comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pusillanimis in anima tua: exo-¬
rare ⁊ facere elemosinam ne des¬
picias. Ne dicas. in multitudi¬
nẽ munerum meoꝵ respiciet d̃s̃:
et offerente me deo altissimo sus¬
cipiet munera mea. Non irri¬
deas hominem in amaritudine
anime. Est enim qui humiliat
et exaltat circũnspector d̃s .xx¬
oli amare mendaciũ aduer-¬
sus fr̃ẽm tuum: neq in ami-¬
cum similit̃ facias. Noli uelle
mentiri om̃e mendacium: assidu-¬
itas enim illiꝰ non est bona. Noli
uerbosus ẽẽ in multitudine p̃s¬
biteroꝵ: et non iteres uerbum
in tua oratione. Ne oderis labo¬
riosa oꝑa: ⁊ rusticationẽ ab al¬
tissimo creatam. Non te repures
in multitudine indisciplinatoꝵ:
Memento ire: q̃m non tarda¬
bit. Humilia ualde sp̃m tuum:
q̃m uindicta carnis impii ignis
et uermes. Noli p̃uaricari in
amicum pecunia differentem:
neq fr̃em carissimũ auro sprẽ-¬
ueris. N oli discedere a mulie¬
re sensata ⁊ bona. quã sortitus

Expanded text:
pusillanimis in anima tua. Exopusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas, In multitudine munerum meorum respiciet Dominus, et offerente me Deo altissimo, suscipiet munera mea. Non irrideas hoanimae est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus noli amare mendacium adversus fratrem tuum neqcum similiter facias . Noli velle mentiri omne mendacium: assiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum tuum quoniam vindicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam so
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnẽ narrationem d̾̃ĩ possis
audire: ⁊ ꝓuerbia laudis non
effugiant a te. Et si uideris sen¬
satum. eiugila ad illum: ⁊ gra¬
dus ostioꝵ illius exterat pes tu¬
us. Cogitatum habe in p̃ceptis
dei. ⁊ in mandatis illiꝰ maxime
assiduus esto: ⁊ ipse dabit tibi
cor: ⁊ concupiscentia sapientie
oli facere mala ⁊ non te ap¬
prehendent: discede ab iniquo.
et deficient mala abs te. Non
semines mala in suleis iniusti¬
cie: ⁊ non metes ea in septuplũ:
Noli querere ab homine duca¬
tum: neq a rege cathedrã honoris.
on te iustifices ante dm̃: xuiui¬
q̃m agnitor cordis ipse est:⁊
penes regem noli uelle uideri sa¬
piens. Noli querere fieri iudex:
nisi ualeas uirtute irrumꝑe
iniquitates : ne forte extimescas¬
a facie potentis: ⁊ ponas scanda¬
lum in agilitate tua. ¶ Non pec D¬
ces in multitudine ciuitatis: nec
te immittas in ppłm. neq alli-¬
ges duplicia peccata: nec enim
in uno eris immiinis. Noli ẽẽ

Expanded text:
ut omnem narrationem Dei possis ut omnem narrationem Dei possis audire et prouerbia laudis ne effugiant te. et si uideris sensatum, euigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. cogitDei, et in mandatis illius maxime assiduus esto: et ipse dabit tibi cor; concupiscentia sapientiae oli facere mala, et non te apprehendent. Discedet deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitudine ciuitate immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse
Abbreviated transcription (Latin):
udi fili ⁊ accipe consiliũ i¬
intellectus: ⁊ ne abͥicias con¬
silium meum. Inice pedẽ tuum
in compedes illius: ⁊ intorques
merum tuũ ⁊ porta illam: ⁊ ne
aceidieris a uinculis eius. In
omni amiino. tuo accede ad illã.
et in om̃rmrtute tua serua ui¬
as eius. Inuestiga illam ⁊ mani¬
festabit᷑ tibi: ⁊ continens factus.
ne dereliqueris eam. In nouissi
mis enim inuenies requiẽ in ea:
et conuertet᷑ tibi in oblectationẽ:
Et erunt tibi compedes eus in¬
ꝓtectione fortitudinis. ⁊ bases
uirtutis: ⁊ torques illiꝰ in stolam
glẽ. Decor enĩ uite est in illa: et
uincula illius nexura salutaris:
Stolam gle̾ indues eam: ⁊ co¬
ronam gratulationis suꝑꝑones
tibi. ¶ Fili si attenderis michi
disces: ⁊ si acomodaueris aĩam
tuam sapiens eris. Et si inclina¬
ueris aurem tuã excipies doc¬
trinam: ⁊ si dilexeris audire sa¬
piens eris. In multitudine p̃res
biteroꝵ prudentium sta: ⁊ sapi¬
entie illoꝵ ex corde coniungere:

Expanded text:
udi, fili, et accipe consilium intellectus, et ne abjicias consilium meum. Injice pedem tuum in compedes illius, et in torques merum tuum et porta illam, et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouismis enim invenies requiem in ea et convertetur tibi in oblectationem et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases virtutis et torques illius in stolam gloriae decor enim vitae est in illa et vincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris in multitbyterorum prudentium sta, et sapientia illorum ex corde conjungere,
Abbreviated transcription (Latin):
cendaris flãma ignis pecc̃oꝵ illoꝵ.
De contra faciem stes
contumeliosi: ne sedeat qͣsi
insidiator ori tuo. Noli fenerare
homini fortiori te:. Quod si fene¬
raueris: quasi ꝑditum habe. Nõ
spondeas suꝑ uirtutẽ tuã.Quod
si spoponderis: quasi restituens
cogita. Non iudices contra iudi¬
cem: q̃m scd̃m quod dignũ est
iudicat. ¶ Cum audace non eas
in uia: ne forte grauet mala sua
in te. Ipse enim scd̃m̃ uoluntatẽ
suam uadit: ⁊ simul cũ stultici¬
a illius ꝑibis. Cum iracundo ñ
facias rixam. Cum audace nõ
eas in desertum: q̃m quasi ni¬
chil est ante illum sanguis:
ubi non est adiutorium elidet
te. Cum fatus ne consiliũ ha-¬
beas: non enĩ poterunt diligere
nisi que ipsis placent. Coram ex¬
traneo ne facias confiliũ: nescis
enim quid pariet. Non omi ho¬
mini cor tuum manifestes: ne
forte inferat tibi gr̃am. et con¬
uicietur tibi.¬

Expanded text:
cendaris flamma ignis peccatorum illorum cendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices contra iudicem quoniam secundum quod dignum est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
on litiges cum homine po¬
tente: ne forte incidas in ma¬
nus illius. Non contendas cũ
homine locuplete: ne forte e¬
contra consistat litem tibi. Mul
tos enim ꝑdidit aurum atq ar-¬
gentum: ⁊usq ad cor regum ex¬
tendit ⁊ conuertit. Non litiges
cum homine linguato: ⁊ non
strues in ignem illiꝰ ligna. Non
communices eum homini indo¬
cto: ne male de ꝓgenie tua lo¬
quatur. Ne despicias hominẽ
auertentem se a peccato: neq
hominem in sua senecta: Tenim
ex nob̃ senescunt.
gaudere: sciens q̃m om̃s mo¬
rimur: et in gaudium nolumꝰ
uenire. Ne despicias narratio¬
nem p̃sbiteroꝵ sapientium: ⁊ in
ꝓuerbiis illoꝵ conuersare. Ab
ipsis enim disces doctrinã intel¬
lectus: et serure magnatis si¬
ne querela. Non te pretereat
narratio senioꝵ: ⁊ ipsi enim di-¬
dicerunt a patribꝰ suis. Qm̃ ab
ipsis disces intellectum: ⁊ in tẽ¬
pore necessitatis dabis respon¬
sum. Non incendas carbones
peccatoꝵ arguens eos: ⁊ne in¬

Expanded text:
on litiges cum homine potente, ne forte incidas in manus ejus: non contendas cum viro locuplete, ne forte econtra ctos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque rnas hominem in sua senecta etenim ex nobis senescunt gaudere sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus venire ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in proverbiis illorum conversare ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et servire magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Noli resistere contra faciem po¬
tentis : nec coneris contra ictum
fluuii. In iusticia agonizare ꝓ
antia tua. ⁊ usq ad mort̾e cer¬
ta ꝓ iusticia: ⁊ d̾s expugnabit
ꝓ te nimicos tuos. Noli citatus
ẽẽ in lingua tua: ⁊ imiitilis et
remissus in oꝑibꝰ tus. Noli ẽẽ
sic̃ leo in domo tua: euertens
domesticos tuos. ⁊ opprimens
subiectos tibi. Non sit porrecta
manus tua ad accipiendum: et
ad dandum collecta.  xiit¬
oli attendere ad possessiones
iniquas: ⁊ ne dixeris. ẽ mͥ
sufficiens uita. Nichil enim ꝓde¬
runt : in tempore uindicte ⁊ ob¬
ductionis. Non sequaris con-¬
cupiscentrã cordis tui: ⁊ ne di¬
xeris. Quomͦ potui ÷ aut quis
me subiciet ꝓpt̾ facta mea. Us
enim uindicans uindicabit. Ne
dixeris. peccaur. ⁊ quid accidit
michi triste: Altissimus enĩ est
patiens redditor. De ꝓpicratu pec¬
catoꝵ noli ẽẽ sine metir: neq
adicias peccatum suꝑ peccatũ.
et dicas. Miseratio dei magna¬

Expanded text:
noli resistere contra faciem ponoli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluuii. in iustitia agonizare pro anima tua et usque ad mortem certa pro iustitia, et deus inpugnabit pro te inimicos tuos. noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. noli esse sicut leo in domo tua euertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi. non sit porrecta manus tua ad capiendum et ad dandum collecta. Noli adtendere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in tempore uindictae et obductionis. non sequaris concupiscentiam cordis et ne dixeris: quomodo potui? aut quis me subiciet propter facta mea? deus enim uindicans uindicabit. ne dixeris: peccaui et quid accidit mihi triste? altissimus enim est patiens redditor. de propitiatu peccatorum noli esse. sine metu, neque adicias peccatum super peccatum. et ne dicas
Abbreviated transcription (Latin):
cet directũ ad illum: ⁊ letificã¬
bit eum: et denudabit illi abs¬
consa sua: ⁊ thesaurizabit suꝑ
illum scientiam. ⁊ intellectũ iusti-¬
cie. Si aut̃ oberrauerit derelin¬
quet eum: ⁊ tradet eum in manꝰ
immici sui.x
ili. conserua tempus: ⁊ deuita
a malo. Pro anima tua non
confundaris dicere uerũ. Est enĩ
confusio ad ducens peccatum: ⁊ ẽ
confusio adducens głam ⁊ gr̃am:
Non accipias faciem aduersus fa¬
ciem tuam: nec aduersus aĩam
tuam mendaciũ. Non reuerearis
ꝓximum tuũ in cafu suo: nec re-¬
tineas uerbũ in tempore salitis:
Non abscondas sapientiã tuam
in decore eius. In lingua enim
agnoscit᷑ sapientia ⁊ sensus: et
scientia ⁊ doctrina in uerbo ue¬
ritatis: ⁊ firmam̃tum in oꝑibus
iusticie. Non contradicas uertta¬
ti ullo modo: ⁊ de mendacio in¬
eruditionis tue confundere. Non
confundaris confiteri peccata tua:
et ne subicias te homini ꝓ peccato:¬
h.

Expanded text:
cet directum ad illum, et laetificacet directum ad illum, et laetificabit illum; et denudabit abscondita sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiae. Si autem oberraverit, derelinquet illum, et tradet eum in manus inimici sui. Fili, conserva tempus, et devita a malo. Pro anima tua non confundaris dicere verum. Est enim confusio adducens peccatum et est confusio adducens gloriam et gratiam. non accipias faciem aduersus faciem tuam, nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitur sapientia et sensus et scientia et doctrina in uerbis ueritatis et firmamentum in operibus iustitiae. non contradicas ueritati ullo modo et de mendacio ineruditionis tuae confundere. non confundaris confiteri peccata tua et ne subicias te homini pro peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
ricors ut pater: ⁊ ꝓ uiro matri
illoꝵ: ⁊ eris uelut filius altissi¬
mi obediens: ⁊ miserebit᷑ tui ma-¬
gis quam mater.
apientia filiis sius uitã ins¬
pirat: et suscipit inquiren¬
tes se: ⁊ p̃ibit in uia iusticie. Et
qui illam diligit. diligit uit̾ã: et
qui uigilauerint ad illam com¬
plectent᷑ placorem eiꝰ. Qui tenue¬
rint illam. uit̾ã hereditabunt: et
quo introibit. benedicet d̃s̃ Qui
seruiunt ei obsequentes erunt scõ:
et eos qui diligunt illam diligit
ds̃. Qui audit illam iudicat gen¬
tes: ⁊ qui intuet᷑ illam ꝑmane¬
bit confidens. Si crediderit ei
hereditabit illam: ⁊ erunt in con¬
firmatione creature illius. Q̾m
in temptatione ambulat cum eo:
et in primis eligit eum. Timorẽ
et metum ⁊ approbationẽ indu¬
cet suꝑ eum: et cruciabit illum
in tribulatione doctrine sue. do¬
nec temptet illum in cogitationi¬
bus illius. ⁊ credat anime illius:
Et firmabit illum: ⁊ iter addu¬

Expanded text:
pillis ut pater et pro uiro matri pillis ut pater et pro uiro matri illorum: et eris uelut filius altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. Sapientia filiis suis vitam inspiravit, et suscipit inquirentes se et praeibit in via justitiae. Et qui illam diligit, diligit vitam; et qui vigilaverint ad illam, complectentur placorem ejus. Qui tenuerint illam, vitam haereditabunt, et quo introibit benedicet Deus. Qui serviunt ei, obsequentes erunt sancto; et eos qui diligunt illam, diligit Deus. Qui audit illam, judicat gentes; et qui intuetur illam, permanebit confidens. Si crediderit ei, haereditabit illam, et erunt in confirmatione creaturae illorum. Quoniam in tentatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus illius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter addu
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit aqua: ⁊ elemosina re-¬
sistit peccatis. Et d̾̃s conspector
ens qui reddet gr̃am meminit
in posterum: et in tem̃pore casus
sui inueniet firmam̃tumRe
ili. elemosinam pauꝑis ne
defraudes: ⁊ oculos tuos ne
transuertas a pauꝑe. Animam
esurientem ne despexeris: ⁊ non
exasꝑes pauꝑem in iopra sua:
Cor inopis ne afflixeris: ⁊ non
ꝓtrahas datum angustianti. Ro¬
gationem contribulati ne abici¬
as: ⁊ non auertas faciem tuam
ab egeno. b inope ne auertas
oculos ꝓp̃t iram: ⁊ ñ relinquas¬
querentibꝰ tibi retro maledicere:
Maledicentis enĩ tibi in amari¬
tudine anime:: exaudiet᷑ p̃catio
illius: exaudiet eum qui fecit il¬
lum. Congregationi pauꝑum affa¬
bilem te facito: et p̃sbitero humi¬
lia animam tuã: ⁊ magnato
humilia caput tuum. Inclina
pauꝑi sine tristicia aurẽ tuam:
et redde debitum tuum: ⁊ respon
de pacifica in mansuetudine. Li
bera eum qui inuiriam patit᷑ de
manu suꝑbi: et non acide feras
in anima tua.x

Expanded text:
elemosyna resistit peccatis: et deus prospector eius qui reddit gratiam meminit in posterum, et in tempore casus tui inuenies firmamentum. Fili, elemosynam pauperum ne fraudes et oculos tuos ne transuertas a paupere. animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua. cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti. rogationem cum tribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope non auferas oculos tcere. Maledicentis enim tibi in amaritudine animae exaudietur deprecatio illius. Exaudiet autem eum, qui fecit illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudibera eum qui iniuriam patitur de manu superbi, et non acide feras in anima tua. i
Abbreviated transcription (Latin):
noratur. iltiora te ne quesieris.
et fortiora te ne scrutatus fue-¬
ris:: sed que p̃cepit tibi d̃s illa
cogita semꝑ: ⁊ in pluribꝰ oꝑibꝰ eiꝰ
ne fueris curiosus. Non ẽ enim
tibi necessarium: ea que abscõn
dita sunt uidere oculis tius. In
suꝑuacuis rebus noli serutari
multiplicit̃: ⁊ in pluribꝰ oꝑibus
eius non eris curiosus. Plurima
enim suꝑ sensum hominũ osten¬
sa funt tibi. Multos enĩ supplan¬
tauit suspitio illoꝵ: ⁊ in uanita¬
te detinuit sensus illoꝵ. ¶ Cor
durum male habebit in nouissi¬
mo: ⁊ qui amat ꝑiculum in illo
ꝑibit. Cor ingrediens duas uias
cordius in illis scandalizabit᷑. Cor
nequam grauabit᷑ in doloribꝰ: et
peccator adiciet ad peccandum:
Synagoge suꝑboꝵ. non est sa¬
nitas. Frutex enim peccati radi¬
cabit᷑ in illis: ⁊ ñ intelliget᷑. Cor
sapiens intelligit᷑ in sapientia:
et auris bona audiet cum omni
concupiscentia sapientiam. Sapi-¬
ens cor ⁊ intelligibile abstinebit

Expanded text:
Altiora te ne quesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed que precipit tibi deus illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus. Non est enim tibi necedita sunt videre oculis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias cordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit
Abbreviated transcription (Latin):
et ne differas de die in diem.Su¬
bito enim ueniet ira illius: ⁊ in
tempore uindicte disꝑdet te. No¬
li anxius ẽẽ in diuitiis iniustis:
Nichil enĩ ꝓderunt tibi: in die
obductionis ⁊ uindicte. Non uen¬
tiles te in omnẽ uentum: ⁊ non
eas in omnẽ uiam. Sic enĩ pecca¬
tor ꝓbatur duplici lingua. E sto
firmus in uia der: ⁊ in ueritate
sensus tui ⁊ scientia: ⁊ ꝓsequat᷑
te uerbũ pacis ⁊ iusticie. ¶ E sto.
mansuetus ad audiendũ uerbũ

Expanded text:
et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus
Abbreviated transcription (Latin):
suum uita iuiuẽt longiore: ⁊ qui
obedit patri. refrigerabit matrẽ:
Qui timet dm̃ honorat parentes:
et quasi dnĩs seruiet his qui se
generauerunt: in oꝑe ⁊ sermo¬
ne. ⁊ omĩ patientia. Honora pa¬
trem tuum. ut suꝑueniat tibi be¬
nedictio a deo: ⁊ benedictio illiꝰ
in nouissimo manet. Benẽdictio
patris firmat domos filioꝵ: ma-¬
ledictio aut̃ matris eradicat fun-¬
damenta. Ne glẽris in contume¬
lia patris tui: non ẽ enim tibi
gła sed confusio. Gła enĩ hominis
ex honore patris sui: ⁊ dedecus
filii pater sine honore. ¶ Fili. sus¬
cipe senectam patris tui: ⁊ ne
contristes eum in uita illius. Et
si defecerit sensu. ueniam da: ⁊
ne sꝑnas eum in tua uirtute:
Elemosina enĩ patris: non erit
in obliuione. Nam ⁊ ꝓ peccato
matris restituet᷑ tibi bonum: et
in iusticia edificabit᷑ tibi: ⁊ in
die tribulationis commemorabit᷑
tui. Sic̃ in sereno glacies: solue¬
ntur tua peccata. Quã male fa¬
me est qui relinquit patrẽ:⁊ ẽ

Expanded text:
t longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m in igne ꝓbatur aurũ et ar¬
gentum: homines uero recepti¬
biles in camino humiliationis
Erede deo ⁊ recuperabit te: et
dirige uiam tuam ⁊ sꝑa in eo:
Serua timorẽ illius: et in illo
ueterasce.
etuentes d̃m isustinete mi¬
sericordiam eius: ⁊ non de¬
flectatis ab illo ne cadatis.Qui
timetis d̃m credite illi: et non
euacuabit᷑ merces ur̃a. Qui ti¬
metis dñm sꝑate in illũ: ⁊ in ob¬
lectatione uenret uob̃ mĩa. Qui
timetis dñm diligite illum: et
illuminabunt᷑ corda ur̃a. Respi¬
cite filii nationes hominum:
et scitote quia spauuit in dño et¬
confusus est: ꝑmansit in manda¬
tis eius ⁊ derelictus est.⁊ Aut qͥs

Expanded text:
quoniam in igne probatur aurum et arquoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, sustinete misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis mitimetis Deum, diligite illum, et illuminabuntur corda vestra. Respicite, filii, nationes hominum, et scitote: quis speravit in Domiconfusus est? permansit in mandatis ejus, et derelictus est? et
Abbreviated transcription (Latin):
ili concupiscens sapientiã¬
conserua iusticiam: ⁊ deus
prebebit illam tibi. Sapientia
enim ⁊ disciplina timor dñi. Et
quod beneplacitum ẽ illi. fides
et mansuetudo: ⁊ adimplebit
thesauros illius. Non sis inere¬
dulus timori dñi: ⁊ ne accesse¬
ris ad illum duplici corde. Ne
fueris ypocrita in conspectu ho¬
minum: ⁊ ñ scandalizeris labiis
tius. Attende in illis ne forte ca¬
das. ⁊ adducas anime tue/ in¬
honorationẽ. ⁊ reuelet d̃s abscon¬
dita tua: et in medio synagoge
elidat te: q̃m accessisti malig¬
ne ad dñm: ⁊ cor tuũ plenũ
est dolo atq fallatia.oiu
sta in iusticia ⁊ timore: et.
prepara animã tuam ad temp¬
tationem. Depͥme cor tuum et
sustine. Inclina aurem tuam et
excipe uerba intellectus: ⁊ ne
festines in tempore obductionis:
Sustine sustentationes di:. Con¬
iungere deo ⁊ sustine: ut cres¬
cat in nouissimo uita tua. Omẽ
quod tibi applicitum fuerit ac
cipe. ⁊ in dolore sustine: et in
humilitate tua habe patientiã:

Expanded text:
scens sapientiam, serva justitiam; et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina timor Domini; et quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos. Non sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et adducas animae tuae confusionem; et revelet Deus abscondita tua, et in medio synagogae clidat te. Quoniam accessisti maligne ad Dominum, et cor tuum plenum est dolo et fallacia. sta in iustitia et timore et praepara animam tuam ad temptationem, et deprime cor tuum et sustine. declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem dei, coniungere deo et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne qcipe; et in dolore sustine; et in humilitate tua habe patientiam:
Abbreviated transcription (Latin):
ligit d̃m̃ exorabit ꝓ peccatis. et
continebit se ab illis: ⁊ in oratio¬
ne dierum exaudiet᷑. Et sic̃ qui
thesaurizat: ita ⁊ qui honorificat
matrem suam.
ui honorat patrẽ iocundabit᷑

Expanded text:
ligit Deum, exorabit pro peccatis, et continebit se ab illis; in oratione dierum exaudietur. Et sicut qui thesaurizat, ita et qui honorificat matrem suam. Qui honorificat patrem, jucundabitur
Abbreviated transcription (Latin):
iuenient illum. Qui timet d̃m
eque habebit amiciciam bonã:
q̃m scd̃m illum erit amicus illiꝰ:
ili a iuuentute tuaxni
excipe doctrmã: ⁊ usq ad
canos inuenies sapientiã. Quasi
is qui arat ⁊ seminat accede ad
illam: ⁊ sustine bonos fructus
illius. In oꝑe enĩ ipsius exiguũ
laborabis: ⁊ cito edes de genera¬
tionibꝰ illius. Quã asꝑa est nimi¬
um sapientia indoctis hominibꝰ:
et ñ ꝑmanebit in illa excors. ua-¬
si lapidis uirtus ꝓbatio erit in
illis: ⁊ non demorabunt᷑ ꝓicere

Expanded text:
inueniunt illum. qui timet deum, inueniunt illum. qui timet deum, aeque habebit amicitiam bonam: quoniam secundum illum erit amicus illius. fili, a iuuentute tua excipe doctrinam et usque ad canos inuenies sapientiam. quasi is qui arat et seminat, accede ad illam et sustine bonos fructus illius. in opere enim ipsius exiguo laborabis et cito edes de generationibus illius. quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors. quasi lapidis uirtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere
Abbreviated transcription (Latin):
dabit. Multi pacifici sint tibi:
consiliariꝰ sit tibi unus de mille:
i possides amicum. in xoi¬
temptatione posside eum: et
non facile credas illi. Est enun
amicus scd̃m tempus fuũ: ⁊ non
ꝑmanebit in die tribulationis. Et̃
est amicus: qui conuertit᷑ ad ini¬
miciciam. Et est amicus: qui
odium ⁊ rixam ⁊ conuitia denu-¬
dabit. E st aut̃ amicus socius
mense: ⁊ non ꝑmanet in die ne¬
cessitatis. Emicus si ꝑmanserit
fixus. erit tibi quasi coequalis:
et in domesticis tus fidueralit᷑
aget. Si humiliauerit se contͣ
te.⁊ a facie tua absconderit se:
unanimem habebis amiciciam
O.bonam. ¶ Ab inmicis tius sepa¬
rare: et ab amicis tius attende
Amicus fidelis ꝓtectio fortis:
qui aut̃ inuenit illum. inuenit
thesaurum. ilmico fideli nulla
est comparatio: ⁊ non est digna
ponderatio auri ⁊ argenti contͣ
bonitatẽ fidei illius. Emicus fi¬
delis medicamentũ uite ⁊ immor-¬
talitatis: ⁊ qui metuunt dñm

Expanded text:
dat multi pacifici sint tibi et dat multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille si possides amicum in temptatione posside eum et non facile credas illi est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis et est amicus qui egreditur ad inimicitiam et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit est autem amicus socius mensae et non permanet in die necessitatisfixus, erit tibi quasi coaequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis: et qui metuunt dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. sit manus tua suꝑ os tuũ:
ne capiaris in uerbo indisciplina¬
to. ⁊ confundaris. Honor ⁊ głã in
sermone sensati: lingua uero im¬
prudentis subuersio ẽ ipsius. Nõ
appelleris susurro: ⁊ lingua tua
capiaris. ⁊ confundaris. Super
furem enĩ est confusio ⁊ peniten¬
tia: ⁊ denotatio pessima suꝑ bi-¬
linguem. Susurratori aut̃ odium
et municicia: ⁊ contumelia. Iusti¬
fica pusillum: ⁊ magnũ similiter:
oli fieri ꝓ amico
ininicus ꝓximo. Imꝓperiũ
enim ⁊ contumeliam malus he-¬
reditabit: ⁊ omĩs peccator inui-¬
dus et bilingus. Non te extol¬
las in cogitatione anime tue ue-¬
lut taurus: ne forte elidat᷑ uir¬
tus tua ꝑ stulticiam: ⁊ folia tua
comedet. ⁊ fructus tuos ꝑdet: et
relinqueris uelut lignum aridũ
in heremo. Unima enĩ nequam
disꝑdet eum qui se habet: ⁊ in
gaudium mimici dat illum: et
deducet in sortem impioꝵ. Uer-¬
bum dulce multiplicat amicos.
et mitigat mimicos: ⁊ lingua
eucharis in bono homine abun¬

Expanded text:
s tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium et inimicitia et contumelia. iustifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo: inproperium et contumeliam malus hereditabit et omnis peccator inuidus et bilinguis. non te extollas in cogitatione animae tuae, uelut taurus ne forte elidatur virtus tua per stultitiam et folia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abun
Abbreviated transcription (Latin):
mitiaꝵ ⁊ purgationis: ⁊ de ne¬
gligentia purga te cũ paucis:
Datum brachioꝵ tuoꝵ. ⁊ sacrifi¬
cium sc̃ificationi offeres dño mi¬
tia scõꝵ: ⁊ pauꝑi porrige ma¬
num tiram: ut ꝑficiat᷑ ꝓp̃itiatio

Expanded text:
mitiarum et purgationis et de nemitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dantem in oꝑa animã suã. Ser¬
uus sensatus sit tibi dilectus:
quasi aĩa tua. Ne fraudes illũ
libertate: neq inopem derelin¬
quas illum. Pecora tibi sunt. at¬
tende illis: ⁊ si sunt utilia ꝑse¬
uerent apud te.
ilii tibi sunt. erudi illos: et
curua illos a puericia illoꝵ.
Filie tibi sũt. serua corpus il¬
laꝵ: ⁊ non ostendas hylarem
faciem tuam ad illas. Trade fi¬
liam tuam.⁊ grande opus fece¬
ris: ⁊ homini sensato da illam.
Mulier si est tibi scd̾m animã
tuam. ne picias illam: ⁊ odibi¬
li non credas te in toto corde.xemi¬
onora patrem tuum: ⁊ gemitꝰ
matris tue ne obliuiscaris:
Memento q̃m nisi ꝑ illos non
fuisses: et retribue illis quomodo
et illi tibi.xxii¬
Ntota anima tua time dm̃: et
sacerdotes illius scifica. In om̃i
uirtute dilige eum qui te fecit:
et ministros eius ñ derelinquas:
Honora d̾m̃ ex tota anima tua:
et honorifica sacerdotes:⁊ ꝓpur-¬
ga te cum brachiis. Ta illis par-¬
tem sic̃ mandatum est tibi pri-¬

Expanded text:
dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas trade filiam et grande opus feceris et homini sensato da illam mulier si est tibi secundum animam tuam non proicias illam et odibili non credas te in toto corde honora patrem tuum et gemitus matris tuae ne obliviscaris memento quoniam nisi per illos non fuisses et retribue illis quomodo et illi tibiota anima tua time Deum et sacerdotes illius sanctifica in omni virtute dilige eum qui te fecit et ministros eius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi pri
Abbreviated transcription (Latin):
et dinumerauit eam. Utraq
aut̃ sunt dona dei. Scientiam
et intellectum prudentie sapien¬
tia compartiet᷑: ⁊ glãm tenentiũ
se exaltat. Radix sapientie est
timere dñm. Rami enĩ illius
longeui. In thesauris sapien¬
tie intellectus. ⁊ scientie reli¬
giositas: exsecratio aut̃ pecca¬
toribꝰ sapientia. Timor dñi ex¬
pellit peccatum. Nam qͥ sine
timore est : non potest iustifica¬

Expanded text:
et dinumeravit eam, utraque autem sunt dona Dei. Scientiam et intellectum prudentiae sapientia compartietur, et gloriam tenentium se exaltat. Radix sapientiae est timere Dominum, et rami illius longaevi. In thesauris sapientiae, intellectus et scientiae religiositas: exsecratio autem peccatoribus, sapientia. Timor Domini expellit peccatum; nam qui sine timore est, non pote
Abbreviated transcription (Latin):
re ceꝑit dñs: Qui timent dñm.
non erunt incredibiles uerbo il¬
lius: ⁊ qui diligunt illum. con¬
seruabunt uiam illiꝰ. Qui timeis
dñm. inquirent que beneplacita
sunt illi: ⁊ qui diligunt eum. re¬
plebunt᷑ lege ipsius. Qui timent
dñm p̃parabunt corda sua: ⁊ in
conspectu illius scĩficabunt aĩas
suas. Qui timent dñm custodi¬

Expanded text:
eperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timent dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ret herbas uirentes ¶ Quis ẽ
pluuie pater : uel quis genuit
stillas roris: De cuius utero
egressa est glacies:. ⁊ gelu de
celo quis genuit: In similitudi¬
nem lapidis aque durant᷑:
et suꝑficies abyssi constringit᷑.
Nunquid coniungere ualebis
micantes stellas pliades: aut
girum arcturi poteris dissipa¬

Expanded text:
ret herbas virentes? Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? De cujus utero egressa est glacies? et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur, et facies abyssi constringitur. Numquid coniungere valebis micantes stellas pliadis aut girum arcturi poteris dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
Sub ipso erunt radii solis: ster¬
net sibi aurum quasi lutum.
Feruescere faciet quasi ollam ꝓ¬
fundum mare.: Ponet quasi
cum unguenta bulliunt. Post
eum lucebit semita. Estimabit
abysfum. quasi senescentẽ. Non
est suꝑ terram potestas. que com¬
paret᷑ ei: qui factus ẽ ut nullũ
timeret. Omne sublime uidet:
Ipse est rex suꝑ uniuersos filios
Despondens aut̃ iob dño: dixit:
Scio quia omĩa potes: et
nulla te latet cogitatio.Quis ẽ
iste qui celat consilium absq sci-¬
entia: Ideo insipient̃ loquittus
sum: ⁊ que ultra modum exce¬
derent scientiam meam. Nudi:
et ego loquar. Interrogabo: ⁊ res-¬
ponde michi. Auditu auris au¬
diui te: nunc aut̃ oculus me-¬
us uidet te. Idcirco ipse me re

Expanded text:
sub ipso erunt radii solis stersub ipso erunt radii solis sternet sibi aurum quasi lutum fervescere faciet quasi ollam profundum mare ponet quasi cum unguenta bulliunt post eum lucebit semita aestimabit abyssum quasi senescentem non est super terram potestas quae conparetur ei qui factus est ut nullum timeret omne sublime videt ipse est rex super universos filios respondens autem Iob Domino dixit scio quia omnia potes et nulla te latet cogitatio quis est iste qui celat consilium absque scientia ideo insipienter locutus sum et quae ultra modum excederent scientiam meam audi et ego loquar interrogabo et ostende mihi auditu auris audivi te nunc autem oculus meus videt te idcirco ipse
Abbreviated transcription (Latin):
rebunt: ⁊ tenentes se nequaqͣm
separabunt᷑. Sternutatio eius
splendor ignis: ⁊ oculi eius ut
palpebre diluculi. De ore illius
lampandes ꝓcedunt: sieut tede
ignis accense. De naribꝰ eius ꝓ¬
cedit fumus: sic̃ olle succense.
atq feruentis. Halitus eius pru¬
nas ardere facit: ⁊ flãma de
ore eius egredit᷑. In collo eiꝰ mo¬
rabit᷑ fortitudo: ⁊ faciem eius p̃¬
cedet egestas. Membra carniũ
eius. coherentia sibi. Mittet con¬
tra eum fulmina: ⁊ ad locum
alium non ferent᷑. Cor eius in¬
durabit᷑ quasi lapis: ⁊ stringet᷑
.quasi malleatoris incus. ¶Cum
sublatus fuerit timebunt angli̾:
et territi purgabunt᷑. Cum ap¬
prehenderit eum gladius: sub¬
sistere non poterit neq hasta.
neq torax. Reputabit enĩ quasi
paleas ferrum: ⁊ quasi lignum
putridum es. Non fugabit eũ
uir sagittarius. In stipulam uer¬
si sunt ei lapides funde. Quasi
stipulam estimabit malleum:
et deridebit uibrantem hastam:

Expanded text:
rebunt et tenentes se nequaquam rebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atque ferventis halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur in collo eius morabitur fortitudo et faciem eius praecedet egestas membra carnium eius coherentia sibi mittet contra eum fulmina et ad locum alium non ferentur cor eius indurabitur quasi lapis et stringetur quasi malleatoris incus cum sublatus fuerit timebunt angeli et territi purgabuntur cum adprehenderit eum gladius subsistere non poterit neque hasta neque torax reputabit enim quasi paleas ferrum et quasi lignum putridum aes non fugabit eum vir sagittarius in stipulam versi sunt ei lapides fundae quasi stipulam aestimabit malleum et deridebit vibrantem hastam
Abbreviated transcription (Latin):
aut loquetur tibi mollia. Nũ¬
quid feriet tecum pactum::
accipies eum seruum sempit̃¬
num: Nunquid illudes ei qua¬
si aui : aut ligabis illum an¬
cillis tuis: Concident eũ ami¬
ci: diuident eum negociatores:
Nunqͥd implebis sagenas pel¬
le eius: et gurgustium pisciũ
capite illius: Pones suꝑ eum
manum tuã: Mem̃to belli:
nec ultra addas loqui. Ecce
spes eius frustrabit᷑ eum: et
uidentibꝰ cunctis p̃cipitabitur:
Non quasi crudelis suscitabo
eum. Quis enĩ resistere potest
uultui meo: Quis ante dedit
michi ut reddam ei: Onĩa que
sub celo sunt: mea sunt. Non
parcam ei uerbis potentibꝰ: et
ad dep̃candum compositis:¬
.D. Quis reuelabit faciem indum̃ti
eius: ⁊ in medium oris eiꝰ quis
intrabit: fortas uultus eiꝰ quis
aꝑiet: ꝑ girum dentium eius
formido. Corpus illius quasi seu-¬
ta fusilia: ⁊ compactũ squamis
se p̃mentibus. Una uni coniun¬
gitur: ⁊ ne spiraculum quidem
incedit ꝑ eas. Una alteri adhe-¬

Expanded text:
et loquetur tibi mollia? nunet loquetur tibi mollia? nunquid feriet tecum pactum et accipies eum servum sempiternum numquid inludes ei quasi avi aut ligabis illum ancillis tuis concident eum amici divident illum negotiatores numquid implebis sagenas pelle eius et gurgustium piscium capite illius pone super eum manum tuam memento belli nec ultra addas loqui ecce spes eius frustrabitur eum et videntibus cunctis praecipitabitur non quasi crudelis suscitabo eum quis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt non parcam ei et verbis potentibus et ad deprecandum conpositis quis revelavit faciem indumenti eius et in medium oris eius quis intrabit portas vultus eius quis aperiet per gyrum dentium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adhe
Abbreviated transcription (Latin):
saluare te possit dextera tua:¬
B.  Ecce beemoth quẽ feci tecũ:
fenum quasi bos comedet. For¬
titudo eius in lumbis eius:⁊
uirtus illius in umbilico uen¬
tris eius. Stringit caudam
suam quasi cedrum : nerui
testiculoꝵ eius ꝑplexi sunt. Os¬
sa eius uelut fistule eris: car¬
tillago illius quasi lamine fer¬
ree. Ipse principium ẽ uiaꝵ
dei. Qui fecit eum: applicabit
gladium eius. Huic montes
herbas ferunt. Om̃s bestie agri
ludent ibi. Sub umbra dor-¬
mit: in secreto calami:⁊ locis
humentibus. Protegunt um¬
bre umbram eius: circunda¬
bunt eum salices torrentis. Ecce
absorbebit fluuium ⁊ non mi¬
rabit᷑: ⁊ habet fiduciam quod
influat iordaunis in os
eius. In oculis eius quasi
hamo capiet eum: ⁊ in sudibꝰ
ꝑforabit nares eius. E An ex¬
trahere poteris leuiathan ha¬
mo : et fune ligabis linguam
eius: Nunquid pones circulũ
in naribus eius: ⁊armilla ꝓ¬
forabis maxillam eius: Nun¬
quid multiplicabit ad te p̃ces:

Expanded text:
salvare te possit dextera tuasalvare te possit dextera tua ecce Behemoth quem feci tecum faenum quasi bos comedet fortitudo eius in lumbis eius et virtus illius in umbilicis ventris eius constringit caudam suam quasi cedrum nervi testiculorum eius perplexi sunt ossa eius velut fistulae aeris cartilago illius quasi lamminae ferreae ipse principium est viarum Dei qui fecit eum adplicabit gladium eius huic montes herbas ferunt omnes bestiae agri ludent ibi sub umbra dormit in secreto calami et locis humentibus protegunt umbrae umbram eius circumdabunt eum salices tabsorbebit fluvium, et non mirabitur: et habet fiduciam, quod influat Iordanis in os eius: in oculis eius quasi hamo capiet eum, et in sudib. perforabit nares eius. An extrahere poteris Leviatham hamo, et fune ligabis linguam eius? nunquid pones circulum in naribus eius, aut armilla perforabis maxillam eius? nunquid multiplicabit ad te preces,
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit dñs: ⁊ loquutus ẽ ad
iob. Nunquid qui contendit cũ
deo. tam facile conquiescit :
Utiq qui arguit d̃m: debet¬
et respondere ei. pxix¬
espondens aut̃ iob dño: dix̃.
Qui leuiter loquutus sum.
respondere quid possum: Ma-¬
num meam ponam suꝑ os me-¬
um. Unum loquutus sum. qͦd
utinam non dixissem: ⁊ alte¬
rum quibꝰ ultra ñ addam. xxx¬
turbine: dixit. ilccinge
sicut uir lumbos tuos Interro¬
gabo te: ⁊ indica michi. Nun¬
quid irritum facies iudicium
meum: ⁊ condemnabis me ut
tii iustificeris: Si ha-
mu bes brachium siẽ d̾s̃.
et si uoce simili tonas: cir¬
cinda tibi decorem. ⁊ in sub¬
lime erigere : ⁊ esto glosus:
et speciosis indiiere uestibus:
Disꝑge suꝑbos in furore tuo:
et respiciens omnẽ arrogantẽ
humilia. Respice cunctos
suꝑbos ⁊ confunde eos: ⁊ con¬
tere impios in loco suo. ilbs¬
conde eos in puluere simul:
et facies eoꝵ demerge in fo¬
ueam: ⁊ ego confitebor. quod

Expanded text:
adjecit Dominus, et locutus est adjecit Dominus, et locutus est Job: Numquid qui contendit cum Deo, tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum, debet respondere ei. Respondens autem Job Domino, dicit: Qui leviter locutus sum, respondere quid possum? Manum meam ponam super os meum: unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra nihil addam. Aturbine, dixit: Accinge sicut vir lumbos tuos; interrogabo te, et indica mihi. Numquid irritum facies judicium meum; et condemnabis me, ut tu justificeris? Et si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas? Circumda tibi decorem, et in sublime erigere. Et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. Disperge superbos furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia. Respice cunctos superbos et confunde eos et contere impios in loco suo absconde eos in pulvere simul et facies eorum demerge in foveam et ego confitebor quod
Abbreviated transcription (Latin):
erigit: deridet equum ⁊ ascen¬
sorem eius. Nunquid prebebis
equo fortitudinẽ : aut circun¬
dabis collo eius hinnitum:
Nunqͥd suscitabis eum quasi
locustas: Gła narium eiꝰ terror:
Terram ungula fodit: exultat
audacter. In occursum ꝑgit¬
armatis: contemnit pauorẽ:
nec cedit gladio. Suꝑ ipsum
sonabit faretra: ubrabit hasta
et clipeus. Feruens ⁊ fremens
sorbet terram: nec reputat tu¬
be sonare changorem. Ubi au¬
dierit biicinam: dicit uah:¬
¶ Procul odorat᷑ bellũ:
exhortationẽ ducũ..ꝰ
et ululatũ exercitus. Nunqͥd
ꝑ sapientiam tuam plumeseit
accipiter: expandens alas su¬
as ad austrum: Aut ad pre¬
ceptum tuũ eleuabit᷑ aquila:
et in ardius ponet nidum su-¬
um: In petris manet: ⁊ in
p̃ruptis silicibꝰ commoratur:
atq in accessis rupibꝰ. Inde con-¬
templat᷑ escam: ⁊ delonge ocłĩ
eius ꝓspiciunt. Pulli eius lam¬
bent sanguinẽ: ⁊ ubicũq ca¬
dauer fuerit. statim adest. Et

Expanded text:
erigit: deridet equum et ascenerigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? Numquid suscitabis eum quasi locustas? Gloria narium ejus terror. Terram ungula fodit, et exsultat: audacter in occursum pergitarmatis. Contemnit pavorem, nec cedit gladio. Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. Ubi audierit buccinam, dicet: Vah. Procul odoratur bellum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus. Numquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad austrum; aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila? et in arduis ponet nidum suum? In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus. Inde contemplatur escam, et de longe oculi ejus prospiciunt: pulli ejus lambunt sanguinem, et ubicumque cadaver fuerit, statim adest. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dedi in solitudine domũ: ⁊ ta¬
bernacula eius in terra salsu¬
ginis. Contemnit multitudinẽ
ciuitatis: clamorem exactoris
non audit. Circiinspieit montes
pascue sue: uirentia queq ꝑ¬
quirit. Nunqͥd uolet rinoceros
seruire tibi: aut morabit᷑ ad
presepe tuum: Nunquid alli¬
gabis rinocerotam ad arandũ
loro tuo: aut confringet gle¬
bas uallium post te: Nunqͥd
fiduciam habebis in magna for¬
titudine eiꝰ:.ta ⁊ derelinques
ei labores  tuos: Nunquid
credes ei quod reddat sementẽ
tibi: et aream tuã congreget:
Pennia strutionis similis ẽ pen¬
nis erodii ⁊ accipitris. QQuando
derelinquit in terra oua sua:
tu forsitan in puluere calefaci-¬
es ea: Obliuiscit quod pes con¬
culcet ea: aut bestie agri con¬
terant. Duratur ad filios suos:
quasi ñ sint sui. Frustra labora¬
uit: nullo timore cogente. Pri¬
uauit enĩ eam d̃s sapientia:
nec dedit illi intelligentiã. Cũ
tempus fuerit in altum alas

Expanded text:
dedi in solitudine domum et tadedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsuginis contemnit multitudinem civitatis clamorem exactoris non audit circumspicit montes pascuae suae et virentia quaeque perquirit numquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eius et derelinques ei labores tuos numquid credes ei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam congreget pinna strutionum similis est pinnis herodii et accipitris quando derelinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid eleuabis in nebulã
uocem tuã : ⁊ impetus aquaꝵ
oꝑiet te: Nunqͥd emittes ful¬
gura ⁊ ibunt. ⁊ reuertentia
dicent tibi adsumus: Quis
posuit in uisceribꝰ hominis sa¬
pientiam: uel quis dedit gal¬
lo intelligentiam: ¶ Quis ena¬
rrabit celoꝵ rationẽ: ⁊ concen¬
tum celi quis dormire faciet:
Quando fundebat᷑ pulus in der¬
ra. ⁊ glebe compingebant᷑. Nũ¬
quid capies leene predam: et
animas catuloꝵ eius implebis:
quando cubant in antris ⁊ in
specubus insidiant᷑: Quis p̃pa¬
rat coruo escam suam. quando
pulli eiꝰ ad d̃m clamant: ua¬
gantes eo quod ñ habeant ci¬
bos: Nunquid nosti tempus
partus ibicum in petris: uel
parturientes ceruas obseruasti:
Oinumerasti menses conceptus
eaꝵ : et scisti tempus partus
eaꝵ : Incuruant᷑ ad fetum et
pariunt: ⁊ rugitus emittunt:
Separant᷑ filii eaꝵ ⁊ ꝑgunt
ad pastum : egredientur ⁊ non
reuertent᷑ ad eas. ¶ Quis di¬
misit onagrum liberum: et
uincula eius quis soluit: Cui

Expanded text:
d elevabis in nebula vocem tuam et impetus aquarum operiet te numquid mittes fulgura et ibunt et revertentia dicent tibi adsumus quis posuit in visceribus hominis sapientiam vel quis dedit gallo intellegentiam quis enarravit caelorum rationem et concentum caeli quis dormire faciet quando fundebatur pulvis in terram et glebae conpingebantur numquid capies leaenae praedam et animam catulorum eius implebis quando cubant in antris et in specubus insidiantur quis praeparat corvo escam suam quando pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non habeant cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses conceptus earum et scisti tempus partus earum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui