comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ festinabã. Dixit
abb̾ ysidorꝰ. Si cogitatões
ñ hẽmꝰ. ferarũ siłes sumꝰ.
s si ĩimitꝰ qd̾ suũ ẽ exigit.
ditatõi dei. ⁊ uĩcis. ꝑseu̾an¬
tia boni uictoria ẽ. Certa.
⁊ coronab̾is. Dix̃ alb̾ iohẽ¬

Expanded text:
tinabam. Dixit abbas Isidorus: Si cogitationes non habemus, ferarum similes sumus. Sed si inimicus quod suum est, exigit, ditationi Dei, et vincis. Perseverantia boni, victoria est. Certa, et coronaberis. Dixit abbas Jo
Abbreviated transcription (Latin):
si filii sumnus ꝯseꝙ̃t̾ nob̾
debet᷑ h̾editas pr̃is. uͭ qũo
spm̃ filii dei accipientes
fc̃ĩ sumꝰ filii. ita ĩ lib̾tatẽ
de ẜuitute mutati. hedes
simnꝰ dei pr̃is. coh̾edes aũt

Expanded text:
si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus Dei Patris, cohaeredes aut
Abbreviated transcription (Latin):
tõẽ extẽdũt᷑. ut ꝓficiant.
proficiũt. ut ad hoc qd̾ ꝑ¬
ceptura st̃ ꝯualescant.
Excitãt᷑ in certam̃ie. ut
maiorib cumlent᷑ p̃mi¬
is in retributõe. Labor ꝓ¬
trahit᷑ pugne. ut c̾scat
corona nictorie. Iusti ui¬

Expanded text:
tione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarius. Amicũ sꝑ hẽto
silẽtiũ. pone custodiã ori
tuo. labiis tuis signacłm
p̃be. oppone lingue tue.
claustra silẽtii. Circũclau¬
de linguã munitõe custo¬
die . ĩtẽde oꝑtunitatẽ loꝙ̃¬
di. Tempꝰ ꝓfe̾ndi sermõis
ĩqͥre. scito qͦ tẽꝑe loqͣris. cõ

Expanded text:
adversarius. Amicum semper habeto silentium, pone custodiam ori tuo, labiis tuis signaculum praebe, oppone linguae tuae claustra silentii, circumclude linguam munitione custodiae. Intende opportunitatem loquendi, tempus proferendi sermones inquire, scito quo tempore l
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ñ dicas pͥusꝙͣ audias
In t̾rogatio os tuũ aꝑiat.
sint u̾ba tua pauca. Tolle
u̾bositatẽ ẜmõĩs suꝑflui.
loq̃ndi modũ ñ excedas.
ne ĩmod̾atõe lĩgue ĩcͣras
culpã. młtiloqͥũ ñ delinat
pcc̃m. Nuuius exũdãs cito
colligit lutũ. ultra modũ
flatus maris ꝑicłm parit.
ĩbriũ nimietas ꝑiculum
suscitat. Lingnosus hõ ĩ¬
ꝑitꝰ est. sapiẽs paucis uti

Expanded text:
tus; non dicas, priusquam audias, interrogatio os tuum aperiat, sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonis superflui, loquendi modum non excedas, ne immoderatione linguae incurras culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimietas periculum suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis uti
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ sñ qͣ nicħ uita hõis
nosse potest. ꝑ te uiuẽdi
te pͣuitate ad meliorem
uitã hoĩes adducũtͣ. Pre¬
ceptis tuis formãtur a¬
mini.si ꝙͥ distortũ ẽ. tu
corrigis. si ꝙͥ corrigẽdũ
est. tu em̃edas. Nich̾ mͥ te
carius. nich̾ michi te dł¬
am places ĩ scła scłoꝵ.

Expanded text:
tutum, sine qua nihil vita hominis esse potest. Per te cunctis tae pravitate ad meliorem vitam homines adducuntur. 103. Praeceptis tuis formantur animi. Si quid distortum est, tu corrigis; si quid corrigendum est, tu emendas. Nihil mihi te charius, nihil mihi te dua
Abbreviated transcription (Latin):
rãs ago. gͣ homo.
ad quẽ hẽo uberẽ t̾ gra¬
ciã. quãtas ualeo gr̃as
celebro. quãtas ꝓ uiribꝰ
possũ gr̃as ago. Młta st̃
a te mͥ ꝯcessa. młta colla¬
ta. młta speciali miẜatõe
largita. Oĩa mn placent

Expanded text:
o, atque habeo uberem tibi gratiam; quantas valeo, gratias celebro, quantas pro viribus possum gratias ago. Multa sunt a te mihi concessa, multa collata, multa speciali miseratione largita. Omnia mihi placent
Abbreviated transcription (Latin):
tãt. Quã iugit̾ satisfac¬
tõem ꝑsoluã: quã remu¬
n̾atõem repẽdam: Qxͥ cõ¬
pensare possim donis tu
tibi iubẽti obediã: Tu eĩ

Expanded text:
tant. Quam igitur satisfactionem persolvam? quam remunerationem rependam? quid compensare possum donis tuitibi jubenti obediam? 102.
Abbreviated transcription (Latin):
cane. Nichil ꝯtͣ preceptũ
dei facias.uiue ĩ bono.
nullo adiũcto malo. Bo¬
nos mores nlła ꝯu̾satio
mala coinqͥnet. Opera
recta sinistra fc̃a ñ ma¬

Expanded text:
as, nihil contra praeceptum Dei facias; vive in bono, nullo adjuncto malo, bonos mores nulla conversatio mala coinquinet, opera recta sinistra facta non ma
Abbreviated transcription (Latin):
carnali delc̃atõi ⁊ sensũ
ñ p̃beas. Nõ des aĩam tu¬
ã ĩ p̃tate carnis. effrena
mẽtẽ ab appetitu carnis
Cor tuũ cotidie discute.
cor tuũ cotidie examina.
di aĩam. Mẽtẽ tuã t᷑ͤpis
cogitatio nõ sb̃ripiat.¬
Mũda ꝯscĩam tuã a pc̃co.
sit animꝰ tuꝰ ab õi pollu¬
tõe ppͣgatus. sit mẽs tua
pura. nulle ibi sordes re¬
sideãt . Sic uitiũ ate ab
strahe. ut nec aĩo qͥppiã
te ⁊ de cogitatõib iudicã¬
dũ . U̾s ꝯscĩas iudicat. d̾̃s
ñ solũ carnẽ . s ⁊ mentẽ
examĩat. D̾s iudex. ⁊ de
cogitatõib iudicat aĩa.
Qñ titillat pͣua cogita¬
tio. ñ ꝯsentias illi. qñ ali
neas ãim. Primã pc̃ci sug¬
gestionẽ ꝯtẽpne. ñ sinas
eã ĩ corde tuo man̾e. qͣcũ¬
q hora uen̾it. expelle eã.
ut apparu̾it scorpio ꝯt̾e
eũ. Calca ẜpẽtis caput. cal¬
ca pͥue suggestiõis ĩitiũ.
Culpã ibi emẽda. uͥ nascit᷑.
ĩ ip̃o ĩitio cogitatõi resis¬

Expanded text:
ensum non praebeas. Non des animam tuam in potestatem carnis, refrena mentem ab appetitu illius. Cor tuum quotidie discute, cor tuum quotidie examina, di animam tuam, mentem tuam turpis cogitatio non subripiatmunda conscientiam tuam a peccato. 6. Sit animus tuus ab omni pollutione purgatus. Sit mens tua pura, nullae ibi sordes resideant. Sic vitium absterge a te, ut nec animo quidpiam te de cogitationibus judicandum. Deus conscientias judicat. Deus non solum carnem, sed et mentem examinat. Deus judex et de cogitationibus judicat animam. Quando titillat prava cogitatio, non consentias illi. Quando sneas animum; primam peccati suggestionem contemne, non sinas eam in corde tuo manere. Quacunque hora venerit, expelle illam; ut apparuerit scorpio, contere eum. Caica serpentis caput, calca pravae suggestionis initium. 7. Culpam ibi emenda, ubi nascitur; in ipso initio cogitationi resis
Abbreviated transcription (Latin):
gl̾e delinit᷑ . ista hũilitatẽ
amat. ⁊ soli deo suo qͥ ĩ pec¬
tore est mẽtis plac̾e delcãt.
Illa ĩ flatũ suꝑbie fastigio
cor miserũ eleuat. ista ne a
celsitudĩe sua corruat. usq
ad ĩ finma se hũiliat. Sed ꝙͥ¬

Expanded text:
gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et soli Deo suo, qui inspector est mentis, placere delectat. Illa inflata superbiae fastu cor miserum elevat; ista, ne a celsitudine sua corruat, usque ad infima seipsam humiliat.
Abbreviated transcription (Latin):
religiosi filii dei. ad istã
õiu̾tute nr̃a festinemꝰ.
nich̾ nos reuocet. nich
nos retardet. nicħ nos
ĩpediat. ad hoc desid̾abłe
ꝓperare ꝯuiuiũ. omnẽ
uegligẽtiã a nob̾ pellamꝰ.
ommẽq de sidiã ab aĩo. ⁊
corꝑis ĩpedimẽto a nobis

Expanded text:
religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcola. Erat aũt ꝑegͥnꝰ ille
modicũ negligẽtior. ille
uͦ ĩcola studiosus ualde. Cõ¬
tigit aũt. ut dormiret ĩ¬

Expanded text:
igena. Erat autem peregrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: contigit autem ut dormiret pe
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i p̃cincti. ⁊ luc̾ne ardẽtes.
Hĩc ⁊ ꝓpħ̾a ait. Iccingite lũ¬
dicat. In corde libidines re¬
secate. ne ext̾ius tͣpit̾ ĩ for¬
incationẽ cadatis. Nã castꝰ
corꝑe ñ tñ corde . nullũ pre¬
miũ ht ĩ repromissione.
mlierẽ ad ꝯcupiscẽdũ eã.

Expanded text:
ri praecincti, et lucernae ardentes . Hinc et propheta ait: Accingite lumdicat: In corde libidines resecate, ne exterius turpiter in fornicationem cadatis. Nam castus corpore non tamen corde, nullum praemium habet in repromissione, mulierem ad concupiscendum eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibeãt᷑ a corde. ñ ꝓrũpũt
in oꝑe. Sũt nõ nulli tꝰtoꝵ
fectõis accincti. dũ altio¬
ra ĩt̾ius appetũt. ext̾ius
cũcta de linquũt. Qͥ rebꝰ
habitis se nudãt . gl̾a ho¬
noris exspoliãt. qͥ t̾renoꝵ
de sid̾ioꝵ ꝑ assui duitatem
se annci meroris afficiũt.
hr̃e de ext̾iorib ꝯsolatõẽm
uolũt. Qͥ ĩ t̾renis gaudi¬
is dũ mẽtẽ appropiãt .ii¬
tã in se funditꝰ corꝑee de¬
lectatõis necãt. Talibus
ẽĩ estis. ⁊ uita ur̃a abscon¬
dita est cũ xp̃o ĩ do. Hoꝵ
itaq uocẽ psalmista exp̃s

Expanded text:
hibeantur a corde, non prorumpunt in opere. Sunt nonnulli justorum fectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus habitis se nudant, gloria honoris se exspoliant, qui internorum desideriorum per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui internis gaudiis dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum itaque vocem
Abbreviated transcription (Latin):
de eiꝰ retributõe ꝑtimescit.
tas ñ est. uͥ iã securã mẽ¬
tẽ culpe sue memoria ñ
addicit . u̾ ñ sb̾ reatu ani¬
mꝰ trepidus. s de eiꝰ indł¬
gẽcia liber exultat. Admo¬
nẽdi st̃ eĩ timore formi¬
dĩs opp̃ssi. ut de mĩa quã
postulant p̃sumãt. ne
ui ĩmod̾ate afflictõis in¬
t̾eant. Neq eĩ pie doꝰ ãte

Expanded text:
de ejus retributione pertimescit. tas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾si st̃ ĩpetus. In electis
petus carnis. Impetꝰ quippe
carnis ad odiũ. ad elationẽ.
ad ĩmũdiciã. ad rapinã. ad
ext̾iorẽ gł̾am. ad crudelita¬
tẽ . ad ꝑfidiã. ad desꝑatõem.
ad irã . ad iurgia. ad uolu¬
ptates animũ ĩpellit. Im¬
et̾noꝵ fidẽ. ad spem seg̃tis
gaudii. ad patĩam ad pacẽ.
ad ꝯsid̾ationẽ uite morta¬
lis. ⁊ ad lacͥmas mẽtẽ ꝑtͣ¬
hit. Uñ nõce est. ut magna
sẽꝑ cura ꝯsid̾are debeamꝰ
ĩ om̃e qd̾ agimꝰ. qͥ nos ĩpetꝰ
ducat. utrũ nr̃a cogitatio.

Expanded text:
i sunt impetus. In electis is impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, adrapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad pefidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Imaeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, ad lacrymas mentem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura considerare debeamus in omne quod agimus quis nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aĩa: Et dix̃ senex. si ht̃
hũilitatẽ. ⁊ pauꝑtatẽ. ⁊¬
ut ñ iudicet alterũ. sic
uẽit ĩ eũ tĩor dei. Dix se¬
nex . Timor ⁊ hũilitas. ⁊
egestas uictualiũ. ⁊ plãc¬
tus maneat ĩ te. Dicebaͭ
male loqͥt᷑. neq tu male
Si odio hẽs qͥ te ĩ ꝯtẽptũ
ducit. aut ĩiuriis appetit.
nicħ tu hoꝵ facias cuiqͣm.
sufficit ei ad salutẽ. Dix̃
senex . Uita mͣochi hec ẽ .
oꝑatio. obedĩa. meditatio.
mmet. Scͥptũ ẽ eĩ. Qͥ di¬
ligitis dñm. odite malũ.
wõchi uita hec ẽ . ñ ĩgredi
cũ ñustis. neq uid̾e ocłis
one malignari. neq uen¬
trẽ ĩplere. s cũ discretione
oĩa ag̾e. Ecce ĩ his ẽ mͣochꝰ¬

Expanded text:
in animam? Et dixit senex: Si habet homo humilitatem, et paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas victualium, et planctus maneat in te. Et aliusmale loquitur, ne tu male Si odio habes eum qui te in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: sufficit ei ad salutem. Dixit quidam senex: Vita Monachi haec est. Operatio, obedientia, meditatio, et  enim: Qui diligitis Dominum, odite malum . Monachi vita haec est, non ingredi cum injusto, neque videre oculis one malignari; neque ventrem implere; sed cum discretione omnia agere. Ecce in his est mo
Abbreviated transcription (Latin):
una eadẽq doc one.¬
trina ẽ adhibẽda. s pro qͣ¬
litate moꝵ diu̾sa exhor¬
tatio erit doctoꝵ. Nã qͦsdã
ĩcrepatio dura. qͦsdã uͦ ex¬
hortatio torrigit blanda.
Sic̃ periti medici ad uari¬
oscorꝑis morbos diu̾so me¬
dicamĩe seruiũt. ita uͭ iuxͣ
clnerũ uarietatẽ medi¬
cina diu̾sa sit. sic ⁊ doctor
ecc̃e singłis qͥbq ꝯgruũ

Expanded text:
una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
maculas absterg̾e possuat.
ga tuet᷑. nã medicina silet.
u̾ morbi causa senescit.
nec morbi uet̾es molinn¬
na tarda reqͥrũt. Hoc ẽ ⁊̃¬

Expanded text:
maculas abstergere possum, ga tuetur. Nam medicina silet, vi morbi causa senescit: Nec morbi veteres molimina tarda requirunt. Unica
Abbreviated transcription (Latin):
m̃di ꝯtraria st̃. ut dñ ista
adu̾sa sentiũt. ad celeste
desid̾iũ ardẽtiꝰ excitent᷑.
Magna ap̃ deũ refulget
gr̃a. qͥ huic m̃do ꝯtẽptibi¬
lis fuerit. Nã reu̾a neces¬
se est . ut quẽ m̃dꝰ odit . di¬
ligat᷑ a deo. Sc̃i uiri ideo
motũ mẽtis ad suꝑna uo¬
care . ut ibi se recolligãt.
ũde defluxerũt. ⁊ ĩde sesb̾¬
trahãt. ũde disꝑsi st̃. Q2
post remĩtiationẽ m̃di.
ad suꝑnã patͥã scis desid̾i¬
is inhiat. ab hac t̾rena
ĩtẽtõe qͣi qͥbusdã pẽnis
sb̾ leuatus erigit᷑. ⁊ ĩ quo
lapsus erat. ꝑ gemitũ cõ¬
spicit. ⁊ uͥ ꝑuen̾it. cũ gau¬
dio magno ĩtendit. S cĩ¬

Expanded text:
traria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat per gemitum conspicit, et ubi pervenerit cum gaudio magno intendit. Isi
Abbreviated transcription (Latin):
b. ĩ tã mltis ĩiqͥtatib sũ.
gã. quid lugeã prius. qͣs
lacͥmas sumã: Nõ suffi¬
cit memoria tenere tã¬
toꝵ cͥminũ gesta. Pcc̃a
q mea. mͥ sensũ doloris
tulerũt. hebitudĩe cordis
coagulate Et lacͥme. obri
aĩa mea. O lacͥme uͥ uos
so̾duxistis. uͥ estis fontes
lacͥmaꝵ : uͥ ẽ meroris ũda ͤ
uͥ estis lamẽta: Redite ob¬
secro lacͥme. mouemĩ fõ¬
tes lacͥmarũ. asꝑgite me
fletib. fluite suꝑ faciem.
humectate maxillas me¬
as. genas meas irrigate.
rũ penas scełe meo uici.
Tartarea tormẽta uix.
malis meis sufficiũt. Nõ¬

Expanded text:
ltis iniquitatibus, gam? quid lugeam prius? quas lacrymas sumam? non sufficit memoria referre tantorum criminum gesta. Peccata quoque mea mihi sensum doloris tulerunt, hebetudine cordis coagulatae sunt lacrymae, obriganima mea. O lacrymae, ubi vos subduxistis? ubi estis fontes lacrymarum? ubi es moeroris unda? ubi estis lamenta? Redite, obsecro, lacrymae, movemini fontes lacrymarum, aspergite me fletibus, fluite super faciem meam, humectate maxillas meas, genas meas irrigate; rum poenas scelere meo vici, tartarea tormenta vix malis meis sufficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯteror. Ex meo pc̃co ma¬
la mͥ oĩa aduenerũt. De¬
ditio repẽdit᷑ fcĩs meis.
ꝯgrua uicissitudo minꝰ tñ
retribuit mͥ. ꝙͣ ip̃e deliqͥ.
Pcc̃oꝵ meoꝵ minor ui¬
cissitudo repẽdit᷑. plage
mee culpa mea durior
o pene dãpnatõis mee.
gͣuius ẽ qd̾ amisi. leuius

Expanded text:
cato mala mihi omnia advenerunt. Dedicio rependitur factis meis congrua vicissitudo, minus tamen retribuitur mihi quam ipse deliqui, peccatorum meorum minor vicissitudo rependitur, plagae meae culpa mea durior o poena damnationis meae; gravius est quod admisi, levius
Abbreviated transcription (Latin):
quõ erudias. tracta. coĩa
oĩb secreta ꝑfectioribus
loq̃re. aꝑta cũctis. oꝑta
paucis demĩtia. Que dã
eĩ plurib. q̃dã paucis st̃
disserẽda. In õi tẽꝑe ꝑatꝰ

Expanded text:
o erudias tracta; communia omnibus, secreta perfectioribus loquere; aperta cunctis, operta paucis denuntia; quaedam enim plurimis, quaedam paucis sunt disserenda. 70. I
Abbreviated transcription (Latin):
isce qd̾ nesris. ne na.¬
doctor ĩntilis ĩuẽia¬
ris. Antea esto auditor
pꝰea doctor. ꝑ disciplinã.
nomẽ magistri accipe:
Bonũ qd̃ audieris. dic.
bonũ qd̾ didicis. doce. Dis¬
cendi ⁊ docẽdi. nõ ꝯtemp¬
nas studiũ. scĩam ꝙͣ aure
ꝯcipis. ore effumde. sapiẽ¬
gis hãc anges. Doct̾na
tanto ãplius habũdat.
Sapĩa dando largior
fit. tenẽdo minorat᷑. lar¬
giendo redũdatior est
scĩa. ⁊ dũ plus ꝯfert᷑. plus
ñ eĩ satis est laudare qd̃
dẽ tẽpera. sic ĩstrue alios.
ut te custodias. sic doce.
ut hũilitatis gr̃am ñ a¬
mittas. Caue. ne dũ alioᷤᷤ
docendo erigis. ip̃e laudis
appetitu demergaris. Cũ
ritate uti. Ita dic. ut ĩtel¬
ligaris. ne sĩplicib loq̃n¬
do displiceas. nec pruden¬
tes offendas. Iuxͣ sensum
audiẽtis erit ẜmo doctoris.
Scd̾ mores ẽ ĩꝑtiẽda doct᷑¬

Expanded text:
isce quod nescis ne doctor inutilis inveniaris; antea esto auditor, postea doctor: per disciplinam nomen magistri accipe; bonum quod audieris dic, bonum quod didiceris doce; discendi et docendi non contemnas studium. Scientiam quam aure concipis ore effunde. Sapiengis hanc auges; doctrina tanto magis abundat. Sapientia dando largior fit, retinendo minoratur; largiendo redundantior est scientia, et dum plus confertur, plus Non enim satis est laudare quodde te tempera. Sic instrue alios, ut te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. Cave ne, dum alios docendo erigis, ipse laudis appetitu demergaris. Cum ritate uti, ita dic, ut intelligaris, nec simplicibus loquendo displiceas, nec prudentes offendas. 69. Juxta sensum audientis erit sermo doctoris, secundum mores est impertienda doctr
Abbreviated transcription (Latin):
tia neqͣꝙͣ expellit malinã.
s si qͥs tibi male fec̾it. bene
fac ei. ut ꝑ bonũ opus tuũ
destruas malitiã eiꝰ. Int̾¬
rogatꝰ ẽ qͥdã senex a qͦdã
frẽ dicẽte . Qũo ĩnẽio deñ .

Expanded text:
tia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa ; Et eendit . In his q̃
enum̾asti. ⁊ ĩ discretõe.
dico eĩ tͥ. qr młti afflixer̃t.
carnẽ suã. ⁊ qr sñ disc̾tõe
faciebãt hoc . abierũt ua¬
p̃s d̾s donis dei

Expanded text:
ia? Et respondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vaIV. De donis di
Abbreviated transcription (Latin):
dãt᷑ . Necesse est eĩ . ut pro
sic̃ eiꝰ qͥ corripit᷑. expostu¬
lat salus. Q si opus ẽ ali¬
quã medicamẽti salutem
u̾bo ĩcrepatõis asꝑg̾e. leni¬
tatẽ tam̃ corde opus ẽ re¬
tin̾e. Doctores nõnuĩquã
duris feriũt ĩcrepatõib
sb̾ditos. qͥ tñ a caritate
eoꝵ qͦs corripiũt. nõ rece¬
dũt. Magnũ ẽ discipline
magisteriũ. sb̾tilitas dis¬
cretõis. qͣtinꝰ qͥsq rector
culpas delĩꝙ̃tlũ discrete
noui̾t ꝑc̾e. ⁊ pie resecare.
Qͥ aũt sic dim̾tũt pc̃ca. ut
ñ corrigãt. aut si qͣi corri¬
gẽdo ferũt. ut ñ dimittãt.
discretõĩs spm nõ habẽt.

Expanded text:
ut pro sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discr
Abbreviated transcription (Latin):
te diuid̾e est. q̃libet bona
nr̃a studia discernẽda pẽ¬
sare. Q nimirũ si ag̾e dis¬
simłat. ⁊̃ rec̃te offe̾ns pec¬
cat. Sepe qd̾ bono studio
g̾imꝰ . dũ discern̾e caute
negligimꝰ. qͦ iudicet᷑ fine
nescimꝰ. ⁊ nõnũꝙͣ hoc fit
reatus cͥm̃is. qd̾ putatur
causa u̾ͥtutis. Recte gͦ of¬
ferimꝰ. cũ bono studio bonũ
opꝰ agimꝰ. s recte ñ diuidi¬
mꝰ.si hr̃e discretionẽ ĩ bo¬
no oꝑe p̾ponamꝰ. Dix̃ alb̾
ãtonius. Sũt qͥdã ꝯt̾entes

Expanded text:
te dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ la cͥmas nũꝙͣ deseras.
ta. ꝙpͣto fuisti ꝓmptus ad
culpã. qualis tͥ fuit ad pͣ¬
cãdũ intẽtio. talis sit
ad pẽitẽdũ deuotio. Ita re¬
u̾t̾e. sic̃ in ꝓfũdũ reces¬
seras. Scd̾m morbũ ĩꝑ

Expanded text:
et lacrymas nunquam deseras. ta quantum fuisti pronus ad culpam; qualis fuit tibi ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio; ita revertere, sicut in profundum recesseras: secundum morbum i
Abbreviated transcription (Latin):
diã in uultu de recorda¬
tõe pc̃ci. porta pudorẽ in
facie de memoria ꝯmissi
pcc̃i. pc̃ci pudore ocłos tu¬
os tollere erubesce. Ince¬
tescentes artus ciliciũ
⁊ cinis ĩuoluat. Spalẽti¬
a ⁊ tabescẽtia mẽbra sa
stratus humꝰ. p̾uluis es.
ĩ pulu̾e sede. cinis es. ĩ ci
dis emitrẽs. Sit ꝯpunc¬
tio ĩ corde. sint gemitus
crebri ĩ pectore. freq̃ntes
oculis lacͥme ꝓfundant᷑.¬

Expanded text:
diam in vultu de recordatione delicti, porta pudorem in facie de memoria commissi peccati. Peccati pudore oculos tuos attollere erubesce. Incetiscentes artus cilicium et cinis involvat, squalentia et tabescentia membra sacstratus humus: pulvis es, in pulvere sede; cinis es, in cindis emittens; sit compunctio in corde, sint gemitus crebri in pectore; frequenter oculis lacrymae profundant
Abbreviated transcription (Latin):
wlnꝰ adhibenda st̃ reme¬
dia. Grania pc̃ca. gͣndia
lamẽta desid̾ant. Nulla
te res de pcc̃o securũ faci¬
at. ulła te setͣitatis decep¬
tio blandiat. ulła securi¬
tas deceptũ a pm̃ie intẽ
ĩ corde tuo spes ⁊ formido
ꝯsistãt. Parit̾ sint ĩ te ti¬
mor atz fidutia. ꝑ it̾ spes
ut iustĩam ietuas. Sic
te spes ĩdlgẽcie erigat.
ut metus gehẽne sꝑ af¬

Expanded text:
nt adhibenda medicinae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiaein corde tuo spes et formido consistant. Pariter sint in te timor atque fiducia, pariter spes ut justitiam metuas; sic te spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper af
Abbreviated transcription (Latin):
a est. In ĩfirmitatib tu¬
is ñ ꝯtristeris. ĩ lãgori¬
lere te magis aĩa opta
mẽte . ꝙͣ carne. Adu̾sa
corꝑis. remedia aĩe st̃.
egritudo carnẽ uuln̾at.
mẽtẽ curat. Lãgor eĩ ui¬
tia excoqͥt. langor iures
libidĩs frãgit. Si ꝓsperi¬
tas arriserit. ñ attolla

Expanded text:
at. In infirmitatibus tuis non contristeris, in languorivalere te magis animo opta mente quam carne, adversa corporis remedia animae sunt. Aegritudo carnem vulnerat, mentem curat; languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. 27. Si prosperitas arriserit, non extolla
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sponte fateamͣ. ⁊ ħ̾aliis
arguẽtib nõ negemꝰ. suꝑ¬
se fateri. qͣi sua sponte di¬
gnat᷑. hoc sͥ dici ab aliis de¬

Expanded text:
 sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Supod fateri quisque sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis de
Abbreviated transcription (Latin):
ser̾e mei. Hĩc b̃s bñdc̃s
ait. Nõ ĩ młtiloqͥo sed ĩ
p̾itate cordis. ⁊ ꝯpũctõe
lacͥmaꝵ nos exaudiri sci
amꝰ. Et id̾o breuis debet
affectu ĩspiratõis diuine

Expanded text:
ere mei. Hinc beatus Benedictus ait: Non in mutiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum, nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet affectu inspirationis divinae
Abbreviated transcription (Latin):
elenãs. Obe dĩa cohabita¬
trix est ãgeloꝵ. Obediẽtia
scõꝵ õii cibus est. ex hac
eĩ ablactati st̃. ⁊ ꝑ hãc ad

Expanded text:
erra, obedientia cohabitatrix est angelorum, obedientia sanctorum omnium cibus est; ex hac enim abluti sunt, et per hanc ad
Abbreviated transcription (Latin):
filii lucis estis. ⁊ filii diei.
Nõ estis noctis ne tenebraꝵ.
Sic̃ eĩ dicũt᷑ filii dilectõis.
uł filii pacis. hẽntes ĩse di¬
lectõem ⁊ pacẽ. ita dicunt᷑ ⁊
filii lucis. hẽntes ĩ se fidei ⁊
scĩe linnẽ. Uñ ⁊ alibi paulꝰ
ait. Eratis aliqñ tenebre.
ñc aũt lux ĩ dño. ut filii lu¬
cis ãbłate. Siue filii lucis
dicũt᷑ .i. filii dei. sic̃ dñs ait.
Egosũ lux m̃di. Qͥ seqͥt᷑
me ñ ãbulat ĩ tenebͥs. sed
hẽbit lumẽ uite. I filii diei

Expanded text:
ii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit
Abbreviated transcription (Latin):
me. me seqͣtur. ⁊ uͥ egosũ.
illic ⁊ m̃ister m̃s erit. id ẽ
mecũ ĩ ꝑpetuo uiuẽs. sẽꝑ
głosus. ⁊ ĩmortalis regna¬
bit. dix̃ albas euag̾us. si de¬
ficis aĩo. ora sic̃ scͥptũ ẽ.Ora
aũt cũ tĩore ⁊ tremore. et
labore. sobrie ⁊ uigilãt᷑. ita
oꝑtet orare. maxĩe põ ma¬
lignos ⁊ neqͥtias uagãtes
ĩuisibiles ĩnnicos nr̃os. qͥ
nob̾ in hoc p̃cipue ĩpedire
noli alia ꝓ aliis ꝑ or̃onẽ q̃¬
nat te. gladiũ lacͥmaꝵ ex¬

Expanded text:
me sequatur. Et ubi ego sum, illic et minister meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propter malignos et ad nequitias vacantes invisibiles inimicos nostros, qui nos in hoc praecipue impedire noli alia pro aliis per orationem qunat, gladium lacrymarum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ ẽ. ⁊ resurrex̃. De hac sa¬
lubri uigilatõe. ⁊ dormittẽ
ĩ tãt̾ cãticoꝵ sałon ait. Ego
dormiõ. ⁊ cor meũ uigilat.
ac si drẽt. Qxtomag̃ a t̾re¬
nis uelut dormiẽs qͥesco
curis. tãto mag̃ lib̾ius cor
meũ ad sui ⁊tẽplationem
uigilat creatoris. Illa eĩ

Expanded text:
tuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat creatoris. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
ducũt in bonis dies suos.
⁊ ĩ pũcto ad ĩferna descen¬
dũt. Prauoꝵ eĩ ar̃as hõi¬
nũ apostate ãgeli excipi¬
ũt a corꝑe exigẽtes. ut sĩt
eis ip̃i tortores ĩ penis. qͥ
fuerũt suasores in uitiis. fi

Expanded text:
Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Fin
Abbreviated transcription (Latin):
cis. At illa memorãs oꝑa
⁊ timore horrẽdo. egredi ꝑ¬
timescit. tñ tremẽs ⁊ me¬
tuẽs ad et̾nũ ꝑgit inditiũ.
¶ñ sollicite debet unꝰqͥsq ni¬
u̾e̾. ne forte ĩ ũqͥtatib suis
rapiat᷑. simłq fimat᷑ uita
ignorãtia ĩcerta ẽ. ⁊ dum
mori qͥsq ñ estimat tollit᷑.¬

Expanded text:
cis. At illa memorans operet timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollit
Abbreviated transcription (Latin):
deũ solũ benignũ ⁊ pium.
dilex̾it redẽptorẽ. ⁊ castos
iugit᷑. ⁊ scõs habu̾it cogi¬
tatus. Us̃ qͥ ab õĩb pollu-¬
tis cogitatõib fu̾it emũ¬
datus. ⁊ ñ fu̾it ĩ m̃di istiꝰ
actib ĩplicat᷑. s ex ĩtegro
liber ĩ dño. ab õib mũdi
istiꝰ negotiis uanissimis
lib̾atus. Beatꝰ qͥ sẽꝑ recor¬
da. ⁊ festinau̾it lacͥmaꝵ
fontib ablui. ⁊ aĩe sue

Expanded text:
nignum, et pium dilexerit Redemptorem, et castos jugiter et sanctos habuerit cogitatus. Beatus qui ab omnibus pollutis cogitationibus fuerit emundatus, et non fuerit in mundi istius actibus implicatus: sed ex integro liber in Domino, ab omnibus mundi istius negotiis vanissimis liberatus. Beatus qui semper recorda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui,
Abbreviated transcription (Latin):
Q cũ uid̾ent fr̃s. rogau̾nt
eũ dicẽtes. Dic nob̾ pr. qͣre
nobis flẽtib. tu rides: Et
dix̃ eis. pͥmo risi. qr uos ti¬
metis mortẽ. Scd̾o risi. qr¬
uos ñ estis ꝑati. Tercio ẽĩ ri¬
si. qr ex labore ad reqͥẽ uado.
Hoc cũ dixiss. statĩ cdausit
oculos senex ĩ mortẽ. Dice¬
dormitõis sue. cũ sed̾e̾nt cͥca
eũ fr̃s. splenduit sic̃ sol fa¬
cies eiꝰ. ⁊ dix̃ ad eos. Ecce ab¬
bas ãthoniꝰ ueĩt. ⁊ pꝰ pusil¬
lũ rursũ dicit eis. Ecce cho¬

Expanded text:
 cum viderent fratres, rogaverunt eum dicentes: Dic nobis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi, quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicedormitionis suae, cum sederent circa eum Patres, resplenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce abbas Antonius venit. Et post pusillum rursum dicit eis: Ecce cho
Abbreviated transcription (Latin):
dẽt. qr hoc qd̾ ip̃i seruri
ĩtima penetrãt. ex illoꝵ
adiumẽto est. qͥ ꝯtra ꝓpel¬
las hiꝰ scłi ext̾ius laborãt.
Quã eĩ cãdoris sui gr̃a
retm̾et. si byssũ pluuia
tãg̾et: Aut ꝙͥ fulgoris
atq claritatis coccus uł
iacinctꝰ ostend̾et. si hec
susceptꝰ puluis fedarer:
Sit gͦ de suꝑ textura cili¬
tii fortis ad puluerẽ. sit ĩ¬
ferius color iacĩctinꝰ aptus
ad decorẽ. Ornẽt ecc̃am
fulget. Si eĩ tu int̾iꝰ secu¬
re ut coccus rutilas. ciliciũ qͦ
proteg̾is. cur accusas: Int̾¬
rogauit abb̃ ioseph afbatẽ
pastorẽ dicẽs. Dic in qũo fi¬

Expanded text:
i intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesifulget. Si enim tu secure interius, ut coccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusas? Interrogavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quo
Abbreviated transcription (Latin):
arũ feliciores ẽẽ mortu
cite dolori meo q̃so. ꝑcite¬
dolori meo q̃so. ignoscite
ãgustie mee . ueniã date.
indulgete meis doloribꝰ.
ĩ tãto dolore ꝯtͣ me ꝯmo¬
ueri nolite. ꝑcussionẽ
eĩ meã plango. calami¬
tatẽ meã deploro. fami¬
liarẽ cladẽ miserie mee
lugeo. Plura ẽi m̃istrat
dolor. Nõ ualeo ꝯsolari
meus. Nullatenꝰ leuiat᷑
wlnꝰ meũ. ulłs lacͥmis
modus est. ulłs doloꝵ fi¬
nis ẽ. nulla iã fiducia
animꝰ.iã uictus miẜiis

Expanded text:
arum feliciores sunt mortui cite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est, jam nulla fiducia animus, jam victus miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
flagellat aũt omnẽ filiũ
ꝙ̃ recipit. Ualde ꝑ necessa¬
riũ ẽ iustũ in hac uita. ⁊
uitiis tẽptari. ⁊ u̾b̾ari fla¬
gello. ut dũ uitiis pulsat᷑.
de u̾tutib ñ suꝑbiat. dũ
u̾ aut anmi aut carnis
dolore atterit᷑. a m̃di amo¬
re retrahat᷑. Duriꝰ cͥca su¬
os elcõs ĩ hac uita dñs
agit. ut dñ fortioribus
flagellis stimłisq feriũt᷑.
uullo oblectam̃to p̃sẽtis
uite delc̃ent᷑. s celestẽ pa¬
tͥñ uͥcerta reqͥes expectat᷑.
nẽdi st̃ egri. ut eo se filioᷤᷤ¬
dei sentiãt. qͦ illos discipli¬
ne flagello castigat. Nisi
ẽi correctis filiis h̾editatẽ
dare dispon̾et. erudire eos
ꝑ molestias ñ curaret. La
pides scũarii dñi extͣ tonsi
st̃. ut ĩ ꝯstructõe tẽpli abs¬
q mallei sonitu pon̾ent᷑.¬
lla tondim᷑. ut ĩtꝰ ĩ tẽplo
dei p̾mod̾ sine disciplina
⁊ ꝓcussione disponam᷑. qͣti¬
mͦ ꝑcussio resecet. ⁊ tũc so¬
la nos ĩ edificii ꝯcordia ca¬

Expanded text:
 omnem filium quem recipit . Valde necessarium est justum in hac vita et vitiis tentari, et verberari flagello, ut dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahitur. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nullo oblectamento praesentis vitae delectentur, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, nendi sunt aegri, ut eo se Dei filios sentiant, quod illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis filiis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias pides sanctuarii Domini extra tunsi sunt, ut in constructione templi absque mallei sonitu ponerentlla tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur; quatemodo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia cha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑflagella a pcc̃is emũdat
pꝰea ab et̾no supplicio li¬
berat. Electꝰ eĩ dei dolori¬
b uite hiꝰ att̾itur. ut per
gello tẽꝑali ad pͣgatõem
ferit. aut inditio et̾no
puniendũ relĩqͥt. aut ĩ¬
se ip̃e hõ pẽitẽdo punit.
qd̾ male admisit. ac ꝓĩ¬
de est ꝙ dñs delinq̃nti
fiagella ad et̾na ꝓficiũt
gaudia. Id̾oq iustus in pe¬
nis gandere debet. ⁊ ĩpius
ĩ ꝓsꝑitatib tim̾e debet. Neq
uisto. neq reprobo deus
hit. Nam ⁊ bonos hic per
afflictionẽ iudicat. ⁊ illuc
remun̾at ꝑ miseratõem.¬
clemẽciã. ⁊ illuc punit
ꝑ et̾nã iustĩam. In hac eĩ
uita d̾s ꝑcit ĩpiis. ⁊ tamẽ
ñ ꝑcit elcĩs. In illa parcit
pit᷑ flagello. qͥ a deo diłiga¬
tur. si p̾cau̾it. dicẽte amos
ex õĩb t̾re. idcͥco uisitabo

Expanded text:
flagella a peccatis emundat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus vitae hujus atteritur, ut perfgello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti flagella ad aeterna proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus hit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationemclementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet pitur flagello, quia a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos ex omnib
Abbreviated transcription (Latin):
difficile uĩcit᷑. ꝯsne¬
tudine nĩcła uix soluũt᷑.
molita diu tardiꝰ corri¬
gũt᷑ . Ancipitẽ diu delib̾a
sẽtẽtiã. ante fc̃m cogita
diu. ãte opꝰ p̃meditare
diu. Matura ꝯsiliũ. ut ꝑ¬
uis ag̾e diu exqͥre. di ꝓ¬
piti magnũ. ꝯsilu mora
melior est . In reb aũt cer¬
tis bñ agendi tarditas
remoueat᷑ a te. tolle mo¬
ras. ĩ crastinũ nicħ diffe¬
ras. In bonis dilatio no¬
cet. in id qd̃ expedit. diffꝰ¬
re ĩpedit. Absit ĩ bonis
remissa segnies. absit
cito captãt ĩertes. ꝑ tor¬
porẽ eĩ uires.⁊ ĩgenum
defluñt. Negligẽtia. et¬
torpor dissoluit animũ.

Expanded text:
difficile vincitur. Consuetudinis vincula vix solvuntur, inolita diu tardius corriguntur. Ancipitem diu delibera sententiam, ante factum cogita diu, ante opus praemeditare diu: matura consilium, ut pvis agere diu exquire, diu ppiti magnum, consilii mora melior est. In rebus autem certis bene agendi tarditas removeatur a te, tolle moras, in crastinum nihil differas: in bonis dilatio nocet, in his quod expedit differre impedit; absit in bonis remissa segnities, absit cito captant inertes. Per torporem enim vires et ingenium defluunt. Negligentia ettorpor dissolvunt animu
Abbreviated transcription (Latin):
mirabłis ⁊ ĩ ascensione¬
A pẽ adhuc . ⁊ mirabłis ap¬
parebit ĩ õĩb. qͥ ut cre¬
dendũ est . c̾did̾unt in ul¬
timi iuditii reuelatõe. ut
ab illo mirabili. mira¬
biles fc̃i uiuãt cũ illo.
ĩet̾nũ głificati. Ip̃e ẽĩ mi¬
rabilis d̾s. de qͦ ⁊ ysaias a¬
it . Et uocabit᷑ nomẽ eiꝰ

Expanded text:
rabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ẽĩ mortificari se ap¬
petit. ualde ad ĩuẽtã re¬
quiẽ ꝯtẽplatõis hilare
abscõdat. illiqñ mẽs iꝰ¬
ti ad ꝙͣdã ĩusitatã dul¬
cedinẽ ĩt̾iꝰ saporis ad¬
mittit᷑. ⁊ raptim aliqͦ
mͦ ardenti spũ afflata
renouat᷑. Tanto mag̃
ĩ hiat. qͣnto mag̃ q̃dã ⁊
degustat. atz hoc ĩtrase
appetit. qd̾ sibi dłcius
hr̃e intͥusecus sentit. Dix̃
abbas theonas. qr ĩpedit᷑
mẽs nr̃a. ⁊ reuocatur a
ꝯtẽplatõe dei. ꝓpt̾ea cap¬
tim ducũt᷑ in carnalib
passiomb. Dix̃ arsenius¬

Expanded text:
Qui enim mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilaresabscondat. Aliquando mens justi ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur; et raptim aliquo modo ardenti spiritu afflata renovatur, tantoque magis inhiat quanto magis quaedam et degustat, atque hoc intra se appetit, quod sibi dulcius habere intrinsecus sentit. Dixit abbas Theonas: Quia impeditur mens nostra, et revocatur a contemplatione Dei, propterea captivi ducimur in carnalibus passio
Abbreviated transcription (Latin):
mochus si stat in ꝯspectu
dei . ⁊ ĩtentus ẽ oi hora ĩ
timore eiꝰ. nich̾ ẽ de qͦ adu̾¬
sarius eñ t̾rere possit. dix̃
albas yperitius. Cogita¬
tio tua sẽꝑ sit ĩ regno ce¬
loꝵ. ⁊ cito in h̾editatẽ ac¬
cipies illd̾. Dix̃ it̾m. Uita
monachi iuxta imitatio¬
nẽ ãgeloꝵ fiat. ꝯburens
abbas mators. Quãto se
approximat hõ ad deum.

Expanded text:
s si stat in conspectu Domini, et intentus est omni hora in timore ejus, nihil est de quo adversarius eum terrere possit. Dixit abbas Hypericius: Cogitatio tua semper sit in regno coelorum, et cito in haereditatem accipies illud. Dixitque iterum: Vita monachi juxta imitationem angelorum fiat, comburens abbas Matois: Quanto magis se approximat homo ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ioris hõis passiones.
Dicebat abbas iohẽs. qr
fec̾it aliqũ plectã ad du¬
as sportas. ⁊ expẽdit eã
ĩ unã sportã. ⁊ nõ ĩtelle¬
xit. Erat eĩ mẽs eiꝰ occu¬
pata ĩ ⁊tẽplatõe dei. Dix̃
abbas serapion. qr sicut
milites ĩꝑatori cũ ante

Expanded text:
terioris hominis passiones. Dicebat abbas Joannes: Quia fecerat aliquando plectam ad duas sportas, et expendit eam in unam sportam, et non intellexit. Erat enim mens ejus occupata in contemplatione Dei. Dixit abbas Serapion: Quia sicut milites imperatoris cum ant
Abbreviated transcription (Latin):
stat. Uidet qͣlia ĩ hac uita
patit᷑. metuit. ne post hec
graniora patiat᷑. Luget
qr ĩ huiꝰ cecitatis exilio
a ꝑadisi gaudiis cecidit.
timet. ⁊ ne cũ exiliũ re¬
linqͥt᷑. mors et̾na sb̾seqͣt᷑.
Iã gͦ sẽtẽtiã tołat ĩ pena.
s minas adhuc et̾m in¬
dicis formidat ex culpa.
In me tͣnsierũt ire tue.
⁊ t̾rores tui ꝯtͣbau̾nt me.
Interni qͥ ppe iudicis pꝰꝙͣ¬

Expanded text:
stat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget, quia in hujus caecitatis exsilio, a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Interni quippe judicii p
Abbreviated transcription (Latin):
uius est industria. ꝙͣ in¬
firmitate pcare. In du
dio ac delib̾atõe mẽtis
malũ agit. Infirmita¬
te aũt. qui casu. uel p̃ci¬
pitatõe delinq̃t. Neqͥus
aũt . ⁊ de ĩdustria peccãt.
qͥ nõ solũ ñ bene uinũt.

Expanded text:
viusque industria quam infirmitate peccare; industdio ac deliberatione mentis malum agit, infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et industria peccant, qui non so
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ urĩs. debetis fr̃ĩb donare
ꝯmissa. qr iustissimũ est
ap̃ deũ iuxta mẽsurã pie¬
uit delicta. donemꝰ nos fr̃ibꝰ
oĩa q̃ in nob̾ ꝯmiserũt pet¬
cata. ut lib̾e deo dic̾e uale¬
sic̃ ⁊ nos dimtimꝰ debitori¬

Expanded text:
 donare commissa: quia justissimum est apud Deum ut juxta mensuram piebis delicta, donemus nos fratribus omnia quae in nobis commiserunt peccata; ut libere Deo dicere valesicut et nos dimittimus debitori
Abbreviated transcription (Latin):
donauit uob̾. Hortat᷑ autẽ¬
nos apłs. ut simꝰ supportan¬
tes ĩuicẽ .i. ut mores. actus.
trẽ sic̃ sem ip̃m diligͥ. pa-¬
tient̾ ꝓ illo oĩa portat ⁊ su-¬
stinet. Caritas eĩ ẜm apłm.¬

Expanded text:
donavit nobis . Hortatur autenos Apostolus ut simus supportantes invicem, id est, ut mores, actus etrem sicut semetipsum diligit, patienter pro illo omnia portat et sustinet. Charitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
faciet uob̾. si ñ remiseri¬
tis unꝰquisq frĩ suo de cor¬
dib nr̃is. Ne dicas in lin¬
gua ignosco. ⁊ corde diffe
dimittat. dim̾ite ⁊ tu oĩa
debitori tuo. Hãc gͦ regu¬
lã ponis hoc pacto ⁊ pla¬
cito cũ deo obligaris cũdi¬
cis. dim̾te nob̾ debita nr̃a.
sic̃ ⁊ nos dim̾timꝰ debito¬
rib nr̃is. Hĩc ⁊ alio loco

Expanded text:
aciet vobis: si non remiseritis, unusquisque fratri suo de cordibus vestris . Nec dicas in lingua, Ignosco, et corde differdimittat? Dimitte et tu omnia debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hoc pacto et placito cum Deo obligaris, cum dicis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hinc et alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
to ĩ fut᷑o gaudebimꝰ. Si
hic flagellis att̾imͣ pͣga¬
ti ĩ iudicio ĩuẽiem᷑. semꝑ
nace ꝓbat᷑ aurũ. ut sor¬
de careas. t̾bl̾atõis cami¬
no pͣgaris. Ut purior pa¬
reas. ꝑsecutõis igne con¬
sustineo mala. cͣ affligor.
uel ut ꝙͥ mala patior. s
xta modũ cͥm̃is. minor
ẽ retͥbutio ultõis. scd̃m
m̾itũ pcc̃oꝵ. dispar est
causa penaꝵ. nõ st̃ tãta
supplicia. ꝙͣta extiterũt
pc̃ca. Qͥ eĩ ĩ flagellis
tius placat. Si eĩ uis pͣ
ã dei retuleris. si. ꝓ irroga

Expanded text:
tum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper nace probatur aurum, tu, ut sorde careas, tribulationis camino purgaris, ut prior appareas, persecutionis ignesustineo mala? cur affligor? ut quid mala patior? sedxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui enim in flagellis tius placat. Si enim vis puam Dei retuleris, si pro irroga
Abbreviated transcription (Latin):
Ista denuĩtiatio ñ ẽ ab au¬
gule est auctoritate fulci
ritatẽ tñ ꝯtinet regiã. q̃ fi¬
deliũ õmi salubrit̾ cat̾uã.
ad rectã aĩaꝵ ꝑducit regu¬
lã . ait eĩ . Ut so̾trahatis
uos ab õi fr̃e ĩqͥete ãblãte.
⁊ ñ scd̾ traditionẽ ꝙͣ accepe¬
rũt a nob̾. Hic auctoritatẽ¬

Expanded text:
Ista denuntiatio non est ab augali est auctoritate fulcitritatem tamen continet regiam, quae fidelium omnium salubriter catervam ad rectam animarum perducit regulam. Ait enim: Ut subtrahatis vos ab omni fratre inquiete ambulante, et non secundum traditionem, quam acceperu
Abbreviated transcription (Latin):
prata. bene olẽtes ueluti
ad manũ collegimꝰ flos
ea q̃ necessariis moͣchis
ẽẽ ꝑspeximꝰ. collegimus
ꝯgregare libello. ea uide

Expanded text:
prata, bene olentes veluti ad manum collegimus floscea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus uduimus congregare libello. Ea videl
Abbreviated transcription (Latin):
mãifeste qd̾ nouit .s.
aũt utrũq cũ possit. nõ
ult. ĩsame morbo labo¬
rat . Initiũ eĩ recedendi
a deo. fastidiũ doct̾ne est.

Expanded text:
manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est.
Abbreviated transcription (Latin):
approbat᷑. Qd̾ eĩ obscurũ
est . aut dubiũ . ꝯferendo
cito ꝓspicit᷑. Sic̃ instrue¬
re solet collatio. ita ꝯten¬
tio destruit. Hec eĩ relit¬
to sensu u̾itatis. lites ge¬
nerat. ⁊ pugnãdo u̾bis. ⁊̃
ĩ deũ blaffemias Lectio
memorie auxilio eget.
t᷑ałr tardior. freq̃nti tñ
meditatõe acuitur. ac le¬
gẽdi assiduitate colligi¬
tur. Sepe ꝓlixa lectio. lõ¬
gitudĩs causa memori¬
ã legẽtis oblitterat. O
si breuis sit. sb̾motoq li¬
bro sẽtẽtia retractetur
ĩ aĩo. tũc sñ labore legit᷑.
⁊ ea q̃ lecta st̃ recolendo
memoriã m̃ime excedũt.
Acceptabilior est sensib
lectio tacita. ꝙͣ aꝑta. Am¬
pliꝰ eĩ ĩtellcus ĩstruitur.
qñ uox legẽtis qͥescit. et
sd̾ silẽtio lingͣ mouetur.

Expanded text:
approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. ter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetu
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ arta uia ẽ. ut cogi¬
tatõib suis . hõ miolẽnã
faciat. ⁊ ab scidat p̃p̃ deũ
uolũtates suas. Hoc est
⁊̃ qd̾ scͥptũ ẽ. Ecce nos re¬
liquimꝰ oĩa. ⁊ secuti simiꝰ
te. Dix̃ senex. Debet moͣ¬
chꝰ cotidie. mane. ⁊ sero
cogitare ĩ sem ip̃o. ꝙͥ fe¬
fecit. ⁊ tractãs omnẽ in¬

Expanded text:
ta et arcta via est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Deum voluntates suas. Hoc est etiam quod scriptum est: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Debet monachus quotidie mane et sero cogitare in semetipso, quid fefecit: et ita tractans omnem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eis deserto flore appare̾
uidebat᷑. int̾ficit. si ꝙͥ bo¬
ni fortasse ĩfirmꝰ. aut te¬
pidus mõchꝰ ag̾e ceꝑit.
pͥusꝙͣ in eo ꝑ longitudinẽ
tẽꝑis ꝯualescat. ad ext̾io¬
ra dilabit᷑. ⁊ ꝑu̾se deserit.
q̃ recte ĩchoasse uidebat᷑.
In t̾renis qͥꝑpe actib ual¬
de frigescit ãimꝰ. si nec dũ
fu̾it ꝑ ĩtima dona solida¬
tus. Sciend̾ sũmoꝑe est.
qr plerũq mochis hoc e¬
uẽire cõsuenit. qͥ deũ pu¬
ro ac sĩplici studio ñ se¬
qũt᷑. qd̾ in libro bĩ iob scͥp¬
tũ ẽ. Cong̾gatio y pocͥte
sterilis. Cepta eĩ bona
ñ admitt̾ent. si ypocͥte

Expanded text:
in eis de sero fervore apparere in eis de sero fervore apparere videbatur, interficit. Si quid boni fortasse infirmus ac tepidus monachus agere coeperit, squam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona non ami