comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe qm̃ defecit sc̃s.&. om̃s decliua¬
uert̃. simł inutiles facti sunt. ñ est qͥ
faciat bonũ. ñ est usq ad unũ. uocas¬
tur mulieres de spectaculo. ut qd ip¬
se uiderunt. apłis nuncient. Isrł au¬
tem de qͦ dictum est. isrł non cogno¬
uit me.&. popłs m̃s me non intellex̾.
clementissimũ creatorem.&. uictorẽ
nũquã eiꝰ misereat᷑. łlec pie qͥd̃e dieũ¬
tur. sed qͦmͦ cũ ceti̾s congruant. &
consũmationis mundi tẽꝑib coapten¬
tur: difficilis interp̃tatio est. Et e¬
rit in illa die ꝑcutice dñs. ab alueo
fluminis. usq ad torrentẽ egypti. Lax.
Et erit in die illa. concludet dñs. a
fossa fluminis. usq ad rmnocorurã. Ni¬
si iunxisset. in die illa ꝑ qd̃ docem. ea
que dicturus est suꝑiorib copulanda
pot̾amꝰ qͣsi ꝓpͥũ capituli huiꝰ sensum ex¬
pon̾e̾. Nunc autem ad suꝑiora referen¬
da sunt omĩa. Qͬ ciuitas munita.
desolata erit. speciosa quondã relin¬

Expanded text:
s declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est : Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum Creatorem et factorem nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relin
Abbreviated transcription (Latin):
tate.&. it̃m. Sunt enĩ młti.ce. ñ sub¬
diti. ac uaniloqͥ.&. seductores. qͦs opor.¬
tet redarguere. p̃cipue ex circunci¬
sione. Alueum autẽ siue riuum flu¬
minis. iuxta hẏstoriã. eufraten possu¬
mus dicere. sicut &e in lxx. pͥmo psal¬
terre: Aui iordanẽ putant.&e. hoc no¬
tandũ. qd̾ in uideȩ terminis fluuiꝰ. ap¬
pellatͣ. in egypti finib torrens: qui tͣ¬
bidas aqͣs habet. &e ñ ꝑpetuas. Pro tor.¬
rente egypti.lxx. rinocorurã. traustu¬
lerunt. qd̾ est opꝑidũ in egẏpti pa¬
lestine q confinio: ñ tã uerba scͥp¬

Expanded text:
tate ; et iterum: Sunt enim multi et non subditi ac vaniloqui, et seductores, quos oportet redarguere, praecipue ex circumcisione . Alveum autem, sive rivum fluminis juxta historiam Euphratem possumus dicere, sicut terrae . Alii Jordanem putant. Et hoc notandum, quod in Judaeae terminis, fluvius appelletur; in Aegypti finibus, torrens, qui turbidas aquas habet, et non perpetuas. Pro torrente Aegypti, LXX Rhinocoruram transtulerunt, quod est oppidum in Aegypti Palaestinaeque confinio, non tam verba Sc
Abbreviated transcription (Latin):
sei interp̃tati sunt. qd siue uirga ꝑ¬
cutiet. siue ad uirgã recensebit. nu¬
merũ. gregis sui intelligi potest. ut
non in malam. sed in bonã parte ac¬
cipiat᷑. Et uos congregabimim unꝰ
unus filii isrł. Ixx. Uoss aut̃
congre gate unũ. & unũ filios isrł.
filii inqͥt isrł. pro qͦ interp̃tatus est
symniachus. domꝰ isrł. ꝑcussis adũsa¬
rus urĩs. a riuo fluminis usq ad tor¬
rentem egypti. idest ab eufrate
usq ad nilum. uos uel ipsi congre¬
gamini. ad finẽ dñi unus & unus.
qꝑ iudeoꝵ turba ñ credidit. Per qd̾
significat. paueos ex iuideis. in salua¬
torem dum credituros. Uel certe
titudine ñ crednte: uos de toto orbe
qͦs potueritis. qͥsi oues morbidas refer¬
te ad caulas dñi .&. congregate. eas

Expanded text:
σει interpretati sunt, quod sive virga percutiet, sive ad virgam recensebit numerum gregis sui, intelligi potest: ut non in malam, sed in bonam partem accipiatur. Et vos congregabimini unus et unus, filii Israel. LXX: Vos autem congregate unum et unum, filios Israel. O filii Israel, pro quo interpretatus est Symmachus, domus Israel: percussis adversariis vestris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credituros. 369 Vel certeltitudine non credente, vos de toto orbe, quos potueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congregate eas c
Abbreviated transcription (Latin):
nullam. a creatore: suo misedĩã consecu¬
tus est. iccirco ꝑeutiet. siue coneludoe
dñs ab alueo. uł riuo fluminis. usq
ad torrentẽ egypti. ut in uniu̾sa iu¬
dea. q̃ qͦndã reꝓmissionis terra fuit.
nullus repperiat᷑ sermo doctrine. ni¬
chil seientie seͥpturaꝵ. de qͥb &e apłs

Expanded text:
consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
in toto orbe eugłiũ seminabit᷑. &.
destruet᷑ ydolatria &e cõminuen¬
tur are usq ad puluẽm. suecendñt᷑
luci delubra corruent. & dei unius
sub mysterio trinitatis. noticia pre¬
dicabi tur. Ciuitas enim̃
munita desolata
erit: speciosa re¬
linquet᷑. & di¬
mittetur qͣsi d̾¬
serta.
Ibi pascet᷑ uitulus
&e ibi accubabit .ce. consumet sũmi¬
tates eius. Lxx. Idola eoꝵ succi¬
dñt᷑ quasi lucus.&. longe habitas
grex dimittet᷑: sicut grex derelie¬
pus non erit in eo om̃e uiride:
q. exficcatus est. ¶ Hierłm ciuitas
quond̾a firma atq munita. q. non
suscepit pats familie filiũ: s dix̾
uenite occidamꝰ eũ. qr iste. heres
est .&. nr̃a erit hereditas: desolaa
erit. & q̃ quondã fuit speciosa. de
qua in iezechiel dr̃. similam oe mel

Expanded text:
in toto orbe Evangelium seminabitur, et destruetur idololatria, et comminuentur arae usque ad pulverem, succidentur luci, delubra corruent, et Dei unius sub mysterio Trinitatis notitia praedicabitur. Civitas enim munita desolata erit: speciosa relinquetur, et dimittetur quasi deserta. Ibi pascetur vitulus, et ibi accubabit et consumet summitates ejus. LXX: Idola eorum succidentur, quasi lucus, et longe habitans grex dimittetur sicut grex derelicpus non erit in ea omne viride, quia exsiccatum est. Jerusalem civitas quondam firma atque munita, quia non suscepit patrisfamilias, filium sed dixit: Venite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃i oroch. Terrã autẽ idest corꝑa rapha¬
ini.gygantũ uidelicet. & impioꝵ: do¬
iniius in penas detrahet sempiter¬
uas. Deniq ꝑ raphaum̃. soli . lxx. impioᷤ
transtulerunt: & q. supͣ legimꝰ mortu¬
iuitã ñ uidebunt: nec medici susscita¬
bunt. ꝓ qͦ aqͥla ee sẏmmachus. raphaĩ
& gygantes interp̃tati sunt: queruuꝰ
que crroris causasit. ut ꝓ raphaun
hebrayeo. alii gygantes. alii medieos
posueruit. Uerbũ ebraycũ raphauu. si
post Res. ꝓͥmã littãm seqͣntem habeat
uu legit᷑. Rophaĩ.&. significat medicos.

Expanded text:
r OROTH  . Terram autem, id est, corpora Raphaim, gigantium videlicet et impiorum, Dominus in poenas detrahet sempiternas. Denique pro RAPHAIM   soli LXX impios transtulerunt. Et quia supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat VAU, legitur ROP
Abbreviated transcription (Latin):
cente᷑ apłos. Surgite abeamꝰ hinc
Ibi ꝑascet᷑ uitulus. romanꝰ exercitꝰ.
de quo &e in alio loco. sub noĩe. apͥ.
dictum est. Uastauit eam aper de
silua. & singłaris ferus depastus ẽ
eã.Ꝙ. ibi accubabit.&. consumet sũ

Expanded text:
tolos: Surgite, abeamus hinc . Ibi pascetur vitulus, Romanus exercitus, de quo et in alio loco sub nomine apri dictum est: Vastabit eam aper de silva: et singularis ferus depastus est eam . Et ibi accub
Abbreviated transcription (Latin):
imino nr̃o. De qͥb in hoc eod̾ẽ ꝓpħa
legimiꝰ. Qͦ m speciosi pedes euglizan¬
tiũ pacem. Quidam hunc locum
ad eccłas refferunt: qd̾ custodiant᷑
quidam a deo. sed młti in eis fructus
non faciant.&. proꝑterea boni docto¬
res succendant᷑ ardorib: ut clament
&. conficeant᷑ errorẽ suũ. & postea
ꝑacem faciant deo. Qui uero appel¬
lantͣ filii iacob. qͥ egrediunt᷑ de radi¬
ce iacob. florebit. &e germinabit isrĩ.
ce implebunt faciẽ. orbis semuie.
xx. Qui ueniunt filii iacob. germina¬
bit .&. florebit isrł.& implebit orbem
terraꝵ fructus eius. P ostqͣm apłi
in toto orbe. terraꝵ p̃dicantes eugłni
dixint. faciemꝰ pacem xp̃o. pac̾e faci
nabit .&. florebit isrł: uidens doctri
& attulisse fructus ub̃rimos. quos
udea manens non attulerat. Nd̃¬
iuxta plagam ꝑcutientis se. ꝑcussit

Expanded text:
mino nostro . De quibus in hoc eodem Propheta legimus: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem ! Quidam hunc locum ad Ecclesias referunt, quod custodiantur quidem a Deo; sed multi in eis fructus non faciant; et propterea boni doctoris succedantur ardoribus, ut clamitent et confiteantur errorem suum, et postea pacem faciant Deo, qui vere appellentur filii Jacob. Qui egrediuntur de radice Jacob, florebit et germinabit Israel: et implebunt faciem orbis semine. LXX: Qui veniunt filii Jacob: germinabit et florebit Israel: et implebit orbem terrarum fructus ejus. Postquam Apostoli in toto orbe Evangelium praedicantes, dixerint: Faciemus pacem Christo, pacem facieinabit et florebit Israel, videns doctrinletum, et attulisse fructus uberrimos, quos in Judaea manens non attulerat. Numjuxta plagam percutientis se, percussit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus.& dei sapientia. ut ipsa mͥ
pacẽ faciat.& mundũ reconeilioe.
uxta lxx. hic est sensus: ut ex ꝑso¬
na accipiamꝰ eccłe. Ego ciuitas fir¬
ma. ciuitas młtis uallata hostib :
qͣ frustͣ dedi poeula uuimice. mee
synagoge. Capiet᷑ uoete .&. corru¬
et murus eiꝰ: nullaq erit ex ad¬
uersis potestatib que non appre¬
hendat eã. Rursum loqͣr. Quid
m prodest custodire. eã. q̃ stipuła
in se. habeat ñ frum̃ta. que ita
inculta est. ut uepriũ plena sit
& spinaꝵ : quã saluare uolui.
sed qͥa hostilit̃ mecũ agit. recessi
ab ea. Nixeruntq in me: &. ex
me. nati apłi. uob̾ qͥd̾e oportebat
primũ loqui uerbũ dei: s qm̃ rep
pulistis illud.&. indignos uos iu¬
dicastis ȩterne. uice:ecce. conu̾ti
mur ad gentes. Iecireo faciet dũs
qd̾ ininatꝰ est. ut om̃s in eo ardeanͭ.
romano igne circundati. uel certe
ardeant uieus atq peccatis. nec poᷤ¬
sint ardentia diaboli iacula restingue¬

Expanded text:
virtus et Dei sapientia , ut ipsa mihi virtus et Dei sapientia , ut ipsa mihi pacem faciat, et mundum reconciliet? Juxta LXX hic est sensus, ut ex persona accipiamus Ecclesiae: Ego civitas firma, civitas multis vallata hostibus, quae frustra dedi pocula inimicae meae Synagogae. Capietur enim nocte, et corruet murus ejus, nullaque erit de adversariis potestatibus, quae non apprehendat eam. Rursum loquar: Quid mihi prodest custodire eam, quae stipulam in se habeat, non frumenta: quae ita inculta est, ut veprium plena sit et spinarum, quam salvare volui? Sed quia hostiliter mecum agit, recessi ab ea. Dixeruntque in me et ex me nati Apostoli: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judmur ad gentes . Idcirco faciet Dominus quod minatus est, ut omnes in ea ardeant Romano igne circumdati. Vel certe ardeant vitiis atque peccatis, ne possint ardentia diaboli jacula restingue
Abbreviated transcription (Latin):
tib semꝑ meã uineã. conseruaui
ne. exterminaret eã aꝑ de silua. ne
bestie. deuorarent: nũqͥd indignati¬
ouem non habeo .&. nescio ferire ꝑec¬
cantẽ. & reddere. unicuiq qd̾ mere¬
tur: Ubi aqͥla posuit spinã oe ue¬
ci num. plena significat. Unde dicit.
Qͥs mẽ docebit ut durus sim. ot meã
tamine. truculentus incedam: ut
gradiar suꝑ uineã qͣm ante. serua¬
iu: &. succendã eã qͦm meo sepserã
muro ᷤᷤ An potiꝰ id aget fortitudo
mea ut ira differã.&. saluẽ eos ꝑe¬
ugłu clementiã. qͥ neqͣqͣm sint le¬
gis auctoritate. seruatiᷤ SNO aty¬
coc autẽ. iuxta hebrayeũ. legendũ
est. Qͥs me. faciat durũ atq eru¬
delem. ut uineã adurã meã. ħ qͥp¬
pe in deserto significat᷑: & spiuiꝰ.
ut eã qͣsi in p̃lio conterã atq suecen¬
dam. qͣm semꝑ mea diligentia eus¬
todiui᷑. Anpotiꝰ tenebit fortitudi¬
nem meã: quã xp̃m esse. non dubi¬

Expanded text:
tibus semper meam vineam 363 conservavi, tibus semper meam vineam 363 conservavi, ne exterminaret eam aper de silva, ne bestiae devorarent. Numquid indignationem non habeo, et nescio ferire peccantem, et reddere unicuique quod meretur? Ubi Aquila posuit spinam, et veoca sentium plena significat. Unde dicit: Quis me docebit ut durus sim, et meam tamine truculentus incedam: ut gradiar super vineam, quam ante servavi, et succendam eam quam meo sepseram muro? An potius id aget fortitudo mea, ut iram differam, et salvem eos Evangelii clementia, qui nequaquam sunt Legis auctoritate servati? ἐμφατικῶς autem juxta Hebraicum legendum est: Quis me faciet durum atque crudelem, ut vincam naturam meam? Hoc quippe in deserto significatur et in spinis: ut eam quasi in praelio conteram atque succendam, quam semper mea diligentia custodivi. An potius tenebo fortitudinem meam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
me. &. ioqͥt᷑. Ego ciuitas firma: ciuitas
que obpugnat᷑. Pulchreq obpugnat᷑
dicit: ñ expugnat᷑. Statimq iungit
de sẏnagoga. q̃ de capite u̾sa est in cau¬
dam. frustra ei potũ meaꝵ cribuo doc¬
trinaꝵ. capiet᷑ enĩ in tenebris erroriᷤ
sui. Ꝙ qr. aꝑtã lucẽ ñ recepit: ꝑ diem
corruet murus eiꝰ: & om̃e qd sibi pu¬
tabat auxiliũ: nullus q adu̾sarioꝵ.
qͥ ñ capiat eã. Qͦd de ꝯtrariis debemꝰ
intelligere: potestatib. Indignatio
ũ est mͥ: quis dabit me spinã &e ue¬
prem: ut in p̃lio gradiar suꝑ eamͦ.
Suceñdã eã parit̾: an potiꝰ cenebo for¬
titudinẽ meã: faciet pacẽ m.pace
faciet m.Lxx. Non est qͥ app̾hende¬
rit eã. Qs ponet mȩ custodẽ stipu¬
le. in agro: Propt̃ adu̾sariã hane reꝑ¬
puli ea. iccircd fecit d̾̃s omĩa quȩ
disposuit. Cõbusta sunt dicent ha¬
bitatores eius: faciemꝰ pacem illi.
pacem faciemꝰ illi. Iuxta hebrai¬
cũ hie sensus est. Ego qͥ diebr &. noc¬

Expanded text:
oquitur: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur. Pulchreque oppugnatur dixit, non expugnatur. Statimque jungit de Synagoga, quae de capite versa est in caudam: Frustra ei potum mearum tribuo doctrinarum, capietur enim in tenebris erroris sui. Et quia apertam lucem non recepit, per diem corruit murus etabat auxilium, nullusque erit adversariorum qui non capiat eam, quod de contrariis debemus intelligere potestatibus. Indignatio non est mihi: quis dabit me spinam et veprem in praelio? Gradsuccendam eam pariter. An potius tenebo fortitudinem meam? faciet pacem mihi, pacem faciet mihi. LXX: Non est quae non apprehenderit eam. Quis ponet me custodem stipulae in agro? propter adversariam hanc repuli eam. Idcirco fecit Dominus omnia quae disposuit: combusta sum; dicent habitatores ejus, faciemus pacem illi: faciemus pacem ei. Juxta Hebraicum hic sensus est: Ego qui diebus et noc
Abbreviated transcription (Latin):
siue. ad ifrł. Nonne tu eras qͥ in sp̃u¬
tuo durissimo tuo durissimo atq
crudeli. & in furore blasphemiaꝵ tu¬
arum. apłos dñi atq doctores. interfi¬
cere cupiebas: Iccirco suꝑ his dimit¬
tet᷑ iniqͥtas domꝰ iacob. &. iste omĩs fru¬
ctus. ut auferat᷑ peccatũ eiꝰ: q posuit
om̃ĩs lapides altaris. sicut lapides cinĩs
allisos. Non stabt̃ luci .&. delubra.Ixx.
Propterea auferetur iniqͥtas iacob. ce.
hec erit benedictio eiꝰ. cum abstulero
peccatũ eius: qñ posuerit om̃s lapi¬
des Maꝵ contritos qͣsi cinerem cõmi¬
nutũ. &. ñ ꝑseuãbunt arbores eoꝵ.
ce ydola. Causas reddit cur pꝰqͣm iu¬
dei in dũo miserunt manꝰ. ueniã con¬
seqͣnt᷑ si uoluerint agere peniten¬
tiam: ut impleat᷑ saluatoris oratio.
pater ignosce illis. qd̾ enĩ faciunt.
nesciunt. Propterea inqͥt dimittet᷑
iniqͥtas domui iacob.&. auferet᷑ pec¬
catũ eius. ut mẽat᷑ benedictionẽ. di.¬

Expanded text:
sive ad Israel: Nonne tu eras quae in spiritsive ad Israel: Nonne tu eras quae in spiritu tuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miserint manus, veniam consequantur, si voluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem D
Abbreviated transcription (Latin):
habuerint .&. reconciliauĩnt eos deo.
n mensura contͣ mensurã. cũ abiecta
fuerit. iudicaboͣ eã. Ixx. Rixans
x. exprobans emittet ẽos. Iuxta hebͥ¬
icum huic sñsus est. Sicut fecit hierłm
sic recipiet. Iuxta mensurã qua men¬
sa est: remetiet᷑ ei. Tẽ q cumulatã men¬
sur̃ã recipiet: qñ iudieii tempꝰ aduenĩt
ce abiecerit eã deus. Iuxta lex pendet
interficiet᷑. qͥ uirgabat contͣ apłos
& exprobrabat doctorib fuis. &e p̃ci¬
piebat. ne in nomine. xp̃i loq̃rent᷑. Pro¬
ꝑterea d̾s abiciet eos: &. de suo expel¬
iet grege. Meditatꝰ est in spu suodu¬
ro. ꝑ diem estus. Lxx. Honne tu
eras qͥ meditabaris in fp̃ũ duro inter¬
ficere. eos spu furoris: Iuxta hebray¬
cum hoc dicit᷑. In mensura qua men¬
sa est hierłm recipiet. Propterea d̾s
in spũ suo duro. atq uehe menti me¬
ditatꝰ est. siue locutus
contͤ
eam in die estus. ħ
est in ꝑsequutio¬
dentior. indigna¬
tionis dies est. acq
uxta .lxx. ad ipsam dicit᷑ hierłm

Expanded text:
liaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fuerit, judicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Juxta LXX pendet interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua mensa est, Jerusalem recipiet: propterea Deus in spiritu suo duro atque vehementi meditatus est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutiodentior indignationis dies est atque Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
piones: ce suꝑ om̃em uirtutem ini¬
muci. Qa gͥ ab eo loco ubi scriptũ est:
ecce dñs dissiꝑabit terrã &. nudabit
eam. siue iuxta .lxx. ecce. dñs disꝑdet
orbem terraꝵ. &. desolabit eũ usq
ad p̃sens capitłm eont̃ orbem in con¬
sũmatione mundi iudiciũ predica¬
tum est. & nouissima inunica destͥ¬
etur mors: ꝓꝑterea adu̾sum diabo
lum. extrema sententia est. ut indu¬
catur suꝑ eũ gladiuis sẽs .&. magnꝰ
oe fortis. siue uxta hebraicũ. &. re.¬
liqͦs int̃p̃tes gladius durus. Non e¬

Expanded text:
piones, et super omnem virtutem inipiones, et super omnem virtutem inimici . Quia igitur ab eo loco ubi scriptum est: Ecce Dominus dissipabit terram, et nudabit eam ; sive juxta LXX: Ecce Dominus disperdet orbem terrarum, et desolabit eum, usque ad praesens capitulum, contra orbem in consummatione mundi judicium praedicatum est, et novissimus inimicus destruetur mors : propterea adversum dlum extrema sententia est, ut inducatur super eum gladius sanctus, et magnus, et fortis, sive juxta Hebraicum et reliquos Interpretes, gladius durus. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
duces autem draconẽ in hamo: cir¬
cundabis capistrũ narib eiꝰ. Statim¬
q: Hoc est principiũ plasmatis dñi:
qd̾ factũ ẽ ut illudat᷑ ab angłis eius.
& in psalmo. Hoc mare magnũ &. spaci¬
osum: ibi reptilia. quoꝵ ñ est numerꝰ.
animalia parua cũ magnis. draco iste
q̃m formasti. ad illudendũ ei. De hoc &
in apocalypsi scribit ioħes. facta est
pugna in cȩlo: michael & angłi eiꝰ bel
inuentꝰ est eis in celo. & missus est dra¬
co magnus. coluber antiquus. quocat᷑
diabolus & sathanas : qͥ errare. fecit
orbem terraꝵ uniu̾sum: missusq
est in terra: & angłi eiꝰ cũ eo. Ibiꝙ
d̾r. Missus est accusator frũm nr̃o¬
rum. qͥ accusabat eos corã dño deo¬
nr̃o. Illud q notandũ. qd̾ in psalmo
&e in iob ꝑpterea factus. dicat᷑ draco
ħ ẽ leuiathan: ut illuderet᷑ ei ab an¬
gelis. Unde .&. apłi accipiunt potesta¬
tem ut calcent suꝑ serpentes: & scor¬

Expanded text:
duces autem draconem in hamo, cirduces autem draconem in hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque: Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, ut illudatur ab Angelis ejus. Et in psalmo: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . De hoc et in Apocalypsi scribit Joannes: Facta est pugna in coelo: Michael et Angeli ejus bellinventus est eis in coelo . Et: Missus est draco magnus, coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, qui errare facit orbem terrarum universum; missusque est in terram, et Angeli ejus cum eo; ibique dicitur: Missus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat eos coram Deo nostro . Illudque notandum quod in psalmo et in Job, propterea factus dicatur draco, hoc est, Leviathan, ut illuderetgelis. Unde et Apostoli accipiunt potestatem, ut calcent super serpentes et scor
Abbreviated transcription (Latin):
conem tortuosum. & occidet draco¬
nẽ qͥ est in mari. Fradunt hebrei
diabolum idest criminatorẽ qd̾ gre¬
cum nomen est: hebraice appellari
sathan. hoc est adu̾sariũ. Unde . &. in
Zacharia d̾r. Stabat sachan idest
adu̾sarius a dextris eiꝰ: ut adu̾saret᷑
ei. Appellat᷑q & belial:. idest apostata:
p̃uaricator. absq uigo. Uude .&. apłs.¬
Q ͤ inqͥt cõmunicatio xp̃i ad belial. oe
ubicunq lxx ponunt filios pestilenti¬
e: in hebraico scͥptũ est. filii belial.
saluatoris. filius iniqͥtatis ñ apponet
nocere ei. in hebraico d̾r filius beli¬
al. Appellat᷑ q &. aliis nominib: ut
in alio psalmo scriptũ est. Suꝑ aspi¬
dem &. basiliscũ ambulabis: ce. con¬
culcabis leonẽ & dracon̾e. Qͥ dra¬
co ꝓprie: in hebraico sernone
appellat᷑ leuiathan: Ipse ẽ magnꝰ
cȩtus: de qͦ qd̾ a xp̃o capiendussit.
mystico in iob sermone uarrat᷑. qͥ
magnũ cętũ capturus est. sã & ibi
ꝑ ceto leuiathan ponit᷑. & itm. Ad¬

Expanded text:
m tortuosum, et occidet draconem qui est in mari. Tradunt Hebraei diabolum, id est, criminatorem, quod Graecum nomen est, Hebraice appellari SATAN  , hoc est, adversarium. Unde et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, id est, adversarius, a dextris ejus ut adversaretur ei . Appellaturque et BELIAL  , id est, apostata, praevaricator, et absque jugo. Unde et Apos inquit, communicatio Christi ad Belial ? et ubicumque LXX ponunt filios pestilentiae, in Hebraico scriptum est, filii Belial. Salvatoris: Filius iniquitatis non apponet nocere ei , in Hebraico dicitur, filius Belial. Appellaturque et aliis nominibus, ut in alio psalmo scriptum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Qui draco proprie in Hebraico sermone appellatur LEVIATHAN . Ipse est magnus cetus, de quo, quod a Christo capiendus sit, mystico in Job sermone narratur: Qui magnum cetum capturus est ; nam et ibi pro ceto, Leviathan ponitur; et iterum: Ad
Abbreviated transcription (Latin):
cedens annos centũ. loqͥt᷑. Parui suns
&e. pessimi dies mei.Ira autẽ. dñi cͣnsi¬
tura illa est: qͣm thesauriant sibi qui
nolunt agere penitñtiã. Q ͤ postqͣm tͣn¬
sierir neqͣqͣm cellaria ultra claudent᷑.
sed implebit᷑ qd̾ scriꝑtũ ẽ. Nichil oceul¬
tum qd̃ ñ reuelabit᷑ .&. absconditũ qd
non manifestet᷑. Qͦd seqͥt᷑. ecce enim
dñs de scõ inducet irã suã. illud signi¬
ficat qd̃ a scĩs ira dei incipiat. uel oĩs
illius ultio. iusta sc̃aq sit. ñ de m̃tis
ꝑturbatione descñdens. ut in homi¬
nib solet. sed studio corrigendi. Terrã
aut̾e habitatoꝵ illam reor:. de. qͦ scriꝑ¬
tũ est. Audiat terra sermonẽ oris
in terra habitant. sic qͥ i carne sunt
uiuit carnalit̃. & reuelabit sangui¬
nem suũ. si q̃mpiã scandalizauerit:
& cũ cayn meret᷑ audire. Uox san¬
giunus frĩs tui clamat ad me de ter¬
ra: ꝗͣ aꝑuit ossuũ. ut susciꝑet sangui¬
nem frĩs tui. Omĩs gͥ sanguis in die

Expanded text:
cedens annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum 359 quod non revelabitur, et absconditum quod non maDominus de sancto inducet iram suam: illud significat, quod a sanctis Dei ira incipiat, vel omnis illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigendi. Terram autem habitatorum illam reor, de qua scriptum est: Audiat terra sermones oris in terra habitant, sic qui in carne sunt, vivit carnaliter. Et revelabit sanguinem suum, si quempiam scandalizaverit, et cum Cain meretur audire: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui . Omnis igitur sanguis in die
Abbreviated transcription (Latin):
tur contra eã. nocte .&. die seruo eã.
xx. In die illa uinea bona deside¬
rium eius: ut pͥnceps illius sit. E¬
go ciuitas fortis: eiuitas que obpug¬
tum hebraycum in ħ loco a lxx. edi¬
tione discordat. idcireo singła ut
proposuimꝰ disseramus. uinea de
qua loqͥt᷑ ysayas. uinea facta est
dilecto. in cornu. in loco uberi. que
debeat intelligi: ipso dieñte disca¬
isrł. De quo in ꝑsalmo canit᷑. Uineam
de egypto tͣnstulisti: & cetera. Huic
&. ꝑ ihereniã ꝑpinat calicem meracis¬
simũ. Cum enim misisset eũ ut potio¬
naret om̃s gentes.&. huic propha li¬
benter obtulis set officio: pͥmã in ebͥ¬
are iubet᷑ iherłm. Unde dicit. Dece¬
planc̾tũ discat &. flecũ. Bicit ꝙ se do¬
minus ꝑ mulcũ eã tempus custodis¬
se.&. locũ dedisse penitentiȩ .& qr.

Expanded text:
tur contra eam, nocte et die servo eam. tur contra eam, nocte et die servo eam. LXX: In die illo vinea bona desiderium ejus, ut princeps illius sit. Ego civitas fortis, civitas quae oppugtum Hebraicum in hoc loco a LXX editione discordat, idcirco singula ut proposuimus disseramus. Vinea de qua supra loquitur Isaias: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi, quae debeat intelligi, ipso docente disca de qua in psalmo canitur: Vineam de Aegypto transtulisti, etc. . Huic et per Jeremiam propinat calicem meracissimum . Cum enim misisset eum ut potionaret omnes gentes, et huic se Propheta libenter obtulisset officio, primum inebriare jubetur Jerusalem. Unde dicit: Deceplanctum discat et fletum. Dicitque se Dominus multo eam tempore custodisse, et locum dedisse p
Abbreviated transcription (Latin):
tum: & iecirco dicit᷑ tortuosum Nlec
imitari potest uirgã dñi de qͦ scrip¬
tum est. uirga directionis est. uirga
regni tui: quẽ dñs interficiet sp̃uo¬
ris sui. habitatorẽ quond̾a maris sal¬
soꝵ .&. amaroꝵ fluctuũ. Q̾ dicunt
diabolum acturum penitentiã. &.
ueniam consequuturũ: int̾p̃tent᷑
nobis qͦmͦ hoc accipiant qd̃ scriptũ
est. & interficioe draconẽ qͥ est in ma¬
ri. siue. eetum. Sed̾o enĩ loco in pre¬
senti capitulo in hebrayco non appel¬
cȩtum sonat. Unde hebrei autuma
leuiatham habitare. sub terra. &. in
ethere. theennia uero in mari: qͣui
daica fabula est. Qͦdq dr in extre¬
mo. huiꝰ capituli in die illa: eusebius
pͥori iungit capitło. ne. seq̃ns ꝓphia
huic temꝑi coaptet᷑. hebrei autẽ &
ceteri exploratores. sequunt᷑ qd̾ nẽ pro¬
posituri sumꝰ. In die. illa uinea me¬
ri cantabit ei: ego dũs qͥ seruo eam
repente. ꝓpinabo illi. Ne forte uisite.¬

Expanded text:
et, et idcirco dicitur tortuosus, nec et, et idcirco dicitur tortuosus, nec imitari potest virgam Domini, de qua scriptum est: Virga directionis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu oris sui , habitatorem quondam maris, falsorum et amarorum fluctuum. Qui dicunt diabolum acturum poenitentiam et veniam consecutorum, interpretentur nobis quomodo hoc accipiant, quod scriptum est: Et interficiet draconem qui est in mari, sive cetum. Secundo enim loco in praesenti capitulo, in Hebraico non appelcetum sonat. Unde Hebraei autumant Leviathan habitare sub terra et in aethere: Thanniim vero in mari, quae Judaica fabula est. Quodque dicitur in extremo hujus capituli, in die illa, Eusebius priori jungit capiti, ne sequens prophetia huic tempori coaptetur. Hebraei autem et caeteri explanatores sequenti, quod nunc proposituri sumus. In die illa vinea meri cantabit ei. Ego Dominus qui servo eam, repente propinabo illi: ne forte visite
Abbreviated transcription (Latin):
Gladiũ autẽ sc̃m. siue durum obeiꝰ
sensum qͥ patit᷑. qͥd̾a nr̃oꝵ. intelligt̃
uerbũ dei. de qͦ dicit apłs̾. Uiuens
autem dei sermo &e efficax. &r. acutꝰ
suꝑ omẽm gladiũ ex utraq parte
acutũ. Unde .&. in alio loco de ore
saluatoris. gladiũ bicipitem exire
legimꝰ. Cum autem in fine mundi
adu̾sum leuiathan qͥ in pͥncipio ge¬
neseos appellat᷑ serpens prudenti¬
simus. suꝑ om̃s bestias q̃ errant in ter¬
ra. gladius sc̃s. siue durus & magnꝰ.
&e fortis. fuerit inductus: fugiet qͥ
numqͣm fugere consueuerat. nes¬
ciens illud scriptũ. Qͦuad̾a a sp̃u
tuo. aut a facie tua qͦ fugiã : Pulchre
qͥdam poeta in gygantomachia. de
enchelado lusit. Qͦ fugis enchelade.
Qscunq accesseris oras. sub deo sẽꝑ
eris. Iste autem leuiathan eoluber
chus concludentem. theodotio rob¬
tum. Uectem autem siue clauden¬
tem puto appellari: qd̾ multos suo
carcere clauserit. & ꝓpͥe subiecerit
potestati: nichilq in se. habeat rec¬

Expanded text:
m, sive durum, ob ejus sensum qui patitur, quidam nostrorum intelligunt Verbum Dei, de quo dicit Apostolus: Vivens autem Dei sermo et efficax, et acutus super omnem gladium ex utraque parte acutum . Unde et in alio loco de ore Salvatoris gladium bicipitem exire legimus . Cum autem in fine mundi adversum Leviathan, qui in principio Geneseos appellatur serpens prudentissimus super omnes bestias , quae erant in terra, gladius sanctus sive durus, et magnus, 361 et fortis fuerit inductus, fugiet qui numquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Pulchre quidam poeta in Gigantomachia de Encelado lusit: Quo fugis, Encelade? quascumque accesseris oras, Sub Deo semper eris. Iste autem Leviathan coluber chus concludentem, Theodotio robustum. Vectem autem sive claudentem puto appellari, quod multos suo carcere clauserit, et propriae subjecerit potestati, nihilque in se rectum hab
Abbreviated transcription (Latin):
nis fratͥs tui clamat ad me. de cerra.
que. iꝑuit os suũ. ut susciꝑet sanguine
frĩs cui de manu tua. Pocest hoc de
martẏrib intelligi: qui pro xp̃o fude¬
runt. sanguinem. oe. sub altare. dei cla¬
mitant. llsq qͦ dñe ñ ulcisceris sangui¬
nẽ. nr̃m. de. his qui habitant suꝑ ter¬
ram : de qͥb ce moyses dic̃ in cantico.
Sanguis filioꝵ eiꝰ uindicabit᷑: & uleiᷤᷤ¬
cetͣ᷑. .&. retribuet uindictã inimicis.
Bunc sanguinem terra que susceꝑat re¬
sed ꝓducet in publicũ ad condẽpnati¬
onem eoꝵ qͥ mrẽs occiderunt. Hoc de
simplici resurrectione intellectũ sit.
Precipit᷑ autem uixta anagogen po¬
pulo dei. ut ingrediat᷑ in cubicula su¬
significat. ut elaudat iuxta eugłicũ
p̾ceptũ. ostiũ eubili sui. &e dicat cum

Expanded text:
s tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui de manu tua . Potest et hoc de Martyribus intelligi, qui pro Christo fuderunt sanguinem, et sub altari Dei clamitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, resed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres occiderunt. Hoc de simplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula susignificat: ut claudat juxta Evangelicum praeceptum ostium cubiculi
Abbreviated transcription (Latin):
ira dm̃i. ut nicħil głe causa faciat. s
fruat᷑ bono conscientiȩ.&. solum iu¬
dicẽ expectet dñi. Sunt autẽ cella¬
ria que claudenda sunt .& abscon¬
denda ab his. qͥ diuites facti sunt.
in oꝑib atq sermonib prudentiꝙ.
tẽꝑentia. fortitudo. &. iusticia. ut
nesc iat sinistra qͥd faciat dextera:

Expanded text:
ira Domini, ut nihil gloriae causa faciat; sed fruatur bono conscientiae, et solum judicem exspectet Deum. Sunt autem cellaria quae claudenda sunt et abscondenda ab his qui divites facti sunt in operibus atque sermonibus, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, ut nesciat sinistra quid faciat dextera,
Abbreviated transcription (Latin):
ut manifestius de monstraret. ñ diei
de mortus lege nature. separatione. aĩȩ
ac corꝑis. s de his qͥ peccato mortui suñ.
nẽ e ꝯtrari odicit addm̃n. Uiuent
mortui tui: qͥ int̾fecti sunt ꝓpter tȩ
Qͥ ñ absolute mortui. ut. lxx transtu¬
lerunt. sed iuxta hebraicum uͥ dicit᷑.
hyemine zecha mortui tui appellant᷑.
uade popls mĩs. intra in eubieula tua:
claude ostia tua suꝑte abscondẽ: modicũ¬
eum ad mom̃tũ: donec pertranseat

Expanded text:
ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA  , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: abscondere modicum ad mom
Abbreviated transcription (Latin):
bit terra sanguinẽ suũ: & ñ abseon
gent qͥ ui sepule̾s sunt: ros enĩ a te sa¬
nitas eoꝵ est: & ecce .e. contrario de.
reꝑbis. terra autẽ impioꝵ cadet. Nẽ
ad scõs loqͥt᷑. Qͥa uob̾ resurrectio ꝓmis¬
sa est: donec in peccatores &. impios
dei ira deseuiat: ingredimini in sepul¬
chra ur̃a .&. abscondite uos: breue .e.¬
num tempꝰ ẽ: donec d̾i ꝓtͣnseat indig¬
natio. Si qͥde egrediet᷑ dñs de loco sũ¬
o.qr. misericors & miserator dñs. &.
elementissimꝰ pater. filios negligen¬
tes ferire cõpellit᷑ .&. qͦdamͦ de sua sen¬
tentia cõmutari. ut uisitet &. inducat
teriũ .&. furtũ. effusa sunt suꝑ habi¬

Expanded text:
abscondgent qui in sepulcris sunt; ros enim a te sanitas eorum est: et e contrario de impiis, terra autem impiorum cadet; nunc ad sanctos loquitur, quia vobis resurrectio repromissa est, donec in peccatores et impios ira Dei desaeviat: ingredimini in sepulcra vestra, et abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, ut visitet et inducat terium, et furtum effusa sunt super habi
Abbreviated transcription (Latin):
le: syminac hus interp̃tatꝰ est: ut
ipsi muri munitionib emcti sint: &
uallo fossa q &e aliis muris. quos in
edificatione castroꝵ. solent lorieulaᷤᷤ
dicere. Aperite portas .&. ingre¬
diat᷑ gens iusta: custodiens uerita¬
tem. Uetus error abuit. Seruabis

Expanded text:
entum interpretatus est: ut ipsi muri munitionibus cincti sint, et vallo fossaque et aliis muris, quos in aedificatione castrorum solent loriculas dicere. Aperite portas, et ingrediatur gens justa, custodiens veritatem. Vetus error abiit, servabis
Abbreviated transcription (Latin):
uebraꝵ. suꝑ om̃s gentes. qͥdã anti¬
xp̃m intelligi uolunt. qͥ ui monte. o¬
lueti consumendus sit. qd̾ in dani¬
elis ultima diximꝰ uisione. Iuxta . lxx.
om̃ib gentib in monte. syon. eonui¬
uiũ leticiȩ p̃parat᷑. in quo bibent ui¬
num. qd̾ se. dñs eũ seĩs suis. in regno pa¬
tris. bibiturũ esse ꝓmisit. & ungent᷑
unguento. ut renati in xp̃o. efficiant᷑¬
popłs nouus. Unde dicit᷑. Trade hec oĩa
gentib: que. qͦndã isrł in typo.&. ima¬
gine celebrabat. Hoc eiũ consiliũ dñi est.
ut cuncta tranfferant᷑ ad gñtes: qr. mors
absorta est.&. lacͥna omĩs abstersa. &.
cedñte: deletũ est. Et dicent in illa di
bitur moab subeo: sicut terunt᷑ paleȩ
in plaustro. & extendet mauꝰ suas sub
eo: sicut extendit natans ad natandũ.
& humiliabit᷑ gla eius. cũ illisione: ma¬
nuũ eius. &. muniũita sublumũ muroꝵ et
coneident &e. humiliabunt᷑.& detra¬

Expanded text:
r omnes gentes, quidam Antichristum intelligi volunt, qui in monte Oliveti consumendus sit, quod et in Danielis ultima diximus visione. Juxta LXX omnibus gentibus in monte Sion convivium laetitiae praeparatur, in quo bibent vinum, quod se Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit : et ungentur unguentopopulus novus; unde dicitur: Trade omnia haec gentibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est et lacryma omnis abstersa, et cedente, deletum est. Et dicent in die illa: bitur Moab sub eo, sicuti teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum: Et humiliabit gloriam ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Uideant & confundant᷑ delantes po¬
puli: & ignis hostes tuos deuoret.
Lx .x. Dñe excelsum brachiũ tuũ &
nesciebant: scientes autẽ. confundan¬
tur. Telus app̃hendet popłm meru¬
ditũ: &. nunc ignis aduersarios come¬
det. Noc qd̵ supͣ dixerat . &. non uide.¬
bit głam dñi: potest & sie intelligi.
Postulas o ꝓpħa. ut ñ miserear impi¬
o: ne. si misertus eiꝰ fuero. incipiat nes¬
cire. iusticiã. qͥ in terra sc̃oꝵ iniq gessit.
Ego q tͥ respondeo. Ergo ne. głam dei
non uidebit: Ergo ne cernet trium¬
phos meos: qui magis me debet uide.¬
re regnantem. ut sciat quanto bono
careat: ex. hoc expressius uoce int̾¬
rogantis legendũ est. Ad qd̾ ꝓph̾a
respondit. Bñe exaltet᷑ manus tua.
extendat᷑ ad ꝑcutiendũ. ut te ñ ui¬
deant imꝑu. tue gle ne ad peniten

Expanded text:
confundatur zelus populi, et ignis hostes tuos devoret. LXX: Domine, excelsum est brachium tuum, et nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non videbit? ergo non  Al. ergone cernet triumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum est. Ad quod Propheta respondit: Domine, exaltetur manus tua, et extendatur ad percutiendum, ut te non videant
Abbreviated transcription (Latin):
ua discere: sicut rep̃hensio fuit popłi
isrł. qñ in iudicũ libro in manu mulie¬
ris. debbore fecit salutẽ dñs . &. tẽꝑe
uicine captiuitatis. tacentib iuris
olda mulier ꝓpħauit. Propterea aut̃
mulieres longo conterent᷑ itinere:
imbecillitate .&. fame. &. squalore ꝯ¬
fecte: & docebt̃ popłm miserabilem.
qr ñ est popłs sapiens. nec intellexit.
creatorem suũ. qͥ neglectus ab eis at¬
q contẽptus. non miserebit᷑ facturȩ.
&. ñ parcet creaturȩ suȩ. Iuxta lxx
de maria magdalene. d̾r. &e alia ma¬
runt dũm resurgentẽ. & tenuert̃
pedes eiꝰ.&. ab eo audire meruerunt.
Nolite timere. ite nunciate. frĩbus
mĩs : ut uadant in galileã. ce ibi me
uidebt̃. De istis mulierib młto pͥus qͣm
nascẽnt᷑. ꝓpħicus sermo p̃nuntiat. &e.
uocat eas ad spectacłm dnicȩ. passioniꝰ.

Expanded text:
na discere; sicut reprehensio fuit populi na discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit . Propterea 367 autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Marunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passion
Abbreviated transcription (Latin):
manebit: qr. omĩa siccitas possidebit.
n siccitate messes illiꝰ conterent᷑. Alu¬
lieres uenientes. & docentes eam.
Nlon est enĩ popłs sapiens. Prop¬
terea ñ miserebit᷑ eiꝰ qͥ fecit eũ: & qͥ
formauit eũ. non parcet ei. Lxx.
Milieres uenientes ad spectaculũ ui¬
neȩ. Non est enĩ popłs habens intel¬
ligentiã. Propterea ñ miserebit᷑ eoꝵ
qui fecit eos .& qͥ formauit eos ñ par
q. exaruit : iuxta hebraycũ. seqñtib
copłat᷑. uxta lxx. pͥori sensui. Dica¬
mus gͦ pͥmũ iuxta hebraicũ. Cũ sic
citatis &. messionis hierłm . ce. ut a¬
ꝑtius loqͦr uastitatis tẽpus aduenĩt.¬
tẽ de toto orbe. synagogaꝵ tͣba con¬
curret. ut plangant hierłm .& ma¬
la illiꝰ consolent᷑. Siue aꝑte de. mulie¬
rib loqͥt᷑. que nudatis pectorib. san¬
guinantes feriunt lacertos. & imple
lite mȩ flere: sed plangite suꝑ uos
or suꝑ filios ur̃os. Ilagnaq infelicitas
popłi a mulierib lam̃tationis carmi¬

Expanded text:
it. In siccitate messis illius conterentur mulieres venientes et docentes eam. Non est enim populus sapiens: propterea non miserebitur ejus qui fecit eum: et qui formavit eum, non parcet ei. LXX: Mulieres venientes a spectaculo, venite: non est enim populus habens intelligentiam; propterea non miserebitur eorum qui fecit eos; et qui formavit eos, non parcquia exaruit, juxta Hebraicum sequentibus copulatur; juxta LXX, priori sensui. Dicamcitatis et messionis Jerusalem, et ut apertius loquar, vastitatis tempus advenerit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut plangant Jerusalem et mala illius consolentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et implelite me flere, sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmi
Abbreviated transcription (Latin):
in alio loco eusd̾e uoluminis dicit᷑. St̃
uie uiri. que uident᷑ recte: nouissima
autem eaꝵ. respiciunt in ꝑfundũ in¬
ferni. Unde debemꝰ iusticiam discere:
nec confidere: ꝓpͥo iudicio. Est enĩ iustꝰ
qͥ pereat in usticia sua. non qd iustꝰ
sit. sed qd̾ sibi iustus esse. uideat᷑. Sin
aute xp̃e est nob̾ a deo sapientia. &¬

Expanded text:
usdem voluminis dicitur: Sunt viae viri, quae videntur rectae; novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Unde debemus justitiam discere, nec confidere in proprio judicio. Est enim justus qui pereat in justitia sua ; non quo justus sit, sed quo sibi justus esse videatur. Sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
uant. gygautes non resurgant.
ꝓpterea uisitasti. &. contruusti eõ.
de ꝑdidisti omẽm memoriã eoꝵ.
Ixx. Mortui enĩ uitã ñ uidebt̃.
neq medici suscitabt̃. ¶ deirco in

Expanded text:
ant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et perdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco ind
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum q loqñti dño. ex ꝑsona huma¬
ne impatientie. ꝓpħa respondit. &
non discet iusticiam estq sensus.
& quom poterit tuã nosse iusticiã.
si tm̃ elementiã fuerit exꝑtꝰ: reddit
causas: quare eũ uelit dei iusticiam
discere. Qͥa in terra scõꝵ iniq̃ gessit.
& contra scos cuos iugit᷑ dimicauit:
debet sentire tormenta. Rursum¬
q dñs sententiã temꝑans: &. nonui¬
deat inqͥt. siue ñ uidebit głam dei.
Est q sensus. Sufficit ei ꝓ uniu̾sa pe

Expanded text:
ino, ex persona humanae impatientiae Propheta respondit: Et non discet justitiam. Estque sensus: et quomodo poterit tuam nosse justitiam, si tantum clementiam fuerit expertus? Redditque causas, quare eum velit Dei justitiam discere: quia in terra sanctorum inique gessit, et contra sanctos tuos jugiter dimicavit, debet sentire tormenta. Rursumque Dominus sententiam temperans, Et non videat, inquit, sive non videbit gloriam Domini. Estque sensus: sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt nichil om̃s uiri diuiti¬
arũ in manib suis. Translatũ est
inqͥt in celis gaudiũ terre: &. re¬
licta est in urbe qͦnda celeberri¬
ma solitudo: &e portas uiaꝵ freqñ¬
tiũ ꝑ qͦs popłoꝵ influebant agini¬
na. opprimet habitatoꝵ calainitaᷤ.
M ut sciremꝰ ꝑspicue. de totius
orbis interitu nunciari: hec ert̃
tium. siue popłoꝵ. Quom si pau¬
ce oliue. que. remanserunt exeu¬
ciant᷑ ex oliua: &. racemi eum fu
eri. t finita uindemia. Hi leuabt̃
uocem suã. atq laudabunt. Cum
glorificatꝰ fuerit dũs: huuuent
in mari. Propter hoc in doctrinis
glorificate dnm̃. In iisulis maris.

Expanded text:
invenerunt omnes viri divitiinvenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Translatum est quippe in coelos gaudium terrae, et relicta est in urbe quondam celeberrima solitudo, et portas viarum frequentium per quas populorum influebant agmina, opprimet habitatorum calamitas. Et ut sciremus perspicue de totius orbis interitu nuntiari, intulit, tium sive populorum. Quomodo si paucae olivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi cuerit finitima vindemia. Hi levabunt vocem suam atque laudabunt: cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. Propter hoc in doctrinis glorificate Dominum, et in insulis maris
Abbreviated transcription (Latin):
ttinoniũ. his qui in conuiuis. ñ solũ
gula &e ebrietate. s &e aurib luxuri¬
ant᷑ .&e. ꝑ om̃s sensus animȩ fortitu¬
do mollescit. Atteret᷑ ciuitas uanita¬
tis. siue omĩs entas: uel spiritalis
babylon: que sedet in septem monti¬
bus. purpurata. euius Supplicia in
apochalipsi ioħis legimꝰ. Pulchre .q
dicit᷑. urbs uanitatis. Si enĩ de cę¬
lo &. terra.&. de omĩb quȩ terre¬
na sunt dr̃. uanitas uanitatũ &.
oĩa uanitas. qͣntomagis de. una
urbe. dicendum est que totius or¬
bis pars modica est. Tẽ domus
quaꝵ nẽ sunt aurata lag̃aria. &.
pauꝑib absq tecto & tugurio. fri¬
gore morientib parietes eaꝵ uesti¬
uut᷑ marmoꝵ crustis.&. secti e¬
boris nitore. resplendent: remane¬
bunt uacuȩ. Clamor erit in plate¬
is. suꝑ uino. ñ in arta &e in angusta
uia que ducit ad uitã. sed in lata
ce spaciosa uia. que ducit ad mortẽ.
suꝑ uinũ & ebrietatẽ erroris eoꝵ.
qui dormierunt sonnũ suũ . & in

Expanded text:
s qui in conviviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut per omnes sensus animae fortitudo mollescat. Atteretur civitas vanitatis, sive omnis civitas, vel spiritualis Babylon, quae sedet in septem montibus purpurata, cujus supplicia in Apocalypsi Joannis legimus . Pulchreque dixit urbem vanitatis. Si enim de coelo et terra, et de omnibus quae terrena sunt dicitur: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas ; quanto magis hoc de una urbe dicendum est, quae totius orbis pars modica est! Tunc domus quarum nunc sunt aurata laquearia, et pauperibus absque tecto et tugurio frigore morientibus, parietes earum vestiuntur marmorum crustis, et secti eboris nitore resplendent, remanebunt vacuae. Clamor erit in plateis super vino, non in arcta et angusta via quae ducit ad vitam: sed in lata et spatiosa, quae ducit ad mortem . Super vino et ebrietate erroris eorum, qui dormierunt somnum suum, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ce sp̃e aduersus carnem. Hee sibi inuicẽ.
aduersant᷑. ue que uolumiꝰ illa faciauiꝰ.
Qͣ ᷤ seqͥt᷑ in nocte iuxta. lxx. seq̃nti ca¬
pitulo iungit᷑. iuxta hebraycũ pͥori.
Ille. autem pocest dicere. anima mea
defiderauit te in nocte: qͥ eũ psalmusta
loqͥtur confidenter. Lauabo ꝑ singu¬
las uoctes lectũ meũ: in lacrumis¬
meis stratũ meũ rigabo. Pocest nox
&e tenebre: ꝓ tribulatione. &. augus¬
tiis accipi. Unde. & in alio psalino.
suꝑ iusti securitate propħa decantat.
ꝑdiẽ solñuret te: neq luna ꝑ noctẽ.
idẽ nec in prosꝑis. nec in aduersis: un

Expanded text:
adversus carnem . Haec enim sibi invicem adversus carnem . Haec enim sibi invicem adversantur, ne quae volumus, illa faciamus. Quodque sequitur: In nocte, juxta LXX, sequenti capitulo jungitur, juxta Hebraicum priori. Ille autem potest dicere: Anima mea desideravit te in nocte, qui cum Psalmista loquitur confidenter: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis stratum meum rigabo . Potest nox et tenebrae, pro tribulatione et angustiis accipi. Unde et in alio psalmo super justi securitate 348 Propheta decantat: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem , id est, nec in prosperis, nec in adversis