comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum brutis animãtibo conditione subsistat. Supet quo
quid mihi uidetur in optisculis contra ruffinum scrip
sisse me noui: aduersus tum litellum quem sanctę meõ¬
riae anastasio epõ Romanae eccłiȩ tdidit. in quo lubr¬
ca & subdola ĩmo stulta confessione dum auditorũ
simplicitati illudere nititur: suat fideiimo perfidiat
illusit. Quos libtos reor sanitum patentem urm̃ occeanũ
calumnias respuentes. Certe habes ihi uitum scm̃ & etu
suam ĩmo perse nostram eaplicare sententiam. Ezechi¬
elis uolumen oli m aggtedi uolui. & spotisionem ercher¬
rimam studiosis lectoꝰtib reddere. sed in ipõ dictandi
exordio: ita animus meus occidentaltum prouintiar
& matit uebis romę uastatione confusus est: ut uix
uulgate proutihium: pioprum quoq ignorarem uota¬
bulum Hinque tacui: sciens tempus esse lachrimar
Hoc autem anno cum tres eaxplicassem libros. subitus
impetus barbarorum: de quib tuus dicit uirgilius: la¬

Expanded text:
cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scrisisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum haberecalumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione confusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacrimarum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus tuus dicit Vergilius: \'La
Abbreviated transcription (Latin):
OMINLS. uete sanctis: atq omni of¬
ficiorum caritate uentrandis filiis marcellino
& anapsichiȩ:hictonimus in xpõ salutem.
meas frequẽter ingessi. ut rescriptũ meterer: & uos sospites¬
esse non aliis nuntiantib: sed utõ potissimum sermone
cognoscerem. Super animȩ statu memini ute questun¬
culae: ĩmo maximȩ ecclesiasticat q̃stionis. utrum lapsa
de caelo sit: ut pithagoras. philo. omnes q Platonici. & ori¬
genes putant. ana propria dei substantia: ut stoi crmani
Meus & hispanar pͥscilliani hereses suspitantur: an in
thesauro dei habrantur olim conditae: ut quidam eccle¬
fiastici stulta persuasiont confidunt: an cottidie adto fi¬
ant & mutantur in corpora secundum illud quod in tu¬
uangelio scriptum est:pater meus usq modo operatue
& egoꝰ operor: an certe ex traduce: ut tertulianus appolina¬
ris.& maxima pars occidentalium autumant. ut quõ
corpus ex corpore: sit anima nascatur ex anima. et simłi

Expanded text:
OMINIS VERE SANCTIS ATQVE OMNI OFFICIORUM CARITATE VENERANDIS FILIIS MARCELLINO ET ANAPSVCHIAE HIERO- NVMUS IN CHRISTO SALUTEM. meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an anippoia dei subschaeus, et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur; an in thesauro habeantur Dei, olim conditae, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt; an quotidie a Deo fiant, et mittantur in corpora, secundum illud quod in Evangelio scriptum est, « Pater meus usque modo operatur, et ego operor ; » an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris, et maxima pars Occidentalium autumant; ut quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima, et sinuli
Abbreviated transcription (Latin):
burtas etiam in urteri testamento ctedere. quod nõ no¬
stra confinximus : sed ut. apud hebrȩos inuenimus di¬
uina transtulimus.situbi dubitas: hebratos intertoga.
Dites:quid si haebrȩi aut respondere noluerĩt: aut menti¬
ti uoluerint:tota frequentia uideorum in mea interp̃¬
tatione reticebit. nullus inueniri poterit:qui hebrȩae lĩg¬
ue habeat notionẽ. aut omnes imutabuntur illos uih¬
os quos dicis in affrice repertos opidulo: in meã calũ¬
niam tonspirasse. Nuiuscemodi in epistola tua texis fa¬
bulam.Quidam frater noster epũs cum lectititari insti¬
tuisset in ecclesia cui preest interpretationẽ tuã: mouit

Expanded text:
bueras etiam in ueteri credere testamento, quod non nobueras etiam in ueteri credere testamento, quod non nostra confinximus, sed, ut apud Hebraeos inuenimus, diuina transtulimus. sicubi dubitas, Hebraeos interroga. Dices: \'quid, si Hebraei aut respondere noluerint aut mentiri uoluerint ?\' tota frequentia Iudaeorum in mea interpretatione reticebit ? nullus inueniri poterit, qui Hebraeae linguae habeat notitiam, aut omnes imitabuntur illos Iudaeos, quos dicis in Africae repertos oppidulo in meam calumniam conspirasse? huiusce modi enim in epistula tua texis fabulam: quidam frater noster episcopus cum lectitari instituisset in ecclesia, cui praeest, interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
quae linguae mea homitibo emendata de grtco trãs
tili in latinum. quam ea testimonia quat a uideis p̃ter¬
missa sunt uel corrupta ptoferie in mediũ: ut scirent
nostri quid hebraea ueritas continerit. Si cui legere
non plaut: nemo compellit inuitum. Bibant uinum
uetustũ cum suauitate: & nostra musta contemnãt
quac in txplanatione priorum edita sunt.tit sicubi il¬
la non intelliguntur. ex nus manifestiora fiant. ꝗđ
autem genus i̾itipretationis in scripturis sãctis sequẽ¬
dum sit: liher quem scripsi de optimo genere interpretan¬
di: & omnes praefatiunculae diuinorum uoluminum
quas editioni nostrae apposiumus: explicant. ad illasq p̃¬
dentem lectorẽ muttendum puto.Et si me ut dicis: in no¬
ui testamenti emendatione suscipis:exponisq: causas cũ
suscipias: quia plurimi linguae graecae habentes sciãm
de meo possunt opeit uidicare: eandem integritatẽ de¬

Expanded text:
quae linguae meae hominibus quae linguae meae hominibus tinum transtuli, quam ea testimonia, quae a Iudaeis praetermissa sunt uel corrupta, proferre in medium, ut scirent nostri, quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo conpellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut, sicubi illa non intelleguntur, ex nostris manifestiora fiant. quod autem genus interpretationis in scripturis sanctis sequendum sit, liber, quem scripsi de optimo genere interpretandi, et omnes praefatiunculae diuinorum uoluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. et si me, ut dicis, in noui testamenti emendatione suscipis exponisque causam, cur suscipias, quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam de meo possent opere iudicare, eandem integritatem de
Abbreviated transcription (Latin):
tradltotes. quartus. asterius scitopolitanus ꝗuintuo:
⁊polinatis lao dicenus. sectus didinius alta andrinꝯ.
feruntur & diuersorum in pauto ꝓsalmos opuiscda.
sed nunt de inirgio corpoit psalmorum dicimus. Apd
launos autem hylarius pictauensis et eusehus uet¬
celltnsis ꝙĩ. origenem & eusebium transtulerunt. qͦs
ꝑuoitin & nosttr ambrosius in quibusdam secutiis ẽ.
Respondeat mihi prudẽtia tua. quate tu post tantos a
tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa
senscris. Si enim obscuti sunt ꝑsalmi . te quoq in eis fal¬
li potuisse credendum est. Si itanfesti. illos in eis fal¬
li potusse not credilut. Acpei hoc uittq modo super¬
flua erit interpittauo tua & hac lege post ꝑtioreo nulb
lequi audebit. et quodcunq alius occupauerit: alis
manitatis tuae est in quo ueniam tibi tubits. indulge
caeteris. Ego enim non tam uttra abolere conatus sił

Expanded text:
Heracleotes, quartus Asterius Scythopolita, quintus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolita, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. feruntur et diuersorum in paucos psalmos opuscula, sed nunc de integro psalmorum corpore dicimus. apud Latinos autem Hilarius Pictauensis et Eusebius Vercellensis episcopus Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa senseris. si enim obscuri sunt psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est, si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur. ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus loqui audebit et. quodcumque alius occupauerit, alius manitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego enim non tantum uetera abolere conatus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
post passionem xp̃i editione trãstultrit. Uis amator esse u
sunt: ĩmo tadt uolumin ib ut ueterum te fautorem
probes. quod si feceris: omnes ceclesiarum bibliotecas
condemnate togeris. UiXunus aut altet inuenitur li¬
bet: qui ista non hateat. Porro quod dicis non debuisse
me interptetari post ueteres: & nouo utetis filogismo
si manifesta:illos in tis falli ton potuisse prespicuũ ẽ
tuo tibi sermone respondeo. Omnes ueteito tactatorts
qui nos in domino precesserunt. & qui scriptutas stãs
interpretati sunt: aut obstura inteipitiati sunt aut ma¬
nisesta. Si obscura: tu quomodo ausus es diserere quod illi
explanait non potutrunt.Si manifesta: superfluum est
superslie est it uoluisse disserere quod illos latere nõ
potuit. maximt in explanatione psalmorum : quos aptł
gitcos interpretati sunt multis uolum inib. Primus
drigenes. scđus. Eusebius etsatiensis tertius theodorꝯ

Expanded text:
post passionem Christi editione transtulerit. uis amator esse uepost passionem Christi editione transtulerit. uis amator esse uesunt, immo rade de uoluminibus, ut ueterum te fautorem probes. quod si feceris, omnes ecclesiarum bibliotcondemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non habeat. Porro, quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris syllogismo:si manifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est,\' tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores, qui nos in domino praecesserunt et qui scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt aut manifesta. si obscura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum estsuperfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus
Abbreviated transcription (Latin):
m aliis quaeris eplis: cur priot mea in libris cãtionicis
interpretatio asterstos habeat & uirgulas pratnota¬
tas: & postra aliam translationem absq his signis edi¬
ditim pacc tua dixctim: uideris mihi nõ intelligere
quod quesisti. Illa enim interptetatio septuaginta in¬
terpretum est. &ubitunq uirgulae id est obelifti sunt:
significatur quod septraginta plus dixerunt: qm̃ hẽt
in hebreo. tibi autẽ asterisci idest stellae pracluceites
et theedotionis editiont ab orgene additum est. &¬
ibi graeca transtulimus: hic de ipõ hebraico quod in¬
telligtbamus expressimus sensuum potius ueritatẽ
quan uertorum in terdum ordinem seruantes. Et mi
ut ab cis cliti sunt sed ab origene emendatos suie cor¬
rectos pit obellos et asteriscos. & christiam homĩs
intet pretatiunculam non sequaris. presertim cum ca
quat addita sunt: ex hominis uider atq blasphemi

Expanded text:
in aliis quaeris epistulis, cur mea prior in libris canonicis in aliis quaeris epistulis, cur mea prior in libris canonicis interpretatio asteriscos habeat et uirgulas praenotatas et postea aliam translationem absque his signis ediderim, pace tua dixerim, uideris mihi non intellegere, quod quaesisti. illa enim interpretatio septuaginta interpretum est et, ubicumque uirgulae, id est obeli sunt, significatur, quod septuaginta plus dixerint, quam habetur in Hebraeo, ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi Graeca transtulimus, hic de ipso Hebraico, quod intellegebamus, expressimus sensuum potius ueritatem quam uerborum interdum ordinem conseruantes. et mirut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos siue corruptos per obelos et asteriscos et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi
Abbreviated transcription (Latin):
putium: sed obseruatio mandatorum dei. Quatso ĩgr
te: & uerum atq itrrum obsecto: ut ignoscas disputatiũ¬
cule nitae. & quod modum meum egres sus sum: tibi
imputes: qui cõegisti ut rescriberem. & mihi cum stersi¬
coro oculos abstitlisti. Nec me putes ingtm̃ mendacĩ:
qui scquor xpm̃ dicentẽ. ego sum ua urritas & uita.
nec potest fieri ut ueritatis cultor mendacto colla sub¬
mittam. Neq mihi imperitorum plebiculam concites.
qui te utnerantur ut epm̃ & in ecclesia declamãtem
saterdot honore suscipuint. me autẽ aetatis ultimȩ
& pene decrepitum: ac monasterii & rutis secreta sectã¬
tem patiupendunt. & queras tibi quos doteas: suie te¬
pichendas. Ad nos enim tantiᷤ maris atq terratũ a te
duusos spatiis: ux uocis tuae sonus peruenit. & si for
te lr̃as scripseris: ante tas italia ac roma suscipient.
qm̃ ad me cui mitendae sunt deferantur. Quod aũt

Expanded text:
putium sed obseruatio mandatorum dei.. Quaeso igitur putium sed obseruatio mandatorum dei.. Quaeso igitur et te iterum atque iterum deprecor, ut ignoscas disputatiunculae meae et, quod modum meum egressus sum, tibi inputes, qui coegisti, ut rescriberem, et mihi cum Stesichoro oculos abstulisti. nec me putes magistrum esse mendacii, qui sequor Christum dicentem: Ego sum uia et uita et ueritas, nec potest fieri, ut ueritatis cultor mendacio colla submittam, neque mihi inperitorum plebeculam concites, qui te uenerantur ut episcopum et in ecclesia declamantem sacerdotii honore suscipiunt, me autem aetatis ultimae et paene decrepitum ac monasterii et ruris secreta sectantem parui pendunt, et quaeras tibi, quos doceas siue reprehendas. ad nos enim tantis maris atque terrarum a te diuisos spatiis uix uocis tuae sonus peruenit et, si forsitan litteras scripseris, ante eas Italia ac Roma suscipiet, quam ad me, cui mittendae sunt, deferantur. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uideus factus est. Non poterat luxtriosos ad fruga¬
litatem reducete: nisi se luxurio sum probasset. & mistri¬
corditer ut ipẽ dicis non subuenire miseris: nisi se mise¬
rum ipse sentirei. Uete enim mistri ili & misericordit᷑
sicam & tuam sniãm. quia ego dico & petrum & pau¬
lum timore fidelium uideorum leges exercuisse. ĩmo
simulasse mandata: tu aũt asscris hoc tos fecisse clem̃¬
ter non mentientis a stu: sed compatientis affectu. dũ
modõ illud constet uel metu stu miseri cordia cos simu¬
lasse esse quod non trant. Illud autem argumentum
quo aduersum nos uteris: ꝙ et in gentilibus debũit gẽ¬
tilis fitri: si uideis uideus factus est: magis pro nobis
facit. Sicut enim non fuit uerc uideus: net genulis ru¬
cepit in fide xp̃i. & indifferenter permittit uesci cibis
quos damnant iudci. non cultu ut putas idolorum
In xp̃o enim hiesumec circuntisio est aliquid nec pre¬

Expanded text:
ipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad frugaipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad frugalitatem reducere, nisi se luxuriosum probasset, et misericorditer, ut ipse dicis, subuenire miseris, nisi se miserum ipse sentiret. uere enim miselli et misericorditer meam et tuam sententiam, quia ego dico et Petrum et Paulum timore fidelium Iudaeorum legis exercuisse, immo simulasse mandata, tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis astu sed compatientis affectu\', dum modo illud constet uel metu uel misericordia eos simulasse se esse, quod non erant. illud autem argumentum, quo aduersum nos uteris, quod et gentilibus debuerit gentilis fieri, si ludaeis Iudaeus factus est, magis pro nobis facit. sicut enim non fuit uere Iudaeus. sic nec ucipit in fide Christi et indifferenter permittit uesci cibis, quos damnant Iudaei. non cultu, ut tu putas, idolorum; in Christo enim Iesu nec circumcisio est aliquid nec prae
Abbreviated transcription (Latin):
ci simulationt: quod in petro reprehenderat. Pttrus igitur
simulauit legis tustodiam: iste aut̃. reprehen sor petriꝰ au¬
dact obseruauit legitima. Stquitur enim in xͥpła tua.
Nam si ꝑꝑea illa sacramenta telebrauit:quia simulauit
se iudruti ut uideos lucrifaceret: cur nõ etiã sacrificauit.
cum gentibus: quia & his qui sinc lege ctant ianqm̃ sine
lege factus est: ut eos quoq lucrifacert: nisi quia & illua
sccit ut natura uidȩus: & hoc totum dixit non ut paulꝰ
se fingeret esse quod non etat: sed ut misercorditer ua
subueniendum esse sentiret: ac si ipr̃ in eo errore labotat̾t
non scilicet mentientis astu: sid compatientis affectu.
Bene defendis paulum quod non simulauit errorem
uideorum. sed uere fuerit in ertore. neq imitari uoluit
pctrum mentientem:ut quod erat meti tudcorum dis.¬
simularet. sed tota libertate iudeum se esse diceret. Noua
dementia apostoli: dum uideos christianos uult facere:

Expanded text:
ci simulatione, quod in Petro reprehenderat. Petrus igitur ci simulatione, quod in Petro reprehenderat. Petrus igitur simulauit legis custodiam, iste autem reprehensor Petri audacter obseruauit legitima. sequitur enim in epistula tua: nam si propterea illa sacramenta celebrauit, qu\'ia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse; quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse inon scilicet mentientis astu, sed compatientis affectu. » Bene defendis Paulum, quod non simulaverit errorem Judaeorum, sed vere fuerit in errore; neque imitari voluerit Petrum mentientem, ut quod erat, metu Judaeorum dissimularet; sed tota libertate Judaeum se esse dclementiam apostoli! dum Iudaeos Christianos uult facere,
Abbreviated transcription (Latin):
bonum & malum: sicut philosophi disputant. Bonum ẽ
continentia: malum lituria. Inter utrunq icertit̃ in¬
differens. Ambulare. digerere alui stertora. capitis nati¬
hus purgamenta proicere. sputis reumata iacere. hoc nec
bonum nec malum est. Siue enim feceris: siue non feceris:
nec ustatiam habcbis: nec inuistitiam. Obseruare autẽ
legis cerimonias: non potest esse in differẽs. sed aut bonũ
estaut malum et. Tu dicis bonum: ego assero malum
Et malummon solum his qui ex gentib: sed his qui ex
tudaico populo crediderunt. In hoc ni fallor loco: dum
altud uitas: aliud deuolutris. Dum enim metius porphi¬
rium blasphemantem: in ehionis incurris laqueos: his ꝗ
ctrdunt ex iudeis obseruandam legem esse decernens.
Et quia ptriculosum esse intelligis quod dicis: tursum
illtid superflius uerbis temꝑate conaris. sine ulla neces¬
sitate salutis: siut uidei celebranda putabant. aut falla¬

Expanded text:
bonum et malum, sicut philosophi disputant: \'bonum est bonum et malum, sicut philosophi disputant: \'bonum est continentia, malum luxuria, inter utrumque indifferens ambulare, digerere alui stercora, capitis naribus purgamenta proicere, sputis rheumata iacere\'. hoc nec bonum nec malum est — siue enim feceris siue non feceris, nec iustitiam habebis nec iniustitiam —, obseruare autem legis caerimonias non potest esse indifferens, sed aut bonum est aut malum est. tu dicis bonum, ego adsero malum et malum non solum his, qui ex gentibus, sed et his, qui ex Iudaico populo crediderunt. in hoc, ni fallor, loco, dum aliud uitas, ad aliud deuolueris. dum enim metuis Porphyrium blasphemantem, in Hebionis incurris laqueos his, qui credunt ex Iudaeis, obseruandam legem esse decernens. et quia periculosum intellegis esse, quod dicis, rursum illud superfluis uerbis temperare conaris: sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut falla
Abbreviated transcription (Latin):
ex necessitate salutis esse celebranda.quȩ tamen si nũꝗmͣ
fuissent nccessaria: infructuose atq maniter: Iachabei
mr̃es fierent.Postremo illud quod predicatores gtatiae ꝓ¬
anos uidei tanqm̃ hostes legis persequerentur.Hos atq hu¬
uismodi errores & uitia dicit se damnate: & ut stercora
arbitratur. ut xpm̃ luchrifaceret.Didicimus perte quȩ
apłs paulus mala reliquerit udeorum: rursum te docente
discamus: quȩ bona eorum tenuerit. Obseruationes inꝗes
legisiquas more patrio celebrant: sicut ab ipõ paulo aplo¬
cesebratȩ sunt: sine ulla salutis necessitate. Id quid ut¬
lis dicere: sine ulla salutis necessitate: non satis intelli¬
go.Si enim salutem non afferunt: cur obseruanturꝰ. Si
Autem obseruanda sunt:utiq salutem afferunt. maxiẽ
quae seruara mr̃es faciunt. Non enim obseruarentur:
nisi afferrent salutem. neq enim in differẽtia sunt intꝰ

Expanded text:
ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequerentur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret. Didicimus per te, quae apostolus Paulus mala reliquerit Iudaeorum; rursum te docente discamus, quae bona eorum tenuerit. obseruationes, inquies, legis, quas more patrio celebrabant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt sine ulla salutis necessitate. quid uelis dicere \'sine ulla salutis necessitate\', non satis intellego. si enim salutem non adferunt, cur obseruantur ? si autem obseruanda sunt, utique salutem adferunt, maxime quae seruata martyres faciunt; non enim obseruarentur, nisi adferrent salutem. neque enim mdillerentia sunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
fgnum mactet ad uesperam. et cũ hȩc feceris imot pm
fiecerio scio enim techtistianium & tem sactilgm hon
esse facturum. udio nolis tuam sententiam it probabis.
et cunc scied opeit difficilius esse conftrmait sua. quam
aliena repieheridere. Ac ne forsitan non tibi crederenus.
ĩmo noti intelligtremus qđ dicctrs. frequenter enim in
longum sermo protractus taret intelligentia: & dũ nõ
sentitur ab impetitis minus teptehenditur. Indilcas &
ixplicas. hoc uideorum paulus dimiserat qued malum
habebant. Quod est malum iudeorum quod paulas di¬
miserat. Utiq illud quod sequitur: quod ionorantes dc
uistiãm: & suam instiãm uolentes constꝰuet uistitiae
dernon sunt subiecti. Demde quod post passione a
surrestionẽ cht̃i:dato ac manifcstato sacramento gtatic
stcundum ordinem melchistdech ad huc putaban tu¬
tera sacramenta non ex consuetudine solennitatio: sed

Expanded text:
agnum mactet ad uesperam, et, cum hoc feceris, immo non agnum mactet ad uesperam, et, cum hoc feceris, immo non feceris — scio enim te Christianum et rem sacrilegam non esse facturum -, uelis nolis tuam sententiam reprobabis et tunc disces opere difficilius esse confirmare sua quam aliena reprehendere. ac ne forsitan tibi non crederemus, immo non intellegeremus, quid diceres — frequenter enim in longum sermo protractus caret intellegentia et, dum non sentitur, ab inperitis minus reprehenditur —, inculcas et replicas: hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. quod est malum Iudaeorum, quod Paulus dimiserat ? utique illud, quod sequitur: quod \'ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti\'; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
luere. stl uertut intelligis tum spiritum scm̃ non hatere.
Qualia aurem sunt praccepta legalia. deo docente distom:
Eꝯounqunt dedieis piecepta non bona. & uisti ficatios
in qrũdꝰ non uiuent in eio. Hec dicimus. non quod legẽ
postqũ fides uenit: & tem potũ plenitudo. mifit deus fidi¬
um suum natum ea mulicit factum sub legtut cos qui
sub legt erant redimeret. ut adoptionem filiotum recipti¬
muo & nequaq̃ sub pedagogo seo sub adulto et domino
bentde uiuamuo. Sequitutꝰ in tpła tua. non ideo pemino
tirendauit quad pattruas traditiones obsertiatet. quod
si feure uellt noc mendacuer nec in congiue sacetet. ltea dico
ꝙ epus es cedesiarum christi mgr̃ ut ptobes uerũ esst ꝗ
asseris. suscipe aliquem iudeorum qui factuo christianꝰ natũ c̃¬
asserte filium aircuncidat qui obseruit sabbattimt. ꝗ
abstinrat a cibis quos deus crrauit ad utendbat cqͥ
grauarum atione: qui quarta decima dic mensis pͥmi

Expanded text:
uere, ut tu intellegis, eum spiritum sanctum non habere. uere, ut tu intellegis, eum spiritum sanctum non habere. qualia autem sint praecepta legalia, deo docente discamus: ego, inquit, dedi eis praecepta non bona et iustificationes, in quibus non uiuant in eis. haec dicipostquam fides venit et temporum plenitudo, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus et nequaquam sub paedagogo, sed sub adulto et domino et herede uiuamus. Sequitur in epistula tua: non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret, quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret. iterum dico: episcopus es, ecclesiarum Christi magister; ut probes uerum esse, quod adseris, suscipe aliquem Iudaeorum, qui factus Christianus natum sibi filium circumcidat, qui obseruet sabbata, qui abstineat a cibis, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, qui quarta decima die mensis primi
Abbreviated transcription (Latin):
sona dei uaticinatur. Eite dies ueniunt dicit domiaus &
consumabo domui israel: & domui uida testamentũ no¬
uum. non secundum testamentum quod disposui prĩb eo¬
rum in die qua apptehendi manum rorum ut tlucetem
tos de terra egipti. Obserua quid dicat: quod non populo
gentiliũ cũ quo anit non feceperat testamentum. sed popło
iudcorum cui legem dederat per moysen testamentum no¬
uum euuangelii repromittat. ut nequaqm̃ uiuãt in uetũ¬
statt lr̃ȩ: sed in nouitate spũs. Paulus autem super cuitis nũ¬
nomiẽ quęstio hie uentilatur: ctebras huiu scemodi poĩt
sententias: e quibus ibreuitatis studio patica subntetam
Ecce ego paulus dico uobis: quoniam fi tircuncidamini
xpũs uobis nihil prodest. & utrum. Euacuati estis a xpõ
qui cae lege ustificamini: a gratia excidistis. Et infra. di
spiritu ducimini. iam non esti sub lege. ł x quo apparet
qͥui sub lege est non dispensatiut. ut nositi maurteꝯ uo

Expanded text:
sona dei uaticinatur: ecce dies ueniunt, dicit dominus, et sona dei uaticinatur: ecce dies ueniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum non secundum testamentum, quod disposui patribus eorum in die. quando adprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti. obserua, quid dicat, quod non populo gentilium. cum quo ante non fecerat testamentum, sed populo Iudaeorum, cui legem dederat per Moysen, testamentum nouum euangelii repromittat, ut nequaquam uiuant in uetustate litterae sed in nouitate spiritus. Paulus autem, super cuius nomine nunc quaestio uentilatur, crebras huiusce modi ponit sententias, e quibus breuitatis studio pauca subnectam: Ecce ego Paulus dico uobis, quoniam, si circumcidamini, Christus uobis nihil prodest, et iterum: Euacuati estis a Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis, et infra: Si spiritu ducimini, iam non estis sub lege. ex quo apparet, qui sub lege est non dispensatiue, ut nostri uo
Abbreviated transcription (Latin):
reclamante mando libera uoce pronuntiem: cȩrimoni¬
as iudeorum & pernitiosas esse & mortiferas x̾anis. &
quicunq ras obseruauerit: suie ex uideis: suic tx gt̃tib:
tum in baratrum di aboli deuolutum. Finis enim legis christ
ad uistitiam omni ctedenti xpũ scilicet iudeo atq gͦenti¬
li. Neq omni ctedenti finis erit ad ustitiam: si udesis &¬
cipitur. In euuangelio legimus. lta & prophetȩ usq ad
iohannem baptiffistam. & in alio loco sropterta magis
quęrebant eum uidei interficere. quia non solum soluebt̃
Sabbatum: sed et ꝙ patrem suum dicebat deum atqualt̃
se fauens deo. Et iterum. De plenitudine ciuis nos oms̃
accepimus gram̃ pro gratia. quia lex per moysen data est.
gratia autem & ueritas per iesũ christum facta est. Pro
legis gratia quat practcrut otãm euuangelii accepimus
permanentem. & pro umpui & it aginib uetcris ĩstri
ueritas per hiesum ꝓpm̃ facta est. Tertͦmias quoq et per¬

Expanded text:
reclamante mundo, libera voce pronuntiem, cerimonias Judaeorum et perniciosas esse, et mortiferas Christianis; et quicumque eas obseruauerit siue ex Iudaeis siue ex gentibus, eum in barathrum diaboli deuolutum. finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti, Iudaeo scilicet atque gentili. neque enim omni credenti erit finis ad iustitiam, si Iudaeus excipitur, et in euangelio legimus: lex et prophetae usque ad Iohannem Baptistam et in alio loco: propterea ergo magis quaerebant eum Iudaeisabbatum; sed et Patrem suum dicebat esse Deum, aequalem se faciens Deo . Et iterum: De plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam pro gratia; quia Lex per Moysen data est, gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est . Pro Legis gratia quae praeteriit, gratiam Evangelii accepimus permanentem; et pro umbris et imaginibus veteris Instrueritas per Iesum Christum facta est. Hieremias quoque ex per
Abbreviated transcription (Latin):
& hederae indigent: suo trunco sc sustinens. Hoc ergo uerbũ
de uerbo disserens ciceon sitransferre uoliussem: nullꝰ
intelligeret. si cucurbitam id dicetem quod in hebraeo nõ
habetur: heditam posui iut. caeteris interpietib consentirẽ.
Sĩ autẽ uidei urĩ ut ipse asscris: malitia uel imperitia hoc
dixcrunt esse uoluminib hebrȩorum quod in graccis &
latinis codicibus continetur: manifestum est tos aut he
breas lrãs ignorare: aut ad irridendos uicurhitarios uolu¬
isse mentiriꝰ. Peto in fine epłe: ut quiescẽtem senem olim¬
q ueteranum militare non cogas. & tursum de uita peri¬
ditati. Tu qui uiuenis es: & in pontisicali culmiẽ consti¬
tutus: doceto populos. & nouis affricae frargib romana
tecta locuplita. Mihi sufficit cum auditore & lectore pau¬
perculo in angulo monasteru susurrate: Ad Marcellinũ &¬

Expanded text:
et hederae indigent, suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum et hederae indigent, suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluissem, nullus intellegeret, si \'cucurbitam\', id dicerem, quod in Hebraico non habetur; hederam posui, ut ceteris interpretibus consentirem.. sin autem Iudaei uestri, ut ipse adseris, malitia uel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis codicibus contbraeas litteras ignorare aut ad inridendos cucurbitarios uoluisse mentiri. peto m fine epistulae, ut quiescentem senem olimque ueteranum militare non cogas et rursum de uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi sufficit cum auditore uel lectore pauperculo in angulo monasterii susurrare. CXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTU S aliquis ex fraitib cedulas
nẽ ꝯuersum tenerẽt. Et qm̃ in his multa sunt
quae tenuitatem ingenui nostri permouẽt: quac minuo
catholice dicta estimꝰamus. Suspicamur euam ad excu¬
sationem auctoris multa de libris tiis esse stibtracta ꝗ̃
apertam impictatem cius demonstrart potuissent. quę¬
sumus praestantiam ut hoc specialiter non tam nob̾
quam uniuersi qui in urle habitant pro suturũ opus
digneris impendere. ut supradictum ongenis librum
ad fidem quem ad modum ab ipso autore ȩditus ẽ:
tuo sermone manifesies. et citam quat adefensore eꝰ
interpolata sunt predas utq insuper quat in his sceduli
quas ad sanctitatem tuam diretimus. uel conita ca¬
tholicam regulam: uel imperite ęlita sunt redatiũ¬
as atq conuineas. Sant sub tiliter in pratfationt dꝑi
nentionẽ tatito nomine tuat sanctitatis etpressit ꝙ
a it pro missum opus ipse compleu̾it. illud obliq aieni¬
N etiam te simili ratioe sentire. Purga ergo suspitio¬

Expanded text:
anctus aliquis ex fratribus schidas nem conuersum tenerent. et quoniam multa in his quae tenuitatem ingenii nostri permouent, quae minus catholice dicta aestimamus—suspicamuf etiam ad excusationem auctoris multa de libris eius esse subtracta, quae apertam inpietatem eius demonstrare potuissent -, quaesumus praestantiam tuam, ut in hoc specialiter non tam nobis quam uniuersis, qui in urbe habitant, profuturum opus digneris inpendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quem atuo sermone manifestes; et quae a defensore ejus interpolata sunt, prodas. Et quae etiam in his schedulis, quas ad Sanctitatem tuam direximus, vel contra catholicam regulam vel imperite edita sunt, redarguas atque convincas. Sane subtiliter in Praefatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus ipse compleverit: illud oblique agens, etiam te simili ratione sentire. Purga ergo suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
dyaletica quae aduersarium suum ex torto de manib
cius pugione confodit. Orate igitur dominum ut qua
in grc̃co placet in latino non displiceat & quod totus oriẽs
miratur & predicat leto sinu roma suscipiat praedicatio
fumet qm̃qm celebri sermone uulgatum sit beatum qͦ
papam anastasuim eodem feruore quia eodem & spũ
latitantes in foueis sus haereticum persecutum eiusq
lrã doceant damnatum in occidente quod in oriente dã¬
natum est cui multos imprecamur annos ui heceseos
rediduuua plantaria per illiis studium logo tempore

Expanded text:
dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus eius pugione confodit. Orate igitur dominum, ut, quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto sinu Roma suscipiat praedicationfirmet, quamquam celebri sermone uulgatum sit beatum quoque papam Anastasium eodem feruore, quia eodem est spiritu, latitantes in foueis suis hereticos persecutum eiusque litterae doceant damnatum in occidente, quod in oriente damnatum est. cui multos inprecamur annos, ut hereseos rediuiua plantaria per illius studium longo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
odio seiientes mentis fatentur arthanum &uenena p¬
ctoris ittemediabili dolore testantur: uos christiani se¬
natus lumina accipite graccam & latinam E hoc ãno
epłam ne rursum haeretici mentiantur a uobis pletaq:
uel addita uel muiata in qua laborasse me fattor ut u̾¬¬
bocum elegantiam pati uenustate seruatem & intra dif¬
sinitas lintas currens nec in quoꝗͣ excedens loco eloqñ¬
tae eius fluenta non perderem tasdemq res uestro i
& in prohemio credentes hortatur ad dominicum pasch
celebrandum. In secundo & tertio loco apolinarem & oti¬
genem uigulat In quarto idest extremo hȩrcticos ad porc¬
nutentiam cohoitatur. Siquid autem hic minus ad uer¬
sum origenem dictum est & in presenus & perteriti ãni
cistola cimunitur & hari. quam modo uertimus breui¬
tati studens plura dicere non debuit Porto contta applina¬
rem succincta fides &pura professio non cate subtilitate

Expanded text:
odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena podio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantur. Uos, Christiani senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius fluenta non perderem easdemque res eodem seet in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem iugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, et in praeteriti anni epistula continetur et haec, quam modo uertimus, breuitati studens dicere plura non debuit. porro contra Apollinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate
Abbreviated transcription (Latin):
diccre haud nescire. Cunq torum scripta teneantur ucre
negant qued lrĩs ptofitentur quid necesse est obfidere
pidꝰpontidem mutare loca diuersas lustrare regiones
& clarissimum pontificem christi cuisq discipulos ta¬
bido ore discerrre Si uera loquimini pristinum erro¬
tis atdorem ardore fidei cominutate Qtuid maledictos
parmos hincinde consuitis & torum carp̃itis uitam qͦr
uos quidam assertione uestra crediderint peccatores
⁊ os impietate fetidum non habebitis si citatricem pote¬
titis in nostra aure monstrare. Quid uiuat uestram per¬
fidiam & prodest pellis aethiopica & pardi uarictas si in
tostro corpore nẽuus apparuerit En papa theophilus to
tum defendunt qui fingunt ab hecetitis immutata
multorumq libros dicunt similiter deptauatos ut illum
non sua fide stdl aliorum turantur errotibus Uerum hac
aduersum haeteticos dicta sunt qui in uisto contra nos

Expanded text:
istrum dicere haud nescierint. cumque eorum scripta teneantur, uoce istrum dicere haud nescierint. cumque eorum scripta teneantur, uoce negant quod litteris confitentur. quid necesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuersas lustrare regiones et clarissimum pontificem Christi eiusque discipulos rabido ore discerpere ? si uera loquimini, pristinum erroris ardorem ardore fidei conmutate. quid maledictorum pannos hinc inde consuitis et eorum carpitis uitam, quonos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus totdefendunt aut fingunt ab hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereticos dicta sint, qui iniusto contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
simplices mentiebatur assensum opptessa est cuis auctẽ
& eloquentia & in morem dȩ̨moniacorum spirituum de t̾¬
ra loquitur nescit enim eum qui desursum ueniens ea
loquitur quac desursum sunt Atq utinam sirpentina
ꝯtnitatio: aut simplituit nostra fateatur aut constante
Aefendat sua ut serre ualeamus qui nobis amatidi sunt
qui cauendi nunc autem nouum poenitentiar genus o
derunt nos quasi hostes quorum fidem publice nega¬
te non audẽt Rogo quis est iste dolor qui nec temport
nec ratione curanone curatur Inter micantes gladios
iacentia corpora tiuos sanguinis profluentes uiguntur
sape hostiles deatere & belli rabiem pax repentina com¬
mutat Soli sunt huius harreseos sectatores qui cum et
guntur dicere mente condemnant & si quando aperta
Blasphemia publicis auribus fuerit reuelata & uiderĩt
conira se audientium turhas circum fremere tunc sim¬
plicitate simulata dicunt se audisse primumq ingrm̃

Expanded text:
simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem daemonicorum spirituum de terra loquitur. nescit enim eum, qui desursum ueniens ea loquitur, quae sursum sunt. Atque utinam serpentina generatio aut simpliciter nostra fateatur aut constanter defendat sua, ut scire ualeamus, qui nobis amandi sint, qui cauendi! nunc autem - nouum paenitentiae genus - oderunt nos quasi hostes, quorum fidem publice negare non audent. rogo, qui est iste dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et belli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectatores, qui cum eccguntur dicere, mente condemnant. et si quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit reuelata et uiderint contra se audientiam circum fremere, tunc simplicitate simulata dicunt audisse se primum, quae mag
Abbreviated transcription (Latin):
URSUMOrientalibus uos locuplito
mitibus & alexandeinas opes primo romã
ueit transmito Deus ab austro ueniet & scc̃
Ede monie phataan ab umbra condensa. un
Asponsa letatur in cantico canticorum dictns in ump¬
alarum eiuso concupuu & sedi & ftuctus cuis dul¬
tis faucib meis uert nunc completur ysaiae pradicantuis
In die illa erit altait domini in medio terit aegipti ubi
habundauit peccatum superhabundauit & gtatia Q
patiulum xpm̃ fouerant adultum sidti calote defen¬
dunt ut qui per illos herodis effugerat manus. effuqi¬
at hereticum blasphem antem quem demetuis alexas¬
driac urhe repulit toto orte fugat theophilus: theophisꝰ
ad quem lucas scripsit cuuangelium qui ex amore deio¬
men inuenit ubi nunc est coluber tortuosus ubi uene¬
natissima iuppeta ptimam hominis fadem uirto cõm¬
missa luporum ubi heresis quac sibillabat in mundo
gtiam me & papam thcophilum sini iactabat etrorio.
lattatuq impudentissimorum canum ad inducendos ͥ¬

Expanded text:
ursum orientalibus uos locupleto mercibus et Alexandrinas opes primo Romam uere transmitto. deus ab Austro ueniet et sanctus de monte Faran umbra condensa; unde et sponsa laetatur in Cantico canticorum dicens: in umbra eius concupiui et sedi; et fructus eius dulcis in faucibus meis. ueraltare domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum Christum fouerant, adultum fidei calore defendunt, ut, qui per illos Herodis effugerat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos
Abbreviated transcription (Latin):
OMIN Datq beatissimo pape augustiõ.
hieronimus. Omni quidẽ tempore heatitudinẽ
tuam eo quo decet honore ueneratus sum. &
habitantẽ ĩ te dilexi dominum saluatorem.
Sed nuncisi ficri potest cumulo aliquid adicimus:& plt¬
tia complemus. ut absq tui nominis mentione ne unam
quidem horam pteterirt patiamur: qui contra flantes uen¬
tos ardore fidei perstitsti: maliustiq quantum in te fuit
solus. liberati de Sodomis:qm̃ cũ pereuntib commotari.
Sat quid dicã ptudentia tua. Macte uirture in orbe cele¬
braris. Catholicite conditorem antiquae rursum fidei u¬
nerantut atq suscipiunt. & quod signum maioris glore
est: omnes hercuti detestantur. & me pari persequuntur
odio. ut quos gladiis nequeunt: uoto interficiant. Incolu¬
mem & mti memorem te xp̃i domini clementia turat.
domine uenerande & beatissime papa. Hieronimi ad

Expanded text:
o ac beatissimo papae Augustino Hieronymus. Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domini clementia tueatur, domine uenerande et beatissime papa. CXLII. AD
Abbreviated transcription (Latin):
nutat. qui transm art curris.ita me incessabilis inimi¬
cus post tergum persecuius esi ut matora in solitudine
bella nine patiar. Uinc enim praesidiis fulta mundi
iabits artiana firiit. hine inttes partes scissa ecclesia¬
ad se tiptie festinat. monachorum cirta tommanenti¬
uit antiqua in me surgit auctoritas. Ego interim clami¬
to:si quis cathedre petri ungitur: meus est . Miletius. iuta¬
lis aiq paulinus ubi hacterꝰe se dicunt. Possem tredere
si hoc unns assertrit nunt auttm duo mẽtumtur: aut
otrines. I circo obtestor btĩtudinem tuã pertrutem dñ
pit uecessarium fidei nraẽ decus passionẽ christiita qui
apłos honore sequeris sequaris & merito. ita in solio tũ
duodecim iuditaturus sedtas. ita te aluis senem cũ petͦ
cingat. ita municipatum carli cum paulo consequatis
ui mihi lrĩs tuis apud quem in sycia debeam cõmunica¬
te significis. Noli despiceit animam:pto qua xpũs iuortuꝰ ẽ:¬

Expanded text:
mutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimimutat, qui trans mare currit, ita me incessabilis inimicus postergum secutus est, ut maiora in solitudine bella nunc patiar. hinc enim praesidiis fulta mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres partes scissa ecclesiaad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeam communicare, significes. noli despicere animam, pro qua Christus e
Abbreviated transcription (Latin):
MTOTUNA menuangelio mulier tandem
meruit auditi. & clauso cum Petuis hostio media
licet noctez ab amito pants amitus acepit. Deus ipse
cibus uincitur. Niniue ciuitas quat pitõ periit: fletibus
stetit. Quorsum ista tam longo tepetita principio. uideli
cet ut paruum magnus aspicias. ut diues pastor morbidã
non conteninas ouem. Christus in paradisũ de crucelatꝰ¬
nem intulit. & ne quis aliquando setam tonuersionẽ puta¬
ret: fecit homitidi poenã inr̃iu. Christꝰ in quam prodigut̃
filium reuertentem lȩtus amplectitur. & nonagintanouẽ
pecudibus derelictis: una ouicula quae temanseratihu¬
meris boni pastoris aduehitur. Paulus ex persecutore fit
praedicator.oculis carnalibus excaetatur:ut mente plus
uideat. & qui uinctos xpi famulos dutebat ad con¬
cilium indeorum: ipse postea de xpi uinculis gloriatur
Ego igiturut ante iam scripsi christi uestem in rõna
uibe suscpiens nunt barbato syrit limite teneor. Et ne
tonstituiUerumait ait gentilis poeta: Catlum non animũ

Expanded text:
in evangelio mulier tandem meruit audiri, et clauso cum seris ostio, media licet nocte, ab amico panes amicus accepit; Deus ipse,cibus vincitur. Ninive civitas, quae peccato periit, fletibus stetit. Quorsum ista tam longo repetita principio? vidcet, ut paruum magnus aspicias, ut diues pastor morbidam non contemnas ouem. Christus in paradisum de cruce latronem tulit et, ne quis aliquando seram conuersionem putaret, fecit homicidii poena martyrium. Christus, inquam, prodigum filium reuertentem laetus amplectitur et nonaginta nouem sanis pecudibus derelictis una ouicula, quae remanserat, umeris boni pastoris aduehitur\'. Paulus ex persecutore fit praedicator; oculis carnalibus excaecatur, ut mente plus uideat, et qui uinctos Christi famulos ducebat ad concilium Iudaeorum, ipse postea de Christi uinculis gloriatur. Ego igitur, ut ante iam scripsi, Christi uestem in Romana urbe suscipiens nunc barbaro Syriae limite teneor. et ne constitui. uerum, ut ait gentilis poeta: caelum, non animum
Abbreviated transcription (Latin):
apostolisq meditatio. Inuentus tst homo absq prace
ne aristarchum. multitudine librorum calcenir dy
dymum scientia scripturarum omesq sui temporis uin¬
cetit tractatores Deniq dicit᷑ & materiam posccrt. et ad¬
carnẽ et ad deum refert̃s: in utranq pattem. hoc est pro

Expanded text:
apostolisque meditatio. Inuentus est homo absque praene Aristarchum, multitudine librorum XXÀ.\'X.ś\'J\'tspo\'J Didymum, scientia scripturarum omnes sui temporis uincat tractatores. denique dicitur materiam poscere et Carneadeum aliquid referens in utramque partem, hoc est et