comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut pascentẽ oues. cui regres¬
so de agro dicit statĩ transi.
recumberȩ: et non dicit ei tran¬
si et p̃cinge te. et ministra mͥ
donec manducem & bibam. &
post hec tu manducabis et bi¬
bes: Nũquid gr̃am ħt seruo
illi. qr fecit que sibi imperauit:
Non puto. Sic et uos inquit cũ
Quid simile: Immo longe dissimi¬
le. Tantũ debet homo deo: qͣn¬
tũ debet homini honio: Absit.
Satis ẽ alt̾ ordo: diuersa causa:
dissimił fides. Ds̃ hominẽ fecit
ẽẽ: nasci ussit: dedit uiuere:
concessit saꝑe: donauit ei tem¬
pora: distribuit ȩtates conces¬
sit ad głam: aꝑuit ad honorẽ.
p̃fecit animantib: & totȩ t̾re
dũm definita lege & etate p̃scͥp¬
sit. Et cum talia tantaq ho¬
mini dei benefitia pͥma depe¬
issent: soda reparauit maiora
tantũ quantũ diuina: p̃stan¬
tiora tantũ. quantũ celestia.
Nan celi post habitatorẽ dedit.
quẽ dederat ante incolam t̾re¬
noꝵ: ut aduersũ illũ lis nul¬
plius in homine ñ ualerent.

Expanded text:
aut pascentem, qui regresso de agro dicit illi statim, Transi et recumbe, et non dicit ei, Pa et praecingere, et ministra mihi donec manducem et bibam, et post haec tu manducabis et bibes? Numquid gratiam habet servo illi, quia fecit quae sibi imperavit? Non puto. Sic et vos, cum feceriic et vos. Quid simile? Immo longe dissimile. Tantum debet homo Deo, quantum debet homini homo? Absit. Nam est alter ordo, diversa causa, dissimilis fides. Deus hominem fecit esse, nasci jussit, dedit vivere, concessit sapere, donavit et tempora, distribuit aetates, concessit ad gloriam, aperuit ad honorem, praefecit animantibus, et toti terrae dominum definita lege et aetate praescripsit: et cum talia, tantaque prima homini Dei beneficia deperiissent, secunda reparavit tanto majora, quanto divina; praestantiora tanto, quanto coelestia. Nam coeli post habitatorem dedit, quem dederat ante incolam terrenorum, ut adversum nullum illi, nulplius in hominem non valeret;
Abbreviated transcription (Latin):
in filiam: filia in matrẽ: So¬
crus in nurũ suã nurus in
socrũ suã. Dum qͥnq dixerit
ex hoc in una domo duiden¬
dos: numero nomina sex ui¬
dentur. Patrem. filiũ. matrẽ.
filiam socrũ. nurũ. S quia
ẽ ipsa socrus que mater est:
certũ est. qͥnq tantũ ꝑsonas
in his nominib uuenirybi¬
uidunt᷑ autẽ tres in duo: dũ
sponso et sponsa coniuuctis¬
socrus quȩ t̃cia ẽ. dunsa rema¬
nebit indomo. Ergo ista inqͣm
tres ita diuidunt᷑. dum de isto
xp̃i & eccłiȩ consortio alt̾a he¬
reseos scinditur & duuidit᷑ sy¬

Expanded text:
in filium, et filius in patrem; in filium, et filius in patrem; crus in nurum suam, et nurus in socrum suam. Cum quinque dixerit ex una domo dividendos numero, nomina sex dividentur, pater, filius, mater, filia, socrus, nurus: sed quia est ipsa socrus quae mater est, certum est quinque tantum personas in his nominibus inveniri. Dividuntur autem tres in duo, dum in sponso sponsa conjunctsocrus quae tertia est, divisa remanebit in domo. Ergo ista in qua tres ita dividuntur, dum de isto Christi et Ecclesiae consortio altera haeres scinditur et dividitur Sy
Abbreviated transcription (Latin):
sa comunctio. Urget undaflã¬
mã: flãma multiplicat undã.
Que ẽ talis tam concors istadis¬
cordia : Geritur hic sicut dixi¬
mus: agricole diuimi species
plena. Namq omĩa calore ger¬
minant: humore nutriunt᷑.
Unde rerũ parens d̾s ignis & a¬
nat. nos enutrit: quoꝵ tanto
ardet. calet. exestuat. anhelat
affectu. ẜaptisma habeo bapti¬
zari. xp̃c suo baptiratur in sã¬
guine: ut qͥcquid ex nr̃a carne
suscepit. diluat. renouet: & to¬
tam suȩ diuinȩ maiestatis red¬
datur in formã. baptirat᷑ xp̃c
suȩ baptismate passiouis: quia
ab eo qui mundũ fecerat pote¬
rat aboleri. Putatis ait quia
Non. s separationẽ. Quare: Ca
coniinctio celestis ẽ. in ista se¬
paratione t̾rena. Nlemo pot̃
connecti terre: et uingi celo.
Grata gͦ et cara sit ista t̾rena
separatio: quȩ nos sic a t̾re¬
nis separat: ut inserat nos di¬
uinis. Erunt inquit ex hoc
qͥnq in domo una diuisi. treᷤᷤ
in duo et duo in tres. Pater¬

Expanded text:
sa conjunctio. Urget unda flammam, multiplicat flamma undam. Quae est talis, tam concors ista discordia? Geritur hic, sicut diximus, agricolae divini species: plena namque omnia calore germinant, humore nutriuntur. Unde rerum parens Deus ignis et anat, nos enutrit, quorum tanto ardet, calet, exaestuat, anhelat affectu. Baptismo habeo baptizari. Christus suo baptizatur in sanguine, ut quidquid ex nostra carne suscepit, diluatur, renovetur, et totam suae divinae majestatis redigatur in formam. Baptizatur Christus suae baptismate Passionis, qui tuod non nisi ab eo qui mundum fecerat, poterat aboleri. Putatis, ait, quia  sed separationem. Quare? Quia conjunctio coelestis est in ista separatione terrena. Nemo potest connecti terrae, et jungi coelo. Grata ergo et chara sit ista terrena separatio, quae nos sic a terrenis separat, ut inserat nos divinis. Erunt, inquit, ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duo, et duo in tres
Abbreviated transcription (Latin):
paratur. Pat̾ liuidus in odiũ
uertit affectũ: cui filii gła iu
gis ẽ pena: ẽ continiuis crucia¬
tus. dicente apło. Uñ patres. &¬
ex quib xp̃c scđm carnẽ: qui
ẽ bñdictus in scła. Diuiditur &
mater in filiam. ẽ nãq sẏnago¬
ga mat̾. ex qua ꝑ petrũ & cete¬
diuini xp̃i meruit habere con¬
sortiũ. matrẽ. et emulã ꝑtulit
et nouercam. Et quȩ filiȩ mat̾
tał. qualis nurui socrus: Hec
nãq sẏnagoga mat̃. uͥ eccłiam
nurũ uidit ex gentib aduenis¬
se: occidit scelesta filiũ. nurꝰ con¬
sortiũ ne uideret. Occidit xp̃m:
si uł sic amorẽ nurus furibun¬
da ualeret extinguere: sed ex
morte totũ resurrexit ieccłiȩ
cere. Argint aut̃ eos dñs qui
faciem celi. ortus nubiũ. stella¬
rum cursus. plagas orbis. stu¬
dent uana curiositate ꝑqui¬
rere : et tempꝰ salutis suȩ nul¬
lis studiis. nullis indiciis nitũ¬
tur agnoscere. Y pocrite ait
tinetur. Ne gͦ studeas uidere
Ne longinqua ambias intueri:

Expanded text:
paratur, pater lividus in odium vertit affectum, cui filii gloria jugis est poena, est continuus cruciatus, dicente Apostolo: Quorum patres, ex quibus est Chrparatur, pater lividus in odium vertit affectum, cui filii gloria jugis est poena, est continuus cruciatus, dicente Apostolo: Quorum patres, isti meruit habere consortium, matrem et aemulam pertulit et novercam. Et quae filiae mater talis, qualis nurui socrus? Haec namque Synagoga mater, ubi Ecclesiam nurum vidit ex gentibus advenisse, occidit scelesta filium, nurus consortium ne videret: occidit Christum, si vel sic amorem nurus furibunda valeret exstinguere. Sed ex morte totum resurrexit in Ecclescere. Arguit eos autem Dominus qui faciem coeli, ortus nubium, stellarum cursus, plagas orbis student nimia curiositate perquirere, et tempus salutis suae nullis studiis, nullis indiciis nituntur agnoscere. Hypocritae, ait,tinetur. Ne ergo studeas videre c longinqua ambias conspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
Non legem spargere. grãm sere
turus legem ignẽ p̃misit iuru¬
bo: s diuinũ rub portauit ñ
concepit incendiũ. iã t̃e accolã
malitiȩ plenũ. et ingratũ cul¬
turȩ legis ppłm p̃figurans.: & nẽ
ad arua gentiũ cũ destinaret
apłos sic eos igneo ymbre ꝑfu¬
dit suꝑ eos. ut possent humec¬
ta siccare. sicca infundere. deco¬
quere cruda. frigida caleface¬
re. accend̾e extincta. cõburere
noxia: et in oꝑe diuerso uno
atq eodem igne ad celestem
copiam tota percolere deser¬
ta tͣrarũ. dicente ꝓpħa. In om¬
nẽ terrã exiuit somis eoꝵ: et
in fines orbis terre uerba eoꝵ.
S ad illud iam qd̃ sequit᷑: tran

Expanded text:
nam legem pangere, gratiam sererit. Daturus legem ignem praemisit in rubo; sed divinum rubus portavit, non concepit incendium , jam tunc aculeis malitiae plenum et ingratum culturae legis populum praefigurans. Et nunc in arva gentium cum destinaret apostolos, sic eos igneo imbre perfudit super eos, ut possent humecta siccare, sicca infundere, decoquere cruda, frigida calefacere, accendere exstincta, comburere noxia, et in opere diverso uno atque eodem igne ad coelestem copiam tota percolere deserta terrarum, dicente propheta: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
rit: et sic̃ xp̃c milites suos. ita ille
suos alloquitur et armat minis¬
tros. Dicit gͦ diabolꝰ. Tempus noᷤ
mͦ grauit̃ ieiumi obseruatione de¬
bellat: ꝑ gulam. ꝑ crapulã. ꝑ ebri¬
etatẽ. ꝑ luxuriam. homines tẽpta¬
re ñ possumꝰ: armate lites: semina¬
te discordias: excitate odia. concita¬
te iras: inspirate mendacia. extor¬
quete ꝑuria: suggerite blasphe¬
mias. Uaniloquia effundite: in¬
fundite dolos: conflate auariciã:
luera turpia ꝓuidete: ut qd̃ uent̃
mͦad lururiã ñ dependit. uł sac¬
culus claudat & reponat ad penã.
Cauete ante omia. ne miscdia. ne
elemosina. ne humanitas pret̾itos
labores nr̃os deleat: presentes aufe¬
diabolꝰ suis mandau̾it audientes:
ieuinia nr̃a sine lite. sine clamore.
sine ira. sine dolo. sine simulatiõe
rũ cruentis uictumis. sp̃s contriti

Expanded text:
rit; et sicut Christus milites suos, ita ille rit; et sicut Christus milites suos, ita ille suos alloquitur, et armat ministros. Dicit ergo diabolus: Tempus nos modo graviter jejunii observatione debellat: per gulam, per crapulam, per ebrietates, per luxuriam, homines attentare non possumus; armate lites, seminate discordias, excitate odia, concitate iras, inspirate mendacia, extorquete perjuria, suggerite blasphemias, vaniloquia diffundite, infundite dolos, conflate avaritiam, lucra turpia providete, ut quod venter modo ad luxuriam non dependit, vel sacculus claudat, et reponat ad poenam. Cavete ante omnia ne misericordia, ne eleemosyna, ne humanitas praeteritos labores nostros deleat, praesentes aufediabolus suis mandaverit audientes, jejunia nostra sine lite, sine clamore, sine ira, sine dolo, sine simulatione, rum cruentis victimis, spiritus contriti
Abbreviated transcription (Latin):
Posuit eũ suꝑ montẽ excelsũ: &
ostendit ei omĩa regna mundi
et głam eoꝵ et ait illi. Hec om̃ia
tibi dabo: si ꝓcidens ad oraueris
me. Hoc dicit: non qui possit da¬
re s fallere: nec ꝓmissa conferre.
s ipsa auferre ꝓmissionib quȩ
labentur. Hec om̃ia tͥ dabo. Offert
que di sunt. deo: auctori que auẽ¬
toris st̃ reꝑmittit. Suadet ut ado¬
ret ab om̃ib adorandus: et cecatꝰ
ausib suis ante uidicium uidicis
quẽadinodũ simplices deciꝑet. ꝯ¬
fitetur. Cui dñs ñ tam destimoni¬
o legis. quã diuinitatis sue respos¬
dit imꝑans: dñm dm̃ tuum ado¬
illum cui genu flectunt om̃ia:. ñ
solum celestiũ & t̾restrium. s etiã
infernoꝵ. Adorabis gͦ tu in infer¬
no stridens et eiulans: eũ quem
ad te adorandũ mͦ temerariꝰ deser¬
tor inuitas. Itaq diabolus totiens
et tali terrore ꝑcussus a dño: circa
nos seruos eiꝰ mͦ toto furore discur¬

Expanded text:
Posuit eum super montem excelsum et Posuit eum super montem excelsum et ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam eorum, et ait illi, Haec omnia tibi dabo si procidens adoraveris me. Haec dicit, non qui possit dare, sed fallere; nec promissa conferre, sed ipsa auferre promissionibus, quae habentur. Haec omnia tibi dabo. Offert quae Dei sunt Deo, auctori quae auctoris sunt repromittit: suadet ut adoret ab omnibus adorandus, et, caecatus ausibus suis, ante judicium judici quemadmodum simplices deciperet confitetur. Cui Dominus non tam testimonio legis, quam divinitatis suae respondet imperio: Dominum Deum tuum adoillum, cui genu flectunt omnia non solum coelestia et terrestria, sed etiam inferna . Adorabis ergo tu in inferno stridens et ejulans eum quem ad te adorandum modo temerarius desertor invitas. Itaque diabolus toties, et taliter repercussus a Domino, circa nos servos ejus modo toto furore discur
Abbreviated transcription (Latin):
tius dixisset. si filius dĩ es ascende
ad celum: cũ sit hominis utiq ad
una cadere: di sit ad suꝑna conscẽ¬
dere. Si filius dĩ es: mitte te deor¬
sum. Sic suis suadet. sic suis ꝓuid&
sc̃ꝑ: sic suos eleuat. ut de alto pre¬
cipitet ualidius in ruinam. Si fi¬
lius di es: mitte te deorsum. Consi¬
lus suis se diabolus prodit. Mute
te deorsum. Lapsus querit: preci¬
pitia imꝑat: et tali consilio ꝑ af¬
tem: ñ de humili tollat et eleuet
ad coronã. Et sic̃ se diabolus con¬
silus suis ꝓdit: ita responsione
sua dñs se reuelat cũ dicit. Non
tẽptabis dñm dm̃ tuũ. Sic utiq
dñm. sic utiq dm̃ se indelligi uo¬
luit hec dicendo. qui de pia tẽ¬
pli tantũ se ñ dedit ad terrã: s
e celis ad inferos usq iactauit:
ut non cadentium forma. s eẽt
resurrectio mortuoꝵ. Aduercite
fis̃. si possit seuus inunicꝰ quam¬
uis sepe uictus homini cedere.
qui audit et sentit dũm dm: &
tam̃ adhuc tẽptare ñ desuit.

Expanded text:
t, Si Filius Dei es, ascende ad coelum, cum sit hominis utique ad ima cadere, Dei sit ad superna conscendere. Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Sic suis suadet, sic suis providet semper; sic suos elevat, ut de alto praecipitet validius in ruinam. Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Consis suis se diabolus prodit. Mitte te deorsum. Lapsus quaerit, praecipitia imtem, non de humili tollat, et elevet ad coronam. Et sicut se diabolus consiliis suis prodit, ita responsione sua Dominus se revelat, dum ait: Non tentabis Dominum Deum tuum . Se utique Dominum, se utique Deum intelligi voluit, haec dicendo, qui non de pinna templi tantum se dedit ad terram, sed e coelis se ad inferos usque jactavit, ut non cadentium forma, sed esset resurrectio mortuorum. Advertite, fratres, si possit saevius inimicus, quamvis saepe victus, homini cedere, qui audit et sentit Dominum Deum, et tamen adhuc tentare non desinit.
Abbreviated transcription (Latin):
tra dĩm astutiȩ suȩ nequitias &
argumenta iaculat᷑. Si filius dĩ
es: dic ut lapides isti panes fiant.
quirit: et quẽ di filium continy¬
a ieiuinii significõne ꝑsentit. ẽẽ
dĩ filiumn de ꝓmissione pauis. de
cura uentͥs desiderat approbare:
Si filiꝰ dĩ es: dic ut lapides isti pa¬
nes fiaut. Quare ñ dixit si filius
di es. dic ut hoĩes. aut angłi aut a¬
luid quid fiant: s dic ut lapides
tit: ut icuinium tremendũ sͥ refu¬
giat signum. Panẽ malus ingerit
consolator: ut uirtutẽ mutet. ut
ꝓpositum uiolet iciunantis. Sed
uideamꝰ quid respondit de pane:
panis qui de celo descendit. Non
in solo pane uiuit ħo: s in omni
uerbo quod ꝓcedit de ore dĩ. Quã
uere uiuit in uerbo di. di uerbum
quã uere panis ñ indiget pane.
Quã diuine lapides conũtit in ho¬
mines: qui de lapidib filios abra¬
he ad indicium sue maiestatis ex¬
suscitat. E quia impudens inimi¬
cus uescit semel aduinci: ad mul¬

Expanded text:
tra Dominum astutiae suae nequitias et tra Dominum astutiae suae nequitias et argumenta jaculatur. Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. erquirit? Et quem Dei Filium continua jejunii significatione praesentit, esse ei Filium de provisione panis, de cura ventris desiderat approbare? Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Quare non dixit: Si Filius Dei es, dic ut homines, aut angeli, aut aliquid aliud fiant, sed dic ut lapides tit, ut jejunii tremendum sibi refugiat signum. Panem malus ingerit consultor, ut virtutem mutet, ut propositum violet jejunantis. Sed videamus quid responderit de pane Panis qui de coelo descendit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Quam vere vivit in verbo Dei, Dei Verbum. Quam vere panis non indiget pane. Quam divine lapides convertit in homines, qui de lapidibus Abrahae filios ad indicium suae majestatis exsuscitat. Et quia impudens inimicus nescit semel vinci, ad mul
Abbreviated transcription (Latin):
minicũ ieiuniũ subsecunt᷑ temp¬
tationib approbate. Ubi enĩ dñs
quadragesimȩ ieiuniũ indefesso
illo uirtutis sue aggressus est do¬
eum̃to: mox diabolus occurrit
pugnaturꝰ dolis: quia ieiunanti
uirib obsistere ñ ualebat. Quan¬
tum enĩ crapulationi deditis do¬
minatur & ebriis: orantes timet
tantũ et refugit ille ieiunos. di
diabol tẽptare ausus sit: audia¬
mus. Si filius di es: dic ut lapidẽ
isti panes fiant. Audistis quid de
ieiuniis ipse sentiat et uidicet
inimicus. Si filiꝰ di es. Uidetis qi
quos liberos a uent̾s conspexerit
seruitute. Sensit diabolus ieuini¬
um cunctis uirtutib anteferri.
Iohem uiderat urbium delicias
squalentis heremi habitatione
mutasse: mollitiẽ carnis. uestis as¬
ꝑitate calcasse: agresti cibo. mundi
totã frenasse luxuriã. et qđ solũ
pecc̃a:. ettam̃ non ei dixit. si filius
di es. Atubi dñm uidet iugiter¬
liuis di es. Errat diabolꝰ: qui con¬

Expanded text:
minicum jejunium subsequuntur tenminicum jejunium subsequuntur tentationibus approbate. Ubi enim Dominus Quadragesimae jejunium indefesso illo virtutis suae aggressus est documento, mox diabolus occurrit pugnaturus dolis, quia jejunanti viribus obsistere non valebat. Quantum enim crapulationi deditis dominatur et ebriis, orantes timet tantum, tantum refugit ille jejunos, dicdiabolus tentare ausus sit, audiamus: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Audistis quid de jejuniis ipse sentiat, et judicet inimicus. Si Filius Dei es. Videtis quia quem liberum a ventris conspexerat servitute. Sensit, sensit diabolus jejunium cunctis virtutibus anteferri. Joannem viderat urbium delicias, squalentis eremi habitatione mutasse, mollitiem carnis vestis asperitate calcasse, agresti cibo mundi totam frenasse luxuriam, et, quod solpeccata. Et tamen non ei dixit: Si Filius Dei es. At ubi Dominum vidit jugiterlius Dei es . Errat diabolus, qui con
Abbreviated transcription (Latin):
głam: certaininis palmã. iusticiȩ
coronam. & desertoris etiam cͥmine
glico allocutus ẽ tͥbunali:. indixit
hostib bella: ꝓmisit p̃mia pugna¬
turis: retulit belloꝵ causas: inimi¬
coꝵ dolos ꝑdidit et conatus: ubi
et quando & quomͦ confligendũ
sit nob̾. trũiphali constitutione
signauit. Et quãus solus possit
obtinere uictortam: ꝑꝑ nos tamen
et nram formidinẽ. adẽẽ tota us¬
sit p̃sidia de suꝑnis. Q gͦ ista no¬
luit audire. qui statuta regis nr̃i
talia et tanta scire contempsit.
iudicate. si ñ ipse se exuit nr̃e mi¬
litiȩ sacram̃tis: & celesti contub̃mo
reddidet fecit extorrẽ. At uos fr̃s.
qui sequi uultis in hoc quadrage¬
sime ieiunio diũci ieiunii formam:.
pugnaturos uos sic̃ p̃diximus ꝯtra
uitioꝵ turmas. cont᷑ acies cͥminum
contra informes concupiscentiarũ
formas. contͣ demonũ totas aerpas.
totas diffusas & innumeras legionẽ:
tͥumphaturos uos. ex ipsis quȩ do¬

Expanded text:
gloriam, certaminis palmam, justitiae gloriam, certaminis palmam, justitiae coronam, desertoris etiam criminegelico allocutus est tribunali, indixit hostibus bella, promisit praemia pugnaturis, retulit bellorum causas, inimicorum dolos prodidit et conatus; ubi, et quando, et quomodo confligendum sit nobis triumphali constitutione signavit. Et quamvis solus possit obtinere victoriam, propter nos tamen, et nostram formidinem, adesse tota jussit praesidia de supernis. Qui ergo ista noluit audire, qui statuta regis nostri talia, et tanta, scire contempsit, judicate si non ipse se exuit nostrae militiae sacramentis, et coelesti contubernio reddidit, et fecit extorrem. At vos, fratres, qui sequi vultis in hoc Quadragesimae jejunio jejunii Dominici formam, pugnaturos vos, sicut praediximus, contra vitiorum turmas, contra acies criminum, contra informes concupiscentiarum formas, contra daemonum totas aerias, totas diffusas, et innumeras legiones, triumphaturos vos ex ipsis quae Do
Abbreviated transcription (Latin):
E
tempus quo miles ꝓce¬
dit ad campum: recurrit
ad di ieuinia xp̃ianus. E cce tẽpꝰ
quo carnis ocia. quo mentis igna¬
uia. qͦ uentͥs cura. et tota est fami¬
liaris obsequii deponenda torpe¬
do. Ecce tempꝰ quo in armoꝵ ce¬
lestium meditatione: anine et
corporis exercende st̃ uires. Ecce
tẽpus: quo residente. xp̃o. astanti¬
b anglis. nr̃i luctaminis exercen¬
da est fortitudo. Nunc ẽ tempus
quo gula cum ieiunio. abstinen¬
tra cum crapula. cum luxuria caᷤᷤ¬
titas. cũ ꝑfidia fides. pietas cũ im¬
pietate. patientia cũ furore.ĩpie¬
tas cum liberalitate. miscłia cũ
auaricia. humilitas cum suꝑbia.
sanctitas cũ reatu. xp̃o remine¬
rante confligit. Siquis gͦ spectas¬
te do. celesti resonante iam tuba.
angłico usistente occursu. eubi¬
cuili irretitus illecebris. eueruatꝰ
mollicie plumarũ. resolutus in to¬
tũ iugalib blandim̃tis ad exerci¬
tium uirtutis uenire neglexerit:
ꝑdit luctaminis p̃mium: uirtutĩ

Expanded text:
e tempus quo miles procedit ad campum, recurrit ad Dei jejunia Christianus. Ecce tempus quo carnis otia, quo mentis ignavia, quo ventris cura, et tota est familiaris obsequii deponenda torpedo. Ecce tempus quo in armorum coelestium meditatione, animae et corporis exercendae sunt vires. Ecce tempus quo residente Christo astantibus angelis nostra luctaminis exercenda est fortitudo. Nunc est tempus quo gula cum jejunio, abstinentia cum crapula, cum luxuria castitas, cum perfidia fides, pietas cum impietate, patientia cum furore, cupiditas cum liberalitate, misericordia cum avaritia, humilitas cum superbia, sanctitas cum reatu, Christo remunerante confligit. Si quis ergo, spectante Deo, coelesti resonante jam tuba, angelico insistente occursu, cubiculi irretitus illecebris, enervatus mollitie palmarum, resolutus in totum jugalibus blandimentis, ad exercitium virtutis venire neglexerit, perdit luctaminis praemium, virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ta transit. penetrat inuros: ut
clauso corpore. intret corpus in¬
clusum. Sic anima qnͣdo dat ui¬
te finem. corporis dulci contub̾¬
nio cum recedit: domoꝵ clausts
mundanis obstacłis non tenet᷑.
Substantia cęlestis t̾renis ergas¬
tulis nescit includi: iuxta illud.
Sp̃c nescis unde ueniat: aut qͦ
uadat. Discipłi gͦ post resurree¬
tionẽ clausis ostiis dño ingresso.
reportasse eum soliditatẽ corꝑis
ñ credebant. imagine carnis so¬
lam redisse animã suspicantes:
ut dormientib solent corporee
imagines apparere. Existima¬
bant se uiquit sp̃m uidere. G
sic̃ diximus in discipłos ñ seda
multus mentium ipsis etiã ui¬
sionib angebatur: et unde re¬
surrõnis asserebat᷑ fides: inde
totiꝰ cunctationis scrupulꝰ nas¬
cebat᷑. Quod uenerat erat res:
qd̃ clausis ostiis intrauerat. fi¬
des ñ erat. Nou inquã erat fideᷤ.
s uirtus erat. Et qͥa humanũ ñ
homo erat. ut ẽẽt uerũ corpus

Expanded text:
ta transit, penetrat muros, ut clauso corpore intret corpus inclusum: sic anima quando dat vitae finem, a corporis dulci contubernio cum recedit, domorum claustris, mundanis obstaculis non tenetur: substantia coelestis terrenis ergastulis nescit includi, juxta illud: Spiritus nescis unde veniat, aut quo vadat . Discipuli ergo post resurrectionem clausis ostiis Domino ingresso reportasse eum soliditatem corporis non credebant, in imaginem carnis solam rediisse animam suspicantes, ut dormientibus solent corporeae imagines apparere. Existimabant se, inquit, spiritum videre. Ergo, sicut diximus, in discipulis non sedabmultus mentium ipsis etiam visionibus augebatur; et unde resurrectionis asserebatur fides, inde totius cunctationis scrupulus nascebatur. Quod venerat, erat res; quod clausis ostiis intraverat, fides non erat: non erat fides, sed virtus erat; humanum non homo erat, ut esset verum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
et peccata circumpurgauit. Non
est huiꝰ tẽporis dicere cur unus
mittit᷑. & quis est iste qui mittit᷑.
et quantꝰ est qui carbonẽ suꝑni
ignis sic manu gestat intrepidus.
immo sic suo temꝑat attactu: ut
nos etiam toto cordis copungam᷑
affectu. nosq in hac misera carne
miseros eẽ fateamur: immunda
quoq nos labia habere puis gemi¬
tib defleamus: ut unus iste de se¬
raphim. legis & gr̃ȩ forcipe accep¬
to de suꝑno altari. nob̃ ignitum
fidi deferat sacram̃tum:. taliq
mod̾amine. nr̃oꝵ tangat tenera
labioꝵ. ut mniquitates auferat.
peccata depurget. et ora nr̃a sic
in flammã plenȩ confessionis ac¬
cendat: ut sit ista salutis adustio
uon doloris. Petamꝰ etiã ut ad cor¬
da usq nr̃a ꝑueniat calor iste car¬
bonis: ut de tanta suauitate mys¬
terii non solum labiis gustũ. sed
ipsis totam satietatẽ sensib et
mente capiamus: et sic̃ ysaias pꝰt
emundationẽ labioꝵ ineffabibẽ
partũ uirguris ẽ locutꝰ dicens. ec¬

Expanded text:
et peccata circumpurgavit. Non est hujus temporis dicere cur unus mittitur, et quis sit iste qui mittitur, et quantus est qui carbonem superni ignis sic manu gestat intrepidus, immo sic suo temperat attactu, ut nos etiam toto cordis compungamur affectu, nosque in hac miseria carnis miseros esse fateamur, immunda quoque labia nos habere piis gemitibus defleamus, ut unus iste de seraphim legis gratiae forcipe, acceptum de superno altari nobis ignitum fidei deferat sacramentum, talique moderamine nostrorum tangat ora labiorum, ut iniquitates auferat, peccata depurget, et ora nostra sic in flammam plenae confessionis accendat, ut sit ista salutis adustio, non doloris. Petamus etiam, ut ad corda usque nostra perveniat calor iste carbonis, ut de tanta suavitate mysterii, non solum labiis gustum, sed ipsis totam satietatem sensibus et mente capiamus; et sicut Isaias post emundationem labiorum ineffabilem partum Virginis est locutus, dicens: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
di patͥs pectore. matrem
uocat & fatet᷑ in terra:
et homo de matris
utero. patrẽ uocat
et confitetur in
cȩlis. Pater nr
qui es in celis.
positus adhuc et carnem iã nes¬
cias et terram. dicendo pat̾ nã
qui es in celis: Qgͦ se tanti patͥs
filium confitetur et credit: res¬
pondeat uita generi. morib pa¬
tri: et mente atq actu asserat qd̾
cȩlestem patrem consecutus ẽ ꝑ
naturam. Sc̃ificetur nom̃ tuum.
Cuiꝰ utiq genus ẽe cepimus: eiꝰ
utiq censemur et nomine. & ĩõ
petimus ut in nob̃ illiꝰ nõis sẽi¬
ficatio ꝑseueret: honoretur pre¬
rogatiua nõis: quod sublimauit
sictanti genitoris celsitudo. Ad¬
ueniat regnum tuũ. Non illi pe¬
timus cui nũquam deest nũqͣm
defuit regnum. immo qui ẽ ip̃e
sibi regnum. totãq in se regni
continet potestatẽ: s quia nos
uult ad ꝓmissam regni sui glo¬
riam ꝑuenire: monet nos expe¬
tere omnib hoc uotis: in hoc
uult nos totis mentib inhiare.¬
Quantum nãq est temerarius

Expanded text:
i Patris de pectore matrem vocat, et fatetur in terra; et homo de matris utero Patrem vocat, et confitetur in coelis: Pater noster qui es in coelis. positus adhuc et carnem jam nescires et terram dicendo: Pater noster qui es in coelis. Qui ergo tanti Patris filium confitetur et credit, respondeat vita generi, moribus Patri, et mente atque actu asserat quod coelestem consecutus est per naturam. Sanctificetur nomen tuum. Cujus utique genus esse coepimus, ejus utique censemur et nomine. Et ideo petimus ut in nobis illius nominis sanctificatio perseveret honor et praerogativa nominis, quod sublimavit sic tanti genitoris celsitudo. Adveniat regnum tuum. Nos illi petimus cui numquam deest nec defuit regnum, immo qui est sibi ipse regnum, totamque in se regni continet potestatem. Sed quis nos vult ad promissam regni sui gloriam pervenire, monet nos expetere omnibus hoc votis, in hoc vult nos totis mentibQuantum namque est temerarius
Abbreviated transcription (Latin):
Audi apłm. filii di sumus: s ñdii
apparet qͦd sumus. Cum apparu¬
erit: similes ei erimꝰ. E it̾um. Uita
ur̃a abscondita est cũ xp̃o. Cum
sunt filii di: quia & hereditatẽ
rerum omiiũ possidebunt: et de
excelso patͥs. luctus tẽpora ñ uidebt̃.

Expanded text:
Audi apostolum: Filii Dei sumus, sed nondum Audi apostolum: Filii Dei sumus, sed nondum paret quid sumus. Cum apparuerit, similes ei erimus . Et iterum: Vita nostra absconsa est cum Christo: cum sunt filii Dei, quia et haereditatem rerum omnium possidebunt, et de excessu patris luctus temporum non videb
Abbreviated transcription (Latin):
uete. At illȩ accesserunt: et tenu¬
tote.Haberi se uoluit: qui passus
ẽ se teneri. Accesserunt et tenu¬
erunt pedes eiꝰ: ut innuerent in
capite. xp̃i uirum eẽ: se esse in
pedib xp̃i: et datum sͥ uirum
sequi ñ preire. ꝑ xp̃m. Dicit eis:
nolite timere. Quod dixerat an¬
gelus. dicit et dñs: ut quas firma¬
uerat angłs: xp̃c redderet firmi¬

Expanded text:
. At illae accesserunt, et tenu. At illae accesserunt, et tenueri se voluit, qui passus est se teneri. Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus. Ut scirent in capite Christi virum esse, se esse in pedibus Christi: et datum sibi virum sequi, non praeire per Christum. Dicit eis, Nolite timere. Quod dixerat angelus, dicit et Dominus, ut quas firmaverat angelus, Christus redderet firmi
Abbreviated transcription (Latin):
leam: ibi eum uidebitis. Neq hic
mulierib apłi postponunt᷑: sed
mulier ab soluitur a reatu.dum
omagno. Mulieres intrarant
sepulehrũ: ut fierent sepulture
participes: socie passionis. Exẽ¬
unt de sepulchro: ut ante fide
surgerent. qm resurgerent car¬
ne. Exeuntes cũ timore & gaudi¬
o magno. E ubi est. nolite time¬
re: Qa timor ñ ablatus ẽ: s mu¬
tatus. Timor abscesserat de rea¬
tu: s de seruitio ꝑmanebat. Ma¬
los timor habet culpe: bonos reue¬
rentie timor. Adam datũ ꝑdide¬
rant: ne ꝑderent.xp̃m redditũ
ꝑtimescebant. Ibant cũ timore
& gaudio magno. Scͥptum est.
Seruite dño in timore: et exulta¬
te ei cum tremore. Ibant cũ timo¬
re et gaudio magno: quia timor
tib occurrit xp̃e: ut quod fide
crediderant. agnoscerent uisu:
et firmaret p̃sentia. quas ad huc
trepiclas habebat auditꝰ. Occur¬
rit eis rãc: dicens. Auete. Oceur¬
rit ut dñs: salutat ut parens:
affectu animat: seruat timore:
uiant. ñ fugiant ꝑ timorem A¬

Expanded text:
laeam: ibi eum videbitis. Neque hic mulieribus apostoli postponuntur, sed mulier absolvitur a reatu, dumo magno. Mulieres intrant sepulcrum, ut fierent sepulturae participes, sociae passionis; exeunt de sepulcro, ut ante fide surgerent quam resurgerent carne. Exeuntes cum timore et gaudio magno. Et ubi est, nolite timere. Quia timor non ablatus est, sed mutatus; timor abscesserat de reatu, sed de servitio manebat; malus timor culpae, bonus reverentiae timor: Adam datum perdiderant, ne perderent ipsum redditum pertimescebant. Cum timore et gaudio magno. Scriptum est: Servite Domino cum timore et exsultate ei cum tremore . Cum timore et gaudio magno. Quia timor tibus occurrit Christus, ut quod fide crediderant, agnoscerent visu: et firmaret praesentia, quas adhuc trepidas habebat auditus. Occurrit eis Jesus, dicens, Avete. Occurrit ut Dominus, salutat ut parens; affectu animat, servat timore; viant, non fugiant per timorem
Abbreviated transcription (Latin):
Surrexit sic̃ dixit. Gemina uirtꝰ
est: et redire a mortuis. et futura
p̃scire. Uenite uidete locum: ubi
positus erat dñs. Uenite muliereᷤ
uenite. udete ubi adam posuistis
uos: ubi sepelistis hominẽ: ubi
inrum ur̃o consilio contrusistis:
ꝑ quod fecistis ꝓ seruis ipsum do¬
minũ sic iacere: et intelligite er¬
ga uos tantã magnitudinẽ ue¬

Expanded text:
Surrexit sicut dixit. Gemina virtus Surrexit sicut dixit. Gemina virtus est: et redire a mortuis, et futura praescire. Venite, videte locum ubi positus erat Dominus. Venite, mulieres, venite, videte ubi Adam posuistis vos: ubi sepelistis hominem, ubi virum vestro consilio contrusistis, per quod fecistis pro servis ipsis Dominum sic jacere, et intelligite erga vos tantam magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Quia bonos amor possidet:
malos pauor: et impios timor ter¬
ret: pios solatur affectio. Nolite
timere uos. Hoc est dicere. Time¬
at uideus qui tradidit: pylatus
qui addixit: qui illusit miles: que
crucifixit impietas: crudelitas
amara pocula quȩ potauit: seui¬
cia quȩ obsedit sepultum: ꝑfidia
quȩ emit mendacium fide quã
uendidit: inhumanitas quȩ do¬
minũ suum resurrexisse dolet.
non dolet occidisse. Uos aut̃ gall¬
dere conuenit ñ timere: quia re¬
surrexit quẽ queritis mortuũ.
uiuit quẽ lugetis occisum. Scio
enĩ: quia ĩm qͥ crucifixus ẽ que¬
ritis. Hoc est. Quid queritis uiui¬
ficantẽ cum mortius: Uitã qͥd
queritis in sepulchro: Ite magiꝰ
ad occursum uiuentiᷤᷤ: et iam no¬
lite concurrere ad morientis ob¬
sequiũ. Scio: qͥa ĩm qui cruci¬
fixus ẽ queritis. Non ẽ hic. Sic
dixit angłs. qui siꝑ sruit ob hoc
sepulchrũ. non ut inde exiret
xp̃e qui ibi iam ñ erat: s ut ibi
xp̃m iam non ẽẽ monstraret.

Expanded text:
vos. Quia bonos amor possidet, malos pavor; et impios timor terret, pios solatur affectio. Nolite timere vos. Hoc est dicere: Timeat Judaeus qui tradidit, Pilatus qui addixit, qui illusit miles, quae crucifixit impietas, crudelitas amara pocula quae propinavit, saevitia quae obsedit sepultum, perfidia quae emit mendacium, fidem quae vendidit, inhumanitas quae Dominum suum resurrexisse dolet, non dolet occidisse: vos autem gaudere convenit, non timere, quia resurrexit quem quaerebatis mortuum, vivit quem lugebatis occisum. Scio enim, quia Jesum, qui crucifixus est, quaeritis. Hoc est, quid quaeritis viventem cum mortuis? vitam quid quaeritis in sepulcro? Ite potius ad occursum viventis: et jam nolite concurrere ad morientis obsequium. Scio quia Jesum, qui crucifixus est, quaeritis: non est hic. Sic dixit angelus, quia aperuit ob hoc sepulcrum, non ut inde exiret Christus, qui ibi jam non erat, sed ut ibi Christum jam non esse monstraret.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iũm qui crucifixus est queri¬
tis. Non ẽ hic. Surrexit enĩ: sicut
dixit. Uenite uidete locũ: ubi po¬
situs erat dñs. Putas ne petͥ. ioħis.
discipłoꝵ om̃ium absentia urit᷑.
castigatur ignauia. qͦd resurgñ
ardent occurrunt:. ipsa etiam ui¬
rilis portio sic notatur. ut ad re¬
surrectionis głam muliebris pre¬
currat infirmitas: Absit fr̃s: est
istud causa ñ casus. myst̾ium ñ
euentus: ordo. non culpa. Nã mu¬
lier hic uirum sequitur ñ p̃cedit:
ubi uir resurgit in xp̃o. Sentias
gͦ petrum ñ mulierib cessisse s
ñ somno:. ordini non timori. De¬
niq iam uir erat in xp̃o. qnͣdo ad
mulierẽ angłs uenit: ut qͣntum
p̃cellit ds angłm: tantum uir mu¬
lierem p̃cederet et honore. Scio¬

Expanded text:
us est, quaeritis, non est hic; surrexit enim sicut dixit; venite, videte locum ubi positus erat Dominus . Putasne Petri, Joannis, discipulorum omnium absentia objurgatur, castigatur ignavia, quod resurgenti ardenter occurrant; ipsa etiam virilis portio sic notatur, ut ad resurrectionis gloriam muliebris praecurrat infirmitas? Absit, fratres, est istud causa, non casus; mysterium, non eventus; ordo, non culpa: nam mulier hic virum sequitur, non praecedit, ubi vir resurgit in Christo. Sentias ergo Petrum non mulieribus cessisse, sed n somno; ordini, non timori: denique jam vir erat in Christo quando ad mulieres angelus venit, ut quantum praecellit Dominus angelum, tantum vir mulierem praecederet in honore.
Abbreviated transcription (Latin):
pietas inclinata descendit. Et qͥd
plura fr̃s: Egit egit eccłia sc̃a mat̃.
ut nusquam a suo separetur anti¬
stite. Ecce uiuit: ecce ut bonus pa¬
stor suo medius assistit in grege: nec
umquam seꝑatur spu. qui corpore
p̃cessit ad tempꝰ. Precessit dico. ha¬
bitu. Ceterum ipsa int̾ nos corpo¬
ris sui habitatio requiescit. Ex¬
tinctus est diabłus: ꝑsecutor occu¬
buit: ecce uiuit & regnat qui ꝓ

Expanded text:
pietas inclinata descendit. Et quid pietas inclinata descendit. Et quid plura, fratres? Egit, egit Ecclesia sancta mater, ut nusquam a suo separaretur antistite. Ecce vivit, ecce ut bonus pastor suo medius assistit in grege, nec umquam separatur spiritus, qui corpore praecessit ad tempus; praecessit dico habitu, caeterum ipsa inter nos corporis sui habitatione quiescit. Exstinctus est diabolus, persecutor occubuit: ecce regnat et
Abbreviated transcription (Latin):
contempnere et conculcare cum
principe. festinabat xp̃c ad mar¬
tẏrem: martyr suũ festinabat
ad regem. Bene diximus festina¬
bat: iuxta illud ꝓpħe. Exurge
in occursum mͥ: & uide. S ut ꝓ¬
pugnatorẽ suũ sibi ȩccłia scã reti¬
neret. xp̃o uehemt̃ occurrit: ut
et uncenti iusticiȩ reseruaret co¬
ronam: et sibi belli temꝑe p̃lra¬
toris sui presentiam condonaret.
fundebat sepe confessor sangumẽ
suum: suisq uulnerib fideq m̃¬
tis. suũ testabatur auctorem:
Celum suspiciens: carnẽ despicie¬
bat et t̾ram. Uicit tam̃. tenuit:
et a suo desiderio retardari mar¬
tẏrem. denera adhuc eccłiȩ impe¬
trauit ufantia. Infantiã dico
fr̃s. quȩ totũ semꝑ obtinet: quȩ
plus lacrimis. quam uiriũ ratiõe
contendit. Neq enĩ tantũ uultꝰ
et sudor fortiũ. quantũ possunt
lacrimȩ paruuloꝵ: quia ibi corꝑa.
hic corda franguntur. Ibi mentis
iuditia uix mouentur: hic tota

Expanded text:
temnere et conculcare cum temnere et conculcare cum principe. Festinabat Christus ad martyrem, martyr suum festinabat ad regem. Bene diximus festinabat, juxta illud prophetae: Exsurge in occursum mihi, et vide . Sed ut propugnatorem suum sibi Ecclesia sancta retineret, Christo vehementer occurrit, ut vincenti justitiae reservaret coronam, et sibi belli tempore praeliatoris sui praesentiam condonaret. Fundebat saepe confessor sanguinem suum, suisque vulneribus, fide mentis suae, testabatur auctorem. Coelum suspiciens carnem despiciebat et terram. Vicit tamen, tenuit, et a suo desiderio retardari martyrem tenera adhuc Ecclesiae impetravit infantia. Infantiam dico, fratres, quae totum semper obtinet, quae plus lacrymis quam virium ratione contendit. Neque enim tantum vultus et sudor fortium quantum possunt lacrymae parvulorum, quia ibi corpora, hic corda franguntur; ibi mentis judicia vix moventur, hic tota
Abbreviated transcription (Latin):
eatus apollinaris primo¬
sacerdotio solus hanc ȩcclȩ
to martyrio. cum honore declarauit.
Merito apollinaris: qr iuxta man¬
datum dĩ sui hic ꝑdidit animã
sempit̾na. Beatus qui ita cursum
consummauit: fidem seruauit. Et
tur in loco. Nec eum quisquã con¬
fessoris uocabulo minorem credat
gonem. Audi paulũ dicentem.
Cotidie morior. Semel mori pa¬
rum est: eum qui potest regi suo
glosam sepe de hostib referre uic¬
torram. Non tam mors. quã fides
et deuotio: martyrem facit. Et
sicut iurtutis ẽ in acie. in conflictu
ꝓ regis amore succumbere: ita ꝑ¬
fecte uirtutis ẽ diuagare. et con¬
summare certamina. Non ideo ñ¬
est ꝑsecutus martyrem. quia non in
tulit mortem: s ꝓbauit martyrem.
qui non elicuit fidem. Eiecit tela q̃
potuit. & omnia armoꝵ suoꝵ gn̾a
callidus expetiit inimicus: nec tam̃
fortissimi ducis mouere locum potu¬
it. aut temerare constantiã. Sum
necesse sit contempnere: si głosum
ẽ etiam cum uita mundum suo

Expanded text:
eatus Apollinaris, primusacerdotio, solus hanc Ecclesiato martyrii honore decoravit. Merito Apollinaris, quia juxta mandatum Dei sui, hic perdidit animam sempiternam. Beatus qui ita cursum consummavit, fidem servavit, ut iretur in loco. Nec eum quisquam confessoris vocabulo minorem credat gonem. Audi Paulum dicentem: Quotidie morior . Semel mori parum est eum qui potest regi suo gloriosam saepe de hostibus referre victoriam. Non tam mors quam fides et devotio martyrem facit, et sicut virtutis est in acie, in conflictu, pro regis amore succumbere, ita perfectae virtutis est diu agere et consummare certamina. Non ideo persecutus est martyrem, quia non statim intulit mortem; sed probavit martyrem, quia non elicuit fidem; injecit tela quae potuit, et omnia armorum suorum genera callidus exegit inimicus: nec tamen fortissimi ductoris movere mentem potuit, aut temerare constantiam. Summnecesse sit, contemnere, sed gloriosum est etiam cum vita mundum suo
Abbreviated transcription (Latin):
unuuersis. pater michi fuit:
ipse me ꝑ euangłium ge¬
nuit: ipse pius piissime e¬
nutriuit. ipse sc̃s. sc̃a iusti¬
tuit seruitute. ipse ponti

Expanded text:
universis, pater mihi fuit, ipse me per Evangelium genuit, ipse pius piissime nutrivit, ipse sanctus sancta instituit servitute, ipse ponti
Abbreviated transcription (Latin):
ex primerent passionis: et re¬
dempti ligno consũmarent᷑
ad palniã. Sic andreas nr̃
et si cedat ordini: p̃mio tam̃
non cedit et labori. C xxii. der

Expanded text:
exprimerent passionis; et redempti ligno, consummarentur ad palmam. Sic Andreas noster etsi cedit ordini, praemio tamen non cedit et labori. SER
Abbreviated transcription (Latin):
non poteris uillicare. Tam puis:
tam seuera cur iungit: Cur ante
a uillicatione summouet: quã ra¬
tionem cognoscat: Redde ratio¬
nem: iam ñ poteris uillicare. Rati¬
onẽ mͦ instar hõis expetit: mͦ sic̃ ds
instantia denuntiat et futura.
relaxet. Petit: ut petat᷑. Pecit hic:
ne petat ib. Petit in scło: ne petat
in iudicio. Petit cito: ne penarũ tẽpꝰ.
tempꝰ satisfactionis excludat. Red¬
de rationẽ uillicationis tuȩ: iã enĩ
ñ poteris uillicare. Quare: Quia
uenit finis uitȩ: tempꝰ mortis. Iam
te apparitio suꝑna constͥngit: iã iu¬
diciũ uocat. festina gͦ ne satisfacti¬
onis tepꝰ ꝑdas: qui tẽpusoꝑis ꝑdi¬
disti. Redde rationẽ: hoc est dicere.

Expanded text:
non poteris villicare. Tam piis non poteris villicare. Tam piis tam severa cur jungit? cur ante a villicatione submovet quam rationem agnoscat? Redde rationem, jam enim non poteris villicare. Rationem modo instar hominis expetit, modo sicut Deus instantia denuntiat et futura. relaxet; petit, ut petatur; petit hic, ne petat tibi; petit in saeculo, ne petat in judicio; petit cito, ne poenarum tempus, tempus satisfactionis excludat. Redde rationem villicationis tuae: jam enim non poteris villicare. Quare? Quia venit finis vitae, tempus mortis, jam te apparitio superna constringit, jam judicium vocat. Festina ergo, ne satisfactionis tempus perdas; qui tempus operis perdidisti. Redde rationem. Hoc est dicere
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra: clamabat celum: dolebant an¬
głi: qñ iam tota scłi fama loqueba¬
tur. & hic diffamatꝰ est apud illũ.
qd̃ dissipasset. substantiã eiꝰ. filiꝰ
iunor. ante istiꝰ homunis lectus est
substantiã dissipasse: nc̃ ipsiꝰ bo
cum constat et filiũ. & hic causa¬
rum diuersitas & mutatio nomi¬
nũ: non est uarietas ꝑsonaꝵ. Et
diffamatus est apud illum: qđ dis¬
sipasset bona ipsiꝰ. Et uocauit eũ.
Uocauit ꝑ euangłin: et ait illi. Q
quid ꝑ euangłm ñ ait: ꝑ quod mo¬
res arguit. occulta nudat. consẽiã
pandit. cõmissa castigat. dinume¬
rat mala. et in his ꝑsistenti mina¬
tur penam. qmuis conũso ueniam
repmittat: Et uocauit eũ: & ait il¬
li. Quid hoc audio de te: Cognita
uelud audita impitat qͥ in reum
non uult accelerare sentĩtiã: & con¬
uictum penesse uelut accusatum
conuenit. qui iudiciũ gestit uenia
sic preire. Quid hoc audio de te:
Redde rationẽ uillicationis tuȩ: lã

Expanded text:
terra, clamabat coelum, dolebant anterra, clamabat coelum, dolebant angeli, quando jam tota saeculi fama loquebatur. Et hic diffamatus est apud illum quod dissipasset substantiam ejus. Filius junior ante istius hominis lectus est substantiam dissipasse, nunc ipsius bcum constat et filium: est hic causarum diversitas, est mutatio nominum, non est varietas personarum. Et diffamatus est apud illum quod dissipasset bona ipsius, et vocavit eum. Vocavit per Evangelium. Et ait illi. Et quid per Evangelium non agit, per quod mores arguit, occulta nudat, conscientiam pandit, commissa castigat, dinumerat mala, et in his persistenti minatur poenam, quamvis converso veniam repromittit? Et vocavit eum, et ait illi: Quid hic audio de te? Cognita velut audita imputat, quia in reum non vult accelerare sententiam; et convictum penes se, velut accusatum convenit, qui judicium gestit venia sic praeire. Quid hoc audio de te? Redde rationem villicationis tuae, jam enim
Abbreviated transcription (Latin):
erat diues. Qquis erat homo iste
nisi.xp̃c: Quis diues: nisi ipse qͥ
in pauꝑtate nr̃a totas creature di¬
uitias possidebat: Homo qͥdam e
cuples ditas. cui erat humana pau¬
ꝑtas. Erat erat in maiestate sua di¬
ues. qui ocłis uideoꝵ erat pauper.
Q quomͦ diues non erat. cui minis¬
trabant angłi: uirtutes parebant:
elementa seruiebant: et quȩ non
erant. fiebant iussã uocata uenie¬
bant: Homo quidam erat diues:
et habebat uillicum. Quẽ nisi ho¬
minem. cui ad colendum mundi fu¬
erat tota cõmissa possessio: Homo
quidã erat diues & habebat uillic̃:
et hic diffamatus ẽ apud illũ. Qͣ¬
si non prescierit. quasi ñ preuid̾it
cui occulta nota sunt: cuiꝰ ocłis et
illa nuida st̃ quȩ teguntur. Et ħ
diffamatus est apud illũ. Gͣ ille fa¬
mȩ credidit: fama nunciante cog¬
nouit: Absit. S quia illa quȩ no¬
uerat quȩ pietate uelabat. quere¬
re tunc cepit q̃n illum accusabat
t̾ra: dixit. Uox sanguinis fris tui:
clamat ad me de terra. Clamabat

Expanded text:
erat dives . Et quis erat homo iste, nisi Christus? Quis dives, nisi ipse, qui in paupertate nostra totas creaturae divitias possidebat? Homo quidam ecuples deitas, cui erat humana paupertas. Erat dives. Erat in majestate sua dives, qui oculis Judaeorum erat pauper. Et quomodo dives non erat, cui ministrabant angeli, virtutes parebant, elementa serviebant, et quae non erant, fiebant jussa, vocata veniebant? Homo quidam erat dives: et habebat villicum. Quem nisi hominem, cui ad colendum mundum tota fuerat commissa possessio? Homo quidam erat dives, et habebat villicum: et hic diffamatus est apud illum. Quasi non praescierit, quasi non praeviderit, cui occulta nota sunt, cujus oculis etiam illa nuda sunt quae teguntur. Et hic diffamatus est apud illum. Ergo ille famae credidit? fama nuntiante cognovit? Absit. Sed quia illa quae noverat, quae pietate velabat, quaerere tunc coepit quando accusabat terra: Vox sanguinis fratris tui clamat de terra , clamabat
Abbreviated transcription (Latin):
tam uestitꝰ głam contulisse. Sed
sic̃ ariditati ista. sic̃ elibani de¬
putantur incendio: ita morti. i¬
ta gehenne ignib destinant᷑. qͥ
presentia sͥ a do prestari dubitat:
cum fitura sͥ iam sentiant contͥ¬
ducetis neq quid bibatis. neq quid¬

Expanded text:
tam vestibus gloriam contulisse. Sed tam vestibus gloriam contulisse. Sed sicut ariditate ista, sicut clibani deputantur incendio, ita mortis, ita gehennae ignibus destinantur, qui praesentia sibi a Deo praestari dubitant, cum futura sibi jam sentiant contrducetis, aut quid bibatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
re deponit. Namq qui poterat
precepta sua sola autoritate fir¬
mare: toto insinuat et astruit la¬
bore doctoris. Ꝙ qui sufficiebat ĩ
sola fide ꝓmissionis sue terminy
collocare: auditores ad fidem ꝓmis¬
si suasoris ꝑducit exemplo. Bubioᷤ
lilii comparatione confirmat:. Li¬
lium salomonis sublimat exẽplo:
qͥa ipso dũo testante. int̾ om̃s mun¬
di reges salomon singłari gła &
ornatu unico speciosus effulsit.
Et om̃s terre flores lilium uincit
et precellit in gr̃a. tantũq distat
ab uniu̾so germine lilium: qͣntỹ
regem speci e. honore. gła cunctiˢ
constat excellere. Nec a nob̃ latiꝰ
lili describenda est pulchritudo:
testatio singłarẽ. Iteranda sunt
sane illa. que ad ruborem fidei nr̃e
geminato dñs comm̃dauit exem¬
plo: qͥa xp̃ianꝰ de uita. de regno.
de immortalitate certus. de pasty
& uestitu ñ debet necessitate pul¬
sari: cum uideat dm̃ hodie. nato
et ꝑituro crastino germini. tan¬

Expanded text:
re deponit! Nam qui poterat re deponit! Nam qui poterat praecepta sua sola auctoritate firmare, toto insinuat et astruit labore doctoris, et qui sufficiebat in sola fide promissionis suae terminum collocare, auditores. ad fidem promissi suasoris perducit exemplo; dubios lilii comparatione confirmat, lilium Salomonis sublimat exemplo: quia ipso Domino testante, inter omnes mundi reges Salomon singulari gloria, ornatu unico, speciosus effulsit, et omnes terrae flores lilium vincit et praecellit in gratia; tantumque distat ab universo germine lilium, quantum regem specie, gloria, cunctis, constat excellere. Nec a nobis latius lilii describenda est pulchritudo, reddit singularem: iteranda sunt sane illa quae ad robur fidei nostrae geminato Dominus commendavit exemplo; quia Christianus de vita, de regno, de immortalitate certus, de pastus et vestitus non debet necessitate pulsari, cum videat Deum hodie nato, et perituro in crastinum germini tan