comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona s. Quare s̃: Quia ęt̾̃na s̃. Quare s: Quia
ibi ẽ. rex: ego sũ qͥ sũ. Ista uͦ bona s̃: et ñ s̃ Non enĩ
stant. Labunt᷑ fluunt. Fili s̃ paruuli: blandi¬
ris paruulis. blandiunt᷑ paruuli. Nunqͥd stant
in eo: Sed optas ut crescant: ut accedat ȩtas
optas. Sed uide: qr cũ accedit una. morit᷑ alte¬
ra. Ueniente pueritia: morit᷑ infancia. Ueniente
adolescentia: morit᷑ pueritia. Ueniente iuuen-¬
tute: morit᷑ ad olescentia. Ueniente senectute:
morit᷑ iuuentꝰ. Ueniente morte: morit᷑ om̃is ȩtas.
Qđ optas gradus ȩtatis: simul optas et mortes
tecũ uicturi. an te potiꝰ exclusuri et successuri:
Ad eos gaudes: qͥ natis ut excludaris: Nati enĩ
pueri: tanꝗͣ hoc dicunt parentibꝰ siis. Era. cogi-¬
ta te irehinc. Agamꝰ et nos minimũ nr̃m. Mini¬
mũ ẽ. enĩ generis humani cota uita tẽptationis:
qr dictũ ẽ. Uniũsa uanitas: om̃is homo uiuens.
Et tam̃ si gaudet᷑ ad filios successores: qͦnto magis

Expanded text:
Quia aeterna sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum
Abbreviated transcription (Latin):
De re. Magnũ gaudiũ habet spes. Spe gaudentes¬
ait. Et si spegaudentes: udete qͥd seqͥt᷑. In tribula¬
tione patientes: Ideo gͦ martires in tribulatione pa-¬
tientes erant: qr spe gaudebant. Sed qr ñdũ erat

Expanded text:
De re. Magnum gaudium habet spes gaudentDe re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione patientes» . Martyres ergo in tribulatione patientes er
Abbreviated transcription (Latin):
pello: in uno xp̃o unũ intelligo. Plures gͦ estis: et
unꝰ estis. Plures sumꝰ: et unꝰ sumꝰ. Quomͦ pluressumꝰ.
et iꝰ sumꝰ: Quia illi inheremꝰ cuiꝰ m̃bra sumꝰ: et
quoꝵ caput in cȩlo. ẽ. ut m̃bra sequant᷑. Ipsũgͦ iã
describit: qr manifestatũ ẽ quẽ describit. Sic pa-¬
tebunt omĩa quȩ secunt᷑. Uos tantũ timete dñm.
et ambulate in uiis eiꝰ: et nolite zelare eosqͥ ñ am¬
bulant in uiis eiꝰ qͣndo illos uideritis. ẽẽ. felices in¬
felicit᷑. Scłienĩ homines: infelicit̃ felices s̃. Martires
autẽ. felicit̾ infelices erant. Frant enĩ ad tẽpꝰ infe¬
lices sed in ȩt̾nũ felices. Et in eo ipso qͦ uidebant᷑ ad
tẽpꝰ infelices: putabant᷑ magis infelices quã erant.
Qͥd enĩ dic̃ apłs: Quasi tristes: sẽꝑ autẽ gaudentes.
Quare sẽꝑ : Et hic et ibi : Prorsus et hic et ibi hic
enĩunde gaudemꝰ: De spe. Ibi unde gaudebimꝰ:

Expanded text:
pello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et pello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus?
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra morientiũ s̃ illa t̾ra uiuentiũ ẽ Noliualde ha-
bere ꝓmagno: si habes filios morituros. et si ñ ante
te. certe pꝰte. Uis habere filios nũꝗͣ morituros. et ce.
cũ sẽꝑ uicturos: Esto in illiꝰ corpore: de qͦ dictũ est.
Uos autẽ estis corpꝰ xp̃i: et m̃bra. Nã ut hoc ostende.¬
ret et ipse psalmꝰ. qr sic ẽ. obscurus ut ad moneat
pulsari. sic oꝑtꝰ ut uelit excuti: apluribus cepit.
eatiom̃s qͥ timent dñm: qͥambulant in uis eus.
Multis loquit᷑. Sed qr ipsimultiunũ s̃ in xp̃o. seqͥt᷑.
et singularit iã dic̃. Labores fructuũ tuoꝵ man¬
ducabis. Suꝑiꝰ dixerat. Beati om̃s qͥ timent dñm: qͥ
ambulant in uus eiꝰ. Modoquare labores fructuũ
tuoꝵ manducabis et ñ manducabitis. et quare la-¬
bores fructuũ tuoꝵ. et ñ labores fructuũ ur̃oꝵ: Ta
in ꝓruno oblitꝰ ẽ qi pluribꝰ loqucbatur: Sedsi iam
excussisti. qͥd tͥ respondet: Cũ plures xp̃ianos ap¬¬

Expanded text:
terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quia ipsi multi unum sunt in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos ap
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus: mortuȩ s̃ ꝑsecutiones. Si autẽ ille nr̃
de ñ seuit : Unde ñ minas aut scandala ꝓcurat:
Osi incipias pie uiuere: uidebis qr om̃is qͥ uult pie
patim᷑ tantas ꝑsecutiones: Si enĩ in hac uita in
xp̃o sꝑantes sumꝰ tantũ ait apłs: miserabiliores
sumꝰ om̃ibꝰ hominibꝰ. Propt̃ qͥd dãpnatis ad bestias
martires: Qđ . ẽ. illud bonũ : Dici potest: Unde.
aut quȩ linguadicat. aut quȩ aures audiant:
Eqͥdẽ illud nec auris audiuit: nec in cor hominis
ascendit. Amemꝰ tam̃: ꝓficiamꝰ tantũ. Uidetis e-¬
nĩ qr pugnȩ ñ des: et pugnamꝰ cũ concupiscenti-¬
is nr̃is. Pugnamꝰ foris cũ infidelibꝰ et in obȩdienti

Expanded text:
diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille advede non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie patietperantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
coronatet᷑. Unde et iste felix fr̃s. ñ tantũ nomine.
sid et p̃mio uitȩ ȩtnȩ. si ista dilex̃ : gͦ sic audiamꝰ istũ
psalmũ tanꝗͣ de. xp̃o dicat᷑: et om̃s herentes corpo-
rixp̃i et effecti m̃bra xp̃i ambulemꝰ uias dñi: et
timeamꝰ dñm timore casto. timore ꝑmanente in
scłm scli. Est enĩ aliꝰ timor quẽ caritas excludit. di-¬
cente ioħe. Limor ñ. ẽ. in caritate: sed ꝑfecta cari-

Expanded text:
coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et timeamus Dominum timore casto, timore permanente in saeculum saeculi. Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non e
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Illi qͥ eos occidebant: quȩ uidebant amabant.
llli qͥ occidebant᷑ ad ea quȩ ñ uidebant suspirabant:
et ea quȩ ñ uidebant app̃hendere festinabant. Et
qđ tardiꝰ occidebant᷑: moras sibi fieri arbitrabant᷑.
Ergo fr̃s felix martir. et uere felix et nomine et
corona. cuiꝰ hodie dies ẽ. contẽpsit mundũ. An
forte qi tumebat dñm. inde erat felix. inde erat beatꝰ.
qr uxor eiꝰ tanꝗ̃ uinea fertilis erat in t̾ra. et filueiꝰ cir¬
cũ dederant m̃sã eiꝰ: Om̃ia ista ꝑfecte habet: sed
in corpore illiꝰ qͥ hic describit᷑. Et q sic illa intellex̃:
contẽpsit p̃sentia ut acciꝑet futura. Noueritis au¬
tẽ fr̃s ñeũ passũ mortẽ quã ali martires passisunt.
Confessus enĩ dilatꝰ ẽ ad corm̃ta. Alio die inuentũ
ẽ corpꝰ eiꝰ exanime. Clauserant enĩ illicarcerẽ: sed¬
corpori ñ spĩu. Quẽ illi parabant torquere: absen
sine sensu ilis ne torqueret᷑: cũ sensuapud dm̃ ut

Expanded text:
bant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Coest corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem corpori, non spiritui: quem illic parabant torquere carnifisine sensu, i
Abbreviated transcription (Latin):
patre docebat apłos: hoc ipse in matre demon-¬
strauit. Wit enĩ dñs: ut consanguinitatibꝰ t̃rens
p̃ponamꝰ dm̃. Defer patriqr pat̾ ẽ: defer deo quia
ds̃. ẽ. Generauit ce pat̾ accõmodando carnẽ suã.
creauit te ds̃ adhibendo pocentiã suã. Ne irasca
pat̾ cũ ds̃ illi p̃ponit᷑: immo gaudeat sibicantũ
deferri ut ille inuentꝰ esset qͥ ei deberet preponli.

Expanded text:
patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi.
Abbreviated transcription (Latin):
nea fertilis. Sed in qͥbꝰ: In lateribꝰ domꝰ tuȩ. In alus
qͥ ñ adherent xp̃o: sterilis. Sed nec illos in unea
cõputabo. Filu tui. Quȩ ẽ. uxor. ipsi sunt et fili
In istis carnalibꝰ nuptiis et coniugibꝰ alia uxoret ali
filii. In ȩccłia: quȩ uxor ipsi fili. Ad ȩccłiã enĩ ꝑtine¬
bant apłi: et in m̃bris erant ȩccłiȩ. Ergo in conuge
ipsiꝰ erant: et conuix erant scđm portionẽ suã quã
in m̃bris obtinebant. Quare gͦ de illis dr̃. cũ recessi.¬
foris stantes: qr foris stabant. tipũ gerebant. Quisci-¬
pus matris: Sinagoga. Quis tipꝰ frm̃ carnaliũ:
ludei foris stantes. Et foris stat sinagoga. Nã maria
in lateribꝰ domꝰ eiꝰ. et cognati eiꝰ ex inrginis mariȩ
consanguinitate uenientes qͥ in eũ credider̃ in lat.

Expanded text:
nea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis nea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinebant Apostoli, et in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesse et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in la
Abbreviated transcription (Latin):
spinȩ s: sed ñ ubiq spinosa. Habet qͣndã fercilita¬
tẽ: et. ẽ. uinea fercilis. Sed in qͥbꝰ: In lateribꝰ domꝰ
tuȩ. Non om̃s dicunt᷑ latera domꝰ. Quero enĩ quȩ
sint latera domꝰ. Qͥd dicã : Parietes s̃ quasi lapidi
fortes. Si de hoc habitaculo corporali diceret: for¬
te hoc intelligeremꝰ latera. Latera dicimꝰ domꝰ eos
qͥ inherent xp̃o. Honenĩ sine causa et insermone
quotidiano dicimꝰ de aliqͦ qͥ forte male agit ex ma-¬
loꝵ consiliis amicoꝵ. De illo dicimꝰ. Mala latera
habet. Qͥd ẽ. mala latera habet: Mali inherent¬
illi. Ergo et de alio: bona later habet. Bonis consi¬
lus uiuit. Qͥd ẽ. hoc: Bonis consilus regit᷑ Ergo ii¬
latera domꝰ sunt illi qͥ inherent xp̃o. Nec sine caus
et ipsa coniux de latere facta ẽ. Uiro dormiente e
latere uiri: et ista de latere uiri. quando latꝰ lanca
ꝑcussũ ẽ. et sacram̃ta ꝓfluxer̃. Ergo uxor tuasic̃ i¬

Expanded text:
spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitaspinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Elatere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
get lacrimas. et ipse ꝓ pane lacrimarũ succedet.
et te in ęt̾̃nũ saginabit: qr erit nobiscũ ũbũ dei.
quo pascunt᷑ angeli Interĩ mͦ labores fructuũ:
postea fructꝰ laboris. Labores fructuũ tuoꝵ man-¬
ducabis. Heatꝰ eset bene tͥ erit. Beatꝰ es: de p̃sen-¬
ti. ẽ. Bene tͥ erit: de futuro ẽ. Cũ manducas la-¬
bores fructuũ tuoꝵ: beatꝰ es. Cũ ꝑueneris ad
fructũ laboꝵ tuoꝵ bene tͥ erit. Qͥd dix̃: Nam
si bene tͥ erit: utiq beatꝰ eris. Et sibeatꝰ eris: utiq
bene tibi erit. Sed int̾est: int̾ spẽ et rẽ.Si spes tã
dulcis: quanto res dulcior erit. Iã ueniamꝰ ad illa
fertilis. Sed in qͥbꝰ uinea fertilis : Uidemꝰ enĩ pa-¬
rietes istos intrantes multos steriles. Uidemꝰ qr istos
parietes intrant multi ebriosi. feneratores mango¬
nes. querentes sortilogos: euntes ad p̃cantatores et
p̃cantatrices qͣndo caput illis dolet. Ista ẽ. fertili¬
tas uineȩ ista ẽ. ub̃tas uxoris: Non ipsa. ẽ. Istȩ

Expanded text:
get lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Jam veniamus ad illud, fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ tam̃ ꝑstricti splendore. accendunt᷑ amore ut
sanari uelint: et fiunt illuminati. Nã ut noueri.¬
sus forma pre filuis hominũ. Oñs homines suꝑat illiꝰ
eũ. Et ut eũ redamare possimꝰ: uisitauit nos in spũ
scõ. Pulcher ẽ. ille: et absens ẽ. Int̾roget sponsa siei.¬
sta ẽ. In m̃bris ipsiꝰ sumꝰ om̃s fr̃s mei. in m̃bris ps
sumꝰ. ideo unꝰ homo sumꝰ. Uideat unꝰqͥsq qualẽ

Expanded text:
viter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut viter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveri. Omnes homines superat illius eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo un
Abbreviated transcription (Latin):
satisumꝰ. Absens ẽ. qͥ nob̾ arrã dedit sp̃m scm̃. Ab.¬
sens ẽ. qͥ nos redemt sanguine suo: sponsusile qͥ m
chil ẽ. pulchriꝰ qͥ quasi fedus apparuit int̾ manꝰ ꝑse-¬
quentiũ. De quo paulo ante dicebat isaias. Et uidimꝰ
eũ. et ñ habuuit spetiẽ neq decorẽ. Ergo sponsus nr se
dus ẽ: Absit. Quomͦꝰ illũ uirgines amarent. que in
t̾ra maritos ñ quesierunt: Ergo ꝑsequentibꝰ sfꝑdus ap¬
paruit. Et nisi eũ fȩdũ putarent: ñ insilirent. ñ fagel¬
liscederent. ñ spinis coronarent. ñ sputis in honestarent
Sed qr fedus illis apparebat: fecer̃ illi ita. Non enĩ
habebant isti oculos: unde xp̃s pulcher uideretur
Qualib̾ oculis xp̃s pulcher apparuit: Quales ocu¬
los habebat ipse xp̃s: quando dicebat philippo.
Tanto tẽpore uob̾cũ sũ. et ñ me uidistis: Iti oculi
mundandi sunt: ut possint uidere illã lucẽ. Et le¬

Expanded text:
sati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos rihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et le
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ: et ꝑtimorẽ continent se a peccato. liment
qͥdẽ: sed ñ amant iustitiã. Cũ autẽ ꝑ timorẽ se con-¬
tinent a peccato: fit et consuetudo iustitiȩ. Et inci¬
pit qđ durũ erat amari: et dulcescit ds̃. Et iã inci¬
pit homo ꝓptẽa iuste uiuere: ñ qr timet pęnas. sed
qr amat ȩc̃nitatẽ. Exclusus ẽ. gͦ timora caritate.
sed successit timor castꝰ. Qͥsẽ. iste timor castꝰ. scdm¬
quẽ fr̃s mei debemꝰ intelligere qđ dictũ ẽ. beati om̃s
qͥ timent dñm. qͥ ambulant in iiis eiꝰ: Si potue-¬
ro digne dicere de isto timore casto. adiuuante
dño nr̃o iħuxp̃o: multi fortasse hoc timore casto
inflãmabunt᷑ in amorẽ castũ. Nec possumꝰ explica-¬
re fortassis: nisi ꝓposita aliqͣ similitudine. Pone
aliquã feminã castã: timet uirũ. Pone aliã adulte¬
rã.: et ipsa timet uirũ. Casta timet ne discedat ad-
niat. illa ne tardet. Absens ẽ qͦdã mͦ: cui despon-¬

Expanded text:
em continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castusus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; niat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui despon
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ ꝑmanet: castꝰ ẽ. Qsẽ timor qͥ exdudit᷑:
Dignamin adũtere. Aliqͥ ꝓpt̾ea tantũ timent. ne
aliqͥd mali patiant᷑ in t̾ra: ne illis egritudo accidat.
ne dãpnũ. ne orbitas. ne alicuiꝰ amissio cari. ne exi-¬
liũ ne dãpnatio. ne carcer. ne aliqͦ tribulatio. Eptẽa
timent. et tremunt. Adhuc iste timor ñ ẽ castꝰ Au-¬
di adhuc. Aliꝰ ñ in hac t̾ra patitimet: sed geennas
timet. Unde t̾ruit et dñs. Audistis cũ euangeliũ
legeret᷑. Uermes eoꝵ ñ morient᷑. et igniseoꝵ ñ ex-¬
tinguet᷑. Audiunt hȩc homines: et qi uere futura

Expanded text:
qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstingu
Abbreviated transcription (Latin):
in amore t̾renoꝵ. Et uidentes ista abundax inpl.¬
is et si nob̾ ñ audent. in corde suo tam̃ dicunt.
Quare ille qͥ ñtimet dm̃. plenã domũ habet sius
Et forte aliꝰ dic̃ illi. Adhuc nescis qͥd illi postaom¬
tingere. Qͥd siefferet ilos q ñtimet dm̃ et ad loes
plures illi natis. ut maiorẽ dolorẽ de illoꝵ morte pa-¬
tiatur: Sed si calia dixeris: respondebit et ille tͥ.
Ego noui hominẽ impiũ paganũ. sacrilegũ adora-¬
torẽ idoloꝵ: et forte nouit. et uerũ dic̃: nec unũ no-
ut nec duos uel tres: quẽ deduxer̃ adfossã senẽ de-¬
crepitũ mortuũ in lecto suo turba filioꝵ et nepotũ.
Ecce ñ timuit dñm: et ꝓles fecundissima domꝰ eiꝰ
clausit oculos eiꝰ. Qͥd adhoc dicturi sumꝰ: Hichil
illi pocest euenire mali. ut efferat filiossuos uiuus:
qͣndo iã mortuus a filis ad sepulchrũ głosũ dedu¬
ctusẽ. Excutiamꝰ gͦ excutiamꝰ: si uolumꝰ eẽ. filui ex-¬

Expanded text:
in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiin amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, quia non timet Deum, et ad hoc illi plures nati sunt, ut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novitnovit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ sẽpit̃nã felicitatẽ : et accipiamꝰ qđ hic scriptũẽ
ꝓp̃senti felicitate. ut si cuicũq forte hominidei fi.¬
deli cuu illiꝰ ierłm contingat etiã ducta uxore sili.
osñ habere: dicamꝰ. Nontimet homo iste dñm slã
si timeret dñm: uxor eiꝰ tanqͣ uinea fertilis esset i
domo eiꝰ. ñ sterilis ut nullũ generaret. Et sitiment
dñm homo iste: fili eiꝰ curcũdarent m̃sã ipsitanqͣ
arbores oliuarũ. Si enĩtalia dixerimꝰ animales su-¬
mꝰ. ñ ꝑcipientes quȩ s̃ sp̃s dei. Incipiamꝰet nosexeu-¬
tere ut simꝰ et nos filu excussoꝵ. Si enĩfuermꝰ fili
excussoꝵ erimꝰ in manu potentis sic̃ sagittȩ. et iacu-¬
lat̾ nosde p̃cepto suo in corda hominũ ñdũ aman-¬
tiũ : ut ꝑcussi sagittis ũboꝵ dei ament. Nã sitalia
habeatis filios et nepoces ut gaudeat dom᷑urã ñ
sagittamꝰ ut amet᷑ illa ȩcña ierłm. Remanebun

Expanded text:
propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si taliahabeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quare: Quia ꝓphȩ in enigmatibꝰ locutis: et figu¬
ris rerũ tanꝗͣ misterioꝵ inuolueris cooꝑuer̃ indel¬
lectũ. Iui intellect᷑ ꝓdire ñ potuit ad homines nisi
inuoluera illa excutere. inde dictis illi fili exeus
soꝵ: qͥ de ꝓpħis excussis ꝓfecer̃. Ergo et nos excutiamꝰ
istũ. ne ꝑ inuolucra fallam᷑. et tangentes qđ int᷑ ẽ. et
ñ uidentes. dicamꝰ foite lignũ ꝓauro aut testã par-¬
gento. Excutiamꝰ si uidet᷑ caritati ur̃ȩ. Aderit dñs-
ut ꝓcedat qđ intꝰ ẽ. Maxime fr̃s mei: qi martirũna.¬
talitia celebramꝰ. Quanta mala passis martires qͣn¬
ta exitia: qͣnta torm̃ta. Scalores carcerũ stricturã
cathenarũ. seuitiã ferarũ. ardorẽ flãmarũ actileos
contumeliarũ. Ista om̃ia passi essent. nisi nescio qͥd
uiderent qͦ tenderent. qđ ad huiꝰ scl̃i felicitatẽ ñ ꝑti¬
neret: Turpe ẽ. autẽ: ut natalitia martrũ celebremꝰ.
hoꝵ uidelicet seruoꝵ dei contẽpnentiũ mundũ istũ

Expanded text:
etarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam mysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excusophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem non pertinet? Turpe est autem ut natalitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mundum istum
Abbreviated transcription (Latin):
timemꝰ dñm. Ecce sic benedicet᷑ homo: qui ci¬
met dñm. Ille .ẽ. homo. qͥs̃ homines: et ipsi homines
dñs ex sion. Cȩꝑas enĩ attendere. ecce sic benedice¬
tur homo qͥ timet dñm. lã forte oculi tui ibant
ꝑ illos qͥ ñ timent dñm: et uidebant ibi uxores
fecundas. filios abundantes circũire m̃sã patris
on. Noli querere illas benedictiones: quȩ ñ ex sy-¬
on. Non benedix̃ dñs tales fr̃s mei : Benedictio
ista cñi ẽ. Aut si ñ ẽ a dño. quis duceret uxorẽ
si nollet dñs: Aut qͥs posset. ex̾ diues. si nollec dñse

Expanded text:
timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui titimemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, Dominus ex Sion.» Coeperas enim attendere, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris on.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis ducet uxorem, si nol
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ significat: sine caritate nulla pax ẽ. Et manife.¬
stũ ẽ qi qͥ diuser̃ pacẽ ñ habent caritatẽ. Unde
iã exposui caritati urẽ. quare colũba folia eum
fructu portauit ad archã: ut significaret qr et
illi qͥ foris baptizatis sic̃ ligna illa extra archã
baptirata s. si non sola folia habuerint id ẽ uer-¬
basola. sed habuerint et fructũ qđ ẽ caritas: ip-¬
sa colũba illos reportat ad archã. et ueniunt
ad unitatẽ. Tales gͦ filii debent: eẽ. in circũitu
m̃sȩ dñi: uelut nouellatio oliuarũ. Perfecta res
ẽ: magna beatitudo. Iã qͥs ibi nolit. eẽ : Cũ uide¬
ris aliquẽ blasphemũ habere uxorẽ. filios. nepo¬
t s et te forte ñ habere: noli zelare: Uide qr et
in te cõpletũ ẽ: sed spũalit̾. An tu forte ñ es in m̃¬
bris: Si ñ ibi es: plange. qr nec hic nec ibi. Si au-¬
tẽ ibi: securus esto. qr et si ibi et ñ hic. fructuosius
ibi quã hic. Sigͦ habemꝰ. quare habemꝰ: Quia

Expanded text:
lla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ auduumꝰ. qr breuis ẽ. curro eũ ñ tractans sed le-¬
gens: et uidete qr si talia qͥsq concupierit ꝓ mag.¬
no a deo qualia continet iste psalmꝰ. et forte ñ qi
desertꝰ ẽ ab illo sed q magis diligit᷑ ñ acceperit.
uideritq illa quȩ hic sic audiuut ẽẽ p̃mia tim̃tiũ
dm̃ abundare illis qͥ ñ timent dm̃: nutent gressus
illiꝰ et effundant᷑ lapsu uestigia eiꝰ. et dicat in corde
suo sine causa se timiuisse dm̃. qͣndo illa dona ñ me-¬
ruit quȩ ꝓmattit cim̃tibꝰ se. insuꝑ et illi acceper̃ qͥ
eũ ñ solũ ñ timuer̃ sed eciã blasphemauer. Uidete
enĩ qͥd dicat. Heati om̃s qͥ timent dñm: qͥ ambu-¬
lant in uiiseiꝰ. Iabores fructuum tuoꝵ man-¬
ducabis: beatꝰes et bene tͥ erit. Ad huc possumꝰ
hic et quãuis animales: beatitudinẽ futuri scłi co-¬
gitare. Sed uidete qͥd seqͥt᷑. Uxortua sic̃ iunea
fercilis in lateribꝰ domꝰ tuȩ. Pilii tui sic̃ nouellatio¬

Expanded text:
r, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus hic, et quamvis animales, beatitudinem futuri saeculi cogitare; sed videte quid sequitur: «Uxor tua sicut vinea fertilis, in lateribus dom
Abbreviated transcription (Latin):
ñ s̃bona ierłm : Et auibꝰ dictũ ẽ. Crescite et multi¬
plicamini. Pro magno uis habere qđ auibꝰ dona-¬
tũ ẽ: Uoce qͥdẽ dei donatũ ẽ. Quis nesciat: Sed
utere bonis istis si accipis: et magis cogita qͦmͦ nu¬
trias qͥnati s̃ quã ut nascant᷑. Non enĩ iã felicitas
ẽ habere filios: sed bonos habere. De nutriendis la¬
oora: si nati fuerint. Si autẽ ñ nati: age grãs deo.
forte minꝰ sollicitꝰ eris. Et tam̃ sterilis ñ remansisti
illiꝰ matris. Forte ꝑ te nascunt᷑ spũ alit̃ de matre

Expanded text:
nt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi nc̃ filu dei sumꝰ: et ñdũ apparuit qđ erimꝰ.
Scimꝰ qr cũ apparuerit similes ei erimꝰ: qm̃ uide¬
bimꝰ eũ sicuti ẽ. Hȩc claritas dei.ẽ. ineffabił lux:
fons lucis sine cõmutabilitate. ueritas sine defe-¬
ctu. sapientia in seipsa manens. in nouans om̃ia.
Hec substantia dei. ẽ. Itaq tollet᷑ impiꝰ: ut non
uideat hunc honorẽ dm̃. Beati enĩ mundo cor-¬
de: qr ipsi dm̃ uidebunt. Uidet᷑ gͦ mͥ fr̃s qͣntũ nr̃ȩ ca-

Expanded text:
ndum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non videat hunc honorem Domini. «Beati» enim «mundicordes, quia ipsi Deum vid
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ in me: udet & patrẽ. Sed qr ista uisio p̾erit. nc̃ ꝓ
illa qͥd habebimꝰ : Uideamꝰ qͥd dicat philippo: eui di¬
xerat. qͥ uidet me uidet et patrẽ. Quasi ei philippꝰ
tacite responderet. & qͦmͦ te uidebo si alit̾ uideris quã
forma serui : aut qͦmͦ uidebo patrẽ inualidus. homo
mortalis. pulus et cinis: conũsus ad eũ differens uisi¬
onẽ imꝑans fidẽ. qͥ dixerat qͥ me uidet uidet et patrẽ
qr multũ erat ad philippũ. et longe ab eo erat uidere:
ñ credis inquit qr ego in patre. et pat̃ in me ẽ: Quod
uidere ñdũ potes: crede. ut uidere merearis. Cũ gͦ
uentũ fuerit ut uideamꝰ: tunc apparebit tecũ pͥn-¬
cipiũ in die uirtutis tuȩ. Uirtꝰ uirtutis tuȩ. ñ uirtꝰ
infirmitatis tuȩ: qr ibi uirtꝰ. Habent nc̃ homines in

Expanded text:
tibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuae. Virtutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia ibi virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexterã patris sedens. undiq penitences et
ad te confugientes collegisti. facta ẽ gͦ cȩcitas ex
parte inifrł. facta ẽ ut plenitudo gentiũ intra¬
ret. et sic om̃is isrł saluus fieret: et om̃s inimici
ẽ iurtucis eiꝰ: Quando cũ illo pͥncipiũ. uł qđ pͥn.¬
cipiũ. uł qͦmꝰ cũ illo pͥncipiũ qͣndoqͥdẽ et ipse¬
pͥncipiũ : Adiuuet dñ: ut nec mͥ dicere ꝑturbe¬
t᷑ nec uob̾ audire. Uideo enĩ qđ iã factũ ẽ. et uob̾¬
cũ uideo oculis fidei. Oculis qͦq carnis iuideo
qđ iã fit: rursusq oculis fidei uob̾cũ sꝑo qđ futu¬
sus ẽ. moititus. resurrex̃ t̃cia die. ascendit in cȩ

Expanded text:
ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad te confugientes collegisti. «Facta est» ergo «caecitas ex parte Israel, facta est ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret,» et omnes inimicest virtutis ejus? Quando cum illo principium, vel quod principium, vel quomodo cum illo principium; quandoqAdjuvet Dominus, ut nec mihi dicere perturbetur, nec vobis audire. Video enim quod jam factum est, et vobiscum video oculis fidei: oculis quoque carnis video quod jam fit, rursusque oculis fidei vobiscum spero quod futusus
Abbreviated transcription (Latin):
ut credaris. donec impleant᷑ tẽpora gentiũ. Ut
enĩ resurgeres: mortuus es. Ut ascenderes resurre¬
xisti: ut sederes ad dexterã patris ascendisti. Er.¬
go ut ad dexterã patris sederes: mortiuuis es. De
morte enĩ resurrectio. de resurrectione ascensio:
de ascensione ad dexterã sessio. hoc totũ gͦ a mor
bet humilitatis. Te itaq sedente ad dexcerã pa-¬
tris implent᷑ tẽpora gentiũ : ponunt᷑ inimicionĩs
scabellũ pedũ cuoꝵ. Et adhoc ut ꝑueniat᷑ priꝰ
dñaberis in medio iniicoꝵ tuoꝵ. Ad hoc enim
uirgã uirtutis tuȩ emittet dñs ex syon. Ut autẽ
ꝑ om̃sgentes. incipientibꝰ ab ierł̃m. cȩcitas uideoꝵ
fecit. Aliis illuminandis: alioꝵ cȩcitas militauit.
Cȩcitas eñ ex parte in isrł facta ẽ: ut plenitudo
gentiũ incraret. et sic om̃is isrł saluus fieret. Cȩ-¬
citas ex parte in isrł̃ facta occidit te: occisus re-¬
surrexisti. sangiune tuo peccata gentiũ diliusti.

Expanded text:
um recipere, donec impleantur tempora gentium» . Ut enim resurgeres, mortuus es; ut ascenderes, resurrexisti; ut sederes ad dexteram Patris, ascendisti: ergo ut ad dexteram Patris sederes, mortuus es. De morte enim resurrectio, de resurrectione ascensio, de ascensione ad dexteram sessio: hoc totum ergo coep habet humilitatis. Te itaque sedente ad dexteram Patris, implentur tempora gentium, ponuntur inimici omnes scabellum pedum tuorum, et ad hoc ut perveniatur, prius dominaberis in medio inimicorum tuorum: ad hoc enim «virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Ut autem per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem, caecitas Judaeorum fecit. Aliis illuminandis, aliorum caecitas militavit: «Caecitas» enim «ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte Israel facta» occidit te; occisus resurrexisti, sanguine tuo peccata Gentium diluisti,
Abbreviated transcription (Latin):
Ducet᷑ enĩ ad qͣndã uisionẽ in effabilẽ: quã ñ me-¬
rebunt᷑ impii. Cȩterũ forma serui cũ hic esset: ui¬
sa ẽ ab impiis. Uider̃ eã qͥ credider̃: uider̃ et qͥ oc¬
cidert̾. Ne aliqͥd magnũ putes uideri formã illã:
uider̃ amici. uider̃ inimici. Et qͥdã uidentes int̾̃fe¬
cer̃: qͥdã ñ uidentes credider̃. Hanc gͦ formã serui
quã hic iã in humilitate uider̃ pii et impii: uide-¬
bunt in iudicio pii et impii. Cũ enĩ dñs ante ocu.¬
los discipuloꝵ suoꝵ ferret᷑ in cęlũ: sonuit uox an¬
gelica intuentibꝰ eũ. Uiri galilei qͥd statis aspicien¬
tes in celũ : Iste iħs sic ueniet. qͦmͦ eũ uidistis eim-¬

Expanded text:
ducitur enim ad quamdam visionem ineffabileducitur enim ad quamdam visionem ineffabilesset, visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt, quidam non videntes crediderunt. Hanc ergo formam servi, quam hic jam in humilitate viderunt et pii et impii, videbunt et in judicio et pii et impii. Cum enim Dominus ante oculos discipulorum suorum ferretur in coelum, sonuit vox angelica intuentibus eum: «Viri Galilaei, quid statis intuentes in coelum? Iste Jesus sic veniet, quomodo eum vidistis e
Abbreviated transcription (Latin):
qđ illis uidere concessit. Sed & nos habemꝰ qđ
uideamꝰ. Illi enĩ uider̃ uirgã emissã ex syon nos
uidemꝰ dñari in medio inimicoꝵ suoꝵ. hoc totũ
fr̃s ꝑtinet ad dispensationẽ formȩ seruilis: quȩ
tolerabilit̃ capit᷑ a seruis. sed amat᷑ a futuris li-¬
beris. Ueritas enĩ incõmutabilis qđ ẽ. ũbũ dei:
se innouat om̃ia. Hanc ut uideamꝰ magna et
ꝑfecta cordis mundiatia necessaria. ẽ. quȩ fit
ꝑfidẽ. Demonstrata enĩ forma serui dilata est
demonstranda forma dei. Idẽ qͥppe in forma serui
loquens serus: ait. Qui diligit me mandata mea
custodit. et qͥ diligit me. diliget᷑ a patre meo: et e¬
go diligã eũ. et ostendã illi meipsũ. Uidentibꝰ se:
ꝓmisit demonstrandũ se. Qͥd uidebant: qͥd ꝓmit.¬
tebat: Uidebant formãserui ꝓmittebat formam
dei. Ostendã inqͥt illi meipsũ. Ipsa ẽ claritas. ad
quã ꝑducit᷑ regnũ. qđ mͦ tranficu scłi huiꝰ colligit᷑.

Expanded text:
videre concessit. Sed et nos habemus quod videamus: illi enim viderunt virgam emissam ex Sion, nos videmus dominari in medio inimicorum suorum. Hoc totum, fratres, pertinet ad dispensationem formae servilis, quae tolerabiliter capitur a servis, et amatur a futuris liberis. Veritanens innovat omnia . Hanc ut videamus, magna et perfecta cordis munditia necessaria est, quae fit per fidem. Demonstrata enim forma servi, dilata est ad demonstrandam formam Dei. Idem quippe in forma servi loquens servis ait: «Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi» . Videntibus se promisit demonstraturum se. Quid videbant? quid promittebat? Videbant formam servi, promittebat formam Dei. «Ostendam,» inquit, «meipsum illi.» Ipsa est claritas ad quam perducitur regnum quod modo transitu saeculi hujus colligitur:
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ pͥncipio erat ũbũ. qr ũbũ erat apud dm̃. Q d gͦ
siet pat̾ pͥncipiũ. et filiꝰ pͥncipiũ duo pͥncipia:
Absit. Sic̃ enĩ pat̃ ds̃ et filiꝰ ds̃ pat̾ autẽ et filiꝰ ñ duo
dii sed unꝰ ds̃: sic pat̃ pͥncipiũ et filiꝰ pͥncipiũ. pat̾
autẽ et filiꝰ ñ duo. sed unũ pͥncipiũ. Tecũ pͥncipiũ.

Expanded text:
 principio erat Verbum, quia Verbum erat apud Deum. Quid ergo, si et Pater principium, et Filius principium, duo principia? Absit. Sicut enim Pater Deus et Filius Deus, Pater autem et Filius non duo dii, sed unus Deus: sic Pater principium et Filius principium, Pater autem et Filius non duo, sed unum principium.
Abbreviated transcription (Latin):
dam᷑. ad quã uisionẽ tollit᷑ impiꝰ ne uideat hono¬
rẽ dñi: hoc gͦ uolens dicere uel ostendere. tecũ in-¬
quit pͥncipiũ in die uirtutis tuȩ. Quid. ẽ. tecũ pͥn-¬
cipiũ : Qđlibet pone pͥncipiũ. Si ipsũ xp̃m: potiꝰ
diceret᷑ tu es pͥncipiũ. quã tecũ pͥncipiũ Respon-¬
dit enĩ int̾rogantibꝰ tu qͥs es: et ait pͥncipiũ qͥ et lo

Expanded text:
damur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem Domini; hoc ergo volens ostendere, «Tecum,» inquit, «principium in die virtutis tuae.» Quid est, «Tecum principium?» Quodlibet pone principium. Si ipsum Christum; potius diceretur, Tu es principium, quam «Tecum principium.» Respondit enim int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniremꝰ. Quã enĩ magna multitudo diilcedi¬
nis tuȩ dñe. quã abscondisti cimentibꝰte. Frgo
abscondisti et remanserunt : absit. Perfecisti au¬
tẽ sꝑantibꝰ in te. Mirabile gͦ misteriũ xp̃i. seden¬
tis ad dexterã dei.: occultatũ ẽ. ut crederet᷑ sub.¬
cractũ ẽ ut sꝑaret᷑: Spe enĩ salui facti sumꝰ spes
autẽ quȩ uidet᷑ ñ ẽ spes. Qđ enĩ uidet qͥs. qͥd¬

Expanded text:
eniremus. «Quam» enim «multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te!» Ergo «abscondisti,» et remanserunt? Absit: «Perfecisti autem sperantibus in te» . Mirabile ergo mysterium Christi sedentis ad dexteram Dei: occultatum est ut crederetur, subtractum est ut speraretur. «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videt
Abbreviated transcription (Latin):
Tecũ pͥncipiũ: nec unꝗͣ a te separatꝰ ẽ pat̃. Sed qͣndo
udebit᷑ tecũ ẽẽ. pͥncipiũ: tunc manifestũ erit om̃ibꝰ
similibꝰ iã tibi factis qm̃ uidebunt te sicuties. Et̃ enĩ
hic philippꝰ ce uidebat: et patrẽ querebat. Iunc gͦ ui¬
debit᷑: qđ nc̃ credit᷑. Tunc tecũ pͥncipiũ uidentibꝰ
scis. uidentibꝰ iustis: sublatis de medio impiis ne ui

Expanded text:
separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc manifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
rã patris. hoc iã factũ ẽ: ñ uidimꝰ sed credimꝰ Qd
nc̃ fit: Dñat᷑ in medio inimicoꝵ suoꝵ emissa uir-¬
ga uircutis eiꝰ ex sron. Fit hoc id agit᷑. formã serui
et p̃sentẽ tc̃ uider̃ serui. et absentẽ nc̃ credunt
qđ tẽꝑauit panẽ traiciens ꝑ carnẽ. Nã panis ille
qđ reciꝑe ñ ualeremꝰ. si filiꝰ ȩqualis deo ñ se exina-¬
niret formã serui accipiens. in similitudinẽ ho-¬
minũ factꝰ et habitu inuentꝰ ut homo. Ut gͦ
utcũq caꝑe possemꝰ eũ qͥ ñ posset capi a mor-¬
talibꝰ mortalis factꝰ ẽ. ad mortales: ut ꝑacta
sua morte faceret immortales. et aliqͥd daret
inspiciendũ. aliqͥd credendũ. aliqͥd pꝰuidendũ.
Inspiciendũ dedit formã serui p̃sentibꝰ: ñ solũ o-¬

Expanded text:
n vidimus, sed credimus. Quid nunc fit? Dominatur in medio inimicorum suorum, emissa virga virtutis ejus ex Sion; fit hoc, id agitur. Formam servi et praesentem tunc viderunt servi, et absentem nunc credunt quod temperavit, panem trajiciens per carnem. Nam panis ille quod recipere non valeremus, si Filius aequalis Deo non se exinaniret formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ut ergo utcumque capere possemus eum qui non posset capi a mortalibus, mortalis factus est immortalis; ut peracta sua morte faceret immortales, et aliquid daret inspiciendum, aliquid credendum, aliquid post videndum. Inspiciendam dedit formam servi praesentibus, non solum o
Abbreviated transcription (Latin):
uututis eiꝰ qͥd fiet: et dñat᷑ in medio immicoꝵ
suoꝵ. Prius dñare in medio inimicoꝵ tuoꝵ. inter
frementes gentes. Nũqͥd enĩ postea cũ acceꝑint
honorẽ suũ sc̃i. et suã dãpnationẽ impii. in me¬
dio inimicoꝵ suoꝵ dñabit᷑: Et qͥd mirũ si tunc
dñabit᷑ secũ in ȩt̾nũ regnantibꝰ iustis et ȩt̃nis pę¬
nis ardentibꝰ impiis : Qͥd mirũ si tunc: Modo in
medio inimicoꝵ tuoꝵ. nunc in isto transitu scłoꝵ
in ista ꝓpagatione et successione mortalitatis
recta ẽ uirga uirtutis tuę ex syon: ut dñeris
in medio inimicoꝵ tuoꝵ. Dñare dñare fili da¬
deoꝵ. hereticoꝵ. frm falsoꝵ: dnãre in medio ini

Expanded text:
virtutis ejus, quid fiet? «Et dominare in medio inimicorum tuorum.» Prius «dominare in medio inimicorum tuorum:» inter frementes gentes. Numquid enim postea cum acceperint honorem suum sancti, et suam damnationem impii, in medio inimicorum suorum dominabitur? Et quid mirum si tunc dominabitur, secum in aeternum regnantibus justis, et aeternis poenis ardentibus impiis? quid mirum si tunc? Modo in medio inimicorum tuorum, nunc in isto transitu saeculorum, in ista propagatione et successione mortalitatis recta est virga virtutis tuae ex Sion, ut domineris in medio inimicorum tuorum. Dominare, dodaeorum, haereti
Abbreviated transcription (Latin):
& possessionẽ tuã t̃minos t̃rȩ. Illi enĩ in ania meditan¬
tur. Ut autẽ impleat᷑ dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã.
et possessionẽ tuã t̾minos trȩ: ñ nescio quisinanes lo¬
cutꝰ ẽ. sed dñs dix̃ ad me. Sic et in hoc psalmo possu¬
mͦ dicere. Dix̃ ñ qͥcũq ñ illiqͥ fremunt & meditant᷑
in ania: sed dix̃ dñs dño meo sede a dextris meis do¬
nec ponã inunicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. fremant.
meditentur in ania: ꝑstrepant. Nũqͥd ñ implebitur.
ꝑut memoria eoꝵ cũ strepitu : Loqͥt᷑ certe et alius
psalmꝰ. sed ñ aliꝰ sp̃s. Perut memoria eoꝵ cũ strepitu:
et dñs in ȩt̃nũ ꝑmanet. Ille gͦ qͥ memoria eoꝵ ꝑcun-¬
te cũ strepitu in ȩt̾nũ ꝑmanet: ipse dix̃ dño meo
sede a dextris meis. Sedet enĩ a dextris patris xp̃s:
donec ponat om̃s inimicos eiꝰ scabellũ pedũ eius.

Expanded text:
antur: ut autem impleatur, «Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae;» non nescio quis inaniloquus, sed «Dominus dixit ad me» . Sic et in hoc psalmo possumus dicere: «Dixit,» non quicumque, non illi qui fremunt et meditantur inania; sed «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Fremant, meditentur inania, perstrepant; numquid non implebitur? «Periit memoria eorum cum strepitu.» Loquitur certe et alius psalmus, sed non alius spiritus: «Periit memoria eorum cum strepitu, et Dominus in aeternum manet» . Ille ergo qui memoria eorum pereunte cum strepitu, in aeternum manet, ipse «dixit Domino meo, Sede a dextris meis.» Sedet enim a dextris Patris, donec ponat omnes inimicos ejus scabellum pedum ejus.