comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi si sm̃ꝑ ꝑman̾e uellet. te ñ leuaret qui sublum¬
auid̾e ñ potes. Quid aut̃ fecits descẽditi⁊ ñ ingratus
ei aquo cepit altiora pp̃infirmos ñ contẽpsit inferi¬
celum aꝑtum.⁊ angłos ascendentes. ⁊ descendentes
suꝑfilium hominis. hos eosdem angłos iudit iacob
iscalis ascendentes ⁊ descendentes. Caritasenim¬
entes. Caritasenim

Expanded text:
 permanere vellet, te non levaret qui sublimia videre non potes. Quid autem fecit? Descendit, et non ingratus ei a quo accepit altiora, propter infirmos non contempsit infericoelum apertum, et angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis . Hos eosdem angelos vidit Jacob in scalis ascendentes et descendentes . Charitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eoslib̾os fuisse iusti¬
crato nõ lib̾os diciti ne si¬
bihoc tribuant. s dicit¬
ꝓuide aciugilant᷑ lib̾a¬
tos referens hoc ad illam

Expanded text:
dixit eos liberos fuisse justiccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed diciovide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
alligata ẽ legium. si autẽ
mortuus fũ̾it soluta ẽ. itas
dum lex statum ht̃ ei sub¬
iectusẽ homo. cum u̾ode¬
sinit hab̾e statum soluit᷑
hat alege moysi utitur¬
exemplohumane legis
ut ꝑt̾rena suadeat celes¬
na sount utiq legẽ ro¬

Expanded text:
alligata est legi viri. Si autem mortuus fuerit, soluta est, dum lex statum habet ei subjectus est homo, cum vesinet habere statum, solvitur hat a lege Mosi, utiturxemplo humanae legis, ut per terrena suadeat coelesnt utique legem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
din statum hab mortua enim dicitur lex cumi cessar
eius auctoritas. ñ debetis hoc ignorare quia uos scr
turali litt̾is inscripta sinecõsuetudine hominũ cõp¬
bata arti subqua erant uid̾i ⁊ grecr ilarim ħ enĩlex¬
lure aꝑtius assertionẽ suam G̃radatim enim uult
dum statum hab lex dñ atur. licut ꝑ hoc exemplum

Expanded text:
diu statum habet. Mortua enim dicitur lex, cum cessat ejus auctoritas. Non debetis hoc ignorare, quia vos sciturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, Graeci, Latinire apertius assertionem suam. Gradatim enim vult dum statum habet lex dominatur, sicut per hoc exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ m̃itum nr̃m ñ innob̾ faciat nͥ gr̃a: Quippe c̃
d̾s coronat m̃ta nr̃ta nicħ aliud coronat qͣm mim̾a
sua. Uñuita et̾na q̃ infine a dom̃nis p̃cedentib re¬
alitur: quia eadem m̃nta quib rectliturũ auobissũt.¬
qr gratis atim nec iõ gratis datim quia ñ m̾itisda¬
tur s quia data sũtrup̃a m̾ita quib datur. Confitẽ
m̾itis rectlitur q̃ gt̃a cõtulit homini. ũn meu̾nge
g̃̾ra. Certumẽ enimuitam et̾nam bonis opibus

Expanded text:
bonum meritum nostrum non in nobis faciat nisi gratia? 32 Quippe cum Deus coronat merita nostra, nihil aliud coronat quam merita sua. Unde vita aeterna quae in fine a Deo meritis praecedentibus redditur, quia eadem merita quibus redditur non a nobis sunt gratis datur: nec ideo gratis, quia non meritis datur, sed quia data sunt et ipsa merita, quibus datur. Confitendmeritis redditur, quae gratia contulit homini. Unde in Evangratia. Certum enim est vitam aeternam bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
legeum lib̃an mortuo uiro ñ alege nature. nec ul¬
rndebet pͥanus ẽe sublege. Si enim lex ei iuit adul¬
t̾ eꝰ. nec ꝓdest ei xp̃i qnũ drei.⁊ hoc ostẽdit᷑ positum exẽp̃¬
ilum exeq̃ndo. Si autẽ mortuus fũit uir eusso¬
E ta ẽ alege iri similit᷑

Expanded text:
lege viri, mortuo viro, non a lege naturae, nec ultra debet Christianus esse sub lege. Si enim ei lex vivit, adulter est, non prodest ei Christianum dici, et hoc ostendit positum exemuendo: Si autem mortuus fuerit vir eest a lege
Abbreviated transcription (Latin):
engo gram ꝓgr̃o s̃ glificatioius grĩm ꝓgr̃a iusti¬
ficationis indebite. gr̾a enĩiustificatõnis om̃e m̾itimi
malum deleuit. in debito bñficio ⁊ iugi cõfirmat au
tilio. cui gr̃a glificatio nis iusde realitur mnpmio. seqͥr¬
ingnoratis

Expanded text:
ficationis pro gratia justificationis indebitae. Gratia enim justificationis omne meritum malum delevit, indebito beneficio, et confirmat jugi auxilio, cui gratia glorificationis juste redditur in primo. CAPignoratis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s mortuos fuisse ina¬
dam ꝑquib mortuus est
xp̃ont eos amorte lib̾aret.
Que gr̃a nenintił sit ho¬
Siunus .s. si solus suffici¬
enssñ om̃ib legalib mor¬
ortiu sumnt uetustati ꝑ

Expanded text:
nes mortuos fuisse in Adam pro quibus mortuus est ut eos a morte liberaret. Quae gratia ne inutilis sit hosi unus, scilicet si solus sufficsine omnibus legalibus morortui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne carnis peccati. qr mori¬
endo carnis mortalitate ex¬
utus e̾. ⁊ ẽ sñsus. fecit eum
⁊ maledictum accipitur. ꝓ
morte q̃ demaledicto uenꝰ¬

Expanded text:
ni carnis peccati, quindo carnis mortalitate exutus est. Et est sensus: Fecit eum m maledictum accipitur pro morte, quae de maledicto ven
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ⁊ maxinus dignitate ꝓp̃e ẽ qui prior resur¬
rexit ur fidem fac̃et. ⁊ formam daret credentib.
quiminuseo dignisũt¬
huqui sunt
resurgent post̾iores tẽ¬

Expanded text:
pore, et maximus dignitate Christus est, qui prior resurrexit ut fidem faceret, et formam daret credentibus.qui minus eo digni sunt, resurgent posteriores te
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tur corporalimorte madaͣ.
modo ait om̃smori madam. ⁊ om̃s uiuificar
inp̃o. quia nemo admortẽ nasciro insi ꝑ illum
nemoadiutam nisi ꝑistum. Quia sicut ꝑadã
om̃s inmortales ingr̃a fiunt filii d̾i. Nemo qͥp¬

Expanded text:
untur corporali morte, in Adam, modo ait omnes mori in Adam, et omnes vivificari in Christo, quia nemo ad mortem nascitur nisi per illum, nemo ad vitam nisi per istum. Quia sicut per Adam ristum, omnes immortales in gratia fiunt filii Dei. Nemo q
Abbreviated transcription (Latin):
enit: uõ post cõmessanionem iebrietatẽ posu¬
it. ñ incontentione. ⁊emulatõe ambulemus. sic̃
solebant face. ẜ inuicẽ p̃fendose in quominorĩ¬
uidebat maiorret ita erat int̾eos contentõ ⁊e¬
mulatõ. Et nota romanosinhiis tanginõ ne̾¬
manes audis auiditas quo eti amhypocrisim se¬
pegen̾at. hiuic nõ resistit᷑ insi ẽbris diumnoꝵ lib¬
hoꝵ testimonis icutiatur tinior ⁊ caritas d̾i.¬

Expanded text:
brietatem posuit, non in contentione et aemulatione, ambulemus, sicut solebant facere se invicem praeferendo, in quo minor invidebat majori, et ita erat contentio, id est aemulatio. Et nota Romanos in his tangi, enae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei
Abbreviated transcription (Latin):
amus arma
q̃ sunt arma q̃ exigit lux¬
.i. fidos. ⁊ acceptis urtuti¬
bus ambulemus hones¬
te .i. mactu eaꝵ exceamꝰ
sicut decet indie fid̾i. Qͣ¬
aũ suntoꝑatenebrarũ
ostendit. subdens. Non

Expanded text:
 arma quae sunt arma, quae exigit lux fides; et, acceptis virtutibus, ambulemus honest in actu earum exerceamur sicut decet in die fidei. Qu sunt opera tenebrarum ostendit, subdens: Non
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝯmisit minist̾ium. itat̾nut ip̃e pimapał. au¬
ctor exisd̾et. potestatẽ aut̃ q̃ ip̃e ẽ siue possesiũ qd̾ ẽ
suu ẽe eispotuissedare ñ dm̃s qualit̾ dm̃s eum de¬
tiam q̃ e eẽntia diuina. s qi nob̾ dedit ꝑ grãm scire¬
quo fi̾et remuissio pec̃coꝵ sicut fuit in noĩe xp̃rih
qrͣ uosdicitis ego sum pauli ego apollo ⁊ẽ. s num¬
sibi fac̃e uolebant ⁊ reppellit eos ab amore bõĩsut
cum estote. om̃s illuissimus qui ꝓ nob̾
cruafixus ẽ dnittutur enĩ nobis pec̃ca ꝑnom̃ eius nõ
priomen alicuiis hominis. uñ ioħ̾es ait scuibo uobis¬

Expanded text:
um, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum detiam quae est essentia divina, sed quia nobis dedit quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine Christus. Quasi dicat: Vos dicitis ego sum Pauli, ego Apollo, etc. Sed nunsibi facere volebant, repellit eos ab amore hominis, cum estote, omnes illius sumus qui pro nobis crucifixus est. Dimittuntur enim nobis peccata per nomen ejus, non per nomen alicu
Abbreviated transcription (Latin):
sebap̃arerecte dicitis tamqͣm minist̃ bap̾at. ⁊ iõ nõ
differt siue bonussiuemalus cui bap̾andi contigit
minist̾u bap̃at. Iñ ⁊̃ nemo dicit bapt̾s meus. cũ
tñdicar enr̃głiũ meu prudẽtia meã gła mea. li¬
cetħ sint ad̾o in quib diffe̾ntia ẽ. Inhis enim aliꝰ
alio doctiorẽ. ⁊ alius alio meliuis oꝑatur meuan¬
głiz ando. nec sũt om̃s equali sapĩap̃diti alius ã
alio magis minus ue bap̃atus siue abinfi̾ore siue
amaiore baptizetur dici ñ pot̃i ad hocaũ qd̾ dicit

Expanded text:
se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore baptizetur, dici non potest. Ad hoc autem quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nũdico. qui a ħhuma¬
luntate duce ĩparastis mẽ¬
siuelletis serune oꝑando
e que corpus inquinat. et
iniquitati mentis que et
ti dico ducenti ad miqui¬
iando iusticie ducenti inscãficatõem i ad honi cõsun
mationẽ ⁊ ẽ sensus Sicut tune nullus timoruos coeg̃
adpaccãdimi. s libido uoluptasq peceati duxit. Sic̃
modo adiusteuiuẽdum ñ uossuplicii metus urge
tum mͥ udũ ñdumi ẽ ꝑfecta. s quodam modo adul¬
ta iustiçia. uñ⁊ ñ frustra dicit. humanum humanã

Expanded text:
num dico, quia hoc humaluntate duce praeparastis, memsi velletis, servire operando , quae corpus inquinat, et iniquitati mentis, quae e dico ducenti, ad iniquiando, justitiae ducenti, in sanctificationem, id est mationem. Et est sensus. Sicut tunc nullus timor coegit vos ad peccandum, sed libido voluptasque peccati duxit, sic modo ad juste vivendum, non vos supplicii metus urgetur, nondum est perfecta, sed quodammodo adulta justitia. Unde non frustra dicit, humanum. Humanum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ioris. qui ẽ et ammpͥ
momotu qui dicitur ꝓpa¬
ssio. ⁊ isccło qui dicitur de¬
possumus neusq ad delectationẽ ⁊ consensum ꝑue¬
onim occasio datur illi. ut desente nos d̾o accepta po¬
destate illudat ⁊ mortificet. Si ergo insõe iuctor tym̃
nrimimicum mermẽ inuenire ⁊ sic tibi subice ñ
obedias concupiscentie male oꝑando. nec ĩ concu¬
piscaris deloctando uł consentiendo. s potius exhi¬
bete .i. habiles faciteu̾os d̾o. uosdico. tamꝙͣ exmor¬

Expanded text:
interioris, qui est etiam mo motu qui dicitur propassio; et in secundo, qui dicitur depossumus, ne usque ad delectationem et consensum perve. Ambrosius Per ea enim occasio datur illi ut deserente nos Deo accepta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyranni et inimicum inermem invenire, et sic tibi subjicere, non obedias concupiscentiae male operando, nec etiam concupiscatis delectando vel consentiendo. Sed potius exhibete, id est habiles facite vos Deo; vos, dico, tanquam ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ñ extimore obe¬
distisfid̾i dehocaũ ago
eẽtis tales modo nõ estiȩ.
uosdico tendẽtes ineam
formam doctrine . ⁊. ĩ doc

Expanded text:
luntate non ex timore obeis fidei. De hoc autem, ago etis tales, modo non estis, vos dico tendentes in formam doctrinae, id est in doc
Abbreviated transcription (Latin):
na fit remissio pec̃oꝵ nnt̃fectis om̃ib quib soꝑaba¬
nur a d̾o. s manet inuetustate caris tamꝙͣ suꝑa¬
tur. ñ regnet dico ita ut obediatis cõsentiendo. ⁊
opando concupiscentus erus ⁊ si cupitis ex infirmi
n obediatis. Sedetiaᷤ¬

Expanded text:
ssio peccatorum interfectis omnibus quibus separamur a Deo, sed remanet in vetustate carnis tanquam superaue revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, etsi cupitis ex infirmitnon obediatis, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse conuinc̃etur qui a p̃cepta eius contẽpsit:⁊ se alie¬
no dñiomancipans. sue s̾uitutis dampnũ itulit. ho¬
mini quoq iniuriam fecisse comunceretur diabołꝰ.
rendonocuit. iniuste igitur di abolus qͣntum ad sẽ
tenebat homimẽ s homo uste tenebatun quia dia
m̃uur ꝑculpam pati di aboli tiramudẽ. Si gͥ deus qui
umq p̾erat potñtia hominẽ liłare uellet sola sue iꝰ¬
sionsuirtute hominẽ pot̾at iustissime libare. s p̃p̃¬

Expanded text:
fecisse Deo convinceretur, quia praecepta ejus contempsit, et se alieno domino mancipans, suae servitutis damnum intulit. Homini quoque injuriam fecisse convinceretur diabolus,rendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diaper culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussionis virtute hominem poterat justissime liberare, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
cumillo uuias. Indunit se carne mortali muirgiita¬
te mr̃is. Induet de uita phenui mequalitate patris.
Ecre quomͦ amatuses nõ amaudus. amatuses rur¬
pis ⁊ fedus. anteqͣm eẽt inte qd̾ aman dignum eẽt.
amaruses priuis ut dignus fieres qui amareris. di¬
lectuses prus ut diligentẽ postea diligẽs. Impius e

Expanded text:
cum illo vivas; induit se carne mortali in virginitate matris, induet te vita perenni in aequalitate Patris. Ecce quomodo amatus es non amandus. Amatus enim es turpis et foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris; dilectus es prius, ut diligentem postea diligeres. Impius e
Abbreviated transcription (Latin):
impus cumõemus adhuc infirmi mpecratis ⁊ ita me¬
dicomdigentes. mortuus ẽ dico. ⁊ hoc sałm tẽpus .i. ꝑtͥ¬
eius pot̾ntia cuis apparet in morte bñuolentia. aqui
tales arini accepiinus qd̾ don auit impiis mortẽ suã
quisuat iustis intam suã. Mortuus ẽꝓte ohomo mor

Expanded text:
Cum essemus adhuc infirmi, in peccatis, et ita medico indigentes, mortuus est, dico et hoc, secundum tempus, id ejus potentia cujus apparet in morte benevolentia: a quo tales arrhas accipimus, quod donavit impiis mortem suam, qui servat justis vitam suam. Mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
didit ꝑeũngłium neip̃ius putaretur ẽe ꝙ d̾i e. ait
enim dominus meũngłio. ne uobis dicatis patrem
int̾ra. unus enim ẽ pat̾ ñr deus. suꝑt̾ram. ꝙ ñ iõ
dixitut hoc nom̃ ceteris tollatur. S negr̃a d̾i qͣ
inet̾namuitam gn̾amur. nature. uł porestati uł¬

Expanded text:
didit, per Evangelium, ne ipsius putaretur esse quod Dei est. Ait enim Dominus in Evangelio: Ne vobis dicatis patrem in terra, unus enim est Pater vester Deus . Quod non ideo dixit, ut hoc nomen caeteris tollatur, sed ne gratia Dei qua in aeternam vitam generamur naturae vel potestati
Abbreviated transcription (Latin):
loca fugamur enima
ꝑfidis neplures doceamꝰ.
magrimalefici ⁊ obsecͣ¬
blasphement nos ⁊ facti
tispurgetur. qui a fcĩsu¬
suma purgam̃tum ẽ fer¬

Expanded text:
loca. Fugamur enim a perfidis, ne plures doceamus;et malefici, et obsecrblasphement nos; et facttis purgetur. Quia facti susema purgamentum est fer
Abbreviated transcription (Latin):
Cssicd̾i securum ẽe. ⁊ madũsis gaud̾e. Notã
quia ut puis pat̾ t husigratisfilus bñ optat. reg¬
nets dico itaut mos regnemus uob̾cum. nõ dico
uos nobiscum. cum noc sequi dedignamim s di¬
conosuobiscumut nossequamuruos. siñ uultis
sequinos quos quidẽ sequi deb̾etis. quia nos reu̾a
namus. s timeo nesine uobis. Puto enim¬
putandum ẽ yronice
enim loquitur ꝙ ꝑma
tẽ s morti resu̾atos ꝙ ꝑ¬
lum facti sumꝰ¬
enĩmi qł ad monstrũ
conuenu̾it homines ꝑ
ꝙ magis ꝓbanur mi¬
regnare. quia ego pu¬

Expanded text:
ssis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vobis. Puto enimputandum est. Ironice enim loquitur, quod tem, sed morti reservatos. Qia facti summonstrum conveniunt homines; d magis probamur aregnare, quia pu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽdat ꝙ quioquid bom ht gr̾a saluatoris accep̃.
Eciendum ⁊̃ ꝙ sicut supͣ temerarium iudiciũ ꝓ¬
tam putansseeam hr̃e a se uł aministro qd̾ apłe
redarguens ait. quid habes bom qd̾ n̾ accepisti:
i aut̃ acce. ad̾o quid

Expanded text:
idquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium ptam, putans se eam habere, a se, vel a ministro, quod Apostolus redarguens ait, quid habes quod non accepisti: Si autem accepisti a Deo, quid
Abbreviated transcription (Latin):
bãpatus ẽ apaulo: incħ utiq ille ht̃ abap̃ta nicħ
tu. Quid aũ hic redarguit illos cosdem qui glo¬
nabantur demagist̾io pseudo contẽpuentes doc
ꝙ ñ acceprsti ame: ad inũ uidꝰ loqui. s ad ꝑtẽ
apłe se condẽptibilem uid̃i fec̃at. ut głam d̾o
fad̾et. Iõq apłe yronice eisloquitur. qi concedens
ꝙ eis dese indebatur cum subdit. Iiam satu

Expanded text:
atus est a Paulo? Nihil utique illi habet a baptista, nihil tu. Quid autem hic redarguit illos eosdem qui gloriabantur de magisterio pseudo, contemnentes doctquod non accepisti a me? Ad unum videtur loqui, sed ad partem Apostolus se contemptibilem videri fecerat, ut gloriam Deo faceret. Ideo Apostolus ironice eis loquitur, quasi concedens quod eis de seipsis videbatur, cum subdit: Jam satu
Abbreviated transcription (Latin):
ditiones ꝑu̾sas subsua
at. Sumatim illos desi
tac̾e. tacito u̾o nomine audiens de se aliquid dictũ
.s. ut in nob̾ qui maiores sumus discatis. neunus in
seuł qnͣtum administ̾ium. uł ifletur ꝑ doc̃tore a s¬
lio aministris aliis .i. meliore qͣm alii sint. infletu

Expanded text:
ditiones perversas sub sua at, summatim illos desigtacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum  ut in nobis, qui majores sumus, discatis, ne unus inse, vel quantum ad ministerium. Vel, infletur pro doctore alio, a ministris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur
Abbreviated transcription (Latin):
minus intelligentib uid̾i potest tonĩi effecisse mor¬
tem qd̾ sibi opponens remouet.⁊ quo intellectu dixe¬
rit mandatum o̾e admortẽ exponit. contia quosdã¬
bonama cũ constet modo qd̾ bona ẽ lex ⁊ tam̃ ex ea
mͥ ẽ mori ut supͣdictum e. ergo qd̾ bonũ ẽ mͥ factũ e
mors ÷. datur hoc bonũmͥ adeo. ita ut sit efficiens
c̃amortis: ab sit. nõenim ẽ ex ip̃a lege mers. sexur
ẽ c̃a mortissi ostẽdat uene namortifera licet his mali
homines abutantur admortẽ suam uł alioꝵ. sic lex¬

Expanded text:
minus intelligentibus videri potest bonum effecisse moQuod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdaod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradictum est; ergo quod bonum est mihi factum est mors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se
Abbreviated transcription (Latin):
debarin uiue quia ñ trebar morte expec̃co quia nõ
apparebat. qidic̾et. uesciebam ẽẽpecratum uõsecu¬
re iuuebam qͣi d̾s ñeẽt iudicaturus actus hũanos.
uiuetont tamqͣm mortiũ. latelat. soqueliturq¬
cõcupiscẽcias carnis. sine cognitione. quia sie cohi¬
bitõne. s datalege poccaru ⁊moticiam nati homi¬
nis reruxit qd̾ innoticiam pͥmam fei hominis aliqn̾¬

Expanded text:
ex peccato, quia non apparebat. Quasi dicat: Nesciebam esse peccatum, et ideo secure vivebam, quasi Deus non esset judicaturus actus humanos. viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturqconcupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑmandatum. quia qd̾ cõcupisciturꝰ¬
dulcius fit dum uetati ⁊ sicpeccatum fallit ꝑ
mandatum. Exꝓhibitione nanq ubi caritas desi¬
cit desid̾um mali crescii quo aũcto dulcius fit qd̾
amaritudies seqũtur. ⁊ ñsolum seduxit ꝑman
p̃uancationis accessit. gladĩo ergo q̃m portabas: re
tamꝙͣ gladio armatuseras. ut ñ inimicum occide
p̃sumas ⁊ potensunic̃e. iide enĩparuũ daiid contra
ingentẽ goliam. s ind̾i noĩe p̾simm̃tẽ ñ inuirib suis.
T̃uuenis inquit adme cum clipeo ⁊lancea egoĩno¬
nationẽ ꝑduxit. sequitur.¬

Expanded text:
 mandatum. Quia quod concupiscitur,dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quodamaritudines sequuntur, et non solum seduxit per mevaricationis accessit reatus. Gladio ergo quem portabas te tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nonationem perduxit. VER
Abbreviated transcription (Latin):
mala bona ẽgͦ lex quedum hoc ꝓhibet. omĩa mor¬
talia phibet. nõ ẽ lexpertatũ s insinnat xpẽti
ꝑ ẽam fc̃s ẽ homo doctus. s peius ẽ uictus dum sine
cẽniam ẽe que phibetur in decalogo cum dicitum ñ
concupiscex rem ꝓrimi uł uxorem ꝓximi alii ũo
gaalit̾ qͣmlib coͣncupiscẽtiam quoꝵlib ꝓhibiroꝵ

Expanded text:
lex quae dum hoc prohibet, omnia mortalia prohibet. Non est lex peccatum, sed insinuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, sed pejus est victus, dum sine se quae prohibetur in Decalogo cum dicitur: Non concupisces rem proximi, vel uxorem proximi . Alii ergo generaliter quamlibet concupiscentiam q
Abbreviated transcription (Latin):
bam aliquãdo¬
in .÷ tẽpore anteleg̾e
ge. nota duoshomines .s. meodem .s.¬
t̾iorem dicit consentire lege ⁊ eius destimonio bonã
õe legẽ approbat. ext̾iorem u̾o dicit contra int̾iorẽ
⁊ ccͣlegeni repugnare. ⁊ captiuare ⁊ ꝑlegẽmaiorẽ¬

Expanded text:
mo, aliquandoin tempore ante legemsine lege. Nota duos homines in eodem, siorem dicit consentire legi, et ejus testimonio bonam esse legem approbat. Exteriorem vero contra interiorem et contra legem repugnare et captivare et per legem majore
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ auctor peccati. ope¬
ratum ẽ inine omnẽ cõ¬
piscẽciam:
enii concupiscẽtia exphibitione legis. qñ adhuc
deerat gr̃a lib̾antis. uł om̃em concupis .i. om̃e pecea¬
crm̃ pͥuarieationis adhucdeerat. s modo om̃e perea¬
mandatum. qr talis ẽ nr̃a carnalitas. ut ardentiꝰ desi¬
pnitiem. cumpiuis qiͣ secure possidensminus rempta

Expanded text:
qui est auctor peccati, operatum est in me omnem concupiscentiam, enim concupiscentia ex prohibitione legis, quando adhuc deerat gratia liberantis; vel omnem concupiscentiam, id ecrimen praevaricationis adhuc deerat. Sed omne peccamandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desiin perniciem, cum prius quasi secure possidens minus tenta
Abbreviated transcription (Latin):
sse legẽ. dicẽdo passĩoneᷤ
dẽ uocando legẽ mortis.
subministrarũt. mancheienim legẽ moysi dicunt
ñ ad̾o datam. ⁊ eam euangłio contrariam eẽ cõtẽdt̃.
⁊ qñ cum eis agitur p̃dietis testimoniis apłĩ q̃ ñ in¬
delligunt conantur cõuince catholicos. Qd̾ igitur sẽ¬
sit apłepossemtelligi opponit.ut ⁊ hoc se intellexis
quid dicemus: dicemus qd lexpeccatumẽ : i. docensuł
faciens pectare. uł talis ꝓqua donata peccanit auctor
eius. qim alerei : absit. nõem̃ lexmalae̾ s potiusbo¬

Expanded text:
sse legem dicendo passiones dem vocando legem mortis esubministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et eam Evangelio contrariam esse contendunt, et quando cum eis agitur, praedictis testimoniis Apostoli quae non intelligunt, conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexiss dicemus? Dicemus quia lex peccatum, id est docens vel faciens peccare. Vel talis pro qua donata peccavit auctor ejus, quasi malae rei? Absit! non enim lex mala est, sed potius bo
Abbreviated transcription (Latin):
modo dimisistis legem.
s etiam estis fuctiu̾ mor¬
tui legi .i siguratiuis¬
ded: Ita eninlecaplat¬
urlex mortaificati clicoꝑ¬

Expanded text:
on modo dimisistis legem, sed etiam facti estis, ut mortui legi, id est figurativis. Ita enim hic appellatur lex. Mortificati, dico
Abbreviated transcription (Latin):
cu nõ nuitatur sensus horum u̾borum.⁊ hoc ꝑmanda¬
tum. opatum dico: occasione accepta. inĩpis ixbue.
ut insamuliere. uł uiro. ⁊ huiusmodi. aitẽ recte di
uł occasionẽ accepisse ꝑmandarum. Mmor: enĩ
erat cõcupiscẽtia ante legẽ qñ secunis homo pex¬
cabat. Ibat enim pꝰ cõcupiscẽtiam ⁊ quo trahebat
currebatieiusq illecebrasblandas ⁊ excarnalisu¬
auitate iocundas. magnam felicitatẽ purabat.s
ueniente lege qiͣ opposito obice. iudit homo malũ
suũ uoluit frenare cõcupiscẽtiam. ñ ire pꝰeam. astͥn¬
xit se conatus ẽ homo desep̃sumens cõcupiscentie
piscõcia oppositalege.⁊ que prius eum ducebat obi¬
cenullo. obruit eum obice rupto. ꝑlegẽ enim doctꝰ
ea p̃uancata penis ẽ uictus ⁊ ft̃s ẽ legisp̃uaricator.
qui fuitante nescius pec̃tort uõ bñedicit. om̃ẽ cõcu¬
piscdentiam. omũis enam ẽ qͥu trauscẽdit lege seqͥ

Expanded text:
 Non mutatur sensus horum verborum. Et hoc per mandatum operatum dico, occasione accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte di occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae piscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius peccator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam. Omnis enim est quando transcendit legem.
Abbreviated transcription (Latin):
mamartur q̃ i amsu̾it mente legi d̾r qͣmuis ip̾e passi¬
ories nõdum mortue sint. qͣmdui carne suit legi pec¬
cati. Restat gͦ adhuc aliqͥd ei qui ẽ sub gr̾a qd̾ eum ta
m ñuncati nec captuum ducat. sequitim.¶
ergo dicemus hie q̃r u¬

Expanded text:
ma moritur quae jam servit mente legi Dei, quamvis ipsae passiones nondum mortuae sunt, quandiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum tamen non vincat, nec captivum ducat. Quid ergo? Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eis d̾s. ĩnmo u̾oẽ d̾s uerus. qr u̾i dĩ mẽbra: templũ
eiꝰ sunt iutiq subiec̃tum ẽ tẽplum illi cuius ẽ tẽ¬
plum. Quomodo gͦ rexnõ ẽ cuiꝰ demplum ẽ. q̃ mẽ¬
bra sunt regis. Quomodo ĩ nõ considet patri ⁊ filio
tre ñ sedet: cum ip̃a sessio ñ sit utiq cogitanda cai¬
bis quisquie ille ẽ consessus tamꝙͣ sed̾e cum patre ⁊
filio sit indignus sp̃e sẽs qui nos eadem sede efficit

Expanded text:
t eis Deus, imo vero est Deus verus, quia vera Dei membra templum ejus sunt, et utique subjectum est templum illi cujus est templum. Quomodo ergo rex non est cujus templum est, quae membra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filiotre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carbis, quisquis ille est confessus, tanquam sedere cum Patre et Filio sit indignus, qui nos eadem sede efficit
Abbreviated transcription (Latin):
angłi di s dicet aliquis añqm fac̾et d̾ celum ⁊
t̾ram añqͣm fac̾et scos ubi habitauit ł bat: in se
habitat deus. aput tẽ habitat. ⁊ aput se e̾. ñ ergosic
sunt scĩdomus d̾i. ut ip̃a subtracta cadatd̾s. ĩ mo
sichabitat d̾e inscĩs. ut sup̃e discesserit cadant. p̃¬
d̾ea sciendum ẽ ꝙ nõ dicinisi stultissime pot᷑. sp̃m .s.
scm̃ ñ hab̾e locum innr̃o corpore. ꝙ totu nr̃a anim̾a
impleu̾it. stulcuis ⁊̃ dicitur angustiis alicubi impe
ñ possunt. u̾m illud ẽ multomuabilius. ꝙ cum d̾e
deat oppinari. nisi in separabilitatẽ irinitatis peni¬
tusignoret. ꝙ in aliquo possit habitare pat̾ aut

Expanded text:
nus Sed dicit aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, et apud se est. Non ergo sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Praeterea sciendum quod non dici nisi stultissime potest Spiritum sanctum non habere locum in nostro corpore, quod totum nostra anima impleverit; stultius etiam dicitur angustiis alicubi impednon possint. Verum illud est multo mirabilius, quod cum Deus nus Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo potuit habitare Pater, aut
Abbreviated transcription (Latin):
touł auro redempti estis s p̾cioso sanguiue uige¬
nin filii d̾i. nempeut iustificarẽtur homines dui¬
na gr̃a u̾itas demaria uara ẽ ur posset ꝓillis iusti¬
ficandis offr̾e sacͥficium passionis. ⁊ crucis. iusi enĩ
a nob̾ sum̾et carnẽ mortalẽ. xp̃c mori ñ posset. No¬
tandum u̾o quia recte dicitur redemisse nos. non
emisse. Ip̃uisenim anteꝑnaturam fũamus. s nr̃is
delictis abienati fuiius. Sigͥ adpecẽa ñ redeaus
fiuctuosa ert nob̾ redemptio xp̃i q̃m xp̃m᷑ pͥnt᷑ ꝓpo

Expanded text:
edempti estis, sed pretioso sanguine unigeniti Filii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis et crucis. Nisi enim a nobis sumeret carnem mortalem, Christus mori non posset. Notandum vero quia recto dicitur redemisse nos, non emisse. Ipsius enim ante per naturam fueramus, sed nostris delictis alienati fuimus. Si ergo ad peccata non redeamus, fructu
Abbreviated transcription (Latin):
primi hominis siue ꝓpecc̃o origiali p̃p qd̾ obclususe¬
ratadius regni celorum. qui ꝑ xp̃i passionẽ ẽ resera¬
tus. iĩn ⁊acharias tu quoq insanguine testam̃ti
tui: emisistiuinctos tuos delacumquo ñ ẽ aqua.
ꝓpac̃to adermcti iinferno denebantur resurre¬
uerunt. Solet aut̃ qr utrum antiquis iustis quiĩm
ferno teuebantur pecrata eẽntremissa ꝑfidem ⁊ pe¬
nitentiam qmͣ eos u̾e habuisseconstar. ⁊ si remissae¬
rant omĩa qua decã. ap̃t inferos detinebantur. ad
õ enim duplexrenuissionis effectus.s carerepena. ⁊

Expanded text:
primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditus regni coelorum, qui per Christi passionem est reseratus. Unde Zacharias: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . ato Adae vincti in inferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad Est enim duplex remissionis effectus, scilicet carere poena, et
Abbreviated transcription (Latin):
ussum .i. in nullo mere¬
mordet conscĩa mea. S
nõ ihociustificatus sũ.
÷. nõ iõ meiustum puto
qi pot̾ ẽe qd̾ nescio. delicta
enim quis intelligit ĩqͥs
dicens. ut homo loquitur
qui pot̃ hr̃e culꝑam nes¬

Expanded text:
us Id est in nullo me remordet conscientia mea, sed non in hoc justificatus sum, id est non ideo me justum puto, quia potest esse quod nescio. Delicta enim quis intelligit? Et quis dicens, ut homo loquitur, qui potest habere culpam nes
Abbreviated transcription (Latin):
na uł mala runcerunt aꝑta.⁊ qr tunc erunt om¬
na nota om̃ib pot̾unt de se uidicare. ⁊ de alus.⁊
tumcuniciq bñe agenti uł cogitanti erit ꝓmodo
suolaus .i. remim̾atio a d̾o hicaut̃ nescitur quis sit
lignus. Nec aũ¬

Expanded text:
na, vel mala tunc erunt aperta. Et quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti erit pro modo suo laus, id est remuneratio a Deo. Hic autem nescitur quis sit laude dignus. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ hoc inspectaculistiris. uenator ꝙ cuharista.
aliudagit uenator aliud citharista. Inspectacu¬
lod̾i unũ e. tangis easdem decem cordas ⁊ ferasoc¬
cidis. utrumq simulfacis. rangis primã corda̾.
qua unus colirur d̾s cecidit bestia suꝑsticionis. tan¬
gis scłam cordam quia nõ accipis nom̃ d̾i tui in
uanum cecidit bestiaeroris m nefandaꝵ ħesum.
Tangis t̾rciam cordam ubi ꝓspe future quieris facis
quicquid facis. int̾ficitur srudelior cet̾is bestiie. a¬

Expanded text:
Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, interficitur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i u̾e sediligũt quiut sediligant dm̃ diligt̃ nu̾e
nõ ẽ ħ dilectio in om̃ib hominib pauciemĩ sedil¬
gunt ut sit d̾s omĩa in om̃ib Sequituꝵ dilectio.
mortaleoꝑatur. ꝓximũom̃em hominẽ opportet ĩtel¬
ligi. qr nemo ẽcum quosit oꝑandum malũ Quigͤ
amat homĩes aut qr iusti suntiaur ut iusti sint a¬
ste sediligũt. q adħsediligitur sit uistus. ad hocgͦ¬
iniqui .o.a. su. ⁊ qr dilectio ñ agit malũ dͦ dilectio
ẽ plenitudo legis .⁊ qui diligit plene lege̾ intplet.
ubrenim caritas ẽ quidẽ qd̾ possit deesse. ubi au̾ñ
tas: que qͣntomagis ẽ inhomine tantomagis ẽ iuir
decalogus enim legis decẽ p̃ceptah̃t. que sic sunt
distributa ut tͥa ꝑtineant ad dm̃. un. ꝑtiueant
micans ceͣ cõcupiscentias malas ⁊ frenans auarici¬
am elidens suꝑbram. suffocans ambitionẽ tiuci¬
dans libidinẽ. haspugnas facinocculto. ⁊ n̾um
cerisin aꝑto. ad ħ doceanturmanus nr̃e. ad p̃liũ.

Expanded text:
ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus . Dilectio. mortale operatur. Proximum omnem hominem oportet intelligi, quia nemo est, cum quo sit operandum malum. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, aste se diligit, quia ad hoc se diligit ut sit injustus. Ad hanimam suam. Et quia dilectio non agit malum: Ergo dilectio est plenitudo legis, id est qui diligit plene implet legem. Ubi enim charitas est quid est quod possit deesse? Ubi autem tas, quae quanto magis est in homine, tanto magis virDecalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septmicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium.
Abbreviated transcription (Latin):
trem. tangis quartã cordam ut honorẽ parentib
deferas. ⁊ cecidit bestia impietatis. ñ mechab̾is.
tangis .u. cordam cecidit bestia libidmis. ñ occi¬
des. tangis .ui. cordam. cecidit bestia crudelitatis.
ñ furtum facies. tangis .uii. cordam cecidit bes
gis .uiii. cordam ⁊ cecidit bestia falsitatis nõ cõ¬
cupis uxorem ꝓximi tui. tangis. uiiii cerdam ⁊ ce¬
cidit bestia adult̾ine cogitationis. aliudemmẽ
nõ fac̾e aliquid tale ppuxorem tuam aluid nõ ap¬
pete alienam uxorem. Iõ duo p̾cepta sunt nõ me¬
chab̾is. nõ concupisces uxorem ꝓximi tui nõ con¬
i cocidit bestia cupidiratis. Ita cadẽtib om̃ib be¬
stiis secunis. ⁊ inocens in dei dilectione⁊ huniqna

Expanded text:
tuam; tangis quartam chordam ut honorem parentibus deferas, cecidit bestia impietatis. Non moechaberis; tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides; tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies; tangis septimam chordam, cecidit besgis octavam chordam, cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui; tangis nonam chordam, cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt, Non moechaberis, et, Non concupisces uxorem proximam pro cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus, et innocens in Dei dilectione et humana
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid ineis diligit nisi salutem᷑ qm cupit urtiq
bñdum in nob̾ dm̃ cura dilectionis attͣhamus.
Tunc ẽ quippe optimus homo ẽ tota uita sua pg̾
inĩ ꝯmitabilẽ uitam ⁊ toto affectumħet illi si
ouisus ñ adincomitabile aliqgd c onũtitint i idõ
Timus fmis ẽ. nõ succeseat aluis homo setiam ip̃m

Expanded text:
t quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utiqubendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur, et ideo ssimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio ꝑrimiinfcĩs
apparet. dilectio u̾od̾
ampliuslaret. ⁊ideo
hanc sp̃aliusponit de
qua dñsait. Mandat᷑
nouũ. do. uob̾ait dili.¬

Expanded text:
dilectio proximi in factis apparet. Dilectio vero amplius latet, et ideo hanc spiritualius ponit, de nus ait: Mandatum novum do vobis ut dili
Abbreviated transcription (Latin):
endussit honore dig¬
nuis appareat. similit̾
ĩ aliorum doctm. ñ teaccusae s
ñ ẽmnumdo adp̃sen quiteiud̃icet. s isi desit ad
p̃sens qui deudicet. effug̾e tam iudicium d̾: qd̃
iunundo eualisti infutuos no potis. qr iule di

Expanded text:
 cum puniendus sit, honore dignus appareat. Similiter i aliorum doctor; non te accusas, sed n mundo, qui te judicet. Sed etsi desit ad praesens qui te judicet, effugere tamen judicium Dei quod in mundo evasisti, in futuro non poteris. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iũ sentire deb̾edicit. ut fidesuna unum ħ¬
ꝓeo qd̾ sicut unus panis ex multis granis. ⁊ unũ corpus
delib carrate copulante connectitur. hoc misfium accip̃
q corporis sanguinisq dñici participem fi̾. qñm̃brum
corporis xp̃i efficitim nec alien ar abillius panis calicis¬
q consortio. ⁊̃ si añqͣm illum panem edat. ⁊ calicem bi¬
bat de hoe secło inunitate corporis xp̃i constitutus absoe¬
dati qr illius sacͣmenti bñficio ñ priuatur: qũille ħ ꝙ¬

Expanded text:
um sentire debere dicit, ut fides una unum Christi dicitur, pro eo quod sicut unus panis ex multis granis et unum corpus delibus charitate copulante eonnectitur. Hoc mysterium que corporis et sanguinis Dominici participem fieri, quando membrum corporis Christi efficitur, nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiam si antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti beneficio non privatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pͦea plemus acturus ẽ.dicit enim ꝙ sibilicet ab
his sumptus acciꝑe. sicut alii apłi acciprebant asb̾¬
ditis suis. S qm̃ sciebat pseudo occasionẽ q̃rere
accipiendi noluit ab his acciꝑe. ne causa uentris ui
onuĩalicent. ñ demaliss debonis intelligi opportet.
quibdam enim uidetur p̃plib̾tatẽ cõcessi arbitrũ
hoc apłm dixisse. qiͣ omĩaliceant. s nõ expediant.
S nunqͣm diciturlicere ꝙ ꝓhibetur.iĩm uoħ̾s adħo

Expanded text:
tea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vinia licent, non de malis, sed de bonis intelligi oportet. Quibusdam enim videtur propter libertatem concessi arbitrii hoc Apostolum dixisse, quasi omnia liceant, sed non expediant, sed nunquam dicitur licere quod prohibetur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
bunt regnum. ⁊ lõ uitanda sũt. qr ĩ silic̾ent fugi¬
enda ẽenti ponaturonim q̃d̾ omĩ aliceant .i. ponat a¬
liquislice̾ omĩa nõ quia illi liceant s quia lic̃e qui¬
busdam indentimiõ quia ñ impendẽt legalia tor¬
m̃ta s nõomĩa expe. quia ppseip̃a uitanda sut.
Cumꝰ aũmonis cõcepta desidia sequitur. ⁊ amor
cuiuslib rei dñ anirsibi siure reb conuincitur qͣ¬
d̾s aũ ⁊ hoc illud desti

Expanded text:
 ideo vitanda sunt, quia etiam si licerent, fugienda essent. Ponatur enim quod omnia licent, id est ponat aliquis licere omnia, non quia illi liceant, sed quia licere quibusdam videntur ideo quia non impendent legalia tormenta, sed non omnia expediunt, quia propter se vitanda sunt.tem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad danddo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem ⁊ escain. destruet scdm hũc statũ quod
erit cum corruptibile hoc induet incorruptione̾.
ułita. omĩamichi licent. dehis dicit que adescam
ꝑtinent. erant enim int̾ eoxqui cibos discernebat
iudicantes alios mundos alios innũdos. alii om̃i
iuidicus ⁊ malus p̃dictis offenditis. s eniam incibis
omĩa quidẽmichilicent.iom̃ib cibis uescilioet. nõ
legali doctrina. s lib̾a potestade eĩngłii. s ñomĩa
expedunt. Nlota qd̾ pot̃ aliquidlic̾e. i nõ expedire.
expedire aut̃ qd̾ nõ licet nõ pot̃. acꝑhoenõ omĩa qͥ
licita suntii. q̃ nullo p̃cepto dm̃ ꝓhibentur expedi¬
unt. omĩa u̾o illicita nõ expedũit sicut enim om¬
nis qui xp̃i sangumeredemptus ẽ homo ẽ. nõ tam̃

Expanded text:
entrem et escas, destruet, secundum hunc statum: quod erit, cum corruptibile hoc induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundos. Alii omnialiis praedictis offenditis, sed etiam in cibis. Omnia quidem mihi licent, id est omnibus cibis vesci licet, non legali doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest, ac per hoc non omnia quae licita sunt, id est quae nullo praecepto Domini prohibentur, expediunt. Omnia vero illicita non expediunt. Sicut enim omnis qui Christi sanguine redemptus est homo est, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ĩ caput ẽ nobis qui exaĩa ⁊ corpore cõstamus.
ꝓfecetdo iluis m̃abra lunt corpia mub quiaemm
corpus accepit. ⁊ corporum caput ẽ. Si galiquis cu¬
piens fornicariulescat sibi ⁊ inse ip̃o contẽpnat
seip̃m. ñ inse contempnat xp̃m. nõ dicat faciã
bra m̾etricis: ut eiusser¬
uam uoluntati: ita ne¬
uiluit dignitaista q̃
tambenigne p̃stita est:¬
absit ut hoc fiat. Notã¬

Expanded text:
is, qui ex anima et corpore constamus, profecto illius membra sunt corpora nostra, quia enim corpus accepit et corporum caput est. Si ergo aliquis cupiens fornicari vilescat sibi, et in seipso contemnat seipsum, non in se contemnat Christum. Non dicat: Faciametricis? Ut ejus serviam voluntati? itaneviluit dignitas ista quae tam benigne praestita esbsit, ut hoc fiat! A
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm lex ymisit. ut deponasomĩa turpia ut corcircũci¬
das ꝓdest ergo aduitam spũalit̾. i hoe ⁊ alia sacui¬
m̃ta legis melligẽti qr obediendo d̾o facit ei signum
u̾itatis ut pie gaudeat. ⁊ spũali suauitate u̾itatẽ ꝯ¬
t̾am legissectanti. dum subtimore d̾i custodrtur. Qr
aut̃ quomodohre dicat cmucisionẽ ꝑdẽe. cum ĩ se¬
s ñ ꝓfut adsalutẽ sine spũ alis legis obsuantia:
imn hic ait. tempore aut̃ gr̃e. pꝰquam exhibita ẽ iũ¬

Expanded text:
m lex promisit, ut deponas omnia turpia, ut cor circumcodest ergo ad vitam spiritualiter; et hoc et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem ram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, cum in sesed non profuit ad salutem sine spiritualis legis observantia. Unde hic ait: Tempore autem gratiae postquam exhibita est ver
Abbreviated transcription (Latin):
um iusticiasle¬
giscustodiat. ñ¬
ne p̃pucum illiꝰ
incircũcisionẽ
reputabitur: ⁊
iudicabit quod
exnatum ẽ pre¬
puciũ legẽ con¬
sũmans dequi
cionẽ p̾uarica¬
tor legis es. si gnum¬

Expanded text:
um justitias legis custodiat, nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur: et judicabit quod ex natura est praeputium legem consummans, te qui cisionem praevaricator legis es? » Si p
Abbreviated transcription (French):
plura h̾r̃ent auxilia .q.
ralemlegem. tuautẽ
uidee plura habes. qi co¬
gnomin ansuideus a
stiuoluntatẽ eiꝰ
structus ꝑlegẽ
confidis te ipsũ
meneorum qui
intenebrissunt.
eruditorẽ insipi¬
entium. ⁊ magi¬
strum infantiũ
hñtẽ formã scĩe

Expanded text:
plura habent auxilia; quasi ralem legem. Tu autem, o Judaee, plura habes, qgnominaris Judaeus, a sti uoluntatem et structus ex lege, confidis teipsum men eorum, qui in tenebrissunt, eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scie
Abbreviated transcription (Latin):
q illoꝵ futurus ẽet. dixit illud ingenesi d̾e ullud
sꝙ sua p̃scĩa e uenire posse monstrauit. hoc aluid
Iõ ergo illud dixit d̾e añ futuru udiciũ. ut uidi¬
caturus cred̾etur. ⁊ scłm m̾ita recdliturus. Iõetiã
illud dixit. ut itellig̾e̾tur hoc aꝑtum ẽe pꝰea ꝑ¬

Expanded text:
que illorum futurus esset, dixit illud in Genesi Deus. Et sque sua praescientia venire posse monstravit. Hoc aliud Ideo ergo illud dixit Deus ante futurum judicium, ut judicaturus crederetur, et secundum merita redditurus. Ideo etiam illud dixit Deus, ut intelligeretur hoc apertum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
donũs ⁊̃mesau quid odat añqͣm natus fecisset aliqͥd
mali nisi origmale peccatũ : ham nec in illo dilige¬
ret iuisticiam qm nullam ille. noq inisto odisiet
uaturm qͣm bona̾ ip̃e fec̃at s q̾m rem stupẽdam
do hoc recte fũit cimmi nichil egissent. quia res ut dic¬
tumẽ stupenda ẽ sibi obicit. exprimens m̃ moĩpo¬

Expanded text:
n Esau quid oderat antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam oderit, quomodo hoc recte fuerit cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri po
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ingr̃a ipace. Quia enimꝑeum diuinitus honorã¬
tuelecti iõ indonissuie mtelligitur. PR̾mmuo
dem gr̃as ago

Expanded text:
ia et pace, quia enim per eum divinitus honorantur electi, ideo in donis suis intelligitur. VERS. dem gratias ago
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fit ustus qui pͥusfue¬
de huius gratie. m̾ita
nulla p̾cedunt. qi m̃i¬
ns impii non gr̃a s pena debetu neꝯ ista eẽt gͣ¬
cia si non daretur grtuita s debita red e̾etim addit¬
mentis. Sicut enim gr̃a d̾i ẽ qua dͦonantur nob̾pe¬
crata ita pax ẽ qua eximuncis reconciliamur deo

Expanded text:
 fit iustus, qui prius fuedae huius gratiae merita nulla praecedunt. quia meritis impii non gratia sed poena debetur nec ista esset gratia, si non daretur gratuita, sed debita redderetur. Sedmentis. Sicut enim gratia Dei est, qua donantur nobis peccata, ita pax est qua ex inimicis reconciliamur Deo;
Abbreviated transcription (Latin):
P tur frasi nõ sit ẽ formcator nominabi¬
lis ⁊ manifestus ⁊ comuctus falce euangłica p̃cisus
uł notatistus. uł scłm aliam lit̾am siquis frat᷑ no¬
imatur forncato idem sensus aut auarus aut y¬
dolis senuens aut maledicus .i. detractor aut rapax
scens corrigatur. attẽde qd̾ ñ simplicit᷑ iubet nõ q¬
bum sum̾e cum fornicatorib uł auaris. ⁊ ẽ. s p̃mit¬
ostenduit sꝙ cum infideli ⁊ gentil ñ ꝓhibuit cbu
sum̃s qui ⁊̃ alibi ait. siquis uocat uos ex infideli¬
bus adcenam uultisire. onine ꝙ appositum fue¬
rit manducate. did̾endo aut̃ nommatur osterdit
ñ tem̾e⁊ quomodolib s ꝑiudiciũ auferendos ma¬

Expanded text:
frater, etsi non sit, est fornicator, nominabilis et manifestus, et falce evangelica praecisus vel notatus. Vel secundum aliam litteram: Si quis frater nominatur fornicator, idem sensus, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, id est detractor, aut rapaxscens corrigatur. Attende quod non simpliciter jubet, non cibum sumere cum fornicatoribus vel avaris et caeostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nominatur, ostendit non temere et quomodo libet, sed per judicium auferendos ma