comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uum suum hora cenȩ: dicere inuttatis ut uenirent. Quid
hora cenȩ. nisi finis ẽ mundi : in quo nimirũ nos sumus: sic̃
iam dudum paulus testat᷑ dicens: Nos. in quos fines scłoꝵ de¬
uenerunt. Si gͦ iam hora cenȩ ẽ. cum uocamur. tanto minus
debemꝰ excusare cͦoniuiuo dĩ: quanto ꝓpinquasse iam cernimꝰ
finem scł̃i. Quo enĩ pensamus quia nichil ẽ quod restat: eo debe¬
mus ꝑtimescere. ne tempus gr̃ȩ quod presto ẽ ꝑeat Iccirco aũt
hoc conuiuium dĩ. ñ prandium s cena nominat᷑ : quia post
prandium cena restat. post cenam uͦ conuuuum nullũ restat.
Et quia ȩt̃num dĩ conuiuiũ nobis in extremo p̃parabitur: rectũ
fuit ut hoc ñ prandium s cena uocaretur. S quis ꝑ hunc ser¬
uum qui a patre familias ad inuitandũ mititur. nisi p̾dicatoꝵ
ordo designatur. Ne quo uidelicet ordine quãuis indigni exi¬
stimus. quãuis peccatoꝵ nr̃oꝵ ponderib grauamur. & nos

Expanded text:
vum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid vum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
nis ammus elongat Et eo iam int̃nas delicias ñ appetit: quo eas
coŗͣ edere diu longeq desueuit: Fastidio gͦ nr̃o tabescimus: & longa
inediȩ peste fatigamur: Et quia gustare intus nolumus paratã
dulcedinẽ: amamus miseri foris fainẽ nr̃am: S suꝑna nos pse¬
tas. nec deserentes se deserit: Contemptas enim illas delicias. ad
memoriȩ nr̃ȩ oculos reuocat: easq nobis ꝓponit in ꝓmissiones
torporem excutit. atq ut fastidium nr̃m reppellere debeamꝰ inui¬
tat. Nam homo quidam fecit cenã magnã: q uocauit multoᷤ.
Quis iste homo est. nisi ille de quo ꝑ ꝓpħ̃am dicitur. ꝙ homo ẽ.
& quis cognoscet eum: qui fecit cenã magnã : quia sacietatem
nobis dulcedinis int̾nȩ p̃parauit: Qui uocat multoss pauci
ueniunt: quia ñ numquam ipsi qui ei ꝑ fidem subiecti sunt
ȩt̃no eius conuiuio male uiuendo contradicunt. Misit ser¬

Expanded text:
nis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas nis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit mulQuis iste est homo, nisi ille, de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscet eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit, qui vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi, qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus convivio male vivendo contradicunt. Et misit ser
Abbreviated transcription (Latin):
illis appetitus saturitatẽ. saturitas fastidium generat: in istis aũt
appetitus saturitatẽ. saturitas appetitũ parit: Augent enim
spiritales deliciȩ desiderium in mente dũ saciant: quia quan¬
tomagis earum sapor ꝑcipitur. ed amplius cognoscitur. quod
auidius ametur: E iccirco ñ habitȩ amari ñ possunt: quia
earum sapor ignoratur. Quis enĩ amare ualeat. quod ignorat:
Pinde psalmista nos ammonet dicens Gustate & uidete: qm̃¬
nsuauis est dñs. Ac si aꝑte dicat. Suauitatẽ eius ñ cognoscitis
sihanc minime gustatis. S cybum uitȩ ex palato cordis tangi¬
te: ut ꝓbantes eius dulcedinẽ amare ualeatis Has aũt homo
delicias tunc amisit. cũ in parachyso peccauit: extra exiit. os
a cybo ȩt̃nȩ dulcedinis clausit Unde nos quoq qui nati in
huius ꝑegrinationis erumna. huc fastidiosi iam uenimus:
nescimus quid desiderare debeamus Tantoq se amplius fasti¬
dis nr̃i morbus exaggerat: quantomagis ab esu illius dulcedi¬

Expanded text:
saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
oc distare fr̃s km̃i inter delicias corporis & cordis solet.
quod corporales delitiȩ cum ñ habentur. graue in se de¬
siderium accendunt: cum uͦ habitȩ ediuitur. comedentẽ
ꝓtinus in fastidium ꝑ sacietatem uertunt: At contra spiritales
deliciȩ cum ñ habentur in fastidio sunt: cum uͦ habent᷑ in deside¬
rio: Tantoq a comedente ampluf esuriunt᷑: quanto & ab esu¬
riente amplius comedunt᷑. In illis appetitus placet. exꝑientia

Expanded text:
oc distare, fratres charissimi, inter delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus plac
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus suis Quid ergo mirum si ex humanitate sua mino¬
rem se patri asserit in celo: ex qua subiectus erat etiam paren¬
tibus in terra Ex qua humanitate: nunc mariȩ dicitur. et Ia¬
de ad fratres meos: et dic eis Ascendio ad patrem meum et pa
trem uestrum: ad deum meum et ad deum uestrum: Cum enim¬
dicat et uestrum: cur non dicit nostrum: Sed distincte loquens
indicat: quia eundem patrem et deum dissimiliter habeat ipse
uam nos: Ascendo ad patrem meum uidelicet per naturam. et¬
ad patrem uestrum
per gratiam : ad deum meum quia des¬
cendi. ad deum uestrum quia ascendistis Quia eni et ego
homo. deus michi est: quia uos ab errore liberati. deus est uobis.
Distincte ergo michi pater et deus est. quia quem ante secula deum
genuit : hominem in fine seculorum mecum creauit. enit ma¬
ria magalenȩ annuntians discipulis quia uidi dominum: et
hȩc dunit michi: Ecce humani generis culpa ibi asciditur unde

Expanded text:
rentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: de ad fratres meos et dic eis: Ascendo ad Patrem meum, et ad Patrem vestrum, ad Deum meum, et ad Deum vestrum . dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam: Et Patrem vestrum, per gratiam. Ad Deum meum, quia descendi; ad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde
Abbreviated transcription (Latin):
eum patri eternarate substantiȩ equalem credt  Sed sortas¬
se aliquis tacita ͦ nͣita ti oͣ ͤ pulsatur: quomodo filius patri
esse gqualis possit Qua in re humana natura auod cdatie¬
tancdio comprehendere non ualet: restat ut hoc sibi esse credibile
ex ammiratione alia sciat. Habet namq quod ad hȩo sibi fub
breuitate respondeat Constat enim quia ipie creauit matrenu
icuius uirgineo utero ex humanitate erearetiu Suido g
mirum a equalis pͥatri: qui prior est matrs paulo quoq ardestan¬
te dicticimus: ap̃m dei iurtutem et dei sapientiam:. En engr
filium minorem putat. patri spetialiter derogat. auuios suis¬
tiam osse ei in ꝯqualem fatetur. Quis etenim homo potens
enuanimiter. ftrret it quis ei diceret magnus quidem es sed
tamen sapientia tua te minor est:  Ipse quoq dominus dicit
Ego et pater unum sumus: Sed rursus ait. Pater maior
me est: De quo etiam scriptum est: Quia subelitus erat par¬

Expanded text:
eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortaseum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri equalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat pa
Abbreviated transcription (Latin):
quereret docebat. Iam uero ab ȩuuangelista non subditur quid
mulier fec it sed ex eo innuitur quod audiuit cũ dicitur
Holi me tangere: nondum enim ascendi ad patrem meum
In his namq uerbis ostenditur quod maria amplecti uoluit
eus uestigia: quem recognouit: Sed ei magister dicit
Noli me tangere: Non quia post resurrectionem dominus
tactum rennuit feminarum. cum de duabus ad sepulchrum
eius scriptum sit: accesserunt et tenuerunt pedes euis. Sed
cur tangi non debeat ratio quoq additur cum subiungitur:
nondum enim ascendi ad patrem meum: In corde etenim no
Nam quisquis cum equalem patri non credit: adhuc in eius¬
pectore ad patrem dominus non ascendit. Iue ergo iim
ueraciter tangit: qui patri filium coeternum credit im
cordie etenim pauli iam ad patrem ihs ascenderat u ciurins¬
aem paulus dicebat: Qui cum in forna dei esset: non rapi¬
ña arbitratus est esse se equalem deo: Unde iohannes quo ar

Expanded text:
quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus venientibus scriptum sit: Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nosNam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejuspectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cum: Quasi enim iam dixaet ex cuius desiderio plangeret
eum dicit quem non dixerat.
Sed ius amoris hoc agere so
let in animo: ut quem ipse semper cogitat: nullum alium
credat ignorare Recte et hȩc mulier quem querit non
dicit. & tamen dicit si tu sustulisti eum: Quia alteri non
putat incognitum: quem sic ipsa continuo plangit desiderio:
pellauit ex seru. et agnitus non est: uocat eam ex nomine: Ac
si aͣperte dicat Recognosce eum a quo recognosceris: Ferfecto
quoq uiro dicitur. Noui te ex nomine: Quia homo com¬
mune omnium nostrũm uocabulum est Moyses uero pro¬
prium: ei recte dicitur. quia ex nomine scitur: Ac si ei dñs
aperte dicat: Non te generaliter ut ceteros : sed spetialiter scio
Mlaria ergo quia uocatur ex nomine: recognoscit auctorem:
Atq eum protinus rabony: id est magistrum uocat uia et
ipse erat qui querebatur exterius: et ipse qui eam interius ut

Expanded text:
eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium credat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. pellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si aperte ei dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine ; 637 quia homo, commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur: ac si aperte Dominus dicat, non te geneMaria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam interius ut
Abbreviated transcription (Latin):
tergum in faciem cdomini miserat. quem resurrexisse minime
credebat.  Sed quia amabat & dubitabat. uidebat et non
agnoscebat eum ile et amor ostenderat. et dubietas non ab¬
icondebat: Cuius adhuc ignorantia exprimitur: cum sub¬
infertur: Et nesciebat quia ihesus esset: Qui dicit eis ama¬
lier quid ploras quem queris : Interrogatur doloris causa
ut augeatur desiderium. quatinus cum nominaret quem que
reret: in amore eius ardentius ȩstuaret. Iua existimans ꝙ
hortulanus esset: dicit ei Domine si tu sustulisti eum dui¬
cito michi ubi posuisti eum: et ego eum tollam. an orsitan
nec errancio hec mulier errauit: qͦuȩ ihm̃ horttilanum cre¬
dit:  Annon ei spiritualiter horteuanus erat.: qui in eias
pectore per amoris sui semina uirtutum uirentia plantabat.
Sed quid est quod uiso eo quem hortalanum credidit. auneo¬
dum dixerat quem querebat ait. Domine: si tu sustulisti

Expanded text:
tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non agnoscebat, eumque illi et amor ostendebat, et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur cum subinfertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dixit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desireret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi tu posuisti eum; et ego eum tollam. Forsitan nec errando dit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta hystoriam est quod mulier nonait. tulerunt cor¬
pus domini inei: sed tulerunt dominum meum Usus
namq sacri eloquis est ut aliquando ex parte tõtum: ali¬
quando uero ex toto partem significet. Ex parte etenim
totum significat: sicut de iacobsiliis scriptum est Quia descen¬
dit iacob in egẏpto in animabus septuaginta Iedleq eruim
in egẏpto animȩ sine corporibus descenderunt. sed per solam
anunam totus homo significatur: quia ex parte totum expri¬
mitur: Et solum dominicum corpus in monumentum ia¬
cuerat. et maria non corpus domini sed sublatum dominum
querebat : uidelicet ex toto significans partem: Hȩc cum dixis¬
set conuersa retrorsum uidit ihm̃ stantem: et nesciebat quia
aho esser. Notanclum quod maria quȩ acihuc de domumi
resurrectione dubitabat. retrorsum conuersa est ut uideret
ihm̃: quia udelicet per eandem dubitationem suam quasi

Expanded text:
juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corjuxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notandum quod Maria, quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uultibus in propitiatorium: Cherubin quippe: plenitudo
scientiȩ dicitur: Et quid per duo cherubin: nisi utraq te¬
stamenta signantur. Quid ueros propitiatorium: nisi in¬
carnatus domintis figuratur : de quo iohannes ait
pse est autem propitiatio: pro peccatis nostris Et dum te¬
stamentum uetus hoc faciendum denuntiat: quod testamen¬
tum nouum de domino factum clamat. quasi utraq cheru¬
bin se inuicem aspiciunt: dum utatus in propitiatorium
uertunt. Quia dum inter se positum cdominum incar¬
natum uident. a suo aspectu non discrepant: quȩ dispensa¬
tonis eius mysterium concorditer narrant: Requirunt
mariam angeli dicentes: Mulier quid ploras: Et dicit
eis: Quia tulerunt dominum meum: et nescio ubi posue¬
runt eum: Ipsa namq sacra eloquia quȩ in nos lacrimas
amoris excuant easdem lacrimas consolantur: dum nobis
redemptoris nostri spetiem promutunt: Sed notandum

Expanded text:
vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum
Abbreviated transcription (Latin):
hu Quid est quod in loco dominicu eorporis alio a ned
uidentur. unus ad caput atq alius ad pedes tecdens. non ꝯiod
latina lingna angelus nuntins dicitur. et aleex pasia me sue
nuntiantius erat. qui et deus est ante secula: &s homo ui fane
seculorum. c̃. Quasi ad caput sederangelus enum. peraplo
predicatur: In principio eratͣet uerbum erat atrano
deum. et cieuis erat uerbum Et quasi ad pecies sedet ange¬
luis cum dicitur: uerbum caro factam est et habitanen in
nobis Posumus etiam per duos angelos duo testamenta
cognos¬
cere: unum prius et aliud sequens Qui
uidelicet angeli per locum dominici corporis sibimet sunt
coniuncti. quia nimirum utraq testamenta dum pari sensu
incarnatum et mortuum ac resurrexisse dominum nun¬
tiant: quasi testamentum prius ad caput. et testamentũ
posterius ad pedes sedet:Unde et duo cherubin quȩ
propitiatorium tegunt: se se inuicem aspiciunt uersis

Expanded text:
su. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli su. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum. Quasi ad caput sedet angelus cum per apostolos praedicatur quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Possumus etiam per duos angelos duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis
Abbreviated transcription (Latin):
namq hominis conditoris sui spetiem non querentis mnale eu¬
raest : quia in semetipsa remanet frigida At s ardere saist
ex desiderio ceperit: ad sequendum quem diligit. liquie facta
per ignem amoris currit Fit desiderio antia uilesciuor
un seculo cuncta quȩ placebant. Na est quod extra condi¬
torem libeat Et quȩ prius delectabant anunum: qunt
postmodum uehementer onerosa.  nicha euii mestinor
consolatur: quousq aclhuc qui deslderatur aspicitur non¬
Meret mens: lux ipsa fastidio est Taliꝙ iguo i mente.
dequoquitur rubigo culpe: Et succensus animus
auri more quia per usum spetiem per dit per unceucłi¬
um clarescit. Ista itaq quȩ sic amat que ne ad moniam̃¬
tum quod perspexerat iterum nit incdinait ulideamꝰ
quo fructu uis amoris in ea ingeminat opus inquiss. uonus.
Hequitur:uidit duos angelos in albis sedentes unum
ad caput et unum ad pedes: ubi positum suerat coripite

Expanded text:
namque hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dunamque hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
infra ipsum esse cognoscimus: illum qui natura deus est
esse supra homines consideramus Prius ergo non inueni¬
endus queritur: ut post inuentus strictius teneatur:
Sancta enim desideria ut prediximus: dilatione crescunt
Si autem dilatione deficiunt: desideria non fuerunt.
Hoc amore arsit : quisquis ad ueritatem ꝑtingere potuit:
Hinc namq dauid ait Sitiuit anima mea ad deum ui¬
uum: quando ueniam et apparebo ante faciem dei.
Hinc nos ammonet dicens: Querite faciem eius semper:
Hinc propheta ait: Animamea desiderauit te in nocte.
sed et spiritu meo in precordiis meis: de mane uigilabo ad
te: hinc iterum ȩcclesia in canticis canticorum clicit:
Uulnerata caritate. ego sum: Iustum quippe est ut ex ui¬
sione medici pertingat ad salutem : quȩ per ȩstum eius deside¬
tu uulnius amoris portat in pectore hinc n est D rursus
ai  Auima mea lique facta est: ut loquutus est.is Mleus

Expanded text:
infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos admonet, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desideii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Mens
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris nostri desiderio suspiramus: Per noctem queri¬
mus: quia et siam in illum mens uigilat. tamen adhuc oculus
caligat: Sed qui dilectum suum non inuenit. restat ut surgat.
ciuitatem circueat: id est scãm electorum ȩcclesiam mente
et inquisitione percurrat: Per uicos eum et plateas que¬
rat. id est per angusta et lata gradientes aspitiat: ut si
qua inuenire in eis ualeat. eius uestigia exquirat. Quia sunt
nonnulli etiam uitȩ secularis: qui imitandum aliquid habeant
de actione uirtutis. Querentes autem nos uigiles inueniunt
qui custodiunt ciuitatem : quia scĩ patres qui ecclesiȩ sta¬
tum custodiunt bonis nostris studiis occurrunt. ut suo
uel uerbo uel scripto nos doceant: Quos cum paululum
pertransimus inuenimus quem diligimus: quia redemp¬
tor noster et si humilitate homo inter homines. diuinitate
tamen super homines fuit: Cum ergo transeunt ui¬
giles dilectus inuenitur. quia cum prophetas et apłos

Expanded text:
demptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaeridemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis valeat invenire ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
amanti semel aspexisse non sufficit: quia uis amoris inten¬
tionem multiplicat inquisitionis Quesiuit igitur prius:
et minime inuenit: Perseuerauit ut quereret : unde et
contigit ut inueniret: Actumq est ut desideria dilata
crescerent: & crescentia caperent quod inuenissent: Hinc est
enim quod de eodem sponso ȩcclesia in canticiscanticoꝵ dicit:
In lectulo meo per noctes quesiui quem diligit anima meay
quęsiui illum: et non inueni: Surgam et circu ibo ciuita¬
tem per uicos et plateas. et queram quem diligit anima mea
Quȩ defectum quoq inrentionis ingeminat dicensi quesiui
illum: et non inueni: Sed quia diu inuentio non elongat si
inquisitio non desistat: adiungit: Inuenerunt me uigiles:
qui custodiunt ciuitatem:Num quem diligit animo
mea uidistis: Paululum cum pertransissem eos: inueni
quem diligit añima mea: Dilectum namq in lectulo.
querimus: quando in presentis uitȩ aliquantula requie re¬

Expanded text:
amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intenamanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni. Surgam, et circuibo civitatem, per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea . Quae defectum quoque inventionis ingeminat, dicens: Quaesivi illum, et non inveni . Sed quia diu inventio se non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Re
Abbreviated transcription (Latin):
numento domini etiam discipulis recedentibus non recedebat
Equirebat quem non inuen.erat. fiebat inquirendo. et a¬
moris su igne succensa: eius quem ablatum credidit arde¬
bat desiderio: Ande ꝰ contigit ut eum tunc sola uideret.
quie remansit ut quereret: quia nimirum uirtus boni operis
perseuerantia. est. Et uoce ueritatis dicitur: qui autem perse¬
ueriuerit usq in finem: hic saluus erit. Et precepto legis. cau¬
da hostiȩ in sacrisicio iubetur offerri In cauda quippe sinis est¬
corporis: Et ille bene immolat: qui sacrificium boni oꝑis
usq ad finem debitȩ perducit actionis Hinc ioseph inter
reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur: Tu¬
nica quippe usq ad talum est: opus bonum usq ad consumma¬
tionem: Sed maria cum fleret: inclinauit se et prospexit
in monumentum: Certe iam monumentum uacuum uide¬
rat : iam sublatum dominum nuntiauerat. Quid est
quod se uerum inclinat: uerum uidere desiderat: Sed

Expanded text:
numento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis estcorporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usqtionem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
respondeatis Ego enim dabo uobis os & sapientiam: cui ñ
poterunt resistere & contradicere. omnes aduersarii uestri.
Ac si aꝑte menbris suis infirmantib dicat Nolite terreri: nolite
ꝑtimescere: Uos ad certamen acceditis: s ego prelior Uos uerba
editis: s ego sum qui loquor Sequitur. Trademini aũt a pa¬
rentib ꝙ fratrib & cognatis & amicis: & morte afficient ex uobi
Minorem dolorem mala ingerunt: quȩ ab extraneis inferunt᷑.
Puis uͦ in nobis ea tormenta seuiunt. quȩ ab illis patimur de
quoꝵ uita presumebamus: quia cum damno corporis. mala
nos cruciant amissȩ caritatis: Hinc ẽ enim quod de iuda
traditore suo ꝑ psalmistam dñs dicit. Et quidem si inimie¬
meus maledixisset michi: supportassem utiq: Et si is qui ode

Expanded text:
s. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non s. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore suo per Psalmistam Dmeus maledixisset mihi, supportassem utique ab eo: tu ve
Abbreviated transcription (Latin):
uos in sẏnagogis. ducentes ad reges & presides ꝓpter nom en
meum: Ac si aꝑte dicat. Prius corda hominum. ꝙ post ele¬
menta turbantur : ut cum rerum ordo confunditur. ex
qua iam retribitione ueniat demonstraetur. Lam quãuis
finis mundi ex ipso suo ordine pendãt : ꝑuersiores tamen
quosq inueniens. quia digne ruinis illius opprimantur
innotescit Et subditur. Ducentes ad reges & presides: ꝓpter
nomen meum: Contingent hȩo uobis in testimonium. In testi¬
monium uidelicet quoꝵ. nisi eoꝵ. qui aut ꝑsequendo mortes
inferunt. aut uidendo non imitantur. Mors quippe iustoꝵ
bonis in adiutorium est. malis in testimonium: ut inde ꝑuer¬
si sine excusatione ꝑeant. unde electi exemplum capiunt ut
uiuant: S auditis tot terrorib. turbari poterant infirmoꝵ
corda : atq ideo consolatio adiungitur. cum ꝓtinus subinfert᷑.
Bonite gͦ in cordib ur̃is: non premeditari quemadmodum

Expanded text:
vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite
Abbreviated transcription (Latin):
feriant. quȩ simul omnia uitus nostris male subacta seruiebaq̃
ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia. tot
de ipso postmodum cogamur seiure tormenta: Notandum
uero quod dicitur: terroresq de cȩio et tempestates. Cum tem¬
pestates hyemales uenire ex ordine temporum soleant. cur
hoc loco tempestates uenire in ꝑdicionis signo predicuntur.
nisi quod eas tempestates dñs uenire denuntiat. quȩ nequa quã
ordinem tempoꝵ seruant. Quȩ enim ordinate ueniunt : si¬
gnum non sunt: S tempestates in signo sunt: quȩ ipsa quoq
tempoꝵ statuta confundunt. Quod nos quoq nuꝑ exꝑti su¬
mus : quia estiuum tempus omne. conuersum in pluuiis hy¬
emalib uidimus Quia aũt cuncta hec non de iniusticia fe¬
rientis sunt. S de merito mundi patientis: facta prauoꝵ ho¬
minum premittuntur. cum dicitur. S ante hȩc omnia. in¬
cipient uobis manus suas inicere. & ꝑsequentur: ꝙ tradent

Expanded text:
feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire ex ordine soleant temporum, cur hoc loco tempestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem temporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates corporum. Frit fames: Ecce sterilitas terrȩ: Terrori¬
q de cȩlo et tempestates: Ecce inequalitas aeris Quia ergo
omnia consummanda sunt : ante consummationem omnia
perturbaNtur: Et qui in cunctis delinquimus. in cunctis feri¬
mur: ut impleatur quod dicitur : pugnabit pro eo orbis terra¬
rum contra insensatos Omnia nãq quȩ ad usum uitȩ acce¬
pimus: ad usum conuertimus culpȩ: Sed cuncta quȩ ad usum
praiutatis infleximus : ad usum nobis uertuntur ultionis:
Tranquillitatem quippe humanȩ pacis: ad usum uertimus ua¬
nȩ securitatis: Peregrinationem terrȩ: pro habitatione di¬
lerimus patriȩ. Salutem corporum: redigimus in usum
uiciorum: Ubertatis habundantiam : non ad necessitatem
carnis. sed adꝰ peruersitatem intorsimus uoluptatis. Ipsa se¬
rena blandimenta aeris : ad amorem nobis coegimus seruire¬
terrenȩ delectationis: Iure igitur restat ut simul nos omnia

Expanded text:
qualitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terrorequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia
Abbreviated transcription (Latin):
et terrȩ motus magni erunt per loca. et pestilentiȩ et fames.
terroresq de cęlo. et signa magna erunt: Uel sicut in qui¬
busdam codicibus inuenitur : terroresq de celo et tempesta¬
tes: Atq post subditur: Et signa magna erunt. Uluma
tribulatio multis tribulationibus preuenitur : et per crebra
mala quȩ preueniunt. indicantur mala perpetua quȩ subse¬
quentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis.
quia multa debent mala precurrere. ut malum ualeant sine fine
nuntiare Sed cum tot signa perturbationis dicta sunt. oportet
ut eorum consideratione mn breuiter per singula perstringamus.
quia necesse est ut alia e cęlo. alia e terra. alia ab elementis. alia ab
hominibus patiamur: Ait enim: Surget gens. contra gentem
Ecce perturbatio hominum: Frunt terrȩ motus magni per
loca: Ecce respectus irȩ desuper: Erunt pestilentiȩ: Ecce ine¬

Expanded text:
et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inae
Abbreviated transcription (Latin):
uia longis ab urbe digressi sumus. in die natalis eius:¬
ne ad reuertendum nos tardior hora prepediat: necesse est
ut expositionem sancti ȩuuangelii breuior sermo transcurrat.
Dominus ac redemptor noster perituri mundi precurrentia
mala denuntiat: ut eominus perturbent uenientia. quo fue¬
rint prescita: Minus enim iacula feriunt: quȩ preuidentur.
Et nos tolerabilius mala mundi suscipimus : si contra hec per pre¬
scientiȩ clipeum munimur Ec̃ce etenim dicit: Cum audieri¬
tis prelia et seditiones : nolite terreri: Oportet primum hȩc¬
fieri: sed nondum statim finis: Pensanda sunt uerba redemp¬
toris nostri : per quȩ nos aliud interius. aliud erterius passuros
denuntiat: Bella quippe ad hostes pertinent: seditiones ad ci¬
ues:Ut ergo nos indicet interus ęxteriusq turbari. aliud nos
fatetur ab hostibus : aliud a fratribus perpeti: Sed his malis
preuenientibus : quia non statim finis sequatur adiungit:
Surget gens contra gentem et regnum aduersus regnum.

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum;
Abbreviated transcription (Latin):
Cur timetis ne ꝑeat quod incisum dolet. quando et illud in uob̾
ꝑire ñ potest. quod incisum non dolet. Sequitur In patien¬
tia ur̃a: possidebitis animas ur̃as. Iccirco possessio animȩ in
uirtute patientiȩ ponitur: quia radix omnium custosq uirtu¬
tum patientia est ꝑ patientiam uͦ possidemus animas nr̃as :
quia dum nobis ipsis dñari discimus. hoc ipsum incipimus
possidere quod sumus Patientia uͦ est. aliena mala equanimiter
ꝑpeti: contra eum quoq qui mala irrogat. nullo dolore morde¬
ri: Nam qui sic ꝓximi mala portat. ut tamen tacitus¬

Expanded text:
Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore mordequi sic proximi mala portat, ut tamen tacitus
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo:. Tu uͦ homo unanimis dux meus q notus meus. qui si¬
mul mecum dulces capiebas ꝙybos : in domo dei ambulauimꝰ
cum consensu Et rursum: Homo pacis meȩ in quo speralia.
& qui edebat panes meos: ampliauit aduersum me supplan¬
tationem: Ac si de traditore suo aꝑtis uocib dicat. Transgres¬
sionem eus tanto grauius ꝑtuli: quanto hanc ab eo qui
meus esse uidebatur sensi: Om̃s gͦ electi quia summi capi¬
tis menbra sunt. caput quoq suum in passionib sequunt᷑.:
ut ipsos aduersarios in sua morte sentiant. de quoꝵ uita
presumebant: Et tanto eis crescit merces oꝑis: quanto eis
uirtutis lucrum ꝓficit. ex alienȩ damno caritatis S quia
dura sunt quȩ predicuntur de afflictione mortis: ꝓtinus
consolatio subditur de gaudio resurrectionis. cum dicitur.
Capillus de capite ur̃o non peribit. Scimus fr̃s quia caro in¬
cisa dolet: capillus incisus non dolet. Ait gͦ martyrib suis
Capillus de capite uestro non peribit: udelicet aꝑte dicens.

Expanded text:
nimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
terum uͦ ꝓuocans. ut contumelias lesus reddat: S quia eius iam
uictor extitit. quem ad ꝓferend as contumelias commouit : contͣ
illum acrius dolet. quem ad reddendas in iurias contumeliis¬
commouere non potuit: Unde fit. ut tota se uirtute contͣ eum̃
erigat: quem contumelias fortiter ꝑtulisse considerat: Quem
quia commouere in ipsa iniuriarum iaculatione ñ potuit: al
aꝑto certamine interim recedens. in secreta cogitatione deceptio¬
nis tempus inquirit: Et qui publicũ bellum ꝑdidit: ad exhiben¬
das occulte insidias exardescit: Quietis namq iam tempore ad
uictoris ammũ redit: & uel damna rerum. uł iniuriarum

Expanded text:
terum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam terum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur doctus : quanto conuincitur minus patiens. Neq enĩ
potest ueraciter bona docendo impendere: si uui endo nesciat
equanimiter aliena mala tolerare: Quanto enim culmine uir¬
tus patientiȩ polleat: rursus salemon indicat dicens Melior ẽ pa¬
tiens iuiro forti: ꝙ qui dñatur animo suo expugnatore urbium:
Minor ẽ uctoria urbes expugnare : quia extra sunt quȩ un¬
cuntur Maius aũt est quod ꝑ patientiam uincitur. quia
quando eum patientia in humilitate tolerantiȩ sternit: Sci¬
endum uͦ est. quod plerumq euenire patientib solet. ut eo
quidem tempore quo aduersa pa
S cum post paululum hȩc ipsa
Argumenta ultionis inquirunt : ꝙ mansuetudinem quam to¬
lerantes habuerunt. in retractione sua semetipsos diiudicantes ꝑ¬
dunt Callidus namq aduersarius. bellum contͣ duos mouet.
unum uidelicet inflammans. ut contumelias prior inferat: al¬

Expanded text:
ditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim ditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Saltiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. Majus est autem quod per patientiam vincitur, quia quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patd cum post paululum haec ipsa argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; al