comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte transfigo. Sciens gͥ beatꝰ iob hunc aduentũ ad iufe¬
ros redemptoris nri. petat qđ futurũ ꝓuidet. & dicat. & const¬
tuas mͥ tempus in quo recorderis mei. Sequit᷑. Putasne mortu¬
us homo rursũ uiuat. Solent iusti uiri in eo qđ̃ ipsi certum
ac solidũ sentiunt quasi ex dubietate aliqͥd ꝓferre. ut infirme
in se uerba transferant. S rursũ ꝑ fortẽ sententiã infirmanti
dubietati omĩmͦ contradicunt. quatenꝰ ꝑ hoc qd̃ dubie ꝓferre
cernunt᷑ infirmis aliquatenꝰ condescendant & ꝑ hoc qd̃ certam
sententiã ꝓfert̃. infirmoꝵ m̃tes dubias. ad soliditatẽ trahant
Qd̃ nimirũ dũ faciunt. exẽplũ nr̃i capitis sequunt᷑ Passioni qͥp¬
pe dñs ꝓpinquans. infirmantiũ in se uocẽ sũpsit dicens. pat̾
mi si possibile ẽ transeat a me calix iste. eoꝵq tunorẽ ut abstrahe¬
ret suscepit & rursus ꝑ obȩdientiã uĩ fortitudinis ostendens ait.

Expanded text:
ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad infeex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequits verba suscipienda. --Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmanti dubietate omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, 399 infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt exemplum nostri capitis sequuntur. Passioni quippe Dominus propinquans infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ut eos qͥ sub lege erant redimeret. Hanc itaq redẽptionem
uir dnĩ p̃sciens in qua erant multi etiã ex gentilitate lib̃andi. si¬
c̃ ipse ait licet hȩc cęles in corde tuo tam̃ scĩo qr uniuersoꝵ me¬
ẽ enĩ qd̃ in eugłio dñs dic̃ Et̃ ego si exaltatꝰ fuero a t̃ra. oĩa trahe
ad metpsũ. oĩa uidelicet electa. Non enĩ ab inferno dñs rediens
elecꝰtos simul & reꝓbos traxit. s illa exinde oĩa sustulit. quȩ sͥ in¬
ero morsus tuus inferne. qd̃ enĩ occidimꝰ: agimꝰ pęnitꝰ ut ñ sit.
Ex eo & enĩ qd̃ inordemꝰ partẽ abstrahimꝰ: partẽq relinqͥmꝰ. Qͥ a
gͦ in electis suis dñs finditꝰ occidit mortẽ: mors mortis extitit.
Qͥa uͦ ex inferno partẽ abstulit. partẽ reliqͥt ñ occidit fundit
s momiordit infernũ. Dic̃ gͦ. Prͣo mors tua o mors: id ẽ in electis
meis te funditꝰ ꝑimo. Ero morsus tuus inferne: qr sublatis eis. te

Expanded text:
ge, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem ge, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum meest enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videelectos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inEro artemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te
Abbreviated transcription (Latin):
e districtionis ꝑagit. qđ uiuentes indigne dignis suppliciis de¬
mergit. Iui furor nc̃ eqͥdẽ transit. s in fine ꝑtransit. qr mͦ agi¬
tͣ. s un mundi t̃mino consũmat᷑. Qͥ tam̃ iste furor quantũ ad elec¬
toꝵ animas in redẽptoris nrĩ aduentu ꝑtransit: qr eas ab infer¬
ni claustris ad paradysi gaudia mediator dĩ & hominũ dũ ipse
illuc descendet reduxit: Int̾ hȩc uͦ sciendũ ẽ. qđ furoris nom̃
diuinitati ñ congruit: qr naturã dĩ simplicẽ ꝑturbatio nulla
c̃fundit. Unde ei dr̃. Tu aut̃ dnãtor uirtutis cũ tranquillitate
iudicas. & cũ magna reuerentia disponis nos. S qr ꝑ mediatoris¬
aduentũ iustoꝵ aĩȩ erant quandoq ab inferni locis quãuis
git. & constituas mͥ tempꝰ. in quo recordaris mei. At uͥ uenit ple¬
nitudo tẽporũ. misit ds̃ filiũ suũ facꝰtũ ex muliere. facꝰtũ sub le

Expanded text:
ae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis deae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sadventum erant quandoque ab inferni locis quamvis git: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus F
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendã tͥ audi me. & qđ uidi narrabo tͥ. Habent hoc om̃s arro¬
gantes ꝓpriũ. ut cũ rectũ qͥd uł parũ senseruit. in usũ hoc ela¬
tionis inflectant: atq unde ꝑ intellectum sibimetipsis altiores
fiunt. ude ꝑtumorẽ in foueã elationis cadunt. seq doctis docti¬
ores existimant: reuerentiam sibi a meliorib exigunt: & docere
scĩores quasi ex auctoritate contendunt. Inde nc̃ dr̃. Ostendam tͥ
audi me. Et quia cũ minore auctoritate docet is qͥ audita quã is
qui ea quȩ uiderit loquit᷑ ut fortiorẽ sibimet auctoritatẽ elifaz
cꝰtoritate ad mediũ ꝓfert̃. ex quoꝵ stultitia uire reꝓbant᷑ recte
ipsa hereticoꝵ audatia subufert᷑. cũ dicit᷑. Sapientes confitent᷑.

Expanded text:
Ostendam tibi, audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arroOstendam tibi, audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altiores inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz ctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfertur, cum dicitur: CAPUT XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
ditiã maculȩ. inutilem uͦ ꝓpt̾ inustitiã imꝑfecte᷑ uite: Q ui
tam̃ abhominabilis & inutilis. intellegi & alit̾ potest. Aliquan¬
do enim ꝑuersus hono quedam recta agere uidetur: s ꝑ ea quȩ ini¬
qua sunt etiã ea quȩ eius recta sunt destruunt᷑. Et qr multũ deo
displicent inala. neq illa placent quȩ uident᷑ bona. Qui gͦ in ma¬
lis suis dõ abhominabilis ẽ. in bonis inutilis: qr dũ se ꝑ praua
opera dõ execrabilem exhibet. nec illud dõ qd̃ rec̾te uidet᷑ placet. Be¬
ne aut ddit᷑. Qui bibit quasi aquas iniquitatẽ. Hoc namq qđ
comedit᷑ cum mora gluttit᷑: ꝙr mandit᷑. ut glutiat᷑. Qd̃ aut̃ bibi¬
tur: tantũ ad glutiendũ morã ñ habet. quantũ uullã ad mandẽ¬
dũ necessitatẽ habet. Culpa gͦ qr ab stulto homine sine ulla retͤe¬
tatione ꝑpetrat᷑ quasi aqua iniquitas bibit᷑. Qui eiũ illicita sine
tunore facit. quasi potũ iniustitiȩ sine obstaculo gluttit. Sequit᷑¬

Expanded text:
ditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona. Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, et in bonis inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud Deo, quod rectum videtur, placet. Bene autem dicitur, « qui bibit quasi aquas iniquitatem. » Hoc namque quod comeditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tantum ad glutiendum moram non habet, quantum nullam et ad mandendum necessitatem. Culpa ergo, quae ab stulto homine sine ulla retrctatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eiꝰ species morte atterit᷑. Emittit᷑ uͦ. qr ab his quȩ uolens
tenuit transire ad ȩt̃na cogit᷑ nolens. Dũq ad illa ꝑducit᷑. hoc
quȩ du cogitata tenuit qualit̾ sese habitura sint relicta nes¬
nimȩ quo loco habeant᷑ ignorant: ita mortui. uita in carne
uiuentiũ post eos qualit̾ disponat᷑ nesciunt qr & uita spẽ
longe ẽ a uita carnis. & sic̃ corporea atq incorporea diuer

Expanded text:
jus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens jus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nesanimae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis, et sicut corporea atque incorporea diver
Abbreviated transcription (Latin):
illius ad consumptionẽ defluxit: consideret gͦ beatꝰ iob utras¬
q temptationes. uel subitã uel iimensã. ut lentã atq longio¬
rẽ. consideret casus hominũ. & ex his quȩ exteruis accidunt ra¬
piat interus contemplationẽ dicens. mons cadens defluit. & sa¬
xũ transfert᷑ de loco suo. lapides excauant aquȩ & alluione pa¬
ulatĩ t̃ra consuinit᷑ & homines gͦ similit̾ ꝑdes. id ẽ sic̃ hec insen¬
sibilia mͦ subito corruunt. mͦ paulisꝑ infusa aquaꝵ mollitia ẽ¬
sumiit᷑. ita etiã eũ quẽ rationabilẽ condidisti. uł subita tẽpta¬
tione deicis. uł longa ac lenta consumi ꝑmittis. atq mox eandẽ¬
homo. qr. hic uiuendi uires ad modicũ accepit: ut in ꝑpetuũ
roboratꝰ ẽ. colligit. unde & in ꝑpetuitate inueniat. uł ut sem¬
ꝑ gaudeat. uł ut suscepta supplicia ñ euadat. Iui ꝓ eo qd̃ ro¬

Expanded text:
illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasillius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuumroboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo q
Abbreviated transcription (Latin):
bulans alienã coniugẽ concupiuit & abstulit. eiꝰq uirũ cum
dampno sui exercitus int̾emit. repentino casu mons cȩcidit. cũ
mens illa mysteriis cęlestib assueta. inopinata temptatione de¬
uicta e tamq iminanissimȩ turpitudini subacta. Saxũ itaq
sus. ad cogitandas turpitudines uenit. Uideamꝰ etiã qualit᷑ la¬
pides excauant aquȩ. & alluuione paulatĩ t̾ra consumit᷑. Sa¬
lomon qͥppe immodato usu atq assiduitate mulierũ ad hoc
usq ꝑductꝰ ẽ. ut templũ idolis fabricaret. & qͥ pͥus dõ tẽplũ
construrerat. assiduitate libidinis etiã ꝑfidiȩ substratꝰ. idolis
construere templa ñ timuit. Sicq factum ẽ: ut ab assidua
carnis petulantia. usq ad m̃tis ꝑdĩam ꝑueniret. Qͥo itaq
aliud quã aque excauarunt lapidẽ. & alluiuone paulatĩ t̃ra con¬
sumpta ẽ: qr subripiente paulisꝑ infusione peccati. t̾ra cordis

Expanded text:
bulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum bulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque sus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis
Abbreviated transcription (Latin):
consumit᷑. Sic̃ eiuĩ in fluente aqua paulatĩ consumit᷑ tra. sic le¬
nit̾ subripiente uitio. mens etiã fortis absorbet᷑. Unde bene
subiungit᷑ & homines gͦ similit̾ ꝑdes. id.ẽ. qr cũ tẽptationem
iusto uidicio eiꝰ m̃ti qͥ stare in alto cernit᷑ repente dnãri ꝑmit¬
tis. cadere ac defluere montẽ facis. Et̃ cũ uoluntas ad uitium
cõmutat᷑. quasi ad locũ aliũ transfert᷑ saxũ: cũ uͦ tẽptationem
lentã atq subtilẽ s tam̃ assiduã eoꝵ qui eẽ fortes creduntur
p̃ualere mentib sinis. quasi lapides excauant aquȩ. & alluui¬
one paulatim t̾ra consumit᷑ qr nimirũ suggestione leni sub¬
acta mentis duritia mollit᷑. uideamꝰ dauid ille quantũ mons¬
altꝰ fuerit qui tanta dĩ inysteria ꝓpħico spũ ualuit contẽpla¬
ri. s aspicianiꝰ quã subito casu defluxit. Iui dũ in solariũ deam¬

Expanded text:
consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leconsumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitur. 23. Daaltus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deam
Abbreviated transcription (Latin):
unũ qd in mente etiã iusti hominis ꝑ repentinũ euentũ agit̃.
quatenꝰ sic subito tẽptet᷑. ut hunc inopinato ꝓuentu concutiat.
& ꝓsternat. casũq suũ ñ nͥ postquã ceciderit uideat: aliud uͦ
qd̃ paulatĩ uenit in m̃te & resistentẽ animũ lenib suggesti¬
onib inficit & oms in eo uires iustitiȩ. ñ nimietate sua s as¬
siduitate consumit: Quia gͦ alia ẽ. tẽptatio quȩ iustos plerũq
transfert᷑ de loco suo: id ẽ mens scã cuiꝰ locꝰ iustitia fuerat.
impulsu subito trausfert᷑ ad culpã. Rursũ qr alia ẽ tẽptatio.
quȩ se cordi hominis lenit᷑ infundit. omnẽq duritiã fortitu¬
dinis corrũpit atq consumit. dicat᷑. lapides excauant aquȩ: qr
uidelicet duritiã inentis absorbent assidua & mollia blandi¬
menta libidinis. & lentũ atq subtile uitiũ corrũpit durũ &
forte ꝓpositum mentis. Unde subdit᷑. & alliuuone paulatĩ tra

Expanded text:
Unum quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat, et prosternat, casumque suum non nisi postquam ceciderit videat. Aliud vero quod paulatim venit in mentem, et resistentem animam lenibus suggestionibus inficit; et omnes in eo vires justitiae non nimietate sua, sed assiduitate consumit . Est tentatio, quae justos plerumquetransfertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque cvidelicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra
Abbreviated transcription (Latin):
porrigit᷑. Nam qͥ nũmum tͥbuit munꝰ ex manu dedit: qͥ aut̃ u̾bũ
laudis impendit. munꝰ ab ore ꝓtulit hẏpocrita itaq & si exterio¬
ra dona quȩ t̾renȩ forsitan necessitati congruunt acciꝑe recusat.
plus ẽ qđ sͥ retribui appetit. cũ ultra meritũ laudari desiderais
munꝰ ab ore querit. Et qr in ipso laudis appetitu iuinuo cor ardo¬
re succendit᷑. dicat᷑ recte. Et̃ ignis deuorauit tab̃nacła eoꝵ qͥ mu¬
in quib illoꝵ anunȩ habitant. ignis eoꝵ tabnacła deuorat. qr
qͥ hic in m̃te ardent igne auaritie. illic etiã in carne ẽcreman¬
cogitatione. nã siue t̾rena quęq seti laudẽ appetat. hec aliis in¬
uidet. qͥ sͥ tribui auhelat: & tanto ceteros ostendẽ ꝑuersos moli¬
tur. quanto uideri sanctior omĩb appetit: ut ex eo qd̃ alii despi
cabiles fiunt. ipse reuerentior semꝑ apparcat. Inde fit ut de

Expanded text:
porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui muin quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat: quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremanone; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo qcabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat; unde fit ut de
Abbreviated transcription (Latin):
boni studii ad ꝑfecta oꝑa ñ ꝑduxit. d sciendũ ẽ qr hec sẽꝑ eis e¬
ueniunt. qͥ dñ puro ac simplici studio ñ sequunt᷑. Inde recte
subdit᷑ Congregatio enĩ ypochrite sterilis. Cepta enĩ bona non
amitteret. si ypoch rita ñ fuisset. Congregant uͦ ypochrite bo¬
na oꝑa. s eoꝵ sterilis ẽ ipsa congregatio: qr ꝑ hoc qdͣ agunt. fru¬
ctũ reciꝑe in et̃ua retributione ñ appetunt fecundi ac uiri¬
des in suis oꝑibus humanis ocłis uident᷑. s in conspectu occulti iudi¬
cis infecundi & aridi apparent. Sȩpe uͦ estu auaritiȩ accensi. eo ma¬
in tab̃nacło. sic mens habitat in cogitatione S ignis tab̃nacła de¬
uorat. cũ estꝰ auaritię cogitationes deuastat. Et fit plerũq ut hy¬
pocrita aurũ uel quȩq bona corporalia ab hominib acciꝑe contẽp
nat: s qr hȩc ñ accipit. maiores ab eis reciꝑe laudes quęrit. & fortaᷤᷤ¬
se munꝰ se accepisse ñ ȩstunat. qr bona torporalia acciꝑe recusat.

Expanded text:
boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo main tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona cornat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat. Et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia accipere recusat
Abbreviated transcription (Latin):
na formidine ñ restrixit. sequit᷑ Non credat frustra errore dece¬
tus. qđ aliquo p̃cio redimendus sit. Quotiẽs post culpã elemosinas
facimꝰ. quasi ꝓ prauis actib p̾ciũ damꝰ. Unde & ꝑ propħam de eo qͥ
hec ñ agit. dicit᷑. Non dabit dõ ꝓpitiationẽ suã. nec p̃tium redem¬
tionis animȩ suȩ. Nonnũquã uͦ diuites elati inferiores oppͥmunt.
aliena rapiunt. & tam̃ quasi quȩdã aliis largiunt᷑ & cũ multos de¬
pͥmant. aliquando quibusdã opẽ defensionis ferunt: & ꝓ uuqͥta¬
tib quas nũquã deserunt. dare p̃tiũ uident᷑. S tunc elemosine p¬
tium uos a culpis liberat. cũ ꝑ petrata plangimꝰ & abdicamus
Nam &e qui semꝑ peccare uult. & quasi semꝑ elemosinã largiri.
frustra p̃tium tribuit qr ñ redimit aĩam quã a uitiis ñ compes¬
cit. Inde nẽ dr̃. Non eredat frustra errore deceptꝰ. qd aliquo p̃cio¬

Expanded text:
na formidine non restrinxit. Sequitur: CAPUT LI  Recna formidine non restrinxit. Sequitur: CAPUT LI  Reces post culpam eleemosynas facimus, quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus, et abdicamus. Nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore decept
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quoq qui ei conuncti s̃ t̃renis desideriis ęstuant. & dũ deside¬
rioꝵ flamnia clientũ eiꝰ animos accendit. scilicet. ramos eiꝰ are¬
facit ut fructũ boni oꝑis ñ ferant. qr ad appetenda infima ꝑ
nequitiã anhelant. bene aut subdit᷑. Et̃ auferet᷑ spũ oris sui. Su¬
ꝑb & enĩ quisq quõ in hac uita plus ualet. eo sibi linguȩ frena
audaciꝰ relaxat: ut loquat᷑ ꝑuersa quęlibet. nullũ de uerbis suis¬
metuat: contumeliis istos feriat illos maledictionib iaculet᷑.
Nonnũquã uͦ in blasphemia contra conditorẽ rapit᷑ sic̃ de tali¬
b ꝑ psalmistã dr̃. Posuert̃ incȩlo os suũ. & lingua eoꝵ transunt
m t̾ra. Unde & diues in igne positꝰ. stillari sibi aquã ex digito la¬
zari in lingua postulabat. Qua ex re colligit᷑. qr uͥ amplius pecca¬
uerat. ibi atrocius ardebat. Recte gͦ nc̃ dicitui: Et̃ auferet᷑ spũ o
ris sui. Q ͥa eo ꝑcussionis sententiã accepit. quo oris sui spm̃ sub diui¬

Expanded text:
oque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subditur: perbus etenim quisque, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacimetuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ei ẽ in caritatis suȩ laude potentiꝰ. quã ut illa sͥ ꝓ nob̃ dig¬
na assũptione faceret. quȩ ei uideant᷑ indigna: Scã aut̃ ęccłia

Expanded text:
enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digenim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte dicat. De tua iustitia p̾sumens. creatoris tui grãm de¬
picis dep̾cari. Cũ enĩ uera mala heretici contra bonos ñ inue¬
niunt. fingunt quȩ redarguant. ut iusti eẽ uideant᷑ & fit ple¬
rũq ut ad aꝑta contumeliaꝵ u̾ba ꝑueniant. Inde adhuc sub
phemantiũ. Iniquitas os docet. quando ex mala uita concipit᷑.
qd̃ peiꝰ dicat᷑. Quia aut̃ beatꝰ iob tanto in ore liber fuerat. quã¬
to iustꝰ in oꝑe. ab inimicis suis hereticoꝵ typũ tenentib & de
dm̃. eiꝰ mnysteriis contradicunt & humilitatẽ putant: si ueritatẽ
denegant. St̃ nãq ñuulli qͥ dõ se inuiriã irrogare existimant.
si eũ uerã carnẽ assumpsisse fateant᷑ aut si hc̃ ueracit̾ ꝓ nobis
carne mori potuisse credi derunt. Cũq dõ quasi plus honoris co¬
nant᷑ tribuere. cogunt᷑ laudes ueras bonitatis illiꝰ negare. Qͥ d

Expanded text:
Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam deAc si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde hunt. --Iniquitas os docet quando ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de riis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: Crebro iã diximꝰ beatũ iob typũ scȩ̃ unuersalis ęccłiȩ. ami¬
cos uͦ illiꝰ hereticoꝵ speciẽ tenere. qui quasi ex defensione. dnĩ oc¬
casionẽ stultȩ locutionis inueniunt. & contumeliosa contra bo¬
nos uerba iaculant᷑: quib cuncta quȩ a fidelib sentiunt᷑. quasi ĩ
uentũ ꝓlata displicent. undȩ nẽ dicit᷑. nũqͥd sapiens responde¬
bit quasi inuentũ loquens: nec bonoꝵ uerba dicta rationis. s sti¬
mulos furoris existimant. unde & subdit᷑. & implebit ardore.
stomachũ suũ. Qͥ ea etiã quȩ scunt contumeliose dicere. studeñ
sẽꝑ ut dictũ ẽ ex dni defensione palliare. Unde elyphaz subdit.¬
arguis uerbis eũ qͥ ñ ẽ ęqualis tͥ. & loqueris qđ tͥ ñ expetit.
Nullũ uͦ existimant timorẽ diĩ hab̃e. nͥ eũ quẽ poterunt ad su¬
ȩ confessionis stultitiã trahere Unde adiungit. Quantũ in te ẽ
euacuasti timorẽ: & tulisti p̃ces corã dño. Tulisti. dicit᷑ abstulisti

Expanded text:
Crebro jam diximus beatum Job typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui, quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz subditArguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti.
Abbreviated transcription (Latin):
& iusti uiri cũ in magna m̃tis maturitate ꝓficiunt. ñuũquã ao
inemoriã actionũ suaꝵ initiũ reduct̃. seq tantũ de suis pͥmor¬
diis rep̃hendt̃. quantũ ex grauitate m̃tis altiꝰ ꝓfecert̃. qr eõ indis¬
cretos se fuisse inuenunt. quõ discretionis arcẽ postmodũ pleniꝰ¬
c̃sequunt᷑. recte nẽ ꝑ scĩ uiri uocẽ. adolescentie peccata formidant᷑¬
Qs si ad ipsã litterã ẽ teuendũ. hinc considerandũ ẽ quantũ sint
grauia peccata nõienũ & senũ. si & illud sic iusti metuunt. qd̾

Expanded text:
et justi viri, cum in magna mentiset justi viri, cum in magna mentismemoriam actionum suarum initium reducant, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt; quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem plenius postmodum consequuntur; recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidant si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: qd̾ bene rursũ psalmista intuens ait. Tu t̾ribilis. & qͥs resistet
mel. de mortalitate carnis nrẽ sententiã fixit. quȩ & nc̃ ce usq
ad ultimũ nuutari nullomͦ ualebit. Dicat gͦ Scribis contra me amari¬
mee Fcce uir iustꝰ qr in uiuentute sua se peccasse ñ inuenit. adoles¬
centiȩ. facta ꝑtimescit. S sciendũ ẽ qr sic̃ in corpore. ita st̃ etiã in¬
crem̃ta ȩtatis in m̃te. Pruna qͥppe homuus etas. iufantia ẽ. cũ & si ĩ¬
nocent᷑ uiuit. nescit tam̃ fari innocentiã quã habet. Ac deinde pu¬
eritia sequit᷑ ii qua iã ualet dicere qđ uult. Cui succedit adolescen¬
tia. quȩ uidelicet. pͥmaͤ etas in oꝑatione: quã uiuentꝰ seqͥt᷑. scilicet
apta fortitudiui. ac postinodũ senectꝰ. etiã ꝑ tẽpꝰ iã congrua matu¬
ritani. Iuia gͥ pͥmã ȩtatẽ aptã bons actib adolescentiã diximꝰ.

Expanded text:
tem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis restem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resmel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amari--Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatione. s post stipula apparuit in deiectione. Quia enĩ de al¬
Stipula sicca ẽ. Considẽt itaq uir sc̃s. & homo quante. uilitatis
sit. & ds̃ quante districtionis. & dicat. Contra foliũ qd̾ uento ra¬
pit᷑ ostendis potentiã tuã. & stipulã siccã ꝑsequeris. Acsi aꝑte.
deploret dicens. Cur tanta rectitudine impetis eũ. quẽ sic infir¬
mũ eẽ in tẽptatione cognoscis. Sequitur. Scribis eiĩ contra me
ds̃ ñ loqui s seribere amaritudinẽ dr̃ cũ dui suꝑ nos eiꝰ flagella
ꝑdurant. Semel qͥppe pecca̾ti homini dictũ ẽ: tra es ce in trã ibis.
& sepe apparentes angłi hominib p̃cepta dederunt. Moyses legis¬
lator ꝑ districtionẽ peccata cohercuit. ipse unigenitꝰ sũmi patris
ad nos redimendos uenit. moriendo mortẽ absorbuit. uitã ꝑpetuã
ao finẽ scl̃i ñ mutat᷑. Quis ẽ enĩ homo qͥ uiuit & ñ uidebit mor¬

Expanded text:
tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de altentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de ala sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequitur: CAPUT XLV.  ReDeus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mor
Abbreviated transcription (Latin):
radyso. ab arbore cecidit. Eͥd ẽ nͥ foluĩ: qͥ tẽptationis uento rapit̾
a desiderioꝵ flatib leuat᷑: Mens qͥppe humana quot tẽptatioĩ¬
b patit᷑ quasi tot flatib mouet᷑. hanc &e enĩ plerũq ira ꝑtur¬
bat. Cũ recedit ira. succedit inepta letitia. Luxruriȩ. stiulis
urgetur. estu auaritie longe lateq ad ambi enda quȩ t̾rena st̃ ten¬
dit᷑. Aliquando hanc suꝑbia eleuat. aliquando uͦ iordinatꝰ tunor
i infimis deponit. Quia gͦ tot tẽptationũ flatib eleuat᷑. & ducit᷑.
recte folio homo cõparat᷑. Inde bene qͦq ꝑ ysaian dicit᷑. Cecidimus
quasi foliũ uniuersi: & nuqͥtates nr̃e. quasi uentꝰ abstulert̃ nos. Iua¬
si uentꝰ qͥppe nos iniqͥtas abstulit. qr nullo fixos uirtutis pondere in
uanã elationẽ leuauit. Bene aut̃ post foliũ. etiã stipula appellat᷑
homo. Qͥ enĩ arbor fuit in conditione. foliuĩ a semetipso factꝰ ẽ in

Expanded text:
radiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat. Cum recedit ira, succedit inepta laetitia, luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ambiendi quae terrena sunt, tenditur. Aliquando hanc superbia levat, aliquando vero inordinatus timor in irecte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in us movetur. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in
Abbreviated transcription (Latin):
minis. & quasi fluctꝰ sunt maris cogitationes mentis. quȩ aliquan¬
do ꝑ iram tumescunt. ꝑ grãm tranquille fiunt. ꝑ odiũ cũ amari¬
tudine defluunt. S cũ homo morit᷑. aquȩ inaris recedunt. qr iux¬
ta psalmiste uocem in illo die ꝑibunt om̃s cogitationes eorum.
Et rursũ de moriente scriptũ ẽ. Amor qͦ & odium. simul ꝑibuñ.
arescit gͦ fluuiꝰ uacuefactꝰ. qr subducta anina uacuũ remanet
corpus. Quasi enĩ alusus fluminis uacuus ẽ. cuiꝰ ẽ corpꝰ exanime. Qua
in re uigilant̾ intuendũ ẽ. qđ uita p̃sens uidelicet quousq aiã
morat᷑ in corpore: mari cõparat᷑ & fluuio. Aqua enĩ maris aniara
ẽ fluminis dulcis. Et̃ qr hic uiuentes mͦ qͥb dã amaritudinib af¬
ficim̃. mͦ aut̃ dulcedine tranquilli ac mites inuenim̾. p̃sentis uitȩ
occursus cõparatione expͥmit᷑ maris & fluminis. S in his durum
ualde uidet᷑ cẽ. qđ subdit̾. Sic homo cũ dormierit ñ resurget.

Expanded text:
minis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et fluminis. valde videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget.
Abbreviated transcription (Latin):
ebrios. Uidebant qͥppe eũ. & suscitare mortuos. & tam̃ eẽ morta¬
lẽ. Iuis ñ crederet dĩ: quẽ conspiciebant suscitare mortuti.  rur¬
sũ cũ hẽ mortalẽ conspicerent: despiciebant crede. hẽ eẽ immorta¬
na ostendẽ: & humana pati. errare eos quasi ebrios fecit. ut eoꝵ su¬
ꝑbia quȩ incarnationis mysteruĩ despicere. maluit. quã sequi: &
contra humanitatẽ eiꝰ se extolleret. & int̾lucentẽ diuinitatis eiꝰ
potentiã miraret᷑. Quȩ ciuicta. qr beati iob ocłis p̃sentia ꝑ ꝓpħiȩ spiñ¬
erant uidebat assistentia. eui nec futura ueniunt. nec p̃terita
discedunt. s ciuicta simul aute eiꝰ ocłos assistunt. Et̃ qr ea ipsa q̃
uentura erant. alia uidit eẽ in oꝑib. alia in dictis. recte subiun
habent. si intellecꝰtu carent. Inde apte subdit᷑. Et̃ intellexi. singu¬
la. Cũ enĩ aliqͥd ostendit᷑. uł audit᷑. si intellectꝰ ñ tribuitur. ꝓpħ¬

Expanded text:
sunt . Videbant quippe suscitare cum mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere na ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beatus Job oculis praesentia peerant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjunhabent, si intellectu carent, sequitur: « Et intellexi singula. » Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, p
Abbreviated transcription (Latin):
flos enĩ egredit᷑. qr nitet in carne: s conterit᷑. qr redigit᷑ in ꝓutre¬
dniẽ. Quid enĩ s̃ nati homines in mundo. nͥ qͥdã flores in cãpo: ten¬
damꝰ ocłos cordis in hac latitudine mundi p̃sentis. & ecce quasi tot
florib. quot hominib plenꝰ ẽ Hita itaq in carne. flos in fȩno est.
Unde bene ꝑ psalmistã dr̃ homo sic̃ fenũ dies eiꝰ. & sic̃ flos agri
ita floria. Isaias qͦ ait. Ois caro fenũ. & oĩs gła eiꝰ sic̃ flos agri. ho¬
mo cȩ enĩ more floris ꝓcedit ex occulto. & subito apparet in pub
ostendit: s ariditas pulueris ab aspectib retrahit. Quasi flos ap¬
pariumꝰ. qͥ ñ eramꝰ. Quasi flos arescimꝰ. qͥ tẽporalit apparebamꝰ. st̃ ꝙr¬

Expanded text:
flos etenim egreditur, quia nitet in carne; sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homines in mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparebamus. 68
Abbreviated transcription (Latin):
discretio in p̃missa lateat. Nam subdit᷑. Donec adterat᷑ cęlũ ñ eiugi¬
labit. nec resurget de somno suo. Liquet enĩ qr ñ resurget. s donee
adterat᷑ cęlũ. Quia nͥ mundi huiꝰ finis aduenerit. humanũ genꝰ a
somno mortis ad uitã ñ euigilabit. Non gͦ qr omĩmꝰ ñ resurgat.
s qr aute contritionẽ cęli humanũ genꝰ minime resurgat insinu¬
at. Notandũ quoq ẽ cur postquã suꝑuis hominẽ dixit mortuũ.
inferius ñ mortuũ s dormientẽ nominat. eumq de somno suo mi¬
nime consurgere donec cȩlũ adterat᷑ narrat: nͥ qđ patent᷑ dat᷑ in¬
tellegi. qr in comparatione ligni reuirentis hominẽ mortuũ pec¬
catorẽ memorat. a uita scilicet iustitiȩ extinctũ. Ibi aut̃ de mor¬
te carnis loquit᷑. ñ hanc mortẽ. s sõnũ maluit uocare. spẽ ꝓculdu¬
bio resurrectionis insinuans: qr sic̃ citiꝰ homo a somno euigilat.
ita concite ad conditoris nutũ a morte corporis surgat. Uehem̃t

Expanded text:
discretio in praemissa lateat. Nam subditur: Donec atteratur coelum, non evigilabit nec consurget de somno suo. - Liquet enim quia non resurget, sed donec atteratur coelum, quia nisi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ eoꝵ sensũ ad cognoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑducere ñ
ualebat. ut scilicet pensare possent. qd̃ ñ solũ ꝓsꝑa ompẽ ds̃ tri¬

Expanded text:
sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum prosper
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã spĩtalia mandere: idẽ intellegere nequeant. qr unde in ex¬
teriorib delectati sunt. inde in intimis obstupescunt. & dum
peccato anuna pascit᷑. panẽ ustitiȩ edere ñ ualet: qm̃ ligati
dentes. ex peccati consuctudine. iustũ qd̃ intꝰ sapit. edere neqͣquã
possut. Hoc gͥ loco ꝙ dentes ut diximꝰ. int̾nos sensus accipimus.
considare magnopere. qͥd agere uisti soleant debemꝰ. Qui plerũq
si qua ui se qualibet leuit carnalia cẽ dep̾hendunt. hec int̾nis
sensib rectractantes uehem̃t̾ in semetipsis insequunt᷑. afflic̾tio
ne se contert̃. magnisq cruciatib ł minima in se praua diuidicañ.
debeant. & hii qͥ eos sic se iudicare conspiciunt. em̃dare se: a culꝰ mer¬
pis grauiorib mnardescañ. Qd uidelicet beatꝰ iob corã amicis sus
tẽporalẽ głam tenentib & transeuntia bona laudantib fecerat.

Expanded text:
ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractane se conterunt magnisque cruciatibus, vel minima in se prava dijudicant adebeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendate semetipsos a cpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat;
Abbreviated transcription (Latin):
ore meo uerbũ ueritatis usq quaq Perpendit nãq qd ompẽ ds̃. ue¬
ritatis u̾bũ facientib tribuit: & ñ facientib tollit. E gͦ hoc de o¬
re suo ñ auferri petiit: qͥd aliud quã grãm bonȩ oꝑationis que¬
siuit. Acsi aꝑte diceret. A bono opere me errare. ñ sinas: ne dum
amitto ordinẽ bene uiuendi. rectitudinẽ ꝑdã loquendi. Et̃ ple¬
rũq doctor qͥ docere audet quẽ neglegit agere: eũ desierit bo¬
na loqui quȩ oꝑari contẽpsit. docere subiectos incipit praua que
agit. ut iusto omĩpotentis dĩ udicio. in bono iã nec linguã ha¬
beat. qͥ hab̃e bonã uitã recusat: quatmꝰ cũ mens eiꝰ t̾renaꝵ rerum
amori intendit᷑. de t̾renis reb semꝑ loquat᷑. Inde in eugłio ueri¬
tas dic̃. Ex habundantia cordis os loqͥt᷑. Bonꝰ homo de bõno thesau

Expanded text:
ore meo verbum veritatis. Perpendit namque, quod omnipotens Doritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Verit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex fallacia opponat. d quãuis animꝰ trepidet. quãuis con¬
scientia accuset. cupiditate. tam̃ sua iniquus uincit᷑. & supp̃sso fauo¬
re audaciã de iniquitate sumit. Et sȩpe etiã ultione menti ꝓpo¬
sita se contra dm̃ erigit. quelibet ab eo aduersa ꝑpeti deliberat.
dũ mͦ hic dũ ualet om̃e qd̃ placet agat. Inde & subdit᷑. Tetendit¬

Expanded text:
quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conquod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et sępe etiam ultione menti proposita se contra deum erigit et quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne, quod placet, agat. Unde velut scri
Abbreviated transcription (Latin):
gi ad uitã aadidit omp̃e ds̃. cũ eũ mori ꝑmisit. tunc eũ p̃sciuit eẽ
itue. qr morieris tu & ñ uiues. cui eũ mortis sententia dicta ẽ.
mortis innotuit. quo uir ille mori merebat᷑: nec dnĩca statuta ẽ¬
uulsa s̃: qr ut ex largitate. dĩ anni uitȩ crescerent. hoc qͦ ante se¬
eula p̃fixũ fuit: atq spatiũ uite qd̃ inopinate foris ẽ additum
let. qr ñnũquã in uirtutib ꝓficere conamͭ & quȩdã dona ꝑcipimꝰ.
a quibusdã uͦ repulsi in imis iacemꝰ Nemo enĩ ẽ qͥ tantũ uirtutes ap¬
talib ꝓfectib modũ ponit. ut ex hoc homo qd̃ apphendere conat᷑ &
ñ ualet. in illis se ñ eleuet quȩ ualet. Inde ille qͦ egregiꝰ p̃dicator
qͥ raptꝰ ad t̾c̃iũ cȩlũ fuerat. paradysi archana penetrauerat. eẽ post

Expanded text:
gi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse i tuae, quia morieris tu, et non vives, » cui cum mortis sententia dicta est, mortis innotuit, quo vir ifle mori merebatur; nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apitalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, para
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ exp̃ssa: qr ce angustatur ad uitã. & dilatat᷑ ad miseriã. Si enim
subtilit᷑ considetur omẽ. qd̃ hic agit᷑. pęna & miseria ẽ. Ipsi & enĩ
corruptioni carnis seruire ad necessaria atq concessa. miseria.
ẽ: ut contra frigus uestim̃ta. contra famem alim̃ta. contra estũ
frigora requirant᷑. qd̾ multa cautela custodit᷑ salus corporis. qd̃
etiã custodita amittit᷑. amissa cũ graui labore reparat᷑ & tam̃ re
inimicos. atq securi de eis ñ sumꝰ. utiq qͦs formidamꝰ. qd̃ plerũ¬
q inimicis sic fident᷑ quasi amicis loquim. & ñnũquã pura
uerba pximoꝵ. & multũ nos fortasse diligentiũ. quasi uerba
suscipͤimꝰ mnimicoꝵ. & qͥ falli nũquã uł fallere uolumꝰ. ex car¬
qd̃ pͥuatꝰ ẽ uit̾no lumine. & tam̃ in hac uita dui uult ꝑpeti cę̧ci¬
tatẽ suã. Quid hoc aliud quã de pęna nr̃a nata miseria ẽ: s quam¬

Expanded text:
est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur; et tamen repinimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus. Plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur; et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cauQuod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam, quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quam