comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hac peregrinatione posito
om̃e quod sine dei uisione habun¬
dat in opia. ẽ: quia cũ sibi om̃ia
electi adesse uident: gemunt qđ
om̃iũ auctorẽ non uident: eisq
totum hoc minus ẽ. qͥa adhuc
species unius deest. Sicq eosfo¬
ras exaltat gr̃a suꝑnȩ dispensa.¬
tionis: ut tamen intus sub dis¬
ciplina teneat meror magistrȩ
caritatis. Per quã uidelic&e dis.¬
cunt᷑: ut de his quȩ exteriꝰ ac.¬
cipiunt. apud sem& ipsos semꝑ
amplius humilient᷑: mente sub
ex potestatis licentia ad imꝑati.¬
entiã erũpant Unde apte sub.¬
iungit᷑. Sine furore consurgen
in turbã clamabam. Sȩpe naqͣ
seditiosoꝵ tumultus hominũ.
p̃positoꝵ suorũ mentẽ lacessuĩ:
suiq ordinis limitẽ in ordinatis
motibus excedunt. E plerunq
scĩ spc̃ freno teneant᷑: in iratȩ
retributionis atrocitatẽ ꝓsili¬
unt: quantũq preualent age.¬
re: tantũ sibi in subditis estimaq̃
licere. Amica & enĩ potestati

Expanded text:
in hac peregrinatione posito in hac peregrinatione posito omne quod sine visione Dei abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi adesse vident, gemunt quod omnium auctorem non vident; eisque totum hoc minus est, quia adhuc species unius deest; sicque eos foris exaltat gratia supernae dispensationis, ut tamen intus sub disciplina teneat moeror magistrae charitatis. Per quam videlicet discunt ut de his quae exterius accipiunt, apud semetipsos semper amplius humilientur, mentem sub ex potestatis licentia ad impatientiam erumpant. Unde et apte subjungitur: Sine furore consurgens in turba clamavi. Saepe namque seditiosorum tumultus hominum, praepositorum suorum mentem lacessunt, suique ordinis limitem inordinatis motibus excedunt. 74. Amica pSpiritus sancti freno teneantur, in iratae retributionis atrocitatem prosiliunt, quantumque praevalent agere, tantum sibi in subditis aestimant licere. Amica etenim potestati
Abbreviated transcription (Latin):
suo. secrecũ sacrificiũ dño con-¬
triti cordis offerebat. Sacrificiũ
qͥppe deo. ẽ. sp̃s contribulatus
Sciunt autẽ electi quiq conside¬¬
ratione intima. contra exterio¬
ris excellentiȩ temptamenta
pugnare : qui si ad exteriorem
fȩlicitatẽ suam cor apponerent:
iusti ꝓfecto non essent. Sed quia
cor humanũ non potest de ipsis
ꝓsperitatibus rerum. quantula¬
cunq gła nullo modo temptari:
contra ipsam ꝓsperitate̾ suã sciui¬¬
ri intrinsecus dimicant: non dico
ne in elatione sed ne in eius saltẽ
amore succumbant. Cui ualde
succubuisse. ẽ: captiuã mentẽ. eiꝰ
desideriis subdidisse. Quis autẽ
terrena sapiens. temporalia am¬
plectens. beatũ iob inter tot ꝓs.¬
pera letũ non creder&: cum ei
suppeter& salus corporis: uita
filioꝵ: incolumitas familiȩ: inte¬
gritas gregum: Sed quia in his
om̃ibus non gauder&e: ipse sibi
testis est qui ait. Merens ince-¬
debam. Sancto enĩ uiro adhuc

Expanded text:
suo secretum sacrificium Domino consuo secretum sacrificium Domino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elatione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidisse. Quis autem terrena sapiens, temporalia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet, ipse sibi testis est, qui ait: Moerens incedebam. Sancto enim viro adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat: quia suis p̃dicationibꝰ
eoꝵ mores contrarios pensat:
Gemit enĩ: cũ eoꝵ uitã sibi dis¬
similem conspicit. De quibus &
me dies afflictionis. Scit nanq
ultima. mala multa passiira sit:¬
sed hanc afflictionis suȩ dies p̃.¬
ueniunt: quia maloꝵ uitã intra
portat. Nam quãuis diebus ulti-¬
mis aꝑta infidelium ꝑsecutio se.¬
quatur : hanc tam̃ & priusquã
appareat. hi qui in ea uerbotenꝰ
fideles sunt. prauis moribꝰ ante.¬
currunt. Sequit᷑.¶Ierens in-¬
cedebam: sine furore consurgens
in turba clamabam. Notandũ
sollicite iuxta hẏstoriã uideo:
quod sanctus uir qͥ paulo suꝑiꝰ
dix̃. eleuasti me. inferius adiun¬
git. merens incedebã. Miro & enĩ
ordine uno eodemq tempore¬
conuenire in actibus bonorũ
sol&. & foris honor culminis: &
intus afflictȩ meror humilitã.¬
incedebat: quia & si hunc p̾la¬
tũ hominibus gła potestatis os.¬
tenderat: in terius tam̃ merore

Expanded text:
tolerat, quia suis praedicationibus tolerat, quia suis praedicationibus eorum mores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissimilem conspicit. De quibus et me dies afflictionis. » Scit namqultima mala multa passsed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra portat. Nam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc tamen et priusquam appareat, hi qui in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus antecurrunt. Sequitur: cedebam sine furore, consurgens in turba clamabam. - Notandum, sollicite juxta historiam video, quod sanctus vir qui paulo superius dixit, elevasti me, inferius adjunxit, moerens incedebam. Miro etenim ordine uno eodemque temporeconvenire in actibus bonorum solet, et foris honor culminis, et intus afflictae moeror humilitaincedebat, quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ populus expectat & mala
suscipit: prestolat᷑ lucẽ & te¬
nebras incurrit: quia ꝑ remu¬¬
nerationis grãm interesse. sãiãq
angeloꝵ se gaudiis sperat: &
tam̃ hic diutius dilatus. manꝰ
ꝑsequentiũ tolerat. Et qͥ se
quantotius estimat ȩtͣnȩ lucis
retributione ꝑ̃frui: hic adbuc
compellit᷑ ꝑsecutoꝵ suoꝵ tene.¬
bras pati. Quȩ uidelicoe mala
ꝑsequentiũ minus dolerent:
si ab infidelibus aduersariisq
consurgerent: sed eo deterius
mentẽ electoꝵ cruciant: qͦ ab
illis ueniunt de quibus bona p̃¬¬
sumebant. Unde adhuc subdit᷑.¬
nteriora mea efferbuer᷑ absq
ulla requie. Scȩ qͥppe ȩccłȩ in-¬
teriora efferuescere est: ipsos
quos ꝑ amorẽ fidei uelut uisce.¬
ra ant̾e gestauerat. in ꝑsecutiõ.¬
nis atrocitate tolerare. Qui se¬¬
creta prius illiꝰ cognoscentes:
quanto sciunt ubi magis doleat:
tanto deteriꝰ ab afflictione eiꝰ
minime quiescunt. Quos tam̃
& pacis suȩ tempore grauit᷑

Expanded text:
enim populus exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis veniunt, de quibus bona praesumebant. Unde adhuc subditnteriora mea efferbuerunt absque ulla requie. Sanctae quippe Ecclesiae interiora effervescere est ipsos quoque quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta prius illius cognoscentes, quanto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afflictione ejus minime quiescunt. Quos tamen et pacis suae tempore graviter
Abbreviated transcription (Latin):
pliciis sed in requie seruarentur.
Quod nunc testimoniis edocẽre
negligimꝰ: quia in ea iam suffici¬
ent᷑ ꝓbatum putãmus. Hoc gͦ
quod dicit᷑ scio quia morti tra¬
das me. ubi constituta domͦ est
om̃i uiuenti. recte beato iob etũ
iuxta historiam congruit: dum
nimirũ constat. quia ante redẽp¬
toris grãm. ad inferni claustra
etiã iusti ducerent᷑. Ipsa quippe
inferni receptio. domus omniu̾
uiuentiũ dicit᷑ : quia nullꝰ huc
uenit. qui ante mediatoris ad.¬
uentũ. non illuc ipsa corruptio¬
nis suȩ conditione suȩ ꝑtran-¬
siit. Nullus huc uenit: qui ad
carnis mortẽ. eiusdem corruptio¬
nis suȩ gressibus non tetendit
De qua uidelic&e morte ꝑ psal.¬
mistam dicit᷑. Quis. ẽ. homo qͥ
uiuit & non uidebit mor tẽ :
Nam & si ad cȩ̨lum raptus heli-

Expanded text:
pliciis, sed in requie servarentur. pliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonȩ specialit᷑ congruunt: non
ad id quod erat: sed ad id quod
esse uidebatur. Neq enĩ mentẽ
illiꝰ ꝓsperitas fugitiua leuaue¬
rat: quam inter tot rerũ afflu-¬
entias. miro semꝑ uirtutis pon-¬
dere p̃mebat. Sed iuxta hoc qđ
uideri exterius potuit qui in suiᷤ
humilis. in alienis oculis eleuatꝰ
fuit: & quasi suꝑ uentũ positus
elisus. ẽ. ualide: quia rebus exte¬
rioribus fultus. unde ȩstimabat᷑
surgere: uidebat᷑ inde cecidisse.
Quem uidelio& casum sc̃s uir
in mente non ꝑtulit: qͥa nulla
aduersitas deicit. quẽ ꝓsꝑitas
nulla corrũpit. Qui enĩ uerita.¬
ti inhęr&. uanitati nullõmodo
succũbit: quia dũ forti pede
cogitationis intus intentionẽ
fixerit: omne quod foris mutabi¬
liter agit᷑. ad arcẽ mentis mini¬
me ꝑtingit. Sequit᷑. Scio qͥi¬
riori huiꝰ operis parte tractatũ
est. quod ante aduentũ dñ ad
inferni receptacula etiã iusti
descendent : quãuis non in sup.¬

Expanded text:
personae specialiter congruunt, non personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere, videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit. Sequitur: riori hujus operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in sup
Abbreviated transcription (Latin):
tant: & quasi crudelitatẽ arbi¬
trant᷑ iudicis. districtionem
ȩquissimã sectionis: quia et
cum uulnus egri medicinali fer¬
ramento abscĩdit᷑: medicus cru-¬
delis uocat᷑ : qui tamen ꝑ secantis
manus duriciã aduersat᷑ uulne¬
riꝰ sed concordat saluti. Sequit᷑.
presentis uitȩ gła quasi in alto
cernit᷑: sed nulla stabilitate soli.¬
datur : uelut eleuatus suꝑ uen.¬
tũ ponit᷑: qui ꝓsperitate transi¬
toria letat᷑. Qm̃ ad hoc solũ hc̃
fugitiuȩ fęlicitatis aura suble
uat: ut repente deterius in infi-¬
mis sternat. Quia enĩ sc̃a eccła
cunctis in honore. ẽ. infirmi qͥq
in ea qui transitoriis successibꝰ lȩ¬
tant᷑ quo nisi suꝑ uentũ positi
uidentur eleuati᷑ Quia subse¬
quente ꝑsecutionis tempore.
dum ꝓsꝑitatis aura ꝑtransit:
eoꝵ ꝓtinus eleuatio corruit: &¬
repente cadentes discuntꝰ: quia
eleuati prius in uentũ sederuis:
Quȩ uidelic& uerba etiã sc̃i uiri

Expanded text:
tant, et quasi credulitatem arbitant, et quasi credulitatem arbitrantur judicis, districtionem aequissimam rationis. Quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento absciditur, medicus crudelis vocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat saluti. Sequitur:praesentis vitae gloria, quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut repente deterius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea qui transitoriis successionibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
nos mutam᷑. quasi eius circa nos
mutatũ animũ suspicam᷑. Ipse
uero in se incõmutabilis perma-¬
nens: alit̾ atq alit̃ in cogitati.¬
one sentit᷑ hominũ: ꝓ qualitate
meritoꝵ. Nam & lux solis cum
nequaquã est sibim&ipsi dissimi¬
lis: infirmis aspera. sanis autem
oculis lenis uidetur: eoꝵ uidẽ¬
lic& immutatione. non sua. Un¬
de ut p̃diximꝰ dicens mutatus
es. adiunxit mͥ: ut ipsa hȩc cru-¬
delitas atq mutatio. non sit in
qualitate iudicis: sed in mente
patientis. Quod uerbis quoq
aliis retexit dicens. Et in du-¬
ricia manus tuȩ aduersaris mͥ
Manus & enĩ dei dura credit᷑.
cũ uoluntati nr̃ȩ contraria. hoc
quod ei in nobis displic&e feri¬
endo ꝑsequit᷑: & flagella inge
minat. cum dolentis anima cle-¬
mentiã expectat. Quȩ tam̃ iux.¬
ta allegoriȩ mysteriũ. bene sc̃ȩ̃
eccłȩ uerbis congruunt ex uocibꝰ
infirmoꝵ: qui pꝰlerũq se plus
feriri ȩstimant. quã mereri pu-¬

Expanded text:
nos mutamur quasi ejus circa nos nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flminat, cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt, ex vocibus infirmorum qui plerumque se plus feriri aestimant, quam mereri pu
Abbreviated transcription (Latin):
districte feriendo ñ parcit: ut
uidelic&& hoc loco crudelis di¬
stricte feriens possit intelligi᷑
& ulciscendȩ culpȩ non parcenᷤ:
Unde isayas quoq cũ uideret
ultimi iudicii diem. non iam
cũ uenia. sed cum districtione
esse uenturũ: ait. Ecce dies
dñi ueni& crudelis & indigna.¬
tione plenus. & irȩ. furorisq ad
ponendam terrã in solitudine:
& peccatores eius conterendos
de ea. Sanctus gͥ uir ut hanc
eandem crudelitatẽ. sibi potiꝰ
asserer& congruere posse quam
deo: ait. Mutatus es mͥ in eru-¬
delem. Ac si aꝑte dicat. Qui¬
in teipso crudelitatẽ nichil ha¬
bes: michi quẽ respirare a ꝑcus.¬
sione non sinis. crudelis uideris
Ita enĩ deus esse crudelis non po¬
test: sicut nec mutari ullatenꝰ
potest. Sed qm̃ in deo unquam
nec crudelitas. nec mutabilitas
m& ipso deum nec erudelem. nec¬
mutabilem sentiat. ostendit
Nam dum circa nos quȩdã ꝓsꝑa
& aduersa uariant᷑: in eo quo

Expanded text:
districte feriendo non parcit, ut districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem non jam cum venia, sed cum districtione esse venturum, ait: Ecce dies Domini veniet crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si ain te ipso crudelitatis nil habes, mihi, quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus esse crudelis non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quia omnino in Deo nunquam nec crudelitas nec mutabilitas metipso Deum nec mutabilem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis nequaquã futurũ p̃ui-¬
deat. quod presens uid&. Nam
& quȩq sunt in ȩt̾nitate eius.
non ideo uident᷑ quia sunt: sed
ideo sunt quia uident᷑. Dum gͦ¬
ad uerba mutabilitatis nr̃ȩ des¬
cenditur: ex eis quibusdã grã-¬
dibus factis ascendat. qͥ potest.
ad incomutabilitatẽ dei: ut ui¬
deat sine zelo zelantẽ: sine
ira irascentẽ: sine dolore & pę¬
nitentia penitentẽ: sine mise.¬
ro corde misericordem: sine p̃¬
uisionibus prȩscientem. In illo
enĩ nec preterita nec futura rep.¬
periri queuntꝰ: sed cuncta mu¬
tabilia immutabilit᷑ durant :¬
& quȩ in seipsis simul existere
non possunt. illi si mul om̃ia as¬
sistunt: nichilq in illum prete.¬
rit quod transit: quia in ȩtͣnita.¬
te eius modo quodam in comp̃.¬
hensibili. cuncta uolumina. se.¬
culoꝵ transeuntia manent᷑ cur.¬
sine zelo zelantẽ: sine ira iras¬
centem: ita a sc̃õ uiro etiã sine
crudelitate dici potuit crudẽ¬
lis. Crudelis quippe dicit᷑. qui

Expanded text:
quamvis nequaquam futurum praevideat quod praesens videt. Nam et quae sunt ab aeternitate ejus non ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt quia videntur. In ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, cursine zelo zelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sponsi uoce sce̾ eccłȩ dicit᷑
Sicut lilium inter spinas: sic
amica mea inter filias. Hinc
ad ie zechielem dñs dicit. fili hõ¬
minis: increduli & subuersores
sunt tecũ: & cũ scorpionibꝰ habi¬
tas. Hinc petrus uitã beati lõth
glorificat dicens. Et iustum loth
oppressum a nefandoꝵ iniuria:
conuersatione eripuit. Aspec¬
tu enĩ & auditu iustus erat: hã

Expanded text:
etiam sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: etiam sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu jus
Abbreviated transcription (Latin):
in tritura areȩ grana sub paleis
p̃munt᷑: sic flores inter spinas
p̾deunt: & rosa quȩ redol& crescit
cum spina quȩ pungit. Duos nãq
filios habuit primus homo: sed
unus electus. alt̾ reꝓbus fuit:
Tres quoq filios archa continuit:
sed duobus in humilitate ꝑsisten¬
tibus. unus ad patris irrisione̾
ruit. Duos abraham filios habuit:
sed unus innocens: alius uͦ frĩs ꝑ
sequutor fuit. Duos quoq ysaac
filios habuit: unus in humilitã¬¬
te seruatus: alter uͦ & priusquã
nasceretur reꝓbatus est. Duode.¬
cim iacob filios genuit: sed ex
his unus ꝑ innocentiam uenditꝰ:
cȩteri uͦ ꝑ maliciã uenditores
ne imꝓbati remanerent᷑ unus
eis admixtus est qui eos perse¬
quens ꝓbarae. Sic nanq iusto
peccator cum malicia iungit᷑
sicut in fornace auro palea cum
igne sociat᷑: ut quo ardoe palea
purget᷑ aurũ. Hi gͦ ueracit᷑ bo¬
ni sunt: qui in bonitate ꝑsistere
etiã inter malos possunt. Hinc

Expanded text:
in tritura areae grana sub paleis in tritura areae grana sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter reprobus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit . Duos Abraham filios habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobatus est . Duodecim Jacob filios genuit, sed ex his unus per innocentiam venditus, caeteri vero per malitiam venditores ne improbati remanerent, unus eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Hi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos possunt. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid draconum nõmine. nͥ mali¬¬
ciosorũ hominum uita signatur :
De quibus & ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Tra-¬
xerunt uentum quasi dracones:
Peruersi & enĩ quiq uentũ quasi
dracones trahunt: cũ maliciosi
suꝑbia inflantur. Quid autem
strutionum appellatione in-¬
telligi. nisi simulatores solent :
Strutio & enĩ pennas hab& et
uolatũ non hab&: quia simula.¬
tores quiq speciem sc̃itatis ha-¬
bent: sed uirtutẽ sanctitatis ñ
huabent. Uisio quippe eos bonȩ
actionis decõrat: sed a terra mi.¬
nime penna uirtitis leuat
Electus itaq scẽ eccłȩ populus
quia pacis suȩ tempore intra se
quosdam maliciosos ac si mulato¬
res patit᷑: dicat. Frater fui draco¬
nũ: & socius strutionũ. Quod
beati quoq iob uocibus specialit̃
congruit: qui ad culmen magnȩ
fortit udinis bonus inter malos
aliena mala non tolerat: ipse sibi ꝑ
impatientiam testis est. qͥa a bo¬
ni plenitudine longe distat:
Abel quippe esse renuit: quem

Expanded text:
ine nisi malitiosorum hominum vita signatur? De quibus et per prophetam dicitur: Traxerunt ventum quasi dracones . Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa superbia inflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, sed virtutem sanctitatis non habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quod beati quoque Job vocibus specialiter congruit, qui ad culmen magnae fortitudinis bonus inter malos aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. Abel quippe esse renuit , quem
Abbreviated transcription (Latin):
corruerint ipse saluabis. In qͥbꝰ
ꝓfecto uerbis hoc sollert᷑ deb&
intelligi: quod beatus iob dũ
sua narrat. in se alios transfigũ¬
rat. Uelut enĩ de se specialiter
dicebat. eleuasti me & quasi suꝑ
uentũ ponens. elisisti me ualide.¬
& scio quia morti tradas me ubi
constituta domꝰ est om̃i uiuenti:
& tam̃ non de se. sed de aliis ad¬
iungit: ueruntamen non ad
consumptionẽ eõꝵ emittis ma¬
nũ tuam. Dum enĩ de se loquens
ratiocinando causas de aliis sub.¬
didit: quã multoꝵ ꝑsonas in se
signific& ostendit. Manũ itaq
suam dñs ad consũptionẽ pecean¬
tiũ non emitcit. cũ feriendo a
peccatis corripit: & corruentes
saluat. dum cadentes ad culpã
in salutẽ corporis uulnerat: ut
ꝓstrati ex teriꝰ. interiꝰ surgant:
quatinus iacentes corporẽ. ad
interiorẽ statũ redeant: qͥ stan¬
tes exterius. ab statu mentis

Expanded text:
corruerint ipse salvabis. - In quibus corruerint ipse salvabis. - In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat. Velut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a pecsalvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore, ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius ab statu mentis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩa. Uenit enĩ restitutuirus
mundo restituitur. ut & prę¬
dicationis munera impleat: &¬
carnis debitũ soluat. Quȩ tam̃¬
sancti uiri sententia. iuxta al¬
legoriȩ mysteriũ. scẽ eccłȩ uocibꝰ
ex ꝑsona congruit infirmorũ:
qui fidem uerbõtenus tenent: s
contra p̃cepta fidei. suis desidẽ¬
riis famulant᷑.Ait enĩ. Scio qͥa
morti tradas me: ubi constitũ.¬
ta domus. ẽ. om̃i uiuenti. Quia
enĩ multos in se uoluptatibꝰ de¬
ditos conspicit: eoꝵq  interitũ
prȩscit: pensat quod in uia uitȩ
p̃sentis suis qͥdem desideriis ser̃.¬
uiunt: sedtam̃ ad mortis domũ
ꝑueniunt: om̃s qui in ea carna-¬
liter uiuunt. Sunt uͦ non nulli
qui in uoluptatũ suarũ foueam
corruunt: sed tam̃ ꝑ lamenta pe¬
nitentiȩ ab imis citiꝰ pedem re.¬
duicunt: quos suꝑnȩ ꝑcussionis
uerbera. ad eruditionem potius
quã ad extinctionẽ secant. Ex
quibus & apte subiungit᷑. Ue.¬
runtamen non ad consũptionẽ
eoꝵ emittis manũ tuam: & si

Expanded text:
 veniet enim restituturus mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. CAP. sancti viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungiturumtamen non ad consummationem eorum emittis manum tuam, et si
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ fletũ & compassionẽ ꝓxi.¬
mo tribuit: ei aliquid etiã de
semeipso dedit. Iccirco autem
plus compassionẽ quã datũ di¬
cimus: quia rem quãlib& ple¬
runq dat etiã qui ñ cõpatit᷑
nunquã autẽ qui uere cõpatit᷑

Expanded text:
autem fletum et compassionem proxiautem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid etiam de semetipso dedit. Idcirco autem plus compassionem quam datum dicimus, quia rem quamlibet plerumque dat etiam qui non compatitur, nunquam autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non ualentibus. tolerabiliꝰ
est minus tribuere᷑: quã post
largitatẽ suam. ex inopie an¬
gustia murmurare. Nam ut ad
magna largiendi studia au¬
dientium mentes accender&.
paulõpost intulit dicens: Hoc
autem dico qui parce seminat:
parce & met&. Plus autẽ non.¬
nunquã esse dicimus cõpati ex
corde. quã dare: quia quisqͥs
minus ȩstimat omne qđ dat
Nisi enĩ cdantis manũ bona uo¬
luntas uincer&: idem p̃dicator
egregius discipulis non dixis.¬
s&e: qui non solum facere sed &
uelle cȩpistis ab anno priore
fãcile quippe. ẽ. in bono opere
obȩdire etiã nolentẽ: sed hȩc
magna in discipulis uirtus
extiteratꝰ: eos bonũ qđ illis p̃.¬
itaq uir sc̃s apud om̃ipotentẽ
deum aliquando maius datũ
nouerat mentis esse quã miine¬
ris: dicat. Hlebam quondã suꝑ
eo qui afflictus erat: & compa¬
tiebatur anima mea pauperi
Exteriora & enĩ largiens: rem
extra sem&ipsum prebuit. Qͥ

Expanded text:
ferre non valentibus tolerabilius ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largiendi studia audientipaulo post intulit, dicens: Haec autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus autem nonnunquam esse dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis minus aestimat omne quod dat. Nisi enim dantis manum bona voluntas vinceret, et eisdem praedicator egregius discipulis non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis praitaque vir sanctus apud omnipotentem Deum aliquando majus datum noverat mentis esse quam muneris, dicat: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nobis suȩ dilectionis ostender&e:
nisi hoc quod a nobis toller&. ad
tempus ipse sustinerae. Passibiles
qͥppe mortalesq nos repperit :¬
& qui nos existere fȩcit ex ni-¬
chiloꝰ reuocare uidelic& etiã
sine sua morte põtuit a passio.¬
ne. Sed ut quanta esse uirtus
compassionis ostender&e: fieri
ꝓ nobis dignatus. ẽ. quod esse
nos noluit : ut in sem& ipso tẽ.¬
poraliter mort̾ẽ susciperae: quã
a nobis in ꝑpętuũ fugarae. An ñ
in diuinitatis suȩ̨ diuitiis nob̾
inuisibilis ꝑ̃manens. miris nos
potuit uirtutibus ditãre. S.
ut ad int̾nas diuitias redir& hõ¬
mo: foris apparere dignatus. ẽ.
pauꝑ deus. Unde & prȩdicator
egregius ut ad largitatis grãm.
uiscera nr̃ȩ compassionis accendãe:
dixit. Propt̃ nos egẽnus factus. ẽ
cum diues ess&. Qui si etiã dicit
non ut aliis sit remissio. uobis
autẽ tribulatio: hȩc ꝓculdui¬¬
bio condescendendo infirmis in¬
tulit: qm̃ quibusdam inopiam

Expanded text:
nobis suae dilectionis ostenderet, nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolerat atempus ipse sustineret. Passibiles quippe et mortales nos reperit et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed, ut quanta esset virtus compasssionis, ostenderet, fieri pro nobis dignatus est, quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. Annon in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit virtutibus ditare? Sed ut ad internas divitias rediret homo, foris apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae cdixit: Propter nos egenus factus est, cum dives esset . Qui sic etiam dicit: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio . Haec procul dubio condescendendo infirmis intulit, quoniam quibusdam inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis uera compasio est passi.¬
oni ꝓximi ex largitate concur¬
rere: nonnunquãm tam̃ cũ ex¬
teriora queq habunde ad lar-¬
giendum suppetunt: celeriꝰ dan-¬
tis manus datiõnem inuenit. quã
animꝰ dolorem. Unde sciri necesse
est. quia ille ꝑfecte tribuit: qui
cum eo quod afflicto porrigit.
afflicti quoq in se animum su-¬
mit: ut prius in se dolentis pas-¬
sionẽ transferat & tt̃ contra
dolorẽ illius ꝑ ministeriũ con-¬
currat. Nam sȩpe ut p̃diximꝰ
largitorem muneris. rerũ facit
habundantia: & non uirtus cõ¬
passionis. Qui enĩ afflicto ꝑfec-¬
te compatit᷑: plerunq & hoc
indigenti tribuit. in quo ipse
si dederit angustat᷑. Et tunc
plena. ẽ. cordis nr̃i compassio:
cum malũ inopiȩ ꝓ ꝓximo sus.¬
cipere non mȩtuimus : ut illũ
a passione liberemus. Quã ui
delic& pietatis formã mediator
concurrere: subuenire tam̃ mo.¬
nos uidelic& minus a mass& : nͥ &
uulnera nr̃a susciper&e: nec uim

Expanded text:
Quamvis vera compassio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis ncum malum inopiae pro maximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemus. Quam videlicet pietatis formam Mediator succurrere, subvenire tamen homnos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra suscepisset: nec vim
Abbreviated transcription (Latin):
omparatus sum luto: & assimi.¬
latus sum fauillȩ & cineri. In
reꝓboꝵ quippe iudicio sc̃a electoꝵ
ȩccła luto comparat᷑: quia tem.¬
poraliter conculcata despicitur:
fauillȩ assimilatur &e cineri. qa
dum bona eius interiora non ui-¬
dent: ad sola hanc mala ꝑuenisse
estimant. quȩ in ea exhiberi cor-¬
poralit᷑ uident. Eidelis tam̃ ele-¬
etoꝵ populus cũ multos ex
se cadere conspicit: optat si op¬¬
tinere ualeat. aduersitatis suȩ
tempora mutari. Huiꝰ quia ora-¬
tio differt᷑: gemitus augetur:
Inde & adhuc subdit᷑. ¶ lama-¬
ho ad te & non exaudies: sto. &
non respicis me. Sc̃ã qͥppe ȩccła
psecutionis suȩ tempore. fide
stat. desideriis clamat: sed dol&e
se quasi non respiciꝰ dum sua ui.¬
d&e in tribulationibus uota dif.¬
deus cum sancti eius aduersarioꝵ
ꝑsecutionibus comprimuntur.
cumq assiduis ut liberent᷑ int̾.¬
pellationibus clamant: differ.¬
re solae uoces petentiũ. ut merita

Expanded text:
omparatus sum luto, et assimiomparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. - In reproborum quippe judicio sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur. Favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc subditur: CAo ad te, et non exaudis; sto, et non respicis me. - Sancta quippe Ecclesia persecutionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, sed dolet se quasi non respici, dum sua videt in tribulationibus vota difDeus cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimuntur, cumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita
Abbreviated transcription (Latin):
tunicȩ constringunt: quia in ea
ꝑsequutionibus suis uitã fidei
& p̾dicationis uocẽ ex tinguere
conantur. Hoc quippe conari ꝑ.¬
sequutores eius specialit᷑ solent:
ut ab ea ante om̃ia uerbũ p̾dica.¬
tionis tollant. Unde & hi qͥ scȩ
fidei primordiis resistebant: cesis
apłis denunciabant dicentes. Pre.¬
cipiendo p̃cȩpimus uobis ne doce.¬
retis in nomine isto: & ecce replestis
iherłm doctrina ur̃a. Corpus ergo
scȩ̃ eccłȩ quasi capitio tunicȩ ciñ¬¬
xerant: qui constrictis p̃dicatoribꝰ
uelut eius collum p̃mentes: in
ea claudere iter uocis uolebant:
Sed electi quiq ꝑsecutionis suȩ
tempore paratiores st̃ ẽmori:
quam tacere. Qui dum in mort̾ẽ
corporalit̾ corruunt: ab stultis
quibusq & carnalibus. despecti
ac uiles ȩstimant᷑: quia cũ uide.
re reꝓbi nequeunt quȩ electibo¬
na spiritaliter teneant: quos car.¬
nalit̾ ex tingui conspiciunt. infę.¬
lices arbitrant᷑. Unde & subdit᷑¬

Expanded text:
tunicae constringunt, quia in ea tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce replestis Jerusalem doctrina vestra . Corpus ergo sanctae Ecclesiae quasi capitio tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhiber& sibi gloriosam ȩc¬
clesiam non habentẽ maculam
aut rugã: id est nec ꝑ peccatum
habentem maculam. nec ꝑ dupli-¬
citatẽ rugam: quia & ꝑ iusticiã
munda est. & ꝑ simplicem inten¬¬
tionẽ tensa. Quȩ ergo ablita. ẽ.
habeat rugam: utiq uestis est
Sicut ergo indumentũ xp̃i to¬
ta generalit̾ ȩccła dicit᷑: sic in¬
dumentũ sunt ȩccłȩ singulorũ
animȩ: quȩ ab errore conuersȩ.
eandem ȩccłam credendo eamq
fidelit᷑ inherendo circundant.
his uelut ornamento uestieris:
Sed cũ ꝓcella sȩuȩ ꝑsequutionis
oboritur: pleriq fideliũ ab eius
amore separantur: qui ei sedule
inherere uidebant᷑. Dicat ergo:
in multitudine eoꝵ consumit᷑
uestimentũ meũ: quia dũ mul.¬
ti sunt qui cruciant᷑: destrunꝰ
plurimi. qui ei conexione amo¬
xerunt me. Tunicȩ quippe ca.¬
pitiũ: collũ circundat induentꝰ
Collum uͦ si stringitur: uocis usis
& uitalis flatus necatur. Scãm
ergo ȩccłam reꝓbi quasi capitio

Expanded text:
exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam ; id est, nec per peccatum habentem maculam, nec per duplicitatem rugam, quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa. Quae igitur abluta est habeat rugam, utique vestis est. Sicut ergo indumentum Christi tota generaliter Ecclesia dicitur, sic indumentum sunt Ecclesiae singulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo eique fidelithis velut ornamento vestieris . Sed cum procella saevae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedulo inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio
Abbreviated transcription (Latin):
grauata sit: contemplet᷑. qđ ex.¬
gentibꝰ meritis quoꝵ dam: non
iniuste in illa uita turbata sit
omniũ: & dicat. Qui rodebant
in solitudine: squalentes calami¬
tate & miseria. Sicut in prima
huiꝰ oꝑis parte p̃fatus sum: ꝓur
tiite contemplationis: nnuqu̾
sol&e intelligi solitudo mentis
Sed hoc in loco cũ solitudo ꝑ ob.¬
iurgationẽ dicit᷑. quid aliud qũ
boni destitittio de monstratur.
Unde & sub iudeȩ tẏpo. ieremus

Expanded text:
gravata sit. Contempletur quod exigravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit omnium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis parte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgationem dicitur, quid aliud quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Ju
Abbreviated transcription (Latin):
magistri. Bilii igit᷑ dicunt᷑: ñ de
eoꝵ semine. sed de imitatione
generati: qui docendo ꝑuersa.
stulti fuerunt ꝑ ignorantiã: ui.¬
uendo nequit̃. ignobiles ꝑ acti.¬
onẽ. Qui redemptori nr̃o nul.¬
la sapientiȩ nulla uitȩ cognati¬
ne coniuncti sunt: de quo salon¬
secuti sunt: filii stultoꝵ & igu¬
biliũ. eẽ. memorant᷑. Recte auts
subiungit᷑. & in terra pęnitus
parentes: quia dum hic uiden
aliquid appetunt: nimirũ a
terra uiuentiũ. exortes fiunt.
diximus: omnino nil obstat. si
etiã de ꝑuersis atq carnalibꝰ. qui¬
uis in recta fide positis sentiam
Neq eñĩ sc̃ã electoꝵ ȩccła. solossi.¬
bi aduersarios deputat: qui ab
eius fide positi extra dissentiurt
sed eos quoq qui uitã illiꝰ male
uiuendo interius p̃munt. Con.¬
templet᷑ gͥ erũpna irruentis ad.¬
uersitatis afflicta: quomͦ ꝓspe.¬
ritatis suȩ tempore. iniquorũ
& intra se uiuentiũ prauitate.

Expanded text:
magistri. Filii igitur dicuntur, non de magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa stulti fuerunt per ignorantiam, vivendo nequiter ignobiles per actionem, qui Redemptori nostro, nulla sapientia, nulla vitae cognitione conjuncti sunt. De quo Salomsecuti sunt, filii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte autem subjungitur: Et in terra penitus non parentes, quia dum hic videri aliquid appetunt, nimirum a terra viventium exsortes fiunt. diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
tibus delicias computabant Qͥ d
nomine sentium: nisi eas quas¬
iam supra diximus punctiones
intelligimus peccatoꝵ: Quia
enĩ ꝑuersȩ mentes gaudent in
iniquitatibus quasꝰ flere debuer̃:
omnes heretici tanto se in ani
lȩticia extolluntꝰ quantõmagis
ad peiora conualescunt: atq esse
sub sentibus delicias deputant:
quia inde ꝑuersam mentẽ. ad
gaudium subleuant: unde spi.¬
nas peccatoꝵ portant. Nã siquan¬
do ad errorẽ suũ ualuerint qu̾e.¬
piam trahere: sese ꝑ lȩticiã lac¬
tant: atq unde sibi peccata co.¬
tidie. etiã alios ꝑdendo congre.¬
gant: inde se quasi. ẽẽ. duces
ad iusticiam exultant. Bene gͦ
dicit᷑. qui inter huiꝰcemodi leta.¬
bant᷑: & esse sub sentibus delicias
computabant. Trahunt enĩ quos
ualent ad ꝑditionẽ suam: & sub
peccatis esse uel culpis culpas ad¬
dere: credunt se uirtut ũ opu.¬
lentiã cumulare. Sequitur:¬
uidelic&& filii: qui fuerunt erroꝵ

Expanded text:
tibus delicias computabant. - Quid tibus delicias computabant. - Quid nomine sentium, nisi eas quas supradiximus, punctiones intelligimus peccatorum? Quiaerversae mentes gaudent in iniquitatibus, quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam alios perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opulentiam cumulare. CAPUTvidelicet filii qui fuerunt errorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia illas hominũ mentes tra¬
hunt: quȩ nulla grauitatis sta-¬
bilitate solidantur: quas uelut
de loco ad locũ. semꝑ flumina
erroꝵ ducunt. Unde & p̾dica.¬
tor egregius. cum auditores su-
os non temporalit̾ duci. sed forti
cuper&e grauitate solidari: ãmo¬
nuit dicens. Ut iam nonsimus
paruuli fluctuantes: nec circũ.¬
feram᷑ omni uento doctrinȩ. Sc̃a
itaq eccła ab aduersariis admo¬
dicum depressa: cum sibi audãces
errantium mentes insultare con¬
spexerit: quȩ eoꝵ conuersatio fu.¬
erit. ad memoriam reducit dicens
In desertis habitabant torrentiũ:
& in cauern̾is terrȩ. uel suꝑ glã¬
ream. Quia enĩ eoꝵ ꝑuersa p̾di¬
catio. amisso igne caritatis ex
frigore mentis conualuit: ꝓfec-¬
to in torrentiũ desertis habi¬
tauit. Quia uͦ aꝑta & libera ñ¬
fuit: in cauernis latuit. Quia
autẽ plebem non fixam sed mo-¬
bilem tenuit: non suꝑ petrã
cemodi letabant᷑: & esse sub sen¬

Expanded text:
quia illas hominum mentes traquia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius cum auditoros non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim eorum perversa praedicatio, amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera nfuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed mobilem tenuit, non super petracemodi laetabantur, et esse sub sen
Abbreviated transcription (Latin):
tantõ reuerendus appareat᷑: qͣn¬
tõ secretus. Unde apud salomonẽ:
mulier ex typo hereseos suadet
dicens. Aquȩ furtiuȩ dulciores
sunt: & panis absconditus sua¬
uior. Quȩ occulta scilico p̾dica¬
menta detestat᷑ ueritas: dicens:
Siquis uobis dixerit ecce hic est
xp̃c: aut ecce illic: nolite credere
Et rursum. Si dixerint uobis
car in deserto.ẽ: nolite exire:
Ecce in penetrabilibus: nolite
credere. Sicut enĩ fulgur exit
ab oriente. & appar& usq in
occidentẽ: ita erit aduentus filii
hominis. Hoc itaq illic in pene.¬
trabilibus: quod hic dicit᷑ in
cauernis. In cauernis gͦ hereti.¬
ci habitant: quia plerunq er¬
rorẽ suum secretis p̃dicationibꝰ
occultant: ut quo se doctioribꝰ
prudentioribusq ñ indicant:
eo ad se uehementius imperitos
trahant. Unde bene etiã subin¬
fertur. Uel suꝑ glareã. Glaream
quippe illos minutissi mos lapi¬
des dicimus: quos aqua fluuialis

Expanded text:
tanto reverendus appareat, quantanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, aut ecce illic, nolite credere. Et rursum: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimu
Abbreviated transcription (Latin):
qui aquis hiemalibus colligunt᷑.
qui certis etiã temporibus ares
tores dogmatum. torrentes
uocanturꝰ: qui a calore carita.¬
tis frigidi. quasi in torpore tem¬
poris hiemalis excrescunt: qui
non ꝑpetua plenitudine ꝓflu¬
unt: sed catholicoꝵ allegatio¬
nibus. quasi ȩstiuis solibus exsic¬
cant᷑. Et quidem inuentores ꝑ¬
uersoꝵ dogmatũ. contra scãm
ȩccłam exortiꝰ feruore iã ueri.¬
tatis extincti sunt: sed tam̃ eoꝵ
discipuli ea quȩ illi docuerunt.
tenere ac defendere non desis.¬
tunt. Hi gͦ qui illoꝵ secuntur
errores. in desertis torrentium
habitant: id est in eoꝵ p̃dicatio¬
ne confidunt: quoꝵ eloquia.
catholicoꝵ iam responsione. &
ratiotinatione siccata sunt. Qͥd
uero aliud cauernas terrȩ: quã
occultas hereticoꝵ p̾dicationes
accipimus : Sic enĩ inter se he.
retici clandestinis conuenticulis
coeunt: ut errori suo reuerentiã
quã ex ratione non ualent. p̃¬
beant ex occultatione: & infir¬
mis animabus. prauitatis sermo

Expanded text:
qui aquis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam temporibus arescersorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, quia non perpetua plenitudine profluunt, sed Catholicorum allegationibus quasi aestivis solibus exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti, fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores, in desertis torrentium habitant, id est in eorum praedicatione confidunt, quorum eloquia Catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Vet. XI. Quid vero aliud cavernas terrae quam occultas haereticorum praedicationes accipimus? Sic enim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo