comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re in dño. ẜ ne putares iã te habe
qd̃ ꝓmittit : subiecit statĩ.  dabit tͥ
petitiones cordis tui. Si gͦ ñdũ habes
petitiones cordis. unde delecꝰtaris ĩ dño:.
nͥ qr tenes certũ ꝓmissorẽ qui se efficit
ꝓmittendo debitorẽ huiꝰ gͥ dep̃catioĩs
ut ꝑmaneat nob̃cũ spes nr̃a. ⁊ introdu¬
camur in id qd̃ ꝓmisit ds̃: loquit᷑ titu¬
lus huiꝰ psalmi. in finẽ ne corrũpas.
Qͥd ẽ ne corruͣpas.Qd ꝓmisisti ex hibe.
S quando. In finẽ. Illuc gͦ m̃tis ocłs
dirigat᷑. in fine᷑. O mĩa quȩ in uia oc¬
currerint transeant᷑ : ut ꝑueniat᷑ in
finẽ. Exultent suꝑbi de p̃senti felicita¬
te: tumeant honorib. fulgeant au¬
ro. redundent familiis. obsequiis cli¬
entũ constipent᷑. Pret̾eunt ista: tran¬
seunt tãquã umbra. Cũ ille finis ue¬
nerit. uͥ om̃s qui in dño mͦ sperant
gaudebt̃ : tunc illis ueniet sine fine
tristitia. Qnͣ acceꝑint humiles qd̃ ir¬

Expanded text:
ne putares te jam habere quod promittit, subjecit statim, Et dabit tibi petitiones cordis tui . Si ergo nondum habes petitiones cordis tui, unde delectaris in Domino, nisi quia tenes certum promissorem, qui se effecit promittendo debitorem? Hujus igitur deprecationis ut permaneat nobiscum spes nostra, et introducamur in id quod promisit Deus, loquitur titulus hujus psalmi: In finem ne corrumpas. Quid est, ne corrumpas? Quod promisisti, exhibe. Sed quando? In finem. Illuc ergo mentis oculus dirigatur; in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille finis venerit, ubi omnes qui modo in Domino sperant gaudeant, tunc illis veniet sine fine tristitia. Quando acceperint humiles quod ir
Abbreviated transcription (Latin):
de maria. & passus ẽ. & sepultꝰ ẽ. ⁊ re¬
surrex̃. & ascend̾ in celũ. & mͦ ad dex¬
teram patͥs sedet. & int̾pellat ꝓ nob̃.
caput nr̃m ẽ. Si ille caput ẽ. noᷤ mẽ¬
bra sumꝰ. tota eccła eiꝰ que ubiq ẽ dif¬
fusa. corpꝰ ipsiꝰ est. cuuis est ipse ca¬
put. Non solũ autẽ fideles qͥ mͦ st̃. s ꝙ
qui fuert̃ ante nos. & qͥ pꝰ nos futuri
sunt usq in finẽ scłi. om̃s ad corpꝰ eꝰ ꝑ
tinent. cuiꝰ corporis ipse caput ẽ qui
ascendit in cęlum. Qͥ a gͦ iam nouimꝰ
caput & corpus. siqͥdem ille caput. noᷤ
corpus. qͣndo audimꝰ uoces ipsius. ⁊ ex¬
capite debemꝰ audire. ⁊ ex corpore: qr
qͥcquid passus ẽ. in illo & nos passi su¬
mꝰ : qr ⁊ nos qd̃ patim᷑. in nobis & ip¬
se patitur. Quomodo. si aliqͥd patiat᷑
caput: nũqͥd potest dicere manꝰ qr
non patit᷑ : aut s aliqͥd patit᷑ manꝰ:
numqͥd potest dicere caput qr ñ pa¬
titur quando aliqͥd patitur mẽbrũ

Expanded text:
resurrexit, et ascendit in coelum, et modo ad dexteram Patris sedet et interpellat pro nobis, caput nostrum est. Si ille caput est, nos membra sumus: tota Ecclesia ejus quae ubique diffusa est, corpus ipsius est, cujus est ipse caput. Non solum autem fideles qui modo sunt sed et qui fuerunt ante nos, et qui post nos futuri, sunt usque in finem saeculi, omnes ad corpus ejus pertinent; cujus corporis ipse caput est, qui ascendit in coelum . Quia ergo jam novimus caput et corpus, ille est caput, nos corpus. Q ex corpore; quia quidquid passus est, in illo et nos passi sumus; quia et nos quod patimur, in nobis et ipse patitur. Quomodo si aliquid patiatur caput, numquid potest dicere manus quia non patitur? aut si aliquid patitur manus, numquid potest caput dicere quia non patitur? aut si ali
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ipse apłs. Si aũ resur rexistis cũ
xp̃o. que sursum st̃ sapite. quȩ sur¬
sum sunt querite:. uͥ xp̃e est in
dextera dei sedens. Si gͦ in illo mor¬
tui sumꝰ. & in illo resurreximꝰ. & ip¬
se in nob̃ morit᷑. ꝙ in nob̃ resurgit:
ipse ẽ enĩ unitas capitiᷤ ⁊ corporis:
non imierito uox ipsiꝰ etiam nr̃a
est: & uox nr̃a etiam ipsiꝰ est. Audia¬
mꝰ gͦ psalmũ. & in eo xp̃m loquentẽ
Ipsi dauid. cũ esset in deserto idumee.
Idumea enĩ gens erat quedã erranti¬
um hominũ: ubi ydola colebant᷑. Ñ¬

Expanded text:
resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loquentem Ipsius David cum esset in deserto IdumaeaeIdumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
impletum. in spũ futurum uidebant:
& nos mͦ legimꝰ. & audimꝰ a lectorib. ⁊ diᷤᷤ¬
putamꝰ de illis: & qͦmͦ sunt in scͥpturis.
sic ea uidemꝰ impleri ꝑ totũ orbem t̾raꝵ.
Qͥs inde ñ gaudeat: quis ñ & ea quȩ ñ¬
dũ uenerunt uentura speret: ꝓpter il¬
la q̃ iam tanta impleta sunt:ᷤ modo eñt
om̃s gentes. om̃s regiones currunt ad
nomen xp̃i. & credunt in xp̃m. Certe
uidetis hoc. qͦmͦ ubiq euertant᷑ uani¬
tates paganoꝵ: uidetis hoc. manifestũ
ẽ uobis. N ũquid ⁊ hoc de libro uob̾ legi¬
mꝰ: ꝙ ñ ante ocłos urõs fit. Hoc gͦ totũ
qd̾ uidetis ante ocłos uros fieri. scriptũ
est ante imm̃sa uolumina annoꝵ. ꝑ is¬
tos psalmos qͦs mͦ legimꝰ. qͣndo iam ista
impleri uidemꝰ. S qm̃ scripta sunt alia
que ñdum uenerunt. id ẽ qr dñs nr̃¬

Expanded text:
futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in Scripturis, sic ea videmus impleri per totum orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, omnes gentes, omnes regiones currunt ad nomen Christi, et credunt in Christum. Certe videtis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et non ante oculos vestros fit? Hoc ergo totum quod videtis ante oculos vestros fieri, scriptum est ante immensa volumina annorum per istos quos modo legimus, quando jam ista impleri videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae nondum venerunt, id est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uenturꝰ ẽ ut ꝓ meritis iudicet om̃s. siue
bonos siue malos. qr gͦ nondũ uenit
hoc qd sꝑamꝰ. uenturum xp̃m iudicem
uiuoꝵ &̃ mortuoꝵ. debemus illud crede
Modicum qd̾ restat. uenturũ eẽ credamꝰ.
qͣndo iam uidemꝰ tanta que tẽ futura
erant mͦ impleri. Stultꝰ eñĩ ẽ qui non
uult credere pauca que restant: cum
uideat tam multa ẽẽ impleta. que tc̃¬

Expanded text:
sive bonos, sive malos: quia ergo nondum venit hoc quod speramus, venturum Christum judicem vivorum et mortuorum, debemus illud credere. Modicum quod restat venturum esse credamus, quando jam videmus tanta quae tunc futura erant, modo compleri. Stultus est enim qui non vult credere pauca quae restant, cum videat tam multa impleta e
Abbreviated transcription (Latin):
dit. dicendum ẽ pauciꝰ. qd̾
e illi libent̾ audiant. qͥ no¬
uert : ꝙ discant qͥ ñ nouerunt.
dictante. dicti. ꝯscripti sunt. Fuit enim
dauid rex. in iudeoꝵ gente. Que genꝰ una.
colebat unũ dm̃. qui fec̃ celum & terrã. ma¬
re. & omĩa que in ipsis sunt : siue que ui¬
dent᷑. siue quȩ non uident᷑. Cetere autem
gentes aut ydola colebant que manibus
suis fecert. aut creaturam dei. ñ ipsũ erea¬
torem: id ẽ. aut solem. aut lunã. aut stellas.
aut mare. aut montes. aut arbores. Hȩc enĩ
omĩa ds fec̃. & laudari se uult in illis: non
illa ꝓ se coli. Ergo in ipsa gente iudeoꝵ. dđ
cebat genus uirgo maria que peꝑit .x.
tur ab illis ꝓpħis qͥ fuerant anteꝗͣ dñs¬

Expanded text:
 dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut montes, aut arbores. Haec enim omnia Deus fecit; et laudari se vult in illis, non illa coli pro se. Ergo in ipsa gente Judaeorum David cebat genus virgo Maria quae peperit Ctur ab illis Prophetis, qui fuerunt ante
Abbreviated transcription (Latin):
si sumus: dicente apło. Si aũ mortui es¬
tis cũ xp̃o. qͥd adhuc uiuentes de ħ mun¬
do decernitis: Item dic̃. qr uetꝰ homo
nr̃ simul crucifixꝰ ẽ cũ illo. ut euacu¬
et᷑ corpꝰ peccati. Si gͦ in illo mortui

Expanded text:
si sumus, dicente Apostolo: Si autem mortui estis cum Christo; quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis . Item dicit: Quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Si ergo in illo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Quantus aceruus testimonii in martyri¬
b Meus ẽ galaat : meus ẽ aceruus test¬
monii: mei sunt martyres ueri. Morian¬
tur alii pro uetusta uanitate sine sale:
numquid ꝑtinent ad aceruum testimo¬
nii: qr etsi tradidero corpus meum ut
ardeam. caritatẽ autẽ ñ habeam: nichil

Expanded text:
Quantus acervus testimonii in martyriQuantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & sarcina mea leuis ẽ. alia sarcina pre
lia sarcina pondus habet: xp̃i sarcina pen¬
nas habet. Nam & aui si pennas detrahas.
quasi onꝰ tollis: & quo magis onus abstuliᷤᷤ¬
ti.eomagis in terra remanebit. Quã exo¬
nerare uoluisti. iacet non uolat: qr tulis¬
ti onus. Redeat onus: & uolat. Talis ẽ xp̃i
sarcina. Portent illam om̃s homines. non
sint pigri: non attendant᷑ ill qͥ eam fer¬
re nolunt. ferant illam qͥ uolunt: & in¬
uenient quã sit leuis. quam suauis quã
iocunda: ꝗͣ rapiens in celũ. & a t̾ra eripi¬
ens. Diuidam sicchimã: & conuallẽ tab̾¬
nacłoꝵ dimetiar. forte ꝓpt̃ oues iacob
conuallis tab̃nacłoꝵ intelligit᷑ gens uide¬
oꝵ. & ipsa diuiditur. Nam transieruis
inde qu credidunt.: foris reliqui reman
ista. lecta in litteris d̃ĩ. Galaat habet in¬
terp̃tationis sue uocem: & magni sacra¬
m̃ti. Interp̃tat᷑ enĩ acceruus testimonii.

Expanded text:
est, et sarcina mea levis est . Alia sarcina premest, et sarcina mea levis est . Alia sarcina premlia sarcina pondus habet; Christi sarcina pennas habet. Nam et avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt inde qui crediderunt; foris reliqui remansista lecta in Litteris Dei. Galaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii.
Abbreviated transcription (Latin):
modũ loquutꝰ est d̾s. Consequent᷑ ista con¬
q conuallem tab̃nacłors dimetiar. Sic¬
chima humeri interp̃tatur. Scdm hys¬
toriam uͦ iacob rediens a labanso¬
cero suo. cũ omĩb suis. abscondit
ydola sua in sicchima. que habebat¬
& afferebat de syria. ubi diu ꝑegͥnatus.
tandẽ aliqͣndo inde ueniebat. Tab̾nacła
autẽ fecit ibi. ꝓpt̾ oues suas & armentã.
& appellauit locũ illũ tab̾nacła. E hec
diuidam inqͥt eccła. Qͥd ẽ hoc. diuidã
sicchimã: Si ad hystoriã uͥ abscondita
sunt ydola referat᷑: gentes significat. Diui
timeant qͥ credunt. inter illos qͥ ñ credt̃.
Diuisi sunt enĩ. nc̃ fide: postea diuident᷑
in iudicio. oues ad dexterã. hech ad sinis¬
trã. Ecce inuenimꝰ quẽadmodũ eccła di¬
uidat sicchimã: quomͦ diuidit humero ᷤ:
Scd̾m nominis inter p̃tationẽ diuidunt᷑
humeri: ut alios gͣuent peccata sua. alii tol¬
lant sarcinã xp̃i. humeros enĩ pios que¬
rebat: cũ diceret. Iugum enĩ meum suaue

Expanded text:
ocutus est Deus, consequenter ista eet convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretantur. Secundum historiam vero, Jacob rediens a Laban socero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et armenta, et appellavit locum illum Tabernacula . Et haec dividSichimam? Si ad historiam ubi abscondita sunt idola referatur, Gentes significat. Dividtimeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. Humeros enim pios quaerebat, cum diceret: Jugum enim meum lene
Abbreviated transcription (Latin):
tas. refrigescet caritas multoꝵ: olla bulli¬
ente: caritas refrigescet. Quare ñ potiꝰ o ca¬
ritas. et tu ꝯtra ollam feruescis: An igno¬
ras tͥ ẽẽ dictum. cũ de illa abundantia scan¬
daloꝵ rex tuus loqueret᷑: qui ꝑseuerauerit
usq in finẽ. hic saluus erit: ꝑseuera gͦ us¬
q in finẽ : contra ollam scandaloꝵ. Ardet
olla iniqͥtatis: s maior flãma caritatis.
Noliuinci: ꝑseuera usq in finẽ. Qd times
moabitas: oꝑa mala eoꝵ qͥ lege male u¬
tunt᷑: quid enim iuda rex meus : qui p̃¬
cessit: nonne tales ꝑtulit: Nescis iudeos
male utendo lege. xp̃m occidisse: ergo
Iuda rex meus. & ex eo qr iuda rex meus.
moab inqͥt factus ẽ olla spei mee. ñ ꝯsũp
tionis mee. Side. in tribulationib ollam
spei. dudi apłm. S ꝙ gloriam̃ inquit in
tribulationib. Olla est iam. s uide istũ
si explicat ollam spei. Scientes qr tribula
entiam patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spẽ.

Expanded text:
itas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit. Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit? Persevera ergo usque in finem contra ollam scandalorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo Juda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid faonibus ollam spei; audi Apostolum: Sed et gloriamur, inquit, in tribulationibus. Olla est jam; sed vide istum, si explicat ollam spei. Scientes quia tribulentiam, patientia probationem, probatio spem,
Abbreviated transcription (Latin):
cribit ueritat loquutio. Lex enĩ ma¬
gis masculinã uim habet. qr regit: ñ
lexꝰ: si quis ea legitime utat᷑. Ille autem
filie loth: non legitime use sunt patre.
Quomodo autẽ nascunt᷑ oꝑa bona. cũ qͥs¬
q lege bene utitur. sic nascuntur oꝑa
mala. cũ qͥsq lege male utitur. Proin¬
de ille male utentes patre. hoc ẽ male
utentes lege. genuertint moabitas: per
quos significant᷑ oꝑa mala. Inde tribu¬
latio ȩccłȩ: inde olla ebulliens. De hae
olla quodã loco ꝓpħie dr̃. Olla succensa in
aqͥlone. Unde. nisi a partib diaboli. qui
dix̃. ponã sedem meã ad aqͥlonẽ. tribula¬
tiones gͦ maxime ñ oriuntur adu̾sus eccłam:
nͥ ab eis qui lege male utuntur. Qͥd gͦ: de¬
fectura est hinc eccła: & ꝓpt̾ ollam id ẽ abun¬
dantiam scandaloꝵ. non erit ꝑseueratura
usq in finẽ: nonne iuda ille rex illiꝰ p̃dix̃
hoc ei: nonne ait ill. qm̃ abundabit iniqͥ¬

Expanded text:
cribit veritati locutio. Lex enim macribit veritati locutio. Lex enim magis masculinam vim habet, quia regit, non lex , si quis ea legitime utatur. Illae autem filiae Loth non legitime usae sunt patre. Quomodo autem nascuntur opera bona, cum quisque bene lege utitur: sic nascuntur opera mala, cum quisque male lege utitur. Proinde illae male uteutentes lege, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde olla ebulliens. De hac olla quodam loco prophetiae dicitur: Olla succensa ab aquilone . Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis qui lege male utuntur. Quid ergo? Defectura est hinc Ecclesia, et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque in finem? Nonne Juda rex illius praedixit hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
mee. Quare olla: qr tribulatio. Qua¬
re spei mee: qr p̃cessit uida rex meus.
Qua enĩ prece̾sit: tu sequere. Qͥd times:
Qua p̃cessit: ꝑ tribulationes. ꝑ angusti¬
as. ꝑ obpbria. Septa erat uia. s anteꝗͣ.
transiret. posteaquã tͣnsiuit. sequere.
Iam patet ma: illius transitu. Singłariᷤᷤ
ego sum inquit: s quousq transeam.
Singłare ẽ granum: s quousq tͣnseat.
Cũ transierit: sequit᷑ fructificatio. Iuda
rex m̃s. Ergo qr iuda rex m̃s: moab ol¬
la spei mee. Moab intelligit᷑ in gentib
Nlata. est enim ista gens de peccato. nata
ẽ ista gens de filiab loth. quȩ cũ patre
mebriato concubuerunt: male uten¬
tes ꝓatre. Melius erat ut steriles rema¬
nerent: quã sic matres fierent. Erat aũ
illa figura quedam eor qͥ male utunt᷑
lege: Nolite gͦ attende qr lex in latina
lingua feminin generis est: in greca
masculm ẽ. S siue sit feminini generiᷤᷤ
in loquendo. siue masculim: non pres¬

Expanded text:
meae. Quare, olla? Quia tribulatio. Quare, spei meae? Quia praecessit Juda rex meus. Qua enim praecessit, tu sequi quid times? Qua praecessit? Per tribulationes, per angustias, per opprobria. Septa erat via, sed antequam transiret: posteaquam transiit, sequere; jam patet via illius transitu. Singularis ego sum, inquit, sed quousque transeam : singulare granum, sed quoadusque transeat; cum transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla spei meae. Moab intelligitur in Gentibus. Nata est enim ista gens de peccato, nata est ista gens de filiabus Lot quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graeca masculini est: sed sive sit feminini generis in loquendo, sive masculini, non praes
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Tui de deo ñ est quod timeas.
non potest: habet unde faciat. Qͥd gͦ ti¬
mes ne decipiaris: opus ẽ ut tute ne de¬
cipias. ꝙ ꝑseueres usq in finẽ: cũ daturꝰ
ẽ qd̾ ꝓmisit. Ns̃ loquutus ẽ in scõ suo. In
quo scõ suo: d̾s erat in xp̃o. mundũ re¬
concilians sib. In scõ illo de quo alibi au¬
cdistis. d̾s in sco uia tua. Deus loquu¬
tus ẽ in sc̃õ suo. letabor & partibor sychimã.

Expanded text:
non potest. De Denon potest. De Denon potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In sancto illo, de quo alibi audistis: Deus in sancto via tua . Deus locutus est in sancto suo. Laetabor, et dividam Sichimam.
Abbreviated transcription (Latin):
nã semꝑ exaudiri. Qͥs enĩ sanitatẽ ñ pe¬
tat: cum erogrotat: et tam̃ adhuc egro¬
tare. isl forte utile ẽ. Potest fieri. ut hinc
non exaudiaris. ñ tam̃ exaudiaris ad uo¬
luntatẽ. ut exaudiaris ad utilitatẽ. At uͦ
cũ illud petis ut det tͥ uitã et̃nã ds̃. it
det tͥ regnũ celoꝵ ds. ut det tͥ ad dext̾am
filii sui stare. cũ uenerit iudicare terram:
securus esto. accipies: & simͦ ñ accipis. Non
enĩ iam uenit tempꝰ ut accipias. Exaudiriᷤᷤ
& nescis. Qͦ d petis agit᷑: ꝙ si nescis in quo
agit᷑. In radice res est: nondũ in fructu.
Saluum me fac dextera tua. & ex audime.
Ds̃ loquutus ẽ in scõsuo. Qͥd times ne ñ fi¬
at ut ds locutus ẽ. Si haberes aliquẽ gra¬
uem amicũ & sapientẽ: qͦmͦ diceres: ille
Uir gͣuis ẽ. ñ leuitate utit᷑. ñ facile de senten¬
tia dimouet᷑. qđ ꝓmisit fixum ẽ. s tam̃ hõ
ẽ. qͥ aliquando qđ ꝓmisit facere uult. &

Expanded text:
nam semper exaudiri. Quis enim sanitatem non penam semper exaudiri. Quis enim sanitatem non petat, cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud petis, ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum in fructu. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me.s locutus est in sancto suo. Quid times ne non fiat quod Deus locutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod promisit facere vult, et
Abbreviated transcription (Latin):
aucd me. Dextera tua dñe saluũ me fac.
Ita saluum me fac: ut ad dexteram tuã¬
stem. Saluum me fac dextera tua. Non
salutẽ tẽporalem peto: de hac fiat uoltin¬
tas tua. ad tempus qͥd nob̃ ꝓsit penitus
ignoramꝰ. Qͥd enĩ oremus sicut oportet
nescimꝰ: s saluum me fac dextera tua: ut
etsi in tempore isto tribulationes aliqͣs
patior. transacta nocte tribulationum¬
omium. ad dexteram inueniar inter
oties: non ad sinistram inter hedos. Sal¬
uum me fac dextera tua & exaudi me:
qr iam illud peto qđ dare uis. Non uer¬
bis delictors meors clamo ꝑ diem. ⁊ noc¬
mͥ. s utiq ad comonitionẽ. addendo sa¬
porem de ualle sallinaꝵs: ut in tribula¬
tione nouerim qͥd petam. Peto autẽ ui¬
tam ȩt̃nã. Ergo exaudi me: qr dexterã
tuã peto. Intelligat gͦ caritas ur̃a. omẽm
fidelem habenten in corde uerbũ dei
cũ timore. & trementẽ iudicium futu¬
rum. uiuentem ꝓbabilit̃. ne de illo blas

Expanded text:
audi me. Dextera tua, Domine, salvum me fac: audi me. Dextera tua, Domine, salvum me fac: ita salvum me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non salutem temporalem peto; de hac fiat voluntas tua. Ad tempus quid nobis prosit, penitus ignoramus; quid enim oremus sicut oportet, nescimus : sed salvum me fac dextera tua, ut etsi in tempore isto tribulationes aliquas patiar, transacta nocte omnium tribulationum ad dexteram inveniar inter oves, non ad sinistram inter haedos. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Quia jam illud peto quod dare vis; non verbis delictorum meorum clamo per diem, u; sed utique ad commonitionem, addendo saporem de valle salinarum, ut in tribulatione noverim quid petam: peto autem vitam aeternam ergo exaudi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probabiliter, ne de illo blasp
Abbreviated transcription (Latin):
alloquit᷑ eos petrus. Tempus ẽ ut iudici¬
um incipiat a domo cħ. Et si inicium a
nob̾: qualis finis erit eis qui ñ credunt
ħ eugłio. Sets iustus uix saluus erit. pec¬
cator & impius uͥ parebunt: quid gͦ fu¬
turũ est in iudicio : arcus ẽ extentus.
Adhuc in cõminatione ẽ: nondũ in p̃sen¬
tatione. & uidete qͥd sit in arcu. Nonne
sagitta in pͥora mittenda est: neruus
tam̃ retro extendit᷑ in contrarium. qua
illa mittenda est. E& quanto plus ierit
eiꝰ extensio retrorsum: tanto maiore im¬
petu. illa currit in pͥora. Qͥd ẽ qd̾ dixi:
Quantomagis differtur iudicium: tan¬
to maiore impetu uenturũ est. Ergo et
de temporalib tribulationib grãs dño
agamꝰ. qi dedit plebi suȩ significationẽ
ut fugiant afaciant a facie arcus: ut
exercitati fideles eiꝰ in tribuilationib tẽ
nẽ: ut fugiant a facie arcus. Ut eruan¬
tur dilecti tuiꝰ. saluũ fac dextera tua ⁊ ex¬

Expanded text:
alloquitur Petrus: Tempus est ut judicialloquitur Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei; et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt Dei Evangelio? et si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ? Quid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus ierit ejus extensio retrorsum, tanto majore impetu illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto magis differtur judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo et de temporalibus tribulationibus gratias Deo agamus, quia dedit plebi suae significationem, ut fugiant a facie arcus: ut exercitati fideles ejus in tribulationibus temnem, ut fugiant a facie arcus. 7. vers. 7. Ut eruantur dilecti tui. Salvum me fac dextera tua, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes & temptationes scł huiꝰ: ⁊
inter illas ꝑseuerare usq in finẽ. De hiᷤᷤ
gͦ cũ loqueretur has significans: qͥd sub¬
iungit. s ostendist popło tuo dura. Iã
plebi tuȩ. iam facte tributarie. post uic¬
boriam dauid. Ostendisti plebi tue dura.
In quib: in tͥbulationib quas ꝑtulit
eccła xp̃i: quando tantus mr̃m sanguis
effusuis ẽ. Ostendisti popło tuo dura.
Potasti nos uino cõpunctionis. uł stimu
ptionis. Non enĩ erat ꝑemptio ꝑdens:
s medicina urens. Potast nos inosti
entib te significationẽ: ut frgiant a fa¬
cie areus. Per tribulationes inquit tẽ¬
porales: significasti tuis fugere ab ira
& exhortans martyres ad tolerantiam cũ
seuiret mundus: cũ strages a ꝑsequu¬
torib fierent. cũ longe lateq sanguis fi¬
delium funderet᷑. cum in cathenis. in
carcerib. in tormentis. multa dura xp̃i¬
ani paterent᷑: ne in his gͦ duris defic̾ent.

Expanded text:
bulationes et tentationes hujus saeculi, et bulationes et tentationes hujus saeculi, et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has significans, quid subjungit? Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae post victoriam David. Ostendisti plebi tuae dura. In quibus? In persecutionibus quas pertulit Ecclesia Christi, quando tantus martyrum sanguis effusus est. Ostendisti plebi tuae dura: potasti nos vino stimulationis. Quid ptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medicina urens. Potasti nos vino stentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmoiust terrã. & conturbast eam. Qo¬
mͦ conturbasta ẽ terra: conscientia pec¬
catoꝵ. Quo imus. quo fugimꝰ: quando il¬
le gladius uibratus ẽ  agite pe¬
nitentiam: apppinquabit eñi
regnũ cęloꝵ. Cõmouist t̾rã & conturbaᷤ¬
ti eam. sana contritiones eiꝰ. qr cõmota ẽ
Non digna ẽ sanari:si mota non ẽ. s loqͥ¬
ris. predicas. minaris de deo. uenturum
iudicium ñ taces. p̃ceptum dei mones. ab
his reb ñ quiescis. & qui audit. s ñ timi.
ñ mouetur: non ẽ dignus sauari: Audit
alius. mouetur. stimulat᷑. pectus tun¬
dit. lacͥmas fundit. Sana contͥtiones
censa uetustate. mutato homine. in me¬
lius. facta luce eis qui tenebre fuerunt:
sequitur qđ alibi scriptum ẽ. Fili accedeis
ad seruitutem dei. sta in iusticia & timo¬
re: & p̃para animã tuam ad temptati¬
onẽ. Prior labor. ut displiceas tͥ. ut pec¬
cata expugnes. ut muteris in melius:
scłs labor ꝓ eo qđ mutatus es. ferre tri¬

Expanded text:
Commovisti terram, et conturbasti eam. Quomodo conturbata est terra? Conscientia peccatorum. Quo imus? quo fugimus, quando ille gladius vibratus est: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sana contritionescensa vetustate, mutato homine in melius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre tri
Abbreviated transcription (Latin):
ibunt ciuitatem. Circumstantie enĩ ciuitaᷤ.
gentiũ circũfusio ẽ. Que circũ fusio gen¬
tium. in medio habebat unã gentẽ iude¬
oꝵ. colentẽ unũ dm̃. Cetera circũfusio gen
Qͥs deducet me in ciuitatem circũstantie:
Qͥs. nis d̾s: hoc uult dicere. Qnomodo de¬
ducet. ꝑ illas nubes. de quib dictum ẽ. uox
tonitrui tui in rota. Rota. ipsa ẽ ciuitas
circũstantie. que dicta est rota: id ẽ orbis
t̾rars. Qs deducet me in ciuitatem circũ¬
stantie: Qs deducet me usq in idumeã:
id ẽ ut regnẽ. etiam ui t̾renis: ut me ue¬

Expanded text:
mibunt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio GentQuis deducet me in civitatem circumstantiae? Quis, nisi Deus? Hoc vult dicere, quomodo deducet per illas nubes, de quibus dictum est: Vox tonitrui tui in rota . Rota ipsa est civitas circumstantiae, quae dicta est rota, id est orbis terrarum. Quis deducet me in civitatem circumstantiae? Quis deducet me usque in Idumaeam? id e
Abbreviated transcription (Latin):
pitis mei. Effrem fructificatio interp̃¬
tatur. Meã ẽ inqͥt fructificatio. & hȩc
fructificatio. fortitudo ẽ capitis mei. Ca¬
put enĩ meum. xp̃c ẽ. E unde fructifi¬
in t̾ram. ñ multiplicaretur: solum re¬
maneret. Cecidit gͦ in t̾ram. xp̃e in paᷤᷤ¬
sione: & sequuta ẽ fructificatio in resur¬
rectione. E effrem fortitudo capitis mei.
Pendebat & contempnebat᷑: granũ erat
intus. habebat uires post se trahend
cio qͥd apparet ocłis. s uis conuertens in
se materiam. & ꝓferens fructũ. abscond¬
ta ẽ: sic in xp̃i eruce abscondita erat d̃¬
uirtus: apparebat infirmitas. O magaũ gͣ¬
nũ. Certe infirmꝰ est pendens. certe an¬
te illũ caput plebs illa agitabat: certe
dyxer̃t̃. q filius dĩ est descendat nunc de
eruee. Audi fortitudinẽ eiꝰ. Qđ infir¬
mũ dei ẽ. fortiꝰ est hominib. Merito tan¬
ta fructificatio consequuta ẽ. Hȩc me¬

Expanded text:
em Fructificatio interprem Fructificatio interpretatur. Mea, inquit, fructificatio, et haec fructificatio fortitudo est capitis mei. Caput enim meum Christus est. Et unde fructifiin terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Cecidit ergo in terram Christus in passione, et secuta est fructificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi cio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta fructificatio consecuta est: haec me
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo m̃s ẽ galaat. S galaat. id ẽ acer¬
uus testimonii. in magna tribulatiõe eurdent᷑
factus ẽ. Tunc ignominiosa erat eccła
in hominib. tunc obpbrium illi uidu¬
e obiectabatur qr xp̃isti erat: qr signũ
erucis in fronte portabat. Nondũ erat
honor: crimen erat tunc. Quando
gͦ ñ honor s crimen erat: tunc factꝰ est
aceruus testimonii. E ꝑ aceruum testi¬
monii dilatata ẽ caritas xp̃i: & ꝑ dila¬
tationẽ caritatis xp̃i. occupate sunt gͣs.
litus. Huic erat dictum. Confusionẽ
in ꝑpetuum obliuisceris: ignominie
uiduitatis tue ñ eris menor. Erat gͦ
confusio eccłe aliquando: ꝗͣ. mͦ oblita ẽ.
Confusionis enim & ignominie uiduita¬
tis sue. iã ñ est memor. Quando enim
erat quedam confusio int̃ homines:
aceruus testimonii erat factus. Modo
iam nemo uel meminit ilhꝰ confusioniᷤ.
qͣndo ignominia erat ẽẽ. xp̃ianũ. Iam
nemo memunit. iam om̃s obliti sunt ::
iam m̃s̃ ẽ manasses: & effrem fortido ea

Expanded text:
. Ergo, Meus est Galaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus est acervus testimonii; et per acervum testimonii dilatata est charitas Christi; et per dilatationem charitatis Christi occupatae sunt gentes.  erat: Confusionem in perpetuum oblivisceris, et ignominiae viduitatis tuae non eris memor . Erat ergo confusio Ecclesiae aliquando, quam modo oblita est: confusionis enim et ignominiae viduitatis suae jam non est memor. Quando enim quaedam erat confusio inter homines, acervus testimonii factus erat. Modo jam nemo vel meminit illius confusionis, quando ignominia erat esse christianum; jam nemo meminit, jam omnes obliti sunt, jam meus est Manasses. Et Ephraem fortitudo ca
Abbreviated transcription (Latin):
dumeã extendam calciamentũ meũ.
Ecce eccła loquit᷑ ꝑueniam usq in idu¬
meam. Seuiant tribulationes. bulliat scan¬
dalis mundꝰ. extendã calciam̃tũ meũ usq
in idumeam. usq ad eos ipsos qͥ terrenã
uitam diligunt. qm̃ idumea interp̃tat᷑
terrena. usq ad ipsos. usq in idumeam
extendam calciam̃tum meum. Cuiꝰ rei
calciam̃tũ: nͥ eugłii : qiã specios pedeᷤᷤ
eoꝵx qͥ annunciant pacem: qui annun¬
ciant bona. E calciati pedes in p̃para¬
nunciare. Usq in idumeam extendã cal¬
ciam̃tũ meum. Nonne seruiunt ꝙ ipsi t̾re
sunt. Iam usq in idumeam extendit calci¬
am̃tũ suum. Michi allophili subiecti suͭ.
Allophili qui sunt. Alienigene ñ ꝑtinen¬
tes ad genꝰ meum. Subditi sunt. qr multi

Expanded text:
dumaeam extendam calceamentum meum. Ecclesia loquitur: Perveniam usque in Idumaeam. Saeviant tribulationes, bulliat scandalis mundus, extendam calceamentum meum usque in Idumaeam; usque ad eos ipsos qui terrenam vitam degunt quoniam Idumaea interpretatur Terrena; usque ad ipsos, usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Cujus rei calceamentum, nisi Evangelii? Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! et, Calceati pedes in praeparanuntiare. Usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Nonne serviunt et ipsi terrsunt; jam usque in Idumaeam extendit calceamentum suum. Mihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi
Abbreviated transcription (Latin):
catio in nouum hominẽ. edificatio man¬
sura in ęt̃num. Merito iratus es. & miser¬
tus es nr̃i. Non miserereris: nͥ irasce¬
reris. Destruxisti nos ira tua: s ira tua in
uetustatem nrãm fuit. ut destrueret᷑ uetus¬
eos qui iminutantur in tituli inscrip

Expanded text:
catio in novum hominem, aedificatio mancatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos in ira tua; sed ira tua in vetustatem nostram fuit, ut destrueretur vetuseos qui immutantur in tituli inscrip
Abbreviated transcription (Latin):
ille dauid loqͥtur qui ꝑ cussit. qͥ succendit.
qui debellauit.: & non illi qͥb hȩc fecit ut ꝑ¬
cuterent᷑ ⁊ repellerent᷑ qui mali erant: ꝙͣ
rursus uiuificarent᷑ & redirent ut bonies¬
sent: istam quidẽ st ragem fecit dauid ille
gerebat. Fecit ista. dedit hanc stragem gla¬
dio suo. & igne suo. Nam utrũq attulit in
hunc mundũ: & ignẽ ueni mittere in mun¬
dũ habes in eugłio. & gladium ueni mit¬
tere in mundum. habes in eugłio. Attulit
ignẽ unde succendetur mesopotania sỹria.
& syria sobal: attulit gladium. unde ꝑcu¬
teretur edom. Iam gͦ illa strages facta est. ꝓ
ter ꝑcussi sunt : erecti loquantur. Dicant gͦ
mutati in meliꝰ. mutati in titul inscriptio¬
nẽ. immutati in doctrinã ipsi dauid. dicant.
Deus repulisti nos ⁊ destruxisti nos. iratus
es & misertus es nobis. Destruxisti noᷤ. ut e¬
dyficares nos. destruxisti nos male edifica¬
tos. destruxisti uanã uetustatẽ. ut sit edifi¬

Expanded text:
i percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidem stragem fecit David ille bat ille homo; fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est prolubriter percussi sunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
data sunt. etiã ab hominib. contra qͦs
diuine regnant. que illos ante etiam
condemnauerant. Ecce humiliantur
ecce fugant᷑. ecce ꝑ sequutionẽ patiunt᷑.
s sine sapore. ꝓ fatuitate. ꝓ uanitate.
Iam enĩ sal infatuatũ ẽ. Ideo ꝓiectũ ẽ.¬

Expanded text:
datae sunt etiam ab hominibus, contra quos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum e
Abbreviated transcription (Latin):
memoratȩ. Quȩ etiã quatuor uenti dicte
sunt: oriens. occidens. aquilo & meridies.
Ad om̃s istaᷤ. ii. partes missũ est uerbũ: ut
in tͥnitate om̃s uocarent᷑. Quodenarium
numerũ. ter quat̾ni fecerunt. Merito gͦ
duodecim t̾rena milia ꝑcussa sunt: totus
mundus ꝑcussus ẽ. De toto enĩ mundo e¬
lecta ẽ eccła. mortificata t̾rena uita. Qua¬
re in ualle salinaꝵs: Uallis. humilitaᷤ est.
Saline. saporẽ significant. Multi enĩ hu¬
miliantur: s uane & fatue. in uana ue¬
tustate. humiliant᷑. Patitur qͥs tribula¬
tionẽ ꝓ pectinia. patitur tribulationẽ
ꝓ honore temporali. patitur tͥbulationem
ꝑ cõmodis huiꝰ uite. passurus ẽ tͥbulati¬
onẽ. & humiliandus. Quare ñ ꝓpt̾ dm̃:
& sal si infatuatũ fuerit. ad nichil ualebit
aliud. nͥ ut foras ꝓiciat᷑. Bonũ ẽ gͦ sapien¬
ter humiliari. Ecce nc̃. nonne humilian¬
tur heretic: nonne leges contra illos

Expanded text:
memoratae: quae etiam quatuor venti dictae memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; totus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus; passurus est tribulationem, et humiliandus: quare non propter Det, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ista illo igne. & conuertit ioab. Ioab
interp̃tatur inimicus. Conuersus ẽ ini¬
micus. Quod uis intellige. Si conuersus
re inimicus conuersus:qr fideł factꝰ¬
est. qͥ fuerat inimicus. ꝑcussit edom. E¬
dom interp̃tat᷑ terrenus. Debuit ꝑcu¬
ti t̾renꝰ iste. Utqͥd enĩ uiueret t̾renus:
qui cȩlestis debet uiuere: interfecta e
portauimꝰ imaginẽ terreni: portemꝰ ⁊ y
maginẽ eꝰ qui de cȩlo ẽ. Uide illũ int̾si¬
suꝑ t̾ram. Cũ autẽ ꝑcussisset edom. ꝑcussit
duodecim milia. in ualle salinaꝵ. Buode¬
cim milia ꝑfectus ẽ numerus. Cũ ꝑfecto
numero: etiam duodenar ius apłoꝵ nu¬
merus deputat᷑. Non eñĩ frustra. s qr per
totum mundũ mittendũ erat uerbum.
Uerbũ autẽ cdi qd est xp̃e. in nubib hoc ẽ
in p̃dicatorib ueritatis. Mundus autem
.iiͦii. partib constat. Quatuor eiꝰ partes no¬
tissime sunt om̃ib. & sepe in seripturis

Expanded text:
ergo ista illo igne. Et convertit Joab. Joab ergo ista illo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conversus est inimicus: quod vis intellige. Si conversus re inimicus conversus? Quia fidelis factus, qui fuerat inimicus. Percussit Edom. Interpretatur Edom Terrenus. Debuit percuti terrenus iste. Utquid enim viveret terrenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Vide illum interfiper terram . Cum autem percussisset Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duodecim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenarius Apostolorum numerus deputatur: non enim frustra, nisi quia per totum mundum mittendum erat verbum. Verbum autem Dei quod est Christus, in nubibus, hoc est in praedicatoribus veritatis. Mundus autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
q salubrit᷑ atq utilit᷑. non qͦmͦ missurꝰ
est mundũ in ignẽ. s qͦmͦ ignẽ in mun¬
dũ. Qm̃ gͦ uenit ignẽ mittere in mun¬
dũ. queramꝰ iam quid sit mesopotamia
quȩ succensa ẽ. qͥd syria sobal. Int̃pre¬
tationes gͦ nominum int̾rogemꝰ scdm
hebrȩors eloquium. quo pͥmum hȩc scͥp¬
tura hoquuta ẽ. Mesopotamiam dñt
int̾pretari. eleuatam uocationẽ. Iam
totus mundus uocatione eleuatꝰ ẽ. Syri¬
a int̃pretat᷑ sublimis. S illa que erat sub¬
limis. incensa ẽ & humiliata: ut quẽad¬
modũ humiliata ẽ que fuerat exaltata.
sic exaltetur quȩ facta ẽ humiliata. So¬
bal interpͣtatur uana uetustas. Grãs xͦ.
qui eam succendit. Quando uetera uir¬
gulta succendunt᷑. uirecta succedunt.
alacrius & uberius. & uiridius nouanaᷤᷤ¬
cunt᷑. cũ ea ignis in uetustoꝵ succensiõe
p̃cesserit. Non gͦ timeatur ignis xp̃i. fe¬
nũ consumit. Omĩs caro fenũ: ⁊ omnis
claritas hominis ut flos feni. Succendit

Expanded text:
surus est mundum in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succensione praecesserit. Non ergo timeatur ignis Christi; fenum, consumit. Omnis enim caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni . Succendit
Abbreviated transcription (Latin):
ab exp̃ssione rerum gestaꝵ. & aliqͥd dic̃e
qđ in hystoria ñ inueniat᷑. & hinc potiꝰ
ammonere. ñ ꝓpt̃ cognoscendaᷤᷤ res gestaᷤ.
ẽẽ huniusmodi titulos scriptoᷤᷤ.s ꝓpt̃ fu¬
tura p̃figuranda. sicut dictum est qđ
coram abimelec mutauit uultũ suum.
& dimisit eum & abiit: cũ indicet sertp¬
tura regnoꝵ hoc ñ fecisse coram abime¬
lech. s coram achis rege: ita & in hocti¬
tulo inuenimꝰ aliqͥd. quo cõmoneamur
ad aliqͥd. Namq in illa narratione bel¬
loꝵ. fortioꝵq factoꝵ regis clauid. ub
hii homines quos cõmemorauimꝰ debel¬
lati sunt. eum aliqͥd succendisse ñ legi¬
mꝰ. Hic autẽ hoc maxime positum est.
qđ ibi ñ sertptũ est. qr succendit meso¬
potamiam syriam. & syriam sobal. Iam

Expanded text:
ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum fortiumque factorum regis David, ubi hi omnes quos commemoravimus, debellati sunt, eum aliquid succendisse non legimus. Hic autem maxime hoc positum est, quod ibi non est scriptum, quia succendit Mesopotamiam Syr
Abbreviated transcription (Latin):
lo. dicunt᷑ quedã uictoriosa daurid. qd̾ for¬
tit̾ fecerit debellando quosdam inimicos.
⁊ eos tributarios faciendo. qͣndo post mor¬
pit manifestum in isrł. Nam &e antequã
ꝑsequutionẽ pateret᷑ rex erat: s dõ tantũ
notus erat. Postea gͦ iam manifestato reg¬
no. & euident̃ atq eminent̾ accepto. debel¬
lauit eos qͥ in hoc titulo cõmemorant᷑: et
natus ẽ psalmi titulus ita. In finẽ ꝓ his
qͥ immutabunt᷑ in titul inseriptionẽ
ipsi dauid. in doctrinã. cũ succendit me¬
sopotainiam. syriam. ⁊ sẏriam sobał: &
ꝯuertit ioab. & ꝑcussit edom in ualle sa¬
linaꝵ. duodecim milia. Legimꝰ hec in
libris regnoꝵ. istos om̃s quos nominauit
debellatos esse a dauid. id ẽ mesopotami¬
am syriam. & sẏriam sobal. & ioab edom.
Facta sunt ista: & quẽ admodũ facta sunt
ibi ꝯscripta sunt. ita legunt᷑: legat qui
uult. Heruntam̃ sicut᷑ solet ꝓpheticꝰ sp̃e
in psalmoꝵ titulis recedere aliq̃ntum

Expanded text:
lo, dicuntur quaedam victoriosa David, quod fortiter fecerit debellando quosdam inimicos, et eos tributarios faciendo; quando post morpit manifestum in Israel. Nam et antequam persecutionem pateretur, rex erat, sed Deo tantum notus erat. Postea ergo jam manifesto regno, et evidenter atque eminenter accepto debellavit eos qui in hoc titulo commemorantur; et notatus est Psalmi titulus ita: In finem, pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem ipsi David in doctrinam, cum succendit Mesopotaconvertit Joab, et percussit Edom, in valle Salinarum duodecim millia. Legimus haec in libris Regnorum, istos omnes quos nominavit, debellatos esse a David, id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, ita leguntur: legat qui vult. Verumtamen sicut solet propheticus spiritus in Psalmorum titulis recedere aliquantulum
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur: non quomodo immutatꝰ est
adam a iusticia ad iniqͥtatẽ. ã deliciis
b inscriptionẽ. Hostis titul inscripti¬
onẽ. Titulus infixus ẽ suꝑ eruc̃e dnĩ
scriptus: hic ẽ rex iudeoꝵs. Mutant᷑
in huiꝰ titul inscriptionẽ: qui in reg¬
nũ xp̃i transeunt. ã regno diaboli. Be¬
ne mutant᷑ in huiꝰ tituli inscriptionẽ.
Mutant᷑ autẽ sicut seqͥtur in doctrinã.
Cum enĩ dixisset ꝓ his qui immutabunt᷑

Expanded text:
telligatur. Non quomodo immutatus est Adam a justitia ad iniquitatem, et a deliciis li inscriptionem. Nostis tituli inscriptionem. Titulus infixus est super crucem Domini scriptus, Hic est rex Judaeorum : mutantur in hujus tituli inscriptionem qui in regnum Christi transeunt a regno diaboli. Bene mutantur in hujus tituli inscriptionem. Mutantur autem, sicut sequitur, in doctrinam. Cum enim dixisset, Pro his