comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suerat dicentis: potest quidem
bilitatẽ negat: qui etiã dicit.
tur. agit adhuc adu̾sus eos qui
negant ẽẽ possibile hõiem ẽẽ si¬
ne peccato: quid ad nos: Contra
quos uult agat: dũ tñ hoc con¬
fiteatur. quod impietate scele¬
ratissima negat᷑. sine gr̃a dei ho¬
minẽ sine peccato ẽe non posse.
Dicit gͦ. suie ꝑ gr̃am siue ꝑ adio¬
toriũ. siue ꝑ miscdiam. ⁊ quic¬
qͥd illud est᷑ ꝑ qd̃ ẽẽ homo abͦq
peccato potest confitet᷑ quisque
rem ipsam fatet᷑. Fateor dilecti¬
oni ur̃ȩ cũ ista legerẽ. letitia
repente ꝑfusus sum: qd dei gra¬
tiã non negaret. ꝑ quã solam
homo ustificari potestꝰ. hoc enĩ
in disputationib taliũ maxi¬
me detestor ⁊ horreo: s ꝑgens le¬
gere cetera. pͥmo ex datis simili¬
tudinib cepi habere suspectũ.
Ait enĩ. Nunc si dixero. homo
disputare potest. auis uolare.
lepus currere:. ⁊ non etiã ꝑ quȩ
hȩc effici possent cõmemor auero.

Expanded text:
suerat dicentis: potest quidem suerat dicentis: potest quidem bilitatem negat, qui ei iam dicit tur, agit adhuc aduersus eos, qui negant esse possibile hominem esse sine peccato, quid ad nos? contra quos uult agat, dum tamen hoc confiteatur, quod impietate sceleratissima negatur, sine gratia Dei hominem sine peccato esse non posse. dicit ergo: siue per gratiam siue per adiutorium siue per misericordiam, et quicquid illud est per quod esse homo absque peccato potest, confitetur, quisquis rem ipsam fatetur. \' Fateor dilectioni uestrae, cum ista legerem, laetitia repente perfusus sum, quod Dei gratiam non negaret, per quam solam homo iustificari potest: hoc enim in disputationibus talium maxime detestor et horreo. sed pergens legere cetera, primo ex datis similitudinibus coepi habere suspectum. ait enim: nunc si dixero, \'homo disputare potest, auis uolare, lepus currere\', et non etiam per quae haec effici possunt commemorauero,
Abbreviated transcription (Latin):
inde uelut respondendo subuin¬
git. Ago humanitati tuȩ gr̃as:
quod assertionẽ meã quã dudũ
oppugnabas. ñ modo non oppug¬
nare aut confiteri solũ conten¬
tus non es. uerũ etiã non refugẽ
cõpbare. Nam dicere. potest qui¬
dem. s ꝑ illũ aut ꝑ illud: qͥd aliod
est. quam ñ solũ consentire quod
posset eẽ. uerũetiã quomͦ uł qua¬
lit̾ posset. ostendere: Nullus ita¬
q magis aliꝰ rei possibilitatẽ ap¬
ꝓbat. quã qui eiꝰ etiã qualita¬
tem fatet᷑ qr nec absq re qua¬
litas ẽẽ potest. His dictis. sibi ite
rum obicit. S tu inquies hoc in
loco dei gr̃am quandoquide eam
ñ cõmemoras. uideris abnuere. De¬
inde respondit. Egone abnuo. qui
rem confitendo confiteor necesse
esse ꝑ quod effici res potest ando
qui rem negando. ⁊̃ quicqͥd il¬
lud est ꝑ quod res efficitur ꝓcol
dubio negas: Oblitꝰ est iã se re
spondere illi qui remͭ negat: cu¬
ius obiectionẽ paulo ante ꝓpo¬

Expanded text:
uies. deinde uelut respondendo subiunuies. deinde uelut respondendo subiungit: ago humanitati tuae gratias, quod assertionem meam, quam dudum obpugnabas, non modo non obpugnare aut confiteri solum contentus non es, uerum etiam non refugis conprobare. nam dicere \'potest quidem, sed per illum aut per illud\' quid aliud est, quam non. solum consentire quod posset esse, uerum etiam quomodo uel qualiter posset, ostendere? nullus itaque magis alicuius rei possibilitatem adprobat, quam qui eius etiam qualitatem fatetur; quia nec absque re esse qualitas potest. his dictis iterum sibi obicit: sed tu, inquies, hoc in loco Dei gratiam, quandoquidem eam non commemoras, uideris abnuere. deinde respondet: egone abnuo, qui rem confitendo confitear necesse est et per quod effici res potest; an tu, qui rem negando et quicquid illud est per quod res efficitur procul dubio negas? oblitus est, iam se illi respondere, qui rem non negat, cuius obiectionem paulo ante propo
Abbreviated transcription (Latin):
nus non solũ ñ fuerit. s nec ee
potuerit. S ñ damnat᷑ inqui¬
unt: qr in ada peccasse om̃s. non
ꝓpt̾ peccatũ nascendi origine
attractũ. s ꝓpt̾ imitationẽ dic¬
tum ẽ. Si gͦ ideo dicit᷑ adam auc
it: cur non potiꝰ abel quã xp̃c
ponitur caput om̃iũ iustoꝵ qr
primꝰ in om̃ib fuit iuistꝰ: S de
infante non loquor. Iuuenis uel
senex in ea regione defunctꝰ est.
rũ arbitriũ: an ñ potuit: Si po¬
tuisse dicunt: ecce qđ est crucẽ
xp̃i euacuare: si sine illa queꝗͣ
ꝑ naturalem legẽ ⁊ uoluntatis
arbitriũ iustificari posse. contendt̃:¬
us est. Hoc enĩ om̃s possent: etiã
si mortuus ille non esset. Et si iu¬
sti essent: qr uellent essent: non
quia iusti ẽe non possent. Si aũ
sine gr̃a xp̃i iustificari om̃ino
non potuit. etiã istũ si audet ab¬
soluat. scd̃m u̾ba sua: qr si iccir¬
co talis fuit. qd̃ aliud ẽẽ non po¬
tuit. culpa caret. S obicit sibi
quasi ab alio dictũ ẽẽ: ⁊ att. Po

Expanded text:
nus non solum non fuerit, sed nec esse potuerit. Sed: non damnatur, inquiunt, quia in Adam peccasse omnes non propter peccatum nascendi origine adtractum, sed propter imitationem dictum est. si ergo ideo dicitur Adam auctit, cur non potius Abel quam Christus ponitur caput omnium iustorum, quia primus in hominibus iustus fuit? sed de infante non loquor; iuuenis uel senex in ea regione defunctus est,rum arbitrium au non potuit? si potuisChristi evacuare, si sine illa quemquam per naturalem legem et voluntatis arbitrium justificari posse contendeus est. hoc enim omnes possent, etiam ei mortuus ille non esset, et, si iniusti essent, quia uellent, essent, non quia iusti esse non possent. si autem sine Christi gratia iustificari omnino non potuit, etiam istum si audet absoluat secundum uerba sua, quia, si idcirco talis fuit, quod aliud esse non potuit, culpa caret. Sed obicit sibi quasi ab alio dictum et ait: potest q
Abbreviated transcription (Latin):
se quod ñ potest: Potest inqͥt esse
sine peccõ: potest eẽ ꝑfectꝰ si uolu¬
luerit. Quis enĩ xp̃ianoꝵ ñ uult
ẽẽ sñ pecco: Aut quis ꝑfectionem
recusat: si sufficit ei uelle. ⁊ staq̃
sine peccato. Om̃s gͦ sine peccato
erunt: qr om̃s cupiunt ẽẽ sine
pecco: Et inħ ingratꝰ teneberis:
ut qui aut nullũ aut rarũ quẽ¬
q sine pecco ꝑferre potes:õs absq
peccato ẽẽ fatearis. Possibilia inqͥt
mandata dedit deus. Et qͥs ħnegat:
S quomͦ ħ sit intelligenda sen¬
tentia: uas electionis aꝑtissime
docet. Ait enĩ. Qd̃ erat impossibi¬
le legis in qͦ infirmabat᷑ ꝑ carnẽ:
ds filiũ suũ misit in similitudi¬
nẽ carnis peccati: ⁊ de peccato cos¬
dem:nauit peccatũ in carne.
Et it̾m. Ex oꝑib legis ñ iustifica¬
btt᷑ om̃is caro. Quod ne de lege
tantũ modo dictũ putes. ⁊ ñ de
om̃ib mandatis quȩ uno legis nõie
continent᷑ idem apłs scribit diceis.

Expanded text:
se, quod non potest? \'potest\', inquit, \'esse se, quod non potest? \'potest\', inquit, \'esse sine peccato, potest esse perfectus, si uoluerit\'. quis enim Christianorum non uult esse sine peccato aut quis perfectionem recusat, si sufficit ei uelle et statim sine peccato: omnes ergo sine peccato erunt, quia omnes cupiunt esse absque peccato. et in hoc ingratis teneberis, ut, qui aut nullum aut rarum quemque sine peccato proferre potes, omnes absque peccato esse fatearis. \'possibilia\', inquit, \'mandata dedit deus\'. et quis hoc negat? sed quomodo haec sit intellegenda sententia, uas electionis apertissime docet; ait enim: quod erat inpossibile legis, in quo infirmabatur per carnem, deus filium suum mittens in similitudine carnis peccati et de peccato condemnauit peccatum in carne et iterum: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro. quod ne de lege tantum Moysi dictum putes et non de omnibus mandatis, quae uno legis nomine continentur, idem apostolus scribit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
titudo hominũ qui ea impleue¬
runt: aut difficilia. ⁊ temere di¬
xisti facile quod difficile ẽ. So¬
letis ⁊ hoc dicere. aut possibilia
ẽẽ mandata ⁊ recte a deo data: aut
ĩpossibilia: ⁊ non in his ẽẽ culpam
qͥ accepere mandata. s in eo qͥ de¬
dit impossibilia. Nũqͥd p̾cepit
michi deus ut eẽm qđ ds ẽ. ut ni¬
chil int̾ me esset ⁊ dñm creatorẽ:
ut maior essem angłoꝵ fastigio:
ut haberẽ quod angłi ñ hñt : De
illo scriptũ ẽ quasi ꝓpriũ. Qͥ pec¬
ore eiꝰ. Si hoc ⁊ mͥ cõmune cũ xp̃o
est. quid ille habebit ꝓprium:
Alioquin ꝑse tua sententia destru¬
etur. Asseris ẽẽ posse hõiem sñ pec¬
cato si uelit: ⁊ pꝰ grauissimũ somnõ
ad decipiendas rudes animas frust᷑
conaris aduingere: ñ absq di gr̃a.
Si enĩ semel ꝑ se h̾o potest ẽẽ sine
peccato: quid necessaria ẽ gr̃a dei:
Sin aũ sine illiꝰ gr̃a nichil potest
facere: quid necesse fuit dicere poᷤ¬

Expanded text:
titudo hominum, qui ea inpleuetitudo hominum, qui ea inpleuerint, aut difficilia et temere dixisti esse facile, quod difficile est. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata et recte a deo data aut inpossibilia et non in his esse culpam, qui accepere mandata, sed in eo, qui dedit inpossibilia. numquid praecepit mihi deus, ut essem, quod deus est, ut nihil inter me esset et dominum creatorem, ut maiut haberem quod Angeli non habent? De illo scriptum est quasi proprium: Qui pecore eius. si hoc et mihi commune cum Christo est, quid ille habebit proprium? alioquin per se tua sententia destruitur. adseris posse hominem esse sine peccato, si uelit, et post grauissimum somnum ad decipiendas rudes animas frustra conaris adiungere: \'non absque dei gratia\'. si enim semel per se homo potest esse sine peccato, quid necessaria est gratia dei ? sin autem sine illius gratia nihil potest facere, quid necesse fuit dicere pos
Abbreviated transcription (Latin):
exultatis in suꝑbiis ur̃is. Om̃is isti¬
usmodi głatio: pessima ẽ. Inuiriã
tibi fieri putas. ⁊ destrui arbitrii
libertatem si ad deũ semꝑ aucto¬
rem recurras. si ex illiꝰ pendea ᷤ uo¬
pedes meos.Unde ⁊ audes lingua
ꝓferre temeraria: unũquẽq suo
arbitrio regi. Si suo regitur arbi¬
trio: ubi ẽ auxiliũ dei : Si xͦ recto¬
re potes qͥ uniu̾sa cõpleuerit. Re¬
sponde mͥ. Facilia st̾ an difficilia :
Si facilia. ꝓfer quis ea impleue¬
rit: ⁊ cur dauid in psalmo canat.
qui fingis laborẽ in p̾cepto:⁊ ite¬
rum. ꝓpt̾ uerba labioꝵ tuoꝵ ego
custoduu uias duras:⁊ dñs in eu
głio. intrate ꝑ angustã portam:
&.diligite inimicos ur̃os:⁊ orate
ꝓhis qui ꝑsequunt᷑ uos. Sin aũ
difficilia: cur ausus esdic̃e faci¬
lia dei eẽ mandata quȩ nulluᷤ ĩ¬
pleuerit: Non intelligis tuas
int̾ se pugnare sententias : Aut
enim facilia ft̃. ⁊ infinita ẽ mul¬

Expanded text:
exultatis in superbiis uestris; omnis istiexultatis in superbiis uestris; omnis istius modi gloriatio pessima est. iniuriam tibi fieri putas et destmi arbitrii libertatem, si ad deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas uopedes meos ? unde et audes lingua proferre temeraria unumquemque suo arbitrio regi ? si suo regitur arbitrio, ubi est auxilium dei ? si Christo rectore potes, qui uniuersa conpleuerit. responde mihi: facilia sunt an difficilia? si facilia, profer, quis ea inpleuerit et cur Dauid in psalmo canat: qui fingis dolorem in praecepto et iterum: propter uerba labiorum tuorum ego custodiui uias duras et dominus in euio: intrate per angustam portam et: diligite inimicos uestros et: orate pro his, qui persequuntur uos? sin autem difficilia, cur ausus es dicere facilia dei esse mandata, quae nullus inpleuerit? non intellegis tuas inter se pugnare sententias? aut enim facilia sunt et infinita est mul
Abbreviated transcription (Latin):
hõis referas. ⁊ ñ in singulis oꝑib
auxiliũ dei requiras: ne scilicet
liberũ arbitriũ uidearis amit¬
tere: ⁊ cũ dei contẽ nas ammini¬
culũ. hõis queras auxilia. Audi¬
te queso: audite sacrilegium.
Si inquit uoluero curuare digi¬
tũ. mouere manũ. sedere. ambula¬
re. discurrere.sputa iacere. duob
digitulis nariũ purgam̃ta decu¬
tere releuare aluum. urinã dige¬
rere.semꝑ mͥ auxiliũ dei erit ne¬
cessaruim: Audi ingrate. immo
sacrilege.apłm p̾dicantẽ. Siue
manducatis suie bibitis. siue ali¬
ud quid agitis : om̃ia in nõie dñi
agite. Et illud iacobi. Agite n̾c qͥ
dicitis. hodie aut cras ꝓficiscem᷑
in illam ciuitatẽ: ⁊ faciemꝰ illic
annũ unũ ut negotiemͣ. ilucre
mur: qͥ nescitis de crastino. Quȩ
uapor paululũ apparens: deĩn
dissipabitur. ꝓ eo quod debeatis di¬
cere. si dñs uoluerit ⁊ uxerimꝰ:
faciemꝰ hoc aut illud. Nunc aũ

Expanded text:
hominis referas et non in singulis operibus hominis referas et non in singulis operibus auxilium dei requiras, ne scilicet liberum arbitrium aidearis amittere, et, cum dei contemnas adminiculum, hominum quaeris auxilia\'? Audite, quaeso, audite sacrilegium: \'si\', inquit, \'uoluero curuare digitum, mouere manum, sedere, stare, ambulare, discurrere, sputa iacere, duobus digitulis narium purgamenta decutere, releuare aluum, urinam digerere, semper mihi auxilium dei erit necessarium? \' audi, ingrate, immo sacrilege, apostolum praedicantem: siue manducatis siue bibitis siue aliud quid agitis, omnia in nomine domini agite et illud Iacobi: age nunc qui dicitis: hodie et cras proficiscemur in illam ciuitatem et faciemus illic annum unum mur, qui nescitis de crastino. Quae vapor paululum apparens: deinde dissipatur, pro eo quod debeatis dicere: si Dominus voluerit, et vixerimus, ut faciamus hoc aut illud. nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Si inutiles: stupefecit oĩa.
Quid de illo dicendũ est qͥ explica
ri ñ potuit: Unde ⁊ apłs expar¬
te accepisse. ex parte cõprehendiᷤ¬
se se dicit. ⁊ necdũ ẽẽ ꝑfectũ: p̾te¬
ritoꝵq obliuisei. ⁊ in futurũ se
scitur ⁊ futura desiderat: osten¬
dit se p̾sentib ñ eẽ contentũ. Qd
aũ sursum deorsu̾̃ iactitant libe¬
rum a nobis arbitiũ destrui: au¬
diant econtrario eos arbitrii lib̃¬
tatẽ destruere:qui male eo abu¬
tunt᷑ adu̾sũ bñficiũ largitoris.
Quis destruit liberũ arbitriũ:
Ille qͥ semꝑ agit deo gr̃as. ⁊ qd̃ cũ¬
q in suo fluit riuulo ad fontẽ re¬
fert: an qui dicit redi ame quia
mundus sũ ñ habeo te necessariũ
Dedisti enĩ michi semel arbitrii
libertatẽ: ut faciã qd uoluero.
Quid rursum te ingeris. ut nicħ
possim facere. nͥ tu inme tua do¬
na cõpleueris: Fraudulent̾ p̾ten¬
dis dei gr̃am: ut ad conditionem

Expanded text:
mus . Si inutilis est qui fecit omnia, mus . Si inutilis est qui fecit omnia, quid de illo dicendum est, qui explere non potuit? Unde et Apostolus, ex parte accepisse, et ex parte comprehendisse se dicit, et necdum esse perfectum, praeteritorumque oblivisci, et in futuscitur et futura desiderat, ostendit se praesentibus non esse contentum. quod autem sursum deorsum iactitant liberum a nobis arbitrium destrui, audiant e contrario eos arbitrii destruere libertatem, qui male eo abutuntur aduersum beneficium largitoris. quis destruit arbitrium? ille, qui semper agit deo gratias et, quodcumque in suo fluit riuulo, ad fontem refert, an qui dicit: \'recede a me, quia mundus sum; non habeo te necessarium\'. dedisti enim mihi semel arbitrii libertatem, ut faciam, quod uoluero; quid rursum te ingeris, ut nihil possim facere, nisi tu in me tua dona conpleueris? fraudulenter praetendis dei gratiam, ut ad conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Dicit enĩ ide apłs. Deus ẽ qui
operat᷑ in uob̃. ⁊ uelle ⁊ ꝑficere. Et
saluator in eugłio. Pat̾ meus usq
modo operat᷑: ⁊ ego operor. Semꝑ
largitor: semꝑ q: donator ẽ. Non
michi sufficit quod semel dedit.
nisi semꝑ dederit. Peto ut accipi¬
am. Et cũ accepero. rursũ peto
alia: rursũ alia accipienda bene¬
ficia dei. Nec ille deficit in dando:
nec ego satior in accipiendo. Quas¬
to plus bibero: tanto plus sitio. Le¬
gi enĩ psalmistȩ uocem. santate
⁊gustate. ⁊ uidete. qm suauis e̾
dñs. Om̃e quod habemꝰ boni:
gustus ẽ dñi. Et cũ me putauero
ad calẽẽ uenisse uirtutũ: t̾c ha¬
beo principiũ. Principiũ enĩ sa¬
pientiȩ timor dñi: qui expellit᷑
atq destruit᷑ caritate. Hȩc e̾ in hõi¬
bus sola ꝑfectio: si imꝑfectos ẽe
se noueruint. Et uos inquit cum
om̃ia feceritis. dicite. serui inuti¬
les sumꝰ: quod debuimꝰ facere feci¬

Expanded text:
meum. dicit enim idem apostolus: deus est, qui meum. dicit enim idem apostolus: deus est, qui operatur in uobis et uelle e et perficere, et saluator in euangelio: pater meus usque modo operatur et ego operor. semper largitor semperque donator est. non mihi sufficit, quod semel dedit, nisi semper dederit. peto, ut accipiam, et cum accepero, rursum peto. auarus sum ad accipienda beneficia dei nec ille deficit in dando nec ego satior in accipiendo. quanto plus bibero, tanto plus sitio. legi enim psalmistae uoce cantari: gustate et uidete, quoniam suauis est dominus. omne, quod habemus bonum, gustusad calcem pervenisse virtutum, tunc habebo principium. Principium enim sapientiae timor Domini , qui expellitur atque destruitur caritate. HAEC HOMINIBUS sola perfectio, si imperfectos esse se noverint. Et vos, inquit, cum omnia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus: quod debuimus facere, feci
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ uidelicet ⁊ tu numero es
cũ ad uirtutũ uenerit sũmita¬
tem. nec innocte quidem ea pa¬
ti quȩ hominũ st̃ nec eogitatio¬
ne uicioꝵ aliqua titillari. Nec
erubescis de societate taliũ. renu
ris. Iouiniani sed̃a questio: tui
ingenu disciplina ẽ. Qcqͥd illi re¬
sponsũ ẽ tͥ responsũ credito. Nec
fieri potest ut diu̾sus sit exͣitus:
quoꝵ ẽ una sententia. Cũ hȩc ita
se habeant: quid uolunt miserȩ
mulierculȩ oneratȩ peceatiᷤ quȩ
circũferunt᷑ om̃i uento doctri¬
nȩ sẽꝑ discentes. ⁊ nũquã ad scĩe
tiã ueritatis ꝑuenientes. ⁊ cet̾i
muliercularum socii. pruriers¬
tes aurib ⁊ ignorantes quid audi¬
ant. qͥd loquant᷑: qͥ uetustissimũ ce¬
nũ quasi nouã suscipiunt tẽꝑatu¬
amplectimͣ: ita dũtaxat ut agamꝰ
semꝑ gr̃as largitori: sciamꝰq noᷤ ni¬
chil ẽe. nisi qd̃ donauit in nob̃ ipse
meũ sine dei semꝑ auxilio ñerit

Expanded text:
quorum uidelicet et tu numero es, quorum uidelicet et tu numero es, cum ad uirtutum uenerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae hominum sunt, nec cogitatione uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societate talium rennueris. Iouiniani secunda quaestio tui ingenii disciplina est. quicquid illi responsum est, tibi responsum credito. nec fieri potest, ut diuersus sit eorum exitus, quorum est una sententia. Cum haec se ita habeant, quid uolunt miserae mulierculae oneratae peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes tiam veritatis pervenientes ; et caeteri muliercularum socii, prurientes auribus, et ignorantes quid audiant, quid loquantur, qui vetustissimum coenum, quasi novam suscipiunt temperatuamplectimur, ita dumtaxat, ut agamus semper gratias largitori sciamusque nos nihil esse, nisi, quod donauit, in nobis ipse meum sine dei auxilio non erit
Abbreviated transcription (Latin):
ta dogna phytagorieũ qui hõiem
exȩquant deo. ⁊ de eiꝰ dicunt esse
substantia. multa de ꝑfectione
dicunt᷑: ut qͥ uolum̃ philosophi ne¬
sciunt. sub martyris nõie bibant
de aureo calice babylonis. Beniq
in ipso uolumine nulla ꝓpħarũ.
nulla pat̾archarũ. nulla apłorũ.
nulla xp̃i fit m̃tio: ut ep̃m ⁊ mar¬
tyrem sine xp̃i fide fuisse conten¬
dant. Unde ⁊ uos plurima contra
eccłiam usurpatis testimonia. fe¬
cerat hoc ⁊ in sc̃i pamphili marti¬
ris nõie: ut librũ primũ sex libro¬
rũ defensionis origenis. eusebii ce¬
sariensis quẽ fuisse arrianũ nemo
qui nesciat. unũ pamphili p̾nota¬
ret: quoscilicet egregia illa qua¬
tuor origenis periareoñ uolumi¬
na latinis infunderet aurib. Uiᷤ
adhuc ⁊ aliũ nosse erroris tui pͥn¬
cipem: Uoctrina tua origenis ra¬
musculus ẽ. In eo enĩ psalmo ubi
scriptũ est. ut de ceteris taceã. in¬
suꝑ ⁊ usq ad noctem erudierurt
me renes mei. asserit uirũ sc̃m de

Expanded text:
ta dogma Pythagoricum, qui hominem exaequant deo et de eius dicunt esse substantia, multa de perfectione dicuntur, ut, qui uolumen philosophi nesciunt, sub martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. denique in ipso uolumine nulla prophetarum, nulla patriarcharum, nulla apostolorum, nulla Christi fit mentio, ut episcopum et martyrem sine Christi fide fuisse contendat. unde et uos plurima contra ecclesiam usurpatis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arrianum nemo qui nesciat, unum \'Pamphili\' praenotaret, quo scilicet egregia illa quattuor Origenis negl agxcov uoluminaLatinis infunderet auribus. uis adhuc et alium nosse erroris : tui principem? doctrina tua Origenis ramusculus est. in eo enim psalmo, ubi scriptum est — ut de ceteris taceam —: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, adserit uirum sanctum, de
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm sit ꝓrsus ulla diu̾sitas:
nisi qd ille pat̾ ẽ. ⁊ hic filiꝰ. ⁊ ille
sp̃s sc̃s: trinitas in subsistentibus
ꝑsonis. unitas in natura atq sub¬
stantia: filiũ quoq dei in nouissi¬
mis dieb natũ eẽ confitem̃ ex uir¬
gine ⁊ sp̾u sc̾o: carnẽ naturȩ hu¬
manȩ atq aĩam suscepisse: in qua
n passus est ⁊ sepultꝰ ⁊ resurrexit
a mortuis: in eade ipsa carne resur¬
gens quȩ deposita fuerat in sepul¬
chro: cũ qͣ carne simul atq aĩa pꝰ
resurrectionẽ ascendit in celos: uñ
⁊ uenturus expectat᷑ ad idiciũ ru¬
nr̃ȩ resurrectionẽ fatem̃ integre
om̃i natura sua desit. ñ sola
Hȩc nobis de resurrectione tradi¬
ta st̃ ab his a quib sc̃m baptisma
in aqͥleiensi eccłia consecuti sumꝰ.
quȩ puto ipsa ẽẽ quȩ etiã apłica
quo iudicio unusquisq recipiat
ꝓpͥa corporis ꝓut gessit. siue bona
siue mala. Qd̃ si hõies recepturist

Expanded text:
Sanctum sit prorsus ulla diversitas, Sanctum sit prorsus ulla diversitas, nisi quod ille Pater est, et hic Filius, et ille Spiritus Sanctus. Trinitas in subsistentibus personis, unitas in natura atque substantia. III. Filium quoque Dei in novissimis diebus natum esse confitemur ex Virgine et Spiritu Sancto: carnem naturae humanae, atque animam suscepisse, in qua et passus est, et sepultus, et resurrexit a mortuis: in 405 eadem ipsa carne resurgens, quae deposita fuerat in sepulcro: cum qua carne simul, atque anima post resurrectionem ascendit in caelos: unde et venturus exspectatur ad judicium rae resurrectionem fatemur integre, omni natura sua desit, nisi sola rpus spiritale . Haec nobis de resurrectione tradita sunt ab his, a quibus sanctum baptisma in Aquilejensi Ecclesia consequuti sumus: quae puto ipsa esse, quae etiam Apostolica urum, in quo judicio unusquisque recipiat propria corporis, prout gessit, sive bona, sive mala. Quod si homines recepturi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
de absente sibiq bene ⁊ in fide &
in caritate d̾i cõgnito. calũ nian¬
tib ñ accõmodauit auditum. Ad
rentib redditꝰ sum. ⁊ durũ satis
atq inhumanũ erat si tã cito de¬
sererem eos quos tã tarde reuise¬
ram. simulq qr tã longinqͥ itine¬
ris labor fragiliore me reddit ad
iterandos labores. litt̾is meis satiᷤ¬
facerẽ beatitudini tuȩ: ñ ut de
sc̃a m̃te tua quȩ uelut quoddã
sacrariũ dei aliquid iniquũ non
dãm confessionis meȩ qͦ abigeren¬
tur offerrẽ. Qũaiuis gͥ fides nr̃a ꝑ
secutionis hereticoꝵ tempore cũ
in sc̾a alexandrina ȩccł̃ia degere¬
mus. in carcerib ⁊ exiliis quȩ ꝓ
fide inferebant᷑ ꝓbata sit: tñ &
nunc si qͥs ẽ qui uł tẽptare fide
nr̃am cupit uł audire uł disce¬
re: sciat qđ de tͥnitate ita credimꝰ.
quod uniꝰ naturȩ sit. uniꝰ deita¬
tis. uniꝰ eiusdemꝰ uirtutis atq sub¬
stantiȩ: nec int̾ patrẽ. ⁊ filiũ. et

Expanded text:
de absente sibique bene et in fide, et de absente sibique bene et in fide, et in caritate Dei cognito, calumniantibus non accommodavit auditum. Ad rentibus redditus sum, et durum satis atque inhumanum erat, si tam cito desererem eos, quos tam tarde reviseram: simul et quia tam longi itineris labor fragiliorem me reddit ad iterandos labores literis meis satisfacerem Beatitudini tuae, non ut de sancta mente tua, quae velut quoddam Dei sacrarium aliquid iniquum non tibi confessionis meae, quo abigerentur, offerrem. II. Quamvis igitur fides nostra persecutionis haereticorum tempore, quum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus, et exiliis, quae pro fide inferebantur, probata sit: tamen et nunc si quis est, qui vel tentare fidem nostram cupit, vel audire, vel discere: sciat quod de Trinitate ita credimus, quod unius naturae sit, unius Deitatis, unius ejusdemque virtutis, atque substantiae: nec inter Patre
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i contestor atq cõnuenio. ꝑ fu¬
turi regni fidem. ꝑ resurrectiõi
ex mortuis sacram̃tũ: ꝑ illũ qui
p̾paratꝰ est diabolo ⁊ angeł eiꝰ et̾¬
num ignẽ. si ñ illũ locũ et̾na be¬
hereditate possideat. ubi ẽ fletꝰ:
stridor dentiũ. ⁊ ubi ignis eoꝵ ñ
extinguetur. ⁊ u̾mis eoꝵ ñ moret᷑
net addat quid huic scͥꝑturȩ nec
auferat: nec inserat. nec ĩmutet
s conferat cũ exẽplarib unde sqͥ¬
serit. ⁊ em̃det ad luterã. ⁊ distin¬
guat. ⁊ inem̃datũ uł ñ distinct̃
codicem ñ habeat: ne sensuũ diffi¬
cultas si distinctꝰ codex ñ sit. ma¬
ioes obscuritates legentibus ge¬
cũ apud beatitudinẽ tuã cor¬
trouersias suie de fide. siue
de aliis nescio quib questionib
cõmouerent: etiã mei nõis fecisse
mentionẽ. Et tua quide sc̾itas ue¬
lut ab ipsis incunabulis ꝑ eccłia¬
sticȩ traditionis regulaᷤᷤ instituta:

Expanded text:
sancti contestor atque conuenio per fusancti contestor atque conuenio per futuri regni fidem, per resurrectionis ex mortuis sacramentum, per illum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, aeternum ignem: sic non illum locum aeterna hereditate possideat, ubi est fletus et stridor dentium et ubi ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur, ne addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inserat, ne inmutet, sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram et distinguat et inemendatum uel non distinctum codicem non habeat, ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, maiores obscuritates legentibus gecum apud Beatitudinem tuam controversias, sive de fide, sive de aliis nescio quibus quaestionibus commoverent, etiam mei nominis fecisse mentionem. Et tua quidem Sanctitas velut ab ipsis incunabulis per Ecclesiasticae traditionis regulas instituta,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m eã regulã ꝓtulimꝰ. quã ab
ipso frequent̾ inuenimꝰ affirma¬
tam. Si qua sane uelut peritis
iam ⁊ scientib loquens. dũ breui¬
ter transire uult. obscuriꝰ ꝓtulit:
ut manifestior. fieret locus. ea q̃
de ipsare in aliis eiꝰ libris aꝑtius
legeramꝰ adiecimꝰ explanationisto¬
cet in aliis locis dicta. sua tñ sibi
reddidimꝰ. Hȩc aũ iccirto in p̾fati¬
one cõmonui: ne forte calũmnia¬
tores iterũ s criminandi putent
inuenisse mat̾iam. S iuderis qͥd
ꝑuersi ⁊ contentiosi hõies agant
Nob̃ interĩ tantꝰ labor si tñ orai¬
tib uob̃ d̾s iuuerit iccirco suscep¬
tus ẽ. ñ ut calũ: niosos qd fieri
ñ potest. licet forte etiã ħ d̃s faci¬
et clauderemꝰ: s ut ꝓficere ad sci¬
entiã rerũ uolentib mat̾iã ꝓbe¬
mus. Illud sane om̃em qͥ hos libs
uł descripturus ẽ uł lecturus.
in conspectu dei patͥs. ⁊ filii. ⁊ spc

Expanded text:
secundum eam regulam protulimus, quam ab secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter inuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi stulicet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus uobis deus iuuerit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte etiam hoc deus faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum uolentibus materiam praeberemus. illud sane omnem, qui hos libros uel descripturus est uel lecturus, m conspectu dei patris et filii et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
feramꝰ. Cuiꝰ diu̾sitatis causã ple¬
nius tͥ in apologetico quẽ ꝑam¬
phylus ꝑ libris ipsiꝰ origenis scͥꝑ¬
sit. edidimꝰ breuissimo libello su¬
ꝑ addito: in qͦ euidentiꝰ ut arbi¬
tror ꝓmomenti corruptos ẽẽ ꝗ̃
plurimos ab hereticis ⁊ maliuo¬
lis libros eiꝰ ostendimꝰ: Et p̾cipue
istos quos nc exigitis ut int̾pre¬
cipiis uł de pͥncipatib dici po¬
test: qui st̃ reuera alias obscu¬
rissimi ⁊ difficillimi. De rebus
enĩ talib disputat: in qͥb phi¬
losophi oĩ ȩtate sua consũpta
inuenire potuer̾t nichil. Hic
uero nr̃ quantũ potuit id egit:
ut creatoris fidem. ⁊ creatarũ¬
rerũ rationẽ quã illi ad ĩpieta¬
tẽ traxert̃. ad pietatẽ iste conu̾¬
teret. Sicubi gͦ nos in libris ers
aliquid contra id inuenimꝰ. qđ ab
eo in cȩt̾is locis fidelit̾ de tͥnitate fu¬
erat dĩffinitũ: uelut ad ultera¬
tũ ħ ⁊ alienũ. aut p̾t̾misimꝰ: aut

Expanded text:
roferamus. cuius diuersitatis causam pleroferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostendimus et praecipue istos, quos nunc exigis ut interprecipiis\' uel \'de principatibus\' dici potest, qui sunt re uera alias et obscurissimi et difficillimi. de rebus enim ibi talibus disputat, in quibus philosophi omni sua aetate consumpta inuenire potuerunt nihil. hic uero noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris fidem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
meo id accidat: ut is uir que ille
sermonis nr̃i longe se inferior ui¬
deatur. Qd̃ ego sepe considerans
reticebam: nec dep̾cantib me fre¬
quent̾ in hoc opus fr̃ib annue¬
bam. S tua uis fidelissime frat̾
machari tanta e̾: cui obsistere
ne imꝑitia quide potest. Propt̾
qd ne te ultra paterer tã grauẽ
exactore. etiã contra ꝓpositũ ces
si: & tñ ea lege atq ordine. ut qͣn¬
tũ fieri potest int̾pretando seqͣ̃r
regulã p̾̃cessoꝵ. ⁊ eiꝰ p̾cipue uiri
cuiꝰ suꝑiꝰ fecimꝰ m̃tionẽ. Qͥ cũ ul¬
tra septuaginta libellos origens
quos omeliticos appellauit. ali¬
quantos etiã de thomis in apłm
scriptis transtulisset in latinũ
in quib cũ aliquanta offendicu¬
nicħ in illis qd a fide nr̃a discre¬
pet latinꝰ lector inueniat. Hc̃
inquantũ possumꝰ sequimͣ: ob¬
seruantes scilicet ne ea quȩ in
libris origenis a se ipso disqͬepan¬
tia inueniunt᷑ atq contraria ꝑ¬

Expanded text:
meo id accidat, ut is uir, quem illmeo id accidat, ut is uir, quem illsermonis nostri longe se inferior uideatur. Quod ego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus adnuebam. sed tua uis, fidelissime frater Macari, tanta est, cui obsistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicunihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inueniat. huncin quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inueniuntur atque contraria, p
Abbreviated transcription (Latin):
riar choi qͦs de gͥco tnstulit ĩ latiñ
eis qua plurimos fr̃um sci¬
entiȩ scripturarũ desidio
ꝓuocatos. pop̾oscisse ab ali¬
quantis eruditis uiris ⁊ g̾carũ
lit̾arũ ꝑitis. ut origenẽ romanũ
facerent: ⁊ latinis aurib eũ dona¬
rent. In qͦ etiã confrat̾ ⁊ collega
nr ab ep̃o damaso dep̾catꝰ: omeliaᷤ
duas de cantico canticoꝵ trans
illo opere ornate magnificeq p̾¬
fatus e̾. ut cuiuis legendi orige¬
nẽ ⁊ auidissime ꝑquirendi desi¬
deriũ cõmoueret: dicens illiꝰ aĩȩ
conuenire qd dictũ ẽ. introdu¬
xit me rex in cubiculũ suũ: as¬
serens eũ qđ cũ in cet̾is libris om̃ᷤ
se uicerit. Pollicet᷑ sane in ipsa p̾¬
fatione: se ⁊ ipsos in cantico canti¬
coꝵ libros. ⁊ alios quã plurimos ori¬
genis. romanis aurib largiturũ.
S ille ut uideo in stilo ꝓprio pla¬
cens. rem maioris glȩ sequitur:
tiȩ uirib tanti uiri ornare possu¬
mꝰ dicta. Unde uereor ne uicio

Expanded text:
 QVOS DE GRAECO TRANSTULIT IN LATINUM. Scio quam plurimos fratrum scientiae scripturarum desiderio prouocatos poposcisse ab aliquantis eruditis uiris et Graecarum peritis, ut Origenem Romanum facerent et Latinis auribus  eum donarent. in quod etiam cum frater et collega noster ab episcopo Damaso deprecatus homilias duas de Cantico canticorum in L in illo opere ornate magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum est, quia introduxit me rex in cubiculum suum, adserens eum, quod, cum in ceteris libris omnes se uicerit. pollicetur sane in ipsa praefatione se et ipsos in Cantica canticorum libros et alios quam plurimos Origenis Romanis auribus largiturum; sed ille, ut uideo, in stilo proprio placens rem maioris gloriae sequitur, tiae uiribus tanti uiri ornare possumus dicta. unde uereor, ne uitio
Abbreviated transcription (Latin):
siculus ad huc de filiȩ canit᷑ or-¬
natu: sequens ad ipsũ sponsu̾̃ re¬
gemq dirigit᷑. Porro uixta hebͣ¬
icũ totũ ad sponsã dr. usq ad
eũ locũ ubi scriptũ e̾. pones eos
principes in uniu̾sa terra:᷑ Et
legitur. in scutulatis ducent᷑ ad
regẽ uirgines. sequent᷑ eã amicę
eius Ducent᷑ illuc. ducent᷑ in le¬
titiis ⁊ exultatione: ing̾dientur
thalamũ regis. Multã ẽe distan¬
tiam animarũ in xp̃o credenti¬
tiũ demonstrat canticũ cantico¬
rũ: in quo scriptũ ẽ. sexaginta
st̃̾ reginȩ ⁊ octoginta concubi¬
nȩ: ⁊ adolescentule quarũ ñ est

Expanded text:
siculus adhuc de filiae canitur ornatu, sequens ad ipsum sponsum regemque. dirigitur. porro iuxta Hebraicum totum ad sponsam dicitur usque ad eum locum, ubi scrprincipes in universa terra. » Et legitur; « In scutulatis ducetur ad regem, virgines sequentur eam, amicae ejus ducentur illuc, ducentur in laetitiis et exsultatione, ingredientur thalamum regis. » Multam esse distantiam animarum in Christo credentium, demonstrat Canticum Canticorum, in quo scriptum est: « Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentulae
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriarũ dñi st̃ erecta uexilla
ad nr̃am spelunc̃a redierimꝰ: ca¬
nemꝰ uigit̾: crebro flebimꝰ: inde¬
sinent̾ orabimꝰ: ⁊ uulneratȩ ia¬
culo saluatoris incõmune dicemꝰ.
Inueni quẽ quesiuit aĩa mea:
tenebo eũ ⁊ ñ dimittã illũ. In ci

Expanded text:
uictoriarum domini sunt erecta uexilla, uictoriarum domini sunt erecta uexilla, ad nostram speluncam redierimus, canemus iugiter, crebro flebimus, indesinenter orabimus et uulneratae iaculo saluatoris in commune dicemus: inueni, quem quaesiuit anima mea: tenebo eum et non dimittam illum. XLVI
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iacob. triũ quoq illustriũ fe¬
minarũ uł tab̾nacula ꝓperare. ł
memorias uidere. fontemꝰ in qͦ a
philippo eunuchus ẽ tinctꝰ: Pama¬
riã ꝑgere. ⁊ ioħis baptistȩ. helisei¬
q ⁊ abdiȩ parit̾ cineres adorare:
ing̾di speluncas in quib ꝑsecut¬
onis ⁊ famis tempore ꝓpħarũ ag¬
mina st̃ nutrita: Ibimꝰ ad naia¬
reth: ⁊ iuxta int̾pretationẽ nõĩ
eiꝰ florẽ uidebimꝰ galileȩ. Haud
ꝓcul inde cernitur chana: in qͣ
aquȩ in uinũ u̾sȩ st̃. Pergemꝰ ad
tabiriũ. ⁊ ad tabnacula saluato¬
ris. ñ ut petrus qͦndã uoluit cũ
moyse ⁊ helya. s cũ patre cernemꝰ
⁊ sp̃u scõ. Inde ad mare ueniemos
minũ milia saturata. Apparebit
peratꝰ ẽ sisara. Capharnaũ quoq
signoꝵ dñi familiaris: ⁊ oĩs pari¬
ter galylea cernet᷑. Tunc comita¬
te xp̃o cũ ꝑsilo ⁊ bethel ⁊ cȩtera
loca in quib ȩccłiȩ quasi quedã

Expanded text:
et Iacob, trium quoque inlustrium feet Iacob, trium quoque inlustrium feminarum uel tabernacula properare uel memorias? uidere fontem, in quo a Philippo eunuchus est tinctus? Samariam pergere et Iohannis baptistae Helisaeique et Abdiae pariter cineres adorare? ingredi speluncas, in quibus persecutionis et famis tempore prophetarum agmina sunt nutrita? ibimus ad Nazareth et iuxta interpretationem nominis eius \'florem\' uidebimus Galilaeae. haud procul inde cernetur Cana, in qua aquae in uinum uersae sunt. pergemus ad Itabyrium et ad tabernacula saluatoris, non, ut Petrus quondam uoluit, eum cumMoysi etHelia, sed cum patre cernemus et spiritu sancto. inde ad mare ueniemus minum millia saturata. Apparebit peratus est Sisara. Capharnaum quoque signorum Domini familiare, et omnis pariter Galilaea cernetur. Et tunc comitanto cum per Selo et Bethel et cetera loca, in quibus ecclesiae quasi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
arma culturȩ. Uerũ qͥd agimꝰ:
Nec qͥd deceat cogitantes: solũqͥ
cupimꝰ hoc uidemꝰ. O qñ illud tẽ¬
pus adueniet cũ angłs nuntiũ
uiator apportet. marcellã nr̃ã
ad palestinȩ li tꝰ appulsã: ⁊ toti
monachoꝵ chori. tota uirginũ
agmina concrepabt̃: Obuiã iam
gestimꝰ occurrere:⁊ ñ expectato
uehiculo concitũ pedib ferre cor¬
pus. tenebimꝰ manꝰ: ora cernemꝰ.
⁊ a desidato uix uellemͣ ãplexu.
Ergone erit illa dies qñ nob̃ lice¬
at speluncã saluatoris intrare:
in sepulchro dñi flere cũ sorore:
flere cũ matre : crucis dem̃ lignũ
lambere:⁊ inoliuetimonte cum
ascendente dño uoto ⁊ aĩo suble¬
uarsꝰ uidere exire lararũ fasciis
colligatũ: ⁊ fluenta iordanis ad
lauachrũ dñi puriora: inde ad pa¬
stoꝵ caulas ꝑgere: in dauid orare
mausoleo: amos ꝓpħam etiã nc̃
bucina pastorali in sua ꝓspicere
rupe clangentẽ: ad abrahã. ysaac.

Expanded text:
arma culturae. Uerum quid agimus arma culturae. Uerum quid agimus nec, quid deceat, cogitantes solum, quod cupimus, hoc uidemus? o quando illud tempus adueniet, cum anhelus nuntium uiator adportet, Marcellam nostram ad Palaestinae litus adpulsam, et toti monachorum chori, tota uirginum agmina concrepabunt? obuiam iam gestimus occurrere et non expectato uehiculo concitum pedibus ferre corpus. tenebimus manus, ora cernemus et a desiderato uix auellemur amplexu. ergone erit illa dies, quando nobis liceat speluncam saluatoris intrare? in sepulchro domini flere cum sorore, flere cum matre? crucis deinde lignum lambere et in oliueti monte cum ascendente domino uoto et animo subleuari? uidere exire Lazarum fasceis conligatum et fluenta Iordanis ad lauacrum domini puriora? inde ad pastorum caulas pergere, in Dauid orare mausoleo, Amos prophetam etiam nunc bucina pastorali in sua conspicere rupe clangentem? ad Abraham, Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
fessio. ⁊ ab apło p̾dicata fides. ⁊ gen¬
tilitate calcata in subsime se co¬
tidie erigens uocabulũ xp̃ianu.
S ipsa ãbitio. potentia. magnito¬
do urbis. uideri ⁊ uidere. saluta¬
ri ⁊ resalutare. laudare.detrahe-¬
re. uł audire. uł ꝓloqui. ⁊ tantã
frequentiã hominũ uł inuitũ
⁊ quiete aliena st̃. Aut enĩ uide¬
mus uidemꝰ uenientes ad nos et
silentiũ ꝑdimꝰ: aut ñ uidemus
& suꝑbiȩ arguim᷑. Int̾dũq ut ui¬
sitantib reddamꝰ uic̃ẽ. ad suꝑbas
fores ꝑgunꝰ: ⁊ int̾ linguas roden¬
tiũ ministroꝵ postes ing̾dimͣ au¬
ratos. In xp̃i uero ut supra dixi¬
mꝰ uillula tota rusticitas: ⁊ extͣ
psalmos silentiũ ẽ. Ꝙcũq te u̾te¬
ris. arator stiuã tenens alleliua
decantat.Sudans messor psalmiᷤ
se auocat:⁊ curua attondens ui¬
tem falce uinitor. aliqͥd dauiticũ
canit. Hec st̾ in hac ꝓuintia car¬
mina: ħ ut uulgo dr amatoriȩ
cantiones: hic pastoꝵ sibilus: ħ

Expanded text:
fessio et ab apostolis praedicata fides et gentilitate calcata in sublime se cotidie erigens uocabulum Christianum, sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum t quiete aliena sunt. Ait enim videmus venientes ad nos, et silentium perdimus: aut non videmus, et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes ingredimur auratos. in Christi uero, nt supra diximusr uillula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones, hic pastorum sibilus, haec
Abbreviated transcription (Latin):
taxersis:. quo tẽpore regni ꝑsarũ
centũ ⁊ qͥndecĩ anni fuerant
euoluti: captiitatis itẽ iherłm
centesimꝰ ⁊ octogesimꝰ ⁊ qͥntꝰ annꝰ
erat:. ⁊ tc pͥmũ artaxersis uissit
muros exstrui iherłm. Cui operi
p̾fuit neemias: ⁊ edificata ẽ pla-¬
tea ⁊ muri circundati. Et ex illo
tempore si numerare uelis. sep¬
tuaginta annoꝵ eptomadas us¬
q ad xp̃m: pot̾is inuenire. Qđ̃ si
harũ principtũ ab illo tempore
uoluerimꝰ sumere:⁊ tempora nos
concurrent:⁊ multa repperiemꝰ
contraria. Nam si acyro ⁊ pͥma eiꝰ
indulgentia qͣ uideoꝵ ẽ laxata
tur eptomades: centũ ⁊ eo ampli
inueniemꝰ annos qͥ statutũ seꝑto¬
⁊ multo plus si ex qua die dani¬
heli locutꝰ est angłs. Addit᷑q am¬
plior numerus. si captiuitatis exor¬
diũ uolueris eptomadarũ habere
pͥncipiũ. ꝑmansit enĩ regnũ ꝑsa¬
rũ usq ad initiũ macedonũ anneˢ

Expanded text:
70. quo tempore regni Persarum, centum et quindecim anni fuerant evoluti, captivitatis autem Jerusalem, centesimus octogesimus, et quintus annus erat: tunc primum Artaxerxes jussit muros exstrui Jerusalem: cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuaginta 683 annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. Quod si harum principium ab alio tempore volconcurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro et prima ejus indulgentia, qua Judaeorum est laxata tur hebdomades, centum et eo amplius inveniemus annos, qui statutum hebdoet multo plus, si ex qua die Daniheli locutus est angelus, addeturque amplior numerus, si captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum usq
Abbreviated transcription (Latin):
tib te: ⁊ custodientib mandata
tua. Nongͦ qd pollicet᷑ ds statin
futurũ est: s in eos sua ꝓmissa cõ¬
plet. qui custodiunt mandata illiꝰ.
Tibi dñe iustitia: nob̃ aũ confusio
faciei. sic̃ est hodie. Iuste enĩ patimͣ
qd meremͣ. Tibi aũ dño do nr̃o. mĩa¬
⁊ ꝓpitiatio. De quo supͣ dixerat. ti¬
cet ad clem̃tiã. Et stillauit suꝑ noᷤᷤ¬
in nos effudisti ir̃a quã ferre ñ po¬
teramꝰ: s stillã furoris tui. ut cor¬
repti in plaga ad te reu̾teremur.
Maledictio ⁊ detestatio: quȩ scͥpta
est in libro moy si seruidei. In deut̾o¬
nomio maledictiones. ⁊ bñdictione ᷤᷤ

Expanded text:
te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur Deus statim futurum est; sed in eos sua promissa complet, qui custodiunt mandata illius.Tibi, Domine, justitia: nobis autem confusio faciei, etc. Juste enim patimur, quod merempitiatio: etc. De quo supra dixerat: Ticet ad clementiam. Et stillavit suin nos effudisti iram, quam ferre non poteramus; sed stillam furoris tui, ut correpti in plaga, reverteremur ad te. Maledictio et detestatio quae scripta est in libro Moysi servi Dei, etc. In Deuteron
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quid suspicat᷑. Non mͥ uide
adderetur una eptomada: quȩ⁊
ipsa in duas partes secta ẽ.Scrip¬
cũ e̾ enĩ. Sciesq ⁊ intelliges. ab exi¬
tu sermonis ut respondeat᷑ ⁊edi¬
Et pꝰ aliqͣ quȩ narrauit in medio.
dei angłm respondisse manifestõ
est. Quȩ obseruatio cautã atq
sollicitã uidetur expet̾e rationẽ:
ut lector diligent̾ attendat. et
aũ necesse ẽ ⁊ nob dicere qͥd senti¬
amꝰ: iuxta aliã expositionẽ quȩ
angłs ait. ab exitu sermonis ut
mur quã pͥncipes qͥ pꝰ hanc ꝓpẽ¬
tiam ⁊ reu̾sionẽ de babylone i¬
daico popło p̾fuerant. hoc ẽ arcĩ¬

Expanded text:
nescio quid suspicatur: « Non mihi videtadderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum est enim: Scies et intelliges ab exitu sermonis: ut respondeatur, et aediEt post alia quae narravit in medio, Dei Angelum respondisse manifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere rationem, ut lector diligenter attendat, et autem necesse est nos dicere quod sentimus, juxta aliam expositionem, quae angelus ait: Ab exitu sermonis ut amur quam principes, qui post hanc prophetiam et reversionem de Babylone, Judaico populo praefuerunt. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
annos ducentos nonaginta. ita uͥ
centũ suꝑsint anni. Auicesimo aũ
anno artaxersis regis usq ad xp̃m
narẽ hebreoꝵ supputationẽ: qͥ m̃¬
ses ñ uixta solis. s uix talunȩ cur¬
sum numerant. Nã acentesimo
⁊ qͥntodecimo anno regni ꝑsarũ
qñ artaxersis rex euscłe imperii
uicesimũ regni sui habebat annũ.
⁊ erat octogesimȩ ⁊ tertiȩ olym¬
piadis annꝰ quartꝰ. usq ad ducen¬
tesimã scd̃am olympiadem. et
scd̃m eiusdem olymꝑiadis annõ.
tyberiiq cesaris annũ qͥntũdeci¬
ta lunares ut diximꝰ m̃ses: qͥ scd̃m
illoꝵ supputationẽ posst̾ face ꝑ
semis: ita ut solis circulus ꝑ annoᷤ
menses singuloꝵ annoꝵ. undec̃
dies. ⁊ quarta diei pars ampliꝰ rep¬
periant᷑: unde g̾ci ⁊ iudei ꝑ octo
unt. Si enĩ octies undeci ⁊ quartã
partẽ uoluerimꝰ supputare: nona
nis octonarii repperiunt᷑ anni.
mul faciunt plus minꝰ ue annos
madas: hoc ẽ simul annos. cecc no¬

Expanded text:
annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. A vicesimo autem anno Artaxerxis regis usque ad Christum, narem Hebraeorum subputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quinto decimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes ejusdem imperii vicesimum regni sui habebat annum, et erat octuagesimae et tertiae Olympiadis annus quartus, usque ad ducentesimam secundam Olympiadem, et secundum ejusdem Olympiadis annum Tiberiique Caesaris annum quintum decita lunares, ut diximus, menses, qui secundum illorum supputationem possunt facere per semis, ita ut solis circulus per menses singulorum annorum undecim dies et quarta diei pars amplius reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per octo unt. 684 Si enim octies undecim, et quartam partem volueris supputare, nonagnis octonarii reperientur anni q qui simul faciunt plus minusve annos madas, hoc est, simul annos
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾terem̃ ab iniquitatib nr̃is: &
cogitaremꝰ ueritatẽ tuã. Grandis
duritia: ut ⁊ in plagis positi dñm
non rogarent. Qd̃ ⁊si rogauerint:
ideo ñ rogart̾. qr ñ st̾ reuersi ab ini¬
quitatib suis. Reu̾sio aũ ab iniqͥ¬
tate est: cogitare ueritatẽ dei.
& uigilauit dñs suꝑ malitiã: &
adduxit eã suꝑ nos. Quando ꝓpt̾
peccata corripimͣ. uigilat suꝑ
nos deus. ⁊ iusitat nos: q̃n uero a
deo deserim᷑ ⁊ ñ udicam̃. indigni¬
q sumꝰ correptione dñi: tc dormi¬
re ðr. Unde ⁊ in ꝑsalmis legimꝰ
Surrexit quasi dormiens dñs.
⁊ quasi crapulatꝰ a uino. Malttia
enim ⁊ iniquitas nr̃a in hebriat
dm: quȩ qñ in nob̃ corripit᷑ euigi¬
lare dicitur.⁊ de sua ebrietate
consurgere:ut nos peccõ ebrioᷤ.
uigilare faciat iustitiȩ. Et nũc¬
est antiqui bñficii: ut ad simi¬
lem dm clem̃tiã ꝓuocet. Ostende
faciẽ tuã suꝑ sc̃uariuo tuũ. qđ de¬
structũ ẽ. Imple opere qd sermo¬

Expanded text:
reverteremur ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Grandis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et si rogarunt, ideo non rogarunt, quia non sunt reversi ab iniquitatibus suis. Reversio autem ab iniquitate est cogitare veritatem Dei. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos, etc. Quando propter pecnos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique sumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi crapulatus a vino . Malitia enim et iniquitas nostra inebriat Deum: quae quando in nobis corripitur, evigilare dicitur, et de sua ebrietate consurgere; ut nos peccato ebrios evigilare faciat justitiae. Et nuest antiqui beneficii, ut ad similem Deum clementiam provocet. Et ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est. Imple opere, quod sermo