comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la dic ieiunare & ab omib me absti¬
nere: & preter panem & salem. escam
non sumere: & aquam bibe: sicut so¬
lemus in dieb quadragesimȩ face̾.
n sequenti uͦ sexta feria: iterum uenit¬
ad me sc̃s gamaliel in ipso habitu sic̃
prius uenerat: & in ipsa noctis hora¬
adhuc me necdum ualde soporato:
& dicit mͥ. Quare dissimulasti km̃e:¬

Expanded text:
la die jejunare, et ab omnibus me abstinere, et praeter panem et salem in escam nil sumere, et aquam bibere, sicut solemus in diebus sanctae Quadragesimae facere. Insequenti vero sexta feria denuo venit sanctus Gamaliel in ipso habitu, sicut prius venerat, et in ipsa noctis hora, me necdum valde soporato; et dicit mihi: Quare dissimulasti
Abbreviated transcription (Latin):
mea inuenies:quȩ nc̃ in lingua syria¬
ca dr. delagabria siue de bethalia: qͦd¬
latinȩ interpretatur possessio uiroꝵs
di. siue bellatorum: Et cum hȩc omĩa
uͦ pꝰ hanc uisionem surrexi: & ꝓstratꝰ
orationi: rogaui dñi miscdiam. & dixi:
Domine iħu xp̃e si hȩc reuelatio siue
uisio ex uoluntate tua eͥ: pr̾a ut ite¬

Expanded text:
Syriaca dicitur Delangabria, sive Debathalia, quod interpretatur Possessio virorum Dei, sive bellatorum. Et cum haec omnia vero post hanc visionem surrexi, et prostratus orationi, rogavi Domini misericordiam, et dixi: Domine Jesu, si haec revelatio sive visio ex voluntate tua est, pra
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ sacerdotum. ut a bestus & aui¬
bus deuoraretur: & tamen nec aues eniͦ
nec bestiȩ tangere presumserun. Ego au̾
Gamaliel cum scirem sc̃itatem uiri. & fi¬
dem & deuotionem eiꝰ: credens me par¬
tem cum eo in resurrectione habe: misi
ad religiosos uiros & fideles: & uocaui eos¬
lum formidantes acquiescite consilus meis:
colligite corpꝰ beati stepħi. & deferte ad
possessionem meam quam nomine meo
apellaui cafargamala: & deponite eum
in monum̃to meo nouo: & facite consue
ne qͦ est in uicesima scdõ lapide. Et quȩ¬
cunq in expensis sollempnib erogata
fuerint: de meo preberi faciam Ille alius¬
nepos m̃s: qui nocte ad dominũ salua¬
torem conueniebat ut u̾itatis u̾ba cog

Expanded text:
ut a bestiis et avibus devoraretur. Et tamen nec bestiae eum, nec aves tangere praesumpserunt. Ego vero Gamaliel cum scirem sanctitatem viri et fidem et devotionem ejus, credens me partem cum eo in resurrectione habere, misi ad religiosos viros et fideles, mandanslum formidantes acquiescite consiliis meis, et colligite corpus sancti Stephani, et deferte ad possessionem meam, quam nomine meo appellavi Caphargamala: et deponite eum in monumento meo novo; et facite consuetne, quae est in vigesimo secundo lapide. Et quaecumque in expensis solemnibus erogata fuerint, de meo praeberi faciam. Ille vero aliusnepos meus est, qui noctu ad Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
uirga quam tenebat manu pulsans
me tercio me nomine meo clamauit di¬
cẽs.Luciane: luciane. luciane. Cui ego res¬
Usqueqͦ clausi sumus: usq qͦ non aꝑis no¬
bis: maxime cum tuis temporib reuelan¬
di simꝰ: Aꝑi nob̃̾ uelocius: ut ꝑ nos aꝑiat
ds generi humano. hostium miscđiȩ suȩ
Instat. enim tempꝰ ut mund̾ hic peat
prc multitudine iniquitatũ suarũ: qͣs
causa sollicitus sum: s & ꝓ istis qui me¬
cum sunt. Digni enim sunt maximis
honoub cumulari: quia locꝰ in quo ia
iacet mecum. ipse est domnus stephanꝰ
qͥ a iudis iherosolimis lapidatꝰ ẽ: & die
noctuq in exapoli iacuit ciuitate. Indͤ¬

Expanded text:
virga, quam manu tenebat, pulsans virga, quam manu tenebat, pulsans me, tertio me nomine meo clamavit, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Cui ego resUsquequo clausi sumus? usquequo non aperis nobis? maxime cum temporibus tuis revelandi simus. Aperi nobis velocius, ut per nosts generi humano ostium misericordiae suae. Instat enim tempus, ut hic mundus intereat, prae multitudine iniquitatum suarum, quas causa sollicitus sum, sed et pro illis qui mecum sunt: digni enim sunt maximis honoribus cumulari; et ille locus in quo iaciacet mecum, ipse est sanctus Stephanus qui a Iudeis lapidatus est et die ac nocte in Exapoli ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
duxi ut ur̃ȩ pandem sc̃itati. ñ iactã¬
tia quadam.s ad confirmationẽ au¬
dientium. Tercia enim mͥ uice ostensũ
ẽ: dum quiescerem in basilica bapti¬
sterii. in stratu meo. die sexta feria il¬
lucescente. cͥca horam noctis t̾ciã dũ
adhuc uigilarem tanꝗͣ in excessu men¬
tis effectus. uidi uirum etate senẽ: sta¬
tura ꝓcerum: uultu decorum: plira bar¬
ba: in uestitu candido: amictum pal¬
lio. In cuius summitate erant tanqͣm
aurce cruces. intextȩ: & in manu tene¬
bat uirgam auiam. Calciatũ caligis
insuꝑficie deauratis: deambulantẽ co¬
ram me & tacentem. Et cum hoc ui¬
dem: hesitans intra memet ipsum dici:
Os putas estꝰ de do ẽ an de adũsa pote¬
state. N ec enim oblitꝰ fueram u̾bi apłiai
dicentis. Nam & ipse sathanas tͣnfig̾at
se in angłm lucis. Cum gͦ uidem eum
deambulantem: cogitare cepi in corde
mieo & dicere. Si hic homo de deo est:
responsum. Q nichil dubitans. dissimu¬
lata deambulatione uenit ad me: &

Expanded text:
duxi ut vestrae panderem Sanctitati, non jactantia quadam, sed ad confirmationem audientium. 2. Tertia enim vice mihi ostensum est, dum quiscerem in basilica baptisterii in stratu meo, die sexta feria illucescente, circa horam noctis tertiam, dum adhuc prope vigilarem, tanquam in excessu mentis effectus, vidi virum aetate senem, statura procerum, vultu decorum, promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem. Et cum hoc viderem, haesitans intra memetipsum dicebam: Quis putas est? de Deo est, an de adversa parte? Nec enim oblitus fueram verbi Apostoli dicentis, Nam et ipse satanas transfigurat se in angelum lucis . Cum ergo viderem eum deambulantem, cogitare coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo de Deo est, responsum. Qui nihil dubitans, dissimulata deambulatione venit ad me: et de
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ S quere nos in alia parte¬
in illo loco qui dicitur lingua siria¬
ca debethalia. qͦd interpretatur in gre¬
co andragathon: qͦd nos latine possu¬
mus dicere possessio uirorum bonoꝵ.
Diluculo uͦ consurgens: inueni mona¬
chum migetiũ predicantẽ om̃ib fu̾ibꝰ.
Hymnis deinde dictis: cepi dicere fa

Expanded text:
quaere nos in alia parte, in loco qui dicitur lingua syriaca, Debathalia; quod interpretatur in graeco, Andragathon; quod nos possumus dicere, Virorum bonorum. Diluculo vero surgens, inveni monachum illum praedicantem omnibus fratribus. Hymnis dicti
Abbreviated transcription (Latin):
ret aliquid olei t amplius non habere se
dixit quã mediã libram olei: quã ꝓpter
hospites uel inusum illius temptauerat
reseruare. S uir dĩ precipiens illud in
lampadib mitti: cepit ei de domino con¬
fidens lum̃ olei ad totius anni spacium
uenturũ ꝓmittere. S cum dies declina¬
ret ad uesꝑum⁊ nuntius de portumaris
aduenit. qui ei ade̾ẽnauem eum oleo
nuntiauit: quȩ aburdeclallensi urbe
ueniens. directa seruo dñi ab amicis
quadraginta modios ipsius deferebat
liquoris⁊ atq ita cum ꝓphetiȩ spũ fe¬
cundauit eum dñs oleo letitiȩ. p̃consor

Expanded text:
ret aliquod olei, amplius non habere se ret aliquod olei, amplius non habere se dixit quam mediam libram olei, quam propter hospites vel in usum illius temptaverat reservare. Sed vir Dei praecipiens illud in lampadibus mitti, coepit ei de Domino lumen olei ad totius anni spatium venturum promittere. Sed cum dies declinaret ad vesperum, nuntius de porto maris advenit, qui ei adesse navem cum oleo nuntiavit, quae, a Burdegalinse urbe veniens, directa servo Domini ab amicis quadraginta modia ipsius deferebat liquoris; atque ita cum prophetiae spiritum fecundavit eum Deus oleo letitiae prae consor
Abbreviated transcription (Latin):
retur: quidã fr̃ uasto dentium dolo¬
re torquebatur. Qui cum petisset ex fide
mox ut aqua illa locũ doloris cetigit: ꝓtinꝰ
in uirtute. xp̃i dentium dirus dolor reces
febris incõmodum sustineret: ad
mensam scĩ patris accessit. Cumq uir dĩ
paululũ olei cum framento panis eidem
porr exisset: precepit uerbo ut amplius non
egrotaret. Mox ut come dit bucellam panis
cum oleo: repente sensit a dõ se e̾e̾ sanum fac¬
tum. Sed et alius fr̃dum in coquina satager&
casu decidit et brachium auulsum a suo loco
cum dolore surrerit. S eum pene deficeret
usq ad mortem: adueniente uiro dĩ petut
ut supra dolorem brachii crueis signaculũ
faceret. Tunc ille humilitatis grã subtus
casulam qua erat indutus contra brachiũ
egri uȩxillum crucis opposuit & eũ pͥstinȩ¬
sanitati dicto citius reformauit.
us nomine ei studuit indicare quod liqͦ
remnon haber&e: unde in ȩccłia lumen
consuetum arderc. Interrogatus si habe¬

Expanded text:
retur, quidam frater vasto dolore dentretur, quidam frater vasto dolore dentium torquebatur. Qui cum petisset ex fide mox ut aqua illa locum doloris tetigit, protenus in virtute Christi dentium dira dolor recessfebris incommodum sustineret, ad mensam sancti patris accessit. Cumque vir Dei paulolum olei cum fraginen panis eidem porrexisset, praecepit verbo, ut amplius non aegrotaret. Mox ut comedit bucellam panis cum oleo, repente se sensit a Domino sanum factum. 36. Sed et alius frater, dum in quoquina satageret, casu decidit et, brachium avulsum, de suo loco cum dolore surrexit. Sed cum paene deficerit usque ad mortem, adveniente viro Dei petiit, ut supra dolorem brachii crucis signaculum faceret. Tunc ille humilitatis gratia subtus casulam, qua erat indutus, contra brachium aegri vixillum crucis obposuit et eum saluti pristinae dicto citius reformavit. us nomine, ei studuit indicare, quod liquorem olei non haberet, unde in ecclesia lumen consuetum arderet. Interrogatus, si habe
Abbreviated transcription (Latin):
norma fulget dĩ auxilio. Ingressus gͥ picta¬
uo territorio. ad supͣdictũ pontificem anso¬
aldum. magnoq receptus cum gaudio. per-¬
rexit ad quinciacum monast̾ium: quod &
ipsum nobili ẽ constructũ in loco⁊ unde sa¬
cerdos isdem ueterib deturbatis erroribus.
ipsum impleuerat monachis: ubi xp̃c iugi¬
cepto consilio. unũ de discipłis suis electũ
aieradum nomine uirũ idoneũ direxit
gẽmeticum: ut ipse pastorali officio illius
subrogaretur in loco. Et licet merentes mo¬
nachi de pͥoris patris corporali absentia. ta¬
m̃ presentes ꝑ gram uiri scĩ impleuerunt
decreta: & eidem aicrado ꝓmiserunt obe¬
dientiã. Sc̃s aũt uir dĩ eos ueniens uisita¬
re cõmonebat᷑ etentius: ut semꝑ religionis
ꝑseuerarent in oꝑe. Itaq cõmendans eos dño.
benedictione data pace p̃missa: herio ẽ
reu̾sus in insulam. & quinciaticũ monasti¬
um alt̾i de suis monachis tradidit ad regen

Expanded text:
norma fulgit in loco. 32. Regressus igitur Pictanorma fulgit in loco. 32. Regressus igitur Pictavo terreturio ad suprascripto pontificem Ansoaldum, magno receptus est cum gaudio. Perrexit Quinciago monasterio , qui et ipse nobili est constructus in loco, unde isdem sacer veteribus deturbatis erroribus ipsum impleverat monachis, ubi Christus iugiIbique, accepto consilio, unum de discipulis suis electum, Aichadrum nomine, virum idoneam direxit Gemedico, ut ipse pastorale officium illius subrogaretur in loco. Et licet merentes monachi de prioris patris corporale absentia, tamen praesentis per gratiam viri sancti impleverunt decreta et eodem Aichadro promiserunt oboedientiam. Sanctus autem vir Dei eos veniens visitare, commonebat adtentius, ut semper relegionis perseverarent in opere. Itaque commendans eos Domino, benedictione data, pace promissa, Herio est reversus insulam et Quinciaco monasterio alteri de suis monachis tradidit ad regend
Abbreviated transcription (Latin):
uolutam argento asportaret in furto⁊ cum
incipiente die nono facinus fuisset inuen¬
tum: uir dĩ qͦcredidit u̾ botenus dixit ⁊
quod tot annis ipsũ monastium sine pastore
degeret. quot dieb crucis stigmata ꝑdidis¬
set. Deinde cum firma caritas inter ipsũ
et domnũ audonũ ꝑsisteret: conuenit ut qr
ibi domnus philib̾tus uolebat ꝑseuerare.
deberet & in alio de suis monast̾iĩs loco. de¬
putare sectoris presentiã: quia ꝑ longinqui
itineris spacia. ipsa cenobia inter se erant
tandum dĩ famulũ contigit aduenire presu¬
lem ansoaldum. Cumq simul conuescerent᷑:
nuntiatum ẽ eis quod quendã monachũ ma-¬
lignus sp̃s uexaret. Cumq ingressi domum
qua eger iacebat orationẽ fudissent⁊ malig¬
nus hostis statim abscessit: & his qui captus
mepte tenebatur sanus remansit.
tonomine. in caltiuo territorio opidũ
tradidit ad monaft̾iũ uirginũ construendũ
uilare uocabulo: ubi usq hodie religionis

Expanded text:
volutam argento asportasset in furto, cum volutam argento asportasset in furto, cum incipiente die nono facinus fuisset inventum, vir Dei, quos credidit, verbo tenus dixit, quod tot annis ipsud monasterium sine pastore degeret, quod diebus crucis Stigmata perdidisset. 29. Deinde cum firma caritas inter ipso et domno Audoino persisteret, convenit, ut, ubi domnus Filibertus volebat, perseverare deberet et in alia de suis monasteriis loca deputaret rectoris praesentiam, quia longinqui itineris spatia ipsa caenubia inter se erant tandum Dei famulum contigit advenire praesulem Ansoaldum. Cumque simul convescerent, nuntiatum est eis, quod quendam monachum spiritus malignus vexaret. Cumque ingressi domum, in qua aeger iacebat, pariter orationem fudissent, malignus hostis statim abscessit, et his, qui captus mente tenebatur, sanus remansit. alatii Waratto nomine in Caltivo terreturio opidum tradidit ad monasterium virginum construendum, Villare vocabolo, ubi usque hodie relegionis
Abbreviated transcription (Latin):
loco ad bringrantinȩ eccłiȩ cathedram
ẽ prelatus: atq ebroinus apostata inter
mare: intantum ut ipse ꝓ beato phili¬
b̾to missos dirigeret: quatinus simul
in uerȩ pacis concordia se uidere debe¬
rent. Quo facto: suũ recepit cenobiũ.
Gratula batur namꝙ tota neustͥa¬
de tanti uiri presentia fobuiam monachorũ
turba cum laudibus et reliquiis ẽ egressa:
sicq sem̃ dĩ infra ꝓpͥa receperunt claustra
cenobii. Cumq duo parit̃ sacerdotes incli¬
ti uiri uelut duolumina mundi. audoe¬
nus & philibtus conuenissent mnunũ⁊ ue¬
niam mutuo postulantes. inuicẽ manus
& colla exosculantes. ita glutinati sunt
in uinculo caritatis: ut nunquã postea dui
si a cõpage cordis fuissent. Ingressus ẽ nãq
gẽmeticum anno ꝑacto octauo. incipiente
nono. Quod ante ita futurũ. a scõ p̃dictum
fuerat philib̾to Nam cum quidam infelix
diconatus officio fungens crucẽ monast̾u in¬

Expanded text:
loco, Abrincatinae ecclesiae cathedram loco, Abrincatinae ecclesiae cathedram est praelatus atque Ebroinus apostata interfmare, in tantum ut ipse pro beato Filiberto missus diregeret, quatenus simul in verae pacis concordiam se videre deberent. Quo facto, suum recepit caenubium. Gratulabatur namque tota Neustde tanti viri praesentia; obvia monachorum turba cum laudibus et reliquiis est egressa, sicque sanctum Dei infra propriam reciperunt claustram caenubii. Cumque pariter duo sacerdotes incliti, velut duae lumina mundi, Audoinus et Filibertus convenissent in unum, veniam mutuo postulantes, invicem colla et manus exosculantes, ita glutinati sunt in vinculo caritatis, ut numquam postea fuissent divisi a conpage cordis. Ingressus est namque Gemedico anno peracto octavo, incipiente nono, quod ante ita futurum a sancto praedictum fuerat Filiberto. Nam cum quidam infelix, diaconatus officium fungens, crucem monasterii in
Abbreviated transcription (Latin):
ne. doctrina. oꝑe & monachoꝵ congerie.
In quẽ locum de gẽmato fauo gẽmetici mel¬
la diuina ꝑrȩxerunt: cum animarum exa¬
mine. Quem apłicus uir ansoaldus de re¬
bus ꝓpͥis ditauit munerib magnis. acta
cõmutatione uillarũ cum eccła pictauen
ino cõmunionẽ iungeret. ne in eustriam
redire non uellet: sc̃s audoe nus eum in lo¬
nulla tenus ad consensũ potussent minis
ac terrorib uł blandiciis flecti. ut ei debuis¬
sent aliquatenus consentire et fidem quã
datam habebant infringere: quidam mi¬
ser homunculus uocabulo chrodob̾tus cuiꝰ
rat monachus: contra iustitiȩ modulum
ipsius monast̾ium suscepit ad regendum.
Eadem namq die dãnationis ictu ꝑcussus
in pede. tantum ẽ cruciatus a cerbissima
peste: ut illo uiuente ossa de ipso decide¬
rent. et miserabilem uitã miserrima
morte finiret. S cum in loco huius ra¬
getranus archidiaconus fuisset a beato
audoeno antistite subrogatus: inuento

Expanded text:
ne, doctrina, opere et monachorum congerie. ne, doctrina, opere et monachorum congerie. In quem locum de gemmato favo Gemedici divina mella perrexerunt cum animarum exanime. Quem apostolicus vir Ansoaldus de rebus propriis ditavit muneribus magnis, acta commutatione villarum cum ecclesia Pectavino cummunione lungeret, in Neustriam redire non vellit, sanctus Audoinus, cum in lonullatenus ad consensu potuissent minis hac terroribus vel blanditiis flecti, ut eum debuissent aliquatenus consentire et fidem quam datam habebant infringere, quidam miser homuncolus vocabulo Chrodobertus, cuius rat monachus, contra iusticiae modolum ipsud monasterium suscepit ad regendum. Eadem namque die dampnationis ictu percussus in pede, tantum est cruciatus acervissima peste, ut, illo vivente, ossa de ipso deciderint et miserabilem vitam miserrima morte consumeret. Sed cum in loco huius Ragnetramnus archidiaconus fuisset a beato Audoino antestite subrogatus, invento
Abbreviated transcription (Latin):
fugata imꝑio: & locum illum sordidũ
& obscurum diuina uirtus conuertit
in odorem nectareum. Egressus de car¬
cere ꝑ licteras scĩ audeeni: aduit anso¬
aldum uirũ nobilem pictauoꝵ ponti¬
ficem obmonaft̾ii grãm construendi:
quia mustudo hominũ qui ꝑ p̃dicatio¬
nẽ illius ad dnm̃ confluebant: uno in
loco capi non poterat. Illis itaq dieb
in scłipotentia nimiũ fulgebat ansoal¬
dus. Quem uir dĩsecreto corripuit⁊
& multa uentura p̃dixit: quȩ postea
electus sacer ansoaldus uirũ dĩꝓphetiȩ
spũ repletum. culmine sc̃ĩtatis erectũ:
in eius consiliose cõmendauit ex ince¬
gro: et sub religionis norma ep̃alem
cepit inclinare potentiã. Cumq uellec
ẽum secũ retinere in urbe⁊ et ses phili¬
b̾tus semꝑ desideraret heremi uastita¬
tem: largiente dño her̾omaris  insi¬
la locauit cenobiũ ansoaldus opere
& elemosimȩ largitate: philib̃tus religio¬

Expanded text:
fugata imperium, et locum illum sordidum fugata imperium, et locum illum sordidum et obscurum divina virtus convertit in odorem nectareum. 26. Egressus de carcere per litteras beati Audoini, adiit ad Ansoaldo viro nobile, Pectavorum pontifice ob monasterii gratiam construendi, quia multitudo hominum, qui per praedicationem illius ad Dominum confluebant, uno in loco capere non poterant. Illis itaque diebus in saeculi potentia nimium fulgebat Ansoaldus; quem vir Dei secreto corripuit et multa ei Ventura praedixit, quae postea electus Dei sacer Ansoaldus virum Dei spiritu prophetiae repletum, culmine sanctitatis erectum, in eius se consilio commendavit ex integro et sub relegionis norma episcopalem coepit inclinare potentiam. Cumque eum vellet secum retinere in urbe et sanctus Filibertus semper desideraret heremi vastitatem, largiente Domino, Herio maris insula locavit caenubium Ansoaldus opere et elymosinae largitate, Filibertus relegio
Abbreviated transcription (Latin):
tonsa clericus luxouiũ ingressus aposta¬
cerdotes. & francos. atq consentientib plu¬
rimis contra mandatũ dĩ recepisset locum
honoris: scs ad eũ philib̾tus abiit.⁊ et p̃dica¬
tionis uerba impendit. Cumq ei ille dare
munera magna uellet: uir dĩ cuncta res¬
puens ait apostatam eũ ẽẽ: nec xp̃ianum
hominẽ cum eo participare debere⁊ existimas
quod potuisset hoc facto ꝑa. cumenferri pal
magensiũ clericos. cȩpit discordiã ingere¬
re: et maliuola u̾ba scõ audeono pontifi¬
ci de philib̾to uiro domini incantare.
Atq dicente apło corrumpunt mores bo¬
nos colloquia mala. credens sc̃s audeo¬
nus clericoꝵ colloquio: uirũ dĩ phili¬
b̾tum quẽ ante dilexerat nimium retru¬
di iussit ergastulo. Qđ ille ingressus cũ
gaudio: dum organum ibidem decan¬
taret dauiticum. multitudomuriũ
quȩ uolandi retinet usum et ibidem
erat congregata ad cumulum. dĩ est

Expanded text:
tonsa, clericus Luxovium egressus, apostatonsa, clericus Luxovium egressus, apostacerdotes et Francos atque, consentientibus plurimis, contra mandatum Dei recepisset locum honoris, sanctus ad eum Filibertus abiit et praedicationis verba inpendit. Cumque ei ille dare munera magna vellet, vir Dei cuncta respuens ait, apostatam eum esse nec christianum hominem cum eo participare debere, exestimans, quod potuisset hoc facto per acumine ferri palmRodomagensium clericus, coepit discordiam ingerere et malivola verba sancto Audoino pontifice de Filiberto viro Domini incantare. Et quia, dicente apostolo, corrumpunt mores bonus conloquia mala, credens sanctus Audoinus clericorum conloquia, virum Dei Filibertum, quem ante dilexerat nimium, retrudi iussit ergastulo. Quem ille ingressus cum gaudio, dum organum ibidem decantaret Daviticum, multitudo murium, qui volandi retinet usum et ibidem erant congregata ad cumulum, Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
set inmonast̾io multitudo aliud construxit
cenobium nomine palliacum decẽ milib
a gẽmeticosequestratum: ubi scãrum con¬
gregauit multitudinẽ feminarir̃ qͣs sub
religionis norma. ꝓuiri dĩ obedientia. gub¬
nauit mater prudentissima. orta nobili pa¬
rentela: uocabulo austrobca. S et multa
monast̾ia ꝑ eius exemplũ sunt constructa
in neustria. Confluebant ad eũ sac̾dotes
dñi: cupientes eremplũ eiꝰ imitari: & de
eius regula sua ornabant cenobia. Cumq
et regio munere. & fideliũ largitate co¬
pia ei suꝑueniret argenti: studebant om̃s
species decimare. S eum hoc rotato anno
faceret: semꝑ plus ibi inueniebant additũ.¬
quam hoc quod ante fuerat decimatum.
redempti laudarent potentiam xp̃i. S cũ
ua: amplius dari iubebat quã dari a scła¬
ribus consuetudo poscebat. Et ꝓpt̃ hoc gau¬
dente uicino ppło de labore iusto. scm̃ exu
coꝵ genere pronimia crudelitate
de palatino honore fuerat pulsus.coma de¬

Expanded text:
set in monasterium multitudo, alium construxit caenubium nomine Pauliaco, decem milibus a Gemedico sequestratum, ubi sanctarum congregavit multitudine feminarum, quas sub relegionis norma pro viri Dei oboedientiam gubernabat mater prudentissima, orta nobile parentela, vocabulo Austroberta. Sed et multa monasteria per eius exempla sunt constructa in Neustria -. Confluebant ad eum sacerdotes Domini, cupientes exemplum illius imitare, et de eius regulam sua ornabant cenubia. 23. Cumque et regio munere et fidelium largitate copia ei superveniret argenti, studebat omnes species decimare. Sed cum hoc rotatu anno faceret, semper plus ibi inveniebat additum, quod ante fuerat decimatum. redempti laudarent potentiam Christi. Sed tia, amplius dare iubebat, quam dare a saecularibus consuetudo poscebat. Et propter hoc, gaudente vicino populo, de labore iusto sanctum excorum genere pro nimia crudelitate de palatino honore fuerat pulsus, coma de
Abbreviated transcription (Latin):
ediculam: rogans eũ cellarium ingredi:¬
& uas uinariũ quod tunna dicitur benedi¬
cere: atq in eadẽ domo refectione ꝑacta.
dignaretur nocte eadem cõmanere. Q
obtento. eum in honore sc̃ĩ euncti habito¬
ꝓpinati: illo maturius decedente. predic¬
ta femina ingressa cellariũ ita uas ipsũ
repperit plenũ: ac sinichil ex eo fuisset
bas mox ut ip̃se benedictionẽ suꝑ caput ipsiꝰ
tradidit. eger uulnus in semoi ꝑsensit:
& absq aliqua obseruantia medicinȩ: re¬
cepit pͥstinam sanitatem.
ec dissimile fuit illud: cum eo sequaᷤ¬
nã transeunte. nauis p̃nimia tempe¬
state perielitari cepisset: ipso orationẽ fun¬
dente. nauis sola in qua ipse stabat remanẽ¬
tib aliif ad horam transuecta ẽ littoris.

Expanded text:
edicola, rogans eum cellarium ingred vas vinarium quod tunna dicitur benedici, atque in eadem domo, refectione peracta, dignaretur nocte eadem commanere. Quod obtentu, cum in honore sancti cuncti habitato propinati, illo maturius decedente, praedicta femina ingressa cellarium, ita vas ipsud repperit plenum, hacsi nihil ex eo fuisset va, mox ut ipse benedictionem super caput ipsius tradidit, aeger vulnus in se morire persensit et absque aliqua observantia medicinae recepit pristinam sanitatem. 21. Nec dissimile fuit illud, cum, eum Sigona transeunte, naves prae nimiam tempestate pereclitare coepissent, ipso oratione fundente, navis sola, in qua ipse stabat, remanentibus aliis, ad oram repente transvecta est littoris.
Abbreviated transcription (Latin):
ne: tumphant uiccoria fide obtenta
nͣ uirib. Composita itaq opulentiᷤᷤ¬
sima insula securitate multiplici. su¬
conspicuis: quippe qui uicissent pcła¬
gianistas & saxones: cum totius numo
regionis reditum moliunt᷑. Tranquil¬
lam nauigationem & mita ꝓpͥa &
int̾cessio beati albani mr̃is parauire:
quietosq antistites suoꝵ desidus fe¬
lix carina resticuit.
Itaq reditu uen̾abilium sacerdo¬
tum exultant galli: gaudent ȩcclȩ:

Expanded text:
ne; triumphat victoria fide obtenta, ne; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici suconspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent eccle
Abbreviated transcription (Latin):
subito germanus signifer uniu̾sos ad¬
monet. & predicet ut uoci suȩ uno csa¬
more respondeant. Securisq hostib
qui in se insperatos adcẽ confident:
alłã t̾cio repetitum sacerdotes excla¬
mant. Sequit᷑ una uox omnium: &
eleuatum clamorem repcusso aere:
montium conclusa multiplicant. Hos¬
stile agnen t̾rore ꝓst̾nitur: & ruisse sr̃
se non solum rupes circumuatas: u̾ũ
etiam ipsam cęli machinã contremis¬
cunt: Trepidationiq imiectȩ: iux suffi¬
cere pedum ꝑnicitas credebat᷑. Passĩ
fugiunt: arma ꝓiciunt: gaudentes
uel nuda corpora eripuisse discͥmini:
Plures etiam timore precipites: flum̃
qͦd sensim uenientes tͣnsierat deuora¬
uit. Ultionem suam innocens exercitꝰ
intuetur: & uictoriȩ prestitȩ ociosus
spectator efficitur. Spolia colliguntur
exposita: & predam cȩlestis uictoriȩ mi¬
les religiosus adipiscitur. Trium phatͣ
pontifices hostibs fusis sine sangui¬

Expanded text:
subito Germanus signifer universos adsubito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sangui
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis dñicȩ frondib contexta com¬
ponit᷑. & in expeditione campestri. in¬
star ciuitatis aptatur. Nadidꝰ baptis¬
mate ꝓcedit exercitus: fides feruet in
popło: & contempto armorum presi¬
dio: diuinitatis expectat᷑ auxilium.
Int̾ca hȩc institutio uł forma castro¬
rum: hostib nunciat᷑ ꝗͥ uictoriã qͣsi
de ini ermi exercitu presum̃tes: assũ¬
pta alacͥtate festinant. Quoium ta¬
men aduentꝰ: exploratione cognoscit᷑.
Cumq em̃sa sollempnitate pascha¬
li recens de lauachro pars maior. exer¬
citus arma caꝑe & bellum parare tẽ¬
ptaret: germanus ducem se prelu ꝓ¬
sicetur. Eligit expeditos: circumiecta
ꝑcurrit: & e regione qua hostium
sꝑabatur aduentꝰ: uallẽ circumdatã
editis montib intuetur. q in loco no¬
uum componit exercitũ: ipse dux ag¬
minis. Et iam aderat ferox hostium
multitudo. qͣm appropinquare in¬
tuebantur: insidus constituti: cum

Expanded text:
rectionis dominicae frondibus contexta conrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ personam⁊ quȩ manu excensa la¬
centem uidetur atcollere: eumq
consistere firmis uestigiis imꝑabat.
Postqͣm horam ita fugatis dolorib
recepit pristinam sanitateͬ: ut die red¬
dito. itinĩs laborem subiret intͤpid̃.
Int̾ea saxones pictiq bellum adusus
brittones iunccis uirib susceꝑunt:
qͦs cadem necessitas in castra contͣre¬
Prat.
Et cũ trepidi partes suas pene inpa¬
res iudicarent: sc̃oꝵ antistitum auxili¬
um petierunt. Qui ꝓmissum mat᷑an¬
tes aduentum. tantum securitatis ac
fiduciȩ contulerunt: ut accessisse man¬
mus crederet᷑ exercitꝰ. Itaq apłicis du¬
cib: xp̃c militabat in castris. Aderant
eciam q̃dragesimȩ uenerabiles dies: qͦs
religiosores reddebat presentia sacerdo¬
tum: intantum ut cotidianis predica¬
tionib instituti. certatim ad baptis
matis gr̾am conuolarent. Nam mari
ma exercitꝰ multitudo: undã lauachii
salutaris expetiit. Eccl̃a ad diem resur¬

Expanded text:
esse personam, quae manu extensa iaesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resur
Abbreviated transcription (Latin):
casule exarsit incendium. Qͦo con¬
sumptis domib quȩ illic palustri ha¬
tib ferebatur. Concursꝰ omnium ad
antisticem conuolauit: ut eleuatis ma
sumptione non passus: Multitudo
omnis desꝑatione ꝑt̾rita: obuiã oc¬
currit incendio. S ut di potentia
manifestior. appareret: quicquid cu
stodire temptauerat t᷑ba. igne consu¬
mitur. Qͦd autem iacens & infirmꝰ de¬
fendãt: reseruatur. Hospitium sc̃i ui¬
ri expauescens ftama: tͣnsiliuit ultͣ
cit᷑q deuians & int̾ globos flãmantis
incendu: incolume tab̃naculũ qͦd ha¬
bitator inclusus seruabat emicuit. Fix¬
ultat turba miracło: & uictã se diui¬
nis uirtutib gͣculatur. Excubabat di¬
ebꝰ ac noctib ante tugurium pauꝑis
t᷑ba sine numo. hii animas curare
cupientes. hii corpoia. Referri neqͤ
qui uirtutes faciebat infirmus. Et
cum debilitati suȩ nichil remedu
pateretur adhib̃i:quadam nocte
candentem nueis uestib uidit sͥ ad¬

Expanded text:
casula, exarsit incendium; sed casula, exarsit incendium; sed sumptis domibus quae illic palustri hatibus ferebatur. Concursus omnium ad antistitem convolavit, ut elatus  Al.sumptione non passus est. At multitudo omnis desperatione perterrita, obviam currit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appstodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequequi virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
tarentur. Compressa itaq ꝑũsitate dã¬
nabilia eiusq auctoribus confutatis.
animisq omium fidi puritate com¬
positis: sacerdoteͤm beatum albanum
sit reuelli sepulchrum. preciosa ibidẽ
munera conditurus: arbitͣns oportu¬
num ut m̃bra scõrum ex diu̾sis regio¬
nib collecta. quos pares mitis receꝑat
cȩlum: sepulchri qͦq unius teneret hoᷤ¬
pitium. Quib depositis honorifice atq
sociatis: de loco ubi beati albani mr̃is
effusus fuerat sanguis. massam pulu̾is
secum portaturus abstulit: In qua ap¬
parebat cruore seruato rubuisse mar¬
tyrisim cedẽ ꝑsecutore p allente Qb
ita gestis innumera hominum eodẽ
die ad dnm de t᷑ba conũsa ẽ. Unde
dum redeunt: insidiator. inimicꝰ casu¬
alib laqueis p̾ꝑatis. germani pedem
m̃ita illius sicut iob beatissimi. affuc¬
tiõe corpous ꝓpaganda. Ꝙdum aliqͣn
diu uno loco infirmitatis necessitate
constringitur: in uicinia qua manebat

Expanded text:
tarentur. Compressa itaque perversitate damtarentur. Compressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum sit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem merita illius, sicut Job beatissimi, afflictione corporis propagandiu uno loco infirmitatis necessitate teneretur in vicina qua manebat
Abbreviated transcription (Latin):
ponde nequeunt fat̾entur. Populus
arbiter ux manus continit: iudiciũ
tamͣ clamore testat᷑. cum subito uir
tͥbuniciȩ potestatis cum coniuge. ꝓcedit
in medium: decem annorũ filiam cecã
sinib ingerens sacerdotum. Qͣm illi of¬
ferri aduersariis preceꝑunt. S consciẽ¬
tia pumiente det̾riti. iungunt cum pa¬
rentib preces: & curationẽ paruulȩ: a
sacerdotib deprecantur. Q expectatio¬
nem populi & inclinatos adu̾sarios
intuentes: orationem breuiter fundt̃:
ac deinde germanus plenus spu sco
inuocat tͥnitatẽ: & ꝓtinus adherentẽ
lati suo capsulam cum sc̃oꝵ peliquus
collo auulsã manib comprehendit. eãq
in conspectu omnium puellȩ oculis
applicauit. Qͦ sstatim euacuatis tene¬
bris: lumine u̾itatis impleuit Exultãt
parentes miraculo: populus contremis¬
cit: Postqͣm diem. ita gxanimis homi¬
num ꝑsuasio iniqua deleta e: ut sacer¬
dotum doctͥnam. sitientib desidus sec¬

Expanded text:
pondere nequeunt, faterentur. Populus pondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clamore testatur. 15. Cum subito vir tribuniciae potestatis cum coniuge procedit in medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto invocat Trinitatem et protinus adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doct
Abbreviated transcription (Latin):
Contentionisq subire aleam malis¬
erunt. qͣm in populo qͦm subũterant
pudorem taciturnitatis incurre: ne ui¬
dent᷑ se ipsi silentio dampnauisse Illic
planc inmͣsȩ multitudinis numerosi¬
tas: etiam cum comugib ac lib̃is excita
conuenerat. Aderat populus: spectator
futurus & iudex. Adstabant partes: dis¬
pari conditione dissimiles: Hinc diuina
auctoritas: inde humana p̾sumptio.
Hinc fides: inde ꝑfidia. Inde pelagius
auctor: hinc xp̃c. Priori in loco beatis¬
simi sacerdotes prebuerunt adu̾sarus
copiam disputandi: quȩ sola nudita¬
te u̾borum diu maniter & aures occu¬
pauit & tempora. Deinde antistites
uenandi: torrentes eloquii sui. cũ apłi¬
cis & euũngłicis tonitruis ꝓfuđ̾unt.
Miscebat᷑ sermo ꝓpͥus cum diuino: &
assertiones uiolentissimas. lectionũ
testimonia sequebant᷑. Conuicit᷑ ua¬
nitas: ꝑfidia confutat᷑: ita ut ad sin¬
głas u̾borum obiectiones. reos se dũ res¬

Expanded text:
cognitionisque subire aleam macognitionisque subire aleam maerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum res
Abbreviated transcription (Latin):
impio non negabant. Int̾ea brittan¬
niarum insulam que int̾ omnes ẽ
uł pͥma iel miaxima: apł̃ici sacerdo¬
tes raptim opinione. predicatione.
uͥtutib impleu̾unt Et cum cotidie ir¬
ruente freqͤntia stiparent᷑: diuinus
sermo nͣ solum in eccłus u̾um etiã
inẜtriuia. ꝑ rura. ꝑ deuia. diffunde¬
batur ut passim & fideles catholici.
firmarentur: & deprauati uiam cor.¬
rectionis agnoscerent. Erat in illis
apłorum instar & gła: auctoritas ꝑ
conscientiam: doctͥnam ꝑ litteras: uͭ¬
tutes ex mitis. Accedebat p̾terea tan¬
tis auctoribs: adsertio uitatis. Itaq
regionis umũsitas: in eorum senten¬
tiam ꝓmpta tͣnsierat. Latebant ab¬
diti sinistrȩ ꝑsuasionis auctores: &
more maligni sp̃s gemebant ꝑire sͥ
populos euadentes. Ad extremũ diu¬
turna meditatione concepta: p̾su¬
munt mire consuctum. Procedunt
conspicui diuitus: ueste fulgentes.
cͥcumdati adsentatione multoruĩ:

Expanded text:
imperio non negabant. 14. Interea Brittaimperio non negabant. 14. Interea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat in illis apostolorum instar et gloria, auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq turbati excitant seniorẽ elem̃tis
furientib opponendum. Qꝑiculi in¬
manitate constantior xp̃m inuocat:
increpat occeanum: & ꝓcellis seiuentibꝰ
causam religionis opponit. Otatĩq as¬
sumpto oleo: in nomine sc̃ẽ tͥnitatis le¬
ui asꝑgine fluictꝰ seuientes oppressit:
Collegã commonet: hortat᷑ uniu̾sos:
oratio uno ore & clamore profundit᷑.
Adẽ diuinitas: fugant᷑ inimici: tͣnqͥlli¬
tas serena subsequit᷑: uenti contͣru ad
itiñis minist̾ĩa u̾tunt᷑: nauigium fa¬
mulatrix unda ꝓsequit᷑. Decursisq
mm̃sis spacus. breui optati littoris
quiete potiunt᷑. Ibiq conueniẽs ex di¬
u̾sis partib multitudo excepit sac̾¬
dotes: quos uenturss etiam uaticina¬
tio adu̾sa predixerat. Nunciabant
enim sinistri sp̃s qͦd timebant. Q ui
imꝑio sac̾dotum dum ab obsessis
corporib detrudunt᷑. & tempestatis
ordinem & picula. que intulerant
fatebant᷑: uictosq se eorum mitis &

Expanded text:
omnesque turbati excitant seniorem, elementis omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et
Abbreviated transcription (Latin):
Si itaq occeanum mare xͦ duce
& auctore confendunt: qui famuloᷤ
suos int̾ discrimina: & tutos reddidit
& ꝓbatos. Ac pͥmum de sinu gallicano
flabris lenib nauis in altum ꝓuecta
deducitur: donec ad equor mediuͣ ꝑue¬
niret: ubi porrectis in longum uisib:
nichil aliud qͣm celum & mariauiden
tur. Nec multo post: occurrit in pela¬
go legionis mnimica uis demonii: qui
tantos ac tales uiros ꝑtende ad recu¬
ꝑandam populorum salutem: liuidis
ꝓcellas concitant. celum dic̃q nubiũ
nocte subducunt: & tenebrarum caligi¬
nem maris atq aeris horrore conge¬
minant. Uentoiu̾ furoiem uela non
sustinent: ꝙ occeam moles. fragilis cym¬
ba uir tolerat. Cedebant ministia
uicta nautarum: ferebat᷑ nauigium
oratione non uirib. Et casu dux ip¬
se uel pontifex fraccꝰ corporis lassitu¬
dine: sopore resolutus e. Tum uͦ qͣsi re¬
pugnatore cessante. tempestas excita¬
ta conualuit: & iam nauigium suꝑ¬
fusis fluctib mͥgebat᷑. Tc̃ beatus lupꝰ

Expanded text:
 Itaque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus
Abbreviated transcription (Latin):
excusauerat iudicauit. Cumq in ea¬
dem uociferatione ꝑsisteret: missꝰ unꝰ
ex fr̃ib u̾idicum fuisse demonẽ de¬
nunciauit. Nauigium mittit᷑ tͣnsit
sacdos: & cum ca qua solebat gratu¬
latione suscipit᷑. Incumbit sine mora
orationi: congregatio tota ꝓst̾nit᷑: cũ ꝑ¬
iane subito aęris inuisibilib nexib
hostis religatꝰ appendit᷑: & id tantum
morarum fuit: dum de oratioẽ sur¬
sine aliqua corpons debilitate discedẽt.

Expanded text:
excusaverat, iudicavit. Cuinque in eaexcusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurcum aliqua corporis debilitate discederet.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Cuiꝰ tactu ita intͥnsecꝰ tumefac¬
ta tabescebat infirmitas: ut statĩ me¬
atꝰ ꝑuius. & anhelitum & cybũ defici¬
entib ministraret. Tantaq celeritate
remedium cęleste succurrit: qͣnta ir¬
ruerat illata ꝑnicies. Qd admissĩ
tigisse: unus ab obsessis dum a sco ui¬
ro purgat᷑ euomuit: om̃sq in fugã
u̾sos.eius eius oratione confestꝰ: Eras
autẽ familiare beatissimo iuro alt̃¬
nis uicib nc̃ eccłam. nunc monastiii
qͣsi dux celestium militum uisitare:
ut c̾tantib studuis emulantes ad ꝑ¬
fectionis głam ꝓuocaret Qdam uice
occupatione decentꝰ: cum ad mona¬
sterium rogarct᷑ excusauit aduentii.
Nec multo pꝰ absolutis morarũ nexib:
insꝑatam fr̃ib sui presentiã deferebat:
Contigit ut hora eadem in monastio
unus ex his qui consueuerant uęxaret᷑.
Q subito cum summa uoce ꝓclamat.
dem dictis negauit: dum & neqͣm spi¬
ritum fallere: & illum nͣ adẽe quia

Expanded text:
dixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacdixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu tigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: dem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rat confitet᷑. Tandemq uir seatissimꝰ
ex oratione consurges. accedit ad po¬
dium: euocat estuantẽ. Om̃ia dis¬
cutit: uniu̾sa cognoscit: Solidi de la¬
tebris ꝓferunt᷑: clamor popularis at¬
collit᷑: & uno ore germani m̃itũ: & di¬
uinitatis potentia predicat᷑: Eodemq
miracło & deceptꝰ peccuniã: & obsessu
recepit sospitatem. Plures quidẽ iã
ante curauerat: s semꝑ noticiã secti
obumbratione suppressit. Hoc uͦ
factum ido memorabile: qͥa publicii
Puodam tempore. conspiratione t̃¬
rigili: Deato uiro bellum qͦddam in¬
plici infestatione temptatum indu¬
tũ fidi lorica in expugnabilẽ reppis¬
sent: conceptam machinã ad pleb̃ ex¬
cidium contulerunt Nam primu
paruulz deinde maiores natu repen¬
te tumefactis intͥnsecus faucib. int̾i¬
bant: ut irruente morte egcudisus
spacium uir tͥduo tͣheretur. Ita more
furentis gladii populꝰ delebat᷑: nichil
opis humana prouisio confe rebat:

Expanded text:
rat confitetur. Tandemque vir beatissimus, rat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, e