comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
helyas suꝑbo regi increpationis u̾ba ꝑ tumorẽ
intulit : qͥ ante eiꝰ currũ humilit̾ cucurcit: Sic̃
scͥptũ ẽ. Accinctisꝙ lũbis: currebat ante achab
Quom᷑ uit cl̃i ihetoboã p̃sentiã ex elatione des¬
pexit: qui arentẽ dexterã eiꝰ saluti pristine ꝓ¬
tiniꝰ ex pietate reparauit: Sic̃ scriptũ ẽ. Cũq au¬
disset rex sermonẽ hominis cl̃i quẽ inclama¬
uerat contͣ altare in bethel: excendit marũ
suam de altari dicens.App̃hendite eũ. Et exa¬
ruit manꝰ eiꝰ. Et paulopost. Orauit uir dei fa¬
ciem dñi. & reu̾sa ẽ manꝰ eiꝰ ad eũ: & facta est
sicut priꝰ fuerat. Qa enĩ suꝑbia gignere uir¬
tutes nescit: qͣnta ex hũilitate ꝓdiit uox incre¬
pationis ostendit᷑. quã signa comitant᷑. Quo¬
mͦ nathan contͣ dauid regẽ ꝑ u̾ba increpatio¬
nis tumuit ⁊ qͥ cũ increpanda culpa deesset.¬
in terrã se eiꝰ ꝯspectui ꝓtinꝰ strauit: Sicut scͥp¬
tũ ẽ. Nunciauert̃ regi dicentes. Adest nathan

Expanded text:
 tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicensruit manus ejus? Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus ejus ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodiit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa in terram ejus conspectui pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quare ita ortinata stut ingemiscens. nõ
iusticiã redarguit. s miscłam inqͥrit: ut ꝑ¬
cunctando ipse humilit̾ pulset. qd̾ parcẽdo
diuina pietas m̃iutet. Acsi aꝑte dicat. Cur
qͣsi ꝯtrariũ t̾ hoẽm despicis: qͥ certꝰ scio q
ꝑire ł ipsũ quẽ despic̾e cred̾is ñ uisͤ Unde
bene adhuc ⁊ humilitatẽ ꝯfessionis expͥmt:
⁊ uocẽ lib̾e inqͥsitionis adiungit dic̃s. Cur
ñ tollis peccatũ meũ: ce qͣre ñ aufers iniqͥta

Expanded text:
et quare ita ordinata sint, ingemiscens, non et quare ita ordinata sint, ingemiscens, non justitiam redarguit, sed misericordiam inquirit, ut percunctando ipse humiliter pulset, quod parcendo divina pietas immutet, ac si aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi hominem despicis? quia certus scio, quia perire vel ipsum, quem despicere crederis, non vis. Unde bene adhuc et humilitatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquisitionis adjungit, dicens: Cur non tollis p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrit mire qd̃ sͥ respond̾e ñ sufficit: ⁊ sub eo
ignara deficit. qd̾ prudent̾ reqͥrit. Amplã se
simul ⁊ angustã ꝯsid̾ans. qualẽ se ueraciter
estimet ignorat: qr si ampla ñ ẽẽt. nequaꝗͣ
tã inuestiganda reqͥreret. Mrursũ si angu
sta ñ eẽt: hocipsũ saltẽ qd̾ ipsa reqͥrit inue¬
ne molestias. ⁊ a mĩte q̃stiones tołat. graue
niiirũ pondꝰ semetipsũ portat. Undiq
languoribꝰ p̃mut᷑ͥ undiꝙ insirmitatibꝰ urge¬
tur: ut qͥ relicto dõ se sͥ ad requiẽ suffic̾e cre¬
didit. nil in se nͥ tumultũ ꝑturbationis ĩue¬
niret : inuentũq fugere quereret: s autore
ꝯtẽpto quo se fugeret ñ hab̾et. Cuiꝰ infirmi¬
tatis pond̾a. bene quidã sapiens ꝯtẽplatus.
ait. Graue iugũ suꝑfilios acdã: a die exitus
de uentre matris eoꝵ usq ad diẽ sepulture
in matre om̃rũ. Beatus ã iob ista ꝯsiderans.

Expanded text:
quirit mire quod sibi respondere non sufficit; et sub eo quirit mire quod sibi respondere non sufficit; et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. Amplam se simul et angustam considerans, qualem se veraciter aestimet ignorat: quia si ampla non esset, nequaquam tam investiganda requireret, et rursus sta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit, invene molestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum pondus semetipsum portat, undique languoribus premitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui relicto Deo se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore contempto, quo se fugeret non haberet. Cujus infirmitatis pondera bene quidam sapiens contemplatus, ait: Grave jugum super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque ad diem sepulturae in matrem om
Abbreviated transcription (Latin):
icessant̃ atterit᷑: qr ⁊ inces ant̾ cursu rapi¬
ente ꝑmutat᷑. Rebus ã mutabilibꝰ subdita:¬
⁊ a semetipsa uariat᷑. Nã querens qd̾ ñ bab
anxia ꝑcipit: cũq hoc habere ceꝑit. teclet
hanc ꝑcepisse qd̃ quesunt. Amat seꝑe qd̃
despexerat: despicit amabat. Cũ labore q̃
et̾na st̃ discit: s hoꝵ repente obluiscit᷑ si la¬
borare desierit. Dix q̃rit ut parũ qͥd de sũ¬
nus inueniat: s ad ꝯsueta citiꝰ relabens. nec
parũ in his q̃ inuen̾it ꝑseuerat. Frudiri ap¬
petens. uir suã ignorantiã suꝑat: s eruclita
grauiꝰ ꝯtra scientie głam pugnat.Uix car¬
nis sue sͥ tyrannidẽ subicit: s tñ adhuc intꝰ
culpe imagines tołat. cuiꝰ iã foris oꝑauimn¬
erigit: s reu̾beratã hanc corporeaꝵ reꝵ ami¬
ca caligo ꝯfindit. Semetipsã qualit̾ incor¬
porea corpꝰ regat intueri uult: ⁊ ñ ualet. Re¬

Expanded text:
incessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiincessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiente permutatur. Rebus autem mutabilibus subdita a semetipsa variatur: nam quaerens quod non habet, anxia percipit, cumque hoc habere coeperit, taedet hanc percepisse quod quaesivit. Amat saepe quod despexerat, despicit quod amabat, cum labore quae aeterna sunt discit, sed eorum repente obliviscitur, si laborare desierit. Diu quaerit ut parum quid de summis inveniat, sed ad consueta citius relabens, nec parum in his quae invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam ignorantiam superat, sed erudita, gravius contra scientiae gloriam pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit, sed tamen adhuc intus culpae imagines tolerat, cujus jam foris opera vinerigit, sed reverberatam hanc corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat intueri vult et non valet. Re
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssa sõno. iugiliis excutit᷑. ne sua peiꝰ qͥete
lasset᷑. Cestibꝰ tegit᷑. ne frigoris adu̾sitate
penetret᷑: quesito calore deficiens. aurarum
flatu reforet᷑. Cũq inde molestias inuenit.
ũn uitare molestias q̃siuit: male sauciata
ut ita dixerĩ. de ipso suo medicamine lan¬
guescit. Remotis gͦ febribꝰ. cessantibꝰq dolo¬
ribꝰ. ipsa nr̃a salus egritudo ẽ: cui curande
necessita nũꝗͣ deest. Quot enĩ solatia ad in
uendi usũ querimꝰ: quasi tot nr̃e egͥtndin
melicaũtis obmamius. S ipsũ ꝙ̃ medicam̃
inuuliꝰ uertit᷑: qr exqͥsito remedio paulo di¬
utiꝰ inherentes. ex eo gramꝰ deficimꝰ. qd̾ ꝓuii¬
de ad refectionẽ paramꝰ. Sic ninurũ debu¬
die portamꝰ lutũ. Ipsa qͦ mens ur̃a a secreti
urt̾ioris securo gaudio exclusa. mͦ spe decipi¬
re deicitur: mͦ falsa hylaritate relenatur.
Transitoria ꝑtinacit̾ diligit: eoꝵq amissiõe

Expanded text:
oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. « Remotis ergo febribus cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curanda necessitas nunquam deeserimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur; quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debudie portamus luctum. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio exclusa, modo spe decipirem dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur. Transitoria pertinaciter diligit, eorumque amissione
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ sͥ ꝯtrariũ posut: qr inimicũ ex elatiõe
deputauit. S ipsa hec ꝯtrarietas culpe.
fca ẽ homini pondꝰ pene: ut corruptiõi sue
male lib̾ seruiat. qͥ bene seruus de incorrup¬
tionis lib̾tate gaudebat. Salubrẽ quippe
humilitatis arcẽ deserens. ad infirmitatis
Iugũ suꝑbiendo ꝑuenit: &e ceruicẽ cordis eri¬
gendo supposint: qr qͥ subẽe diuinis iussionibꝰ
noluit. sub sius se necessitatibꝰ strauit. Qͦd
meliꝰ ostendimꝰ: si ea q̃ deiectꝰ sustinet. ⁊ priꝰ¬
carnis. ⁊ pꝰ̾ ponda m̃tis expͥmamꝰ. Ut enĩ
taceamꝰ hoc qd̃ dolores tolerat. qd̾ febribus
anhelat: sua quadã egͥtudine ꝯstringitur.
tabescit: oꝑe deficit. Inedia deficiens. cibo
reficit᷑. ut subsistat: refectiõe lassescens. ab¬
stinentia releuat᷑. ut irigeat. Aqua ꝑfudit᷑
mis liq̃fiat. Labore uegetat᷑. ne quiete tor¬
peat: quiete refouet᷑. ne laboris ex̾citatione
succũbat. Fatigata iugiliis. sõno reparat᷑:

Expanded text:
contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed haec ipsa contrarietas culpae 268 facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene servus de incorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem deserens, ad infirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigendo supposuit, quia qui subesse divinis jussionibus noluit, sub suis se necessitatibus stravit. Quod melicarnis, et post pondera mentis exprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur: tabescit, opere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur, ut subsistat; refectione lascescens, abstinentia relevatur, ut vigeat; aqua perfunditur, rfusione liquefiat; labore vegetatur ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur;
Abbreviated transcription (Latin):
si ei reatus sui debitũ misccłe benignitas ñ
relaxat. Uel certe cũ dr. qͥd faciã t᷑: patent̾
ostendit᷑. qr hec ipsa bona que agere p̃cipi¬
mur. ñ p̃ceptori. s nob̃ ꝓsunt. Underur sũ
Humilitas ã nr̃e destitutionis expͥmtt᷑. cũ ds
hominũ custos nocat᷑: qr si eiꝰ nos custodia mi¬
nime ꝓtegit᷑ ante occulti hostis insidias nr̃e
sollicitudins ocłs ugilans cdoriit: psalmista
rursũ atrestante qͥ ait. Nisi dñs custodierit ci¬
uitatẽ: inuanũ uigilant qͥ custodiunt eã. ꝑ
nos nãꝙ cecidunꝰ: s nr̃is resurg̾e uiribꝰ non
ualemꝰ. Culpa nos uoluntatis ꝓprie semel stra¬
it: s pena culpe ddeteriꝰ coticdie depͥmit. Ad
amissã rectitudinẽ surgere studioꝵ conatibꝰ
nitun᷑: s meritoꝵ pond̾e grauam᷑. Unde ⁊
apte subdit᷑. Quare posiustime ꝯtrariũ tͥ:¬

Expanded text:
sui debitum misericordiae benignitas non relaxat. Vel certe cum dicitur: Quid faciam tibi? patenter ostenditur quia haec ipsa bona quae agere praecipimur, non praeceptori, sed nobis prosunt. Unde rursum Humilitas autem nostrae destitutionis exprimitur cum Deus hominum custos vocatur, quia si ejus nos custodia minime protegit, ante occulti hostis insidias, nostrae sollicitudinis oculus vigilans dormit, Psalmista rursus attestante, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Per nos navalemus. Culpa nos voluptatis propriae semel stravit, sed poena culpae deterius quotidie deprimit. Ad amissam rectitudinem surgere studiorum conatibus nitimur, sed meritorum pondere gravamur. Unde et apte subditur: Quare posuisti me contrarium t
Abbreviated transcription (Latin):
riiuã. Sunt ĩnulli iustoꝵ qͥ sic celestia ap¬
petunt: ut tñ a t̾renoꝵ spe minime fran¬
gant᷑. Largita diuinitꝰ pat̾monia ad neceᷤᷤ¬
sitatis subsidiũ possident: honores sͥ tẽpo¬
ralit̾ impensos tenent. aliena ñ appetunt:
suis licite utunt᷑. Q tñ ab eisciẽ rebꝰ quas
habent. alien st̃: qr ad hec ipsa q̃ possicleis
ex desid̾io ñ tenent᷑. ⁊ st̃ ĩmulli iustoꝵ qui
ad cõprehendendũ culm̃ ꝑfectionis accine¬
ti. dũ altiora interiꝰ appetunt: exteriꝰ cunc¬
ta derelinquunt. Q rebꝰ se habitis nudai:
gła honoris expoliant: q̃ int̾noꝵ desiderio
ꝑ assiduitatẽ se amici meroris afficunt:
habere de ext̾ioribꝰ ꝯsolationẽ nolunt: qui
int̾nis gandiis dũ m̃te appropiant. uitã
in se funditꝰ corporee delectationis necant.
Talibꝰ nãq ꝑ paulũ dr̃. Mortui enĩ estis:
uita ur̃a absconita ẽ cũ xp̃o in dõ. Hoꝵ¬

Expanded text:
Sunt nonnulli justorum, qui sic coelestia appetunt, ut tamen a terrenorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent, aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent, alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident, ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum, qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant. Qui internorum desiderio per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui in aeternis gaudiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Ho
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾renis actionib sine fructu laborasse. ñ
ex actionũ pͥncipio s fine pensamꝰ. Cũ enĩ la¬
bores nr̃os adu̾sitas sequit᷑. quasi uite nr̃e ua¬
cui menses agunt᷑: qr ex cõpletione actio¬
S qͥa in sacro eloqͥo ñ numꝙͣ nox ꝓ ignoran¬
tia ponit᷑ paulo attestante qͣui uenturã iu¬
tã scientib discipulis dicit. om̃s uos filii lu¬
cis estis ce filii diei. ñ sumꝰ noctis neq tenebͣ¬
quib p̃misit. uos aũt fratres ñ estis in tene¬
bris. ut uos dies illa tanꝗͣ. fur cõp̃hendat:
potest in hoc loco ex eoꝵ ꝑsona uox sõe eccłie
accipi. qͥ post ignorantie sue caliginẽ ad a¬
morem rectitudinis redeunt : & ueritatis ra¬
diis illustrati. fletib diluunt qͦd errauerõ. Il¬
luminatꝰ &e enĩ qͥsq respicit: qm turpe fut̃t.

Expanded text:
in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed ex fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actio quia in sacro eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebquibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tatib defluunt & puide fructu boni oꝑis ñ
ditant᷑. m̃ses uacuos ducit: qr uite tp̃a sine
retͥbutionis munere expendit. In his uͦ qui
et̾nis desideriis dediti mundi huiꝰ adu̾sa pa¬
tiunt᷑. laboriosas noctes enumerat: qr tͥbula¬
tionũ tenebras qͣsi in caligine uite p̃sentis
menses uacuos & noctes laboriosas tole¬
rat: qr eoꝵ uitã ce retͥbutio subsequens mi¬
la remunerat &e p̃sens tͥbulatio angustat.
Recte aũt nequaꝙͣ dies. s in eis uacuos m̃ses¬
se habere ꝑhibet. Mensiũ quippe nõie: dierũ
collectio & sũma signat᷑. ꝑ diem gͦ una queꝙ
actio exprimi potuit: ꝑ menses autẽ actionũ
finis innuit᷑. Et sepe cũ in hoc mundo aliqͥd
agimꝰ: intenta spei alacritate suspensi hoc
ip̃m qͦd agimꝰ uacuũ ñ putantꝰ. S postquã
ad actionũ t̾minũ ꝑueninꝰ: ñ optinentes que
appetimꝰ. laborasse nos in uacuum dolemus

Expanded text:
tatibus defluunt, et proinde fructu boni operis non tatibus defluunt, et proinde fructu boni operis non ditantur, menses vacuos ducit, quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui, aeternis desideriis dediti mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras quasi in caligine vitae praesentis menses vacuos et noctes laboriosas tolerat, quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet. Mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimitur, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus, intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetim
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Noctes uͦ laboriosas enumerat: qͥ adu̾si¬
tates sibi presentis tẽporis sese inuirrutib ex¬
cendo coaceruat. Nã si ꝓficere in m̃te ñ appetit:
minꝰ fortasse asꝑa que mundi st̃ sentit. Que
tam̃ sententia si ad uocẽ sc̃e eccł̃ie ducit᷑: intel¬
lectus eius paulo subtiliꝰ indagat᷑. Ip̃a quippe
uacuos menses habet: que in infiriis suis
t̾renas actiones abeq uite p̃mio defluentes su¬
stinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat: que
in membris fortib multiplices tͥbulationes
portat. In hac ce enĩ uita quedã laboriosa fc̃
quedã uacua. quedã uͦ uacua simul & labo¬
riosa. Amore quippe ⁊ditoris p̃sentis uide tͥ¬
bulationib exerceri. laboriosũ quidẽ ẽ:s ua¬
cuũ non ẽ. Amore autẽ seculi uoluptatib sol¬
eiisdẽ seculi adu̾sa aliqua ꝑpeti. ce uacuũ si¬
mul est &e laboriosum: qr ex adu̾sitate mens
afficit᷑ & remunerationis p̃muo ñ replet᷑. In his
itaq sc̃a eccł̃ia qͥ in ea iam positi adhuc uolup¬

Expanded text:
tat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe menses vacuos habet, quae in infirmis membris suis terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi, voluptatibus solejusdem saeculi adversa aliqua perpeti et vacuum simul est et laboriosum, quia et ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia qui in ea jam positi adhuc volup
Abbreviated transcription (Latin):
uiri ad uerba tante alirtudinis delo ueritatis
ñ aũt uicio elationis exihunt. ip̃i patent̾ indi¬
cant: qui factis dictisꝙ aliis. & quanta humili¬
tate polleant. & erga eos qͦs redaiguunt. qͣnta ca¬
ritate ferueant manisestant. Suꝑbia quippe o¬
diũ generat: hũilitas amorẽ. Uerba itaqique a¬
mor exasperat: ꝓfecto ex fonte hũilitatis manant.
potuit: qui ꝓ eisdẽ qͦs increpauerat ad deceriora
crescentib. seq lopidantib. flexis genib orauit di¬
cens. dñe ne statuas illis hoc peccatũ: Quora pau
lus otͣ gentis sue sacerdotẽ ac pͥncipẽ asꝑitatis u̾ba
suꝑbiens intulit: qͥ hũilitate se cẽ discipłoꝵ ser¬
uicio substernit dicens. ñ enĩ nofinet ip̃os p̃dica

Expanded text:
viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem et principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͦ facturꝰ est cũ iudicaturꝰ uenerit᷑
quri una uoce hostes suos ꝑculit. etiã
cũ indicandꝰ uenit: Qd̃ est illud uidici¬
um qd̃ ĩmortalis exeret: qͥmuna noce
ñ potuit ferri moriturus: Qs eiꝰ irã
toleret: cuiꝰ ⁊ ipsa ñ potuit mansuetu¬

Expanded text:
go facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Aut quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
do qͥsq ñ ꝓ preterita culꝑa diluenda: s ꝓ futu¬
ra uitanda percutit᷑. Quod aperte paulus de
semet ipso testat᷑ dicens. Ne magnitudo reuela¬
tionũ excollat me: datus ẽ mͥ stimulus carnẽ
mee.angelus sathane qui me colafiret. Qui

Expanded text:
do quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futudo quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur; quod aperte Paulus apostolus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet
Abbreviated transcription (Latin):
sit genera. Aliã namꝙ ẽ ꝑcussio qua pecca¬
tor percutioͣ. ut sine retractatione ꝑuniatur.
Alia qua peccator ꝑcutit᷑. ut corrigat᷑. Alia qͣ
ninnũqͣm qͥsq pͥercutit᷑. ñ ut preterita cor
rigitur. nec futura prohibetur: s dũ mopina¬
ta salus ꝑcussionẽ sequit᷑. saluantis uirtꝰ cog¬
nita ardentiꝰ amet᷑: cũq innoxtꝰ flagello at¬
terit᷑: ei per patientiam meritoꝵ sũma cumu¬
let᷑. Aliquando enĩ peccator ꝑcutit᷑. ut absq re¬
tractatione puniat᷑. sicut periture iuidee dicit᷑.
plaga inimici ꝑcussi te: castigatione crudeli.
Et tursũ. Quid clamas ad me suꝑ contritio¬
ne tua: Insanabilis ẽ color tuus. Aliquando
peccator ꝑcutit᷑ ut corcigat᷑: sicut cuidã in e¬
uangelio dicit᷑. Ecce sanus factus es. iam no¬
li peccare: ne t̃ deteriꝰ aliquid contingat. uer¬
ba enĩ saluantis indicant: quia peccata p̃ce¬
dentia habiti uimi doloris exigebant. Aliquan¬

Expanded text:
sunt genera. Alia namque est percussio, qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrrigitur, nec futura prohibetur; sed ut, dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumuletur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sPlaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur, ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim salvantis indicant, quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
demptor nr̃ sue ꝯuersationis exẽplo dricatũ se¬
quentib prestans. de iusticia sua ꝯfidentib
nulla luce claruit ⁊ peccatoꝵ uero suoꝵ tene¬
bras agnoscentib. igne sui amoris infulsit.
Nec quod corruere iob d̃r. indignũ mens hoc
significatiomi redemptoris arbitret᷑. Scͥptũ
namq ẽ. Uerbũ misit dñs in iacob: &e cecidit
in isri. Iacob quippe supplantator: isrł uͦ uidenᷤ
iacob per carnis mortẽ supplantare studuit:
hunc nimirũ ꝑ oculos fidei gentilitas deũ
repente ꝯfitens. gentilis popłs inuenit. De
sc̃õ quoꝙ sp̃u scriptũ ẽ. Cecidit suꝑ eos sp̃s ac¬

Expanded text:
demptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israël vero vids designatur? Quia quem Jacob per carnis mortem supplantare studuit, hunc nimirum per oculos fidei gentilitas Deum repente confitens populus gentilis invenit. De sancto quippe Spiritu scriptum est: Cecidit sp
Abbreviated transcription (Latin):
ofundit᷑ actio regiosoꝵ. dũ illi cẽ ꝓmitendo
ñ seruant que in preceptis audiunt : & isti
iiuendo ea custodint: inquib nequaꝙͣ man¬
datis legalib astringunt᷑. Qua uͦ anctoritate¬
lobet isteꝰ sit preditus: ip̃a sacrarũ pãginarũ so¬
tres solũm uiri liberent᷑: noe scilicet damel&e iob.
Nec ĩmerito int̾ hebreoꝵ uitas. in auctoritatis
reuerentia. uita iusti gentilis adlucit᷑: qi re¬
demptor nr̃ sicut ad redemptionẽ uideoꝵ ce gen¬
tiliũ uenit. ita se iudeoꝵ ce gentiliũ ꝓpħ̃ari uo¬
cib uoluid: ut ꝑ utiũq popłm disceret᷑. qui ꝓ

Expanded text:
confunditur actio religiosorum, dum isti etiam promittendo confunditur actio religiosorum, dum isti etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt, et isti vivendo ea custodiunt in quibus nequaquam mandatis legalibus astringuntur, dum illi ultraliber iste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum sotres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
alienos nos ab eisdẽ rreceptis aspicimꝰ. quib
hec specialit̾ locutus ĩ ẽ. Unde ad ꝯfutandã
impudentiã nr̃am gntilis homo ad exẽplũ
deducit᷑: ut quia oboire homo segi sub lege
positus despicit: eiꝰ altim cõparatione eiugi¬
let qui sine lege legaliter uixit. Erranti gͥ ho¬
mini data ẽ lex. eranti u cẽ sub lege. adduci¬
tur testimoniũ eoꝵqͥ extra legẽ sunt: ut quia
conditi ꝯditionis ir̃e ordinẽ seruare nolunrꝰ
p̃ceptis admoneren: ce qͥa preceptis obedire o¬
tẽpsimꝰ. exẽplis ꝯfinderem᷑: nec ut cdc̃m ẽ eoꝵ ex¬
emplis qͦs lex astrigeret ⁊ s qͦs lix a pecc̃o nul
tia: cucũuenit exusationẽ nram. Undiq oclu¬
sus ẽ aditus terguersatioms humane.Homo
gentilis. homo sue lege ad mediũ adclucit᷑:. ut
eoꝵ qui sub lege : prauitas ꝯfundat᷑. Qd̃ bene
re. In sydone qͥꝑ figurat᷑ stabilitas in lege po¬

Expanded text:
alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulltia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene re . In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege po
Abbreviated transcription (Latin):
tͣhunt᷑. qr extͣ semet ip̃os aunt: oe sic de se sen¬
tentias quasi de aliis ꝓfrrunt. Unde ce beatꝰ iob
sc̃o sp̃u afflatus. potuit suagesta que erant
uidelicet superne aspiitionis dona. quasi
ñ sua scribere : quia eo altertꝰ erant que loque¬
bat᷑. quo homo loquebaique clei sunt. &e eo al¬
ter que erant illiꝰ loquelat᷑. quo sp̃s sc̃s loque¬
batur que hominis st̃. Siam debentꝰ ista post
ponere: ce ad ꝯsiderandi sacre hystorie gesta ꝑ¬
perare. Omĩs homo eo p̃o quo homo ẽ. suum
intelligere debet auctori: cutꝰ uoluntati tanto
magis seruiat : qͣnto sequia de se ip̃o nichil
sit pensat. Ecce aũt clũconditi dñm osiderare
negleximꝰ: adhibita suit precepta. Preceptis
qͦꝙ obtẽperare nolum adiunguntur exẽpla.
Ip̃a qͦꝙ imuitari exempa declinant᷑: que edidi¬
se nobis posita sub leg conspicunꝰ. Quia enĩ
d̃s aꝑte quibdã sub lere positis locutꝰ ẽ: quasi

Expanded text:
trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sentrahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spiritus sanctus loquebatur quae hominis sunt. ponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ xp̃c. Hinic ẽ qd̃ angelus qͥ moysi apparu¬
isse describit᷑. mͦ angelus mͦ dñs memoratur.
Angelꝰ uidelicet ꝓpter hoc qd exteriꝰ loquendo
quendi efficatiã ministrabat. Cũ gͦ extertꝰ lo¬
quens ab interiore regit᷑: & ꝑ obsequiũ angelꝰ
& ꝑ inspirationẽ clñs nominat᷑. Hinc daiuid
ait. Atcendite ppłe m̃s legẽ meã: inclinate
aurẽ urãm in uerba oris mei. Non enĩ lex da¬
uid aut ppłs dauid: s personã eiꝰ ex quo lo¬
quebat᷑ assumens: ip̃siꝰ auctoritate loquit᷑.
cuiꝰ inspiratione replebat᷑. Hoc coticdie freri
in eccł̃ia cernimꝰ: si uigilanter intuem᷑. Nam
stans in medio ppłi lectorclamat. Ego sum cłs
abrahã. ds ysaac. ce cłs iarob. Et q̃d ip̃e d̃s sit.
uere ꝓfecto ñ dicit ⁊ nec pañ ꝑ hoc quod dicit
ueriatis regulam deseri: qͥa cui ministeriũ
lectione exhibet. eiꝰ dñiiuoce pretendit. Itaq
scͥptores sacri eloquii qͥ arepleti scõ sp̃u suꝑ se

Expanded text:
us ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo quendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑: quia heretiooꝵ sacrificia accepta deo ẽẽ
nequeunt. nͥ ꝑ eis uniu̾salis eccłie manib
offerant᷑: ut etꝰ merits remediũ salutis inuie¬
niant. qͣm uerboꝵ iaculis imprignando feri¬
ebant. Unde ꝓ eis ce septẽ sacrificia memoran¬
t᷑ oblata: quia dũ septifornus gr̃e sp̃m oftcen¬

Expanded text:
cipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse cipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. Ad loquendũ quippe ñ delo nomi ho¬
munris: s uite ueteris prauitate dctcantur.
Sophar quoꝙ latino sermone ddr̃ dissipatio
specule: uł speculã dissipans. Mhentes nãq
fideliũ ad ꝯtemplanda suꝑna se erigunt: s
dũ hereticoꝵ uerba ꝑuertere recta ꝯtempian¬
tes appetunt: specuiã dissipare conantur. In
si enĩ cleũ conterapnerent: nequaꝙͣ de uło
ꝑuersa sentirent. Et nisi uetustatem otrahe¬
rent: in noue uite intelligentia ñ errarent
Et nisi speculationẽ bonoꝵ destruerent: neqͣ¬
qͣm eos suꝑna iuisticia tã districto examine
ꝑ uerboꝵ suoꝵ culpa reprobaret. Contẽpnen¬
do gͥ deũ in uetustate seretinent: s in uetus¬
tate retrnendo. prauis suis sermonib specu¬
tici diuine gr̃e largitate ꝑfusi. ad ictatẽ sc̃ẽ
eccl̃ie redeunt: bene hoc ip̃a amicoꝵ reconcili¬
atione signat᷑. ꝓ quib tñ beatꝰ iob exorare pre¬

Expanded text:
nantur. Ad loquendum quippe non zelo novi honantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur.  Vsi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus specutici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare prae
Abbreviated transcription (Latin):
putare cũ deo cupio: priꝰ uos ostendens fabri¬
catores mendacii. & cultores ꝑuersoꝵ dogniatũ.
Constat gͦ eos hereticoꝵ typũ errando gerere:
dere cernit᷑ ueritati illiꝰ aduersat᷑: psalmista at¬
testante qui ait. ut destruas rimiclĩ ce defenso¬
rẽ. Inimicus qͥppe & defensor ẽ: qͥ deũ quẽ pre¬
turi redemptoris speciẽ teneat: cẽ nomine de¬
monstrat. Iob quippe: int̾pretat᷑ dolerẽ. Quo m¬
mirũ dolore uł mediatoris passio. uł sc̃e eccłie
labor exprimit᷑. que multiplici presentis inte
fatigatione cruciat᷑. Amici quoq eiꝰ ex uocabu¬
lo nominis: meritũ sue indicant actioniꝰ. Nã
aliud heretici faciunt : nͥ qd̃ dũ falsa de deo sen¬
tiunt. eũ suꝑbiendo ꝯtempnunt: Baldach̾. in¬
terpretat᷑ uetustas sola. Bene añt om̃s heretici
in his que de dño loquunt᷑ dũ ñ intenti¬
one recta. s appecicione tẽporalis głe ideri
predicatores appetunt: uetustas sola nomi¬

Expanded text:
vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, dere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praeturi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nomi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s uenit : s in solo mediatore semꝑ singula¬
ex cuiꝰ diuinitate ꝓcedit. In illo gͥ manet: q̃
solꝰ ce omĩa ce semꝑ potest. Nã fideles qͥ hunc
accipiunt. cũ signoꝵ donã hab̾e semꝑ ut uo¬
lunt ñ posst̾: hunc se accepisse qͣsi in tͣnsitꝰ os¬
tensione testant᷑. S cũ rurlũ de eodẽ sp̃u ueri¬
tatis ore discipulis dr. apud uos manebit
&e in uobis erit : qͥd ẽ qͦd diuina uoce. mediate¬
ris signũ. hec eadem sc̃i sp̃s mansio declarat᷑.
cũ d̾r. suꝑ quẽ uideris sp̃m descenderitẽ ce ma¬
nentẽ suꝑ eũ : Si gͥ uixta magistri uocẽ. &e in
discipłis manet ÷ quomͦ singulare iã signũ
erit qͦd in mediatore ꝑmanet: Qd tam citiꝰ
cognoscunꝰ: si dona eisdẽ sp̃s discernamꝰ. Alia
namoꝙ st̃ dona illiꝰ. sine quib ad uitã nequa

Expanded text:
Spiritus venit, sed in solo Mediatore semper singulaSpiritus venit, sed in solo Mediatore semper singulaex cujus divinitate procedit. In illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum haec eadem quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam signum erit quod in Mediatore permanet? Quod citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius sin
Abbreviated transcription (Latin):
ͥ r Dimite eã anima enĩ eiꝰ in amaritudine ẽ: ce.
dñs celauit a me u̾bũ. Si ꝓpħie sp̃s ꝓpħis semꝑ¬
abesset: inqͥsitꝰ amos ꝓpheta ñ diceret. ñ sũ ꝓpħa.
fuit : si de se in presenti uera denegauit: S
deesse sensit: de semet ip̃o testimoniũ ueracit̾
intulit dicens. Non sũ ꝓph̃a. Q tam̃ secutꝰ ad¬
uinxit. Et n̾c audi uerbũ dñi. Hec dicit dñs.
Uxor tua in ciuitate formcabitur: & filii tui
& filie tue ingladio cadent: & humꝰ tua fu¬
niculo metietur : & tu intetra polluta mori¬
eris. Qͥb ꝓphete uerbis aꝑte ostendit᷑. qͥa dũ
se illa loqueret᷑. impletꝰ ẽ: ce mox habere ꝓphe¬
tandi sp̃m meruit. qui se ꝓpħam ñ ẽẽ humi-¬
dauid regi de templi se ꝯstructione ꝯsulenti. ne¬
quaꝙͣ nathan ꝓpħ̃a ꝯcederet. qͦd post paululũ
negaret. Unde bene in eungelio scriptũ ẽ. Suꝑ
quẽ uideris sp̃m descendentẽ. & manentẽ suꝑ
eũ: hic ẽ qui baptirat. In cunctis nãq fidelib

Expanded text:
tensione virtutis dantur donis sancti Spiritus sentiamus. Alii namque prophetiae, alii genera linguarum, alii virtutes curationum dantur. Sed quia haec ipsa dona non fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed  spiritum deesse sensit, de semetipso testimonium veraciter intulit, dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi veUxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta morieris . Quibus prophetae verbis aperte ostenditur quia dum de se illa loqueretur, impletus est; et mox habere prophetandi spiritum meruit, quia se prophetam non esse humiDavid regi de templi constructione consulenti, nequaquam Nathan propheta concederet, quod post paululum negaret. Unde bene in Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
tie aũt uirtꝰ. curatio. genera linguaꝵ. inter¬
pretatio sermonũ. dona ciꝰ st̃: s que iurtittis
eiꝰ presentiã ꝓ correptione intuentiũ ostend̃t.
In his gͥ donis sine quib ad uitã ꝑueniri ñ po¬
test: sp̃s sc̃s siuie in predicatorib suis. seu in e¬
lectis om̃ib semꝑ manet. In illis aũt qͥb ꝑ os¬
tensionẽ illiꝰ ñ nr̃a uita seruat᷑. s alioꝵ querit᷑
neqͣqͣm semꝑ in p̃dicatorib ꝑmanet: qͥa sẽꝑer
qͥdẽ eoꝵ cordi ad bene uiuendũ p̃sidet. nec
tam̃ ꝑ eos uirtutũ signa semꝑ ostendit ⁊ s
aliqͥn se eis a signoꝵ ostensionib subtrahit:
otinue habet p̃sentẽ: qͥa ex illo idem sp̃s ꝑ sub¬
stantiã ꝓfert᷑. Recte gͦ &e cũ in scĩs predicatorib
maneat. in mediatore singularit̾ manere ꝑhi¬
bet᷑: quia in istis ꝑ grãm manet ad aliqͥd: in il¬
lo aũt ꝑ substantiã manet ad cuncta. Sicut
erũ corpꝰ nr̃m sensũ tantũmͦ tactꝰ agnoscit: ca¬

Expanded text:
tiae autem virtus, curatio, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt; sed quae virtutis ejus praesentiam pro correptione intuentium ostendunt. In his igitur donis sine quibus ad vitam perveniri non potest, Spiritus sanctus sive in praedicatoribus suis, sive in electis omnibus semper manet. In illis autem quibus per ostensionem illius, non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam semper in praedicatoribus permanet, quia semper quidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa ostendit, sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, mper et continue habet praesentem: quia ex illo idem Spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, ca
Abbreviated transcription (Latin):
facta humilis nunꝙͣ. ꝑdat. Sicut dño placu¬
qͦd int̾na ꝑturbatione ꝯcutim᷑ dignũ ẽ rit ad
ꝯditoris iudiciũ recurramtꝰ: ut in de cor nr̃m ad¬
uitori suo maiores laudes exhibeat. unde pul¬
satũ ueriꝰ imbecillitatẽ sue infirmitatis pen¬
cura custodire dolens animꝰ debet. ne cũ se intꝰ
tẽptatio stimulat. in u̾ba foris illicite locutio¬
nis erũpat ⁊ ne de ꝓbatione murmuret: &e ig¬
nis qui hunc uelut aurũ ꝯcremat. ꝑ excessũ ser¬
monis illiciti. in palee fauillã uertat. Nil nͦ ob¬

Expanded text:
facta humilis nunquam perdat. CAPUT LV. facta humilis nunquam perdat. CAPUT LV. quod interna perturbatione concutimur, dignum est ut ad conditoris judicium recurramus; ut inde cor nostrum adjutori suo majores laudes exhibeat, unde pulsatum verius imbecillitatem suae infirmitatis pencura custodire dolens animus debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis foras illicitae locutionis erumpat, ne de probatione murmuret, et ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favillam vertat.
Abbreviated transcription (Latin):
No si tẽptatꝰ anmꝰ. & infirmitatis sue inopia de¬
p̃hensus dicat. Nudũ me in fide pͥma gr̃a genuit
nudũ me eadẽ gr̃a in assũptione saluabit. Est
nãꝙ magnũ turbati animm solatiũ ut pulsatꝰ
uitiis. cũ se quasi nudari iurtutib ꝯspicit ad
solã miscd̃e sper recurrat: ce eo se nudari ñ
sinat. quo se a uututib humilit̾ mdũ pritat.
Qͥa ce si fortasse aliqua uirtute in tẽptatione
detegit᷑: infirmitatẽ tam̃ propã agnoscens.
ip̃a meliꝰ hũilitate uestitur: & ualde robustiꝰ
quã stecerat iacet : cũ sibi sine diumo adiuto¬
rio cessat tͥbuere qͦd habet. Unde ce manũ mox
largitoris &e iudicis humilit̾ agnoscit: dicenᷤ.¬
ditꝰ creuit: qͥ & in uirtute habita largitatẽ dan¬
tis. &e in ꝑtͣbatione fortitudins. potestatẽ tol¬
lentis agnoscit. Que tam̃ fortitudo ñ tollit᷑.
s ꝑturbata fatigat᷑: qͣtinꝰ ꝯcussa mens dũ se
hanc iãiamq quasi amutere trepidat: semꝑ

Expanded text:
 si tentatus animus et in infirmitatis suae inopia deprehensus dicat: Nudum me in fide prima gratia genuit, nudum eadem gratia in assumptione salvabit. Est namque magnum animi turbati solatium, ut pulsatus vitiis, cum se quasi nudari virtutibus conspicit, ad solam misericordiae spem recurrat; et eo se nudari non sinat, quo se a virtutibus humiliter nudum putat: qui etsi fortasse aliqua virtute in tentatione detegitur, infirmitatem tamen propriam agnoscens, ipsa melius humilitate vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum sibi sine divino adjutorio cessat tribuere quod habet. Unde et manum mox largitoris et judicis humiliter agnoscit, dicenditus crevit, qui et in virtute habita largitatem dantis, et in perturbatione fortitudinis, potestatem tollentis agnoscit. Quae tamen fortitudo non tollitur, sed perturbata fatigatur; quatenus concussa mens, dum se hanc jamjamque quasi amittere trepidat, semper
Abbreviated transcription (Latin):
tio preceptoꝵ suoꝵ sacrañita abstulit. Barbam
rasit: quia regnũ iscłiticũ deserens. decorẽ uir
tittis eius amputauit. Ed uero hoc loco ꝑ t̾rã
nisi peccator homo exprimit᷑: Primo quippe
peccanti homini dictũ ẽ: terra es & in terram
ibis. Terre gͦ nomine: peccatrix gentilitas desig¬
nat᷑. Nam cũ iustam uidea se crederet : constat
qͣm reꝓba de gentilitate sentiret: paulo atcestã¬
te qͥ ait. Nos natura uidei: ce non ex gentib pec¬
catores. Mediator gͥ nr̃ quasi deconso caꝑtte in
terrã corruit: quia uideã deserens. dũ sacram̃ta
sua ab eius sacerdotio abstulit. ad noticiã gen-¬
tiliũ uenit. Capillos enĩ a capite rasit. qͥa sacra¬
menta legis ab illo primo suo sacerdotio sustu¬
lit: & in terram corruit. qͥa saluandis se pecca¬
torib dedit. Dumq eos qui sibi uidebant᷑¬
iusti deseruit: hos qui se miustos ce noue¬
rant ce fatebantur assũpsit. Hinc ce ip̃e in

Expanded text:
tio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam tio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum dtutis ejus amputavit. Quid vero hoc loco per terram, nisi peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis. » Terrae ergo nomine peccatrix gentilitas designatur? Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate sentiret. Paulo attestante, qui ait: « Nos natura Judaei et non ex gentibus peccatores . » Mediator noster quasi detonso capite in terram corruit: quia Judaeam deserens dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentilium venit; capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit: et in terram corruit, quia salvandis se peccatoribus dedit, dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant et fatebantur assumpsit. Sequitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
uestis fuit. S quia expectatꝰ uenit. ueniens no¬
ua docuit. docens mira execcuit.mira facienᷤ
praua tolerauit: nestẽ quaindutꝰ fuerat sci¬
dit: dũ de iidea alios ab infidelitate sustulit.
alios in infidelitate dereliqͥt. Ed ẽ gͥ uestis
scissa : nisi uidea in contrariis sententiis diui¬
sa: Si enĩ uestis eius scissa ñ ẽẽt: euͣngelista
ñ diceret. qͦd predicante dño ꝯtentio oriebat᷑
in popło: ut alii dicerent bonꝰ ẽ. alii aũt ñ . s
seducit tͣbas. Quasi scissa uestis illiꝰ fuit: que
diuisa ꝑ sententias. unitatẽ ꝯcordie ꝑdidit.
orauit. Qͥd ꝑ decisos capillos. nisi sacram̃toꝵ
subtilitas: quid ꝑ caput nisi sũma sacerdotii
designat᷑. Unde &e ad iherechielẽ ꝓ̃pb̃am dr.
Tu fili homnus sume tibigladium acutũ
radentẽ pilos. &e assumes eum. ce duces ꝑ ca¬
put tuũ ce barbam: ut uidelicet ꝓphe facto
uidiciũ redemptoris exprimat᷑. qui incarne
apparens caput rasit:quia a iudaico sacerdo¬

Expanded text:
entibus. --Sed quia exspectatus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. uid per decisos capillos, nisi sacramentorum subtilitas; quid per caput, nisi summa sacerdotii designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio simplex ce rectus uiuit. Simplex
uidelicet opere: rectus fide. Simplex in bomiᷤ
que inferius ꝑagit: rectus in sũmis que
in unitums sentit. Sunt namq ñ nulli qui
in bonis que faciunt simplices ñ st̾: dũ ñ
in his retributionẽ interius. s extrinsecus
fauorẽ querunt. Unde bene ꝑ quendã sapi¬
eutẽ dr ue peccatori: terrã ingredienti du
ab uiis. Duab quippe uiis peccator terram
ingreditur: quando ce dei ẽ quod oꝑe exhibet:¬
& mundi quod ꝑ cogitationẽ querit. Bene¬
aũt dr timens deũ & recedens a malo: quia
sc̃a electoꝵ ecclia simplicitatis &e rectitudinis¬
sue uias. tuore inchoat: s caritate ꝯsũmat
Cui tunc ẽ funditꝰ a malo recedere: cum ex
amore dei ceꝑit iam nolle peccare. Cum uͦ
adhuc timore agit bona. a malo penitꝰ ñ re¬
cessit ⁊ quia eo ip̃o ꝑeccat quo peccare uellet:
si peccare multe potuisset. Recte gͦ cũ trinere
deum iob d̾r. recedere cẽ a malo ꝑhibet᷑: qͥa clũ

Expanded text:
cul dubio et rectus vivit: simplex videlicet opere, rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retributionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori teabus viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. Sunur: Timens Deum, et recedens a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum