comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmenta. s resisterent concempnentes obpbria aut detractiones ut pa¬
tri suo spiritali inuiolatũ reseruarent affectũ. Ideo misi ad uos timo
qͥ peccarent: cũ enĩ huic testimoniũ ꝑhibet: illos arguit. Qͥ comone
dice ueritatis: ut cõmoniti uerbis ⁊ exemplis oꝑmi eius. resipiscerent
cognoscentes ñ ꝑperã se fuisse ab apło doctos. quando ẽadẽ tenere. õs
eccłas discerent. T̃ãquã non uenturus sim ad uos inflati st̃ quidã
Indignabant᷑ quidã corinchioꝵ qi ñ ibat ad illos. non desiderio sed
suꝑbia: qd̾ quasi indignos illos haberet. cũ magis apło hoc studiũ
fuerit ut de. indigius faceret dignos : habebat gͦ uotũ eundi. s ma¬
iora erant que agebat. N eniã aũ cico ad uos: si dñs uoluerit: pꝰ¬
comonitionẽ ꝓmictit se. ire ad illos: s si dñs ꝑmicteret: ut qi plus seit ds

Expanded text:
commenta, sed resisterent contemnentes opprobria, aut detractiones, ut pacommenta, sed resisterent contemnentes opprobria, aut detractiones, ut patri suo spiritali inviolatum reservarent affectum. Ideo misi ad vos Timotquid pecarent; cum enim huic testimonium perhibet, illos arguit. Qui vos coditae veritatis; ut commoniti verbis et exemplis operum ejus resipiscerent, cognoscentes non perperam se fuisse ab Apostolo doctos, quando eadem tenere omnes Ecclesias discerent. Tamquam non venturus essem ad vos, sic inflati sunt quidam. Indignabantur quidam Corinthiorum, quia non ibat ad illos, non desiderio, sed superbia, quod quasi indignos illos haberet; cum magis Apostolo hoc studium fuerit, ut de indignis faceret dignos. Habebat ergo votum eundi, sed majora erant, quae agebat. Veniam autem cito ad vos, si Dominus perplus scit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uobis faciã hec scribo: s ut corigatis. et quasi filios meos caris¬
simos moneo: ad hoc se supplicẽ facit ne correpti et ad irã ꝓuoca¬
ti admonitiones euis sꝑnerent: idest agit ut medicus salutaris qͥ
putredinis abscidens dolor̃e illatũ et blandiciis mitigat. ut eger
se curari ꝑmittat. Si enĩ decem milia pedagogoꝵ habueritis in xͦ.
dit nullos posse eo affecta diligere illos qͦ ipse eos diligebat: quis
enĩ alienos filios suis p̃ponat in amore: ac ꝑ hoc monita eiꝰ qͥ et ꝓ hiᷤ
tanta mala passus ẽ ñ debere eos sꝑnere. Obsecro gͦ uos imitatores
re: sponte rogat egros ut recipiant medicinã in his tam̃ siui illos auaro¬
res uult esse. ut sicut hiec multa exitia ꝓ salute illoꝵ ab incredulis p
sus ẽ n ñ cessit. dũ mͦ ꝑ dies et noctes engłiraret illis donuĩ gr̃e dĩ. ita
n illi manentes in fide eiꝰ ⁊ doctrma non reciꝑent falsoꝵ apłoꝵ praua

Expanded text:
vobis faciam, haec scribo, sed ut corrigatis. Sed quasi filios meos charissimos moneo. Adhuc se supplicem facit, ne correpti, et ad iram provocati, admonitiones ejus spernerent. Id agit ut medicus salutaris, qui putamina abscindens, dolorem illatum spe et blanditiis mitigat, ut aeger se curari permittat. Si enim decem millia paedagogorum habueritis in Christo, dit nullum posse eo affectu diligere illos, quo ipse eos diligebat. Quis enim alienos filios suis praeponat in amore? Ac per hoc monita ejus, qui et pro his tanta mala passus est, non debere eos spernere. . Obsecro ergo vos, imitatores hoc est, sponte rogat aegros, ut recipiant medicinam! In his tamen sui illos imitatores vult esse; ut sicut hic multa exitia pro salute eorum ab incredulis passus est, et non cessit, dummodo per dies et noctes evangelizaret illis donum gratiae Dei; ita et illi manentes in fide ejus et doctrina, non reciperent falsorum apostolorum prava
Abbreviated transcription (Latin):
te qdꝰ nomina ur̃a seripta sc̃ in celo. Quare. nͥ qi nomini d̃ĩ subdita st̃
ñ hominis merito. & quare: ñ ita fit ut habeant homines gr̾am di : int̃
initia fieri oportuit: ut fundam̃ta fidei acciꝑent firmitatẽ: Nunc aũ ñ opꝰ¬
⁊. qr ppłs ppłm adcͥiucit adͥ fiͥe. cũ uident᷑ eoꝵ bona oꝑa .⁊ p̾duicatio simplex.
uelut eram̃tũ resonans. aut cymbalũ tinmens. A agna utiq uidet᷑ gr̃a.
aiu̾sis loqͥ linguis. plus aũ aliqͥd ÷ etiã si possit angłoꝵ linguã scire. ids̃

Expanded text:
 nomina vestra scripta sunt in coelo . Quare, nisi quia nomini Dei subjecta sunt, non hominis merito? Et quare nunc non ita fit, ut habeant homines gratiam Dei? Inter initia fieri oportuit, ut fundamenta fidei acciperent firmitatem: nunc autem non op populum adducit ad fidem, cum videntur eorum bona opera, et praedicatio simplex. velut aeramentum resonans, aut cymbalum tinniens. Magna utique videtur gratia diversis loqui ling
Abbreviated transcription (Latin):
ris dni ẽ: qr unꝰ patis unũ exepꝰ mult sunt̃. Diña enĩ de uno pa¬
ne q de uns ealice participamꝰ. Qm̃ unũ sum̃ ⁊ tel̃t. altus onbra
Qñ nos sentire deb̾e dic̃: ut fides una unũ habeat sensũ &si opis
dũ se habeant tarnalia: i. ydolatrie. Nonne qͦ eclunt ho stcis ierr¬
dicipes ꝗͥ altaris: sic̃ eñi nos de uno pane. n⁊ de uno calicei ꝑ cioen¬
ces participes e consortes sumꝰ corporis dͥñ: Ica & q edluni ostiã
participes s̃ altaris erroris. Qͥd gͦ dico. qr symulaches unmolatũ¬

Expanded text:
sumus; omnes enim de uno pane et de uno calice participamus. Quoniam unum sumus, alter alterius membra, unum nos sentire debere dicit; ut fides una unum habeat sensum et opus. dum se habent carnalia, id est, idololatria. Nonne qui edunt hostias, participes sunt altaris? Sicut enim nos de uno pane et de uno calice percipientes, participes et consortes sumus corporis Domini: ita et qui edunt hostias, participes sunt altaris erroris. Quid ergo dico, quia simulacro immolatu
Abbreviated transcription (Latin):
carnis: qm̃ om̃is carnis uoluptas a diabolo ẽ ac ꝑ hoc cũ huic uo¬
anima gͦ cũ se uingit desideris eiꝰ infirmans spiritatẽ suũ ui¬
gorẽ simul interitũ pacit᷑: itaq si hic correptus stupri admissi
erubesceret eiectũ se non interiret penitentia subsequente
nã oñiũ consensu et pͣsentia. s uirtute dñi ihu id÷ sententia
cũ eicitur. traditur sathane in interitũ carnis: et anima enim
et ccepus intereunt: quando que concra legẽ st̃ fiunt: s in hac
alit̾ causa interitꝰ carnis homini deputatur: quãꝙͣ enĩ omĩa
peccata carnalẽ hominẽ prestent. hoc tam̃ spiri alit̾ desideriũ.
desideriũ carnis ẽ. qd̃ sordib maculatã animã cũ corpore tradit
gehenne. qr uicta amma a libidine carnis fit caro. sicut et corpus
recte gubernatũ spiritalȩ appellatur : animꝰ tam̃ ẽ qui aut uic¬
tus illecebris totũ homine carneũ facit. aut in iugore nacure
sue manens carni p̾stat ut spiritalis dicat᷑. Ut spͣe saliuis sit

Expanded text:
carnis. Quoniam omnis carnis voluptas a diabolo est, ac per hoc cum huic voanima ergo cum se jungit desiderio ejus, infirmans spiritualem suum vigorem, simul interitum patitur. Itaque si hic correptus stupri admissi, erubesceret ejectum se, non interiret, poenitentia subsequente. Non tantum omnium consensu et praesentia; sed virtute Domini Jesu, id est sententia Cum ejicitur, traditur Satanae in interitum carnis; et anima enim et corpus intereunt, quando quae contra legem sunt, fiunt: sed in hac aliter causa interitus carnis homini deputatur. Quamquam enim omnia pedesiderium carnis est, quod sordibus maculatam animam cum corpore tradit gehennae: quia victa anima a libidine carnis fit caro, sicut et corpus recte gubernatum spiritale appellatur. Animus tamen est, qui aut victus illecebris totum hominem carneum fecit, aut in vigore naturae suae manens, carni praestat ut spiritalis dicatur. Quapropter sanxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
erat qͥ ad moyseñ loquebat᷑. D eniq ne nos in eadẽ causa inueniam̃. cõ¬
monet ne diabolo t̾dam᷑. cuiꝰ serpeutes hñt figurã. Neq murmura¬
ueritis. sic̃ qͥdã ex ipsis murnurauer̃t. Murmurare ẽ. falso adin¬
uicẽ de p̃positis & rectorib queri quantũ ad mentẽ loci ꝑtinet: qr
solet murmͦ fieri & uixta ex causa. Et ꝑierunt ab ext̃minators. hoc
ꝓuocat: ut monitis eiꝰ aut pͥmiũ si obedientes fuerimꝰ. aut ꝓpensirẽ
penã meream᷑ in hobedientes. Non ÷ eñi ambiguũ illos peccantes płꝰ
subiciendos corm̃tis: qͥb peccantiũ pene. ad ħ relate: s̃ ne peccarent.
Hex aũ omĩa in figura contingebant illis. S eͥpta ẽ aũ ad correptioñe
nr̃am. in qͦs finef scłoꝵ. deuener̃t. fines scłoꝵ nos sumꝰ. qr tẽ ħ ideo¬

Expanded text:
erat, qui ad Moysen loquebatur. Denique ne nos in eadem causa inveniamur, commonet ne diabolo tradamur, cujus serpentes habent figuram. Neque murmuraveritis, sicut quidam ex ipsis murmuraverunt . Murmurare est falso ad invicem de praepositis et rectoribus queri, quantum ad mentem loci pertinet; quia solet murmur fieri et justa ex causa. Et perierunt ab exterminatore. Hoc aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam mereamur inobedientes. Non est enim ambiguum illos peccantes plus subjiciendos tormentis, quibus peccantium poenae ad hoc relatae sunt, ne peccarent. Haec autem omnia in figura contingebant illis; scripta sunt vero ad correptionem nostram, in quos fines s
Abbreviated transcription (Latin):
expectacłm ⁊ enoch ⁊ helẏas usq adeo ut corpora eoꝵ in plante
a ꝓiciantur in conspectu cotꝰ ppł infidelis. ita ⁊ apłi specta¬
culũ facti sunt. qr publice ridebant᷑ positi ad uutit iã et
mortẽ quã passi st̃ mundũ aũ angłos ⁊ homines dixit
iniurie oblectam̃to st̃: mundꝰ aũ iccirco infidelitas. qrelis¬

Expanded text:
spectaculum et Enoch et Elias usque adeo, ut corpora eorum in platea spectaculum et Enoch et Elias usque adeo, ut corpora eorum in platea projiciantur in conspectu totius populi infidelis; ita et apostoli spectaculum facti sunt; quia publice ridebantur, positi ad injuriam et mortem quam passi sunt. Mundum autem, angelos et homines dixit;injuriae oblectamento sunt. Mundus autem idcirco infidelitas di
Abbreviated transcription (Latin):
sic enĩ putabant. głantes de his que a pseudo apłis tradebant᷑. Et
utinã regnetis: ut et nos uob̾cũ regnemꝰ : ut puis pat̃ etiã ingra¬
tis filiis bene optat: qͥd eni. fieri poterat ut sine apłis regnarent.
qͥcquid eni ñ ab apłis traditũ ÷: scelerib plenũ ẽ ⁊ sic tam̃ fuerat or¬
do dicere: ut nob̾cũ regnetis. s qi p̾miserat ⁊ utmã regnetis. alit̃
dicere. ñ potuit nͥ ut et nos uobiscũ regnemꝰ: regnare autẽ ÷ de spe
cessitate fuit ꝑsequutiones ⁊ p̃ssuras ultra ceteros passus. sic̃ passuri
ante xp̃m ad preparandũ ppłm di et minuendas om̃s eccłas. ad
resistendũ anticristo. quos ⁊ ꝑsequutiones pati et occidi lectio ap̃¬
pochalipsis cestat᷑: hoꝵ gͦ cẽpus suo tẽpore comparauit apło di¬
cens: quasi morti destinatos: ad hoc eni destmati st̃ ut occibantiu
Quia expectacłm facti sumꝰ mundo ⁊ angłis ⁊ hominib: qr eruã

Expanded text:
sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur. Et sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur. Et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim poterat fieri, ut sine apostolis regnarent? Quidquid enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic tamen ordo fuerat dicere: Ut nobiscum regnetis; sed quia praemiserat: Et utinam regnetis, aliter dicere non potuit nisi: Ut et nos vobiscum regnemus. Regnare autem est de spe cessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri ante Christum ad praeparandum populum Dei, et muniendas omnes Ecclesias, ad resistendum antichristo, quos et persecutiones pati et occidi lectio Apocalysis testatur. Horum ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim venturi sunt, ut occidantur. Quia spectaculum facti sumus huic mundo, et angelis et hominibus. Quia erunt
Abbreviated transcription (Latin):
epła una queq pars ad se. dicta susciꝑet audiens qđ cause sue
intendi cognosceret. Sid aũ habes quod ñ accepisti: nicħ illũ
bonũ ultia dic̃ consecutũ ab aliis quã ab eo acceꝑat. id̾o frustͦ
queri: qd enĩ habebant ab apło acceꝑant: ad unũ aũ uidetur
loqͥ: qͥ ad partẽ plebis loquit᷑. Si autẽ accepisti : qͥd głaris qua¬
si ñ acceperis: hoc quasi insultatores apłi agebant ꝑ imperitiã
ut eadẽ audientes que ab apło iã didicerant᷑ illũ enacuantes de
coꝵ magisterio głarent᷑: eloquentia eñĩ conm̃dati. predicationis głam
in se conuertebant : apłs uͭ se conc̾epcibilẽ uolebat uderi: Aũ modo
di głam faceret acceptabilẽ. Iã sacurati estis iã dimuetes facti estĩ
sine nob regnatis: ironĩa ẽ sic̃ dicunt: irascentis eñi uerba st̃: non
confirmantis: in quib eñĩ canta uicia arguit. regnare illos dicit.

Expanded text:
epistola, unaquaeque pars ad se dicta susciperet, audiens quod causae suae epistola, unaquaeque pars ad se dicta susciperet, audiens quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim habes, quod non accepisti? Nihil illum boni ultra dicit consecutum ab aliis, quam ab eo acceperat, ideo frustra queri; quod enim habebant, ab Apostolo acceperant. Ad unum autem videtur loqui, quia ad partem plebis loquitur. Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Hoc quasi insultatores Apostoli agebant per imperitiam; ut eadem audientes, quae ab Apostolo jam didicerant, illum evacuantes, de horum magisterio gloriarentur; eloquentia enim commendati, praedicationis gloriam in se convertebant. Apostolus vero contemptibilem se volebat videri, dummodo Dei gloriam faceret acceptabilem. Jam saturati estis, jam divites facti estis, sine nobis regnatis. Ironia est, ut dicunt; irascentis enim verba 125 sunt, non confirmantis. In quibus enim tanta vitia arguit, regnare illos dicit;
Abbreviated transcription (Latin):
ntraditiones ꝑuersas sub sua ꝑsona ⁊ apollo euacuat. sũmatĩ
illos designans ñ singillatĩ ne maior forte discordia in ppłis nascere¬
tur: nemo enĩ audiens nom̃ suũ tractari aut eiꝰ cui fauet con¬
tentus ẽ tacere. tacito aũ nomine si qͥs audiens ac si de se intel¬
legat dictũ dissimulat sub hac gͦ ꝓpositione euacuauit ꝑsonas il¬
loꝵ cũ dicit. ego plantaui apollo rigauit ⁊ cetera. ut in his discereis
nichil dandũ hominib. Qͥs enĩ te discernit. id÷ sunt aliqui qui
amplius accipientes in baptisinate. aut in doct᷑na ceteros dicant
minus consequutos: hoc his loqͥtur qͥ baptiratos ab aliis plus ali¬
qͥd ẽẽ putabant quoꝵ eloquentia seducebant᷑ ut fuco quodã ꝑu̾¬
sa recta putarent: tanta enĩ discordia in ppło erat. ut multa
eẽnt studia diuersarũ partiũ. et sic omĩa dicta sua aptauit
apłs sine manistatione. nominũ om̃ib partib. ut cũ legeretur

Expanded text:
na et Apollo evacuat, summatim illos designans, non singulatim; ne forte major discordia in populo nasceretur. Nemo enim audiens nomen suum taxari, aut ejus cui favet, contentus est tacere: tacito autem nomine si quis audiens, etiamsi de se intelligat dictum, dissimulat. Sub hac ergo propositione evacuavit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, Apollo rigavit, etc. , ut in his discerent nihil dandum hominibus. Nam quis te discernit? Id est, sunt aliqui, qui amplius accipientes in baptismate aut in doctrina, caeteros dicant minus consecutos. Hoc iis loquitur, qui baptizatos ab aliis, plus aliquid esse putabant: quorum eloquentia seducebantur, ut fuco quodam perversa recta putarent. Tanta enim discordia erat in populo, ut multa essent studia diversarum partium: et sic omnia dicta sua aptavit Apostolus sine manifestatione nominum omnibus partibus; ut cum legeretur
Abbreviated transcription (Latin):
prudens ut discernat que uitanda st̃. que sequenda. Alii uͦ sermo
Alii fides in eodẽ spũ. Hoc dic̃ ut fidei ꝓfitende ac undicande p̾ssa
uerecundia accipiat facultatẽ. Alii oꝑatio uirtutũ. I oͣstat̾e dari
significat in eiciendis demoniis aut signis faciendis. Alii ꝓpħia .i. ut
uł literis. ꝑ donũ di fidelit int̾precet᷑. Om̃a hec oꝑat᷑ unꝰ atq idẽ sp̃e

Expanded text:
prudens, ut discernat quae vitanda sunt, quaeve sequenda. Alii vero sermAlii fides in eodem Spiritu. Hoc dicit, ut fidei profitendae ac vindicandae, pressa verecundia, accipiat facultatem. Alii operatio virtutum. Potestatem dari significat in ejiciendis daemoniis, aut signis faciendis. Alii prophetia: idvel litteris, per donum Dei fideliter interpretetur. Omnia autem haec ope
Abbreviated transcription (Latin):
cat qͥ ab eo accipit qͥ id̾o dat ne corrigatur. Maledicim᷑ n benedici¬
mꝰ: maletractantes enĩ se hortabantur ad bonũ. Persecutionẽ pati¬
mͦ ⁊ sustinemꝰ: qr ꝑ sequentib se non resistebant. Blasphemam᷑. et
obsecramꝰ: blasphemantes enĩ rogabant ut ꝑmuterent reddi sibi ra¬
tionẽ. T̃aiquã purgau̾ita huiꝰ mundi facti sumꝰ: om̃iũ perisima
husq adhuc: non resistendo ulli neq uicẽ in malis reddendo s sẽꝑ
subiciendo ut ꝑ patientiã ꝓuocaret ad bonũ contẽptibił et despectus

Expanded text:
cat, qui ab eo accipit, qui ideo dat, ne corripiatur. Maledicimur et benedicicat, qui ab eo accipit, qui ideo dat, ne corripiatur. Maledicimur et benedicimus: male tractantes enim se hortabantur ad bonum. Persecutionem patimur et sustinemus; quia persequentibus se non resistebant. Blasphemamur et obsecramus: blasphemantes enim rogabant, ut permitterent sibi reddi rationem. 126 Tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus, omnium peripsema usque modo. Non resistendo ulli, neque vicem in malis reddendo, sed semper se subjiciendo; ut per patientiam revocaret ad bonum, contemptibilis et despectus
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe ꝓmissus ẽ ⁊ ab mitio p̃dicatꝰ. hic nobilis contra xp̃m ẽ: quia
antiquitat̾ẽ. ꝓmissi xp̃i aliis deputat. Nos aũ ignobiles. Ignobilis
mundo ẽ. qui xp̃m qd̃ mundus denegat ab initio ꝓficetur : hec
gͥ omĩa supradicta que. negare iuidet᷑ confirmat. n que quasi ton¬
firmare uidetur negat. Irascentis enĩ uerba st̃. qͥ negando conficetur
niꝰ ⁊ laboramꝰ oꝑantes manib nr̃is: libere. eiũ et iuxta uerã fidẽ: sine
aliquã adulatione: xp̃m p̾dicantes et gesta praue. uite: arguentes gra¬
tiã apud homines non habebant: et colafirabant᷑. id÷ inuiriis age¬
bant᷑: n⁊ instabiles erant. qr fugabantur ne in loco du manentes plu¬
res docerent. ideo ⁊ manib oꝑabant᷑. qr ñ solũ grãm apud homines ñ
habebant. uerũetiã ab his accipere indignũ erat qͥ errori studebant
sic̃ dicit in psalmo centesuo quadragesimo pͥmo: oleũ aũ peccatoriᷤ
non impinguet caput meũ. qr ⁊ libtate arguendi amittit. et pec¬

Expanded text:
Abrahae promissus est, et ab initio praedicatus, hic nobilis contra Christum est; quia antiquitatem promissi Christi aliis deputat. Nos vero ignobiles. Ignobilis mundo est, qui Christum, quod mundus denegat, ab initio profitetur. Haec igitur omnia supradicta, quae negare videtur, confirmat, et quae quasi confirmare videtuet laboramus operantes manibus nostris. Libere enim et juxta veram fidem sine aliqua adulatione Christum praedicantes, et gesta pravae vitae arguentes, gratiam apud homines non habebant, et colaphizabantur, id est injuriis agebantur, et instabiles erant; quia fugabantur, ne in loco diu manentes, plures docerent. Ideo et manibus operabantur, quia non solum gratiam apud homines non habebant; verum etiam ab his accipere indignum erat, qui errori studebant, sicut dicit in psalmo centesimo quadragesimo: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Quia et libertatem arguendi amittit, et pec
Abbreviated transcription (Latin):
dies qͥb iudicat᷑ decreuert. ita ⁊ dies dñi definitꝰ ⁊ qͦ uidicatur us
e mundũ. sͣ ed neq meipsũ iudieo. Nichil em̃ mͥ conscuus  ĩ unb¬
tũ ẽ qd donscientiã purã habens: sollicitꝰ de se ñ eras. Ses ñ urb
iustificatus tũ  nc̃ humiliat sȩ et loqͥtur ut homo qͥ possi cul¬
pã incurrere nescuis. Qui aũ iudicat me: dñs ẽ: recte. au qũa
uis humiliauerit se. tam̃ dño xp̃o plurimũ dedit. q poesti qid̃

Expanded text:
us est mundum. Sed neque me ipsum judico; nihil quidem mihi conscius sum. Apertum est quia conscientiam puram habens sollicitus de se non erat. Sed non in hoc justificatus sum. Nunc humiliat se, et loquitur ut homo, qui possit culpam incurrere nescius. Qui autem judicat me, Dominus est. Recte ait; quamvis enim humiliaverit se, tamen Domino Christo plurimum dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã. Hirtus gͦ di ÷ꝰ qr ꝑ ipsũ cognitus ẽ ds. Nec eñi posset cog¬
nosci d̾s: nͥ ꝑ eum qui eẽt deͫ: qi nemo nouit nec uidit patrem
nͥ filius: ⁊ cui uoluerit filiꝰ reuelare. Quia qd̃ stultũ ẽ dĩ. sapicu¬
tins ẽ hominib. s tultũ dĩ inquit ñ qr uere stultũ ÷. s qr ab
hominib dũ ratiomi mundane ñ conuenit stultũ putat᷑. cũ sit
ratio sp̃itał: ac ꝑ hoc sapientiꝰ dinoscit᷑ ẽt̃ hominib. q spiritalia
plus sapiunt qu̾a carnalia. Non em̃ spiritalia ꝑ carnalia st̃.
s carnalia constant ꝑ spiritalia : idoq subiecta stͥ carnalia spi¬

Expanded text:
r ipsum cognitus est Deus. Nec enim posset cognosci Deus, nisi per eum qui esset de eo; quia Nemo novit neque vidit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Stultum Dei, inquit, non quia vere stultum est, sed quia ab hominibus, dum rationi mundanae non convenit, stultum putatur, cum sit ratio spiritalis: ac per hoc sapientius dignoscitur esse hominibus; quia spiritalia plus sapiunt quam carnalia. Non enim spiritalia per carnalia sunt, sed carnalia constant per spiritalia; ideoque subjecta sunt carnalia spi
Abbreviated transcription (Latin):
ma enĩ unicuiꝰq legis. in ꝓfessione ⁊ conu̾satione. cultoris debet iuderi
Ille eñi forma & imago legis d̃ ẽ. in cuiꝰ fide conusatione eugłii ueri¬
tas lucet. Propt̃ qđ notũ uob̃ facio. qi uemo in spũ cł̃i loquens. dicit
anathema iħu. Ꝙ nemie potest dic̾e dñs iħo. nͥ in spĩt. Qm̃ rationem¬

Expanded text:
ma enim uniuscujusque legis in professione et conversatione cultoris debet videri; ma enim uniuscujusque legis in professione et conversatione cultoris debet videri; ille enim forma et imago legis Dei est, in cujus fide et conversatione Evangelii veritas lucet. Propter quod notum vobis facio, quod nemo in Spiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu: et nemo potest dicere D
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ expectandũ dic̃. ut multoꝵ oblatio simul celebret᷑. ut ⁊ oĩb
ministret᷑. ⁊ siqͥs impatiens ẽ. domi t̾reno pascat᷑. Ut ñ ur iudicut̃
conueniatis : ħ ÷ ne mysteriũ rep̾hensibilit n cũ offensione agatis.:
Eetera aut̃e cũ uenero disponã. Caput salutis pͥus ordine agendũ
reb si error fuerit. ñ leue peccatũ ẽ. Setera aũ que ad ed̃yficatio¬
nẽ eccłe ꝑtinent. p̃sentia sui ordinare se ꝓmisit. De spiritalibus¬
aũ uolo uos ignorare fr̃es. Seitis eñir qr tũ gentef eratis. A spniit¬
laehroꝵ foema euntes ꝓ ut ducebamint. S piritalia illis tradituruis
exempla pͥoris conu̾sationis memorat. ut sicut symulachoꝵ fuerunit
forma colentes idola ⁊ ut ducebant᷑ duce uoluntate demonioꝵ. ita⁊
colentes dñm sint forma legis dñice ambulantes sicut placet dño. for¬

Expanded text:
inviinvins est, domi terreno pane pascatur. Ut non in judicium conveniatis: hoc est, ne mysterium reprehensibiliter et cum offensione agatis. Caetera autem cum venero, disponam. Caput prius salutis ordine agendum sit: in quibus rebus si error fuerit, non leve peccatum est. Caetera autem quae ad aedificationem Ecclesiae pertinent, praesentia sua ordinare se gnorare, fratres. Scitis quia gentes eratis, simulacrorum forma euntes, prout ducebamini. Spiritalia illis traditurus exemplum prioris conversationis memorat; ut sicut simulacrorum fuerunt forma, colentes idola, et ducebantur duce voluntate daemoniorum: ita et colentes Deum, sint forma legis Dominicae, ambulantes sicut placet Domino. For
Abbreviated transcription (Latin):
cipiamꝰ. ñ erimꝰ indigni corporis ⁊⁊ sanguinis dm̃. Gratiã enĩ uidebi¬
hic unaginẽ iudicii ostendit in eos qͥ inconsidãte dñi corpus accepe¬
rant. dũ febrib ⁊ infirmitatib corripiebant᷑. ⁊ multi morieban¬
t᷑. ut in his ceteri disc̾ent. ⁊ paucoꝵ exemplo ceteri t̃riti em̃da¬
rent᷑. ñ inultũ scientes corpus dĩi neglegentes acciꝑe. ⁊ eũ quẽ hic
pena distulerit grauiꝰ tractari fore. qr contempsit exẽplũ. Qd siuof¬
metipsos discerneremꝰ. ñ utiq uidicaren᷑t. Dũ iudicamur aũ a dño
corripim᷑: ut ñ eũ ħ munde dampnem᷑. ħoc dic̃ qr nosmecipsi er
munddo. id÷ infidelib dampnemͦ. Nicħ enĩ differt ab infideli. qͥ
inconsid̾ate ad m̃sam diũ accedit. Itaq frc̃s mei eũ conuenitis ad
manducandũ inuicẽ expectite. S iqͥf esurit. domi mauduces. Ab

Expanded text:
cipiamus, non erimus indigni corpore et sanguine 150 Domini; gratias enim videbicipiamus, non erimus indigni corpore et sanguine 150 Domini; gratias enim videbihic imaginem judicii ostendit in eos, qui inconsiderate corpus Domini acceperant, dum febribus et infirmitatibus corripiebantur, et multi moriebantur: ut in his caeteri discerent, et paucorum exemplo territi emendarentur, non inultum scientes copoena distulerit, gravius tractandum fore, quia contempsit exemplum. Quod si nosmetipsos discerneremus, non utique dijudicaremur. Dum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. Hoc dicit, quia si nosmetipsi errm infidelibus damnemur. Nihil enim differt ab infideli, qui inconsiderate ad mensam Domini accedit. Itaque, fratres, cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
gumnis dñi. Indignũ dic̃ eẽ cño. qͥ alit̃ imysteriũ celebrat: q̃m ab eo t̃¬
ditũ ẽ. Non emĩ pocest deuotus et̃ qͥ alit̾ p̾sumit qͣm datũ ẽ ab auctore
Ido p̃monet ut scłm ordinẽ traditũ deuota mens sit accedentis ad eucha¬
ristiã dĩ. qm̃ futurũ ẽ udiciũ: ut qũeadmodũ accedit unꝰqͥsq red¬
onis qͥ accedunt. rei s̃ corporis ⁊ sanguinis dm̃i. Qͥd ÷ autẽ reos ẽẽ. nͥ
penas dare mortis dñi: o ccisus ẽ enĩ ꝓ his qͥ bñficiũ eiꝰ in irritũ
ducunt. Erobet añ se hõ. ⁊ sic de pane illo edat. E as ealice. bibat¬
Q eni manducat ⁊⁊ bibit indigne. iudiciũ sͥ mandueat. & bibit. ñ
ddiscrrnens crepus dñt. Deuoto animo ⁊ cũ timore accedendũ ad cõmu¬
nionẽ docet. ut sciat mens reuerentiã se deb̃e ei. ad cuiꝰ corpus sum̃¬
dũ accedit. H oc enĩ apud se debet uidicare. qr dñs ẽ cuiꝰ in inyste¬
rio sanguinẽ potat. qͥ testis ÷ bñficii di : qũe nos si cũ disciplina ac¬

Expanded text:
sterium celebrat, quod ab eo traditum est. Non enim potest devotus esse, qui aliter praesumit quam datum est ab auctore. Ideo praemonet ut secundum ordinem traditum devota mens sit accedentis ad eucharistiam Domini, quoniam futurum est judicium, ut quemadmodum accedit unusquisque, redonis qui accedunt, rei sunt corporis et sanguinis Domini. Quid est autem reos esse, nisi poenas dare mortis Domini? Occisus est enim pro his qui beneficium ejus irritum ducunt. Probet autem se homo, et sic de pane edat, emanducat et bibit, non discernens corpus Domini. Devoto animo et cum timore accedendum ad communionem docet; ut sciat mens reverentiam se debere ei, ad cujus corpus sumendum accedit. Hoc enim apud se debet judicare; quia Dominus est, cujus in mysterio sanguinem potat, qui testis est beneficii Dei. Quem nos si cum disciplina ac
Abbreviated transcription (Latin):
uis eñĩ cognouit sensũ dñi. qͥs instruat eũ: Sensis ddi ẽ qd̾ hec sp̃italit̃
uissit fieri ꝑ quẽ mundi sapientia stulta ꝓbaret᷑ negans posse fieri
qd̾ factũ ẽ. quẽ sensus nullus ẽ qͥ cognouerit ⁊ displiceat illi ut emen¬
oet consiliũ di: qd qͥ cogiouit laudat᷑ potentiã di. qͥ in qͦ omĩa negat
posse. nec mundũ credit fecisse. Eͥo eñi magnũ e. ut de se credat᷑ generas¬
se: qui ñ ambigitur ex nichilo ciuicta fecisse : quippe cũ dicat saluatar. a puc
dm̃ aũ omĩa possibilia sunt. Nos aũ sensũ dm̃ habemꝰ. Hoc dicit qi creden

Expanded text:
s instruxit eum ? Sensus Dei est, quod haec spiritaliter jussit fieri, per quae mundi sapientia stulta probaretur, negans posse fieri quod factum est. Quem sensum nullus est, qui cognoverit, et displiceat illi, ut emendet consilium Dei; quia qui cognovit, laudat potentiam Dei, quem qui omnia negat posse, nec mundum credit fecisse. Quid enim magnum est, ut de se credatur generasse, qui non ambigitur cuncta ex nihilo fecisse? quippe cum dicat Salvator: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Nos autem sensum Domini habemus. Hoc dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
eprius ẽ. Q ũqͥd domos ñt habecis ad edendũ ⁊ bibendũ. aut eecłm d̃i coit¬
tempnitif ꝙ confunditis non habentef: hos notat qͥ sic in eccłam conue¬
scimatis causa. Sissensiones enĩ inter eos pseudo apł̃i seminauerant
ita ut oblationes suas zelarent᷑. cũ una atq eadẽ p̃ce om̃iũ oblationes
bñdicerent᷑. ut hi qͥ ut assolet fieri ñ obtulerant. aut ũn offerent
ñ habebant. pudore correpti confundẽnt᷑ ñ sum̃ces partẽ. E tã cito il¬
tatis ⁊ mysterii causa conuescit᷑. non dissensionis et uentris. Munꝰ enĩ
oblatũ totius ppłi fit. qr in uuo pane om̃s significantur. E id eñĩ qd̵
unũ sumꝰ : de uno pane om̃s nos sumere oportet. Qͥd dicã uob̃: laudo
uos. in ħ ñ laudo. A ꝑtũ ẽ dep̾henso & correcto errore. ut de cetero
corrigant᷑. ⁊ sciant ħ uerũ qd̃ dudũ in pͥmordiis ipsi didicerant. for¬
mã illiᷤ que a saluatore in re huiꝰmodi data ẽ iterat dicens. Ego enĩ

Expanded text:
ebrius est. Numquid domos non habetis ad edendum et bibendum? aut Ecclesiam Dei contemnitis, et confunditis non habentes? Hos notat, qui sic in Ecclesiam conveschismatis causa. 149 Dissensiones enim inter eos pseudoapostoli seminaverant, ita ut oblatbenedicerentur, ut hi qui ut assolet fieri nihil obtulerant, vel unde offerrent non habebant, pudore correpti confunderentur, non sumentes partem. Et tam cito ilon in ecclesia, ubi unitatis et mysterii causa convenitur, non dissensionis et ventris. Munus enim oblatum totius populi sit; quia in uno pane omnes significantur. Per id enim quod unum sumus, de uno pane omnes nos sumere oportet. Quid dicam vobis? Laudo vos? In hoc non laudo. Apertum est deprehenso et correpto errore, ut de caetero corrigant, et sciant hoc verum, quod dudum in primordiis ipsi didicerant; formam illius quae a Salvatore in re hujusmodi data est, iterat dicens: Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ħ penas ignis passurũ: ut ꝑ ign̾e uurtatus fut saluis. et pon
suut peiai eterno igne in ꝑpetuũ corqueatur ent̃ cri deseat uer¬
de pers pcũ sĩ crediduse in xỹm. Semꝑ enĩ erubesea s. neces¬
ce s eru se uidit salsũ defendise ꝓ uero. Et siuii mods semper
fiduciu habebit di. qͥ abiecto falso sequitaus ẽ uerue et sea un¬
pietate sucdubuit pietati. Extra eacholicã eñi quicomd eõ eon¬
camplũ di nos eẽ aicit. ut dm in nobis habitare. sc ianł. i cẽplo

Expanded text:
 poenas ignis passurum; ut per ignem purgatus fiat salvus, et non sicut perfidi aeterno igne in perpetuum torqueatur: ut ex aliqua parte operae pretium sit credidisse in Christum. Semper enim crubescat necesse est, qui se videt falsum defendisse pro vero: et simili modo semper fiduciam habebit Dei; qui abjecto falso, secutus est verum; et spreta impietate, succubuit pietati. Extra catholicam enim quidquid est, conmplum D
Abbreviated transcription (Latin):
A aturalit᷑ ħ honestũ ⁊ ꝓpemodũ decretũ uult eẽ. ut uelata mulier
satisfaciat ⁊ gr̾as agat d̾o. Coma gͦ indiciũ uelaminis ẽ. ut naturi
uoluntas addatur. Deniq nulla mulier reuelata. addit pocestat̃e. Siqͥs
autẽ uidet᷑ contentiosus eẽ : nos talẽ consuetudĩe ñ habemꝰ. neq eccła
dũ. Nost rationẽ redditã ut contentiosos iuncat auctoritatẽ int̃ponit.
qr neq iudaismꝰ ħ habuit. unde dicit. neq nos neq eccła. ut neq mo¬

Expanded text:
. Naturaliter hoc honestum et propemodum decretum vult esse, ut velata mulier satisfaciat, et gratias agat Deo. Coma ergo indicium velaminis est, ut naturae et voluntas addatur. Denique nulla mulier etiam revelata adit potestatem. Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Post rationem redditam, ut contentiosos vincat, auctoritatem interponit; quia neque Judaismus hoc habuit, unde dicit: Neque nos, neque Ecclesia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non hominis. Scd̾m hanc itaq gr̃am ut sapientẽ architectũ fun¬
dam̃itũ se dicit posuisse. Sapiens architectus ẽ. qͥ iuxta disciplinam
auctoris collocat fundamentũ: id÷ qui scđm traditionẽ saluatiriᷤᷤ
apłoꝵ a suꝑuenientib craduntur aut mał aut bonis doctoribus
gruant fundam̃to: ne si obliqua fuerint et friuola riunã facia
manente incolumi fundam̃to: qr si male docuerit. xp̃i nomen
ꝑmanet qd̃ ÷ fundamentũ. doctrina aũ mala peribit sic̃ dic̃ dñs.¬

Expanded text:
et, non hominis. Secundum hanc itaque gratiam, ut sapientem architectum fundamentum se dicit posuisse. Sapiens architectus est, qui juxta disciplinam auctoris collocat fundamentum, id est, qui secundum traditionem Salvatoris  a supervenientibus traduntur aut malis aut bonis doctoribus.gruant fundamento; ne si obliqua fuerint et frivola, ruinam faciant, manente incolumi fundamento; quia si male docuerit, Christi nomen permanet, quod est fundamentum: doctrina autem mala peribit, sicut dic
Abbreviated transcription (Latin):
in excła audio dissensiones eẽ.  & partĩ crede. Sportet eñi & hereses eẽ
ut. & qͥ ꝓbati sc̃ manifesti fiant inter uos. Sciendo nonnullos mente
corruptos u̾sutia diaboli. dic̃. S portet hereses eẽ. Non utiq uoluit
nec optauit: s qr sit futurũ dix̃: sic̃ ⁊ dñs. oportet inqͥt uenire scan¬
dala. ⁊ oportet filiũ hoĩs pati. p̾sciꝰ qi uidas ꝓditor erat futurus. Nt
ꝓbati autẽ cũ ddicit. manifesti fiant int̾ uos. illos significat qͥ in tradi¬
tione accepta durantes. exemplũ ꝓbationis erant euglice discipline.
ad condẽpnationẽ ceteroꝵ. Hi s̃ qͦs in capite epłẽ significat. eo qͦd¬

Expanded text:
ensiones esse, et partim credo. Oportet enim et haereses esse, ut et qui probati sunt, manifesti fiant inter vos. Sciendo nonnullos mente corruptos versutia diaboli, dicit: Oportet haereses esse. Non utique voluit, nec optavit: sed quia scivit futurum, dixit, sicut et Dominus: Oportet, inquit, venire scandala . Et: Oportet Filium hominis pati , praescius, quia Judas proditor erat futurus. Ut probati autem cum dicit, manifesti fiant inter vos, illos significat, qui in traditione accepta durantes, exemplum probationis erant evangelicae disciplinae ad condemnationem caeterorum. Ii sunt quos in capite epi
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ hõ usibił. imaginẽ hab̃et in t̾ris : ut unꝰ d̾s in uno homine u¬
detur auctoritat̃e uniꝰ pͥncipii conseruare. ad confusionẽ diaboli qͥsͥ
neglecto uno đo. dominiũ ⁊ ditat̃e uoluit usurpare. Qd̃ ꝓpħa erechi¬
el significat: ⁊ apłs idem. Ait enĩ. Ita ut in templo di sedeat. ostend
se qͦsi sit d̃s. Bon ẽ. eñ uir ex muliere. s mulier ex uiro. Eteññ ÷¬

Expanded text:
ilis imaginem haberet in terris, ut unus Deus in uno homine videretur auctoritatem unius principii conservare, ad confusionem diaboli, qui sibi, neglecto uno Deo, dominium et divinitatem voluit usurpare. Quod propheta Ezechiel significat , et Apostolus idem, ait enim: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se quasi sit Deus . Non est enim vir ex muliere, sed mulier ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ illi. P ecorib enĩ simił. sensũ suũ in t̾ra deprimit. Id̾o ñ asseqr
nͥ que uidet: nec putat aliquid posse fieri. quã quomͦ sit. Ideo quicqͥt
aliter audit quã nouit : stultũ iudicat. Nicħ enĩ estimat posse fieri fine
cõmirtione. U ñ ridet audiens dm̃ filiũ genusse quẽ scit simplicẽ et
incorporeũ: et uirginẽ peperisse. et resoluta corpora rursũ reuocari ad
uitã: cũ hec magis ad laudẽ di ꝓficiant ut credatur fecisse cuiꝰ oꝑis ra¬
tio inuestigari ñ possit. Ds̃ enĩ ẽ qͥ fecit. Imbecillitas enĩ humana stul¬
tũ putat qd scientia sua ñ concludit: cũ hoc magis stultũ deberet ha¬
bere. ⁊ illud prudens. qd̃ qr di factũ dr̃ comp̃hendi ñ potest Humanã¬
traditionẽ sequentes. dũ uniꝰ d̾i fidẽ abnegant spiritalit᷑ factũ ÷ qd̾ rati¬
one carnis inflati putant fieri ñ posse. n sic repbi adnotati spiritalit̾

Expanded text:
enim est illi. Pecoribus enim similis 120 sensum suum in terram deprimit; ideoque non assequitur nisi quae videt: nec putat aliquid posse fieri, quam quomodo scit. Ideo quidquid aliter audit, quam novit, stultum judicat; nihil enim existimat posse fieri sine commixtione. Unde ridet audiens Deum Filium genuisse, quem scit simplicem et incorporeum: et Virginem peperisse, et resoluta corpora rursum revocari ad vitam; cum haec magis ad laudem Dei proficiant, ut credatur fecisse, cujus operis ratio investigari non possit; Deus est enim, qui fecit. Imbecillitas enim humana stultum putat, quod scientia sua non concludit; cum hoc magis stultum deberet habere, et illud prudens, quod quia Dei factum dicitur, non potest comtraditionem sequentes, dum unius Dei fidem abnegant, spiritualiter factum est, quod ratione carnis inflati putant fieri non posse: et sic reprobi annotati, spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
di nesus noritt. niꝰ de deo ẽ sp̃c .si. Inferura enũ ñ possunt superioꝵ
scire consiliũ : neq creatura conditoris sui dinoscere uoluntatẽ. Que
⁊ loquimur. Ut hinc manifestũ sit scire nos que a d̾o donata sunt¬
rent principes huiꝰ scli qͣuod admississent mͣalũ. Non in doctrina ue¬
boꝵ humane sapientis: s in doctrina sp̃e. Uerba enĩ humane sapien¬
tie hẽ sensũ ñ uident. neq litterature studiis apprehenditur. s per
fidẽ spiritali ratione concipit᷑ : dicente ysaia ꝓpħa. Nisi credideritis:
ueq intelligetis. N aturali eñ magis lege quã cursu syder̃u et cal¬
cłis signoꝵ que in firmamento denotant᷑ adoiscit᷑. Deiq credentes.
non humanis uerbis s nature sue uident congruere qd̃ credunt
Opus enĩ agnoscit opificẽ: id̾oq eugłm animis nr̃is loqͣr spiritali
excitans illos ad cognitionẽ sui creatoris. S piritalib sp̾italia cõꝑan¬

Expanded text:
non possunt superiorum scire consilium, neque creatura conditoris sui dignoscere voluntatem. Quae et loquimur. Ut hinc manifestum sit scire nos quae a Deo nobis donata suntrent principes hujus saeculi quid admisissent mali. Non in doctrina verborum humanae sapientiae, sed in doctrina spiritus; verba enim humanae sapientiae hunc sensum non videntfidem spiritali ratione concipitur, dicente Esaia propheta: Nisi credideritis, neque intelligetis . Naturali enim magis lege, quam cursu siderum, et calculis signorum, quae in firmamento denotantur, addiscitur. Denique credentes non humanis verbis, sed naturae suae vident congruere, quod credunt; opus enim agnoscit opificem: ideoque Evangelium animis nostris loquitur spiritalia, excitans illos ad cognitionem sui Creatoris. Spiritalibus spiritalia comparan
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑ ignorantiã crucifixerunt. Nam uideoꝵ principes quomodo
principes. huiꝰ scli possunt intelligi. qui erant subiecti regno ro¬
mano  et neq romanoꝵ principes crucifixerunt:. xp̃m. quippe
cũ dixerit pilatus nullã causam mortis imienio in eo. Unde et
manus lauit dicens iudeis. Ignocens ego sũ a sanguine iusti
bant. Hoc etiã ⁊ petrus apłs ad ppłm iudaicũ dixit. S cio fr̃es
qr ꝑ ignorantiã gessistis hoc malũ sicut ⁊ principes ur̃i. ñ tam̃
scłi. Si gͦ ꝑ ignorantiã serui occider̃t dñm peccatũ eis ascribi

Expanded text:
tatis crucifixerunt; nam Judaeorum principes, quomodo principes hujus saeculi possunt intelligi, qui erant subjecti regno Romano? Et neque Romanorum principes crucifixerunt Christum; quippe cum dixerit Pilatus: Nullam causam mortis invenio in eo . Unde et manus lavit, dicens Judaeis: Innocens ego sum a sanguine justi bant. Hoc etiam et Petrus apostolus ad populum Judaicum dixit: Scio, fratres, quia per ignorantiam egistis hoc malum, et sicut principes vestri , non tamen saeculi. Si ergo per ignorantiam servi occiderunt Dominum, peccatum eis ascr
Abbreviated transcription (Latin):
siue qͦd scĩficati. id÷ ab oꝑe carnis ⁊⁊ ydoloꝵ immunditia purgati. siue
qd̃ iustificati: iustũ ẽ em̃ creatorẽ colere ceteris spretis. siue qd sapi¬
entes ꝑ id qͦd mundanos didicimꝰ imperitos. totũ hoc d̃ĩ benefitiũ ÷
peccati in se contradictionẽ auferret: ⁊ sic captiuos eiꝰ erueret. Ut
quẽadmodũ scriptũ ẽ. qͥ głatur in domino głetur. Hoc scriptũ ÷
in iheremia ꝓpħa. Dignũ ẽ qd̃ ait ꝓpħa ut i dño gloriem᷑: qr non
gestis apparet. id̃oq confundantur inquit in ydolis suis qͥ ñ pluunt.
nec fecert̃ celũ ⁊ t᷑rã. Sunili modo ⁊ qͥ in homines głantur qͦs scui
utiq nuliꝰ ẽẽ uircutis: quare ⁊ ait scriptura uana spes ÷ in homi¬

Expanded text:
sive quod sanctificati, id est, ab opere carnis et idolorum immunditia purgati, sive sive quod sanctificati, id est, ab opere carnis et idolorum immunditia purgati, sive quod justificati justum est enim Creatorem colere, caeteris spretis, sive quod sapientes per id quod mundanos didicimus imperitos, totum hoc Dei beneficium estpeccati in se contradictionem auferret, et sic captivos ejus erueret. Ut quemadmodum scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Hoc scriptum est in Hieremia propheta . Dignum est quod ait propheta, ut in Deo gloriemur; quia non gestis apparent. Ideoque confundantur, inquit, in idolis suis, qui non pluunt, nec fecerunt coelum et terram: simili modo et qui in hominibus gloriantur, quos sciunt utique nullius esse virtutis; quare
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ nolle. gła ẽ patientis: ⁊ dãpnatio occidentis. Et ignobilia huiꝰ
ret. Ignobilia gͦ n contẽptibilia elegit. non qr uere ignobilia ⁊ con¬
tẽptibilia st̃. s sic iudicant᷑ a mundo. qi sꝑnunt rationes munda¬
ipsi magͣ uidicandi ⁊ condempnandi sunt qͥ iudicant. Ad seuera¬
tione illoꝵ error inuenit: nec fuit ab initio. Nr̃a autẽ disciplina ab
initio ẽ. Destrut᷑ gͦ : dũ sine testimonio nudis uerbis asseritur¬
erubescat in errore suo iudice d̾o. Sensus eni carnis ẽ. diffidere dei
potentia uirgiñe peperisse: qr hoc mundi ratio qui conatus est¬
n iusticia. et scĩficatio. ⁊ redemptio. Ad confirmationẽ credentiũ
xỹm d̾i uoluitate dicit egisse que gessit: ut sciamꝰ uere nos sapien¬
ciã didicisse ⁊ sc̃ificatos eẽ ⁊ iustificatos ⁊ redẽptos a eo ꝑ xp̃m. Ne¬
mo enĩ redemit nͥ qd̃ fuerat suũ. Siue gͦ quod redempti sumus.

Expanded text:
re et nolle, gloria est patientis, et damnatio occidentis. Et ignobilia hujusre et nolle, gloria est patientis, et damnatio occidentis. Et ignobilia hujusret. Ignobilia ergo et contemptibilia elegit: non quia vere ignobilia et contemptibilia sunt, sed sic judicantur a mundo; quia spernunt rationes mundaipsi magis judicandi et condemnandi sunt, qui judicant. Asseverationem enim illorum error invenit, nec fuit ab initio: nostra autem disciplina ab initio est. Destruitur ergo, dum sine testimonio nudis verbis asseriturerubescat in errore suo, judice Deo; sensus enim carnis est diffidere Dei potentia virginem peperisse, etc., quia hoc mundi ratio, qui carnis cognatus estet justitia, et sanctificatio, et redemptio. Ad confirmationem credentium, Christum Dei voluntate dicit egisse, quae gessit; ut sciamus vere nos sapientiam didicisse, et sanctificatos esse, et justificatos, et redemptos a Deo per Christum; nemo enim redimit, nisi quod suum fuerat. Sive ergo quod redempti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles ꝑ qͥs suꝑstitionis sue orignĩe antiquicatis adsignant . ns
nouellos aicentes. il on gͦ hanc asseueration̾e elegit. ds :̃ que
S culta mundi s̃ uirginem peperisse. ⁊ dĩ filiũ crucifixum
Credi eñĩ stultũ putat hoc. Id̾o d̾s ut hc̃ confundat. hos ele¬
git qui hoc credunt qd̾ hic otultũ iudicat. Sonfundunt᷑
enĩ sapientes. dũ que pauci negant. mulcoᷤ uident fateri.
Non ẽ enĩ ambiguũ multoꝵ sententias paucoꝵ anteponi
sententus. Et infirma mundi elegit ds: ut confundat᷑ for¬
tia. Idẽ sensus ẽ. Quia qd̃ pauci infirmũ putant hi qͥ se prudente
estuant in scło diffidentes de spe. a multis uirtus asseritur. qr mul¬
ti credunt. qũã ñ credunt ad illoꝵ ruborẽ. Nident enĩ infirma xp̃i
nominata. demonus imꝑare.  ꝓdigia facere. Infirma aute st̃ mundo.
inuirie et passio saluatoris. nescienti hec ad uirtutẽ ꝓficere: qr id̾o is¬
ta pati se ꝑmisit. ut uinceret mortẽ. Iniuste enĩ pati. ⁊ posse resiste¬

Expanded text:
riginem antiquitatis assignant, nos novellos dicentes. Non ergo hanc asseverationem elegit Deus, quae Stulta mundi sunt Virginem peperisse, et Dei Filium crucifixum: credi enim stultum hoc putat: ideo Deus ut hunc confundat, hos elegit, qui hoc credunt, quod hic stultum judicat. Confunduntur enim sapientes, dum quae pauci negant, multos vident fateri; non est enim ambiguum multorum sententias paucorum anteponi sententiis. Et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia. Idem sensus est; quia quod pauci infirmum putant, hi qui se prudentes existimant in saeculo, diffidentes de spe, a multis virtus asseritur; quia plures credunt, quam non credunt, ad illorum ruborem. Vident etenim infirma Christi nominata, daemoniis imperare, prodigia facere: infirma autem sunt mundo injuriae, et passio Salvatoris nescienti haec ad virtutem proficere; quia ideo ista pati se permisit, ut vinceret mortem. Injuste enim pati, et posse resiste
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i: ut solueret oꝑa diaboli. S loquimur di sapientiã in mysterio
que abscondita ẽ. O ccultũ sensũ manifestare missũ se testatur. quẽ
neq principes neq potestates scirent. neq mundꝰ audierit: ac ꝑ hoc
stultũ putari. qr incognitũ eᷤ eẽ aũ rationale n salutare teste uir¬
tute. cui om̃is intentio cedit ratiocinationis humnane. Abscondita ⁊ gͦ
tur: ut ante scła predestinata in głam nr̃am dicatur qͥ credimus.
Presciꝰ enĩ d̾s. errores futuros in mundo qu̾e erat facturus. hoc
decreuit ad confusionẽ illoꝵ qͥ fibi stultitiã sapientiã facturi era
ad nr̃am autẽ głam qui credituri eramꝰ et credimꝰ. Qũã nemo
principũ huiꝰ scłi cognouit. Si enĩ cognonissent. nũquã dñm
maiestatis crucifixissent. Principes huiꝰ scł̃i ñ solũ homines acci¬
piendos iuideoꝵ ac romanoꝵ. s ⁊ hos principes ⁊ potestates quos su¬
pra dix̃. ad quos uere ꝑtinet dictũ hoc. aduersus qͦs nob̃ collucta¬

Expanded text:
ientiam in mysterio, quae abscondita est. Occultum sensum manifestare se missum testatur, quem neque principes, neque potestates scirent, neque mundus audierat; ac per hoc stultum putari, quia incognitum est: esse autem rationale et salutare teste virtute, cui omnis intentio cedit ratiocinationis humanae. Abscondita est ergo tur; ut ante saecula praedestinata in gloriam nostram dicatur, qui credimus. Praescius enim Deus errores futuros in mundo, quem erat facturus, hoc decrevit ad confusionem illorum, qui sibi stultitiam sapientiam facturi erant: ad nostram autem gloriam, qui credituri eramus, et credimus. Quam nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent. Principes hujus saeculi non solum homines accipiendos Judaeorum ac Romanorum: sed et hos principes ac potestates, quos supra dixit, ad quos vere pertinet dictum hoc, adversus quos nobis collucta
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ꝑfecꝰtꝰ sit. Nemo enĩ nrm̃ sͥ uinit. & nemo sͥ morit᷑. hoc sp̃italit̾ intelligit᷑.
dixit nemo ur̃m. id ẽ fideliũ ꝑfecꝰtoꝵ adaltiorẽ nos excitauit senfũ. Ep̃e dñs nr̃¬
seinel mortuus ẽ peccato. ꝙ nullũ fec̃ peccatũ. & nos ad exemplũ mortis eiꝰ semel
mortui sumꝰ peccato. purgati ab omĩb delictis in baptismate. redempti xp̃i san¬
guine. Alon gͦ nob̾ morim᷑ peccato in briptsmate si xp̃o. dũ ñ in nr̃a potestate cont¬

Expanded text:
minus perfectus sit. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Hoc spiritualiter intelligitur, dixit: Nemo nostrum, id est fidelium perfectorum, ad altiorem nostrum excitavit sensum. Christus semel mortuus est pro peccato, quia nullum fecit peccatum, et nos ad exemplum mortis ejus semel mortui sumus peccato, purgati ab omnibus delictis in baptismate, redempti Christi sanguine. Non ergo nobis morimur peccato in baptismate, sed Christo, dum non in nostra potestate
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ: et qͥ aliquid eẽ putabat᷑ inueniatur reꝑb: omĩa eñ nota
erunt in die uidicii: ⁊ cẽ laus erit bene agenti uel cogitanti: hic
enĩ qui laudatur impbabile: ẽ an dignꝰ sit sic̃ alio loco dicit. ñ enĩ¬

Expanded text:
dignus: et qui aliquid esse putabatur, inveniatur reprobus. Omnia enim nuda dignus: et qui aliquid esse putabatur, inveniatur reprobus. Omnia enim nuda erunt in die judicii, et tunc laus erit bene agenti vel cogitanti. Hic enim qui laudatur, improbabile est an dignus sit, sicut et in ali