comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&x quirendũ magnepere q oue
modis cangant animura m
somniorum̃. Aliquando name
somnia uentris plenitudine. ao
manitate: aliquando uere iluui¬
one aliquando cogitacione sumu
&e alusione: Aliquando reuelatio¬
ne. aliquando autẽ cogitatione
simul oe reuelacione generatur.
S ed duo quȩ prima dnimus om̃s
experimento cognoscimus. Sub¬
iuncta autẽ quattuor insacrę scrip¬
turȩ paginis inuenimus Som¬
ma &e enim nisi plerumq ab oc¬
culto hoste per illusionem fierent.
nequaquam hoc uir sapiens iti¬
dicar& dicens Multos errare
fecerunt somnia. & illusiones ua¬
sint detestacionis ostenditur quȩ
auguriis coniunguntur Rur¬
sum̃ nisi aliquando excogitacione
&e illusione simul procederent: salo¬
mon minime dixiset Multas cu-¬
ras sequntur somnia & nisi ali¬
N ec mariȩ sponsum ut ablato pu¬
ero maegiptum fugeroe per
somnium ueritas am̃ mnoneret
Rursum nisi aliquando somma
cogitacione simul & reuelati¬
one procederent. nequaquã

Expanded text:
xquirendum magnopere est quot modis tangant animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine, vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vasint detestationis ostenditur quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi ali, nec Mariae sponsum ut, ablato puero, in Aegyptum fugeret per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
pellat: Tunc ꝑmittis ut sali¬
uam gluttiam: cum me sa¬
pore tuȩ claritatis usq ada¬
bundcinciam sacietatir iti¬
funderis. Ut ne qua quam
iam ꝑ indigenciam gusto
oris esuriam  sed inte solidus
in rigato mentris uentrem
subsistam Sed qui promereri
uult bonum quod expetit.
debet malum Confiteriqui
fecit: sequitur: Pec quod¬

Expanded text:
pellat. Tunc permittis ut salipellat. Tunc permittis ut salivam glutiam, cum me sapore tuae claritatis usque ad abundantiam satietatis infuderis, ut nequaquam jam per indigentiam gustu oris esuriam, sed in te solidus irrigato mentis ventre subsistam. Sed qui promereri vult bonum quod expetit, debet malum confiteri quod fecit. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
mam retrahit: atq. ad co¬
ittinda ima acnecessaria sus¬
pirantem reducit saliua uero
excapite de fluens ostangit.
sed aduentrẽ minime ꝑ uenit.
quia liquore suꝑnae contẽ¬
placionis iam quidem in tel¬
lectus nr̃ infunditur: sed ne¬
quaquam mens plenae sacia¬
tur In ore & enim gustus est.
inuentre sacietas Saliuam ita¬
que gluctire non possumur: qͥa
supernae claritatis bono saci¬
ari non ꝑmittimur. quod ad¬
huc extenuitate gustamus
Ced quia hoc ipsum quod ut cũ¬
q. iam suꝑnȩ cognoscimus. ex
pietate parcent̾is est. Quod
uero hoc ꝑcipere ꝑfecte non
possumus: ad huc expoena
uetustae damnacionis. Rec¬
te nunc dicitur Usque quo
non parces mihi. nec dimittis
me ue gluttiam saluia meã:
Acsi aꝑte̾ diceretur Tunc ho¬
mini plene parcis: cum hunc
ad ꝑfectionem tuae contẽ¬
placionis admiseris Ut cla-¬
ritatẽ tuam raptus in teriur
uideat: & euni carnis suae
corrupcio exterius non re¬

Expanded text:
mam retrahit, atque ad comam retrahit, atque ad cogitanda ima ac necessaria suspirantem reducit. Saliva ergo ex capite defluens os tangit, sed ad ventrem minime pervenit, quia liquore supernae contemplationis jam quidem intellectus noster infunditur, sed nequaquam mens plene satiatur. In ore etenim gustus est, in ventre satietas. Salivam itaque glutire non possumus, quia supernae claritatis bono satiari non permittimur, quod adhuc ex tenuitate gustamus. Sed quia hoc ipsum, quod utcunque jam superne cognoscimus, ex pietate parcentis est, quod vero hoc percipere perfecte non possumus adhuc ex poena vetustae damnationis, recte nunc dicitur: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam? Ac si aperte diceretur: Tunc homini plene parcis, cum hunc ad perfectionem tuae contemplationis admiseris, ut claritatem tuam raptus interius videat, et eum carnis suae corruptio exterius non re
Abbreviated transcription (Latin):
format: Ham quia apara¬
drsi gaudus expulsum in
hoc iam exilio nac adub
qucisi anatiuita omosine
oculis processit. Sleot un
ueniat iuonglutitur: quia
diuinitatir contem placio sen¬
sum tangit. sed plenae men¬
tem non reficit Qm̃ ꝑfecre
animus conspicere non ua¬
let: quod adhuc quia cali¬
go corrupcionis praepe dit
ta quae considerat piuete¬
rire transcendit. iam abex¬
teriorum delectacione sus¬
penditur : Et qũa sint bo¬
na inuisibilia rimatur.
At que haec agens plerumq
in dulcedinem suꝑnae con¬
tem placionis rapitur. iam¬
que de intimis aliquid qua¬
si ꝑcaliginem conspicit. Et
ardentĩ desiderio inter eẽ.
spiritalibus angelorum
ministerus conatur Gus¬
tu in circum scripti lumi¬
nis pascitur. & ultrase e¬
uecta. ad semet ipsam rela¬
bi de dignatur: Sed quia
ad huc corpus quod corrũ¬
pitur ad grauat animam
inherere diuluci nonua.¬
let quam raptim uidet:
I psa quippe carns infirmi¬
tas trans cendentẽ se ani¬

Expanded text:
format. Nam quia a paraformat. Nam quia a paradisi gaudiis expulsum in hoc jam exsilio natura edidit, quasi a nativitate homo sine oculis processit. Sed sicutveniat non glutitur, quia divinitatis contemplatio sensum, tangit, sed plene mentem non reficit, quoniam perfecte animus conspicere non valet quod adhuc, quia caligo corruptionis praepedit, ta quae considerat praeterire transcendit, jam ab exteriorum delectatione suspenditur, et quae sint bona invisibilia rimatur, atque haec agens plerumque in dulcedinem supernae contemplationis rapitur, jamque de intimis aliquid quasi per caliginem conspicit, et ardenti desiderio interesse spiritalibus angelorum ministeriis conatur; gustu incircumscripti luminis pascitur, et ultra se evecta ad semetipsam relabi dedignatur; sed quia adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam , inhaerere diu luci 267 non valet, quam raptim videt. Ipsa quippe carnis infirmitas transcendentem se ani
Abbreviated transcription (Latin):
ua in os excapite labitur.
Abore uero aduentrem dicitar.
cum glutitur. Quid ita que est
caput nostrum. nisi diuinitas
ꝑ quam existendi principium
summinus ut creatura simus
ebum uum supnun iuideli¬
eet um tellectum suscipitu
refecta procul dubio om̃i¬
um menbra actionum regit
do mentem nomine uentris
ex primerent: salomon utiq
non dixisset Lucerna dñi ins¬
piraculum hominis. quae iti¬
uestigat om̃ia secreta uentris
Quia nimirum dum nos gr̃a
suꝑn respectur in luminat
cuncta etiam mentis nrae
nobis absconsa manifestat
Quid ergo saliuę nomine. nisi
sapor intime contem placio¬
nis accipitur. quae ados a
capite de fluit: quia decla¬
ritate conditoris adhuc in
hac uita nos positos gustus
elacionis taingit Unde &
redemptor ueniens saliucm
luto miscuit. & cecinãti ocu¬
los reparauit. Quia suꝑna
gr̃a carnalem cogitacionẽ
nrãm ꝑ ammixtionem sue
contemplacionis in radiat.
& aboriginali cęcitate ho¬
minem ad intellectum re¬

Expanded text:
va in os ex capite labitur, ab ore vero ad ventrem ducitur cum glutitur. Quid itaque est caput nostrum nisi divinitas? per quam existendi principium sumimus, ut creatura simus,cibum suum, supernum videlicet intellectum suscipit, refecta procul dubio omnium membra actionum regit. do mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis: quae investigat omnia secreta ventris . Quia nimirum dum nos gratia superni respectus illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa manifeQuid ergo salivae nomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur? quae ad os a capite defluit, quia de claritate conditoris adhuc in hac vita nos positos vix gustu revelationis tangit. Unde et Redemptor veniens salivam luto miscuit, et caeci nati oculos reparavit , quia superna gratia carnalem cogitationem nostram per admistionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum re
Abbreviated transcription (Latin):
nilesse considerat. quia ut
paulo superius saepe iamdi.¬
ximus. sci uiri quo uerius sũ¬
ma cognoscunt : Eo sublimi¬
us terrena dispiciunt Et id¬
circo praesentis uitae dies nil
esse conspiciunt: quia inlu¬
minatae mentis oculos in con¬
si deracionem aeternitatis si¬
gunt Dequa dum ad se rede¬
unt: quid se esse nisi puluerẽ
agnoscunt. Et infirmitatis
suae conscu districte iudicari
metuunt: cumque uimtanti
uigoris aspiciunt: trepidanꝰ
examinari quođ sunt Unde
ad huc apte sub iungit Quid¬
est homo quia magnificas
Seum. autqui a  ponis erga eũ
cortuum: Hominem ãs mag¬
nificat: quia largitate raci¬
onis ditat. infusionem gra
ciȩ uisitat. honore conlatę
iurtutis exaltat Cum que
ꝑsemet ipsum nihilsit: esse
tamen eum cognicionis suae
participem benignitatis mu¬
nere con tidit Sed erga
eundem magnificatum ho-

Expanded text:
nihil esse considerat, quia, ut nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc apte subjungituest homo, quia magnificas eum, aut quid apponis erga eum cor tuum? - Hominem Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum homi
Abbreviated transcription (Latin):
mei: Peque enim duo sibi
haec uerba conueniunt:
disperaui & parceN am
qui disperat: nequaquam si
bi iam parci postulat Et qui
adhur sibi parci desiderat.
ꝓ fecto minime disperat.
Aliunde ergo est quod despe¬
rat : Aliud uero quod parci
sibi sc̃s uirpostulat Quia
nimirum dumbona uitae
transeuntis ꝑ disperacionem
deserit : ad optinenda quae
ꝑmanent. inspe robustror ex¬
surgit Disperando itaque
melius ad spem ueniae du¬
citur: quieo cercius uentu¬
ra appetit. quo praesencia
uerius & ex disperacione de¬
relinquit Et notandum
quoduim nobis sui cordis in¬
sinuans. unam quidem de
se sentenciam protulit sed
hanc tercio in sinuando repli¬
cauit Quodenim superius
dixerat elegit suspendium ani¬
mamea hoc replicans addidit
disperaui.At que aeterna cori¬
cu piscendo & temperalia post¬
ponendum: hoc postremo intu¬
le parce mili Et quod superi¬
us dixit. Mortem ossa mea: hoc
ninirum subdidit. ne quaquã
ultra iam uiuam: hoc ultimũ

Expanded text:
eque enim duo sibi haec verba conveniunt, desperavi et parce. Nam qui desperat nequaquam jam sibi parci postulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et notandum quod, vim nobis sui cordis insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimirum subdidit, Nequaquam ultra jam vivam; hoc ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
eo magis ingempsumus diu
nos nescissẽ quod querimus:
Unde & ipsa pęnitentis cura
uigilante exp̾rimitur. ut
laboriosas noc tes enumeras¬
se diceretur: quia quanto
uerius adm̃ reuertimur. tan¬
to subtilius labores quos ꝑ
ignorantiã in hoc mundo
pertulimus dolendo pensa¬
minsꝰ: Nam quo unicuiq.
plus dulce sit. quod de &ter¬
nis desiderat: eo ei magis ga¬
ue bostenditur. quod pro pre¬
sentium amore colerabat. si
uero adsolam hystoriam sequen¬
tia uerba pensantur: per hec
procul dubio animus doben¬
tis exprimitur. qualiter per
diuersos modos desiderii me¬
stitia impellente uariatur.

Expanded text:
eo magis ingemiscimus diu eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro sentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus dolentis exprimitur qualiter per diversos motus desiderii, moestitia impellente, variatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiꝑ suȩ caliginem
ad amorem rectitũdinis
redeunt : & ueritatis radiis
illustrati fletibus dilu unt
quod errauerãt: Iri lumunatus
nim quisq respicit: quam tur.¬
pẽ fuerit. quod pro presentis
uitȩ amore laborauit. Inhis
ergo scã ecclesia in quibus ad
uĩtam reueratur. laborem su¬
um cestuanti seruo. & deside¬
ranti sinem. mercerinario cõ¬
parat dicens Sicut cęruus
desiderat. umbrã. &. sicut oyer¬
cennarius prestolatur finem
operis sui: sic & ego babui
menses uacuos. & noctes la¬
boriosas enumeraui michi:
ncomparacione enim duo
sunt que premifit: in expre¬
si one & iam fatigationis du¬
o: Protinus sub̃ditur Ad e¬
stuantem quippe menses
uacuos. reddidit: quia quo
magis aeternum refrigeri¬
um̃ queritur. eo magĩs con¬
spicitur quam uacuẽ proista
uita laboratur. Ad prestolan¬
tẽ uero laboriosas noc tes
sub intulit : quia quod ma-¬
gis extermino Pꝰ premium
quod assequamur inspiuimus.

Expanded text:
ignorantiae suae caliginem ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis vitergo sancta Ecclesia in quibus ad vitam revertitur laborem suum aestuanti servo et desideranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut cervus desiderat umbram, et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione etenim duo sunt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
actionumm sinis innuitur. Et se¬
pe cumi in hoc mimdo aliquia oniꝰ
itẽa spei al acritate suspensi: hoc ipsũ qpagiñ
uacuimi non putamus: sead
post quam ad actionum termi.¬
num peruenimus. non optinen¬
tes quȩ appetimus. laborasse
nos inuacuum dolemus Non
solum igitur dies. sed men¬
ses uacũos dutimus: Cum nos
in ternis accionibus sine fruc
tu laborasse. non exactionum
printipio sed sine pensamus:
Cum enin labores nrõs auer¬
sitas sequitur: quasi uitę nrae
uacui menses aguntur: Quia
ex completione actionum. ag¬
noscitur: quam frustra in ac̃¬
insacro aeloquio non num quã
nox pro ignorantia ponitur
paulo attestante qui uentu¬
ram uitam scientibus disci¬
pulis dicit. Omnes uos filu
lucis estis. & filii dei. non su¬
mus noctis neque tenebrarũ.
quibus prȩmisit. Uos autem
frẽs non estis intenebris ut
uos dies illa tamquam fur
com prehendat. Potest hoc
in loco exxorũ persona uox
scẽ ecclesrȩ accipi. qui post

Expanded text:
actionum finis innuitur. Et saeactionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine frutu laborasse, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur quam frustra in acin sacro eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum ; quibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
hortatibus. iołui: uacuum qui¬
Arm est sed non laboriosum:
Amore uero enusde seculi ad¬
uersa aliqua perpeti. & ua¬
cuum simul & laborio sum.
a a ex. auersitate mens affuitꝰ
& remunerationis premio non
repletur In his itaq scã ecclesi¬
a qui mea iam posta adhuc uo¬
luptatibis defluunt. & prom¬
de fructis Boni operis. non
ditatur. menses uacuos ducit.
quia uitae tempora sine reeni¬
bucionis munere exprendit:
Inhis uero qui aeternis desi¬
deriis dediti. mudi huius
bulationum. tenebras quasi
incaligine uite presentis portat:
Inhis aut̃ qͥ tnseuntẽ mũdũ diligũt. ⁊ tm̃ eiꝰ cõtͣri¬
tate fatigatur. simul menses
uacuos & noctes laboriosas to¬
lerat : quia eorum uitam re
tributio subsequens nulla re¬
mimerat. & praesens tribulati¬
Oangustat. Recte autem
nequã quam dies: sed in eis
menses uacuos habere se
perbib&: Mensi um quip¬
pe nomine: dierum collec¬
cio. & suma signatur. Perdi¬
ti rigo uma queque actio
exprimi potuit: per menses aut

Expanded text:
luptatibus solvi, vacuum quoque est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi, adversa aliqua perpeti, et vacuum simul est et laboriosum, quia ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia, qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu operis non ditantur, menses vacuos ducit; quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui aeternis desideriis dediti, mundi hujusbulationum tenebras, quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem, qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem
Abbreviated transcription (Latin):
euname mirabiliter isponenis
cunustratisunt: Nocere bonis
elati desiderant. & tamen sub¬
iecti: abeis solatia sperant:
Pro explendis uoluptatibus
carnis longe uitatem uitae
praesentis cupiunt: sed tamen
abea sub celeritate rapiunt᷑:
Dequibus bene ꝑ psalmistam
dicitur: Itatuit aquas quasi
inutrem Aquae quippe
in utre sunt : cum lubrica eoꝵ
desideria quia operis effectũ
non inueniunt: subcarnali
corde deprimuntur Caetus
ergo aͣmare circum dacione
praemitur carceris: quia uel
malignus sp̃s uel sequa ces
illius in quorum sementibur
colligunt. atq in eis undas
tumencium cogitacionum
uoluunt. ut implere mala
quae appetunt neque ant.
suꝑna eos districtio angustat:¬
Sc̃i autem uiri cum mundiori
corde caelestium arcana con¬
siderant. auctis adhȩc cotidie.
ardoribus anhelant Ibi iam
plene saciari desiderant: un¬
de adhuc parum aliquid ore
contẽplacionis degustant:
Perfecte cupiunt carru¬

Expanded text:
cuncta mirabiliter disponente, cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe in utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatione premitur carceris, quia vel malignus spiritus, vel sequaces illius, in quorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, suSancti autem viri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt car
Abbreviated transcription (Latin):
catur dicens Educ de carcere
animam meam: ad confiten-¬
dum nomini tuo Quid uero
appellacione maris. nisi corda
carnalium tumidir cogitacio¬
nibus fluctuosa: Quid autẽ
ceti nomine. nisi antiquus hos¬
tis exprimitur: Quidum m̃¬
tes saecularium possȩdendo
penetrat : quasi in eorũ lubri¬
cas cogitaciones natat Sed
caetur carcere stringitur.
quia malignus sp̃s in in feri¬
oribus deiectus. ne ad caeler¬
tia euolare prae ualeat. pę¬
ne suae pondere coartatur:
Petro ad testante quiait
Ds̃ angelis peccantibus non
peꝑcit: sed ruentibus in fer
ni detractos in tartarum
tradidit in uidicium cruci¬
andos reseruari Caetur
carcere astringitur: quia
temptare bonos quantum
desiderat ꝓhibetur. Carcere quo¬
que mare circum datur. quia
carnalium mencium tumida
insana que desideria ad pagen¬
da mala quac appetunt. in pos¬
sibilittitis suae angus aad quin¬
uantur. Saepe enim slomina
nmelioriuus concu piscune

Expanded text:
catur, dicens: Educ de carcere catur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubrica cogitatione natat. Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari, et carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt;
Abbreviated transcription (Latin):
catti singula reputans. tor¬
pentẽ animam ad lamenta
excitat : quasi ad eum uerba
confabulcicionis format. In
quibus semet ipsum correc¬
tus in ueniat: & ad sui icimcus¬
todicim sollicitior exsurgat
Dicat itaq uir iustus ex uoce
suc: & scãe ecclesiae tipum
tenens dicat ex nr̃a: Con¬
fabul abor cum amaritudi¬
ne animae meae Acsi aꝑtiur
in sinu& dicens Intus contra
me cordis mei dolore collo¬
quor & foris me a uerbere ui¬
dicis abscondo. Sed mens pae¬
nitenciae dobortbis praessa in
semet ipsa constringitur atq
acunctis de lectacionib carnis
forti cogitacione separatur
Ad summa proficere appetit
& tamen adhuc de corrupcio¬
ne corporis condictionẽ sentit
Unde apte mox subditur Hũ¬
quid mare sum ego aut cȩtus
quia circum de distime carce
re: Carcere homo circumda¬
tur. quia plerumque & uirtu.¬
tum profectibus ad alta exsur¬
gere nititur: & tamen carnis
suae corrupcione praepeditur
Quabene exui psalmista de prȩ¬

Expanded text:
cata singula reputans, torcata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in quibus semetipsum correptus inveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua sanctae Ecclesiae typum tenens; dicat ex nostra: « Confabulabor cum amaritudine animae meae. » Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa, etiam in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione separatur. Ad summa proficere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox subditur: « Nunquid mare sum ego, aut cetus, quiaCarcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista depre
Abbreviated transcription (Latin):
catus: quod sequi ipse & uocatꝰ
nolint. quod uocãtis misericor¬
dia nrec surdimi hunc renten¬
tem que despexit: quod illumi¬
natus donis. quod sua sponit pra¬
uis actibus. &iam post donaccca¬
ruses. quoł acaccitatis suę
erioribus paternę sollicitudi¬
ni flagellis expiatus quod
aflagellorum doloribus adsa.¬
lutis gaudia misericordiae me¬
di camento reductus est : quod
quibus culpis & non grauibus
subditus. peccare tamen inter
flagella non desunt: quod
peccatorem suum suꝑna gr̃a
nec contẽpta dereliquid Cũ
igitur afflictam mentẽ modo
ꝑreplicacionem donorũ dei
modo ꝑ in properia actionissu¬
ae tanta sȩ ueritate in crepat:
Hab& in corde iustorum amari¬
tudo animȩ linguam suam:
quaetanto eis subtilius loqui¬
tur. quanto & interius audi¬
tur Unde & nequa quam di¬
citur fabulcibor in amaritudi.¬
ne animae meȩ: sed confabula¬
bor cum amari tudine animȩ
meae Quia uis dolorisqͤ. pec¬

Expanded text:
catus, quod sequi ipse et vocatus catus, quod sequi ipse et vocatus noluit, quod vocantis misericordia nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus etiam post dona caecatus est, quod a caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus est; quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flpeccatorem superna gratia, nec contempta derelinquit. Cum igitur afflictam mentem modo per replicationem donorum Dei, modo per improba actionis suae tanta severitate increpat; habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam: quae tanto ei subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: « Fabulabor in amaritudine animae meae, » sed, « confabulabor cum amaritudine animae meae; » quia vis doloris, quae pec
Abbreviated transcription (Latin):
re namq diuimi nidicii afflicti
dum quedã male gesta plangi¬
mus ipsam ium m& amaritudi¬
nis adclĩcuciendos nos uigilan¬
tius. excitatss: alia in nobis &eciã
que amplius defleamus muenim:
Nam sȩpe quod torpentes latuit:
flentibus subtilius in notescit:
& afflicta mens cercius inuenit
malum quod fecerat & nesciebat
ti quȩ rixa uerius aperit quantũ
aueritatis pace deuiauit: quia re¬
atum suũ cuius secura non memi¬
nit. hunc inse cõmota depreben¬
dit. Sub crescens quippr amari¬
tudo poenitentiȩ: uerecundãtro.
cordi importime ingerit Illicita
quȩ comisit: Districtum contra
hec udicẽ ostendit suppliciorũ
minas incutit. pauore animum
ferit. Pudore confundit. motus
illicitos increpat quietem noxi&
securitatis turbat quȩ ei conditor
bona contulit. quȩ ipse bonis
illius mala respondit: enumerat.
Quod mire ab eo conditus. quo ł
gratuito nutritus. quod racionis
substancia in conditione ditatꝰ
est. quod conditoris gracia uo¬

Expanded text:
re namque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vi nostrae amaritudinis ad discutiendos nos vigilantius excitati, alia in nobis etiam quae amplius defleamus, invenimus. Nam saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit; et afflicta mens certius invenit malum quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit, quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota deprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae, verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavore animum ferit, pudore confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat; quae ei conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala respondit enumerat, quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in conditione ditatus est, quod conditoris gratia vo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽrore refouetur: quia sub¬
sequentis uite premis tanto
se reniunerari largius con¬
spicrt. quant mort amore illius
cecidianis se mortious uerui
impenat: hinc namq: est quor
ciues supernę patrie condido¬
reseius psamiste uocibus dicunt
propter &emorte afficimur. co¬
ta die: hinc paulus ait cotidi¬
e morior propter urãm glor¬
am fratres hinc iterũ dic̃it: ob
quam capsam hec patioe. sedñ
confundor: scio enim cui credi¬
didi &ceritus sum. quia potens
est depositum meum seruare
in illum diem Scĩ igitur uiri
quor labores nunc ueritati
comendantes exhibent. tot iam
remunerationis suae pingno¬
ra intra spei cubiculum clau¬
sa tenetit. Sed eum grauis nunc
sentitur aestus in opere: Uit
quandoq refrigerium perci¬
piatur exquietẽ Unde .x ap

Expanded text:
moerore refovetur, quia submoerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimur tota die . Hinc Paulus ait: Quotidie morior propter vestram gloriam, fratres . Hinc iterum dicit: Ob quam causam haec patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
coartamur: xalieno quidem
labore fatigamur. sed tamen
premia nr̃a percipimus Et
per hoc peruemmus ad propͥ¬
a quod purt ministramus ali¬
ena: quo contra quibusdã
ueritas dicit si in alieno fide¬
les non fuistis. quod ur̃m est
quis dabit uobis: sciendum qͦ¬
qui est. quod mercern narius
sollicite curat inspicere. neũ
quam dies uacuus labatur ab
opert. & expectatus finis tem¬
poris. manis ueniat. ad remu¬
nerationem In laboris namq
studio conspicit. quid percipe¬
re intempore remimeracionis
possit: Ham cũ opus crescit.
premu fidutia proficit Cum
uero opus torpuerit: spes aremu¬
nerationr lacesut: Unde &. e¬
lectus quisq uitam suã quasi
mercennarii dies pensans.
T anto fidentius spe tendit ad
premium : quanto nunc robu¬
stius perdurat ad laboris in¬
crementum: quiꝰ sit decursus
presentis temporis pensat.
dies cum operibus numerat.
ne alabore uacua transeant.
uitȩ momenta formidat. aii¬
sis gaud&e. passione resicitur.

Expanded text:
oramus, et alieno quidem labore fatigamur, sed tamen praemia nostra percipimus, et per hoc pervenimus ad propria, quod pure administramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius solliquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dci disperacio nonsicaret: ne¬
quaquam aestus haec pusilla
nimitatis adtraheret Hanc
nam que adtractionem psal¬
mistti formidauerat: cum
siccitatẽ mentis metuens dice¬
bat: sicut ad ipe pinguidinis.
repleatur anima mea Ad¬
eps quippe pinguidinis animã
replet: cum hanc contra prȩ¬
sencium desideriorum aestum
suꝑne spei infusio refouet¬
Cutis ergo arsscens ad trahitur.
cum cor in exterioribus de¬
ditum atque ex disperacio¬
ne siccatum: in auctoris sui
amore nontendit. Sed uise¬
met ipso ut ita dixerim ru¬
gosai cogitacione replicatur:¬
Pensandum ueroest quod car¬
Nciles menter id circo prae¬
sencia diligunt: quia uita
carnis quam fugitiua sit mi¬
nime ꝑ pendunt Namsi ue¬
locitatem transitus eius as¬
picerent. hanc etiam pros¬
perantem minime amarent:
Sc̃a autem ecclesia inelectir
suis cotidie quantus sit reb
exterioribus cursus conspi¬
cit u & idcirco in intimis pe¬
dem sollicite in tencionip

Expanded text:
da desperatio non siccaret, neda desperatio non siccaret, nequaquam nimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refoCutis ergo arescens contrahitur cum cor, rebus exterioribus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicaturPensandum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis
Abbreviated transcription (Latin):
menbri suinocibus dicat: quid
deutroq genere humano to¬
lerat. Induta est caro mea pu.¬
tredine: & sordibus pulueris:
Acsi aꝑte insinuet dicens sunt
pleriq qui mihi ꝑ fidẽ meti¬
brasunt : sed tamen sana uel
munda ꝑ actionem non sunt:
Quia aut uicti desideriis tur¬
pibus ad corruptionis putredi¬
nem defluunt: aut terrenis
actibus dediti. puluere cons¬
ꝑguntur In illis enim quos
lubricos tolero: carnẽ uideli¬
cet putrescentem gemo
Inistis autem quos terram
quaerenter pacior. quid ali¬
ud quam foed ũ puluerem
utrisq sub uingitur: Cutis
mea aruit. & contracta est:
in scãe quippe ecclesiae cor¬
pore hiquisolis exteriorib
curis inseruiunt. congrue
cutis uocantur Qua enimi¬
rum cunetis ariscendo adtra¬
hitur: quia menter carnali¬
um dum prae sencia diliguos.
& quasi uixta posita concu¬
piscunt: ad futura tendi ꝑ
indum internę spei pinguidi¬
nem neglegunt: ut ad rahant᷑
are fiunt. Qđsihorum cor¬

Expanded text:
membri sui vocibus, dicat quid membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere utrisque subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hicuris deserviunt congrue cutis vocantur, quae nimirum cutis arescendo contrahitur; quia mentes carnalium cum praesentia diligunt, quae quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendere,i, dum internae spei pinguedine negligunt ut attrahantur, arefiunt; quia si eorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ꝑuersa opera ducit᷑:
Restricta autem ꝑuersorum
operum in portuna cogita-¬
cione fuscatur Per expleti¬
onem ergo actionis in licite
carnem putredo afficit. Per
leuitatem uero cogitacionis
in ꝓbe. quasi ante oculos pul¬
uis surgit Consentiendo ui-¬
tus putridine atterimur.
uitiorum uero imagines in
corde tolerando. sordibus pul¬
ueris faedamur Ait ergo. In¬
duta est caro mea putredine
& sordibus pulueris Acsiaꝑ¬
te diceret. Carnalem uitam
quam pacior. aut tabes lu-¬
brice operacionis polluit:
aut exuiciorum memoriam
caligo misere cogitacionis
ce ecclesiae uniuersalis acci¬
pimus. aliquando hanc ꝓ¬
cul dubio carnis putridine
Aliquando autem grauari
sordibus pulueris inuemus mul¬
ti quippe in easunt. auidum
amore carnis in seruiutres tae¬
tore luxdriae con putres cuun
Et sunt non nulli auia uolup¬
tate quidem carnis absite¬
nent: sed tamen tota mente
in terrenis actibus iacent:
Dicat ergo sca ecclesia unius

Expanded text:
usque ad perversa opera ducitur, usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis ce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius
Abbreviated transcription (Latin):
tenderint. habere in tegram
salutem neque unt: quo usq
dies presentis uitȩ fimatur:
Vnde & subditur Et replebor
doloribis: usq ad tenebras
Modo namq. auersa irruunt
modo ipsa quoq prospera cal¬
lida ylaritate blandiuntur.
modo surgentia uitia bellũ
carnis ex̃citant: modo deuic¬
ta animum adelationem uo¬
cãt Bonorum igitur uita us¬
q ad tenebras dõloribus repl&e᷑:
quia susq tempus corrupti¬
onis agit᷑. interna externaq
afflictione concutitur. Et sa¬
lutis securitatem non inuenit:
nisi cum diem funditus temp¬
tationis relinquid: Unde bene
& haecadem dolorum causa pro¬
tinus sub infercur: cum dicitꝰ:¬
pauto superius diximaur solu¬
ditatem pegenitam uolunta¬
re homo deseruitm & sese uer
sc rainde nunc uel ꝑ inmur¬
đu opera labitur: uel ꝑcogi.¬
tacioner in licitas faedatur
Ut enim ita dixerim culpae
suae poenaliter subdita ip.¬
sa iam natura nr̃a facta est
extra naturam Et remissa

Expanded text:
tenderint, habere integram tenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dolorum causa protinus subinfertur, cum dicitpaulo superius diximus, soliditatem ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese in sit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa
Abbreviated transcription (Latin):
menta narrauit dicens. facta
est lux. Atq paulo post subiti¬
ens factum est uespere. Crea¬
tor quippe omnium humana
culpe prescius: tunc expressit
in tempore quod nunc uersatur
inmente: Lux quippe adues¬
perum ducitur. quia nimi.¬
rum lumen rectitudinis umr¬
bra sequitur tenitationis. Sed
quia electorum lux tempta¬
tione non extinguitur.
quam nox sed uespera facta p¬
hibetur. Quia nimirum sepe
temptatio in corde rectorum
lumen iustitię abscondit. sed
non interiiit: quasi ad pallorẽ
crepidationis pertrabit. sed fun¬
ditus non extinguit: Electi ergo
post som num surrectionem
appetunt: Post surrectionen
ursperam prestolantur Quia &
de peccato adiustiti& lumen eui¬
gilant: & in ipso iusticiȩ lumine
positi semper se contra ilbecę¬
bras temptationum parant.
Iuas nimirum non timent. sed
expectant: quia utilitatisuꝵ
rectitudinis &iam temptam̃¬
ta prosicere non ignorant:¬
Quantaliboe autem contra cor¬
ruptionem suam. uirtute con¬

Expanded text:
menta narravit, dicens: Facta menta narravit, dicens: Facta est lux; atque paulo post subjiciens: Factum est vespere . Creator quippe omnium, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exsperectitudinis etiam tentamenta proficere non ignorantQuantalibet autem contra corruptionem suam virtute con
Abbreviated transcription (Latin):
quia &peccati somno lumen
iustitiȩ queritur. & cum uirtu¬
tum prospera mentem eleuant.
adiutrix auersitas desideratur.
ut profecto animus cum uirtutũ
ui guidio plus quam deb&
atollitur. per contarietatem
resentis uitȩ edito merore soli¬
detur Unde & nequaquam
formidabo uesperam dicitur:
sed expectabo. Expectamus & e¬
nim prospera: forinidamus ad¬
uersa. Vir igitur iustus uespe¬
ram expectat. quia cum exer¬
ceri hunc tribulatione necesse
est : ipsa ei fit auersitas prospe¬
ri. Quae sepe tanto acrius
mentem lacessit: quanto &e.
andem mentem spiritus ad su¬
ꝑna alaus miehit Nequa¬
quam namq sic inhac uita
per exercitacionem iustitię
peccatum deseritur: ut ine
andem iustitiam in concusse
maneatur Quia &e siiam acor
dis culpam rectitudo elimi¬
nat. ipsa tamen culpa que re¬
pellitur cogitationi nrã fori¬
bus assidens. ut sibi apperia¬
cur pulsat: Quod moyses qͦq
spiritaliter innuit: cum facta
corporaliter temporum mo¬

Expanded text:
quia et in peccati somno lumen quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas prosperi, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum mo
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem desider o. insut¬
rectione uesperam experto qͥa
& quȩxtus exerciciũ aecionis
appeto: exercitatus ocium qui¬
gi ce aliter potest: Dormire
namq est: inpeccatis iacere si
enim somni appellatio culpa
non eẽt.: nequaquam paulus dis¬
cipulis dicer&e: Et uigilate iu¬
sti. & nolite peccare: unde & au¬
ditorem suum comonae dicens:
surge qui dormis exurge amor¬
rursũ. ora est iam nos de somno
surgere. Unde & salomon pec¬
cantem increpabat dicens: usq¬
quo piger dormis: Clectus igi¬
turquisq cum peccati som no
premitur: adiustitie uigilias
exsurgere conatur: sed sepe
cum surrexerit: ipsa se extol¬
li magnitudine uirtutum
sentit Unde & temptari se
prae sentis uitȩ auersitatibus
post uirtutes desiderat. Ne
peuis ex consentia. uirtutũ
cadat. si enim seruari se melius
per temptacionem᷑ cognoscer& :
nequa quam psalmista dicer&:
proba me dnẽ & tempta nre.:
ero dicam quando surgã. &
rursum expectabo uesperam:

Expanded text:
surrectionem desidero, in sursurrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quigi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a morrursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me ero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam,
Abbreviated transcription (Latin):
ail poledi tate uol untatis pede
ad culpam mouit: adileccio¬
ne conditoris in semet ipso pro.¬
tinus cecidit Amore uero dei
ueram seilicet staicionis arcem
deferens nec inse consistere po¬
tuit. quia lubrice matabilita¬
tis inpulsu infra semꝑ percor¬
rupcionem ꝓruens. etiam ase-¬
met ipso dissensit Quinunc
quia conditionis suae solidita-¬
te non figitur alternantis sẽ¬
per desiderii motu uariatur:
Ut & quietus actionem deside¬
ret. & occupatus adotium ati¬
helet. Quia enim fixa mets
stare cum potuie noluit: sta¬
re iam non ualet etiam cum
ouolet Conditoris quippe
sui condemplacionem dese¬
rens salutis suae fortitudi¬
nem perdidit: & quolibae po¬
sita. semper peragranꝰ alium
locum querit Uarietatem
ergo humane mentis expri¬
mens. dicat. Si dormiero di¬
cam quando surgam: & rur¬
sum expectabo uesperam. Ac
si aperte diceroe. Hil pre¬
ceptum mentis sufficit: quia
ipsum qui uere sufficere
potuit amisit. In som nonãq

Expanded text:
di soliditate voluntatis pedem di soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque