comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓ grege ouium. Pharao igit᷑ ut poten¬
tissimꝰ rex et p̃diucs. habebat equos poren¬
tes. unde & scriptura dicit. currꝰ pharioniꝰ
quasi potentissimũ genꝰ ad bellorum usum.
et subsidiũ prȩliandi. Deniq his curribꝰ pha¬
rao fugientes hebreos facile comprehendit.
Sicut ergo equi iuncti concordit᷑ traht̃ cur¬
rũ. et patienter suscipiunt iugũ. et portad
sic & congregatio nationũ gentiliũ indomita
moribꝰ se ante iactabat: ubi uero suscepit u¬
gũ dicentis. tollite uigum meũ. quia leue est.
& onꝰ meũ quia suaue est. & coepit sponsa
xp̃i concordia et mansuetudine populorũ
ẽẽ sublimis. & toto circumferri orbe: tanꝗͣ
currꝰ equis uelocibꝰ supͣ mundũ rapta ascen¬
dit ad sponsum: Deniq & in posterioribꝰ can¬
ticoꝵ partibꝰ dicit. Posui te currus aminadab
Multos currꝰ habet in se eccła. quos om̃s spiri¬
tualibꝰ habenis dñs regit: & una anima mul.¬

Expanded text:
est?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potenest?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potentissimus rex et praediues, habebat equos potentes, unde et scriptura dicit \'currus Pharao\' quasi potentissimum genus ad bellorum usum et subsidium proeliandi: denique his curribus Pharao fugientes Hebraeos facile conprehendit. sicut ergo equi iuncti concorditer trahunt currum et patienter suscipiunt iugum et portant sic et congregatio nationum gentilibus indomita moribus se ante iactabat; ubi uero suscepit iugum dicentis: tollite iugum meum, quia leue est est, et onus meum, quia suaue est, et coepit sponsa Christi concordia et mansuetudine populorum esse sublimis et toto circumferri orbe, tamquam currus equis uelocibus supra mundum rapta ascendit ad sponsum. Denique et in posterioribus Canticorum partibus dicit: posui te currus Aminadab. multos currus habet in se ecclesia, quos omnes spiritalibus habenis dominus regit, et una anima mul
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i actu bonoꝵ operum. Et siquis nunc
intentꝰ dunis triplicem illã sapientiȩ hauri¬
nis. pulchrior erit exequendȩ. rationalis mo
ralisq doctrinȩ grãm tenens. qͥ prophetica
eniginata dĩ sp̃u reuelante cognouerit. eu.¬
angelii altitudinẽ in operibus et consilus
aduerterit : is tanquã in om̃ibꝰ diues uberẽ
capiet uoluptatem: Et quia suauis est corpo¬
ralis uoluptas. ideo non quasi ꝓ gr̃e qualita¬
te cum spũalibꝰ comparatur. sed quasi ad
testimoniũ suauitatis accersitur. Siquidẽ
et apłs docet inuisibilia & sempiterna dĩ.
a nobis ꝑ ea intellecta esse quȩ facta sunt
In canticis quoq habemus scriptum: equȩ
meȩ in curribꝰ pharaonis assimilaui te ꝓ.¬
xima mea. In quo dum uelocium equorũ
cursui similitudo ȩccłe comparari uidet᷑:
estimatur diues euis gr̃a. Non igit᷑ unam
equã diuitis regis accipias. sed absolute ꝓ
equitatu. ut sepe diximꝰ.: qualis ouis illius

Expanded text:
in omni actu bonorum operum. et si quis nunc in omni actu bonorum operum. et si quis nunc intentus diuinis triplicem illam sapientiae haurinis pralisque doctrinae gratiam tenens. Qui prophetica aenigmata Dei spiritu revelante cognoverit, Evangelii altitudinem in operibus comprehenderadverterit; is tamquam in omnibus dives, uberem capiet voluptatem. 33. Et quia suavis est corporalis voluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus comparatur; sed quasi ad testimonium suavitatis arcessitur. Siquidem et Apostolus docet invisibilia et sempiterna Dei a nobis per ea intellecta esse, quae facta sunt . In Cmeae in curribus Pharaonis adsimulaui te, proxima mea. in quo dum uelocium equorum cursui similitudo ecclesiae conparari uidetur, aestimatur diues eius gratia. non igitur unam equam diuitis regis accipias, sed absolute pro equitatu, ut saepe dicimus: \'qualis ouis illius
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Ergo ꝓphetica oracula iam ñ sicut abys¬
sus. sed etiam ipsi abyssus: quia nemo potuit
incȩlo uel in terra librum aperire nisi xp̃c.
Ueniamus nunc ad sextum uersũ: In uia in
in uestibꝰ. alii in possessionibꝰ. uinetis. oleis. se¬
getibꝰ. alii in operibꝰ picturȩ marmorũ. in
diuersis deniq singuli delectationes habent:
spiritualis in uia testimonioꝵ cȩlestiũ delecta¬
tur. tanꝗͣ omne possidens patrimonium: in
om̃ibꝰ diues. sicut apłs dicit: Gras ago deo
meo semꝑ ꝓ uobis in gratia dĩ. quȩ data ẽ
uobis in xp̃o iħ̃u. quia in om̃ibꝰ diuites facti
estis in ipso. in om̃i uerbo. & in om̃i scientia: Tan¬
tum doctrina apłi corinthii ꝓfecerunt: ut qui
ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum
bib̾ere. postea in om̃ibꝰ diuitiis abundarent co¬
gnitionis et uerbi. Delectabatur ergo dauid
in om̃ibꝰ diuitiis cognitionis scientiȩ. sapientiȩ:

Expanded text:
dei. ergo prophetica oracula iam non abysdei. ergo prophetica oracula iam non abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra librum aperire nisi Christus. ueniamus nunc ad sextum uersum. Inuia, inqin uestibus, alii in possessionibus uinetis oleis segetibus, alii in operibus picturae, marmorum, in diuersis denique singuli delectationes habent: spiritalis in uia testimoniorum caelestium delectatur tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus diues, sicut apostolus dicit: gratias ago deo meo semperpro uobis in gratia dei nostri quae data est uobis in Christo Iesu, quia in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
oris eiꝰ. Si alia sunt: bene dicit᷑. cogitationibꝰ
tuis quis similis erit. & ideo inscrutabilia stͣ
iudicia eius: quia ex parte cognoscimꝰ. et ex
parte. ꝓphetamꝰ. Si autẽ nullus nisi xp̃c hoc
dicit. qui potest dicere. ego & pat̾ unũ sumꝰ:
distinguamꝰ tamen nec uerramur. ne impug¬
net se uelut contrariis scriptura uenerabilis
Consideremus enĩ quia ñ dixit. uidicia oris eiꝰ
sicut abyss multa. sed uidicia tua dixit: nec
apłs posuit inscrutabilia iudicia oris euis: s
inscrutabilia iudicia eius. Possumꝰ enĩ udicia
dĩ estimare. quȩ occulta nobis non patefece.¬
rit: uidicia autẽ oris eiꝰ quȩ annuntiauerit:
idest. quȩ ꝑ os ꝓphetarum locutꝰ est. Os enĩ
dm̃i ꝓpheta intelligitur: cui dicit᷑ clama. ft
ille ait. Quid clamabo: Et inspiratũ est ut
dicer&. om̃is caro foenum: Quod eitiq locutꝰ.
oris dĩ functꝰ officio est: quia locutꝰ ẽ iudiciũ

Expanded text:
oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus oris eius. si alia sunt, bene dicitur: cogitationibus tuis quis similis erit?, et ideo inscrutabilia sunt iudicia eius, quia ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus. si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: ego et pater unum sumus? Distinguamus tamen nec uereamur, ne inpugnet se uelut contrariis scriptura uenerabilis. consideremus enim, quia non dixit: \'iudicia oris eius sicut abyssus multa., sed iudicia tua dixit, nec apostolus posuit: \'inscrutabilia iudicia oris eius\', sed inscrutabilia iudicia eius. possumus enim iudicia dei aestimare quae occulta nobis non patefecerit, iudicia autem oris eius quae adnuntiauerit et per os prophetarum locutus est. os enim dei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid clamabo? et inspiratum est, ut diceret: omnis caro faenum. quod utique locutus oris dei functus officio est, quia locutus est iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
poterant. nisi ds̃ ante dociuss&. Iuȩ postea quã
a xp̃o didicerunt apłi. ⁊eccła dicit. Introdu¬
xit me rex in cubiculum suum: Hoc est in
illud seeretũ suum. in quo sunt thesauri scien¬
tiȩ & cognitionis suȩ. Ideoq tibi dr̃. cum oras
intra in cubiculum tuũ: qđ significat mentiᷤᷤ
animiq secretum. In hoc cubiculũ iusticiaꝵ
sponsa se poscit induci: cum post odorẽ: un¬
guenti excurrerit qđ semꝑ fluit. & nunꝗͣ
deficit. Ideo quasi edoctus ꝓpheta iusticias:
quinto uersu dicit: In Labiis oreis
Pronuntiaui omnia uidicia oris tui.
Et quomͦ alibi dicit. udicia tua sicut abyssuᷤ
multa: Quomͦ apls ait . o alritudo sapientiȩ
et scientiȩ dĩ. quã inscrutabilia sunt iudicia
enis. & inuestigabiles uiȩ eius. Auis enĩ cogno¬
uit sensum dñi : Si inscrutabilia st̃ udicia:¬
quomͦ ergo iudicia: Quomodo ꝓnuntiaui
ait ꝓpheta. omnia udicia oris tui: Sed for¬
tasse non cadem sunt iudicia dĩ. quȩ udicia

Expanded text:
s ante docuisset. Quae posteaquam a Christo didicerunt apostoli, Ecclesia dicit: Introduxit me Rex in cubiculum suum ; hoc est, in illud secretum suum in quo sunt thesauri scientiae et cognitionis suae. Ideoque tibi dicitur: Cum oras, intra in cubiculum tuum , quod significat mentis animique secretum. In hoc cubiculum justitiarum Sponsa se poposcit induci; cum post odorem unguenti excurrerit, quod semper fluit, et numquam deficit. 30. . Ideo quasi edoctus Propheta justitias quinto versu dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui. Et quomodo alibi dicit: Judicia 992 tua sicut abyssus multa ? Quomodo Apostolus ait: O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicieius et inuestigabiles uiae eius! quis enim. cognouit sensum domini? si inscrutabilia sunt iudicia, quomodo ergo pronuntiaui, ait propheta, omnia iudicia oris t u i? sed fortasse non eadem sunt iudicia dei quae iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
bit in regnum cęloꝵ: sed qui uoluntatẽ dĩ fe¬
cerit. Idõ iste qui correxerit uiã suã a iuiuentu¬
te sua. custodierit uerba dĩ. in toto corde quęsi¬
erit dñm dm̃ suũ. nec repulsus sit a mandatis
dĩ. & dignꝰ habitꝰ cui committerent᷑ archana
sapientiȩ. absconderit ea in corde suo. ne pec¬
car& dõ. quasi habens eloquia dĩ grãs agit
dicens. benedictꝰ es dñe: et desiderat ipsum do¬
ctorẽ habere. cupiens cognoscere secreta legis:
& quemadmodum int̾pretationẽ habeat. si
emeris puerum hebreum. & seriuerit tͥ annis
sex. & reliqua. quibꝰ p̃missum ẽ. has iusticias
quas ꝓponis in conspectu filioꝵ ifrahel: hec

Expanded text:
bit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei febit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei fecerit. ideo iste, qui correxerit uiam suam a iuuentute sua, custodierit uerba dei, in toto corde quaesierit dominum deum suum nec-repulsus sit a mandatis dei et dignus habitus, cui committerentur arcana sapientiae, absconderit ea in corde suo, ne peccaret deo, quasi habens eloquia dei gratias agit dicens: benedictus es , domine, et desiderat ipsum doctorem habere, cupiens cognoscere secreta legis, et quemadmodum interpretationem habeat: si emeris puerum Hebraeum et seruierit tibi annis sex et reliqua, quibus praemissum est: has iustitias quas propones in con
Abbreviated transcription (Latin):
significatur. quia is qui ꝓdiderit diuina my¬
steria. posteritatẽ animȩ suȩ. seminariumq
meritoꝵ habere non possit. Caue ergo. ne
diuitias tuas ꝑfidis ꝓdas: & si amicitiã simu¬
lent. non illis aperias interiora domus tuȩ:
ñ reseres thesauros regios. quos babilonii sci¬
re non debent: ne ueniant. & capiant poste¬
ros tuos. & seminariũ uirtiitis abscidant
Hoc est quod etuam in euangelio dicit dñs
Nolite mittere margaritas ur̃as porcis. Idõ bene
facit. qui abscondit eloquia dñi in corde suo.
sicut abscondebat ꝓpheta dauid: sicut alaria.
quȩ conseruabat omnia uerba dñi iħu in corde
suo. Etenim si bonum ẽ uirum sermones suos
abscondere: quanto magis sermonẽ dñi. cordis
nr̃i gremio debemꝰ operire: debemꝰ abscondere :
Quarto uersu dicit. Benedictus es dñe:
doce aie uis tificatione. StUAS.
Uon enim quicumq dixerit dñe. dñe. ipse intra¬

Expanded text:
si-< gnificatur, quia is, qui prodiderit diuina mysi-< gnificatur, quia is, qui prodiderit diuina mysteria, posteritatem ani- , mae suae seminariumque meritorum habere non possit. Caue ergo, ne diuitias tuas perfidis prodas et, si amicitiam simulent, non illis aperias interiora domus tuae: non reseres the -; sauros regios, quos Babylonii scire non debent, ne ueniant et capiant posteros tuos et seminarium uirtutis abscidant. hoc est, quod etiam in euangelio dicit dominus: nolite mittere margaritas uestras porcis. ideo bene facit, qui ahscondit eloquia domini in corde suo, sicut abscondebat propheta Dauid, sicut Maria, quae conseruabat omnia uerba domini Iesu in corde suo. etenim si bonum est uiro sermones suos abscondere, quanto magis sermonem dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! Quarto uersu dicit: benedictus es, domine, doce me iustificationes tuas; non enim quicumque dixerit: domine domine, ipse intra
Abbreviated transcription (Latin):
Lac uobis potum dedi. non zescam. Nondũ enĩ
poteratis: sed nec adhuc potestis. Ideo hos in
transitu uidit. Manet autem apud ephesios:
quod ostium sibi magnũ apertum ess&. notũ
facere gentibꝰ mysteriũ xp̃i ldõ & salomon tẽ¬
pus esse loquendi docet. Prȩ ceteris autẽ dñs
iħc in euangelio declarat suo: dicens simile ẽẽ
regnum cȩlorum thesiuro abscondito in agro
Ntiq non aurum. Ñ argentum. q̃ pecunia cõpa¬
rari potest regno celoꝵ: sed eloquia dñi. elo¬
quia casta. argentum igne examinatum. quibꝰ
ipsum regnũ ad quiritur. Hunc ergo thesau¬
rum sapientiȩ & cognitionis absconditum in
agro. in quo plantata sunt uerba scripturarũ
eclestium. cum inuenerit homo. abscondit il¬
lum in corde suo. nec diuulgat eum: sciens
quia si diuulgauerit babiloniis thesaurum
dĩ. magnã offensam contrahit: Ut dicatur ei
sermone ꝓphetico. de semine tuo accipient.
et facient spadones in domo regis: Per quȩ

Expanded text:
lac uobis potum dedi, non escam: nondum enim lac uobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis. sed nec adhuc potestis. ideo hos in transitu uidet, manet autem apud Ephesios, quod ostium sibi magnum apertum esset, notum facere gentibus mysterium Christi. ideo et Salomon tempus esse loquendi docet. Prae ceteris autem dominus Iesus in euangelio declarat suo, dicens simile esse regnum caelorum thesauro abscondito in agro. utique non aurum, non argentum, non pecunia comparari potest regno caelorum, sed eloquia domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, quibus ipsum regnum adquiritur. hunc ergo thesaurum sapientiae et cognitionis absconditum in agro, in quo plantata sunt uerba scripturarum caelestium, cum inuenerit homo, abscondit;; illum in corde suo nec diuulgat eum, sciens quia, si diuulgauerit Babyloniis thesaurum dei. magnam offensionem contrahet, ut dicatur ei sermone prophetico: de semine tuo accipient et facient spadones in domo regis. per quae
Abbreviated transcription (Latin):
ABSCONDI ELOQUIATUA. UT Ñ PECCEMTIBI
Paopterea ergo mysterium regis bonũ ẽ abs¬
condere: Peccat enim dõ: qui commissi sibi
scerera mysteria putauerit indignis eẽ uiil¬
ganda. Periculum est itaq non solum salsa
dicere. sed eriam uera: siquis ea insinu& quibꝰ
non oport&. Quod uitium quadriꝑtitũ est.
uel adulationis. uel auaritiȩ: uł iactantiȩ.
uel loquacitatis in cautȩ: quia dum adulari
uult aliquis. ei cui loquit᷑ effundit mysteri¬
um. Nomuili etiam studio lueri mercedẽ
ꝓditionis sequunt᷑: ut tegenda silentio. uendais
loquendo. Alii ut plura nosse uideantur. et
scientiã suam iactitent: aperiunt quod celare
deberent. Pleriq dum sine iudicio loquunt᷑:
uerbum emittunt. quod reuocare ñ posstͣ
Idõ uir laudatur seruis. & non otiose. Erat ho¬
mo abscondens sermones suos ut apostoł paul.
qui nouit quid loquatur singulis: & quando.
quid loqui debeat. Unde et corinthiis dicit

Expanded text:
abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. propterea ergo mysterium regis bonum est abscondere; peccat enim deo, qui commissa sibi secreta mysteria putauerit indignis esse uulganda. periculum itaque est non solum falsa dicere. sed etiam uera, si quis ea insinuet quibus non oportet. quodmtium quadripertitum est, uel adulationis uel auaritiae uel iactantiae uel loquacitatis incautae, quia, dum adulari uult aliquis, ei cui loquitur effundit mysterium; nonnulli etiam studio lucri mercedem proditionis secuntur, ut tegenda silentio uendant loscientiam suam jactitent, aperiunt quod celare deberent: plerique dum sine judicio loquuntur, verbum emittunt quod revocare non possunt. Ideo vir laudatur serius, et non otiosus. Erat homo absqui nouit quid loquatur singulis et quando quid loqui debeat. unde et Corinthiis dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim tepidꝰ peior frigido: ut udeus. qui sibi
uidetur fidem habere. quam ñ hab&. Quanto
tolerabiliorem causam gentilis habet. qui po¬
test dicere. non cognoui legem. non auduu
ꝓphetas. idõ non credidi: quam ille qui legit
omnia. quibꝰ uenturum̃ iħim creder&. et nͣ
credidit. Neuter quidem excusitur. nec ille
qui legit. nec ille qui legere noluit: sed plus
delinquit. qui negauit quod legerat. uel qui
opera non fecit. quȩ facienda cognouit: Qiun¬
ta autem fidei. et iusticiȩ gratia. ut in ore
dĩ sit qui fidem tenet. & opera exerc& iusti.¬
ciȩ. & quantum admittit. quem uomiuerit
ex ore suo dñs iħc: et ex suis uisceribꝰ eiecerit
Quam pus tamen. qui & iustos in ore suo te¬
n&. et iniustos non ante euomit. quam de¬
nuntiet euomendos: ut uel huiꝰmodi amimo¬
nitione conuersi. dignum aliquid efficiant.
quod non uomantur. Nunc terciũ uersicu¬
lum consideremu ᷤ IN cORDE inQt alco.

Expanded text:
est enim tepidus peior frigido, ut Iudaeus, qui sibi est enim tepidus peior frigido, ut Iudaeus, qui sibi uidetur fidem habere quam non habet. quanto tolerabiliorem causam gentilis habet, qui potest dicere: \'non cognoui legem, non audiui prophetas, ideo non credidi, quam ille, qui legit omnia quibus uenturum Iesum crederet, et non credidit! neuter quidem excusatur, nec ille qui legit nec ille qui legere noluit; sed plus delinquit qui negauit quod legerat quam qui opera non fecit quae facienda non cognouit. quanta autem fide et iustitiae gratia est, ut more dei sit, qui fidem tenet et opera exercet iustitiae, et quantum amittit, quem uomuerit ex suo ore dominus Iesus et ex suis uisceribus eiecerit! quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admonitione conuersi dignum aliquid efficiant quo non uomantur! nunc tertium uersiculum consideremus. In corde, inquit, meo
Abbreviated transcription (Latin):
et leuitarum ministeria: & tamen cum hi ec
habebant. ait apłs. Numquid reppulit ds̃
hereditatem suam: Non inquit reppulit: s
conclusit omnia in incredulitate. ut omnium
misercatur. Sunt ergo. qui ad tempꝰ a man¬
datis propter misericordiã repelluntur: sicut
et illis consultat᷑ qui uomunt Nam quẽ¬
admodũ manens in corpore quod uomendũ
est. plus acescit: ita qui debet excludi. si reti¬
neatur. nec se corrigat. totũ corpus exulcerat.
Meritoq angelo laodiciȩ dicit testis fidelis. &
uerꝰ. Scio opera tua: quia neq frigidus es.
neq calidꝰ Utinam frigidꝰ esses uel calidꝰ. Sed
quia tepidus es: incipiam te euomere ex ore meo¬
loͫ Aperte negligentiam grauiori damnat iudicio.
quã imprudentiam: Frigidꝰ est enim. qui fidẽ
nescit: calidꝰ qui scĩ sp̃c feruore succensꝰ ẽ. Iui
ergo calorem fidei non habet: tolerabilius illi
fuerat fidem non accepisse. quam neglexisse

Expanded text:
et leuitarum ministeria, et tamen, cum haec et leuitarum ministeria, et tamen, cum haec ta habebant, ait apostolus: numquid reppulit deus hereditatem suam? non, inquit, reppulit, sed: conclusit omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Sunt ergo, qui ad tempus a mandatis propter misericordiam repelluntur, sicut et illis consulitur qui uomuntur. nam quemadmodum manens in corpore, quod uomendum est, plus acescit, ita qui debet excludi, si retineatur nec se corrigat, totum corpus exulcerat. meritoque angelo Laodiciae dicit testis fidelis et uerus: scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel calidus! sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. aperte neglegentiam grauiore damnat iudicio quam inprudentiam; frigidus est enim qui fidem nescit, calidus qui sancti spiritus feruore succensus est. qui ergo calorem fidei non habet, tolerabilius illi fuerat fidem non accepisse quam neglexisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ne plus offensionis contrahat : Qđ sit autẽ re¬
pelli. consideremꝰ. Lectum ẽ enim. Sicut uul¬
nerati dormientes ꝓiecti in monumentis. quoꝵ
non meminusti ampluis. & quidem ipsi de ma¬
nu tua repulsi sunt Aduertimꝰ igit᷑. quia uul¬
neratos. & ꝓiectos in monumentis repellit: qͦꝵ
non meminerit ampluis: Isti sunt. qui a manda¬
tis dĩ repellunt᷑. Peccatori autẽ dixit ds̃: Quare
tu enarras iusticias meas: & quia a mandatis
repelluntur : repelluntur de manu dĩ. Et bene
prospexit. nequis de manu dĩ uideat᷑ eripi.
quia nemo potest quemquam rapere de manu
dĩ. Qui ergo priuatur muneris suscepti officio
uel grͣa. non rapitur. sed reicitur. Ut dixit dñs
iħc ad iherusalem: Quotiens uolui congregare
filios tuos. & noliusti: ecce relinquetur uobis
domꝰ ur̃a deserta. Abstulit illis sc̃ĩficationem:
altare tẏmiamatis et orationis: sacrarium: pro¬
pitiatorium: altare sacrificiorum: sacerdotũ

Expanded text:
ne plus offensionis contrahat? Quid sit autem rene plus offensionis contrahat? Quid sit autem repelli, consideremus. lectum est enim: sicut uulnerati dormientes proiecti in monumentis, quorum non meministi amplius, et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. aduertamus igitur, quos uulneratos et proiectos in monumentis repellit, quorum non meminerit amplius. isti sunt, qui a mandatis dei repelluntur: peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? et quia a mandatis repelluntur, repelluntur de manu dei et bene prospexit, ne quis de manu dei uideatur eripi, quia nemo potest quem quam rapere de manu dei. qui ergo priuatur muneris suscepti officio uel gratia, non rapitur, sed reicitur, ut dixit dominus Iesus ad Hierusalem: quotiens uolui congregare filios tuos, et noluisti! ecce relinquetur uobis domus uestra deserta. abstulit illis sanctificationem, altare thymiamatis et orationis sacrarium, propitiatorium, altare sacrificiorum, sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
tuat locum. qui cum diligentia aedific&:
Similiter etiam textrmni prȩpositum. repulso¬
rem negligentium. ut substituat diligentes.
ne longa textrinum corrumpat incuria. ñ
magis ꝓbabis. quam illum qui desides in sua
negligentia ꝑseuerare patiatur: Transi nc̃
ad eos qui mandata. edificant. & legem textͣ:¬
& animam unicuiꝰq receperunt sanandam
Nonne siquis eorum edific& domum di. cum
iusticia texit indumentũ: cum diligentia
sanat animam: cum gr̃a opus bonum facit:
Si uero incuriosus ac remissus aliquis. fabri.
textoris. medici spiritualis locum occup&.
ut sacerdos summꝰ. ut presbit. ut minister
altaris saeri: nonne cõmodius est. non subire
unumquẽq id muneris. quod implere ñ que¬
at: quam subeunte. neq ipsum strenue susce¬
pto fungi munere: et eripere locũ alteri. qui
gnauiter eum possit tueri: Quid. quod etiam
ipsi consultetur. qui remissior cum sit repellit᷑:

Expanded text:
tuat locum, qui cum diligentia aedificet ? tuat locum, qui cum diligentia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem neglegentium, ut substituat diligentes, ne longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerare patiatur? Transi nunc ad eos, qui mandata aedificant et legem intexunt et animam uniuscuiusque receperunt sanandam. nonne, si quis eorum aedificet domum dei cum iustitia, texat indumentum cum diligentia, sanet animam cum gratia, opus bonum facit ? si uero incuriosus ac remissus aliquis fabri, textoris, medici spiritalis locum occupet ut sacerdos summus. ut presbyter, ut minister altaris sacri, nonne commodius est non subire unumquemque id muneris, quod implere non queat. quam subeuntem neque ipsum strenue suscepto fungi munere et eripere locum alteri, qui nauiter cum possit tueri? quid quod etiam ipsi consulitur qui, remissior cum sit, repellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit exequendum. Consideremꝰ ergo. utrũ
bonitas sit repelli ab opere negligentẽ. an uero
retinere: & imaginem rei huiꝰ ex aliis sumamꝰ
artibꝰ. Curat medicꝰ egrotum. sed negligen¬
ter: et desidia medici uis uulneris serpit.
Quanto igitur melius remoueri huius modi
medicum. qui tempꝰ terit. cum ꝓfectũ nul¬
lum sentiat uulneratꝰ: ut curandi officium
ad eum medicum transferatur. qui maturiꝰ
possit. iegroto sua diligentia subuenire : N¬
ne clementior est. qui repellit nihil ꝓficien¬
tem: quã qui retinet ad discrimen aegroti :
Constitue aliquem prȩpositum. edificantibus.
uel etiam texentibꝰ: qui debeat summã optriᷤ
explicare. Utrum is tibi probabilior iudet᷑.
si diligenter insistat: ac siquem forte incurio¬
sum aduerterit de his qui operant᷑ in domo
aliqua construenda. repellat eum. melius cre¬
dens non. edificare. quam hiantibus rimis
edificata dissolui: atq aliquem in eiꝰ substi.¬

Expanded text:
uerit exequendum. Consideremus ergo, utrum uerit exequendum. Consideremus ergo, utrum bonitas sit repelli ab opere neglegentem an uero retinere, et imaginem rei huius ex aliis sumamus artibus. curat medicus aegrotum, sed neglegentia et desidia medici uirus uulneris serpit. quanto igitur melius remoueri huiusmodi medicum, qui tempus terit, cum profectum nullum sentiat uulneratus, ut curandi officium ad eum medicum transferatur, qui maturius possit aegroto sua diligentia subuenire! nonne clementior est, qui repellit nihil proficientem quam qui retinet ad discrimen aegroti? constitue aliquem praepositum aedificantibus uel etiam texentibus, qui debeat summam operis explicare: utrum is tibi probabilior uidetur, si in id diligenter insistat ac, si quem forte incuriosum aduerterit de his qui operantur in domo aliqua construenda, repellat eum, melius credens non aedificare quam hiantibus rimis aedificata dissolui, atque aliquem in eius substi
Abbreviated transcription (Latin):
cum sequi dm̃ uelit repulsussit: & primum
quẽ ad modũ bonꝰ ds̃ repellit sequentem. nisi
ipse mercatur repelli. sicut ipse dñs ait. uulpes
foueas habent. & idõ quasi uulpem repellit:
& alibi. quia omni habenti dabitur. ei autẽ
qui non hab&. et quod uidetur habere. au¬
feretur ab eo. Cui addit. nisi ei qui toto cor¬
de exquirit eum: ut quod decsi naturȩ. id dĩ
operatione adquirat et gr̃a : sicut salomon. qͥ
ex toto corde exquirens dm̃. sapientiam po¬
stulauit: & quia non opes sibi regias. sed di¬
uinȩ munus gr̃ȩ deposcit. accipere meruit
sapientiȩ disciplinam: repletus est dñi sp̃u.
ut cognoscer& mandata omnia. Qui autem
opus dĩ. sed negligenter facit. maledie to
subiectꝰ est: sicut legimꝰ. quia maledictꝰ om̃is
qui opꝰ dĩ facit negligent᷑. Merito ergo repel¬
litur : quia maledicto dignus ẽ. quia polluit
magis. & impedit opꝰ. quod negligenter puta¬

Expanded text:
cum sequi deum uellet, repulsus sit. et primum cum sequi deum uellet, repulsus sit. et primum quemadmodum bonus deus repellit sequentem, nisi ipse mereatur repelli? sicut ipse dominus ait: uulpes foueas habent, et ideo quasi uulpem repellit, et alibi: quia omni habenti dabitur, ei autem, qui non habet, et quod uidetur habere auferetur ab eo. cui addit nisi ei, qui toto corde exquirit eum, ut, quod deest naturae, id dei operatione adquirat et gratia ? sicut Salomon, qui ex toto corde exquirens deum sapientiam postulauit et, quia non opes sibi regias, sed diuinae munus gratiae depoposcit, accipere meruit sapientiae disciplinam, repletus est domini spiritu, ut cognosceret mandata omnia. qui autem opus dei, sed neglegenter facit, maledicto subiectus est, sicut legimus, quia maledictus omnis qui opus dei facit neglegenter. merito ergo repellitur, quia maledicto dignus est, quia polluit magis et inpedit opus quod neglegenter puta
Abbreviated transcription (Latin):
ut credamus. quod tantus patriarcha de corpo¬
rali cibo dixerit. ds̃ qui pascit me a uiuentute.
mea: quia nec corporalem panem desiderabat.
cum dicer&. si dñs ds̃ mecũ est. detq panem mͥ
manducare. & uestem indui: om̃ium quȩ das mͥ
decimã decimabo tibi blam si patres nr̃i sp̃ua¬
lem escam manducauerunt. & spiritualẽ potũ
biberunt: quantomagis sc̃s ucob cibo pastus ẽ
spirituali : Ille quoq intellectꝰ hoc loco sup¬
pent. nec alienus a uero est. quia iunior ex
congregatione gentium populus. qui antequã
in xp̃o creder& tortuoso errabat amfractu.
in eo corrigit uam suam. quia dĩ uerba cu¬
stodiuit. quȩ noluit custodire populꝰ udȩoꝵ:
et idõ ille uiam salutis inuenire non potuit.
Consideremus et sequentem uersum. IN
toto corde meo ex quisiui te: Ne. RE¬
PELLAS. ME A MAΤDΑCΙS CUIC
Si ds̃ repellit unumquc̃q quem repellendum
putat: udeamꝰ ne excusat ionem ei tribuat qui

Expanded text:
ut credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corpout credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corporali cibo dixerit: deus qui pascit me a iuuen tute mea, quia nec corporalem panem desiderabat, cum diceret: si dominus deus mecum e s t. det panem mihi manducare et uestem indui. omnium, quae das mihi, decimam decimabo tibi. nam si patres nostri spiritalem escam manducauerunt et spiritalem potum biberunt. quanto magis sanctus Iacob cibo pastus est spiritali! Ille quoque intellectus hoc loco suppetit nec alienus a uero est, quia iuuenior ille ex congregatione gentium populus, qui, antequam in Christo crederet, tortuoso errabat anfractu, in eo corrigit uiam suam, quia dei uerba custodiuit, quae noluit custodire populus Iudaeorum, et ideo ille uiam salutis inuenire non potuit. consideremus et sequentem uersum. I n toto corde meo exquisiui te. ne rep ella s me a m andatis tuis. si deus repellit unumquemque, quem repellendum putat, uideamus, ne excusationem ei tribuat, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
uuienẽ corrigentẽ uiam suam. in custodiendo
uerba dĩ. Et si senioris aetatis iurũ elegerint.
ñ quasi longeuum utiq elegerunt: sed qua¬
si custodientẽ uerba dĩ. Qđ si reperitur in
iuniore: utiq & ipse est eligendꝰ. Liquet
igitur ex his. quod non senectutis longeuitaᷤᷤ
eligatur : sed custodia uerborũ dĩ. Deniq
ipse moyses hiesunaue. et caleb uiuenes prȩ
ceteris approbabat. quoꝵ consilium in terrȩ
electionem magis quã multoꝵ seniorum &
ipse secutꝰ est: & ds̃ p̃tulit. Unde & illud
de iacob quod supradiximꝰ. ds̃ qui pascit
me a iuuentute mea. manifestat nobis de eo
dictum. qui tulerit uigũ in uiuentute sua. &
recedens ab esau. & similibꝰ ciꝰ. sedet singula¬
riter in sẏon. tẽpꝰ expectanᷤ quo possit cum
disciplina ꝓferre sermone: et propterea¬
spirituali donatꝰ est alimento: adhuc ȩui inte¬
ger. sed ueteranꝰ consilio: heq enim dignũ ẽ.

Expanded text:
juvenem corrigentem viam suam, in custodiendo juvenem corrigentem viam suam, in custodiendo verba Dei. Et si senioris aetatis virum elegerint, non quasi longaevum utique elegerunt, sed quasi custodientem verba Dei: quod si reperitur in juniore, utique et ipse est eligendus. Liquet igitur ex his quod non senectutis longaevitas eligatur, sed custodia verborum Dei. Denique ipse Moyses Jesum Nave et Caleb juvenes prae caeteris approbabat, quorum consilium in terrae electione magis quam multorum seniorum et ipse secutus est et deus praetulit. Unde et illud de Iacob, quod supra diximus: deus qui pascit me a iuuentute mea, manifestatur nobis de eo dictum, qui tulerit iugum uerbi in iuuentute sua et recedens ab Esau et similibus eius sedit singulariter, in se tempus expectans, quo possit cum disciplina proferre sermonem; et proptereaspiritali est donatus alimento, adhuc aeui integer, sed ueteranus consilio. neque enim dignum est
Abbreviated transcription (Latin):
hel: Nc̃ illud aduertamꝰ. Possibile est. ut corri¬
gat iunior uiam suam. an non: Si non ẽ. ergo
mentit᷑ ꝓpheta. Sed quia non mentit᷑. possibile
est: ita tamen possibile. ut quod impossibile ui¬
deat᷑. fiat possibile. si custodiat iunior ũba dĩ:
si autẽ non custodiat. impossibile. Unde il¬
lud euangelicum: faciluis est camelum per
foramen acꝰ transire: quã diuitem intrare
in regna cȩlorum. Quod impossibile esse di¬
xit. sic intelligimꝰ impossibile esse. quia diuiteᷤᷤ
ñ custodiunt mandata dĩ : si autẽ custodiađ.
fit possibile quod impossibile uidebat᷑. hic
est camelus. qui intrat ꝑ angustam uiã. Iuȩ
illum ante capere non poterat concupiscentẽ.
capit custodientẽ mandata diuina: Custodi¬
entẽ autem uerba dĩ. quia custodit ea. Mo¬
ẏsen quasi seniorem elegit. Et nunc quibꝰ
hoc spu dĩ committitur officii. ut eligant
seniores uiros: eligunt sine dubio int̃ senioreᷤ

Expanded text:
hel ? X Nunc illud aduertamus, si possibile est, ut corrihel ? X Nunc illud aduertamus, si possibile est, ut corrigat iuuenior uiam suam an non. si non est, ergo mentitur propheta; sed quia non mentitur, possibile est, ita tamen possibile, ut, quod inpossibile uideatur, fiat possibile, si custodiat iuuenior uerba dei, si autem non custodiat, inpossibile. unde illud euangelicum: f a - cilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regna caelorum. quod quamlibet inpossibile esse dixit, sic intellegimus inpossibile esse, quia diuites non custodiunt mandata dei; si autem custodiant, fit possibile quod inpossibile uidebatur. hic est camelus qui intrat per angustam uiam, et quae illum ante capere non pcapit custodientem mandata divina. Custodientem autem verba Dei, quia custodivit ea, Moyses quasi seniorem elegit ; et nunc quibus hoc Spiritu Dei committitur officii, ut eligant seniores viros, eligunt sine dubio inter seniores
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicit dñs. non noui uos. discedite a me
operarii iniquitatis: hic autẽ unior. qͥ potest
corrigere uiã suam. fortasse uinior sit etate.
ñ moribꝰ: & habeat in primo flore uiuentutiᷤᷤ
suȩ senilem intellectum: de quo ait. canities
autẽ est intellectꝰ hominibꝰ. quibꝰ maturitaᷤᷤ ẽ¬
silii. grauitasq suppetit. Unde & iheremi e
dr̃ Noli dicere quia uiuenis sum. Et utiq erat
cetate uiuenis: sed ꝓhibet eum uiuenem se
dicere. qui esset maturioris prudentiȩ Dani¬
hel cum puer esset. accepit spiritum. qͦ dignus
senectutis primitiis haberetur. ut redarguer&
senes: ipse ñ senior longeuitate. sed gratia.
Erat enum in illo etas senectutis. uita immacu¬
lata. Cui bene competit dauiticum illud di¬
cere. suꝑ seniores intellexi: Idõq tanquam
de ueterani consilii. & senilis scientiȩ uiro duunũ
pnuntiauit oraculũ. Quis prudentior. quã dani¬

Expanded text:
sicut dicit dominus: non noui uos; discedite a me sicut dicit dominus: non noui uos; discedite a me operarii iniquitatis. hic autem iuuenior, qui pocorrigere viam suam, fortasse juvenior sit aetate, non moribus; et habeat in primo flore juventutis suae senilem intellectum, de quo ait: Canities autem est intellectus hominibus , quibus maturitas consilii, gravitasque suppetit. Unde et Hieremiae dicitur: Noli dicere quia juvenis sum . Et utique erat aetate juvenis; sed prohibet eum juvenem se dicere, qui esset maturioris prudentiae. Daniel cum puer esset, accepit spiritum quo dignus senectutis primitiis haberetur; ut redargueret senes ipse erat enim in illo aetas senectutis tutis uita inmaculata , cui bene conpetit Dauiticum illud dicere: super seniores intellexi. ideoque tamquam de ueterani consilii et senilis scientiae uiro diuinum pronuntiauit oraculum: quis prudentior quam Dani
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ cantate dõ. Ergo sciat se uiuenior: ut cor¬
rigat uam suã. Sed dicis: Quis potest cognoscere
uiã suã uinior. ut corrigat: cum ꝓpheta dicat.
tria sunt impossibilia mͥ intelligere. & quartum
qđ non agnosco: uestigia aquilȩ uolantis. uiã ser¬
pentis in petra. & semitas nauis nauigantis: et
uias uiri in uiuenture: Si salomon fatet᷑. quod
ñ cognoscat uias uiri in uuentute: quomodo
unior potest cognoscere : Cui respondebitur.
qđ illȩ uiȩ uiri in uiuentute non cognoscant᷑.
quȩ sunt secꝰ uias serpentis in petra: et secus
semitas nauis fluctuantis. & uestigia uolantis
aquilȩ. quȩ ungues asperos habet. & supra nubeᷤ
uolat in aere: errat in mari: piscem interficit:
et tam̃ non est impossibile hoc quartum. sicut
illa tria. Cognoscit enim dñs. qui sunt ipsuis:
et uult ut sciat se unꝰquisq: sciat se populus
dĩ. Sed esto: non cognoscantur errantiũ uiȩ.

Expanded text:
terrae, cantate deo. ergo sciat se iuuenior, ut corterrae, cantate deo. ergo sciat se iuuenior, ut corrigat uiam suam. Sed dicis: \'qui potest cognoscere uiam suam iuuenior, ut corrigat, cum propheta dicat: tria sunt inpossibilia mihi intellegere et quartum quod non agnosco: uestigia aquilae uolantis, uiam serpentis in petra et secus semitas nauis fluctuantis et uias uiri in iuuentute? si Salomon fatetur, quod non cognoscat uias uiri in iuuentute, quomodo iuuenior potest cognoscere? cui respondebitur, quod illae uiae uiri in iuuentute non cognoscantur, quae sunt secus uias serpentis in petra et secus semitas nauis fluctuantis et uestigia uolantis aquilae, quae ungues asperos habet et supra nubes uolat, in aere errat et in mari piscem interficit. et tamen non est inpossibile hoc quartum, sicut illa tria; cognoscit enim dominus qui sunt ipsius et uult ut sciat se unusquisque, sciat se populus dei. Sed esto, non cognoscantur errantium uiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. Qđ si scias te. & cognoscas quia peccato
obnaxia es: excundum in calcaneis gregũ
ẽ tibi. Exi ergo nuda pede: & pasce hedoᷤᷤ
tuos in tab̾naculis pastoꝵ. Qui sine pecca¬
to est. agnos pascit: oues pascit. Quȩ autẽ
peccato obnexia ẽ: pascat hedos qui a sini
stris sunt. Non enĩ potest esse in dexterã
pastoris boni Sequatur magis dicentem
petro. ueni retro me satana: Sequendo pe¬
trus in dextera meruit collocari: idõq ei
dr̃. pasce agniculos meos. Sꝰ quo exeat audi
Ad tab̾nacula inquit pastoꝵ: hoc ẽ ad genteᷤ.
ad disꝑsionem ld̾oq dixit. ꝑcutiã pastore̾.
et disꝑgent᷑ oues gregis. ut repleat᷑ totꝰ orbiᷤ
t̾rarũ grege xp̃i. significans tẽ fore saluam
synagogam. cum se hiuc disꝑsioni & ipsa sociaue¬
rit. quȩ repleuit hunc mundum. Tabernacula
enim pastoꝵ regna sunt terrȩ Idõq ꝓphera da¬
uid nationes annuntians credituras. ait. Negna

Expanded text:
ctio. 38. Quod si scias te, et cognoscas quia peccato ctio. 38. Quod si scias te, et cognoscas quia peccato obnoxia es, exeundum in calcaneis gregum est tibi. Exi ergo nuda pede, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. Qui sine peccato est, agnos pascit, oves pascit: quae autem peccato obnoxia est, pascat haedos qui a sinistris sunt; non enim potest esse in dextera pastoris boni. sequatur magis dicentem Petro: ueni retro me, satana. sequendo Petrus in dextera meruit collocari, ideoque ei dicitur: pasce agniculos meos. sed quo exeat. audi: ad tabernac-ula, inquit, pastorum, hoc est: ad gentes, ad dispersionem. ideoque dixit: percutiam pastorem et dispergentur oues gregis, ut repleatur totus orbis terrarum grege Christi, significans tunc fore saluam synagogam, cum se huic dispersioni et ipsa sociauerit, quae repleuit hunc mundum; tabernacula enim pastorum regna sunt terrae. ideoque propheta Dauid nationes adnuntians credituras ait: regna
Abbreviated transcription (Latin):
cogitas. accende facẽ tuã. priusquã sponsi
tibi claudatur ianua: qui expectare dui ñ
sol& negligentes. Nisi scias te inquit decorã
int̃ mulieres. & dicas. fusca sum. & decora: fu¬
sca sũ. quia peccaui. sed decora. quia diligor.
quia genꝰ sum abrahȩ electũ genus. dilectũ
dõ: nihil tibi ꝓderit patrũ gr̃a Potens enĩ
ds̃ est. de lapidibꝰ istis suscitare filios abrahȩ
& alibi in euangło legisti. quia abrahȩ filiam
ligauit diabolus nequiciȩ suȩ uinculis: quã
soluit dñs die sabbati. Nisi ergo scias te: ni¬
hil tibi ꝓderit. Et si dicas abrahȩ sum filia.
quȩ ñ credis. quȩ errorem non corrigis. a¬
brahã quidẽ saluabitur. sed te nobilitas ge¬
neris non uiuabit: nisi fides seruauerit. ñ
te decipiat data. patribꝰ reꝓmissio. Ñ susci¬
pio ꝑsonam hominis: non suscipio p̾rogati¬
uã generis: nisi uidero congruentẽ generi
morũ nobilitatẽ. ut fiat iusti generis ele¬

Expanded text:
cogitas. accende facem tuam, priusquam sponsi cogitas. accende facem tuam, priusquam sponsi tibi claudatur ianua, qui expectare diu non solet neglegentes. nisi scias te, inquit, decoram inter mulieres et dicas: fusca sum et decora, fusca sum, quia peccaui, sed decora, quia diligor, quia genus sum Abrahae, electum genus, dilectum deo, nihil tibi proderit patrum gratia; potens enim deus est de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. et alibi in euangelio legisti, quia Abrahae filiam ligauit diabolus nequitiae suae uinculis, quam soluit dominus die sabbati. nisi ergo scias te, nihil tibi proderit, etsi dicas: \'Abrahquae non credis, quae errorem non corrigis; Abraham quidem salvatur, sed te nobilitas generis non juvabit, nisi fides salvaverit. Non te decipiat data patribus repromissio, non suscipio personam hominis, non suscipio praerogativam generis; nisi videro congruentem generi morum nobilitatem, ut fiat justi generis ele
Abbreviated transcription (Latin):
debeat gub̾nare: Unde etiam in lege scri¬
ptum est Attende tibi: ne fiat uerbum abs¬
conditũ in corde tuo. Tibi inquit attende
tius: ñ uiribꝰ corporis: sed animo tuo. ac
menti tuȩ: unde om̃ia consilia. facta. co¬
gitationesq manant. Tibi ergo attende
ibi. ubi potiorem eẽ te nosti: Nosce te ipsũ
Qđ apollini pythio assignant gentiles uiri.
quasi ipse auctor fuerit huiꝰ sententiȩ. cũ
de nr̃o usurpatũ ad sua transferant: & lon¬
ge anterior moyses fuerit. qui scripsit li¬
brũ deuteronomii: quã philosophi qui ista
finxerunt. Unde & salomon oraculũ diui¬
nũ secutꝰ: scripsit in canticis canticoꝵ. Ni¬
si scias te decorã int̾ mulieres. hoc ẽ. nisi
cognoscas te mortalẽ. rationabilẽ. et cito
tua peccata fatearis. cito dicas iniquitates tuas
ut iustificeris: nisi conuertaris. & prior accuseᷤ
delicta tua. uenit dies mortis: et iam nullũ
conuersionis remediũ ẽ. Preuenire dum

Expanded text:
debeat gubdebeat gubptum est: Attende tibi, ne fiat verbum absconditum in corde tuo : tibi, inquit, attendetuis, non viribus corporis, sed animo tuo ac menti tuae, unde omnia consilia, facta, cogitationesque manant. Tibi ergo attende ibi, ubi potiorem esse te nosti. Nosce teipsum, quod Apollini Pythio assignant gentiles viri, quasi ipse auctor fuerit hujus sententiae; cum de nostro usurpatum ad sua transferant, et longe anterior Moyses fuerit qui scripsit librum Deuteronomii, quam philosophi qui ista finxerunt. 37. Unde et Salomon oraculum divinum secutus, scripsit in Canticis canticorum; Nisi scias te, decora inter mulieres; hoc est, nisi cognoscas te mortalem rationalem, et cito tua peccata fatearis, cito dicas iniquitates tuas ut justificeris, nisi convertaris, et prior accuses delicta tua, venit dies moconuersionis remedium est; praeueniris, dum non
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ lumen: et uidiciũ eoꝵ tanꝗͣ meridiẽ:
Quęris ergo tanquã aliena. quȩ ꝓxxima eras:
tanꝗͣ pauꝑ. quȩ diues fuisti. Uis sequi. quȩ
p̾cedebas : atq utinã uł sequaris quos prȩ¬
cedere debiusti. Mercennaria c̃ẽ deside¬
ras: quȩ ante mercennarios colligebas. Mer¬
cennariȩ utiq uox ista dicentis ẽ: ne for¬
te fiam circũ amicta suꝑ greges sodalium
tuoꝵ Quȩ ꝓselitos ex gentibꝰ ante suscipie¬
bas. ñc ipsa in nationibꝰ uis pro ꝓselitiᷤᷤ su¬
scipi: et tanquã aduena congregari. Re¬
spondit iħc Nisi noscas te decoram inter
mulieres. Quid ẽ se noscere. nisi ut sciat
unꝰ quisq hominẽ ad unaginẽ & similitu¬
dinẽ dĩ factum : rationis capacẽ: qui t̃rã
suã excolere tanquã bonꝰ agricola debear
aratro quodã & falce sapientiȩ. ut uł du¬
ra findant᷑. uel luxuriantia recidantur :
qui inferiorẽ sui portionẽ. animi imperio

Expanded text:
tamquam lumen et iudicium eorum tamquam meridiem. tamquam lumen et iudicium eorum tamquam meridiem. Quaeris ergo tamquam aliena. quae proxima eras. tamquam pauper, quae diues fuisti. uis sequi quae praecedebas; atque utinam uel sequaris quos praecedere debuisti! mercennaria esse desideras quae ante mercennarios colligebas; mercennariae utique uox ista dicentis est: ne forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum. quae proselytos ex gentibus ante suscipiebas. nunc ipsa in nationibus uis pro proselytis suscipi et tamquam aduena congregari. Respondet Iesus: nisi noscas te decoram inter mulieres. quid est se noscere, nisi ut sciat unusquisque hominem ad imaginem et similitudinem dei factum, rationis capacem, qui terram suam excolere tamquam bonus agricola debeat aratro quodam et falce sapientiae, ut uel dura findantur uel luxuriantia recidantur, qui inferiorem sui portionem animi imperio
Abbreviated transcription (Latin):
in meridie : Meridiẽ nosti esse ȩcclesiam.
quȩ teneat xp̃m: et tu eũ in noctibꝰ quęris:
Dic inquit mͥ xp̃e: responde uł ꝓpt id quia
ante carꝰ fuisti. atq dilectꝰ mͥ. Et si ego tan¬
tȩ prȩrogatiuã caritatis amisi : tu tamen
quasi pius responde mihi. ubi pascis: ubi ma¬
nes. Reliquisti me: abisti ad gentes. Neces¬
sisti longe a me: et illis ꝓpior factus es. a
quibꝰ longe eras. sed factus es ꝓpe. quia
crediderunt sanguini tuo. Ame recessi¬
sti: quia ego crucẽ tuã non suscepi. ut
mundi redẽptionem: sed ut noxii dam¬
nationem. Qui autẽ recepert᷑. sicut salutiᷤᷤ
auctorẽ : in meridie sunt. Illis luces: illis
refulges: illis calet gr̃a tua. sic̃ meridies
Mihi matutinꝰ eras. cum adhuc crederẽ. sed
qui cenabant meridie. Illis meridies fa¬
Ctꝰ es. qui pascunt᷑ in diuiriis tuis. & in te spe¬
rant. Idõ dixit dauid. deducis eoꝵ iusticiam

Expanded text:
in meridie ?meridiem nosti esse ecclesiam in meridie ?meridiem nosti esse ecclesiam quae teneat L Christum, et tu eum in noctibus quaeris ? dic, inquit, mihi, Christe; responde uel propter id, quia ante carus fuisti atque dilectus mihi; etsi ego tantae praerogatiuam caritatis amisi. tu tamen quasi pius responde mihi: ubi pascis, ubi manes? reliquisti me, abisti ad gentes, recessisti longe a me et illis propior factus es, a quibus longe eras. sed factus es prope, quia crediderunt sanguini tuo; a me recessisti, quia ego cracem tuam non suscepi ut mundi redemptionem, sed ut noxii damnationem. qui autem receperunt sicut salutis auctorem, in meridie sunt; illis luces, illis refulges, illis calet gratia tua sicut meridies. mihi matutinus eras cum adhuc crederem, sed qui cenabant meridie. illis meridies factus es, qui pascuntur in diuitiis tuis et in te sperant. ideo, ut dixit Dauid, deduces eorum iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nationibꝰ uerbũ dĩ seminare cȩperunt.
Possunt et ꝓphetȩ intelligi: qui monendo.
denuntiandoq ut uineã suã custodir& sy¬
nagoga. nihil ꝓfecerunt. fecit enim spinaᷤᷤ
imꝓbitatis. quȩ uirtutis fructꝰ uberes defer¬
re debuerat: & idõ confitetur. quia popłm
suũ eustodire ñ potuit. Meritoq sero quȩ¬
rit tenere. quẽ cũ tener& amisit: multo
dissimilior eiꝰ. quȩ dicit. inueni quẽ dilexit
anima mea: tenui eũ. et ñ relinquam eum
Deniq illa inuitat in hortũ suũ sponsũ: hȩc
ubi pascat requirens. dicit ad ipsũ Annun¬
tia mͥ quẽ dilexit anima mea. Cur. quẽ di¬
lexit anima mea. dicis: et non quẽ diligit:
Cur dimisisti. quẽ tenebas: Dilexisti patrum
fide: amisisti incredulitate. Tenebas carita¬
tis uinculis: amusisti longo fune ꝑfidię: idõ
nescis ubi pascat: ubi maneat. Nam si scireᷤ.
ñ quȩreres. Dicis enĩ. Ubi pascis: ubi manes

Expanded text:
nationibus uerbum dei seminare coeperunt. nationibus uerbum dei seminare coeperunt. possunt et prophetae intellegi, qui mouendo denuntiandoque, ut uineam suam custodiret synagoga. nihil profecerunt. fecit enim spinas inprobitatis, quae uirtutis uberes fructus deferre debuerat. et ideo confitetur. quia populum suum custodire non potuit, meritoque sero quaerit tenere, quem, cum teneret. amisit, multo dissimilior eius . quae dicit: inueni quem dilexit anima mea: tenui eum et non relinquam eum. Denique illa inuitat in hortum suum sponsum, haec, ubi pascat requirens, dicit ad ipsum: adnuntia mihi, quem dilexit anima mea. cur \'quem dilexit anima mea\' dicis et non \'quem diligit\' ? cur dimisisti quem tenebas ? dilexisti patrum fide, amisisti incredulitate; tenebas caritatis uinculis, amisisti longo fune perfidiae. ideo nescis ubi pascat, ubi maneat; nam si scires, non quaereres. dicis enim: ubi pascis, ubi manes