comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fieni insynagoga tenuerunt. cȩlũ recte. uocat es enri sqcer
nimirũ sapere. suꝑna credebant᷑. Unde & moyses cumsacer¬
dotes ac popłm ad uerba suȩ ammonitionis exertarer ało. me
Attende cę̧lum & loquar. & audiat terra uerba ex ore mec
plebe. Hloc gͥ loco celũ sacerdotes uł phariseos uł legis doc¬
tores ñ inconuenient᷑ accipimus: qui ante ocłos hominum
dum celestibus officiis inseruirent. quasi desuꝑ lucere. iudeban¬
ti d qr. ipsi sũmopere. in redemptoris nr̃i aduersitate. cõmo¬
tist .: quasi ignis de cȩlo cecidit. dũ ad decipiendũ imperitũ
popłm ab his etiam qui uera docere. putabant᷑ flamma in¬
uidie exarsit. Teste quippe eugłio nouimꝰ. qd doctrinȩ ue.¬
ritatis mudentes. oportunitatẽ dnicȩ traditionis exquire¬
bant: s metuentes popłm. quȩ moliebant᷑ innotescere non
audebant. Hinc etiã in eo scriptũ ẽ. qd de suadendis popłs
dicirie Numquid aliquis ex principib eredidit in eũ. aut ex

Expanded text:
ficium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc etiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
sub figurali intellectu discutimus: sathanȩ manus en porto¬
tas. s temptatio debet intellegi. Uniuersa. itaꝙ que. hade.
mn manu tẽptantis dant᷑. & in eo tẽptatͥonis manus exten¬
rũ pͥus uidȩa quȩ possessio eius fuerat. in infidelitate. sub
latae & post eius caro patibulo erueis affira. Quia gͥ pͥies
uideã aduersantẽ ꝑtulit. & postmodũ usq ad cruce̾ uenit.
qͣsi pͥus habita amisit. & post in semetipso aduersantis ne¬
Quasi enim ante ipsum erat. dũ ꝓpt᷑ ipsũ quȩ male. sitiebat im¬
tudinẽ designasse. Incarnatus aut̃ dñs p̾us ex iudȩa ad fidem
paucos elegit. & post sibi multitudinẽ popłi gentilis aggre¬
ganit. Quis aut̃ maior. dñi filius. nisi uidaicus accipi popłs de¬
bet. qui ei dudũ late legis fuerat doctrina generatus: mmor
aut gentilis popłs. qui & in mundi extremitate. collectꝰ ẽ. qr¬

Expanded text:
sub figurali intellectu discutimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extenrum prius Judaea, quae possessio lo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis neQuasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat imitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Q
Abbreviated transcription (Latin):
eiis exerescere. in tra quęrit᷑: ꝙ scilieet tabescens uidet. qd
fides eius in notitiã hominũ p̃dicantib apłis multiplicatõ
Possessio quippe eius crescere dicit᷑. dũ laborantib p̃dicatd¬
rib fidelium cottidie numerus auget᷑. plec itaq sathan dõ
dixisse e talia inuidendo sensisse: hȩc sathan dõ dixisse e. de

Expanded text:
 scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de
Abbreviated transcription (Latin):
hostis redẽptorẽ humani generis debellatorẽ. suũ in mun¬
dũ uenisse cognouit. Unde & ꝑ obsessũ hominẽ in eugłio di¬
cit᷑. Quid nob & tibi fili dĩ : uenisti huc ante. tempus torque¬
re nos. qͥ tam̃ pͥus cũ hc̃ passibilẽ cerneret. cũ posse morta¬
lia ꝑpeti humanitatis uideret: omẽ qd̾ de eius diuinitate¬

Expanded text:
hostis Redemptorem humani generis debellatorem suum, in mundum venisse cognovit. Unde et per obsessum hominem in Evangelio dicit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, et posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
a lingua compescuit: s cũ p̃mittit᷑ ñ peccauat. constat qd
murmurationis uitiĩ etiam a cogitatione restrinrit. Nec
peccauit gͦ nec stulte loquutus eꝰ qr nec ꝑ conscientia taci¬
tus tumuit. nec linguã in contumaciã relaxauit. Stulte aut̃
contra dm̃ loquit᷑ qui int̾ diuinȩ animaduersionis flagel¬
la positus. iustificare semetipsũ conat᷑. Si enĩ innocentẽ se
asserere suꝑbe. audeat. quid aliud quã iustitiã ferientis
accusat: Huc usq nos uerba hystoriȩ transeurrisse. suf¬
ficiat: tã nc̃ ad indaganda allegoriȩ mysteria expositio¬
nis se sermo conuertat. Sed in hoc qd̾ scriptũ ẽ. quadã die¬

Expanded text:
ittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiet fugit. qui apbarisȩis herodianis atq saduceis in¬
qua patrantib. eos nimirũ deserens ꝓpheticus sermo conua¬
lescit. qui ait. et tenentes legẽ nescierunt me. Sequitur.¬

Expanded text:
nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis ininuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis iniqua patrantibus, eos nimirum deserens propheticus sermo convalescit, qui ait: Et tenentes legem nescierunt me . Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
stat spẽ resurrectionis ignorare : quidũ ex lege. ñnulla recipi¬
unt. ñnulla contempnunt. quasi cameloꝵ more. uelut mun¬
dũ animal ruminant. s in mundũ ungulã nequaquã findt̃.
quãuis e eos cameli ruminantes. s tam̃ n findentes indicat᷑.
qui in uidȩa uixta litterã hystoriã audierant. s uirtutẽ
euis discernere. spiritalit᷑ nesciebant: quos tribus turmis chal¬
dei rapiunt. dũ pharisȩi. herodiani. & saducei ab omĩ sensus
rectitudine miqua ꝑsuasione ꝑuertunt: simulq pueros gla¬
dioferiunt. qr. & siqui in popło utiiã ratione. poterant. ei
ipsi ñ uirtute rationis. s potestatis auctoritate. contraibañs.
dũq se quasi p̃positos imitari. a subditis uolunt. & si intelle¬
gere aliquid sequentes posst̃. ex auctoritate. tam̃ susceptire.¬
giminis eos ad ꝑniciẽ ꝑtrabunt. A quib bene solus puer qui

Expanded text:
stat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipistat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeos int̾p̃tari feroces nouimꝰ. qui alii chaldeoꝵ nomine. de¬
signant᷑. nisi ꝑsẽquutionis auctores usq ad aꝑtos clamores mali¬
ciȩ ꝓrũpentes cũ dicunt crucifige crucifige: qui de semetip¬
sis tres turmas faciunt. cũ se adꝓponendas quȩstiones dño pha¬
risei. herodiani & saducei diuiserunt: qui ore quidẽ. sapientiȩ
uicti sunt: s ꝙ stultos quosdã post se eos traxisse credendũ ẽ.
factis turmis camelos tulerunt. Unusquisq namq eoꝵ ordo in
praua quȩ sapuit: insipientium corda corrupit: & dũ ꝑsuadẽ.¬
do ad interitũ ꝑtraxit. quasi tortuosas m̃tes infirmantium ad
captiuitatẽ duxit. Predicante. quippe. in samaria dño. mul¬
ti ex samaritanis fuerunt in possessione. eiusdẽ nr̃i redemp¬
toris assciti. S nũquid hi qui ꝓ septẽ iuris unius mulieris mor¬
tuis. de resurrectionis desꝑatione dñm tẽptant. nequaquam
conati sunt credentes samaritanos a fide reducere: quos con¬

Expanded text:
Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos con
Abbreviated transcription (Latin):
git Q uid e᷑ aut̃ qd̾ nuntius uenit qui diceret euasi ego solo
quis ẽ iste nuntius qui alis pereuntibus solus euadit. n pr o¬
pheticus sermo. qui dũ fuint mala omĩa quȩ p̃docit. quasisa¬
nus ad dñm solus redit: dũ enĩ uera dixisse de ꝑditoꝵ casu
cognoseit᷑: quasi int̾ mortuos uixisse monstrat᷑. hinc ẽ qd
ad rebeccã in ysaac coniugio deducendã puer muetit᷑ quiu
delicet ad desponsandã ȩccłiam dño int̾posita. ꝓphetra famu¬
lat᷑ Sabeis gꝰ irruentibus solus puerqui nuntiareta eera¬
sit: q malignis spiritib infirmoꝵ m̃tes incapdde atetn
ducentibus. sententia ꝓphetiȩ conualuit. quȩ eandẽ e peuis¬
tate p̃nuntians dicit: Spterea captuus ductusẽ popło meus¬

Expanded text:
--Quid est autem hoc quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? --Quid est autem hoc quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus
Abbreviated transcription (Latin):
quã bene oꝑantes: quid aliud asinas. quã quosclã simplicit᷑
nuentes accipimus : quȩ bene uixta boues pasci referun¬
tus:qx m̃tes simpliciũ. etiã cũ alta capere ñ possunt. eomas¬
nis uicine sunt. quo & fr̃na bona sua. ꝑ caritatẽ credunt.
Cumq inuidere alienis sensib nesciunt: qͣsi in pastu se.
minime diuidunt. Simul gͦ asinȩ cum bobus reficiunt. ꝙ
prudentib conuncti tardiores. eoꝵ intellegentia pascunt
Sabȩi aut̃ captiuantes int̾p̃tant᷑. Et qui alii captiuantium
nomine. nisi immundi sp̃e designant᷑: qui cunctos quos sibi
subiciunt. in infidelitatẽ captiuos ducunt: qui & pueros gla¬
dio feriunt: qr eos tẽptationis suȩ grauit᷑ iaculis uulnerant.
qͦs necdũ uuuenilis constantia liberos uł robustos seruat. Ebe
ne quȩdã bona meipiunt. s ipsa ad huc inchoationis suete¬
neritudine captiuantib immundis spiritib substernuntar
Quos gladio hostis ꝑcutit: qr ȩt̾nitatis desperatione. grans fi

Expanded text:
quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio hostis percutit, quia aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
sathanȩ aias requirendo arguit: cũ ꝑ mediatoris aduentum
ꝑsuasionis euis nequitias repͥmens increꝑauit. Nec in merito ⁊
hoc die filii corã dño astitisse referunt᷑: qr uidelicet adȩt̾nȩ
patriȩ uocationẽ electi om̃s luce. sapientiȩ. se illustrante. col¬
lecti sunt. Quos quãuis incarnata sapientia aggregare. ef¬
fectu oꝑis uenerat.: diuinitati tam̃ illius iã ꝑ eius p̃sentiã
intrinsecus assistebant. S qr de uiis suis antiquus hostis
redemptore. ueniente discutit᷑. quid dicat audiamus.

Expanded text:
Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderat in culpa. quandoq nolens caperet᷑ ad pęnã. occulta
iustitia licentia malignis spiritibus dat᷑ ut quos uolentes
in peccati laqueo strangulant. in peccati pęna etiã nolentes
trahant. Qd̾ gͦ illic adextris atq sinistris dĩ exercitus celi as¬
stitisse describit᷑ hoc hic int̾ filios dĩ sathan affuisse. ꝑhibet᷑.
Ecce adextris dĩ steterunt angłi.qr nominant᷑ filii dĩ: ecce
t accipimus. qd̾ in die dñs sathan uidit: qr. uias eius in sapi¬
entiȩ suȩ incarnatione corripuit. Quasi eũ ñ uidisse fue¬
rit. tãdiu prauitatẽ illius in humani generis ꝑditione. to¬
die satban de uiis siuis requirit᷑ qr in luce. manifestatȩ. sap¬
entiȩ. occulte. hostis insidiȩ de tegtint᷑. Quia gͦ incarnato
dño diabolus increpat᷑ & a sua pestifera effrenatione cor¬
ripit᷑ꝰ recte subiungit᷑ cui dix̃ dñs. Unde uenis: Tunc enim

Expanded text:
ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce ter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione todie Satan de viis suis requiritur, quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
leuent. s etiã qui redire nolentes grauent: nec qd̾ cȩli exer¬
citus dicit᷑. angłoꝵ pars reꝓba. in eo intellegi posse ꝓhibet᷑.
Quas enĩ suspendi in aere nouimꝰ: aues cęli nominamꝰ. et
de. eisdẽ. spiritib paulus dic̃. Contra spiritalia nequitiȩ in
cȩlestib. Q uoꝵ caput enuntians ait. Scdm principẽ potes¬
tatis aeris huuis. Adextra gͦ dĩ & sinistra angłoꝵ exercitus
stat: q & uoluntas electoꝵ spũum diinȩ pietati concordat:
& repboꝵ sensus suȩ malitiȩ. seruiens. iudicio districtionis
euis obtemperat. Unde & mex fallax sp̃s in meduim ꝓsilisse.
describit᷑: ꝑ quẽ ahab rex exigentibus suis meritis decipiat᷑.
Neq enĩ fas ẽ credere bonũ spm̃ fallaciȩ deseriure. uoluisse.
ut diceret. egrediar & ero mendax sp̃s in ore omĩum ꝓpħa
debuisset deceptione dampnari: quatinus qui sȩpe uolens

Expanded text:
levent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli exerlevent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens
Abbreviated transcription (Latin):
bris regũ ꝑ ꝓpħam dicitur Nidi dnm sedentẽ suꝑ solium
siũ. & exercitũ gli adextris & sinistris eius. & dictũ e In qͦ
decipiam ahab. ut ascendat & cadat in ramoth galaad.
et dixit alius ita: & alius alit̾. Et egressus e unus & dixit.
ego decipiã ahab. & dictũ ẽ. In quo decipies: qui respondit
entis. Quid enim soliũ dnĩ nisi angłicas potestates acc ipimꝰ.
quaꝵ mentib altius p̾sidens inferius cuncta disponit.
et quid exereitus cȩli: nisi ministrantiũ angłoꝵ multitu¬
do deseribit᷑  Quid gͥ ẽ qd exercitus cęli adextris & sinistris
eius stare ꝑhibet᷑. Is̃ enim qui ita ẽ intra omĩa ut eti¬
ã sit extra omĩa. nec dextra nec sinistra concludit᷑ sed
dextra dĩ angłoꝵ pars electa. sinistra aut̃ dĩ pars angłoꝵ
reꝓba designat᷑. Non enĩ ministrant dõ solũmͦ boni qui adiuuent.
s etiã mali qui probent: ñ solumqui aculpa redeuntes sub

Expanded text:
m sedentem super solium m sedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, rophetarum ejus . Quid enim solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus cejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omdextra Dei, angelorum pars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed et
Abbreviated transcription (Latin):
hanc animus uertit᷑. ab illa cogitatione. separat᷑.: cum uͦ ad
ullam reducit᷑. ab hac cui inhesit amouet᷑. D uͦ qr sine. mu¬
tabilitate. euncta simul respicit. sine distensione. cõphen¬
dit. uidelicet & bona quȩ uuat. & mala quȩ uidicat. &
quȩ adiuta remunerat: & quȩ uidicans dampnat: in his
quȩ diuerso disponit ordine diuersus ñ e. In die gͦ ei sathan
affuisse. describit᷑. ꝙ lum̃ ȩt̾nitatis eius. nulla mutabilita¬
tis fuscatione tangit᷑: & in hoc qd̾ ei tenebrȩ p̃sentes fuiss.¬
qui affuisse int̾ filios dĩ dicit᷑ qr ea ui iustitiȩ immun¬
dus sp̃s penetrat᷑ qua uidelicet mundoꝵ spũum corda cõ¬
plent᷑: eoq radio luminis iste. transfigit᷑. quo illi ut luce¬
fuit: qr & si ab illis in hac uita laborantib auxilium pie¬
tatis impendit᷑. iste occulte. iustitiȩ nesciendo seruiens
ministerium exequi reꝓbationis conat᷑. Unde bene. in li

Expanded text:
hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaesit removetur. tabilitate simul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut lucefuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobationis conatur.  Rec. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerant dispensatione. nutriendi: ut paulisꝑ aliquid ꝙ̃¬
rentes iuenirent. inuenientes crescerent. & crescente
cognita. robustius tenerent. Quia gͥ ñ repente. s causaꝵ ui
boꝵq increm̃tis. quasi qͥbuscdã ad ęt̾nitatẽ passib ducim̃.
intꝰ apud eũ quadã die aliquid factũ dicit᷑: qui ipsa quoq
qr in luce ds̃ tenebras uidit :nos quippe uno eodẽq contu¬
itu lucẽ & tenebras intueri ñ possumꝰ : qr cũ in tenebras
ocłs figit᷑ lux fugat᷑: & cũ ad lucis se choruscationẽ uerte¬
rit. tenebraꝵ umbra discedit. Illa aut̃ uis quȩ cuncta mu¬
tabilia immutabilit̾ uidet. quasi in die. ei sathan affuit.
qr apostatȩ angłi tenebras sine. obscuritate cõphendit. Hos
ut dictũ ẽ uno eodemq intuitu contẽplari ñ possumꝰ. & quȩ
apꝓbando eligimus. & quȩ reꝓbando damꝑnamus:. q icũ ad

Expanded text:
ta fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quta fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
& dum de ȩt̾nitate. aliquid temporalit᷑ narrat. assuetos
tẽporalib sensim. ad ęt̾na traiciat. seq bene. nr̃is m̃tib
et̃nitas in cognita dũ uerbis cognitis blandit᷑ infundat.
Q uid aut᷑ mirũ si in sacro eloquio in cõmutabilitatẽ suam
ds̃ p̃prospere. humanȩ m̃ti ñ aꝑit: quando e resurrectioĩs
suȩ sollẽpnitate. cȩlebrata. quibuscdã ꝓuectionẽ accessib in¬
notuit incorruptionẽ corporis qd̾ resũpsit: luca quippe
attestante. didicimꝰ. qd quibusdã se. in monum̃to queren¬
tib pͥus angłos misit. & rursum discipulis de se in uia lo¬
quentib ipse. quidẽ s ñ cognoscendus apparuit. qui post
exhortationis moras cognoscendũ se in panis faactione. mo¬
nstrauit : ad extremũ u̾ repente. ingrediens. ñ solũ se cog¬
noscibilẽ. s etiã palpabilẽ p̃buit. Quia enĩ infirma adhue
gestabant corda discipłi. in cognitione tanti mysterii is¬

Expanded text:
et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii is
Abbreviated transcription (Latin):
disentiendũ pͥus ẽ. eur quadã die factũ aliquid corã dño
dicit᷑: eũ apud illũ nequaquã cursus tẽporis mutatione di¬
ei noctisq uariet᷑. Neq enĩ in ea luce quȩ sine acessu ea quȩ
elegit. illustrat. & sme recessu ea quȩ respuit deserit. Defec¬
tus mutabilitatis uenit. qr in semetipsa manendo immu¬
tabilis mutabilia cuncta disponit: sic quȩ in se transeunti¬
a condidit. ut apud se transire nequaquã possint: nec tẽ.¬
pus tntus in conspectu eius defluit. qd̾ apud nos foras decur
rit. Unde fit ut in et̾nitate eius fixa maneant. ea quȩ
non fixa exterius scłoꝵ nolumina emãnant. Cur gͦ apud eũ
dicit᷑ quadã die: cui nimirũ dies una ẽ ęt̾nitas sua : quam
uidelicet nec fine claudi. nec initio uidit aꝑtre psalmis¬
ta cũ dicit. Mlelior ẽ dies una. in atriis tuis suꝑ milia. S cũ¬
soriptura sacra temporalit᷑ ȩditis loquit᷑. dignũ ẽ ut uer¬
bis temporalibus utat᷑: quatinus condescendendo leuet:

Expanded text:
Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quelegit, illustrat, et sine recessu ea, quae respuit, deserit, defectus mutabilitatis venit, quia in semetipsa permanens inmutabilis, mutabilia cuncta disponit, sicque in se transeuntia condidit, ut apud se quae condita sunt, transire nequaquam possint. Nec tempus intus in conspectu eius defluit, qrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia . Scriptura sacra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet;
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ archana p̾dicabant. Ctm sathan exisse. a dño dicit᷑ filii e
filiȩ in domo frĩs pͥmogeniti coniuuari referunt᷑. Dictũ quippe
eis fuerat. In uiã gentium ne. abieritis. Post mortẽ nãq resur¬
rectionẽq dñi. in gentiũ p̃dicatione. conuersi st̃ unde & in su¬
sactib dicunt. Nob oportebat pͥmũ logui uerbũ dĩ: s qr repe¬
it is illud &. indignos uos uidicastis ȩt̾nȩ uitȩ. ecce conuerti¬
mur ad gentes. Hiitaq filii sponsi. de. quibus & eiusdẽ spon
si uoce dicit᷑ non ieiunabunt filũ sponsi. quamdi eũ illis ẽ
sponsus. in domo frĩs pͥmogeniti conuiuant᷑: qr uidelicet ad¬
huc apłi sacrȩ scripturȩ. deliciis in solius uidaici popłi col¬

Expanded text:
m Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat loqui primum verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi col
Abbreviated transcription (Latin):
um in formã serui ammirabilẽ de monstrare. So enĩ quo
illũ tante uirtutis in carne innotuit. quasi suꝑbienti ad¬
uersario qd̾ dolens consideraret indicauit. S qr bonũ qđ
miraret᷑ intulerat: restat ut ad repͥmendã enis suꝑbiam
uirtutes illius adhuc enumerando subiungat. Sequit᷑. ho¬
p̃bendũ exemplũ uitȩ hominib simplex. ad ñ parcendum
malig¬
nis spiritib rectus: ad debellancdã suꝑbiam ti¬
mens
dm̃. ad deteg̾endã uͦ in electis suis uitȩ immũ¬
ditiam
recedens a malo. De ipso enĩ ꝑ ysaiam prin¬
cipalit᷑
dicit᷑. Et replebit eũ sp̃c timoris dnĩ. Et ipse
a malo singularit᷑ recessit. qr imitari facta noluit. quȩ in
hominib inuẽnit. qm̃ attestante petro. peccatũ ñ fecit. nec
dolus inuentus ẽ in ore eius. Sequit᷑. Respondens sathan ait
Nũquid frustra iob timet dm̃ Nonne tuuallasti eũ ac do

Expanded text:
um in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo um in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequitur. praebendum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Job
Abbreviated transcription (Latin):
pħa attestante. ꝑhibet᷑. Cui in t̾ra similis ñ ẽ. q. omĩs homo
quã tam̃. ut ds̃ naturalit̾ eẽt accepit. Qui bene etiã seruus
dictus ẽ: qr formã serui susciꝑe. dedignatus ñ ẽ: Nec maies¬
tati iniuriam intulit. assũ pta humilitas carnis: qr & ut
seruanda susciperet nec tam̃ habita ꝑmutaret. nec diuina
humanitate minuit. nec humana diuinitate consũpsit:
qr & si ꝑ paulũ dicit᷑. qui cũ informa dĩ eẽt non rapinã ar¬
bitratus ẽ. eẽ. se. ȩqualẽ dõ. s semetipsum exinaniuit for¬
ma serui accipiens: ei semetipsũ exinanisse. ẽ: ab inuisibi¬
litatis suȩ magnitudine. se uisibilẽ demonstrasse: ut ser¬
ui forma tegeret. hoc qd̾ incircũ scripte omĩa ex duunita¬
te penetraret. Dĩ aut̃ ad sathan ꝑfigurã dicere ẽ. num qͥd
considerasti seruum meũ iob unigenitũ filium contra e¬

Expanded text:
ropheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo ropheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo quam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra e
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑambulauit: qr ꝑ corda gentiũ miquitatis sus uestigi¬
a imp̃ssit. Cadens enĩ a sublimib. humanas m̃tes uire pos¬
sedit: qr in culpȩ sue uincło uolentes astrixit. tantoq la¬
tius inmundo uagatus ẽ. quanto a reatu quisq illius li¬
ber ꝑ omĩa inuentus ñ ẽ. Eui quasi ex potestate. mundũ eir¬
cuisse ẽ: nullũ hominẽ. qui sibi plene resisteret inuenisse
S iã sathan redeat. id ẽ ab effectu suȩ malitis̨ uis illum
diuina constringat. quia iã apparuit incarne. qui in pe¬
ccati c̾tagio ex carnis nil habeat infirmitate.
uenit
humił quẽ & suꝑb hostis ammiret᷑: quatinꝰ
qui for¬
tia diuinitatis eius despexerat. & iã humani¬
tatis eius
infirma ꝑtimescat. Unde & mox significatione. mirifica ẽ¬
tra eũ. ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda ꝓponi¬
simił in t̾ra : qd̃ iob int̾p̃tat᷑ dolens: paule ante. iã diximꝰ. Do¬
leis uͦ ipse ueracit᷑ ꝑ figurã dicit᷑. qui portare. dolores nr̃os ꝓ¬

Expanded text:
perambulavit, quia per corda gentium iniquitatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponisit. --Quod Job interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, P
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris dicens. dñs dedit. dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita
factũ ẽ. sit nom̃ diĩ benedictũ: suꝑbũ hostẽ humilitate
ꝑculit. crudelẽ patientia strauit. Nec credamus qd̵ bella¬
tor nr̃ accepit uulnera & non inflixit. Quot enĩ uoces pa¬
tientiȩ in laude dĩ ꝑcussus reddit. quasi tot in aduersa¬
rii pectore. iacula intorsit: & acriora ualde quã sustiu.¬
it inflixit. afflictus enĩ t̾rena ꝑdidit: s afflictionẽ. hu¬
milit᷑ sustinens. cȩlestia multiplicauit. Sequit᷑. In om̃ib hi

Expanded text:
ditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita ditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ usta placere. dño scimus. pati aut̃ nulla nisi quȩ dño
placuerint possumus. iusta sunt cuncta quȩ patimur:
orator fortis quomꝰ assertionẽ partis suȩ contra aduersari¬
ni alligaut audiuimus: nunc qͣmͦ in orationis suȩ t̃mi¬
nõ uidicẽ benedicendo laudet audiamꝰ. Sequit᷑. Sit nom̃
domini benedict ũ. Edce om̃e qd̃ rectũ sensit. dñĩ benedic¬
tione conclusit: ut hinc aduersarus inspiciat. & ad penã
sua uictus erubescat: quia ipse dõ contumax etiam in bea¬
itudine conditus extitit. cui homo hymnũ głȩ etiã ꝑcu
quio temptationib affligit. Cottidie namq in aciȩ sta¬
mus. cottidie tela temptationũ eius excipimus. s & nos
contra illũ iacula mittimus. si confossi tribulationib hu¬
muilia respondemꝰ. beatus gͥ iob ꝑcussus dampno rerũ. ꝑ¬
cussus morte. filioꝵ.qr uim doloris. uertit in laude con¬

Expanded text:
igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, orator fortis quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam pquot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem con
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑdiderat: s tam̃ sciens quia contra se sathan temptandi ui¬
res nisi ꝑmittente. dño ñ habebat. non ait. dñs dedit: dia¬
bolus abstulit: s dñs dedit. dñs abstulit. fo̾rtasse enĩ fue¬
rat dolendũ. si qd̾ conditor. dederat. hostis abstulisse. At pꝰ¬
quam ñ abstulit nisi ipse qui dedit. sua recepit. ñ nr̃a ab¬
stulit. Si enĩ ab illo accipimus quibus in hac uita utimur
eur doleat qd̾ ipso uidicante exigimur. qͦ largiente fene¬
ramurs nec aliquando iniustus ẽ creditor. quidũ p̃fixo red¬
dendi tempore. ñ constringit᷑. quando uult exigit qd̵ fene¬
rat᷑. Ubi .& bene. subiungit᷑. sic̃ dño placuit. ita factũ ẽ. Cum
enĩ in hac uita ea quȩ. nolumus patimur: necesse ẽ ut ad eũ
quii onustũ uelle nicħ potest. studia nr̃ȩ. uoluntatis in¬
clinemus. Magna quippe ẽ consolatio in eo qd displicet. q̃d
illo ordinante erga nos agit᷑. cui ñ nisi iustũ placet. Si

Expanded text:
perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quã altȩ secdi int̾ni consilũ p̃sidet iste: qui seissis uestiberat
tra ꝓstratus iacet. Quia eni uidicante do cuncta. miserat.
ꝓ seruanda patientia illud tempus ad memoriam redarit
quo necdũ ista quȩ ꝑdidit habebat: ut dũ intuet qd aliq̃n¬
doilla non habuit: dolorẽ temperet qd amisit. Alagna ene
consolatio in rerũ amissione ẽ: illa tẽpora ad m̾̃tẽ reducere
quib nos contigit: resquas ꝑdidimus nͦ habuisse. Quians ex̃
nos tra genuit hanc ñ in merito matrẽ uocanie unde sc ꝑ¬
tũ ẽ. graue iuigũ suꝑ filios adã. a die exitus de. uentreamab¬
tris eoꝵ. usq m die sepulturȩ in matrẽ omĩũ. Beatus gͥ iob
ut patient᷑ lugeat qd̾ hic amisit. iugilant᷑ attenda qͣt
huc uenerit. ad augmentũ aut seruande. patientie. aohue
sollertuis inspicit hinc qualis recedit e diert. Hudus egre¬
ssus sũ de utero matris meȩ: nudus reuertar illue. de sidi¬
cat. Nudum me huc intrantẽ t̾ra ꝓtultt: nudũ me hinc

Expanded text:
quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem terra protulit, nudum me hinc
Abbreviated transcription (Latin):
se memorat᷑: quatinus dũ in cunctis eũ reb manus suꝑna ꝑ¬
cuteret. etiã sponte. illũ pęnitentiȩ species diuersa suscaret
S iste exutus rebus. filiis orbatus. qui uestim̃ta semdit. qhi
caput tondit. qui int̾ra corruit quid dicat audiamus. łhud¬

Expanded text:
se memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna perse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
rior sum omĩno motus .e. ne nimis dolendo percaret d. quai¬
Si seus sone p̃cepta caritatis. di uidelicet amor ⁊ ꝑrimiqut
dedecdienẽ pxuene ex solueret. impendit filiis luctũ: ne di¬
beclronẽ dĩ desereret. expleuit int̾gemitus ad orationẽ
tus cagerlante mĩmus amare. beatꝰ aut iob ꝑhoc qđ mo¬
tus exteotus erhibuit ostendit qr flagella patris agno¬
q an po rec aatẽqd adorando humilis mansit ostendit
q amort᷑ patris. nec in dolore deseruit.: he gͦ suꝑbus
eẽt ñ sentiens. in ꝑcussione corruit: ne aut̃ se.ferienti extra¬
neum faceret. ad hoc corruit ut adorareti Alos autr aeteiũ
fuit. ut quisquis speciem sui corporis capillos nutesendo serua¬
ret: eos tempore. afflictionis abscideret. Et rursum que tr¬
quillitatis tempore capillos abscideret: eos in ostensione ate¬
flictionis enutriret. beatus itaq iob tranquillitat is tẽpore
capilos seruasse ostencdit᷑. cũ a doloris usum caput ⁊ stomdis¬

Expanded text:
ret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. ti flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondis
Abbreviated transcription (Latin):
tuose agit maioꝵ disciplina cohibet cu ũ marores nosi ara¬
tuosa fiꝰs de serauant. nimurũ inmorib lascruiȩ frenalado r¬
tiiuis enĩ sub discipline s constrictione retineat. quandol e
ipsi qui ius constrictionis accipiunt. sese uoluxtauib rela¬
uant. dug in maioris fris domo coniuuant᷑. pere unan due¬
atunc contra nos hostis uehem̃tius uires accipite quando&
ipsos qui ꝓ custoctia disciplinȩ platist᷑ etitiȩ seruto cs¬
noseit. Lanto enĩ licentius ad feriendũ occupat. quanto ce hi
qui int̾eelere ꝓ culpa poterant uoluptati uacanita nbs ueau¬
tonetantiuir. fuios ꝑ conimioꝵ studia ingurgitando deci¬
ensa tam̃ mentis intentio int̾ conuurua corpesserat
& minus in quanto sit tẽptationũ bello consideras
uuinera consistat audiamus. Seqiuit᷑etrne surretia iodofa¬

Expanded text:
tuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi votuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae serto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando venaccensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, vulnera consistat, audiamus. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
coro feriendo repetũt. ut adimpatientiȩ uerba cõpelleret.
nos curauit hostis antiquus ñ tã iactura rerũ scĩ uiri pa¬
nentiã rũpere quã ipso ordine nuntioꝵ : qui studens pͥus
parua. & post nuntiare maiora. in extremo mortẽ filioꝵ
a orbatrs audiret: & minus ꝑcuteret rerũ amisso p̃cog¬
mia morte filioꝵ. qr uidelicet nulla eẽt hereditas. si ipsos
piis subiraberet quibus seruabat᷑ hereditas. s a minimis in¬
eporens in ultemũ grauiora nuntiauit. ut dũ gracdatĩ de te¬
riora eognosceret. in eiuis corde doloris locũ om̃e uulnꝰ inueni¬
ret. Iotandũ quã callide tot maloꝵ pondera & diusa & su¬
enta uunitiant᷑ ut & repente & particulatĩ crescens. in audi¬
entis corde sese dolar ipse ñ caperet: & tanto ardentius in bla¬
phemiam accenderet: quanto subitis ac mul ipbicerr dum psito
eo failnmaloris fris domo conuiuabant ea per ponti dic tĩ

Expanded text:
cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, lide curavit hostis antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortejam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
tiarem tibi. Qui uno uulnere ñ ꝓsternit᷑ iccirco bis terq
fuerat aduersitas de. sabȩis. nintiata diuma animaduer¬
sic ꝑ ignem de clo. nuntiat᷑ ab hominibus iterũ cameloꝵ ra¬
ptus. cedesq pueroꝵ. & diuinȩ indignationis ira repetit᷑. dũ
uentiis iruens concussisse. domꝰ angulos. atq ex tixisse li¬
beros indicat᷑. Quia enĩ notũ ẽ qd absq suꝑno nutu moue
lelem̃ta ñ possint. latent᷑ infert̾ qd ipse contra illum e¬
lemĩta mouerit. qui moueri ꝑmisit. quãuis sathan semel
aucepta a dño potestate. ad usum suȩ nequitiȩ. etiã elem̃tac̃¬
batere p̃ualet. Nec mouere debet si sp̃c de sũmis ꝓiectus t̃¬
bare in ucetos aerem ꝑotuit: eũ nimirũ constet. qr a dãp¬
natus imetalle adusũ aqua & ignis seruit. Quesitũ ẽg̃
iu mantiarent᷑ mala quęsitũ e ut multa: quȩsitũ ẽ ut
subita. S eũ prius aduersa nuntiauit. tranquillo adhue
bectori. quasi sanis menbris uulmuis inflixit cũ uͦ ꝑcussũ

Expanded text:
tur. --Qui uno vulnere non prosternitur, idcirco bis, terqufuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum