comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it dũ illã p̃uidere ñ possumus: ad illã sine intermisione pre¬
parem Ait aut̃ ei petrus Dnẽ ad nos dicis hanc parabola
ai&adom̃s: Duo quidẽ dnĩs p̃missa parabola monuerat: & se
de quohor andeutroq petrus interrogauerit quosue sib i
sociis quesuis cõparauerit cũ ait ad nos dicis an & ad om̃s:
ñ ficle pati. Et quidẽ in eo qđ ait nos e om̃s: is alios quiam¬
deles uł cos qui uiritim morientes: cotidie sur uidicis aduent
uoleites nolentesq suscipiunt &e eds qui uementi uniuer sa.¬
L idicio uuu st in carne reperiendi significare putandus
est. S mirũ si beatus petrus dubitauit uł omib qui uelit
sobriȩ & iuste ae pic uiuendũ expectantib bertã spem &
aduentũ glȩ magnidĩ qui uult om̃s hoies saluos feri uł
inopinatũ & singuloꝵ & omĩum & magnoꝵ & pusillorum
& fideliuĩ & infideliũ futurũ. eẽ udiciũ: unde resta m¬
telligi his iã bene cognitis ea magis quę nescire forte pot̾it

Expanded text:
sione praeparemur. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an et ad omnes? Duo quidem Dominus praemissa parabola monuerat: et sede quo horum, an de utroque Petrus interrogaverit, quisve sibi sociisque suis comparaverit, cum ait: Ad nos dicis, an et ad omnes? non facile patet. Et quidem in eo quod ait, Nos et omnes, non alios quamdicis adventum volentes nolentesque suscipiunt, et eos qui veniente universali judicio vivi sunt in carne reperiendi, significare putandus est. Sed mirum si beatus Petrus dubitavit, vel omnibus qui velint sobrie, et juste, et pie vivendum, exspectantibus beatam spem, et advensingulorum, et omnium, et magnorum et pusillorum, et fidelium et infidelium futurum esse judicium. Unde restat intelligi his jam bene cognitis, ea magis quae nescire forte poterat
Abbreviated transcription (Latin):
nos igit̾ bis contra euthicen dictis extollamꝰ uocẽ cũ ecclia
etholica. cuiꝰ hȩc mulier tẏpũ gesuit : Extollamꝰ & m̃tẽ
demedio curbarũ dicamq saluatori. beatus uenter qͥ te

Expanded text:
nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te
Abbreviated transcription (Latin):
popties uertcte nascituro exhumans menror ĩ unste¬
ut uo ce bins sie materia ministrase uerũ esubstan¬
maris oru tiatur & tranea: sine causa uenter qͥui ed̃
potisep uibera quȩ laccassent beatificant̃. Q ua ent eo se¬
ouenta ei las ce credatꝰ niteritꝰ cuiꝰ semine negatun es
onptus. cũ exeuni eidemq fontis origine scđm fisicoi
utert liquor emanare ꝓbetur. nisi forte putanda e uir¬
go sementiua suȩ carnis materiã nutriendo incarne
di filio suggerere potuisse. incarnando aut quasi maio¬
ri & musitato miraculo minime potuisse: S huic opinio¬
m: obstat uox apłi dicens Quia misit ds filiũ suĩ factũ
emuliere: factũ sublege. Neq enĩ audiendi st̃ qui legen¬
dũ putant. natũ exmuliere. factũ sublege.s factũ exmu¬
lieri qr conceptꝰ inutero uirginali carnẽ ñ denichilo. ñ
aliunde s materna traxit excarne Alioquin. nec uere filiꝰ
hominis diceretur: qui originẽ ñ haberet ex homine: Et.

Expanded text:
ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstanmatris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? Cum ex unius ejusdemque fontis origine secundum physicos uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnealiunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sriuitur. Qui eni docti fuerint: fulgebunt quasi splendor
auplicihonore digni habcantur. maxime qui laborant in
uerbo & in doctrina: Quod si dixerit seruus ille incorde suo
mora facit dñs nĩs uenire. & cȩperit ꝑcutere pueros. & ancil¬
las: & edere. & bibere. & inebriari Sic̃ in uno fidele dispensato.¬
re. totus bonorũ rectorũ quomodo uł uiuat uł remuneret᷑
oido docetur: sic & in hoc nequissimo seruo. cunctoꝵ p̾sulũ
malorũ dampnandũ parit̾ & opus & narratio narratur
et̃na. qui neglecto dñi timore. ñ modo ipsi luxurię uacant. s
& sibditos iniuriis stimuilant: Quamuis & typice possit in-¬
telligi. ꝑueros & ancillas ꝑcutere: corda infirmorum nec
achue fide spe. & caritate solidatoꝵ. ostenso oꝑationis pͣuȩ¬

Expanded text:
uasi splendor duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et doctrina . Quod si dixerit servus ille in corde suo: Moram facit dominus meus venire, et coeperit percutere pueros, et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari. Sicut in uno fideli dispensatore totus bonorum rectorum, quomodo vel vivat vel remuneretur, ordo docetur, sic et in hoc nequissimo servo cunctorum praesulum malorum damnandorum pariter opus, et damnatio narratur aeterna, qui neglecto Domini timore, non modo ipsi luxuriae vacant, sed et subditos injuriis stimulant. Quamvis et typice possit intelligi pueros et ancillas percutere, corda infirmorum nec adhuc fide, spe et charitate solidatorum, ostenso pravae operatio
Abbreviated transcription (Latin):
facrnuntur. Et cũ fortis armatꝰ custodit atruiꝰ suũ. na
pui si onia quȩ possidet: fortẽ diabols: atriis uero illius
rindĩ qui in maligno positus: appellat. in quousq ad

Expanded text:
coelorum. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in coelorum. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui onuoctione ciciebant demor so e cesaror eos uuer¬
ou uono uoti denti: ut conificeantur sp̃s scĩ esse opus Quod
sicrpussio in quit dȩmonũ infiliis ur̃is dõ ñ dȩmonibus
siptatur. quare inme ide opus. ñ eandem habeat causam:
qo ipsi ur̃i iudices erunt. non potestate s cõparatione: dũ
uli expulsionem dȩmonum dõ adsignant. uos beltebub pͥn¬
cipi demoniorũ: Porro si indigito dĩ eicio demonia ꝓfecto
puenit in uos regnum dei: Iste .ẽ. digitꝰ quẽ confitentur &
magi qui contra moysen & aaron signa faciebant: dicentes:
digitꝰ dei iste. e̾ & tabulȩ lapideę scriptȩ st̃ inmonte sina. Igit᷑
manus & brachium dĩ filiꝰ est. & digitꝰ eiꝰ. sp̃s sc̃s patris &¬
filu & sp̃s scĩ una substantia est Non te scandaliret m̃broꝵ
inequalitas. cũ ȩdificet unitas corporis: Alit̃ digitꝰ dĩ uocat᷑
ꝓpasine hominũ. siue angłorum. Innullis enĩ mbris nr̾is
mags apparet particio: quã indigitis: Qđ aut̃ dexit ꝑuenit

Expanded text:
qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro, si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina . Igitur manus et brachium Dei Filius est, et digitus ejus Spiriitus sancti una substantia est, non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Aliter, digitus Dei vocapropria, sive hominum, sive angelorum: in nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dicit: Pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ timere: multis paserib pluris estis Non plures etlt
legendũ qđ ad cõparatione numeri ꝑtinet s plurist dtis
hoc est maioris apud dm̃ meriti dignitatis. & estinatiois.
quã innumera passerũ. uł corpora uł genera computami¬
ni. Dico aut̃ uobis: omĩs quicũq confessus fuerit inmę
corã hominib & filiꝰ hominis confitebit᷑ in illo corã angis¬
dei: Qui aut̃ negauerit me corã hominib: denegabitur
corã angłis dei Respicit ad suꝑiora. ubi dictũ est oꝑa qu¬
libet & abscondita esse reuelanda: concludens hanc reuela¬
tionẽ ñ in uili quolibet conciliabulo. sed in conspectu suꝑnę
ciuitatis ȩt̾niq regis ac iudicis agendam: Et neexeo qđ ait
eos qui se negauerint. cẽ. denegandos. una cunctorũ hoc est
eoꝵ qui studio. & eorũ qui infirmitate uł ignorantia ne¬
gant conditio putaretur: continuo subiecit Et om̃is qui
dicit uerbũ infiliũ hominis remittetur illi: eiaut̃ qu in

Expanded text:
stis. Non plures estis legendum est, quod ad comparationem numeri pertinet; sed pluris estis, hoc est, majoris apud Deum meriti, dignitatis et aestimationis, quam innumera passerum vel corpora vel genera computamini. Dico autem vobis: Omnis quicunque confessus fcoram hominibus et Filius hominis confitebitur in illo coram angDei. Qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram angelis Dei. Respicit ad superiora, ubi dictum est operta quaelibet et abscondita esse revelanda, concludens hanc revelationem non in vili quolibet conciliabulo, sed in conspectu supernae civitatis aeternique Regis ac Judicis agendam. Et ne ex eo quod ait, eos qui se negaverint esse denegandos, una cunctorum, hoc est, eorum qui studio, et eorum qui infirmitate vel ignorantia negant, conditio putaretur, continuo subjecit: Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi; ei autem qui in
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur qđ ñ cordis falla s quippe opatione quc̃ daesip&
caluminabant᷑ s. fortiori potentia uictor homines adeno¬
nio liberaret: Arma inquib male fortis ille confidebati
astutię doliq st̃ & ne quitie spiritales Spolia uero eiꝰ ipsi
homines sunt: abeo decepti Quę uictor xp̃s distribut qd̾
est insigne triũphantis: qr captiuã ducens captiuitaton
dedit dona hominib: qͦsoam quidẽ apłos. alios euanglstas.
hos ꝓpħas. illos pastores ordinans & doctores: Qui ñ ẽmecu
quisq dehcreticis dictũ & scismaticis quamꝗ & ita exsup¬
fluo possit intelligi. s ex consequentib textuq serio¬
re captiuas. dñs liberare: Ille p̾dicat idola: hic uniusoir
noticiã Iile trahit aduitia: hic aduirtute reuocarillis¬
modo gͥ possunt habere concordia interse opa ouuilis¬

Expanded text:
loquitur, quod non concordi fallax operatione, quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis, spolia vero ejus ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelista mecum, quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi; sed ex consequentibus textuque sermore captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutes revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pxima hac nocte morte p̾reptꝰ aliis congregata relinques
Hec dõ ad hominẽ dicere . ẽ: prauas eiꝰ machinationes subita
anma duersione cõpescere: Aliter: In nocte ablata .ẜͥ. anima:
quȩ obscuritate .ẽ. cordis amissa In nocte ab lata . ẽ: quȩ cõ¬
siderationis lucẽ habere noluit. ut qđ poterat pati prtui¬
deret: Unde bene discipłis futura cogitantib paulus
apłs dicit Uos aut̃ fratres ñ estis intenebris: ut uosdies
illa tanqua fur cõp̃hendat Om̃s enĩ uos luicis filii estis &

Expanded text:
proxima hac nocte morte praereptus aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere, est pravas ejus machinationes subita animadversione compescere. Aliter, in nocte ablata est anima quae in obscuritate est cordis amissa, in nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus, Paulus apostolus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa t
Abbreviated transcription (Latin):
it intelligas eũ qui dedit animã. multo facilius escam
cuni eẽ. uestimentũ. Quo loco quęri solet: utrum ad
anima cib iste ꝑueniat. cũ anima in corporea sit. iste
aut cib corporeus S animam hoc loco ꝓ ista uita positã
nouerimꝰ. cuiꝰ retinaculũ . c̃. alimentũ istud corporeum:
Secundũ hanc significationẽ dictũ. ẽ. etiã illud: qͥ amat
animã suã peredet illã Qđ nisi de hac uita acceperimꝰ.
qua oportet ꝓregno dei ꝑdere qđ potius dictũ ad marty¬
res clariut: contrariũ hoc p̾ceptũ erit illi sententię. qđ¬
qua dictũ ẽ: Qͥd ꝑdest homini.si cotũ mundũ lucretur.
animȩ aut̃ suȩ detrimentũ faciat: Considerate coruos.¬

Expanded text:
 intelligas cum qui dedit animam, multo facilius escam urum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hacquam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentu
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc aut̃ oportuit facere & illa ñ omittere. Idest elemosy¬
um fructiuĩ t̾renorũ: Non gͦ se fallant. qui ꝑ elemosy¬
nas quas libet largissimas fructuũ suorũ. uł cuiꝰq pe¬
cuniȩ. impunitatẽ se emere existimant: infacinorũ inma-¬
nitate ac flagitioꝵ ne quitia ꝑmanendo:
Uȩ uob phariseis qui diligitis primas cathedras insynagogis.
& salutationes inforo: Uȩ nobis miseris ad quos phariseorũ
uitia transierunt: qui breue & incertũ uitȩ nr̃e curricu-¬
lũ. quo peccata humilit̾ plangere debueramꝰ. peiori reatu
inuicẽ supbe certando peccatis ampliꝰ onerare ñ metiu¬
mus. Ue uobis qui estis ut monumenta quȩ ñ apparent.
c homines ambulantes supra nesciunt: Et hȩc suꝑstitio¬
nem ꝓbariscorum sententia redirguit qui foris speciem

Expanded text:
Haec autem oportuit facere, et illa non omittere, id est eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, vel cujusque pecuniae, impunitatem se emere existimant, in facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendo. Vae vobis Pharisaeis qui diligitis primas cathedras in synagogis, et salutationvitia transierunt, qui breve et incertum vitae nostrae curriculum quo peccata humiliter plangere debueramus, pro prioratu invicem superbe certando peccatis amplius onerare non metuimus. Vae vobis qui estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra, nesciunt. Et haec superstitionem Pharisaeorum sententia redarguit, qui foris speciem
Abbreviated transcription (Latin):
arriani minorem patre filiũ. minorem filio scm̃ dicere sp̃m:
qr quorũ unũ.ẽ. regnũ. horũ ẽ & una maiestas: Si autẽ & si¬
tanas inscipsũ diuisus est. quomodo stabit regnũ ipsiꝰ quia
dicitis in belzebub eicere me demonia. Hoc dicens. ex ipsorum
confessione uolebat intelligi. qđ in eũ ñ credendo in regno
diaboli. ẽc̃. delegissent. qđ utiq aduersum se diuisum stare
ñ posset Eligant ergo pharisei qua uoluerint Si satanas
atanan ñ potest eicere: Nichil contra dnm̃ qđ dicerent mnui¬
nire potuerunt: Si aut̃ potest: multo magis sibi ꝓficiant¬
& recedant de regno eiꝰ. qđ ad uersũ se diuisum stare non
pͥncipem existiment. adtendant qđ sequitur Si aut̃ ego
inbeltebub eicio demonia. filii ur̃i in quo eiciunt.: Ideo &¬
ipsi: iudices ur̃i erunt Dixit hoc utiq de discipłis suif illiꝰ
fuerant: nichil se malorum artiũ abono magistio didicise.

Expanded text:
Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum, Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum, quia quorum unum est regnum, horum est et una majestas. tanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potestet recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non moniorum principem existiment, attendant quod sequitur: Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius fuerant, nihil se malorum artium a bono Magistro didicisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Ud inmore heliȩ ignẽ de sublimi uenire cupiebant: uł insi¬
mlitudine samuhelis. tẽpore estiuo mugire tonitrua corꝰ¬
cor fulgusa imbres ruiert: quasi ñ possint & illa  calum¬
quai i i isicone es occultis &e uarus aeris passionibaccidisse At co
qui culiminiaris ea quȩ oculis uides manu tene utilitati sen¬
tis quid facus dehis q de celo uenerint otiq repondebis & ma¬
gos inegypto multa signa fecisse decelo Ipse aut̃ ut uidt eogi
tationes eorũ : dixit eis O mẽ regnũ inse ipsũ diuisum desolabĩ
& domꝰ supra domũ cadet: Non addicta s ad cogitata respon.¬
dit: uł ut sic compellerentur credere potentiȩ eiꝰ qui cordis
uidebat occulta Si aut̃ omẽ regnũ inseipso diuisum desola¬
ulla contradictione. ñ aliquo impulsu desolandũ. Gȩt̾na et
stabilitate mansurum Si uero scȩ̃ & indiuiduȩ trinitatis
indiuiduũ. immo quia indiuiduum manet regnũ: desistan

Expanded text:
Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant , vel in siVel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant , vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere , quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid feceris de iis quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa tationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolaulla contradictione, non aliquo impulsu desolandum, sed aeterna est stabilitate mansurum. Si vero sanctae et individuae Trinitatis individuum, imo quia individuum, manet regnum, desistant
Abbreviated transcription (Latin):
Qda tuns quidẽ carnalit̾ factũ. ẽ s cotidiȩ completur in cõ¬
uisatione credentiũ: ut ex pulso prinũ dęmone. fidei lum̃
ispiciant. de inde adlaudes di tacencia prius ora laxentur:
Quidã aut̃ exeis: dixerunt: Inbelzebub principe demoniorun:
ciet dȩmonia Non hȩc aliqui de turba. s pharisȩi calumnia¬
bantꝰ e scribe. sic̃ alii euuangelistȩ cestantur Turbis quipoe
qus minus erudit̾ȩ uidebantur. dnĩ sẽꝑ facta mirantib illi
contia uł negare hȩc. uł quȩ negare nequiuerant. sinistra utt̃¬
pretatione puertere laborabant: quasi ñ hȩc diuinitatis scd
imundi sp̃s oꝑa fuissent. id est bekebrib. qui ds erat a caron
menoosa exemplar̾ia .l. littera. uł .d. infine.ẽ. nominis legenda:
s.b belaebub gͦ: baal muscariĩ idest uir muscarũ siue habens
muscas int̾pretat᷑. obsordes uidelicet immolaticii cruoris. ex
cui spuressimo ritu uł nomine. pͥncipẽ dȩmoniorũ cogno¬

Expanded text:
 tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii Evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Dei semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae negare nequiverant, sinistra interpretatione pervertere laborab, qui deus erat Accaron: mendosa exemplaria l littera, vel d in fine est nominis legenda, sed b, ut Belzebub: ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
nio deu ditcat & parua etiã otiosaq dicta. eiꝰ scientiano¬
nsugant: derident intelligentiã ecelesiasticã in hoc loco.
qui carnis resurrectionẽ negant: quasi nos ipsa cerrenam
iiteus qͥue discedente anima fit cadauer ita resurregtione
rparandã dicamꝰ ut ea quȩ dilabuntur & in alias atq alias
iliari species rerũ formasq uertunt᷑. quamiuis ad corpu
redeunt unde dilapsa st̃: ad easdem quoq corporis partes
ubi fuerunt redire necesse sit Alioquin si capillus caꝑitiꝰ¬
capitis redit. qđ tam crebra consura detraxit. si unguib
qđ toties dẽpsit exsectio in moderata & indecens. & rdco¬
gitantib & ideo resurrectionẽ carnis ñ credentib occur¬
rti informositas. s quemadmodũ si statua cuiꝰ libet solubi¬
uis metali aitt igne liquescere. aut contereretur in pul¬
uerẽ aut conftderet᷑ in massa. & eã uellet exilliꝰ rursus
arafex materiȩ quantitate reparare. nil int̃ esse ad eiꝰ in¬

Expanded text:
 Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam matrem, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus ut aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
laus impioꝵ breuis ẽ. & gaudium hẏpocrite instar pun¬
cti. si ascenderit usq ad celũ suꝑbia eiꝰ. & caput ei nubes
tetigerit: quasi ster qui linium infine ꝑdctur Infine
inquit ꝑdet᷑. qui in principio florere uidebat Est gͦ senf᷑:
Attindite ne ȩmulemini simulatores: qr ueniet ꝓfecto tẽ¬
pus. inquo & ur̃a uirtus hominib & eorũ reueletur hy¬
pocrisis Nerũ qđ sequitur Qm̃ quȩ intenebris dixistiᷤ
in lumine dicent᷑. & qđ in aure locuti estis incubiculis
p̃dicabitis intectis: N on solũ infuturo quando cuncta
cordiũ abscondita ꝓferentur adlucẽ. S inp̾senti tẽpore
potest congruenter accipi: qm̃ qui intenebris quondã¬

Expanded text:
Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar punLaus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus in quo et vestra virtus omnibus et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Quoniam qua
Abbreviated transcription (Latin):
xeonis q aupietatis sus erimina audiet unt ipli eostart᷑
qui tanto indonante turbine. ñ ipsi resipiscere. s doctode¬
mento phariscoꝵ. qđ est hypocrisis. Ad hoc ferimentumis¬
ꝑtinent onña que recumbens apud pharisȩũ superua
disputauerat. de quo & apłs p̃cipit: Itaq epulemur non
infermento ueteri. neq infermento malitiȩ & nequitie.¬
s in arimis sinceritatis. & ueritatis. Nã sic̃ modicũ ferm¬
tum cotam farinȩ cui inicitur massam corrũpit. uniũ¬
samq mox consparsionẽ suo sapore cõmaculat: sic nimi¬
rũ simulatio cuiꝰ semel animũ inbuerit. tota uirtutũ
sinccritate & ueritate fraudabit: N ichil aut̃ oꝑumi est
qđ ñ reueletur: neq absconditũ qđ nonsciatur Et qͦmͦ
inp̃senti scło multorũ diu latet hypocrisis: gͦ de futuro
tempore intelligendũ quando iudicabit ds̃ oc culta ho¬
minum: Nam sic̃ unꝰ amicoꝵ beati iob uerissime dixit.

Expanded text:
tionis, et impietatis suae crimina audierint ipsi testantur, tionis, et impietatis suae crimina audierint ipsi testantur, qui tanto intonante turbine non ipsi resipiscere, sed doctoremento Pharisaeorum quod est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque insed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
S quare usq ad sanguinẽ tacharię querendiĩ. ẽ eũ & muti
post eũ usq ad natiuitatẽ xp̃i. & ipso mox nato in nocentes
inbethleem pueri sint abhac generatione pempti. nisifort
quia abel pastor ouium. tacharias sacerdos fuit & hic incĩ¬
po. ille inatrio tẽpli necatus est Utriusq gradus martyres.
& laici scilicet &e altaris officio mancipati: sub eoꝵ uoluit
clauem scientię. ipsi ñ introistis: & eos qui introibant ꝓlibu¬
istis Clauis scientię humilitas xp̃i ẽ: quã legisperia nec
ipsi inlege & ꝓpłnis intelligentię. nec abalus intelligi uolelus
ntrare ẽ enĩ ñ .ẽẽ. contempto suꝑficie littere.s usque adm
telligentie sacratioris archana penettare: Alttd. dmis
doctor qui auditores quos uerbo edificat eremplo sanda¬
liat. nec ipse regnũ dei intrat. nec eos quii potieant intia¬
re ꝑmittte: Cu hec adillos dicetet: ceper ꝓhriose conea sl¬
periti grauit in sistere &e ceras ua uerditior simuila

Expanded text:
 quare adusque sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato Innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti: nisi forte quia Abel pastor ovium , Zacharias sacerdos fuit; et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres et laici scilicet, et altaris officio mancipati sub eorum voluit clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti gravit
Abbreviated transcription (Latin):
si suꝑt̾ram. fornicationẽ. inmunditiã. libidinẽ: ae cetera
clia iigit᷑ ipse bonũ bona intertione patraueris. non
hiubensintua conscientia aliquã parte teniebrose cogita¬
tons eria se contigerit aliquẽ ꝓximoꝵ cua bona actio¬
no noaemi. uerbigatia. aut depecunia quã atẽ indigas
oprns aecepera facere. uł pati aliquid mali. aut deu̾bo
eratioi s quo errantẽ corrigere uolebas forte ꝑniciosius

Expanded text:
tionem, immunditiam, libidinem, et caetera talia . Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis, quo errantem corrigere volebas forte perniciosiu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcedeꝰ prauũ. ẽ. omẽ opus qđ sequit᷑. quamuis rectum. ẽẽ.
uideatur Uide gͦ: nelum̃ qđ inte est tenebrȩ sint Hoc . ẽ.
ne ipsa cordis intentio quȩ lum̃ ẽ. animȩ uitiorum caligi¬
ne fuscetur. sedula discretione ꝑpenoe: iuxta qđ alibi pre¬
cipit᷑ Omni custodia serua tuũ cor: qm̃ ex ipso uita ꝓce¬
dit. Si gͦ corpus tiui totũ lucidũ fuerit. ñ habens ali quam

Expanded text:
us quod sequitur, quamvis rectum esse videatur. Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta quod alibi praecipitur: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Si
Abbreviated transcription (Latin):
gunti strauit ꝓ hlistim infinib dommim idest sangiu
uisse castra metratos: qr uidelicet dñs ad debellandum
mundi principẽ humilis apparens. ñ mͦ oꝑib infructuosis.
s e religiom spurcissime deditos gentiliũ popłos inuenit
Iigo qua diu synagoga uiguit: laborauit ecclesia Defectus

Expanded text:
gantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus
Abbreviated transcription (Latin):
&inieit anse niehil habuert qđ doleret nr̃is cus angebatur
siue coartabat᷑ erumnis & subtempore pasionis mesticluati
tur Ut qui usq ad ꝑfectionẽ angit᷑: deꝑfectione securis ẽ
Pitatis qr pacem ueni dare int̾ram: ñ dico uob: s separationẽ.
Q uoinodo post baptisnia suȩ passionis. post ignis spiritalis ad¬
uentũ. t̾ra sit arsura: declarat Si qͥdem ad fidem xp̃i. totus
orbis contrase diuisus. ẽ: una quȩq domus. & infideles ha-¬
buit & credentes: Et ꝓptea bellum missũ . e. bonũ: ut rumpe¬
retͣ pax mala: Qđ & isaias subtẏpo egypti. ꝓpheticȩ p̃ciniuit
dicens Ecce dñs ascendet suꝑ nubem leuem: & ingredietur
egyptu: Et mouebunt᷑ simulacra egypti a facie eiꝰ: & cor
egypti aduersus egyptios. his uidelicet contrafide. illis pro
fide dimicantibꝰ. Erunt eni hoc. c̃. sex. in domo una duis.
tres in duo. & duo intres diuidentur: Induo. einties conra
duo: & contra tres significat: Et notandum quom̃ quinq¬

Expanded text:
in se nihil habuerit quod doleret, nostris tamen angebatur sive coarctabatur aerumnis, et sub tempore passionis moestitiam tur? Utique qui usque ad perfectionem angitur, de perfectione securus est. Putatis quia pacem veni dare in terram? non, dico vobis, sed separationem. Quomodo post baptisma suae passionis, post ignis spiritalis adventum, terra sit arsura declarat. Siquidem ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est, unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Quod et Isaias sub typo Aegypti prophetice praecinuit dicens: Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et egyptios adversus Aegyptios , his videlicet contra fidem, illis pro fide dimicantibus. Erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duo, et duo in tres dividentur. In duo et in tres, contra duo et contra tres significat. Et notandum quomodo quinq
Abbreviated transcription (Latin):
rmis cupiditatib incelestia desideria succendant᷑. quid pu¬
cas uolo aliuo qua ut huiꝰ incendii iubar cunetas mundi
pligs ilustirt huiꝰ flama deuotionis. usq adfinc selifideli

Expanded text:
renis cupiditatibus in coelestia desideria succendam, quid purenis cupiditatibus in coelestia desideria succendam, quid putas volo aliud, quam ut hujus incendii jubar cunctas mundi plagas illustret, hujus flamma devotionis usque ad finem saeculi fideli
Abbreviated transcription (Latin):
cortoaq qusq ibi. tol erabilitil habebit dapmã ione. quanto
e mauouesqyabuert inniquitate. Ignẽ ueni intterre uit ram
tquo uolo. nisi ut̃ accendat᷑: hoc adinterrogatione beati
petri seiscitantis ut narrationis suȩ status sit
alomib expetendus. specialit̾ sententia respondet. Ignem
quiipe dicit sp̃s scĩ feruorẽ: qui secrȩta cordis illuminano.
continius motib ad suꝑna ꝓuocat: uitia concupiscentiȩ car¬
nalis quasi spinas tribulosq cõnburit. aurea dominicȩ domꝰ
uasa ꝓbando meliorat. & ligna. fęnũ stipulaq consumit:
Qui mox int̾ram missus: illas. cͣxxͣ. quas in arce syon repperit
lucernas. intima sui luminis asꝑsione fȩtauit: De quib supͣ
condiceret. sint lumbi ur̃i p̃cincti: addidit. & lucernȩ arden-¬
ces Q ueris gͦ inquit: utrum om̃s moneam lumbis accinctis.
& lucernis ardentib dnĩ aduentũ p̾stolari. S qui obhoc
solũ de sinu patris exiuit ̾uenit inmuindũ. ut homines a ter¬

Expanded text:
quanto hic minorem habuerit iniquitatem. Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? Haec ad interrogationem beati Petri sciscitantis, an arctioris vitae status sit ab omnibus expetendus, specialiter sententia respondet. Ignem quippe dicit Spiritus sancti fervorem, qui secreta cordis illuminans continuis motibus ad superna provocat, vitia concupiscentiae carnalis quasi spinas tribulosque comburit, aurea dominicae domus vasa probando meliorat, et ligna, fenum, stipulamque consumit, qui mox in terram missus illas centum viginti, quas in arce Sion reperit lucernas, intima sui luminis aspersione fetavit. De quibus supra cum diceret: Sint lumbi vestri praecincti , addidit: Et lucernae ardentes. Quaeris ergo inquit utrum omnes moneam lumbis accinctis et lucernis ardentibus Domini adventum praestolari: sed qui ob hoc solum de sinu Patris exivi, et veni in mundum ut homines a ter
Abbreviated transcription (Latin):
do pstruximus. S&e ad litteram manifestus e. sensise cura
crelementoꝵ inmutatione. statũ auratũ qui uoluenin
facillime p̃noscere potuerunt: Possent etiã si uellent hoc
tẽpus. hoc.ẽ. uł primi. uł scđi dominici aduentus: Nam
de utroq ñ nulla p̃miserat ex dictis intelligere ꝓphetarui.
qui hȩc utrũq manifestissimis uł in dicuis rerũ. uł anroꝵ
p̃signauere circulis Et ne qui de turba sibi forte dempen¬
tia blandirentur. & si idiotas ac ꝓphetice electionis ignoros
tempoꝵ cursum ꝓbare ñ posse causarentur: uigilantar ad¬
iungit: Quid aut̃ & a uob̾ ipsis ñ iudicatis qđ iustire: Osten¬
dens eos ut pote rationabilẽ creaturam: & si litteras nescuant.
naturali tam̃ ingenio posse dinoscere. uł eũ qui opi insẽ
quȩ nemo alius fecisset. supra hominẽ intelligendu se des
dm̃. eẽ. credendũ. uł post cot scłi huiꝰ in uisticias. uistum
creatoris udiciũ. eẽ. uenturum: Nemo igit exe ad s̃pa

Expanded text:
estus est sensus, quia qui ex elementorum immutatione statum aurarum, quia voluerunt, facillime praenoscere potuerunt, possent etiam si vellent hoc tempus, hoc est vel primi, vel secundi dominici adventus nam de utroque nonnulla praemiserat ex dictis intelligere prophetarum, qui hoc utrumque manifestissimis, vel indiciis rerum vel annorum praesignavere curriculis. Et ne quid de turba sibi forte de imperitia blandirentur, et se idiotas ac propheticae lectionis ignaros temporum cursum probare non posse causarentur, vigilanter adjungit. Quid autem et a vobis ipsis non judicatis quod justum est? Ostendens eos utpote rationalem creaturam, et si litteras nesciant, naturali tamen ingenio posse dignoscere, vel eum qui opera in se, quae nemo alius, fecisset, supra hominem intelligendum, et ideo Deum esse credendum, vel post tot saeculi hujus injustitias, justum Creatoris judicium esse venturum. Nemo igitur ex eo quod supra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt reliquorum puniti. qui ruina turris oppressi. p̃nun.¬
tiant om̃s qui pęniteri noluerunt iudȩos: cũ ipsis sius me¬
nib ẽẽ. perituros Non frustra decem & octo: qui nunierꝰ

Expanded text:
sunt reliquorum puniti. Qui ruina turris oppressi, praenunsunt reliquorum puniti. Qui ruina turris oppressi, praenuntiant omnes qui poenitere noluerunt Judaeos cum ipsis suis moenibus esse perituros. Non frustra decem et octo, qui numer
Abbreviated transcription (Latin):
sangune fedurent: s uia uero typlecsinlitili aiui iner¬
piatir os malleatoris. diabolum significat st nul iter
prmiuir anguis petcatũ. sacrificia. bonasene ꝑentre¬
primunt:. Palatus sanguinẽ galileoꝵ cũ sacrifiesani
miscet: quando diabolus. elemosynã preces iti unum
cetera  bona gesta fideliũ. uł mortifera cariusae singui¬
nis delectatione. uł odii meditatione uł in uidis fuiono
uł humane laudis ambitione uł alia qualibet neani
peste cõmaculat: ut quamuis oblata dñõ uideanur
nichil tam̃ offerentib ꝓdesse callidus insidiato efficuut
Q đ nobiscũ agi cotidie: utinam nesciremus. Sc eili
decan& octo: supra quos cecidit turris in sidam a dciꝰ¬
dit eos Putatis. qi & ipsi debitores fuerunt p̃ter omns ho
mines habitantib in hierłmt ñ dico uob̾: s si ñ pententũ
egeritis. om̃s similit̾ peribitis Et isti hierosolimit quĩ¬
ad modũ & illi galilȩi ñ soli fuere peccatores. s interis̃

Expanded text:
sanguine fedarent. Quia vero typice Pilatus qui interpretatur os malleatoris, diabolum significat, semper caedere paratum, sanguis peccatum, sacrificia bonas actiones exprimunt, Pilatus sanguinem Galilaeorum cum sacrificiis eorum miscet, quando diabolus eleemosynam, preces, jejunium, caeteraque bona gesta fidelium, vel mortifera carnis et sanguinis delectatione, vel odii meditatione, vel invidiae furore, vel humanae laudis ambitione, vel alia qualibet nefaria peste commaculat, ut quamvis oblata Domino videantur, nihil tamen offerentibus prodesse callidus insidiator efficiat, quod nobiscum agi quotidie utinam nesciremus. Sicut et illi decem et octo supra quos cecidit turris in Siloe, et occidit eos. Putatis quia et ipmines habitantes in Jerusalem? Non, dico vobis, sed si non poenitentiam egeritis, omnes similiter peribitis. Et isti Hierosolymitae quemadmodum et illi Galilaei non soli fuere peccatores, sed in terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
nauo qui dubitet: duo quoꝙ illis congruere. Cafude unta¬
as disentiunt. & multis scripturarũ locis. & ibi maxime ꝓba¬
tur. qđ & mnunum munda in arca animalia subhoc numero
rtanentur. & sola ingenesi scđi diei oꝑa uisa adõ: qr bona
sit non dicit᷑ Pat̃ infiliũ: & fiiꝰ inpatrẽ suuĩ Pat̾ hic diabolꝰ
ẽ tuĩ aliquando filii. ñ illo creante. s nob imͥtantib eramus¬
it dictũ. ẽ uos expatre diabolo estis: S postq uocẽ monentis
ignis ille. idest grã spiritalis. separauit nos ab inuicem. osten-¬
at aterũ patre. cui dicẽmus pat̾ nr̃ qui es incelis Mater
infiliã. & filiã inmatrẽ suã Mat̾ synagoga: filia. ẽ ecclesia
pmitiua: Quȩ etiã de qua genus dux̃. synagogam fidei per¬
scutace sustinuit: & ipsa eidẽ synagoge fidei ueritate contͣ¬
dicit: Iocrus innurũ suã: & nurus insocrũ suã Socrus syna-¬

Expanded text:
nemo qui dubitet. Duo quoque illis congruere qui a fidei unitate dissentiunt, et multis Scripturarum locis, et ibi maxime comprobatur, quod immunda in arca animalia sub hoc numero retinentur. Et sola in Genesi secundi diei opera visa a Deo, quia bona sint, non dicitur. Pater in filium, et filius in patrem suum. Pater hic diabolus est, cujus aliquando filii non illo creante, sed nobis imitantibus eramus, dicente Domino: Vos ex patre diabolo estis . Sed postquam vocem monentis ignis ille, id est gratia spiritalis separavit nos ab invicem, ostendit alterum patrem, cui diceremus, Pater noster qui es in coelis . Mater in filiam, et filia in matrem. Mater synagoga, filia est Ecclesia primitiva, quae et eam de qua genus duxit synagogam fidei persecutionem sustinuit, et ipsa eidem synagogae fidei veritate contradixit. Socrus in nurum suam,
Abbreviated transcription (Latin):
seruis exluueat: audiamus: Am̃ dico uob: qđ p̃cinge se. &
faciet illo s difcubere. & transiens ministrabat illis. P ntinga
se. idest adretributionẽ p̃parat: faciet illos discubere: idest
in ȩcna quiete refoueri: Discumbere quippe nrim inregnoqꝰ¬
escere ẽ. Unde rursũ ans dicit. Uenient. & ree umbant eum
ab raham & isaac. e iacob Iransiens aut̃ dñs inunilint q

Expanded text:
us: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
dnt ̃ ꝗ que hora iputatis fiuiꝰ hominis uenit: Nesciente
onpite famiilias. fur donũ ꝑfodit: quia dum a sui custodia
s aout in puisanors ueniens. carnis nr̃e habitaculuma
inrumpit & eũ quẽ dñs domꝰ inuenerit dormiente necat q
uiuentura dãpna sp̃s minime p̃uidet. & hunc mors adsup¬
plicũ nscintẽ rapit: furi aut̃ resisteret si uigilaret: quia ad.¬
uentum iudicis qui occulte animã rapit p̾cauens. ei peni¬
tendo &c curreret. ne impenitens periret: Horã uͦ ultinam dĩs¬

Expanded text:
 qua hora non putatis, Filius hominis venit. Nesciente etenim patrefamilias, furdomum perfodit: quia dum a sui custodiataculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam D
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝯenhundanti suꝑ additur. H olite timere pusillus grex.
q coplaciut patri ur̃o dare uobis regnu fusillũ gregem
clectorũ uł ob cõparationẽ maioris numeri reꝓborum. uł
potius obhumilitatis deuiotionẽ nominat: qr uidelicet
cłiam suã quanta libet numerositatemiã dilatata. tamen
usci ad finẽ mundi humilitate uult crescere. & ad pmissũ ragli
humiltate ꝑuenire: Idoq eiꝰ labores blande cõsolatus. quẽ nos¬
nũ dei tantũ querere pcepit. eidẽ regnũ apatre dandũ oui¬
placita benignitate ꝓmitit Uendite que possidetis & dad
elemosynã: Nolite inquit timere: neq ꝓpt̾ regnũ dĩ millai¬
tib huiꝰ uitȩ necessaria desint. quin etiã possessa ꝓpt̃ demo¬
sẏnã uendite Qđ tunc digne fit: quando quis semel pro
dño suis omĩb spretis. nichil ominus post hȩc labore munu
unde & uictũ transigere. & elemosynã dare queat opatar
inde gloriat᷑ apłs: dicens Argentũ aut aurũ aut uestem

Expanded text:
us grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Pusillum gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque ad finem mundi vult crescere, et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Nolite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et victum transigere, et eleemosynam dare queat, operatur. Unde gloriatur Apostolus, dicens: Argentum, aut aurum, aut vestem
Abbreviated transcription (Latin):
uob: qm̃ sic laborantes. oportet suscipere infirinos facte
uobis sacculos: qui t̃ ueterescunt Clemosynas uidelicitor¬
ando: quarũ merces in et̾nũ maneat Ubi ñ hoc p̃cetib&s.
putandũ . c̃. ut nil pecunsȩ reseruetur a scis. uł siuis salicut
uł paupũ usib suggerendȩ: cũ & ipse dñs cui minstalus

Expanded text:
rantes, oportet suscipere infirmos . Facite vobis sacculos qui non veterascunt. Eleemosynas videlicet operando, quarum merces in aeternum maneat. Ubi non hoc praeceptum esse putandum est, ut nil pecuniae reservetur a sanctis, vel suis scilicet, vel pauperum usibus suggerendae: cum et ipse Dominus cui minis
Abbreviated transcription (Latin):
miehie nunc manducabo deboms meis iorus & nescit qd
hac nocte animã tuã repetunt ate. quȩ aut̃ parasti cuiꝰ er:
Qui multa tibi deliciarũ tẽpora. stultꝰ inuita ꝓmitahas:
pxima hac nocte morte p̾reptꝰ aliis congregata relinques
Hec dõ ad hominẽ dicere . ẽ: prauas eiꝰ machinationes subita
anma duersione cõpescere: Aliter: In nocte ablata .ẜͥ. anima:
quȩ obscuritate .ẽ. cordis amissa In nocte ab lata . ẽ: quȩ cõ¬
siderationis lucẽ habere noluit. ut qđ poterat pati prtui¬
deret: Unde bene discipłis futura cogitantib paulus
apłs dicit Uos aut̃ fratres ñ estis intenebris: ut uosdies
illa tanqua fur cõp̃hendat Om̃s enĩ uos luicis filii estis &

Expanded text:
 requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus, et nescit quod hac nocte animam tuam repetent a te: quae autem parasti cujus erunt? Qui multa tibi deliciarum tempora stultus in vita promittebas, proxima hac nocte morte praereptus aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere, est pravas ejus machinationes subita animadversione compescere. Aliter, in nocte ablata est anima quae in obscuritate est cordis amissa, in nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus, Paulus apostolus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa t
Abbreviated transcription (Latin):
pecipi. qui habet duas cunicas. det mebabenti Neq enĩ
m ficienda iubetur elemosyna. ut te ipsũ consumas
iopla s ut tui cura corporis expleta. inopem quantũ
uales sustentes Uel ita intelligendui: Qđ suꝑ est: qđ tam
multo scelere p̃occupatis solũ remediũ restat. date elemo¬
syna. Qui sermo: ad omia quȩ utili miseratione fiunt ua-¬
let: Non solũ enĩ qui dat esurienti cẏbũ. sicienti potum.
nudo uestimentũ. ꝑ egrinanti hospiciũ. & cet̾a huiꝰ modi:

Expanded text:
ecipit: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Neque enim ita facienda jubetur eleemosyna, ut teipsum consumas inopia, sed ut tui cura corporis expleta inopem quantum vales sustentes. Vel ita intelligendum, quod superest, quod tam multo scelere praeoccupatis solum remedium restat, date eleemosynam. Qui sermo ad omnia quae utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, e
Abbreviated transcription (Latin):
quo congregẽ fruetꝰ meos :&e dixit: hoc faciã: Destruã horrea
mia & maioia faciã &e illuc congregabo omĩa quę nata st̃
mͥ e bona mea: Non in eo rep̾henditur iste diues. qđ terrã
colurt natos uero exea fructꝰ inhorrea collegerit: s qđ om̃en
utȩ suȩ fidutiã in ipsa abundantia rerũ posuerit. fructꝰq qͦs
uberiores solito t̾ra ꝓtulit. suos fruetꝰ. & sua bona cõputans.
ñ paupib erogare. iuxta imꝑium dñi dicentis: qđ suꝑ est
date elemosima. de factis receptaculis maiorib suȩ infuturũ

Expanded text:
dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea. Non in eo reprehenditur iste dives quod terram coluerit, natosve ex ea fructus in horrea collegerit, sed quod omnem vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum posuerit, frustusque quos uberiores solito terra protulit, suos fructus et sua bona computans, non pauperibus erogare, juxta imperium Domini dicentis: Quod superest date eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ diues Si quis sibi thesauritat & ñ ẽ indm̃ diues stul¬
tus. ẽ. & in nocte rapiendus: Ergo qui uult. ẽe. indm̃ diues:
ñ sibi thesauriait . s pauperib possessa distribuat. Sicenĩ
sapiens: & filiꝰ lucis. eẽ. merebit᷑ Unde bene psalmista cum
de auaro quolibet diuite p̃misiset. s & frustra conturba¬
tur. & thesauritat. & ignorat cui congregabit: mox ubi
cordis sui thesaurũ locasset. aperuit dicens: Et nune quei
expectatio mea: ñ ne dñs& substantia mea arida odi
Dixttq addiscipłos suos Ideo dico uobis: nolbe blicti lis¬

Expanded text:
in Deum dives. Si is qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives, stultus est et in nocte rapiendus, ergo qui vult esse in Deum dives, non sibi thesaurizet, sed pauperibus possessa distribuat. Sic enim sapiens et filius lucis esse merebitur. Unde bene Psalmista cum de avaro quolibet divite praemisisset: Sed et frustra conturbatur, thesaurizat et ignorat cui congregabit ea , mox ubi cordis sui thesaurum locasset, aperuit dicens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea apud te est ? Dixitque ad discipulos suos: Ideo dico