comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hihippus macedonum rex gretiam petens cũ
magnis itineribus ad angustias ꝑtendit securisq¬
custodibus & legatorum reditus expc̃tatibus ino¬
pinatus tẽmophilas traiecit
Hyciates dux atheñsium aduersus Anasibiũ
lacedemonium in elespõta circa abidon cum
traducendum exercitũ haberet per loca quae sta
abstisi montes premẽnt. alterum mare ablueret
aliqͣndiu moratus cum incidisset frigidior so¬
lito dies & ob hoc nemimi suspectus. delegit fir¬
missoꝰ quosq quibus oleo at mero calefactis p̃cepit
ip̃am oram maris legerent. abruptiora cur arẽt.
atq ita custodes angustiarum mopinatus oppres¬
sit atergo.
Eneiul pompeius cum flumen tranlire prop¬
ter exercitum hostium oppositum nõ posset
in castra instituit. deincte in eacdem persuasioẽ
ho ͭ ͤ producto ne ullam uiam ad progressum ro¬
manorum teneret reprente impetu facto tr¬
ansitu rapiunt
Lexander macedo prohibente yndors poro

Expanded text:
Philippus Macedonum rex Graeciam petens, cumPhilippus Macedonum rex Graeciam petens, cummagnis itineribus ad angustias pertendit securiscustodibus et legatorum reditus exspectantibus inopinatus Thermopylas traiecit. Iphicrates, dux Atheniensium, adversus Anaxibium Lacedaemonium in Hellesponto circa Abydon, cum transducendum exercitum haberet per loca, quae staabscisi montes premerent, alterum mare allueret, aliquamdiu moratus, cum incidisset frigidior solito dies et ob hoc nemini suspectus, delegit firmissimos quosque, quibus oleo ac mero calefactis praecepit, ipsam oram maris legerent, abruptiora tranarent, atque ita custodes angustiarum inopinatos oppressit a tergo. Cn. Pompeius, cum flumen transire propter oppositum hostium exercitum non posset, in castra instituit; deinde, in eam demum persuasionem hoste perducto, ne ullam viam ad progressum Romanorum teneret, repente impetu facto transitum rapuit. Alexander Macedo, prohibente rege Indorum Poro
Abbreviated transcription (Latin):
De traducendo ex̾citu per lota hosti infesta.
Milius paulus consul tum in lucanis
iuxta littus angusto itinere exertitum
duceret. tarentini ei classe insichiati
agmen eius scorpionibus aggressi essent.
taptiuis lat̾a euntium pretexint. quor̃ respt̃u hos¬
tes inhibuerunt tela
Gesilaus lacedemonius cum preda onustul ex
Frigia rediret insequerenturq hostes & ad lo¬
corum oportunitate lacesserent agmen eius. ordi¬
nem captiuorum ab utroq laterẽ exercitus sui ap¬
plicuit. quibus dum percipitur ab hoste spatium
transcundi habuerunt lacedemonii.
Dem tentibus angustias thebanis per quas trã
yepetitum iter quod deẜuãt em̃sus est nlło obsistente
prohibendum occurrente epirrhotharum multitu¬
die reliquit suos paucos qui spetiem remanentis
exercitus preberent. Ipẽ cum cetera manu qua nõ
expectabatur aditum intrauit.
Qđ cum pissi credidissent ille nocte ualidissimã
manum ad eundem locum occupandum premisit
ac postero chie totũ traiecit exertitum

Expanded text:
De Transducendo Exercitu per Loca Hosti Infesta Aemilius Paulus consul, cum in Lucanis iuxta litus angusto itinere exercitum duceret et Tarentini ei classe insidiati agmen eius scorpionibus agressi essent, captivos lateri euntium praetexuit, quorum respectu hostes inhibuere tela. Agesilaus Lacedaemonius, cum praeda onustus ex Phrygia rediret insequerenturque hostes et ad locorum opportunitatem lacesserent agmen eius, ordinem captivorum ab utroque latere exercitus sui explicuit; quibus dum parcitur ab hoste, spatium transeundi habuerunt Lacedaemonii. Idem, tenentibus angustias Thebanis, per quas tranepetitum iter, quo destinaverat, emensus est nullo obsistente. ohibendum occurrente Epirotarum multitudine, reliquit suos paucos, qui speciem remanentis exercitus praeberent; ipse cum cetera manu, quo non exspectabatur aditu, intravit.  cum Pisidae credidissent, ille nocte validissimam manum ad eundem locum occupandum praemisit ac postero die totum traiecit exercitum.
Abbreviated transcription (Latin):
lebrabant. hominũ quidem colentium imitacõnem
expresserunt armis tñ in ueste celatis ꝑacto dem¬
de ritu suo non statim athenas reuersi sunt sed pro¬
thimus inde raptim acto u̾sus lacedemonem agmĩe
eo temꝑe quo minime timebant᷑ agros hostiũ quibꝰ
subinde p̃de fuerãt ultͦ de populati sunt.
Assius onarias naues non magis ad alios usus ac¬
uensas oportuno uento in classem hostium misit
& incendio eam consumpsit.
Liuius fuso hasdrubale hortantibus eũ quibus¬
Acon atheniensis affirmauit incolumes futũos
Asclrubal subigens dolum numidaꝵ cũ ingres

Expanded text:
lebrabant, omnium quidem colentium imitationem lebrabant, omnium quidem colentium imitationem expresserunt, armis tamen sub veste celatis. Peracto ritu suo non statim Athenas reversi, sed protinus inde raptim acto Lacedaemonem versus agmine eo tempore, quo minime timebantur, agrum hostium, quibus subinde praedae fuerant, ultro depopulati sunt. Cassius onerarias naves, non magni ad alia usus, accensas opportuno vento in classem hostium misit t incendio eam consumpsit. M. Livius, fuso Hasdrubale hortantibus eum quibPaches Atheniensis affirmavit incolumes futuros asdrubal subigendo
Abbreviated transcription (Latin):
ploratorem hostium cdeprehencdisset magnamq
toribus eoꝵ quociens uoluissent pate̾.
Edius primipulaĩ qui in germaĩa post ualeri¬
Anam claclem obsessis nr̃is p̾ro duce fuit xitus ne
barbari lig̾ que congesta erant uallo ad mouerẽt &
castra eius incenderunt simulata lignoꝵ mopia
missis undiq qui ea furarentur effecĩt ut gẽmaĩ
uniuersos truncos amolirent᷑.
N. scipio bello nauali amphoral pice & thede
plenas in hostiũ classem iaculatus est. quaꝵ iac
Anibal regi antiocho monstrauit ut in hostium
classem uascula iaculae̾tur uiꝑis plena qua re
perterriti milites a climicatione & nauticis miste¬
riis impectirentur ¶Idẽ fecit iã cedẽte classe sua prusias:
Porcius cato in classem hostiũ cũ transiluisset de¬
turbatis ex ea penis eorsq armis & in signibus it
suos distributis multas naues hostium quos sociali
habitu fefellerat m̾sit.
Themienses cũ subinde a lacedemoniis infestarẽ¬
tur diebus festis quos sacro minẽue extra urben ce¬

Expanded text:
ploratorem hostium deprehendisset magnamquetoribus eorum, quotiens voluissent, patere. Caedicius primipilaris, qui in Germania post Varianam cladem obsessis nostris pro duce fuit, veritus, ne barbari ligna, quae congesta erant, vallo admoverent et castra eius incenderent, simulata lignorum inopia, missis undique, qui ea furarentur, effecit, ut Germani universos truncos amolirentur. Cn. Scipio bello navali amphoras pice et taedaplenas in hostium classem iaculatus, quarum iactusHannibal regi Antiocho monstravit, ut in hostium classem vascula iacularetur viperis plena, quarum metu perterriti milites a dimicatione et nauticis ministeriis impedirentur. Idem fecit iam cedente classe sua Prusias. M. Porcius Cato, in classem hostium cum transiluisset, deturbatis ex ea Poenis eorumque armis et insignibus inter suos distributis multas naves hostium, quos sociali habitu fefellerat, mersit. Athenienses, cum subinde a Lacedaemoniis infestarentur, diebus festis, quos sacros Minervae extra urbem ce
Abbreviated transcription (Latin):
Enon dux atheniensium uicta classe ꝑsarũ
apud insulam cypron milites suos captiuil
armis induit & cisdem barbaroꝵ nauibus ad hos¬
tem nauigauit in panphiliam apud flumen
Fusmodonia ꝑse qui & nauigia & hĩtum super¬
stantium agnoscerent. nil cauerũt. subito itaq cõ¬
pressi eodemꝰ die & nauali & pedestri prelio uit¬
ti sunt

Expanded text:
Cimon, dux Atheniensium, victa classe Persarum Cimon, dux Atheniensium, victa classe Persarum apud insulam Cypron, milites suos captivis armis induit et eisdem barbarorum navibus ad hostem navigavit in Pamphyliam apud flumen Eurymedonta. Persae, qui et navigia et habitum superstantium agnoscerent, nihil caverunt. Subito itaque oppressi eodem die et navali et pedestri proelio victi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
milites continerent se intra castra hermocra¬
tes detentos eos posteo die humiloribus iam suis tra¬
dicdit bellumq confecit.
Elchiades cũ ingentem ꝑsaꝵ multitud mem
apud maratona fudisset athenienses cirta gra¬
tulationem morantes cõpulit ut festinarent ad opẽ
urbi ferendam quã classis persaꝵ petebat. Cumq
percuruisset implessetq menia armatis per se rati
ingentem esse nume ẜ acheniensium alio milite
apud marathona pugnãte alio ꝓmuris suis oppõĩ c̾cum¬
actis exẽplo nauibus asiam pecierunt.
Ysistratus athenenlis cũ excepisset megarẽsiũ
dassem quã illi ad eleusim noctu applicauant
ut cõptas themis sacro femĩas atheniensiũ raꝑent
magnaq edita cede eoꝵ ultus esset suos eadem
que ceperat nauigia atheniensi milite compleuit.
quibuslam matronis habitu captiuo ꝵ in conspec¬
tu locantil Qua facie decepti megarenses tamꝗͣ
suis & cũ successu nauigantibus obuii mermes¬
q rursus oppressi suntꝰ

Expanded text:
illi continuerunt se intra castra. Hermocrates detentos eos postero die habilioribus iam suis tradidit bellumque confecit. Miltiades, cum ingentem Persarum multitudinem apud Marathona fudisset, Athenienses circa gratulationem morantis compulit, ut festinarent ad opem urbi ferendam, quam classis Persarum petebat; cumque praecucurrisset implessetque moenia armatis, Persae, rati ingentem numerum esse Atheniensium et alio milite apud Marathona pugnatum, alium pro muris suis opponi, circumactis extemplo navibus Asiam repetierunt. Pisistratus Atheniensis, cum excepisset Megarensium classem, qua illi ad Eleusin noctu applicuerant, ut operatas Cereris sacro feminas Atheniensium raperent, magnaque edita caede eorum ultus esset suos, eadem quae ceperat navigia Atheniensi milite complevit, quibusdam matronis habitu captivarum in conspectu locatis. Qua facie decepti Megarenses tamquam suis et cum successu renavigantibus effuse obvii inermesque rursus oppressi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ldeserend ytalie miret consilium.P. Scipͦ adolescẽs
admodum impetu facto in eo ip̃o in quo talia agi¬
tabantur cetu pronunciauit mariu se sua int̾fedurs
ni qui urasset non esse sibi mentem destituẽd iei
gladio uni ex proximis minatus ni acciꝑet sacia¬
mentũ illo metu ceteõs etiam. exemplo coegit ad iu¬
randum
Olistoꝵ castra cũ prope uirgulta siluãq posita
essent camillus ea omĩa quẽ conceptum igne

Expanded text:
deserendae Italiae iniret consilium, P. Scipio adulescens deserendae Italiae iniret consilium, P. Scipio adulescens admodum impetu facto in eo ipso, in quo talia agitabantur, coetu pronuntiavit manu se sua interfecturum, nisi qui iurasset non esse sibi mentem destituendae regladio mortem uni ex proximis minatus, nisi acciperet sacramentum, illum metu, ceteros etiam exemplo coegit ad iurandum. Volscorum castra cum prope a virgultis silvaque posita essent, Camillus ea omnia, quae concept
Abbreviated transcription (Latin):
tempus tum donato ei e quo pecumam insuper lar¬
gitus obtinuit ut quem ex conscĩa trepidum e accẽ¬
fierat letum dimitteret & ex dubio in reliquũ nõ
mimuis fidelem ꝗͣ fortem hrẽt equitem:
Hilippus cũ audisset pitiam quendam bonum
pugnatorem alienatum sibi qui tres filias mopel
uix alce̾ret. nec a rege acdiuuaretur. monẽtibus qui
gram haberem abscinderem pocius qm̃ curarem.
cultate necessitatem domesticaꝵ pecuna instruxͭ
ac mchorem fidelioremq habuit quam habuerat
anteqͣm offenderet.
Untuis. Cr ispmꝰ post infaustam aduersus penol
dimitationem qua collegam Narcellum ãmi¬
serat cũ compisset potitum anulo interfecti hani¬
balem lr̃as circa municipia totius ytalie misit ne
crederent epłis si que ħ axcelli Qnulo obsignate ꝑ¬
ferrentur. monicor consecutus ut & salapia & alie
urbes frustra hambalis dolis temꝑtarent᷑.
Ost canensem cladem ꝑculsi ita rõ animił ut
pars magna reliquiaꝵ nobilissimis autoribꝰ

Expanded text:
t; tum donato ei equo pecuniam insuper largitus obtinuit, ut, quem ex conscientia trepidum arcessierat, laetum dimitteret et ex dubio in reliquum non minus fidelem quam fortem haberet equitem. Philippus, cum audisset Pythian quendam bonum pugnatorem alienatum sibi, quod tres filias inops vix aleret nec a rege adiuvaretur, monentibus quibegram corporis haberem, absciderem potius quam curarem?" cultate necessitatium domesticarum, pecunia instruxit ac meliorem fidelioremque habuit, quam habuerat, antequam offenderet. Quintius Crispinus post infaustam adversus Poenos dimicationem, qua collegam Marcellum amiserat, cum comperisset potitum anulo interfecti Hannibalem, litteras circa municipia totius Italiae dimisit, ne crederent epistulis, si quae Marcelli anulo signatae perferrentur. Monitione consecutus est, ut Salapia et aliae urbes frustra Hannibalis dolis temptarentur. Post Cannensem cladem perculsis ita Romanorum animis, ut pars magna reliquiarum nobilissimis auctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
fecto diffudit ad ro castra rumorẽ hanibalem
in conspectu erant se ostendere quo facto effecit ut
Crispinus hamibalem adesse ratus conscendẽt. na¬
ues fugeret.
Cipio emilianus ad numantiam omnibus non¬
cohortibus tantum sed tenturiis sagittai̾os & fun

Expanded text:
fecto, diffudit ad Romana castra rumorem Hannibalemfecto, diffudit ad Romana castra rumorem Hannibalemin conspectu erant, se ostendere; quo facto effecit, ut Crispinus Hannibalem adesse ratus conscenderet naves ac fugeret. Scipio Aemilianus ad Numantiam omnibus noncohortibus tantum, sed centuriis sagittarios et fun
Abbreviated transcription (Latin):
Li habitu instruxit & ad eos quos suspectos hẽbat
muectus cũ effuso studio exciperet᷑ deprehensa eoꝵ per¬
ficlia opidum diripuit.
Graccus cũ edixisset futuꝵẜ ut ex nolanũ ño
fortibus libertatem daret igͣ uos cͣcibus affigeret
& iniͦ milia ex hiis ꝗa segnius pugnauẽant metu pene
&. Si idẽ ethnenies cenluissent. ob eam causã uniu̾sa młtitudine
cõuocata ĩ teatrũ ⁊ idem flagitante maitesta deficiendi uo¬
luntate signo militibus dato
in quendam munitũ collem coissent misit qui eis
chiteret. totum sibi exercitum nolanũ uicisse uidei
qui hostes fuissent. Et sic eos & sua ficte & ip̃or metu
ex olutol recepit.
Anibal post prelium. quo ingentem cladem ad
socios latimi nomĩs benigne in ciuitates suas dmilit
dictitans se ytalie liberande caula bellum gere̾ eorsq
oꝑa aliqͦt popłos in dedicõem accepit.
Ago cũ locris obsideretur acͥs pino classis nr̃e pre¬

Expanded text:
li habitu instruxit et ad eos quos suspectos habebat li habitu instruxit et ad eos quos suspectos habebat invectus, cum effuso studio exciperetur, deprehensa eorum perfidia oppidum diripuit. Ti. Gracchus, cum edixisset futurum, ut ex volonum numero fortibus libertatem daret, ignavos crucibus affigeret, et quattuor milia ex his, quia segnius pugnaverant, metu poenae  si idem omnes Hennenses censuissent; ob eam causam universa multitudine convocata in theatrum et idem flagitante, manifesta deficiendi voluntate, signo militibus dato in quendam munitum collem coissent, misit qui eis dicerent totum sibi exercitum volonum vicisse videri, quod hostes fudissent; et sic eos et sua fide et ipsorum metu exsolutos recepit. Hannibal post proelium, quo ingentem cladem ad socios Latini nominis benigne in civitates suas dimisit, dictitans se Italiae liberandae causa bellum gerere; eorumque opera aliquot populos in deditionem accepit. Mago, cum Locri obsiderentur a Crispino classis n
Abbreviated transcription (Latin):
facilius exͥ opinato aggrederet᷑ in occulto para
pere omnes naues in thebanotransnauigantes ĩmi¬
sit & cõmeatibus eoꝵ potitus est.
Nolomeus aduersus ꝑdicã ex̾ citu preualentẽ ip̃e
inualidus õẽ pecudum genus religatis ad tergũ qua
traheret carpentis agendum per paucos curauit eꝗtel
ip̃e progressus cũ copiis quas habebat effecit ut puluis
quem pecoͬa excitaue̾ant spẽm magni ex̾citus sequẽtil
mouẽt. cuiꝰ expectacõe t̾ritum fecit᷑ hostem.
ronides Atheniensis aduersus thebanos equitatu
preualentes pugnaturus in campis suos edocuit
consecutus est.
Finarius insticla presidio Ethne p̾poitus claues poͣ¬
q suspectos eos tam ꝗͣ transicõem ad penũ pararent
habebat peciit umꝰ noctis ad łiberacõem spacium In¬
dicataq mihitibus fraud grecoꝵ cũ precepisset ut
parati postea die signum expectarent. postera lute
ethuenses occidit.
Yphycrates dux Athemensium classem suam hosti¬

Expanded text:
facilius ex inopinato adgrederetur, in occulto paratpore omnis naves in Thebanos transnavigantis immisit et commeatibus eorum potitus est. Ptolomaeus adversus Perdiccam exercitu praevalentem, ipse invalidus, omne pecudum genus, religatis ad tergum, quae traherent, sarmentis, agendum per paucos curavit equites; ipse praegressus cum copiis, quas habebat, effecit, ut pulvis, quem pecora excitaverant, speciem magni sequentis exercitus moveret, cuius exspectatione territum vicit hostem. Myronides Atheniensis adversus Thebanos equitatu praevalentes pugnaturus in campis suos edocuit consecutus est. C. Pinarius in Sicilia praesidio Hennae praepositus, claves pornnensium, quod suspectos eos, tamquam transitionem ad Poenum pararent, habebat, petit unius noctis ad deliberationem spatium indicataque militibus fraude Graecorum, cum praecepisset, ut parati postera die signum exspectarent, prima luce ennenses cecidit. Iphicrates, dux Atheniensium, classem suam hosti
Abbreviated transcription (Latin):
qui sociorẜ ppłus erat adierunt orauerun̾tq
auxilia. Ille ne aut negato acliutoĩo locios alienaẽt
aut deducto exercitu uires minueret tertiam
partem militum cibaria parare & naues astende̾
iubsit dato precepto ut nacti uenctos retro recti¬
rent. Recedens interim aduentantis auxilii ru¬
mor uti legetum excitauit animos ita hostium
conscilia cliscussit.
Esar cũ in ꝑchis pompeianis magna equitu
Acci cũ a Sem̃pronio gracco collatis signis urge

Expanded text:
qui sociorum populus erat, adierunt oraveruntque qui sociorum populus erat, adierunt oraveruntque auxilia. Ille, ne aut negato adiutorio socios alienaret aut diducto exercitu vires minueret, tertiam partem militum cibaria parare et naves ascendere iussit, dato praecepto, ut causati ventos retro redirent; praecedens interim adventantis auxilii rumor ut Ilergetum excitavit animos, ita hostium consilia discussit. Caesar, cum in partibus Pompeianis magna equitum Voccaei, cum a Sempronio Graccho collatis signis urge
Abbreviated transcription (Latin):
simo agmĩ precepit ut incenderet pontem
mami cũ capanis equuitibus mullo modo pes essent¬
A. neuius centurio in ex̾citu fuluii flacci procon¬
sulis excogitauit ut dlectos exercitu ex toto qui ue¬
locissimi u̾ide̾antur & melioris stature erant par¬
uulis non amplis & galeitulis gladiisq ac septeĩs
singulos hastis quat̾noꝵ circiter pedum armaret
eosq adiunctol equitibus iuberet usq ad menia
prouchi. demde ibi positis nr̃is equitibus incipere
inter hostiũ equitatum preliari. Qͦ facto uehemẽ¬
ter & ip̃i canpani afflicti sunt & max̃ equi eors ꝗbus
tbatis prona nr̃is uictoria fuit.
Scipio in libia cũ die ac nocte ymbre continuo ue¬
xatum exercitum Antiochi uideret nec hominel
tantũ aut equos deficere Uerf arcꝰ quoq madntibꝰ
neruis mhĩles factos exhortatus est fratrem ut pol¬
tero quãuis religioso cdie cõmitteret prelium. Quã
sententiam secũta uictoi̾a est.
Atonem uastantem hispaniam legati legetum

Expanded text:
agmini praecepit, incenderent pontem. Romani, cum Campanis equitibus nullo modo pares essentQ. Naevius centurio in exercitu Fulvi Flacci proconsulis excogitavit, ut delectos ex toto exercitu, qui velocissimi videbantur et mediocris erant staturae, parmulis non amplis et galeiculis gladiisque ac septenis singulos hastis quaternorum circiter pedum armaret eosque adiunctos equitibus iuberet usque ad moenia provehi, deinde ibi positos, nostris equitibus recipientibus, inter hostium equitatum proeliari; quo facto vehementer et ipsi Campani afflicti sunt et maxime equi eorum, quibus turbatis prona nostris victoria fuit. P. Scipio in Lydia, cum die ac nocte imbre continuo vexatum exercitum Antiochi videret nec homines tantum aut equos deficere, verum arcus quoque madentibus nervis inhabiles factos, exhortatus est fratrem, ut postero quamvis religioso die committeret proelium; quam sententiam secuta victoria est. Catonem vastantem Hispaniam legati Ilergetum,
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ altc̃o preualido alteo ad moduĩ exili duos admo¬
uit iuuenes similit̾ electos robustũ & gracilem ac
robustiori imꝑauit eꝗ exilis uniuersam cauda ab¬
rumꝑe. gͣtili aut ualentioris per singulos pilos euel¬
lere. Cũqͦ gracili successiss qđ imꝑatũ esset Ualid issi¬
mus cũ infirmi equi cauda sine effectu luctaret᷑
naturã inquit Scr̾torius rͦ uiriũ perħ uob̾ exͫ oñdi

Expanded text:
o alteri, alteri admodum exili duos admovit iuvenes similiter electos, robustum et gracilem. Ac robustiori imperavit equi exilis universam caudam abrumpere, gracili autem valentioris per singulos pilos vellere; cumque gracili successisset quod imperatum erat, validissimus cum infirmis equi cauda sine effectu luctaretur, "naturam", inquit
Abbreviated transcription (Latin):
dri in castello quodam clausus quia exercer̃ e
uatis cũ naturalem assistencti appetunt consuetu¬
dinem ad sudorẽ uimq crura iactarent.
Cato pollicentibus barbaris duces itineꝵ &
bus ex ipoliis hostiũ poterat dare aut interep̃tis
exsoluebatur promissio
Uaximus transfugere ad hostes uolentem

Expanded text:
dri, in castello quodam clausus, quoniam exercervatis, dum naturalem assistendi appetunt consuetudinem, ad sudorem usque crura iactarent. M. Cato pollicentibus barbaris duces itinerum oliis hostilibus poterat dare aut interfectis exsolvebatur promisso. Q. Maximus transfugere ad hostes volentem
Abbreviated transcription (Latin):
uintenctum esse dicebat.
Aulus imꝑatorẽ senẽ moĩbus dicebat esse oportere
significans moderatiora sequenda consilia.
Cipio affricanꝰ fert̾ dixisse cũ eũ parf quidam pu¬
gna cem dicerẽt imꝑatorẽ me mat̾ nõ pug̾torẽ pepit.
diatorem contẽpte statuͬe & prope exacte etatis ob¬
iecit ei dixitq si eũ superasset cũ uictoi̾e cong̃ssurum.
Sertorius qd exꝑimento didicerat se imꝑem uni¬

Expanded text:
vincendum esse dicebat. L. Paulus imperatorem senem moribus dicebat esse oportere, significans moderatiora sequenda consilia. Scipio Africanus fertur dixisse, cum eum parum quidam pugnacem dicerent: "imperatorem me mater, non bellatorem peperit." diatorem contemptae staturae et prope exactae aetatis obiecit ei dixitque, si eum superasset, cum victore congressurum. Q. Sertorius, quod experimento didicerat imparem
Abbreviated transcription (Latin):
uissent adeo ut in perniciem quoq ducis ui¬
derentur consurrecture dissimulato metu proces¬
sit ad milites postulantibusq missionem ultro
minati uultu dedit Exautoratos presentia coegit
satisfacere imperatori obsequentioresq in reliqͣ¬

Expanded text:
vissent, adeo ut in perniciem quoque ducis vivissent, adeo ut in perniciem quoque ducis viderentur consurrecturae, dissimulato metu processit ad milites postulantibusque missionem ultro minaci vultu dedit. Exauctoratos paenitentia coegit satisfacere imperatori obsequentioresque in reliq
Abbreviated transcription (Latin):
A L S malius consul cum compe¬
rissent qđ coniurassent milites in
yb̃ins campanie. ut iugulatis hospi¬
tibus ip̃i res eorum inuaderent ru
morem sꝑgit eodem loco yb̾naturus
atq ita coniurator constiͦ campaniam ꝑiculo libe¬
rauit. & ex occõe nocentes puniuit.
Ltius Sylla cum legiones ciuium romanoꝵ
pernitiosa secditione fuerẽt constiꝰ restituit
sanitatem efferatis prope enim annuntiari iussit
hostem adesse & ad arma uocantium clamorem
tolli signa canẽ cdiscussa sedino est uniuersis aduer¬
sus hostem consencientibus.
Pompeuis trucidtato ab exercitu medilam sena¬
tu ne tumultum moue̾t si solos euocasset nocen¬
tes mixtos eis qui extra delictum erant uenire ius¬
sit. Ira & nostii miõre animi metu quia non segre¬
gati ideoq non cã culpe uidebantur accersiri com
paruerunt. & illis quibis integra erat constiꝰ custo¬
diendis quoq nocentibus attenderent ne illorum
fuga inquinarentur.
Cesar cum quedam legiones eius seditionem mo¬

Expanded text:
Aulus Manlius consul, cum comperisset coniurasse milites in hibernis Campaniae, ut iugulatis hospitibus ipsi res invaderent eorum, rumorem sparsit, eodem loco hibernaturos; atque ita dilato coniuratorum consilio Campaniam periculo liberavit et ex occasione nocentes puniit. L. Sulla, cum legiones civium Romanorum perniciosa seditione furerent, consilio restituit sanitatem efferatis. Propere enim annuntiari iussit, hostem adesse, et ad arma vocantium clamorem tolli, signa canere. Discussa seditio est universis adversus hostem consentientibus. Cn. Pompeius, trucidato ab exercitu Mediolani senatu, ne tumultum moveret, si solos evocasset nocentes, mixtos eis qui extra delictum erant, venire iussit. Ita et noxii minore cum metu, quia non segregati ideoque non ex causa culpae videbantur arcessiri, paruerunt et illi, quibus integra erat conscientia, custodiendis quoque nocentibus attenderunt, ne illorum fuga inquinarentur. C. Caesar, cum quaedam legiones eius seditionem mo
Abbreviated transcription (Latin):
arcẽ a cupiditate decernendi uellet cdixit Rnso
dei se ex quolibet pugnare iussum. & ita exiguo p̃¬
sidio ad ripam posito accessit ad colles ꝙ thebani p̃
metu interpretati transirent flumen. Et cum fa¬
cile depulissent presidium ceteros insecuti aui¬
dius miquitate locorum a paucioribus uitti

Expanded text:
arcere a cupiditate decernendi vellet, dixit responso arcere a cupiditate decernendi vellet, dixit responso deum se ex collibus pugnare iussum et ita exiguo praesidio ad ripam posito accessit in colles. Quod Thebani pro metu interpretati transierunt flumen et, cum facile depulissent praesidium, ceteros insecuti avidius iniquitate locorum a paucioribus victi
Abbreviated transcription (Latin):
uando alteo ad moclum exilii huos atmouit iuue¬
nes similiter affectos robustum & gratilem ac ro¬
bustiori imꝑauit equo exili uniuersam caudam
abripere gracili antem ualentiorem per singula
mellere. Cumq gratilis fecisset quod imperatum
erat ualidissimus cum infirmi equi cauda sie
effectu luctaretur. Naturam inquit Sertorius ro¬
manorum cohortium per hoc uobis exemplum os¬
tendiMilites insuperabiles sunt. uniuersas ag
grecdientibis easdem lacerabit & carpet qui per
partes attemptauerint.
Dem cum uideret suos pugne signum incõsul¬
te flagitantes crederetq rupturos imperium
nisi congra derentur permisit turme equitum ad
lacessendos hostes ire laborantiq submisit alias &
sic recepit omnes tutisq utrisq & sine noxa osten¬
dit quis exitus flagitatã pug mansiss& obsequentis¬
simis ĩde eis usus est
Gesilaus lacedemonius cum aduersus theba¬
nos castra supra ripam posuisset multoq ma¬
iorem hoiͫ manum esse intelligeret & ideo suos

Expanded text:
 alteri admodum exili duos admovit iuvenes similiter affectos, robustum et gracilem. Ac robustiori imperavit equo exili universam caudam abrumpere, gracili autem valentiorem per singulos pilos vellere. Cumque gracilis fecisset, quod imperatum erat, validissimus cum infirmi equi cauda sine effectu luctaretur, "naturam", inquit Sertorius, "Romanarum cohortium per hoc vobis exemplum ostgredienti; easdem lacerabit et carpet, qui per partes attemptaverit." Idem, cum videret suos pugnae signum inconsulte flagitantes crederetque rupturos imperium, nisi congrederentur, permisit turmae equitum ad lacessendos hostes ire laborantique submisit alias et sic recepit omnes tutiusque et sine noxa ostendit, quis exitus flagitatam pugnam mansisset. Obsequentissimis inde eis usus est. Agesilaus Lacedaemonius, cum adversus Thebanos castra super ripam posuisset multoque maiorem hostium manum esse intellegeret et ideo suos
Abbreviated transcription (Latin):
UINTHS CONSU. UItI
acie hequis & uolstis cũ antium
opidum expugnare statuisset.
ad contõem uõcato exercitu expo¬
suit ꝗͣ id necessariũ & facił esset
si non differretur aggredi eoq
impetu quo exortatos concitauerat agg̾ssus est urbe.
pido posse si mopinatos muaderet Qua t̾dui ita¬
qr itꝰ biduo per confragosa & deserta em̾sus nihilta
causam tam facilis euentus requirentibus dixit. tũ
stantia tutũ circuire muros frequenter omnibus
copiis instituit easdemq reducere ad castͣ qua con¬
suetudine inluctis ita oppidanis ut crederent ex̾
uentibus morem illum obambulandi in subitu di¬
rexit impetum. Occupatisq menibus expressit. ꝙ
se ipos dederunt & oppidum.¬
Dueliꝰ qͥ subinde ex̾cendo milites remigesq cõ¬
secutus est ut securis cartagiensibus ułq in id
tempus moxie consuetudins sũbito ad mota classe
murum occuparet.

Expanded text:
uintius consul, victis acie Aequis et Volscis, cum Antium oppidum expugnare statuisset, ad contionem vocato exercitu exposuit, quam id necessarium et facile esset, si non differretur; eoque impetu, quem exhortatio concitaverat, adgressus urbem. pido posse, si inopinatos invaderet. Quadridui itaque iter biduo per confragosa et deserta emensus nihil tacausam tam facilis eventus requirentibus dixit, tum stantia tutum, circumire muros frequenter omnibus copiis instituit easdemque reducere in castra. Qua consuetudine inductis ita oppidanis, ut crederent exeventibus, morem illum obambulandi in subitum direxit impetum occupatisque moenibus expressit, ut se ipsos dederent oppidul subinde exercendo milites remigesque consecutus est, ut securis Carthaginiensibus usque in id tempus innoxiae consuetudinis subito admota classe murum occuparet.
Abbreviated transcription (Latin):
locum compulsus ꝗ undiq a brutis cintus
duos tantum exitus habebat ab altera parte fossa
ingentis latitudinis ctuxit uelud hostis excludẽ¬
cli causa ab altera militem agere cepit tamqm
pereum erupturus. hi qui obsidebant cum per
fossam quam ip̃e fecerat exercitum ꝑiclis non tre¬
derent euasurum uniuersi a limite abstiterũt.
picles põtibus quos preparauerat fosse iniectis su¬
os quia non resistebatur emisit.
Isimacus ex his unus in quos opes allexandri
set inprudentia tamen suoꝵ in inferiorẽ dedutꝰ¬
uerẽtur ex supẽiore hostium incursum triplices fos¬
sas interuallum obiecit. deide in sublimibus fossis
tirca ꝯmĩa tentoria ductis tota tastra confudit. Et
intersepto hostium aditu simul humo & frondibus

Expanded text:
locum compulsus, qui undique abruptis cinctus locum compulsus, qui undique abruptis cinctus duos tantum exitus habebat, ab altera parte fossam ingentis latitudinis duxit velut hostis excludendi causa, ab altera limitem agere coepit, tamquam per eum erupturus. Hi qui obsidebant, cum per fossam, quam ipse fecerat, exercitum Periclis non crederent evasurum, universi a limite obstiterunt. Pericles, pontibus, quos praeparaverat, fossae iniectis, suos, quis non resistebatur, emisit. Lysimachus, ex his unus in quos opes Alexandriset, imprudentia autem suorum in inferiorem dedueretur ex superiore hostium incursum, triplices fossas intra vallum obiecit; deinde simplicibus fossis circa omnia tentoria ductis tota castra confodit et intersaepto hostium aditu, simul humo quoque et frondibus,
Abbreviated transcription (Latin):
rata transgressi cursu milites proras procesẜunt.
in quas uersum pondus decursum sꝑ catenam de¬
Isander lacedemonius cum in poͬtu attheni¬
ensium cum tota classe obsideretur obrutis
hominum nauibus ab ea parte qua faucis angus¬
tissimis influit mare milites suos clam in lictul
egredi iussit. & subiectis rotis ad proximũ naues¬
poͣtum monoeciam traiecit.
Irculeꝰ legatus Storii cum in hispania inter
duos moñtes abrutos longum & angustum
iter ingressus pautas duteret tohortes. comꝑissq
ingentem manum hostium aduenire fossam trans¬
uersam inter montes pressit uallũq mĩa extruc¬
tum incendit. atq ita intercluso hoste euasit.
Cesar bello ciuili cum aduersus affraneũ copi¬
as educeret & recipiendi se sine periculo fa¬
cultatem non haberet sicut constiterat prima &
pedum fossa fecit intra qͣmͣ sboccaũ soł armati se
milites receperunt.
Frycles atheniensisa peloponensibus in eũ

Expanded text:
rata transgressi rursus milites proras presserunt, rata transgressi rursus milites proras presserunt, in quas versum pondus decursum super catenam deysander Lacedaemonius, cum in portu Atheniensium cum tota classe obsideretur, obrutis hostium navibus ab ea parte, qua faucibus angustissimis influit mare, milites suos clam in litus egredi iussit et subiectis rotis naves ad proximum portum Munychiam traiecit. Hirtuleius legatus Q. Sertorii, cum in Hispania inter duos montes abruptos longum et angustum iter ingressus paucas duceret cohortes comperissetque ingentem manum hostium adventare, fossam transversam inter montes pressit vallumque materia exstructum incendit atque ita intercluso hoste evasit. C. Caesar bello civili, cum adversus Afranium copias educeret et recipiendi se sine periculo facultatem non haberet, sicut constiterat, prima epedum fossam fecit, intra quam sub occasum solis armati se milites eius receperunt. Pericles Atheniensis, a Peloponnensiis in eum
Abbreviated transcription (Latin):
Resus cum aluei uado transire non posset
neq nauium aut pontis fatiendi copiam ha¬
beret fossa posteriori parte post castra dectucta
alueũ fluminis a tergo ex̾citus sui reddidit.
uias als ꝑietibus intersepsit. als intercidit fossil
easq subdibus erectis preclausas operuit. cratibus
humo aggesta. quosdam aditus qui ad portum fe¬
rebant trabibus transmissil & indenlum ordinẽ
structis ingenti mole tutamentis. quibus perpetͣ¬
til ad spem retinende urbis raros pro menibul sa¬
gittarios reliquit. teteras copial sme tumultu ad
naues reduxit. Nauigantem eum mox sagittarii
ꝗ̃qͣm ꝑ itũa nota digressi paruis nauibꝰ cõsetiti sũt
Dueliꝰ consul inportu syraculano quem teme̾
intrauerat obiecta ad ingressum cathena el¬
clausis uniuersos in puppimꝰ retulit militel atq
ita resũpta nauigia magna remigantiũ ui ꝯcitauit.¬
Leuata prora sꝑ catena procesẜunt. qua parte supe¬

Expanded text:
Croesus, cum Halyn vado transire non posset Croesus, cum Halyn vado transire non posset neque navium aut pontis faciendi copiam haberet, fossa superiore parte post castra deducta alveum fluminis a tergo exercitus sui reddidit. lias parietibus intersaepsit, alias intercidit fossis easque sudibus erectis praeclusas operuit cratibus, humo aggesta, quosdam aditus, qui ad portum ferebant, trabibus transmissis et in densum ordinem structis, ingenti mole tutatus. Quibus perpetratis ad speciem retinendae urbis raros pro moenibus sagittarios reliquit, ceteras copias sine tumultu ad naves deduxit. Navigantem eum mox sagittarii quoque per itinera nota degressi parvis navigiis consecuti sunt. C. Duellius consul in portu Syracusano, quem temere intraverat, obiecta ad ingressum catena clausus universos in puppem rettulit milites atque ita resupina navigia magna remigantium vi concitaviAnlevatae prorae super catenam processerunt. Qua parte supe
Abbreviated transcription (Latin):
Uintus Etorius inhispania cum a
tergo instante hoͤ flumen traicere
haberet uallũ in ripa eius in mod
caue lune duxit & ornatũ mat̾ns
incendit atq ita elusis hostibus flum̃
libere transgressus est
Imiliter felopidas thebanis. bello thesalico trã¬
situm quesiuit namq cast̾s ampliorem locũ
supra ripam complexus uallũ cͥuolis & ało mĩe ge¬
nere constructum incendit. dumq ignibus sub¬
mouentur hostes ip̃e fluuium suꝑauit:
Lucatius catulus cum a cỹbris pulsus unam
spem salitis haberet si flumen. liberasset cuiꝰ
ripam hb ᷤᷤ tenebent in proximo monte copial osten¬
dit tamqͣm ibi castra positurul. ac precepit suis ne
sacͣmas soluerent aut onera deponerent ne quis ab
ordinibus aut signis discederet & quo magis persua¬
sionem hostium confirmaret pauca tabernacula in
conspectu erigi iubsit cỹbri ue̾ agi existimantes &¬
ip̃i castris delegerunt locum. dispersiq in pro¬
flumen trantiendi. sed etiam castra eoꝵ infestãdi

Expanded text:
Sertorius in Hispania, cum a tergo instante hoste flumen traicere haberet, vallum in ripa eius in modum cavae lunae duxit et oneratum materiis incendit; atque ita exclusis hostibus flumen libere transgressus est. Similiter Pelopidas Thebanus bello Thessalico transitum quaesivit. Namque castris ampliorem locum supra ripam complexus, vallum cervolis et alio materiae genere constructum incendit, dumque ignibus submoventur hostes, ipse fluvium superavit. Q. Lutatius Catulus, cum a Cimbris pulsus unam spem salutis haberet, si flumen liberasset, cuius ripam hostes tenebant, in proximo monte copias ostendit, tamquam ibi castra positurus. Ac praecepit suis, ne sarcinas solverent aut onera deponerent neve quis ab ordinibus signisque discederet; et quo magis persuasionem hostium confirmaret, pauca tabernacula in conspectu erigi iussit iipsi castris delegerunt locum dispersique in proflumen traiciendi, sed etiam castra eorum infestandi.
Abbreviated transcription (Latin):
miͦ & septuaginta cesẜint.
Dem cum ab .L uarinio proconsule preclu
atq armil alligauit. ut ꝓcul intuentibus statio¬
nił ĩpeties esset. ignibul ꝑ tota castra factis. In y¬
magine uana deluso hoste copias silentio noc¬
til eduxit.
Isander dux lacedẽoꝵ cirta anphipolim
ab atthenienlium multitudine uirorum¬
numero impar deprehensus claudendum se presti¬
tit ut per longum corone ambitum extenuaret hos¬
tilem frequentiam quaq rarissimi obstabãt erupit
lphierates in tracia cum depresso loco castra po¬
suisset explorasset aũt ab hoste proximũ teneĩ
collem ex quo imnus ad opprimendos ip̃os descenlul
erat nocte paucis intra castra relictis imꝑauiti młtos
ignes facerent. Eductoq exercitu & disposito crta la¬
tera predicte uie passus est transire barbaros. locoꝵ¬
q miquitate in qua ip̃e fuerat in illos conuersa
parte exeratus terga eoꝵ cecidit ꝑte castra fecit
Aris ut falleret sythal discessu canes atq almos

Expanded text:
quattuor et septuaginta cesserint. quattuor et septuaginta cesserint. Idem, cum ab L. Varinio proconsule praeclualligavit, ut procul intuentibus stationis species esset, ignibus per tota castra factis. Imagine vana deluso hoste copias silentio noctis eduxit. Brasidas dux Lacedaemoniorum, circa Amphipolim ab Atheniensium multitudine numero impar deprehensus, claudendum se praestitit, ut per longum coronae ambitum extenuaret hostilem frequentiam, quaque rarissimi obstabant, erupit. Iphicrates in Thracia, cum depresso loco castra posuisset, explorasset autem ab hoste proximum teneri collem, ex quo unus ad opprimendos ipsos descensus erat, nocte paucis intra castra relictis imperavit, multos ignes facerent, eductoque exercitu et disposito circa latera praedictae viae passus est transire barbaros; locorumque iniquitate, in qua ipse fuerat, in illos conversa, parte exercitus terga eorum cecidit, parte castra cepit. Darius, ut falleret Scythas discessu, canes atque asinos
Abbreviated transcription (Latin):
hiis pacis agitabat sine effectu. hostem taniẽ ꝓptꝰ
industrias ne gloria resolutum animaduertenl
nocte profectiuꝰ relicto buccinatore qui uigilial
ad fidem remanentium diuideret & quarta ui¬
gilia cõmissa cũ sequeretur incolumes suos cũ oĩbꝰ
tum in capadocia iniquitate locors & mul¬
titudine hostium pressus fecit patis mentionem
interpositoq tempore & incdutiarf & per hoc
ad uocata intentione aduerlarium enasit.
Asdrubal frater hambalis cum saltũ euadẽ¬
non posset faucibus eius obscessis egit cũ claudio
nerone recepitq dimissum hispania excessurꝑ
cauillatos deinde conditionibus dies aliquet con¬
traxit quibus omnibus non omisit per angustos
tramites & neglectos dimittere per pates exer¬
citum ip̃e tum deinde cum reliquis expeditis
fatił effugit
Partatus fossam qua erat a. M. Crasso circũ
solum euasit uerf etiam ex alio latere gladio
ita terruit ut aliquot cohortes gladiatõribus

Expanded text:
bus pacis agitabat sine effectu. Hostem tamen propter bus pacis agitabat sine effectu. Hostem tamen propter indutias neglegentia resolutum animadvertens, nocte profectus relicto bucinatore, qui vigilias ad fidem remanentium divideret et quarta vigilia commissa consequeretur, incolumes suos cum omnibus ridatis in Cappadocia, iniquitate locorum et multitudine hostium pressus, fecit pacis mentionem interpositoque tempore etiam indutiarum et per haec avocata intentione adversariorum evasit. Hasdrubal, frater Hannibalis, cum saltum non posset evadere, faucibus eius obsessis, egit cum Claudio Nerone recepitque dimissum Hispania excessurum. Cavillatus deinde condicionibus dies aliquot extraxit, quibus omnibus non omisit per angustos tramites et ob id neglectos dimittere per partes exercituHave; ipse deinde cum reliquis expeditis facile effugit. Spartacus fossam, qua erat a M. Crasso circumdrum etiam ex alio latere Clodium ita terruit, ut aliquot cohortes gladiatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
eos hostis undiq destendit longoq & aspero prelio
petendos occasionem consuli ad extrahendum exer¬
citum dedit.
angustias cum iam omnibus aduersaretur clau¬
diane cladis exemplum numidas auxiliares tam pr¬
opter ip̃orum qm propter equors deformitatẽ de¬
spitiendos uibsit adequitare faucibus quȩ tenebãt᷑.
primo intenti hostes ne lacesterentur stationem
obiecer̃t. de industria numid ad augendũ sui
contemptum labi equos & per ludibr̾ium spec¬
taculo esse affectauerunt. Ad nouitatem rei la¬
xatis ordinibus barbari in spectaculum usq
resoluti sunt. Q uͥ anmaduerterũt numid
paulatim suctedentes additis calcaribus ꝑ intẽ¬
missa hostium stationes eruperunt. Quorum
demum cũ proximol irucrũtadagros necesse li¬
giũbus fuit actuotari ad defendenda sua inclu¬
sosq romanos emittere¬
Utnis sylla bello sociali apud asseĩnam inter
angustias deprehensus ad exercitum hostiu
cui diuluꝰ preerat colloquio petito de conditioni¬

Expanded text:
tis longoque et aspero proelio retentus occasionem consuli ad extrahendum exercitum dedit. s exercitu, cum iam omnibus obversaretur Caudinae cladis exemplum, Numidas auxiliares, tam propter ipsorum quam propter equorum deformitatem despiciendos, iussit adequitare faucibus, quae tenebantur. Primo intenti hostes, ne lacesserentur, stationem obiecerunt. De industria Numidae ad augendum sui contemptum labi equis et per ludibrium spectaculo esse affectaverunt. Ad novitatem rei laxatis ordinibus barbari in spectaculum usque resoluti sunt. Quod ubi animadverterunt Numidae, paulatim succedentes additis calcaribus per intermissas hostium stationes eruperunt; quorum deinde cum proximos incenderent agros, necesse Liguribus fuit avocari ad defendenda sua inclusosque Romanos emittere. L. Sulla, bello sociali apud Aeserniam inter angustias deprehensus ab exercitu hostium, cui Duillius praeerat, colloquio petito de condicioni
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu maiore hostem ẜꝰ aggressurus. conuersoq ag¬
mine igͦrum rei quȩ agebaturꝰ excitũ incolumẽ reduxit.
P
Deciꝰ tribunis bello santico cornelio cosso consu¬
le iniquis locis deprehenso ab hostibus suasit ut
ad occupandum collem qui erat in propinquo mo¬
dicam manum mitteret se quem ducem his qui
mittebantur obtulit aduocatus in diuersum hostil
dimisit. Cossus autem Decium cinxit obseditq illas
qͦq angustias noctu eruptione facta cum frustra¬
tus essetꝰ decius incolumis cũ militibꝰ consuli abcessit.
Dem fecit sub actilio calatino consule is cuiꝰ
uarie traclitur nomen alii lib̾̃ium non nulli
quintum seditum płimi calfurnium fama uocita¬
tum stpserunt. hic cũ demissum ex̾citum in eam¬

Expanded text:
rcuitu maiore hostem adgressurus; converso agmine ignarum rei quae agebatur exercitum incolumem reduxit. P. Decius tribunus bello Samnitico Cornelio Cosso consuli iniquis locis deprehenso ab hostibus suasit, ut ad occupandum collem, qui erat in propinquo, modicam manum mitteret, seque ducem his qui mittebantur obtulit. Avocatus in diversum hostis dimisit consulem, Decium autem cinxit obseditque. Illas quoque angustias noctu eruptione facta cum frustratus esset Decius, incolumis cum militibus consuli accessit. Idem fecit sub Atilio Calatino consule is, cuius varie traditur nomen: alii Laberium, nonnulli Q. Caedicium, plurimi Calpurnium Flammam vocitatum scripserunt. Is cum demissum
Abbreviated transcription (Latin):
UITA LECTIONE. CON¬
quisitis Stratogematibus & nõ exi¬
guo scrupulo digestis ut ꝓmissum
trium libror implerem si mõ im¬
pleui hoc exibeo ea quae ꝑũ apte¬
co seꝑaui. quia ꝗͣuis clara diuerse tamẽ erãt sub̾e
Ne si qui forte in aliqͣ ex hiis meidissent similitu¬
dine indocti sunt preter missa opiarent᷑. & saue
uelud residua expediẽda fuit. In qua sit̃ m antea & ip̃e
ordinẽ per spẽs conabor seruare:¬

Expanded text:
ulta lectione conquisitis strategematibus et non exiguo scrupulo digestis, ut promissum trium librorum implerem, si modo implevi, hoc exhibebo ea, quae pco separavi, quia quamvis clara diversae tamen erant substantiae, ne, si qui forte in aliqua ex his incidissent, similitudine inducti praetermissa opinarentur. Et sane velut res residua expedienda fuit, in qua et ipsa ordinem per species servare
Abbreviated transcription (Latin):
conuerso agmine ignarum rei quae agebatur exer¬
m incolumem reduxit.
Etellus pius in hispaniam interrogatus quid
postera die facturus esset. tunicam meam si
eloqui posset comburerem inquit.
turus esset castra respondit. Uereris ne tubam
non audias.
E Explorandis Consiliis hostiu .c. ⁊.

Expanded text:
onverso agmine ignarum rei quae agebatur exercitum incolumem reduxit. Metellus Pius in Hispania interrogatus, quid postera die facturus esset, "tunicam meam, si eloqui posset", inquit, "comburerem." M. turus esset, respondit: "vereris, ne tubam non exaudias?" II De Explorandis Consiliis Hostium Sc
Abbreviated transcription (Latin):
tinerent donec refectis operibus confiderunt
lacedemonii munitas esse Athenas Neq aliter
princeps corf redire posse ꝗͣ ip̃e remissus foret
Qđ facile prestiterũt lacedemonii ne unius inte¬
ritum multors morte pensarent.
Furius exercitu producto in locum iniquũ
cum constitusset occultare sollicitud inem
suam ne reliqui trepidarent paulatim se inflec

Expanded text:
tinerent, donec refectis operibus confiteretur tinerent, donec refectis operibus confiteretur Lacedaemoniis, munitas esse Athenas neque aliter principes eorum redire posse, quam si ipse remissus foret. Quod facile praestiterunt Lacedaemonii, ne unius interitum multorum morte pensarent. L. Furius, exercitu perducto in locum iniquum, cum constituisset occultare sollicitudinem suam, ne r
Abbreviated transcription (Latin):
paucitatem relictorum. Cum deinde in unbriã
occultatis it ineribus college se iunxisset uetuit
castra ampliari ne signum aduentus sui peno
daret detracturo pugnam si consulum iunctal
uires intellexisset. Igitur insciũ duplitatis ag¬
gressus copiis superauit. & uelocius omni nuntio
ad hanibalem rediit. Ita ex duobus tallidissimis
ducibus penorum eodem consilio alters celauit
alterum oppressit.
Hemistodes exortans suos ad suscitandos
festinanter muros quos uissu lacedemonio¬
rum desiccant legatis lacedemonie missis qui
interpellarent. Rẽspondit uenturf se ad diluen¬
clam hanc exterminationem & peruenit latede¬
moniam ibi sublato morbo aliquantum tempus
contraxit. Et postqͣm intellexit suspettam esse
tergiuersationem suam contendit fłm ad eol
rũorem & rogauit ut mitterent aliquos ex pnͥ¬
cipibus quibus crederent de munitione athenaꝵ
Sius deniq clam scriplit ut eos qui uenissent re¬

Expanded text:
paucitatem relictorum. cum deinde in Umbria paucitatem relictorum. cum deinde in Umbria occultatis itineribus collegae se iunxisset, vetuit castra ampliari, ne quod signum adventus sui Poeno daret, detractaturo pugnam, si consulum iunctas vires intellexisset. Igitur inscium duplicatis adgressus copiis superavit et velocius omni nuntio rediit ad Hannibalem. Ita ex duobus callidissimis ducibus Poenorum eodem consilio alterum celavit, alterum oppressit. Themistocles exhortans suos ad suscitandos festinanter muros, quos iussu Lacedaemoniorum deiecerant, legatis Lacedaemone missis, qui interpellarent, respondit, venturum se ad diluendam hanc existimationem; et pervenit Lacedaemonem. Ibi simulato morbo aliquantum temporis extraxit; et postquam intellexit suspectam esse tergiversationem suam, contendit falsum ad eos rumorem et rogavit, mitterent aliquos ex principibus, quibus crederent de munitione Athenarum. Suis deinde clam scripsit, ut eos qui venissent re