comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& de reb ad remedia subiectoꝵ quecũq ele¬
gerit pͥncipis uoluntas exerceat. illis tantũ¬
mͦ exceptis que memoratꝰ diue memorie
Cindasuntꝰ pͥnceps ante regnũ aut ex ꝓpͥis
aut ex iustissime conquisitis uisꝰ est habuis¬
se. In quib cunctis filiis una cũ głoso dño
nr̃o Reccesiunto rege maneat diuisio libera:
& possessio pace plenissima: S ille res quas
pͣdictus pͥnceps de iustis ꝓuentib filiis suis
uł quib libet iustissime uisꝰ est contulisse
uł reliquisse: om̃s in eoꝵ ure maneant in¬
conuulse. illa negocii huiꝰ ueritate seruata.
ut qͥa grata uoluntas głosi dñi nr̃i Recces¬
uinti regis reddere decernit unicuiq iustis¬
sime debita. nemo inuasionis caluminam
moueat. aut damna requirat: pret᷑ quȩ głosȩ
memoriȩ genitorẽ eiꝰ quȩdã indebite habu¬
isse constiterat. Lex edita in eodem concilio.

Expanded text:
et de rebus ad remedia subjectorum quaecunque eleet de rebus ad remedia subjectorum quaecunque elegerit principis voluntas exerceat, illis tantummodo exceptis quae memoratus divae memoriae Cindasiunthus princeps ante regnum aut ex propriis, aut ex justissime conquisitis visus est habuisse. In quibus cunctis filiis una cum glorioso domino nostro Reccesiuntho rege maneat divisio libera, et possessio pace plenissima. Sed illae res quas praedictus princeps de justis proventibus filiis suis vel quibuslibet justissime visus est contulisse vel reliquisse, omnes in eorum jure maneant inconvulse, illa negotii hujus veritate servata, ut quia grata voluntas gloriosi domini nostri Reccesvinthi regis reddere decernit unicuique justissime debita, nemo invasionis calumniam moveat aut damna requirat, propter quod gloriosae memoriae genitorem ejus quaedam indebite abisse constiterat. Lex edita in eodem concilio
Abbreviated transcription (Latin):
pleto: cuncta totiꝰ membra gentis uacuata
languescerent ex defuncto. Unde uenit. ut
nec subsidiũ medioeres. nec dignitatem uale¬
ant optinere maiores: qͥa dũ soliꝰ potestatis
uigor marima occupauit. totiꝰ plebis statꝰ
nec minima uira defendit: atq cũ omni
palatino officio simulq cũ maioꝵ minoꝵq
conuentu nos om̃s tam pontifices quã etiã
sacerdotes. & uniuersi sacris ordinib famu¬
lantes concordi definitione decerninus &
optamꝰ ut om̃is conquisitionis ꝓfligatio
& moueri ualentiũ corpore uł specie. forma
uł genere. quȩ agłose memorie Cindasiun¬
to rege adie qͦ in regnũ dinoscit᷑ conscendis¬
se. reꝑta quolibet mͦ exstiterit. om̃ia in sere¬
nissimi atq clementissimi dñi nr̃i Recces¬
uinti pͥncipis ꝑhenni transeant potestate.
& ꝑpetuo deputent᷑ in uire. nͨ habenda pa¬
renitali successu. s possidenda regali congres¬
sione. ita ut iuste sibi debita quisq ꝑcipiat.

Expanded text:
pleto cuncta totius gentis membra vacuata pleto cuncta totius gentis membra vacuata languescerent ex defectu; unde evenit ut nec subsidium mediocres nec dignitatem valeant obtinere majores, quia dum solius potestatis vigor maxima occupavit, totius plebis status nec minima jure defendit. Adeo cum omni palatino officio simulque cum majorum minorumque conventu nos omnes tam pontifices quam etiam sacerdotes et universi sacris ordinibus famulantes concordi definitione decernimus et optamus, ut omnis conquisitionis profligatio et moveri valentium corpore vel specie, forma vel genere, quae a gloriosae memoriae Cindasiuntho rege a die quo in regnum dignoscitur conscendisse repertus, quolibet modo exstiterit, omnia in serenissimi atque clementissimi domini nostri Reccesiunthi principis perenni transeant potestate et perpetuo deputentur in jure, non habenda parentali successu sed possidenda regali congressione: ita ut juste sibi debita quisque percipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
illo nos idoneos assertores habeat ꝓbitas ue¬
ritatis ex quo semꝑ semetipsam reseruauerit
qualitas actionis. E cce enĩ ita ex gentis nr̃e
mediocrib maioribꝰq ꝑsonis multos hactenꝰ
corruisse reꝑimꝰ & deflemꝰ: ut eoꝵ agnitis
rumis ñ alind possimꝰ quã diuine iudicia
considerare ꝓmissionis. quoꝵ domoꝵ spolia
& potentiarũ diuitias simul ac p̾dia ita con¬
spicimꝰ ꝓrsꝰ exinanita. ut nec fisci usib com¬
moda nec palatinis officiis reꝑiant᷑ in reie¬
dium salutare collata. Cuiꝰ rei serie ex utͦq
concurrente dũ & iudicatos sententia uidici¬
ne s defectum potuisse pensant᷑ in gente.
illo maiori salutis dispendio cumulato. qđ
tam hec quȩ a uidiciis uigor iudicioꝵ abstrax¬
erat: quã illa quȩ qualiscũq ꝓuentꝰ ordine
ꝓfligitionis contriuerat. tota ꝓprietatis
pͥncipũ amplitudo in sinũ suȩ recȩptionis
incluserat. Sicq solo principali uentre sup¬

Expanded text:
illo nos idoneos assertores habeat probitas veillo nos idoneos assertores habeat probitas veritatis, ex quo semper semetipsam reservaverit qualitas actionis. Ecce enim ita ex gentis nostrae mediocribus majoribusque personis multos hactenus corruisse reperimus et deflemus, ut eorum agnitis ruinis non aliud possimus quam divinae judicia considerare promissionis, quorum domorum spolia et potentiarum divitias simul ac praedia ita conspicimus prorsus exinanita, ut nec fisci usibus commoda, nec palatinis officiis reperiantur in remedium salutare collata. Cujus rei serie ex utroque concurrente, dum et judicatos sententia judicine, sed defectum posuisse pensantur in gente, illo majori salutis dispendio cumulato, quia tam haec quae a judiciis vigor judiciorum abstraxerat, quam illa quae qualiscunque proventus ordine profligationis congesserat, tota proprietatis principum amplitudo in sinum suae receptionis incluserat; sicque solo principali ventre sup
Abbreviated transcription (Latin):
plebis meroria subiecta pͥncipale caput reue¬
mͦ debitũ irrogant censum. Regalis ꝓinde
orthodora hec cuncta sibi debere conuincit.
ex quo se regem recognoscit: & inde conqui¬
sita ñ alteri quã sibi uste defendit. unde nͣ
ꝑsone s potentiȩ subdi hȩc deberi ñ ambi¬
git. R egẽ et̾na uira faciunt ñ ꝑsona: quia
nec constat sui mediocritate. s sublimitatis
honore. Que gͦ honori debeant. honori
deseruiant: & quȩ reges accumulant. regno
relinquant: ut qͥa eos regni gła decorat. ip
Habeant deinceps iure conditi reges. in re¬
gendo iudicia iusta. in parcendo pectora
ꝓmpta. in conquirendo studia parca. in
conseruando uota sincera: & tanto głam reg¬
ni cũ felicitate retentent. quanto iura regi¬
minis & mansuetudius conseruauerint. &
equitate direxerint ꝓmisse p̾miũ ditionis.
Ne nͣ ꝓdisse putet᷑ ex fomite rationis. reuela¬
re conuenit eiudentissima specie oꝑis. ut ex

Expanded text:
plebis memoria subjecta ad principale caput reveplebis memoria subjecta ad principale caput revemodo debitum irrogant censum. 126 Regalis proinde orthodoxa sublimitas haec cuncta sibi debere convincit, ex quo se regem recognoscit, et inde conquisita non alteri quam sibi juste defendit. Unde non personae, sed potentiae subdi haec debere non ambigit. Regem aeterna jura faciunt, non persona, quia non constat sui mediocritate, sed sublimitatis honore. Quae ergo honori debeant honori deserviant, et quae reges accumulant regno relinquant, ut quia eos regni gloria decorat, ipsHabeant deinceps jure conditi reges in regendo judicia justa, in parcendo pectora prompta, in conquirendo studia parca, in conservando vota sincera, ut tanto gloriam regni cum felicitate retentent, quanto jura regiminis et mansuetudinis conservaverint et aequitate direxerint promissae praemium ditionis. Ne non prodisse putetur ex fomite rationis, revelare convenit evidentissima specie operis, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
gs postꝙͣ fucruit regni głam assecuti. extenu¬
iis uirib ppłoꝵ regiȩ ꝓpriȩ congerere lucrũ.
eobliti qđ reges st̃ uocati. defensionẽ in uasta¬
tionẽ conuertunt. & uastationẽ defensione
pellere defugiunt. illud grauiꝰ innectentes.
qđ a quȩ uident᷑ adquirere. ñ regni deputans
henori uł głe s ita malunt in suo iure confun¬
di: at ueluti ex debito deceruant hec in liberoꝵ
posteritatẽ transmitti. Quã ob rem in ꝓprie¬
tatis illa conant᷑ redigere sinu que ꝓ solo con¬
stat illos imperii ꝑcepisse fastigio. & illud in
iuris ꝓprii collocant antro. qđ ppłi utilitatis
alquisitũ esse constat optentu. Nã nunqͥd
ad illos aut ppłoꝵ aduentꝰ. aut rerũ poterat
concurrere censꝰ nͥ exstitissent głe sublimati
auimmib d Nut ab equalib illi potuerunt
rerũ ccaceruatione ditari. nͥ ꝑ subiectos głoso
apie potuissent attolli. Omĩa certe totius

Expanded text:
ges, postquam fuerint regni gloriam assecuti, extenuges, postquam fuerint regni gloriam assecuti, extenuatis viribus populorum regiae propriae congerere lucrum, et, obliti quod reges sint vocati, defensionem in vastationem convertunt, et vastationem defensione pellere defugiunt, illud gravius innectentes quod ea quae videntur acquirere non regni deputant honori vel gloriae, sed ita malunt in suo jure confundi, ut veluti ex debito decernant haec in liberorum posteritatem transmitti. Quamobrem in proprietatis illa conantur redigere sinu, quae pro solo constat illos imperii percepisse fastigium, et illud in juris proprii collocant antro, quod populi utilitatis acquisitum esse constat obtentu. Nam numquid ad illos, aut populorum adventus, aut rerum poterat concurrere census, nisi exstitissent gloriae sublimati culminibus, aut ab aequalibus illi potuerint rerum coacervatione ditari, nisi per subjectos glorioso apice potuissent attolli? Omnia rectae totius
Abbreviated transcription (Latin):
aloriutr salis concilii editũ in nõe pͥnenis
oautittr i eddidisse fracture atꝙ fccisse
orembitũ ÷ huiꝰ mercedis & plenitudo
s̃iunniate ꝑfctionis Bonleri eten eoolie¬
ansur nuat si qualuum ꝓximoꝵ cura conue¬
n ob uare quandoꝙ grandioris erit culrȩ
pcolisiont̃ cateruas eriperẽ collisoꝵ. at ex
hc uugit᷑ ce ultra nec uigorẽ nocendi habeat
u iuida pressura. & om̃is compress noue
nt eq sanctionis esse sibi collata remedia.
tum ñ ex ordine uegetari rectoris s deici ex
n uedine potestatis. Contrarert᷑ enĩ reges
a sastigia in bifronti discidio motionis:
ae ut in culpis lex ardua serriebat. aut in spo¬
lĩs fauorem lex uoluntaria cominodabat.
lnde mestos animos ñ spes fouebat ex mune¬
r s toserantia uexabat in funere. Unde iã
increpationis occur su ñ tantũ nos abire sola
ardi. illa maneat sententia dicti. quȩ & finc̃
aisib rite ponat illicitis. & consultũ saluandis
uiee ferat ppłis. Quoscła nãq conspeximꝰ re¬

Expanded text:
iversalis concilii editum in nomine principis. Soliditatem reddidisse fracturae atque fecisse crementum est hujus mercedis et plenitudoummatae perfectionis. Ponderi etenim collidentis ruinae si aequalium proximorum cura convenit obviare, quanto grandioris erit culpae collisionum catervas eripere collisorum, ut ex hoc jugiter et ultra nec vigorem nocendi habeat exsecranda pressura, et omnis compressus noverit sanctae sanctionis esse sibi collata remedia. tum non ex ordine vegetari rectoris, sed dejici ex gravedine potestatis. Contraxerunt enim reges elata fastigia in bifronti dissidio motoris, et aut in culpis lex ardua saeviebat, aut in spoliis favorem lex voluntaria commodabat, inde moestos animos non spes fovebat ex munere, sed tolerantia vexabat in funere. Unde jam in reparationis occursu, non tamen nos abire sola  concordi illa maneat sententia dicti, quae et finem ausibus rite ponat illicitis, et consultum salvandis jure ferat populis. Quosdam namque conspeximus re
Abbreviated transcription (Latin):
runt: & uerbũ illiꝰ usq ad nuhes ꝑducent.
Pauꝑ locutus ẽ. & dicunt Quis ẽ hic d Et
si offenderit: subuertunt illũ. Bona est sub¬
stantia cui ñ est peccatũ in conscientia: & ne¬
quissima pauꝑtas in ore impii. Cor homi¬
nus inimutat faciẽ illiꝰ: siue in bona siue in
mala. Uestigiũ cordis boni & faciẽ bonã: dif¬
ficile inuenies & cũ labore. Hec fr̃ cauetibi

Expanded text:
 verbum illius usque ad nubes perducent pauper locutus est et dicunt quis est hic et si offenderit subvertunt illum bona est substantia cui non est peccatum in conscientia et nequissima paupertas in ore impii cor hominis inmutat faciem illius sive in bona sive in mala vestigium cordis boni et faciem bonam diff
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tua scr̃tas credens appellasse qđ ꝓbare ñ po¬
tuit cominunioni reddiderat. Qđ minime
tam᷑ licuit. Qdđ etiã gestoꝵ meliꝰ ex lectione
cognosces. Triduano tam̃ laboriosissimo agita¬
to iudicio eũ diuersa eide obiecta afflictissime
quȩreremꝰ. uł moras coep̃i nr̃i fãustin uł ter¬
giuersationes ipsiꝰ apiarũ qͥb nefandas turpi¬
tudines occulere conabat᷑: d̾s̃ uidex iustꝰ & fortiᷤᷤ
& longanimis magno compendio resecauit:
letriore quippe ac putidiore obstinatione com¬
pressa qua tantũ liuidũ cenu̾ impudentia ne¬
gationis uolebat obruere: dõ nr̃o eiꝰ conscientiã¬
cohortante & occulta que illiꝰ in corde tanquã
in uolutabro criminũ iam damnabat. etiã ho¬
muinib publicante: repente in confessione cunc¬
toꝵ obiectoꝵ flagitioꝵ dolosꝰ negator erupit.
& tandẽ de onũb inicredibilib opprobriis spon

Expanded text:
quem tua sanctitas credens appellasse, quod probare non poquem tua sanctitas credens appellasse, quod probare non potuit, communioni reddiderat? quod minime tamen licuit, quod etiam gestorum melius lectione cognosces. Triduano tamen laboriosissimo agitato judicio, cum diversa eidem objecta afflictissimi quaereremus, vel moras coepiscopi nostri Faustini, vel tergiversationes ipsius Apiarii quibus nefandas turpitet longanimis magno compendio resecavit. Tetriore quippe ac putidiore obstinatione compressa, quae tantum libidinum coenum impudentia negationis cohortante, et occulta quae illius in corde tanquam in volutabro criminum jam damnabat etiam hominibus publicante, repente in confessione cunctorum objectorum flagitiorum dolosus negator erupit, et tandem de omnibus incredibilibus opprobriis spon
Abbreviated transcription (Latin):
NO dilectissimo & honora¬
bili patri selestino: aurelrꝰ
Palestinus. antoniꝰ. Tutus
seruus dĩ. Tereutiꝰ fõrtuna¬
tus. Martianꝰ Ianuariꝰ. op¬
tatꝰ. Celticiꝰ Donatꝰ. theasiꝰ
uincentiꝰ fõrtunatianꝰ. & cet̾i qͥ uniuersali afri¬
cano concilio carthaginus affiumꝰ Optare¬
mus si quemadmodũ sc̃itas tua de aduentu api¬
arii letatos nos fuisse missis ꝑ comprb̃m nr᷑m
nata preꝓpera uiderent᷑. que adhuc tam de audi¬
endo quã de audito pͣçesserant. Adueniente sane
nc̃ posset de tantis criminib a thabracens ob¬
iectis eo laborante purgarr Curꝰ tanta ac tã
immania flagicia decursum nr̃i concilii exam̃¬
inuenit: ut & memorati patrociniu᷑ potiꝰ quã
uidiciũ. ac defensoris magis operã quã discepta¬
toris iustitiã suꝑarent. Nã pͥmũ quantu᷑ obsti¬
terit omni congregatiomi diuersas inurias
ingerendo qͣsi eccłie Romane asserens pͥuilegia
& uolens cũ a nobis in communionẽ suscipi:

Expanded text:
no dilectissimo et honorabili patri Coelestino, Aurelius, Palestinus, Antonius, Tutus servus Dei, Terentius, Fortunatus, Martianus, Januarius, Optatus, Celticius, Donatus, Theasius, Vincentius, Fortunatianus, et caeteri qui universali Africano concilio Carthaginis adfuimus, optaremus si quemadmodum sanctitas vestra de adventu Apiarii laetatos vos fuisse missis per compresbyternata praepropera viderentur quae adhuc tam de audiendo quam de audito praecesserant. Adveniente sane nunc posset de tantis criminibus a 86 Thabracenis objectis eo laborante purgari, cujus tanta ac tam immania flagiinvenit, ut memorati patrocinium potius quam judicium ac defensoris magis operam quam disceptatoris justitiam superarent. Nam primum quantum obstiterit omni congregationi diversas injurias ingerendo, quasi Ecclesiae Romanae asserens privilegia et volentes eum a nobis in communionem suscipi,
Abbreviated transcription (Latin):
res etiã clericos nr̃os qͥbꝰq petentib nolite mũ¬
re. nolite concede̾. ne famosũ typhum scłi in .e¬
cłiam xp̃i. quȩ lucem simplicitatis & humuia¬
tis dic̃ dñi uidere cupientib prefert. iundeiuas
inducere Nam de fr̃e ur̃o saustino. amo
pins ꝑ sus nefandis nequatiis de xp̃i.
anolendo apiario securi sumꝰ. qđ eũ
qbla d a moderatione pee cc̃itatis salua
pu carstate ulteriꝰ in affrica minime¬
n nobis custodiat dñc fr̃.¬

Expanded text:
res etiam clericos vestros quibusque petentibus nolite mitres etiam clericos vestros quibusque petentibus nolite mittere, nolite concedere, ne fumosum typhum saeculi in Ecclesiam Christi, quae lucem simplicitatis et humilitatis diem Deum videre cupientibus praefert, videamur inducere: nam de fratre nostro Faustino amoto jam pro suis nefandis nequitiis de Christi Ecclesia dolendo Apiario securi sumus, quod eum probitate ac moderatione tuae sanctitatis, salva fraterna charitate, ulterius Africa minimpro nobis custodiat, domine fr
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i sp̃c defuturã: qua equitas a xp̃i sacerdotib &
prudent᷑ uideat᷑. & constantissime tereat᷑. man¬
me qͥa unicuiq conçessum c̃. si uidicio offensꝰ
iustitiã. & innumerabilib congregatis in cont¬
lium sacerdotib denegare:. Aut qͦmͦ ipsũ tͣns¬
marinũ iudiciũ ratũ erit. ad qđ testiuꝰ necissariȩ¬
ꝑsone uł ꝓpt̾ senectatis infirmitate᷑. uł mnultis
aliis intercurrentib impedũtis adduci nͨ port¬
runt: Nã ut aliqui tanquã a tuę scĩtatis latere
mittant᷑. nulla inuenimꝰ patrũ synodo consti¬
transmusistis. in conciliis ueriorib quȩ accipi¬
uitt᷑ icem. a sc̃o cyrillo eoep̃o nr̃o alexandrine
antistite ex autentico nussis: quȩ etiã ante lacꝑ
innocentiũ prb̃m & marcellũ subdiaconũ. ꝑeͦ
ad nos ab eis directa st̃ uenerabilis memorie de¬
nefacio ep̃o decessori nr̃o a nolis transinisa st̃ iu
quib tale aliqud ñ potiumꝰ repꝑire. Fasccuo¬

Expanded text:
i sacerdotibus et prudenter videatur, et constantissime teneatur: maxime quia unicuique concessum est, si judicio offensus justitiam, et innumerabilibus congregatis in concilium sacerdotibus denegare. Aut quomodo ipsum transmarinum judicium ratum erit, ad quod testium necessaris vel propter senectutis infirmitatem vel multis aliis intercurrentibus impedimentis adduci non poterunt? Nam ut aliqui tanquam a tuae sanctitatis latere mittantur, nulla invenimus patrum synodo constitransmisistis, in conciliis verioribus, quae accipiuntur Nicaeni, a sancto Cyrillo coepiscopo nostro Alexandrinae antistite ex Authentico missis, quae etiam antehac per Innocentium presbyterum et Marcellum subdiaconum, per quos ad nos ab eis directa sunt, venerabilis memoriae Bonifacio episcopo praedecessori nostro a nobis transmissa sunt, in quibus tale aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
solatio miticauit. qđ & nos labore dutci loro
questionis absoluit. & suis uulnerib quilenã.
medelam & si inuita ac sua conscientia nndai
camur: ut deinceps ad ur̃as aures hinc uenien¬
tes ñ faciliꝰ admttatis. nec a nobis excominui¬
catos in cominumionẽ ułtra uelitis ereiperon
hoc etiã Niecno concilio definitũ facile adueret
uenerabilitas tua. Nã & si de inferiorib elerts
uł laicis uidet᷑ ibi p̃caueri: quanto magisine
de ep̃is uoluit obseruari. ne in sua ꝓuincia com

Expanded text:
solatio mitigavit, quod et nos labore diuturnioris quaestionis absolvit, et suis vulneribus qualemcunque medelam, et si in vita ac sua conscientia reluctcamur, ut deinceps ad vestras aures hinc venientes non facilius admittatis nec a nobis excommunicatos in communionem ultra velitis excipere, quia hoc etiam Nicaeno concilio definitum facile advertit venerabilitas tua. Nam et si de inferioribus clericis vel laicis videtur ibi praecaveri, quanto magis hoc de episcopis voluit obser
Abbreviated transcription (Latin):
exstantib causis ad aliam putauent
& ꝓmotꝰ. reuerendoꝵ canonũ uł ipse uł¬
giet. quȩ de huiꝰcemodi prȩsumptorib
prefixere seruanda.
e monachis laicisq in prima copio¬
siꝰ preceptionis huiꝰ parte digestũeͣ.
que uł quatinꝰ his ꝓ rerũ temporĩq¬

Expanded text:
t promotus, reverendorum canonum vel ipse,giet, quae de hujusmodi praesumptoribus praefixere servanda. XXVI. De monachis laicisque in prima copiosius praeceptionis hujus parte digestum quatenus his pro rerum temporumq
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio pedissequa eupit existere. Ue enum
nobis erit qui huiꝰ ministerii onꝰ susceptũ
apłi p̾dicauert̃ p̃dicare neglexerimꝰ. Ue erit
nobis: si silentio ueritatẽ oppresseruns quam
erogire nummulariis iubemur. id est xp̃iano
confundimur p̾cdicare. Oiud erit de nobis:
cũ de cõmissis nobis animab & de officio suscep
exegerit. Adõ fr̃s hortor dilectiouẽ ur̃am
obtestor & moueo: ut qua debetis & potestis
sollicitudine uigiletis ad inuestigandos here¬
ticos & inunicos sçẽ di eccłiȩ: & a sanis mentib
ne pestis hȩc latiꝰ duulgetur seueritate qua
potestis ꝓ uirib exstirpetis: qm̃ ut habebit
adõ digne remunerationis p̾miũ. qͥ diligen¬
tiꝰ qđ ad salutẽ commisse sibi plebis ꝓficiat
fuerit ex secutꝰ: ita ante tribunal dñi de reatu
negligeritiȩ se ñ poterit excusare. quicũq
plebem suã contra sacrilege ꝑsuassonis aucto¬
res noluerit custodire. Data. houas februarii:

Expanded text:
ministerio pedisequa cupit existere. Vae enim ministerio pedisequa cupit existere. Vae enim erit nobis, qui hujus ministerii onus susceptum aedicaverunt, praedicare neglexerimus. Vae erit nobis, si silentio veritatem oppresserimus, quam erogare nummulariis jubemur, id est, christianos confundimur praedicare? Quid erit de nobis, cum de commissis nobis animabus, et de officio susceptexegerit ? Ideo, fratres, hortor dilectionem vestram , obtestor et moneo, ut qua potestis et debetis, sollicitudine vigiletis, ad investigandos haereticos, et inimicos sanctae Dei ecclesiae, et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua potestis, pro viribus extirpetis. Quoniam ut habebit a Deo dignae remunerationis praemium, qui diligentius, quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat, fuerit executus: ita ante tribunal Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare, quicumque plebem suam contra sacrilegae persuasionis auctores noluerit custodire. Data Nonis Februarii,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eccłia: quȩ ꝑdĩ om̃ipotentis gr̃am atramite
apłice traditionis nunquã errasse ꝓbabit᷑. nec
ib hereticis nouitatib deprauanda succubuit :
s ut in exordio normã fidi xp̃iane ꝑcepit ab
nam pollicitationẽ: qui suoꝵ discipłoꝵ pͥncipi
in suis fatꝰ est euũgłiis. fetre inquiens. ecce
sitan expetiuit ut cribraret uos sicut qͥ cribrat
triticũ. Ego autẽ ꝓ te rogaui ut nͨdeficiat fi¬
des tua: & tu aliquando conuersꝰ confirma fr̃es
tuos. Consideret itaq ur̃a excellens prudentia:
quã bonũ sit ꝑsistere in dispensatione uobis cre¬
dita & in fide recta: atq hereticis & emulis xp̃
repugnare nunquã a ueritatis tramite decli¬
qͥ ꝓ nobis mori nͣ dubitauit. & ꝓprio nos suo
redemit sanguine. qui fidẽ beati petri ñ defec̃¬
turã ꝓmisit. & confiriare eũ fr̃s suos admo¬
nuit: qđ apłicos pontifices meȩ exiguitatis p̾¬
decessores confident᷑ fecisse semꝑ cunctis ẽ cogni¬

Expanded text:
i Ecclesia, quae per Dei omnipotentis gratiam, a tramite apostolicae traditionis numquam errasse probatur, nec ab haereticis novitatibus depravanda succubuit, sed ut in exordio normam fidei christianae percepit ab nam pollicitationem, qui suorum discipulorum principi in suis fatus est evangeliis: Petre, inquiens, ecce Satanas expetivit ut cribraret vos, sicut qui cribrat triticum. Ego autem pro te rogavi, ut non deficiat fides tua; et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Consideret itaque vestra excellens prudentia, quam bonum sit persistere in dispensatione vobis credita, et in fide recta, atque haereticis et aemulis Christi repugnare, et numquam a veritatis tramite decliqui pro nobis mori non dubitavit, et proprio nos suo redemit sanguine, qui fidem beati Petri non defecturam promisit, et confirmare eum fratres suos admonuit. Quod apostolicos pontifices meae exiguitatis praedecessores confidenter fecisse semper cunctis est cogni
Abbreviated transcription (Latin):
data est gr̃a hec in gentib euũgłirare inuestig¬
biles diuitias xp̃i. & illum inare om̃s. quę sit
dispositio sacram̃ti absconditi ascłis. in quib
om̃ia creauit. Item ipse: Qui ẽ ait imago dei
inuisibilis. Et ad colosenses: Ego paulꝰ munst
qͥ nc̃ gaudeo in passionib meis ꝓ uobis. & sub¬
pleo que desunt tribulationũ xp̃i in carne me
ꝓ corpore erꝰ qđ ẽ eccłia. cuiꝰ factus sũ ego mins
scđm dispensationẽ di in mysteriũ xp̃i qđ̃ ab¬

Expanded text:
ta est gratia haec in gentibus, evangelizare investigabiles divitias Christi, et illuminare omnes, quae sit dispositio sacramenti absconditi a saeculis, in quibus omnia creavit . Item ipse: Qui est, ait, imago Dei invisibilis . Et ad Colossenses: Ego Paulus minister, qui nunc gaudeo in passionibus meis pro vobis, et suppleo quae desunt tribulationum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia, cujus factus sum ego minister secundum dispensation
Abbreviated transcription (Latin):
Ouessiga tua nꝰ cognoscent᷑. Et in salomone:
apiertiã di p̃cedentẽ om̃ia qͥs inuestigabit.d
strm ibi. R adix sapientie cui reuelata ẽ. & astu¬
nas illiꝰ qͥs agnouit. Item ibi: Disciplina sapien¬
ne cui manifestata est. & multiplicationẽ in¬
gress ilłiꝰ qͥs intellexit. Item ibi: Qm̃ mirabibia

Expanded text:
vestigia tua non cognoscentur . » Et in Salomone: « Sapientiam Dei praecedentem omnia quis investigabit? » Item ibi: « Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? » Item ibi: « Disciplina sapientiae cui manifestata est, et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? » Item ibi: « Quoniam mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
nium meu̾ uerũ ẽ: qͥa scio unde uenio aut qͦ
ueritatis. ille testimoniũ ꝑhihebit de me. In¬
tende queso intende: qmͣ in qͥb una testificat¬
onis uirtus ostenditur. nullꝰ ab alio neq potiu
neq inferior uidicat᷑. Sepius ista iam diximꝰ¬

Expanded text:
ium meum verum est, quia scio unde venio et quo veritatis ille testimonium perhibebit de me ; » intende, quaeso, intende quoniam in quibus una testificationis virtus ostenditur, nullus ab alio neque potior neque inferior judicatur. Saepius ista jam dixim
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓprio aut adulterino sensu talia fabricas
& seducere corda fidelium querunt. N
ad ipsiꝰ fontis originẽ redeamꝰ: ex quo flii
patre̾ semꝑ uidere potuisse uł posse eudeꝵ¬
orib testimoniis de uet̾is & noui iustriem
litteris doceamꝰ salomone docente. Est terꝰ
sapientia quȩ nouit oꝑa tua: que affuit tib
eũ faceres orbem terrarũ. & ipsa nouit qͥd sit
placitũ corã oculis tius. Et dñs in euũgło. ne¬
mo nouit filiũ nisi pat̾. neq patrẽ qͥs noruit

Expanded text:
prio aut adulterino sensu talia fabricant, et seducere corda fidelium quaerunt. Nos vero ad ipsius fontis originem redeamus, ex quo Filium Patrem semper videre potuisse vel posse, evidentioribus testimoniis Veteris et Novi Testamenti litteris docemus, Salomone dicente: Est tecum sapientia, quae novit opera tua, quae adfuit tibi cum faceres orbem terrarum, et ipsa novit quid sit placitum coram oculis tuis. Et Dominus in Evangelio: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit
Abbreviated transcription (Latin):
is dicit: uos ñ nostis cũ. ego autẽ noui eũ. Qa
si dixero. nͨ noui eũ: cro similis uobis meudi
ltem ibi: Qui ex dõ est. hic nouit cũ. Et tenꝰ
Ego noui eũ. qͥa ab ipso sum. Ecce dociumux
qͥa semꝑ uidet filiꝰ patrẽ. Quomͦ astruunt
cũ patrẽ ñ posse uidere: in cuiꝰ sinu noscitur
ꝑmanere.Si sereno sensu diuinas recensens
scripturas: inuenies ñ solum patrẽ filio test¬
moniũ phibentẽ. s totã simul inseparabit¬

Expanded text:
s dixit: Vos non nostis eum, ego autem novi eum. Quod si dixero, quia non novi eum, ero similis vobis, mendax. Item ibi: Qui ex Deo est, hic novit eum: Et iterum: Ego novi eum, quia ab ipso sum. Ecce docuimus quia videt semper Filius Patrem. Quomodo adstruunt eum Patrem non posse videre, in cujus sinu noscitur permanere? Si sereno sensu divinas recenseas Scripturas, invenies non solum Patrem Filio testimonium perhibentem, sed tota
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb me suꝑ fidei documentis
que ab aliis habebant᷑ aliter
quam rectȩ fidi contineant sacramenta: ꝓ¬
ut dñs dedit ꝓ fr̾nitatis amore respondere
ñ resultauimꝰ. Semꝑ enĩ dubia & maiora
negotia terminũ ab hac sc̃a sede a tempore
apłoꝵ qͥ eam suis docum̃ttis instruxert᷑. accipe¬
re consueuert̃. Et ido tu recte fecisti. qđ hurꝰ
sc̃e sedis consultis te cȩt̾osq firmari & instrui
uoluisti. Continebant enĩ littere tue fr̃mq¬

Expanded text:
er fidei documentis, quae ab aliis habebantur aliter, quam rectae fidei contineant sacramenta, prout Dominus dedit, pro fraternitatis amore respondere non resultavimus. Semper enim dubia et majora negotia, terminum ab hac sancta sede, a tempore apostolorum, qui eam suis documentis instruxerunt, accipere consueverunt. Et ideo tu recte fecisti, quod hujus sanctae sedis consultis te caeterosque firmari et instrui voluisti. I. --Continebant enim litterae tuae, fr
Abbreviated transcription (Latin):
Nter memoratos fr̃s nr̃os fu̾lgentiũ astigita¬
num & honoriũ cordubensem ep̃os discrissio
agitata est ꝓpt̾ parocchiam basilice cuiꝰdam:
quã hoꝵ alter celticensem. alt̾ reginensem
asseruit: & qͥa int̾ utrasq partes hactenus

Expanded text:
nter memoratos fratres nostros Fulgentium, Fastigitanum, et Honorium Cordubensem episcopos discussio agitata est propter parochiam basilicae cujusdam, quam horum alter Celticensem, alter Reginensem asseruit, et quia inter utrasque partes hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
I De subdoli hostis insidĩs.
N De fraudulenta subtilitate heriticoꝵ¬
IT De blasphemiis euticetis.
IIT De excõmunieatione ei iustissima

Expanded text:
. De subdoli hostis insidiis. 2. De fraudulenta subtilitate haereticor3. De blasphemiis Euticetis. 4. De excommunicatione ejus justissima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnẽ orationẽ & obsecrationẽ. radicati
& fundati ut id ipsum dicatis om̃s. & ñ sint
in uobis scisinata. diuidentes corpꝰ eccłiȩ bo¬
num &itegrũ in tortuosas nouitates.
isꝙ selis apłicȩ auctoritate condeninat.
ñ n ut paulo suꝑiꝰ pręlibatũ est hoc specia¬
lt pruulegiũ reseruatũ sit S hoc iudica
rnagis inquit: ne ponatis offendiculum
fi uł seandalum. Patenter eñ his & aliis
inramerabilib decretoꝵ testumoniis om̃ib
munifestũ est ñ debere ep̃m damnari licet
ir ꝑserutet᷑ opinio: donec iudiciũ de eo nr̃e

Expanded text:
 omnem orationem, et obsecrationem radicati et fundati, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, dividentes corpus Ecclesiae bonum et integrum in tortuosas novitates. is apostolicae auctoritate condemnat, cum ei, ut paulo superius praelibatum est, hoc specialiter privilegium reservatum sit. « Sed hoc judicate magis, inquit, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum . » Patenter enim his et aliis innumerabilibus decretorum testimoniis omnibus manifestum est non debere episcopum damnari, licet ejus perscrutetur opinio, donec judicium de ore
Abbreviated transcription (Latin):
De quib om̃ib uera semꝑ fiat equitas:
quatinꝰ accusationis & iudicii ac testi¬
monii mercede ꝑ ueritatẽ gestoꝵ conseqͥ
ualeant. Scriptũ est enĩ. Abominatio dño
labia mendacia. & testem fallacem ꝓferen¬
tem mendacia & seminantẽ int̾ fr̃s scan¬
dala atq litigia: ipso monente atq dicen¬
te. Non facies calumniam ꝓximo tuo:
nec ui opprimes eũ. Non facies qđ iniquũ
est: nec iniuste iudicabis. Non considera

Expanded text:
de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, quatinus accusationis et judicii ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi valeant. Scriptum est enim: Abhominatio Domino labia mendacia ; et: Testem fallacem proferentem mendacia, et seminantem inter fratres scandala atque litigia ; ipso monente atque, dicente: Non facies calumniam proximo tuo, nec vi opprimes eum: non facies quod iniquum est, nec injuste judicabis, non considera
Abbreviated transcription (Latin):
dere uideamur. s alterutrũ onera porte¬
mus: ut uixta apłm legem dñi adimple¬
re ualeamꝰ Tempꝰ enĩ congruũ preuideri
oportet. quando uniꝰ cuiꝰq accusate ꝑsone
causa rectissime in medio ꝓducat᷑: quatinꝰ
grauitatẽ eiꝰ & consonantiã que contra pa¬
trũ decreta uł synodũ confessionu ꝓdi
muume cognoscat᷑. Quã ordinabiliter
om̃s intendant: ut ad eãm in om̃ib ratio¬
nabilit᷑ respondeant. & iuste se uelle ma¬
nifeste ostendant. Nullꝰ autẽ introduca¬
tur ꝑsonalit᷑: s accusatores & accusati ȩqua
audiant᷑ ratione iuxta qđ gestoꝵ ordo exi¬
oit. Accusatores uͦ & iudices ñ idem sint.
s ꝑ se accusatores. ꝑ se iudices. ꝑ se testes.
ꝑ se accusati: unusqͥsq in suo ordinabilit᷑
ordine: Nam inscriptio pͥmo semꝑ fiat.
ut talionẽ calumniator recipiat: qͥa ante
inscriptionẽ nemo debet iudicari uł dã¬
nari: cũ & scłi leges hec eadẽ retineant

Expanded text:
dere videamur. Sed alterutrum onera portedere videamur. Sed alterutrum onera portemus, ut juxta Apostolum legem Domini adimplere valeamus . Tempus enim congruum praevideri oportet, quando uniuscujusque accusatae personae causa rectissime in medium producatur, quatinus gravitatem ejus, et consonantiam quae contra Patrum decreta, vel synodum confessionem prodi minime cognoscatur, quam ordinabiliter omnes intendant, ut ad eam in omnibus rationabiliter respondeant, et juste se velle manifeste ostendant. Nullus autem introducatur personaliter; sed accusatores et accusati aequa audiantur ratione juxta quod gestorum ordo exigit. Accusatores vero et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant;
Abbreviated transcription (Latin):
cris custodia appellantem arceri ꝑmittus̃.
Dieent enĩ ex parte sicut nostis terrena
que ft celestia. Scrusatores nͦ & accusationes
qas scłi leges ñ asciscunt: nullatenꝰ sunt
i hoꝵ admittendȩ causis. quia om̃e quod
reprehensibile est catholica defendit
eccłia: & hoc a maiorib definitũ esse ꝓpt᷑
prauoꝵ hominũ insidias nͣ dubitatur
Decet eñ dñi sacerdotes fr̃m causas pie
tractare. & uencrabilit᷑ intendere. atq
eoꝵ iudicia suꝑ sacrificia ordinare. ne
ꝓterue aut tẏrannica dñatione ut de
quibda refert᷑. s caritatiue ꝓ dõ & fr̃no
amore cuncta ꝑagere: & qđ sibi qͥs fieri
scłm dñicam uocem ñ uult alii inferre
nͨ presumat. & in qua mensura mensi
fueriuis remetiet᷑ uobis: Ea uͦ quȩ apłoꝵ¬
predicatione & patrũ instructione prȩce¬
pimꝰ semꝑ tenere debemꝰ: ne aliqua no¬
ua cudere. aut ad noxam fr̃m suꝑinten¬

Expanded text:
ceris custodia appellantem arceri permittunt. ceris custodia appellantem arceri permittunt. Docent enim ex parte sicut nostis terrena, quae sunt coelestia. VI. Accusatores vero et accusationes, quas saeculi leges non adsciscunt, nullatenus sunt in horum admittendae causis, quia omne quod irreprehensibile est, catholica defendit Ecclesia. Et hoc a majoribus definitum esse propter pravorum hominum insidias, non dubitatur. Decet enim Domini sacerdotes fratrum causas pie tractare, et venerabiliter intendere, atque eorum judicia super sacrificia ordinare; nec proterve aut tyrannica dominatione, ut de quibusdam refertur, sed charitative pro Deo et fraterno amore cuncta peragere: et quod sibi quis fieri, secundum dominicam vocem, non vult, alii inferre non praesumat: et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis. Ea vero, quae Apopraedicatione et Patrum institutione percepimus, semper tenere debemus, ne aliqua nova cudere, aut ad noxam fratrum semper inten
Abbreviated transcription (Latin):
iuidices esse decernentes ep̃os recte sapientes
eiuste uolentes ad tempꝰ diuq illis resũp¬
ns uirib & suis potestatiue fruentib reb.
imicisq & di seruis sapientib consulentib
uris in eccłia conuenientes ubi testes ẽẽnt
singłoꝵ qui oppressi uidebant᷑: & reliqua ad
hunc ordinem ꝑtinentia. que plixitatem
utantes hic ñ inscriumꝰ: qͥa his sufficere
iredimus. Siqͥs autẽ his ñ est contentus:
egat ea & saciabit᷑. Scimus eniͣ homines
uiermes ñ posse cũ armatis rite pugnare.
Sic nec illi qui eiecti uł sius bonis st̃ expo¬
liati. cũ illis qui in suo stant statu & suis
fruunt᷑ amicis atq bonis litigare rite pos¬
sunt. Nec scłi qͦ leges hec scłarib fieri ꝑ¬
mitunt. s priꝰ eiectos uł oppressos aut̃
arpoliatos cũ suis om̃tib restitui iubent. &¬
postea suo tempore sicut lex eoꝵ continet
al placita uenire precipiunt: nec ulla car¬

Expanded text:
judices esse decernentes episcoporum, episcopos recte sapientes judices esse decernentes episcoporum, episcopos recte sapientes et juste volentes, ad tempus diuque illis, resumptis viribus, et suis potestative fruentibus rebus; amicisque et Dei servis sapientibviris in ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi videbantur; et reliqua ad hunc ordinem pertinentia, quae prolixitatem vitantes hic non inseruimus, quia his sufficere credimus. Si quis autem his non est contentus, legat ea, et satiabitur. Scimus enim homines inermes non posse cum armatis rite pugnare: sic nec illi, qui ejecti vel suis bonis sunt exspoliati, cum illis, qui in suo stant gradu, et suis fruuntur amicis atque bonis, litigare rite possunt. Nec saeculi quoque leges haec saecularibus fieri permittunt: sed prius ejectos vel oppressos, aut exspoliatos cum suis omnibus restitui jubent, et postea suo tempore, sicut lex eorum continet, ad placita venire praecipiunt nec ulla car
Abbreviated transcription (Latin):
mbonũ e sigere aiuina iubet auctoritas.
qnͣ saerelbtes ut antiqua tradit auctori
qruninari ñ possunt nec in eos testifi¬
ꝙs Qu ad eunde ñ debent nec possunt
ouis honorem. Uocatio enĩ ad synodũ
purla decreta patrũ canonica erꝰ qui imꝑe¬
uͣ am sia prȩsentia quã & scriptis ata
apacris ariis ꝑspaciũ fieri debet congruũ
p anonicũ. qͥa nͥ canonice uocatꝰ fucrit
lus tempore & canonica ordinatione licet
uenerit ad conuentũ quacũq necessitate
i spite uoluerit. nullatenꝰ siuis responde¬
hit insidiatorib: qm nec scłi leges hoc per¬
ueri significare queo quã sc̃i patres defini¬
erunt: & nr̃i predecessores apłica auctoritate
mrauert᷑. Ita enĩ hec se habent. E p̃os
prmno recipi. & sua eis omͣia legalit̃ reddi.
ñ anones decreuert᷑: & postea siqͥs eos accu¬
ine uellet. equo periculo facere sancciuert᷑

Expanded text:
cerdotium eligere divina jubet auctoritas. cerdotium eligere divina jubet auctoritas. Quoniam sacerdotes, ut antiqua tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eundem non debent nec possunt provehi honorem. Vocatio enim ad synodum juxta decreta Patrum canonica ejus qui impetitur, tam sua praesentia quam et scriptis atque apocrisiariis, per spacium fieri debet congruum atque canonicum; quia nisi canonice vocatus fuerit suo tempore et canonica ordinatione, licet venerit ad conventum quacumque necessitate, nisi sponte voluerit, nullatenus suis respondebit insidiatoribus quoniam nec saeculi leges hoc perverius significare queo, quam sancti Patres definierunt, et nostri praedecessores apostolica auctoritate roboraverunt. Ita enim haec se habent: episcopprimo recipere, et sua eis omnia legaliter reddi, sancti canones decreverunt: et postea si quis eos accusare voluerit, aequo periculo facere sanciverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵ meoꝵ existis ut princeps & doctor
orthodoxe & iminaculate fidi. auuꝰ uice
hodie gr᷑a dĩ legatione ꝓ xp̃o funginur:
& om̃s huiꝰ sc̾e sedis presules eiꝰ uicem ges¬
serunt. gerunt & gerent Ldo om̃n que
innotiustis ñ licere mandarem: nͥ uosta
plenit᷑ instructos esse scirem. qđ cundab
quib consulitis illicita esse ñ dubitets. Dĩ¬
cutere nãq ep̃os. & summoꝵ eccłiasticoꝵ
causas negocioꝵ metropolitanos una cũ ob
sius cõpuincialib ita ut nemo cxus
desit: & om̃s in singłoꝵ concordent nagocus
licet: s definire eoꝵ. atq eccłias sumiras
querelas causarũ. uł damnare ep̃os. absa
hr cee sedis auctoritate minime licet. qu
om̃s appellare si necesse fuerit: & eiꝰ fulcirs
auxilio oportet. Nam ut nostis synalum
qr est neq ulla unquã conciba rata
Lai r AUs ulla infania aut suspiciõe
unitesta macula & uere fidi pleniter
is trult esse debent: & tales quales ad sa¬

Expanded text:
discipulorum existis ut princeps et doctor orthodoxae et inmaculatae fidei; cujus vice hodie gratia Dei legatione pro Christo fungimur, et omnes hujus sanctae sedis praesules ejus vicem gesserunt, gerunt, et gerent. Ideo omnia quae innotuistis, non licere mandarem, nisi vos tam pleniter instructos esse scirem, quod cuncta super quibus consulitis inlicita esse non dubitetis. Discutere namque episcopos et summorum aecclesiasticorum causas negotiorum metropolitanos, una cum omnibus suis comprovintialibus, ita ut nemo ex eis desit, et omnes in singulorum concordent negotiis, licet; sed definire eorum atque ecclesiarum summas quaerelas causarum, vel dampnare episcopos, e sedis auctoritate, minime licet; quam omnes appellare, si necesse fuerit, et ejus fulciri auxilio oportet. Nam ut nostis synodum potest: neque ulla umquam concilia ratasque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula et verae fidei pleniter instructi esse debent; et tales, quales ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sẽ rationem reddet do. In hoc gͦ nͦ soi
quispiã temerarios ausꝰ usurpet᷑: ut prac
qđ ad concordiã ꝑtinet aliud agat unde
iuutas eccłiȩ dissipet᷑. Non gͦ lcuit᷑ qͥ quã
assentiat in detractione uł iudicatione aut
damnatione fr̃m maximeq sacerdotum
qui ꝓrimiores st̃ dõ. & qui ꝓprio ore pp̃
corpꝰ conficiunt: qͥa ob hoc uenit iradͦi i
membris. Nolite fr̃s nolite effici parna¬
pes eoꝵ: nec cõmunicetis peccatis taliũ al
infructuosis uerbis illoꝵ. Magis auten
& redarquite taliũ cetꝰ: qui exten̾dere ma¬
unt᷑ quasi arcũ in fr̃s linguas. Detmaite
meliora & iuciniora saluti: qͥa neq mors
neq uita neq angłi neq principatꝰ nos
instantia neq futura. neq fortitudo nes¬

Expanded text:
 se rationem reddet Deo. In hoc ergo non sibi quisquam temerarios ausus usurpet, ut praeter quod ad concordiam pertinet, aliud agat, unde unitas Ecclesiae dissipetur. Non ergo leviter quisquam assentiat in detractione vel judicatione vel damnatione fratrum, maximeque sacerdotum, qui proximiores sunt Deo, et qui proprio ore corpus Christi conficiunt: Quia ob hoc venimembris. Nolite, fratres. nolite effici participes eorum, nec communicetis peccatis talium, aut infructuosis verbis illorum. Magis autem et redarguite talium coetus, qui extendere moliuntur quasi meliora et viciniora saluti; quia neque mors neque vita, neque angeli neque principatus, neque instantia neque futura, neque fortitudo ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽoꝵ qͥa di cause st̃ eiꝰ esse uidicio rescrussls
qui ualet corpꝰ occidere & animã mntera
in gehennã. qui dicit. mͥ uindictam & ito
retribuam. Apud queni conscientua nudĩ
curi ñ abscondunt᷑ occulta. Instruendi en
esse ouium lupi insidias preuidere s̃ pasti¬

Expanded text:
icio reservandas, qui valet corpus occidere et animam mittere in gehennam, qui dicit: Mihi vindictam, et ego retribuam ; apud quem conscientia nuda est, cui non absconduntur occulta. Instruendi etiesse ovium lupi insidias praevidere, sed pasto
Abbreviated transcription (Latin):
narũ ꝑtractatione prestate: ut xp̃i cuũgłio
iuim ñ inferat humana presumptio. Eoce
ego xp̃ianissime & uenerabilis imꝑator
cũ consacerdotib meis implens erga reue¬
rentiam clementiȩ ur̃e sinceri amoris osi¬

Expanded text:
o vim non inferat humana praesumptio. Ecce ego, Christianissime et venerabilis imperator, cum consacerdotibus meis implens erga reverentiam clementiae vestrae sinceri amoris offici
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ꝑ principalem sp̃m di. Qui parũ ui¬
dent᷑ considerasse ipsum rachariam fuise
ritiq sacerdotem. Om̃s aute᷑ tc̃ sacerdotes
necesse habebant ex lege dĩ pͥmitꝰ ꝓ pecca¬
tis suis offerre sacrificium: de inde ꝓ popło:
Sicut gͦ nunc oꝑationis sacrificiũ conuin¬
cimur ñ esse sine peccato. qm̃ ussi sumrꝰ
dicere. Dimitte nobis debita nr̃a. ita & tunc
ꝑ sacrificia uictimarũ animaliũ conuin¬
cebant᷑ sacerdotes sine peccato nͨ esse: qui
ꝓ suis peccatis iubebant᷑ offirre. Qđ sins
ita se habet ut ꝑ gram saluatoris ꝓfictuꝰ
quidẽ in hac uita deficiente cupiditate. e¬
ritate crescente ꝑficiamur. ut in illa uita
cupiditate extincta. caritate complita. ꝓras¬
to illud qđ scriptum est. qui natꝰ et er dõ¬

Expanded text:
sed per principalem spiritum dei. qui parum uised per principalem spiritum dei. qui parum uidentur considerasse ipsum Zachariam fuisse utique sacerdotem; omnes autem tunc sacerdotes necesse habebant ex lege dei primitus pro peccatis suis offerre sacrificium, deinde pro populi. sicut ergo nunc per orationis sacrificium conuincimur non esse sine peccato, quoniam iussi sumus dicere: Dimitte nobis debita nostra, ita et tunc per sacrificia uictimarum animalium conuincebantur sacerdotes sine peccato non esse, qui pro suis peccatis iubebantur offerre. Quod si res ita se habet, ut per gratiam saluatoris proficiamus quidem in hac uita deficiente cupiditate caritate crescente, perficiamur autem in illa uita cupiditate extincta caritate completa, profecto illud, quod scriptum est: ri Qui natus est ex d
Abbreviated transcription (Latin):
cantes & petentes. ut eam ei mittier ios
digneris: sic enĩ cam legere pori ñelle¬
nabitur. magis in illa cũ qui mist Muor
adutoriũ gr̃e que tam̃ ꝑ incarnatiorer
uigeniti erꝰ reuelata atq donata eteher
queri potest ubi & quando ꝑ tande guam
id efficiat᷑ in nobis. ut sine ullo. ꝓrs peri¬
ria tua. ubi est mors aculeus tirus. aculas
enĩ mortis peccatũ est. diligenti ꝑuacti
dum. ꝓpt̾ alios quosła qui iiq sensat.
atq in suis litteris memoriȩ mandauet᷑
etiã in hac uita esse posse hominẽ sine
peccato ñ ab initio natiuitatis suȩ. s con¬
uersione a peccatis ad iustitiã. & anu nꝑ
ba ad bonam uitã. Sic ciũ intellexerunt
qđ de zacharia ad elisabeth scriptũ c̃ ambn¬
lasse eos in om̃ib iustificationib dñ sue
querela. Hoc qđ dictum est sine querela
sine peccato dictũ acceꝑunt. nͨ quidẽ ne¬
gantes immo etiã qđ aliis locis in lateris
ẽoꝵ inuenit᷑ pie confitentes adiutorium

Expanded text:
cantes et petentes, ut eam ei mittere ipse digneris. Sic enim eam legere potius non dedignabitur, magis in illa eum qui misit, quam adjutorium gratiae, quae tamen per incarnationem Unigeniti ejus revelata atque donmovere potest, ubi et quando per eamdem gratiam id efficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus enim mortis peccatum est ; diligentius dum propter alios quosdam, qui inique senserunt atque in suis litteris memoriae mandauerunt etiam in hac uita esse posse hominem sine peccato non ab initio natiuitatis suae sed conuersione a peccatis ad iustitiam et a uita reproba ad bonam uitam. sic enim intellexerunt, quod de Zacharia et Elisabeth scriptum est an bulasse eos in omnibus iustificationibus domini sine querela. hoc, quod dictum est sine querela\', sine peccato dictum acceperunt non quidem negantes immo etiam, quod aliis locis in litteris eorum inuenitur, pie confitentes adiutorium
Abbreviated transcription (Latin):
tate transmissum euoluimꝰ. in qͦ multa
blasphema erant. nichil qđ placeret. ni¬
chil qđ ñ penitꝰ displiceret. a quouis dam¬
nandũ atq calcandũ: curꝰ similia nͥ qui
ista scripserat nemo alt̾ in mentẽ recipe¬
ret atq sentiret. Nam hoc loco latiꝰ de
lege disputare. uelut coram posito repug¬
nantiq pelagio. necessariũ esse ñ duximꝰ
cũ uobiscũ totam rem scientib pariq
nobiscũ assensione gaudentib colloquamͣ.
Tunc eniꝰ meliꝰ hec exempla ponunt᷑. qͣndo
cũ his qͦs harũ constat rerũ prudentes esse
tractamꝰ. Nã cũ de nature possibilitate ac
de libero arbitrio. & de om̃i di gr̃a & coti¬
diana gr̃a cui ñ sit recte sentienti uberri¬
mũ disputare. Anathemet gͦ ista que
sensit: ut illi qui eiꝰ sermonib fuerant
precȩptisq collapsi. quid tandem habeat
fides uera cognoscant. Faciliꝰ enĩ reuocari
poterunt: cum ista a suo senserut auctore

Expanded text:
tate transmissum evolvimus, in quo multa tate transmissum evolvimus, in quo multa blasphema erant, nihil quod placeret, nihil quod penitus non displiceret, a quovis damnandum atque calcandum, cujus similia nisi qui ista scripserat, nemo alter in mentem reciperet atque sentiret. Nam hoc loco de lege latius disputare velut coram posito repugnantique Pelagio necessarium esse non duximus cum vobiscum totam rem scientibus, parique nobiscum assensione gaudentibus, colloquamur. Tunc enim melius haec exempla ponuntur, quando cum his quos harum constat rerum prudentes esse tractamus. Nam de naturae possibilitate, ac de libero arbitrio, et de omni Dei gratia, et quotidiana gratia, cui non sit recte sentienti uberrimum disputare. Anathematizet ergo ista quae sensit, ut illi qui ejus sermonibus fuerant, praeceptisque collapsi, quid tandem habeat fides vera cognoscant. Facilius enim revocari potuerunt, cum ista a suo senserint auctore