comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
susceptam axp̃o perȩsaiam sic diuinũ demonstrat oracu¬
lum : Ecc eintelliget puer meus & exaltabitur & magnifi¬
cabitur uehementer : & quam quam multa super sint quib:¬
nra firmetur assertio tamen qm̃ adfinem libell series ora¬
tionis nrae festinat deactibus quoq. a postolorũ euden¬
tissimum huius sacramenti indicembeatiponemus apł pecri
smonem quem deilla mirabili musti spitalis ebrictate
ruetauit: hic & enim cum ex auctoritate dicna iudȩos in¬
formans dauiticum posuisset eloquium. quod diuinitus
edoctus ex xp̃i persona cecinerat dicens. Prouidebam dnm
coram me semper ꝗm̃ adextris est mihi ne cõmouear propt̃ea
iocundatum est cormeum & exultauit lingua mea in suꝑ &
caro mea requiescet inspe. qm non derelinques animã mo
in inferno nec dabis sc̃mtuum uidere corruptionen notar
mibi fecisti uias uitae adimplebis me iocunditatecum facie
tua quod testimonium psalmi cumbeatus pecrus cõmet¬

Expanded text:
susceptam a Christo per Isaiam sic divinum demonstrat oracususceptam a Christo per Isaiam sic divinum demonstrat oraculum: Ecce intelliget Puer meus et exaltabitur, et magnificabitur vehementer. CAPUT nostra firmetur assertio, tamen, quoniam ad finem libelli series orationis nostrae festinat, de Actibus quoque apostolorum evidentissimum hujus sacramenti indicem beati ponemus apostoli Petri sermonem, quem de illa mirabili musti spiritalis ebrietate ructavit. Hic etenim, cum, ex auctoritate divina Judaeos informans, Davidicum posuisset eloquium, quod divinitus edoctus ex Christi persona cecinerat, dicens: Providebam Dominum coram me semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Propterea jocundatum est coon derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, adimplebis me jocunditate cum facie tua . Quod testimonium psalmi cum beatus Petrus commemo
Abbreviated transcription (Latin):
stratum : quia puer idemihs proficiebat aecate & sapientia &
gratia apud diñ & homines . propterealn se nec carnis nome
nec animaedns ipse praetermisit ostendere. Carnem quiden se
habere uerissimam monstrans cum dicit : Quod nasciturde
carne caro est: Cuius plena ueritas operum quoq manifesta¬
tione resplenduit : cum infans natus non solum cunis in uol¬
uitur & angusto presepi concluditur sed &iam circucisionẽ
suscipiens carnem ueram habere monstratur : Propterra &i
post resurrectionem discipulos cunctantes informat dicens:
palpate & udece quia spr carnem &ossa non habet sicut me
uidetis habere: Animam quoq sesuscepissecum carne nec
nom ineces sauit intimare nec opere dumdicit : Animammeam
pono prooubus meis &anima meaturbata est & cera quaea
inferius ostenduntur : Hanc anima non sineintellecturationali

Expanded text:
stratum: Quia puer, id est Jesus, proficiebat aetate et sapientia et stratum: Quia puer, id est Jesus, proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . Propterea in se nec carnis nomen, nec animae, Dominus ipse praetermisit ostendere, carnem quidem se habere verissimam monstrans, cum dicit: Quod nascitur de carne, caro est . Cujus plena veritas operum quoque manifestatione resplenduit, cum infans natus non solum cunis involvitur et angusto praesepi concluditur, sed etiam, circumcisionem suscipiens, carnem veram habere monstratur, Praeterea etiam post resurrectionem discipulos cunctantes informat, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Animam quoque se suscepisse cum carne, nec nomine cessavit intimare, nec opere, dum dicit: Animam meam pono pro ovibus meis ; et Anima mea turbata est ; et caetera, quae inferius ostendentur. Hanc animam non sine intellectu rationali
Abbreviated transcription (Latin):
& angelor di ascendenter & descendentes supra filium hominis Propt̃
hanc inxp̃ounita tempersonae & in confusam ueritaten diuinahuma¬
naeq substantiae unus idemq xp̃s & puer ab ȩsaiadicitur & filius
ac ds̃ parito prȩdicatur : Sicut inquit puernatus est nabis filius
datus est nobis cuius principium super humcros eius. &uo abitur
nomen eius admirabilis consiliarius ds̃ fortis : In unox p̃onen
sunt duaepersonae ut alius puer alius ds̃ fuerit nuncupatur
sed in una persona estds plenus & homo perfectus : quia substan¬
tialiter aliud puer & aliud ds̃ cum tamenpersonaliter non sit
alius pur & alius dr̃ : unus enimfilius & puer & dr̃ quia puer
quinatus est nobis &idem filius quidatus est nobis uocatur
nomen eius admirabilis consiliarius. dr̃ fortis : Hic tamen
puer sicut ueram carnem : sic ueram habuit animã. ut illa uera
diuinitas totam hominis & renouandam susciperet & susceptã
posset renouarenaturam : sicut superius est lucatestante mon¬

Expanded text:
r Filium hominis . Propter hanc in Christo unitatem personae, et inconfusam veritatem divinae humanaeque substantiae, unus idemque Christus, et Puer ab Isaia dicitur, et Filius ac Deus pariter praedicatur, sicut inquit: Puer natus est nobis, filius datus est nobis; cujus principium super humeros ejus, et vocabitur nomen ejus, Admirabilis, Consiliarius, Deus, 86 Fortis . In uno Christo non sunt duae personae, ut alius puer, et alius Deus fuerit nuncupatus; sed in una persona est Deus plenus, et homo perfectus, quia substantialiter aliud puer, et aliud Deus, cum tamen personaliter non sit alius puer, et alius Deus. Unus enim Filius et puer, et Deus, quia puer, qui natus est nobis, et idem filius qui datus est nobis, vocatur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis. Hic tamen puer, sicut veram carnem, sic et veram habuit animam, ut illa vera divinitas totam hominis et renovandam susciperet, et susceptam posset renovare naturam, sicut superius est, Luca testante, mon
Abbreviated transcription (Latin):
saluat ipse iusteiudicat ipsi flectitur omnegenu calestium ter¬
restrium & infernorum ipsi omnis lingua conficetur. a quo e
recributiored denda factorum : Ipse ergo dequo hȩc om̃adicunt᷑
ꝑ prophetam dicit : ego dr̃ & non estalius praecerme : Numquid¬
namdm̃ istum praeter quem alius non est ita solum filiũ accipimus ut
ab eo patrem & filium & spm scm̃ separamus : absit : hoc enim impossi¬
bile est : Nam praeter dm̃ patrem ds̃ filius non est quia dedo patre
& in patre est : Praetor patrem & filium sps scr nonest : qua patris¬

Expanded text:
salvat; ipse juste judicat; ipsi flectitur omne genu, coelestium, terrestrium, et infernorum; ipsi omnis lingua confitetur, a quo est retributio reddenda factorum. Ipse ergo, de quo haec omnia dicuntur, per prophetam dicit: Ego Deus, et non est alius praeter me. Nunquidnam Deum istum, praeter quem alius non est, ita solum Filium accipimus, ut ab eo Patrem et Spiritum sanctum separemus? Absit: hoc enim impossibile est. Nam praeter Deum Patrem Deus Filius non est, quia de Patre est, et in Patre est. Praeter Patrem et Filium Spir
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ eẽ : dicitidem uerbum indõ non esse : Aut quis amplus
nala aduersus xp̃ianimã loquitur quamqui lnxp̃ohumanã anima
diffitetur. Cum illud uerbum qđ ds̃ est sic apud dm̃ sit dequo est : ut
per unitatem naturae indo sit. &per eandem unicatem natura e unus
cum illo ds̃ sit : & illa anima simul cum carne suscepta fuerit ab uni¬
genito do ut simul in xp̃o & anima nr̃a saluaretur & caro: Aquo
procul dubio ille sempiternam consequetur salute. qui in eo diu¬
naehumanaeq natura eplenam cognouerit ueritatem :¬

Expanded text:
apud Deum esse, dicit idem Verbum in Deo non esse? Aut quis amplius apud Deum esse, dicit idem Verbum in Deo non esse? Aut quis amplius mala adversus Christi animam loquitur, quam qui in Christo humanam animam diffitetur? cum illud Verbum, quod Deus est, sic apud Deum sit, de quo est, ut per unitatem naturae in Deo sit, et per eamdem unitatem naturae unus cum illo Deus sit, et illa anima simul cum carne suscepta fuerit ab unigenito Deo, ut simul in Christo et anima nostra salvaretur et caro. A quo procul dubio ille sempiternam consequetur salutem, qui in eo divinae humanaeque naturae plenam cognoverit veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur & nos filii dicamur & illeds & nos dii & illegenitus & nos
geniti  multum tamen distat inrẽ quod unum sonare uidet᷑ in homi
qm̃ illeqđ ds̃ quod filius qđ unigenitus est natura liter est. quia de
natura patris natus est : Nos autem quod di quod filii qđ geniti
sumus : non natura sed gratia sumus: quia cum innatura non hab¬
remus ut hoc esse possemus: gratis nobis datũ est ut hocfacti essemus
Hanc discretionem si hextici misericorditer dõ donante ꝑcipiant.
lum en uerũ uidebunt. & ab unigeniti filii contumeliis temperabi
Cui non solum in eo quod apuddm̃ est detrahunt: sed &iam & animam
humanã in illo negare contendunt : Quos ipsefilius dĩ uno psalmi
uersiculo designauit dicens : Hoc opus eorum qui decrahunt mihi
apud dnm̃ & qui loquuntur mala aduersus animã meam : Nuis
enim deterius xp̃o apud dm̃ decrahit quam qui audiens uerbum dñ

Expanded text:
dicatur et nos filii dicamur, et ille Deus et nos dii, et ille genitus et nos dicatur et nos filii dicamur, et ille Deus et nos dii, et ille genitus et nos geniti, multum tamen distat in re quod unum sonare videtur in nomine, quoniam ille, quod Deus, quod Filius, quod Unigenitus est, naturaliter est, quia de natura Patris natus est; nos autem, quod dii, quod filii, quod geniti sumus, non natura, sed gratia sumus, quia cum in natura non haberemus ut hoc esse possemus, gratis nobis datum est ut hoc facti essemus. Hanc discretionem si haeretici, misericorditer Deo donante, 51 percipiant, lumen verum videbunt et ab unigeniti Filii contumeliis temperabunt: cui non solum in eo quod apud Deum est detrahunt, sed etiam et animam humanam in illo negare contendunt. Quos ipse Filius Dei uno psalmi versiculo designavit, dicens: Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud Deum, et qui loquuntur mala adversus animam meam . Quis enim deterius Christo apud Deum detrahit quam qui audiens Verbum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
indõ & apud dm̃ sumus : sicut dedo geniti filiidi sumus : scriptũ est
enim : Nmi : nunc filii dĩ sumus : &iterũ : uoluntarie genuit nos
uerbo ueritatis : Nos ergo ds̃ uerbo ueritatis genuit: illum au¬
tem uerbum ueritatem genuit : nobis potestatem dedit filios dificri
ille autẽ non ex potestate filius di factus sed dedõ naturaliter est di
filius natus : nos ds uoluntariegenut : quia uoluntas generationem p̃¬
cessit : In unigeniti autemgeneratione nulla generantis prȩcessit uolu¬
tas ubi si nelnitio naturalis permanet ȩterna natiuitas. Sicut ergo
geniti sumus : sed non sicut unigenitus ds̃. & filii dĩsumus sed non sic̃
unicus &uerus filius & diisumus : sed non sicut uerbum qui ueruse
ds̃ Ita indõ sumus & apud dm̃ sumus sed non sicut apuddm̃est & indõ
est uerbum: Ds quidedõ naturaliter natus est : quamuis enim ille filius

Expanded text:
in Deo et apud Deum sumus, sicut de Deo geniti, filii Dei sumus. Scriptum est in Deo et apud Deum sumus, sicut de Deo geniti, filii Dei sumus. Scriptum est enim: Carissimi, nunc filii Dei sumus . Et iterum: Voluntarie genuit nos Verbo veritatis . Nos ergo Deus Verbo veritatis genuit, illud autem Verbum veritatem genuit. Nobis potestatem dedit filios Dei fieri; ille autem non ex potestate Filius Dei factus, sed de Deo naturaliter est Dei Filius natus. Nos Deus voluntarie genuit, quia voluntas generationem praecessit; in Unigeniti autem generatione, nulla generantis praecessit voluntas, ubi sine initio naturali permanet aeterna nativitas. Sicut ergo geniti sumus, sed non sicut unigenitus Deus; et filii Dei sumus, sed non sicut unicus et verus Filius; et dii sumus, sed non sicut Verbum, qui verus est Deus: ita in Deo sumus, et apud Deum sumus, sed non sicut apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui de Deo naturaliter natus est: quamvis enim ille Filius
Abbreviated transcription (Latin):
& in tota est: Tantumq estipsum uerbum. quantasimul est &¬
mens ipsacum uerbo : Neq enimsic deilla uerbum nascitur
ut ab ea localiter secernatur : Natiuitas quippeilla quae osten¬
dit quod sit & dequa sit : ipsa ostendit quod extraeam dequa
natum est esse non pos sit: Nec in aliquominus sit sed sic deipsa
sit ut apud ipsam & in ipsa sit : Tantumq sit deilla quantum
in illa & tantũ in illa quantum cum illa. Equidem & nos quo¬
lam modo dicit scriptura & indõ esse & apud dm̃ esse sed non
quomodo apuddi est & indõ est uerbum dr̃. qui est unigenitus
filius : Dicitur enim & nobis quia in dõ uiuimus & mouemur
& sumus & dicitur ipsido si non peccauerimus. scimus quia
apudte sumis deputati : uerum ta mencum hoo denobis dic t¬
non naturalis unitas nr̃acũ dõ ostenditur. sed aut potentia cie¬
itoris intelligitior aut pietas redemptoris : Sic enim qui credidimus

Expanded text:
et in tota est. Tantumque est ipsum verbum, quanta simul est et et in tota est. Tantumque est ipsum verbum, quanta simul est et mens ipsa cum verbo, neque enim sic de illa verbum nascitur, ut ab ea localiter secernatur. Nativitas quippe illa, quae ostendit quid sit et de qua sit, ipsa ostendit quod extra eam de qua natum est esse non possit, nec in aliquo minus sit, sed sic de ipsa sit, ut apud ipsam et in ipsa sit, tantumque sit de illa, quantum in illa, et tantum in illa, quantum cum illa. CAPUT VIII. Non sudammodo dicit Scriptura, et in Deo esse et apud Deum esse, sed non quomodo apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui est unigenitus Filius: dicitur enim de nobis, quia in Deo vivimus et movemur, et sumus. Et dicitur ipsi Deo, si non peccaverimus, scimus quia apud te sumus deputati. Verumtamen cum hoc de nobis dicitnon naturalis unitas nostra cum Deo ostenditur, sed aut potentia creatoris intelligitur, aut pietas redemptoris. Sic enim qui credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum apud dm̃ sicut est inmente uerbũ. sicut in corde consiliũ :
Cum enim mens apud se uerbum habet: utiq cogitando habet.
quia nihil aliud est apud sedicere. quam apud secogitare :
Cum ergo mens cogitat & cogitando uerbum intra se generat:
desua substantia generat uerbum : & sic illud uerbũ generat
dese : ut genitum habeat apud se: Nec minus aliquid habet
uerbum quod exmentenascitur. quam est mens dequa nascit᷑
quia quanta estiens quaegenerat uerbum tantum est &iam
ipsum uerbum : sicut enim de cotamente nascitur uerbum :
sic intra totam ꝑ manet natum : & quia cogitantemente non
est eius aliquid ubi in ea uerbum non sit: ideo uerbũ tantũ est
quanta est mens ipsa est dequa est: & cum apud illã est: in illa
est & quod ipsamens est hoc est uerbum quod deilla &inilla
est: & quanta illa est: tantum &iam uerbum est. quia detota

Expanded text:
Verbum 50 apud Deum, sicut est in mente verbum, sicut in corde consilium: Verbum 50 apud Deum, sicut est in mente verbum, sicut in corde consilium: cum enim mens apud se verbum habet, utique cogitando habet, quia nihil aliud est apud se dicere quam apud se cogitare. Cum ergo mens cogitat, et cogitando verbum intra se generat, de sua substantia generat verbum, et sic illud verbum generat de se, ut genitum habeat apud se. Nec minus aliquid habet verbum quod ex mente nascitur, quam est mens de qua nascitur, quia quanta est mens quae generat verbum, tantum est etiam ipsum verbum. Sicut enim de tota mente nascitur verbum, sic intra totam permanet natum. Et quia cogitante mente, non est ejus aliquid, ubi in ea verbum non sit, ideo verbum tantum est, quanta est mens ipsa de qua est, et cum apud illam est, in illa est et quod ipsa mens est, hoc est verbum quod de illa et in illa est; et quanta illa est, tantum etiam verbum est, quia de tota
Abbreviated transcription (Latin):
dis quia ego in patre & pater in me est : Hoc autem filui esse
apud patrem & es se lnpatre non taleudeatur. qualesiquis
homo sit apud aliquem hominem siueiureh ospitalitatis siue
caritatis affectu : Nam & apłs paulus dicit seapud apłm
petrum quindecim dieb: mansisse iurescilicethospitalitatis
& puritate dilectionis : Quorum licet ꝑ unitatem fides & cari¬
tatis fuerit animauna &corunum nontamen sic mansit pau¬
lus apud petrum sicut uerbum manet apud dm̃. quia nec sic
potest homo eẽ apud hominem: sicut uerbum ds̃ est apud dm̃pa¬
trem. homo enim apud hominem sic est ut non solum apud eum
ion essepossit sed &iamcũ apud eum est. in ipso substanti alite
eẽ non possit : Vere enim qui sic apud alium est: extra illum est :
quia cum est apud illum sinceritate dilectionis: loco discernit᷑
quanto libet affectu inuicem sibi uterq lungatur : Sed sic est

Expanded text:
dis quia ego in Patre, et pater in me est . Hoc autem Filii esse dis quia ego in Patre, et pater in me est . Hoc autem Filii esse apud Patrem, et esse in Patre, non videatur tale quale si quis homo sit apud aliquem hominem, sive jure hospitali , sive caritatis affectu. Nam et apostolus Paulus dicit, se apud Apostolum Petrum quindecim diebus mansisse , jure scilicet hospitalitatis, et puritate dilectionis, quorum licet per unitatem fidei et caritatis fuerit anima una, et cor unum, non tamen sic mansit Paulus apud Petrum, sicut Verbum manet apud Deum, quia nec sic potest esse homo apud hominem, sicut Verbum Deus est apud Deum Patrem: homo enim apud hominem sic est, ut non solum apud eum non esse possit, sed etiam, cum apud eum est, in ipso substantialiter esse non possit. Vere enim qui sic apud alium est, extra illum est, quia cum est apud illum, sinceritate dilectionis, loco discernitur, quantolibet affectu invicem sibi uterque jungatur. Sed sic est
Abbreviated transcription (Latin):
ex inferno erepta est si apud inferos constituta in inferno non fuit.
Cum utiq si inmorte non esset mortua non fuis set : ꝑmalã autẽ
uoluntatem hoc est perpeccatum quis nesciat animammori. cũ
dñs dicat. Anima quaepec cauerit ipsa morietur : Certũ estigit᷑
animam malecogitantem cum apud mortem est inmorte esse.
& cum apud in feros est in in ferno esse : Quid quod &iamsalua¬
tor dicit quaelm possibilia sunt apud homines. possibilia sunt
apud din: ergo nec sicdicemus omnia dõ possibilia eẽ. ut hoc
ipsum quidem possibile esse sic dicamus apud dm̃ esse ut dicamꝰ
indõ non esse : Quid autem posse apud seds̃ habet sipsum posse
dicit᷑ uerbum erat apud dm̃ non aliud intelligideberequam
uerbum erat indõ : nam &ipsefilius qui est uerbum dr̃ non solũ
patrem inse sed &iam se in patre esse testatur dicens: non cre¬

Expanded text:
ex inferno erepta est, si apud inferos constituta, in inferno non fuit? ex inferno erepta est, si apud inferos constituta, in inferno non fuit? Cum utique si in morte non esset, mortua non fuisset. Per malam autem voluntatem, hoc est, per peccatum, quis nesciat animam mori? cum Deus dicat: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Certum est igitur, animam male cogitantem, cum apud mortem est, in morte esse, et cum apud inferos est, in inferno esse. Quid quod etiam Salvator dicit: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum ? Ergone sic dicemus, omnia Deo possibilia esse, ut hoc ipsum quidem possibile esse, sic dicamus apud Deum esse, ut dicamus in Deo non esse? Quid autem posse apud se Deus habet, si ipsum posse dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud intelligi debere quam Verbum erat in Deo. Nam et ipse Filius, qui est Verbum Deus, non solum Patrem in se, sed etiam se in Patre esse testatur, dicens: Non cre
Abbreviated transcription (Latin):
mala qua ed erelinquit doctrinã adolescentiae. & testamenti
diuini oblita est : Posuit enimapud mortem domũsuam &
apud in feros cum terrigenis axes suos : Siergo cogitatio
mala qua eapud mortem pos uitdomũ suã extramortem est
non in morte: profecto uiuit : &si a pud in feros posita non
est in inferno: suiper est ut illa quaenec in mor teest nec in in¬
ferno tuitam haberedicat incelo : Ideo enimdõ dicit᷑. quia
eri puisti anima meã demorte quia anima ꝑfidem utariderro¬
ut pdico: iustus autem meus exfideuit: &rursus idciro
ipsidicit᷑ eripiustianimã meam ex inferno in feriori : quia¬
idcirco animae ab inferno gratia di eripiuntur ut incaelis con¬
uersentur : Vndedicit a postolus : nr̃a autem conuersatio incȩli
est : Porro anima quaeper cogitationem malam apud mortem fuit
quomodo demorte liberata est si inmorte non fuit : & quomodo

Expanded text:
mala, quae derelinquit doctrinam adolescentiae, et testamenti mala, quae derelinquit doctrinam adolescentiae, et testamenti divini oblita est; posuit enim apud mortem domum suam, et apud inferos cum terrigenis axes suos . Si ergo cogitatio mala, quae apud mortem posuit domum suam, extra mortem est, non in morte, profecto vivit. Et si apud inferos posita non est in inferno, superest ut illa quae nec in morte est, nec in inferno, vitam habere dicatur in coelo. Ideo enim Deo dicitur: Quia eripuisti animam meam de morte , quia animae per fidem vitam donavit dicens: Justus autem meus ex fide vivit . Et rursus idcirco ipsi dicitur: Eripuisti animam meam ex inferno inferiori , quiaidcirco animae ab inferno gratia Dei eripiuntur, ut in coelis conversentur. Unde dicit Apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Porro anima, quae per cogitationem malam apud mortem fuit, quomodo de morte liberata est, si in morte non fuit? et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: sps meus apud mefactus est sicut lanifica proximans demge
tdam : Quid autem hic aliud intelligit᷑ spr meus apud me nisi sp̃s
meus in me: An & hic dicitur sp̃s hominis apud hominen esse
in homine autem non esse cum euidenter a postolus dicat. quis
enim scithominũ quae sunthominis nisi sps̃ hominis quiln ipso
st :Sed & illud quod supraposuimus scriptũ dixeruntapud
se cogutantes non iecte quid est aliud quam dixerunt intra se:
Rursus in libro sapienti a edicitur : Hȩc cogitans apud me&
omemorans incordemeo qm̃immortalitas est in cogitatione
sapientiae : quod apud se cogitat : hoc incorde suo cõmemorit:
quod utrumq dumdicit: illamutiq cogitationen & illa com¬
memorationem non exterius sed interius sibi in esse monstrauit
Dicit᷑ &iam in ꝓ uerbus ⁊ fili nonte comprehendat cogitatio

Expanded text:
dicit: Spiritus meus apud me factus est, sicut lanifica proximans demere dicit: Spiritus meus apud me factus est, sicut lanifica proximans demere telam . Quid autem hic aliud intelligitur: Spiritus meus apud me, nisi, Spiritus meus in me? An et hic dicetur spiritum hominis apud hominem esse, in homine autem non esse? Cum evidenter Apostolus dicat: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est ? Sed et illud quod supra posuimus scriptum: Dixerunt apud se, cogitantes non recte , 49 quid est aliud quam, dixerunt intra se? Rursus in libro Sapientiae dicitur: Haec cogitans apud me, et commemorans in corde meo, quoniam immortalitas est in cogitatione sapientiae . Quod apud se cogitat, hoc in corde suo commemorat, quod utrumque dum dicit, illam utique cogitationem et illam commemorationem, non exterius, sed interius sibi inesse monstravit. Dicitur etiam in Proverbiis: Fili, non te comprehendat cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
gamus quam uita ȩternam quaeerat in patre : uere enim apud
dm̃ est ds uerbum : quia indõ est ds̃ uerbũ : &uereapud dĩ sapi¬
entem est sapientia : quia in sapientedõ est sapientia : & uerea pud
diñ uiuum est uita : quia lndõ uiuo estds uita : &uereapud dm̃
uerum est ds ueritas : quia indõ uero estds ueritas : & uereapud
dm̃ fortem estds̃ uirtus quia indõ forti estds̃ uirtus : Ssed quid
mirum si hoc est filio eẽ apud patrem : qđ est illi eẽ in patre. quia
scilicet naturaliter natus depatre . permanet semꝑ in patre. cũ &iam
dehominib: legamus quantũ ad substantiã attinet qua natura lite
homines sunt. non aliud eẽ cumdicitur aliquid apud illos ẽẽ quã
in illis esse : unde testimonia manifestissima proferenus : In libro
aesaiaecontinetur e ethiaeregis oratio quam postadiectos
sibi ad uitam annos quindecim addm̃ effudit ubi int̃ cetera sic

Expanded text:
gamus quam vitam aeternam quae erat in Patre: vere enim apud gamus quam vitam aeternam quae erat in Patre: vere enim apud Deum est Deus Verbum, quia in Deo est Deus Verbum. Et vere apud Deum sapientem est sapientia, quia in sapiente Deo est sapientia. Et vere apud Deum vivum est vita, quia in Deo vivo est Deus vita. Et vere apud Deum verum est Deus veritas, quia in Deo vero est Deus veritas. Et vere apud Deum fortem est Deus virtus, quia in Deo forti est Deus virtus. Sed quid mirum, si hoc est Filio esse apud Patrem, quod est illi esse in Patre, quia scilicet naturaliter natus de Patre permanet semper in patre: cum etiam de hominibus legamus quantum ad substantiam attinet, qua naturaliter homines sunt non aliud esse, cum dicitur aliquid apud illos esse, quam in illis esse? Unde testimonia manifestissima proferemus. In libro Isaiae continetur Ezechiae regis oratio, quam post adjectos sibi ad vitam annos quindecim, ad Deum effudit, ubi inter caetera sic
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudini consentire : Si autem hȩc immut abilitas quaea pud dm̃est
non interius eẽ sed exterius credit᷑: ꝓfecto indõ esse noncredit᷑
xsi indõ immutabilitas eẽnoncreditur: consequenter ds̃ ipse mu¬
tabilis prȩdicatur : & ne hoc uelint filio assignare : audiant in
eodem loco patremluminũ nominatum : Pro indecum audimus
quia apud dm̃ non est transmutatio : hoc sentiamus secundũ catho¬
licae fidei ueritatem quia nulla est indõ mutatio : &cudicit᷑ uerb
erat apud dm̃ non aliud sentiamus quam uerbum erat indo : &
cum sapientia in prouerbiis dicit. eram apud illumom̃a componens
non aliud sentiamus quam eram in illo componens : & cumdõ dicin
Apud te est fons uitae: non aliud intelligamus quam inte est fons
uitae : & cum iohannes dicit. Annuntiamus uobis uitã ȩternam
quae erat apud patrem & palam facta est nobis: non aliud intelli¬

Expanded text:
rectitudini consentire. Si autem haec immutabilitas, quae apud Deum est, rectitudini consentire. Si autem haec immutabilitas, quae apud Deum est, non interius esse, sed exterius creditur, profecto in Deo esse non creditur. Et si in Deo immutabilitas esse non creditur, consequenter Deus ipse mutabilis praedicatur. Et ne hoc in Filio assignare audeant , audiant in eodem loco Patrem luminum nominatum. Proinde cum audimus quia apud Deum non est transmutatio, hoc sentiamus secundum catholicae fidei veritatem, quia nulla est in Deo mutatio. Et cum dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud sentiamus quam Verbum erat in Deo; et cum Sapientia in Proverbiis dicit: Eram apud illum componens , non aliud sentiamus quam eram in illo componens. Et cum Deo dicitur: Apud te est fons vitae , non aliud intelligamus quam in te est fons vitae. Et cum Joannes dicit: Annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et palam facta est nobis : non aliud intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tatem indõ non esse. hoc sit quod &iam paulus dicit iniquitatẽ
apud dm̃ non esse. Quod si eis forsitan uidetur ut ex aduerso
aliud dicant hoc est reliquum est eis. ut aut ꝓphetis aut a posto
contradicant. & licet tot tantisq. testimonus confutata
hereticorum sententia cognoscatur. nulla ueritate subnixa : respondeam
tamen quid deillo a postoli ia cobiloco sentiant ubi dicit. omne
datum optimum & omnedonum ꝑfectũ desursum est. descendens
a patreluminum apud quem non est trans mutatio nec uicissitudinis
obumbratio. Apud quem autem transmutatio non est: profecto
mutabilitas non est. & apud quem mutabilitas non est immutabili¬
tas est : Haec igitur immutabilitas qua eapud dm̃ est : dicant utrum
exterius añ interius est : Si enim interius est. eccehoc est indõ eẽ qđ
apud dm̃ est : Desinant igit᷑ per uersa sentire. & festinent catholig

Expanded text:
tatem in Deo non esse, hoc sit, quod etiam Paulus dicit: Iniquitatem tatem in Deo non esse, hoc sit, quod etiam Paulus dicit: Iniquitatem apud Deum non esse. Quod si eis forsitan videtur ut ex adverso aliud dicant, hoc eis reliquum est, ut aut prophetis aut Apostolo contradicanaereticorum sententia cognoscatur nulla veritate subnixa, respondeant tamen quid de illo apostoli Jacobi loco sentiunt, ubi dicit: Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Apud quem autem transmutatio non est, profecto mutabilitas non est: et apud quem mutabilitas non est, immutabilitas est. Haec igitur immutabilitas, quae apud Deum est, dicant, utrum exterius an interius est; si enim interius est, ecce hoc est in Deo esse, quod apud Deum esse. Desinant igitur perversa sentire, et festinent catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
uid beatus habuit. quem &iam moyses sc̃s accepit. sicut ipse testa¬
tur dicens: habentes autem eundem sp̃m fidei sicut scriptum est
credidi propter qđ locutus sum &nos credimus propter quod¬
& loquimur quomodo autem unum sp̃mfidei habuerunt si de
fidelidõ diuersa senserunt : Magna est autem sentiendi diuersitas.
si diuersum est quod dicit paulus non eẽ iniquitatem apuddmñ. ab
eo quod moyses & dauid dicunt nones sei niquitatem indõ: & si
dicente paulo eundem se habere spmfide quem &iam ꝓphetae ha¬
buerunt in eorum fide diuersus est sensus mendax quod absit
apostolus ꝓnuntietur : qui in sexpm loqui testatur : An experim̃¬
xp̃s in paulo locutus est: paulus utiq mendax non est: & quia
cum eundem spinfidei sehabere dicit non mentitur. uterq. sensus
consonans inuenitur. ut quod moyses & dauid dixerunt iniqui¬

Expanded text:
vid beatus habuit, quem etiam Moyses sanctus accepit, sicut ipse testavid beatus habuit, quem etiam Moyses sanctus accepit, sicut ipse testatur, dicens: Habentes autem eumdem spiritum fidei, sicut scriptum est: Credidi, propter quod locutus sum: et nos credimus, propter quod loquimur . Quomodo autem unum spiritum fidei habuerunt, si de fideli Deo diversa senserunt? Magna est autem sentiendi diversitas, si diversum est quod dicit Paulus, Non esse iniquitatem apud Deum, ab eo quod Moyses et David dicunt, Non esse iniquitatem in Deo. Et si dicente Paulo, eumdem se habere spiritum fidei, quem et prophetae habuerunt, in eorum fide diversus est sensus, mendax quod absit Apostolus pronuntietur, qui in se Christum loqui testatur? An experimenniam vere Christus in Paulo locutus est, Paulus utique mendax non est. Et quia cum eumdem spiritum fidei se habere dicit, non mentitur; uterque 48 sensus consonans invenitur: ut quod Moyses et David dixerunt iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
sit: Itane uero spr scr sic apud fideles manet ut in ipsis fidelibus eẽ
possit uerbum autem ds sic apud dm̃ est. ut indõ esse non possit :
quid dicam dehis qui descripturis sicdisputa redesiderant ut intelli¬
gentiae sp̃italis uiam nullatenus quaerant & a uertentes oculos
a uero lumine iugiter intenebris delectent᷑ errare : Hocidem quippe
esse apud dm̃ quod est esselndõ scã scriptura alus lõcis quoq ostor¬
ait : Num quid iniquitas apud dm̃ : absit: Eligant in hoc loco qđ
uoluerint arriani & ut suam sapientiam euidenter ostendant de
legalibus & ꝓphecccis atq a postolicis dictis iudicium ferant :
moyses dicit ds fidelis inquo non est iniquitas. dauid quoq dic̃
numquid iniquitas apud dm̃ : ab sit: aut igitur fateant᷑ a posto¬
licum sensum legali ꝓpheticoq sensui conuenire : autdicant
apłm paulum alegali & ꝓphetica intelligentia discrepare:

Expanded text:
sit. Itane vero Spiritus sanctus sic apud fideles manet ut in ipsis fidelibus esse sit. Itane vero Spiritus sanctus sic apud fideles manet ut in ipsis fidelibus esse possit: Verbum autem Deus sic apud Deum est, ut in Deo esse non possit? Quid dicam his qui de Scripturis sic disputare desiderant, ut intelligentiae spiritalis viam nullatenus quaerant, et avertentes oculos a vero lumine, jugiter in tenebris delectentur errare? Hoc idem quippe esse apud Deum, quod est esse in Deo, sancta Scriptura aliis quoque locis ostenait: Nunquid iniquitas apud Deum? absit . Eligant in hoc loco quod voluerint Ariani, et, ut suam sapientiam evidenter ostendant, de legalibus et propheticis atque apostolicis dictis judicium ferant. Moyses dicit: Deus fidelis, in quo non est iniquitas. David quoque diciNunquid iniquitas apud Deum? absit. Aut igitur fateantur apostolicum sensum legali propheticoque sensui convenire, aut dicant apostolum Paulum a legali et prophetica intelligentia discrepare.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectorem suum facerem ansionem ut xp̃r interim solus in in¬
teriori homine nr̃o inhabitare possit. Pater autem exterius
remanens apudquem mansionem facit Non solum ipse interius
manerenequeat sed &iam filium cõmunione aduentus sui :
ne interiore homine habitare possit inpediat. Sp̃m quoq: stcm̃ sic
filiusdĩ promisit fidelibus suis ut apudeos maneat & in ipsis sit:
dicit enim. Sidiligitis me mandatamea seruate. & ego rogabo
patrem & alium para clytum dabit uobis ut maneat uobis in a&es
num spm̃ ueritatis quemn mundus non potest accipere . quia non
uidit eum neo scit eum: Uos aũt cognosc&is eum: quia apud uos
manebit & in uobis erit: ecce apud quos man&. in eis est. sp̃s sci
Dicatur quaehic potest. esse. diuersitas in eo quod apud eos man&
& in eis est : &enim in uno laco utraq prȩpositio ponitur: & sp̃ui
sco utriusq rei possibilitas assignatur: ut apud quos manet. In eis

Expanded text:
dilectorem suum facere mansionem, ut Christus interim solus in indilectorem suum facere mansionem, ut Christus interim solus in interiore homine nostro inhabitare possit, Pater autem exterius remanens, apud quem mansionem facit, non solum ipse interius manere nequeat, sed etiam Filium communione adventus sui ne in interiore homine habitare possit impediat. Spiritum quoque sanctum sic Filius Dei promisit fidelibus suis, ut apud eos maneat, et in ipsis sit. Dicit enim: Si diligitis me, mandata mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum st accipere, quia non vidit eum, nec scit eum; vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit . Ecce apud quos manet, in eis est Spiritus sanctus. Dicatur ergo quae hic potest esse diversitas in eo quod apud eos manet, et in eis est? Etenim in uno loco utraque praepositio ponitur, et Spiritui sancto utriusque rei possibilitas assignatur, ut apud quos manet, in eis
Abbreviated transcription (Latin):
reges horrendos in portentis & signis : Hunc introitum suum
quo in animas intrat : &iam in apocalypsi iohannis insinuat di¬
cens: ec cesto adianuam & pulso siquis audierit uocem m eam
& a peruerit ianuam : introibo ad eum & cȩnabo cum illo &
ipse mecum. Hoc introitu pate & filius ad dilectorem suum
ueniunt & mansionem apud eum faciunt. sicut ipse filius loquit᷑
Siquis diligit me sermonem meum seruabit & paterm̃s diliget eũ¬
& ad eum ueniemus & mansionem apud eum faciemus : Quod si
uenientes pater & filius ad eum apudquem mansionem facius
non interius sed exterius sunt: dicatur nobis ubi ad eum
ueniant & mansionem apud eum faciant. Interim qđ interui
in suis fidelib: In habitetxp̃rpaulo predicante cognouimꝰ
qui ait. in in teniori homine habita re xpm ꝑfidem incordibus
uris : An forsitan dicturi sunt aliter in interiori hominen ro

Expanded text:
reges horrendos in portentis et signis . Hunc introitum suum, reges horrendos in portentis et signis . Hunc introitum suum, quo in animas intrat, etiam in Apocalypsi Joannis insinuat, dicens: Ecce sto ad januam et pulso: si quis audierit vocem meam et aperuerit januam, introibo ad eum, et coenabo cum illo, et ipse mecum . Hoc introitu Pater et Filius ad dilectorem suum veniunt, et mansionem apud eum faciunt: sicut ipse Filius loquitur: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget euet ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod si venientes Pater et Filius ad eum, apud quem mansionem faciunt, non interius, sed exterius sunt, dicatur nobis, ubi ad eum veniant et mansionem apud eum faciant? 47 Interim quod interius in suis fidelibus inhabitet Christus, Paulo praedicante cognovimus, qui ait: In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . An forsitan dicturi sunt, aliter in interiore homine nost
Abbreviated transcription (Latin):
denuo dicit : quiabonus homo debono thesauro cordis sui ꝓ¬
fertbona & malus homode malo thesauro cordissui ꝓfertmala :
Iamne cognoscunt in quanto error euersentur qui uerbũ apud
dm̃ non interius sed exterius asserer emoliuntur : Rursus in¬
eodem libro scriptũ desapientia logimus : Immortalitas enim est¬
in memoria illius qm̃ & apud dm̃ nota est & apud homines : quo¬
mnodo autem apud homines nota est si non intrahomines sed extra
homines est : cumnisi in animã hominis intrauerit. nota homi¬
nieẽ non possit: Deipsa quippesicdicitur : & ꝑ manens inse om̃a
in nouat & ꝑ nationes in animas scãr sẽ trans fert: & ut non
aliud agnoscatur in animas setrans ferre quam in animas intra¬
ye rursus de illa textus scriptura escã esic memorat: hec popu¬
lumiustũ & semensinequerla liberauit anationib: quae illum
comprimebant: in trauit in animam seruidñi. & steait contra

Expanded text:
denuo dicit: Quia bonus homo de bono thesauro cordis sui pdenuo dicit: Quia bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona: et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Jamne cognoscunt in quanto errore versentur qui Verbum apud Deum, non interius, sed exterius asserere moliuntur? CAPUT eodem libro scriptum de sapientia legimus: Immortalis enim est memoria illius, quoniam et apud Deum nota est, et apud homines . Quomodo autem apud homines nota est, si non intra homines, sed extra homines est? Cum nisi in animam hominis intraverit, nota homini esse non possit. De ipsa quippe sic dicitur, et permanens in se omnia innovat, et per nationes in animas sanctas se transfert . Et ut non aliud agnoscatur, in animas se transferre, quam in animas intrare: rursus de illa textus Scripturae sanctae sic memorat: Haec populum justum et semen sine querela liberavit a nationibus quae illum comprimebant. Intravit in animam servi Domini, et stetit contra
Abbreviated transcription (Latin):
tis inueniant : & utinam sicde errore confundantur : ut adue¬
ritatem conuertantur : Si enim dixerint sicistũ scripturae
uersiculum diuidendum quod scriptũ est. dixerunt apud sẽ
cogitantes non recte . ut ipsum apud sep̃cedenti sermone iun¬
gentes sic distinguant dixerunt apudse. ut postea in ferant
cogitantes non recte : dauitico statim conuincuntur eloquio
non aliudesse apud sedicere. nisi incordedicere : ait enim : quae
dicitis incordibus uris : Quodsi aliter distinguere uelint ut ipsũ
apud se non prȩcedenti sermoni sed subsequenti coniungant.
ut prȩmittentes dixerunt. inter iecto silentio postmodũ inferant
illud dictũ est apud secogitantes non recte : &iam hinc incre¬
pationem saluatoris audiant ut cordis esse cogitationes agnoscant :
Ait enim : Quid cogitatis mala incordib: uris ÷ alio quoq: loco
idem dñs docet quia decorde ex eunt cogitationes malae &

Expanded text:
tis inveniant. Et utinam sic de errore confundantur, ut ad vetis inveniant. Et utinam sic de errore confundantur, ut ad veritatem convertantur. Si enim dixerint, sic istum Scripturae versiculum dividendum, quod scriptum est, Dixerunt apud se, cogitantes non recte, ut ipsum apud se, praecedenti sermoni jungentes, sic distinguant: Dixerunt apud se, ut postea inferant, cogitantes non recte. Davidico statim convincuntur eloquio, non aliud esse, apud se dicere, nisi in corde dicere. Ait enim: Quae dicitis in cordibus vestris . Quod si aliter distinguere voluerint, ut ipsum apud se, non praecedenti sermoni, sed subsequenti conjungant, ut praemittentes dixerunt, interjecto silentio, postmodum inferant illud quod dictum est, Apud se cogitantes non recte , etiam hinc increpationem Salvatoris audiant, et cordis esse cogitationes agnoscant; ait enim: Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Alio quoque loco idem Dominus docet: Quia de corde exeunt cogitationes malae . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sermone sed subsequenti uelint arriani coniungere : ut nondicatur
dixerunt apud se sed dicatur dixerunt : & post modum infera tur
apud secogitantes. Audiant &iam hinc diuinarũ testimonia
scripturarũ & cognoscant officium cogitationis humanae
non ad exteriorem sed ad interiorem hominem pertinere : eu an¬
gelista dicit. Quia cum dño paralyticus offerretur. uidens
diis fidem illorum qui eum ꝑ tegulas submiserant: dixit: Confi¬
de fili remittuntur tibi peccatatua : &eccequidam describis
dixerunt intrase : hic blasphemat: & cum uidisset ihs cogita¬
tiones eorũ dixit : utquid cogitatis mala in cordib: ur̃is : Quos
dixit euangelista intrasedixisse : ipsos dñs dicit incordib: mala
cogitasse : Quid est autem mala in cordib: cogitare. nisi cogi¬
tare apud senon recte : Quomodo ergolibet huius loci sensun
arriani distinguant: ibi necesse est confusionem suȩ prauita¬

Expanded text:
sermoni, sed subsequenti velint Ariani conjungere, ut non dicatur, sermoni, sed subsequenti velint Ariani conjungere, ut non dicatur, dixerunt apud se, sed dicatur, dixerunt, et postmodum inferatur, apud se cogitantes; audiant etiam hinc divinarum 46 testimonia Scripturarum, et cognoscant officium cogitationis humanae, non ad exteriorem, sed ad interiorem hominem pertinere. Evangelista dicit; quia cum Domino paralyticus offerretur, Videns Dominus fidem illorum, qui eum per tegulas submiserant, dixit: Confide, fili, remittuntur peccata tua; et ecce quidam de scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum dixit: Utquid cogitatis mala in cordibus vestris ? Quos dixit evangelista intra se dixisse, ipsos Dominus dicit in cordibus mala cogitasse. Quid est autem mala in cordibus cogitare, nisi cogitare apud se non recte? Quomodolibet ergo hujus loci sensum Ariani distinguant, ibi necesse est, confusionem suae pravita
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sed interioris hominis officio reperitur : Ait enim
scriptura sicut supralam positum est : dixerunt apud secogi¬
tantes non recte : quid est autom apud sedicere : nisi incorle
uo dicere : Propter quod alibidicitur : quaedicitis in cordib
uris & in cubilibus ur̃is compungimini : hoc estergo apud se
dicere quod est intra sẽ dicere : Vnde & phariseus illequi dnm po¬
poscerat ad conuescendum. cum ingressa mulier illa pet catrix
lacrimis rigaret & capillis pedes tergeret saluatoris quia intra
secogitabat. Intra sẽ utiq dicebat qđ cogitando dicebat : Ait enim
euangelista : uidens autem phariseus qui uocauerat eum. Ait intra
sẽ dicens : quid est enim ait intrase. nisi cogitauit intrase : uerũ¬
tamen scriptura docente cognoscimus quia qui cogitat intra sẽ
cogitat apud se: Ideo utiq dicitur. dixerunt a pud se cogitantir
non recte : At tamenne hoc quod dictũ est apud se. non p̃cedenti

Expanded text:
, sed interioris hominis officio reperitur. Ait enim , sed interioris hominis officio reperitur. Ait enim Scriptura, sicut supra jam positum est: Dixerunt apud se cogitantes non recte. Quid est autem apud se dicere, nisi in corde suo dicere? Propter quod alibi dicitur: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Hoc est ergo apud se dicere, quod est intra se dicere. Unde et Pharisaeus ille qui Dominum poposcerat ad vescendum, cum ingressa mulier peccatrix lacrymis rigaret, et capillis pedes tergeret Salvatoris, qui intra se cogitabat, intra se utique dicebat quod cogitando dicebat. Ait enim evangelista: Videns autem Pharisaeus, qui vocaverat eum, ait intra se dicens . Quid est enim, ait intra se, nisi cogitavit intra se? Verumtamen Scriptura docente cognoscimus quia qui cogitat intra se, cogitat apud se. Ideo utique dicitur: Dixerunt apud se cogitantes non recte. Attamen ne hoc quod dictum est apud se, non praecedenti
Abbreviated transcription (Latin):
minis non sit sed nec corporis actio Sit : enim uero quia idipsũ
quod cogitatio dicitur non solum non extrahominem sed nec
in ipso corporhominis inuenitur : quis non uideat cogitatio¬
nem solius esse animae. cui perrationa lemuir tutem diuinitus
datũ est cogitare. In homine quippe cogicando dominat᷑ animu
operando autem seruitium ex hib et corpus: Ibi est enim homini
data cogitatio : ubi est inserta boni maliq discretio : Interior
igitur homo cogitationis officiumgerit : qui &iam intelligen¬
di uirtutem adimaginemdĩ creatus accepit : Cumergo apud
se homo cogitat: non extrase sed intra secogitat. qui non ex¬
tra secogitaret. &iamsi ad exteriorem hominem cogitatio per¬
ineret : quanto magis intrase cogitat quando quidem non exte¬
rior homo sed interior cogitat. Quit amen secundũ scrip̃turae
testimonium apud secogita redicitur. quo utiq non exterioris¬

Expanded text:
minis non sit, sed nec corporis actio sit. Enim vero quia id ipsum minis non sit, sed nec corporis actio sit. Enim vero quia id ipsum quod cogitatio dicitur non solum non extra hominem, sed nec in ipso corpore hominis invenitur, quis non videat cogitationem solius esse animae, cui per rationalem virtutem divinitus datum est cogitare? In homine quippe cogitando dominatur animus, operando autem servitium exhibet corpus. Ibi est enim homini data cogitatio, ubi est inserta boni malique discretio. Interior igitur homo cogitationis officium gerit, qui etiam intelligendi virtutem ad imaginem Dei creatus accepit. Cum ergo apud se homo cogitat, non extra se, sed intra se cogitat, qui non extra se cogitaret, etiamsi ad exteriorem hominem cogitatio pertineret. Quanto magis ergo intra se cogitat, quandoquidem non exterior homo, sed interior cogitat. Qui tamen secundum Scripturae testimonium apud se cogitare dicitur, quod utique non in exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
qui aueritatedis sentiunt : Ec cequibus sententis error infidelis
asseritur : eccequib: ad inuantionib: fides ueritas impugnatur
sed quibus libet arietibur ecdesiam scãm heretici quatere ni¬
constitutam sub uertere nonualebunt. Immo scipsos prorsus
sub uertunt & ex terminant quidm̃ uerũ dĩ unicum filiũ contu¬
indiosis assertionib: ex acerbant Nec ab inuiria temperant &iã
patris : dum ingratificentiam reddunt gratiaes aluatoris : Qua¬
propter congruum uidetur ut ex aliis scripturarũ locis uerbi
huius intelligentia requiratur. ut appareat utrum quicquid apud
aliquem es sedicitur deb eamus secundum illorũ sententiã semper
ex terius estimare: IN libro sapientia e legimus dictũ dequibus da
dixerunt apud secogitantes non recte: Huius loci ab arrianis
exigimus rationem utrum qui apud secogitat. Intra se añ exira
se cogitet cum hominis cogitatio non solum extracorpus ho¬

Expanded text:
qui a veritate dissentiunt. Ecce quibus sententiis error infidelis qui a veritate dissentiunt. Ecce quibus sententiis error infidelis asseritur. Ecce quibus adinventionibus fidei veritas impugnaturSed quibuslibet arietibus Ecclesiam sanctam haeretici quatere niconstitutam subvertere non valebunt. Imo seipsos prorsus subvertunt et exterminant, qui Deum verum Dei unicum Filium contumeliosis assertionibus exacerbant. Nec ab injuria temperant etiam Patris, dum ingratificentiam reddunt gratiae Salvatoris. Quapropter congruum videtur ut ex aliis Scripturarum locis verbi hujus intelligentia requiratur, ut appareat, utrum quidquid apud aliquem esse dicitur, debeamus, secundum illorum sententiam, semper exterius aestimare. In libro Sapientiae legimus dictum de quibusdam: Dixerunt apud se cogitantes non recte ; hujus loci ab Arianis exigimus rationem, utrum qui apud se cogitat, intra se an extra se cogitet? cum hominis cogitatio non solum extra corpus ho