comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se tacita cogitatione rep̃hendit
tam̃ dũ sȩpius scm̃ se audire cȩpe.¬
rit : hoc quod de se intrinsecus
qualem se intrinsecus habeat
non reqͥrit. Unde fit ut uacuȩ
laudis fomenta etiã cũ defie.¬
rint querat: & oblitus quod . ẽ.
te humana iudicia simulant:
dum actiones suas laudibꝰ dig
nas. intuentiũ oculis ostentant :
occulta cũ eis iusticia agit᷑: ut
quo ntunt᷑ foras alios fallere. eo
de se intus etiã ipsi fallant᷑: nã
omnẽ circa se sollicitȩ inuestiga.¬
tionis oculũ ꝑdunt. Uitã enĩ
suam discutere & ꝑscrutari dis¬
simulant: sed tales se quales au.¬
diunt putant: scõsq se. ẽẽ. non
quia tta uiuunt: sed quia ita di¬
cunt᷑. existimant. Subtili aut̃e
dei iudicio seipsos intueri negli.¬
gunt: quia fidem sui meriti. in
at testatione ponunt oris alieni
Cum uͦ subita ꝑcussione feriun¬
tur: iniquos se uel ueracit̾ fate¬
ri. uel sicut sunt de p̃hendẽ omni¬

Expanded text:
se tacita cogitatione reprehendit, se tacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoqualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta, etiam cum defuerint, quaerat. Et oblitus quod est, ate humana judicia simulant, dum actinas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judicium, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt oris alieni. Cum vero subita percussione feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere omni
Abbreviated transcription (Latin):
confunditur. Quasi liberi uͦ su.¬
mꝰ: cũ nulla correctione castiga.¬
mur: quasi uincim᷑ autẽ. cũ fla¬
gello ꝑcussionis astringim᷑. Uin¬
cti gͥ tanto clamamꝰ altius: qͣnto
in ꝑcussione positi. peccata nr̃a
ueraciꝰ confitem᷑. Apud auresqͥp¬
pedei: uox ualida. deuota confes.¬
sio. ẽ. Quia gͦ simulatores quos
etiã cu ꝑcussionis flagella corri.¬
piunt. ad confessionem simplicẽ
ñ ꝑdiicunt: cognosci enĩ peccato¬
res refugiunt. quia scĩ omnium
opinione ferebant᷑: quãuis eos ad
uis ducere ad ȩt̾na supplicia non
ignorent: tales tam̃ cupiunt a¬
pud humana iudicia remanere
quales se studuerant semꝑ osten.¬
dere. Dep̾hensi gͦ etiã flagelloꝑ.¬
cussionis extremȩ: qͥa confessione
purã uel afflicti exerere neglig̃t
quasi uincti clamare contemp.¬
nunt. Bene gͦ dr̃: neq clamabt᷑
telligi & aliter potest. Omĩs eni
qͥcũ iniquus sit. dici sanctus ab
hominibꝰ ñ ꝑtimescit: & si iniqua

Expanded text:
r. Quasi liberi vero sumus, cum nulla correptione castigamur; vincimur autem, cum flagello percussionis astringimur. Vincti igitur tanto 841 clamamus altius, quanto in percussione positi peccata nostra veracius confitemur. Apud aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur, quamvis eos ad vis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt telligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
ab heliu dr̾ Caue ne declines
ad iniquitatem Hanc enim
cȩpisti sequi post miseriã. Qͥa
uero ea quae subnexa sunt. lon.¬
giore allegatione ꝓtrahunt᷑:
isto libellum huncͦ fine constrin¬¬
gimus. ne immoderatius exten.¬

Expanded text:
ab Eliu dicitur: Cave ne declines ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius exten
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis & iusti uiri plerunq
prauis & occultis cogitationibꝰ
arguendo obuiant: sed cũ eas.¬
dem cogitationes aliqua quȩ
preeunt oꝑa de monstrant᷑: ple.¬
runq ab auditoꝵ suoꝵ cordibꝰ
ea uicia quȩ necdum ꝓlata st̃
manu correctionis eradicant:
sed iã illa subsequi conspiciunt.
ex aliis quȩ p̃cedunt: Sic̃ enim
corporales medici quasdã egri.¬
tudines iam uenisse inueniuntꝰ
quascdam uero ne ueniant me.¬
dentur: ita doctores sancti ali.¬
quando inuenta uuilnera saluti
restituunt: aliquando uero a.¬
gunt in mentibus ne uulneri.¬
tur. In quibus hoc sollerter in.¬
tuendum est: quia sicut certa
plerunq cum asperitate redar¬¬
guunt : ita incertis uiciis cũ
tranquillitate contradicunt:
Certa ferientes increpant: incer.¬
ta p̾munientes deuitant. Quã
quia arrogantes uiri discretio¬
nis regulam nesciunt: sententi.¬
arum suarum iaculis sic̃ nota
sic incognita᷑ sicut certa sic etiã
incerta configunt. Unde nunc

Expanded text:
Quamvis et justi viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ cognitionis aꝑire. Re.¬
uelata uͦ aure. unusquisq corri.¬
pit᷑: quando intrinsecꝰ ȩt̾noꝵ bo.¬
nibus pauꝑtatis. pęna etiã tẽ¬
poralis afflictionis intelligi: qͥa
sȩpe qui iubentis uerba ñ audi.¬
unt: ferientis uerberibꝰ ad mo¬¬
nent᷑: ut ad bona desideria. saltẽ
penȩ trahant: quos p̾mia ñ inui-¬
no & chamo maxillas eoꝵ con¬
stringes: qͥ ñ approximant ad te:
Siuͦ etiã flagella despiciunt:
constat nimirũ quod tanto illic
grauioris uindictȩ supplicia
sentiant: quanto hic maioris ꝓ.¬
uidentiȩ grãm calcant. Unde &

Expanded text:
tellectum cognitionis aperire; retellectum cognitionis aperire; revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invio et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Cathenȩ obligationis fc̃:
ipsa adhiic retentio ꝑegrina.¬
tionis. Ligatũ se his cathenis
paulus aspexerat: cũ dicebat:
Desideriũ habens dissolui: & cũ
xp̃o esse. Pauꝑtatis funibꝰ uinc¬
tum se esse cernebat: quando
ueras diuitias intuens. eas etiã
discipłis exorabat: dicens Ut
sciatis quȩ sit spes uocationiꝰ eiꝰ.
quȩ diuitiȩ głȩ hereditatis eiꝰ i
sanctis. Bene aut̾e post ista sub¬¬
dit᷑. Indicabit eis oꝑa eoꝵ. & sce.¬
lera eoꝵ: quia uiolenti fuerit̃:
Qũ enĩ suꝑnã głam magis amando
cognoscimꝰ: tunc mala quȩ egumꝰ
grauiora fuisse sentimus. Unde
& paulus post ꝑceptã głam suꝑ¬
noꝵ: ea quȩ in se studia uirtu
tũ crediderat fuisse. iã scelera
cognoscebat: dicens. Qui priꝰ
fui blasphemꝰ & ꝑsecutor & con-¬
tumeliosus: sed miscdđiam conse¬
citus sum: qͥa ignorans fȩci in
quoq aur̾ẽ eoꝵ. ut cõrripiant᷑
& loquet᷑. ut reuertant᷑ ab ini.¬
quitate. Aurẽ reuelare. ẽ: in¬

Expanded text:
nt.---Catenae obligationis sunt ipsa adhuc retentio 839 peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexerat, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Paupertatis funibus vinctum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea qutum crediderat fuisse, jam scelera cognoscebat dicens: « Qui prius fui blasphemus, et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci iquoque aurem eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate. - Aurem revelare est in
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hensus. citiꝰ tenebras meroris
incide : ne qͥ in tranquillitate
de te alta senseras: in ꝑturbatio¬
ne quoq deterius cogitationũ
te caligine confundas. Qd̃ recte
helii dicer&: si tam̃ cui dicer&.
scir&. Nam hȩc beato iob tanto
minus congruunt: quanto ab
illo om̃ia altiꝰ sciunt᷑. Quia uͦ ut
sepe diximꝰ arrogantes dũ p̃su¬
munt docere quos ñ debent: usq
ad contumeliosa increpationũ
uerba dilabunt᷑: subdit᷑. Caue¬

Expanded text:
deprehensus, citius tenebras moeroris deprehensus, citius tenebras moeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbatione quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, dum praesumunt docere quos non debent, usque ad contumeliosa increpationum verba dilabuntur, subditur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundo ꝑ delectationẽ iaceat.
at tendit: mͦ ad resumendas ui-¬
res se reparat: mͦ se eas posse re¬
sumere quasi iam uictus fractꝰq
mentẽ tam multiplices cogitatio¬
nes ꝓdeunt: hanc quasi in noc¬
te p̾płi consurgentes p̃munt
Quos nimirũ ppłos non ꝑse sed
ꝑ diuinȩ ꝓtectionis auxiliũ. ꝓ¬
pħa subicere se posse p̾̃sũpserat:
cũ dicebat. Protector meus et
in ipso sꝑabo: subiciens ppłos sub
me. Sc̃is quippe mentibus ppłi
subiciuntur: cum ab eis ꝑ distri.¬
ctȩ seueritatis p̃sentiã. cogitatio.¬
nes stultȩ dissiliunt: ut ñ ꝑ ab¬
rupta fantasmat ũ rapiant: sed
rationi subditȩ. a corde humi¬
lit̾ conquiescant. Quia gͦ positꝰ
in temptatione animꝰ qui de se
in ꝓsꝑis maiora p̾sumebat: tu-¬
multus spei desperationisq tole.¬
rat: recte nc̃ dicit᷑. Ne ꝓ̃trahas
noctẽ. ut ascendant ppłi ꝓ eis
Ac si aꝑte diceret᷑. In temptatiõne

Expanded text:
profundo per delectationem jaceat profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque mentem tam multiplices cogitationes prodeunt, hanc quasi in nocte populi consurgentes premunt. Quos nimirum populos non per se, sed per divinae protectionis auxilium Propheta subigere se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. Quia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperationisque tolerat, recte nunc dicitur: Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Ac si aperte diceretur: In tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
puli ꝓ eis Nox qͥppe ꝓtrahitur:
cũ suborta de temptatione tri¬
sticia. consolatione concita ñ fi¬
nitur. Nex ꝓtrahit᷑. qͥa meror
animi confusis cogitationibus
elongat᷑. Nam dũ mens posita in
temptatione. considerat qđ a
uirtutis suȩ pristina soliditate
repellit᷑. suꝑductis meroribꝰ qͣs
qbusdã tenebris cecat᷑: atq ab
omi luce gaudii. eiꝰ oculus claui.¬
dit᷑ dũ sollicita trepidat. ne
boc quod. eẽ. cdudũ cȩꝑat fundit̾
amittat. Unde & bene dr̃. quod
in hac nocte ꝓ robustis ppli as.¬
cendunt: quia uidelic& in hoc
merore temptationis ꝓ robusti᷑
motibꝰ cogitationes indignȩ et
multiplices in corde ꝓsiliunt:¬
Nam dum se in ꝑturbatione con-¬
spicit iam pęne amisisse qđ fue¬
rat: fluctus in se innumeros.
tumultusq coaceruat Modo
tranqͥllitatẽ suã quã ꝑdidit do¬
l&: mͦ ne usq ad praua oꝑa cor¬
ruat ꝑtimescit: mͦ in qͦ culmine
steterat. meminit: mͦ in qͦ uicioꝵ

Expanded text:
liter: Nox quippe protrahitur, cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non sinitur; nox protrahitur, quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatione, considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne, hoc quod esse dudum coeperat, funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc nemore tentationis pro robustis motibus cogitationes indignae et multiplices in corde Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ẽ. hoc quod dũ ad eã de¬
clinari uetat᷑. de ea ꝓtinꝰ quasi
ad quã declinatũ iam fuerit dãp.¬
nat: nͥ quod arrogantes uiri
plus uideri iudices quã consola-¬
tores uolunt : Unde & ñnunqͣm
ea districtis sententiis ferrunt.
quȩ nata in corde suspicantur:
& priusquã certa sit culpa delin-¬
quentiũ. ꝓfert᷑ inuectio distric¬

Expanded text:
Quid est hoc quod, dum ad eam declinari vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit, damnat; nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur, et prius quam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio distric
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquitatẽ post miseriã sẽquit᷑:
qui post mala quȩ ꝓ correctione
sustin&. feruenti corde impatien¬
tiȩ se facibus inflãmat. Qđ bea.¬
tũ iob ꝑpetrasse helii credidit:
quia eum inter flagella positũ.
liberis effari uocibꝰ audiuit: ui¬
delic& nesciens qͥa omne qđ dixit.
non hoc de iniquitate ĩpatientiȩ.
sed de uirtute ueritatis ꝓtulit:
quia ab int̾ni iudicis sententia.
nec cũ se iustificare errauit. S¬

Expanded text:
Iniquitatem post miseriam sequitur, qui post mala quae post correctionem sustinet ferventi corde, impatientiae fastibus inflammatur. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, quia eum, inter flagella positum, liberis effari vocibus audivit; videlicet nesciens quia, omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se justificaret, erravit.
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. Unde nunc ꝑ multa du¬
citur: ut quia qualitate rerum
non potest: saltẽ uarietate satie
tur. Sc̃i autẽ uiri cauta se obser¬
uatione custodiunt: ne ab inten¬
tione sua mutabilit̾ dissoluant᷑.
Et quia idem. ẽẽ. appetunt: ad
cogitationẽ qua deũ diligunt
se sollerter astringunt. In con.¬
templatione nanq creatoriᷤ hoc
accepturi sunt: ut una semꝑ m̃tis
stabilitate ꝑfruant᷑. Nulla eos tẽ
mutabilitas dissipat: qͥa scilic&
eoꝵ cogitatio sibim& ipsi semper
indissĩmilis ꝑseuerat: Hoc gcĩi
labore nunc conantes imitant᷑:
quod post in munere gaudentes
accipiunt. Cui se ꝓpħa ĩmutabi¬
litati. uircute amoris astrinxe¬
rat: cũ dicebat. Unã petii a dnõ
hanc requirã: ut inhabitem in

Expanded text:
amisit. Unde nunc per multa duamisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, saltem varietate satietur.--- Sancti autem viri causa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in
Abbreviated transcription (Latin):
sta ptractat. nc̃ ad alia labit
quasi ꝑ locoꝵ multitudinẽ. ab
statu suȩ rectitudinis inclinat᷑:
& dum ꝑ plura se tendit: ab una
cui adhęrere debuit intentione
se deicit. Qui tamen mutabili.¬
tatis usus: ex pͥmȩ p̃uaricatiõnis
uicio. iam quasi in naturã uenit
Nam cũ stare animꝰ in sem&e ipso
nitit᷑: a sem& ipso aliqͦ modo etiã
nesciendo diriuat᷑. Humana nãq
anima ab unaquaq re. cui inten¬
dit᷑: fastidio impellente remouet᷑
Sed dũ inhiant̾ cogitanda ap̃pe.¬
tit: & repente cogitata fastidit:
doc& quod aliunde pend& quȩ
quolib& posita ñ requiescit. Ad
illum qͥppe suspensa. ẽ: a qͦ forma¬
ta. Et quia ad dm̃ solũ appeten¬
dũ facta. ẽ. omne autẽ qđ infra
appecit. minus. ẽ: iure ei ñ suffi¬
cit quod deus non. ẽ. Hinc. ẽ. qđ
huc illucq spargit᷑: & ab unaqͣq
re. ut diximꝰ. fastidio impellente
remouet᷑. Delectatione uidelic&
auida querit quo paus&e: unũ
uͦ quẽ sufficient᷑ habere poterat.

Expanded text:
ractat, nunc ad alia dilabitur, quasi per locorum multitudinem a statu suae rectitudinis inclinatur; et dum per plura se tendit, ab una, cui adhaerere debuit, intentione se dejicit. Qui tamen mutabilitatis usus ex primae praevaricationis vitio jam quasi in naturam venit. Nam cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit qu spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ tuã absq tribulatione. &
si aꝑte diceret᷑. Omẽ qđ intrin¬
secus de bona actione intumue.¬
ras. repͥme: & cordis motus quos
ex recto oꝑe robustos habueras.
depone: quia iã in ipsa aduer-¬
sitatis temptatione consideras:
quos frustra priꝰ de te magna ela-¬
tus estimabas. Quȩ uidelic& ma.¬
gnitudo iccirco absq tribula¬
tione deponenda dr̃: qͥa nimirũ¬
cũ ꝑ temptationẽ humilitas ꝓfi.¬
cit: ꝓspera. ẽ. ipsa aduersitas q̃
tam̃ sine magna tribulatione
ñ agit᷑: cum tranquilla mens ir¬
ruente temptatione. quasi re¬
pentino hoste turbat᷑. Ipsa nãq
temptationis aduersitas dũ se
menti inserit: quasdam in illa
tenebras gignit: eamq obscuri¬
tatis suȩ amaritudine turbat ÷
quȩ apud se dudũ. uirtutũ dul¬
cedine irradiante claruerat. Un¬
de & apte subiungit᷑. Ne pro.¬

Expanded text:
dinem tuam absque tribudinem tuam absque tribusi aperte diceretur: Omne quo intrinsecus de bona actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa adversitas, quae tamen sine magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
motus cordis: cx̃. nulla nisi quȩ
uirtutis sunt sentiunt. S ma¬
gnitudinẽ & robustos motus
deponimꝰ: quando pulsante ui¬
cio. cogim᷑ pensare qͥd sumus:
Robustos motus deponimusꝰ
quando ñ iam de uirtute attol.¬
lim᷑ : sed in culpa consentiendo
obrui. de ipsa qua quatim᷑ in¬
firmitate formidamus. Multũ
nanq de se animꝰ confidit: qͣndo
sibi ad uotũ uires suppetere con¬
spicit: iam sibi fiduciã sci̾tatis
arrogat: iam se idoneũ etiã ad
cuncta uirtiitũ culmina. quę
sola cogitatione concȩ̃perit pu¬
tat. Sed cũ hunc temptatio sũ¬
bito oborta. transuerberat: eas
quȩ natȩ de uirtutibus fuerãt
elatas cogitationes. funditus
turbat. Quasi securã qͥppe ur-¬
bẽ inopinatus hostis ingredit᷑.
& repentino gladio. suꝑboꝵ ci¬¬
uiũ colla feriunt᷑. Nichil gͦ tẽnͥ
continuus luctꝰ agit᷑: dũ capta
urbs animi . a magnatoꝵ suorum
gła. cede int̃ueniente uacuat᷑.
Unde nc̃ dicit᷑. Depone magniti¬

Expanded text:
motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
& eo illam altiore elatione con¬
tempnunt: quo & despectã a deo
funditus suspicant᷑. His gͥ figurata
expositione transcursis: iam nc̃
inferenda sunt quȩ moralit̾ senti¬
unt᷑: ut figura ȩccłȩ cognita. quã
expressam generalit̾ credimꝰ: au.¬
diamꝰ etiã quid ex uerbis his. in
singulis specialit̃ colligamꝰ. Ait¬

Expanded text:
t eo illam altiore elatione cont eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialiter colligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte arrogantes dicant. Ignoran¬¬
tiȩ tuȩ obscuritate ñ agas: ut in
loco fortiũ. numerositatem subro¬
ges infirmoꝵ. Populoꝵ qͥppe no¬
mine infirmi designant᷑: qui qͣsi
uulgari consuet udine dediti. in
cunctis quȩ appetunt passim ui-¬
uunt. Nocte̾ uero ꝓtrahere est.
ut ꝓ robustis ppłi ascendant: si ꝑ
negligentiã agit᷑. ut doctoꝵ & for¬
tiũ loca. indocti ac debiles sortian¬
tur. Populi ꝓ robustis ascendunt:
quando hi qui uiuere inique di-¬
dicer̃. pastoꝵ loca ꝑcipiunt. Qđ
recte qͥdem dici poterat: si humilit̾
diceret᷑. Arrogantes enĩ etiã cũ
bona admonent: suꝑstitionis
suȩ uiciũ exercent. Nam plus sic̃
suꝑiꝰ dictũ. ẽ. increpando ferire
appetunt: quã consulendo refo¬
uere. Unde & mox subiungitur:
aue ne declines ad iniquitatẽ.
Hanc enĩ cȩpisti sequi post miseriã.
Hoc ꝓfecto arrogantes ȩccłȩ mise¬
riam uocant: quod despectã dõ
eius multit udinẽ suspicantur :¬

Expanded text:
te arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox subjungitur:ave ne declines ad iniquitatem, hanc enim coepisti sequi post miseriam. - Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, e
Abbreviated transcription (Latin):
eas ieiuna nr̃a corda ñ pascere:
nequaquã de esurientibꝰ ppłis.
discipłis dñs dicerae. Date illiᷤ uos
manducare. Quod sic tc̃ eorũ
manibus factũ credimꝰ: ut hoc
eoꝵ uerbis cotidie fieri sine cessa.¬
tione uideamꝰ. Quid enĩ agit
petrus cũ ꝑ epłas loquit᷑: nisi ut
uerbi pabulo corda nr̃a male ie.¬
iuna satientur : Qͥd paulus. qͥd

Expanded text:
ra corda non pasceret, nequaquam de esurientibus populis discipulis Dominus diceret: Date illis vos manducare . Quod sic tunc eorum manibus factum credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Quid enim agit Petrus, cum per epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur? Quid Paulus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ne mundi. Alii aut̾ẽ ñ iudicant᷑
& regnant. qͥ etiã p̃cepta legis.
ꝑfectionis uirtute transcendt̃:
quia nequaquã hoc solũ quod
cunctis diuina lex p̃cȩpit. im¬
plere contenti sunt. sed p̃stan.¬
tiore desicłio plus ex hibere ap̃¬
petunt: quã p̃ceptis generã.¬
libꝰ audire potuer. Quibꝰ dñi¬
ca uoce dr̃. Nos qui reliqͥstis
om̃ia ur̃a. & seciti estis me: cũ¬

Expanded text:
cantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
plerisq ueracit̾ sentiunt : sed eo
in elationis uicium corruunt᷑. qͦ
om̃s quos p̾esse conspiciunt. tales
arbitrantur. Neq enĩ debent ply.¬
rimoꝵ malũ tendere in estimatiõ¬
ne cunctoꝵ: quia & si iniqui st̃
quos cognoscentes duudicant: ñ¬
nulli tamen sc̃ĩ sunt quos ignorañ
Triturȩ quippe tempus. ẽ: & adhuc
grana sub paleis latent: Nullus
ergo ex area fructus expectabit᷑:
si hoc solũ in ea esse credit᷑. quod
suꝑficietenus uidetur. Igit᷑ quia
quos cernunt despiciunt: & in
antiquoꝵ patrũ ordinibꝰ hos qͦs
norunt subrogare contẽpnunt:

Expanded text:
plerisque veraciter sentiunt, sed eo plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimationem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod ficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli rectores iłliꝰ temporali po¬
testate subnixi. eiusdem potesta.¬
tis elatione pascunt᷑: uident qđ
religionis reuerentiã. quã huic
mundo patres moriendo seruauer̃.
hi exultando in terrenis gaudi¬
is metiunt᷑: & ꝑpendunt qͥdem
qͥa robusti sunt. sed ñ fortitudi.¬
ne. Nam dũ temporali potestate
fulciunt᷑: quasi quadam debilita.¬
te roborant᷑. Quanto enĩ exteriꝰ
fortes sunt : tanto a cunctis for¬
titudinis uiribꝰ intus in anescut̃:
Et iccirco ab arrogantibus ei dr̃
Depone robustos fortitudine. Ac
si aꝑte dicatur. Illi tibi ueracit᷑
robusti inheserunt: qui in te hoc
quod docendo locuti sunt. uiuen¬
do tenuer̃. Nunc uͦ hi qͥ tibi p̃si¬
dent uisione robusti sunt. non
fortitudine: quia honorabiles
qͥdem se ostentare non desinunt:
sed tanto imbecilliores & contẽp¬
tibiliores sunt: quanto honoris
sui głam despici ꝓ ueritate ꝑtimes¬
cunt. Quod arrogantes qͥdem de

Expanded text:
nulli rectores illius, temporali ponulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt hȩc: ꝓfecto nescientes.
quia om̃pc deus ȩccłam suã digna
administratione ñ deserit. Nã
cũ fortes ad p̾miũ uocat: eorũ
uice debiles ad certamina robo.¬
rat. Qũ illos suscipiendo remiine.¬
rat: istis laboꝵ uires quas remu¬
ner& subministrat. De quibꝰ eidẽ
sc̃ȩ eccłȩ dicit᷑. Pro patribꝰ tuis
nati sunt tibi filii: constitues eos
pͥncipes suꝑ omñẽ terrã. In uir.¬
tute quippe antiquoꝵ patrum.
hi qͥ postmodum p̾lati sunt. sub¬
rogant᷑: quia & cũ annosa ar¬
busta succidunt᷑: in eoꝵ robore.
tenera uirgulta succrescunt. S
arrogantes uiri conualescere ñ
credunt. quos infirmos aliqͣndo
nouer̃: & ꝑmutatos uenerari
despiciunt : quos despicabiles
iustiores paucos. iniqͦs autẽ nu-¬
merosiores aspiciunt᷑: sic̃ & in
tritura frugũ maior. ẽ. multi.¬
tudo palearũ: etiã iustoꝵ uitã
ex iniquoꝵ estimatione contẽ.¬
pnunt. Uident ꝓfecto. qđ non.¬

Expanded text:
Dicunt haec profecto nescientes, Dicunt haec profecto nescientes, quia omnipotens Deus Ecclesiam suam digna sine administratione non deserit; nam cum fortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus eidem sanctae Ecclesiae dicitur: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicabiles justiores paucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod non
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudinẽ tuã absq tribulatio¬
ne : & om̃s robustos fortitudine
Quos alios scẽ eccłȩ robustos aco¬
pimꝰ: nisi eos qͥ ad uincenda mun¬
di huiꝰ desideria & cȩptis sublimbꝰ.
& consũmatis ꝓuectibꝰ conuales¬
cunt: Magnitudo itaq eiꝰ in
robustoꝵ suoꝵ uita consistit.
qͥa tẽ głosior redlit᷑ : cũ ꝓ defen.¬
sione ueritatis. ad mort̾e̾ usq ab
electis illiꝰ constanti uirtute cer.¬
tat᷑. Arrogantes gͥ uiri subductis
de hoc mundo apłis: subductis
ad suꝑna martyribꝰ : qͥa fortasse
doctiores ualentioresq p̃positos
deesse conspiciunt: quasi solos se
remansisse intra eccłam suspicant᷑.
Unde dũ se p̾fer̾: ei uelut con¬
sulentes illudunt: dicentes. Depo¬
ne magnitudinẽ tuã absq tribu.¬
latione: & om̃s robustos fortitu¬
dine. Ac si aꝑtis exꝓbrationibus
dicant: Nequaquam te magni-¬
tudinem habere confidas: quia
subductis pͥoribus patribꝰ: iam
ñ habes de quoꝵ uita glorieris

Expanded text:
gnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. - Quos alios esse Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus, et consummatis provectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicant: Nequaquam te magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus, patribus jam non habes de quoru
Abbreviated transcription (Latin):
nat humilitas moꝵ Unde penꝰ-¬
sandũ. ẽ: quia potentes quiq
cũ humilit᷑ sapiunt: culm̃ ex¬
traneȩ. & quasi longe positȩ uir.¬
titis at cingunt: & recte hac
uirtute dñm quantotiꝰ placaq:
quia illud ei sacrificiũ potentes
offer̃. quod potentes uix inueni
re possunt. Subtilissima nanq
ars uiuendi. ẽ. culmen tenere :
głam p̃mere: esse qͥdem in poten¬¬
tia. sed potentem se. eẽ. nescire:
ad largienda bona. potentẽ se
cognoscere: ad repetenda nexia.
omne quod potent᷑ ual& ignora¬
re. Recte itaq de talibꝰ dr̃. Ds̃
potentes non abicit: cũ & ipse
sit potens Deũ qͥppe imitari de¬
siderat: qui fastigiũ potentiȩ.
alienis intentus utilitatibꝰ & ñ
suis laudibꝰ elatus ad ministrat:
qͥ p̃latus. cȩteris ꝓdesse appetit
non p̾esse. Tumoris nanq elatio:¬
ñ ordo potestatis in crimine ẽ
Potentiã deus tribuit: elatio¬
nẽ uͦ potentiȩ malicia nr̃ȩ men¬

Expanded text:
nat humilitas morum. Unde pennat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique cum humiliter sapiunt, culmen extraneae et quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium humiliter offerunt, quod potentes invenire vix possunt. Subtilissima namque ars vivendi est culmen tenere, gloriam premere; esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire; ad largienda bona potentem se cognoscere, ad rependenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae men
Abbreviated transcription (Latin):
tiã regere nouerat: qͥ elationẽ
eiusdem potentiȩ sem& ipsũ p̃¬
mendo uincebat. dicens. Dñe ñ
est exaltatũ cor meu̾. Quiq in
eius humilitatis augmento. sub¬
iunx̾: neq elati sunt oculi mei
Atq addidit. Neq ambulaui
in magnis. E adhic subtilissima
sem& ipsum inquisitione discui¬
tiens: ait. Neq in mirabilibus
suꝑ me. Om̃sq etiã cogitationes
suas a fundo cordis exhaurienᷤ:
subiungit dicens. Si ñ humilit̃
sentiebam: sed exaltaui animã
meã. Ecce humilitatis hõstiã
ab intimo cordis oblatã crebro
replicat: & iterũ atq iterũ
confitendo offerre non cessat:
eamq multiplicit᷑ loquens .iii.¬
dicis sui oculis ostentat. Quid
est hoc & quomͦ istud sacrifi¬
ciũ deo placere cognouerat.
quod in conspectu eiꝰ tanta ite.¬
ratione uocis immolabat: nisi
quod uicina. ẽẽ. suꝑbia poten-¬
tibus sol&. et pęne semꝑ rebus
affluentibus elatio sociatur: qͥa
& sȩpe humoris habundantia.

Expanded text:
tiam regere noverat, qui elationem tiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam sed exaltavi animam meam. Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat; eamque multipliciter loquens judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat, nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
tus humilitatis. soluant᷑ iura
regiminis: & dum p̃latus qͥsq¬
plus se quã dec& deicit᷑: subditoꝵ
uitã stringere sub disciplinae
uincla ñ possit. Teneamꝰ gͦ exte-¬
riꝰ. quod ꝓ alioꝵ utilitate susci¬
pimus : teneamꝰ interiꝰ. quod de
nr̃a estimatione sentimꝰ. Sed ta¬
m̃ decent᷑ quibusdã erũpentibꝰ
signis. tales nos apud nos. eẽ. ip¬
si etiã qui nobis cõmissi fc᷑ ñ ig-¬
norent: ut & de auctoritate
nr̃a quod formident uideant:
& de humilitate qđ imitent᷑
agnoscant Seruata aut̾ẽ auc.¬
toritate regiminis. ad cor nr̃m
sine cessatione redeamꝰ: & con-¬
sideremꝰ assidue qđ sumꝰ ȩqualit̾
cũ cȩteris conditi: ñ qđ tẽpo¬
ralit᷑ cȩteris p̃lati. Potestas enĩ
quanto ex teriꝰ emin&: tantõ
p̃mi interiꝰ deb&: ne cogitatio¬
ne uincatꝰ nec in delectatione
sui. animũ rapiat: ne iã sub se
mens eam regere ñ possit: cui
se libidine dominandi suppo¬
nit. Bene dauid regni poten¬

Expanded text:
ilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate net de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni poten
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑfidia. lege teneri contemp.¬
nunt: ita non iudicant᷑ & reg-¬
nant: qͥ suadente pietate. etiã
paulũs etiã specialia p̾cepta tͣns¬
cendens. plus oꝑe exhibuit:
quã institutione ꝑmissionis ac¬
r&. & eugłiũ audientibꝰ contu¬
lit: & tam̃ eugłii suptibꝰ susten.¬
tari recusauit. Cur gͦ iste iudi.¬
cetur ut regn&. qͥ minus quod
seruar& accepit: sed maiꝰ qd̾ ui¬
iudiciũ pauꝑibus tribuit: qͥa
quanto huic mundo magna hu-¬
militate despecti sunt: tanto
tc̃ acceptis sẽdibus: maiori cul¬
mine potestatis excrescunt. Un¬

Expanded text:
perfidia lege teneri contemperfidia lege teneri contemnunt: ita non judicantur et regnant, qui suadente pietate etiam uPaulus etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit, quam institutione promissionis alret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit; sed majus quo vijudicium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc, acceptis sedibus, majori culmine potestatis excrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ueni&: cũ senoribus ppłi sui
Et de quibus salomon cum de
sc̃ȩ̃ eccłȩ sponso loqueret᷑. intulit.
dicens. Nobilis in portis uir eiꝰ:
quando sederit cum senatoribꝰ
terrȩ Hi itaq in extremo iudi¬
cio non iudicant᷑ & regnant: qͥa
cũ auctore suo etiã iudices ueni.¬
unt. Relinquentes qͥppe om̃ia :
plus ꝓmpta deuotione execiiti
sunt᷑: quã iuberi generalit᷑ audi.¬
erunt Speciali nanq iussione
paucis ꝑfectioribus & non gene¬¬
ralit̾ om̃ibꝰ dicit᷑: hoc qđ adoles.¬
quȩ habes & da pauꝑibꝰ: & habe.¬
bis thesaurũ in cęlo: & ueni se
quere me. Si enĩ sub hoc p̃cepto
cunctos iussio generalis astringe.
de hoc mundo possidere. Sed ali.¬
ud. ẽ. quod ꝑ scripturã sacram
generalit̾ om̃ibus p̃cipit᷑ aliud
quod specialit̾ ꝑfectioribꝰ impe.¬
rat᷑. hi gͦ recte sub generali iu¬
dicio ñ tenent᷑: qͥ & p̃cepta ge¬
neralia uiuendo uicer̃. Sic̃ enĩ
ñ iudicant᷑ & pereunt: qͥ suaden.

Expanded text:
veniet cum senioribus populi sui . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae Sponso loqueretur, intulit, dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judiccum actore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis et perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc quod adolesquae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringerede hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, et quia praecepta generalia vivendo vicerunt: sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. uertunt in maculã cri-¬
minis. Sȩpe enĩ cũ uident ab ȩccła
districte prauos corrigi᷑ quasi
querunt᷑ iniuste in nocentes affli¬
gi: & nitorẽ disciplinȩ eiꝰ. cõmu¬
tant appellatione nequiciȩ. Un¬
de heliu figurã arrogantiũ ser¬
uans: beatũ iob quasi admonens
ait Non te gͦ suꝑet ira: ut ali.¬

Expanded text:
tionis vertunt in maculam critionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846 arrogantium servans, beatum Job quasi admonens, ait: Non te ergo superet ira, ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
plerisq codicibus. donoꝵ. in pau¬
cis uͦ sed antiquioribꝰ. locoꝵ inue¬
nimꝰ. Sed quia expositione ñ in¬
digae. si dicat᷑ nec multitudo do¬
sioꝵ inelince te: hoc magis ex.¬
poni placuit. quod cũ difficulta.¬
te aliquantula uidet᷑ aperiri
loec autẽ quantȩ elationis uerba
sint: ipse qui ea formauit tumor
ostendit. Sed quia & helui arro¬
gantiũ. & beatũ iob tenere ty.¬
pũ diximꝰ electoꝵ: si ea subtilius
discernimꝰ: etiã nc̃ intra eccłam
qͦmͦ arrogantibꝰ congruant. de.¬
monstramus. Scĩ uiri aliena oꝑa.
etiã parua mirant᷑: sua uͦ etiam
magna despiciunt. At contͣ arro¬
gantes aliena. etiã magna despi-¬
ciunt: sua. uel quȩ parua sunt
admirant᷑: & plerũq de suis ma-¬
lis bona ęstimant: de alienis aũt
bonis. mala sentire non cessant:
Nam dũ ꝓpͥam głam querunt:
ꝑniciose studentꝰ. ut quicqͥd uir¬
tiitis ab aliis agit᷑. iniquitatis
nota laceret᷑: & bonȩ pondus ac-¬

Expanded text:
plerisque Codicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo donorum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur aperiri. Haec autem quantae elationis verba sint, ipse qui ea formavit tumor ostendit. Sed quia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus ac
Abbreviated transcription (Latin):
in culmine iudiciariȩ potestatis
enitescent: ut tanto tc̃ potentiꝰ
cuncta iudicent: quanto nẽ in
eis subtilius cuncta iudicantur:
Hȩc heliu quasi noua spondendo
intulit: quȩ beatus iob semꝑ cre.¬
rent: & si quod forsitan bonũ di¬
cunt. hoc uelut incognitũ profe.¬
rant. Unde fit. ut etiã doctiores
se docere audeant: quia uidelic&
scire se talia solos putant. Cum uͦ
ad aliqua consolationis uerba des-¬
cendunt. stat̃i uiluisse se estimañ:
& ꝑ increpationis tumidȩ asꝑita.¬
te. quasi qđclam sibi ingeniũ re.¬
formant: ut qui condescendisse
blandientes uisi sunt. exorta subi¬
to increpatione timeant᷑. Tnde
& mox heliu subdidit dics. Non

Expanded text:
in culmine judiciariae potestatis in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper crerent, et si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu subdidit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
Requies mensȩ. ẽ: refectio satie¬
tatis int̾nȩ. Quȩ pinguedine ple.¬
na dicit᷑: quia int̾nȩ uoluptatis
delectatione p̃parat᷑ Huiꝰ m̃sȩ
epulas esuriebat ꝓpħa: cũ dicer&
Satiabor dũ manifestabit᷑ gloria
tua. Iouiꝰ mensȩ pocula sitiebat
dicens. Si tiuit anima mea ad
deũ uiuũ. Quando ueniam &
apparebo ante faciem dei: Heliu
itaq in beato iob temporalia uer.¬
bera ȩt̃noꝵ uolens retributione
consolariꝰ: quod iure ei debebat᷑
ex meritis: ex sem& ipso quasi gͣ.¬
tuito ꝓmittit dicens. Requies
aut̾ẽ mensȩ tuȩ: erit plena pin-¬
quasi impii iudicata. ẽ: causam
iudiciũq recipies. Bonoꝵ causa¬
iusticia. ẽ. Quoꝵ causa quasi im̃.¬
piĩ iudicat᷑: quia eoꝵ hic iustica
pat̾no flagello fatigat᷑: ut ad am-¬
pliõrem uigilantiam non solum
p̃ceptione mandatoꝵ. sed etiam
uerberũ ꝑcussione doceant᷑. Sed
causam iudiciũq recipiunt: qͥa
ex ea iusticia qua mͦ uiuunt. tc

Expanded text:
Requies mensae est refectio satietatis internae; quae pinguedine plena dicitur, quia in aeternae voluptatis delectatione praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinquasi impii judicata est, causam judiciumqtristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fatigatur, ut ad ampliorem vigilantiam, non solum perceptione mandatorum, sed etiam verberum percussione doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
flagella timeamus. Aur̃ẽ itaq
tribulatio cordis aꝑit: quã sȩpe
huiꝰ mundi prosperitas claudit
ꝑ salomonẽ nanq dicit᷑. Auersio
paruuloꝵ interficiae eos: & ꝓs.¬
peritas stultoꝵ ꝑd& illos. Sequt̃

Expanded text:
flagella timeamus. Aurem itaque cordis flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribulatio aperit, quam saepe hujus mundi prosperitas claudit. Per Salomonem namque dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Se