comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit non filiis debetdare sed pauperibus & sc̃is fatribus & domesti
quilo quitur in euangelio: quicquit uniistorum feceritis. mihifecistis
ipseenim in pauperibus suscipitur hospitio. uisitatur in carcere : nadas
tetitur. sitiensbibit saturatur esuriens. ũt nondis pergat᷑ populus meus
a possessione sua sienim licentiam habuerit princeps uel a pere
uel rapere. uel subfigurahonoris tenere quae non sunt sua & liberis
derel inquere: populus qui in nomin edñi fuerat congregatus disperget᷑
in partes latq lacerabitur. siue iuxta legem. nepaulatim alterius hereditas
transeat ad alium & pereat funiculus diuisionis. perquem forteadunum¬
quemq uenit hereditas: disperdetergo populum dĩ & aufert abeo posses¬
linquit :& introduxit me peringressus quierat exlatere siue postegũ
portȩ inga tophilatia scũ arii ad sacerdotes siue in exaedras & thalamos.

Expanded text:
habuerit, non filiis debet dare, sed pauperibus, et sanctis fratribus, et domesticis habuerit, non filiis debet dare, sed pauperibus, et sanctis fratribus, et domesticis qui loquitur in Evangelio: Quidquid uni istorum fecistis, mihi fecistis . Ipse enim in pauperibus suscipitur hospitio; visitatur in carcere: nudus tegitur: sitiens bibit: saturatur esuriens. Ut non dispergatur, inquit, populus meus a possessione sua. Si enim licentiam habuerit princeps, vel accipere, vel rapere, vel sub figura honoris tenere quae non sunt sua, et liberis derelinquere, populus qui in nomine Dei fuerat congregatus, dispergetur in partes atque lacerabitur: sive juxta Legem, ne paulatim alterius haereditas transeat ad alium, et pereat funiculus divisionis, per quem forte ad unumquemque venit haereditas. Dispergit ergo populum Dei, et aufert ab eo posseslinquit. Et introduxit me per ingressum qui erat in latere vel post tergum portae in gazophylacia sanctuarii ad sacerdotes sive in exedras et thalamos
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagesimus: quando omnis emptio atq donatio reuertitur ad pri¬
ores dominos. itiut seruus u sum habeat protemp̃r & pro prietatem pos¬
essionis filii principis quod autem sequitur & non accipi& princeps
debereditate populi perui olentiam siueut septuaginta transtulerum
utopprimat eos uel ut aquila & symmachusutadfligattos atq con¬
iristet. sed de possessione sua hereditatem dabit filiissuis. Suggillat non
scbum illius temporis sacerdotes & principes sed nr̃i quoq quidiciores
fiunt sacer dotis dignitate : & praeterea quae sibi dñi dispositione debent
tollunt a pauperibus peruio lentiam. uel sub honoris nomine diuites
pliant ut ipsis quoq filus suis quibus paterna debecurbereditas :
Ribil debeant derel inquere. nisi quod sibi a parentibus derelictume fe:
eneo quidicior est sacerdos quamuenit ad sacerdotium quicquid plus

Expanded text:
quinquagesimus, adveniat: quando omnis emptio, atque donatio revertitur ad priquinquagesimus, adveniat: quando omnis emptio, atque donatio revertitur ad priores dominos: ita ut servus usum habeat pro tempore, et proprietatem possessionis filii principis. Quod autem sequitur: Et non accipiet princeps de haereditate populi per violentiam , sive ut Septuaginta transtulerunt, ut opprimat eos, vel ut Aquila et Symmachus, ut affligat eos atque contristet: sed de possessione sua haereditatem dabit filiis suis: suggillat non solum illius temporis sacerdotes, et principes, sed nostri quoque, qui ditiores fiunt sacerdotii dignitate, et praeter ea quae sibi Domini dispositione debentur, tollunt a pauperibus per violentiam: vel sub honoris nomine divites spoliant, ut ipsis quoque filiis suis, quibus paterna debetur haereditas, nil debeant derelinquere, nisi quod sibi a parentibus derelictum est. Ergo qui ditior est sacerdos, quam venit ad sacerdotium, quidquid plus
Abbreviated transcription (Latin):
mane holo ciustum sempiternum: maecdicit dñs ds̃ siderit princeps. siuedux
domum aliu defiliissus. hereditas eius filiorum suorumerit p̃ossidebunt
eritillius usquadannum remissionis: proquothecdotio ꝑsumuerbũ
hebraicum posuit deror: sedreuertetur ad principemiheredita sautem
eius filii seiuiserit . & noniccipi& princeps dehereditate ꝓopuli peruio¬
lentim & depossessione corum: Sed possessione sii hereditabtem dibit
fili issius: ut non dis pergatur populus meus umisquisq. apos sessione suᷤ
hucusq sermode principe : nunc deheredib eius precepta tribuuntur. Intmo
dedonis hereditate atq. legatis quibus daredebeat: & quorum sit ł ad
umpus uel aeterna possessi o inquit filiissuis dederunt uel donum. uel
hereditatem ipsius possidebunt eam quia eis successionis uiredebetur:
& dealio adalium nom potese transi repossessio: Sinautem dederit umi
uersorum suorum legati nomine. tam diu habebit possessionem : quã¬

Expanded text:
 Haec dicit Dominus Deus: Si dederit princeps sive dux donum alicui de filiis suis, haereditas ejus filiorum suorum erit: possidebuntrvorum suorum, erit illius usque ad annum remissionis pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, DEROR sed revertetur ad principem: haeredieius filiis eius erit et non accipiet princeps de hereditate populi per violentiam et de possessione eorum sed de possessione sua hereditatem dabit filiis sHuc usque sermo de principe, nunc de haeredibus ejus praecepta tribuuntur: immo de donis, haereditate atque legatis, quibus dare debeat, et quorum sit vel ad tempus, vel aeterna possessio. Si, inquit, filiis suis dederit vel donum, vel haereditatem, ipsi possidebunt eam: quia eis successionis jure debetur, et de alio ad alium non potest transire possessio. Sin autem dederit uni servorum suorum legati nomine, tam diu habebit possessionem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nes p̃pararunt ut iungat similam si ue commisceat & omnis oblatiodĩ
plona sit lumin eueritatis & exila retur facies offerentis moleo : die autem
halendarum hoc est die trigesimo quando primo genita & leuitȩ numem
in lege practeromnem isrł. de quibus supra diximus offerturlutulus
dearmenit inmaculatus esu ꝑ quoplenius in priori capitulo disserui ma
&agni sex & ariete sinmaculati & cetera qua eo fferuntur in sabbatis. u
eternam requiem consequamur ut mereamur audire eugȩ s¬
seruebone quiam paucis fidelis fusti supermultate constituam: in¬
trainrequiem dñitui & non solum ad portam interioris atruperueni
sud etiam penetraliatius intrare possimus & illud opere possidere :
princeps peruiamiuestibuli portȩ in greditur & pertandem ui amteo
& cumintrauet populasterrte in conspectudñi in sollemnitatibus. qui ingre

Expanded text:
ines praeparaverunt, ut ungat similam sive commisceat, et omnis oblatio Dei ines praeparaverunt, ut ungat similam sive commisceat, et omnis oblatio Dei plena sit lumine veritatis, et exhilaretur facies offerentis oleum. Die autem Kalendarum, hoc est, die tricesimo, quando primogenita et Levitae numerantur in lege, praeter omnem Israel, de quibus supra diximus, offertur vitulus de armento immaculatus, super quo plenius in priori capitulo disseruimus: et agni sex et arietes immaculati, et caetera quae offeruntur in sabbatis ut aeternam requiem consequamur, et mereamur audire: « Euge, serve bone, quia in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam, intra in requiem domini tui ; » et non solum ad portam interioris atrii pervenire, sed etiam penetralia ejus intrare possimus et illud opere possidere, «princeps, per viam vestibuli portae ingrediatur et per eamdem viam exeat. Et cum intrabit p
Abbreviated transcription (Latin):
autem qui primus est fuerit egressus. nonclaudetur usquduesperamhiius
saeculi ipsa porta interioris atris seda pertaerit. ut populus quoꝙ terrae sit
ad ostium & ad itret adeum nequaquam omnit̃pr sed quindo requieuent
a peccatis & fugatis tenebris fidei & scientiae lumen acceperit : hocautem
ipsum holo caustum quod offert princeps persacerdotes indiẽ sabbatisex
agnor̃ in maculatorum numero terminatur : prosex uidelic& dieb inquib
operamur inmundo : & arietem in maculatum. qui princeps gregis est¬
se itaut persingulos arietes operatur in sacrificio. õesi id est decima pars coni
in agnorum autem sex sacrificio certa mensura nom ponitur : sedquantum¬
cumq. dederimanus eius qui offert. hoc est prooperum qualitateatq imnsin
olerautem hui offer& persingula cefi hocest oleum quod sibi quinq ulg¬

Expanded text:
autem, qui primus est fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus autem, qui primus est fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus saeculi ipsa porta interioris atrii, sed aperta erit, ut populus quoque terrae sit ad ostium, et adoret ad eum: nequaquam omni tempore, sed quando requieverit a peccatis, et, fugatis tenebris, fidei et scientiae lumen acceperit. Hoc autem ipsum holocaustum, quod offert princeps per sacerdotes in die sabbati, sex agnorum immaculatorum numero terminatur: pro sex videlicet diebus, in quibus operamur in mundo: et arietem immaculatum, qui princeps gregis est, ita ut per singulos arietes offeratur in sacrificio ephi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio certa mensura non ponitur, « sed quantumcumque dederit manus ejus, » qui offert, hoc est, pro operum qualitate atque mensura: olei autem hin offeret per singula ephi, hoc est oleum quod sibi quinque virg
Abbreviated transcription (Latin):
terius atrium: hoc enim in p̃sentilo coscribitur : sed adlim̃ ponte inte¬
noris & stabit in ea : Sinautem princeps in p̃senti scriptura ñ in greditur
atrium interius sed stat inlimine nullidubium est nunc ex parte nosudere
& ex parte cognostere : & necdumreuelata faciegloriã dñi contemplari ydeno¬
stante principe inlimine portae atrii interioris. ceteri sacerdotes quibus hoc
officium deleqitum est. quos possumus intellegere uirtutes angelicas facient
pro ipso holo caustum & pacifica : indigemus enimmi seri cordia dĩ & omnis
creatura ad comparationem creatoris inmunda est & dumoigne purgandi
quo & isiue proph et epurgata sunt labia : ut postquam persaeri ficium pacẽ
receperit. tunc in limine constitutus ad oret ommipotentiam dĩ & seatris
interioris ingressu fateatur in dignum: & statim ingrediatur: postquam

Expanded text:
terius atrium, hoc enim in praesenti loco scribitur; sed ad limen portae inteterius atrium, hoc enim in praesenti loco scribitur; sed ad limen portae interioris, et stabit in ea. Sin autem princeps in praesenti Scriptura non ingreditur atrium interius, sed stat in limine ejus, nulli dubium est, nunc ex parte nos videre, et ex parte cognoscere; et necdum revelata facie gloriam Domini contemplari . Denstante principe in limine portae atrii interioris, caeteri sacerdotes, quibus hoc officium delegatum est, quos possumus intelligere virtutes angelicas, facient pro ipso holocaustum et pacifica. Indigemus enim misericordia Dei, et omnis creatura ad comparationem creatoris immunda est et divino igne purganda, quo et Isaiae prophetae purgata sunt labia, ut postquam per sacrificium pacem receperit, tunc in limine constitutus, adoret omnipotentiam Dei, et se atrii interioris ingressu fateatur indignum et statim ingrediatur. Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
oesi eritolei mensura quae appellatur m̃in: kalendarum aurem. hocest
neomeniar ᷑ dies. hoc habebit priuilegium amplius adiesabbati: ut uitulu
immoletur de armento. siue taurus in maculatus : c&era autem. hoc est
sexagni in maculati. & aries in maculatus & sacrificia eorum ritum
posita : nunc sp̃italem sensum dño donante reseremus : sex diebus quibus
operam inmundo : porta orientalis atriunterioris clausa nobis est: postquã
uitem uenerim ad diem septimum id est ad diem sabbati. in quo acterna
requies est siue ad diem kalendar̃. quando postciecam noctem & horri¬
uiles tenebras lucis ex prdium est :aperitur nobis portaorientalis: & siquis
nr̃m permerita uirtutum ducis nomen & dignitatem fuerit consecutus
oeriuam uestibuli portae deforis. hoc est permundi labores & portã
ecclesi aequae adhuc interreniso finibus posita est ingredietir nonin¬

Expanded text:
ephi, erit olei mensura quae appellatur hin. Kalendarum autem, hoc est, ephi, erit olei mensura quae appellatur hin. Kalendarum autem, hoc est, neomeniarum dies, hoc habebit privilegium amplius a die sabbati, ut vitulus immoletur de armento, sive taurus immaculatus. Caetera autem, hoc est, sex agni immaculati, et aries immaculatus, et sacrificia eorum, ritum posita: nunc spiritualem sensum, Domino donante, reseremus. Sex diebus quibus operamur in mundo, porta Orientalis atrii interioris clausa nobis est. Postquam autem venerimus ad diem septimum, id est, ad diem sabbati, in quo aeterna requies est, sive ad diem kalendarum, quando post caecam noctem et horribiles tenebras, lucis exordium est, aperitur nobis porta Orientalis: et si quis nostrum per merita virtutum, ducis nomen et dignitatem fuerit consecutus per viam vestibuli portae deforis, hoc est, per mundi hujus labores: et portam Ecclesiae, quae adhuc in terrenis finibus posita est, ingredietur: non in
Abbreviated transcription (Latin):
superlimen portae interioris atrii inquã stecerit. & egrediatur: quidigitur
post egressionem principis statim porta claudetur. nequaquamerit usq
adues peram : Vt post principem omnispopulus terrȩ ad or& contra ostium
cortrillius : ad oretautem in sabbatis & in kalendis. quando a peritur porta :
& quia dixxerat facient sacerdotes holo caustum eius & pacificaeius. nec signi¬
i cauerat holociustorum numerum : nuncinfert iholo caustum autem hoc
offera princeps dño in die sabbati: offeret non perse. sed persacerdotes.
dequibus scriptum est: & facient sacerdotes holo caustum eius & pacificatius:
Sex inquit agnos in maculatos & arietem inmaculatum. itaut sacrificium
arietis mensura. oefi sit quae hebraicae appellatur. ẽfa: sex aute magnis sit
sacrisicium quod offerre potuerit manus eius quioffert. & per singula

Expanded text:
super limen portae interioris atrii, in quo steterit et egrediatur. Quid igitur? super limen portae interioris atrii, in quo steterit et egrediatur. Quid igitur? post egressionem principis statim porta claudetur! Nequaquam, sed ad vesperam; ut post principem, omnis populus terrae adoret contra ostium portae illius: adoret autem in sabbatis, et in kalendis 574 quando aperitur porta. Et quia supra dixerat: Facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus, nec significaverat holocaustorum numerum; nunc infert: Holocaustum autem hoc offeret princeps Domino in die sabbati. Offeret autem non per se, sed per sacerdotes, de quibus scriptum est: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: sex, inquit, agnos immaculatos, et arietem immaculatum: ita ut sacrificium arietis mensura ephi sit, quae Hebraice appellatur EPHA  . Sex autem agnis sit sacrificium quod offerre potuerit manus ejus qui offert; et per singula
Abbreviated transcription (Latin):
perietur persingulas ebdomadas :& rur sum completis dicbus triginta
quando alterius mensis primis & alterius exordium est idest neo nsenia
dieuid ediee lcalendarum aperietur: ut quod priuil egium hab& septem
dio sin ebdoenadae habeat priuilegium mensis exordium : cur autem aperiuus
dee sepiamo e dielea lendirum portainterioris atrii qua erispiat ador
sequens sermomon sttabit : & intrabit inquit princeps periuam poror distis
atrii uidelic& exteroris & stabit in limin ieportae interioris atriqua
respicit orientem : nec ingredietur atrium interius : sed ilostinte ali sacerdoti
facient proipsoholo caustum : quam oblationem int̃p̃tatus est symmachus &
pacifica. siuequae ad salutem pertinent ut post quam hostia principis
sacro ignefuerit concremata. & dux reconciliatus dõ tunc adorarepossit

Expanded text:
aperietur per singulas hebdomadas, et rursum completis diebus triginta, aperietur per singulas hebdomadas, et rursum completis diebus triginta, quando alterius mensis finis, et alterius exordium est, id est, neomenia, die videlicet kalendarum, aperietur, ut quod privilegium habet septimus dies in hebdomada, hoc habeat privilegium mensis exordium. Cur autem aperiatur die septimo, et die kalendarum porta interioris atrii quae respicit ad Ororientem, sequens sermo monstrabit. « Et intrabit, inquit, princeps per viam portae deforis, atrii videlicet exterioris, et stabit in limine portae, » interioris atrii, quae respicit ad orientem. Nec ingredietur atrium interius, sed illo stante alii sacerdotes facient pro ipso holocaustum, quam oblationem interpretatus est Symmachus, et pacifica, sive quae ad salutem pertinent, ut postquam hostia principis sacro igne fuerit concremata, et dux reconciliatus Deo, tunc adorare possit
Abbreviated transcription (Latin):
hocossenr& princepsed ñoindie sabbati. sex agnos in maculatos & arietem in¬
maculatum & sacrificium. oefiperarietem: Agnus uero sacrificium qd didt̃
manus eius & olei him per singula oẽfi : indie autem halendarum utulum
dearmento irmaculatum & sexagni arietes in maculatierunt . & oesi p
est decima pars. cori: septua ginta transtulerunt uercica quod innr
lingua boctionem sonat ÷ & ubinos diximus sacrificium. illi ipsum he bru
posuere uerbum manaa . quod a quila donum ł sacrificiam t hec dotio
sacrificium transtultisx interim prius quam quid ista significent. disser
ipsa scripturae Tepa opactibuc uerba pandendis : portam quit i
interioris sex diebus dequibus seriptum est : Sex diebuso perabers & facies
om̃a operatua ertelausas nec qua e lib& porta. sed quaerespicit adorenter
Vindecratur soluistigae: porro die sabbati. id est septimo inquorequie s est

Expanded text:
hoc offeret princeps Domino in die sabbati sex agnos inmaculatos et arietem inhoc offeret princeps Domino in die sabbati sex agnos inmaculatos et arietem inmaculatum et sacrificium oephi per arietem agnis autem sacrificium quod dederit mande armento immaculatum, et sex agni, et arietes immaculati erunt. Et ephi per est decima pars cori, LXX transtulerunt πέμμα, quod in nostra lingua coctionem sonat. Et ubi nos diximus, sacrificium, illi ipsum Hebraicum posuere verbum MANAA , quod Aquila, donum, vel sacrificium, Theodotio, sacrificium transtulit. Et interim priusquam quid ista significent, disseramus, ipsa Scripturae παραφραστικῶς verba pandenda sunt. Porta, inquit, atrii interioris sex diebus, de quibus scriptum est: Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua , erit clausa; nec quaelibet porta, sed quae respicit ad Orientem, unde oritur sol justitiae. Porro die sabbati, id est septimo, in quo requies est,
Abbreviated transcription (Latin):
noblationem autem hircieo efi inec ut septua ginta transtu lenunt
coctio ponitur . qui probes foeca hocest coctianem inter ptati sunt : hin
uero qua eo leb certimensura est dequa anteiam diximus. ad sumitur
nsacrificio uituli & ariet i sut fomentum luminis sempiterno & requiem
idem oblationis & saerficiorum ordo seruindus est : tam propeccato quam
proholo causto & insicrificio & inole : ut sestiuitatem dñi suaxtistenebris¬
quaerespicit ad orientem eritclausa sex diebus inquibus opusfit die autem
sabbati aperictur. sed in die kalendarum aperietur & intrabit princeps pr
uum uestibuli portȩ deforis. & stabit inlimine portae. & faciert sacer doces¬
holo caustum eius. & pacifica eius & ad orabit superlimem portae &egredietur
Porta autem non claudetur usq aduesperam. & ad orabit populus terrae d
uostium portae illui s insabbatis & in Kalendis coram d ño: holocaustum autẽ

Expanded text:
n oblatione autem hirci, nec ephi, nec ut Septuaginta transtulerunt n oblatione autem hirci, nec ephi, nec ut Septuaginta transtulerunt coctio ponitur, qui pro ephi πέμμα, hoc est, coctionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura est, de qua ante jam diximus, assumitur in sacrificio vituli et arietis: ut fomentum luminis sempiterni, et requiem idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato quam pro holocausto, et in sacrificio, et in oleo; ut festivitatem Domini, fugatis tenebrisquae respicit ad orientem, erit clausa sex diebus, in quibus opus fit: die autem sabbati aperietur, sed in die Kalendarum aperietur, et intrabit princeps per viam vestibuli portae deforis, et stabit in limine portae. holocaustum eius et pacifica eius et adorabit super limen portae et egredietur porta autem non claudetur usque ad vesperam et adorabit populus terrae ad ostium portae illius in sabbatis et in kalendis coram Domino holocaustum autem
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta scriptum est se d inhebraiconon habetur. idẽ proecclesia & pro
omni populo terraeuni uerso uidelic& humanogener fsaluator estenim
ominium hominum & maxi me fidelium & ipsee st propiciatio propeccatis
nr̃is & non solum pronobis. sed proomnimundo: Oblato autem uitulo pro
uniuerso populo terra. inseptem diebus reliquis dominicae passionisse ptem
uiruli & septem arietes inmaculati offeruntur cotidie. ut holo causto
& ignedominco concrementur: Septem autemuituli & septemarictes ĩ.
qui configurantur dominicae passion utimitent᷑ uerum uitutum &uerũ
rietem & sanguine martyrum perseptem dies totius mundi peccata
purggentur : Hirtus quoq caprarum offertur propeccato cotidie. septẽ
udelic& diebus ad tendendum que diligentius. quod insacrificio ot fi. per
uitulum. & oesi perarietem&olei hĩn offeruntur quelege p̃cepta sunt :¬

Expanded text:
Septuaginta scriptum est, sed in Hebraico non habetur, id est, pro Ecclesia et pro Septuaginta scriptum est, sed in Hebraico non habetur, id est, pro Ecclesia et pro omni populo terrae, universo videlicet humano genere. Salvator est enim omnium hominum, et maxime fidelium, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris; et non solum pro nostris, sed pro omni mundo. Oblato autem vitulo pro universo populo terrae, in septem diebus reliquis Dominicae passionis septem vituli, et septem arietes immaculati offeruntur quotidie, ut holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli, et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, sanguinem martyrum per septem dies totius mundi peccata purgentur. Hircus quoque caprarum offertur pro peccato quotidie, septem videlicet diebus. Attendendumque diligentius, quod in sacrificio ephi per vitulum, et ephi per arietem, et olei hin offeruntur quae Lege praecepta sunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
crificium tam proignorantia. dequa dauid loquitur. delictaiuuentutis
meae. & ignorantiaemeae nememineris. quam proparuulo quicum ad pi¬
fectiuiri mensuram peruener̃ destru&ea quae paruulis & loquitur
proeo quierrore deceptus est & tam non uoluntite : quamboniopinione
peccauit : conpletis autem duab: sollemnitatibus primimensis. hoc est
primaediei & septimȩ eius. uenitad quartum decimum diemmenfis: inquo
paschȩ sollemnitas est. dequascriptum est : & enimpascañrm in molatus est
ip̃s :tunc comedimus septem dieb: azima in requie & securitate reumomnũ.
quando fermentõ malitiae & nequitiae destruentes manducamus atima
nceritatis & ueritatis : principenro cuncta haec pronobis offerente & primũ
proseipso suscepit enim corpus humanum . & propeccato destruxit peccatum :¬
ii pronobis dol& & portat in firmitates nr̃as: deinde prodomosua quod in

Expanded text:
crificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: « Delicta juventutis crificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: « Delicta juventutis et ignorantiae meae ne memineris ; » quam pro parvulo, qui cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea, quae parvuli sunt. Et loquitur sive qui errore deceptus est, et non tam voluntate quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae diei, et septimae ejus, venit ad quartum decimum diem mensis, in quo Paschae solemnitas est, de qua scriptum est: « Etenim pascha nostrum immolatus est Christus , » tunc comedimus septem diebus azyma in requie et securitate rerum omnium, quando fermentum malitiae et nequitiae destruentes, manducamus azyma sinceritatis et veritatis, principe nostro cuncta haec pro nobis offerente, et primum pro seipso. Suscepit enim corpus humanum, et per peccatum destruxit peccatum, qui pro nobis dolet et portat infirmitates nostras. Proinde pro domo sua, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
in ore eius :uitulus nouellus cornua efferens & ungulas. & in ipso
mundetur & expictur scũ ariam : & collet inquit sacerdos desangui
eius. quod erit propeccatt omnium qua aliis uerbis agnus appellatur
nexodo & in euangelio baptista io hannedicente : ecceagnus dĩ qui
tollit peccata munedi Sanguis autem ipse p̃tiosus inquoredimimur
in passioe dñi saluatoris : Cuius carnibus alimur. & oruorepatamur.
quo tanguntur quã tuor anguli crepidinis altaris: quodtheo dotio
ipsum hebraicum posuit. a zira siue templiut septuginta transtuler:
ut sci ficetur domus & altare : uniuersa enim mundi elementa hoc
sanguine scificantur iutcumquis expiatus fueritit atq mundatus ingre¬
diatur portamatri unterioris & possitdñ arcana cognoscere. & consequen
uenire adseptimam diem mensis primo & consequi requiem dño ofserre si¬

Expanded text:
in ore ejus , » vitulus novellus, cornua efferens et ungulas, ut in ipso in ore ejus , » vitulus novellus, cornua efferens et ungulas, ut in ipso mundetur et expietur sanctuarium. « Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus, quod erit pro peccato omnium. » Qui aliis verbis agnus appellatur, in Exodo et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Sanguis autem ipse est pretiosus, in quo redimimur in passione Domini Salvatoris, cujus carnibus alimur et cruore potamur, quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris. Quod Theodotio ipsum Hebraicum « posuit azara sive templi, ut Septuaginta transtulerunt, ut sanctificetur domus et altare. » Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur, ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis primi, et consequi requiem, et Domino offerre sa
Abbreviated transcription (Latin):
orare dñm: quaudo ueriadoratores nequa quam ad orabunt in monte
garitin nec in hierusalem sed in spũ &ueritate : quando erit caelum
nouum & terra noua & liberabitur omniscreatura a seruitu te corruption
in libertatem filiorum dĩ :& sol septiestanto lumen accipi& . & luna soli
comparabitur: accessimu s eninad montem sion quod int̃p̃tatur
spel a & ad ciuitatem dĩ uiuentis hierusalem caelestem . & ad milia
angolorum sollemnitatis: dequa sollemnitate loquitur & alius ꝓphȩt:
quid facietis in diebus congregationis. & indiebus sollemnitatis dñi:
hoc est illud. quod & alibi dicetur: caelebra uida festiuita testua sreddi
uotatua i Si erggo didicimus sollemnitates sp̃ĩtales: consequenter doceb
& uictimas spĩtales ad sumitur uitulus de armento siue taurus ut in¬
terptatus est symmachus. liber & nullo p̃susiugo. hoc est onere
peccatoꝵiut in maculatus. qui peccatum non fec̃. nec dolus inuentus est

Expanded text:
orare Dominum , » quando veri adoratores nequaquam adorabunt in monte orare Dominum , » quando veri adoratores nequaquam adorabunt in monte Garizin, nec in Jerusalem, sed in spiritu et veritate, quando erit coelum novum et terra nova, et liberabitur omnis creatura a servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei, et sol septies tantum lumen accipiet et luna soli comparabitur. Acem dei uiuentis, Hierusalem caelestem, et multa milia angelorum sollemnitatis et eccl« Quid facietis in diebus congregationis, et in diebus solemnitatis Domini . » Hoc est illud quod et alibi dicitur: « Celebra, Juda, festivitates tuas, redde vota tua . » Si ergo didicimus solemnitates spiritales, consequenter docebimur et victimas spiritales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus, « qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est
Abbreviated transcription (Latin):
emenias & sollemnitates uestras odit animumea : manifestumest
quod qui sollemnitates oderit iudeorum : sua digligat sabbatum
uidelic& quod relictum est populodĩ : utuid eamus quae adõdonitis
nobi s& loquamur: non in doctis humanae sapientue uerbis. sed indoc¬
trina sp̃s spĩtalibus sprritalia comparantes : in p̃senti enim sy̧culo. quod
in maligno positum est diesbonosuidere non possumus: sed innoue dequib
diebus in carmine mosaico sp̃s scs canit. memento dierum antiquitatis intelle
annos generationis generationum dequibus & sc̃s loquebatur in psalmo
nocte in corde meditabar : &iterum : & annos aeternos inmente habui: &
meditatus sum quii stum non suscipit intellectum : respondeat quomado
illud possit exponere. quod isaias defuturo & nouo saeculo uaticinatur:
erit mensis exmense & sabbatum ex sabbato & ueni& omnis caro ad¬

Expanded text:
neomenias et solemnitates vestras odit anima mea . » Manifestum est neomenias et solemnitates vestras odit anima mea . » Manifestum est quod qui solemnitates oderit Judaeorum, suos diligat, sabbatum videlicet quod relictum est populo Dei, ut videamus quae a Deo donata sunt nobis, et loquamur non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina spiritus, spiritalibus spiritalia comparantes. In praesenti enim saeculo, quod in maligno positum est, dies bonos videre non possumus, sed in novo. De quibus diebus in carmine Mosaico Spiritus sanctus canit: « Memento dierum antiquitatis, intellige annos generationis generationum . » De quibus et sanctus loquebatur in psalmo: « Nocte in corde meditabar . » Et iterum: « Et annos aeternos in mente habui et meditatus sum. » Qui istum non suscipit intellectum, respondeat quomodo illud possit exponere, quod Isaias de futuro et novo saeculo vaticinatur. « Erit mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato, et veniet omnis caro ad
Abbreviated transcription (Latin):
est degrege & numero plu rimoꝵ : inseptima quoq: eius demmensis
ie quae duae sollemnitates. hoc est primimensis prima dies eiusdem
septima in lege mosaica non habentur : quartum decimum autem diem
iensis quo paschacȩlebratur & moses poipit obseruandum quandouͭ
diebus azima comedimus: quartam uero sollemnitatem dequadicit
septimo mense quinta decima diemensis insollemnitate & cȩtera : uidet᷑
gnifica remihi sceno phegian. quam hic sine nomine posuit icurram ei
ad singula. & qued nobisuideatur breuit̃ disseramus pessesollemnitates
sp̃itales & a postolus docet: neergo quis uos iudic& incibo & potii. aut
in parte sollemnitatis aut neo meniae. aut sabbatorum . quae sunt
imbra futurorum : & si perisaiam loquitur ds̃ neo menias uestras
& sabbata ur̃a & diem magnum: non suscipio: Ieiunium & feria si&

Expanded text:
est, de grege et numero plurimorum. « In septima quoque mensis ejusdem est, de grege et numero plurimorum. « In septima quoque mensis ejusdem die; » quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, ejusdem septima in lege Mosaica non habentur. Quartum decimum autem diem mensis, quo pascha celebratur, et Moyses praecipit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam vero solemnitatem, de qua dicit: « Septimo mense quinta decima die mensis in solemnitate, » etc., videtur mihi significare Scenopegiam, quam hic sine nomine posuit. Curramus ergo ad singula, et quid nobis videatur, breviter disseramus. Esse solemnitates spiritales et Apostolus docet: « Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . » Et si per Isaiam loquitur Deus: « Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio, jejunium et ferias, et
Abbreviated transcription (Latin):
quam holo causto & in sacrisicio & inoles i totum capitulum posuri:
nediui sum persingula legentis animum conturbaret:& primum
deinterptationis uariecite dicendum est̃ : ub inos inter pretati sumus
inquattuor angulis crepidinis altaris. septuaginta transtulerunt.
& super quatuor angulos templi & superaltare : & ubinos diximus
prouno quoq qui ignorauit & errore deceptus est: illi posuerunt
proignorante & proparuulo: ineo quoq: ubinos diximus & sacrificiũ
oẽfiperuitulum & oesi perarietem faci& &olei hĩn persingula oefi
illorum editioten& & sacrificium & coctionem uituloxcoctionemariai.
dabis & olei hir. coctionisin extremo quoq. uersiculo. ubinos diximus
i sacrificio &inoleo illidixerunt. sicut inmanaa sicut inoleo: in primo
inquit mense & prima diemensis aud dubium quin nisan significai sumes
utulum dcarmento non qui dominutritus sit . sed qui in armento hoc

Expanded text:
quam pro holocausto, et in sacrificio et in oleo. » . Totum capitulum posui, ne divisum per singula legentis animum conturbaret. Et primum de interpretationis varietate dicendum est. Ubi nos interpretati sumus « in quatuor angulis crepidinis altaris, » Septuaginta transtulerunt, « et super quatuor angulos templi et super altare: » Et ubi nos diximus, « pro unoquoque qui ignoravit et errore deceptus est, » illi posuerunt, « pro ignorante et pro parvulo. » In eo quoque ubi nos diximus, « et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per parietem faciet, et olei hin per singula ephi; » illorum editio tenet « et sacrificium et coctionem vitulo et coctionem arieti dabis et olei hin coctionis. » In extremo quoque versiculo, ubi nos diximus, in sacrificio et in oleo, illi dixerunt, « sicut in manaa, sicut in oleo. » In primo, inquit, mense et prima die mensis: haud dubium quin Nisan significat: « sumes vitulum de armento, non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
solsemnitas septem diebus azima cõmedertur. & faci& princeps
in dieilla prose & prouniuerso populo terrat uitulum propeccato
a inseptem dierum sollemnitate ficia holociustum dr̃o septem uitulos
& septem arietes in maculatos cotidie septom diebus & propeccato hircum

Expanded text:
sollemnitas septem diebus azyma comedentur et faciet princeps sollemnitas septem diebus azyma comedentur et faciet princeps in die illa pro se et pro universo populo terrae vitulum pro peccato et in septem dierum sollemnitate faciet holocaustum Domino septem vitulos et septem arietes inmaculatos cotidie septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotalis dignitas cõmonetur. cui subiectasit officio: ut sciat se
incunctis sollemnitatibus tam uidelic& inkalendis. Id est neomenis
quam in sabbatis. quando tenebris cuncta operientibus. lunaris ex¬
ordium luminis est : & in requiȩ sabbatorum : ut faciat uidelic&
pro peccato ad expiandum prodomoi srłquȩ est ecclesia dĩiiuentis
colum & firmamentim ueritatis : ista est enim domus uiuentis h &
domus isrł quae expiatione suorum indig& peccatorum i Haeo
dicit dñs ds̃ : in primomense una mensis. sumes uitulum dearmento
inimaculatum. & expiabis scũ arium & toll& sacerdos desanguine qͥd
erit propeccato & ponet in postibus domus. & in quattuor angulis cre¬
pidinis altaris & in postibus portae atrii interioris. & sic facies inseptim
mensis: prouno quoq: quugnorauit & erroredeceptus est & expiabit
prodomoin primomense quarta decima diemen sis: erit uobis paschae

Expanded text:
sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se in cunctis solemnitatibus: tam videlicet in kalendis, id est, neomeniis, quam in sabbatis: quando tenebris cuncta operientibus, lunaris exordium luminis est: et in requie sabbatorum: ut faciat videlicet pro peccato, ad expiandum pro domo Israel, quae est Ecclesia Dei viventis, columna, et firmamentatum veritatis. Ista est enim domus Dei viventis, et domus Israel, quae expiatione suorum indiget peccatorum. Haec dicit Dominus Deus: In primo mense, una mensis sumes vitulum de armento inmaculatum et expiabis sanctuarium et tollet sacerdos de sanguine quod erit pro peccato et ponet in postibus domus et in quattuor angulis crepidinis altaris et in postibus portae atrii interioris et sic facies in septima mensis pro unoquoque qui ignoravit et errore deceptus est et expiabitis pro domo in primo mense quartadecima die mensis erit vobis paschae
Abbreviated transcription (Latin):
pascit me & nihil mihi deerit. inloco pascuȩ ibi mecollocabit : Super
aquas refectionis educauit me : haec erant ihrigua. in mohicanales ad
quos & ia cobducebat pecorasua. ut in ipsis biberent atq conciperent. & uxa
uirgarum colorem fertus aederent dño: prosa crificio. hoc est. e ꝓcĩa:
aquila& s inmachus donum interp̃tantur. quod in hebraicodicitur
manaa : & propriei non pertin& adhostiam sed ad ea quie exsimila
& palenta & oleo offeruntur in sacrificio: holocaustum uero est quod
totum offerturdõ : & sacro igne consumitus: pacifica. quando reconcilam̃
cui primitiae deanimantibus offeruntur. ipse est & rex ut incrucis
iquoq titulo de monstratur. heb raicis & grecis litteris aclatinis nitem
÷ uidȩi sut deponere turtitulus trium phalis: gentium mpilato turba
respondit :: quod scripsi scripsi : sup̾er principe inquiterunt: pulchre

Expanded text:
pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Haec erant irrigua, immo hi canales, ad quos et Jacob ducebat pecora sua, ut in ipsis biberent atque conciperent, et juxta virgarum colorem, fetus ederent Domino . Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico dicitur MANAA  , et proprie non pertinet ad hostiam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo, et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi . Sub principe, inquit, erunt. Pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
partem debere offerri principi. dehis quae appenduntur & quae
men surae subiacent : sic nuno ducentesima parsanimantium iubetur
offerri & huius legis huusq p̃cepti omnem popubum esse subiectũ.
uto fferat duci siue principi quoduidelic& perillum holocaustum. & sa¬
crificia & lihamin a in singulis so llemnitatibus offerantur propapulo
& expuetur domus dis ex quo anim aduertandum: quod quomodo
populus debitor est primitiarum offełendarum principi : sic princeps
debitor est populi offerre pro eouictimas. quemiuxta tropologiam
non alium intellegere possumus: nisidnm saluatorem: istededucentis
animantibus suscipit ariaem. siue ut significantius hebraicus sermo
demonstiat. Boc Htirca quod ad cuneta animantia & non propriae¬
adarietem referripotest . & suscipit animal uel arixem quinutritus
est in locis inrigiis scarum uidelic& scripturarum: & potest dicere: dñ

Expanded text:
partem debere offerri principi de his quae appenduntur et quae partem debere offerri principi de his quae appenduntur et quae mensurae subjacent: sic nunc ducentesima pars animantium jubetur offerri, et hujuscemodi legis praeceptis omnem populum esse subjectum, ut offerat duci sive principi, quod videlicet per illum holocausta, et sacrificia, et libamina in singulis solemnitatibus offerantur pro populo, et expietur domus Dei. Ex quo animadvertendum, quod quomodo populus debitor est primitiarum offerendarum principi: sic princeps debitor est populi offerre pro eo victimas, quem juxta tropologiam non alium intelligere possumus, nisi Dominum Salvatorem. Iste est qui de ducentis 568 animantibus suscipit arietem, sive ut significantius Hebraicus sermo demonstrat, βόσκημα, quod ad cuncta animantia, et non propriead arietem referri potest, et suscipit animal vel arietem, qui nutritus est in locis irriguis, sanctarum, videlicet Scripturarum, et potest dicere: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
certamensura est: Idest sexi genirius numerus quomundus explegur &
dicitur nobis : inqua mensura mensi fueritis. remetietur uobis  & aricte
terrȩ tenebitur prumitiis hisprincipi inisrł. & superprinci peerunt.¬
holo ciusta & sacrificium & libamina in sollemnitatib: & inRalendis &i
sabbatis. in uniuersis sollemnitatibus domus isrł. ipse fici& propeccito
sacrificium & holo caustum & pacifica ad ex piandum prodomo isr ł ISup
dix̃ quota pars eorum quae appenduntur mensure quoq tamari darĩi
specierum quam liquentium debeat offerriprincipi: nunc eundem
primitiarum in animantibus ordinemten&. ut unum degregeducenti
arietum iubrat offerri. quosnutrit israhel in facrificium & holocaustũ
canalib siue piscinis sonat : ut uide lic& primitiae principis non alibi
nisi inriguis nutriantur : & quomodo in superioribus legimus secagesimĩ

Expanded text:
certa mensura est, id est, sexagenarius numerus, quo mundus expletur, ut certa mensura est, id est, sexagenarius numerus, quo mundus expletur, ut dicitur nobis: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Et arietem terrae tenebitur primitiis his principi in Israel. Et superholocausta, et sacrificium, et libamina in solemnitatibus, et in Kalendis et in sabbatis, in universis solemnitatibus domus Israel. Ipse faciet pro peccato sacrificium, et holocaustum, et pacifica, ad expiandum pro domo Israel. Supra dixit quota pars eorum quae appenduntur, mensurae quoque tam aridarum specierum quam liquentium, debeat offerri principi: nunc eumdem primitiarum in animantibus ordinem tenet: ut unum de grege ducentorum arietum jubeat offerri, quos nutrit Israel, in sacrificium et in holocaustum, canalibus sive piscinis sonat: ut videlicet primitiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus sexagesimam
Abbreviated transcription (Latin):
& uimenta saluos facies dñe :̃ damus primitias hor de inr̃i : quod hordeũ
saeuit & isaac. sed in terra alienigenarum & ortum est eicentu plum:
qui hordei dat primitias potest dicere dñs pascitme & ni hilmihi deerit
in locopascuae ibi mecollocalit: Superaquas restctionis e lucauitme:
qui autem rationalia pascit animantia uertit sententiam. & dicit̾ prars
inconspectumeo mensam a duersuseos quitribulant me: & pͥ qua molei
& uini optulerunt primitias. iungit & loquitur: in pinguastiin
oleo caputmeum & caliatuusin ebrians quam p̃olarus est : illo deo
cipibus suis : & effectus oliuacum propheta cantabit :ego autem sicutoli
fructi fera in domodñi & illouino quod deuera uiter edundat intorcil
dehis torcularibustres psalmos legimu sooauum & octogesiinum
ertium qui omne sadȩcclesiae sacramenta referuntur: & inueteri quidem

Expanded text:
et jumenta salvos facies, Domine, » damus primitias hordei nostri, quod hordeum et jumenta salvos facies, Domine, » damus primitias hordei nostri, quod hordeum sevit et Isaac, sed in terra alienigenarum, et ortum est ei centuplum. Qui hordei dat primitias, potest dicere: « Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me . Qui autem rationalia pascit animantia, vertit sententiam, et dicit: Praeparasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Et postquam olei et vini obtulerit primitias, jungit et loquitur: Impinguasti in oleo caput meum, et calix tuus inebrians quam praeclarus est, illo oleo rae participibus suis; et effectus oliva, cum propheta cantabit; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Et illo vino, quod de vera vite redundat in torculDe his torcularibus tres psalmos legimus, octavum, et octogesimum, et octogesimum tertium, qui omnes ad Ecclesiae sacramenta referuntur. Et in veteri quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ustitia etuae : ut impleantur cellariatua frumto & uinotorculariatua
reddundent : ut postquam optuleris primitiis laborumtuorum aq
uirtutum & dixeris. et cenuncego a itulitibi primitias tructuumterrae
quo sdedistimihi dñc: mertaris audire : bentdictustui ñ ciuitate. & benadid
tium a grobenedictiꝰ uteritui & genimina terretuat & fructusiumentorũ
tuorum & cȩtera & possideas urta a postolum omnembenedictionem
spĩ talium incaelestibu s inxp̃o: dum quicquid habes nontuaȩ putas
esse uirtutis : sed eiusmiseri cordia equi fruges dedit: & siquidem
tantam hab uerimus scientiam scripturarum ut mysticaquȩq pandam
& doceamus homines. idestrationale anima łdamus primitias frum̃ti
nr̃i is in autemꝰ post anarun stiei puramtant ũ saquamur historiam.
qua e simplices nutri repotest : iuxta illud quod scriptum est : homines

Expanded text:
justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua redundent ; » ut postquam obtuleris primitias laborum tuorum atque virtutum, et dixeris, ecce nunc ego attuli tibi primitias fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis audire: « Benedictus tu in civitate, et benedictus tu in agro; benedicti filii uteri tui, et genimina terrae tuae, et fructus jumentorum tuorum, » etc. Et possideas juxta Apostolum omnem benedictionem spiritualium in coelestibus in Christo, dum quidquid habes, non tuae putas esse virtutis, sed ejus misericordiae, qui fruges dedit. Et siquidem tantam habuerimus scientiam Scripturarum, ut mystica quaeque pandamus et doceamus homines, id est, rationale animal, damus primitias frumenti nostri. Si autem post anagogen puram tantum sequamur historiam, quae simplices nutrire potest, juxta illud quod scriptum est: « Homines
Abbreviated transcription (Latin):
ucho dubium derelictum ẽ : hic specialiter definitur propter sigerdotum
uaritiam neamplius a populo exigant in primitis deferendis Idest ut
sexigesimimpartem offerant: torumquaegignuntur o err: siem̃ corus
qui bebrace appella tur omer &a septuaginta dicitur gomer. ⁊ figiitr
babetmodios tamin aridis specieb: quaminliquentib: e sa quoq & bitus i uxta
quod supra diximus decimaparsẽ corypcipitur qua eut senta parseioefi¬
quam bati detur sacerdotibus in primiis osstrendis. quatderribus
modusdimidium facit modium :per spicue supputitur senagesimam
partem primitiarum sacerdotes accipere debere: ha interimuti
litteram & uixta hebricam ueritatem & sonsisse & audisse sufficitt: nun
re uertamur ad intellegentiam spĩtalem inqua primum qua erendũ.
quomododicatur hon ora dñm deiuististuis laboribus &da eide fructibus

Expanded text:
ucho dubium derelictum est, hic specialiter definitur propter sacerdotum ucho dubium derelictum est, hic specialiter definitur propter sacerdotum avaritiam, ne amplius a populo exigant in primitiis deferendis, id est, ut sexagesimam partem offerant eorum quae gignuntur e terra. Si enim corus, qui Hebraice appellatur omer et a Septuaginta dicitur κόρος, triginta habet modios tam in aridis speciebus quam in liquentibus, epha quoque et batus, juxta quod supra diximus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta pars tam equam bati detur sacerdotibus in primitiis offerendis quae de tribus modiis dimidium facit modium, perspicue supputatur sexagesimam partem primitiarum sacerdotes accipere debere. Haec interim juxta litteram et juxta Hebraicam veritatem, et sensisse et audisse sufficiat. Nunc revertamur ad intelligentiam spiritalem, in qua primum quaerendum quomodo dicatur: « Honora Dominum de justis tuis laboribus, et da ei de fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus igitur primum uixta litteram : NΕΚAIC hocestdecimo partem
omnium frugum leuiti cie tribui populus ex lege debeat rursum exipsis
decimis leuitae hoc est inferior ministrorumgradus decims dabat sacerdotib: :
& huec est qua e appellatur aeΥTEpoΑeRa Eerant quoq & ibiae decate
quis unus quisq depopulo isrł insuis horreisse parabat. utcomedereteas:
cumiret ad templum in urbȩ hierusalem & in uestibulotempli& sacer¬
dotes ac leuitas iuitarent ad coniuuia  erant auttm& iliae decine. quis
a÷ uero primitiua quae defrugibus offerebant. non erant speciali numero
definita : sed offerentium arbitrio derelicta : Inquȩ acctͥpimus hebreoru
non lege pceptam sedmagistrorũ arbitriomolit̃ñ qiiplurimũ qua drigsimã
partem̃ dabat sacerdotibus quiminimũ seccigesimnam: snter quddrage sen
& seaigesimim liceb at offerri quodcumq uoluissent : quodigitur in penta he¬

Expanded text:
Dicamus igitur primum juxta litteram, δεκάδα  Al. δεκάδας, hoc est decimam partem Dicamus igitur primum juxta litteram, δεκάδα  Al. δεκάδας, hoc est decimam partem omnium frugum, Leviticae tribui populus ex lege debebat. Rursum ex ipsis decimis, Levitae, hoc est, inferior ministrorum gradus, decimas dabat sacerdotibus: et haec est quae appellatur δευτεροδεκάδη. Erant quoque et aliae decimae, quas unusquisque de populo Israel in suis horreis separabat, ut comederet eas cum iret ad templum in urbe Jerusalem, et in vestibulo templi, et sacerdotes ac Levitas invitarent ad convivia. Erant autem et aliae decimae, quas χοδέκαδαι. At vero primitiva quae de frugibus offerebant, non erant speciali numero definita, sed offerentium arbitrio derelicta. Traditionemque accepimus Hebraeorum non lege ppartem dabat sacerdotibus, qui minimum sexagesimam, inter quadragesimam et sexagesimam licebat offerre quodcumque voluissent. Quod igitur in Pentate