comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis compotes. in qua sicut nulla est delectatio praua: sic
nulla morstimetur expoena : ubinihilquis quã ex carnis fragul¬
tate ꝑpecit᷑. sed ab omnib: scis indi & proximi ꝑfecta semꝑ cari¬
tate regnat᷑ : Orantem ꝓ nob̵ scitatemtuã clementia diuina
custodiat: qđ opto domine scẽ acbeatissimefrater : Domnu
ianuarius scitatemtuã toto salutat paritatis & uenerationis
affectu : Benedictionem a uobis directam totã cũ exulta¬
tione suscepi. : Libros sicut praecepisti ad monimum datos:
in quaternionib: destinaui. In quib: sialiquid placuerit
utinam ueritatis & non solum amoris esse cognoscam : Hi
sunt igit᷑ mea eparuitatis oblatio quam uobir faciet puri¬
tas cordis uri accapta. suggestione fratris cõmunis accep
quaeso ut adiutrixsit uraecaritatis industria : Obsecro
ut libros quibus opus habemus serui tui describant de
codicibus uris.

Expanded text:
beatitudinis compotes, in qua sicut nulla est delectatio prava, sic beatitudinis compotes, in qua sicut nulla est delectatio prava, sic nulla mors timetur ex poena: ubi nihil quisquam ex carnis fragilitate perpetitur, sed ab omnibus sanctis in Dei et proximi perfecta semper caritate regnatur. 12. Orantem pro nobis sanctitatem tuam clementia divina custodiat, quod opto, domine sancte ac beatissime frater. Domnus Januarius sanctitatem tuam toto salutat puritatis et venerationis affectu; benedictionem a vobis directam, tota cum exsultatione suscepi. Libros, sicut praecepisti, ad Monimum datos, in quaternionibus destinavi, in quibus, si aliquid placuerit, utinam veritatis, et non solum amoris esse cognoscam! Hi sunt igitur meae parvitatis oblatio, quam vobis faciet puritas vestri cordis acceptam. Suggestione fratris communis accepta, quaeso ut adjutrix adsit vestrae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habemus, servi tui describant de codicibus vestris.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi caritatem ipsam possumus inuenire : Omnenãq animal
in rationale sicut non habet rationem : sic non habet caritat
nec aliud mihi uidetur eẽratio praecipua : quam competens
Atq ordinata dilectio. quaeab hominesoli do debetur &
proximo : Vides scẽ frater quam prolixum tecum conserui
decaritate sermonem dum nimis inte ipsam diligo caritatẽ
quam utiq ipsequoq innobis diligir: nec obaliud nisi
quia hanc in nobis sic amas qua donodi plenus es : ut &iam
quos diligis similiter plenos eẽdesideres : Hoc ergo suꝑ est¬
ut quia nos pure diligis: instanter pronobis oraredigneri
ut ds quinos prior dilexit. & dedit nobis caritatem qua di¬
ligat᷑ a nobis: sicut non habentib: ipse eam gratia prȩueniente
largit᷑ sic in nobis om̃s reliquias mundanaecupiditatis absi¬
mat & nos spu feruentes in caritate ꝑficiat. illiusq nos faciat

Expanded text:
ubi caritatem ipsam possumus invenire. Omne namque animal ubi caritatem ipsam possumus invenire. Omne namque animal irrationale, sicut non habet rationem, sic non habet caritatem; nec aliud mihi videtur esse ratio praecipua, quam competens atque ordinata dilectio quae ab homine soli Deo debetur et proximo. 11. Vides, sancte frater, quam prolixum tecum conserui de caritate sermonem, dum nimis in te ipsam diligo caritatem, quam utique ipse quoque in nobis diligis; nec ob aliud, nisi quia hanc in nobis sic amas, qua dono Dei plenus es, ut etiam quos diligis, similiter plenos esse desideres. Hoc ergo superestut quia nos pure diligis, instanter pro nobis orare digneris, ut Deus, qui nos prior dilexit , et dedit nobis caritatem qua diligatur a nobis, sicut non habentibus, ipse eam gratia praeveniente largitur, sic in nobis omnes reliquias mundanae cupiditatis absumat, et nos spiritu servientes in caritate perficiat, illiusque nos faciat
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiã explanaret ubi dicitur. Incola ego sum interra
ne ab scondas amemandatatua: post aliqua sic at : Qucd
autim diligendum diligitur si ipsa dilectio nondiligatur
unde consequenter iste incola interra cum dimandata ne
absconderentur orasset inquib: dilectio pracipit᷑ : uelsolã
uel maxime &ipsius dilectionis dilectonem se uellehabere
ꝓclamat dicens : Concupiuit anima mea desiderar ciustifica
a postolicis dictis tractata estbeati augustini dediligenda di
nitudo legis finisq pixcepti est &indo caritatem diligit quȩ
ds̃ est & in proximo caritatem diligit quae exdõ est : Tunc
enim recteds̃ proximusq diligitur: si & in dõ & in proximo
ipsa caritas diligatur : Ita fit ut & in dõ ipsumdm̃ & in proxo¬
mo dm̃ sine dubio diligamus : Neq enim frustra post diłe¬
tionem dĩ non alianisi proximi sola nobis est mandata dile¬
ctio : Scilicet ut agnoscamus illam creaturã nos deberediligore.

Expanded text:
telligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, telligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua ; 185 post aliqua sic ait: « Quid autem diligendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupiapostolicis dictis tracta beati Augustini de diligenda dilnitudo legis finisque praecepti est, et in Deo caritatem diligit, quae Deus est, et in proximo caritatem diligit, quae ex Deo est: tunc enim recte Deus proximusque diligitur, si et in Deo et in proximo ipsa caritas diligatur. Ita fit ut et in Deo ipsum Deum, et in proximo Deum sine dubio diligamus. Neque enim frustra post dilectionem Dei, non alia nisi proximi sola nobis est mandata dilectio, scilicet ut agnoscamus illam creaturam nos debere diligere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut robiq dilexit quã semꝑbona uoluntates perauit : Quisquis¬
itaq secundũ caritatẽ quaȩds̃ est diligit fratrem : ipsam in co
quam maxi mediligit caritatẽ : Ideo cũ saluatornr a postolor
suos nouo dignaret᷑ in nouaremandato dicens mandatũ
nouum do uobis ut inuicem diligatis. iubens ꝑsefraterni¬
tatem diligi ipsam quoq carita tẽ fraternitatis ꝑ apłm
paulũ piecepit diligendam : Xp̃o enim inse loquentegentiũ
magister uult nos dilectionem haberesi nesimulatione :
o dientermalum adherentesbono caritatẽ fraternitatis
inuicem diligentes : Hinc est qđ in undecimo confessionũ
libro egregius illedoctor beatur sodicet augustrnus cũ dõ
amorem suũ quem ut eũ diligeret ab ipso acceperat confiteretur
ait : lamdixi & dicam amore amoris tui facio istud : ꝑsalmũ
quoq: centesimũ duo deuigesimũ exponens cũ illius loci in¬

Expanded text:
utrobique dilexit, quam semper in bona voluntate spiravit. 8. Iutrobique dilexit, quam semper in bona voluntate spiravit. 8. Iitaque secundum caritatem quae Deus est diligit fratrem, ipsam in eo quam maxime diligit caritatem. Ideo cum Salvator noster apostolos suos novo dignaretur innovare mandato, dicens: Mandatum novum do vobis, ut invicem diligatis , jubens per se fraternitatem diligi, ipsam quoque caritatem fraternitatis per apostolum Paulum praecipit diligendam. Christo enim in se loquente, gentium Magister vult nos dilectionem habere sine simulatione: Odientes malum, adhaerentes bono, caritate fraternitatis invicem diligentes . 9. Hinc est quod in undecimo Confessionum libro egregius ille doctor, beatus scilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud . » Psalmum quoque centesimum duodevigesimum exponens, cum illius loci in
Abbreviated transcription (Latin):
lus aufereretur quemsa lubriter aduersus uitiũ elationir
acceperat. nec tam en habuit maliuolam mentẽ quamuis utilita¬
ti suae contraria gereret uoluntatem: ut enim asestimulũ
quo colafixabatur rogaret auferri. salutem corporis sui
plus uolebat praedi cationi prodessequam sibi Nonquȩrts
quod sibi utile eẽt sed quod multis ut salui fierent : Illis
ergo uolebat prodesse sospitatem sua. quib: suã prodesse
sentiebat & uitã: Deniq cum desiderium haberet dissolui
& eẽ cũ xp̃o quod esset multo meluis: sciebat tam̃ manere
in carne necessarium eẽ propter illos in quib: apostola¬
tus ministrabat officiũ : Caritas ergo eũ xp̃curguebat
siuecũ ase stimulum rogaret auferri : siuecũ incarne
quamuis aliud desiderans cuperet immorari : Coartabat᷑
enim latitudinecaritatis ut & cũ xp̃o desideraret eẽ &
officiũ uellet piaenecessitatis implere : Carita temigit᷑

Expanded text:
lus auferretur, quem salubriter adversus vitium elationis lus auferretur, quem salubriter adversus vitium elationis acceperat ; nec tamen habuit malevolam mentem, quamvis utilitati suae contrariam gereret voluntatem. Ut enim a se stimulum quo colaphizabatur rogaret auferri, salutem corporis sui plus volebat praedicationi prodesse quam sibi, non quaerens quod sibi utile esset, sed quod multis, ut salvi fierent. Illis ergo volebat prodesse sospitatem suam, quibus suam prodesse sciebat et vitam. Denique cum desiderium haberet dissolvi et esse cum Christo , quod esset multo melius, sciebat tamen manere in carne necessarium esse, propter illos in quibus apostolatus ministrabat officium. Caritas ergo eum Christi urgebat, sive cum a se stimulum rogaret auferri, sive cum in carne, quamvis aliud desiderans, cuperet immorari: coarctabatur enim latitudine caritatis, ut et cum Christo desideraret esse, et officium vellet piae necessitatis implere; caritatem igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis quod adcursum praesentis attinet uitae: ut in eo qui
tam erogat: crescat: ab eo autem qui sibi tantũ haber euolu¬
erit si nedilatione discedat : Illegitur eam magis habebit:
qui libenter impenderit : quia sicut eam nec impendere potest
nec haberemaliuolus: sic nec habet eam quis quam nec impendit
inuitus : Homo ergobeniuolus : est domicilium caritatis: Hac
autem nomen idestbeniuolus. ex bene & uelle compositũ est:
siergo alteriquis quã maleuelit. inquantũ malum uult
beniuolus non est. Ac ꝑ hoc maliuolus est: in maliuolã autẽ
anima non introibit sapientia : maliuolus autẽ homo ille
propriedicitur: non omnis qui uel sibi uel alteri contra¬
rium aliquid cupit aut poscit: sed qui nocendi uoluntatẽ
pensanda quia non ex eo quod facit sed ex eo propter qđ facit
qualitatem suaequisq uoluntatis ostendit : Nam & paulus
contrarium sibi aliquid uolebat cum posceret ut ab eo stimu¬

Expanded text:
ritatis, quod ad cursum praesentis attinet vitae, ut in eo qui ritatis, quod ad cursum praesentis attinet vitae, ut in eo qui eam erogaverit crescat, ab eo autem qui sibi tantum habere voluerit, sine dilatione discedat. Ille igitur eam magis habebit, qui libentius impenderit: quia sicut eam nec impendere potest, nec habere malevolus, sic nec habet eam quisquam, nec impendit invitus. Homo ergo benevolus est domicilium caritatis. Hoc autem nomen, id est benevolus, ex bene et velle compositum est: si ergo alteri quisquam male velit, in quantum male vult benevolus non est, ac per hoc malevolus est: In malevolam autem animam non introibit sapientia ; malevolus autem homo ille proprie dicitur, non omnis qui vel sibi vel alteri contrarium aliquid cupit aut poscit, sed qui nocendi voluntatem pensanda: quia non ex eo quod facit, sed ex eo propter quod facit, qualitatem suae quisque voluntatis ostendit. Nam et Paulus contrarium sibi aliquid volebat, cum posceret ut ab eo stimu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uult: Cumigit᷑ ut deceteris taceamus sp̃italibus donis
pos sit diligi ꝓphetia nec haberi: caritar tamen nec habet᷑
si non diligatur nec diligitur si non habeatur: Ideo cetera
sc̃i spsdona id est linguae ꝓphetia. sacramentor ũscientia :
fides facultatum in pauperes distributio: corporis quoq:
ipsius exustio possunt hȩc haberi sineuolunta tebona Adhoc
scilicet ut habentem onerent non honorent : Caritas uero sine
bona uoluntate non potesthaberi quia uoluntatẽ inqua cari¬
as fuerit malam fieri non permitcit : Caritas enim nec agit
perperam. nec cogitat malum : & quia non gaudet super
iniquitate. nec esseest ut in quo est bonam faciat uoluntatẽ :
non habet sibi : Cum autẽ coeperit habere exordium ut ita
dicam caritatis: nec maliuolus potest es senecsterilis : &
quia donec permanet incaritate. in do ꝑmanet & dr̃ in illo
manet . semper habebit si eam semper impenderit : Quando au¬
tem eam non impenderit. non habebit : Pro prium estenim ca¬

Expanded text:
 --Cum igitur, ut de caeteris taceamus spiritalibus donis, possit diligi prophetia, nec haberi; caritas tamen nec habetur si non diligatur, nec diligitur si non habeatur. Ideo caetera sancti Spiritus dona, id est, linguae, prophetia, sacramentorum scientia, fides, facultatum in pauperes distributio, corporis quoque ipsius exustio, possunt haec haberi sine voluntate bona, ad hoc scilicet ut habentem onerent, non honorent; caritas vero sine bona voluntate non potest haberi, quia voluntatem in qua caritas fuerit, malam fieri non permittit: Caritas enim nec agit perperam, nec cogitat malum; et quia non gaudet super iniquitate , necesse est ut in qua est bonam faciat voluntatem. 6non habet sibi; cum autem coeperit habere exordium, ut ita dixerim, caritatis, nec malevolus potest esse, nec sterilis. Et quia donec permanet in caritate, in Deo permanet, et Deus in illo manet , semper habebit, 184 si eam semper impenderit; quando autem eam non impenderit, non habebit. Proprium est enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
nec enim potest : quaes apientia secundũ ia cobi sententiã non
est desursum descendens. sed terrena anemalis diabolica:
catur: At tamen cum fuco iustitiae iniquitas tegitur
illa suꝑbia epestilentia uene nosius serpit illa periculo sius
in repit cum ab his qui uistitiȩ studium gerunt uel aliorũ
uita tamquã indigna despicitur uel in opcrib: bonis aliquid
humanis uirib: assignatur : Illa deniq suꝑbia qua ceteri
abhis qui sibiiust uident᷑ uel ut peccator es despiciuntur
in phariseo condohinatur sicut &iam scs euangelistatestat
dicens : Dixit autẽ & ad quosdam qui in seconfidebant taquã

Expanded text:
nec enim potest ; quae sapientia secundum Jacobi sententiam, non nec enim potest ; quae sapientia secundum Jacobi sententiam, non est desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica catur; at cum fuco justitiae iniquitas tegitur, illa superbiae pestilentia venenosius serpit, illa periculosius irrepit, cum ab his qui justitiae studium gerunt, vel aliorum vita tanquam indigna despicitur, vel in operibus bonis aliquid humanis viribus assignatur. Illa denique superbia, 173 qua caeteri ab his qui sibi justi videntur velut peccatores despiciuntur, in Pharisaeo condemnatur, sicut etiam sanctus evangelista testatur, dicens: Dixit autem et ad quosdam qui in se confid
Abbreviated transcription (Latin):
cus habet nequissimos milites: ab his iniquitas callide ge¬
ritur : humanis obtutib: iustitia fallaciter ostentatur:
Hos dñs nr̃ sic increpat: uos estis qui iustificatis uos corã
hominib: ds autẽ nouit cordaura. quos ut suꝑbos euident̃
uerbis obiurgat: Confitent᷑ senos se dmn factis autẽnegant :
cum sint ab hominati & incredibiles & ad omneopus bonum
reprobi : Nam & beatus ia cobus dicit : Quid proderit fr̃s me
si fidem quis dicat sehabere opera autem non habeat : Num¬
quid potest fides saluare eum : Humilitas ergo quam do¬
cuit xp̃s dicens discite amequiamitis sum & humilis corde
non in sola consistit fide sed infidesimul & opere : nã scrip¬
tũ est quia & demones credunt & contremescunt qui tam̃ do
humiles non sunt: unde &iam apłs paulus asserit quia
sapientia carnis in imica estdõ: legi enimdi non subicitur.

Expanded text:
cus habet nequissimos milites. Ab his iniquitas callide gecus habet nequissimos milites. Ab his iniquitas callide geritur, ut humanis obtutibus justitia fallaciter ostendatur. Hos Dominus noster sic increpat: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Deus autem novit corda vestra. Quos ut superbos evidenter verbis objurgat: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant; cum sint abominati, et incredibiles, et ad omne opus bonum reprobi . Sed et beatus Jacobus dicit: Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Nunquid poterit fides salvare eum ? Humilitas ergo, quam docuit Christus dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde , non in sola consistit fide, sed in fide simul et opere. Nam scriptum est quia Et daemones credunt et contremiscunt ; qui tamen ideo humiles non sunt. Unde etiam apostolus Paulus asserit: Quia sapientia carnis inimica est Deo: legi enim Dei non subjicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
buit originem criminis sed ex elatio necirtutis :¬
ueritatem in iustitia detiner e uoluit. & ꝑ iniustitiam
lapsus inueritate non stecit : Quomodo enim starepo¬
tuit cui ꝑsuperbia restitit illequinum quã cadit:
initium enim omnes peccati suꝑbia : propter qđ ds̃ suꝑbis
yesistit. humilib: autẽdat gratiã : Haec autem suꝑbia¬
ideo initiũ omnis peccati dicit᷑: ut omnepeccatum de
ipsa tam quam dera dicepululare monstietur : Quae
multi plici modo miseris inferens mortem publico cer¬
tamine carnales deicit spitales uero si quos incautes in¬
uenerit occultiori conflictu prosternit : Quis enim nesciat
fornicarios idolis seruientes adulteros molles masculo¬
rum concubitores fures auaros ebriosos maledicos rapa¬
ces suꝑbas aduersus dm̃ ceruics erigere & nequissimis
operib: magis diab olomilitare : Sunt aliiquos inconspectu¬
hominũ suꝑbia tam quã suos demonstrat hostes: &intrinse¬

Expanded text:
buit originem criminis, sed ex elatione virtutis buit originem criminis, sed ex elatione virtutis veritatem in injustitia detinere voluit et, per injustitiam lapsus, in veritate non stetit. Quomodo enim stare potuit, cui pro superbia restitit ille qui nunquam cadit? Initium enim omnis peccati superbia ; Propter quod Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . CAP. XVI. Suideo initium omnis peccati dicitur, ut omne peccatum de ipsa tanquam de radice pullulare monstretur: quae multiplici modo miseris inferens mortem, publico certamine carnales dejicit; spiritales vero, si quos incautos invenerit, occultiore conflictu prosternit. Quis enim nesciat fornicarios, idolis servientes, adulteros, molles, masculorum concubitores, fures, avaros, ebriosos , maledicos, rapaces, superbas adversus Deum cervices erigere, et nequissimis operibus magis diabolo militare? Sunt alii quos in conspectuhominum superbia tanquam suos demonstrat hostes, et intrinse
Abbreviated transcription (Latin):
cordiiactantiã ut grauiorilapsu dealto possit deicgre
si quos in humilib: uidet gradu firmiori pugnart : Nm
uerbi gratia cũ gula ed electamenta porrigit si suscipiat
fomitem libi dini subministrat : si respuat᷑ : iac tantiã
le abstinentia seminat : Insinuat dilectionem pecuniar
si tenuerit assensum: a uaritiȩgladio animã confodit
in cautã : Si autẽ fuerit repulsus insidias quas ꝑtena¬
citatẽ tendere non potuit: ꝑ liberalitatẽ nequis simus
tendit : & inoperemisericordiae facit cordis suꝑbiam
pulclare ut eo qđ egenti largit᷑ : magna sibihabere
merita uideatur : In multis hȩc facit & maxime sic im¬
pugnare spitales dĩ famulos & famulas as sueuit : ut
siquis rebus noxis mortiferisq: non uincitur: uitalib:
remediis occidatur : Bonis operatur mala : salubrib:
noxia : iustis in iusta & cõmodis prestat incõmoda: hoc
in seipso primũ operatus est . qui non ex conditioneha¬

Expanded text:
cordis jactantiam, ut graviori lapsu de alto possit dejicere, cordis jactantiam, ut graviori lapsu de alto possit dejicere, si quos in humilibus videt gradu firmiore pugnare. Nam verbi gratia cum gulae delectamenta porrigit, si suscipiatur, fomitem libidinis subministrat; si respuatur, jactantiam de abstinentia seminat. Insinuat dilectionem pecuniae: si tenuerit assensum, avaritiae gladio animam confodit incautam; si autem fuerit repulsus, insidias quas per tenacitatem tendere non potuit, per liberalitatem nequissimus tendit; et in opere misericordiae facit cordis superbiam pullulare, ut eo quod egenti largitur, magna sibi habere 172 merita videatur. In multis haec facit, et maxime sic impugnare spiritales Dei famulos et famulas assuevit; ut si quis rebus noxiis mortiferisque non vincitur, vitalibus remediis occidatur. Bonis operatur mala, salubribus noxia, justis injusta, et commodis praestat incommoda. Hoc in seipso primum operatus est, qui non ex conditione ha
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italis castitas fuerit in mente corrupta : Vtrãq diabolus ꝑsequi¬
tur. utrãq callidis consiliis insectat᷑. sed uirginitatẽ carnis ꝑ
hominem nitit᷑ pieripere cordis uero uirginitatẽ ꝑ seipsum
conat᷑ auferre : nam plerũq ad hoc carnis uirginitatem quaȩ
inferior est non impugnat: ut illius quae potior est fundam̃ ta
suffodiat & tãquã diuersis machinis sic innumeris utitur
argumentis & cumcertamini manifestocȩdit. ad hoc se
uictũ demonstrat ut uincat : ad hoc fugã simulat : ut ꝑsequenr¬
tẽ missis post tergũ sagittis occidat : Euidentib: quippe ui
palam superetur : ilico suꝑbia ꝑniciosissimeiaculatur. &
uitiorum auctor in eo quod uincerenon potest uitis suis
uincit uirtutib: alienis : Armis quib: elidit᷑ surgit : &
uirtute qua deicit᷑ : deicit : laudat qua seꝑspicit superari
uirtutem ut uictus possit captiua re uincente : Inicit guin

Expanded text:
spiritalis castitas fuerit in mente corrupta. 25. Diabolus spiritalis castitas fuerit in mente corrupta. 25. Diabolus tur, utramque callidis consiliis insectatur. Sed virginitatem carnis per hominem nititur praeripere, cordis vero virginitatem per seipsum conatur auferre. Nam plerumque ad hoc carnis virginitatem, quae inferior est, non impugnat, ut illius quae potior est fundamenta subfodiat; et tanquam diversis machinis, sic innumeris utitur argumentis; et cum certamini manifesto cedit, ad hoc se victum demonstrat, ut vincat; ad hoc fugam simulat, ut persequentem missis post tergum sagittis occidat. Defende te a talibus: palam superetur, illico superbiam perniciosissime jaculatur; et vitiorum auctor in eo quod vincere non potest vitiis suis, vincit virtutibus alienis; armis quibus eliditur surgit, et virtute qua dejicitur dejicit. Laudat qua se perspicit superari virtutem, ut victus possit captivare vincentem: injicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicã non int̃renis reb: sed inipsis cȩlestib aduersarius teñ¬
dit nec auiamani festo seducit errore sed sic̃ at ꝓpheca:
Inuia bacqua ambulabam abscondert̃ laqueos mihi : Vbi
bene ambulantes ꝑspicit in operib bonis : ibi uehementius
& periculosius sub coloresimulatae pacis. occultis repugna
insidis. & non ualens uirginitatẽ carnis incarneperdere
uirginitatẽs p̃s conat᷑ auferre: propt̃ qđ non est xp̃i uirgini¬
b: neglegentus intuendũ quantũ cordis uirginitas carnu
uirginitati p̃ponderet : hec enimsi a fidelib: coniugatis ac
uidius in fidequaeꝑ dilectionem operat᷑ &iam sine uirginitate
corporea in hac uita fuerit custodita : in futuro nec carnis
uirginitate priuabitur & regnicȩlestis beatitudineꝑfrue
Corporalis uero uirginitas &iam dõ dicata siuir ginitate non
serua uerit cordis: nihil proderit incorpore custodita: si

Expanded text:
ita dicam non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius tenita dicam non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius tendit; nec a via manifesto seducit errore, sed sicut ait propheta: via hac qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi Ps. CXLI, 4 ubi bene ambulantes perspicit in operibus bonis, ibi vehementius et periculosius, sub colore simulatae pacis, occultis repugnat insidiis; et non valens virginitatem carnis in carne perdere, virginitatem spiritus conatur auferre. bus negligentius intuendum quantum cordis virginitas carnis virginitati praeponderet. Haec enim si a fidelibus conjugatis ac viduis in fide, quae per dilectionem operatur, etiam sine virginitate corporea, in hac vita fuerit custodita, in futuro nec carnis virginitate privabitur, et regni coelestis beatitudine perfruetur; corporalis vero virginitas, etiam Deo dicata, si virginitatem non servaverit cordis, nihil proderit in corpore custodita, si
Abbreviated transcription (Latin):
iesistit : Saturitas facit ut inaniter ieiunemus debilitas
uirginis quaecestis existat intima castitatis : Nihil ni¬
oris inhabitu exterioris hominis quȩrat᷑ : nelnterioris
hominis habitus sordidetur : Virgo quaeornatũ corporx
uestis affectat: anima suã uirtutus plendoredespoliat.
uechabet castitatem uerã. quae lntuentib parat in lecebra :
Nec fidem seruatxp̃o. quae populo quaerit magis placere
quam sponso : Consequenter autenecesse est ut quachuma¬
no conspectui concupiscentia seminat: indiuino conspe¬
ctu iracundiã mecat : qui enim seminatincarne sua : de
carne mecet corruptionem : qui autẽ seminat in sp̃u. de
spũ metet uitã eternã : Uerum dehis atq horũ similib
qua eadcurã ꝑtinent carnis & anima faciunt sub uirg¬
nitatis nomine in concupiscentiis dormitare. illa potius
dcillis est laqueis euitandis aliquid memorandũ quos ut

Expanded text:
bsistit. Saturitas facit ut inaniter jejunemus, debilitas bsistit. Saturitas facit ut inaniter jejunemus, debilitas virginis, quae testis existat intimae castitatis. Nihil nitoris in habitu exterioris hominis quaeratur, ne interioris hominis habitus sordidetur. Virgo quae ornatum corporeae vestis affectat, animam suam virtutum splendore despoliat; nec habet castitatem veram, quae intuentibus parat illecebram; nec fidem servat Christo, quae populo quaerit magis placere quam sponso. Consequenter autem necesse est ut quae humano conspectui concupiscentiam seminat, 171 in divino conspectu iracundiam metat. Qui enim seminat in carne sua, de carne metet corruptionem. Qui vero seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam 23. Verum de his atque horum similibus quae ad curam pertinent carnis, et animam faciunt sub virginitatis nomine in concupiscentiis dormitare, illae potius de illis est laqueis evitandis aliquid memorandum, quos ut
Abbreviated transcription (Latin):
cessar : In saturitate cibi uiuens sodoma cibus ignis ef¬
fici meruit & niniuiticus populus diuinũ furoren cunc¬
torũ iam ceruicib imminentem iecunio lacrimisq submi¬
uit : Igitur si uisibilis cupiditas uincatur incorpore ::
inimicalnui sibilis potestas non dominatur in corde :
Illamfeliciter uincimus si fortiter cumistacertenur
Et deillatriumphus adquiritur : cum ista calcatur:
nec saturitas excitet : nec inedia immoderata debilitet:
Talis igit᷑ tantaq uirginis iei uniuir efectio subsequatur
ut nec suauitate corpus illireat. nec saturitate s uacendat :
uauitatequippeminuitur elymosina pauperũ : saturitate
bis concupiscentiamgulae diuersis oblecta repigmentis : qđ
egenus accipere debuit uoluptas insumit : Pro indecciuniũ
nec debilitas praeripiat nec saturitas tollat: utraq enum
nris aduersariis militat. quia unautilitatẽ iciunii pre¬
cedentis adimit: altera ieiunii subsequentis facultati¬

Expanded text:
cessas. In saturitate cibi vivens Sodoma , cibus ignis efcessas. In saturitate cibi vivens Sodoma , cibus ignis effici meruit; et Niniviticus populus divinum furorem, cunctorum jam cervicibus imminentem, jejunio lacrymisque submovit. Igitur si visibilis cupiditas vincatur in corpore, inimica invisibilis potestas non dominatur in corde. Illam feliciter vincimus, si fortiter cum ista certemus: et de illa triumphus acquiritur, cum ista calcatur. nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Talis igitur tantaque virginis jejunium refectio subsequatur, ut nec suavitate corpus illiciat, nec saturitate succendat. Suuavitate quippe minuitur eleemosyna pauperum, saturitate bis concupiscentiam gulae diversis oblectare pigmentis, quod egenus accipere debuit, voluptas insumit. Proinde jejunium nec debilitas praeripiat, nec saturitas tollat. Utraque enim nostris adversariis militat: quia una utilitatem jejunii praecedentis adimit, altera facultati jejunii subsequentis o
Abbreviated transcription (Latin):
sed dispecta: bux cum pallorem rubor esublato corpo¬
ri iei unia generent: candorem carnis lauandi contemp¬
tus obfuscet  las so corpori somnus stratis duriorib:
detur cutis lenitas dispectis asperetur unguentis.
contractior uultus risui semꝑ obsistat &ioco : Hȩc or
non diuino adiutorio deputat. sed uirib: humanaepossi
interioremq seruandam. sollicita deb et uirgo sempexi¬
tare cautela: Dilicias carnis & oblectamentacorponis
quaes ibi non tam necessitas exigit quam uoluptas. omnino
sacrauirgo refugiat: sp̃italis enim uirginumsponsus
non quaerit inuirgine carnem diliciis accuratam: sec
ieiuniis castigatã : Hoc doctor gentiũ cum sefaceredicit
nobis quoq insinuat faciendum: Castigo inquiens corpu
meũ & seruituti subicio : &rursum inuigiliis multis. In
fame &siti inieiunus multis : Deuidua uero dicit quar
xp̃i uirgo carnis dilicias: quar nec uiduae uidet ẽẽcon¬

Expanded text:
sed despecta, buxeum pallorem rubore sublato corposed despecta, buxeum pallorem rubore sublato corpori jejunia generent, candorem carnis lavandi contemptus obfuscet, lasso corpori somnus stratis durioribus detur, cutis lenitas despectis asperetur unguentis, contractior vultus risui semper obsistat et joco, haec omnia non divino adjutorio deputat, sed viribus humanae possiinterioremque servandam sollicita debet virgo semper excubare cautela. Delicias carnis et oblectamenta corporis, quae sibi non tam necessitas exigit quam voluptas, omnino sacra virgo refugiat. Spiritalis enim virginum sponsus non quaerit in virgine carnem deliciis accuratam, sed jejuniis castigatam. Hoc Doctor gentium cum se facere dicit, nobis quoque insinuat faciendum, Castigo, inquiens, corpus meum, et servituti subjicio . Et rursus: In vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis . De vidua verirgo carnis delicias, quas nec viduae videt esse con
Abbreviated transcription (Latin):
dignam semper exhibeat. & sic ueritatis teneat uiam ut
non diuertat addexteram uel sinistrã Sinistrãquippe
bsidet carnaliũm turba uiiorũ : dextramtenet spitabiũ
iactatio superba uirtutũ : Illa carnem publicis delecta¬
mentis oblectare contemnit: hec mentilaudem ꝓpriae
urtutis immurmura re non desinit : Illanamq blandien
uirgini ꝑ suadereconatur ut tantũ carnis integritate ser¬
uata quicquid ꝑtinet ad dilicias ciborum nitoren uestium
specie uit anda cinfirmitatis &custodienda e corporex sospi¬
tatis uirgo diligat appetat teneat. & quasi molliori chuo
diuexumlatioris uiae monstrat gradienti descensum : qua
non conscendat ad caelum sed de uoluatur intartarim
Insinuat uitandum itineris angusti laborem: ne ꝑueniat᷑
adiequiem: Ast alia quanto occultius tanto periculo sius
parat uirgini p̾cipitium. dumcallideconlaudat a scensuro:
&enim siteneatur in cibis abstinentia: uestis non sit nitida

Expanded text:
dignam semper exhibeat, et sic veritatis teneat viam, ut dignam semper exhibeat, et sic veritatis teneat viam, ut non divertat ad dexteram vel sinistram. Sinistram quippe obsidet carnalium turba vitiorum, dexteram tenet spiritalium jactatio superba virtutum. Illa carnem publicis delectamentis oblectare contendit, haec menti laudem propriae virtutis immurmurare non desinit. Illa namque blandiens virgini persuadere conatur ut, tantum carnis integritate servata, quidquid pertinet ad delicias ciborum, nitorem vestium, specie vitandae infirmitatis, et custodiendae corporeae sospitatis, virgo diligat, appetat, teneat; et quasi 170 molliori clivo devexum latioris viae monstrat gradienti descensum, qua non conscendat ad coelum, sed devolvatur in tartarum: insinuat vitandum itineris angusti laborem, ne perveniatur ad requiem. 19. Ast alia quanto occultius, tanto periculosius parat virgini praecipitium, dum callide collaudat ascensum. enim si teneatur in cibis abstinentia, vestis non sit nitida
Abbreviated transcription (Latin):
enimibi non ot mortalis fructus excorpore : ut immor¬
talis fetus nondesit excorde Ibi maritalis accersur
non uitiat corpus : quia xpi spitalis amplexus & animã
seruat & corpus : Intali conubio nullus effectus esluant
upiditati conceditur. quia car̾itatis scȩ feruor refrige¬
rio spitali nutritur : Oangelicae imitationis nonhumana
in hominib: uirtus. Gineffabile superni sempi terniq: mu¬
neris decus : quod qui accipiunt. hoc meditantur in carne
nortali quod sunt inimmortalitate sumpturi : Eligunt
enimbonam partem quae non auferet᷑ ab eis. sed ꝑficietur
in eis : Quod enim ab eis nunc inuiolatũ seruatur in opere
oc cis gloriaimmortalitatis cumulatũ reddet in munge
Quo circaqua e non est seculi uirgo sed xp̃i. sicut non debict
munilibus ita debet uirtutib ad ornari : Ornatus autẽ
uirginif est uirginitatisbonũ nonminus mente quã
arne seruare. Vt scilicet semet ipsam tanto muneri con¬

Expanded text:
enim ibi non est mortalis fructus ex corpore, ut immorenim ibi non est mortalis fructus ex corpore, ut immortalis fetus non desit ex corde. ibi maritalis accessus non vitiat corpus, quia Christi spiritalis amplexus et animam servat et corpus. In tali connubio nullus effectus aestuanti cupiditati conceditur, quia sanctae caritatis fervor refrigerio spiritali nutritur. O angelicae imitationis non humana in hominibus virtus! O ineffabile superni sempiternique muneris decus! quod qui accipiunt, hoc meditantur in carne mortali, quod sunt in immortalitate sumpturi: eligunt enim bonam partem, quae non auferetur ab eis , sed perficietur in eis. Quod enim ab eis nunc inviolatum servatur in opere, hoc eis gloria immortalitatis cumulatum reddetur in muneQuocirca, quae non est saeculi virgo, sed Christi, sicut non debet monilibus, ita debet virtutibus adornari. Ornatus autem virginis est, virginitatis bonum non minus mente quam carne servare: ut scilicet semetipsam tanto munere con
Abbreviated transcription (Latin):
lestia subleuat᷑ : Ad placendũ quippecarnali coniugio sepe
mundana mentem cura sollicitat : Ad placendum uero sp̃ital
conubio mens dulcedini cȩlestis cogitationis intenta
corpus suũ spitab pinguescens delectatione castigat :
Inopere corporalium nuptiarũ uirginitas carnis
amittitur ut ad carnis fecunditatẽ ueniatur. ubi tam̃
non numqua sic incertaes pei fructu fraudatur human
delectatio ut quȩ uirgo eẽ destitit mator ẽẽ non possit :¬
& stcrilitatis ob staculo coercita nec in corporequeatr qa¬
rare qđ perdidit: nec excorpore ualeat habere qđcur
perdit. quod grauidolore suscepit & ad hoc pariens pe¬
ricula gemitusq tolerat ut amittens quos cum gemitu
pepererat deterius gemat : In copula uero matrimonii
sp̃italis cums ponsox po sic coniugatur anima : ut &cam
caro seruetur intacta : Quanto magis uirginalis integritas
uigeiitanto magis immortalis fecunditas pollet: Su

Expanded text:
lestia sublevatur. Ad placendum quippe carnali conjugio, saepe lestia sublevatur. Ad placendum quippe carnali conjugio, saepe mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali connubio, mens, dulcedini coelestis cogitationis intenta, corpus suum spiritali pinguescens delectatione castigat. 17. In opere corporalium nuptiarum virginitas carnis amittitur, ut ad carnis fecunditatem veniatur. Ubi tamen nonnunquam sic incertae spei fructu fraudatur humana delectatio, ut quae virgo esse destitit, mater esse non possit, et sterilitatis obstaculo coercita, nec in corpore queat reparare quod perdidit, nec ex corpore valeat habere quod cperdit, quos gravi dolore suscepit; et ad hoc pariens pericula gemitusque tolerat, ut amittens quos cum gemitu pepererat, deterius gemat. In copula vero matrimonii spiritalis, cum sponso Christo sic conjugatur anima, ut etiam caro servetur intacta. Quanto magis virginalis integritas viget, tanto magis immortalis fecunditas pollet. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
menta pensantes tantũ dicimus ascisnuptur ubi nubunt qui
secontiner e non possunt scam uirginitatẽ merito potiorel
distare quantum distant abonis meliora ab humilib celsa
aterrenis celestia ab eatis beatiora: a scis sanctora aui
mundis mundiora : amortal conubio immorta le conubiũ.
a carne sp̃s: ab infirmitate uirtus a foetu transitoriae¬
prolis ꝑmansuri germinis fructus : A tribulatione secu¬
ritas : a perturbatione tranquillitas : ab ono qđ est cum
angustia momentaneũ melius qđ est cũ lȩtitia sempi ternũ¬
Nec dubitamus dicere tantũ a scã uirginitate carnis &
sp̃r. fidelium coniugatorũ licet adõ concessum infirmae
mortalisq carnis huius distar concubitũ. quantũ simili¬
tudo pecorũ ab imitatione discernitur angelorũ : In uno
quippe ad terrãsp̃s terrenaecarnis uoluptate deprimitur
in altero autẽ terrena caro cȩlesti delectationesps ad cȩ¬

Expanded text:
menta pensantes, tantum dicimus a sanctis nuptiis, ubi nubunt qui menta pensantes, tantum dicimus a sanctis nuptiis, ubi nubunt qui se continere non possunt, sanctam virginitatem merito potiore distare, quantum distant a bonis meliora, ab humilibus celsa, a terrenis coelestia, a beatis beatiora, a sanctis sanctiora, a mundis mundiora, a mortali connubio immortale connubium, a carne spiritus, ab infirmitate virtus, a fetu transituraeprolis permansuri germinis fructus; a tribulatione securitas, a perturbatione tranquillitas, a bono quod est cum angustia momentaneum melius quod est cum laetitia sempiternuNec dubitamus dicere, tantum a sancta virginitate carnis et spiritus fidelium conjugatorum licet a Deo concessum infirmae mortalisque carnis hujus distare concubitum, quantum similitudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carnis voluptate deprimitur; in altero autem, terrena caro coelesti delectatione spiritus ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
gia sed fornicationes & adulteria iudicanda: fornicatores
enim & adulteros iudicabit dr̃: fatem᷑ enim ado eenuptia¬
rũ fidem coniugum caritatem: naturȩ fecunditatẽ: sedqr
unus quisq propriũ habet donũ adõ. alius quidem sic
alius autẽ sic nos quoq sic utriusq doni gradũ discernim
ut utrumq donũ adõ tribui fidelib: non negemus: N
igit᷑ in ferius donũdi deuocamus inculpã : cum potioris do¬
ni prȩferimus gratiã Nec cũ primũ pudicitia edonum p̃¬
ponimus : secundum tertium uedam namus : Nec in eo quod
integritatis uirginalis agnoscimus culmen pudicitiae con¬
iugalis asserimus crimen : Neq sic uirginitatẽ frumentis
asscribimus ut coniugiũ interilania deputemus : Non
est coniugiũ noct urni seminis fructus. quia hoc in agro
dominico non sator inuidus suꝑ seminauit. sed dñs bonus
instituit : uerum tamen utrius q: rei congrua discretione mo¬

Expanded text:
gia, sed fornicationes et adulteria judicanda: Fornicatores gia, sed fornicationes et adulteria judicanda: Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus . Fatemur enim a Deo esse nuptiarum fidem, conjugum caritatem, naturae fecunditatem; sed quia unusquisque proprium habet donum a Deo, alius quidem sic, alius autem sic , nos quoque sic utriusque doni gradum discernimus, ut utrumque donum a Deo tribui fidelibus non negemus. Non igitur inferius donum Dei devocamus in culpam, cum potioris doni praeferimus gratiam; nec cum primum pudicitiae donum praeponimus, secundum tertiumve damnamus; nec in eo quod integritatis virginalis agnoscimus culmen, pudicitiae conjugalis asserimus crimen; neque sic virginitatem frumentis ascribimus, ut conjugium inter zizania deputemus. Non est conjugium nocturni seminis fructus, quia hoc in agro dominico non sator invidus superseminavit , sed Dominus bonus instituit. 15. Verumtamen utriusque rei congrua discretione mo
Abbreviated transcription (Latin):
ixorem diligit scipsum diligit : Nemo enimumquam
carnem sua odio habuit sed nutrit & fouet eam sicut &
xus ecclestam quia membra sumuscorporis eius decarne
tius & deoss ib eius Petrus quoq apłs coniugatas
fideles scãs non ambigit appellane dicens : secenim al¬
qu ando muliers scae sperantes indõ ornabant sesubie¬
uaeuiris suis sicut sarra obsequebat᷑ abraha dostisub iet
uocais : Nonergo a płs paulus a scificitione corponina
sps fideles coniugatar separat sed hoc eus cogitandicit
ubi earum cogitatione amplius tenericognoscit : Quis enim
nesciat scarum uirginum cogitationẽ magis ad spitalia
recurrere. & s carum coniugatarũ cogitationem magis
coniugal nec essitati seruire : Scimus er gonuptias nen ee
peccatũ sed di opus &didonum quas ipsedñs conexut fide
uinculo gratificauit benedictionis dono. multiplicauit
propagationis augmento nouimus honorabi leconubium
in omnib: &thorum immaculatũ. Nouimus adõ non coniu¬

Expanded text:
m diligit, se ipsum diligit. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fouet eam, sicut et Christus ecclesiam, quia membra sumus corporis eius. uideejus, et de ossibus ejus . Petrus quoque apostolus conjugatas fideles, sanctas non ambigit appellare, dicens: Sic enim aliquando mulieres sanctae, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae viris suis: sicut Sara obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Non ergo apostolus Paulus a sanctificatione corporis et spiritus fideles conjugatas separat, sed hoc eas cogitare dicit, ubi earum cogitationem amplius teneri cognoscit. Quis enim nesciat sanctarum virginum cogitationem magis ad spiritalia recurrere, et sanctarum conjugatarum cogitationem magis conjugali necessitati servire? peccatum, sed Dei opus et Dei donum: quas ipse Dominus connexuit fidei vinculo, gratificavit benedictionis dono, multiplicavit propagationis augmento. Novimus honorabile connubium in omnibus, et thorum immaculatum ; novimus a Deo, non conju
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere seculo ut ꝓfectus pitali omnis fidelis operam dec
Nec tamen hoc sus aliquando uirib: suꝑb: assignet sed
humili corde adõ poscat iugem custodiam accepti muneris
a quo emanat totius bonae nontantũ principiũ sed &iã
ꝑfectio uoluntatis : Neq enimia cobi apł predicatio ab¬
qua potest argumentatione cassari dicentis: Omnedatũ
optimum & omnedonũ ꝑ fectũ desursum est descendens
a patre luminum : Nec quis quã hominũ siue ad cogitandũ
siue ad operandum quod cumq bonum potest eeidoneus.
nisi fuerit munere gratuito diuina eopitulationis aduitus
s est enim qui operatur insuis & uelle & perficere ꝓbona

Expanded text:
vivere saeculo, ut profectui spiritali omnis fidelis operam det, vivere saeculo, ut profectui spiritali omnis fidelis operam det, nec tamen hoc suis aliquando viribus superbus assignet, sed humili corde a Deo poscat jugem custodiam accepti muneris, a quo emanat totius bonae, non tantum principium, sed etiam perfectio voluntatis. 6. Neque enim Jacobi apostoli praedicatio aliqua potest argumentatione cassari, dicentis: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Nec quisquam hominum, sive ad cogitandum, sive ad operandum quodcunque bonum, potest esse idoneus, nisi fuerit munere gratuito divinae opitulationis adjutus: Deus est enim qui operatur in suis et velle et perficere pro
Abbreviated transcription (Latin):
suo merito sed gratuitomunere diuinae pietatis accipere.
quid enim habet homo qđ non accepit: si autẽ accepit quid
gloriat᷑ quasi non acceperit : Solus igitur dr̃ potestomnib:
quibus uoluerit dare : undeuera salis adquri possit &
ideo solus potest in accipiente quod deerit : nisi enim dñs
custo dierit ciuitatem in uanum uigilant quicustodiunt
eã: Illectaq non patiet᷑ furtiuum nequis simipredonis in¬
gressum : cui non defuerit dñi uigilantis aixilium: Ipse
enim non dormitabit neq dormiet quicustodit israhel:¬
Sicut autẽ qui ad patriã tendit donec ꝑ ueniat semꝑ habet ubi
ambulet  sic &iamnos quamdiu in hoc mortali corpore
constituti peregrinamuradño. prȩsens uita nobis estuia
in qua semꝑ habemur ubi possimus ꝓficere donecdo ꝑdu¬
cente ad illam ualeamusbeatae immortalitatis Eternã
patriã ꝑ uenint: Magne igit beatitudinis est sic in p̃senti

Expanded text:
suo merito, sed gratuito munere divinae pietatis accipere. suo merito, sed gratuito munere divinae pietatis accipere. Quid enim habet homo quod non accepit? Si autem accepit, quid gloriatur, quasi non acceperit ? Solus igitur Deus potest omnibus quibus voluerit dare unde vera salus acquiri possit; et ideo solus potest in accipiente custodire quod dederit: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Ille itaque non patietur furtivum nequissimi praedonis ingressum, cui non defuerit Domini vigilantis auxilium: ipse enim Non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit IsraelSicut autem qui ad patriam tendit, donec perveniat semper habet ubi ambulet, sic etiam nos, quandiu in hoc mortali corpore constituti peregrinamur a Domino, praesens vita nobis est via, in qua semper habemus ubi possimus proficere, donec, Deo perducente, ad illam valeamus beatae immortalitatis aeternam patriam pervenire. Magnae igitur beatitudinis est sic in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
atq. aduitor semꝑ glorificetur inopere : Niec putemus su
eum aucto rembonioperis estimandũ tamquã in ipso tantum
creationis exordio sic ds natura ehumanae bonioperis facul¬
tatem dederit. ut ipsus adiutorio desistente solaꝑ seipsam
pos sithumananatura quodcũq bonũ uelle seu facere: cũ
hoc nec in ipso primo homine potuerit sololmpler conatu
proprio. quando necdum fuit uitia ta peccato: quomodo
ergo infirma sineiuuamine medici sospitatem suã repa¬
rare poterit quaedum sana esset sospitatem sua custodire
nequiuit : Non ergo glorietur terra &cinis. quia inuita
sua piecit intima sua Nec uulneratus de hoc qđ inses anum
existimat tam quam sanus exultet. sed suorum uulnerum
putredinem compuncti cõrdis humilitate consideret. ut
clamans cũ ꝓpheta computruerunt & deterioratae sunt
cicatrices meae a facie ln sipientiaemeȩ possit medelam p̃

Expanded text:
atque adjutor semper glorificetur in opere. 3. Nec putemus sic atque adjutor semper glorificetur in opere. 3. Nec putemus sic eum auctorem boni operis aestimandum, tanquam in ipso tantum creationis exordio sic Deus naturae humanae boni operis facultatem dederit, ut ipsius adjutorio desistente sola per seipsam possit natura quodcunque bonum velle seu facere; cum hoc nec in ipso primo 178 homine potuerit solo implere conatu proprio, quando necdum fuerat vitiata peccato. Quomodo ergo infirma sine juvamine medici sospitatem suam reparare poterit, quae dum sana esset sospitatem suam custodire nequivit? 4. Non ergo glorietur terra et cinis, quia in vita sua projecit intima sua; nec vulneratus, de hoc quod in se sanum existimat, tanquam sanus exsultet; sed suorum vulnerum putredinem compuncti cordis humilitate consideret, ut clamans cum propheta: Computruerunt et deterioratae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae , possit medelam, non
Abbreviated transcription (Latin):
& inbonis operib nr̃ir dm̃ uera cordis humlitatȩ lauido
illi as signenus quae nobis erur pietas donait nob̵ impu¬
temus inquib: eun nr̃a in firmitas exacerbat : & quia frit
quenter a nobis offenditur: necessariuĩ est ut frequent
oratione & iugi cordis compunctionem itigetur: Com¬
punctio enim cordis excitat orationis affectũ oratio
humilis diuinũ promertur aixiliũ : Compunctio cordir
uulnera sua respicit : Oratio uero medelam sanitatis ex¬
poscit : & adhȩc quis idoneur : quirenim uel grareua lect¬
competenter nisi medicus ipse nobis iniiũ desiderii sp̃italis
infundat: Aut quis perseuerare in orationequeat nisi ds
in nobis hocqđ coepit augeat. qđ sem in auit enutriat: &
qđ miscricordia p̃cedente gratis donauit indignis. ad effec¬
tum ꝑfectionis misericordia subsequente ꝑducat : sic enim
a nobis poterit boni operis meritũ non perire : sid s auctor

Expanded text:
et in bonis operibus nostris Deum vera cordis humilitate laudemus; et in bonis operibus nostris Deum vera cordis humilitate laudemus; illi assignemus quae nobis ejus pietas donat, nobis imputemus in quibus eum nostra infirmitas exacerbat. CAP. II. Oratquenter a nobis offenditur, necessarium est ut frequenti oratione et jugi cordis compunctione mitigetur. Compunctio enim cordis excitat orationis affectum, oratio humilis divinum promeretur auxilium; compunctio cordis vulnera sua respicit, oratio vero medelam sanitatis exposcit. Et ad haec quis idoneus? Quis enim vel orare competenter valeat, nisi medicus ipse initium desiderii spiritalis infundat? aut quis perseverare in oratione queat, nisi Deus in nobis hoc quod coepit augeat, quod seminavit enutriat, et quod misericordia praecedente gratis donavit indignis, ad effectum perfectionis misericordia subsequente perducat? Sic enim a nobis poterit boni operis meritum non perire, si Deus auctor