ante de mun¬
do. Ipse autem de mundo numꝗͣ
fuit : qr etiam scđm formã serui
de spũ scõ ipse natus est: de quo
illi renati. Nam si ꝓpt̃ea illi iam
non de mundo. qr renati sunt de
rogo inquit ut tollas eos de mun¬
do: s ut serues eos a malo. Ad¬
huc enim necessarium habebant
quãuis iam non eẽnt de mundo:
esse tam̃ in mundo. Repetit candẽ
sententiam. De mundo inqͥt non
st̃: sicut et ego non sum de mun¬
do. Scĩfica eos in ueritate. Sic e¬
nĩ seruantur ex malo: qd̃ suꝑiꝰ
orauit ut fieret. Qucri autem
potest quomodo de mundo iã

Expanded text:
tea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos odio habuit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est. Nam generatione de mundo erant: propter quod jam eis dixerat: Ego vos de mundo elegi. Donatum est ergo eis, ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit, qui etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de rogo, inquit, ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam. De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest quomodo de mundo jam
Abbreviated transcription (Latin):
caro in sepulchro. Scdm id autẽ
qd̃ d̾s erat. utiq & in paradyso
ille non poterat. tam̃ etiã ipso
die cũ illo in paradyso eẽ pote¬
rat. unde ille qui ubiq semꝑẽ
ñ recesserat. Propt̾ẽa nimirũ ñ
ei satis fuit dicere. uolo ut uͥ
ego sũ ce ipsi sint. s addidit
nũ est. Nam et miseri possunt eẽ¬
ubi ẽ ille: qm̃ quicũq ubicũq
fuerint ẽ et ille. Sed beati solis̃
cũ illo: qr beati ẽẽ non possuis
lucet in tenebris: nec eã tenebrȩ
cõprehender̃t: ac ꝑ hoc ut de
re uisibili quãuis longe dissimi¬
li qualecũq sumamꝰ exemplũ.

Expanded text:
caro in sepulcro; secundum autem id quod Deus erat, utique et in paradiso ille esse non poterat; tamen etiam ipso die cum illo in paradiso esse poterat, unde ille qui ubique semper est, non recesserat. Propterea nimirum non ei satis fuit dicere, Volo ut ubi ego sum, et illi sint; sed addidit, num est. Nam et miseri esse possunt ubi est ille, quoniam quicumque ubicumque fuerint, est et ille: sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt lucet in tenebris, nec eam tenebrae comprehendunt . Ac per hoc, ut de re visibili, quamvis longe dissimili, qualecumque sumamus exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
patris & filii. uerũetiam sp̃c sc̃ĩ.
Sicut aut̃e ex eo qd̃ patrẽ ꝓ suis
om̃ib rogauit. hoc fieri uoluit
ut om̃s unum sint. ita etiam ex¬
hoc suo beneficio qd̃ ait. clarita¬
tem quã dedisti mͥ dedi eis: id fi¬
eri nichilominꝰ uoluit. Nam con¬
tinuo subiunx̃. ut sint unum
sicut nos unũ sumꝰ. Neinde addi¬
dit. Ego in eis et tu in me: ut sis
consũmati in unũ: ubi se medi¬
atorẽ inter dm̃ & homines breui¬
ter intimauit. Neq enĩ ita dic¬
tum ẽ tamquã pat̃ non sit in
nob̾. aut nos non simꝰ in patre.
cũ & alio loco dixerit. ueniemus
ad eum & mansionẽ apud eum
faciemꝰ: & hic paulo anteͬ dixerit
ego in eis & tu in me. qd̃ dix̃ mͦ.
aut ipsi in me & egoin ce. s cu
in me et ego in te. & ipsi in nob̾.
Quod gͦ nẽ ait ego in eis & tum
me ita dictũ est ex ꝑsona medi

Expanded text:
Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, Ut omnes unum sint: ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait, Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit; nam continuo subjunxit, Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. 4. Deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobcum et alio loco dixerit, Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus : et hic paulo ante non dixerit, Ego in eis et tu in me, quod dixit modo; aut, Ipsi in me et ego in te; sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait, Ego in eis et tu in me, ita dic
Abbreviated transcription (Latin):
si non dicit. Ideo quippe sepiꝰ solũ
patrẽ facere dicit quod & ipse fa¬
cit: ut cũ patre quicqͥd ẽ. ei tri¬
buat de quo ẽ. Sed aliquando e
tiam tacito patre. se dicit facere
qd̃ facit cũ patre: ut intelligamꝰ
filium non ita a patris oꝑe. sepa¬
randũ. quando se tacito patrem
dicit aliquid oꝑari: quẽadmodũ
nec pater ab oꝑe filii separatur.
quando ipso tacito filius oꝑari
Cũ ergo tacet filiꝰ in oꝑatione pa¬
tris oꝑationẽ suam. humilitatẽ
cõmendat ut sit nob salubrior:
cũ uero uicissim in oꝑe suo ta¬
cet oꝑationẽ patris. parilitatem
suam cõmendat ne credatur in¬
ferior. Isto modo igitur & hoc lo¬
co nec se facit alienũ a patͥs oꝑe.
quãuis dixerit. claritatẽ quã
dedisti mͥ. qr & ipse dedit eãsͥ:
nec patrẽ fecit alienũ ab opere
suo quãuis dixerit dedi eis: qr
& pater illam dedit eis. Insepa¬
rabilia namq st̃ oꝑa. non solũ

Expanded text:
si non dicit. Ideo quippe saepius solum si non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit, ut cum Patre quidquid est, ei tribuat de quo est. Sed aliqutiam tacito Patre, se dicit facere quod facit cum Patre: ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum, quando se tacito Patrem dicit aliquid operari; quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur, quando ipso tacito Filius operari Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem commendat, ut sit nobis salubrior: cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendant, ne credatur inferior. Isto igitur modo et hoc loco nec se facit alienum a Patris opere, quamvis dixerit, Claritatem quam dedisti mihi; quia et ipse dedit eam sibi: nec Patrem facit alienum asuo, quamvis dixerit dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum
Abbreviated transcription (Latin):
saluator ñr rogando patrẽ. se
hominẽ demonstrabat: nunc de¬
est facere qd̃ rogat. & ego inqͥt
claritatẽ quã dedisti michi de¬
di eis. Quã claritatem nͥ ĩmor¬
talitatem: quã natura humana
in illo fuerat acceptura: nam
nec ipse adhuc acceperat eam:
sed more suo ꝓpter immobilita¬
tẽ p̃destinationis p̃teriti tẽpo¬
nc̃ clarificandus hoc ẽ suscitan¬
dus a patre. & ipse sit nos eadẽ
claritate suscitaturus in finẽ.
Simile ẽ hoc ei qd̃ alibi dicit. si¬
cut pat̾ suscitat mortuos & ui¬
uificat: sic & filiꝰ quos uult in¬
uificat. Ꝙ quos. nisi eosdẽ qͦs
pater: quȩcũq enĩ pat̃ facit.
non alia s hȩc oe filiꝰ. nec aliter
sed similiter facit: ac ꝑ hoc susci¬
tauit et scipsum etiam ipse. Nam
inde ẽ. soluite templũ hoc. & post
triduum resuscitabo illud. Pro¬
inde immortalitatis claritatem
quã sibi a patre datam dicit. etiã
se sibi dedisse intelligendus ẽ. et¬

Expanded text:
Salvator noster rogando Patrem, se Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat. Nunc deest, facere quod rogat: Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, praeteriti temponc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in finem. Simile est hoc ei quod alibi dicit: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse intelligendus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
quã ideo credat qd̃ eos ẽẽ unum
uidet. cũ ipse mundus sint om̃s
qui credendo unum fiunt: sed
orando dixit ut mundus credat.
sieut orando dixit ut om̃s unũ
sint. orando dixit ut et ipsi in
nob̃ unum sint : hoc ẽ enĩ om̃s
unum sint. qd̃ est mundus cre¬
dat : qm̃ credendo unũ fiunt.
ꝑfecte unũ. qui cũ natura ẽẽnt
unum. dissentientido ab uno ñ
erant unum. Deniq si uerbum
qd̃ ait. rogo. tercio subaudiamꝰ.
uel potius qd̃ pleniꝰ fiat ubiq
ponamꝰ: erit huiꝰ expositio sen¬
tentiȩ manifestior. Rogo ut om̃s
unum sint. sicut tu pat̃ in me
& ego in te: rogo ut et ipsi in nob̃
unum sint: rogo ut mundus cre¬
dat qr tu me misisti. Ideo quippe
aodidit qd̃ dixit in nob̃. ut quod
unum efficimur fidelissima cari¬
tate gr̃ȩ dĩ nouerimꝰ tribuendũ
ẽe non nob̾: sicut apłs cũ dixisset
fuistis aliquando tenebrȩ. nunc
autẽ lux inqͥt̾. Ꝙ ne. sibi hoc tri¬
buerent: adiecit in dño. Deinde

Expanded text:
quam ideo credat quod eos esse unum quam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut munsicut orando dixit: Ut omnes unum sint, orando dixit: Ut et ipsi in nobis unum sint; hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat, quoniam credendo unum fiunt, et perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentiendo ab uno, non erant unum? Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius, quod plenius fiat, ubique ponamus, erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te. Rogo ut et ipsi in nobis unum sint. Rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit quod dixit, In nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis, sicut Apostolus cum dixisset: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit ; et ne sibi hoc tribuerent, adjecit in Domino . Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sint ut mundus credat: ipsi qͥp¬
pe om̃s mundus est credens. Ne
q alii sunt qui unũ erunt. ꝙ a¬
lius est mundus ꝓpterea credi¬
turus qr illi unum erunt. cũ ꝓ¬
culdubio de his dicat ut om̃s u¬
nũ sint. de quib dixerat. non
qui credituri st̃ ꝑ uerbũ eoꝵ
in me: continuo subiungens ut
om̃s unũ sint. Isti aut̃ om̃s qͥd ẽ
nisi mundus: non hostilis utiq
sed fidelis: Nam ecce qͥ dixerat
non ꝓ mundo rogo. ꝓ mundoro¬
gat ut credat: qm̃ ẽ mundus
de quo scriptũ est. ne cũ mun¬
do damnemur: & ꝓ isto mun¬
do non rogat. Neq enĩ qđ̃ sit
Pro isto mundo rogat dicens. ut
mundus credat tu me misisti.
ꝑhanc enĩ fidem mundus recon¬
ciliatur deo: cũ credit in xp̃m qͥ
est missus a deo. Quomodo ergo
intellecturi sumꝰ qd̃ ait. ut & ip¬
si in nob̃ unum sint. ut credat
mundus qr tu me misisti: nͥ qr
non in eo causam posuit ut cre¬
dat mundus qr illi unũ sunt. tã¬

Expanded text:
sint, ut mundus credat? Ipsi quipsint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut omnes unum sint, de quibus dixerat, Non qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens, Ut omnes unum sint. Isti autem omnes quid est, nisi mundus, non hostilis utique, sed fidelis? Nam ecce qui dixerat, Non pro mundo rogo , pro mundo rogat ut credat. Quoniam est mundus de quo scriptum est: Ne cum hoc mundo damnemur . Pro isto mundo non rogat: neque enim quo sit Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ naturam: ac ꝑ hoc & cũ in no¬
bis sunt pater et filiꝰ. uel etiam
sp̃c sc̃s : non debemꝰ eos putare
naturȩ uniꝰ ẽẽ nob̾cũ. Sic itaq
sunt in nob̾ uel nos in illis.
ut illi unũ sint in natura sua:
nos unũ in nr̃ã. Sunt ipsi qͥppe
in nob̾ tamqũã d̃s in templo
suo. Sumꝰ autẽ nos in illis tam¬
quã creatura in creatore suo.
Deinde cũ dixisset ut et ip̃si in
nobis unũ sint. adiunxit. Ut
mundus credat qr tu misisti.
Qͥo ẽ hoc: numqͥd nã tunc
crediturus est mundus: quan¬
do in patre. et filio unũ om̃s eri¬
mus: Nonne ista ẽ pax illa ꝑpe¬
tua. & potius fidei merces. quam
fides.unum enĩ erimꝰ: non ut
credamꝰ. s qr credidimꝰ. Sed & si
in hac uita ꝓpt̃ ipsam cõmunẽ
fidem om̃s qui unũ credimus
unũ sumꝰ uixta illud apłi. om̃s
enĩ uos unũ estiᷤᷤ in xp̃o iħu: et¬
am sic non ut credamꝰ. s qr credi¬
mꝰ unũ sumꝰ. Qͥ d ẽ gͦ om̃s unũ

Expanded text:
esse naturam. Ac per hoc et cum in noesse naturam. Ac per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus sanctus, non debemus eos putare naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo. Sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. Deinde cum dnobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam communem fidem, omnes qui in unum credimus, unum sumus, juxta illud Apostoli, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum
Abbreviated transcription (Latin):
quas secum habebat oraret. pat̃
sc̃e inquit serua eos in nomine
tuo quos dedisti mͥ: ut sint unũ
sicut et nos. Hoc gͦ etiam nunc
et ꝓ nob̾ rogauit quod tunc ꝓ
illis: ut om̃s. id ẽ et nos & illi
unum simꝰ. Ubi diligent̃ aduer¬
tendũ est. non dixisse dñm ut
om̃s unũ simus: s ut om̃s unũ
sint. sicut tu pat̃ in me. & ego
in te: subintelligitur unũ sumꝰ:
qd̃ aꝑtius dicitur postea. qr & pͥus
dixerat de discipłis qui cũ illo erais
ut sint unũ sicut et nos. Quãob¬
rem ita ẽ pat̃ in filio & filiꝰ in pa¬
tre ut unum sint: qr uniꝰ substan¬
tiȩ st̃. Nos uͦ ẽẽ quidem in eis poᷤ¬
sumꝰ. unũ tam̃ cũ eis eẽ. non pos¬
sumꝰ. qr uniꝰ substantiȩ nos & ip¬
si non sumꝰ: in quantũ filiꝰ cum
patre ds̃ est. Nam in quantũ hõ
est. eiusdem substantiȩ ẽ cuiꝰ et
nos sumꝰ. Sed nẽ illud potius uo¬
luit cõmendare. qd̃ alio loco ait.
ego et pater unum sumꝰ: ubi ean¬
dem patris et suam significauit

Expanded text:
raret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum: ut omnes unum simus, sed ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, subintelligitur unum sumus. Quod aptius dicitur postea, quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant ut sint unum, sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit
Abbreviated transcription (Latin):
equalis ꝓatͥ. si scd̾m eam uelimꝰ
intelligere. qd̃ dictũ est. uolo ut
ubi ego sũ & illi sint mecũ. absce¬
dat ab animo omĩs imaginum
corporalium cogitatio. quicquio
menti occurrerit. longum. latũ.
crassum. qualibet luce corporea
coloratũ. ꝑ quȩ libet locoꝵ spacia
uel finita uel infinita diffusum.
ab his om̃ĩb quantũ potest aciẽ
suȩ contemplationis uel intenti¬
onis auertat. ꝙ ñ inquiratur eqͤ¬
lis patri filiꝰ ubi sit: qm̃ nemo in¬
uenit ubi ñ sit. S qui uult que¬
rere quęrat potius ut cũ illo sit.
ñ ubiq sicut ille. s ubicũq esse
potuerit. Qͥ enĩ homini pȩnalit
pendenti & salubrit confitenti

Expanded text:
ualis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est, Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio: quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita, vel infinita diffusum, ab his omnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis vel intentionis avertat. Et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit. Sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit; non ubique sicut ille, sed ubicumque esse potuerit. Qui enim homini poenaliter pendenti, et sal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter multã caritatẽ suã qua
dilexit nos. et cũ eẽmꝰ mortui pec¬
catis conuiuicauit nos xp̃o. cuiꝰ
grã sumꝰ salui facti. ꝙ simul ex¬
citauit. & simul sedere fecit in
intelligi dixisse dñs: ut ubi ego
sum & illi sint mecũ. & ipse qui¬
dem de se dixit qd̃ ibi iam ẽẽt.
de nob̶ autẽ uelle se dixit ut eẽ¬
mꝰ ibi cũ illo. ñ qd̃ iam eẽmus
uelle se dixit ut fieret: tamquã
factũ fuerit ẽ locutꝰ. Non enimait
excitaturus ẽ. in cȩlestib secłe
facturus. s excitauit ꝙ sedere
in cęlestib fecit: qr ñ in aniter
s fideliter iam deputat factũ.

Expanded text:
ua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter s
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ nouerimꝰ bonoꝵ om̃ĩũ creato¬
rem. reparandis angłis malis ni¬
chil gr̃ẽ contulisse: cur potiꝰ ñ
intelligimꝰ. qd̃ tanto damnabilior
illoꝵ iudicata sit culpa. quanto
erat natura sublimior: tanto e¬
nim minus quã nos peccare de¬
buerunt: quanto meliores nobis
fuerunt. Nc̃ autẽ in offendendo
creatore tanto execrabiliꝰ benefi¬
cio eiꝰ ingrati extiterunt: quan¬
to beneficientiꝰ st̃ creati. Nec eis
satis fuit desertores ẽẽ illiꝰ : nͥ et
nr̃i fierent deceptores. Hoc itaq
nob̾ magnũ bonũ conferet qui
dilexit nos sicut dilex̃. xp̃m. ut ꝓ¬
pter ipsũ cuiꝰ mẽbra ẽẽ nos uolu¬
⁊ natura inferiores conditi sumꝰ.
⁊ peccato indigniores facti: qͥ eoꝵ
fieri qualescũq socii deberemus¬

Expanded text:
Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluet natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemu
Abbreviated transcription (Latin):
pastor omĩb m̃bris suis magnũ
caput ꝓmisit hoc p̃mium: ut uͥ
ẽ ipse et nos cũ illo simꝰ. Nec po¬
terit nisi fieri qd̃ omĩpotenti
patri se uelle dixit ompe filiꝰ.
pariter ds̃. sp̃c unus duoꝵ. et
substancia uoluntatis amborũ.
Nam illud qd̃ dixisse legitur ꝓpin¬
quante passione. uerũ nonꝰ ego uo¬
lo s quod tu uis pater. quasi alia
patris. alia filii sit uoluntas. alia¬
ut fuerit sonus nr̃e infirmitatis.
quãuis fidelis. quãuis ipse. caput¬

Expanded text:
pastor, omnibus membris suis magnum pastor, omnibus membris suis magnum caput, promisit hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. pariter Deus, Spiritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione, Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis, quamvis fidelis, quam in se caput
Abbreviated transcription (Latin):
ipse de mundo. ut tam̃ etiã ipsi
mundus credens & cognoscens
qd̃ xp̃c a deo patre sit missus. ut
mundus ex mundo lib̾aretur: ne
mundus deo reconciliandꝰ. cum
mundo iimicissimo damnaretur
Sicut enĩ ait in huiꝰ or̃onis exordio.
dedit ei potestatẽ om̃is carnis. id
est omĩs hominis. ut om̃e qd̃ de¬
disti ei. det eis uitam ẽt̃nam. ubi
luerit. damnet qͦs uoluerit. qui
uiuos & mortuos iudic abit: s eoᷤ
sibi ẽẽ datos quib omĩb det ui¬
tam ȩternã. Sic enĩ ait. ut om̃e
quod dedisti ei det eis uitam ẽt̃¬
nam. Sinde non ei dati sunt qui¬
b uitam non dabit ȩternã: qͣm¬
uis et ipsoꝵ potestas data sit.
cui potestas data ẽ omĩs carnis.
id est omĩs hominis. Ita mundꝰ
reconciliatus ex inimico lib̾abit᷑
mundo. cũ in illũ exerit potesta¬
tem suam ut eum in morte mit¬
tat ȩternã: hunc aut̃e facit suũ
cui uitã donet eternã. Quappt̃
om̃ib ꝓrsus ouib suis bonus¬

Expanded text:
ipse de mundo, et sint tamen etiam ipsi ipse de mundo, et sint tamen etiam ipsi mundus credens, et cognoscens quod Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sicut enim ait in hujus orationis exordio, Dedisti ei potestatem omnis carnis, id est omnis hominis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubiluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam: quamvis et ipsorum potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus prorsus ovib
Abbreviated transcription (Latin):
N magnã
spẽ dñs ihe suos erigit.
qua maior omĩno ẽẽ non possit.
Audite et estote in spe gaudentes
ꝓpter qd̃ uita ista non amanda s
toleranda sit: ut ẽẽ possitis in eiꝰ
tribulatione patientes. Audite
inquã: & quo spes nr̃a leuetur.
nigenitus qui patri coeternꝰ et
ȩqualis ẽ dicit. qui ꝓpt nos hõ
factus ẽ. s sicut omĩs homo m̃dax
non factus ẽ dicit. Uia. uita. ueri¬
tas dicit. Qͥ mundũ uicit. de hiᷤ
quib uicit dicit. Audite. credite.
sꝑate. desid̾ate quod dicit. Pater
inquit quos dedisti mͥ. uolo ut uͥ
ego sum et illi sint mecũ. Qͥ sunt
isti qͦs a patre datos sibi: nonne
illi de quib alio loco dicit. nemo
uenit ad me nͥ pãt qui misit me
traxerit eum: iam quomodo quȩ
fieri dicit a patre faciat & ipse
cũ patre: si qͥd in hoc ȩugłio ꝓ¬
fecimꝰ nouimus. Ipsi sunt ergo qͦs
A patre accepit. quos & ipse de
mundo ęlegit. atq ȩlegit ut iam
non sint de mundo. sicut ñ ẽ et

Expanded text:
n magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes. Audite, inquam, et quo spes nostra levetur, nigenitus, qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit, qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit; qui nondum vicit, de his quibus vicit, dicit; audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti, quos dicit a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et ipse de mundo elegit. Ad quae elegit? ut jam non sint de mundo, sicut non est et
Abbreviated transcription (Latin):
pue cõmendauit: ac ꝑ hoc etiam
ille latro in fide sua uerbũ eoꝵ
habebat. Qd̃ eoꝵ ꝓpterea dictũ
erat: qm̃ p̃dicandũ ad eoꝵ offici¬
um primitus ac p̃cipue ꝑtinebat.
Deniq cũ murmur factũ ẽẽt de
ministerio mensaꝵ a uiduis gre¬
coꝵ anteꝗͣ paulus credidisset in
ante coheserunt. Non ẽ bonum
nos relinquere uerbũ dĩ: & mi¬
nistrare mensis. Tunc ordinan¬
dos diaconos ꝓuidunt: ne ipsi
a p̃dicandi uerbi auocarentur
officio. Unde merito dictũ ẽ uer¬
bum eoꝵ qd̃ est uerbũ fidi. per
dierint crediderint: uel audituri
& credituri st̃. Ergo illa oratiõe
futuros. redemptor nr orauit.
cũ rogans ꝓ apłis qͥ cũ illo tunc
erant. adiunxit etiam illos. qͥ ꝑ
eoꝵ uerbũ in eum fuerant credi¬
turi. Qͥd autẽ. adiunctis illiꝰ dein¬
de dicat: alia disputatione tratan

Expanded text:
am ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in ante cohaeserant: Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbum eorum, quod est verbum fidei, per dierint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat, alia es
Abbreviated transcription (Latin):
in.xp̃o ds̃ finierit fidem om̃ib¬
resuscitans eum a mortuis. hoc
uerbũ fidei quaͦ pͥncipalit̃ ac pͥ¬
mitus ꝑ apłos qui ei coheserans.
p̃dicatũ est: ideo uerbũ eoꝵ dic¬
tum ẽ. Neq enĩ ꝓpt̾ea ñ est uer¬
bum dĩ qr dictum ẽ uerbũ eorũ:
cũ dicat idem apłs thessalonicen¬
ses accepisse a se non ut uerbũ
hominũ sed sicut est uere in qͥt
uerbũ dĩ. Ideo gͦ dei. qr cłs id do¬

Expanded text:
 definierit fidem omnibus, suscitans eum a mortuis . Hoc verbum fidei, quia principaliter ac primitus per Apostolos, qui ei cohaeserant, praedicatum est, ideo verbum eorum dictum est. Neque enim propterea non est verbum Dei, quia dictumcum dicat idem Apostolus Thessalonicenses accepisse a se non ut verbum hominum, sed sicut est, inquit, vere verbum Dei . Ideo ergo Dei, quia Deus id do
Abbreviated transcription (Latin):
eccła primitus ooctorib conᷤ¬
titutis ꝑ eoꝵ uerbũ sic alios
credidisse quẽadmodũ in xp̃m
credi oportebat. idͤ ut fidem
resurrectionis eius tenerent:
ac ꝑ hoc & illos om̃s qui iã
in eum credidisse uidebant᷑
ad eoꝵ numerũ ꝑtinuisse:
ꝑ: quib orauit dicens. Nlon pro¬
his aut̃ rogo tantũ. s & ꝓ his
qui credituri sunt ꝑ uerbũ eoꝵ
in me. Sed restat nob̃ ad istam
in scclere. fidelis in cruce. Pau¬
lus quippe apłs non ab homi¬
nib neq ꝑ hominẽ. sed ꝑ iħm¬

Expanded text:
Ecclesia primitus doctoribus consEcclesia primitus doctoribus constitutis, per eorum verbum sic alios credidisse quemadmodum in Christum credi oportebat, id est, ut fidem resurrectionis ejus tenerent. Ac per hoc et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur, ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravithis autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Sed restat nobis ad istamin scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe Apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
facta est saluus ẽẽ potuisset: nͥ
in unũ mediatorẽ dĩ & hominũ
in carne uenturũ reuelante
spũ credidisset: Sed numquid
ei ꝓ apłis orandũ fuit: & pro
tam multis qͥ in hac uita ad¬
huc erant. nec cũ illo tunc erars
et ante iam crediderant oran¬
dum non fuit: qͥs hoc dixerit:
Intelligendũ est igitur quod ñ¬
dũ in eum sic crediderant: qͦmͦ
in se credi uolebat. Quandoqͥ¬
dem et ipse petrus cui confiten¬
ti et dicenti tu es. xp̃c filiꝰ dei
uiui. tam magnũ testimoniũ
ꝑhibuerat. magis eum mori no¬
lebat quẽ mortuum resurrec¬
turũ esse credebat: unde mox
appellatus ẽ sathanas. fioelio¬
res itaq reperiuntur qͥ defunc¬
ti iam fuerant. & resurrectu¬
utiq oubitabant: quam illi qͥ
cum credidissent ipsũ redemp¬
turũ isrł. uisa eius morte spem
totam qũã de illo habuerant
ꝑdicłunt. Nichil itaq melius
credimꝰ quã post resurrectio¬
et confirmatis apłis. eisq in

Expanded text:
facta est, salvus esse potuisset, nisi facta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum revelante Spiritu credidisset? Sed numquid ei pro Apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et jam ante crediderant, orandum non fuit? Quis hoc dixerit? 3. Intelligendum est igitur, quod nondum in eum sic crediderant, quomodo in se credi volebat: quandoquidem et ipse Petrus, cui confitenti et dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi, tam magnum testimonium perhibuerat, magis eum mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse credebat; unde mox ab eo appellatus est satanas . Fideliores itaque reperiuntur, qui defuncti jam fuerant, et resurrectuutique dubitabant, quam illi qui cum credidissent ipsum redempturum Israel, visa ejus morte spem totam quam de illo habuerant perdiderunt. Nihil itaque melius credimus, quam post ejus resurrectioet confirmatis Apostolis, eisque in
Abbreviated transcription (Latin):
genti fr̃es: quib simul post re¬
surrectionẽ non apparuisset. nͥ
simul congregati post ascensũ
dictum ẽ: multi crediłunt in
eum:Non gͦ ꝓ eis tunc salua¬
tor orauit. qm̃ pro eis orauit qui
cum illo tunc erant. & ꝓ aliis qui
ꝑ uerbũ eoꝵ in eum non iamere¬
diderant. s fuerant credituri. Is¬
ti autẽ nec cum illo tunc erant:
& in eum iam ante crediderant.
Omitto dicere. de symeone. sene:
qui infantulum credidit: de an¬
na ꝓpħissa. de zacharia & elysa¬
beth. qui eum ꝓpħauer̃t ante¬
quã de uirgine nasceretur: de
filio eoꝵ ioħe. p̃cursore eiꝰ ami¬
& aliis agnoscendũ cum p̃sens
eẽt ostendit. Hos omicto qm̃
responderi potest orandũ pro
talib mortuis non fuisse: qui
cum magnis suis meritis hinc
abierant & recepti quiescebanͭ.
Hoc enĩ & de antiqͥs iustiᷤᷤ simi¬
liter respondetur. Qͥs enĩ eoꝵ
a damnatione totius massȩ ꝑdi¬
tionis quȩ ꝑ unum hominem

Expanded text:
genti fratres, quibus simul post regenti fratres, quibus simul post resurrectionem non apparuisset I Csimul congregati post ejus ascedictum est: Multi crediderunt in eum ? Non ergo pro eis tunc Salvator oravit, quoniam pro eis oravit qui cum illo tunc erant, et pro aliis qui per verbum eorum in eum non jam crediderant, sed fuerant credituri. Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia et Elisabeth, qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur ; de filio eorum Joanne praecursore ejus, ami aliis agnoscendum cum praesens esset ostendit : hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant; hoc enim et de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uero etiam ꝓ eis qͥ ꝑ uerbũ
eoꝵ in illum fuerant creditu¬
ri: potest dici non orasse pro
illis qui neq tunc erant cũ
illo quando ista dicebat. ne
ꝙ ꝑuerbũ eoꝵ postea. s in
eum siue ꝑ ipsos siue quomͦ¬
libet tamen ante. credidant
Numqͥo enĩ cũ illo tunc erat na¬
thanael: Numquid cũ illo ioseph
ille erat ab arimathia qͥ corpus
eius a pylato petiuit: quẽ iam
discipłm eius fuisse iste ipse io¬
ħes ȩugłista testatur: numqͥd
maria mater eiꝰ et aliȩ feminȩ:
quas eiꝰ discipłas in ȩugłio iam
tunc fuisse didicimꝰ: Numquio
cum illo tunc erant de quibus
sepe dicit idem ioħes eugłista:
multi credidunt in eum: Nam
unde erat multitudo illa eoꝵ. qͥ
cum ramis partim p̃cedebant.
partim sequebant᷑ insedentem
iumento. dicentes. benedictus qͥ
uenit in nomine dñi. & cũ eis
pueri de quib ipse ait fuisse p̃¬
dictũ. ex ore infantium ꝙ lactan¬
tium ꝑfecisti laudem:ynde qͥn¬

Expanded text:
vero etiam pro eis qui per verbum vero etiam pro eis qui per verbum eorum in illum fuerant credituri; potest dici non orasse pro illis qui neque tunc erant cum illo quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Numquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Numquid Joseph ille ab Arimathia, qui corpus ejus a Pilato petiit, quem jam discipulum ejus fuisse iste ipse Joannes evangelista testatur ? Numquid Maria mater ejus, et aliae feminae, quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus? Numquid cum illo tunc erant de quibus saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait fuisse praedictum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quin