comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eot quia ipsũ unieũ quẽ habebamꝰ iã mor¬
tuũ. uiuũ reddidisti. Dieit eis. Si ea quȩ uo¬
b̾ dixero feceritis: magnipendam mercedẽ sa¬
nitatis huiꝰ. Bicunt ei parentes eiꝰ. Nosmet¬
ipsos si seruos hab̾e digneris: contraire ñ pos¬
sumꝰ. Quin immo et optamꝰ: si ipse iudieaueris
dignũ. Tẽ app̃hendens manũ eoꝵ segregauit
eos a turbis: et indicauit eis uirtutẽ noĩs
xp̃i. E uidens animũ eoꝵ fixũ fortit᷑ intimo¬
re dñi. dux̃ eos ad papã gaiũ. & dix̃. Uen̾abilis
papa ac diuinȩ legis antistes: ecce qͦs ꝑ me ho¬

Expanded text:
cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam morcum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me ho
Abbreviated transcription (Latin):
religiosi et religiose feminȩ.:⁊ et ut pote a seĩs
diu̾ sas sibi sanitatum gr̃as impetrabant. Nã¬
et cecoꝵ oculi illuminabant᷑ eoꝵ p̃cib et sa¬
nabantur infirmin et exobsessis eorporibus
demones pellebantur. Intẽa dũ hȩc agunt᷑. tnͣsi¬
siens beatus tyburtiꝰ occurrit homini. qui de al¬
to lapsus & caput & omĩa menbra quassaue¬
rat: ita ut de sola sepultura eiꝰ agerent hii
quoꝵ filius dinoscebatur. Tẽ dicit flentibus. eis¬
ꝑmittite me p̃cantare ei forsitan recuꝑet
sanitatẽ. Cñq om̃s dedissent spatiũ accessit iux¬
ta eũ. et dicens supͣ uulnera eiꝰ lente orationẽ
dñicã & symbolũ. ita solidata st̃ ossa eiꝰ. & caput
& om̃ĩa uiscera: ut quasi neħ ei euenisset. ita
factꝰ ẽ in colum is. Hȩc itaq cũ fecisset: cepit ire.
Tenebant aũt illũ parentes eiꝰ dicentes. Uem &
habe eũ seruũ. & oĩa hona nr̃a tibi trademus

Expanded text:
religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis diversas sibi sanitatum gratias impetrabant. et caecorum oculi illuminabantur eorum precibus, et sanabantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus
Abbreviated transcription (Latin):
bastianũ. qͥ ad multoꝵ ꝓfectũ sub specie mi¬
litiȩ latebat. defensorem ȩccłȩ constituit:
eȩtõs uͦ subdiaconos fecit. S qr tutus nullus
inueniri poterat locus. ad latebrã confouen¬
dam: morabantur om̃s apud castolũ quendã
xp̃ianũ ⁊etariũ palatiĩ. Qui castolus ibidẽ
in palatio in suꝑiori loco. & ualde altissimo
cõmanebat. Ideo aũt hȩc apta mansio ꝓbaba¬
tur: qͥa & ipse eastulus cũ suis om̃ib xp̃ianis¬
simꝰ erate & lex lata de sacficiis eũ ubiq sui
feruore deseuiret: in illis qui in palatio ad¬
herebant. quia nec suspitio de eis eẽ poterat
celabantur. Trant gͦ ut diximꝰ om̃s hii moran¬
tes eũ scõ papa gaio apud castulũ retariũ in
ipsis suꝑiorib palatii.⁊ & die noctuq gemi¬
tib ac fletib et ieiuniis & oationib occupa
ti. exorabant dñm. ut digni hab̾ent᷑ toleran¬
tia confessionis eiꝰ: et numero sc̃oꝵ martyrũ
sotiari. Ascendebant aũt ad eos occulte uiri¬

Expanded text:
autem, qui ad multorum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationiut digni haberentur tolerantia confessionis ejus, in numero sanctorum martyrum sociari. 70. Ascendebant autem ad eos occulte
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ saxo ligauert̃. & tyberis alueo ĩm̾serr̃ dicen¬
tes.⁊ ne xp̃iani corpꝰ eiꝰ tollant. et faciant sibi
illã deã. Igͥ celebrato martyrio seẽ zoe uroris¬
sebastiano. ⁊ et narrauit ei. qualit᷑ martyriũ
diũ suscepisset. Qd cũ narrasset sc̃s sebastianꝰ¬

Expanded text:
ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicenejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, et faciant sibi illam deam. 75. Igitur celebrato martyrio ejuSebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. Quod cum narrasset S. Sebastian
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ si uelimꝰ ea ꝓsequi quȩ & qͣnta ꝑ eos fece¬
rit dñsi qualit unꝰqͥsq ad palmã martytirii
uenerit tantũmõ explicemꝰ. Igͥ beatissima
zoe in apłoꝵ natali. dũ ad confessionẽ petri
apłi oraret. ab insidiantib paganis artat᷑.
ducitur ad patronũ regionis naumatie:
et cõpellit᷑ martis statieulo. qͣd illic stabat
thuris guttã incende. Cui illa respondit.
Mulierẽ marti sacͥficare cõpellisa ut osten¬
das martẽ ur̃m muliebria delectaris S
ille impudicissimȩ ueneri potuit pudorẽ
eriꝑe.⁊ mͥ uͦ tropheũ fidei in fronte portan
tronꝰ regionis misit eã in eustodiã obseurissimã.
et ꝑ qͥnq dies fecit nec lum̃ uidere eã. nec eibum
nec potũ acciꝑe. Solũ uox eiꝰ qui eã illic melu¬
serat. audiebat᷑ dicentis. Ibi morieris fame: et
enti. Qͥ iussit eã a eollo & capillis in arborem
excelsam suspendit et subt̃ fumũ ext̃quilinio
adhiberi. Statĩ aũt ut suspensa ẽ: in confessi¬

Expanded text:
tum est si velimus ea prosequi quae et quanta per eos fecerit Christus, qualiter unusquisque ad palmam martyrii venerit tantummodo explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portantemno. Tunc patronus regionis misit eam in custodiam obscurissimam, et per quinque dies fecit eam nec lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audiebatur dicentis: Ibi morieris fame, et ex jussa est a collo et capillis in arborem excelsam suspendi, et subter fumum ex sterquilinio adhiberi: in qua suspensa in confessi
Abbreviated transcription (Latin):
uirginibus sacris. Biem festum
sacratissimȩ uirginis celebremus.
Hinc psalmi resonent: inde con¬
erepent lectiones. Hinc popłorũ
turbȩ letentur.. inde subleuent᷑ pauꝑes xp̃i.
Om̃s gͦ gratulem᷑ in dño. & ad edificationẽ uir¬
ginũ. qualit̾ passa sit agnes beatissima: ad me
moriã reuocemus. Tertio decimo ȩtatis suȩ
anno mortẽ ꝑdidit. & uitã inuẽnit: qͥa solũ
uite dilexit auetorẽ. Infantia quidem cõputa¬
in annis. s erat senectus mentis imm̃sa. Corpore
quidem inuencula: s animo cana. Pulchra fa¬

Expanded text:
virginibus sacris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agtertiodecimo aetatis suae anno mortem perdidit, et vitam invenit; quia solum vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computain annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cana. Pulchra fa
Abbreviated transcription (Latin):
excepisse: ne impediat saluti meȩ eiꝰ incolumi¬
tas dissipetur. Credo enĩ & hȩc fides mea est:
qͦd hȩc omĩa quȩ xp̃ianitatis lex abhominatur
tem merear salutẽ consegui & futurã. Audi
tione hoc opus p̃tiosũ. & p̃cipuũ: et incõꝑabile
deici.S ne patnȩ saluti uidear uenire contͣ¬
rius. deferant᷑ duo clibana. et aecensa ante
ianuã eubieuli p̃parent᷑. ut dũ destruetum
u nonsolũ ñ metuebant ꝓmissum exitiũ: uer̃
etiã constant̃ p̃parari elibana hortabant᷑. Tunc
accessert̃ ad uniu̾sa idola eristallina. & oloui¬
trea. & om̃e illud opꝰ mechanicũ. ⁊ & subito dũ
scõꝵ manib frangerent᷑: apparuit ante ocłos
chromatũ. iuuenis. euiꝰ facies flãmeo radiabet
pias sanitatẽ. Ad hanc uocẽ sanissimꝰ reddi¬
tus chromatiꝰ cepit eurrere post iuuenem:
ur pedes eiꝰ oscularet : at ille dixit ei. Uide ne contin¬
gas me i quia nondũ baptismatis scĩficatiote ab

Expanded text:
excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumiexcepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex abominatur tem merear salutem consequi et futuram. 58. tione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat pias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a
Abbreviated transcription (Latin):
alter ad mendicitatẽ deponitur: alter ascendit
ad regnũ. In uno p̃lio innumerabilis multitu¬
do ꝓsternitur. et uno die immo uno punc̃to
in domo duȩ natȩ feminȩ: pudicissima alt̾a.
alt̾a efficitur impudica. Si utrisq stellȩ me¬
ritũ contulert̃. nec meretrix uituperanda
ẽ. nec casta laudanda. Certe legum latores: et
pͥncipes sacra sua p̃uaricata puniunt. E id̾o
forum. ido iudex. ido iura: ut iusti recte lau
dentur: et iniusti merito puniant᷑. Et hoc no¬
lo ut otiosũ eẽ existimes: qͦd te ipsũ nondũ salis.¬
tũ attendis. Namsi exintegro ate inimici ge-¬
neris humani cerimonias abiceres: intemet¬
ipso qđ uerũ ẽ didicisses. Audiens hȩc chroma¬
tius dix̃. Uerus ille ds̃ ẽ: qͥ uos tales ꝓbatur hab̾e
cultores. Nlã om̃is sermo ur̃. ita rationib affluit:
ut pecudũ ad rationẽ uerã mentes iuelinet. Un¬
de etiã hoc ipsũ qd ad ornatũ domꝰ uisus sum

Expanded text:
alter ad mendicitatem deponitur, ascendit alter alter ad mendicitatem deponitur, ascendit alter ad regnum: et in uno praelio innumerabilis multitudo prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum
Abbreviated transcription (Latin):
te susceptũ ẽ. Aut saturnꝰ. apocatasticus fuit :⁊
aut annus tuus ex diametro susceptus ẽ. Aut
clemacterica tͥ in centro sunt nata: aut sinde¬
tos fuit eũ malon aut inuisibilis. aut insce¬
mate. aut immobilis erga te exstitit eursus in
stellis. Hec & his similia dũ dixerit: rationis tͥ
ueri simile assignare nititur. & ꝓbare. Age
ras. ipsũq tẽpꝰ in bonis tͥ exub̃asse casib dicas.
Ilico uidebis eũ tibi rationabilia scemata in¬
finita afferre⁊ quib approbet. quia in ipsis
temporib euenire tͥ debuerint bona. Cir¬
culũ etenĩ tenet ex om̃i parte collectũ⁊ in
quo diu̾sas & uarias causas accipit: ex qͥb
occasionẽ capiat dicendi qͦd uoluerit. Nã
futura dũ penitꝰ p̃uidere ñ possunt. clema¬
terica dixert̃.⁊ idest nat᷑e rei incerta ꝓfu¬
gia. Nam diu̾sis temꝑib nati: uno nau¬
fragio ꝑierunt. E una diei uł noctis exorti:¬

Expanded text:
te susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, te susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et proras ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti,
Abbreviated transcription (Latin):
Si hoc tu integrũ habere uolueris: te ipsum
frangis. Chromatiꝰ dixit. Qͥd eñi mathesis.
mitio digitoꝵ moru. rationis magist̾i̾o: & calcu-¬
lic signa leonis. & capͥcornii.:⁊ & sagittarii. et
scorpionis. et tauri sunt. Illic mnariete luna:
in eancro hora: in ioue stella. In mercurio tyro¬
pica⁊ in uenere mars: & in om̃ib his monstru¬
osis demonib ars dõ inmiea cognoscitur.
Ista quis ñ ita recuset. ut ñsolũ ipse ñ habeat non
colat. ñ eredat. ñ teneat.⁊ uerũ etiã nec illos ami¬
eos habeat. qui huiꝰsce modi nugis suũ occupant
pectuso Omĩa enĩ ista falsa: deceptionisq mini¬
stra sunt. Similitudo eñi ueritatis in eis ẽ: non
ipsa ueritas. Dieit ei chromatiꝰ. Qͥd qđ ñ nũqͣm
ad te mathesis uenire doctorẽ. eui dicas illo
las hoc tͥ euenerit mali. Responsa eiꝰ erunt pro¬
culdubio talia: qđ tẽpus tuũ amalitioso mar¬

Expanded text:
Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis nutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculic signa Leonis et Capricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognosciturolum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illolas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Mar
Abbreviated transcription (Latin):
lutis: ipsis ẽ tutũ inire certam̃. Pugnant eñi
acerrie & fortit᷑ uineunt.⁊ qr contͣ inuisi¬
bilem hostẽ die. noctuq infatigabilit̃ p̃lian¬
tur. ⁊ & sunt tecti in om̃ib m̃bris. fide potiꝰ
armati quã ferro. Chromatiꝰ dix̃. Fiat uolun¬
bastianꝰ p̃cingentes orauert̃: & pꝰ orationẽ am
chromatiũ dicentes ei. Confringentib nob̃
idola tu debuisti sanitatẽ reciꝑe.⁊ nͥ forte a¬
liqua tͥ in animo signa infidelitatis derelin¬
quũt᷑. Hoc eñi apud nos certũ gerimꝰ: qđ aut
ẽ aliqͥd qd̾ ñdũ ẽ fractũ. aut si omĩa fracta
st̃: qͥd in animo geras nob̾ euidentiꝰ manifesta.
Prefectꝰ dix̃ Habeo inqͥt eubiculũ olouitreũ.⁊
in quo om̃is diseiplina stellarũ amathesis me¬
canica ẽ arte constructũ. In euiꝰ fabrica pat̃
m̃s tarquinꝰ ampliꝰ qmͣ ducentos pondo auri
dignoscit᷑ expendisse. Cui sẽs sebastianꝰ dix̃

Expanded text:
lutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim lutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volonbastianus praecingentes se oraverChromatium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
te constringeris. statĩ consequeris sanitatẽ
& quasi qui nũꝗͣ nicħ dolueris. ita pedib tuis cur¬
rere incipies: & agnosees qđ inimicos tuȩ salu¬
tis deos dilexeris: tuũ uͦ parentẽ hunc eẽ. qui
te statĩ ut eiꝰ notitiã atq culturã inueneris.
restaurat. et saluat. Chromatiꝰ dix̃. Nolite uos¬
metipsos ad hanc iniuriã deponere.. s seruis
meis p̃erplã: & ipsi uniu̾sa confringant. Sẽs
sebastianus dix̃. Dubiĩ & timidi. & infideles
si ea confregerint. inueniet diabolus ꝑ ꝙmͣcũq
negligentiã eoꝵ. occasionẽ ledñdi eos⁊ & stat̃i
ut lesi fuerint. dicent infideles ꝓpt̾ea eos le¬
sos ẽẽ: quia idola confregerint. Nisi enĩ lori¬
eã hñs: ñ eripiet᷑ ictib sagittarũ. Galea enĩ.
& seuto ⁊ hasta utit᷑ docta manꝰ inp̃lio⁊ ut
ex munimine armoꝵ. et ĩpetu feriendi.su
nis xp̃i ꝓteguntur. habentes galeam spei et sa-¬

Expanded text:
te constringeris, statim consequeris sanitatem; te constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex munimine armorum et impetu feriendi assnis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et sa
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere qͥs sit ereator meus. quẽ nͥ cogno¬
uerim. salutẽ inuenire non possims Sẽs se¬
confregeris. & cognoueris unũ et uerũ dm̃:
uitã et salutẽ inuenire ñ poteris. Chromatiꝰ
dix̃. Indica gͦ mͥ quis ẽ unus et uerus ds̃. Sẽs
sebastianus respondit. Si seruũ tuũ ad hauri¬
endã aquã miseris. dũ ad fontẽ uenerit. aspi¬
dere fontẽ ueritatis. nͥ pͥus te ab om̃ib idoloꝵ
sordib & squalorib feceris alienũ: Chroma¬
tiꝰ dix̃. E quo ordine alieuꝰ effiei potero ab his:
Sẽs sebastianꝰ dixit. Ba nobis potestatẽ. ut oĩa
idola quȩ intra domũ tuã inuenerimꝰ. la¬
pidea confringamꝰ. lignea incendamꝰ⁊ au¬
rea uͦ uł argentea. ł erea conflemꝰ: & p̃tia
eoꝵ egentib diuidamꝰ. Chromatiꝰ dix̃. Et
dũ feceritis hoc. mͥ quid fructꝰ accidet . Sẽs seb¬
stianꝰ dix̃. Om̃ium neruoꝵ tuoꝵ quoꝵ nodosita¬

Expanded text:
agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoagnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Seconfregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspidere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodosita
Abbreviated transcription (Latin):
fide mea certos uos eẽ eonuenit: in quo ꝙ̃
filiũ meũ. xp̃ianũ fieri mec̃ exopto. Cui beatꝰ se¬
bastianꝰ dix̃. Uide ne sola recuꝑatione tui corꝑis
ȩt̃nȩ facias mentẽ tuã purã ad uidendã rati¬
onẽ ueritatis. Nisi enĩ agnoueris quis sit ere¬
ator tuus: ñ pot̾is inuenire salutẽ quã quȩ¬
ris. Chromatius dix̃. G rusticos & simplicissi¬
mos homines ñ uidemꝰ ẽẽ xp̃ianos⁊ ita ut int̾
mille uiros uix inuenias unũ. qui possit ł
sermonũ disciplinã adipiscis Nunquid hii
om̃s ad istã inquisitionẽ attingere potuert̃. dũ
fierent. xp̃iani. Sẽs sebastinꝰ ait. Hoc respon¬
sũ tuũ nr̃e partis affirmat afsertionẽ. Nã
aborigine mundi eũ agͥcolis. & pastorib oui¬
ũ ds̃ habuit rationẽ⁊ & iuxta finẽ mundi
ueniens ñ elegit gramatieos. & oratores.i s
piscatores et simplices et ipsis tradidit notitiã
suã. Chromatiꝰ dix̃. Curgͦ me dicis pͥus debere

Expanded text:
s vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui corporipe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes adonsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere
Abbreviated transcription (Latin):
policarpꝰ p̃rb̃r. Beatiorem te celestis unda ꝑfun¬
det. cum ea quȩ arbitrio tuo dicis te ẽẽ factur̃.
tota festinatione compleueris. Nam & quadragesi¬
mȩ tẽpus ido baptizandis iniungit᷑. ut tot di¬

Expanded text:
Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfunPolycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungit
Abbreviated transcription (Latin):
constiterit.Sequens lectio manifestat. Nam in
initio qualit̾ sit sacͦ scĩ fontis unda ꝑfusus: men¬
tis eiꝰ fides euident̃ enituit. Int̾rogatꝰ sicrederet:
dix̃. Credo. Iterũ int̾rogatꝰ utrũ abrenuntia¬
ret om̃ib idolis: respondit. Abrenuntio. Pro¬
secuta ẽ int̾rogo sac̾dotis utrũ abrenuntiaret
om̃ib peecatis : at ille ait. Ista pͥus debuisti int̾¬
rogare. añquã has aulas regis cȩloꝵ intͣrem.
Hẽ aũt reinduã me ñ baptiratꝰ. ⁊ ut oĩbꝰ pͥus
quib sum iratꝰ indulgem: om̃ib debitorib
meis eyrogͣpha restituã. Sieui aliqͥd uiolent̃
abstuli: integrũ reddi p̃cipiã. Duȩ mͥ pꝰ uxoris
obitũ coneubinȩ sunt : & istis donẽ. & maritis
tradam. Ab omĩ nexi seruili ingenuo pͥua¬
to. uł publico actuũ meoꝵ nodos exsoluam &
et ita demũ ꝓmittã abrenuntiaturũ me om̃ibus
peocatis diabolicis: & uoluptatib mundi. Biẽ ei sc̃s¬

Expanded text:
constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps unigetꝰ filiꝰ dĩ: quẽ p̃dicatis boni mini
Sic̃ ipse nosti pͥncipatũ pͥmȩ choortis agot s
utrũ sit militia hominis neseire olĩ decreui:
nec uellẽ. Ad hoc tantũ sub clamide latere uo¬
lui. ut nutantiũ animos instruerẽ. & dubi¬
tantes constantes efficerẽ⁊ ne passionũ dolo¬
rib cederent. qͦs fides fecerat bellatores. Tu
aut̃ amplissimȩ potestatis apicẽ gerens. ñ po¬
tes temetipsũ nec aspectaculis tollere: neq
iudicandis negotiis absentare. Simulans gͥ
egͥtudinẽ tibi ipsi postula successorẽ ⁊ ut possis
lib ab occupationib mundi future eudim̃ta
suscipere. ⁊ quo scd̃a natiuitate iterũ natus:
ȩt̃nis efficiaris parentib ꝓles. Eodem itaq die
chromatiꝰ mittit ad amicos suos in palatio po¬
sitos: ꝑ quos testionia. uł scͥpta suscipiens:
tyroeiniũ diuinȩ militiȩ añꝗͣ baptizaretur
accepit. Quid memorẽ. quã plenissimȩ fidei fu¬
erit.⁊ quãq aeris ingenii contra infideliũ asserta

Expanded text:
otens unigenitus Filius Dei, quem praedicatis boni minisSicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta
Abbreviated transcription (Latin):
iur glosissimꝰ tnqͥllinꝰ. Item beatus sebastianꝰ
et pulcherrimꝰ iuuenis. s et mente pulchri¬
or sc̃s tyburtiꝰ. Nicostratꝰ expͥmisc̾nio eũ frẽ
suo castorio. et cũ conuge sua zoe nomine.
Hii tantũ. uniu̾sis eũ chromatio ꝓficientib
cũ gaio ep̃o remanserunt. Gaius uͦ ep̃e mar

Expanded text:
ir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
e int̾rogatus. & omñe qđ humanȩ fuigilita
cõpetit. in eꝰ legit᷑ passione cõpletũe Tnꝰ quillinꝰ
dix̃. Audi similitudinẽ. et intellige ueritatem.
U̾bigrã. Si hodie anulũ habentẽ gẽmã p̃tiosã
uideas in cloaca. aut inst̃quilinio uolurantẽ.
et ad hc̃ eruendũ mittas seruos tuos⁊ illi autẽ
nec illũ potuerint libare. s et seipsos in allqͦ
dũ illũ conantur eriꝑe polluerint ⁊ postea uͦ
tu ipse deponens hassericas qͣs indutꝰ es uestes.
induaste seruilẽ tunicã. & descendns in eloa¬
cã mittas manꝰ tuas instͣcorib & anulũ aure¬
ũ simul tuis manib^ pͣsentes & gẽmã: tunc p̃¬
gaudio amicos tuos om̃s inuitas ad epulas .⁊ &¬
letaris suꝑ anulũ & gẽmã. qdł sint de nimiis
squalorib lib̃ata. Prefectꝰ dix̃. Hanc ꝓpositio¬
nẽ ad euius similitudinẽ attulistis Tran¬

Expanded text:
rogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, prae gaudio omnes amicos tuos invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tran
Abbreviated transcription (Latin):
mundis ꝑfidem abluti a sordib. diuinis sumꝰ
manib ut ille tuus anulus restituti. Nũ qͥd
serui. qui te negauert̃ dñm suũ ddum te in
habitu seruili respicerent: non potuerunt ut
& formã serui accepit: nullatenꝰ potert̃ ȩt̃ni
ignis penas euadere. Idõ deniq nob̃ qui in eũ
eredimꝰ. ȩt̃ni fontis unda subuenit. ut ȩt̃nus
ignis ab ȩt̃nofonte uincat᷑: & infidelitas a fi
os tuos ab hac intentione tolleres poposcisse ꝓ¬
baris indutias.⁊ s ut has aniles fabulas ad nr̃a
tͥbunalia meditatas afferres. Tnqͥllinꝰ dixit.
Non meditant᷑ discipłi xp̃i: quid in conspectu
iudieũ ꝓsequant᷑. Sic enĩ monuit dicens.
Qnͣdo potestatib huiꝰ mundi uos causa mei¬

Expanded text:
mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidos tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatib
Abbreviated transcription (Latin):
anima unũ hominẽ faciunt.⁊ qͦmͦ aurũ et
gẽma unũ anulũ face̾ cõꝓbant᷑. S qnͣtum¬
uis tͥ p̃tiosus sit anulus: longe satis homo p̃
ut anuilũ de sordib eriꝑent. & nulla ratio¬
ne eũ eriꝑe potuerunt.⁊ misit & ꝓpħas suos
deus de cȩlo loquens ad eos. ut humanũ genꝰ
de sordib huiꝰ mundi eriꝑenta & nulla ra¬
tione omino hoc facere. nulla instantia po¬
tuert̃. Tu deposuisti aureas uestes. et serui¬
li indum̃to indutꝰ descendisti in eloacã. &
manꝰ tuas misisti in sordib ut anulũ desor¬
dib lib̾ares.⁊ exuit se & maiestas diumita¬
tis suȩ splendore. ñ tam̃ suꝑna relinquens
et induit seruili nr̃i corporis indum̃tos
& huc in eloacam huiꝰ mundi de cȩlo des¬
cendens. misit manꝰ suas in sordib passi¬
onũ nr̃arũ. E passionẽ quȩ meritis nr̃is
debebatur in semetipso suscipiens: głiȩ
nos suoꝵ reddidit digitoꝵ. Nam qui ꝑ
ineredulitatẽ uolutabamur insqualori b

Expanded text:
 hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo preut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. At ubi unũ dm̃ in eelis didiei ostñsio¬
ne. xp̃ianoꝵ. ab negaui uniu̾sa quȩ sine cau¬
sa coluerãt et tradidi fidem animi mei dño¬
ihũ xp̃o. Mox aũt ut unũ. ⁊ uer̃ dm̃ in cęlis re¬
gnare confessus sum: statĩ oĩs quã ꝑundecĩ
ẽ infirmitas ꝓtinus seꝑata. Hȩe audiui aurib
ꝓbaui oculisa eoide eredidi. Suꝑẽ ut qd feci¬
stis tͣnqͥllino et mͥ faciatis: ut possim mei cor
de illis dolorib actura ẽ. qͥb nullus unꝗͣ eue¬
nit finis: nullus datur om̃ino successus
Nam isti dolores illoꝵ dolorum imaginẽ por¬
tant.⁊ s qnͣtũ distat int̾ ignẽ uiuũ. & pictu¬
ras eiꝰ: tantũ distat int̾ dolores. qͦs nẽ patit᷑

Expanded text:
ctus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensioctus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidem animi mei Christo. Mox autem ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum, statim omnis, quam per undecim  infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corpde illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur omnino successio? Nam isti dolores illorum dolorum imaginem portant, et quantum distat inter ignem vivum et picturam ejus, tantum distat inter dolores quos
Abbreviated transcription (Latin):
consequi ualeã. qͦd sꝑo. Dieit ei ses̃ policarpꝰ.
Si credidis ex totostuo sic̃ credidit tnͣqͥlimis : saluus
eris. Bieit ei p̃fectus. Quo ordine credere debeã inti¬
mato. Tẽ sẽs policarpꝰ catecizauit eũa & indixit
ei ut ꝑ tͥduũ ieiunaret. Ee conuocans ad se sem̃
sebastianũ. trib dieb & trib noctib ieiunauit
cũ eo. E eũ lacͥmis parit᷑ orabant: ut fidẽ no-¬
minis sui in salutẽ uolentis credere dñs declara¬
set: ad domũ sustinentis p̃fecti ueniunt parit̃
ꝓꝑantes. Qui ingressi dixerunt. Pax fidei tuȩ. At
ille resalutauit officiosissime.⁊ & hortat᷑ sedere iux¬
ta se: et dixit. Ex ore tnqͥllini ratio egressa: ocu¬
loꝵ meoꝵ assertione declaratur. Uidi enĩ hũc
sanissimũ: quẽ podagͥco & cẏragͥco uideram
dolore contractũ. A quo genꝰ medieam̃ti uñ
fuisset saluatus inquirens: tale ab eo susce¬
pi responsũ. Dum fidem meã in idolis pone¬
rẽ: debilis & nimia sum infirmitate contra¬

Expanded text:
Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunaret. Et convocans ad se S. Sebastianum tribus diebus et tribus noctibus jejunavit cum eo: et cum lacrymis pariter orabant, ut fidem nominis sui in salutem volentis credere Dominus declaraset, ad domum sustinentis praefecti veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutavit eos officiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contra
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa ẽ deniq quȩ eis eͥmina imperat.⁊ iubet
facinora n suadet iniusta.⁊ & pꝰea ꝗͣ om̃i eru¬
delitate. om̃iq fuerat spurcitia saginatas ser¬
uientes tradit filiȩ suȩ. id est morti ꝑpetue. Ex
ipsa enĩ et ex eiꝰ utero mors ȩt̃na ẽ nata. tem¬
pore quogulȩ suȩ & libidini. & delectationib
oeuloꝵ prum homines seruier̃t̃. Atq ido qͥ
ad ȩt̾nã uitã facti fuerant. huc in istã sunt

Expanded text:
11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae. Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam f
Abbreviated transcription (Latin):
iustos inͥusticiã: int̾ fr̃s scandala. Ipsa tollit iu¬
dicib iustitiã ⁊ castis pudicitiã: artificib ꝑiti¬
am. Ipsa aufert moribꝰ disciplinãn et ut al¬
tiora quȩ amatorib suis ingerit eͥmina me¬
si filiꝰ necauit patrẽ: si int̾emptis ẽ ab amieo
amieus. ⁊ euiꝰ hȩc instinctu facta sunt scele¬
fentis uite amore seducti dũ ista cõmittunt.
& illã plusꝗ iustũ ẽ diligunt.⁊ iniquo homi¬
nes odio ꝑsecuntur.Qt quid eñĩ pyrata naui¬
gantẽ iugulat. Ut quid latro uiatorẽ ꝑimit.
diues opͥpmit pauꝑem. ⁊ suꝑb humilem.⁊
& om̃is nocens quẽcũq potuerit aggrauat
innocentẽ. Hȩc aũt faciunt mała. qͥ isti
uitȩ seruire desiderant:: & se estimant in a¬
more eiꝰ ꝑ tempora ꝓlixiora durare. Non gͦ
alteriꝰ causa fiunt scelera: nͥ ut infelicissi¬
mȩ isti carnali uitȩ a carnalib seruiatur.

Expanded text:
justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit jujustos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina mesi filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt sceleentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑: ꝓfecto uobiscũ ad illã festinarent ꝑ¬
tingere.⁊ & istã uitã ꝓ nichilo cõputantes.
illa appeterent: quȩ & in exultatione ꝑma¬
net. & penitus finiri ñ nouit. Ista enĩ ura
fugitiua ẽ. & tam infidelis ut nec amato¬
rib suis fidẽ potuerit eustoditeeab ori¬
gine eñi mundi inse eredentes fefellit .i
om̃isq se expectantes decepit.⁊ eũctes de se
p̃sumentes ixrisit.⁊ & ita nullũ omino
certũ reddidit: ut om̃ib probetur fursse
m̃tita. Atq utinã solius mendacii eulpe
ẽẽt obnoxia : & ꝑ omĩa erimina eurrere
suos non cogeret amatores. Ipsa dat eda¬
eitatẽ gluttonib: ipsa ebrietatẽ inge¬
rit temulentis. Ipsa naufragiũ pudoris
adulteris: ipsa execrabilẽ tradit ꝑu̾sitatẽ
incestis. Ipsa admonet furem ut rapiat.
iracundũ ut feriat.: mendacẽ ut fallat.
Ipsa int̃ eoniuges diuortia seminat.⁊ int̾
amicos diseordias⁊ int̾ pacificos litesc int̃

Expanded text:
rantur; profecto vobiscum ad illam festinarent prantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter
Abbreviated transcription (Latin):
am uircutẽ animi fortiter ꝑuenistis ad palmã ⁊
& nẽ ꝑmisera blandim̃ta coionã deponitis sẽ
do: fide potꝰ armari quã ferro. Nolite uicto¬
riarũ ur̃arũ insignia ꝑ mulierũ blandim̃¬
ta abicere.⁊ et subiectas pedib ur̃is hostis
insant ceruices: ad uictricia & rediuiua ite¬
rũ bella laxare. Cuius qmuis seua contra
uos exstiterit o ꝑꝗ iniqua ĩstantiã seuior tñ
effieitur. ira repetita. Erigite igit᷑ a terre¬
nis affectib triumphũ ur̃i certatninis gło¬
sum. & nolite illũ amittere fletib pariui
loꝵ. Isti quos plorantes attenditis: gaudent
hodie si possent scire quȩ nostis. Putant eñĩ
qđ ista uita sit sola:⁊ quȩ si defecerit: nulla
uitalis animȩ. corpore deficiente ualeat por¬
tio remanere. Si enĩ seirent ẽẽ alterã uita
ignarã mortis. tristiciȩ nesciã:⁊ in qua im¬
mortalitas regnat. & ꝑpetua gaudia cõmo¬

Expanded text:
am virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et am virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempdo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt.. & aspectib eoꝵ ꝓpͥos infantulos
offerentes: has uoces eiulando effundunt.
Quib nos seruituras relinquitisa Quib eon¬
iugii ur̃i traditis caritatẽ. Qui putatis e
tores familiȩ. Uł qui sibi diuisuri sunt u̾¬
naculos quos nutͥstis: Heu ꝗͣ ferreon heu ꝗͣ
impio crudelitatis genere parentes despi¬
eitis ainicos respuitis: uxores abieitis.⁊
filios abdicatis  & uos ipsos carnifiei ultro¬
referunt᷑ inter uxorũ lacrimas & suspi¬
ria filioꝵ ceperunt milites xp̃i mollesce¬
re: & anmos suos flectere ad dolorẽ. Huic
spectaculo ut supͣdiximꝰ int̾erat beatꝰ sebastia¬
mis. uir ꝑ omĩa xp̃ianissimꝰ ⁊ quẽ occultabat
militaris habitus: & clamidis obũbrabat
aspectus. Atubi uidit athletas. xp̃i inim̃so c̾̃¬
taminis pondere fatigari: in medio eoꝵ se
obiciens dꝑxit. O fortissimi milites xp̃icio in¬
structissimi diuini p̃lii bellatores.⁊ ꝑ nimi¬

Expanded text:
veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis ertores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroreferuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimi
Abbreviated transcription (Latin):
excellentissimȩ memorie. & ingenii sin¬
gularis. ⁊ omĩũq lib̾aliũ ꝑitia litterarũ
imbutu quȩ ista repente insania. ur̃a uolun¬
tate ꝓgenita. mortis uos fecit ẽẽ amatores:
lũꝗͣ ista uiuentib placuit: minquã moritu¬
ris suũ amorẽ induxit. Ad qͦscũq aut̃ ꝑue¬
nire potuit. iuolenter admissa ẽ: & non ẽ
uoluntate ab ullo uiuente suscepta. Si hãc
nudus debitor sub auaro feneratore positꝰ.
nulla potest. ratione diligere. ⁊ nec solũ ñ
diligere cog noscit᷑. s timere⁊ qua ratione
eã appetit. ⁊ qui & bonis exub̾at om̃ib et
penitꝰ nulli nicħ debet. Nenite huc iuuenes¬
qui uos uiscera pat̾na habere sentitis. Huc
talia patiamini. Deficite plorando oculi mei.
& caliginẽ obducite fundentes flumina lac¬
mariĩ ne uideã cedi gladio. qͦs dum uirga le¬
uis tangeret tremui: dũ tristantes leuiter ui¬
ageret: ecce amboꝵ coniuges. cũ natis ꝓpͥis

Expanded text:
excellentissimae memoriae, et ingenii sinexcellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc,qui vos viscera paterna habere sentitis. Venitalia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter vieretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
seria. & gemina oibitas. nullis penitꝰ tribu¬
lationib cõꝑanda. Omicto filios ad mortẽ
ult᷑ ꝓꝑantes ⁊ qͦs si mͥ hostes auferrent: per
medias sequerer acies bellacoꝵ. Si iudicia
uiolenta concludent. careerẽ simul irrũ¬
perẽ moritura. Nouũ hoc genꝰ ẽ ꝑeundi:
in quo carnifex rogatur ut feriat.⁊ uita
optat᷑ ut ꝑeat: mors inuitatur ut ueniat.
Nouus hic luctꝰ ẽ noua miserias in qua
natoꝵ iuuentus sponte amittit᷑. & paren¬
tũ miseranda cogit᷑ senectꝰ ut uiuat. Ista
& hissimilia matre ꝓsequente: infirmꝰ
pat̃ & grauis iã senio manib addueitur
spargens: huiꝰ modi dabat uoces ad celũ.
Ao mortẽ ultro ꝓfieiscentib filiis ualedi¬
cturus aduẽmi⁊ ut uniu̾sa quȩ a filiis se¬
pulture meȩ exhibenda parauerã: ego in¬
felix filios sepulturꝰ expendã. Ofilii meȩ
baculuᷤ senectutis. & geminũ meoꝵ uis¬
cerũ lum̃ nati felieit̃. & ꝓsꝑe educati:

Expanded text:
seria et gemina orbitas, nullis penitus tribuseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati,