comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ ȩccłiȩ. uir cuiꝰq fidelis animȩ dñs ẽ. quidebat᷑ igno¬
bilis cũ ante tͥbunal p̾sidis staret uidicandus. eñ ꝓbra fla¬
gella sputa. ⁊ ipsã erucis mortẽ susciꝑet: s nobilis appare¬
bit cũ uenerit iudicat᷑us orbẽ in eqͥtate. ⁊ om̃s angłi cũ eo.
Tẽ sedebit inqͥt in sede maiestatis suȩ. ⁊ ẽgregabunt᷑ ante
eũ om̃s gentes:⁊ separabit eos ab inuicẽ. ⁊ cet̾a. Nobilis inqͥ¬
in portis uir eiꝰ qr ueteres in portis sedere ad iudicandỹ
solebant. ut uenientes ad ciuitatẽ aliunde paratũ c̃ti¬
nuo responsũ iudicantes acciꝑent: ⁊ nec rusticos uł pasto¬
res insolita urbis ȩdificia stupefacerent. nec rursũ pacẽ¬
urbis intrinsecam. frequens litigantiũ ẽtrouersia feda¬
ret. Nobilis gͦ erit dñs in portis suȩ ciuitatis: qr qͥ etiã nc̃
c̃tẽpnendus putat᷑ a multis. uͥ scłi finis affuerit. uͥ ingres¬
sũ patͥȩ celestis aꝑuerit electis. iã cunctis parebit sublimiᷤ

Expanded text:
e Ecclesiae, vir cujusque fidelis animae Dominus est. Qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret inclinandus, cum probra, flagella, sputa et ipsam crucis mortem susciperet; sed nobilis apparebit, cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli ejus cum eo. Tunc sedebit, inquit, in sede majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ad invicem, etin porta vir ejus, quia veteres in portis sedere ad judicandum solebant, ut venientes ad civitatem aliunde paratum continuo responsum judicantis acciperent, et nec rusticos vel pastores insolita urbis urbis intrinsecam frequens litigantium controversia foedaret. Nobilis ergo erit Dominus in portis suae civitatis, quia qui etiam nunc contemnendus putatur a multis, ubi saeculi finis affuerit, ubi ingressum patriae coelestis apparuerit electis, jam cunctis parebit sublimis.
Abbreviated transcription (Latin):
dor dentiũ. fletũ qͥppe oculis ignis ⁊ fumꝰ: stridorẽ uͦ dentib
solet frigus gignere. Unde ⁊ beatus iob de penis repboꝵ
loquens ȩt̾nis: ad calorẽ inqͥt nimiũ tͣnsibunt ab aqͥs niui

Expanded text:
dor dentium , fletum quippe oculis, ignis et fumus, stridorem vero dentibus dor dentium , fletum quippe oculis, ignis et fumus, stridorem vero dentibus solet frigus gignere. Unde et beatus Job de poenis reproborum loquens aeternis: Ad calorem, inquit, nimium transeant ab aquis nivi
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ głam uerȩ felicitatis habere. qͥnpotiꝰ postꝙͣ. hic humi¬
liati fueritis ad tẽpꝰ. illic uos in ꝑpetuũ ueracit᷑ exaltando ᷤ
sꝑate. uos qͥb amarũ ẽ om̃e qd̾ scli amatorib iocundũ uide¬
tͣ i dulce. Surgunt gͦ filii eccłiȩ ⁊ beatissiã eã p̃dicant
cũ cȩlestib bonis sublimati qͣnta sit illiꝰ pat̾ę beatitudo
cuiꝰ participes ẽẽ merueraspiciunt. ihanc debita laudatiõe
in diuina uisiõe cͤelebrant. Laudat eã ⁊ uir ipsiꝰ. cũ bona
quȩ ipse donauit remunerat. Qͥb aut̃ uerbis eã laudet
c̃sequent᷑ ostendit᷑ cũ dr̃. muitȩ filiȩ c̃gregauert᷑ diutiaᷤ
Uerte foł.s. tu suꝑgressa es uniuersas. Multas filias eccł̃ia dic̃ hereticoꝵ.
⁊ maloꝵ t᷑bas catholicoꝵ. quȩ filiȩ dicunt᷑ uł xp̃i uł eccłiȩ.:¬
istis. Possunt aut̃ frigora niuis etiã torm̃ta ȩt̃na iutellegi
quȩ igne ⁊ frigore nuxta ẽẽ legimꝰ cũ dr᷑. Ibi erit fletꝰ ⁊stri

Expanded text:
gloriam verae felicitatis habere; quin potius postquam hic humiliati fueritis ad tempus, illic vos perpetuum veraciter exaltandos sperate; vos quibus amarum est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam eam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitudo, cujus participes esse meruerunt, aspiciunt. Et hanc debita laudatione in divina visione concelebrant. Laudat eam vir ipsius cum bona quae ipse donavit remunerat. Quibus autem verbis eam laudet, consequenter ostentias, tu supergressa es universas . Multas filias Ecclesias dicit haereticorum et malorum turbas catholicorum, quae filiae dicuntur vel Chriistis . Possunt autem frigora nivis, etiam tormenta aeterna intelligi, quae igne et frigore juxta esse legimus; cum d
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tiȩ in lingua eiꝰ. Ad hoc tantũ loquens os aꝑuit. ut sa¬
pientiã doceret. iuxta illud apłi. Om̃is sermo malus ñ ꝓce
dat ex ore ur̃o. s si qͥs bonꝰ ad edificationẽ fidĩ. ut det grãm
audientib Uł certe os cordis aꝑuit ad discendã ab ipsa sa¬
pientia interiꝰ ueritatẽ. ꝗͣ. alios foras doceret. Utriq aut̃
sensui qr utrũq fac̃ eccłia. c̾cinit apre qd̃ seqͥt᷑. ilex clem̃tie
in lingua eiꝰ illa uidelicet. ut ñ statĩ more legis mosaycȩ pec
cantes puniret. s misericordit᷑ ad penitentiȩ remedia reuo¬
caret. Cuiꝰ exẽplũ clem̃tiȩ ab ipsa dĩ sapientia dño ⁊ saluato¬
re nr̃o manifeste ꝑcepit. eũ oblata ei peccatͥce muliere. si qͥs¬

Expanded text:
clementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit ut saclementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex oredat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Vel certe os cordis aperuit, ad discendam ab ipsa sapientia interius veritatem, quam alios foras doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit apte quod sequitur; Et lex clementiae in lingua ejus, illa vicantes puniret, sed misericorditer ad poenitentiae remedia revocaret, cujus exemplum clementiae ab ipso Dei sapientia Domino et salvatore nostro manifeste p
Abbreviated transcription (Latin):
habentes fac̾toꝵq uelamina: ⁊ sacͤmentis uidelicet su re¬
dẽ ptoris ĩbuti.⁊ informati ex ẽplis ¶¶ Sic enĩ fit¶quȩ dolebat¬
incertamine uitę p̾sentis. Mos ⁊ enĩ seriptͣe ẽ ꝓ gaudio risũ
ponere. sic̃ ⁊ dñs ait. Beati qͥ nc̃ fletis. qr ridebitis. Et beatus iob.
osueratiũ replebit᷑ risu. Simlẽ sane huic sententiã. ꝓpħa
de dño ac saluatore huiꝰ forcissimȩ mulieris posuit dicens.
Uñs regnauit decorẽ induit: induit dñs fortitudinẽ. Cũ enĩ
benc loquebant᷑. alii detͣhebant. lacerabant. mordebant. ẽ¬
uitiabant᷑. Ad eos gͦ qͥb placebat decorẽ undiuit: ad eos qͥb dis¬
plicebat fortitudinẽ. Imitare gͦ ⁊ tu diũm dm̃ cuũ. ut possis
ẽe uestis ipsiꝰ. Esto cũ decore ad eos qͥb placent bona oꝑa tua:
esto fortis aduersus detͣctores. Os suũ aꝑuit sapientie: ilex

Expanded text:
habentes factorum velamina, et sacramentis videlicet sui Rehabentes factorum velamina, et sacramentis videlicet sui Redemptoris imbuti et informati exemplis. Sic enim fitin certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est, pro gaudio risum ponere; sicut Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu Similem sane huic sententiam propheta de Domino ac Salvatore hujus fortissimae mulieris posuit, dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem, etc. bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, convitiabantur; ad eos ergo quibus placebat, decorem induit; eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius; esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversus detractores. Os suum aperuit sapientiae, et lex
Abbreviated transcription (Latin):
munt᷑ pessimȩ. quȩ ob pͥmȩ suꝑbiȩ meritũ de cȩlo corruenꝰ
in ꝓfunda tenebrarũ. nichilominꝰ se uelut angłm lucis
adhuc stultus ostentare p̾sumit. habitũq meritoꝵ suoꝵ
candori niueo similẽ fraudiũ suarũ neseiꝰ ꝓfert. Qd̾ qͥdẽ
dñi ⁊ angłoꝵ eiꝰ ẽ ꝓpͥũ. in habitu niueo claritatẽ suȩ designa¬
re uirtutiꝰ. on timebit aut̃ ęccłia domui suȩ afrigorib
memoratȩ niuis. qr dño pollicente credit qd̃ portȩ inferu
ñ pͣualebunt aduersus eã Om̃s enĩ domestici eiꝰ uestiti du¬
plicib: ⁊ sapientia uidelicet ad refellendas hereticas fal
soꝵ frm̃ doct̾nas. ⁊ parientia ad colerandas aꝑtoꝵ hostiũ
uice quȩ nẽ ẽ ⁊ fut᷑ȩ: nc̃ in ꝑegrinatiõe tẽporali diuino au¬
xilio ne deficiant adiuti. tc̃ in pat̾ȩ ꝑpetis habicatione
diuinȩ gr̃a uisionis. ut felices seꝑ iu ant adleuati.ltem
domestici eiꝰ induti s̃ ueste duplici. una oꝑis. altã m̃tis. fidĩ

Expanded text:
ur pessimus qui ob primae superbiae meritum de coelo corruens in profunda tenebrarum, nihilominus se velut angelum lucis adhuc stultis ostentare praesumit, habitumque meritorum suorum candori niveo similem fraudium suarum nesciis praefert, quod quidem  ejus est proprium, in habitu niveo claritatem suae designare virtutis. Non timebit autem Ecclesia domui suae a frigoribus memoratae nivis, quia Domino pollicente credit quod portae inferi non praevalebunt adversus eam. Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus, et sapientisorum fratrum doctrinas, et patientia ad tolerandas apertorum hostium unc est, et futurae. Nunc, in peregrinatione temporali, divino auxilio, ne deficiant, adjuti; tunc, in patriae perpetua habitatione divinae gratiae visionis, ut felices semper vivant, allevati. Item domestici ejus induti veste sunt duplici: una, opera; altera, mentis fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
tera tͣnicimꝰ qr de bonis nr̃i redẽptoris. de exẽplis oꝑũ eiꝰ. sto¬
lã nob̃ głȩ cȩlestis. ac uestẽ carititiꝰ nuptialẽ facimꝰ. Digiti
qͣ qͥsq oꝑit᷑ insinuant. ea nimirũ ratione. qr nulla corpore
nr̃i meno plurib s̃ distinc̾ta articłis ac flexib apta. ꝙͦ.

Expanded text:
teram trajicimus, quia de donis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus stoteram trajicimus, quia de donis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus stolam nobis gloriae coelestis ac vestem charitatis nuptialem facimus. Digiti  operatur, insinuant, ea nimirum ratione, quia nulla corporis nostri membra pluribus sunt districta articulis, ac flexibus apta, quam
Abbreviated transcription (Latin):
icet̾ai.Nã popłs synagoge cui dictũ ẽ. si uolueritꝰ i au¬
dieritis me bona t̾rę comedetis: tanto infirmior erat in
oꝑe iusticiȩ. qͣnto minꝰ spe ꝑpetuȩ remunerationis
crectus. At ęccłia quȩ audit adño pęnitentiã agice ap¬
dine dr̃. Regnũ cȩloꝵ ium pacit᷑:i uolenti rapiunt illud.
Et digiti inqͥt eiꝰ app̾hendert᷑ fusũ. Solent femine nentes
fusũ un dexta. colũ tenere iisinist᷑. In colo enĩ lana inuoluta
ẽ. quȩ ducenda ⁊ tenenda tͣnseat infusũ. Sepe enĩ in scrip¬
tͣis dext̃a uitã ꝑpetuã. leua p̃sentia di dona significat: opu¬
lentiã uidelicet rerũ. pacẽ tẽpoꝵ. sospitatẽ corpoꝵ scientiã
qͦq scriptarũ. ⁊ cęlestiũ ꝑceptionẽ sac̾mentoꝵ. Hȩc i huiꝰmo
di bona cũ dño largiente ꝑcipimꝰ. qͦͣsi lanã colo inuolutã in
leua gestamꝰ. at cũ ea ꝓ amore cęlestiũ salubrit᷑ exercere in¬
cipimꝰ. ũ lauã agni ĩmaculati de colo in fusũ. de leua in dex¬

Expanded text:
etera . Nam populus Synagogae, cui dictum est, Si volueritis, et audieritis me, bona terrae comedetis , tanto infirmior erat in opere justitiae, quanto minus spe perpetuae remunerationis erectus. At Ecclesia quae audivit a Domino, Poenitentiam agite, apdine dicit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud .-- Et digiti, inquit, ejus apprehenderunt fusum. Solent feminae nentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra: in colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, et nenda transeat in fusum. Saepe autem in Scripturis dextera vitam perpetuam, laeva praesentia Dei dona significat: opulentiam videlicet rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam quoque Scripturarum et coelestium perceptionem sacramentorum. Hgiente percipimus, quasi lanam colo involutam, in laeva gestamus. At cum in ea pro amore coelestium salubriter nos exercere incipimus, jam lanam Agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dex
Abbreviated transcription (Latin):
tutiõe mundi. ł suriui enĩ ⁊ dedistis mͥmanducare. ⁊ceta.
qͥ qͥdẽ ipse pͥmitiȩ dormientiũ resurrex̃ a mortuis. s in
die iudicii manifestius qͦs sua laude dignos indicauerit.
qͣnta sit eiꝰdẽ suȩ resurrectionis gła demonst᷑bit. Potest
hoc qd̾ dr̃ surrexert᷑ filii eiꝰ i beatissimã p̃dicauert᷑. etiã
in hoc tẽꝑe c̃uenient᷑ accipi. cũ qͥlibet fideliũ tͦnscensis
scłi erunius ad cȩlestia regna ꝑducunt᷑. Sedere nãq ad
humiliationẽ aliqͦtiens: surgere ad głam ꝑtinet. Uñ dr᷑.
olĩ in cinere sedentes pęniterent. id ẽ humiliati. łt ꝓpba.
A facie manꝰ tuȩ solus sedebã: qr cõminatiõe replesti me
S ⁊ psalmista. Inuanũ ẽ uob̃ ante lueẽ surgere. surgite
postꝗͣ. sederitis qͥ manducatis panẽ doloris. Qd̾ ẽ aꝑte dicere.

Expanded text:
 dedistis mihi manducare, et caetera . Qui quidem ipse primitiae dormientium resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur, Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenienter accipi, saeculi aerumnis, ad coelestia regna perducuntur Sedere namque ad humiliationem aliquoties, surgere ad gloriam pertinet, unde dicitur: Olim in cinere sedentes poeniterent , id est, humiliati, et propheta: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Sed et Psalmista: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis panem d
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte didieit. qr. bonũ ẽ ꝑ instatiã p̃dicandi qͦscũq ualet
ad uiã ueritatis adducere: atq ideo nullis tẽptationũ tȩ¬
nebris. nec ipsa morte potest lucerna eiꝰ deuotionis extin¬
gui. Eoꝵ nãq lucerna nocte extinguit᷑ quãuis in die uide¬
at᷑ ardere: qͥ sic̃ dñs ait ad tẽpꝰ credunt. ⁊ in tp̃r tẽptatiõĩs

Expanded text:
rte didicit, quia bonum est per instantiam praedicandi, quoscunque valet ad viam veritatis adducere. Atque ideo nullis tribulationum tenebris, nec ipsa morte potest lucerna devotionis ejus exstingui. Eorum namque lucerna nocte exstinguitur, quamvis in die videatur ardere, qui, sicut Dominus ait: Ad tempus credunt, et in tempore tentati
Abbreviated transcription (Latin):
lier fortis. c̃siderat agrũ ⁊ enut eũ. ac de fruc̾tu manuũ
ad fidẽ c̃uertere possit:i qͦscũq dociles inuenerit hos
dita uerbi pecunia iseruitiũ rp̃i emit. atq ieis uincĩ
xp̃i plantare. uł potiꝰ cos unieã xp̃i facere satagit. Et qũi
qsqs alterũ docere desiderat. pͥmo ipse ⁊ a malis abstine¬
re. i bonis se debet actib exercere: recte subiungit᷑ de¬

Expanded text:
lier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuum lier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuum ad fidem convertere possit; et quoscunque dociles invenerit, hos data verbi pecunia in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere satagit; et quia quisquis alterum docere desiderat, primo ipse et a malis abstinere, et bonis se debet actibus exercere, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptoris. Nec ab̾re ẽ siuineȩ nomine ipsã ȩccłiam que
ꝑmulierẽ fortẽ ẽ designata sentiamꝰ eẽ figuratã. ⁊ eo ce
ꝓpigines unieȩ. qͥ s̃ filii mulieris. Mudier aut̃ uineam
plantauit. cũ ȩccłia pͥmitiua latiꝰ ꝑ orbẽ missis p̃dicatori¬
b fidei semina disꝑsit Considerauit nãq agrũ. cũ orbẽ
uniuersũ. uitioꝵ spinetis horrentẽ cultore spiritali oꝰ
uerbi audientib c̃tulit. ut eos credentes felicissimo xp̃i¬
in ancipatui subderet. Plantauit aut᷑ in eodẽ agro uineũ
cũ in uouis credentiũ popłis. ȩccłiam plenã. euglicȩ ueri¬
tatis institutiõe firmauit. Quã qͥdẽ uineã de fructu ma¬
nuũ suarũ plantauit. qr ñ solũ uerbo instituebant apꝰ.
monio boue opationuis. miracłoꝵ qͦq signa. uerbis doctri¬
ue iungebant.S ⁊usq hodie unmo usq ad finẽ scłi mu¬

Expanded text:
Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae per mulierem fortem est designata, sentiamus esse figuratam, et eos esse propagines vineae qui sunt filii mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva latius per orbem missis praedicatoribus fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum orbem universum vitiorum spinetis horrentem, cultore spirituali opus, talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis, Ecclesiam plenae evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam quidem vineam de fructu manuum suarum plantavit, quia non solum verbo instituebant apostmonium bonae operationis, miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque hodie, imo usque ad finem saeculi, mu
Abbreviated transcription (Latin):
bene dr̃. Deditq p̾dã domesticis suis. ⁊ cibaria ancillis sius
Dat nãq p̾dã domesticis sius. cũ eos qͦs antiqͦ hosti docendo
eriꝑe potuit. societati illoꝵ qͥ in fide p̃cessere rec̾ciliat.
Dat ⁊ ancillis cibaria. cũ humules qͦsq ⁊i debito timore sua
uissa seruantes. ne sub pio labore lasescant. suꝑnę merce¬
dis cõmemoratiõe reficit. Considerauit agrũ ⁊ emit cũ.
de fructu manuũ suarũ plantauit uinea. agrũ dic̃ posses¬
sionẽ suꝑnȩ hereditatis. de qͣ benedicens filiũ pat̾archa lo
Odor qͥppe sc̃oꝵ ẽ sic̃ odor agri pleni cui benedir dñs. qr
totam̃tis intentiõe c̾tuent᷑ quȩ sit plenitudo benedictio¬
nuism patria regni cęlestis. Considerauit gͦ ȩccłia agrũ
de fructu manuũ suarũ plantauit uineã. qr de fructifers
fi deliũ suorũ factis seu uerbis. script᷑am sc̃an ẽdidit
ꝑ quã mentes audientiũ in fide ⁊ dilectiõe debriaret su

Expanded text:
dam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Dat namque praedam domesticis suis, cum eos quos antiquo hosti docendo pere potuit, societati illorum qui in fide praecessere, reconciliat; dat et ancillis cibaria, cum humiles quosque, debito timore sua jussa servantes, ne sub pio labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit vineam. Agrum dicit possessionem suOdor quippe sanctorum est, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus, quia tota mentis intentione contuentur, quae sit plenitudo benedictionis in patria regni coelestis. Consideravit ergo Ecclesia agrum, a fructu manuum suarum plantavit vineam, quia de fructiferis fidelium suorum factis sive verbis Scripturam sanctam condidit, per quam mentes audientium in fide et dilectione debriaret sui
Abbreviated transcription (Latin):
Accinr᷑ gͦ eccłia lũbos suos fircitudine.: cũ suꝑnoꝵ de side¬
riis intenta. carnalib illecebris succũbere desper. Robo¬
rauit brachiũ suũ cũ se ad agendauirtutũ oꝑi p̃paraũ.
Et bene pͥmo lũbos fortitudine accingere. ic postinodũ ro¬
borire brachiũ drͦ. qr nunirũ actio boni acceptabilis ẽẽ
domine uꝰlet si ñ fluxa luxuriȩ qͥs pͥͫa carne simul ⁊
mite restringat undc ꝓpħa.qͥescite inqͥt agere ꝑuersȩ
discite bene facere. Et dñs ipse sint lũbi urĩ p̾cincti. ⁊ lu¬
cerue ardentes. lũbi uidelicet p̾cincti. ne luxuriȩ subdi¬
inine lucernȩ uͦ ardentes. ut bonis fiulgeatisoꝑib Gustaũ
dait negoniatio eiꝰ agri utiq significat iliiꝰ de qͣ sup ait

Expanded text:
Accinxit ergo Ecclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Domino minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne, simul et mente restringat. Unde propheta, Quiescite agere perverse, discite benefacere . Et Dominus ipse, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ne luxuriae subdamini; lucernae vero ardentes, ut bonis fulgeatis operibus.-- est negotiati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetis ⁊ oꝑis statu discernit᷑ Quasi enĩ nocte qͥescunt.
cũ aliqͥ fideliũ eiꝰ int̾missa ad tẽpꝰ sollicitudine extͣna.
sibimet uacare. seq ipsos spiritalt᷑ incipiunt curare
uł lectionib uidelicet sacris. uł orationib ac lacͥmis.
sese uł aliis huiꝰmodi studiis secretiꝰ exercendo. Surgit
enĩ de noc̾te. cũ in eisdẽ suis fidelib ad agendã etiã pri¬
moꝵ curã se sollicita accingit. qd̃ fr̃nȩ administͣtions
opꝰ. duob modis exercere c̃sueuit. qr ⁊ eos qͥ foris erralun
ad fidei grãm c̃uocat. ⁊ eos qͥ fidĩ sacͤmentis iã s̃ imbuti.

Expanded text:
octe quiescit, cum aliqui fidelium ejus intermissa ad tempus sollicitudine externa, sibimet vacare seque ipsos spiritualiter incipiunt curare vel lectionibus videlicet sacris, vel orationibus, ac lacrymis sese vel aliis hujusmodi studiis secretius exercendo. Surgit autem de nocte, cum in eisdem suis fidelibus ad agendam etiam proximorum curam sollicita accingit, quod fraternae administrationis opus duobus modis exercere consuevit, quia et eos qui foris errabant, ad fidei gratiam convocat, et illos qui fidei sacramentis jam sunt imbu
Abbreviated transcription (Latin):
fallax grã ⁊ uana ẽ pulchitudo. Mulier timens dm̃ ipsa
laudabit᷑ fallax ẽ grã laudis. ꝗͣ. ab homine accipit ũa¬
na pulchritudo castitatis uł oꝑationis bonȩ quã om̃ib
ostentit anima quȩ timore caret diuino. At illa c̃scien¬
tia bonae̾ ilaude digna. quȩ timorẽ dĩ ii om̃ib seruat.
ipse ẽ enĩ pͥncipiũ cunctaxum custosq uirtutum:
seripta dicente Timor dñi pͥcipiũ sapientis ł pͣ̃ iterũ
Q timet dm̃ nicħ negligit Hinc ẽ enĩ qd̃ ideo beat iob
simularorum gr̃a. uunus decor. oꝑis stultorum. Eccłia
aut que in timore incolatus si tẽpore c̃seruat᷑ q̃m arden¬
tes uirtutũ lampadas uenienti ad iudiciũ sponso suo
offeret. ure ab eo laudata ianuã cũ eo regni cęlȩstis
int᷑ͣbit. Qlit̾ aut̃ eam laudet. t̾minali uersu docet᷑
Iate ei de fructu manuũ suarũ. ⁊ laudent eã in p̃ortis

Expanded text:
ana est pulchritudo: mulier timens Dominum ipsa laudabitur. Fallax est gratia laudis, quam ab homine accipit, vana pulchritudo castitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostendit anima quae timore caret divino; at illa conscientia vera est laude digna, quae timorem Dei in omnibus servat, ipse est enim principium cunctarum custosque virtutum, Scriptura dicente: Timor Domini principium sapientiae ; et iterum: Qui timet Deum, nihil negligit. Hinc est enim quod ideo beatus Job simulatorum gratia, vanus decor operis stultorum. Ecclesia autem quae in timore incolatus sui tempore conversatur, quoniam ardentes virtutum lampadas venienti ad judicium Sponso suo offeret, jure ab eo laudata, januam regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur. TAU. Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis
Abbreviated transcription (Latin):
re c̃sueuit iuxta illud ꝓpħicũ. Cũ uideris nudũ oꝑieu̾.⁊i car
utiq c̃silio ut ab ipso suo luro dño uidelicet. xp̃o in iudicio
mereat᷑ aulire. Hudꝰ fui ⁊ oꝑiustis me.: ⁊ qͣndui fecistis un de
his minimis meis. mifecistis. Oꝑat᷑ aut̃ c̃silio manuũ suarũ.
hoc ẽ carũ ꝑsonarũ ꝑ qͦs elemosinã pauꝑib tribuit. In qͦrũ
pauꝑto ñ ipsa ab hominib laudet᷑ ad tẽpꝰ. s iustitia eiꝰ maneat
in scłm scłi. ⁊ cornu eiꝰ exaltet᷑ ui gła. Possunt aut̃ mystice in lana
qͥ ouinꝰ ẽ habitꝰ om̃ia pietatis ⁊ simplicitatis oꝑa quȩ ꝓruiᷤ
ĩpendimꝰ accipi. Pocest inlino qͥ er  iurens orit᷑ s longo ac
multiplici exercicio amittit humorẽ natiuũ. atq ad grãm
noui candoris ꝑuenit castigatio nr̃ȩ carnis intimari. cui
dũ ingenitas uicioꝵ sordes ꝑ ẽtinentiã excoqͥmꝰ. dignã ꝑfec¬

Expanded text:
re consuevit; juxta illud propheticum, Cum videris nre consuevit; juxta illud propheticum, Cum videris nutique consilio, ut ab ipso suo viro, Domino videlicet Christo, in judicio mereatur audire, Nudus fui, et operuistis me ; et, Quandiu fecistis uni de his minimis istis, mihi fecistis . Operatur autem consilio manuum suarum, hoc est, earum personarum, per quas eleemosynam pauperibus tribuit. In quorum ns det pauperibus, non ipsa ab hominibus laudetur ad tempus, sed justitia ejus maneat in saeculum saeculi, cornu ejus exaltetur in gloria . Possuntqui ovinus est habitus omnia pietatis et simplicitatis opera quae proximis impendimus accipi: potest in lino quod ex terra virens oritur, sed longo ac multiplici exercitio amittit humorem nativum atque ad gratiam novi candoris pervenit, castigatio nostrae carnis intimari, cui dum ingenitas vitiorum sordes per continentiam excoquimus, dignam profec
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Reddit qͥppe anima rp̃o bonũ. cũ ꝑceptis ab eo uite
munerib recte uiuendo respondet. cũ ea quȩ ipsa scire
uł facere ab illo adiuta potuit etiã aliis intimare sata
uł fidei mysteria quȩ ꝑcepert᷑ heretica fece fedaudo. uł
fidẽ ꝗͣ. ꝓfessioẽ seruant. pͣuis oꝑib blasphemando. uł bo¬
nos mores qͥb cũ recta fide deseruiunt. ꝑ colloqͥa mala cor¬
rũpendo.S nec illi bona quȩ acceꝑunt dũo reddunt. qͥ ñ
in his quȩ bene inchoant usq ad finẽ uite p̃sentiꝰ insistere
curant unde merito cũ dixiss reddet ei bonũ i malũ ut
ꝑseuerantiã boni necessariã demonst̾ret adiunx. Oĩb dieb
uitȩ suȩ. Cui simile ẽ illud ȩugłicũ. Seruiamꝰ illin scĩtate⁊
fructib pocissimũ sit insistendũ ei qͥbonũ qd accepit dño gͥt
repende satagit: subsequent᷑ insinuat᷑ cũ dr᷑. Quesiuit lanã¬
tis mulier hoc ẽ scã ȩccłia etiã iuxta litterã acciꝑe ⁊ obserua¬

Expanded text:
. Reddit quippe anima Christo bonum, cum perceptis ab eo vitae muneribus recte vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab illo adjuta potuit etiam aliis intimare satagvel fidei mysteria, quae perceperunt haeretica fece foedando, vel fidem quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel monos, quibus cum fide recta deserviunt, per colloquia mala corrumpendo. Sed nec illi bona quae accepere, Domino reddunt, qui non in his quae bene inchoant, usque ad finem vitae praesentis persistere curant. Unde merito cum dixisset, Reddet ei bonum, et non malum, ut perseverantiam boni necessariam demonstraret, adjunxit, Omnibus diebus vitae suae. Cui simile est illud evangelicum, Serviamus illi ifructibus potissimum sit insistendum ei qui bonum quod accepit a Domino, gratis rependere satagit, subsequenter insinuatur, cum dicitur:-- Quatis mulier, hoc est sancta Ecclesia etiam juxta litteram accipere et observa
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis ⁊ uos suꝑ duodecim sedes. iudicantes duodecĩ trib
in linceo sindonis. subtilis intextio signat᷑ p̃dicationis
refouet᷑ inde ⁊ petro animalia in luteo demonst᷑nt᷑ qr
peccatoꝵ animȩ misericordit᷑ aggregate. inblanda fidĩ qͥe¬
te c̃tinent᷑. Hanc gͦ sindonẽ ȩccłia fec ⁊ uendidit. q fidẽ
ꝗͣ credendo texuerat loquendo dedit:i abinfidelib uitã
rectȩ c̃uersationis accepit Quȩ ⁊ chananeo cingulũ tͣdidit
qr ꝑ uigorẽ demonst᷑te iustitiȩ. fluxa oꝑa gentilitatiꝰ
astrinx̃. ut hoc qd̾ p̃cipit᷑ iuuendo teneat᷑. Sint lũbi
urĩ p̾cinc̾ti. Bene ⁊ enĩ nomine chanaan qͥ ⁊ gentiliũ po¬
płm. ꝓcreauit ⁊ intͣp̃tat᷑ cõmutatus c̃uersa ad fidẽ gen¬
tilitas designat᷑ quȩ. felicissima cõmutatione a uitiis
psalmꝰ qͣdrage simꝰ qͣrtꝰ scͥbit᷑ cuiꝰ cituluis ẽ ln finẽ ꝓ his
qͥ cõmutabunt᷑ filiis chore. canticũ ꝓ dilecto. filii aut̃

Expanded text:
ecim judicantes duodecim tribus In lineo sindonis subtilis intextio signatur sanctae praerefovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti . Bene etenim nomine Chanaan, qui et gentilium populum procreavit, et interpretatur commutatus, conversa ad fidem gentilitas designatur; quae felicissima commutatione, a vitio dragesimus quartus scribitur, cujus titulus est: In finem, pro his qui commutabuntur, filiis Core canticum pro dilecto; filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ⁊ uitã ꝑcipiamꝰ ȩt̾nã. Facta ẽ gͦ aĩa sc̃a qͦsi nauis insti¬
toris. quȩ tͣnsit desiderio fluctus scłi p̃sentis. sola quȩ se
in cęlis acciꝑe sꝑat ȩt̾na gaudiã mebitat᷑⁊i ꝓ his habun¬
dantiꝰ adipiscendis. qͥcqͥd ualet instant᷑ agere. qͥeqͥd aduer¬
sũ occurrerit fortit᷑ suꝑare c̃tendit. De qͣrecte dr̃ qr delon¬
ge portat panẽ suũ: qr in cunctis quȩ tẽporalit᷑ bona agit.

Expanded text:
hinc et vitam percipiamus sempiternam. Facta est ergo anima sancta quasi navis instihinc et vitam percipiamus sempiternam. Facta est ergo anima sancta quasi navis institoris, quae transit desiderio fluctus saeculi praesentis, solaque se in coelis accipere sperat, aeterna gaudia meditatur, et pro his abundantius adipiscendis quidquid valet instanter agere, quidquid adversum occurrerit fortiter superare contendit. De qua recte dicitur quia de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb se pietatis fructib exerceat qͦmͦ a carnalib emundet
illecebris: ⁊ hoc utrũq c̃silio prudentissimo. hoc ẽ suꝑnę
solũmͦ retributionis facit intuitu. cuiꝰ retͥbutionis sequenᷤ
qͦq uersiculus aptiꝰ meminit. dũ subdit᷑ fãcta ẽ qͣsi nauis
institoris. delonge portans panẽ suũ. Institorẽ negociatorẽ
dic̃: qͥ ꝓ eo sic uocat᷑ ab antiqͥs. qd̵ ad qͥrendis mnuitiplicandiꝰq
mercib sedulus insistat. facta ẽ gͦ fortis mulier qͣsi nauis
institoris. qr sic̃ nauis insticoris onusta mercimoniis quȩ in
sua pat̾a magis habundant. porro ꝑ mare petit ꝑegrina
ut illic uenditis quȩ artulera cariora domũ reportet. sic
nimirũ scã ȩccłia. sic aĩa quęq ꝑfecta. uirtutũ diuiciis gau¬
det onustari. qͥb maiora diuinȩ gr̃ȩ dona mercet᷑. Optimũ
nãq ẽ cõmerciũ. cũ bona quȩ ualemꝰ oꝑantes. pͥmã hanc a
dño mercedẽ accipimꝰ. ut ad inaiora sẽꝑ agenda ꝓficiamꝰ de¬

Expanded text:
 se pietatis fructibus exerceat, quomodo se a carnalibus emundet illecebris: et hoc utrumque consilio prudentissimo, hoc est supernae solummodo retributionis facit intuitu, cujus retributionis sequens quoque versiculus apertius meminit, dum subditur: HE. Facta est quasi navis institoris de longe portans padicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quod acquirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo fortis mulier quasi navis institoris, quia sicut navis institoris, onusta mercimoniis quae in sua patria magis abundant, porro per mare petit peregrina, ut illic venditis quae attulit, cariora domum reportet; sic nimirum sancta Ecclesia, sic anima quaeque perfecta virtutum divitiis gaudet onustari, quibus majora divinae gratiae dona mercetur. Optimum est namque commercium, cum bona quae valemus operantes, primo hanc a Domino mercedem recipim
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ad oꝑundũ se post qͥetẽ p̃parauit. apte dr̃ qd̃ lucerna
sc̃ȩ eccłiȩ ñ extinguat᷑ in noc̃te. qr ⁊ cũ a negocio qͥescit ac¬
tionis. uacat liberiꝰ luci suꝑnȩ ẽtẽplationis. Cũq apulici
cessat oꝑib curat se ardentiꝰ. uł auditui sc̃ȩ lectiõis. uł
laudib mancipare diuinis. iuxta uidelicet exẽꝑlũ mi¬
lieris industriȩ. quȩ ñ solũ int̾dui necessaris solet in¬
stare laborib s ⁊ noctu sepiꝰ accenso lumine lucernȩ pari¬
lẽ rei familiariꝰ agere curã. Manũ suã misit ad forcia ⁊ di¬

Expanded text:
quietem praeparavit, apte dicitur quod lucerna sanctae Ecclesiae non exstinguatur in nocte, quia et cum a negotio quiescit actionis, vacat liberius luci supernae contemplationis. Cumque a publicis cessat operibus, curat se ardentius vel auditui sanctae lectionis, vel laudibus mancipare divinis: juxta exemplum videlicet mulieris industriae, quae non solum in die necessariis solet instare laboribus, sed et nocte saepius accenso lumine lucernae, parilem rei familiae agere curam.-- Manum suam misit ad fortia,
Abbreviated transcription (Latin):
in terraͣ suã sicut erat. & sp̃s redeat ad dm̃ qͥ dedit illũ. Uani¬
tas uanitatũ dixit eccłi astes. uniuersa uanitas. Reuertit᷑ ad
suꝑiora & post grande yꝑbaton. quod ab eo loco interiecerat
ubi ait. & memento creatoris tui in die iuuentutis tuȩ. anteꝗͣ
ueniant dies malitiȩ. & anteꝗͣ. tenebrescat sol & luna & cet᷑a:
nc̃ ceptã sententiã simili fine concludit dicens. Ante q̃ rũpat᷑
suniculus argenti. & illud uel illud fiat. funiculus autẽ argẽti
candidã hanc uitã & spiramen qͦd nobis est e celo tͥbuit᷑ ostendit.
Recursus quoq uittȩ aureȩ animã significat. q̃ illuc recurrit
unde descenderat. Porro duo reliqua que secunt᷑. contritio hydris
suꝑ fontẽ. & confractio rote suꝑ lacũ. ꝑ metaforã morais enigna¬
ta sunt. Quomͦ enĩ hydria que conterit᷑ cessat haurire. & rota
ꝑ quã de lacu & puteis leuant᷑ aque si confracta fuerit. aut ut
usus intercipit᷑: ita & cũ funiculus argenti fuerit fuerit int̾¬

Expanded text:
m qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, universa vanitas. Revertitur ad superiora, et post grande hyperbaton quod ab eo loco interjecerat, in quo ait: Memento creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniant dies malitiae, et antequam tenebrescant sol nc coeptam sententiam simili fine concludit, dicens: Antequam rumpatur funiculus argenti, et illud vel illud fiat. Funiculus autem argenti, candidam hanc vitam, et spiramen quod nobis de coelo tribuitur, ostendit. Recursus quoque vittae aureae animam significat, quae illuc recurrit, unde descenderat. Porro duo reliqua quae sequuntur, contritio hydriae super fontem, et confractio rotae super lacum, per metaphoram, mortis aenigmata sunt. Quomodo enim hydria quae conteritur, cessat haurire, et rota per quam de lacu et puteis levantur aquae, si confracta fuerit: vel ut usus intercipitur: ita et cum funiculus argenti fuerit inte
Abbreviated transcription (Latin):
eut supradiximꝰ tardis penitentiȩ dolorẽ & uulnus infligere.
Si cuiꝰ gͥ sermo non pungit. s oblectationi ẽ audientib iste nͣ
ẽ sermo sapientis. uerba qͥppe sapientũ ut stimuli. Que qmͣ
ad conuersionẽ ꝓuocant delinquentẽ. & firma sunt. & a
consilio sc̃oꝵ. data atq ab uno pastore concessa. & solida radice
fundata st̃. Hoc stimulo nec dũ paulũ s adhuc saulũ puto
non est finis: & meditatio multa labor est carnis. Exceptis his
uerbis que ab uno pastore st̃ data. & a consilio atq cõsensu
uestigia: & ab eoꝵ auctoritate ñ discrepes. Alioqͥn. qͣrenti multa
gͣntẽ frustra faciaͥe laborare. uel certe doc&e breuitati
studendũ. & sensus magis sec tandos ẽẽ quã uerba aduersus
philosophos & scłi huiꝰ ooctores. qͥ suoꝵ dogmatũ falsita¬
tes conant᷑ asserere. uarietate ac multiplicatione sermonũ.

Expanded text:
et ut supra diximus tardis, poenitentiae dolores et vulnus infligere. et ut supra diximus tardis, poenitentiae dolores et vulnus infligere. Si cujus igitur sermo non pungit, sed oblectationem facit audientibus, iste non est sermo sapientis. Verba quippe sapientium ut stimuli. Quae quoniam ad conversionem provocant delinquentem, et firma sunt, et a concilio sanctorum data, atque ab uno pastore concessa, et solida radice fundata sunt. 495 Hoc stimulo, necdum Paulum, sed adhuc Saulum puto non est finis: et meditatio plurima labor est carnis. Exceptis his verbis quae ab uno pastore sunt data, et a concilio atque consensu vestigia, et ab eorum auctoritate non discrepes. Alioquin quaerenti multa gentem frustra faciat laborare. Vel certe doceat brevitati studendum, et sensus magis sectandos esse quam verba, adversus philosophos et saeculi hujus doctores, qui suorum dogmatum falsitates conantur asserere varietate ac multiplicatione sermonum.
Abbreviated transcription (Latin):
trinã quã moyses sua sponte ñ tã. quã deo irascente pͥmũ
dehinc inspirante susceꝑat: dicit uerba sua uerba esse sa-¬
pientũ. qͣ in similitudine̾ stimuloꝵ corrigant delinquentes.
& pigros mortaliũ gressus aculeo pungente cõmoueant. sic¬
q sint firma. quasi claui in altũ solidũq defixi: nec aucto¬
ritate uniꝰ s consilio atq consensu magistroꝵ om̃iũ ꝓferant᷑.
Et ne contẽpneret᷑ huniana sapientia ait eã ab uno pastore
concessam: id ẽ psurimi doceant. camͣ doctrinȩ unus auctor
est dñs. facit hic locꝰ aduersũ eos qͥ aliũ legis ueteris. alium
euangelii estimant dñi. qͦd unꝰ pastor consiliũ prudenti ũ
instruxerit. Prudentes autẽ tã ꝓpħe st̃ quã apłi. Simul
& hoc notandũ qd̃ dicant᷑ uerba sapientiũ pungere nõ
palpare: nec molli manu attractare lasciuiã. s errantib

Expanded text:
trinam, quam Moyses non tam sua sponte, quam Deo irascente primum, trinam, quam Moyses non tam sua sponte, quam Deo irascente primum, dehinc inspirante susceperat: dicit verba sua verba esse sapientium, quae in similitudinem stimulorum corrigant delinquentes, et pigros mortalium gressus aculeo pungente commoveant: sicque sint firma quasi clavi in altum solidumque defixi: nec auctoritate unius, sed concilio atque consensu magistrorum omnium proferantur. Et ne contemneretur humana sapientia, ait eam ab uno pastore concessam: id est, licet plurimi doceant, tamen doctrinae auctor unus est Dominus. Facit hic locus adversus eos, qui alium Legis veteris, alium Evangelii aestimant Deum, quod unus pastor concilium prudentium instruxerit. Prudentes autem tam Prophetae sunt, quam apostolque notandum est quod dicantur verba sapientium pungere, non palpare, nec molli manu attrahere lasciviam, sed errantibus
Abbreviated transcription (Latin):
secreto autẽ apostolis dissoluerit ea. Ex qͦ manifestũ ẽ. &. ꝓuer.¬
bioꝵ librũ nͣ ut simplices arbitrantur patentia habere pre¬
cepta. s quasi in terra aurũ. & in nuce nucleos & in hyrsuti
castanearũ oꝑculis absconditꝰ fructꝰ inqͥrit᷑: ita in eis duinũ
sensũ altiꝰ ꝑscrutandũ. Suꝑ hec addit &iã causas naturas q
rerũ se uoluisse cognoscere. & dei dispositionẽ & prudentiam
quare unũ qd̃q uel qͦmͦ factũ sit scire uoluisse: ut qͦd dauid
post dsssolutionẽ corporis & animȩ celo reuersurũ se sꝑat
p̃senti salomon nisus fuerit inuenire: ut ueritatẽ soli deo
cognitã corporis uallata septo mens humana cõpͣhender&:
Uerba sapientiũ ut stimuli. & quasi claui in altũ desixĩ. ha¬
bentib data st̃ celitꝰ a pastore uno. Ne uideret᷑ post legem
dñi temerariꝰ subito pͣceptor erumꝑe. & sibi uendicare doc¬

Expanded text:
secreto autem Apostolis dissolverit ea. Ex quo manifestum est, et Proversecreto autem Apostolis dissolverit ea. Ex quo manifestum est, et Proverbiorum librum, non ut simplices arbitrantur, patentia habere praecepta: sed quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur: ita in eis divinudum. Super hoc addit etiam causas naturasque rerum se voluisse cognoscere, et Dei dispositionem et prudentiam, quare unumquodque vel quomodo factum sit scire voluisse, ut quod David post dissolutionem corporis et animae coelos reversurum se sperat praesenti Salomon nisus fuerit invenire, ut veritatem soli Deo cognitam, corporis vallata septo mens humana comprehenderet. Verba sapientum, ut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, habentibus coetus, data sunt a pastore uno. Ne videretur post legem Dei temerarius subito praeceptor erumpere, et sibi vindicare doc
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃e conuertet᷑ ad dm̃ qͥ dedit illũ. Ex quo satis ridendi qui
putant animas cũ corporib fieri & non a deo. s a corporum
parente generari. Cũ enĩ caro reuertat᷑ in terrã. & sp̃s redeat
homunes. Post descriptionẽ interitꝰ humani. pulcre ex ordiũ
libri sui repetens ait. Uanitas uanitatũ dixit eccłiastes. omĩa
uanitas. Cũ enĩ cunctꝰ mortaliũ labor de qͦ in toto uolumĩe
disputatũ ẽ huc ꝑueniat ut reuertat᷑ puluis in terrã suã &
anima illuc redeat unde sũpta ẽ: magnȩ uanitatis ẽ in hoc
scło laborare. & nichil ꝓfutura conquirre. & ampliꝰ qͥ factꝰ est
ecclesiastes sapiens adhuc docuit scientiã popłum. & audire eos
fecit & scrutans composuit ꝓuerbia. Multũ quesiuit ecclesi
aliud habentes in medulla. aliud in suꝑficie pollicentes.
Prouerbia qͥppe ñ hoc sonare qđ scriptũ ẽ &iã in euangeliis ẽ¬
docem᷑: qđ dñs popło in ꝓuerbiis & in ꝓarabolis sit locutus.

Expanded text:
s convertitur ad Deum qui dedit illum. Ex quo satis ridendi, qui putant animas cum corporibus seri, et non a Deo, sed a corporum parente generari. Cum enim caro revertatur in terram, et spiritus redeat non homines. Post descriptionem interitus humani, pulchre exordium libri sui repetens, ait: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cum enim cunctus mortalium labor, de quo in toto volumine disputatum est, huc perveniat, ut revertatur pulvis in terram suam, et anima illuc redeat, unde sumpta est, magnae vanitatis est in hoc saeculo laborare et nihil profutura conquirere. Et amplius, quia factus est Ecclesiastes sapiens: adhuc docuit scientiam populum, et audire eos fecit: et scrutans composuit proverbia. Multum quaesivit Ecclesialiud habentes in medulla, aliud in superficie pollicentes. Proverbia quippe non hoc sonare quod scriptum est, etiam in Evangeliis edocemur : quod Dominus populo in parabolis et proverbiis sit locutus:
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ caparim. in hebreo hab& ab̃ioNã. Qd̃ & ipsũ ambiguũ ẽ
interpretaturq amor. desideriũ. concupiscentia. uel capparis.
dissipentur. Hoc autẽ ideo qr hec uerba ambigua cũ uocabulis
suis & amigdalũ & locustã &e capparim sonent. aliud deriuata sig¬
nificant. & ꝑ figurã ad sensus qͥ seni conueniunt deriuantur.
sentiens multo alit interpretatꝰ est. Ait enĩ Et suꝑ hec etiam
de excelso uidebunt & error erit in uia. & obdormia uigilans.
& dissoluetur sp̃s fortitudo. Ibit enĩ homo in domũ eternitatis
suȩ. & circuibũt in platea plangentes. Cuiꝰ interpretationem

Expanded text:
in Hebraeo habet ABIONA  : quod et ipsum ambiguum est, interpretaturque amor, desiderium, concupiscentia vel, capparis. dissipentur. Hoc autem ideo, quia haec verba ambigua, cum in vocabulis suis, et amygdalum, et locustam, et capparim sonent, aliud derivata significant, et per figuram ad sensus qui seni conveniunt, derivantur.sentiens, multo aliter interpretatus est. Ait enim: Super haec etiam de excelso videbunt, et terror erit in via, et obdormiet vigilans, et dissolvetur spiritus fortitudo. Ibit enim homo in domum aeternitatis suae, et circumibunt in platea plangentes. Cujus interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
ait aues celi auferunt uocẽ. & habens pennas annuntiabit uer
bũ. hyꝑbolice intelligendũ. qͦmͦ solemꝰ dicere & iã ipsos parietes qͥb
consciis loquim᷑ que audierint ñ celaturos. Sed meliꝰ ẽ sic audire
p̃ceptũ ut sciamꝰ nobis esse mandatũ. ñ solũ contra xp̃m teme.¬
re nichil esse loquendũ: uerũ &iã in archanis cordis quamuis
uarus tribulationib coartem᷑. nichil blasphemũ. nichil ĩpiũ
sentiendũ sit. Et ꝙ dilectionẽ quã xp̃o exibemꝰ debemꝰ et
ꝓximo. diliges qͥppe dñm dm̃ tuũ. & ꝓximũ tuũ sicut te¬
ipsũ: etiã hoc iubet᷑ ne post tergũ de sc̃is qͦq detrahamꝰ. et eos qͦs
uiderimꝰ scientia. sapientia uirtutib q ditatos. linguȩ mordaci¬
tate rodamꝰ. qr angłi qͥ terrã circueunt. & sunt administrato¬
rii sp̃s. & in zacharia loquunt᷑. circuiuimꝰ terrã. & ecce omnis

Expanded text:
ait: Avis coeli auferet vocem, et habens pennas annunait: Avis coeli auferet vocem, et habens pennas annuntentiam, hyperbolice intelligendum, quomodo solemus dicere etiam ipsos parietes, quibus consciis loquuntur quae audierint, non celaturos. Sed melius est sic audire praeceptum, ut sciamus nobis esse mandatum, non solum contra Christum temere nihil esse loquendum, verumetiam in arcanis cordis, quamvis variis tribulationibus coarctemur, nihil blasphemum, nihil impium sentiendum sit. Et quia dilectionem quam Christo exhibemus, debemus et proximo, diliges quippe Dominum Deum tuum, et proximum tuum sicut teipsum , etiam hoc jubetur, ne post tergum de sanctis quoque detrahamus, et eos quos viderimus scientia, sapientia, virtutibusque ditatos linguae mordacitate rodamus, quia angeli qui terram circumeunt et sunt administratorii spiritus, et in Zacharia loquuntur: Circuimus terram, et ecce omnis
Abbreviated transcription (Latin):
examinatũ ꝓbatũ terre purgatũ septuplũ: hoc asseuerat qd
eloquentie & orationi que uerboꝵ fronde sit cõposita. facile uulgꝰ
cedat ignobile. Qui habent apud se sponsũ & ꝓpterea lugere
& ieiunare ꝓhibent᷑. in risu faciunt panẽ. aqͦ ae isaac nomen
& uini pocula ministrat in gaudio. Argento qͦq cui obediunt
omĩa. qͥnq illa de euangłio. & duo & unũ patͥs familiȩ sunt
talenta. & decẽ mine que seruis in negotiatione creduntur.
In mente regi ne maledixeris. & in secreto cubilis tui ne maledi¬
xeris diuiti. q uolucres celi portabunt uocẽ. & habens pennas
annuntiabit uerbũ. Et simplex p̃ceptũ edificat audientes. ne
ira & furore suꝑati in maledictũ & detractionẽ regũ & pͥncipũ
ꝓrũpamꝰ: qi contra spẽ interdũ euenit. ut his qͥb malediximus
nuntiet᷑: & incurramꝰ ꝑiculũ in moderatione linguȩ. Quod aut̃

Expanded text:
tum septulum , hoc asseverat quod tum septulum , hoc asseverat quod eloquentiae et orationi quae verborum sit fronde composita, facile vulgus cedat ignobile. Qui habent apud se sponsum, et propterea lugere et jejunare prohibentur , in risu faciunt panem, a quo risu et Isaac nomen et vini pocula ministrat in gaudio. Argentum quoque cui obediunt omnia, quinque illa de Evangelio, et duo et unum patrisfamiliae sunt talenta, et decem gemnae quae servis in negIn mente tua regi ne maledixeris, et in secreto cubilis tui, ne maledixeris diviti: 479 quia avis coeli auferet vocem, et habens pennas, annuntiabit verbum. Et simplex praeceptum aedificat audientes: ne ira et furore superati, in maledictum et in detractionem regum et principum prorumpamus: quia contra spem interdum evenit, ut his quibus malediximus, nuntietur, et incurramus periculum immoderatione linguae. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ duplicẽ quererent. qͥ laborantib in doctrina & sermone
debet᷑. nc̃ econtrario eos accusat qͥ loquunt᷑ qͥdẽ in eccła & doc&e
popłos. s ea docent quȩ płm audire delectae: quod peccatorem
palp& in uitio. & strepitꝰ concita& audientiũ. Nonne quando in
eccła lasciuit oratio. & beatitudinẽ & regnũ celoꝵ multitudi¬
ni pollicet᷑. uidet᷑ tͥ in risũ panẽ facere. & uinũ miscere biben¬
tiũ. siue qͦd ipsi qͥ docent diuitias & cibos & opes ꝑ delectabilia
ꝓmissa conquirant. siue qd eccłe panẽ qͥ panis lugentiũ & nõ
ridentiũ. beati qͥppe lugentes qm̃ ipsi ridebunt. in letitia &¬
gaudio conficiant: Quod autẽ sequit᷑ pecuniȩ uel argento
obediunt omĩa. dupliciter accipiendũ. uel ipsos doctores postꝗͣ
adulatione ditati sunt regnũ in popłis exercere. uel certe qr
argentũ semꝑ ꝓsermone accipit᷑. eloquia casta argentũ igne¬

Expanded text:
rem duplicem quaererent qui laborantibus in doctrina et sermone rem duplicem quaererent qui laborantibus in doctrina et sermone debetur. Nunc e contrario accusat eos qui loquuntur in Ecclesia et docent populos, sed ea docent quae populum audire delectat, quod peccatorem palpet in vitio, et strepitus concitet audientium. Nonne quando in Ecclesia lascivit oratio, et beatitudinem et regnum coelorum multitudini pollicetur, videtur tibi in risum panem facere, et vinum miscere bibentium, sive quod ipsi qui docent divitias et cibos et opes per delectabilia promissa conquirant, sive quod Ecclesiae, qui panis lugentium est et non ridentium beati quippe lugentes, quoniam ipsi ridebunt in laetitia gaudioque conficiant. Quod autem sequitur: Pecuniae vel argento obediunt omnia, dupliciter accipiendum. Vel ipsos doctores postquam adulatione ditati sint, regnum in populos exercere: vel certe, quia argentum pro sermone
Abbreviated transcription (Latin):
omis desuꝑ tẽpestas & nimb& ad nos turbo erumpae. Porro
quod in uno homine interpretati sumꝰ. meliꝰ potest super
eccła accipi. qd̃ ꝑ negligentiã principũ om̃is eiꝰ corruat alti¬
tudo. & ibi uitio&ꝵ illecebre sint ubi tegumͣ putabat᷑ esse
uirtutũ. In risu faciunt panẽ. & uinũ ut epulent᷑ bibenteᷤ:
& argento obediunt omĩa. Estimo ex suꝑiorib pendere qd̃
sequit᷑. In pigritia enĩ & in socordia magistroꝵ humiliari eccłã.
& culm̃ eiꝰ concidere. & tigna ꝑplui supra exposuimꝰ. Nunc gͦ
de hisdẽ magistris loquitur. & q uisus fuerat accusare eos cur
tacerent. & ñ uterent᷑ officio magistroꝵ. & episcopi & p̃sbiteri
in ecclesia constituti ñ laborent in sermone & doctrina. qđ
& tytꝰ cõmonet᷑ ut faciat. & tẏmotheo p̾cipit᷑ ne gram negli
biteros & episcopos ut salaria acciꝑent. & muti p̃ceptores hono¬

Expanded text:
omnes desuper tempestates, et nimborum ad nos turbo prorumpit. Porro omnes desuper tempestates, et nimborum ad nos turbo prorumpit. Porro quod in homine uno interpretati sumus, melius potest super Ecclesia accipi: quod per negligentiam principum omnis ejus corruat altitudo: et ibi vitiorum illecebrae sint, ubi tegmen putabatur esse virtutum. In risu faciunt panem et vinum, ut epulentur viventes. Et argento obediuns. In pigritia et socordia magistrorum humiliari Ecclesiam, et culmen ejus concidere, et tigna perplui supra exposuimus. Nunc ergo de iisdem magistris loquitur, et quia visus fuerat accusare eos cur tacerent, et non uterentur officio magistrorum, et episcopi et presbyteri in Ecclesia constituti non laborarent in sermone et doctrina, quod et Titus commonetur ut faciat, et Timotheo praecipitur, ne gratiam neglig presbyteros et episcopos, ut salaria acciperent, et muti praeceptores hono