comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio ÷. Et quȩ ÷ ista ꝓpitiatio. nisi saena¬
ficium : Et qđ ÷ sacrificiũ. nͥ qđ pnobis
oblatũ ÷ . Sanguis in nocens fusus
deleuit om̃a peccata nocentiũ. Prȩtum
tantũ datũ: redemit om̃s captiuos de
manu captiuantis inimici. Ergo ÷ apud
te ꝓpitiatio. Nam si non ẽẽt apud te pro¬
pitiatio. si iudex solum ẽe uelles. & miset¬
cors ẽẽ nollessi obseruares om̃s iniqͥtates
nr̃as. & quęreres eas. quis sustineret:
Quis ante te staret. & diceret. in nocens su
Quis staret in udicio tuo : Spes gͦ una:
Quereos fecit : : Data ÷ enĩ lex scã.iusta
bona udeis: sed reos eos potuit facere.
Non data ÷ lex quȩ posset uiuificare:
sed quȩ ostenderet peccata peccatori. Pecenal
enim oblitꝰ erat se nec uidebat sedata:
lex illi. ut uideret se. fecit reum lex. lib̾aũ
lator legis. Lator enim legis. imperator.
÷ lex data ÷ quȩ terreat & constringat
inreatum. & non soluit lex apeccatis: s
ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positꝰ.

Expanded text:
tio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spes ergo una Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non facio. Noli timere. In profundo es:
noli conteninere. De ꝓfundis clama ad dñm.¬
adic. Si iniqͥtates obseruaueris dñe. dñe
quis sustinebit : Obserua illum & expecta
illum. & sustine ꝓpter legem ipsius. Quã
legem tͥ dedit :. Di mitte nob̾ debita nr̃a.
sicut & nos dimittimus debitorib nr̃is¬
nr̃is. Sꝑa tẽ resurrecturũ. & tc̃ futurũ
om̃imͦ sine peccato: qm̃ ipse resurrexit.
qui pͥmꝰ fuit sine peccato. Auigilia ma-¬
tutina sꝑa. noli dicere. ego non sum dignꝰ.
ropt̾ peccata non es dignꝰ: sed multa apud
illum redemptio. & ipse redimet isrł ex
omnib iniquitatib eius

Expanded text:
quod non facio. Noli timere: in profundo es, quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ad DomSi iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Observa illum, et exspecta illum, et sustine propter legem ipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia matutina spera. Noli dicere: Ego non sum dignus propter peccata. Non es dignus; sed «multa apud illum redemptio, et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ miscđa dĩ. Ideo p̾cessit ille sine peca¬
to: ut deleat peccata sequentiũ. MNolite
tina prȩsumite. Uidete caput ur̃m re¬
surrexisse: &ascendisse in cęlum. In illo
culpa non erat: sed ꝑ illum ur̃ȩ culpę
delebuntur. Ipse redimet isrł abonib
iniquitatib eiꝰ. Quia isrł uendere se potuit.
afieri uenundatꝰ sub peccato redimere
s ab iniquitatib non potest. Ille potuit
redimere : qui se ñ potuit uendere. Qui
non cõmisit peccatum: ipse . ẽ. redẽptor
apeccato. Ipse redimet isrł. Unde redi¬
net ÷ Ab illa iniquitate. anabilla ᷑. Ab
om̃ib iniquitatib eiꝰ. Nongͦ timeat ac¬
cessurus ad dm̃ aliquas iniquitates suas. tan¬
tũm accedat pleno corde. & desinat iamfa-¬
cere quȩ ante faciebat. & ñ dicat. illa iniqͥtas
non michi dimittitur. Si enim hoc dixerit:
ꝓpter ipsam quam putat sibi ñ dimitti.
mittitur & illud qđ nontimebat. Quia feci
inquit scelus magnum. & non potest michi¬
dimitti: iam faciam & cetera. hoc enĩꝑdo:

Expanded text:
ia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite tina praesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, mittitur et illud quod non timebat. Quia feci, inquit, scelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ: sed resurrecturum te sꝑa qͦmͦ
dñs. ut post resurrectionẽ qua resur-¬
rexeris. non iã te timeas moriturum.
& cȩpisti sꝑare auigilia matutina. Sꝑa
aut̃ usq ad noctem: quo usq finiatur
hȩc uita. quousq sit nox uniuersi generis
humani in occasu scłi. Quare huc usq ÷
Quia post istam noctẽ iã non erit spes sed
ipsa res. Spes enĩ quȩ uidetur non ÷ spes:
apłs dicit. Qd enĩ uidet quis quid sꝑat:
Si autem quod non uidemus speramtis :

Expanded text:
Prophetae; sed resurrecturum te spera quoProphetae; sed resurrecturum te spera quomodo Dominus, ut post resurrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu saeculi. Quare hoc usque? Quia post istam noctem jam non erit spes, sed ipsa res. «Spes» enim «quae videtur, non est spes,» Apostolus dicit: «quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus sp
Abbreviated transcription (Latin):
tutina sꝑare. Quis gͦ sic incip̾it auigilia matutina
sꝑare : Qui hoc sꝑat̾ de dño. qđ cȩpit
oͬstendere auigilia matutina inqua re¬
surrexit. Antea enim nemo resur rexerat
semꝑ uicturꝰ. In tendat caritas ur̃a.
Resuscitati st̃ mortui ante aduentũ dñi.
Nam & helias resuscitauit mortuũ. &
heliseus. sed resurrexert̃ iterum mori-¬
turi. Oñs ipse quos resuscitauit: mori¬
turi. resurrexer̃t. siue ille iuuenis filiꝰ
uiduȩ. siue illa puella .xii. annoꝵ filia
archi sinagogi. siue laz̾arus. Aliter
suscitati sunt om̃s morituri. Semel nati
sunt : sed bis mortui st̃.
.Nemo resurrexerat nunquam
moriturus:. nisi dñs. Quando autem
resurrex̃ dñs. nunquã moriturꝰ ÷ Aui¬
gilia matutina. hoc sꝑa & tu dedño.
resurrecturum te. Non qͦmͦ lazarus
resurrexit. non quomodo filiꝰ uiduȩ
& archi sinagogi filia resurrexerunt.
non quomͦ quos suscitauert̃ antiqui

Expanded text:
tutina sperare. 9. Quis ergo sic incipit a vigilia matutina tutina sperare. 9. Quis ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominus. Quando autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? A «vigilia matutina.» Hoc spera et tu de Domino, resurrecturum te, non quomodo Lazarus resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi filia resurrexerunt, non quomodo quos suscitaverunt antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
adnoctem. Incipiunt pati tribulationes
aliquas. incipiunt pati temptationes.
uident homines malos & iniquos felici
tendunt eos qui scelera fecert̃ hab̃e qđ
psi hab̾e desid̾abant. & deficiunt pedes
eorum. & desinunt sꝑare indñm. Quare e
Quia ñ auigilia matutina cȩpert̃ sꝑare.
Quid ẽ. hoc : Non hoc cȩ̨perunt sꝑare
de dño. quod p̃cessit m dño ab illa uigilia
inatutina: sed sꝑerabant de dño. ut sͦi
eent xp̃iani hab̾ent plenã domum
frumento uino & oleo. argento &auro.
nullus eorum moreretur immaturꝰꝰ
Siquis eoꝵ non hab̾et filios acciꝑet. si uxorẽ
non duxisset : duceret. Non abortiret
non solum aliqua mulier in domo eiꝰ:
sed nec pecꝰ eiꝰ. Non arescerent cuppȩ eiꝰ.
non grandinaretur uinea eius. Qui sic
sꝑabat indomino: añi ad uertit̾ his
reb abundare eos qui non colebant
dñm. & defecerunt pedes eiꝰ. & non sꝑauit
usq ad noctẽ: quia ñ cęp̃ auigilia ma-¬

Expanded text:
ad noctem. Incipiunt pati tribulationes ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos et iniquos felicittendunt eos qui scelera fecerunt, habere quod ipsi habere desiderabant; et deficiunt pedes eorum, et desinunt sperare. Quare? Quia non a vigilia matutina coeperunt sperare. Quid est hoc? Non hoc coeperunt sperare de Domino, quod praecessit in Domino ab illa vigilia matutina: sed sperabant de Domino, ut si essent christiani, haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt Dominum, et defecerunt pedes ejus , et non speravit usque ad noctem; quia non coepit a vigilia ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccatis tuis. Iam factum ÷: ita factũ
Sacerdos nr a nob̾ accepit qđ ꝓnobis
offerret. Accepit enĩ anobis carnẽ. In ipsa
carne uictima factus ÷ holocaustum factꝰ
÷ sacrificium factus ÷ In passione sacrificiũ
factus ÷ insẽsurrectione innouauit illud
qđ occisum ÷ & tanquam pͥmitias tuas
dedit dõ & ait tibi. Consecrata sunt iam
om̃a tua: quando tales primitiȩ tuȩ
de te datȩ sunt dõ. Sꝑa gͦ & inte futurũ:
qđ precessit in pͥmitus tuis. Ergo ille
quia auigilia matutina resurrexit: ce-¬
pit anima nr̃a ex hoc sꝑare. Et qͦusq :
sq innoctem. quo usq moriamur. Om̃is
enim mors nr̃a carnalis : quasi somnus
÷. Cepisti sꝑare exquo resurrex̃ dñs. noli
deficere sꝑare. quo usq exeas abhac uita.
Iam si non usq ad noctem sꝑaueris: delet᷑
totum qđ sꝑaueras. St̃ eñi homines qͥ
incipiunt sꝑare: sed ñ ꝑseuerant usq

Expanded text:
pro peccatis tuis. Jam factum est, ita factum est. pro peccatis tuis. Jam factum est, ita factum est. Sacerdos noster a nobis accepit quod pro nobis offerret: accepit enim a nobis carnem; in ipsa carne victima factus est, holocaustum factus est, sacrificium factus est. In passione sacrificium factus est; in resurrectione innovavit illud quod occisum est, et tanquam primitias tuas dedit Deo, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales primitiae de te datae sunt Deo; spera ergo et in te futurum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quousque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Iam eñi peccata nr̃a dimissa sint
sed nondum resurreximꝰ. Si nondum
resurreximus: nondum in nobis factim
÷ quod p̃cessit in capite nr̃o. Quid pes¬
cessit incapite nr̃o  Quia & caro psus
capitis resurrexit. Sp̃s illius capntis oĩ¬
quam mortuus ÷: sed qđ in eo mortuũ est
esurrexit. Resurrexit aut̃ tertia die.
aquodãmͦ hoc nob̾ dixit dñs. Qđ in me
uidistis: sꝑate in uob. Id ÷ quia erit re¬
surrectio resurgetis & uos. Sed sunt
qui dicant. Eece resurrexit dñs. nunqͥd
oterea sꝑandum ÷ & me posse resurgere :
Utiq ꝓpt̃ea. In hoc eñi resurrex̃ dñs:
quodꝰ ate accepit. Non enim resur geret:
nsi mortuus eẽt. Non enĩ mortuus eẽt:
nͥ carnem portaret. Quid accepit ate dñs :
carnem. Quid uenit ipse. Uerbũ dĩ qͦderat
ante om̃a. ꝑ qđ facta sunt om̃a. S ut
accipet abste aliquid: uerbũ caro factũ
÷& habitauit in nob̾. Accepit abste qđ
offerret ꝓte. quomͦ accipit ate sacerdoᷤ

Expanded text:
ino. Jam enim peccata nostra dimissa sunt, sed nondum resurreximus: si nondum resurreximus, nondum in nobis factum est quod praecessit in capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit autem tertia die; et quodam modo hoc nobis dixit Dominus: Quod in me vidistis, sperate in vobis; id est, quia ego resurrexi, resurgetis et vos. 7. Sed sunt qui dicant: Ecce resurrexit Dominus; numquid propterea sperandum est et me posse resurgere? Utique propterea: in hoc enim resurrexit Dominus, quod a te accepit. Non enim resurgeret nisi mortuus esset, non autem mortuus esset, nisi carnem portaret. Quid accepit a te Dominus? Carnem. Quid venit ipse? Verbum Dei, quod erat ante omnia, per quem facta sunt omnia. Sed ut acciperet abs te aliquid. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Accepit abs te, quod offerret pro te; quomodo accipit sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
corporalia sed etiam sp̃ualia donec ad
eum ueniat anima. donec ab illo lib̾et᷑
imago ipsius qđ ÷ homo. quȩ in hoc ꝓ¬
fundo tanquã assiduis fluctib exagitata
de trita ẽ & nisi renouetur & reparet᷑¬
adõ qui illam imp̃ssit quando formauit
potuit eẽ homo ad casum suũ. ñ ÷ idoneus
ad resurrectionem suam. Semꝑ in ꝑfundo
fundo. & ip̃se clamor ñ eũ ꝑmittit multũ
inimo ẽẽ. Ualde enim in ꝓfundo st̃ qͥnec
clamant de ꝓfundo. Dicit scriptura. Pecca
ds̃. Cũ quisq uiderit se cotidianis peccatis
obrutum. a ceruis quib dã & molib quib dã
iniquitatum pręmi. si dictum illi fuerit
ut roget dm̃: irridet. Quib: modis: Pͥmo
dicit. Si dõ displicerent facinora. ego
uiuerem : Si curaret ds̃ res humanas.
ad tanta scelera quȩ feci ñ solũ uiuerẽ.
s & bene michi ẽẽt: Solet enĩ illis hoc¬
euenire. qui multum in ꝓfundo sunt. &
ipsa ÷ maior infelicitas. Deinde & hoc

Expanded text:
corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetuDeo, qui illam impressit quando formavit potuit esse homo ad casum suum; non est idoneus ad resurrectionem suam, semper in profrofundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «PeccaDeus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo sunt, et ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
te onĩe. oñe exauoi gorem Doneã.O¬
Et enim uox hȩe ascendentis est & ꝑtinens
ad canticum graduum. Debet itaq unꝰ¬
quisq nr̃m uidere in quo ꝓfundo sit
dequo clamat ad dnm. Clamauit de
ꝓfundo iona deuentre cęti. erat non
solum subfluctib: uerum etiam inuiscerib
beluȩ. Nec tamen illud corpꝰ & illi fluctꝰ
inter clusert̃ orationem ne perueniret
ad dm̃. & uenter bestiȩ non potuit tenere
uocem deprȩcantis. Penetrauit om̃a. di¬
rupit om̃a. peruenit ad aures dĩ. si tam̃
dicendum ÷ quia diruptis om̃ib ꝑ¬
uenit ad aures dĩ quando aures dei in
corde prȩcantis erant. Ubi eñĩ dm̃ p̾sentẽ
non habet. cuiꝰ fidelis ÷ uoxe Uerum¬
tamen & nos debemus intelligere : deqͦ
ꝓfundo clamamꝰ ad dñm. ꝓfundum
enim nob̾ ÷: uita ista mortalis. Quis¬
quis se in ꝓfundo intellexerit: clamat.
gemit suspirat. donec deꝓfundo eruat᷑.
& ueniat ad eum qui suꝑ om̃s abyssos sedet.
suꝑ cherubin. suꝑ om̃a quȩ creauit ñ solũ

Expanded text:
te, Domine; Domine, exaudi vocem meam.Etenim vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit de profundo Jonas, de ventre ceti . Erat non solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et venter bestiae non potuit tenere vocem deprecantis. Penetravit omnia, disrupit omnia, pervenit ad aures Dei: si tamen dicendum est quia disruptis omnibus pervenit ad aures Dei, quando aures Dei in corde precantis erant. Ubi enim Deum praesentem non habet, cujus fidelis est vox? Verumtamen et nos debemus intelligere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nox ista transierit : iam ueniet qͦd sꝑabamꝰ.
& non iam sꝑabimꝰ. nec tam̃ desꝑati erimꝰ.
Est enim uituꝑatio desꝑatoꝵ. & aliquando
de testamur hominem. & dicimus. non
habet spem. Non semper malum ÷ ñhab̾e
spem. In hac uita cum sumus: malum ÷
non habere spem. Qui enim mͦ spẽ non
habet: rem postea non habebit. Ergo
mͦ spem debemus hab̾e. sed cum res uene¬
rit. nunquid spes erit : Quod eñĩ idet
formam ipsam inqua crucifixus ÷ &
resurrexit demonstraturꝰ generi humano.
ut uideant pii &impii. Illi uideant. &
gratulentur inuenisse se quod credidert̃
ante quam uiderent & illi erubescant
non se credidisse quod uidebunt. Eru¬
bescentes damnabuntur: & gratulati
coronabuntur. Dicetur confusis. Ite in
ignem ȩternum qui paratus ÷ diabolo
& angłis eiꝰ. Dicetur gaudentib. Uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnum.
quod uob̾ paratum ⁊ ab origine mundi.
Qđ cum acceꝑint: iam spes non erit.
quia res tenebitur. Trans acta gͦ spe :

Expanded text:
m veniet quod sperabamus; et non jam sperabimus, nec tamen desperati erimus. Est enim vituperatio desperatorum, et aliquando detestamur hominem, et dicimus: Non habet spem. Non semper malum est non habere spem. In hac vita cum sumus, malum est non habere spem; qui enim modo spem non habet, rem postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes erit? «Quod enim videt formam ipsam in qua crucifixus est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» : quod cum acceperint, jam spes non erit, quia res tenebitur. Transacta ergo spe,
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ista cogitatio. Capiti licuit resur¬
gere. quia peccatis non prȩmebatur. mlli
peccatum erat ineo. Quid nos facturiso
Sperabimꝰ talem resurrectionẽ qualsil
dño prȩcessit. cum peccatis nr̃is aggrans
Seduide quid sequitur. Om̃ apud dim

Expanded text:
ratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequitur: «Quoniam apud Dom
Abbreviated transcription (Latin):
st iniort animna aiea iuersũ tuΟ̃. Tem
sustinet. nisi qui nondum accepit quas
ꝓmissum ÷. Nam quitã accepit. quid
sustinet.: Accepimus remissionẽ pecctos
est. Accepimꝰ ueniam sed ȩternã uitam
nondum tenemus. Sed qui ueniam deli
ipse ꝓmisit & uitam ȩternã. Siuerbun
nr̃m ẽẽt : deb̾emꝰ timere. Quia uerbi

Expanded text:
stinuit anima mea in verbum tuum.» Nemo sustinet, nisi qui nondum accepit quod promissum est: nam qui jam accepit, quid sustinet? Accepimus remissionem peccatorest: accepimus veniam; sed aeternam vitam nondum tenemus. Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vitam aeternam. Si verbum nostrum esset, deberemus timere: quia verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Uitare pͦssum homicidia adultaeria
rapinas. ꝑ uiria. maleficia idolatriã.
nunquid & peccata linguȩ : Nunqͥd eps¬
ta cordise. Scriptũ ÷. Peccatum inqrae
est. Quis gͦ sustinebit. si tu iniquitetess
obseruaueris: Si nobeum se uerꝰ mebi
agere uolueris. non ut misericors pdo
quis stabit ante oculos tuos Sed r ai
te ꝓpitiatio. ꝓpt̾ legem tuam sustinut¬

Expanded text:
Vitare possum homicidia, adulteria, Vitare possum homicidia, adulteria, rapinas, perjuria, maleficia, idololatriam; numquid et peccata linguae? numquid et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante oculos tuos? Sed «est apud te propitiatio; propter legem tuam sustinu
Abbreviated transcription (Latin):
ista. Nichil ÷ gͦ inuenturꝰ e Audi sermonẽ
eugłii. Qui dixerit fr̃i suo fatue. Abistis
etiam peccatis linguȩ minutissimis. quis
abstinet :. Sed forte dicis parua sunt.
Reus erit inquit: gehennȩ ignis. Si parũ
magna. Si contemnebas minus peccatũ:
uł pene magnitudine de terrere. Sed
dicis. Mmora sunt. minuta sunt: sine
quib non potest ista uita. Congere mi¬
nuta & faciunt ingentẽ aceruũ. Nam
& grana minuta sunt: & tam̃ massam faci¬
unt. Et guttȩ minute sunt: & flumina
implent. & moles trahunt. Idõ & ille
considerans quam multa minuta peccata
cotidiana committat homo. si nichil
aliud. uł
ꝑ cogitationes & linguã.
atten¬
dit quam multa sint.
aceruũ
magnum. & non quasi
peccata
sua pristina cogitans
sed ipsa
fragilitatem humanã:
iam ascendens clamat. De ꝓfundis cla¬
mau ad te dñe. dñe ex audiꝰ uocẽ meã.
Fiant aures tuȩ intendentes. in uocẽ
deprecationis meȩ. Si niquitates ob¬
seruaueris dñe. dñe quis sustinebit :

Expanded text:
us. Nihil ergo est inventurus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvmagna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunt, et flumina implent, et moles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meum. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris Domine; Domine, quis sustinebit?»
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. Non solum sꝑet isrł in dñm:
sed auigilia matutina sꝑet isrł. Ergo
culpo spẽ scłi. quando sꝑat᷑ de dõ: Non.
bono sꝑet isrł diuitias. non salute opod
non abundantiã terrenoꝵ. Immoepei¬
lationẽ hic habiturus ÷: si forte ẽtoe¬
rit illi ꝓpt̃ ueritatem pati aliquas no¬
lestias. Non enim nonsꝑabant in dmmac¬
tyres & tamen talia sunt passi qualialat¬
nes. qualia iniqui. subrecti adbestias smb
congremati. gladio ꝑcussi. ungulis exlrati.
catenis obstricti. carcere necati. sta om̃am
ut istis malis carentes. hac uita fruerent᷑¬
Non plane: quia auigilia matutina spais
Quid÷ hoc ÷ Considerabant illam uigla
matutinã. quare surrexit dñs eorum eii¬
debant quia antequam resurgeret tal
ipse passus erat. qualia ipsi patiebantirꝰ
& non desperabant etiam se post talespassi¬
nes resurrecturos aduitam ȩternam. Spu¬
uit isrł in dñm. auigilia matutina ułq
ad noctem. QM̾ apUO oĩm ansc̃ora¬

Expanded text:
Dominum.» Non solum «speret Israel in Dominum,» sed, «a vigilia matutina speret Israel.» Ergo culpo spem saeculi, quando speratur de Deo? Non; bono speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, ista omnia ideo sperabant, ut istis malis carentes, hac vita fruerentNon plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam vigiliam matutinam qua resurrexit Dominus eorum, et videbant quia antequam resurgeret, talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant etiam se post tales passiones resurrecturos ad vitam aeternam. «Speravit Israel in Dominum, a vigilia matutina usque ad noctem.»
Abbreviated transcription (Latin):
deret : tanquam ex pauescens exclamaut¬
dicens. Si iniquitates obseruaueris die
dñe qui sustinebit : Non dix̃ ego ñ susti¬
nebo: sed quis sustinebit. Uidit enĩ ꝓpe
totam uitam humanam circũ latra
peccatis suis. accusari om̃s conscientus
cogitationib suis. non in ueniri cor castũ
prȩsumens de iusticia sua. Sigͦ cor castũ
non potest inueniri qđ p̃sumat om̃iun¬

Expanded text:
deret, tanquam expavescens exclamaderet, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de su
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a contẽsit. qui usq ad istã uitam uenire
dignatꝰ ÷ ꝓmittens remissionẽ om̃ium
peccatoꝵ : etiam de ꝓfundo excitauit ho¬
minem ut clamaret de ꝓfundo sub molib
peccatoꝵ. & ꝑueniret uox peccatoris ad
dm̃. Unde clamantis. nisi deꝓfundo
maloꝵ: Et udete : quia uox peccatoriᷤ
clamat de ꝓfundo. De ꝓfundis clamaui
ad te dñe dñe exaudi uocẽ meam. añ
aores toȩ intendentes uiuocẽ dep̃canio
gͦ clamat: Peccator. Et qua spe clamat:
Quia qui uenit soluere peccata: decdit
spem etiam in ꝓfundo posito peccatoꝵ
Idõ quid sequitur post istas uoces: Si
Ouis sustinesri: Ecce aꝑuit dequo
ꝓfundo clamaret. Clamat eni sibmos
& fluctib iniquitatum suarum. Sreu¬
spexit se. ciłrum spexit uitã suã. uidt
illam undiq flagitiis & facinorib coopi
Qua cumq respexit. nichil insebonum
inuenit. nichil illi iusticiȩ serenũ potut
occurrere. Et cum tanta & tam multa
peccata undiq & cat̾uas scelerũ suoꝵ ui¬

Expanded text:
nostra contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis  est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
scitis quid sit. Fiscus saccus ÷ Unde
& fiscella & fiscina dicuntur. Nepu¬
tetis quia aliquis draco ÷ fiscus: quia
cumtimore auditur exactor fisci
Fiscus saccus ÷ publicꝰ. Ipsũ habebat
dñs hic int̾ra. quando loculos habe¬
bat &ipsi loculi uidȩ erant comiss
Lami ulle qͥ conferebant in locauos dñ
conferebant. Pisi forte putatisqla
augłi seruiebant. qͥde quinq panb
tot̾ milia hominũ p auit. Quiro
gͦ egere uoluit nͥ ut daret exmbu
montib & parerent fenũ nec etrai
uiam sterilitatẽ redderent ÷ Sreabbo
nuis fructib uł excotidianis quesib
necesse est ut trepidet manꝰ dudo
Exime aliquã partẽ reddituu do
Decimas uis decimas exime q̃ nꝙͣ pari
sit. Dictũ ÷ enĩ qͥa pharisei decimasdo¬
bant. Ie uno bis insabbato. decinas
do om̃ium quȩ possideo. Et qͥd ait dis

Expanded text:
scitis quid sit? Fiscus saccus est; unde scitis quid sit? Fiscus saccus est; unde et fiscellae et fiscinae dicuntur. Ne putetis quia aliquis draco est fiscus, quia cum timore auditur exactor fisci; fiscus saccus est publicus. Ipsum habebat Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi loculi Judae erant commisstamen illi qui conferebant, in loculos Domini conferebant. Nisi forte putatis, ant, qui de quinque panibus tot millia hominum pavit. Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibus, ut parerent fenum, ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite  ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus necesse est ut trepidet manus tua,Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei decimas dabant: «Jejuno bis in subbato, decimas do omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sed ne silentio uos arguant. Unde.
scriptũ ÷. Beatꝰ qͥ intelligit suꝑegenũ
& pauꝑẽ. Cũ dicit qͥ intelligit suꝑ ege¬
num & pauꝑẽ: ñ expectat ut petat᷑
Intellige suꝑ illũ. Aliꝰ te quȩrit indigenᷤ
aliũ tũ debes querere indigentẽ. Utrũq
dictũ ÷ fr̃s mei. Et omni petenti te da
mͦ lectum ÷. & alio loco scriptura dicit.
Sudet elemosina in manu tua: qͦusq in¬
uenias iustum cui eam tradas. Alius
÷ qui te querit. alium tudebesquȩrere
Ne eum qui te quęrit relinquas in anẽ:
om̃i petenti teda. Sed alius ÷ quẽ tu
debes querere. Sudet elemosina in
manu tua: quo usq inuenias iustũ
cui des. Punquam hoc facietis. nisi
aliqͥd dereb ur̃is se positũ habueritaᷤ
qđ cuiq placet ꝓnecessitate rei fami¬
lias tanquã debitum quasi fiscores.¬
dendũ. Si ñ habet rẽpublicã suã
xp̃s : ñ habet fiscũ suũ. fiscus enim

Expanded text:
sed ne silentio vos arguant. Unde sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te quaerit, alium tu debes quaerere. Nec eum qui te quaerit relinquas inanem; «Omni» enim «petenti te da:» sed alius est quem tu debes quaerere; «Sudet eleemosyna in manu tua quousque invenias justum cui des.» Nunquam hoc facietis, nisi aliquid de rebus vestris sepositum habueritis, quod cuique placet pro necessitate rei familiaris suae, tanquam debitum quasi fisco reddendum. Si non habet rempublicam suam Christus, non habet fiscum suum. Fiscus enim
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ uob̾ maxime quia loquimur
talia nos non querentes auob. & idõ
lib̾ius dicimus. sed & si quexeremus
qm̃ iã multa diximꝰ & aliqͣndo sermo
finiendus ÷. Siuultis ñ ẽẽ steriles ut
redlatis ꝓpluuia fecunditatẽ. necdã¬
netur postea sterilitas ur̃a. minatur
enĩ ds̃ terrȩ sterili & spinose ignẽ sic̃
fructuosȩ horreũ parat: efficite ut uoᷤ
ipsos exigatis efficimini exactores ur̃i.
Ap̃s tacitꝰ exigit. & maior ÷ uox tacentis.
qui in eugło ñ tacet. Non enĩ uere tacet
cũ dicit. Facite uob̾ amicos demãmona
iniqͥtatis: ut & ipsi recipiant uos in
tab̾nacula ȩt̾na. Non tacet ipse. audite
uocẽ ipsius. Nemo eñ uos potest exi¬
gere. nͥ forte ex actione opus ÷ ut qͥuob̾
adhoc uentũ fuerit ut petant. uidete.
neqđ uos adõ petitis: frustra petatis.
Ergo estote exactores ur̃i. nealiqͥd illi
qui uob ineugło seruiunt. ñ dicã petere
cogant᷑. nã forte nec coacti petunt:

Expanded text:
loqui vobis, maxime quia loquimur, loqui vobis, maxime quia loquimur, talia nos non quaerentes a vobis, et ideo liberius dicimus: sed etsi quaereremus,quoniam jam multa diximus, et aliquando sermo finiendus est; si vultis non esse steriles, ut reddatis pro pluvia fecunditatem, ne danetur postea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum parat; efficite ut vos ipsos exigatis, efficimini exactores vestri. Christus tacitus exigit; et major est vox tacentis, quia in Evangelio non tacet. Non enim vere tacet, cum dicit: «Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula» . Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt;
Abbreviated transcription (Latin):
facit in montib fȩnũ. Et qͦmͦ exoriri facit
statis : Quȩ hominib difficilia st̃: deo
facilia sunt. Ergo ille exoriri facit in
montib fȩnũ: cui om̃a facilia sunt. Nã
nichil essẽt steriliꝰ durissimis montib.
Pluit ille qͥ facit exoriri in montibus
fenum & herbã seruituti hominum.
Cui seruituti : Ipsũ paulũ attende.
magnũ ÷ siur̃a carnalia metamꝰ: seruũ
sedixit. Seruimꝰ enĩ uob̾ fr̃s. Nemo
se nrm dicat quasi maiorẽ ẽẽ uobis.
Erimꝰ maiores: si fuerimꝰ humiliores.
facit in montib fęnũ: & herbã serui¬
tui hominũ. Paulus qͥdem apłs manib
suis uiuens ipsũ fȩnũ montiũ noluit acci¬
pere. noluit indigere. sedtam̃ dabant
ꝓpt̾ea montes dare ñdeb̾ent: ut ste¬
riles remanerent. Debet᷑ pluuiȩ fru¬
ctus. debet᷑ seruo cib: sicut dñs ait.
Manducate quȩ ab ipsis sunt. Et nepu¬
tarent aliqͥd de suo donare : dignꝰ est

Expanded text:
facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit statis? «Quae hominibus difficilia» «sunt, Deo facilia sunt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» Ipsum Paulum attende: magnum est si vestra carnalia metamus?» servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. Nemo se nostrum dicat quasi majorem vobis esse. Erimus majores, si fuerimus humiliores: facit in montibus fenum et herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montepropterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne putarent aliquid de suo donare: «Dignus est
Abbreviated transcription (Latin):
tristis ab scessit. qͥ consiliũ uitȩ ȩt̃nȩ pe¬
tebat adño. & appellauit eũ magistrũ
bonum dicens. Quid faciam ut uitã ȩt̾nã
habeam. Et ille. Serua mandata. Quȩ
Et dixit. Mandata legis. Hȩc om̃a fecia
da pauꝑib. & habebis thesaurũ incęlo.
& ueni sequere me. Quasi dixit dñs. ecce
mons es. accipe pluuiam. da fenũ. Qͥd
enĩ daturꝰ es : Nonne fenũ : Et enĩ om̃a
ista quȩ eccłe ad necessitates seruientiũ
dõ dantur adiuitib. qͥd st̃ nͥ fenũ : Car¬
nalia enĩ sunt: & ad tẽpꝰ apparentia. S
uilib qͥdemas attende. Apłs enĩ ait. o¬
stendens fenũ ẽẽ illud. Sinos uob̃ sp̃ualia
seminauimꝰ. magnũ ÷ si ur̃a carnalia
metamꝰ: Et audi qͥa carnalia fenũ sunt.
Omnis caro fęnũ. & om̃is claritas hominiꝰ
ut fios feni. Ergo ille tristis abscesgit.
Et ait dñs. Quã difficile diues intrat in
regnũ cęloꝵ. hoc gͦ magnũ qͥa exoriri

Expanded text:
tristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petebat a Domino, et appellavit eum magistrum bonum dicens: «Quid faciam ut vitam aeternam habeam?» Et ille: «Serva mandata. Quae?» Et dixit mandata legis. «Haec omnia feci a da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe pluviam, et da fenum. Quid enim daturus es? nonne fenum? Etenim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri
Abbreviated transcription (Latin):
figurarũ celũ scripturarũ cooꝑiret.
Adhoc gͦ ille cooꝑit celũ nubib ut paret
t̾rȩ pluuiã. Ad hoc obscura eẽ uoluit di¬
cta ꝓpħarũ: ut hab̾ent postea serui dĩ qđ
int̾pretando influerent suꝑ aures & corda
hominum. excipientiũ de nubib dĩ sagi¬
nã letitiȩ sp̃ualis. Qui cooꝑit celũ nubib.
qͥ parat t̾rȩ pluuiã. Qui exorini facri
hocouum. Ecce fructꝰ pluuiȩ. Qui ex¬
oriri inqͥt facit inmontib fenũ Nunqͥd
ñ & int̾ra humili: S qͥd magnũ ÷ in
montib : Montes dicit excelsos scłi Aliqͣ
magna dignitate p̾ditos. hoc loco mon¬
tes accipe. Et ñ ÷ mirũ. Quia duo minu-¬
ta misit nescio quȩ uidua ingaꝵo̾ phila¬
tio. Terra attulit fenũ. t̾ra humilis. Et
mons attulit. Tacheus ille maior publi-¬
canoꝵ. Hoc enĩ erat mirabiliꝰ: qͥa mons
attulit fenũ. Quanto elati st̃ homines.
tanto auari st̃. Et qͣnto in hoc scło maioreᷤ.
tanto plus amant diuitias. Unde ille

Expanded text:
figurarum coelum Scripturarum cooperiret. Ad hoc ergo ille cooperit coelum nubibus, ut paret terrae pluviam. Ad hoc obscura esse voluit dicta Prophetarum, ut haberent postea servi Dei quod interpretando influerent super aures et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetitiae spiritualis. «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam.» 16. «Qui exoriri facit hominum.» Ecce fructus pluviae. «Qui exoriri,» inquit, «facit in montibus fenum.» Numquid non et in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille
Abbreviated transcription (Latin):
Psallite dõ nr̃o. Cui dõ nr̃o. Qicoopi
nubib: Qui contegit scripturã figu¬
ris & sacram̃tis. Ille qͥhumiliat pecca¬
tores usq ad t̾rã. ille qui suscipiet
mansuetos: co oꝑit cęlũ nubibus. Et
Noli timere. audi qͥd sequit᷑ Qͥ cooꝑit
cęlũ nubib Qui pauat terrȩ plo¬
uiam. Qui co oꝑit cęlũ nubib Expa-¬
uisti. qͥa ñ uides cȩlũ. Cõ plueris. fru

Expanded text:
psallite Deo nostro.» Cui «Deo nostro? Qui cooperit «nubibus?» Qui contegit Scripturam figuris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, «cooperit coelum nubibus.» Et Noli timere; audi quod sequitur: «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam. Qui cooperit coelum nubibus:» expavis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nͥqͥa iacent indissimilitudine sui
exterminantes in se similitudinẽ diu
Dissimiles facti recesser̃t. reformat rcde¬
ant. Unde in qͥt reformabim᷑: Quando
psalmꝰ: sic & cithara ñ sola uoce. ged
&oꝑe. Psallite dõ nr̃o incithara. Ecce¬

Expanded text:
tatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquit, reformabimur? quando psalmus, sic et cithara; non solum voce, sed et opere. «Psallite Deo nostro in cithara.
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ suã. pullo corui inuocanti
dm̃. contingit forte in ęccła carere
honore tẽporali: ñ it extra eccłam ñ
sibi facit extra ȩccłam tab̾naculum.
in qͦ ñ bene sentiat ds̃. Sed qͥd dicit :¬
Elegi abici indomodĩ. magisꝙͣ habitare
intabnaculis peccatoꝵ. Nec intab̾naculiꝰ

Expanded text:
firmitatem suam, pullo corvi invocanti firmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentiat Deus: sed quid dicit? «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nec in tabernacul
Abbreviated transcription (Latin):
lant homines in suis dignitatib. ñ se sul¬
limes putent honorib caueant ne equo
indomito p̃cipitent᷑. Uide enĩ qͥd dictũ ÷
malio psalmo. hiincurrib & hi ineqͥs.
nos aut̃ in nomine dñi dĩ nr̃i magnifi¬
cabimur. Hoc ÷ illi in honorib tempo¬
ralib nos in nomine dñi dĩ nr̃i magni¬
ficabim᷑. ꝓpterea illis qͥd accidit : Ui¬
dete quid seqͥtur. Ilis obligati sunt
pedes & ceciderunt. nos uero surreximꝰ
& erecti sumꝰ. Non inpotentatu eqͥ uolun¬
tatẽ habebit. nec iN taBERNaCULIs UIRI
Bene sentiet. In tab̾naculis inqͥt uiri
Est eñi tab̾naculum dñi. ipsa sca eccła
toto orbe diffusa. heretici diuidentes
se ab ȩccłae tabnaculis: sibi tab̾ nacula
posuerunt. Non in ipsis tab̾naculis uiri
bene senti& ds̃. Sed pullũ coruoꝵ attende
dicentẽ. Elegi abici indomo dĩ: magis
quã habitare in tab̾naculis peccatoꝵ.
Et eñi si alicui bono .pio. confitenti in¬

Expanded text:
lant homines in suis dignitatibus, non se sublant homines in suis dignitatibus, non se sublimes putent honoribus; caveant ne equo indomito praecipitentur. Vide enim quid dictum est in alio psalmo: «Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur.» Hoc est, illi in honoribus temporalibus, nos in nomine Domini Dei nostri magnificabimur. Propterea illis quid accidit? Videte quid sequitur: «Illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus» . «Non in potentatu equi voluntatem habebit; nec in tabernaculis viri bene sentiet. In tabernaculis,» inquit, «viri.» Est enim tabernaculum Domini, ipsa sancta Ecclesia toto orbe diffusa. Haeretici dividentes se ab Ecclesiae tabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confitenti in
Abbreviated transcription (Latin):
ustos dicebant. qͥlegẽ acceꝑant ceterõ
om̃s om̃iun gentiũ homines. peccato¬
res dicebant. Et uere om̃s gentes in pecca¬
to in idolatriã in adoratione lapidũ
atq lignorum erant. Sed nunquid
sic remanserunt : Et si non ipsi corui
parentes nr̃i. tam̃ pulli coruorum nos
ipsi in uocamus dnm. Dat pecoribus
escam ipsorum : & pullis coruorum
qui inuocant eum. Ipsi sunt pulli cor-¬
uorum quib dicit petrus. qͥa ñ corru¬
ptibili argento uł auro redẽpti estis
cdesuꝑ uacua ur̃a consuetudine apa-¬
rentib ur̃is tradita. Proficientes eñi
pulli coruorũ. qui simulacra colere
uidebantur parentũ suorũ: c̃uersi
sunt addm̃. Et audis mͦ pullũ corui inuo¬
cantem unũ dm̃. Quid gͦ. dimisisti patrẽ
tuũ dicis pullo corui: Dunisi plane. Ille
enĩ coruus ñ inuocans dm̃. ego pullus
suggestũ hominis ac cõmodatꝰ. ut altior
incedat. Et reuera ÷ in eo ceruix in¬
dicans quandã suꝑbiam. Non sẽ extol¬

Expanded text:
Legem acceperant; caeteros omnes monium gentium homines peccatores dicebant. Et vere omnes gentes in peccato, in idololatria, in adoratione lapidum atque lignorum erant; sed numquid sic remanserunt? Etsi non ipsi corvi patres nostri, tamen pulli corvorum nos ipsi invocamus Deum. «Dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Ipsi sunt pulli corvorum, quibus dicit Petrus: «Quia non corruptibili argento vel auro redempti estis de supervacua vestra consuetudine a parentibus vestris tradita» . Proficientes enim pulli corvorum qui simulacra colere videbantur parentum suorum, conversi sunt ad Deum. Et audis modo pullum corvi invocantem unum Deum. Quid ergo? dimisisti patrem tuum, dicis pullo corvi? Dimisi plane: ille enim corvus non invocans Deum, ego pullus suggestum hominis accommodatus, ut altior incedat. Et revera est in eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extol
Abbreviated transcription (Latin):
Bene sentiet dñs intim̃tib eũ. Sed nun¬
quid sic timet᷑ ds̃. quomͦ & latro: Nã
& iatro timet᷑ & bestia timet᷑. & homo
inuistꝰ & potens multũ tinet᷑. Bene
timuit eũ udas traditor xp̃i: sed ñ sꝑa¬
uit in miscđa ipsius. Postea enĩ peni¬
tuit eũ qđ tradiderit dñm & dix̃. Peccaui.
quia tradidi sanguinẽ iustũ. Bene
& laqueo se suspendit. Ergo sic time
ñ times. aduersus eũ quẽ tues. Si sic
times dm̃. & idõ times dm̃ qͥa peccator
es. aquo accepturus es auxilium ad¬
uersus dm̃  Quo iturꝰ ÷ Quid facturꝰ :
Uis ab illo fugere : Ad ipsũ fuge. Uis
fugere ab irato: Fuge ad placatũ.
atq ita decet̾ro peccare caueas. ut
dep̃teritis dep̃ceris ut tͥ dimittantur:

Expanded text:
Bene sentit Dominus in timentibus eum: sed numquid sic timetur Deus, quomodo et latro? Nam et latro timetur, et bestia timetur, et homo injustus et potens multum timetur. «Bentimuit eum Judas traditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene et laqueo se suspendit. . Ergo sic time non times, adversus eum quem times. Si sic times Deum, et ideo times Deum quia peccator es, a quo accepturus es auxilium adversus Deum? Quo iturus es? quid facturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. atque ita de caetero peccare caveas, ut de praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
ribus escam ipsoꝵ. Pecora ista dicit
greges dĩ. Non fraudat ds̃ gregem
suum esca sua. ꝑ homines quoꝵ serui¬
tuti herbam facit exoriri. Unde dic̃
apłs. Quis pascit gregẽ & delacte gre¬
gis non ꝑcipit. Duipat pecorio
ẽscã ipsorumn. et pollis coruoꝵ qͥi
uocaNt eom. Hoc forte putabimus.
escã. Ne hoc cogitetis: irrationalẽ
animam in uocare dñi. Nonnouitĩ
uocare anima dm̃: nͥ sola rationaliᷤ.
Infigura accipite dictũ. Neputetis
sicũt impii quidã dict̃. reuolui am¬
mas humanas ad pecora. ad canes. ad
porcos. ad coruos. Hoc acordib ur̃is ex¬
cludite & afide ur̃a. Anima humanafa¬
eta ÷ ad imaginẽ dei. non cdabit as ima¬

Expanded text:
ribus escam ipsorum.» Pecora ista dicit, greges Dei. Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, escam? Ne hoc cogitetis, irrationalem animam invocare Deum; non novit anima invocare Deum, nisi sola rationalis. In figura accipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit ima
Abbreviated transcription (Latin):
appellamꝰ sensus: ꝑcipit ñ nisi corporalia. in¬
telligibilia uͦ & spualia: m̃te capiunt᷑. Qã gͦ
illi obscuritatẽ scripturarũ irriserunt. ꝙͣ
ꝓpterea clause erant. ut pulsantes exerce¬
rent᷑. ñ ut paruulis negarent᷑: humiliati
sunt usq ad terrã. ut cogitare ampłiꝰ non

Expanded text:
appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: inappellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram, ut cogitare amplius non