comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ost bienniũ uͦ sc̃s leodegariꝰ cum fr̃e suo
garino: quẽ ebroinꝰ cum multis aliis exi¬
uiauerat. ĩ palatiũ regis adductus cũ ad ircssio¬
nes ebroiui ũba temperantie ⁊ iusticie penderet.
ꝑsidus ille uissit garinũ lapidib obriui. sc̃m
ep̃m tota die nũdis pedib ꝑ quendã fluui¬
iͭ suꝑ acutissimos lapides dẽcurrentẽ deduci.
Et audiens qd̾ uir sc̃s deum ĩ tanto truciatus.
laudaret: p̾scisa ei lingͣ tũ labiis tradidit eũ
cuidam custodi. ut eũ nouis supplitiis reserua¬
tet. At ille nolens eũ indecent̾ tractare ĩ quodã
monast̾o sc̃imonialiũ reposuit. et ibi paululũ
cõmoratꝰ. diuinitꝰ plenũ officiũ loquendi ⁊ p̃dicã¬
di recepit. Interea rex theodericꝰ cũ ebroino con¬
ciliũ conuocauit in quo dei iudicio illi qui manũ
ĩ ep̃m mittere p̾sumpserunt: hoc p̃miũ accepet̃t
qd unꝰ eorũ exiliatꝰ et tandem decollatꝰ est. Alt u̾
leris. ⁊ corã om̃ib flagellatus laqueo suspendit

Expanded text:
ost biennium uero sanctus Leodegarius cum fratre suo Garino quem Hebroinus cum multis aliis exiliauerat in palatium regis adductus cum ad irrisiones Hebroini uerba temperantie et iustitie responderet, perfidus ille iussit Garinum lapidibus obrui sanctumque episcopum tota die nudis pedibus per quendam fluuium super acutissimos lapides decurrentem deduci; et audiens quod uir sanctus deum in tanto cruciatu laudaret, precisa ei lingua cum labiis tradidit eum cuidam custodi et eum nouis suppliciis reseruaret. At ille nolens eum indecenter tractare in quodam monasterio sanctimonialium eum reposuit et ibi paululum commoratus diuinitus plenum officium loquendi et predicandi recepit. Interea rex Theodericus cum Hebroino concilium conuocauit in quo dei iudicio illi qui manum in episcopum mittere presumpserunt hoc premium acceperunt quod unus eorum exiliatus et tandem decollatus est, alter leris et coram omnibus flagellatus laqueo se suspendit.
Abbreviated transcription (Latin):
entes. honestas nuptias ⁊ thoꝵ ĩmaculatũ
custodientes ad tempꝰ or̃oni uacantes ⁊ pt̃
ĩ idip̃m cũ timore dei reuertẽtes: ne tẽpta¬
rentur a sachana. Multe tñ ex consensu ma¬
ritoꝵ alicitis amplexib abstinetes celibem
⁊ uere angelicam iutã ducẽtes tanto ma¬
ioie corona digne sunt qͣnto ĩ igne nõ ar¬

Expanded text:
entes, honestas nuptias et thorum immaculatum entes, honestas nuptias et thorum immaculatum custodientes, ad tempus orationi uacantes, et post in id ipsum cum timore Dei reuertantes, ne tentarentur a Satana. Multae tamen, ex consensu maritorum, a licitis amplexibus abstinentes, caelibem et uere angelicam uitam ducentos, tanto maiore corona dignae sunt, quanto in igne co
Abbreviated transcription (Latin):
habundare: uł int̾ pomposos seculares cum
ꝑitło remanere. Iidisti ⁊ gauisus es scãs ⁊
deo setiuentes matronas quanto zelo iuen¬
culaꝵ pudiciciã conseruarent. ⁊ eas ĩ honesto
pposito ut solũ celestem sponsũ desiderarent
salutarẽb monitis ĩstruerẽt. Ip̃e ⁊ indue in
ieuiniis et or̃onib ĩ iugilus et laborib ma¬
nuũ ĩ lacrimis et obsecrationib dño seriuẽ¬
tes sicut maritis sius prius placere nitebant᷑
ĩ carne ita ĩmo ampliꝰ sponso celesti placere
studebant ĩ sp̃u. frequent᷑ ad memoriã reuo¬
cantes illud apłi. Uidua q̃ ĩ deliciis uiuit mor¬
tua est et qd̃ scẽ udue que sc̃oꝵ ncc̃itatib cõ¬
municãt qͥ pedes pauꝑu lauant. q̃ hospitali¬
tatem sestantur q̃ oꝑib mĩe insistunt fruc
tũ sexagesimũ ꝓmerentur. U idisti ⁊ gaui¬
sus es: scãs ⁊̃ mnulieres ĩ mrimono deo deuo¬
te setiuentes filios suos ĩ timore dm̃ erudi¬

Expanded text:
abundare uel inter pomposos saeculares cum abundare uel inter pomposos saeculares cum periculo remanere. Uidisti, et gauisus es, sanctas Deo seruientes matronas, quanto zelo iuuencularum pudicitiam conseruarent, et eas in honesto proposito, ut solum coelestem sponsam desiderarent, salutaribus monitis instruerent. Ipsas etiam uidua in ieiuniis et orationibus, in uigiliis et laboribus manuum, in lachrymis et obsecrationibus Domino seruientes, sicut maritis suis prius placere nitebantur in carne, ita imo amplius sponso coelesti placere studebant in spiritu, frequenter ad memoriam reuocantes illud Apostoli: Uidua qua in deliciis uiuit mortua est, et quod sanctae uiduae quae sanctorum necessitatibus communicant, quae pedes pauperum lauant, quae hospitalitatem sectantum sexagesimum promerentur. Uidisti, et gauisus es, sanctas etiam mulieres in matrimonio Deo deuote seruientes, filios suos in timore Domini erudi
Abbreviated transcription (Latin):
ater sc̃e pastor thlosane nosti q eum
uenires ad partes nĩas te narrante audiui qd̃
reliq̃ras egyptum in partib tius. et transiẽs
ꝑ desertum tectam ꝓmissionis ĩ leodii ꝑtib¬
nr̃is crucesignatos contͣ hereticos fide feruẽ
mͥ dixisti quasdam mulieres magis pro uno
ueniali lugentes qmͣ hoĩes ĩ partib tuis pro
nulle mortalib mirareris. ueniẽs ad partes
nr̃as sicut audisti sic uidisti ĩmo plusqmͣ au¬
disti. Uidisti .n. ⁊ gauisus es ĩ ortis liliorum
dm̃ multas sc̃aꝵ uirginũ ĩ diu̾sis locis cater¬
nas. q̃ spretis pro xp̃o carnalib illecebris et
cõtemptis ꝓ amore regni celestis huiꝰ mũdi
diuitiis. ĩ pauꝑtate et humilitate sponso ce¬
lesti adherentes labore manuũ tenuem uic¬
tũ q̃rebant licet .n. parentes eaꝵ diuitus mł¬
tis habũdarẽt. ip̃e tñ obliuiscẽtes ppłmi suũ
⁊ domũ pris sui male bãt angustias pau¬
ꝑtatis sustin̾e. qmͣ male acquisits diuiciis

Expanded text:
ATER sancte, pastor Tholosane, nosti quia, cum uenires ad partes nostras, te narrante, audiui quod reliqueras Aegyptum in partibus tuis, et, transiens per desertum, terram promissionis partibus Leodii inmihi dixisti, quosdam mulieres magis pro uno ueniali lugentes, quam homines in partibus tuis pro mille mortalibus, miraueris; ueniens ad partes nostras, sicut audisti sic uidisti, imo plus quam audisti. Uidisti enim, et gauisus es, in hortis liliorum Domini multas sanctarum uirginum in diuersis locis cateruas, quae, spretis pro Christo carnalibus illecebris, et contemptis pro amore regni coelestis huius mundi diuitiis, in paupertate et humilitate sponso coelesti adhaerentes, labore manuum tenuem uictum quaerebant, licet enim parentes earum diuitiis multis abundarent : ipsae tamen, obliuiscentes populum suum et domum patris sui, malebant angustias paupertatis sustinere, quam male acquisitis diuitiis
Abbreviated transcription (Latin):
me ĩ ĩllo metuendi eraminis die ꝑ se transitu¬
rũ ille ignus ĩextinguibilis ⁊ ĩquisitor meri¬
toꝵ oĩm nõ tenebit cui nũc extrinsecꝰ hic tp̃ra¬
lis ac paruus nõ peꝑcit. Cũq estuanti huiꝰ¬
cemodi cogitationib atq tristicia sopor subi¬
to sub repsiss: adueniẽs angełs dñi cur in qͥt¬

Expanded text:
me in illo metuendo examinis die pertransitume in illo metuendo examinis die pertransiturus ille ignis inextinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc extrinsecus hic temporalis ac paruulus non pepercit ? cumque aestuanti huiuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset, adueniens angelus domini, cur, inq
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerĩt nisi forte extrema illos ⁊ ĩ eitabilis
cerit nõ de admiratiõe sigrioꝵ sed de ornatu moꝵ¬
debet apud nos ẽẽ laudabilis. Et reuera maiꝰ mi¬
raculũ est de ꝓpͥa carne fomitẽ eradicare luxurie
p̃clarior uurtus sublimiorq profectus est aĩe
ꝓpͥe curare languores qͣm corꝑis alieni. Et in
hoc ip̃m qd̾ diximꝰ uł testimoniis ueteꝵ uł diui¬
nis oracuł approbemꝰ qͥd b̃s pasnutiꝰ de admira¬
tiõe signoꝵ uel de gr̃a senserit puritatis. ĩmo
quid angeli reuelatione cognouit ꝓferamꝰ. Hic
cipua: ut crederet se ⁊̃ carnalis cõcupiscentie la¬
queis penitus absolutũ eo qd̃ cunctis infesta¬
tionib demonũ quib dui aꝑte cõflererat suꝑi¬
orem se fc̃m ẽẽ sentiret. dũ aduenientib uiris
scĩs pulmentũ lenticule qd̾ illi atherant nomi¬
catus magnũ ĩmodũ cepit secũ tacitꝰ uolu̾e
cur ignis inquiens mecũ nõ ht pacẽ cũ dirio¬
ra mͥ demonũ cesserint p̃lia. Aut quẽadmodũ

Expanded text:
uoluerunt, nisi forte extrema illos et ineuitabilis cerit, non de admiratione signorum, sed de ornatu modebet apud nos esse quisquam laudabilis. Et revera majus miraculum est de propria carne fomitem eradicare luxuriae, clarior uirtus sublimiorque profectus est animae propriae curare languores quam corporis alieni. quanhoc ipsum quod diximus uel testimoniis ueterum uel diuinis oraculis adprobemus, quid beatus Pafnutius uel de admiratione signorum uel de gratia senserit puritatis, immo quid angeli reuelatione cognouerit, ipsius uercipua, ut crederet se etiam carnalis concupiscentiae laqueis penitus absolutum, eo quod cunctis infestationibus daemonum quibus diu aperteque conflixerat superiorem se esse factum sentiret, dum aduenientibus uiris sanctis pulmentum lenticulae, quod illi atheran nomicatus magnum in modum coepit secum tacitus uoluere, cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum diriora mihi daemonum cesserint proelia? aut quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renꝰ cũ ad huc resideat ĩ menbris tius car¬
naliũ motuũ nec dũ ad purũ excocta cõmo
tio. Uade app̃hende nudã et pulcherrimã uirgi¬
nem ⁊ si illam tenens tranquillitatẽ tui cordis
ĩmobilẽ estusq carnales pacificos in te senseris
labet attractus.

Expanded text:
renus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta commotos: uade, adprehende nudam et pulcherrimam uirginem, et si illam tenens tranquillitatem tui cordis inmobilem aestusque carnales pacificos in te senseris lambet adtactus.
Abbreviated transcription (Latin):
opationẽ signoꝵ sc̃s ac dei famłs creditur ⁊̃ ui¬
cioꝵ eius emulatõ suadeat᷑ ꝑ hoc obtrectatioĩs
aditu reserato. ⁊̃ religionis sc̃ĩtas infamet᷑ uł
c̾te ut is qͥ curationũ dona ht̃e se credit ꝑ suꝑbi¬
am cordis elatꝰ grauiꝰ elidat᷑. Idoq a prĩb nr̃is¬

Expanded text:
ationem signorum sanctus ac dei famulus creditur, etiam uitiorum eius aemulatio suadeatur et per hoc obtrectationis aditu reserato etiam religionis sanctitas infametur, uel certe ut is qui curationum dona habere se credit per superbiam cordis elatus grauius elidatur. inde
Abbreviated transcription (Latin):
p̾clati mus testimoni ueritatẽ. ports
ubi ꝑcussor prio admisso scelere peus pexgeilsio¬
cerdotis bãtũ corpꝰ truncaret in libiũ diumũ¬
uliuor in libro certũ bĩ mͣris passionis iudiciũ
manifestat: ⁊ in nullo sccipture seciem legen¬
urbis ip̃ius ultione cõmotꝰ in atelatensi ur¬
be croscum principẽ sius tradidit inimicis. Q
capt cathenat᷑ ꝙ tam du est diu̾sis tormẽtis tẽ¬
pore diutuntno affluctus quousꝙ ꝑ erudelissimam
assiduamq cedẽ ad mortis intetitũ iuxta suũ me
dicinam ⁊ remedia pͥstina sine mora ꝑcipit opor¬
tuna. Int̾ cetera uirtutũ suaꝵ insignia multipli¬
cia: mr ĩ suo noĩe nõ patit᷑ impunitã ferre ꝑfidi
dax perpetrate temptauit sacramentũ: ultione

Expanded text:
yris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsiocerdotis sacrum corpus truncavit in librum diLivor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legenis istius ultione convictus in Arelatensis urbe Croscum principem suis tradidit inimicis. Qui captus et catenatus, tam diu diversis tormentis est diuturno tempore afflictus, quousque per crudelissimam assiduamque caedem ad mortis interitum perveniret juxdicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiadax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione
Abbreviated transcription (Latin):
õnorius post mortẽ
archadii enm fratru¬
de suo theodosio reg
no wandali duce
rosco gallias ꝑua¬
ati: multas urbe
ecc̃as subu̾tunt.
Croscus tandem a mariano p̾side arelati captꝰ
⁊ peruictas urbes ignominiose retractactꝰ ad mor
lingonensis cũ iuncentio archidiacotio antidiꝰ
colimꝰ. qui unin̾sũ mundũ cõstituit. Nolite in
contͣ nos in iracundiã ꝓuocetis. Wandali uero¬
p̾cipiti cursu: irruptis portis ingrediebant᷑ in
menia. Ast alii scalis oppositis in muros diu̾sa
de parte ruentes: ignes in pargamo submttebãt¬
⁊ gladiis diu̾sisq iaculis ciues õs cede impia ꝓ¬

Expanded text:
onorius post mortem Archadii cum fatruele suo Theodosio regnet. Wandali duce Crosco Gallias pervagati, multas urbes et aecclesias subvertunt. Croscus tandem a Mariano preside Arelati captus et per victas urbes ignominiose retractus, ad morteLingonensis cum Vincentio archidiacono, Antidius colimus, qui universum mundum constituit. Nolite in contra vos in iracundiam provocetis. 3. Sepraecipiti cursu irrumpentes, ruptis portis ingrediebantur moenia. Ast alii scalis appositis in muros diversa de parte ruentes ignes in Pergama submittebant; gladiis diversisque jaculis cives omnes impia
Abbreviated transcription (Latin):
fugiant malum ẽẽ ut transeant ad nõ esseͤ
Ppt̾ea iusis malis que sub sole sunt: cõtinuo
uoce illoꝵ subinfertur cũ dicitur et laudami
uerum bonũ non nouerũt. nec aliud putãt
hõi adbonũ uel ad malum ẽẽ. nͥ qd̾ p̃sens est
totũ. Icirco ĩ bonis supͣ modũ exulrant. ĩ ma¬
lis despetant: ⁊ ubi spes illoꝵ est illic desperatõ

Expanded text:
fugiant malum esse, nisi transeant ad non esse. Propterea visis malis, quae sub sole sunt, continuo voce illorum subinfertur cum dicitur. Et laudavi verum bonum non noverunt, nec aliud putant homini ad bonum vel ad malum esse, nisi quod praesens est totum. Idcirco in bonis supra modum exsultant, in malis desperant; et ubi spes illorum est, illic desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit et qͣre fc̃s sit recognosce̾t utiq bonũ
suũ: ⁊ iam non mag̃ felices dicet. qui nich il
sũt qͣm eos qui sũt aliqͥd. Desidetio namꝙ dan¬
ti boni astrictus animꝰ licet malis temporalib
afflictus uitam p̾sentem fastidiret. spe tũ con¬
solationis uenture õino ẽẽ magis qmͣ nõ eẽ
diligeret. Quare stulte dicis meliorẽ pugillũ¬
cũ require qmͣ plenam utramq manũ tum
labore: Forsitan cõsideras qñ pugillum habes
⁊ requiem h̃es s nõ attendis qñ nec ip̃m pugil¬
lũ habebis. quid tũc facturꝰ sis et qͣm requiem
tñc sis ħiturus. Ideo ñc comedis pugillũ ĩ re¬
quie ⁊ placet tͥ ociositas tua. neq curas ñc
interim aliũ pugillũ q̃tere cũ labore quem
comedas cũ iste defecerit. Id̾o comedis carnes
tuas nũc. qr ip̃e uapulabunt ħ ĩportunũ. et

Expanded text:
onum suum, et jam non magis felices diceret, qui nihil sunt, quam eos qui sunt aliquid. Desiderio namque tanti boni astrictus animus, licet malis temporalibus afflictus vitam praesentem fastidiret, spe tamen consolationis venturae omnino esse magis quam non esse, diligeret. Secum requie, quam plenam utramque manum cum labore? Forsitan consideras quando pugillum habes, et requiem habes; sed non attendis quando nec ipsum pugillum habebis, quid tunc facturus sis, et quam requiem tunc sis habiturus. Ideo nunc comedis pugillum in requie et placet tibi otiositas tua; neque curas nunc interim alium pugillum quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nunc, quia ipsae vapulabunt post ot
Abbreviated transcription (Latin):
cula latodensa sermone augusto u̾bi reuoluẽs
tranute ĩ uno coegit uolumine q̃ tam ecc̃asticiᷤ
qm monasticis studiis sũt nccria. Morit᷑ inqͥt.
ualentiniano ⁊ martiano regnantib. Idẽ quo¬
Nam pro reficiendis pauꝑib ⁊̃ rusticationem
cont᷑ͣ uires suas homo genere clatꝰ ⁊ longe alir̾
educat᷑ excuit. s nec in spiritalib laborate ne-¬
glexit. Nã ⁊ ĩ docendo gc̃am hũit: ⁊ absq ꝑsona¬
tũ acceptiõe ĩ om̃ib castigatũ opꝰ p̃dicationis
ĩgessit. Ingenio uero morali aliqͣ ⁊ parua edidit.

Expanded text:
cula, lato tensa sermone, augusto verbi resolvens tramite, in unum coegit volumen, aliaque tam ecclesiasticis quam monasticis studiis necessaria. Moritur sub Valentiniano et Martiano principibus. CAPUabore fuit. Nam pro reficiendis pauperibus etiam rusticationem contra vires suas homo genere clarus, et longe aliter educatus, exercuit; sed nec in spiritalibus neglexit. Nam et in docendo gratiam habuit, et absque personarum acceptione omnibus castigatum opus praedicationis i
Abbreviated transcription (Latin):
dio fatis ĩgentib om̃s. Et trahim que
nos uita ꝑacta uocat. Hii nũquam hii semper
alii plestunt᷑ ad horam. Purgatisq datur trausitꝰ
ad requiẽ. Hanc illis altore sactum uł crimuus
expero. uita uel obsequiis: emptꝰ amicꝰ eunt. ꝑ¬
fectos ualdeq malos nil nota suoꝵ. Nil imꝑen¬
sa p̾cũ: nil holocarista iuuant. Nam nec iustus
eget. nec pesimꝰ ista metet᷑. In medio est uenia
cu sacra mensa parat. Ip̃a tñ uiuos a uice cal¬
ticulis cedat hostia fc̃actat trib. ꝑs intinctã¬
mero: pro iuius oratq opusq. Sanguinis et
caruis expiat ip̃a caro. Pͥro bene defunctis quoꝵ
purgatior uñ. Hoc interuentu nõ eget aiter
parit᷑ non oꝑantur idem. sam pars pro scĩs.
ꝑs est pro scificandis. Illa refert grates. suꝑ¬

Expanded text:
dio fatis urgentibus omnes. Et trahimur quo nos vita peracta vocat. Hi nunquam, hi semper, alii plectuntur ad horam, Purgatisque datur transitus ad requiem. Hanc illis altare sacrum, vel criminis expers Vita, vel obsequiis emptus amicus emit. Perfectos, valdeque malos nil vota suorum, Nil impensa precum, nil holocausta juvant. Nam nec justus eget, nec pessimus ista meretur In medio est, veniam cui sacra mensa parat. 1150 Ipsa tamen vivos a vitae calarticulis cedat hostia fracta tribusmero pro vivis orat, opusque Sanguinis et carnis expiat ipsa caro. Pro bene defunctis, quorum purgatior unus Hoc interventu non eget, alter pariter non operantur idem. Nam pars pro justis, pars est pro justificandis Illa refert gentes, sup
Abbreviated transcription (Latin):
lo mͦ ultra ualens ꝓcedere cogeretur retroced̾e. Sic
ab om̃ib officinis monasterii reiectus. a conspe¬
ctu piissimi redemptoris ⁊ głose maie uirguus
m̃ris cũ ea qua dignus est confusione pestifer
ille recessit. Canti gͥ o fr̃es estote ⁊ ĩmensas gͣ¬
tias om̃ipotenti ac miscdissimo saluatori agite

Expanded text:
lo modo ultra valens procedere, cogeretur retrocedere. Sic lo modo ultra valens procedere, cogeretur retrocedere. Sic ab omnibus officinis ecclesiae rejectus, a conspectu piissimi Redemptoris et gloriosissimae Virginis matris, cum ea qua dignus est confusione, pestifer ille recessit. Cauti igitur, o fratres, estote, et immensas omnipotenti ac misericordissimo Salvatori gratia
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ut admitteret᷑ orabat: ⁊ si ait in nulla ꝑte
ecc̃e admittor. ĩ aliquo saltẽ reliqͣrũ officinaꝵ
leco suscipiar. At filius uirgĩs. Uade inquit
luciferꝰ. et ne te mea potentia p̾uidicatũ lamẽ¬
tes. tempta qd̃ poteras. At ille solutus. aditũ
capituli petiit. et intrare conatꝰ. non potuit
In tm̃ .n. ⁊ sẽ tumdũ et introitũ capituli au¬
gustũ inuenit. ut nullatenꝰ intrare ualeret¬
lem aditũ non potuit tnͣsire. Inde ad dormitorium
fr̃m g̾ssum cõitit. ⁊ fantasiis solitis se eos inqui¬
etare posse confident̾ introire temptauit s eadem
grossitudine sua ab ostio repulsus recessit. Postre¬
mo ad refectoriũ nocendi spem contulit ibi pp̃ ali
qͣntulam corporis curã maiorẽ suspicatꝰ mentiũ
ĩcuriam. Ibi ⁊̃ tot obices diuinoꝵ ex lcõne u̾boꝵ.
tot trabes ex deuotione auditoꝵ tot repagula reppe¬
rit ex caritate sibi inuicem seruientium ut nul¬

Expanded text:
tu, ut admitteretur orabat: « Et, si, ait, in nulla parte tu, ut admitteretur orabat: « Et, si, ait, in nulla parte ecclesiae admittor, in aliquo saltem reliquarum officinarum loco suscipiar. » At Filius Virginis: « Vade, furcifer, inquit, ne te mea potentia praejudicatum lamenteris, tenta quod poteris. » At ille solutus, aditum capituli petiit; et intrare conatus, non potuit; intantum enim et se tumidum, et introitum capituli angustum invenit ut nullatenus intrare valerelem aditum non potuit transire. Inde ad dormitorium fratrum gressum convertit, et phantasiis solitis se eos inquietare posse confidens, introire tentavit; sed eadem grossitudine sua ab ostio repulsus, recessit. Postmodum ad refectorium nocendi spem contulit, ibique, propter aliquantulam corporis curam, majorem suspicatus mentium incuriam, ibi etiam tot obices divinorum ex lectione verborum, tot trabes ex devotione auditorum, tot repagula reperit ex charitate sibi invicem servientium, ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾ii. cetis sollempnitatib natuutatẽ
dñi quodam singulari affectu deuotius agere
⁊ cantuũ. melodiis. cereoꝵ accensionib qd̃q lõ¬
ge prestantiꝰ est. sp̃uali deuotione. multaq la¬
om̃ia p̃parauerunt. Uenerabilis ille p̃r̃ hugo
qui adhuc sener suꝑerat. capłm ubi frẽs cõue
splendori possit inmiscere. Frat̾ .ni. ait quidam
simo gremio cõtine: eiq sc̃oꝵ angłoꝵ multitu¬
dinẽ cũ ĩmenso lumine astare. Idem d̾s puer ex¬
ultabat et cordis leticiam gestu corꝑis ⁊ plau¬
su manuũ demonstrabat. ⁊ cõu̾sus ad matrem
aiebat. Cernis m̃r noctẽ natiuitatis mee q̃ im¬
ortu oĩa simul t̾restria ⁊ celestia letabunt᷑. Ubi
est nc̃ hostis me dampnati ꝑfidia ꝑfidia. ubi eiꝰ
potestas qͣ ante hoc singulare gaudiũ muindo
dñabat᷑:. Quo ille impudẽs audito. de latibu¬
lo suo eg̾ssus a longe se p̃sentabat. ⁊ ignomi¬
mose deturbatꝰ cum multo planctu ⁊ ulula-¬

Expanded text:
nasterii, caeteris solemnitatibus Nativitatem Domini quodam singulari affectu devotius agere, et canticum melodiis, cereoge præstantius est, speciali deuotione, multaque laomnia praeparaverunt. Venerabilis ille Pater Hugo, qui adhuc senex supererat, capitulum, ubi fratres splendori possit intermiscere. Frater enim, ait, quidam simo gremio continere, eique sanctorum angelorum multitudinem cum immenso lumine astare. Idem Deus puer exsultabat, et cordis laetitiam gestu corporis et plausu manuum demonstrabat: et conversus ad Matrem aiebat: « Cernis, Mater, noctem nativitatis meae, quae imortu omnia similiter coelestia et terrestria laetabuntur. Ubi est nunc hostis mei damnata perfidia? Ubi nunc ejus potestas, quae ante hoc singulare gaudium mundo dominabatur? » Quo ille imprudens audito, de latibulo suo egressus, a longe se prodidit; et ignominiose deturpatus, cum multo planctu et ulula
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ Ir̃ lepuscule ueni ad me. Quare sic te
decipi ꝑmisisti: Qui dimissus a fr̃e statim
ueluti securus ad iurũ dei cucurrit. ⁊ ĩ sin
euis domiti aĩalis more qͥeuit. Quociẽs a̾ a bõ
uiro suꝑ t̾ram depositus est ut abiret: totiẽs
ad illũ nõ aliam libertatẽ querendo recurrit
donec tandem ad uicinũ nemꝰ ip̃m a fr̃ib as¬

Expanded text:
simus: "Frater lepuscule, veni ad me! Quare sic te simus: "Frater lepuscule, veni ad me! Quare sic te decipi permisisti?. Qui dimissus a fratre, statim veluti securus ad virum Dei cucurrit et in sinu eius, domiti animalis more, quievit. Quoties autem a beato viro super terram depositus est ut abiret, toties ad illum, non aliam libertatem quaerendo, recurrit, donec tandem ad vicinum nemus ipsum a fratribus as
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ hic qui totũ se nutui creatoris sub¬
iecerat non ĩmerito creaturis sibi ĩferi¬
orib altissimi nomẽ iuocans ĩperabat. quaꝵ
Et ut referã pauca de multis accidit die qua¬
dam apd̃ castr̃ qd̃ dr̃ abianũ ut cũ dei u̾bũ
ppło illic adunato ꝓpon̾e uellet. p̃nimio stre¬
pitu et multitudine hyrũdinũ bbidem nidi¬
ficantiũ audiri nõ poss. Quib ita garriẽtib
talit̾ est locutꝰ. Sorores mee hyrundirees iam
cõpleat᷑ loqui oĩno cessate. At ille ueluti rõnis
capaces continuo tacuerũt. nec ab ip̃o loco do¬
net consumaretur p̃dicatio se mouerũt. Nͦ
uiso nuiracło cuncti qui aderant deũ glorifica¬
bant. et bĩ uiri saltem uesamẽta cõtingẽ cu¬
si rõne ducte ip̃ius erga se cognoscerẽt pietatis
affc̃m. Nam cũ moram faceret apud castel¬
lũ nõie greciũ quẽdã lepusculũ laqueo cap¬
tũ uiuũ a quodã fr̃e uidit adductũ. ad quem
pietate ꝓmotꝰ magna. sic ait uir ille mitis¬

Expanded text:
ed et hic qui totum se nutui Creatoris subiecerat, non immerito creaturis sibi inferioribus, Altissimi nomen invocans imperabat, quaruEt ut referam pauca de multis, accidit die quadam apud castrum quod dicitur Albianum, ut cum Dei verbum populo illic adunato proponere vellet, prae nimio strepitu et multitudine hirundinum ibidem nidificantium audiri non posset. Quibus ita garrientibus taliter est locutus: "Sorores meae hirundines, iamcompleatur loqui omnino cessate!". At illae, veluti rationis capaces, continuo tacuerunt, nec ab ipso loco, donec consummaretur praedicatio, se moverunt. Quo viso miraculo, cuncti qui aderant Deum glorificabant et beati viri saltem vestimenta contingere cusi ratione ductae ipsius erga se cognoscerent pietatis affectum. - Nam cum moram faceret apud castellum nomine Graecium, quemdam lepusculum laqueo captum vivum a quodam fratre vidit adductum; ad quem pietate magna permotus, sic ait vir ille mitis
Abbreviated transcription (Latin):
libertati restituendũ hylarit̾ ⁊ benigne sus¬
cipiens. ip̃m fr̃em piscem uocauit oransq
et nomẽ dñi beneclicẽs ĩ aqͣm reposuit. Per¬
sistente ã ip̃o ĩ õrone ⁊ laudib piscis ĩ aqua
ludẽs anaiicula nõ recessit donec ei licẽtiam
b̃s fnͣciscus or̃one completa cõcessit.

Expanded text:
 hilariter et benigne recipiens, ipsum fratrem piscem vocavit, oransque et nomen Domini benedicens, in aquam reposuit. Persistente autem ipso in oratione et laudibus, piscis in aqua ludens a navicula non recessit, donec ei licentiam beatus Franciscus, oratione completa, concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur. nõ quidẽ corporis ĩfirmantis ruinas refi¬
cere pro ĩ cõmodo. s carnis lixuriantis curã ꝑfi¬
cere ĩ desiderio. Rogo quẽ est hec securitas inter
frendentiũ undiq hostiũ fulgurantis hastas
⁊ circũuolantia spicula tanqmͣ finito bello ⁊ tri¬
ũpho adu̾sario ꝓicere arma ⁊ autprandiis in¬
cubare longiorib. aut nudũ molli uolutari in
lestulo. Quid hoc ignanie o boni milites: Scciis
ĩ sang̾ne ⁊ cede u̾santib: uos aut cibos diligi¬
tis delicatos. aut sompnos capitis matutinos¬
li festinantib redun̾e tempꝰ qm̃ dies mali sũt
uos econtrario ⁊ longas noctes dormiẽdo cõsu¬
mitis ⁊ dies fabulando ducitis ociosos. Delica

Expanded text:
esu non quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinli festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? A
Abbreviated transcription (Latin):
nerari. emplastrũ exhibere ubi cesura nõ est
Ad discernendñ deinde int̾ sanos ⁊ male hñtes
baculos ĩ manib gestare iubent᷑ egrotantes
plane nccͣrio ẜ ut qͦm̃ pallor ĩ uultu maciesq
nõ indicat batulus sustentans mentiat᷑ in uali¬
tudinẽ. Ridendas an lugendas dixerim hi ĩ her
tias. Sic macharĩ uixit: Sic basilius docuit:
Sicantoniꝰ instituit: Sic pr̃es ĩ egypto cõu̾sa¬
ti sunt: Sic deniq sc̃i. odo. maiolus. edilo. hu¬
go. qͦs se utiq sui ordinis principes ⁊ p̃ceptores
h̾r̃e gloriant᷑ aut tenuerũt aut teneti cõsue¬
uerunt: S hii hoĩes si sci ĩmo qr sc̃i fuierũt
a sc̃o apło non dissenserunt. qui nimirũ ita
loquitur hñtes uictũ ⁊ uestitũ hiis contenti
sitis. Nobis autem est pro iuctu satietas. nec
uestitũ appetimꝰ s oratũ¬

Expanded text:
i caesura non est. 23. Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis principes et praeceptores habere gloriantur, aut tenuerunt, aut teneri censuerunt? Sed hi omnes, si sancti, imo quia sancti fuerunt, a sancto Apostolo non dissenserunt, qui nimirum ita loquitur: Habentes victum ei vestitum, his contenti sumus . Nobis autem est pro victu satietas, nec vestitum appetimus, sed ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
turalẽ antea ⁊ uelut in extinguubilẽ ẽẽ credebat
ita refrixisse ꝑsenserit ut nec simplici quidem
se corꝑis motu sentiat incitari: Qũo sine uir¬
tute dñi contremiscat quisq qñ hoĩes quendã
duros atq truculentos qui ad sũmũ iracundie
furorẽ ⁊̃ blandissimis subditoꝵ irritabant᷑ obse¬
quiis ad tantã iuderit trãsisse lenitatẽ ut non
solũ nullis iã cõmoueant᷑ in iuriis. s ⁊̃ cũ illa¬
te fi̾ũt sũma magnanimitate cõgaudeant. Qͥs
pacissimo liberalem ex prodigo cõtinentẽ. ex suꝑ¬
bo humilẽ ex delicato ac tenero squalidũ hyrsũ¬
tũq ꝑspexerit et egestate atq angustia p̾sen-¬
tiũ rerum ⁊̃ uolũtarie ꝑfruentẽ. Ista sũt prodi¬

Expanded text:
turalem antea et uelut inextinguibilem esse credebat, ita refrixisse persenserit, ut ne simplici quidem se corporis motu sentiat incitari ? quomodo non uirtutem domini contremescat, quisque homines quondam diros atque truculentos, qui ad summum iracundiae furorem etiam blandissimis subditorum inritabantur obsequiis, ad tantam uiderit transisse lenitatem, ut non solum nullis iam conmoueantur iniuriis, sed etiam com inlatae fuerint summa magnanimitate congaudeant ? quis pacissimo liberalem, ex prodigo continentem, ex superbo humilem, ex ddioato ac tenero squalidum hirsutumque perspexerit et egestate atque angustia praesentium rerum etiam uoluntarie perfruentem ? ista sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
ticie sp̃ualis qͣ deiectꝰ animꝰ ĩsperati gaudii a¬
lacritate sustollit᷑ illos ignotos cordis excessus
⁊ tam ineffabilia qmͣ in audita solatia gau¬
dioꝵ quib nõnũqti ignauissĩo stupore torpẽ¬
tes ad or̃onem feruentissimã uelut de somp-
om̃ib quantũ mens ad subtiliorẽ ꝓfecerit pu¬
ritatẽ tanto sublimiꝰ intuebit᷑ deum ⁊ admi¬
ratioĩs int̾ semetip̃am potiꝰ capiet incremen¬
bile opꝰ dei: hoĩem carneum carnales affectus

Expanded text:
titiae spiritalis, qua dejectus animus insperati gaudii alacritate sustollitur ad illos ignotos cordis excessus, et tam ineffabilia quam inaudita solatia gaudiorum, quibus nonnumquam ignavissimo stupore torpentes, ad orationem ferventissimam, velut de somno omnibus quantum mens ad subtiliorem profecerit puritatem, tanto sublimius intuebitur deum et admirationis intra semet ipsam potius capiet incremenbile opus dei, hominem carneum carnales affectus
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sus eos in quo cõmoti fuerint rancorem
ãi reseruantes. negant quidã se ubis irasci: s re
ip̃a ⁊ oꝑe nec affabilitate eis solita collocũt᷑. Et¬
⁊ ex̾cere. aut nõ audent aut certe non possunt in
suam ꝑniciẽ iutꝰ iracundie retorq̃ntes cõcoqũt
eã ĩ corde taciti ac silentes ĩ semetip̃is cõsumũt.
amaritudĩem tristicie in uirtute animi ꝓtin ex¬
pellentes. s dirigentes ꝓcessu dierũ. ⁊ utrũq pro¬
tp̃re mitigantes. q uͭ in effectu oꝑis solum sit ira¬
cundia moderãda: ⁊ nõ potiꝰ archanis rr̃i pestoris
eruenda ne tenebris illius obscurati nec consilii
salubris. nec scĩe lurien admitt̾e: s nec templũ¬

Expanded text:
aduersus eos, in quos commoti fuerint rancorem animi reseruantes negant quidem se uerbis irasci sed re ipsa et opeet exercere, aut non audent, aut certe non possunt, in suam perniciem virus iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, ac silentes in semetipsis consumunt, amaritudinem tristitiae non virtute animi protinus expellentes, sed digerentes tur; aut quasi in effectu operis solummodo sit iracundia moderanda, et non potius ab arcanis nostri pectoris eruenda, ne tenebris illius obscurati, nec consilii salubris, nec scientiae lumen admittere, sed ne templu
Abbreviated transcription (Latin):
ac si ꝓlatꝰ excludit. Aut quemadinodũ uł ad
momentũ uult eam dñs retentari. qui nec sa¬
ferri: si uel aliũ ꝯͣ nos aliqͥd rancoris hr̃e cog¬
oĩm dñs delectat᷑: ut qd̾ in uno acqͥrit ꝑdat in
alt̾o. dñante tristicia. In cuilibet namq dispeni¬
dio unũ patit᷑ detrimentũ qui eodẽ mͦ oĩm fami¬
loꝵ suoꝵ salutẽ desiderat ⁊ expestat. ⁊ idcirco eq̃

Expanded text:
ac si prolatus excludit. Aut quemadmodum uel ad momentum uult eam dominus retentari, qui ne saferri, si uel alium contra nos aliquid rancoris habere cogomnium Dominus delectatur, ut quod in uno acquirit, perdat in altero, dominante tristitia. In cujuslibet namque dispendio unum patitur detrimentum, qui eodem modo omnium famulorum suorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
mederi cupit: om̃i languoris morbo alienũ sub¬
sistere. Qualibet ex ca iraicũdie motꝰ efferuens.
ecterat oculos cordis. ⁊ acumii iusuũ ecieia¬
lere ucilidioris morbi ingerens trabem solem
rasteriꝑs atise nobis est eic salubre eu cont lasci¬
luentes cordis nc̃i motꝰ indignantes infreminꝰ
rea q̃ agere confundim coram hõib uł ꝓloqui
in latebras ascendisse nr̃i pectoris indignamur
tes . uel cecte cũ contra hanc ipsam ixã crrano¬
bis adu̾sus frẽm itrepserit cõmouem᷑ ⁊ irati le¬
tales instigationes eiꝰ extendimꝰ. Itascim̃i in qͥt¬

Expanded text:
mederi cupit, omni languoris morbo alienum ssuo? Qualibet ex causa iracundiae motus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lascivientes cordis nostri motus indignantes infremimus, et ea quae agere confundimur coram hominibus, vel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur;ta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram, cur nobis aduersus fratrem inrepserit, commouemur et irati letales instigationes eius extrudimus nec in ad
Abbreviated transcription (Latin):
lerantia declarau̾it. Et idcirto ne uͥsib quidẽ
cenobii ꝓfuturas sustiꝑe ab eo pecunias acqͥes¬
tũt pͥmũ ne cõfidentia huiꝰ oblationis t̃flatus
nequaqͣm se pauꝑiorib fr̃ib coequare dignet᷑
rat: tepefactꝰ postea. nõ sine iniuria monastĩi
datut cͦũ receptꝰ fu̾it om̃i pͥstina facultate: ut
ne ip̃m quidem quo oꝑ tus est uestimentiũ
tandũ non scłi arte q̃ sitis nec de infidelitate
p̾stina reseruatis. s de piis ac scĩs monast̾ii
largitiõib milicie sue stipendia ꝑcepturũ at
inde se deinceps uestiendum alendũq cognos¬
cens ⁊ nil hr̃e ⁊ nichominꝰ cognoscẽs de crasti¬
no nõ esse sollicitũ. Nec statin congregatio

Expanded text:
ante fugiturum. Et idcirco ne usibus quidem coenobii profuturas suscipere ab eo pecunias adquiescunt, primum ne confidentia huius oblationis inflatus nequaquam se pauperioribus fratribus coaequare dignetur, rat, tepefactus postea non sine iniuria monasterii  cum receptus fuerit, omni pristina facultate, ut ne ipsum quidem quo opertus est indumentum tandum non saeculi arte quaesitis nec de infidelitate pristina reseruatis, sed de sanctis ac piis monasterii largitionibus militiae suae stipendia percepturum atque inde se deinceps uestiendum alendumque cognoscens et nihil habere et nihilominus de crastino non esse sollicitus secundum euang
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e ab hoc malleo. eri de fornace ferrea babylo¬
nis. Nisi forte qd̾ ab sit huiꝰ tam magni ⁊ tã
grauis mallei tonsiones assiduas ñ formidas
qui cont̃ ꝓpͥetates alioꝵ malleoꝵ nicħ gluci¬
nare potest solidare nichil nouit. s cuncta cõ¬
fringit. omĩa cõminuit. dissoluit muu̾sa. Re¬
di ergo redi ad crutem dñi bauilandã et noli
tuam pon̾e cũ pylato. qui malleator

Expanded text:
gere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylogere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus tam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non formidas, qui contra proprietates aliorum malleorum nihil glutinare potest, solidare nihil novit; sed cuncta confringit, et omnia comminuit, dissolvit universa. Redi ergo, redi ad crucem Domini bajulandum: et noli partem tuam ponere cum Pilato, qui malleator
Abbreviated transcription (Latin):
na quies uiciis alimeta ministrat. Demq il¬
la duo pͥma semꝑ istud t̾ciũ comitant᷑. Nlemo
n. pot̾ ẽẽ sompnolentꝰ quin sit et ociosus ⁊ desi
to. quia infinita sunt exempla sufficiat pon̾e
solam młieris ethimologiã. Mulier inquit
uarie dicit᷑ a mollicie.q. mollier Istud molli¬
er intelligiendũ est duplicit᷑ id est ⁊ actine ⁊
passiue. Tanquã si diceret: mollibilis .i. facił
ad moliendũ ut ⁊ cito molliat et cito molli¬
atur. Nolo autẽ te ignorare. ꝙ malleus simiłi
dicit᷑ amolliendo eo qd̾ ferrũ molliat ferreas
mentes ait ieronimꝰ libido domat ⁊ claudianꝰ
fetrea latiuis mollestũt corda sagittis᷑ Wides
mollit mulier: Igit᷑ mulier est malleus
bolus et mollit ⁊ malleat uniu̾sum mundũ
Qũo nõ tibi ab hoc malleo. Nõne ille est mal¬
leus qui tui massã corporis usq ad plumbeas
extenuauit laminas. ĩmo qui assidue. cudẽ¬
do suꝑ te suam de te facit ĩcudem: Si gͦ uis fu¬

Expanded text:
alimenta ministrat. Denique illa duo prima semper istud tertium comitantur. Nemo enim potest esse somnolentus, quin sit et otiosus et desidto quia infinita sunt exempla, sufficiat ponere solam mulieris etymologiam: « Mulier, inquit Varro, dicitur a mollitie, quasi mollier. » Istud mollier intelligendum est dupliciter, id est active et passive, tanquam si diceretur mollibilis, id est facilis ad molliendum; ut et cito molliat, et cito molliatur. Nolo autem te ignorare, quod malleus similiter dicitur a molliendo, eo quod ferrum molliat. « Ferreas mentes, ait Hieronymus, ipsa libido domat. » Et Claudianus: Ferrea lascivis mollescunt corda sagittis. Vides mollit mulier? Igitur mulier est malleus. bolus et mollit et malleat universum mundum. Quomodo non cavisti tibi ab hoc malleo? Nonne ille est malleus, qui tibi massam corporis usque ad plumbeas exterminavit laminas, imo etiam qui assidue cudendo super te suam de te fecit incudem? Si ergo vis fu
Abbreviated transcription (Latin):
ne inimicicias int̾ te et mulietẽ. Suffi
tͥ deceptam a secpente te hactenus decepis¬
se. Noli dare sanguisuge sangninẽ ald suggen¬
dũ. s auelle eam acute. uelit nolit ⁊ semiple¬
nam. Uis ertingue libidinem: Amoue ligna
ab igne ⁊ subsidet incendiũ. Que sũt ĩqͥs lig¬
na q̃ nõ sunt struenda ĩ ignem hꝰ hoĩs ricosi:
Innumerabilia sũt. ꝑauca sũt tũ ex eis ĩ quib
⁊ cet̾a possis cognosc̾e. dinumerabo. Ista gͦ sũt
Ocia. segnicies. sompuꝰ caro. femina. iunũ. ꝓs¬
petitas. ludus. carmina. forma puer̾ de primo
habes. Ocia corpꝰ alunt anim̾ quo pascit᷑
illis. Et lucanꝰ. Uariã dant ocia mentẽ ⁊ qui¬
dam de nr̃is. In desideriis est om̃is ociosus et
regula illa benedicti. Ociositas minuta est
aĩe. Et quidam de prib. Nõqmͣ ĩueniat te dya¬
bolus ociosum de scdo habes. Querit᷑ egistus qͣ¬

Expanded text:
ne inimicitias inter te et mulierem: sufficiat tibi deceptam a serpente, te hactenus decepisse. Noli dare sanguisugae sanguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove ligna ab igne, etsi stridet incendium. Quae sunt, inquis, ligna, quae non sunt struenda in ignem hujus hominis rixosi? Innumerabilia enim sunt, pauca tamen ex eis, in quibus et caetera possis recognoscere, dinumerabo. Ista sunt ergo: Otia, segnitior somnus, caro, femina, vinum, Prosperitas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis. Et Lucanus: . . . Variam dant otia mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inimica est animae. Et quidam de Patribus: « Nunquam inveniat te diabolus otiosum. » D
Abbreviated transcription (Latin):
gulam bi augustini. In templo ⁊̃ dñi sũt
montis oluieti. In monte uͭ thabor. abbas
et monachi ngri ⁊ ĩ ecc̃a simlit̾ de latina
In gethsemani quo q̃ uallis ẽ iosaphat
igri monachi. Om̃s isti abbes ⁊ pͥores cũ
ĩfulis et baculis et anulis atq sandaliis
pontificalib assistunt ĩ minist̾io pattiar¬
che soli obediẽtes. Sũt ⁊ tiuitates q̃ nõ hñt
ep̃os. Uidelicet ascalona sub ep̃o bethleemi¬
tano ioppe quo sub canonicis sepulchri-
neapolis. sub abbẽ templi ⁊ caypħas sub ar¬
chiep̃o cesariensi. Neapolis ⁊ tyrus ⁊ acon
⁊ ierłm. nullo mediante spectant ad regen¬

Expanded text:
 in templo Domini sunt bbate. In monte vero Thabor abbas et monachi nigri, et in ecclesia similiter de Latina. In Gessemani, que est vallis Josaphat, sunt nigri monachi. Horum omnium abbates et priores cum infulis, baculis, annulis et sandaliis pontificalibus assistunt in ministerio soli patriarche obedientes. Sunt tamen civitates, que non habent episcopos, ut Ascolana sub episcopo Betlehemico, Joppe sub canonicis Sepulchri, Neapolis sub abbate Templi et Caypham sub archiepiscopo Cesariensi. Neapolis et Tyrus et Achon et Jerusalem nullo mediante spectant ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
sub se. In pronintia quidẽ palestina. cesari
sem. In galylea nazarenũ qui ⁊ unũ .s. tyberia¬
tensem ht suffraganeũ. In phenicea uero tyren¬
sem. qui quatuor h̃t suffraganeos .s. aconensẽ
sydoniensem. bericensem. ac belinẽsem. Petracẽ¬
sem quo ĩ prouincia moabitaꝵ qͥunũ in mõ¬
te synai suffraganeũ h̃t grecũ. Prĩarche
uero suffraganei sũt. ebronita bethleemi¬

Expanded text:
copos, in provincia Palestina Cesariesem, in Galilea Nazarenum, qui I scilicet Tyberiacensem habet suffraganeum, in Phenicea vero Tyrensem, qui IIII habet suffraganeos, Aconensem, Sydoniensem, Bericensem et Belynensem, Petracensem quoque in provincia Moabitarum, qui I in monte Syna habet suffraganeum Grecum. Patriarche vero suffraganei sunt Ebronice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quodãm᷑ arram ĩ hoc uasculo pregustare. Hic in¬
qͣm finis tociꝰ ꝑfectioĩs est: ut eo usq extenuata
mens ab om̃i situ carnali ad sp̃ualia cotidie sub
est ut faciliorib pͥmũ ac tenerrimis ũiciis ĩbu
ad summa sensim gradatimq cõscendat. Qͣ pp̃ hĩ¬

Expanded text:
 incipiat in hoc uasculo praegustare. hic, inquam, finis totius perfectionis est, at eo usque extenuata mens ab omni situ carnali ad spiritalia cotidie sublentis, facilioribus primum ac tenerrimis initiis imbuaad summa sensim gradatimque conscendat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
terialiũ contemplatione discedẽs qͣntũ eã statꝰ
sue prouex̾it puritatis: feceritq iħm uł humi¬
lem ad huc ⁊ carneũ uł glorificatũ ⁊ ĩ maies¬
tatis sue gła nenentẽ internis obtutib aĩe
tatẽ ip̃ius cõtemplant᷑. qui de humilib ac de¬
t̾renis oꝑib ⁊ cogitatioĩb ascendentes cũ illo
secedunt᷑ in excelsum solutudinis montẽ ut ĩ¬
hec corꝑe cõmorantes ad similitudinẽ qͣndam
om̃ib deus. Tunc enim ꝑfecte consũmabitur
in nobis illa saluatoris or̃o ut dilectõ qͣ dilex¬

Expanded text:
terialium rerum contemplatione discedens, quantum eam status suae provexerit puritatis, feceritque Jesum vel humilem adhuc, vel carneum, vel glorificatum in majestatis suae gloria venientem, internis obtutibus animae tatem ipsius speculantur, qui de humilibus ac terrenis operibus et cogitationibus ascendentes cum illo secedunt in excelso solitudinis monte, qui lihoc corpore conmorantes ad similitudinem quandamomnibus deus. Tunc enim perfecte consummabitur in nobis illa nostri saluatoris oratio, q
Abbreviated transcription (Latin):
nequa qͣm nolumꝰ. multitudĩe cohercente. Ettat
tñ ꝑ totũ aggerẽ publicũ iulis sepultura sc̃oꝵ: lo¬
quentib tumulis. Beliqui humiliores ad soli¬
tudinis loca ꝑueniũt. ĩ quib collecati ordeũ adues¬
cendũ ut iumienta accipiũt ubi ⁊̃ uenenatorũ
aĩaliũ atq scorpionũ tanta ẽẽ dicit᷑ multitudo
ꝑcussũ: nullũ dicũt aliqñ euasisse. Quoꝵ fecitas
iurulenta: usq ad p̃sens xp̃o defendente nullum
seruoꝵ eiꝰ nocuisse decet᷑. S tũ illi alunt᷑ ordeace¬
is gͣnis postea etħ ablatũ est. q ñ poss d̾̃s qui
pluerat prĩb manna. pascere ⁊ nũc tali exilio
mancipatos.

Expanded text:
ercente: exaltata tamen per totum aggerem publicum vilis sepultura sanctorum, loquentibus tumulis. Reliqui habiliores ad solitudinis loca perveniunt, in quibus collocati hordeum ad vescendum ut iumenta accipiunt. Vbi etiam venenatorum animalium atque scorpionum tanta esse dicitur multitudo,percussu nullum dicunt aliquando evasisse: quorum feritas virulenta usque ad praesens teservorum ejus nocuisse docetur. Sed cum illic aluntur hordeaceis granis, postea et hoc ablatum est: quasi non posset Deus qui pluerat patribus manna, pascere et nunc tali exsilio mancipatos.
Abbreviated transcription (Latin):
suet: Uobiscũ ⁊ nos libebat ꝑgete ũ licere t rete
li mͦ filios a pr̃ib nulla nccĩtas separaretͥ
hiis uotib ⁊ laudib nullus iam ꝑgere admissũs
est cõsolator s artabat᷑ multitudo ad currendum
ut ubi tũc nauis erat p̃parata. laboriosã caperẽt
mansionẽ. Qui cũ senes deficerẽt ⁊ alii forte si iu¬
uenes delicati ceperũt p̾ hastiliũ cuspidib ad cur¬
rendũ ⁊ lapidib tundi. Unde magis deficiẽtes ã¬
pliꝰ lassabant᷑ Post uero imꝑatũ est mauris ut
qui ambulare nõ poterãt. ligatis pedib uelut ca¬
ca: ubi primo uestimenta postea mẽbra singula
carpebant᷑ qr ꝑ gladios acutos petraꝵ hic caput
cõterebat᷑ alibi latera scindebant᷑. ⁊ ita ĩt̾ trahen

Expanded text:
suetus? vobiscum et nos libebat pergere, si liceret, ut li modo filios a patribus nulla necessitas separaret. In his vocibus et lacrimis nullus iam pergere admissus est consolator, sed artabatur multitudo ad currendum, ut ubi cannaba erat praeparata, laboriosam caperent mansionem. Qui cum senes deficerent et alii forte etsi iuvenes delicati, coeperunt hastilium cuspidibus ad currendum et lapidibus tundi: unde magis deficientes amplius lassabantur. XII. Post vero imperatum est Mauris, ut eos, qui ambulare non poterant, ligatis pedibus ut caca, ubi primo vestimenta, postea membra singula carpebantur, quia per gladios acutos petrarum hic caput conterebatur, alibi latera findebantur, et ita inter man
Abbreviated transcription (Latin):
tices montiũ ⁊ ualliũ concurrentes turba fideliũ
lestimabilis descendebãt cercos manib gestantes
suosq infantulos uestigiis mr̃m ꝓicientes. ita
nete clamabant. Quib nos miseros relinquitis:
dũ ꝑgitis ad coronam.: Qui hos baptiraturi sũt
ꝑuulos fonte aque ꝑhennis: Qui nobis pñie

Expanded text:
et concava vallium concurrentes turbae fidelium inaestimabiles descendebant, cereos manibus gestantes, suosque infantulos vestigiis martyrum projicientes, ista voce clamabant: Quibus nos miseros relinquitis, dum pergitis ad coronas? qui hos baptizaturi sunt parvulos fontibus aquae perennis? qui nobis poe
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad parandñ sit facilis ⁊ ad comedendũ opor¬
tunior tulioris p̃cii cõpendũ ꝑstet: quiq sit sou̾so¬
tioni ft̃m iusmiq cõmunis. Triplex .n. natura est
castrimargie. unaꝗ̃ canonicã refetionis horã
puienire cõpellit. Alia q̃ tm̃mꝰ uenttis ĩgliiue ⁊
Paturitate quarũlibet gaudet escaꝵ. Tercia q̃ ac¬
curationib epulis ⁊ excultiorib delectat᷑. Cum¬

Expanded text:
ad coemendum oportuniorem uilioris pretii conpendium praestet quique sit con-uersationi fratrum usuique communis, triplex enim natm a est gastrimargiae, una quae canonicam refectionis horam praeueniri conpellit, alia quae tantummodo uentris ingluuie et saturitate quarumlibet gaudet escarum, tertia quae accuratioribus epulis et esculentioribus oblectatu
Abbreviated transcription (Latin):
statio solueret᷑: quidam senioꝵ ꝑcunctantib no¬
bis cur ita indifferent̾ apud eos p̃terirent᷑ toti¬
diana ieiunia R̾ndit. Ieiuniũ sẽꝑ est mecũ: uos
ederem hortaret᷑. iamq me dixissem nõ posse
rendit. Ego iam septies diu̾sis aduenientib fr̃ib
mensam posui. hortansq singulos cũ om̃ib cibũ
sumpsi: ⁊ adhuc esurio. Et tu pͥmitꝰ reficiens:
fc̃m indifferentet soluere cotidiana ieiunia: ita
discedentib eis refectionẽ ob illos indultã cõtinẽ¬
hanc a dño gr̃am diuturnis p̃cib impetrasse: ut
quotqͤt dieb ac noctib agitaret᷑ collectio spetiał
nũqm̃ sompni torpore penitꝰ laxaret᷑. Siqͥs uero
detractationis u̾bum seu ociosũ temptass ĩferre
ĩ sompnũ ꝓtinꝰ concidebat. ac sic nec usq ad au¬
riũ quidẽ eius poslutionem. uitꝰ oblequii poterat

Expanded text:
statio solueretur, quidam seniorum percontantibus nobis, cur ita indifferenter apud eos praeterirentur cotidiana ieiunia, respondit: ieiunium semper est mecum, uos ederem hortaretur, iamque me dixissem non posse, respondit: ego iam sexies diuersis aduenientibus fratribus mensam posui hortansque singulos cum omnibus cibum sumpsi, et adhuc esurio, et tu primitus nunc reficiens fratrum indifferenter soluere cotidiana ieiunia, ita discedentibus eis refectionem ob illos indultam continenhanc a domino gratiam diuturnis precibus inpetrasse, ut, quotquot diebus ac noctibus agitaretur conlatio spiritalis, numquam somni torpore penitus laxaretur. si quis uero detractationis uerbum seu otiosum temptasset inferre, in somnum protinus concidebat, ac ne usque ad aurium 1 quidem eius pollutionem uirus obloquii poterat