comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus eis fuissem: peccatum non
dixisset si oꝑa ñ fecissem in eis:
mox addidit quȩ nemo alius
fecit: Nulla quippe in oꝑib aͥ
antiquos fecisse ꝓpħas. Fec̃ enĩ
helyas. fec̃ heliseus : & cũ in car
ne uiueret. & cũ in suo monu¬
mento sepultus iacerce. Nam qͥ¬
dã portantes hominẽ mortuũ.
cũ irruentib hostib eo refu¬
gissent. eũq ibi posuissent.con
qd̾ suꝑ aquas ambulauit. & pe¬
tro ut hoc facerce p̾stitit. qđ
aqm mutauit in uinũ. quod
aꝑuit ocłos ceci nati. & alia
multa. quȩ cõmemorare lon
gũ est. S respondet᷑ nobis ce
alios fecisse quȩ ipse ñ fecit:
ce quȩ nemo alius fec̃. Qͥs enĩ
nͥ moyses egyptios plagis tot
tantisq ꝑcussit. diuiso mari po¬
płm duxit : & manna de cȩlo
esurientib impetrauit. aquã
de petra sitientib fudit: Qs
nͥ ihũnaue popło transituro ior¬
danis fluenta diuisit: ce cur¬
rentẽ solem enussa ad dñm ora

Expanded text:
non ixisset, Si opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus antiquos fecisse Prophetas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, contquod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit ; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit oculos caeci nati , et alia multa quae commemorare respondetur a nobis et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit, aquam de petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transitu Jordanis fluenta divisit, et currentem solem emissa
Abbreviated transcription (Latin):
s semꝑ uocari angłi nequaqm̃
possunt. qr tc̃ solũ sunt angłi.
cũ ꝑ eos aliqua nuntiantur.
er psalmistã dicit᷑. Le. iͣ¬
Qui fãc̃ angłos suos spc. dc
si patent̾ dicat Qui eos qͦs sẽꝑ¬
habce sp̃c: et iã cum uoluerit au¬
głos fac̃. hi aut̃ qͥ minima nimn¬
tiant angłi: qͥ uͦ sũma anñtiart
archangłi uocantur. Hinc est
enũ qd̃ ad mariã uirginẽ non
qͥlib&e angłs: s gabriel archan¬
głs mittitur. Ad hoc qͥppe mi¬
nisteriũ sũmum angłm uenire
dignũ fuerat : qͥ summũ omĩ¬
um nuntiabat. Qui iccirco eti¬
am pͥuatis nõib censent᷑: ut sig¬
netur ꝑ uocabula etiã in oꝑati¬
one qͥd ualeant. Neq enĩ in illa

Expanded text:
semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos, quos seiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa
Abbreviated transcription (Latin):
la ñ recipuint. Expedit ei ut
suspendat᷑ ei mola asmaria in
collo eiꝰ: & demerg atur in
neralis possit eẽ sententia ad¬
uersũ om̃s qͥ aliquẽ scandalitait.
tam̃ iuxta consequentiã ser¬
monis. etiã contra apłos dictũ
intellegi potest: qͥ int̾rogando
quis maior ẽẽt in regno celoꝵ.
uidebantur in terra de digni¬
tate contendere. In festo sci

Expanded text:
xpedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus et demergatur in neralis possit esse sententia adversum omnes qui aliquem scandalizent, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest. Qui interrogando quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere; et si
Abbreviated transcription (Latin):
płi dicentes. Qͥs putas maior
est in regno celoꝵ: & reliqͣ¬
tributum redditũ ex eq̃lita¬
te p̾cii. arbitrati st̃ om̃ibus
in redditione tributi dño fu¬
erat cõparatus: ideo int̾ rogait
qͥs maior sit in regno gelorũ.
lidensq ihc̃ cogitatioẽs eoꝵ.
&e causas exroris intelligens:
uult desideriũ głe humili¬
tatis contentione sanare. Et̃
aduocans ihc paruulũ. statuit
queliboe paruulũ ut etatem
quererce. & similitudinẽ inno¬
centie demonstraree: uel certe
paruulũ statuit in medio eoꝵ
seipsũ qͥ ñ ministrari uenerat
s ministrare: ut eis humilita¬
tis tribueroe exẽplũ. Alii par¬
uulũ int̾pretant᷑ spm̃ scm̃.¬

Expanded text:
r est in regno coelorum? Qtributum redditum, ex aequalitate pretii, arbitrati sunt Petrum omnibus in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae, humilitatis contentione sanare. Et advocans Jesus parvulum, statuit quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
teritis intͣre. Siue alit̾. Qcũq
humiliauerit se sic̃ paruulus
iste: hic ẽ maior in regno çeloꝵ
Qͥ imitatus me fuerit & se in
exẽplũ mei humiliauerit. ut
tm̃ se deiciat qͣntũ ego deieci
formã serui accipiens: hic int̾¬
hit in regnũ celoꝵ Le.ix.
⁊ qͥ susceꝑit unũ paruulũ
talẽ in nõie meo: me sus¬
c̃ipit. Qͥ talis fuerit ut ꝯͥeͥ imi
se putent honoratos: adiecit
honore suscipiendos. Qui aut̃
scandalitauerit unũ de pussil¬

Expanded text:
tis intrare. Sive aliter: Quicunque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum me dejeci, formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitse putent honoratos, adjecit,honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusil
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ alm̃ĩco. Uñ dcm̃ est. Panem
angloꝵ manducainit hõ. S tamẽ
panẽ illũ qͥ manducauer̃t: om̃s
ĩ deserto mortui sunt. Ista añ esca
ꝙͣ accipitis. iste pains uiuus qͥ de ce¬
ministrat. Et qͥcunq hunc panem¬
p̾stantior sit panis angłoꝵ an caro
lud de celo: hoc suꝑ celsi. Illud celi:
hoc dñi celoꝵ. Illud corrupcõm ob¬
noxium. si in diem alt̾m seruarct᷑
hoc alienũ ab om̃i corruptõne. Q cũ¬
q religiose gustai̾te corruptõnem
sentire ñ potĩt. Illda aqua te petrã
fluxit: ⁊ͥ sangus er xp̃o. Illos ab
boram saciauit aqua: te sanguis
dil uit in et̾num. Iudeus bibit &¬
sitit: tu cũ bib̾is sitire ñ potĩs. Et il¬
lud in umbra: hoc in ueritate. Si
illud qd̃ miraris umbra est: qͣntũ
istud est cuiꝰ umbram miraris.s; Au¬
di q umbra est: q̃ apuit patior frã
est. Bibebant inquit de spiritali. cõ¬
seqñte eos petra. petin aũ trar xp̃s.¬

Expanded text:
manna pluit; unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo. Sed tamen panem illum qui manducaverunt omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca quam accipiet, iste panis vivus qui descesubministratpraestantior sit panis angelorum, an clud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, qu corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum biberis sitire non poteris. Et illud in umbra, hoc in ueritate. Si illud qistud est, cujus et umbram miraris? Audi, quia umbra est, quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequente eos petra; petra autem
Abbreviated transcription (Latin):
cultare magis qmͣ offerre adipẽ
arietũ. qm̃ quasi peccatũ ario¬
landi est repugnare: & qͣsi scelus
idolatrie nolle adqͥescere. Pro
eo qd̾ abiecisti sermonẽ domini:
abiecit te dñs ne sis rex. Bixitq
saul ad samuhem. leccaui qr pre¬
uaricatus sũ sermonẽ dñi & uer¬
ba tua: tunens popłm &e obedi

Expanded text:
erre adipes arietum: quoniam quasi peccatum violandi est repugnare, et quasi scelus idolatriae nolle acquiescere. Pro eo ergo quod abiecisti sermonem Domini, abiecit te, ne sis rex'. Dixitque Saul ad Samuel: 'Peccavi, quia praevaricatus sum sermonem Domini et verba
Abbreviated transcription (Latin):
ecdum nichodemꝰ eoꝵ. nu¬
mero sociatꝰ fuerat. qͥb ait a¬
postolus. fuistis aliqnͣdo tenebrȩ
nẽ aut̃ lux in dño: sed int̾ eos
potiꝰ remanebat qͥb loqͥtur ysa¬
ias. Surge. illuminare iherłm:
suꝑ te orta ẽ. Respondit gͦ dño
& ait. Quomͦ potest homo nas

Expanded text:
ecdum enim eorum numero sociatus erat quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare, Jerusalem, super te orta est . Respondit ergo Domino, et ait Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ei dñs de statu eccłiȩ pre¬
senti ueil futuro reuelauit. ma¬
nu. sua conscͥpsit. Le. ii
Tonstat ꝓmissionẽ sic manen¬
di donec ueniret dñs non
eo ꝑtinere. qd sine labore cer¬
taminis uicturus in mundo.
s illo potiꝰ qd̾ sine dolore pas¬
sionis tͣnsiturꝰ ẽẽt e mundo.
Sic̃ enĩ in patrũ litteris inue¬
nimꝰ. cũ longo confectꝰ senio.
sciret imminere diẽ
post monita exhortationum.
ac missaꝵ celebrationẽ. ultimũ
eis uale fec̃. Deinde descendeis
in drfossũ sepulturȩ suȩ locũ.
facta oratione appositꝰ est ad

Expanded text:
de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit, deinde descendens, in defossum sepulturae suae locum, fact
Abbreviated transcription (Latin):
fessio uel inuocatio tanti nomi¬
nis uideat᷑ annulari. & qr nicho¬
demus ad pͥmam dr̃a responsi¬
onẽ sollicitus quomͦ sit untelle¬
genda diligent̃ inquirit.
meretur iam pleniꝰ instrui:
& qr scdã natiuitas ñ carnalis
s sit spiritalis audire. Respon¬
nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex aqͣ & sp̃u:
ñ potest intͦire in regnũ dei.

Expanded text:
sio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam planius instrui, et quia secunda nativitas non carnalis est, sed spiritalis, audire. ResponNisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in
Abbreviated transcription (Latin):
uentrẽ matris suȩ iterato intͦ¬
ire & nasci: Qa enĩ de scd̃ȩ na¬
tiuitatis mysterio adhuc nesciꝰ
ꝑseuerabat. de salute aut̃ sua
iam sollicitꝰ extiterat: necessa¬
rio de una quam nouerat nati¬
uitate: an posset iterari. uel quo
ordine regeneratio posset imple¬
ri querebat: ne. huius expersre¬
manendo uitȩ cȩlestis particeps
ẽẽ neqͥret. Notandum autem qr
quod de carnali dixit. hoc etiã
de spiritali est generatione. sen¬
tiendum: nequaquã uidelicet
eam postquã semel expleta fue¬
rit posse. iterari. Siue enim he¬
reticus siue scismaticus. siue fa¬
cinorosus qͥsq in confessiõe sce

Expanded text:
trem matris suae iterato introire, et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisque in confessione s
Abbreviated transcription (Latin):
eam: & cupient morice fugiet
t similitudines locustaꝵ similes
ẽquis paratis in bellum: & suꝑ ca¬
pita earum tamquã coronas simi¬
les auro. & facies earum sieut fa¬
cies hominum. & habebant ca¬
pillos sicut capillos mulierum. &
dentes earum sicut leonũ erant.
& habebant loricas sieut loricas
ferreas: & uox alaꝵ eaꝵ sicut
uox curruũ equoꝵ multoꝵ cur
rentium in bellum. & habebaił
caudas similes scorpionum: et
aculei erant in caudis eaꝵ. Potes¬

Expanded text:
 fugiet t similitudines lucustarum similes equis paratis in proelium et super capita earum tamquam coronae similes auro et facies earum sicut facies hominum et habebant capillos sicut capillos mulierum et dentes earum sicut leonum erant et habebant loricas sicut loricas ferreas et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorurentium in bellum; et habebant caudas similes scorpionum, et aculei erant in caudis earum. Pręte
Abbreviated transcription (Latin):
ram. & data est illispotestas
sieut habent potestatem scor¬
piones terrȩ : & preceptum
est illis ne lederent fenum t̾'¬
rȩ. neq omne uiride. neq om¬
nem arborem. nisi tantum ho¬
mnes qui non habent signum
dei in frontib suis. & datũ est
illis ne occiderent eos: sed ut
cruciarentur mensib quinq.
Ꝙ cruciatus eoꝵ: ut cruciatꝰ
scorpũ cum ꝑcutit hominem.
Q in dieb illis querent homi

Expanded text:
data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae: et praeceptum est illis, ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neque omnem arborem: nisi tantum homines, qui non habent signum Dei in frontibus suis: et datum est illis, ne occiderent eos; sed ut cruciarent mensibus quinque: et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Et in diebus illis qu
Abbreviated transcription (Latin):
gradum qͤudem atq ordine m
consumande unitatis composu¬
it: nisi ut ille in patre ꝑ nat᷑am
dimnitatis. uos contra in eoꝑ
corporalem eins natrintatem
.ẜ. ille rursus in nobis ꝑ sacͣmẽ¬
tor ineẽ misteriũ crederctur:

Expanded text:
gradum quemdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi, ut, quum ille in patre per naturam divinitatis esset, nos contra in eo per corporalem ejus nativitatem, et ille rursus in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur,
Abbreviated transcription (Latin):
lit albrahe. Quid sibi uult amis¬
cetio aque. ratõnem accipe. Primo
om̃ium figa fuit : q̃ ante preces¬
aqua inueniri ñ posset: iussit
dñs moysi. ut tangeret pecã
cũ uirga. Tetigit petram: ⁊ pera
rndam maximã fudit. sicut ap̃l¬
dixit. Bibebant aũ de conseq̃nti
petra: petra añ erat xp̃c. Non in¬
mobilis petra: q̃ ppłm seq̃bat᷑. Et tu
uibe: ut te xp̃c sequat᷑. Bide miste¬
tiũ. Moyses. hoc est ꝓph̃a. Uirga h
est u̾bũ sex Sacerdos u̾bo dei. tã¬
git̃ petram̃. Ofluit aqͣ & bibit po

Expanded text:
 Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecesaquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut Apostoldicit: Bibebant autem de consequente petra. Petra autem erat Christus, non immobilis petra, quę populum sequebatur. Et tu bibe, ut te Christus sequatur! Vide mysterium! Moyses, hoc est petra. Virga, hoc est verbum dei. Sacerdos verbo dei tangit petram, et fluit aqua, et bibit po
Abbreviated transcription (Latin):
tentiũ plebs ei in quem credis o
ẜ coniunctõ aque ẜ uinisic misce¬
tur in calice dũr ut mixtã illa ũ
qͥs offerat: sanguis xp̃i incipit
esse sine nobis. Si nͦ aqua fit sola:
plebs incipit cẽ sine xp̃o. Ergo qũ
botrus solus offatur. in qͦ uini ef¬
ficientia tantũ designatur: salutiꝰ
nr̃e sacram̃tũ negiat᷑ quod aqͣ¬

Expanded text:
dentium plebs ei in quem credidit et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio illa non quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini efficacia tantum designatur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aq
Abbreviated transcription (Latin):
e m̾cate carnis .&. sangĩs
ã relictꝰ est ambigendi
in nobis sit. Est gͦ tp̃c in nobis
per carem. Qd̃ añ in eo per sa¬
cramentũ cõmunicate carnis
ꝙ sanguins sumus: ip̃e testa¬
tur dicens. Uos aũ me uidebi¬

Expanded text:
tate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi stus in nobis sit. Est ergo ipse in nobis per carnem. Quod autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, ipse testatur dicens: Et vos in me e
Abbreviated transcription (Latin):
sub mistio carurr corporis
ns̃i errs. quia pater in eo
est.⁊ ille in nobis. Qmodoe¬
ram uoluintatis unitas asse¬
uruer: cum nacuralis ꝑsacra¬
mentũ proprietas perfectũ
sacramentum sit uiisatis:
Non est humano aut secula¬
dum neque per molertciã
rq iprudentent predica¬

Expanded text:
sub mysterio carnem corporis num sumus, quia Pater in eo est, et ille in nobis: quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculdum, neque per violentiam, atque imprudentem praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ uemientes: inuenerũt defũctũ
de militib lancca tetigit latus: s
ut redimeret.Qͣre de latere.:
Qia unde culpa: inde grã. Cul
ihm xpt̃m Si uͦ calix dñi ñ est aqͣ
sola & uniũ solũ nisi utrũq
misccatͦ . Qͦ modo nec corpꝰ dñi
adunatũ fua̾t. & copulatũ : &. pa¬
nis uniꝰ cõpage solidatũ Insa¬

Expanded text:
s: venientes autem invenerunt defunctum de miltiibus lancea tetigit latus ejuut redimeret. Quare de latere? Quia unde culpa, inde gratia. Culpa itur sic uero calix Domini non est aqua sola aut uinum solum nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domiadunatum fuerit et copulatum et panis unius conpage solidatu
Abbreviated transcription (Latin):
bostiam obtulit nos mũdantẽ.
ipãm offeximꝰ etiam nunc. q̃tũc
oblata consumi ũ potest. Qd̃ nos
facimꝰ. ĩn cõmemoratõne fit eiꝰ
qd̃ factũ est. hoc enĩ facite ait:
in meam cõmemoratõnẽ.

Expanded text:
ostiam obtulit nos mundantem: item ipsam offerimus etiam nunc, quae tunc oblata consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est: hoc enim facite, ait, in meam commemorationem.
Abbreviated transcription (Latin):
resistis. & tam̃ laudare te uult
homo: aliqͣ portio creaturȩ tu¬
ȩ. Tu excitas ut laudare te
delectet: qi nos fecisti ad te.
& inqͥetũ est cor nr̃m. donec
requiescat in te. Le. qͣ.¬
Ia mͥ dñe scire & intelligere:

Expanded text:
resistis : et tamen laudare te vult homo, aliqua portio creaturae tuae. Tu excitas, ut laudare te delectet; quia fecisti nos ad te, et inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te. Da mihi, Domine, scire et intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
lempnia dedicationis eccliȩ cele¬
bramus. debemus congruere sol¬
lempnitati quam colimus: ut
sicut ornatis studiosius eiusdem
ecclesiȩ parietib. plurib accen¬
sis lnminarib amplificato nu¬
mero lectionum. addita psalmo¬
rum melodia letis noctem uigiliis
ex more transegimus : ita etiam
penetralia cordium nr̃oꝵ semꝑ
necessariis bonoꝵ oꝑum decore¬
mus ornatib. Semꝑ in nobis fłã¬
ma diuinȩ pariter &e fraternȩ
caritatis augescat: semper in scũ¬
ario pectoris nr̃i cȩlestium me¬
moria preceptoꝵ. & angłicȩ do¬
nationis dulcedo sc̃a resonet. Hi
sunt enim fructus bone arboris.
hic boni thesaurus cordis. hȩc fun¬
damenta sapientis architecti:
quȩ nobis hodierna scĩ ȩuange¬
lũ lectio commendat non nos for¬
mam solummodo. sed uirtutem
potius habere pietatis. Quod
etiam mystica ueteris instrum̾¬
ti nobis hystoria diligenter insi¬
nuat: quando uel moyses taber¬
naculum. uel templum dño salo¬

Expanded text:
lemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ipenetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus, semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in secretario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et evangelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat. Non nos formam solummodo, sed virtutem potius debemus habere pietatis, quod etiam mystica Veteris Instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum , vel templum Domino Salo
Abbreviated transcription (Latin):
h ec enum omnium cre¬
dentium mater est: quȩ natos
ad mortem regenerat ad salutem:
per quam xp̃c plus restituit in gͣ¬
tia quam periit in natura. & ade
transgressoris degenei em ꝓlem.
in adoptionem diuinȩ paternita¬
tis assumpsit: & de paradiso exhe¬
redatos cęli reddit hȩredes. Hȩc e¬
enim post synagogam quidem uo¬
cata: sed ante sẏnagogam ꝓmissa.
Hȩc enim iam in primo homine
prefigurata est. Nam sicut ex adȩ
latere fabricata est eua: ita ex
xp̃i latere & uulnere redempta
creuit ecillia. hec intͣ archam
diluiuo exundante. crucis be¬
neficium. & baptismatis mys¬
terium prefigurauit. Hanc sa¬
ra sterilis ce desperata: in senec¬
tute unico pignore fecunda p̃¬
cecinit. Ecclesia enim. unicum
id est dilectissimum deo popłm
scło iam senescente. ꝓgenuit.
hȩc est regina illa: de qua ad
deum dicitur. Astitit regina
adextris tuis in uestitu deaura¬
to. circumdata uarietate: id ẽ
diuersarum precioso decore uͥ
uenit a partib ethyopie audi¬

Expanded text:
haec etiam omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem: per quam Christus plus restituit in gratia, quam periit in natura: et Adae transgressoris degenerem prolem in adoptionem divinae paternitatis assumpsit, et de paradiso exhaereditatis, coeli reddidit cives. Haec post synagogam quidem cata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversarum cvenit a partibus Aethiopiae audi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: ad easdem quoq corporis
partes ubi fuerunt redire ne¬
cesse sit. Alioquin si capillus
capitis redit. quod tam crebͣ
tonsura detraxit. si unguib
tiorum carnis non credentib
occurrit informositas. Le.ui.¬
uemadmodum si statua cu¬
iuslibet solubilis metalli aut
igne li quesceret. aut contere¬
retur in puluerem aut confun¬
eretur in massam. & eã uel¬
let artifex rursus ex illius
materiȩ quantitate reƿarare
nnchil interẽet ad eius integͥ¬
tatem. quȩ particła materiȩ
cui menbro statuȩ redderet᷑.
dum tamen totum ex qͦ con¬
stituta fuerit xesumerae: ita
ds mirabiliter atq inesfabili¬
ter artifex de toto quo caro
nr̃a constiterat. eam mirabili
atq ineffabili celeritate resti¬
tuet: nec aliquid attinebit
ad eius redintegrationem u¬
trum capilli ad capillos rede.¬
ant. & ungues ad ungues an
quicquid eoꝵ ꝑierat. mutet᷑
in carnem. ee in partes alias cor¬
poris reuocetur. curante artifi¬

Expanded text:
sunt, ad easdem quoque corporis sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibustionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membrodum tamen totum ex quo constituta fuerat, resumeretur: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili atque ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carne, et ad partes alias corporis revocetur, curante artifi
Abbreviated transcription (Latin):
genus est ponderis leuissimi ex
duob assibus compositi. Querit
fortasse aliquis: quomodo dicat
apostolus. Numquid de bobus
cura est deo: cum utiq bos pas¬
sere preciosior existat: Sed a
quo consequenter ait. sed et
capilli capitis uestri omnes nu¬
merati sunt: non in ac̃tu com¬
putationis. sed in facultatis co¬
gitationis accipitur. Non enun
sollicitam ds curȩ numerantis
intendit excubiam:. sed eui cog
nita sunt omnia. quasi nume:¬
rata sunt omnia.bene tauien
niomerata dicuntur: quia quȩ
uolumus seruare numera nus.
Ubi unmensam dei erga hoi¬
nes ostendit prouidentiam.
ineffabilem signat affectum. qd̃
ua etiam ociosaq eius scienti¬
legentiam in hoc loco qui
carnis resurrectionem negant.
quasi nos ipsam terrenam ma¬
teriam quȩ discedente anima
fit cadauer. ita resurrectione
reparandam dicamus: ut ea
quȩ dilabuntur. & in alias atq
alias aliaꝵ rerum species for¬
masq uertuntur quamuis ad
corpus redeant unde dilapsa

Expanded text:
genus est ponderis levissimi ex genus est ponderis levissimi ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed alquo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intnita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod va etiam otiosaque dicta ejus scientiesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa
Abbreviated transcription (Latin):
quin ea resuscitando uiuificet
obsistere possint. Le.ii.¬
imete eum: qui postquam
occiderit. habet potestatẽ.
mittere in gehennam. Quia
sunt duo genera persequutio¬
num. unum palam seuientiũ.
alterũ ficte fraudulent̾q blan¬
dientium. contra utrũq nos
munire. atq instituere uolens
saluator. & supra ab hypocrisi
de precipit non timere: quia
uidelicet post mortẽ nec horum
crudelitas. nec illoꝵ ualeat simu¬
latio durare: domino potius qͥ
semper uideat placendum. do¬
minum qui semper punire uel
liberare queat ẽẽ timendum.
passeres ueneunt dipondio:
ce unus ex illis non est in obliui¬
one coram deo: Si minutissim
inquit animalia. ce quȩ quoli¬
bet per aera feruntur uolatilia
d̾s̃ obliuisci non potest. uos qui
ad imaginem facti estis creato¬
ris. non debetis terreri ab his
qui occidunt corpus : quia qui
irrationabilia gubernat. ratio¬
nabilia curare non desinit. Bi¬
pondius quo quinq passeres
ueneunt id est uenduntur:

Expanded text:
quin ea resuscitando vivificet quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi de praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivioinquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia, Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est, venduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore predicando conuer¬
tit: ille multos cotidie de uniu̾¬
sis ꝑ orbem nationib dd suam fi¬
dem & caritatem interiꝰ illust᷑n¬
do conuerte. re non desistit.
hic in sp̃u ce uirtute helye pre¬
cessit ante illum: ut plebem eiꝰ
aqua baptitans. ad suscipien.¬
dum eum ubi appareret doce¬
ret eẽ ꝑfectam. Et uic suecessit
ille in spũ & uirtute dei patͥs:
qui plebem suam spũ scõ &e igne
baptitans. ad uidendam faciẽ
p̾atris sui donaret eẽ ꝑfectam.
ico uobis loh̃is .⁊ Pauli.
amicis meis. bede.¬
ne terreamini ab his
qui occidunt corpus: & post
hȩc non habent amplius quid
faciant. Si persequutores sc̃o¬
rum occisis corporibus non ha¬
bent amplius quid contra illos
agant : ergo superuacua furi¬
unt insania. qui mortua mar¬
tyrum menbra feris auibusq
discerpenda proitiunt. ce in
auras extenuari. uel in undas
solui. uel per flammas in cine¬
rem faciunt redigi: cum ne¬
quaquam omnipotentiȩ dei

Expanded text:
tempore praedicando convertempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam.is amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid faciant. Si persecutores sanctorum occisis corporibus non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est: sed attentius ani¬
mo recolendum: quia sicut na¬
to dño pastorib apparens an¬
etiam angłs nasciturum tacha¬
riȩ p̃dicans ioħem. & erit in¬
quit gaudium tͥ & exultatio:
& multi in natiuitate eiꝰ gau¬
debunt. Erit enim magnus co¬
ram dño. Iure gͥ utriusq na¬
tiuitas festiua deuotiõe celebra¬
tur: sed in illius tanqmͣ in xp̃i
dñi. tanquam in saluatoris mũ¬
di. tanqmͣ in filii dei om̃ipoten¬
tis: tanquã in solis iusticiȩ nati¬
uitate omni popło gaudium
eu̾głizatur: in huius autem
tanquam in precursoris dñi.
in serui dei eximii. in lucernȩ
ardentis &e lucentis exortu. mul
est finis. Iste peccatoꝵ consor¬
tia declinans. ab omni qd̃ ine
int̾ peccatores conuersatꝰ. om̃is
peccati immunis ꝑmansit. Hic
adhuc ex utero matris spu sc̃o
repletus est: in illo habitat oĩs
uteri uirginalis in quo carnẽ
susciꝑet ipse consecrauit. Iste
multos filioꝵ isrł ad dnm̃ suo

Expanded text:
dendum est: sed attentius anidendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens anetiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multiis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quod ineinter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnisuteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi natiuitas sicut
sacratissima lectio¬
nis euangłicȩ prodit hysto¬
ria. multa miracłoꝵ sublimi¬
tate refulget: quia nimirum
decebat. ut ille quo maior in¬
ter natos mulierũ nemo sur¬
rexit. maiore pre cȩteris scĩs
in ipso mox ortu uirtutũ iuba¬
re claresceret. Senes a e dui
infecundi parentes dono no¬
bilissimȩ ꝓlis exultant: ipsi
patri quem incredulitas mu¬
tum reddiderat. ad salutandũ
nouȩ preconẽ gr̃ȩ os & lingua
reseratur: nec solũ facultas dm̃
benedicendi restituitur. s et
de eo ꝓpħandi uirtus auget᷑.
Excitati fama facti om̃s uicini
admiratione ac metu ꝑcellun¬
tur: ce om̾ium qͥ audiere cir¬
cũquaq ad aduentum noui
prophetȩ corda preparantur.
ecclesia quȩ tot beatoꝵ mar¬
tyrum uictorias quib ingres¬
sum regni cȩlestis meruere fre¬
quentat: huius tantum modo
post dnm̃ etiam natiuitatis di¬
em celebrare consueuit. Qd̃ nul¬
latenus sine ȩuglica auc̃torita¬
te in consuetudinẽ uenisse cre¬

Expanded text:
ativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
&. eoꝵ reueletur ypocrisis. ixͣ.¬
erum qd̃ sequitur. qm̃
quȩ in tenebris dixistis
in lumine dicentur. & qd in
aure. loquuti in cubilib p̃dica¬
bitur in tectis. ñ solum in fu¬
turo quando cuncta cordium
abscondita ꝓferentur ad lucem.
s &e in p̾senti tempore potest
cengruent̃ accipi: qm̃ quȩ in
tenebris quondam p̾ssurarũq
carcerũq umbras uel loquuti
uel passi sunt apłi. nunc clari¬
ficata ꝑ orbem eccłia. lectis eoꝵ
actib publice p̾dicantur. Sane
quod ait predicabitur in tectis.
iuxta morem ꝓuinciȩ palestinȩ
loquitur: ubi solent in tectis re¬
sidere. Non enim tecta nr̃o more
culminib sublimata: sed plano
scemate faciunt equalia. Ulnde
lex p̃cipit ut qͥ nouam domum e¬
dificaret. murũ tecti poneret in
gyro: ne funderet᷑ ibi sangius
innoxius. labente aliqͦ & inp̃ceps
ruente. & in templi constructio¬
ne legimus. texit quoq domum
laquearib cedrinis: & ȩdificauit

Expanded text:
et eorum reveletur hypocrisis. Vet eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia, lectis eorum actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palestinae loquitur, ubi solent in tectis residere. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit
Abbreviated transcription (Latin):
neq in fermento maliciȩ &. ne¬
quiciȩ : sed in arimis sincerita¬
tis ce ueritatis.. Nam sic̃
modicum fermentum totam
farinȩ cui micitur massã cor¬
rumpit. uniuersamq consper¬
sionem suo sapore commacłat:
sic nmirum simulat̾io cius
semel animum imbuerit. tota
uirtutum sinceritate &e ueri¬
tate fraudabit. Le .uiii.
ichil opertum ẽ quod ñ
reueletur: neq abscondi¬
tum quod non sciatur. Qł quo
modo in presenti scło multoꝵ
diu latet ypoerisis: gͦ de fu¬
turo tempore intelligendum:
quando iudicabit ds̃ occũta ho¬
minum. Nam sieut unus ami¬
coꝵ beati iob uerissime dixit.
laus impioꝵ breuis ẽ: & gaudi¬
um ypocritȩ ad instar puncti.
Si ascenderit usq ad celum su¬
ꝑbia eius. & caput eius nubes
tetigerit: quasi sterquilunum
in fine ꝑdetur. In fine inquit
ꝑdetur: qui in principio flore¬
re uidebatur. Est gͦ sensus. at¬
tendite ne emulemini simula¬
tores: qr ueniet. ꝓfecto tempꝰ.
in quo & ur̃a uirtus omnib.

Expanded text:
fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Nam sicut modicum fermentum totam farinae qui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod o multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti. Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qr amo te. Qd̾ est aꝑte dicere:
Scio qͥdem qr ipse te ut tu meliꝰ
nosti integro corde diligo: quan¬
tum te uero alii diligant michi
qͥdem ignotũ: sed tͥ omĩa nota
Cuius cautela responsionis. nr̃e : ꝓ¬
fecto est institutio loquutionis
simul ee cogitationis: ut uidelica
eius exẽplo discamus minus de nr̃e
conscientiȩ puritate p̾sumere:
minus temere de fr̃nȩ conscien¬
tiȩ. occultis uidicare in dubus

Expanded text:
quia amo te. Quod est aperte dicere: quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis
Abbreviated transcription (Latin):
legi. non tamen abs re est. si qͥs
nomine iohannis donũ suꝑnȩ
generationis mystice indicatum
uelit acciꝑe: de quo ioħs apls
ammonendo testatur. km̃i dili¬
gamus inuicem. qr caritas ex
deo ẽ. & om̃is qui diligit ex dõ
natus ẽ & cognoscit dm̃. Sy¬
mon nãq obediens : ioħs dicitur
catur: ut liqͥdo cunctis ostenda¬
tur hoc qd̾ maiore pre ceteris
obedientia dñi iussis obsequitur.
qd̾ ardentiori illũ caritate am¬
plectitur. ñ humani meriti sed
muneris ẽẽ diuini. Unde .& apl̃s
paulus eadem caritate conforta¬
tus aiebat: qr caritas dei diffu¬
qui datus ẽ nobis. Le.iii.
ui gͦ ceteris flagrantius
Ednm̃ amare. ꝓbatur. filius
Ioħis cognominatur: qr nimi¬
xũ uirtus eiuslem amoris. non
ipse notandũ quam caute. et
cir cumspecte testimoniũ suo
an se plus aliis diligeret. non est
ausus respondere tu scis qr amo
te plus his: sed temꝑata ac simpli¬
ei uoce. etiam inqͥt dñe tu scis

Expanded text:
ligi, non tamen ab re est, si quis ligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur catur: ut liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffuqui datus est nobis . Qui ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus ejusdem amoris non n Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddan se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ qua dm̃ ex toto corde. to¬
ta anima. tota uirtute: ꝓpcimũ
autẽ tanqm̃ nos ipsos diligere
iubemur. & neutra haꝵ dilec¬
tio sine altera ualet eẽ ꝑfecta:
qr nec d̾s uere sine ꝓximo.
nec sine deo uere potest. pri¬
mus amari. Vnde dñs totiers
interrogato petro an se dilige¬
ret. & illo respondente quod
eum ipso teste diligeret. adiun¬
gebat ꝑ singła: ita concluders.
pasce oues meas siue agnos me¬
os. Ac si aꝑte diceret. Iec sola
&e uera ẽ. ꝓbatio integri in dm̃
amoris: si erga frẽs studueris
curã solliciti exercere laboris.
Nam qͥcũq fr̃i opus pietatis
quod ualet impendere negli¬
git minus iusto se conditorẽ
diligere ostendit: cuiꝰ manda¬
tũ in sustentanda ꝓximi ne¬
cessitate contempnit. Lc .ii.¬
inspiratione minime
possit caritas haberi: tacite
quodammꝰ dñs insinuat: qui ƿe¬
cognominat. sẏmon inquit io¬
hanis diligis me plus his : ubi
qmͣus simplicit̾ mentio facta
t̾reni parentis eius possit intel¬

Expanded text:
eum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Pecognominat: Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intel
Abbreviated transcription (Latin):
tum. eu̾głium cum legeretur au¬
duumus. Oagnũ in psteriũ frẽs
lis erat: pat̾ uͦ senex. Proisus
in utroq desꝑata posteritas. Sed
qi deo impossibile nichil ẽ: ꝓmis¬
sus est filius non credenti: uox ab¬
lata est patri cui defuit fides. Iam
enĩ erat scriptũ. Credidi ꝓpter qd̃¬
ꝓpt qd̾ loquutus sum: non credidit
nterea etiam uirgo concepit. Et
hoc sublime est miracłm: longeq
p̃stantius. Concepit gͦ sterilis pre¬
cursorem: uirgo uidicẽ. Ioħs de
mascło & femina: xp̃c de sola fe¬
mina. Comꝑandus est forte ioh̃s
xp̃o: absit. Non tamen frustra: tan
militas deseretur: nec expectatio
ur̃ã fraudabitur. Le .iiiͦ.

Expanded text:
audivimus. Magnum mysterium, fratres lis erat et anus, pater senex; prorsus in utroque desperata posteritas. Sed quia Deo impossibile nihil est, promissus est filius non credenti. Vox ablata est patri, cui defuit fides: jam enim fuerat scriptum, Credidi, prquod locutus sum . Non credidit, nterea etiam virgo concepit, et hoc sublime miraculum longeque praestantius. Concipit sterilis praeconem, virgo judicem. Joannes de masculo et femina, Christus de sola femina. Comparandus est forte Joannes Christo? Absit. Non tamen frustra tantuvilitas deseretur, nec exspectatio vestra fraudabitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
t uero fortissimus udas hor¬
tabatur popłm conseruare se
sine peccato: sub ocłis uidentes
quȩ facta sunt. ꝓ peccatis eoꝵ
qui. ꝓstrati sunt. & facta colla¬
tione. duodecim milia dragnaᷤᷤ

Expanded text:
t vero fortissimus Judas hortabatur populum conservare se sine peccato, sub oculis videntes quae facta sunt pro peccatis eorum qui prostrati sunt. Et facta collatione duodecim mil
Abbreviated transcription (Latin):
quam deerat. Minus itaq in il¬
lum credidit: quem non putauit
posse salutẽ dare. nisi p̾sens eẽt
& corpore. Si enĩ ꝑfec̃te credidis¬
set: ꝓculdubio sciret. qi ñ eẽt lo

Expanded text:
quam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
natur occurrere: Qd est hoc. nͥ
qd̾ suꝑbia nr̃a retundit᷑: qui in
hominib ñ naturã qua ad ima¬
ginẽ dei facti st̃. sed honores et
diuitias ueneramur: Cumq pen¬
semus quȩ circa eos st̃: ꝓfecto in¬
teriora minime p̾uidemus. Bum
ea consideramꝰ quȩ in corporib
despecta st̃: negligimus pensare
qd̾ sunt. Nedẽptor uͦ nr̃ ut osten¬
deret qr quȩ alta sunt hominũ
scĩs despicienda st̃ .ꝙ. que despec¬
ta st̃ hominũ despicienda non

Expanded text:
est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt; et quae despecta sunt hominum, despicienda non
Abbreviated transcription (Latin):
& potentẽ ad curandũ credidit.
dicat. Solo iussu salutẽ reddidit:
qͥ solo nutu omĩa creauit. Qua in
nit dicens. bñe puer ms̃ iacet pa¬
ralyticꝰ in domo: & male torquet᷑.
Cui ab ihũ protinus respondet᷑.
Ego ueniam: & curabo eum: Le ixͣ.¬
uid ẽ qd̾ regłs rogat. ut ad
eiꝰ filiũ ueniat. & tam̃ ire cor¬
poraliter recusat. ad seruũ uero
centurionis ñ inuitat᷑. & tam̃ se
corporalit̃ ire pollicet᷑: reguli filio
ꝑ corꝑalem p̾sentiam ñ dignat᷑¬

Expanded text:
randum credidit, dicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in nit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam, et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem p
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec nc̃ ad alia uitia mutati
crescunt. atq decrescunt. Qui
muti st̃ non agendo fidẽ: sur¬
di nec ipsũ aliquatenꝰ ueritatis
audiendo sermone. Spumant
aut̃: cum stulticia thabescunt.
Ilanguentiũ atq hebetũ est.
spumas saliuaꝵ ex ore dimitt̾e.
Strident dentib: cum iracun¬
diȩ furore flãmascunt. aresct̃.
cum otio torpentes languesc̃t:
ce nulla uirtutis industria con¬
fortati eneruit uiuunt. Qued
aut̃ ait &e dixi disciplis tuis
ut eicerent illũ & na potue¬
runt. latent̾ apłos accusat:cũ
imposfibilitas curandi int̾dũ
non ad imbecillitatẽ curanti¬
um ed ad eoꝵ qͥ curandi suit
fidẽ. referat᷑: dicente dño. fiat
tibi scdm̃ fidem tuam. feria. u̾.

Expanded text:
ad haec, nunc ad illa, vitia mutati, ad haec, nunc ad illa, vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt non confitendo fidem, surdi, nec ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem. Spumant autem, cum stultitia tabescunt. languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore flammescunt. Arescunt cum otio torpente languescunt, et nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: Et dixi discipulis tuis ut ejicerent illum et non potuerunt, latenter apostolos accusat, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt, fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam . Qui