comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut induceret dñs suꝑ absalon malũ. Et
ait chusi sadoch & abiathar sacerdotib
Hloc & hoc modo consilium dedit achito¬
fel absalon & seniorib isrł: & ego tale¬
& tale & tale dedi consilium. Nunc gͦ mit¬
tite cito: & nunciate dauid. dicentes. Ne
moremini nocꝰte hac in campestrib deser¬
ti. sed absq dilatione transgredere: ne
forte absorbeat᷑ rex & om̃is popłs qui cũ
eo ẽ. Ionathan aut̃ & achimaas stabant
iuxta fontẽ rogel: abiit ancilla & nunci¬
auit eis. ꝙ illi ꝑfec̾ti sunt ut referrent
dã yuer. & indicauit absalon. Illi uͦ con¬
cito gradu ingressi sunt domũ cuiꝰdam
ui in bahurim qui habebat puteum in
uestibulo suo. & descenderunt in eum.
Lulit aũt mulier: & expandit uelamen

Expanded text:
ut induceret Dominus super Absalom malum. Et ut induceret Dominus super Absalom malum. Et ait Chusi Sadoc et Abiathar sacerdotibus: Hoc et hoc modo consilium dedit Achitophel Absalom, et senioribus Israel: et ego tale et tale dedi consilium. Nunc ergo mittite cito, et nunciate David, dicentes: Ne moreris nocte hac in campestribus deserti, sed absque dilatione transgredere: ne forte absorbeatur rex, et omnis populus qui cum eo est. Jonathas autem et Achimaas stabant juxta fontem Rogel: abiit ancilla et nunciavit eis: et illi profecti sunt, ut referrent idam puer, et indicavit Absalom: illi vero concito gradu ingressi sunt domum cujusdam viri in Bahurim, qui habebat puteum in vestibulo suo, et descenderunt in eum. Tulit autem mulier, et expandit velamen
Abbreviated transcription (Latin):
unus qͥ uibet in principio audiet quicũ¬
q audierit & dicet. facta ẽ plaga in po¬
pło qui sequebat᷑ absalon: & fortissimꝰ
quoq cuius cor ẽ quasi leonis. pauore sol¬
uet᷑. Scit enim omis popłs isrł. fortẽ ex̃
patix̃ tuum: & robustos om̃s qui cũ eo
sunt. Sed hoc michi idet᷑ rectũ eẽ consi¬
lium. Tongreget᷑ ad te uniuersus isrł a
dan usq bersabee. quasi harena maris
innumerabilis. & tu eris in medio eoꝵ: ꝙ
rrruemus suꝑ eum in qͦcũq loco fuerit
muentus. & operiemus eum sicut cadere
solet ros suꝑ terrã: & non relinquemus
de uiris qui cũ eo sunt nec unũ quidẽ.
Qd̾ si urbẽ aliquã fuerit ingressus. cir¬
cũdabit omĩs isrł eiuitati illifunes: & tͣ
hemus illã in torrentẽ. ut reperiat᷑ nec
calculus quidẽ ex ea. Diritq absalon &
om̃is uir isrł. Melius consilium chusi
arachite. consilio achitofel. Dñi aũt nu¬
tu dissipatũ ẽ consilium achitofel utile:

Expanded text:
unus quilibet in principio audiet quicumunus quilibet in principio audiet quicumque audierit et dicet facta est plaga in populo qui sequebatur Absalom et fortissimus quoque cuius cor est quasi leonis pavore solvetur scit enim omnis populus Israhel fortem esse patrem tuum et robustos omnes qui cum eo sunt sed hoc mihi videtur rectum esse consilium congregetur ad te universus Israhel a Dan usque Bersabee quasi harena maris innumerabilis et tu eris in medio eorum et inruemus super eum in quocumque loco fuerit inventussolet ros super terram, et non relinquemus de viris, qui cum eo sunt, ne unum quidem. Quod si urbem aliquam fuerit ingressus, circumdabit omnis Iam in torrentem, ut non reperiatur ne calculus quidem ex ea. Dixitque Absalom, et omnes viri Israel: Melius est consilium Chusi Arachitae consilio Achitophel: Domini autem nutu dissipatum est consilium Achitophel utile,
Abbreviated transcription (Latin):
sequar dauid hac nocte: & irruens suꝑ eũ
quippe qui lassus ẽ & solutis manib ꝑ¬
cutiã eũ. Tumq fugerit omis popłs qui
cũ eo est. ꝑcutiam regẽ desolatũ. & redu¬
cam uniuersũ popłm quomͦ annus reł̾¬
ti solet. Unum enĩ uirũ tu queris: &
om̃is popłs erit in pace. Placuitq sermo
eius absalon & cunctis maiorib natu isrł.
Ait aũt absalon. uocate & chusi arachi¬
ten. & audiamus quid etiã dicat. Cumq
uenisset chusi ad absalon. ait absalon
ad eum. Huiuseemodi sermonẽ loquutꝰ e
achitofel. facere debemꝰ annon: Qđ das
consilium: & dixit chus i ad absalon.
Non bonũ consilium qd dedit achitofel
hac uice. Et rursũ intulit chusa. Tu nos¬
ti patrẽ tuum & uiros qui cum eo sunt
eẽ fortissimos & amaro animo ueluti si
ursa raptis catulis in saltu seuiat. seo &
pater tuus uir bellator ẽ. nec morabit᷑ eũ
popło. forsitan nunc latitat in foueis aut
in uno quo uoluerit loco. Et cũ ceeiderit

Expanded text:
 eum quippe qui lassus est et solutis manibus percutiam eum cumque fugerit omnis populus qui cum eo est percutiam regem desolatum et reducam universum populum quomodo omnis reverti solet unum enim virum tu quaeris et omnis populus erit in pace placuitque sermo eius Absalom et cunctis maioribus natu Israhel ait autem Absalom vocate et Husai Arachiten et audiamus quid etiam ipse dicat cumque venisset Husai ad Absalom ait Absalom ad eum huiuscemodi sermonem locutus est Ahitofel facere debemus an non quod das consilium et dixit Husai ad Absalom non bonum consilium quod dedit Ahitofel hac vice et rursum intulit Husai tu nosti patrem tuum et viros qui cum eo sunt esse fortissimos et amaro animo veluti si ursa raptis catulis in saltu saeviat sed et pater tuus vir bellator est nec morabitur cum populo forsitan nunc latitat in foveis aut in uno quo voluerit loco et cum ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
at ut ego moriar ꝑ te: Absalon fili mi
untiatũ ẽ aũt ioab qd̾ rex fleret &
Siugeret faium suum. Etuersa ẽ iucto¬
ria in luctum in die illa om̃i popło. Au¬
diuit enĩ popłs in die illa dici. Dolet
rex suꝑ filio suo. ꝙ declinauit popłs
in die illa ingredi ciuitatẽ: quomodo de¬
in domũ. dixit. Confudisti hodie uultus
om̃ium seruoꝵ tuoꝵ: qui saluã fecerunt

Expanded text:
moriar pro te, Absalon fili mi, t autem Joab quod rex fleret, et lugeret filium suum: et versa est victoria in luctum in die illa omni populo: audivit enim populus in die illa dici: Dolet rex super filio suo. Et declinabat populus in die illa ingredi civitatem, quomodo dein domum, dixit: Confudisti hodie vultus omnium servorum tuorum, qui salvam fec
Abbreviated transcription (Latin):
tium domine mi rex. Iudicauit enĩ ꝑ te
dñs hodie. de manu om̃ium qui surrere¬
runt contra te. Dixit aut rex ad chusi.
Est ne par puero absalon: Cui respon¬
dens chusi. fiant inquit sic̃ puer iimci
dñi mei regis: & uniuersi qui consurgt̃
aduersũ eum in malums E ontristatus i¬
taq rex ascendit cenaculũ porte: & fle¬
uit. ꝙ sic loquebatur uadens. Filimi ab

Expanded text:
cium, domine mi rex: judicavit enim pro te cium, domine mi rex: judicavit enim pro te Dominus hodie de manu omnium qui surrexerunt contra te. Dixit autem rex ad Chusi: Estne pax puero Absalon? Cui respondens Chusi, Fiant, inquit, sicut puer, inimici domini mei regis, et universi qui consurgunt adversus eum in malum. Contristatus itaque rex, ascendit coenaculum portae, et flevit. Et sic l
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ murũ eleuans ocłos uidit homi¬
nẽ currentẽ solum: & exelamans indica¬
uit regi. Dixitq ixex. Si solus ẽ: bonus ẽ
mincius in ore eius. Properante aut illo
& accedente ꝓpius uidit spxulator ho¬
minẽ alterum currentẽ: & uociferans in
culmine ait. Apparet michi homo eur¬
rens solus. Dixitq ixx. Et iste bonus est
nuntius. Speculator aut̃ contẽplor. ait
cursum prioris. quasi cursũ achimaas
filii sadoch. Et ait rex. uir bonus ẽ: & ñ¬
tium portans bonũ uenit. Clamans aut
achimaas dixit ad regẽ. Salue rex. Et ad¬
orans regẽ. coram eo ꝓnus in terrã ait. Be¬
nedictus dñs ds̃ tuus. qui conclusit homi¬
nes qui leuauerunt manus suas contra
dum meum regẽ. Et ait rex. Estne par pu¬
ero absalon: dixitq achimaas. uidi tu¬
multũ magnũ. cum mitteret ioab ser¬
uus tuus oꝰ rex me seruũ tuum. Hescio
aliud. Ad quẽ rer. Transi ait. & sta hic.
sumq ille transisset & staret. apparuit
chusi: & ueniens ait. Bonũ apporto nun¬

Expanded text:
vidit hominem currentem solum. Et exclamans indicavit regi: dixitque rex: Si solus est, bonus est nuncius in ore ejus. Properante autem illo, et accedente propius, vidit speculator hominem alterum currentem, et vociferans in culmine, ait: Apparet mihi alter homo currens solus. Dixitque rex: Et iste bonus est nuncius. Speculator autem, Contemplor, ait, cursum prioris, quasi cursum Achimaas filii Sadoc. Et ait rex: Vir bonus est: et nuncium portans bonum, venit. Clamans autem Achimaas, dixit ad regem: Salve rex. Et adorans regem, coram eo pronus in terram, ait: Benedictus Dominus Deus tuus, qui conclusit homines qui levaverunt manus suas contra dominum meum regem. Et ait rex: Estne pax puero Absalon? Dixitque Achimaas: Vidi tumultum magnum, cum mitteret Joab servus tuus, o rex, me servum tuum: nescio aliud. Ad quem rex, Transi, ait, et sta hic. Cumque ille transisset, et staret, apparuit Chusi: et veniens ait: Bonum apporto nun
Abbreviated transcription (Latin):
ret in porta. Uenitq uniuersa multitu¬
do coram rege. Isrł aut fugit in tabnacy¬
la sua. Om̃is quoq popłs certabat in
cunctis tribub isr ł dicens. rex liberauit
nos de manu inimicoꝵ nr̃oꝵ. ipse salua¬
uit nos de manu phylistynoꝵ: & nunc
fugit de terra ꝓpt̾ absalon: Absalon
usquequo siletis. & non reducitis regem:

Expanded text:
porta venitque universa multitudo coram rege Israhel autem fugit in tabernacula sua omnis quoque populus certabat in cunctis tribubus Israhel dicens rex liberavit nos de manu inimicorum nostrorum ipse salvavit nos de manu Philisthinorum et nunc fugit de terra propter Absalom Absalom usquequo siletis et non reducitis regem
Abbreviated transcription (Latin):
regis ẽ mortuus. & ait ioab chusi. Uade &
nuntia regi quȩ uidisti. Adorauit chusi
io ab. & cucurrit. Rursus aũt achimaas
filius sadoch dixit ioab. Quid impedit
si etiam ego currã post chusi. Dixitq ei
ioab. Quid uis currere fili mi: Non erisbo¬
ni nuntu baiulus. Qui respondit. Quid
enim si eueurrero. & ait ei. surre. Curreus

Expanded text:
regis est mortuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et regis est mortuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Adoravit Chusi Joab, et cucurrit. Rursum autem Ahimaas filius Sadoc dixit Joab: Quid impedit si etiam ego curram post Chusi? Dixitque ei Joab: Quid vis currere, fili mi? non eris boni nuntii bajulus. Qui respondit: Quid enim si cucurrero? et ait ei  Ms
Abbreviated transcription (Latin):
corã te. Tulit gͦ ioab tres lanceas in many
sua: & infixit cas in corde absalon. lumq
adhuc palpitaret herens in quercu eucur¬
rerunt decẽ iuuenes armigeri ioab: ꝙ ꝑ¬
cutientes int̾fecerunt eum. Lecinit itaq
ioab bucina. & retinuit popłm ne ꝑse¬
⁊ueret᷑ fugientẽ isrł: uolens parcere mul¬
titudini. Et tulerunt absalon & ꝑiecert᷑
cum in saltu in foueam grandẽ. & cõpor¬
tauerunt suꝑ eum aceruũ lapidũ mag¬
nũ uimis. Om̃is aut̃ isrł fugit in tab̃na
sibi cum adhuc uiueret titulũ qui ẽ
in ualle regis. Bixerat enĩ. Non habeo fi¬
lium: & hoc erit monimentũ nominis
meĩ. Uocauitq titulũ nomine suo: & ap¬
pellat᷑ manus absalon usq hanc diem. A¬
chimaas aut filius sadoch ait. surram &
nunciabo regi. qr iudicium fererit ei dñs
de manu inimicoꝵ eius. Ad quẽ ioab dix̃.
Non eris nuntius in hac die: sed nunciabi
in alia. Hodie nolo te nuntiare: filius enĩ

Expanded text:
coram te. Tulit ergo Joab tres lanceas in manu coram te. Tulit ergo Joab tres lanceas in manu sua et infixit eas in corde Absalom cumque adhuc palpitaret herens in quercu cucurrerunt decem iuvenes armigeri Ioab et percutientes interfecerunt eum cecinit autem Ioab bucina et retinuit populum ne persequeretur fugientem Israhel volens parcere multitudini et tulerunt Absalom et proiecerunt eum in saltu in foveam grandem et conportaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis omnis autem Israhel fugit isibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in Valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalon, usque ad hanc diem. Achimaas autem filius Sadoc, ait: Curram, et nunciabo regi, quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuncius in hac die, sed nunciabis in alia: hodie nolo te nuntiare, filius enim
Abbreviated transcription (Latin):
rant quos saltus consũpserat de popło
quã hi quos uorauerat gladius in die
illo. Accidit aut ut occurreret absalõ
seruis dauid sedens mulo. Tumq ingres¬
sus fuisset mulus subt̃ condensã quercũ
& magnã: adhesit caput eius quereui.
Et illo suspenso int̾ celũ & terrã: mulus
cui sederat ꝑtransiit. Uidit aũt hoc qͥs¬
piam ᷑ mntiauit ioab dicens. Hidi absa¬
lon pendere de quercu. Et ait ioab ui¬
ro qui nunciauerat ei. Si uidisti eum qͣre
non confodisti eum cum terra: & ego de¬
dissem tibi decem argenti syelos. & unũ
balteum: Qui dixit ad ioab. Si appen¬
deres in manib me is mille argenteos: ne¬
quaꝗͣ mitterẽ manũ meam in filium re.¬
gis. Audientib enim nobis. p̃cepit rex tibi
& abisai & ethai dicens. Custodite michi pu¬
erũ absalon. Sed & si fecissẽ contra animã
meam audacter nequaꝗͣ. hoc regẽ latere
potuisset: & tu stares ex aduerso. Et ait io¬
ab. Non sicut tu uis: sed aggrediar eum

Expanded text:
rant quos saltus consumpserat de populo rant quos saltus consumpserat de populo quam hii quos voraverat gladius in die illa accidit autem ut occurreret Absalom servis David sedens mulo cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam adhesit caput eius quercui et illo suspenso inter caelum et terram mulus cui sederat pertransivit vidit autem hoc quispiam et nuntiavit Ioab dicens vidi Absalom pendere de quercu et ait Ioab ro qui nunciaverat ei: Si vidisti, quare non confodisti eum cum terra? et ego dedissem tibi decem argenti siclos, et unum balteum? Qui dixit ad Joab: Si appenderes in manibus meis mille argenteos, nequaquam mitterem manum meam 321 in filium regis: audientibus enim nobis, praecepit rex tibi, et Abisai, et Ethai, dicens: Custodite mihi puerum Absalon. Sed et si fecissem contra animam meam audacter, nequaquam hoc regem latere potuisset, et tu stares ex adverso. Et ait Joab: Non sicut tu vis, sed aggrediar eum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: suspicati sunt enĩ popłm fame & siti
situr considerato dauid popło suo. con¬
stituit suꝑ eum tribunos & centurione.
& dedit popłi terciam partẽ sub manu
ioab: & terciam partẽ sub manu abisai. fi¬
lii saruie fr̃is ioab: & terciam sub many
ethai qui erat de geth. dixitq rex ad po¬
płm. E grediar & ego uobiscũ: & respon¬
dit popłs. Non exibis. Siue enĩ fugeriniꝰ
non magnopere ad eos ꝑtinebit de nob̃.
siue media pars oeciderit e nob. non sa¬
tis curabunt: qr tu uiius ꝑ decẽ milibꝰ
cõputaris. Melius ẽ gͥ ut sĩs in urbe p̃si
leni & p̃cepit rex ioab & abisai & ethai.
dicens. Seruate michi puerũ absalon. Et
om̃is popłs. audiebat p̾cipientẽ. regem
cunc̾tis principib ꝑ absalon. xxxui.¬
taq egressus ẽ popłs in campũ contra
isrł. & factũ ẽ ibi p̾lium in saltu ephra¬
im. & cesus ẽ ibi popłs isrł ab exercitu
milium. fuit aut̃ ibi preliũ disꝑsũ suꝑ
faciem om̃is terrȩ: & multo plures e¬

Expanded text:
m fame et siti gitur considerato David populo suo constituit super eum tribunos et centuriones et dedit populi tertiam partem sub manu Ioab et tertiam in manu Abisai filii Sarviae fratris Ioab et tertiam sub manu Ethai qui erat de Geth dixitque rex ad populum egrediar et ego vobiscum et respondit populus non exibis sive enim fugerimus non magnopere ad eos de nobis pertinebit sive media pars ceciderit e nobis non satis curabunt quia tu unus pro decem milibus conputaris melius est igitur ut sis nobis leni. Et praecepit rex Joab, Abisai, et Ethai, dicens: Servate mihi puerum Absalom. Et omnis populus audiebat praecipientem regem cunctis principibus pro Absalom: Itaque egressus est populus in campum contra Israel, et factum est praelium in saltu Ephraim. Et caesus est ibi populus Israel ab exercitu milium fuit autem ibi proelium dispersum super faciem omnis terrae et multo plures e
Abbreviated transcription (Latin):
nimã concubinarũ tuarũ. diligis odien¬
tes te. & odio habes diligentes te: & os¬
tendisti hodie qr non curas de ducib
tuis & de seruis tuis. Et uere cognoui
modo. qr si absalon uiueret. & nos om̃s
occubussemus: tunc placeret tibi. Nunc
igit᷑ surge & ꝓcede: e alloquens satisfac
seruis tiuis. Iuro enĩ tibi ꝑ dnm qr sic ui
rauerunt. qđ si non exieris ne unus qͥdẽ
remansurus sit terũ nocte hac: & peius
erit hoc tibi quã om̃ia mala quȩ uene¬
runt suꝑ te ab adolescentia tua usq
in p̃sens. Surrexit gͦ rex & sedit in por

Expanded text:
nimam concubinarum tuarum diligis odientes te et odio habes diligentes te et ostendisti hodie quia non curas de ducibus tuis et de servis tuis et vere cognovi modo quia si Absalom viveret et nos omnes occubuissemus tunc placeret tibi nunc igitur surge et procede et adloquens satisfac servis tuis iuro enim tibi per Dominum quod si non exieris ne unus quidem remansurus sit tecum nocte hac et peius erit hoc tibi quam omnia mala quae venerunt super te ab adulescentia tua usque in praesens surrexit ergo rex et sedit in
Abbreviated transcription (Latin):
enit itaq rex & uniuersus popłs cum
eo lassus: & refocillati sunt ibi. Absalõ
aut̃ & omis popłs isrł ingressi sunt ie¬
rłm: sed & achitofel cum eo. Cum aut̃ ue¬
nisset chusi arachites amicus daiuid ad ab¬
salon: loquutꝰ ẽ ad eum. Salue rex salue
rex. Ad quẽ absalon. hec ẽ inquit gratia
tua ad amicũ tuum. Quare non isti cum
amico tuo: Responditq chus u ad absa¬
lon. Nequa quã. qr illius ero quẽ elegit dñs.
& om̃is hic popłs & uniuersus isrs: ꝙ cũ
eo manebo. Sed ut & hoc inferã. Cui ego
seruiturus sum: nonne filio regis: Sicut
parui patri tuo: sic parebo & tibi. Dir̃
aut̃ absalon ad achitofel. Inite consiliũ
quid agere debeamꝰ. Et ait achitofel ad ab¬
salon. Ingredere ad concubinas patris tu¬
i quas dimisit ad custodiendã domũ: ut
cũ audierit omĩs isrł qđ feclaueris patrẽ
tuum. roborent᷑ manus eoꝵ tecũ. Letende¬
runt gͥ absalon tabernaculũ in solario.
Ingressusq ẽ ad concubinas patris sui eo¬

Expanded text:
enit itaque rex et universus populus cum eo lassus et refocilati sunt ibi Absalom autem et omnis populus Israhel ingressi sunt Hierusalem sed et Ahitofel cum eo cum autem venisset Husai Arachites amicus David ad Absalom locutus est ad eum salve rex salve rex ad quem Absalom haec est inquit gratia tua ad amicum tuum quare non isti cum amico tuo responditque Husai ad Absalom nequaquam quia illius ero quem elegit Dominus et omnis hic populus et universus Israhel et cum eo manebo sed ut et hoc inferam cui ego serviturus sum nonne filio regis sicut parui patri tuo sic parebo et tibi dixit autem Absalom ad Ahitofel inite consilium quid agere debeamus et ait Ahitofel ad Absalom ingredere ad concubinas patris tui quas dimisit ad custodiendam domum ut cum audierit omnis Israhel quod foedaveris patrem tuum roborentur manus eorum tecum tetenderunt igitur Absalom tabernaculum in solario ingressusque est ad concubinas patris sui co
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃s serui tui. Et reuersus ẽ rex. & uenit
usq ad iordanen: & iuda uenit in galgala
ut occurreret regi. & transduceret eum
iordanen. festinauit aũt semei filius geri
filii iemini de bahurim. & descendit eũ
uiris iuda in occursũ regis dauid cũ mil¬
le uiris de beniamin: & siba puer de do¬
mo saul. & quindecĩ filii eius ac uiginti
serui erant cum eo: & irrũpentes iorda¬
nen ante regẽ transierunt uada ut tranͭ¬
ducerent domũ regis & facerent iuxta ius¬
sionẽ eius. Semei aut filius gera ꝓstratus
corã rege cum iam transisset iordanen. di¬
xit ad eum. He reputes michi dñe mi in¬
iquitatẽ. neq memineris iniuriarũ ser¬
ui tui. in die qua egressus es dne mi rex de¬
iherłm: neq ponas rex in corde tuo. Ag¬
nosco enĩ seruus tuus peccatũ meum: &
iecirco hodie primus ueni de om̃i domu

Expanded text:
tui et reversus est rex et venit usque ad Iordanem et Iuda venit in Galgala ut occurreret regi et transduceret eum Iordanem festinavit autem Semei filius Gera filii Iemini de Baurim et descendit cum viris Iuda in occursum regis David cum mille viris de Beniamin et Siba puer de domo Saul et quindecim filii eiservi erant cum eo: et irrumpentes Jordanem, ante regem transierunt vada, ut traducerent domum regis, et facerent juxta jussionem ejus: Semei autem filius Gera prostratus coram rege, cum jam transisset Jordanem, dixit 324 ad eum: Ne reputes mihi domine mi iniquitatem, neque memineris injuriarum servi tui in die qua egressus es domine mi de Hierusalem, neque pones rex in corde tuo. Agnosco enim servus tuus peccatum meum: et idcirco hodie primus veni de omni dom
Abbreviated transcription (Latin):
abiit: paruipendens qd̃ primogenita uen¬
didisset: Orta aut̃ fame suꝑ terrã. post eã
sterilitatẽ quȩ acciderat in dieb abraham:
abiit ysaac ad abimelech regẽ palestinoꝵ
in gerara. Apparuitq ei dñs & ait. Ne des¬
cendas in egyptũ. s quiesce in terrã quam
dipero tibi & peregrinare in ea: eroq tecũ.
& benedicã tibi. Libi enĩ & semini tuo da¬
bo uniuersas regiones has: complens iura¬
mentũ qd̾ spopondi abraham patrituo.
&e multiplicabo semen tuum siẽ stellas &e¬
li: daboq posteris tuis uniuersas regiones
his: & benedicent᷑ in semine. tuo om̃s gen¬
tes terrę. en qd̾ obedierit abrahã uoci meȩ.

Expanded text:
abiit; parvipendens quod primogenita vendidisset . Orta autem fame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum  XXX. Apparuitque ei Dominus, et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli; daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham vo
Abbreviated transcription (Latin):
alios puteos quos foderant serui patris su¬
i abraham: & quos illo mortuo olim obstru¬
xerant philistim: appellauitq eos hisdem
nominib quib antea pater uocauerat. fo¬
derunt in torrentẽ: & reppererunt aqu̾ã
uiuam. S ibi iurgium fuit pastoꝵ gerare.
aduersus pastores ysaac dicentium nr̃a est
aqua. Qũa obrem nomen putei ex eo qd̃ ac¬
ciderat uocauit calũniam. foderunt & ali¬
um: & ꝓ illo quoq rirati sunt: appellauit¬
q eum inimicitias. Profectus inde fodit a¬
lium puteum: ꝓ quo non contenderunt.
Itaq uocauit nomen eiꝰ latitudo dicens. Hẽ

Expanded text:
aeter illos quos foderant servi patris sui Abraham, quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim. Nam nominibus quibus ante pater vocaverat foderunt in torrente et reppererunt aquam vivam sed et ibi iurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nostra est aqua quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat vocavit Calumniam foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias profectus inde fodit alium puteum pro quo non contenderunt taque vocavit nomen illius Latitudo dicens
Abbreviated transcription (Latin):
noci mes. Neuersusq ẽ abrahã ad pueros su¬
os: abieruntq bersabee simul: & hibitauer̃
ibi. Dis ita gestis nunciatũ ẽ abraham quod
melcha quoq genuisset filios nachor fr̃i suo:
hus primogenitum. & bur frẽm eius: camu¬
hel patrẽ sẏroꝵ. & cased. & ac .iui: pheldas
quoq & ied laph. ac batuel: de quo nata
ẽ rebecca. Octo istos genuit melcha nachor
fri abrahã. Concubina uͦ illius nomine ro¬
ma. peperit abee: & giom. & thuas & maacha.

Expanded text:
oci meae. Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma, peperit Tabee, et Gaham, et Tahas et Maacha.
Abbreviated transcription (Latin):
ausit itaq y̾saac in geraris. Qui cũ inter¬
nogaret a uiris loci illiꝰ suꝑ tixore sua.
respondit. Soror mea ẽ. Timuerat enĩ con¬
fiteri qđ sibi eẽt sociata coniugio: reputanᷤ
ne forte interficerent eum ꝓpt̾ illiꝰ pulchri¬
tudinẽ. Tumq ꝑtransissent dies plurimi.
& ibidem moraret᷑: ꝓspiciens abimelech pale x¬
stinoꝵ rex ꝑ fenestrã. uidit eum iocantẽ. cũ
rebecca uxore sua: & accersito ait. Espicuũ
ẽ qđ uxor tua sit. sur mentitus es sororẽ tu¬
am eẽ: Respondit: timui ne morerer ꝓpt̾¬
illam. Dix̃q abimelech. Quare imposusti no¬
bis: Potuit coire quispiam cũ uxore tua
gerit huius hominis uxorẽ: morte moriet᷑.
Seuit aũt in terra illa ysaae: & inuenit in
ipso anno centuplum. Benediritq ei dñs
& locupletatus ẽ homo: & ibat ꝓficiens at¬
q fuccrescens. donec magnus uehement᷑ esfe¬

Expanded text:
ansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam dixitque Abimelech quare inposuisti nobis potuit coire quispiam de populo cum gerit hominis huius uxorem morte morietur seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedixitque ei Dominus et locupletatus est homo et ibat proficiens atque succrescens donec magnus vehemente
Abbreviated transcription (Latin):
ait retinere: qr dñs duexit uiam meam. Di¬
mittite me: ut ꝑgam ad dnm meum. Bire¬
runt. Uocemꝰ puellam: & queramus ipsius
uoluntatẽ. Lũq uocata uenisset. scicitati st.
Uisire cum homine isto: Quȩ ait. uadã. Di¬
miserunt gͦ eam. & nutricẽ illius seruũq
abraham. & comites eiꝰ: imp̃cantes ꝓspera so¬
rori suȩ. atq dicentes. Soror nr̃a es. crescas
in mille milia: & possideat semen tuum par¬
tas inimieoꝵ suoꝵ. Igit᷑ rebecca & puellȩ illiꝰ
ascensis camelis sequutȩ sunt uirũ: qui fes

Expanded text:
me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dime retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimititte me ut pergam ad dominum meum. Dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abraham, comites ejus, imprecantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra, crescas in mille millia, et possideat semen tuum portas inimicorum suorum. Igitur Rebecca et puellae illius, ascensis camelis, secutae sunt virum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
pendi itaq inaures ad ornandã faciẽ eius.
fr̃is dñi mei filio eiꝰ. Quãobrẽ si facitis mise¬
ricordiam & ueritatẽ cum dño meo indica
te: sinaũt aliud placet. & hoc dicite: ut ua¬
dam ad dexterã siue ad sinistrã. Responde¬
runtq laban & batuel. A dño egressus est
sermo: & non possumus extra placitũ eius
quicꝗͣ aliud tecũ loqui. En rebecca corã te
e tolle eam & ꝓficiscere. & sit uxor filii dñi
tui. sic̃ loquutꝰ ẽ dñs. Qđ cum audisset pu.
er abraham. adorauit in terra dñm. platis¬
q uasis argenteis & aureis ac uestib. dedit
ea rebetoe ꝓ munere:. fr̾ib quoq eiꝰ & ma¬
tri dona obtulit: initoq conunuo uescen¬
tes parit᷑ & bibentes mansert̃ ibi. Surgen¬
aũt mane. loquutꝰ ẽ puer. Dimittite me:
ut uadam ad dñm meum. Responderunt
frẽs euis & mat̾. alaneat puella saltẽ decẽ
dies apud nos: & postea ꝓficiseet᷑. Nolite. me

Expanded text:
pendi itaque inaures ad ornandam faciem eius pendi itaque inaures ad ornandam faciem eius fratris domini mei filio eius quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo indicate mihi sin autem aliud placet et hoc dicite ut vadam ad dextram sive ad sinistram responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non possumus extra placitum eius quicquam aliud tecum loqui en Rebecca coram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus quod cum audisnum prolatisque vasis argenteis et aureis ac vestibus dedit ea Rebeccae pro munere fratribus quoque eius et matri dona obtulit initoque convivio vescentes pariter et bibentes manserunt ibi surgautem mane locutus est puer dimittite me ut vadam ad dominum meum responderunt fratres eius et mater maneat puella saltem decem dies apu
Abbreviated transcription (Latin):
spectu ambulo mittet angłm suum tecum.
&e diriget uiam tuã accipiesq uxorẽ filio
meo de cognatione mea. & de domo patri
mei. Innocens eris a maledictione mea: cũ
ueneris ad ꝓpinquos meos. & non dederint
qua nunc ambulo. ecce sto iuxta fontẽ aquȩ:
& uirgo quȩ egrediet᷑ ad hauriendã aqũa
audierit a me. da mͥ pauxillũ aquȩ ad biben¬
dũ ex hydria tua. & dixer it mͥ & tu bi¬
be. & camelis tuis hauriã. ipsa ẽ mulier
quã p̃parauit dñs filio dñi mei. Dũ hȩc me¬
cum tacitus uoluerẽ. apparuit rebecca ue¬
niens cum hydria quã portabat in scapula:
descenditq ad fontẽ & hausit aquã. Et aio
ad eam. Da mͥ paululũ bibere. Quȩ festinanᷤᷤ
deposuit hẏdriam de humero: & dixit mͥ.
Et tubibe. & camelis tuis potũ tribuã. bibi
& adaquaui camelos: int̾rogauiq eam & dixi.
Cuius es filia: Quȩ respondit. filia batuelis
sum. filii nachor: qu̾e peperit ei melcha. Sus¬

Expanded text:
us conspectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, us conspectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, et diriget viam tuam: accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea, cum veneris ad propinquos meos, et non dederint qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egreditur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum de hydria tua: et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: et tu bibe et camelis tuis potum tribuam bibi et adaquavit camelos interrogavique eam et dixi cuius es filia quae respondit filia Bathuelis sum filii Nahor quem peperit illi Melcha sus
Abbreviated transcription (Latin):
iurta camelos. & ꝓpe fontẽ aquȩ: diritq
ad eum. ingredere benedirte. dñe. Cur foris
stas: Preparaui domũ. & locũ camelis. Et in¬
troduxit eum in hospicium. ac destrauit ca¬
melos: deditq paleas & fęnũ. & aquã ad la¬
uandum pedes cameloꝵ. & uiroꝵ qui ue¬
nerant cum eo. Et appositus ẽ in conspec¬
tueiꝰ panis. Qui ait non comedã: doner
loquar sermones meos. Respondit ei. Loque¬
re. At ille. Seruus inquit abrahã sũ: &
dñs benedixit dño meo ualde. magnificatꝰ¬
qẽ. & dedit ei oues & houes. argentum q
aurũ. seruos & ancillas. camelos & asinos.
Et peperit sara uxor dñi mei filium dño
meo in senec̾tute sua: deditq illi om̃ĩa
quȩ habuerat. Et adnirauit me dñs ms̃
dicens. Non accipies urorẽ filio meo de fi¬
liab chananeoꝵ in quoꝵ terra habito: sed
ad domũ patris mei patris mei ꝑges. & de
cognatione mea accipies urorẽ. filio meo.
Ego uͦ respondi dño meo. Quid si noluerit¬

Expanded text:
itque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, et locum camelis tuis. Et introduxit eum in hospitium: ac destravit camelos, deditque paleas et foenum, et aquam ad lavandum pedes camelorum, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatusque est et dedit ei oves et boves argentum et aurum servos et ancillas camelos et asinos et peperit Sarra uxor domini mei filium domino meo in senectute sua deditque illi omnia quae habuerat et adiuravit me dominus meus dicens non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananeorum in quorum terra habito sed ad domum patris mei perges et de cognatione mea accipies uxorem filio meo ego vero respondi d
Abbreviated transcription (Latin):
armentoꝵ: & familiȩ plurimũ. Ob hoc in¬
uidentes ei palestini. om̃s puteos quos fode¬
rant serui patris illius abraham. illo tem¬
pore obstruxerunt implentes humo. in
tantũ ut ipse abimelech diceret ad ysaac
recede a nob̃ qm̃ potentior nr̃i factus es¬

Expanded text:
mentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo, in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nostri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplabatur eam tacitꝰ: scire uolens utrũ
ꝓsperũ fecisset iter suum dñs annon. Post¬
quã gͦ biberant cameli: ꝓtulit uir inaureᷤ
aureas. appendentes siclos duos. & armil¬
las totidẽ pondo sicloꝵ derẽ: dix̃q ad eã.
Euius es filia: indiea m̃. Est in domo patris
tui locus ad manendum: Quȩ respondit.
filia batuelis sum filii melehe. quẽ peperit
feni plurimum ẽ apud nos: & locus spucio¬
sus ad manendum. Inclinauit se. homo. &
adorauit dñm dicens. Benedictus dñs ds̃ dñi
mei abraham. qui non abstulit miscdiam &
ueritatẽ suam a dño meo: & recto itinere.
me ꝑduxit in domũ frũs dñi mei. Pucurrit
itaq puella: & nunciauit in domo
matris suȩ: que audierat omia. Habebat aũt
rebecca frẽm nomine laban: qui festimis egres¬
sus ẽ ad hominẽ ubi erat fons. Cumq uidis¬
set maures & armillas in manib sororis suȩ
& audisset cuncta uerba referentis. hec locu

Expanded text:
templabatur eam tacitus scire volens utrum templabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem poCujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia Bathuelis sum filii Melchae, quem peperitfeni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham, qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo, et recto itinere me perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nuntiavit in domum matris suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locu
Abbreviated transcription (Latin):
tis huius egredient᷑ ad hauriendã aquã.
lgit᷑ puella cui dixero melina hydriã tuã
ut bibam. & illa responderit bibe. quin
& camelis tuis dabo potũ. ipsa ẽ quã pre¬
parasti seruo tuo ysaae. & ꝑ hoc intelligã
qd̾ feceriᷤᷤ miscđiam cum dño meo. Necdũ
intra se uerba cõpleuerat. & ecce rebecea
egrediebt᷑ filia batuel. filii melchȩ uxori
nachor fr̃is abraham. habens hydriam in
scapula: puella derora nimis uirgoq pui¬
cherrima. & incognita uiro. Descenderat au¬
tẽ ad fontẽ. & impleuerat hydriam: ac reu̾¬
tebat᷑. Occurritq ei seruus. & ait. Pauxillũ
mͥ ad sorbendũ prebe aquȩ de hydria tua.
Quȩ respondit. bibe dñe mi. Celerit̾q depo¬
suit hẏdriam suꝑ ulnã suam: & dedit ei
potum. Cumq ille bibisset. adiecit. Sum &
camelis tuis hauriam aqua: doner cuncti
bibant. Effundensq hẏdriam in canalib
recurrit ad puteum ut hauriret aquã.
& haustã om̃ĩb camelis dedit. Ille aut con¬

Expanded text:
civitatis egredientur ad hauriendam aquam igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit ille autem con
Abbreviated transcription (Latin):
pondit seruus. Si noluerit mulier uenire
mecum in terrã hanc: nũ reducere debeo fi¬
lium tuum ad locũ de quo tu egressus es:
Dir̃ abrahã. Caue ne quando reducas illuc
qui iurauit dicens. semini tuo dabo terrã
hanc ipse mittet angłm suum corã te: & ac¬
cipies inde uxorẽ. filio meo. Sin aũt nolue¬
rit mulier sequi te. non teneberis iuramen¬
to: filium tantũ meum ne reducas illue. Po¬
suit gͦ seruus manũ sub femore abraham
dñi sui: & iurauit illi suꝑ sermone hoc.
Tulitq decem camelos de grege dñi sui: &e
abiit ex om̃ib bonis eius portans secũ. Pro¬
fectusq ꝑrexit mesopotamiã ad urbẽ na¬
chor. Tumq camelos fecisset accũbere ex¬
tra oppidũ. iuxta puteum aquȩ uespere:
eo tempore quo solent mulieres egredi ad
hauriendã aquã: dixit. Bnẽ. ds̃ dñ mei a¬
brahã occurre hodie obseero mͥ: & fac mi¬

Expanded text:
pondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es? Cave, inquit Abraham, ne quando reducas illuc et iuravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit Domine Deus domini mei Abraham occurre o
Abbreviated transcription (Latin):
ut plangeret & fleret eam. Cumq surrexis¬
set ab officio fimeris: loquutus ẽ ad filios
heth dicens. Aduena sum & peregrinꝰ apud
uos: date mͥ ius sepulehri uobiscũ: ut se¬
peliam mortuum meum. Responderuntq
filui heth. Audi nos dñe. Princeps dĩ es apud
nos: in elec̾tis sepulchris nr̃is sepeli mortu
um tuum. Surrexit abraham & ad orauit
popłm terre. filios uidelicet heth: dixitq
ad eos. Si placet animȩ ur̃ȩ ut sepeliã mor¬
tuum meum. audite me. & int̾cedite ꝓ me
Pecunia digna tradat michi eam corã uo¬
bis: in possessionẽ sepulchri. Habitabat
aut̃ ephron in medio filioꝵ eth. Respon¬
ditq ephron ad abraham: cunc̾tis audien¬
tib qui ingrediebant᷑ portã ciuitatis illiꝰ
dicens. Nequaꝗͣ ita fiat dñe mi: s magis
ausculta qd̾ loquor. Agrum trado tibiꝰ &
spelumcã quȩ ẽ in eo. presentib filiis po¬
pti mei: sepeli mortuum tuum. Adorauit
abrahũ corã popło terie: & loquutus est

Expanded text:
ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth dicens: Advena sum et peregrinus apud vos, date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. Responderuntque filii Heth: Audi nos, domine, princeps Dei es apud nos; in electis sepulcris nostris sepeli moum tuum. Surrexit Abraham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: Si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulcri. Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius dicens nequaquam ita fiat domine mi sed magis ausculta quod loquor agrum trado tibi et speluncam quae in eo est praesentibus filiis populi mei sepeli mortuum tuum adoravit Abraham coram populo terrae et locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
eã. & sic sepeliã mortuũ meũ in eo. Respondit
ephron. Oñe mi audi. Terra quã postulas
qua dringentos argenti siclos ualet: istud ẽ
p̾eium int᷑ me &e te. S quantũ ẽ hoc  Sepe¬
li mortuum tuum. Qđ cũ audisset abrahã
appendit pecuniã quã ephron postulauerat
audientib filiis eth: quadringentos siclos

Expanded text:
eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos
Abbreviated transcription (Latin):
bat in manu: & iccirco appellauit eum ia¬
cob. Sexagenarius erat ysaac. quando nati
sunt paruuli. Quib adultis fac̾tus ẽ esau
uir gnarus uenandi & homo agricola: ia¬
cob aũt uir simplex habitabat in tab̃nacu
lis. Ysaac amabat esau eo qd̃ de uenationib
illius uesceret᷑: & rebecca diligebat iacob.
Torit aũt iacob pulmentũ. Ad quẽ cũ ue¬
nisset esau de agro lassus ait. Dai mͥ de coc¬
tione hac rufa: q. oppido lassus sum. Quã
ob causam uocatum ẽ nomen eius edom̃.
Cui dixit iacob. Uende michi primogenita
tua. Ille respondit. En morior. Quid ꝓdert̃¬
mͥ primogenita: Ait iacob. lura gͦ michi lu¬
rauit esau. & uendidit primogenita: & sic

Expanded text:
bat manu, et idcirco appellavit eum Jabat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac, quando nati sunt ei parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem virlis Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita
Abbreviated transcription (Latin):
& appositus ẽ ad popłm suum. Habitauit
aũt ab eiula usq sur quȩ respicit egyptũ
introeuntib assirios. Coram cunctis fr̃ib
suis obiit. Hẽ. quoq generationes ysaac
filii abrahȩ. Abraham genuit ysaae. Qui
cum quadraginta eẽt annoꝵ duxit urorẽ
re beccã filiam bat̾uelis sẏri de mesopota¬
mia sororẽ laban. Dep̾catusq ẽ ysaac dñm
ꝓ urore sua eoqđ eẽt sterilis: qui exaudi¬
uit eum & dedit conceptũ rebecoe. S col¬
lidebant᷑ in utero eius paruuli. Quȩ ait.
Si sic mͥ futurũ erat: quid necesse fuit con¬
cipere: Preritq ut consuleret dnm. Qui
respondens ait. Duȩ gentes in utero tuos̃.
& duo popłi ex uentre tuo diuidentur:
popłsqͥ popłmc suꝑabit. & maior serui¬
et minori. Iam tempus pariendi aduenerat:
& ecce gemini in utero eius reꝑti sunt. Qui
prior egressus ẽ rufus erat. & totus in morẽ
pellis hispidus: uocatumq ẽ nomen eiꝰ esa¬
ii. Protinus alter egrediens plantã frĩs tene¬

Expanded text:
adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban dep uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae sed conlidebantur in utero eius parvuli quae ait si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipere perrexitque ut consuleret Dominum qui respondens ait duae gentes in utero tuo sunt et duo populi expopulusque populum superabit, et major serviet minori. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tene
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac & ismahel łui in spelunca duplici
quȩ sita ẽ in agro ephron filii seor ethei.
e regione manbrȩ. quẽ emerat a filiis eth.
Ibi sepultus ẽ ipse & sara uxor eiꝰ. Et post
obitum illiꝰ benedix̃ ds̃ ysaac filio eius qui
habitabat iuxta puteum nomine uiuen¬
tis &e uidentis. He sunt generationes isma¬
hel filii abrahȩ: quẽ peperit ei agar egẏpti¬
a famula sarȩ: & hȩc nomina filioꝵ eius.
in uocabulis & generationib suis. Primoge¬
nitus ismahelis nabaioth: deinde cedar. &
abdeel. & mabsam: masma quoq & duma.
& masa: ad ad. & thena. ithur. & naphis. &¬
cedna. Isti sunt filii ismahel. & hȩc nomi

Expanded text:
lunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel  Massa Adad et Thema Iathur Naphis Cedma hii sunt filii Ismahelis fi
Abbreviated transcription (Latin):
leuasset ocłos. uidit camelos uenientes peul
Rebecca quoq conspecto ysaac descendit de
camelo: & ait ad puerum. Qiuis ẽ ille homo
qui uenit ꝑ agrũ in occursũ nob̾: Dur̃ꝙ ei
lpse ẽ dñs m̃s. At illa tollens cito palliũ ope¬
ruit se.Seruus aut̃ cuncta quȩ gesserat.
narrauit ysaac. Qui introdurit eam in tab¬
naculũ sare matris suȩ. & accepit eam uro¬
rẽ: & in tantũ dilexit. ut dolorẽ qui ex mar¬
te matris acciderat temperaret. xix.i¬
braham uͦ aliam duxit uxorẽ nomine ee¬
thurã. quȩ peperit ei zamrã & iexan. &
madan & madian. & iesboch. & sue. lexan qͦ¬
q genuit salu. & dadan. filii dadan fuert̃¬

Expanded text:
levasset oculos, vidit camelos venientes procul: Rebecca quoque, Isaac conspecto, descendit de camelo, et ait ad puerum: Quis est homo ille qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuer
Abbreviated transcription (Latin):
dentib filiis eth. & gcinctis qui intrabant
porta ciuitatis ilius. Atq ita sepeliuit abra¬
hã saram uxorẽ suam in spelunca duplici¬
agri qui respiciebat manibre. hȩc ẽ ebron
in terra chanaan. Et confirmatus ẽ ager &e
antrũ qđ erat in eo. abrahȩ in possessionẽ
monumenti: a filiis eth. xuiii.

Expanded text:
iliis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici, quae respiciebat Mamre. Haec est Hebron in terra Chanaan. Et confirmatus est ager, et antrum quod erat in eo, Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth. T.
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. quẽ oftenderat ei ds̃: in quo ȩdificaũ
altare. & desuꝑ ligna cõposuit. Cũq colli¬
gauu yiaac filium suum posuit eum in al¬
tare suꝑ struem lignoꝵ: extenditq manũ
& arripuit gladium. ut immolaret filiũ
suum. Et ecce angłs dñi de cȩlo clamauit di¬
cens. Abraham abrahã. Qui respondit. Assũ.

Expanded text:
s. In quo edificavit altare: et desuper ligna composuit. Cumque conligasset Isaac filium suum: posuit eum in altare super struem lignorum. Extenditque manum et arripuit gladium: ut immolaret filium suum. Et ecce angelus Domini de celo clamavit dicens. Abraam Abraam. Qui respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
mini qui loquebat᷑ ad eam: tu ds̃ qui ui¬
disti me. Dix̃ enĩ. Profecto hic uidi posteri¬
ora uidentis me. Propterea appellauit pu¬
teum illũ puteum uiuentis & uidentis me:
ipse ẽ int̾ eades & arad. Peperitq abre fili¬
um: qui uocauit nomen eiꝰ ismahel. Oc̃to¬
ginta & sex annoꝵ erat. quando peperit ei
ad eum. Ego dñs omĩpotens: ambula corã
me. & esto ꝑfectus: ponãq fedus meum in¬
ter me & te: & multiplicabo te uehement
nimis. Lecidit abr̃a ꝓnus in faciẽ. Dixq ei

Expanded text:
mini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vimini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat Abram, quando peperit ei ad eum: Ego Deus omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Ceci