comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit pnt̾ se inuicẽ cogitationũ accusan¬
tiũant &eiã defendentiũ. & rur sũ.
Labia dolosa incorde ⁊ corde locutist̃
mala. Etrur sũ. Etenĩ incorde ini¬
quitates operamini int̾ra. Humana
aut̃ antina semel at̾̃nitatis statum
deserens: ad fluxũ tẽporalitatis de¬
lapsa hanc mutabilitatẽ alternantiũ
motionũ. non nũquã dũ caderet.
uolens appetit. & dũ conatur surgere
cogitur inuita tolerare. Inde qͥppe
punita est : unde delectata. Quia
inde conuersa hab& laborẽ certa¬
minis: unde ꝑse appetiit gaudium
tibus incogitatione subripitur : qͦd in
se quidẽ sollert̃ inspitunt. & ante
dei occłos quanti sit reatus adtendt̃.
Et cũ dehis om̃ĩbus semper dicricta
iuditia ꝑtimescant: tunc tam̃ hȩc
uehem̃ter metuunt. cũ ad soluendũ
humane conditionis debitũ uenienteᷤ.
districto iudici propinquare se cer¬
nunt. Ꝙ fit tanto timor acrior :
quanto ⁊ retributio ae t̃na uicinior
Ante occłos aut̃ cord̾ nichil in ane

Expanded text:
cem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudium is etiam nolentibus in cogitatione subrepitur quod in se quidem solerter inspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus semper judicia districta pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane
Abbreviated transcription (Latin):
mi: consideramꝰ &iam quia nec hoc
Iquidẽ sine aliquo reatu nr̃o ẽ. qͦd lau¬
dabilit̾ gessimꝰ si remota piȩtate ui¬
dicemꝰ. Quis enĩ uitã nr̃m p̃cedentũ
patrũ ualeat uł suꝑare uł assequi:
& tam̃ dauid dicit. Ne intres inui¬
ditio cũ seruo tuo: quia non iustifi¬
cabitur inconspectũ oͦmĩs iuiuens.
Paulus cũ dicerreꝰ nichil mͥ consciussũ:
caute sub iunx̃. sed non inhoc iusti¬
ficatussũ. Iacobꝰ dicit. In multis enꝰ

Expanded text:
imus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Jacobus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uolatũ se altius excitent. quo humi¬
lius alt̃ in altero qͦd ad miret᷑ uider
Hinc itaq colligendũ est quanta de¬
bemꝰ sollicitudine meliorũ uitã cos¬
spicere. nos qͥ in infimis iacemꝰ : si &
hi quiiã tanta scĩtate sub limesst̃.
ut ꝑ hum ilitatis gressũ ad maiora ꝓ
ficiant: ad huc quę runt in aliis qͥd
imitantes admirent᷑. Sed hec rypbi¬
nesciunt: quia m̃tis occłos sẽꝑ inin¬
fimis p̃munt. Qui &si quando in
ua dñi ueniunt: non ad meliorũ
uestigia. sedͣm tuenda sẽꝑ deteriorũ
exempla uertuntur. Neq enĩ eoꝵ
uitã considerant quibꝰ se humiliando
post ponant: sed quibꝰ suꝑbiendo se
p̃ ferant. De teriores nãq respituit:
quibꝰ meliores se ex̃ głentur. Ꝙ id¬
cirro ꝓficere ad meliora non possunt:
quia hoc sibi sufficere astimant. qͦd
pessimos ante cedunt. O miseri uiã
ꝑgunt: ⁊ indergo respitiunt. ꝑ spẽ
quandã quasi ante se pedẽ ꝓ ferunt:

Expanded text:
volatum se altius excitent, quo humivolatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad maroficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirentur. CAPnesciunt, quia mentis oculos semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diutius adherent. tanto fint minus
pauendi. quanto magis assueti. Inter
haec gͦ dep̃ hensa mens huc illucq dis¬
tenditur: ⁊ multiplicibꝰ tẽptationũ
eftibus dissipatur. & sepe hinc inde
ꝓuocata. eui cunctanti uitio obuire:
uł quod primũ inpugnet ignorat.
Unde plerumq euenit. ut dũ nimis
insurgentia uitia cruciant. dũ repu¬
gnantis animũ iã iãq quasi in lapsũ
desꝑationis inclinant : conuersus qͥsq
hanc ipsã sublimitatis uiã quã sibi ad
remediũ elegit expanescat: ⁊ quasi in
stabat. Itauero cirrũ frementibus tẽp-¬
tationũ motibus angustatur: ut recte
de eo dici debeat: ab hominabilis ei fit
in uita sua panis. ⁊ aninȩ illuis cibꝰ
ante desiderabilis : uł certe ꝓpinqͣuit¬

Expanded text:
diutius adhaerent, tanto fiunt minus diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jam jamque in lapsum quasi desperationis inclinant; conversus quisque hanc sublimitatis viam, quam sibi ad remedium elegit, expavescat: et quasi in stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
apparet exsurgere: quia uelut in
uia actionũ sita. transeuntiũ teritur
pede cogitationũ: ⁊ꝑ in numeras curas
quasi multis iterantibus p̾mitur ne
iudeatur. Si aut̃ ꝑ conuersationis
gr̃am auia cordis curarũ turba re¬
mouetur : ut nulla actionũ insolen¬
tia conterat: nullus cogitationũ tu¬
multus p̃mat. tunc qͦd occultũ late¬
bat agnoscitur. Iunc de radice uiti¬
orũ pungit libere spina cep̾tationũ.
Contra quã bene uiuentis manu agit᷑ :
si inquantũ pocest fieri nongegatur
occulta: sed radicitus euellat᷑. Qđ do¬
nec fiat uniꝰ cuiꝰq conuersi aninum
ita hȩc spina conturbat: ut sȩpe ꝑ¬
cussione subita. pęne superari se sen¬
tiat: eiꝰq uulnus medullitus inflictũ
exitiabiliter ꝑtimescat. P lerũquero
ipsi temptationũ stimuli dũ in usu ue¬
niunt : dilatantur. Et quidẽ acrioreᷤᷤ
sed longiores existunt. Minꝰ aut̃ do¬
lent s magis infitiunt : quia dũ m̃ti

Expanded text:
apparet exsurgere, quia velut in apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita transeuntium teritur pede cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur, ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt: quia dum menti
Abbreviated transcription (Latin):
onis grãm nũquã pulsatũ se eẽ re¬
miniscit᷑. Nonquia tunc hec eadẽ radix
tẽptationis de erat : sed quia non ap¬
parebat. Humanus quippe animus
multis cogicationibꝰ occupatus: sȩpe
sibi met ipsi aliquo modo manet in¬
cognitus: ut omĩno qͦd tolerat nesciat.
Quia dũ ꝑmulta spargit᷑ : ab int̾na sui
cogitatione remouetur. Si aut̃ deo
uacare appetit: ⁊ramos multimode
cogitationis abscidat. tunc libere
cedit. Cardus nãq si nascatur inuia:
iterantiũ pedibus teritur. atq ipso
usu transeuntiũ eius suꝑficies ne ap¬
pareat confricat᷑. Sed quã uis de suꝑ
fructificantes spinȩ non apparrant:
subt̃ tam̃ raclix occulta ꝑclurat. Si
aut̃ transeuntiũ pedes terere ⁊ calcare
cessauerint: mox insuꝑfitiẽ surgends
ꝓgreditur: ⁊ꝑ spinã ꝓdit inpublicũ
qdqͥd inradice inuebat occultũ. Ita
& incorde seculariũ sȩpe occultã
quȩdã tẽptationũ radix nonfacile

Expanded text:
onis gratiam nunquam pulsatum se esse reonis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere . Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper frutificantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eam transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo greditur, et per spinam prodit in publicum quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam tentationum radix non facile
Abbreviated transcription (Latin):
quã uero laborẽ tẽptationis dispar
sequitur. ꝑ fectio firmitatis. Quia
uixta sũmã certaminis: remunera¬
tur quisq plenitudine ꝑfectionis.
Plerũq aut̃ ieo quisq labitur conuer
dine inchoationis excipit᷑: confir¬
mationłm accepisse ꝑ fectionis arbi¬
tratur. Et plenitudinẽ consũ mati¬
onis aestimant: quȩ ad huc blandi¬
menta er̃ inchoationis ignorat.
Unde fit ut dũ subita tẽptationis
ꝓcella tangitur : despectum se deo
⁊ ꝑditũ suspicetur. Quisi inchoation
sue non passim creder&e. ad huc in
prosperis positus mentẽ ad aduersa
p̃pararet: ⁊ uitiis uenientibꝰ post¬
modũ tam firmius resisteret. quãea
etiã sagatius p̃uidiss&. Quȩ quidẽ
tranquillius sip̃ uidet tolerat: eorũ¬
tam̃ omĩno certamina ȩtiã sip̃iudeat
non declinat. Quia usus nr̃i itineris
ne quaquã ꝑagitur: sine puluere
tẽptationis. Plerũq aut̃ conuersus
agitatur: qualibus ante conuersi¬

Expanded text:
quam vero laborem tentationis dispar quam vero laborem tentationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus dine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinis consummationem aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se Deo et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si tamen omnino certamina etiamsi praevideat non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. Plerumque autem conversus agitatur, qualibus ante conversi
Abbreviated transcription (Latin):
forte penitera eũ. siuidiss& aduer¬
sũ se bella consurgere: ⁊reuerteret᷑
in aegiptũ. Exagipto itaq exeun¬
tibus euicino bella subtrahuntur:
qr derelin quentibus seculũ quedam priꝰ
tranquillitas ostenditur. ne in ppsa
sua teneritudine atq inchoatione
turbati. adhoc t̾riti redeant qͦd eua¬
sert̾nt. Prius gͦ suauitatẽ securitadᷤᷤ
sentiunt: prius pacis quiete nutri¬
untur. P ost cognitã uero dulcedinẽ:
tanto iam to lerabiliꝰ tẽp̃cationũ cer¬
tamina sustinent. quanto altius indõ
cognouere qđ ament. Unde ⁊ petrus
in montẽ cducitur prius claritatẽ
rogante ꝑ mittitur : ut ꝑ tẽptationẽ
factus sibi exinfiriitate conscius. ad
illud flendo ⁊ amando recurrerre :
qͦd uidiss&. Et cũ eũ timoris unda
inpeccatipelago raperet: eẽt prioris
dulcediis anchora quȩ retineret.
Sȩpe aut̃ tã duitina sunt tẽptationũ
certamina: quã longa inchoationũ
fuer̃ blandim̃ta. Sȩpe uero maiꝰ
datur in inchoatione dulcedinis:

Expanded text:
te poeniteret eum si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem rogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Saepe vero majus datur in inchoatione dulcedinis,
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ iuderae. Hisitaq duabus uicibꝰ
itd ẽ. conuersionis ⁊ pbationis ꝑmerorẽ
leticiãq trans actis : suꝑ est terria cuꝰ
⁊ nerorẽ ad huc sustineat. ⁊ gaudia
consequatur. Post con uersionis nãq
certamina. post ꝓbationis erũnam:
restat adhuc dura temptatio. quia
uenire non potest ad ꝑfecta gaudia
lib̾tatis : nisi prus debitũ soluerit
humane conditionis. Conuersus aut̃

Expanded text:
uod toleravit. His itaque duabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit human
Abbreviated transcription (Latin):
considerat. tanto districtiori exami¬
natione recõpensat: minus se ꝑcussũ
quã merebatur agnoscit: Quia in il¬
lorũ iusticia conspicit: quã grauis
sibi culpa fuerit quod errauit᷑. & id¬
cirto hoc qđ patitur districtũ se esse
non sentit. Quia districte nouit pen¬
sare qͦd fecit. Ualde aut̃ difficile est:
peccatorẽ se esse quẽ quã cũ nil ꝓpecca¬
o suo paticur sentire. Iniquos enĩnos¬
dicimꝰ : cũ uindictã nullã de iniqͥta¬
de sentimus. Nã peccatores nos qͥdẽ
intranquillitate loquim᷑: sedcũ de
peccatis ipsis flagello int̾ueniente
corripim᷑. murmuramꝰ. Pena ero
nos int̾rogat: si ueracit᷑ cognoscimꝰ
culpã. Uir itaq uistus quiculpam
suã districte considerat: &iã inflagel¬
lo positus dicat. uut erã dignus non re¬

Expanded text:
considerat, tanto districtiori examiconsiderat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non re
Abbreviated transcription (Latin):
non recipi. Peccatores se plerũq con¬
fitentur : ȩtiã quise peccasse noncredẽ.
Nã sepe contingit ut passim se homines
iniquos ex̃ fateantur. Sed cũ peccata
sua ueracit̾ aliis arguentibus audiunt:
defendunt se sũmopere. atq uinocen¬
tes uideri conantur. Unus quisq gͦ
ad serit. Quia enĩ scriptum est. Iustus
in principio accusator est sui. Iste de
confessione peccati : ornari uoluit
non humiliari. ꝑ accusationẽ suã hu¬
milis appetit uideri non esse. Nã si con¬
fitendo peccatũ eẽ humilis ueracit̃
appeterie : deꝑ petratione peccati argu-¬
entes se alios non inpugnaret. Itaq
ustus uitã suã udicans ꝑ exẽpla meli¬
orũ: excordis in timo cognoscit seex̃
quoddicit. Ait enĩ peccaui ⁊uere de¬
liqui. Atq deeo ipso qͦd tolerat fla¬
gello sub ungit: ⁊ut erã dignus ñ
positus: minus adhuc peccata sua
considerat. sed uł tantũ uł amplius
se ꝑcussum quã merebatur exisstimat.
Iste aut̃ quia quanto maiorũ exẽpla

Expanded text:
ri.--- Peccatores se esse plerumque confitentur etiam qui se peccasse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergasserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla
Abbreviated transcription (Latin):
deus qui nonpatit᷑ uos temptari supra id
qđ potestis. s faciet cũ temptatione
&ĩam ꝓuentũ. ut possitis sustinere.
Citius consolationis opus occurrit. &
surgentes tẽptationũ stimulos mitigat:
Inpugnantesq se cogitationũ motus
int̾na pace tranquillat. Moxq
anuna inm̃sã despe cȩlesti lȩticiam
ꝑcipit: dũ deuictũ malũ respicit qͦd
tolerauit: ut uire de hoc tẽptato libe

Expanded text:
non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum ut possitis sustinere , » citius consolationis opus occurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit dum devictum malum respicit quod toleravit, ut jur
Abbreviated transcription (Latin):
non iniusta lance ꝓfertur. Quia uero
p̃dicatores arrogantes dũ multa in¬
ania spargunt : ȩtiã sȩpe uera acso¬
lida proferunt. Helui recte subiungia¬
N Uerr enĩ deus non condemnauit frustra:¬
 nec omĩpotens sub uertit uiditium.
Ad diabolũ dñs dixit. Cõmoiustime ad¬
uersus eũ: ut affligerẽ eñ frustra.
Helui aut̃ dixit: quia noncondẽpna¬
uit eũ dñs frustra. Qđ utiq discor¬
dare dictis ueritatis creditur: nisi
subtili consideratione pensetur. Aliud
nãq est dãpnare : aliud affligere.
A ffligit gͦ uixta aliquid frustra: sed
frustra nonclamnat. An non uixta
aliquid frustra iob afflixerat: qđ non
delebat uitiũ. sed meritũ augebat.
Frustra enĩ condẽpnare non potest: qͥa
cdamnatio fieri non exparte ad aliquiod
potest. quȩ uidelic& inextremo punlt
omẽ quodhic qͥsquis iniq cõmiserit.
Hec onĩpocens sub uertit uditiũ. qi
⁊siminus recta uidentur eẽ. quȩ pa¬

Expanded text:
non injusta lance profertur. Quia vero non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt, Eliu recte subjungi. Vere enim Deus non condemnabit frustra, nec Omnipotens subvertit judicium. - Ad diabolum Dominus dicit: « Commovisti me adversus eum, ut afflgerem eum frustra . Eliu autem dicit: Quia non condemnabit Dominus frustra. Quod utique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque inique commiserit. Nec omnipotens Deus subvertit judicium, quia etsi minus recta videntur esse quae pa
Abbreviated transcription (Latin):
& non nullos rectis se actibus deditoᷤ
flagellondo int̾ueniente corripit.
ac se placentes quasi displiceant affligit.
salomone ad testante. S unt iusti qͥbꝰ
impioꝵ : ⁊ sunt impii qui ita securi
st̃ acsi iustoꝵ facta habeant. Qđ ni¬
mirũ omĩpotens dĩ in astinabili piȩta¬
te dispensat: ut uiustos flagella cru¬
cient ne oꝑa extollant. & in iusti salã
sine pena hanc uitã ꝑagant. quia ad
tormenta quȩ sine fine st̃. male agendo
festinant. Nã quia aliquando iusti
ne quaquã uixta oꝑa flagellantur.
hac inipsa historia quã tractamꝰ. os¬
tenditur. Neq enĩ isdẽ beatus iob
ꝓculpafuerat flagellatus: qui ante
flagelli stimulũ ipso uidice ad testante
laudatus est. Ueruis gͦ helui diceret.
sidixissa. quia inomĩpotente deo im¬
piȩtas atq iniquitas nonẽ: etiã cũ
uixta uias ꝓprias hominibus red¬
dere non uidetur. Nã & qͦd a nobis
non indelligitur : exoc culti iuditii

Expanded text:
Et nonnullos rectis actibus deditos Et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac si placentes quasi displiceant affligit. Salomone attestante, qui ait: « i sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. dix̃ enĩ : non placebitͣ deoetiã¬
sieu furrerit cũ eo. Qͦđ profecto qr̃
minime dixerit quisqͥs beati iob
uerba legit agnoscit. Sedquia id¬
cirro loquit᷑ ut semet ipsũ ostenden¬
do suꝑbiat : quid mirũ si in altero fin
git qͦd reprehendat : Quomͦ enĩ ue¬
ritati cohereat inuerbis increpatio¬
nis que uitra semet ipsũ longe ab eadẽ
ueritate dirinit tumor mentis: Se
Ecce iterũ fastu suꝑbiȩ inflatus. eos
tantũ modo quiquasi digni intelli¬
gendo se asseqͥ ualeant quęrit : ⁊ sic qđ
sentiebat erũpit dicens. Absit adeo¬
impietas: ⁊ ab omĩpotente iniqͥtas.
Opus enĩ hominis reddet ei: ⁊ iuxta
uias singłoꝵ restituet eis. Benedixit:
quia in omĩpotenti deo iniquitas uł
impiȩtas non est. Inhac uita nequa¬
quã semꝑ hoc agitur: qͦd sub unx̃
Quia uixta opus suũ singulis. ⁊ uxta¬
uas proprias redda&e. Nã ⁊ multos
inlicita ac ꝑuersa ꝑpetrantes. gratu¬
rai p̃uenit atq ad oꝑa scã conuertit:

Expanded text:
. Dixi enim: Non placebit vir Deo, etiamsi cucurrerit cum eo. - Quod profecto quia minime dixerit, quisquis beati Job verba legit, agnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum sgit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit tumor mentis? SeqEcce iterum fastu superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat erumpit, dicens: impietas, et ab Omnipotente iniquitas; opus enim hominis redde ei, et juxta vias singulorum restituet ei. - Benedixit, quia in omnipotente Deo iniquitas vel impietas non est, in hac vita nequaquam hoc semper agitur quod subjungit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias reddet. Nam et multos illicita ac perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
iã scm̃ eẽ secredat: ⁊quẽ pugna
meroris suꝑare nonualuit ne ipsa
sante dõ ꝑmittit᷑: ut post conuer¬
sionẽ suã tẽptationũ stimulis fatiget.
Iam quidẽ ꝑconuersionẽ rubrũ mariꝰ
transitũ est : sed adhuc in heremo
uitȩ p̃sentis ante faciẽ hostes occurꝰ¬
runt. Iãpeccata p̃terita uelut &x¬
tinctos egiptios post t̃ga reli qͥn.
sed adhuc nocentia quasi alii hostis
ob uiant. ut ad terrã reꝓmissionis
ꝑgentiubꝰ ceptũ it̃ int̾ cludãt. Iã priores
Quipȩ uelut insequentes ad uersarii
sola diuina uirtute ꝓstratisunt: sed
teptationũ stimuli quasi hostes alii
contra faciẽ uenunt: qͥ& cũ nr̃o la¬
bore superentur. Conuersio iudelicae
securitatẽ parit: mat̾ aut̃ negligentie
solet er̃. securitas. Negͦ securitas ne

Expanded text:
 se esse credat, et quem pugna moeroris superare non valuit, ne ipsa sante Deo permittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus, sed adhuc nocentia vitia, quasi hostes alii obviant, ut ad terram repromissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli quasi hostes alii, contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem negligentiae solet esse securitas. Ne ergo securitas ne
Abbreviated transcription (Latin):
considerare noncessat: xt̃nus iudex
quã districtꝰ adueniat. suũq t̾minũ
cotidie ꝓspicit: ⁊ ante seueritatem
tantȩ nisticiȩ quas rationes uitȩ suȩ¬
sit positurus ad tendit. ⁊si cuncta pͣua
oꝑa quȩ in celligere potuit de uitauit:
uenturus tam corã districto iudice.
ilia magis quȩ inseni&e ipso non intelli¬
git ꝑtimescit. Quis enĩ considerare
ualeat quanta mala ꝑ mom̃ta tempo¬
rĩ ipsis inconstantibus cogitationũ
motibꝰ ꝑpetramus : Facile est autẽ
oꝑa ꝑuersa uitare : sed nimis diffi¬
cile ẽ. ab illicita cogitatione cortergere:¬

Expanded text:
nus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae positurus sit attendit; et si cuncta prava opera quae intelligere potuit devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala, per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est autem opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere
Abbreviated transcription (Latin):
exercetur in heremo: Probata uero
inꝓmissionibꝰ t̾rã uirtutis plenitudine
confirmatur. Ante igitur inmiraculis
de gustauit. qͦd appeteret: post modũ
in laborr temptata est si custo dire
nouerat qͦd gustas s&e. Adextremũ
quoq plenius accipere meruit: qͦd
ꝑ mulca. & aspera mediȩtas ꝓbat:
⁊plena post ꝑfectio roborat. Nã
aditu inchoationis suȩ tranquillita¬
tẽ pacatissimã carnis. uł dona pro¬
signoꝵ miracula. uł grãm curationiᷤᷤ
accipiunt: Post hec aut̃ durȩ tẽp̃¬
tationis ꝓbationibꝰ fatigantur.
A quibꝰ tẽptationibꝰ adhuc cũ incipe¬
rent. ualde liberos se ex̃. credidert̃.
Qđ diuinȩ grȩ̃ dispensat̾ione agitur:
ne inchoatione sua tẽptationũ as¬
peritate tangantur. Quia sieorum
initia amaritudo tẽptationis ex¬
ceperit: tam facile ad ea quȩ reliquerãt
redeunt: quã nec longus discessert̃.
N ã contepintis prius uitiis: quasi uix¬

Expanded text:
exercetur in eremo; probata vero, exercetur in eremo; probata vero, in repromissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire noverit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quodpermulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat. 29. aditu inchoationis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prosignorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt ; post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi jux
Abbreviated transcription (Latin):
sccła suboritur: quia ne securitatis ne¬
gligentia dissoluatur. inpulsu temp¬
tationis afficitur. Et quidẽ quiq in
ipso conuersationis uutio. magna
plerũq excipit᷑ dulcedine consolatio¬
nis. Sed durũ laborẽ post modũ ꝓ
mͦdi sunt conuersoꝵ. Inchoatio me¬
dit̾as : atq ꝑ fectio. In inchoatione
aut̃: inueniunt blandim̃ta dulcedinᷤ.
In medio quoq tempore : certamina
temptationis. Ad extremũ uero ꝑ¬
fectio plenitudinis. Priꝰ gͦ illos dul¬
cia suscipiunt quȩ consolentur : post¬
modũ amara quȩ exerceant. & tunc
demũ plene pia atq sub limia quȩ
confirment. Nam ⁊sponsã suã uir
quisq prius dulcibꝰ blandim̃tis fouet:
quã tam̃ iam coniunctã. asperis in¬
crepationibꝰ ꝓbat:. Probatã uero secu¬
ris cogitationibꝰ possidet. Unde ⁊ plebs
istaclitica cũsponsante sȩdeo ad sacram̃¬
ti nuptias exȩgipto uocaretur: quasi
arrarũ uice prus accepit blandim̃ta
signorũ. coniuncta aut̃ ꝓbationibꝰ

Expanded text:
negligentia dissolvatur, impulsu tentationis afficitur. Et quidem quisque in ipso conversionis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum expmodi sunt conversorum, inchoatio, medietas, atque perfectio. In inchoatione autem inveniunt blandimenta dulcedinis, in medio quoque tempore certamina tentationis, ad extremum vero perfectionem plenitudinis. Prius ergo illos dulcia suscipiunt, quae consolentur; postmodum amara, quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia, quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum despondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus
Abbreviated transcription (Latin):
culpas iudicent. quanto in illis altius
qđ ad mirent᷑ uident. Sed quid ista
depeccantibꝰ dicimꝰ. cũ ipsos quoq ope¬
ratores iusticiȩ tanta ꝓuehi dispen¬
satione uideamꝰ : Alius namq donũ
scientiȩ accipit: ⁊ tam̃ adiurtutẽ mirȩ
abstinentiȩ non ꝑtingit. Alius magnã¬

Expanded text:
culpas judicent, quanto in illis altius, culpas judicent, quanto in illis altius, quod admirentur vident. Sed quid ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta pervehi dispensatione videamus? Alius namque donum scientiae accipit, et tamen ad virtutem mirae abstinentiae non
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. filus isrł ad confusionẽ ostenditur:
quando uniꝰ cuiꝰq iusti anima quã
inspirando ds̃ inhabitat. quanta scĩta¬
de fulgeat. ad confusionẽ suã pecca¬
toribꝰ demonstratur: ut in illa bonũ
qđ negligunt uideant. ⁊ nse ipsis
malũ qđ oꝑant̾ erubescant. ẜt metis¬
se uero est fabricã : pensare subtilit̾
iustoꝵ uitã. Seddũ metim̾ fabricã:
necesse est ut excunctis quȩ facimꝰ eru¬
bescamꝰ. Quia bonoꝵ uitam quã sub¬
tilius pensando discutimꝰ : tanto seue¬
rius in nob̾ omĩa iniq gesta reꝓbamꝰ.
Bene aut̃ ꝑ propħam dr̃: utostendat
templũ. Quia enĩ iustoꝵ rectitudinẽ
peccator considerare dissimulat : saltĩ
hanc exuoce p̃dicantis agnoscat. Tẽ¬
plũ quippe peccatoribꝰ ostendere est:
sponte sua considerare nolentibꝰ rec¬
torũ oꝑa narrare. Qui itaq sic̃ di¬
ximꝰ ꝑduci ad sũma desiderant. sẽꝑ
necesse est ut meliorũ ꝓ fectibꝰ inten¬
dant : quatinꝰ tanto districtus in se

Expanded text:
i filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat ad confusionem suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum, quod negligunt, videant, et in se ipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero est fabricam, pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metimur fabricam, necesse est, ut ex cunctis, quae fecimus, erubescamus. Quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum, quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est, sponte sua considerare nolentibus, rectorum opera narrare. Qui itaque sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum profectibus intendant, quatenus tanto districtius in se
Abbreviated transcription (Latin):
quippe refici uistoꝵ exẽplis in diga
donec p̃sentis mortalitatis ũbras. ati
die aspirante transeamus. Cũ huius
temporalitatis umbra trans acta ac
mortalitate fuerit inclinata: quia
ipsius diei int̾nũ lum̃ cernimus:
ne quaꝗͣ iam appetimꝰ ut ad amorẽ eꝰ
ꝑ alioꝵ exẽpla flagremꝰ. Hunc auẽ
quia necdũ eũ intueri possumꝰ : sũmo¬
pere necesse est : ut eoꝵ qͥ illũ ꝑfcca
secuti sunt conspectis actionibus ind¬
tem᷑. Intueamur gͦ quã pulcra est
agilitas sequentiũ : iuideamꝰ quam
turpis sit hebitudo pigroꝵ. Stati
nãq ut bene agentiũ gesta respics
nos met ipsos confusione intima u¬
ciscente iudicamꝰ. Mox uerecund
mentẽ concutit: mox iuste seicas
reatus addicit. & uehem̃ter hoc etiã
displicet: quo adhuc fortasse turpit̃¬

Expanded text:
quippe refici justorum exemplis indigemus, quippe refici justorum exemplis indigemus, donec praesentis mortalitatis umbras aeterno die aspirante transeamus. Cum enim hujus temporalitatis umbra transacta hac mortalitate fuerit inclinata, qua ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus ut ad amorem ejus per aliorum exempla flagremus. Nunc autem, quia necdum eum intueri possumus, summopere necesse est ut eorum qui illum perfecte secuti sunt conspectis actionibus incitemur. Intueamur ergo quam pulchra est agilitas sequentium, et videamus quam turpis sit tepitudo pigrorum. Statim namque ut bene agentium gesta conspicimus, nosmetipsos confusione intima ulciscente judicamus. Mox verecundia mentem concutit, mox juste saeviens reatus addicit, et vehementer hoc etiam displicet quod adhuc fortasse turpit
Abbreviated transcription (Latin):
corpore ꝑ indentionẽ sapientię ar-¬
chano est cordis infixus: Ex quo
popło hitͥ electisunt id cireo capreȩ
hinulis conparantur : qr ꝑ humili¬
tatẽ quidẽ paruos se ac peccato res
intellegunt. sed eis ꝑ caritatẽ curren¬
tibiis siqua obstacula de inpediment
temporaltatis ok uant transeunt:
&̾clatis contẽplationis saltibꝰ ad suꝑui
conscendunt. Qui ut hac agant. p¬
cedentiũ scõꝵ exẽpla conspitiunt.
Unde unliliis pascere referuntur
Quidenĩ lilia nisi illoꝵ uita declaratur
qui ueracit᷑ dicunt. xp̃s bonus odor
sumꝰ deo electi gͦ ut assequi sũma
p̃ualeant: conspecta odorifera ⁊ can¬
dida iustorũ uita satiantur. Iã quidĩ
uidere dñmsitiunt: iãde eius con¬
templatione sadiari caritatis estibus
in ardeseunt. Sed quia in hac uita
positi necdũ ualent. ꝑ p̃cedentiũ ute¬
rĩ patrũ exẽpla pascantur. Unde &
apte illic tempꝰ deipso liliorũ pastu
de funtur : dũ dr̃. Donec aspiret
dies : unclinentur umbrȩ. Iamdu

Expanded text:
corpore per intentionem sapientiae, arcano cordis est infixus? Ex quo populo hi qui electi sunt, idcirco capreae hinnulis comparantur, quia per humilitatem quidem parvos se et peccatores intelligunt, sed eis per charitatem currentibus, si qua obstacula de impedimento temporalitatis obviant, transeunt, et latis contemplationis saltibus ad superna conscendunt. Qui ut haec agant, praecedentium sanctorum exempla conspiciunt, unde et in liliis pasci referuntur. Quid enim per lilia, nisi illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt: « Christi bonus odor sumus Deo? » Electi ergo ut assequi summa praevaleant, conspecta odorifera et candida justorum vita satiantur. Jam quidem videre Deum sitiunt, jam de ejus contemplatione satiari charitatis aestibus inardescunt; sed, quia in hac vita positi necdum valent, praecedentium interim Patrum exemplis pascuntur. Unde et apte illic tempus de ipsorum liliorum pastu definitur, dum dicitur: « Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. » Tandiu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Uos aut̃ greges pascua
homines estis. Quia illos nimirũ
dñs pascit: quos uoluptas carnis
uim̃torũ more non afficit. At contͣ
hi qui carnali affectione succ ũbt
noniã homines sed ium̃ta nominant᷑.
Sic̃ dequibꝰdã inpeccato suo morien
ium̃ta instercore suo. Ium̃ta quippe
instercore suo conputrescere est: car¬
nales homines infetore luxuriȩ uitã
finire. Non enĩ homines sed uim̃ta
carnes eoꝵ: ⁊ fluxus equoꝵ fluxus eoꝵ.

Expanded text:
Dominus dicit: Vos autem greges pascuae meae Dominus dicit: Vos autem greges pascuae meae homines estis , quia illos nimirum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi qui carnali affectioni succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur, sicut de quibusdam in peccjumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Non enim esse homines, sed jumenta carnes eorum; et fluxus equorum, fluxus eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
te aliqua ex̃ uistus inchoauit. Atq
id quod non iustus fecerat : exeo qđ ÷
iustus accusat. Qua accusatione sua
deo inherere inchoat: dũ rectũ
contra se iuiditiũ ꝓferens. hoc inse
qđ illi sentit displicere condem nat.
Recepta gͦ iusticia sua : dicat homo
iste. peccaui. & notandũ qđ p̃mit¬
titur. respiti& homines: Et tunc
de inde sub iungit᷑. ⁊ dicit. peccaui.
Ideo enĩ nonnulli peccasse se nesciũt:
quia homines non ad tendunt. Nã
si considerarent homines: citius cog¬
noscerent quantũ peccando infra
homines cecidissent. Ꝙ quã uis seri¬
ptura sacra aliquando homines po¬
nere soleat humana sapientes. sic̃
ait apłs. cũ enĩ sit int̾uos zelus ⁊ con¬
tentio nonne carnales estis. ⁊ paulo
post subdidit dicens. nonne homineᷤ
estis: Nonnũquã tam̃ homines dic̃
eos quos abestiis ratione distinguit.
idest qͦs non atteri bestialis passionis
motu de monstrat: Quibꝰ ꝑ propħam

Expanded text:
te aliqua esse justus inchoavit, atque te aliqua esse justus inchoavit, atque id quod non justus fecerat, ex eo quod est justus est accusat. Qua accusatione sua Deo inhaerere inchoat, dum rectum contra se judicium proferens, hoc in se quod illi sentit displicere condemnat. Recepta ergo justitia sua dicit homo iste: Peccavi. Et notandum quod praemittitur: Respicit homines; et tunc deinde subjungitur: Et dicet, Peccavi. Ideo enim nonnulli peccasse se nesciunt, quia homines non attendunt. Nam si considerarent homines, citius agnoscerent quantum peccando infra homines cecidissent. Et quamvis Scriptura sacra aliquando homines ponere soleat humana sapientes, sicut ait Apostolus: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? et paulo post subjicit, dicens: Nonne homines estis? nonnunquam tamen homines dicit eos quos a bestiis ratio distinguit, id est quos non atteri bestiali passionum motu demonstrat. Quibus per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
gite: unhoc mundo sub limes appa¬
rete. & cũ tiorẽ diuinę sententie
a mouere conatur : quid aliud loqͥtur
quã id qͦd primis hominibꝰ dixit.
Cur pͣcepit uob̾ dñs ut non comedereas
de om̃i ligno paradisi: Sđ quia
diuino munere redẽptus homo
iusticiã recepit: quã dudũ conditꝰ
amisit: Robustiorẽ se iã contrãblan¬
diñta callidȩ ꝑsuasionis exerca&.
quia experimento didicit quantiꝰ
obȩdiens eẽ. debeat p̃cepto. & qut̃
tunc culpa duxit adpenã: nunc uers¬
pena sua restringit aculpa. Ut
tanto magis delinquere metuat:
quanto cogente supplitio. ⁊ ipse iam
qđ ꝑ petrauit accusat. Unde & seqͥt.¬
Respitiet homines: ⁊dica&e. peccaui. Sed
peccatorẽ se eognoscer&: si iustici am
non haberet. Nemo quippe tortitudi¬
nẽ suã: nisi cũ rectus eẽ ceperit de¬
p̃hendit. Nã qͥ omĩno ꝑuersus est:
neq hoc potest uidere quod est. Qui
uero peccatorẽ se intelligit: iã expar¬

Expanded text:
gite, et in hoc mundo sublimes appagite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustiorem se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringit a culpa, ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio et ipse jam quod perpetravit accusat. Unde et seqRespiciet homines, et dicet: Peccavi. - Sed peccatorem se unde cognosceret, si justitiam non haberet? Nemo quippe fortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peccatorem se esse intelligit, jam ex par
Abbreviated transcription (Latin):
quippe fit cũ accipitur : quitam̃ dei
est. quia ab illo datur. Et dei ergoẽ
ex munere : ⁊ nr̃ fit ueracit̾ ꝑ accep¬
tionẽ. Ita gͦ hoc loco homini suam
iusticiã dñs reddit: non quã exsenet¬
ipso habuit. sed quã conditꝰ ut hab̾a
accepit: unqua lapsus ꝑseuerare no¬
luit. Illã gͦ iusticiã redd& ds̃ hon¬
ni. ad quã conditꝰ fuit: ut inherere
deo libeat. ut minacẽ eiꝰ sententi am
ꝑtimescat : ut serpentis callidi blan¬
ditiis in promissionibꝰ noneredat. qdđ¬
enĩ inparadiso ȩgit : hoc cotidie anti¬
quus hostis agere nondesistit. Uerba
quippe dei decordibꝰ hominũ molitur
euellere: atq ineis ficta ꝓmissionis
suȩ blandim̃ta radicare. Cotidie id
quod ds̃ minatur leuigat : ⁊ ad hoc
credendũ qđ falso ꝓmit tit inuitat.
Falso aut̃ pollicet᷑ temporalia: ut m̃ti
hominũ ea supplitia leuig& quȩ ds̃
minat᷑ at̃na. Nã cũ p̃sentis uit
głam sponda. quid aliud dicit qui
dicat. Iemꝑalẽ concupiscentiã tan¬

Expanded text:
quippe fit, cum accipitur, qui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homini suam justitiam Dominus reddit, non quam ex semetipso habuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam reddet Deus homini, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis jam promissionibus non credat. enim in paradiso egit , hoc quotidie antiquus hostis agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare; quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falsum promittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aldicat: Temporalem concupiscentiam tan
Abbreviated transcription (Latin):
dine potentiȩ. s sola concordat nob̾
ueritate nature : bene dr̃. quia ꝓ
nob iste angłs unũ de similibꝰ loquitur.
Cũ enĩ incunctis operationibꝰ suis inm̃sa
nos urtute transcendat: inuno tam̃
a nob̾ idest informȩ uarietatȩ nondis¬
crepat. ꝑ hoc ꝓ nob̾ patri loquit᷑ : ꝑ qđ
semet ipsũ nob̾similẽ ostendit. Loqui
quippe eiꝰ uł uit̾ pellare est : ipsũ se ꝓ
om̃ibꝰ hominẽ demonstrare. & bene¬
ad iunxit. Ut ad nuntiet hominis
&quitatẽ. Quia nisi ille hominibꝰ si¬
milis fier& : equł homo ante dm̃ non
apparerae. Inde quippe adndntiat &qͥ¬
tatẽ nram : unde suscipere dignatus
est. infirmitatẽ nr̃am. Om̃s uidelicae
nos inimica illa ꝑsuasio inculpe con¬
tagio ab ipsa radice polluerat: nullusq
erat qui apud dñ ꝓpeccatoribꝰ lo¬
quens. apeccato liber apparer&: quia
exeadem massa aeditos &que cunctos
par reatus in uoluerat. Proide
uenit adnos unigenitus patris : ad¬
supsit ex nob̾ naturã non penitrans

Expanded text:
rdat nobis veritate naturae, bene dicitur, quia pro nobis iste angelus unum de similibus loquitur . Cum enim in cunctis operationibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae varietate, non discrepat. Per hoc pro nobis Patri loquitur, per quod semetipsum nobis similem ostendit. Loqui quippe ejus omnibus hominem demonstrare ur: Ut annuntiet hominibus aequitatem. - Quia nisi ille hominibus similis fieret, aequus homo ante Deum non appareret. Inde quippe annuntiat aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est infirmitatem nostram. Omnes videlicet nos inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat , nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus loquens, a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat . Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans
Abbreviated transcription (Latin):
entis udicis. in qͦ quasi scriptum ẽ.
omẽ mandatũ. Quia qͥs qͥs eũ uiderit.
mox deste conscientia qͥcqͥd nonfit
in telligit. Libri ȩtiã aꝑti referun¬
tur : quia iustoꝵ tunc uita conspi¬
citur . in qͥbꝰ mandata cęlestia oꝑe
inpressa cernuntur. Et iudicati st̃
mortui exhis quȩ seripta erant in
libris: quia mostensa uita iustorũ
quasi in expansione libroꝵ legẽ
bonũ qͦd ipsi agere noluerunt. atq
exeoꝵ quȩ fecert̃ conparatione dã¬
nantur Megͦ unusquisq tunc ui¬
dens eos. qͦd nonfecit defleat. Nc̃¬
ineis qđ initetur adtendat: qđ qui¬
dẽ facere electi noncessant. Meliorẽ¬

Expanded text:
uasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit, intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod ipsi agere noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione denuntiantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos, qin eis quod imitetur attendat; quod quidem facere electi non cessant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũq conspicerre: ne quaquã eã
conspicere se nonposse sentiret. Ad¬
nisus ergo animi dũ inillã intendit᷑.
inm̃sitatis euis. choruscante cirrũstã¬
tia reuerberatur. Ipsa quippe cc̃ta
implens: cuncta cirrũ stat: Et idcirco
mens nr̃a nequa quã se ad conp̃henden¬
dam incircũ scriptam sub stantiã di.¬
latat. quia eã inopia suȩ cirrũ scrip¬
tionis angustat. Unde ⁊ asemet ipsa
citius labitur: ⁊ prospectis quasi qͥbus¬
dã ueritatis uestigiis adsuaima re¬
uocatur. Hac ipsa tam̃ ꝑ contẽplationẽ
facta: non solida ⁊ ꝑmanens uisio. s
ut ita dixerĩ quasi quȩdã uisionis imi¬
tatio: dei facies dicitur. Quia enĩ ꝑ
faciẽ quẽ lib& agnoscimꝰ: non in me¬
rito cognitionẽ dĩ faciẽ eiꝰ uocamꝰ. Un
de iacob postquã cũ angło luctatus ÷:
ait. Uidi dñm facie ad faciẽ. Aesi di¬
ceret. Cognoui dñm: quia me cog¬
noscere ipse dignatusẽ. Quã cogniti¬

Expanded text:
utcunque conspiceret, nequaquam eam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus animi, dum in visionem Dei tenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circumstat; et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis acitius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis ad sua ima revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed ut ita dixerim, quasi quaedam visionis imitatio Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet cognoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem ejus vocamus. Hinc de Jacob postquam cum angelo luctatus est, ait: Vidi Dominum facie ad faciem . Ac si diceret: Cognovi Dominum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cogniti