comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diccũ. eẽ. qđ adam pecauerit primũ. inqͦ de ceceb qͥsqͥs parare uoluit. peccan¬
di iuenit exẽplũ. ut peccatẽ scilicet ñ generatione ab illo unoin om̃s homines.
s illiꝰ uniꝰ mutatione transtret : cũ ꝓfecto si apłs imitationẽ hic intelligi uolu

Expanded text:
dictum esse, quod Adam peccauerit primum, in quo de cetero quisquis peccare uoluit, peccandictum esse, quod Adam peccauerit primum, in quo de cetero quisquis peccare uoluit, peccandi inuenit exemplum, ut peccatum scilicet non generatione ab illo uno in omnes homines, sed illius unius imitatione transiret, cum profecto, si apostolus imitationem hic intellegi uolu
Abbreviated transcription (Latin):
ius diaboli in homines. diabolũ. eẽ. dichꝰ ancorẽ hominũ. aqͦ origo nascen¬
tium. Si aut̃ credis ado hominẽ fieri: & eẽ. coniuges innocentes. uide quã
start non possit trahi ex lis originale peccatũ: Ad omĩa ista huic refpondit apłs.
qui neq uoluntatẽ arguit paruuli: quȩ ꝓpria millo ñdũ ÷ ad peccandũ. neq
benedictionẽ : neq parentes inqͣntũ parentes st̃ inuicẽ atq licite legitime
adpcieandos filios coniugati. S ꝑ unũ inqͥt hominẽ peccatũ intrauit in mun
dũ ⁊ꝑpecatũ mors: ⁊ ita in om̃s homines ꝑtransit in quo oñs peccauerunt.
Qđ isti si catholicis aurib mentibq ꝑciperent. aduersus fidem grãmq xpi
rebelles animos ñ haberent. neq conarent᷑ manit᷑ ad suũ ꝓpriũ ⁊ herticũ sensũ
hȩ apłica uerba tã dilucida ⁊ tam manifesta conuertere:. ad serentes hoc ideo

Expanded text:
jus diaboli in homines; diabolum esse dicis auctorem hominum, a quo est origo nascenjus diaboli in homines; diabolum esse dicis auctorem hominum, a quo est origo nascentium. Si autem credis a Deo hominem fieri, et esse conjuges innocentes; vide quam stare non possit trahi ex his originale peccatum. » 45. Ad omnia ista huic respondet Apostolus, qui neque voluntatem arguit parvuli, quae propria in illo nondum est ad peccandum; neque benedictionem, neque parentes, in quantum parentes sunt inuicem licite atque legitime ad procreandos filios coniugati, sed per unum, inquit, hominem peccatum in hunc munper peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. quod isti si catholicis auribus mentibusque perciperent, aduersus fidem gratiamque Christi rebelles animos non haberent neque conarentur inaniter ad suum proprium et haereticum sensum haec apostolica uerba tam dilucida et tam manifesta conuertere, adserentes hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Quid ÷ gͦ qđ quęrit a nob̾ ꝑ qͥd peccatũ inuenit᷑ in pariuudo. utrũꝑ
uoluntatẽ an ꝑnuptias anꝑparentes: Sic enĩ loquit᷑. ⁊tanꝗ ad omĩa ista
respondet: ⁊ apeccato quasi ista cuncta pingando nicħ uult. ixmanete cunde
p̾eccatũ inueniat᷑ inpariulo. Uerba deniq ĩam ipła ciꝰ adtende. ꝑ qͣt gͥ inqͥt¬
peccatũ inuenit᷑ in paruulo: ł uoluntatẽ : Nulla inco fuit. ꝑ nuptias: s hȩ
ꝑtinent ad opꝰ parentũ. qͦs in hoc actu ñ peccasse ꝓmiseras: s qͣntũ exoonsequen¬
tib apparet. ñ hoc uere concesseras Ipse st̃ g exseciande inqt : quȩ causã ficer̃
mali.. sed ille fole opꝰ indicant ꝑsonarũ. Parentes gͥ qui conitentui fuo elu¬
sententiam: coniuges ȩtno sitpplirio mancipari. quorũ labore accũ ÷: ut
ad dominatũ exercendũ in hominos diabolus puerret. Q abi ÷ qđ paulo
ante hominẽ opꝰ dĩ dixeras: quasi ꝑ origmale malũ in hominib. ł malũ

Expanded text:
quod quaerit a nobis: per quid peccatum inuenitur in paruulo? utrum per uoluntatem an per nuptias an per parentes? sic enim loquitur et tamquam . ad omnia ista respondet et a peccato quasi cuncta ista purgando nihil uult remanere unde peccatum inueniatur in paruulo. uerba denique iam ipsa eius adtende: \'per qpeccatum invenitur in parvulo? Per voluntatem? Nulla in eo fuit. Per nuptias? Sed hae pertinent ad opus parentum, quos in hoc actu non peccasse praemiseras; sed quantum ex consequentibus apparet, non hoc vere concesseras. Ipsae sunt igitur exsecrandae, » inquit, « quae causam fecerunt mali: sed illae solae opus indicant personarum. Parentes igitur qui conventu suo causententiam, conjuges aeterno supplicio mancipari, quorum labore actum est ut ad dominatum exercendum in homines diabolus perveniret. Et ubi est quod paulo ante hominem opus Dei dixeras? quia si per originem malum in hominibus, per malum
Abbreviated transcription (Latin):
adcexit: ut ꝓbet causã malibonã. cẽ. ñ posse: ⁊ idõ nuptias q bonũ fe causa mali
ñ. cẽ. acꝑhoc de illis peccatorẽ qui necessariũ habeat saluatorẽ. nasci omĩnoũ
posse: quasi nos itptias causam dicamꝰ eẽ. peccati. quãuis homo qui ex ulls mas¬
cit᷑ ñ nascat᷑ sine perato. Nuptie institute stͣ causa generandi ñ peccandi. Eyt qđ¬
illa ÷ adño benedictio nuptiarũ Crescite ⁊ multiplicamim ⁊ replete tr̃am. Peccttũ
aut̃ qđ inde anascentib trahit᷑ ñ ad nuptias ꝑtinet s admalũ qđ accidietaton¬
nib quorũ conunctione st̃ nuptiȩ. Nam malũ pudende bibidinis. ⁊ pot̾. xomi

Expanded text:
dtexit, ut probet causam mali bonum esse non posse et ideo nuptias, quia bonum sunt, causam mali non esse ac per hoc de illis peccatorem, qui necessarium habeat saluatorem, nasci omnino non posse, quasi nos nuptias causam dicamus esse peccati. quamuis homo, qui ex illis nascitur, non nascatur sine peccato, nuptiae institutae sunt causa generandi, non peccandi. proptilla est a domino benedictio nuptiarum: crescite et multiplicamini et replete terram. peccatum autem, quod inde a nascentibus trahitur, non ad nuptias pertinet, sed ad malum quod accidit hominibus, quorum coniunctione sunt nuptiae. nam malum pudendae libidin
Abbreviated transcription (Latin):
rem malam. Quã obrẽ si homo ita dr̃ fructꝰ nuptiarũ tanꝗ bonꝰ ex arbore bona
ꝓcul dubio nasci hõ de fornicatione ñ debuit. Mala qͥppe arbor bonos fruco
ñ fac̃. Porro si dixerit ñ illic arboris loco ponendũ. eẽ. adulteriũ: s naturã
pociꝰ humanã deqͣ nascit᷑ homo. ita etiam hic noti erit arbor conubuĩ: s nãtu¬
ra humana. dequa nascit᷑ homo. Nicħ ꝓinde ualet ad istã questionẽ similitui¬
do illa euangłica qr ñ st̃ nuptie causa peccati qđ trahit᷑ anascente. ⁊ expiat᷑
mrenascente.s uoluntariũ peccatũ homnns primi : originalis : causa pacati.
Dieis iterũ inqͥt. Nam sic̃ peccatũ fiue hinc siue indẽ nascat᷑ opꝰ÷ dĩ. & dixi hor:¬

Expanded text:
rem malam. Quamobrem si homo ita dicitur fructus nuptiarum, tanquam bonus ex arbore bona, rem malam. Quamobrem si homo ita dicitur fructus nuptiarum, tanquam bonus ex arbore bona, procul dubio nasci homo de fornicatione non debuit. Mala quippe arbor bonos fructus non facit . Porro si dixerit, non illic arboris loco ponendum esse adulterium, sed naturam potius humanam, de qua nascitur homo: ita etiam hic non erit arbor connubium, sed natura humana, de qua nascitur homo. Nihil proinde valet ad istam quaestionem similitudo illa evangelica: quia non sunt nuptiae causa peccati, quod trahitur a nascente, et expiatur in renascente; sed voluntarium peccatum hominis primi, originalis est causa peccati. « Dicis iterum, » inquit, « Nam sicut peccatum, sive hinc, sive inde a p
Abbreviated transcription (Latin):
N am utiq sine nuptus ÷ pudenda carnis concupiscentia. qͣndo adulteria ÷ quei
stupra atq immunda cõmittit longe contraria pudiitie nuptiarũ: aste p
nulla ista cõmittit. qr homo nulla consentione ꝑmittit. ⁊ tam̃ furgit ⁊ monad
⁊ mouet : & plerũq in sompnis ad ipsiꝰ oꝑis similitudinẽ.⁊ fue motionis puen
finẽ. Hoc gͦ malũ nec ip̃sis nuptus malũ ÷ nuptiarũ. s habent illud in coruen
mortis huiꝰ. paratũ etiam si nolunt. sine quo ñ posst̃ implere qđ uoluar
ne peccatũ intrauit in mundũ. ⁊ ꝑ pecatũ mors: ⁊ tta in om̃s homines potiu¬
uoluntatib hominũ bona scilicet ⁊ mala. istã bonã illam malam arborẽ diami
qr de bona uoluntate oꝑa bona nascunt᷑:: mala de mala. nec posst̃ bona de mali
⁊ mala debona : Qđ si nuptias tãꝙ arborẽ bonã scdm istã quã cõmemoratut eũ¬
głicã similitudinẽ posuerimꝰ : ꝓfecto econtrario fornicationẽ posittiri sumꝰ arha¬

Expanded text:
Nam utique sine nuptiis est pudenda carnis concupiscentia, quando adulteria et quaeque stupra atque immunda committit, longe contraria pudicitiae nuptiarum; aut quando nulla ista committit, quia homo nulla consensione permittit, et tamen surgit et movetur et mouet et plerumque in somnis ad ipsius operis similitudinem et suae motionis peruenit finem. hoc ergo malum nec in ipsis nuptiis malum est nuptiarum, sed habent illud in corpore mortis huius paratum, etiamsi nolunt, sine quo non possunt inplere quod uolne peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertrauoluntatibus hominum, bona scilicquia de bona voluntate opera bona nascuntur, et mala de mala, nec possunt bona de mala, et mala de bona? Quod si nuptias tanquam arborem bonam, secundum istam quam commemoravit evangelicam similitudinem posuerimus; profecto e contrario fornicationem posituri sumus arbo
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ. laude semmiis. laude nuptiarũ. laude utriꝰq sexꝰ cõmixtiontis saude
fecunditatis. quȩ omña bona fc̃. Nolo enĩ dicere laude libidinis qi eam yipse no¬
minare confondit᷑. ut aluid aliqͥd non ipsam laudare uideat᷑. acꝑhoo mala que
accider̃ naturȩ ñ discernendo ab ipsiꝰ bonitate nature: ñ eam qr fassũ: ostendit
sanã. s sanari ñ ꝑmittit egrotã & idõ illud qđ diximꝰ qđ adulteriorũ culpã bont̃
qđ inde nascit᷑ id ÷ homo non pot̃ gxcusare uerũ. cẽ. conoedit. & hoc unde nulla
int̃ nos questio ÷ etiam similitudine furis futuiũ triticã seminantis: deqͥ bona
utiq messis nascit᷑: astruit ⁊ confirmat. ut pot̃. liuid aut̃ alterũ qđ orxin
nuptiarũ bonũ. malo originali qđ inde trahit̾ ñ pot accusari. non iult con¬

Expanded text:
humanae, laude seminis, laude nuptiarum, laude utriusque sexus commixtionis, laude humanae, laude seminis, laude nuptiarum, laude utriusque sexus commixtionis, laude fecunditatis, quae omnia bona sunt. nolo enim dicere: laude libidinis, quia eam et ipse nominare confunditur, ut aliud aliquid, non ipsam laudare uideatur. ac per hoc mala, quae acciderunt naturae, non discernendo ab ipsius bonitate naturae non eam, quia falsum est, ostendit sanam, sed sanari non permittit aegrotam. et ideo illud quod diximus, \'quod adulteriorum culpam bonum quod inde nascitur, id est homo non potest excusare\', uerum esse concedit et hoc, unde nulla inter nos quaestio est, etiam similitudine furis furtiuum triticum seminantis, de quo bona utique messis nascitur, adstruit et confirmat, ut potest. illud autem alterum quod diximus: \'nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accusari
Abbreviated transcription (Latin):
iqt qui de nuptus nascit᷑ ñ criminuib s seminibꝰ imputat᷑. Deminũ uͦ causa:
in condicione corpum ÷. Quib corꝑib qui male utit᷑. bom meritũ ñgenꝰ sauciat.
malus fructꝰ apparuit. dicente dnõ in eũgłio. exfructib fuis arbor agnoscit᷑.
Q nom̾ inqͥt tu audiendus putaris. qui dicis bonũ. eẽ. coniugtũ. deqͦ uicł aliud quã
malũ definis: cõistat gͥ mala eẽ. coniugia. si pacatũ inde originale deducit᷑:
nee posse defendi. nisifructꝰ corũ innocens approbet᷑. Defendunt᷑ aut̃ ⁊ bona ꝓnim¬
tiant᷑. fr̾utꝰ gͥ approbat᷑ in nocutis. Adhȩ responsuiꝰ priꝰ uolo intentũ. eẽ. lectorẽ
nicħ agere isfos. nisi ut saluator ñ sit pariuuilis necessariꝰ : quos peccata ꝓrstis
aquib saluent᷑ uegant habere. hec tanta ꝑuersitas. & tante inimica gre dĩ. que
se nicit᷑. conlib parũ intelligentiũ : laude oꝑm diumorũ. hoc ÷ laude nature

Expanded text:
it, \'qui de nuptiis nascitur, non criminibus, sed seminibus inputatur. seminum uero causa in conditione corporum est, quibus corporibus qui male utitur boni meritum, non genus sauciat.  ex quo malus fructus adparuit dicente domino in euangelio: ex fructibus suis arbor agnoscitur. quomodo\', inquit, tu audiendus putaris, qui dicis bonum esse coniugium, de quo nihil aliud quam malum prodire definis? constat igitur rea esse coniugia, si peccatum inde originale deducitur, nec posse defendi, nisi fructus eorum innocens adprobetur. defenduntur autem et bona pronuntiantur; fructus igitur adprobatur innocuus\'. Ad haec responsurus prius uolo intentum esse-lectorem nihil agere istos, nisi ut saluator non sit paruulis necessarius, quos peccata prorsus a quibus saluentur negant habere. haec tanta peruersitas et tantae inimica gratiae dei, se nititur cordibus parum intellegentium laude operum diuinorum, hoc est laude naturae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s scĩ. qđ catholici dicunt: ita pelagiam nob inanicheos obictunt: quãusꝰ non
dicamꝰ. cẽ. malũ nuptias qđ dicunt manichei: s dicamꝰ malũ primũ homui¬
nũ primis coniuigib accidisse. ⁊ inde tr om̃s homines ꝑtransisse qđ diccine
catholici. s sic̃ arrian dũ sabellianos fugiunt inpeiꝰ aliqͥd icides : qr trim¬
tatis ausi st̃ ñ ꝑsonas discernere s natinas. ita pelagiam dũ malticheore
pestẽ inꝑuersũ uitare conant᷑. denuptiarũ fruccu: ipsis manicheis conuncunt᷑
ꝑnitiosiora sentire: credendo paruulos ꝓp̃o medico ñ egere. De finis in qͥt hominem
side foricatione nascat᷑ reũ neẽ. side coniugio in nocentẽ ñ esse. Huc em̃ puentt
qͦd dixisti: bonũ nat̾ale de adulteris posse subsistere. malũ ormnale. &ia de conugio
trahi. frustra omĩno conat᷑ apud intelligente lectot. q suate fecta pecotuns
Absit enĩ ut dicamꝰ hominẽ side fornicatione nascat᷑ eatu nonte .x. tem

Expanded text:
 sancti, quod catholici dicunt: ita Pelagiani nobis Manicheos obiciunt, quamuis non dicamus esse malum nuptias, quod dicunt Manichei, sed dicamus malum primum hominum primis coniugibus accidisse et inde in omnes homines pertransisse, quod dicunt catholici. sed sicut Arriani, dum Sabellianos fugiunt, in peius aliquid inciderunt, quia trinitatis ausi sunt non personas discernere, sed naturas, ita Pelagiani dum Manicheorum pestem in peruersum uitare conantur, de nuptiarum fructu ipsis Manicheis conuincuntur perniciosiora sentire credendo paruulos Christo medico non egere. \'Definis\', inquit, \'hominem, si de fornicatione nascatur, reum non esse, si de coniugio, innocentem non esse. huc enim peruenit quod dixisti bonum naturale de adulteriis posse subsistere, malum originale etiam de coniugio trahi\\ frustra omnino conatur apud intellegentem lectorem quae sunt recta peruertere. absit enim, ut dicamus hominem, si de fo
Abbreviated transcription (Latin):
naturale etiam de adulterus posse subsistere: malũ aut̃ originale etiam de conui¬
sio trali. non huc ꝑuenit qđ ille conat᷑ adducere: ñ nasci ieum de adulterus. nec
Sid ocentẽ de nuptiis. s ex utroq reum generatione faccũ ꝓpt̃ originale delictũ :
nutrũq rogeneratione a bsoluendũ. ꝓpt̾ naturȩ bonũ. Unũ ex his inqͥt uerũ ÷¬
alterũ falfitm. huic eadẽ breuitate refpondeo. Immo utrũq uerũ : neutrum
qi qđ adulteri feccrunt ad uitiũ ꝑtin& uoluntatii : qđ aut̃ genuer̃ ad laudẽ
spatat᷑ fecunditatis. q qͣs si fintuium trtcicũ serat ñ nascit᷑ messis obngra. Uicu¬
pero itaq inqͥt furem s laudo segetẽ. lmocentẽ ꝓnuntio qui nascit᷑ exgenero fica¬
te seminũ. dicentte apło. ds̃ illi dat corpꝰ ꝓut uult. ⁊ unicuiq seminũ ꝓpriũ corpꝰ.
condẽpno uͦ flagiciosũ. qui ex ꝓpositi ꝑuersitate peccauit. Ad hec adiungit ⁊ dicit

Expanded text:
e, malum autem originale etiam de conjugio trahi, » non huc pervenit, quo ille conatur adducere, non nasci reum de adulteriis, nec innocentem de nuptiis: sed ex utroque reum generatione factum, propter originale delictum; et utrumque regeneratione absolvendum, propter naturae bonum. CAPUT XXV. 40. « Unum alterum falsum\'. huic eadem breuitate respondeo: immo utrumque uerum est, neutrum quia quod adulteri fecerunt, ad uitium pertinet uoluntatis, quod autem genuerunt, ad laudem spectat fecunditatis, quia, si quis furtiuum triticum serat, non nascitur messis obnoxia. uitupero itaque\', inquit, \'furem, sed laudo segetem. innocentem pronuntio qui nascitur ex generositate seminum dicente apostolo: deus illi dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus, condemno uero flagitiosum, qui ex propositi peruersita
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. ñ cẽt. generanda. si malũ ñ haberes ñ eet regeneranda. Atq adini alĩ
uͦ negat ei malũ ineẽ: niisericordẽ uitiate. inidet saluatorẽ. Qua ꝓpt̃ in hoil
nascentib nec exxus andast᷑ adulteria ꝑbonũ qͦd inde a conditore hano ax hob.
nec accusanda coniugia ꝑmalaĩ. quod ibi amisericorde saluato re sanantũ:
tione generatio: s eet. sine confusione comixtio. fsset qͥppe i cocundo tranata
membrorũ obedientia : ñ pudenda carnis concupiscentia dđ inde conius trame lar
unde ordinate seminatꝰ nascit᷑ homo. & fructꝰ coniugii bonĩ ÷ qdt ÷ pose qi bont̃
nascit᷑ homo: s peatũ malũ ÷ cũ quo nascit᷑ om̃is homo. do qͥfpe fectt. fuuit

Expanded text:
 esset generanda; si malum non haberet, non esset regeneranda. atque ut ad unumuero negat ei malum inesse, misericordem uitiatae inuidet saluatorem. quapropter in hominibus nascentibus neque excusanda sunt adulteria per bonum, quod inde a conditore bono creatum est, nec accusanda coniugia per malum, quod ibi a misericorde saluatore sanandum esxtione generatio, sed esset sine confusione commixtio; esset quippe in coeundo tranquilla membrorum oboedientia, non pudenda carnis concupiscentia. proinde coniugium bonum est, unde ordinate seminatus nascitur homo, et fructus coniugii bonus, quod est ipse qui ita nascitur homo; sed peccatum malum est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ catholicũ ꝓficeris. ⁊ manicheo patibemaris dicendo nuptias & magitũ bonũ
⁊ magnũ malũ. Ersus qͥd loquat᷑ ignorat. siue ignorare se simulat. Aut eñi
non intelligit aut ñ iult intelligi qͥd dicamꝰ. S si ñ incelligit. p̃ocupatione
impedit᷑ eribris: Si aut̃ ñ uult intelligi qͥd dicamꝰ intelligi:. ꝑuicatie uitiã:¬
quo suuĩ defendit errorem. & iouinianꝰ qui paucos aute annios nouellam conitꝰ
heresim condere: manicheis patroctuari. dicebat catholicos qdł attici sua eum setut
uirginitatẽ nuptiis p̃ferebant. S responsirꝰ : iste nonse qđ iouianꝰ de indite¬
rentia nuptiarũ uirgniũq sentire. Nec ego id dico. qđ isti hos sentiantꝰ. uxdit¬
tam̃ ꝑ ioinianũ catholicis manicheos obicientẽ: nĩ. &ẽ. hoc nouũ noui heretiti
recognoscant. Nos itaq nuptias bonũ dictmꝰ. et̃. non malũ. S sicuti aram
sabellianos nos. eẽ. criminant᷑: quãitis non dicamꝰ unũ cundẽq eẽ. patiẽ ⁊ filiũ¬

Expanded text:
et catholicum profiteris, et Manichaeo patrocinaris, dicendo nuptias et magnum bonum, et magnum malum. » Prorsus quid loquatur, ignorat, sive ignorare se simulat. Aut enim non intelligit, aut non vult intelligi quid dicamus. Sed si non intelligit, praeoccupatione impeditur erroris: si autem non vult quo suum defendit errorem. etlouinianus, qui paucos ante annos nouellam conatus est haeresim condere, Manicheis patrocinari dicebat catholicos, quod aduersus eum sanctam uirginitatem nuptiis praeferebant. sed responsurus est iste non se quod Iouinianus de indifferentia nuptiarum uirginumque sentire. nec ego id dico, quod isti hoc sentiant; uerumtamen per Iouinianum catholicis Manicheos obicientem non esse hoc nouum noui haeretici recognoscant. nos itaque nuptias bonum dicimus esse, non malum. sed sicuti Arriani Sabellianos nos esse criminantur, quamuis non dicamus unum eundemque esse patrem et filiu
Abbreviated transcription (Latin):
fione nuptias corpales. aut unii aliqͥt huic oꝑi nom̃ imponito. ⁊ uł bonũ
t malũ conuigiĩ nõ cupato. Spopondisti utiq bona te diffinire conuigia.
S i conulig un bonũ. si homo fruetꝰ coniugii bonꝰ. si hic fructꝰ opꝰ drͣ malus. ee. non
poonu. qui ꝑbonũ ex hono nascit᷑. ubigͥ originale malũ. qđ tot p̾nidicus
patstnouu pbt̃ he respondeo non solũ filios exconiugio. uerũ eciam ex ad¬
iuteno bonuĩ aliqđ .cẽ. sodm opꝰ dĩ quo creatist: scd̾m aut̃ originale peccatũ
in dapoacione nasci ex adam primo ñ solũ si de adulterio uerũ etiam si de

Expanded text:
tione nuptias corporales; aut unum aliquod huic operi nomen inponito et uel bonum uel malum coniugium nuncupato. spopondisti utique bona te definire coniugia: si coniugium bonum, si homo fructus coniugii bonus, si hic fructus opus dei malus esse non potest, qui per bonum ex bono nascitur, ubi igitur originale malum, quod tot praeiust?\' Ad haec respondeo non solum filios ex coniugio uerum etiam ex adulterio bonum aliquod esse secundum opus dei quo creati sunt, secundum autem originale peccatum in damnatione nasci ex Adam primo non solum si de adulterio uerum etiam si de
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑. qui aut̃ illicite: malo male utit᷑. Rectiꝰ enĩ accepit nom̃ mali quã bom
qđ erubescunt ⁊ mali ꝯboni. Meliꝰq credimꝰ ei qui dicit scio qr nͣ habitat
in me hoc ÷ in carne mea bonũ: quã hiuio qui hocdicit bonũ. unde si con¬
fundit᷑ confitet᷑ malũ. si aut̃ ñ confundit᷑: addit impudentiam peiꝰ malũ.
Recte gͥ diximꝰ. ita nuptiarũ bonũ malo originali qđ mde tiahit̃ ñ pot a¬

Expanded text:
utitur, qui autem inlicite, malo male utitur. rectius enim accipit nomen mali quam boni, utitur, qui autem inlicite, malo male utitur. rectius enim accipit nomen mali quam boni, quod erubescunt et mali et boni, meliusque credimus ei qui dicit: scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea bonum, quam huic qui hoc dicit bonum, unde si confunditur, confitetur malum; si autem non confunditur, addit inpudentiam, peius malum. recte igitur diximus: \'ita nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
femineo naturali. Hongͦ isto nomine id ÷ usu naturali: conuigalis ÷ laudata
cõmixtio s immundiora ⁊ sceleratiora flagitia denotata st̃: quã si illicite¬
litxuriosos ⁊ebriosos: qͦmͦ nec aurũ ꝓpt᷑ cupidos : auaros. Quo enta cõmixtionẽ
quoq honestã coniugũ. ñ rep̃hendimꝰ. ꝓpt pudendam libidinẽ corꝑm. Luia enĩ
posset.ex̃.nulla p̃cedente. ꝓpecratione peccati: dequa ñ erubescerent coniugati.
Hec aut᷑ exorea ÷ post peccatũ. quã coacti st̃ uelare confusi. Unde remansit poste¬
riorib coniugatis quãus hoc malo bene ⁊ illicite utentib in eiꝰ modi oꝑe
humanũ uitare confpoctũ. atq ita confiteri qđ pudendũ ÷. cũ debeat neminẽ
pudere qđ bonu̾ :. Sic insinuant᷑ hȩc dtio. ⁊ bonũ laudande coniunctionis.
unde filii generent᷑: ⁊ malũ pudende libidinis. unde qui generant᷑ regene¬
randist̃ ne dãpnent᷑. inde pudenda libidine qui licite concu̾bit malo bene

Expanded text:
ed culpabilis. Non ergo isto nomine, id est, usu naturali, conjugalis est laudata commixtio; sed immundiora et sceleratiora flagitia denotata sunt, quam si illicitenec aurum propter cupidos et auaros. quocirca commixtionem quoque honestam coniugum non reprehendimus propter pudendam libidinem corporum. illa enim posset esse nulla praecedente perpetratione peccati, de qua non erubescerent coniugati; haec autem exorta est post peccatum, quam coacti sunt uelare confusi. unde remansit posterioribus coniugatis quamuis hoc malo bene et licite utentibus in eius modi opere humanum uitare conspectum atque ita confiteri quod pudendum est, cum debeat neminem pudere quod bonum est. sic insinuantur haec duo, et bonum laudandae coniunctionis, unde filii generentur, et malum pudendae libidinis, unde qui generantur regenerandi sunt, ne damnentur. proinde pudenda libidine qui licite concumbit. malo bene
Abbreviated transcription (Latin):
am dulpe ducor ñnature. Adtende ⁊ ceccra quib se existimat aduersus
Non quide ita screptũ:. S qͥd adnos: Solet enĩ accidere. ut memoria fallat
in uecbis dũ tam̃ sencentia teneat᷑. Nec eue nom̃ ut appellaret᷑ uita ds̃ impofuit.
in simaritꝰ. Sio eiũ legit᷑. Quocauit addam nom̃ tixoris suȩ utea. qm̃ tpsa ÷ mat̃
omia ontĩã unuenttũ. S hoc fortassis ita intellexerit. ut ds̃ ꝑ adam nom̃
matq inuentñ. magnũ ÷ ecłie sacram̃tũ. Unde nc̃ disserere langũ:: ⁊ fus

Expanded text:
 est, non naturae. Adtende cetera, quibus se existimat aduersus non quidem ita scriptum est, sed quid ad nos? solet enim accidere, ut memoria fallat in uerbis, dum tamen sententia teneatur. nec Euae nomen, ut appellaretur uita, deus inposuit, sed maritus. sic eest omnium uiuentium. sed hoc fortassis ita intellexerit, ut deus per Adam nomaterque uiuentium, magnum est ecclesiae sacramentum, unde nunc disserere longum es
Abbreviated transcription (Latin):
se germinatate coniunctos: Surrexte gͦ abimelech mane. ⁊ accepit mille
didragina argenti. & oues. ⁊ uitulos. ⁊ pueros. ⁊ ancillas. ⁊ dedit abrahe. goi¬

Expanded text:
se germanitate coniunctos? surrexit ergo mane Abimelech et accepit mille se germanitate coniunctos? surrexit ergo mane Abimelech et accepit mille didragma argenti et oues et uitulos et pueros et ancillas et dedit Abrahae atq
Abbreviated transcription (Latin):
nemo negat uł prudentiũ uł piorũ. ꝓpriũ sic̃ omĩb reb corpꝰ attribuit.
unde queq reum natũ ꝓbabis: T̾andẽ oro respicias. quib laqueis peccati
naturalis suffocet᷑ adsertio. Uerũ age in qͥt tecũ: p̃cor miti mͥ crede. eciam
te de fec̃. S qđ fatendũ ÷ grauiꝰ error infecit. Quid enĩ potest ꝓfaniꝰ dici.
quã qđ ds̃ hominẽ aut ñ fecerit. aut ut dicis diabolo fecerit. aut cerce
qđ etiam in hiꝰ qui sc̃i nonft̃. hanc generationũ potentiam ds̃ tribuisse ꝓbet᷑ :
Eo gͥ tẽꝑe eũ abraham mecu ꝑcussus gentis barbare sarrã que uxor erat sororẽ
suam dix̃. refert᷑ ab imelech rex illiꝰ ꝓ uncie addipxisse eam in noctis usũ. S:
as citi cira erat honor scẽ mulieris . in sũpnis ad abimelech ueniens: regiam
frenauit audatiam. cõminatꝰ interitũ. si ꝑgeret uiolare coniuguĩ. Lunc
abimelech ait. Hũqͥd dnẽ gentẽ ignorantẽ ⁊ iustã ꝑdes. ñne ipsi dixerunt

Expanded text:
nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit, unde quemquam reum natum probabis? tandem oro respicias, quibus laqueis peccati naturalis suffocetur adsertio. uerum age\', inquit, \'tecum, precor, mitius. mihi crede, etiam te deus fecit, sed, quod fatendum est. grauis error infecit. quid enim potest profanius dici. quam quod deus hominem aut non fecerit aut, ut dicis, diabolo fecerit aut certe quod etiam in his, qui sancti non sunt, hanc generationum potentiam deus tribuisse probetur? eo igitur tempore, cum Abraham metu percussus gentis barbarae Sarram, quae uxor erat, sororem suam dixit, refertur Abimelech rex illius prouinciae adduxisse eam in noctis usum. sed deus, cui curae erat honor sanctae mulieris, in somnis Abimelech ueniens regiam frenauit audaciam comminatus interitum, si pergeret uiolare coniugium. tunc Abimelech ait: numquid, domine, gentem ignorantem et iustam perdes? nonne ipsi dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ñ ciedam̃ adm̃ potinse inparadiso caonauidir honton sbe ato ue siio se nunit
qđ concesũ indemꝰ agricols. de tritici semine. ut comodo illud setet sine
qdl co mcesen da lilbri disie SAdi uosuntatĩ nutũ membris obsequentib gentcalib¬

Expanded text:
edamus, Deum potuisse in paradiso concedere homini beato de suo semine, edamus, Deum potuisse in paradiso concedere homini beato de suo semine, quod concessum videmus agricolis de tritici semine; ut eo modo illud sereretur sine ulla pudenda libidine, ad voluntatis nutum membris obsequentibus genitalib
Abbreviated transcription (Latin):
cestimoniũ quasi hoc dexerit apłs insppiens cu qđ seminas ũ uiuticat. nsi
de humano semine loqueret᷑. in sipiens tu qđ seminas ñuiuficatꝰ. As̃ aut̃¬
dat illi corpꝰ ꝓut uult: ⁊ unicuiq semitũ ꝓpruĩ corpꝰ. Demq. post hac apli
uerba: sic infert sua. Si gͦ ds̃ inqͥt humano semine qđ nemo megat uł pru¬
dentiũ uł piorũ ꝓpriũ sic̃ om̃ĩb reb corpꝰ aadtribuit. quasĩ apegs e humu¬
no semine in illo testimonio sit locutꝰ. Deqͣ fraude qͥd adiuaret quu
tentio. cũ aliqͣnto intertiꝰ cogitarẽ nichil potu repperire. ñ qi testẽ uo¬
luit adhibere apłm quo ꝓbaret dm̃. qđ ⁊ nodicimꝰ de humanis semiuibꝰ
hominẽ oꝑari. E cũ ei testimoniũ nullũ occurreiet qsto abusus ꝰ. fiaudiꝰ¬
lert̃. timens utiq neforte si appareret apłm ñ de humanuis semiibd
s de frumentis illa dixisse: hinc admonerem unde ifitaren is setigore uo¬
lunca is .s. libidinose uoluptatis. pudens nomtnator rmpialer se li diose uo¬

Expanded text:
quasi hoc dixerit Apostolus: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur; de humano semine loqueretur: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, Deus autem illi dat corpus prout vult, et unicuique seminum pit, \'humano semini, quod nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit\', quasi apostolus de humano semine in illo testimonio sit locutus. De qua fraude quid adiuuaretur eius intentio, cum aliquanto adtentius cogitarem, nihil potui reperire, numanis seminibus hominem operari. Et cum ei testimonium nullum occurreret, isto abusus est fraudulenter, timens utique, ne forte si appareret Apostolum non de humanis seminibus, sed de frumentis illa dixisse, hinc admoneremur, unde refutaretur, non religiosae voluntatis, sed libidinosae voluptatis pudens nominator, et impu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi facere ñ pocest. Absit ut hoc qualis cũq uł puerilis pietas fufpicat᷑. Bonitate
sua ds̃ fecit homines. ⁊ prumos sine peccato. ⁊ ceteros subpeccato: in usus ꝓfundarũ
cogitationũ suarũ. Sic̃ enĩ deipsiꝰ diaboli malicia nouit ille qđ agat. ⁊ qđ agit
iustũ ÷ zbonũ : quã aussit de quo agit. in iustꝰ ⁊ malus. nec eũ ꝓpterea creare non¬
nolutt. qr malũ futurũ. eẽ. p̃seiuit. lta de uninerso genere humano quãius
nullus hominũ sine peccati sorde nascat᷑: bonũ ille qui sũme bonꝰ: oꝑat᷑

Expanded text:
sibi facere non potest. absit, ut hoc qualiscumque uel puerilis pietas suspicetur. bonitate sibi facere non potest. absit, ut hoc qualiscumque uel puerilis pietas suspicetur. bonitate sua deus fecit homines, et primos sine peccato et ceteros sub peccato, in usus profundarum cogitationum suarum. sicut enim de ipsius diaboli malitia nouit ille quid agat et quod agit iustum est et bonum, quamuis sit de quo agit iniustus et malus, nec eum propterea creare noluit, quia malum futurum esse praesciuit: ita de uniuerso genere humano, quamuis nullus hominum sine peccati sorde nascatur; bonum ille qui summe bonus est op
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte qi seriptũ ÷ ÷ ipsũ ab unelech fuisse sanatũ. uirilẽ dicturꝰ ÷ ei libidinẽ
redditã. quã ꝓfecto si amiserat qͥd opꝰ fuit eũ dtuumitꝰ admoneri. ut abrahe
ñ misceret uxori : s sanatũ dicit qi domꝰ eiꝰ ab illa peste sanata ÷. lam nimc
hominẽ ds aut non fccerit aut diabolo fecerit. aut certe diabolꝰ dĩ sit tinaginẽ.
hoe: hominẽ fabricatꝰ. horũ errã primũ ⁊ nouissimũ. ñ dici anob̾ etiam ipse
siñ fit ex cors aut nimnẽ̾ ꝑuicax confitet᷑. Deillo questio ÷ qđ socundo qrtedl
mecdioq loco pofuit. ubi sic fallit᷑. ut a nob̾ ħ existimet dici. qđ diabolo ds̃ ho¬
minẽ fecerit. tanꝙ in hominib qͦs ds ex hominib parentib creat. hoc intendat.
hoc euret. hoc sui oꝑii ratione ꝓuideat. ut habeat diabolus seruos quos ipse

Expanded text:
Nisi forte, quia scriptum est, et ipsum Abimelech fuisse sanatum, virilem dicturus est ei libidinem Nisi forte, quia scriptum est, et ipsum Abimelech fuisse sanatum, virilem dicturus est ei libidinem redditam. Quam profecto si amiserat, quid opus fuit eum divinitus admoneri, ut Abrahae non misceretur uxori? Sed sanatum dicit, quia domus ejus ab illa peste sanata est. CAPUT Xhominem Deus aut non fecerit, aut diabolo fecerit, aut certe diabolus Dei sit imaginem, hoc est hominem fabricatus. horum trium primum et nouissimum non dici a nobis etiam ipse, si non sit excors aut nimium peruicax, confitetur. de illo quaestio est, quod secundo medioque loco posuit, ubi sic fallitur, ut a nobis hoc existimet dici, quod diabolo deus hominem fecerit, tamquam in hominibus quos deus ex hominibus parentibus creat, hoc intendat, hoc curet, hoc sui operis ratione prouideat, ut habeat diabolus seruos, quos ipse
Abbreviated transcription (Latin):
comala parioustasi de fecimditatis audator. s pudende uoluptatis amator:.
puestrore. qͥl uis ei psam Es detrae it ullis feminis reddiadntq cũ uoltt S. pena
fiut io. q̃ arcie nͣ p ossent. Seueficiũ ũ ut parere possent. more huiꝰ corruptibilis
fimis. N onienĩ tało ben fietu. as conferret corꝑi mortis hiuꝰ. quale ñ habent
nusi eoi pͥ uce illiꝰ i paradiso ante pecratũ. ut ⁊ conceptꝰ ꝓueniet sine libidine
pnuiente ⁊ partꝰ sine dolone cruciante. Cur aut̃ ñ intelligamꝰ qmͣ quidem
die scerpt̃a a foris omnẽ uuliiã fuisse conclusam. aliquo dolore faccũ. eẽ.
uic non possent femine concubitũ ꝑpeti qui dolor do̾ suscitante fusset inflictꝰ.
miserante detractꝰ: Nam si adimpedimentũ serende ꝓlis. eẽt. libido detra¬
henda. ⁊ iris. c̃ẽt. detiahenda ñ feminis. fe̾mina enĩ posset uoluntate concũ¬
bere. etiam desistente libidine qua stimularet᷑ si uirs ñ de ẽẽt. qua excitaret᷑.

Expanded text:
e fecunditatis laudator, sed pudendae uoluptatis. amator est. quaestio est? numquid ipsam deus detraxit illis feminis reddiditque cum uoluit? sed poena fuit, ut parere non possent, beneficium uero, ut parere possent more huius corruptibilis carnis. non enim tale beneficium deus conferret corpori mortis huius, quale non haberet nisi corpus uitae illius in paradiso ante peccatum, ut et conceptus prouenipruriente, et partus sine dolore cruciante. Cur autem non intelligamus, quandoquidem dicit Scriptura, aforis omnem vulvam fuisse conclusam, aliquo dolore factum esse, ut non possent feminae concubitum perpeti, qui dolor Deo succensente fuisset inflictus, miserante detractus? Nam si ad impedimentum serendae prolis esset libido detrahenda, viris esset detrahenda, non feminis. Femina enim posset voluntate concumbere, etiam desistente libidine qua stimularetur; si viro non deesset, qua excitaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
noie tosie nis moliat᷑ efficere: ꝓfecco dic̃ etiam recta ꝑ tierse. luud itaq
qcio excepto cecera uera.&̃. ñ abnuo: idõ non ÷ uerũ. qr uoluptas illa concu¬
qnentie duenals ncconficit semina s ea quȩ iam fe̾ incorꝑib auero dõ con¬
riscentiquo ⁊p̃ła conãunnt ⁊ corpa nꝰ fiunt uoluptate. s excitant᷑ ⁊ emitunt᷑
cũ uolippeate. Utrũ aut̃ utriq sexꝰ semmina inmuliebri utero cũ uoluptate
ensceole: uiderint feminȩ quid insecittis uiscerib sentant. Hos ñ decet
inaooat usq adista eẽ cuiosos. libido tam̃ illa erubescenda. unde pudenda
pnsa arpellanda st mẽbra. ñ fuit in corꝑe uite illiꝰ quȩ in paradiso fuit ante
sine qua libidine poterat opꝰ fieri coniugũ ingeneratione filiorũ. sic̾ multa
ora suint. obedientia fsftumorũ: sine ullo aidore membrorũ. quę uolunta¬
eb nutu mouenẽ. ñ estu libidinis concitant᷑. Adtende cetera. Hoc etiam in qͥd¬

Expanded text:
quid ex his moliatur efficere, profecto dicit etiam recta peruerse. illud itaque, quo excepto cetera uera esse non abnuo, ideo non est uerum, quia uoluptas illa concupiscentiae carnalis non conficit semina, sed ea quae iam sunt in corporibus a uero deo condita. a quo ipsa conduntur et corpora, non fiunt uoluptate, sed excitantur et emittuntur cum uoluptate. utrum autem utriusque sexus semina in muliebri utero cum uoluptate misceantur, uiderint feminae quid in secretis uisceribus sentiant; nos non decet inaniter usque ad ista esse curiosos. libido tamen illa erubescenda — unde pudenda ipsa appellata sunt membra — non fuit in corpore uitae illius, quae in paradiso fuit ante entiae post peccatum. sine qua libidine poterat. opus fieri coniugum in generatione filiorum, sicut multa opera fiunt oboedientia ceterorum sine illo ardore membrorum, quae uoluntatis nutu mouentur, non aestu libidinis concitantur.. Adtende cetera: \'hoc etiam\',
Abbreviated transcription (Latin):
erat tunc fignađm iustitie fidei. ad significationẽ purgationis ualebit
⁊ paritulis origmabis uecerisq peccati sicut sbapcismꝰ exilo uidcialent
adinnouationẽ hominis exquo ÷ institutꝰ. non quod ante cneticisiont̃
iusticia fidei nulla erat. Ham cũ ađhuc ẽe̾t. inpputio ex fide iustfiattꝰ om̃:
abraham. pat̃ genttũ quȩ fide tpsiꝰ fuerant sactature: s supiorib cepib
omĩnodo latuuit sacram̃ctĩ iustificationis exfide. fadem tam fides melia¬

Expanded text:
erat tunc signaculum iustitiae fidei, ad significationem purgationis ualebat et paruulis originalis ueterisque peccati, sicut et baptismus ex illo ualere coepit ad innouationem hominis, ex quo est institutus, non quod ante circumcisionem iustitia fidei nulla erat — nam cum adhuc esset in praeputio, ex fide iustificatus est ipse Abraham, pater gentium, quae fidem ipsius fuerant sectaturae — sed superioribomni modo latuit sacramentum justificationis ex fide. Eadem tamen fi
Abbreviated transcription (Latin):
tauit infantib. Mascułꝰ qui ñ curũcidet᷑ carne p̃pitcii si ocdauo due sicisumn
anima eiꝰ de ppło suo: qi testam̃tũ meũ dissipauit. Dicat iste epdis. aspoer
puer ille testam̃tũ dĩ dissipauit octo diert̃. qͣncũ ad ipsũ ꝓpris d.i quomꝰ¬
ligni ꝓhibitione. qͣndo ꝑunũ hominẽ pecatũ intrauit in mundũ de¬
ꝑpoccatũ mors: ⁊ ita mom̃s homines ꝑtransũt in qͥ om̃s pecauer. s& he
in illo significabat᷑ expiari encũcisione octaui dici . hoe: sacianteo mdu¬
toris incarne uentur⁊: qi ꝑ candem fidem uenturi incarne xp̃i. ⁊mortir
rietiam iusti saluabant᷑ antiqui. Traditꝰ: enĩꝓpt̃ delicta mã. & sunor

Expanded text:
davit infantibus: Masculus qui non circumcidetur carnem praeputii sui octavo die, disperiet davit infantibus: Masculus qui non circumcidetur carnem praeputii sui octavo die, disperiet anima eius de genere suo, quia testamentum meum dissipauit. dicat iste, si potest, quomodo puer ille testamentum dei dissipauit octo dierum, quantum ad ipsum proprie adtinet, iligni prohibitione, quando per unum hominem peccatum intrauit in mundum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. et hoc in illo significabatur expiari circumcisione octaui diei, hoc est sacramento mediatoris in carne uenturi, quia per eandem fidem uenturi in carne Christi et mori etiam iusti saluabantur antiqui. traditus e st enim pr
Abbreviated transcription (Latin):
de abraham ⁊ sarra. quom̾ ex reꝑmissione acceꝑint filitm: & tandẽ concupis¬
centiam nominat. non tam̃ addit arnis: qr tpsa pudenda ÷. In concitpiscentie
nulla fecumditas : malam naturalit̃ definisti. Unde g̾ ꝑ dont̃ celestȩ insera
ꝓmunere. Ita hoc dicit quasi concupiscentia carnis ũllis ante desu conferie
cis donauerit ds̃ que ꝓculdubio inerat in corꝑe moitis huiꝰ. s feciuditas ds ha
ciuꝰ auctor ÷ as̃: ⁊ ipsa donata ÷ qͣndo uolinit as̃. Absit aut̃ ut diamꝰ le fiuro
putauit. eẽ. diccuros. ysaao sine concubitꝰ calore generatũ . s ipse iam̃ qdđ nos¬
quare interiret anima eiꝰ de genere fuo. si circũcisꝰ die ñ ẽet octauio udies
peccasset. qͥd offendisset dm̃. ut de aliena inse neglegentia tam seuca sensn¬
tia piiret᷑. si nullũ eẽt. originale peccatũ: De cutũcidendis enĩ as. siemn¬

Expanded text:
de Abraham et Sarra, quomodo ex repromissione acceperint filium, et tandem pisde Abraham et Sarra, quomodo ex repromissione acceperint filium, et tandem piscentiam nominat, non tamen addit carnis, quia ipsa pudenda est. in concupiscentiae nulla fecunditas est, malam naturaliter definisti. unde ergo per donum caeleste in senibus s conferre pro munere\'. ita hoc dicit, quasi concupiscentia carnis illis ante defuerit et hanc eis donauerit deus, quae procul dubio inerat in corpore mortis huius; sed fecunditas defuit, cuius auctor est deus, et ipsa donata est quando uoluit deus. absit autem, ut dicamus, quod nos putauit esse dicturos, Isaac - sine concubit jam dicat, quare interiret anima ejus de genere suo, si circumcisus die non esset octavo: quid ipse peccasset, quid offendisset Deum, ut de aliena in se negligentia tam severa sententia puniretur, si nullum esset originale peccatum? De circumcidendis enim Deus sic man
Abbreviated transcription (Latin):
pudoris accesserit. Itane ii humana oꝑa pudeuda. cẽ. non debent. s plane głi¬
anda ⁊ aiiina pudenda st̃: ltane uͦ in eloqtiendis exprimendis oꝑib dei
ñ honorabit᷑ ꝓpsa uł amor. uel labor. s ꝑielitat᷑ pridor: quid enĩ potuit as̃¬
facere. qđ eiꝰ pdicatorem pudeat dicere : & quod ÷ grauuꝰ pudeat hominem
alicniꝰ opii qđ ñ homo s ds fec̃ in homine. cũ om̃s opifices qͣntũ possint
laborant. ⁊ in dustria id̾ agant. ne desins oꝑib erubescant: S ꝓfecto
illud nc̃ pudet. qđ pudint pͥmos illos homines qͣndo pudenda texerunt.
I ua÷ pena peccati. illa plaga uestiguũq peccati. illa illecebra fomesq peccati.
illa lex ni mẽbris repugnans legi mentis. illa ex nob̾ ipsis aduersus nos ipsos.
Nam si hoc non eẽt. quid cẽt. ingratiꝰ: qͥd inreligiofiꝰ:  in membris nr̃is ñ deuitio
uł depena mã: s de dĩ confunderem᷑ oꝑib. Dicit etiam iste multa frustra

Expanded text:
pudoris accesserit. itane uero humana opera pudenda esse non debent, sed plane glorianda, et diuina pudenda sunt? itane uero in eloquendis et exprimendis operibus dei non honoratur prophetae uel amor uel labor, sed periclitatur pudor? quid enim deus potuit facere, quod eius praedicatorem pudeat dicere et, quod est grauius, pudeat hominem alicuius operis, quod non homo, sed deus fecit in homine, cum omnes opifices quanto possunt labore et industria id agant, ne de suis operibus erubescant? sed profecto illud nos pudet, quod puduit primos illos homines, quando pudenda texerunt. illa est poena peccati, illa plaga uestigiumque peccati, illa inlecebra fomesque peccati, illa lex in membris repugnans legi mentis, illa ex nobis ipsis aduersus nos ipsos inam si hoc non esset, quid nobis esset ingratius, quid inreligiosius, si in membris nostris non de uitio uel de poena nostra, sed de dei confunderemur operibus? Dicit etiam iste multa frustra
Abbreviated transcription (Latin):
libidinosorũ.⁊ suũ uas in morbo concupiscentię qđ uetat apłs possi¬
dentiũ. si sem̃ extrema coeundi uoluptate fundat᷑. nec sequatꝰ concentꝰ
aut partꝰ ubi nuptiarũ uerꝰ : fructꝰ: Neq hoc idõ dixerim. qꝙapͭ
putandus sit pret̃ fũmũ ⁊ uerũ dm̃. uł humani seminis uł tps homi¬
nis creator ex sennne. s hoc tranquilla de homine obedientia membrniũ
ad nutũ uoluntatis exisset: si peccatũ ñ p̃cesfisset. Neq minc agit᷑ dentũ¬
tura hominis: s de uicio. lua qͥppe habet auccorẽ dm̃. ex isto aut̃ tra¬
hit᷑ originale peccatũ. Nam si sem̃ ipsũ nullũ habet uitiuĩ. qͣd ÷ quod
scriptũ ÷ in libro sapientiȩ. non ignorans qm̃ nequã ÷ nacio illorũ. et

Expanded text:
libidinosorum et suum uas in morbo concupiscentiae, quod uetat apostolus, possilibidinosorum et suum uas in morbo concupiscentiae, quod uetat apostolus, possidentium, si semen extrema coeundi uoluptate fundatur nec sequatur conceptus aut partus, ubi nuptiarum uerus est fructus? Neque hoc ideo dixerim, quod alius putandus sit praeter summum et uerum deum uel humani seminis uel ipsius hominis creator ex semine; sed hoc tranquilla de homine oboedientia membrorum ad nutum uoluntatis exisset, si peccatum non praecessisset. neque nunc agitur de natura hominis, sed de uitio. illa quippe habet auctorem deum; ex isto autem trahitur originale peccatum. nam si semen ipsum nullum habet uitium, quid est quod scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt potens ut eis fubiectis uoluntate imꝑaret. si potentiori : ipse fũs upe
eadẽ uoluntate seruurt. Post aliqͣnta tterũ dicit scripta diuna s u iocł¬
cognouit adam uxorẽ suam euã. & concepit ⁊ peꝑit filtũ ⁊ uocauit rañ
cius sech dicens. Suscitauit michi dñs semen alud ꝓ abel quẽ ooridio na
Deide addit ⁊ dicit. Ad docum̃tũ insticuti coitꝰ. ipsũ sem̃ diur oas elie e
excitasse. Non intellexit homo iste qđ scriptũ :. Putainit emĩ adho. ar. q̃ida
suscitauit michi dñs semen aluid ꝓ abel. ut crederet᷑ as illi exet cai eͥi
libidinẽ coeundi. cuiꝰ motu exeitaret᷑ sem̃: ut gremio femine possesse¬
fundi. nescit non. eẽ. dictũ exeitauit mͥ sem̃: nisi dedit michi falaia
D eniq hoc adam ñ diẽ pꝰ coitũ fuũ quo semen emisit. s post contugis
parcũ quo filtũ dõ donante suscepit. Nam que gratulatio: misi force

Expanded text:
esset potens, ut eis subiectis uoluntate imperaret, si potentiori et ipse subiectus esset potens, ut eis subiectis uoluntate imperaret, si potentiori et ipse subiectus eadem uoluntate seruiret. Post aliquanta iterum: \'dicit scriptura diuina\', icognouit Adam Euam uxorem suam et concepit et peperit filium. et uocauit nomen eius Seth dicens: suscitauit mihi dominus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain\\ deinde addit et dicit: \'ad documentum instituti coitus ipsum semen diuinitas dicitur excitasse\'. non intellexit homo iste quod scriptum est; putauit enim ad hoc esse dictum: suscitauit mihi dominus semen aliud pro Abel, ut crederetur deus illi excitasse libidinem coeundi, cuius motu excitaretur semen, ut gremio feminae possit infundi. nescit non esse dictum Cexcitauit mihi semen\' nisi \'dedit mihi filium>. denique hoc Adam non dixit post coitum suum, quo semen emisit, sed post coniugis partum, quo filium deo donante suscepit. nam quae gratulatio est nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
tati obectientib sic̃ cetera membra genitalib seminaret᷑. Homo: non ÷
apatre. s ex iundo ÷. Uerũ nc̃ obsecro te paulo atcentiꝰ intuere. qđ nom̃
iuenerit quo rurstis oꝑiret. qđ erubescit aꝑire. Genuerat eñ eũ in qͥt
adam potentia membrorũ: ñ diũsitate meritorũ. Quid txxerit diuar sitate
membrorũ erodo illud uoliuit dicere. qđ pudet eiudent̃ dicete. oa borenni
dicere membiors potentiã. quã carnis concupiscenttm. Piane etialu en
cogitauit : significauit aliqͥd qđ adrem ꝑtinere indeat᷑. quicleni parm.
membris hominis. qͣndo ñ seruunt uoluntati homntis: Que rape tenͥ
potestate. Genuit gͦ adam filios: ac ut iste dicit membrorũ siorũ pothors
dequa priꝰ quã illos gigneret erubint post peccatiĩ. Si AuT non  eocela
non eos genuisset membiorũ poteutia. s membrorũ obedientia. ipse. asse

Expanded text:
tati oboedientibus sicut cetera membra genitalibus seminaretur homo, non est tati oboedientibus sicut cetera membra genitalibus seminaretur homo, non est a patre, sed ex mundo est. Verum nunc, obsecro te, paulo adtentius intuere, quod nomen inuenerit, quo rursus operiret quod erubescit aperire. "genuerat enim eum", inquit, Adam potentia membrorum, non diuersitate meritorum\'. quid dixerit \'diuersitate membrorum, credo, illud uoluit dicere, quod pudet euidenter dicere. maluit enim dicere membrorum potentiam quam carnis concupiscentiam. plane, etiamsi non cogitauit, significauit aliquid, quod ad rem pertinere uideatur. quid enim potentius membris hominis, quando non seruiunt uoluntati hominis? quae tamen etsi st in hominis potestate. genuit ergo Adam filios hac, ut iste dicit, membrorum suorum potentia, de qua priusquam illos gigneret, erubuit post peccatum. si autem non peccasset, non eos genuisset membrorum potentia, sed membrorum oboedientia. ipse quippe
Abbreviated transcription (Latin):
appecitꝰ. idẽq rationis ÷ ñ libidunis: S qi huiꝰ nouimꝰ intentionẽ: ideo
ñ eũ putamꝰ his uerbis iisi libidinẽ mẽbiorũ genitaliũ fignificare uolu¬
isse. Nonne tͥ uident᷑ hȩc uerba folia. eẽ. ficulnea. sub quib latet quid ali¬
ua. quã id qđ pudet: lta qͥppe iste sibi circũloquutionis huiꝰ obstacuba
ĩli sic̃ sucenictoria consuer̃. Contexat. ⁊ dicat. Postqͣ aut̃ naturali appetitu
cognouit uxorẽ. dic̃ script᷑a diuina. concepit eua ypeꝑit filiũ ⁊ uoca¬
uit nom̃ eiꝰ cam. S qͥd in qͥt. dicit adam audiamꝰ. Adquisiui ho minẽ
ꝑ dm̃. Unde constat opꝰ dĩ. cẽ: quẽ ꝑdm̃ adquisitũ seripta dunna testat᷑.
Quis hinc dubitet: qͥs hoc neget: Maxime catholicꝰ xp̃ianꝰ: Opꝰ dĩ ÷ homo. sed
carnis concupiscentia sine qua sipeccatũ non p̃ceffisset. tranquille uolun¬

Expanded text:
adpetitus idemque rationis est, non libidinis? sed quia huius nouimus intentionem, ideo adpetitus idemque rationis est, non libidinis? sed quia huius nouimus intentionem, ideo non eum putamus his uerbis nisi libidinem membrorum genitalium significare uoluisse. nonne tibi uidentur haec uerba folia esse ficulneae, sub quibus latet quid aliud quam id quod pudet? ita quippe iste sibi circumlocutionis huius obstacula sicut illi succinctoria consuerunt. contexat et dicat: \'postquam autem uir naturali adpetitu cognouit uxorem, dicit scriptura diuina, concepit Eua et peperit filium, et uocauit nomen eius Cain. sed quid\\ inquit, 'dicit Adam audiamus: adquisiui hominem per deum. unde constat opus dei esse, quem per deum adquisitum scriptura diuina testatur.\' quis hinc dubitet? quis hoc neget, maxime catholicus christianus? opus dei est homo; sed carnis concupiscentia, sine qua, si peccatum non praecessisset, tranquillae uolun