comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. Et circũsteterunt illũ om¬
nes uidue flentes. Hiduȩ st̃̾ pie
cogitationes auimȩ penitentis: q̃
sensus pͥstini uigorem quasi uiri
regimen ad tempꝰ omiserant: qͥ
ꝑ anima delinquente necesse ÷ su-¬
pplicit̾ exorent. & ostendentes tu
nicas & uestes: quas faciebat illis
dorcas. Non suis ꝓ defuncta uoci¬
bus s ipsius p̃cabantur oꝑib: q̃m
elemosine ñ solum a scd̾a sed & ã
pͥma morte lib̾ant.Dixit. Tabi¬
tha. surge. At illa aꝑuit ocłos:
& uiso petro resedit. Iustissimꝰ or¬
do resurgentis: ut prius mentis
petri uoce resideat. lumen suȩ cir¬
cũspectionis qđ ꝑdiderat recipi¬
at: & ad doctrinã eoꝵ qͥ se achuue¬
rant uiuat. Dans autem illi ma¬
nũ erexit eã. Contacta petͥ ma¬
nu tabitha resurgit: quia lan¬
guens anima peccatis. nullo me¬
lius ordine ꝗͣ scõꝵ exemplis con¬
ualescit. Uir autem quidã erat
in cesarea noĩe corneliꝰ. & cȩtera
Non uirtutib ad fidẽ. sed fide ꝑtin¬

Expanded text:
runt illum omnes viduae flentes. Viduae sunt piae cogitationes animae poenitentis, quae sensus pristini vigorem quasi viri regimen ad tempus omiserant, quae pro anima delinquente necesse est suppliciter exorent. Et ostendentes ei tunicas et vestes, quas faciebat illis Dorcas. Non suis pro defuncta vocibus, sed ipsius precabantur operibus, quoniam eleemosyna non solum a secunda, sed et a prima morte liberat. Dixit: Tabitha, surge. A illa aperuit oculos, et viso Petro resedit. Justissimus ordo resurgentis, ut prius oculos Petri voce resideat, lumen suae circumspectionis, quod perdiderat, recipiat, et ad doctrinam eorum qui se adjuverant vivat. Dans autem illi manum, erexit eam. Contacta Petri manu Tabitha resurgit, quia languescens anima peccatis, nullo melius ordine quam sanctorum exemplis convalescit. CAPUT X. Vir autem quidam erat in Caesarea, nomine Cornelius, etc. Non virtutibus ad fidem, sed fide pertin
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Tauros ad uictimas : coro¬
nas uͦ. ut uel faciem templi u¬
xta ritũ gentiũ ornaretꝰ: uel
eis quasi diis immolaturus im¬
poneret. Conscissis tunicis suis
exiliert̾ in turbas: & cętͣ. Pauen¬
tes scindunt uestim̃ta : qđ doꝵ
cultu honorent᷑. Hoc enĩ facere
consuetudinis iuideoꝵ ÷: quoti¬
es aliqͥd blasphemũ & quasi con¬
tra d̾m audierint. Herodes autẽ
quia ñ dedit honorẽ dõ s acquie¬
uit immoderato fauori ppłi : sta¬
tim ab angło ꝑcussus ẽ. Stͥatuert̃

Expanded text:
s. Tauros ad victimas, coros. Tauros ad victimas, coronas vero, ut vel faciem templi juxta ritum gentium ornaret, vel eis quasi diis immolaturus imponeret. Conscissis tunicis suis exsilierunt in turbas, et caetera. Paventes scindunt vestimenta, quod deorum cultu honorarentur. Hoc enim facere consuetudinis Judaeorum est, quoties aliquid blasphemum, et quasi contra. Deum audierint. Herodes autem, quia non dedit honorem Deo, sed acquievit immoderato favori populi, statim ab angelo percussus est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uerse gentilitatis gaudia sanatur.
Et uidens qr haberet fidẽ ut sai¬
uus fieret. Et ille iudaico more
pecuniã: iste aut̾ ex fide salutẽ
querit ab apłis. Dixit uoce mag¬
na.Surge suꝑ pedes tuos rectus.
In greco exemplari legitur. Dix̃¬
uoce magna. Tibi dico in nõĩe
tuos rectus. Hec de trans latione
posiumꝰ : ne co̾dicũ uarietate stu¬
pefactꝰ qͥd ueriꝰ sit ignores. Dii
runt ad nos. Stultus error gen¬
tilium : qui om̃e qđ supra se ui¬
dent deos putant. Et uocabant
barnabam iouẽ. Ad hoc udelic&:
quia pͥor eoꝵ ẽẽ uideret᷑. Iouem
nanq duum patrẽ: atq hõiẽ
regem ẽẽ putauert̃. Paulum uͦ
mercurium: qm̃ ipse erat dux
uerbi: Quia mercuriũ crede¬
bant eloquiũ linguãq prestare
mortalib. Unde & mercurium
quasi medio currentẽ id ÷ inter
auris linguasq latine nuncu¬
pabant : grece aut̾ ermen hoc ẽ
inter pretem appellabant. Tau¬
ros & coronas ante ianuas afferen¬

Expanded text:
versae gentilitatis gaudia sanatur. versae gentilitatis gaudia sanatur. Et videns quia haberet fidem, ut salvus fieret. Et ille Judaico more pecuniam, iste autem ex fide salutem quaerit ab apostolis. Dixit magna voce: Surge super pedes tuos rectus. In Graeco exemplari legitur: Dixit magna voce: Tibi dico in nomine tuos rectus. Haec de translatione posuimus, ne Codicum varietate stupefactus, quid verius sit ignores. Dii runt ad nos. Stultus error gentilium, qui omne quod supra se vident deos putant. Et vocabant Barnabam Jovem; ob hoc, videlicet, quia prior eorum esse videretur. Jovem namque divum patrem, atque hominum regem putaverunt. Paulum vero Mercurium, quoniam ipse erat dux verbi; quia Mercurium credebant eloquium linguamque praestare mortalibus. Unde et Mercurium quasi medio currentem, id est, inter aures linguasque, Latini nuncupabant. Groeci autem Ἑρμῆν, hoc est, interpretem, appellabant. Tauros et coronas ante januas afferen
Abbreviated transcription (Latin):
plebantur gaudio & sꝑu scõ. Ingre¬
co habet. discipłi autẽ: ut intelli¬
gamꝰ iudeis fidem ꝑsequentib. dis¬
cipłos e contrario sꝑuali gaudio
ditatos: & ad tracundiã coneitaue¬
rt̾ animas gentiũ adu̾sus fr̃s: qd̾
ing̾co sequitur. D s̃ aut̃ pacẽ fecit:
quidã latini codices minꝰ habent.
ingreco. cõmota ÷ omĩs multitu¬
do in doctrina eoꝵ. Paulus autẽ
& barnabas morabant᷑ in lystris
& hi quoq u̾sicłi quibusdã nr̃is
codicib ñ habent᷑. Et quidã uir
lystris infirmis pedib sedebat.¬
&̾ cet̾a. Sicut claudus ille ꝗ̃ petrꝰ
& ioħs ad portã templi curant sa¬
luitẽ prefigurat uideoꝵ ÷ ita & hic
licaoniꝰ eger ꝓplm̃ gentiũ longe a
legis templiq religione remotũ:
societatis: ut nos ingentes: ipsi au¬
tẽ in circuncisionẽ. S & tp̃ra expo¬
sitioni conueniunt. Nã ille pͥmis si
tib crederet᷑: hic uͦ uideis ob ꝑ¬
fidiã expulsis et dãpnationig
puluere resꝑsis. inter noua con¬

Expanded text:
In Graeco habetur: Discipuli autem, ut intelligamus Judaeis fidem persequentibus, discipulos e contrario spiritali gaudio ditatos CAPUT XIV. Ad iracundiam concitaverunt animas gentium adversus fratres. Quod in Graeco sequitur: Deus autem pacem fecit, quidam Codices Latini minus habent. in Graeco: Et commota est omnis multitudo in doctrina eorum. Paulus autem et Barnabas morabantur in Lystris. Et hi quoque versiculi in quibusdam nostris Codicibus non habentur. Et quidam vir Lystris infirmus pedibus sedebat, etc. Sicut claudus ille quem Petrus et Joannes ad portam templi curarunt, salutem praefigurat Judaeorum, ita et hic Lycaonius aeger, populum gentium longe a legis templique religione remotum, societatis, ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem. Sed et tempora expositioni rbum crederetur, hic vero Judaeis ob perfidiam expulsis, et damnationis pulvere respersis, inter nova con
Abbreviated transcription (Latin):
et: & maiora hoꝵ faciet. E xurgens
aut̃ princeps sacerdotũ & om̃s qui
cũ illo erant q̃ est heresis saduceors:¬
& cętͣ. Heresis grece ab electione uoca¬
tur. qr qͥsq sibi spretis alioꝵ dictis
qđ sequendum putauerit eligit. Sa¬
cabant enĩ fibi qđ ñ erant : sicut in¬
fra legimꝰ corporis omino resurrecti¬
onẽ negantes animã ꝑire cũ carne
me hi pͥnciꝑib in ꝑsequendo apłos
astipulantur: delo iudelicet ducti:
qđ illi uirtute magna & miracłors
signis redderent testimoniũ resurre¬

Expanded text:
ens autem princeps sacerdotum, et omnes qui cum illo erant, quae est haeresis Sadducaeorum, etc. Haeresis Graece ab electione vocatur, quia quisque sibi, spretis aliorum dictis, quod sequendum putaverit, eligebat. Sacabant enim sibi quod non erant, sicut infra legimus, corporis omnino resurrectionem negantes, animam perire cum carne me hi principibus in persequendo apostolos astipulantur, zelo videlicet ducti, quod illi virtute magna et miraculorum signis redderent testimonium resurre
Abbreviated transcription (Latin):
onis tam̃ recte integritate resus¬
citari merentur : Sicut petro ip¬
si contigisse ꝓbat᷑ : cui rectissime
qđ de dorcade scriptũ ÷ aptari
pot̾. Factum ÷ aut̾ in dieb illis:
ut infirmata moreret᷑. Sc̃i enĩ eum
ꝑ fragilitatem naturȩ mortalis aliq̃
Sed cũ mox lacrimis insistunt. spem
recuꝑande uirtutiꝰ ascendt̃. sc̃õꝵ au¬
xilia inuocant. & sua q̃ intermise¬
rant bona acta recogitant: faciuit
ꝑfecto qđ sequit᷑. Quam cũ lauis¬
sent posuerunt eã in cenacło: &
cȩt̾a. que de petͥ euocatione & ele

Expanded text:
onis tamen rectae integritate resusonis tamen rectae integritate resuscitari merentur, sicut Petro ipsi contigisse probatur, cui rectissime, quod de Dorcade scriptum est, aptari potest. Factum est autem in diebus illis ut infirmata moreretur. Sancti enim cum per fragilitatem naturae mortalis aliquaSed cum mox lacrymis insistunt, spem recuperandae virtutis ascendunt, sanctorum auxilia invocant, et sua quae intermiserant bona acta recogitant, faciunt profecto quod sequitur. Quam cum lavissent, posuerunt eam in coenaculo. Et caetera, quae de Petri evocatio
Abbreviated transcription (Latin):
se cognosceret. Dammula qͥppe ł ca¬
prea animalia st̃ natura similia. s
magnitudine differentia : q̃ moras¬
tur in excelsis montib. E quamuis
de longinquo: uident tam̃ om̃s qui
ueniunt. Unde & ab acumine cer¬
nendi: grece dorcades ilocant᷑. Sic
nimirum sc̃ĩ meritis oꝑum in ex¬
celsis habitantes : mentis contempla¬
tione & suꝑnis sagaciter intendt̃:¬
& ibi summe ac cauta circumspe¬
ctione semꝑ inuigilant. Nam qđ
munda quidẽ hȩc animalia iux¬
ta legem s timida st̃ & imbellia.
uxta qđ naturã eoꝵ expͥmens
martialis ait. Dente timetur aꝑ.
defendt̾ cornua ceruũ. Imbelles
damniȩ : qͥd. nisi ꝑ̃da sumꝰ Non¬
ne manifeste significant eos qͥ sim¬
plicit̾ uiuere. discretoq gressu ac¬
tionis qͣsi fissa ungula incedere.
& u̾bum dĩ continua meditatioe
ruminare satagẽ : qui si uł igno¬
rantia forte ł infirmitate mortẽ
iueurrerint sꝑualem: ꝓ intenti¬

Expanded text:
se cognosceret. Damula quippe vel case cognosceret. Damula quippe vel caprea, animalia sunt natura similia, sed magnitudine differentia, quae morantur in excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Unde et ab acumine cernendi Graece dorcades vocantur. Sic nimirum sancti meritis operum in excelsis habitantes, mentis contemplatione et supernis sagaciter intendunt, et suimet cauta circumspectione semper invigilant. Nam quod munda quidem haec animalia juxta legem, sed timida sunt et imbellia, juxta quod naturam eorum exprimens Martialis ait: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum, Imbelles damae, quid nisi praeda sumus? Nonne manifeste significat eos qui simpliciter vivere discretoque gressu actionis quasi fissa ungula incedere, et verbum Dei continua meditatione ruminare satagunt? Qui si vel ignorantia forte, vel infirmitate mortem incurrerint spiritalem, pro intenti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & cursus scłi annuis quatuor
temꝑorib uariat᷑: quicunq pre¬
sentia labentiaq gaudia cõplecti¬
tur: quasi bis quaternario anno¬
rũ nunero grabato sternit᷑ eneriiiᷤ.
Grabatũ quippe ipsa ÷ segnities. u¬
bi requiescit animꝰ eger & infirmꝰ:
id est in uoluptate corꝑoris & omĩ
delectatione scłari. Enea sanet te
dñs iħc xꝑc: surge & sterne tibi
Quem de ꝑarali. si curauerat. mox
surge & sternere sibi ꝑcipit: sꝑu¬
aliter insinuans ut quisqͥs fid̾i so¬
lidamentũ in corde ꝑceꝑit. ñ solũ
torporem in quo desidiosus iacue¬
rat discutiat: sed etiã bona oꝑa in
quib requiescere ualeat pariat. In
ioppe aut̃ fuit quedã discipła no¬
mine thabita: quȩ int̾pretata dr̃
dorcas: id ÷ damiula ł caprea
Significat aut̃ animas uirtutum
studio sublimes: sed hominũ opini¬
one contẽꝑtibiles. Neq enĩ beatus
lucas int̾pretationẽ nominis augeret:
nisi magnũ eidem mysterium ines¬

Expanded text:
tur, et cursus saeculi annuis quatuor tur, et cursus saeculi annuis quatuor temporibus variatur, quicunque praesentia labentiaque gaudia complectitur, quasi bis quaternario annorum numero, grabato sternitur enervis. Grabatum quippe est ipse segnities, ubi requiescit animus aeger et infirmus, id est, in voluptate corporis et omni delectatione saeculari. Aenea, sanet tes. Surge et sterne tibi. Quem de paralypsi curaverat, mox surgere et sternere sibi praecepit, spiritaliter insinuans ut quisque fidei solidamentum in corde perceperit, non solum torporem, in quo fessus jacuerat, discutiat, sed etiam bona opera, in quibus requiescere valeat, paret. In Joppe autem fuit quaedam discipula, nomine Tabitha, quae interpretata dicitur Dorcas. Id est, damula, vel caprea. Significat autem animas virtutum studio sublimes, sed hominum opinione contemptibiles. Neque enim beatus Lucas interpretationem nominis augeret, nisi magnum ei mysterium ines
Abbreviated transcription (Latin):
dicau̾it: iuxta qđ ipse in sequẽ¬
tib regi agrippe loquens ait
Qͥa damasci primũ & iherosoli¬
mis. & in omĩ regione iudee gen¬
tib p̾̃dicabat. Barnabas aut̃ ap¬
phensum illũ dxit ad apłos.
Hic ẽ barnabas ille cyprus ge¬
nere. leuites: qͥ supͣ precium agͥ
sui ad pedes apłoꝵ attulisse me¬
morat᷑. Loquebatur quoꝙ iude
is: & disputabat cũ grecis. Nota
qđ grecos in iħrłm. iudeos in da¬
masco ꝗ̃ gentilium ẽ ciuitas docu¬
erit: ne forte hoc significet. gentiles
in quitatem di adunandos. & uide¬
os in ꝑfidiam gentiũ esse lapsuros:
uixta qđ y saias ait. & uertet᷑ lỹ¬
banꝰ in chermel: & chermel in salty
reputabit᷑. Inuenit aut̃ ibi hominẽ
quendã nomine eneam : ab annis o¬
cto iacentẽ in grabato. Eneas iste ge¬
nus significat humanũ: infirmoꝵ
priꝰ delectatione languescens: s apo¬
stoloꝵ oꝑe & ore sanatũ. Qͥ a enĩ &
mundꝰ ipse quatuor plagis sublima¬

Expanded text:
aedicaverit, juxta quod ipse in sequenaedicaverit, juxta quod ipse in sequentibus Agrippae regi loquens, ait: Quia Damasci primum, et Jerosolymis, et in omni regione Judaeae et gentibus praedicabam. Barnabas autem apprehensum illum duxit ad apostolos. Hic est Barnabas ille Cyprius genere, Levites, qui supra pretium agri sui ad pedes apostolorum attulisse memoratur. Loquebatur quoque et disputabat cum Graecis. Nota quod Graecos in Jerusalem, Judaeos in Damasco, quae gentilium est civitas, docuerit, ne forte hoc significet gentiles in civitatem Dei adjuvandos, et Judaeos in perfidiam gentium esse lapsuros. Juxta quod Isaias ait: Et vertetur Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur . Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato. Aeneas iste genus significat humanum, infirmorum prius delectatione languescens, sed apostolorum opere et ore sanatum. Quia etenim mundus ipse quatuor plagis sublima
Abbreviated transcription (Latin):
speiq coniunctionẽ designat. Iun¬
cus enĩ uiriditatẽ fid̃i: ꝑalma sp̃e
uite et̾ne significat. Qͥsquis gͦ se
muro adu̾sitatis uideat cinctum :
sportã uirtutis qua euadat festinꝰ as¬
cendat. Cum aut̃ uenisset in ihrłm:
temptabat uingere se discipłis. Non
eũ mox bapti zatũ credamꝰ uenisse
ad apłos in ihrłm : sed sicut ipse ga¬
lathis scribit. pͥmo abisse in arabi¬
am: & iterũ reuersũ esse in dama¬
scum. De inde pꝰ annos tres uenien¬
tem iherosolimã uidisse petrũ: &
mansisse apd̃ eum dieb .xxaliũ
cobũ frem dñi: Ac de inde sicut
& lucas exeqͥtur. uenisse in par¬
tes sy rie & cyliciȩ. Utrum aut̃
pͥma an scd̾a uice damasci insidi¬
as ꝑtulerit : ñ facile patet. Nam
& scda intelligi potest: ex eo qđ
dr̃. Multis dieb impletis consili¬
um fecisse iudeos eũ interficiendi
Iecirco aut̾ lucas arabiã preter¬
mittere uidet᷑. qđ ibi minime p̃¬

Expanded text:
speique conjunctionem designat. Junspeique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma spem vitae aeternae significat. Quisquis ergo se muro adversitatis videt cinctum, sportam virtutum, qua evadat, festinus ascendat. Cum autem venisset in Jerusalem, tentabat jungere se discipulis. Non eum mox baptizatum credamus venisse ad apostolos Jerusalem, sed sicut ipse Galatis scripsit, primo abiisse in Arabiam, et iterum reversum esse Damascum. Deinde post tres annos venientem Jerosolymam vidisse Petrum, et mansisse apud eum diebus quindecicobum fratrem Domini. Ac deinde sicut et Lucas exsequitur, venisse in partes Syriae et Ciciliae. Utrum autem prima, an secunda vice Damasci insidias pertulerit, non facile patet. Nam et secunda intelligi potest, ex eo quod dicitur multis diebus impletis consilium fecisse Judaeos eum interficiendi. Idcirco autem Lucas Arabiam praetermittere videtur, quod ibi minime pr
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ dr̃ squamis esse contectũ. Qͥa gͦ
iudĩ serpentes & genimina uiꝑarũ st̃
uocati: qr illoꝵ ꝑfidiã sectabat᷑. qua¬
si ꝑelle serpentina ocłos cordis obte¬
xerat. S cadentib sub manu anani¬
ȩ ab eiꝰ ocłis squamis: monstrat᷑ in
facie. qđ uerum ĩã lumen recepit
in mente. Accipientes aut̃ discipłi
eiꝰ nocte. Id ẽ discipłi xꝑi. In gre¬
co enĩ non ÷ additũ. eiꝰ. s tmmodo.
clesiȩ intelligant᷑. Nondum enĩ pau¬
lus discipłos fecisse legit᷑: sed solum
nidos confudisse. qͥ habitabant dama¬
sci. Per murũ dimisert̾ eum sũ¬
mittentes in sporta. Hoc effugii
genꝰ hodie q reseruatur in ȩccła:
q̃n quis antiqui hostis insidiis ł
huiꝰ scłi laqueis circumfusus. spe¬
i fidĩ ꝙ suȩ munimine saluabitur.
Muriis enĩ damasci q̃ sanguinem
bibens int̾pretatur: adu̾sitas scłi
est. Rex aretha qͥ interp̃tat᷑ dissen¬
sio: diabolus intelligitur. Sporta q̃
iuncis palmisq solet confici: fidei

Expanded text:
ontectum. Quia ergo Judaei serpentes, et genimina viperarum sunt vocati qui illorum perfidiam sectabatur, quasi pelle serpentina oculos cordis obtexerat. Sed cadentibus sub manu Ananiae ab ejus oculis squamis monstratur in facie, quod verum lumen jam recepit in mente. Accipientes autem eum discipuli ejus nocte. Id est, discipuli Christi. In Graeco enim non est additum ejus, sed clesiae intelligantur. Nondum enim Paulus discipulos fecisse legitur, sed solum Judaeos confudisse qui habitabant Damasci. Per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Hoc effugii genus hodieque servatur in Ecclesia, quando quis antiqui hostis insidiis vel hujus saeculi laqueis circumfusus, spe fideique suae minime salvatur. Murus enim Damasci, quae sanguinem bibens interpretatur, adversitas saeculi est. Rex Areta, qui interpretatur descensio, diabolus intelligitur. Sporta quae juncis palmisque solet confici, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
corporali ł iniuria temptem᷑ hu¬
mana. licere nobis aliquid de
nr̃o ꝓpositi rigore laxare. Et qr
dictum ÷. sint lumbi ur̃i precin¬
cti. &. calciati pedes in p̃parati¬
one euangłii pacis: sꝑualit᷑ uir¬
tutũ uerbiq predicandi resume¬
re iubecur insignia. Uenert̾ ad
portam ferreã que ducit ad eiui¬
tatẽ. Angusta inmo ferrea erat
meabilis: qͥ sanguine ꝓpͥo ferreũ
uicert̾ ostium. De hoc aracor. Fer¬
rea qͥd mirũ si cedunt ostia petͦ:
ꝗ̃ ds̃ echeree custodem deputat
au le. eccłeq sue faciens tetine¬
re cacumen. infernũ suꝑare r¬
bet : Et petrus ad se reuersuf
Id ÷ a contẽplationis culmine ad
hoc regͥssus. qđ intellectu cõmu¬
ni & priꝰ fuit. Processit puella
ad idendũ. & dñm tumuli clay¬
stris egressũ. pͥma mulierꝰ niii
tiauit : ut ubi abundauit pec¬
catũ suꝑ abundaret gr̃a. Illi uͦ
dicebant. Angłs eiꝰ est. Qd̃ unꝰ¬
qͥsq nr̃m habeat angłos: & in li

Expanded text:
corporali, vel injuria tentemur hucorporali, vel injuria tentemur humana, licere nobis aliquid de nostri propositi rigore laxare. Et quia dictum est: Sint lumbi vestri praecincti, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis, spiritaliter virtutum, verbique praedicandi resumere jubetur insignia. Venerunt ad portam ferream, quae ducit ad civitatem. Angusta imo ferrea erat meabilis, qui sanguine proprio ferreum vicerunt ostium. De hoc Arator: Ferrea, quid mirum si cedunt ostia Petro? Quem Deus aethereae custodem deputat aulae Ecclesiaeque suae faciens retinere cacumen Infernum superare jubet. Et Petrus ad se reversus. Id est, a contemplationis culmine ad hoc regressus, quod in intellectu communi et prius fuit. Processit puella ad audiendum. Et Dominum de tumuli claustris egressum prima mulier discipulis nuntiavit, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret gratia. Illi autem dicebant: Angelus ejus est. Quod unusquisque nostrum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
patre ꝑfido id ÷ herode seniore sub
quo dñs natus ẽ cum fr̃e alexandro
fuerat int̾fectus. Occidit aut̃ iaco¬
bum frẽm ioħ̃is. gladio. De hoc iaco¬
bo clemens alexandrinꝰ hystoriam
quandã dignam memoria refert̃.
Et is inquit qui obtulerat eũ iudi¬
xꝑianũ. Ducti st̾ ambo pariter
ad suppliciũ. & cũ ducerentur:
in uiam rogabat iacobũ dari sibi
remissionẽ. At ille parumꝑ delibe¬
rans : pax tͥ inquit : & oscłatus ẽ
eum. & ita simul ambo capite ple¬
tũ : ita quaternio quatuor sub se
milites habebat. Percussoq latere
petri: suscitauit eũ. Percussio la¬
teris cõmemoratio passionis xp̃i ÷:
de cuiꝰ uulnere salus nr̃a ꝓfluxit:
& nobis quoq pressurarum cate¬
na retentis: tale solatiũ reddidit
cingulis usos fuisse legimꝰ: euius
ris ad horam laxauerat᷑. ut tuni¬
ca cira pedes dimissa frigꝰ noc¬
tis utcunq temꝑaret: exemplũ
prebens infirmis. cũ uel molestia

Expanded text:
patre perfido, id est, Herode seniore, sub patre perfido, id est, Herode seniore, sub quo Dominus natus est, cum fratre Alexandro fuerat interfectus. Occidit autem Jacobum fratrem Joannis gladio. De quo Jacobo Clemens Alexandrinus historiam quamdam dignam memoria refert. Et is inquit qui obtulerat eum juditianum. Ducti sunt autem ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum, dari sibi remissionem; at ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plet centurio centum, ita quaternio quatuor sub se milites hPetri suscitavit eum. Percussio lateris commemoratio passionis Christi est, de cujus vulnere salus nostra profluxit. Et nobis quoque pressurarum catena retentis, tale solatium ipse reddcingulis usos fuisse legimus, cujusris ad horam laxaverat, ut tunica circa pedes demissa, frigus noctis utcunque temperaret, exemplum praebens infirmis, cum vel molestia
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem aut̃ tempore : misit herodes
rex manꝰ. Non famis uidelicet tem¬
pore. quã quarto claudii anno fa¬
ctã hystorie refert̾: cũ herodes e̾
iusdem t̾cio sit anno defunctꝰ: sed
illo haud dubio tẽpore quo oblatio¬
nes iherosolimã deferebant᷑. Non au¬
tẽ putemꝰ herodem qui tetrarcha
erat. postea regẽ factum. hoc capło
designatũ. Refert enĩ iosephus. gai¬
um imꝑio suscepto. continuo iud̾o¬
rũ principatum huic herodi fili¬
o arystoboli quẽ tam̃ ille agri p¬
pã nominat tradidissẽsimul &
phy lippi ac lysanii tetrarchyas:
Quarto aut̾ id ÷ ultimo imꝑii sui
anno herodes eidẽ pariter contu¬
lisse: ipsũ uero herodẽ qͥ uel in
ioh̾is nece autor extiterat. uel
in passione dñi interfuerat multis
excruciatũ modis exilio dãpnasse
ꝑpetuo. Porro hc̃ herodẽ siue agrip¬
pam t̾cio claudii anno. sui uͦ reg¬
ni septimo ab angło ꝑcussũ. reg¬
nũ agrippe filio reliquisse. Ari¬
stobolus aut̾ quẽ dixi. ipse ÷ qui a

Expanded text:
Eodem autem tempore misit Herodes rex magnus. Non famis videlicet tempore, quam quarto Claudii anno factam historiae referunt, cum Herodes tertio ejusdem sit anno defunctus, sed illo haud dubie tempore, quo oblationes Jerosolymam deferebantur. Non autem putemus Herodem, qui tetrarcha erat, postea regem factum, hoc capitulo designatum. Refert enim Josephus Caium, imperio suscepto, continuo Judaeorum principatum huic Herodi filio Aristobuli, quem tamen ille Agrippam nominat, tradidisse, simul et Philippo ac Lysaniae tetrarchias. Quarto autem, id est, ultimo imperii anno Herodi eidem pariter contulisse. Ipsum vero Herodem, qui vel in Joannis nece auctor exstiterat, vel in passione Domini interfuerat, multis excruciatum morbis exsilio damnasse perpetuo. Porro hunc Herodem sive Agrippam, tertio Claudii anno, sui vero regni septimo ab angelo percussum, regnum Agrippae filio reliquisse. Aristobulus autem quem dixit, ipse est, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
distribuit eis t̾ram eoꝵ. quasi
d̃s ad abraham: quia erit sem̃
eiꝰ accola int̾ra allena annis qua¬
dringentis: & itẽ ait. Quia
in y. saac uocabit᷑ tibi sem̃. Ab
exortu ergo illiꝰ seminis usq
ad exitũ isrł ex eg y pto: fue¬
rt̾ ut exodꝰ scribit anni qua¬
dringenti quinq: his adde
quadraginta annos in deserco.
& quinq in t̾ra chanaan. Q¬
bus auctis. uidetur t̾ra qui¬
euisse a preliis. & sors fuisse
annos quadringentos qͥnqua¬
ginta. E dedit̾ illis saul an¬
nis quadraginta. C redo qr
lib̾ regumi ñ aꝑce quot annis sa¬
ul regnauerit exponit apłoiul¬
go loquentẽ hoc qđ fama ere brior
haberet dicere uoluisse: sed queren¬
tes sollicitiꝰ ibidem sicut chronicoꝵ.
libri testantur: Inuenimꝰ samuhel
& saul annis quadraginta isrłi pre¬
fuisse. Factũ ÷ inquit enĩ quadrin¬
gentesimo octogesimo anno egressi¬
onis filioꝵ isrł ex egẏpto. cepit

Expanded text:
distribuit eis terram eorum, quasi distribuit eis terram eorum, quasi Deus ad Abraham, quia erit semen ejus accola in terra aliena annis quadringentis. Et iterum ait: Quia in Isaac vocabitur tibi semen. Ab exortu ergo seminis usque ad exitum Israel ex Aegypto, fuerunt ut Exodus scribit anni quadringenti quinque. His adde annos quadraginta in deserto, et quinque in terra Chanaan, quibus actis videtur terra quievisse a praeliis, et sors fuisse annos quadringentos quinquaginta. Et dedit Deus illis Saul annis quadraginta. Credo, quia liber Regum non aperte quot annis Saul regnaverit exponit, Apostolum vulgo loquentem hoc quod fama crebrior haberet dicere voluisse. Sed quaerentes sollicitius ibidem, sicut et Chronicorum libri testantur, invenimus Samuel et Saul annis quadraginta Israeli praefuisse. Factum est enim, inquit, quadringentesimo octogesimo anno egressionis filiorum Israel e
Abbreviated transcription (Latin):
ris appellari : quẽ econtrario
paulus filiũ diaboli nuncupat.
Saulus aut̾ qui & paulꝰ repletꝰ
sꝑu sc̃o. A sergio paulo ꝓconsule
eo qđ eũ xꝑi ficłi subege̾rit par¬
li sortitꝰ ÷ nom̃: & sequentia li¬
belli huiꝰ de pauli mirac ulis
agt̃. O portuit enĩ ut ipse coz¬
summationẽ apłicis actib dar&̃:
ꝗ̃ diu contͣ stimulos calcitrantẽ
dñs elegisset. Ecce manꝰ dñi suꝑ
te: & eris cecus. Seiebat apłs sũi
memor exempli de tenebris ocu¬
loꝵ mentis posse resurgere lucẽ:
nec enĩ merebat᷑ habere oc ulos
carnis. qui mentis ocłos aliis au¬
ferre laborabat. Uenert̾ antio¬
chyã psidie. Due antiochie ci¬
uitates st̃: una in sy ria ãsele¬
uco rege condita que rebla ante
uocabatur: cui dafnem fonc̾e ꝑxi¬
mũ dicunt. eiusq illã aquis a¬
bundantissimis ꝑfrui: in qua
pͥmo cognominati st̃ discipłi xp̃i¬
ani: Altera antiochia de qua nc̃
dictum ÷. in ꝓuntia psidia sorce

Expanded text:
ris appellari, quem e contrario ris appellari, quem e contrario Paulus filium diaboli nuncupat. Saulus autem, qui et Paulus, repletus Spiritu sancto. A Sergio Paulo proconsule, eo quod eum Christi fidei subegerit, Pauli sortitus est nomen. Et sequentia libelli hujus de Pauli miraculis agunt. Oportuit enim ut ipse consummationem apostolicis actibus daret, quem diu contra stimulos recalcitrantem Dominus elegisset. Ecce manus Domini super te, et eris caecus. Sciebat Apostolus sui memor exempli, de tenebris oculorum mentis posse resurgere ad lucem. Nec enim merebatur habere carnis oculos, qui mentis oculos aliis auferre laborabat. Venerunt Antiochiam Pisidiae. Duae Antiochiae civitates sunt: una in Syria coele, a Saleuco rege condita, quae Rebla ante vocabatur, cui Daphnen fontem proximum dicunt, ejusque illam aquis abundantissimis perfrui, in qua primum cognominati sunt discipuli Christiani; altera autem Antiochia, de qua nunc dictum est, in provincia Pisidiae. Sorte
Abbreviated transcription (Latin):
iosephus. dum ĩpietatem inquit
illicite adulationis ñ ex horreret:
respiciens paulopꝰ. imminentem
atq insistentẽ capiti suo uidit
anglm: eumq sensit continuo ex¬
itii sui ministrũ. quẽ prius no¬
uerat ꝓuisorẽ bonoꝵ. Et paulo
post. uerũ continiuis quinq di
ebus uentris dolorib cruciatus.
saulus iuxta ordinẽ hy storie ter¬
cio decimo pꝰ dñi passionẽ anno a¬
płatum cum barnaba pauli acce¬
pisse uocabulũ : quartõ decimo ay¬
tem anno iuxta condictũ iacobi
cephe & ioħis ad gentiũ magiste¬
Aeccłastica rẽpugnat: dicens apo¬
aðnotandũ credidi: ubicunq si¬
nagogã iudõꝵ uideris. scito in
ciuitate gesta q̃ dicuntur. Cui
nom̃ erat bariesũ. Corrupce le¬
gitur bariesii : cũ beriesui id ÷
ma leficus. siue in malo. legi deb⁊.
Credo qr nom̃ ilłu isdẽ luteris
s nota suꝑposita scribat᷑. Non e¬
nĩ conuenit hominẽ flagitiosum
& magũ filiũ illu id ÷ saluato¬

Expanded text:
Josephus: « Dum impietatem inquit Josephus: « Dum impietatem inquit illicitae adulationis non exhorreret, respiciens paulo post imminentem atque insistentem capiti suo videt angelum; eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. » Et paulo post: « Verum continuis quinque ebus ventris doloribus cruciatus, Saulus juxta ordinem historiae, tertio decimo post Domini passionem anno, apostolatum cum Barnaba Paulique accepisse vocabulum. Quarto decimo autem anno juxta condictum Jacobi, Cephae, et Joannis, ad gentium magistea ecclesiastica repugnat, dicens apoannotandum credidi: Ubicunque synagogam Judaeorum videris, scito in civitate gesta, quae dicuntur. Cui nomen erat Barjeu. Corrupte legitur Barjesu, cum Barjeu, id est, maleficus, sive in malo, legi debeat. Credo quia nomen Jesu iisdem litteris, sed nota superposita, scribatur. Non enim convenit hominem flagitiosum et magum, filium Jesu, id est, Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
ture locis inuenit᷑. Nam & dñs de
pariuilis : Angłi inquit eoꝵ semper
uident faciẽ patris mei. & iacob de se
loquit᷑. Angelꝰ qui eruit me de cun¬
ctis malis. E hio discipłi angłm a¬
postoli pet̾ uenire credebant. Des¬
cendensq a iudea in cesareã. Quã¬
lippi dicere uideatur. eo qđ hȩc
sicut & tyrus & sydon urbs sit fe¬
nicis÷ iosepho tamen exponente
discimꝰ hec in cesarea palestine ge¬
sta. q̃ quondã turris stratonis di¬
cta est: & ÷ confinio fenicis & pale¬
stine in littore maris magni sita.
Postulabant pacẽ : eo qđ alerentur
regiones eoꝵ ab illo. Necessariã ha¬
bebant uicini regis amicitiã: eo
qđ illoꝵ regio ualde angusta: &
galẏ lee damasciq p̃ssa finib eẽt
Unde nec ipsa metropolis eoꝵ tirꝰ
tantas habet opes de t̾ra sita. ut
totiꝰ orbis esse possit emporion: qͣn¬
tas de subuectione nauiũ. Est au¬
tem maxime pur purae conc̾ilio¬
rũq ferax. Confestim aut̃ ꝑcus¬
sit eũ angłs dñi. Consonanter &̃

Expanded text:
turae locis invenitur. Nam et Dominus de parvulis: Angeli, inquit, eorum semper vident faciem Patris mei . Et Jacob de se loquitur: Angelus qui eruit me de cunctis malis. Et hic discipuli angelum apostoli Petri venire credebant. Descendensque a Judea in Caesaream. Quamlippi dicere videatur, eo quod haec, sicut et Tyrus et Sidon, urbs sit Phoenicis, Josepho tamen exponente, discimus haec in Caesarea Palaestinae gesta, quae quondam Turris Stratonis dicta est, et est in confinio Phoenicis et Palaestinae, in littore maris Magni sita. Postulabant pacem, eo quod alerentur regiones eorum ab illo. Necessariam habebant vicini regis amicitiam, eo quod illorum regio valde angusta, et Galilaeae Damascique pressa finibus esset. Unde nec ipsa metropolis eorum Tyrus tantas habebat opes de terra sua, ut totius orbis esse possit emporion, quantas de subnectione navium. Est autem maxime purpurae conchyliorumque ferax. Confestim autem percussit eum angelus Domini. Consonanter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
hec gr̃a & antiquos ustos uiuere
uit. Et ido sacram̃ta esse potue¬
runt ꝓ t̃p̃rum diu̾sitate diu̾sa:
cordissime recurrentia. Post ħ¬
aut̃ reuertar & edificabo tab̾na¬
cłm dauid. qđ decidit. & cętera
Tab̾nacłm dauid umbrã legis
significat : q̃ traditionib phari¬
seoꝵ corrupta & dilacerata. sed
dño reu̾tente id ÷ in carne appa¬
rente adeo sꝑuali ÷ gr̃a erecta:
ut ñ tantum iudi s & cuncte
gentiũ nationes nom̃ eiꝰ reqͥrant
E suffocatis & sanguine. Id est
a fundendo sanguinem: uel man¬
ducando cũ sanguine. Hec quidẽ
de gentili uita uenientib ꝓ ip¬
sis fidei rudimentis & inueterata
gentilitatis consuetudine conces¬
sa st̃: sed ne putarent᷑ ẽade etiã
ꝑfectiorib sufficere uigilanter
ad iunx it atq ait. Moy ses enĩ
temporib antiquis habet in sin¬
głis ciuitatib qui eũ predicent
in sy nagogis. Id ÷ & si preceptorũ
nc̃ acer̾uitate ñ grauentur a nobis:
ꝓcedente tñ tempore dũ frequentiꝰ

Expanded text:
et quae antiquos justos vivere vit, ideo sacramenta esse potuerunt pro temporum diversitate diversa, cordissime recurrentia. Post haec revertar, et aedificabo tabernaculum David, quod decidit, et caetera. Tabernaculum David umbra legis significat, quae traditionibus Pharisaeorum corrupta et dilacerata, sed, Domino revertente, id est, in carne apparente, a Deo spiritali est gratia erecta, ut non tantum Judaei, sed et cunctae gentium nationes nomen ejus requirant. Et suffocatis et sanguine, id est, a fundendo sanguine, vel manducando cum sanguine. Haec quidem de gentili vita venientibus, pro ipsis fidei rudimentis, et inveterata gentilitatis consuetudine concessa sunt, sed ne putarentur eadem etiam perfectioribus sufficere, vigilanter adjunxit, atque ait: Moses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus, qui eum praedicent in synagogis; id est, et si praeceptorum nunc acerbitate non graventur a nobis, procedente tamen tempore, dum frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. & ad dm̃ formidolosa lauda¬
tio: Quia priꝰ frigido gentiũ pecto¬
re splendor fidei exortus ẽ: & ꝓ eadẽ
inopinata fide. iudea dm̃ tremendo
głificat. Perambulauert̾ usq pheni¬
cem & cyprum & antiochiã: & cęt̾a.
Hinc iã post reuelationẽ sindonis
euangłice in qua molliter suꝑna
spe animalia sc̃a quiescerent. res
eccłẽ crescere cȩꝑunt: cũ ꝑ exteras
ꝓuintias. insulas & ciuitates. ñ solũ
iudcis s & gentib p̃dicatur euan¬

Expanded text:
veniet, et ad Deum formidolosa laudaveniet, et ad Deum formidolosa laudatio . Quia prius frigido gentium pectore splendor fidei exortus est, et pro eodem inopinata fide Judaea Deum tremendo glorificat. Perambulaverunt usque Phoenicem, et Cyprum, et Antiochiam, etc. Hinc jam post revelationem sindonis evangelicae, in qua molliter superna spe animalia sancta quiescerent, res Ecclesiae crescere coeperunt, cum per exteras provincias, insulas, et civitates, non solum Judaeis, sed et gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi quadrupedia t̾re & bestias
& reptilia & uolatilia cȩ̨li: & cet̾a.
Mirũ quomͦ hec quidã suꝑ escis qui¬
busdam uetẽri lege ꝓhibitis. nẽ uͦ
manducandis. interprecet᷑: cũ nec
serpentes nec reptilia possint edi.
nec ipse petrus sic intellexerit :s
om̃s homines equaliter ad xꝑi eu
angłiũ ꝓuocari: nullũq scdm na¬
tũrã esse pollutũ. Heq enĩ qua¬
re bestias comederit. s quare gen¬
tib cõmunicauerit. increpatus:
mysteriũ huiꝰ uisionis exposuit.
Uenerunt aut̾ mecũ & sex fr̾s isti.
Pulchre septenario fr̃m numero te
Aliter qͦ. quia sex dieb mundus ẽ¬
iste formatus: Per sex fr̃s. oꝑa ꝑfecta
monstrant᷑. Qͥ bene doctorem comitan¬
tur : qñ suis auditorib inter u̾ba ex¬
hortationis. exempla ꝑfecte demon¬
strant oꝑationis. Et gl̾ificauert̃ dm̃
dicentes. Ergo & gentib ds̃ peniten¬
tiã dedit ad uita. Hoc ÷ qd̾ in beati
iob libro legimꝰ. Ab aquilone aurũ

Expanded text:
vidi quadrupedia terrae, et bestias, et reptilia, et volatilia coeli, etc. Miror quomodo haec quidem super escis quibusdam veteri lege prohibitis, nunc vero manducandis, interpretantur, cum nec serpentes vel reptilia possint edi, nec ipse Petrus sic intellexerit, sed omnes homines aequaliter ad Christi Evangelium provocari, nullumque secundum naturam esse pollutum. Neque enim quare bestias comederit, sed quare gentibus communicaverit, increpatus, mysterium hujus visionis exposuit. Venerunt autem mecum et sex fratres isti. Pulchre septenario fratrum numero tesAliter. Quia sex diebus est mundus iste formatus, per sex fratres opera perfecta monstrantur. Qui bene doctorem comitantur, quando suis auditoribus inter verba exhortationis exempla perfectae demonstrant operationis. Et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit. Hoc est, quod in beati Job libro legimus: Ab Aquilone aurum
Abbreviated transcription (Latin):
um nocte & die ñ cessaui cum la¬
cͥmis monens unũquenq urm̃.
Hoc pulchre & breuit̃ ex ponit
arator. Qcanit eccłe tria dogma¬
ta: sepiꝰ edit hystoricũ. morale
sonans typicumq uolum̃. Hinc
ludea uacans sterilisꝙ̃ dr̃ arbor:
expectata tͥb fructum ñ aitu¬
lit annis. Omĩa ostendi uobis.
Id÷ ñ solum doctne inter p̃ssuras
& lacͥmas insistendũ : uerum ne
qͥs infirmoꝵ grauet᷑ manib ẽẽ

Expanded text:
um nocte et die non cessavi cum lacrymis, monens unumquemque vestrum. Hoc pulchre et breviter exponit Arator: Qui canit Ecclesiae tria dogmata, saepius edit Historicum, morale sonans, typicumque volumen; Hinc Judaea vacans, sterilis quae dicitur arbor, Expectata tribus fructum non attulit annis. Omnia ostendi vobis. Id est, non solum doctrinae inter praessuras et lacrymas insistendum, verum ne quis infirmorum gravetur manibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
de iherosolimis saulus clam mitte¬
retur tharsum. & surgens unꝰ ex
eis noĩe agabus : significabat ꝑsꝑm
famẽ magña futuram. Agabus pot̾
nuntiꝰ tribulationis inter precari :
qͥ scdm̃ nomen suũ. & hic famẽ ge¬
neralem: & infra paulo apło uincła
ꝓpħ̾at. Proposuert̾ in munisteriũ
mittere habitantib in uidea frĩb¬
Seiebant in uidea fame acriꝰ seuitu¬
sius. domib agrisq uenditis. p̃cia de¬
ferentes apłis pecuniis acquirendis
ñ multũ ulterius uacabant. Sed &
ñnulli ꝑ confessione fidei ab ipsis in
credulis uideis ꝓpria substantia mul¬
cepistis. Hos inter elemosinarios re¬
ligiosorũ helene adiabenorũ regine
facta memorãtur : que cõparatis ab
egypto frum̃tis. iherosolimitarũ ne¬
cessitatib largissime in iustrauit

Expanded text:
de Jerosolymis Saulus clam mitteretur Tarsum. Et surgens unus ex eis nomine Agabus, significabat per spiritum famem magnam futuram. Agabus potest nuntius tribulationis interpretari, qui secundum nomen suum, et hic famem generalem, et infra Paulo apostolo vincula prophetat. Proposuerunt in ministerium mittere habitantibus in Judaea frSciebant in Judasuis, domibus, agrisque venditis, pretia deferentes apostolis, pecuniis acquirendis non multum ulterius vacabant. Sed et nonnulli pro confessione fidei ab ipsis Judaeis incredulis propria substantia mulcepistis . Hos inter eleemosynarios religiosum Helenae Adiabenorum reginae factum memoratur, quae comparatis ab Aegypto frumentis, Jerosolymitarum necessitatibus largi
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret. E erat tͥbus dieb ñ uidñs
Qͥa dnm̃ ñ crediderat tertia die mor¬
tem resurgendo uicisse: suo iam in¬
struit᷑ exemplo: qͥ tenebras tͥduanas
luce reu̾sa mutaret. Ego enĩ ostendam
illi quanta oportrat eum ꝓ noĩe
meo pati. Non debet inqͥt timeri qͣsi

Expanded text:
mitteret. Et erat tribus diebus non videns. mitteret. Et erat tribus diebus non videns. Quia Dominum non crediderat tertia die mortem resurgendo vicisse, suo jam instruitur exemplo, qui tenebras triduanas luce reversa mutaret. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati. Non debet inquit quasi
Abbreviated transcription (Latin):
delicet cedib afficiens : & minis abͣ¬
sentes det̾rens. Saule saule qͥd me
ꝑsequeris: Non dixit. qͥd ꝑseq̃ris
etiã m̃bris beneficia collata sibi
facta esse denuntiat eũ ait: esuri¬
ui enĩ & dedistis mͥ manducare: E
exponendo subiunxit: Quam diu
uni ex minimis meis fecistis: mͥ fe¬
cistis. Ego sum Itłc ꝗ̃ tu ꝑsequeris
Non dixit. ego sũ d̾s. ego sum filuis
dei: s humilitatis mee inqͥt uifirma
suscipe : & tuȩ suꝑbiȩ squamas deꝑone¬
S surge & ing̾dere ciuitatẽ : & dice¬
tur tͥ qͥd te oporteat facere. Non conti¬
nuo q̃ essent facienda monstrauit: sed
in ciuitate postmodũ audienda p̃mo¬
nuit : ut tanto pꝰ in bonis solidiꝰ starꝙ÷
qͣnto priꝰ funditus eu̾sus a pͥstino erro¬
re cecidisset. Aꝑtisq ocłis nicħ ui¬
debat. Nequaquã potuisset bene rur-¬
sus uidere nͥ prius excecatꝰ fusset
bñ: & ꝓpͥam sapientiã qua ꝑturba¬
bat᷑ excludens. fidi se ꝑ cuncta com¬

Expanded text:
t caedibus afficiens, et minis deterrens absentes. Saule, Saule, quid me persequeris? Non dixit: Quid persequeris etiam membris beneficia collata, sibi facta esse denuntiat, cum ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et exponendo subjunxit: Quandiu uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ego sum Jesus, quem tu persequeris. Non dixit: Ego sum Deus, ego sum Filius Dei, sed humilitatis inquit meae infirma suscipe, et tuae superbiae squamas depone. Surge et ingredere civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere. Non continuo quae essent facienda monstravit, sed in civitate postmodum audienda praemonuit, ut tanto post in bonis solidius staret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Apertisque oculis nihil videbat. Nequaquam potuisset bene rursus videre, nisi prius excaecatus fuisset bene, et propriam sapientiam, qua perturbatur excludens, fidei se per cuncta com
Abbreviated transcription (Latin):
simplices ẽẽ doceret. Nam qͥ fel ama¬
ritudinis in corde reseruat: quã libet
baptizatꝰ uideatur: ñ ÷ iniquitatis
sue uincłis absolutꝰ : sed qͣsi ad punc¬
tum hora bapti ⁊ andi purgatus.
mox acriori ÷ demone seꝑtemplicit̃
eurauit exuere. Surge & uade con¬
tra meridianũ. Bene in meridie q̃
uotione pectoris ardens. uelut que¬
dam gentiũ primitie dõ meruit
consecrari. In quo specialit̾ illud
psalmiste completum ÷: ethẏopia
p̃ueniet manꝰ eius dõ. Ad uiam q̃
descendit ab iherłm in gazam:¬

Expanded text:
simplices esse doceret. Nam qui fel amasimplices esse doceret. Nam qui fel amaritudinis in corde reservat, quantumlibet baptizatus videatur, non est iniquitatis suae vinculis absolutus, sed quasi ad punctum hora baptizandi purgatus, mox acriori est daemone septempliciter curavit exuere. Surge et vade contra meridianum. Bene in meridie quavotione pectoris ardens, velut quaedam gentium primitiae Deo meruit consecrari. In quo specialiter illud Psalmistae completum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Ad viam quae descendit ab Jer
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: non tam̃ frontem ex oleo eodẽ
signare: qđ solis debetur eꝑis cum
nia tua tecũ sit inꝑditione: & cęt̾a.
Sc̃i uiri cũ maledictionis senten¬
tiã ꝓferunt : ñ ad hane ex uoto ul
tionis. sed ex iustitia examinise¬
rumpunt. Intꝰ enĩ subtile dĩ iudici¬
um aspiciunt: & mala foras exur¬
cognoscunt : & eo in maledicto ñ peo¬
cant : qͦ & ab int̾no udicio ñ discor¬
dant. Cum enĩ & maledicentis in no¬
centia ꝑmanet. & tamen eũ qͥ male¬
dicit᷑ usq ad interitũ maledictio ab¬
sorbet: ex utriusq partis fine colli¬
gitur : qr ab uno & intimo iudice in
reum sententia sumpta iaculatur.
Unde & hic sy mon qui a petͦ maledic¬
tum accepit: et̾na dampnatione ꝑiit
& infra bariesus a paulo increpatus:
mox cõmuni ẽ luce fraudatꝰ. In felle
enĩ amaritudinis & obligatione iniqͥ¬
tatis uideo te ẽẽ. Ideo sꝑs sc̃s in colũba
descendit: ut eos qui se acciꝑe uelint.

Expanded text:
tum, non tamen frontem ex eodem oleo tum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopisnia tua tecum sit in perditionem, et caetera. Sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc tionis, sed ex justitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurcognoscunt; et eo in maledicto non peccant, ex quo et ab interno judicio non discordant. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. Unde et hic Simon, qui a Petro maledictum accepit, aeterna damnatione perit. Et infra Barjesu a Paulo increpatus, mox communi est luce fraudatus. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse. Ideo Spiritus sanctus in columba descendit, ut eos qui se accipere vellent
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃mittens in ihrłm. gentiũ desi¬
gnat eccłam : uirtutũ fidiq dño do¬
na largituram. Sed & nõis ethimolo¬
gia conuenit: potest enĩ candacis ex
hebreo cõmutata int̾pretari. Ipsa
qͥ ppe ÷: eui in ꝑsalmo ꝓ his qͥ cõmuta¬
bunt᷑ inscripto. dr̃: audi filia & uii¬
de & inclina aurẽ tuam. & obluus¬

Expanded text:
um praemittens in Jerusalem, gentium desium praemittens in Jerusalem, gentium designat Ecclesiam, virtutum fideique Dona largituram. Sed et nominis etymologia convenit. Potest enim Candacis ex Hebraeo commutata interpretari. Ipsa quippe est, cui in psalmo: Pro his qui commutabuntur inscripto, dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aure
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a infirma descendit : nr̃ĩq reatus
nigredinẽ baptismatis unda dealba-¬
uit. Ꝙ ecce uir et hiops eunuchus po¬
tens. Pro uirtute & integritate men¬
tis. uir appellatur. Nec immerito:
qͥ tantũ studii in scriꝑturis habebat.
ut eas etiã in uia legere ñ cessaret: tan¬
tũq amoris in religione gerebat. ut
aula regia de relicta. de ultimis mun-¬
di partib ueniret ad templum dñi
Unde iusta m̾cede dũ querit int̾pre¬
tem lectionis. xꝑm quẽ querebat in¬
uẽnit. Plusq ut iheronimꝰ ait inde¬
serto fonte eccłȩ: ꝗͣ in aurato temꝑlo
reꝑit sy nagoge. Ibi enĩ qđ iheremi¬
as ãmirando preloquit᷑. mutauit
ethiops pellem suã : id ẽ sorde pecca¬
toꝵs abluta. de lauachro iħ̾u dealba¬
tus ascendit. Candacis regine ethiopy.
stri uenit a finib t̾re audire sapien¬
tiã salomonis. Moris qͥppe fuit illi
nationi semꝑ a feminis regi: easq cas¬
daces appellari. Q erat suꝑ om̃s ga¬
Tas eiꝰ. Regina ethiopũ thesaurari¬

Expanded text:
ra infirma descendit, nostrique reatus nigredinem baptismatis unda dealbavit. Et ecce vir Aethiops eunuchus potens. Pro virtute et integritate mentis vir appellatur; nec immerito, qui tantum studii in Scripturis habebat, ut eas etiam in via legere non cessaret; tantumque amoris in religione gerebat, ut, aula regia derelicta, de ultimis mundi partibus veniret ad templum Domini. Unde justa mercede dum quaerit interpretem lectionis, Christum quem quaerebat, invenit; plusque, ut Hieronymus ait, in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato templo repetit synagogae. Ibi enim quod Jeremias admirando proloquitur, mutavit Aethiops pellem suam, id est, sorde de peccatorum abluta, de lavacro Jesu dealbatus ascendit. Candacis reginae Aethiopum. stri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Moris quippe fuit illi nationi semper a feminis regi, easque Candaces appellare. Qui erat super omnes gazas ejus. Regina Aethiopum thesaurari
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit potestatis. Ꝙ mͥ ostendit d̾s
neminẽ communẽ aut immundũ
dicere. Hominẽ: hoc utiq t̃c osten¬
dit: cũ uox angłica sonuit: Que
ds̃ purificauit. tu ne cõmine di¬
xeris. Anudiꝰ quarta die usq in
hanc horã. orans erã hora nona in
domo mea. & ecce uir stetit ante
me: & cętͣ. In greco & in qͥbusdam
latinis codicib ita scriptum ẽ. A
quarta die usq in hanc horã erã
ieiunans & adorans a sexta hora
usq ad nonã: & ecce iiir. & cȩt̾a.
Multũ q dĩce bat illum ex audi¬
ri: qui instantiã dep̃candi tͥb
horis continuans. a sexta ꝑtra¬
hebat ad nonã: Qͦ tempore. dñs
ipse qͥ rogabat᷑ ꝓ totiꝰ mundi salu¬
te extensis in cruce manib ora¬
bat. Uerbũ misit filiis isrł. an¬

Expanded text:
 ostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem. Hoc utique tunc ostendit, cum vox angelica sonuit: Quae Deus purificavit, tu ne commune dixeris. A nudius quarta die usque in hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me, et caetera. In Graeco et in quibusdam Latinis Codicibus ita scriptum est: A quarta die usque ad hanc horam eram jejunans, et orans a sexta hora usque ad nonam, et ecce vir, et caetera. Multum decebat illum exaudiri, qui instantiam deprecandi tribus horis continuans, a sexta pertrahebat ad nonam. Quo tempore Dominus ipse, quem rogabat, pro totius mundi salute extensis in cruce manibus orabat. Verbum misit filiis Israel, an