comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilia tua Usq infinẽ scłi erit hic excła. Si enĩ
ñ hic futura ẽ. usq in finẽ scłi: quib dixit dñs ec¬
ce ego uob̾cũ sũ õĩbꝰ dieb usq in consũmationem
scłi: Quare ista oportebat ut dicerent᷑ in scͥpturis :
Quia futuri erant mnimici xp̃ianȩ fidei: qͥ dicereñ:
bunt idola Redit qd antea erat: Quã dui erunt
xp̃iani : Usq ad senectã et senum: idẽ usq in finẽ
scłi. Tu cũ expectas miser infidelis ut transeant ap̃i¬
ani. transis tu sine xp̃ianis: et xp̃iani usq infinẽ
scłi ꝑmanebunt Et tu ꝑ infidelitatẽ tuã cũ fini-¬
eris breuẽ uitã tuã qua fronte exis ad iudicem:
quẽ cũ uiueres blasphemasti : Ergo aiuuentute
et usq nunc: et usq ad senectã et seniũ dñe nede¬
relinquas me. Non quomodo dicunt inimici mei
usq ad tempus erit: ne derelinquas me. Donee
annunciem brachiũ tuũ generationi om̃i suꝑ¬

Expanded text:
mirabilia tua: usque in finem saeculi erit hic Ecclesia. Si enim mirabilia tua: usque in finem saeculi erit hic Ecclesia. Si enim non hic futura est usque in finem saeculi; quibus Dominus dixit, Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque in consummationem saeculi ? Quare ista oportebat ut dicerentur in Scripturis? Quia futuri erant inimici christianae fidei qui dicerent: antea. Quamdiu erunt Christiani? Usque ad senectam et senium; id est usque in finem saeculi. Tu cum exspectas, miser infidelis, ut transeant Christiani, transis tu sine Christianis: et Christiani usque in finem saeculi permanebunt; et tu per infidelitatem tuam, cum finieris brevem vitam tuam, qua fronte exies ad judicem quem cum viveres blasphemasti? Ergo a juventute mea, et usque nunc, et usque ad senectam et senium, Domine, ne derelinquas me. Non, quomodo dicunt inimici mei, usque ad tempus erit. Ne derelinquas me, donec annuntiem brachium tuum generationi omni sup
Abbreviated transcription (Latin):
quia mecũ es ut ñ moriar. Quia uenisti ut surgã.
& usq in senectam et senium id est usq ad ulłti.¬
mum meũ nͥ mecũ fueris. ñ erit aliqͥd meriti mei
gr̃a tua semꝑ ꝑseueret mecum Hoc diceret etã
homo unus. tu ille. ego. Quia uͦ uox ista unius
cuydã magni hominis ẽ. hoc ẽ ipsius unitatis
uox ẽ enim ȩccłȩ. queramꝰ uirtutẽ excłȩ Quando¬
cauit gentes: cȩpert̃ conuerti:. facti st̃ martyres
fortes in xp̃o fusus ẽ sanguis fidelis: surrexit se¬
ges eccłȩ: hȩc iuuentus. ꝓ gredientib autẽ tẽꝑib
confiteatur eccła: dicat. usq nunc annunciabo
mirabilia tua. Non tantũ in iuuentute. ꝗͣdo pau-¬
lus. ꝗͣdo petrus. ꝗͣdo pͥmi apłi nunciauerunt: ꝓce¬
dente etiã ȩtate ego ipse. id ẽ unitas tua. mẽbra
tua. corpꝰ tuũ annunciabo mirabilia tua Quid
postea: Et usꝙ ad senectam et senium: annunciabo

Expanded text:
quia mecum es ut non moriar, qui venisti ut surgam; quia mecum es ut non moriar, qui venisti ut surgam; et usque in senectam et senium, id est usque ad ultimum meum, nisi mecum fueris, non erit aliquid meriti mei: gratia tua semper perseveret mecum. Hoc diceret etiam unus homo, tu, ille, ego: quia vero vox ista unius cujusdam magni hominis est, hoc est ipsius unitatis; vox est enim Ecclesiae; quaeramus juventutem Ecclesiae. Quandocavit gentes; coeperunt converti, facti sunt martyres fortes in Christo, fusus est sanguis fidelis, surrexit seges Ecclesiae: haec juventus. Progredientibus autem temporibus confiteatur Ecclesia; dicat: Usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Non tantum in juventute, quando Paulus, quando Petrus, quando primi Apostoli nuntiaverunt; procedente etiam aetate, ego ipse, id est unitas tua, membra tua, corpus tuum, annuntiabo mirabilia tua. Quid postea? Et usque ad senectam et senium annuntiabo
Abbreviated transcription (Latin):
moritur si deserat ds Ipsa ẽ ergo grã eiꝰ: ut resus¬
citet. et sit nobiscũ. Qd gͦ nos suscitat a morte nr̃a
p̃terita. et innouat quodã mͦ uitam nrãm: dicimꝰ
ei. Ds docuisti me. ex iuuentute mea Quia uͦ non
recedit ab eis quos suscitat. ne cũ recesserit morian¬
tur: dicimus ei et usq nunc annunciabo mirab¬
lia tua. Quia cum mecum es uiuo: et animȩ meȩ
uita tu es: quȩ morietur si dimutat᷑ sibi Ergo
dum ad est uita mea: hoc ẽ ds m̃s usq nunc qͥd
noĩa senectutiᷤ st̃: et discernuntur a grecis Graui¬
tas enim pꝰ iuuentutẽ. aliud nom̃ habet apud gre¬
cos. Et pꝰ ipsam grauitatem ueniens ultima etas.
distinctio defecit: de senectute ambo st̃ posita:
senecta et seniũ: Sciatis autẽ duas eẽ etates. Do¬
ciusti me grãm tuã a iuuentute mea.: et usq nẽ.
pꝰ iuuentutem meam annunciabo mirabiliatua.

Expanded text:
moritur, si deserat Deus. Ipsa est ergo gratia ejus, ut susmoritur, si deserat Deus. Ipsa est ergo gratia ejus, ut suscitet, et sit nobiscum. Quod ergo nos suscitat a morte nostra praeterita, et innovat quodammodo vitam nostram, dicimus ei: Deus, docuisti me ex juventute mea. Quia vero non recedit ab eis quos suscitat, ne cum recesserit moriantur, dicimus ei: Et usque nunc annuntiabo mirabilia tua; quia cum mecum es vivo, et animae meae vita tu es, quae morietur si dimittatur sibi. Ergo dum adest vita mea, hoc est Deus meus, usque nunc: quid nomina senectutis sunt, et discernuntur a Graecis. Gravitas enim post juventutem aliud nomen habet apud Graecos, et post ipsam gravitatem veniens ultima aetas aldistinctio deficit, de senectute ambo sunt posita, senecta et senium: scitis autem esse duas aetates. Docuisti me gratiam tuam a juventute mea; et usque nunc, post juventutem meam, annuntiabo mirabilia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitatus ẽ. quatriduanus mortiuis suscitatus
ẽ corpe ꝑ dñi corporalem p̃sentiam. Accessit enim
corꝑalit᷑ ad sepulchrum: clamauit. lazare ueni fo¬
ras: et surrexit lazarus ꝓcessit de sepulchro liga¬
tus Deinde solutus discessit: resuscitatꝰ ẽ dño pre¬
sente. ẜ uixit et dño absente: Quanꝗͣ enĩ dñs cor¬
poraliter suscitasset. ꝗͣtum ad uisibilia ꝑtinet: ce¬
terum p̃sentia maiestatis suȩ illum suscitauit.
qua p̃sentia nusꝗͣ recedit. Interim tam̃ ad p̃sentiã
uisibilem dñs suscitauit latarum discessit de ip¬
sa ciuitate dñs. uel de ipso loco Nũquid lazarus
ñ uixit: Non sic anima suscitatur:. Suscitat illam
ds: moritur si discesserit ds̃: Dicã enim audacter
fr̃s: s tñ uerum: Duȩ uitȩ sunt. una corꝑis. altera
animȩ: Sic̃ uita corꝑis anima: sic uita anime ds̾
Quomͦ si anima deserat moritur corpus: sic anima

Expanded text:
resuscitatus est quatriduanus mortuus, suscitatus resuscitatus est quatriduanus mortuus, suscitatus est corpore per Domini corporalem praesentiam. Accessit enim corporaliter ad sepulcrum; clamavit, Lazare, veni foras: et surrexit Lazarus, processit de sepulcro ligatus; deinde solutus discessit . Resuscitatus est Domino praesente, sed vixit et Domino absente. Quanquam eum Dominus corporaliter resuscitasset, quantum ad visibilia pertinet: caeterum praesentia majestatis suqua praesentia nusquam recedit. Interim tamen ad praesentiam visibilem Dominus suscitavit Lazarum; discessit de ipsa civitate Dominus, vel de illo loco: numquid Lazarus non vixit? Non sic anima suscitatur: suscitat illam Deus; moritur si discesserit Deus. Dicam enim audacter, fratres, sed tamen verum. Duae vitae sunt, una corporis, altera animae: sicut vita corporis anima, sic vita animae Deus; quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliꝰ int̾ dĩ mirabiliã ꝗ mortuos suscitare. Iũ¬
quidnã inquis ego mortuus sum: Si mortuus ñ
eẽs: ñ tͥ diceret᷑. surge qui dormis. et exurge a mor¬
tuis. et illuminabit te xp̃c. Mortu st̃ om̃s infideleᷤᷤ
Om̃s iniqui corꝑe uiuunt: s corde extinet sunt:
Qui autẽ suscitat mortuũ scd̾m corpus. reddit eu
luei huic uidendȩ: et huic aeri ducendo: Nonaut̃
suscitator eius ipse illi lux et aer ẽ: Incipit uidere.
quẽadmodũ uidebat antea Anima ñ sic exsuser¬
tatur: Anima enim exsuscitat᷑ ado. qͣꝗͣ et corpus
exsuscitetur ado S d̾s quando exsuscitat corpꝰ
mundo reddit: ꝗͣdo exsuscitat animã sibi reddlis
Si recedat aer mundi istius moritur corpus si
recedat ds. moritur anima: Cũ gͦ animã suscitat ds:
nisi assit qui suscitauit: suscitata ñ uiuit: Non enĩ
suscitat et dimittit ut uiuat sibi: sic̃ lazarus qͣndo

Expanded text:
mirabilius inter Dei mirabilia, quam mortuos suscitare? Nummirabilius inter Dei mirabilia, quam mortuos suscitare? Numquidnam ego mortuus sum, i Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Mortui sunt omnes infideles, omnes iniqui; corpore vivunt, sed corde exstincti sunt. Qui autem suscitat mortuum secundum corpus, reddit eum luci huic videndae, et huic aeri ducendo: non autem suscitator ejus ipse illi lux et aer est; incipit videre, quemadmodum videbat antea. Anima non sic exsuscitatur. Anima enim exsuscitatur a Deo; quanquam et corpus exsuscitetur a Deo: sed Deus quando exsuscitat corpus, mundo reddit; quando exsuscitat animam, sibi redit. Si recedat aer mundi istius, moritur corpus; si recedat Deus, moritur anima. Cum ergo animam suscitat Deus, nisi adsit qui suscitavit, suscitata non vivit. Non enim suscitat, et dimittit ut vivat sibi: sicut Lazarus quando
Abbreviated transcription (Latin):
Deduc me dñe in uia tua: et ambulabo inuerita¬
te tua. Quod autẽ uiã ingressus es. uiuentus est.
ipsa renouabitur. et initiũ fidei: Antea em̃ am¬
bulabas ꝑ uias tuas uagabundus. errans ꝑ siluo¬
sa ꝑ asꝑa. laceratus om̃ib m̃bris Patͥam q̃rebas:
hoc ẽ stabilitatẽ quandã sp̃c tui. ubi diceres be¬
ne ẽ: et securus diceres quietus ab om̃i angustia
ab oĩ tẽptatione: ab om̃ĩ postremo captiuitate.s
ñ inueniebas Quid dicã: uenit ad te. q̃u tͥ osten¬
det uiam: Uenit ad te ipsa uia: et constitutꝰ esin
ea. nullis tuis meritis p̃cedentib: qm̃ utiq erra¬
bas Auid ẽ: Ex quo ingressus es. iam regis te. iam
ille qui uiam docuit te dimittit te: Non inquit.
Docuisti me ex iuuentute mea: et usq nunc anñ¬
ciabo mirabilia tua. Mirabile ẽ enim qd̾ adhucfa¬
cis. ut resuscites me. qui inuia posuisti me: et hecst̃
mirabilia tua Que sunt putas mirabilia di: o

Expanded text:
Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritaDeduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Quod autem viam ingressus es, juventus est, ipsa renovatio, et initium fidei. Antea enim ambulabas per vias tuas vagabundus; errans per silvosa, per aspera, laceratus omnibus membris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem quamdam spiritus tui, ubi diceres, Bene est; et securus diceres, quietus ab omni molestia, ab omni tentatione, ab omni postremo captivitate; et non inveniebas. Quid dicam? Venit ad te qui tibi ostenderet viam? Venit ad te ipsa via, et constitutus es in ea nullis tuis meritis praecedentibus, quoniam utique errabas. Quid, ex quo ingressus es, jam regis te? jam ille qui viam docuit te, dimittit te? Non, inquit: Docuisti me ex juventute mea; et usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Mirabile est enim quod adhuc facis, ut regas me, qui in via posuisti me; et haec sunt mirabilia tua. Quae sunt, putas, mirabilia Dei? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut memorarer iusticiȩ tuȩ soliꝰ. Quid deinde pꝰ
iuuentutem: Qm̃ docuisti me inquit ex iuuentu¬
te mea: Quid pꝰ iuuentutem: In ipsa enim prima
conuersione tua didicisti. qd̾ ante conu̾sionem
iustus ñ fuisti: s p̃cessit iniquitas. ut expulsa ini¬
quitate succedet caritas. ut renouatus in nouũ
hominẽ spe dũtaxat. ñdũ re. Didicisti qd̾ nichil
tu boni p̃cesserat: et grã dĩ conuersus es ad dm
Iam forte ex quo conu̾sus es habebis aliqͥd tuum.
et de uirib tuis p̃sumere debes: quẽ admodũ so¬
lent dicere homines: iam dimitte. opus erat ut
iuã ostend̾e̾s. sufficit: ambulabo uiã: et ille qͥ tib
ostendit uiam. ne forte uis ut deducã te: tu aut̃
si suꝑbis. absit: sufficit: ambulabo. Dungiteris.
et ꝑ infirmitatẽ iterũ aberrabis Bonũ tͥ erat.
ut deduceret te: qͥ priꝰ in uia collocauit te Cete¬
rum nͥ et ipse ducat: rursus errabis. Dic gͦ illi.

Expanded text:
ut memorarer justitiae tuae solius. 3. Quid deinde post ut memorarer justitiae tuae solius. 3. Quid deinde post juventutem? quoniam docuisti me, inquit, ex juventute mea; quid post juventutem? In ipsa enim prima conversione tua didicisti quod ante conversionem justus non fuisti, sed praecessit iniquitas, ut expulsa iniquitate succederet charitas; et renovatus in novum hominem spe duntaxat, nondum re, didicisti quod nihil tui boni praecesserat, et gratia Dei conversus es ad Deum. Jam forte ex quo conversus es, habebis aliquid tuum, et de viribus tuis praesumere debes? Quemadmodum solent homines dicere: Jam dimitte; opus erat ut viam ostenderes, sufficit, ambulabo viam. Et ille qui tibi viam ostendit: Ne forte vis ut deducam te? Tu autem si superbis: Absit, sufficit, ambulabo viam. Dimitteris, et per infirmitatem iterum aberrabis. Bonum erat tibi ut deduceret te, qui prius in via collocavit te. Caeterum nisi et ipse ducat, rursus errabis: dic illi ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dicerẽ deberi qd̾ dedisti. Quis enĩ conuertit᷑ nisi¬
ab iniquitate: Quis redimit᷑ nisi acaptiuitate :
Quis enim potest dicere iniustam fuisse captiuitatẽ
suã: nisi quando deseruit imꝑatorẽ. et diuertit
ad desertorẽ: Imꝑator enĩ ds: desertor autẽ dia-¬
bolus. Preceptũ dedit imꝑator: fraudẽ suggessit
desertor. Ubi aures tuȩ. int̃ p̃ceptionẽ et decepti¬
onem: Meliorne diabolus quã ds : Melior quide¬
fecit: quã qui te fecit: Credidisti qd̾ ꝓmisit dia¬
bolus.: et inuenisti quod minatus ẽ ds: Iã gͦ ex cap¬
tiuitate lib̾atus: adhuc tñ in spe. ñdũ inre. ambu¬
las ꝑ fidem. ñdũ ꝑ speciem: Ds̃ inquit dociusti me
ex iuuentute mea. Ex quo ad te conuersus sum in
nouatus ate. qͥ factꝰ ate. recreatus qͥ creatꝰ. reforma¬
tus qui formatus. ex quo conu̾sus sũ didici meri¬
ta mea nulla p̃cessisse: s grãm tuã mͥ gratis uenisse.

Expanded text:
mihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitmihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitab iniquitate? quis redimitur, nisi a captivitate? quis autem potest dicere injustam fuisse captivitatem suam, quando deseruit imperatorem, et defecit ad desertorem? Imperator enim Deus, desertor diabolus: praeceptum dedit imperator, fraudem suggessit desertor . Ubi aures tuae inter praeceptionem et deceptionem? Meliorne diabolus quam Deus? melior qui defecit, quam qui te fecit? Credidisti quod promisit diabolus, et invenisti quod minatus est Deus. Jam ergo ex captivitate liberatus, adhuc tamen in spe, nondum in re, ambulans per fidem, nondum per speciem, Deus, inquit, docuisti me ex juventute mea. Ex quo conversus sum ad te, innovatus a te qui factus a te, recreatus qui creatus, reformatus qui formatus: ex quo conversus sum, didici merita mea nulla praecessisse; sed gratiam tuam mihi gratis venisse,
Abbreviated transcription (Latin):
mus eum: et nr̃a erit hereditas: Utiq non. Putaᷤᷤ
quia occiderunt filiũ: et patrẽ occisuri erant:
hoc ẽ m̃tẽ sanam ñ habere: Postremo quia ecce oc¬
ciderunt filium. resurrexit filius: et lapis repro.¬
batus ab edificantib factus ẽ in caput anguli. Of¬
fenderunt in illũ. et conquassati st̃: ueniet suꝑ
eos: et conteret eos S ñ ita iste qui cantat ĩpsalmo.
et dicit. introibo in potentiã dñi. Non meã s dñi
agnosco: soluis iusticiȩ tue memorabor: Ate ha-¬
mea. Quid me docuisti: Quia tuȩ soluis iusticie me-¬
morari debeo. Considans enim uitã p̃teritã meã
uideo quid mͥ debebatur: et quid acceꝑim ꝓ eo qd̃
mͥ debebatur Debebatur pęna: s data ẽ gr̃a. De-¬
bebatur gehenna: data ẽ uita et̾na: D̾s dociust me
ex uuentute mea: Ex ipso initio fidei meȩ qua me
innouasti. docuisti me nichil in me p̃cessisse. ⁊ inde

Expanded text:
mus eum, et nostra erit haereditas ? Utique non: puta mus eum, et nostra erit haereditas ? Utique non: puta qui occiderunt filium, et patrem occisuri erant; hoc est mentem sanam non habere. Postremo ecce quia occiderunt filium: resurrexit filius, et lapis reprobatus ab aedificantibus factus est in caput anguli . Offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet super eos, et conteret eos. Sed non ita iste qui cantat in Psalmo, et dicit: Introibo in potentiam Domini; non meam, sed Dagnosco; solius tuae justitiae memorabor. A te hamea. Quid me docuisti? Quia tuae solius justitiae memorari debeo. Considerans enim vitam praeteritam meam, video quid mihi debebatur, et quid acceperim pro eo quod mihi debebatur. Debebatur poena; reddita est gratia: debebatur gehenna; data est vita aeterna. Deus, docuisti me ex juventute mea. Ex ipso initio fidei meae, qua me innovasti, docuisti me nihil in me praecessisse, unde
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra st̃ xp̃i: exꝑtus gͦ malũ qd̾ ñ debuit exꝑiri.
si credet dicenti noli tangere. exꝑtus gͦ malum
pꝰea saltem obtemꝑ et p̃ceptis medici ut surgat qͥ
noluit crede medico ut ñ egrotaret: Nã et sanis
bonꝰ et fidelis medicus dat p̃ceptum: ne sit alis
necessarius: Non ẽ enim sanis necessariꝰ medicus.
s male habentib. Boni autẽ amici medici qͥ nolt̃
uendẽ artẽ suam. et plus gaudent ad sanos quã
ad egrotos: dant q̃dã p̃cepta sanis: q̃ obseruan¬
do in egritudinẽ ñ cadant: Porro autẽ illi si p̃cep¬
ta contempseruit et in egritudinẽ inciderint:
supplicant medico Que contẽpserunt sani: rogant
egroti. Utinã salutẽ rogent. ne ꝑ febrẽ m̃te ꝑdita
medicum cedant: Audistis mͦ cũ eu̾głiũ legeret᷑.
quẽadmodũ in illos dicta sit parabola: Mentis sa¬
nȩ erant qui dixerunt. hic ẽ heres. uenite occida¬

Expanded text:
risti: expertus ergo malum quod non debuit experiri, risti: expertus ergo malum quod non debuit experiri, si crederet dicenti, Noli tangere ; expertus ergo malum, postea saltem obtemperet praeceptis medici ut surgat, qui noluit credere medico ut non aegrotaret. Nam et sano bonus et fidelis medicus dat praeceptum, ne sit illi necessarius. Non est enim sanis necessarius medicus, sed male habentibus . Boni autem amici medici, qui nolunt vendere artem suam, et plus gaudent ad sanos quam ad aegrotos, dant quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per febrem mente perdita et medicum caedant. Audistis modo, cum Evangelium legeretur, quemadmodum in illos dicta sit parabola. Mentis sanae erant qui dixerunt: Hic est haeres; venite, occida
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ pͥmũ hominẽ primi captiui. ꝓpt̾̃ scđm homi¬
nem scdi redempti: Nam et ipsa redemptio: clamat
captiuitatẽ nr̃am Unde enim redempti si ñ antea
captiui : Et eam captiuitatẽ expressius ab apło insi¬
nuatã ex epła eius uerba quȩdam cõmemorantes
insinuauimus: et repetimus Uideo aliã legeni
inmẽbris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ. ẽt cap-¬
quũ meducentem in lege peccati quȩ ẽ in mẽbris
meis. Ipsa ẽ pͥma captiuitas nr̃a: qua concupiscit
adu̾sus sp̃m caro. Uenit autẽ hoc de pena peccati:
ut homo aduersus se ipsum diuidetur. quia uns
subditus eẽ noluit. Nichil enim tam expedit aĩȩ.
ꝗͣ obedire. Et si expedit aĩȩ obedire. inseruo ut
obediat dño. in filio ut obediat patri. in uxore
ut obediat uiro. qͣnto magis in homine ut obe¬
diat do: Exꝑtus gͦ malũ adam. om̃is autẽ homo
adam. sic̃ in his qui credidert̃. om̃is homo xp̃c. qͥa¬

Expanded text:
Propter primum hominem primi captivi: propter secundum homiPropter primum hominem primi captivi: propter secundum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et repetimus: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro . Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in his qui crediderunt omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
filis obedientiȩ cantatur psalmus. ethis q pͥm
captiui ducti sunt. ut agnoscatur hic gemitꝰ nr̃:
ut sufficiat diei malicia sua Iam enam si suꝑbi
deseruimus. uł fatigati redeamus. Nec rediri nͥ
ꝑ grãm potest Gr̃ã. gratis data ẽ: Namnͥgratis eẽt
grã ñ eẽt. Porro autẽ si ꝓpt̾ea gr̾ã ẽ. quia gratis est.
nichil tuũ p̃cessit ut acciꝑes. Nam si aliqua bona
oꝑa tua p̃cesserunt: p̃cio accepisti ñ gratis Preciũ
autẽ qd̾ nob debebatur: suppliciũ ẽ Qd̾ gͦ lib̾am̃.
ñ nr̃is meritis. s illius gr̃a ẽ. Illũ gͦ laudemꝰ: illi to-¬
tum quod sumꝰ. et qd̾ salui efficimur debeamus.
Ad qd̾ conclusit cũ multa dixisset. dicens dñe me¬
morabor iusticiȩ tuȩ solius. Ad istum uersum
conclusa ẽ hesterna tractatio Primi gͦ captiui:
id ẽ ꝑtinentes ad pͥmũ hominẽ. ꝓpt̃ hoc enim cap¬
tiui ꝓpt̾ pͥmũ hominẽ. in quo om̃s morimur: qͥa¬

Expanded text:
filiis obedientiae cantatur Psalmus, et his qui primi filiis obedientiae cantatur Psalmus, et his qui primi captivi ducti sunt, ut agnoscatur hic gemitus noster, et sufficiat diei malitia sua . Jam enim, si superbi deseruimus, vel fatigati redeamus. Nec rediri nisi per gratiam potest. Gratia gratis data est: nam nisi gratis esset, gratia non esset. Porro autem, si propterea gratia est, quia gratis est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Nam si aliqua bona opera tua praecesserunt, pretium accepisti, non gratis: pretium autem quod nobis debebatur, supplicium est. Quod ergo liberamur, non nostris meritis, sed illius gratia est. Illum ergo laudemus; illi totum quod sumus, et quod salvi efficimur, debeamus. Ad quod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Ad istum versum conclusa est hesterna tractactio. Primi ergo captivi, id est, pertinentes ad primum hominem: propter hoc enim captivi, propter primum homine
Abbreviated transcription (Latin):
di. quagratis salui facti sumus. nullis no¬
stris meritis p̃cedentib nisi quib suppliciũ debe¬
batur. isto cõmendari psalmo hesterno die inss¬
nuauimꝰ caritati ur̃ȩ: eũq tractando qm fini¬
re nequiuimꝰ extremã partẽ eiꝰ inhodiernũ diẽ
distulimus. ꝓmittentes in nomine dñi nos debi¬
tum solu turos. Quod soluend qm̃ tempꝰ est. ad¬
estote animo tanꝗͣ agro fertili: ubi et semen mul¬
tiplicetis: et pluiiȩ ingrati ñ sitis Cõm̃dauimꝰ
hesterno die titulum eius s ꝓpt̾ in nouandã intẽ¬
tionem urãm. et his intimandum. qui heri absen-¬
tes fuerunt breuiter cõmemoramꝰ. Quod reco¬
lant qui audierunt. audiant qui nescierunt:
Filioꝵ ionadab psalmus ẽ. Qd nom̃ int̃ptatur
dñi spontaneus. qm̃ spontanea hoc ẽ bona. pura.
sincera. et ꝑfecta uoluntate. ñ ficto corde serui¬
endum dño ẽ: Qd̾ etiam illud indicat ubi dictũ
est uoluntarie sacrificabo tͥ. Filiis hunuis id ett

Expanded text:
i, qua gratis salvi facti sumus, nullis nostris meritis praecedentibus. nisi quibus supplicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, promittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi quoniam tempus est, adestote animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed propter renovandam intentionem vestram, et his intimandum qui heri absentes fuerunt, breviter commemoramus quod recolant qui audierunt, audiant qui nescierunt. Filiorum Jonadab Psalmus est; quod nomen interpretatur Domini Spontaneus: quoniam spontanea, hoc est bona, pura, sincera et perfecta voluntate, non ficto corde Domino serviendum est; quod etiam illud indicat ubi dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi . Filiis hujus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi : Quantas ostendistimͥ tribulatioẽs multas et
malas. Merito suꝑbe serue. Uoluisti enim suꝑbe ꝑu̾se
ẽẽ similis dño tuo. qui factus eras ad imaginẽ dñi
tui. Bene tͥ uelles ut eẽt: recedenti ab illo bono. Or¬
sus tͥ dicit ds. Si recedis a me & bene ẽ tͥ: ẽgo ñ sum
bonũ tuũ. Pinde sulle bonus et sũme bonꝰ. et de se
sibi bonus. et nullo alieno bono bonus. et ipse nr̃m
sũmũ bonũi: recedendo inde quid eris nisi malus:
Itẽ si ipse ẽbeatitudo nr̃a: qͥd erit recedenti nͥ mise¬
ria: Redi gͦ pꝰ miseriã: et dic dñe quis similis tibi :
Quantas ostendisti mͥ tribulationes multas et ma¬
las.S disciplina fuit admonitio. ñ desertio. Deniq
grãs agens quid dicit: & conu̾sus uiuificasti me. et
de abyssis t̾re iterum reduxisti me Quando enĩ
antea: Quid ẽ hoc: Iterum cecidisti ab altitudi¬
ne. O homo mancipium inobediens: suꝑbe adu̾¬
sus dm̃. cecidisti. factũ ẽ inte. om̃is qui se exal¬

Expanded text:
 Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! Merito, superbe serve: voluisti enim perverse esse similis Domino tuo, qui factus eras ad imaginem Domini tui. Bene tibi velles ut esset recedenti ab illo bono? Prorsus dicit tibi Deus: Si recedis a me, et bene est tibi, ego non sum bonum tuum. Proinde si ille bonus, et summe bonus, et de se sibi bonus, et nullo alieno bono bonus, et ipse nostrum summum bonum; recedendo inde, quid eris, nisi malus? Item, si ipse est beatitudo nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exal
Abbreviated transcription (Latin):
& generationẽ. aut in duab generationib.
unã t̾reau. nam. alterã celestem. Hȩc ẽ genera¬
hic non ẽ ueritas eius. Si non eẽt hic ueritas eiꝰ.
ñ diceret in alio psalmo ueritas de t̾ra orta ẽ.
nec ipsa ueritas diceret. ecce ego uobiscũ sum
usq in consummationẽ scłi

Expanded text:
rationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generahic non est veritas ejus: si non hic esset veritas ejus, non diceret in alio psalmo: «Veritas de terra orta est» ; nec ipsa Veritas diceret, «Ecce ego vobiscum sum usque in consummati
Abbreviated transcription (Latin):
sentio inquis s intrauit tam̃ ut suggereretur.
Namom̃s munita corda habere uolumꝰ. ut ni¬
chil intret qd male suggerat᷑. Unde autẽ in¬
toet quis nouit : Et pugnamꝰ cotidie in uno
corde nr̃o. Unus homo in corde suo cũ turba
luctatur. Suggerit auaricia suggerit libi¬
do suggerit uoracitas suggertt lȩticia ista
poplaris. Omĩa suggerunt᷑. ab om̃ib se conti¬
net om̃ib respondet. & ab om̃ib aduersator
difficile ẽ ut ñ ab aliqua feriatur. Ubie argo
securitas hic: Nusquã in ista uita : Nusquam
Insola spe ꝓmissoꝵ di Ibi autẽ cũ illic puenerimꝰ
ꝑfecta securitas. cũ claudunt᷑ portȩ & confirman¬
tur uectes portarũ iherłm: ubi uere plenani¬
bilatio. & magnũ giudiũ. Modo autẽ ne securꝰ

Expanded text:
sentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. sentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantur vectes portarum Jerusalem : ibi vere plena jubilatio et magn
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ nullũ malũ admittes: Nullũ hominẽ
malũ. nullũ frẽm malũ intrantẽ admissurus
sum. cũ paucis bonis bene mͥerit. Ubi cognoscis:
Quẽ forte uis exclude ut cognoscatur malus.
intus ꝓbandus ẽ. Quomͦ gͦ excludis intraturũ
qͥ pꝰea ꝓbandus ẽ. & ꝓbari nisi intrauerit non
potest: Repelles om̃s malos: Dicis enĩ & nosti
inspicere. Oñs nudis cordib ad te ueniunt.
qui intraturi sunt: Ipsi se ñ nouerunt. qͣnto
minus tu: Multi enĩ sibi ꝓmiserunt qd imple¬
turi eẽnt illam uitam scãm in cõmune haben¬
tem omĩa. ubi nemo dicit aliqͥd suũ. quibꝰ ẽ
anima una & cor unũ in dm̃ missi sunt in for¬
nacem & crepuerunt. Quomͦ gͦ cognoscis eũ
qͥ sibi adhuc ignotus ẽ : Excludes malos fis.
a conuentu bonoꝵ: De corde tuo qͥsqͥs ita dicis
om̃s malas cogitationes si potes a te exclude. Ho
intret in cor tuũ uł suggestio mala. Non con¬

Expanded text:
Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam, in commune habentem omnia, ubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non con
Abbreviated transcription (Latin):
boni. tñ bona cogitatio humana laudabilis
eẽ cũ talib qu elegerunt uitã quietã remot
ab strepitu popłari. a turbis inqͥetis a magnis
fuctib scłi. tanquã in portu st̃ Iamgͥ ibigau¬
dium illud. Iam ibi iubilatio illa q̃ ꝓmittitur.
intraret. Oportet gͦ ut ex aliqua parte pateat
Aliquando autẽ ꝑ eam partẽ qua patet uentꝰ
confringunt. Ubi gͦ securitas. si nec in portu:
Et tam̃ felicior es in portu. ꝗͣ in pelago fãtendũ
erat. concedendũ ẽ. uerũ ẽ. tam̃ s naues in porti
bene sibi applicentur. ñ sibi collidant᷑. Seruet̾
ibi parilitas ęquabilitatis. constantia caritatis.
& quando forte uentꝰ ex illa parte qua patet ir¬
ruerit: sit ibi cauta gub̃natio. Nam quid dic̃¬
turus ẽ mͥ quisqͥs talib locis forte preest ĩmo
seruit fr̃ib in his quȩ monasteria dicunt᷑. qͥd
dicturus ẽ : Cautus ero. nullũ malũ admittã.

Expanded text:
boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitintraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus m collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur ibi parilitas aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his quae monasteria dicuntur? quid dicturus est? Cautus ero, nullum malum admittam.
Abbreviated transcription (Latin):
Tudeseris res humanas. & segregas te ut nemo
te uideat. cui ꝓderis : Tu ad hoc ꝑuenisses. si
nullus tͥ ꝓfuisset: An qͥa ueloces pedes tͥ ui¬
deris habuisse ad transeundũ p̃cisurus es pon¬
tem: Exhortor om̃s. uox di om̃s hortatur. Sui¬
stinentes inuicẽ in dilectione. Separabome in¬
quit aliquis cũ paucis bonis. cũ illis mͥ beneerit.
Nam nulli ꝓdesse impiũ & crudele ẽ. Non me
hoc docuit dñs m̃s. Non enĩ dãpnauit seruũ
qui int̾uertit qd̾ accepit. s qui ñ erogauit.
Intelligat᷑ pena int̾uersoris ex pena pigri.
Serue nequam & piger. ait dñs dãpnans. Non
ñ mͥqd̾ dedi integrum reddidisti. Quia non
ereuit. quia ñ erogasti in de inqͥt te puniam
Auarus ẽ ds salutis nr̃ȩ gͦ separabo me inqͥt
cũ paucis bonis. Quid mͥ rationẽ ẽ habere cũ
turbis: Bene pauci ipsiboni de quib turbis
st̃ eliquati: Si tam̃ iam ipsi pauci homines

Expanded text:
Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans: non i, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuisset. absconderem me utiꝙ abeo. Iuu
homo unanimis dux m̃s & notꝰ m̃e. qͥ sinul int¬
cum dulces capiebas cibos. Quos dulces cibos
nobeũ capiunt. qͥ nobeu semꝑ futuri n suut
separaturꝰ ẽ xp̃ianus ut nͦgemat iit falles
fratres: Quo turus ẽ quid facturus Soltas¬
se qui bene ꝓficit. ut nullũ hominẽ om̃ino pa-¬
tiatur: Quid si & ipsum ante ꝗͣ ꝓficeret nemo
uellet pati: Sigͦ quia ꝓficit nullũ hominẽ uult
pati. eo ipso quo ñ uult aliquẽ hominẽ pati. cos¬
uincitur qd̾ ñ ꝑfecerit. Intendat caritas ura. Su¬
stinentes inuicem ait apłs in dilectione. satagẽ¬
tes seruare unitatẽ sp̃c in uinculo pacis. Susti¬
nentes inuicem. Non habes qd̾ inte alius sustine¬
at: Miror si ñ est. S ecce ñ sit. Eo robustior es
ad cȩteros sustinendos. qd̾ iã ñ habes qd̾ in te
alii sustineant. Non sustineris. sustine cȩteros.
Non possum inquis. Ergo habes qd̾ & inte alii
sustineant. Sustinentes inuicẽ indilectione

Expanded text:
isset, absconderem me utique ab eo: tu vero unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos nobiscum capiunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? separaturus est christianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solituse qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati? Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo ipso quo non vult aliquem hominem pati, convincitur quod non profecerit. Intendat Charitas vestra: «Sustinentes invicem,» ait Apostolus, «in dilectione, satagentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.»
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dĩ exulta. Non ualde lingua exultet.¬
lastis. sputis illinistis. spinis coronastis. ueste ig¬
nominiosa uestistis. in ligno suspendistis. clauis
confixistis. lancea ꝑcussistis. custodes ad sepul¬
chrũ posiustis. ipse ẽ ds̃. scitote qm̃ dñs ipse ẽ ds.
Ipse fecit nos. & ñ ipsi nos. Ipse fecit nos. Omĩa
ꝑ ipsum facta st̃. & sine ipso factũ ẽ nichil. Quid
ẽ qd̾ exultatis: Quid ẽ. qd̾ suꝑbitis: Alius uos
fecit. Et qui uos fecit. ipse a uob̾ patit᷑. S uossic
uos iactatis. & głamini. & extollitis. quasi a uob̾
ipsi facti sitis. Bonũ ẽ uob̾. ut qui fȩcit uos ꝑfi¬
ciat uos. Ipse fecit nos. & ñ ipsi nos. Non debemꝰ
suꝑbire. totũ bonũ qd̾ habemꝰ ab artifice nr̃o

Expanded text:
conspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultetconspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultetlastis, sputis illinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno suspendistis, clavis confixistis, lancea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; ipse est Deus. «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse fecit nos, et non nos». «Ipse fper ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et qui vos fecit, ipse a vobis patitur. Sed vos sic vos jactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: tot
Abbreviated transcription (Latin):
dicium. Inuenis scĩmoniales indisciplinatas
Nunqͥd id̾o scĩmoniũ rep̃hendendũ ẽ: Multȩ
ñ stant in domib sius. circueunt domos ali¬
enas curiose agentes. loquentes q̃ ñ oportet.
suꝑbȩ. linguatȩ. ebriosȩ. Et si uirgines sunt
qͥd ꝓdest integra caro. m̃te corrupta: Meluis
ẽ humile coniugiũ. ꝗͣ suꝑba uirginitas. Sienĩ
nuberet. ñ haberet nomen unde extolleret᷑.
S haberet frenum qͦ regeret᷑. S ñquid ꝓpter
uirgines malas dãpnaturi sumꝰ & scãs & cor¬
pore & spũ: Aut ꝓpter istas laudabiles. etiam
illas imꝓbandas laudare cogemͣ: Undiq unꝰ
psalmũ quia planꝰ ẽ. Seruite dño in iocundi¬
tate. Uos allo quit᷑ quicunq in caritate om̃ĩa
toleratis s spe gaudetis Seruite dño in iocun
ditate ñ in amaritudine murmurationis. sed
in iocunditate dilectionis. Intrate in conspectu
eius in exultatione. facile ẽ exultare foris in

Expanded text:
dicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; dicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi sumus sanctas et corpore et spiritu ? aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus quia planus est. «Servite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ inde assumet᷑: faciens oꝑa bona. attendeis
indigentiȩ seruoꝵ dĩ. indigentie pauꝑũ. iN
confessione fidelis. in leticia spei certa uigilans
ad dm̃. nulli imp̃cans mala. diligens quantũ
aliquã p̃ter maritũ suũ ñ sciens aliquẽ. Assu¬
metur & de molendino. Que autẽ alit̃ fuerit.
relinquetur. Alii autẽ dicunt. Quietem uolumꝰ.
neminem uolumiꝰ pati. remouemꝰ nos a turbis.
bene erit nob̾ in quadam securitate. Si qͥetem
quęris: quasi lectum queris. ut sine aliqua
sollicitudine requiescas. Et inde unꝰ assumet᷑.
ꝙ unꝰ relinquetur. Nemo uos fallat fr̃s. si ñ
uultis falli & uultis amare. Fr̾s. seitote omnẽ
ꝓfessionem in ȩccła habere fictos. Non dixi
omnẽ hominẽ eẽ fictũ s omnẽ ꝓfessionẽ ha¬
boni. Quasi plures malos uides qͥa palea st̃.¬
& te ad grana ꝑuenire ñ ꝑmittunt. Sunt ibi
& grana. accede. tẽpta. excute. adhibe oris iu¬

Expanded text:
Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli imprecans mala, diligens quantum aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem haboni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris ju
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑdiderunt sustinentiã. Et qd̾ ẽ amplius
ructat indignatione maloꝵ odorem unde abl¬
terreat intraturos. quia ipse cũ intrasset ꝑdu¬
rare ñ potuit. Quales illi: Inuidi litigators
neminem sustinentes auari. ille ibi illud fecis.
S ille ibi illud fectt. Omale. quare taces bonos
Quos tolerare ñ potusti iactas. qui te maluto¬
unꝰ assumet᷑. & unꝰ relinquet᷑. Duȩ in molendt¬
no una assumet᷑ ꝙuna relinquet᷑ Duo indesto
unus assumet᷑. s unꝰ relinquet᷑. Quisunt dus
in agro: Qał dicit apłs. s̃go plantaui apolo
rigauit. s ds̃ incrementũ dedit. Dei agricul¬
tura ẽ. In agro laboramꝰ. Duo in agro. clerici st̃
Unꝰ assumetur. & unus relinquetur Assumet᷑
bonꝰ relinquet᷑ malus. In molendino duȩ. ad ple¬
bes retulit. Quare in molendino: Quia deuin¬
ctȩ scło. circuitu rerũ tẽꝑaliũ tanquã mola de¬
tinentur. & inde una assumet᷑. & una relinquęt᷑.

Expanded text:
qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos? Quos tolerare non potuisti, jactas: qui te malum tounus assumetur, et unus relinquetur: duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur: duo in lecto; unuin agro?» Quod dicit Apostolus: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Dei agricultura estis» . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetur;» assumetur bonus, relinquetur malus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendino?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.»
Abbreviated transcription (Latin):
pat aliqͥd. qd̾ alter ñ habeat. Om̃s se diligunt.
interus agatur. qui nescit quomͦ illo uento in¬
trante etiam naues in portu collidunt: Intrat
quasi securitatẽ sperans. neminẽ quẽ toleret ha¬
biturus. inuenit ibi fr̃s malos. qui mali inue¬
niri ñ possent nisi ad mitterent᷑. Et nece̾ẽ ẽ. ut
pͥmo tolerent᷑ ne forte corrigant᷑. Nec excludi
facile possunt. nͥ prius fuerint intolerati &fit
ipse intolerandȩ patientiȩ. Quis me huc quȩre.¬
bat: Ego putabã quia caritas ẽ hic & paucoꝵ
hominũ molestia irritatus. dũ ñ ꝑseueraue¬
rit implere qd̾ uouit. fit desertor tñ scĩ ꝓpo¬
siti. & reus uoti ñ redditi. Iam uero cũ inde exi¬
erit. fit ꝙ ipse uituꝑator. & maledicus ꝙ dicit
ea sola quȩ quasi se pati ñ potuisse asseuerat &
aliquando uera. S uera maloꝵ toleranda sunt.
ꝓpt̃ societatẽ bonoꝵ. Dicit illi scͥptura. Ue his

Expanded text:
pat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, pat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt,  nescit quid interius agatur, qui nescit quomodo illo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his
Abbreviated transcription (Latin):
mea in medio filiarũ. Ita & inclericis. Laudato¬
res clericoꝵ intendunt ibi bonos ministros. f¬
deles dispensatores. om̃iũ toleratores. uiscera sua
impendentes his qͦs uolunt ꝓficere. ñ quęrentes
quȩ sua st̃ s quȩ iħu xp̃i. laudant hȩç obliuis¬
cantur quia mixti st̃ malis. Rursus qͥ rep̃henduq̃
auariciam clericoꝵ imꝑbitates clericoꝵ lites
clericoꝵ. appetentes res alienas. ebriosos. uora¬
ces iactant. Et tu mnuide uituꝑas. & tu incaute
laudas. Tu qͥ laudas dic mixtos malos. tu qui
uituꝑas: uide ibi & bonos. Sic & in illa uita cõ.¬
muni fratrũ q̃ est in monasterio magni uiri
scĩ cotidie in hẏmnis. in orationib. in laudib
di: inde uiuunt. Cum lectione illis res ẽ. labo¬
rant manib suis. inde se transigunt. ñ auare
aliquid petunt. qͥcqͥd eis infertur a piis fr̃ibꝰ
cũ sufficientia & caritate utunt᷑. Nemo sibi usur¬

Expanded text:
mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatomea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec, obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis infertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usur
Abbreviated transcription (Latin):
tos malos. qui ñ illi p̃dicti sunt ante ꝗͣ ueniret.
Offendit᷑ a falsis xp̃ianis. resurgit a ueris xp̃ia¬
nis. Rursus odio. si maledici irruunt in uitu¬
ꝑatione. Quales xp̃iani: Qui xp̃iani: Auari.
feneratores. Nonne ipsi sunt qui theatra et am-¬
phiteatra implent ꝑ ludos. & ꝑ alia spectacła:
Qui implent eccłas ꝑdies festos. ebriosi. uora¬
ces. inuidi. insectatores alterutrũ. Sunt tales.
s ñ solũ tales. Et iste uituꝑator cȩco animo ta-¬
cet bonos. & ille laudator incauto aĩo tacet ma-¬
los. Si autẽ sic laudat᷑ in hoc tẽpore eccła di.
quomͦ laudant scripturȩ di. ecce quomͦ nunc
dixi. sicut lilum in medio spinarũ. sic ꝓxima
mea in medio filiarũ. audit homo. considat
placet illi liliũ. intrat. adheret lilio. tolerat
spinas. Merebit᷑ ẽẽ in laude. & in osculis spon¬
si qͥdicit. sic̃ liliũ in medio spinarũ. sic ꝓxima

Expanded text:
tos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; tos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur a falsis christianis, refugit a veris christianis. Rursus odiosi, maledici, irruunt in vituperationem: Quales Christiani? qui Christiani? Avari, feneratores. Nonne ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autem sic laudatur in hoc tempore Ecclesia Dei, quomodo laudant Scripturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima