comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lant finxerunt. s plasmauerunt me: magis diligen¬
is minꝰ latine declinare ingreco: quã dicere finxe¬
ant: qd̃ aliqndo etiã desimulatione dici solet. Sed
utũ hoc scđm adã dictũ ẽ. ex qͦ cũ sint omnes
domines ꝓpagati. qͥs hominũ quando ille factꝰ ẽ
stiua factũ se ñ potest dicere originis seminisq rati¬
one: an etiã scãm hoc recte dici potuit. manꝰ tuae
unt: nec aliqͥd om̃ĩno siue demundi edem̃tis. siue
ligntordb. siue deseminib nasct̃. si ea ñ oꝑet᷑ deus:
P ropt̃ qd̃ ait ꝓpħe ieremiȩ: priꝰ quã te formarem in
utero. noui te S nũqͥd sine intellectu fecit homi
nẽ ds. siue pͥmũ. siue unũ quẽq nascentiũ: ut
nẽ ei dicat. manꝰ tuȩ fecerunt me. & plasmauer̃
me da mͥ intellectũ: Nonne ipsi naturȩ humanȩ
intellectꝰ ẽ inditꝰ. ut eo discernat᷑ apecore: an sic
ẽ deformata peccando. ut etiã hoc in ea reforman¬

Expanded text:
finxerunt me;» sed, «plasmaverunt me:» magis diligentes minus latine declinare de graeco, quam dicere «finxerunt,» quod aliquando etiam de simulatione dici solet. 3. Sed utrum hoc secundum Adam dictum est, ex quo cum sint omnes homines propagati, quis hominum, quando ille factus est, etiam se factum non potest dicere originis seminisque ratione? An etiam secundum hoc recte dici potuit, «Manus tuaunt; nec aliquid omnino sive de mundi elementis, sive de genitoribus, sive de seminibus nascitur, si ea non operetur Deus. Propter quod ait prophetae Jeremiae, «Priusquam te formarem in utero, novi unumquemque nascentium, et nunc dicat ei, «Manus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me; da mihi intellectum?» Nonne ipsi naturae humanae intellectus est inditus, ut eo discernatur a pecore? An sic est deformata peccando, ut etiam hoc in ea reforman
Abbreviated transcription (Latin):
Uando ds hominẽ fecit expuluere a
animauit flatu: ñ ibi cominemrall
qd̾ manib fecerit Cur itaq qͥbai sb
uideo: nͥ forte qͥa expuluere formatũ legit᷑ homissi
corpꝰ ñ potuisse fieri nͥ manib arbitrant᷑: nt a¬
tendunt. qd̃ in eugłio. deu̾bo dĩ scriptũ ẽ. omĩ ꝑ
stas dĩ. Aut si pluralis numerꝰ eos mouet qͥa non¬

Expanded text:
uando Deus hominem fecit ex pulvere, et animavit flatu, non ibi commemoratum est quod manibus fecerit. Cur itaque quibusdavideo: nisi forte quia ex pulvere formatum legitur hominis corpus ; non potuisse fieri nisi manibus arbitrantur; nec attendunt quod in Evangelio de Verbo Dei scriptum est, «Omnia per potestas Dei. Aut si pluralis numerus eos movet, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. uno uerbo significauit optantis: hoc isto
loco aptiorib uerbis exp̃ssit orantis. dicendo. fiat
cor meũ in maculatũ: ut nec in illa nec in ista
sententia quȩ utraq una ẽ. inueniam᷑ ad uiti
delibero arbitrio. contra grãm confitentes. Quod
aut̃ ait ibi tunc ñ confundar: hoc ait. hic. ut
ĩt confundar: Fiat gͦ cor meũ in maculatũ. men¬

Expanded text:
m,» uno verbo significavit optantis; hoc isto m,» uno verbo significavit optantis; hoc isto loco apertioribus verbis expressit orantis, dicendo, «Fiat cor meum immaculatum:» ut nec in illa, nec in ista sententia, quae utraque una est, inveniatur audacia de libero arbitrio contra gratiam confidentis. Quod autem ait ibi, «Tunc non confundar;» hoc ait hic, «Ut non confundar.» Fit ergo cor immaculatum mem
Abbreviated transcription (Latin):
aut si dicat. audiendꝰ ẽ Nimirũ gͦ ille ẽ qͥ etiã
suꝑiꝰ interposuit ꝓpͥetatẽ uocis suȩ dicens: parti¬
ceps ego sũ om̃iũ tim̃tiũ te: qͥa factꝰ ẽ particeps
mortalitatis nr̃ȩͣ ut & nos participes diuinita¬
tis ipsiꝰ fieremꝰ. Nos uniꝰ participes. ad uitam:
ad mortẽ uͦ particeps ille multoꝵ. Ipse ẽ enim.
ad quẽ conuertunt᷑ tim̃tis dm̃: & qͥ cognoscunt
dĩ testimonia. de illo ꝑpropħas tanto ante p̃dic¬
ta: in eiꝰ p̃sentia ꝑmiracula paulo ante monstra
iustificationib: ut non confundar Redit ad uocẽ
onib dĩ: non iniurib eoꝵ Poscit enĩ hõc: non
p̃sumit Quod aut̃ addidit ut non confundar:
tale aliqͥd & inpͥmis huiꝰ psalmi uersib inuenit᷑.
ubi dixit. utinã dirigant᷑ uiȩ meȩ ad custodi¬
endas iustificationes tuas: tunc non confundar
dũ inspicio i omĩa mandata tua Qd̾ ibi qr utinã

Expanded text:
aut si dicat, audiendus est. Nimirum ergo ille est qui etiam aut si dicat, audiendus est. Nimirum ergo ille est qui etiam superius interposuit proprietatem vocis suae, dicens: «Particeps ego sum omnium timentium te.» Quia factus est particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes divinitatis ipsius fieremus; nos unius participes ad vitam, ad mortem vero particeps ille multorum. Ipse est enim ad quem convertuntur timentes Deum, et qui cognoscunt Dei testimonia, de illo per Prophetas tanto ante praedicta, in ejus praesentia per miracula paulo ante monstratjustificationibus tuis, ut non confundar.» Redit ad vocem onibus Dei, non in viribus eorum: poposcit enim hoc, non praesumpsit. Quod autem addidit, «Ut non confundar;» tale aliquid et in primis hujus psalmi versibus invenitur, ubi dixit, «Utinam dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas: tunc non confundar, cum inspicio in o
Abbreviated transcription (Latin):
enit᷑: nũquã ꝓpt̃ea posset adillã uitã quispiã ꝑue¬
nre. Hoc dicendũ putaui: nequisqũa cũ totã legẽ
nmoriȩ mandauerit. eãq creberrima recordatione
aitiuent. ñ tacens qd̃ pcipit. nec tãm̃ uiuens ut
p̃cipit. arbitret᷑ se fecisse quod legit. qͥa lex tua
meditatio mea ẽ: & hinc se ad epturũ existimet.
qd̃ u̾bis suꝑiorib ꝓpt̾ hoc meritũ postulauit. ubi
dictũ ẽ. ueniant suꝑ me miserationes tuȩ & uiuã.
Hȩc meditatio amantis ẽ cogitatio: & tantũ aman¬
tis. ut caritas ñ frigescat huiꝰ meditationis suȩ:
qͣntalibet habundantia constipet᷑ iniqͥtatis aliene
in iuste iniqͥtatẽ fecerunt inme : ego aut̃ exerce¬
bor inmandatis tuis Ecce qd̃ agit meditatio
nia tua In non nullis codicib inuenimꝰ. & grecis
& latinis. conuertant᷑ mͥ: qd̾ tantũdẽ ualere exis¬
timo. qntũ si dicat᷑ ad me S qͥs iste ẽ qui hoc
dicit: Non enĩ qͥsquã hominũ hoc dicere auqͥebit.

Expanded text:
vitam quispiam pervenire. Hoc dicendum putavi, ne quisquam, cum totam legem memoriae mandaverit, eamque creberrima recordatione cantaverit, non tacens quod praecipit, nec tamen vivens ut praecipit, arbitretur se fecisse quod legit, «Quia lex tua meditatio mea est;» et hinc se adepturum existimet, quod verbis superioribus propter hoc meritum postulavit, ubi dictum est, «Veniant super me miserationes tuae, et vivam.» Haec meditatio amantis est cogitatio, et tantum amantis, ut charitas non frigescat hujus meditationis suae, quantalibet abundantia constipetur iniquitatis alienaniam injuste iniquitatem fecerunt in me: ego autem exercebor in mandatis tuis.» Ecce quod ait, meditatio nia tua.» In nonnullis codicibus invenimus et graecis et latinis, «Convertantur mihi;» quod tantumdem valere existimo, quantum si dicatur, «ad me.» Sed quis est iste qui hoc dicit? Non enim quisquam hominum hoc dicere audebit,
Abbreviated transcription (Latin):
fac intelligere illũ uisionem Et ibi ingreco uerbum
qͥa lux ẽ illuminat pias m̃tes: ut ea quȩ diui¬
na dicunt᷑. uł ostendunt᷑ intelligant. Sed si ad
hoc ministro utit᷑ angło: potest᷑ qͥdem aliquid
agere angłs inm̃tẽ hominis. ut capiat lucẽ dĩ.
& ꝑhanc intelligat: s ita dr̃ intellectũ dare ho¬
mini. & qͣsi ut ita dicã intellectuare hominem.
quẽ admodũ qͥsquã dr̃ lucẽ dare domui. uel
illuminare domũ. cui fenestrã facit: cũ eam
ñ sua luce penetret & illustret. s tãtũmͦ aditũ
qͦ penetretur. atq illustret᷑ aꝑiat: s nec sol
qͥ ꝑ fenestrã illustrat domũ. ipse creauit ean¬
dẽ domũ. aut hominẽ qͥ fenestrã fecit indo¬
mo aut ipse illi iussit ut faceret. aut adiuuit
ipse facientẽ. aut aliqͥd egit ut aꝑiret᷑ qͥ suum
lum̃ infunderet: ds aut̃ & hominis m̃tẽ ratio¬
nabilẽ atq intellectualẽ fecit. quȩ posset caꝑe

Expanded text:
Fac intelligere illum visionem» : et ibi in graeco verbum Fac intelligere illum visionem» : et ibi in graeco verbum quia lux est , illuminat pias mentes, ut ea quae divina dicuntur vel ostenduntur, intelligant. Sed si ad hoc ministro utitur angelo, potest quidem aliquid agere angelus in mente hominis, ut capiat lucem Dei, et per hanc intelligat: sed ita dicitur intellectum dare homini, et quasi, ut ita dicam, intellectuare hominem, quemadmodum quisquam dicitur lucem dare domui, vel illuminare domum, cui fenestram facit; cum eam non sua luce penetret et illustret, sed tantummodo aditum quo penetretur atque illustretur, aperiat. Sed nec sol qui per fenestram illustrat domum, ipse creavit eamdem domum, aut hominem qui fenestram fecit in domo, aut ipse illi jussit ut faceret, aut adjuvit ipse facientem, aut aliquid egit ut aperiretur qua suum lumen infunderet: Deus autem et hominis mentem rationalem atque intellectualem fecit, qua posset capere
Abbreviated transcription (Latin):
uno uerbo dici ñ potest: tãquã si ñ posset latinȩ
dici sana me. & diceret᷑ da mͥ sanitatẽ. sicut hic
dictũ ẽ. da mͥ intellectũ aut sanũ me fac. sic̃ etiã
hic dici potest intelligentẽ me fac: qd̃ qͥdẽ potuit
& angłs facere Nã dixit daniheli: ueni intellec¬
tũ dare tibi Et hoc uerbũ ẽ ingreco. qd̾ etiã hic
ẽ sinetis. ẽẽ. tãquã si diceret latinꝰ sanitatẽ dare
tͥ: qd̾ grecꝰ dixisset sanare te: Non enĩ circũloque¬
ret᷑ interpres. dicendo intellectũ dare tͥ:
si quẽ ad modũ dici potest asanitate sanare te. ita
dici possit ab intellectu intellectuare te: Sed sipo¬
test hoc & angłs facere: qͥd ẽ qd̃ iste hoc adeo
sibi poscit ut faciat : An qͥa ds̃ angło iusserat
angło ut faceret. eo loco ubi ait ꝓpħa. & factũ ẽ
cũ uiderẽ ego danihel uisũ & querebã intellectum:
& ecce stetit in conspectu meo ut uisus uiri: & audi¬
ui uocẽ uiri inter ubal & uocauit & dixxit. & ulai.¬

Expanded text:
uno verbo dici non potest: tanquam si non posset latine dici, sana me; et diceretur, da mihi sanitatem, sicut hic dictum est, «Da mihi intellectum;» aut, sanum me fac, sicut etiam hic dici potest, intelligentem me fac. Quod quidem potuit et angelus facere; nam dixit Danieli, «Veni intellectum dare tibi» : et hoc verbum est in graeco, quod etiam hic est, συνετίσαι σε; tanquam si diceret latinus, sanitatem dare tibi, quod graecus dixisset, sanare te. Non enim circumloqueretur latinus interpres dicendo, intellectum dare tibi: si quemadmodum dici potest a sanitate, sanare te; ita dici posset ab intellectu, intellectuare te. Sed si potest hoc et angelus facere, quid est quod iste hoc a Deo sibi poscit ut fiat? An quia Deus angelo jusserat angelo ut faceret, eo loco ubi ait Propheta, «Et factum est, cum viderem ego Daniel visum, et quaerebam intellectum, et ecce stetit in conspectu meo ut visus viri, et audivi vocem viri inter Ubal, et vocavit, et dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ca quȩ facit manib uerbo facere negetur: nec
a que fecit uerbo. manibus facere non putetur: nec ꝓpt᷑
tins formam corporis. aut alia manus sinistra. alia
tit: ut animam dm̃ fecisse. corpus aut finxisse dice¬
nt: qͥa de anima dix̃ ds̃. omnẽ flatũ ego feci: de
ripue aut̃ legit᷑. & finxit ds hominẽ depuluere
tr : tamquã fiat qͥdem om̃e qd̃ fingit᷑: non tam̃

Expanded text:
nec ea quae facit manibus, Verbo facere negetur; nec ea quae facit Verbo, manibus facere non putetur; nec propter manus forma corporis, aut alia manus sinistra, alia rent, ut animam Deum fecisse, corpus autem finxisse dicerent; quia de anima dixit Deus, «Omnem flatum ego feci» ; de corpore autem legitur, «Et finxit Deus hominem pulverem de terra» : tanquam fia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute quȩ nulla ẽ p̃sumere: & intellige
qͥre sit adõ bono bona lex data: quȩ tam
uiuificare ñ possit. Ad hoc enĩ data ẽ ut te
de magno paruulũ faceret: ut te ad facien¬
dã legẽ uires de tuo ñhabere monstraret:
ac sic in ops. in dignꝰ. & egenꝰ. ad grãm confuge¬
minimꝰ apłoꝵ paulus id ẽ paruulus ostendit:
idõ datã legẽ quȩ uiuificare ñ posset. quia

Expanded text:
virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeminimus Apostolorum Paulus, id est parvulus, ostendit, ideo datam legem quae vivificare non posset
Abbreviated transcription (Latin):
redime me acaliinus hominũ. ut custobl
mandata tua: S iuera illi homines d¬
falsis. quȩ illi nocere ñ posst̃ : Grim̃ quippe
falsũ qd̾ ẽ calũna. reũ ñ facit homine: al
apud udice hominẽ Ubi aut̃ udex ds i
nullꝰ falso crimine ledit᷑ qͥa ñ cui obicitus

Expanded text:
Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua?» Si vera illi homines cfalsis, quae illi nocere non possunt? Crimen quippe falsum, quod est calumnia, reum non facit hominem, nisi apud judicem hominem: ubi autem Deus judex est, nullus falso crimi
Abbreviated transcription (Latin):
tua & expaui : Et tam̃ iste non ẽ ista re¬
rũ admiratione ꝑterritꝰ: sed eã potiꝰ dix̃
ẽẽ. causã. cur ea debuerit scrutari: qͥa
mira st̃ Cum enĩ dixisset. mirabilia testi¬
monia tua÷ secutꝰ adiunxit. ꝓpter hoc
scrutata ẽ. anima mea: qͣsi factꝰ sit ipsa
ꝑuestigandi difficultate curiosior Quanto
enĩ queq res abstrusiores habet causas:
tanto mirabiliores. Si gͦ nob̾ homo talis
occurrat. qͥ ꝓpt̃ hoc dieat se serutari testimo¬
nia dĩ. qͥa mirabilia st̃. cũ plena sit eis.
cõpescimꝰ eũ dicentes. altiora te ne quesieris.
& fortiora te ne scrutatꝰ fueris. s quȩ p̃cepit

Expanded text:
 expavi» ? Et tamen iste non est ipsa rerum admiratione perterritus, sed eam potius dixit esse causam cur ea debuerit scrutari, quia mira sunt. Cum enim dixisset, «Mirabilia testimonia tua:» secutus adjunxit, «propter hoc scrutata est ea anima mea;» quasi factus sit ipse pervestigandi difficultate curiosior. Quanto enim quaeque res abstrusiores habet causas, tanto est mirabilior. 2. Si ergo nobis homo talis occurrat, qui propter hoc dicat se scrutari testimonia Dei, quia mirabilia sunt, cum plena sit eis ecompescimus eum, dicentes: «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
dt aqrũ: id÷ effusiones lacrimarũ. Et ea
latone de qͥ dicere potuit. montes des¬
adt̃ pedes mei. & si ñdiceret ꝑ montes
lnnmontes: ea locutione dr̃ scalas descen
e siñ dicat᷑ inpiscinã. Et bene ait descen¬
: humilitate scilicet penitentiȩ Ascender̃¬

Expanded text:
d est effusiones lacrymarum. Et ea locutione qua dicere potuit, Montes descenderunt pedes mei; etsi non diceret, per montes, vel, in montes: ea locutione dicitur, Scalas descendetsi non dicatur, in piscinam. Et bene ait, «descenderunt,» humilitate scilicet poenitendi. Ascender
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ. quȩ tẽpoꝵ rapatitate soluit᷑. Inrerũ
quarũcũq generib quãuis tẽporalib atq
mortalib quȩ certe consuetudine uiluert̃:
sepiꝰ considerator aduertat ꝑhiberi testimo¬
niũ creatori Suid aut̃ harũ ẽ. qd̾ ñ sit mi¬
rabile: si unũ qd̾q ñ usu s ratione me¬
tiam᷑ : Si uͦ tãquã sub uniꝰ contẽplationis
aspectu audeamꝰ cuncta contueri: non ne

Expanded text:
 quo temporum rapacitas volvitur, in rerum quarumque generibus, quamvis temporalibus atque mortalibus, quae certe consuetudine viluerunt, si pius considerator advertat, perhibet testimonium Creatori. Quid autem horum est quod non sit mirabile, si unum quodque non usu, sed ratione metiamur? Si vero tanquam sub unius contemplationis aspectu velut audeamus cunct
Abbreviated transcription (Latin):
ita fac misericors dñe: Inpera qd̾ non possit
possit impleri: ut cũ homines ꝑsuas ures
idimplere neqͥuerint. om̃e os obstruat᷑: & nemo
sibi magnꝰ uideat᷑. Sint om̃s pariuili: & reus
fiat omĩs mundꝰ tͥ: qͥa ĩ iustificabit᷑ ex lege
omĩs caro corã dõ. ꝑ legẽ enĩ cognitio peccati.

Expanded text:
ita fac, misericors Domine; impera quod non possit possit impleri: ut cum homines per suas vires id implere nequiverint, «omne os obstruatur,» et nemo sibi magnus videatur. Sint omnes parvuli, et reus fiat omnis mundus tibi: quia «non justificabitur ex lege omnis caro coram te; per legem enim cognitio peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
dirige scđm eloqͥũ tuũ: & non dominet᷑ mi
omĩs iniqͥtas. Ubi qͥd aluidd dicit: quã nti
& liberũ me fac scđm ꝓmissũ tiui: QIuati
aut̃ magis regnat in uno qͦq dĩ caritas.
tanto minꝰ ei dñat᷑ iniqͥtas. Quid gͦ ilud
petit: quã ut dñante dõ diligat deum
Diligendo enĩ qdm̃ diligit seipsũ: ut dilig
salubrit̃ possit. & ꝓximũ sic̃ se psũ. In quli
p̃ceptis. tota lex pendet & ꝓpħe. Quid gͥat

Expanded text:
mei omnis iniquitas.» Ubi quid aliud dicit quam, Rectum et liberum me fac secundum promissum tuum? Quanto autem magis regnat in quocumque Dei charitas, tanto minus ei dominatur iniquitas. Quid ergo aliud petit, quam ut donante Deo diligat Deum? Diligendo enim Deum, diligit seipsum, ut diligere salubriter possit et proximum sicut seipsum: in quibus praeceptis tota Le
Abbreviated transcription (Latin):
aasinus hominũ. ut custodiã mandata
a age infuso spũ tuo. ne me calũniȩ
us mala facta traducant. Si enĩ hoc mecũ
uientia donata redemeris: inter ipsas
ias custodiã mandata tua Faciem¬

Expanded text:
is hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae ad sua mala facta traducant. Si enim hoc mecum patientia donata redemeris; inter ipsas calumnias custodiam mandata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iubet. talia eẽ testant᷑: nũqͥd audemꝰ
hominẽ ab eoꝵ scrutatione reuocare. ac
ñ potiꝰ ut sedulo id agat. & tantȩ rei oꝑam
qͣnͣtui potest impendat hortabim̃: Anfor¬
te di pcepta testimonia qͥde bonitatis eiꝰ
ẽẽ fatebimur: s mirabilia eẽ negamus:
Q uid enĩ mirũ si bona imꝑat bonus dñs:
Immo uͦ id ipsũ ẽ om̃ino mirandũ. & cur
ita sit ꝑscrutandũ: qd̾ cũ ds̃ bonꝰ bona
p̃ceꝑit. eis tam̃ dederit bonã legẽ. quos
eadẽ lex uiuificare ñ posset: nec ulla eẽt.
exbona lege iustitia Si enĩ data ẽẽt lex
quȩ posset uiuificare: omĩno exlege ẽẽt
randũ ẽ: nẽpe stupendũ Hȩc st̃ gͦ mirabi¬
lia. testimonia di Propt̃ hoc hui anima
serutata ẽ ea: qm̃ debilis ñ ei possit dici¬

Expanded text:
a jubet, esse testantur: numquid audebimus hominem ab eorum scrutatione revocare, ac non potius ut sedulo id agat, et tantae rei operam quantam potest impendat, hortabimur? An forte Dei praecepta testimonia quidem bonitatis ejus esse fatebimur, sed mirabilia esse negabimus? Quid enim mirum, si bona imperat bonus Dominus? Imo vero idipsum est omnino mirandum, et cur ita sit perscrutandum, quod cum Deus bonus bona praeceperit, eis tamen dederit bonam legem, quos eadem lex vivificare non posset, nec ulla esset ex bona lege justitia. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset randum est, nempe stupendum. Haec sunt ergo mirabilia testimonia Dei: propter hoc hujus anima scrutata est ea, quoniam de his non ei
Abbreviated transcription (Latin):
n & elati Sursum enĩ sibi ẽẽ uidebant᷑.
dio ignorantes dĩ iustitiã constituere
ulebant suã: inqͦ fatigati legis p̃uaricati
confusi. ab illa elatione descenderunt
lndo: ut iustitiã dĩ potiꝰ impetrarent pe¬
nidi Sunt codices qui ñ habent descen
iii custodita lege sic fletur: nͥ ut impleret᷑
si que penitentis delet iniqͥtatẽ. & credenti

Expanded text:
e videbantur, quando ignorantes Dei justitiam, constituere volebant suam : in qua fatigati et legis praevaricatione confusi, ab illa elatione descenderunt flendo, ut justitiam Dei potius impetrarent poenitendo. Sunt codices qui non habent «descennon custodita lege sic fletur, nisi ut impetretur gratia, quae poenitentis delet iniquitatem, et credentis
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib se Quanti ualet hoc qd ñ udetur
& emit᷑ : tanti qͣnͣtũ qͥsq habere potuerit:
ꝓ pt hoc & ille sparsit: dedit pauꝑibꝰ N uidebat:
& emebat S ille thesaurũ seruabat incaelo:
qͥ esurire ac sitire in pauꝑib dignabat᷑ int̾ra
custode illo. qͥ condidit scła Cornu eiꝰ exalta¬
scilicet atq infructuosa penitentia. Nã irascet᷑
Cui magis quã sibi. cũ dicet qͥd nob̾ profuit
suꝑbia. & diuitiarũ iactantia qͥd contulit nob̾:
uidens cornu eiꝰ exaltari ingła. qͥ sparsit &
dedit pauꝑib: Dentib suis frendet & tabes¬
cũ tp̃r peniteret: s tt̃ penitebit. cũ desideriũ
peccatoꝵ ꝑibit: nullo succedente solatio:
Peribit desideriũ peccatoꝵ. cũ transient omĩa
tãquã ubra᷑ cũ feno arescente flos decidet:

Expanded text:
gentibus eum . Quanti valet hoc quod non videtur, et emitur tanti quantum quisque habere potuerit! Propter hoc et ille «sparsit, dedit pauperibus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, qui esurire et sitire in pauperibus dignabatur in terra. custode illo qui condidit saecula. «Cornu ejus exaltascilicet atque infructuosa poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam sibi, cum dicet: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis?» videns cornu ejus exaltari in gloria, qui sparsit et dedit pauperibus. «Dentibus suis frendet, et tabeseum tempore poeniteret; sed tunc poenitebit, cum «desiderium peccatorum peribit:» nullo succedente solatio. Peribit desiderium peccatorum, cum transient omnia tanquam umbra , cum feno arescente flos decidet.
Abbreviated transcription (Latin):
S & adtende qd̾ scriptũ ẽ Melior ẽ qͥ uincit
m: qua qͥ capit ciuitatẽ Diuitias querit:
qñ uult dare pauꝑibꝰ Adtende qd̾ scriptũ
t hibebis thesaurũ incelo Ñ gͦ eris ingloriꝰ.
gosendo: qr de ira uicta laudabiliꝰ triũ¬
mit᷑ ñ egenꝰ tribuendo: qr thesaurꝰ celestis
aiti possidet᷑ Hunc uersũ parturiebat ille
sipor: gła &e diuitiȩ in domo eiꝰ Qui hec itaq
fiait: disponet sermones suos iniudicio. Fac¬
na ptna erit iustꝰ: qr ad dexterã segregatus

Expanded text:
sed attende quod scriptum est: «Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem» . Divitias quaerit qui non vult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat il«Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Facn commovebitur:» qui ad dexteram segregatus
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ. hoc aut̃ inqͥt: qͥ parce seminat pani
metet. Quid aut̃ fr̃s potentiꝰ. quã ut regniu
loꝵ ñ solũ zacheus emat dimidio rerũ su
& thesauris diuiti: & calice aquȩ frigide per
ualeat : Sunt aut̃ qͥ ista faciunt dũ tento
conqͥrt̃ ÷ aut hic mercedẽ sꝑantes adño: ae
hominib placere: cupientes S ed generati
cõmouent᷑ pedes. & effundunt᷑ gressus atq li¬
bunt᷑. sic̃ in alio psalmo canit᷑. dũ ⁊elant in
peccatorib pacẽ peccatoꝵ uidentes: epun
perire oꝑa sua: quia ñ eis merces redd̾it pte
querit. nec t̾renas diuitias concupiscit: aet
ẽ: ubi dõ habitante opulentiꝰ habitat cũ ꝑ
ratis laqueatisq tectis cũtimore mortis ptrs
gła ipse diuitię: illiꝰ aut̃ purpura. &byssisia
epule splendide. Et cũ presto st̃ transeunt:
cũ adfinẽ uenerint. aquę guttã exdigito fili¬
tẽ desiderans. ardens lingua clamabitꝰ E
cor indm̃ suũ: merito ambulant recti cũ b¬

Expanded text:
et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suaet thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, Generatiocommoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur perquaerit, nec terrenas divitias concupiscit; etst; ubi, Deo laudante, opulentius habitat cum spe ratis laqueatisque tectis cum timore mortis aeternae. divitiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae, et cum praesto sunt, transeunt; et cum ad finem venerint, aquae guttam ex digito stillante desiderans, ardens lingua clamabit . 4cor in Deum suum, merito ambulant recti cum
Abbreviated transcription (Latin):
Redo quod adtendistis fr̃s huiꝰ
titulũ psalmi: memorięq mandaᷤᷤ¬
tis Conuersio inꝗͥt aggei: & tacha¬
rie Nondũ erant hi ꝓpħȩ : cum
ista cantata st̃: Nãq int̾ tẽpꝰ dauid. & transmi¬
grationẽ ppłi isrł inbabiloniã. quattuordecim
generationes numerant᷑: sic̃ diuina scriptura
lonis. impleti st̃ spu scõ hi duo ꝓpħȩ. aggeus.
& racharias: & ambo pꝰ inuicẽ intra unum
annũ ꝓpħare ceper̃: qd̾ ad renouationẽ tẽpli.
sic̃ tanto ante p̃dictũ ẽ ꝑtinere uidebat᷑ Sed
qͥsqͥs corporalit̾ gestis ocłm cordis infigit. neq
inde ingrãm spũalis intellectꝰ extendit᷑: habi¬
tat cogitatione in lapidib tẽpli. qͥb uisibilis
fabrica manib hominũ instructa consurgit:
nec ipse lapis huiꝰ efficit᷑. tẽplo illi acõmodatꝰ
atq aptꝰ qd in suo corpore pͥmũ diis figura¬
uit. cũ ait. Soluite tẽplũ hoc: & triduo sus¬
citabo illud Est enĩ corpꝰ dñi pleniꝰ ipsa sc̃a ec¬

Expanded text:
redo quod attendistis, fratres, hujus titulum psalmi, memoriaeque mandastis. «Conversio,» inquit, «Aggaei et Zachariae.» Nondum erant hi prophetae, cum ista cantata sunt. Namque inter tempus David, et transmigrationem populi Israel in Babyloniam, quatuordecim generationes numerantur, sicut divina Scriptura,lonis impleti sunt Spiritu sancto hi duo prophetae, Aggaeus et Zacharias; et ambo post invicem intra unum annum prophetare coeperunt, quod ad renovationem templi, sicut tanto ante praedictum est, pertinere videtur . Sed quisquis corporaliter gestis oculum cordis infigit, neque inde in gratiam spiritualis intellectus extenditur, habitat cogitatione in lapidibus templi, quibus visibilis fabrica manibus hominum instructa consurgit; nec ipse lapis vivus efficitur, templo illi accommodatus atque aptus, quod in suo corpore primum Dominus figuravit, cum ait: «Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud» . Est enim corpus Domini plenius ipsa sancta Ec
Abbreviated transcription (Latin):
etates. tãquã pꝰ septuaginta annos qͥ mistico
ꝑfectionis numero p̃signat᷑: tãquã pꝰ captiui¬
tatẽ longinquã peregrinationis ñ ruitura
molestȩ construi: s ęt̾na in mortalitate soli¬
quã urãm eẽ deputetis. Sic̃ enĩ dicit apłs

Expanded text:
etates tanquam post septuaginta annos, qui mystico perfectionis numero praesignantur, et tanquam post captivitatem longinquae peregrinationis, non ruitura mole construi, sed aeterna immortalitate soliquam vestram esse deputetis. Sicut enim dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosũ: & qͥ crediderit in illũ ñ confundetur
e rgo ut fiat qͥsq lapis uiuus ad talẽ fabricam
idoneus. spĩtalit̾ intelligat tẽpli renouationẽ
exriuna uetere quȩ inadã facta ẽ: reparati¬
one noui ppłi scãm nouĩt hominẽ atq cęlestẽ:¬

Expanded text:
pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur» . Ergo ut fiat quisque lapis vivus ad talem fabricam idoneus, spiritualiter intelligat templi renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta est, reparationem novi p
Abbreviated transcription (Latin):
i sia querit sed quȩ iħu xp̃i. labores patien¬
isimne sustinet: ꝓmissa fident̃ expectat:
Paratũ ẽ cor eiꝰ sperare in dño neq ullis tẽp¬
ationib frangit᷑ Confirmatũ ẽ cor eiꝰ. non
cõmouebit᷑: donec uideat suꝑ inimicos suos
nimnici eiꝰ hic uidere hona uoluer: & cũ eis
nusbilia ꝓmitterent᷑. dicebant:. s ostendit
nob̾ bona: Confirmet᷑ gͦ cor nr̃m nec cõmoue¬
at᷑: donec udeamꝰ suꝑ inimicos nr̃os. Iili enĩ
uolunt uidere bona hominũ int̾ra morien
qd̃ uident: & insultant ei qͥ qd̾ ñ uidet. spe¬
rat Et ñ cõmouebit᷑. donec uideat & ipse. ñ
deorsũ qd̾ inimici eiꝰ: s sursũ suꝑ inimicos
suos: qd̾ ocłs ñ uidit. nec auris audiuit.

Expanded text:
 sua quaerit, sed quae Jesu Christi; labores patientissime sustinet, promissa fidenter exspectat: «Paratum» est «cor ejus sperare in Domino.» Neque ullis tentationibus frangitur: «Confirmatum est cor ejus, non commoveInimici ejus hic videre bona voluerunt, et cum eis invisibilia promitterentur, dicebant: «Quis ostendet nobis bona» . Confirmetur ergo cor nostrum, nec commoveamur, donec videamus super inimicos nostros. Illi enim volunt videre bona hominum in terra moriequod vident, et insultant ei qui quod non videt sperat: et «non commovebitur donec videat» et ipse, non deorsum quod inimici ejus, sed sursum «super inimicos suos,» q
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis uider̃ Qs aut̃ inuener̃ intetuis
eminere. & suꝑbire inceruice scuti sur
dixer̃ contra illos qd̾ futuri erant: ben¬
dictionẽ aut̃ suꝑ eos ñ deder̃ Ergi stos
om̃s malos quos portat eccła. q̃ lagtis
scripturis inuenitis maledictos designa¬
tos: ad antichristũ ꝑtinere: ad diabolũ
nũ celoꝵ Nullã inuenis scripturã qͥde
illis bene loqͥt᷑: qͥa transeuntes uia ñ ls
benedixer̃÷ transerites ꝓphȩ. omĩa dels
mala dixer̃ Ecce & iste. quẽ portamꝰ di¬
uid. transut uiã: audistis qͥd de ilis ds¬

Expanded text:
tatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum num coelorum» . Nullam invenis Scripturam quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis d
Abbreviated transcription (Latin):
Non. Audi qd̃ seqͥt᷑. Pnĩs iustꝰ concidet cͥergi¬
ces peccatoꝵ. Intendat caritas ura. Dñs inqͥt ĩtꝰ¬
concidet ceruices peccatoꝵ. Iuis ñ contremeseat:
qͥs enĩ ñ peccalit: Dñs itꝰ. concidet ceruices
peccatoꝵ Om̃ib qͥ audiunt intrant tremor
incor: si credt scripturȩ dĩ Si eñ sibi sine cau¬
sa tonat homines pectora: intiunt᷑ qͥa tondt̃
pectora si iusti st̃. & in eo qd̾ mñtiunt᷑ dõ. fiunt
peccatores Si gͦ uera scit̾ sibi tondt̃ patora: pec¬
catores st̃. Et qͥs nr̃m ñ sibi tondit pectꝰ: &¬

Expanded text:
Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cerviNon. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat Charitas vestra. «Dominus,» iccatorum.» Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pect
Abbreviated transcription (Latin):
audiui ado. ñ cessi sermonib hominũ: Feccert̃
mͥ peccatores qd̾ portarẽ. ñ cui miscerer: & fac¬
ta ẽ iniqͥtas eoꝵ longe ame Quid enĩ tã prope.
qua duo homines mnuna eccła: qͥd enĩ tã longe
quã iniqͥtas aiuistitia: Ubi enĩ consensio: ibi
ꝓpinqͥtas. Laigant᷑ duo & mittunt᷑ ad iudicen:
latro & colligatꝰ. lile sceleratꝰ: ille in nocens Una
cathena ligant᷑: & longe st̃ ase: Qntũ longe st̃
ase : qnͥtũ longe ẽ scelꝰ abinnocentiꝰ Cece isti lon¬
ge st̃ ab inuicẽ Auꝰ latro inbispania facit
scelera: ꝓximꝰ e ei qͥ fac̃ in africa. Inͥtũ ꝓxiniꝰ:
qͣntũ sibi uingunt᷑ scelꝰ & scelꝰ qͣntũ sibi iun¬
gunt᷑ latrociniũ & latrociniũ. Nemo gͦ timeat
mixtos sibi corpore. inalos Longe ab illis sit
iniqͥ: & ut sermonẽ loqͣmͣ uulgi tonant iniqui:
extollunt᷑ intypos. incalũmas. Id gͦ: Sẽꝑ hoc :

Expanded text:
audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
& securꝰ canto. sepe expugnauer̃ me auiuentute
na. Iuid enĩ m facere potuer̃: qͥa expugnaue
gus enĩ accedens ad aurũ. sordẽ tollit: acedens
ad fenũ incinere uertit Et eñĩ ñ potuert̃ mͥ:
qͥa ñ consensi: qͥa ñ me fecer̃ qͥles st̃ ipsi
up dorsũ meũ fabricauer peccatores: longe fecer
austitiã suã. Fecer̃ qd̾ tolere: & ñ fecert̃ cui¬
sifntirẽ. Ia gͦ iniustitia ipsoꝵ. longe ẽ ame:
M altimixti st̃ bonif. ĩ solũ inscło: sed & impsa int
eecła mali mixti st̃ bonis Nostiꝰ & ꝓbastis: &
magis ꝓbabitis si boni fueritis Cũ enĩ creuisset
herba & fructũ fecisset: tẽ apparuer̃ zirania
N ulli apparent mali ineccła: nͥ ei qͥ fuerinit bonꝰ
N ostis gͦ qͥa mixtĩ st̃. & semꝑ & ubiq dic̃ scripi¬
longe st̃ ase Neqͥs gͦ exeo qd̾ mixti st̃ mali int̾
manducemꝰ & bibamꝰ. cras enĩ moriem᷑: ñ cor¬
ruper̃ sermones mali mores bonos: in ẽo quod

Expanded text:
et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam sua ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriplonge sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc ẽ ñ potuer̃ agere ut consentiã: fe¬
n qd portẽ. Iuã p̾clare dictũ ẽ: quã opti¬
n ignificauit. & enĩ ñ potuer̃ mͥ. suꝑ dor¬
ħi neũ fabricauer̃ peccatores Agunt nob̾cũ
mo: ut consentiamꝰ illis ad facta mala Si non
asenserimꝰ: tolerate nos dict̃. Ergo qͥa non
pensti mͥ: ascende indorsũ meũ Portare
⁊ abto: qͦusq ueniat finis Sic enĩ mͥ p̃ceptũ
t: ut fructũ afferã cũ tołantia. Non te corri¬
I toero te Aut forte cũ tolero te. corrigis
i si non te corrigis. usq infinẽ. Tolero te usq
ifie: & usq infine suꝑ dorsum meũ eris. usq¬
u qͥ inde te excutiat. Ueniet tẽpꝰ messis:
unt finis scłi: mittet ds̃ messores. Messores
is: angł̃i st̃. Separant malos demedio iustoꝵ:
si eiranꝰa atritico F rum̃itũ recondent inhorreo.
pleã aut̃ cõburent. igni in extinguibili Portaui
isq qͦ portiui: iã gaudens transeo inhorreũ dĩ:

Expanded text:
 hoc est, non potuerunt agere ut consentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usqenim qui inde te excutiat: veniet tempus messis, et finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑. Fiant sic̃ fenũ tectoꝵ : qd̾ priꝰ quã
euellat̾ur aruit: F enũ tectoꝵ. herba ẽ. quȩ
nascit᷑ intectis: in solario integulato. In alto
uidet᷑: & radice ñ habet Quanto meliꝰ humiliꝰ
nasceret᷑: & letiꝰ uiresceret Modo nascit᷑ altiꝰ.
ad celeriorẽ ariditatẽ. Nondũ eiuuilsũ ẽ: &
aruit. Nondũ finiti st̃ in iudicio dĩ & iã
ñ labent sucũ uiriditatis ditendite opera

Expanded text:
Sequitur, «Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera
Abbreviated transcription (Latin):
c pascerent: qͣsi ñ hoc ipsum in ilis maxi
muendũ ẽ. qͥa artẽ neqͥtiȩ diligerent.
Suitã transigant: & inde se uolunqͥ px̃
i huc accedimꝰ: sic sic ñ intramꝰ inipsam
dim. Ueniant: intrent: audiant: sepe

Expanded text:
in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt bene. dicunt᷑ male fieri: & quȩ toleramꝰ.
adculpã nram applicant᷑ Nos qͥd respondemꝰ:
Noli me attendere: sermonẽ istũ adtende: ipse
tͥ loqͥt᷑ ꝑ quẽlibet: huic tu inimicꝰ es Concor¬
da cũ aduersario tuo: cũ es cũ eo inuia Ad¬
uersariũ tuũ. sermonẽ dĩ fecisti Noli attendere
accusare ñ dubitent. Accusas auaru: & ille accusat
dm̃ qͥa fecit auarũ. Noli auarꝰ ee añfiem¬
do an rũ: lã hoc restit. qͥa mala cui den

Expanded text:
fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus e aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera
Abbreviated transcription (Latin):
F acta ẽ amica auaritia: inimicꝰ ds̃. Contra dieit
enĩ ds̃ auaritie: & uult nichil possideri auaricia
Ergo possidear clamat Suid uis auaritia possideri:
Dura iubet: leuia iubeo. Onꝰ euis graue ẽ: sarcina
mea leuis ẽ. Iugũ enĩ asꝑũ ẽ: iugũ meũ leue ẽ.
Noli uelle auaritia possideri Iubet auaritia mare.
transeas. & optẽꝑas: iubet ut te uentis ꝓcellisꝙ
cominittas: iubeo ego ut ante ostiũ tuũ exeo
qd̃ habes des pauꝑi. Piger es adfaciendũ ante
te opꝰ bonũ: & strenuues ad transeundũ mare
Q uia auaritia imꝑat seruis: qͥa ds iuibet odisti.
Et qͥd: cũ odisse ceꝑit is: incipit uelle criminari
eos aqͥb audit bona p̃cepta: & uelle ꝓsuspicio¬
nes suas crimina querere seruoꝵ dĩ. Qͥ nob̾ ista
dict̃: ipsi ñ faciunt ista. Et ista siue quȩ fiuint
siue quȩ ñ fiunt: & quȩ ñ st̃ dicunt᷑ fieri: & quȩ

Expanded text:
Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fiunt, sive quae n
Abbreviated transcription (Latin):
senectꝰ expugnat᷑: s ñ timeat Dicat: sepe
expugnauer me auiuentute mea Nũquid
idõ ñ ꝑuenit asenectutẽ. qͥa ñ cessauer̃ illi
expugnando: Nũqͥd delere potuer̃ : dicat
u isrł. & consolet᷑ se isrł: consolet᷑ se ipsi ecła
dep̃teritis exẽplis. & dicat: sepe expugnauer
me aiuuentute mea Quare expugnauer̃:
fabricauer̃ peccatores: longe fecer̃ iniqͥtatẽ
suã. Quare expugnauer̃: qͥa ñ potuerunt
mͥ Quid ẽ ñ potuerunt mͥ: fabricare Quid ẽ
enĩ malꝰ idõ ꝑsȩqͥt᷑ bonũ: qͥa ñ illi c̃sentit
bonꝰ admalũ Faciat aliqͥd mali: ñ obiurget¬
Rapiat aliqͥd : taceat cui rapuit: bonꝰ ẽ. Saltĩ
loqͥt᷑ & rep̃hendat : & si ñ repetat. malꝰ ẽ qͥ
let: manducemꝰ & bibamꝰ: cras enĩ moriem̃
Contra apłs. Corrũpunt mores bonos. colloqͥa
mala Sobrii estote iusti: & nolite peccare
Sonat uerbũ: sonat sermo contradictor libidiniꝰ.

Expanded text:
senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt?  longe fecerunt injustitiam suam.» Quare expugnaverunt? «Quia non potuerunt mihi.» Quid est, «non potuerunt mihi?» Fabricare. Quid estenim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid mali, nRapiat aliquid, taceat cui rapit, bonus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. let, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis:
Abbreviated transcription (Latin):
merũ: Ñ solũ illi qͥ credider̃. qͥ ꝑtinent ad
exqͦ cominemorat: Idõ ne miraret᷑ modo
ȩccła: uł neqͥsquã miraret᷑ ineccła uolens
eẽ m̃brũ bonũ ȩccłȩ: audiat & ipsã eccłam
matrẽ suã dicentẽ sibi Noli mirari ad ista
fili: sepe expugnauer̃ me aiuuentute mea
Magnꝰ affectꝰ : sic cepisse psalmũ. sepe expugna¬
uer̃ me aiuuentute mea Quasi aliqͥd iam
loqͤbat᷑. Uidet᷑ enĩ ñ cepisse: s respondisse.
Respondeat aut̃. Quib : cogitantib & dicentibꝰ
q nͨta mala ꝑferimꝰ: qͣnta scandala crebreset̃
cotidie: qndo iniqͥ intrant ineccła &eporta
ẽ defortioꝵ uoce respondeat querelis in¬
firmoꝵ: & confirment firmi infirmos. &
grandes paruulos: & dicat eccła. Sepe ex¬
pugnauer̃ me aiuiuentute mea. Dicat
uͦ isrł sepe expugnauer̃ me aiuuentute
mea. Dicat illud: ñ illud timeat Iuo eni
ualet. qd cũ dixisset sepe expugnauer. me
addidit auiuentute mea : Iam mͦ eccłae

Expanded text:
merum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidiest, de fortiorum voce respondeat querelis infirmorum, et confirment firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
li audiant. ne forte aliud sint hodie ali¬
ul eras: ne forte mutent᷑ audiendo: aut
ant uiã. aut lapides purgent. aut spinaᷤˢ
tilant. Dicat sp̃s di. dicat nob: cantet nob̾:
h uelimꝰ saltare. siue nolimꝰ. cantet ipse:¬

Expanded text:
li audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣndo insolo abel eccła erat.
& transatꝰ ẽ ab iniqͥs Aliqndo insola domo
noe eccła erat: & ꝑtulit om̃s qͥ diluiuo ꝑier̃:
& sola arca natauit influctib. & euasit ad
siceũ. Aliqndo insolo abrabã. eccła erat: &
qͣnta ꝑtulit ab iniqͥs nouimꝰ In solo filio frĩs
qͦusq ds̃ eũ demedio ipsoꝵ lib̾auit: Cepit
eẽ & in ppło isrł eccła: ꝑtulit pharaonem
& egyptios Cepit & ipsa eccła id ẽ inppło

Expanded text:
Aliquando in solo Abel Ecclesia eraet translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratriquousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ena: aut qͥ adhorã gaudent. & facta
aulatione sic̃ estas solis arescunt: aut qͥ
atitionib & curis & sollicitudine huius
nidi tãquã spinis auaritiȩ. offocant qd̃
ilis ceꝑat germinare Est aut̃ etiã t̾ra
li. qͦ sem̃ cũ ceciłit affert fructũ: ali¬
us incenũ. aliud sexage nũ. aliud cente¬
ni biue parũ siue multũ: om̃s inhorreo

Expanded text:
via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo
Abbreviated transcription (Latin):
suũ qͥ manipulos colliget. Messores st̃
uiã: benedietio dñ suꝑ uos: beneirsuis
nedictio dñ suꝑ uos Et magis iffai conus¬
tudo erat. ingente udeoꝵ: Nemo fpansi¬
bat & udebat᷑ aliqͦs facere aliqs in
agro. uł inuinea. uł in messe. ut alqͥs¬
eimodi: ñ licebat transire sine benallation
A lii st̃ qͥ manipulos colligt̃ : alii st transe¬
untes uiã. Qui manipulos colligt̃. ñ de ibꝰ
replent manꝰ: qͥa ñ colligit᷑ ad horreũ. ft¬
nũ tectoꝵ. Iui st̃ qͥ manipulos colligunt
messores qui st̃ messores: dñs dixit: messo¬
res aut̃ angłi st̃ Qui st̃ transeuntes: illi qͥ
iã ꝑ uiã istã id ẽ. ꝑ uiã istã transier̃ innc
ad patriã. Apłi transeutes erant in ista
uita : ꝓpħȩ transeuntes erant. Qs bene

Expanded text:
t viam, Benedictio Domini super vos; benediximus «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat et videbat aliquos facere aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel alione. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.» Qui sunt transeuntes? Illi qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant. Quos bene
Abbreviated transcription (Latin):
iustificas peratũ taiũ. & suꝑb ad uersus am̃.
qͥa te facis extra culpã. & dm̃ inculpa. N
tantũ erexisti ceruicẽ tuã. & cucurristi cont᷑
dm̃. sic̃ scriptũ ẽ iniob dicebat de immpio pec¬
demeritis tuis. & uis mecũ inqt ds̃ uidicio con¬
tedere. intrare mecũ inuidiciũ: cũ debeas in
reatu tuo satis facere dõ. et clamare ad illũ qd. ela¬
matur in alio psalmo. si iniquitatẽ obseruabis dñe. dñe qͥs¬

Expanded text:
ustificas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio pecde meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine