comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit.S quod sequit᷑. et esfundet᷑
sanguis eoꝵ sicut humus. et corpora
eorũ sicut stercora bonũ: uidetur ab¬
surdũ. ut in resurrectione mortuoꝵ
et in consũmatiõe mundi atq uidi¬
cio. dicamus effundi sangumẽ et cor¬
pora iacere quasi stercora. Illud gͥ qd
ad noe dr̃. et sanguinẽ animarũ ur̃a¬
rũ reqͥram de manu omniũ bestia¬
rũ et de manu hominis : et de manii
frĩs eiꝰ reqͥrã animã hominis qͥ effu¬
derit sanguinẽ hoĩs. ꝓ sanguine eiꝰ
effrindetur sanguis illuis: et in resur¬
rectione credere ridiculũ est. et in ui¬
ta hac stare ñ potest. Quanti enĩ effu-¬
derunt sanguinẽ ⁊ et sanguis eoꝵ
effusus non ẽ: Ot alii occiderunt
hominẽ ueneno: uel suspendio: e
tam̃ cũ homo mortuussit. non est
uit: debet intelligi. Quod qͥ effuderte
siue ꝑscandalũ. siue ꝑ pu̾sitatẽ dociri¬
ne: in die iuidicii effundet᷑ ab eo etiã id
qd̾ sibi uidebat᷑ habere uitale. et coget᷑

Expanded text:
peccavit. Sed quod sequitur: Et effundetur sanguis eorum sicut humus, et corpora eorum sicut stercora boum, videtur absurdum, ut in resurrectione mortuorum, et in consummatione mundi atque judicio, dicamus effundi sanguinem et corpora jacere quasi stercora. Igitur illud quod ad Noe dicitur: Et sanguinem animarum vestrarum requiram de manu omnium bestiarum, et de manu hominis, et de manu fratris requiram animam hominis, qui effuderit sanguinem hominis: pro sanguine ejus effundetur sanguis illius , et in resurrectione credere ridiculum est, et in vita haec stare non potest. Quanti enim effuderunt sanguinem, et sanguis eorum effusus non est? et alii occiderunt hominem veneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est vit, debet intelligi: quod qui effuderit, sive per scandalum, sive perversitate doctrinae, in die judicii effundetur ab eo, id est, quod sibi videbatur habere vitale, cogetur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃notauimꝰ. Nec in hebraico enĩ nec a-¬
pud ullũ fertur interp̃tem: et conte¬
xtũ capituli sensũq conturbat. ñ qͥa
difficile fuerit qͦmcũq et hoc posito
sententiã texere: s semel ilecreuimꝰ ue¬
ritatẽ interp̃tatiõis. et lectoris magis
eruditi. quã uulgi iudiciũ seqͥ. Au¬
diui obpbriũ moab et blasphemias
filioꝵ. ammon que exꝑbrauert ꝓplo
meo: et magnificat sunt suꝑ t̾minos¬

Expanded text:
praenotavimus, nec in Hebraeo enim, nec apraenotavimus, nec in Hebraeo enim, nec apud ullum fertur interpretum, et contextum capituli sensumque conturbat: non quod difficile fuerit quomodocumque et hoc posito sententiam texere; sed semel decrevimus veritatem interpretationis, et lectoris magis eruditi, quam vulgi judicium sequi. Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, quae exprobraverunt populo meo
Abbreviated transcription (Latin):
eos sermo dei uel in consũmatiõe et
sine mundi. uel cotidie ꝑ eccłiasticos
iuiros. et qui possunt cũ apło dicere.
dant᷑ de pͥstims habitationib sius: et
illa regio que pͥus gregem ꝑditũ con¬
tinebat. incipiat ẽẽ ouile pexoꝵ. xp̃i
et uidas idẽ uera confessio. habitet
in funicłis maris. Cũq iam ceꝑit ẽẽ
mundus ad uesꝑam. et de multis uo¬
catis. pauci electi. qͥ nc reliqͥ uocantur
de domo uida pauerint eos qͥ pͥmum
in mari et increta et in m̃dacio pasce¬
bant᷑: declinabunt in domib ascalo¬
nis. id ẽ ubi pͥus ignis diaboli et inter¬
fectoꝵ manabat cruor. Ascalon enuim
int̃pretat᷑ ignis homicida. Et hoc fiet
qͥa insitabit dñs ppłm suũ: et hi qui
ante facile capiebant᷑ sophismatib
hereticoꝵ. qmͣuis decaptiuitate ueni¬
entes. uincent aduersarios suos. et ha¬
bitabunt intabernacłis eoꝵ. Qcł aũt
legit᷑ in lxx. a facie filioꝵ uida: obelo

Expanded text:
eos sermo Dei, vel in consummatione et eos sermo Dei, vel in consummatione et fine mundi, vel quotidie per ecclesiasticos viros, et qui possunt cum apostolo dicere: dantur de pristinis habitationibus suis, et illa regio quae prius gregem perditum continebat, incipiat esse ovile pecorum Christi; et Judas, id est, vera confessio, habitet in funiculis maris. Cumque jam coeperit esse mundus ad vesperam, et de multis vocatis pauci electi, et qui nunc reliqui vocantur de domo Juda, paverint eos qui primum in mari, et in Creta, et in mendacio pascebantur: declinabunt in domibus Ascalonis, id est ubi prius ignis diaboli et interfectorum manabat cruor: Ascalon enim interpretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia visitabit Dominus populum suum, et hi qui ante facile capiebantur sophismatibus haereticorum, quasi de captivitate venientes, vincent adversarios suos, et habitabunt 702 in tabernaculis eorum. Quod autem legitur in LXX, A facie filiorum Juda, obelo
Abbreviated transcription (Latin):
que omĩa cũ interp̃tatione nr̃a faci
ic translationi congruert̃. scribit᷑ in
.lxx. et erit creta pascua gregis. Igitur
et iuilgate editio nis ceptã
semel tenentes semitã: querimus
sicubi alibi in scripturis scĩs nom̃ cre¬
te legerimꝰ: et in fallor in promptu ẽ.
Cretenses semꝑ mendaces: male bestie
uentris pigri. Cestimoniũ hoc uerũ ẽ.
est. Qui fuictuant et circũferuntur
om̃i uento doctrine: in deceptione
hominũ. in uersutia erroris. Isti cum
debuerint in terra confessionis. hoc ẽ
in terra habitare uidee: uoluerunt
magis aduene ẽẽ cretensiũ. qͥ diuer¬
sis maris fluctib hinc indetundunt᷑
et sonant ere coribantio: et sunt iuixta
apłm quasi cymbalũ tinniens. Et qͣp
aduene sunt cretensiũ: ideosermo ctĩ
hoc est cõminatio fit ad illos. Dicunt᷑¬
enĩ terra chanaam semꝑ in fluctu.
semꝑ in motu: et terra allophiloꝵ.
Alieni enĩ a do in funiculo maris. et
in crete regione uersant᷑. fit itaq ad

Expanded text:
quae omnia cum interpretatione nostra faciuic translationi congruerunt, scribitur in LXX: Et erit Creta pascua gregis, et ovilet Vulgatae editionis coeptam semel tenentes semitam, quaerimus an alibi in Scripturis sanctis nomen Cretae legerimus. Et, ni fallor, illud in promptu est: Cretenses semper mendaces: malae bestiae, ventres pigri: testimonium hoc verum est . Qui fluctuant et circumferuntur omni vento doctrinae in deceptione hominum, in versutia erroris: isti cum debuerint in terra confessionis, hoc est, in terra habitare Judaeae, voluerunt magis advenae esse Cretensium, qui diversis maris fluctibus hinc inde tunduntur, et sonant aere Corybantio, et sunt, juxta Apostolum, quasi cymbalum tinniens . Et quia advenae sunt Cretensium, ideo sermo Dei, hoc est, comminatio fit ad illos: et dicuntur terra Chanaan semper in fluctu, semper in motu, et terra Allophylorum: alieni enim a Deo, in funiculo maris et in Cretae regione versantur. Fit itaque ad
Abbreviated transcription (Latin):
briũ moab. et contumelias filioꝵ am¬
mon: in quib exꝓbrauert̃ ppłõ meq.
et magnificati st̃ suꝑ terminos meos.
silii ammon quasi gomorra: et damas:¬
cus derelicta quasi aceruus harene. et
dissipata usq in sempit̃nũ. Et qͥ reliqͥ
suerint de ppło meo. diripient eos: et
residui gentis mee possideb̾t eos. hoc
eut eisꝓ contumelia sua: quia expbra¬
uerunt et magnificati sc̃ suꝑ dñm õi¬
potentẽ. Manifestus erit dñs suꝑ eos.
et dispdet om̃s deos gentiũ terre: et
adorabunt eũ singuli de loco suo om̃s
insule gentiũ. Quod excepto dani¬
hel ꝓpħa. qͥ quatuor regnoꝵ sepius cer¬
nit uisiones. et eoꝵ differentias sub
aliis atq aliis imaginib exponit
isaias. ieremias. iezechiel faciunt.
ut post uisionẽ iude. aduersũ cet̾as
nationes. que in circuitu eiꝰ sunt uer¬
tant uaticiniũ et iuxta idiomata

Expanded text:
brium Moab, et contumelias filiorum Ammon: in quibus exprobraverunt populo meo, et magnificati sunt super terminos meos. filii Ammon quasi Gomorrha, et Damascus derelicta quasi acervus areae, et dissipata usque in sempiternum, et qui reliqui fuerint de populo meo, diripient eos, et residui gentis meae possidebunt eos: hoc erit eis pro contumelia sua, quia exprobraverunt et magnificati sunt super Dominum omnipotentem: manifestus erit Dominus super eos, et disperdet omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium. Quod excepto Daniele propheta, qui quatuor regnorum saepius cernit visiones, et eorum differentias sub aliis atque aliis imaginibus exponit , Isaias, Jeremias, Ezechiel faciunt, ut post visionem Judae adversum caeteras nationes, quae in circuitu ejus sunt, vertant vaticinium, e
Abbreviated transcription (Latin):
seqnͣtur. D ies nebule erit et turbinis
Neniet enĩ suꝑ eũ tempestas dñi. et
clangor tube: quã apłs significat di¬
cens. In nouissima tuba. Erit enĩ dies
tube et clangoris suꝑ ciuitates muni¬
tas: quas sibi multitu dine peccatoꝵ
cũ cham edificauer̃t. Et suꝑ angłos
excelsos: oꝑa puersa. et a rectauia
dñi declinantia. Unde a saluatore ar¬
adorent in angulis platearũ. Hia
enĩ recta et ad paradisũ tendens. ar¬
ta et angusta est: que ducit ad uitã.
Nia autẽ fracta. habens angulos et
tortuosa. lata et spaciosa ẽ: que ducit
ad mortẽ. Simulq inter uerba seue¬
ritatis dñi cerne clem̃tiã: qđ ꝓpterea
amara sit dies. et dies ire. et dies tribu¬
lationis. et dies tube et clangoris. ut
cuutates male munite et puersi angu-¬
h destruantur. Et tribulabo ho¬
mines. et ambulabunt ut ceci. qͥa
dño peccauert: et essundet᷑ sanguis
coꝵ sicut humꝰ. et corpus eoꝵ sicut ster

Expanded text:
sequantur. Dies erit nebulae et turbinis; sequantur. Dies erit nebulae et turbinis; veniet enim super eum tempestas Domini, et clangor tubae, quam Apostolus significat, dicens: In novissima tuba . Erit enim dies tubae et clangoris super civitates munitas, quas sibi in multitudine peccatorum cum Cain aedificaverant. Et super angulos excelsos, opera perversa et a recta via Domini declinantia . Unde et a Salvatore aradorent in angulis platearum . Via enim recta et tendens ad paradisum arcta, et angusta est quae ducit ad vitam. Via autem fracta habens angulos et tortuosa, lata, et spatiosa est, quae ducit ad mortem . Simulque inter verba severitatis Domini cerne clementiam, quod propterea amara sit dies, et dies irae, et dies tribulationis, et dies tubae et clangoris, ut civitates male munitae et perversi anguli destruantur. Et tribulabo homines, et ambulabunt ut caeci, quia Domino peccaverunt: et effundetur sanguis eorum sicut humus, et
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. ut illis flere plusliceat. Et
dubitet aliqͥs cũ hec uideat de die
tribulationis et angustie. de die ca¬
lamitatis et miserie: de die tenebra¬
rũ et caliginis. de die nebule et tur¬
binis: de die tube et clangoris.Ha¬
bent enĩ et in luctu tubas: et iuxta
ꝓpħiam uox sollemnitatis uersa est
in planctũ. Ululant super cineres
scũarii. et suꝑ altare destructũ : et
suꝑ ciuitates quondã munitas. et
super excelsos angulos tẽpli: de qͥb
quondã iacobũ frẽm dñi p̃cipitaue¬
runt. hec de captiuitate dicta sint
iuideoꝵ. Ceterũ si diem ut supra
referamus ad consũmationẽ mundi
siue ad uniuscuiꝰq exitũ uite : mal¬
nifesta erit int̾pretatio. quod uox
diei dñi amara sit. et necessitate
plena. et ira. et tribuletur ibi fortis.
nobis: quia miseri facti sumꝰ. Dies
tenebrarũ. Omnis enĩ qͥ male oꝑatur
odit lum̃: et ñ uenit ad lucẽ. Et neceẽ
est: ut qui lum̃ oderit. eũ tenebre con¬

Expanded text:
postulat, ut illis flere plus liceat; et postulat, ut illis flere plus liceat; et dubitat aliquis, cum haec videat, de die tribulationis et angustiae, de die calamitatis et miseriae, de die tenebrarum et caliginis, de die nebulae et turbinis, de die tubae et clangoris? Habent enim et in luctu tubas, et, juxta prophetiam, vox solemnitatis versa est in planctum. Ululant super cineres Sanctuarii, et super altare destructum, et super civitates quondam munitas, et super excelsos angulos templi, de quibus quondam Jacobum fratrem Domini praecipitaverunt. Haec de captivitate dicta sint Judaeorum. Caeterum si diem Domini, ut supra, referamus ad consummationem mundi, sive ad uniuscujusque exitum vitae, manifesta 693 erit interpretatio, quod vox diei Domini amara sit, et necessitate plena et ira, et tribuletur ibi fortis: nobis, quia miseri facti sumus. Dies tenebrarum: Omnis enim qui male operatur, odit lumen, et non venit ad lucem ; et necesse est ut qui lumen oderit, eum tenebrae con
Abbreviated transcription (Latin):
Legamꝰ iosephũ et ꝓpħiam sophonie:
tũ decaptiuitate dicendũ ẽ: s usq
ad p̃sentẽ diem ꝑfidi coloni. post
interfectionẽ seruoꝵ et ad extremũ
filii dei excepto planctu ꝓhibentur
ingredi ierłm. Et ut rumã sue eis
flere liceat ciuitatis: p̃cio redimunt.
Et qui quondã emerant sanguinẽ
exp̃i: emunt lacͥmas suas. Et nefle¬
tus qͥdem cis gratuitus sit: uideas in
die qua capta est a romanis et diru¬
ta ierłm uenire ppłm lugubrẽ ⁊ con¬
fluere decrepitas mulierculas. et se¬
nes annis. pannisq obsitos: in cor¬
porib et in habitu suo. irã dñi de¬
monstrantes. Congregat᷑ turbami
seroꝵ : et patibulo dñi choruscante.
et radiante anastasi eius. de oluieti
quoq monte crucis fulgente uexil¬
lo: plangere ruinas tẽpli sui. ppłm mi-¬
serũ: et tam̃ non eẽ miserabilẽ. Ad¬
huc fletus ingenis. et liuida brachia
et sparsi crines: et milites mercedẽ

Expanded text:
Legamus Josephum et prophetiam Sophoniae,Legamus Josephum et prophetiam Sophoniae,tum de captivitate dicendum est, sed usque ad praesentem diem, perfidi coloni post interfectionem servorum, et ad extremum Filii Dei, excepto planctu, prohibentur ingredi Jerusalem, et ut ruinam suae eis flere liceat civitatis, pretio redimunt, ut qui quondam emerant sanguinem Christi, emant lacrymas suas: et ne fletus quidem eis gratuitus sit. Videas in die quo capta est a Romanis et diruta Jerusalem, venire populum lugubrem, confluere decrepitas mulierculas, et senes pannis annisque obsitos, in corporibus et in habitu suo iram Domini demonstrantes. Congregatur turba serorum, et patibulo Domini coruscante, ac radiante ἀναστάσει ejus, de Oliveti monte quoque crucis fulgente vexillo, plangere ruinas templi sui populum miserum, et tamen non esse miserabilem: adhuc fletus in genis et livida brachia, et sparsi crines, et miles mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ dñm ꝓuocauer̃t. diem a dño
constitutã: in qua ñ imbecilles qui¬
libet. s fortissimi uiri depͥment᷑: et ue¬
niet suꝑ eos ira infinẽ. Seꝑe qͥppe et
ante irã dñi sustinuerant: s ira illa
ñ fuerat consũmatiois et finis. Quid
necẽẽ est nunc descͥhere. quantas in
utͣq captuuitate sustinuerint cala¬
mitates: et quomͦ qͥ lum̃ dñi respue¬
runt in tenebris et caligine uersati
sint. et qͥ noluer̃t̃ sollemniũ dierum
audire tubas. audierint clamorẽ bel-
gis ẽc quã auriũ iudiciũ. Nobis p̃ser¬
tim qͥ ñc in ista sumꝰ ꝓuntia: licet ui¬
dere. licet ꝓbare que scͥpta sunt. Uix
ruinarũ parua uestigia: in magnis
quondã urbib cernimꝰ. Sylo. ubi ta¬
bernacłm et archa testam̃ti dñi fuit:
uix altaris testam̃ta monstrant᷑. Ga-¬
baa illa ciuitas saul: usq ad funda¬
m̃ta diruta. Rama et bethoron. et
relique urbes nobiles a salomone con¬
structe: parui uiculi demonstrãtur.

Expanded text:
em a Domino constitutam, in qua non imbecillis quilibet, sed fortissimi viri deprimentur, et veniet super eos ira in finem. Saepe quippe et ante iram Domini sustinuerunt; sed ira illa non fuerat consummationis et finis . Quid necesse est nunc describere quantas in utraque captivitate sustinuerint calamitates, et quomodo qui lucem Domini respuerunt, in tenebris et in caligine versati sint, et qui noluerunt solemnium dierum audire tubas, audierint clamorem  Al.gis esse quam aurium judicium: nobis praesertim qui nunc in ista sumus provincia licet videre, licet probare quae scripta sunt. Vix ruinarum parva vestigia in magnis quondam urbibus cernimus. Silo, ubi tabernaculum et arca Testamenti Domini fuit, vix altaris fundamenta monstrantur. Gabaa illa civitas Saulis usque ad fundamenta diruta est . Rama et Bethoron et reliquae urbes nobiles a Salomone constructae, parvi viculi demonstrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
etrã ipse mundꝰ cũ pͥncipe suo ꝑeat. et
ad maximã solitudinẽ redigat᷑. et nul¬
li miserabilis sit: s om̃s ad riunã eius
sibilent. et moueant manus suas. De
eccłia autẽ. uidetur pͥma fionte ẽẽ blas¬
phenũ. qd̾ futura sit uuia et deserta.
et bestie habitent in ea. et postea ei
cũ insultatiõe dicat᷑. hec ẽ ciuitas ma¬
lis dedita que habitabat inspe que
dicebat in corde suo. ego sũ et non ẽ
prẽt me amplus: quomͦ facta es in so¬
litudinẽ pascua bestiarũ. S qͥ consi
dauit illud apłicũ in quo dt̃. in nouis¬
simis temporib instabunt tẽpoea pessi¬
ma et erunt homines sui amatores.
auari. arrogantes. suꝑbi. blasphemi
parentib ñ obedientes: ingrati. scele¬
sti sine affectione. sine pace accusatores
intẽꝑantes crudeles. odio habentes ho¬
nũ ÷ ꝓditores. temerarii. inflati. uoluꝑ¬
tatũ suarũ amatores magis qmͣ dei
habentes formã pietatis. uirtutẽ autẽ

Expanded text:
etiam ipse mundus cum principe suo pereat, et etiam ipse mundus cum principe suo pereat, et ad maximam solitudinem redigatur, et nulli miserabilis sit, sed omnes ad ruinam ejus sibilent, et moveant manus suas. De Ecclesia autem videtur prima fronte esse blasphemum, quod ea futura sit invia et deserta, et bestiae habitent in ea, et postea ei cum insultatione dicatur: Haec est civitas malis dedita, quae habitabat in spe, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et non est praeter me amplius, quomodo facta est in solitudinem, pascua bderaverit illud Apostolicum in quo dicitur: In novissimis temporibus instabunt tempora pessima, et erunt homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum, proditores, temerarii, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei: habentes formam pietatis, virtutem autem
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥlonẽ. et metropolim habet niniuen:
et dicit inysaia. Fortitudine faciã. et
sapientie intellectu auferã terminos
gentiũ: et uires earũ depascar. Porro
quod seqͥt᷑ de riinque uastata. et pascen-¬
tur in ea greges et om̃s bestie terre. et
cameleontes. et ericii in p̃sepib eius
accubabunt. et bestie reqͥescent in car¬
dinib eius. et corui in fenestris el. et ce¬
tera: uidet᷑ mͥ iuxta illud intelligi de¬
bere. quod uel in iona. uel in naum
ꝓph̃a scͥptũ est. Et iniona qͥde nimi¬
uen idẽ speciosã que ad p̃dicationẽ
ione id ẽ columbe egie penitentiã. eccle¬
siam interp̃tati sumꝰ degentib congre-¬
gatã: in naum uͦ suꝑ mundo intelli¬
gentiã temꝑauimꝰ. Et de mundo qͥ¬
dem ñ difficile ẽ interp̃tari et dicere.
qd̾ qnͣdo ethiopes uuln̾ati gladio dñi
fuerint. et extendit manũ suã suꝑ aqͥ¬
lonẽ. et ꝑdidit assyriũ pͥncip̃e mundi.

Expanded text:
Aquilonem, et metropolim habet Niniven, Aquilonem, et metropolim habet Niniven, et dicit in Isaia: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar . Porro quod sequitur de Ninive vastata: Et pascentur in ea greges, et omnes bestiae terrae, et chamaeleontes, et hericii in praesepibus ejus accubabunt, et bestiae requiescent in cardinibus ejus, et corvi in fenestris ejus, et caetera: videtur mihi juxta illud intelligi debere, quod vel in Jona quidem Niniven, id est, speciosam, quae ad praedicationem Jonae, id est, columbae, egerit poenitentiam, Ecclesiam interpretati sumus de gentibus congregatam. In Naum vero super mundo intelligentiam temperavimus: et de mundo quidem non difficile est interpretari et dicere, quod quando Aethiopes vulnerati gladio Domini fuerint, et extenderit manum suam super Aquilonem, et perdiderit Assyrium principem mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
nigri: ibant in terrã aquilonis. Et
pulchre qͥ mouerit pedes suos et re¬
cesserit ab oriente. de qͦ idem ꝓpħa
ait. ecce uir oriens nom̃ eiꝰ. et ad oc¬
cidentẽ respex̾it: statĩ ꝑgit ad aqͥlo¬
nẽ qui ñ est dexter. s nomine dexter
uocat᷑. Quod qͥdem et corporalit̃ in¬
telligit᷑: ut quicũq in oriente stece¬
rit. ec uerterit se occidentẽ respiciens.
ad dexterã habeat aquilonẽ. quẽ
dextrũ uocant qͥ flatu illiꝰ refrixer̃t
qͥ tm̃ noĩe dexter ẽ: ceterũ re et oꝑe po
situs in sinistra ẽ. Postqͣm autẽ exten¬
derit manũ sũa suꝑ aqͥloñe dñs. ꝑdet
etiã assur: qͥ interp̾tatur eyoynon:
quẽ multi putant dirigentẽ dici. s
falsũ est. Eyoynon enĩ: coarguens
dr atq coniuncens. Et q̃m diabolus
ipse ẽ inimicus et ultor. et ipse peccata
suggerit. et postea in peccatis coarguit
peccatores: iccirco eyoynõn uocat᷑. hunc
gͦ ẽẽ reor pͥncip̃e assyrioꝵ qͥ habitat ad

Expanded text:
nigri, ibant in terram Aquilonis . Et pulchre qui moverit pedes suos, et recesserit ab Oriente, de quo idem propheta ait: Ecce vir, Oriens nomen ejus , et ad Occidentem respexerit, statim pergit ad Aquilonem, qui non est dexter, sed nomine dexter vocatur. Quod quidem et corporaliter intelligitur, 712 ut quicumque in Oriente steterit, et verterit se ad Occidentem respiciens, ad dexteram habeat Aquilonem, quem dextrum vocant qui flatu illius refrixerunt, qui tantum nomine dexter est, caeterum re et opere pom autem extenderit manum suam super Aquilonem Dominus, perdet etiam Assur, qui interpretatur εὐθύνων, quem multi putant dirigentem dici, sed falsum est: εὐθύνων enim coarguens dicitur, atque convincens. Et quoniam diabolus ipse est inimicus et ultor, et ipse peccata suggerit, et postea in peccatis coarguit peccatores, idcirco εὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor principem Assyriorum, qui habitat ad
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam dnĩ. Contumeliã patit᷑. blas¬
phemat᷑. diripiunt᷑ termini eius⁊ et il¬
le qͥd facit: Mittit reliqͥas ppłi su de
quib diximꝰ: ut sibi blasphemantes
diuidat. et in suã ducat possessionẽ.
Multo eñĩ stulto melius est serure sapren¬
det omĩa dogmata. idẽ dõs eoꝵ. et di¬
uersarũ gentiũ ydola: ut postqm simu¬
lachra que de suo sensu sͥ cõposuerant
euersa fuerint conuertant᷑ gentes ad
dñm: et unꝰqͥsq in locosuo ad oret eũ
quẽ nesciebat antea. S ed et uos ethi¬
opes interfecti gladio meo eritis. Et
extendet manũ suã suꝑ aquiloñe et
ꝑdet assur: et ponet speciosã in soli¬
tudinẽ. et minuium. et quasi deser¬
tũ. et accubabunt in medio eiꝰ greges.
om̃s bestie gentiũ: et onocrotalus. et
ericuis. in liminib eiꝰ morabunt᷑. Nox
cantantis infenestra. coruus in suꝑli-¬
minari: qm̃ attenuabo robur eius.
Hec ẽ ciuitas gloriosa habitans in con¬
ficdentia: que dicebat in corde suo. E go

Expanded text:
mini: contumeliam patitur, blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit ad reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blasphemantes dividat, et in suam ducat possessionem. Multo enim stulto melius est servire sapienrdet omnia dogmata, id est, deos eorum, et diversarum gentium idola, ut postquam simulacra, quae de suo sibi sensu composuerant, eversa fuerint, convertantur gentes ad Dominum, et unusquisque in loco suo adoret eum quem nesciebat ante. Sed et vos, Aethiopes, interfecti gladio meo eritis: et extendet manum suam super Aquilonem, et perdet Assur: et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum. Et accubabunt in medio ejus greges: omnes beericius in liminibus eius morabuntur vox cantantis in fenestra corvus in superliminari quoniam adtenuabo robur eius haec est civitas gloriosa habitans in confidentia quae dicebat in corde suo ego
Abbreviated transcription (Latin):
miserie: dies tenebrarũ et caliginis:
dies nebule et turbinis. dies tube et
clangoris: suꝑ ciuitates munitas. et
super angulos excelsos. Lxx. Cox
diei dñi amara et dura: posita ẽ for¬
tis. Dies ire dies illa : dies tribulatiõis
et necessitatis. dies miserie et ꝑditio¬
nis: dies tenebrarũ et turbinis : dies
nebule et caliginis dies tube et clan¬
goris: suꝑ ciuitates munitas. et suꝑ
angulos excelsos. Iuxta suꝑiora
uel de babylonia captiuitate accipe.
uel de extiema quã passi st̃ aroma¬
nis. suꝑ qm ⁊ dñs fleuit ierłm dicens:

Expanded text:
t caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. LXX: Vox diei Domini amara et dura posita est, fortis: dies irae, dies illa, dies tribulationis et necessitatis, dies miseriae et perditionis, dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae et caliginis, dies tubae et clamoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. Juxta superiora, vel de Babylonica captivitate accipe, vel de extrema quam passi sunt a Romanis, super qua et Dominus flevit Jerusalem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si iniustũ ẽ nepotib reddere qd
deliquerint aui : quanto iniustius
scłm stulticiã iudeoꝵ. hoc ip̃m sꝑare
in consũmatione mundi fieri. qnͣdo
txp̃c: Sicubi enĩ artati fuerint in hẏ¬
storia ut doceant completũ ẽẽ id quod
dictũ ẽ: statĩ tͣnsiliunt ad futura xp̃i
tẽpora. et omĩa que ñ possunt expo¬
nere post multa scl̃a sibi reꝓmittunt.
et dicunt. et moab et filios ammon.
et egyptũ et philistiim. et idumeã que
nunc insultant iudeis eo tẽpore puni¬
endas. Interrogemꝰ gͦ eos quare has po¬
tissimũ gentes ds puniat: et ñ totũ or¬
bem in quo uidei longe lateq disꝑsi
sunt. Si enĩ meretur moab corripi uide¬
is insultans. et filii ammon et relique
gentes incirtuitu: quare gallia ñ corri¬
pitur: Quare britannia in cõminatiꝑ¬
ne ñ puint᷑: Cur hispania ea plena a¬
liena ẽ: Quã ob causã de italia nichil
dr̃: De affrica cur tacet᷑: Et ut semel
dicã cũ
om̃is orbis iudeos caꝑ¬

Expanded text:
ustum est nepotibus reddere quod deliquerint avi: quanto injustius pro stultitia Judaeorum hoc ipsum sperare in consummatione mundi fieri, quandotichristus. Sicubi enim arctati fuerint in historia, ut doceant completum esse quod dictum est, statim transiliunt ad futura Christi tempora, et omnia quae non possunt exponere, post multa saecula sibi repromittunt, et dicunt, et Moab, et filios Ammon, et Aegyptum, et Philisthiim, et Idumaeam, quae nunc insultant Judaeis, eo tempore puniendas. Interrogemus ergo eos, quare has potissimum gentes Deus puniat, et non totum orbem in quo Judaei longe lateque dispersi sunt. Si enim meretur Moab corripi, Judaeis insultans, et filii Ammon et reliquae gentes in circuitu, quare Gallia non corripitur? quare Britannias in comminatione non ponit? cur Hispaniae a poena alienae sunt? quam ob causam de Italia nihil dicitur? de Africa cur tacetur? et ut semel dicam, cum totus orbis Judaeos cap
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi reptilia : et qd̃ hamo et
sagena et reti suo. om̃s ad interi¬
tum traherentur et non ẽ finis

Expanded text:
et quasi reptilia. Et quod hamo, et sagena, et rete suo omnes ad interitum traherentur, et non esset finis
Abbreviated transcription (Latin):
neq pes. neq mens suũ officiũ te¬
net. omnisq leticia et mentis exhy¬
laratio uertitur in rumã ⁊ sicuir
suꝑb ñ decorabit᷑. nec uoluntatẽ
suam ꝑducet ad finem: et iuxta
est inrerũ omniũ erit penu¬
ria. Qui quasi mors et infer¬
nus ñ saturatur occisis: et om̃s
gentes cunctosq ppłos suo imꝑio
subiugans. finẽ auaricie ñ puta¬
bit. Nonne cum inebriatus fuerit
poculo dñi. et meraco calice conso¬
pitus ⁊ om̃s suꝑ eum ꝑ cõparati¬
qͥ totũ orbem uastans non satu¬
rat᷑ rapinis. nec desinit spoliare
iam nudos: et ad hoc tantũ serit
et defurit. ut iniqͥtatis et p̃darũ
onere quasi grauissima toequese
deprimat. Simulq considera qmͣ
elegant̾ multiplicatas diuitias
densum appellauerit lutũ. Num
qͥd ñ repente consurgent medi
atq persȩ. qͥ babylonioꝵ imꝑiũ
destruentes. mordeant eũ pͥmũ
et postea lacerent. sitq nabucho¬
donosor eis in rapinam. et uasta.¬

Expanded text:
neque pes, neque mens suum officium teneque pes, neque mens suum officium tenent; omnisque laetitia, et mentis exhilaratio vertitur in ruinam: sic vir superbus non decorabitur, nec voluntatem suam perducet ad finem, et juxta est, in rerum omnium erit penuria. Qui, quasi mors et infernus, non saturatur occisis: et omnes gentes cunctosque populos suo imperio subjugans, finem avaritiae non putavit. Nonne cum inebriatus fuerit poculo Domini, et meraco calice consopitus, omnes super eum per comparatiqui totum orbem vastans, non saturatur rapinis, nec desinit exspoliare jam nudos, et ad hoc tantum saevit, ut devoret, et iniquitatis et praedarum onere quasi gravissima torque se deprimat. Simulque considera quam eleganter multiplicatas divitias densum appellaverit lutum. Numquid 614 non repente consurgent Medi atque Persae, qui Babyloniorum imperium destruentes, mordeant eum primum, et postea lacerent: fiatque eis Nabuchodonosor in rapinam, et vasta
Abbreviated transcription (Latin):
tis et omniũ habitantiũ In ea.
L .xx. Qui autẽ arrogans ẽ et
contẽptor uir suꝑb: nchil ꝑdu¬
cet ad finem. Qui dilatauit sic̃
infernus animã suã: et iste qua¬
si mors non adimpletur. Et con
gregabit adse omnes gentes: et
parabolam sument : et ꝓpositi¬
cent. Ue qui multiplicat sibi¬
que ñ sunt sua: usq quo. et aggͣ¬
uans torquẽ suam grauit: quia
subito consurgent mordentes eũ:
et eiugilabunt insidiatores tui.
et eris in rapinã illis. Quia tuspo¬
liasti gentes multas. spoliabunt
te om̃s reliqui ppħi: ꝓpter sangui¬
nem hominũ et impietates terre
et ciuitatis. et omniũ habitatoꝵ
eius Cum hec de xp̃i aduentu
sint repmissa. siue ut quib dã
placet de uisionis fine et de com¬
pletione auxilii dei: quod qͥ cre¬
diderit ẽẽ uenturũ uiuet ex fide
sua qui incredulus fuerit dm̃
amime displicebit: nabuch qdo¬
nosor rex babylonis decipiet᷑ suꝑ¬
bia sua. Et quomͦ uinũ letũ potan¬
tem facit. et postquam surrexerit.

Expanded text:
s et omnium habitantium in ea. LXX: Qui autem arrogans est et contemptor, vir superbus, nihil perducit ad finem: qui dilatavit sicut infernus animam suam, et iste quasi mors, non adigregabit ad se omnes gentes, et parabolam sument, et loqucetur: Vae ei qui multiplicat quae non sunt sua: usquequo aggravat torquem suam graviter, quia subito consurgent mordentes eum, et vigilabunt insidiatores tui, et eris in rapinam illis? Quia tu exspoliasti gentes multas, exspoliabunt te omnes reliqui populi propter sanguinem hominum et impietates terrae, et civitatis, et omnium habitatorum ejus. Cum haec de Christi adventu sint repromissa, sive, ut quibusdam placet, de visionis fine, et de completione auxilii Dei: quod qui crediderit esse venturum, vivet ex fide sua: qui vero incredulus fuerit, Domini animae displicebit: Nabuchodonosor rex Babylonius decipietur superbia sua. Et quomodo vinum contra potantem facit, et postquam surrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt uos. et uos chrisma qd̾ acce¬
pistis ab eo maneat inuobis ÷ et ñ ne¬
cesse habetis ut aliqͥs doceat uos. s
ipsũ chrisma docebit uos de omĩb
et uerũ ẽ et non ẽ mendaciũ. et sic̃
uos docuit manete in eo. Ao ne forte
qͥ chrisma baptismi ꝑdicłunt despe¬
rent de chrismate reparando: scͥptũ
est in leuitico qd̃ lepsus extra castra
piectus. cũ ad sacerdotẽ uen̾it. et le¬
praipsius fuerit emundata: mutat
sibi sacerolos oleũ in manu sinistra.
et intincto digito. septies asꝑgat o¬
leũ corã dño. et tangat eodem oleo
auricłam eiꝰ qͥ lepsus fuerat. et dex¬
trã manũ et dextrũ pedem: et qd̃
remanserit de ungento. totũ mittat
in caput eiꝰ. Cũq omnia hec rite cõ¬
pleuerit. tunc immolet holocaustũ
peo: et ipse xp̃c uocetur dei. Uoloa¬
liquid dicere: s timeo ne negligen¬
tib occasionẽ ruine tribuã. quodin
scͥpturis scĩs idem homo frequenter
unctus inueniat᷑. Deniq dauicd̃ ter-¬

Expanded text:
hrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus . Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam: quod in Scripturis sanctis idem homo frequenter unctus inveniatur. Denique David ter
Abbreviated transcription (Latin):
ne polluerent᷑. ac subito in ipso ꝑsecu¬
tionis ardore uiliani nunciatus eẽt
interitus: unus elegant de ethnicis.
iracundiuis: nichil hoc furore p̃sentiꝰ.
Ne modico quidẽ spacio indignationẽ
suã differre potuit. Hoc ille ludens
dixerit: ceterũ eccł̃ia xp̃i cũ exulta¬
tione cantauit: diuisisti instupore ca¬
pita potentiũ. Loquar et ego aliquid
huic simile. Diuide dñe instupore
omniũ achab et iezabel. Non qͥdem
ego helyas. s tam̃ illi achab et iez abel
interfecert̃ nabuthe: tulert̃ uineã eiꝰ
et ortũ suũ fecere luxurie. Inuenia tͣ
aliquis seruus eius abdias qͥ pascat

Expanded text:
ne polluerentur, ac subito in ipso persecune polluerentur, ac subito in ipso persecutionis ardore Juliani nuntiatus esset interitus, eleganter unus de ethnicis: iracundius, nihil hoc furore praesentius: ne modico quidem spatio indignationem suam differre potuit. » Hoc ille ludens dixerit. Caeterum Ecclesia Christi cum exsultatione cantavit: Divisisti in stupore capita potentium. Loquar et ego aliquid huic simile: Divide, Domine, in stupore omnium, Achab, et Jezabel . Non quidem ego Elias; sed tamen illi Achab et Jezabel interfecerunt Naboth, et tulerunt vineam ejus, et hortum suae fecerunt luxuriae . Inveniatur aliquis servus tuus Abdias
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ separat᷑ in partes : ut quomͦ in fa¬
bricatione turris lingua que male
unita fuerat. sepata ẽ. et pessimũ fedͦ
u:ti li diuisione concisũ: sic et capita
capita sunt. que cũ diuersos oculos
habeant. tam̃ una ut ita dic̃a lingua
blasphemie aduersũ eccł̃iam latrant.
diuiderent᷑ in partes: et a deceptis
corporib separata. bono caꝑiti locũ
facerent. Possumus hoc uersicło uti.
si quando reges et duces eoꝵ xͥanũ in
tionẽ dñi consecutã : qd̃ dudũ in iu¬
liano. et ante eũ in maximino. et suꝑͣ
inualeriano decio. domitiano. nero¬
ne. ꝑspeximꝰ: et dicere ad dñm cũ ex¬
ultatione et oratione in cantico. Diui-¬
sisti in stupore capita potentiũ: hoc ẽ
in stupore credentiũ. uel in stupore
cunctarũ nationũ que eos ñ putabãt
tã cito posse concidere. Dum ad huc
ẽẽm puer et in grammatici ludo exer-¬
cerer. om̃sq urbes uictimarũ sangui-¬

Expanded text:
quam separatur in partes. Ut quomodo in faquam separatur in partes. Ut quomodo in fabricatione turris , lingua quae male unita fuerat, separata est, et pessimum foedus utili divisione conscissum: sic et capita m haereticorum capita sunt, quae cum diversos oculos habeant, tamen in una, ut ita dicam, lingua blasphemiae adversum Ecclesiam latrant, dividerentur in partes, et a deceptis corporibus separata, bono capiti locum facerent. Possumus hoc versiculo uti, si quando reges et duces eorum Christiationem Domini consecutam. Quod dudum in Juliano, et ante eum in Maximiano, et supra in Valeriano, Decio, Domitiano, Nerone perspeximus; et dicere ad Dominum cum exsultatione et oratione in Cantico: Divisisti in stupore capita potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant tam cito posse concidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae ludo exercerer, omnesque urbes victimarum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatis. habent p̃sides malitie
sue. Dõ itaq clem̃tissimꝰ qͥ miserat
incapita inimicoꝵ mortẽ. qͥ suscita¬
uerat uincula usq ad collũ in finẽ¬
diuidet etiã capita potentiũ instupo-¬
re : ut pͥmũ pͥncipes separet a subiec¬
tis. et quasi corpus decollet a capite:
et uͥ caput pessimũ fuerat. ibi caput
optimũ reponat᷑. Ponamꝰ exemplũ:
ut qd̃ dicimꝰ manifestiꝰ frat. Siqnͣdo
tirannus obtruncat᷑. imagines quoq:
eiꝰ deponunt᷑ et statue ÷ et uultu tan¬
tũmͦ cõmutato ablatoq capite eiꝰ qͥ
uicerit facies supponit᷑: ut manente
corꝑore capitib q p̃cisis caput aliud
cõmutet᷑. Hoc mͥ uidet᷑ intelligi et de
hereticoꝵ conciliabulis. qd̃ capitĩb
hereseon a cet̾o ppło separatis: in loco
eoꝵ caput ẽẽ xp̃c incipiat. Simulq
considera scͥpture sc̃e significantiam:
qd̃ non dixerit p̃cidisti uel succidisti
capita ꝑotentiũ. s diuisisti. Quod eñ
diidit᷑ ñ tam amputat᷑ et ꝑditur

Expanded text:
infidelitatis habent praesides malitiae suae. Deus itaque clementissimus qui miserat in capita iniquorum mortem, qui suscitaverat vincula usque ad collum, in finedividit etiam capita potentium in stupore, ut primum principes separet a subjectis, et quasi corpus decollet a capite, et ubi caput pessimum fuerat, ibi caput optimum reponatur. Ponamus exemplum, ut quod dicimus manifestius fiat: si quando tyrannus obtruncatur, imagines quoque ejus deponuntur, et statuae; et vultu tantummodo commutato, ablatoque capite, ejus qui vicerit, facies superponitur, ut manente corpore, capitibusquepraecisis, caput aliud commutetur. Hoc mihi intelligere libet de haereticorum conciliabulis, quod capitibus herese ωn a caeteris populis separatis, in loco eorum caput esse Christus incipiat. Simulque considera Scripturae sanctae significantiam, 660 quod non dixerit, praecidisti, vel succidisti capita potentium, sed divisisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur,
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ĩminutã cõminatione terrã.
interp̃temꝰ oꝑa terrena. et eos qͥ constitu¬
li in eccłia peccatores non expectant ut
furore dñi cortipiant᷑. s audientes in
scͥpturis que supplicia ĩpendeant pecea-¬
torib. agunt penitentiã. et paulatim
unt. Si quis nr̃m cõminationẽ dñi re¬
formidat: huic terra ĩminuit᷑. Qui aut̃
ꝑseuerat in gentiũ num̾o: et ñ uult
ẽẽ de his quoꝵ terra decrescit. nec de
ipło cłĩ de quo dr̃. uidebt̃te et partient
ppłi: iste cũ gentib detrahet᷑ in penã.

Expanded text:
est, ut imminutam comminatione terram, est, ut imminutam comminatione terram, interpretemur opera terrena, et eos qui constituti in Ecclesia, peccatores non exspectant, ut furore Domini corripiantur; sed audientes in Scripturis, quae supplicia impendeant peccatoribus, agunt poenitentiam, et paulatim unt. Si quis nostrum comminationem Domini reformidat, huic terra imminuitur: qui autem perseverat in gentium numero, et non vult esse de his quorum terra decrescit, nec de populo Dei, de quo dicitur: Videbunt te, et parturient populi, iste cum gentibus detrahetur in poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. uenient ad illũ iacula lucis: ut¬
et ad ip̃m possit dici. Nos estis lix iun¬
di. Si qͥs autẽ peccator ẽ et ingemiscit
quod habitet in tab̾naculis cedar: mit¬
tunt᷑ ci sagite potentis acute cũ can¬
bonib desolatoriis. ut pͥmũ cõpun¬
gat᷑ sermonib dei. et dicat uersatꝰ
sũ in miseria. cũ infigit᷑ mͥ spina:
et postqm cõpunctus fuerit tunc ei
desolator ꝑseraphim. id est ardentẽ
sermonẽ dei carbo mittat᷑: qͥ non so¬
lũ. labia que ysaias tm̃ habebat im¬
munda. s et om̃s partes mẽbroꝵ eiꝰ exco¬
quat. et ad solitudinẽ pecc̃oꝵ reducat.
Lxx. In cõminatiõe ĩminues terrã:
et infurore detrabes gentes. Potest
hoc et in consũmatione mundi accipi.
quando frequentib bellis interfecta
multitudine. rari homines reꝑientur:
et hi qͥ noluerint ẽẽ de populo dei. s
gentes et ethnici ꝑmanserint. in furore
dñi dediicantur ad tartaros. S meliꝰ

Expanded text:
Apostoli , venient ad illum jacula lucis, uApostoli , venient ad illum jacula lucis, ut ad ipsum possit dici: Vos estis lux mundi . Si quis autem peccator est, et ingemiscit quod habitet in tabernaculis Cedar, mittuntur ei sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: Versatus sum in miseria, cum infigitur mihi spina . Et postquam compunctus fuerit, tunc ei desolatorius per Seraphim, id est, ardentem sermonem Dei, carbo mittatur, qui non solum labia, quae Isaias tantum habebat immunda , sed et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. LXX: In comminatione imminues terram, et in furore detrahes gentes. Potest hoc in consummatione mundi accipi, quando, frequentibus bellis interfecta multitudine, rari homines reperientur, et hi qui noluerunt esse de populo Dei, sed gentes et ethnici permanserint, furore Domini deducantur ad tartarum. Sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
dei. id est sagitte euntes atq ꝑgentes:
ñ ad hoc mittunt᷑ ut interimant.
s ut illuminent. Ad harũ. saguta¬
rũ iaculoꝵ q distinctionẽ: xp̃c elec¬
tũ iaculũ dicit᷑ p ysaiam uociferans.
Posuit me iaculũ electũ ÷ et in pha¬
retra sua abscondit me: et dixitmͥ.
Magnũ est tͥ hoc: uocari te seruũ meũ.
Hec saguta plures habet sagittas:
quas mittat in uniuersũ orbem.
Inde et sponsa electo iaculo uulne¬
rata dicit. Uulnerata caritate ego.
Iuxta quod et nos possumꝰ dicere
uulneratus caritate ego: uulneratꝰ
sapientia ego. Quo sapientie iacło
uulnerata et regina austri ñ erat
inse: et obstupefacta plus inuenerat
inu ero salomone. quã ei fama nar¬
rauerat. he gͥ sagitte que muitunt᷑
in lucẽ: pergunt etiã in splendore cho¬
ruscationis armoꝵ eiꝰ id ẽ di. Quiẽq
enĩ armatus fuerit ut stet contͣ uer¬
sutias diaboli. et accinctus armat᷑a

Expanded text:
Dei, id est, sagittae euntes atque pergentes, Dei, id est, sagittae euntes atque pergentes, non ad hoc mittuntur ut interimant, sed ut illuminent. Ad harum sagittarum jaculorumque distinctionem, Christus electum jaculum dicitur per Isaiam vociferans: Posuit me ut jaculum electum, et in pharetra sua abscondit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo vulnerata dicit: Vulnerata charitate ego : juxta quod et nos possumus dicere: vulneratus castitate ego, vulneratus sapientia ego. Quo sapientiae jaculo vulnerata et Regina Austri non erat in se, et obstupefacta plus invenerat in vero Salomone, quam ei fama narraverat . Hae igitur sagittae quae mittuntur in lucem, pergunt etiam in splendore coruscationis armorum ejus, id est, Dei. Quicumque enim armatus fuerit, ut stet contra versutias diaboli, et accinctus armatura
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta ẽ. ꝓpter eũ qui eã subiecit
inspem libertatis: cũ in consũmati¬
one mundi om̃is creatura fuerit li¬
b̾ata. lib̾abit᷑ solet luna. et in suo ordi¬
ne stabunt. Quod si uoluerimꝰ solem
iusticie xp̃m accipere. incuiꝰ pennis
sanitas ẽ. et lunã que huiꝰ solis splen¬
dore illuminat᷑ eccl̃iam ⁊ non diffi¬
cile ẽ dicere quod lux uera. et lux ho¬
minũ. et splendor glorie dei. et splen¬
dor lucis eterne eã illuminet: que
nẽ in isto scło. iuxta ꝓspera atq p̃s¬
suras crescat atq decrescat. Cũ autẽ¬
sol fuerit eleuatus. et uixta apłm exal¬
tauerit eũ ds. et donauerit ei nom̃
suꝑ omne nom̃ : tunc etiam eccłia que
in p̃senti scło tenere suũ ordinẽ non
potest. ad ordinẽ debitũ reuercetur:
et nequaqͣm mutabit᷑: s fixo stabit
gradu et audiet cũ moyse. Cu autẽ
iacula tua ibunt: insplendore cho¬
ruscationis armoꝵ tuoꝵ. I acula

Expanded text:
subjecta est, propter eum qui subjecit eam subjecta est, propter eum qui subjecit eam in spem libertatis, cum in consummatione mundi omnis creatura fuerit liberata, liberabitur et sol et luna, et in suo stabunt ordine. Quod si voluerimus, solem justitiae Christum accipere, in cujus pennis sanitas est, et lunam, quae hujus solis splendore illuminantur, Ecclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, et lux hominum et splendor gloriae Dei, et splendor lucis aeternae eam illuminet: quae nunc in isto saeculo juxta prospera atque pressuras crescat atque decrescat. Cum autesol fuerit elevatus, et juxta Apostolum, exaltaverit eum Deus, et donaverit ei nomen super omne nomen : tunc etiam Ecclesia, quae in praesenti saeculo tenere suum ordinem non potest, ad ordinem debitum revertetur, et nequaquam mutabitur; sed fixo stabit gradu, et audiet cum Moyse: Tu autem Al. lumine  jacula tua ibunt, in splendore coruscationis armorum tuorum. 653 Jacula
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatur. Simulq cerne qd̃ ñ dixe¬
rit altitudinẽ suã: s altitudinẽ ꝓhan-¬
tasie sue. id ẽ umbre et imaginis. Hi¬
dent᷑ enĩ habere altitudinẽ et scĩam
scͥpturatũ: s omnis eoꝵ altitudo ue¬
ritati comparata phantasia ẽ. Et
frustra extollit uoc̃e: qͥa aque itine¬
ris iam disꝑse st̃. Queramꝰ inscͥpturis.
sicubi phantasiã in bonã partẽ in¬
uenire possimꝰ: et cũ uel raro uł nũ¬
qmͣ fuerit inuenta. firmiꝰ abyssũ et
phantasiã eius in malam partẽ int̾¬
p̃tabim᷑. Lxx. Eleuatus est sol: et
luna stecit in ordine suo. Si simpli¬
cẽ interp̃tationẽ seqͥm᷑. ex p̃sentib uer¬
bis. ꝓfectus solis demonstrat᷑ et lune:
quod iuxta ysaiam in futuro scło
septuplũ solluceat: et luna solis lu¬
ceat claritate. Quia enĩ creatura libe¬
rabit᷑ a seruitute corruptionis. in liber¬
tatẽ glorie filioꝵ dĩ. que nc̃ uanitati

Expanded text:
sentiatur. Simulque cerne quod non dixesentiatur. Simulque cerne quod non dixerit altitudinem suam; sed, altitudinem phantasiae suae, id est, umbrae et imaginis. Videntur enim habere altitudinem et scientiam Scripturarum; sed omnis eorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et frustra extollit vocem, quia aquae itineris jam dispersae sunt. Quaeramus in Scripturis sicubi phantasiam in bonam partem invenire possimus, et cum vel raro vel numquam fuerit inventa, firmius abyssum, et phantasiam ejus in malam partem interpretabimur. LXX: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Si simplicem interpretationem sequimur, ex praesentibus verbis profectus solis demonstratur et lunae: quod, juxta Isaiam, in futuro saeculo septuplum sol luceat, et luna solis fulgeat claritate . Quia enim creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei , quae nunc vanitati
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝓtulert̃. Et pulchre opmatio¬
nẽ. phantasie altitudinẽ uocat: iu¬
xcta iħ̃m filium syrach qͥ ait. Abys¬
sum et sapientiã qͥs inuestigabit:
Unde et de monte modico. id ẽ assũp¬
tione humani corporis. quã dani¬
el lapidem abscissum de monte sine
manib. id est sine opere nuꝑtiali uo¬
cat. xp̃s abyssus inuocat patrẽ. alte¬
ram abyssũ. in uoce cataractarũ su¬
arũ ut det euangłizantib uerbũ
uirtutẽ multã. Uel certe abyssus no¬
uũ testam̃tũ in testimoniũ montis
modici. a qͦ uulneratꝰ ẽ pͥnceps tyri.
inuocat abyssũ ueteris instrum̃ti:
ut ꝑ cataractas xp̃i id est apłos xp̃i
firmior fiat p̃dicatio. Si qͥs autẽ uo¬
luerit hoc quod dr̃. dedit abyssus
uocẽ suã. altitudinẽ phantasie sue.
in malã partẽ accipere: illo utet᷑ ar-¬
gum̃to. quod post dispsas aquas
itineris. que utiq in malã partẽ as-¬
cepte sunt. et hoc recte in contrariũ

Expanded text:
dibus protulerunt. Et pulchre opinatiodibus protulerunt. Et pulchre opinationem phantasiae, altitudinem vocat, juxta Jesum filium Sirach, qui ait: Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Unde et de monte modico , id est, assumptione humani corporis, quam Daniel lapidem abscissum de monte sine manibus, id est, sine opere nuptiali, vocat , Christus abyssus invocat Patrem alteram abyssum, in voce cataractarum suarum , ut det evangelizantibus verbum virtute multa. Vel certe abyssus novum Testamentum, in testimonium montis modici, a quo vulneratus est princeps Tyri, invocat 652 abyssum veteris Testamenti, ut per cataractas Christi, id est, apostolos, firmior fiat praedicatio. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Dedit abyssus vocem suam, altitudinem phantasiae suae , in malam partem accipere, illo utetur argumento, quod post dispersas aquas itineris, quae utique in malam partem acceptae sunt, et hoc recte in contrarium