comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de. iui autẽ labunt᷑ pedes. qr zelas inpeccato¬
res pacẽ peccatoꝵ uidens. Sine curare. nouit.
quid agat qui uułnꝰ nouit. ñ serat aliꝰ. Quid
si desperat᷑. Quid si ꝓptẽa tu secaris qr ñ despe¬
raris: Patere gͦ qd̃ pateris recco corde. nouit
ds quid tibi don&. & quid tibi subtrahat.
Qł tibi donat ad consolationẽ ualeat: ñ ad cor¬
ruptionẽ. Et qđ tibi subtrahit adtoleranti¬
am ualeat: ñ adblasphemiam. Si arite blas
so corde e distoito es. Et hoc peiꝰe. quia cor dĩ
uis corrigere adcor tuti. ut hoc ille faciat qł
tu iuis: cũ tu debeas facere qđ illȩ uuit. Quiã
gͦ uis decorquere cor dei. qđ semꝑ rectũ ẽ. ad
pͣuitatẽ corlis cui᷑ qͣnto meliꝰ ad rectitudine
dei corrigis cor tuũ. Nonne hoc te docuit dñs
tuus. de cttꝰ mͦ passione loquebam̃: Nonne
infirmitatẽ tuã portabat qͣndo dixit tristis
ẽ. anima mea usq admortẽ: Honne te pp¬

Expanded text:
de! Tui autem labuntur pedes, quia zelas in peccatode! Tui autem labuntur pedes, quia zelas in peccatores, pacem peccatorum intuens . Sine curare; novit quid agat, qui vulnus novit. Non secatur alius. Quid, si desperatur? quid si propterea tu secaris, quia non desperaris? Patere ergo quidquid pateris recto corde: novit Deus quid tibi donet, quid tibi subtrahat. Quod tibi donat, ad consolationem valeat, non ad corruptionem; et quod tibi subtrahit, ad tolerantiam valeat, non ad blasphemiam. Si autem blaspso corde et distorto es: et hoc pejus, quia cor Dei vis corrigere ad cor tuum, ut hoc ille faciat quod tu vis; cum tu debeas facere quod ille vult. Quid ergo? Vis detorquere cor Dei, quod semper rectum est, ad pravitatem cordis tui? Quanto melius ad rectitudinem Dei corrigis cor tuum? Nonne hoc te docuit Dominus tuus, de cujus passione modo loquebamur? Nonne infirmitatem tuam portabat, quando dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem? Nonne teip
Abbreviated transcription (Latin):
corde: Fia fr̃s mei. semꝑ diximꝰ & bonũ ẽ. ut
noueritis. Qui sunt recti corde: qui omĩa
quȩcũq inhac uita patunt᷑. ñ ea tribuunt.
insipientie. s consilio dĩ admedicinã suam
nec p̃sumunt de iusticia sua ut putent se
in uiste pati qđ patituit᷑. aut icleo. eẽ. dm̃ in¬
tustũ qr ñ plura patit᷑ qui plꝰ peccat. Uidete
frs. hȩc sepe diximꝰ. Aliquid sentis siue scdm̃
corp siue scđm dispendium reifamiliaris.
siue ꝑorbitatẽ aliquã carissimoꝵ tuoꝵ.no.
li respicere. eos qͦs nosti iniquiores te. Non enĩ
forte audes dicere iustũ te: s nosti peiores te.
Et florere in istis & ñflagellari: ut displiceat.
tibi consiluĩ dĩ & dicas. Ecce puta peccator sũ:
& ꝓpt̾ea flagellor. Quare illȩ ñ flagellat᷑ cuiꝰ
nouit tanta flagitia: Quantũ cũq ego ma¬
lifecerm. nũquid ego tantũ feci qntũ illȩ:
Distortũ ẽ. cor tuũ. Quãbonꝰ ds̃ ifrł s rectis cor¬

Expanded text:
corde? Eia fratres mei, semper dicimus, et bonum est ut noveritis. Qui sunt recti corde? Qui omnia quaecumque in hac vita patiuntur, non ea tribuunt insipientiae, sed consilio Dei ad medicinam suam; nec praesumunt de justitia sua, ut putent se injuste pati quod patiuntur, aut ideo esse Deum injustum, quia non plura patitur qui plus peccat. Videte, fratres; haec saepe dicimus. Aliquid sentis, sive secundum corpus, sive secundum dispendium rei familiaris, sive per orbitatem aliquam charissimorum tuorum: noli respicere eos quos nosti iniquiores te non enim forte audes dicere justum te, sed nosti pejores te, et florere in istis, et non flagellari; ut displiceat tibi consilium Dei et dicas: Ecce puta peccator sum, et propterea flagellor; quare ille non flagellatur, cujus novi tanta flagitia? Quantumcumque mali fecerim ego, numquid ego tantum feci quantum ille? Distortum est cor tuum. Quam bonus Deus Israel; sed rectis cor
Abbreviated transcription (Latin):
& homine quẽ gerebat. qr filiꝰ hominis &
filiꝰ dei ẽ. filiꝰ dei ꝓpt̃ formã dei: filiꝰ homi¬
nis ꝓpt̾ formã serui. habens inpotestate
ponere animã suam: & recipere eã. Quid
enĩ potuert̾ facere inimici: occidert᷑ corp:
animã ñ occidert̾. Intendite. Parũ gͦ erat
dño. hortari martires uerbo: nͥ firmar&e exem¬
plo. Hostis qui conuent erat malignantiui
iudeoꝵ: aut quȩ multitudo erat oꝑanti¬
um miquitatẽ : Quã iniquitatẽ: Qua
uoluerunt occidere dñm nr̃m iħm xp̃m

Expanded text:
gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . Quid ei potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus; animam non occiderunt. Intendite. Parum ergo erat Domino hortari martyres verbo, nisi firmaret exemplo. Nostis qui conventus erat malignantium Judaeorum, et quae multitudo erat operantium iniquitatem. Quam iniquitatem? Qua voluerunt occidere Dominum Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s indnõ om̃is scłm fidẽ unꝰ iustꝰ simꝰ. om̃s
in uno corꝑe. unũ caput habeamꝰ. ⁊ letemͣ
s illȩ qui fecit nos. Ipse ẽ. bonũ nrm̃: adletifican¬
dos nos. & nemo letet᷑ in se. nemo p̾sumat. ne.¬
mo desper& de se. nemo dequoꝗͣ homine quẽ
deb& adducere ut sociꝰ sit spei ipsiꝰ. ñ dator
spei. letabit᷑ nustꝰ in dnõ. E t spabit meo &
laudabunt᷑ om̃s qui recto sunt corde. lam
ostendit eẽ. aliam uiam: qr manifesta sunt
consilia eiꝰ. quib latiut corde alto ñ fuisse
in ania qr ideo sanguis illȩ fusus ẽ. ut eit. p̃ci¬
um redeptoꝵ iã qr manifesta sunt omĩa:
q p̃dicata sunt om̃a. qr crecdita st̾ omĩa stib

Expanded text:
omino; omnes secundum fidem unus justus simus, omnesque in uno corpore unum caput habeamus, et laetesed ille qui fecit nos. Ipse est bonum nostrum ad laetificandos nos. Et nemo laetetur in se, nemo praesumat, nemo desperet de se, nemo de quoquam homine, quem debet adducere ut socius sit spei ipsius, non dator spei. 18. Laetabitur justus in Domino, et sperabit in eum; et laudabuntur omnes qui recti sunt corde. Jam ostendit esse aliam vitam, jam quia manifestum est consilia ejus quibus latuit corde alto non fuisse inania, quia ideo sanguis ille fusus est ut esset pretium redemptorum; jam quia manifesta sunt omnia, quia praedicata sunt omnia, quia credita sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
debant: Latere dm̃. Ecce puta homo erat.
ap̃e. sieut ⁊ ceteri homtnes. Hesciebat quid
de illo cogitaret᷑: Nũquid & ds̃ nescit:
Deor huinanĩ qͣre tibi clxisti qͥs uid& me
cũ illȩ uideat qui fecit te: Oyxert̾. qͥs uide

Expanded text:
debant, latere Deum. Ecce puta, homo erat debant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis videt me, cum ille videa
Abbreviated transcription (Latin):
regn& qđ est: ⁊ita fi& pꝰea. ut non sit qđ
erat. Quando : cũ absorbebit᷑ inuictoriam¬
mors: cũ corruptibile hoc induerit incor¬
rriptionẽ. ibi ñ erit qđ tibi repugna&. et ñ
erit qđ te alnid delect& nͥ ds̃. łrgo & isti ui¬
dei inudert̃ dño: delectabat. eos pͥnctpatꝰ.
Quidam uidebant sibi abeo offerre. pͥncipa.¬
tũ. & exdelectatione sua rebellauert adusus
dñm. Qui si rebellassent. adũsus delectati¬
onẽ siam malã: ipsã inuidentiã suã uin¬
cerent. nec uincerent᷑ abea:. ⁊ eẽt. illis dñs
saluator. qͥ uenerat ut sanarẽ. Ilune autẽ¬
aut̃ fauert̾ febri: repugnauert medico. Ee¬
qͥd̃ suggerebat febris faciebant: qͥcq̃d ube.¬
bat cont᷑ mecicꝰ neglegebant. Ergo illi ma-
E in illis iuiqͥtas uixit. Uiuiente autẽ in se.
iniquitate. illi mortin funt. Narrauert̾
ut absconderent muscipulas: dixert̃ qͥs
uidebit eas. Latere putabant eũ quẽ occi¬

Expanded text:
regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magiest, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquitate, illi mortui sunt. 10. Narraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Quomͦ enĩ ñ fibi. cũ dicunt sangius eiꝰ¬
sibi firmauert᷑ qr ipsa ẽ. uox alibi. fõdert̾
ante faciem meã foueam: & incideit̾ ineã.
Dnm mors ñ occidit: si tpse mortẽ. Illos inqͥ¬
rsus fis: certũẽ. Aut occides miqͥtatẽ: aut.
occideris ab miqͥtate. Noli autẽ quȩrere
respice. Uide qͥ a tecnꝰ pugn& inte: ⁊ caue ne.
expugn& te. Iniqͥtas tua inimica tua: in
t̃fecta ñ erit. Farte enĩ ẽ. ⁊ anima ttia. adũ¬
sus te rebellat: ñ aliquid aliud. fxquadã
parte adheres deo: exqdã parte delectaris
scło. Iuud qͦ delectaris scło. pugnat adu̾sus
mentẽ quȩ coher& deo. Coher&. Cohereat
ñ deficiat. ñ se dimittat: magnũ hab& ad
ꝑseuere inpugnancdo. Est peccatũ in eorꝑe
tuo: s ñ regn&e. Nongͦ regn& inqͥt peccatũ
i uro mortali corꝑe: adobeliendũ deside
rus eiꝰ. Si ñ obedieris: & si ẽ. qđ suadeat qđ
delectat admalũ. ñ obtẽpando facis ut ñ

Expanded text:
sibi. Quomodo enim non sibi, cum dicunt: Supesibi. Quomodo enim non sibi, cum dicunt: Supesibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos res, certum est; aut occidis iniquitatem, aut occideris ab iniquitate. Noli autem quaerere respice, vide quid tecum pugnet in te; et cave ne expugnet te iniquitas tua, inimica tua, si interfecta non erit: ex te enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret Deo. Cohaereat, cohaereat, non deficiat, non se dimittat, magnum adjutoriperseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desiro non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non
Abbreviated transcription (Latin):
pidant qui iudici tradiderunt. Contremis¬
cit potestas: ⁊ ñ contremisctt immanitas.
U uit ille lauare manꝰ: & illi inquinant lin¬
guas. S quare hoc: firmauerunt sibi ser¬
monẽ malignũ. Qnͣta egit pilatꝰ. qͣnta
ut refrenarent᷑: Quid dixit: Quid egit:
S firmaucit̾ sibi sermonẽ malignũ: eruci¬
fige crueifige. Repeticio: confirmatio est
sermonis maligni. Nideamꝰ: qͦmͦ firmaue.¬
it̾ sibi sermonẽ maligniĩ. Regẽ urm cru¬
cifiga̾: Dixert̃. Non habemꝰ rege̾: nͥ solũ
cesarẽ. Obfirmauert᷑: sermonẽ malignũ.
Offerebat illȩ regẽ filiũ dĩ: illi adhomuiẽ re¬
currebant. ddigni qui illũ haberent & alũ
ñ haberent. Adhuc audi: qͦmͦ firmauert̃ si¬
bi sermonẽ malignũ. Nonintienio aliquid
in isto homine. ait uidex. qͦ dignꝰ sit morte.
Et illi qui firmauertͥ sermonẽ malignũ. san¬
uert̾ fibi sermonẽ malignũ. Non dõ. sed

Expanded text:
pidant qui judici tradiderunt; contremispidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam? Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Caesarem . Obfirmaverunt sermonem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignum, verunt sermonem malignum, non Domino, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cłatũ. Qđ dixit intendeit̾ arcũ hoc ẽ. inabs¬
condito: qͣsi fallentes in sidiũs. Nostis eni qͥb
dolis id egert̾. quẽ admodũ discipłm ei co¬
herentẽ peccunia corrupert᷑ ut sibi trade¬
ret᷑. qͦmͦ falsos testes ꝓcurauert̃ quib insidi¬
is & dolis egert̾: ut sagutarent in occultis
minacłattĩ. Magna iniquitas. Ecce de abs
a sagita: Agnꝰ qͥppe ĩmacłatꝰ. totꝰ ĩmacłatꝰ.
semꝑ ĩmacłatꝰ. Non cui macłe ablatȩ sint:
s qui macłas nullas contraxerit. Nã fecit
multos ĩmacłatos. donando peccata. ipse
ĩmaclatꝰ ñ habendo peccata. Ut sagatent.
deir uelle hominẽ qui mortuos suscitabat.
Repente id ÷ insidiose quasi mopinate qͣsi
potestate facere arbitrabant᷑. Repente sagit¬
tabunt cum: ⁊ ñ timebunt. Firmauert᷑
sibi sermonẽ malignũ. Obstrmauerunt.
facta sunt tanta miracła. non sunt moti.
pstiterunt in consilio sermonis maligni.
Traditꝰ ẽ. illȩ iudici. crepidat uidex. &e ñ tre¬

Expanded text:
atum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de absca sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittent dere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non tre
Abbreviated transcription (Latin):
t timuit omis homo. Qui ñ tunuerunt:
nec homines fuert̾. Timuit om̃is homo: id ÷
omĩs utens ratione. ad intelligenda quȩ facta
erant. Unde illi qui ñ turuert᷑. peccora potiꝰ
nominandi sunt. bestie potiꝰ inmanes & tru¬
ces. leo rapiens & rugiens illȩ adhuc popłs.
t uͦ om̃is homo timuit. id ÷ qui credere uo¬
liurunt. qui uidicium uenturũ contremꝰ¬
ertꝰ. Et camuit omis homo. Et amrumau¬

Expanded text:
t timuit omnis homo. Qui non timuerunt, nec homines fuerunt. Timuit omnis homo: id est omnis utens ratione ad intelligenda quae facta erant. Unde illi qui non timuerunt, pecora potius nominandi sunt, bestiae potius immanes et truces. Leo rapiens et rugiens, ille adhuc populus. At vero omnis homo timuit: id est, qui credere voluerunt, qui judicium venturum contremuerunt. Et timuit omnis homo: et annu
Abbreviated transcription (Latin):
& martyres nondũ surrexert: ⁊ tam̃ illi ñ
ꝓfeceit̾. Nondũ resurgentium: iã natalicia
cȩlebramꝰ. Ubi ÷ furor seuientium: Sagitȩ
infanttum facte sunt plage eoꝵ: ⁊ infir¬
matȩ sunt suꝑ eos lingue eorũ. Quo ꝑdu¬
xert̾ illas scrutationes suas. qͣs ꝑscrutantes
defecert̃. ut etiam mortuo dño & seputto
custodes ponerent ad sepulcrũ: Uixerunt
enĩ pilato. Seductor illȩ hoc appellabatur
qui mͦ dicunt᷑ seductores. Ergo illi pilato.
Seductor illȩ inquiunt dixit adhuc uiuens.
p tres dies refurgã. lube itaq custodire.
sepulcrũ usq indicm tercium. neforte ue

Expanded text:
 surrexerunt, et tamen illi non profecerunt: nondum resurgentium jam natalitia celebramus. Ubi est furor saevientium? Sagittae infantium factae sunt plagae eorum, et infirmatae sunt super eos linguae eorum. Quo perduxerunt illas scrutationes suas, quas perscrutantes defecerunt, ut etiam mortuo Domino et sepulto, custodes ponerent ad sepulcrum? Dixerunt enim Pilato, Seductor ille; hoc appellabatur quando dicuntur seductores: ergo illi Pilato, Seductor ille, inquiunt, dixit adhuc vivens: Post tres dies resurgam. Jube itaque custodiri sepulcrum usque in diem tertium; ne forte ve
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. infirmatȩ sunt suꝑ eos lingue eoꝵ. E cce
resurrexit dñs: qui occisus erat. Transibant.
ante crucẽ. uł stabant. & intuebant᷑ illũ sicut
canto ante psalmꝰ p̃dixerat. fõderunt manꝰ
meas & pedes meos. dinumerauert̾ omĩã ossa
mea. Ipsi uͦ considerauert̾: & confpexert̾ me.

Expanded text:
sibi : Infirmatae sunt super eos linguae eorum. Ecce sibi : Infirmatae sunt super eos linguae eorum. Ecce resurrexit Dominus qui occisus erat. Transibant ante crucem, vel stabant, et intuebantur illum, sicut tanto ante psalmus praedixerat: Foderunt manus meas et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et aspexerunt me
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. mea: & ipsȩ fundauit eam attissimꝰ.
Impsa ciuitate factꝰ ẽ. homo. quã idẽ ipse
fundauit altissimꝰ: qui in ea faccꝰ ẽ. homo. Frgo
accessit homo ⁊ cor altũ. Intuere hominẽ: in
corde alto. Uide qͣntũ potes. si potes & dm̃ in
cortle alto. Accessit homo. Et quia ds̾ erat. &
qr passurꝰ erat uolens. & qr exemplum p̃biturꝰ¬
erat infirmis. ⁊ qr nichil ei facturi erant. qui se¬
uiebant cãꝗͣ passuro deo s in homine s in
carne. Quid sequit᷑: Sagitte infanttũ faccȩ
sunt plage eoꝵ. Ubi ÷ illa seuttia: Ubi ÷ ille
fremitꝰ leonis. popłi rugientis ⁊ dicentis. cruci¬
fige crucifige: Ubi sunt insidie arcũ intenden
tus sagitas infantes: Quid fertunt aut unde
feriunt: Quȩ manꝰ. aut qđ telum: quȩ arma.
gladium firment sibi sermonẽ malignũ. Merito
sibi eum firmauert̾. qr infirmatȩ sunt suꝑ
eos lingue eoꝵ. Nũquid poterat hoc eẽ firmũ
aduersus dñm: Mentita ẽ. inqt iniquitas

Expanded text:
 ipse fundavit eam Altissimus . In ipsa civitate factus est homo, quam idem ipse fundavit Altissimus, qui in ea factus est homo. Ergo accessit homo, et cor altum. Intuere hominem in corde alto: vide quantum potes, si potes, et Deum in corde alto. Accessit homo: et quia Deus erat, et quia passurus erat volens, et quia exemplum praebiturus infirmis, et quia nihil ei facturi erant qui saeviebant, tanquam passuro Deo, sed in homine, sed in carne; quid sequitur? Sagittae infantium factae sunt plagae eorum. Ubi est illa saevitia? ubi est ille fremitus leonis, populi rugientis et dicentis, Crucifige, crucifige? ubi sunt insidiae arcum tendenttiis sagittas infantes. Quid feriunt, aut unde feriunt? quae manus, aut quod telum? quae arma, agladium, firment sibi sermonem malignum. Merito sibi eum firmaverunt; quia infirmatae sunt super eos linguae eorum. Numquid poterat esse hoc firmum adversus Deum? Mentita est, inquit, iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ teneret᷑ nisi homo. aut uidert᷑ nisi homo:
aut cederet᷑ nisi homo. aut crucifigeret᷑ & more.¬
ret᷑ nisi homo. Accessit gͦ homo aditlas om̃s pas¬
siones quȩ millo nichil ualerent nͥ eet. homo.
S si illȩ non c̾et. homo: non liberaret᷑ homo. Ac¬
ceffit gͦ homo & cor altũ. id ÷ cor secretũ obici¬
ens aspectib humanis hominẽ seruans dm̃
intus. Celans formã dĩ inqua ȩqrialis ẽ pa¬
tri. & offerens formã seriu qua minor ẽ. patre.
Ipse enĩ dixit utrũq. S aliud ẽ. exforma dei:
aliud exforma serui. Drxit enĩ exforma dei
Unde exforma serui. qm̃ pat̾ maior me ẽ: Quia
sem& ipsũ exinanuut formã serui accipiens.
Accessit gͦ homo & cor altuĩ: & exaltabit᷑ ds̃. Occi¬
dit᷑ homo: & exaltat᷑ ds̃. Qd enĩ occistis est.

Expanded text:
enim teneretur, nisi homo; aut videretur, nisi homo; enim teneretur, nisi homo; aut videretur, nisi homo; aut caederetur, nisi homo; aut crucifigeretur aut moreretur nisi homo. Accessit ergo homo ad illas omnes passiones, quae in illo nihil valerent, nisi esset homo. Sed si ille non esset homo, non liberaretur homo. Accessit homo, et cor altum, id est cor secretum: objiciens aspectibus humanis hominem, servans intus Deum; celans formam Dei, in qua aequalis est Patri, et offerens formam servi, qua minor est Patre. Ipse enim dixit utrumque: sed aliud est ex forma Dei, aliud ex forma servi. Dixit ex forma Dei: Unde ex forma servi, Quoniam Pater major me est? Quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Accessit ergo homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Occiditur homo, et exaltatur Deus. Quod enim occisus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mulatio fuit. peccuniã sanguinis nou mittere
in archam. et ipsum sanguinẽ mutere in con-¬
scientiam: Sed quid eis contitgit: Defecerunt
scrutantes scrutationes. Hnde: uia dicit quis
uidebit eos. id est quia nemo eos uidebat. hoc di-¬
cebant. hoc apud se opiuabant᷑. qd̾ nemo eos ui-¬
deret. Uide quid contingat anime malȩ. Re¬
cedit a luce ueritatis. Et quia ipsa nonuidet
deum: putat se non uideri adeo. Sic et isti re¬
cedendo ierunt in tenebras. ut et ipsi non uid̾ent
deum: et dixerunt. luis uidet nos. Uidebat et
ille quem crucifigebant: illi defitiendo. nec illũ
filiũ nec patrẽ uidebant. Si gͦ et ille uidebat.
quare se patiebat᷑ teneri ab illis. occidi ab illis:
lua re si uidebat. uoluit consilia eoꝵ preualere.
inse: Quare: Quia homo erat propt̾ homineni
et deus latens in homine. Iuia uen̾at nescientibi
eremplum fortitudinis dare: ideo sciens omnia
tiones consilia mala. Accessit homo ad ipsa
consilia. passus ẽ. se teneri ut homo. Non

Expanded text:
mulatio fuit, pecuniam sanguinis non mittere in arcam, et ipsum sanguinem mittere in conscientiam? 12. Sed quid eis contigit? Defecerunt scrutantes scrutationes. Unde? Quia dicit, Quis videbit eos? id est, quia eos nemo videbat. Hoc dicebant, hoc apud se opinabantur quod nemo eos videret. Vide quid contingat animae malae; recedit a luce veritatis, et quia ipsa non videt Deum, putat se non videri a Deo. Sic et isti recedendo ierunt in tenebras, ut ipsi non viderent Deum; et dixerunt: Quis nos videt? Videbat et ille quem crucifigebant; illi deficiendo, nec illum Filium, nec Patrem videbant. Si ergo et ille videbat, quare se patiebatur teneri ab eis, occidi ab eis? Quare si videbat, voluit consilia eorum praevalere in se? Quare! Quia homo erat propter hominem, et Deus latens in homine, qui venerat nescientibus exemplum fortitudinis dare; ideo ipse sciens omnia tiones, consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia, passus est se teneri ut homo. Non
Abbreviated transcription (Latin):
descendat de cruce. Tẽptauert̾ quodã modo
utrũ fiiꝰ dei eẽt. ⁊ quasi inuenerant qđ ñ
e̾ẽt. qͥa insultantib illis de cruce ñ descen¬
debat. Si descender& de cruce: filiꝰ dei c̾ẽt.
Quidtibi uidet᷑. qui de cruce ñ descendit &
de sepulchro surrexit: Quid gͦ ꝓfecerunt:
Qđ & si dñs ñ resurrexiss&e quid ꝓfecissent nͥ

Expanded text:
ruce. Tentaverunt quodammodo utrum Filius Dei esset, et quasi invenerunt quod non esset, quia insultantibus illis, de cruce non descendebat: si descenderet de cruce, Filius Dei esset . Quid tibi videtur qui de cruce non descendit, et de sepulcro surrexit? Quid ergo profecerunt? Quod etsi Dominus non resurrexisset, quid profecis
Abbreviated transcription (Latin):
isti defeceit̾: scritaites fcrutationes. Qnͣto
acutiꝰ sibi exxogitare uidebant᷑. tantoma¬
gis deficiebant qr aluimine ueritatis ⁊ qͥ¬
⁊ illustrat animã inherentẽ sibi. Animau̾
auertens se aluce ĩticie: qͣntomagis quent
quid inueniat contra sͦticiam. tarto plus
aluice repellit᷑: & intenebrosa demergit.
Aerito gͦ & isti ꝑscrutantes qđ contͣ iustum
moliebant᷑ atusticia recedebatt. Et qͣnto a
usticia recedebant: tanto plꝰ deficiebant
ꝑscrutantes scritationes. Magnũ aomsil

Expanded text:
nto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequet illustrat animam inhaerentem sibi: anima vero avertens se a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus a luce repellitur, et in tenebrosa demergitur. Merito ergo et isti perscrutantes quod contra justum moliebantur, a justitia recedebant; et quanto a justitia recedebant, tanto plus deficiebant, scrutantes scrutatio
Abbreviated transcription (Latin):
acutꝰ. Qusd dicit & aliꝰ psalmꝰ sic & hic. era¬
cuerunt tãꝗͣ gladtũ linguas suas. Nlon
dicant tudei ñ occidimꝰ apͣm. Et enĩ ꝓptẽa
eum dederunt. iudici pilato: ut quasi ipli
amorte eiꝰ uiderent᷑ immunes. Namcum
dixiss& eis pilatꝰ uos eũ occidete: responde¬
runt. Nob̃ ñ lic& occidere quẽquã. Iniqui¬
tatẽ facinoris stu iniudicẽ hominẽ refun
fallebant: Qđ fecit pilatꝰ in eo ipio qđ fects
aliqͣntũ particeps fuit. s incõparatione¬
eoꝵ multo ipse innocentior. Institit enĩ
qͣntũ potuit: ut eum exilloꝵ manib libe

Expanded text:
 sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. Non dicant Judaei: Non occidimus Christum. Etenim propterea eum dederunt judici Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nam cum dixisset eis Pilatus, Vos eum occidite, responderunt: Nobis non licet occidere quemquam . Iniquitatem ffallebant, quod fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit aliquantum particeps fuit, sed in comparatione multo ipse innocentior. Institit enim quantum potuit ut illum ex eorum manibus libe
Abbreviated transcription (Latin):
cis suꝑ om̃s uemi : lugͦ quid ꝓferas uide.
ut qł tibi parit᷑ attendas. fers frum̃tũ:
horreũ sꝑa. ꝓfers spinas: ĩgnem spera. S
nondũ uenit aut tẽp horrei: aut tẽp
ignis. Mlodo gͦ paret᷑: & ñ timebit᷑. In no¬
mine xp̃i & qui loquim᷑ uiuimꝰ: & quib
loquim᷑ uiuitis. Nũquid consiliĩ corrigen¬
di & mutande uite male in bonã non:
locus. non ÷ temp: Nonne siuis hodie fit:
Nonne siuis mͦ fit: Quid empturꝰ es ut fact¬
as: Quȩ simplasia quesiturꝰ es: Ad quos
indos nauigaturꝰ: Quã nauim p᷑paratu¬
rus: Ecce cũ loqͦr muta cor: & factũ ẽ. qđ
tã sepe & tã dui clamat᷑ ut fiat. & qđ ȩt̃¬
nã penã parturit si non fiat.

Expanded text:
cis super omnes veni? Tu ergo quid proferas vide, ut quid tibi paretur attendas. Profers frumentum; horreum spera: profers spinas; ignem spera. Sed nondum venit aut tempus horrei, aut tempus ignis: modo ergo paretur, et non timebitur. In nomine Christi et qui loquimur vivimus, et quibus loquimur vivitis: numquid consilii corrigendi et mutandae vitae malae in bonam non est locus, non est tempus? Nonne si vis, hodie fit? nonne si vis, modo fit? Quid empturus es ut facias? quae symplasia quaesiturus es? ad quos Indos navigaturus? quam navim praeparaturus? Ecce cum loquor, muta cor; et factum est quod tam saepe et tamdiu clamatur ut fiat, et quod aeternam poenam partur
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ circũstantiam lectionis. qͣnta agi po¬
tuerunt cũ apđ pllatũ dñs accusaret᷑ ut
crucifigent᷑. inuentmꝰ hora terciã eẽ potu¬
ifte qͣndo illi clamauert̾ crucifige. cruci¬
fige. ł tgo illi tunc ueriꝰ occiderunt. qͣndo
clamauert̾. Apparitores potestatis hora
serta crucifixert᷑. p̃uaricatores legis hora
tria clamauert̾. Qđ illi manib hora sexta:
hoc ista lingua hora tercia. Rei magis isti
qui clamando seuiebant: quã illi qͥ obtẽ¬
ꝑando administrabant. Ipsũ ẽ. totũ acu¬
Occidamꝰ: & ñ occidam᷑. Sic occidam: it ñ
ipsi occidisse uidicem᷑. Exacuert tãꝗ gla¬
dium linguas suas: Intendert̾ aitũ tẽ
amarã. Aicũ dicit insidias. Qui eni gla¬
dio cõminꝰ pugnat: aꝑte pugnat. qui
sagittã mittit: fallit ut feriat. ħiꝰ enĩ
sagata ꝑcitit: quã uenire adiuilnꝰ p̃uu¬
deat.S quẽ laterent insidiȩ corlis huma

Expanded text:
omnem circumstantiam lectionis, quanta agi poomnem circumstantiam lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acuOccidamus, et non occidamus; sic occidamus, ut non ipsi occidisse judicemur. Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. 6. Intenderunt arcum, rem amaram. Arcum dicit insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis huma
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt. nostis illũ sauisse manꝰ & doxis¬
se qđ ipse ñfecis& mudũ se eẽ amolł
illiꝰ. fẽcit cam̃. S si reus quia fecit uł inuitꝰ.
illi innocentes qui coegerunt ut facerx:
nullomͦ. S illȩ dixit in eũ sententiam. ⁊ us¬
sit eum crueifigi. & quasi ipse occidit. & uos
o uidei occidistis. Unde occidistis: Gladio
lingue. Aciustis enĩ: linguas urãs. Et qn¬
do ꝑcussistis nͥ qndo clamastis crucifige.
crucifige: Propterea non ÷ enĩ pret̾miten¬
dũ qr uenit in mentẽ. neforte aliquẽ ꝑ¬
turb& lectio diumnoꝵ libroꝵ. quidam
euangłifta dicit hora sexta crucifixum
dũm: & qͥdã hora tercia. ħisi intelligamꝰ:
ꝑturbam᷑. Et iam incipiente sexta hora:
dr̾ pilatꝰ sedisse ꝓtribunali. Et reuera qͣnͣ¬
do leuatꝰ ẽ. dñs in ligno: hora sexta erat.
S aliꝰ ȩuangłista intuens animũ udeoꝵ.
qr uolebant inmimes se uideri amorte
dnĩ narrando eos ostendit reos dicens dnm̃
hora tercia crucifixũ. Considerantes autẽ.

Expanded text:
nt, nostis illum lavisse manus, et dixisse quod ipse non fecisset, mundum se esse a morte illius : fecit tamen. Sed si reus quia fecit vel invitus; illi innocentes qui coegerunt ut faceret? Nullo modo. Sed ille dixit in eum sententiam, et jussit eum crucifigi, et quasi ipse occidit; et vos, o Judaei, occidistis. Unde occidistis? Gladio linguae: acuistis enim linguas vestras. Et quando percussistis, nisi quando clamastis, Crucifige, crucifige ? 5. Propterea enim non est praetermittendum, quia venit in mentem, ne forte aliquem perturbet lectio divinorum Librorum: quidam evangelista dicit hora sexta crucifixum Dominum , et quidam hora tertia : nisi intelligamus, perturbamur. Et jam incipiente sexta hora dicitur Pilatus sedisse pro tribunali; et revera quando levatus est Dominus in ligno, hora sexta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, dicens Dominum hora tertia crucifixum. Considerantes autem
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. Non enĩ absorti uiuere potuert᷑.
qͣiuis uiu absorberent᷑. Ergo hoc orat uax
martyrũ: atimore mimici erue antmã
meam. Non ut me ñ oceidat inimiꝰ: sed
ut ñ timeam occidentẽ inimicũ. H loc orat
in psalmo implere seruus: qđ mͦ iube¬
bat in euangłio dñs. Quidmͦ uibebat dĩs
Nolite cimere eos qui corp occidunt: ani
mã autẽ ñ posst̃ occidere. S eũ pociꝰ time.¬
te: qui hab& potestatẽ & animã & corp
occidere ingehenniã ignis. Et repetiuit.
Ita dico uob: eũ tmete. Qui sunt qui corp
occidunt: mimici. Quid iubebat dñs:
Netimerent᷑. Oret᷑ gͦ ut prest& qđ uib&:
atimore inimici erue animã. meã. frue
atimore inimici: ⁊ subde timori tuo.
Non cueã qͣui corp occidit: s timeã eum
qui hab& potestatẽ ⁊ corp ⁊ animã occidẽ
ingehennã ignis. Nonenĩ atimore uolo
eẽ. immunis: sed atimore inimici liber.

Expanded text:
mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite timere eos qui corpus occidunn possunt occidere; sed eum potius timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubet. A timore inimici erue animam meam. Erue me a timore inimici, et subde timori tuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus, et animam occidere in gehenna ignis. Non enim a timore volo esse immunis; sed a timore inimici liber,
Abbreviated transcription (Latin):
xairoi ds̃ orationẽ meam
dũ tribulor. atimore intmi¬
ci eripe antmnã meam. Seui¬
Uerunt mimici in martyres.¬
¶ Quid orabat ista uox corꝑis
xp̃i: Hoc orabat ut eruerent᷑ abinimicis:
& ñ cos possent occidere inimici. łigo erau¬
diti non sunt qr occisi sunt: & deseruit eos¬
ds contritos corde seruos suos. & sꝑantes in
se despexit: absit. stuis enĩ inuocauit cnum
& derelictꝰ c̃: quis sꝑauit ineum. s& desert ẽ.
abeo: Exaudiebant᷑ gͦ & occidebant᷑. & tam̃
abimmicis eruebant᷑. Alii tim̃tes consenti¬
ebant. & uuebant: & tam̃ ipsi abiminicis
absorbebant᷑. Occisi eruebant᷑. & uiuentes
absorbebant᷑. Inde ẽ. & illa uox gratulatio¬
nis: forsitan uiuos absorbussent nos.
Multi absorti. & uiui absorti: multi mortui
absorti. Qui putauert̃ manẽ. eẽ. fidẽ ap̃i¬
anã: mortii absorti sunt. Qui ant̾e sci¬
entes ueritatẽ p̃dicationẽ ȩuangłii eẽ.
xp̃m filium dei eẽ. scientes: & hoc credentes

Expanded text:
Exaudi, Deus, orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur. Alii timentes consentiebant, et vivebant; et tamen ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi absorpti; multi mortui absorpti. Qui putaverunt inanem esse fidem christianam, mortui absorpti sunt: qui autem scientes veritate Filium Dei scientes, et hoc credentes,
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Agnoscamꝰ hic ñ solũ illiꝰ uocẽ: sed
& nrãm. Et nemo dicat qr hoc die intribu¬
lationẽ passionũ ñ sumꝰ. Sẽꝑ enĩ audistis
hoc qr illis ceꝑib ȩccłia quasi tota simul
impellebat᷑. nc̃ autẽ ꝑsingulos tẽptat᷑. Ani¬
gatꝰ ẽ. quidẽ diabolus ne faciat qͣntũ uint:¬

Expanded text:
tura: agnoscamus hic non solum illius vocem, sed tura: agnoscamus hic non solum illius vocem, sed et nostram. Et nemo dicat quod hodie in tribulatione passionum non sumus. Semper enim audistis hoc, quia illis temporibus Ecclesia quasi tota simul impellebatur, nunc autem per singulos tentatur. Alligatus est quidem diabolus, ne faciat quantum pot
Abbreviated transcription (Latin):
assiones scõꝵ martirũ diem
hodie festũ habentes. ineorũ re¬
corsatione gaudeamꝰ recolentes quid pa¬
iebant᷑. & intelligentes quid intuebant.
Dun q̃ enĩ tantas tribulationes carne to¬
Nbarent : iͥ magnã quuice mente comspi¬
cerent. Hunc itaq psalmũ ꝓipsa sollentuta¬
te curramꝰ. Hlesterno enĩ dic multa audant
caritas itrã: nec hodie tam̃ huic festiuitati
nr̃am potiumꝰ negare seruitutẽ. Itaq qm¬
maxime passio drũ cõmendat᷑ in hoc psalmo.
nec potuert̾ eẽ. fortes martires: nͥ intuerent᷑
eũ qͥ primꝰ passus ẽ. neq talia sustinerent
in passione qͣlia illȩ: nͥ talia sꝑarent in re¬
surrectione qͣlia ipse de se demonstrauit:
xp̃m: om̃sq illi coherentes mẽbra eẽ. huiꝰ
capitis. Eiꝰq uocẽ iam habetis notissimã:
qm̃ ñ exsolo capite sedetiam excorꝑe loquit᷑.¬
qui iam ascendit in cęlũ. uł significant ut
p̾dicant. s etiam eiꝰ mẽbra capdł ꝓprium sequu¬

Expanded text:
assionis sanctorum martyrum diem hodie festum habentes, in eorum recordatione gaudeamus, recolentes quid patiebantur, et intelligentes quid intuebantur. Nunquam enim tantas tribulationes carne tolerarent, nisi magnam quietem mente conciperent. Hunc itaque psalmum pro ipsa solemnitate curramus. Hesterno enim die multa audivit Charitas Vestra, nec hodie tamen huic festivitati negare potuimus nostram servitutem. Itaque qmini passio commendatur in hoc psalmo, nec potuerunt esse fortes martyres, nisi intuerentur eum qui primus passus est; nec talia sustinerent in passione, qualia ille, nisi talia sperarent in resurrectione, qualia ipse de se demonstravit: m, omnesque illi cohaerentes membra esse illius capitis; ejusque vocem jam habetis notissimam, quoniam non ex solo capite, sed etiam ex corpore loquiturqui jam ascendit in coelum, vel significant vel praedicant, sed etiam ejus membra caput proprium secu
Abbreviated transcription (Latin):
So uellem fr̃s ut patrẽ nrm̃ po¬
ciꝰ audiremꝰ. s & hoc bonũs. ut patri obedia¬
mꝰ. Quia gͦ uissit nob̃ qͥ dignat᷑ orare ꝓnob̾:
aus cantici & hilaritatẽ significat. qi cantꝰ
est: & deuotionẽ qr laus est. Quidenĩ magis
hõ deb& laudare. quã id qđ sic place ut
ñ possit displicere: Securitas gͣ laudis:
in lande di÷. łbi laudator securꝰ ÷ ubi ñ timn&
ne delaudato erubescat. Et laudemꝰ gͦ & can¬
temꝰ hoc ÷ cũ hilaritate & cũ leticia laudemꝰ
uid aut̃ laudaturi fumꝰ ipse psalmꝰ sequen

Expanded text:
o vellem, fratres, ut patrem nostrum potius audiremus; sed et hoc bonum est ut patri obediamus. Quia ergo jussit nobis, qui dignatur orare pro nobis, Laus cantici» et hilaritatem significat, quia cantus est; et devotionem, quia laus est. Quid enim magis homo debet laudare, quam id quod sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudis in laude Dei est. Ibi laudator securus est, ubi non timet ne de laudato erubescat. Et laudemus ergo, et cantemus; hoc est, cum hilaritate et cum laetitia laudemus. Quid autem laudaturi sumus, ipse Psalmus se
Abbreviated transcription (Latin):
pressirã. Figo qi mundus p̾ssurã uob̾ faturꝰᷤ
est: dico uob̾. Ceꝑunt pati. ⁊ confirmaueit̾
in se qđ illis predixerat dñs: & magis fortes
sunt facti. Cum eĩ uidebant impleri in se
passiones: sperabant inse impleri & coronas.
Et ido mirabiles sufpensitre maris: mirabils
in ȩxcelsis dñs. Ut inme inqͥt p̾ncem habea¬
tis: in mundo aut̾e pssurã Er̃go qͥd facmꝰ
Seuit mare: & extollunt᷑ fluctꝰ. & rabidi fł¬

Expanded text:
ssuram vobis facturus est, dico vobis. Coeperunt pati, et confirmarunt in se quod illis praedixerat Dominus, et magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se passiones, sperabant compleri in se et coronas: et ideo «mirabiles suspensurae maris; mirabilis in excelsis Dominus. Ut in me,» inquit, «pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quid facimus? Saevit mare, extolluntur fluctus,
Abbreviated transcription (Latin):
se spc̃ magnũ flumen. unde impleta sunt.
multa flumina. Deipso flumine dicit
psalmꝰ alio loco: fluminis impetꝰ letificat
ciuitatẽ di. Ergo facta sunt flumina
de flumina eleuauert̾ uoces suas: Quare.
eleuauert̾: Quia primo timuert̾. Petrus
nondũ fuit flumen: qͣndo int̾rogatione
ancille ter xp̃m negauit dicins. Nescio ho¬
minẽ. Hic timens mentit᷑ nondũ eleuat.
uocẽ. nondũ : flumen Ubi aute̾ impleti
eis ne omino loquerent᷑ neq docerentꝰ in
nomine iłi. Petrꝰ autẽ ⁊ ioħs: dixert̾ ad
eos. Si iustũ ÷ corã dõ uob̃ obaudiamꝰ ma

Expanded text:
se Spiritus magnum flumen, unde impleta sunt multa flumina. De ipso flumine dicit psalmus alio loco: «Fluminis impetus laetificat civitatem Dei» . Ergo facta sunt flumina de flumina elevaverunt voces suas? quare elevaverunt? Quia primo timuerunt. Petrus nondum fuit flumen, quando interrogatione ancillae ter Christum negavit: «Nescio hominem» . Hic timens mentitur; nondum elevat vocem, nondum est flumen. Ubi autem impleti eis ne omnino loquerentur, neque docerent in nomine Jesu. Petrus autem et Joannes dixerunt ad eos: «Si justum est cora
Abbreviated transcription (Latin):
& indicauert̾ qnta eis sacerlotes & semo
tu es qui fecisti celũ ⁊tr̃am. & mare. ⁊ omĩa
flumina eleuantia uocẽ suã. Mirabiles
suspensire maris. Cũ eniꝰ iłti eleuassent
na clamare: depaucis. Ido sequit᷑. Auocib
aquarũ musttarũ mirabiles suspensure maris.
id ÷ huiꝰ scłi. Cũ cepiss& xp̃c tantis uocibꝰ pdica.

Expanded text:
et indicassent quanta eis sacerdotes et senitu es qui fecisti coelum et terram, et omnia flumina elevantia vocem suam. «Mirabiles suspensurae maris.» Cum enim illi elevassent na clamare de paucis. Ideo sequitur, «A vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris:» id est, hujus saeculi. Cum coepis
Abbreviated transcription (Latin):
Et quasi diceret᷑ ei. & qͥs ei potest resistere: subient
statim. firmũ aute̾ fundamentũ cłi stat. fece
habes orbẽ trarũ qui ñ cõmouebit᷑: habens
signacłm hoc. Qđ signacłm hab& firmum
fundamentũ. Nouit dñs qui sunt eiꝰ. Et qđ¬
signacłm hab&: Et̃ recedat ab iniusticia omis
qui nominat nom̃ dnĩ. Modo ab iniquitate re¬
cedit. Ab iniquis enĩ ñ potest recedere: qi mixta
est palea tritico. usq dũ uentilet᷑. Quid dicimꝰ frs:
Et in ipsa area: mira res÷ ualde detritico. Recedit
apalea tũ expoliat᷑: ⁊ ñ recetit ab area cũ tri¬
tinat᷑. Quando autẽ omĩno seꝑabit᷑ : Tũ uenest
uentilator. Ergo modo area morbe tr̃arum:
necesse ÷ ut si ꝓficis int̾ iniquos uiuas. Abimqͥs
recedere non potes: ab iniquitate recede. Rece¬
dat ab ini quitate omĩs qui nominat nom̃
dnĩ. ⁊ erit morbẽ t̃rarũ qui ñcõmouebit᷑¬

Expanded text:
Et quasi diceretur ei, Et quis eis potest resistere? subjecit Et quasi diceretur ei, Et quis eis potest resistere? subjecit statim: «Firmum autem fundamentum Dei stat.» Ecce habes orbem terrarum qui non commovebitur. «Habens signaculum hoc.» Quod signaculum habet firmum fundamentum? «Novit Dsignaculum habet? «Et recedat ab injustitia omnis qui nominat nomen Domini» . Modo ab iniquitate recedat: ab iniquis enim non potest recedere, quia mixta est palea tritico usque dum ventiletur. Quid dicimus, fratres? Et in ipsa area, mira res est de tritico: recedit a palea, cum exspoliatur; et non recedit ab area, cum trituratur. Quando autem omnino separabitur? Cum venerit ventilator. Ergo modo area in orbe terrarum est: necesse est ut, si proficis, inter iniquos vivas. Ab iniquis recedere non potes; ab iniquitate recede. «Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini;» et erit in orbe terrarum qui non commovebit
Abbreviated transcription (Latin):
purgat. Quis ÷ gͦ orbis trarũ. qui ñ cõmouebit᷑:
bit᷑. ł st gͦ orbis tr̃arũ qui ñ cõmouedit᷑. est orb̾
trarũ qui cõmebit᷑. Qr iboni qui stabiles sunt
infide. orb tr̃arũ ÷: nequis dicer& inpartes sunt
⁊ mali qͥ ñ stant infide. cũ senserint aliquã
tribulationẽ ꝑ orbẽ tr̃arũ sunt. Est gͦ orbis
tĩarũ mobilis: est orbis trarũ ĩmobilis. dequo
dicit apłs. Nide orbc̃ tr̃arũ ĩmobile. Rogote.
philetꝰ. qui cura ueritatẽ aberrauert̾: dicentis
resurrectionẽ iã factã. eẽ ⁊ fidẽ quoꝵdã sub¬
uertert̾. Nũqͥd isti adorbẽ tr̃arũ ꝑtinebant.
qui ñ cõmouebit᷑ : Non. Sa palea erant. &
fideꝰ inqͥd quoꝵ dã subuertert̃. Non dixit omĩ¬
um. Et st omium dicer&: om̃s intelligere debe¬
mꝰ ꝑtinentes adcruitat̾e̾ babiloniam. quȩ hab&
dãpnari cũ iliabolo. Pam̃ fidẽ quoꝵdã dixit

Expanded text:
purgat. Quis est ergo orbis terrarum «qui non commovebitur?» purgat. Quis est ergo orbis terrarum «qui non commovebitur?» bitur. Est orbis terrarum qui non commovebitur, est orbis terrarum qui commovebitur. Quia et boni qui stabiles sunt in fide, orbis terrarum est; ne quis diceret, In parte sunt: et mali, qui non stant in fide cum senserint aliquam tribulationem, per orbem terrarum sunt. Est ergo orbis terrarum mobilis, est orbis terrarum immobilis: de quo dicit Apostolus. Vide orbem terrarum mobilem. Rogo te, a veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt?» Numquid isti ad orbem terrarum pertinebant, qui non commovebitur? sed palea erant: «Et fidem,» inquit, «quorumdam subvertunt.» Non dixit, Omnium; et si omnium diceret, omnes intelligere deberemus pertinentes ad civitatem Babyloniam, quae habet damnari cum diabolo: tamen «fidem quorumdam» dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
melioe ÷ qui iiticit iram. quã qui cuuta
te̾ capit. Meliorẽ dixit ux uictorẽ: quã
ciuitatis captiuatorẽ. Habes gͦ aduersari¬
um magnũ inte ipso: cũ audito conuicio
ira ceꝑte surgere. ut reddas malũ ꝓmalo.
Recordare uerba apłi. ñ reddentes malũ
ꝓmalo: neq maledictũ ꝓmaledicto. His
uerbis recordatis: frangis irã. tenes forti¬
tudinẽ. Et qr corã te illȩ malecdixit: ñ
post dorsũ tuũ p̃cinctꝰ es illa. Iam cetera
adidiatꝰ: breuis psalmꝰ ÷ Exenĩ confir¬
mauit drbẽ tr̃ȩ: qui si cõmouebit᷑. Hidetis
fr̃s. mutti credunt in xp̃m: m̾agna turba
est. ⁊tam̃ inhac magna turba audistis mͦ
cũ ȩuangłi um legeret᷑. qr uenioe dñs
ferens palam. inmanti la. ⁊ nundauit
aream suam: frumentũ recond& inhorreo. pale¬
as cõbur& igni inextinguibili. Sunt aut̃ ꝑ totã
trã: ⁊ boni & mali. boni grana funt: mali palta
Inaream intrat tribula: paleam concidit. triticũ

Expanded text:
am, quam qui capit civitatem» . Meliorem dixit irae victorem, quam civitatis captivatorem. Habes ergo adversarium magnum in teipso. Cum audito convicio ira coeperit surgere, ut reddas malum pro malo, recordare verba Apostoli: «Non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto» . His verbis recordatis frangis iram, tenes fortitudinem; et quia coram te ille tibi maledixit, non post dorsum tuum, praecinctus es illa. 5. Jam caetera audiamus: brevis est Psalmus, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur.» Videtis, fratres, multi credunt in Christum, magna turba est: et tamen in hac magna turba, audistis modo cum Evangelium legeretur, quia veniet Dominus ferens palam in manu sua, et mundabit arcam suam; frumentum recondet in horreo, paleas comburet igni inexstinguibili . Sunt ergo per totam terram et boni et mali: boni grana sunt, mali palea. In aream intrat tribula: paleam concidit, triticum
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Mirabilis iexcelsis dñs. Adeo & ibi
cũ dicene. et in me pacẽ habeatis in mun¬
do autẽ pressirã: quasi dicerent. putas nͥ
p̃mat nos munctus. & extinguet nos: Stati
uicit scłm. qui iunc&e mare. Gaudete a
cum: qi mirabilis: iexcelsis dñs. Et cesti¬
monia tua. credita facta sunt nimis. Et
qͥd factum: dehis omĩbꝰs. Donũ tuã dec&
scͥficatio dnẽ. Domũ tuam: totã. Domũ tuã.
Nonhic aut hic aut ibi. s domũ tuam totam.
Quia correxit orbe̾ tr̃ȩ. qui nͦ c̾ mouebitur.
Domꝰ dni fortis erit. ꝑtotũ orbẽ trarũ erit.
Multi cadent: s domͦ illa stat. Alulti turban¬
ẽ: s domꝰ illa ñ cõmouebit᷑. Domũ tuam
dec&e: sc̃ificatio dñe. Num qͥd paruo tẽꝑe :¬

Expanded text:
lis in excelsis Dominus.» Adeo et ibi cum diceret, «ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram;» quasi dicerent, Putas non premet nos mundus, et exstinguet nos? statimvicit saeculum, qui vicit mare. Gaudete ad eum, quia mirabilis est in excelsis Dominus, et «testimonia tua credita facta sunt nimis.» Et quid factum est de his omnibus? «Domum tuam decet sanctificatio, Domine.» Domum tuam, totam domum tuam: non hic, aut hic, aut ibi; sed domum tuam totam, Quia correxit orbem terrae, qui non commovebitur . Domus Domini fortis erit; per totum orbem terrarum erit: multi cadent, sed domus illa stat; multi turbabuntur, sed domus illa non movebitur. «Domum tuam decet sanctificatio, D
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiles mine. mirabiles ꝑsecitiones. s ua̾e
qͥd sequit᷑. Mirabilis inexcelsis dñs. Com¬
pescat gͦ semare. ⁊ aliqͣndo tranqͥllet᷑. detͣ
pax xp̃ianis. Turbabat᷑ mare. fluctuabat
nauicła. N aiucła: eccłia ÷. Mare: scłm est.
Uenit dñs ambilauit suꝑ mare: & pressit fluctꝰ.
Quomͦ ambulauit dñs suꝑ mare: Suꝑ capita
istoꝵ fuictuum magnoꝵ spumantium. Pote¬
states & reges credidert̾: subiitgati sunt. xp̃o.
Ergo ñ treamͣ qr mirabiles suspensure maris:
mirabilis in excelsis dñs. Iestimonia tua credita¬

Expanded text:
e quid sequitur: «Mirabilis in excelsis Dominus.» Compescat se ergo mare, et aliquando tranquilletur, detur pax Christianis. Turbabatur mare, fluctuabat navicula. Navicula Ecclesia est, mare saeculum est. Venit Dominus, ambulavit super mare, et pressit fluctus . Quomodo ambulavit Dominus super mare? Super capita istorum fluctuum magnorum spumantium. Potestates, et reges crediderunt, subjugati sunt Christo. Ergo non terreamur, quia «mirabiles suspensurae maris: Mirabilis in excelsis D