comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Iustificasti sorores tuas in om̃ibꝰ ab¬
hominationibꝰ tius quas operataes: ia
melioribꝰ testam̃ti noui p̃ceptis subse¬
quentibꝰ: p̃cepta uona quȩ rudibus
datast̃ nonbona eẽ memorant᷑. Ileq
enĩ m̃tes i sui uitȩ carnales in hereita
euelli abinfimis possent: nisi gradatin
ducta p̃dicatione ꝓficerent. Hinc qł¬
pe est: qđ inegiptũ positis pio iustoq
Aui adsna montẽ ducti: accepta lege mox
alidiuint. Nonconcupisces rem ꝓximi
tiui. Hinc ÷ qđ ieadem lege occłm pro
occło dentẽ ꝓdente p̃cipiuntur exigere:
⁊ quandoq tam̃ reuęlata grã ꝑcussi ma¬
xillã: alterã iubent᷑ prebere. Quia enĩ
plus seꝑ ira inuindicta exigit quã in¬
uiria accipit: dũ discunt mala non mul¬
tiplitius reddere: quandoq discerent
ea ⁊multiplieata sponte tolerare. hinc
est qđeundẽ rudem popłm a quibꝰ dã
ꝓhibuit: quędã uero ei inussi pristino

Expanded text:
dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abdicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis posseducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque Qui ad Sinam montem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen revelata gratia, percussa maxilla alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit, quam injuria accepit, ut dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum
Abbreviated transcription (Latin):
płos non aꝑta sp̃s p̃dicatione edocuit.
sed figurata locutione p̃ceptis littere
astrmxit: ad huc infirma sapientes uer¬
boꝵ suoꝵ caligine quasi paimis infantiȩ
obuoluit: ut mandatis grossioribus
ligati crescerent. ne male liberi insuis
uoluptatibꝰ ꝑirent. Quos aduã iusticiȩ
duĩ non iãcaritas sed adhue timor astrin¬
ger&: diuina dispensatio quasi pressit
ut nutrir&̾. Infirmꝰ nãq popłs cũ prȩ¬
ceptoꝵ pannos nolens ꝑtulit: ad firmiorẽ
statũ exipsa sua ligatione ꝑuenit. Qii
enĩ timor eũ prius aculpa cohercuit:
cõpetenter post modũ inlib̾tatẽ sp̃s ex¬
uit. Hos pannos infantiȩ quos inchu¬
tibus dedit: ipse ꝑ propħam dñs repha¬
dit dicens. Egodedi eis p̃cepta nonbone
al ala enĩ quasi mala eẽ. desinunt con¬
paratione peioꝵs. ⁊ quasibona nonst̃.
cõparatione meliorũ. Nã sic̃ peiꝰ delm¬
quenti uidee de sodoma atq samaria

Expanded text:
pulos non aperta spiritus praedicatione edocuit, pulos non aperta spiritus praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos infantiae, quos inchoantibus dedit, ipse per prophetam Dominus reprehendit, dicens: Dedi eis praecepta non bona . Mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria
Abbreviated transcription (Latin):
habebis inimicũ tuĩ: Ego aut̃ dico
uob̾. Diligite municos ur̃os: benefacite
hisqͥ uos oder̃. Qui igit᷑ prius neqͥtias
operis ꝓhiba̾. post modũ culpas cordis
ex haurit: nimirũ tum̃ti mari necir¬
cũducta iusticiȩ littora transeat bis
uinxit dicens. Quando erũpebat qͣsi
deuulua ꝓcedens. Quia uidelic& tunc
humano generi p̃ceptis legis obiuauit:
quando adhuc scłm suȩ origini uicinũ.
iebat. De uulua qͥppe ꝓcedere ÷ : inlucẽ
p̃sentis głe carnalit̾ apparere. Q recte
subiungitur. cũ ponerẽ nubẽ uestim̃tũ
eiꝰ : qr nimirũ ds̃ hominibus non tunc
aꝑta ostensione se intulit. s dũ eos ab
errore ꝑ fidie eripiut. nec tam̃ um illis
claritatẽ sui luminis patefecit. quasi
extenebris eos abstulit: s ad huc nubes
uestiuit. ut pristina prauitatis acta
relinquerent. ⁊ tam̃ uentura bona adhuc
certuis non uderent. Unde ⁊apte
subditur. ac̾aligine illud quasi pannis
infantiȩ obuoluerẽ. Dũ enĩ rudes po¬

Expanded text:
 tuum; ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Qui igitur prius nequitias operis prohibet, et postmodum culpas cordis exhaurit, nimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis junxit, dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praequando adhuc sensum suae origini vicinum iebat. De vulva quippe procedere est in lucem praesentis gloriae carnaliter apparere. MORALITEsubjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et apte subditur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Dum enim rudes po
Abbreviated transcription (Latin):
ro consilio auctor ac dispositor nr̃ huic
illa largit᷑ quȩ aliis denegat. alii hȩc de-¬
cłis choruschare. Aut isquẽ suꝑnȩ uir-¬
tutis donũ ad sola miracła roborat: etiã
diuinȩ legis pandere occulta contendat.
Imp̃cipiti enĩ pedẽ porrigit: qͥ m̃surarũ
suarũ limitẽ ñ attendit. & plerũq a-¬
mittit ce qđ poterat: qͥ audacter ea ad
cũ sua eis officia distincte seruamꝰ. Luce̾
qͥppe ocłis cernimꝰ: uocẽ uͦ aurib audimꝰ.
Si qͥs aũ mutato ordine uoci ocłos. luci
patent. Si qͥs odores uelit ore discerne¬
re. sapores nare gustare : utriꝰq sensus
sibi ministeriũ qr ꝑu̾tit int̾imit. Dũ
enĩ ꝓpriĩs ħ usib ñ aptant᷑ & sua officia
deserunt. & ad extranea ñ ad surgunt. Be-

Expanded text:
ro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec deulis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit et quod poterat qui audacter ea ad cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus sibi ministerium, quia pervertit. interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et a
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo electȩ unicuiq animȩ ad sum̃dam
uiuendi regłam patrũ p̃cedentiũ exẽpla
monstrant᷑. Ut ex illoꝵ uita considet qͥd insu-¬
is actib seru&e. qͣtinꝰ respecto iustilimitis tra-¬
mite. nec infra minima negligens deficiat.
nec ultͣ maxima suꝑbiens tendat. Nec mi¬
nꝰ conet᷑ explere ꝗͣ suffic̃: nec plus arripiat
ꝙͣ accepit. Ne aut ad m̃surã quã debor
ñ ꝑueniat: aut eandẽ m̃surã deserens ex¬
t᷑ limitẽ cadat. Angusta qͥppe porta ÷: quȩ
duc̃ ad uitã. & ille hanc ingredit᷑: qui in
cunctis quȩ ag̃. discretionis subtilitatẽ
ꝓpt̾ hanc sollicite cohartat᷑. Nã qͥ ꝑuolun¬¬

Expanded text:
animae ad sumendam vivendi regulam, patrum praecedentium exempla monstrantur; ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite: nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima superbiens tendat; nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit: ne aut ad mensuram quam debet non perveniat, aut eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam; et ille hanc ingreditur, qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ me de meo munere extolli. Recole
ta uirtutũ posui. Recole ubi te inueni:
qͣndo meo te timore solidaui. Ut gͦ ego in
te ñ destruã qđ construxi: ipse necesses
considare qđ repperi. Quẽ enĩueritas nͥ
aut inflagitiis aut in excessib inuenit:
negligimꝰ pensare qdđ fuimꝰ. Nũ nũ ꝗͣ tñ
clandestina elatio etiã sollicitis subriꝑe
cordib solce. ut bonoꝵ cogitatio licoe sub¬
tilis ac p̃ssa. cũ ualde uirtutib crescit. ob¬
lita infirmitatis ꝓpriȩ neqͦꝗͣ ad memoriã
ds̃ augeri infirmitatẽ etiã de remediis
salutis conspic̾. msurã ipsis nr̃is ꝓfectib
ĩponit. ut habeamꝰ quȩdã uirtutũ bona
nec tñhab̾e ualeamꝰ. Qtenꝰ mens nr̃a dũ

Expanded text:
contra me de meo munere extolli. Recole contra me de meo munere extolli. Recole nta virtutum posui. Recole ubi te inveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina elatio etiam sollicitis cordibus subrepere solet, ut bonorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam otens Deus, quia augeri infirmitatem etiam de remediis salutis conspicit, mensuram ipsis nostris profectibus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona nec tamen habere valeamus, quatenus m
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ fundam̃tũ: fides. ẽ. Huiꝰ t̾rȩ fundam̃tũ
iacit᷑: qͣndo in occultis cordis pͥma solidita¬
tis causa. diuinꝰ timor inspirat᷑. Iste necdũ
credit ȩc̃na quȩ audit: huic cũ fides datur
ad ȩdificiũ subsequentis oꝑis. iã fundam̃tũ
ponit᷑. Ille et̃na iã credit nec tam̃ metuit:
uenturi iudicii trorẽ despic̃. peccatis se carniᷤᷤ
&e sp̃s audent̃ inuoluit. huic cũ repente fu.
turoꝵ timor infundit᷑. ut bonȩ uitȩ surgat
edificiũ: iã fundam̃ta construuntur. Posito
itaq ꝓsꝑȩ formidinis fundam̃to cũ uirtu¬
tũ fabrica in altũ ducit᷑. necesse ÷ ut unꝰqͥsq
ꝓficiens uires suas caute menat᷑: ut cũ di¬
uina constructione magnꝰ. ẽẽ. ce ꝑit. semoe.¬
ipsã respiciat sine cessatione qͥ fuit : qͣtenꝰ
de ante acta uita memorat᷑ eiq dr̃. Ubi
eras qͣndo ponebã fundam̃ta t̾rȩ : Acsi ui-¬
stificato peccatori aꝑte ueritas dicat. Uir-¬
tutes a me acceptas tibi ñ tribuas: noli

Expanded text:
terrae fundamentum fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli
Abbreviated transcription (Latin):
ubi odoratꝰ: & paulopꝰ. Qd̃si eẽnt omĩa
unũ m̃brũ. ubi corpꝰ. Nc̃ aut̃ multa qͥdẽ
ni sui capitis corpꝰ. ẽ: In qͣaliꝰ alta uiden¬
do ocłs. aliꝰ recta oꝑando manꝰ. aliꝰ ad
cuncta discurrendo pes aliꝰ pceptorũ
uocẽ intelligendo auris. aliꝰ inalorũ fȩtorẽ
bonorũq flagrantiã discernendo naris
ẽ: qͥ corporaliũ more m̃broꝵ dũ uicissim
sibi accepta officia ĩpendunt: unũ de semoe¬
ipsis omib corpꝰ reddunt. & cũ diu̾sa in
caritate ꝑagunt. diu̾sũ. eẽ. ꝑhibent:
ubi continent᷑. Si aũ unũ qͦd cuncti age¬
rent: corpꝰutiq qđ ex multis continet᷑
ñ ẽent. Qͥa iudelicoe multiplicit᷑ cõpactũ
ñ existeroe. si hoc concors m̃broꝵ diu̾sitas

Expanded text:
omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem rni sui capitis est corpus, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta currendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non essent, quia videlicet multipliciter compactum non existeret, si ho
Abbreviated transcription (Latin):
nias rex tenuit. quẽ matheus dũ qͣter de¬
nas generationes describ̾et: secundũ nume-¬
rauit. Quẽ enĩ infine sede: ipsũ rursũ in¬
initio t̾ciȩ generationis inseruit. Ipse nãq
in babyloniã cũ isrłitica plebe migratꝰ ÷:
qͥdũ ab aliis ad alia ducit᷑ ꝓutriꝰq pari¬
etis latere ñ iminerito scdõ numerat᷑. cuiꝰ
migͣtionis angulatẽ lapidẽ signat. Ubi
enĩ ordo a rectitudine flectit᷑: ut eat in
diu̾sũ tanꝗͣ angulũ fac̾. Recte gͦ nume¬
raribis potuit: qr ꝑ utrũq parietẽ qͣsi
duo inse latera ostendit. Uñ &e eiꝰ bene
imaginẽ tenuit. qͥ in iudea ortꝰ gentilita-¬
tẽ colligens. qͣsi ab hierosolimis babylo-¬
niã uenit: atq hanc insemae ipso fidei
fabricã priꝰ discordię studio scissã: arte
caritatis intexuit. S ħ quȩ de significa-¬
tione sc̃ȩ eccłe dicta st̃: placet ut breuia¬
ta replicatione moralit̃ disserant᷑. Dignũ

Expanded text:
nias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit . Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit. Ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est, qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur. Cujus migrationis flexu angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit, unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt placet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
buit solida bases ñ ÷: qr dũ fundam̃to ñ
innitit᷑. ipsosuo pondẽ in ima p̾cipitatur.
S cũ tã multa de sc̃ȩ ȩccłȩ constructione re-¬
ferant᷑: audire mens appetit in imicȩ na-¬
tiones qͦuirtute coniunctȩ st̃: id ÷ diu̾sa
huiꝰ domꝰ ȩdificia qͣ sibi arte concordant.
Iã ꝑ duͥnã gram̃ om̃ib liquet: quẽ scͥpt᷑a
angularẽ lapidẽ uocet. Illũ ꝓfecto: qͥdũ
in se hinc iudaicũ illinc gentilem popłm
suscipit: in una ȩccłȩ fabrica qͣsi duospa-¬
rietes uingit. Illũ de qͦ scͥptũ ÷ fec᷑ utraq
unũ. Qa angularẽ se lapidẽ ñ solũ in in:¬
feriorib s &e in suꝑnis exhibuit: qr &e int̾ra
plebi israheliticȩ nationes gentiũ. oe utraq
simul angłis inglo sociauit. Eo qͥppe nato.
clamauert angłi int̾ra pax hominib bonȩ
uoluntatis. In ortu enĩ regis. neqͦꝗͣ ꝓ magno
offexent hominib pacis gaudia: si discor¬

Expanded text:
buit, solida basis non est, quia dum fundamento non buit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent. am omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discor
Abbreviated transcription (Latin):
Nnde ce hinȩ bases singłis tabulis supponud̃.
ris incarnatione concordant: subsequen¬
tes p̃dicatores ȩccłȩ indubitant᷑ edificant.
ut cũ a semet ipsis ñ discrepant: illos in
se robustiꝰ figant. Nec immerito bases
qͥb ꝓpħȩ signant᷑: ut ex argento debeañ
fundi p̃cipit᷑. Argenti qͥppe claritas ex u-¬
su seruat᷑. sine aut̃ usu in nigredine uer¬
tit᷑. Propħarũ quoq dicta ante mediato¬
ris aduentũ. qr in usũ sp̃italis intelligen¬
tiȩ ñ erant. dũ conspici p̃ obscuritate non
poterant: qͦsi nigra remanebant. At pꝰꝗͣ
mediator ueniens. ea ante ocłos nr̃os in-¬
carnationis suȩ manu tersit: qͥcqͥd in eis
lucis latebat inclaruit. sensusq patrũ
p̃cedentiũ inusũ dedit: qr reb u̾ba expo-¬
suit. Siue itaq ꝓpħas. seu doctores extre¬
mis tẽporib subsequentes. basiũ appellati¬
teneo. & bonis exteriorib intꝰ pͥncipaliter
originẽ presto: Q enĩ sibi qđ bonũ ÷ tri-¬

Expanded text:
nctae binae bases singulis tabulis supponunturris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Nec immerito bases quibus prophetae signantur, ut ex argento fundi debeant praecipitur. Argenti quippe claritas ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante Mediatoris adventum, quia in 902 usu spiritalis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam Mediator veniens ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid in eis lucis latebat inclaruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores extremis temporibus subsequentes, basium appellatiteneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tri
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ix m̃suras ponit. qͥ int̾ni iudicui secr¬
to modamine alii sermonẽ sapientiȩ.
alii sermonẽ scientiȩ. alii plenã fidẽ.
alii gr̃am sanitatũ : alii oꝑationẽ uir-¬
tutũ. alii ꝓpħiã. aliĩ discretionẽ sp̃ir

Expanded text:
 mensuras ponit ? Qui, interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spir
Abbreviated transcription (Latin):
scĩbasiũ nomine designant᷑: qr dũ recta
p̃dicant. &e p̾dicationi suȩ uiuendo con-¬
cordant: omẽ pondꝰ eccłe fixa moꝵ suoꝵ
gͣuitate sustentant. A sꝑas ab infidelib
tẽptationes ferunt: & quȩq in p̃ceptis
dĩ uelut difficilia a fidelib formidant᷑
exẽplis oꝑum facilia ostendunt. Unde
oe bene cũ intẏpho ȩccłȩ tab̾nacłm fige¬
ret᷑: ad moysen dr̃. facies colũnas qͣtuor:
&e bases earũ uestitas argento. In argen¬
to enĩ qͥd aliud ꝗͣ claritas diuini sermo.¬
nis accipit᷑  sic̃ scͥptũ .ẽ. Eloqͥa dñi eloqͥa
casta: argentũ igne examinatũ terrȩ.¬
tab̃nacłi sustinent: qr p̃dicatores eccłȩ di¬
uino eloqͥo decorati. ut in cunctis se exẽ¬
plũ p̃beant: qͣtuor ȩuangłistarũ dicta.
carnationẽ locuti st̃: qͣsi qͣsdã bases eos
conspicimꝰ a fundam̃to surgere. & suꝑ¬
positȩ fabricȩ ponda sustinere. Unde
ad moy sen rursũ dñs cũ tab̾nacłi abul¬

Expanded text:
recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, protabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum dicta carnatione locuti sunt, quasi quasdam bases eos conspicimus a fundamento consurgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Unde ad Moysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabu
Abbreviated transcription (Latin):
iuditioꝵ lincȩ tendebant᷑. Ut et hẽ intꝰ
incõprȩhensibiles m̃surȩ constring̾ent:
oe ille foris ñ iniuste remaneret. S cum
nullus nesciat qr ds̃ has occultoꝵ iuditioꝵ
lineas tendat: cur ad iob dr̃. indica mͥ si
habes intelligentiã. qͥs posuit m̃suras eiꝰ
si nosti : uł qͥs tetendit suꝑ eã lineã: An
iccirco reqͥrit᷑. ut qͥ nosse s tam̃ prȩt̾mute¬
re poterat memoret᷑: Quatenꝰ pondus
secretoꝵ di sollicitiꝰ penset. dispositionẽ hominis
uidelicoe ñ in humanis ieb s in manu con¬
sistere conditoris. ut dũ considat inuisibi¬
lit̾ ista qͥs agat. suȩ uirtuti nil tribuat.
nec iã de se aliqͥd audeat: cũ dĩ iudicia
occulta formidat. S: ꝑpendens desuꝑ m̃su¬
ras ce lineas incõprehensibilit̾ tensas : sit¬
tantomagis in humilitate formidinis:
state mensoris. Sequit᷑. Suꝑ qͦ bases illus

Expanded text:
udiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis cstate mensoris. Sequitur CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit eos sp̃s iħu. Dũ gͦ p̃dicatores sc̃i &e uocan¬
t᷑ ad macedoniã & ab asia ꝓhibent᷑. ista occul¬
tarũ m̃surarũ linea illic ducta est: hinc
reducta. Illic tendi. tͣ ut macedonia int᷑
scẽ ȩccłȩ spatia colligat᷑ : hinc attrahit᷑. ut ex.¬
tra sines fidei asia relinquat᷑. Erant qͥppe
tc̃ in ea qͥ colligendi ñ erant: qͥb iuxta me-¬
ritũ suũ ꝑditis. iã nc̃ asia int̾ mensuras ec-
cłe dõ largiente suscepta est. Int᷑ has gͦ m̃¬
suras st̃ om̃s electi. extͣ has om̃s reꝓbi: etiã¬
si int᷑ fidei limitẽ. ẽẽ. uideant᷑. Vnde & in
ũ ꝙͣ latitudinẽ significat uitȩ p̃sentis: de
rec̾te foris templũ st̃ qͥꝑ atriũ designant᷑.
atq idõ metiendi ñ st̃. qi angusta porta ÷¬
quȩ duc̃ ad uitã. Ꝙ latitudo uitȩ prauoꝵ.
ñ admitat᷑ ad m̃suras & regłas electorũ.
Istȩ sp̃itales lineȩ occulto iudicio tenebant᷑:
qͣndo cuidã dicenti magister sequar te

Expanded text:
Spiritus Jesu . Dum ergo praedicatores sancti et vocantur ad Macedoniam, et ab Asia prohibentur, ista occultarum mensurarum linea illic ducta est, hinc reducta. Illic tenditur, ut Macedonia intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extra fines fidei Asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui colligendi non erant, quibus juxta meritum suum perditis, jam nunc Asia lesiae Deo largiente suscepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes electi, extra has omnes reprobi, etiamsi intra fidei limitem esse videantur. Unde bene quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt qui per atrium designantur, atque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas electorum. Istae spiritales lineae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magister, sequar te
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ qͦd intus conp̃hendere nonpotuit: fo¬
ris tum̃do laudauit. Unde nunc qͦq
beatus iob post int̾rogationẽ uerberis
discutitur int̾rogatione sermonis: ut
quȩ sint suꝑna considera. Quȩdũ mi¬
nime conp̃hendit ad sema ĩpsũ redeas:
& quãsit uxta nichilũ insuꝑnoꝵ con¬
paratione cognoscat. Audiat itaq I
dicatur. Uerbis meis ad sub limia con¬
sideranda te excito: ⁊dũ ea quȩ supte
sunt nescire de ꝑspicis. tibim& ipsi deno¬
tiorẽ rrado. Tunc enĩ mͥ uere respondes.
siquȩ ignoras intelligis. Sequit᷑. Ubi¬

Expanded text:
et quod intus comprehendere non potuit, foet quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes, si quae ignoras intelligis. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
quia sufficientes sumus cogitare aliquia
anob̾ quasi ex nob̾: sed sufficientia ñ
exdeo est. Aꝑtis gͦ palpebris dei in¬
rogatus paulus. recte respondit: qͥa
suꝑna secreta attigit. & t̾am̃ in humi¬
litate cordis sublimit̾ stetit. Quirursũ
cũ secreta dei iuditia de repulsione
uideoꝵ. & gentiũ uocatione discuter&
atq adea ꝑuenire nonposs&.: quasi
clausis dei palpebris interrogatus est.
Sedrectũ ualde responsũ reddidit : qui
deo se impsa sua ignorantia scienter
inclinauit. dicens. Oaltitudo diuitiar̃
sapientia ⁊ scienti a& dei: quã in conpis¬
hensibilia sunt uiditia eius.⁊ inuestiga
biles uiȩ euis: Quis enĩ cognouit stsi
diũ : aut qͥs consiliariꝰ eius fuit: Ecce
enĩ absconsis misteriis. quasi clausis
palpebris inqͥsitus placita ͤ r espondic
qui secreti aditũ pulsans. quia ꝑ cognitioni
intromitti ad interiora non ualuit.
ꝑconfessionẽ ante ianuas humilis strat:

Expanded text:
quia sufficientes sumus cogitare aliquid quia sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum, et Gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judibiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Ecce enim absconsis mysteriis quasi clausis palpebris inquisitus placita ac recta respondit, qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januas humilis stetit;
Abbreviated transcription (Latin):
re. Aperiendo nob̾ quędã atq clau¬
dendo nos in t̾rogat ds̃: sic̃ ꝑ psalmistã
dr̃. Palpebrȩ euis int̾rogant filios
hominũ. Palpebris quippe aꝑtis cerni¬
mꝰ: clausis nichil uidemꝰ. Quidgͦ ꝑpal¬
pebras dei: nisi eius uditia accipimꝰ:
Quȩ uxta aliquid clauduntur hominibꝰ.
iuxta aliquid reserantur: ut homines
qͥse nesciunt. sibimet ipsis in note scant.
Quatenus dũ quędã intellegendo conpre¬
hendunt. quȩdã uero cognoscere omũno
non posst̃: eoꝵ corda sese latent̃ in qͥ¬
rant. sullos diuna uiditia uł clausa
nonstimulant: uł aꝑta non inflant.
hac enĩ int̾rogatione paulꝰ ꝓbatus .
quipost ꝑceptã int̾nam sapientiam.
post aꝑta claustra paradisi. post cęli tẽuas.
censũ. post suꝑnȩ locutionis misteria. adhno
dicit. Ego me ñ arbitror cõprehendisse. Et
rursũ. Ego sũ minimꝰ apłoꝵ: qui ñ sũ dignꝰ
uocari apostolus. Et rursuor. Non

Expanded text:
re. Aperiendo nobis quaedam atque claure. Aperiendo nobis quaedam atque claudam nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta non inflant. Hac enim interrogatione Paulus probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus . Et rursum:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogare consueuit. Cũ aut flagelli
districtione nos ꝑcutit. & quanta nobis
insit ułdesit pacientia ostendit: aut
quȩdã quȩ nolumꝰ p̃cipit. ⁊ nr̃am nob̾
obȩdientiã uł inobędientiã pate facit:
aut aliqͣ nob̾ occulta aperit. ⁊ aliqua abs
in notescit. Flagello namq int̾rogat.
cũ mentẽ bene sibi ꝑtranquillitatem
subditã afflictionibꝰ pulsat: sic̃ isdem
& tam̃ ictibus ceditur ꝑcussoris. Ut eiꝰ
pacientia tanto uerus clarescer&. qͣnto
inqͥsita duriꝰ fuiss&. Precipiendo aut̃
dura nos int̾rogat: sic̃ abrabã t̾rã suã
iubetur egredi. ⁊ꝑgere quo nesciebat.
in montẽ unicũ filiũ ducere. ⁊ quẽ
ad consolationẽ senis acceperat in¬
molare. Cui nimirũ ad int̾rogationẽ
bene respondenti. id ÷ ad uissionẽ obȩ¬
I emptare quippe dei est : magnis nos
uissionibꝰ interrogare. Scire quoq
euis ÷: nr̃am obędientiã nosse nos face¬

Expanded text:
interrogare consuevit: cum aut flagelli interrogare consuevit: cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit, vel desit, patientia ostendit, utquaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abscstrae innotescit. Flagello namque interrogat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut idem et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem obeis eum . Tentare quippe Dei est magnis nos ejus jussionibus interrogare. Scire quoque ejus, nostram obedientiam nosse nos face
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lucernas aut̃bonorũ operum claritas
i lucernas tenerr: acsi aꝑte audiant.
Prius in uob̾ metipsis luxuriã restringite:
&̾ tunc de uob̾ aliis bonoꝵ oꝑm exempla
monstrate. S cũ beatũ iob tanta p̃ditũ
castitate nouerimꝰ. curei post tot fla¬
gella dr̃. Accinge sic̃ uir lũbos tuos.
id ÷ sic̃ fortis restringe luxuriã. nisi qͥa
alia ͤ luxuria carnis quia castitatẽ corrũ¬
pimꝰ: ała uero luxuria cordis ÷ qua cͥ
castitate gloriam᷑ : Dicit᷑ gͦ ei. Accinge
sic̃ uirlũbos tuos Ut qͥpriꝰ luxuriam
corruptionis uincerat: nunc luxuriã
restringat elationiᷤᷤ. Nede pacientia uł¬
de castitate suꝑbiens. tantũ peius intus
ante occłos dei luxuriosus exister&:
quanto magis ante orcłos hominũ ⁊ pa-¬
tiens & castus apparerae. Unde bene ꝑ
mogsen dr̃. Cirruncidite p̃putia cordis
ur̃i. Id ÷ postquã luxuriã acarne ex¬
tinguitis : etiã suꝑ flua a cogitatione
responde mͥ. Tribus modis nosconditor

Expanded text:
per lucernas autem bonorum operum claritas et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogitationum responde mihi. - Tribus modis nos Conditor
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a st̾ hi qͥ inqͥtatũ nr̃arũ ponda porta.¬
uer̃t. ne beatꝰ iob insuꝑbia de uirtutũ
suarũ potentia subleuet᷑: in ipsa dñici
pͥma parte seremonis. de sc̃oꝵ p̃dicatorũ
cõmemoratione discutit᷑: ut qͣnto illos uenire¬
ad mirabiles conspiceret. tanto in eoꝵ cõ-¬
paratione de se ullius estimaret. Qđ ic-¬
circo a dño iã qͣsi p̃teritũ describit᷑: qͥa

Expanded text:
 pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius aestimaret. Quod idcirco a Domino jam quasi praeteritum describitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eras qͣndo ponebã fundam̃ta t̾rȩ: Acsi
aꝑte diceret᷑. Uirtutẽ fortiũ consida: meq
eoꝵ ante scła auctorẽ pensa. Q cũ eos qͦs
in tẽpore condidi mirabiles suspicis: ꝑ-¬
pende qͣntũ mͥ subdi debeas. quẽ aucto-¬
rẽ mirabiliũ sine tẽpore. ẽẽ. cognoscis.

Expanded text:
i aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse cognoscis.
Abbreviated transcription (Latin):
bases infuncdam̃to st̃: cũ intentiones
nr̃ȩ inxp̃o roborant᷑. Incassũ uͦ alta
suꝑse bases ȩdificia erigunt: si nom ipse
infundam̃ti soliditate consistunt. Quia
nimirũ quãlib& sũma oꝑa manit̃ fa¬
quanto altiora ȩdifitia extra fundam̃¬
tũ portant. Quia cũ ȩt̾nȩ uitȩ p̃miᷤᷤ
non intendunt : quo plusse quasi in
uirtutibꝰ erigunt eo ingłe manis foueã
ꝓfundius cadt̃. Nongͦ pensandũ est
bases quid sustinent: sedubi sustiuent᷑.
Quia ꝓfecto humana corda diuinitꝰ ꝑseri¬
tantur. ñsolũ quȩ faciunt. s& qͥd inope¬
ribus querunt. nde cũ districtũ ni¬
dicẽ paulus describer&e. atq actionem¬

Expanded text:
bases in fundamento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erigunt, eo in gloriae inanis foveam profundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum judice
Abbreviated transcription (Latin):
ne narratione historica contexuntur:
repente uero sub iungitur. qͦd non de
mundi sed de ȩccł& dictũ conditione
uideatur. Nã dr̃. Aut qͥs dimisit lapi¬
dẽ angularẽ eius : ꝑ hoc enĩ qđ non
inmundi origine factũ ÷. ⁊ illud supe¬
riꝰ ostenditur. quia de mundi origine
dictũ non ÷. Id circo nãq rebꝰ planis
ac patentibꝰ obseura quȩdã ac dissona ꝑ-¬
miscentur : ut ꝑ hoc qͦd ab indellectu
litterȩ discrepatur. ullud inquirat᷑
mistice qͦd dictũ uixta litterã sonat.
Nãq sic̃ aliis aꝑtis reb alia clausa cognoᷤ¬
cimꝰ: ita aliis clausis compellim᷑ oe
illa altiore intellectu pulsare quȩ
p̃dicatores accipimꝰ: Qs dũ pͥmos
dñs in scã eccła posuit: tota in eis se-¬
quentis fabricȩ structura surrexit.
Unde ce sacerdos cũ tab̃nacłm ingredi-¬
t᷑.xͦii. lapides sub capite in pͥma sui
corporis parte portauit. Sc̃i itaq apłi
oe ꝓ pͥma ostensione ornam̃ti lapides

Expanded text:
ne narratione historica contexuntur. Repente vero subjungitur quod non de mundi, sed de Ecclesiae dictum conditione videatur. Nam dicitur: Aut quis dimisit lapidem angularem ejus? Per hoc enim quod non in mundi origine factum est, et illud superius ostenditur, quia de mundi origine dictum non est. Idcirco namque rebus planis ac patentibus obscura quaedam ac dissona permiscentur, ut per hoc quod ab intellectu litterae discrepat et illud inquiratur mystice quod dictum juxta litteram sonat. Namque sicut aliis apertis rebus alia clausa cognoscimus, ita aliis clausis compellimur et illa altiori intellectu pulsare quae praedicatores accipimus? Quos dum primos Dominus in sancta Ecclesia posuit, tota in eis sequentis fabricae structura surrexit. Unde et sacerdos cum tabernaculum ingrediim lapides sub capite in prima sui corporis parte portavit. Sancti itaque apostoli et pro prima ostensione ornamenti lapides
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat eum scire. Quia enĩ prima stul¬
tieia angłi elatio cordis fuit. uera sapien¬
tia efficitur hominis. humilitas suȩ
aestimationis. Quã qͥs qͥs uł magna sapi¬
endo deserit: eo ipso uehem̃ter desipit.
quo semcrĩpsũ nescit. Unde helui ⁊ senten¬
cias ꝓtulit. ⁊mperitis sermonibus in¬
uolutas: qr & de deo rectũ qđ dicer&
nouerat. & tam̃ de semet ipso dicta illius
elatio stulta fatuabat. Hoc itaq dispecto.
aderudiendũ iob uerba uertunt᷑: acdr.¬

Expanded text:
odum oporteat eum scire . Quia enim prima stulodum oporteat eum scire . Quia enim prima stultitia Angeli elatio cordis fuit, vera sapientia efficitur hominis humilitas suae aestimationis. Quam quisquis vel magna sapiendo deserit, eo ipso vehementer desipit, quo semetipsum nescit. Unde Eliu et sententias protulit et imperitis sermonibus involutas, quia et de Deo rectum quod diceret noverat, et tamen de semetipso dicta illius elatio stulta infatuabat. Hoc itaque despecto, ad erudiendum Job verba vertuntur: C
Abbreviated transcription (Latin):
est iste nondicimꝰ: nisi de eo utiq quẽ
nescimꝰ. Scire aut̃ dei : adprobare est.
Nescire: reprobare. Unde quibꝰ dã quos
repbat dicit. Nescio uos unde sitis: dis
nisi aꝑte dicere. ego arrogantes nescio:
Id ÷ eorũ uitã insapientiȩ mea& arte non
approbo. Quia dũ laudibus humanis¬
inflantur: auera gła &e tñȩ retributio¬
nis manescunt. Ineo uero qd ait senten¬
tias. ⁊ non addidit quales: bonas utiq
accipimꝰ. Quas quidẽ imperitis asserit
sermonibꝰ inuolutas : quia cũ uerbis iac¬
tantia& fuer̾ ꝓlatȩ. Imperiti& quippe
uitiũ ÷ rectũ nonrectȩ sapere: id. cęleste
donũ adappetitũ t̾rene laudis inclinare.
Sic̃ enĩ sȩpe contingit ut & bona male. &
mala bene ꝓferantur: ita helui arroganͨ
recta non rectȩ ꝓtulit. quia humiles indĩ
de fensione sententias non humilit̾̃ dixit.
głȩ student. non in merito tẏpũ tenet:
Quidũ se p̃ceteris peritos credunt. diui¬
no iuditio de imperitia redarguuntur.

Expanded text:
est iste, » non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est; nescire, reprobare. Hoc ergo dest iste, » non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est; Dominus dicat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. In eo vero quod ait, Sententias, et non addidit quales, bonas utique accipimus, quas quidem imperitis asserit sermonibus involutas, quia cum verbis jactantiae fuerant prolatae. Imperitiae quippe vitium est rectum non recte sapere, id est coeleste donum ad appetitum terrenae laudis inclinare. Sicut enim saepe contingit ut et bona male et mala bene proferantur, ita Eliu arrogans recta non recte protulit, quia humiles in Dei defensione sententias non humiliter dixit.  inani gloriae student, non immerito typum tenet: qui dum se prae caeteris peritos credunt, divino judicio de imperitia redarguuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ in sacro eloqͥo ñ fundam̃ta s sin¬
głari numero fundam̃tũ dr̃. nullꝰ
aliꝰ nͥ ipse dñs designat᷑. ꝑ cuiꝰ diuinitatis
potentiã. nutantia infirmitatis nr̃ȩ corda
solidant᷑. De qͦ ce paulus ait. Fundamtũ
aliud nemo potest ponere. p̃ter id qđ posi

Expanded text:
Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod posi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. in causis originalibus p̃sentia de¬
monstrant. Humanũ nãq cor ipso car¬
nis corruptibilis pondere grauatum
hanc ipsam corpulentiã suã quasi obicẽ
sustinens. in t̾na nonpenetrat: & graue
exterus iac&e. quia leuantẽ manũ in¬
terius non hab&. Unde fit sic̃ dictũ ÷
ut ꝓ pħarũ sensibꝰ ipsa ut est subtilitas
angłicȩ uirtutis appareat. eoꝵq mens
quo subtili spũ cangitur leuetur. Et ñ
iã pigra torpensq inhuna iaceat. sed
repleta intimis affatibꝰ adsuꝑna conscen¬
dat: atq inde quasi de quodã rerũ uer¬
tice. quȩ infra se uentura sunt iudeat.
Sed nequis inp̃dictis ⁊ acharia uerbis
angl̃i de signatũ nomine uł patrẽ uel

Expanded text:
sunt in causis originalibus praesentia desunt in causis originalibus praesentia demonstrant. Humanum namque cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum hanc ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens, interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angeli designatum nomine vel Patrem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit. Qđ tam̃ tunc solũ agit᷑. cũ ex ipsa
aliquid coniunctione signatur. Nl ãper
succensũ rubũ moysen alloquens. quid
aluid ostendit: nisi quod eus popłi ductor
peccati spinã nequaquã uitar& : uł qͦd
ex illo popło exirte. qͥmigne deitatis
carnis nr̃ȩ peccata. quasi rubi spinas
acciꝑ&̾: ⁊ inconsũtam humanitatisnr̃ȩ
substantiã. etiã in ipsa diuinitatis flã¬
cordibus etiamꝑangłos ds̃ secreta eorũ
p̾sentia : uirtutẽ suȩ aspirationis in¬
fundit. Unde zacharias ait. dix̃ ad me
angłis: qͥloquebat᷑ inme. Dũ adse qͥdẽ
sed tam̃ inse loqͥ angłm dicit: liquido
ostendit. qđ his qͥ ad ipsũ uerba fecisset :¬
ꝑ corpoream speciẽ extra non essa. Unde
⁊ paulo post subdidit. &ecce angłs qͥ
loquebatur inme egrediebatur. Sępe
enĩ non exteruis apparent: sed sicut
sunt angłi s sp̃s uoluntatẽ dei ꝓpħarũ
sensibus innotescunt. atq ita eos ad sub¬
limia subleuant: ⁊ quęq in rebꝰ futura

Expanded text:
unxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor peccati spinam nequaquam vitaret? Vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis, carnis nostrae dolores quasi rubi spinas acciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamcordibus etiam per angelos, secreta eorum praesentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Zacharias ait: Dixit ad me angelus, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur . Saepe enim non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt, atque eos ad sublimia sublevant, et quaeque in rebus futura
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ subdat: & meliorẽ qͥsq dono ali-¬
o eũ qͥsibi subicit᷑ attendat. Aclicoe se
p̾ire exaliis sentiat: eidẽ tnquẽ suꝑat
se in aliis pꝰponat. Sic cuncta modatur.
ut dũ singła quȩq st̾ omĩũ: int̾posita
quadã caritatis necessitudine. fiant
qđ accep̃ humilit̾ ĩpendat. Hinc enĩ ꝑpe-¬

Expanded text:
alterum subdat, et meliorem quisque dono alialterum subdat, et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat; ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat: Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant quod accepit humiliter impendat. Hinc enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad sentiendũ ex semoe ipso subtile ali¬
qͥd ñ ad surgit. Iste ꝑfidẽ &e elem̾̃tis umn¬
ꝑat: nec tñꝑ sanitatũ gr̃am infirmita.¬
tes corpoꝵ curat. Ille ꝑ orationis opem
morbos subtrahit: nec tn arentit̾iȩ u̾bo
pluuias reddit. Iste oꝑatione uiraitũ
ad p̃sentẽ uitã etiã mortuos reuocat:¬
&e tñ ꝓpħiȩ gr̃am ñ habens. quȩ sibi uen¬
tã st̃ ignorat. Ille uenta quęq uelut
p̃sentia attendit. & t̾n in nulla signas
oꝑatione se exerit. Iste ꝑ discretionẽ spl¬
sigeneris linguas examinat: s m̃il
reb: similib disimilia corda ñ pensd̃e
A uꝰinuna lingua quã nouit. sermonum
poncła int̾pretando prudent᷑̃ discutit.
& tñ reliqͥs bonis quȩ ñ ht̃: patient̃ carde.¬
s ic itaq creator nr̃ ac dispositor cuncta
modat᷑ ut qͥ excolli poterat ex dono qđ
ht̃: humiliet᷑ ex uirtute quã ñ hab&e.
S ic cuncta modat᷑: ut cũ ꝑ ĩpensã gr̃am
unũ quẽq subleuat. etiã ꝑ disparẽ alt̾i

Expanded text:
ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat; ille orationis ope morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocatetiae gratiam non habens, quae sibi ventura sunt ignorat; ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spiersi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter careSic itaque creator noster atque dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemq
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur : quieis int̾ius prȩ erat. Ut
ꝑ hoc p̃sidentis imperiũ : & ꝑ illũ clares¬
ceret offitiũ ministrantiũ. Aliquando¬
ds̃ : sic̃ baptizato dño scriptũ est: quia
de nube uox sonuit dicens. Hic÷ filius
m̃s dilectus: in qͦ mͥ conplacuit. Aliqͣndo
asinȩ humana uerba formauit. Aliqͣndo

Expanded text:
ostenditur qui eis interius praeerat, ut ostenditur qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrantium. t baptizato Domino scriptum est, quia de nube vox sonuit dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacuit . Aliquando asinae humana verba formavi