comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec gͥ non inuenit: s efficit me
tlũ non eligat bonos: s quos
elegit faciat bonos. Ego inquit
elegi uos & posui uos ut eatiꝰ
et fructũ afferatis: & fructusũr
maneat. Nonne iste ᷤ fructꝰ de qͦ
iam dixerat: sine me nichil po¬
testis facere: elegit gͦ & posu¬
it ut eamꝰ et fructum afferamꝰ.
Nullũ gͦ fructũ unde nos elige¬
ret habebamꝰ. Ut eatis inquit
&e fructũ afferatis. Imus ut afgł¬
feramꝰ: & ipse ẽ uia qua imus.
in qua nos posuit ut eamus.
nos. Et fructus inquit uester
maneat: ut qd̃ cũq petieritis
patrẽ in noĩe meo det uobis.
Maneat gͦ dilectio: ipse ẽ enim
fructus ñr. Quȩ dilectio nẽ est
in desidio: nondũ in saturitate.
& ipso desidio quodcũq petieri¬
mꝰ in nomine unigeniti filii dat
nob̾ pater: qd̃ autẽ acciꝑe saluan¬
dis non expedit nob̾. non existime¬
mꝰ nos petere in nomine salua¬
toris: s hoc petimꝰ in noĩe salua¬
toris qd̃ ꝑtinet ad rationẽ salutiᷤ.

Expanded text:
 non invenit, sed efficit merquemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat: Sine me nihil potestis facere? Elegit ergo nos et posuit ut eamus, et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus.nos. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectiectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris; sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quando pertinet ad orationem salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ista loqueretur uidebant. Qd
uͦ addidit. et iterũ modicũ & ude¬
bitis me. uniuersȩ ꝓmisit ecclesie:
sicut uniuerse ꝓmisit. ecce ego uo¬
b̾cũ sũ usq in consũmationẽ scłi.
Non tardat dominꝰ promissũ mo¬
dicũ et uidebimus eum ubi iam
nicħ rogemꝰ nichil interrogemus.
qr nichil desid̾andũ remanebit:
nichil querendũ latebit. Hoc mo¬
dicũ longũ nob̃ uidet᷑. qm̃ adhuc
agitur: cũ finitũ fuerit. tunc sen¬
timus quã modicũ fuerit. Nc̃ ergo
fit gaudium nr̃m quale habet
mundus de quo dictũ ẽ mundus
autẽ gaudebit: nec tam̃ in huius
desiderii partutione gaudio tͥste
sumꝰ. s sicut ait apłs. spe gauden¬
tes. in tribulatione patientes: qr
& ipsa parturiens cui cõparati
plus gaudet¬
sumus de mex futura ple. quam
tristis ẽ de presenti dolore. Sed
huiꝰ sermonis iste sit finis: habeis
enĩ questionẽ molestissimã que se¬
quuntur. nec breuitate coartanda

Expanded text:
cum ista loqueretur, videbant. Quod cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promisit Ecclesiae, sicut universae promisit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum, et videbimus eum ubi jam nihil rogemus, nihil interrogemus, quia nihil interrogandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum, longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus, quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum, quale habet mundus, de quo dictum est: Mundus autem gaudebit. Nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda
Abbreviated transcription (Latin):
ficit nob̃ rectissime audimꝰ. et
gaudium ur̃m nemo tollet a uo¬
bis. De hoc etiam que suꝑus dic¬
ta st̃ melius existimo intelligi:
modicũ et iam non uidebitis me.¬
& iterũ modicũ et uidebitis me.
Modicũ est enĩ hoc totũ spacium
quo presens ꝑuolat scłm. Unde
dicit ipse eugłista. idem. in epła
sua. Nouissima hora ẽ. Ideo nãq
addidit qr uado ad patrẽ: qd̃
ad priorem sententiam referen-¬
dũ est uͥait. Modicũ & iam ñ¬
ñ ad posteriora ubi ait.
uidebitis me. Cundo quippe ad
patrẽ facturus erat ut non eũ
uident: ac ꝑ hoc ñ ideo dictũ ẽ
quia fuerat moriturus. et donec
resurgeret ab eoꝵ aspectib reces¬
surus. s quod esset iturus ad pa¬
trem. qd̃ fecit postea quã resur¬
rexit. et cum cis postea conuer¬
in celũ. Illis ergo ait. modicũ et iã
non uidebitis me. qui eum corpora¬
liter ñc̃ iudebant qr iturus erat
ad patrem. et eum deinceps mor¬
talem uisuri non erant. qualem

Expanded text:
ficit nobis, rectissime audimus, ficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo inModicum, et jam non videbitis; et iterum modicum, et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium, quo praesens pervolat saeculum. Unde dicit ipse evangelista in Epistola sua: Novissima hora est . Ideo namque addidit: Quia vado ad Patrem; quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait: Modicum, et jam nn ad posteriorem ubi ait, videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus; sed quod esset iturus ad Patrem, quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quin coelum. Illis ergo ait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ qr cũ manifestatum fuerit
similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. Est ista uisio non
lis s eterna. dicente ipsa uita.¬
et cognitione dicit apłs. Uidemꝰ
ex parte: tunc autẽ cognoscam
sicut et cognitus sum. Hẽ totius
laboris sui fructum eccł̃a nunc
parturit desiðando. tunc ẽ pari¬
qm̃ ad istum officium contẽpla¬
tionis cuncta officia referuntur
actionis. Solus enĩ ẽ liber: qm̃
ꝓpt̃ se appetitur non refertur.
Ad aliud huic seruit actio. ad hẽ
enim refertur qͥcqͥo bene agitur.
qr ꝓpt̃ hanc agitur. ipse aut̃ẽ ñ
ꝓpter aluid. sed ꝓpt̃ seipsũ tenet᷑
et habetur. Ibi ergo finis qui suf¬
ficit nob̾: eternus gͥ erit. Neq
enim nob̃ sufficit finis: nͥ cuius
nullus ẽ finis. Hoc inspiratũ erat
phylippo quando dixit. ostende
nob̃ patrem & sufficit nob̾: in qͦ
ostensione se ꝓmisit et filiꝰ diceis.
non credis qr ego in patre & pat̃
in me est: de hoc itaq quod suf¬

Expanded text:
scimus quia cum manifestatum fuerit, scimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio non  aeterna, dicente ipsa vita,et cognitione dicit Apostolus: Viex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est pariquoniam ad istum fructum contemplationis cuncta officia referuntur actionis. Solus est enim liber; quia propter se appetitur, et non refertur ad aliud. Huic servit actio: ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur; ipse autem non propter aliud, sed propter semetipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod suf
Abbreviated transcription (Latin):
de soluatur. quãquã & si soluere¬
tur. non ideo nulla questio rema
et rogatũ. Nam interrogatus ẽ
a discipłis ascensurus in celum:
quando p̃sentaret᷑. & quando
regnũ esset isrł. Cũ uero iã ẽẽt
in celo rogatus ẽ a scõ stephano.
ut sp̃m eius acciꝑet. & quis au¬
deat uel cogitare uel dicere in
celo sedentem xp̃m rogandũ ñ
ẽẽ. et in terra manentẽ rogatũ
fuisse: rogandũ non eẽ immorta¬
lem. rogari debuisse mortalem:
Immo km̃i rogemus eum ut no¬
dũ questionis huius ipse dissol¬
uat lucendo in cordib nr̃is: ad
uidenda que dicit. Puto enĩ qd̃
ait iterum autẽ uidebo uos et
gaudebit cor ur̃m et gaudium
ur̃m nemo tollet a uob̃. non ad
illud tempus ẽẽ referendũ quo
resurrexit. eisq suã carnẽ cer¬
nendam tangendamq monst᷑
carne monstrauerat. iam sedebat
ad dexteram patris quando dice
lectissimi nc̃ filii dei sumꝰ: ꝙ non¬
dum manifestatum ẽ quid erimꝰ.

Expanded text:
de solvatur; quanquam et si solverede solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo nulla quaestio remaet rogatum. Nam interrogatus est a discipulis ascensurus in coelum, quando praesentaretur, et quando regnum esset Israel . Cum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, ut Spiritum ejus acciperet . Et quis audeat, vel cogitare, vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogandum fuisse? Rogandum non esse immortalem, rogari debuisse mortalem? Imo, charissimi, rogemus eum, ut nodum quaestionis hujus ipse dissolvat, lucendo in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse referendum, quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstrcarne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebcens: Nunc filii Dei sumus, et nondum manifestatum est quod erimus;
Abbreviated transcription (Latin):
tristiciam habetis: iterũ autẽ
uidebo uos et gaudebit cor ues¬
trũ. et gaudium ur̃m nemo
tollet a uobis. Nec ista similitu¬
do ad intelligendũ uidetur esse
difficilis qm̃ comparatio eiꝰ in
promptu est: eodem ipso expo¬
nente cur dicta sunt. Parturi¬
cio quippe tristicie. partus aut̃ẽ
gaudio comparatur: quod tunc
maius ẽẽ consueuit. quando ñ
puella s puer nascitur. Quod
uero ait gaudium ur̃m nemo
est ipse. xp̃c: significatum ẽ qd̃ ait¬
iam non moritur: et mors ei ul¬
tra non dominabitur. Huc usq
in isto eugłii capitulo hodie dis¬
putamus. uelut facili intellectu
omĩa cucurrerunt: acrior neceᷤ¬
saria est in his que sequuntur
intentio. Qͥo est enĩ qd̃ ait. et
in illo die me non rogabitiᷤ quicꝗͣ:
hoc uerbũ quod ẽ. rogare. non so¬
lum petere: uerumetiam int̃roga¬
re significat. & grecũ eugłm un¬
de hoc transiatum ẽ tale habet
uerbũ quod utrumq possit intel¬
ligi: ut hec ambiguitas nec in¬

Expanded text:
ristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis, quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero ait: Gaudium vestrum nemo est ipse Jesus, significatum  F. jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
qr plorabitis et flebitis uos: mun¬
dus autem gaudebit. Uos autem
contristabimini: s tristicia ur̃ã
in gaudium erit. & hoc sic accipi
morte domini: et confestim de re¬
surrectione letati. Mundus autẽ
quo nomine significati st̃ inimi¬
ci a quib xp̃c occisus ẽ. tunc utiq
letati st̃ occiso xp̃o. quando sunt
discipłi contristati. Mundi quippe
nomine malicia potest huius mun¬
di intelligi: id ẽ hominũ mun¬
di huiꝰ amicoꝵ. Unde iacobꝰ apłs
in epła sua i dicit. Qͥcumq uo¬
luerit amicus ẽẽ scłi huiꝰ: inimi¬
cus dĩ constituitur. Qͥb inimici¬
ciis dei factum est: ut nec eiꝰ uni¬
genito parceretur. Deinde sub¬
iungit et dicit. Mulier cũ parit
tristiciam habet: qr uenit hora
eius. Cum aut̃e peꝑerit puerũ.
iam non memum t p̃ssure ꝓpt̃

Expanded text:
plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini, sed tristitia vestra in gaudium erit. Et hoc sic accipi morte Domini, et confestim de resurrectione laetati sunt. Mundus autem, quo nomine significati sunt inimici, a quibus Christus occisus est, tunc utique laetati sunt occiso Christo, quando sunt discipuli contristati. Mundi quippe nomine militia potest mundi hujus intelligi, id est, hominum mundi hujus amicorum. Unde Jacobus aposa sua dicit, Quicumque voluerit amicus esse hujus saeculi, inimicus Dei constituitur : quibus inimicitiis Dei factum est ut nec ejus Unigenito parceretur. 3. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus; cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae
Abbreviated transcription (Latin):
pud quosdam paganos uera eiꝰ
in t̃ris gła non potest eẽ. etiam
ubi uidetur ẽẽ frequens de illo
fama cũ laude. Uera gͦ eiꝰ gloria
in eccła catholica: sicut a ꝓpħa
cantatur. Exaltare suꝑ celos d̾s:
et suꝑ omẽm terram gła tua.
Qͥa itaq post eiꝰ exaltationẽ uen¬
turus erat sp̃e sc̃s et eum glori
ficaturus. hoc sacer psalmus. hoc
ipse unigenitus ꝓmisit futurũ:
quod uidemꝰ impletum. Qđ̃ aut̃
ait de meo accipiet & annuncia¬
bit uob̃. catholicist audite auri¬
b: catholicis ꝑcipite mentib. t̃
enĩ ꝓpterea sicut quidã heretici
putauerunt minor ẽ filio sp̃e sc̃s:
a filio quibusdam gradib naturaꝵ.
Absit hoc credere. absit hoc dicere:
absit a. xp̃ianis cordib cogitare:
Ueniq continuo soluit ipse questi¬
onẽ: et cur hoc dixerit explana¬
uit. Omĩa inquit quecũq habet¬

Expanded text:
pud quosdam paganos, vera ejus pud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Quia itaque post ejus exaltationem ventficaturus, hoc sacer psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. Quod autem ait: De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus, a Filio, quibusdam gradibus naturarum: absit hoc credere, absit hoc dicere, absit a Christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tantum eẽ ũ dm̃i: non ẽ bonum.
Ueritatis carnẽ non ẽẽ ueram
carnẽ: non ẽ bonum. Horũ triũ
que dixi. primũ sentiunt arria¬
ni. sccłm fotiniani: tercium ma¬
nichei. Seo qr et eoꝵ nichil ẽ bo¬
falluntur. nec dant uerã gł̾am
xp̃o. quamuis apud eos esse ui¬
deatur cũ laude frequens fama
quos connumerare nuis longũ
est. qui de xp̃o non recte senti
unt ideo errant: qr & de bonis
ac malis reb non uerũ sentuiis.
Pagani etiam qm̃ sunt xp̃i plu¬
rimi laudatores. & ipsi in utroq
falluntur: qui ñ scdm ueritatẽ
dei. s. potius scđm suspicionem
dicunt eum fuisse hominẽ maguĩ.
Xp̃ianos quippe uelut imꝑitos ui¬
tuꝑant: xp̃m autẽ uelut magũ
falluntur. qr et magum ẽẽ malũ
bonus est. Quappt̃ qm̃ de his hoc
loco nicħ dicendum est qui xp̃m
uituꝑant atq blasphemant. qr
de gloria eius loquimur qua est
glorificatus in mundo: non eum
in eccła scã catholica. Alibi enĩ
id est uel apud hereticos uela¬

Expanded text:
ntum esse, non Deum, non est bonum: Veritatis carnem non esse veram carnem, non est bonum. Horum trium quae dixi, primum sentiunt Ariani, secundum Photiniani, tertium Manichaei. Sed quia et eorum nihil est bofalluntur: nec dant veram gloriam Christo, quamvis apud eos esse videatur cum laude frequens fama quos commemorare nimis longum est, qui de Christo non recte seunt, ideo errant, quia et de bonis rebus ac malis non verum sentiunt. Pagani etiam quoniam sunt Christi plurimi laudatores, et ipsi in utroque falluntur, qui non secundum veritatem Dei, sed potius secundum suam suspicionem dicunt eum fuisse hominem magum. Christianos quippe velut imperitos vituperant, Christum autem velut magum falluntur, quia et magum esse malum bonus est. Quapropter quoniam de his nihil hoc loco dicendum est, qui Christum vituperant atque blasphemant; quia de gloria ejus loquimur, qua est glorificatus in mundo: non eum in Ecclesia sancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel a
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾asse eisdem quas omĩno nescit
artib creditur. frequent̃ cũ lau¬
de famã que gła diffinita ẽ apud
homines impios consequatur. Er¬
& in homine. qr non ẽ qd̃ putans.
Quappt̃ falsa est in his trib generi¬
b gła. Cum aut̃e de aliquo per
deum et ꝓpt̃ dm̃ iusto hoc ẽ uera¬
citer iusto. causa ipsius iusticie
frequens ẽ fama cum laude. We¬
ra quidem gła ẽ: non tamen ea
credendum est beatificari iustũ:
s laudantib gratulandũ ẽ. qr
recte iudicant & diligunt iustũ.
Quantomagis gͦ dñs xp̃e ñs s¬
eis ꝓfuit gła sua. quib ꝓfuit
morte sua: Sed non ẽ uera eius
apud hereticos gła. apud quos
tam̃ frequentẽ famã uidetur ha¬
bere cũ laude. Non ẽ hec uera gła.
qr in utroq falluntur. Nam et
bonũ putant ẽẽ quod bonũ non

Expanded text:
liberasse eisdem quas omnino nescit liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; eret in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Deis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum putant esse quod bonum non
Abbreviated transcription (Latin):
non uirtus: et scitis de talib quã
sit frequens fama cũ laude. Qͥ a
scriptum ẽ. laudatur peccator
in desideriis anime sue: & qui mi¬
qua gerit benedicitur. Hic lau¬
datores non falluntur in hõibus.
sed in reb: malum ẽ enim quoo
bonum ẽẽ credunt. Illi autẽ qui
hoc male largitionis uicio usi st̃
tales utiq sunt quales eos hiqui
laudant non suspicantur eẽ. sed
cernunt. Porro si se qͥsꝗͣ uistũ eẽ¬
fingat et non sit. s. totum qͥcqͥd
coram hominib laudabiliter age¬
re uidetur non agat ꝓp̃t dm̃. hoc
est ꝓpt̃ ueram iusticiam. sed solã
querat et diligat ab hominibus
est eiꝰ fama cũ laude non eũ pu¬
tent nͥ ꝓpt̃ dm̃ laudabilit̃ uiuere:
non falluntur in re s falluntur
in homine. Quod enĩ bonum eẽ
credunt. ẽ bonũ: s quẽ bonũ eẽ
credunt. non ẽ bonus. Quod si pu¬
tetur uerbi grã bonũ artium ꝑi¬
tia magicaꝵ. et dũ quisq patͥam

Expanded text:
non virtus: et scitis de talibus quam non virtus: et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude; quia, sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Hic laudatores non falluntur in hominibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitiosi sunt, tales utique sunt, quales eos hi qui laudant non suspicantur esse, sed cernunt. Porro si se quisquam justum fingat, et non sit, sed totum quidquid coram hominibus laudabiliter agere videtur, non agat propter Deum, hoc est propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam
Abbreviated transcription (Latin):
bit. aliꝰ glorificabit. latini inter¬
p̃tes in sua quisq translatiõe
posuerunt. qm̃ ipsa que. grece dr
caritas interp̃tatur et gła. Nãq
fit qͥsq gła clarus. et claritate
gloriosus: ac ꝑ hoc quod utroq
uerbo significatur. idipsum est.
Sicut autẽ diffinierunt antiqͥ
linguȩ latine clarissimi aucto¬
res. gła ẽ frequens de aliquo
fama cum laude: que cũ est in
tulisse s mundo. Bonum enim
laudare: non laudato s laudan¬
tib prodest. Est autẽ etiam fal¬
sa gła. quando laudantes erro¬
re falluntur. siue in reb. siue in
hominib: siue in utrisq. Nam
in reb falluntur: quando putans
id bonũ esse qd̃ malum ẽ. In hõi¬
b autẽ: quando putant eum
bonũ eẽ qui malus ẽ. In utrisq
uͦ: quando et id quod est uicim
uirtus putatur: et ipse qui ꝓpt̃
hoc laudatur. ñ habet quod ha¬
bere putatur. siue sit bonus siue
sit malus. Donare quippe res suaᷤ
hystrionib uicium ẽ immane

Expanded text:
bit, alius glorificabit, Latini interbit, alius glorificabit, Latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt, quoniam ipsa, quae Graece dicitur claritas interpfit quisque clarus, et claritate gloriosus; ac per hoc, quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui Latinae linguae clarissimi auctores, gloria est frequens de aliquo fama cum laude. Quae cum est in tulisse, sed mundo. Bonum enim laudare, non laudato, sed laudantibus prodest. 2. Est autem etiam falsa gloria, quando laudantes errore falluntur, sive in rebus, sive in hominibus, sive in utrisque. Nam in rebus falluntur, quando putant id bonum esse quod malum est: in hominibus autem, quando putant eum bonum esse qui malus est: in utrisque vero, quando et id quod est vitium, virtus putatur: et ipse qui propter hoc laudatur, non habet quod putatur, sive sit bonus, sive sit malus. Donare quippe res suas histrionibus, vitium est immane,
Abbreviated transcription (Latin):
flagitetur. Sed qd̃ adiungit. ille
me clarificabit qr de meo accipiet
& annunciabit uob̃: non neglegen¬
ter ẽ transcundũ. Qd̃ enĩ ait. ille
me clarificabit. potest intelligi
qr difundendo in credentium cor¬
dib caritatem. sp̃italesq faciendo.
declarauit eis quomodo patrifiliꝰ
esset equalis. quem scdm carnẽ
prius tantũmodo nouerant. & ho¬
minẽ sicut homines cogitabant:
uel certe qr ꝑ ipsam caritatem
fiducia repleti et timore depulso
annunciauerunt hominib xp̃m:
ac sic fama eius diffusa ẽ toto or¬
be t̾raꝵ. ut sic dixerit ille me cla¬
rificabit. tamquã diceret. ille uo¬
bis auferet timorem & dabit amo¬
rem. quo me ardentiꝰ predicanteᷤᷤ
głȩ meȩ ꝑ totum mundũ dabitiꝰ
odorem: commendabitis honorem.
Quod enim facturi fuerant iN
spũ scõ: hoc eundem sp̃m dixit
ẽẽ facturum. Quale etiam ẽ illud.
Non enim uos estis qui loquimi¬
ni: s sp̃c patris ur̃i qui loqͥtur
in uob̃. Uerbum quippe grecũ

Expanded text:
le me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, spiritalesque faciendo, declarabit eis quomodo Patri Filius esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant; vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum, ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi erant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam illud: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Verbum quippe Graecum,
Abbreviated transcription (Latin):
qd nunc fit: non quod post¬
tanto futurũ est in nouissimo
onẽ & glorificationẽ suã ꝑ uniu̾¬
sũ mundũ multos popłos creditu¬
ros. in quoꝵ cordib diabolus intꝰ
erat: cui quando ex fide renunci¬
ant eicitur foras. Sed
dicit aliqͥs. Numqͥd de cordibus
patriarchaꝵ et ꝓpħaꝵ ueterũq

Expanded text:
d nunc fit, non tantum quod posd nunc fit, non tantum quod post futurum esset in novissimo onem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicietur foras. Sed dicit aliquis: Nunquid de cordibus patriarcharum et prophetarum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quasi quereremꝰ qͥd esset
qd̃ ait. nẽ iudiciũ ẽ mundi: secu¬
tus exposuit. Ait enĩ.
Nc̃ princeps huiꝰ mundi eicietur
foras. Audiuimꝰ quale dixerit esse
iudicium. Non gͦ illud qd̃ in fine
uenturũ est. ubi uiui & mortui iu¬
dicandi st̃. aliis ad sinistrã aliis ad
dexterã separatis: seo iudicium qͦ
princeps huiꝰ mundi eicietur foras.
Quomodo ergo intus erat: & quomͦ
nam in mundo erat: & extra missus
est foras: Si enĩ de illo iudicio di¬
ceret qd̾ in fine uencurũ ẽ. possec
aliqͥs opinari eternũ igñe quo mi¬
ctendꝰ ẽ diabolus cũ angelis suis
& omĩb quist̃ ex parte eiꝰ non na¬
tura s uitio: non qr creauit. aut
genuit. s qr ꝑsuasit et tenuit. Pos¬
sec gͦ aliquis opinari illũ ignẽ ȩcer¬
nũ extra mundũ esse: & hoc ẽẽ dic¬
tũ eicietur foras. Qa uͦ ait. nẽ uidi¬
cium ẽ mundi. & exponens qͥd dixe¬
rit. nc̃ inquit pͥnceps huiꝰ mundi
eicietur foras. hoc intelligendũ est¬

Expanded text:
d esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad sinistram, aliis ad dexteram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat? quo nam in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium enc, inquit, princeps mundi ejicietur foras. » Hoc intelligendum quo
Abbreviated transcription (Latin):
pocest. sine dubio non alius s ip¬
si peccant: quos ds peccatores ẽẽ
p̃sciuit. fecerunt gͦ peccatũ iu¬
dei qd̾ eos facere non compulit.
cui peccatũ non placet: s factu
ros predycit quẽ nichil lacet. E
ideo si non malũ s bonũ face¬
re uoluissent. non ꝓhiberentur
& hoc facturi. p̃uidentur ab eo
qui nouit qͥd sit qͥsq facturus:
& qͥd ei sit ꝓ eiꝰ oꝑe redditurus.S.¬

Expanded text:
potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit, cui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur: et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid quisque sit facturus, et quid ei sit pro ejus opere redditurus.
Abbreviated transcription (Latin):
retur quẽ dixit. Dñe quis credi¬
dit auditui nr̃o: & brachium
diĩ cui reuelatũ ẽ.: Ubi satis osten¬
dit brachium dñi ipsũ d̃i filiũ
nuncupatũ: non qd̃ d̃s pater figu¬
ra determinet᷑ carnis humane. eiq
filius tamꝗͣ. mẽbrũ corporis hereat:
s qr omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. ideo bra
chium dñi dictũ est. Sicut enim
tuũ brachium dr ꝑ qd̃ oꝑaris: sid̾
dei brachium dictũ ẽ esuis uerbũ.
qr ꝑ uerbũ oꝑatus ẽ mundũ. Cur
enĩ homo brachium ut aliqͥd oꝑe¬
tur extendit: nͥ qr non continu¬
o fit qd̃ dixerit: Si autẽ tanta
potestate p̾ualeret ut sine ullo
motu corporis sui qd̃ diceret fie¬
ret: brachium eiꝰ uerbũ eiꝰ esset.¬

Expanded text:
retur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Ubi satis ostendit brachium Domini ipsum Filium Dei nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat: sed quia omnia per ipsum facta schium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus verbum, quia per verbum operatus est mundum . Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, brachium ejus verbum ejus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut qͥ iam non maneat labit᷑:
aut cũ futuris uelut qui ñ fuerat
orietur. Proinde cũ scdm uolumi¬
na tempoꝵ locutio humana uari¬
atur. qui ꝑ nulla deesse potuit.
aut potest aut poterit. tempora:
uera de illo dicunt᷑ cuiussibet tẽ¬
poris uerba. Semꝑ itaq audit sp̃c¬
scit. & sciet: ac ꝑ hoc &r audliuit.
et audit. et audiet: qr sicut iam
diximꝰ. hoc ẽ illi audire. qd̃ scire:
audunt. audit. audiet. a quo est
Ab illo ẽ a quo ꝓcedit. Hic aliqͥs for¬
sitan querat: utrũ & a filio ꝓcedat
sp̃c sc̃s. filiꝰ enĩ solius patris ẽ filiꝰ:
enim uos estis qui loquimini: s
spc̃ patris uri qui loquitur in
enĩ corpus ait cũ significaret ec¬
cłam: moxq addidit & unus sp̃c.
& uide quomodo lectio illic imple¬
at trinitatẽ. Sicut uocati inqͥt
estis in una spe uocationis ur̃e.
UInꝰ dñs. hic utiq xp̃m intelligi
uoluit. Restat ut etiã patrẽ no

Expanded text:
velut qui non maneat, labitur; velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, qui per nulla deesse potuit aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba. Semper itaque audit Spirscitet audit, et audiet, quia, sicut jam diximus, hoc illi est audire, quod scire; audivit, audit, audiet, a quo est. Ab illo est, a quo procedit. Sed quositan quaerat, utrum et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius Patris est Filius, enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, moxque addidit, et unus Spiritus . Et vide quomodo illic impleat Trinitatem: Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis vestrae. Unus Dominus. Hic utique Christum intelligi vol
Abbreviated transcription (Latin):
audientia: qd nichil ẽ aliud quã
scientia. Nec moueat qd̃ uerbum
futuri temporis positũ est: non
quippe audientia sempit̃na ẽ. qr
sempiterna scientia. In eo aut̃ quod
sempitnum ẽ sine mitio et sine fi¬
ne cuiꝰlibet temporis uerbũ pona¬
tur siue preteriti siue p̃sentis. siue
futuri: non mendaciter ponitur.
Quãuis enĩ natura illa immutabi¬
lis et ineffabilis ñ recipiat fuit et
erit. sed tantũ est. ipsa enĩ ueraci¬
ter ẽ. qr mutari non potest. & ido
illi tantũ conuenerat dicere. ego
sum qui sum. & dices filiis isrł. qui
est misit ad uos. Tam̃ ꝓpter muta¬
bilitatẽ tempoꝵ in quib uersat᷑
nr̃a mortalitas. & nostra mutabili¬
tas. non mendaciter dicimꝰ et fuit.
et erit. et est. fuit in p̃teritis scłis.
est in p̃sentib: erit in futuris. fu¬
it: qr numquã defuit. Erit: qr
numquã deerit. Est: qr semꝑ est.
Neq enĩ uelut qui iam ñ sit. cum
p̃teritis occidit: aut cũ p̃sentib

Expanded text:
audientia, quod nihil est aliud quam audientia, quod nihil est aliud quam essentia. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est; non quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio, et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit, et erit, et est. Fuit, in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim, velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ unũ est. Sicut habet pater
uitam in semetipso. nec aliud est
ipse quã uita que in illo ẽ: sic et
filio dedit habere uitã in semet¬
ipso. hoc ẽ genuit filium qui et
enĩ loquetur a semetipso. s que¬
cumq audiet loquetur. ut intel¬
legamꝰ cum non ẽẽ a semetipso. Pat̃
quippe solus de alio non ẽ. Nam ce
est de alio. nec ꝓcedit. Nec ideo sane
aliqua disparilitas in sũma illa tͥ¬
nitate cogitationi occurrat huma¬
ne. Nam et filiꝰ ei de quo natus ẽ.¬
et nasci. et longum querendo dis¬
serere. et temerarium cũ disseru¬
mens comp̃hendit. lingue difficil¬
limũ est explicare quantuslibet
p̃sit doctor. quantusubet ad sit au¬
ditor. Non gͦ loquetur a semetipso.
qr non ẽ a semetipso: s quecumq
audiet loquetur. Ab illo audiet a
quo ꝓcedit. Audire illi scire ẽ. Sci.
tum ẽ. Qͥa gͦ non est a semetipso
s ab illo a quo ꝓcedit. a quo illi ẽ
essentia. ab illo scientia. ab illo gͥ

Expanded text:
pliciter unum est. Sicut habet Pater pliciter unum est. Sicut habet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita quae in ipso est; et dedit Filio habere vitam in semetipso , hoc est, genuit Filium qui et enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam etest de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trinitate cogitationi occurrat humanae: nam et Filiet nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserue comprehendit, linguae tamen difficillimum est explicare, quantuslibet sit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non ergo loquetur a semetipso: quia non est a semetipso. Sed quaecumque audiet, loquetur: ab illo audiet a quo procedit. Atum est. Quia ergo non a semetipso, sed ab illo a quo procedit, a quo illi est essentia, ab illo et scientia. Ab illo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uite. & tactu fruitur de quo d̾r.
mͥ autẽ adherere deo bonũ est. nec
aliud atq aliud. s una incelligen¬
tia tot sensuum nõib nuncupat᷑.
Cum gͦ de spũ sc̃o dicitur. nonenĩ
loquetur a semetipso. s quecumq
audiet loquetur. multomagis sibi
simplex natura ubi uerissime sim¬
plex est uel intelligenda ẽ uel cre¬
denda: que longe alteq naturam
nr̃e mentis excedit. Mutabilis ẽ
cendo quod nesciebat. & amittit
dediscendo qd̃ sciebat. & ueri simi¬
litudine fallitur. ut ꝓ uero app¬
bet falsum. & obscuritate sua qͣ¬
si quibusdã tenebris impeditur:
ne ꝑueniat ad uerũ. & ideo non ẽ
ista substantia uerissime simplex:
cui non hoc ẽẽ quod nosse. Pocest
enĩ ẽẽ. nec nosse. At illa diuina
ñ potest. qr id qd̃ habet ẽ. ac per
hoc ñ sic habet scientiam qua ẽ¬
ut aliuo illi sit scientia qua scit.
aliud eẽntia qua ẽ. s utrũq unũ:
nec utrũq dicendũ est quod sim¬

Expanded text:
vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo de Spiritu sancto dicitur, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex est, vel intelligenda est vel credenda, quae longe alteque naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis quicendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia qua scit, aliud essentia qua est; sed utrumque unum. Nec utrumque dicendum est, quod sim
Abbreviated transcription (Latin):
capite meo: et dextera eiꝰ cõplecte¬
tur me. Non sunt hec in deo ꝑ diu̾¬
sa corporis loca. Cũ enĩ dicitur sci¬
re. ibi st̃ omĩa. & uidere. & audire
& olfacere. & gustare. & tangere.
sine ulla eiꝰ mutatione substancie.
sine ulla mole que in alia parte
maior in alia minor. etiam in sen¬
sib pueri pectore cogitatur: quan¬
do deus sic cogitatur. Nec mireri
qd̃ ineffabilis d̾s scientia qua no¬
uit omĩa. ꝑ uarios humane. locu¬
tionis modos omĩum istoꝵ corpo¬
ralium sensuum nominib nun¬
cupatur: cũ et ipsa mens nr̃a. ħ
est homo interior cui uniformit
scienti ꝑ hos quinq ueluti nun¬
cios corporis diuersa nunciant᷑.
quando imnutabilem ueritatẽ
incelligit. eligit. et diligit. & lu¬
men uidet de quo dicitur. Erat
lum̃ uerũ. & uerbũ audit de quo
d̾r. in pͥncipio erat uerbũ. & odo¬
rẽ capit de quo d̾r. post odorem
ungentoꝵ tuoꝵ currimꝰ. & fontẽ
bibit de quo d̾r. apud te ẽ fons

Expanded text:
capite meo, et dextera ejus complectecapite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons
Abbreviated transcription (Latin):
ait. non enĩ loquet᷑ a semetipso.
s quecũq audiet loquetur:ardu¬
a questio. nimis ardua. ipse adsit
sp̃e. ut saltim sicut eam cogitare poᷤ¬
sum. sic eloqui possim: ac sic ad in¬
telligentiam urãm ꝓ mei moduli
facultate ꝑueniat. Prius itaq nos¬
se debetis & intelligere. qui potes¬
tis. credere autẽ qui intelligere ñ¬
dũ potestis in ea substancia que
ds̃ est. non quasi ꝑ corporis molẽ
sensus locis ꝓpruis distributiᷤᷤ. sic̃
in carne mortali quorũcũq ani¬
malium alibi ẽ uisus. alibi auditꝰ.
alibi olfactus. alibi gustus. ꝑ to
in illa incorporea immutabiliq na¬
tura. Nudire gͦ ibi & uidere. idip¬
sũ est. Bicit᷑ et olfactus in deo. un¬
oblationẽ & hostiam deo. in odorẽ
suauitatis. & gustus intelligi pot̃
scd̃m quẽ ds & odit amaricantes
& nec frigidos nec calidos. s tepi¬
tiam tactus iste diuinꝰ: unde. dic̃
sponsa de sponso. Sinistra eiꝰ sub

Expanded text:
ait, Non enim loquetur a semetipso, ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audieta quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut saltem, sicut eam cogitare possum, sic eloqui possim, ac sic ad intelligentiam vestram, pro mei moduli facultate, perveniat. Prius itaque nosse debetis et intelligere, qui potestis, credere autem, qui intelligere nondum potestis, in ea substantia, quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis esse distributos, sicut in carne mortali quorumcunque animalium alibi est visus, alibi auditus, alibi olfacin illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfactus in Deo: unoblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepitiam tactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub
Abbreviated transcription (Latin):
ligat nichil hoꝵ se debere dicere.
Ista enĩ quȩ de substantia dei. qͦ
modo ut opus erat significanda
corporeis hominũ sensib sese intu¬
lerunt atq transierunt. ad horã
diuinitus facta st̃ de creatura ser¬
que in se manens qd̃ uult mouet.
& qd̃ uult immutabilis mutat:
sicut etiam uox illa de nube. au¬
res utiq attigit corporales. eumq
sensũ corporis qui uocatur audi¬
tus: nec tam̃ ullomodo credendũ
est uerbũ dei qd̃ est unigenitus
filius qm̃ uerbũ dicitur. sillabis
sonisq finiri. qr nec om̃s simul so¬
nare possunt cũ sermo fit. s tãꝗͣ
nascentes morientib ordine suo
soni quicumq succedunt. ut totũ
qd̃ loquimur nouissima sillaba
compleatur. Absit ut sic loquat᷑
pater ad filium. hoc ẽ ds ad uer¬
bũ suum dm̃: s hoc eoꝵ ẽ capere
quantũ ab homine capi potest.
nulla susceptione angłi sit angłs
factus. nulla susceptione cuiꝰquã
creature creatura sit factus : qͦmͦ
de illo intelligendum ẽ qd̃ dñs

Expanded text:
ligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serquae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in matrẽ ꝓcedit ex patre. non
tunc ꝓcedit ex matre. & cũ in hãc
lucem ꝓcedit ex matre: non tẽ ꝓ¬
cedit ex patre. Sp̃c aute sc̃s non
de patre ꝓcedit in filium. & de fi¬
lio ꝓcedit ad scĩficandã creaturã.
s simul de utroq ꝓcedit. quãuis
hoc filio pater dederit. ut quẽad¬
modum de se. ita de illo quoq ꝓ¬
cedat. Neq enĩ possumꝰ dicere qd̃
non sit uita sp̃c sc̃s. cum uita pa¬
ter. uita sit filius: ac ꝑ hoc sicut
pater cum habeat uitam in semet¬
ipso. dedit et filio uitam habere
in semetipso: sic ei dedit uitã ꝓce¬
dere de illo. sicut ꝓcedit & de ipso.
Sequuntur autẽ uerba dñi dicen¬
tis. Et que uentura sunt annunci¬
abit uobis. Ille me clarificabit: qr
de meo accipiet et annunciabit uo

Expanded text:
in matrem procedit ex patre, non in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre; et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. Spiritus autem sanctus non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque procedit: quamvis hoc Filio Pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. Neque enim possumus dicere quod non sit vita Spiritus sanctus cum vita Pater, vita sit Filius. Ac per hoc sicut Pater cum habeat vitam in semetipso, dedit et Filio habere vitam in semetipso; sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso. Sequuntur autem verba Domini dicentis: Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vo
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ solet ad eum refer¬
re & qd̃ ipsus ẽ de quo et ipse ẽ:
Unde illuo ẽ qd̃ ait. Mea doctrmna
non ẽ mea: s eius qui misit me.
Si gͥ hic intelligitur eius doctrina
quam tam̃ dixit non suam s pa¬
tris: quantomagis illic intelligen¬
dus ẽ et de ipso ꝓcedere sp̃e sc̃s.
ubi sic ait de patre ꝓcedit. ut ñ
diceret de me non ꝓcedit:a quo
enĩ habet filiꝰ ut sit d̾s. est enim
de deo ds̃ : ab illo habet utiq ut
hoc sp̃c sc̃s ut etiam de illo ꝓcedat
dit sicut de patre. ab ip̃so habet patre.
hic utcumq etiam illud intelligit᷑
quantum a talib quales nos sumꝰ
intelligi potest: cur non dicat᷑ natꝰ
et ipse filius diceretur. amboꝵ uti¬
q filius diceretur: quod absurdis¬
simũ est. filius quippe nullus est
duoꝵ: nisi patris et matris. Absit:
autem ut inter dm̃ patrẽ & dm̃
filium tale aliquid suspicemur.
qr nec filius hominum simul& ex
patre et ex matre ꝓcedit: s cum

Expanded text:
quemadmodum solet ad eum referquemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est, de quo et ipse est. Unde illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui ine misit . Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, de Patre procedit, ut non diceret de me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo Deus, ab illo habet utique uthoc Spiritus sanctus, ut etiam de Filio procedat sicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus intelligi potest, cur non dicatur natuet ipse Filius diceretur, amborum utique filius diceretur, quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit: sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
singłi. hoc ꝓprie uocari oportuit
eum qui non ẽ unius eoꝵ: s in qͦ
cõmunitas amboꝵ apparet. Cũ
ergo nos credamꝰ qd̃ etiam de filio
ꝓcedit: cũ filii quoq ipse sit sp̃c:
Si enĩ non ab eo ꝓced̾it. non post
resurrectionẽ se rep̃sentans disci¬
płis suis insusflasset dicens: acci¬
pite sp̃m scm̃. Qͥ d enĩ aliud signi¬
ficauit illa insufflatio: nisi quod
ꝑtinet etiam illud qđ ait de mu¬
liere quȩ fluxũ sanguinis patie¬
batur. Tetigit me aliquis. Ego enĩ
sensi uirtutem de me exisse. Nam
uirtutis nomine appellari etiam
spm̃ scm̃. et eo loco clarũ est. ubi
angłs dicenti marie quomodo fiet
istud qm̃ uirum non cognosco. res¬
D ipse dñs ꝓmittens eum discipłis
ait. Uos autem sedete in ciuitate:
quousq induamini uirtute ex
alto. Ꝙ iterũ. Accipietis inquit
uirtute credendus ẽ dicere eugłis¬
ta. Uirtus de illo exibat: & sana¬
filio ꝓcedit sp̃c sc̃s: cur filius dix̃
de patre ꝓcedit:cur putas: nisi

Expanded text:
singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas amborum apparet. Cur ergo non credamus, quod etiam de Filio nctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud significavit illa insufflatio, nisi quod pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutis nomine appellari etiam Spiritum sanctum, et eo loco clarum est, ubi Angelus dicenti Mariae, Quomodo fiet istud quoniam virum non cognosco? resDominus promittens eum discipulis, ait: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Et iterum: Accipietis, inquitvirtute credendus est dicere evangelista: Virtus de illo exibat, et sanaFilio procedit Spiritus sanctus, cur Filius dixit de Patre procedit ? Cur putas, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
misit ds̃ sp̃m filii sui in corda nr̃a
Habes alio loco eundẽ apłm dicen¬
tem. Si autẽ sp̃c eius qui suscitau̾
iħm ex mortuis habitat in uobis.
ligi: de quo tamen alio loco dicit.
Quisquis autẽ sp̃m. xp̃i non habet:
hic non ẽ eius. & multa alia sunt
qui in trinitate dicitur sp̃e sẽs.
Nec ob aliud ꝓprie existimo ipsũ
uocari sp̃m. cum etiam si de singu¬
lis interrogemur. non possemus
nisi & patrẽ et filium sp̃m dicere.¬

Expanded text:
Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra . Habes et alio loco eumdem Apostolum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . uit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt qui in Trinitate dicitur Spiritus sanctus. Nec ob aliud existimo ipsum vocari proprie Spiritum, cum etiam si de singulis interrogemur, non possimus nisi et Patrem et Filium spiritum dicere