comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.ilmalech fuit filiꝰ
ysmaelis a quo ama
⁊ sig̃cat diabolum qui
scõs de egypto exeun¬
tes ⁊ ad t̾ram ꝓmissio¬
nis tendentes semꝑ im¬
pugnat.⁊ animarum
sanguine bibe desidat.

Expanded text:
. Amalec fuit filius Ismael, a quo Amalet significat diabolum, qui sanctos de Aegypto exeuntes, et ad terram promissionis tendentes, semper impugnat, et animarum sanguinem bibere desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Infantes cũ parentib in sodomis¬
pierunt cremati sunt ut posset auerti
tes quoq tam ꝓ se quã ꝓ eis sunt rei.
mors enim filioꝵ crimen est parentum.
Ideo futuri sunt accusatores eoꝵ. Est etiã
qualecunq bñficium reum nõ ẽẽ qui
gloriosus non est. ꝓdest enim pau
non esse qui rex esse non potest.
qͣre cum pͥmum suge montis segor p̾tu

Expanded text:
 Infantes cum parentibus in Sodomis cremati sunt, ne posset adverti tes quoque tam pro se quam pro eis rei sunt. Mors enim filiorum crimen est parentum. Ideo futuri sunt accusatores eorum. Est etiam qualecunque beneficium, non reum esse, qui gloriosus non est; prodest enim pauperem non esse, qui rex esse non potest.quare cum primum fugae montis Segor praet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pea cor pħaonis induratũ fuisse qr in¬
cantatores egyptioꝵ similia fecerunt. s
seq̃ñtia docent qͣnta fuit illa obduratõ ⁊̃

Expanded text:
ea cor Pharaonis induratum fuisse, quia incantatores Aegyptiorum similia fecerunt. Sed sequentia docent quanta fuerit illa obduratio,
Abbreviated transcription (Latin):
ei pharao. ascende ⁊ sepeli patrem tuũ sicut aduratꝰ es. Quo ascen¬
dente. ierunt cũ eo om̃s senes domus ph̾aonis. cunctiq maiores
natu t̾re egypti. domus ioseph cũ fratrib suis absq paruulis ⁊

Expanded text:
ei Pharao ascende et sepeli patrem tuum sicut adiuratus es quo ascendente ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis cunctique maiores natu terrae Aegypti domus Ioseph cum fratribus suis absque parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
enim ⁊ semmi tuo dabo ui-¬
uersas regiones has ꝯplens
iuramentum qd̵̃ spopondi
abraham patri tuo ⁊ multi¬
plicabo semen tuũ si cut stellaͤ
celi. Daboq posteris tuis uni¬
u̾sas regiones has ⁊benedicẽ¬
tur in semine tuo omnꝰes ge

Expanded text:
enim et semini tuo dabo universas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli daboque posteris tuis universas regiones has et benedicentur in semine tuo omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
qr in sexta plaga nõ dr. induratum ẽ cor
pharaonis. s aliquid t̾ribilius additur.
scriptum est enĩ qr indurauit dñs cor
pħaonis. ⁊c̃. Rursus in septima cũ gran¬
do ⁊ ignis egẏptum uastat induratur qͥ
phaonis. ⁊ in nona cũ tenebre ꝑalpabłes
fiunt. Tandem u cum extinctis pͥmogeni¬
tis isałrte discessissent ita dr̃. ⁊ induranit
dñs corpharaonis regio egypti ⁊ seruoꝵ
eiꝰ ⁊ insecutꝰ est eos. S ⁊ cum moyses de
t̾ra madyan ad egypium mittitur ⁊ p̃¬
cipitur ei facere ꝓdigia ad ditur. facies
ea in conspectu pħaonis. ego añ indura¬
bo cor eius ⁊ c̃. hinc pͥmum dcm est a do¬
tas ut nũc dicatur dñs indurasse cor
pħ. nunc sponte ẽẽ induratũ. uideo pau¬
lum tanqͣm intelligentem qͥd differat

Expanded text:
quia in sexta plaga non dicitur, Induratum est cor Pharaonis, sed aliquid terribilius additur; scriptum est enim quia induravit Dominus cor Pharaonis, etc. Rursus in septima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratur quiPharaonis. Et in nona cum tenebrae palpabiles fiunt, tandem vero cum, exstinctis primogenitis, Israelitae discessissent, ita dicitur: Et induravit Dominus cor Pharaonis regis Aegypti et servorum ejus, et insecutus est eos. Sed et cum Moyses de terra Madian ad Aegyptum mittitur et praecipitur ei facere prodigia, additur: Facies ea in conspectu Pharaonis: Ego autem indurabo cor Pharaonis, etc. Hinc primum dictum est a Dotas, ut nunc dicatur Dominus indurasse cor Pharaonis, nunc sponte esse induratum. Video Paulum tanquam intelligentem quid differat,
Abbreviated transcription (Latin):
la competens quare cor eius grauaret᷑
ad contemptũ dei tanqͣm si magi eĩ peco¬
ra iscł̃itarum occidissent. S unde debuit
ad tim̃dum uł credendũ moueri. ingraua
tñ÷ .i. illa ingrauatõ etiã hucusq ꝓgressaẽ.
fauille de fornace ⁊ asꝑgat moyses in celũ¬
⁊c̃. Suꝑiora signa uirga fiebant qͣm ñ mo¬
yses s a aron extendebat suꝑ aquam uł
coꝵ ubi nec aaron nec moyses aliqͥd ma¬
nuoꝑantur. d̃r ut moyses fauillam spar¬
gat in celum. ambo sisbentur sumere. s il¬
le sparg̾e nõ in t̾ram s in celum. tanqͣm a
deberet uł in aquam uł in t̾ram manum
extendere. moyses u̾o qui erat in hiis que
gere. Quid duo illa suꝑtora signa ubi nec
moyses nec aaron aliqͥd manu oꝑant᷑ qͥd sͥ
uult ip̃a du̾sitas:¬

Expanded text:
a competens quare cor ejus gravaretur ad contemptum Dei, tanquam si magi ejus pecora Israelitarum occidissent; sed unde debuit ad timendum vel credendum moveri, ingravatum est, et illa ingravatio etiam hucusque progressa est. favillae de fornace, et asperget Moyses, etc. Superiora signa virga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron extendebat super aquam, ortibus pecorum, ubi nec Aaron nec Moyses aliquid manu operantur, dicitur ut Moyses favillam spargat in coelum; ambo jubentur sumere, sed ille spargere non in terram sed in coelum: tanquam Adeberet, vel in aquam sive in terram manum extendere; Moyses vero, qui erat in his quae gere. Quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron aliquid manu operantur? Quid sibi vult ipsa diversitas
Abbreviated transcription (Latin):
uinos libros leginits in
tanta multitudine ueroꝵ
intellectuum qͥ de patcis
u̾bis ernunt ⁊ sanitate ca¬
tholice sidei mumiuntur potissimum id¬
diligamus qd certum apparũrt enm sẽ¬
sisse quem legimꝰ. si auͥ hoc latet id cer¬
te qd̾ circunstantia scripture ñ impedit¬
⁊ cum sana fide ⁊cordat. Si antẽ ⁊ circun¬
stantia scripturi tracdari ⁊ discitti nõ pot̾.
saltem io solum qd̾ fides exigit sana uł¬
p̃scribit. Aliud est enim quid potissimũ
fecte se ht fructus legentis. Si uͭ ittrũq
uitari nõ potest. etiam si uolũtas scrip¬
toris incerta sit. sane fidei congruani nõ
inutile est eruisse sententiam.

Expanded text:
vinos Libros legimus in tanta multitudine verorum intellectuum, qui de paucis verbis eruuntur, et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum apparuerit eum sensisse quem legimus; si autem hoc latet, id certe quod circumstantia Scripturae non impedit, et cum sana fide concordat: si autem stantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruisse sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Heber qui tñ quintus a filio noe sem
utrum qr hebrei dicunt᷑ ex illo appella¬
ti qr ꝑ illum gn̾atio ad abraham̃ tͣn¬
sit. auid gͦ ꝓbabilius sit hebreos dici
tanqͣm hebereos uł tanqͣm abraheos

Expanded text:
« Heber. » Qui tamen quintus a filio Noe Sem. Utrum quia Hebraei dicuntur ex illo appellar illum generatio ad Abraham transit? Quid ergo probabilius sit Hebraeos dici tanquam Heberaeos, vel tanquam Abraaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
biiuiiiua ⁊ sermonũ eoꝵdem.
Cumor ꝓficiscerentur de orien¬
te inuenerunt campũ in t̾ra
sennaar ⁊ hĩtauerunt in eo.
Dicit q alter ad ꝓximum sus̃t.
uenite faciamꝰ lateres ⁊ eoqua¬
mus eos igni habueruntq
lateres. ꝓ saxis ⁊ bitumen ꝓ

Expanded text:
ius, et sermonum eorumdem. Cumque proficiscerentur de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo. Dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres, et coquamus eos igni. Habueruntque lateres pro saxis, et bitumen
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Quid est qd̾ ait cum de pascha
p̃ciperet. erit tͥ in signum suꝑ manũ
pascha pp̃ acõnem ouis ad fidera xp̃i ⁊
sangninem quo redempti sumꝰ. hec añ
fices oꝑib p̃ponenda est ut sit qͦdam mͦ
suꝑ manũ etra illos qui in oꝑib legis

Expanded text:
. Quid est quod ait, cum de pascha praeciperet: <et> erit tibi in signo super manum pascha propter occisionem ouis ad fidem Christi et sanguinem, quo redemti sumus. haec autem fides operibus praeponenda est, ut sit quodam modo super manum aduersus illos, qui in operibus legis
Abbreviated transcription (Latin):
s. Cumq introduxerit te
in terram chananei sicut uirauit tꝰ hacrib
liua ⁊̃ declerit eam tibi separabis omne qd̾ a¬
perit uluam cdño ⁊ qd pͥmitiuum est in pecorib tiis emcqͥd

Expanded text:
s cumque introduxerit te in terram Chananei sicut iuravit tibi et patribus tuis et dederit eam tibi separabis omne quod aperit vulvam Domino et quod primitivum est in pecoribus tuis quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it fur ⁊ ꝑcussus mortuus fc̃ut nõ¬
tinere ad homicidium si fur nocturũ
octidatur. si aũ durnus ꝑtinere ho
est enim qd̃ ait. Si orietur sol suꝑ eũ
ñ ad cccidendũ uenisset ⁊ ideo ñ dełet
impune .s. occidi nocturnũ furem qͦqͦ¬

Expanded text:
fuerit fur et percussus mortuus fuerertinere ad homicidium, si fur nocturnus occiditur, si autem diurnus, pertinere; hoc est enim quod ait: si orietur sol super eunon ad occidendum uenisset et ideo non deberet pune occidi nocturnum furem qu
Abbreviated transcription (Latin):
fundes in¬
eis anulos
ꝑ quos uec¬
tes tabulata
contineant.
Quos opies¬
laminis au¬
reis. Et eriges¬
tabernaculũ¬
iuxta exem¬
plum quod
tibi in monte
monstratũ ẽ.

Expanded text:
fundes ineis annulos r quos vectes tabulata contineant: quos opelaminis aureis. Et erigabernaculujuxta exemplum quod tibi in monte monstra
Abbreviated transcription (Latin):
diuisione ut sol diem
luna noctem illuminz.
hoc enĩ fcĩs syderib ad
augm̃tum p̾marie lu¬
cis accessit ut ⁊̃ nox ꝓ¬
diret luminosa lune
uł stellarũ splendore
radiata. que hactenus¬
tm̃ tenebras nou̾at. ⁊¬
si enim nox tenebrosa
uidetur obscurato ae-
re sunt lucida.
cura re nil temere credendum.
Et sint in. sig. ⁊ c̃. Qͥa
pͥusquam sydera fie-¬
rent ordo tempoꝵ nlłis¬
notabat᷑ indiciis uel
meridiana hora uł qͣ¬
libet hora. Sunt gͦ lu¬
minaria in signa. ⁊ c̃.
pora ceꝑint uł dies ł¬
uł transitus. tempoꝵ

Expanded text:
divisione, ut sol diem, luna noctem illuminet. Hoc enim factis sideribus ad augmentum primaricis accessit, ut etiam nox prodiret luminosa, lunae vel stellarum splendore radiata, quae hactenustum tenebras noverat. Et si enim nox tenebrosa videtur obscurato aerere sunt lucida. cura re nihil temere credendum. « Et sint in signa, » etc. Quia priusquam sidera fierent, ordo temponotabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet alia. Sunt ergo luminaria « in signa, » etc.; pora coeperint, vel dies u
Abbreviated transcription (Latin):
post quos debeat qͥetem sperare. pͥmo die
lucem fidei q̃n pͥmum inuisibilib cre¬
dit. pp̃ quam fidem dnĩs iusibilit̾ apꝑa¬
rere dignatus est. Scdo die fcm̃ est tanꝙͣ
firmam̃tum discipline qd̾ discernit in
ctib desidioꝵ carnaliũ tanqͣm aridã

Expanded text:
post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prius visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dignatus est. Secundo die tanquam firmamentum disciplinae, quo discernit intctibus tentationum carnalium, tanquam aridam
Abbreviated transcription (Latin):
culos tuos. respice popłin nũ
gentem hanc. Dixitq dens. facies
mea p̾cedet te ⁊requiem tibi dabo.
et ait moyses. Si non tu ip̃e prece¬
dis ne eclucas nos de leco isto. In
quo enim scire pot̾imus ego ⁊ po-¬
pls tuus inuenisse grãm in con¬
spectu tuo nͥ ambulaĩus nobiscũ

Expanded text:
oculos tuos: respice populum tuum et gentem hanc. Dixitque Dominus: Facies mea praecedet te, et requiem dabo tibi. Et ait Moyses: Si non tu ipse praecedes, ne educas nos de loco isto. In quo enim scire poterimus ego et populus tuus invenisse nos gratiam in conspectu tuo, nisi ambulaveris nobiscum,
Abbreviated transcription (Latin):
sis ad uesperum comedetis ara-¬
ma usq ad diem uicesimam pͥ¬
mam euisdem mensis ad uespam.
septemi dieb fermentatum non
inueniet in domib ur̃is. Qui co¬
mederit fermentatum peribit a

Expanded text:
sis ad vesperum comedetis azyma, usque ad vicesimam primam ejusdem mensis ad vesperam. Septem diebus fermentatum non invenietur in domibus vestris. Qui comederit fermentatum, peribit a
Abbreviated transcription (Latin):
tare eneũ cum craricła sua. omsaq uasa que adusum el pu¬
nent. ⁊ bases atrii tã in cͥuitu qͣm in ingressu eins ⁊ paxilli ta¬
bernacłi atq atrii ꝑ gyrum Ne iacincto ñ ⁊ purpura uermi¬
culo ac bysso fecit uestes qͥb indueret᷑ aaron qn ministrabar
in scĩs. sicut p̃cepit dñs moysi. fecit gͥ suꝑbumerale de auro.
iacincto. purp̃a. coccoq bis tincto. bysso retorta. oꝑe polunitari-¬
o Inciditq bracteas aureas ⁊ extenuauit in fila ut possent torq̃¬
ri cum pͥoꝵ coloꝵ subtegmine. duasq horas sibi inuitem co-¬
pulatas in utroq latere sc̃mitatũ. ⁊ baltheum ex eisdem color¬
b sicut p̃ceꝑat dñs moysi Sarauit ⁊ luos lapides onichinos

Expanded text:
craticula sua omniaque vasa quae ad usum eius pertinent et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu eius et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum de hyacintho vero et purpura vermiculo ac bysso fecit vestes quibus indueretur Aaron quando ministrabat in sanctis sicut praecepit Dominus Mosi fecit igitur superumerala, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere polymitario: inciditque bracteas aureas, et extenuavit in fila, ut possent torqueri cum priorum colorum subtegmine, duasque oras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum, et balteum ex iisdem coloribus, sicut praeceperat Dominus Mosi. Paravit et duos lapid
Abbreviated transcription (Latin):
te tunice ꝑ gyrũ Tintinnabłm aureũ ⁊ malũ punicũ quib or¬
natus incedebat pontifex qñ minist̾io fungebat᷑: sicut p̾cepit do¬
minꝰ moysi fẽcer̃t ⁊ tunicas byssinas oꝑe textili aaron ⁊ filie
ei ⁊ mitras cũ coronulis suis ex bysso. femmnalia qͦ linea bys¬
sina. singłm nͨ debysso retorta tatincto. prrpura aciicło di¬
stinctũ arte plumaria. sicut p̃cepit clris moysi fecerunt ⁊ lami
nam sacre uieneratõmis de auro purissimo. scupserunt q in ea
tinstina sicut p̃cepit clris moysi ꝑfetum est gͥ omne opꝰ tab̾¬
nacłi ⁊ tecti testimonii. Fecerĩtq filis isit cunsta que p̃cepat
dñs moysi ⁊ optulerunt tabemacłm ⁊ tectum ⁊ imiu̾sam sup¬
lestilem. anulos. tabulas. nectes. columpnas ac bases. optorit
de pellib arietũ rubricatis. ⁊ aliud oꝑmentũ de iacinctinis pelli-¬
b uelum. archam uectes: ꝓpitiatoriũ. mensam cũ uasis ⁊ ꝓposi
tionis panib. candelabrum. lucernas ⁊ utensilia ear cum oleo.

Expanded text:
nicum quibus ornatus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis eius et mitras cum coronulis suis ex bysso feminalia quoque linea byssina cingulum vero de bysso retorta hyacintho purpura ac vermiculo distinctum arte pnam sacrae venerationis de auro purissimo, scripseruntque in ea  omne opus tabernaculi, et tecti testimonii: feceruntque filii Israel cuncta quae praeceperat Dominus Mosi. Et obtulerunt tabernaculum et tectum et universam supellectilem, annulos, tabulas, vectes, columnas ac bases, opertorium de pellibus arietum rubricatis, et aliud operimentum de ianthinis pellibus, velum, arcam, vectionis panibus: candelabrum, lucernas, et utensilia earum cum oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sig̾cantur. quasi malediaus enis
ab hũs qui sunt suꝑ t̾ram qui aꝑuert̃
os suum in confusione pec̃orum acciꝑe
sanguinem qui effusus est in remisli¬
onem pcẽorum de manu ꝑsecutoris qͥ
noluit esse sub gr̃a s sub lege ut essetꝰ
maledictus ab eccłia que urtelligit ẽẽ¬
⁊ ostendit maledictum. Qui enim ex o¬
perib legis sũt sub maledc̃o sunt:¬
Rab̾. Notandum qd̃ in peccato ade
terra maledicitur. chaym u̾o maledi¬
citur. quia sciens dampnationem pri¬
me p̃uaricationis fr̃icidium addidit.

Expanded text:
sunt significantur; quasi maledictus eris ab his qui sunt super terram, qui aperuerunt os suum in confessione peccatorum, accipere sanguinem, qui effusus in remissionem eorum de manu persecutoris, qui noluit esse sub gratia, sed sub lege, ut esset maledictus ab Ecclesia: quae intelligit et ostendit esse maledictum: qui enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt» etc. Notandum quod in peccato Adae terra maledicitur. Cain vero maledicitur, quia sciens damnationem primae praevaricationis, fratricidium addidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ug̃. Qd siccimam dicit iacob p̃cipuã¬
se dare filio suo ioseph. ⁊ addit qd̾ possed̾it
eam in gladio ⁊ arcu. queritur quom̃ ad
ne
lum cum eis gestum uideatur qͥ pͥores fe-¬
cerreti iniuriam ⁊taminando eĩ filiam.
Cur gͦ ñ dedit eam maiorib filiis suis qͥħ
fecerunt. Deinde si modo de iuctoria glans
dat eam ioseph. cur ei tunc displicue runt
filii qui hoc cõmiserunt. Cur deniq cum
eos bñdiceret id expbrando memorauit:
Later gͦ hic ꝓpħicum sacram̃tum qr ioserh
quadam p̃cipua sig̃catione xp̃m sig̾cauit¬

Expanded text:
ur. Quod Sichimam dicit Jacob pse dare filio suo Joseph, et addidit quod possederit eam in gladio et arcu, quaeritur quomodo ad n. lum cum eis videatur, qui priores fecerunt injuriam, contaminando ejus filiam? Cur ergo non dedit eam majoribus filiis suis, qui hoc fecerunt? Deinde si modo de victoria glorians dat eam Joseph, cur ei tunc displicuerunt filii qui hoc commiserunt? Cur denique cum eos benediceret, id exprobrando memoravit? Latet ergo hic propheticum sacramentum, quia Joseph quadam praecipua significatione Chri
Abbreviated transcription (Latin):
se locutꝰ est ñ dicens qđ ipe formau̾it. ut
exiret ntulus fusilis. an excusatõis cã
timendo mentitꝰ est. tanqͣm in ignem ꝑi¬
turũ aurũ ꝓiecerit. atq ip̃o ñ id agente
tur ⁊ fratrem de mendacio n redarguit.
sordis.⁊ inter hostes nudum ⁊st

Expanded text:
 locutus est non dicens quod ipse formauerit, ut exiret uitulus fusilis. an excusationis causa timendo mentitus est, tamquam ipse in ignem periturum aurum proiecerit atque ipso non id agente tur, et fratrem de mendacio non redarguitet inter hostes nudum
Abbreviated transcription (Latin):
dam suꝑ astra celiac̃.
Nembroth sccłm iosephum nona
regni cupiditate tyrannidem rapuit¬
⁊ fuit auctor edificande turris que tan
tes natos scripturã memorat. Sed
force post diluuium nouitas geñis
humani reparandi memoratur qr¬

Expanded text:
dam super astra coeli. » Nemrod, secundum Josephum, nova regni cupiditate tyrannidem arripuit, et fuit auctor aedificandae turris quae tangtes natos Scriptura commemorat. Sed forte post diluvium novitas generis humani reparandi memoratur
Abbreviated transcription (Latin):
gressum ioseph in egyptum. pͥmum amo¬
sys regnauit annis .xxu. p̃ eum mem broi
annis .xiii. dehinc amenophis annis .xxi.
post hunc mephres annis .xii. post quem
annis .xxxi. sub qͦ amram genuit moysẽ¬
diabłs qui dixit in corde suo ñ est d̾s. Qui
genti sue .i. apostatis angłis dicit. Ecce ppłs¬
sentit diabolus qr magnus sit ppłs istł
⁊ fortior ip̃o qr sepe ꝯgressus est sepe suꝑatꝰ.
scit iacob luctatum ẽẽ ⁊ adintorio angłi op¬
Alioꝵ qͦ scõꝵ luctas sensit. sp̃ualia cerra¬
mina ꝑriit. timet neqñ eueniat bellũ
discedant de t̾ra sua. uidetur mͥ ex hiĩs que
patriarchis ⁊ ꝓpħis de aduentu xp̃i indica¬
ta fu̾ant qr sentit uenturũ qui exuat pͥn¬
cipatꝰ eiꝰ ⁊ potestates. ⁊ cũ fiducia tͥumphet
eos et affligat in ligno crucis.

Expanded text:
gressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem annis XXXI, sub quo Amram genuit Moysediabolus, qui dixit in corde suo: Non est Deus; qui genti suae, id est apostatis angelis, dicit: Ecce ppienter. Sentit diabolus quia magnus sit populus Israel, et fortior ipso, quia saepe congressus est, saepe superatur. Scit Jacob luctatum esse, et adjutorio angeli obque sanctorum luctas sensit, spiritualia certamina pertulit: timet ne quando eveniat bellum, eis devicto eo discedant de terra sua. Videtur mihi ex his quae patriarchis et prophetis de adventu Christi indicata fuerant, quia sentit venturum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat in ligno crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
in te ioseph .i. si mortificatõem xp̃i iur te
suscipias ⁊ mortifices membra tua pcco:
multiplicamur in te filii iscł. sensus .s.
boni ⁊ sp̃uales. Si enĩ sensus carnis mor¬
tificent᷑ sensus anime crescunt. ⁊ moriẽ¬
tib in te uicũs uirtutes augent᷑. ⁊ t̾ra tu¬

Expanded text:
in te Joseph, id est, mortificationem Christi in te suscipias, et mortifices membra tua peccato, multiplicantur in te filii Israel, sensus scilicet boni et spirituales. Si enim sensus carnis mortificentur, sensus animae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augent
Abbreviated transcription (Latin):
ni suꝑ t̾ram. Crescite ⁊ miltiplicamini suꝑ terram. Egres¬
sus est ergo noe ⁊ filii eius. uxor eius ⁊ uxores filioꝵ eius
cum eo. s ⁊ omnia animantia iumenta ⁊ reptilia que re¬
punt suꝑ t̾ram scłm genus suũ de archa egressa sunt. Cli¬
sunt in archam munda ⁊ ĩmunda a¬
nimalia s post egressum nõ offerun¬
forte noui .d. indulgentia figurata ẽ
ut pret̾ita ultio ad legis ꝑtineat sem¬
tatem. hoc ad gratie bonitatem

Expanded text:
ni super terram crescite et multiplicamini super eam egressus est ergo Noe et filii eius uxor illius et uxores filiorum eius cum eo sed et omnia animantia iumenta et reptilia quae repunt super terram secundum genus suum arcam egressa sunt sunt in arcam munda et immunda animalia, sed post egressum non offerunforte Novi Testamenti indulgentia figurata est, ut praeterita ultio ad legis pertineat severitatem, hoc ad gratiae bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tur unũ aũ uolunt ẽe ñ ꝯcupisces uxo¬
rem ꝓximi tui ⁊ ñ ꝯcupisces domum ꝓ¬
ximi tui. ⁊ oĩa usq in finem. qui uͦ illa
t̾a ẽẽ dicunt ⁊ ista .uii. unũ uolunt ẽe qͥc
quid de uno colendo deo p̃cipitur ne aliqͥd
duo diuidunt᷑ ut aliud sit. nõ ꝯcupisces

Expanded text:
ur; unum autem uolunt. esse: non concupisces uxorem proximi tui, non concupisces domum proximi tui et omnia usque in finem. qui uero illa tria esse dicunt et ista septem, unum uolunt esse quid quid de uno colendo deo praecipitur, ne aliquiduo diuidunt, ut aliud sit: non concupisces
Abbreviated transcription (Latin):
eis pluria multitudo. Sacer¬
dotes quoq qui accedunt ad do¬
minsi scificentu ne ꝓcutiat
eos. Dixitq moyses ad clñm siõ¬
poterit uulgus ascendere in ms̃¬
tem synai. Tu enim destificatus

Expanded text:
eis plurima multitudo. Sacerotes quoque, qui accedunt ad Dnctificentur, ne percutiat eos. Dixitque Moses ad Domivulgus ascendere in montem Sinai:
Abbreviated transcription (Latin):
Dost uelamentum autẽ inquit scd̃m
tabernaculum qd dicitur scã scõrum
aureum habens thuribulum ⁊ archam
aurea habens manna ⁊ turgam aaron
habens in se omnem plenitudinem diuini¬
tatis uirga aaron que excisa fronduerat
potestas sacerdocii inuicta. de qua dicitur.
te succisa mane resurrestionis uiua reflo-¬

Expanded text:
ost velamentum autem secundum, tabernaculum, quod dicitur sancta sanctorum: aureum habens thuribulum, et arcamaurea habens manna, et virga Aaron, habens in se omnem plenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae excisa fronduerat, potem succisa, mane resurrectionis reflo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Caput serpentis ⁊terere est inimici¬
cia suggestionis manu solliite ꝯsid̾a¬
tionis a cordis aditu extirpare. Qui cũ
ab inttio dep̃hendit᷑ ꝑcutere calcaneo mo
tõne corrumpit᷑ seqñtis actionis medie¬
tas ⁊ t̾minus ab hoste possidetur. qr totã
sibi arborem frustus ferre conspicit qͣm
uenem dente in radice uiciauit:¬

Expanded text:
c. Caput serpentis conterere, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo moltione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit
Abbreviated transcription (Latin):
si diem quo xp̃c¬
qͥeturus hoc mͦ p̃¬
nũtians dixit die
buisse illis oꝑib in¬
quib requiesceret. en
ius requies in seme¬

Expanded text:
si diem quo Chrquieturus hoc mntians dixit: « Die buisse illis operiquibus requiesceret, quippe cujus requies in se
Abbreviated transcription (Latin):
indiget bono. ⁊ ideo certa est nob̃ in illo. qr
nos. beatificamͣ bono qd̃ ip̃e est. Nec ip̃e bo¬
nio qd̃ nos sumꝰ ⁊ hec est eiꝰ requies ab oĩb
ualde bona. Quia uͦ se ip̃o bono ꝑfecte uea¬
tus est a bonis que fecit in se ip̃o requienit
ea requie a qua nunquam recessit.
Augꝰ. Si autẽ diceret᷑ requieuise a faci¬

Expanded text:
indiget bono: et ideo certa et nobis in illo est, quia et nos beatificamur bono quod ipse est, non ipse boit, non eget. haec est eius requies ab omnibuvalde bona fecit: quia vero seipso bono perfecte beatus est, a bonis quae fecit, in seipso requievit, ea scilicet requie a qua nunquam recessit. Sed si diceretur requievisse a faci
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾. D̾s autẽ nec creando defessus. nec
cessando refectus est. s ꝑscripturam suã
ad qͥetis desidium noshortat᷑ dicendo se
diem scificasse in quo requieuit. cetos
enĩ dies oꝑis nõ legit᷑ scificasse tanqͣm
ap̃ ip̃m plus quies qͣm oꝑatio ualeat:¬
ita oꝑib suis delectari. ut potiꝰ in ip̃is qͣm
in se requiescat ab eis cum in ip̃a rõne a¬

Expanded text:
. Deus autem nec creando defessus, nec cessando refectus est: sed per Scripturam suam ad quietis desiderium nos hortatur, dicendo se diem sanctificasse in quo requievit. Caeteros enim dies operis sui non legitur sanctificasse, tanquam apud ipsum plus quies quam operatio valeatoperibus delectari, ut potius in eis, quam in se requiescat ab eis; cum procul
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum quia in constructõne
tabernaculi mysterium trintatis osten¬
ditur. sicut in baptismo ⁊ in transfigura¬
tõne. In baptismo enĩ in uoce sonuit pat̾.
⁊ filius baꝑtratus est. in sp̃e columbe sc̃s
spiritus apparuit. Ooliab quoq quod
interp̃r. ꝓtectio mea pater. patris ꝑsonã¬

Expanded text:
Notandum quod in constructione tabernaculi mysterium Trinitatis ostenditur, sicut in baptismo et in transfiguratione. In baptismo enim in voce sonuit Pater: et Filius baptizatus est; in specie columbae Spiritus apparuit. Ooliab quoque, qui interpretatur protectio mea pater, Patris pe
Abbreviated transcription (Latin):
dimułr de altari sacrificioꝵ suꝑius dcm̃
est. qd̃ sic intelligendum est ut liceat po¬
pło tang̾e tab̾nacłm qñ offerebant hostiaᷤᷤ
uł quelibet dona. ⁊ tangendo sc̃ificabant᷑.
pp̃ illud oltum quo cuncta ꝑuncta sunt.

Expanded text:
iter de altari sacrificiorum superius dictum est, quod sic intelligendum est, ut liceat populo tangere tabernaculum, quando offerebant hostias, vel quaelibet dona, et tangendo sanctificabantur, propter illud oleum quo cuncta peruncta sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
trem meñ ⁊. ꝑa .i. ⁊c̃. Si gͦ agnoscam qd̵
d̾s m̃s sit głificabo eum. si etiam qd̃ pr̃is
mei exaltabo eum. Alttor enĩ irtellectuᷤ
niat u̾itatem deum suũ dicit ꝙ̃ natura

Expanded text:
trem meum, etc. Si ergo agnoscam quod Deus meus sit, glorificabo eum; si etiam quod patris mei, exaltabo eum: altior enim intellectus niat veritatem, Deum suum dicit, quem natura
Abbreviated transcription (Latin):
se importune cogita¬
cupientes. s manu
sce discretionis debemꝰ¬
custodire qr foris offe¬
rimꝰ ne maligni sp̃e ⁊¬
ꝑu̾se cogitatoes rapiãt.

Expanded text:
cogitpientes: sed manu tae discretionis debemcustodire quod foris offerimus, ne maligni spiritae cogitationes rapiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuibatões nõ cadere in aĩam sapientis.
a quodam luxurioso adolescente qu cũ
ꝑtuiratus eẽt redit id̾o illum ñ ꝑturba¬
tum qr nequissime anime sue nicħ tim̾e
deberet. qd nec digna ẽet ꝓ qua aliquid ti
purbatc̃em cadere in aĩm sapientis. qͣi ni¬
chil tale in eoꝵ apparet affectib. s ꝑtur¬
batõem ab eis diffiniri cum rõnalib mo¬
rib cederet. cũ aũ ñ ced̾et ñ dicendam ꝑtͣ¬
Aug̃. Scito p̃noscens ⁊ c̃. Non sic accipi¬
endum est tanqͣm in illa durissima ser

Expanded text:
rturbationes istas non cadere in animum sapientis: a quodam luxurioso adolescente; qui cuuerit, respondit ideo illum non perturbatum, quia nequissimae animae suae nihil timere deberet, quod nec digna esset pro qua aliquid timerturbationem cadere in animum sapientis, quasi nihil tale in eorum adpareret adfectibus, sed perturbationem ab eis definiri, cum ratio talibus motibus cederet; cum autem non cederet, non dicendam pertu« Scito praenoscens, » etc. Non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima ser
Abbreviated transcription (Latin):
sui cui tradita fuerit dimittet
cari. populo autem alieno uen¬
denli non habebit potestatem
si spreuerleam. smantem filio
suo desponderit eam uixta mo¬
rem filiarum fa

Expanded text:
sui, cui tradita fuerit, dimittet eam: populo autem alieno vendi non habebit potestatem, si spreverit eam. Sin autem filio suo desponderit eam, juxta rem filiarum fa
Abbreviated transcription (Latin):
All. Aries qui ꝓ ysa¬
ac immolatus est ñ
putatiuus s uerus ẽ.
Ideo magis putatur
angłm eum aliunde
tulisse qͣm ibi de t̾ra
post .ui. dierum oꝑa
deum creasse.

Expanded text:
. Aries qui pro Isaac immolatus est, non putavimus, sed verus est. Ideo magis putatur angelum eum aliunde attulisse, quam ibi de terra post sex dierum opera Dominum procreasse.
Abbreviated transcription (Latin):
pseuerantes q doctores uelut imꝑutri¬
bilia ligna querendi sunt instructioni
unitatem denuntient. ⁊ qĩ intromissis cͥ

Expanded text:
severantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt instructione em denuntient, et quasi intromissis c
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e lignum. die .s. ter¬
tio. s cum ex hiis ge¬
n̾̃ib sint ligna ĩstitu¬
ta ĩ ꝑadiso ꝓluxit in¬
manifesto ⁊ ĩ ip̃e suo q̃
iã cãliter tercio die

Expanded text:
omne lignum, die scitio. Sed cum ex his geribus sint ligna instituta in paradiso, produxit inmanifesto, et in tempore suo, quae jam causaliter tertio die
Abbreviated transcription (Latin):
t̾igti sues in unuersa terra egypti. Tulerunt¬
q cuierem de camino ⁊steterunt coram phara¬
one. ⁊ sparsit illum mo yies in celuini. ui ꝙ sunt
uulnera uesicarum turgentium lu hoiini: T in iumentis. nec

Expanded text:
turgentes, in universa terra Aegypti. Tuleruntque cinerem de camino, et steterunt coram Pharaone, et sparsit illum Moyses in coelum: factaque sunt vulnera vesicarum turgentium in hominibus et jumentis: nec
Abbreviated transcription (Latin):
Di bos. Non hoc in so¬
lo boue seruandum
est s in om̃i pecore. A
parte enim totũ intel¬
ligit᷑. s hoc de carnib
occisi pecoris fieri nõ
pot̃ que ñ uescuntu.¬

Expanded text:
 etc. Non hoc in solo bove servandum est, sed in omni pecore; a parte enim totum intelligitur. Sed hoc de carnibus occisi pecoris fieri non potest, quo non vescuntu
Abbreviated transcription (Latin):
deris mortalis eris. s morte morieris. Mor¬
tuus est enĩ homo in aia cum peccauit
qr recessit ab illo d̾s qui est uita aĩe qͣm
secitta est mori corꝑis discedente ab illo
aĩa que est uita corꝑis. que ade euenit
cũ p̃serctem uitam finiuit. potest ita
intelligi. qd̃ qñ peccauerũt. statĩ morte¬

Expanded text:
deris, mortalis eris, sed « morte morieris. » Mortuus est enim homo in anima cum peccavit, quia recessit ab illo Deus, qui est vita animae: quam secuta est mors corporis, discedente ab illo anima, quae est vita corporis; quae Adae evenit, cum praesentem vitam finivit. Potest ita intelligi quod q
Abbreviated transcription (Latin):
cem figuram gerit. pͥmam saluatoris
qui relicta cognatione uenit in mun¬
dum. alt̾am patris. qr filium unicũ
immolauit. terciam que in hoc loco ap¬
paret scõꝵ qui aduentum xp̃i cum gan-¬
dio susceperunt. tabernaculũ abrahe¬

Expanded text:
cem figuram gerit: primam, Salvatoris, qui relicta cognatione venit in mundum; alteram, Patris, quia Filium unicum immolavit; tertiam quae in hoc loco apparet, sanctorum qui adventum Christi cum gaudio susceperunt. Tabernaculum Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hospitalitatis officia reu̾titur que
⁊̃ angłis exhiberi possunt cum exelemẽ¬
tis corpoream formam assumũt. qd̾ a¬
braham intelligens dĩtatem inunita¬
te adorabat ⁊ dispensatõni angłice in for¬
ma uisibili ministrabat.

Expanded text:
Ad hospitalitatis officia revertitur, quae etiam angelis exhiberi possunt, cum ex elementis corpoream formam assumunt: quod Abraham intelligens, deitatem in unitate adorabat, et dispensationi angelicae in forma visibili ministrabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec in typum eccłie ilicunt᷑ que de tri¬
b mundi ꝑtib in unitatem fidei con¬
gregata est ⁊ quasi panis sine fermen¬
to igne sp̃c sc̃ĩ decocta est.
Tria sata de quibz sara panes subcine¬
tͥnitati credentes aqua baptismatis ꝑ
panem corꝑis xp̃i redacti. hec sunt tͥa sa¬
ta farine que mulier in euangłio ferm̃¬
delictorum spiritus sc̃i uapore decocti
esca deo acceptabilis conficiatur.
est hic est urtulꝰ qͥ ꝓdigo filio occiditur.
apposuit. qr lac ueterem legem sig̃cat uñ
diderat enim illis legis mandata qͣr lac
de uberib duarũ tabularum exp̃ssum
poterant en angelice doctrine solidam
escam sumere.

Expanded text:
ec in typum Ecclesiae dicuntur, quae de tribus mundi partibus in unitatem fidei congregata est, et quasi panis sine fermento igne Spiritus sancti decocta est. Tria sata, » de quibus Sara subcineTrinitati credentes aqua baptismatis pepanem corporis Christi redacti. Haec sunt tria sata farinae, quae mulier in Evangelio fermedelictorum Spiritus sancti vapore decocti, esca Deo acceptabilis efficiantur. est. Hic est vitulus qui prodigo filio occiditur. apposuit, quia lac veterem legem signat; undediderat enim illis legis mandatum, quasi lac de duarum tabularum expressumpoterant evangelicae doctrinae solidam escam sumere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gauisus est. Preuidit enim iuyst̾ium
futuri sacramenti. unde petes eoꝵ lauit
ut in finem mundi purificatõnem la¬
uachri fitturam monstrauit. Pedes enĩ
nouissima significant:¬

Expanded text:
 gavisus est . » Praevidit enim mysterium futuri sacramenti. Unde pedes eorum lavit, ut in fine mundi purificationem lavacri futuram monstraret; pedes enim novissima significant
Abbreviated transcription (Latin):
nati sumꝰ. Cur gͦ nõ credamus illos aũ
lsbet oꝑe anima sine molestia ulla ⁊
pruritu uoluptatis ht̃ Cur etiam ĩ
pora ut siñ peccassent itlis membris uc̃
pedib imꝑarent. nec cũ ardore semina¬
rent uł cum dolore parerent. d pꝰ pcc̃m

Expanded text:
ta sint, cur non credamus illos homilibet opere anima sine ulla molestia et quasi pruritu uoluptatis mouet? si pora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Emissi qͥdem de ꝑadyso ꝯuenerunt ⁊ genuerunt. s potue¬
runt in ꝑadyso eĩs ẽẽ nuptie honorabiles ⁊ thorus ĩma¬
culatꝰ sine ardore libidinis. sine labore pariendi. ñ ut mo-
rientib patrib succed̾ent filii. s in aliquo forme statu
manentib. ⁊ de ligno uite ugorem sumentib. ⁊ filii ad
eundẽ ꝑlucerent᷑ statum. donec impleto nũo sine morte
aĩalia corꝑa in aliam qualitatem transirent. in qua oĩo
mentis uiu̾ent. Cur gͦ nõ coierunt in paradyso: qr creata
muliere mox transgressio fc̃a est ⁊ eieai sunt de ꝑadyso. Qͣ¬

Expanded text:
Emissi quidem de paradiso convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidinis, sine labore pariendi. rientibus patribus succederent filii, sed in aliquo formae statu manentibus, et de ligno vitae vigorem sumentibus, et filii ad eumdem perducerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omninmodis solvit . Cur ergo non coierunt in paradiso? Quia creata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso.
Abbreviated transcription (Latin):
mio suscepit. Doctori enĩ spaciosa mãsio¬
est in corde auditoris latrtudo carttatis. uñ¬
sõ angustiamini in uob̾ aut angustia¬
mini inuscerib ur̃is quasi suscipiende
dotrine locum mentis dilatate ad cogi
dñi mei abraham qͥ nõ abstu¬
listi mĩam ⁊ i̾itatem suam a drĩomeo. ⁊ recto itinere me per¬
duxit in domum frĩs dñi mei. Cucurrit itaq puella ⁊ nun-¬

Expanded text:
mio suscepit: doctori enim spatiosa mansio, in corde auditoris latitudo charitatis; unsexto: « Non angustiamini in nobis, sceribus vestris; » quasi suscipiendae doctrinae locum mentis dilatate, ad cogii mei Abraham, qui non abstuet veritatem suam a domino meo, et recto itinere me perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nun
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicat᷑ tota fide ⁊ deuo¬
tione suscipias fiet tͥ
qd̃cunq desideras. si
tribularis consolatur
te dicens. Cor contritũ
⁊ humiliatum ds̃ ñ
spreuit. Si letaris ꝓspe
futura cumulat tibi
racundus es dicit. be¬
sine ab ira ⁊. de. indig¬
natõnem. si in dolo¬
rib sis. sanat te di¬
cens. Dñs sanat lan¬
gores tuos om̃s. Si
panꝑtate consumeris.
consolando dicit. do¬
minꝰ alleuat de terra
mopem. ⁊de stertore
erigit pauꝑem. si qͥs
tñ infidelitet suscipit
nec comedit s abscon.¬
dit. uermes ex eo ebul¬
liunt. sec turberis si
ad hoc ducit᷑ uerbum
dei ut putetur fieriu̾¬
mis. Ip̃e enim ait. Ego
enĩ ip̃e est qͥ fit aliis
iruinam aliis autẽ
in resurrectõem. tra ⁊
ip̃e qui in manna fi.¬
delib dulcedo mellis
infidelib uermis effi¬
cit᷑ ip̃e est enĩ sermo d̾i
qͥiniquoꝵ m̃tes argu¬
it ⁊ correstõnum spis¬
culis ⁊scĩam terebiat.
Ip̃e enim qui efficitur
eis quib aꝑit scriptu¬
ras ignis. qui dicunt.

Expanded text:
dicatur, tota fide et devotione suscipias, fiat tibi quodcunque desideras. Si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit ; si laetaris pro spe futura, cumulat tibi racundus es, dicit: Desine ab ira, et derelinque indignationem ; si in doloribus sis, sanat te, dicens: Dominus sanat languores tues omnes ; si paupertate consumeris, consolando dicit: Dominus allevat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Si quis tamen infideliter suscipit, nec comedit, sed abscondit, vermes ex eo ebulliunt. Nec turberis si ad hoc ducitur verbum Dei, ut putetur fieri vermis; ipse enim ait: Ego enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem ; ita et ipse est qui in manna fidelibus dulcedo mellis, infidelibus vermis efficitur. Ipse est enim sermo Dei qui iniquorum mentes arguit et correctionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim qui efficitur eis quibus aperit Scripturas ignis, qui dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
O facies ⁊ o. a .t. ⁊ c̃. Primum erat
opimentum cortinaꝵ ex bysso purpͤa
⁊ cocco. scd̃m sagoꝵ .xi. tertium ex rubri¬
catis .i. particis pellib arietum. postre¬
mum erat iacinctinaꝵꝵ pelliur. Corti¬
ne aũ ita oꝑiebant ut ad latera descende¬
rent ad t̾ram tñ nõ ꝑting̾ent. Saga autẽ
tectum ⁊ lat̾a oꝑiebant ⁊ ad t̾ram ꝑtin¬
gebant. pelles uͭ rubricate uł iacinctine
tectum tm̃ oꝑiebant nec ad latera declina

Expanded text:
 Facies et operimentum. Primum erat operimentum cortinarum ex bysso, purpura et cocco; secundum sagorum undecim; tertium ex rubricatis pellibus arietum; postremum erat hyacinthinarum pellium. Cortinae autem ita operiebant, ut ad latera descenderent, ad terram tamen non pertingerent; saga autem tectum et latera operiebant, et ad terram pertingebant. Pelles vero rubricatae vel ianthinae, tectum tantum operiebant, nec ad altera declina
Abbreviated transcription (Latin):
erĩ ⁊ditio est qua dicit si fecisti. que tñ
ñ fecisse certum est. s dicit aliquis u̾m
digni estis. hoc est exploratores deputamini
merito mendacii nr̃i. Estis autẽ potuiss
dici ꝓ haremini ⁊ deputamini. Innum̾e
similes locutiones dicunt᷑. unde etiã illa¬

Expanded text:
enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum dmerito mendacii uestri. "estis" autem potuisse dici pro habebimini et deputabimini innumerae similes locutiones docent. unde est illa
Abbreviated transcription (Latin):
mines s etiam scriptura destante lau-¬
datus uirauit ꝑ salutem pħaonis ñ exi¬
turos de egypto fr̃es suos nisi frat̾ iuni¬
or uen̾it: An etiã bono ⁊ fideli iulis fu̾at
eum un tanto honore locauerat fidem ser¬
uabat. s illi seruabat qͥ eum seruũ empti¬
tiũ possidebat:. qd̃ si ñ curabat pħaonis
salute uitare ñ debuit an ñ est ꝑiuriũ
Tenurt enĩ unũ eoꝵ donet ueniret ben-
uentut᷑ eẽt nisi ad eum reclucendũ aliqͥ
redissent: S qd̃ sequit᷑ magis urget q̃onẽ
ubi uerum uiranit dicens. Mitite ex uo¬
salutem pharaonis exploratores estis. i
si ñ uera dicitis expłoratores estis. huic fi¬
nem int̾posuit uirationẽ. qr si nera ñ dixis¬
sent exploratores eẽnt .i. exploratoꝵ pena
digni eẽnt. quos tñ uera dic̾e sciebat. sie
q ꝑiurus quisqͣm si ei quẽ castissimum
nouit dicat. Si hoc adultium de quo argu-¬
eris ꝯmisisti. dampnat te d̾s. ⁊ hiĩs u̾bis
adhibeat iuirationem u̾m oĩo iurat. Ibi

Expanded text:
ipsa etiam Scriptura teste laudatus, ita jurat per salutem Pharaonis, non exituros de Aegypto fratres suos, nisi frater eorum junior veniret? An etiam bono et fideli viro vilis fuerat eum in tanto honore locauerat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniaesset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uosalutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent, quos tamen uera dicere sciebat. ne est quisque, si ei quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iurationem, uerum omnino iurat. ibi est
Abbreviated transcription (Latin):
ra sint Alioqͥn ꝑ salutẽ ph̾ao¬
nis exploratores estis. Tradi¬
dit gͦ illos custoclie tribz dieb
Die au tercio eductis de carcere
ait. facite qd̃ dixi ⁊ umetis. de
un timeo. si pacifici estis frat̾
unus ur̃ ligetur in carcere uos
abite ⁊ferte frumenta que e¬
mstis in domos ur̃as ⁊fr̃em¬

Expanded text:
alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis tradidit ergo eos custodiae tribus diebus die autem tertio eductis de carcere ait facite quod dixi et vivetis Deum enim timeo si pacifici estis frater vester unus ligetur in carcere vos autem abite et ferte frumenta quae emistis in domos vestr
Abbreviated transcription (Latin):
emus. Cum uideatur ordo postillare au-
sus hic latet. Nam nisi audiemꝰ ꝓ eo posi¬
tum est qd̃ intelligimus pͥus oportet uer¬
bis dei reddere faciendi seruitutem ut ad
qui patri iubenti dixit Ibo inuineam ⁊ ñ
iuit. Gentes enĩ que deum penitꝰ ꝯtemp¬
serunt postea ꝑuniꝰ obedĩam iustificate
q̃ ñ sestabant᷑ iusticiã app̃hend̾unt ĩtitiã.¬
Intelligit᷑ ex .xii. lapidib altare edifica¬
tum significasse ip̃m ppłm ẽẽ altare dei¬
sicut est templũ dei.¬

Expanded text:
emus, cum uideatur ordo postulare, ut dm nisi aliquis sensus hic latet. nam si audiemus pro eo positum est quod est intellegemus, prius oportet uerbis dei reddere faciendi seruitutem, ut adqui patri iubenti dixit: ibo in uineam et non iit. gentes enim, quae dominum penitus contemserunt, postea per unius oboedientiam iustificatae, quae non sectabantur iustitiam, adpitur enim ex duodecim lapidibus altare aedificatum, significasse ipsum populum esse altarsicut est templum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ẜcepti ꝯseruatiꝯ bonum illi ẽet transg̃ssio malum. slec
melius ꝯsideratur qͣntum malum sit inobedĩa cum id̾o reus¬
fc̃s sit homo qr ꝓhibrtus rem tecigit. quam si ñ ꝓhibitus
geris. pena sequitur. ⁊ si nemo ꝓhibuisset. simiit̾ similit᷑
benti obest. sicut aliea pecunia. Ideo ꝓhibitum est peccatũ
qr ꝓhibenti ẽ dampnosum. s cũ tangit᷑ qd̾ nec tangi obest
si si ꝓhibetur. nec cuilibet si tangatur quare ꝓhibet᷑ nisi ut
ꝑ se bonum obedĩe ⁊ malum inobedientie monstret᷑ a pet¬

Expanded text:
ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus geris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter benti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiae monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
hec ex ambob mosis nom̃ imposuer̃t .i. ex
aqua saluatꝰ. Alt̃. Parentes moysi quorũ
fidem ⁊ oꝑa lex naturalis. decorabat pr̃iar¬
che sunt a quib ip̃e moyses ⁊ hii qͥ legem
litt̾e acceꝑunt nati sunt. Trib gͦ mensibꝰ
moyses in domo ꝑentũ natꝰ occultat᷑. cũ
lex uetꝰ trib temꝑib in uidaica plebe añ
aduentũ xp̃i lateret. hoc est sub uidicib
sub regib. sub sacerdotib. donec ueniret
ille qͥ legem dedit. ⁊ ꝑ totã mũdi latitudi¬
nem sp̃uałr eam obseruandam gentib tͣ¬
didit. filia aũ pharaonis eccłia est ex gen¬
tib ꝯgregata. que qͣmuis nũc uero gau¬
deat parente hoc ẽ deo pr̃e. tñ aħi aliũ qñ
ydolis seruiebat secuta est pr̃em. de quo ꝑ

Expanded text:
haec ex ambobus, Moyses ei nomen imposuerunt, id est, ex aqua salvatus. Parentes Moysi, quorum fidem et opera lex naturalis decorabat, patriarchae sunt, a quibus ipse Moyses et illi qui legem litterae acceperunt, nati sunt. Tribus ergo mensibus Moyses in domo parentum natus occultatur, cum lex vetus tribus temporibus in Judaica plebe ante adventum Christi lateret, hoc est sub judicibus, sub regibus, sub sacerdotibus, donec venit ipse qui legem dedit, et per totam mundi latitudinem spiritualiter eam observandam gentibus tradidit. Filia autem Pharaonis Ecclesia est ex gentibus congregata, quae quamvis nunc vero gaudeat parente, hoc est Deo Patre, tamen antea alium quando idolis serviebat, secuta est patrem: de quo per
Abbreviated transcription (Latin):
auit qd̾ sufficeret ut infans dbi spaciose
iaceret deuide mxerunt illud bitumi¬
ne slatura namq bituminis est ut in
uiminalib uascłis accessum possit aque
cohercere. Illic gͦ mittentes infantem ⁊ cit¬
ca fluuiũ ponentes eiꝰ salutẽ deo relique-¬
runt. Theriuth gͥ erat filia regis. hec
dum uidet cura litus flumins portari
a flumine illud uas. ⁊spiciens p̾cepit ut
ad se ip̃e alueus portaret᷑. uenientib ã qui

Expanded text:
uod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxerunt illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus
Abbreviated transcription (Latin):
decreuerunt intimere omne genꝰ hebreoꝵ
illiꝰ ub̃a s euitante. ⁊ hoc in multis muli¬
erib faciente. maria assistens hiis q̃ fie¬
bant ut qͣi uid̾etur ex oꝑib ei int̾ alias
astare ait. frustra o regina has mulieres
ad nutrim̃tum infantis uocas q̃ nlłam ad
eũ cognatõem hñt. Si uͭ qͣndam hebraicarsĩ
mulier adduci p̃ceꝑis: puto tanꝙͣ ⁊t̾bu¬
lis sue pot̾it ub̃a exciꝑe. Cumq ꝑutaret᷑
bũ dixisse uissit hanc ire ut aliqͣm que eñ
lactare posset adduc̾et. Illa uͦ acceꝑta h̃i po¬

Expanded text:
decreverant interimere omne genus Hebraeorum, illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum infantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere. Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, ut aliquam quae lactare eum posset adduceret. Illa vero accepta h
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃niti pia oꝑatõe purgat᷑ qͣnto mag̃ hec
conant asserere hec mñdaeĩ genꝰ nõ ẽẽ pcc̃m¬
mereatur. Nam benignitatis eaꝵ merces
que potuit in et̾na uita retribui ꝓ culpa¬
ut in uita sua quam tueri mentiendo uo-
luerũt que fecerunt bona ꝑciꝑent. ⁊ utt̾iꝰ
qd̃ expestarent mercedis p̾mium si hab̾ent.
siam ⁊ si subtiliter ꝓpendat᷑ amore p̃sentis¬
uite mentire sunt. nõ intentione mercediᷤ.
partendo enĩ conate sunt infantis̃ tegere¬
uitã mentiendo suam.

Expanded text:
et pia operatione purgari, quanto magis haec conantur asserere hoc mendacii genus non esse pecmereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, put in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infanti; mentiendo, suam.