comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Qd si speculator uiderit gla¬
diũ uenientẽ. & ñ insomerit᷑
bucina. & popłs ñ se custodierit.
ueneritq gladius & tulerit de
his animãille quidẽ iniquitate.
sua captus ẽ sanguinẽ autẽ eiꝰ
de manuspeculatoris requiram.
Et tufili hominis: speculatorem
dedite domui isrł. Audiens gͦ ex
ore meo sermonẽ: annuntiabis
eis exme. Si me dicente adimpiũ

Expanded text:
viderit gladium venientem, et non insonuerit buccina, et populus non se custodierit, veneritque gladius et tulerit de his animam, ille quidem in iniquitate sua captus est, sanguinem autem ejus de manu speculatoris requiram. Et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, annuntiabis eis ex me. S
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ sermo dñi ad ꝓpħam. Hic .xd̾.¬
lune orbis impletur. & siquidẽ
pͥmus m̃sis fuerit. a zimorũ est
pͥma diesꝰ. sin autẽ .unꝰ. scenõphẽ¬
giarũ qͣndofiguntur tabernacu¬
la: quȩ sollemnitates apudhe¬
breos uł maxime sunt. Fit autẽ
planctus suꝑ fortitudinẽ egypti:
ut fortis inmalo ẽẽ desistat. & reci¬
piat infirmitatẽ: & qͣndo infir¬
mior fuerit tc fortior sit. Proforti¬
tudine egypti inhebraico habet
multitudinẽ. lata eñi & spaciosa
uia quȩ ducit ad mortem & mul
om̃s gentes. Semꝑ eñi uirtus ra¬
ra ẽ. & arta & angusta uia quȩ duc̃
aduitam. & pauci sunt quim
grediunt᷑ ꝑ eam. Quod autẽ egyp¬
tus plangitur. & mortuȩ filiȩ eiꝰ
significant᷑ animȩ in egypto huiꝰ
scłi cõmorantes. quȩ ꝑ didert eũ
qui dic̃. ego sum uita. & peccatis
mortue pondere eoꝵ ad inferos de¬
trahuntur. dicente peccatore.
Qm̃ iniquitates mee suꝑ gresse

Expanded text:
tus est sermo Domini ad Prophetam: hic qutus est sermo Domini ad Prophetam: hic qulunae orbis impletur. Et siquidem primus mensis fuerit, Azymorum est prima dies; qui autem septimus Scenophegiarum, quando figuntur tabernacula, quae solemnitates apud Hebraeos vel maximae sunt. Fit autem planctus super fortitudinem Aegypti, ut fortis in malo esse desistat, et recipiat infirmitatem, et quando infirmior fuerit, tunc fortior sit. Pro fortitudine Aegypti in Hebraico habet multitudinem. « Lata enim et spatiosa via, quae ducit ad mortem, et multomnes gentes , » semper enim virtus rara est, « et arcta et angusta via, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam. » Quod autem Aegyptus plangitur, et mortuae filiae ejus,  animae in Aegypto hujus saeculi commorantes quae perdiderunt eum qui dicit: Ego sum vita : et peccatis mortuae, pondere eorum ad inferos detrahuntur, dicente peccatore: Quoniam iniquitates meae supergressae
Abbreviated transcription (Latin):
inferni. Dicit᷑q ad regem egypti.
Quo meliores ut mortẽ merearis
euadere: Cum eñi assur & aelam
id ẽ ꝑsȩ. & mosoch qui int̃pretant᷑
capadoces. & tribal quos alii hy¬
beros. alii italos intelligiuolunt.
ydumei quoq & pͥncipes aquilo¬
nnis. ac sydonii cũ uniuersis exer¬
citib suis quoꝵ auxilio horrorem
cunctis gentib p̃buerunt. mortui
sint & int̾fecti gladio. & posuerint
gladios suos subcapitib suis. qͦd
dum ẽ. tu solus poteris non eadem
sustinere: Quin potius cum ui¬
deris tantam tecum apud inferos
multitudine dormientiũ. & sepul¬
chrum tuũ fortissimoꝵ qͦndam
pͥncipum circumȩidari memo¬
riis: habebis consolationem. leui¬
ora tormenta estimans consortio
plurimorum. Hȩc int̃m iuxta sim¬
plice sensum strictim dixisse sufi¬
ciat: nunc eadem breuitate qͣntũ
explanationis patitur difficultas.
sp̃alis intelligentiȩ summa quȩq
carpamꝰ. Supra una m̃sis die fac¬

Expanded text:
inferni, diciturque ad regem Aegypti: inferni, diciturque ad regem Aegypti: Quo melior es, ut mortem merearis evadere? Cum enim Assur, et Aelam, id est, Persae, et Mosoch, qui interpretantur Cappadoces, et Thubal, quos alii Iberos, alii Italos intelligi volunt: 388 Idumaei quoque et principes Aquilonis, ac Sidonii cum universis exercitibus suis, quorum auxilio horrorem cunctis gentibus praebuerunt, mortui sint, et interfecti gladio, et posuerint gladios suos sub capitibus suis, quod dum est, tu solus poteris non eadem sustinere? Quin potius cum videris tantam tecum apud inferos multitudinem dormientium, et sepulcrum tuum fortissimorum quondam principum circumdari memoriis, habebis consolationem, leviora tormenta aestimans consortio plurimorum. Haec interim juxta simplicem sensum strictim dixisse sufficiat. Nunc eadem brevitate, quantum explanationis patitur difficultas, spiritualis intelligentiae summa quaeque carpamus. Supra una mensis die fac
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine eoꝵ. uulnerati gladio
pharao & om̃is fortitudo eiꝰ. dicit
dñs dñsquia dedi fortitudinem eiꝰ
suꝑ t̾ram uitȩ. & dormiet inme¬
dio mentiuncisoꝵ cum uulnera¬
tis gladio. pharao & omĩs multitudo
eiꝰ. dic̃ dĩis dñs. Hon ignoro
fastidiosam fore delicato lectori
tantam int̾ dias editiones dis¬
crepantiam. S quid faciam ca¬
lumniatorib meis: Qͥ si aliquid
de.lxx. int̃pretum tͣnsiatione sub¬
traxero. me sacrilegum & absq
timore dm̃i uociferantur: maxime
qui cum infidei ueritate discor¬
dent. & manicheoꝵ sequant᷑ erro¬
res. in eo imꝑitoꝵ anmos cõmo¬
uent si de ueteri quippiam mons¬
trare potuerunt mutatum consue¬
tudine: libent̃ errare cupientes.
qͣm aliquid abemulo uerum
discere. Et interim iuxta historĩã
manfestus ẽ sensus. In eodem
tus assumitur: quȩ de trahitur
de suꝑbia sua. cum uniu̾sis filia¬
bus suis siue gentium robustaꝵ
ad t̾ram ultimam id ẽ inꝓfundũ

Expanded text:
fortitudine eorum: vulnerati gladio fortitudine eorum: vulnerati gladio Pharao, et omnis fortitudo ejus, dicit Dominus Deus. Quia dedi formidinem ejus super terram vitae, et dormiet in medio incircumcisorum cum vulneratis gladio, Pharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Non ignoro, fastidiosam fore delicato lectori tantam inter duas editiones discrepantiam. Sed quid faciam calumniatoribus meis, qui si aliquid de LXX interpretum translatione subtraxero, me sacrilegum et absque timore Domini vociferantur, maxime qui cum in fidei veritate discordent, et Manichaeorum sequantur errores, in eo imperitorum animas commovent, si de veteri quidpiam monstrare potuerint mutatum consuetudine, libentius errare cupientes, quam aliquid ab aemulo verum discere. Et interim juxta historiam manifestus est sensus. In eodem tus assumitur, qui detrahitur de superbia sua cum universis filiabus suis, sive gentium robustarum ad terram ultimam, id est, in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
bal. & om̃is fortitudo eoꝵ. incircui¬
cu sepulchri eiꝰ om̃s uulnerati eiꝰ.
uniu̾si incircumcisi & uulnera¬
ti gladio. qui dederunt t̃̾rorem
suum suꝑ t̃ram uitȩ. & ñ dormi¬
erunt cum gigantibus qui ce¬
ciderant abet̃no. qui descende¬
runt mninfermun cũ armis
qͥb utebantur adbella & posue¬
runt gladios suos sub capitib
suis. & factȩ sunt iniquitates
eoꝵ mossib eoꝵ. quia t̃ruerant
gigantes inuita sua. Et tu in
medio incirrumcisoꝵ contereris:
& dormies cum uulneratis gla¬
dio. Ibi edom & reges eiꝰ. & om̃s
pͥncipes assur qui dederunt for¬
titudiñe eiꝰ inuulnere gladii:
isti cum uulneratis dormierunt.
cum his qui descenderunt info¬
ueam. Ibi pͥncipes aquilonis
om̃s. uiuersi magistratus assur
qui descenderunt uulnerati cum
t̾rore suo & infortitudine sua con¬
fisi dormierunt incurumcisi cũ
uulneratis gladio. & abstulerunt
torm̃tum suũ cum descendentib
infoueam. Uidebit eos pharao. &
consolationẽ accipiet suꝑ omni

Expanded text:
 omnis fortitudo eorum in circuitu sepulcri ejus, omnes 387 vulnerati ejus, universi incircumcisi, et vulnerati gladio, qui dederunt terrorem suum super terram vitae, et non dormierunt cum gigantibus qui ceciderunt ab aeterno: qui descenderunt in infernum cum armis quibus utebantur ad bella, et posuerunt gladios suos sub capitibus suis, et factae sunt iniquitates eorum in ossibus eorum, quia terruerunt gigantes in vita sua. Et tu in medio incircumcisorum contereris, et dormies cum vulneratis gladio. Ibi Edom, et reges ejus, et omnes principes Assur, qui dederunt fortitudinem ejus in vulnere gladii: isti cum vulneratis dormierunt cum his qui descenderunt in foveam. Ibi principes Aquilonis omnes universi magistratus Assur, qui descenderunt vulnerati cum terrore suo, et in fortitudine sua confusi dormierunt incircumcisi cum vulneratis gladio, et abstulerunt tormentum suum cum descendentibus in foveam. Videbit eos Pharao, et consolationem accipiet super omni
Abbreviated transcription (Latin):
incͥcumcisoꝵ contereris: quod uł
ad pharaonem uł adfortitudiñe
siue multitudine egypti dicit᷑.
quod & ipsa conteratur. iuxta
illud qd̾ scͥptũ ẽ. Ds aut̃e conte¬
rat sathanã subpedib ur̃is ue¬
locit: & dorimes cũ int̾fectis gla
dio sonmo ꝑpetuo. Ibi cum as¬
syrio & cũ egyptia erit multi¬
tudine idumea & reges eiꝰ. om̃s
qui t̃renis oꝑib serierunt si¬
ue sanguine delectati st̃. & eñi
idunea & t̃renam & sanguina¬
riam sonat. om̃s reges & uniu̾si
pͥncipes. dequib crebro & apłs
loquitur. t̾rens oꝑib incuban¬
tes. & effundentes cotidie sangui¬
nem eoꝵ quos fraude sua deceꝑ¬
int: cũ incͥ̾ciuncisis & ĩmundis
dormient. & cum his qui descen¬
der̃t in lacũ dequib supͣ dixi¬
inus. In ipso comitatu erunt
& pͥncipes aquilonis aquo ex¬
ardescunt mala suꝑ t̃ram. & a
quo uł mmieremia uł in hoc

Expanded text:
incircumcisorum contereris , quod vel incircumcisorum contereris , quod vel ad Pharaonem, vel ad fortitudinem, sive multitudinem Aegypti dicitur, et quod ipsa conteratur, juxta illud quod scriptum est: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter. Et dormdio. » Somno perpetuo ibi cum Assyrio et cum Aegyptia erit multitudine Idumaea et reges ejus omnes, qui terrenis operibus servierunt, sive sanguine delectati sunt. Etenim Idumaea, et terrenam, et sanguinariam sonat. Omnes reges et universi principes de quibus crebro et Apostolus loquitur , terrenis operibus incubantes, et effundentes quotidie sanguinem eorum quos sua fraude deceperint, cum incircumcisis et immundis dormierunt, et cum his qui descenderunt in lacum, de quibus supra diximus. In ipso comitatu erunt, et principes Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram. Et a quo vel in Jeremia , vel in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tes eorum in ossib eoꝵ: quia ter¬
ror fortium facti sunt int̾ra ui¬
uentium. Hi inquit qui here¬
ticoꝵ pͥncipes extiterunt ad tan¬
tum malicie ꝑuenere culinen
atq cruciatum. ut nec cum forti¬
b atq gygantib qui apͥncipio
corruerunt similia mereantur
ferre supplicia: qui nequaqͣm
erroris sui acta pęnitentia. descen
derunt adinferos cum armis
capitib siuis. requiescentes Inani¬
mo ꝑduelli. & ꝓsũma uictoria
sententiarũ suarũ iacula com¬
plexantes: intantum ut iniqui¬
tates eoꝵ fuerint mossib eoꝵ
hoc ẽ fortissima figinenta & er¬
roris sui doginata possidentes:
quia terror fortium facti sunt
inuita sua siue int̾ra uiuentiũ.
quod quarto dr: ut fortissimos
quosq & habentes scientiam scͥp¬
turarũ & qui essent de regione
iuuentium sua ꝑu̾sitate t̾rerent.
dum descendunt ad infernum
cũ armis suis. & ponunt gladios
suos sub capitib suis. & iniqui¬
tas eoꝵ usq adossa ꝑuenit. Post
hec scͥptum ẽ. Et tugͦ in medio

Expanded text:
 eorum; quia terror fortium 392 facti sunt in terra viventium. Hi, inquit, qui haereticorum principes exstiterant, ad tantum malitiae pervenere culmen atque cruciatum, ut nec cum fortibus atque gigantibus, qui a principio corruerunt, similia mereantur ferre supplicia. Qui, nequaquam erroris sui acta poenitentia, descenderunt ad inferos cum armis capitibus suis, requiescentes in animo perduelli; et pro summa victoria, sententiarum suarum jacula complexantes: in tantum ut iniquitates eorum fuerint in ossibus eorum, hoc est, fortissima figmenta, et erroris sui dogmata possidentes. Quia terror fortium facti sunt in vita sua, sive in terra viventium. Quod quarto dicitur, ut fortissimos quosque, et habentes scientiam Scripturarum, et qui essent de regione viventium, sua perversitate terrerent, dum descendunt ad infernum cum armis suis, et ponunt gladios suos sub capitibus suis, et iniquitates eorum usque ad ossa perveniunt. Post haec scriptum est: Et tu ergo in medio
Abbreviated transcription (Latin):
gredient᷑ in inferiora t̃re: tradent᷑
inmanus gladii. partes uulpiũ
erunt. Qui em̃ fodit foueam:
incidet in eam. Unde &e legimꝰ
Lacum aꝑuit & effodit eum &
incidit infoueam quam fecit.
Quodq sequit᷑. Quo pulchrior es
descende & dormi cũ incͥcumcisis
ꝓpͥe adpharaonẽ regem egypti
sermo dirigit᷑. siue ut in .lxx. de
cheodotione additum ẽ. ad ipsã
egyptum. deaqua pulcherrima
descende & dormi cum incͥcumcisis:
qd̃ specialit̃ ad eum ꝑtinet. qui
inbaptismate xp̃i renatus & au¬
diens cum eccła. quȩ ẽ ista que
ascendit dealbata innitens suꝑ
frat᷑uelem suũ. postea uł fornica¬
tione uł aliis uiciis sordidatus

Expanded text:
redientur in inferiora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Qui enim fodit foveam, incidet in eam . Unde 389 et legimus: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit. Quodque sequitur: Quo pulchrior es descende, et dormi cum incircumcisis, proprie ad Pharaonem regem Aegypti sermo dirigitur, sive ut in LXX de Theodotione additum est, ad ipsam Aegyptum: De aqua pulcherrima descende, et dormi cum incircumcisis. Quod specialiter ad eum pertinet, qui in baptismate Christi renatus, et audiens cum Ecclesia: Quae est ista quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum ? postea vel fornicatione, vel al
Abbreviated transcription (Latin):
co.lxx. int̃pretum editio & ordi¬
ne & translatione discordat: &
quedam de theodotione addita
sunt. Unde necesse habuimus
& ipsam ponere nequaqͣm par¬
centes longitudin: & studiosi
lectoris diligentie seruientes.
Lxx. Et factum ẽ induodeci¬
mo anno inquinta decima m̃sis
factus ẽ seimo dm̃ adine dicens.
Fili hominis plange suꝑ multi¬
tudinem egypti. & deducent fi¬
lias eiꝰ gentes mortuas ĩꝓfundũ
t̾re. adeos qui descendunt infoue¬
am.Porro subastericis additum
ẽ.Deaqua pulcherrima descen¬
de: & dormi cum incircũcisis.
Rursum ordo sequitur. In medio
uulneratoꝵ gladiocadent cũ eo&
dormiet omnis fortitudo eiꝰ. Et
dicent tͥ gigantes. Inꝑsundofo¬
uee descende.qͥ melior es descende:⁊ dor¬
micũinbcũcisi n medio uulneratoꝵ
gladio. ibi assur & omnis congre¬

Expanded text:
 interpretum editio, et ordine et translatione discordat, et quaedam in ea de Theodotione addita sunt. Unde necesse habuimus et ipsam ponere, nequaquam parcentes longitudini, et studiosi lectoris diligentiae servientes. LXX. Et factum est in duodecimo anno in quinta decima mensis: factus est sermo Domini ad me: dicens: Fili hominis, plange super multitudinem Aegypti, et deducent filias ejus gentes mortuas in profundum terrae, ad eos qui descendunt in foveam Porro sub asteriscis additum est: + De aqua pulcherrima descende; + et dormi cum incircumcisis ⁑ Rursum ordo sequitur: In medio vulneratorum gladio cadent cum eo, et dormiet omnis fortitudo ejus, et dicent tibi gigantes, in profundo foveae, descende, quo melior es, descende, et dormi cum incircumcisis in medio vulneratorum gladio. Ibi Assur, et omnis congre
Abbreviated transcription (Latin):
gent eum. filiȩ gentium suꝑ
egyptum & suꝑ multitudinẽ
eius plangent eũ ait dñs ds:
ꝑspicuum ẽ anunas omnrũ
gentiũ que pͥus oppresse fue¬
rant. siue earum gentiũ que
nequaqͣm in egypto morabant᷑
s in regione uiuentium. int̾fec¬
tum draconẽ plangere. & onñe
multitudiñe eiꝰ. ñ spe salutis.
s quod de tanta potentia suo
ẽ in duo decimo anno in.x¬
mensis: factum ẽ ũbum dñi
ad me dicens. fili hominis cane
lugubre suꝑ multitudie egyp¬
ti: & detrahe eam ipsam & filias
gentium robustarũ ad t̾ramul¬
timã cũ his qui descendunt in
lacũ. Qͦ pulchrior es descende: &

Expanded text:
gent eum filiae gentium super gent eum filiae gentium super Aegyptum, et super multitudinem ejus plangent eum, ait Dominus Deus, perspicuum est animas omnium gentium, quae prius oppressae fuerant sive earum gentium quae nequaquam in Aegypto morabantur, sed in regione viventium, interfectum draconem plangere, et omnem multitudinem ejus: non spe salutis, sed quod de tanta potentia suo est in duodecimo anno, inmensis, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, cane lugubre super multitudinem Aegypti, et detrahe eam ipsam, et filias gentium robustarum ad terram ultimam, cum his qui descendunt in lacum. Quo pulchrior es, d
Abbreviated transcription (Latin):
egypti & multitudo illiꝰ dissi¬
pata: ꝑdentur omnia ium̃ta
illuis. quȩ erant suꝑ aquas plu¬
rimas: & non conturbabit eas
pes hominis ultra. Si eñi beatꝰ
qui seminat suꝑ aquas ubi bos
& asinus calcat. ẽ contrario in¬
felix qui simplices quidem suos
ultra poterit errore recinere. ita
ut pes hominis non calcet meis.
quo ne signũ quidem sapientie
atq rationis aque egyptiȩ in se
habere uideant᷑. Ungula quoq
iumentoꝵ non turbabit eas: ut
delimpidissimis atq nitentib
faciat turbidas & cenosas. Tc̃ red¬
adent᷑ non abalio s ab ipso dño
aquȩ purissime que draconis
fuerunt dũatione tuibatȩ: ita
ut flumina eoꝵ labantur quasi
oleum. & sint ueri luminis nu¬
tͥmentũ. Hec autẽ fient cũ dede¬
rit dñs terram egypti desolat᷑a.
& ꝑdiderit multitudine eiꝰ. &
ꝑ cussi fuerint om̃s habitatores
illius: ut isto ꝓfectu scire possunt
quia ipse sit dñs. Quod autem
iungitur. planctus ẽ & plau¬

Expanded text:
Aegypti, et multitudo illius dissiAegypti, et multitudo illius dissipata, perdentur omnia jumenta illius, quae erant super aquas plurimas, et non conturbabit eas pes hominis ultra. Si enim beatus qui seminat super aquas, ubi bos et asinus calcat : e contrario infelix qui simplices quidem suo ultra poterit errore retinere, ita ut pes hominis non calcet in eis, quo ne signum quidem sapientiae atque rationis aquae Aegyptiae in se habere videantur. Ungula quoque jumentorum non turbabit eas, ut de limpidissimis atque nitentibus faciat turbidas atque coenosas. Tunc reddentur non ab alio, sed ab ipso Domino, aquae purissimae, quae draconis fuerant dominatione turbatae: ita ut flumina earum labantur quasi oleum, et sint veri luminis nutrimentum. Haec autem fient, cum dederit Dominus terram Aegypti desolatam, et perdiderit multitudinem ejus, et percussi fuerint omnes habitatores illius, ut isto profectu scire possint quod ipse sit Dominus. Quod autem jungitur: Planctus est, et plan
Abbreviated transcription (Latin):
re ceꝑit suꝑ facies eoꝵ: sub audit᷑
regum siue popłoꝵ. Gladius
autem dm̃i intelligendus ẽ ui¬
uens sermo d̃i & efficax. & acutus
suꝑ omnẽ gladiũ exutraq par¬
te acutum. qui uolat atq dis¬
currit. & ꝑstringit cernentiũ
ocłos. uultusq deterret: ut obs¬
tupescentes suꝑ ruina pharao¬
nis. se millo uideant ẽẽ deiectos.
Et dm̃n quidem gladiꝰ dequo scͥp¬
tum ẽ. Ecce hic positus ẽ in rui¬
nam & resurrectionẽ multoꝵ.
iacentes eleuat & male erectos
humilitate cõmutat: gladius
autem regis babylonis ueniet
suꝑ draconẽ egyptium. ut ingla¬
diis fortium siue gigantium
deiciat dĩis multitudinẽ eiꝰ que
regem egypti sectabatur. In ex¬
pugnabiles inquit siue pestilen¬
tes. degentib om̃s isti. ut mali
ad puniendũ tradant᷑ peiorib.
de quib scͥptum ẽ. ĩmissiones
cant non blasphemare: uł iuin¬
teritum carnis ut sp̃s saluus
fiat. Cum autẽ ꝑ huiꝰcemodi mi¬
nistros deiecta fuerit suꝑbia

Expanded text:
i super facies eorum, » subauditur regum sive populorum. Gladius autem Domini intelligendus est vivens sermo Dei et efficax et acutus super omnem gladium ex utraque parte acutum, qui volat atque discurrit et perstringit cernentium oculos vultusque deterret. Et obstupescentes super ruina Pharaonis se in illo videant esse dejectos. Et Domini quidem gladius, de quo scriptum est: « Ecce hic positus est in ruina et resurrectione multorum , » jacentes elevat, et male erectos humilitate commutat. Gladius autem regis Babylonis veniet super draconem Aegyptium, ut in gladiis fortium, sive gigantum dejiciat Dominus multitudinem ejus, qui regem Aegypti sectabatur. « Inexpugnabiles, » inquit, sive pestilentes de gentibus. « omnes isti » ut mali ad puniendum tradantur pejoribus, de quibus scriptum est: « Immissiones cant non blasphemare; vel in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Cum autem per hujuscemodi ministros dejecta fuerit superbia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgyrum sepulchri eiꝰ. uniu̾si
int̃fecti cadentesq gladio. qui
dederant qͦndam formidũe in
t̃ra uiuentium. Ibi aelam:. & oĩs
multitudo eiꝰ ꝑgyrum sepul¬
chri sui. Om̃s hi int̾fecti ruen¬
tesq gladio qui descender̃t in¬
circumcisi ad t̾ram ultim̃a qui
posuerunt t̃rorem suũ in t̾ra

Expanded text:
gyrum sepulchri eius universi interfecti cadentesque gladio qui dederant quondam formidinem in terra viventium ibi Aelam et omnis multitudo eius per gyrum sepulchri sui omnes hii interfecti ruentesque gladio qui descenderunt incircumcisi ad terram ultimam qui posuerunt t
Abbreviated transcription (Latin):
sum: ut uolatilia cęli & bestias
t̃re deceptoꝵ popłos intelligamꝰ
crudelitatemq gentiliumꝰ mon¬
tes autẽ ad pͥncipes referamus
ħ̃ erẽsẽoñ. qualis fuit ualentinꝰ
& marcion. collesq successores
eorũ. qui saturantur sanie dra¬
coms. siue ualles quȩ implent᷑
draconis sanguine. inferiores
qͣsq. crecientium : aut certe
montes adu̾sarias potestates qͦ
inhereticis currunt. & ualles
quȩ inferna penetrant. & ȩt̃nis
suppliciis mancipatȩ sunt. Por
siue irrigabit᷑ tra de stercoribus
tuis suꝑ montes. & ualles imple¬
bint᷑ exce. illud significat: quod
om̃is suꝑbia & arrogans hereti¬
coꝵ tumor. nontam uitali & pu¬
ro. quam putrido atq fecenti
sanguine compleat᷑. iuxta illud
quod scͥptum ẽ. pone eos sicut
stercus t̾re: dequo sc̃s a dño lib̾at᷑.
qui suscitat de t̾ra inopem. & de
stercore erigit pauꝑem. ut collo¬
cet eũ cuipncipib cum pͥncipib
popłi sui. Ualles autem muna
dep̾ssas. ut supͣ diximꝰ. aut infer¬

Expanded text:
tilia coeli, et bestias terrae, deceptorum populos intelligamus, crudelitatemque gentilium, montes autem ad principes referamus haereseon, qualis fuit Valentinus et Marcion, collesque successores eorum qui saturantur sanie draconis; sive valles, quae implentur draconis sanguine, inferiores quosque credentium. Aut certe montes adversarias potestates, quae in aere 382 discurrunt, et valles, quae inferna penetrant, et aeternis suppliciis mancipatae sunt. Porrsive, irrigabitur terra de stercoribus tuis super montes, et valles implebuntur ex te, illud significat quod omnis superbia et arrogans haereticorum tumor, non tam vitali et puro, quam putrido atque fetenti sanguine compleatur, juxta illud quod scriptum est: Pone eos sicut stercus terrae . De quo sanctus a Domino liberatur: Qui suscitat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem. Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Valles autem in ima depressae, ut supra diximus, aut infer
Abbreviated transcription (Latin):
auia sua & uiuat. Conu̾timii
auiis ur̃is pessimis. Et quare
moriemini domus isrł: Tu
itaq fili hominis. dic ad filios
popli tui. Iusticia iusti non li¬
berabit cũ inquacũq die pecca¬
uerit: & impietas impii non
nocebit ei. inquacũq die conũ¬
sus fuerit abimpietate sua. Et
nistus non pot̾it uiuere iniusti¬
cia sua inquacũq die peccaue¬
rit. Etiam si dixero iusto qd̃ uita
uiuat. & confisus iniusticia sua
fecerit imquitatẽ. om̃s iusticie
eiꝰ obluuom tradentur: & miniqͥ¬
tate sua qm oꝑatus ẽ inipsa mo¬
rietur.Sin autẽ dixero impio
in orte morieris. & egerit peniten¬
tiam apeccato suo. feceritq uidi¬
cium &iusticiam. pignus restitu¬
erit ille impius. rapinamq red¬
diderit. inmandatis uitȩ ambu¬
lauerit. nec fecerit quicqͣm in¬
iustumtuita uiuet & ñ moriet᷑.
Omĩa peccata eius quȩ peccauit
ñ imputabunt᷑ ei.: iudicium &
iusticiam fecit. uita uiuet. Et
dixerunt filii popłi tui. Nonẽ

Expanded text:
a uia sua et uiuat: conuertimini a uia sua et uiuat: conuertimini a uiis uestris pessimis: et quare moriemini, domus Israhel? tu itaque, fili hominis, dic ad filios populi tui: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab impietate sua, et iustus non poterit uiuere in iustitia sua, in quacumque die peccauerit. etiamsi dixero iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem omnes iustitiae eius oblivioni tradentur et in iniquitate sua quam operatus est in ipsa morietur sin autem dixero impio morte morieris et egerit paenitentiam a peccato suo feceritque iudicium et iustitiam pignus restituerit ille impius rapinamque reddiderit in mandatis vitae ambulaverit nec fecerit quicquam iniustum vita vivet et non morietomnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est
Abbreviated transcription (Latin):
Si quide filius hominis ñ uenit
mimstrari s ministrare. & pedes
discipłoꝵ lauit: ut ostenderet
sordes & uitia amagistro in disci¬
płis delui atq purgari. Nec statĩ
respondeamꝰ. Qͥd ꝓdest dicere. si
nolit auditor facere qd docueris:
Unus quisq em̃i ex suo amimo atq
officio iudicat᷑: tu si locutus non
fueris. ille si audire contempserte.
Demagistris negligentib salomon
loquit᷑. Sapientia abscondita
& thesaurus occultus: quȩ utili¬
tas inutroq e Tale qͥd significat᷑
& ineuangłio: qd̃ qͥ scandalizaue¬
rit unũ deminuinis eccłie. expe¬
diat ut alligetur adcollum eiꝰ
mola asinaria & abiciatur inꝓ
fundũ. quã inspecula constitutꝰ
plurimis noceat. Tugͦ fili ho¬
miuis dic ad domum isrł. Sic
lociti estis dicentes. Iniquitates
nr̃e & peccata nr̃a suꝑ nos sunt
& inipsis nos tabescimꝰ. Oͦmͦ gͦ
iuiuere poterimꝰ: Dic ad eos. Ui¬
uo ego dic̃ diĩs ds: nolo mortem
impũ s ut u̾tatur impus

Expanded text:
 Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare : et pedes discipulorum lavit , ut ostenderet omnes sordes et vitia a magistris in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus, quid prodest docere, si nolit auditor facere quod docueris? Unusquisque enim ex suo animo atque officio judicatur. Tu si locutus non fueris, ille si audire contempserit. De magistris negligentibus Salomon loquitur: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque ? Tale quid significatur et in Evangelio , quod qui scandalizaverit unum de minimis Ecclesiae, expediat ei ut alligetur ad collum ejus mola asinaria, et abjiciatur in profundum, quam in specula constitutus, plurimis noceat. Tu ergo, fili hominis, dic ad domum Israhel: sic locuti estis dicentes: iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt et in ipsis nos tabescimus: quomodo ergo uiuere poterimus? dic ad eos: uiuo ego, dicit dominus deus, nolo mortem impii, sed ut reuertatur impius
Abbreviated transcription (Latin):
minĩe Re inalio loco. Ecce ddñis
inducet suꝑ uos aquã fluminis
fortem & multam: regẽ assyrioꝵ.
emisit abyssus aduniu̾sa ligna
regionis: ut non solum pͥncipe
mundi huiꝰ. s & socios illiꝰ irriga¬
ret. Propt̃ea eleuatus ẽ. & suꝑ
omĩa altissima ligna succreuit.
& multiplicata sunt arbusta eiꝰ:
& totius orbis possedit imꝑium.
dicens. hȩc om̃a mͥtradita sunt.
Et eleuati sunt rami eiꝰ: qui aqͥs
abyssi fuerant irrigati. Qͥ exten¬
dit siue dilatauit umbraculũ
suũ: ut om̃s suȩ subieceret diti¬
oni. In ramis eiꝰ fecerunt ni¬
dos omnia uolatilia cęli: omnis
eñi qui facit peccatum dedia¬
bolo natus ẽ. & deramorũ eiꝰ nu¬
mero computatur. Illa autem
uolatilia fecerunt nidos inira
ricordia dĩ. dequib dictum ẽ.
om̃s declinauerunt simul in¬
utiles facti sunt: iccirco inramiᷤ
eiꝰ fecerunt mdos. Seqͥtur.Et
subfrondib eiꝰ genuerunt õs
bestiȩ saltuum. quȩ xp̃i man¬

Expanded text:
minum ? Et in alio loco: Ecce Dominus minum ? Et in alio loco: Ecce Dominus inducet super vos aquam fluminis fortem et multam, regem Assyriorumemisit abyssus ad universa ligna rmundi hujus, sed et socios illius irrigaret. Propterea elevatus est, et super omnia altissima ligna succrevit: « Et multiplicata sunt arbusta ejus, » et totius orbis possedit imperium dicens: Haec omnia mihi tradita sunt: « Et elevati sunt rami ejus, » qui aquis abyssi fuerant irrigati: qui extendit sive dilatavit umbraculum suum ut omnes suae subjiceret ditioni. In ramis ejus fecerunt nidos omnia volatilia coeli. Omnis enim qui facit peccatum de diabolo natus est, et de ramorum ejus numero computatur. Illa enim volatilia fecerunt nidos in ramricordia Dei , » de quibus dictum est: « Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt , » idcirco in ramis ejus fecerunt nidos. Sequitur: « Et sub frondibus ejus genuerunt omnes bestiae saltuum, » quae Christi man
Abbreviated transcription (Latin):
susq altitudine. & ad mibes usq
erexerit cap̃. ad quas scłm dauid
ueritas di ꝑuenit. & quib man¬
dat᷑ ne pluant suꝑ isrł ymbrenr.
pulchritudo quoq illiꝰ p̃dicatur
que inturpitudine praua uolun¬
tate mutata ẽ. ita ut dicatur de
eo. confringet dñs cedros libani.
Et excelsus ipse mnaltissimo mon¬
tium libano constitutus. qͣnͣto
sublumor fuerat. tanto fortius
caderet. Cuiꝰ scͥptura sc̃a uolens
altitudine demonstrare: appel¬
lat eũ sensum magnũ. Quem
nuterunt aque. non aquȩ sy¬
loe que uadunt cum silentio:
s aquȩ rasin. & aquȩ egypti. de
quib scͥptum ẽ. qͥd tͥ ut᷑ bibas
aquam gyon siie syor. qͦd aqͥs
turbidas sonat. Abyssus quoq
exaltauit eum suꝑ quã inpͥnci¬
pio mundi tenebre ferebantur.
& ad quã in euangło demones
nemittant᷑ rogant: flumina
eiꝰdem abyssi incircuitu radi
cum erant. de quib dicit᷑. Qͥd tͥ
& iuȩ assyrioꝵ ut bibas aqͣs flu¬

Expanded text:
susque altitudine, et ad nubes usque susque altitudine, et ad nubes usque erexerit caput. Ad quas secundum David veritas Dei pervenit, et quibus mandatur ne pluant 374 super Israel imbrem. Pulchritudo quoque illius praedicatur, quae in turpitudine prava voluntate mutata est ; ita ut dicatur de eo: Confringet Dominus cedros Libani : et excelsus ipse in altissimo montium Libano constitutus, quanto sublimior fuerat, tanto fortius caderet. Cujus Scriptura sancta volens altitudinem demonstrare, appellat cedrum magnam, quam nutrierunt aquae, non aquae Siloe quae vadunt cum silentio , sed aquae Raquibus scriptum est: « Quid tibi ut bibas aquam Geon , » sive Sior? quod aquas turbidas sonat. Abyssus quoque exaltavit eum, super quam in principio mundi tenebrae ferebantur: et ad quam in Evangelio daemones ne mittantur, rogant. Flumina ejusdem abyssi, in circuitu radicum ejus erant, de quibus dicitur: Quid tibi et viae Assyriorum, ut bibas aquas flu
Abbreviated transcription (Latin):
elegitur. Et archisynagogi filia
t̃cius mensis & unꝰ dies .xi. annoꝵ
numero copulantur. Unde &
adierechiel dicens. fili hominis
assume planctum suꝑ pharao
regem egypti: & dices ad eum.
Qͥ em̃ plangitur ido plangitur.
ut intelligat quanta bona ꝑ-¬
diderit. Et tam̃ quia pharao
erat. & brachium eiꝰ necdũ fue¬
rat colligatum. nec pͥstinam
annoꝵ numerus impleatur.
Uno gͥ mensis die sermo fit dñi:
egypti. & multitudim eiꝰ. In qͦ
mirandum qd̃ .iiͦiͬi. int̃pretes
ñ popłm dixerint. s multitudi¬
ñe: multi eñi uocati & pauci e¬
lecti. & in lege scͥptum ẽ. non
eris cũ multitudine in malo:
Diciturq ad regem egypti. cui
sumlis factus es inmagnitudine
siue altitudine tua. qͥo & ipse se
exaltauerit. & subiaceat illi sen¬
tentiȩ. oĩs qui se exaltat humilia¬
bit᷑. s tam̃ ñ sit eiꝰ altitudim sim¬
lis. qui qͣsi cedrus siue cyparis
sus inlibano fuerit pulcher ra¬
mis. & frondib nemorosus. excel¬

Expanded text:
elegitur . Et archisynagogi filia elegitur . Et archisynagogi filia tertius mensis et unus dies undecim annorum numero copulantur. Unde inad Ezechiel dicens: « Fili, hominis, assume planctum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum . » Qui enim plangitur, ideo plangitur, ut intelligat quanta bona perdiderit, et tamen, quia Pharao erat, et brachium ejus necdum fuerat colligatum, nec pristinamannorum numerus impleatur. Uno igitur mensis die sermo fit DominiAegypti et multitudini ejus. In quo mirandum quod quatuor interpretes non populum dixerint, sed multitudinem. Multi enim vocati, et pauci electi . Et in lege scriptum est: Non eris cum multitudine in malo. Diciturque ad regem Aegypti: Cui similis factus es in magnitudine, sive in altitudine tua? Quod et ipse se exaltaverit, et subjaceat illi sententiae: Omnis qui se exaltat, humiliabitur : sed tamen non sit ejus altitudini similis, qui quasi cedrus, ssus in Libano fuerit pulcher ramis, et frondibus nemorosus, excel
Abbreviated transcription (Latin):
bylomo succidente deiecta ẽ:. sic
pharao & popłs eiꝰ. hoc ẽ ipsa ar-¬
bor & rami illiuis ababylomosuc¬
cident᷑. hec interum iuxta hysto¬
riam dicta sint quȩ pleriq incon¬
siunatione mundi furura iutel¬
ligunt. & regem pharao hoc ẽ eã
potestatem eui egyptus subiecta
sit. comꝑari regiassyrioꝵ poten¬
tissimo idẽ antixp̃o: qd̾ si ille cor¬
ruerit. utiq & alii rectores tene¬
brarũ istarũ et pͥncipes mundi
facilius corriant. Dicamus gͦ de
stugulis. breuit̾ omĩa ꝑstringen¬
tes: ut ñ tam disseramus & expla¬
nemus obscura. quã explanare
cupientib mat̾iam dedisse ui¬
deam. Primũiq discutiendum.
cur undecimo anno. t̾cio mense
unadie mensis: factum ẽ uerbũ
dñ adiezechielem dicens. fili ho¬
minis: dic pharaoni regi egypti
&multitudim eiꝰ. Locuturo ad
pharaonem undecimo annoser¬
mo fit dñi: nec dum eñiuenerat
ad .xii. qui numerus plenȩ con¬
ditor fuit. in locum eiꝰ mathias

Expanded text:
bylonio succidente, dejecta est: sic bylonio succidente, dejecta est: sic Pharao et populus ejus, hoc est ipsa arbor et rami illius a Babylonio succidentur. Haec interim juxta historiam dicta sint, quae plerique in consummatione mundi futura intelligunt et regem Pharaonem, hoc est eam potestatem cui Aegyptus subjecta sit, comparari regi Assyriorum potentissimo, id est, antichristo: quod si ille corruerit, utique et alii rectores tenebrarum istarum et principes mundi facilius corruant. Dicamus ergo de singulis, breviter omnia perstringentes, ut non tam disseramus 373 et explanemus obscura, quam explanare cupientibus materiam dedisse videamur. Primumque discutiendum, cur undecimo anno, tertio mense, una die mensis, factum est verbum Domini ad Ezechielem, dicens: Fili hominis, dic Pharaoni Aegypti et multitudini ejus. Locuturo ad Pharaonem, undecimo anno sermo fit Domini: necdum enim venerat ad duodecimum, qui numerus plenae con Judas proditor fuit, in locum ejus Matthias
Abbreviated transcription (Latin):
medio nationũ. nequaqͣm sil¬
uarũ s gentium. Adextremũ
fit ãpostropha adipsum assy¬
rium. siue ad pharaonẽ. Cui
assimilatus es o melite atq sub¬
limis int̾ ligna uoluptatis:
Nullus tͥ inquit par fuit. s om̃s
reges potentia suꝑasti: & tameu
cim cęt̾is regib. qui erant in
comitatu tuo ad t̃ras ultimas
id ẽ ad inferos deductus es. di¬
cente scͥptura. Ingredient᷑ ad ex¬
trema t̾rȩ: tradent᷑ in manus
gladii partes uulpium erunt.
Iumedio ait incirciuncisoꝵ dor¬
mies: cum his qui int̾fecti sunt
gladio. Ostendit quȩ eẽnt ligna.
quȩ cedrus siue cyparissus gla¬
diis uuluerata & iacens cũ cir¬
cumcisis. Et ut extrema anteri¬
orib ungeret. quia supra dixe¬
rat. cui similis factus es in mag¬
nitudine tua. ecce assur quasi
cedrus inlibano pulcher ramis
& frondib. & reliqua: muinc infert.
Sic ẽ pharao & om̃is multitudo
es dicit dñs d̾s. Quomͦ inquit
assyrius cedrus & ciparissus ba¬

Expanded text:
medio nationum, nequaquam silmedio nationum, nequaquam silvarum, sed gentium. Ad extremum fit apostropha ad ipsum Assyrium, sive ad Pharaonem. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis? Nullus tibi, inquit, par fuit, sed omnes reges potentia superasti, et tamen cum caeteris regibus, qui erant in comitatu tuo ad terras ultimas, id est, ad inferos deductus es, dicente Scriptura: Ingredientur ad extrema terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . In medio, ait, incircumcisorum dormies cum his, qui interfecti sunt gladio. Ostendit quae essent ligna, quae cedrus, sive cyparissus gladiis vulnerata, et jacens cum incircumcisis. Et ut extrema anterioribus jungeret, quia supra dixerat: Cui similis factus es in magnitudine tua: ecce Assur quasi Cedrus in Libano, pulcher in ramis et frondibus, et reliqua, nunc infert: Sic est Pharao, et omnis multitudo ejus, dicit Dominus. Quomodo, inquit, Assyrius, cedrus et cyparissus, Ba
Abbreviated transcription (Latin):
& contͥstatus sit siue contene¬
bratus suꝑ eam id ẽ arborem.
uł eũ id ẽ assyrium libanuis.
Ac neputaremꝰ de arbore ẽẽ
sermonẽ: sequitur. Asoiitu
ruinȩ eiꝰ cõmoui gentes. Quȩ
eñi tanta riuna ẽẽ umus ar¬
boris potest: ut ad sonitũ eiꝰ
infernum. Iuxta litt̾am arbor
adinferos deduci non potest.
Cum aliis qui inlacum idẽ ad
inferos descendebant. & consola¬
ta sunt int̾ra infima incorde
uidelicet t̃rȩ om̃a ligna uolup¬
tatis siue deliciarũ. qd̾ hebraice
appellatur eden:ut nemorosos
saltus siluasq significet. egregia
atq p̾clara quȩ fuerunt inliba¬
no. & irrigabant᷑ aquis. Nam &
ipse arbores cũ ea hoc ẽ cũ assyri¬
o descendent adinfernum: ad
int̾fectos siue uulneratos gladio.
Ligna gladiis non uulnerant᷑ s
ceduntur: nec descendunt ad
infernum. Et brachium in qͥt
siue semen. qm apud hebreos
sermo zar̃a utrumq significat.
requiescet inumbracło eiꝰ. in

Expanded text:
et contristatus sit, sive conteneet contristatus sit, sive contenebratus super eam, id est, arborem, vel eum, id est, Assyrium, Libanus. Ac ne putaremus de arbore esse sermonem, sequitur: A sonitu ruinae ejus commovi gentes. Quae enim tanta ruina esse unius arboris potest, ut ad sonitum ejusinfernum, juxta litteram, arbor ad inferos deduci non potest cum aliis qui in lacum, id est, ad 372 inferos descendebant. Et consolata sunt in terra infima, in corde videlicet terrae, omnia ligna voluptatis, sive deliciarum, quod Hebraice appellatur EDEN  , ut nemorosos saltus, silvasque significet egregias atque praeclaras, quae fuerunt in Libano, et irrigabantur aquis. Nam et ipsae arbores cum eo, hoc est, Assyrio descendent in infernum, ad interfectos, sive vulneratos gladio. Ligna gladiis non vulnerantur, sed caeduntur, nec descendunt ad infernum. Et brachium, inquit, sive semen quoniam apud Hebraeos sermo ZARA  , utrumque significat, requiescet in umbraculo ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
inrupib. & a cunctis derelinqͥt᷑
popłis hoc ẽ uolatilib cęli & bes¬
tiis campi. & in tantam ueniet
ꝑditionem. ut om̃s arbores q̃
putabant᷑ excelse. cõꝑatione as¬
syrie arboris siue exemplo ele¬
uari. & insublime erigi ultra
desistaut. nec stent maltitudi¬
ne sua. s illa succissa. om̃s metu
pariter succidantur. qd̃ q ꝑtͣns¬
lationem dictum erat fit mani¬
festiꝰ.: om̃s ait traditi sunt sub¬
auditur reges inmortem. ad
t̃ram ultimam hoc ẽ ad infernũ.
in medio filioꝵ hominũ. neqͣꝗͣ
int̾ arbores. ad eos qui descen¬
dunt in lacum. haud dubium
qͥn inferna significet. Post suc¬
cisionẽ arboris assyrie siue in
die qñ descendit ad inferos as
rursum ꝑtranslationẽ de eo
loquit᷑ qd̾ oꝑtus sit abysso. iux¬
ta illud quod scͥptum ẽ. Ueni
inꝓfundum maris & tempes¬
tas demersit me: & omĩa flu¬
iina om̃s iudelicet nationes.
eũ ultra rigare. cessauerint:

Expanded text:
in rupibus, et a cunctis derelinquitur in rupibus, et a cunctis derelinquitur populis, hoc est, volatilibus coeli et bestiis campi, et in tantam veniet perditionem, ut omnes arbores quae putabantur excelsae comparatione Assyriae arboris, suo exemplo elevari, et in sublime erigi ultra desistant, nec stent in altitudine sua, sed illa succisa, omnes metu pariter succidantur. Quodque per translationem dictum erat, fit manifestius. Omnes, ait, traditi sunt subauditur reges in mortem ad terram ultimam hoc est, ad infernum, in medio filiorum hominum nequaquam inter arbores ad eos qui descendunt in lacum. Haud dubium quin inferna significet. Post succisionem arboris Assyriae, sive in die quando descendit ad inferos Assrursum per translationem de eo loquitur, quod opertus sit abysso, juxta illud quod scriptum est: Veni in profundum maris, et tempestas demersit me ; et omnia flumina, omnes videlicet nationes, eum ultra rigare cessaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
cadens lucifer appellatur. & in
euagło signatur a dĩo. uideba
sathanan quasi fulgur de cȩlo
cadentẽ. S nos hȩc omina ut in
dicta intelligamꝰ: quod tantȩ as¬
syruis fuerit potentie sic cunc¬
tas oppresserit nationes. ut se
angłoꝵ fortitudim cõꝑarit. Oĩa
ina cedro siuie cyparisso diciit᷑
ad assiriũ: int̾fectioq illiuis ap¬
pellatur succisio. Quodq seqͥt᷑.
tradidi eam in manu fortissi¬
ini gentiũ regem babyloniũ
uocat: ut qd̾ uicit assyrium. ñ
ꝓpͥe fortitudinis s diuinȩ intel¬
ligat potestatis. Iuxta impietatẽ
inquit eiꝰ eieci eam: ut occulte
babylonium moneat ñ debere
ẽẽ crudelem. nec oppͥmere po¬
płm dĩ. qui sibi traditus sit. ne
similia patiat᷑ assyrio qui cru¬
delis &impius fuit. Et succi¬
ddent illam aliem & crudelissi¬
mi nationum. siue uixta .lxx.
cõmoueret. Picitur qͦ suꝑ mon¬
tes. & incunctis conuallib cor¬
ruunt rami eiꝰ. & confringunt᷑

Expanded text:
cadens, Lucifer appellatur , et in cadens, Lucifer appellatur , et in Evangelio signatur a Domino: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Sed nos haec omndicta intelligamus, quod tantae Assyrius fuerit potentiae, et sic cunctas oppresserit nationes, ut se angelorum fortitudini compararit. Omnia ima cedro sive cyparisso dicuntur ad Assyrium, interfectioque illius appellatur succisio. Quodque sequitur: « Tradidi eam in manu fortissimi gentium, » regem Babylonium vocat. Ut quod vicit Assyrium non propriae fortitudinis, sed divinae intelligat potestatis. « Juxta impietatem, inquit, ejus ejeci eam, » ut occulte Babylonium moneat non debere esse crudelem, nec opprimere populum Dei, qui sibi traditus sit, ne similia patiatur ab Assyrio, qui crudelis et impius fuit. Et succident illam alieni, et crudelissimi nationum; sive, juxta LXX, commoveret. Projicitur quoque super montes, et in cunctis convallibus corruunt rami ejus, et confringuntur
Abbreviated transcription (Latin):
frondib. & aduubes usq sub¬
recta. quȩ iccirco tantum creuit
qd ñ aquis s abyssis. hoc ẽ aquis
abundantissimis irrigetur. abis¬
sus em̃ multitudo sonitꝰ aquaꝵ
ita ut om̃s aues uidos fecerint
in ramis eiꝰ. & subfrondib illius
geuuerint om̃s bestiȩ saltuum.
Et ne dubitaremꝰ quȩ eent cȩli uo¬
latilia. quȩ siluarũ bestiȩ aꝑtiꝰ
ponit: & subumbracło illiꝰ habi¬
tabat cetus gentiũ plurimarũ.
Cedri inquit & cyparissi & abie¬
tes. siue pinus & platani. siue
cyparissi non fuerunt equȩ ra¬
mis illiꝰ. & ne sigillatim decunc̾¬
tis arborib diceret. & omina in¬
quit ligna paradysi dĩ non st̃
assimilata illi & pulchritudini
eiꝰ. Per quȩ ñ nulli intelligunt
ñ derege diciassirio. s de contra¬
ria fortitudine. quȩ insermo¬
ne tyri int̾ cherubin dicitur
ẽẽ generata & p̃ciosis distincta
lapidib. & postea adt̾rena suo
uitio concidisse: qui & inysaia

Expanded text:
frondibus, et ad nubes usque subfrondibus, et ad nubes usque subrecta, quae idcirco tantum crevit, quod non aquis, sed abyssis, hoc est, aquis abundantissimis irrigetur. Abyssus enim multitudo sonitus aquarum: ita ut omnes aves nidos fecerint in ramis ejus, et sub frondibus illius genuerint omnes bestiae saltuum. Et ne dubitaremus quae essent coeli volatilia, quae silvarum bestiae, apertius posuit: Et sub umbraculo illius habitabat coetus gentium plurimarum. Cedri, inquit, et cyparissi, abietes, sive pinus et platani, sive cyparissi, non fuerunt aequae ramis illius. Et ne sigillatim de cunctis arboribus diceret, et omnia, inquit, ligna paradisi Dei non sunt assimilata illi, et pulchritudini ejus. Per quae nonnulli intelligunt non de rege dici Assyrio, sed de contraria fortitudine, quae in sermone Tyri inter Cherubim dicitur esse generata, et pretiosis distincta lapidibus, et postea ad terrena suo vitio concidisse, qui et in Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ quȩ cũq dicunt᷑ derege assy.¬
rioꝵ futuro temꝑe .iii.lxx. tͣns
chaldea dñoꝵ atq regnantiũ
tracundiam ꝓuocare. s r dere
ge assyrioꝵ: qui eo iam temꝑe
captus fuerat achaldeis. & om̃e
robur assyrioꝵ babylonio sub¬
iacebat imꝑio. Uude & decem
trib hoc ẽ isrł assyrii capuuit:
duas autẽ hoc ẽ iudam & benia¬
min chaldei suꝑant. & urbem
subu̾tunt ierłm. Dicturus gͥ
contra pharaonẽ regem egypti
& popłm eiꝰ sermo diinus. tali
adu̾sum illum ẽ usus exordio.
Cui sumilis factus es uimagni¬
tudine tuas Ecce assur quasi
cedrus iulybano: & reliqua. Et
ẽ sensus. Non mireris si ababy¬
loniis sis uincendus atq ꝑitu¬
rus & tuum ꝑditurus imꝑiũ.
om̃sq opes egyptiȩ destruende
sunit: cum assur multo te fortior
eodem chaldeo suꝑante deletus
sit. Descͥbitq potentiã regis assy¬
rii subfigura arboris cedri iuxta
inmonte libano constitute. quȩ
sit pulchra ramis & condensa

Expanded text:
quod quaecumque dicuntur de rege Assyquod quaecumque dicuntur de rege Assyriorum futuro tempore, in LXXquam feminino genere de una persona intelligatur, dum et arbor ge Assyriorum, qui eo jam tempore captus fuerat a Chaldaeis, et omne robur Assyriorum Babylonio subjacebat imperio. Unde et decem tribus, hoc est, Israel, Assyrii capiunt; duas autem, hoc est, Judam et Benjamin, 370 Chaldaei superant, et urbem subvertunt Jerusalem. Dicturus igitur contra Pharaonem regem Aegypti, et populum ejus sermo divinus, tali adversum illum est usus exordio: Cui similis factus es in magnitudine tua? Ecce Assur quasi Cedrus in Libano, et reliqua. Et st sensus: Non mireris si a Babyloniis sis vincendus atque periturus, et tuum perditurus imperium, omnesque opes Aegyptiae destruendae sint, cum Assur multo te fortior, eodem Chaldaeo superante, deletus sit. Describitque potentiam regis Assyrii sub figura arboris Cedri, juxta in monte Libano constitutae, quae sit pulchra ramis et condensa
Abbreviated transcription (Latin):
na eiꝰ. & cohercui aquas multas.
Contristatꝰ ẽ siue contenebratꝰ sr̃
eũ libamis: & om̃a ligna agri
concussa sunt siue defecert aso¬
nitu ruine eiꝰ cõmoui siue cõmo¬
te st̃ gentes. cũ deducerẽ eũ siue
eam adinfernum cũ his qui des¬
cendebant siue descendunt in
lacum: & consolata sunt in tra
infima om̃a ligna uoluptatis¬
ra in libano uinu̾sa que irriga¬
bant᷑ aquis. Nam & ipsi cum ea¬
derunt adinfernũ ad int̾fectos
siue habitabit subumbracło eiꝰ.
inmedio nationĩi sine uite sue
ꝑierunt. Cui assimilatꝰ es om
clite. atq sublunis int̾ ligna uo¬
luptatis: Ecce deductus es cum
lignis uoluptatis ad t̾ram ulti¬
mã: inmedio incircumcisoꝵ
dormies cum eis qui int̾fecti st̃
gladio. Ipse ẽ pharao. siue sic¬
pharao & om̃is multitudo eiꝰ:
dic̃ dñs ds. Vtramq editionẽ
exmore cõmiscui. ubi tam̃ plu¬
rimũ discrepabant: ne duplex
ꝓpositio augeret liboꝵ magni¬
tudinẽ. Ac primũ sciendum

Expanded text:
 coercui aquas multas. Contritus est sive contenebratus super eum Libanus, et omnia ligna agri concussa sunt sive defecerunt. A sonitu ruinae ejus commovi sive commotae sunt gentes, cum deducerem eum sive eam ad infernum cum his qui descendebant sive descendunt in lacum; et consolata sunt in tinfima omnia ligna voluptatira in Libano universa, quae irrigabantur aquis. Nam et ipsi cum ead infernum ad interfectossque habitantium sub umbraculo ejus, in medio nationum sive vitae suae perierunt. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis! Ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam, in meddormies, cum his qui interfecti sunt gladio. Ipse est Pharao, ePharao et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus. Utramque editionem ex more commiscui, ubi tamen plurimum discrepabant, ne duplex propositio augeret librorum magnitudinem. Ac primum sciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
rat de ierłm dicens. Uastata si¬
dñi facta fuerat adine uesꝑe
antequã ueniret qui fugerat.
aꝑuit q osmeũ donec ueniret
adme mane: & aꝑto ore meo
non silui amplius. Undeci¬

Expanded text:
rat de Hierusalem dicens vastata Domini facta fuerat ad me vespere antequam veniret qui fugerat aperuitque os meum donec veniret ad me mane et aperto ore meo non silui amplius e
Abbreviated transcription (Latin):
traditus ẽ satͥanas. uinxta illud
apłi. quos tradidi sathane. ut
discant ñ blasphemare. Qui fa¬
ciens faciet ei. quȩciiq ei a dno
fuerint imꝑata. Ista autẽ cypa¬
rissus eiecta ẽ de paradyso dei
ꝓpt̃ impietatẽ suam. & succiden
illã aliem & crudeles siue pes

Expanded text:
traditus est, Satanas, juxta illud traditus est, Satanas, juxta illud Apostoli: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare : Qui faciens faciet ei quaecumque ei a Domino fuerint imperata. Ista autem cyparissus ejecta est de paradiso Dei propter impietatem suam; et succident illam alieni et crudeles, s