comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set᷑: nemo quasi nolit pati. Netuendũ
eͣ᷑ ne uua dũ torcular timet: ab auibꝰ
uł feris comedat᷑. In magna uidet᷑ esse
tristitia cũ dicit : cõcupiscit ⁊ deficit
aĩa mea in atria dñi. Hon enĩ htͣ qd de¬
sidãt. S nũqͥd sine gaudio ẽ: Quo gau¬
dio: Id ait apłs. spe gaudentes. Ibi iam
re gaudebit: mͦ adhuc spe. Idõq qͥ spe.
gaudent. qr c̾ti st̃ se accepturos: tołant
in torculari om̃s p̃ssuras. Propt̾ea ⁊ ipse
apls cũ dixisset spe gaudentes. quasi his
loqueret᷑ qͥ iã in torculari st̃: addidit
statĩ in tribulatione. patientes. In tͥbu¬
latione inqͥt patientes. Qd deinde. In
culari: desid̾at ⁊ deficit aĩa ña in a¬
tͥa dnũ. Audi uñ duret. Spe gaudentes.
Cor meu ⁊ caro mea: exultauert᷑ in de¬
ũ uiuũ. Exultauert᷑ hic in illd̾. Uñ ex¬
ultatio: nͥ de spe. Quo exultauert
ũ ⁊ caro mea. Uñ exultauert᷑: Nã ⁊ pas¬
ser inquit inuenit s domũ: ⁊ turt᷑

Expanded text:
o aversetur; nemo quasi nolit pati. Metuendum est ne uva, dum torcular timet, ab avibus vel a feris comedatur. In magna videtur tristitia esse, cum dicit, «Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini;» non enim habet quod desiderat: sed numquid sine gaudio est? Quo gaudio? Quod ait Apostolus: «Spe gaudentes.» Ibi jam re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «Inculari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, um et caro mea.» Unde exsultaverunt? «Nam et passer,» inquit, «invenit sibi domum, et turtur
Abbreviated transcription (Latin):
sua. qr drͣ alio loco. Lorpꝰ enĩ qd̃ corrũpit᷑
aggrauat animã : ⁊ depͥmit t̾rena in¬
habitatio. sensũ multa cogitantẽ: S p̃s
sursũ uocat : pondus carnis deorsũ reuo¬
cat. Int̾ duos conatꝰ suspensionis ⁊ ponde¬
ris. colluctatio eͣ quȩdã. ⁊ ipsa collucta¬
tio ad pͣssurã ꝑtinet torcularis. Audi ip¬
sã lucꝰtã de torculari ab apło ex p̾ssam:
qr ⁊ ipse ibi conterebat᷑. ibi pͣmebatur
Condelecꝰtor inquit legi dĩ scđm interio¬
rẽ hominẽ: uideo aũ aliã lege᷑ in men¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ.
⁊i captiuũ me ducentẽ in lege peccati.
qͣ ẽ in m̃bris meis. Magna lucta. ⁊ eua¬
dendi magna desꝑatio: nͥ subueniatur
de consequenti. Infelix ego homo: qͥs me
libabit de corpore mortis huiꝰ  Grã dĩ.¬

Expanded text:
corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem» . Spiritus sursum vocat, pondus carnis deorsum revocat: inter duos conatus suspensionis et ponderis colluctatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressuram pertinet torcularis. Audi ipsam luctam de torculari ab Apostolo expressam; quia et ipse ibi conterebatur, ibi premebatur: «Condelector,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Magna lucta, et evadendi magna desperatio, nisi subveniat de consequenti: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Grati
Abbreviated transcription (Latin):
manserit in fide ⁊ dilecꝰtione ⁊ sobrietate.
manendo gͦ in fide: ĩpsa fides nidus ẽ pul¬
loꝵ tuoꝵ. Nã ꝓpt̾ infirmitatẽ. pulloꝵ tur¬
turis tuȩ: dignatꝰ ẽ dñs p̃bere tͥ uñ nidũ
fades. Indutꝰ ẽ enĩ feno carnis: ut ad te
ueniret: ln ista fide pone pullos tuos: in
isto nido oꝑare oꝑa tua. lui st̃ enĩ nidi:
ut qͥs ẽ ndus: Sequit᷑ statĩ. Altaria tua
añe uirtutũ. Cũ dixisset ⁊ turtur inue

Expanded text:
sobrietate» . Permanendo ergo in fide, ipsa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua. Qui enim sunt nidi, vel quis est nidus, sequitur statim; «Altaria tua, Domine virtutum.» Cum d
Abbreviated transcription (Latin):
egrotos. uͥ erat piscina in medio eaꝵ:
Et iacebant inquit egroti. in qͥnq por¬
ticibꝰ. In eugłio lecꝰtũ habemiꝰ. Quinq
illȩ porticus: lex ẽ in qͥnq libris moy¬
si. Ad hoc ꝑducebant᷑ egroti de domib
siuis: ut iacerent in porticib. Ergo lex
ꝓdebat egrotos: ñ sanabat. S bñdicꝰti¬
descendente. Uisa aqua turbata. qͥ po¬
terat unꝰ descendebat : ⁊ sanabatur.
bauit dñs pͣsentia sua: ut occideretur.
Nisi enĩ descensu suo dñs turbaret ppłm
iudȩoꝵ. nũquid crucifigeret᷑. Itaq
turbata aqua. passionẽ dnĩ signific̃a¬
bat: quȩ facꝰta eͣ ꝑturbata gente iu¬
dȩoꝵ. In hanc passionẽ. credit lan¬
guidus. tãquã in aquã turbatã des¬
cendens. ⁊ sanat᷑. Eͥ ñ sanabat᷑ lege.
id ẽ porticib: sanabat᷑ grã ꝑ passi

Expanded text:
aegrotos, ubi erat piscina in medio earum? aegrotos, ubi erat piscina in medio earum? «Et jacebant,» inquit, «aegroti in quinque porticibus» ; in Evangelio lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictidescendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. bavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descensu suo Dominus perturbaret populum Judaeorum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini significabat, quae facta est perturbata gente Judaeorum. In hanc passionem credit languidus, tanquam in aquam turbatam descendens, et sanatur. Qui non sanabatur Lege, id est porticibus, sanatur gra
Abbreviated transcription (Latin):
homine᷑ ñ solũ iacentẽ. s iã etiam
confitentẽ. ⁊ dicentẽ. miser ego hõ
quis me libabit de corpore mortis huiꝰ.
ut oportunte ueniret medicus ad cõual¬
lẽ plorationis ⁊ dic̾et. Certe cognouisti
qr cecidisti. audi me ut surgas. qͥ me cõ¬
tempsisti ut caderes. Data ẽ gͦ lex ut
egrũ de morbo conuinceret. qͥs sanꝰ ui¬
debat᷑. ut peccã demonstrarent᷑. ñ ut
auferrent᷑. Demonstrato pecc̃o ꝑ datam
legẽ. aucꝰtũ ẽ peccatũ: qr peccatũ ẽri
contra legẽ. Occasione inquit accepta.
peccatũ ꝑ mandatũ oꝑatũ ẽ in me om¬
nẽ concupiscentiã. Iuid ẽ occasione ac¬
cepta ꝑ mandatũ: Acceptũ mandatũ
quasi uirib suis conati s̃ fac̾e hoĩes. iuic
sgͥssione rei facꝰti.s̾. S qͥd ait apłs:
Ubi aũ abundauit peccatũ. suꝑ abun¬
dauit gr̃ã: id ẽ auctꝰ ẽ. morbꝰ. cõm̃da¬
ta ẽ grã. medicina. Ppt̾ea frẽs qͥnq il¬
lȩ porticus salomonis. nuͣquid curabais

Expanded text:
etiam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contra Legem: «Occasione,» inquit, «accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam» . Quid est, «occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; victnsgressione rei facti sunt. Sed quid ait Apostolus? «Ubi autem abundavit peccatum, super abundavit gratia» ; id est, auctus est morbus, commendata est medicina. Propterea, fratres, quinque illae porticus Salomonis, numquid curabant
Abbreviated transcription (Latin):
in torcularib: sed
desiderabat. talia ta¬
b̾nacnla. ubi nulla e̾e̾t p̃ssura. In his
illuc suspirabat: ab his in illa ꝑ desi¬
deriũ carnale quodãm defluebat. E¬

Expanded text:
in torcularibus; sed desiderabat alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc suspirabat, ab his in illa per desiderii canalem quodam modo defluebat.
Abbreviated transcription (Latin):
do u̾miuuim: nec sic defecit in ipsa putre
dine. a laudib dĩ foris in nocte: qui in¬
tus exultabat in die:. Nãq uxori ꝑsua¬
denti blasphemiã. ⁊ cõmittenti animã
ipsiꝰ. male suadenti. misere tãꝗͣ umbrȩ
nocꝰturnȩ : loquita es inquit tãquam
una ex insipientib mulierib. Here filia
nocꝰtis. Si bona suscepimꝰ de manu dnĩ.
mala ñ sustinebimꝰ. Laudauimꝰ in die:
tuã: qm̃ ñ cognoui negotiationes. Iue
stͣ iste negotiationes: audiant negocia
ꝓbent dampnent: mutent᷑ si pecratũ ẽ
negotiatio. Hinc enĩ auiditate nescio qͣ
adquirendi. o negociator qnͣ damnum
passus fueris blasphemabis. ⁊ ñ erit
in te qd̃ dicꝰtũ ẽ. tota die salute tuam.
Quando aũ ꝓ pͣcii rerũ quas uendis. uon
solũ mentiris. uerũ ceͣ falsũ iuras. qͦ¬
mͦ inore tuo tota die laus dĩ: uł qnͣ
si xp̃ianꝰ es. etiã ex ore tuo blasphemat᷑
nom̃ dĩ. ut dicat᷑ ecce quales st̃. xp̃iamͦ

Expanded text:
do vermium; nec sic in ipsa putredine do vermium; nec sic in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte, qui intus exsultabat in die. Namque uxori persuadenti blasphemiam, et committenti animam ipsius, male suadenti miserae tanquam umbrae nocturnae, Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus ? Laudavimus in die, tuam, quoniam non cognovi negotiationes. Quae sunt istae negotiationes? Audiant negotiatprobent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam falsum juras; quomodo in ore tuo tota die laus Dei? quando si christianus es, etiam ex ore tuo blasphematur nomen Dei , ut dicatur: Ecce quales sunt Christia
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd qñ dicimꝰ trignnta dies u̾bi causa tͣn¬
siert᷑. ñ dicimꝰ & nocꝰtes: Nonne in ipso ny¬
mero dierũ. includimꝰ nocꝰtes: In genesi
qͥd dicebat᷑ᷤ factũ ẽ uesꝑe. & factũ est
mane. dies unꝰ. Ergo dies totꝰ. cũ sua nocꝰte
ẽ. slox enĩ diei seruit. ñ dies nocꝰti. Quc¬
qͥd facis in carne mortali. ustitie debet
seriuire. Qcqͥd facis ex pͣcepto dĩ. ñ ꝓpter
emolum̃ta carnis fiat : ne dies seruiat
nocꝰti. Prͣgo totadie laudẽ dĩ: scilicet in
urno: in adũsis tãꝗͣ. tpͣr nocturno. lo¬
ta tam̃ die laudẽ didic: ut ñ frustra can
eiꝰ in ore meo. Saluis filiis. peccore. fami¬
lia. omĩ re sua. iob laudabat dmĩ. hoc qͣsi
diurno tpr. Dãpna uenert᷑ orbitas uenit.
quasi nocꝰturno tpͣr. Hide tam̃ tota die
laudẽ tuã. Nũquid tam̃ post illud di
lucis. hoc ẽ ꝓsꝑitatis occasus. defecit a
laudib di Nonne dies erat in corde
nebre ꝓfundiores: corpr̃is dolor. putre¬

Expanded text:
iginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in urno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei dic, ut non frustra cantemper laus ejus in ore meo . Salvis filiis, pecore, familia, omni re sua, Job laudabat Deum; hoc quasi diurno tempore: damna venerunt, orbitas irruit, quasi nocturno tempore. Vide tamen tota die laudantem. Numquid post illud diulucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, nebrae profundiores, corporis dolor, putre
Abbreviated transcription (Latin):
głantes in littera. S qr litt̾a occidit.
spͣc aũ uiuificat ñ cognoui ego litte¬
raturã. ⁊ introibo in potentiã dñi.
idõ u̾sus iste sequens confirmat ꝑfi¬
citq sententiã: ita ut eã figat in
cordib hominũ: nec aliũ omĩno ꝑ
nuttat irreꝑe. ulla ex parte intel¬
lectũ. Dñe memor abor iustitis tuȩ
soliꝰ. Osoliꝰ. Iuid addidit soliꝰ. rogo uos:
S ufficeret. memorabor iustitiȩ tuȩ
Soliꝰ inquit. Prsus ibi meã ñ cogito. Qd
enĩ habes qd̃ ñ accepisti: Qd̃ si accepis¬
ti. quid głaris quasi ñ acceperis. Ius¬
titia tua sola me liberat: mea sola nͣ
st̃ nͥ peccata. Non głier ego de ugribus
meis. ñ in littera remaneã. reꝓbem
litteraturã. id ẽ hoĩes de littera głan¬

Expanded text:
tera occidit; spiritus autem vivificat; non cognovi litteraturam, et introibo in potentiam Domini. Ideo versus iste sequens confirmat perficitque sententiam, ita ut eam figat in cordibus hominum, nec alium permittat omnino irrepere ulla ex parte intellectum. Domine, memorabor justitiae tuae solius. O solius! Quid addidit, solius? rogo vos. Sufficeret, memorabor justitiae tuae. Solius, inquit, prorsus: ibi meam non cogito: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Justitia tua sola me liberat; mea sola non sunt nisi peccata. Non glorier ergo de viribus meis; non in littera remaneam: reprobem litteraturam, id est homines de littera g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm. xp̃m facta ẽ. Ipse enĩ uenit ut
legẽ impleret : qnͣ caritate᷑ donauit.
ꝑ quã lex posset impleri. Plenitudo e¬
nĩ legis caritas. Illi enĩ ñ habentes ca¬
ritate᷑. id ẽ ñ habentes spm gr̃ȩ. qr ca¬

Expanded text:
istum facta est. Ipse enim venit ut Legem impleret, quando charitatem donavit, per quam Lex posset impleri. Plenitudo enim Legis charitas . Illi non habentes charitatem, id est, non habentes Spiritum gra
Abbreviated transcription (Latin):
iunenis erat. Ille ituenis contraxit
⁊ bremanit quodã mͦ iuuentutis suȩ
magnitudine̾: pariiliis facꝰtus ut mor¬
tuo congrueret. Mortiuis gͦ surrexit.
cũ se uiuus mortuo coaptauit: ⁊ fec̃
dñs qd ñ fecit baculus: & fecit grã
qd̃ ñ fecit littera. Illi gͦ qui in bacło
remansert᷑. in litt̾a głant᷑: ⁊ ideo ñ
uiuificant᷑. Ego aũ de grã tua uolo gła¬

Expanded text:
ns erat; ille juvenis erat: contraxit et breviavit quodammodo juventutis suae magnitudinem, parvulus factus ut mortuo congrueret. Mortuus ergo surrexit, cum se vivus mortuo coaptavit: et fecit Dominus quod non fecit baculus; fecit gratia quod non fecit littera. Illi ergo qui in baculo remanserunt, in littera gloriantur, et ideo non vivificantur. Ego autem de gratia tua volo g
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno ex lege ee̾t iustitia. S data ẽ lex
ut reos uos face̾t. rei facti timeretis.
tũtes indulgentiã peteretis: iã de u¬
rib ur̃is ñ p̃sumeretis. de littera non
uos extolleretis. Nã ipsa figura ẽ etiã
qd̃ helyseus pͥmo ad resusertandũ mor
us erat filiꝰ uidue hospite illiꝰ. Nunti¬
atũ ẽ ei. Seruo suo dedit baculũ suũ.
As ade inquit. pone s mortuũ. Nesciebat
ꝓpħa quid ageret. Precessit seruus: po¬
suit bacłm suꝑ mortuũ: ñ resurrexit
mortus. Si enĩ data ee̾t lex quȩ pos¬
set uinificare. uere ex lege e̾et iustitia.
ls on uiuificabit lex ꝑseruũ missa: ⁊ ta¬
m̃ ille misit bacłm suũ ꝑ seruũ: qui
postea sequutꝰ uiuificauit. Nãq cũ
ille infans ñ resurrexisset. uenit ipse
helyseus. iã figurã portans dni. qͥ seruũ
suũ baculo. tãquã cũ lege pͣmiserat.

Expanded text:
omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum us erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit servus, posuit baculum super mortuum, non surrexit mortuus. Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Non vivificavit lex per servum missa; et tamen ille misit baculum suum per servum, qui postea secutus vivificavit. Namque cum ille infans non resurrexisset, venit ipse Eliseus, jam figuram portans Domini, qui servum suum cum baculo, tanquam cum
Abbreviated transcription (Latin):
bant. s curari ñ poterant. hide quomͦ
manet littã conuincens reu̾. ñ saluans
iniquũ. Illis eniͣ quinq porticib in figu¬
ra quinq libroꝵ: ꝓdebant᷑ potiꝰ quam
sanabant᷑ egroti. Quid gͦ ibi tc̃ sanabat
egrotũ: Motꝰ aquȩ. Piscina illa mota.
descendebat egrotus: ⁊ sanabat᷑ uuꝰ: qr
unitas. Iuisqͥs aliꝰ aute ipsũ motũ descen¬
deret: ñ sanabat᷑. Quom cõm̃dabat᷑ u¬
nitas corporis. clamantis a finib t̾rȩ:
Aliꝰ ñ sanabat᷑: nͥ rursus mota aqua fuis¬
set. Significabat gͦ piscme motus. ꝑtur¬
bationẽ ppłi iudeoꝵ: qnͣ uenit dñs iħc¬
xp̃c. Angeli enĩ aduentu: intelligebat᷑
moneri aqua in piscina. Aqua gͦ cincta
lege. Et in porticib egroti iacebant: &.¬
in sola aqua turbata & mota sanaban
cũq amatis litterã sine gra: in porti¬
cib remanebitis. Egri eritis. iacentes:
ñ conualescentes. De. litt̾a enĩ p̃sumitis.
Si enĩ data ee̾t lex q̃ posset iustificare:

Expanded text:
poterant . Vide quomodo manet littera, convincens reum, non salvans iniquum. Illis enim quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quam sanabantur aegroti. Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem populi Judaeorum, quando venit Domi. Angeli enim adventu intelligebatur moveri aqua in piscina. Aqua ergo cinctLege. Et in porticibus aegroti jacebant, et in sola aqua turbata et mota sanabanticumque amatis litteram sine gratia, in porticibus remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare,
Abbreviated transcription (Latin):
gua ab actu dr̃. ⁊ in latina. Regocia
tio. siue ab acͦtu. siue. a negocio. dis¬
cutiat᷑ quid sit. Qui enĩ negociatores.
actuosi. quasi ex eo qd̃ agunt prȩsu¬
munt oꝑa sua laudant ñ ꝑueniunt
ad gram dĩ. Ergo cont᷑ illã gr̃am st̃ ne¬
gotiatores. quã cõmendat hic psalmꝰ.
Illã enĩ grãm cõm̃dat: ut nemo de
suis oꝑib głiet᷑. Q uomͦ gͦ quodã loco
cũ dr̃ medici ñ suscitabt. deserere.
debeant homines mediemã ͦS quid
ẽ hoc : Sub isto nomine intelligunt᷑
suꝑbi. pollicentes salutẽ hominib :
cũ diũ sit salus. Iuomͦ gͦ cont᷑ medi¬
cos. id÷ suꝑbos. salutis pollicitatores.
uigilat hoc qd̃ dictũ eͣ. tota die sa¬
lute᷑ tuã: sic contra negociatores. id
ẽ qui de acꝰtu suo ⁊ oꝑib gaudent. ui

Expanded text:
gua ab actu dicitur, et in latina a negato gua ab actu dicitur, et in latina a negato otio: sed sive ab actu, sive a negato otio, discutiatur quid sit. Qui enim negotiatores actuosi, quasi ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam sunt negotiatores, quam commendat hic psalmus. Illam enim gratiam commendat, ut nemo de suis operibus glorietur. Quomodo quodam loco dicitur, Medici non resuscitabunt ; deserere debent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores, id est, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
re dampniꝰ. ut egestatis. mentuintur.
Quomͦ gͦ reuocas a negotiatione: An
ut sim agricola. ⁊ adu̾sus dm̃ tonan¬
tẽ murmure᷑. aut grandinẽ. tunens.
sortiloguͣ consulã: ut querã quid faci¬
am contra cȩlũ. ut optem pauꝑib
famen. quo possim uende qd̃ serua¬
III.Ad hoc me adducis.S ñ ea faci¬
unt inqͥs agricolȩ boni: nec illa ne¬
gociatores boni. Quid enĩ ce filios
ras sacrilegas ⁊ incantationes quert̃:
Ista hominũ ñ rerũ peccata st̃. Potest
hoc mͥ dice negociator. Iuere gͦ episcope
quẽ admodũ intelligas negociationes
quas legisti in psalterio. ne forte tu ñ
intelligas. ⁊ me. a negotiatione. ꝓhibeas.
Mone gͦ quẽadmodũ uiuã. Si bñ. bene
mͥ erit. nũ tam̃ scio. qr si malus fue¬
ro. ñ negociatio mͥ facit. s iiquitas
t.Queramꝰ gͦ quas dix̾it negotiatiões:
quas uere qui ñ cognouit. tota die.
laudat dnm. Negociatio ⁊ in greca lin¬

Expanded text:
re damni aut egestatis mentiuntur, re damni aut egestatis mentiuntur, Quomodo ergo revocas a negotiatione? An ut agricola sim, et adversus Deum tonantem murmurem, ut grandinem timens sortilegum consulam, ut quaeram quid faciam contra coelum; ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea faciunt, inquis, agricolae boni. Nec illa negotiatores boni. Quid enim, etiam et ras sacrilegas et incantationes quaerunt? Ista hominum, non rerum peccata sunt. Potest mihi hoc dicere negotiator. Quaere ergo, Episcope, quemadmodum intelligas negotiationes quas legisti in Psalterio; ne forte tu non intelligas, et me a negotiatione prohibeas. Mone ergo quemadmodum vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen scio, quia si malus fuero, non negotiatio mihi facit, sed iniquitas Quaeramus ergo quas dixerit negotiationes, quas vere qui non cognovit, tota die laudat Deum. Negotiatio et in graeca lin
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ meũ ẽ. ñ negotiationis. Neq e¬
nĩ si ñ uellem. nͣ possem age̾ sine isto
negociũ transfero: s si m̃tior ego m̃ti¬
or ñ negociũ. Possẽ eĩ dicere tanto e¬
mi. s tanto uendã: si placet eme: Num
enĩ istã u̾itatẽ audiens emptor repel¬
leret᷑: ⁊ ñ potiꝰ om̃s accurrerent. quia
plus fidẽ quã mercẽ diligerent:ᷤ hoc
gͦ inquis me mone ne mͣ̃tiar. ne ꝑu¬
rem: ñ ut abiciã negociũ. unde me
transigo. Quo enĩ uocas. quando hinc re¬
uocas:  forte ad aliquã artẽ. Ero sutor.
calciam̃ta faciens hominib: Menda¬
Nonne locatis ab aliquo calciam̃tis eũ
acceꝑuit ab alio pͣciũ. dimittunt qd̃
faciebant. ⁊ suscipiunt alt̾i fac̾e̾:⁊
fallunt eũ cui ꝓmiserant cito se fac¬
turos: Nonne sepe dicunt hodie fa¬
cio. hodie impleo Deinde in ipsa fac¬
tura. tantas fraudes ñ faciunt: faci¬
unt ista ⁊ dicunt ista:. s ipsi mali ftͣ
ñ ars ꝗͣ ꝓfitent᷑. Omͣs gͦ artifices mali.

Expanded text:
n negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligerent. Hoc ergo, inquit, me mone ne mentiar, ne perjurem; non ut abjiciam negotium unde me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? Ero sutor; calceamenta faciam hominibus. MendaNonne locatis ab alio calceamentis, cum acceperint ab alio pretium, dimittunt quod faciebant, et suscipiunt alteri facere, et fallunt eum cui promiserant cito se facturos? nonne saepe dicunt: Hodie facio, hodie impleo? Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Faciunt ista, et dicunt ista; sed ipsi mali sunt, non ars quam profitentur. Omnes ergo artifices mali
Abbreviated transcription (Latin):
cantat᷑ ⁊ dr̃. erue. me. de manu legẽ. pre¬
t̾euntis ⁊ iniqui: habes litterã: s ñ i¬
ples litterã. Unde ñ imples litteram:
Nmͣ qui p̃dicas ñ furandũ furaris. qui dicis
ñ adulterandũ adulteras: qui ab homi¬
naris ydola. sacrilegiũ facis. Nom̃ enĩ dĩ
Qr̃ aũ ñ imples: qr de te p̃sumis. Qrͣ non
imples: quia negociator es. oꝑa tua extol
lis. Necessariã nescis e̾e gr̃am. achuuan¬
tis : ut impleat᷑ pͣceptũ iubentis. Foce
uissit ds̃: age. qd̃ iussit. Incipis age̾ quasi
ex iurib tius. ⁊ cadis: ⁊ manet suꝑ te lit¬
tera. puniens ñ saluans. Merito lex per
moy sen data ẽ: grã ⁊ ueritas ꝑ iħm¬

Expanded text:
cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praecantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples litteram. Unde non imples litteram? Quoniam qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacrilegium facis. Nomen enim DeiQuare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
inquietos potiꝰ quã bonos oꝑatores. qr
boni oꝑatores illi st̃ in quib ds̃ oꝑatur:
sic ⁊ nescio quã litteraturã inuenimus
apud iudeos. Dñs adsit ut explicẽ u̾bis.
qdͣ dignatꝰ eꝰ donare. ut corde conspicerẽ.
Suꝑbia iudȩoꝵ ẽ p̃sum̃tium tãquã de ui¬
rib suis: ⁊ de iustitia oꝑũ suoꝵ. Głabant᷑¬
s de litera. qd̾ ipsi legẽ acceꝑunt alig
gentes ñ acceꝑint in qua lege ñ de grã
głabant᷑. s de littera. Lex enĩ sine grã.
littera sola ẽ. Nlanet ad conuincendã ini¬
quitatẽ: ñ ad dandã salutẽ. Edenĩ ait
apłs : Si enĩ data eẽt lex quȩ posset ui
uificare: omĩno ex lege. ee̾t ustitia. S
conclusit scriptura oĩa sub peccato: ut
ꝓmissio ex fide iħu. xp̃i daret᷑ credentib.
D e hac littera dic̃ alio loco. Littera occidit.
spc̃ aũ uuuficat. habes litterã si p̃uari¬
cator legis es. Sui ꝑ litterã inquit ⁊ circ̃¬
cisionẽ p̃uaricator legisẽs. nonne bene

Expanded text:
am bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia operum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceperint; in qua Lege, non de gratia gloriabantur, sed de littera. Lex enim sine gratia, littera sola est: manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam salutem. Quid enim ait Apostolus? Si enim data esset t justitia: sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . De hac littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene
Abbreviated transcription (Latin):
a me qr mitis sũ ⁊ humilis corde. ⁊ inue¬
nietis requiẽ animab ur̃is: hec requies
contͣ negotiatores p̃dicat᷑: hec requies
ꝯtra eos qui odert̃ ociũ p̃dicat᷑: agendo ⁊
iac̾tando se de oꝑib sius. ut ñ reqͥescañ
in dõ. ⁊ tanto longiꝰ a gr̃a resiliant. qͣn
tiationẽ: ibi alii litteraturã. Quomͦ cõ¬
cordent inuenire difficile ẽ ⁊ tnͣ inter¬
p̃tũ diu̾sitas forte sensũ ostendit. ñ er¬
rorẽ inducit. Suȩramꝰ gͦ ⁊ litteraturam
quomͦ intelligamꝰ. nec sic offendamꝰ gram¬
maticos. qͦmͦ paulo ante negociatores: qr
⁊ grãmatieus potest ui arte sua honeste
uiuere. ñ peierare. ñ m̃tiri. Iueramꝰ gͦ
litteraturã quã ñ cognouit iste: in euiꝰ
bi inueniemꝰ qd dictũ ẽ. quomͦ eũ de ne¬
gociatorib quereremꝰ ꝓptͣ oꝑa ⁊ actus.

Expanded text:
s corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quantiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter act
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ om̃is laus tua. ⁊ nicħ omĩno dee̾e̾ ui¬
dãpnares om̃s iniquos. Nonenĩ ñ ee̾t mag¬
na laus dĩ iustitia ipsa qua iniqui damp¬
nant᷑. Magna laus ee̾t. fecisti hominem:
dedisti ei lib̃um arbitriũ. In parady so
collocasti: p̃ceptũ imposiusti: morte si
p̃ceptũ iuolaret iustissimã denuntias¬
ti. Nicħ ñ fecisti : Nemo eͣ qͥ a te ampliꝰ
exigat. Peccauit: facꝰtũ ẽ genꝰ humanr̃
tãquã massa pec̃coꝵ. ꝓfiuens de pecca¬
torib. Iuid gͦ tu si massã istã iniquitatis
dampnes: qͥsꝗͣ. dicet tibi. inuiste fecisti:
Esses plane. etiã sic iustus: ⁊ om̃is eeͣt ista
laus tua.S qr libasti ⁊ ipsũ peccatorẽ. iis¬
tificando impiũ: adiciã suꝑ omne̾ laudẽ¬

Expanded text:
e omnis laus tua, et nihil omnino deesse vidamnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justificando impium, adjiciam super omnem laude
Abbreviated transcription (Latin):
quid qd̾ adiciat᷑: Si aũ iã omis illa latis
ẽ : tu quid adiecturus eᷤᷤ Laudatꝰ ẽ ds̃ ĩ
om̃ib bonis facꝰtis suis: in omĩ creatura
sua: in oñ institutione rerũ omĩum.
in gub̃natione ⁊ regimine scłoꝵ. inor¬
dine tẽpoꝵ. in eminentia celi. in fȩcun¬
ditate t̾raꝵ. in circũfusione maris. IN
onũ p̃pollentia nascentis uͥq creaturȩ.
in ipsis filiis hominũ: in danda lege: in
libandis suis a captiuitate egyptioꝵ. Re
cet̾is om̃ib mirabilib suis: ñdũ erat lau¬
datꝰ. in eo qđ suscitauit carne̾ in uitã et̃¬

Expanded text:
omnis illa laus est, tu quid adjecturus es? Laudatus est Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni institutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit carne
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ suꝑ omnẽ laudẽ p̃teritã: si hoc
⁊ recꝰte intelligamꝰ. S quid tu forte pec¬
cator qͥ timebas cõmitti aĩam tuã. qͥ in
ipso solo sꝑabas. ut ab illa pͥma captuu¬
tate lib̾areris. qͥ de iustitia tua ñ pͣsu¬
mebas. s de grã illiꝰ quã cõm̃dat hic p̃s :¬

Expanded text:
ligamus super omnem laudem praeteritam: sic hoc et recte intelligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illi
Abbreviated transcription (Latin):
dia: quã uehenens adu̾sũ ininucos.
Cõmissa tͥ uidet᷑ aĩa ipsiꝰ  absit. Salutẽ
ipsoꝵ requirebat: contͣ dm̃ freneticos
male seuientes u̾bis ligabat. Nã uide
cipe sp̃m meũ. Non ei displicuit iħs.
qr passus erat lapidationẽ ꝓ u̾bo ipsiꝰ.
Non gͦ erat cõmissa aĩa eiꝰ cont᷑ dm̃. Itẽ
dix̃. Dñe. ne statuas illis hoc delicꝰtũ.
Non gͦ coͣmissa erat aĩa eiꝰ: nec ꝯtra ini¬
micos suos. Induant᷑ confusione & uere¬
cundia: quicogitant mͥ mala. Hoc eniͣ
quertͣ om̃s qͥ me tribulant: mala mͥ
quext̃. Iuȩ mala querebat eriã nuili¬
er illa. qnͣ suggessit. Dic aliquid in dñi
⁊ morere. Et illa uxor tobi. qͣ ait ma¬
rito suo. libi stͣ iustitie tue ad hoc
dicebat. ut displiceret ll ds̃ qͥ illum
fecerat oxũ. ⁊ cũ illi dispacerit
lando ꝑsuaserit. nemo extorserit. ut
tͥ displiceat ds̃. in his quȩ pateris aut̃
ut oderis hoĩes ꝑ quos pateris: ñ cõmit¬
tit᷑ aia tua. securus dicis qđ seqrͣ. E go

Expanded text:
dia, quam vehemens adversus inimicos! Commissa tibi videtur anima ipsius. Absit. Salutem ipsorum requirebat; phreneticos male saevientes verbis ligabat. Nam vide cipe spiritum meum. Non ei displicuit Jesus, quia passus erat lapidationem pro verbo ipsius; non ergo erat commissa anima ejus contra Deum. Item dixit, Domine, ne statuas illis hoc delictum : non ergo erat commissa anima ejus, nec contra inimicos suos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Hoc enim quaerunt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt. Quae mala quaerebat etiam mulier illa, quando suggessit: Dic aliquid in Deum, et morere . Et illa uxor Tobiae, quae ait marito: Ubi sunt justitiae tuae ? Ad hoc dicebat, ut displiceret illi Deus, qui illum fecerat caecum; et cum illi displiceret, lando persuaserit, nemo extorserit ut tibi displiceat Deus in his quae pateris, aut ut oderis homines per quos pateris, non committitur anima tua; sed securus dicis quod sequitur: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
lũ indixisti. Iuanto grandiores lapides
in cęlũ miseris : tanto riuna te fortior pͣs
sura eͣ. Redi potiꝰ: agnosce te: ds̃ ẽ qui tͥ
displicet. Erubesce: ⁊ tu tͥ displice. Nichil
boni face̾s. nͥ ille bonꝰ ee̾t: ⁊ nicħ mali
patereris nͥ ille iustꝰ e̾e̾t. Euigila gͦ in
hanc uocẽ. dñs dedit. dñs abstulit. sicut
dño placuut ita facꝰtũ ẽ. sit nom̃ dñi
bñdictũ. Iniusti erant. qͥ iuxta iob pu¬
trescentẽ. sani sedebant. E tñ ille reci¬
piendꝰ flagellabat᷑. ⁊ ilł puniendis par¬
cebat᷑. Iuicqͥd gͦ tribulationis tͥ accide¬
tua: ñ solũ contͣ᷑ dnĩ. s nec ꝯtra eos ipso
qͥ ista tͥ facuint. Si enĩ uł ipso ᷤ odio habu¬
eris: en contͣ illos cõmissa ẽ aĩa tua. Pr¬
sus illi grͣas age: ꝓ istis ora. forte enĩ &
peccata sua cognoscant: unde confun¬
dant᷑ ⁊ deficiant. Male enĩ de uirib
sius p̃sumebant. Et ipsi defecꝰti dicant.

Expanded text:
lum indixisti. Quanto grandiores lapides lum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior ruina pressura est. Redi potius; agnosce te. Deus est qui tibi displicet: erubesce; tu tibi displice. Nihil boni faceres, nisi ille bonus esset; et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigila ergo in hanc vocem: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Injusti erant qui juxta Job putrescentem sani sedebant ; et tamen ille recipiendus flagellabatur, illis puniendis parcebatur. Quidquid ergo tribulationis tibi accidenon solum contra Deum, sed nec contra eos ipsos qui tibi ista faciunt. Si enim vel ipsos odio habueris; et contra illos commissa est anima tua. Prorsus illi gratias age; pro istis ora. Forte enim etpeccata sua cognoscant, unde confundantur et deficiant, male enim de viribus suis praesumebant; et ipsi defecti dicant,
Abbreviated transcription (Latin):
florere om̃ib bonis. ⁊ ego tanta patior.
nino male feci: s qr ñ tantũ feci. ut is¬
ta dignꝰ sim pati. Iterũ tu iustꝰ. ille in¬
iustus. Euigila miser. cõmissa ẽ aĩa tua.
slon inquit ego me iꝰstũ dixi. Quid gͦ dicis:
Peccator sũ: s ñ tanta cõmisi. ut ista dignꝰ
ee̾m pati. Non gͦ dõ dicis uistus sũ. ⁊ tues
iniustꝰ: s dicis iniustꝰ sũ. s tues iustior.
f oce cõmissa ẽ anima tua: ecce iã bellum
gerit aĩa tua. Quȩ:sontra quẽ:Aĩa
tua contra dm̃. quȩ facta ẽ contra eũ.
a qͦ facta ẽ. Uel q̃ es. q̃ cont᷑ illũ clames:
Ingrata es. Redi gͦ ad confessionẽ infirmi¬
tatis tuȩ: implora medici manũ. Non
tͥ uideant᷑ felices: qui florent. ad tempꝰ.
Tu castigaris. illis parcit᷑. Forte tͥ castiga¬
to ⁊ em̃datofilio. hereditas reseruatur.
Redi gͦ redi pͣuaricator ad cor. Non cõmit¬
tat᷑ aĩa tua: potentior ẽ multũ. cui bel¬

Expanded text:
eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! nino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non, inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta commin ergo dicis Deo, Justus sum, et tu es injustus; sed dicis, Injustus sum, sed tu es injustior. Ecce commissa est anima tua, ecce jam bellum gerit anima tua. Quae? contra quem? Anima tua, contra Deum; quae facta est, contra eum a quo facta est. Vel quia es quae contra illum clames, ingrata es. Redi ergo ad confessionem infirmitatis tuae; implora medici manum. Non tibi videantur felices qui florent ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bel
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicunt᷑. qui rixari ꝓuocant᷑. Si gͦ ita
ẽ. caueamꝰ cõmittentes aĩam nr̃am. Qͥd ẽͣ
cõmittentes aiãm nr̃am  Primo ꝓuocan¬
tes nos ut dõ resistamꝰ : ut in mał nr̃is
ds̃ nob̃ displiceat. Quando enĩ rectꝰ esut
do recꝰtꝰ es. uis audire: Iuando in eo bo¬
no qd̃ facis ds̃ tͥ placet: in eoaũ malo
qd̃ pat̾is ds̃ ñ tͥ displicet. ludete frẽs¬
quid dixerim: ⁊ cauti estote contra com
mittentes aĩas ur̃as. Om̃s enĩ qui uobcũ
agunt. ut in merorib ⁊ tribulatioi̾b
fatigemini: id agunt ut in eo qd pati¬
mini. ds̃ uob̃ displiceat. ⁊ exeat de ore
ur̃o. Quid ẽ hoc: Quid enĩ feci. Iã gͦ tu
nichil male fecisti : & tu iustus es. ⁊ il¬
le iniustus:ᷤ Peccator sũ inquis: fateor.
ustũ me nͣ dico. S qr peccator: nũquid
tantũ quantũ ille cui bene eͣ. quantũ
gaius. Ego scio mala ipsius. ego scio
iniquitates ipsiꝰ : a quib ego & si pec¬
cator. longe absũ: ⁊ tam̃ eũ uideo

Expanded text:
ocantur. Si ergo ita est, caveamus committentes animam nostram. Quid est, committentes animam nostram? Primo provocantes nos ut Deo resistamus, ut in malis nostris Deus nobis displiceat. Quando enim rectus es, do rectus es? vis audire? Quando in eo bono quod facis, Deus tibi placet; in eo autem malo quod pateris, Deus tibi non displicet. Videte quid dixerim, mittentes animas vestras. Omnes enim qui vobiscum agunt, ut in moeroribus et tribulationibus fatigemini, id agunt, ut in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille cui bene est? quantum Gaius Seius? Ego scio mala ipsius, ego scio iniquitates ipsius, a quibus ego, etsi peccator, longe absum; et tamen video
Abbreviated transcription (Latin):
illo: ⁊ de ipso uetere nr̃o corpꝰ acceꝑat.
qr maria de adã erat. Er̃go qd illi pr¬
tauert᷑ hoc de cruce dixit. quare mede.¬
reliquisti: quare me isti derelictũ ma¬
lo suo:Quid ẽ derelicꝰtũ putant malo
suo: Si enĩ cognouissent. nũquã dnmͣ
głȩ crucifixissent. ꝑ sequimini & cõ pre¬
hendite eũ. familiariꝰ tam̃ hoc fr̃es ac¬
m̃s. ne elonges a me. Ita fit. ⁊ ñ elon¬
gat omĩno. ẜpe ẽ dnͣs. his qui obtriue

Expanded text:
illo; et de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare me dereliquisti ? Quare me isti derelictum putant malo suo? Quid est, derelictum putant malo suo? Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Persequimini, et comprehendite eum. Familiarius tamen hoc, fratres, acmeus, ne elonges a me. Ita fit, et non elongat o
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nicħ ualens p̃hensus ẽ. Quando¬
aũ prȩhendet᷑: nͥ illi pͥmo in corde
suo dicerent. ds̃ deliqͥt eũ: Inde illa
uox ẽ in cruce. Us̃ mt̃ ds̃ m̃s utquid
dereliquisti me:  E rgo ds̃ dereliquit

Expanded text:
quasi nihil valens prehensus est. Quando prehenderetur, nisi illi primo in corde suo dicerent: Deus dereliquit eum? Unde illa vox est in cruce: Deus meus, Deus meus, utquid dereliquisti me ? Ergo Deus dereliquit
Abbreviated transcription (Latin):
mi ⁊ tauri pingues: ⁊ dixert᷑. si filiꝰ dĩ
ẽ descendat de cruce Iũquid ille
qr infirmꝰ erat desertꝰ ẽ Qui maluit nͣ
descendere. de cruce : ne nͣ potentiã
ostendisse. s insultantib cessisse uide¬
ret᷑. Quid te docuit pendens qui des¬
cendere noluit. nͥ patientiã intͣ in¬
sultantes: nͥ ut sis fortis in dõ tuo: An¬
forte ⁊ ex eiꝰ ꝑsona dicꝰtũ sit. tãquã ꝓ
digiũ factꝰ sũ multis. ⁊ tu achutor fortiᷤ
Ex ꝑsona eiꝰ scd̾m infirmitatẽ: ñ scdm po¬
testatẽ. Sodm id qd̾ nos in se transfigu¬
rauerat. ñ sodm id qd̃ ipse descenderat:
senectus eiꝰ. qr ex uetustate ñ incongru¬
e senectꝰ uocat᷑. En ait apłs. lletꝰ hõ¬

Expanded text:
mmest, descendat de cruce ? Numquid ille, quia infirmus erat, desertus est; qui maluit non descendere de cruce, ne non potentiam ostendisse, sed insultantibus cessisse videretur? Quid te docuit pendens, qui descendere noluit, nisi patientiam inter insultantes, nisi ut sis fortis in Deo tuo? Forte et ex ejusactus sum multis, et tu adjutor fortis: ex persona ejus secundum infirmitatem, non secundum potestatem; secundum id quod nos in se transfiguraverat, non secundum id quod ipse descenderat. senectus ejus; quia ex vetustate non incongrue senectus vocatur, et ait Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdigiuĩ factus sim multis. tam̃ ñ tunebo
laude. ut hẏmnũ dicã głam tuã: tota
die magnificentiã tuã. Quid ẽ tota die:
d ine intͣmissione. In ꝓsꝑis qr consolaris:
in adu̾sis qr corrigis. Anteꝗͣ. eẽm qr fe¬
cisti: cũ ee̾m qr salutẽ dedisti. Cũ peccas¬
iusti: cũ ꝑseuerassẽ qͥa coronasti. Ita pla¬
ne repleat᷑ os meũ laude. ut hymnũ
dicã głam tuã: tota die magnificentiã
spes mea a uiuentute mea. Ne ꝓici¬
as me in tpͣr senectutis. Quid ẽ tẽpꝰ
senec̾tutis: Cũ deficiet uirtꝰ mea. ne
dereluiquas me. Respondet hic tͥ ds̃.
Immo uͦ deficiat uirtus tua. ut in te
maneat mea: ut dicas cũ apło. qͣndo
infirmor teͣ potens sũ. Noli timere.
ne ꝓiciaris in infirmitate: in ista se¬
nectute. Suid enĩ ᷤ Ds̃ tuus ñ eͣ infir¬
matꝰ in cruceᷤᷤ Nonne aute illũ tãgͣ.
ante homine̾ nicħ ualentẽ. captiua¬
tũ ⁊ opp̾ssũ. caput agitauert᷑ fortissi¬

Expanded text:
prodigium factus sum multis; tamen non timebo, prodigium factus sum multis; tamen non timebo, dicam gloriam tuam; tota die magnificentiam tuam. Quid est, tota die? Sine intermissione. In prosperis, quia consolaris; in adversis, quia corrigis; antequam essem, quia fecisti; cum essem, quia salutem dedisti: cum peccasvisti; cum perseverassem, quia coronasti. Ita plane repleatur os meum laude, ut hymno dicam gloriam tuam; tota die magnificentiam mea, ne projicias me in tempore senectutis. Quod est hoc tempus senectutis? Cum deficiet virtus mea, ne derelinquas me. Respondet hic tibi Deus: Imo vero deficiat virtus tua, ut in te maneat mea; ut dicas cum Apostolo: Quando infirmor, tunc potens sum . Noli timere ne projiciaris in infirmitate, in ista senectute. Quid enim, Dominus tuus non est infirmatus in cruce? nonne ante illum, tanquam ante hominem nihil valentem, captivatum et oppressum, caput agitaverunt fortissi
Abbreviated transcription (Latin):
multis. linde tanquã ꝓdigiũͦ Inde mͥ
insultant. qͥ me ꝓdiguĩ putant:Qr cre¬
do qd̃ ñ uideo. Iui enĩ beati: in his quȩ
uident exultant. In potu in luxuria.
albatione lutei parietis: in his exultañ.
scłi: nec alicubi securus. nͥ in ꝓmissis dĩ.
E ali. Mlanducemꝰ ⁊ bibanꝰ: eras enĩ morie
mͣ. Ed ais: manducemꝰ inquit ⁊ bibamꝰ.
Age. quid postea dixisti : sras enĩ morie¬
mur. Terruisti. ñ seduxisti. Plane hoc
ipsũ qd postea dixisti. incussit mͥ ti¬
morẽ. ne. tͥ consentiã. Cras enĩ morie¬
mur. dixisti. ⁊ p̃ necessitate manduce¬
mus ⁊ bibamꝰ. Cũ enĩ dixisses manduce¬
mꝰ ⁊ bibamꝰ: aduuxisti. cras enĩ moriemꝰ.
Audi contra a me. Immo ieuinemꝰ ⁊ oremꝰ.
cras enĩ moriemur. Hanc uiã tenens ar¬
tã ⁊ angustã: tãꝗͣ ꝓdigiũ factus sũ mul¬
qͥ mͥ dicas. Noli deficere in uia angusta:
ego pͥor transii. Ego sũ ipse uia. Ego du¬
co in me duco. ad me ꝑduco. Ergo ꝗͣuis

Expanded text:
is. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, albatione lutei parietis; in his exsultant:saeculi, nec alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim morie. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras enim moriemur. Terruisti; non seduxisti Plane hoc ipso quod postea dixisti, incussisti mihi timorem ne tibi consentiam. Cras enim moriemur, dixisti; et praecessit, Manducemus et bibamus. Cum enim dixisses, Manducemus et bibamus; adjunxisti, Cras enim moriemur. Audi contra a me: Imo jejunemus et oremus; cras enim moriemur. Hanc viam tenens arctam et angustam, tanquam prodigium factus sum mulesu, qui mihi dicas: Noli deficere in via angusta; ego prior transii, ego sum ipsa via , ego duco, in me duco, ad me perduco. Ergo quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Firmam̃tũ meũ quid ẽ ᷤ ꝑte sũ firmus.
ex te sũ firmꝰ. Qñ firmam̃tũ meũ &
refugiũ meũ es tu: ut fiã firmꝰ ex te:
Sicubi fuero infirmatꝰ in me: refugiã
ad te. firmũ enĩ te facit gr̃a.xp̃i. ⁊
immobilẽ adu̾sus om̃s temptationes
inimiciꝰ s ibi ẽ ⁊ humana fragilitas.
ibi eͣ adhuc pͥma captiuitas. ibi est
lex in m̃bris. repugnans legi m̃tis. ⁊
captuũ uolens ducere in legẽ pec¬
tiã de ipso uase ficꝰtili. formidandũ
e Prͣgo firmam̃tũ meũ es tu. ut fir¬
mus sĩ in isto scło. adu̾sus om̃s tẽpta¬
tiones. S si multe st̃ ⁊ turbant me:
refugiũ meũ es tu. Adhuc enĩ confite¬
bor infirmitatẽ meã. ut sĩ timidus
tãquã lepus: qr spinis plenꝰ tãꝗͣ. heri¬
cius. Et sic in alio psalmo drͣ. Petra ẽ.

Expanded text:
Firmamentum meum, quid est? Per te sum firmus, Firmamentum meum, quid est? Per te sum firmus, et ex te sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam firmus ex te, sicubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege pectiam de ipso vase fictili formidandum est . Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo d
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inquit munitũ esto mͥ. ut saluũ me
facias. Non ero saluus nͥ in te : nͥ tu fue¬
ris requies mea. sanari ñ poterit egri¬
tudo mea. Leua me a t̾ra: in te iaceam
ut surgã. in locũ munitũ. Quid muni¬
tiꝰ: cũ ad illũ locũ confugeris  Dic mͥ.
quos adu̾sarios formidabis: Qͥs insidia¬
bit᷑: et ꝑueniet ad te:Nescio quis drͣ
de montis u̾tice clamasse cũ imꝑator
transiret. ñ de te loquor: & respexisse
ille dr̃ ⁊ dixisse. nec ego de te: Contẽp¬
serat imꝑatorẽ. cũ insignib armis. ex¬
ercitu. potestate: Inde.ᷤ De loco mu¬
nito. Si securus ille. in alta t̾ra: qͦmͦ
tu in eo a qͦ factũ ẽ cȩlũ ⁊ t̾ra. Esto mͥ
gͦ in dmĩ ꝓtecꝰtorẽ. ⁊ in locũ munitum
ut saluũ me facias. Ego si aliũ locũ mͥ
elegero: saluus ẽẽ ñ potero. Elige cer¬
te homo: si inueneris munitiorem
Non ẽ gͦ quo fugiat᷑ ab illo. nͥ ad illum.
Si uis euadere iratum: fuge ad placatr̃.

Expanded text:
 inquit, mihi esto, ut salvum facias me. Non ero salvus nisi in te: nisi tu fueris requies mea, sanari non poterit aegritudo mea. Leva me a terra; in te jaceam, ut surgam in locum munitum. Quid munitius? Cum ad illum locum confugeris, dic mihi quos adversarios formidabis? quis insidiabitur, et perveniet ad te? Nescio quis dicitur de montis vertice clamasse, cum imperator transiret, Non de te loquor: respexisse ille dicitur et dixisse, Nec ego de te. Contempserat imperatorem cum insignibus armis, et exercitu potente. Unde? De loco munito. Si securus ille in alta terra; quomodo tu in eo a quo factum est coelum et terra? Esto ergo mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum facias me. Ego si mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ut saluus fias: mͦ in infirmitate po¬
sitꝰ medicũ rogas. Quid cũ acceꝑis etiã¬
ꝑfecꝰtã sanitatẽ: Quid cũ effectus fueris
equał angłis dĩ: lã fortẽ istã gr̃am qua
lib̾atus es obluusceris : Absit In te de

Expanded text:
ris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Absit. In te can
Abbreviated transcription (Latin):
rat uetꝰ homo nrͣ. senectꝰ ibi erat: quia
uetꝰ senectꝰ. Tam̃ qr uerũ ẽ renonabi¬
tur sic̃ aquilȩ iuuentꝰ tua. resurrexit
ipse die t̾cio: ꝓmisit resurrectionẽ. fi¬
nito scło. Iã p̃cessit caput: m̃bra sequu¬
tura st̃. Quid times ne derelinquat te.
ne abiciat in tẽpꝰ senectutis: cũ defece¬
rit uirtꝰ tua: Immo tẽ erit in te uirtꝰ

Expanded text:
senectus ibi erat; quia vetus, senectus. Tamen quia verum est, Renovabitur sicut aquilae juventus tua , resurrexit ipse die tertio, promisit resurrectionem finito saeculo. Jam praecessit caput; membra secutura sunt. Quid times ne derelinquat te, ne abjiciat in tempus senectutis, cum defecerit