comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elicito abhuimoi bominugene
impectũ sit:ñuallẽ arceantur cũ¬
ctorũ hereticorũ ab illicitis cong̃¬
gationib turbe. uniꝰ⁊ summidĩ
nomen u̾q celebretur. nicẽneȩ fi¬

Expanded text:
elicito ab huiusmodi hominum genere impetratum sit, non valere. arceantur cunctorum haereticorum ab illicitis congregationibus turbae: unius et summi dei nomen ubique celebretur: Nicaenae fi
Abbreviated transcription (Latin):
legtinm refusae. quod legibus
strt n pot̃ quia doãtioi instarꝓ
spicitur obtinẽ: eadẽ uxoẽ defim¬
ra ab tras heredibus cũ fruc et
die reflne dotis marto restituat᷑
ita ut ꝓͥctas eiusdẽ. libis exeadem¬

Expanded text:
legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ nullã m̃tioẽ testator fecit fi¬
liã suscep̃. intestato uita functus ẽ
eũ agnatiõe postume cuius ñ.nai
neminit. testam̃tũ ruptũ sit: ex
pto aut̃ testam̃to nichił eriᷝ

Expanded text:
um nullam mentionem testator fecit, filiam suscepit, intestato vita functus est, cum agnatione postumae cuius non meminit testamentum ruptum sit: ex rupto autem testamento nihil deberi
Abbreviated transcription (Latin):
Atestamento¬
defuncti. bertates prestari ñ
poss. hereditate ñ achita. uel si
morte non intercidit dampnata ẽ.
to data. adita herẽditate contĩgit.
Et si heres scͥptus ꝑmintegrũ resti¬
tutionẽ abstinuĩt hereditate. nichł
ctã libertatẽ pat tuus sit consecut᷑.
ꝗͣuis ei heres estiterit. frustͣ tñ rões
qͣs tp̃r seruitutis gessit. ut reddaᷤ cõ¬
pelleris. cũ ñ ea conitioe aceꝑit i¬
bertate is auit cui libertas. fidĩ cõmiᷤ¬
saĩa. siũ directa si roẽs reddidiss itli¬
cta ẽ: añ reliqua illata. ⁊ ea quȩ malo
consilio amota s̃: adlabertatẽ ñ pot̃
puenire. Sin aut̃ ñ debitor exrõn¬
h fuĩt reptus. pt aditã hereditatẽ
quai libertate pura consequitur.

Expanded text:
testamentodefuncti libertates praestari non possunt hereditate non adita, vel si morte non intercidit damnata est. to data adita hereditate contingit, et si heres scriptus per in integrum restitutionem abstinuerit hereditate, nihil ctam libertatem pater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas, compelleris, cum non ea condicione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem consequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne uidaris iura pietatis uiolare.
stator libertatẽ tp̃r nuptiarum
filii sui ⁊ filie seruo dariu̾sit. ñ
tp̃s p̃staride libertati pͥstit. sed
potiꝰ condditiõ loduseõ. ut ñ seru¬

Expanded text:
ne videaris iura pietatis violare. stator libertatem tempore nuptiarum filii sui vel filiae servo dari iussit, non tempus praestandae libertati praestituit, sed potius condicioni locum
Abbreviated transcription (Latin):
Oͣpͦ. gor pist Si heredita eius
aquo testam̃to dicis te manumissũ
obes alienũ spernitur ab heredib:
conseruande libertati grẽ: ñ iusta
rõ creditõib hereditañs satis offe¬
reno iudiciu testatois serũ t po¬
stulabis. Marimȩ cũ ⁊̃ ioe adiuo
marco consultisimo pͥncipe sit c̃¬¬
stitutũ. Quod in extͣnca qͦq ꝑso¬
na seruari oportet.

Expanded text:
or Gordianus . Si hereditas eius, a quo testamento dicis te esse manumissum, ob aes alienum spernitur ab heredibus, conservandae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis offerens iudicium testatoris servari tibi postulabis, maxime cum id etiam a divo marco consultissimo principe sit constitutum: quod in extranea quoque persona observari oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃.Apud cõci liũ
tussie carũ ciuitatum
quibus huiu̾smoĩ iu̾sit:
adipisci pot̃ patronoꝵ
iudicio sedula seruitus
libertatem. ꝥ¬

Expanded text:
P. P. Apud concilium ratusve earum civitatum, quibus hujusmodi jus est, adipisci potest patronorum judicio sedula servitus libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. UNI si legataius ł fidĩ cõmissaĩus. ñ¬
consentiente patre tuo: quẽ asseuã
testatoĩ successisse. ⁊ bõꝵ possessionẽ
suscepisse. relicta sibi legata ł fidi cõmĩ¬
sa detenuit. ẜ sententiã inr̃dicti: quod
adu̾sus legataĩo serptis heredib ꝓpoĩ¬
tũ ẽ. oblata satis datioe quã prãri o.¬
portet: inpossessionẽ coñstitui. ut ita
reteͬntione cõpetẽti utaris. exꝑiri pote.¬

Expanded text:
. Vnde si legatarius vel fideicommissarius nconsentiente patre tuo, quem adseveras testatori successisse et bonorum possessionem accepisse, relicta sibi legata vel fideicommissa detinuit, secundum sententiam interdicti, quod adversus legatarios scriptis heredibus propositum est, oblata satisdatione, quam praestari oportet, in possessione constitui, ut ita retentione competenti utaris, experiri pote
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. dioclitianus. ⁊ maxim̃¬
conditio deferende prẽcis fa¬
cile capax ñsit. tñ admissi sce¬
łis atrocitas. ⁊ laudabius fidĩ
exẽplũ sr̃ uindicanda cede do¬
ninitui ortam̃to fuit. ut p̃

Expanded text:
 Diocletianus, Maximcondicio deferendae precis facile capax non sit, tamen admissi sceleris atrocitas et laudabilis fidei exemplum super vindicanda caede domini tui hortamento fuit, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
cam disciplinã eugłi¬
xãq doctrinam. pat̾s. ⁊
tem subpari maiesta¬
te.⁊ subpiatͥnitate cre¬
damus.hanc legem se¬
quentes. xp̃ianorũ ca-¬
tholacorum nomeniu¬
bemus amplecti¶Reliqͦs
uõdementes:uẽsanosq: iv¬
dicantes heretici dogmatis
infarmã sustinere. diuina pͥ

Expanded text:
cam disciplinam evangelicamque doctrinam patris et tem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, divina p
Abbreviated transcription (Latin):
ereditatẽ cius quẽ
patrẽ tuũ fuisse dicis petiturus
iudicib. qui suꝑ eare cogniturie¬
rͣ: defide intentionis allega. quãni
erũ bõꝵͥ p̃ossessionẽ ut p̃titus agno¬
uisti:tñ int̃dicto quoꝵ bõꝵ ñ alit̾

Expanded text:
ereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto q
Abbreviated transcription (Latin):
a. Marcelline.
on omni mo
succedunt in locũ ypothecariicre¬
ditoris. hu quoꝵ pecunia adcre¬
ditorem transit. hoc enĩ tc̃ obserua¬
tur: cũ his qui pecuniã pꝰtea dat sub
hoc pacto credat: ut idẽ pignus ei¬
pignus obligetur. ⁊ in locum cius

Expanded text:
A. Marcellinae. Non omnimodo succedunt in locum hypothecarii creditoris hi, quorum pecunia ad creditorem transit. hoc enim tunc observatur, cum is, qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius
Abbreviated transcription (Latin):
cẽs oportet in pͥmis: rei qualitatẽ.
plena in quisitiõe discutẽ.⁊ tc̃ utrã¬
q partẽ sepius interrogare neqd
noui addoe desiderent. cũ hoc i¬
psu ad alterutrã partẽ ꝓficiat siue

Expanded text:
ces oportet imprimis rei qualitatem plena inquisitione discutere et tunc utramque partem saepius interrogare, ne novi addere desiderent, cum hoc ipsum ad alterutram partem proficiat, sive
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ ł eorũ quis̃ cͥca eos ⁊ mhiben
admini stͣtionẽ inhac florentis¬
sima urbe ger᷑. emere ꝗdẽ mo¬
biles ł immobiles res⁊domũ e¬
struere. ñ alit̃ possit. nͥ pecialẽ nͥ
huminis ħeis ꝑmittentẽ diuinã

Expanded text:
udicum vel eorum qui sunt circa eos et inhibendadministrationem in hac florentissima urbe gerunt, emere quidem mobiles vel immobiles res vel domus extruere non aliter possint, nisi specialem nostri numinis hoc eis permittentem divina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ testib idoneis aouocatis. moꝵ
moĩũ uite honestioris edoceãt. F¬
feminas qͦ quas moꝵ honestas:
mentisq solertia commendat. &̃
oct᷑auũ ⁊ decinũ annũ egresse fuꝰ¬
ĩnt. ueniã etatis impet̾re sancti¬
mus. sec eas ꝑꝑ pudorẽ ⁊ uerecun¬

Expanded text:
 testibus idoneis advocatis morum monium vitae honestioris edoceant. Feminas quoque, quas morum honestas mentisque sollertia commendat, cum octavum et decimum annum egressae fuerint, veniam aetatis impetrare sancimus. Sed eas p
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ultro me adisti.fitã uectigali
quã pupilt satis fecĩ. falsi cͥmine
carebis. Cũ aut̃ẽ fisco iã obstiũ po¬
stea tutõe ẽẽ dicas. ꝑiculo te excusa¬
aa. Sito ⁊ flauiano: Sinondũ k¬
abhis quos minus idoneos curato

Expanded text:
m ultro me adisti, si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te excusaAA. Titio et Flaviano. Si nondum ab his, quos minus idoneos curato
Abbreviated transcription (Latin):
a. Sexto. Competens iudex ñ
ignoaͬt nẽe admittendos aduecti¬
galia c̃ducenda eos: qui pupilloꝵ
ł adolescentiũ tutelã sex curã ad mi¬
nistrãt. ł eius administt᷑ioĩs rõnẽ ñ¬
dũ reddider.s quãuis cc̃ int̃dictum

Expanded text:
A. Sexto. Competens iudex non ignorat non esse admittendos ad vectigalia conducenda eos, qui pupillorum vel adulescentium tutelam seu curam administrant vel eius administrationis rationem nondum reddid
Abbreviated transcription (Latin):
bitã testatori declarant. autu
untate eius liberare uolentis
ditorẽ manifeste ostendunt.⁊
aut peti quod solutũ ẽ ñ pot̃

Expanded text:
bitam testatori declarant aut voluntatem eius liberare volentis debitorem manifeste ostendunt. et ideo aut peti quod solutum est non pot
Abbreviated transcription (Latin):
alecander. A.
euocato. Cum
proponas radici¬
bus arborum ĩ
rea positis crescẽ¬
tibus fundam̃tiᷤ
domus tuȩ ꝑi¬
culum afferri¬

Expanded text:
Alexander A. Apro evocato. Cum proponas radicibus arborum in rea positis crescentibus fundamentis domus tuae periculum adferri
Abbreviated transcription (Latin):
admini stͣtionẽ inhac florentis¬
sima urbe ger᷑. emere ꝗdẽ mo¬
biles ł immobiles res⁊domũ e¬
struere. ñ alit̃ possit. nͥ pecialẽ nͥ
huminis ħeis ꝑmittentẽ diuinã

Expanded text:
administrationem in hac florentissima urbe gerunt, emere quidem mobiles vel immobiles res vel domus extruere non aliter possint, nisi specialem nostri numinis hoc eis permittentem divina
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.ã. meratuilo militi. Si cͥm
adtuã tuorũq iniuriã ꝑtinen¬
culũniesȩqueris: sollem prabus te insc¬
onibus adstringe̾. ut psidẽ ꝓ¬
cie habere iudicem possis.

Expanded text:
dem A. Mucatraulo militi. Si crimen ad tuam tuorumque iniuriam pertinens exsequeris, sollemnibus te inscriptionibus adstringe, ut praee habere iudicem possis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibentur milt̾tes accusation
uidici publici instarꝰ obtineat
terdere.si suas suorũq ĩniuria
quantur. Ideoq: consobrini tu
petens iudex: cãq̃ ultionẽ ⁊ m

Expanded text:
prohibentur milites actiones quae iudicii publici instar obtineant intendere, si suas suorumque iniurias exsequantur. ideoque consobrini tui mpetens iudex eam, quae ultionem et m
Abbreviated transcription (Latin):
se inueniatur: uel forte maritus co
mo insectet᷑ ucorẽ: Incadem questi¬
one aboi familia non solũ mariti
Sed etiã ucoris que tm tẽ tpĩs dde¬
defensione. Ad legẽ popdliã Deh

Expanded text:
se inveniatur, vel forte maritus eo modo insequitur uxorem, in eadem questione ab omni familia, non solum mariti, sed etiam uxoris, que tantum tunc tedefens
Abbreviated transcription (Latin):
doxis episcopis ꝗ nicenam fidem
reddantur.
op̃. martianꝰ.ã. palladiopp̾he
mo clericus ł militãs ł altĩus cũ
pͣ turbis eoadunatis. ⁊ audienti¬
b:t̃ctare conetur imposterũ. ex
ħ tumłtus ⁊ ꝑfidie occasionẽ req
⁊  .i. nosolũ ał s̾ liquit qua si sitntie deffi¬
rẽs. Nam iniuria facit iudiciore:
uerentissime si nodi. siꝗs semel iu¬

Expanded text:
doxis episcopis, qui Nicaenam fidem reddantur.desinant affectatis dolis alienum verae religionis nomen assumere, et moti ecclesiarum limine penitus arceantur, cum omnes haereticorum illicitas agere intra oppida congregationes vetemus. Ac si quid eruptio factiosa tentaverit, ab ipsis etiam urbium moenibus, exterminato furore, p
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ redire adħ cui renuntiãdũs
putauit ⁊ cũ deẜauit alia patio¬
ne. te denuo adreligionẽ conuola¬
re.⁊ iudices nullo mõ eos audire

Expanded text:
ire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam pronc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire
Abbreviated transcription (Latin):
alecander. a.
euocato.¶
um
proponas radici¬
bus arborum ĩ
rea positis crescẽ¬
tibus fundam̃tiᷤ
domus tuȩ ꝑi¬
culum afferri:
preses adexem¬

Expanded text:
Alexander A. Apro evocato. um proponas radicibus arborum in rea positis crescentibus fundamentis domus tuae periculum adferri, praeses ad exem
Abbreviated transcription (Latin):
sa detẽnut. ẜ sententã int̃dicti: quot
adu̾sus legataĩo serptis heredib ꝓpo¬
tũ ẽ: oblata sauis datiõe quã prãri o.¬
portet: in possessionẽ constitui. ut ita
reteͣntione cõpetẽti utaris. expir potẽ¬

Expanded text:
interdicti, quod adversus legatarios scriptis heredibus propositum est, oblata satisdatione, quam praestari oportet, in possessione constitui, ut ita retentione competenti utaris, experiri pote
Abbreviated transcription (Latin):
aa. iusto. Herclitate cius quẽ
patrẽ tuũ fuisse dicis petituruis
iudicib qui suꝑ care cogniturie¬
r defide intentionis allega. quam
eruĩ bõꝵ p̃ossessionẽ ut p̃t̃itus agno¬
uisti tñ int̃dicto quoꝵ bõꝵ ñ alit̃¬
exinterdicto. sproris patruelis inte¬
state sine libis defuncte recre pet¬
ta boꝵ possessiqe quesisti successioe.
ac negotiũ integriie. qugtu morere

Expanded text:
AA. Iusto. Hereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quoex edicto sororis patruelis intestato sine liberis defunctae recte petita bonorum possessione quaesisti successionem ac negotium integrum est, quae cum morere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pꝰ Prefectus urbis cunctis q̃ ĩ¬
tra urbẽ s̃ antecellat potestatib.
tantũ exoĩ parte diriuatis quan¬
tũ sine in iuria ac detͥm̃to alieni
honoris usurpat.
no comiti sacrarũ largiionum.
Omnia corporatorum genera q̃
inconstantinopolitana ciuitate
uersantur. uniuersos qͦ ciuies atq
pplares p̃fecturȩ urbanȩ regi mo¬
damine cognoscat.
micerios adiutoriũ tuȩ sed offici
ũ ꝑbienniũ ꝙ in eodẽ gͣdu eccon¬
suctudine pͥsce ordinatioĩs meru¬
it: curã in fr̃ ꝑsoãꝵ usurpatione
oi atq ambiuone cessante susci¬
piat. hoc ⁊̃ adiecto. ut siꝗs exme¬
morato ordine ł conditioĩs huma¬
nȩ fine p̃uent᷑. ł alia quac̃q ratio¬
ne militiae gͣdũ ꝓͥe amississe mõ¬
strabitur. solite ambitioĩs iniuria
uacante. Loͬcũ his ꝗ urcta matͥcule

Expanded text:
 Praefectura urbis cunctis quae intra urbem sunt antecellat potestatibus, tantum ex omnium parte delibans, quantum sine iniuria ac detrimento alieni honoris usurpet.no comiti sacrarum largitionum. Omnia corporatorum genera, quae in Constantinopolitana civitate versantur, universos quoque cives atque populares praefecturae urbanae regi moderamine recognoscas. micerius adiutorum tuae sedis officii per biennium, quod in eodem gradu ex consuetudine priscae ordinationis emeruit, curam insuper personarum usurpatione omni atque ambitione cessante suscipiat: hoc etiam adiecto, ut, si quis ex memorato ordine vel condicionis humanae fine praeventus vel alia quacumque ratione militiae gradum propriae amisisse monstrabitur, solitae ambitionis iniuria vacante locum is, qui iuxta matriculae
Abbreviated transcription (Latin):
Studentibus nobis statũ urb
et annonariã rõnẽ aliquando
firmare in aĩo subiit. ciusdẽ an¬
none curã ñoĩb deferri potesta¬
tib acne prefecture urbis adro¬
gatũ sibi aliquid putaret si totũ
ad officiũ annonariũ redundaᷤᷤ¬
s eidẽ p̾fecture sollicitudinis re
dundasse. necessitate mandaui¬
mus s ñ itaut lateat officium
annonarie p̾fecture. S ut ãbe
poteͤstates inquantũs negotu
ẽ. tueantur ciuilẽ annonã sitq
societas niĩs ita ut inferior gͣdꝰ
meritũ suꝑioris agnoscat. atq
ita suꝑiꝗr potestas se exerat. ut
sciat exip̃o noĩe ꝗd p̃fecto debe¬
at᷑ annone.

Expanded text:
Studentibus nobis statum urbis et annonariam rationem aliquando firmare in animo subiit eiusdem annonae curam non omnibus deferre potestatibus. ac ne praefectura urbis abrogatum sicium annonarium redundasset eidem praefecturae sollicitudinis ac diligentiae necessitatem mandamus, sed non ita, ut lateat officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur annonae.
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ militũ porientẽa Appa¬
ritores statutos officuti ad aliud
iudiciũ tͣhi minime oportebit.
sciat gͥ illustris magni ficentia to¬
a subte siue ciuiliter siue cͥmina¬
liter appetant᷑ eos litigare debe.
Mp̃ zeno.ã. sebastiano. pp̃.
Eos ꝗult statutos inoffõ ma¬
gisterie ꝑorientẽ potestatis mi¬
litant ciuiliũ qͦ iudiciũ senten

Expanded text:
gistrum militum per Orientem. Apparitores statutos officii tui ad aliud iudicium trahi minime oportebit. sciat igitur illustris magnificentia tua sub te, sive civiliter sive criminaliter appetantur, eos litigare demp. Zeno A. Sebastiano pp. Eos, qui ultra statutos in officio magisteriae per Orientem potestatis militant, civilium quoque iudicum senten
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝗultͣ statutos inoffõ ma¬
gisterie ꝑorientẽ potestatis mi¬
ltant cuuliũ qͦ iudiciũ senten¬
tiis sr̃ quolibr negotio sublaci

Expanded text:
 ultra statutos in officio magisteriae per Orientem potestatis militant, civilium quoque iudicum sententiis super quolibet negotio subiac
Abbreviated transcription (Latin):
tiis sr̃ quolib negotio subiace
⁊pĩs quin ⁊ statutis intͥbutarus
collatioĩb ciuiliũ qͦ iudicũ diẜo¬
sitiõĩb ꝓculdubio parituris.
inquib consistunt adalia loca
peciali nr̃e serenitatis auctoĩta¬
te nullatenus t̃nferri precipimꝰ
ne coꝵ expense inlocis inꝙͥ. con¬

Expanded text:
tiis super quolibet negotio subiacere: ipsis quin etiam statutis in tributariis collationibus civilium quoque iudicum dispositionibus procul dubio parituris. in quibus consistunt, ad alia loca sine speciali nostrae serenitatis auctoritate nullatenus transferri praecipimus, nec eorum expensae in locis, in
Abbreviated transcription (Latin):
on omni mo
succedunt in locũ ypothecariicre¬
ditoris. hu quoꝵ pecunia adcre¬
ditorem transit. hoc enĩ tc̃ obserua¬
tur: cũ his qui pecuniã pꝰtea dat sub
hoc pacto credat: ut idẽ pignus ei¬
pignus obligetur. ⁊ in locum cius

Expanded text:
on omnimodo succedunt in locum hypothecarii creditoris hi, quorum pecunia ad creditorem transit. Hoc enim tunc observatur, cum is, qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. antoñ.ã. Marcello. N eque fi¬
lia amissa. innuõ ꝓdest ad declinan¬
da municipalia muncã. neq nepo¬
tes numerantur. quorũ pater sr̃ ẽ.
cũ suo nõe patͥ ꝓsunt. Ꝙ et.

Expanded text:
mp. Antoninus A. Marcello. Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri prosunt. D.
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ offo cõito pmerueris. pat̃riã
Qr si patre se negabit: questiõe istã
inpms iđ iudex excaminabit.
ad ppłm. R emini licentia c̃ce¬
datur constante matrimonio

Expanded text:
tuum officio debito promerueris, paternam m se negabit, quaestionem istam in primis idem iudex examinabit.ad Populum. Nemini licentia concedatur, constante matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
gubernare cupiuĩt ⁊ sr̃ ħ imꝑialia-¬
uxilio indigẽ ceꝑint: ita demũ̃ e¬
tatis ueniã impet̾re audeant .
cũ uicesimi anni metas impleũnt.
Ita ut pꝰt impet̾tã etatis ueniã. iđ
ip̃i ꝑse pͥncipale beneficiũ allegã¬
tes: ñ solũ p̃scͥptoꝵ annoꝵ ꝓbĩ. s

Expanded text:
gubernare cupiunt et super hoc imperiali auxilio indigere coeperint, ita demum aetatis veniam impetrare audeant, cum vicesimi anni metas impleverint, ita ut post impetratam aetatis veniam idem ipsi per se principale beneficium adlegantes non solum p
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. hẽ ut scđm apli¬
cam disciplinã eugłi.¬
tem subpari maiesta¬
te.⁊ subpiatnitate cre¬
lamus.hanc legemse¬
quentes. xp̃ianorũ ca-¬
tholicorum nomeniu¬
bemus amplecti¶ Reliqͦs
uõdementes.uẽsanosq: iu¬
dicantes heretici dogmatis
infaniã sustinere. diuina pͥ-¬
mum undicta. posteaz̃ m̃otus

Expanded text:
tatis, hoc est ut secundum apm disciplinam evangelitem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, divina primum vindicta, post etiam motus
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ defilie nuptus ipieit
humana sorte consupt᷑¬
aduota ñ potit ꝑuenire. id
int̃ponsos firmu ratũq ꝑ
maneat ꝙ apare docebitur
defintũ. inchilq ꝑmutiatur
habere momenti: ꝙ cũ defen¬
sore ad qaẽ minois comoda ꝑti

Expanded text:
ctum de filiae nuptiis inierit et humana sorte consumptuvota non potuerit pervenire, id inter sponsos firmum ratumque a patre docebitur definitum, nihilque permittatur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda
Abbreviated transcription (Latin):
iagro. in scio dño ȩius
suscexit: eũ cũ pai ali
o. l xx. solidis reddat.
suscepit. p̃t ip̃m: duos
stimatiõẽ ꝓuno quoq¬

Expanded text:
agrum inscio domino eius susceperit, eum cum pari alio vel viginti solidis reddat. susceperit, praeter ipsum duos stimationem pro unoq
Abbreviated transcription (Latin):
mentiae
religioe
ersari.quam diuinỹ
petrũ apłm tͣdidisse
romanis.religiousq
adhuc ab ipso insinx¬
ata declarat. quãq põ

Expanded text:
mentum, religione versari, quam divum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tores. presides. magist᷑¬
tuslie earũ ciuitatum
quibus huiu̾smoĩ iu̾sit:
adipisci pot̃ patronoꝵ
iudicio sedula seruitus¬
libertatem.

Expanded text:
es, praesides, magisttusve earum civitatum, quibus hujusmodi jus est, adipisci potest patronorum judicio sedula servitusertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cati. honestioẽs quidẽ. stibũ ꝓͥscͥ¬
ptioĩs incurrant. inferiores au¬
dẽ. uilioreq ꝑsõe capitali suppli⁊¬

Expanded text:
cati, honestiores quidem stilum proscriptionis incurrant, inferiores autem vilioresque personae capitali suppli
Abbreviated transcription (Latin):
łmpetuerit. ñ solũ alienationẽ. s ĩ
ypothecas minim̃ pꝰse sine ̃cretiit̃po¬
sitione rerũ suarũ immobiliũ face̾
iubemus. inquarũ alienatione
ł ypotheca: decretũ illis necessaĩũ
si milis sit in ea parte conditio mino¬
rũ oĩũ. siũ petita siũ ñ sit etatis ue¬
nia.

Expanded text:
alienationem, sed etiam hypothecam minime posse sine decreti interpositione rerum suarum immobilium facere iubemus, in quarum alienatione vel hypotheca decretum illis necessarium similis sit in ea parte condicio minorum omnium, sive petita sive non sit aetatis venia.
Abbreviated transcription (Latin):
ronib conuentione finitue. Cỹ¬
uerbis fidi cõmissi petitu a pat̾
tuo ꝓfitearis. ut siuita sine lib̾is

Expanded text:
onibus conventione finitum everbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si vita sine liberis
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. const. A. admatimũ. IUdi¬
cẽs oportet in pͥmis: rei qualitatẽ.
plena in quisitiõe discutẽ.⁊ tc̃ utrã¬
q partẽ sepius interrogare neqd
noui addoe desiderent. cũ hoc i¬
psu ad alterutrã partẽ ꝓficiat siue

Expanded text:
mp. Constantinus A. ad Maximum. Iudces oportet imprimis rei qualitatem plena inquisitione discutere et tunc utramque partem saepius interrogare, ne novi addere desiderent, cum hoc ipsum ad alterutram partem proficiat, sive
Abbreviated transcription (Latin):
tiã diuudit᷑. ⁊ exbeneficii progati¬
hal ioꝙ snuno eodẽq uidicio po¬
tãt terminari: ap̃ diuersos iudi¬
ces uoluit uentilare. pena exof¬
ficio iudicis immanerite ꝗ cẽ sup

Expanded text:
tiam dividit et ex beneficii praerogatid in uno eodemque iudicio poterat terminari, apud diversos iudices voluerit ventilare: poena ei ex officio iudicis imminente, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq̃ suos c̃tubernales ad flurisse
adseritur. in militã oporti iudi¬
cio reponđde. in qͦ ⁊ instructio suf¬
ficiens.⁊ nota testimoĩa.⁊ uĩssima
seruiret refugit.⁊ inaliã proum¬
ciã se contulit libertatẽ sibi uendi¬
cans. ñ iniuria eo loco litigare c̃¬
pellenda ẽ: un quaĩ fugitiua rece̾
Iõq remittͬe eã inqua seriurz.

Expanded text:
 suos contubernales adflixisse adseritur, in militari oportet iudicio respondere, in quo et instructio sufficiens et nota testimonia et verissima serviret, refugit et in aliam provinciam se contulit, libertatem sibi vindicans non iniuria eo loco litigare compellenda est, unde quasi fugitiva recessit. ideoque remittere eam in qua servir
Abbreviated transcription (Latin):
uñctos
populos
petrũ apłm tͣdidisse
romanis.religiousq
adhuc ab ipso insinx¬
ata declarat. quãq po

Expanded text:
unctos populos,Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, quamque po
Abbreviated transcription (Latin):
in̾fiea debebunt impẽclia. si
minus a debitoribꝰ orditari¬
ent uenrre debent res suꝑuac
gentiam in milires ꝯtulit. eam¬
ꝙ ⁊ tanamis secutus: ⁊ exinde
mandatis inẜicepit capłi tue¬
capłm exmandatis. t̾ in notici¬
am̃ meamplatum sit sub inde
addiligentia legum iruccent᷑
⁊ obscruancia secut.nͥ mei ĩ¬
regͥtudĩem. ergo optimos fi¬
delissimos ꝙ ꝯmiitones simp¬
ncitati eoꝵ ꝯsiuend̾ existimani
tritm̃ quoquo mõ uolent. sticiat
quoquom̃o pot̾int sufficiat ꝙ a¬
d ronoꝵ suor duui siont̃ facients̃

Expanded text:
ieri debebunt impendia: si minus, a debitoribus hereditarient, uenire debent res superuacgentiam in milites contulit: eamque et Traianus secutus est et exinde mandatis inseri coepit caput tale.Caput ex mandatis: 'Cum in notitiam meam prolatum sit subinde tad diligentiam legum reuocentur et obseruantiam: secutus animi mei integritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicitati eorum consulendum existimaui,testamenta quo modo uolent, faciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum diuisionem fa
Abbreviated transcription (Latin):
ere sepossint expechiat nec ne ag¬
delib̾at sñ prenido eas iustis p̾ci¬
is uend̾e qui possit ⁊ ea que in¬
miu̾ suptuosa sunt ułuti
umm̾̃ita aut uenalicia. It̾ ea qͥ

Expanded text:
uere se possint, expediet nec ne agdeliberat sine praeiudicio eas iustis pretiis uendere: qui possit etiam ea, quae nimium sumptuosa sint, ueluti iumenta aut uenalicia, item ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
quis suus hĩs post ea qmͣ se ab¬
stinit tuc petat tp̃e ad deli¬
bandum uidcamus an impet᷑¬
re deb̾at mag̾q ut ex ca deb̾¬
at impetrart cup non duz¬

Expanded text:
quis suus heres, posteaquam se abstinuerit, tunc petat tempus ad deliberandum, uideamus, an impetrare debeat: magisque est, ut ex causa debeat impetrare, cum nondu
Abbreviated transcription (Latin):
aliud scrisisse tistõrem ib hr¬
ad bordib sius actione tutrie
uoluit ubari hii su̾bis rõm
tu tele qmͣegit iulpauł cum
antistio cicone posci ab eouo¬
tum ẽẽ uolo. quero. insi qua
recuma extutrla ap̾ cimire¬
mansit petiab copossit . nͥ¬
ꝓpom curpecuma q̃ pupille ẽ
⁊ ap̃ tutorem põĩta reman̾et
legata und̾etur. ¶Testõ ĩ ta sc¬
remitti uolo eoꝙ amplius di¬
cendococncillis ita scripsat tic¬
oitori meo usuram picume ꝙͣ
cnis qm̃ minuendi testõr uo

Expanded text:
liud sensisse testatorem ab herex heredibus suis actione tutelae uoluit liberari his uerbis: 'rationem tutelae, quam egit Iulius Paulus cum Antistio Cicerone, posci ab eo notum esse uolo': quaero, an, si qua pecunia ex tutela apud eum remansituae pupillae est et apud tutorem posita maneret, legata uideretur. Testamento ita scremitti uolo eoque amplius decem do': codicillis ita scripsit: 'Titbitori meo usuram pecuniae, potius quam minuendi testator uo
Abbreviated transcription (Latin):
uxori detratur ꝙsiaurum ded̾¬
it aurificiut non tm̃ exeo au¬
ro fieret sibi aliꝙ corpuscłm
s exalio tunc qͣtim̃s dĩnum
tñsiit cuisauri ad amificem
ideatur ⁊poc aur non tnͣsit ad

Expanded text:
uxori debeatur. quod si aurum dedit aurifici, ut non tamen ex eo auro fieret sibi aliquod corpusculum, sed ex alio, tunc, quatenus dominium transit eius auri ad aurificemideatur, et hoc aurum non transibit ad
Abbreviated transcription (Latin):
lr accipidebant .i. an pecumas
qͣs̃ uł exutndicionibꝰ rr̃ factis
aut ex nominbꝰ eractis ĩ su¬
os usus rũtit uł nomint suo
fenauit finis prdio testõris ⁊¬
nepotibsius debant reld̾e .iy.

Expanded text:
 accipi debent, id est an pecunias, quas uel ex uenditionibus rerum factis aut ex nominibus exactis in suos usus conuertit uel nomine suo faenerauit, filiis et heredibus testatoris nepotibus suis debeat reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
id argentum ꝙ dicbifestis
inbainco uti ꝯ sucuit legato
cedat iy. omne legatum iu¬
dĩsmułr decedens ornam̃ta:
nam̃taumũsa dari uolo. co¬
dem cestõ ita scripẜat fun̾ani
me arbitrio uiri mei uolo et
inferr̃imͥ quecumq sepult̾e¬
mer oa feram exorñam̃tis im¬
eas duas exmargaritis uĩri¬
ola sex smaragdis. s n uere
des n mantus cumhumico¬
rpus darẽt ea ornam̃ ta que
corpiuissus erat adici dete¬
derunt qitum ẽutrum ade¬
am cui ornam̃ta umu̾sa reti¬
q̃rat ꝑtineantan ad pordem
syndi ñ ad hrdem s ad legata

Expanded text:
rgentum, qu‹o› diebus festis in balineo uti consueuit, legato cedat. respondit omne legatum uiMulier decedens ornamenta namenta uniuersa dari uolo'. eodem testamento ita scripserat: 'funerari me arbitrio uiri mei uolo et inferri mihi quaecumque sepultsa feram ex ornamentis lineas duas ex margaritis et uiriolas ex smaragdis': sed neque neque maritus, cum humi corpus daret, ea ornamenta, quae corpori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta uniuersa reliquerat, pertineant an ad heredes. respondit non ad heredes, sed ad legata
Abbreviated transcription (Latin):
nomne ñ ten̾i. ctaudius me¬
iuo emmex ẜuitutis actu pꝰ
up̾tatem tenẽt᷑ ⁊ con sutãcio
aduis debiti relata fint ieti¬
nĩĩrgo renq̃ possunt cumpe¬
ad annos .xxii. puen̾it eius¬
qr iccum e usuras exigi ueͬto
qĩtum est an ex cã fida ꝯmis¬
si appllims con sequi põssit.
rei mer que ꝑiensam̃ eius

Expanded text:
nomine non teneri. Claudius: nemo enim ex servitutis actu post libertatem tenetur et consultatio ad ius debiti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum pead annos viginti pervenerit, eiusque pecuniae usuram exigi veto". quaesitum est, an ex causa fideicommissi Apronianus consequi possit, rei meae, quae per mensam eius
Abbreviated transcription (Latin):
distrioutio enis reifacta ẽ tunt
int̾e quomo sit legatum. ¶ Si
fc̾m aut̾ iegatum sit omne. ad
eumꝑtinet cui legatum c̃ex
quo niro aliquid ẽ effectum
sũ id sua sit sũ alt̾ius usionͣn cũ

Expanded text:
distributio eius rei facta est, tunc interest, quomodo sit legatum. si factum aurum legatum est, omne ad eum pertinet cui legatum est ex quo auro aliquid est effectum, siue id su
Abbreviated transcription (Latin):
rapħ. Uitcamus siei cumi qͦde
reculio actõ erit ubatio testo leg¬
ata sit. in si diequo legara cedrre
solent nncbiprtulio si legita¬
debitor fuit. nec ꝓcedit ut emo¬
ium̃tum anq ex iegato ad eũ
puemat insi pp̃ spem futi pet¬
uli aminunꝗd ergo inpendẽ¬
ti sit. in legatanus fu̾it pinde
atꝙ si qua alia cã spem iegati

Expanded text:
. Uideamus, si ei, cum quo de peculio actio erit, liberatio testamento legata sit, an, si die, quo legata cedere solent, nihil in peculio sit, legatadebitor fuit, nec procedit, ut emolumentum aliquid ex legato ad eum perueniat nisi propter spem futuri peculii. numquid ergo in pendenti sit, an legatarius fuerit, perinde atque si qua alia causa spem legati
Abbreviated transcription (Latin):
exseq̃nti testõ. idita hrditate
an debitores quibrpͥore testõ
lit̾ntio urencta erat consequi
possint. ut ⁊̃ enus qnͣtitatis no¬
mine post priꝰ testm̃ dełerepe¬

Expanded text:
sequenti testamento hereditate an debitores, quibus priori testamento liberatio relicta erat, consequi possint, ut etiam eius quantitatis nomine, quam post prius testamen
Abbreviated transcription (Latin):
suum ut cum lib̾aret an ꝓ pa¬
bat eum exig̾c utroq emmmo
libandus ẽ depitor ⁊utroꝙ ca¬
su comictit ultro ad liband̾
cor adiecta ⁊̃ peti q comp̃ hensũ
ẽ posse s pot̾it hoc idici. si tu

Expanded text:
sit ut eum liberaret an prohibeat eum exigere: utroque enim modo liberandus est debitor et utroque casu competit ultro ad liberandtione adiecta etiam peti quod comprehensum est posse. sed poterit hoc dici si ita
Abbreviated transcription (Latin):
igoms ut c̃ apͥiuł. tcͣtatum.
Si isqui stipulatus stichum
aut x dampnau̾it nrdemsti¬
Mhum ñ petere legatum uase
torlibetur. q̃ resutiq debito¬

Expanded text:
m. Si is qui stipulatus Stichum aut decem damnauerit heredem Stichum non petere, legatum ualere to liberetur: quae res utique debito
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ in eo templo ñ insi aut ereci aut
argentea tm̃ sint cona nrdessei¬
e utraꝙ exargento an aurosi¬
gnum pon̾e ꝯpellenti st̃ an ere¬
abos. Si ux̃ori m̃dus mun¬
coris legatus cẽt ea tm̃mõ de¬
fab̾angentarius uxori ita legas¬
ser. ¶Cum ĩlegatum eẽt argẽ¬
tum ꝙ intomo mea erit c̃ mo¬
riar offiliusn ꝙ depoitũmẽ a
se nec ꝙ ꝯmodatum reliquifs
irgentum legatum iudi.i.¬

Expanded text:
 in eo templo non nisi aut aerea aut argentea tantum sint dona, heredes Seiae utrum ex argento an ex auro signum ponere compellendi sunt an aeres. Si uxori mundus muliebris legatus esset, ea tantummodo defaber argentarius uxori ita legasset. Cum ita legatum esset: 'argentum, quod domo me‹a› erit cum moriar', Ofilius nec quod depositum a se nec quod commodatum reliquisset argentum legatum uider
Abbreviated transcription (Latin):
sidonationis cĩ sidcinssor int̾¬
uemt nec hãt adusus reum
regressum ur quid si ad fidciꝰ¬
um dedit ucesua ip̃cq fider¬
sit pactoͣ ẽreus ub̾andus auo¬
sideuissoridandam q̃ reoꝯpe¬
tit. s cumi aua sit mens legan¬
cis. aliapasciscentis nequaqua
ħ̾ dicimus ꝙ si fidcuissori sit li
dus. s mic̃puto inc̃dum accip¬
uc fuit aut ineam rem socius
cio teticta pr̃em pacto lib̾and̾
securitatem n pr̃proc legatu
ꝯsequit᷑ maxime in quid c̾rei
diuortum ubationem dotis
iegauit. nam Muncl die lega¬
ticedente soluendo ñ sit legara¬
num̃ eẽ ⁊utrumꝙ ait soluitũ
repet̾e non posso s ẽ uerius qd̃
marcelius nottit pr̃em itpct̾e

Expanded text:
si donationis causa fideiussor intervenit nec habet adversus reum regressum? vel quid si ad fideiuum dederit uice sua ipseque fideiusserit? pacto est reus liberandus. atqfideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legantis, alia paciscentis, nequaquam hoc dicimus. Quod si fideiussori sit libdus. sed et hic puto interdum accepuere fuit aut in eam rem socius tio relicta, patrem pacto liberandusecuritatem enim pater per hoc legatum consequitur: maxime, inquit, cum diuortium liberationem dotis legauit: nam et hunc, licet die legati cedente soluendo non sit, legatarium esse: et utrumque ait solutum repetere non posse. sed est uerius quod Marcellus notat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ comp̾hensa. ¶Is qui redde ro¬
nes uissus sit ñ iudetur sat̾ fac̾e
si renqum reddat ñ etuit᷑is rõmoꝰ
Si hr̃s uetitus sit ag̾e cum co ꝗ
negã defuncti gesserit non ind̾¬
tur obligõei prelegata q̃ doio ł
incerti doum. excepcõne exel¬
udi pot. ¶⁊ eiub̾atio recte lega¬
tur ap̃ qutm deposũo. ułcui
ꝯmoduuo pignori ue dedo ual
eiqm ex furtiua ca mͥ cure o¬

Expanded text:
Is, qui reddere rationes iussus sit, non uidetur satisfacere, si reliquum reddat non editis rationibus. Si heres uetitus sit agere cum eo, qui negotia defuncti gesserit, non uidetur obligatio ei praelegata, quae dolo uel ex incerti doli mali exceptione excludi potest. Et ei liberatio recte legatur, apud quem deposuero uel cui commodauero pignoriue dedero uel ei quem ex furtiua causa
Abbreviated transcription (Latin):
crechitor debitoriqui ic excep¬
bitor cieditori legn̾ris in teui¬
gendum er̾ excpcoem eam re¬
mitai creclitori uoluisse.
re namnz hrdis hr̃s agrre. n
ab hrdis herede petipot ¶ Nrdis¬

Expanded text:
creditor debitori, qui se excepbitor creditori legauerit, intellegendum erit exceptionem eum remitti creditori uoluisse. re: nam neque heredis heres agere neque ab heredis herede potest peti
Abbreviated transcription (Latin):
tug̃. scribussi quis decedens cyro¬
graphum scnticio decłit ut pꝰ
mortem suam seio det. aut si
conuanuss sibi recidet demde
ticurs defuncto donatore scio
detłit ⁊hr̃s eius petat debitu
de effectu legati uid̾amusisi
quid̾mi chi lib̾atio sit relicta
cum solus sim debitor siuc a
me petatur excepcione utipos¬
sim sũ nonpetatur possum a¬
g̾c̃ ut uber pacceptuatione
ss ⁊ si cum alio sim debitor pu¬
caduorei sumus ꝓmittendi
mͥ soũtestõr consuitum uo¬
unt agendo conseqrͣ non ut
accepto lłer nec ⁊ conreus
n eus libetur cumꝰ testõris uo¬
lintatem s pacto lib̾abor ¶ S
quio si sccuĩ fuimus uideamꝰ
ne ꝑ acceptuacõm debeam lub̾¬
ari alioquindum a coneome¬
o peretur ego in quirtor ⁊ ĩiur.

Expanded text:
um scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si convaluisset, sibi redderet, deinde Titius defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, de effectu legati videamus. et si quidem mihi liberatio sit relicta, cum solus sim debitor, sive a me petatur, exceptione uti possum, siue non petatur, poss‹u›m agere, ut liberer per acceptilationem. sed et si cum alio sim debitor, puta duo rei fuimus promittendi, et mihi soli testator consultum uoluit, agendo consequar, non ut accepto liberer, ne etiam conreus meus liberetur contra testatoris uoluntatem, sed pacto liberabor. sed quid si socii fuimus? uideamus, ne per acceptilationem debeam liberari: alioquin, dum a conreo meo petitur, ego inquietor.
Abbreviated transcription (Latin):
scio deoitori suo ita iegauit do
debebat p̾teagenalit dampnaũ
hr̃des fidciꝙ corum ꝯmisit u¬
ti darent iestitu̾entq unic̾ꝙ
quicqd eis legass postea senis
aliam p̾fea pecumã aticio mu¬
tuatus e q̃ro anhoc quoo pec. q̃¬

Expanded text:
Seio debitori suo ita legavit: "do debebat". praeterea generaliter damnavit heredes fideique eorum commisit, uti darent restituerent unicuique, quidquid ei legasset. postea Seius aliam praeterea pecuniam a Titio mutuatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Irdemdãpfatum a fiteuisso
uctitum si a sideiussore petat
celsus ait muiam dubitacõm
hre ꝗn hr̃de pet̾e acebitore ue¬
titones nr̃s hrõis pet̾e possit.
iegni iam certum ẽ. s isi cert̾
ẽ cyrgraphum quis decedens
debitori suo octñt excepcõm

Expanded text:
it, et ad hoc peruenietur exemplouetitum, si a fideiussore petat,Celsus ait nullam dubitationem habere, quin herede petere a debitore uetito nec heres heredis petere possit. legari iam certum est. Sed et si chirographum quis decedens debitori suo dederit, exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
ince palnola uestmm̃ta stragła
amstrapa. ⁊ sagareli quop si¬
milia puerilia sunt q̃ ad nul¬
ium alium usũ ꝑtinent infi
puerilem ⁊ ueniti toge p̾texte
anicui achilandes paltiaꝙ¬

Expanded text:
tunicae palliola uestimenta stragula amfitapa et saga reliquaque similia. puerilia sunt, quae ad nullum alium usum pertinent nisi puerilem, ueluti togae praetextae aliculae chlamydes pallia
Abbreviated transcription (Latin):
diminũe exlegato tc̃mulie
nipõ irc .u. libre auri debebũ¬
t᷑. nec doli .mn. excepcio nocebit
adusus petͣentẽ ꝙ si ita legasset
erit tunc rectissime scrib qntͦ
rãt inse ⁊ demonstr̃acom leg¬
ati iargum̃tum ideoipo iu¬
re alienata libra auriampliꝰ

Expanded text:
deminuere ex legato, tunc mulieri ipso iure quinque librae auri debebuntur nec doli mali exceptio nocebit aduersus petentem. Quod si ita legasset ectissime scribit Quintus habeat in se et demonstrationem legati et argumentum: ideoque ipso iure alienata libra auri ampliu
Abbreviated transcription (Latin):
stõ suo detiratorib susita ca
faciat.rem ⁊ ip̃e tractaui quero
anronem cure prdes adulti a
curatorib pet̾t possent cum de¬
finctus ut exũbis testi apparet
ꝯfessus sit sc omnẽ rem suam

Expanded text:
to suo de curatoribus suis ita cafaciat: rem enim ipse tractaui'. quaero, an rationem curae heredes adulti a curatoribus petere possint, cum defunctus, ut ex uerbis testamenti apparet, confesssus sit se omnem rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
eiuisgñis non c̃ẽ. ¶ Quidam pri¬
filiamea dulcissima emedio
simptotioiq baocto orram̃¬
tum oẽ meu muncore c̃ au¬
ro ⁊ siq̃ alia muncpria appar¬
u̾ĩt c̃ testatrix negͦatrix fint ã
ñ soium argentum ꝙ indomo
uł int̾ horreum usib eius fu¬
it iegato cedat s ⁊̃ quod in basi
suu ꝑatum n mndi id legatũ
soieret insidchꝰ quorsensisse is
ĩ ixndisse uasis electrinis legatis
quibo qr argenti. aut electri
habcount siutrum argentũ
clectro aut cicctrum argento
cedat id exaspectu uasorum
facilius intelligi posse ꝙ siĩ
obscuro sint inspiciendum
ẽ in utroꝙ nuõ ea uasi is qui

Expanded text:
eius generis non esse. Quidam prifilia mea dulcissima e medio sumito tibique habeto ornamentum omne meum muliebre cum auro et si qua alia muliebria apparueri‹n›t', cum testatrix negotiatrix fuerit, an non solum argentum, quod in domo uel intra horreum usibus eius fuit, legato cedit, sed etiam quod in basilsuum paratum, non uideri id legatum, soleret, nisi de eo quoque sensisse is  refert ita respondisse uasis electrinis legatis quibus quaeritur, argenti aut electri habebant, sed utrum argentum electro an electrum argento cedat? id ex aspectu uasorum facilius intellegi posse: quod si in obscuro sit, inspiciendum est, in utro numero ea uasa is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nĩsutuparctur legare possu¬
mins. ¶ tõt hr̃s dampnari ut
ad certum tps non petat a de¬
bitore suo s si sine duoio nree
ubarc eum int̾id tempus

Expanded text:
liberetur, legare possumus. Potest heres damnari, ut ad certum tempus non petat a debitore: sed sine dubio nec liberare eum intra id tempus
Abbreviated transcription (Latin):
diculis argenitis abi
posst̃ argento fco cedunt ¶ auro
is ulligata margarite q̃ ornam̃¬
tis muliebrib contocte sunt u̾
ihus aspectus aun potentior
sit auro scõ aniu̾ant. iurta era¬
blemãta q̃ in iapioior abfidib
argentris eẽnt ⁊ replumͣbari pꝰ¬
sent debigaulus ait s labeo im

Expanded text:
diculis argenteis adiupossunt, argento facto cedunt. Auro fis illigata. margaritae, quae ita ornamentis muliebribus contextae sunt, ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto adnumerantur. aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et replumbari possent, deberi Gallus ait: sed Labeo im
Abbreviated transcription (Latin):
Iqña alt̾ius gñis mat̾ia auro ar¬
gento uemiecta sit sũ factum
aur argentum iegetur ⁊id
q miectum ẽ debetur.utra ꝙ
utͥusq mat̾ie sit accessio. nis¬
su atqusu rei ⁊suetudis pa¬

Expanded text:
ndo alterius generis materia auro argentoue iniecta sit, si factum aurum uel argentum legetur, et id quod iniectum est debetur. Utra autem utrius materiae sit accessio, uisu atque usu rei, consuetudinis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝓminciauit ut mau̾a pretu
antutores audiendisunt ab
hac sin̾a pupillum̃ adũsus
ato certi pond̃is mat̾iam pra
nussit rettẽ ꝓmintiasseuidi.¬
U.Seie duicissunt pocurũ
muto ut darent q̃ro cum in
h̾rditate ñ sint nisi trulle sci¬

Expanded text:
ntiauit, ut materia praestetur, an tutores audiendi sint ab hac sententia pupillum, aduersusato certi ponderis materiam praestari iussit, recte pronuntiasse uidSeiae dulcissimae poculum ommitto ut darent.' quaero, cum in hereditate non sint nisi truellae scy
Abbreviated transcription (Latin):
¶Argento legato ñ prito uentris
ca habita scaphiã contip̾i qr ar¬
genti nũo non nñtur. ¶argen¬
tum fc̃m recte quis itadiffimer̃
ni mundo n inornamen¬
tis. fit. Aplꝰ¬

Expanded text:
Argento legato non puto ventris causa habita scafia contineri, quia argenti numero non habentur. Argentum factum recte quis ita definierineque in mundo neque in ornamentis insit. Al
Abbreviated transcription (Latin):
nimurargent̾ st̃m legatum ẽ
sifractum̃ uł collisum sit ñ ꝯti¬
netur. ẜuns n existimat aur̃ i
agent̃ fc̃m id uidi quo ⁊ mo de
uri possumus argentu. x fcm̃ti ⁊¬

Expanded text:
argentum factum legatum est, si fractum aut collisum sit, non continetur: Seruius enim existimat aurum uel argentum factum id uideri, quo commode uti possumus, argentum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Argum̃to sunt ⁊̃natio¬
nes quedam ueluti sarma¬
tarumq̃ pellibꝰ teguntur
ansto ⁊̃ coactilĩ iuesti ceder
hins legato ced̾e uice margała¬
r̃. ¶Item fibuleornam̃tori
i igis qͣm uestis sum upeliata

Expanded text:
Argumento sunt etiam nationes quaedam, ueluti Sarmatarum, quae pellibus teguntur. Aristo etiam coactilia uesti cedere huic legato cedere. Uittae margaritarum, item fibulae ornamentorum magis quam u
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃m s criabatur fuĩ appellacõne
neoitur ꝙ celari cepit ⁊ puto nõ¬
ꝯtim sicui forte celatum argen¬
tum iegatum sit ¶ Si cui escari¬
um argenteum iegatum sit id
stri sunt ¶ ꝑueniamus ⁊ ad ge¬
mas inclusas argrnto auroꝙ
spectamus quid cuiusqrei or¬
dmande cã adbib̾atur ut acces¬
sio ceclat pͥncipali cedent igr̃ gẽ¬
me fi̾alis uł iancib inclusc au¬
roargento ue s incoromi mĩa¬
r gemme coronis cedent. ⁊ hcc
m̾sis ¶ In margaritis quoo ⁊ auro
iõ c̃. nam si margarite ordm̾ãdi
dent si cont᷑ aurum margaritis
cedit ud̃ ingemimis amius in¬
matie quas ut reft̾ sab̾.l. ad ui

Expanded text:
abatur, facti appellatione nebitur, quod caelari coepit? et puto contineri, si cui forte caelatum sit argentum legatum. Si cui escarium argentum legatum sit, id strumenti sunt. Perveniamus et ad gemmas inclusas argento auroquspectamus, quid cuius rei ornandae causa adhibetur, ut accessio cedat principali. cedent igitur gemmae, fialis vel lancibus inclusae, auro argentove. Sed et in coronis mensarum gemmae coronis cedent et hae mensis. In margaritis quoque et auro idem est: nam si margaritae auri ornandi dunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmis anulis inmateriae, quas, ut refert Sabinus li
Abbreviated transcription (Latin):
rgaritis detraxiss.
s cufficuitatem facit mens
legantis si ip̃e soiitus fuit u¬
ti quadam ueste que ⁊̃muli
ir u̾a mulicbris aut iurilis sit.

Expanded text:
rgaritis detraxisset.sed difficultatem facit mens legantis, si et ipse solitus fuerit uti quadam ueste, quae etiut muliebris aut uirilis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
si ab aurifice ei repensum ñ eẽt
p̃. hoc ⁊ ex parte u̾m t̃ uex parte
fłm. nam de ed quod deletur
sñ dubio ut puta si auriubras
stipulatus fu̾it hoc aurum ꝙ ci
debetur exstipuiatu ñ ptinet ao
uxorem cumunin factum ad¬
aurifioc fłm ẽ si aurum oed̾at iͣ
ut exeo auro aliquio sibi fiet
nam tuncl. ap̾ aurificem sit
aur̃ dominiũ tũ ñ mutatur
manet tñ eius qui decdit. ⁊ tñ ur̃¬

Expanded text:
si ab aurifice ei repensum non esset, ius. hoc ex parte uerum est, ex parte falsum. nam de eo, quod debetur, sine dubio: ut puta si auri libras stipulatus fuerit, hoc aurum quod ei deberetur ex stipulatu, non pertinet ad uxorem, cum illius factum adaurifice falsum est, si aurum dederit ita, ut ex eo auro aliquid sibi faceret: nam tunc, licet apud aurificem sit aurum, dominium tamen non mutauit manet tamen eius qui dedit et
Abbreviated transcription (Latin):
entaria i siqua simiua dicipꝰ¬
st̃ ueniti labatioriscusornam̃¬
torum ħ uite mittre scinimit᷑¬
mitre etiiantnca. acuscum
margarita ꝙ̃ mułres nr̃e sol¬
ent reticula crocufantia sa c̃
si nõ solute sunt urqui aui
iapides siquid̾ exemptiles st̃
⁊ si mnoc sint resolutut recõ¬
ponantur ornam̃toꝵ iocosu̾t
ꝙ si adhuc sintrudes iapulii
torum ioco ñ erunt nͥ auia mes
fuit testants quiꝰ quor q̃ id¬

Expanded text:
entaria et si qua similia dici possunt, ueluti lauatio riscus. ornamentorum haec: uittae mitrae semimitrae calautica acus cum margarita, quam mulieres habere solent, reticula crocyfantia. sicutsi non soluta sunt uel qui alii lapides si quidem exemptiles sint, et si in hoc sint resoluti ut componantur, ornamentorum loco sunt. quod si adhuc sint rudes lapilli entorum loco non erunt, nisi alia mens fuit testantis, qui haec q