comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qͦt qͦt uenerunt. fures st̃ & latonesi
Tu ñ uenisti: Sed intellige: om̃s qt qt ucaes
tũ ipsius uenerunt ꝓpħe: Nũquid fures alar¬
nes fuerunt: Absit: Non p̃ter illũ uenerut
qͥa cũ illo uener̃:. Uenturus p̃cones mitest
s eorũ corda quos miserat possidebat: Uila
nosse qͥa cũ illo uenerunt: Ipse qui ẽ senꝑ
carnẽ quippe accepit extẽpore Quid ẽ gͥ sus
In pͥncipio erat uerbũ: Cũ illo gͦ uenerut
qui cũ uerbo dĩ uenerunt: E go inqͥt ua:
&e ueritas & uita: Si ipse est ueritas.: cũ ilo
uenerunt qui ueraces fuerunt: Quot quit
trones: id est ad furandũ & occidendũ umen
tes Sed ñ audierunt eos oues: Alaior hȩc
carne. p̃cesserunt iusti: sic in eũ credentes ua¬
turũ. quomͦ nos credimꝰ in eũ qui uenit: Te¬
ra uariata sunt non fides: qͥa & ipsa uerha
ꝓ tempore uariant᷑. cũ uarie declinant᷑ Alĩ
sonũ habet uenturꝰ est: aliũ sonũ habet uenti

Expanded text:
Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot veentum ipsius venerunt Prophetae; numquid fures et latrones fuerunt? Absit. Non praeter illum venerunt, quia cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat, possidebat. Vultis nosse quia cum illo venerunt, qui est ipse semper? Carnem quippe accepit ex tempore. Quid est ergo semper? In principio erat Verbum . Cum illo ergo venerunt, qui cum verbo Dei venerunt. Ego sum, inquit, via et veritas et vita . Si ipse est veritas, cum illo venerunt qui veraces fuerunt. Quotquot trones; id est, ad furandum et occidendum. 9. Sed non audierunt eos oves. Major haec carne, praecesserunt justi, sic in eum credentes venturum, quomodo nos credimus in eum qui venit. Tempora variata sunt, non fides. Quia et ipsa verba pro tempore variantur, cum varie declinantur: alium sonum habet, Venturus est; alium son
Abbreviated transcription (Latin):
e illuminato illo qui natus
est cecus: sermo ad uidpos aĩ
erortus est: Huic itaꝙ lieto¬
ni hodiernã eẽ contertã. sat
debuit & cõmoneri nantas
ur̃a Cũ enĩ dñs dixssit in

Expanded text:
e illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligimꝰ. istae q credit iã pulsat: & dig¬
nus est cui aꝑiat᷑. si pulsare ꝑsistat: ille tiero
ad huc audiat nͥ credideritis non intelligi¬
tis: Quare ista cõmendo: Quia etiã cũ uer¬
ba hȩc obscura sic̃ possũ exposuero: aut quia
ualde sunt abdita uel ego eoꝵ ñ app̃hencło
intelligentiã. uel explicandi qđ intelligo non
babuero fuonstatẽ n uel tam fuerit quis t̾̃d
ut etiã er poneirtẽ non sequat᷑. non delea sone
maneat in fide ambulet in uia. andlitisrea

Expanded text:
non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignon intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audia
Abbreviated transcription (Latin):
eas uadit: & oues illũ secuntur: qͥa sciunt uo¬
cẽ eius: Alienũ aut non secunt᷑. s fugiunt ab
eo : quia non nouerunt uocẽ alienoꝵ: Tecta
sunt hȩc: plena questionib. grauida sacra¬
m̃tis: Sequam᷑ gͦ : & audiamꝰ magistrũ ex
his obscuris aliquid apientẽ. & ꝑ id qd aꝑit.
nos forte intrare facientẽ. Hoc ꝓuerbiũ dixit
illis iħc: Illi aũt non cognouerunt. quid loque¬
retur eis: Forte nec nos: Quid gͦ int̾ est inter
illos & nos. antequã ista uerba cognoscamꝰ & nos:
Quia nos pulsamus ut aꝑiat᷑ nobis: illi autem
xxp̃m negando. nolebant intrare seruandi: s
foris remanere ꝑdendi: Quod gͦ nos audimꝰ
hec pie. qd anꝗͣ illa intelligamꝰ credimꝰ uera ẽẽ
atq diuina: magna ab istis diuersitate dista¬
mus: Cũ enĩ duo audiunt uerba eugłii. unꝰ
impiꝰ alter pius. & talia sunt ut forte ambo
ñ inteligant ⁊ unus dicit nicbil dixit. alius
dicit uerũ dixit: & bomuni est qđ dixit sed noᷤ

Expanded text:
a sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. 7. Hoc proverbium dixit illis Jesus; illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. Forte nec nos. Quid ergo interest inter illos et nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
bis subruixit ea: quiȩ hodie cũ recitarentur
audiuimꝰ: Am̃ am̃ dico uob̃: qui ñ inta
ꝑ hostiũ in ouile otuũ. s ascendit aliumd
ille fur est & latro: Dixerant eni se ausl
ẽẽ Uidere aũt tunc possent: si oues ip
essent: Unde sibi usurpabant luma qul
furebant contra diem : Propt̃ illoꝵ gͥ us¬

Expanded text:
ur, audivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illoru
Abbreviated transcription (Latin):
sequeris: non occidis carnẽ: Et tam̃ nec can
cunt. qͦtqͦt potuerunt cedendo necauerunt:
suis nec alienis peꝑcerunt. Notũ est hoc om̃b
uidiosa est potestas. qͥ a legitima est: In uidos t
qui uire facit: Sine in uidia facit: qui pret h

Expanded text:
spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec alienis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges
Abbreviated transcription (Latin):
o colũba seductores qui dicunt: nos baptitamꝰ: Colũ¬
ba agnosce. qͥd docuit colũba: hic est qui baptirat
in sp̃u scõ: Per colũbã discit᷑ quia hic est: & tu eiꝰ
potestate dicis te baptizare. cuiꝰ ministerio bapti¬
Non mirandũ: qͥa simplicitatẽ non habes Simpli
qui eccłam disfipauerunt: Accipitres erant mil¬
ui erant: non laniat colũba: Et uides illos in¬
uidiã nob̾ facere. qͣsi de ꝑ secutionib qͣs passi st̃:
corꝑales qͥdem passi quasi ꝑsecutiones: cũ eẽnt
flagella dñi manifeste dantis disciplinã ad tẽpꝰ.
ne dampnet in ȩt̃nũ. si eam non cognouerint
seq corrererint: Illi uere ꝑ secuntur ȩccłam. qͥ
dolis ꝑsecuntur: Illi grauiꝰ corferiunt: qͥ gla¬
dio linguȩ feriunt: Illi acerbius sanguinẽ fun-¬
dunt: qui xp̃m qͣntũ in ipsis est in homine oe¬
cidunt: Per t̾riti uident᷑. qͣsi iudicio potestati
tibi facit potestas sibonus es: Si aut̃ malus es
potestatẽ: Non enĩ frustra gladiũ portat: diat

Expanded text:
o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptinon mirandum quia simplicitatem non habes. Simplicqui Ecclesiam dissipaverunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur Ecclesiam, qui dolis persequuntur; illi gravius cor feriunt, qui linguae gladio feriunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim frustra gladium portat, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Sint ministri iusti. si uolunt: Si aut̃ noluerint ẽẽ
iusti qui cathedrã moysi sedent: securũ me fecit
magist᷑ m̃s. de quo sp̃c eiꝰ dixit hic est qͥ baptitat
Quomͦ gͦ securũ me fecit: Scribȩ inquit & phari¬
ser cathedrã moysi sedent Quȩ dicunt facite: quȩ
aut̃ faciunt facere nolite: Dicunt enĩ & non faciunt:
Si fuerit uistus minist̃. cõputo illũcũ paulo: cõputo
illũ cũ petro: cũ istis cõputo iustos ministros. quia
uere iusti ministri głam suã non querunt Mi¬
nistri enĩ st̃ ꝓ uidicib haberi nolunt. sp̃e in se po¬
ni ex horrescunt Ergo cõputo cũ paulo iustum
ministrũ: Quid enĩ dicit pauluss Ego plantaui¬
apollo rigauit: s ds̃ in crem̃tũ dedit: Neq qui plan

Expanded text:
sint ministri justi, si volunt; si autem noluerint esse sint ministri justi, si volunt; si autem noluerint esse justi qui cathedram Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo securum me fecit? Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent; quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt . Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantaviApollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui pl
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs enĩ dicit: Ille erat lucerna ardens & lucẽs
Probamꝰ: quia & de ipso confusi st̃ inimici Psalmũ
lucernã fidei ambulemꝰ: Teneamꝰ & nos lucernã
ioħm. confundamꝰ inde inimicos xp̃i: ĩmo ipse
confundat in imicos suos ꝑ lucernã suã In t̾ro¬
gemꝰ & nos qđ dñs udeos: in t̾rogemꝰ & dicamus:
Baptismus ioħis unde est: de celo aut ex hominib:
Quid dicturi st̃: uidete. si non & ipsi tanqm ini¬
mici de lucerna confundunt᷑: Quid dicturi sunt:
si dixerint ex hominib: & ipsi sui eos lapicdabunt.
Si aut̃ dixerint de cęlo: dicamꝰ eis: Quare gͦ non
credidistis. eis Dicunt fortasse credimꝰ ei Quomͦ¬
gͦ uos dicitis qͥa baptitatis. & ioħs dicit hic est qui
baptitat: S ministros inqͥunt tanti uidicis iꝰtos
oportet e̾e: ꝑ qͦs baptitatur Et ego dico & om̃s dici¬
mus: qͥa uistos oportet eẽ tanti uidicis minestros

Expanded text:
Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Probamus quia et de ipso confusi sunt inimici? Psalmum lucernam fidei ambulamus: teneamus et nos lucernam Joannem, confundamus et inde inimicos Christi; imo ipse confundat inimicos suos per lucernam suam. Interrogemus et nos quod Dominus Judaeos, interrogemus et dicamus, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Quid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucerna confunduntur. Quid dicturi sunt? Si dixerint, Ex hominibus; et ipsi sui eos lapidabunt: si autem dixerint, De coelo; dicamus eis, Quare ergo non credidistis ei? Dicunt fortasse, Credimus ei. Quomodo ergo dicitis quia vos baptizatis, et Joannes dicit, Hic est qui baptizat? Sed ministros, inquiunt, tanti judicis justos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia justos oportet esse tanti judicis ministros:
Abbreviated transcription (Latin):
eis Ioħs enĩ dixerat de dño. ecce agnus dĩ ecce qͥ
tollit peccatũ mũdi: Quid gͦ queritin qua pote¬
state hȩc facio. olupi: in potestate agni facio qd
facio S ut nossetis agnũ. quare non credisti iob̾i
qͥ dix̃. ece agnus dĩ erxe qͥ tollit peccatũ mundis
Scientes gͦ illi qͥd dixisset iob̾s de dño: dixerunt aptid
se: Si dixerimꝰ qͥa de cȩlo est baptismꝰ ioħis: dicet nob̾
Quare gͦ non credidistiꝰ ei: Si dixerimꝰ quia ex hominib
est. lapidam᷑ appło: quia sic̃ ꝓpħam habebant ioħm
Hinc timebant homines: hinc uẽritatẽ fateri confun¬
debant᷑: Tenebrȩ tenebras responderunt: s a luce
suꝑatȩ sunt: Quid enĩ responderunt: nescimꝰ:
Quod sciebant. dixerunt nescimꝰ: Et dñs. nec
ego uobis in qͥt dico in qua potestate ista facio: Et
confusi st̃ pͥmi inimici Unde: delucerna Quis
erat lucerna: Ioħs: Probamꝰ qͥa lucerna erat ꝓbamꝰ:

Expanded text:
ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixerimus quia de coelo est baptismus Joannis, dicet nobis, Quare ergo non credidistis ei? Si dixerimus quia ex hominibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce superatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebant, dixerunt, nescimus. Et Dominus, nec ego vobis dico, inquit, in qua potestate ista facio . Et confusi sunt primi inimici. Unde? De lucerna. Quis erat lucerna? Joannes. Probamus quia lucerna erat? Probamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: & ille ep̃s illis cõmunicat: A xxp̃o sũ bapti¬
tatus. ego noui Unde nosti: docuit me colũba:
quã uidit ioħs: O milue male non me dilani¬
as auiscerib colũbȩ: In colũbȩ menbris numeror:
quia qd̾ colũba docuit hoc noui: Tu mͥ dicis ille te
baptitaũ: aut ille te baptirauit: ꝑ colũbã & mͥ & tͥ
dicit᷑. hic est qui baptizat: Cui credã: miluo an
colũbȩ : Certe tu mͥ dic: ut ꝑ illã lucernã confun¬
daris. qua confusi st̃ & pͥores inimici pares tu
pharisei: Qui cũ in terrogarent dñm in qua po¬
testate ista faceret: in t̾rogo & ego uos inqͥt istum
sermonẽ: Dicite mͥ. baptismꝰ ioħis unde est: de
cȩlo aut ex hominib: Et illi qui p̃parabant ia¬
culari dolos. irretiti sunt questione: Ceperunt
uoluere ap̃ semetipsos &̃ dicere: Si dixerimꝰ quia
de cęlo est. dicturꝰ est nobis Quare . onꝰ credidistis

Expanded text:
zavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Interrogabo et ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo an ex hominibus? Et illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis
Abbreviated transcription (Latin):
mã: ad hoc tu ꝓducis linguã. Seducu
qd̵ ille occidendo non fecit. Et quid est qͥ
babeo: in quis. non sũ daturus: Et noli dare: Quod
enĩ uis dare. herere in me non potest quia qđ acce-¬
pi auferri ame non potest Si tam̃ ex pecta: uideã
quid meuis docere. Dic inqͥt pͥmo. non habeo: S
habeo Si dixero non habeo: mentior: Quod enĩ haben:¬
sine dubio habeo: Non habes ingͥt: Doce qͥa non ha-¬
beo malus tibi dedit: Si malus xp̃c: malus mͥ
Dedit tibi inqt. s traditor nescio qͥs non xp̃c Uidero
quis fuerit minister: uidero qͥs fuerit p̃co: De offi¬
ciali non disputo. udicẽ ad tendo Et forte quod
obicis officiali: mentiris S nolo discitere causã
officialis sui: cognoscat dñs amboꝵ Forte si exigã
se ceꝑo defendere homines in nocentes: putes me
spem meã uel in hominib in nocentib posuisse:
Euerunt homines quales libet ego axp̃o accepi: ego
axp̃o baptitatus sũ: Non inqͥt: s ille ep̃s te bapti¬

Expanded text:
mam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est quoinquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus Christus, malus mihi Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si exigam se coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus posuisse: fuerint homines qualeslibet, ego a Christo accepi, ego a Christo baptizatus sum. Non, inquit, sed ille episcopus te bapti
Abbreviated transcription (Latin):
baptitatũ est. post homicidã non est baptitatũ: qͥa
ioħs dedit baptismũ suũ: homicida dedit bap¬
tismũ ap̃i: Qd̃ sacram̃tũ tam scm̃ est: ut nec ho¬
micida ministrante polluat᷑: Non respuo ioħm:
s potiꝰ credo ioħi: Quid credo ioħi : qđ didicit
ur̃is in figite. Si enĩ hodie uoluero pleniꝰ dicere.
quare ꝑ colũbã: tẽpus non sufficit Quia enĩ res
dicenda in sinuata est ioħi ꝑ colũbã. quã non no¬
sui quantũ arbitror scitati ur̃e S quare hanc
ipsã rem ꝑ colũbã oportuit de monstrari: sibreuit᷑
dici posset dicerẽ. S: quia diu dicendũ est. &one¬
rare uos nolo: qͦmͦ ad uitus sũ orationib ur̃is ut
illud qd ꝓmisi implerẽ: ad iuuante etiã atq etiã
pia intentione & uotis bonis: ut illud ꝑ nos appa¬
reat uob̾. quare ioħ̾s qd̾ didicit in dño qa ipse est
qui baptirat in spũ scõ. qđ nulli seruo suo transle¬
gauit potestatẽ baptirandi: non debuit dicere nͥ ꝑ
colũbam

Expanded text:
baptizatum est, post homicidam non baptizatum est; quia Joannes dedit baptismum suum, homicida dedit baptismum Christi. Quod Sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. 20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non nosui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam
Abbreviated transcription (Latin):
micida. non dico a satellite alicuiꝰ scelerati. non di¬
co araptore rerũ alienarũ. non ab obp̃ssore pupi¬
lorũ. nõn a separatore coniugũ. nicbil hoꝵ dico
ie uinare: ea dico leuia cotidiana. ab ebni
es: baptita post ebriosũ tuũ: Si enĩ potis
sobrus baptitare: Andicis. in unitate ne
ebriosus: Ergo ioħs amicus sponsi: uang
unitate cũ sponso: S tibi ipsi dico qus
es melior an ioħs: Non audebis dicero

Expanded text:
micida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dimicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: n debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Jsobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
bȩ erant: non se p̃ciderunt: & factũ est in eis qd̾
dixit apłs Si qͥd alit̾ sapitis: hoo quoq ds̃ uob̾
reuelabit: Unde isti qͥ se seꝑauerunt: in doci¬
biles facti st̃: Quid gͦ solent dicere: E cce post
ioħm baptiratũ est. post bereticos non baptitatur:
Quia qͥdã qͥ habebant baptismũ ioħis. uissi st̃ apaulo
baptitari: non enĩ habebant baptismũ xp̃i Quid gͦ
exaggeras meritũ ioħis: & qͥsi abicis in felicitatẽ he¬
reticori: Et ego tibi concedo sceleratos ẽẽ hereticos:
s heretici baptismũ xp̃i dederunt. quẽ batismũ
non dedit ioħs Recurro ad ioħur & dico. hic est qͥ
baptitat. Sic enĩ melior ioħs quã hereticus: qͦ mͦ
melior ioħs quã ebriosus. qͦmͦ melior ioħs quã ho¬
micida: Si post deteriorem baptizare debemus.
quia post meliorẽ baptizarunt apłi: qͥ cũq apud
ipsos baptizati fueruit ab ebrioso. non dicã ab ho¬

Expanded text:
bae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod bae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt. Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari : non enim habebant baptisma Christi. Quid ergo exaggeras meritum Joannis, et quasi abjicis infelicitatem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit Joannes. 17. Recurro ad Joannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uͦ fuerit suꝑbus minist᷑.: cũ zabulo cõpuitat᷑: S non
fluit purũ: qd purũ ꝑ illũ transit liqͥdũ: Uenit ad
fertilem trã: puta quia ipse lapideris est. qͥa ex aqua
lem tnͣsit a qua ad a reolas: In canali lapideo ni¬
chil generat s hortus plurimũ fructũ affert Sp̃ał
enĩ uirtꝰ sacram̃ti. ita est ut lux. &̃ ab illuminandis
pura excipit᷑: & si ꝑ inmundos transeat non inqͥnat᷑.
Sint plane ministri iusti: & glam suã non querant
s illiꝰ cuiꝰ ministri st̃: Nondicant baptismꝰ meus
est: quia non est ipsor: Adtendant ipsũ iob̾m
Ecce ioħs plenus erat sp̃u sc̃o: & baptismũ de cęlo
habebat non ex hominib: S quatenꝰ habebat. ip¬
se dixit Parate uiã dñõ: Ubi aut̃ cognitꝰ est dñs:
ipse factus est uia. Non iã opus erat baptismo ioħis:
questio tractaret᷑ in ȩccła catholica. multi in ea er¬
rant̃: & magni & boni: S quia de menbris colũ¬

Expanded text:
sed non fluit purum, quod per illum transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua lem transit aqua, transit aqua ad areolas; in canali lapideo nihil generat, sed tamen hortis plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et gloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: non dicant, Baptisma meum est; quia non est ipsorum. Attendant ipsum Joannem. Ecce Joannes plenus erat Spiritu sancto; et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus: sed quatenus habebat? Ipse dixit, Parate viam Domino . Ubi autem cognitus est Dominus, ipse factus est via; non jam opus erat baptismate Joannam enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica, multi in ea erraverunt, et magni et boni: sed quia de membris colum
Abbreviated transcription (Latin):
si ad hoc missus erat ioħs ꝑ quẽ baptrraret᷑ xp̃c ut
pararet uiã dño. id est ipsi xp̃o: Et hoc iã diximꝰ:
s cõmemoramꝰ. qͥa necessariũ est p̃senti questioni:
tenete qđ diciinꝰ: non tantũ ualeat scłm ut deleat
de cordib ur̃is qđ ibi scripsit sp̃s dĩ: non tantum
ualeant spinȩ curarũ. ut effocent semen qd̾ semi¬
nat᷑ in uob̾ quare enĩ cogimꝰ eadem repetere. nͥ
quia de memoria cordis ur̃i sectiri non sumꝰ: si gͦ
solus dñs baptiatus ee̾̃t baptismo ioħis: non de¬
e̾e̾nt qui sic eũ haberent. ut putarent baptismũ
ioħ̾is maiorẽ ee̾ quã est baptismꝰ xp̃i: Dicerent
enĩ Usq ad eo ille baptismꝰ maior est: ut solus
xp̃c eo baptizari meruisset: Ergo ut daretur
nob̾ a dño exẽplũ humilitatis ad ꝑcipiendam
salutẽ baptismi. xp̃c suscepit qd̾ ei non opus

Expanded text:
si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, ut pararet viam Domino, id est ipsi Christo? Et hoc jam diximus; sed commemoramus, quia necessarium est praesenti quaestioni.  dicimus; non tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, ut solus Christus eo baptizari meruisset. Ergo ut daretur nobis a Domino exemplum humilitatis, ad percipiendam salutem baptismatis, Christus suscepit quod ei opus
Abbreviated transcription (Latin):
Donatũ enĩ hoc erat ioħi: ut ipsiꝰ baptismus dicere¬
tur: Hoc attendat & distinguat. & nouerit cari¬
tas ur̃a: baptismꝰ quẽ accepit ioħs: baptismꝰ ioħis
dictus est. Solus tale donũ accepit: Nullus an¬
te illũ iustoꝵ. nullus post illũ ut acciꝑet baptis¬
mũ: qui baptismꝰ ipsiꝰ diceret᷑. Accepit quidem.
non enĩ a se posset aliquid Si enĩ a se: qui loqͥt᷑
mendatiũ de suo loquit᷑. Et unde accepit. nͥ ab
fecit in matre: De xp̃o enĩ dictũ est: omĩa ꝑ ipsum
facta sunt: Si omĩa ꝑ ipsũ: & maria ꝑ ipsũ facta
est: de qua postea natus est xp̃c: In tendat caritas
ur̃a. qͦ mͦ creauit mariã: & creatꝰ est ꝑ mariã: sic
dedit baptismũ ioħi. & baptitatꝰ est a ioħe: Ad hoc
gͦ accepit baptismũ a ioħe: ut accipiens qd̃ in feruis
erat ab inferiore: ad id qđ suꝑiꝰ erat hortaret᷑ in fe¬
riores: S quare non solus ipse baptitatꝰ est a ioħe:

Expanded text:
Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus dicereDonatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi ao quiddam fecit in matre. De Christo enim dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne,
Abbreviated transcription (Latin):
Nr̃m est gͦ querere qͥd in eo ioħs non dũ nouerat: et ꝑ
colũbam didicit Quare missus est ioħs baptitans.
iam memini me qͣntũ potui dixisse caritati ur̃ȩ.
Si eiũ baptismꝰ ioħis necessariꝰ erat saluti nr̃e. & modo
debuit exerceri: Non enĩ mͦ non saluant᷑ homines:
aut non mͦ plures saluant᷑. aut alia tunc salus
earat. et alia mͦ: Si mutatꝰ est xp̃c: mutata est sa¬
lus: Si salus in xxp̃o est. & idem ipse xp̃c est. eadem
nobis salus est: S quare missus est ioħs baptirans:
quia oportebat baptuari xp̃m Quare oportebat
baptitari xp̃m: Quare oportuit nasci xp̃m: Qua¬
re oportitit crucifigi xp̃m: Si enĩ uiã humilita¬
tis de monstraturꝰ ad tienerat. & se ipsũ facturus
ipsã bumilitatis uiã: in om̃ib ab eo implenda
erat humilitas: Auctoritatẽ dare baptismo suo
hinc dignatꝰ est: ut cognoscerent serui qͣnta a la¬
critate deberent currere ad baptismũ dñi qnͣdo
ipse non dedignatꝰ est susciꝑe baptismũ serui:

Expanded text:
go quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. Quare oportebat baptizari Christum? Quare oportuit nasci Christum? quare oportuit crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi.
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiore grã futuros homines: ut cũ uide¬
rint idiotas aliqͦs baptitari. illi qͥa meliores sibi
uident᷑. siue continentia. siue elemosinis. siue
doctrina. dedignent᷑ isti fortasse acciꝑe qd illi in¬
feriores acceperunt: Oportet ut sanẽ eos: ut non
dedignent᷑ uenire ad baptismũ dñi. qͥa ego ueni
ad baptismũ serui: Iã gͦ hoc nouerat ioħs: & noue¬
rat dñm: Quid gͦ noui docuit colũbas Quid
uoluit ꝑ colũbã id est ꝑ sp̃m̃ scm sic uenientẽ do

Expanded text:
excellentiori gratia futuros homines, ut cum videexcellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per co
Abbreviated transcription (Latin):
ñs : s iam nouerat dnm Ergo putate huc usq
dixisse ioħm. ego non nouerã eũ: s qͥ me misit bap¬
titare in aqua ipse mͥdixit: Querimꝰ qͥd dixerit.
seqͥtur Suꝑ quẽ uideris sp̃m descendentẽ sic̃ colũ.¬
bũ. & manentẽ suꝑ eũ. non dico sequentia: in terini
attendite: Suꝑ quẽ uideris sp̃m descendentẽ sic̃
colũbã. & manentẽ suꝑ eũ ĩpse est: S qͥd ipse estr
qͥd me uoluit ꝑ colũbã docere qͥ me misit: quia
ipse erat dñs : iam nouerã a quo missus erã: iam
nouerã cui dixi. tu ad me uenis baptitari: ego a
te debeo baptitari: Usq ad ẽo ego nouerã dñm.
ut ego ab eo uellẽ baptrrari: non ut ame ipse bap¬
titaret᷑: & tunc mͥ dixit Sine modo impleatur
omĩs uisticia Pati uemi: baptiari non uenio:
Imp̾eat᷑ om̃is usticia : ait mͥ dñs m̃s: Impleatur
omĩs iusticia: doceã plenã humilitatẽ: Noui suꝑ¬
bientes in futuro popło meo: noui aliqͦs in aliqͣ

Expanded text:
c usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũt qł dliscebat ioħs in colũba᷑. quare in colũba di¬
dicit: O portebat enĩ ut disceret: nec hoc forte opor¬
tebat. nͥ ut ꝑ colũbã disceret: Quid dicã de colũba
fr̃s mei: aut quando mͥ sufficit facultas uel cordis
uel lingue. dicere qͦmͦ uolo: Et forte non digne
uolo. qͦmͦ dicendũ est: nec sic tam̃ possũ dicere qͦ mͦ
uolo: qͣnto minꝰ qͦmͦ dicendũ est Ego a meliore
hoc audire uellem: non uob̾ dicere: Dicit ioħs eũ
quẽ nouerat: s in eo discit in quo eũ non nouerat:
in quo nouerat non discit: Et qͥd nouerat: dñm
Quid non nouerat: Potestatẽ baptismi dñici in nul¬
lũ hominẽ a dño tnͣsiturũ: s ministeriũ plane
transiturũ: potestatẽ a dño in neminẽ: ministeri¬
um & in bonos & in malos Ne ex horreat colũba
ministeriũ maloꝵ. respiciat dñi potestatẽ: Quid
tibi fecit malus minister: ubi bonus est dñs: Quid
te ĩpedit malitiosus preco: si est beniuolus uidexs

Expanded text:
Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex?
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est qui baptrat in spu scõ: non ait ipse ẽ dñs.
iħc. non ait ipse est qui natꝰ est ex uirgine maria:
posteriorte & prior te. non ait hoc: iã enĩ hoc no¬
uerat ioħs: S qͥd non nouerat: tantã potestatẽ
baptismi ipsũ dñm habiturũ & sibi retenturũ: &¬
transfusurũ. s siue p̃sentẽ in terra. siue absentem
corpore in celi. & p̃sente maiestate. sibi retenturũ
baptismi potestatẽ: ne paulus diceret baptismus
meus: ne petrus diceret baptismꝰ meus Ideo ui¬
dete. & in tendite uoces apłoꝵ: nemo apłoꝵ dix̃¬
baptismꝰ m̃s Quãuis unũ eẽt omĩũ eugłium:
tam̃ in uenis dixisse eugłiũ meũ: ñ in uenis dixĩ¬
se baptismũ meũ: Hoc gͦ didicit ioħs fr̃s mei:
Quod didicit ioħs ꝑ colũbã: dic̾amꝰ & nos: Non enĩ
colũba ioħm docuit. & eccłam non docuit. c̃ui
eccłiȩ dictũ est. una est colũba mea Colũba do¬
ceat colũbã: Nouerit colũba: qdđ ioħs didicit

Expanded text:
 non ait, ipse est Christus; sus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, nturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apoum, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit
Abbreviated transcription (Latin):
uit uidas. xp̃c baptirauit: Sic gͦ qͥͦs baptitauit ebrio¬
ulterũ. non ebriosũ. non homicidã: quia colũbam
ad tendo. ꝑ quã mͥ dicit᷑. hic est qͥ baptizat: Ceterũ
fr̃s mei deliram̃tũ ẽ dic̾e qͥa melioris meriti fuit ñ
dico iudas. s quilibet hominũ: qͣm ille de qͦ dictũ
est. in natis mulierũ nemo ex surrexit maior ioħe
baptista: Non gͦ hiuc qͥsqͣm seruus. s baptismꝰ dñi.
etiã ꝑ malũ seruũ datus. baptismo etiã amici ser¬

Expanded text:
, Christus baptizavit. Sic ergo quos baptizavit ebrioulterum, non ebriosum, non homicidam; quia columbam attendo, per quam mihi dicitur, Hic est qui baptizat. 19. Caeterum, fratres mei, delirum est dicere quia melioris meriti fuit, non dico Judas, sed quilibet hominum, quam ille de quo dictum est, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Non ergo huic quisquam servus, sed baptisma Domini etia
Abbreviated transcription (Latin):
cendentẽ sic̃ colũbã & manentẽ suꝑ eũ ipse est qͥ
baptiat in spũ scõ: & non nouerat eũ s colũba descen¬
dente cognouit eũ: colũba uero tunc descendit. quan
do dñs ab a qua ascendit: tunc aũt cognouerat ioħs
dñm. quando ad eũ dñs ad a quã ueniebat: mani
mendax erat: Quomͦ erat uerax agnoscens qͥ dicit
tu ad me uenis baptitari. ego ate debeo baptitari:
Uerax est cũ hoc dic̃ Et qͦmͦ rursus uerax est cũ dicit.

Expanded text:
cendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui cendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifmendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum d
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sic̃ colũbã. & manentẽ suꝑ eũ ĩpse est qͥ baptitat
in spu scõ: Hoc tibi o ioħs dixit qui te misit: ma¬
nifestũ quia hoc: Quis gͦ temisit: forte pater
erus ds̃ pater: & ueritas dĩ filiꝰ Si pater sine filio
te misit: ds̃ sine ueritate te misit. Si ideo autẽ
uerax es quia ueritatẽ loqueris. & ex ueritate lo¬
queris: non te misit pater sine filio. s simul te
miserunt pater & filius: Si gͦ & filiꝰ te misit cũ
patre: qͦmͦ nesciebas eũ a quo missus es: quẽ iam
uideras in ueritate. ipse te misit.: ut agnosceretur
nouerat: an ut pleniꝰ nosset quẽ iã nouerat: Si enĩ
omĩ ex parte non nosset. non uenienti ad fluiiiũ
ut baptitaret᷑ diceret: ego ate debeo baptitari et
tu uenis ad me Nouerat gͦ quando colũba descen¬
dit᷑ iã baptitato dño: & ab aqua ascendente: At si
ille qui eũ miserat dixit suꝑ quẽ uideris sp̃m des¬

Expanded text:
tem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat tem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras in veritate, ipse te misit ut agnosceretur innoverat, an ut plenius nosset quem jam noverat? Si enim omni ex parte non nosset, non venienti ad fluvium ut baptizaretur diceret, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? noverat ergo. Quando autem columba descendit? Jam baptizato Domino, et ab aqua ascendente. At si ille qui eum misit, dixit, Super quem videris Spiritum des
Abbreviated transcription (Latin):
uerax. nͥ ab eo qui dixit ego sũ ueritas: Non gͦ pos¬
set dicere aut ueritas contra ueracẽ: aut uerax contͣ
ueritatẽ: Neracẽ ueritas misit: &idõ uerax erat. qm̃
a ueritate missus erat: Si ueritas ioħm miserat.
pater facit sine filio: nec seorsũ aliquid filiꝰ sine pa¬
tre: In seꝑabilis caritas: in seꝑabilis unitas. inse¬
ꝑabilis maiestas ĩn seꝑabilis potestas: scdm hȩc u̾ba
quȩ ipse posuit. ego & pater unũ sumus Quis ergo
misit ioħme Si dicamꝰ pat̃. uerũ dicimꝰ: si dicamꝰ
filiꝰ uerũ dicimꝰ: Manifestiꝰ aut̃ ut dicamꝰ pat̃ &e filiꝰ.¬
uẽ misit aũt pater & filiꝰ. unus ds̃ misit: qͥa filus
dixit. ego & pater unũ sumꝰ: Quomͦ gͦ nesciebat
eũ a quo missus est: Dixit enĩ Ego nesciebã eũ.
s qui me misit baptitare in aqua. ipse mͥ dixit
nterroga ioħm: Qui te misit baptitare in aqua:
qͥd tibi dixit: Suꝑ quẽ uideris sp̃m descenden-¬

Expanded text:
sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miseraliquid facit sine Filio; nec seorsum aliquid Filius sine Patre: inseparabilis charitas, inseparabilis unitas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicamus, Patter et Filius, unus Deus misit; quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus. Quomodo ergo nesciebat eum a quo missus est? Dixit enim, Ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Interrogo Joannem, Qui te misit baptizare in aqua, quid tibi dixit? Super quem videris Spiritum descenden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ missi & alii st̃ baptirari a ioħe. Sed qͥ baptirati
sunt a ioħe. non eis suffecit: Baptitati st̃ enĩ
baptismo xp̃i: quia non baptismꝰ xp̃i erat bap¬
tismus ioħis Qui accipiunt baptismũ xp̃i bap¬
tismũ ioħis non querunt: qui acceperunt bap¬
tismũ ioħis baptismũ xp̃i quesierunt: Ego xp̃o
suffecit baptismꝰ ioħis: qͦmͦ non suficeret. qͣndo
nec ipse erat necessariꝰ: Illi enĩ nullus baptismꝰ
erat necessariꝰ: s ad hortandos nos ad baptismũ
suũ. suscepit baptismũ serui Et ne p̃poneret᷑
baptismus serui baptismo dñi: baptizati st̃ alis¬

Expanded text:
 et alii baptizari a Joanne. Sed qui baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati s
Abbreviated transcription (Latin):
a quo se baptiratos agnoscerent: Noluti
apłs: cũ uideret homines uolentes ponci
potestas: Baptirauit aut̃ dñs tanqͣm pe¬
In tendite & potuit hanc potestatẽ serus
s noluit Si enĩ hanc potestatẽ seruis aͥ

Expanded text:
 a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit Apostolus, cum videret homines volentes ponere ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam pIntendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis,
Abbreviated transcription (Latin):
didicit ꝑ colũbã: dñm enĩ nouerat. s eũ baptran-¬
di sibi potestatẽ retenturũ. & nulli seruo eam datu.¬
rũ nondũ nouerat: scđ̾m hoc dixit. & ego nesciebã
eũ: Et noueritis ut quia hoc ibi didicit: ad tendite¬

Expanded text:
didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandidicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, a
Abbreviated transcription (Latin):
tot baptismi dicerent᷑ qͦt essent serui. qui bapti¬
rabant accepta potestate a dño: sibi tenuit dñs bap¬
titandi potestatẽ: seruis ministeriũ dedit: Dicit
se seruris baptizare. recte dicit sic̃ & apłs dicit: bap¬
tiraui aut̃ & stephanȩ domũ. s tanqͣm minister:
deo si sit & malus. & contingat illi habere ministe¬
rium: & si eũ homines non nouerunt. & ds̃ eũ non
nouit: ꝑmittit ds̃ baptitari ꝑ eũ. qui sibi tenuit
potestatẽ: Hoc aut̃ ioħs non nouerat in dnõ: Quia
uerax missus a ueritate. nouerat hoc: S qͥcl in eo
non nouerat: qͥa sibi retenturus erat baptismi sui
potestatẽ & non eam transmisstirus & tͣnslaturus
in aliquẽ seruũ: S siue baptitaret in ministerio
seruus bonus siue baptiraret in ministerio seruus
malus: non sciret se ille qui baptizaret᷑ baptitari. nͥ
ab illo qui sibi tenuit baptirandi potestatẽ: Et ut
noueritis fr̃s qͥa hoc in illo non nouerat ioħs. ẜ hoc

Expanded text:
tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a delicti poterit cogitatione muncdare: Inmi
id etiam nos esse ainmonitos in huiꝰ dĩci opsi
oremus ꝓ nobis. sicut ap̃c int̾pellat ꝓ nabis qͥ¬
diamus apłm iacobum hoc ipsũ euidentisim
exemplum. Si enĩ ille qui ullum peceatũ mi
bet. nec habuit nec habebit. orat ꝓ peccatis nĩs
quantomagis nos intucem ꝓn r̃is orare adms
Et si dimittit ille nobis cui non habemas qula
mittamus: quantomagis cdimittere debemis in¬
uicem nobis. qui sine peccato hic uiuere nonua¬
mus.: Quid enĩ uidetur in hac altitudine sadi¬
menti dñs significare cũ dicit. exemplũ eñ da
uobis ut quẽ admodũ ego feci uobis ita et uos tu

Expanded text:
a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici ooremus pro nobis, sicut Christus interpellat pro nobis. Audivimus apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissimexemplum. Si enim ille qui nullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magis dimittere debemus invicem nobis, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, i
Abbreviated transcription (Latin):
lis est: ut debita nr̃a dimtitat nobis. sic̃ et nos
dimittius debitoribus nr̃is. Quomͦ gͦ ad hunc
intellectũ poterit ꝑtinere. hoc qđ ipse postea
docuit. ubi sui facti expossuit rationem dicens:
si ego laui pedes ur̃os dñs & magist̃. debetis et
uos alter alterius lauare pedes. exemplũ enĩ

Expanded text:
lis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos lis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quomodo ergo ad hunc intellectum poterit pertinere hoc quod ipse postea docuit, ubi sui facti exposuit rationem, dicens: Si ego lavi pedes vestros Dominus et Magister, debetis et vos alter alterius lavare