comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi et ppło nichilominus in ydoloꝵ
cultu ꝑseuerante. iusta irexausa ꝓ¬
fertur a dño: et ꝓph̾atur de euersiõe
iherłm. et captiuitate uida. et uicto¬
ria nabuchodonosor. Dicitq dñs ꝑ
tentiã: s a facie terre uniuersa con¬
sumã. Non homo. ñ ium̃tum. ñ uo¬
latile: ñ pisces maris remanebunt.
rã quippe dm̃i etiã bruta sentiunt
animalia ÷ et uastatis urbib hominib¬
q interfectis. solitudinẽ et raritatẽ be
teste in quo ortus sũ solum: ubi pre¬
ter celum et terrã. et crescentes ue¬
pres et condensa siluarũ. cuncta
perierunt. Hoc autẽ inqͥt. ꝓph̃a ac¬
cidet: quia impioꝵ fuit nimia
multitudo. C orruent itaq impii
et disꝑdentur homines: et erit soli¬
tudo suꝑ faciem terre. Sed et de
consũmatione mundi id ip̃m ac¬
cipere possumus: quod et hoĩes.
et pecora et uolatilia. et pisces ma-¬
ris. et uniuersa deficiant : et infir¬
mentur impii. et tollatur iniqͥ¬

Expanded text:
Domini, et populo nihilominus in idolorum Domini, et populo nihilominus in idolorum cultu perseverante, justa irae causa profertur a Domino, et prophetatur de eversione Jerusalem, et captivitate Juda, et victoria Nabuchodonosor. Dicitque Dominutentiam; sed a facie terrae universa consumam: non homo, non jumentum, non volatile, non pisces maris remanebunt. Iram quippe Domini etiam bruta sentiunt animalia: et vastatis urbibus, hominibusque interfectis, solitudinem et raritatem bestestis  Al. teste in quo ortus sum, solum, ubi praeter coelum et terram et crescentes vepres, et condensa silvarum, cuncta perierunt. Hoc autem, inquit propheta, accidet, quia impiorum fuit nimia multitudo. Corruent itaque impii et disperdentur homines, et erit solitudo super faciem terrae. Sed et de consummatione mundi idipsum accipere possumus: quod et homines, et pecora, et volatilia, et pisces maris et universa deficient, et infirmentur impii, et tollatur iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
ne deficiat a facie terre: dicit dns.
Deficiat homo et iumenta: deficiant
uolatilia celi et pisces maris: et infir¬
theodotionis translatione additũ est.
Pro quo symmnachus int̾pretatus ẽ.
et scandala cũ impiis: ut subaudiat᷑.
congregabunt᷑ siue deficient. Quin-¬
ta autẽ editio et infirmitas cũ impi-¬
is deficiet. Debemus gͦ consuetudinẽ
nr̃am sequentes pͥmum hystoriã te¬
xere: et postea de sublimiorib dispu-¬
tare. Extremũ ꝓpe regnũ duarum
tribuũ que uocabant᷑ uida et ben¬
iamin: sub iosia fuisse. nulli dubiũ
est. Illo enim interfecto. filii eius qui
postea regnauer̃t et nepotes. ñ tam
regnasse credendi sunt: quã ludibrio
habiti ab egẏptio rege et chaldeis.
et uariis captiuitatib mortib q
cruciati. Quia gͥ ppłs poterat se excu¬
sare in regib malis et dicere. nos uo¬
lumus seruire ło. s ꝓhibem᷑ a regib :
dat᷑ rex iustus. et quo zelante zelũ

Expanded text:
ne deficiat a facie terrae, dicit Dominus: ne deficiat a facie terrae, dicit Dominus: deficiat homo, et jumenta: deficiant volatilia coeli, et pisces maris ÷ et infirTheodotionis translatione additum est: pro quo Symmachus interpretatus est, et scandala cum impiis, ut subaudiatur, congregabuntur, sive deficient: Quinta autem editio, et infirmitas cum impiis deficiet. Debemus ergo, consuetudinem nostram sequentes, primum historiam texere, et postea de sublimioribus disputare. Extremum quippe regnum duarum tribuum, quae vocabantur Juda et Benjamin, sub Josia fuisse, nulli dubium est. Illo enim interfecto, filii ejus qui postea regnaverunt, et nepotes, non tam regnasse credendi sunt, quam ludibrio habiti fuisse ab Aegyptio rege, et Chaldaeis, et variis captivitatibus, mortibusque cruciati. Quia igitur populus poterat se excusare 676 in regibus malis, et dicere: Nos volumus servire Deo, sed prohibemur a regibus, datur rex justus, quo zelante zelum
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat sc̃: ita et dies iosie qͥ se ele¬
uauerat ad dñm. qͥa iosias int̾preta¬
tur eleuatio dñi: et fuit uir iustus.
et de laudib eius. regnoꝵ quoq: et
paralipomenon scribit hystoria: et
habuit patre ammon filiũ manas¬
sen.Legimus manassen post multa
scelera et post captiuitatẽ in baby¬
lonie egisse penitentiã: et ad meli¬
ora conuersũ dñi miscłiam consecu¬
tũ. Unde et fidei sue ꝑ quã credide¬
rat do: filiũ uocauit doemoñ. id est
amnion. Siquidẽ ammon: fides in¬
terp̃tat᷑. Simiilq considera. quod
nequaqm ut supra reges decem tri-¬
buum. id ẽ reges ponant᷑ isrł: s regeᷤ
tantũ uide. Iam enĩ decem trib. ab
assiriis sub rege ezechia patre ma¬
nasse ducte fuerant in captiuitatẽ.
hoc in proemio et in titulo sophonie
a facie terre dicit dñs ÷ congregans
hominẽ et pecus: congregans uolati¬
le celi et pisces maris. Et ruine impi¬
oꝵ erunt: et disꝑdam homines a fa¬
cie terre dicit dñs. L .xx. Defectio¬

Expanded text:
: ita et dies Josiae qui se levaverat ad Dominum quia Josias interpretatur elevatio Domini  et fuit vir justus, et de laudibus ejus, Regnorum quoque et Paralipomenon scribit historia . Et habuit patrem Ammon, avum Manassen . Legimus, Manassen post multa scelera, et post captivitatem in Babylone, egisse poenitentiam, et ad meliora conversum Domini misericordiam consecutum. Unde et fidei suae, per quam crediderat Deo, filium vocavit ἐπώνυμον, id est, Ammon: siquidem AMMON   fides interpretatur. Simulque considera, quod nequaquam ut supra reges decem tribuum, id est, reges Israel ponantur; sed reges tantum Judae. Jam enim decem tribus ab Assyriis sub rege Ezechia patre Manasse deductae fuerant in captivitatem . Hoc in prooemio et in titulo Sophoniaea facie terrae, dicit Dominus, congregans hominem et pecus, congregans volatile coeli, et pisces maris: et ruinae impiorum erunt, et disperdam homines a facie terrae, dicit Dominus. LXX: Defectio
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quicqm: nisi reuelauerit disci¬
plinã suam seruis suis ꝓpħis. Et no¬
ni psalmi titulus: ꝓ absconditis filii
sublimib ꝯsticutꝰ. et nouerat myst̾ia dñi.
siliꝰ erat chusi qͥ int̾pretat᷑ humilitas uł ethi¬

Expanded text:
Dominus quidquam, nisi revelaverit disciDominus quidquam, nisi revelaverit disciplinam suam servis suis prophetis. Et noni Psalmi titulus, pro absconditis filii sublimibus constitutus, et noverat mysteria Domini, filius erat Chusi qui interpretatur humilitas, vel Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
est adsophoniam fi¬
lium chusi filii sodo¬
lie. filii amarie. filii
ezechie: in dieb iosie
Alii ammon regisni¬
Ca Lxx. similiter. T radunt he¬
brei cuiꝰcũq ꝓphete pater aut auus
ponatur in titulo: ipsos quoq ꝓphas
fuisse. Unde amos unũ de duodecĩ
ꝓpħis. quia dixerit. non sũ ꝓpħ̃a nec
filius ꝓphete: s pastor caprarũ uelli¬
cans sicamina: patris nom̃ intitulo
ñ habere. Hoc siuerũ est: sophonias
ꝓpħa quẽ nunc conam᷑ exponere. qͥ¬
nione ut ita dicã ꝓpħica. et głosa ma¬
ioꝵ suoꝵ stirpe generatus ẽ. Habuit
enĩ patrem chusi: auum Godoliã:
pauũ amariã. atauum ezechiam⁊
et talem quadrigã ipse uelut extre¬
mus auriga cõpleuit. Nom̃ sopho¬
nie: alii speculã. alii archanũ dñ
transtulert̃. Suie gͥ specula. siuie ab¬
sconditũ dni interpretet᷑: utrũq pro¬
phete conuenit. D̾r enĩ ad iezechiel
fili hominis: specłatorẽ te posui do¬
mui isrł. Et in alio loco. Non faciet

Expanded text:
est ad Sophoniam filium Chusi, filii Godoliae, filii Amariae, filii Ezechiae; in diebus Josiae, filii Ammon regis Juda. LXX similiter. Tradunt Hebraei cujuscumque prophetae pater aut avus ponatur in titulo, ipsos quoque prophetas fuisse. Unde et Amos unus de duodecim prophetis, qui dixerat: Non sum propheta, nec filius prophetae: sed pastor caprarum, vellicans sycamina , patris nomen in titulo non habet. Hoc si verum est, Sophonias propheta, quem nunc conamur exponere, nomine, ut ita dicam, prophetico, et gloriosa majorum suorum stirpe generatus est; habuit enim patrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga complevit. Nomen Sophoniae alii speculam, alii arcanum Domini transtulerunt. Sive igitur specula, sive absconditum Domini interpretetur, utrumque prophetae convenit. Dicitur enim et ad Ezechiel: Fili hominis, speculatorem te posui domui Israel . Et in alio loco: Non faciet
Abbreviated transcription (Latin):
nuchũ regine candacis. tantũ ha¬
buisse studiũ scripturarũ et legisdi.
ut in uehicło legeret: et ad adorandũ
dñm intẽplo eiꝰ ueniret ierłm. Unde
talis fides digno p̃mio coronat᷑. et
mittitur ad eũ philippus euangłista
statĩq docet᷑: credit. baptizat᷑ et saluus
est. Et non solum eunuchus. s cũ ad¬
ditam̃to uir ponit᷑: eumicbus uir
ethiops. Quia enĩ eumichus erat xp̃i.
et se eunuchizauerat ꝓpt̾ regnũ celoꝵ.
ꝓpterea uiri uocabulũ ñ amiserat.
Recte quoq sophonias quasi filius
hostias mͥ. hoc de genealogia sopho

Expanded text:
nuchum reginae Candacis tantum hanuchum reginae Candacis tantum habuisse studium Scripturarum et Legis Dei, ut in vehiculo legeret: et ad adorandum Dominum in Templo ejus veniret Jerusalem . Unde talis fides digno praemio coronatur, et mittitur ad eum Philippus evangelista, statimque docetur, credit, baptizatur, et salvus est. Et non solum eunuchus; sed cum additamento viri ponitur, eunuchus vir Aethiops. Quia enim eunuchus erat Christi, et se eunuchizaverat propter regnum coelorum, propterea viri vocabulum non amiserat. Recte quoque Sophonias quasi filius hostias mihi. Haec de genealogia Sopho
Abbreviated transcription (Latin):
amariã qͥ et ipse uertit᷑ insermonẽ dñi: et at¬
rauũ ezechiã qͥ sonat fortitudinẽ dñi. De for¬
titudine itaq dñi natꝰ est sermo dm̃i: et de
sermone dñi nata ẽ magnitudo dñi: et de
magnitudine dñi nata ẽ humilitas: ut
cum peruenerit aliquis ad pfectura
dicat. quia non sum dignus uocari
apls: et illud in psalmis. dñe non ẽ
exaltatũ cormeũ. neq elati st̃ oculi
mei. Hucusq prono quasi lapsu. et
ꝑ plana currentes: in eo qđ chusi etiã
ethiops m̃s interp̃tatur impegimus.
Nam post tantas uirtutes: quomͦ no-¬
men ethiopis sonare poterit in laude:
Et siquidẽ scriptura dixiss chus
idẽ ethiops. uidebatur in dissolubilis
questio. chus qͥppe natus ẽ de chain:
s in eo q ait chusi. hoc ẽ ethiops
m̃s udetur sonare mysteriũ. quod
in alio loco. in conspectu eius ꝓcident
ethiopes: dicat cum sponsa in canti
lia ierłm. Legimus inieremia abde¬
melech eunuchũ ethiopem placuis.¬
se ło: et in actib apłoꝵ echiopẽ eu¬

Expanded text:
ni: et atavum Ezechiam, qui sonat fortitudinem Domini. De fortitudine itaque Domini, natus est sermo Domini, et de sermone Domini nata est magnitudo Domini, et de magnitudine Domini nata est humilitas, 674 ut cum pervenerit aliquis ad perfectum, dicat: Non sum dignus vocari apostolus . Et illud in Psalmis: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Hucusque quasi prono lapsu, et per plana currentes, in eo quod Chusi etiam Aethiops meus interpretatur, impegimus. Nam post tantas virtutes quomodo nomen Aethiopis sonare poterit in laudem? Et siquidem Scriptura dixisset Chus, id est, Aethiops, videbatur indissolubilis quaestio; Chus quippe natus est de Cham. Sed in eo quod ait, Chusi, hoc est, Aethiops meus, videtur sonare mysterium: quod in alio loco : In conspectu ejus procident Aethiopes  dicat cum sponsa in Canticlia Jerusalem . Legimus et in Jeremia Abdimelec eunuchum Aethiopem placuisse Deo : et in Actis apostolorum Aethiopem eu
Abbreviated transcription (Latin):
bobscuris ad obscuriora
ginẽ. Abyssus abyssum
inuocat inuoce catha.¬
ractarũ di: et gyrans
gyrando uadit sp̃s. et incirculos suos
reuertitur. Laberintheos patimur er¬
rores: et xp̃i ceca regimꝰ filo uestigia.
Adhanc difficultatẽ urget p̃p̃aratus
libri portitor. Dimidiũ facti qͥ cepit
habet: quantomagis nos qui terciã
partẽ iam confecimus uie eodem debe¬
mus inreliquis labore sudare. ne ꝑda¬
mus p̃terita. et imꝑfectũ opus augeat
lectoris desidium: Itaq mi exsuperi
papa uenerabilis. esto p̾sens oratiõib
qui corpore es absens. et impetra adño
ut auferat᷑ a facie mea uelam̃ ⁊ acharie.
qd̾ ante oculos appendebat᷑ moysi. qͥa
fulgorẽ uultus ełꝰ. uulgus ignobile fer¬
re ñ poterat: ut ego qͦq cũ dauid̃ queã
dicere. Dñs dabit uerbũ eugłizantib
uirtute multa. Scd̃i libri explanationũ
in zacharia istud exordiũ ẽ. Quẽ tanta
celeritate dictamꝰ. ut pene ñ sit em̃dan¬

Expanded text:
obscuris ad obscuriora ginem . Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum Dei ; et gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur : Labyrinthios patimur errores, et Christi caeca regimus filo vestigia. Ad hanc difficultatem urget petasatus libri portitor : Dimidium facti, qui coepit, habet. . . . quanto magis nos qui tertiam partem jam confecimus viae, eodem debemus in reliquis labore sudare, ne perdamus praeterita, et imperfectum opus augeat lectoris desiderium! Itaque, mi Exuperi Papa venerabilis, adesto praesens orationibus, qui corpore absens es, et impetra a Domino, ut auferatur a facie mea velamen Zachariae, quod ante oculos obtendebatur  Al. afulgorem vultus ejus, vulgus ignobile ferre non poterat: ut ego quoque cum David queam icere: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa . Secundi libri Explanationum in Zachariam istud exordium est, quem tanta celeritate dictamus, ut pene non sit emendan
Abbreviated transcription (Latin):
sunt flumina. ⁊ ego feci ea. qͥcqtrã
aliud nisi hoc iubere. ut qd̾cũq
in aquas. & fluento earũ defera¬
tur in mare. et e contrario qͥcqͥd
femineũ. molle ⁊ formosũ uidet᷑
in hoc seculo. hoc inuificet᷑. ado¬
lescat ⁊ generet. Simul q consi¬
dera qd̵ egyptius imꝑator uiroᷤ
hebreoꝵ ñ possit occidere. nec eoͤ
qui iam egressi sunt de infanti¬
a: s quoꝵ ȩtas adhuc tenera est.¬
& molle corpus. ⁊ ꝓfectus incipi¬
ens. Scit ñ posse nutriri femi¬
nas: nisi int̾fecti fuerint ⁊ ma¬
sculi. Uult itaq in hebrei qͥcqͥd¬
& forte ẽ et uiribe hoc gurgite
sui fluminis suffocare: ut quȩ
feminea sunt lib̾ius sola succres¬
cant. Quod autẽ sequit᷑. inimi¬
cis tuis aꝑtione pandent᷑ portȩ
t̾re tuȩ: intelligere pot̾is assu¬
niens de ieremia testimoniũ.
am in fenestris. hic in portis asse¬
res demonstrari. & has ipsas ad
sensus referes. Sciens enĩ sermo

Expanded text:
sunt flumina, et ego feci ea , quidquam sunt flumina, et ego feci ea , quidquam aliud nisi hoc jubere, ut quodcumquin aquas, et per fluenta earum deferatur in mare. Et econtrario quidquid femineum et molle, et formosum videretur in hoc saeculo, hoc vivificetur, adolescat et generet. Simulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occidere, nec eos qui jam egressi sunt de infantia, sed quorum aetas adhuc tenera est, et molle corpus, et profectus incipiens: scit non posse nutriri feminas, nisi interfecti fuerint masculi. Vult itaque in Hebraeis quidquid forte est et virile, hoc gurgite sui fluminis suffocare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. Quod autem sequitur: Inimicis tuis apertione aperientur portae terrae tuae, intelligere poteris, assumens de Jeremia testimonium, am in fenestris, hic in portis asseres demonstrari, et has ipsas ad sensus referes. Sciens enim sermo
Abbreviated transcription (Latin):
plicasti tibi diuitias ⁊ negotia¬
tiones diu̾soꝵ dogmatũ: putas
eas clariores ẽẽ stellis. & magis
fulgere quã cęli sydera Hec
ut dixi ad comp̃hendendũ sen¬
sum .a. nobis dicta sunt bre¬
uiter. Nunc ad exordiũ capitu¬
li reu̾tentes: singula ut possumꝰ
explicemꝰ. Quis ñ dicet speciosã
niniuen. aĩam natura pulchrã
luxuria ⁊ uoluptatib huiꝰ scħ
delinitam. in muliebres deliti¬
as ꝑuenisse: & uirilitate ꝑdita
elanguisse in feminã: Si enĩ
iusti anima in ꝑfectum uirũ
ueniens. ⁊ conditionis sue ser¬
uans rigorem. adherensq deo
unus cum eo efficit᷑ sp̃s : cur ñ
e contrario anima quȩ amat
mundũ. unũ cum mundo fi¬
at. ⁊ in molliciẽ redacta femi
Ego puto ob hanc causam in exo¬
do p̾ciꝑe pharaonẽ. ut om̃e ma¬
sculinum qd̾ natura ẽ ex hebre¬
is. mittat᷑ in fluriũ: et om̃e femi¬
neum uiuificet᷑. Neq enĩ poterat
rex egyptius qui dicit alibi. mea

Expanded text:
plicasti tibi divitias et negotiaplicasti tibi divitias et negotiationes diversorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. 578 Haec, ut dixi, ad comprehendendum sensum a nobis dicta sunt breviter: nunc ad exordium capituli revertentes, singula ut possumus, explicemus. Quis non dicat speciosam Niniven, animam natura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus saeculi delinitam, in muliebres delicias pervenisse, et virilitate perdita, elanguisse in feminam? Si enim justi anima in perfectum virum veniens, et conditionis suae servans rigorem, adhaerensque Deo, unus cum eo efficitur spiritus: cur non econtrario anima quae amat mundum, unum cum mundo fiat, et in mollitiem redacta feminiderit rigorem? Ego puto ob hanc causam in Exodo praecipere Pharaonem, ut omne masculinum quod natum est Hebraeis, mittatur in fluvium, et omne femineum vivificetur . Neque rex Aegyptius qui dicit alibi: Mea
Abbreviated transcription (Latin):
tes corporis. & conculcare ab
mimicis: et om̃ia ad confici .s.¬
endam carnẽ quȩ penitentiȩ
digna sunt patere. Semel enĩ
assumens lutũ ⁊ paleas .&. inanib
huiꝰ seculi negotiis inuoluta. de¬
bes ꝑ iniuriã sponte calcari: etta¬
Esto confidens: & corpus idest late¬
rem tuũ ꝑ assũptum sermonem.
quasi aquam in seruitutẽ redige.
& subice tibi: ut domineris late¬
rituo. Alioquin nisi hoc feceris
uiuax te postea flãma consumet.
uł in pena ꝑ gehennam: uł ar¬
dentib inimici iaculis suscitata.
Et ñ solum igne uastaberis s et
gladus qͦ te comedet. quasi lo¬
custa t̾rȩ uirentia. Ꝙ hoc patie¬
ris: si ñ fueris suꝑ laterẽ: suo¬
qͦ pondere p̃grauata. ⁊ om̃em
ꝑdens uolatum. tota detrahe¬
ris in t̾ram. ut bruchus repente
ultra ire ñ quiuerit. Habeto
itaq uirtutes tã innum̾abiles¬
ut bruchus: ne ira pondere tuo
ad t̾ram detraharis ut bruchꝰ.
Quȩ uniu̾sa ꝑpessa es. qm̃ multi¬

Expanded text:
tes corporis: et conculcare ab tes corporis: et conculcare ab inimicis, et omnia ad conficiendam carnem, quae poenitentia digna sunt, patere. Semel enim assumens lutum, et paleas et inanibus hujus saeculi negotiis involuta, debes per injuriam sponte calcari, et taesto confidens, et corpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quasi aquam in servitutem redige, et subjice tibi, ut domineris lateri tuo: alioquin nisi hoc feceris, vivax te postea flamma consumet, vel in poenam per gehennam, vel ardentibus inimici jaculis suscitata: et non solum igni vastaberis, sed gladius quoque te comedet quasi locusta terrae virentia. Et hoc patieris si non fueris super laterem, tuoque pondere praegravata, et omnem perdens volatum, tota detraheris in terram, sicut bruchus repente ultra ire non quiverit. Habeto itaque virtutes tam innumerabilesut bruchus: ne ita pondere tuo ad terram detraharis, ut bruchus. Quae universa perpessa es, quoniam multi
Abbreviated transcription (Latin):
ianuas introgressi sunt. Et sig¬
nanter sensus corpoꝵ: ostia nĩ¬
niuiticȩ t̾rȩ appellant᷑. Habent
autẽ ex pͥma di conditione. etiã
hi qui se uiciis mancipar̃t. occa¬
sionẽ cognoscendi d̾i. quasi robu¬
stissimos uertes: quib opilent¬
& claudant portas sensuũ. S
et ipsos consumet ignis: quia sa¬
gittis ẽ uallatus ardentib. Quã¬
obrem dicit᷑ ad niniuen. hauri
tibi aquã ⁊ asꝑge te sermone
atq ratione. & occasionib in¬
telligendi dm̃. exercendaꝵ q uir¬
tutũ q̃ tͥ insite sunt. utere ad
p̾liandum. Uerum tu dissolutis
manib. idest oꝑib uoluptatis:
quioqͥd in te habueras roboris ꝑ-¬
didisti. Quãobrem conu̾tere et
age penitentiam. & rursum op¬
tine munitiones tuas. Ꝙ quia
semel ingressa es lutũ. ⁊ clausa
es corporẽ quod quasi t̾ra ⁊ paleis.
& aqua. ita carnib. sanguine.
uenis. neruis. ossib q compactũ
ẽ: sustine iniuriam ⁊ necessita¬

Expanded text:
januas introgressi sunt. Et sigjanuas introgressi sunt. Et signanter sensus corporum, ostia Niniviticae terrae appellantur. Habent autem ex prima Dei conditione etiam hi qui se vitiis manciparunt, occasionem cognoscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sensuum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alatus ardentibus, quamobrem dicitur ad Niniven: Hauri tibi aquam, et asperge te sermone atque ratione, et occasionibus intelligendi Deum, exercendarumque virtutum, quae tibi insitae sunt, abutere ad praeliandum. Verum tu dissolutis manibus, id est, operibus voluptatis, quidquid in te habueras roboris, perdidisti: quamobrem convertere, et age poenitentiam, et rursum obtine munitiones tuas. Et quia semel ingressa est lutum, et clausa es corpore quod quasi terra et paleis et aqua, ita carnibus, sanguine, venis, nervis, ossibusque compactum est, sustine injuriam et necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ calorẽ uolitent. Porro attelib
quẽ significantiꝰ comessorẽ int̾er¬
pretatus ẽ aquila. parua locusta
ẽ int̾ locustã ⁊ bruchũ. ⁊ modi¬
cis pennis reptans potius quã
uolans. semꝑ q subsiliens: & ob
hanc causam ubicunq orta fu¬
erit. usq ad puluerẽ cuncta
consumit. quia dener crescail
pennȩ abire ñ potest. Hec iuxta
hebraicum ꝓꝑter lectoris facili¬
orem intelligentiã. ipsa scͥpturȩ
calcans uestigia: manifestius
explanaui. Dicam autẽ ⁊ iuxta
pͥmũ breuit᷑ idest quasi in ẽpi¬
tome: & postea latius disserens.
Populus tuus o ninuie. homines
uidelicet scłares. qui ꝓpͥe uocant᷑
ppł̃s urbis assyriȩ. ita passionib
eneruati sunt. ⁊ uiciis elangue¬
runt: ut imbeccillitati mulierũ
comparent᷑. Nichil enĩ in anima¬
b suis forte: nichil robustũ pos¬
sident ⁊ iuirile. Unde inimici
p̃ualentes adu̾sum eos. aꝑuer̃t
om̃s sensus eoꝵ : et ꝑ corporales

Expanded text:
per calorem volitent. Porro attelabus per calorem volitent. Porro attelabus quem significantius comessorem interpretatus est Aquila, parva locusta est inter locustam et bruchum, et modicis pennis reptans potius quam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubicumque orta fuerit, usque ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant pennae, abire non potest. Haec juxta Hebraicum, propter lectoris faciliorem intelligentiam, ipsa Scripturae calcans vestigia, manifestius explanavi. Dicam autem et juxta primum breviter, id est, quasi in epitome, et postea latius de singulis disserens: Populus tuus, o Ninive, homines videlicet saeculares qui proprie vocantur populus urbis Assyriae, ita passionibus enervati sunt, et vitiis elanguerunt, ut imbecillitati mulierum comparentur; nihil enim in animabus suis forte, nihil robustum possident et virile. Unde inimici praevalentes adversum eos, aperuerunt omnes sensus 577 eorum, et per corporales
Abbreviated transcription (Latin):
quasi locustȩ. Aggrauaberis qua¬
si bruchus : multiplicab̾is ut bru¬
chus. Multiplicasti negotiationes
tuas. sicut stellas cȩli. Adhuc
ad niniuen texit᷑ dicentis eloqͥũ.
Non mirũ si fortes ⁊ pugnatores
tui in similitudinẽ grossoꝵ ficuᷤ
statim in os decidant deuoran¬
tis: cum ppłs tuus effeminatus
sit ⁊ resistere nequeat. Pandert᷑
gͦ porte tuȩ : & patebit ciuitas
hostib. Robustissimos uectes
quib claudebant᷑ porte: consu¬
met ignis. Hauri gͥ aquam ⁊
cura ne potus desit obsesse. inu-¬
ni turres. Lateres confice: ut in¬
t̾errupta muroꝵ. struas. ꝓpe
ẽ enĩ obsidio. & cum hec om̃ia
feceris: quasi a brucho humꝰ.
ita a gladio deuoraberis. S et
cum multiplicata fueris ut bru¬
chus. ⁊ ut locusta inunũ parit̾
congregata. & congregau̾is sicut
astra cȩli diuitias tuas. sicut locu¬
stȩ ⁊ bruchus. & parua genimi
nec repperiunt᷑: sic tu disꝑgeris
et fugies. Natura enĩ hec locusta¬
rum ẽ: ut in frigore torpentes.

Expanded text:
beris quasi bruchus, multiplicare ut bruchus: multiplicasti negotiationes tuas sicut stellas coeli. Adhuc ad Niniven texitur dicentis eloquium: Non mirum si fortes et pugnatores tui in similitudinem grossorum ficus, statim in os decidant devorantis, cum populus tuus effeminatus sit, et resistere nequeat. Pandentur ergo portae tuae, et patebit 576 civitas hostibus, robustissimos vectes quibus claudebantur portae, consumet ignis. Hauri igitur aquam, et cura ne potus desit obsessae munitioni: lateres confice, ut interrupta murorum struas, prope est enim obsidio. Et cum haec omnia feceris, quasi a brucho humus, ita a gladio devoraberis. Sed et cum multiplicata fueris ut bruchus, et ut locusta in unum pariter congregata et congregaveris sicut astra coeli divitias tuas, sicut locustae et bruchus, et parva geniminnec reperiuntur: sic tu dispergeris et fugies. Natura enim haec locustarum est, ut in frigore torpentes,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretari suꝑ filiis loch. dicamꝰ
loth habuisse ex duab filiab
duos filios. moab ⁊ ãmon. quoꝵ
dicit᷑ ad eum. semen chanaan. &
tua de t̾ra chanaan. pater tuus
sic eos quicunq fuerunt de pͥori
ppło. hoc est de iudeis. ⁊ de iunio¬
ri idest de nr̃is. moabitas ⁊ am¬
manitas figuralit̾ appellari: et
quia declinauert̃ a patre suo.
loth quippe declinatio int̾pretat᷑.
nia que supra exposuimꝰ. Si aut̃
ab his qui scĩ quondã fuerant
di seueritas incipit. ⁊ illa que ha¬
bitabat int̾ flumina gehenne ig¬
ne purgabit᷑: quantomagis n¬
niue quȩ ante ñ habuit legem.
nec recepit iugum p̃ceptoꝵ dei.

Expanded text:
interpretari super filiis Loth, dicamus interpretari super filiis Loth, dicamus Loth habuisse ex duabus filiabus duos filios, Moab et Ammon, quorum dicitur ad eum: Semen Chanaan, ettua de terra Chanaan, pater tuus sic eos quicumque fuerunt de priori populo, hoc est, de Judaeis; et de juniori, id est, de nostris, Moabitas et Ammonitas figuraliter appellari. Et quia declinaverunt a patre suo  Loth quippe declinatio interpretaturnia quae supra exposuimus. Si autem ab his qui sancti quondam fuerant, Dei severitas incipit, et illa quae habitabat inter flumina, gehennae igne purgabitur: quanto magis Ninive quae ante non habuit legem, nec recepit jugum praeceptorum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
onem ruent in os diaboli deuoran¬
tis: a quo semꝑ niniue tenta fue¬
rat ⁊ possessa. Porro qd̾ p̃termisimꝰ
et ñ est finis fuge tuȩ quia ad ni¬
niuen dicit᷑. ⁊ int̾ ea quȩ de ãmon
scͥpta sunt. positum ẽ. ⁊ uidetur
extra ordinẽ in alieno loco insertũ.
uen. ut sit ordo. E tu inebriabis.
et ñ est finis fuge tuȩ. ⁊ eris despec¬
ta. et cetera que dicunt᷑ ad ninuen¬
Et intͣ pretabim᷑ ñ eẽ finẽ fugȩ ni¬
niue a deo. quia semꝑ ꝓfectum ha¬
beat in fugiendo. ⁊ nunquã uelit
consistere. sodm illud quod supradi¬
ximꝰ. ⁊ ipsi fugientes ñ stet̾u̾nt: & ñ¬
erat qui respiceret. E dicemꝰ scͥpt᷑am
scãm.: ĩdeo his difficultatib ẽẽ con¬
textam. & maxime ꝓpħ̃as qui enigma¬
tib pleni sunt. ut difficultatẽ sen¬
suum. difficultas qͦ sermonis inuol¬
uat: & ñ facile pateat sc̃m canib.
et margaritȩ porcis: et ꝓfanis scã
scõꝵ. Quod si uoluerimꝰ ãmon

Expanded text:
onem ruent in os diaboli devoranonem ruent in os diaboli devorantis, a quo semper Ninive tenta fuerat et possessa. Porro quod praetermisimus: Et non est finis fugae tuae, quia ad Niniven dicitur, et inter ea quae de Ammon scripta sunt, positum est, et videtur extraordinarie in alieno loco insertum, ven, ut sit ordo: Et inebriaberis, et non est finis fugae tuae, et eris despecta, et caetera quae dicuntur ad NinEt interpretabimur non esse finem fugae Ninive a Deo: quia semper profectum habeat in fugiendo, et numquam velit consistere, secundum illud quod supra diximus: Et ipsi fugientes non steterunt, et ndeo Scripturam sanctam his difficultatibus esse contextam, et maxime prophetas, qui aenigmatibus pleni sunt, ut difficultatem sensuum, difficultas quoque sermonis involvat: ut non facile pateat sanctum canibus, et margaritae porcis, et profanis sancta sanctorum. Quod si voluerimus Ammon
Abbreviated transcription (Latin):
piis sunt. nec ad mediũ itin̾is ꝑ¬
uener̃t. allident᷑ in ipsis pͥncipiis
suis: et hostes seuissimi p̃clara
queq eius sorte sibi diuidere fe¬
stinabunt: & optimates quos pͥn¬
cipes ⁊ p̃posito ᷤᷤ intelligere possu¬
mus. uinctos cathenis ⁊ grauissi¬
mo compedum pondere p̃peditos.
trahent in captiuitatẽ. Et tugͦ ni¬
niue. homines uidelicet infideles.
homines mundo penitꝰ inheren¬
tes. senties supplicia. ⁊ consopieris
queres finem int̾ uicia ⁊ ꝑturba¬
tiones quȩ te p̃ment. ⁊ nichilomi¬
nus stationẽ ⁊ finẽ maloꝵ. reꝑire
ñ pot̾is. S et om̃s uoluntates tuȩ
et dulcedines ⁊ potentiȩ sclares.
& dogmata quȩ tibi uidebaris ha¬
bere firmissima: deuorabunt᷑ a
comedente. De quo ꝑ parabolam
dicit samson. De comedente exiit
cibus : et de forti egressum ẽ dulce.
Tunc enĩ fortia queq tua. ⁊ quidul¬
ces fructus spectantiũ oculis ꝓmit¬
tebant. ad pͥmam arboris concussi¬

Expanded text:
piis viarum sunt, nec ad medium itineris ppiis viarum sunt, nec ad medium itineris pervenerunt, elidentur in ipsis principiis suis: et hostes saevissimi praeclara quaeque ejus sorte sibi dividere festinabunt, et optimates quos principes et praepositos intelligere possumus, vinctos catenis, et gravissimo compedum pondere praepeditos, trahent in captivitatem. Et tu ergo, Ninive, homines videlicet infideles, homines mundo penitus inhaerentes, senties supplicia, et consopieris quaeres finem inter vitia et perturbationes quae te prement, et nihilominus stationem et finem malorum reperire non poteris; sed et omnes voluntates tuae et dulcedines, et potentiae saeculares, et dogmata quae tibi videbaris habere firmissima, devorabuntur a comedente, 574 de quo per parabolam dicit Samson: De comedente exivit cibus, et de forti egressum est dulce : tunc enim fortia quaeque tua, et quae dulces fructus spectantium oculis promittebant, ad primam arboris concussi
Abbreviated transcription (Latin):
bre carmen paret: pars enĩ filioꝵ
ãmon quȩ multo melior fuerit
quã ninue. ⁊ habitauerit suꝑ
flumina. quia in errore dep̾hen¬
sa ẽ : penas eam sui sceleris pepen-¬
disse. Ac pͥmũ iuxta historiã ale-¬
xandriȩ dicendum. qd̾ ãmon
int̾pretent᷑ ppłi: & sit sensus nix¬
ta leges allegoriȩ. Considera ppłm
eccłiȩ qui habitat suꝑ amnes ꝓ¬
phetaꝵ. & habet doctores in cir-¬
cuitu suo. quorũ de uentre ma-¬
nant flumina: cuiꝰ iitium ẽ
mare. De lectione quippe legis
que sine ligno xp̃i amara est.
in similitudinẽ maris: ad eiꝰ my¬
sterium ꝑuenit᷑. Que habet e¬
thyopiam in fortitudine. ethy¬
opia quippe p̃ueniet manꝰ eius
deo: & egyptum in qua dñs ue¬
nit in nube leui: et libies qͥ ante
habitabant in arentib. ⁊ postea
facti sunt in auxiliũ. Ꝙ hec gͦ
si ñ se aitenderit. ⁊ om̃i diligen¬
tia custodierit corpus suũ. capti¬
ua ducet᷑: & planget filios suos
Paruuli qͦ eius qui adhuc in pͥnci¬

Expanded text:
bre carmen paret: pars enim filiorum Amon quae multo melior fuerat quam Ninive, et habitaverat super flumina, quia in errore deprehensa est, poenas eam sui sceleris pependisse. Ac primum juxta historiam Alexandriae dicendum, quod Ammon interpretentur populi, et sit sensus juxta leges allegoriae: Considera populos Ecclesiae quae habitat super amnes prophetarum, et habet doctores in circuitu suo, quorum de ventre manant flumina, cujus initium est mare. A lectione quippe Legis, quae sine ligno Christi amara est, in similitudine Merrhae ad ejus mysterium pervenitur, quae habet Aethiopiam in fortitudine: Aethiopia quippe praeveniet manus ejus Deo : et Aegyptum in quam Dominus venit in nube levi: et Libyes qui ante habitabant in arentibus, et postea facti sunt in auxilio ejus. Et haec ergo si non se attenderit, et omni diligentia custodierit cor suum, captiva ducetur, et planget filios suos. Parvuli quoque ejus, qui adhuc in princi
Abbreviated transcription (Latin):
idebatur ẽẽ. qd̃ in similituchi¬
nẽ uectiũ. hostes qui ꝑ portas
sensuũ tuoꝵ conabant᷑ irrũꝑe.
ꝓhibere posset ⁊ repellere: hoc
babylonio igne succensum ẽ.
Necnon aquam munitionis
attrahe tibi. De sermone dĩ di¬
citur ut circundet sib quasi
murũ firmissimũ. scͥpturarũ
doct᷑nam atq rationẽ : ne ad
int̾iora eiꝰ possit hostis irrũꝑe
Obtine inquit munitiones tuas.
Quicqͥd habes inte ꝑ naturã bo¬
nũ. ⁊ optimũ. conditoris in te
seruet exordium. Hoc infelix
anima niniue in defensionẽ

Expanded text:
videbatur esse, quod in similitudividebatur esse, quod in similitudinem vectium, hostes qui per portas sensuum tuorum conabantur irrumpere, prohibere posset et repellere, hoc Babylonio igne succensum est. Nec non, 580 aquam munitionis attrahe tibi, de sermone Dei dicitur, ut circumdet sibi quasi murum firmissimum Scripturarum doctrinam atque rationem, ne ad interiora ejus possit hostis irrumpere. Obtine, inquit, munitiones tuas. Quidquid in te habes per naturam bonum, et optimi conditoris in te servat exordium, hoc infelix anima Ninive, in defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
laudationes tuas in portis filiȩ
syon. Quando uid̃is amatorem
uoluptatũ magis quã amatorẽ
di. ⁊ luxuriȩ delitũ: statĩ deodi¬
cito. Inimicis suis aꝑuit portas
t̾rȩ suȩ. Non enĩ amicis animȩ
suȩ: s mimicis aꝑiunt portas
t̾rȩ niniuȩ. Qd̾ si et hi qui ͥncpes
putant᷑ in ppło eadem fecerint
de his qͦ dicere ñ timebis. du¬
ces ppłi mei de domo delitiaꝵ
eiecti sunt. Si autẽ uideris eoᷤ
uoluptatib ⁊ hinc inde ambi¬
ente luxuria p̃peditos. nullã
habere miscdiam in pauꝑes.
nec de ppło di eẽ sollicitos: ap-¬
tabis eis qd̃ sequit᷑. Qui dormi¬
unt suꝑ lectos eburneos. ⁊ fru¬
unt᷑ uoluptate in stratis suris:
qui comedunt hedos de gregib
& uitulos lactentes de armen¬
tis: qui bibunt defecatum ui-¬
num. ⁊ pͥmis unguentis deli¬
buti sunt : et ñ patiebant᷑ qͥc¬
quã suꝑ contͥtione ioseph. Por¬
ro qd̃ dicit᷑ comedet ignis uecꝰ¬
tes tuos: huiꝰ scemodi ẽ. Si qͥd
naturalis boni in anima tua

Expanded text:
filiae Sion . Quando videris amatorem voluptatum magis quam amatorem Dei, et luxuriae deditum, statim de eo dicito: Inimicis suis aperuit portas terrae suae, non enim amicis animae suae, sed inimicis aperiunt portas terrae Ninive. Quod si et hi qui principes putantur in populo, eadem fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces populi mei de domo deliciarum suarum ejecti sunt. Si autem videris eos voluptatibus, et hinc inde ambiente luxuria praepeditos, nullam habere misericordiam in pauperes, nec de populo Dei esse sollicitos, aptabis eis quod sequitur: Qui dormiunt super lectos eburneos: et fluunt voluptate in stratis suis: qui comedunt haedos de gregibus, et vitulos lactentes de armentis: qui bibunt defaecatum vinum, et primis unguentis delibuti sunt; et non patiebantur quidquam super contritione Joseph . Porro quod dicitur: Comedit ignis vectes tuos, hujuscemodi est: Si quid naturalis boni in anima tua
Abbreviated transcription (Latin):
ninue corporales sensus intel¬
ligunt᷑: porte autẽ ierłm cȩlestis.
om̃is sensus diuinꝰ & de suꝑnis
ueniens. Has portas niniie a¬
peruit ppłs eius ꝑ uisum ⁊ au¬
ditum. & om̃s reliquos sensus.
quasi ꝑ latam ⁊ spaciosam ui¬
am quȩ ducit ad mortẽ. corpo¬
rales querens uoluptates. quib
claudunt homines d̃i portas
suas. obturantes aures ne
audiant iudiciũ sangui¬
nis. claudentes oculos suos ne
uideant iniqͥtatem. obturantes
nares ne unguenta pͥma in effe¬
minationẽ animȩ suȩ. odoresq
suscipiant: claudentes os gulȩ
uentri rapido. ⁊ a tactu molli re¬
trahentes manus suas. ne ad li¬
bidinẽ uenter exestuans. in fe¬
mineos ardentẽ animã cogat
amplexus. Qui autẽ homines d̃
sunt. aꝑiunt sensus suos. idest
portas celestis ierłm. ut ad eas
ingrediat᷑ sermo dĩ. Malarũ
portaꝵ illud exemplum ẽ. qͥ ex¬
altas me de portis mortis: bo

Expanded text:
ive, corporales sensus intelligantur: portae autem Jerusalem coelestis, omnis sensus divinus et de supernis veniens. Has portas Ninive aperit populus ejus per visum et auditum, et omnes reliquos sensus, quasi per latam et spatiosam viam quae ducit ad mortem , corporales quaerens capere voluptates, quibus claudunt homines Dei portas suas, obturantes aures, ne audiant judicium sanguinis, claudentes oculos suos ne videant iniquitatem, obturantes nares, ne unguenta prima in effeminationem animae suae odore suscipiant: claudentes os gulae, et ventri avido, et a tactu molli retrahentes manus suas, ne ad libidinem venter exaestuans, in femineos ardentem animam cogat amplexus. Qui autem homines Dei sunt, aperiunt sensus suos, id est, portas coelestis Jerusasalem, ut ad eos ingrediatur sermo Dei. Malarum portarum illud exemplum est: Qui exaltas me de
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ sponsus descendit ad sponsam: sc̃a¬
rũ lectio est scͥpturarũ. De quib lilla et
uolas. et rosas. et uaria decerpit aroma¬
ta: ut impleat fialas animarũ credenti¬
um. et dño exeis liba diffundat. Istiꝰmo¬
di lebetes cũ conuersi fuerint in fialas
flores cepint gestare uirtutũ: tunc erunt
inierłm et iniuda sc̃ificati dño oĩpotensi.
De quib frequentiꝰ diximꝰ: qđ ierłm usio

Expanded text:
quem sponsus descendit ad sponsam, sanctaquem sponsus descendit ad sponsam, sanctarum lectio Scripturarum est: de quibus lilia, et violas et rosas et varia decerpit aromata, ut impleat phialas animarum credentium, et Domino ex eis liba diffundat. Istiusmodi lebetes cum versi fuerint in phialas coeperint flores gestare virtutum: tunc erunt in Jerusalem, et in Juda sanctificati Deo omnipotenti, d
Abbreviated transcription (Latin):
agimnus: ut scilicet recto gradiant᷑ itin̾e:
et mollia ad sedendũ dño poss int terga
p̃bere. T̃ale frenũ et talis sermo. auriet
argenti uarietate cõpositus. feros eqͥs
saluatori p̃parat ad sedendũ: et scõs fa¬
cit. ac ꝓpͥe cultui illiꝰ consecrat. fudiii
a quoda rem pio quidẽ sensu dictã. sri¬
diculã: clauos dnĩce crucis. eqͥb constan¬
tuiꝰ. augustus. frenũ suo equo fecerit
scm dño appellari. Hoc utrũ accipiendũ
sit: lectoris prudentie derelinqͦ. Nos tͥnͣse¬
amus ad lebetes: qͥ futuri sunt in domo
dñi quasi fiale altaris. Erit enĩ omnis
runt ollas egyptias. et carnes. et pepones.
icos lebetes. in qͥb coquebant᷑ carnes ui¬
ctimarũ: uertamꝰ in pħialas aromatũ
corã altari dm̃i. De quib sponsa dicit ad
sponsũ. fr̾atruelis m̃s descendit in ortũ
meũ ad fialas aromatũ: decerꝑe flores.
et colligere lilia. Ortus et paradisus in

Expanded text:
magimus , ut scilicet recto gradiantur itinere, magimus , ut scilicet recto gradiantur itinere, et mollia ad sedendum Domino possint terga praebere. Tale frenum et talis sermo auri et argenti varietate compositus, feros equos Salvatori praeparat ad sedendum; et sanctos facit, ac proprie illius cultui consecratos. Audivi a quodam rem, sensu quidem pio dictam, sed ridiculam. Clavos Dominicae crucis, e quibus Constantinus Augustus frenos equo suo fecerat, sanctum Domini appellari. Hoc utrum ita accipiendum sit, lectoris prudentiae relinquo. Nos transeamus ad lebetes, qui futuri sunt in domo Domini, quasi phialae altaris. Erit enim omnis runt ollas Aegyptias, et carnes, et pepones, icos lebetes in quibus coquebantur carnes victimarum, vertamus in phialas aromatum coram altari Domini, de quibus sponsa dicit ad sponsum: Fratruelis meus descendit in hortum meum ad phialas aromatum, pascere in hortis, et colligere lilia . Hortus et paradisus in
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiuit eũ. In his ꝓfundis et tenebͥs
posuit latibulũ suũ. Has denebras et
sacram̃ta diuina ĩngressils ẽ moyses n
synai montis caligine: ut uideret dm̃
de qͥb et dauid in psalmo alio loquit᷑.
udicia dñĩ abyssus multa. Hec archana
angłi forsitan nesciebant. In pͥncipio
erat uerbũ: et uerbũ erat apud dm:
et d̾s erat uerbũ. Et iccico amatur a
dño. quia optimũ habebat ꝓfundũ
et recubuerat suꝑ pectus ihu: unde et
hauserat sapientiã. Sin autẽ uoluermꝰ
ut lxxͣ. tnstuler̃t̃ frenũ accipere : sermo¬
nem di intelligamꝰ in freno. qui equos
insamentes libidine. et mul. ossterles
atq lascuios tefrenat a uiciis et coercet:
et ñ patitur ire ꝑ p̃ceps. De quib dicitip
Nolite fieri sicut equus et mulus qͥb ñs
intellectus: in freno et chamo maxillas
eoꝵ constͥnge qͥ ñ approximant ad te De
hoc freno et iacob loqͥtur. In equoꝵ ce a¬
frenos mittimꝰ. et omne coepus eoꝵ cirtũ

Expanded text:
exaudivit eum. In his profundis et tenebris posuit Deus latibulum suum : has tenebras et sacramenta divina ingressus est Moyses in Sina montis caligine, ut videret Deum : de quibus et David in Psalmo alio loquebatur: Judicia Domini abyssus multa . Haec arcana angeli forsitan nesciebant: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et idcirco amatur a Domino, quia optimum habebat profundum; et recubuerat super pectus Jesu, unde et hauserat sapientiam . Sin autem voluerimus, ut LXX transtulerunt, frenum, accipere sermonem Dei, intelligamus in freno, eum qui equos insanientes libidine, et mulos steriles atque lascivos refrenat a vitiis, et coercet, et non patitur ire per praeceps, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. In freno et chamo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . De hoc freno et Jacobus loquitur: In equorum ora mittimus frenos, et omne corpus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã illud qđ in damihel scͥptũ est li¬
cet in hebraico non legatur: sem̃ chana¬
an et ñ iuda. et qđ ab osce ꝓpħa de ephra¬
im dicit᷑. particeps ydoloꝵ ephraim: po¬
suit sibi scandala. ꝓuocauit chananeos.
fornicantes edificati sunt. huic coaptant
loco: et omñe forntatore. chauaneũ et
alienigenã appellariuolunt. quẽ dedo¬
mo dñi asserunt auferendũ. Explicit¬

Expanded text:
Quidam illud quod in Daniele scriptum est, liQuidam illud quod in Daniele scriptum est, licet in Hebraico non legatur: Semen 938 Chanaan, et non Juda : et quod ab Osee propheta de Ephraim dicitur: Particeps idolorum Ephraim: posuit sibi scandala, provocavit Chananaeos: fornicantes fornicati sunt , huic coaptant loco, et omnem fornicatorem, Chananaeum et alienigenam appellari volunt, quem de domo Dei asserunt auferendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ginta Et uenient om̃s qͥ immolant
et sument ex eis et coquent i illis: et ñ
erit chananeus ultra in domo dm̃ in dieillo
Pro chananeo: aquila interp̃tatus est
mercatoẽe. Quẽ et nos in hoc locosecuti
sumꝰ. Cum lebetes uersi fuerint in fialaꝰ:
uenient om̃s in circuitu nationes. siue
qͥ relicti fuerint de umuersis gentib ĩ no¬
lantes. et sument lebetes. et coquent in
agni comedant. s om̃i carniũ humore
decocto remaneat qđ igne paratũ fue¬
rit aduescendũ. Que sint fiale corã alfa¬
ridm̃i in quas lebetes isrłitici conu̾tant᷑.
et supͣdiximꝰ. et ñc ex parte dicemꝰ. Lau¬
dat sponsa incantico canticoꝵ sponsũ
suũ. Maxille eiꝰ sicut fiale aromatum.
In maxillis sermo accipit᷑ qͥ ꝓlattis a dño
uaria unguenta deꝓmit : et tanta eric
et eiciat de tẽplouendentes et em̃tes et
dicat ad cos. Scͥptũ est. Domus patris mei
domus orationis uocabit᷑ cunctis gentib:
uos autẽ fecistis eã domũ negotiationis.

Expanded text:
 Et venient omnes qui immolent et sument ex eis, et coquent in illis, et non erit Chananaeus ultra in domo Domini omnipotentis in die illo. Pro Chananaeo, Aquila interpretatus est mercatorem, quem et nos in hoc loco secuti sumus. Cum lebetes fuerint versi in phialas, venient omnes in circuitu nationes, sive qui relicti fuerint de universis gentibus immolantes, et sument lebetes, et coquent in agni comedant, sed omni carnium humore decocto, remaneat quod igne paratum fuerit ad vescendum. Quae sint phialae coram altari Domini, in quas lebetes Israelitici convertantur, et supra diximus, et nunc ex parte dicemus. Laudat sponsa in Cantico canticorum sponsum suum: Maxillae ejus sicut phialae aromatum . In maxillis sermo accipitur, qui prolatus a Domino, varia unguenta depromit, et tanta erit et ejiciat de templo vendentes et ementes, et dicat ad eos: Scriptum est, domus Patris mei, domus orationis vocabitur cunctis gentibus: vos autem fecistis eam domum negotiationis .
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe nupture st̃: ut maledictionẽ
esfugiant. Ndie illo erit qd̾ suꝑ
frenũ equi ẽ sc̃m dño. Et erunt lebetes
in domo dñi quasi fiale corã altari: et
erit om̃is lebes in ierłm et in uida sc̃ĩfica¬
tus dño exercituũ. Lxx.  dieillo
erit qd̵ suꝑ frenũ equi ẽ sc̃m dño oĩpo¬
tenti: et erunt lebetes qͥ in domo dñi
sunt sicut fiale ante domũ altaris: et
erit om̃is lebes in iexłm et in iuda sc̃s
dño omĩpotenti. Uerbũ hebraicũ
mesuloth: aquila et theodotio syson
int̾pretati sunt idẽ ꝓfundũ: symma¬

Expanded text:
aut certe nupturae sunt, ut maledictionem aut certe nupturae sunt, ut maledictionem effugiant. In die illa erit, quod super frenum equi est, sanctum Domino: et erunt lebetes in domo Domini quasi phialae coram altari. Et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctificatus Domino exercituum, LXX: In die illa erit, quod super frenum equi est sanctum Domino omnipotenti: et erunt lebetes qui in domo Domini sunt sicut phialae ante domum altaris: et erit omnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctus Domino omnipotenti. Verbum Hebraicum MESULOTH  , Aquila et Theodotio βυθὸν interpretati sunt, id est, profundum: Symma
Abbreviated transcription (Latin):
Quod egyptiis ẽ: et gentiũ ceterarum.
Quãdu egyptus et echuicus ꝑmanet:
ñ ascendet in ierłm. Et qͥa ascendẽ ñ po¬
test. nec gradũ ad excelsa surrigere: ido
ñ erit suꝑ eũ ymber dnĩce benedictiõis.
Et hoc peccatũ erte maximũ egyptio. as¬
hrio. chaldeo. syro. moabite. et ammarite :
si noluerint egredi de t̾ris suis. et ascen¬
dere ierłm. ut ꝑ tabernada tͣnsearit in ie¬
rusalem. et inuemant eternã domũ. ali¬
arũq gentiũ homines ẽẽ des. stant: et ef¬
ficiant᷑ isrłite in qͥb dolus ñ ẽ. Hec op̃a
que nos celeri sermone pstrinximꝰ: uides
et iudarzantes nr̃i. ĩmo ñ nr̃i. qͥa uidai¬
zantes spant fut᷑a corporalit̃ ⁊ utiq et
eis maledictio que scͥpta ẽ. Maledicta ste¬
rilis: que ñ facit semen in isrł. Et. Beatꝰ
qui habet scm̃ in syon: et domesticos
in ierłm. Quod si uerũ ẽ: om̃s uirgines
quas mille annoꝵ regnũ inuenerit. ma-¬
lediction et sterilitati ppetue subiacebt̃:

Expanded text:
 et gentium caeterarum, quamdiu Aegyptius et ethnicus permanet, non ascendet in Jerusalem; et quia ascendere non potest, nec gradum ad excelsa subrigere, ideo non erit super eum imber Dominicae benedictionis. Et hoc peccatum erit maximum Aegyptio, Assyrio, Chaldaeo, Syro, Moabitae, et Ammonitae, si noluerint egredi de terris suis, et ascendere Jerusalem, ut per tabernacula transeant in Jerusalem, et inveniant aeternam domum, aliarumque gentium homines esse desistant, et efficiantur Israelitae in quibus dolus non est . Haec omnia quae nos celeri sermone perstringimus, Judaei, et judaizantes nostri, immo non nostri, quia judaizantes, sperant futura corporaliter, utique et illis maledictio quae scripta est: Maledicta sterilis quae non facit semen in Israel; et: Beatus qui habet semen in Sion et domesticos in Jerusalem . Quod si verum est, omnes virgines quas mille annorum regnum invenerit, maledictioni et sterilitati perpetuae subjacebunt:
Abbreviated transcription (Latin):
di. Admirabile ẽ eñĩ nolle habitare cũ
egyptiis: s submerso pbaraone teriã cupe
ꝓmissionis intrare. Unde et alibi loqͥtꝰ
Quã dilecta tab̾nacula tua dñe uirtutuĩ:
concupiscit et deficit anima mea in ata¬

Expanded text:
Dei . Admirabile est enim nolle habitare cum Dei . Admirabile est enim nolle habitare cum Aegyptiis; sed submerso Pharaone, terram cupere repromissionis intrare . Unde et alibi loquitur: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in at
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ut beneficioꝵ di om̃i tẽpore re
Precepit quoq ut facerent tab̾nacula
de ligno pulcherrimo. qd̾ uideicitrum
uocant: et de palmarũ ramis ac fron¬
dib ligni densissimi et salicis et po¬
puli. Hystorie iecimus fundam̃ta:
ut ex his ad spũalia transeamꝰ. Quãdiui
in ꝓfectu sumꝰ et in cursu atq certami¬
ne habitamꝰ in tabernacłis: hoc omni
mente nitentes. ut de tab̃nacłis ad fir¬
mã et stabilem sedem transeamꝰ id ẽ do¬
mũ di. Inde et sc̃s dicit inpsalmo. Heu
mͥ qͥa incolatus m̃s ꝓlongatus ẽ. et ad¬
uena sum ego et ꝑegrinꝰ sicut om̃s pa¬
tres mei. Hoc loqͥt᷑ qui in egypto ẽ: et ad¬
huc in scło constitutꝰ. Qui autẽ egredi¬
tur de egypto que hebraice dicit᷑ mẽs¬
raim̃. et int̾pretat᷑ tribulatio. et ingre¬
dit᷑ uicioꝵ solitudinẽ: carpit iter suũ
et dicit in psalmo. Etransibo in locũ
tab̾naculi admirabilis: usq ad domũ

Expanded text:
mus, ut beneficiorum Dei omni tempore recmus, ut beneficiorum Dei omni tempore recPraecepit quoque ut facerent tabernacula de ligno pulcherrimo, quod Judaei citrum vocant, et de palmarum ramis ac frondibus ligni densissimi, et salicis, et populi. Historiae jecimus fundamenta, ut ex his ad spiritualia transeamus. Quamdiu in profectu sumus et in cursu atque certamine, habitamus in tabernaculis, hoc omni mente nitentes, ut de tabernaculis ad firmam et stabilem sedem transeamus, id est, domum Dei. Unde et sanctus David dicit in Psalmo: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est ! Et: Advena ego sum, et peregrinus sicut omnes patres mei . Hoc loquitur qui in Aegypto est, et adhuc in saeculo constitutus. Qui autem egreditur de Aegypto, quae Hebraice dicitur MESRAIM  , et interpretatur tribulatio; et ingreditur vitiorum solitudinem, carpit iter suum, et dicit in psalmo: Pertransibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum