comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nas opes. qui in suis diues erat.
quãquã ad imꝑitũ ⁊ ꝑ singłas
instar tui sententias corrue̾ntem
nũqͣm ꝓtͥbunali festus diceret.
insanis paule insanis. multe te
litt̾e ad insaniã conu̾tunt. Tu qͥ
in latinis musitas & testudineo
gͣdu inoueris potiꝰ quã incedis.
uł grece debeas scribere. ut apud
hõies greci sermonis ignaros ali¬
ena scĩre uidearis. uł si latina tẽp¬
taueris. ante audire gͣmaticum.
ferule manũ subtrahere.ꝙ int̾
quendi discere. Quãuis cresos qͥs
spiret ⁊ darios. littere marsupiũ
ñ secuntur. sudores comites suit.
laboris socie. ieiunioꝵ ñ saturita¬
tis. continentie ñ luxurie. Demos:¬
tenes plus olei quã uini expendis¬
se se dicit: & om̃s opifices noctur¬
nis semꝑ iugiliis p̃uenisse. Qd̾ illa
in una lictera fecit expͥmenda ut
a canero disceret: tu in me cͥmi¬
naris qͥre homo ab hoie hebreas¬
as literas didicerim. Inde ẽ qd̃ qͥ¬
dam iuerudite sapientie rema¬

Expanded text:
nas opes, qui in suis dives erat: nas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas instar tui sententias corruentem, numquam pro tribunali Festus diceret: Insanis, Paule: insanis: multae te litterae ad insaniam convertunt . Tu qui in Latinis mussitas, et testudineo gradu moveris potius, quam incedis: vel Graece debes scribere, ut apud homines Graeci sermonis ignaros, aliena scire videaris: vel si Latina tentaveris, ante audire Grammaticum, ferulae manum subtrahere, et inter quendi discere. Quamvis Craesos quis spiret et Darios, litterae marsupium non sequuntur. Sudoris comites sunt et laboris: sociae jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Demosthenes plus olei quam vini expendisse dicitur, et omnes opifices nocturnis semper vigiliis praevenisse. Quod ille in una littera fecit exprimenda, ut a cane rho disceret, tu in me criminaris, quare homo ab homine Hebraeas litteras didicerim. Inde est quod quidam inerudite sapientes rema
Abbreviated transcription (Latin):
maticoꝵ ⁊ oratoꝵ p̾cepta contẽ¬
seris: paruipendens yꝑbata pest
anfractus redde. asꝑitatem uita¬
re consonantiũ. hiulcam fugere
dictionẽ. Ridiculũ ẽ debilitati &
fracti tociꝰ corꝑis uulnera pauca
monstrare. Non eligo qd rep̃heu¬
dam: eligat ipse quo uicio care¬
at. Ne illud quidem socraticũ
nosse debuerat. scio quid nesciã.
N auem agere ignarus nauis ti¬
egrotanti nͥ qui didicit dare. Qd
medicoꝵ ẽ ꝓmittunt medici: te¬
tant fabrisia fabri. Scribimꝰ in¬
doc̾ti doc̾tiq poemata passim. Ni¬
si forte literas se ñ didicisse ui¬
rabit: qđ nos illi &. absq uiram̃¬
to ꝑfacile credimꝰ. Uł add apłm
confugiat ꝓfitentẽ. &. si imperitꝰ
sermone. non tam̃ scientia. Ille
hebreis litteris ericlitus .&. ad pe
des gamalielis doctus. quẽ ñ eru¬
bescis iã apłice dignitatis magiꝰ¬
trũ dr̃e. grecam fac̾undiam cõn¬
tẽnebat. uł certe qd̃ erat humili¬

Expanded text:
maticorum et oratorum praecepta contemmaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis ti, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam Apostolicae dignitatis, magistrum dicere, Graecam facundiam contemnebat, vel certe, quod erat humili
Abbreviated transcription (Latin):
tur ratione firmare: ut prudenᷤ
lector cũ diuersas explanationes
uꝓbanda didicerit: uidelicet qͥd
uerius sit. & quasi bonus trape
um tenebit᷑ reus. qui in uno oꝑe
qd̃ edisserit expositiones posue¬
rit plurimoꝵ. Puto qd̃ puer le¬
geris asꝑi in uirgiliũ & salustiũ
cõmentarios. uulcacii in orones
ciceronis. uictorini in dialogos
eiꝰ. & terentii comedias. p̃ceptoris
mei donati eque in uirgiliũ. ꝙ
alioꝵ in alios. plautũ iuidelicet.
lucretũ. flaccum. ꝑsium atq lu¬
canũ. Argue int̾pretes eoꝵ quari
ñ unam explanationẽ secuti sut
& in eadem re quid uł sibi ul ali¬
is uideatur. enumerent. Pret̾mit
& dum ꝑegrina sectaris. pene tui
sermonis oblitus es: ne ueteri ꝓue¬
bio usus mineruã docere uidea.
&:. in siluã ligna portare. Illud
miror qd̃ aristarcus nr̃i temporĩ
puerilia ista nescieris. qͣnꝗͣ. tu oc¬
cupatus in sensib &. ad st̾ruendã
mͥ calũniam ceruulus. & gram¬

Expanded text:
tur ratione firmare: ut prudens tur ratione firmare: ut prudens Lector, cum diversas explanationes banda didicerit, judicet quid verius sit: et quasi bonus trapezum tenebitur reus, qui in uno opere quod edisserit, expositiones posuerit plurimorum? Puto quod puer legeris Aspri in Virgilium et Sallustium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati aeque in Virgilium, et aliorum in alios: Plautum videlicet, Lucretium, Flaccum, Persium atque Lucanum. Argue interpretes eorum, quare non unam explanationem secuti sint: et in eadem re quid vel sibi, vel aliis videatur, enumerent. 17. Vitiaet dum peregrina sectaris, pene tui sermonis oblitus es: ne veteri proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Gram
Abbreviated transcription (Latin):
Crisippus &. antipater int̾ spineta q̃.¬
uersant᷑. demonstenes & eschines con¬
tra se inuicem fulminant: lysias
⁊ socrates dulciter fluunt. Mira
in singłis diuersitas: s om̃s in suo
ꝑfecti. Lege ad herenniũ tullu li¬
bros. lege̾ rethoricos eiꝰ: aut qr illa
dicit sibi inchoata. &. rudia excidis¬
se de manib.reuolue tria uolumi¬
na de oratore. in quib introduẽ
eloquentissimos illius temporis o¬
ratores. crassũ &. antoniũ dispu¬
tantes. & quartũ oratorem quẽ
iam senex scribit ad brutũ: te̾ in¬
telliges aliter componi hystoriã.
tariis ad ephesios sic origenẽ. apol
mata: ut fidei mee ñ amterem
ueritatẽ. Comm̃tarii qͥd oꝑis ha¬
bent. alteriꝰ dicta edissert. Que
obscurae dicta st̃. plano sermo¬
ne manifestant. multoꝵ senten¬
tias replicant & dicunt. he locũ
quidã sic edissert̃. alii sic interp̃¬
tantur. Illi sensũ suũ ⁊ intelligen¬
tiam his testimoniis & hac nitur¬

Expanded text:
rysippus et Antipater inter spineta rysippus et Antipater inter spineta versantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, tariis ad Ephesios sic Origenem et Didmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nitun
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut cũ illo agam penitentiã.
.&. origenis mala ignorasse me ui¬
rem.aut nc̃ pͥmum a paꝑa theo¬
philo didicisse impietates eiꝰ. aut
certe doceam me quidẽ bene sen¬
sisse. s illũ more suo ñ intelleg̾e.
Rseq enĩ fieri potest ut in eisdẽ
ad ephesios libris qͦs ut audio cri¬
minatur. & bene & male dixerum
⁊ de eodẽ fonte dulce amarumq
ꝓcesserit: ut qͥ toto oꝑe damna¬
ueram eos qͥ credunt animas
ex angłis conditas. subito mei oblitꝰ
id defenderẽ qd̾ ante dãpnaui. Stul¬
ticiam mͥ obicere ñ pot̃. quẽ ante¬
disertissimũ ⁊ eloquentissimũ in
sius opꝰculis p̃dicatut. Alioqͥn stul¬
ta u̾bositas fabule potiꝰ ⁊ garruli
hominis quã eloquentis putanda
ẽ. Quid in illis libris ꝓpͥe accuset
rare. Tam̃ in incertũ respondebo
lon meũ docebo senex qđ puer didi¬
ci. multa ẽẽ genera dictionũ. .s. ꝓ
qualitate materie ñ solum senten¬
tias s & scripturaꝵ. uerba uariari.

Expanded text:
ut aut cum illo agam poenitentiam, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui stulta verbositas, rabulae potius et garruli hominis, quam eloquentis putanda est. Quid in libris proprie accuset, rare. Tamen in incertum respondebo, λον meum docebo senex, quod puer didici, multa esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari.
Abbreviated transcription (Latin):
rasse qd̾ tam nefaria scripserit.
giam scriptam ab heretico sub
nomine martyris addidit. cuiꝰ
defensionẽ etiam ꝓpͥo uolumine
ꝓfessus ẽ. Aduersum qd̾ in conse¬
quentib si dictandi spatiũ fuerit
disputabo. Hoc loquor eui contra¬
dicere ñ potest. Si sibi licet ñ in¬
tellexisse qd̾ tͣnstulit. quare ñ lice̾t᷑¬
mͥ ignorasse libros ꝑiarchon quos
ante ñ legi. &. eas tantũ omelias
legisse quas tͥnstuli. in quib nichil
ẽẽ mali ipsis testimoniũ ẽ. Sin
aut̃ contra sententiam suam nc̃
me in eis arguit in quib ante lau¬
dauerat: undiq strictus tenebitur.
Aut enĩ iccirco me hereticum ho¬
minem ante laudauit qͥa eiꝰdem
tra inimicus accusat. quẽ pͥus or
todorũ p̾dicauit. S forsitau tẽ er¬
rores meos quasi amicus tacuit.
& nẽ iratus ꝓfert que pͥus celaue¬
cionem habeant mendacii: tam̃
audacter conferam gradũ. uo¬
lens scire quid hereticũ scripserĩ:

Expanded text:
rasse, quod tam nefaria scripserit. rasse, quod tam nefaria scripserit. giam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem tra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celavecionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim,
Abbreviated transcription (Latin):
S eos tantũ posui: qui in rep̾hen¬
sione erant. ut similiter me ori¬
genẽ ñ ob fidei ueritate. s ob en¬
dicionis meritũ legisse testarer.
disputant. & uolunt apbare qd di¬
cunt: sic solent dicere. Referebat
mͥ hebreus. & audiui ab hebreo. &
hebreoꝵ ista sententia ẽ. Certe ori
genes etiam patriarchen hyillum
qui temporib eiꝰ fuit. nominat.&.
tricesimũ thomũ in ysaiam ĩ cuiꝰ
fine edisserit. ue tͥ ciuitas ariel qͣ.
expugnauit dauid. illius expositi¬
one concludit: & cum aliter pͥ¬
us sensisse se dicat. doctum ab il¬
lo id qđ ẽ uerius fatetur. Octoge¬
simũ qͦq nonũ psalmũ. qui in¬
scribitur or̃o moysi hominis di
⁊ reliqͦs undecui qͥ ñ habent ti¬
tulos. scdm illius expositionẽ eiꝰdẽ
moysi putat: nec dedignat᷑ he¬
bream scripturam interp̃tans
nit errores. dicitur obturasse au¬
res suas.ꝙ. auctorem tanti mali cla
xisse usq in illud tempus se igno¬

Expanded text:
Sed eos tantum posui, qui in reprehenSed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans nit errores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali clarxisse: usque ad illud tempus se igno
Abbreviated transcription (Latin):
losophice carpere. & homuinem ru¬
guose frontis adductisq suꝑcili¬
is plautino in me sale ludere: eo
qd̾ barraban uideum dixerim p̾¬
ceptorem meũ. Nec mirum si ꝓ
baranina ubi ẽ aliqua uocabuloꝵ
similitudo. scripseris harraban: cũ
tantã habeas licentiam mutandoꝵ
nominũ. ut de eusebio pamphi¬
lum. de heretico mr̃em feceris Ca¬
uendus homo. & mͥ maximede
declinandus: ne me repente dũ
nescio. de ieronimo sardanabal¬
lum nomines. Audi gͦ sapientie
columen. & norma catonianese¬
ueritatis. Ego ñ illum magistrĩ
dixi. s meum in scͥpturas sc̃as stu¬
dium uolui comꝓbare: ut osten¬
qͦmͦ  illum audieram. Neq enĩ
hebreas litteras a te discere debui.
aut inuiria tͥ facta ẽ qd̾ ꝓ te apol¬
linarem didimũq sectatus sum
Ns uinqͥd in illa epła gregoriũ i¬
rũ eloquentissimũ nͣ potu nom¬
nare: qͥ ap̃ latinos impar sui ẽ. qͦ
ego magistro glorior & exulto.

Expanded text:
losophice carpere, et hominem rulosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenquomodo et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto.
Abbreviated transcription (Latin):
theophili & epiphanii. ⁊ alioꝵ. e¬
yscopoꝵ. quas nuꝑ ipsis iubentib
transtuli. te petunt. te lacerant.
Imꝑatoꝵ qͦq scripta que & de ale¬
xandria & de egypto origenistas
pelli uibent. m̾e suggerente dic¬
tata st̃. Ut romane urbis ponti¬
fex miro eos odio detestaretur. me¬
um consiliũ fuit. ut totus orbis
post tͣnslationẽ tuam in origenis
odia exarserit quẽ antea simplici¬
ter lectitabat: meus oꝑatus ẽ stiluᷤ.
Si tantũ possũ:. miror cur me ñ
metuas. Ego ille moderatus in epła
publica. quã diligenter ne qͥd in
terdictũ putares scͥpsi ad te. statĩ
breuẽ epłam expostulans suꝑ lau¬
dib tuis. Quã qr rome ñ eras. ami¬
ci mei tͥ mittere noluert̃: eo qd̾
dicerent te cũ sodalib tuis indig¬
na
nomine xp̃iano de mea conu̾satio¬
ne iactare. Cuiꝰ exemplũ huic uo¬
lumini subdidi: ut scias quantũ
dolorem quanta moderatione ne¬
cessitudinis temperarim Audio¬
p̃terea quedam te de epła mea phi¬

Expanded text:
Theophili et Epiphanii, et aliorum episcoporum, quas nuper ipsis jubentibus transtulit, te petunt, te lacerant. Imperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperavi. praeterea te quaedam de epistola mea phi
Abbreviated transcription (Latin):
pere dr. qd sodm psalmũ interpre¬
tans ꝓ eo qd̾ legumꝰ in latinũ. app̃¬
hendite disciplinã. & in hebreo
uolumine scͥptũ ẽ nescubar. di¬
rerun in cõmentariolis. adora¬
te filiũ. & rursũ ome psalteriũ
in romanũ uertens sonũ quasi
immemor expositiõis antique
posuerini. adorate pure: qd̾ utiq
Et reuera ignoscendũ ẽ ei. si igno¬
ret lingue hebree ueritatem: qui
int̾dũ & in latinis hesitat. Nescu.
ut uerbũ de uerbo interp̃ter. ka¬
d ego nolens transferre ꝑutide.
sensũ magis secutus sum: ut dice¬
rem adorate. Quia enĩ qͥ adoran
solent deosculari manũ. & capi¬
ta sũmitere: qd se beatus iob ele¬
mentis . ⁊ idolis fecisse negat di¬
cens. si uidi solem cũ fulgeret. &
lunã incedentẽ clare. & letatũ ẽ
in abscondito cor meum. &. os¬

Expanded text:
interpretans, pro eo quod legimus in Latino, apprehendite disciplinam; et in Hebraico volumine scriptum est NESCU BAR, dixerim in Commentariolis meis, adorate filium. Et rursum omne Psalterium in Romanum vertens sonum, quasi immemor expositionis antiquae posuerim, adorate pure: quod utiqu. Et revera ignoscendum est ei, si ignoret linguae Hebraicae veritatem, qui interdum et in Latinis haesitat. NESCU, ut verbum de verbo interpreter, καquod ego nolens transferre putide, sensum magis secutus sum, ut dicerem, adorate. Quia enim qui adorant solent deosculari manum, et capita submittere quod se beatus Job elementis et idolis fecisse negat, dicens : Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare: et laetatum est in abscondito cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ pandas. & nr̃am si dignũ
putas epłam subicias: ut oms u
no spũ congregati. cũ uirtute dĩ¬
nrĩ iħu xͥ tradamꝰ eos sathane. in
interitũ impietatis quȩ possidet
eos. Et ut celeriꝰ ur̃a constantino¬
polim scͥpta ꝑueniant. mitte in¬
dustriũ uirum & aliquẽ ex cle¬
ricis. sicut ⁊ nos de ipsis iuitriȩ
monasteriis patres monachoꝵ
cũ aliis scĩs ⁊ conuenientissimis
iuris misinius: qui possint cunc¬
tos in p̾senti docere quȩ gesta st̃.

Expanded text:
ordinem pandas et nostram, si dignum ordinem pandas et nostram, si dignum putas, epistulam subicias, ut omnes spiritu congregati cum uirtte dristi tradamus eos Satanae in interitum impietatis, quae possidet eos. Et ut celerius nostra Constantinopolim scripta perveniant, mitte industrium virum, et aliquem de Clericis, sicut et nos de ipsis Nitriae monasteriis patres monachorum cum aliis sanctis et continentissimis viris misimus, qui possint cunctos in praesenti docere quae gesta sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
colubros eugłico ense trun¬
cauit. & sc̃m nitriȩ monachoꝵ aq¬
men contagione pestifera libera¬
uit. Pauca gͦ ex his quȩ gesta st̃a¬
nobis in generali epła quã ad õs
in cõmune direxi. ꝓ ut patiebatur
angustia temꝑis comp̃hendi. Dig¬
nationis tuȩ est. quȩ in huiꝰ cemõ¬
di certaminib ante nos sepe pugi¬
nauit ⁊ positos in p̾lio consolari
⁊ congregare tocus insulȩ ep̃os.
ac synodicas litteras tam ad nos
quã ad scm̃ constantinopolitane
urbis ep̃m ⁊ si quos alios putaueris
mittere. ut consensu omniũ ⁊ ipses
origenes nominatim . &. heresis ne¬
faria condemnet᷑. Didici enĩ qd̾
calumniatores uere fidei amoniꝰ
eusebius ⁊ eutimiꝰ. nouo ꝓ heresi
furore bachantes constantinopolĩ
nauigarint. ut & nouos si qͦs ualu¬
erint᷑ decipiant. & uestib suȩ im¬
pietatis socus conuingant᷑. Cure
gͥ tuȩ sit ut conuinctis ep̾is ꝑ ysau¬
riam atq panphiliam ⁊ cȩteraꝵ
ꝓuinciaꝵ que in uicino st̃. rei

Expanded text:
colubros euangelico ense truncauit et sanctum Nitriae monachorum agmen contagione pestifera liberauit. pauca ergo ex his, quae gesta sunt, in generali epistula, quam ad omnes in commune direxi, prout patiebatur angustia temporis, conprehendi. dignationis tuae est, quae in huiusce modi certaminibus ante nos saepe pugnauit, et positos in proelio consolari et congregare totius insulae episcopos ac synodicas litteras tam ad nos quam ad sanctum Constantinopolitanae urbis episcopum et, si quos alios putaueris, mittere, ut consensu omnium et ipse Origenes nominatim et heresis nefaria condemnetur. didici enim, quod calumniatores uerae fidei Ammonius, Eusebius et Euthymius nouo pro heresi furore bacchantes Constantinopolim nauigarint, ut et nouos, si quos ualuerint, decipiant et ueteribus suae inpietatis sociis coniungantur. curae igitur tuae sit, ut cunctis episcopis per Isauriam atque Pamphyliam et ceterarum prouinciarum, quae in uicino sunt, rei
Abbreviated transcription (Latin):
Si id quod ait nescio hominem ri¬
dicule uoluerit interp̃tari. non xp̃m
eum negasse s hominiem: menda¬
cem faciet saluatorem. qui se hoc
ẽ filium hominis negandum esse
p̃dixerat. Si aut̃ negauit filium dei
unde ⁊ amare fleuit. ⁊ tͥnam nega¬
tionem trina postea confessione de¬
leuit: manifestum ẽ peccatum in
spm̃ scm id ñ posse duitti quod
habeat blasphemiam: ut cum uideas
u uirtutib dm̃. belrebub calum¬
nieris in factis. Doceat gͥ aliquem
negotiatortm beelrebub uocare xp̃m:
& ultro referam gradum. negotiato¬
rem non posse ueniam consequi.
Aliud ẽ tormentis cedere. & se xp̃ianũ
negare. aliud xp̃m diabolum dice¬
re. sicut ipsa scrptura atq contextus
attentiꝰ lecta poterunt. demonstrare.
fuerat quidem ꝓlirius disserendum:
sed q̃m ⁊ amicis qui ad nr̃m hos¬
piciolum conuenerunt. p̾sentiã nr̃am
negare non possumus ut tibi non sta¬
tim responderemus: admodum iusũ
ẽ arrogantis. Latam disputationem

Expanded text:
si id, quod ait: nescio hominem, risi id, quod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse Christum, et ultro referam gradum negatorem non posse ueniam consequi. aliud est tormentis cedere et se Christianum negare, aliud Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus adtentius lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui ad nostrum hospitioltfm conuenerunt, praesentiam nostram negare non possumus et tibi non statim respondere admodum uisum est adrogantis. latam disputationem
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ euisdem uoluntatis esse pote¬
rit sanare languentes. & seipsum de
nouatianus aliquem de his qui sacri¬
ficare compulsi sunt ante tribunal
uidicis respondisse. om̃ia que in e¬
uangelio scripta funt ñ a filio dei s
a beel rebub principe demoniorum ẽẽ
ꝑfecta &. tunc poterit approbare in remiᷤ¬
sibilem in spm̃ sc̃m esse blasphemiam
Ut aut̃ & acucius aliquid interrogem:
respondeant quid sit contra filium
phemare. Ego quippe assero iuxta
sensum illiuis eos qui xp̃m in ꝑse¬
cutione negauerint. contra filium
hominis dixisse: & non in spiritũ
scm̃ blasphemasse. Qui enim inter¬
rogatur an xp̃ianus sit. & xp̃ianũ
se non esse responderit. utiq negan
gando. negauit. ⁊ sp̃m sc̃m: edisserat
trem paitat: patris nulla ẽ a nega¬
tore mencio facta. Cum negaret pe¬
trus apłs eo tempore cum ancille
int̾rogatione ꝑterritus dñm nega¬
uit. in filiũ hominis an in spiricũ
sem uidetur cõmisisse peccatum.

Expanded text:
quomodo ejusdem poterit esse voluntaquomodo ejusdem poterit esse voluntatis sanare languentes, et seipsum de  Novatianus, aliquem de his, qui sacrificare compulsi sunt ante tribunal judicis, respondisse omnia quae in Evangelio scripta sunt, non a Filio Dei, sed a Beelzebub principe daemoniorum fuisse perfecta, et tunc poterit approbare irremissibilem in Spiritum Sanctum esse blasUt autem et acutius aliquid interrogemus, respondeant, quid sit contra filium phemare. ego quippe adsero iuxta sensum illius eos, qui Christum in persecutione negauerint, contra filium hominis dixisse et non in spiritum sanctum blasphemasse. qui enim interrogatur, an Christianus sit, et Christianum se non esse responderit, utique negangando negauit et spiritum, edisserat trem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum?
Abbreviated transcription (Latin):
xerit uerbum contra filium homi¬
nis renttetur ei. qui autem dixerit
contra sp̃m scm̃ non remutetur ei
neq in hoc seculo neq in futuro: no¬
uatianus affirmat non posse peccare
in sp̃m sc̃m̃. nisi eum qui xp̃ianus
sit . &. postea negauerit. manifestum
ẽ iudeos qui eo tempore blasphema¬
bant. peccato blasphemie ñ teneri: qͥp¬
pe qui impu coloni interfectis pro¬
phetis de nece dñi cogitabant. & in
tantum erant ꝑditi. ut ad saluandoᷤᷤ
eos dei filuis uenisse se dixerit. Unde
conuncendi sunt: non his inremis¬
sibilem dictam blaphemiam. qui tor¬
mentis compulsi ⁊⁊ uariis eiuscera¬
ti cruciatib dnm denegassent: s
his qui cum uideant m tuirtutib
oꝑa dei. calumnientur: ⁊ clamitent de
monis esse uirtutem. & omĩa signa qͦ
facꝰta sunt ñ ad diuinam magnificen¬
tiam. s ad diabolum ꝑtinenͣtem. Unde
⁊ saluator toto responsionis suȩ hoc
agit argumento. ut doceat non posse
boli studium sit ledere. creaturam:

Expanded text:
hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianus adfirmat non posse peccare in spiritum sanctum nisi eum, qui Christianus sit et postea negauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. unde conuincendi sunt, non his inremissibilem dictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent dmonis esse virtutem, et omnia signa quae facta sunt, non ad divinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere . Unde et Salvator noster toto responsionis suae hoc agit argumento, ut doceat, non posseboli studium sit, Dei laedere creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
bolam: & tu putas deinceps aliqua eẽ
dicturum: Nerum ne flaccus de no¬
bis rideat: amphora cepit esse insti¬
tui. currente rota. cur urceus exit.c
Reuertamur ad nr̃os bipedes. asellos.
& in eoꝵ aurem bucina magis quã
cẏthara concrepamus. Illi legant sepe
gaudentes. tempor seruientes: nos le¬
gamus sp̃e galidentes dño seruientes.
lli aduersus prbrm adcusationem
omino non putent recipiendam: nos
legamus aduersus prb̃rm accusationẽ
ne receperis. nisi sub duob aut trib
testib. Peccantes aut̃ coram om̃ib
argue. Illis placet humanus sermo &
omni acceptione dignus: nos cum greciᷤ
id ẽ cum apło qui grece locutus ẽ er̃¬
remus: fidelis sermo ⁊ omni acceptio¬
ne dignus. Ad extremum illi gaude¬
ant gallicis cauteriis: nos solutis iun¬
culis ⁊i in saluatoris mysterium p̾para¬
tis. racharie asellus ille delecꝰtet. qͥ post¬
quam dño terga prebuit. cepit ysaiȩ
consonare preconio. beatus qui semi¬

Expanded text:
bolam, et tubolam, et tuerum ne Flaccus de nobis rideat: « Amphora coepit Institui, currente rota, cur urceus exit? » revertimur ad nostros bipedes asellos; et illorum in aure buccinna magis quam cithara concrepamus. Illi legant, « spe gaudentes, tempori servientes: » nos legamus, « spe gaudentes, Domino servientes » . Illi adversus Presbyterum accusationem omnino putent recipiendam: nos legamus, « adversus Presbyterum accusationem ne receperis, nisi sub duobus, 135 aut tribus testibus: peccantes autem coram omnibus argue » . Illis placeat, « Humanus sermo et omni acceptione dignus: » nos cum Graecis, id est, cum Apostolo, qui Graece locutus est, erremus: « Fidelis sermo, et omni acceptione dignus. » Ad extremum illi gaudeant Gallicis Cantheriis; nos solutus vinculis, et in Salvatoris ministerium praeparatus Zachariae asellus ille delectet, qui postquam Domino terga praebuit, coepit Isaiae consonare vaticinio: « Beatus qui semi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xp̃i uerba existiment rusticana.
in quib ꝑ tanta iam secula tantoꝵ
ingenia sudauerunt. ut rationẽ tier¬
bi unuiscuiꝰq magis oppinati sint
quã expresserint: apłm arguantꝰ
imꝑitie. qui ob multas litteras insa¬
nire dicatur. Scio te cum ista legeris.
rugare frontem. & libertate rursum
seminarium timere rixarum: ac me¬
um si fieri posset os digito uelle com¬
pͥmere. ne audeam dicere quȩ alii fa¬
cere non erubescunt. Rogo. quid a
nobis libere dictum est. N umquid in
lancib idola celata descripsi: Numqͥd
iter epulas xp̃ianas uirginalib oculis
baccharum sathirorumq complexus
unquam amarior sermo pulsauit:
Numquid ex mendicis diuites fieri do¬
liumus: ꝑsumquid reprehendi here¬
ditarias sepiditiras: Unum miser lo
masculis. totiꝰ urbis oculos offendi. cunc¬
toꝵ digitis notor: multiplicati sunt
suꝑ capillos capitis mei qui odert̃
me gratis. & factus sum illis in para.¬

Expanded text:
Christi uerba aestiment rusticana, Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque magis opinati sint, quam expresserint; apostolum arguant inperitiae, qui ob multas litteras insanire dicatur. Scio te, cum ista legeris, rugare frontem et libertatem rursum seminarium timere rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numquid in lancibus idola caelata descripsi? numquid inter epulas Christianas uirginalibus oculis Baccharum satyrorumque conplexus? num quam amarior sermo pulsauit? numquid ex mendicis diuites fieri dolui? numquid reprehendi hereditarias sepulturas? unum miser loccum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in para
Abbreviated transcription (Latin):
epłam in qua de hebre¬
is uerba panca ꝑstrixe¬
ram. ad me repente ꝑlatũ
est quosclam omunculos mͥ studiose
detrahere: cur aduersus auctoritatem
ueterum ⁊ tocitis mundi oppinionẽ:
aliqua in ȩuangeliis emendeire tẽp̾̃¬
tauerim. Quos ego cum possem meo
iure contempnere. asino quippe
lyra suꝑflue canit: tamen ne nos
suꝑbie ut facere solent argirant. ita
responsum habeant. non adeo hebetĩ
fuisse cordis. ꝙ tam crasse rusticitatiᷤ.
quam illi solam ꝓ scĩtate habent. se¬
piscatoꝵ discipulos asserentes. quasi ic.¬
circo uisti suit si nichil scierint. ut÷
aliquid de dominicis uerbis aut cor¬
rigendum putauerimus. atit ñ duu¬
nitus inspiratum: s latinoꝵ codicũ
iuciositatem que ex diuersitate libro
uoluisse reuocare. Quib si difplicet.
fontis unda purissimi. cenosos rutu¬
los bibant: & diligentiam qua aui¬
um siluias ⁊ concarum gurgites no¬
runt. in scripturis legendis abiciant.
sintq in hac tantum re simplices.

Expanded text:
ulam, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librornoluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et
Abbreviated transcription (Latin):
situm ⁊ celestis uitȩ angłoꝵq familiȩ
głam quoꝵdam ñ bene se agentum
nom̃ infamat: quib aꝑte dicendum ẽ
aut contineant si nolunt nubere. Dig¬
na res risu unmo plantu. Incedentib
dñis ancilla uirgo p̾cedit ornatior: ut
ꝓ nimia consuetudine quã incomptam
uideris. dñam suspiceris. N onnullȩ sepa¬
rate ⁊ absq arbitris. quert̾ hospitia. ut
uiuant licentius. utantur balneis. faciars¬
q qd̵ uolunt: & deuitent conscientias plu¬
rimarũ. Hȩc uidemus. & patimur. Et si
aureus nũmus affulserit: inter bona o¬
ꝑa reputamus. finem uingo pͥncipio:
nec semel monusse contentus sum: ama
scripturas sc̃as. ⁊ amabit te sapientia.
dilige eam ⁊ seruabit te: honora illã.
& amplexabitur te. Hȩc monilia in pec¬
tore tuo & in aurib tuis hereant: ni¬
chil alud nouerit lingua nͥ xp̃m. ni¬
chil possint sonare nͥ qđ̵ scͣm ẽ. Auiȩ
tue tibi semꝑ ac matris. in ore dul¬

Expanded text:
situm et caelestis angelorumque familiae situm et caelestis angelorumque familiae gloriam quarundam non bene se agentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, e, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetudine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deuitent conscientias plurimarum. haec uidemus et patimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum, nihil possit sonare, nisi quod sanctum est. auiae tuae tibi semper ac matris in ore dul
Abbreviated transcription (Latin):
beatus cyprianus egregium de uirgini¬
tate uolumen edidit. ⁊ multi alii tã
latino sermone quã greco om̃iumq
gentiũ litteris atq lungus p̾cipue in
eccła agnes uita laudata ẽ. S hoc ad
eas ꝑtineat que necdũ elegert̃ uirgini¬
tatem. n exhortatione indigent. ut sci¬
ant quale sit qđ̵ diligere debeant: no¬
bis electa seruanda st̃. & quasi int̾ scorpi¬
ones ⁊ colubros incedendũ. ut accincꝰtis
lumbis. calciatisq pedib n apprehensis
manu baculis iter ꝑ insidias huiꝰ scłi
inter uenena faciamus. possimusq ad
dulces iordanis ꝑuenire aquas. n terrã
reꝓmissionis intrare. ⁊ ad domum di as¬
entia ⁊ beata uirguitas. in cuiꝰ corde p̃ter
amorem xp̃i qui ẽ sapientia castitas. pa¬
tientia atq iusticia. cetereq uirtutes
nullus alius uersatur amor: nec ad re¬
nec uidere desiderat. queme cum uiderit
nolit dimuitere. Sc̃m enĩ uirginũ ꝓpo¬

Expanded text:
beatus Cyprianus egregium de uirginibeatus Cyprianus egregium de uirginitate uolumen edidit et multi alii tam Latino sermone quam Graeco omniumque gentium litteris atque linguis, praecipue in ecclesiis, ἁγνὴ uita laudata est. sed hoc ad eas pertineat, quae necdum elegerunt uirginitatem et exhortatione indigent, ut sciant, quale sit, quod eligere debeant; nobis electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces Iordanis peruenire aquas et terram repromissionis intrare et ad domum dei asentia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad renec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit dimittere. sanctum uirginum propo
Abbreviated transcription (Latin):
lupoꝵ faucib deuorantur. Scio ego
scãs uirgines quȩ dieb festis propter
popłoꝵ. frequentiam pedem domi co¬
hibent. nec tunc egreduintur. quando
maior adhibenda ẽ custodia: ⁊ publicũ
penitus deiutandũ. Ante aunos circit̃
.xxx. de uirginitate seruanda edidi librũ.
in quo necesse mͥ fuit ire contra uitia:
⁊ ꝓpter instructionem uirginis quã
monebam. diaboli insidias patefacere.
Qui sermo offendit plurimos. dũ unꝰ¬
qͥsq in se intelligens qd̵ dicebatur. ñ
quasi monitorem libenter audiuit.
s quasi criminatorem sui oꝑis adu̾¬
satus ẽ. Uerũtam̃ qđ̃ ꝓfuit armasse
exercitũ reclamantiũ: ⁊ uulnus con¬
scientie dolore monstrasset. Liber ma-
net: homines p̾teriert̃. S cripsi ⁊ ad
plerasq uirgines ac uiduas epoya as¬
nama: & quicqͥd dici poterat in illis
opusculis defloratum ẽ. ut aut ex suꝑflu¬
oẽadem a nobis repetantur. aut nc̃ pre¬
termissa plurunum noceant. Certe .

Expanded text:
luporum faucibus deuorantur. scio ego luporum faucibus deuorantur. scio ego sanctas uirgines, quae diebus festis propter populorum frequentiam pedem domi cohibent nec tunc egrediuntur, quando maior est adhibenda custodia et publicum penitus deuitandum. ante annos circiter triginta de uirginitate seruanda edidi librum, in quo necesse mihi fuit ire contra uitia et propter instructionem uirginis, quam monebam, diaboli insidias patefacere. qui sermo offendit plurimos, dum unusquisque in se intellegens, quod dicebatur, non quasi monitorem libenter audiuit, sed quasi criminatorem sui operis auersatus est. uerumtamen quid profuit armasse exercitum reclamantium et uulnus conscientiae dolore monstrasse net, homines praeterierunt. Scripsi et ad plerasque virgines ac viduas σπουδασμάτια et quidquid dici poterat, in illis opusculis defloratum est: ut aut superfluo eadem a nobis repetantur, aut nunc praetermissa, plurimum noceant. Certe et
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan nescias. nec uiquã audieris: s
quo ꝑ eccasionem tui cetere p̾monen¬
de sunt. Cincinnatulos pueros. ⁊ cala¬
muistratos ⁊ ꝑegrini muris olentes pel¬
licula. de quib illud ꝓuerbii ẽ. ñ bene
olet. qui semꝑ bene olet. quasi quasdã
pestes ⁊ uenena pudicitiȩ iuirgo deru¬
tet: ut taceam de cȩteris quoꝵ impor¬
tuna usitatio ⁊ si infamat ⁊ alias.
ut etiam si nichil mali oꝑis ꝑpetre¬
tur. tam̃ hoc sit uł maximũ malũ.
frustra patere maledictis ⁊ morsibus
hethicoꝵ. Nec hoc de om̃ib dicimus.
pe ꝑiculosus sit lascuus puellis ad lo¬
ca religionis quã ad publicũ ꝓcedere.
Que uiuunt in monasterio. ⁊ quarum
simul magnus ẽ numerus: num quam
sole. nuinquã sine matre ꝓcedant. De ag¬
mine columbarũ crebro accipiter unã
separat. quam statim inuadat ac lacer.
& cuiꝰ carnib ⁊ cruore saturetur. Mor¬
hide oues suum relinquunt gregem. Q:

Expanded text:
forsitan nescias nec umquam audieris, sed forsitan nescias nec umquam audieris, sed quo per occasionem tui ceterae praemonendae sint. cincinnatulos pueros et calamistratos et peregrini muris olentes pelliculas, de quibus illud Arbitri est: non bene olet, qui bene sem p er olet, quasi quasdam pestes et uenena pudicitiae uirgo deuitet, ut taceam de ceteris, quorum inportuna uisitatio et se infamat et alias, ut, etiamsi nihil mali operis perpetretur, tamen hoc sit uel maximum malum frustra patere maledictis et morsibus ethnicorum. nec hoc de omnibus dicimus, rope periculosius sit lasciuis puellis ad loca religionis quam ad publicum procedere. quae uiuunt in monasterio et quarum simul magnus est numerus, numquam solae, numquam sine matre procedant. de agmine columbarum crebro accipiter unam separat, quam statim inuadat et laceret et cuius carnibus et cruore saturetur. morbidae oues suum relinquunt gregem et
Abbreviated transcription (Latin):
metrũ dum uerbum seruat ex uer¬
bo. nequaqͣm exp̃ssit latina transla¬
tio. Graues femine ⁊ maximȩ uiduȩ
ac uirgines tͥ comites eligantur: qͣrũ
ꝓbata ẽ conuersatio. sermo moderatꝰ.
sc̃a ueretundia. fuge lasciuam puel¬
larum: quȩ ornant capita. crines a
fronte dimutunt: cutem poliunt.
utuntur lomentis. astrictas habent
manicas. uestim̃ta sine ruga. soccosq
crispantes: ut sub nomine uirginali
uendibilius pereant. M ores enim ⁊
studia dn̾arum. plerũq ex ancillaꝵ.
n comitũ morib iudicantur. Illa sit
tͥ pulchra illa amabilis. illa habenda
inter socias. quȩ nescit se esse pulchrã:
quȩ negligit formȩ bonum. ⁊ ꝓcedens
ad publicum ñ pectus nec colla denu¬
dat. ne pallio releuato ceruicem aꝑit.
s que celat faciem. n uix uno oculo
qui uiȩ necessarius ẽ patente ingre¬
ditur. Dubito an loquar. S uelim
nolu quia crebro fit. dicendum ẽ.
ñ quo hec in te timere debeam. qͤ ista

Expanded text:
metrum, dum uerbum seruat ex uermetrum, dum uerbum seruat ex uerbo, nequaquam expressit Latina translatio. graues feminae — et maxime uiduae ac uirgines — tibi comites eligantur, quarum probata est conuersatio, sermo moderatus, sancta uerecundia. fuge lasciuiam puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem poliunt, utuntur lomentis, adstrictas habent manicas, uestimenta sine ruga soccosque crispantes, ut sub nomine uirginali uendibilius pereant. mores enim et studia dominarum plerumque ex ancillarum et comitum moribus indicantur. illa sit tibi pulchra, illa amabilis, illa habenda inter socias, quae nescit esse se pulchram, quae neglegit formae bonum et procedens ad publicum non pectus et colla denudat nec pallio reuelato ceruices aperit, sed quae celat faciem et uix uno oculo, qui uiae neces- Varius est, patente ingreditur. Dubito an loquar, sed — uelim, nolim —, quia crebro fit, dicendum est, non quo haec in te timere debeam, quae ista
Abbreviated transcription (Latin):
q noticia scripturaꝵ: & uixta uetus
elogium cum loqui nesciant. tacere
ñ possunt. Docent scripturas quas n̾
intelligunt: ⁊ cum aliis ꝑsuaserint.
eruditoꝵ sibi assumunt suꝑciliũ: pͥus
imꝑitoꝵ magistri. quã doctoꝵ discipłi
Bonum ẽ gͥ obedire maiorib. parere
p̾latis: ⁊ post regulas scripturarũ uitȩ
suȩ tramitem ab alus discere: nec pre¬
ceptore uti pessimo scilicet p̾sumptiõe
sua. De talib feminis ⁊ apłs loquitur.
Quȩ circũferunt᷑ om̃i uento docꝰtrine: sẽꝑ
discentes. ⁊ numqͣm ad scientiam ue¬
ritatis ꝑuenientes. Matronaꝵ. maritiᷤ
in scło seruientiũ tͥ consortia declinen¬
tur: ne sollicitetur animus. & audias
quid uł maritus uxori. uł uxor locu¬
ta sit uiro. Uenenate st̃ huiꝰcemodi
confabulationes: suꝑ quarũ damnatio¬
nem. secularem uersũ assumens apl̃s.
fecit eccłasticũ. Corrumpunt mores
bonos colloquia mala: cuius iambici

Expanded text:
que notitia scripturarum et iuxta uetus que notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas, quas non intellegunt, et, cum aliis persuaserint, eruditorum sibi adsumunt supercilium prius inperitorum magistri quam doctorum discipuli. bonum est igitur oboedire maioribtis  et post regulas Scripturarum, vitae suae tramitem ab aliis discere: nec praeceptore uti pessimo, scilicet praesumptione sua. De talibus feminis et Apostolus loquitur: quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. Matronarum maritis ac saeculo seruientium tibi consortia declinentur, ne sollicitetur animus et audias, quid uel maritus uxori uel uxor locuta sit uiro. uenenatae sunt huiusce modi confabulationes, super quarum damnatione saecularem uersum adsumens apostolus fecit ecclesiasticum: corrumpunt mores bonos confabulationes malae, cuius iambici
Abbreviated transcription (Latin):
multis uita sit melior. Quarum pͥor
p̃fertur quidẽ scd̾e. S si in uiris qͥdem
ꝑiculosa ẽ ne abstracti ab hominium
frequentia. sordidis ⁊ impiis cogitatio
pateant. ⁊ pleni arrogantiȩ ac suꝑci¬
lii cunctos despiciant. armentq lin¬
guas suas. uł clericis uł aliis monachiᷤ
detrahendo. de quib recte dr̃. filii ho¬
minũ dentes eoꝵ arma ⁊ sagute. n lin¬
gua eoꝵ gladiuis actitus: quantomagiᷤ
in feminis. quarum mutabilis fluctu¬
ansq sententia. si suo arbitrio rełnqua¬
tur. cito ad deteriora dilabitur: Noui
ego in utroq sexu ꝑ nimiam abstinen¬
tiam cerebri sanitatem in quib dam
fuisse uexatam. p̾cipueq in his qui in hu¬
mectis ⁊ frigidis habitauere cellulis: ita
ut nescirent quid agerent. quo ue se uer¬
terent. qͥd loqui quid tacere deberent.
Certe si rudes seculariũ luterarum n de
tractatib hominũ disertoꝵ quippiam
legerint. uerbositatẽ solam discunt abs¬

Expanded text:
multis uita sit melior. quarum prior multis uita sit melior. quarum prior praefertur quidem secundae, sed, in uiris si quidem periculosa est, ne abstracti ab hominum frepateant; et pleni arrogantiae et supercilii, cunctos despiciant, armentque linguas suas, vel clericis, vel aliis monachis detrahendo; de quibus rectissime diciminum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus-, quanto magis in feminis, quarum mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere cellulis, ita ut nescirent, quid agerent quoue se uerterent, quid loqui, quid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt abs
Abbreviated transcription (Latin):
iuperaꝵ apud plerosq uersatur. il¬
larumq partiũ polluit puritatem:
&. quasi hereditario malo serpit in
paucis. ut ꝑueniat ad plurimos: quã
certus sum qđ̵ si audieris ñ recipias.
Habes enĩ apud d̾m magistras: quaꝵ
fides norma doctrinȩ ẽ. Intelligis quid
loquor. Dabit enĩ tͥ dñs in om̃ib in¬
tellectum. Nec statim aduersus seuis¬
simam heresim ⁊ multo his nequio¬
ra quam dixi. responsiones ordinis fla¬
gitabis. ne non tantũ ꝓhibuisse uide¬
ar quã cominoniusse: cum p̾sentis ope¬
ris sit instruere uirginem. ñ hereticis
respondere. Cȩterũ om̃s fraudulentiaᷤᷤ
eoꝵ ⁊ cuniculos quib nituntur sub¬
uertere ueritatem. in alio oꝑe do ad¬
iuuante subuertemꝰ : qđ si uolueris
ꝓmpte libenterq mutemus. Ultroneas
enĩ auint putere merces: ⁊ p̃cia faci¬
litate decrescere. quȩ semꝑ in raritate
maiora st̃. Solet uiter plerosq esse
certamen: utrum solitaria an cum

Expanded text:
uiperarum apud plerosque uersatur iluiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi hereditario malo serpit in paucis, ut perueniat ad plurimos, quam certus sum quod, si audieris, non recipias. habes enim apud deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid loquar — dabit enim tibi deus in omnibus intellectum — nec statim aduersum saeuissimam heresim et multo his nequiora, quam dixi, responsionem flagitabis, ne non tam prohibuisse uidear quam commonuisse, cum praesentis operis sit instruere uirginem, non hereticis respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum et cuniculos, quibus nituntur subuertere ueritatem, in alio opere deo adiuuante subuertimus, quod, si uolueris, prompte libenterque mittemus. ultroneas enim aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum