comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo si pompeius ⁊ nulteius trissulala
sonantis accipiatur. ¶ unde illud quo
possumus scur qd̾ bñ quoꝵ cui pro mo¬
nosilło accipunt metuci. ⁊ huic. Ous
cͣñ genetuus in . ius. desmens una sũ
illius illi. aiter. alt̾ius. alti. alus quo¬
q perduas .Ii. debuit ẽẽ genetius¬
causa datuu qui est alii. S uł hyatus
causa. uł quia inter duas uocales .i. uo¬
Datiuus aũt leto consonantis eam ac¬
cipi prohibebat. qm̃ ip̃e duplicat ueca¬
lem. Et credo du̾e causa. ue ali u̾bum
nfinitum esse putaretur. uetus cisum¬

Expanded text:
ergo si Pompeius et Vulteius trisyllaba sonantis accipiatur. unde illud quoque possumus scire, quod bene cui pro monosyllabo accipiunt metrici et huic. omnis enim genetiuus in ius desinens una uult ius uni, alter alterius alteri. aliius quoque per duas i debuit esse genetiuus datiui, qui est alii, sed uel hiatus causa uel quia inter duas uocales i uodatiuus autem loco consonantis eam accipi prohibebat, quam ipse duplicat uocalem et credo differentiae causa, ne ali uerbum infinitum esse putaretur, i
Abbreviated transcription (Latin):
achlantis. unde accentus ꝑfecti uocatim
in hiis seruatur. si enũ in. iis non eẽt
abscisio debuerunt huiꝰcemõi uocatuu
.i. qui m .i. desinentes penłtĩam correptã
ri. mrtyri. Qd̾ mĩme licet. nam peułt a
cuimius. In abscisionib enim si ea ueca¬
lis in qua est accentus integra manet
fuat etiam accentũ integium. ut audi¬
uit audit. uĩatis uĩas. illicce. illic. De
pompei ⁊ uultei ⁊ gai. ⁊ similib uocatĩs¬
qui .i. loco consonantis aute. us habẽt
in uoĩatĩo. dubitatur utrũ .i. extrema
pro uecali an pro consonante sit accipi¬
euda qũo in alus casib. Qd̾ magis mo¬
re antiquo rationabłius esse uidetur.
Nom solebant illi non solum in pͥncipi¬
o sed etiam in fine silłe ponere .i. loco
consonantis. Io q in uetustissimis in¬
uenies scripturs quociens inter duas uo¬
cles ponitur .i. ut eiius. pompeius. uul¬
temus. gauus. Qd̾ etiam om̃s qui delit¬
tera curiosius scupsenint aftirmant. n
non etiam metra ostendunt qd̃ dicimꝰ

Expanded text:
li»; unde accentus perfecti uocatiui in his seruatur. si enim non esset abscisio, debuerunt huiuscemodi uocatiui id est qui in i desinentes paenultimam correptam li, Mércuri, quod minime licet, nam paenultimam acuimus. in abscisionibus enim, si ea uocalis, in qua est accentus, integra manet, seruat etiam accentum integrum, ut audîuit audît, nostrâtis nostrâs, illîce illîc. de Pompei quae i loco consonantis ante us habent in nominatiuo, dubitatur, utrum i extrema pro uocali an pro consonante sit accipienda, quomodo in aliis casibus, quod magis more antiquo rationabilius esse uidetur. nam solebant illi non solum in principio, sed etiam in fine syllabae ponere i loco consonantis, idque in uetustissimis inuenies scripturis, quotiens inter duas uocales ponitur, ut eiius, Pompeiius, Vulteiius, Gaiius, quod etiam omnes, qui de litera curiosius scripserunt, affirmant. nec non etiam metra ostendunt quod dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
in noib in. eus. facientib uoĩatĩm uti
scue m hac decliuatõne ꝙy om̃es obliqui
casus tam singłares qm pluyales eind̃
numerũ silłarum seruant qͣm genet᷑s
singłaus absq genetĩo pluali qui uia
suiaila uult suꝑare nisi per concisionẽ pro¬
pro monosilłis ponũtur ꝑ syuare. sin. sũt
accipienda .e. i .i. in unam silłam. ueteres
enimi .i. finalem que est longua per. ei. dy¬
ptongũ scrbebant longuas aũt uccales
uetuscissimi ctiã geminare solelunt. Q
u̾o scd̃m analogiam ꝓferũtur .i. dei ⁊ diis
dissilła sunt. Lucanus i .iiͦ. o ut̾. celi q de
is herebi q liceret. ¶ Id̾ accĩt etiã in pro¬
noĩe. ei ⁊ eis.ii. ⁊ hũs. equib illud apꝑet
q uetustissimi ut supra diximꝰ pro una lon¬
gua uocaili solebant duas scribere. Etce enĩ
uestigium antiquitatis in hus adhuc ẜ¬
uatur. cu due .ii. pro una ponantur tam
in supradai nõis qmͣ pronoĩs t̾nis calib¬
ut ini .dii. his dus. ⁊ ab his dus .ii.iis. ab

Expanded text:
 id est eus finientibus nominatiuum, uti scire in hac declinatione, quod omnes obliqui casus tam singulares quam plurales eundem numerum syllabarum seruant, quem genetiuus singularis, absque genetiuo plurali, qui una syllaba uult superare, nisi per concisionem propro monosyllabis ponuntur, per synizesin sunt e et i in unam syllabam. ueteres enim i finalem, quae est longa, per ei diphthongum scribebant, longas autem uocales uetustissimi etiam geminare solebant. quae uero secundum analogiam proferuntur, id est dei et deis, disyllaba sunt. Lucanus in II: «o utinam caeliqErebique liceret». idem accidit etiam in pronomine ei et ii, eis et iis. e quibus illud apparet, quod uetustissimi, ut supra diximus, pro una longa uocali solebant duas scribere. ecce enim uestigium antiquitatis in his adhuc seruatur, cum duae i pro una longa ponantur tam in supra dicti nominis quam pronominis ternis casibus: hi dii his diis ab his diis, ii iis ab
Abbreviated transcription (Latin):
us in .u. nulluis alius reinisi amia¬
cie eor causa ¶Et quo cu racõna¬
uiliter monosillm esse deberet. cũ gc̃s
nosillabũ sit int̾iectio esse putetur. ut
uirgilius in .ii. eneid̾. E. michi qualis
erat qnͣtum mutatus ab illo hectore.¬
Qd̾ autẽ pompei ⁊ uultei. et gai. ⁊ siłia
.I. finalem ⁊ ante eam uocalem prouna
silła habent. usus quoq confirmat. o¬
intius in primo epłarum. Durus ait
uultei nimis attentus q iuderis. unl¬
tei dissilłm accepit scd̃m sinalogiam
alia u̾o omnia in . us desmentia mas¬
culnia seu feminina conũsa .us . in .e.
facuit uocatiuũ. ut hic priamus. o pri
in .e. qm in .i. facit uecatiuũ qͣmius
sit appellatiuũ o filie. ofili. Est tñ qñ¬
nt̃o quoq in .us. t̾minante pro uecat̾
siue metri suie cuphonie causa utunt᷑¬

Expanded text:
us in V: «nullius alîus rei nisi amicitiae eorum causa». ei quoque cum rationabiliter monosyllabum esse deberet, cum genetiuus nosyllabum sit, interiectio esse putetur, ut Virgilius in II: «ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo / Hectored autem Pompei et Vultei et Gai et similia i finalem et ante eam uocalem pro una syllaba habent, usus quoque confirmat. Horatius in I epistularum : «durus ait, Vultei, nimis attentusque uideris», Vultei disyllabum accepit secundum analogiam. alia uero omnia in us desinentia masculina seu feminina conuersa us in e faciunt uocatiuum: hic Priamus o Priamin e quam in i facit uocatiuum, quamuis sit appellatiuum, o filie et o fili. Liuius Ano quoque in us terminante pro uocatiuo siue metri siue euphoniae causa utunt
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝙ plautus a puer nt̃o. uocatĩo pucre
dixit in mercatore. egomet memor tu
puere abi. huic intus ocius. Idẽ in curcu¬
lione. Cedo puere sinũ quid faicturus es
iam scies. Qd̾ quibustã a noĩatĩo puerꝰ
rectus ẽẽ iudetur. si u̾oni. eus. desmit
noiats magis grecũ ẜuamus uocatiuũ
⁊ openthee posse dici scd̃m latinam ana-¬
logiam placet. Qd̾ in usu non inueni.
¶In .us. u̾o tͥmmantia si sint propria
.i. ante.us. hũcia. abiecta . us. facũt uo¬
catiuũ in .i. ut hic uirgilius o uugili. ħ¬
tũ cadẽ etiam in .e. proferelant antiquis¬
sun o uirgilie. mercurie dicẽtes. Iinuores

Expanded text:
quod Plautus a puer nominatiuo uocatiuum puere dixit in mercatore : «egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius». idem in Curculione : «cedo, puere, sinum:: quid facturus?:: iam scies», quod quibusdam a nominatiuo puerus rectius esse uidetur. si uero in eus desinat nominatiuus, magis Graecum seruamus uocatiuum.onee posse dici secundum Latinam analogiam placet, quod in usu non inueni. in us uero terminantia, si sint propria, i ante us habentia, abiecta us faciunt uocatiuum, ut hic Virgilius o Virgili, tamen eadem etiam in e proferebant antiquismi, o Virgilie, Mercurie dicentes. Liuius
Abbreviated transcription (Latin):
uirg̾ cum paulo aut tiber noĩatiuũ pro¬
tulit mor uecatĩm tymbre posuit in .xxi
ensis. S non est inc uccats a noĩatĩo in
er desmente. S m. us accpiendus. hic
tymbrus o tymbre. solet enĩ poeta huiꝰ¬

Expanded text:
us cum paulo ante Thymber nominatiuum protulit, mox uocatiuum Thymbre posuit in X: «Densis». sed non est uocatiuus a nominatiuo in er desinente, sed in us accipiendus: hic Thymbrus o Thymbre; solent enim poetae huiu
Abbreviated transcription (Latin):
Simliter ablatuus trib adumgitur
ꝑsonis a me p̾sciano accipis a te p̾s¬
ciano accipio. ab ilo psciano accpit
Non egent aũt nõia pronoib qͣmuis
om̃es cutũcant ꝑsonas. si cu uratĩs
aut sulantuus uerbis cõuingantur
ut uugilns uoĩor. ut sui ungilius.

Expanded text:
similiter ablatiuus tribus adiungitur personis: a me Prisciano accipis, a te Prisciano accipio, ab illo Prisciano accipit. non egent autem nomina pronominibus, quamuis omnes circumeant personas, si cum uocatiuis aut substantiuis uerbis coniungantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰcemodi geuetuus .i. gemmantib.i.
subtrahere altam ex hiis. uitgilius in pri¬
nio eneis. ħ tñ ille urbem patam sedes.
loccuit pro patauii. Id̾ in bucoł. Nec spes
ubercatis erat cum cura peculi pro pecului¬
ccii. antoni pro antouii. ħ autẽ faciunt
uictu causa. Nũqͣm enim minores uult
halere sillabas genets noĩatiuo. ¶Iñ.
er. igitur tm̃ desmentia aucipitem hñt

Expanded text:
huiuscemodi genetiuis, id est geminantibus i, subtrahere alteram ex eis. Virgilius in I: «hic tamen ille urbem Pataui sedesque locauit», pro Patauii. idem in bucolico : «nec spes libertatis erat nec cura peculi», pro peculii sic», pro Antonii. hoc autem faciunt metri causa, numquam enim minores uult habere syllabas genetiuus nominatiuo. in er igitur tantum desinentia ancipitem habent
Abbreviated transcription (Latin):
uni. ¶ In.er. masclinoꝵ tam latinorũ
solum in hac declinatõne ꝓducit. er. ⁊
ab eo compõitum. ut celtiber. celtiben¬
hyspanus. ⁊ hyber. hyberis. qñ de illa gẽ¬
te loquimur. que est unrta armenios:
Et hyberus. hyberi. fluuius. uñ lucanꝰ
in qͣrto. Qui p̾stat terrs aufert tibi no¬
men hyberus. ¶In.ir etiã uł in .ur. tñ¬
satur. satii. ¶ In. us. latinoꝵ igrecoꝵ
hir uulgus. ⁊ hic pelagus. hnus pelagi
tau latuioꝵ qm grecor. ⁊ figurte fenu¬
ninoꝵ apud comicos. ut hoc regnũ huius
regni. hoc pellium huius pellii. ħ gliceriũ.
huuuis glicenii. ħ sophorniũ. huius sophor

Expanded text:
um. in er masculinorum tam Latinorum solum in hac declinatione producit er, et ab eo compositum Celtiber CeltibHispanus et Hiber Hiberis, quando de illa gente loquimur, quae est iuxta Armenios, et Hiberus Hiberi fluuius. unde Lucanus in IIII: «qui praestat terris, aufert tibi nomen Hiberus». in ir et ur Latinorum tansatur saturi. in us et Latinorum et Graecorum hic uulgus, hoc pelagus huius pelagi.tam Latinorum quam Graecorum et figurate femininorum apud comicos, ut hoc regnum huius regni, hoc Pelium huius Pelii, haec Glycerium huius Glycerii, haec Sophronium huius Sophr
Abbreviated transcription (Latin):
i fine. Ordo quoq naturailis casib datꝰ
est.  ꝑpe nõiatuuis quẽ primũ uatu¬
ra protuit. ip̃e primũ sibi locũ defendit
uude u̾bis quoꝵ intͣnsitiue iste qͣi egre¬
guis adieret. Senetiuus scd̾m locũ sibi
deffendit. hic quoq naturale uincłm
generis possidet. Et nascitur a noĩatio
Generat aũt om̃es obliquos casus sec̃¬
tes. Satuuis qui magis amicis conue¬
ht uocem cum genetĩo. uł unius abiec¬
tione uł mutatione lr̃e ab eo fit. Qui
qͣrtum. extremũ locum apud grecos ob¬
tinuit uocatuus. quippe imꝑfectõr ce¬

Expanded text:
i. ordo quoque naturalis eis datus est: quippe nominatiuus, quem primum natura protulit, ipse primum sibi locum defendit, unde uerbis quoque intransitiue iste quasi egregius adhaeret. genetiuus secundum locum sibi defendit: hic quoque naturale uinculum generis possidet et nascitur quidem a nominatiuo, generat autem omnes obliquos sequentes; datiuus, qui magis amicis conuehabet uocem genetiuo uel unius abiectione uel mutatione literae ab eo fit; qui ccusatiuus, quartum; extremum apud Graecos obtinuit uocatiuus, quippe cum imperfectior ce
Abbreviated transcription (Latin):
ut poeta. hus ⁊ ab hus poetis. Inueni¬
neutra que ⁊ aĩalium sunt demonstra
tia facumt datiuũ ⁊ abłm pluralem ꝙ
nulla alia ht̃ decłiatio in. bus. t̾minãs
dant. Et filus tũ in codem gen̾e dictũ
e. Ennius in endromeda filuis propter
te obiecta sum inuccens nerei. Item in

Expanded text:
usa, his et ab his Musis. inuenineutra, quae et animalium sunt demonstrattia faciunt datiuum et ablatiuum pluralem, quod nulla alia habet declinatio in bus terminans dant». et filiis tamen in eodem genere dictum est. Ennius in Andromeda : «filiis propter te obiecta sum innocens / Nerei» id
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenuitur tñ quedam ex cõib etiam
neutro gen̾i adiuncta. S figurate ꝑ
ualerius aũt marimus in scdo morali¬
ũ ponit alienigena studia qd̾ prima
decliaitio nõ hãibet. Nullũ ciĩ neutrũ
nec prie nec qͣnte dedli. potest inueni
antiquissimi hic aliciugenus. ⁊ hec a¬
sienigena. ⁊ hoc alienigenũ dicebant
Ex quo potest eẽ ħ plurale. nec non ce¬
tera suuilit a gen̾e compõnt profere¬
lunt. caprigenus. t̾rigenus. taurige
iii.as. more greco solebant antiqͥssimi
t̾nuinare unde adnuc pat̾familias et
c̾e̾. ⁊ frequens ħ habet usus. Dĩ tñ ⁊ p̃r¬

Expanded text:
inueniuntur tamen quaedam ex communibus etiam neutro generi adiuncta, sed figurate per Valerius autem Maximus in II memorabilium ponit «alienigena studia», quod prima declinatio non habet: nullum enim neutrum nec primae nec quintae declinationiantiquissimi hic alienigenus et haec alienigena et hoc alienigenum dicebant, ex quo potest hoc esse plurale. nec non cetera similiter a genere composita proferebant, caprigenus, terrigenus, taurigeiam in as more Graeco solebant antiquissimi terminare, unde adhuc paterfamilias et cere et frequens hoc habet usus. Liuius
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui. uñ illi qͣi apocopa facta in fine
ulucce. istucce. ueteres dicebant. teste
rapiriano qui de ortogragphia ħ osten¬
met. te. ꝑte. te. adiectones cẽ ip̃e. sen¬
sus arguit. qui nullus in hus sc̃paratis

Expanded text:
illicce, unde illíc quasi apocopa facta in fine illucce, istucce ueteres dicebant teste Papiriano, qui de orthographia hoc ostenmet te pte ce adiectiones esse ipse sensus arguit, qui nullus in his separatis
Abbreviated transcription (Latin):
ta g per adiectionẽ. si enĩ mutares. ⁊
in .g. oport̾et ꝙ .g. eẽt de precedenti silla
ꝙ ee nõ potest. Et est neglig̾e. contempue
dereliquere. qi nõ legere. uł qiͣ nõ elig̾e
uñ negligens. gentis. gen̾is omis qua

Expanded text:
ta g per adiectionem, si enim mutaretur c in g, oporteret quod esset de precedenti sillaba, quod esse non potest. Negligere est contemnere, derelinquere, quasi non legere vel quasi non eligere, unde negl
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ dr hic nefrendus. di. porcus domesti¬
nefrendis. porculus. uł porcula ad huc
lactens. qr nichil frendeat .i. nil dentib
concutiat ⁊ cõminuat. Et eadem rõuene¬
frendis dr᷑ infans qiͣ non dentib frendẽs
i. nõ dentib aliquid cõcutiens uł cõmi¬

Expanded text:
r hic nefrendus -di, porcus domestinefrendis porculus vel porcula adhuc lactans, quia nil frendeat, idest nichil dentibus concutiat et comminuat. Eadem ratione nefrendis dicitur infans, quasi non dentibus frendens, idest non dentibus aliquid concutiens et commi
Abbreviated transcription (Latin):
ferculũ. Et rñ ħ neftendiciũ. cũ .i. annu¬
ale tributũ. qd̾ rustici sus dñs cuta na¬
tuitatẽ uł alio tempore anni solent af
apportant dũcaxat si carneũ. scil por¬
cellus. uł huiusmodi¬
ħ nefresis. quidam morb .s. dolor renũ.
a renũ angore dcũs. Et huic nefreticꝰ.
mere iussit

Expanded text:
 et inde nefrendicium -cii, idest annuale tributum quod rustici suis dominis circa Nativitatem vel in alio tempore anni solent affgistris apportant, dumtaxat sit carneum, scilicet porcellus vel huiusmodhec nefresis, quidam morbus, scilicet dolor renum, a renum angore dictus, et hinc nefreticus mere iussit
Abbreviated transcription (Latin):
nis. dr᷑. uñ glutineus. nea. neum. deglu¬
tine existens uł ad gluten ꝑtinens. Et
glutinosus. sa. sum .i. plenus glutine
uel tenax.¬
glutinũ est illud tenax qd̾ fit de glutine
ad aliquid limendũ. Et a glutinũ d̾iua¬
tur glutino. nas .i. coniinigere. glutĩo
colligere. uñ glutinãtet ⁊ glutinatim
.i. conunictim. Et componitur aggluti¬
no. nas .i. adiungere. alligare. Itẽ. con¬
glutino. nas .i. coniũgere. Itẽ. regluti¬

Expanded text:
citur; unde glutineus -a -um, de glutine existens vel ad gluten pertinens, et glutinosus -a -um, idest plenus glutine vel tenax,amen glutinum est illud tenax quod fit de glutine ad aliquid liniendum. Et a glutinum fit glutino -as, idest coniungere glutino, colligare; unde glutinanter et glutinatim, idest coniunctim, et componitur agglutino -as, idest adiungere, alligare; conglutino -as, idest coniungere; regluti
Abbreviated transcription (Latin):
nente habitoꝵ. in unũ collectio. ut dixi¬
ip̃ius littere. que nõ solum sentẽciam. s
etiam u̾ba attendit. uł glosa expositio señ¬
tentie litteram continuans ⁊ exponens
erpouende insistit ⁊ sensum enucleat tñs¬
latio est eppositio sententie per aliã lingͣm
Textus est liber ipsius doctoris continens
tractatum sine litt̾e uł sentencie expõnẽ.¬
tis. Et glosarius. ria. rium. qui glosat.
uł qui glosatur

Expanded text:
mente habitorum in unum collectio; ipsius littere, que non solum sententiam sed etiam verba attendit, quasi expositio sententie ipsius litteram continuans et exponens,exponende insistit et sensum enucleat. Translatio est expositio sententie per aliam linguam. Textus est liber ipsius auctoris continens tractatum, sine littere vel sententie expo et glosarius -a -um, qui glosat vel quod glosatur
Abbreviated transcription (Latin):
simłꝰ glutire. Itẽ. deglutio. tis .i. ualde
uł tcorsum glutire. uł agula iam in¬
gulatun emittere. Et in eodem sensu e¬
glutio. tis. Itẽ inglutio. tis. intrarlu¬
tẽ. reglucio . tis .i. it̾um glutire. uł re¬
tro a gula encere. Itẽ. tranglutio tis
Guitio neutrum est cum om̃ibus siuis
compositis. Et prod̃. glui. uñ quidam. Ꝙ¬

Expanded text:
simul glutire; deglutio -tis, idest valde et deorsum glutire, vel a gula iam ingulatum emittere, et, in eodem sensu, eglutio -tis; inglutio -tis, intro ge; reglutio -tis, idest iterum glutire vel retro a gula eicere; transglutio -tis. Glutio neutrumest cum omnibus suis compositis et producit glu-. Item
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc glomus. glomeris. di glomus. me¬
ris. coadimacio. ⁊ glomeratio filoꝵ. glo¬
nius .nu. illudidem uł circulus. glob
u̾o est aliarũ reꝵ coadimatio. ⁊ cumu¬
lus tñ proprie dr᷑ globus qd̾libet solidũ
⁊ rotundũ .s. solida iotunditas habens
tres equales dimensiones ut mundus
uñ mundus proprie dr᷑ globosus uł glo¬

Expanded text:
et hoc glomus -ris: glomus -eris est coadunatio et glomeratio filorum, glomus -mi illud idem vel circulus, globus vero est aliarum rerum coadunatio et cumulus. Tamen proprie dicitur globus quodlibet solidum et rotundum, scilicet solida rotunditas habens tres equales dimensiones, ut mundus; unde mundus proprie dicitur globosus vel glo
Abbreviated transcription (Latin):
omatis qd antiqui dicebant ħ glauco¬
ma. me .i. macula in oculo. uł nebula
⁊ caligo ⁊ obscuritas oculoꝵ. uñ plantus
Glauconiã cculis obuciemus eumq ita
faciemus. ut qd̾ uidet ne uideat.¬
Glaucus greci glaucũ dicunt album.
uñ hic glaucus quidam piscis qr sit al¬
bus. Et glaucus. ca cum .i. splendidus.
ut oculi claua .i. splendidi. habent enim
candorem admintum uirori. Et glaucus
.ca. cum .i. subiuger. Est enĩ glaucus
color feriugineus subiger. et glaucus
uiridis ⁊ flanus. Glaucus ergo albus.
splendidus. subinger. rubeus. flauus. ui¬
ridis. Oe glaucus dr̃ albus uł splendi¬
dus. uł ficuius trrictum est a greco. Ꝙ
glaucus dĩ uirdis uł subniger tractin
ior maris iundis ⁊ subniger est.Et conus¬

Expanded text:
-tis, quod antiqui dicebant hec glaucoma -e, idest macula in oculo vel nebula et caligo et obscuritas oculorum, unde Plautus ‘glaucomam oculis obiciemus eumque ita faciemus ut quod viderit ne videatGLAUCUM Greci dicunt album, unde hic glaucus quidam piscis, quia sit albus; et glaucus -a -um, splendidus, ut oculi glauci, idest splendidi: habent enim candorem admixtum viridi; et glaucus -a -um, idest subniger: est enim glaucus color ferrugineus, subniger, et glaucus viridis et flavus. Glaucus ergo albus, splendidus, subniger, rubeus, flavus, viridis. Quod glaucus dicitur albus vel splendidus vel flavus, tractum est a Greco; quod glaucus dicitur viridis vel subniger tractum lor maris viridis est et subniger; et com
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cinos ⁊ agnus. ⁊ dr᷑ hec buglossa. sse.
Et ħ cinoglossa. ⁊ ħ agniglossa. sso. Her¬
be sunt qiͣ boius lingua. ⁊ canis lingua
⁊ qiͣ agui lingua. uł in forma. qr sinit
formate ut ille lingue. uł m tactu. ⁊ asy¬

Expanded text:
 canis, et agnus, et dicitur hec boglossa -e et hec cinoglossa -e et hec agniglossa: herbe sunt, quasi bovis lingua et quasi canis lingua et quasi agni lingua, vel in forma, quia sunt formate ut ille lingue, vel in tactu vel asp
Abbreviated transcription (Latin):
lare. adunare. acceruare. unde glomera¬
tim adubim .i. cumulatim. adimatĩ.
Et componitur agglomero .ras. conglo¬
mero .ras. deglomero.ras .i. deuoluere.
glomos. destruere. Egloniero .ras. in eodẽ
sensu. Item ingloniero. ras. Glomero et
eius compoita onrua sunt acciua. Et

Expanded text:
lare, adunare, acervare, unde glomeratim adverbium, idest cumulatim, adunatim; et componitur agglomero -as et conglomero -as et deglomero -as, devolvere glomos, destruere; eglomero -as, in eodem sensu; inglomero -as. Glomero et eius composita omnia sunt activa. It
Abbreviated transcription (Latin):
re. a ceruare. cumulare. rotundare. solida¬
re. conspirare. globosum facere. Uñ glo¬
batim .i. cumulatim. spissim. Globo com¬
ponitur agglobo. bas. conglobo. las. uꝰ
latim. Globo ⁊ eius composita omĩa sũt

Expanded text:
idest acervare, cumulare, rotundare, solide conspissare, globosum facere; unde globatim, idest cumulatim, spissim; et componitur agglobo -as et conglobo -as, unde latim. Globo et eius composita omnia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
le. ⁊ ha glandium. idẽ .s. pars intestino¬
rũ. uł nodus qui sub cute nascitur ex hu¬
moꝵ abundantia. Et cort̾ płt¬
Glandes ĩ dñr masse plumbee facit ad
modum glandum que proucuntur cũ
fundis.

Expanded text:
-le et hoc glandium idem, scilicet pars intestinorum vel nodus qui sub cute nascitur ex humorum abundantia. Et nota ntur masse plumbee facte ad modum glandium, que proiciuntur cum fundis.
Abbreviated transcription (Latin):
acies. gelu componitur cum aqua ⁊
dr᷑ hec glacies. ciei. qiͣ gela quies .i. gela
glacie plenus. re glacie dicit donatus
Mater me genuit eadem mox gignit᷑
aqͣm in glacie concrescere. Et cadem
rursus effluere¬
are gladus dimicare. uñ hic gladiator.
toris. qui gladio dinucat. Et est nomẽ
cuiustam officu qd̾ olim rome ex̾cebatur
in arena. uñ hec gladiatura .re. ars il¬
la. ludus ille. Et gladiatorius. ria .riũ.
qd̃ pertinet ad gladiatores. uł qd̾ excet᷑
a gladiatore. uñ gladiatorius ensis .i.
ensis gladiatoris. Et gladiatorius lu¬
dus qui exeiretur a gladiatore. Gladio.¬
gladias componitur. congladio. as: sil
gladiare. Digladio.as. diu̾sis modis
gladiare. Gladio in hac significatione
cum suis compositis est neutrum. Item
gladio. as .i. gladio int̾ficere. ⁊ in hac
significatione cum oriub sius compo¬
Diadius. a gula dr᷑ hic gladius du. gla¬
dius gen̾aliter dr̃ ensis in prelio. s ensis
ferrum tm̃ est. gladius u̾o totus. S pro¬

Expanded text:
-a -um. Gelu componitur cum aqua et dicitur glacies -ei quasi gelaquies, idest gelatglacie plenus. Item gelu componitur mater me genuit, eadem mox gignitur aquam in glaciem convalescere et ex eadem rursus effluere-as, gladiis dimicare, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii quod olim Rome exercebatur in arena. Unde hec gladiatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatorius -a -um, quod pertinet ad gladiatorem vel quod exercetur a gladiatore; unde gladiatorius ensis, idest ensis gladiatoris, et gladiatorius ludus, idest ludus qui exercetur a gladiatore. Gladio componitur congladio -as, idest simul gladiare; digladio -as, idest diversis modis gladiare: gladio in hac significatione cum suis compositis est neutrum. Item gladio -as, idest gladio interficere, et in hac significatione cum suis compoItem a gula hic gladius. Gladius generaliter dicitur ensis in prelio, sed ensis ferrum tantum, gladius vero totus, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
rium. ⁊ glitiscus. ca. cum. stupidus. tor¬
pens. sompnolentus qui multũ dormit
Glirius ⁊̃ dr᷑ de glire factus. uel ad gli¬
rem pettinens
glius. quoddam genus muriũ qd mul¬
tum dormit. Et dr̃ sic. qr sompnus facit
glires pigues ⁊ crescere. Tota enun hy¬
enie dormiunt ⁊ qiͣ mortui existunt. esda¬

Expanded text:
-um et gliricus -a -um, stupidus, torpens, somnolentus, qui multum dormit; glirius etiam dicitur de glire factus vel ad glirem pertinens. -ris, quoddam genus murium quod multum dormit, et dicitur sic quia somnus facit glires pingues et crescere: tota enim hyeme dormiunt et quasi mortui existunt, esta
Abbreviated transcription (Latin):
bius. occultus. uñ clanculo. las .i. abscõ¬
de. ocułe. palliare. celare. ⁊ corr. cu
Ilandestinus na. num. latens ⁊ occul-¬
tus. uñ clandestino. nas. ⁊dẽ qd̾ clan¬
culare. Et nota ꝙ dandestinus renuie¬
⁊ tenendo uł stando. ut quidam dixunt

Expanded text:
bius, occultus, unde clanculo -as, idest abscondere, occulere, palliare, celare. Item a clam clandestinus -a -um, idest latens et occultus, unde clandestino -as, idem quod clanculare. Et nota quod clandestinus penuet tenendo vel stando, ut quidam mentiti
Abbreviated transcription (Latin):
tenus. a cor dr᷑. uñ sidonius. prudentib
inquit cordicitus insitum espindentib
un et uue que tarde uenunt ad matu
Coredulus. cor componitur cui edo.
et dr᷑ hc coredulus .li. quedam auis q̃¬
statim et cicius qm cetera membra cor
aus capte edit

Expanded text:
tenus, unde Sidonius ‘prudentibus’ inquit ‘cordicitus insitum est’, et hec unde et uvae quae tarde veniunt ad maturem cor componitur cum edo et dicitur hic coredulus -li, avis quedam que statim et citius quam cetera membra cor avis capte edit
Abbreviated transcription (Latin):
dator uł magister in gnimasio. Et com
sta. Et hunic gimnosophiste dc̃i sunt qui¬
dam phĩ qui nudi per opacas in die soli-¬
tudines solelant philosophar adhiben¬
des tm̃ genitalib tegnuna ad medum
iuuenum qui nudi exercebantur in cam

Expanded text:
doctor, magister in gignasio, unde Prsta’; et hinc gignosophiste sunt dicti quidam phisici, qui nudi per opacas Indie solitudines solent philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina ad modum iuvenum qui nudi exercebantur in cam
Abbreviated transcription (Latin):
Sr struma cumor in pectore. gilbus in po
gilbo q tumentem. Et hinc gilbosus.
sa. sum. qui habet gilbum sicut strumo¬
sus qui habet strumam. Et comꝑatur gib
bosior. ssimus. uñ gilbose. sius me. adu̾¬
bum. Et hec gilbositas. tatis. Itẽ agib¬
bus. hic gilber. gilberi. qui habet gilbum
qui plurib cumorib honeratur. Et com¬

Expanded text:
sed struma tumor in pectore, gibbus in posgibboque tumentem’, et hinc gibbosus -a -um, qui habet gibbum, sicut strumosus qui habet strumam; et comparatur -sior -simus, unde gibbose -sius -me adverbium, et hec gibbositas -tis. Item a gibbus hic gibber -ri, qui habet gibbum qui pluribus tumoribus oneratur, et sim
Abbreviated transcription (Latin):
um grece exercitium uecatur. ⁊ hunc gim¬
nasium dr᷑ gen̾alis locus exerticioꝵ. sam
⁊ balnea ⁊ loca scolarium icursoꝵ ⁊ athle¬
tarũ giumasia sunt qr ibi hoĩes in sue ar¬
tis scudio exceantur.

Expanded text:
um grece exercitium vocatur, et hinc gignasium dicitur generalis locus exercitiorum. Nam et balnea et loca scolarum et cursorum et athletarum gignasia sunt, quia ibi homines in sue artis studio exerceantur.
Abbreviated transcription (Latin):
gminas. giinadis. pugna. lucta. cursꝰ
qr solent nudi ererceri in talib ludis. Et
hoc gimmasiũ. sii idem ꝙ gininas. uel
locus in quo fiebat. Añ enm in leco alie
post relaxato cingulo repente prostratus
⁊ animatus est quidam cursor qͣre ex con¬
silu decreto archompomenes ut nudi dem¬
ceps ex̾citrentur ꝑmisit. ex illo deinceps
gininas ⁊ gumasiũ drm̃ est a nudita¬
te. qr iuiuenes nudi ex̾cerentur ibi. ubi so
la tm̃ uerenda coopenebantur. Et hinc fa

Expanded text:
gignas -dis, idest pugna, lucta, cursus, quia solent nudi exerceri in talibus ludis; et hoc gignasium -sii, idem quod gignas, vel locus in quo fiebant. Ante enim in aliepost, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor, qua re ex consilii decreto tunc archon Ypomenos ut nudi deinceps exercitarentur permisit. Ex illo deinceps gignas et gignasium dictum est a nuditate, quia iuvenes ibi nudi exercerentur, vel ubi sola tantum verenda cooperiebantur. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
cco. ces. alluxi ualde uł ad lucere col¬
luceo. ces. lun .i. sinuil luc̾e. diluceo.
ces diluxi. diu̾sis modis lucere uel di¬
uisim lucere. Iñ hoc diluculum. eluceo¬
uic̾e. Interluceo. ces .xi. inter aliqua lu¬
cere. uł luci eẽ ꝑuium. ꝑluceo ces .i. per¬
fecte lucere. preluceo. ces. añlucere. Itẽ
lucco componitur cum post uł procul uł

Expanded text:
ceo -es -xi, valde vel ad lucere; colluceo -es -xi, idest simul lucere; diluceo -es -xi, diversis modis lucere vel divisim lucere, unde hoc diluculum, clucere; interluceo -es -xi, inter aliqua lucere vel esse luci pervium; perluceo -es, perfecte lucere; preluceo -es. Item luceo componitur cum post vel procul vel
Abbreviated transcription (Latin):
cum graphia ꝙ est grapha scuptura
Et fit aurigraphia .i. aurea scuptura.
Uñ hic aurigraphus. qui auream

Expanded text:
cum graphia, quod est scriptura, et fit aurigraphia, idest aurea scriptura; inde hic aurigraphus, qui auream
Abbreviated transcription (Latin):
frequẽt. Crepo componitur. concrepo.
ꝑas .i. consonare. discrepo.pas .i. disso
Et ab istis frequentatĩa. concrepito.
.tas discrepito. increpito. Eedem com¬
positiones muenunitur cũ crepo .pis
Crepo. pas. ⁊ crepo pis. et composita
ab hus omĩa sunt neutra preter incre¬
po. qd est actiũ. Item omnia faciĩt
preteritũ in.pui. et supmiũ in. pitum
nisi qr in simplici prime cõugatoĩs
et compositis ab eo qͣndor inuenitur
pret̾itum in . aui. et supuũ in. atũ
pro ut prima cõuigo exigit. uñ mcre

Expanded text:
. Crepo componitur concrepo -as, idest consonare; discrepo -as, idest et ab istis frequentativa concrepito -as, discrepito -as, increpito -as. Eedem compositiones inveniuntur cum crepo -pis. Crepo -as et crepo -is et composita ab eis omnia sunt neutra preter increpo activum. Item omnia faciunt preteritum in -pui et supinum in -pitum, nisi quod in simplici prime coniugationis et compositis ab eo quandoque invenitur preteritum in -avi et supinum in -atum prout prima coniugatio exigit; e
Abbreviated transcription (Latin):
tendus. da. dum. et ẜm antiquos repecũ¬
dus. da. dum. uñ repetunde. dax. dicũtꝰ
pecunic repetite. siquid̃ mos erat rome
ꝙ si quis deposuisset pecuniã alicui. nec
posset eam rehabere ueniebat ad pretorẽ
pretor uo mandabat debitorem et con
⁊ redderet. Et tũc poterant dici pecunde pe¬
cetur. it̾um depositor ueniens a p̾torem
pecunã repetebat. Et ñ dicebant peciũe
repetunde. tundaꝵ. tũc u̾o debitor damã¬
te pretore reus erat repetundax. uñ salu¬
tundaꝵ reus. Itẽ. consuetudo erat anti¬
quitus rome ꝙ qui legatus rei publice
accipet pro se ⁊pro suis iuctucilia de cõio
bicumq eẽt sed non ultia qͣm deberet. fi¬
nito poit ea t̾mino illius cum alius lega¬
tus cadem deberet fungi legõne secum
ducebat legatũ pret̾iti ann. ⁊ licebat cu¬
il nifra .xl. dies querimonic̃ facere de eo¬
ꝙ peciũam ultra qmͣ deberet accepisset
⁊ pecuĩam repetere suꝑfiue acceptam. ⁊
talis pecinuia sic repetita dicelatur repe¬

Expanded text:
tendus -a -um, et secundum antiquos repetundus -a -um, unde repetunde -arum dicuntur pecunie repetite. Siquidem mos erat Rome quod qui deposuisset pecuniam alicui nec posset rehabere veniebat ad pretorem, pretor vero mittebat ad debitorem et conset redderet, et tunc poterat dici petunde -ateretur, iterum depositor veniens ad pretorem pecuniam repetebat, et tunc dicebantur repetunde: tunc vero debitor damnante pretore reus erat repetundarum; unde Sallu3. Item consuetudo erat antiquitus Rome quod legatus rei publice acciperet pro se et pro suis victualia de communi ubicumque esset, sed non ultra quam deberet; finito postea termino illius, cum alius legatus eadem deberet fungi legatione, secum ducebat legatum preteriti anni et licebat cuilibet infra XL dies querimoniam de eo facere quod pecuniam ultra quam deberet accepisset et pecuniam repetere superflue acceptam, et talis pecunia sic repetita dicebatur repe
Abbreviated transcription (Latin):
neutrum .i. maturare. festinare. Et compoꝰ
accelero. ras. concelero. ras. preceło. ras.
Et sunt onnua neutra composita ab eo¬
tur. dĩ quo gen̾aliter pro quol clamo
describendum fuit inuentus. uñ u̾sus¬

Expanded text:
neutrum, idest maturare, festinare, et componitur accelero -as, concelero -as, precelero -as, et sunt omnia neutra composita ab eotur. Dicitur quoque generaliter pro quolibet cladescribendum fuit inventus. Et a ce
Abbreviated transcription (Latin):
li.penłt cortͣ. Idem qd utebia. uł illud in
glob. conuolutio. congiratio. qñ fit in
sicut qui u̾tigniẽ capitis patitur et iuei¬
uentus surgit ⁊ t̾ram in cituitu mittit.
Sic in uutute loĩs arcerie ⁊ uene uentosi¬
tatẽ ex resoluta hunc ⁊ tatione gignũt.
⁊ in oculis girũ faciũt. uñ ⁊n̾tigo nũcu¬
tigo. uide in uerter

Expanded text:
in globus, convolutio, congiratio, sicut quandsicut qui vertiginem capitis patitur; et noventus consurgit et terram in circuitu mittit. Sic et in vertice hominis arterie et vene ventositatem ex resoluta humectatione gignunt et in oculis gyrum faciunt; unde et vertigo nuncutigo
Abbreviated transcription (Latin):
Balsta. ste. genus est tormenti. Et
uidetur esse compositũ abalm. ⁊ hasta
torquetur enim uerbere neruoꝵ ⁊ iacit
hastas ⁊ sara. uñ hic balistarius .rii.
qui facit balistas. uł qui iacit cum eis.

Expanded text:
balista genus tormenti et videtur esse compositum a balin et hasta; torquetur enim verbere nervorum et iacit hastas et saxa, unde hic balistarius, qui facit balistas, vel qui iacit cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
guentũ balsamus affert. Pͥrimũ est ⁊
preciosius alus qd̾ sponte manat de fo¬
lus. Et illud uocatur balsamũ. Scd̾m ẽ
carpobalsanũ. uł citobalsamũ. Tcia¬
uin est opobalsamũ. qrͣtum est folio¬
lulsamũ. Qunitũ est calobalsamũ.
ul xilolalsamũ. ⁊ probatur sic. an sit
corruptum lalsamum. uł uon. si fei¬
tur inmanu contra solem perurit tũ
si uon est corruptum. Et abalscmu
balsamatus.ta. tum .i. balsamo m¬
unctus. qd̾ i potest esse ꝑticipiumi
Nam balsamo. mas .i. balsamo in¬
ungere. Et est accium. Qd compo¬
uitur cum .mn. ⁊ fit ibalsamo. nias¬
I ualde balsamo mungere. similiter

Expanded text:
unguentum balsamus profert: primum est et pretiosius aliis quod sponte manat de foliis et illud vocatur balsamum, secundum est carpobalsamum vel xirobalsamum, tertium est opobalsamum, quartum est foliobalsamum, quintum est calobalsamum vel xilobalsamum. Et probatur ita si non sit corruptum balsamum: si feratur in manu contra solem perurit carnem, si non sit corruptum. Et a balsamum balsamatus -a -um, idest balsamo inunctus quod et potest esse participium. Nam balsamo -as est balsamo inungere, et est activum, quod componitur cum in et fit imbalsamo idest valde balsamo, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊it ten cum lulea iactibile. niuenit᷑
etiau unleciris finata. ⁊ d̾matur tunc
dues afrosiades. ⁊ gemmasiades ma¬
ior ⁊ inmor uñ ⁊ cas uulgus maioricã
⁊ ninoricam uocat. Inde hiis insulis
pumũ reꝑta est funda. uñ ⁊ baleciris
tr̃a est funda. ⁊ balearis dc̃a est insula.
utraq a balim ergo balea. ⁊ alalea ba¬
Thec balearis ⁊ hoc baleare. gẽtile
rieua ne. quidam magnus piscio.¬
dat ⁊ iaciat aqͣm huc ⁊ illuc altius cũ¬
ctis bestus maris. et ꝓd̾ pło¬

Expanded text:
dest cum balea iactabile. Invenitur et balearis funda, et derivatur tunc e scilicet Afrosiades et Gemasiades maior et minor, unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam vocat; in his insulis primum reperta est funda, unde et balearis dicta est funda et Balearis dicta est insula utraque; a balin greco balea, et a balea Baet hec balearis et hoc -re, gentileitur quidam magnus pisciaciat aquam huc et illuc altius cunctis bestiis marinis; et hec
Abbreviated transcription (Latin):
stra. grece dr᷑ testa. uñ ħ ostra. ostre. testa
cuiusdam piscis. Et hinc ħ ostreũ. strei. ⁊ ħ
ostrea. stree. quidã piscis qui in ostra lati¬
tat. s ostrea pro ipĩs piscib in neutro ge¬
u̾e. s ostrre in feminino gen̾e carnes eorũ
uñ hic ostrearius.ri. qui piscem illũ uen¬
dit uł capit. ⁊ ħ ostrũ. ostri .i. piupa. quia
ostroꝵ sanguĩe tingit᷑. Iñ. ostreus. ostrea.

Expanded text:
a; unde hec ostra -e, testa cuiusdam piscis, et hinc hoc ostreum et hec ostrea -ee, quidam piscis qui in ostra latitat: sed ostrea pro ipsis piscibus in neutro genere, sed ostree in feminino carnes eorum. Unde hic ostrearius -rii, qui piscem illum vendit vel capit, et hoc ostrum -stri, purpura, quia ostreorum sanguine tingitur. Inde ostreus -a
Abbreviated transcription (Latin):
tis pigmentor potio cuire non ua¬
luut ad salutem pustici tepens
cigua reuocauit. ⁊ non nulla uulue¬
na que curan in cisione ne queunt
tomentis olei sanantur. et dumis
adamas ucisionem ferri muuime
recipits  len horcoꝵ sangume mol¬
tiono declmamus. ꝑturbati quip¬
pe me audicant ignorant. S adse
reducti tainto libentius exortatõnis
uba recipunt. qnͣto se tnquillius
tollemtos erubescunt. Menti aũt
suam abigail laudabiliter tacit
qͣm digesto uino laudabiliter dixit

Expanded text:
potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine molnitione declinamus; perturbati quippe quid audiant, ignorant, sed ad se reducti tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit
Abbreviated transcription (Latin):
quas fortasie cuipas ad miserint le¬
uiter aiguendi umt. qr si aspius i¬
depenanit frangintur pocuis cas e¬
mendantur. at contra mentes aspe
ctq imputentes si increrite leuiter
euerant r malores culpas ip̃a leurta¬
nec nis sit remissa. Ne si mordinate
cos pa dimittitur. is qui esd culrabiu
cnlra tigranus astringatur. Et ru¬
sum si culpa mimoderte resecetur tã¬
toqui corigitur deterior fiac qͣnto
eiga senil ex lenignitatis gra ag

Expanded text:
quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenita sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi
Abbreviated transcription (Latin):
cortina subtilissima instar recium. ple¬
rn texta ⁊ fenestrata. uñ lecti nobiliũ
ornantur ad arcendos culices ⁊ mus
pue habeatur. Uñ iuuenał. ut testu¬
dineo tibi lectule canopeo. In codem sẽ¬
ut alii dñt d̾iuatur a conus ꝙ est sũ¬

Expanded text:
cortina ad instar retium plexa, texta et fenestrata, unde lectuli nobilium ornantur ad arcendos culices et muspue habeatur, unde Iuvenalis ‘ut testudineo tibi, Lentule, canopeo’. In eodem sennt, derivatur a conus, quod est su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omĩa u̾ba composita a cano mutãt
in presenti .a. in .i. s in supino in .e.
ercepto occano .nis. Et om̃ĩa faciunt
test esse actĩm pro recitare. Si tñ com¬
posita a cano redoleant aliqͣm uł utrã¬
q illarũ significatõnũ scdm quas cen¬
suimꝰ cano esse actũm sine dubio erũt

Expanded text:
quod omnia composita a cano -nis mutant in presenti a in i, sed in supino in e, excepto occano, et omnia faciunt test esse activum pro recitare. Si tamen composita a cano redoleant aliquam vel utramque illarum significationum secundum quas censuimis cano esse activum, sine dubio erunt
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ. qͣm pio uxore cancellarii et eius
est cancellus ala palacii. ꝑuũ foramen
parietis. int̾scicium inter propugnacla
nuroꝵ ꝑietes sũ tectura. sicut qui clau¬
dit choꝵ. Et a cancellus. cancello. las

Expanded text:
officium, quam pro uxore cancellarii et eius officium, quam pro uxore cancellarii et eius est cancellus ala palatii, parvum foramen parietis, interstitium inter propugnacula murorum, paries sine tectura, sicut qui claudit chorum; et a cancellus cancello -las,
Abbreviated transcription (Latin):
larius .rii. ille qui facit cancellos. ⁊ cã¬
cellarius dr̃ in curia imꝑatoris ab illa
significatione ẜm qm cancellus dr̃ ala
palacui. qr semper hĩtat in caucello. i ĩ
ala palacii. Cum enĩ thesaurus imꝑato¬
ris esset in custadia ip̃ius ip̃e iuixͣ thesau¬
rũ manebat. qui erat repositus in cancel¬
lo. uł dr̃ cancellarius a cancello ẜm illã
significationẽ ẜm qͣm cancellus dr̃ inter¬
sciciũ muralium. Et fuit ħ tractũ a pale¬
stina regione ubi tecta desuper cacumĩa¬
ta non erant. s iacebant in planũ pro¬
stracta. Eleualantur u̾o parietes cutũqͣ
ad modũ muraliũ. ua u̾o int̾sticia que
sunt inter ꝓpugnacula dñt proprie can¬
celli. Q uero epulas nussas reçitare
uolebat ppło in regione palestina. an¬
tiquitus ascendebat super tectũ. ⁊ de can¬
celus recitabat. Et iñ moleuit usus. ut
qui licteras principib missas labent
enpone cancellarii usitato noĩe dicernt᷑.
Uñ ħ cancellaria. tã pro illa que h̃t uls

Expanded text:
cancellarius, ille qui facit cancellos, et cancellarius dicitur in curia imperatoris ab illa significatione secundum quam cancellus dicitur ala palatii, quia semper habitat in cancello, idest in ala palatii; cum enim thesauri imperatoris essent in custodia eius, ipse iuxta thesaurum manebat, qui erat repositus in cancello. Vel dicitur cancellarius a cancello secundum illam significationem secundum quam cancellus dicitur interstitium muralium, et fuit hoc tractum a Palestina regione, ubi tecta desuper cacuminata non erant, sed iacebant in planum prostrata; elevabantur enim parietes circumquaque ad modum muralium; illa vero interstitia que sunt inter propugnacula dicuntur proprie cancelli. Qui vero missas epistolas recitare volebat populo in regione Palestina, antiquitus ascendebat super tectum et de cancellis recitabat. Et inde inolevit usus ut, qui litteras principibus missas habent exponere, cancellarii usitato nomine dicantur; unde hec cancellaria tam pro illa que habet illud
Abbreviated transcription (Latin):
Et prod̾ penłt. uñ in aurora dr̃. Canda¬
in hystorus. Omnes regne ethyopum
dicebantur regine candaces. Sicut roma¬
ni imꝑatores dicebantur cesares. nec ha¬
belat regimen regio illa nisi a femmis.

Expanded text:
ndae quia omnes reginae Aethiopum dicebantur Candaces; sicut Romani imperatores dicebantur Caesares, nec habebat regimen regio illa nisi a feminis.
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Inuenitur etiam candiculus. la.
luni .i. candidus. uł candidulus. unde
nirbotus in libello de lapidib. t̾cia cand¬
culis trib est inscripta litis¬
comꝑatur. candidior. ssimus. uñ candi¬
de. dius. me. adu̾bium. Et differt cau¬
didũ ab albo. album enĩ de natura est
bum quodam pallore cõmixtũ. S candi¬
dum quadam luce resꝑsum. a ccididꝰ¬
dr̃ candido das. u̾bum accĩm .i. facere

Expanded text:
. Invenitur quandoque candiculus -a -um, idest candidus vel candidulus, unde Marbotus in libello de lapidibus ‘tertia candiculis tribus est inscripta litcomparatur -dior -simus, unde candide -dius -sime adverbium; et differt candidum ab albo: album enim de natura est,bum quodam pallore admixtum, sed candidum quadam luce aspersum; et a candidus can
Abbreviated transcription (Latin):
mines qui canc̃ usu in aliene usu circũ¬
scriptõnes irrepant ⁊ infirmitatẽ propri¬
e uirtutis astu quedam suffulciant fr̃i
dolum necant ⁊ alterius pascantur erũp¬
nas tu autẽ proprus esto contentus. ⁊ a¬
lieua te dampna non pascant. beata est
si bona sua nouerit cum ueritate pauper¬
tas. ⁊ om̃ib preferenda theãurs. utamꝰ
tem tuendam. nõ ad alienam circũscri¬
beudam innocentiã. licer nobis uti erem¬
plis maritinus aliud ꝓfectum nr̃e salu¬
tis. nõ ad aliene ꝑiculum. Itẽ. ut dicit ꝑa¬

Expanded text:
mines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis irrepant, et infirmitatem propriae virtutis astu quodam suffulciant, fratri dolum nectant, et alterius pascantur aerumna. Tu autem propriis esto contentus, et aliena te damna non pascant. si bona sua noverit cum veritate paupertas, et omnibus praeferenda thesauris, quia tem tuendam, non ad alienam circumscribendam innocentiam. Licet nobis uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alienum periculum. De echino.
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum gẽmare. uł gẽmas auferre. e¬
gẽmo. mas .i. degenimare. ingenimo.
mas. regemimo. mas. Gẽmare pro gem¬
nus ornare. actiuũ est. Et composita ab
eo ẜm hnͣc signiticationẽ accuia sũt. S gẽ¬
mare pro resplend̾e neutrũ est

Expanded text:
deorsum gemmare vel gemmas auferre; egemmo -as, idest degemmare; ingemmo -as; regemmo -as. Gemmare pro gemmis ornare activum est, et composita ab eo secundum hanc significationem activa sunt. Gemmare pro resplendere neutrum est
Abbreviated transcription (Latin):
ferreai .s. gladius ex utitiq parte acutus
Itẽ est ⁊ spata romphea. S machera ẽ gla¬
dius longus ex utraq ꝑte acutus uł ẜmn
quosdam framea dr̃ quasi fremea a fremo
mis. qr meticulosos fremere faciat. uñ

Expanded text:
 parte acutus, idem est et spata et ronfea, sed macaera est gladius longus ex una parte acutus; secundum quosdam framea dicitur quasi fremea a fremo -is, quia meticulosos fremere facit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. ducamus per trigonũ quinqͣ guita ⁊
unũ. ⁊ fiũt centũ qͥnquagnita tres. qr gͥ
omĩis nr̃a operatio in fide trmitatis exhĩ¬
ta ad iubileũ .i. requiẽ. tendit. decẽ ⁊ sep¬
tẽ ter ducimus ut ad qͥnqͣginta ⁊ unum
uenire debeamꝰ ⁊ uera nr̃a requies tũc ẽ
cũ ip̃am iam claritatẽ trinitatis agnos¬
ciius qm in unitate dĩtatis ẽe ctũtene¬
mus qͥnquaginita Nonũ ter ducimus ele
um nũm tenemũs.tii¬

Expanded text:
. Ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, ut fiant centum quinquaginta tres. Quia ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, decem et septem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et um numerum tenemus.
Abbreviated transcription (Latin):
mẽstris. stre. dr᷑. Uñ tͥmense dr᷑ qddam genꝰ
ordei. qr sacũ post tres menses colligitur.
Nam ubi ꝓpter aqͣm uł aliã causam mat᷑a
santio omissa est. p̾sidiũ ad ħ petitur. qr
cũ ncc̃itas cogit ĩmo tempore seĩatur. et
celeriter colligit᷑ qr pꝰt tres mcses¬

Expanded text:
mestris -e; unde trimense dicitur quoddam genus ordei quia satum post tres menses colligitur: nam ubi propter aquam vel aliam causam matura satio omissa est, presidium ab hoc petitur quia, cum necessitas cogit, verno tempore seminatur et celeriter colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
nis. qr murib intestus sit. hunc uulgus
gore lumnus natis tenebras suꝑet. uñ
⁊ a greco uenit catus .i. ingẽiosus a ka¬
geste. uł catus qiͣ cautus. hunc uocant
gaitũ corrupte. Itẽ amus dr̃ hoc musiũ¬
.su. iudus muris
ter. latẽter. lente. leniter.
.l. Freqñter mussare.

Expanded text:
nis, quia muribus infestus sit: hunc vulgus gore luminis noctis tenebras superet; unde et a greco venit catus, idest ingeniosus, a kageste, vel catus quasi cautus; hunc vocant gatum corrupte. Item a mus hoc musium, nidus murist latenter, lente, leniter, quenter mussare.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eedem in eẽntia debent reddi .s. que nõ
tnͣsseunt i possessionẽ recipientis. ut e
las res illas q̃ tͣnsert in possessionem
recipientis ut denarios. ut accõmodo uł
cõmodo tibi equũ .i. nõ ad ꝓprietatẽ. sed
ad cõmodum ⁊ utilitatẽ ad siłem usũ.
ad quẽ ego habeo tibido .i. ad equitand̾
sint mei dando fuĩt tui. Ex his patet que
Et utrũq compo. cõmutuo . as. ⁊ cõmu¬
tuor. aus. ĩmutuo. as. ⁊ ĩmutuor. aris¬

Expanded text:
 eedem in sui essentia debent reddi, scilicet que non transeunt in possessionem recipientis, ut eqlas res que transeunt in possessionem recipientis, ut denarios; ut ‘accommodo vel commodo tibi equum’, idest non ad proprietatem, sed ad commodum et utilitatem, ad similem usum ad quem ego habeo do tibi, idest ad equitandum, ibi’, idest cum sint mei dando fiunt tui. Ex his patet que Et utrumque componitur commutuo -as et commutuor -aris, et immutuo et immutuor -aris