comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod cũ ip̃m ima crucient. homo ad summa
conscendat ⁊ quod in illa celsitudine subuec¬
ta caro permanet: aqua tantus ip̃e sp̃s si¬
ne fine proiectus iacet. S loca mentiũ: mu¬
tauit ordo meritoꝵ. Sic sic suꝑbia meruit
deici. sic humilitas ex altari: quatinus ce ce¬
lestis spiritus erigendo se tartarũ toleret⁊
tam hummilis sine termino suꝑ celos
regnet.
moch nomine dñica uoce
describitur: suꝑbi quiq tan¬
to familiarius seruiunt. qͣn¬
to huius uite successib apud
semet ip̃os altius intumescurt.
his namq cũ gła augetur elatio: cũ elatione
uero additur cura: huc illucq animꝰ tendit᷑.
quia &e defideria cũ reb crescunt. Cũꝙ cogita¬
tiones innumeras quasi agri fenũ profert̃:
eisclẽ cogitationib uelut desiderato pabulo.
behe moth istius famẽ pascunt.
ferunt. In scriptura sacra cũ numero sin¬
gulari mons ponttur. aliquando incarnatꝰ

Expanded text:
quod cum ipsum ima cruciant, homo ad summa quod cum ipsum ima cruciant, homo ad summa conscendat; quod in illa celsitudine subvecta caro permanet, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum toleret, et terra humilis sine termino super coelos regnet. moth nomine dominica voce describitur, superbi quique tanto familiarius serviunt, quanto hujus vitae successibus apud semetipsos altius intumescunt. His namque cum gloria augetur elatio, cum elatione vero additur cura, huc illucque animus tenditur, quia et desideria cum rebus crescunt. Cumque cogitationes innumeras quasi agri fenum proferunt, eisdem cogitationibus velut desiderato pabulo Behemoth istius famem pascunt. ent.---In Scriptura sacra cum numero singulari mons ponitur, aliquando incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
sternuntur. Quia gͥ ꝑ hoc quod uiarũ dei
principium dicitur. ꝑ hoc quod ꝑmittende
deo ualde intolerabilis demonstratur. aꝑte
cognoscimꝰ cũ quanto hoste pugnemus: su¬
perest ut unusquisq nr̃m tanto se pleniꝰ auc¬
tori subiciat ⁊ quanto contra se uerius uio¬
lentas aduersarii uires pensat.Quid nãꝙ
nos nisi pulius sumus: Quid uero ille nͥ
unus excelestib spiritib ⁊ &r quod adhuc
marus est summus: Quid ergo de propͥa
iurtute audeat ⁊ quando contra angelorum
principem pulius pugnat: S quia super¬
noꝵ spirituum conditor terrenũ corpus as¬
sumpsit: recte iam suꝑbientẽ angelum hu¬
milis puluis iuncit. Inherendo quippe uere
fortitudini iures accepit: quas transfuga sp̃c
cum semet ip̃m sequitur amisit. Et dignũ est
ut uincatur a puluere qui fortẽ se credidit
deserto creatore: ut suꝑatus inueniat. quia
defecit elatuis. Ualde autẽ seuiens anhelat

Expanded text:
sternuntur. Quia igitur per hoc quod viarum Dei sternuntur. Quia igitur per hoc quod viarum Dei principium dicitur, per hoc quod permittente Domino valde intolerabilis demonstratur, aperte cognoscimus cum quanto hoste pugnemus. Superest igitur ut unusquisque nostrum tanto se plenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelestibus spiritibus, et, quod adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quia supernorum spirituum conditor terrenum corpus assumpsit, recte jam superbientem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se credidit deserto creatore; ut superatus inveniat, quia defecit elatus. Valde autem anhelat saeviens,
Abbreviated transcription (Latin):
nec in porcos ualet. Quando ergo iste sua
sponte nocere factis ad dei ymaginẽ ho¬
minib audeat ⁊ de quo nnirũ constat. qͦd
ñ uissus contingere nec porcos p̃sumat: No¬
tandum quoq est quod dum uarum dei prin¬
aipium behemoth dicitur: uesanũ dognia ar¬
rii aperta narratione dissipatur. Facturã qͥꝑ¬
pe dei filium fatetur: ce ecce behemoch in fãc¬
tura rerũ primus creatus ostenditur. Suꝑ
est ergo ut arrius aut ñ factũ filiũ predicet:
aut eum post behemoth conclitũ stultus pu-¬
tet. Quia uero omne quod applicatur. in se¬
metip̃o reclucitur: recte applicaius behemoch
gladius dicitur. In semet ip̃m namꝙ se erus
malicia decoquit: cum ad uotũ suum sese
contra electoꝵ uitã prohibita ñ exercet. Mul¬
tos autẽ exigentib meritis ferire ꝑmutitur:
ut cum deum deserunt. dampnato hosti fa¬
mulentur. Ab electis uero eo ualentiꝰ uin¬
citur: quo soli auctori omiũ humiliꝰ sub¬

Expanded text:
nec in porcos valet. Quando ergo iste sua nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumat. Gregorius, quod dum viarum Dei principium Behemoth dicitur, vesanum dogma Arii aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur. Et ecce Behemoth in factura rerum est ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero omne quod applicatur in semetipsum reducitur, recte applicatus Behemoth gladius dicitur. In semetipsam namque se ejus malitia decoquit, cum ad votum suum sese contra electorum vitam prohibita non exercet. Multos autem exigentibus meritis ferire permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilius sub
Abbreviated transcription (Latin):
preualet: hoc de principio magne conditio¬
nis potest. Quod uero a quibdam iuncitur:
eius minirũ gladius. ab auctore replicatur.
Iste namq behemoth quia principium uiarũ
dei est: cum contra scm̃ uirum licentiã demp¬
dationis accepit. gentes mouit ⁊ greges abstu¬
lit ⁊ ignẽ de celo deposuit: perturbato aere
uentos excitauit ⁊ dontũ concutiens subruit:
conuuantes filios excixit ⁊ uxoris mentẽ
in dolo praue ꝑsuasionis exercuit: mariti
carnem inflictis uulnerib confodit. S eius
gladius a conditore replicatur: cũ dicitur an¬
mam illius serua. Qui replicato gladio qͣnte
infirmitatis sit. euangelio atcestante descti¬
bitur ⁊ quia nec manere in obsesso homine
potuit: nec rursus inuadere bruta anima¬
lia ñ iussus presumpsit dicens. Si eicis noͤ
mitte nos in gregem porcoꝵ. Malicie quip
pe gladius. qͣm sit replicatus ostenditur. cui
si potestas sũma licentiã ñ prebet. grassan

Expanded text:
praevalet, hoc de principio magnae conditiopraevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. Iste namque Behemoth, quia « principium viarum Dei est, » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malitiae quippe ejus gladius quam sit replicatus ostenditur, cui si potestas suae malitiae non praebetur, grassari
Abbreviated transcription (Latin):
bus auditis. tanta conditionis eus magni¬
tudine cognita. qͥs non ĩmensa formidine
corruat ⁊ quis non desperationis ꝑcussione oc¬
cumbat: S quia elationẽ nr̃am. ostensa hostis
potentia ꝑremit: etiam infirmitatẽ nr̃am. dñs
patefacta gr̃a sue dispensationis fouet. Unde
cum eũ principiũ marũ suarũ diceret: ilico ad
urrxit. Qui fecit eum: applicabit gladium eiꝰ.
Gladius quippe behemoch istius: ip̃a nocendi
malicia est. Sed ab eo aquo bonus ꝑ naturã
factus eso eius gladius applicatur ⁊ quia eius
malicia diuina dispensatione restringitur:
re ferire tantũ homiñs mentes. quantũ ap¬
petit ꝑmittatur. Quod ergo hostis nr̃ ce mul¬
tum pͥotest ce minus ꝑcutit. eius gladiũ pietas
conditoris astringit ⁊ ut replicatus intra eius
conscientiã lateat: &e ultra quã desuꝑ iuste
disponitur. sese in mortib hominũ. etus ma¬
licia non excendat. Quod gͥ ad multa fortit̾

Expanded text:
bus auditis, tanta conditionis ejus magnibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico ad Qui fecit eum, applicavit gladium ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
se perhibetur. Reliquos enim quasi obum¬
brando operuit: qui eoꝵ magnitudinẽ. ex¬
cellentia maiori transcendit. Quod ergo il¬
lic speciosus in multis frondib: quod illic
signaculũ similitudinis : quod illic cherub.
quod illic protegens dicitur:. hoc hic uoce
dñica behemoch iste. iarũ dei principium
uocatur. De quo iccuro tanimira in quib
fuit & que amisit insinuat ⁊ ut derrito ho¬
mine ostendat. quid ip̃e si suꝑbiat. de elati¬
onis sue culpa passurus sit: si feriendo illi
parcere noluit.quẽ creando ingła tante cla¬
ritatis eleuauit. Consideret ergo homo qͥd¬
elatus in terra mereatur: si &e prelatꝰ angelis.
angelus in celo ꝓstetnitur. Unde & bene ꝑ ꝓ
ph̃am dicitur. Inebriatus est in celo gladus
meus. Ac si aperte diceret. Qua ira feriam suꝑ¬
bos terre perpendite: supsos etiam quos in
celo uxca me condidi pro elationis uitio ꝑcu¬
tere ñ peperci. Tot itaꝙ antiqui hostis uirtuti¬

Expanded text:
se perhibetur. Reliquos enim quasi obumse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo qelatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo prosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci? Tot itaque hostis antiqui virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
quia iccuro ligantur auro ne cadant ⁊ iccir¬
co iste cecidit: quia etiã ꝑforatus manu ar¬
tificis: amoris uinculis ligari contempsit.
Nunc autẽ ceteri lapides qui huic similit̾
fuerant ꝑforati. penetrante se inuicẽ cari¬
tate ligati sunt: atq hoc inmunere. isto ca¬
dente meruerunt ⁊ ut nequaqͣm iam de or¬
namento regio cadendo soluantur. Huius
principatus celsitudiaẽ: adhuc idem ꝓpħa
intuens adiungit. Tu cherub extentus ce ꝓ
plenitudo scientie interpretatur: & iccirco is¬
te cherub dicitur: quia transcendisse cunctoᷤ
scientia ñ dubitatur. Qui in medio ignitoꝵ
lapidum ꝑfectus ambulauit: quia inter an¬
geloꝵ corda caritatis igne succensa olarus
gloria conditionis extitit. Quẽ bene extentũ:
ac protegentẽ dicit. Omne enim quod exten¬
ti protegimꝰ: obumbramꝰ. Et quia compara¬
tione claritatis sue obũbrasse ceteroꝵ clari¬
tatẽ creditur. ip̃e extentus & ꝑtegens fuis¬

Expanded text:
quia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirquia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et prplenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur, qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuis
Abbreviated transcription (Latin):
deret. ex eoꝵ comparatione clarior fuit. De
cuius illic adhuc descriptione subiuingit. Au¬
rum opus decoris tui. & foramina tua: quia¬
i die qua conditus es preparata sunt. Au¬
rum opus decoris extitit ⁊ quia sapientie
claritate canduit: quã bene creatus accepit.
Foramina uero iecuro in lapidib fuittut
unculati auro. in ornamenti compositione
iungantur. & nequaqͣm a se dissidarit: qͦs
interfusum aurũ repletis foraminib ligat.
huius ergo lapidis in die conditionis sue
foramina preparara sunt: quia uidelicet ca¬
pax caritatis est conditus: qua si repleri uo¬
luisset. stantib angelis tanquã positis in re¬
gis ornamento lapidib potuisset inherere.
Sienim caritatis auro sese penetrabilẽ pre¬
buisset: scĩs angelis sociatus inornamento
ut diximus regio lapis fixus maneret. Ha¬
buit ergo lapis iste foramma: s ꝑ suꝑbie
uitiũ. caritatis auro non sunt repleta. Nam

Expanded text:
deret, ex eorum comparatione clarior fuit. De deret, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: « Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es praeparata sunt. » Aurum opus decoris ejus extitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit, foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur et nequaquam a se dissidant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus, qua si repleri voluisset stantibus Angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium charitatis auro non sunt repleta. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
homo ad similitudinẽ dei creatus sit: angło
tamen quasi maitis aliquid tribuens. non
eum ad similitudinem dei conditũ. sed ip̃m
signaculũ dei similitudinis dicit ⁊ ut quo
subtilior est in natura: eo in illũ similitudo
dei plemius credatur expressa. Hinc est qͣd
primatus eius potentiam: adhuc insintians
idem ꝓpħa subuingit. Omnis lapis preciosꝰ
operimentũ tuũ: sardius & toparius. ias
pis &e̾ crisolitus. & onix. & berillus. oe saphirꝰ
carbunculus & sinaragdus. Nouẽ dixit gene¬
ra lapidum: quia nunirũ nouẽ sunt ordineᷤ
angeloꝵ. Nã cum ꝑ sacra eloquia angeliar¬
changeli. throni. dominationes. uututes. pͥn¬
cipatus. potestates. cherubm atq seraphin
aꝑta narratione memorantur: suꝑnoꝵ cuii
um quante sint distrnctiones ostenditur. Qi¬
bus tam̃ behemoth iste oꝑtus fuisse describi¬
tur: quia eos quasi uestem ad ornamentum
suum habuit : quoꝵ dum claritatẽ transcen¬

Expanded text:
homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut, quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatur expressa. § 1. Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans idem Propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, et topazius, et pis, chrysolithus, onyx, et berillus, sapphirus, carbunculus et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per ipsa sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim, et seraphim, aperta narraum quantae sint distinctiones ostenditur, quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcen
Abbreviated transcription (Latin):
terne leticie uiriditate plantata: Que
qͣmuis excelsa sint condita: huic tam̃ nec
prelata sunt nec equata. Qui speciosus factꝰ
multis condensisq frondib dicitur: quia
prelatum ceteris legionib. tanta illũ sp̃es
pulchriorẽ reddidit: quanta & supposita an¬
geloꝵ multitudo decorauit. Ista arbor in pa¬
radiso dei tot quasi condensas frondes ha¬
buit: quot sub se positas supernoꝵ sp̃uũ
legiones attendit. Qui &e iccirco peccans si¬
ne uenia damnatus est:quia magnus sine
comparatione fuerat creatus. Hinc enim
rursum ꝑ eiuidem propħam dicitur. Tu
signaculum similitudinis. plenus sapientia
ce ꝑfectus decore: in deliciis paradisi dei fuisti.
Multa enim de euis magnitudine locuturꝰ:
primo uerbo cuncta complexus est. Quid
nãꝙ boni non habuit ⁊ si signaculũ dei sum¬
litudins fuit: De sigillo quippe anuli. talis
similitudo ymaginaliter exprimitur: qualiᷤ
in sigillo eorlẽ essentialiter habetur. Et licet

Expanded text:
ternae laetitiae viriditate plantata? Quae ternae laetitiae viriditate plantata? Quae quamvis excelsa sunt condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata, qui speciosus factus in multis, condensisque frondibus esse dicitur, quia praelatum ceteris legionibus tanta illum species pulchriorem reddidit, quanta ei supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eundem Prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit qui signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet
Abbreviated transcription (Latin):
tante astutie tanteq fortitudinis redderet:
Uelut si aperte diceret. Iocuro ad tam mul¬
ta fortiter sufficit: quia in natura rerum
hunc creando ꝑ substantiam conditor primũ
fecit. Quid enim iuas dei : insieius actiones
accipimus: De quib ꝑproph̾am dicit. Non
enim sc̃ uie mee: sicut uie ur̃e. Et principi¬
um uarũ dei behemoth dicitur: quia nuni¬
tum cũ cuncta creans ageret: hunc pͥmum
condidit: quẽ reliquis angelis emmentiorẽ
fecit. huius primatus enmentiã conspicit
ꝓpheta: cum dicit. Cedri ñ fuerunt altiores il¬
lo inparadiso dei: abietes ñ adequauert̃ sũ¬
mitatẽ eius. Platam ñ fuerunt eque frondi
b illius. omne lignũ paradisi dei non est
assimilatum illi & pulchritudim eius: qm̃
speciosum fecit eum. in multis condensisꝙ
fcondib. Qui nãq accipi incedris abietibus
e platanis possunt ÷ nisi illa uirtitum ce¬
lestiũ procere celsitudinis agmina. ine¬

Expanded text:
tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, elut si aperte diceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum fecit. Quid enim vias Domini nisi ejus actiones accipimus, de quibus per prophetam dicit: Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuerubus illius; omne lignum paradisi Dei non est assimilatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus. Qui namque accipi in cedris et abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina in ae
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: s elationis fiducia decepti. fortibus
ea suspicionib iungunt. & quo de se magna
sentiunt. eo de sua nequicia emendari con¬
temnunt. Unde &ẽ recte adiungit᷑. Aruit et
facta est quasi lignum. Culpa quippe eorũ
tando insensibilior redditur: quanto apud
eos etiam laudabilis habetur. Quam recte
aridam asserit: quia nulla sui cognitione
iuridescit. Quod igitur apud ieremiam per
infrrmitatẽ cutis. hoc apud beatũ iob ꝑ fra¬
gilitatẽ dicitur cartillago: &e quod illic osda
ꝑduriciam. hoc hic lammine ferree esse
bra sua extremo tempore contra electos dei
tanta arte se iniquitatis exercet. qui etiã
ꝑ semet ip̃m ad decipiendas mentes in tan-¬
tͣa insidiarũ tergiuersatione se exhibet. cuiꝰ
nature cuius sit conditionis audiamꝰ. Neq
enim tam mira uel in maligna oꝑatione pos¬
set: si non ex magna conditione subsisteret.
Unde ce mox mira pietate dñs. ac si causas

Expanded text:
faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte subjungitur: « Aruit et facta est quasi lignum. » Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur: quanto apud eos etiam laudabilis habetur. Quam recte aridam asserit, quviridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, hoc hic laminae ferreae essebra sua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cogniti in plateis. Platea quippe sermo¬
ns greti ratione ꝓ latitudine dicttut. Quid uͦ
est humane menti angustius ⁊ qm uolutitatiᷤ
proprias frangere: De qua fractione uerttaᷤᷤ
dicit. Intrate ꝑ angustam portã. Quid autẽ la¬
tius qmͣ nullis propriis uoluntatib relucta¬
ri⁊ ce quaquauersum impulsus arbitrii duxe¬
rit. se sine retractatione diffundere: Qui irgo
ꝑ ficlutiam sc̃itatis postposito melioꝵ iuidicio
de sequuntur: quasi ꝑ plateas ꝑgunt. S non
sunt cogniti in plateis ⁊ quia de uita sua al¬
ud ostenderant: qñ frangendo uoluntates ꝑ¬
prias i angusto se calle retinebant. Et
bene additur. Adhesit cutis eoꝵ os sib. Qͥd
in osse nisi duricia fortitudinis ⁊ quid in
cute nisi mollicies exprimitur infirmitatis:
Cutis ergo eoꝵ adherere ossib dicitur: quia
ab eis praua sentientib. infirmitas uttii.du¬
ricia uirtutis putatur. Infirma enim sõ que

Expanded text:
sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermosunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis graeci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per angustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractatione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt: sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant: quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: « Adhaesit cutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus, infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma enim sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
existunt. De quib ut totũ sumil ostendat᷑ ad¬
uingit᷑. Saphyro pulchriores. Etherei quippe
coloris est saphyrus. Et quia precedentes mł¬
tos atq ad suꝑna tendentes ꝑ celestem ou̾sati¬
onẽ uidentur iuncere: narrantur saphyro pul¬
chriores extitisse. S plerumq dũ uirtutum
copia etiam plusquam expedit prosꝑatur. in
quadã sui fiducia mens adducitur: ce decepta
presumptione propria. repente peccato surri¬
piente fuscatur. Unde recte subuingitur. Deni¬
grata est suꝑ carbones facies eoꝵ. Nigri enim
post candorem sunt: quia amissa dei uisticia.
cum de se presumunt in ea etiam que non in¬
telligunt peccata delabuntur. Et quia post
amoris ignem ad frigus torporis ueniunt:
extinctis carbonib ex comparatione preferũ¬
tur. Noniĩquã enim dũ timorem dei ꝑ sui fi¬
dudiam deserunt: etiam frigidis mentib fri¬
gidiores fiunt. De quib recte subiungit᷑. Non

Expanded text:
existunt. De quibus ut totum simul ostendatur adexistunt. De quibus ut totum simul ostendatur adjungitur: « Sapphiro pulchriores. » Aetherei quippe coloris est sapphirus, et quia praecedentes multos atque ad superna tendentes, per coelestem conversationem videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plusquam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur. Unde recte subjungitur: « Denigrata est super carbones facies eorum. » Nigri enim post candorem fiunt: quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt peccata dilabuntur: et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt. De quibus recte subjungitur: « Non
Abbreviated transcription (Latin):
facies eoꝵ: &e non sunt cogntti in pladeis. Ili¬
co adumxit. Adhesit cutis eoꝵ ossib: aruit.
& facta est quasi lignũ. Quid enim natareoꝵ
dicitut. sux enim ex aqua congelascit que
desuꝑ uenit: lac aude ex carnẽ exprimitur.
que in inferiorib nutrit᷑. Quid ergo ꝑ ni¬
uem nisi candor uite celestis: quid per lac
nisi temporalis dispensationis admunstra¬
tio demonstratur: Et quia plerũꝙ dtinentes
uiri. in eccł̃ia tam mira oꝑa faciunt. ut ab eis
multi qui celestem uitã tenuerant. multi qͥ
terrena bene dispensauerant superari uide¬
autur: &e cardidiores nue & mtidiores lac¬
te referunt᷑. Qui etiam quia ꝑ feruorem sp̃s.
antiquoꝵ ac fortiũ patrũ nonnũqͣm uinoere
uitam uidentur: recte adiungitur. Rubicun¬
diores ebore antiquo. Dum enim ruboris no
Ebur uero ẽẽ os magnoꝵ anmaliũ: ñ igno¬
ramus. Ebore itaq antiquo rubicundiores
sunt: quia sepe ante humanos oculos ñ nul
lis precedentib patrib studiis feruentiores

Expanded text:
sunt cogniti in plateis; illico adjunxit: Adhaesit cutis eorum ossibus; aruit, et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur, quae in inferioribus nutritur. Quid vero per nivem, nisi candor vitae coelestis? Quid per lac, nisi temporalis dispensationis administratio designatur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerant, multi qui terrenam  Text., terrena bene dispensaverunt superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam quia per fervorem spiritus antiquorum et fortium patrum nonnunquam vincere vitam videntur, recte adjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomEbur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humalis praecedentibus patribus studii ferventioris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiunt: & sepe in eo quod suꝑbe sapi¬
unt. alienis lapsib corriguntur. S si hec
leuiathan agit. in eis etiam qͦs claros ali¬
qua uirtus ostendit : quid de illis facturus
est. quoꝵ mens uel ex parte aliqua suble¬
uata a terrenis concupiscentiis non est:
Quod tamen diuinus sermo aperte ex¬
re : nisi uita seculariũ: quid ꝑ profundũ
nisi alte & abdite eoꝵ cogitationes expͥmun¬
tur: Quod ꝓfundũ mare leuiachan iste qͣsi
ollam facit feruescere: quia minirũ ꝯstat
quod ꝑsecutionis extremo tempore. contra
electoꝵ uitam. studeat antmos reproboꝵ ꝑ
mare quasi olla feruescet. cũ corda dilectoꝵ.
seculi. ualido ardore succendet ⁊ ce que hoc
pacis tempore intra suam maliciam clau¬
sa latuerunt. tunc in estũ ĩmanissime ꝑ¬
secutionis ebullient: ac ꝑ abruptã crudeli¬
tatis aꝑte licentiam. ea que diu presserant
odia antiqui liuoris exalant. Quia aitr̃e

Expanded text:
proficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiproficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus corriguntur. Sed si haec Leviathan iste agit in eis etiam quos claros aliqua virtus ostendit, quid de illis facturus est quorum mens vel ex parte aliqua sublevata a terrenis concupiscentiis non est? Quos tamen divinus sermo aperte exre nisi vita saecularium, quid per profundum, nisi altae et abditae eorum cogitationes exprimuntur? Quod profundum mare Leviathan iste quasi ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam studeat animos reproborum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam crudelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem
Abbreviated transcription (Latin):
post se redeant qui preibant ⁊ &e hi ad locũ per¬
ueniant qui sequebantur. Ita mirarũ sunt:
qui ñ ꝑseueraturi uiam sc̃itatis arripiunt.
Iocirco enim uirtutis iter ñ ꝑuenturi incho¬
ant: ut eis qui peruenturi sunt. qua gradi¬
antur ostendant. Quoꝵ etiã casus utilitate
ñ modica electoꝵ prouectib seruit ⁊ quia illo¬
rum lapsum dũ conspiciurnt de suo statu
ꝯtremiscunt: & ruina que illos damnat.
humiliat. Discunt enim in suꝑni adiuto¬
rii protectione confidere: dũ plerosq ꝯspici
bene agere uidentur reprobi quasi planum
iter electis sequentib monstrant ⁊quando
uero in lapsum nequicie corruunt: electis
post se pergentib quasi cauendã suꝑbie fo¬
ueam ostendunt. Eat ergo leiuiathan iste &
solis radios subdat: atꝙ aurũ luti more subi¬
ciat. Scit omp̃s ds̃ ad electoꝵ suoꝵ solatiũ.
bene uti malo reproboꝵ ⁊ quando hi qui ad
illum ꝑuenturi sunt. & sius ad eũ mertts

Expanded text:
post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perpost se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim virtutis iter non perventuri inchoant, ut eis qui perventuri sunt qua gradiantur ostendant. Quorum etiam casus, utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos humiliat. Discunt enim in superni adjutoris protectione confidere, dum plerosque conspiciubene agere viiter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan iste, et solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri sunt, et suis ad eum meritis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aurũ quasi lutum sternitur: quando
occultis peccatis exigentib etiã uirtus que
publice claruerat dissipatur. S opere preci¬
um credimus: si in his urrtutẽ superm ordi¬
nis subtilius ꝑpendamus. Sepe enim om̃ps
d̃s occulta eoꝵ mala dui tolerat. &e aperta eoꝵ
bona. electoꝵ suoꝵ usib profutura dispensat.
Nãn nonnulli mundum nequaqͣm funditꝰ
deserentes. ñ ꝑseueraturi. angustũ iter arcipi¬
unt: s ad querendam angustam uiã exẽplo
suo eos qui ꝑseueraturi sunt accendunt. Uñ
plerũq contingit. ut ip̃m hoc quod bene ui¬
dentur uiuere. non sibi s solis potius electis
uiuant: dũ exemplis suis. ad bene uiuendi
studia perseueraturos alii ñ ꝑseueraturi ꝓ¬
uocant. Sepe enim quos dam uidemꝰ uiam
ingredi ⁊ ad locum ꝓpositũ festinare: quos
alii quia euntes conspiciunt sequuntur. eim¬
demq pariter locum petunt: s fit plerumq
ut irruente aliquo implicationis articulõ.

Expanded text:
hoc aurum quasi lutum sternitur, quando hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus etiam virtus, quae publice claruerat, dissipatur. § 1: Sed operae pretium credimus, si in his virtutem superni ordinis subtilius perpendamus. Saepe enim omnipotens Deus occulta quorumdam mala tolerat, ut aperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos qui perseveraturi sunt accendunt. Unde plerumque contingit ut ipsum hoc quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii quia euntes conspiciunt sequuntur; eumdemque locum pariter petunt. Sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo,
Abbreviated transcription (Latin):
cet. prodit quod placet. Que itaꝙ esse meri¬
ta apud deum possunt : quando &e mala oc¬
culta sunt & bona publica: Plerũq enim
sicut diximus latet suꝑbia. ce castitas inno¬
tescit ⁊ atq ideo ostensa diu castitas circa
uite finem perditur: quia oooperta suꝑbia
usꝙ ad finem incorrecta retinetur. Alius ele¬
mosms uacat ⁊ propria distribuit: s tamen
multis inuisticiis seruit: uel fortasse lin¬
guam in detractionib exerit ⁊ & fit plerũq
ut is qui misericors fuerat: iuxta utte sue
derminũ. rapacitatis & crudelitatis stim¬
lis mardescat. Quod ualde iudicio ustoa¬
gitur. ut perclat & ante hommes. unde
hominib placuit: qui hoc unde deo dis¬
plicuit. corrigere nunquam curauit. Aluis
patientie studet: s inuidere aliis & seruare
in corde maliciam non cauet. Fit qñq impa¬
tiens. quia diu latuit dolens. hi itaq &e per
aliquid aurum sunt & ꝑ aliqiid lutũ: atq

Expanded text:
cet, prodit quod placet. Quae itaque esse mericet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit. Atque ideo ostensa diu caritas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius eleemosynis vacat, propria distribuit, sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet, et fit plerumque, ut is, qui misericors fuerat, juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc, unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet, sed dum invidere aliis, et servare in corde malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, quia diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sunt, et per aliquid lutum sunt. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
moueat cur misericors deus ista fieri ꝑmittat:
ut leuiathan iste seu nunc ꝑ suggestiones cal¬
lidas. siue tunc ꝑ damnatum illum quẽ re¬
plet hominẽ uel solis sibi radios. idest doctos
quosq sapientesꝙ subiciat᷑. uel autũ hoc
est uiros sc̃itatis claritate fulgentes. quasi lu¬
tum sibi uitiis comquinando substernat. S
citius respondemus: quia aurũ quod prauiᷤ
eius ꝑsuasionib quasi lutũ potuerit sterm
aurum ante dei oculos nunquã fuit. Qui
eram seduci qñꝙ non reuersuri possunt: qͣsi
habitam sc̃itatẽ. ante oculos hominũ uident᷑
amttere: s eam aute dei oculos nunquam
habuerunt. Sepe nãꝙ homo multis occulte
inuoluitur: &r in una aliqua uirtute magnꝰ
uidetur. Que ip̃a quoq uirtus manescens
deficit: quia dum innotescit hominib ꝑ
culdubio laudatur ⁊ eiusq laus inhianter
appetitur. Unde fit ut & ipsa uirtus ante dei
oculos urrtus non sit: dũ abscondit qͦd displi¬

Expanded text:
moveat cur misericors Deus fieri ita permittat, moveat cur misericors Deus fieri ita permittat, ut Leviathan iste, seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere, sed eam ante Dei oculos nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur, quae ipsa quoque virtus inaniscens deficit, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur; unde fit, ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit quod displi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uoluptatib subicit: aurum sibi ꝓcul
dubio quasi lutum sterint. Aurũ eni qͣsi
lutũ sternere est: in quibdam uite mundi¬
ciam ꝑ illicita desideria conculcare : ut hi
etiam sordidis euis uestigis sermiant: qui
contra illũ prius uirtutũ splendore rutila¬
bant. Antiquus itaq hostis aliis tunc sub
speciẽ sc̃itatis illudit: alios autẽ ꝑ feda uitia
uite carnalis intercipit. S tunc ꝑ hec aꝑte
grassabitur: nunc autẽ multoꝵ cordib occul¬
te dominatur: sicut paulus apłs dicit. Ut reue¬
letur in suo tempore: nã mysteriũ iã oꝑatur
unquitatis. Totiens gͥ etiam nunc aurum si¬
bi quasi lutũ subicit: quotiens castitatẽ fide¬
lium ꝑ carnis uitia sternit. Totiens aurum
uelut. lutũ calcat: quotiens sensũ continenti¬
um. ꝑ immunda desideria dissipat. ¶d tunc
tanto uehementiꝰ ꝑagit: quanto sue perdite
libertati commissus hoc quod appetit effre¬

Expanded text:
sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria conculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis . Toties igitur etiam nunc aurum sibi quasi lutum subjicit, quoties castitatem fidelium per carnis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calcat, quoties sensum continentium per immunda desideria dissipat. Quod tunc tanto vehementius peragit, quanto, suae perditae libertati commissus, hoc quod appetit, effre
Abbreviated transcription (Latin):
cans. peccati sui se oppressione coangustat.
Rursum luti nomine doctrina sordidum
sapiens designatur: sicut ꝑ eundẽ ꝓpham
domino dicitur. Uiam fecisti in mare eqͥs
tuis: in luto aquarum multarũ. Ac si dice¬
ret.Aperuisti iter predicatorib tuis: inter
doctrinas huius seculi sordida & terrena
sapientes. ꝑ lutũ quoq desideriũ sordide uo¬
luptatis exprimitur: sicut psalmista dep̃¬
cans ait. Etipe me de luto ut non inheream.
luto quippe inherere est: sordidis dessderiis
concupiscentie carnalis inquinari. Hoc igit᷑¬
loco aurum claritas sc̃ĩtatis accipitur. lutũ
uero uel terrenarũ rerũ auariciam. uł pra¬
uarũ contagia doctrinarũ. ut̃ sordes carna¬
liũ uoluptatũ nil obstat intelligi. Quia enĩ
multos leuiathan iste qui intra scãm eccle¬
siam fulgore iusticie resplendere uidebant᷑.
tunc uel terrenarũ rerũ concupiscentia. uel
errantis doctrine contagio. uel carnalibus

Expanded text:
cans, peccati sui se oppressione angustat. cans, peccati sui se oppressione angustat. Rursum luti nomine doctrina sordidum sapiens designatur. Sicut per eumdem prophetam Domino dicitur: Viam fecisti in mari equis tuis, in luto aquarum multarum . Ac si diceret: Aperuisti iter praedicatoribus tuis inter doctrinas hujus saeculi sordida et terrena sapientes. Per lutum quoque desiderium sordidae voluptatis exprimitur, sicut Psalmista deprecans ait: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Luto quippe inhaerere, est sordidis desideriis concupiscentiae carnalis inquinari. 28. Antloco aurum claritas sanctitatis accipitur, lutum vero vel terrenarum rerum avaritiam, vel pravarum contagia doctrinarum, vel sordes carnalium voluptatum nil obstat intelligi. Quia enim multos Leviathan iste, qui intra sanctam Ecclesiam fulgore justitiae resplendere videbantur, tunc vel terrenarum rerum concupiscentia, vel errantis doctrinae contagio, vel carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis ostendit ⁊ sensum inderne rectitudimiᷤᷤ
subtrahit. Rursum auri nomine splendor
sc̃itatis accipinir: sicut indaicũ populũ ab
splendore iusticie ad nequicie tenebras cõ¬
mutatũ ierenias deplorat dicens. Quomͦ
obscuratũ est aurum: mutatus est color
optimus: Sicut enim &e superius diximus
aurũ obscuratur: cũ subsequentib iniqͥtatũ
tenebris. iusticie pulchritudo deseritur. Co¬
lor oꝑtimus mutatur: cũ splendor in nocen¬
tie. in feditatẽ uertitur culpe. Luti quoq¬
nomine in sacro eloquio aliqñ derrenarũ
rerũ multiplicitas ⁊ aliqñ sordidũ sapiens
iniqua doctrina: aliqñ autẽ desiderii car¬
nalis illecebra designatur. ꝑ lutũ quippe
terrenarum rerũ multiplicitas figuratur:
sicut ꝑ abacuch propham dicitur. Ue ei qui
multiplicat ñ sua. usq quo aggrauat con¬
tra se densum lutũ: Denso enim luto se ag¬
grauat: qui ꝑ auariciam terrena multipli¬

Expanded text:
nis ostendit, sensum internae rectitudinis nis ostendit, sensum internae rectitudinis subtrahit. Rursum auri nomine splendor sanctitatis accipitur, sicut Judaicum populum a splendore justitiae ad nequitiae tenebras commutatum Jeremias deplorat dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Sicut enim superius diximus, aurum obscuratur, cum subsequantibus iniquitatum tenebris, justitiae pulchritudo deseritur. Color optimus mutatur, cum splendor innocentiae in foeditatem vertitur culpae. Vet. nomine, in sacro eloquio aliquando terrenarum rerum multiplicitas, aliquando sordidum sapiens iniqua doctrina, al quando desiderii carnalis illecebra designatur. Per lutum quippe terrenarum rerum multiplicitas figuratur, sicut per Habacuc prophetam dicitur: Vae ei qui multiplicat non sua! usquequo aggravat contra se gravat, qui per avaritiam terrena multipli
Abbreviated transcription (Latin):
pectora. dum penali iam nequaquã timori
subiecta sunt. atq a se uicissim nulla scissio¬
ne soluuntur. ex sola caritate constringunt᷑.
Tonam quippe aureã cura mamuillas habere
est: cunctos motabiliũ cogitationũ motus
ꝑ solius iam amoris uincla restringere. Rur¬
sum auri nomine nitor glorie demporalis
exprimitur: sicut ꝑ propħam dicitur. Calix
aureus babylon. Quid enim babylonis no¬
mine : nisi huius mundi gloria designat᷑:
Que calix aureus dicitur ⁊ quia dũ pulchra
ẽẽ temporalia ostentat. stultas mentes in
sui concupiscentia debriat: ut speciosa tẽ¬
poralia appetant. & inuisibilia pulchra ⁊¬
temnant. Hoc aureo calice prima sponte e
ua depriata est: de qua hystoria ueritatis di¬
cit. quia cũ uetitũ lignũ ocupisceret uidit
quod ẽẽt pulchrũ uisu aspestuꝙ delecta¬
bile. ce comedit. Aureus ergo babylon calix
est: quia dũ insum exterioris pulchritudi¬

Expanded text:
pectora dum poenali jam nequaquam timori pectora dum poenali jam nequaquam timori subjecta sunt, atque a se vicissim nulla scissione solvuntur, ex sola se charitate constringunt. Zonam vero auream circa mamillas habere, est cunctos mutabilium cogitationum motus per solius jam amoris vincula restringere. Rursum auri nomine, nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut per Prophetam dicitur: Calix aureus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? Quae calix aureus dicitur, quia dum pulchra esse temporalia ostentat, stultas mentes in sua concupiscentia debriat, ut speciosa temporalia appetant, et invisibilia pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua Eva debriata est, de qua historia veritatis dicit, quia cum vetitum lignum concupisceret, vidit quod esset pulchrum visu, aspectuque delectabile et comedit . Aureus ergo Babylon calix est, quia dum visum exterioris pulchritudi
Abbreviated transcription (Latin):
auri. in sacro eloquio aliquando diminita¬
tis claritas. aliqñ splendor superne ciuitatiᷤᷤ.
aliqñ caritas. aliqñ nitor glorie secularis:
aliqñ autẽ pulchritudo sc̃itatis accipitur.
Auri enim nomine ip̃a intima diumitatis
claritas designatur: sicut in canticoꝵ canti¬
cis. sp̃es sponsi describiur. Caput eius au¬
rũ optimum. Quia enĩ caput xp̃i d̃s. nil
uero est in metallis auro fulgentius. spon¬
si caput aurum dicit᷑: quia eius humani¬
tas ex diuinitatis sue nobis claritate prin¬
cipatur. Rursũ auri nomine splendor cun¬
tatis superne accipitur: sicut hanc iohanneᷤ
se uidisse testatur dicens. Ip̃a ciuitas aurum
mundũ: simile iutro mundo. Aurũ namꝙ:
ex quo illa ciuitas constat simile iitro dici¬
tur: ut &e ꝑ aurum clara &e ꝑ uitrũ ꝑspicua
designetur. Rursũ auri nomine catitas inti¬
matur : sicut angelũ quẽ sibi loqui idem io¬
hannes aspexit ad mamillas zona aurea
cinctum uidit: quia nimirũ suꝑnoꝵ ciuiũ

Expanded text:
ndo divinitatis claritas, aliquando splendor supernae civitatis, aliquando charitas, aliquando nitor gloriae saecularis, aliquando pulchritudo sanctitatis accipitur. Auri enim nomine ipsa intima divinitatis claritas designatur, sicut in Canticorum canticis sponsi species describitur: Caput ejus aurum optimum . Quia enim caput Christi Deus, nil vero est in metallis auro fulgentius, sponsi caput aurum dicitur, quia ejus humanitas ex divinitas suae nobis claritate principatur. Rursum auri nomine splendor supernae civitatis accipitur, sicut hanc Joannes se vidisse testatur, dicens: Ipsa civitas aurum mundum simile vitro mundo . Aurum namque ex quo illa civitas constat, simile vitro dicitur, ut et per aurum clara, et per vitrum perspicua designetur. Rursum auri nomine charitas intimatur, sicut Angelum quem sibi loqui idem Joannes aspexit , ad mamillas zona aurea cinctum vidit, quia nimirum supernorum civium
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑno munere. ueritatis predicamenta ꝑce¬
pimus: hec fixa altitudine scientie despici¬
endo calcamius: hoc proculdubio inconcus¬
sa fide retinentes ⁊ quia quos sp̃c gratie sep¬
tiformis repleuerit ꝑficit: eisꝙ ñ solũ trim¬
tatis noticiam. s etiam uirtitũ quatuor. id

Expanded text:
superno munere Veritatis praedicamenta percesuperno munere Veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc proculdubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum qu