comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd mirũ si possit omĩpotens cłs in illa resurrecꝰtione mor¬
tuoꝵ curnem hominis distinguere a carne bestiarũ. ut
et tamen resurigat in quantũ puluis est hominis.. xx.¬
iquis debilis corpore truncatꝰ confracꝰtꝰq de hac uita
exierit. ñ dubium quod debita integritate menbrorũ
mitas turpe aut aliena efficit crudelitas debile. ita hoc immor¬
talitatis pluchritudo refcemet: ut nec fuꝑflua indecora. nec
nus. Non ẽ macris pinguibq metuendũ. ne ibi etiã tales sint.
quales si possent nec hic ẽẽ uoluissent. Omĩs enĩ corporis pul¬
chritudo ẽ partiũ. congruentiũ quada coloris sui suauita¬
te. Ubi aut̃ ñ est parcium congruentia. aut ideo qͥd offendit
qͥuia paruũ est. aut ideo paruũ qi nimiũ ꝓide nulla erit
deformitas. quã facit incongruentia partiũ: ubi & que parua
st̃ corriguntur. et qd̃ minus ẽ conceclet. Unde creator nouit

Expanded text:
quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione morquid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut s lupi et leonis est, et tamen resurgat in quantum pulvis est hominis? i quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, non dubium quod debita integritate membrorum mitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec nus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit
Abbreviated transcription (Latin):
nens parit᷑ et exponens ait sepeꝰ obicere in anem questuincłam
solent. qua dicunt. Carnẽ hominis lupus cometlit. lupũ leo
deuorauit: leo moriens ad puluerem rediit Cum puluis ille¬
suscitat᷑: quomͦ caro hominis. a lupi & leonis carne diuiditur.
Quib qͥd respondere aliud debemꝰ: nisi ut priꝰ cogitent. qualit
in hunc mundũ uenert̃: et tc̃ inuenient qualit resurgant.
Uerte tͥu homo qͥ hec loqueris: aliquando in matris utero pͥu
qa fuisti. Ibi quippe expatris semine & matris sanguine par¬
uus ac liquicdus globus eras Dic rogo si nosti qualit᷑ ille hu¬
mor seminis in ossib cturuit. qualit in meclullis liquidus re¬
incute extesus ẽ. qualit̾ in capillis atq ungiub distinctꝰ ita
ut capilli molliores carnib & ungues eent teneriores ossib
carnib duriores: Si igitur tot & tanta ex uno semine et
ꝑspecies distinc̾ta st̃. & tñ in forma remanent conuinc̾ta:

Expanded text:
nens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam nens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulsuscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus quid respondere aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hunc mundum venerint, et tunc invenient qualiter resurgant? Certe tu homo qui hoc loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguinis fuisti, ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor seminis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus recrevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ita ut capilli molliores carnibus, et ungues essent teneriores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta,
Abbreviated transcription (Latin):
in eis due nate st̃ anime: qm̃ negari ñ potest u̾nglal quasq.
aiimas fingła corpora q̃ amiserunt immortalẽ recepturas
ait si una anima nascit᷑. siue in uno corpore & chaob capi¬
tib sie in dnob corporib & capite uno nascat᷑ unum rec¬
piat corpus. ac ꝑ hoc natura carias mt̃ siue ammitendo
qd ei scꝑfuit suic recipiendo qd̵ defuit. in sua plenitutene
reformata siẽ sine ulla corruptione. ita sine ulla infirmi¬
tate sp̃ui suo immortaliter adherebit.. xxuiii¬
usmnortalium ereatur caro. s in quolibet puluere cinereq soluat᷑. inqͦslibet
alitꝰ aurasq diffugiat. in quĩcumq alioꝵ corpoꝵ substantiã uł in
qpsa elementa uertat᷑. in quoꝵtumq animaliũ aut eniã hominũ¬
cibũ cecdat. carnẽq mutet᷑. illi anime humane puncto temporis¬
redit. que illa primitꝰ ut homo fieret. cresceret. uiueret. aninia¬
uit. Nanc quoq questionẽ beatꝰ gregoriꝰ in suis tractatib ꝓpo¬

Expanded text:
in eis duae natae sunt animae, quoniam negari non potest singulas quasque animas singula corpora quae amiserunt immortaliter recepturas; aut si una anima nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive amittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine ulla corruptione, ita sine ulla infirmitate spiritui suo immortaliter inhaerebit. mortalium creatur caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto redit, quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus propo
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑ acto iudicio tc̃ ẽẽ desinet hoc celum et hec t̾ra:
quando incipiet ẽẽ celũ nouum et t̃ra noua. Autatione
namq rerum. ñ omnimodo interitu transibit hic mundus
Tẽ gͦ figgura liuꝰ muncti mundanoꝵ igniã conflagratione p̃teribit.
sicut fac̾tũ est muncdanarũ aquarũ inundatione diliuui. Illa itaq
ut clxxi conflagratione mundana. elerientoꝵ corruptibiliũ q̃litates
ribt̃. atq ipsa sul srantia cas qualitates habebit. que corporib
inmortalib mirabili mutatione conenient. ut scilicet mdꝰ

Expanded text:
o quippe judicio tunc esse desinet hoc coelum et haec terra, quando incipiet esse coelum novum et terra nova. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundusTunc figura hujus mundi mundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanorum aquarum inundatione diluvium. Illa itaque ut dixit conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitatesribunt, atque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus immortalibus mirabili mut
Abbreviated transcription (Latin):
talem. nec fames potest nec sitis occidere. Quod si nobis econtra¬
rio illud obicitur. quod pꝰ resurrectionẽ dñs cũ siuis discipłis
mancucasse. ꝑhibetur: & obhoc exemplo eiꝰ resurgentes co mes
leret. s ut inuera carne se dubitantib resurrerisse monstra¬
ret. Qui utiq si spc̃ ẽẽt sicut tc̃ putabatur. aliquid carnis sibi
ñ sumeret. Sumpsit aut̃ ut & confirmaret eoꝵ fidem que ce¬
perat flucꝰtuare. et sibi ñ faltilitatẽ s necessitatẽ manducandi¬

Expanded text:
talem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contratalem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contrario illud objicitur, quod post resurrectionem Dominus cum discipulis suis manducasse perhibetur, et ob hoc exemplo ejus resurgentes comestuleret, sed ut vera carne se dubitantibus resurrexisse monstraret. Quia utique si spiritus esset, sicut tunc putabatur, aliquid carnalis cibi non sumeret; sumpsit autem, ut confirmaret eorum fidem quae coeperat fluctuare, et sibi non facultatem, sed necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
femineus. s natura. Que tẽ quidem a concubitu & a partu im
munis erit. quib ita a p̃dicto uiro duigestus erit: ut preceptor
ut & oblectet intuitum. et cor nullatenus inflectat ad uicium. xxiiii
hoc subẽ corpore patitur: cum merito corruptionis ac morta¬
litatis sue languentie idest uelud quedam medicamenta priuen¬
tur. Cum aut̃ facta fuerit resurrectio corpoꝵ insum̃di ibi cibi ac
potus necessitas nulla erit. que cruptioni tantum in hac uita tribu¬
itur. ñ in in corruptione uł in unmortalitate que pꝰ hanc uitã ẽ fu¬
&ꝯ tura uterur. Et enĩ iuxta qd̵ uilianus pomerius ait. omni cor¬
ruptione ac mortalitate cnsumpta. ñ ibi erit ulla carnis in¬
fĩmitas s natura. hic gͦ ubi potest caro mori: cibo ac potu iu¬
uanda est ne morti subccumbat: in illa aut̃ uita ubi mori
non poterit. nichil requirere alimonie opus erit. qr in mor¬

Expanded text:
femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit immunis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor ut oblectet intuitum, et cor nullatenus inflectat ad vitium. » CAPUThoc subest corpore, patitur, cum merito corruptionis ac immortalitatis suae languenti eidem velut quaedam medicamenta praebentur. Cum autem facta fuerit resurrectio corporum, in sumendo cibo ac potu ibi necessitas nulla erit, quae corruptioni tantum in hac vita tribuitur; nam incorruptione vel immortalitate, quae post hanc vitam futura est, utetur. Etenim juxta quod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac mortalitate consumpta, non ibi erit ulla carnis infirmitas, sed natura. Hic ergo ubi potest caro mori, cibo ac potu juvanda est, ne morti succumbat; in illa autem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immor
Abbreviated transcription (Latin):
licoꝵ magistroꝵ sententis eruditi. hoᷤ creclimꝰ. hoc tenemꝰ quod
omnipotens ds. qͥ utrumq sexum conclidit instituit ac redemit.
utrũq etiã resurrectioni rescituet. Nam xp̃c dñs de muliere
temptatꝰ que anmissis uiͦi. uuris quos habuerat. hinc ipsa quoq
transsisset. cũ quereret᷑ abeo in resurrectione cui eoꝵ potissimium
redderetur. respondit qd̵ inresurrectione nec femine nubunt. nec
uiri uxores accipunit. Ex quib sacratissimis uerbis aꝑtissime
patet. qr ibi ñ sexus. s concubitꝰ desit: nec carnis sit uatura mu¬
tancla. s eiꝰ concupiscentia finiencda. Nam beatꝰ augustinꝰ hauc̃
utrumq sexum resurrecturũ eẽ ñ dubitant. Non enim ibi
libitdo erit: que confusionis est causa. Nlam pruisquã pecca¬
rent. Nuiddi erant. et ñ confundebantur. uir et femina. Corpori¬
bus gͦ uicia detrahent᷑: natura seruabit᷑. Non ẽ aũt uicium sexus

Expanded text:
licorum magistrorum sententiis eruditi, hoc credimus, hoc tenemus, quod licorum magistrorum sententiis eruditi, hoc credimus, hoc tenemus, quod omnipotens Deus, qui utrumque sexum condidit, instituit ac redemit, utrumque in resurrectione restituet. Nam Christus Dominus de muliere tentatus, quae amissis septem viris quos habuerat, hinc quoque ipsa transisset, cum quaereretur ab eo in resurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus Augustinus hanc entur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui qd̃ i. hominẽ redlat angelicis cetib & nichil inconue¬
niens eorum ingerat senfibus.: XX II.
immortalitatis conspicua: sicut sine ulla corruptionis dif¬
ficultate uł honere. ita sine ulla deformitate: i quib ut
ait. Sc̃s augustinus. tanta facilitas. quanta felicitas erit. Nã
iclem doctor ipsas quoq cicatrices in corporib martyrum
posse quidem iuderi docet. s sine ullo de tormitatis intuitu. idfi¬
eri ꝑhibet. Noñ idem ut enim doctor egreguis ait deformitas
in eisdem corporib s dignitas erit. &. quedã quamus incorpore.
ñ corporis s uirtutis pulchritudo fulgebit.. xx iii¬
nuis et incessabilis fletꝰ maniter querit᷑ corporum decus. x in¬
leriq ꝓpt̾ hoc qd̾ dlicit apłs. donec occurramꝰ omnes in uirum ꝑ¬
fectum: omnes feminas inuirili sexu resurgere credunt.: ꝓ eo qd̃
uir ex limo. mulier uͦ ex iurili latere facꝰta sit. Nos aut̃ catho¬

Expanded text:
ris sui, quod hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveris sui, quod hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. » CAPUT immortalitatis conspicua, sicut sine ulla corruptione, difficultate, onere, ita sine ulla deformitate. In quibus, ut ait sanctus Augustinus, tanta erit facilitas, quanta felicitas. Nam idem doctor ipsas quoque cicatrices in corporibus martyrum posse quidem videri docet, sed sine ullo deformitatis intuitu id fieri perhibet. « Non enim, ut idem doctor egregius ait , deformitas in eisdem corporibus, sed dignitas erit: et quamvis quaedam in corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebit. » rnusque et intolerabilis fletus, inaniter quaeritur corporum decus. lerique propter hoc quod dicit Apostolus: Donec occurramus ei in virum perfectum , omnes feminas in virili sexu resurgere credunt, pro eo quod vir ex limo, mulier vero ex viri latere facta sit. Nos autem catho
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue defectu uicturi sunt. ut aliqua etatũ diffcrentia ibi fu¬
tura sit: sic ibi erit. ut in pecdim̃to aut decori sine fine regnanti¬
bus ñ sit. Itemq subiungit. Qd̃ de etate diximꝰ. hoc idem de statura
generalit᷑ resurrecturi sunt. beatissimꝰ augustinꝰ maniffesta
dissertione ꝓnuntians dicit. Non ẽ consequens ut icło diuersa
macri cũ eadem macie. aut pingues cũ eadem pinguetine reui¬
iuscant. S si hoc ẽ inconsilio creatoris. ut effigie sue cuiꝰq pro¬
prietas & discernibilis similitudo seruetur. ui ceteris aut̃ cor¬
porib bonis. equalia cuncta reddantur: ita edificabet᷑ illa in u¬
no quoq materies. ut nec aliquid ex ea ꝑeat. & qd̃ alicui defue¬
rit. ille suppleat. qui etiã de nichilo potuit qd uoluit oꝑari. Si
aut̃ incorporib resurgentũi rationabili in equalitas erit. sicut
ẽ uocũ quib cantus impletur: hoc fiet cuiq matiriei corpo¬

Expanded text:
nis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi funis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus non sit. » Itemque subjungit: « Quod de aetate diximus, hoc idem de staturaresurrecturi sunt, beatus Augustinus manifesta dissertione pronuntians dicit : « Non est consequens ut ideo diversa cet ut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materia corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Nesurgent gͦ homines tam magni corpore. quã uł erant. uł futu¬
ri erant. etate uiuenili quamius nichil oberit. etiã si erat in¬
fantilis uł senilis corporis forma: ubi nec m̃tis nec ipsuis cor¬
poris ulla remanebit infirmitas. Unde etiã p̃dictus docꝰtor se¬
quenter ad uingit. Si quis ineo corporis modo inquo defunctus
est resurrecturũ unũquẽq contendit: ñ est cum illo laboriosa
contradictione pugnandũ. Iulianus quoq pomerius. quid le
hoc senserit ñ tacebo. Sane ait de etate nichil ẽẽ questionis ex¬
annis ꝓcedentib ꝑuenturi: qi si naturam refurrectio reparabit.
aliquid deesse plenitudini nature ñpoterit. Quod etiã p̃dictus doctor
similiter fieri & de his qui ꝓuecta etate moriuntur. astruxit dicens.
resurget. inqua uiuienis fuit. debilitate senectutis ablata. Aut si
hoc magis congruit illi scło beato inquo omnes scĩ sine beatitudi¬

Expanded text:
Resurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuResurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis in eo corest resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradhoc senserit  Libro de anima  non tacebo. « Sane, ait, de aetate nihil esse quaestionis ex si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. » Quod etiam praedictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur astruxit, dicens:rit, ea aetate resurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, in quo omnes sancti sine ullo beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuet ut sentiat. sentiet ut doleat. et dolebit. ut meritis suis digna
erisq ꝑtinaciter ac uarie de hac questione xu. srecipiat:¬
certantib beatissimꝰ augustinus responsurum se p̃bens dicit. Si di¬
xtrimꝰ ad dñici corporis modum quoꝵcumq maiora corpora redi¬
genda. ꝑibit de multoꝵ corporib plurimũ: cũ ipse nec capillum
quã uł habuit in uiuentute etiã si ñ sit mortiuis. uł fuerat ha¬
biturus. si ñ eẽt ante defunctꝰ: atq illud quod cominemorauit apls
fra. nec ultra iuuenilem formã resurgant corpora eeꝵ mortuoꝵ s
in eiꝰ etate et robore usq ad quã xp̃m hic ꝑuenisse cognouimꝰ. Circa
triginta quippe annos definert̃ ẽẽ etiã scłi huiꝰ cloctissimi ho¬
nunes uiuentutẽ que cum fuerit spacio ꝓprio t̃minata. inde iã
hominẽ in detrim̃to uergere grauioris ac senilis etatis. & ideo ñ

Expanded text:
vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis suis dignavivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis suis dignaerisque pertinaciter ac varie de hac quaestione certantibus, beatus Augustinus responsurum se perhibens dicit: « Si dixerimus ad Dominici corporis modum quorumdam majorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum quam vel habuit in juventute, etiamsi senex sit mortuus, vel fuerat habiturus, etiamsi est ante defunctus. Atque illud quod commemoravit Apostolus fra nec ultra juvenilem formam resurgant corpora defunctorum; sed in aetate et robore usque ad quam Christum hic pervenisse cognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt etiam hujus saeculi doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio suo terminata, inde jam hominem ad detrimenta vergere gravioris ac senilis aetatis: et ideo n
Abbreviated transcription (Latin):
ti recipient. equalit quidem incorruptibilis & immortalis
erit. s eoꝵ ipsoꝵ qui recepturi st̃. loca uł merita. in comptra¬
bilit̾ diuersa erunt. et ase inuicem longe distantia. Unde di¬
cit apłs. Omines quidẽ resurgemꝰ: s omnes immutabimur. Qd̃¬
dicit om̃s resurgemꝰ unam tantũ resurrectionẽ omniũ homi¬
num signat: ut omnia omniũ corpora una incorriptione
atq inimortalitate donata. aut insupplicio aut in premio
possint ẽẽ ꝑpetuo: ac ꝑ hoc omnes et simul resurrecturi creden¬
di sunt. s impii ad suppliciũ peccatores ad illud penale iucdiciũ.
& scĩ omnes ad p̾mium. Igitur coepora miseroꝵ ñ sic incorrup¬
tibilia uł immortalia erunt. ut ꝙ corrumpi aut mori non
poterunt. nullum senfum doloris admutant. s ut in eternis
cruciatib constituta. summꝰ dolor ne corrumpat cruciando
nec ꝑimat: Ac sic adhoc caro immortalis. cũ sua anima condempuata

Expanded text:
ti recipient, aequaliter quidem incorruptibilis et immortalis ti recipient, aequaliter quidem incorruptibilis et immortalis erit; sed eorum ipsorum qui recepturi sunt loca vel merita incomparabiliter diversa erunt, et a se invicem longe distantia. Unde dicit Apostolus: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Qidem resurgemus, unam tantum resurrectionem omnium hominum signat, ut omnia hominum corpora, una incorruptione, una immortalitate donata, aut in supplicio, aut in praemio, possint esse perpetua. Ac per hoc omnes et simul resurrecturi credendi sunt; sed impii ad supplicium, peccatores ad illud finale judicium, et sancti omnes ad praemium. Igitur corpora miserorum non sic immortalia et incorruptibilia erunt, ut quia corrumpi aut mori non poterunt, nullum sensum doloris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata
Abbreviated transcription (Latin):
qii ꝓ carne nescio qd̵ corpus resurrecturũ fabulant̃ aeruim:
s uixta sacre hystorie ueritatẽ. in hoc qd uiuit unusquisq resurrectur
est corpore. Nam ut ceteros taceam: egregii p̃ceptoris nr̃i eugenii.
toletane sedis antistitis. breuit hic uerba retexam. Resurrectionẽ
ait carnis uerissime confitemur. ñ ut quidã delirant. ut in ae¬
ria uł qualibet alia specie carnis surgamꝰ: s in hac qua sumus¬
& uiumꝰ. in hac qua etiã aut ꝓ recte factis coronam. aut ꝓ ma¬
le gestis unusquisq merebitur percipere penam.: xuiii¬
esuaoent scõꝵ corpora sine ullo uicio. sine ulla deformitate.¬
sicut sine ullo corruptionis honere uł difficultate. in quibus
tanta facilitas. quanta felicitas erit. Propt̃ qd spiritalia dicta
sunt: cũ ꝓculdubio corpora futura ñ sp̃e sint. d sicut nc̃ corpꝰ
animale dicit᷑ quod tam̃ corpus ñ anuna ẽ: ita tc̃ spiritale
corpus erit. corpus tamen non spiritus erit.: .Xuiii.

Expanded text:
cturum fabulantur aerium. Sed, juxta sacrae historiae veritatem, in hoc quod quisque vivit, resurrecturus est corpore. Nam, ut caeteros taceam, egregii praeceptoris nostri Eugenii, Toletanae sedis antistitis, breviter haec verba retexam: « Resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non, ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam, aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poenam. a sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sine ulla corruptione, vel oneris difficultate. In quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora futura non spiritus sint. Sed sicut nunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus non anima est; ita tunc spiritale corp
Abbreviated transcription (Latin):
bile ostendere. aut qd̵ ad intelligendũ facilius ita ds̃ nobif
erit totꝰ atq conspicuus. ut uideatur spũ asingłis nobis.
noua: atq in omni que tẽ fuerit creatura: uideat᷑ ⁊ ꝑ cor¬
pora in omĩ corpore quoeũq fuerint spiritalis corporis
oculi acie ꝑueniente directi. Patebt̃ etiã cogitationes
nr̃ȩ inuict̃ nobis. Tc̃ enĩ implebit᷑ qd̾ apłs ait. Qui cũ
dixisset. nolite ante tẽpus iudicare. mox addidit. donee
ueniat dñs. ⁊ illuminet abscondita tenebraꝵ. ⁊ manifes¬
tabit cogitationes cordis: ⁊ tẽ laus erit unicuiq a dõ.

Expanded text:
bile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita nobis deus bile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita nobis deus erit notus atque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nonoua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt etiam cogitationes nostrae inuicem nobis. tunc enim implebitur quod apostolus, cum dixisset: nolite ante tempus quicquam iudicare, mox addidit: donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus er
Abbreviated transcription (Latin):
noue: ut dm̃ ubiq p̃sentem. et unauersa ctiã corpoxa gub̃¬
nantẽ. ꝑ corpora que gestabimus. et que conspiciemꝰ. quaqua uersum
oculos duxeirimus. clarissima ꝑspicuitate iuderamus. Nam sicut
inuisibilia dei ꝑea que facꝰta sunt intellecta conspiciuntur. ꝑspe¬
culum in enigmate ex parte ubi plus in nob ualet fides qua ere¬
dimus. quam rerum corporaliũ speries. quas ꝑ eculos cernimus
corporales. s sicut homines inter quos uiuentes motꝰq uitales
remota omni ambiguitate conspicimꝰ. inquacũq spiritalia. illa
lumina corpoꝵ nr̃oꝵ circumferimꝰ in corporeum dm omna re¬
gentem etiã ꝑ corpora contuebim᷑. Aut gͦ sic ꝑillos oculos uide¬
bitur ds̃ ut aliquid habeant in tanta excellentia mentis simile.
quo & corporea natura cernatur. Quid ullis exemplis suie
scripturarũ testimonus diuinarum. uł difficile ẽ ł inpossi¬

Expanded text:
novae, ut Deum utique praesentem, et universa etiam corporalia gubenovae, ut Deum utique praesentem, et universa etiam corporalia gubernantem, per corpora quae gestabimus, et quae conspiciemus, quoquoversum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate videamus. Non sicut nunc inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, per speculum in aenigmate, ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corporales. sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. aut ergo sic per illos oculos uidebitur deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incorporea natura cernatur, quod ullis exemplis sine scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel impossi
Abbreviated transcription (Latin):
Durum est eiĩ dicere. quod sci talia tc̃ corpora habebunt. ut ñpos¬
sint oculos claudere. atq aꝑire cũ uelint. duriꝰ aut̃. qd̃ in clm̃ qͥs¬
qͥs oculos clauserit ñ udebit. Absit gͦ ut dicamꝰ illos scõs in illa
iuita dm̃ clausis oculis ñ uisuros. quem spiritalẽ semꝑ ulebunt.
s utrum iudebt̃ dm̃ ꝑistos oculos corporis cũ eos aꝑtos habebunt¬
inde questio ẽ. Si enĩ tantũ potert̃ ui corpore spiritali. ed modo
utiq etiã ipsi oculi spiritales. quantum possunt isti. quales nc̃
habcmꝰ: proculdubio deus ꝑ eos uideri ñ poterit. Longe itaq al¬
terius crunt potentie: cum ꝑ eos uidebitur in corporea illa na¬
tura. que ñ continetur loco. s ubiq est tota. Quam ob rem iux¬
ta quod idem doctor affirmat. Fieri potest. ualdeq credibile
est. sic nos ẽẽ uisuros muanclana tẽ tempora celi noui & terre

Expanded text:
Durum est enim credere quod sancti talia tunc corpora habebunt, ut non posDurum est enim credere quod sancti talia tunc corpora habebunt, ut non possint oculos claudere et aperire cum volent; durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit, non videbit. Absit ergo ut dicamus sanctos in illa vita Deum oculis clausis non visuros, quem spiritu semper videbunt. Sed utrum videbunt Deum per istos oculos corporis cum eos ainde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali, eo modo utique etiam ipsi oculi spiritales, quantuhabemus, proculdubio Deus videri per eos non poterit. Longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed est ubique tota. » Quamobrem, juxta quod idem doctor affirmat, « Fieri potest, valdeque credibile est, sic nos esse visuros mundana tunc corpora coeli novi et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ xp̃c ẽ: utiq ubi ipse ascendit. et nos ascensuri sumus.. liii
e motib corporis ec̃s augustinꝰ definitam ponere sententeã exparc̃¬
cens. sic ait. Qͥ motꝰ illic taliũ copoꝵ sint futuri. definire ñ audeo.
quod ex cogitare ñ ualeo. Tam̃ & motꝰ & statꝰ. sicut ipsa species decens
erit. qͥcũq erit. ubi qd̃ ñ decebit ñ erit. Certe ubi uoluerit spc̃. ibi erit
e oculis istis corporalib sc̃s augustinus ꝑspicacit᷑ lii
disputans. utrum ꝑ ipsos dm̃ in futura uita uidere possimꝰ sic
ait. Lum ex me queritur inquit qͥd acͦturi sint oculi isti: in cor
pore illo spũali. ũ dico quod iã iudeo. s dico qd̃ credo. scd̃m illud
quod in psalmo lego. Credidi ꝓpter qd̃ loquutꝰ sum. Bic itaq Uisu¬
ri st̃ dm̃ in isto corpore sutrũ ꝑ ipsum. sicut ꝑ corpus nẽ uidemus
solẽ. lunã stellas. mare ac t̃ram. &. que st̃ inea. ñ parua questio ẽ.

Expanded text:
n nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. LIn nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. LIe motibus corporis sanctus Augustinus definitam ponere sententiam expavescens, sic ait : « Qui motus illic talium corporum futuri sint definire non audeo, quod nec excogitare valeo. Tamen et motus, et status, sicut et ipsa species decens erit, quicunque erit, ubi quod non decebit non erit. Certe ubi voluerit spiritus, ibi pe oculis istis corporeis sanctus Augustinus perspicaciter disputans , utrum per ipsos Deum in futura vita videre possimus, sic ait: « Cum ex me quaeritis, inquit, quid acturi sunt oculi isti in illo corpore spiritali, non dico quod jam video, sed dico quod credo secundum illud quod in psalmo lego: Credidi, propter quod locutus sum . Dico itaque, visuri sunt Deum in isto corpore. Sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc videmus solem, lunam, stellas, mare et terram, et quae in ea sunt, non parva quaestio est.
Abbreviated transcription (Latin):
agatur intꝰ igaudio diũ nesciunt: qui uͦ erunt iu illo gauidio
qͥd agat᷑ foris uullis tenebris exteriorib scient. Ideo dicꝰtũ est
ꝑpropħam de scĩs. Egrectientur. ꝙ uidebt̃ m̃bra hominũ qui
p̃uaricati st̃ inme. d qͥd dixit: Egredientur quasi ꝑ scientiã.
Egressuri stͣ scilicet: qr eos etiã que foris abeis erunt. utiq ñ lite
d̃s quãtulumcũq in eoꝵ mortaliũ m̃tib qͦmͦ un mortales scĩ iã
fac̾ta tc̃ uescient. cũ d̃s erit omĩa inomnib Iii.
Uontra platonieos qͥ dicunt humanũ corpꝰ celos ñposse ascendere. sc̃s
augustinꝰ liberalit᷑ disputans hoc definiuit. hoc etiã miris ratio¬
num exemplis conuincit qd corpora nr̃a immortalia pꝰ resurrec¬
tionẽ effecta. celoꝵ habitacula teneant. Nã utiq pꝰ resurrectionẽ
Sc̃is in carne ꝓmissa ẽ celoꝵ ascensio. dicente ad patrẽ xp̃o. uolo ut
ubi sum ego a ipsi sint mecũ. di enĩ m̃bra capitis. et unus in se & in

Expanded text:
n gaudio Domini nescient; qui vero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient. Ideo dictum est per prophetam de sanctis: Egredientur et videbunt membra hominum, qui praevaricati sunt in me . Sed quod dixit, egredientur, quasi per scientiam egressuri sunt; quia scilicet etiam eos qui foris ab eis erunt utique non latebDeus quantulumcunque in eorum mortalium mentibus, quomodo immortales sancti jam facta Contra Platonicos, qui dicunt humanum corpus coelos non posse ascendere, sanctus Augustinus liberaliter disputans , hoc definit, hoc etiam miris rationum exemplis convincit, quod corpora nostra, immortalia post resurrectionem effecta, coelorum habitaculo teneantur. Nasanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tione. flammarũ. nec animus nec corpus erit ullomͦ lib̾um::
tissimus medicus. sicut arte scituri om̃s fere morbos cor¬
poris nouit. sic̃ dũ eorpore sentiunt᷑. plurimos nẽcit. qͦs¬
centia m̃tis ñ latent. altera qua exꝑim̃tis sensib inherent. A¬
lit᷑ quupe sciunt᷑ uitia omiã ꝑ sapientiȩ doctrinã: alit᷑ ꝑ mssꝰ¬
yientis pessimã uitã. lta ⁊ obliuiones maloꝵ duȩ st̃. Alit̾ nãq.¬
ea obliuiscit᷑ eruditꝰ n doctꝰ: alit̾ exꝑtus ⁊ passus. Ille si periti¬
am negligat: iste si miseria careat. Sedm hanc obliuionẽ que¬
n posteriori loco ẽ posita: ñ ert̃ memores scĩ p̃teritoꝵ ma¬
loꝵ. Carebt̃ enĩ omĩb ita ut penitꝰ de sensib eoꝵ. ⁊ tam̃ poten

Expanded text:
tionem flammarum, nec animus nec corpus erit ullo modo liberutionem flammarum, nec animus nec corpus erit ullo modo liberutissimus medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis nouit; sicut autem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quoerientis sensibus inhaerent aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter per insipientis pessimam uitam: ita et obliuiones malorum duae sunt. Aliter ea namque obliuiscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille, si peritiam neglegat, iste, si miseria careat. Secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
apłs loquitur. Cũ apparuerit similes ei erimus: qm̃ iudebimus
eũ sicuti ẽ. facies aũ dĩ. manifestatio eiꝰ intelligenda ẽ. nͥ ali¬
qͦd tale menbrũ. quale nos habemꝰ in corpore: s utiq. isto no¬
mine nuncupam᷑. Similes gͦ tẽ angelis eriaꝰ: qr sic̃ illi nune
uident ita ⁊ nos dm̃ post resurrectionẽ uidebimꝰ. lui
hic. uniu̾sitas aoctoꝵ patent insinuat. Nã si in hac uita ut
uere possunt. tam̃ sine perato eẽ ñ possunt quomͦ ñ ibi li¬
beriori animo erunt uͥ sic adhesuri st̃ dõ suo: ut nulla pos¬
sint obnoxiari parato. Tanto enĩ quis liberior fit. quanto
absolutior a peccatis: ac sic in illa uita beata. eo liberiores e¬
arbitriũ. quo illi ad lãudandũ dm̃ sine int̾missione utunt᷑
Qaͣ tam̃ utrũ in repbis habeat᷑. ẽ fortasse ambiguũ: qr uxx
qui alieni erunt a uita sam̃ꝵ nescio an dẽ possit liberũ aut¬
quodeũq. arbitriũ: quib in ȩt̃nũ ultricium missis eõbus¬

Expanded text:
idebimus eum sicuti est . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est: non aliquod tale membrum quale nos habemus in corpore, quod utique isto nomine nuncupamus. Similes ergo tunc angelis erimus, quia sicut illi nunc vident, ita nos Deum post resurrectionem videbimus. CAPUT hic, universitas doctorum patenter insinuat. Nam si in hac vita, ut vere possunt, tamen sine peccato esse non possunt; quomodo non ibi liberiori animo erunt, ubi sic adhaesuri sunt Deo suo, ut nulli possint obnoxiari peccato? Tanto enim quis liberior fit, quanto absolutior a peccatis. Ac sic in illa vita beata eo liberiores earbitrium, quo illi ad laudandum Deum sine intermissione utuntur? Quod tamen utrum in reprobis habeatur, est fortasse ambiguum; quia juqui alieni erunt a vita sanctorum, nescio an esse possit liberum utcunque arbitrium, quibus in ultricium missis combus
Abbreviated transcription (Latin):
ait sẽs augustinꝰ quis ẽ idoneus cogitare: quanto minꝰ dice¬
re: qđ tam̃ futuri sint ñ ẽ ambigendũ: atq. id etiã beata
illa ciuitas magnũ in se bonũ uidebit: qđ nulli suꝑiori. ul¬
lus inferior inuidebit: sicut nẽ non inuident archangłis
angeli cȩteri. tã quã nolit eẽ unusquisq qđ ñ accepit. quã
ius pacatissimo eos concordie iunculo eiꝰ qui accepit obstrie¬
utrũq continneat totius carnis pacta cõpago. Sic itaq. habe¬
bit bonũ alius. alio minus. ut quoq. donũ habeat ne ue¬
lit ampluis.

Expanded text:
iarum, quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? quod tamen futuri sint non est ambiguum. atque id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstric membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit amplius.
Abbreviated transcription (Latin):
uere maximũ sabbatũ: ñ habens sa uesꝑam. ꝗd cominendauit
dominꝰ in pͥmis oꝑib mundi ubi legit᷑. & requieuit ds̃ die sep¬
timo ab om̃ib oꝑib suis que fecit. & benedix̃ ds̃ diei septi
mo & sancuificauit eũ: ꝙ in co requieuit ab om̃ib oꝑib
suis. Dies eñi septimꝰ etiã nos ipsi erimꝰ. quando eiꝰ fue¬
tũ nrm̃. cuius finis ñ erit uesꝑa. s onĩcus dies. uł oc¬

Expanded text:
uere maximum sabbatum non habens uesperam, quod commendauit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septi sanctificavit eum, quia in eo requievit ab omnibus operibus suis. Dies enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando ejus fuetum nostrum, cujus finis non erit vespera, sed Dominicus dies, vel oc
Abbreviated transcription (Latin):
Aduocatisq deseruientib palatii qͥ foris aderant pcep̃ eis ut astan¬
tẽ uiuene pallio qͦ inuolutꝰ erat nudaret. Nudato aũ eo apparuit
culteltꝰ qͣẽ astrictu laterisuo tenebat. cui erat longitudo fere.
pedis .⁊ tdimidu.: qͥ cũ eodẽ. ep̃o iubente cunctis qͥ aderãt intu¬
entib añ eũ adouctꝰ ẽ. Qũq queret᷑ ab eo eursic armatꝰ ueniss.
tremens ac stupens ut pote. in effabił ⁊inefande crudelitatis con¬
c̃ mortẽ timens ꝓcidit ad pedes eiꝰ ⁊ qr ad ipsũ int̾ficiendũ miss
fuiss confess ẽ. Nominatisq iłł ã qͥb erat conductꝰ quoꝵq in¬
rabant᷑: eo qd̾ ꝓditioĩs huiꝰ rei inuenti st̃. hi qͥ de maioribꝰ ne¬
gotiis ⁊ secretiorib consilus cũ ec tͤctare consueuerãt. At uir

Expanded text:
» Advocatisque de servientibus palatii qui foris aderant, praecepit eis ut astan» Advocatisque de servientibus palatii qui foris aderant, praecepit eis ut astantem juvenem pallio, quo involutus erat, nudarent. Nudato autem eo, apparuit cultellus acutus, quem astrictum lateri suo tenebat, cujus erat longitudo fere pedis et dimidii; qui cum eodem, episcopo jubente, cunctis qui aderant intuentibus, ante eum adductus est. Cumque quaereretur ab eo, cur sic armatus venisset, tremens ac stupens, utpote ineffabilis et nefandae crudelitatis conscius, mortem timens, procidit ad pedes ejus; et quia ad ipsum interficiendum missus fuisset, confessus est. Nominatisque illis a quibus erat conductus, quorumque inrabantur, eo quod proditionis hujus rei inventi sunt hi, qui de majoribus neg
Abbreviated transcription (Latin):
dire: ⁊ nullꝰ blasphemiȩ notã a scriptore ꝓferre. Audiat gͦ mundꝰ
qͦ penitentes deo rec̃ciliari scõꝵ patrũ decreuit auctoritas: ⁊ in qͦ
aguꝰ ille innocens. ad reconciliandas inimicicias int̃ dm̃ ⁊ hominẽ. cap
tentiũ confessioẽs recipiebat. astitit qͥdã ãmictꝰ pallio in similitudi¬
nẽ penitentis. obnixe ostiariũ rogans. qͣtmnꝰ ad confitendũ intͣre liceret
eũ ad episcopũ. Hoc cũ ostiarĩ uiro dĩ notificass: noli inqͥt intͦmiter
eũ. & cũ paululũ ille ex p̃cepto dñi sui diceret expectandũ ẽẽ: ille
magis ac magis instabat ut ratͦduceret᷑. Sic ꝑseuerabat pulsans. nec
int̾missus ẽ donec recessit alia miatudo q̃ conu̾c̾iat ao c̃fitendũ: ⁊ tẽ
nouissime. illi copia intͣndi data ẽ. Quẽ cũ alonge uir dei diligent̃
insper iss: noli ait huc ꝓpi a tedere: ẜ sta :⁊ uide ne moueas pedem.

Expanded text:
dire, et nullus blasphemiae notam a scriptore proferri. Audiat ergo mundus, dire, et nullus blasphemiae notam a scriptore proferri. Audiat ergo mundus, quo poenitentes Deo reconciliari sanctorum Patrum decrevit auctoritas, et in quo Agnus ille innocens, ad reconciliandas inimicitias inter Deum et hominem, ctentium confessiones recipiebat, astitit quidam amictus pallio, in similitudinem poenitentis; obnixe ostiarium rogans, quatenus ad confitendum intrare liceret ei ad episcopum. Hoc cum ostiarius viro Dei notificasset: « Noli, inquit, intromittere eum. » Et cum paululum ille ex praecepto domini sui diceret exspectandum esse, ille magis ac magis instabat ut introduceretur. Sic perseveravit pulsans, nec intromissus est, donec recessit alia multitudo quae convenerat ad confitendum; et tunc novissime illi copia intrandi data est. Quem cum vir Dei a longe diligenter inspexisset: « Noli, ait, huc propius accedere, sed sta, et vide ne moveas pedem.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. oiuis lupo in feritate suã cõmunicans mans uetuamẽ. ut u¬
trĩq consẽtientes crudelẽ in nece pastoris exeroeant ferocitatẽ. Uideaꝰ
genꝰ ꝑsecutioĩs mirabile. Qui astabãt lateri eiꝰ latera ipsiꝰ latent̃ ꝑfo¬
rabant. amici ꝓpe mimici facti. delonge iacula exadũso mittebant.:
ꝓxͥmi sagittas i pharet᷑ suo tẽpore ⁊ loco iactandas acutos gladios
sub linguasua confiliarii portabant: undiq insidias moccultis
ponenentes. ut int̾ficiant innocentẽ. Corrupti ⁊ abhonimabiles ad¬
ũs eũ facti st̃. linguis suis dolose agebant: uenenũ aspidũ sub labus
eoꝵ. Illic trepidauert̃: uͥ non erat timor. Regnũ ꝑ eũ timebãt ꝑ¬
dere: qͥ laborabat ut sine fine possẽt regnare. Pauꝑes timebãt fie¬
ri: s ꝑũse agebant illũ extinguere uolentes. a qͦ debebãt ⁊ poterãt
si uellent ditari. Tedet forsitan auditorẽ teciens blasphamias au¬

Expanded text:
tatem; ovis lupo in feritate, suam communicans mansuetudinem, ut utatem; ovis lupo in feritate, suam communicans mansuetudinem, ut utrinque consentientes, crudelem in nece pastoris exerceant ferocitatem. Videas genus persecutionis mirabile. Qui astabant lateri ejus, latera ipsius latenter perforabant; amici prope inimici facti, de longe jacula ex adverso mittebant; proximi sagittas in pharetra, suo tempore et loco jactandas, acutos gladios sub lingua sua consiliarii portabant, undique insidias in occulto ponentes, ut interficiant innocentem. « Corrupti et abominabiles adversus eum facti sunt: linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Illic trepidaverunt ubi non erat timor . » Regnum per eum timebant perdere, qui laborabat ut sine fine possent regnare. Pauperes timebant fieri; sed perverse agebant, illum exstinguere volentes, a quo debebant et poterant, si vellent, ditari. Taedet forsitan auditorem, toties blasphemias au
Abbreviated transcription (Latin):
pseuerans. uicit qͥdẽ ratiõe qͦ p̃mebat eos. uicit ⁊ c̃stantia. qͣ
nouerant eũ a bonis muiis. usq ad finẽ nũꝗͣ uelle desistere. Etyo¬
sitisq elericis illis. ⁊ om̃ib unũ quẽq ac suũ uelle. relocatis. fr̃s
sui ordinis sic̃ diu concupierat. in eadẽ eccłia imposuit: uͥ ⁊ eo
uiuente soqm ordinẽ institutũ. ⁊ pꝰt discessũ ipsiꝰ. in ȩt̃nũ seruti¬
ũ gi habendũ ordinauit. De ꝑsecutionib quas sustinuit.
reuit fratrũ num̃us ⁊ multiplicati st̃. ⁊ m saxsonia uͥ religio
tlecaleauerat. ⁊ ni schiunia uͥ nulla rat. radicari fructuꝯ so
germine floruerunt: multiplicatiq st̃ ut hebrei. Exemuerut sxo¬
nes. fremuert̃ ⁊parthenopolitani. odioq ⁊ inuidia ad ũsus hominẽ
cͥei muaescente. ipse i deo spẽ ⁊ fiduciã habens: ipsa ⁊i aliar̃ con¬
suetudinũ cong̃gatiões dilatare nen cessabat. Ob hane cansã seuie¬
bant iupi ⁊̃ agnio. oues in paltort̃: lup̃ oia nu ansuotudine suã feri¬

Expanded text:
dem ratione qua premebat eos; vicit et constantia, qua noverant eum a bonis initiis usque ad finem nunquam velle desistere. Expositisque clericis illis, et omnibus unumquemque ad suum velle relocatis, fratres sui ordinis, sicut diu concupierat, in eadem ecclesia imposuit; ubi et eo vivente secundum ordinem institutum, et post discessum ipsius in aeternum, servitium Dei habendum oltiplicati sunt in Saxonia, ubi religio decaluerat, et in Sclavonia, ubi non erat, radicati fructuoso germine floruerunt, multiplicatique sunt ut Hebraei. Fremuerunt Saxones, fremuerunt Parthenopolitani; odioque et invidia adversus hominem Dei invalescente, ipse in Deo spem et fiduciam habens, et ipsam et aliarum consuetudinum congregationes dilatare non cessabat. Ob hanc causam saeviebant lupi in agnum, oves in pastorem; lupus ovi in mansuetudine, suam feri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missum negotiũ.s incera deuotione cõpleuert̃. Isti locũ ad
consecͣndũ dominici corporis sanguinẽ. diuina benedictione ut
fieri oportet. ex officio debitu consecbant: s p̃scripti aduersa¬
.ii. hoc factũ execrantes de sanguine innocentis sac̃dotis man̾
suas implere festinabant Uigilat isti ut agni sanguinẽ colligãt :¬
illi uigilant ut sanguinẽ innocentis sacdotis effrndant. Nã statĩ unt
ꝑ ac̾tũ ÷ officiũ achuc o̾ĩb qui aderant in sacͥs uestibi existetitib. cla¬
mor minuis. ⁊ tumultꝰ gͣndis popłi foris auditꝰ ÷: cõmota qͥppe fuerat
oĩs ciuitas. furore ñ minimo ⁊ menarrabili. eoqd̾ uox crudelis ⁊ stu¬
penda facta fuisset ad eos a quib dã adu̾sariss. scilicet qd̵̃ fregiss ep̃c
altaria. sacrariũ reserasset. feretra ⁊ filacteria dissoluiss sibiq repo¬
suiss. ⁊ cũ his oĩb sub eiꝰdẽ nocꝰtis tenebris. cũ omĩ ñ thesauro ȩcelie

Expanded text:
sincera devotione compleverunt. Isti locum ad consecrandum Dominicum corpus et sanguinem divina benedictione, ut fieri oportet, ex officio debito consecrabant; sed praescripti adversarii hoc factum exsecrantes, de sanguine innocentis sacerdotis manus suas implere festinabant. Vigilant isti, ut Agni sanguinem colligant, vigilant illi, ut sanguinem innocentis effundant. Nam statim ut peractum est officium, adhuc omnibus qui aderant in sacris vestibus existentibus, clamor nimius, et tumultus grandis populi foris auditus est. Commota quippe fuerat omnis civitas, furore non minimo et inenarrabili, eo quod vox crudelis et stupenda facta fuisset ad eos a quibusdam adversariis, scilicet quod fregisset episcopus altaria, sacrarium reserasset, feretra et phylacteria dissolvisset, sibique reposuisset, et cum his omnibus sub ejusdem noctis tenebris, cum omni etiam thesauro eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suũ purgaret. Contigerat autẽ eodẽ tẽpore. qd̾dã in fortunũ
i eccłia maiori: qd̃ secrete iuro dĩ fuerat reuelatũ. Cũq hoc se
clesiã scđm canonũ auctoritatẽ. illi adqͥescere noluerunt: dicen¬
tes. non ẽe denuo consecdã eccł̃iam illã ꝙͣ constabat multoꝵ regũ
i pontificũ auctoritate fuisse c̃sectam. Hoc illi ꝓhibebãt: s ille
econtͣ asserebat. nũꝗͣ se. in ea diuina celebre uelle misteria. nͥ ab ea
demonũ rafestationẽ. qͣ fuerat irretita paterent᷑ effugare. In hẽ
modũ c̃tendebant: s uir ille qͥ uersutias eoꝵ ñ metuenat. dũ tan
tũ d̃s eẽt in causa. notũ fec̃ om̃i popło rei euentũ in pulpito:
ostendens etiã qd̵ ꝓhiberet᷑ facere qd̃ erat autenticũ:⁊ qd in huimͦ¬
di euentibꝰ scõꝵ patrũ sanxerat c̃suerudo. Ilec elix̃: ⁊ sequenti noc

Expanded text:
tem eodem tempore quoddam infortunium in ecclesia majori ; quod secrete viro Dei fuerat revelatum. Cumque hoc senclesiam, secundum canonum auctoritatem, illi acquiescere ei noluerunt, dicentes non esse denuo consecrandam ecclesiam illam quam constabat multorum regum et pontificum auctoritate fuisse consecratam. Hoc illi prohibebant: sed ille econtra asserebat nunquam se in ea divina celebrare velle mysteria, nisi ab ea daemonum infestationem, qua fuerat irretita, paterentur effugare. In hunc modum contendebant, sed vir ille qui versutias eorum non metuebat, dum tamen Deus esset in causa, notum fecit omni populo rei eventum in pulpito, ostendens etiam quod prohiberetur facere quod erat authenticum, et quod in hujusmodi eventibus sanctorum Patrum sanxerat
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet qͦm gładio sp̃uali. ⁊ castroꝵ meniis. a ꝓpugnacul. se contͣ
eos armaueat. magis fremebãt : dicentes ad alterutrũ regnũ nr̃m¬

Expanded text:
scilicet quomodo gladio spirituali et castrorum moeniis et propugnaculis se contra scilicet quomodo gladio spirituali et castrorum moeniis et propugnaculis se contra eos armaverat, magis fremebant, dicentes ad alterutrum: « Regnum n
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i de diu̾sis natioibꝰ. adueñ ⁊ pat̃ Norbertꝰ: ibiq illũ petrũ in¬
trusũ excõmunicauert̃. ⁊ electiõe innocentii appbata eũdẽ petrũ
leonis. leoni rugienti nͥ resipisceret deuorandũ tͣdidert̃. Inħ tͣctatu
seriatim disseri ñ posst̃ quodã. que de milite ͥ p̃termitti ñ debẽt.
q̃ ab eo magnifice ⁊ laudabilit̾ gestamodernis tẽporibꝰ dintiscunt᷑.
At tulerat nãq secũ ȩccłiȩ sue pͥuilegia ue tustissima.: ⁊ fere. a uermib
consũpta. quȩ cuncta romano munimine fec̃ renouare ⁊ corrige¬
re. apponẽs ea quȩ receꝑat de manibꝰ eoꝵ. qͥ illa iniusta ⁊ uolen¬
t̃ rapuerãt. ut suꝑiꝰ adnotatũ ẽ. Addidit p̃terea aliutl pͥuilegium
secreto: ut cũ daret᷑ oportunitas. romana fultꝰ auctoritate suȩ
religiõis ordinẽ in episcopali ꝓpagaret eccłia. finito gͥ concilio.
cũ ad sedẽ ꝓpͥã reũteret᷑. iãq exparte diuulgatũ eẽt qđ fecerat.

Expanded text:
sis nationibus, advenit et Pater Norbertus, ibique illum Petrum intrusum excommunicaverunt; et electione Innocentii approbata, eumdem Petrum Leonis leoni rugienti, nisi resipisceret, devorandum tradiderunt. In hoc tractatu alio modo seriatim disseri non possunt quaedam, quae de milite Christi praetermitti non debent, quae ab eo magnifice et laudabiliter gesta modernis temporibus dignoscuntur. Attulerat namque secum Ecclesiae suae privilegia vetustissima, et fere a vermibus consumpta, quae cuncta Romano munimine fecit renovari et corrigi. Apponens ea quae receperat de manibus eorum, qui ea injuste et violenter rapuerant, ut superius adnotatum est. Addidit praeterea aliud privilegium secreto, ut, cum daretur opportunitas, Romana fultus auctoritate, suae religionis ordinem in episcopali propagaret Ecclesia. Finito concilio, cum ad sedem propriam reverteretur, jamque ex parte divulgatum esset quod fecerat;
Abbreviated transcription (Latin):
tes: deinceps ad similitudinẽ ⁊ exẽplũ eir st̃ciensiũ annuatĩ se riuer¬
suros simul ad ordinĩ sui sinistͣ corrigenda firmauert̃. Ad eũ in lo¬
cis aliis diuulgatũ fuiss: si in pͥmo anno sex. in sedo noue fuer̃t.

Expanded text:
tes; deinceps, ad similitudinem et exemplum Cisterciensium, annuatim se revertes; deinceps, ad similitudinem et exemplum Cisterciensium, annuatim se reversuros simul, ad ordinis sui sinistra corrigenda, firmaverunt. Quod cum in locis aliis divulgatum fuisset, sic in primo anno sex, in secundo novem fuerunt,