comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infiddtum. Et miit ilum inuilla sua: ut pascereaporari
imili iittti ẽ. substantii mundiali cupicitate subri gori
orallã inalia parabola quida spiritales epulas ad quas imui
opartoa. os upiebat implere uentrẽ suii de siliquis. quas
porci manducabant: Siliquȩ quib porcos pascebat st doc¬
temꝰe scculares. stereli suauitate resonantes: de quib laudes
idolorum. fabularũq ad deos gentium. uario sermone atq
diminib ꝑcrepunt: quib demonia delectantur. Unde &
iste saturari cupiebat: aliquid solidũ le rectũ qđ adbeatã
uita ꝑtineret. inuenire uolebat intalibꝰ Et ñ poterat: hoc.ẽ.
ĩ qd ait: Et nemo illi dabat Inse aut̃ reuersus: Ia salicet
abcis quȩ forinsecus frustra inliciunt & seducunt: in conscien¬
tie interiora reducẽ faciens intentionẽ suã: dixit Quanti
mercenari patris mei abundant panib. ego aut̾ hic fame
perto: Unde hoc scur poterat. in quo tanta erat obliuio dĩ

Expanded text:
lum in villam suam, ut pasceret porcos. In villam mitti, est substantiae mundialis cupiditate subjugari, de qua in alia parabola quidam spiritales epulas, ad quas invioperari. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci manducabant. Siliquae quibus porcos pascebat sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: Et nemo illi dabat. In se autem reversus. Jam, scilicet, ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam. Dixit: Quanti mercenarii patris mei abundant panibus, ego autem fame hic pereo. Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
aliuo qđ telo disciplinę. Sed qui egri erant. tta ur osuple
cc̃. nescirent: quatinꝰ qđ erant agnoscerent. celestis eos medicꝰ
blandis fomentis curat. benignũ para digma obicit & incou
cordo uulneris cumorẽ p̃mit Ait namq Quis ex uob hõ
qui habet centũ oues. & si ꝑdiderit unã ex illis. ñ no dimitt
nonaginta nouem indeserto & uadit ad illã quę pierat do
nec inueniat illam: Ecce mira dispensatione pietatis simu¬
litudinẽ ueritas dedit: quã & inse ipse homo recognoscert.
& tam̃ hȩc specialiter adipsũ auctorẽ hominũ ꝑtin̾et : Qua
enĩ centenarius numerus. ẽ ꝑfectus: ipse centuni oues habis¬
it. cũ angłorum substantiã & hominum creauit uuna
ouis pitt eẽ: quando peccando homo pascua uite deuliqs
Dimisit aut̃ nonaginta nouẽ oues indeserto: qr ilos samenoes
angłorum choros reliquit incelo: Cur aut̃ clum ofocis¬
uiocatur nisi qđ desertum dicitur derelictũ. cie ait bemocls

Expanded text:
ed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novenec inveniat illam? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit cum angelorum substantiam et hominum creavit, sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum. Tunc autem coelu
Abbreviated transcription (Latin):
cherounꝰ dic gͦ omĩs eruot qlĩ ĩ renuntiat oineui que pietr
clusione docet: Qd sit edificare currim. uf cri rege ort¬
ore facere pace. suit uidelicet: ẽe discipłm Prepurntt
aut̾ sũptus adꝑficiendã currem. & mittere legadonem
adimpetranda̾ pacẽ : ñ .cẽ. aliud. quã renuntiare omib
quȩ possidemꝰ. Interq omĩa. & amor ꝓximoꝵ de quo pdici¬
tum .e. & ipsa aniia nra quã quidam ꝓtẽporali hac uiti
dictam putant intellegantur nccessẽ. &̾ qua si: possider ad
tempꝰ opottet. ut ñ nos impediat abęt̾na Si qͥs eã fuerit
auferre minatꝰ. distat sane int̾renuntiare omĩbꝰ. a relii¬
quere omia: Pau corum enĩ ꝑfectorũq ẽ. relinquere om̃
curas mundi post ponere. solis desideriis et̃nis in hare
Cunctoꝵ aut̃ fideliũ . ẽ. renuntiare omib que possident u
is sic tenere quę mundist̾ ut tam̃ꝑ ea ñ tencantur inmna

Expanded text:
qui non renuntiat omnibus quw possidet, clusione docet, quid sit aedificare turrem, vel cum rege fortiore facere pacem, suum videlicet esse discipulum, praeparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere legationem aInter quae omnia et amor proximorum, de quo praedictum est, et ipsa anima nostra, quam quidam pro temporali hac vita dictam putant, intelligatur necesse est, quam sic possidere ad tempus oportet, ut non nos impediat ab aeterna, si quis eam fuerit auferre minatus. Distat sane inter renuntiare omnibus et relinquere omnia; paucorum enim perfectorumque est relinquere omnia, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare. Cunctorum autem fidelium est renuntiare omnibus quae possident, hoc est sic tenere
Abbreviated transcription (Latin):
tione scribis & phariscis: tres exordine parabolas saluator
osiuit. in duab pͥmis dequib disputatum .e̾. quantũ ips.
sũ angtis depęnitentie salute gaudeat insinuans: incercia
uero quȩ sequitur. ñ suũ tantũ modo suorũq gaudium
demonstrans: s & inuidentium murmur rep̃hendens
human Qyrpium auctor atq creator Maior enim filiꝰ
polonidi ⁊dola. am̃ deseruere significat: Pars substantiȩ
IS in mori filio contigit: Ipse sensus in homine rationat

Expanded text:
las Salvator posuit, duabus primis de quibus disputatum est, quantum ipse cum angelis de poenitentum salute gaudeat insinuans. Tertia vero quae sequitur, non suum, tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens.humani stirpium autor atque creator. Major enim filiuscolenda idola Deum deseruere significat. Pars substantiae quae minorem filium contingit, ipse sensus in homine rationali
Abbreviated transcription (Latin):
itsopib intendunt semꝑ ex nr̃o defectu gratulantur
uoapis ar irt ueni: ait ds m̃s inte confido n erubelcam neq
uridcant ne enimici mei In bonis eni oꝑib identi. nisi
conta in alignos sp̃s sollicite uigilemꝰ: ipsos inrisores patimͦi.
quos admalum psuasores habemꝰ: S qr de construendo edifi
ao cõparatio data. ẽ: iunc exminore admaius similitudo
subditur. ut cx reb minimis. maiora pensentur Nam seqͥt᷑:¬

Expanded text:
s intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur, quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum pcio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam se
Abbreviated transcription (Latin):
cura occupat. illiĩ alieni actꝰ sagax cogitatio deuastat: Alt̾i
etiã mentẽ uoluptas carnalis inquinat: fastidiosus quisqͥs
adet̾ne ute ȩpulas ñ festinat: Et reuersꝰ seruus: nuntiauit
hec domino suo: Ic̃ tratꝰ patfamilias: dix̃ seruo suo. Exi cito¬
inplateas et uicos ciuitatis: & pauꝑes ac debiles. & cȩcos&e
claudos introduc hric Ecce qui t̾renȩ substantiȩ plus uisto
incubit̃ uenire ad do minicã cenã recusat: qui uero labori
curiostatis insudat. p̾parata uite alimenta fastidit: Qui car¬
palib des̃ders inheret: spiritalis conuiciii ȩpulas respiut:

Expanded text:
cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat. Alterius cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat. Alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus pates ac debiles, caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat, qui labore incuriositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit, qui carnalibus desideriis inhaeret, spiritalis convivii epulas respuit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
euist Srme dieet & tam̃ uenire contepit. h umilitas
sonti inuoc⁊ suiy bia mactione: Et ecce hoc diudicat prauus.
qusq cil audit nec tam ea que diiudicat agere desistit. Nam
culiet ꝑuerse agenti: dicimꝰ: Conuertere: dña sequere.
mundũ relinque. Ubihunc addominicã cenã uocamꝰ Sed
cu nespondet ora ꝓme qr peccator sum. hoc facere ñ possum
qͥd aluad agit nisi rogat &e excusat: Dicens namq peccator sũ.
humiltaiẽ insinitat. Sub uingens aut̃ conuerti ñ possum:
supbiã demonstrat: Et aliꝰ dixit: Uxorẽ cluxi: & ideo ñ possum
uenire. Quid ꝑuxorẽ. nisi uoluptas carnis accipitur: N am
quanuis bonuĩ sit conuigiũ. atq ad ꝓpagandã sobolem ꝓ¬
uidentia diuina constitutu ñ nulli tam̃ ñ ꝑ hoc fecũditatẽ
plis ĩ desideria expetunt uoluptatis: Et ideo ꝑrem iustam:
significari potest ñ incongruȩ res iniusta Ad cęnã nos ergo
et̾ni conuiui sũmꝰ pat̾familias inuitat: s dũ hunc terrena

Expanded text:
it, rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione, et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Dominum sequere, mundum relinque, ubi hunc, nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed dum respondet, ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi rogat et excusat? Dicens namque peccator sum, humilitatem insinuat. Subjungens autem, converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena
Abbreviated transcription (Latin):
fanne afficimꝰ aut ꝑ compassione ꝓximi. siecesĩtate alius
tiram putaniꝰ. Qui eni dolore exhibet in aliena necessitate:
crucẽ portat inmente: Sciendũ uero c̃: qđ it ii nulli qui
q qui compassionẽ ꝓximo ñ spiritaliter. s carnaliter mipel¬
dunt: ut ei ñ ad uirtutẽ s quasi miserando adcubras faut
ii itaq crucẽ quidem uidert̃ ferre. s dñm ñ sertic sul¬

Expanded text:
carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui  sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non s
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ quasi scelus interdicit s si c̃ cetera necessitatis hunane
cõnmercia ubi & peccatores peccatorib fenerantin ut re¬
cipiant equalia: adpinerenda uitȩ celestis p̃mia uil udlere
fiat inquit tibi retributio Cui simile. e̾: qđ alibi dictt
Et sibene feceritis his qui uob benefaciunt. quȩ uob̾ugid:
Neq hic dicit peccatum. ẽ. uobis. s quȩ uob. ẽ. gr̾a Siquide
& peccatores hoc faciunt: quariuis sint quedam mutua
ñ solũ inp̃senti retributionẽ. s & dãp̃nationẽ ꝑcipiunt
infuturo: deniq ab apło int̾ oꝑa tenebrarũ adnumerant᷑
sic  indie inquit honeste ambuleniꝰ. ñ in comesationib x
ebrietatibꝰ Comesationes quippe st luxuriosa conuilu&s. q̃
aut collatione omĩum celebrant᷑. aut uicib solent acontu:¬
bernalib exhiberi. ut neminẽ pudeat in honest alhuo di¬

Expanded text:
re, non quasi scelus interdicit, sed sicut caetera necessitatis humanae commercia, ubi peccatores peccatoribus foenerantur, ut recipiant aequalia, ad promerenda vitae coelestis praemia nil valere fiat, inquit, retributio. » Cui simile est quod alibi dicit: « Et si bene feceritis his qui vobis benefaciunt, quae vobis Neque hic dicit, Peccatum est vobis, sed, Quae vobis est gratia? Si quidem et peccatores hoc faciunt. Quamvis sunt quaedam mutua non solum in praesenti retributionem, sed et damnationem percipiunt in futuro. Denique ab Apostolo inter opera tenebrarum annumerantur. Sicut in die inquit honeste ambulemus, non in comessationibus, et ebrietatibus . Comessationes quippe sunt luxuriosa convivia, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi, ut neminem pudeat inhoneste aliquid di
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ agrestẽ popłm colligere idẽ. gentile queii
Notandũ uero qđ in hac inuitatione eeia ñ dicitur mutũ
s cõpelle intrare: Na sic̃ ñ nulli qui bona facienlanailli¬
gunt .s. hec facere desistunt: his ut supiꝰ deam pldusis¬

Expanded text:
nimirum agrestem populum colligere, id est, gentilem quaerit. nimirum agrestem populum colligere, id est, gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur invita, sed compelle intrare. Nam sunt nonnulli, qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt, his ut superius
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores st̃ qui inuitantur & ueniunt S peccatoris supb
respuunt᷑: & peccatores humiles eligunt᷑: Hos itaq eligit
qͦs dispicit mundus: qr plerũq ipsa despectio. hominem
reuocat ad semet ipsum Pauꝑes. & debiles. cȩci. & daudi uo.¬
cantur & ueniunt: qr infirmi quiq atq in hoc mundo
despecti. plerũq tanto celerius uocem dñi audiunt. quanto
& in hoc mundo ñ habent ubi delectent᷑: S quctis adcenam
pauꝑib qͥd puer subuingat: audiamꝰ. Dnẽ factũ .c̃. ut im¬
perasti: & adhuc locus. ẽ Multi cales ad dominicã gena erius
collecti st̃: s multitudo quȩ̨ ex ifrahelitico popło credidit.
merositas gentium Unde eidemser uo dicit. Exi iniu¬
as. & sepes. & cõnpelle intrare: ut impleatur domꝰ ma Cy
deuiis & plateis ad cenã dñs inuitat: illũ uidelict po¬
płm designat. qui t̾renã legẽ sub urbana conuersitione
nouerat Cũ uͦ conuiuas suos colligi ex uiis. & seib p̃cip̃

Expanded text:
peccatores sunt, qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit Dominus, quos despicit mundus. Quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur et veniunt, quia infirmi quique atque in hoc mundo despecti plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur, sed ductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad Dominicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, merositas gentium, unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbana conversatione noverat. Cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit,
Abbreviated transcription (Latin):
qudisti resl cõpelluntur ut intrent: Si ualle ei tireroenda
omnosti qsie ꝓtin subinfertur. Ait eni. Dico artẽ uobis.
uocat ꝑapłos. uocat ꝑ pastores. uocat plerũq ꝑmiracula:
uocait plerũq ꝑflagella. uocat aliquando ꝑmundi huiꝰ
ꝓspa: uocat aliquando ꝑaduersa: Nemo contẽpnat: nedũ
noeatꝰ excusat. cũ uoluerit intrare ñ ualeat Ibant aut̃ tͣbȩ¬

Expanded text:
quid isti nisi compelluntur, ut intrent? Sed valde est tremenda sententia, quae protinus subinfertur. Ait enim: Dico autem vobis, er miracula vocat, plerumque per flagella vocat, aliquando per mundi hujus prospera vocat, aliquando per adversa. nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Ibant aute
Abbreviated transcription (Latin):
adquã festinatur inpͥncipio. in nouissimis benedictione
carebit: Potest aut̃ & in hac uita intelligi. qui innouissimo
loco recumbens inuenitur dño ueniente sublimatur quia
ctide dñs suas nuptias intrat:. cotidie mores. sedes. habit̾
conuiuantiũ diuidicat: & suꝑbos despiciens. humilibus
sepe tanta sui sp̃s munera p̾stat: ut cos merito simul
discubentiũ. hoc .ẽ. infide quiescentiũ cętus. un anima
admiratione glorificet. stupensq inauctoris sui laudatio¬
nẽ psilent. dicens Michi aut̃ nimis honorficati st̃ amici
tui ds̃ minis confortatꝰ.ẽ. pͥncipatꝰ eoꝵ Quia oniis qui¬
si eratii humiliabit᷑. &. qui sehumiliat ex altabitur
s echae conclusione manifeste claret p̃cedentẽ dñi sermo¬
ni cipies iellig ei us bi etpeni mor om̃is qui se coramio

Expanded text:
ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Potest autem in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus. Quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens, humilibus saepe tanta suis spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est, in fide quiescentium coetus unanima admiratione glorificet, stupensque in auctoris sui laudationem prosiliat dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatse exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et ex hac conclusione manifeste claret praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
ra cognoscens. qͥcqͥd desua oꝑatione celsũ sentiebat hu-¬
miliat dicens cũ ꝓpħa: Egtiis sũ ego &e in laborib a iuuen¬
tute mea: exaltatꝰ aut̃ humiliat sit̃ &e confusus U tocatꝰ¬

Expanded text:
ra cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat hura cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea: exaltatus autem humiliatus
Abbreviated transcription (Latin):
possunt filii nuptiarũ quã diu sponsus cũ illisẽ uriunare:
Auius Simile factũ. c̾ regnui cęloꝵ homini regi. quifeti
nuptias filio suo. & misit seruos suos uocare inutatos ad
nuptias Has gͦ nuptias quisqͥs inuitatꝰ adierit. idẽ ȩcdest
menbris. fidei gr̃a coniunxerit: n discumbat in pͥmoloci.
hoc .e. sẽ demeritis gloriando quasi ceteris sub limor &dlb
Et quidẽ studeat uixta alteriꝰ loci parabolã ueste nuptiali
uestitꝰ hoc .e. uirtutũ fulgore coruscus apparere& psirõ
habitũ uirtutũ loco deuote humilitatis adornet: Neforte
honoratior te sit inuitatꝰ ab eo: & ueniens is qui te & illum
uocauit dicat tibi: Da huic locum Et tunc incipias cum
rubore: nouissimũ locũ tenere: Honoratiori post inuiato
locũ dat ille: qui delonga suȩ conuersationis confidentia
securiorfactꝰ. cita illoꝵ qui se ixpo̾ secuti st̃ agilitate p̾it᷑:¬
Et cũ rubore nouissimũ locii tenet: quando de aus melio¬

Expanded text:
possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est jejunare ? Aliud: Siminuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fambitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate pEt cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis melio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m iã parata st̃ omia: qi ad abstergendũ ñtis nis corpoie
incena dei ille nob̾ singularis agnꝰ occisus. ẽ: qui tulipera¬
ta mundi Et cȩperunt simul om̃s excusare: Offire as qđ
rogari debuit ñ rogatꝰ: dare uult qđ uix sperari poterat.
qr dignaretur largiri p̾stolatꝰ. Contempnit᷑ uͦ. cũparitde
delicias refectionis etnȩ denuntiat Et tam̃ simuloms exci¬
sant: sic̃ dicunt aliqui erxcusare nolumꝰ: Ad illud enĩ supnę
refectionis conuiuiũ: & uocari. & ꝑuenire gratulam᷑ Qu
uerũ ꝓfecto dicunt: si ñ plus terrena quã celestia dligun
si n ampli reb corporalib quã spiritalib occupant: Unoe
hiic quoq ipsa excusãtiũ causa subiungit᷑ cũ ꝓtinis sub¬
infertur. Primꝰ dixit ei: Uillã emi: & necesse habeo etrie ui¬

Expanded text:
rum, jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem in coena Dei ille nobis singularis agnus occisus est qui tulit peccata mundi. Et coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur vero paratus, delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Sed dicunt aliqui: Excusare nolumus; ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoqinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire vi
Abbreviated transcription (Latin):
soluebat cõparauit ium̃to . qr soluit᷑ ut ad aquã docatur:
tbene utroq loco posiut bouẽ& asinũ: qr siue sapientes
quosq & hebetes. siuc ut supra dictũ.c̃. utrũq popłm cos
signficare sentiamꝰ eũ uidelicet cuiꝰ ceruicem iugii legis
attruit. atq eũ quiẽ qri libet seductor repperit. quasi
brutũ ammal & nulla rationẽ penitens. quo uoluit
errore substrauut or̃s saluator ad ueniens satanę uinctis
adstrictos om̃s in imo cõcupiscentie puteo dimersos

Expanded text:
solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos
Abbreviated transcription (Latin):
pru carit a iner corporis. inilis eapͥmeretur eg siuido cord
pui est multa disputationis eiꝰ hortamenta. subiuneto
enu diebuant aut̃ oinia hec pharisȩi qui erant auari:ae de¬
rabut illum. Iydropicus quippe quo ampliꝰ biberto
impli stt & omĩs auarus sitim multiplicat: qui cũ eaq̃
appeta ideptus fuerit. ad appetenda ampliꝰ anhelat
drspondens: dixit adillos Cuiꝰ ur̃m asinus aut bos inpu-
tuꝰ cdet & ñ continuo extrahet illũ die sabbati: Sic ob¬
srnatores sui phariseos coniuncit: ut eoidem etia auari-¬
dȩ condẽpnet: Si uos inquit insabbato asinum aut bouẽ
aut aliud qđ libet animal inpriteũ decidens eripere festi¬
natis n animali s ur̃ȩ auaritiȩ consulentes. quantoma-¬
gis ego hominẽ qui multo melior.ẽ. pecore debeo liberare:
ongrucntq hydropicũ: animali qđ cecidit inputeũ com¬
parauit humore enĩ laborabat: Sic̃ illã mulierẽ quã
dece eocto annis alligatam dixerat & ab eadẽ alligatioẽ

Expanded text:
ritudinem corporis melius exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta subjunctum est, audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit amplius sitit, et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos eum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in puteum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione
Abbreviated transcription (Latin):
num: Ide. si quis meȩ incarnationis sacramento. ꝑfecte in-¬
coponatus meȩ diuinȩ maiestatis uisione frui meruerit:
hic ꝑpetuȩ uitȩ inmortali: beatitudine gaudebit: S quia
ĩ nilli hunc panẽ fide tenus quasi ad orando ꝑcipiunt:
duleidimne uero eiꝰ adtingere ueracit̾ gustando fastidiunt:
sibeta paralola dñs taliũ torporẽ celestib epulis dignu
na. idarguit. Sequitur eni. At ipse dixit ei homo qͥdã
fist enã magnã & uocauit multos Quis . c̾ iste homo
nsi ill de quo pppbam dicitur. Et homo. e: quis cognos

Expanded text:
num . Id est, si quis meae Incarnationis sacramento perfecte incorporatus meae divinae majestatis visione frui meruerit, hic perpetua vitae immortalis beatitudine gaudebit. Sed quia nonnulli hunc panem fide tenus, quasi adorando percipiunt, dulcedinem vero ejus attingere veraciter gustando fastidiunt, subjecta parabola Dominus talium torporem coelestibus epulis dignum non esse redarguit. Sequitur enim: At ipse dixit ei: Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ill
Abbreviated transcription (Latin):
.e Maxime cũ matheus hec dnm post decatatas ei aontii
laudes dixisse testetur. A lit̃ qđ dicit: hoc. ẽ. nisi poterta
egeritis. & confessi fueritis ipsũ. eẽ. me de quo ꝓphe ccci¬
nerunt filiũ ominpotentis patris: m eã faciẽ non uidebias:
Habent uidei datũ sibi tẽpus penitentiȩ. confitcantur bene

Expanded text:
 maxime cum Matthaeus haec Dominum post decantatas ei a turba laudes dixisse testetur. Aliter quod dicit, hoc est: Nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis ipsum esse me, de quo prophetae cecinerunt, filium omnipotentis patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae, co
Abbreviated transcription (Latin):
cu uitat is s habitatores uocat. qua plangũ patris affectu.
su & inalio loco leginiꝰ. qđ uidens ea fleuerit In eo aut̃ qđ
uiit quocies uolui congregare filios tuos: om̃s retro ꝓpħas
ase missos cestatur. eẽ Auis quoq similitudinẽ congaegan¬
tis subpennis nidũ suui: incantico deuttero nomii legimus.
sic aquilã ꝓtegere nidũ suũ. & suꝑ pullos suos desiderabit:
xpandit alas suas: suscepit eos. & culit suꝑ pennas suas Et
pulchre qui herodẽ de sua nece tractantẽ uulpẽ uocaret:
scipsum aui cõparat: Fraudulenta enĩ uulpis: sc̃ꝑ insidias
auib tendere ñ cessat: Ecce relinquetur uob domꝰ ur̃a
abpalat: que ñ ininerito dni auxilio nudata. suȩ dictioni
ielin qui. quñ solũ auis illiꝰ potentis. quã matheris gallina
ua neupat alis ꝓteg. dosperit s e eadem auem sc ꝑtagere¬

Expanded text:
tatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus quod videns eam fleverit. In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Avis quoque similitudinem congregantis sub pinnis nidum suum, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegere nidum suum, et super pullos suos desiderabit, expandens alas suas, suscepit eos, et tulit super pinnas suas . Et pulchre qui Herodem de sua nece tractantem vulpem vocarat, seipsum avi comparat. Fraudulenta enim vulpes semper insidias avibus tendere non cessat. Ecce relinquetur vobis domus vesappellat. Quae non immerito Domini auxilio nudata, suae ditioni relinquitur, quia non solum avis illius omnipotentis, quam Matthaeus gallinam nuncupat, alis proteg
Abbreviated transcription (Latin):
pponi nullatenus possit: Nam multi & nulloꝵ sibi malorũ
st consoils &e tanĩ intanti ardoris affictione se exerunt ac si
peetis omib angustentur: Cuncta etia licita respuunt.
pdissettum mmunde sublunit̃ ac cingurt᷑: Lamertis gaudent:
panetis somne ipsos bumdiant e ic in nulluetes eil eogont

Expanded text:
praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictionem se exerunt, ac si peccatis omnibus angustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
saz ins pcccatore penitentia agente qua siup nona iersa no-¬
auy istꝑs. qui ñ indigent penitentia. Plus deconuersis
penatdub quam de stantib iustis gaudiũ ert incelo. quia
pleruq hi qui nullis se opp̃ssos peccatorum molib sciunt
sant quidem inuia iusticię. nulla inlicita ꝑpetrants: tamꝰ¬
pleriq pigri remanent adexercenda bona p̃cipua. qr ualde
scctti sꝰ qđ nulla cõmiserint mala grauiora At contra ñ¬
numꝗͣ hi qui se aliqua in licita egisse meminerunt: ex ipso
uo dolore cõpucti mardescunt adamorẽ dei. seseq inmagnis
urtutib exercẽt Ergo maius depeccatore conuerso quam
destante iusto gaudium fit incęlo: qr & dux inp̃lio plus cũ
militem diligit qui post fugam reuersus hoste fortit̾ p̾mit.
qua illum qui nũq terga p̾buit: & numquã aliqͥd fortiter¬
etit: S int̾ hȩc scieiidum.e̾: qr st̃ pleriq iusti inquoꝵ uita
intum ẽ. gaudiũ. ut eis quȩ libet peccatorum pęnitentia

Expanded text:
super uno peccatore poenitentiam habente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamplerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt, quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Magis ergo de peccatore converso, quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio, plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliqm est quod sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
Asocui: & gentẽ: Potest eniã ꝑterrã stdrili ficu deupat
tudaitȩ plebis turba figurari: quȩ noxia p̃postor inbia.
ueritatis. lum̃ ꝑciꝑe posset pressa: & ne suꝑnȩ dilectionis
sole cale fieret. exemplo . ẽ eoꝵ prauitatis impedita: unta
qđ eisdem alibi saluator: Uȩ in quit uob serbȩ & pharsei
liy pochrite: qui clauditis regnũ cęloꝵ ante homines. Uos

Expanded text:
ocum, et gentem. Potest etiam per terram sterili ficu occupatam Judaicae plebis turba figurari, quae noxia praepositorum umbra, ne veritatis lumen recipere posset pressa, et ne supernae dilectionis sole calefieret, exemplo est eorum pravitatis impedita. Juxta quod eisdem alibi Salvator: Vae inquit vobis, scribae et pharisaei hypocritae, qui clauditis regnum coelorum ante homines. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
Exi & uade hinc: qr herodes uult ce occidere: Ecat illis Ite¬
& dicite uulpi illi fropt̾ dolos & insidias. herodẽ uulpe
appellat: plenuĩ qđ fraudis . ẽ. animal. & infoueas seꝑ latere
desiderans: odore etiã tetro putens. & nun quã rectis itinerib
s tortuosis anfractib currens: Quȩ cuncta hereticis quoꝵ
herodes tẏpum tenet congriut. e: qui xp̃m occidero. idest
humilitatẽ fidei xp̾ianę credentib cripere moliuitur.
Ecce eicio demonia: & sanitates ꝑficio hodie & eras atecua
consuminor: Mistice hec adno. & figurate dieta inteliguñ

Expanded text:
Exi, et vade hinc, quia Herodes vult te occidere. Et ait illis: Ite, dicite vulpi illi. Propter dolos et insidias Herodem vulpem appellat, quod plenum fraudis est animal, et in fovea semper latere desiderans, odore etiam tetro putens, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currens. Quae cuncta haereticis, quorum Herodes typum tenet, congruunt, qui Christum occidere, id est humilitatem fidei Christianae credentibus eripere moliuntur. Ecce ejicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor. Mystice haec a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
otis Et nota qđ dũ inuinca uui ficus infecund are dargiust
noua mor in borto euangelii sinapis arbor ꝓcaeatur Cemde¬
cies celi oe quionr ent uramuis eĩ E are liui arboris domoꝵ¬
e duels tecuneu quib: anime caste que uuirereu penes
asupoa terdere sciunt nidificare &e requiescere gardent
uusciubit in quie in pennas sic̃ colũnbȩ . & uolabo &e requies¬
cins Rotest in grano sinapis. ipsa dominicę incarnationis
sumilitas intelligi. Qd̾ acceptum homo misit in hortum
siur copus crucifixi saluatoris. accipiens ioseph uhorto
sepeluit: Creuit aut̃ & factũ. ẽ. in arboren: quia resurrexit.
& ascendit incęlum: Expandit ramos in quib uolucres celi
requiescerent: qr p̃dicatores disꝑsit inmundum. inquorũ
dictis atq consolationib adhuiꝰ uitę fatigationem fideles
quiq respirarent: Et it̃ũ dixit Cui simile existimabo reg
num dei. & cui simile.e. ferm̃to qđ acceptu mulier abscon¬
dit infarina satatria. donec ferm̃taretur totum. Satum

Expanded text:
tis. Et nota quod dum in vinea veteri ficus infecunda redarguitur, nova mox in horto Evangelii sinapis arbor procreatur. Et volucres coeli requieverunt in ramis ejus. Rami hujus arboris does, in quibus animae castae quae virtutum pennis ad superna tendere sciunt, nidificare et requiescere gaudent. Quis dabit inquit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Potest in grano sinapis ipsa dominicae incarnationis humilitas intelligi, quod acceptum homo misit in hortum suum, quia corpus crucifixi Salvatoris accipiens Joseph, in horto sepelivit. Crevit autem et factum est in arborem, quia resurrexit et ascendit in coelum. Expandit ramos in quibus volucres coeli requiescerent, quia praedicatores dispersit in mundum, in quorum dictis atque consolationibus ab hujus vitae fatigatione fideles quique respirarent. Et iterum dixit: num Dei, et cui simile est? Fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum. Satum
Abbreviated transcription (Latin):
nimi frigoris & intolerabilis eẽ feruoris. Cui deatia i&e
tentia conserait. dicentis Adcalorem ninius &ar abunt
abaquis ni uium Uel certe stridor dentiũ ꝓdit indigun¬
tis asfectu: co qđ sero unũ queq peniteat. sero ingoreea
sero urascatur sibi. qđ tam ꝓuicaei inꝓbitate deliquert
Et ecce st̃ nouissĩ quierant primi: & st primi qui erant nouissi
Principalis quidẽ huiꝰ sententie sensus. exsuꝑiorib patet: qͥa
poruli gentium diu su fide uuentes.cent. ad fidẽ uo¬
candi. & iudei caput fidei & uisticię ꝑtot scła tenentes.
futuri. cent. incaudã: Potest aut̃ & ita intelligi: qr ñ nulli
aa scłm despecti. maguã infuturo sunt glar uasbeaue
& alii apud homines gloriosi adistricto unt uidice dr n¬
nandi. Potest ae ita: quia niulti sero addi seruitui uonan¬
tes. magnis uit& meritis excellant. alii

Expanded text:
nimii frigoris, et intolerabilis esse fervoris. Cui beati Job sententia consentit dicentis: Ad calorem nimium transibunt ab aquis nivium . Vel certe stridor dentium prodit indignantis affectum, eo quod sero unumquemque poeniteat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, qui tam pervicaci improbitate deliquerit. Et ecce sunt novissimi qui erunt primi, et sunt primi qui erunt novissimi. Principalis quidem hujusce sententiae sensus ex superioribus patet, quia populi gentium diu sine fide viventes, essent ad fidem vocandi, et Judaei, caput fidei et justitiae per tot saecula tenentes, futuri essent in caudam: potest autem et ita intelligi, quia nonnulli ad saeculum despecti, magnam in futuro sint gloriam habituri, et alii apud homines gloriosi a districto sint judice damnandi. Potest et ita, quia multi sero ad Dei servitium venientes, magnis vitae meritis excellant, alii
Abbreviated transcription (Latin):
modare nec recipi: Qua tañ nec totã funditꝰ obculpã stere¬
litatis extyrpandã putares. s reliquias ꝑȩlectionẽ gr̃e scires
ec̃ saluandas mox ibidẽ ecclesiȩ pͥmitiuȩ fanatio. sub itcur¬
uę mulieris specie subsequit᷑: Quȩ bene deceni & oeto annuis
furi curuata. qui numerus ternario sexies ducto ꝑficit᷑
Senarus ori manei: inquo mundi .ẽ. citatura ꝑfectat. op ũ
pfetiue a nificat Iria uero st̃ ut dexi tẽpora domiuce
uistuenis. nlquil uudea que t̾rena magis qua cȩlesti
nouerat oꝑari. quasi .x.x .uiii. annis a sue mentis erat r&i¬
tud ꝯͣ  curuata Et erat inclinata: nec omnino poterat surs
respicere Quia t̾rena sapiens. infuna requirens cęlestia co-¬
gitare ñ dũ sciebat. audiens ꝑꝓphetam Si uolueritis & au-

Expanded text:
modare, nec recipi. Quam tamen ne totam funditus ob culpam sterimodare, nec recipi. Quam tamen ne totam funditus ob culpam sterilitatis expiandam putares, sed reliquias per electionem gratiae scires esse salvandas, mox ibidem Ecclesiae primitivae sanatio sub incurvae mulieris specie subsequitur. Quae bene decem et octo annis fuit curvata, qui numerus ternario sexties ducto perficitur, Senarius enim numerus, in quo mundi est creatura perfecta, operum perfectionem significat. Tria vero sunt ut dixi tempora dominicae visitationis, in quibus Judaea quia terrena magis quam coelestia novera: operari, quasi decem et octo annis a suae mentis erat rectitudine curvata. Et erat inclinata nec omnino poterat sursum respicere. Quia terrena sapiens, infirma requirens, coelestia cog
Abbreviated transcription (Latin):
infituro suocises cam Cũ diceret. & si quido&e fecent frite¬
cum n sabiung e aliquid s suspendit sententia uurate
aodent siauts continiuũ iudiciũ uenturę dãpnationis.
adhexiut dicens. infuturũ succides ex̃ qr udelicet multo
pelluioiẽ adnegandũ. quã ad confttendũ dñ iynagoca
uiliilie: NVnde e alibi reb eande fegrꝑa. qua hic uerb
agins inficunda ficii ȩt̾nȩ sterelitatis maledictione dãpia¬
it: stendens uidelicet eam & si fodiant apłi corripiendo
e istritus aduehant peccata imꝓperando. nulla tañ pe¬
nitentiȩ fruge cõmulanda: s districte bipennis secierteae
collendam: Erat aut̃ docens insynagoga eoꝵ: sabbatis ẽtcre
mulio que habebat spĩn infirmitatis: annis decera &e oeta:
Dicta deficu parabola. dñs insynagoga dociusse narratur
ut̃ iudelicet intimetur: ñ alio parabolam tendere. s hoc est
frutũ inficulnea quȩrere. & ñ inuenire. uerbũ sinagoge cõ¬

Expanded text:
in futurum succides eam. Cum diceret, Et si quidem fecerit fructum, non subjunxit aliquid, sed suspendit sententiam. Cum vero adderet, Sin autem, continuo judicium venturae damnationis annexuit dicens: In futurum succides eam; quia videlicet multo procliviorem ad negandum, quam ad confitendum Deum synagogaic verbis agens, infecundam ficum aeternae sterilitatis maledictione damnavit, ostendens videlicet eam, et si fodiant apostoli corripiendo, et si stercus advehant peccata improperando, nulla tamen poenitentiae fruge cumulandam, sed districte bipennis severitate tollendam. « Erat autem docens in synagoga Judaeorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. » Dicta de ficu parabola, Dominus in synagoga docuisse narratur, ut videlicet intimetur, non alio parabolam tendere, sed hoc esse fructum in ficulnea quaerere, et non invenire, verbum synagogae com
Abbreviated transcription (Latin):
es ab infirmitate tua Et imposuit illi manꝰ: & confestim
erecta .ẽ. & glorificabat dmiꝰ Uidit p̃destinando ꝑgr̾m. uoca.¬
uit illustrando ꝑdoctrinã: Imposuit manus. spirttalibus
donis adiuuando: erexit ad glorificandũ dm̃ inopib bonis:
usq infine firmã ꝓuehendo: Quos inquit p̃destinaut hos
set iħs: dicebat turbe: Sex dies st̃ inquib opoitet opnt. in
hisgͦꝰ uenite & curamini. & ñ indic sabbati Sabbato cuirautꝰ
iħs ostendensiiã. eẽ. tẽpus. ut scđm ꝓphetia cantici canticoꝵ
aspiraret dies. & remouerentur ũnbre. Sinescubat arhi¬
snagogus. uł hoc uł illud multo excellentus lacrando
qđ sabbato curando dns intimabat: quia salieti polt ser
sctiliuiꝰ etates. ꝑpotua uitȩ in mortalis erat. gaudu ltun
Incuiꝰ figurã moyses sobbatoñ abiono si a sersus hocenora

Expanded text:
m erecta est, et glorificabat Deum. » Vidit, praedestinando per gratiam: vocavit, illustrando per doctrinam: imposuit manus, spiritalibus donis adjuvando: erexit ad glorificandum Deum in operibus bonis, usque ad fidem firmam provehendo. « Quos, » inquit, « praedestinavit, hos s, dicebat turbae: Sex dies sunt, in quibus oportet operari. In his ergo venite et curamini, et non in die sabbati. » Sabbato curavit Jesus, ostendens jam esse tempus, ut secundum prophetiam Cantici canticorum aspiraret dies, et removerentur umbrae . Sed nesciebat archisynagogus, vel hoc vel illud multo excellentius sacramentum, quod sabbato curando Dominus intimabat, quia scilicet post sex saeculi hujus aetates, perpetua vitae immortalis erat gaudia daturus, in cujus figura Moyses sabbato non a bono, sed a servili, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
cosunde sint: apud quos fidei & dilectionis suȩ caracterẽ ñ
ad pbat: Tunc incipietis dicere: Manduca uimꝰ coram te &
bibimꝰ einplateis nr̃is docuisti Uel simplicit̃ intellegendu.
qđ fidei mist̾ia spernentes iudei. cos se dño notos arbitren¬
tur: si solum uictimas ad templum deferant. & coram dño
epulentur. si ꝓphetarũ lectioni auscultent. nescientes illud
apłi Non .ẽ. regnũ dĩ esca & potꝰ.s uisticia e pax. & gaudiũ
aucore est s suscipiunt: Unde ipsi qui hec dicunt. uelut
ne conento subiungunt: & inplateis nr̃is do cuisti. Script̾a
crioub cib ẽ: qr quasi exponendo frangitur& manducan¬
telexise cestantur: qui reꝓbanti se iudici. quia manduca¬
uerint corã illo & biberint conquerunt᷑: s timendũ est
ualde: qđ additur Et dicet uob: nescio uos unde sitis: Dis¬
cedite ame: om̃s oꝑarii iniquitatis Non in quit legali ũ
festiuitate. epulatio iuuat: quẽ fidei pietas ñ cõmendat:

Expanded text:
mmodo nescit eos unde sint, apud quos fidei et dilectionis suae characterem non approbat. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Vel simpliciter intelligendum quod fidei mysteria spernentes Judaei eo se Domino notos arbitrentur, si solum victimas ad templum deferant, coram Domino epulentur, prophetarum lectioni auscultent, nescientes illud Apostoli: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium na aviditate suscipiunt; unde ipsi qui haec dicunt, velut exponendo subjungunt, et in plateis nostris docuisti: Scripturacurioribus cibus est, quia quasi exponendo frangitur, et mandentellexisse testantur, qui reprobanti se judici quia manducaverint coram illo et biberint conqueruntur. Sed timendum est valde quod additur: Et dicet vobis, Nescio vos unde sitis: discedite a me, omnes operarii iniquitatis. Non, inquit, legalium festivitatum epulatio juvat, quem fidei pietas non commendat;
Abbreviated transcription (Latin):
si mi n subuerit fun damenta eadet suꝑeruim a qrio edi¬
tem ⁊ dicebat aut hane siilitudine Arbarẽ fici habe¬
ln quda plantata iniunea sua: Potest quidẽ hec arbor
fei gueris huimani designare naturã: Quȩ bene planta¬
ahoee adauctoris sui similitudinẽ creata. ẽ: s dnõ que¬
ieia ytrienniũ fructũ darenegautt. qr ante legẽ. sub¬
ligi subgra. obedire despexit. Uerũ si ad suꝑiora respexe¬
ris: anim aduertes eã. & si generaliter om ĩum. specialiter
cam synagogȩ typũ portare. Nam cũ p̃missa illa t̾ribili
emendaq sententia. si ñ pȩnitentiã egeritis. omnes sunol
piitis. mox de infecũda atq heradicanda arbore. parabolã
sibiungt. aptissimeq docet eos quib loquebat᷑. instar
ifutuose fici. si ñ penituerint: ẽe. succidendos Uinea
en au sabaothi domꝰ isrł ẽ. ut isaiȩ cantico docem̃ Synago¬
du aiẽ medem domo condita: fici eͥ arbor inuinea: Seo
quesiuit .s. inphariscorũ meu¬

Expanded text:
adet super eum a quo aedificata est. Dicebat autem hanc similitudinem. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua. Potest quidem haec arbor fici generis humani designare naturam. Quae bene plantata, hoc est ad auctoris sui similitudinem creata est. Sed Deo quaerente per triennium fructum dare negavitlege, sub gratia obedire despexit. Verum si ad superiora respexeris, animadvertes eam etsi generaliter omnium, specialiter tamen Synagogae typum portare. Nam cum praemissa illa terribili tremendaque sententia: Si non poenitentiam egeritis, omnes simul peribitis , mox de infecunda atque eradicanda arbore parabolam subjungit, apertissime docet eos quibus loquebatur instar infructuosae fici, si non poenituerint, esse succidendos. Vinea ergo Domini Sabaoth, domus Israel est , ut Isaiae cantico docemur; Synagoga autem in eadem domo condita, fici est arbor in vinea. Sed quaesivit, sed in Pharisaeorum me
Abbreviated transcription (Latin):
insui ꝑfectione Aili gere. agere colere anima possit: Qđ hic
quida dñe si pauci st̾ qui saluentur Ipse aut dixit adillos
Contendite intrare ꝑ angustã portam Pangusta portam au¬
a salutis intrat̾: qr ꝑ labores necesse .ẽ. & ieiunia sdi fallenti
in lecebra uincat᷑ Et bene dixit contendite intrare: qr nisi
mentis contentio ferueat uitia mundi ñ uincitur ꝑ quã
anima semꝑ adina reuocat᷑ Quia multi dico uob̾ queruis
intͣre: & ñ poterunt Quer̃ intͥre aniore salutis ꝓuocati. &¬
ñ poterunt itineris asperitate de territi Quęrunt hoc
ambitione premiorum: a quo mox laborum timore refugi¬
unt. ñ qr iugũ dñi asꝑum. aut onꝰ.ẽ. grauȩ. s qr nolunt
discere abco qui mitis. ẽ. & humilis corde. ut inueniant reqͥs
amniab suis: eoq fit angusta porta qua intratu: mdaad
Cuni aut̃ intrauerit pat̃ familias. & cletserte estiur. marie¬

Expanded text:
sui dilectionem diligere, agere, recolere anima possit. Quod hic quidam: Domine si pauci sunt qui salvantur? Ipse autem dixit ad illos: Contendite intrare per angustam portam. Per angustam portam aula salutis intratur, quia per labores necesse est et jejunia saeculi fallentis illecebra vincatur. Et bene dixit: Contendite intrare: quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia multi, dico vobis, quaerent introterunt itineris asperitate deterriti. Quaerunt hoc ambitione praemiorum, a quo mox laborum timore refugiunt. Non quia jugum Domini asperum aut onus est grave, sed quia nolunt discere ab eo quoniam mitis est et humilis corde, ut inveniant requiem animabus suis: eoque fit angusta porta qua intratur ad vitam. Cum autem intraverit pater familias, et clauserit ostium, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uecieia sertprtetiarũ que ducit adcuitam c dequa dieter
idut deos: Auferetura uod regnũ dei &e dabit gota aicen
fructus ciꝰ Simile. egͦ. huiꝰcemodi regnũ grano sinaifa uore¬
uorem utiq fidei. uł qđ dicat᷑ uenena expellere. Unde &e
alibi leginiꝰ fidẽ ꝑfectam grano sinapis comparata: qr uide¬
licet omia dogmata prauitatis. sua simplicitate & hunulitat
nerib: qui bene dicit᷑ idem qđ seruerit granũ accepisse: qr
uidelicet dona quę nob̾ cũ patre tribuit exdiuinitate nq
accepit e humanitate: Unde dicitur Accepit dona inbos¬
nib Et alibi petrus ait Et ꝓmissione sps secc accepta a pati

Expanded text:
de qua dicitur ad Judaeos: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Simile est ergo hujuscemodi regnum grano sinapis, ob fervorem utique fidei, vel quod dicatur venena expellere. Unde et alibi legimus fidem perfectam grano sinapis comparatam, quia videlicet omnia dogmata pravitatis, sua simplicitate et humilitatneribus. Qui bene dicitur, idem quod severit granum accepisse, quia videlicet dona quae nobis cum patre tribuit ex divinitate, nobiscum accepit ex humanitate, unde dicitur: Accepit dona in hominibus. Et alibi Petrus ait: Et promissione Spiritus sancti accepta a Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
uosauts laasus dere detin eacto anos an oportut silis
suit abon segis e clominice resurreetionis impleto. ꝑ gram¬
sumse hoc modo: fortasse misterium sabbati decemq & octo
annorũ ꝑotest ñ in conuenienter intelligi Idem ẽ. gͦ mistice
bouem uł asinũ solutos ap̃sepio puteum agi: qđ ẽ. filiam
ibrahȩ a uinculo noxiȩ indignationis erigi. ecclesia iudeli¬
et exiudȩis gentibq. congregatã. laquęos peccatoꝵ ꝑ aꝗͣ
uaptismatis ab solui: atq ad cȩlestia speranda sublimari:
otandũ sanȩ: qđ infandissima heresis exeo qđ dñs ait
nulierem alligatã asatana. conatur astruere corporũ huma

Expanded text:
Satanas, ecce decem et octo annis, non oportuit solvi quae tempore legis et dominicae resurrectionis impleto per gratNam et hoc modo fortasse mysterium sabbati, decemque et octo annorum potest non inconvenienter intelligi. Idem est ergo mystice bovem vel asinum solutos a praesepio potum agi, quod est filiam Abrahae a vinculo noxiae inclinationis erigi, Ecclesiam videlicet ex Judaeis gentibusque congregatam laqueis peccatorum per aquam baptismatis absolvi, atque ad coelestia speranda sublimari. Notandum sane, quod infandissima haeresis, ex eo quod Dominus ait, Mulierem alligatam a Satana, conatur astruere corporum huma