comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł e ꝯu̾so: errant. S cũ diceretur
sarai. id ẽ pͥnceps mea qͣi unius
gentis: dicta ẽ sara. id ẽ pͥnceps
absolute. qͣi om̃iũ gentiũ pͥnceps
fut᷑a. Et attende qͦd qͣntũ ad nos
uidet᷑ i. litt̾a subtͣcta. ⁊ nulla ad

Expanded text:
 et errant. Sed cum diceretur Sarai, id est Princeps mea, et quasi unius gentis, dicta est Sara, id est princeps absolute, quasi omnium gentium princeps futura. Et attende quod quantum ad nos videtur, i littera subtracta, et nulla
Abbreviated transcription (Latin):
sonat .a. Idioma enĩ eoꝵ ẽ scri¬
R. aũtꝰ siuꝑaddita e. causã eupho¬
nie. Et qr temꝑe circũcisionis
mutatũ ẽ ei nom̃ cũ circũcidt̃¬
pueros ĩponunt hebrei nomina.
Nolens itaq dñs qͣi qͦdã caract̾e
ppłm suũ ab aliis discern̾e: indiẽ
eis circũcisionẽ sic. Circũcidetur

Expanded text:
scrir autem supradicta est causa euphoniae. Et quia tempore circumcisionis mutatum est nomen ei, cum circumcidunt imponunt Hebraei nomina. Volens itaque Dominus quasi quodam charactere populum suum ab aliis discernere, induxit eis circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: nͥ forte intelligat᷑ esar ser¬
uisse iacob dũ ꝑsecutꝰ ẽ eum᷑ ut
lima ꝯfert ferro. fornax auro. fla¬
gellũ grano. Cũ gͦ duos peꝑisset:
qͥ prior egressus ẽ. rufus erat ⁊ to¬
tus in modũ pellis hispidꝰ. ⁊ dictꝰ
ẽ ob hoc seir. Hebrei enĩ. seiron ca¬
pillaturã dic̃t. Dictus ẽ aũt ꝓpͥo
noĩe esax: id ẽ fortis. Protinus alt̃
egrediens. plantas frĩs in manu te¬
nebat: qͣsi ret᷑here uolens fr̃em a
pͥmogenit᷑a. ⁊̃ ob hoc dictus ẽ ia¬
cob: id ẽ supplantator. Sexagena
riꝰ erat ysaac: qͣndo nati st̃ ei par¬
uuli. Uiuebat gͦ abrahã: ⁊ adhuc
qͥndecĩ annis suꝑuixit. Abrahã

Expanded text:
Jacob. Nisi forte intelligatur, Esau servisse Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior egressus est rufus erat, et totus in modum pellis hispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Sciron capillaturam dicunt. Dictus est proprio nomine Esau, id est fortis.--Protinus alter egrediens, plantam fratris in manu tenebat, quasi retrahere volens fratrem a primogenitura, et ob hoc dictus est Jacob, id est supplantator.--Sexagenarius ergo erat Isaac quando nati sunt ei parvuli. Vivebat ergo Abraham, et adhuc quindecim annos supervixit.
Abbreviated transcription (Latin):
mens reliqͥt argos. ⁊ tͣnstulit reg¬
nũ apud micenas. Si legeris in
hystoriis regnũ hoc ꝓcessisse ab i

Expanded text:
mens reliquit Argos, et transtulit regnum apud Mycenas. Si legeris in historiis regnum hoc processisse ab I
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Forte ad montẽ moria ubi a¬
brahã altare dño fecerat. Iuit. ⁊
ĩmolatis hostiis. substra tis pellibꝰ
earũ incubans. ꝑ somniũ accepit
oracłm forte more gentiũ quẽ
uiderat in parentibꝰ. sp̃em lauri
ꝗͣ tͥpodẽ dic̃t capiti supposuit. ⁊¬
ramis arboris q̃ agnuscastꝰ dicit᷑
incubuit. ut uisiones capitis fan¬
tasticas dormiens ñ sentiret: uel
adhuc uiuentẽ melchisedech ꝯfu¬
luit. Quocũq aũt mͦ fecerit: re¬
sponsũ hoc accepit a dño. Due
gentes in ut̾o tuo st̃. id ẽ patres
duaꝵ gentiũ: q̃ int̾ se pꝰ diuideis

Expanded text:
tum, forte ad montem Moria, ubi Abraham altare fecerat Domino, fit, et immolatis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculum. Forte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quocunque autem modo fecerit, responsum accepit a Domino: Duae gentes sunt in utero tuo, id est patres duarum gentium, quae inter se post di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequit᷑ hystoria. Ysaac qͣ¬
draginta annoꝵ erat. cũ duxit
rebeccã uxorẽ. Que inuenta est
sterił longo tp̃r. Sciens aũt ysa¬
ac patri suo factã ꝓmissionẽ semi¬
nis multiplicandi ꝑ ipsũ: orauit
dñm ut qͦd ꝓmiserat impleret.
Et ꝯcepit mulier. hñs duos in
ut̃o. S cũ uicina eẽt partui: col¬
lidebant᷑ in ut̾o eiꝰ paruuli. Sep
sẏmmachꝰ. in suꝑficie ferebant᷑.
in sunilitudine. nauis legitimo
pondere carentis. Mouebantur
enĩ mixt̃ĩ pueri. ut uicissĩ alter
priꝰ alt̾o uideret᷑ posse ꝓdire ad
ortũ. N ꝓ exilitate ut̾i mat̾ni qͣsi
uix geminos capientis intelligen¬
dũ ẽ hoc accidisse ut qͥbꝰdã uisũ
ẽ: s tm̃ ex uoluntate dĩ iam de¬
monstrantis in ñdũ natis. qͦd fu¬
turũ erat in adultis pͥmogen
cessisse alt̾i ꝑ gr̃am. In posteris ⁊̃
eoꝵ futurã dissensionẽ iã tẽ figu¬
rabat᷑. Credit᷑ enĩ iã tẽ in utero
scificatꝰ fuisse iacob: ⁊ in ħ motu

Expanded text:
sequitur historia: Isaac quadraginta annorum erat cum duxit Rebeccam uxorem, quae inventa est sterilis longo tempore. Sciens autem Isaac patri suo factam promissionem, seminis multiplicandi per ipsum, oravit Dominum, ut quod promiserat impleret. Et concepit mulier, habens duos in utero. Sed cum vicina esset partui, collidebantur in utero ejus parvuli; septSymmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in adultis, primogencessisse alteri per gratiam, in posteris etiam eorum futuram dissensionem, jam tunc figurabat. Creditur enim in utero jam tunc sanctificatus fuisse Jacob, et in hoc motu
Abbreviated transcription (Latin):
genario ysaac: restabañt adhuc
abrahe qͥndecĩ anni ad uitã. Hoc
ido diximꝰ: qi iosephꝰ sic ait. Porro
pꝰ mortẽ abrahe. ꝯcepit uxor ysa¬
ac. ⁊ cet̾a: mortẽ eiꝰ forte appellans
qͣndo iã penitꝰ effeto corꝑe gen̾are

Expanded text:
nato Isaac, restabant adhuc Abrahae quindecim anni ad vitam. Hoc ideo diximus, quia Josephus sic ait: Porro, et post mortem Abrahae concepit uxor Isaac, etc. mortem ejus forte appellans, quando jam penitus effet
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑ numerũ colũnaꝵ numeꝵ
int̾capedinũ. Habebat gͦ utrũq
latꝰ magnũ uiginti colu̾nas. id ẽ
uiginti int̾capedines. alia lat̾a
decẽ colũnas. id ẽ decem inter

Expanded text:
um columnarum numerum intercapedinum. Habebat ergo utrumque latus magnum viginti columnas, id est viginti intercapedines. Alia littera decem columnas, id est decem interc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor erant colũne in modum
portaꝵ. qͥbꝰ appensũ erat uelũ. de
iiii. p̃ciosis coloribꝰ ꝯtextũ opere
plumario. qͦd ad ingressũ ł eg̾s¬
sum de facili attolli ⁊ deponi po¬
terat. Notandũ tñ in longioribꝰ
lat̾ibꝰ fuisse colũnas uiguiti ⁊ u¬

Expanded text:
quatuor erant columnae in modum quatuor erant columnae in modum portarum, quibus appensum erat velum de quatuor pretiosis coloribus, contextum opere plumario, quod ad egressum, et ingressum facile attolli et deponi poterat. Notandum tamen in longioribus lateribus fuisse columnas vigi
Abbreviated transcription (Latin):
s fic quadrũ erat s in forma al¬
tera parte longiori. Erantq in
lat̾e australi uiginti colũne de¬
habentes argentea cũ celaturis.
cũ basibꝰ eneis. spacio qͥnq cubi¬
toꝵ int̾ se distantes. suꝑ quas
q funes ab anulis usq ad capita
in terrã ualide fixi. ut atrium
ĩmobile custodirent. Cortina uͦ
de bisso mollissĩa centũ cubitoꝵ
in longũ ⁊ qͥnq in latũ ꝑ colũ¬
nas dependebat a capite usq
ad basẽ diffusa. ut nichil a pari¬
ete differre uideret᷑. nͥ forte pro
aeris intẽꝑie q̃nq retͦ funbꝰ ⁊
paxillis traheret᷑. ⁊ sub ea tanꝗͣ
sub tecto ppłs reciꝑet᷑. In eundẽ
modũ latus aqͥlonis uiginti co¬
lũnas. ⁊ cortinã habebat diffu
sã. Ab occidente uͦ decẽ colũne
⁊ cortina cubitoꝵ qͥnqͣginta atͥ¬
um cingebat. In ingressu uͦ ad
orientẽ tres colũne huic. ⁊ tres
inde stabant. ⁊ cortine iuxta
has diffuse. nichil a pͥoribꝰ diffe¬
rentes. In medio ũ lateris ezus

Expanded text:
 non quadratum, sed in forma altera parte longiori. Erantque in latere australi viginti columnaehabentes argentea cum caelaturis, cum basibus aeneis, spatio quinque cubitorum inter se distantes, super quas tque funes ab annulis usque ad capita in terra valide fixi, ut atrium immobile custodirent. Cortina vero de bysso mollissima, centum cubitorum in longum, et quinque in altum per columnas dependebat a capite usque ad basem diffusa, ut nihil a pariete differre videretur, nisi forte pro aeris intemperie quinque retro funibus et paxillis traheretur, ut sub ea, tanquam sub tecto populus reciperetur. In eumdem modum latus aquilonis viginti columnas et corsam, ab occidente vero decem columnae, et cortina cubitorum quinquaginta atrium cingebat. In egressu vero ad orientem tres columnae hinc, et inde tres stabant, et cortinae juxta has diffusae nihil a prioribus differentes. In medio vero latere ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sit angłs moysen: qͦd in hebreo
patet. Tñ hebreus h̃t̃. relarauit
eũ angłs: quẽ priꝰ scił usq ad mor¬
circũcidendi petrinis cultelliᷤ ha¬
buisse pͥncipiũ: ł a iosue in gal¬
galis. Tñ ubi nos habemꝰ petrã
hebreus ht aciẽ: ⁊ dicit acutissi¬
mã aciẽ. nouacłam. Uñ ⁊ iudei
nouaculis circũcidunt. fabulan¬
tur tñ qͥdã hebrei. usq ad cdauid
circũcisionẽ factam ẽẽ petra: s
qr in deiciendo golyam ferrum
lorice ⁊ galee cessit lapidi iacto.
qͣi dans ei locũ: deinceps lapis
cessit ferro in cͥcumcisione. De

Expanded text:
sit angelus Moysen, » quod in Hebraeo sit angelus Moysen, » quod in Hebraeo patet. Tamen Hebraeus habet, « relaxavit eum angelus, » quem prius scilicet, usque ad mom circumcidendi petrinis cultellis habuisse principium, vel a Josue in Galgalis. Tamen ubi nos habemus « petram, » Hebraeus habet « aciem, » et dicit « acutissimam aciem novaculam. » Unde et Judaei novaculis circumcidunt. Fabulantur quidam Hebraei, usque ad David circumcisionem factam per petram. Sed quia in dejiciendo Goliam ferrum loricae et galeae cessit lapidi jacto, quasi dans ei locum, deinceps cessit lapis ferro in circumcisione.
Abbreviated transcription (Latin):
pedim̃to. Uel q puerũ ducebat:
qͥ incircũcisꝰ erat. Alterũ forte
iã circũciderat moyses. N eñi
credendũ ẽ his qͥ dicunt alterũ
remansisse cũ ietro: cũ supͣ ait
liberos. Tulit ilico sephora petrã¬
acutissimã. ⁊ circũcidit p̃putiũ
filii sui: tetigitq pedes eiꝰ ⁊ ait.
Sponsus sanguinũ tumͥ es:
Ut augꝰ ait. locꝰ iste bre uitate
obscurus ẽ. Ubi gͦ ait te tigit ꝙ¬
pedes eiꝰ intelligendũ est sangusˢ
tetigit pedes eiꝰ. pueri uel
angłi. Ende irata ait iuro. Es ne
mͥ uir sanguinũ: Id ẽ an ex con¬
iugio tuo tantũ scelus teneor a¬
gere: ut fundã sanguinẽ filii
mei: ⁊ recessit ipsa ab eo. ł an
nans enĩ. p̃putiũ iecit ad pedes
moysĩ ⁊ ait. Gener sanguinum
tu mͥ es: Id est tu gener patris
mei id̾̃o factus es. ut esses m. id
est carni mee in filio. ad sangui¬
nẽ. id ẽ ad mortẽ: Uel sanguis
mĩs effusꝰ est ad placandũ angłm
qͥ tibi mortẽ minabat᷑ Et dimi¬

Expanded text:
pedimento. Vel quia puerum ducebat, qui incircumcisus erat. Alterum forte jam circumciderat Moyses. Non enim credendum est illis qui dicunt alterum remansisse cum Jethro, cum supra ait liberos. « Tulit illico Sephora acutissimam petram, et circumcidit praeputium filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait: « Spoit Augustinus, locus iste brevitate obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agere, ut fundam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa ab eo, vel angnans enim praeputium jecit ad pedes Moysi, et ait: Gener sanguinum tu mihi es, » id est tu gener patris mei ideo factus es, ut esses mihi, id est carni meae in filio ad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimi
Abbreviated transcription (Latin):
cebant qͦd multa hic legunt᷑. que ñ
supͣ. ĩmo quedã quasi ꝯtraria: qͦd
ñ fieret. si hic ẽẽt p̃dictoꝵ repetitio.
Ueriꝰ sentiendũ ẽ. qr hic pentateucꝰ
Hebreꝰ ñ uocat hos qͥnq libros tho¬
rath. id ẽ legẽ. Nec ob aliud dicit᷑
iterant᷑. quasi lex it̾ata. Iterant᷑ aũt
hic tria tribꝰ de causis: p̃cepta ⁊ ceri¬
monie. ad cõmendationẽ memorie
⁊ ipsoꝵ ꝯfirmationẽ: bñficia dĩ. ad

Expanded text:
cebant quod multa hic leguntur, quae non supra: quaedam quasi contraria; quod non fieret, si hic esset praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic PentateuchuHebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est legem, nec ob aliud dicituriterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
bunꝰ det̾minando. Itaq in recapitu¬
lando ait moyses. Dixi uob̾ illo tp̃r.
N ualeo solus ur̃a negotia sustinere.
Date ex uob uiros sapientes:⁊ ponã
eos tͥbunos. centuriones. qͥnqͣgenarios
⁊ decanos. Hoc uidet᷑ ꝯtrariũ p̃dic¬
tis. Supͣ enĩ ꝯsilio iet᷑ dix̃ hoc factũ
ẽẽ. Utrũq uͦ factũ fuit. Primo enĩ
ad osiliũ soceri faciendũ secͤto disposit
it pꝰea autoritate ⁊ assensu ppłi com¬
pleuit. Qͦd ⁊̃ dicit hic moyses cdixi¬
stis mͥ mittamꝰ uiros qͥ ꝯsid̾ent t̾rã.
nicte uiros. ñ est ꝯtrariũ: qi ꝑꝑ sugge
mitatẽ qͦ eoꝵ ꝯfortandã it̾auit moy¬
ses de uictoria og regis basan. qͥ resti¬
terat de stirpe gygantũ. ⁊ in argum̃¬
tũ magiutudinis eiꝰ monstrat᷑ lectus¬

Expanded text:
bimus, determinando. Itaque in recapitubimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenarios, et decanos. » Hoc videtur contrarium praedictis. Supra enim, consilio Jethro dixit hoc factum esse; utrumque vero factum fuit. Primo enim, ad consilium soceri, faciendum secreto disposuit, postea auctoritate et assensu populi complevit. Quod etiam dicit hic Moyses: « Dixistis mihi: Mittamus viros, qui considerent terram. Mitte viromitatem quoque eorum confortandam, iteravit Moyses de victoria Og regis Basan , qui restiterit, de stirpe gigantum, et in argumentum magnitudinis ejus, monstratur lectu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽ. Fuer̃t ⁊̃ qͥ dicerent hunc
librũ factũ a iosue trausito iordane:
qr legit᷑ in pͥncipio. Hec st̃ uerba q̃
locutꝰ est moyses tͣus iorclanen. Pro
situ enĩ t̾re ꝓmissionis. script᷑a sacra
dicere ꝯfueuit ultͣ iordanen ł citra¬
git in scripto. Uidet᷑ ĩ ieronimus
ĩ fine de morte moysi: p̃sertĩ cũ cͥca
finẽ libri legat᷑. Scripsit moyses
legẽ hanc. ł paulopost. Postꝗͣ scͥpsit
moyses uerba legis huiꝰ in uolumi¬
ne: p̃cepit leuitis. Tollite librum
istũ: ⁊ ponite ui latere arche fed̾is.
deut̾ononis in archa. Ep ylogꝰ cum
gesimo anno ab exitu isrł de
m̃sis. uideus moyses diẽ mortis sibi
ĩminere. locutꝰ ẽ ad õs filios isrł. ⁊ ce¬
pit legẽ explanare. ꝯgregaus eos se¬
cundũ iosephũ ad iordanẽ in loco uͥ
nc ciuitas abidal ẽ. locusq palmaꝵ.
Sane recapitulationẽ moysi ꝓseq̃ntes.
q̃ supͣ dicta st̃ omittemꝰ. suꝑ addita di¬
cemiꝰ. q̃dã q̃ uident᷑ ꝯtraria memora¬

Expanded text:
icerent hunc librum factum a Josue, transito Jordane, quia legitur in principio: « Haec sunt verba, quae locutus est Moyses trans Jordanem . Pro situ enim terrae promissionis sacra Scriptura dicere consuevit, ultra Jordanem, vel citragit in scripto. Videtur etiam Hieronymus et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc . » Et paulo post: « Postquam scripsit Moyses verba legis hujus in volumine, praecepit Levitis: Tollite librum istum, et ponite in latere arcae foederis . Deuterongesimo anno ab exitu filiorummensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Israel, et coepit legem explanare, congregans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memora
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł: qͥ uicti ꝑ Gedeonẽ retru¬
si st̃ in solitudinẽ de qͣ ꝓdierant.
Quod uͦ legit᷑ in genesi hic erit fe¬
rus hõ: hebreus ht̃ phara. quod
sonat onager. Propt̃ hoc ut dic̃
greui capree a deserto. omnẽ suꝑ¬

Expanded text:
filios Israel , qui victi per Gedeon retrusi sunt in solitudinem de qua prodierant. Quod vero legitur in Genesi: Hic erit ferus homo, Hebraeus habet Phara, quod sonat onager. Propter hoc, ut dicit et capreae a deserto omnem
Abbreviated transcription (Latin):
agar: si forte ex illa suscipiã filioᷤ.
Et ingressus ẽ ad illã. Que cum
ꝯcepiss despex̃ dñam suã: ⁊ abrã
dissimulabat. Et ait sarai. lniq
agis ꝯtra me. Iudicet dñs inter
me ⁊ te. Cui abram. Ecce ancilla
tua in manu tua ẽ: ut̾e ea ut lib
Affligente aũt eã sarai. illa miit
fugã: uolens redire in patriam
suã qr egyptia erat. L inuenit eã
ret soliuagã: iuxta puteũ qui ẽ
in uia in deserto sur. Qͥ dix̃ ad
eã. Uñ uenis. aut qͦ uadis ͤ. & illa.
A facie dñe mee sarai fugio. Cui
angł̃s. Reu̾tere ad cñam tuam:
⁊ humiliare sub ea. Et rursum.
cepisti ⁊ paries filiũ: ⁊ uocabis
nomen eiꝰ ismael. Hic pͥmo legit᷑
Manus eiꝰ ꝯtra om̃s: & manus
omniũ ꝯtra eũ er̃t: ⁊ e regione
fr̃m suoꝵ figet tentoria. Qͦd tñ ñ
de ipso legit᷑: s de filio eiꝰ cedar.
Tñ de genere ipsiꝰ hoc p̃dictũ est:
qr sarraceni uagi sedibꝰ incertis.
gentes qͥbꝰ desertũ ex lat̾e iungit᷑

Expanded text:
illa suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fugam, volens redire ad patriam, quia Aegyptia erat. Et invenit eam solivagam juxta puteum, qui est in via Sur in deserto. Qui dixit ad eam. Unde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub ea. Et rursum: Concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Hic primo legitur Manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione fratrum suorum figet tentoria, quod tamen non de ipso legitur, sed de filio ejus Cedar. Tamen de genere ipsius hoc praedictum est, quia Sarraceni vagi sedibus incertis, gentes, quibus desertum ex latere jungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
obtinebt̃ orbẽ t̾re ꝑ octo ebdoma¬
das annoꝵ. ⁊ uocabit᷑ iter eoꝵ uia
angustie: q patrẽ eoꝵ ismaelem
uocauit dñs onagrũ. In sacris
locis int̃ficient sac̾dotes. Ibidem
cũ mulieribꝰ dormient. Ad sepul¬
chra scõꝵ religabt̃ ium̃ta. ⁊ hoc

Expanded text:
bdomadas annorum, et vocabitur iter eorum via angustiae, quia patrem illorum Ismael vocavit Dominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormient, ad sepulcra sanctorum religabunt jumenta, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et t̃c ĩplebit᷑ qͦd dictũ ẽ ꝑ ezechi¬
elẽ ꝓpħam. fili hoĩs: uoca bestiaᷤᷤ
agri: ⁊ exortare illas dic̃s. ꝯgre¬
gamini ⁊ uenite: eo qͦd sacͥficium
magnũ ĩmolo uobis. Manducate
carnes fortiũ: ⁊ bibite sanguinẽ
posteriora dĩ.⁊ ait. Uidi post̾io¬
ra uidentis me. ⁊appellauit pu
teũ uiuentis ⁊ uidentis: qr uid̾at
eã dsͥ ⁊ qͣi reddiderat uitã sitien¬
ti. ostendendo puteũ. Adhuc pu¬
teus agar ostendit᷑ int̾ chades
⁊ barach. Que cũ rediss peꝑit
filiũ: ⁊ uocauit eũ ismaelẽ. Abr̃a
aũt erat octogintasex annoꝵ: cũ

Expanded text:
Et tunc implebitur, quod dictum est per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibite sanguinem posteriora Dei, et ait: Vidi posteriora videntis me. Et appellavit locum puteum Viventiasi reddiderat vitam sitienti, ostendendo puteum. Adhuc puteus Agar ostenditur inter Cades et Barath. Quae cum rediisset peperit filium, et vocavit eum Ismaelem. Abram autem erat octo
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ẽ. Nec dicas quatuor
ut tot sint gen̾ationes. qͦtiens ibi
legit᷑ genuit. Qͦt alia litt̃a habet
phares. qui genuit ẽsrom. qͥ geñ
aram. qͥ aminadab. qͥ naason qͥ
cũ patre egressus ẽ.⁊ facta est
caligo: ⁊ apparuit ignis qͣi cliban

Expanded text:
egressus est. Nec dicas quatuor egressus est. Nec dicas quatuor ut tot sint generationes quoties ibi legitur, genuit: quod alia littera habet Phares, qui genuit Efron, qui genuit Aram, qui Aminadab, qui Naason, qui cum patre egressus est. Et facta est caligo, et app
Abbreviated transcription (Latin):
regnaturũ in hac t̾ra sem̃ tuũ pꝰ
te. Te enĩ priꝰ mortuo: pꝰ qͣdri¬
gentos annos ĩplebit᷑ ꝓmissio mea.
Nec ẽ intelligendũ quod tot an¬
nis serierunt in egyptoͫ. s hic
numerꝰ annoꝵ in illa afflictione
cõpletus ẽ: qͥ scdm ysidoꝵ ab illo
tẽꝑe cõputat᷑ qͦ ista abre ꝓmittũ¬
tur. Argꝰ ab ysaac nato cõputat.
qr dictũ est sem̃ tuũ. ⁊ ab anno
natiuitatis ysaac. usq ad annũ
egressionis de egypto numerat
qͣ dringentos qͥnq annos. s sc̃pt᷑a
subticet qͥnq. Et legit luterã sic.
Sem̃ tuũ ꝑegrinũ erit qͣdringen¬
tis annis. Siue enĩ in t̾ra chana¬
an siue in egypto ꝑegrinũ fuit:
donͣ habuit hereditatẽ ex ꝓmissi¬
one dĩ. Iuud aũt int̃positũ. subi¬
cient eos ⁊ affligent: ñ refertur
ad qͣ dringentos annos. Qͦd aũt
dictũ ẽ in qͣrta generatione eos
redituros: sođm tribũ sac̾dotalẽ
intelligendũ ẽ. Leui enĩ genuit
it aaron qͥ eleazar. qͥ cũ aarori

Expanded text:
regnaturum in terra hac, et semen tuum post te. Te enim prius mortuo, post quadringintos annos implebitur promissio mea. Nec est intelligendum, quod tot annis servierunt in Aegypto, sed hic numerus annorum in illa afflictione completus est, qui secundum Isidorum ab illo tempore computantur, quo ista Abrae promittuntur. Augustinus ab Isaac nato computat, quia dictum est semen tuum. Et ab anno nativitatis Isaac, usque ad annum egressionis de Aegypto numerat quadringintos quinque annos. Sed Scriptura subticet quinque et legit litteram sic. Semen tuum peregrinum erit quadringentis annis: sive enim in terra Chanaadonec habuit haereditatem ex promissione Dei. Illud autem interpositum, subjicient eos, et affligent, non refertur ad quadringintos annos. Quod autem dictum est, in quarta generatione eos redituros, secundum tribum sacerdotalem intelligendum est. Levi enim genuit it Aaron, qui Eleazar, qui cum Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
primũ decime legunt᷑ date. pri¬
mitie uͦ ab abel. S ait ad eũ rex sodo¬
moꝵ. Da mͥ anĩas: cet̾ã tͥ tolle. Et no¬
luit abrã etiã minimũ qͥd tollere.
exceptis his q̃ comeder̾t iuuenes.
⁊ partibꝰ triũ fr̃m qͥ uen̾ant cũ eo.
Hc melchisedech aiunt hebrei fu¬
isse sem filiũ noe. ⁊ uixisse usq ad
ysaac: ⁊ om̃s pͥmogenitos a noe
usq ad aaron sac̾dotes fuisse : qͥ
in ꝯuiiuiis ⁊ oblationibꝰ ppło bñdi¬
cebant. ⁊ habebant pͥmogenita:

Expanded text:
rimum decimae leguntur datae, primitiae vero ab Abel. Et ait ad eum rex Sodomorum: Da mihi animas, caetera tibi tolle, et noluit Abram etiam minimum quid tollere, exceptis quae comederunt juvenes, et partibus trium fratrum, qui venerant cum eo. Hunc Melchisedech, aiunt Hebraei fuisse Sem filium Noe, et vixisse usque ad Isaac. Et omnes primogenitos, a Noe usque ad Aaron, sacerdotes fuisse, qui in conviviis, et oblationibus populo benedicebant, et habebant primogenita,
Abbreviated transcription (Latin):
abrã dic̃s. ꝓtector tuus sũ: ⁊
merces tua magna nimis ẽ. Et
dixit abrã. Qa dabis michi : Ego
uadã absq liberis: ⁊ damascus
filiꝰ eliezer ꝓcuratoris mei erit
heres m̃s: Quasi dicat. Qͥd mͥ de
ꝓmissione t̾re: cũ desit heres:
Ab hoc damasco aunt damascũ¬
ꝯdsuta ⁊denominata: ⁊ ibi eum
regnasse. Et dix̃ dñs ad eũ. Non
erit hic heres tuuis: s qͥ egrediet᷑
de ut̃o tuo. Credidit abrã dõ: ⁊
reputatũ ẽ ei ad iusticiã. ⁊ quia
insperatũ ꝓmittebat᷑ : q̃siuit a¬
bram signũ unde sciret sibi hoc
fieri: ñ ex diffidentia. s sperando
⁊ moctũ q̃rendo. Et hinc maxĩe
mos ioleuit uideis signa q̃rere.
Et ait dñs. Sume tͥ in crastino
⁊ turtur̾ẽ ⁊ cocumbã. Qsi dicat.

Expanded text:
tuus sum, et merces tua magna nimis. Et dixit Abram: Quid dabis mihi? Ego vadam absque liberis, ac Damascus filius Eliezer procuratoris mei erit haeres meus , quasi dicat: Quid mihi de promissione terrae cum desit haeres? Ab hoc Damasco aiunt Damascut denominatam, et ibi eum regnasse. Et dixit Dominus ad eum: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo. Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam, et quia insperatum promittebatur, quaesivit Abram signum, unde sciret sibi hoc fieri, non ex diffidentia, sed sperando, et modum quaerendo. Et hinc maxime mos inolevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Sume mihi in crastino et turturem, et columbam. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis dr̃. Et irruit suꝑ eõ noc¬
te: diuisis sociis in tres turmas.
Dormientes trucidauit: uigilan¬
tes ꝓpt̾ ebrietatẽ pugnare non
ualentes effuger̃t.  ꝑsecutus est
eos usq hoba. que ẽ ad leuã
damasci. & reduxit loth. mulie
ad locũ qͥ dr̃ regia uallis: in uia

Expanded text:
Jordanis dicitur, et irruit super eos nocte, divisis sociis in tres turmas dormientes trucidavit, vigilantes, prae ebrietate pugnare non valentes, effugerunt. Et prosecutus est eos Abram usque Hoba, quae est ad laevam Damasci, et reduxit Lot, mulieread locum, qui dicitur Regia vallis, in via
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit ꝑ mediũ: ⁊ partes ꝯtra se
altrinsecꝰ posuit: aues aũt ñ diui¬
sit.ꝰ dũ expectaret p̃ceptũ dñi
de modo ĩmolandi. descender̃t
uolutres suꝑ cacdauera: ⁊ abigebat
eas abram. Cũq sol occubuisset.
sopor irruit suꝑ abram ⁊ horror
magnꝰ. qͥ fuit pars signi: ⁊ dictũ
est ei. Scito pͥnoscens qͥo pegͥnũ
futurũ sit sem̃ tuũ in t̾ra ñ suaͥ.
⁊ subicient eos extranei seruituti:

Expanded text:
isit per medium, et partes contra se altrinsecus posuit, aves autem non divisit, et dum exspectaret praeceptum Domini de modo immolandi, descenderunt volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque sol occubuisset sopor irruit super Abram, et horror magnus, qui fuit pars signi, et dictum est ad eum: Scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient
Abbreviated transcription (Latin):
pnit᷑ hic cathalogꝰ mansionũ ab
exitu de egypto. Fuer̃t aũt añ
transitũ maris rubri qͣtuor ramesse.
sochot. ethan. phiairoth. Amari rubͦ
usq ad syna octo: mara. helym. iam¬
suph qͦd sonat mare rubrũ łscirpe¬
um. Iam enĩ mare. suph rubrũ. uł
scirpꝰ int̾p̃tat᷑. ⁊ potuit ẽẽ lacꝰ scirpeꝰ.
qr hebrei ꝗͣlib aquaꝵ ꝯgregationem
uocant mare. Post iaisuph. deser¬
tũ sin. defeca. aliꝰ raphidĩ. solitudo
sẏnai. Amonte sẏna usq ad cades:
uigintiuna. Sepulchra ꝯcupiscẽtie
aseroth. rechina. remonphares. leb¬
na. ressa ceelata. mons sepher. arada.
macheloth. thaach. thare. metcha.
esmona. moseroth. baneiachã. mos
gadgad. gethebata. ebrona. asionga¬
ber. cades. Acades usq ad cãpest᷑a
moab. nouẽ. Mons hor. salmona.
phinon. oboth. ieabarĩ. dibongad.
helmon deblathaim. montes abarĩ.

Expanded text:
nitur hic catalogus mansionum ab exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, vel scirpeus interpretatur; et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin, Daphca, Alus, Raphidim, solitudo Sinai. A monte Sinai usque ad Cades, vinginti et una: Sepulcra concupiscentiae, Haseroth, Rethma, Remmomphares, Lebna, Ressa, Ceelatha, mons Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim,
Abbreviated transcription (Latin):
terrã diuid̾ent. p̃cepitq leuitas ĩ oĩbꝰ
tes ad habitandũ. ⁊ a muris forisecꝰ ꝑ
circuitũ t̾rã mille passuũ obtinere. in
q̃ suburbana eẽnt ad pecora eoꝵ alen¬
da. Ex qͥbꝰ ciuitates sex eẽnt refugii:
tres ultͣ iordanẽ: ⁊tres ꝯtra. De qͥbꝰ
in deut̾onomio dicet᷑.¬

Expanded text:
ividerent. Praecepitque Levitas in omnibus tes ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
heliu burites. Errant gͦ qͥ dicus
la tus sit. ⁊ qͦd ipse quartus ab
lios qͣtuor.
est sara cũ eẽt centũ uigintiseptẽ
annoꝵ: & sepulta ẽ in hebron in
spelunca duplici ꝗͣ emit abraham
qͣ dringentis siclis argenti ab eph¬
ron. supplicantibꝰ ꝓ eo etheis. id ẽ
ppło t̾re. Erat aũt spelunca duplex.
rupes nat᷑alit̃. ł artificialit̾ duas
speluncas hñs. ꝗͣ emit abrahã in
sepulturã gen̾i suo. In suꝑiori sepe¬
liebant᷑ uiri: in inferiori muliereᷤ.
Tñ adam ⁊ eua iã ibidẽ sepulti
erant. Nec peccauit abrahã em̃¬
do. nec ille uendendo: sicut nec
hodie qͥ emeret agrũ. ut faceret
cymiteriũ: nͥ forte ꝙ sepulti eras.
ibi ꝓthoplasti. Ieroñ tñ dic̃ ephros
rep̃hendendũ: & ideo nomen eius
mutatum: pro ephron ephrat
uxorẽ de filiabꝰ gentiũ it̾ quas
habito: s ibis ad cognationẽ meã
⁊ inde accipies ei uxorẽ. Si tam̃
ex illis noluerit aliqua sequi te.
ñ teneberis iuram̃to. Iurauit. ꝙ

Expanded text:
Eliu Buzites. Errant ergo qui diclatus sit, et quod ipse quartus ab lios quatuor. est Sara cum esset centum viginti et septem annorum, et sepulta est in Hebron in spelunca duplici , quam emit Abraham quadringentis siclis argenti ab Ephron, supplicantibus pro eo Hethaeis, id est populo terrae. Erat autem spelunca duplex, rupes naturaliter, vel artificialiter duas speluncas habens, quam emit Abraham in sepulturam generi suo. In superiori sepeliebantur viri, in inferiori mulieres. Tamen Adam, et Eva jam ibidem sepulti erant. Nec peccavit Abraham emendo, nec ille vendendo, sicut nec hodie, qui emeret agrum, ut faceret coemeterium, nisi forte quia sepulti erant ibi protoplasti. Hieronymus tamen dicit Ephron reprehendendum, et ideo nomen ejus mutatum pro Ephron Ephran.uxorem de filiabus gentium, inter quas habito; sed ibis ad cognationem meam, et inde accipies ei uxorem. Si tamen ex illis aliqua noluerit sequi te, non teneberis juramento. Juravitque
Abbreviated transcription (Latin):
ationis. qr ea die sanguine uitule
rufe expiabat᷑ tab̾nacłm ⁊ altare ut
p̃dictũ ẽ. ⁊ fiebat cinsꝰ ex ea ad expiatõem
ĩmundoꝵ. ⁊ ipsi expiabant᷑ a peccĩs
illiꝰ anni ꝑ emussionẽ hyrci apopõpeii.
Erat aũt oblatio diei illiꝰ. uitulus unꝰ.¬

Expanded text:
e rufae expiabatur tabernaculum, et altare, ut praedictum est. Et fiebat cinis ex eo ad expiationem immundorum, et ipsi expiabantur a peccatis illius anni, per emissionem hirci apompeii. Erat enim oblatio diei illius vitulus un
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽnes. Octauus ̃ dies erat sollẽmꝰ.
ñ qr ẽẽt de scenophegia. s qr ea die
ꝯueniebant ad faciendã collectã. forte
in usꝰ pauꝑn. ł in alios usꝰ cõmunes.
Uñ ⁊ scenophegia q̃nq legit᷑ eẽ festũ.
octo dierũ. S patres illi ñ seruieruns
ogdoadi. Tradit᷑ qͦ in qͣtuor diebꝰ int̾¬
positis adie decima usq ad hanc he¬
breos obseruare ieiunia. Tradit iose¬
phꝰ. qͦd in his .Uͭii. diebꝰ ferebant in ma¬
nibꝰ ramos mirte ⁊ salicis. sũmitates
palmaꝵ. ⁊ uͥgulas mali ꝑsici. fiebatq
de cunctis fructibꝰ t̾re oblatio dño. ĩ
gr̃arũ actionẽ. Oblatio uͦ septẽ dieꝙ
hec erat. Pruma die offe̾bant᷑ in ho¬
locaustũ uituli tredecĩ. arietes duo.
agni annicłi qͣtuordecĩ. ⁊ hyrcus ꝓ
peccõ cũ libam̃tis siuis. Eadẽ oblatio
arietũ. agnoꝵ. ⁊ hyrci. fiebat ꝑ su¬
głos dies seq̃ntes. S de nun̾io uitu¬
loꝵ unꝰ subthebat᷑ in dies. In scd̃a xii.

Expanded text:
s erant. Octavus etiam dies erat solemnis, non quia esset de Scenopegia, sed quia ea die conveniebant ad faciendam collectam, forte in usus pauperum, vel in alios usus communes. Unde, et Scenopegia quandoque legitur esse festum octo dierum. Sed patres illi non servierunt ogdoadi. Traditur quoque in quatuor diebus interpositis a die decima usque ad hanc, Hebraeos observare jejunia. Tradidit Josephus quod in his septem diebus ferebant in manibus ramos myrti et salicis, et summitates palmarum, virgulas mali Persici. Fiebatque de cunctis frugibus terrae oblatio Domino in gratiarum actionem. Oblatio vero septem dierum haec erat: prima die offerebantur in holocaustum vituli tredecim, arietes duo, agni anniculi quatuordecim et hircus pro peccato, cum libamentis eorum. Eadem oblatio arietum, et agnorum et hirci fiebat per singulos dies sequentes; sed de numero vitulorum unus subtrahebatur in dies. In
Abbreviated transcription (Latin):
runa die m̃sis septun duplex erat
sollẽnitas. Neomenia ⁊ festũ clan¬
goris ł tubaꝵ. Unde. Bucinate in neo¬
nienia tuba. In qͦ bucinabant cornibꝰ
pecorinis. qi ea die lib̾atꝰ est ysaac ne
ĩmolaret᷑. pecore substituto ꝓ eo. Dice¬
qr hic m̃sis septimꝰ fere totꝰ erat sollẽniᷤᷤ.

Expanded text:
rima die mensis septimi duplex erat solemnitas, Neomenia et festum Clangoris, vel Tubarum . Unde: « Buccinate in Neomenia tuba . » In quo buccinabant cornibus pecorinis; quia ea die liberatus est Isaac, ne immolaretur, pecore substituto pro eo. Dicequia hic septimus mensis fere totus erat sole
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta: in memoriã qr inseptu¬
aginta aĩabꝰ intͣuer̃t egyptũ. He st̃
oblationes holocaustoꝵ in septẽ sollẽ¬
nitatibꝰ. ⁊ fiebant de publico. nͨ ꝓpter
hec cessabat indesinens sacͥficiũ. nec
hostie spontanee ł necessarie. ⁊ nota
qr ille tres sollẽnitates q̃ septẽ diebꝰ

Expanded text:
in septuaginta animabus intraverunt Aegyptum. Hae sunt oblationes holocaustorum in septem solemnitatibus, et fiebant de publico. Non propter hoc cessabat indesinens sacrificium, nec hostiae spontaneae, vel necessariae. Et nota quia illae tres solemnitates, quae septem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ. agni annicłi septẽ. hyreꝰ ꝓ peccato.
Gradit᷑ qr subintͦductũ ẽ a iudeis de
cẽreis. ut ꝑ ignẽ ñ ĩmolationẽ ysaac
ꝑatã significarent. It̾m a moderniori¬
eius dẽ m̃sis erat festũ ꝓpiciationis. q
ea die rediit moyses ad eos. referens
dm̃ eis placatũ suꝑ offensa uituli con¬
flatilis. Eadẽ die ieunabant hoĩes

Expanded text:
i septem: hircus pro peccato raditur quia subintroductum est à Judaeis de cereis, ut per ignem immolationem Isaac paratam, significarent. Item, a modernioriejusdem mensis erat festum Propitiationis , quia ea die rediit Moyses ad eos, referens Deum eis placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines
Abbreviated transcription (Latin):
in agro: forte de mora serui. Alia
litt̃a ht̃ ad ex̾citandũ: forte labo¬
rans in agͦ. ł qͥppiã oꝑis ad deducen¬
dũ agens. Rebecca uͦ uiso ysaac.
⁊ cognito qͦd uir eiꝰ eẽt. descendit
de camelo: ⁊ tollens teristrũ uel
palliũ albũ. oꝑuit ł compsit se.
Est aũt teristrũ genꝰ arabici uesti¬
m̃ti mulierũ. Ysaac uͦ intͦdux̃ eã
in tab̾nacłm matͥs sue: ⁊ in tm̃

Expanded text:
in agro, forte de mora servi . Alia in agro, forte de mora servi . Alia littera habet, ad exercitandum, forte laborans in agro, vel quidpiam operis ad deducendum agens. Rebecca vero, Isaac viso et cognito, quod vir ejus esset, descendens de camelo, et tollens teristrum, vel pallium album, operit, et compsit se. Est autem teristrum genus Arabici vestimenti mulierum. Isaac vero introduxit eam in tabernaculum matris suae, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nec tc̃ habuisse patrẽ. cũ suꝑius
dix̾it. cucrit puella ĩ domũ matͥs.
Forte noĩe pat̾s uocat᷑ hic mat̃.
qr mandatũ patͥs de filia tͤdenda
qͦd ei reliq̃rat decedens. ñc ex po¬
suit. Potuit enĩ fieri ut eã tͣden¬
dã gen̾i suo delegass. Aydiens ħ
puer abrahe. adorauit dñm qͥ
direxerat it̃ suũ: ⁊ ꝓtulit uasa
aurea. ⁊ argentea ⁊ uestes. dans
it dimitti: p̃tendens morã quã
fecerat in uia. ⁊ dñi senectutem.
Cũq rogassent eũ ut saltẽ decẽ
dies man̾et ap̃ eos noluit: ⁊ꝰ dixe¬
runt. Uocemꝰ g̃ puellã: ⁊ q̃ramꝰ
eiꝰ uoluntatẽ. Que sciscitantibus
si uellet ire. ait. Uadam. Et hic
pͥmo legit᷑ ꝯsensꝰ mulieris reqͥsitꝰ:
⁊ exinde ꝓ iure habitũ ẽ ut re¬
odẽ aduentu rebecce ad ysaac.
tp̃r ysaac habitabat ĩ gerara:
⁊ forte deambulabat ꝑ uiã q̃ duc̃
ad puteũ uiuentis ⁊ uidentis. E¬
gressus enĩ erat ad meditandum

Expanded text:
nec tunc habuisse patrem. Superius nec tunc habuisse patrem. Superius dixit: Cucurrit puella in domum matris. Forte nomine patris vocatur hic mater, quia mandatum patris de filia tradenda, quod ei reliquerat decedens, nunc exposuit. Potuit enim fieri, ut eam tradendam generi suo delegasset. Audiens hoc puer Abrahae adoravit Dominum, qui direxerat iter suum, et protulit vasa aurea, et argentea, et vestes dans it dimitti, praetendens moram, quam fecerat in via, et domini senectutem. Cumque rogassent, ut decem dies maneret apud eos, noluit. Et dixerunt: Vocemus ergo puellam, et quaeramus ejus voluntatem. Quae sciscitantibus si vellet ire ait: Vadam. Et hic primo legitur consensus mulieris requisitus, et exinde pro jure habitum est ut reDe adventu Rebeccae ad Isaac. Eo tempore Isaac habitabat in Gerara, et forte deambulabat, per viam, quae ducit ad puteum viventis et videntis. Egressus enim erat ad meditandum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit inaures aureas. ⁊ armillas.
⁊ dedit ei. Cucͣrit puella ĩ domũ
matͥs: nuncians q̃ audierat. E¬
gressusq laban intͦdux̃ uirũ in
hospitiũ: & destrauit camelos.
deditq paleas ⁊ fenũ: ⁊ lauit pe¬
des hospitũ. ⁊ apposuit eis panẽ.
Noluit aũt elyezer comed̾e donͦ
loq̃ret᷑ sermones ꝓ qͥbꝰ uenerat.
Cũ gͦ dixiss se seruũ abrahe frĩs
eoꝵ. ⁊ cõm̃dass abrahã in multis:
exposuit eis petitionẽ abrahe. et
iuram̃tũ qͦd ipse fecerat. ⁊ orõnẽ
suã a dño ad puteũ exauditam.
Responder̃tꝙ laban ⁊ batuel a
dño egressus ẽ sermo. scił abrahe.
⁊ oratio tua. N possumꝰ extͣ pla¬
citũ eiꝰ qͥcquã loqͥ tͥ. Ecce rebecca
corã te ẽ: tolle eã ⁊ sit uxor dñi
tiii. S notandũ qͦd iosepħꝰ dicit
batuelẽ iã defunctũ fuisse. ⁊ iur¬
ginẽ in custodia matͥs ⁊ fr̃is ẽẽ.
⁊ de morte pat̾s p̃dixisse puellã

Expanded text:
protulit inaures aureas et armillas, protulit inaures aureas et armillas, et dedit ei. Cucurritque puella in domum matris, nuntians, quae audierat, egressusque Laban, introduxit virum in hospitium, et destravit camelos, deditque paleas, et fenum, et lavit pedes hospitum, et apposuit eis panem. Noluit autem Eliezer comedere, donec loqueretur sermones pro quibus venerat. Cum ergo se dixisset servum Abrahae fratris eorum, et commendasset Abraham in multis, exposuit eis petitionem Abrahae, et juramentum quod ipse fecerat, et orationem suam a Domino ad puteum exauditam. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo, scilicet Abrahae, et oratio tua. Non possumus extra placitum ejus quidquam loqui tibi. Ecce Rebecca coram te est, tolle eam, et uxor sit domini tui. Sed notandum, quod Josephus dicit Bathuelem jam defunctum fuisse, et virginem in custodia matris et fratris esse, et de morte patris praedixisse puellam,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sui portans secũ. maxune q̃
rara nouit ẽẽ in t̾ra ad ꝗͣ ibat.
Prexitq in mesopotamiã ad car¬
ran urbẽ nachor: multo quidẽ
tẽꝑe ⁊ labore ut dicit iosephꝰ: qr
in hyeme in mesopotamia ẽ luti
ꝓfunditas. in estate aq̃ defectio: iu
saltibꝰ latͦnes. Fecit aũt camelos
accũbere iuxta puteũ ante urbẽ:
int̃duce. Cũ aũt uespe eg̾derent᷑
mulieres ad hauriendã aꝗͣ᷑ ora¬
uit dñm ut int̾ illas inueniret᷑
uxor dñi sui. si aliqͣ gentis illius
dño suo debebat᷑: ⁊ cognosc̾et᷑ ita
ut aliis negantibꝰ aqͣ sibi poscen¬
ti ipsa p̃beret. ⁊ ecce rebecca filia
driã. Aliis qͥdẽ se au̾tentibꝰ a pere¬
camelis tuis aꝗͣ hauriã. haustã
aꝗͣ infundens in canalibꝰ: potum
dedit camelis. Ille aũt tacitꝰ uitu¬
ens eã utrũ eẽt idonea dño suo:
q̃siuit ab ea cuiꝰ filia eẽt. ⁊ si eẽt¬
ei locꝰ in domo pat̾s ad manendũ.
Accepto uͦ qͦd erat filia batuelis
filii nachor ⁊ melche. soror laban:

Expanded text:
tans secum, maxime, quae rara novit esse in terra ad quam ibat. Perrexitque Mesopotamiam ad Charbem, urbem Nachor. Multo quidem tempore et labore ut dicit Josephus, quia in hieme, in Mesopotamia est luti profunditas, in aestate aquae defectio, in saltibus latrones. Fecit autem camelos accumbere juxta puteum ante urbem, introducere. Cum autem vespere egrederentur mulieres, ad hauriendam aquam, oravit Dominum, ut inter illas inveniretur uxor Domini sui, si aliqua gentis illius domino suo deberetur, et cognosceretur ita, ut aliis negantibus aquam, sibi poscenti ipsa praeberet. Et ecce Rebecca, driam, et aliis quidem avertentibus se, perecamelis tuis aquam hauriam, et haustam aquam infundens in canalibus potum dedit camelis. Ille autem tacitus intuens eam, utrum esset idonea domino suo, quaesivit ab ea cujus filia esset, et si ei esset locus in domo patris ad manendum. Accepto vero quod erat filia Bathuelis filii Nachor et Melchae, soror Laban,
Abbreviated transcription (Latin):
denti in lẏbiã hercules auxiliũ
tulit. ⁊ filiã ip̃iꝰ noĩe etheã dux̃
hercules uxorẽ. ⁊ ex ea genuit do¬
dorim. cuiꝰ filiꝰ fuit phoron. fue¬
runt aũt dies abrahe centum
septuagintaqͥnq anni. ⁊ mortuꝰ
ẽ.⁊ aggregatꝰ est ad ppłm suũ in
sinu inferni. Et sepelier̾t eũ isma¬
el ⁊ ysaac inspelunca duplici ẽ

Expanded text:
denti in Libyam Hercules auxilium denti in Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem, et ex ea genuit Dodorim cujus filius fuit Phorom. Fuerunt autem dies Abrahae centum septuaginta quinque anni, et mortuus est, et congregatus est ad populum suum in sinu inferni. Et sepelierunt eum Hismael, et Isaac, in spelunca duplici cum
Abbreviated transcription (Latin):
brahã aliã dux̃ uxorẽ: noĩe
cetłirã. Aunt hebrei cethurã
nom̃ appellaquũ: qͦd int̾p̃tatur
copłatã. Dicunt enĩ hanc fuisse
agar: q̃ de ꝯcubina. mortua sara
tͣnsiit in uxorẽ ͥ de ñ copłata in
copłatã: ne senex nouis nuptiis
lasciuisse arguat᷑. Iosephꝰ ⁊̃ dicit:
qͦd anteꝗͣ misiss ꝓ uxore filii du¬
xerat eã.  hec genuit ei liberos
sex. Iuuenis enĩ de sene par̾e pot̃.
Et seꝑauit eos abrahã dũ adhuc¬
uiueret ab ysaac. ad plagã orien¬
talẽ. ⁊ cuncta q̃ possederat dedit
ẏsaac: aliis uͦ largitꝰ ẽ munera.
filii ceture a noĩe lib̾e se dixer̃t
saracenos. Obtinuer̃t aũt pͥmo
trachonitidẽ ⁊ phenicẽ ⁊ arabiam.
usq ad t̾minos maris rubri. Re¬
fert iosephꝰ qͦd ex uno eoꝵ natꝰ est
afer. qͥ castra sua fixit in lẏbiam.
ẽ hystoriã iudeoꝵ scͥpsisse. sicut
⁊ moyses scripsit. q̃ refert dixisse
syriã uocatã. ab alio uͦ qͥ dictꝰ est
apher. affricã dictã. Cui descen¬

Expanded text:
orem, nomine Cethuram . Aiunt Hebraei Cethuram nomen appellativum, quod interpretatur copulatam. Dicunt enim hanc fuisse Agar, quae prius concubina, mortua Sara, transit in uxorem, de non copulata in copulatam, ne senex novis nuptiis lascivisse arguatur. Josephus autem dicit, quod antequam misisset pro uxore filii, duxerat eam. Et haec genuit ei liberos sex. Juvenis enim de sene parere potest. Et separavit eos Abraham dum viveret ab Isaac ad plagam orientalem, et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a nomine liberae se dixerunt Saracenos, obtinuerunt autem primo Traconitidem, et Phoenicem, et Arabiam, usque ad terminos maris Rubri. Refert Josephus, quod ex uno eorum natus est Afer, qui castra sua fixerat in Lybiam, est, historiam Judaeorum scripsisse, sicut et Moyses scripsit. Quem refert dixisse,Syriam vocatam. Ab alio vero, qui dictus est Apher, Africam dictam. Cui descen
Abbreviated transcription (Latin):
moysen. Dic pharaoni. si re¬
tinuerit ppłm cras inducã pestẽ
grauẽ: ⁊ morient᷑ om̃a animan¬
tia egypti. nec qͥcꝗͣ de his q̃ possi¬
det ifrł moriet᷑. ⁊ mortua st̃ ani¬
dine ꝑier̃t. Nel forte det̾minandũ
ñ est: qr sine multo temꝑis int̃¬
terũ dix̃ dñs ad moysen
⁊ aaron. Tollite cin̾es de cami¬
no: & spargat illos moyses in
celũ corã pharaone: ⁊ erunt ĩ
hominibꝰ ⁊ ium̃tis ulcera ⁊ ue¬
sice in oñi t̾ra egypti.ꝯ factũ
est ita: nec pot̾ant ⁊̃ malefici
stare corã pharaone ꝓpt̃ uuln̾a
q̃ erant in eis: ex int̾iori corrup¬
tione uenientia.

Expanded text:
Moysi: Dic Pharaoni, si retinuerit populum meum cras, inducam pestem gravem, et morientur omnia animantia Aegypti, nec quidquam de his, quae possidet Israel morietur. Et mortua sunt anidine perierunt. Vel forte determinatum non est, quia sine multo temporis inte« Iterum dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite cineres de camino, et spargat illos Moyses in coelum coram Pharaone, et erunt in hominibus, et jumentis ulcera, et vesicae in omni terra Aegypti . » Et factum est ita. Nec poterant etiam malefici stare coram Pharaone propter vulnera, quae erant in eis ex interiori corruptione venientia.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ terebuiti. ⁊ amiglalarũ: ⁊ fer¬
te uiro mun̾a. Recuniã qͦ qͣ re¬
tulistis reportate: ⁊ aliã ad enĩ¬
dos cybos. Ds̃ aũt faciat uob̾
uirũ placabilẽ: ⁊ remittat uob̾c̃

Expanded text:
 terebinthi, et amygdalarum, et ferte viro munera, pecuniamque quam retulistis reportate, et aliam ad emendos cibos. Deus autem faciat vobis virum placabilem, et remittat vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ uiscera eiꝰ: & ingressus cubi¬
culũ fleuit. Lotaq facie egressꝰ¬
est. ⁊ ꝯtinuit se: ⁊ ait. Ponite pa¬
nes. Sedit aũt ioseph seorsũ tãꝗ᷑
alienigena:. & egyptii seorsũ. ut
indigene: ⁊ fr̃s seorsũ ut aduene.
ꝓphanũ enĩ putant egyptii ed̾e
cũ hebreis: forte ꝓ dispari cultu.
Disposuit q ioseph fr̃s scdm ordi¬
nẽ etatis eoꝵ: sic̃ in domo patris
sedere ꝯsueu̾ant. Datisq partibꝰ.
mirabant᷑ qͦd pars beniamit I¬
qͥnq partibꝰ excederet. Iosephus

Expanded text:
ta sunt viscera ejus, et ingressus cubiculum flevit. Lotaque facie egressus continuit se, et ait: Ponite panes. Sedit autem Joseph seorsum, tanquam alienigena, et Aegyptii seorsum, ut indigenae et fratres seorsum, ut advenae. Profanum enim putant Aegyptii edere cum Hebraeis; forte pro dispari cultu. Disposuitque Joseph fratres secundum ordinem aetatis eorum, sicut in domo patris sedere consueverant. Datisque partibus, mirabantur quod pars Benjamin quinque partibus excederet. Josephus
Abbreviated transcription (Latin):
tina. ꝗͣ forte exponendo subdit.
⁊ terebinti. Sod̾a ẽ lentiscina:
q̃ uenit de chio insula. Tercia¬
est pinea. Forte balsamũ sic uo¬
cauit. Iosephꝰ enĩ in pͥncipio mu¬
nerũ ungenta balsami posuit:
⁊ resinã tacuit. Stiracẽ quidã
dic̃t speciẽ resine. Ieroñ dicit ĩ
hebreo ẽẽ neptota: qͦd sonat gn̾a

Expanded text:
 forte exponendo subdit, et terebinthi; secunda est lentiscina, quae venit de Chio insula; tertia pinea: forte balsamum sic vocavit. Josephus enim in principio munerum unguenta balsami posuit, et resinam tacuit. Storacem quidam dicunt speciem resinae. Hieronymus dicit in Hebraeo esse nethota, quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in qͦ auguriari solet. At illi dixe¬
runt. Apud q̃cũq inuentũ fue¬
rit qͦd queris. moriat᷑: ⁊ nos ser¬
ui erimꝰ dñi tui. Ille scrutatus.
incipiens a maiori usq ad mino¬
rẽ: inuenit scyphũ in sacco ben¬
iamin. Tc̃ illi redier̃t ad ioseph.
Qͥbꝰ ipse ait. An ignorastis. qͦd ñ
sit similis mͥ in auguriandi scĩa᷑

Expanded text:
 XLIV. At illi dixerunt: Apud quemcunque inventum fuerit, quod quaeris, moriatur et nos servi erimus domini tui. Ille scrutatus incipiens a majori, usque ad minorem, invenit scyphum in sacco Benjamin. Illi autem redierunt ad Joseph. Qui ait: An ignoratis quod non sit similis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecti st̃. uenert̃ ꝙ ad patrẽ
siu in terrã chanaan: dixert̃q
ei om̃a q̃ acciderant eis. Cumq
frum̃ta effunderent. singłi inue¬
ner̃t in ore saccoꝵ ligatas pecu¬
nias. Territisq om̃ibꝰ: dix̃ pat̃.
Absq liberis me fecistis. Ioseph
ñ est suꝑ. symeon tenet᷑ in uincłis
beniamin aufet᷑. In me ħ mala recider̃t.¬
& ait ruben. Trade eum michi.
Duos filios meos int̾fice : nͥ resti¬
tuã eũ tͥ. At ille. N descendet
filiꝰ m̃s uobiscũ. Inter̾i ꝯsumptis
cybis. fames eos p̃mebat: ⁊ dix̃
iacob ad filios suos. Reu̾timini

Expanded text:
ofecti sunt, veneruntque ad patrem suum in terram Chanaan, et dixerunt ei omnia quae acciderant eis. Cumque frumenta effunderent, singuli invenerunt in ore saccorum ligatas pecunias. Territisque omnibus dixit pater: Absque liberis fecistis me: Joseph non est super, Simeon tenetur in vinculis, Benjamin auferetur, in me haec mala reciderunt. Et ait Ruben: Trade eum mihi, duos filios meos interfice, nisi restituam eum tibi. At ille: Non descendet filius meus vobiscum . Interim consumptis cibis fames opprimebat eos. Et dixit Jacob ad filios: Revertimini