comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N eiuitatib. castellis. uillis. milla nr̃a
construenda sunt cenebia: ħ in locis a
conu̾satione hominum semoris
t autem inter abbatias unitas indis¬
solubilis ꝑpetuo ꝑseueret. stabilitum
est pͥmo quidem ut ab omĩb regula beati

Expanded text:
n civitatibus, in castellis, aut villis nulla nostra construenda sunt coenobia; sed in locis a conversatione hominum semotis.et humanis. Ut autem inter abbatias unitas indissolubilis perpetuo perseveret, stabilitum est primo quidem ut ab omnibus Regula beati
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ ꝗͣ a trib clametur: nisi forte ab
eo qui capitulũ tenet : & nisi etiã postea
in ipso capitulo aliqͥd deliquerit. Nec
ꝓ uno clamante quis plus ꝗͣ unã ueniã
petat: licet plures suꝑ eo culpas loqͣt᷑
nisi rursũ sicut exceptũ est. in eodem
aliqͥd excesserit capitulo. Nemo p̃sumat
loqui in ipso capitulo. nisi clamando
aliũ. aut clamatꝰ ab alio: uel qͣndo qͥs
aliquid ꝑdiderit : pret̾ abbatẽ & priorẽ.
& quosdã de seniorib quib abbas con¬
senserit: nisi forte iussus uł int̾rogatus
ab abbate: aut ipse aliqͥd de ordine
quesiturꝰ. Qd̃ si forte aliquis iussu ab¬
batis salutationẽ dm̃ papę capitulo p̃¬
sentau̾it : assurgendo conuentꝰ inclinet
ꝓfunde. Ad salutationẽ regis. ep̃i. abbis.
& aliarũ quarũlibet sublimiũ ꝑsonaꝵ :
sedendo ꝓfunde inlinet᷑. Similit̾ incli

Expanded text:
amplius quam a tribus clametur, nisi forte ab eo qui capitulum tenet: et nisi etiam postea in ipso capitulo aliquid deliquerit. Nec pro uno clamante quis plus quam unam veniam petat, licet plures super eo culpas loquatur, nisi rursum sicut exceptum est in eodem aliquid excesserit capitulo. Nemo praesumat loqui in ipso capitulo, nisi clamando alium, aut clamatus ab alio: vel quando quis aliquid perdiderit, praeter abbatem et priorem, et quosdam de senioribus quibus abbas consenserit: nisi forte jussus vel interrogatus ab abbate, aut ipse aliquid de ordine quaesiturus. Quod si forte aliquis jussu abbatis salutationem Domini papae capitulo praesentaverit, assurgendo conventus inclinet profunde. Ad salutationem regis, episcopi, abbatis et aliarum quarumlibet similium personarum, sedendo profunde inclinetur: simil
Abbreviated transcription (Latin):
rit. uel de missa euocau̾it: in capitulo
ant ad lectionẽ: exceptis illis quib ꝓ¬
curantib officia. legere ñ uacat. Quȩ
tam̃ posi ¶ expleuẽrint  redeant ad
uestionẽ. Ad orationẽ uͦ ire possunt
in eccłiam. ñ solũ tunc. s & om̃i tẽpore

Expanded text:
rit, vel de missa evocaverit in capitulo,rit, vel de missa evocaverit in capitulo,ant ad lectionem, exceptis illis quibus procurantibus officia legere non vacat. Quae tamen postquam expleverint, redeant ad lectionem. Ad orationem vero ire possunt in Ecclesiam, non solum tunc, sed et omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
omnib. qui fecit cęlũ & terrã: inclinent
ad orientẽ. & exeant om̃s: nisi aliquis
remoret᷑ causa confessionis ł infirmitatiᷤ.
Quã dni tam̃ aliquis conficet᷑. nullus ibi
remaneat : nisi qui simili occupat᷑ oꝑe.
Nam omni tẽpore lectionis. non insi tam̃
ante prandiũ: & etiã in int̾uallo ante
primã possunt ibi confiteri. Postꝗͣ gͦ
resederint: dicat prior bñdicite. E re¬
sponso. dñs: subsequat᷑ prior. d̾s sit no¬
biscũ. E responso amen: confiteatur
breuit̾ culpas ꝓ quib ueniã petiĩt. Qͥb
dictis: statĩs subsequat᷑. De his & om̃ib
aliis meis peccatis me reũ confiteor: &
ueniã dep̃cor. Tunc prior facta suꝑ eũ
absolutione: inuingat ei penitentiam.
Deinde potest eũ confortare ł monere. ł
increpare. ꝓut uiderit ei expedire. si
uoluerit : breuit᷑ tam̃. Siquis causa
confessionis aliquẽ eoꝵ qui confessio¬
nes audiunt post signũ missȩ retinue¬

Expanded text:
omnibus Qui fecit coelum et terram, inclinent omnibus Qui fecit coelum et terram, inclinent ad orientem et exeant omnes, nisi aliquis remoretur causa confessionis vel infirmitatis. Quandiu tamen aliquis confitetur, nullus ibi remaneat, nisi qui simili occupatur opere. Nam omni tempore lectionis, non tamen nisi ante prandium et etiam in intervallo ante Primam, possunt ibi confiteri. Postquam ergo resederint, dicat prior Benedicite: et responso Dominus, subsequatur prior, Deus sit nobiscum: et responso Amen, confiteatur breviter culpas pro quibus veniam petiit. Quibus dictis, statim subsequatur, De his et omnibus aliis meis peccatis me reum confiteor et veniam deprecor. Tunc prior facta super eum absolutione injungat poenitentiam. Deinde potest eum confortare, vel monere, vel increpare prout viderit ei expedire si voluerit, breviter tamen. Si quis causa confessionis aliquem eorum qui confessiones audivit, post signum missae detinue
Abbreviated transcription (Latin):
capitulũ placuerit: ediicat eũ ad hospi¬
tium prior. ł cui usserit abbas. anteꝗͣ
conuentꝰ egrediat᷑ : nisi abbas usq ad
finẽ capitiũ eũ retinere uoluerit. Qd̃
si monachus uł clericꝰ uel etiã laicus fu¬
erit: sedendo concessa ei societate. a qͣli¬
bet fratre deducat᷑. Siquis ex quo fr̃s
ingressi st̃ capitulũ inde exierit. nisi
iussus aut sanguinẽ de narib fluens
uł etiã uomens. siue ꝓ tabula ad legen¬
dũ afferenda: satisfacere debet. S nec
licentiã exeundi quis querat: nͥ coquus
aut obedientialis fuerit: aut necessitas
nature cõpulerit: uel cui abbas ante
in dixerit: aut qͥ in uia dirigendꝰ fuerit.
Isti namq cum necesse habuerint: solent
ꝓ officio suo. signo. exeundi licentiã que¬
rere. Tractatis gͥ quȩ tractanda sunt:
surgentes om̃s u̾tant se ad orientẽͥ &
sic qui tenet capitulũ dicat. Adiutori¬
um nr̃m in nõie dñi. E responso ab

Expanded text:
capitulum placuerit, deducat eum ad hospicapitulum placuerit, deducat eum ad hospitium prior vel cui jusserit abbas, antequam conventus egrediatur, nisi abbas usque ad finem capituli eum retinere voluerit. Quod si monachus vel clericus, vel etiam laicus fuerit, sedendo concessa ei societate a quolibet fratre deducatur. Si quis ex quo fratres ingressi sunt capitulum inde exierit nisi jussus, aut sanguinem de naribus fluens, vel etiam vomens, sive pro tabula ad legendum afferenda, satisfacere debet. Sed nec licentiam exeundi quis quaerat, nisi cocus aut obedientialis fuerit, aut necessitas naturae compulerit, vel cui abbas ante indixerit, aut qui in via dirigendus fuerit. Isti itaque cum necesse habuerint, solent pro officio suo signo exeundi licentiam quaerere. Tractatis igitur quae tractanda sunt, surgentes omnes vertant se ad orientem, et sic qui tenet capitulum dicat, Adjutorium nostrum in nomine Domini: et responso ab
Abbreviated transcription (Latin):
u̾berat: non cesset a u̾bere usq ad uissi¬
onẽ abbatis. Qui dũ quieu̾it: adiuuet
illũ frẽm ad induendũ. Qui indutꝰ &
erectus: ñ se moueat. donec abbas dicat
ite sessũ. E tunc inclinans: eat in locũ
suũ. Hoc quoq sciendũ ẽ: qđ ille qui
inferioris gradus ẽ. non debet u̾berare
suꝑiorẽ: id est diaconꝰ sacerdotẽ: s eqͣlis
ȩqualẽ. uel suꝑior inferiorẽ. Hoc etiam
caueat᷑: ne aliquis extra capitulũ loqͣtur
alicui ł significet de culpis. seu de secre¬
tis causis quȩ in capitulo ꝑtractantur.
Qd̃ si ep̃c uel abbas monachoꝵ seu clericoꝵ
regulariũ. uel etiã rex aliquando capłm
intrau̾it: assurgentes ei om̃s inclinent
cũ ante eos tͣnsierit. Qd̃ si societatẽ que¬
sierit: assurgentib omnib concedat᷑ ei
ꝑ librũ. E responso amen: similit̾ abbaᷤᷤ
querat ab eo partẽ bnficii sui. Qui post¬
quã demoratus fuerit qͣntum tenenti

Expanded text:
verberat, non cesset a verbere usque ad jussiverberat, non cesset a verbere usque ad jussionem abbatis; qui dum quieverit, adjuvet illum fratrem ad induendum: qui indutus et erectus, non se moveat donec abbas dicat, ite sessum, et tunc inclinans eat in locum suum. Hoc quoque sciendum est, quod ille qui inferioris gradus est, non debet verberare superiorem, id est diaconus sacerdotem, sed aequalis aequalem, vel superior inferiorem. Hoc etiam caveatur ne aliquis extra capitulum loquatur alicui, vel significet de culpis, seu de secretis quae in capitulo pertractantur. Quod si episcopus vel abbas monachorum seu clericorum regularium, vel etiam rex aliquando capitulum intraverit, assurgentes ei omnes inclinent cum ante eos transierit; quod si societatem quaesierit, assurgentibus omnibus concedatur ei per librum: et responso Amen, similiter abbas quaerat ab eo partem beneficii sui. Qui postquam demoratus fuerit quantum tenenti
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã cõmunẽ orationẽ. Similit̾ ineli
nent qͦs uoluerit ꝓmouere ł degradare.
ł in gradũ suũ restituere: seu qͦͣs decer¬
nit ligare ꝑ penitentiã. uel soluere. Et
similit̃ om̃s: quib aliqͥd iusserit facere.
Iullus faciat clamationẽ suꝑ aliquẽ ex
sola suspicione: nisi de hoc qͦd auddierit
uel uiderit. uł referri audierit. Endo
clamatio facta fuerit de aliquo: si in ip.¬
so iudicio u̾berandus fuerit: caueat ille
qui capitulũ tenet ne ab eo u̾beretur
qui si ꝑ eũ clamauit. Qui u̾berandus.
postꝗͣ ab abbate exui iussus fuerit: mox
assideat in eodẽ loco quo stat: & exuens
cucullã. ponat eam ante se suꝑ genua
sua: ꝑ capitiũ uͦ tunicȩ exerat brachia
& totũ corpꝰ usq ad cingulũ: & sic con¬
sistens inclinato capite nichil dicat
tantũ mea culpa. ego me em̃dabo: qͦͥcͥ
crebriꝰ repetat. S neq alius interim lo¬
quat᷑ : nisi forte aliquis de priorib ꝓ
eo humilit̾ int̾cedat. Qui aut̃ eum

Expanded text:
iquam communem orationem. Similiter quos voluerit promovere vel degradare, vel in gradum suum restituere, seu quos decernit ligare per poenitentiam vel solvere. Et similiter omnes quibus aliquid jusserit facere. Nullus faciat clamationem super aliquem ex sola suspicione: nisi de hoc quod audierit, vel viderit, vel referri audierit. Quando clamatio facta fuerit de aliquo, si in ipso judicio verberandus fuerit. caveat ille qui capitulum tenet ne ab eo verberetur, qui super eum clamavit. Qui verberandus postquam ab abbate exui jussus fuerit, mox assideat in eodem loco in quo stat, et exuens cucullam ponat eam ante se super genua sua: per caputium vero tunicae exerat brachia et totum corpus usque ad cingulum, et consistens inclinato capite nihil dicat nisi tantum, mea culpa, ego me emendabo, quod crebrius repetat. Sed neque alius interim loquatur, nisi forte aliquis de prioribus pro eo humiliter intercedat. Qui autem eum
Abbreviated transcription (Latin):
consilio pacemĩneant. Si uͦ nec sic sedari
poterunt: foseruetur causa eorum ad
annuum capitulum. cistereii: ⁊ ibi ad ar¬
bitrtum ⁊ ad nutum eistereiensis capitu¬
li terminetur: nequ inde ad aliam audien¬
castellis uł enuitatib: ñ habitent mona¬
ad ꝓprias grangias ueniertib sient
frẽs grangiaruni itauescantur: nec loi¬
quantur cum frĩb nsicum̃ magistro
more femines timulis uł ut irilgo
dicitur. falsis uocib hẏstrionteam unita¬
ri lasciuiam. Et ideo constituimus m̃e¬
diocritatem seruari in cantu. utt ⁊ graili¬
tatem redoleat: ⁊ deuotio conseruetur.
De abb̃rb qͥ abbias suas relinquunt. lxxiii.¬
A

Expanded text:
consilio pacem ineant; si vero nec sic sedari potuerint, reservetur causa eorum ad annuum capitulum Cistercii, et ibi ad arbitrium et ad nutum Cistercii capituli terminetur, neque modo ad aliam audiencastellis aut civitatibus non habitent monaproprias granfratres grangiarum ita vescantur; nec loquantur cum fratribus, nisi cum magistro more femineo tinnulis, vel, ut vulgo dicitur, falsis vocibus histrionicam imitari lasciviam: et ideo constituimus mediocritatem servari in cantu, ut et gravitatem redoleat et devotio conservetur. De abbatibus qui abbatias suas relinquunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ietrs atart ad sinistrã partẽ: thurifi¬
cet eã. similit̾ & crucẽ. Deinde redõat
thuribulũ subdiacono: qui ponat illud̃
ubi poni solet. Ipse retro redeat sub gra¬
du altaris in dextra parte: ut cũ sacer¬
hat ei deorsum mediũ casulȩ. Deinde
supplicans ei secedat in locũ suũ: uͥ stet
donec sacerdos dicat ꝑ om̃ia scła seculoꝵ.
Qui sac̾dos dicto orate fr̃s mediocrit̾ ut
possit audiri: reducat uultũ ad altare
eadem parte qua se u̾tit ad chorũ. Postea
trahat se ad librũ qui ẽ in sinistro cornu:
dicens sub silentio oremꝰ ad primã secre
tã : & ad scdam si una uł plures secunt᷑
Interĩ aut̃ minister ille qui thuribulũ
obtulit sacerdoti: deferat diacono & sub¬
diacono aquã ad lauandũ manus suas.
Sacerdos uͦ ꝓuideat ne disiungat illos
digitos quib debet tractare corpus dñi.
postꝗͣ eos aqua abluerit: nisi dũ fecerit
cruces suꝑ hostiã & calicẽ÷ & quando se

Expanded text:
per retro altare ad sinistram partem thurifiper retro altare ad sinistram partem thurificet eam, similiter et crucem. Deinde reddat thuribulum subdiacono qui ponat illud ubi poni solet. Ipse autem retro redeat sub gradu altaris in dextra parte, ut cum sacerhat ei deorsum medium casulae. Deinde supplicans ei secedat in locum suum, ubi stet donec sacerdos dicat Per omnia saecula saeculorum. Qui sacerdos dicto Orate, fratres, mediocriter, ut possit audiri, reducat vultum ad altare eadem parte qua se vertit ad chorum. Postea trahat se ad librum qui est in sinistro cornu dicens sub silentio Oremus, ad primam Secra tam et ad secundam si una vel plures sequuntur. Interim autem minister ille qui thuribulum obtulit sacerdoti, deferat diacono et subdiacono aquam ad lavandum manus suas. Sacerdos vero provideat ne disjungat illos digitos quibus debet tractare corpus Domini, postquam eos aqua abluerit, nisi dum fecerit cruces super hostiam et calicem vel quando se
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote & diacono: unus ministroꝵ cuiꝰ
officiũ ẽ. teneat thuribulũ ante abbatẽ
uł ante sacerdotẽ si abbas deest: subdi¬
acono incensũ tenente. Posito itaq in¬
censo in thuribulo: qui thuribulum
tenet offerat illud sacerdoti. osculans ei
manũ. Qͦd sacerdos accipiens: thurifi¬
cet calicẽ isto modo. Semel uoluat illud
circa calicẽ: semel thurificet dextram
partẽ altaris desuꝑ. semel & sinistram:
semel quoq anteriorẽ. Qͦd dũ fecerit.
diaconus ponat manũ suã sub ascella
illiꝰ. tenens ei casulã: ut expeditiꝰ possit
agere. Quo facto: reddat thuribulũ dia¬
cono. Deinde ablutis digitis aqua sibi a
subdiacono de ampulla data. & in pel¬
uI ad hoc p̃parata recepta: & tersis ad
linteũ ad hoc deputatũ: incuruus ante
altare faciat orationẽ. Diaconꝰ aut̃ thu-¬
rificet priꝰ dextrã partẽ ipsiꝰ altaris bis
deforis : dein de eleuans manũ. thurificet

Expanded text:
sacerdote et diacono, unus ministrorum cujus sacerdote et diacono, unus ministrorum cujus officium est, teneat thuribulum ante abbatem vel ante sacerdotem si abbas deest, subdiacono incensum tenente. Posito itaque incenso in thuribulo, qui thuribulum tenet offerat illud sacerdoti osculans ei manum. Quod sacerdos accipiens, thurificet calicem isto modo. Semel volvat illud circa calicem, semel thurificet dexteram partem altaris desuper, semel et sinistram, semel quoque anteriorem. Quod dum fecerit, diaconus ponat manum suam sub asella ipsius tenens ei casulam ut expeditius possit agere. Quo facto, reddat thuribulum diacono. Deinde ablutis digitis aqua, sibi a subdiacono de ampulla data, et in pelvi ad hoc praeparata recepta, et tersis ad linteum ad hoc deputatum, incurvus ante altare faciat orationem. Diaconus autem thurificet prius dexteram partem ipsius altaris bis deforis; deinde elevans manum thurificet
Abbreviated transcription (Latin):
Diaconꝰ aut̃ post eugłm displicet corporale:
habens tres plicatus in latũ. & iiii. in lon¬
gum: mediũ latitudinis ponens in medio
altaris: & statĩ post oremꝰ. oꝑtis manib de
offertorio. tenens sinistra manui pedẽ cali¬
cis dextra aut̃ patenã: offerat sacerdoti
simul utrũq. manũ eiꝰ semel osculans. Sa¬
cerdos simul utrũq assumens. deponat
iuxta corporale ad dextrã partẽ. relinq̃ns
ea diacono p̃paranda: & postea trahat se
ad sinistrũ cornu aitaris: ibidẽ consistenᷤᷤ
donec recipiat thuribulũ ad thurifican¬
dũ calicẽ. Diaconꝰ uͦ posito offertorio suꝑ
altare: ponat calicem suꝑ corporale in
scło plicatu anterioris & sini dextrȩ qꝙ
partis. & panẽ ante calicẽ: reuoluens suꝑ
eũ corporale. Qd̃ si plures hostiȩ fueruit:
iniã separatim. alias insimul mritat. Be¬
inde reportet patenã & offertoriũ suꝑ
ministeriũ. Interĩ dui hȩc agurtur a

Expanded text:
Diaconus autem post Evangelium displicet corporale Diaconus autem post Evangelium displicet corporale habens tres plicatus in latum et quatuor in longum, medium latitudinis ponens in medio altaris. Et statim post Oremus, opertis manibus de offertorio tenens sinistra manu pedem calicis, dextra autem patenam offerat sacerdoti simul utrumque, manum ejus semel osculans. Sacerdos simul utrumque assumens, deponat juxta corporale ad dexteram partem, relinquens ea diacono praeparanda, et postea trahat se ad sinistrum cornu altaris, ibidem consistens donec recipiat thuribulum ad thurificandum calicem. Diaconus vero posito offertorio super altare ponat calicem super corporale in secundo plicatu anterioris, et sinistrae dextraeque partis, et panem ante calicem, revolvens super eum corporale. Quod si plures hostiae fuerint, unam separatim, alias insimul mittat: deinde reportet patenam et offertorium super ministerium. Interim dum haec aguntur a
Abbreviated transcription (Latin):
si abbas defuerit. Ad quẽ sacerdos ou̾sus:
dicat hanc bñdictionẽ. Dñs sit in corde
tuo & in ore tuo: ut digne annunties
suũ ad altare. sicut erat priꝰ: ita se habens
tremore. Diaconꝰ uͦ accepta b̃ndictione: uer¬
ta: se ad librũ. Qui cũ dixerit sequentia
sci englii. signet se:sicut alii se signant
si forte errauit in ipso. uertat se ad orien¬
tẽ: satisfaciens eo modo qͦ subdiaconꝰ. Deĩn
inclinet se u̾sus orientẽ. Postea ferat li¬
brũ aꝑtũ sac̾doti ad osculandũ: ostendens
u digito initiũ eugłii quod legir: quem
& ipse osculet᷑ post sacerdorẽ: & clausũ
suꝑ analogiũ sub ꝑ ala reponat. Sacerdos
u post finẽ eugłii referens uultũ ad altare:
ibidẽ incipiat dñs uobiscũ. ł credo ĩ unũ
d̃m̃. Inrerĩ uͦ dum credo in unũ qm̃ dicit᷑
i ouentu. stet in eodẽ loco: donec illo
cantato. dicat dñs uobiscũ & oremꝰ. Dem̃
sumens librũ: ponat ad sinistrũ cornu.

Expanded text:
si abbas defuerit; ad quem sacerdos conversus, si abbas defuerit; ad quem sacerdos conversus, dicat hanc benedictionem: Dominus sit in corde et in ore tuo, ut digne annunties suum ad altare sicut erat prius, ita se habens ium stans cum tremore. Diaconus vero, accepta benedictione, vertat se ad librum. Qui cum dixerit, Sequentia sancti Evangelii, signet se sicut alii se signant si forte erraverit in ipso, vertat se ad orientem satisfaciens eo modo quo subdiaconus. Deinde inclinet se versus orientem. Postea ferat librum apertum sacerdoti ad osculandum, ostendens ei digito initium Evangelii quod legit: quem et ipsum osculetur post sacerdotem, et clausum super analogium sub palla reponat. Sacerdos vero post finem Evangelii referens vultum ad altare, ibidem incipiat Dominus vobiscum, vel Credo in unum Deum. Interim vero dum Credo in unum Deum dicitur a conventu, stet in eodem loco donec illo cantato dicat Dominus vobiscum, et Oremus. Deinde sumens librum ponat ad sinistrum cornu.
Abbreviated transcription (Latin):
colła suꝑfuerit: subdiaconꝰ descendat
leg̾e epłam ante gradũ p̃sbiterii contra
mediũ altaris. u̾sa facie ad ipsũ altare:
inclinans priꝰꝗͣ incipiat leg̾e. & postꝗͣ le¬
gerit. Qui si forte in ipsa epła errauerit:
ꝑlecta epła satisfaciat ibidẽ. prius tam̃
posito libro suꝑ formã: ponens manus ad
terrã sub gradu suꝑ albam. sine flexio¬
ne genuũ. tam festis dieb ꝗͣ pͥuatis. Inte¬
rim sacerdos usq ad eugłm sedere. & in
missali legere potest: & diaconꝰ ad nutũ
eiꝰ sedere. & in textu legere si uoluerit.
ꝑlecta epła subdiaconꝰ sedeat iuxta coco¬
nũ: aut eat in chorũ cantare eũ aliis si
necesse fuerit. Qd̃ si sacerdos ñ sederit. &
diaconꝰ preuidere eugłm uoluerit sun
legendi eugłm. surgant: R sacerdos ret¬
at ad dextrũ corn altaris. suꝑponens
missale. Diaconꝰ aut̃ ponens textũ super
analogũi. uertat se ad adbatẽ. buedle
petens bñdictionẽ: sub silentio dicens
domne iube bñdicere: siue ad sacͥdotẽ

Expanded text:
cta superfuerit, subdiaconus descendat legere Epistolam ante gradum presbyterii contra medium altaris, versa facie ad ipsum altare, inclinans priusquam incipiat legere, et postquam legerit. Qui si forte in ipsa Epistola erraverit, perlecta Epistola satisfaciat ibidem: prius tamen posito libro super formam, ponens manus ad terram sub gradu super albam sine flexione genuum, tam festis diebus quam privatis. Interim sacerdos usque ad Evangelium sedere et in Missali legere potest, et diaconus ad nutum ejus sedere, et in textu legere si voluerit. Perlecta Epistola, subdiaconus sedeat juxta diaconum, aut eat in chorum cantare cum aliis si necesse fuerit: quod si sacerdos sederit, et diaconus praevidere Evangelium voluelegendi Evangelium surgant, et sacerdos redeat ad dextrum cornu altaris superponens Missale. Diaconus vero ponens textum super analogium vertat se ad abbatem, humiliter petens benedictionem sub silentio dicens, Domne jube benedicere, sive ad sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
tis monachis quos beat᷑ suscipit benedi
omnino infirmi ⁊ artifices conclucti. Si¬
militer ⁊ intra curtes grangiarum. nisi
ꝓpter easdem causas: ⁊ etiam ꝓpter mer
porum in septembri. in iugiliis scõrum:
Ioh̃is bapt̃. Petri.⁊ pauli. Laurentii. assũp¬
tionis sce̾ marie. mathei apłi. Symonis ⁊¬

Expanded text:
tis monachis quos B. suscipit Benedicomnino infirmi et artifices conducti. Similiter nec intra curtes grangiarum, nisi propter easdem causas et etiam propter merco Quatuor Temporum in Septembri, in vigiliis sanctorum Joannis Baptistae, Petri et Pauli, Laurentii, Assumptionis beatae Mariae, Matthaei apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
retro altare. ministrare ei uinũ in calice
Sacerdos aut̃ anteꝗͣ recipiat calicẽ: siquȩ
hostiȩ integrȩ suꝑfuerint cõmunicatis.
reponat in uasculo. Qui recepto calice
resꝑgat digitos suos in ipso calice. Quẽ
ponens suꝑ altare: eat ad piscinã ablu¬
ere ipsos digitos aqua. Qu ib tersis ad
mediũ linteũ ad hoc ibi p̃paratũ : rede¬
at ad altare sumere uinũ qͦd dimisit
in calice. Quo sumꝑto: iterũ asꝑgat
calicẽ uino. Quo hausto: ponat ullum
Similit̾ nec ad pͥuatas missas reclinetur.
Echinc suh. liconꝰ tenens fistulã assistat
altari: habens faciẽ in patena usq ad
finẽ collectȩ. Interĩ diaconꝰ complicet cor¬
porale suꝑ altare: & u̾tens ad pesbeẽnii¬
nionẽ. referat missale ad dexcrũ cornu

Expanded text:
retro altare ministrare ei vinum in calice. retro altare ministrare ei vinum in calice. Sacerdos autem antequam recipiat calicem, si quae hostiae integrae superfuerint communicatis, reponat in vasculo. Qui, recepto calice, respergat digitos suos in ipso calice: quem ponens super altare eat ad piscinam abluere in ipso digitos aqua. Quibus tersis ad medium linteum ad hoc ipsi praeparatum, redeat ad altare sumere vinum quod dimisit in calice. Quo sumpto, iterum aspergat calicem vino. Quo hausto, ponat illum Similiter nec ad privatas missas reclinetur. Ex hinc subdiaconus tenens fistulam, assistat altari, habens faciem in patena usque ad finem Collectae. Interim diaconus complicet corporale super altare, et vertens ad post communionem, referat Missale ad dextrum cornu
Abbreviated transcription (Latin):
assistente atq adiuuante hoc modo: sci¬
licet ut dextrã manũ teneat expansã
iuxta labiũ calicis deforis: sinstra uͦ
teneat pedẽ ipsiꝰ calicis. Diaconꝰ aut̃ tene¬
at ut᷑q manu in calice fistulã: a subdia¬
cono antea p̃ꝑaratã. Qui subdiaconꝰ ꝑci¬
piat sanguinẽ cũ fistula: priusꝗͣ se com¬
ponat ad tenendũ calicẽ eo modo quo
diximꝰ. Dum aut̃ fr̃s ꝑcipiunt sanguinẽ:
infundat᷑ uinũ in calice a diacono. cũ opꝰ
fuerit. de ampulla a subdiacono ante
p̃perata uixta altare. Siquid aut̃ residu¬
iim fuerit de ipso sanguine: bibat illud
cũ calice postꝗͣ fistulam reddiderit sub¬
diacono. Quã fistulã anteꝗͣ reddat. in¬
quantũ potuerit ab utraq parte sugen¬
do. a sanguine dñi euacuet: & calicem
reddat sacerdoti. ñ osculans ei manum.
Subc̾̃iaconꝰ uͦ tenens fistulã contra faciẽ
ĩuã in transu̾so: eat ad sacerdotem per

Expanded text:
assistente, atque adjuvante hoc modo, sciassistente, atque adjuvante hoc modo, scilicet ut dextram manum teneat expansam juxta labium calicis deforis: sinistra vero teneat pedem ipsius calicis; diaconus autem teneat utraque manu in calice fistulam a subdiacono antea praeparatam. Qui subdiaconus percipiat sanguinem cum fistula priusquam se componat ad tenendum calicem eo modo quo diximus. Dum autem fratres percipiunt sanguinem, infundatur vinum in calice a diacono cum opus fuerit de ampulla a subdiacono ante praeparata juxta altare. Si quid autem residuum fuerit de ipso sanguine, bibat illud cum calice postquam fistulam reddiderit subdiacono. Quam fistulam antequam reddat inquantum potuerit ab utraque parte sugendo a sanguine Domini evacuet, et calicem reddat sacerdoti: non osculans ei manum. Subdiaconus vero tenens fistulam contra faciem suam in transverso, eat ad sacerdotem per
Abbreviated transcription (Latin):
& resupinato capite sub manu sacdotis
Quo ꝑcepto. surgat & supplicet: similit̾
& subdiaconꝰ. Quod postquã recerit: su¬
mens fistulã si t̃c necessaria est. eat ad si¬
nistrã partẽ ꝑ retro altare. Qd̃ si tunc
necessaria ñ fuerit : sequat᷑ diaconum.
Qui diaconꝰ ueniens ante calicẽ. inclinet:
& ad nutũ sacerdotis accipiat illũ: sumat¬
q sanguinẽ eadẽ parte qua & sacerdos:
nec tangat eam manu donec uino ablu¬
atur. Qd̃ si unus uł duo tantũ post eũ
cõriunicaturi sunt: ministret ois sanqui¬
nẽ eadem rarte ca icis qua ipse recepir:
ita ut ipse dextra manu calicẽ tenens.
sinisirã mento illoꝵ ẜipponat. Qui uero
ꝑcepturi sant diaconi uł subcliac ni: nͥ¬
nist:a mari: hed̾ẽ calicis teuentes. ad ei
suũ sicut sidi uiderint expiũ e corptũ
Qd̃ si plures fuerint: diaconꝰ ꝑcepto san¬
guine ibidẽ ponat calicẽ suꝑ sinistrũ
cornu altaris tenens illũ. subdiaconos

Expanded text:
et resupinato capite sub manu sacerdotiet resupinato capite sub manu sacerdoti Domini. Quo percepto surgat et supplicet: similiter et subdiaconus quod postquam fecerit sumens fistulam, si tunc necessaria est, eat ad sinistram per retro altare. Quod si tunc necessaria non fuerit, sequatur diaconum. Qui diaconus veniens ante calicem inclinet et ad nutum sacerdotis accipiat illum, sumatque sanguinem eadem parte calicis qua et sacerdos: nec tangat eam manu donec vino abluatur, quod si unus vel duo tantum post eum communicaturi sunt, ministret eis sanguinem eadem parte calicis qua ipse recepit, ita ut ipse dextera manu calicem tenens, sinistram mento illorum supponat. Qui vero percepturi sunt diaconi vel subdiaconi sinistra manu pedem calicis tenentes, ad os suum sicut sibi viderint expedire coaptent. Quod si plures fuerint, diaconus percepto sanguine, Ibidem ponat calicem super sinistrum cornu altaris, tenens illum, subdiacono sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nicandi sunt. suꝑ patenã ponat. Qua
posita : dicat orationẽ. dñe rñu xp̃e. Qua
dicta: statim sumens corpꝰ dñi cũ calice
ut᷑q manu. applicet ad se: & sic ꝑcipiat
corpꝰ dñi suꝑ calicẽ: deinde sanguinem.
taq deposito calice suꝑ corporale. non
cooꝑto: uertat se ad dextrũ cornu alta¬
ris: & posita ibi patena cũ hostiis. su¬
mat hostiã de uasculo p̃parato sibi &¬
aꝑto a diacono: quã ponat suꝑ patenã:
& unã uł plures ubi necesse fuerit ex
illis quȩ ibi surt recondat in illo uasculo.
tatur: usq post missa. Quo facto sacer¬
cls cõmunicet d̾iaconũ & subdiaconsi
ne teitia parre hodie deinde de aliis
hostiis ceteros qͥ cõmunicaturi ft̃ ꝓuide¬
ac aut̾ quautũ potuerit: ut aliqua
pars dñici corporis remaneat. Diaconꝰ uͦ
accedens ad cõmunionẽ. non osculans
manũ sacerdotis. subleuet albã ab aute¬
riori parte. flectens genua iuxta altare:

Expanded text:
nicandi sunt, super patenam ponat: qua nicandi sunt, super patenam ponat: qua posita dicat orationem Domine Jesu Christe; qua dicta statim sumens corpus Domini cum calice utraque manu applicet ad se, et sic percipiat corpus Domini super calicem, deinde sanguinem. Itaque, deposito calice super corporale non cooperto, vertat se ad dextrum cornu altaris, et, posita ibi patena cum hostiis, sumat hostiam de vasculo praeparato a diacono, quam ponat super patenam: et unam vel plures, ubi necesse fuerit, ex illis quae ibi sunt recondat in illo vasculo. tatur usque post missam. Quo facto, sacerdos communicet diaconum et subdiaconum de tertia parte. Deinde de aliis hostiis caeteros qui communicaturi sunt. Provideat autem quantum poterit, ne aliqua pars Dominici corporis remaneat. Diaconus vero accedens ad communionem, non osculans manum sacerdotis, sublevet albam ab anteriori parte, flectens genua juxta altare,
Abbreviated transcription (Latin):
ra nos a malo: osculans ei manũ. Qua
oblata. ueniat in locũ ubi stetit ante
p̃fationẽ : reddens offertoriũ subdiacono.
Subdiaconꝰ uͦ recondat illud plicatũ. Quo
recondito: reu̾tatur post diaconũ. Sacer¬
dos aut̃ accipiens patenã : ponat eã sub
corporali. Qd̃ si talis missa fuerit in qua
conuentꝰ uadit ad pacẽ : ponat eã suꝑ
corporale. E dicto libera nos q̃s dñe. priꝰ¬
faciat ad pax dñi intra calicẽ unam
crucẽ: aliam ad sit semꝑ: terciã ad uobis.¬
cũ. E postꝗͣ ter dixerit agnus dei. &
dimiserit in calicem illã partẽ dñici
corporis quã tenet in dextra manu. dicen
hec sacrosc̃a cõmixtio. totã orationẽ sub
silentio: diu̾tat os suũ ad diaconẽ oscri¬
lans illũ: & diaconꝰ subdiaconum sibi
inuicẽ supplicando: & subdiaconꝰ aliũ
similit̾ si pacẽ quesierit. eundo ad gra¬
dũ. Sacerdos aut̃ data pace diacono:
eã partẽ hostiȩ de qua ministri cõmu¬

Expanded text:
ra nos a malo, osculans ei manum. Qua ra nos a malo, osculans ei manum. Qua oblata, veniat in locum, ubi stetit ante Praefationem, reddens Offertorium subdiacono. Subdiaconus vero recondat illud plicatum. Quo recondito, revertatur post diaconum. Sacerdos autem accipiens patenam ponat eam sub corporali. Quod si talis missa fuerit, in qua conventus vadit ad pacem, ponat eam super corporale. Et dicto Libera nos quaela saeculorum, faciat ad Pax Domini intra calicem unam crucem, aliam ad Sit semper, tertiam ad Vobiscum. Et postquam ter dixerit Agnus Dei, et dimiserit in calicem illam partem Dominici corporis quam tenet in dextera manu dicens Haec sacrosancta commistio, totam orationem sub silentio: divertat os suum ad diaconum osculans illum, et diaconus subdiaconum sibi invicem supplicando, et subdiaconus similiter alium, si pacem quaesierit eundo ad gradum. Sacerdos autem, data pace diacono, eam partem hostiae de qua ministri commu
Abbreviated transcription (Latin):
te sinistra manu. Porro ipse diaconus
sinistra manu posita sub brachio suo ad
constringendã manicã albȩ ne ꝯtingat
corporale: supponat digitos dextere suȩ
digitis sacerdotis. ad tenendũ calicẽ dũ
sacerdos tres cruces fecerit suꝑ calicem
discooꝑtũ. dicens ꝑ ipsũ & cũ ipso & in
ipso: & quartã ante oram ipsius calicis
dũ dixerit. est tibi d̃o cum uͦ dixerit
omnis honor & gła: teneat utͣq manu
corpꝰ dñi suꝑ calicẽ. Quo incipiente cun¬
calicẽ ipse & diaconꝰ parũ. usq post dictũ
oremꝰ. Tunc deponat᷑: & iterũ cooꝑiatur
ab utroq hinc & inde: & sic diaconus
inclinans ante aram. recedat ubi stabat.
& cũ sacerdos dixerit panẽ nr̃m cotidianũ:
accedens subdiaconꝰ ad diaconũ. offerat
ei patenã discooꝑtam. osculans ei manũ:
postea secedat paululũ uersus parietem
in dextra parte. Diaconꝰ autẽ accepta
patena. offerat eã sacerdoti post s libe¬

Expanded text:
te, sinistra manu. Porro ipse diaconus te, sinistra manu. Porro ipse diaconus sinistra manu posita sub brachio suo ad constringendam manicam albae ne contingat corporale, supponat digitos dexterae suae digitis Sacerdotis ad tenendum calicem dum sacerdos tres cruces fecerit super calicem discoopertum dicens, Per ipsum, et cum ipso, et in ipso: et quartam ante oram ipsius calicis dum dixerit, Est tibi Deo. Cum autem dixerit, Omnis honor et gloria, teneat utraque manu corpus Domini super calicem. Quo incipiente cuncalicem ipse et diaconus parum usque post dictum, Oremus: tunc deponatur et iterum cooperiatur ab utroque hinc et inde. Et sic diaconus inclinans ante aram, recedat ubi stabat. Et cum sacerdos dixerit, Panem nostrum quotidianum, accedens subdiaconus ad diaconum offerat ei patenam discoopertam osculans ei manum. Postea secedat paululum versus parietem in dextera parte. Diaconus autem, accepta patena, offerat eam sacerdoti post Sed libe
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Cum aut̃ dixerit. simili modo postea¬
ꝗͣ cenatũ ẽ: accipiat calicẽ. stringens cor¬
porale cũ calice int̾ utramq manũ: & sic
eleuet eũ paululũ usq ad signũ faciendũ:
& tc̃ deponat. faciens signũ crucis desuꝑ.
Qͦd postꝗ̃ fecerit: eleuet ficut suꝑius. donec
dicat. in mei memoriã facietis: & tc̃ dimit¬
tat. Incipiens aut̃ supplices te rogamus
om̃ps d̾s. incuruet se ante altare. donec
dicat. ex hac altaris parcicipatione: & t̾c
erigat se osculans labiũ altaris ante ca¬
licem. signans se post signatr̃ corpus &
sanguinẽ: quando iudelicet dixerit. onul
bndictione. E quando dixerit. nobis qͦq
peccatorib : pectus tundat semel leniter.
curuationẽ calicẽ signare. scilicet qͣnc̃ĩo
dixer it sc̃ificas. uiuificas: acce̾ar ad
exterã sacerdotis: & osculans priꝰ altar:
cõponut se honeste ac discos giencium
calicẽ a dextra parte dextra manu :
sacerdote tam̃ incipiente a sinistra par¬

Expanded text:
suo. Cum autem dixerit, Simili modo postquam coenatum est, accipiat calicem stringens corporale cum calice inter utramque manum, et sic elevet eum paululum usque ad signum faciendum, et tunc deponat faciens signum crucis desuper. Quod postquam fecerit, elevet sicut superius donec dicat, In mei memoriam facietis: et tunc dimittat. Incipiens autem, Supplices te rogamus omnipotens Deus: incurvet se ante altare donec dicat, Ex hac altaris participatione: et tunc erigat se osculans labium altaris ante calicem signans se, post signatum corpus et sanguinem: quando videlicet dixerit, Omni benedictione. Et quando dixerit, Nobis quoque peccatoribus, tundat semel leviter pcurvationem calicem signare, scilicet quando dixerit, Sanctificas, accedat ad dexteram sacerdotis. Et osculans prius altare, componat se honeste ad discooperiendum calicem a dextera parte, dextera manu, sacerdote tamen incipiente a sinistra par
Abbreviated transcription (Latin):
utraq missa de sollemnitate sit : pret̾. in¬
Et pocisfesto beati bernardi. & in decollatione sc̃ĩ¬
istensiõioħis baptistȩ: & exceptis festiuitatib quȩ
sacͣm᷑ a capite ieuinii usq post octauas paschȩ¬
i astarf& ieiuniis .iͦii. tempoꝵ & rogationũ. & in
septimana natiuitatis dñi & pentecostes
euenerint. In inuentione uͦ & exaltatiõe
sc̃ȩ crucis. quia uigiliȩ partĩ de scĩs sunt.
partĩ de sc̃a cruce: de scĩs missa matiranał

Expanded text:
utraque missa de solemnitate fit, praeter quam in festo beati Bernardi, et in Decollatione sancti Joannis Baptistae: et exceptis Festivitatibus quae  a Capite Jejunii usque post octavas Paschae, et Jejuniis Quatuor Temporum, et Rogationum, et in septimana Nativitatis Domini et Pentecostes evenerint. In Inventione vero et Exaltatione sanctae Crucis, quia Vigiliae partim de sanctis sunt, partim de sancta cruce:
Abbreviated transcription (Latin):
N sollemnitatib iterũ quib ñ laberanitis
& quȩ dñica euenerint. nisi fuerint ille
festiuitates in quib sermo fit in capitul:
missa matutinalis erit de dĩnca nisi ꝓpir̾
functũ differenda sit: & maior ca loliem¬
nitate. In purificatione tam̃ beatȩ mariȩ
si in septuagesima uł in sexagesima siue

Expanded text:
n solemnitatibus iterum quibus non laboramus et quae Dominica evenerint, nisi fuerint illae festivitates quibus sermo fit in capitulo, missa matutinalis erit de Dominica, nisi propter functum differenda sit, et major de solemnitate. In Purificatione tamen beatae Mariae, si in Septuagesima vel Sexagesima au
Abbreviated transcription (Latin):
tentes ad primã. asꝑgant se aqua bene¬
dicta. excepta dñica: & stent in stallis sui
donec signũ remaneat: & t̾e faciant ean¬
dẽ orationẽ quã ad ungilias fecerunt. &
eodẽ modo. Cantata prima: sequat᷑ missa.

Expanded text:
tentes ad Primam aspergant se aqua benetentes ad Primam aspergant se aqua benedicta, excepta Dominica, et stent in stallis suis donec signum remaneat, et tunc faciant eamdem orationem quam ad Vigilias fecerunt, et eodem modo cantata Prima sequatur missa.
Abbreviated transcription (Latin):
horas. Ebdomadario incipiente bndica¬
mus dño: erigant se om̃s. Quo dicto:
inclinet. Nam ad ceteras horas ñ surguñ
nisi post deo gr̃as: excepto ad uesꝑas. Si
dñica fuerit: stent u̾sis uultib ad altare
donec bndictiones suꝑ coquos cõpleantur.
Qd̾ si fiet cõmemoratio: stent ita usq ad
oremꝰ : & tc̃ resideant suꝑ miscdias: nec
surgant nisi post deo gr̃as. In hyeme. si
dies laboris simul & ieunii fuerit: respon¬
so amen. statĩ subsequat᷑ prima. Sin aut̃:
dicto deo gr̃as. inclinent & exeant. Tunc
sacrista pulset modice signũ: si dies fuerit.
Si nondũ apparuerit. ñ sulsetur: s interĩ
fr̃s sedeant in claustro ad lum̃ accensũ
a seruitore ȩccłiȩ : s ñ legant. Cumq dies
claruerit: pulset᷑ signũ modice. & fiat
int̾uallũ: ut qui uoluerint pissu. se
calciare ł ad secessum ire: aut infirmita¬
tes remutare. aut manꝰ abluere: & qui
uoluerit. poterit in claustro sedere. Reu̾¬

Expanded text:
horas. Hebdomadario incipiente Benedicahoras. Hebdomadario incipiente Benedicamus Domino, erigant se omnes, quo dicto inclinent. Nam ad caeteras horas non surgunt, nisi post Deo gratias, excepto ad Vesperas. Si Dominica fuerit, stent versis vultibus ad altare, donec henedictiones super cocos compleantur: quod si fiat commemoratio, stent ita usque ad Oremus, et tunc resideant super misericordias, nec surgant nisi post Deo gratias. In hieme si dies laboris simul et jejunii fuerit, responso Amen statim subsequatur Prima: sin autem, post Deo gratias inclinent et exeant. Tunc sacrista pulset modice signum, si dies fuerit; si nondum apparuerit, non pulsetur: sed interim fratres sedeant in claustro ad lumen accensum a servitore ecclesiae, sed non legant. Cumque dies claruerit, pulsetur signum modice et fiat intervallum, ut qui voluerint possint se calciare, vel ad secessum ire: aut infirmitates remutare, aut manus abluere, et qui voluerit poterit in claustro sedere. Rever
Abbreviated transcription (Latin):
& terciũ psalmũ stamus: & cet̾os sedemꝰ.
Caueant aut̃ qui de choro egrediuntur.
ne plus foris ꝗͣ duos psalmos morentur:
& ne ampliꝰ quã duo iuxta se stantes
simul exeant. Qui cantat responsoriũ
ante ꝗͣ illud incipiat inclinet: & post uer¬
sum iterũ inclinet. Ad cuiꝰ repetitionẽ:
u̾tat se chorus ad inuicẽ. Si inuitatoriũ
fuerit in dextro choro: cantor incipiat
hymnos omnib festis dieb tam ad uigi¬
lias ꝗͣ ad ceteras horas. excepto sexta &
nona: quos in choet qui solet pͥuatis dieb
inciꝑe. Si cantor defuerit: ille cui miun¬
ctum ẽ bñdictus & magnificat ĩponere.
In sinistro si fuerit: succentor incipiat. Qui
si defuerit: ille cui iniunctũ ẽ supͣdicta
cantica inciꝑe. Priuatis uͦ dieb: tã ad
uigilias ꝗͣ ad ceteras horas diei. ille hẏm¬
nos inchoare de et. qui psalmr̃i incipit
qͣndo ebdomadamiꝰ incipit autiphonam.
pit. stet semotus a podio. Ad kyrelei son
resideant suꝑ miscđias: sicut ad ceteras

Expanded text:
 tertium psalmum stamus, et ad caeteros sedemus. Caveant autem qui de choro egrediuntur, ne plus foris quam duos psalmos morentur, et ne amplius quam duo juxta se stantes simul exeant. Qui cantat Responsorium, antequam illud incipiat inclinet, et post versum iterum inclinet. Ad cujus repetitionem vertat se chorus ad invicem. Si Invitatorium fuerit in dextro choro, cantor incipiat hymnos omnibus festis diebus, tam ad Vigilias quam ad caeteras horas, excepta Sexta et Nona, quos inchoet qui solet privatis diebus incipere. Si cantor defuerit, ille cui injunctum est Benedictus et Magnificat imponere. In sinistro si fuerit succentor incipiat; qui si defuerit, ille cui injunctum est supradicta cantica incipere. Privatis vero diebus tam ad Vigilias quam ad caeteras horas diei, ille hymnos inchoare debet, qui psalmum incipit, quando hebdomadarius incipit Antiphonam. pit, stet semotus a podio. Ad Kyrie eleison resideant super misericordias sicut ad caeteras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsternant᷑ supͣ sedes suꝑiores: aut ineur¬
uent᷑ suꝑ genua. scd̾m tempꝰ: dicentes
se ad terrã uersus orientẽ. Incurui nͦ sunit.
sicut illi qui sunt in sede abbatis. Ceteri
tur donec sacerdos dicat. dirigere & sẽi¬
ficare : & t̃c̃ incuruent᷑. Que incuruaus.
fiat ȩqualit̾ omni tempore. Lector quoq:
ita se incuruet uel ꝓsternat ante arale¬
giũ: sicut illi qui sunt iuxta in gressũ
capituli. Dicto aut̃. qui fecit cebũ &
resideant: ita tam̃ ut priꝰ assideat qui
denet capitulũ. Qui dũ resederiat: no
hurailient se inuicẽ sicur priris. Postẽ
om̃s resederint: incipiat lector lectionẽ

Expanded text:
sternantur super sedes superiores, aut incurventur super genua secundum tempus dicentes se ad terram versus orientem; incurvi vero sint sicut illi qui sunt in sede abbatis: caeteritur, donec sacerdos dicat Dirigere et sanctificare, et tunc incurventur. Quae incurvatio fiat aequaliter omni tempore. Lector quoque ita se incurvet vel prosternat ante analogium, sicut illi qui sunt juxta ingressum capituli. Dicto autem Qui fecit coelum et terram resideant, ita tamen ut prius assideat qui tenet capitulum. Qui dum resederint, non humilient se invicem sicut prius. Postquam omnes resederint, incipiat lector lectione
Abbreviated transcription (Latin):
matutinalẽ sacrista pulset signũ ad
conuocandũ fr̃s in capitulũ: nec dimittat
illud donec data sit bndictio Fratres aut̃
audito signo. conueniant in capitulum:
inclinantes ante sedes suas. E cũ sederint:
humilient se mutuo. Ueniente uͦ abbate
uł quolibet alio qui capitulũ tenere debet:
assurgant ei om̃s. inclinantes tantũ abb̾i.
transeunti: eo q sedente resideant. S ille
q̃ uuxta ab̾datẽ sessurus ẽ. humiliet se ꝓ¬
funde de loco suo uersus abbatẽ: nec tam̃
suꝑ genua uel articulos: & sic refidedet.
R ita faciat in omnib locis qui uixta eñ
sedere uoluerit: excepto in ȩccłia. Ham
enre analogiũ. aꝑiat lidrũ. & melanet
se ad bndictionẽ. Post primã lectionẽ

Expanded text:
matutinalem sacrista pulset signum ad convocandum fratres in capitulum: nec dimittat illud donec data sit benedictio. Fratres autem audito signo conveniant in capitulum, inclinantes ante sedes suas. Et cum sederint, humilient se mutuo. Veniente vero abbate vel quolibet alio qui capitulum tenere debet, ei omnes assurgant inclinantes transeunti, eoque sedente resideant. Sed ille qui juxta abbatem sessurus est, humiliet se profunde de loco suo versus abbatem, nec tamen super genua vel articulos, et sic resideat. Et ita faciat in omnibus locis qui juxta eum sedere voluerit, excepto in ecclesia. Namante analogium, aperiat librum et inclinet se ad benedictionem. Post primam l
Abbreviated transcription (Latin):
cantari dñicis dieb & sollemnitatib qͥb
sermo fieri solet in capitulo: nisi presens
defunctꝰ fuerit. Mlissa uͦ cotidiana quȩ
solet dici ꝓ fr̃ib nr̃is defunctis. tantum
int̾mittenda ẽ die parascere. & sequenti
sabbato. & die paschȩ. & pentecostes. &
natalis dñi : die tam̃ paschȩ & pentecostes¬
cantet de festo ad altare ubi missa eadẽ
cantari solet: & dicat collectã inclina dñe
in scd̃o loco. Si tricenariũ fuerit: subiun¬
gat. ds̃ cui ꝓprium ẽ. Qd̃ si his trib dieb
p̃sens defunctꝰ suꝑuenerit: supradictus
ebdomadariꝰ dimittat missã de festo.
& agat missã pro eo: & dicat primã col¬

Expanded text:
cantari Dominicis diebus et solemnitatibus, quibus cantari Dominicis diebus et solemnitatibus, quibus sermo fieri solet in capitulo, nisi praesens defunctus fuerit. Missa vero quotidiana quae solet dici pro fratribus nostris defunctis, tantum intermittenda est die Parasceve et sequenti Sabbato, et die Paschae et Pentecostes, et Natalis Domicantet de festo ad altare, ubi missa eadem cantari solet, et dicat Collectam Inclina in secundo loco: si Tricenarium fuerit, subjungat Deus cui proprium. Quod si his tribus diebus praesens defunctus supervenerit, supradictus hebdomadarius dimittat missam de festo et agat missam pro eo, et dicat primam Col
Abbreviated transcription (Latin):
signũ. Si annuerit: cantet. Si contͣdixe¬
rit: dimittat. Qui aut̃ cantare uosuerit.
duos tesres habeat: unũ clericũ qui mi
nistrare ei possit. Qui si accolitꝰ fuerit
altare: neq panẽ neq uinũ ministrare.
neq sacerdoti offerre: cet̾a uero potest
adimplere. Qd̃ si sacerdos uel diaconus
ł subdiaconꝰ fuerit: potest panẽ & uinũ
in calice ministrare. & sacerdoti offerre.
Aquã tam̃ non nisi sacerdos qui cantat
admisceat. Alter uͦ frat̾ si laicus ẽ. nicħ
horũ p̃sumere debet: nisi aquã afferre
& sacordoti infundere ante ꝗͣ induatur
sacerdo talib uestib: candelã uel lampa¬
dẽ accendere. Presbiteriũ potest ascen¬
dere tã rpse ꝗͣ ceteri laici non solũ ad
missã s quociens necesse habent : gradũ
tam̃ altaris ñ ascendunt nisi ꝓpt̾ aliquã
necessitatẽ eis p̃cipiatur. & qͣndo cõmuni¬
cant. Alissȩ quoq ꝓ defunctis ñ solent

Expanded text:
signum; si annuerit, cantet; si contradixesignum; si annuerit, cantet; si contradixerit, dimittat. Qui autem cantare voluerit duos testes habeat, unum clericum qui ei ministrare possit. Qui si acoluthus tantumaltare, neque panem et vinum ministrare, neque sacerdoti offerre: caetera vero potest adimplere. Quod si sacerdos vel diaconus vel subdiaconus fuerit, potest panem et vinum in calice ministrare, atque sacerdoti offerre; aquam tamen non nisi sacerdos qui cantat admisceat. Alter vero frater, si laicus est, nihil horum praesumere debet, nisi aquam afferre et sacerdoti infundere antequam induatur sacerdotalibus vestibus, candelam vel lampadem accendere. Presbyterium potest ascendere tam ipse quam caeteri laici, non solum ad missam, sed quoties necesse fuerit: gradum tamen altaris non ascendunt, nisi propter aliquam necessitatem eis praecipiatur, vel quando communicant. Missae quoque pro defunctis non solent
Abbreviated transcription (Latin):
cecant usq post bndictionẽ lectoris
annũ possunt fr̃s cantare missam
priuatim tempore lectionis. & post offe¬
rencdã missȩ in conuentu. etiã in quadra¬
gesima: excepta feria .iiii. in capite ieiuaii
Infestis autꝰ in quadragesima in quib la¬
boramꝰ. & in festo sc̃ĩ mauricii quando
ddie ieiunĩ euen̾it: teneat᷑ sicut in quar¬
todecimo capitulo continet᷑. Dieb tam
quib duȩ missȩ canunt᷑. statĩ post primã
possunt sacerdotes cantare pͥuatim noi
abbati uisũ fuerit: exceptis missis iem .¬
oꝵ. Porro in quadragesima si festinena.
in qua ñ laboramus ꝑ septimanã euen̾r.
ñ cantant nisi post offerindã. Quo el s
habuerint spaciũ cantandi arte urarore
missam: ñ ꝑmictat᷑ eis ipsã mi. sam l¬
usq ad nonã. & in qͣdragesima usq ad
uesꝑas qui uoluerit. & cui uacuũ fuerit.
Qui quotiens dubitau̾it ne ab hora preoc¬
cupet᷑ si cantauerit: in t̾roget sacristã ꝑ

Expanded text:
cedant usque post benedictionem lectoris. cedant usque post benedictionem lectoris. annum possunt fratres cantare missas privatim tempore lectionis: et post offerendam missae in conventu, etiam in Quadragesima excepta feria quarta in Capite Jejunii. In festis autem Quadragesimae quibus laboramus, et in festo sancti Mauricii quando dies jejunii evenerit, teneatur sicut in decimo quarto capite continetur. Diebus tamen quibus duae missae canuntur, statim post primam possunt sacerdotes cantare privatim ubi abbati visum fuerit, exceptis missis jejuniorum. Porro in Quadragesima si festivitas in qua non laboramus per septimanam evenerit, non cantant nisi post offerendam: quod si habuerint spatium cantandi ante majorem missam, non permittatur eis ipsam missam dusque ad Nonam, et in Quadragesima usque ad Vesperas, qui voluerit et cui vacuum fuerit. Qui quoties dubitaverit ne ab hora praeoccupetur si cantaverit, interroget sacristam per