comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostis apud etus animũ aditum temptationis ex quireret. Num
cepit speciem alius. ocłis mentis eius in primere: ut illeclus ne¬
fanda cogitaret. Quadã uero die. uideus quidam ex campanis
partib romã ueniens: capue carpe but iter. Qui ad fundanũ
eliuũ ꝑueniens. cumiam diem uesperascere cerueret. et qͦ
dedinare posset minime repperiret: uxta apollinis tem¬
rlum fugit. ibiq se ad manendum contulit. Qui ipsum loci
illius sacrilegium ꝑ timescens: quamiuis sidem crucis minime habe¬
ret. signo tamen crucis se munire curauit. Nocte autẽ media ipso soli¬
tudinis pauore turbatus. ꝑ uigil iacebat. & repente conspitiens. ui¬
dit malignoꝵ sp̃uum turbã quasi in obsequiũ cuiusdã potestatis
pre ire: eum uero qui cȩteris pieerat in eiusdẽ gremio loci consedis¬
se. Quicȩpit suigłoꝵ spũum obsequentiũ sibi causas actusq
discutere: quatinus unusquisq quantũ nequitiȩ egisset in¬

Expanded text:
hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset in
Abbreviated transcription (Latin):
uidicabat ex fatie. Nam quia uirũ tantȩ uirtutis uidit: erga
eũ ulla mens effera abelationis fastu de tumuit. mo:id me
ea ecce dum facta fortium uiroꝵ narro: repente ad me¬
moriam uenit. quid erga andream fundane ciuitatis
at ex opto: quatinus qui corpis suũ continentiȩ dedicant e habi¬
tare cũ feminis non presumant: ne ruina menti tanto reperraina
sur ripiat: quanto adhec quod male concupiscitur. etiã psentia
concupite formȩ famuletur. Nec res ẽ dubia quã narro: quia
pene tanti mea cestes sunt. quanti et eius loci habitatores euis¬
cuit. Hic namq uenerabilis uir. cũ uitã multis plenã uirtucibꝰ
aucer et: seq sub sacerdotali custodia in continenti̧ aree custedirit:
quandã sc̃ monialem femuuam quam secum prius babuerat. noluit
ab episcopi sui cura repellere⁊ sed certus de sua eiusq contiuentia
secum hanc ꝑmisit habitare. Ex qua re actumẽ: ut antiquus

Expanded text:
iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis fastu detumuit, et eed ecce dum facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga Andream Fundanae civitatisat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
iusdem uiri uita ꝑhibetur : ut qui conuersationem eius ag¬
nouerit. uirtutem nondebeat mirari. Gregori
tate ad sunt. micbi sedulo testificantur.. ui.¬
nis uenisset. ei uir uitȩ cassius uenerabilis eiusdẽ urbis
ȩp̃s occurrit. Cui quia ex conspłrsione semꝑ faties rubere consue¬
uerat: hoc rex totila non consꝑsionis esse credidit. sed assidue po¬
tationis: eumq omni modo despexit. Sed omp̃s ds̃ ut quantus
uir esset qui despiciebatur demonstraret: in narniensi campo
quo rex aduenerat malignus sp̃s coram omni exercitu. eiue
spatarium uiuasit: eumq uexare crudeliter cepit. Qui cũ ante
regis occłos ad uenerandum uirum cassium fiuisset adductus. buinie ab
couir dñ oratione facta sigio crucis expulit. qui ingredi useler
ulterius non presumpsit. Sicq factum ẽ: ut rex barbarus ser¬
uum dĩ ab illo iam die ueneraret᷑ ex corde: quei despectũ ualde

Expanded text:
jusdem viri vita perhibetur ut qui conversationem ejus agjusdem viri vita perhibetur ut qui conversationem ejus agnoverit, virtutem non debeat mirari. ΚΕΦΑΛ. tate adsunt, mihi sedulo testificantur. Gniam uenisset, ei uir uitae uenerabilis Cassius eiusdem urbis episcopus occurrit. Cui quia ex conspersione semper eius facies rubere consueuerat, hoc rex Totila non conspersionis esse credidit sed assiduae potationis, eum- que omnimodo despexit. Sed omnipotens Deus, ut quantus uir iste esset, qui despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde
Abbreviated transcription (Latin):
pueris eius animum corrupisset. ut mixtũ uino ei ueueni po¬
culum preberet: refectionis hora cum iam uir dĩ ad edendum discumberet:
ei prȩmiis corruptus puer. hoc quod abarchidiacono eius acceperat.
uenem poculũ obtulit. Cui statim uenabilis ep̃c dixit. Bibe tu hoc
quod michi bibendũ prebes. Treme factus puer. de ꝓrehensum
cuit dicens. Nonbibas: da michi ego bibo: sed uade dic ei qui tibi
illud dedit. Ego quidem uenenũ bibo: sed tu ep̃s non eris. facto
igitur signo crucis: uenenum ȩp̃s bibit securus. Eademq hora. in
loco alio inquo erat archidiaconus eius. defunctus est: ac si ꝑ os ep̃i
ad archidiaconi uiscera. uenena illa transissent. Cui tamen ad infe¬
rendam mortẽ uenenũ quidem corporale de fuit: sed hunc inconspec¬
tu eterni udicis. uenenũ suȩ malitię occidit Petrꝰ
ira sunt ualde hȩc: et nr̃is stupenda temporib. Sed talis e¬

Expanded text:
usoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei pousoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum pescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidit. PETR. Mira sunt haec, et nostris valde stupenda temporibus; sed talis e
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m audiens. minime c̾redidit: sed ꝓbare studuit. quod audi¬
uit. Qui cũ ineisdẽ partib deuenisset: hunc uir dñi ad pran¬
dium rogauit. Cuimnq iam uentũ esset ad mensam. rex discum¬
bere uoluit: sed ad sabini uenerabilis uiri dexteram sedit. Cũ
uero eidem patri puer ex more uini pocłm preberet. rex silen¬
ter manũ tetendit: calicẽ abstulit: eumq ꝑ se ep̃o uice pu¬
eri prebuit: ut uideret an spũ ꝓphetiȩ discerneret quis ei
poculum preberet. Tunc uirdĩ accipiens calicem. sed tamen mi¬
iustrũ non uidens : dixit Uiuat ipsa manus. De quo uerbo iex
letus erubuit: quia quamuis ipse de prehensus: in uiro tamen
dĩ quod querebat inuenit. Nuius autẽ uenerabilis uiri cum
ad exemplũ uite sequentiũ in longum senium uita traberet᷑:
eius archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accen¬
sus. eum ex tinguere ueneno molitus est. Qui cum unius e¬

Expanded text:
spiritum audiens, minime credidit, sed probare studuit quod audispiritum audiens, minime credidit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in iisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque jam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Sabini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri 288 puer ex more poculum vini praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit, eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret an spiritu providente discerneret quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei, accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. De quo verbo rex laetatus erubuit, quia quamvis ipse deprehensus fuisset, in viro tamen Dei quod quaerebat invenit. Hujus autem venerabilis viri, cum ad exemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini f
Abbreviated transcription (Latin):
et ero similis altissimoꝰ ecce ꝑsuꝑbiam tuã porcis et soricib simil
factus es: et qui imitari dm̃ indigne uoluisti: ecce ut dignus es
bestias imitaris. Ad quam eius uocẽ ut ita dicã. de iectionem
suam sp̃s malignus erubuit. Annon eruluit: qui eandẽ domũ
ad ex hibenda monstra quȩ consuerat. ulterius non intrauit: Sic ꝙ
post modũ fidelium habitacłm facta ẽ: quia dum in eã unus ueracit᷑
fidelis ingressus ẽ. ab ea protinus mendax sp̃s. atq in fidelis abscessit.
Sea oportet ũ ut priora taceamus: et ad ea quȩ dieb nr̃is sint
gesta ueniendum est.i¬
niti. hoc quod apud multoꝵ noticiã longe lateq per¬
crebruit: de sabino canusinȩ urbis ȩp̃o testari solent: quia i¬
dem uir longo iam senio ocłoꝵ lumen amiserat: ita ut omni¬
modo nichil iuderet. Quem rex gothoꝵ totila prophetiȩ habere¬

Expanded text:
et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem suam malignus spiritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum estniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil
Abbreviated transcription (Latin):
uicole dicerent. in ea hunc manere non posse. quia multis iam au¬
uis hanc diabolus in habitaret. atq ido uacua reman sissꝵ.
uir uenerabilis datius respondit dicens. Immo ido hospitari
indomo eadem debenus si hanc malignus sp̃s inuasit. et ab ea
hominum inhabitationẽ reppulit. In ea igitur sibi parari p̃ce¬
pit: securusq illã antiqui hostis certamina toleraturus in¬
trauit. Itaq intem pestę noctis silentio. cum uir dĩ quiesce¬
ret. antiquus hostis in mensis uocib magnisq clamorib &e pit
imitari rugitus leonũ. balatus pecoꝵ rũditus asinoꝵ sibilos ser-¬
pentiũ. porcoꝵ stridores. et soricum. Tum repente datius tot
bestiarum uocib excitatus. surrexit uelement iratus: et contra
antiquum hostem magnis cepit uocib clamare dicens. Bene tibi
contigit miser: tu ille quidixisti ponam sedẽ meã ad aquilonẽ.

Expanded text:
incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam anincolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemus, si hanc spiritus malignus invasit, et ab ea hominum inhabitationem repulit. In ea igitur sibi parari praecepit, securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem,
Abbreviated transcription (Latin):
orationi incubuit: et missarũ sollempnia exorsus. sacrificium
in conspe ctu omnipotentis dĩ immolauit. Quo ꝑ acto ab altari
exiens. daudi manũ tenuit: atq assistente. et aspiciente popło.
eum mnox a terra in proprus gressib erexit. Cumq ei dominicũ
corpus mos mitteret: illa diu muta ad loquendũ lingua
soluta est. Mirati om̃s flert pregaudio cȩꝑunt: eoꝵqͥ m̃ces
ilico metus et reuerentia inuasit: cum uidelicet quid agapitus
facere inuirtute dĩ. ex ad iutorio setra potuisset.i¬
iusdem quoq principis tẽpore. cumdatius mediolanen¬
sis urbis ep̃s causa fidei ȩxactus. ad constantino politanam
urbem ꝑgeret: chorinthum deuenit. Qui dũ largã domũ ad hos¬
pitandum quereret. quȩ conutatũ illiꝰ cotũ ferre potuisset. et
uix inueniret: aspexit eminus domũ congruentis magnitudinis:
eamq sibi p̃parari adhospitandũ iussit. Cumq eiusdem loci

Expanded text:
orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuisset.usdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile a nr̃is seniorib narrari solet: quod in constantino poli¬
tana urbe ad portã que uocat᷑ aurea ueniens. popłoꝵ turbis sibi
occurrentib. in conspectu omniũ roganti ceco luinen reddidit:
et ñ manu suꝑ ĩposita ocłoꝵ tenebras fugauit..iii
ost non multũ uero temꝑis exigente causa gothoꝵ. uir
quoq beatissimus agappitus. huius sc̃ȩ romanȩ ȩccle
pontifex. cui dõ dispensante ae seruio: ad iustinianum principẽ
accessit. Cui adbuc ꝑ gentii quadam die ingretiarũ iã partibus
curandus oblatus est mutus et claudus: qui neq ulla uerba eđẽ.
neq ex cerra umquam surgere ualebat. Cumq  ꝓpinqui illius
fientes obtulissent: uir dnĩ sollicite requisiuit. an curationis illiꝰ
haberent fidẽ. Cui dum in uirtute dĩ ex auctoritate petri fixã
salutis illius spem habere se dicerent: ꝓtinus uenerandus uiR

Expanded text:
mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolimirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebraost non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir
Abbreviated transcription (Latin):
othorum tempore dum ioħs uir beatissimus huiꝰ romanȩ
ȩccłȩ pontifex. ad iustinũ seniorem principẽ ꝑgeret: incho
ruiti partib aduenit. Cui necesse fuit: ut in itinere ad seden¬
dum ȩquus requiri debuisset. Quod illic quidã uir nobilis au-
sueuerat. ita ei obtulit: ut cũ ad loca alia ueniens aptus equus
equo eodem sub uehente ꝑductus ẽ. Qui mox ut alium repperit:
illum quẽ acceꝑat re transmisit. Cumq eũ p̃dicti nobilis concunx
sedere uoluisset ex more. ultra nonualuit: quia post : sessionem
tanti pontificis. mulierem sedere recusauit. Cępit namq in menso
flatu et fremitu. atq incessanti totiꝰ corꝑis motu. quasi despitiendo ꝓ¬
dere: quia pꝰmenbra tanti pontificis mulierẽ ferre non posset
Quod uir eius prudenter intuitus. hunc ad eundẽ uenerabilem
uirũ ꝓtinus retransinisit: magnis precib petens. ut equum ipse
possideret. quem uiri suo sedendo dedicasset. De quo etiã illud

Expanded text:
othorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum rinthi partibus advenit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audisueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus eqequo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui assumpsit. ne nos essemus serui peccati. Cuius
sequens uestigia paulinus. ad tempus uoluntarie seruus factus ẽ solus:
ut esset post modum liber cum multis.
um me audire contigit quod imitari non ualeo: flere magis
libet quam aliquid dicere. Gregoriis.
e cuius etiã morte apud eius ȩccłam scriptũ est: quia cũ dolo¬
re esset lat̾is tactus ad extrema ꝑductus ẽ. Dumq eiꝰ omnis
domus in sua soliditate ꝑsisteret: cubiculum quo iacebat eger
facto terrȩ motu contremuit: om̃sq qui ibi ad erant nimio terrore
concussit: sicq scã anima illa carne soluta ẽ. factumq ẽ: ut mag¬
nus pauor inuaderet eos qui paulini mortẽ uidere potuissent.
Sed quia bȩc quã suꝑius dixi paulini uirtus ualde ẽ intima: nunc
si placet ad miracła ex teriora ueniamus: quȩ et multis iã nota st̃.
et ego tam religiosocum uirorum relatione didici. ut dehis omni¬
modo ambigere non possim.

Expanded text:
formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. e cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim.
Abbreviated transcription (Latin):
cariũ accepisti. Cumq instanter ille requireret. ut non quis
esset. sed quid in sua terra fuisset indicaret: atq hoc ab eo
frequenti uteratione inquisitionis exigeret: uir dñi constrictus
magnis coniurationib. iam no. ualens negare quid esset. ȩp̃m se
fuisse testatus ẽ. Quod possessor eius audiens. ualde ꝑtimuit:
atq humiliter obtulit dicens. Pete quod uis: quatinus ad t̾rã
tuam ame cum magno munere reuertaris. Cui uir dnĩ paulinꝰ
ait. Unum ẽ quod michi impendere beneficiũ potes: ut om̃s
ciuitatis meȩ captiuos relaxes. Qui cuncti ꝓtinus in asfricana
regione requisiti: cũ onustis frumento nauib. ꝓuenerandi uiri
paulini satisfatione. in eius comitatu laxati sunt. Post ñ multos
Sicq factum ẽ. ut omnipotentis dĩ famulus paulinus uera pre-
diceret ÷ et qui se un seruitiũ solum tradiderat. cum multis a
seruitio adlibertatẽ rediret : illum uidelicet imitatus. qui

Expanded text:
carium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid carium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum est quod mihi inpendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes'. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione in eius comitatu laxati sunt. Post non multos Sicque factum est, ut omnipotentis Ddiceret, et qui se in servitium solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret, illum videlicet imitatus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uirentes herbas michi ad prandiũ de ferre consueuit. Has itaq
huc ad mensam eũ de portare fatio: ut qui sit qui michi hec est
locutꝰ agnoscas. factumq ẽ: et cum rex ad prandeudũ discubu¬
it ÷ paulinus ex suo oꝑe olera quȩq uirentia de laturus adue¬
nit. Cumq hunc rex subito conspexisset intremuit: atq accer¬
sito eius dño sibi ꝑfiliam ꝓpinquo ei secretum quod prius abscondãt
uidicauit diceus. Uerum est. quod audisti. Nam nocte hac in som¬
nio sedentes intribunalib contra me iudices uidi: inter quos etiã
simul sedebat: et flagellum quod aliquando acceꝑam. eoꝵ michi
iudicio collebatur. Sed ꝑcunctare quis nam sit. Nam ego hunc
tanti meriti uirũ popularem ut conspicitur esse non suspicor.
Tunc regis gener secreto paulinum tulit: quis nã esset inquisuit.
Cui uir dm̃ respondit. Seruus tuus sum: quẽ ꝓfilio uiduȩ ui¬

Expanded text:
'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vi
Abbreviated transcription (Latin):
deretur hoctũ. suumq hoct olanũ quȩdam requireret. et sapien¬
tem ualde esse homuiẽ uideret: amicos cȩpit familiares desere¬
re. et sepius cũ suo hortolano colloqui: atq eius sermonib delec¬
tari. Cui paulinus cotidie ad mensam. odoratas uirentesq herbas
de ferre consueuerat: et accepto pane ad curã horti remeare.
Cumq hoc dutius ageretur: quadã die suo dño secum secretiꝰ
loquenti ait. Uide quid agas: et uuandaloꝵ regnũ qualiter
disponi debeas prouide : quia rex citius et sub omni ẽ celeritate
moriturus. Quod ille audiens. qui ab eodem rege pre cetȩris
diligebatur. ei minime tacuit: sed quid a suo hor talano sapienti
scilicet uiro agnouisset indicauit. Quod dũ rex audisset: ilico res¬
pondit. Ego uellem hunc dequo loqueris homunẽ uidere. Cui
gener eius uenerabilis paulini temporalis dñs: respondit dicens.

Expanded text:
deretur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapienderetur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit et familiares deserere, et saepius cum suo hortulano colloqui, atque ejus sermonibus delectari. Cui Paulinus quotidie ad mensam odoriferas virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane ad curam horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus. Quod ille audiens, quia ab eodem rege prae caeteris diligebatur, ei minime tacuit, sed quid a suo hortulano, sapienti scilicet viro, agnovisset indicavit. Quod dum rex audisset, illico respondit: Ego vellem hunc de qugener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
qui eius filiũ habebat. uidua rogatura se obtulit: ac prius pe¬
tiit ut ei donari debunset. Quoa cũ uir barbarus typo suꝑbiȩ
turgidus. gaudio transitoriȩ prosꝑitatis inflatus. non solum
facere sed etiam audire despiceret: uidua sub iunxit dicenꝰ.
Eece hunc hominẽ ꝓ eo uicariũ prebeo: et solũ modo pietatẽ¬
inme exhibe: michiq uincum filium redde. Cumq ille ue¬
nusti uultus hominen conspexisset: quam artem nosset inqͥsuit.
Cui uir dñi paulinus respondit dicens. Artem quidem aliquam
nescio: sed hoctũ bene ex colere scio. Quod uir gentilis ualde libẽ¬
ter accepit: cum innutriendis olerib quia peritus esset audiuit.
Suscepit itaq seruum: et roganti uiduȩ reddidit filiũ. Quo
accepto. uidua ab affricana regione discessit: paulinus uero ex co¬
leudi horti suscepit curã. Cumq idem regis gener crebro in gre¬

Expanded text:
qui eius filium habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius pequi eius filium habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus typo superbiae turgidus; gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire dispiceret, vidua subiunxit, dicens: 'Ecce, hunc hominem pro eo vicarium praebeo; et soluin me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondit, dicens: Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio. Quod vir gentilis valde libenter accepit, cum in nutriendis oleribus quia peritus esset audivit. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddidit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque idem regis gener crebro ingre
Abbreviated transcription (Latin):
isset: quadã die quȩdam uidua aduenit. quȩ a regis uuandaloꝵ
genero. suum filiũ incaptiuitatẽ ductũ fuisse ꝑhibuit: atq a ui¬
ro dĩ eius p̃cium postulauit: si forte illius dñs hoc dignaretur
acciꝑe: et hunc concederet ad ꝓpria remeare. Sed uir añi magꝰ¬
noꝑe petenti feminȩ quid dare potuisset inquirens: nichil
apud se aliud nisi se inuenit: petentiq feminę respondit di¬
cens. Alulier quod possim dare non habeo. ẜ memet ipsum
tolle: me seruũ puiris cui esse ꝓfitere: atq ut filiũ tuũ recipias.
me uice illius inseruitiũ trade. Quod illa exore tanti uiri au¬
dieus: ir risionem potius credidit quã cõpassionẽ. At ille ut eiat
uir eloquentissimus. atq ad prime in exteriorib quoq studiis
eruditus. dubitanti feminȩ citius ꝑsuasit ut audita crederet:
rexerunt igitur utriq ad affricã. ꝓcedenti autẽ regis genero

Expanded text:
isset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Vandalorum isset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Vandalorum genero suum filium in captivitatem fuisse ductum perhibuit, atque a viro Dei ejus pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere, et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti faeminae citius persuasit, ut audita crederit erexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero,
Abbreviated transcription (Latin):
UM UICINIS ualde patrib intendo. maiorum
facta reliqueram: ita ut paulini miracłm nola¬
ne urbis ep̃i. qui multos quoꝵ memini uirtu-¬
tt et cẽpore p̾cessit. memoriȩ de fuisse uideat᷑:
Sed ad priora nunc redeo: eaq quanta ualeo
breuitate ꝑstrigo. Sicut bonoꝵ enim fac¬
ca innotescere citius similib solent: seniorib nr̃is ꝑ iustorum
exempla gradientib. predicti uenerabilis uiri celebre nomen
innotuit : eiusq opus ad mirabile ad eoꝵ se instruenda studia
tetendit : quoꝵ me necesse fuit grandeuitati tam certe credẽ:
ic siea quȩ dicerent. meis ocłis uidissem.¬
L.
Um seuientium uuandalorum tempore fuisset italia incam¬
paniȩ partib depopulata. multiq essent de hac terra
in affricam regionẽ tra.ducti: uir dñi paulinus cuncta que ad epis¬
copii usum habere potuit. captiuis. indigentibq largitus est.
Cumq iam nichil omnimodo suꝑesset. quod petentib dare potu¬

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. um saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque jam nihil omnino superesset quod petentibus dare potu
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis ostendit dicens. Uleni: quia in hac te lucis mansione
suscipio. Que subsequente mox febre correpta: ad diẽ ꝑuenit
extremũ. E sicut nobilib feminis. uirisq morientib multi
conueniunt. qui eoꝵ ꝓximos consolentur: eadem hora exitus
ipsius multi uiri ac feminȩ eiꝰ lectulum circum steterunt: cum
subito sursum illa respitiens. iħm uenientẽ uidit: et cũ mag¬
na animad u̾sione cȩpit circumstantib cdamare dicens. Reredite.
recedite: iħs uenit. Cumq in eum intenderet quẽ uidebat:
sic scã anima illa ẽ ecorpore egressa. Tantaq subito fraglantia
miri odoris asꝑsa ẽ: ut ipsa quoq suauitas cunctis ostendẽt.
illic auctorẽ suauitatis uenisse. Cumnq corpꝰ eiꝰ ex more mor¬
tuorum adlauandum esset nudatũ: longȩ orationuis usu. in
cubitis eiꝰ et genib camelorum more inuenta ẽ obdurata cutis

Expanded text:
claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis
Abbreviated transcription (Latin):
ostium duo chori psallentiũ constiterunt. Et sicut se di¬
cebant. sexus ex uocib discreuisse: psalmodiȩ cantꝰ dicebant
uiri. et femine respondebant. Cumq ante fores cellulȩ ex¬
hiberentur çlestes exequiȩ: sca anima illa carne soluta ẽ. Qua
ad cȩlumn ducta. quanto chori psallentium altiꝰ ascendebant.
tanto cȩpit psalmodia lenius audiri : quo usq et eiꝰ psalmo-¬
diȩ sonitus. & odoris suauitas elongata finir etur
on numquam uero .xuii.
inconsolatione egredientis animȩ: ipse ap¬
parere solet auctor ac retributor uite. Unde et hoc quod de
tarsilla amita mea in omeliis euuangłii dixisse me recolo
replicabo. Quȩ inter duas alias sorores suas uirtute conti¬
nuȩ orationis. grauitate uitȩ. singłaritate abstinentiȩ: ad cul¬
men sc̃ĩtatis ex creuerat. Nuic ꝑuisionemn felix atauus m̃s¬
huius romanȩ ȩccłȩ antistes apparuit: eiq mansionem ꝑpetuȩ

Expanded text:
ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se diostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finireturonnunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen shujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
turba p̃meritur. Atq ut dicebant. intrantium multitudinẽ
sentiebant: sed nunietate timoris & luminis uidere ñ po¬
terant: quia earũ ocłos & pauor de presserat. & ipsa canti
luminis claritas reuerberabat. Quam lucẽ ꝓtinus miri. ẽ
odoris subsecuta fraglantia: ita ut earum animum quia
lux emissa terruerat. odoris suauitas refoueret. Sed cum
ium claritatis illiꝰ ferre ñ possent: cȩpit eadem romula
assistentẽ & trementẽ redemptã suoꝵ moꝵ magistrã blan¬
da uoce consolari dicens. Noli timere mat̾: ñ morior mͦ.
Cumq hoc crebro diceret. paulatim lux quȩ fuerat emissa
subtracta ẽ : sed is qui subsecutus ẽ odor remansit. Sicq
neret. Nocte igitur quarta: candem magistrã suã iterũ
uocauit. Qua ueniente: uiaticũ petiit. & accepit. Nec dum
uero eadem redempta uel alia eiꝰ discipła a lectulo iacentis
abscesserant: & ecce subito inplatea aute eiusdem cellulȩ

Expanded text:
turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis 397 videre non poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus est miri odoris fragrantia subsecuta, ita ut earum animum quem lux emissa terruerat odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem et trementem Redemptam suorum morum magistram blanda voce consolari, dicens: Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicqueneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae
Abbreviated transcription (Latin):
trimenta meubroꝵ facta fuerant incrementa uirtutũ: quia
tanto sollicitius ad usum orationis excreuerat: quanto & aliud
quod libet agere nequaquã ualebat. Nocte gͥ quadã eandein
redemptã quã p̃fatus sum. quȩ utrasq discipulas suas filiarũ
loco nutriebat: uocauit dicens. Mater ueni: mat̾ ueni. Quȩ
mox cũ alia eiꝰ cõ discipła surrexit. sicut utrisq referentibus
et multis res eadem claruit: et ego quoq in eodem dempore
agnoui. Cumq noctis medio lectulo iacentis assisterent.
subito celitus lux emissa. om̃e illius cellulȩ spatium impleũ:
et splendoc tantȩ claritatis emicuit. ut corda assistentium
in estimabili pauore ꝑstringeret: atq ut post ipsi referebant.
om̃e in eis corpꝰ obrigesceret. et insubito stupore remanerent.
Cȩpit namq quasi cuuisdã magnȩ multitudinis ingredien¬
tis sonitus audiri ÷ ostium cellulȩ concuti: acsi in gredientiũ

Expanded text:
trimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia trimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium
Abbreviated transcription (Latin):
Una romula. & altera quȩ nunc adbuc sũꝑ ẽ: quã quidem
facie scio. sed nomine nescio. Tres itaq hȩ inuno habitaculo
cõmanentes: morum quidem diuitiis plenã: sed tamen
reb pauꝑem uitã ducebãt. Hȩc autẽ qu̾a p̾fatus sum romu¬
la: aliam quam p̾dixi condiscipłam suã magnis uitȩ meri¬
tis anteibat. Erat quippe mirȩ patientiȩ: sũmȩ obȩdien¬
tiȩꝰ custos oris sui adsilentium: studiosa ualde ad continu¬
sculpta sigilla conspicimus. et iã quasi ꝑfecta laudamꝰ. quȩ ta¬
men adhuc artifex considerat et limat. laudari iam audit.¬
& tamen ea tundere meliorando nondesinit: hȩc quã p̃diximꝰ
romula. ea quã greco uocabulo medici parali sim uocant. moles¬
tia corꝑali ꝑcussa ẽ. Multisq anius in lectulo decubans. pene
om̃i iacebat menbrorum offitio destituta: nec tamen hȩc eadẽ
eiꝰ ment̾ẽ ad impatientiã flagella ꝑduxerant. Nam ipsa ei de¬

Expanded text:
una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continusculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei de
Abbreviated transcription (Latin):
odoris asꝑsa ẽ. ut om̃s qui illic ad erant in estimabili suauita¬
te replerentur: ita ut ꝑ hoc patenter agnoscerent: quod e¬
am laudes incȩlo suscepissent. Cui rei monachus nr in ter¬
fuit. qui nuncusq uiuit: & cũ magno fletu at testari solet.
quia quo usq eius corpꝰ sepulture trad̾ent. ab eorum m¬
ribus odoris illius fraglantia non recessit. xui.¬
N eisde qͦq omeliis rem narrasse me recolo: cui speciosus
comprbr m̃s qui hanc nouerat me narrante attestatus est.
Eo namq temp̃re quo monasterium petii: anus quȩdã redẽp¬
ta nomine inscĩmoniali habitu constituta. in urbe hac iuix¬
ta beatȩ mariȩ semꝑ uirginis ȩccłam manebat. Hȩc illius
herumdinis discipula fuerat: quȩ magnis uirtutib pollens.
suꝑ prenestinos montes uitam heremiticã duxisse ferebat᷑.
Nuic autẽ redempte: duȩ ineodem habitu discipłe ad erant.

Expanded text:
odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitaodoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. n eisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant,
Abbreviated transcription (Latin):
osos quosq inhospitalitate suscipiens. hos coram se legere¬
studiose faciebat. factumq est: ut uixta modulum suum
plene sacrã scripturã disceret. cũ sicut dixi. litt̾as funditꝰ ig¬
noraret. Studebat semꝑ indolore grãs agere: hymnis dĩ
et laudib dieb ac noctib uacare. Sed cum iam tempus
esset. ut tanta eius patientia remunerari debuisset: men¬
broꝵ dolor aduitalia rediit. Cumq se iam morti ꝓxunũ
agnouit: peregrinos uiros in hospitalitate susceptos. am-¬
monuit ut surgerent: & cũ eo psalmos ꝓ ex pectatione fu¬
i exitus de cantarent. Cumq cum eis et ipse moriens psal¬
leret: uoces psallentium repente compescuit. cũ terrore
magni clamoris dicens. Tacete. tacete. Num quid non
auditis quantȩ resonant laudes incȩlo: Et dũ ad eas laudes
quas intus audierat. aurem cordis intenderet: scã illa anima
carne soluta ẽ. Qua exsunte scilicet. tanta illic fraglantia

Expanded text:
osos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studioosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquauditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ. dulcedo solet laudis cȩlestis erumꝑe: ut dum
illa libenter audiunt. dissolutionem carnis ab anuna. sentire
minime ꝑmittantur. Unide in omeliis quoq euuangłii iam
narrasse me memini: quod in ea porticu quȩ euntib ad ȩccl̃am
beati clementis ẽ. ꝑuia. fuit quidam seruulus nomine. cuius de
quoq non ambigo meminisse. Qui quidem pauꝑ reb. sed me¬
ritis diues erat: quẽ longa egritudo dissoluerat. Nam ex quo
illum scire potuimus: usq ad finem uitȩ paraliticus iacebat.
Quid dicã quia stare non poterat: qui numquã in lecto surgere.
uel ad sedendum ualebat: Numquã manũ suã ad os ducere:
numquã se potuit in latus aliud de clinare. Nuic ad seruien¬
dum mater cum frẽ aderat: et quicqͥd ex elemosina potuissec
acciꝑe. hoc eorum manib pauꝑib erogabat. Nequaquã litt̾as
nouerat: sed scripture sacrȩ sibimet codices emerat: et religi¬

Expanded text:
electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia quandam scĩmonialem feminã in eodẽ monast̾io
p̾cȩteris diligebat: ilico galla subiunxit. Rogo. ut soroR
benedicta mecum ueniat. Cui ille respondit. Non: sed illa ta¬
lis ueniat tecũ. Hȩc uero quam petis: die te erit tricesinio se¬
cutura. His gͥ expletis: uisio apłi assistentis et colloquentis ab
lata ẽ. At illa ꝓtinus cunctȩ congregationis ascuiit ma-¬
trem: eiq quid uiderit. qͥd audierit indicauit. Tercia autem
die cũ ea quȩ iussa fuerat sorore defuncta ẽ: illa uero quã ip¬
sa poposcerat. die tricesimo ẽ subsecuta. Quod factum nunc
usq in eodem monasterio manet memora bile: sicq hoc ap̃¬
cedentib matrib traditum. narrare illic subtilit̾ solent
iuniores quȩ nunc sunt scĩmoniales uirgines: ac si illo in tẽꝑre
huic tam grandi miracło et ipsȩ affuissent. .xu.¬
Ded inter hȩc sciendum ẽ. quia sepe animab ex euntibus

Expanded text:
Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent. ed inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus