comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut de medullis mei cortlis extirpes. Male fili uilianȩ: ut unientutȩ meliore
uultũ formauit aduerecundtam: ad extrentũ totũ seili adquẽ derideniss &¬
epõ ambrosio mintegricate catholicȩ fidĩ etiam tui malidoctor i ⁊ ae rertrino
eoꝵ extolleris:: stilũ ut mitiꝰ dexerim contumeliosũ. ñtanꝗ pallio puidorise ⁊ s¬
deres. s tanꝗ manu em̃datiore confringeres: tuũq pactꝰ ueritate cõplendĩa bsor
meũ displicet: age ut placet. Ego enĩ : sicor rectꝰ fueris quȩ maiora uotamealt̃
habundantiꝰ cumalatiq gaudebo. & si qđ ab ominor mhac prauitate ꝑmanseti.
ex obiꝓbruis tuis fructuosũ habeo ⁊ ꝓme celestis mercedis augm̃tcũ. ⁊ dete miscl dli
doctores falsos facias manicheos: audiiã parũꝑ merudita temeritate qͣntũ uema
tantũmͦ sine initio nͣaturam p̃dicat. sũmi scilicet atq incõmutabili bom. hor÷

Expanded text:
ut de medullis mei cordis exstirpes, mallem, fili Juliane, ut juventute meliore ut de medullis mei cordis exstirpes, mallem, fili Juliane, ut juventute meliore vultum formavit ad verecundiam, ad extremum totum se illi, ad quem deridendum vemeque episcopo Ambrosio in integritate catholicae fidei etiam tui mali doctoris et deceptoris fensor extolleris; et stilum, ut mitius dixerim, contumeliosum, non tanquam pallio pudoris absconderes, sed tanquam manu emendatiore confringeres; tuumque pectus veritate complendum, non meum displicet, age ut placet. Ego enim et si correctus fueris, quae majora vota mea sunt, abundantius cumulatiusque gaudebo: et si, quod abominor, in hac pravitate permanseris, ex opprobriis tuis fructuosum habebo, et pro me coelestis mercedis augmentum, et de te misericodoctores falsos facias Manichaeos; audi jam parumper, inerudita temeritate quantum veros tantummodo sine initio naturam praedicat, summi scilicet atque incommutabilis boni, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
irritaris. illoꝵ secittũ fuisse uestigia. Si aut̃ me solũ tali asꝑgis obaꝓbrio. ñ
ob aliua nͥ qr de parato pͥmi hominis qd sentiunt sentio. qđ tenent tenco. quod
p̃dicant p̃dico qͥs ñ te iuideat mnine aꝑtũ iaccare conutiũ. de illis occultũ
quidem s. tam̃ simile hab̾e uidiciũ : & tam̃ consideratis ut alia taceam ueb
ioħis ep̃i uerb̾ de nrõ patño oyrographo qđ scripsit adã. quȩ uerba ueo sermoneͤ
uñ qͦd uolusti ꝓtulisti: inuenisse te credo uł ep̃i ambrosii. qđ de cõmixtione maris
⁊ feminȩ nullus pot̃ exꝑs. &̃. peccati. quȩ in meo libro legisti. s in t̾iuis accingere.
timiusti: & si corã hominib sit dura froni tua. erubescit corã dõ mens tua.
Ego quidẽ ꝓdilectione quȩ mͥ ÷ ergate quã dõꝓpitio quibꝰ libet conuituis. absit̾

Expanded text:
irritaris, illorum secutum fuisse vestigia. Si autem me solum tali aspergis opprobrio, non irritaris, illorum secutum fuisse vestigia. Si autem me solum tali aspergis opprobrio, non ob aliud, nisi quia de peccato primi hominis quod sentiunt sentio, quod tenent teneo, quod praedicant praedico; quis te non videat in me apertum jactare convicium, de illis occultum quidem, sed tamen simile habere judicium? Et tamen consideratis, ut alia taceam, vel Joannis episcopi verbis de nostro paterno chirographo quod scripsit Adam, quae verba in eo sermone, unde quod vovoluisti protulisti, invenisse te credo; vel episcopi Ambrosii, quod de commixtione maris et feminae nullus potest expers esse peccati, quae in meo libro legisti, sed in tuis attingere timuisti; etsi coram hominibus sit dura frons tua, erubescit coram Deo mens tua. 35. Ego quidem pro dilectione quae mihi est erga te, quam Deo propitio quibuslibet conviciis absit
Abbreviated transcription (Latin):
arbitieris. qui greco ⁊ latino in suꝑ ⁊ hebreo erudit̾ꝰ eloquio. ex occidentali adori¬
entalem transiens ecłiam in locii scis atq inlictĩs sacris usq ad oecrepitã ux̃
etatẽ. hic omẽ uł pene os̃ qui ante illũ aliqͥd exutraq parte orb dedoctrina
ec liastica scripserant. legit. nec aliam de hacre tenuit ꝓmisitq sententiam.
Qui cũ exponeret ionã ꝓpħam : aꝑtissime dix̃ qđ eciam pariuili parato offendentis
adã tenene᷑ obnoxii. ltane tiuĩ sic amabis errorem. inquẽ uiuen ili confiden¬
tia ⁊ humano lapfu incaritĩ decidisti. ut abistis catholice unitatis ⁊ uerita¬
tis sacerdotib exdiuersis orb̾ tr̃arũ partib tanta int̃ se fidĩ concordia congru
entib. in tã magna catisa ubi xp̃ianȩ religionis sũma consistit. ñ solũ dissen¬
tue. s eos audecs manicheo in suꝑ nuncupare: qđ si ñ facisᷤ: nec mͥ hoc iuste
faci. quẽ cernis in eadẽ causa disputionib meis quib aduersũ me ferociter

Expanded text:
reris, qui graeco et latino, insuper et hebraeo, eruditus eloquio, ex occidentali ad orientalem transiens Ecclesiam, in locis sanctis atque in Litteris sacris, usque ad decrepitam vixit aetatem: omnesque vel pene omnes qui ante illum aliquid ex utraque parte orbis de doctrina ecclesiastica scripserant legit, nec aliam de hac re tenuit prompsitque sententiam. Qui cum exponeret Jonam prophetam, apertissime dixit, quod etiam parvuli peccato offendentis Adam tenerentur obnoxii . Itane tuum sic amabis errorem, in quem juvenili confidentia et humano lapsu incautius decidisti, ut ab istis catholicae unitatis et veritatis sacerdotibus, ex diversis orbis terrarum partibus tanta inter se fidei concordicausa, ubi christianae religionis summa consistit, non solum dissentire, sed eos audeas Manichaeos insuper nuncupare? Quod si non facis, nec mihi hoc juste facis, quem cernis in eadem causa disputationibus meis, quibus adversus me ferociter
Abbreviated transcription (Latin):
quẽa diodũ eos quãuis in eadẽ difputatione ñ nominauerit: tam̃ ista senten¬
tiarũ ueritate aͥ  breuitate conuincerit : fece cui homini dĩ ꝓpt᷑ originale pec¬
catũ qđ catholicꝰ catholicȩ asseruit obicis nomine manicheoꝵ instinctu ma¬
ledici furoris obꝓbrtũ: qui contra stiffragiũ qđ cis tu prestas tã iniuctũ ad
cos debellandos catholicis dlisputatorib pbet auxilium. Ille qͥpe: adu ersꝰ¬
manichoos clamat. fxbonis mala orra fẽ : & aducisꝰ eum ꝓmianicheis: tu reclamas. Ne¬
cesse : malũ. eẽ: ex quo s ꝑ qd malus fructꝰ apparuit. & ꝑ opꝰ di: opꝰ diaboli cransra¬

Expanded text:
n eadem disputatione non nominaverit, tamen ista sententiarum veritate ac brevitate convicerit? Ecce cui homini Dei propter originale peccatum, quod catholicus catholice asseruit, objicis nomine Manichaeorum instinctu maledici furoris opprobrium, qui contra suffragium, quod eis tu praestas, tam invictum ad eos debellandos catholicis disputatoribus praebet auxilium. Ille quippe adversManichaeos clamat, « Ex bonis mala orta sunt: » et adversus eum pro Manichaeis tu reclamas, « Necesse est malum esse, ex quo et per quod malus fructus apparuit; » et, « Per opus Dei opus
Abbreviated transcription (Latin):
Si qm̃ homutis ortꝰ. nruicio ÷ idõ dic̃ dd. eece enĩ ininiquitatib conceptꝰ sc̃ ⁊ inde¬
lictis poꝑit me mat̾ mea. nec accułat uox ista nuptiale conłortiũ s. origmale¬
un peccatũ : cui me dãpnatorẽ dicis. eẽ. nuptiarũ. qđ dicere ñ audebis ambrosiuĩ:
taret᷑ legi dĩ. uidebat aliam legẽ i mebris suis repugnantẽ legimentis sue. e
ꝓptẽa corpꝰ sut̃ corpꝰ mortis. eẽ. dicebat. Inipłsꝰ gͦ carnen habitabat bonũ ꝓpt̃ qd
sñ qd uolebat faciebat bonũ. s malũ qđ oderat hoc agebat. En tota ura causa.
impulsa ꝓstrata. contrita: & sic̃ pulius quȩ ꝓicit uentꝰ a faciȩ tĩe. fic acordib
eoꝵ qͦs deciꝑe ceꝑatis si hec uoluerint deposito studio contẽptionis cogitare pib¬

Expanded text:
is ortus in vitio est, ideo dicit David, Ecce enim in iniquitalibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea; nec accusat vox ista nuptiate consortium, sed originale peccatum: cur me damnatorem dicis esse nuptiarum, quod dicere non audebis Ambrosium? Staretur legi Dei, videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et propterea carnem suam corpus mortis esse dicebat. In ipsius ergo carne non habitabat bonum, propter quod non quod volebat, faciebat bonum; sed malum quod oderat, hoc agebat . En tota vestra causa impulsa, prostrata, contrita, et sicut pulvis quem projicit ventus a facie terrae , sic a cordibus eorum quos decipere
Abbreviated transcription (Latin):
tare ñ poterat: s cont᷑ eiꝰ inquietudinẽ piignans. pͥmũ ab eo uinci subuigariq
metuebat. Dcinde licet inuictȩ ñ diu pugnare: s hostẽ ñ hab̾e malebat. qͣnͣdo
dicebat. Miser ego homo. qͥs me lib̾ abit de corꝑe mortis huiꝰ : grã dĩ ꝑ iħm xp̃m¬
dñm nrm. Sciens eiꝰgra nos sanari ab isto conccpiscentiali motu: qui nos ab eiꝰ
originali reatu spuali regeneratione sanauit. hoc bellũ qđ in nob̾ ipsis adũsũ
nos ipsos gerendũ suscepimꝰ. experiunt᷑ in se. neq negare posst̃ libidinis accerr

Expanded text:
sed contra ejus inquietudinem pugnans, primum ab eo vinci subjugarique metuebat; deinde licet invicte, non diu pugnare, sed hostem non habere malebat, quando dicebat, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei pm : sciens ejus gratia nos sanari ab isto concupiscentiali motu, qui nos ab ejus originali reatu spirituali regeneratione sanavit. Hoc bellum quod in nobis ipsis adversum nos ipsos gerendum suscepimus, expe
Abbreviated transcription (Latin):
more omiũ:. dic̃ qđ meiꝰ uulnere omẽ genꝰ occidisset htimanũ: nͥ samari¬
tanꝰ ille descendens. uulnera eiꝰ acerba cirasset. Dic̃ fuisse adã: ⁊ millo fu¬
isse og̃. Perisse adam: ⁊ in illo perisse og̃. dic̃ nos contagio macłari antaquã
nascim᷑ : nec humanũ conceptũ. eẽ. iniquitatis ex sortẽ. qr concipim᷑ inqͥt
ipeccato parentũ: ⁊ in delictis eorũ nascim᷑. S ⁊ ipse partꝰ habeticontagia

Expanded text:
re omne genus occidisset humanum, nisi Samaritanus ille descendens vulnera ejus acerba curasset. Dicit, fuisse Adam, et in illo fuisse omnes; perisse Adam, et in illo perisse omnes. Dicit, nos contagto maculari antequam nascimur, nec humanum conceptum esse iniquitatis exsortem, quia concipimur, inquit, in peccato parentum, et in delictis eorum nascimur. Sed et ipse partus habet contagia
Abbreviated transcription (Latin):
apsi accipiendã. it̃ ꝑsonã . s. adhuc sublege ñ dũ sub grã positi cutͦpiam uidĩ:
cont᷑ quẽ male sue conuersationis consuetudo puignar&e. qͣłi iiis ipsa consuetudinis
deponat᷑ in baptismo: & ñ adueisꝰ eam confligant: etiã baptitati: tanto fortiꝰ atq
uehem̃tiꝰ: qntomagis placeie student ocłis eiꝰ cuiꝰ grã adiuuant᷑. ne itali ceramine
suꝑent᷑. Qđ si adtente fine ꝑuicatia considerare uolitisses: ꝓfecto cciam impsa ui
consuetudum mnuenires. qͥm̃ concupiscentia remittat᷑ inreatu. ⁊ maneat mactu.
eq eĩ incħ in homine agit qͣndo concupiscentiarũ fuarũ etiam quib ñ consentit
stimulis inquietat᷑. S. tam̃ ñ ꝓpt̾ium consuctudinis appellabat carnẽ suam corpꝰ

Expanded text:
dum sub gratia positi cujuspiam Judaei, contra quem suae malae conversationis consuetudo pugnaret: quasi vis ipsa consuetudinis deponatur in Baptismo, et non adversus eam confligant etiam baptizati, tanto fortius atque vehementius, quanto magis placere student oculis ejus, cujus gratia adjuvantur, ne in tali certamine superentur. Quod si attente sine pervicacia considerare voluisses, profecto in ipsa etiam vi consuetudinis invenires, quomodo concupiscentia remittatur in reatu, et maneat in actu. Neque enim nihil in homine agitur, quando concupiscentiarum suarum, etiam quibus non consentit, stimulis inquietatur. Sed tamen non propter vim consuetudinis appellabat carnem suam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ipso imponit inuito. Nec ꝑfectio : desꝑanda urcutis ꝑ eiꝰ grãm: qui ex origine uiti¬
atã mutare pot̃ ⁊ sanare naturã. Aggrediar igit᷑ implere pollicitationẽ meã :
nec ista qͥnq argum̃ta ur̃a exquib cuncta conectitis que inhac quastione. adusꝰ
catholicã fidẽ multiplicit̃ disputatis. singillatĩ testimonus scõꝵ ifutandasus¬
cipiam: S qͣntũ potuerit eoꝵ ꝑcuti & deici eciam cũ ameidelict̾is eatholicoꝵ ep̃oꝵ¬

Expanded text:
ipso imponit invito. Nec perfectio est desperanda virtutis, per ejus gratiam, qui ex origine vitiipso imponit invito. Nec perfectio est desperanda virtutis, per ejus gratiam, qui ex origine vitiatam mutare potest et sanare naturam. CAPUT II. 4. Aggrediar igitur implere pollicitationem meam. Nec ista quinque argumenta vestra, ex quibus cuncta connectitis, quae in hac quaestione adversus catholicam fidem multipliciter disputatis, singillatim testimoniis sanctorum refutanda suscipiam: sed quantum potuerit eorum percuti et dejici, etiam cum a me de litteris catholicorum ep
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. ꝑfecit aut̃ spantib ñ mse ⁊p̃sa. ẜ in eo. Hos gͦ dicimꝰ: qđea fides hab& dequia
scriptũ ÷. hisi credideritis: ñ intelligetis. Nec diabolũ s dm̃. uerũ. & uere bonii. eẽ.
hominũ conditorẽ : munda etiam de inmundis meffabilit oꝑantẽ. quãutis ho¬
Bonũ qͥppe discernit᷑ ꝓprium nuptiarũ: aquolib& uitio naturartĩ: Nec ulliꝰ reatũ
remanere peccati: qui ñ ea quȩ in xp̃o fit regeneratione soltiat᷑. Quãuis in¬
firmitas resto contra quã in se ipso constititã regenerat᷑ si ꝓficit pugn&. Nec ini¬
quus ÷ ds̃ cũ pecatis siue originalib siue ꝓpriis digna retribuit: magisq mi¬
quus aut infirmꝰ ostendit᷑. si uingũ graue fuꝑfilio adam adie siẽ scrptũ: na¬
tiuitatis eoꝵ. usq indiem sepulture in matre om̃iũ : sub quo iugo inago eiꝰ
acterit᷑. aut ipse nullo uł originali. uł ꝓprio p̃cedente peccato. Aut quilib& aliꝰ

Expanded text:
 sperantibus, non in se ipsis, sed in eo . Nos ergo dicimus quod ea fides habet, de qua scriptum est, Nisi credideritis, non intelligetis : nec diabolum, sed Deum verum et vere bonum, esse hominum conditorem, munda etiam de immundis ineffabiliter operantem; quamvis hobonum quippe discernitur proprium nuptiarum a quolibet vitio naturarum. Nec ullius reatum remanere peccati, qui non ea quae in Christo fit regeneratione solvatur; quamvis infirmitas restet, contra quam in se ipso constitutam regeneratus si proficit pugnet. Nec iniquus est Deus, cum peccatis sive originalibus sive propriis digna retribuit: magisque iniquus aut infirmus ostenditur, si jugum grave super filios Adam, a die, sicut scriptum est, nativitatis eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium , sub quo jugo imago ejus atteritur, aut ipse nullo vel originali vel proprio praecedente peccato, aut quilibet alius
Abbreviated transcription (Latin):
screpsit sẽs̃ ambrosiꝰ. ꝑ unũ inqͥt dnm iłm salus uentura nationib decdatat᷑:
qui solui potuit iustꝰ. cẽ. cũ generatio omĩs errart. nͥ natꝰ ex ungine generati¬
onis obnoxie prullegio minimȩ teneret᷑. Etce inqͥt ininiquitatib conceptꝰ sũ:
⁊ indelictis peꝑit me mat̾ mea. dic̃ hs quip̃cet̾is iust putabat᷑. quẽ gͥ iã tustũ
dixerim. nͥ hoꝵ lib̾um uinculoꝵ. quẽ nature cõmunis uincłã ñ teneant.⁊
O m̃s subpeccato. abadã in oñs regnabat mors. Ueniat solus stꝰ in conspatu dĩ:
cetis exadam subperati obligatione nascentibꝰ. qđ utiq peccatũ diaboltis seminaui.
H unc dãpnatorẽ redargue nuptiarũ. qui sine peccato natũ solũ dic̃ uiginis filtum
istũ negatorẽ ꝑ ficiende criminare inititis. qui asserit: in generari uitia generi hu¬
mano. in tpso conceptionis exorelio: & dic ei qđ aduers̃ me in primo tuo tolumine iua¬

Expanded text:
e: per unum, inquit, dominum Iesum salus uentura nationibus declaratur, qui solus potuit iustus esse, cum generatio omnis erraret, nisi natus ex uirgine, qui generationis obnoxiae priuilegio minime teneretur. \'ecce\', inquit, \'in iniquitatibus conceptus sum et in delictis peperit me mater mea\', dicit is qui idixerim, nisi horum liberum vinculorum, quem naturae communis vincula non teneant? Omnes sub peccato, ab Adam in omnes regnabat mors. Veniat solus justus in conspectu Dei, caeteris ex Adam sub peccati obligatione nascentibus; quod utique peccatum diabolus seminavit. Hunc damnatorem redargue nuptiarum, qui sine peccato natum solum dicit virginis filium. Istum negatorem percipiendae criminare virtutis, qui asserit ingenerari vitia generi humano in ipso conceptionis exordio. Et dic ei, quod adversus me in primo tuo volumine vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere. Ubi quis ñ uideat. eẽ. consequens. ut nulla bestiarũ paruillos lele¬
ret nͥ ⁊ ipsos illiꝰ peccati iuncło natiuitas carnalii obstringeret᷑. : Dic̃ ma
dem sermone ex qͣ tu incautꝰ obripere uoliusti: qđ nos xp̃c inuenerit: pat̃¬
no cyrografo mõ qd scripfit adam. ⁊ posteriorib ꝓprus debitis obligatos.
F xponit apłi locũ. in quo tota causa ista consistit: ubi scriptũ ÷ R unuĩho¬
minẽ peccatũ intrauit in mundũ: ⁊ cecera hitic sententie coherentia. Nec
intã ꝓlixa sua disputatione qđ dicitis dic̃ ñ ꝓpagatione generis hoc paratũ.
mos homines. s imitatione transisse. Immo econtrario quã se res alit̾ habeat
hominis. cẽ. contaminata. & ne hoc non generatione carnali s unitatione mas
tali p ttet᷑ : dic̃ adam ꝓptẽa dictũ formã fut̾i. sic̃ ille ex sem&e ipso nascentibꝰ

Expanded text:
pertinere; ubi quis non videat esse consequens, ut nulla bestiarum parvulos laedepertinere; ubi quis non videat esse consequens, ut nulla bestiarum parvulos laederet, nisi et ipsos illius peccati vinculo nativitas carnalis obstringeret? Dicit in eodem sermone, ex quo tu incautis obrepere voluisti, quod nos Christus invenerit, et paterno chirographo nostro quod scripsit Adam, et posterioribus propriis debitis obligatos. Exponit Apostoli locum in quo tota ista causa consistit, ubi scriptum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum , et caetera huic sententiae cohaerentia. Nec in tam prolixa sua disputatione quod dicitis dicit, non propagatione generis hoc peccatum in omnes homines, sed imitatione transisse: imo e contrario quam se res aliter habeat hominis esse contaminata: et ne hoc non generatione carnali, sed imitatione morali factum putetur; dicit, Adam propterea dictum formam futuri, quia sicut ille ex
Abbreviated transcription (Latin):
contraxisse peccati. qm̃ eua noluit aligno ꝓ hibrto ietinare. Dic̃ p̾creno
nos deꝑadiso decidisse : qr ñ ieuinauimꝰ: Atq ut illo redeamꝰ: p̃cipitino
clematiꝰ. Nos pelagtũ ñ absolumꝰ: qr nisi dãpnauit eos qͥ dict̃ paruulon.
si ñ baptiient᷑ hab̾ȩ uitã ecnã. lam tu responde: uerũ as̃ iustꝰ nulli olru¬
ditũq laudasti: quẽ tu testimonitĩ & głam deconsortio ueritatis suscepisse
dixisti. etiam ipse dic̃ adam sic peccasse illud graue peccatũ: ut om̃e genꝰ hui¬
manũ in cõmune dãpnaret. Dic̃ in latari morte idõ fletisse xp̃m q depha
nitatib excussa mortalitas inferos ad amauit. & qr eos qͥ ĩmortales. eẽ. poteant.
diabolus fec̃. cẽ. mortales. dic̃ ante peccatũ hominis omimꝰ bestias honimi
fuisse subiectas: Postquã uͦ peratũ illud intiauit. cepisse a nob̾ bestas form¬
dari. Usq adeo peccatũ illud pͥmi hominis intelligi uoluit ados̃ homines

Expanded text:
contraxisse peccati, quoniam Eva noluit a ligno prohibito jejunare. Dicit postremo, nos de paradiso decidisse, quia non jejunavimus, atque ut illo redeamus, praecipit elagium non absolvimus, nisi quia damnavit eos qui dicunt parvulos etiamsi non baptizentur habere vitam aeternam. Jam tu responde, utrum Deus justus nulli obno sicut sanctum eruditumque laudasti, quem tu testimonium et gloriam de consortio veritatis suscepisse dixisti: etiam ipse dicit, Adam sic peccasse illud grande peccatum, ut omne genus humanum in commune damnaret. Dicit, in Lazari morte ideo flevisse Christum, quia de perennitatibus excussa mortalitas inferos adamavit; et quia eos qui immortales esse poterant, diabolus fecit esse mortales. Dicit, antisse a nobis bestias formidari: usque adeo peccatum illud primi hominis intelligi voluit ad omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
fiat añs nr̃ nob̾ c̃ sic̃ erat cũpatrib nr̃is. ñ derelinquat nos nec aũtat nos a se: In clinet cor-¬
da nẽa a dse. ut eamꝰ in om̃ib uiis eiꝰ. uł dabo eis cor cognoscendi me.: ⁊ aures audientes.
uł dabo esscor ałid ⁊ fp̃m notiũ dabo eis. Audiant etiã illd̾. sp̃m meũ dabo tuuob̾.
& fatiã utin tustificationib mĩs ambelletis. ⁊ tuditia mea obseruetis ⁊ fatiatis. audiat.

Expanded text:
 noster nobiscum, sicut erat cum patribus nostris: non derelinquat nos, nec avertat nos a se; inclinet corda nostra ad se, ut eamus in omnibus viis ejus ; vel. Dabo eis cor cognoscendi me, et aures audientes ; vel, Dabo eis cor aliud, et spiritum novum dabo eis . Audiant etiam illud, Spiritum meum dabo in vobis, et faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis et faciatis : audiant
Abbreviated transcription (Latin):
s citũ
iquit uoluntatis suȩ. ne intanto benefitio gĩȩ de plactto głiarem̃ uoluntatis nr̃ȩ.
inqua uti gratificauit nos inquit indilecto filio suo. Inquas utiq in uoluntate sua.
nauisieauit nos. Sic dietũ ÷ gratificauit a grã. sic̃ iustificritit dr̃ aiustitia. In qͣhabemꝰ
inauitatde ptionẽ. ꝑsanguinẽ ipsius remissionẽ peccoꝵ. scđm diiitias grẽ eius.¬

Expanded text:
citum, inquit, voluntatis suae; ne in tanto beneficio gratiae de placito gloriaremur voluntatis nostrae. In qua gratificavit nos, inquit, in dilecto Filio suo: in qua utique voluntate sua gratificavit nos. Sic dictum est gratificavit a gratia, sicut justificavit dicitur a justitia. In quo habemus, inquit, redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
nobes. ut d̃ apiat nob̾ ostiũ ubi. msi aꝑtissima demonstratio. etiã ipsũ initiũ fidei doñ
aen Nenĩ orando pet̾ec᷑ ab eo nisi ab ipso tribii credet᷑. Hoc donũ cȩlestis patriȩ in illam
batiomen uł aduuando uł nudicando. ut etiã ꝑeos ĩpleat᷑. qͦd manꝰ &e consiliũ eiꝰ p̃desti¬
u ĩuolentib hominib oportet fieri. indinari eoꝵ corda. ut hoc uelint eoseilicet in¬
ainanti qui in nob mirabili mͦ & in efabili oꝑat᷑ i uelle ad causã dequa disserimꝰ non
eune dddiaer quã uos ilitr̾is ur̃is cacẽ ialiustis: S q̃ illa eẽ possit ignoro. anforte qi ostẽ¬
anñ hoc dñ eccisse in cordib homiñ. ⁊ ad hoe ꝑdurisse qͣ ei placuit uoluntates. ut rex costi¬
dueret. saul siue dꝰ Ido̾ hȩc exẽpla causȩ huic comienire non putant. qm̃ ñ est tẽꝑa
da facienda dm̃ incłmare. ad regñ uͦ celeste obtinendũ. dm̃ ñ inelmare qͣuoluerit

Expanded text:
nobis, ut deus aperiat nobis ostium uerbi, nisi apertissima demonstratio etiam ipsum initium fidei donum dei? non enim orando peteretur ab eo, nisi ab ipso tribui crederetur. hoc donum caelestis gratiae in illam bus hominum uel adiuuando uel iudicando, ut etiam per eos impleatur quod manus eius et consilium praedestinisi uolentibus hominibus oportet fieri, inclinari corda, ut hoc uelint, eo scilicet inclinante, qui in nobis mirabili modo et ineffabili operatur et uelle, ad causam, de qua disseruimus, non unt, quam vos in litteris vestris tacere maluistis. Sed quae illa esse possit ignoro. An forte quia ostendimus hoc Deum egisse in cordibus hominum, et ad hoc perduxisse quorum ei placuit voluntates, ut rex constitueretur Saül sive David; ideo haec exempla causae huic convenire non putant, quoniam non hoc ena facienda Deum inclinare, ad regnum vero coeleste obtinendum Deum non inclinare quorum voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
tͥo. eaquȩ adȩdificandũ salubrẽ doctrinã p̃dicant᷑ & disputant᷑ ãmittẽt: ne pin
fidelitatẽ cor de clauso ea quȩ dicunt᷑ ĩꝓbet ac repellat: Uñ ad chorintios ait. Per¬
manebo aut̃ ephesi aisq adpentecosten. Osttũ anĩ mͥ aptũ ÷ magñ & euidens:
& acdũsarii multi. Quidhic aliud potest intelligi. np̃dicato ibi peũ pͥmit᷑ euan¬
głio. credidisse multos. & multos eiꝰdẽ fide extitisse adũsarios. sełm utud am̃¬

Expanded text:
to ea quae ad aedificandam salubrem doctrinam praedicantur et disputantur admittat, ne per infidelitatem corde clauso ea quae dicuntur improbet ac repellat? unde et ad Corinthios ait: permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios ext
Abbreviated transcription (Latin):
mosut aruidias grẽ suȩ sccłmbonã uoluntatẽ suã. utbona fieret subueniret. Cũ
potu q pisset scđm bonã uoluntatẽ suã: subiec. Quã ꝓposuit tnillo id est in dilecto
quo fũo. in dispensatione plenitudinis tẽpoꝵ instaurare om̃ia in xp̃o. ꝙ̃ encȩł st̃
desingłis disputare. Cernitis aut̃ ꝓ euldubio cernitis. quanta manifestatioe apłici
eloquũ defendat᷑ hȩc gr̃a. cont᷑ quã m̾ita extollunt᷑ humana. tãꝙ. hõ pͥor aliquid
det ut iecribuat᷑ ei. Elegit nos ds in xp̃o. ante mundi constitutionẽ. p̃destinans

Expanded text:
set, nisi ipse secundum bonam voluntatem suam, ut bona fieret, subveniret. Cum autem dixisset, Secundum bonam voluntatem suam; subjecit, quam proposuit in illo, id est, in dilecto Filio suo, in dispensatione plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo, de singulis disputare. Cernitis autem procul dubio, cernitis quanta manifestatione apostolici eloquii defendatur haec gratia, contra quam merita extolluntur humana, tanquam homo aliquid prior det, ut retribuatur ei. Elegit ergo nos Deus in Christo ante mundi constitut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex oꝑib ħexuocante. cũposs dicẽ ħ excredente. & electionẽ quã significat dñs di-¬
cens. ñ uosme elegistis. s ego elegi uos ut eatis nec fides ipsa p̃cedit. Non enĩ quacredi¬
dimꝰ. s ut credamꝰ eleg̃nos. nepͥores eũ elegisse dicam᷑ falsũꝙ sit qđ absit ñuos me
elegistis s ego uos elegi. Nec qr credidimꝰ s ut credam᷑ uocam᷑. atq illa uocatione
quȩ sine penitentia ÷. id ꝓrsus agit᷑. & ꝑagt᷑ ut credaimꝰ. Nec om̃ia replicandast̃¬

Expanded text:
 ex vocante ; cum posset dicere, Sed ex credente: et electionem quam significavit Dominus, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi ; nec fides ipsa praecedit. Non enim quia credidimus, sed ut credamus elegit nos: ne priores eum elegisse dicamur, falsumque sit, quod absit, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. Nec quia credidimus, sed ut credamus vocamur: atque illa vocatione, quae sine poenitentia est, id prorsus agitur
Abbreviated transcription (Latin):
mitttt uinum nouũ inutres ueteres : Qind aũ alint agit. tocim tempꝰ. quo cathecumi¬
noꝵ locum ⁊ nomen tenent. ñ ut audiant q̃ fides. ⁊ qualis aebeat esse xp̃iannUe cumse¬

Expanded text:
mittit uinum nouum in utres ueteres. quid autem aliud agit totum tempus, quo catechumemittit uinum nouum in utres ueteres. quid autem aliud agit totum tempus, quo catechumenorum locum et nomen tenent, nisi ut audiant, quae fides
Abbreviated transcription (Latin):
catezizabamur cum fontis ilꝰ sac̾menta peteremꝰ atq obhoc conpetentes ⁊ uo¬
caremur: Uł non intueamur alios qui ꝑ annos fingłos. ad lauacrũ regenationis ad cur¬
runt. quales ipsis diebꝰ quibꝰ catertantur exoreizan tur. scrutantur quanta ugi¬
lancia conuemant: quo studo. ferueant. qua cura pen cdeant: Sitc̃ tempꝰ nẽ. dicendi.
q̃iuta congruat tanto qͥ acciꝑe desidant sac̾mento qͣn do erit: Anũ eũ acceꝑint in
tantus cͥminibus ꝑmanentes ⁊̃ pꝰ baptismũ ñ noui honatnes. q rei uet̾es. Ut iuidelico
ꝑusctate mirabili priꝰ eis clicatur. Indinte hominẽ nouum. ⁊ cũ induti fuerint pꝰea
dicat᷑ fxuite ueterẽ cum apłs sanũ ordinẽ tenens dicat. exuite ueterẽ ⁊ induite
nouum. ⁊ ipse añs clamet. Nemo assuit pannũ nouum uestimento uet̾i. ⁊ nemo

Expanded text:
catechizabamur, cum fontis illius sacramenta peteremus atque ob hoc conpetentes etiam uocatechizabamur, cum fontis illius sacramenta peteremus atque ob hoc conpetentes etiam uocaremur? uel non intueamur alios, qui per annos singulos ad lauacrum regenerationis adcurrunt, quales sint ipsis diebus, quibus catechizantur, exorcizantur, scrutantur, quanta uigilantia conueniant, quo studio ferueant, qua cura pendeant? si tunc tempus non est dicendi, quae uita congruat tanto, quod accipere desiderant, sacramento, quando erit? an uero cum acceperint, in tantis criminibus permanentes etiam post baptismum, non noui homines, sed rei ueteres? ut uidelicet peruersitate mirabili prius eis dicatis: induite hominem nouum, et cum induti fuerint, postea dicatur: exuite ueterem, cum apostolus sanum ordinem tenens dicat: exuite ueterem et induite nouum, et ipse dominus clamet: nemo adsuit pannum nouum uestimento ueteri, et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
cis ipsis sollenpnibꝰ diebꝰ nullã continentiam seruaturos. Quomꝰ gͥ adilla scã recusans eor¬
reptionẽ adult̾ admittit᷑. Quorecusans obseruationẽ ñ admittitur coniuigatus: s pͥuꝰ
quẽꝙ forte die surget extremus. ut aduba paucissima. quibꝰ tamen oĩa continentur
credat sacramentũꝙ ꝑcipiat. ut si ex hac uita migrauerit. libatꝰ exeat. areatu p̃teri¬
toꝵ omniũ delictoꝵ. Siaũ saluuꝰ petit spetit spatiumꝙ orscendi. ẽ: quod aliut oportu¬
nius tempus repperiri pot̾. quo audiat quẽ ad modum fidelis fieri. ac uiuere de¬
beat quã illut cum attenciore animo. atꝙ ipsa religione suspenso salubrime.
ficdĩ sacramentũ. petit. An usq adeo dissimulanus asensibus nr̃is. ut ł nos ipsos
ñ recordemur quã fuerimus attenti atq sollieiti. quid nobis p̾ciperent a quibus

Expanded text:
cis ipsis sollemnibus diebus nullam continentiam seruaturos. quo modo igitur ad illa sancta recusans corcis ipsis sollemnibus diebus nullam continentiam seruaturos. quo modo igitur ad illa sancta recusans correctionem adulter admittitur, quo recusans obseruationem non admittitur coniugatus? Sed prius,  hoc, ubi quemquam forte dies urget extremus, ut ad uerba paucissima, quibus tamen omnia continentur, credat sacramentumque percipiat, ut, si ex hac uita emigrauerit, liberatus exeat a reatu praeteritorum omnium peccatorum; si autem saluus petit spatiumque discendi est, quod aliud oportunius tempus reperiri potest, quo audiat, quemadmodum fidelis fieri ac uiuere debeat, quam illud, cum adtentiore animo atque ipsa religione suspenso saluberrimae fidei sacramentum petit? an usque adeo dissimulamus a sensibus nostris, ut uel nos ipsos non recordemur, quam fuerimus adtenti atque solliciti, quid nobis praeciperent, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
renda : tt̃ rursꝰ nesocorda segnitiaꝙ dormiamꝰ aliis aculeis p̃ceptoꝵ q̃ ad seueritatẽ cohercios
ꝑtinent. excitandi sumꝰ. ut gressꝰ nr̃os inuia dñi exutrisq testimoniis illo duce atꝙ adiu¬
tore dirigentes. nec pacientię nomine torpescamꝰ. neobtentu diligencie seu. iamꝰ. hacgͥ
tismũ sic admittendisunt. homines. ut nulla ibi uigilet diligentia. ne scm̃ canibꝰ det
usq adeo ut nec aꝑtissimi adulterii ꝑpetratores. ⁊ eiꝰ ꝑseuerantie ꝓfessores. a sacramento.
tante sc̃ĩtatis ideantur arcendi: quosine dubio ñ ad mitterentur siꝑipsos dies quibꝰ eandẽ
grãm ꝑcepturi ss nominibꝰ datis. abstinentia. ieuinũs exoreismisꝙ purgantur cum s̃s iegia¬
mis ⁊ ueris uxoribꝰ se concubituros ꝓfit̾entur. atq huiꝰ rei quãtus alio tempore licite. pau¬

Expanded text:
ercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad seueritatem cohercitionis ercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad seueritatem cohercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae saeuiamus. Hac ed percipiendum baptismum sic admittendi sunt homines, ut nulla ibi uigilet diligentia, ne sanctum canibus detur, usque adeo ut nec apertissimi adulterii perpetratores et eius perseuerantiae professores a sacramento tantae sanctitatis uideantur arcendi: quo sine dubio non admitterentur, si per ipsos dies, quibus eandem gratiam percepturi suis nominibus datis abstinentia, ieiuniis exorcismisque purgantur, cum suis legitimis et ueris uxoribus se concubituros profiterentur atque huius rei, quamuis alio tempore licitae, pau
Abbreviated transcription (Latin):
ñdemus. cum gͦ siue ꝑneglegentiã p̃positoꝵ. siue ꝑaliquã ex cusabisẽ necessitatẽ siuȩ
ꝑoccultas obreptiones inuenimꝰ in ȩccła malos. quos ȩccłiastica disciplina corrigere.
aut cohereere ñ possumꝰ. it̃ ne ascñdat in cornr̃m inpia ⁊ ꝑnitiosa p̃suptio qͣ estimemꝰ
nos abhis esse seꝑandos. ut peccatis eoꝵ ñ inqͥnemͣ. atq ita pꝰnos traherȩ conem̃. ueluti
mundos scõsꝙ discipłos abunitatis conpage quasi amaloꝵ consartio seg̾gatos. Ueniant
inmentẽ ille descripturis similitudines ⁊ diuina oracula ł certissima. exempla quib
demonitratũ ⁊ p̃mintiatũ ẽ. malos inȩccłia ꝑmixtos bonis usq infinẽ scłi. tempꝰqꝙ uidicũ
fut᷑os ⁊ mebil bonis inuntate ac participatione sacramentoꝵ qͥeaꝵ  ñ consenserint obfut᷑os

Expanded text:
n demus. cum ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem necessitatem siue n demus. cum ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc, ne ascendat in cor nostrum inpia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis conpage quasi a malorum consortio segregatos, ueniant in mentem illae. de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiatum est malos in ecclesia permixtos bonis usque in finem saeculi tempusque iudicii futuros et nihil bonis in unitate ac participatione sacramentorum qui eorum factis non consenserint obfuturos
Abbreviated transcription (Latin):
pecitum ⁊ꝑniciosam sentenciam suã mortifero pudore ñ deser̃. sed cum illis quib dicmꝰ
⁊̃ si mali fuissent. ꝓpt̾ qͥs in ȩcłia ñ estis uos tamen eos ferendo quos ȩmendare aut
minime seg̾gare pot̾atis in exclia ꝑman̾e debiuistis. Quidã uͦ ȩcontrario ꝑiclitantes cum
bonoꝵ maloꝵꝙ conmixtione inȩccłia de monstratã ł p̃lictã esse cdespexerint
⁊ pacientie pcepta didicerint: que itanos firmissimos reddunt. ut ĩ siuident᷑
ȩcdia cernimus. ipsi de ȩccła recedamus destituendam putant. ȩcđa disc¬
plinã. qͣndam pu̾. sissimã securitatẽ p̃positis tribuentes. ut ad eos ñ ꝑtineat
nͥ dicere quid cauendumsit. quidue faciendum : quod libet aũ qͥsq faciat ñ curare. Nos
uero ad sanam doctrinã ꝑtinere arbitram̃. exutrisq testimoniis uitã sentenciãꝗ mo-¬
derari. ut &e eanes inȩccła ꝓpt̃ pacẽ ȩccłe toleremus. ⁊ canibꝰ sc̃m uͥ ꝑax ȩccłe tutaẽ.¬

Expanded text:
petitum et perniciosam sententiam suam mortifero pudore non deserunt, sed cum illis quibus dicimus: "etiam si mali fuissent — propter quod in ecclesia non estis — uos tamen eos ferendo quos emendare aut segregare minime poteratis, in ecclesia permanere debuistis." quidam uero contrario periclitantes, cum bonorum malorumque commixtionem in ecclesia demonstratam uel praedictam esse perspexerint et patientiae pEcclesia esse cernimus, ipsi de Ecclesia recedamus, destituendam putant Ecclesiae disciplinam, quamdam perversissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere quid cavendum quidve faciendum sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos vero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur, ex utrisque testimoniis vitam sententiamque moderari, ut et canes in Ecclesia propter pacem Ecclesiae toleremus, et canibus sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
iudrcum ł manducat ⁊bibit: Qd̾ aũ fic ꝑ onne tempꝰ. quod inȩccłia salubrit᷑ constitu¬
tumẽ. ut ad nomen xͥ accedentes. cathetuminoꝵ. gradꝰ accipiant. hoc fit multo dili¬
gentus ⁊instancius. his diebꝰ conpetentes uocantur. cum ad ꝑcipiendum baptis mũ
sua nomina i am dederint. Quid si inquiunt uirgo nesciens iuro nupserit. alieno: ħ semꝑs
nesciat nũquã ex hoc erit adultera. Si aũseiat iam exhoc esse incipiet. ex quo cũ alieno.
uiro sciens. cubaueꝵ. Sicut inure p̃dioꝵ tamdiu quisq bone fid̃ posessor rectissime

Expanded text:
 quo in ecclesia salubriter constitutum est, ut ad nomen Christi accedentes catechumenorum gradus excipiat, hoc fit multo diligentius et instantius his diebus, quibus conpetentes uocantur, cum ad percipiendum baptismum sua nomina iam dederunt. Quid? si, inquiunt, uirgo nesciens uiro nupserit alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ attinet gͥ ad sanam doctrinam salubrem ueritatis. ne cuiquã mart¬
fero pecc̃o ꝑnitios issima securitas. sclarib detur. uł pestilentiossima tribuatur
auctoritas: Iste curationis ordo est. ut babtizandi credant in dm̃ patrẽ. ⁊ filiũ
et sp̃m sẽm. eoritu quo fimbolum traditur. & amortius opib agant penitentiam
om̃ĩumq dmino pret̾itor remissionem inbabtisino accepturos eẽ nondubitent
non ut peccare liceat: sed ut peccasse non noceat. ut sit facti remissio: nptiasiꝯfi¬
ecce sanus factus es. Quis enim grauis et exciciabił morb erit. si adultrm
sanitas erit: S in trib milib inquiunt: quos uno die apli babtir ar et in tot
milib credentiũ. in quib apłs ab ierusalem usq in illiricũ eugłm repleuit:
Erant utiq aliqui qui alienis utorib copulati. ł femine alienis marttis. inqͥb

Expanded text:
Quantum adtinet igitur ad doctrinam salubrem ueritatis, ne cuiquam mortQuantum adtinet igitur ad doctrinam salubrem ueritatis, ne cuiquam mortifero peccato perniciosissima securitas detur uel etiam pestilentiosissima tribuatur auctoritas, iste curationis ordo est, ut baptizandi credant in deum patrem et filium et spiritum sanctum eo ritu. quo symbolum traditur, et a mortuis operibus agant paenitentiam omniumque se omnino praeteritorum remissionem in baptismo accepturos esse non dubitent: non ut peccare liceat, sed ut peccasse non noceat, ut sit facti remissio, non permissio faecce sanus factus es. quis enim grauis et exitiabilis morbus erit, si adulterium sanitas erit? Sed in tribus milibus, inquiunt, quos uno die apostoli baptizarunt, et in tot milibus credentium, in quibus apostolus ab Hierusalem usque Illyricum euangelium repleuit, erant utique aliqui alienis uxoribus copulati uel feminae alienis maritis: in quib
Abbreviated transcription (Latin):
lum se alium cognituram. etiam si ab illo cui subdita est. dimutat᷑: merito
dubitat᷑. utrum ad ꝑcipiendum habtismum debeat ad mitti. Luisquis¬
T etiam uxorem ad ultio dimiserit. et aliam durerit. non uidet᷑ equandus¬
eis qui excepta causa adulterii dimitunt et ducunt. et in ipsis sententiis
diuinis ita obscurum: utrum & iste cui quidem sine dubio. ad ult̾ã licet
dimitt̾e. adult̾ habeatur: si alteram duxerit. ut quantũ existimo uenialiter
ibi quisꝙ fallat᷑. Iuam obrem quȩ manifesta sunt impudicieię crimina
om̃imꝰ a babtismo ꝓhibenda sunt: nsĩ mutatione uoluntatis. et pęnitentia
corrigant᷑. Quȩ aut̃ dubia om̃ino conandum est: ne fiant tales conuintione.
Quid enĩ in tantum discrim̃ opus÷ ambiguitats capud mut̃e: Siaut̃ facte fe¬
rint nescio utrũ qui fecerint similit̃ adbabtismũ non deb̾e uideant᷑ ad mitti

Expanded text:
lum se alium cognituram, etiamsi ab illo cui subdita est dimittatur,. merito lum se alium cognituram, etiamsi ab illo cui subdita est dimittatur,. merito dubitatur, utrum ad percipiendum baptismum non debeat admitti. quisquis etiam uxorem eis, qui excepta causa adulterii dimittunt et ducunt; et in ipsis diuinis sententiis ita obscurum est, utrum et iste, cui quidem sine dubio adulteram licet dimittere, adulter tamen habeatur, si alteram duxerit, ut, quantum existimo, uenialiter ibi quisque fallatur. quamobrem quae manifesta sunt inpudicitiae crimina, omni modo a baptismo prohibenda sunt, nisi mutatione uoluntatis et paenitentia corrigantur; quae autem dubia, omni modo conandum est, ne fiant tales coniunctiones. quid enim opus est in tantum discrimen ambiguitatis caput mittere? si autem factae fuerint, nescio utrum hi, qui fecerint, similiter ad baptismum non debere uideantur admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabiliter dominus sominii nomine. significasse intelligitur. ubi ait. Cum aitem
dormirent onmes. uenit inimicꝰ. et suꝑ seminauit zirama. hinc autẽ existi¬
com memoraret: quib merito dic̃. indignationẽ dĩ comiotam fuisse: ut in¬
colerabili persecutione eocłam suam siueret flagellari. hȩc ibi omĩno ũnoat
cũ etiam illud non taceat. et ad eosdem mores malos ꝑtinere confirmea
uing̾e cum infidelib uinła matrimonii nichil aliud ẽẽ asserens. quam
ꝓstituere gentilibꝰm̃bra ap̃i. quȩ nr̃is temporib iam non putant᷑ eẽ pecc
qm̃ reuera in nouo testam̃to. nichil inde preceptum est. et ideo lic̾e ante
preceptũ ÷ creditum. aut uelut dubiũ derelictum est. Sic̃ etiam illa ambi¬
guum est. utrum herodes mortui fr̃is anuiui duxerit uxorem. et ideo ñ a
elaret. quod ioħs ei ñlicere dicebat. De con cubina quoq si ꝓfessa fuerit nil¬

Expanded text:
probabiliter dominus somni nomine significasse intellegitur, ubi ait: cum autem probabiliter dominus somni nomine significasse intellegitur, ubi ait: cum autem dormirent homines, uenit inimicus et superseminauit zizania. hinc autem existicommemoraret, quibus merito dicit indignationem dei fuisse commotam, ut intolerabili persecutione ecclesiam suam sineret flagellari, haec ibi omnino non nominat, cum etiam illud non taceat et ad eosdem mores malos pertinere confirmet, iungere cum infidelibus uinculum matrimonii nihil aliud esse asserens quam prostituere gentilibus membra Christi: quae nostris temporibus iam non putantur esse peccata, quoniam reuera in nouo testamento nihil inde praeceptum est et ideo aut licere creditum est aut uelut dubium derelictum. sicut etiam illud ambiguum est, utrum Herodes mortui duxerit an uiui fratris uxorem, et ideo non ita claret, quid Iohannes ei non licere dicebat. de concubina quoque, si professa fuerit nul
Abbreviated transcription (Latin):
pimienda douec peuitentia humiliore sanent᷑. impuditiã. idolatriã. homicidium. neq q̃rere
opus. susceptum mittamꝰ in longum propt̃ eam questionẽ. quȩ hic absoluendo mi-¬
nime necessaria est. Sufficit etiam quia si om̃ia non sunt ad mittenda. adbabtismi
sacram̃tum. inter hec omia est. adulteriũ. Si aut̃ tria illa sola sunt excipiencla.
noꝵ mores. qui fuerunt antea etiam pessimi. habuisse non uidentur hoc malum
ut alienas urores ducerent uiri. aut alienis feminx nubent. uiris. Lude fortasse
apd̃ quasdam eccłas. negligentia ista subrepsit. ut incathecisinis cõpetentium.
nec quererent᷑. nec reꝑc ut̾ent᷑ hȩc uitia. Atꝙ mñ factum est. ut inciperent et defen¬
di. quȩ tñ ad huc inbabtitatis rara sunt. si ea nos negligendo nõ densa fatiamꝰ.
Talẽ quippe inquibdam. negligentiam. in aliis imꝑiciam. in aliis ignorantiam.

Expanded text:
punienda, donec paenitentia humiliore sanentur, inpudicitiam, idololatriam, homicidium. neque nunc opunienda, donec paenitentia humiliore sanentur, inpudicitiam, idololatriam, homicidium. neque nunc oopus susceptum mittamus in longum propter eam quaestionem, quae huic absoluendo minime necessaria est. sufficit enim, quia si omnia non sunt admittenda ad baptismi sacramentum, inter haec omnia est adulterium; si autem tria illa sola excipienda sunt, christianorum mores, qui fuerunt antea etiam pessimi, habuisse non uidentur hoc malum, ut alienas uxores ducerent uiri aut alienis uiris feminae nuberent, inde fortasse apud quasdam ecclesias neglegentia ista subrepsit, ut in catechismis conpetentium nec quaererentur nec percuterentur haec uitia, atque inde factum est, ut inciperent defendi: quae tamen adhuc in baptizatis rara sunt, si ea nos neglegendo non densa faciamus. talem quippe in quibusdam neglegentiam, in aliis inperitiam, in aliis ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
hi negligentius animitti solere aduerter̃. ex uł rectis debent conari ista corrig̾e.
hoe est ut etiam isti non admutant᷑: non ex his prauis illa recte depauare. ut
neq de moꝵ correctione cathecitandos censeant eẽ competentes: ⁊ consequenter
om̃s etiã illarũ publicarum turpitudinũ. ⁊ scelerum ꝓfessores hoc est mere¬
trices. lenones. gladiatores. ac si quid huius modi est: etiam ilł mał perma¬
nentes ad micti oport̾e arbit᷑nt᷑. Omĩa quippe illa quȩ apłs enumerat conclu-¬
deus. quoniã qui talia agunt regnum non possidebunt. ui uehementiꝰ agunt.
manifesta libi congruent̃ in crepant. et resistentes atꝙ in eise ꝑmansuros ꝓficen¬
tes. ad accipiendum babtismum non ad mittunt. Qui autem opiuant᷑. cȩta hele¬
mosinis cõpensari facile. tria camen esse mortifera non dubitant. ex cõmunicaoe

Expanded text:
bi neglegentius admitti solere aduerterunt, ex illis rectis debent conari ista corrigere, bi neglegentius admitti solere aduerterunt, ex illis rectis debent conari ista corrigere, hoc est, ut etiam isti non admittantur, non ex his prauis illa recta deprauare, ut neque de morum correctione catechizandos esse censeant conpetentes et consequenter omnes etiam illarum publicarum turpitudinum et scelerum professores, hoc est meretrices, lenones, gladiatores ac si quid huius modi est, etiam in illis malis permanentes admitti oportere arbitrentur. omnia quippe illa, quae apostolus enumerat, concludens, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt, qui uehementius agunt, manifesta sibi congruenter increpant et resistentes atque in eis se permansuros profitentes ad accipiendum baptismum non admittunt. Qui autem opinantur cetera elemosynis facile conpensari, tria tamen mortifera esse non dubitant et excommunicationibus
Abbreviated transcription (Latin):
pegrinantuur. quando meretrices ⁊ istriones ⁊ quilibet alii turpitudinis publicȩ¬
pfeslores. nisi solutis aut dlisruptis calib iuncłis. ad xp̃iana sacram̃ta ñ ꝑmitunt᷑
morem scã eccła recaneret. exilla scilicet liquidissima ueritate uenientem.
qua cer fuie habet. qn qui talia agunt regnum dĩ non possidebunt. Et nͥ
etteruit ab operib his mortus penitentiam: accedere adbabtismũ ñ sinunt᷑.
Si niitem subrepserint. nisi uł postea egerint penitentiã: salui eẽ non poss.¬
Si si ehriosi auari in aledici. et siqua alia uitia. dampnabilia aptis factis
conuciri re dargmꝙ non possunt: pceptis tam̃ et catecisis ualidisime fla-¬
gellantur atq om̃s tales mitatas in melius uoluntates adbabtismum ui-¬
dentur accede d siforte adulteros. quos nonler humana: s diuina condempnat.
i est qui alienas urores tamquam suas habent. ł fertinȩ alienos maritos alicu-¬

Expanded text:
peregrinentur, quando meretrices et histriones et quilibet alii publicae turpitudinis prperegrinentur, quando meretrices et histriones et quilibet alii publicae turpitudinis professores nisi solutis aut disruptis talibus uinculis ad christiana sacramenta non permittmorem sancta ecclesia retineret, ex illa scilicet liquidissima ueritate uenientem, qua certum habet, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt, et nisi egerint ab his mortuis operibus paenitentiam, accedere ad baptismum non sinuntur; si autem subrepserint, nisi uel postea mutati egerint, salui esse non possunt. sed ebriosi, auari, maledici et si qua alia uitia damnabilia apertis factis conuinci redarguique non possunt, praeceptis tamen et catechismis ualidissime flagellantur, atque omnes tales mutata in melius voluntate ad Baptismum videntur accedere. Sed si forte adulteros, quos non lex humana, sedid est qui alienas uxores tamquam suas habent uel feminae quae alienos maritos, alicu
Abbreviated transcription (Latin):
rto fidei. que sine opib mortua est ad uitam ȩterna saluteq uentos hec sunt
mala retia quȩ cauere debent precipue piscatores: si tũ illa eiuglica similicudi¬
ne pescatore s. ep̃i. ł inferioris ordiuis eccłarii p̃positi. intelligrnlisint ꝙ dictũ.¬
et honi et mali. retib autem malis capi non possunt pices bonis. quia inbona
doctrma et bonus potest eẽ qui audit et non fac̃: et malus qui audit et noufacit.¬
ln doctriua uero mala. et qui eam ueram putat. quamus ei non optemperet ma-¬
uis est et qui obcẽpat peicirest. Ilud sane mirabile est. qđ fr̃s qui alit̾̃ sapiunt:
cum ab ista debeant. uł noua. uł uetere: ꝑniciosa tamen opinione discede: ipsi insuꝑ
aicuat nouam et doctrinam. qua nequissimi hoĩes insiuis flagitiis se ꝑseuera¬
cros in ꝓuatulo ꝑfitentes non adinittuntur ad babcismum: quasi nescio ubi

Expanded text:
ito fidei, quae sine operibus mortua est, ad uitam aeternam salutemque uenturos. haec sunt ito fidei, quae sine operibus mortua est, ad uitam aeternam salutemque uenturos. haec sunt mala retia, quae cauere debent praecipue piscatores: si tamen illa euangelica similitudine piscatores episcopi uel inferioris ordinis ecclesiarum praepositi intellegendi sunt, quia dictuboni et mali; retibus autem malis capi non possunt pisces boni. Quoniam in doctrina bona et bonus potest esse qui audit et facin doctrina uero mala et qui eam ueram putat, quamuis ei non obtemperet, malus est et qui obtemperat, peior est. Illud sane mirabile est, quod fratres, qui aliter sapiunt, cum debeant ab ista uel noua uel uetere, perniciosa tamen opinione discedere, ipsi insuper dicunt nouam esse doctrinam, qua nequissimi homines in suis flagitiis se perseueraturos in propatulo profitentes non admittuntur ad baptismum: quasi nescio ubi