comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capitis numeratis illius capitis de quo in ecclesi aste scriptũẽ. Sapientis oculi
in capite eius. caputautẽ uiri xp̃s ẽ. quod peccator c̃culcat & dispicit & utita
non loquarraditnouacula & auferteius pulchritudinẽ quod & filiiã ñ fecerun
his quos diuid legato smiserat. S in autem legis p̃uaricatio inhonorat dm̃ conse¬
quenter qui legis p̃cepta conseruat honorat eum. ut impleatur qͥd scriptũ est:
ut omnes honorificent filium sicut honorificant patrem. porro quod sequit
ut omnis sacerdos quando ingressurus est atrium interius unañ bibat pr
.est spicuum ebrietate & sicera statũmentis euerti. & non plenae nos sapere
neuin ꝓsed in omnibus rebus ostenditur. Quibus & in contractib: & innego¬
tiisscłi & dimnis aclucri seoramora & odiomens in hebriatur & fluctuat
& statum suum tenere non potest. & quia fragili carnecircum damur &

Expanded text:
capitis numerati sunt . Illius capitis, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Sapientis oculi capitis numerati sunt . Illius capitis, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus . Caput autem viri Christus est, quod peccator conculcat et despicit, et ita loquar, radit novacula, et aufert ejus pulchritudinem. Quod et filii Ammon fecerunt his quos David legatos miserat . Sin autem legis praevaricatio inhonorat Deum, consequenter qui legis praecepta conservat, honorat 551 eum: ut impleatur quod scriptum est: Ut omnes honorificent Filium sicut honorificant Patrem . Porro quod sequitur: Ut omnis sacerdos quando ingressurus est atrium interius, vinum non bibat, perspicuum est, in ebrietate et sicera statum mentis everti: et non plene nos sapere,ne vini, sed in omnibus rebus ostenditur, quibus et in contractibus et in negotiis saeculi, et damnis ac lucris, amore et odio mens inebriatur et fluctuat, et statum suum tenere non potest. Et quia fragili carne circumdamur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid uouerit & non impleuerit uotireus est. unde & deuiduis dicitur
cũ luxoriatae fuerint in xponubere uolunt. habentes damnationem
quia prima fidem irritam fecerunt melius estenim non promutere
quam promittere & non facere. anna obtulit samuhelem quin in etna
capillorum eius dali lae libidoturpauit. deniq dñs recessit ab eo &cae¬
citate damnatus est. nisi quod postea crescentib: capilli pristinũ robor
accepit & intypoxpi multo plures alienigenarum mortuus quãuiuus
occidit. uult autẽ dñs sacerdotessuos capillos scĩficationis habere ꝑpetuos
& operiri capitaeorum non aliquo extrinsecus uelam̃to sed suanatu raliq
caesariae n ad ornatũ atq luxoriam sedadhonestatem. unde & capilli
capitis a postolorũ numerati sunt dicente saluatore. uestriautẽ & capilli

Expanded text:
aliquid voverit, et non impleverit, voti reus est. Unde et de viduis dicitur: aliquid voverit, et non impleverit, voti reus est. Unde et de viduis dicitur: Cum luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt: habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Melius est enim non promittere, quam promittere et non facere. Anna obtulit Samuelem, qui in aeterncapillorum ejus Dalilae libido turpavit . Denique Dominus recessit ab eo, et caecitate damnatus est, nisi quod postea crescentibus capillis, pristinum robur accepit, et in typo Christi multo plures alienigenarum mortuus quam vivus occidit. Vult autem Dominus sacerdotes suos capillos sanctificationis habere perpetuos, et operiri capita eorum, non aliquo extrinsecus velamento, sed sua naturalique caesarie, non ad ornatum atque luxuriam, sed ad honestatem. Unde et capilli capitis apostolorum numerati sunt, dicente Salvatore: Vestri autem capilli
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos ur̃os inueritate & imitatores xp̃iaudiunt illud quod de eo scriptũ
est eritiustitia accinctus lumbos & ueritatecircumdatus latera & hacip¬
sarona qui sc̃s est & aduirtutum culmena scenderit nequaquã uiolenter
ad stringitur neinuitus bonum continentiae obseruare uideatur. & in su¬
doreuultus sui comedere panem. sed p̃ceptum dnĩ facere uoluntate. deniq
quando foras egreditur & misc& sepopulo sacerdo talia uestimenta depo¬
nit ingazophilatio in quodnĩ diuitiae conseruantur. & aliisutuntur
uestibus sacerdotes aliaq doctrina aduulgus ignobile nescĩ ficetur popu¬
lus instolis eorum graueest multitudini onusultraui res susciperedicen¬
te salomone. laqueus ẽ uiricito quid desuis scificare cum enim uotũ fece¬
rit sub repit paenitentia. deniq &nazara ei sponte seofferunt . & quicũq

Expanded text:
lumbos vestros in veritate . Et imitatores Christi audiunt illud, quod de eo scriptum lumbos vestros in veritate . Et imitatores Christi audiunt illud, quod de eo scriptum est: Erit justitia accinctus lumbos, et veritate circumdatus latera . Et hac ipsa zona, qui sanctus est et ad virtutum culmen ascenderit, nequaquam violenter astringitur: ne invitus bonum continentiae observare videatur, et in sudore vultus sui comedere panem, sed praeceptum Domini facere voluntate. Denique quando foras egredietur, et miscet se populo, sacerdotalia vestimenta deponit in gazophylacio, in quo dominicae divitiae conservantur: et aliis utuntur vestibus sacerdotes, aliaque doctrina ad vulgus ignobile, ne sanctificetur populus in stolis eorum. Grave est multitudini onus ultra vires suscipere, dicente Salomone: Laqueus est viri, cito quid de suis sanctificare: cum enim votum fecerit, surrepit poenitentia . Denique et Nazaraei sponte se offerunt: et quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
tolus loquitur. mulier deb& potestatem habere supercaplit pp̃t
angelos si eni nuelat᷑ mulier & attondeatur. sinautem tur peest mu¬
lieri conderi autradi operiatur : uirenimnon deb& operirecaput
cum sit imago & gloriadi mulierautem gloriauiri est. Si enim
uirorum est non operire caput uidetur essecontrarium quomodo
nunc sacerdotes capititenus uelcidare operire uibeantur. ged sili¬
gamus diligentius exprioribus soluent᷑ p̃sentia. Supra enĩ dicitur
quandoministrant in portis atrii interioris & intrinsecus. sieni ingrediamui
ad scã & stemus in conspectudñ ĩ capita nra operire debemus quia ñ iustificabit᷑
in conspectudnĩ omnis uiuens & ab infantia corhominis appositum est ad mali¬
tiam. deniq & feminalibu s intrinsecus utimur neulla in conspectudĩ pollutȩ
conscientiae & operis nuptialis appareat turpitudo. quibus feminalibus

Expanded text:
stolus loquitur: « Mulier debet velamen habere super caput propter stolus loquitur: « Mulier debet velamen habere super caput propter angelos . » Si enim non velatur mulier, attondeatur; sin autem turpe est mulieri tonderi aut radi, operiatur. Vir enim non debet operire caput cum sit imago et gloria Dei: mulier autem gloria viri est. Si enim virorum est non operire caput, videtur esse contrarium, quo modo nunc sacerdotes capita vittis vel cidare operire jubeantur. Sed si legamus diligentius ex prioribus solventur praesentia. Supra enim dicitur, « quando ministrant in portis atrii interioris et intrinsecus. » Si enim ingrediamur ad sancta, et stemus in conspectu Domini, capita nostra operire debemus, quia non justificabitur in conspectu Dei omnis vivens, et, ab infantia cor hominis appositum est ad malitiam. Denique et feminalibus intriconscientiae et operis nuptialis appareat turpitudo. Quibus feminalibus
Abbreviated transcription (Latin):
scientiae ferre non possint & quasi solido suffocenturcibo. quiad¬
huclatae infantiae nutriendisunt. esse autem econtrario pessima uest¬
menta docetscriptura diuina est illud quod in psalmis deiuda pro¬
ditore cantatur. indutus est maledictione sicut uestimento & p̃pau¬
lobum fiat ei sicut uestimenta quod circum cidatur & sicut zonaqu
semper p̃cingitur unde& dñs qui pronobis doluit & nr̃a peccata
portauit macharia sordida habere dicitur. uestimenta dequib
scriptum est. & ibs erat indutus uestibus sordidis. quae postea
deponit scriptura dicente. auferte ab eo uestimenta sordida & in¬
duite eum podere &rłq: quod autem sequitur. iut tȩsiue cidares
lineae erunt in capitib eorum. puto coronam osten dere gratiarum
dequa scriptum est. coronam enim gratiarum suscipi& tuus uerte
nec illud nobis deo perto & nudo capite faciat quȩstionem. quod a po¬

Expanded text:
scientiae ferre non possint, et quasi solido suffocentur cibo, qui adscientiae ferre non possint, et quasi solido suffocentur cibo, qui adhuc lacte infantiae nutriendi sunt. Esse autem econtrario pessima vestimenta, docet Scriptura divina, ut est illud quod in Psalmis de Juda proditore cantatur: Indutus est maledictione sicut vestimento . Et post paululum: Fiat ei sicut vestimentum, quo circumdatur, et sicut zona qua semper accingitur. Unde et Dominus qui pro nobis doluitportavit, in Zacharia sordida habere dicitur vestimenta , de quibus scriptum est: « Et Jesus erat indutus vestibus sordidis, » quae postea deponit, Scriptura dicente: « Auferte ab eo vestimenta sordida, et induite eum podere, » etc. Quod autem sequitur, « vittae sive cidares lineae erunt in capitibus eorum, » puto coronam ostendere gratiarum, de qua scriptum est: « Coronam enim gratiarum suscipiet tuus vertex . » Nec illud nobis de operto et nudo capite faciat quaestionem, quod Apo
Abbreviated transcription (Latin):
expoliati u&erẽ hominẽ cũ operib: eius & induti nouoquire nouat᷑ in sci¬
entia iuxta imagine creatoris. qd & illud significare puto opoetetenim¬
autem corrumptiuum. hoc indui incorruptione & mortale hocin¬
dui in mortalitate. cum autem corruptiuum hoc indutum fuer¬
rindutũ incorruptione & mortale hoc dui in mortalitate. tuncfiet sermo
qui scriptus est &reliqua. desacerdotalib: uestib: in exodo plenius
scriptum est & nos olimedi dimus librum adcuius inte p̃tationem
diligens mittendus est lector. neq enim possumus latã materiam
breui sermone conp̃hendere. haec est uestimenta proprionobis la¬
bore. conficimusq texta sunt de superqualem & dñs habebat tonic
quae scindi non potest. quibus induimur quando sec retad ñi &ar¬
na cognoscimus & habemus spm quiscrutatur &iã alta& pfundadi¬
qns monstranda uulgonec proferenda ad populum quinẽ scificatus
nec dñi scitudini p̃paratur nesi maiora seaudierint. magestatem

Expanded text:
e cum operibus ejus, et induti novo qui renovatur in scientiam, juxta imaginem Creatoris ; quod et illud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est : et nos olim edidimus librum , ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestimenta proprio nobis labore conficimus, quae texta sunt desuper, qualem et Dominus habebat tunicam 549 quae scindi non potuit ; quibus induimur, quando secreta Domini et arcana cognoscimus, et habemus spiritum qui scrutatur etiam alta et profundant monstranda vulgo, nec proferenda ad populum, qui non est sanctificatus, nec Domini sanctitudini praeparatus: ne si majora se audierint, majestatem
Abbreviated transcription (Latin):
sea tam partem oefi subanditur simil s sexta autem pars oefi dimidius modus
est: dienim cẽfi decima pars cori est idesttresmodii nulli dubiam quigise
pars oee dimidium fac at modium: deoleo quoq mensure hin tertia pars
ofter imi sceat᷑ siue a spergat᷑ similȩ sacrificiũ dñolegitimũ iugeatq per petuunt.
q̃d nullunt mitaẽ die sedomnit pr ortosole sem per offertur. ut impleaouir¬

Expanded text:
sextam partem ephi, subauditur similae. Sexta autem pars ephi, dimidius modius sextam partem ephi, subauditur similae. Sexta autem pars ephi, dimidius modius est. Si enim ephi, decima pars cori est, id est, tres modii: nulli dubium, quin sexta pars ephi, dimidium faciat modium. De oleo quoque mensurae hin, tertia pars offertur: ut misceatur, sive aspergatur similae sacrificium Deo, legitimum, juge atque perpetuum, quod null
Abbreviated transcription (Latin):
cuis aduictimam duetus est & sicut agnus in conspectu tondendentis se sinuace
& non aperiens ossuum: & hiereinias: ego autem sicutagnus in nocens ductus ad
uctimam mon cognous &x ic hannes eiungelista: eoceagnus dĩ quitollit peccita
mundi, isteestagnus quummolatur in acgypto decuius sainguine armantur
postes fidei & ex terminatar excluditur: anniculus autem quia prȩdiciuit an
dñi acceptabilem & diemretributionis: necmiretur lector sudem & prines
episcoporum brachium seruum. ungentum pastorem filium & puerum : un¬
genitum & primogenitum. ostiã inam angelum sigitam & sa pientiam: & mula
ila quorum omnium Siuolue rotestimonia dicere p̃roprio libro indigent:
Inbolocausto iac istius ignunmaculati& anniculi quim ane sempert ffertun
faci& ipse princeps sacrificium siue manaã & similam siuedonum mane ⁊unt

Expanded text:
ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus in conspectu tondentis se sine voce ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus in conspectu tondentis se sine voce et non aperuit os suum . Et Jeremias: Ego autem sicut agnus innocens ductus ad victimam, non cognovi . Et Joannes Baptista: Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Iste est agnus qui immolatur in Aegypto, de cujus sanguine armantur postes fidei, et exterminator excluditur . Anniculus autem, quia praedicavit annum Domini acceptabilem, et diem retributionis. Nec miretur lector, si idem et priepiscopum, brachium, servum, unguentum, pastorem, filium, et puerum, unigenitum, et primogenitum, ostium, viam, angelum, sagittam et sapientiam, et multa alia, quorum omnium, si voluero testimonia dicere, proprio libro indigent. In holocausto itaque istius agni immaculati et anniculi, qui mane semper offertur, faciet ipse princeps sacrificium, sive MANAA: et similam, sive donum mane, mane
Abbreviated transcription (Latin):
omnip̃cre holo caustum & pacificum quod offertur uoluntariae reserata¬
habet portmni. Nc oł seruat sabbacam sedom̃s dies cireput intua
inre quiem: dimiq: post quamobuderunt holoc austum & pacificasti¬
egriditur & olauditur postetintianua. siedudit lanuam ut seruetur
prinei papriiu legium saum nec sagrificia eius populomis ceantur: & quio
gmmeraliter dixerat spontaneum holo cacistum aut pacifica uoluntaria dño
qued sit ipsum holo caustum agnum inquie sanniculum in imnacufatimaca¬
dio loca stum & noncertis diebus sed cotidit. nec qua lab& hora sedmanemane
facia illlum persingula uidelic& manequando orto solelucisexordiumes
dequoma nedauid loquitur in psalmo: mane ex iudies uocem meam: mant
matutinolactitia : &iterum: ds̃ dsmeus adte deluceuigilo: qui sit autem uto
ignus in maculatus siue persectus & anniculusi saias plenius docetdicens. Sici

Expanded text:
omni tempore holocaustum, et pacificum, quod offertur voluntarie, reserataomni tempore holocaustum, et pacificum, quod offertur voluntarie, reseratahabet portam Domini: nec observat sabbatum, sed omnes dies ei reputantur inegreditur et clauditur post eum janua, sive claudit januam, ut servetur principi privilegium suum nec sacrificio ejus populo misceantur. Et quia generaliter dixerat « spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino, » eccato, docet, quod sit ipsum holocaustum. « Agnum, inquiens, anniculum, immaculatum faciet holocaustum, » et non certis diebus, sed quotidie; » nec qualibet hora, sed mane « mane faciet illum, » per singula videlicet mane, quando, orto sole, lucis exordium est, de quo mane David loquitur in psalmo: « Mane exaudies vocem meam: mane matutinum  laetitia . Et iterum: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo . Qui sit autem iste agnus immaculatus, sive perfectus et anniculus, Isaias plenius docet, dicens: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
autem holo caustum ut totum seofferat dõ & pacifica uoluntaria quod
in prioribus non inuenitur: Scriptum est enim. & facient sacerdotes
holo caustum eius & pacifica eius. & despontaneis acuoluntariis quib: nunc¬
offerat pacifica & reconlilietur dõ: unde & uirginita smaiorest nuptiis
quia non exigitur nec redditur. sed offertur propacificis quae hebraicae
dicuntur selamim: septuaginta salutaria interp̃tatur. ut ipsare conciliatio
pacificorum salus sit offerentis: cum ergo hoc fecentprinceps a perietur
eiporta: uel iuxta septuaginta a peri& sibi portam qua erespicit adoriente
illam uidelic& portam dequa scriptum est : Haec portadñi uistintrabunt
percam : & undeoritur soliustitiae : & faci& inquit holo caustum suum & pacifio
sua dequibus nunc diximus: faci& autem quia spontaneum sacrificium est.¬
& non alii proeo facient sacerdotes. uidelic& sic̃ fieri solet indie sabbati: ergo

Expanded text:
autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod in prioribus non invenitur; scriptum est enim: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: et deofferat pacifica et reconcilietur Deo. Unde et virginitas major est nuptiis, quia non exigitur nec redditur, sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur selamin, Septuaginta salutaria interpretantur, ut ipsa reconciliatio pacificorum salus sit offerentis. Cum ergo hoc fecerit princeps, aperietur ei porta, vel juxta Septuaginta, « aperiet sibi portam quae respicit ad orientem, » illam videlicet pper eam , et unde oritur sol justitiae. Et faciet, inquit, holocaustum suum, et pacifica sua: de quibus nunc diximus. Faciet autem, quia spontaneum sacrificium est, et non alii pro eo facient sacerdotes, videlicet sicut fieri solet in die sabbati. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dietur claudecurq porta : postquam exierit & agnum anniculum inmaculati
siue manaa dño legitimcm iugeatq perpetuum facieti sagnum & sacrificiũ
xoleum mane mane holocaustum sempiternun : ubinos legimus in macu
latum & in hebraico scriptum est t̃ham̃in. aquila perfectum int̃ precatur.
& ubi septuaginta manaatheo dotio sacrificium. aquila & symmachus
donum transferunt: proecautem quod nos diximus spontaneum septua
ginta. õrcono siãnadest consessionem uerterunt . & proprincipeducem
noc enim nãsi significat: adhuc autem sermo de principe est dequoisaias
loquitur : eccetestimonium ingentibus deditum principem & p̃ceptorẽ
ingentibus & hie ⁊ echihel & egodñs ero eorum indm̃: & dauid princeps in
medio eorum: cumigitur iste princeps fecerit spontaneum & dicerit :
uoluntaria siue spontanea oris mei beneplacita facdñe: Spontaneum

Expanded text:
dietur claudeturque pdietur claudeturque psive manaa, Domino legitimum, juge atque perpetuum. Facietis agnum et sacrificium, et oleum mane, mane, holocaustum sempiternum. Ublatum, et in Hebraico scriptum est thamin. Aquila perfectum interpretatur: et ubi Septuaginta manaa, Theodotio sacdonum transferunt. Pro eo autem quod nos diximus, spontaneum, LXX ὁμολογίαν, id est, confessionem, verterunt: et 579 pro principe, ducem, hoc enim NASI   significat. Adhuc autem sermo de principe est, de quo Isaias loquitur: Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus . Et Ezechiel: Et ego Dominus ero eis in Deum: et David princeps in medio eorum . Cum igitur iste princeps fecerit spontaneum, et dixerit: Voluntaria, sive spontanea oris mei beneplacita fac, Domine : spontaneum
Abbreviated transcription (Latin):
ignoritis quoniu ma p̃s inuobis est Sin autem ignorantibus ddicitis quo d
medius intereo sstetit xp̃s quan topagis scientibus sedcuminter scicites a pͥs
utrorumq uirtutis atq peccatitesti sad sistens : in nundinis ergo & in sollemmtib
sablatorum uidelic& & Halendarum & uniuersae festiuitatis dequa in antere
locuti sumus tam inuitulo quamin ariete sigugla oẽsi offerentur in sacriseo
inadiis uero nonerit certus numerus nec uoluntati dimissum arbitrium. sed
uiribus qui sutetur & bono conscientiae ut quantum porest: nor quantum
uul offerit & superomnia oleihin peroesi singula ttunga tor qmittur
luc erna aecendatur in conspatudñi ÷ & qui eoutitur possiedicer e iogo ute
sicut oliua fructifera indomodĩ : sum autem fecerit princepsspontantum
holo caustum aut pacisica uoluntaria dño iperiturei porta quȩ respiatadorienti
& saci& holo caustum suum & pacifica sua sictifieri solet indie sabbati. & egre¬

Expanded text:
ignoratis, quia Christus in vobis est ? Sin autem ignorantibus dicitur, quod medius inter eos stet Christus: quanto magis scientibus! Sed cum inter scientes Christus utrorumque virtutis atque peccati testis assistens. In nundinis ergo, et in solemnitatibus, sabbatorum videlicet, et kalendarum, et universae festivitatis, de qua in anterioribus locuti sumus, tam in vitulo, quam in ariete per singula ephi offerentur in sacrificio. In agnis vero non erit certus numerus, nec voluntati dimissum arbitrium; sed viribus quis utetur, et bono conscientiae: ut quantum potest, non quantum vult offerat, et super omnia olei hin per ephi singula, ut ungatur simila, et lucerna accendatur in conspectu Domini; et qui eo utitur, possit dicere: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Cum autem fecerit princeps spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino, aperietur ei porta quae respicit ad Orientem, et faciet holocaustum suum, et pacifica sua, sicuti fieri solet in die sabbati: et egre
Abbreviated transcription (Latin):
meo: aeditui & ianitoresportarũ domus &ministridomus ipsiqu
mactabant holo causta & uictimas populi & ibi stabant ante eo sutms¬
nistrarent proillis. pro eoergo quod ministrauerant ꝓ ei sin conspe
idolorum suorum & factis domui isrł in offendiculum iniquitatis.
ldcirco leuauimanum meam suꝑ eos dicit dñs ds̃ & porta uerunt.

Expanded text:
meo aeditui et janitores portarum domus et ministri domus. Ipsique meo aeditui et janitores portarum domus et ministri domus. Ipsique mactabant holocausta et victimas populi, et ipsi stabant ante eos ut ministrarent pro illis. Pro eo ergo quod ministraverunt pro eis in conspectu idolorum suorum, facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis, idcirc
Abbreviated transcription (Latin):
uaueritis pcepta scũ arumei. neq posueritiscustodes caerimoniar
mearũ inscũ ariomeo : Omnis autem aduersus eos est comminatio.
qui non audierunt apłm p̃monentem̃ manuscitonemini in posueris
neq communices peccatis alienis ł certe sic intellegendum dissoliustis
pactummeũ in omnibus scelerib uris. & non seruastis p̃cepta scũari
mei & aud etis in dignos alienos quecustodes ponere i nobseruationt
scũ arii mei uobis metipsis ut sub audiatur non mihi & est sensus qui
uobis in carnalib: seruiant acministrent & ob uestrare frigeriameũ
polluant scũ ariũ : Haec dicitdñs ds̃: omnis alieni gena in circumcisus
corde & in circum cisus carnenon ingredietur scu arium meum:
omnis filius alienus qui est in medio filiorum isrt. sed & leuitae
quilonge recesserunt a me in errore filiorum isrł. & errauerunt
amepostidola sua portabant iniquitatem suã qui erant in scũ ario

Expanded text:
vaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custodes ceremoniarum vaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custodes ceremoniarum mearum in sanctuario meo. Omnis autem adversus eos est comminatio, qui non audierunt Apostolum praemonentem: Manus cito nemini imposueris: neque communices peccatis alienis . Vel certe sic intelligendum: Dissolvistis pactum meum in omnibus sceleribus vestris, et non servastis praecepta sanctuarii mei, et audetis indignos alienosque custodes ponere in observatione sanctuarii mei vobismetipsis, ut subaudiatur, non mihi. Et est sensus: Qui vobis in carnalibus serviant ac ministrent: et ob vestra refrigeria meum polluant sanctuarium. Haec dicit Dominus Deus: Omnis alienigena incircumcisus corde, et incircumcisuomnis filius alienus qui est in medio filiorum Israel. Sed et Levitae qui longe recesserunt a me in errore filiorum Israel, et erraverunt a me post idola sua, portabunt iniquitatem suam qui erant in sanctuario
Abbreviated transcription (Latin):
tum utomnia cum dĩtimore & ratione faciamus : Audiant hoc epĩ
atq pr̃bri& omnis ordo ecclesi asticus ut non inducant filio salienos
incircum cisos corde. & incircum cisoscarne. ne sint inscũario dĩ&
polluant domumeius: sienim hoc fecerint aptabitur illis quod sequ¬
curq& offertis panes meos : pane s uidelic& propositionis incunctis
ecclesiis & in orbe terrarum deunopane pollulantes & ñ solũ panes
sed adipem e eq dequoscriptum estꝰ: ex adipefrumenti saturaur
eo sĩ & sanguinem qui inxpĩ passione effu susest: legendumquȩ
ita & sic lectionis ordoreddendus : cumfilios aligenigenas in cir¬
cum cisos corde. & corpore inducatis in scuariummeum & pollua
tis domum meam aud &is offerrepanes & adipem & sanguinem
mystica sacramenta & non intellegitis. quod solueritis & p̃t̃ gressi
sitis pactum meum in omnib sceleribus & impietatibus uris & ñser¬

Expanded text:
tum, ut omnia cum Dei timore et ratione faciamus. Audiant hoc episctum, ut omnia cum Dei timore et ratione faciamus. Audiant hoc episcopi atque presbyteri, et omnis ordo ecclesiasticus ut non inducant filios alienos incircumcisos corde, et incircumcisos carne, ne sint in sanctuario Dei, et polluant domum ejus. Si enim hoc fecerint, aptabitur illis quod sequitur: « Et offertis panes meos, » panes videlicet propositionis in cunctis ecclesiis et in orbe terrarum, de uno pane pullulantes. Et non solum panes, sed adipem quoque, de quo scriptum est: « Et adipe frumenti saturavit eos , » et sanguinem qui in Christi passione effusus est. Legendumque ita et sic lectionis ordo reddendus. Cum filios alienigenas, et incircumcisos corde et corpore inducatis in sanctuarium meum, tis domum meam, audetis offerre panes et adipem et sanguinem, mystica sacramenta, et non intelligitis quod solveritis, et praetergressi sitis pactum meum in omnibus sceleribus et impietatibus vestris, et non ser
Abbreviated transcription (Latin):
quidormit quantum natura patitur. audi& asalo mone: si sederisab
timoreeris: sidormieris. suauiter dormies & nontimebis pauorem¬
superuenientem tibi. neq impetus impiorum superuenientes: & qui
fugit fornicationẽ & uxori debitum red ditreuertens ad idipsun
ne temptet eum satana saudi& cum populo i srł in hacdie abstuli
obprobrium aegyptia uobis: uestibus quoq utetur quae frigus re¬
pellant non qua& enuite sui corpora nudademonstrarent. a tenuata
ieiuniiss caro & circircisa continentia fugit obprobrium aegyptios
qui sunt magnis carnibus : & illud potest dicere quae impleris que
iuixta editionem . lx legitur ÷ quomodo contabuit caro mea interi
deserta & inuia & in aquosa . sic in sco apparui tibi : siquando ergo
alienigenas introducere uoluerimus intemplodĩ circumcidamus
aureseorum & labia&cor & omnem carnemioculosq gustum & odor¬

Expanded text:
Qui dormit quantum natura patitur, audiet a Salomone: Si sederis, absque Qui dormit quantum natura patitur, audiet a Salomone: Si sederis, absque timore eris: Si dormieris, suaviter dormies, supervenientem tibi neque impetus impiorum supervenientes . » Et qui fugit fornicationem, et uxori debitum reddit, revertens ad idipsum, ne tentet eum Satanas, audiet cum populo Israel, « in hac die abstuli opprobrium Aegypti a vobis. » Vestibus quoque utetur quae frigus repellant, non quae tenuitate sui corpora nuda demonstrent. Attenuata jejuniis caro et circumcisa continentia fugit opprobrium Aegyptiorum qui sunt magnis carnibus, et illud potest dicere, quod in plerisque juxta editionem Septuaginta legitur: « Quomodo contabuit caro mea in terra deserta et invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi . Si quando ergo alienigenas introducere voluerimus in templo Dei, circumcidamus aures eorum, et labia, et cor, et omnem carnem, oculosque, gustum et odora
Abbreviated transcription (Latin):
implereuideantur. sin autem coe perint circum cisionem aurlim
interp̃tari. quandonihil turpe & in honestum audirenos patimus
& circum cisionem labiorum quando nihil in decens loquimur.
dicamus eis eandem expositionem &um in corde & incarne serua¬
re debetis: corcircum cidimus cultellodĩ. & aufertur decordenro
p̃putium : quando turpes cogitationes nequaquam ex eunt decorde
nr̃o nec de nobis dicitur : in pinguatũ ẽ corpopuli huius & aurib sui
grauiter audierunt  erigo & caro similiter circumciditur ut nequa¬
quam faciamus terrena opera qȩ ꝓnecessitate corporis facere com¬
pellimur cibum capere & potumi& somnum & utiuestibus: quae
tunc circum cidimus sinon addelitias & adluxoriam. & ad inertia
sed ad necessitatem naturae & corporis istius sustentaculum cuneta
faciamus : quibibituinum modicum proptȩrsto machum. &
frequentes infirmitate s. & od it hebrietatem : circumcidit carnem suã :

Expanded text:
implere videantur. Sin autem coeperint circumcisionem aurium implere videantur. Sin autem coeperint circumcisionem aurium interpretari, quando nihil turpe et inhonestum audire nos patimur, et circumcisionem labiorum, quando nihil indecens loquimur: dicamus eis, eamdem expositionem etiam in corde et in carne servare debetis. Cor circumcidimus cultello Dei, et aufertur de corde nostro praeputium, quando turpes cogitationes nequaquam exeunt de corde nostro, nec de nobis dicitur: Impinguatum est cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . Ergo et caro similiter circumciditur, ut nequaquam faciamus terrena opera, quae pro necessitate corporis facere compellimur, cibum capere, et potum et somnum, et uti vestibus: quae tunc circumcidimus, si non ad delicias, et ad luxuriam, et ad inertiam, sed ad necessitatem naturae et corporis istius sustentaculum cuncta faciamus. Qui bibit vinum modicum propter stomachum et frequentes infirmitates, et odit ebrietatem, circumcidit carnem suam .
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint in scũ arium dĩ & polluant domum dñi modicum enim fer¬
mentum totam massam corrumpit & in quibus dam exemplarib
fertur prouerbio ru ne introducas impium in tabernaculis iusto
Vrgentnos in hoc loco iudȩi & hebionitae quicircumcisionem carnis
accipiunt. quomodo possimus p̃sentem locum exponere in circu¬
cisos corde & in circum cisoscarne quouidelic& post spĩritalem
intelligentiam &iam carnis circum cisionem susciperedebeamus
sed qui legimus paulum dicentem contestor autem omnem homi¬
nem qui circum ciditur. qm̃ si circum damin ix p̃s uobis nibil ꝓderao
& illud hieremiae ecce incircum cisȩ aures urae & noliustis audire
& in ex hodo locutus est moyses in conspectudnĩ dicens. eccefilii isrł
non audieruntte & quomodo audiet mepharao ego autem sumtar¬
habetur in hebreo ego autem in circumcisus labus. interro gemus
eo simnto cogamus circumcidereaures. & labia desecare ut scripturã

Expanded text:
ut sint in sanctuario Dei, ut sint in sanctuario Dei, mentum totam massam corrumpit . » Et in quibusdam exemplaribus fertur Proverbiorum, « Ne introducas impium in tabernaculis justorum. » Urgent nos in hoc loco Judaei et Ebionitae qui circumcisionem carnis accipiunt, quomodo possumus praesentem locum exponere, incircumcisos corde et incircumcisos carne: quo videlicet post spiritalem intelligentiam etiam carnis circumcisionem suscipere debeamus. Sed qui legimus Paulum dicentem: « Contestor autem omnem hominem qui circumciditur, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil proEt illud Jeremiae: Ecce incircumcisae aures vestrae, et noluistis audire . Et in Exodo locutus est Moyses in conspectu Domini dicens: Ecce filii Israel non audierunt me; et quomodo audiet me Pharao? Ego autem sum tarhabetur in Hebraeo: Ego autem 541 incircumcisus sum labiis, interrogemus eos, immo cogamus circumcidere aures, et labia desecare, ut Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. haec dicit dñs ds sufficiant uobis omnia sceleraura domus isr
eo quod inducitis filios alienos. siue alienigenas incircumcisos
corde & incircisos carne. ut sint in scũariomeo & polluant domum
meam & offertis panes meos adipem & sanguinem & dissoluistis.
siue p̃teristis pactum meum in omnib: sceleribus uris & ñ seruastis
p̃cepta scũ ariimei & posuistis custodes obseruationum mearum
inscũ ariomeo uobis metipsis. Quandodicit sufficiant uobis om̃
scelera si ue iniquitates urãe ad priorum peccatorum hortatur
poenitentiam neaugeamus peccata peccatis & materiam futuro
paremus incendio sed audiamu sillud quod isaias loquitur. Vaehis
quiad trahunt peccata sicut funiculo longo & sicut iugo corriga
uituliiniquitates primumq peccatum est quod inducunt filios
alienos siue alieni genas incircum cisos corde & incircũ cisos carnt

Expanded text:
Israel: Haec dicit Dominus Deus: sufficiant vobis omnia scelera vestra, domus Israel, Israel: Haec dicit Dominus Deus: sufficiant vobis omnia scelera vestra, domus Israel, eo quod inducitis filios alienos sive alienigenas incircumcisos corde et incircumcisos carne, ut sint in sanctuario meo, et polluant domum meam, et offertis panes meos, adipem et sanguinem, et dissolvistis sive praeteristis pactum meum in omnibus sceleribus vestris; et non servastis praecepta sanctuarii mei et posuistis custodes observationum mearum in sanctuario meo vobismetipsis. Quando dicit, sufficiant vobis omnia scelera, sive iniquitates vestrae, ad priorum peccatorum hortatur poenitentiam, ne augeamus peccata peccatis, et materiam futuro paremus incendio; sed audiamus illud quod Isaias loquitur: Vae his qui attrahunt peccata sicut funiculo longo, et sicut jugo corrigiae vituli iniquitates . Primumque peccatum est, quod inducunt filios alienos, sive alienigenas incircumcisos corde, et incircumcisos carne,
Abbreviated transcription (Latin):
eum uocat dñs filium hominis p̃cipit q ut ponat corsuum & uideat
oculis & auribus audiat. primum enim ad intellegendum : quoc
dicitur aperiendus est animus. secundo cordis intellegendi oculi.¬
dequibus dicitur ad abraham. Leua oculostuos. & uide stellas crl
tertiohisauribus audiendum dequibus saluator ait. Qui hab&
aures audiendi audiat ut possit cunctastempli caerimonis. & legi¬
tima eius intelleger& & ad extremum ponere corsuum inuiistẽpli
quia diuersi ad eum introitus sunt. siue uiastempli caerimoniarũ
ordinem significat & exitus scũarii. prohemium igitur est & p̃patt
prophetae ad intellegenda quae postea supertempli ordine cogni¬
turuis est & hoc notandum quod inmundihuius plaga qui imma¬
ligno positus est & in aquilonis frigore constitutus caelestiũ nobis
caerimoniarum ordo monstratur . & dices ad ex asperantem medomi

Expanded text:
eum vocat Dominus, filium hominis; praecipitque ut ponat cor suum, et videat eum vocat Dominus, filium hominis; praecipitque ut ponat cor suum, et videat oculis, et auribus audiat. Primum enim ad intelligendum quod dicitur aperiendus est animus; secundo, cordis intelligendum oculiquibus dicitur ad Abraham: Leva oculos tuos, et vide stellas coeli ; tertio, his auribus audiendum, de quibus Salvator ait: Qui habet aures audiendi, audiat ; ut possit cunctas templi ceremonias et legitima ejus intelligere, et ad extremum ponere cor suum in viis templi; quia diversi ad Deum introitus sunt. Sive per vias templi, ceremoniarum ordinem significat, et exitus sanctuarii. Prooemium igitur est, et 540 praeparatio prophetae, ad intelligenda quae postea super templi ordine cogniturus est. Et hoc notandum, quod in mundi hujus plaga qui in maligno positus est, et in Aquilonis frigore constitutus, coelestis nobis ceremoniarum ordo monstratur. Et dices ad exasperantem me domum
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate deiectus dicitadeum. nequaquam uir sed h̃s. filiho¬
minis ponecortuum & reliqua in consummatione tabernaculi.
& aedi ficii templi. quod ã salomone constructum est. apparuit
gloria dñi quae postea euangelicae gloriȩ conparatione destructa
est dicente a postolo & enimnonẽ glorificatum. quod glorificatu
est in hac parte. ꝑ ropter excellentem gloriamisienim quod destruit᷑
structionem prioris gloriae ab olitionem putemus. sed sic sentiendũ
quod post quam uenerit quod perfectum est id quod exparte fuer
destruetur uelut sisolus radus lampadem compares. aut lampadi
erat lucerna lucens indomo postquam autem uenit soli ustitiae
lucernae lumen: Absconditum est dicente ipso propheta atq bipi
illum oport& crescere me autem minui. cecidit autem in faciem suã
propheta nedum pluscernere cupit quam potest humana fragilitas
intu eri&iam ipsum oculorum lumen amitter& . unde familiarius

Expanded text:
humilitate dejectus, dicit ad eum, nequaquam vir, sed Dominus: Fili hohumilitate dejectus, dicit ad eum, nequaquam vir, sed Dominus: Fili hominis, pone cor tuum, et reliqua. In consummatione tabernaculi et aedificii templi quod a Salomone constructum est, apparuit gloria Domini, quae postea evangelicae gloriae comparatione destructa est, dicente Apostolo: Etenim non est glorificatum, quod glorificatum est, in hac parte, propter excellentem gloriamestructionem prioris gloriae abolitionem putemus; sed sic sentiendum, quod postquam venerit quod perfectum est, id quod ex parte fuerat, destruetur: velut si solis radiis lampadem compares, aut lampadiserat lucerna lucens in domo . Postquam autem venit sol justitiae, lucernae lumen absconditum est, dicente ipso propheta atque Baptista: Illum oportet crescere, me autem minui . Cecidit autem in faciem suam propheta, ne dum plus cernere cupit quam potest humana fragilitas intueri, etiam ipsum oculorum lumen amitteret. Unde familiarius
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu domus &uidi & ecce impleuerat gloria dñĩ domum
dñi & cecidi infaciem ineam. & dixitad medñs. fili hominis pone
cortuum & uideoculis tuis & auribus tuis audi omnia qua eego loquor
adte deuniuersis caerimoniis domus dnĩ . & decunctis legibus eius
& pones cortuum inuus templi perom̃ns exitus scuarii :ͥ Vlirqui
ductor prophetae est . & quocuncta intemplo monstrante cognos¬
cit. post quam clausã ei ostenderat portam num quamq reseranda
& tamen a pertam ei quiclausis ingressus est hostus dicit prophetã
aduiam portae aquilonis quaetamen & ipsa ess& in conspectu domu
haut dubium quiin templum signific&. cumq prophetaeregione
uidisset plenam domum dñi gloria dñi eandem uidelic& quã
in aquilonis plaga positus contracernebat . statim cecidit in faciem
suam maiestatem gloriaednĩ ferre non sustinens. unde quia fuerat

Expanded text:
in conspectu domus, et vidi, et ecce impleverat Vulg. imin conspectu domus, et vidi, et ecce impleverat Vulg. imni, et cecidi ante faciem meam. Et dixit ad me Dominus: Fili hominis, pone cor tuum, et vide oculis tuis, et auribus tuis audi omnia quae ego loquar ad te de universis ceremoniis domus Domini, et de cunctis legibus ejus, et pones cor tuum in viis templi per omnes exitus sanctuarii. Vir qui ductor prophetae est, et quo cuncta in templo monstrante cognoscit, postquam clausam ei ostenderat portam numquam reserandam, et tamen apertam ei qui clausis ingressus est ostiis, ducit prophetam ad viam portae 539 Aquilonis, quae tamen et ipsa esset in conspectu domus, haud dubium quin templum significet. Cumque propheta e regione vidisset plenam domum Domini gloria Domini, eamdem videlicet quam in Aquilonis plaga positus contra cernebat, statim cecidit in faciem suam, majestatem gloriae Domini ferre non sustinens. Unde quia fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis euangelium probat dicentis. dm̃nemouidit umquam
unigenitus filius. quiest in sinu patris ipse enarrauit: qua sialus
uerbis dixerit eritq clausa principi: princepssolus sedebitin ea
ut comedat panem perfectae & consummate scientiae. ne moenĩ
nouit filium nisi pater. & nemonouit patremnisi filius & cui uolu¬
erit filius reuelare, pulchrequidam portam clausd perquã
solus dñs ds̃ isrł ingreditur & dux cui porta clausaest mariam
uirginem intellegunt quae & ante partum & post partum uirgo
permansit & enimtemp̃r quo angelus loquebat᷑ sp̃s sc̃s ueniae
ad confundendos eos quiarbitrantur eam postnatiuitatem salua¬
toris habuissedeio sephfilias ex occasione fratrum eius quiuo can¬
tur in euangelio suꝑqua qua est uincula romae aduersum heliuidũ
illius temporis haereticum in ad olescentia: non grandem librũ
scripsissemenoui : & ad duxit meperuiam portȩ aqui lonis

Expanded text:
Joannis Evangelium probat dicentis: Deum nemo vidit umquam: Joannis Evangelium probat dicentis: Deum nemo vidit umquam: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Quasi aliis verbis dixerit: Eritque clausa principi. Princeps solus sedebit in ea, ut comedat panem perfectae et consummatae scientiae. Nemo enim novit Filium nisi Pater, et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Pulchre quidam portam clausam, per quam solus Dominus Deus Israel ingreditur, et dux cui porta clausa est, Mariam Virginem intelligunt, quae et ante partum, et post partum virgo permansit. Etenim tempore quo angelus loquebatur: Spiritus sanctuad confundendos eos, qui arbitrantur eam post nativitatem Salvatoris habuisse de Joseph filios, ex occasione fratrum ejus qui vocantur in Evangelio . Super qua quaestiuncula, Romae adversum Helvidium illius temporis haereticum, in adolescentia non grandem librum scripsisse me novi. Et adduxit me per viam portae Aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dĩ intrauos est. c lausaq erit porta nemo enim potest
passionis dñi corporisq. eius & sanguinis promaiestate rei sacia¬
menta cognoscerei tantȩq bonitatis est & clementiae princeps
nr̃ uicum solus sed eat᷑ porta quae cliusa est & panem corã dno
comedat uelit mensae suae atq conuiui plures habere consor¬
panem coramdño. Quia substantia eius diuina quaȩnatura cunc¬
tis creaturarum substantiis separata est . ipseper eandem uestibuli
portam ingreditur & egreditur. quia & intus &foris hocest infu¬
sus & circum fusus omnibus ingrediensq perportam ut secundum
introducat eos quiabsq doctrinaeius & auxilio intrare ñ possunt
& egrediens ut rursum alios introducat & loquatur eis quidiffi¬
ciliora non capiunt. Quod autem porta orientalis extra termi¬
nos mundi semper clausa sit. & humanonequaquam pateat aspetui

Expanded text:
« Regnum Dei intra vos est . » Clausaque erit porta: nemo enim potest « Regnum Dei intra vos est . » Clausaque erit porta: nemo enim potest passionis Domini corporisque ejus, et sanguinis pro majestate rei sacramenta cognoscere. Tantaeque bonitatis est et clementiae princeps r, ut cum solus sedeat in porta, quae clausa est, et panem coram Domino comedat, velit mensae suae atque convivii plures habere consorcoram Domino, quia substantia ejus divinaque natura a cunctis creaturarum substantiis separata est. Ipse per eamdem vestibuli portam ingreditur 538 et egreditur: quia et intus et foris, hoc est, infusus et circumfusus omnibus; ingrediensque per portam, ut secum introducat eos, qui absque doctrina et ejus auxilio intrare non possunt; et egrediens, ut rursum alios introducat; et loquatur eis qui difficiliora non capiunt. Quod autem porta Orientalis extra terminos mundi semper clausa sit, et humano nequaquam pateat aspectui,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ me fateor : quantum autem ad scientiam diuinae maiestatis. nuncu
enigmate uideo & pernubilum. & caliginem & dicocum propheta
mirabilis facta est scientiatua ex me confortata est. non potero ad eam.
haec igitur porta quȩ omnibus clausa est uir enim nontransibit ꝑeam.
erit clausa principi siueduci & illius aduentui reseruabitur qui sede¬
bit in ea ut comedat panem coram dño: de quoipseineu angelio profite¬
turdicens . ineuscibus est ut faciam uoluntatem eius quimemisit &¬
compleam opus eius. ipseest princeps & pontifex secundum ordinem
mel cinsedech: & ostia & sacerdos qui inconspectu patris nobistum
caelestem comedit panem. & uinum bibit dequoloquitur in euangł
Nonbibam degenimine uitis huius nisicum bibero illud nouumin¬
in regno patris mei: in illo uidelic& regno de quoscribit & a postolis

Expanded text:
esse me fateor. Quantum autem ad scientiam divinae majestatis, nunc in esse me fateor. Quantum autem ad scientiam divinae majestatis, nunc in aenigmate video, et per nubilum et caliginem, et dico cum Propheta: « Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam . » Haec igitur porta quae omnibus clausa est, vir enim non transibit per eam, erit clausa principi sive duci, et illius adventui reserabitur qui « sedebit in ea ut comedat panem coram Domino. » De quo ipse in Evangelio profitetur dicens: « Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, et compleam opus ejus . » Ipse est princeps et pontifex secundum ordinem Melchisedech , et hostia et sacerdos, qui in conspectu patris nobiscum coelestem comedit panem, et vinum bibit, de quo loquitur in Evangelio: « Non bibam de genimine vitis hujus, nisi cum bibero illud novumin regno Patris mei : » in illo videlicet regno, de quo scribit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia reuelantur: quomodo porta clausa erit & non a perie tur
& uir non transibit peream ex quibus discimus quamuis ad sum¬
mam scientiam uenerimus comparatione diuinescientiae. Nuno
ex partenos scire. & ex parte cognoscere . quando autem uenerit
quod perfectum est tunc quod exparte ẽ destructur. unde& inalio
loco ipsea postolus imperfectum seeẽ loquitur. rursumq perfectũ.
quod sint̃p̃tatione caret uidetur eẽ contrarium dicit enim .non
quia  accepi. aut quiaiam perfectus sum frat res egomenon arbi¬
tror conphendisse. unum autem posteriora obliuiscens & ad pri¬
ora me extendens statutum persequor ad brauium superna e uoca
eẽ perfectum & magis quȩrere quam in uenisse quoduerum non solũ
se sed alios eẽ dic eẽ perfectas. quot quotergo perfecti hoc sapiamꝰ est
autem sensus huuis. lociad comparationem hominum ceterorum qui
curam non habent notitiae scripturarum nec mysteriorum dĩ ꝑfectũ

Expanded text:
 , quomodo porta clausa erit et non aperietur,  , quomodo porta clausa erit et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerimus, comparatione divinae scientiae, nunc ex parte nos scire et ex parte cognoscere; quando autem venerit, quod perfectum est, tunc quod ex parte est destrueturloco ipse Apostolus imperfectum se esse loquitur, rursumque perfectum . Quod si interpretatione caret, videtur esse contrarium; dicit enim: « Non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, fratres, ego me non arbitror comprehendisse. Unum autem, posteriora obliviscens et ad priora me extendens, statutum persequor ad bravium supernae vocatiesse perfectum, et magis quaerere quam invenisse quod verum, non solum se, sed et alios dicit esse perfectos: « Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus . » Est autem sensus hujus loci, ad comparationem hominum caeterorum qui curam non habent notitiae Scripturarum, nec mysteriorum Dei, perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
homini scientiluteras. dicentes lege & dic& non possum legere qua
signatus est iste autem liber est cuuis nemo potest soluere & a perire
signacula neq in caeloneq int̾ra neq subterra . nisi ille dequo ina¬
pocalypsi iohannisdicitur. Ecce uicit leo detribu uida radix & genus
dauid utaperiat librum & soluat signacula eius. prius enimquã
saluator humanum corpus ad sumeret: & humiliar& se formam
seruiaccipiens clausa eritlex & prophetȩ & onisscientia scripturaru
claususerat paradisus. postquam autem ille pependit incruce. &
locutus est ad latronem hodie mecum eris in paradiso. statim
uelum templi sessum est & a perta sunt om̃a ab latoq uelamin e dicimꝰ
Nosautem om̃s reuelata faciegloriam dñĩ contemplantes in eandem
imaginem transformamur agloria ingloriam. sin autem reuela¬
ta sunt omnia in xp̃oenim iuixta sermonem pauli omnia reuelantur¬

Expanded text:
homini scienti litteras dicentes, Lege. Et dicet: Non possum legere quia homini scienti litteras dicentes, Lege. Et dicet: Non possum legere quia signatus est . » Iste autem liber est cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra: nisi ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: « Ecce vicit leo de tribu Juda, radix et genus David, ut aperiat librum et solvat signacula ejus . » Prius enim quam Salvator humanum corpus assumeret et humiliaret se formam servi accipiens , clausa erat lex et prophetae et omnis scientia Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem: « Hodie mecum eris in paradiso , » statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: « Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in gloriam . Sin autem revelata sunt omnia, in Christo enim juxta sermonem Pauli omnia revelantur