comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ ⁊ magnificentiã: głam ⁊
patri tuo. Et ꝓpt̾ magnificentiã
quã dederat ei: uniuersi pplĩ.
tribꝰ ⁊ lingue. tremebant ⁊ me¬
tuebant eum Quos uolebat int̾¬
ficiebat: ⁊ quos uolebat ꝑeutie¬
bat. Quos uolebat exaltabat. ⁊
quos uolebat humiliabat. Quan¬
do aut̃ eleuatũ ẽ cor eiꝰ.⁊ sp̃s il¬
lius obfirmatus ẽ ad suꝑbiam:
depositꝰ est de solio regni fui. et
gła eiꝰ ablata ẽ: ⁊ a filiis homi¬
bestiis positũ est: ⁊ cũ onagris
erat habitatio eiꝰ. Fenũ quoq ut
bos comedebat: ⁊ rore celi corpꝰ
eiꝰ infectũ est: donec cognosceret
qͦd potestatẽ habeat altissimꝰ in
regno hominũ:⁊ quẽcũq uo¬
luerit suscitabit suꝑ illud. Eu
quoq filiꝰ eiꝰ balthasar ñ humili
asti cor tuũ cũ scires hec omĩa :
sed aduersus dñatorẽ celi eleuatꝰ
es. ⁊ uasa domꝰ eiꝰ allata sunt
coram te: ⁊ tu et
optimates tui ⁊ uxores tue et
concubine uinum bibistis in eis:
et om̃s uias tuas. ñ głificasti.

Expanded text:
gnum et magnificentiam, gloriam et iderico. Et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus et lingue tremebant et metuebant eum. Quos volebat interficiebat et quos volebat percutiebat. Quos volebat exaltabat et quos volebat humiliabat. Quando autem elevatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria eius ablata est, et a filiis homibestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non huscires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: Et tu, et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? et omnes vias tuas, non glorificasti.
Abbreviated transcription (Latin):
facit. tam in uirtutibꝰ celi. quã in
habitatoribꝰ terre: ⁊ ñ est qͥ resis¬
tat manui eiꝰ ⁊ dicat ei. Quare¬
sic fecisti: In ipso tp̃re sensꝰ meus
reuersus ẽ ad me: ⁊ ad honorem
regni mei decoremq ꝑuẽni: et
figura mea reuersa est ad me:
et optimates mei ⁊ magistratus
met requisierunt me. Et in regi¬
no meo constitutus sũ: ⁊ magni¬
ficentia amplior addita ẽ michi.
Nunc gͥ ego nabuchodonosor rex¬
laudo ⁊ magnifico ⁊ glifico regẽ
celi: qͥa omĩa oꝑa eiꝰ uera. ⁊ iue
eius iudicia: ⁊ gradientes in suꝑ¬
bia potens est humiliare. xuiͦ¬

Expanded text:
rtutibus coeli, quam in habitatoribus terrae: Et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amNunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, & magnifico, & glorifico Regem caeli: quia omnia opera ejus vera, & viae ejus judicia, & gradientes in superbia potest humiliare. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ii. nem narrabit. Igit᷑ introductꝰ ẽ
aanihel corã rege. ild quẽ p̃fatꝰ
rex ait. Tu es danihel de filiis
captiuitatis iude: quã ad dux̃
rex pater meus de iudea: Audi
et scientia intelligentiaq ac sa¬
pientia ampliores inuente sint
in te. Et nunc introgressi funt
in conspectu meo sapientes ma¬
gi ut scripturã hanc legerent:
et interp̃tationẽ eiꝰ indicarent mͥ:
et nequiuer̃ sensum sermonis
huiꝰ edicere. Porro ego audiui de
te qͦd possis obscura int̃pretari:
ligata dissoluere. Si gͦ uales seri¬
pturam legere. ⁊ interp̃tationẽ¬

Expanded text:
nem narrabit. Igitur introductus est nem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audiet scientia intelligentiaque ac sapientia amplior inventa est in te. Et nunc introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere,
Abbreviated transcription (Latin):
habebit in collo suo: ⁊ t̾eius in
regno meo erit. Tunc ingressi
om̃s sapientes regis. ñ potuerus
scripturã legere: nec int̾pretatio¬
nẽ indicare regi. Unde rex bal¬
thasar satis conturbatꝰ ẽ: ⁊ uul¬
tus eiꝰ immutatꝰ est. Sed ⁊ opti¬
mates eiꝰ conturbabant᷑. Regina
aut̃ ꝓ re que acciderat regi ⁊ op¬
timatibꝰ eiꝰ: domũ conuiuii in¬
gressa ẽ: ⁊ ꝓloquens ait. Rex
in et̾nũ uiue. Non te contur¬
bent cogitationes tue: neq faci¬
et in diebꝰ patris tui scientia et
sapientia inuente funt in eo:
Nam ⁊ rex nabuchodonosor pat̃
tuus. pͥncipẽ magoꝵ ⁊ incantatioꝵ
chaldeoꝵ ⁊ aruspicũ constituit
eũ. Pat̾ inquã tuus o rex: qͥa
sp̃s amplior ⁊ prudentia intelli¬
gentiaq. interp̃tatio somnioꝵ.
et ostensio secretoꝵ. ac solutio
ligatoꝵ inuente sunt in eo.
hoc ẽ in danihele: cui rex im¬
pofuit nom̃ balthasar. Nunc ia¬
q cdanihel uocet᷑. ⁊ interp̃tatio¬

Expanded text:
habebit in collo, et tertius in habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Reginaquae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque faciet in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut afferrent᷑ uasa aurea ⁊ argen¬
tea. que asportauerat nabuchodo¬
nosor rex pat̾ eiꝰ de templo qͦd fuit
in ierłm: ut biberent in eis rex
de tẽplo qͦd fuerat in ierłm: ⁊ bi¬
berunt in eis rex ⁊ optimates eiꝰ:
uxores ⁊ concubine eiꝰ. bibebant
uinũ: ⁊ laudabant deos suos au¬
reos ⁊ argenteos. ⁊ ereos. ferreos.
ligneosq ⁊ lapideos. In eãdẽ hora
apparuer̃ digiti quasi manꝰ ho¬
minis scribentis contͣ candela¬
brum: in suꝑficie parietis aule
regie. Et rex aspiciebat articuloᷤᷤ
manꝰ scribentis. Tunc regis facies
cõmutata ẽ: ⁊ cogitationes eius
ꝑturbabant eũ: ⁊ compages
renũ eiꝰ soluebant᷑: ⁊ genua eꝰ
ad se inuicẽ collidebant᷑. Exxela¬
mauit itaq rex fortit᷑: ut in¬
troducerent magos. chaldeos.:
aruspices. Et ꝓloquens rex: ai
sapientibꝰ babylonis. Quicũq le¬
gerit seripturã hanc. ⁊ int̾preta¬
tionẽ eiꝰ manifestã mͥ fecerit. pur¬
pura uestiet᷑: ⁊ torquẽ aureã

Expanded text:
urea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream
Abbreviated transcription (Latin):
bos comedit: ⁊ rore celi corpꝰ eiꝰ
ifectum est: donec capilli eiꝰ
in similitudinẽ aquilaꝵ cresce¬
rent: et ungues eiꝰ quasi aiuum:
Igit᷑ post finẽ dieꝵ ego nabucho¬
donosor oculos meos ad celum le¬
uaui: ⁊ sensus meus redditus ẽ
mͥ : ⁊ altissimo benedixi: ⁊ uiuen-¬
tem in sempit̾rum laudaui et
glificaui: qͥa potestas eiꝰ potestas

Expanded text:
bos comedit, et rore coeli corpus ejus bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est, donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi, et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi, quia potestas ejus potestas
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ arboris: regnũ tuũ tibi ma¬
nebit: postquã cognoueris po¬
testatẽ ẽẽ celestẽ. Quã obrẽ rex
consiliũ meũ placeat tibi: et
peccata tua elemosinis redime:
et inqͥtates tuas misericordiis
pauꝑum. Forsitan ignoscat d̃s de¬
lictis tuis. Omĩa uenerunt suꝑ
nabuchodonosor regẽ.x
ost finẽ mensiũ duodec̃i: in
aula gabylonis deambula¬
bat. Responditq rex:⁊ ait. Non¬
ne hec ẽ babylon magna quam
ego edificaui in domũ regni: in
robore fortitudinis mee.⁊ in głã
decoris mei:
decoris mei: xti¬
um adhuc sermo eẽt in orẽ
regis: uox de celo ruit. Cibi
dicit᷑ nabuchodonosor rex. Reg¬
num transiit a te: ⁊ ab homi¬
nibꝰ te eicient: et cũ bestiis ferĩ
erit habitatio tua. Fenũ quasi
bos comedes: et septẽ tẽpora mu-¬
tabunt᷑ suꝑ te: donec scias qͦd
dñetur excelsus in regno homi¬
num: ⁊ cuicũq uoluerit det
illud. E adem hora. sermo cõple¬
tus ẽ suꝑ nabuchodonosor. Ex
hominibꝰ abiectus ẽ: ⁊ fenũ ut

Expanded text:
uum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortia decoris mei? um adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te: Et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis feris erit habitatio tua: Fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te: Donec scias quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicumque voluillud. Eadem hora sermo completus est super Nabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ in semet ipso: ⁊ somniũ corã
eo loquutus sum. Balthasar prin¬
ceps arioloꝵ. quẽ ego scio quod
om̃e sacram̃tum ñ est impossibi¬
le tibi: uisiones somnioꝵ meoꝵ
quas uidi ⁊ solutionẽ eoꝵ narra¬
michi. Uisio capitis mei in cu¬
bili meo. Nidebam: et ecce ar¬
bor in medio terre: ⁊ altitudo
eius nimia. Magna arbor et
fortis: ⁊ ꝓceritas eiꝰ contigens
celum. Aspectus illiꝰ erat usq ad
t̾minos uniuerse terre. Folia
eiꝰ pulcherrima: ⁊ fructus eius
nimius: ⁊ esca uniuersoꝵ in ea.
Subter eã habitabant animalia
et bestie: et in ramis eiꝰ conuer¬
sabant᷑ uolucres celi: ⁊ ex ea
uescebat᷑ omĩs caro. Uidebã in
uisione capitis mei suꝑ stratũ

Expanded text:
 in semetipso: et somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio quod omne sacramentum non est impossibile tibi: Visiones somniorum meorum, quas vidi, et solutionem eorum narra. Visio capitis mei in cubili meo: Videbam, et ecce arbor in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Magna arbor, et fortis: et proceritas ejus contingens coelum: aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius: et esca universorum in ea. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli: et ex ea vescebatur omnis caro. Videbam in visione capitis mei
Abbreviated transcription (Latin):
giant bestie que subter eã sunt:
et uolucres de ramis eiꝰ. Uerun¬
tamen germ̃ radicum eiꝰ in t̾ra
sinite: et alliget᷑ uinculo ferreo
et ereo in herbis que foris sunt:
et rore celi tinguat᷑: ⁊ cũ feris¬
sit pars eiꝰ in herba terre. Cor
eius ab humano cõmutet᷑. ⁊ cor
fere detur ei. Et septẽ tẽpora
mutent᷑ suꝑ eũ. In sententia ui¬
gilum decretũ est: ⁊ sermo scõꝵ
et peticio: donec cognoscant ui¬
uentes q̃m dñatur excelsus in
regno hominum: ⁊ cuicumq
uoluerit dabit illud: ⁊ humi¬
llimũ hominẽ constituet suꝑ
eum. Hoc somniũ uidi ego rex
nabuchodonosor. Tu gͦ balthasar
int̃pretationẽ etus. narra festinꝰ.
qͥa om̃s sapientes regni mei nõ
queunt solutionẽ edicere mͥ. Ei
te est. Cunc danihel cuiꝰ nomen
balthasar. cepit intra semet ip¬
sum tacite cogitare. quasi hora
una: ⁊ cogitationes eiꝰ contur¬
babant eũ. Respondens aut̃ in
ait. Balthasar. somniũ ⁊ int̾pm¬
tatio eiꝰ non conturbent te. Res¬

Expanded text:
giant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu tur. Tunc Daniel cujus nomen Balthasar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondensque rex ait: Balthasar, somnium, et interpretatio ejus, non conturbet te. Res
Abbreviated transcription (Latin):
respondentes: dixer̃ corã rege. Da-¬
nihel de filiis captiutatis iude.
ñ curauit de lege tua: ⁊ de edicto
tuo qͦd constitiusti: sed tribꝰ tẽpo¬
ribꝰ ꝑ diẽ orat obsecratione sua.
Qͦd uerbũ cũ audisset rex satis
contristatꝰ est: ⁊ ꝓ danihele posu¬
it cor ut liberaret eũ. Eusq ad
occasũ solis laborabat: ut eruieret

Expanded text:
am rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut e
Abbreviated transcription (Latin):
sar. futasne uere potes indi¬
care mͥ somniũ quod uidi.⁊ int̾¬
p̃tationẽ eius: Et respondens da¬
nihel corã rege ait. Misterium
quod rex int̾rogat: sapientes.
magi. ⁊ arioli. ⁊ aruspices. non
queunt indicare regi: sed ẽ deus
in celo reuelans mysteria: qui
indicauit tibi rex nabuchodono¬
sor que uentura sunt in nouissi¬
mis temporibꝰ. Somniũ tuum
et uisiones capiti tui in cubili
tuo: huiꝰcemodi sunt.
u rex cogitare cepisti in stra¬
tu tuo: quid ẽẽt futurum
post hec. E.t qui reuelat myste¬
ria: ostendit tibi que uentura
sunt. Michi quoq ñ in sapientra
que ẽ in me plusquã in cunctis
uiuentibꝰ facram̃tum hoc reuela-¬
tum ẽ: sed ut interp̃tatio regi ma¬
nifesta fieret: ⁊ cogitationẽ men¬
tis tue scires. Cu rex uidebas: et
ecce quasi statua una grandis:
Statua illa magna ⁊ statura
sublimis stabat contͣ te: ⁊ intu¬
itus eiꝰ erat terribilis. Huiꝰ sta

Expanded text:
sar putasne vere potes indisar putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi et interpretationem eius et respondens Danihel coram rege ait mysterium quod rex interrogat sapientes magi et arioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi rex Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus somnium tuum et visiones capitis tui in cubiliuscemodi sunt: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo, quid esset futurum post haec: Et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae ventura sunt. Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et intuitus ejus er
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ benedictũ a scło ⁊ usq in se¬
culum: qͥa sapientia ⁊ fortitudo
eiꝰ sunt: ⁊ ipse mutat tempora ⁊¬
etates: tranffert regna atq con¬
stituit. Dat sapientiã sapientibꝰ:
et scientiã intelligentibꝰ discipli¬
nam. Ipse reuelat ꝓfunda ⁊ ab¬
scondita: ⁊ nouit in tenebris
constituta: ⁊ lux cũ eo ẽ. Tibi ds̃
qͥa sapientiã ⁊ fortitudinẽ dedisti
mͥ: et nunc ostendisti mͥ que ro¬
gauimꝰ te: quia sermonẽ regis
aꝑiusti nob̾. Post hec danihel in-¬
gressus ad arioch quẽ constitu¬
erat rex ut ꝑderet sapientes ba¬
bylonis: sic ei loquutꝰ est. Sapi¬
entes babylonis ne ꝑdas. Intro¬
duc me in conspectum regis: et¬
somniũ ⁊ solutionẽ regi narrabo:
Tunc arioch festinus introduxit
danihelẽ ad regẽ: ⁊ dixit ei. Inue¬
ni hominẽ de filiis transmigra¬
tionis iuda: qͥ solutionẽ regi an¬
nunciet. Respondit rex ⁊ dixit
daniheli: cuius nom̃ erat baltha¬

Expanded text:
Domini benedictum a saeculo et usque in saeDomini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et fortiejus sunt. Et ipse mutat tempora, et aetates: transfert regna, atque constituit: dat sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam: Ipse revelat profunda, et abscondita, et novit in tenebris constituta: et lux cum eo est. Tibi, Deus tudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnat Baltha
Abbreviated transcription (Latin):
et in ira magna p̃cepit ut peri¬
rent om̃s sapientes babylonis ꝙ
egressa sententia sapientes int̾fi¬
ciebant᷑: querebant᷑q danihel et
socii eiꝰ ut ꝑirent. Tunc danihel
reqͥsiuit de lege atq sententia ab
arioch pͥncipe militie regis: qui
ingressus fuerat ad int̾ficiendos
sapientes babylonis.  ĩnt̾rogauit
eum qui a rege acceꝑat potesta¬
tem: quã obcausam tã crudelis
sententia a facie regiꝰᷤ fuisset egressa
um gͦ rem indicasset arioch ui¬
daniheli: danihel ingressus
rogauit regẽ: ut tẽpus daret si¬
bi ad solutionẽ indicandã regi.
Et ingressus ẽ domũ suam: ana¬
nieq misaheli ⁊ azarie sociis
sius indicauit negociũ: ut que
rerent mĩam a facie dei celi suꝑ
sacram̃to isto: ut ñ ꝑirent da¬
nihel ⁊ socii eius. cũ ceteris sapi¬
entibꝰ babylonis. Tunc danihe¬
li ꝑ uisionẽ nocte. misterium re¬
uelatum ẽ. Et danihel benedix̃
deo celi: ⁊ loquutꝰ ait. Sit nom̃

Expanded text:
et in ira magna praecepit ut periet in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis. Et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis srerent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Somniũ gͥ ⁊ interp̃tationẽ eius in¬
dicate mͥ. Responder̃ scdõ: atq
dixer̃. Rex somiũ dicat seruis
sius: ⁊ interp̃tationẽ eius indi¬
cabimus. Respondit rex. ⁊ ait:¬
Pro certo noui qͥa tempus redi¬
mitis: scientes quod recesserit
a me sermo. Si gͦ somniũ non
indicaueritis mͥ: una ẽ de uob̃
sententia. Quod int̃pretationem
quoq fallacẽ ⁊ deceptione plenã
composueritis: ut loquamini mͥ
donec tẽpus ꝑtranseat. Somni¬
um itaq dicite michi: ut sciam
quod int̃pretationẽ quoq eiꝰ uerã
loquamini. Respondentes gͦ chal¬
dei corã rege dixer̃. Non ẽ homo
suꝑ terrã: qui sermonẽ tuũ rex
possit implere. Sed neq regum
quisquã magnꝰ ⁊ potens: uerbũ
huiꝰcemodi sciscitat᷑ ab omi ariolo:
et mago ⁊ chaldeo. Sermo enim
quẽ tu rex queris grauis ẽ: nec
repiet᷑ quisquã qͥ indicet illum
in conspectu regis: exceptis diis:
quoꝵ ñ est cũ hominibꝰ conuersa¬
tio. Quo audito rex: in furore

Expanded text:
indicate mihi. Responderunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam conposueritis ut loquamini mihi donec tempus pertranseat somnium itaque dicite mihi ut sciam quod interpretationem quoque eius veram loquamini respondentes ergo Chaldei coram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis diiquorum non est cum hominibus conversatio. Quo audito, rex in furore
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor ait. Benedictꝰ d̃s eoꝵ.
sydrach uidelicet. mysach ⁊ abde¬
nago: qͥ misit angłm suũ ⁊ eruit
seruos suos qͥa credider̃ in eum:
uerbũ regis immutauer̃. ⁊ tradi¬
derunt corꝑa sua ne seruirent.
ne adorarent omnẽ d̃m excepto
deo suo. E me gͦ positum ẽ hoc de¬
cretũ: ut om̃is ppłs tribꝰ ⁊ lin¬
gua quecũq loquuta fuerit blas¬
phemiam contra d̾m sydrach. my¬
sach. ⁊ abdenago. disꝑeat: et do¬
mus eiꝰ uastet᷑. Neq enĩ est alius
d̃s: qͥ possit ita saluare. Tunc rex
ꝓmouit sydrach mysach ⁊ ab¬
denago: in ꝓuincia babylonis:
Nabuchodonosor rex om̃ibꝰ ppłis
in uniuersa terra. Pax uob̾ mul¬
tiplicet᷑. Signa ⁊ mirabilia fecit
apud me deus excelsus. Placuit
gͦ michi p̃dicare signa eiꝰ quia
magna funt: ⁊ mirabilia eiꝰ. qͥa
fortia: et regnũ eius regnũ sempi¬
t̃num: ⁊ potestas eiꝰ in generatio¬
nem ⁊ generationem.
go nabuchodonosor quietus

Expanded text:
chodonosor, ait; Benedictus Deus eorum, chodonosor, ait; Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach et Abdenago, qui misit angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: Et verbum regis immutaverunt, Et tradiderunt corpora sua ne servirent, et ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo: A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus ejus vastetur: Neque enim est Deus alius, qui possit ita salvare. Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago, in provincia Babylonis. NABUCHODONOSOR rex, omnibus populis, in universa terra, pax vobis multiplicetur. Signa apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa ejus: quia magna sunt: et mirabilia ejus: quia fortia. Et regnum ejus regnum sempiternum: et potestas ejus in generatione et generationem.go Nabuchodonosor quietus
Abbreviated transcription (Latin):
habetyr in hebreo. Et que po¬
suronos de theodotionis editione
TRansiata sunt. xitit¬
unc nabuchodonosor rex ob¬
stupuit ⁊ surrexit ꝓpere: et
ait optimatibꝰ suis. Nonne tres
uiros misimus in mediũ ignis
uinctos: Qui respondentes dixer̃
regi. Uere rex. Respondit rex ⁊ ailz
Ecce ego uideo uiros quatuor so¬
lutos ⁊ ambulantes in medio ig¬
nis: ⁊ niehil corruptionis in eis
est: ⁊ species quarti similis filio
dei. Tunc accessit nabuchodono¬
sor ad ostium fornacis ignis ar¬
dentis: ⁊ ait. Sydrac mysach ⁊
abdenago serui dei excelsi: egre¬
uimini ⁊ uenite. Statimq egres¬
si sunt sydrach mysach ⁊ abdena¬
go. de medio ignis. Et congrega¬
ti satrape. magistratus. ⁊ iudices.
et potentes regis. contẽplabant᷑
uiros illos: q̃m nichil potestatis
habuisset ignis in corporibꝰ eoꝵ:
et capillus capitis eoꝵ ñ esset ad¬
ustus: et sarabara eoꝵ ñ fuissent
immutata: ⁊ odor ignis ñ tran¬
sisset ꝑ eos. Et erumpens nabu¬

Expanded text:
habentur in Hebraeo, et quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentia: ⁊ robur eoꝵ con¬
terat᷑. ⁊ sciant qͥa tu es dñs deus
solus. ⁊ gloriosus suꝑ orbẽ t̾raꝵ:
Et ñ cessabant qͥ miserant eos
ministri regis suecendere forna¬
cem: napta. stupa. ⁊ pice. et
malleolis: ⁊ effundebat᷑ flamma
suꝑ fornacẽ cubitis quadraginta
nouẽ. Et erupit: ⁊ incendit qͦs
reperit iuxta fornacẽ de cͥaldeis:

Expanded text:
conteratur: Et sciant, quia tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta et novem: Et erupit, et incendit quos reperi
Abbreviated transcription (Latin):
tuam aureã altitudine cubi¬
toꝵ sexaginta:: latitudine cubitoꝵ
sex: ⁊ statuit eã in campo duram
ꝓuincie babylonis. Itaq nabu¬
chodonosor rex misit ad congre¬
gandos satrapas. magistratus et
tos. omnesq pͥncipes regionum:
ut conuenirent ad dedicationem
statue quã erexerat nabuchodono¬
sor rex. Tunc congregati sunt sa¬
trape: magistratus ⁊ouees. ⁊ du¬
ces. ⁊ tyranni. ⁊ optimates qui
erant in potestatibꝰ constituti. et
uniuersi pͥncipes regionũ: ut con¬
uenirent ad dedicationẽ statue
quã erexerat nabuchodonosor rex:
Stabant aut̃ in conspectu statue.
quã erexerat nabuchodonosor: et
preco clamabat ualenter. Uobis
dicit᷑ ppłis. tribubꝰ ⁊ lingius. in
hora qua audieritis sonitum tu¬
be.⁊ fistule. ⁊ cythare. sambiice.

Expanded text:
ream altitudine cubitorum sexaginta et latitudine cubitorum sex et statuit eam in campo Duram provincię Babylonis. Itaque Nabuchodonosor rex misit ad congregandos satrapas, magistratus et tos: omnesque principes regionum: ut convenirent ad dedicationem statue: quam erexerat Nabuchodonosor Rex. Tunc congregati sunt Satrape: magistratus: et judices: et tiranni et optimates: qui erant in potestatibus constituti: et universi principes regionum: ut convenirent ad dedicationem statue: quam erexerat Nabuchodonosor Rex. Stabant autem in conspectu statue quam posuerat Nabuchodonosor Rex: et preco clamabat valenter. Vobis dicitur populis tribus 186 et linguis: in hora qua audieritis sonitum tube et fistu
Abbreviated transcription (Latin):
abdenago: cecider̃ in medio for¬
nacis ignis ardentis colligati:
Que sequunt᷑. in hebreis uolu¬
minibꝰ non reperi. ¶ Et ambula¬
aetiui bant in medio flã¬
me laudan tes deum : et¬
et benedicentes dñm.
tans aut̃ azarias orauit
sic. Aperiensq os suũ in
medio ignis ait. Benedictus
dabilis: ⁊ glo̾sum nom̃ tuũ in
scłã: qͥa iustus es in omnibus

Expanded text:
denago, ceciderunt in medio camino ignis ardentis, colligati, Quae sequuntur, in Hebraeis voluminibus non reperi. Et ambulabant in medio flammae, laudantes Deum, et benedicentes Domino. tans autem Azarias oravit sic, aperiensque os suum in medio ignis, ait: Benedictus dabile et gloriosum nomen tuum in saecula: Quia justus es in om
Abbreviated transcription (Latin):
lis int̾pretatio eiꝰ. Tunc rex nabu¬
chodonosor cecidit in faciẽ suã:
et danihelẽ adorauit: ⁊ hostias
et incensũ precepit ut sacrifica¬
hoc. Tunc rex danihelẽ in sub¬
lime extulit: ⁊ munera magna
et multa dedit ei. Et constituit
eũ principẽ suꝑ om̃s ꝓuincias
babylonis: ⁊ p̃fectũ magistratu¬
um suꝑ cunctos sapientes baby¬
lonis. Danihel aut̃ postulauit a
rege: ⁊ constituit suꝑ oꝑa ꝓuin¬
cie babylonis sidrach. misach. et

Expanded text:
lis interpretatio eius tunc rex Nabuchodonosor cecidit in faciem suam et Danihelum adoravit et hostias et incensum praecepit ut sacrificasacramentum hoc tunc rex Danihelum in sublime extulit et munera multa et magna dedit ei et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis Danihel autem postulavit a rege et constituit super opera provinciae Baby
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ uero iudicio fecisti : ⁊ tradi¬
disti nos in manibꝰ inmicoꝵ im¬
et regi iniusto ⁊ pessimo ultra.
omnẽ terrã. Et nunc ñ posfum
aꝑire os. Confusio ⁊ obꝓbrium
facti sumꝰ seruis tuis:. ⁊ his qui
colunt te. Ne quesumꝰ tradas noꝰ
dissipes testam̃tum tuũ: neq au¬

Expanded text:
nobis: vero iudicio fecisti. Et tradidisti nos in manibus inimicorum inet regi iniusto et pessimo ultra omnem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et obprobium facti sumus servis tuis et his qui colunt te. Ne quesumus tradas nos dissipes testamentum tuum neque au
Abbreviated transcription (Latin):
notũ sit tibi rex quia deos tuos
ñ colimus: ⁊ statuã aureã quã
erexisti ñ adoramꝰ. Tunc nabu¬
chodonosor repletus ẽ futrore:
et aspectus faciei illiꝰ immutatꝰ
ẽ suꝑ sydrach mysach ⁊ abdenago:
E t precepit ut succenderet᷑ fornax
septuplum quã succendi consue¬
uerat. Et uiris fortissimis de
exercitu suo iuissit: ut ligatis

Expanded text:
eos tuos non colimus: et statuam auream quam erexisti non adoramus. Tunc Nabuchodonosor Rex repletus est furore: et aspectus faciei ejus immutatus est super Sidrac: Misac: et Abdenago. Et precepit ut succenderetur fornax septuplum quam succendi consueverat. Et viris fortissimis de exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
alud ereũ. qͦd imꝑabit uniuerse
t̃re. Et regnũ quartũ erit uelut fer¬
rum. Quomͦ ferrũ cõminuit et
domat omiia: sic cõminuet
omĩa hec ⁊ conteret. Porro qͥa
uidisti pedũ ⁊ cligitoꝵ partem
teste siguli ⁊ partẽ ferream:
regnũ diuisum erit: qͦd tam̃ de
plantario ferri oriet᷑. Scd̃m qͦd
uidisti ferrũ mixtũ teste ex luto.
et digitos pedũ ex parte ferreos
et ex parte fictiles: ex parte erit
solidũ regnum: ⁊ ex parte con¬
tritum. Quia aut̃ iudisti ferrũ
mixtũ teste et luto: cõmiscebun¬
tur qͥdem humano semini: sed ñ
adherebunt sibi : sicuti ferrum
misceri ñ potest teste. In diebꝰ aut̃
regnoꝵ illoꝵ suscitabit d̾s celi
regnũ quod in ẽt̃num ñ dissipa¬
bit᷑: ⁊ regnũ ens ppłõ alteri nõ
tradet᷑. Cõminuet ⁊ consumet
uniuersa regna hec: ⁊ ipsũ sta¬
bit in et̾num. Sd̾m qͦd iudisti qͦd
de monte abscisus ẽ lapis sine ma¬
nibꝰ: ⁊ cõminuit testã ⁊ ferrũ. ⁊

Expanded text:
aliud aereum, quod imperabit universae terrae. Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic comminuet omnia haec, et conteret. Porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli, et partem ferream: regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et digitos pedum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex parte regnum erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto commiscebuntur quidem humano semine sed non adherebunt sibi sicuti ferrum misceri non potest testae in diebus autem regnorum illorum suscitabit Deus caeli regnum quod in aeternum non dissipabtradetur. Comminuet, et consumet universa regna haec: et ipsum stabit in aeternum. Secundum quod vidisti, quod de monte abscisus est lapis, sine manibus, et comminuit testam, et ferrum, et
Abbreviated transcription (Latin):
adoret statuã aureã. Siqͥs aut̃ ñ
ꝓcidens adorauerit: mittat᷑ in for¬
nacẽ ignis ardentẽ. Sunt gͦ uiri
iudei quos constitiusti suꝑ oꝑa re¬
gionis babylonie: sydrach. misach.
et abdenago. Uiri isti contẽpseruis
rex decretũ tuũ. Deos tuos ñ coluss:
et statuã aureã qͣm erexisti ñ adorant:
unc nabuchodonosor rex inuii

Expanded text:
tatuam auream. Siquis autem non procidens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
musicoꝵ: cadentes om̃s ppłi et
tribus ⁊ lingue. adorauerunt
statuã aureã quã constituerat
nabuchodonosor rex. Statimq in
ipso tp̃r accedentes uiri chaldei
accusauer̃ iudeos: ⁊ dixer̃ na-
buchodonosor regi. Rex in ẽt̾nũ
uiue. Tu rex posiusti decretũ. ut
om̃ĩs homo qui audierit sonitũ
tube. fistule ⁊ cythare. sambiice

Expanded text:
: cadentes omnes populi et tribus et lingue adoraverunt statuam auream: quam constituit Nabuchodonosor Rex. Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldei: accusaverunt Judeos. Dixeruntque Nabuchodonosor Regi. Rex in eternum vive. Tu Rex posuisti decretum: ut omnis homo qui audierit sonitum tube: fistule: et
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat rex ut introducerent᷑:
introduxit eos p̃positus eunuchoꝵ
in conspectu nabuchodonosor. Cũq
loquutus eis fuisset rex: ñ sunt
inuenti de uniuersis tales: ut da¬
nihel. auanias. misahel.⁊ azari¬
as. Et steterunt in conspectu re¬
gis:: et om̃e uerbum sapientie
et intellectus quod sciscitatus ẽ
ab eis rex: inuenit in eis decu¬
plum suꝑ cunctos ariolos ⁊ ma¬
gos. qͥ erant in uniuerso regiiu
eius. Fuit aut̃ danihel usq ad
annũ primũ eyri regis.
N anno sedõ regni nabuchodono¬
sor. uidit nabuchodonosor som¬
nium: et conterritꝰ est sp̃s eiꝰ: et
somniũ eius fugit ab eo. Precepit
gͦ rex ut conuocarent᷑ arioli et
magi. ⁊ malefici. ⁊ chaldei: ⁊ in¬
dicarent regi somnia sua.Qui
cũ uenissent: steter̃ corã rege:
Et dixit ad eos rex. Uidi somniũ:
et mente confusus ignoro quid
uiderim. Responder̃q chaldei regi
syriace. Rex in sempit̾num uiue:
Dic somniũ seruis tuis: ⁊ inter¬
p̃tationẽ eius indicabimꝰ. Et res¬

Expanded text:
introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Cumque eis locutus fuisset rex, non sunt inventi de universis tales, ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias: Et steterunt in conspectu regis: et omne verbum sapientiae et intellectus, quod sciscitatus est ab eis rex, invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et interpretationem eius indicabimus et res
Abbreviated transcription (Latin):
tuit uob̾ cibum ⁊ potum: qui si
uiderit uultus ur̃os macilentio¬
res p̃ ceteris adolescentibꝰ coeuis
ur̃is. condemnabitis caput meũ
regi. Et dixit danihel ad mala¬
sar. quẽ constituerat princeps eu¬
nuchoꝵ suꝑ danihelẽ. ananiam.
misahelem. ⁊ azariam. Cempta
nos obsecro seruos tuus decẽ diebꝰ:
et dent᷑ nob̾ legumina ad uescen¬
dum.⁊ aqua ad bibendũ: ⁊ con
templare uultus nr̃os ⁊ uultus
pueroꝵ qͥ uescunt᷑ cibo regio: et
sic̃ uideris. facies cũ seruis tuis:
Qui audito sermone huiꝰcemodi:
temptauit eos diebꝰ decem. Post
dies aut̃ decem: apparuer̃ uultus
eoꝵ meliores ⁊ corpulentiores pre
omnibꝰ p̃ueris qui uescebant᷑ cibo
regio. Porro malasar tollebat ci¬

Expanded text:
cibum et potum qui si viderit vultus vestros macilentiores prae ceteris adulescentibus coaevis vestris condemnabitis caput meum regi et dixit Danihel ad Malassar quem constituerat princeps eunuchorum super Danihel Ananiam Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum templare vultus nostros, et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio: et sicut videris, facies cum servis tuis. Qui audito sermone hujuscemodi, tentavit eos diebus decem. Post dies autem decem, apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malas
Abbreviated transcription (Latin):
et obsedit eam. Et tradidit dñs
in manum eiꝰ ioachim regẽ iuda
et partẽ uasoꝵ domꝰ dñi: et as¬
portauit ea in terra sennaar. in
domum dei sui: ⁊ uasa intulit
in domũ thesauri dei fui. Et art
rex asphana p̃posito eunuchoꝵ¬
suoꝵ: ut introduceret de filiis
isrł.⁊ de semine regio. ⁊ tyrannoꝵ
pueros. in quibꝰ nulla eẽt macu

Expanded text:
et obsedit eam. Et tradidit Dominus in manu ejus Joiacim regem Juda, et partem vasorum domus Dei: Et asportavit in terram Sennaar in domum Dei sui, et vasa intulit in domum thesauri Dei sui. Et ait rex Asphanaz praeposito eunuchorum, ut introduceret de filiis Israel, et de semine regio et tyrannorum, pueros, In q
Abbreviated transcription (Latin):
gis: ut doceret eos litteras. ⁊ lin¬
guã chaldeoꝵ. Et constituit eis rex
annonã ꝑ singulos dies de cibis
suis: et de uino unde bibebat
ipse: ut enutriti tribꝰ annis.
postea starent in conspectu regis:
Fuerunt gͦ int̾ eos de filiis iuda:
danihel. ananias. misahel. et
azarias. Et imposuit eis p̃positus
eunuchoꝵ nomina. Daniheli bal¬
thasar: ⁊ ananie si drach: ⁊ mi¬
saheli misach: ⁊ azarie abdenago
Proposuit aut̃ danihel in corde
suo ne pollueret᷑ de mensa regis:
neq de uino potus eius: ⁊ rogauit
eunuchoꝵ p̃positũ. ne contamina

Expanded text:
gis ut doceret eos litteras et linguam Chaldeorum et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne conta
Abbreviated transcription (Latin):
uum capere : eques quidã de
trachibꝰ irruit in eum: hume¬
rumq eiꝰ amputauit: atq ita
gorgias effugit in maresam. ałt
illis qui cũ esorin erant diuti¬
us pugnantibꝰ ⁊ fatigatis: in¬
uocauit dñm iudas adiutorẽ
et ducẽ belli fieri: incipiens
uoce patria. ⁊ cũ hymnis cla¬
morem extollens: fugam gor¬
gie mulitibꝰ incusfit.xlt¬
udas aut̃ collecto exercitu: ues¬
nit in ciuitatẽ odollam. Q cũ
septima dies suꝑueniret: scdm̃

Expanded text:
um capere vivum eques quidam de Thracibus inruit in eum umerumque eius amputavit atque ita Gorgias effugit in Marisa at illis qui cum Esdrin erant diutius pugnantibus et fatigatis invocavit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce patria et cum hymnis clamorem extollens fugam Gorgiae militibus incussit Iudas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam et cum septi
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatẽ tuam ꝓspice. Nam
quãdiu suꝑ est udas: impossi¬
bile est pacem ẽẽ negoeiis: xbuii¬
alibus aut̃ ab hoc dictis:
et ceteri amici hostiliter
agentes: aduersus iudã inflã¬
mauer̃ demetriũ. Qui statim
nicanorẽ p̃positum elephantoꝵ.
ducem misit ndeã: datis man¬
datis. ut ipsum qͥdem iudam ca-¬
peret: eos uero qui cũ illo erãt
disꝑgeret: ⁊ constitueret alchi¬
num maximi templi sũmum
sacerdote. Tunc gentes que de
iudea fugerant iudã segregatim
se nicanori miscebant: miserias
et clades iudeoꝵ ꝓsꝑitates rerũ
suaꝵ existimantes.¬

Expanded text:
humanitatem tuam prospice nam humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ temporibꝰ commixtio¬
nis: confiderans nullo mõdo si¬
bi ẽẽ salutem neq accessum ad
altare: uenit ad regẽ demetri¬
um. centesimo quinquagesimo
anno: offerens ei auream coro¬
nam.⁊ palmã: suꝑ hec ⁊ tallos
qui templi ẽẽ uidebant᷑. Et ipsa
quidẽ die siluit. ¶ Tempus aut̃
oportunũ dementie sue nactus:
conuocatus a demetrio ad con¬
silium. ⁊ introgatus quibꝰ rebꝰ
et consiliis iudei niterent᷑: res¬
pondit. Ipsi qui dicunt᷑ assidẽi
uideoꝵ. quibꝰ preest udas ma¬
chabeus bella nutriunt: et
seditiones mouent: nec patiun¬
tur regnũ ẽẽ quietum. Nam
et ego defraudatus parentum
gła : dico aut̃ summo sacerdo¬
tio: huc ueni. Primo quidem
utilitatibꝰ regis fidem seruans:
secundo aut̃. etiã euubꝰ consu¬
lens. Nam illoꝵ prauitate: um¬
uersum genus nr̃m ñ minime
uexat᷑. Sed his singulis oro rex
cognitis: ⁊ regioni.⁊ generi. se¬
cundum ꝑuulgatam omnibus

Expanded text:
natus est temporibus commixtionatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uit rebellasse philippũ antiochie
qui relictus erat suꝑ negocia:
mente consternatꝰ iudeos depre¬
cabat᷑. Subditusq eis: iurauit
de omnibꝰ quibꝰ iustum usum
est. Et reconciliatus obtulit sa¬
crificiũ: honorificauit tẽplum:
et munera posuit. Machabeũ
amplexus est: ⁊ fecit eũ a pro¬
lomaida usq gerrenos ducem
et principẽ. Ut aut̃ uenit
ptolomaidã: grauit̃ ferebant
ptolomenses amicicie conuen-¬
tionem: nimis indignantes.
ne forte fedus irrumꝑent. Eunc
ascendit lysias tribunal: et
exposuit rationẽ. ⁊ ppłm seda¬
uit: regressusq ẽ antiochiam:
Et hoc modo regis ꝓfectio ⁊ re¬
ditus ꝓcessit.
ed post triennii tempus.
cognouit iudas ⁊ qui cum
eo erant. demetriũ seleuci eũ
multitudine ualida ⁊ nauibꝰ
ꝑ portũ tripolis accessisse ad
loca oportuna: ⁊ tenuisse regi¬
ones aduersus antiochũ ⁊ ens
ducem hysiam. lchimus aiã
quidam qui summꝰ sacerdos
fuerat. sed uoluntarie comqui¬

Expanded text:
vit rebellasse Philippum Antiochiae vit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinqui
Abbreviated transcription (Latin):
circa modin exercitũ constituit:
Et dato signo suis de dei uictoria.
niuenibꝰ fortissimis electis. noc¬
te aggressus aulam regiã: in
castris interfecit uiros quatuor¬
decim milia: ⁊ maximũ elephan¬
toꝵ cũ his qui suꝑposit erant:
Summoq metu ac ꝑturbatione
hostiũ castra replentes: rebus ꝓs¬
pere gestis abierunt. Hoc autẽ
factum ẽ die illucescente: adiu¬
uante eũ dñi ꝓtectione.xl¬
ed rex accepto gustu audacie
nideoꝵ. arte difficultates
locoꝵ temptabat: ⁊ bethsure
quod erat iudeoꝵ p̃fidium mu¬
nitum. castra admouebat. Sed
fugabat᷑ : impingebat: minue¬
bettur. His aut̃ qui intus erant:
iudas necessaria mittebat. Enun¬
ciauit aut̃ mysteria hostibus
rodochus quidã de iudaico ex¬
ercitu: qui requisitus cõprehensꝰ¬
conclusus est. Iterum rex ser¬
monẽ habuit ad eos qͥ erant
in bethsuris. Dextrã dedit: ac¬
cepit : abiit: cõmisit cũ iuda:
suꝑatus est. ¶ Ut aut̃ cogno¬

Expanded text:
circa Modin exercitum constituit circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros quattuor milia et maximum elefantorum cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu audaciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admovebat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensconclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cogno
Abbreviated transcription (Latin):
uaricatorem legis contigit mori:
nec terre dari menelaum. Et
quidẽ satis iuste. Nam qͥa mul-¬
ta erga aram dei delicta commi¬
sit. cuius ignis ⁊ cinis erat sc̃s:
ipse in cineris morte damnatus ẽ:
ed rex mente effrenatꝰ xnti
ueniebat: nequiorem se iu¬
deis ostensurus. Quibꝰ iudas
cognitis. precepit. ppłõ ut die
ac nocte dñm inuocarent: quo
sic̃ semꝑ ⁊̃ nunc adiuuaret eos.
Quippe qui lege ⁊ patria scõq
templo priuari uererent᷑. Ae
ppłm qui nuꝑ paululũ respiras¬
set: ne sineret blasphemis rur¬
sum nationibꝰ subdi. Omnibꝰ
itaq id simul facientibꝰ. ⁊ peten
senoribꝰ cogitauit prius quam
rex admoueret exercitũ ad iude¬
am.⁊ obtineret ciuitatẽ. exire:
et dñi iudicio committere exitũ
rei. ¶ Dans itaq potestatẽ omni-¬
um deo mundi creatori. ⁊ horta¬
tus suos ut fortiter dimicarent:
et usq ad mortẽ ꝓ legibꝰ. templo.
ciuitate. patria. ⁊ ciuibꝰ starent:

Expanded text:
varicatorem legis contigit mori varicatorem legis contigit mori nec terrae dari Menelaum et quidem satis iuste nam quia multa erga aram Dei delicta commisit cuius ignis et cinis erat sanctus ipse in cineris morte damnatus est sed rex mente effrenatus veniebat nequiorem se Iudaeis ostensurus quibus Iudas cognitis praecepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent quo sicut semper et nunc adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis rursum nationibus subdi omnibus itaque id simul facientibus et petensenioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent