comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. qͥ possit sine ꝑiculo fortit̾ aliqͥd
facere. argutus: qui argumentũ cito
miuenit in loquencdo. Acer. in unã qͣm
locitate & cursu:. quasi diceret aliger.
inu̾tator & amabilis. Alias mimicꝰ inueni¬
tur. Equus est iustꝰ scłmnaturã. dictus
scilicet quadã. E queuus. ab eo quod sit al¬
teri equalis ȩuo⁊ id est coetaneus. Arro¬
gans: eo quod multũ roget᷑. & ille fastidi¬
osus sit. auctax ꝓpͥe ꝓ arrogante ponit᷑.
firmatꝰ. Elatus. ꝓ eo quod se ipsum supͣ
mensurã suam eleuet⁊ dum magnꝰ sibi
uidetur de his quȩ agit. accollens qͦd se
eleuet. & erigat. Ambiciosus. qđ hono¬
res ambiat. Auidus. ab auendo dictꝰ.
Nuere enim cuꝑe est. H inc & auarꝰ. Nam
quid est auarum ẽẽ. nͥ ꝓ̃gͦdi ultra qͣm
tum plus habuerit. tantum plꝰ cupiat:
flacci sitꝑ hoc concordante sententia. qͥ¬

Expanded text:
nis, qui possit sine periculo fortiter aliquid nis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo. Acer, in unamquamqlocitate et cursu, quasi diceret aliger. imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est, coaetaneus. Arrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur.firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam tum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia, q
Abbreviated transcription (Latin):
Rigo quoxdam nominũ.
id est unde ueniant. ñ pene
omnib patet. Ride qͤdã
uncte ueniat ã phylosophis eã teneat
rationem. ut ꝑ denominationẽ. homo
ab humanitate. sapiens a sapientia
nonunet᷑ quia priꝰ sapientia. deinde
sapiens: tamen claret alia specialis
ni origine quoꝵdam nominũ causa.
sicut homo ab humor uncde ꝓͥe homo
est appellatus. Ex quibus exempli gr̃a.
ab agendo dictus. Auctorem autẽ
feminino genere dici ñ possent. Nam
non possunt: ut cursor Ac̾tor. ab agen¬
do. Alumnꝰ ab alendo uocatus. licet
& qui alit & qui alitur. alumnꝰ dici
potest. id est & qui nutrit & qͥ nuiͥtur:
sed melius tamen qͥ nutrit. Amicꝰ ꝑ
diriuationẽ quasi amiciciȩ custos. Dic
nis: quia amore torquet᷑ libidimꝰ. Ami¬
cus abͥ hamio : id est ã catena caritatis.
Iñde & hami qͦd teneant. Am̃ abilis au¬
tem. qͦd sit amore dignꝰ. Amasius. qđ
sit ꝓnus ad amorem. Astutus. ab astu
uocatꝰ ⁊ quod est callidi & cauti homi¬

Expanded text:
rigo quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem ab humanitate, SAPIENS a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens, tamen claret alia specialis in origine quorumdam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse existinon possunt, ut cursor. Actor, ab agendo. 3. Alumnus, ab alendo vocatus: licet et qui alit et qui alitur, alumnus dici potest, id est, et qui nutrit, et qui nutritur, sed melius tamen qui nutrit. 4. Amicus per derivationem quasi animi custos; dictnis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo, id est, a catena caritatis; unde et hami quod teneant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nomi
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. Uiri soror galos appellat᷑ Sorous
uir speciale nom̃ ñ habet: nec uxoris ft̃.
Matrimoniũ est nobilium iusta ꝯuentio.
& conlitio. Comugiũ est legitimarũ
ꝑsonarũ inter se coeundi & copłandi nup¬
tie. Coniugiũ dictum: quia ꝯruncti suns
ab ugo qͦ in nuptiis copłant᷑. ne resol¬
ui. aut separari possint. Conubiũ aut̃
ñ ã nupta. sed ã nubendo formatũ. Dici¬
tur aut̃ conubiũ. cum equales in nup¬
tias coeunt: utputa ciues romani pari
utiq dignitate. Conubiũ aut̃ non est:
cum ciuis romanꝰ cum latina iungitur.
Quotiens aut̃ conubium ñ est: filii patͣm
est: ad tempꝰ coeundi conuentio. Iude &
tabernaculũ. quod modo huc. mͦ illuc p̃figi¬
tur. Repudium est: quod fubdestimonio
testiũ. uel p̃senti. uel absenti mittitur

Expanded text:
bentes. Viri soror galos appellatur. Sororis bentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. Matrimonium est nubilium iusta conventio et condicio. Coniugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patremest ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
nde & mat̾moniũ dictum. Distinguitur
autem int̾ matronã. & matremfamiliaᷤ. Nã
matrone quȩ iam in matͥmoniũ conuene¬
runt⁊ matres qͣ genuerunt. Matͦs fanuliaᷤ
que ꝑ quandam nirĩ sollempnitatẽ in fa¬
miliam marici transierunt. blonogamꝰ
dictus. quod uni tantũ nupsit. Rono enĩ
apud grecos unũ dicit᷑. gamos nuptiȩ in¬
terp̃cantur. Digamus autẽ & trigamꝰ. ã
numero uxoꝵ uocatꝰ: qͣsi duab ueltribꝰ
maritꝰ. Uidua uocata. quod cũ uiro uno
fuerit: nec circa consortiũ alteriꝰ uiri pꝰ
mortẽ comugis pͥmi adheserit. Nam que
alteri pꝰ mortẽ prioris uiri nupserint: ui¬
due ñ dicuntur. Idem uidua dicta. qͦd sola
sit: nec circa consortiũ uiri ꝯiugalia iura
custoctiat. Fr̃ĩs uxoi. fratͥssa uocatur. Ma¬
ritifrat᷑ leuir đr. Duoꝵ uiter se fratrũ
uxores. lanitͥces uocant᷑: quasi eandem ia¬
nuam terentes uł ꝑ eandẽ ianuã iter ha¬

Expanded text:
Unde et matrimonium dictum. Distinguitur Unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matremfamilias. Nam matronae, quae jam in matrimonium convenerunt: matres, quae genuerunt: matresfamiliae, quae per quamdam juris solemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, qui uni tantum nupsit. Monos enim apud Graecos unum dicitur: gamos nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duarum vel trium maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo fuerint, nec circa consortium alterius viri post mortem conjugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris duae non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores ianetrices vocantur, quasi eandem ianuam terentes, vel per eandem ianuam iter ha
Abbreviated transcription (Latin):
diam ne separent᷑. Comuges aut̃ ueriꝰ
appellant᷑ a pͥma disponsationis fide qͣm¬
uis adbuc uiter eos ignoret᷑ ꝯiugalis con¬
cubitꝰ: sicut maria ioseph conuinx uoca¬
tur. inter qͦs nec fuerat. nec futura erat
carnis ulla cõmixtio. Nuptȩ dic̃te. qͦd
uultꝰ suos uelent : translatum nom̃ aͥ nu¬
bibus quib tegit᷑ cȩlum. Unde & nuptiȩ
dicuntur: qͦd ibi pͥmum nubentiũ capita
uelantur. Obnubere enĩ cooꝑire est Cuiꝰ
contraria innuba. hoc est innupta: qͦ adhuic
uultum suũ ñ uelat. Uxores uocatȩ. quasi
unxiores. Mħoris enim erat antiqͥtus ut nu¬
bentes puelle simul uenirent ad luuen
mariti: & postes anteqͣm ingrederent᷑ or¬
narent laneis uitts. & oleo ungerent.
Et inde uxores dictȩ. quasi unxiores. Quȩ
ideo uetabant᷑ limina calcare: quod illȩ
ianue & coeant & separent᷑. Matrona est¬
quȩ iam nupsit. Et dicta matrona. qͦsi
mater nati: uel qͦd iam mater ficri potest.

Expanded text:
diam, ne separentur. Conjuges autem verius diam, ne separentur. Conjuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concubitus, sicut Maria Joseph conjux vocatur, inter quos nec fuerat, nec futura erat carnis ulla commistio. 10. Nuptae dictae, quod vultus suos velent: translatum nomen a nubibus quibus tegitur coelum. Unde, et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. 11. Cui contraria Innuba, hoc est, innupta, quae adhuc vultum suum non velat. 12. Uxores vocatae, quasi unxores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes antequam ingrederentur ornarent laneis vittis, et oleo ungerent. Et inde uxores dictae, quasi unxores, quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic januae et coeant et separentur. quae jam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati: vel quia jam mater fieri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
consentire in iura matͥmonii. & fidenisso¬
res dabant᷑. Unde admissum est ut spon¬
sum dicamꝰ uirũ ab spondendo: & sponsã
similiter Cecerũ ꝓprie spondere. uelle est
Ergo sponsꝰ ñ quia ꝑmictit: s quia spon-¬
ctet. & sponsores dat. Arrabo dicta: quasi
arra bona. Quod enim cdat᷑ ꝑ comugio. be¬
ne datur ⁊ quia coniugiũ bonum est.
Quod uero causa fornicationis. aut adulterĩ.
malum est. Iccirco arrabonũ est. Dic̾ta aũ¬
tem arra ã re ꝓ qua tractit᷑. Est aut̃ arra.
ñ solum sponsio onigalis. sed eciam & pro
qualibet re ꝓmissa. data: ut aut reddat᷑
aut compleat᷑. Ici. nuptiarũ pecitores:
a p̃cando & petendo dicti. Enuba dicta. eo
quod nubentib preest: quȩq nubentẽ
uirũ ꝯiingit. Ipsa est & paranimpha. Nun¬
nuptiis. & nimpha ꝓ lauationis officio:
qͦ ad nomen nubentis adludit᷑. Coniu-¬
ges appellati: ꝓpter nugum qđ imponit᷑
matͥmonio coniungendis. Iugo enim nu¬
bentes subici solent⁊ ꝓpter futurã concor¬

Expanded text:
consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, sed quia spondet et sponsores dat. Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiam pro qualibet promissa re, ut aut reddatur aut conpleatur. Proci nuptiarum petitores, a procando, id est, petendo dicti. 8. Pronuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque nubentem viro conjungit: ipsa est et paranympha, nuptiis, et nympha pro lavationis officio, quod ad nomen nubentis alludit. 9. Conjuges appellati propter jugum quod imponitur matrimonio 453 conjungendis. Jugo enim nubentes subjici solent, propter futuram concor
Abbreviated transcription (Latin):
lis scientia: quȩ abstractam ꝯsi¬
cderat quantitatem. Abstracta
enimi quantitas est. quam intellectu ã
materia separantes. uel ab aliis acciden¬
tibus. ut est par impar: uel ab aliis
huiꝰcemodi quȩ in sola ratiotinatione
icd est arihtmetica musica. geometria.¬
& astronomia. Arithinetica est discipli
naquantitatis innumerabilis scłm se.
Musica est disciplina quȩ de numeris
loquit᷑. qui inueniunt᷑ in sonis. Geome¬
tria est disciplina magnitudinis & for¬
marum. AStronomia cot disciplina q̃
cursus celestiũ syderum atq figuras
contemplat᷑. atq habitudines om̃s stel¬
larum. quas disciplinas deinceps pau¬
lo latius indicamus: ut earum cause cõ¬
petenter possint ostendi Incipiunt ca¬

Expanded text:
lem scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola ratiocinatione in arithmeticam, musicam, geometriam, astrona quantitatis numerabilis secundum se. Musica est disciplina quae de numeris loquitur, qui inveniuntur in sonis. Geometria est disciplina magnitudinis et formarum. Astronomia est disciplina quae cursus coelestium siderum atque figuras contemplatur, atque omnes habitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicabimus, ut earam causae competenter possint ostendi. 119 CA
Abbreviated transcription (Latin):
hylosophi autem mundi septẽ cȩlos. id est
planetas. globoꝵ consono motu introduxe¬
runt. Quoꝵ orbibus connexa memorant oĩa:
quos sibi innexos. & uelut insertos uersari
recro & e contrario certis motibus ferri
unus est septentͥonalis qui numqͣm oc¬
cidit : appellaturq boreus. Australis qui
numqͣm uidet᷑: & austro nothꝰ dicitur.¬
his duobus polis moueri speram cęli dicũt:
& cum motu eius sydera in ea fixa ab ori
ente usq in occidentẽ circiure septemtͥo¬
nibus breuiores gyros uxta cardinẽ ꝑa

Expanded text:
hilosophi autem mundi septem coelos, id est, planetas globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus connexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro et e contrario certis motibus ferri unus est septentrionalis, qui nunquam occidit appellaturque Boreus; alter australis, qui nuHis duobus polis moveri sphaeram caeli dicunt, et cum motu eius sidera in ea ente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. A
Abbreviated transcription (Latin):
natum: ⁊ ĩmodum circłi flexũ. De ianu¬
slam unaporta sol procedit : alia se recip̃.¬
De qua lucanꝰ. Sic mundi pars ima ia
cȩli id est plage uel parces quatuor
sunt. Ex quibus pͥma pars orientalis. ẽ:
uncde aliquȩ stellȩ oriuntur: scd̃a occi¬
dentalis. ubi nobis aliq̃ stellȩ occidunt:
tercia septemtͥonalis uibi sol ꝑuenit in ma¬
iorbus diebꝰ: quarta austrał ubi sol ꝑue¬
nit maioribꝰ noctibus. Oriens autẽ ab exoritu¬
solis est nuncupatus: occidens quod diem
facit occidere atq interire. Abscondit
enim lum̃ mundo: & tenebras suꝑ incłu¬
cit. Septenitͥon autẽ a septem stellis axis
uocatur: quȩ in ip̃so reuolutȩ rotantur.
Meridies autem uocata uel quia ibi sol fa¬
cit medium diẽ. quasi meclidies: uł qͦd
tunc puriꝰ micat echer. Merum enĩpu¬
rum dr. Sunt & alia septem clunata
cȩli quasi septem lineȩ ab oriente in occi¬
dentem. sub quibꝰ & mores hominũ dis¬

Expanded text:
natum, et in modum circuli flexum. § natum, et in modum circuli flexum. § Nam una porta sol procedit, alia se recipDe qua Lucanus4, 106: Sic mundi pars ima iaceli. Climata caeli, id est plagae vel partes, quattuor sunt, ex quibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exorsolis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Meridies autem vocata, vel quia ibi sol facit medium diem quasi medidies, vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Sunt et alia septem climata caeli, quasi septem lineae ab oriente in occidentem, sub quibus et mores hominum dis
Abbreviated transcription (Latin):
uł horarũ spaciis quibꝰ suũ sol cursum
siꝑꝑ terrã & subtus terram sua uolubili¬
tate concludit. De cęleritate celi
anta cȩleritate spera cęli dr currere:
ut nisi aduersus precipitẽ eius cursũ
astra currerent. quȩ eam remorarentur.
mundi rumam faceret de are cȩli.
xis est septem trionis linea recta: quȩ ꝑ
mediã pilam sperȩ tendit. Et dicta axis
quod in sp̃era ẽa urrota uoluit᷑: uł quia
Holi sunt circuli qui currunt ꝑ axem.¬
occidit: appellaturq boreꝰ. Alter austrał
Et dictipoli quod sint axium cęli eycli.
ex usu plaustroꝵ apoliendo scilicet no¬
minati: s plus boreus semꝑ uidetur.
Austro nothus numqͣm: quia dextra cȩ¬
li altiora sunt pressa austri. De cardini¬
axis & dicti cardines. eo quod ꝑ eos
uertit᷑ celũ: uł qr sicut cor uoluuntur.
deli extrema eius sunt: a curuitate dic¬
ta: ut est illud. Conuexũ quociens clau¬
dit nox humida cȩlum. Conuexum enĩ
curuum est. quasi conuersum seu mcli¬

Expanded text:
 horarum spatiis, quibus sol cursum suum super terras et sub terras sua volubilitate concludit. De celeritate caeli . Tanta celeritate sphaera caeli dicitur currere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, qui eam remorarent, mundi ruinam faceret. De axe caeli xis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia oli sunt circuli, qui currunt peoccidit, dictus borealis: alter australis,  dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Conuod per eos vertitur caelum, vel quia sicut cor volvuntur. caeli extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum seu incli
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ curuatũ fuisset: ex acie recta ꝓcu¬
currit unꝰ ad id corrigendũ. Tuncq a pug¬
nante responsum est. sica pugnabo: inde
sice nomen datũ. Secures signa sunt quȩ
aute consules ferebant᷑: quasispani ab usu
francoꝵ ꝑ diriuationẽ franciscas uocant.

Expanded text:
gladius curvatus fuisset ex acie recta, procugladius curvatus fuisset ex acie recta, procucurrit unus ad id corrigendum; tumque a pugnante responsum est: Sic ha pugnabo. Inde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
parte acutus. Framea uero gladiꝰ ex utraq
parte acutꝰ : quam uulgo spatam uocant.
Ipsa est & rumphea. fr̃amea autẽ dicta qͥa
ferrea est. Nam sicut ferramentũ. sic frame
Alii spatam ã latitudine auctumant dictã:
eo quod spaciosa sit. id est lata & ampla
Uude & spatula in pecorib. Senuispaciũ gla¬
dium est ã media spatȩ longitudine appel¬
latum : ñ ut imprudens uulgꝰ dicit sine
spacio. dum sagitta uelocior sit. Iugio. ã¬
pungendo. & tranffigendo uocatus. Est enĩ
glactius paruus. &bis acitus: lateri adhe¬
rens. Idem & cdunabulum:. dictum. qͦd act¬
rum est latũ. Cuiꝰ cduplex mucro. ac bifur¬
cus. in modũ caudȩ hyrundinee format᷑:
unde & celidoniatus clicit᷑. Sica. ã secando
licta. Est enim gladius breuis. qͦ maxime
utunt᷑ qui apud ytalos latrocinia exerceq̃:
ã quo & sicarii dicti. Tranquillus aut̃ dicit.
Dum cuiꝰdam glactiatoris in ludum emissum

Expanded text:
parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic frameaAlii spatam Latine autumant dictam, eo quod spatiosa sit, id est lata et ampla: unde et spatula in pecoribus. Semispatium gladium est a media spatae longitudine appellatum, non, ut inprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. pungendo et transfigendo vocatus est. Est enim gladius parvus bis acutus lateri adherens. Idem et clunabulum dictum, qrum est latum, cuius duplex mucro ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur; unde et chelidoniacus dicitur. Sica a secando dicta. Est enim gladius brevis quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent; a quo et sicarii dicti. Tranquilluslud. hist. 195 autem dicit: 'Dum cuiusdam gladiatoris in ludum emissi
Abbreviated transcription (Latin):
uocabat᷑ feminarũ exercitus. De armis.
rma generaliter omniũ rerũ instrum̃ta
sunt. Unde & ubi reponunt᷑. armaria
dicta sunt. Item arma tela omniũ generũ.
S arma sunt quib ipsi tuemur: tela. quȩ
emitimꝰ. Nam arma duplicia sunt: io ÷ uel
qubus ꝑcutimꝰ. uel quib tegim᷑. Arma aut̃
ꝓprie dicta sunt: eo quod armos tegunt. Nlã
arma uel ab armis dicunt᷑. id est ab humeriͦ.
ladius generaliter dicit᷑ ensis in p̃lio. Sed
ensis ferrum tantũ: glacdiꝰ uero totus.
Propͥe autẽ appellatus gladiꝰ quod gulam di¬
uidit: id est ceruicem secat. Acł eñim hoc pͥmũ
est factus. Cetera nam menbra securibꝰ magis
cedunt᷑: collum gladio tantũ. acies autem
gladii ab acumine dicta. Capulus uocatus
uel quia caput est gladii: uel quia ibi capit᷑
ut teneat᷑. Nam alias acies ferrrñ sinit te¬
teli est acumen: dictus ã longitudine Elam
macron greci longũ uocant. hinc & mache¬
ra. Machera autẽ est gladius longͦ: ex una

Expanded text:
ocabatur feminarum exercitus. De armis . Arma generaliter omnium rerum instrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum; sed arma sunt quibus ipsi tuemur, tela sunt quae emittimus. Nam arma duplicia sunt: id est vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma vel ab armis dicuntur, id est ab umeris, Gladius generaliter dicitur ensis in proelio; sed ensis ferrum tantum, gladius vero totus. Proprie autem appellatus gladius, quod gulam dividit, id est cervicem secat. Ad hoc enim primum est factus; nam cetera membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta. Capulus vocatus vel quia caput est gladii, vel quia ibi capitur ut teneatur: nam alias acies ferri non sinit. Muslibet teli acumen, dictus a longitudine. Nam μακρὸν Graeci longum vocant; hinc et machaera. Machaera autem est gladius longus ex una
Abbreviated transcription (Latin):
sicut quatuor elementa: qui conser¬
uant corpora nrͣa. Sanguis ex greca
echimologia uocabulum sumpsit: qd̾
greci uocauerunt: qđ uniꝰ diei spacio
terminet᷑. Unde & colera. id est fellicu¬
la uomurata est : hoc est fellis effusio.
G reci enĩ fel cołeñ dicunt. Melancolia
dicta: eo qđ sit ex igri sanguinis
fȩce admixta habundantia fellis. Gre¬
cienim melan nigrũ uocant: felaut̃¬
colen appellant. Sanguis aut̃ latine uo¬
cat᷑. qđ suauis sit. Unde & homines quibꝰ
dñatur sanguis. dulces & blandi sunt.
Flegniã autem dixerunt. qͦd sit frigida.
G reci enim frigorem flegmonẽ apellant.
Ex his quatuor humoribꝰ regunt᷑ sam: ex
ipsis regunt᷑ infirmi. Dum enim ampliꝰ
extra cursum naturȩ creuerint: egritu¬
dines faciunt. Ex sanguine autẽ & felle
acutȩ passiones nascunt᷑: quas greci oxea
uocant. Ex fleginate uero & melancolia
ueteres cause ꝓcedunt: quas greci cr̃o
xea est acutus morbꝰ. qui aut cito tran¬

Expanded text:
sicut quatuor elementa, que consersicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vocabulum sumpsit, quod greci vocaverunt, quod uniterminetur: unde et cholera, id est, fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio: Graeci enim fel cholen dicunt. Melancholia dicta eo, quod sit ex nigri sanguinis fece, admista abundantia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autcholen appellant. Sanguis Latine vocatus, quod suavis sit: unde et homines, quibus dominatur sanguis, dulces et blandi sunt: Phlegma autem dixerunt, quod sit frigidum. Graeci enim rigorem φλέγμονα appellant. Ex his quatuor humoribus reguntur sani, ex his laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. 8. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascuntur, quas Graeci ὀξέα vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres causae procedunt, quas Graeci χρόνOxea est acutus morb
Abbreviated transcription (Latin):
substantias. De .iiiiͬ. humorib corporis.
anitas est. uitegritas corporis. & tem¬
ꝑantia naturȩ. ex calido & humido
quod est sanguis: unde & sanitas dicta
est. quasi sanguinis status. Morbi gene¬
rali uocabulo om̃s passiones corporis con¬
tinent᷑: qͦd inde ueteres morbum nomi¬
nabant: ut ipsa appellatione mortis uis
quȩ ex eo nascitur demonstraret᷑ Inter
sanitatem autẽ & morbũ media est cura¬
tio: quȩ nisi morbo congruat. ñ ꝑducit
ad sanitatem. Morbi omnes ex quatuor
nasciuit᷑ humoribꝰ: id est ex sanguine &
felle. melancolia & fleginate. Ex ipsis
enim regunt᷑ sani: ex ipsis ledunt᷑ in¬
firmi. Dum enĩ ampliꝰ extra cursũ nat᷑e
creuerint: egricudines faciunt. Sicut
enĩ quatuor sunt elementa. sic & quatu¬
or sunt humores : & unusquisq humor
suum elementũ imitat᷑. Sanguis cierẽ.
colera ignem: melancolia terram. fleg¬
ma aquã. E sunt quatuor humores.

Expanded text:
substantias. De quattuor humoribus corporis . substantias. De quattuor humoribus corporis . Sanitas est integritas corporis et temperantia naturae ex calquod est sanguis: unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur: quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quatuor nascuntur humoribus, id est, ex sanguine et felle, melancholia et phlegmate: ex ipsis enim reguntur sani, ex ipsis laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverunt, aegritudineautem quatuor sunt elementa, sic et quatuor humores et unusquisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores,
Abbreviated transcription (Latin):
edicinȩ autem artis inuentorib eius¬
auctor as reꝑtor: apud grecos ꝑhibe¬
tur apollo. Hanc filius eius scolapiꝰ laudͤ
uel oꝑe ampliauit. S postqͣm fulminis
ictu solapiꝰ interiit ⁊ interdicta fertur
metdendi cuira. & ars simul cũ auctore
cdefecit: latuitq ꝑ annos pene qͥngentõ.
usq ad tempꝰ artarxersis regis ꝑsarum.
Tunc eam reuocauit in luc̃e ypocrates as¬
inuenta est ab apolline: quȩ remedia
sectatur & carmina. Scda enperica id
est exꝑientissima. inuenta. ẽ. ab scolapio:
quȩ ñ indicioꝵ signis. s solis constat
exꝑimentis. Tercia logica id ÷ rationał:
inuenta est ab ypocrate. Ipse enim dis¬
cussis etatũ. regionum uł egritudinũ
qualitatibꝰ. artis curã rationabiliter per¬
scrutatus est. Enperici enim exꝑientiã
solam sectantur: logici exꝑientię ratio¬
nem adiungunt. Metodici nec elemen¬
toꝵ rationem obseruant. nec tempora.
nec ȩcates. nec causas: s solas morborum

Expanded text:
edicinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo: hanc filius ejus Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura, et ars simul cum auctore defecit, latuitque usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates, Asinventa est ab Apolline, quae remedia sectatur et carmina. Secunda, Empirica, id est, experientissima, inventa est ab Aesculapio, quae non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia, Logica, id est rationalis, inventa ab Hippocrate. 2. Iste enim, discussis aetatum, regionum vel aegritudinum utetur, curam rationabiliter perscrutatus est. Enpirici enin experientiam solam sectantur: Logici experientiae rationem adiungunt: Methodici nec elementorum rationem observant, nec tempora, nec aetates, nec causas, sed solas morborum
Abbreviated transcription (Latin):
aliis actutoriis precedentibꝰ. Cathaplasma:
eo quod incluctio sola sit. Implaustrũ: eo
ꝯd inclucatur. Malagina: eo quod sine ig¬
ne maceret᷑. & comp̃hendat᷑. Enema grece
latine relaxatio dicit᷑. exaria dicta. qͦd
intus miciantur. Medicinam ium̃toꝵ
chiron quidam grecꝰ inuenit. Inde pingit᷑
dimidia parte homo: dimidia parte equuᷤ.
quib credo ex ludicio infirmitatis hoc no¬
men impositum est : qͦd quasi indicent ho¬
minem. & sententia sua aut puniant aut
liberent. De libris medicinalib

Expanded text:
aliis adjutoriis praecedentibus. 11. Cataplasma, aliis adjutoriis praecedentibus. 11. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Emplastrum, eo quod inducatur. Malagma, eo quod sine igne maceretur et comprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta, quod intus injiciantur. 12. Medicinam jumentorum Chiron quidam Graecus invenit; inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. De libris medicinalib
Abbreviated transcription (Latin):
contra ex simili. ut pigra quod interp̾ta¬
tur amara: quia gustus eius amarꝰ est.
Ex conuenienti enĩ nomen accepit : quia
amaritudine amaritudo morbi solui solet.
Omnia autem medicam̃ta ex ꝓpͥis causis ha¬
bent uocabula. Gera enim dicta. quasi di-¬
uina. Arteriaca. qͦd apta sit gutturis me¬
atui: & tumores fauciũ & arteriaꝵ liniat.
Tyriaca est autidotum serpentinũ quoue¬
nena pelliuitur: ut pestis peste soluat᷑.
Cartatica dicit᷑ grece latine purgatoria. Cã
topodia. eo quod modicum potetur. seu in¬
glutiat᷑. Diamaron. a sucomore nom̃ sũꝑ¬
sit ex quo conficitur ÷ sicut di acodion. qr
ex cõdia. id est ex papauere fit. sicut dias¬
ꝑmaton. quia ex seminibꝰ componitur.
lectuarium uocatum: eo qd̾ molle sorbeat᷑.
Trocis est dictus. quia in modũ rotulȩ de
formatur. Trucos enim grece rota c̃r.
Colliria latinum sonant: quod uicia oculoꝵ
detergant. E pytema. eo quod suꝑponatur

Expanded text:
contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretacontra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatum eo quod molle sorbeatur. Trociscos dicformatur, τροχὸς enim Graece rota dicitur. Collyria, Latine sonant, quod vitia oculorum detergant. Epithema, eo quod superponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ticum. scdm farmacenticũ. tercium cirru¬
gicũ. Dieta est obseruatio legis & uitȩ
Farmatia est. medicamentoꝵ curatio. Cirru¬
gia. ferramentoꝵ incisio. Nam ferro inci¬
dunt᷑ : quȩ medicamentoꝵ ñ senserint me¬
dicinam. Antiquior autẽ medicina her
bis tantum & sucis erat. Talis enim meden¬
di usus cepit: deindẽ ferro. & cȩteris me¬
dicamentis. Omnis autẽ curatio. aut ex
contrariis. aut ex similib adhibet᷑ Ex con¬
trariis: ut frigictũ calido. uł humido sic¬
cum: sicut & in homine suꝑbia sanari ñ
potest. nͥ humilitate sanet᷑. Ex similibꝰ uero
sicut ligamentũ uulneri. roctundũ rotun¬
do. uel oblongum oblongo apponit᷑. Liga
tura enim ipsa non eadem menbris & uil¬
neribus omnnib. s similis simili coaptat᷑.
Quȩ duo ȩciam ipsa aduitoria nominibꝰ suis
significant. Nam antidotũ grece. latme
ex contrario datum dr. Contraria enim
contrariis medicinȩ ratione curant᷑. At

Expanded text:
ticum, secundum pharmaceuticum, tertium chiruticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medbis tantum et succis erat; talis enim medendi usus cepit: deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhibetur: ex contrariis ut frigidum calido, vel humidum sicco; sicut et in homine, superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut ligamentum vulneri rotundum rotundo, vel oblongum oblongo apponitur. tura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At
Abbreviated transcription (Latin):
uulneris: sanguis in saniem uertit᷑. Nam
sanies non fit in quocumq loco. nisi ubi
sanguis aduenerit: quia omne quod pu¬
trescit nisi calidum & humidũ fuerit. qͦd
est sanguis. putrefieri ñ pocest. Sanies au¬
tem & thabes sibi differunt. Eluere enim
sanie uiuoꝵ est: thabe mortuoꝵ. icatrix
est obductio uulneris. naturalem colorem
partibꝰ seruans. dicta: quod obducat uul¬
nera. atq obtegat. De remetiis & medica
edicinȩ curatio sꝑuenda ñ est minib
Meminimꝰ enin & ȩsayam execbiȩ lan¬
guenti aliqͥd medicinale mandasse. x pau
lus apłs thimotheo modicũ uinum ꝓclesse
dixit. Curatio autem morboꝵ trib generi¬
bus constat. Carmatica. quã latini medica¬
mina uocant. ¶ irurgia. quam latini ma¬
nuum oꝑationem appellant. Manus enim
apud grecos cyros uocatur. T ieta. quã
latini regłam nuncupant. Est enimob¬
seruatio legis & uite. S unt aut̃ omni¬
curationi species tres. Primũ genus die¬

Expanded text:
vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. De remediis et medicaedicine curatio aspernenda non est: meminimus enim Isaiam Ezechie languenti aliquid melus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omncurationi species tres: primum genus diae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut medici dicunt nullis medicam̃tis
sanabile. dut gͦ precidi solet menbrũ ã
corpore ubi nascitur. aut ut aliquando diu¬
tius uiuat. tamen inde mortẽ quamlibet tar¬
dius ad futurã. Ordeolus est. paruissima ac
purulenta collectio in capillis palpebrarum
Atituta: in medio lata ex utraq conductio
ordei granũ similans: unde & nom̃ accepit.
urunculus est tumor in acutum surgens.
eo quod ferueat quasi ferbunculus. Unde¬
do est. qua infantũ oa exulcerant᷑: dicta
ex languore oscitantium. F renusculi ulce¬
ra circa rictum oris: similia his quȩ fuił
umentis asꝑitate frenoꝵ. Pulcus putre¬
do ipsa. uulnꝰ quod ferro fit᷑ quasi ur: & ul¬
cus quod olet quasi ulcꝰ: unde & ulcera.
ustula est in suꝑficie corporis turgida ue¬
luti collectio. P apula est paruissima cutis
erectio circum̃scͥpta cum rubore. Et ideo
papula. quasi pupula. Sanies dicta: qͥa
ex sanguine nascitur Excitato enĩ calore

Expanded text:
sicut medici dicunt nullis medicamentis sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam. purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit. urunculus est tumor in acutum surgens, dictus eo quod ferveat quasi fervunculus. do est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. Cuius color nunc in nigredinem
uertit᷑: nunc in alborem. nunc in ruborẽ.
In corpore hominis ita clinoscit᷑ lepra. si ua¬
riatim inter sanas cutis diuersus partes
color appareat: aut si ita se ubiq diffun¬
dat. ut omnia uniꝰ coloris qͣmuis adulte¬
ri faciat. E lefanticꝰ morbus dr ex simi¬
litudine elefantis: cuiꝰ naturaliter dura
pellis & asꝑa nomen morbo in hominibꝰ de¬
dit: quȩ corporis suꝑficiem similem facit
elefantoꝵ cuti. siue quia ingens passio. ẽ:
sicut animal ipsum ex quo dirnatũ du¬
cit nomen. Iicteris greci appellant aͥ cu¬
iusdam animalis nomine: quod sit colo¬
ris fellei. Hunc morbum latini arcuatum
clicunt: aͥ similitudine celestis armi . id. ẽ¬
arcꝰ Auriginem uero uarro appellari ait.
qͥ colorẽ auri. Regiũ autem moibũ inde
existimant dictum. qͦd umno bono & rega-¬
libus cibis faciliꝰ curet᷑. Cancer aͥ similitu¬
dine maritimi animał uocatum ulnus

Expanded text:
sumpsit: cuius color nunc in nigredinem sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc in multo rubore quasi ab igne uicina
inuadunt᷑ loca: ita ut etiam febris excite¬
tur. Serpedo est rubor cutis cum pustu¬
laruim exstantia. & nomen sumpsit a ser¬
pendo: eo quod serpiat membra. Impetigo
est sicca scabies ꝓminens a corporẽ: cũ asꝑita¬
te & rotunditate formȩ. hanc uulgͦ sarnã
appellant. P rurigo uocata est a ꝑurendo
& ardencłõ. Nictalinus est passio. qua ꝑ
diem uisus pacentibꝰ oculis denegat᷑. et
nocturnis irruentib tenebris redditur:
aut uersa uice ut pleriq uolunt. die red¬
ditur. nocte negatur. C Erruce aliud sũt
satiriasis : alud uerruce ssingłatim sunt.
Satiriasis uero una fortior. & circa ipsam plu¬
res inueniunt᷑. cabies & lepra. utraq
passio asꝑitas cutis. cum pruritu e squama¬
tione. S scabies tenuis asꝑitas. ⁊ squamatio
est. Hinc cleniq nomen accepit: quȩ ita
ueluti purgamenta amittat. Nam scabies.
quasi squamies. Lepra uero asꝑitas cutis le¬

Expanded text:
Tunc moto rubore quasi ab igne vicina Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabieste et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis sq
Abbreviated transcription (Latin):
turalium locoꝵ dicta passio a satyris. Diar¬
ria iugis uentris cursꝰ sine uomitu. Dis¬
senteria est diuisio ꝯtinuationis: id est ul¬
ceratio intestini. Dis enĩ diuisio est. inte¬
ria intestina. fit aut̃ antecedente fluoris:
quẽ greci dĩarriam uocant. Eꝯienteria¬
appellant. agitdie dicunt᷑. eo quod fix¬
urȩ sint rugis collectȩ circa orificium.
Hec & emorroidȩ a sanguinis fluore dictȩ:
tis piłis fuluis: aeris qualitatem haben¬
tibus. Uocata autem hoc noĩe a similitu¬
dine animalis uulpecule : quã greci alo¬
piciam uocant. P araotide sunt duriciȩ
uel collectiones que ex febribꝰ. uel ex ali¬
quo alio nascunt᷑ in aurium uicinitates:
grece auricula dicit᷑. Tentigo est uesti¬
gium macularum paruula in rotunditatẽ
formata ab specie lenticulȩ dicta. I resi¬
pola est. quẽ latini sacrum ignẽ appellant:
id est execrandum ꝑ antifrasin. Si quidem
in suꝑficie rubore flamineo cutes rubescuił.

Expanded text:
turalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteriaappellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurHae et haemorrhoides a sanguinis fluore dictae. tis pilis fulvis aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. 2. Parotides sunt duritiae, vel collectiones, quae ex febribus, 180 vel aliquo alio nascuntur in aurium vicinitate; Graece auriculae dicuntur. 3. Lentigo, vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit.
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantia egrotantis uel curatione ma-¬
la medicaminis: aut post egritudinem
tarda resumptio. Atrofia nom̃ accepit
a diminutione corporis. Nam greci nutͥ¬
menti cessationẽ atrofiandicunt. Est
enim tenuitas corporis ex causis latentibꝰ
& pulatim conualescentib. I arcian est su¬
ꝑfluum carnis incrementum: quo ultra
modum corpora saginant᷑. Greci enĩ carnẽ
sarcian uocant. Sciasis uocata. a parte
corporis quam uẽxat. Nlam uertebroꝵ ossa
quoꝵ suminitas ylioꝵ initio terminatur:
greci scia uocant. fit autem de flegina.
quotiens descencdit in recta ossa. & effici¬
atur ibi glutnatio ꝑ oclagran greci ã
retentione pedum dicunt nominatã. & a
ferali dolore. Si quidem om̃e quod inmite
Cauculus petra est. quȩ in uesica fit: unde
& nom̃ accepit. Gignit᷑ enim ex materia
fleginatica. tranguria dicta. eo quod
stringat urinarũ difficultatem. Satyriasiᷤ
iuge desideriũ ueneris: cũ extensione na¬

Expanded text:
temperantia aegrotantis, vel curatione matemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite lum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione na
Abbreviated transcription (Latin):
do pectoris ueniat : cuiꝰ contraria est suꝑior
in faucibus ubi uita distillat. postoma
a collectione nomen accepit. Nam collec¬
tiones greci apostumnas uocant. Enpiis
dicta ab apostoma intͥnsecus uel in latere
uel in stomaco cũ dolore & febribꝰ & tussi.
ex habundantibꝰ spumis. & purulentis.
Upaticus morbus eͥ iecoris passione nomen
Faccepit. Greci enim iecur. ỹpatmn uocant
yenosis ab splene uocabulum sumpsit.
G reci enim splen. lỹen uocant. Ydropis no¬
men supsit ab aquoso humorẽ cutis. Nam
greci ydr̃os aquam uocauerunt Est enĩ
humor subcutantꝰ cum infbatione turgen¬
te : & anelicu fetido. Nefresis a renium
dolore nomen accepit. Renes enim greci
nefretin dicunt. aralisis dicta a cor¬
poris impensatione: facta ex multa infri¬
datione. aut in toto corpore aut in parte.
acexia nomen sũpsit a corporis iniuria uł
ambitu. Cacexin enim malam uexationẽ
creci uocauerunt. Fit autem hȩc passio in¬

Expanded text:
do pectoris veniat. Cuius contraria est superior do pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel habitu. Καχεξίαν enim malam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Iaria est quociens infusio capi¬
tis in ossa uenerit nariũ: & ꝓuocationẽ
fecerit cum sternutatione Unde & car¬
riza nomen apͤit. B ranchos est pͥfocato
nariũ a frigido humore. Greci enĩ gut¬
tur br̃anchos dicunt. Circa quem fauces
sunt : quas nos corrupte brancbas dicimꝰ
Raucitucło. amputatio uocis. Hȩc & arche¬
riasis uocat᷑: eo quod raucam uocẽ. et
clausam uocem recddat: ab artheriarum
iniuria. Iuspirium nomen sumpsit. qͥa
inspirationis difficultas est : quã greci
rtpleumonia a pulmonibꝰ nom̃ accepĩt.
Est enu pulmonis tumor cum spumarũ
sanguinearũ effusione. Q moptois emissio
sanguinis ꝑ os: unde & homen accepit¬
E math enim sanguis cd̃t.  ysis est ulce¬
ratio. & tumor inpulmonibꝰ: quȩ in unienibꝰ
facilius uenire solet. Tisis autem apud gͤcos
dicta quod sit consũptio tocius corporis. Cais¬
sis grece ab altitudine uocata. quod ã ꝓfun¬

Expanded text:
dicitur. Coryza est quotiens infusio capidicitur. Coryza est quotiens infusio capitis in ossa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci pleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profun
Abbreviated transcription (Latin):
tanta uis est : ut homo ualens cõncidat spu¬
metq Comicialis autem dictus. quod apd̃
gentiles cum cõmicioꝵ die cuiqͣm accidisset
cominitia dimittebant᷑. Erat autem apud ro¬
manos cõmicioꝵ dies sollempnis in kł ianu¬
arii. Mania ab insania uł furore uocata.
Nam grecoꝵ uȩtustas furorem manic̃e appel¬
labat: siue ab iniquitate quam greci m̃ã¬
mie uocauerunt. siue a diuinatione. quia
colia dicta est a nigro felle. Greci enim
lant. E pilemsia autẽ in fantasia fit. me¬
lancolia in rationẽ: mania in memoria.
ypi sunt frigicȩ febres : qui abusiue typi
apellantur ab herba quȩ in aqua nascitur.
latine forma atqs status r. Est enimac¬
cessionum uel recessionum reuolutio ꝑ sta¬
tuta tempoꝵ interualla. Neuma grece.
latine eruptio. fluor seũ appellatur. Car¬
tarrus est fluor reumȩ uigis ex maribꝰ:
quȩ dum ad fauces uenerit. brancꝰ uoca¬
tur dum ad toracem uł pulmonẽ. tysis

Expanded text:
tanta vis est ut homo valens concidat sputanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab insania vel furore vocata. Nam Graecorum vetustas furorem μανικήν appellabant, sive ab iniquitate, quam Graeci †manie† vocaverunt, sive a divinatione, quia cholia dicta est a nigro felle. Graeci enim lant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae iugis ex naribus, quae dum ad fauces venerit, βράγχος vocatur; dum ad thoracem vel pulmonem, πτύσις