comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulla minor ẽ quã ingeinina facta particio. ut si par
numerꝰ qui ẽ .uiii. diuidatur in .iiii. atq alios .iiii. nul¬
la erit alia diuisio quȩ maiores partes efficiat. Porro ã
nulla erit alia diuisio. que totũ numerũ minore diui¬
dat qͥuaniitate. In duas enĩ partes diuisionẽ nichil mi¬
nus est. Cũ enĩ totum quis fuerit tria diuisione parni

Expanded text:
nulla minor sit, quam in gemina facta partitio, ut si par nulla minor sit, quam in gemina facta partitio, ut si par numerus qui est 8, dividatur in 4 atque alios 4, nulla erit alia divisio, quae majores partes efficiat. Porro autem nulla erit alia divisio quae totum numerum minore dividat quantitate. In duas enim partes divisione, nihil minus est. Cum enim totum quis fuerit trina divisione parti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quib numerus constat: par atq impar. quȩ di¬
una quadam potentia cũ disparia sint contrariaq tam̃
quid sit numerus definiendũ est. Numerꝰ ẽ uni¬
tatũ collectio. uel quantitatis accriuis ex unitati¬
bus profusus. Huiꝰ gͥ prima diuisio ẽ inimparem atq pa¬
rem. Et par quidem est qui potest in equalia duo diui¬
di. uno medio ñ intercidente. Impar uͦ quẽ nullus in equa¬
lia diuidit. quod in medio p̾dictus unꝰ intercidat. Et ħ
quidem huiꝰ modi definitio: uulgaris et nota est .iiii.
Diffinitio numeri paris .⁊ imparis seđm pytagoram.
lla aute̾ scdm phytagorieã disciplinam talis ẽ
Par numerꝰ ẽ qui sub eade ditusione potest in maxi
paruissimaq diuidi marima spatio. parussima quaniti¬
tate. scđm duoꝵ istoꝵ generũ contrarias passiones. Hoc¬
ẽ aut̃ exemplar. ut siquilibet datus par numerꝰ diui¬
datur. maior quidem quantũ ad diuisionis spatia ñ
inuenietur. quã disgregata medietas: quantitate uero

Expanded text:
sunt quibus numerus constat, par atque impar. Quae divina quadam potentia cum disparia sint contrariaque, tamen is. Et primum quid sit numerus diffiniendum est. Numerus est unitatum collectio, vel quantitatis acervus ex unitatibus profusus. Hujus igitur prima divisio est in imparem atque parem. Et par quidem est, qui potest in aequalia duo dividi, uno medio non intercidente. Impar vero quem nullus in aequalia dividit, quin in medio praedictus unus intercidat. Et haec quidem hujusmodi diffinitio vulgaris est et nota. CAPUT IV. Diffinitio numeri paris et imparis secundum Pythagoram. Illa autem secundum Pythagoricam disciplinam alis est. Par numerus est, qui sub eadem divisione potest in maxima parvissimaque dividi. Maxima spatio, parvissima quantitate, secundum duorum istorum generum contrarias passiones. est autem exemplar. Ut si quilibet fatus par numerus dividatur, major quidem quantum ad divisionis spatia pertinet non invenietur quam discreta medietas; quantitate vero
Abbreviated transcription (Latin):
denominata. Nam quarta. sex. scd̃a uͦ .xii. sexta uͦ .iiii. duode¬
cuina .ii. quȩ uocabula partiũ a quantitatis paritate. ñ dis¬
crepant. Contrariȩ uͦ denominant᷑. eũ tercia pars. octo. octa¬
impar uigesima aut̃ quarta .i quȩ denominationes cum
pares sint. inueniunt᷑ impares. quantitates. & cũ pares sint
sũme. sunt impares denominationes. Nascunt᷑ aut̃ tales nu¬
meri ita ut substantiã nat᷑amq suã inipsa etiã ꝓpria genera¬
tione designent. ex parit̾ parib & parit̾ imparib procreari
Parit̾ enĩ impares cuncti dudũ ordinatim positis imparib
nascebant᷑. Parit̃ uͦ pares ex duplici. ꝓgressione disponantur
g om̃s in ordinẽ naturalit̾ impares. es subhis a quatuor incho¬
autes om̃s duplices. & sint hoc modo.
his gͥ ita positis si pͥmus primmi multiplicatione coneres¬
cat. Idẽ si quat̾narii ternariꝰ. uł si idem pͥmꝰ secundi idẽ¬

Expanded text:
denominata. Nam quarta 6, secunda vero 12, sexta vero 4, duodedenominata. Nam quarta 6, secunda vero 12, sexta vero 4, duodecima 2, quae vocabulo partium a quantitatis paritate non discrepant. Contrariae vero denominantur, cum tertia pars octo, octa vigesima autem quarta 1, quae denominationes cum pares sint inveniuntur impares quantitates, et cum sint pares summae, sunt impares denominationes. Nascuntur autem tales numeri ita, ut substantiam naturamque suam in ipsa etiam propria generatione designent, ex pariter paribus et pariter imparibus procreati. Pariter enim impares, cunctis dudum ordinatim positis imparibus, nascebantur, pariter vero pares ex duplici progressione. Disponantur igitur omnes in ordinem naturaliter impares, et sub his a quatuor inchoantes omnes duplices, et sint hoc modo: gitur ita positis, si primus primi multiplicatione concrescat, id est si quaternarii ternarius, vel si idem primus secundi, id es
Abbreviated transcription (Latin):
illa ñ ducit᷑ parit̾ imparẽ ñ refutat. s a parit̾ pari disiũ¬
git᷑ Contingit aut̃ hiuic numero s uttraq habere quȩ suꝑi¬
ores nͣ habent. s utraq quȩ illi recipiunt. obtinere: & ht̃
quidẽ qͦd utriq ñ habent. qͦd cũ in uno solus maior t̾minꝰ
diuideret᷑. In alio uͦ solus minor t̾minꝰ ñ diuideret᷑. In hoc
neq solus maior t̾minꝰ diuisionẽ recipit. neq minor solus
t̾minus a diuisione se iuingit᷑. Nam & parces soluunt᷑. et
usq ad unitatẽ sectio illa ñ ꝑuenit. sed ante uitatẽ inue¬
nit᷑ t̾minꝰ quẽ secare ñ possis. Obtinet aut̃ quȩ illi quoq
recipiunt. qͦd quedam partes eiꝰ respondent. denominant᷑q
scđm genus suũ ad ꝓpͥam quantitatẽ ad similitudinẽ scilic
parit̾ paris numeri. Alie uͦ partes contrariã de nominatio¬
nẽ sumunit. ꝓpͥe quantitatis. ad parit̾ imparis scilic formã.
In.xxiiii. eñ numero par ẽ quantitas partis aparis numero

Expanded text:
ari disjungitur. Contingit autem huic numero et utraque habere quae superiores non habent, et utraque quae illi recipiunt obtinere. Et habet quidem quod utrique non habent, quod cum in uno solus major terminus divideretur, in alio vero solus minor terminus non divideretur, in hoc neque solus major terminus divisionem recipit, neque minor solus terminus a divisione sejungitur. Nam et partes solvuntur, et usque ad unitatem sectio illa non pervenit, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Obtinet autem quae illi quoque recipiunt, quod quaedam partes ejus respondent, denominanturque secundum genus suum ad propriam quantitatem, ad similitudinem, scilicet pariter paris numeri. Aliae vero partes contrariam denominationem sumunt propriae quantitatis, ad pariter imparis scilicet formam. In 24 enim numero, par est quantitas partis a pari numero
Abbreviated transcription (Latin):
concludit᷑. ut quo ab utroq discrepat cadem ad alterutrũ
cognatione iungat᷑. Hic aut̃ talis ẽ qui diuidit᷑ in equas
partes. cuiꝰq pars in alias equas diuidi potest. et iã aliqñ
sunt in medietates diuidi. s eoꝵ rursus partes in alias me¬
dietates sine aliqͣ dubitatione soluunt᷑. Sunt etiã quidã
alii mmeri quoꝵ partes alias recipiunt diuisiones sed¬
ipsa diuisio ad unitatẽ usq ñ ꝑuenit. Igit᷑ in eo qd̾ plusqͣm
unã suscipit sectionẽ habet similitudinẽ parit̾ paris. sed

Expanded text:
concluditur, ut qua ab utroque discrepet, eadem ad alterutrum cognatione jungatur. Hic autem talis est qui dividitur in aequas partes, cujusque pars in alias aequas dividi potest, et etiam aliquando sunt in medietates dividi, et eorum rursus partes in alias medietates, sine aliqua dubitatione solvuntur. Sunt etiam quidam alii numeri, quorum partes alias recipiunt divisiones, sedipsa divisio ad unitatem usque non pervenit. Igitur in eo quod plus quam u
Abbreviated transcription (Latin):
essentie nominantur scientiam. sapientia ꝓfitetur. Essen¬
tie aũ geminȩ partes st̃ Cna continua. e suis partib uinc¬
ta. nec ullis finib distributa. ut est arbor lapis. et omĩa
iundi huius corpora que s hnagnitudines appellantur. Alia

Expanded text:
essentiae nominantur, scientiam sapientia tiae autem geminae partes sunt, una continua, et suis partibus juncta, nec ullis finibus distributa, ut est arbor, lapis, et omnia mundi hujus corpora, quae proprie magnitudines appellantur. Alia
Abbreviated transcription (Latin):
temptati sunt. in occisione gladii
mortui sunt. ut post axpni eurre¬
rent: & xp̃i uiam tenentes. cum
xpͣo ad uitam intrarent. S num¬
quid tolerantiam tribulationũ
& laborum. inuiriarum & con¬
tumeliarum. passionis & mortis.
ds ab homine exigeret: si homo
non peccasset: Omuino ñ exigeret.
S ecce euismodi omĩa modo ab
homine exigit: & ad euismodi
omnia multis quidem grãm su¬
am miscditer tribuit: & largiter
impendit. Uidetur itaq homo
iuxta aliquid maiorem quidẽ
grãm in hoc mortalitatis nrͣe
statu posse ꝑcipere: quamius
primȩ illius ꝑfecꝰtionis uitegri¬
tatem ad plenum non possit re¬
cuperare. E miro utiq modo
qui ad primam illam ꝑfec̾te pu¬
ritatis uiam non sufficit: ad ma¬
iora se iam uirtutum certamina
accingit. Sicut iam uasculum
plenum dicimus. quando tantũ
capit quantum capere potest
sic hominem grͣa plenum asseri¬
mus. quando taleni tantamq
grãm accipit. ad qualem quantã¬

Expanded text:
tentati sunt, in occasione gladii tentati sunt, in occasione gladii mortui sunt , ut post Christum currerent, et Christi viam tenentes cum Christo ad vitam intrarent. Sed nunquid tolerantiam tribulationum et laborum, injuriarum et contumeliarum, passionis et mortis Deus ab homine exigeret si homo non peccasset. Omnino non exigeret. Sed ecce ejusmodi omnia modo ab homine exigit, et ad ejusmodi omnia multis quidem gratiam suam misericorditer tribuit, et largiter impendit. Videtur itaque homo juxta aliquid majorem quidem gratiam in hujus mortalitatis nostrae statu posse percipere, quamvis primae illius perfectionis integritatem ad plenum non possit recuperare. Et miro utique modo qui ad primam illam perfectae puritatis viam non sufficit, ad majora se jam virtutum certamina accingit. Sicut igitur vasculum plenum dicimus quando tantum capit quantum capere potest, sic hominem gratia plenum asserimus, quando talem tantamque gratiam accipit, ad qualem quantam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e uitasse:. Hoc de illo solo recte
creditur. de quo ueraciter scribi¬
tur. qr peccatum non fecit: nec
inuentus est dolus inore eius.
Quantum gͦ ad presentis ute sta¬
tum. nichil aliud dicimus homi
quam gr̃am sufficientem a dño
acce pisse. ad omĩa illa que ab ipso
uult districte exigere: quamus
non ad omnia illa que ipsi disponit
in iscđiter ignoscere. Multa ta¬
men sunt & magna. immo & cete¬
ris omibus magis ardua & diffi¬
ciliora. que ds̃ ab homine exigit.
postquam peccauit: que utiq nuͣ¬
quam exigeret. si homo numquã
peccasset. ꝑmultas enim tribu¬
lationes oportet nos introire in
regnum cȩlorum. Recole queso
quanta ꝓ xp̃o passi sunt. quiab
ipso audierunt. Qui uult uenire
post me. ab neget semet ipsum: ꝙ
tollat crucem suam & sequatur
bat enum xpͣm pati. & resurgere
a mortius: & ita intrare in glam
suam. Similiter ꝙ sc̃i ludibria ꝙ
uerbera experti. insuꝑ is iuncula
ꝙ carceres: lapidati sunt. secti stͫ.

Expanded text:
m vitasse? Hoc de illo solo recte m vitasse? Hoc de illo solo recte creditur de quo veraciter scribitur: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Quantum ergo ad praesentis vitae statum nihil aliud dicimus hominquam gratiam sufficientem a Domino accepisse ad omnia illa quae ab ipso vult districte exigere, quamvis non ad omnia illa quae ipsi disponit misericorditer ignoscere. Multa tamen sunt et magna, imo et caeteris omnibus magis ardua atque difficiliora: quae Deus ab homine exigit postquam peccavit, quae utique nunquam exigeret si homo nunquam peccasset. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Recole, quaeso, quanta pro Christo passi sunt qui ab ipso audierunt: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur bat enim pati Christum et resurgere a mortuis, et ita intrare in gloriam suam . Similiter et sancti ludibria et verbera experti, insuper vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. sic sane intelligi uolumꝰ
qd̾ su fficientem quidem gr̃am ac¬
ceperuit: non quod omnem grãm
post illam infusionem possederint
Oinuem enim grãm possidere tu
capere potuisse. est utiq solius il¬
lius: de cuius plenitudine om̃s
accepinus. Nichil itaq aluco
dicunus unumquelibet gr̃e ple¬
nitudinem acciꝑe: quam scđm
p̾sentis uite statum. ꝙ unulꝰcuiꝰq
capacitatem. grãm sufficientem
habere. Nam alia sane illa pleui¬
tudo gr̃e quam homo habere po¬
terat. seu potius habebat ante
peccatum: & alia quam mͦ habet.
uel habere ualet. seđm presentis
miseriȩ statum. Ante peccatũ
siquidem homo sufficientem grã
habuit: & ad om̃e malũ cauendũ.
& om̃e debitum soluendum.
Alioquin: non potuit utare pec¬
catum: hanc autem gr̃e plenitu¬
dinem ui hac uita sicut nemo
habent: sic absq dubio nec habe¬
re ualet. Cui enim hominum
ĩquam datum est. uel omne
debitum implesse: uł illicitum¬

Expanded text:
dicimus, sic sane intelligi volumus dicimus, sic sane intelligi volumus quod sufficientem quidem gratiam acceperunt, non quod omnem gratiam post illam infusionem possederunt. Omnem enim gratiam possidere vel capere potuisse, est utique solius illius de cujus plenitudine omnes accepimus. Nihil itaque aliud dicimus unumquemlibet gratiae plenitudinem accipere quam secundum praesentis vitae statum et uniuscujusque capacitatem gratiam sufficientem habere. Nam alia sane erat illa plenitudo gratiae quam homo habere poterat, seu potius habebat ante peccatum; et alia quam modo habet vel habere valet secundum praesentis miseriae statum. Ante peccatum siquidem homo sufficientem gratiam habuit, et ad omne malum cavendum, et omne debitum solvendum, alioquin non potuit vitare peccatum. Hanc autem gratiae plenitudinem in hac vita sicut nemo habet, sic absque dubio nec habere valet. Cui enim hominum unquam datum est, vel omne debitum implesse, vel omne illicitu
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine carere. Niuid ẽ enĩ
habere grͣam presentem: & alud
est habere grãm sufficientem.
Certe & ante hanc diem discipli
diui sine grͣa non fuerunt: sui
hac die gr̃e plenitudinem accepe¬
runt. Deniq unius ex illis erat.
quem grͣa plenum scriptura af¬
firmat: cum dicat. Stephanus
plenus grͣa & fortitudine: facie¬
bat signa & ꝓdigia multa in ppło.
Acceperunt itaq sp̃s scĩ infusio¬
nem apłi hoc tempore. usq ad
diffusionem. quia repleti sunt
om̃s spu sco: nec ad solam diffu¬
sionem. uerum etiam usq ad ef
tudinem acceperunt. & qui prius¬
grãm habuerunt presente̾: iam
habere ceperunt graͣm sufficientẽ.
Qualis fuerit prima grͣa testatur
casus petri: qualis fuerit sedã.
loquitur constantia stephani. Cer¬
te nec petrus caderet. si grͣe ple¬
uitudinem haberet: nec stephanꝰ
in tanto uirtutum fastigio staret.
si plenitudine careret. Quod aut̃
eos plenitudinem gr̾e accepisse

Expanded text:
plenitudine carere. Aliud enim est plenitudine carere. Aliud enim est habere gratiam praesentem, et aliud est habere gratiam sufficientem. Certe et ante hanc diem discipuli Domini sine gratia non fuerunt, sed in hac die gratiae plenitudinem acceperunt. Denique unus ex illis erat quem gratia plenum Scriptura affirmat, cum dicat: Stephanus plenus gratia et fortitudine faciebat signa et prodigia multa in populo . Acceperunt itaque Spiritus sancti infusionem apostoli hoc tempore usque ad diffusionem, quia repleti sunt omnes Spiritu sancto, nec ad solam diffusionem, verum etiam usque ad eftudinem acceperunt. Et qui prius habuerunt gratiam praesentem, jam habere coeperunt gratiam sufficientem. Qualis fuerit prima gratia testatur casus Petri; qualis fuerit secunda, loquitur constantia Stephani. Certe nec Petrus caderet si gratiae plenitudinem haberet, nec Stephanus in tanto virtutum fastigio staret, si plenitudine careret. Quod autem eos plenitudinem gratiae accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
Infusio in effusionem iam transit.
quando qd̾ effusum eͣ suꝑeffuut.
lurta igitur similitudinis formã
multi accipiunt sp̃s sc̃i gratiã:
alii ad solam infusionem. alii
usq ad diffusionem: alii autem
usq ad effusionem. Ad solam
infusionem accipit. qui gr̃am
quidem ꝑcipit: minus tam̃ quã¬
sibi sufficere possit. Usq ad dif¬
fusionem accipit. qui tantũ gre
ꝑcipit: quantum sibi sufficere
possit. Usq ad effusionem acci¬
pit. eui tantum suppetit. quod
sibi & ceteris sufficere possit. In¬
fusio est ad sustentationem: diffu¬
sio ad satietatem: effusio ad ero¬
gationem. Infusio ad refectionẽ
diffusio ad repletionem: effusio
ad dispens ationem. In fusio ad
boni inchoationem. diffusio. ꝙ ef¬
fusio ad boni consũmationem.
Infusio. ꝙ diffusio ad edificationẽ
sui. effusio ad edificationẽ ꝓxinii.
Ea hac gͦ homo accipit ut prosit:
er ulis ut ꝓficiat. Possumus itaq
& grãm habere: & eius tamen

Expanded text:
Infusio in effusionem jam transit Infusio in effusionem jam transit quando quod effusum est supereffluit. Juxta hujus similitudinis formam multi accipiunt Spiritus sancti gratiam, alii ad solam infusionem, alii usque ad diffusionem, alii autem usque ad effusionem. Ad solam infusionem accipit qui gratiam quidem percipit, minus tamen quasibi sufficere possit. Usque ad diffusionem accipit qui tantum gratiae percipit quantum sibi sufficere possit. Usque ad effusionem accipit cui tantum suppetit quod sibi et certis sufficere possit. Infusio est ad sustentationem, diffusio ad satietatem, effusio ad erogationem. Infusio ad refectionem, diffusio ad repletionem, effusio ad dispensationem. Infusio ad boni inchoationem, diffusio et effusio ad boni consummationem. Infusio ad aedificationem sui, effusio ad aedificationem proximi. Ex hac ergo homo accipit ut prosit, ex illis ut proficiat. Possumus itaque et gratiam habere et ejus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ro numquid ante illum sp̃s seiͣ
aduentum. sine sp̃u scõ fuerunt.
Numquid aute illum pentecostes
Si nemo dicere potest dominus
trus tunc temporis erat siue
illo: quando tam secure quã uere
Num quid nam discipuli xpͣi
sine spu sc̃o erant. quaudo spm
iminuidũ de obsessis corporib
eiciebant: & cetera. in hunc mo¬
dum multa signa faciebant.
Certe ante illam diem fac̾tum
uouimus. nec modo dubitare
debemus. qd̾ in eũgelio legunꝰ.
quia insufflauit eis ihesus dicenᷤ.
Accipite sp̃m sc̃m: quorum remi¬
seritis peccata. renittintur eis.
S ut cetera taceam. sine sci spͣs
potuert. Quid gͦ hodierna die
acceperunt: si & ante hanc diem
stat sane quod eiusmodi stillici¬
dia grͣȩ dantur modo ad solam
infusionem: modo uero usq ad
diffusionem: quandoq autem
etiam usq ad effusionem. Infusio
est etiam si minus influit: quã
uas capere possit. Diffusio est
quando eo usq ꝑfundit᷑: donec
pars eius nulla uacua relinquat᷑.

Expanded text:
ro nunquid ante illum Spiritus sancti ro nunquid ante illum Spiritus sancti adventum sine Spiritu sancto fuerunt? Nunquid ante illam Pentecostes Si nemo potest dicere Dominus trus tunc temporis erat sine illo, quando tam secure quam vere Nunquidnam discipuli Christi sine Spiritu sancto erant quando spiritum immundum de obsessis corporibus ejiciebant, et caetera in hunc modum multa signa faciebant? Certe ante illam diem factum novimus, nec inde dubitare debemus quod in Evangelio legimus, quia insufflavit eis Jesus, dicens: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis . Sed ut caetera taceam, sine Spiritus potuerunt. Quid ergo hodierna die acceperunt, si et ante hanc diem stat sane quod ejusmodi stillicidia gratiae dantur modo ad solam infusionem, modo vero usque ad diffusionem, quandoque autem etiam usque ad effusionem. Infusio est etiamsi minus influit quam vas capere possit. Diffusio est quando eousque profunditur donec nulla ejus pars vacua relinquatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& cum uult. habere facit omĩs
uocis : O uere beati apłi. quita¬
lem magistrum habuerunt. qui
spm ueritatis acceperunt. qui om¬
nium scientiam habuit: qui om¬
iuum scientiam dare potuit.
Quere beati quorum corda spͣs
iste grͣa sua repleuit: quorũ ani¬
mos ad omnem uirtutem robo¬
rauit: quorum mentes ad:om¬
nem scientiam illuminauit.
Recte in eius fac̾ti recordatione
canuus. qd̾ iam totiens replica¬
uimus: & replicare nou cessamꝰ.
Spiritus dnĩ repleuit orbem terra¬
rum. ꝙ. hoc qd̾ continet omnia.
scientiam habet uocis. Eece iam
diximus scđm quem modum
quid numquam potuit de ẽẽ: quẽ
constat ubiq eẽ. &. omĩa imple¬
re. Qui enim scđm maiestatis suȩ
presentiam ubiq est: scđmn gr̃e
sue exibitionem. uti iam diximꝰ
ad esse. & ab esse potest. In hoc
piam exhibuit. quod eis gr̃e
sue habundantiam infudit.
Ueraciter igit᷑ & absq dubio ho
ꝓmissum. cum fide & desiderio
ex pectauerunt. S: iterum que¬

Expanded text:
et cum vult habere facit omnis et cum vult habere facit omnis vocis? O vere beati apostoli qui talem magistrum habuerunt, qui Spiritum veritatis acceperunt, qui omnium scientiam habuit, qui omnium scientiam dare potuit. O vere beati quorum corda Spiritus iste gratia sua replevit, quorum animos ad omnem virtutem roboravit, quorum mentes ad omnem scientiam illuminavit! Recte in ejus facti recordatione canimus quod jam toties replicavimus, et replicare non cessamus: Spiritus Domini replevit orbem terrarum; et hoc, quod continet omnia scientiam habet vocis. Ecce jam diximus secundum quem modum quid nunquam potuit deesse, quam constat ubique esse et omnia implere. Qui enim secundum majestatis suae praesentiam ubique est, secundum gratiae suae exhibitionem, uti jam diximus, adesse et abesse potest. In hoc piam exhibuit, quod eis gratiae suae abundantiam infudit. Veraciter igitur et absque dubio hodristi promissum cum fide et desiderio exspectaverunt. Sed iterum quae
Abbreviated transcription (Latin):
interuę locutiones. quam effica¬
ces sint ad docendum: attendite
ꝙ modo quam dulces sint ad au¬
dieudum. Ille tamen hoc dicat:
quem experientia docuerat.
Quam dulcia uiquit faucibus
meis eloquia tua: super mel ori
meo. Si tam magnum eͣ. tamq io¬
cundum ut exꝑiẽtia loqͥt᷑ spiri¬
tales uiros audire. q. doctos adõ.
doctͥores ueritatis habere: quan.¬
to mauis. quantoq iocundius
ab ipso dõ cotidie discere. cotidie
didicisse: Beatus homo queni
tuerudieris dñe: & de lege tua do¬
eueris eum. Hauc saue beatitu¬
dinem ꝑdere. dominiq sui docꝰtri¬
nam amittere ꝓpħa metuebat:
cum inoratione dicebat. Domine
quis similis erit tibi: Ne taceas
neq conpescaris ds̃. Parum utiq¬
est michi si lingius hominum
loquar & angłorũ: nisi merear
quandoq audire & intelligere
quid loquatur in me dñs d̾s m̃s.
Quid enim uiuat scientiam habe
hõis. seu angelicȩ uocis: ꝙ eius uo¬
cem nescire qui scientiam habet.

Expanded text:
internae locutiones quam efficainternae locutiones quam efficaces sint ad docendum, attendite et modo quam dulces sint ad audiendum. Ille tamen hoc dicat quem experientia docuerat: Quam dulcia, inquit, faucibus meis eloquia tua, super mel ori meo . Si tam magnum est, tamque jucundum, ut experta loquar, spirituales viros audire, et doctos adeo doctores veritatis habere, quanto majus, quantoque jucundius ab ipso Deo quotidie discere, quotidie didicisse. Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum. Hanc sane beatitudinem perdere, Dominique sui doctrinam amittere propheta metuebat, cum in oratione dicebat: Domine, quis similis erit tibi; ne taceas neque compescaris, Deus . Parum utique mihi est si linguis hominum loquar et angelorum, nisi merear quandoque audire et intelligere quid loquatur in me Dominus Deus. Quid enim juvat scientiam habere humanae, seu angelicae vocis et ejus vocem nescire qui scientiam habet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in momento. & in ietu oculi.
quomodo uolebat. & quantum
placebat mentibus imprimebat
Oquantum est uiter uocem &
uocem: inter corporalem & uocẽ
illam spiritalẽ. Utruisq tamen
scientiam habet. utriusq scien¬
ciam habere facit: spiritus ille
qui omĩa continet. Nam sane
sic legis: hoc qd̾ continet omnia
scientiam habet uocis. Parum
obseero tibi sit. quia hec audis uł
legis solam illam uocem audisse
uel nosse. eusq scientiam habere.
que solet exterius ꝑstrepere. Stu¬
de & satage illam audire & intel¬
ligere. quȩ sola sufficit in omnẽ
strepitu docet hominem scien¬
tiam. Hane internȩ aspirationis
uocem ꝓpħa ambiebat. cũ dice¬
bat. Audiam quid loquatur in
me dominus ds̃. Quid tanien
mirum si ad illam auhelabat.
si illam suspirabat: cuius uutu¬
tem. cuius dulcedinem. tamedoc¬
tus. totiens exꝑtus fuerat. Fudi¬
stis superius de euis uirtute.
uultis ad huc de eius dulcedine
audire: Audistis inquam illȩ

Expanded text:
et in momento, et in ictu oculi et in momento, et in ictu oculi quomodo volebat, et quantum placebat mentibus imprimebat. O quantum est inter vocem et vocem, inter vocem corporalem et vocem illam spiritualem! Utriusque tamen scientiam habet, utriusque scientiam habere facit Spiritus ille qui omnia continet. Nam sane, sicut legis, hoc quod continet omnia scientiam habet vocis, parum obsecro tibi sit qui haec audis vel legis, solam illam vocem audisse vel nosse, ejusque scientiam habere quae solet exterius perstrepere. Stude et satage illam audire et intelligere quae sola sufficit in omnem  verborum strepitu docet hominem scientiam, hanc internae aspirationis vocem propheta ambiebat, cum dicebat: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Quid tamen mirum si ad illam anhelabat, si in illam suspirabat cujus virtutem, cujus dulcedinem tam edoctus, toties expertus fuerat? Audistis superius de ejus virtute, vultis adhuc de ejus dulcedine audire? Audistis, inquam, illae
Abbreviated transcription (Latin):
omium nationum locuntur: iiter¬
roga ad huc ipsos iudeos. quod eis¬
dem lingius lociit᷑. Auduuimus
eos inquiunt loquentes nrͣis lur¬
guis: magnalia dĩ. O quantum ẽ
magnalia dĩ. uel in una lingua
loqui. S quamius magnum fue¬
rit. qd̾ foris ꝑ uerbum sonuerunt:
multo malus tamen creditur qd̾
ipsi intus audierunt. Magnum
sane fuit uocem illam audire. ꝑ
quam discipłi xpͣi magnalia di
docuerunt. s multomaius fuit
illam iuterne aspitationis uoce̾
intelligere. ꝑ quam ipsi didicert᷑.¬
q tamen uocis scientiam habebant:
eius ꝑ quam didicerant. & eiꝰ
ꝑ quam docebant. Alioquin mag¬
nalia dĩ nec ipsi nossent: nec ali¬
is innotuissent. Uox illa quam
exter ius formabant. uox erat
corporalis. uox illa quam uiteriꝰ
audiebant. uox erat spiritalis.
Iua cum strepitu extrinsecus so¬
nabat. & alia pꝰ alia quomodo
poterat. ꝙ quantum ualebat
auditorib exprimebat. Ista absq
om̃i strepitu intrinsecus spirabat.

Expanded text:
omnium nationum loquuntur, interomnium nationum loquuntur, interroga adhuc eosdem Judaeos quid eisdem linguis loquantur: Audivimus eos, inquiunt, loquentes nostris linguis magnalia Dei . O quantum est magnalia Dei vel in una lingua loqui. Sed quamvis magnum fuerit quod foris per verbum sonuerunt, multo magis tamen creditur quod ipsi intus audierunt. Magnum sane fuit vocem illam audire per quam discipuli Christi magnalia Dei docuerunt, sed multo magis fuit illam internae aspirationis vocem intelligere per quam ipsi didicerque tamen vocis scientiam habebant, et ejus per quam didicerant, et ejus per quam docebant. Alioquin magnalia Dei nec ipsi nossent, nec aliis innotuissent. Vox illa quam exterius formabant, vox erat corporalis, vox illa quam interius audiebant, vox erat spiritualis. Illa cum strepitu extrinsecus sonabat, et alia post alia quoquomodo poterat et quantum valebat auditoribus exprimebat, ista absque omni strepitu intrinsecus spiritabat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo enim uel eẽ dicendi sunt.
qui esse amiserunt. S iterũ idem
ipsi quasi ad eẽ redeunt. cuͣ hunc
Aĩi spͣm recipiunt: ipso utiq id
agente qui uocat ea que non sunt.
tauquam ea que sunt. Enittet spi
ritum suum & creabuntur: &. re¬
nouabit faciem terrȩ. Omnis gͦ
rectitudins status sicut ꝑ ipsum
obtinetur: sic nichilominus &
abipso continetur. E quia quod
ab illo deseritur. desunt quo dãm᷑
eẽ: recte hic spiritus dicitur oiͣa
continere. S quero item quomͦ
idem spͣs scientiam uocis habuit.
anforte ui eo quod habere fecit:
Sic & abrahe dictum est. Nunc
scio quod timeas dm̃i: ꝓ eo qd dicit᷑
scire feci. Quam autem eẽt miran¬
da. uel stupenda scientia illa uocis
quam spͣs illededit. quando corda
discipulorum repleuit: testant᷑
iuidei illi uiri religiosi. ex om̃i
natione que sub cȩlo est. Nonne
lei sunt: E quomono nos auor¬
iumus unusquisq linguam no¬
stram. in quanati sumus:. S ne
tibi parum uideatur. quod linguis

Expanded text:
Quomodo enim vel esse dicendi sunt quae verum esse amiserunt? Sed iterum iidem ipsi quasi ad esse redeunt, cum hunc Domini spiritum recipiunt, ipso id utique agente qui vocat ad ea quae non sunt tanquam ea quae sunt . Emittet enim spiritum suum et creabuntur, et renovabit faciem terrae . Omnis ergo rectitudinis status sicut per ipsum obtinetur, sic nihilominus et ab ipso continetur. Et quia quod ab illo deseritur desinit quodammodo esse, recte hic Spiritus dicitur omnia continere. Sed quaero item quomodo idem Spiritus scientiam vocis habuit. An forte in eo quod habere fecit, sic et Abrahae dictum est . Nunc scio quod timeas Deum pro eo quod disceretur scire feci. Quod autem esset miranda vel stupenda scientia illa vocis quam Spiritus ille dedit quantum corda discipulorum replevit testantur Judaei illi, viri religiosi ex omni natione quae sub coelo est: Nonne laei sunt. Et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus . Sed, ne tibi parum videatur, quod linguis
Abbreviated transcription (Latin):
mare possit: Solus itaq ille
dm̃i spͣs eam nouit. & digne suf¬
tiam in eiusmodi tripudium.
sua dulcedine resoluit. Quȩ
alia uox queso rectius intelli¬
gitur. in eo qd̃ dicitur. Spͣs dñi
repleuit orbem terrarum. & ħ
qd contiuet omĩa scientiam ha

Expanded text:
mare possit? Solus itaque ille mare possit? Solus itaque ille Domini Spiritus eam novit, et digne pentiam in ejusmodi tripudium sua dulcedine resolvit. Quae alia vox, quaeso, rectius intelligitur in eo quod dicitur: Spiritus Domini replevit orbem terrarum; et hoc, quod continet omnia, scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
hanc saturitatem sequitur. o
quam intima exultatio. quȩ hanc
suauitatem comitat᷑. Nemoriã
inquit habundantię suauitatiᷤ
tuȩ eructabunt: & iusticiatua
exultabunt. Ad hanc utiq lau¬
dationem. ad huiusmodi exul¬
tationem illius intime suaui¬
tatis. conuiuas ꝓpħa inuitabat.
cum dicebat. Benedic anima
mea dũo: & omĩa que intra me
sunt nomini scõ eius. Et causa
sub ditur eũ dicitur. Qui replet
in bonis desideru tuum. Quan¬
ta queso acclamatio. quanta ob¬
secro uociferatio in altũ ascerr¬
dit. & ad aures dm̃ sabaoth ꝑtin¬
git. quando tota illa interna fa¬
milia diuinę laudationi pariter
acclamat. & inuoce ex ultationiᷤ
confessionis pari concordia
reboat: quando tota interioris
hominis. substantia in tripudiũ
re soluitur. & mens hominis me¬
diillitus resoluta tota in iubi¬
tionis. Beatus enim ppłs. qui
scit iubilationem. Quis itaq uo¬
cis hunis digntatem explicare¬
digne. quis digne saltem uel esti¬

Expanded text:
hanc saturitatem sequitur! O hanc saturitatem sequitur! O quam intima exsultatio quae hanc suavitatem comitatur! Memoriam, inquit, abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et justitia tua exsultabunt . Ad hanc utique laudationem, ad ejusmodi exsultationem illius intimae suavitatis convivas Propheta invitabat, cum dicebat: Benedic, anima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus . Et causa subditur, cum dicitur: Qui replet in bonis desiderium tuum . Quanta, quaeso, acclamatio; quanta, obsecro, vociferatio in altum ascendit, et ad aures Domini Sabaoth pertingit, quando tota illa interna familia divinae laudationi pariter acclamat, et in voce exsultationis et confessionis pari concordia reboat; quando tota interioris hominis substantia in tripudium resolvitur, et mens hominis medullitus resoluta tota in jubitionis. Beatus enim populus qui scit jubilationem . Quis itaque vocis hujus dignitatem digne explicare, quis digne saltem vel aesti
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ respectu. fira ꝑmaneat.S
unde hoc queso. nisi quod spͣs do¬
muini replet omĩa: siniul etiam
continet omĩa In eo enim quod
replet: in eo ipso & continet. Naͣ
unde interiora nr̃a sua dulcedi¬
ne afficit. inde ad se om̃s cordis
motus conuertit: & in illius ex¬
ꝑte suauitatis desiderio figit᷑.
Numquam enim discursus
de sideriorum. & tumultuantiũ
cogitationum conpescitur: nisi
iuterna refectione satietur. Quã
dui mens ad ueram & plenam
refectionem ꝑcingere nͣ ualet:
habet semper quo ꝑdesideriũ
festinet. Una itaq eademq spi¬
ritalis dulcedo est. quȩ sola suf¬
ficit intima nr̃a satiare. & ad unã
pacem cõponere. ita ut idem sp̃s
recte dicatur omĩa replere. & oĩa
continere. S hanc utiq spiritalẽ
satietatem melius uendicat. ꝙ
facilius cemparat. paupertas
spiritus: quam copia census. Ue¬
re beati pauperes spu. scđm sen
rierunt. Merito gͦ pauperes lau¬
ri. O quam iocunda laudatio quȩ

Expanded text:
suae respectu fixa permaneat. Sed suae respectu fixa permaneat. Sed unde hoc, quaeso, nisi quod Spiritus Domini qui replet omnia, simul et etiam continet omnia? In eo enim quod replet, in eo ipso et continet. Nam unde interiora nostra sua dulcedine afficit, inde ad se omnes cordis motus convertit, et in illius expertae suavitatis desiderio figit. Nunquam enim discursus desideriorum, et tumultuantium cogitationum compescitur, nisi interna refectione satietur. Quandiu enim mens ad veram et plenam refectionem pertingere non valet, habet semper quo per desiderium festinet, una itaque eademque spiritualis dulcedo est quae sola sufficit intima nostra satiare, et ad unam pacem componere, ita ut idem Spiritus recte dicatur omnia replere, et omnia continere. Sed hanc utique spiritualem satietatem melius vindicat, et facilius comparat paupertas spiritus quam copia census. Vere beati pauperes spiritu secundrierunt. Merito ergo pauperes launt. O quam jucunda laudatio quae
Abbreviated transcription (Latin):
sa est grͣa inlabus tuis. Cum uͦ
ista spiritalis gre̾ inundatio
ceperit altius excrescere. & ꝑ os
ubertim emanare. & dulcedinis
infusio in diffusionem transire.
merito ut arbitror eiusmodi
effusione iam facta. dicetur t̾
Hanc intime dulcedinis habun¬
dantiam ꝓ fecto expertus erat.
qui dicebat. Quani magna mul¬
titudo dulcedinis tuȩ dñe quam
ab scondisti timentibus te. Hanc
absq dubio expertus erat. qui
omnem aliam consolationem
renuebat. quotiens de huius
subtractione dolebat: unde & di¬
cebat. Renuit consolari anima
inea. Hȩc enim sola animum in
intimis fixit. & ꝑ aliena desideria
riri licet. humanus ille animus
uagus & ꝓfugus suꝑ terram. qui
fugit uelut umbra. ꝙ numquã
in eodem statu ꝑmanet. quo modo
inuno suauitatis interne deside.¬
rio totus inhereat. & quomodo
tota illa tot desideriorum turba
adunum se uotum astringit: uel
quomodo tanta tam inumera¬
bilium cogitationum familia
in uno eodemq concupiscentie

Expanded text:
sa est gratia in labiis tuis . Cum vero sa est gratia in labiis tuis . Cum vero ista spiritualis gratiae inundatio coeperit altius excrescere, et per os ubertim emanare, et dulcedinis infusio in effusionem transire, merito, ut arbitror, ejusmodi effusione jam facta, dicetur tibHanc intimae dulcedinis abundantiam profecto expertus erat qui dicebat: Quam magna multitudo dulcedinis tuae quam abscondisti timentibus te! Hanc absque dubio expertus erat qui omnem aliam consolationem renuebat quoties de hujus subtractione dolebat, unde et dicebat: Renuit consolari anima mea . Haec enim sola animum in intimis finxit, et per aliena desideria riri licet, humanus ille animus vagus et profugus super terram, qui fugit velut umbra et nunquam in eodem statu permanet, quomodo in uno suavitatis internae desiderio totus inhaereat, et quomodo tota illa tot desideriorum turba ad unum se votum astringat, vel quomodo tanta tam innumerabilium cogitationum familia in uno eodemque concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
rauit eos. Nescit omnino nescit
quȩ sit uera. & plena refectio.
quem non satiat supercȩlestis
illa. & plusquam mellea dulce¬
do: & potest dño psallere. qui
est eiusmodi: quia anima mea
sicut terra sine aqua tibi. E con¬
tra autẽ quotienscumq dulcor
ille spiritalis satiauit animã
inanem. ⁊ animam esuriente
satiauit bonis. psallere debet.
& dicere quia spiritus dni re¬
pleuit orbem terrarum: eo qd̾
ip̃e sit qui impleuerit iubonis
desiderium suum. Uti autem¬
iam superus designauimus:
non omnes equi formiter hanc
intimȩ dulcedinis accipiunt
distillationem. Alu namq ad so¬
lam infusion.em: alii autem
usq ad diffusionem: alii uero
accipiunt. etiam usq ad effusi¬
onem. Si contentus es ad huc¬
sola infusione: merito dicetur
tibi. quia mel & lac sub lingua
tua. S cum infusionis euismo¬
di abundantiori copia repleue¬
ris non solum modo sinum men¬
tis. uerum etiam oris. & hanc
ris: tibi dictum putabis. Diffu¬

Expanded text:
ravit eos. . Nescit omnino, nescit ravit eos. . Nescit omnino, nescit quae sit vera et plena refectio: quem non satiat supercoelestis illa et plus quam dulcedo mellea: et potest Domino psallere qui est ejusmodi: Quia anima mea sicut terra sine aqua tibi . Econtrario autem quotiescunque dulcor ille spiritualis satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis, psallere debet et dicere: Quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum , eo quod ipse sit qui impleverit in bonis omne desiderium suum. Uti autem superius jam designavimus, non omnes aequiformiter hanc intimae dulcedinis accipiunt instillationem: alii namque ad solam infusionem, alii autem usque ad diffusionem, alii vero accipiunt etiam usque ad effusionem. Si contentus es adhuc infusione sola, merito dicetur tibi: Quia mel et lac sub lingua tua . Sed cum infusionis ejusmodi abundantiori copia repleveris non solummodo sinum mentis verum etiam oris, et hancris, tibi dictum putabis: Diffu
Abbreviated transcription (Latin):
suum ex ipsis. Certe quisquis
es qui spiritales delicias ad ma¬
nus habes. uel habere potes: ha¬
bes unde impleas os tuum: ha
lum tuum. Dilata gͦ locum ten¬
toru tui: longe fac funieulos
tuos: extende ne parcas. Suffi¬
ciunt satis. & suꝑhabundant
deliciȩ sp̃s ad implendũ os tuuͣ
uentrem tuum. tab̾ naculum
tuuͣ: Ad implendum deniq u¬
niuersum illũ orbẽ terrarum.
de cuius latitudine multa iã
diximus : uerunitamen digne
exprimere non potiumus. Cum
g interna illa dulcedine inhunc
modum sp̃s domini repleui̾t
orbem terrarum. & repleuerit
inbonis desiderium tuum: mi¬
rari incipies. quomodo terra il¬
la quę non satiatur aqua. possit
saturari dulcedine illa. An for
spiritali uino potest & inebriari᷑
briasti eam. Tali utiq uino po¬
tati sunt. quos uidei inirati stͣ.
quomodo ebrii.essent: cum eẽt
hora diei uix tercia. Audistis
umo inebriatos. audite & melle
satiatos. Cibauit illos ex adipe
fruinenti: & de petra melle satu¬

Expanded text:
suum ex ipsis. Certe quisquis suum ex ipsis. Certe quisquis es qui spirituales delicias ad manus habes vel habere potes, habes unde impleas os tuum, hablum tuum. Dilata ergo locum tentorii tui, longe fac funiculos tuos, extende, ne parcas. Sufficiunt satis et superabundant deliciae Spiritus ad implendum os tuum, ventrem tuum, tabernaculum tuum, ad implendum denique universum illum orbem terrarum, de cujus latitudine multa jam diximus, verumtamen digne exprimere non potuimus. Cum igitur interna illa dulcedine in hunc modum Spiritus Domini repleverit orbem terrarum, et repleverit in bonis desiderium tuum, mirari incipies quomodo terra illa quae non satiatur aqua possit saturari dulcedine illa. An fortspirituali vino potest et inebriari: briasti eam . Tali utique vino potati sunt quos Judaei mirati sunt quomodo ebrii essent, cum esset hora diei vix tertia. Audistis vino inebriatos, audite et melle satiatos: Cibavit illos ex adipe frumenti, et de petra melle satu
Abbreviated transcription (Latin):
hominis os mniect᷑a. penitus im¬
plere non ualet. unmo pene nͣ
coͥparet: S si ad illam internaͣ
& fr̃nam dulcedinem inhians.
si ad ueram ꝙ eternam suauita¬
tem suspras: audi quid tibi di¬
uinitus precipit᷑. & adtende
quid tibi simul pro mittitur.
Dilata os tuum: & inplebo illud.
Certe si terrena oblec̾tamenta
esuris. si carnales uoluptates
sitis. melius est tͥ os tuum con¬
trahere. quam dilatare. deside¬
rium tuum restringere quam
extendere. cũ nusquam locorũ
inuenias unde illi satisfacere
uel satiare ualeas. Quid enim
est os illud interioris hominis:
nisi desiderium cordis: Namos
illud excerioris hominis implere.
nec dõ magnum est ꝓ mittere.
nec homiu magnũ est accipere:
qd̾ una bucella pauis ualet ꝙ so
let implere. S illud os interioriᷤ
hominis. desiderium uidelicet
cordis. nuinquam satiatur. nuͣ¬
quam unpletur nisi interus.¬
nisi spiritalib deliciis: & beatus
uir qui impleuit desiderium

Expanded text:
hominis os injecta penitus imhominis os injecta penitus implere non valet, imo pene non comparet? Sed si ad illam internam et supernam dulcedinem inhias, si ad veram et aeternam suavitatem suspiras, audi quid tibi divinitus praecipitur, et attende quid tibi simul promittitur: Dilata os tuum, et implebo illud . Certe, si terrena oblectamenta esuris, si carnales voluptates sitis, melius est tibi os tuum contrahere quam dilatare, desiderium tuum restringere quam extendere, cum nusquam locorum invenias unde illud satiare, et illi satisfacere valeas. Quidnam est os illud interioris hominis nisi desiderium cordis? Nam os illud exterioris hominis implere, nec Deo magnum promittere, nec homini magnum accipere quia una buccella panis valet et solet illud implere. Sed illud os interioris hominis desiderium videlicet cordis nunquam satiatur, nunquam impletur nisi interius spiritualibus deliciis, et beatus vir qui implevit desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
bi mundo. si mundus ad huc aliꝰ
eẽt qͥm sͥ subici posse confider et.
nec minori auiditate. in illum
subiciendum sibi. aspiraret. Q si
illo item subiugato alii & alii ad¬
huc superessent: cordis illius inglu¬
uiem irritare potiuis quam satiare
potuissent. Cogita gͦ quanta sit
latitudo illius orbis terrarum. qͥ
uitus est: quem exterior iste orbis
terrarum. quantiuncũq dilatatꝰ.
uel quocienscumq multiplicatꝰ
satiare non potest. Nonne philoso¬
phi uidentur errasse: qui homi¬
nem nuchro comũ. idest minorẽ
mundum dixere: Numquid nã
obsecro non merito maior mundꝰ
diceious est. humanus ille aut¬
mus. qui mundo utiq maior est.
quem totus mundus nulla sui
dilatatione. nulla sui multipli¬
catione satiare potest:ͦ Si enum
orbis iste terrarum latitudini cor¬
dis unius comparetur: quid
aliud incapacitatis. uel auidita¬
tis illius comparatione. quam
parua quȩdam bucella esse ui¬
decur. quȩ in illud interioris

Expanded text:
bi mundo, si mundus adhuc alius bi mundo, si mundus adhuc alius esset quem sibi subjici posse confideret, non minori aviditate in illum subjiciendum sibi aspiraret. Et si, illo item subjugato, alii et alii adhuc superessent, cordis illius ingluviem irritare potius quam satiare potuissent. Cogita ergo quanta sit latitudo illius orbis terrarum qui intus est, quem exterior iste orbis terrarum quantumcunque dilatatus vel quotiescunque multiplicatus satiare non potest. Nonne philosophi videntur errasse qui hominem microcosmum, id est minorem mundum, dixere? Nunquidnam, obsecro, non merito major mundus dicendus est humanus ille animus qui mundo utique major est, quem totus mundus nulla sua dilatatione, nulla sui multiplicatione satiare potest? Si enim iste orbis terrarum latitudini cordis unius comparetur, quid aliud, incapacitatis vel aviditatis illius comparatione, quam parva quaedam buccella esse videtur quiae in illud interioris
Abbreviated transcription (Latin):
cit: cuius dulcedo omnẽ dulcedi¬
nem excedit. Audi quid de eo sen¬
tiat: de quo ista dulcedo ematiat.
Sp̃s meus iquit. supel mel dul¬
cis. Ocor felix qd̾ hoc melle reple¬
ris. o anima beata que hac suaui¬
tate reficeris. Mel inuenisti: co¬
mede quod satis est. Gustate ꝙ ui¬
dete obsecro qui eiusmodi estis:
gustate inquam ꝙ uidete. quani
sit suauis spͣs ille suꝑ mel duleis.
Miror si non exelamabitis: in uo¬
ce exultationis ꝙ confessionis Odo¬
mine quam suauis est spiritus
tuus in nobis. Beati qui esuriunt¬
& sitiunt suauitatem hanc inrti¬
inam qm̃ ipsi saturabuntur eũ
gustauerunt eam. Audacter af¬
firmo. quia sola una huius mel¬
lis stilia potest: qd̾ totus mundꝰ
facere non potest. Cor qd̾ toeius
mundi copia non satiat: una hu¬
iuis dulcedinis guita plene inebri¬
at. Certe magnus ille alexander
qui totum mundum subiugare
potuit: desiderio suo satisfacere
non potuit. Nam subiugato si¬

Expanded text:
cit, cujus dulcedo omnem dulcedicit, cujus dulcedo omnem dulcedinem excedit. Audi quid de eo sentiat de quo ista dulcedo emanat: Spiritus, inquit, meus super me dulcis . O cor felix, quod hoc melle repleris! o anima beata, quae hac suavitate reficeris! mel invenisti, comede quod satis est. Gustate et videte, obsecro, qui ejusmodi estis; gustate, inquam, et videte quam sit suavis Spiritus ille super mel dulcis. Miror si non exclamabitis in voce exsultationis et confessionis: O Domine, quam suavis est Spiritus tuus in nobis! Beati qui esuriunt et sitiunt suavitatem hanc intimam, quoniam ipsi saturabuntur cum gustaverint eam. Audacter affirmo quia sola una hujus mellis stilla potest quod totus mundus facere non potest. Cor quod totius copia mundi non satiat, una hujus dulcedinis gutta plene inebriat. Certe magnus ille Alexander qui totum mundum subjugare potuit, desiderio suo satisfacere non potuit. Nam subjugato si
Abbreviated transcription (Latin):
gr᷑a sanitatum. in uno spiritu.
W in hunc modum alia multa
operatur unus atq idem spiritus:
diuidens suigłis ꝓ ut uult. Ecce
qualem fiͣs paraclitum. ecce qua¬
lem consolatorem acceperunt. qͥ
A dño audire merueriuit. Roga¬
bo patrem meum: & alium para¬
clitũ dabit uobs. O quale erit habe¬
re ipsum consolatorem. qui potens
est operari omĩa inom̃ib & diui¬
dere singulis ꝓut uult. Si uolumꝰ
talem consolatorem habere. stude¬
amus tales ẽẽ inquos dignetur
per quem inquit requiescet spͣs
meus.: nisi super humilem ꝙ
quietum. & trementẽ sermones
meos: Ecce qualem esse oportet:
qui huius sp̃s aduentum expec¬
tat. O quam libenter. quam gra¬
tulanter debemus nos ad omnẽ
subiectionem decere. ad omnẽ
humilitatem incliuare. ut me¬
reamur huno spͣm accipere.
& talem consolatorem habere.
Cogita gͦ quam sit dulce. quam ue
delectabile eius consolatione foue.¬
ri. eius dulcedine repleri: euiis
suauitas omnem suauitatem uin¬

Expanded text:
gratia sanitatum in uno Spiritu. Et in hunc modum alia multa operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. Ecce qualem, fratres, Paracletum, ecce qualem consolatorem acceperunt qui a Domino audire meruerunt: Rogabo Patrem meum et alium Paracletum dabit vobis . O quale erit habere ipsum consolatorem qui potens est operari omnia in omnibus, et dividere singulis prout vult! Si ergo volumus talem consolatorem habere, studeamus tales esse in quos dignetur per quem, inquit, requiescit Spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et timentem sermones meos? Ecce qualem esse oportet qui hujus Spiritus adventum exspectat. O quam libenter, quam gratulanter debemus nos ad omnem subjectionem dejicere, ad omnem humilitatem inclinare, ut mereamur hunc Spiritum accipere, et talem consolatorem habere! Cogita, quaeso, quam sit dulce, quamve delectabile ejus consolatione foveri, ejus dulcedine repleri, cujus suavitas omnem suavitatem vin
Abbreviated transcription (Latin):
& rerum dampna gaudere. qͥd qͥ
huuismodi sunt. nisi ebrios de¬
bemus iudicare: Quid tantam
dixerim mentis alienationen:
nisi spiritalem quãdam ebrieta¬
tem: Orius autem est ut fasti¬
diamus uaria. s uaria mundi
oblectamenta: scđo ut despiciamꝰ
quelibet eius aouersa. Primũ
efficit spiritalis satietas: scđm
autem spiritalis ebrietas. Satie¬
tadem gͦ ebrietas sequitur.: ut ex
eorum effec̾tib comꝑbatur. Ex hac
audem ebrietate animus intantã
constantiam excrescit. tantamq
fiduciam de dñi ꝓtestatione as¬
sumit: ut cum apło audeat ⁊ dicat.
Certus sum. quia neq mors. neq¬

Expanded text:
et rerum damna gaudere, quid qui et rerum damna gaudere, quid qui hujusmodi sunt nisi ebrios debemus judicare? Quid tantam dixerim mentis alienationem, nisi spiritualem quamdam ebrietatem? Prius autem est ut fastidiamus varia, sed vana mundi oblectamenta. Secundo ut despiciamus quaelibet ejus adversa. Primum efficit spiritualis satietas. Secundum autem spiritualis ebrietas. Satietatem ergo ebrietas sequitur, ut ex eorum effectibus comprobatur. Ex hac autem ebrietate animus in tantam constantiam excrescit, tantamque fiduciam de Domini protectione assumit, ut cum Apostolo audiat et dicat: Certus sum quia neque mors, e