comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temporaliũ rerũ tumultus. intra
sem& ipsas uersare non cessant: etiã
cũ uacant. In cogitatione enĩ ser-¬
uant depicta quȩ amant: & quãiuᷤᷤ
nichil exteriꝰ faciant: apud sem&¬
ipsas tam̃ sub pondẽ in quiete qͥetis
elaborant. Quibus si earuindẽ rerũ
administratio p̾beat᷑: sem& ipsas
funditus deserunt: & fugitiua hȩc
temporalia. ꝑ intentionis cursum.
continuis cogitationũ passibꝰ se.¬
quunt᷑. Piȩ autẽ mentes. hȩc & cũ
desunt non quęrunt: & grãuit᷑
etiã cũ ad sunt ferunt: quia ꝑ ex¬
terioꝵ curã. a se exire ꝑtimescus:
Quod bene illa duoꝵ fratrũ uita
signat᷑ : de quibꝰ scriptũ. ẽ. Factꝰ. ẽ.
esau uir gnarus uenandi. & homo
agricola: iacob autẽ uir simplex
habitabat in tab̃naculis: uł sicut
alia translatione dr̃. habitabat do¬
mi. Quid enĩ ꝑ uenationẽ esau.
nisi eoꝵ uita figurat᷑. qui in exteri¬
oribus uoluptatibus fusi carnẽ se¬

Expanded text:
temporalium rerum tumultus intra temporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricolhabitavit in tabernaculis. Vel sicut in alia translatione dicitur, habitabat domi. Quid per venationem Esau nisi eorum vita figuratur qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem se
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑: si curarũ tumultibus con¬
tinue in infimis occupat᷑. Qͥd enĩ
de deo occupata optineat: q̃ de
illo apprehendere aliqͥd. etiã ua-¬
cans laborat: Bene autẽ ꝑ psal.¬
ego sum ds̃: qͥa qͥ uacare dõ nẽ.¬
gligit: suo sibi iudicio lumen eiꝰ
uisionis abscondit. Hinc etiã ꝑ
moysen dr̃: ut pisces qͥ pennulas ñ
habent non edant᷑. Pisces nanq qui
habent pennulas: saltus dare suꝑ
aquas solent. Soli gͦ in electoꝵ cor¬
pore. quasi pisces transeunt: qͥ in
eo qđ imis deseruiunt: aliqͣndo
suꝑna conscende. mentis saltibꝰ sci¬
unt: ne semꝑ in ꝓfundis curarum
lateant: & nulla eos amoris sũmi.
quasi liberi aeris aura contingat:
Qui gͦ rebus temporalibꝰ occupan¬
tur: tc̃ bene exteriora disponuñ
cũ sollicite ad interiora refiiguiq̃:
cũ nequaquã foris ꝑturbationũ
strepitus diligunt: sed apud sem&¬
ipsos intus. in tranquillitatis sinu
requiescunt. Prauȩ & enĩ mentes.

Expanded text:
tollitur, si curarum tumultibus contollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent peaquas solent; soli ergo in electorum corpore quasi pisces transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt, cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requ
Abbreviated transcription (Latin):
gn: quia sem& ipsũ etiã alicitis
restringendo. ea quȩ delectata p̃¬
merent. despecta transcendit. Be.
in potestate fuit. innotescat di-¬
cens. Nonne dissimulaui: Pote¬
stas nanq cũ habet᷑. & cogitanda
ẽ ad utilitatẽ: & dissimulanda
ꝓpt̾ tumorẽ: quatinꝰ is qui ea
utt᷑. & ut ꝓdesse debeat. posse
s sciat: & ut extolli ñ debeat.
posse se nesciat. Qualis uͦ in ore
suerit: adiungat dicens. Nonne
silui: Qualis erga illicita opera:
adhuc subiciat. Nonne qͥeui:
Lotest autẽ silere. & quiescere. ad¬
buc subtilius ꝑscrutari. Silere
nanq ẽ: mentem a terrenoꝵ desi¬
derioꝵ uoce restringere. Uis enĩ
magni clamoris. ẽ: tumultꝰ cordis
Quiescunt quoq qui bene in po¬¬
testate sunt. cũ terrenarũ actio¬
nũ strepitus. ꝓ diuino amore in-¬
t̃mit tendo postponunt: nedum
ima indesinent᷑ occupant cor fun¬
ditus a sũmis cadat. Scrunt enĩ.
quia nequaquã mens ad suꝑna at.¬

Expanded text:
git, quia semetipsum etiam a licitis git, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordQuiescunt quoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna at
Abbreviated transcription (Latin):
homines extulit: ipsum quẽ com¬
munẽ cũ hominibus habuit. sen¬
sum hominis amisit. Sepe uͦ hi qͥ
in potestate sunt. ad subiectoꝵ pas¬
sim contumelias eru̾punt: & hoc
qđ inuigilantes regimini serui.¬
unt. ꝑ linguȩ ꝓcacitatẽ ꝑduñ
minori scilic& formidine iudicis
uerba pensantes: quia qͥ sine cau.¬
sa frĩ fatuũ dixerit: gehennȩ se
ignibus addicit. Sepe hi qui in
potestate sunt. dũ sese & a licitis
retinere nesciunt: ad illicita oꝑa
& inquieta dilabunt᷑. Solus enĩ
in illicitis ñ cadit: qui se aliꝗndo
& alicitis caute restringit. Qua
uidelic& constrictione religatũ
pediunt. Atq ut ex ipsa religa¬
tione ostend&. in quanta se m̃tis
libertate dilatare: ilico adiunxꝰ
Omĩa mͥ licent: sed ego sub nulliꝰ¬
redigar potestate. Cũ enĩ mens con-¬
cepta desideria sequit᷑: seruire re¬
bus conuincitur. quarũ amore
suꝑatur. Sed paulus cui cuncta
licent. sub nulliꝰ potestate se redi¬

Expanded text:
homines extulit, ipsum, quem comhomines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictpediunt; at ut sua religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nulliuredigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redi
Abbreviated transcription (Latin):
tis disciplina se redigunt: qͣnto
sibi ꝑ impatientiã potestatis. sua¬
deri illicita. quasi licentiꝰ sciunt:
Cor nãq a consideranda sua gła
rẽprimunt: linguã ab immode¬
rata loquutione restringunt: opꝰ
ab inquietudinis uagatione cus
sunt. ea quȩ recte faciunt. quia
elate cogitant amittunt: dumq
se ad cuncta utiles ȩstimant: etiã
impensȩ utilitatis sibi meritũ dã¬
pnant. Ut enĩ cuiuslib& facta di¬
gniora sint. necesse. ẽ. ut ei apud
se semꝑ indigna uideant᷑: ne ẽa¬
dem bona actio agentis cor suble.¬
u&: & subleuando plus auctorẽ
de elatione deiciat: quã ipsos for¬
Hinc. ẽ. enĩ quod rex babyloniȩ
dũ elata mente apud se tacitꝰ uol¬
uer&e dicens: nonne hȩc. ẽ. baby¬
lon quã ego ȩdificaui: in irratio¬
nale animal ꝓtinꝰ uersus. ẽ. Qđ
enĩ factus fuerat ꝑdidit: qͥa hu¬
milit᷑ noluit dissimulare qđ fȩcit.
Et quia elatione cogitationis. se su

Expanded text:
ntis disciplina se redigunt, quanto ntis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custsunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quiHinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrabunt: sedtam̃ qͥdam eo ab his
faciliꝰ redeunt. quo se in eis corruis
se altiꝰ erubescunt: & semꝑ uirtu¬
tes ad suꝑna subleuant: sed ñnũꝗͣ
qͥdam dũ tumorẽ de uircute con¬
cipiunt: ꝑ ipsum tramitẽ ascensi¬
onis cadunt. Quia gͦ potestas di-¬
uinȩ irȩ. minime cognoscit᷑: in cun-¬
ctis necesse. ẽ. ut sine cessatione ti-¬
laui: Nonne silui: Nonne quieui:
Et uenit suꝑ me indignatio. Quã¬
uis quolib& in loco positi. cogitan¬
do. loquendo. agendo. peccemus:
tc̃ tamen ꝑ tria hȩc animus effre¬
natiꝰ rapitur: cũ mundi huiꝰ ꝓsꝑi¬
tate subleuat᷑. Nam cũ p̃ire se
potestate cȩteros conspicit: alta de
se elate cogitans sentit. Et cũ auc¬
toritati uocis a nullo resistit᷑: lin¬
gua licentiꝰ ꝑ abrupta diffrenatur:
cũq facere qđ lib& lic&: iuste si¬
bi om̃e estimat licere qđ libet:
Sed scĩ uiri cũ mundi huiꝰ potesta¬
te fulciunt᷑ : tanto sub maiore m̃¬

Expanded text:
pertrahunt, sed tamen quidam eo ab his pertrahunt, sed tamen quidam eo ab his facilius rse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione tilavi? nonne silui? nonne quievi? et venit super me indignatio. - Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, agendo, loquendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore me
Abbreviated transcription (Latin):
cedem non augere considant: etiã
transacta oꝑa displicuisse formidañ.
Unde bene beatus iob cũ rugitum
suũ quasi inundantes aquas dicer&e:
& magnis se lamentis criiciant. qͥa¬
se deseri formidant: & quãuis de
correptione sua gaudeant: eorum
tam̃ trepidam ment̾ẽ. correptio ip¬
sa ꝑturbat: ne malum qđ tolerant.
ñ pia ꝑcussio disciplinȩ sit sed ani-¬
maduersio iusta uindictȩ. Qđ bene
psalmista considans ait. Quis nouit
potestatẽ irȩ tuȩ : Potestas quippe
comp̃hendi: quia eius dispensatio.¬
obscuris suꝑ nos dispositionibꝰ sepe
unde estimat᷑ deserere. inde nos re¬
cipit: & unde nos reciꝑe credit᷑. in
ira sit. quod gr̃a putatur. Nonnul¬¬
los enĩ flagella corrigunt: nonnul¬
los ad impatientiȩ uesaniã ꝑduct̾:
& alios ꝓsꝑa. qͥa demulcent ab insa¬
nia mitigant: alios qͥa eleuant. fun¬
ditus ab om̃i spe conuersionis era¬
dicant. Cunctos autẽ uicia ad ima

Expanded text:
cedem non augere considerant, etiam cedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret,  magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe compobscuris super nos dispositionibus saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit, et unde nos recipere creditur, induando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt, et alios prospera, quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ cũ inundant. cũ im̃petu
ueniunt: & crescentibus multipli¬
cit̾ uoluminibus intumescunt. E¬
lecti uͦ dum mentis suȩ oculis. di¬
uina iudicia opponunt᷑: dum de
occulta suꝑ se sententia trepidant:
dũ se ad deum ꝑuenire posse confi¬
dunt. sedtam̃ ne ñ ꝑueniant me-
sunt. quia nesciunt ꝑtimescunt:
quasi quȩdã in eis aquarũ more
uolumina colligunt᷑ : ꝗ̃ in meroris
rugitꝰ quasi in subiecta litora deflu.¬
unt. Uir gͥ sc̃s uidit quanta sint in
lamentis penitentiȩ uolumina co-¬
gitationũ: atq ipsas meroris undas
inundantes aquas uocauit dicens:
dem occulto aliquo errore displice¬
ant: continuis lamentis uacant. Qͦs
cũ diuina subito flagella corripiuã:
auctoris sui se grͣatiȩ offendisse sus-¬
picantur: quia uel infirmitatibus
p̃pediti. uel a maritudinibus pressi.
ad impendenda ꝓximis pia opera
non assurgunt. E cor in lamentũ
uercit᷑: quia corpus a deuotionis
suȩ ministerio retardat᷑. Qũq se mer¬

Expanded text:
Aquae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metusunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocavit, dicens:dem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte in om̃ibꝰ uiuere: cunctis m̃¬
tis motibus. ex uirtutis arce domi¬
nari: Qui igit᷑ patientiã ten&. a¬
nimã possid&: quia inde contra ad¬
uersa om̃ia fortis efficit᷑: unde sibi
& seipsum uincendo dominatur:
Et quo se laudabilit̾ frangit: in¬
fractũ se fortit̾ exerit: quia cũ in
suis se uoluptatibus suꝑat: sese ad
contraria inuictũ parat. Sed quia

Expanded text:
perfecte in omnibus vivere, cunctis meperfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet, quia inde contra adversa omnia fortis efficitur unde sibi et seipsum vincendo dominatur. Et quod laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit, quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
poraliũ despicit: quanto se auctori
midinẽ subdit. Quȩ in timore
dñi constituta. ñ inuenit extra qđ
mȩtuat: qͥa dũ recto mȩtu condi¬
tori om̃iũ iungit᷑: potestate quadã
supra om̃ia subleuat᷑. Fortitudo
autẽ. non nisi in aduersitate osten¬
ditur: unde & mox post fortitu¬
dinẽ. patientia subrogatur. Tantõ
enĩ se quisq ad fortitudinẽ ꝓfecis¬
se uerius demonstrat: quantõ ali¬
ena mala robustius tolerat. Nam
minus in se conualuit: quẽ aliena
iniquitas sternit. Qui in eo qđ
ferre contrarietatẽ non ual&: pu-¬
sillanimitatis suȩ gladio confossus
iac&. Quia uͦ ꝑfectio de patientia
nascitur : statĩ post patientiã. uia.¬
rũ ꝑfectio subinfertur. Ille enim
Nam qui alienã imꝑfectionẽ ferre
non ualens deserit: ipse sibi testis
est quod ꝑfecte necdum ꝓfȩcit:
Hinc in eugłio ueritas dicit. In pa-¬
tientia ur̃a: possidebitis animas ur̃as
Quid. ẽ. enĩ animã possidere. nisi

Expanded text:
poralium despicit, quanto se auctori poralium despicit, quanto se auctori midinem subdit. Quae in timore Domini constituta non invenit, extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur.  Vet. XIVNam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas po
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta ei sententiȩ subrogat: quã p̃-¬
misit dicens. Nunc autẽ uenit suꝑ
te plaga. & defecisti: tetigit te. &
conturbatus es. Om̃ĩa gͦ simul inte¬
risse asserit: in eo qđ beatũ iob tur-¬
batũ flagello rep̃hendit. Sed intu¬
endũ ualde. ẽ. quia quãuis in conue-¬
nient̾ increp&: congruent̾ tãmen
ordines uirtutũ narrat. Quat cuor
quippe gradibus uitã beati iob uir¬
tutes enumerando distinxit: dum
& timori fortitudinẽ: & fortitũ¬
dini patientiã: & patientiȩ ꝑfectio.¬
nẽ iunxit. In uia & enĩ dei. a timo¬
re incipit᷑: ut ad fortitudinẽ ueni.¬
atur. Nam sic̃ in uia scłi audacia
fortitudinẽ: ita in uia dei. audacia
debilitatẽ parit. Et sicut in uia se¬
culi. timor debilitãtẽ: ita in uia
dei. timor fortitudine̾ gignit: sa-¬
lomone at testante qͥ ait. In timore
dñi. fiducia fortitudinis. Timori
quippe dñi inesse fiducia fortitu
dinis dicit᷑: quia nimirũ mens nr̃a
tanto ualentius. terrores rerũ tem-¬

Expanded text:
cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Ddinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum tem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi laudem arripit: alienum. e.¬
ꝓfecto quod tollit. Elipha⁊ itaq
qͥa beatũ iob incolumitatis suȩ
tempore. laudanda egisse cogno¬
uit: ꝑcussione subsequente. hȩc
illũ tenuisse ꝑ hy pochrisin credi¬
dit dicens. Ligris ꝑiit. eoqđ non
haber& p̃dam. Ac si aꝑte dicat:
Harietas tuȩ simulationis extincta

Expanded text:
sibi laudem arripit, alienum prsibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis exstinc
Abbreviated transcription (Latin):
rũ om̃is hypochrita tigris. ẽ: qͥa
dum mundus color. de simulatio¬
ne dicit᷑: uicioꝵ nigredine int̾¬
rũpente. uariatur. Sȩpe enĩ dũ
castitatis mundicia głatur: sorde
te largitatis speciosus ostenditur.
luxuriȩ maculis inquinat᷑. Sȩpe
dũ castitatis atq largitatis decore
uestitur: uelut ex zelo iusticiae.
crudelitatis atrocitate fuscat᷑. Se¬
pe largitate. castitate. pietate. ex
pulchra uisione induitur: sed int̾¬
fusa obscuritate suꝑbiȩ notatur
Sicq fit. ut int̾mixtis uiciis. dũ
mundam in se speciẽ hypõchrita
non ostendit: quasi unũ colorem
tigris habere nequaquã possit:
Quȩ uidelic& tigris. rapit p̃dã
quia humani sibi fauoris usurpat
głam. Qui enĩ rapta laude extoli.¬
tur: quasi p̃da satiat᷑. Bene autẽ
hypochritarũ laus. p̃da dr̃. Preda
quippe. ẽ. cũ aliena uiolent̾ aufe¬
runtur. Om̃is autẽ hẏpochrita. qͥa
uitam iusticiȩ simulans. iustorum

Expanded text:
rum omnis hypocrita tigris est, quia rum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde te largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ rugitũ leonis appellat:
nisi ut paulo ante p̃misimus. seue-¬
ritatẽ uiri: Quid uocẽ leenȩ: nisi
loquacitatẽ coniugis: Quid den-¬
tes catuloꝵ leonum: nͥ edacitatẽ
ꝓlis: Quia enĩ filii conuiuantes ex¬
tincti sunt: dentium ex pressione
signantur. Quȩ cuncta dũ contri-¬
ta eliphaz rĩgidus exultat: quasi
iure dampnata denunciat. Cuius
adhuc duriciã increpationis inge-¬
ne tigridis. nisi beatũ iob nota ua-¬
rietatis signat: uel asꝑsum maculis
simulationis: Om̃is nanq simula.¬
tor. in eo quod uideri rectus ap¬
petit: mundum se ꝑ om̃ia ñ osten¬
dit: quia dũ uirtutes quasdã ꝑ hy¬
pochrisin assumitꝰ & occulte sem&¬
ipsum uiciis subicit: quȩdã laten¬
tia uicia repente in faciẽ erũpuq̃:
& suꝑductȩ simulationes. quasi
uisionis coriũ ex admixtione sua
uariũ ostendunt: ut plerũq mi
rũ sit. cur homo qui tantis uirtu.¬
tibus pollere cernit᷑: etiã tam rẽ¬
ꝓbis actibus inquinet᷑. Sed nimi¬

Expanded text:
Quid enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingene tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ mortẽ quęrit. gaud& dum sepul¬
chrũ inuenit: quia qͥ mortificare
se appetit: ualde ad inuentã reqͥem
contemplationis hilarescit: ut ex¬
tinctus mundo lateat: & cunctis
exterioꝵ rerũ ꝑturbationibꝰ. intͣ
sinũ se intimi amoris abscondat:
dicit᷑ etiã sepulchri inuentio sub¬
infert᷑: hoc necesse. ẽ. ut intentio nr̃a
conspiciat: qđ antiqui mortuos cũ
diuitiis obruebant. Qui gͥ thesau.¬
rũ quęrit. gaud& cũ sepulchrum
inuenit: quia sapientiam ꝑquiren¬
tes. cũ sacrȩ scripturȩ paginas uol¬
uimꝰ: cũ exempla p̾cedentiũ ꝑscru¬
tamur: quasi ex sepulchro gau-¬
diũ sumimꝰ: quia mentis diu̾itias.
apud mortuos inuenimꝰ. Qui qͥa
huic mundo ꝑfecte extincti sunt :
in occulto cũ diuituis requiescunt:
Sepulchro gͦ diues efficit᷑: qui ꝑ ex¬
empla iustoꝵ. in contemplationis
uircutẽ subleuat᷑. Sed cũ reqͥrens
dicat. quare data. ẽ. misero lux: cur

Expanded text:
ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi amoris abscondat. dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur
Abbreviated transcription (Latin):
est quo abscondit᷑ corpꝰ: ita diuina
contemplatio. qđdam sepulchrũ
mentis. ẽ. quo absconditur anima
Quasi enĩ adhuc huic mundo ui
uimꝰ: cum mente in eum foris ua¬
gamur: sed mortui in sepulchro
abscondim᷑: cũ mortificati exteriꝰ.
in secreto int̾ne contemplationis
cȩlamur. Sc̃i gͥ uiri. ab importu.
nitate desiderioꝵ temporalium.
a tumultu inutiliũ curarũ. a cla.¬
more ꝑstrepentium ꝑturbationũ.
sem&e ipsos sacri uerbi gladio mor¬
tificare non desinunt: atq intus an-¬
te dei faciẽ. in sinu mentis abscon¬
dunt. Unde recte ꝑ psalmistã dr̃
Abscondes eos in abdito uultꝰ tui:
a conturbatione hominũ. Qđ quã¬
uis ꝑfecte postmodũ fiat: etiãnẽ
ex magna parte agit᷑: cũ a tempo¬
raliũ desidioꝵ tumultibꝰ. delectati¬
one ad interiora rapiunt᷑: ut mens
eoꝵ dũ in amore dei tota tendit᷑:
nulla inutili ꝑturbatione laceret᷑
dicebat. Mortui enĩ estis: & uita ur̃a
abscondita. ẽ. cũ xp̃o in deo. Qui

Expanded text:
est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum est mentis quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitunitate desideriorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a conturbatione hominum. Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur, ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione lacereturdicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentes apprehendimꝰ: si relictis ui¬
sibilibus. in inuisibilibus abscondã¬
mur: si hic hanc. cor effodientes
quęrimꝰ: ut omne quod t̃renum
mens cõgitat. a sem&ipsa manu
scȩ discretionis eiciat: & thesaurũ
uirtutis qui se latebat agnoscat
facile enĩ in se thesaurũ inuenit:
si eam quȩ se male presserat molẽ
ase terrenȩ cogitationis repellit
Qui autẽ quȩsitã mortẽ sic̃ thesau¬
rũ dicit: recte subiungit: gau-

Expanded text:
gentes apprehendimus, si relictis vigentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
te cõmitis. labor itineris leuiat᷑
Dũ ttaq paulus consolantes se
in labore quȩrer&: adiunx̃ dicen:
tantõmagis quanto uideritis apꝓ¬
pinquantẽ diem. Ac si dicer&. Ro
labor crescat: quo ipsa iã p̃mia la¬
boris appropinquant. Uelut si aꝑ.¬
te dicat. Thesaurũ queritis. sed eo
fõdere ardentiꝰ debetis: quo iam
iuxta quesitũ aurũ fodiendo ꝑue
mortẽ & non uenit. quasi effodien¬
tes thesaurũ: intelligi & alit̾ po¬
test. Quia enĩ ꝑfecte mori mundo
non possumus. nisi intra mentis
nrȩ inuisibilia. a uisibilibꝰ abscon¬
dam᷑: recte hi qͥ mortificationem
suam appetunt. thesaurũ effodi¬
entibus comparant᷑. Mundo enĩ
pinuisibilem sapientiã morimur:
de qua ꝑ salomonẽ dr̃. Si quesieriᷤᷤ
illam quasi pecuniã: & sic̃ thesau-¬
ros effoderis illam. Sapientia qͥppe
in rerũ suꝑficie non iac&: quia in
inuisibilibus lata. Et tunc morti¬
ficatiõnẽ nrãm. sapientiã contin-¬

Expanded text:
te comitis labor itineris leviatur. te comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pemortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contin
Abbreviated transcription (Latin):
nanq qui fodiendo thesaurũ quȩ¬
runt: cũ fode altiꝰ cȩꝑint. ad la¬
borẽ instantiꝰ in ardescunt: qͥa quo
se thesauro abscondito iamiainq
appropinquare estimant: eõ in
fodiendo enixius laborant. Qui
gͥ plene mortificationẽ suã appe¬
tunt: quasi effodientes thesaurũ
quęrunt: quia quanto fiunt uici
niores ad fine̾: tanto se exhibent
ardentiores in oꝑe. kaborando g
non deficiunt: sed magis ad usum
laboris crescunt: quia quo iã pre¬
mia ꝓpinqͥora considant. eo in oꝑe
delectabilius exuidant. Unde be¬
ne paulus qͥbusdã absconditũ ȩt̾nȩ
patriȩ thesaurũ querentibus dicit
Non deserentes collectionẽ nrãm. sic̃
est consuetudinis qͥbusdã: sed con¬
solantes & tantomagis quantõ ui¬
deritis appropinquantẽ diẽ. La-¬
borantẽ quippe consolari.ẽ. parit̾
in labore ꝑsistere: quia subleuato
laboris. ẽ. uisio collaborantis: sic̃
cũ in ttinere comes uingit᷑. uia qͥ¬
dem ñ attrahit᷑: sedtam̃ de societa¬

Expanded text:
namque qui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere . 4. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; qui quoniam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Plene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societa
Abbreviated transcription (Latin):
confortasti. Si ipse historiȩ textꝰ aspi¬
cit᷑: magna. ẽ. lectoris utilitas. qđ
ab amicis uuirgantibus in beatũ iob
ꝓ laceratione uicioꝵ. uirtutũ p̾co¬
nia proferunt᷑. Nunquã qͥppe est
tam robustũ uitȩ testimoniũ: quã
cũ ille laudanda loquitꝰ᷑: qͥ ingere.¬
re crimen conatur. Pensẽmus autẽ
cuiꝰ celsitudinis iste uir fuerit: qui
indoctos docens. lassos rõhorans. ua.¬
cillantesq confirmans: inter curas
domus. inter multipliciũ rerũ cu.¬
stodiam. inter affectus pignoꝵ. int̾
studia tot laboꝵ. erudiendis se ce¬
teris impendit. Et illa qͥdem ocu.¬
patus exercuit: sedtam̃ liber ma-¬
gsterio doctrinȩ militauit. lẽpo¬
faila regendo disposuit: ȩt̾na p̃di¬
cando nunciauit. Uitȩ rectitudinẽ.
& agendo uidentibus ostendit.
& loquendo audientibus ingessit
argumentũ criminis inflectunt:
Inde nanq eliphaz contra beatum
iob occasionẽ obiurgationis colli-¬
qu: unde laudanda narrauit:

Expanded text:
conatur. --Si ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus ingessit. argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit.
Abbreviated transcription (Latin):
quod multos ad culpam ꝑtrahit:
cũ cuncta sua multitudine ad in¬
ferni claustra descendit. Sepulchra
autẽ mortuos tegunt. Et qͥs alius
mortẽ acrius ꝑtulit: quã is qͥ con¬
ditorẽ suũ despiciens uitã reliqͥt:
Quẽ uidelio& mortuũ cũ humana
corda suscipiunt: eius ꝓculdubio
sepulchra fiunt. Sed in circuitu il¬
lius sepulchra eius sunt: quia in
quoꝵ se mentibus nc̃ ꝑ desidĩa sepe¬
lit. hos sibi postmodũ ꝑ torm̃ta
do suscipiunt: tẽ sepulchra cũ mor
dampnatos pęna cognouimꝰ: & instry-¬
ente nos sacro eloquio quantus in
dampnatione ignis. quanta in ig-¬
ne obscuritas. quantusq in obscu¬
ritate pauor sit. nullatenꝰ ãbigimꝰ:
Ded qͥd ꝓdest ista p̾nosse: si ñ con-¬
tingat euadẽ : Tota gͦ intentione
curandũ. ẽ. ut cũ uacationis tẽpꝰ¬

Expanded text:
quod multos ad culpam pertrahit, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is qui, conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormendo suscipiunt, tunc sepulchra cum damnatos poena cognovimus; et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandu
Abbreviated transcription (Latin):
Q ad pęnã: ut damp̃natoꝵ oculis ig.¬
nis supplicii. & nulla claritate can¬
deat: & ad doloris cimulũ. dilec¬
ti qualit̃ crucient᷑ ostendat. Qͥd
autẽ mirũ si gehennȩ ignẽ credi-¬
mus habere suppliciũ simul obseu.¬
ritatis & luminis: quando expe-¬
runento nouimꝰ. quia & tedarum
tlama luc& obscura: Tunc edax
fãma cõburit. quos nc̃ carnalis
delectatio polluit: t̾c infinitȩ pa-¬
nc̃ inanis elatio exaltat: atq qui
quolib& ex uicio hic uoluntatẽ
callidi ꝑsuasoris expleuer̃: tc̃ cũ
duce suo reꝓbi ad torm̃ta ꝑueni-¬
unt. Et quãuis angeloꝵ atq ho¬
minũ longe sit natura dissimilis:
iina tam̃ pęna implicat. quos unꝰ
in crimine reatus ligat. Qđ bene
ac bręuit̾ insinuat ꝓpħa qui ait
Ibi assur & om̃is multitudo eius:
& in circuitu eius sepulchra illius:
Quis nanq assur suꝑbi regis nomi¬
ne. nisi ille ꝑ elationem cadens an¬
tiquus hostis expͥmit᷑: Qui ꝓ eo

Expanded text:
t ad poenam. Ut damnatorum oculis igt ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite panunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui, pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
nitionis exaggerae illa auctori p̃¬
posita carnalis cognatio: pari ante
oculos ultione dampnata. Ignis itaq
qui in obscuritate cruciat: creden¬
dũ. ẽ. quia lum̃ ad torm̃tũ seruat.
Quod si approbare testimoniis in
sua expressione non possumꝰ: suꝑ¬
est. ut ediuerso doceamꝰ. Tres qͥp¬
pe hebreȩ gentis pueri. ꝑ chaldei
regis imꝑiũ succensi camini ignibꝰ.
ligatis manibus pedibusq ꝓiecti
sunt: quos tam̃ cũ idem rex in
camini incendio miratus explora¬
r&: illesis uestibus deambulantes
uidit. Ubi aꝑte colligit᷑: quia mira
litas in diuersa uirtute temꝑata.
& uestimenta non at̾tigit: & uin¬
cula incendit: scĩsq uiris & ad in¬
ferendum tormentũ flãma friguitꝰ
& ad solutionis ministeriũ exarsit.
Sic̃ gͦ electis. ignis ardere nouit ad
solatiũ: & tamen ardere ad suppli¬
ciũ nescit: ita ediuerso gehennae
flãma reꝓbis. & nequaquã lucet¬
⁊ ad consolationis grãmꝰ: & tam̃ luce¬

Expanded text:
nitionis exaggeret illa Auctori prnitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur quia, miralitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula succendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen luce
Abbreviated transcription (Latin):
re deliquer̃: quatinꝰ quia eoꝵ uitã
carnalit̾ contra p̃cepta conditoris
amauer̃: ipsoꝵ quoq eos interitꝰ
fligat. Quod ꝓfecto eugłio teste
colligimꝰ: in quo ueritate nunci¬
ante diues ille quẽ contigit ad ȩt̃m
incendii tormenta descendẽ: qͥnq
fratrũ describit᷑ meminisse. Qui
abraham petiit. ut ad eoꝵ erudi¬
tionẽ eum mit cer&: ne illuc eos
quandoq uenientes par pęna cru-¬
ciar&. Qui gͥ ad doloris sui cumu¬
lũ ꝓpinquoꝵ absentiũ meminit:
constat ꝓculdubio quia eos ad au¬
gm̃tũ supplicii paulopꝰ potuit
at cremari: qui ad doloris sui cũ¬
mulũ eũ quẽ despexerat in sinu
abrahȩ lazarũ uidit: Si gͦ ei ut
Apena crescer& uir electus appa¬
ruit: cur non credendũ sit quod
uidere in supplicio eos etiã quos
contra dĩ dilexerat possit: Qua
ex re colligitur. qđ eos quos ino¬
dinate nc̃ reꝓbi diligunt: miro
iudicii ordine secũ tunc in tormen¬
tis uidebunt: ut pęnã ꝓpriȩ pu¬

Expanded text:
re deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitusfligat. Quod profecto Evangelio teste colligimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse ; qui Abrabam petiit ut ad eorum eruditionem eum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augumentum supplicii paulo post potuat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae pu
Abbreviated transcription (Latin):
afflictio lacrimas expͥmit: ita
immoderata subducit: qͥa meror
ipse quasi sine merore fit. qui af¬
flicti mentẽ deuorans. sensũ dolo¬
ris tollit. Uir gͥ sc̃s feriri plusquã
sufficit ꝑtimescat: dicens. Dimit¬
te gͦ me. ut plangam paululũ
dolorẽ meũ. Ac si aꝑte dicat:
Fagella tuȩ ꝑcussionis temꝑa:
ut moderatis doloribus estimare
mala quȩ patior flendo conuales¬
cam. Quod tam̃ intelligi & alit̾
potest. Sȩpe nanq peccator ini¬
quitatis suȩ uinculis ita constrꝰ¬
git᷑: ut pondus qͥdem peccatoꝵ
toler&: sedtam̃ quia tolerat ig¬
nor&. Sȩpe autẽ si cognoscatᷤ
quanto reatu p̃mit᷑: erũꝑe co¬
nat᷑ & non potest: ut hc̃ in se m̃¬
te libera conuersatione integrap
sequat᷑. Flere gͦ dolorẽ suũ non
ual&: qͥa & iniquitatis suȩ reatr̃
considerat: & tam̃ p̃ terrenȩ occu

Expanded text:
afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terre
Abbreviated transcription (Latin):
dit affligat : Unde apte subi un¬
git. Et penȩ militant in me. Con¬
sideratis quippe dei testibꝰ penȩ
in nobis militant: quia dũ miran¬
da illoꝵ facta conspicimꝰ: uitã nr̃am
quȩ ex eoꝵ nobis comparatione
displic&. studiosa afflictione cru-¬
ciamꝰ: ut qͥcqͥd in nobis pollueruñ
oꝑa: deleant lamenta. Et siquid
adhic culpa delectationis inqͥnat:
pęna meroris tergat. B eatus igit᷑
lob. quia uitam p̾atrũ p̃cedentiũ
conspicit: quid in se gemere de¬
beat subtilius agnoscit. Sed mag-¬
ni doloris magisterio dum sua
plangit. ad lamenta nos instruit:
ut quo uirtutes in aliis cernimꝰ:
eo apud districtũ iudicẽ. nr̃a sol¬
licite delicta timeamꝰ. Sequitur¬

Expanded text:
dit, affligat? Unde et apte subjundit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat quos amat : petro atces
stante qui ait. Tempus. ẽ. ut iu¬
dicium incipiat de domo dñi. Si
aut̾ẽ pͥmũ a nobis: qui finis eorũ
qui non crediderunt dei eugłio:¬
Omp̃c igit᷑ deus cũ contra nos te¬
stes instaurat. irã multiplicat: qͥa
quo bonoꝵ uttã nr̃is oculis obicit.
eo prauitatis ꝑpetratȩ duriciã.
qua districtione in iudicio ꝑcũ¬
tiat ostendit. Nam cũ solis se seqͤn-¬
tibus dona exaggerat: torpentes
lam quia reliquerit demonstrat:
Cum bona gͦ in aliis cernimꝰ: ual¬
de necesse est. ut & exultationi
nr̃ȩ formidinẽ. & formidini nr̃e ex¬
ultationẽ misceamus: quatinꝰ &
de alienis ꝓuectibus karitas gau¬
deat: & de suis infirmitatibꝰ
conscientia contremiscat. Sed cũ
frat̾no ꝓuectu reficim᷑: cum di¬
strictionẽ suꝑ nos int̾ni iudicis
ex ipso nr̃o torpore pensamꝰ: qͥd
restat nisi ut ad discutiendũ se
animus redeat: & quicqͥd in se
reprobũ. quicqͥd prauũ dep̾hen¬

Expanded text:
cruciacruciastante, qui ait: « Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei . » Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Eotens igitur Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
negligimꝰ: hec ad correctionem
nrãm fieri ab aliis demonstrat:
ut qͥ p̃ceptis ñ accendim᷑: saltẽ
ex emplis ȩxxitemur: atq in appe¬
titu rertitudinis. nil sibi menꝰ nr̃a dif.¬
fieile estima: ꝗͣ ꝑfecte ꝑagi ab aliis
uide Et fit plerunq ut cũ alie¬
nȩ uitȩ bona conspicimꝰ: nr̃a solli¬
citiꝰ dampna timeamus: & eo pa¬
tescat quanto post pondẽ animad¬
uersionis impetim᷑: quo nẽ a bo¬
noꝵ moribus longe discrepamꝰ¬
Vnde & testium instauratione me¬
morata: ꝓtinꝰ subiungit᷑. Et mul-¬
tiplicas iram tuã. Eõ nob̃ multi¬
plicari ira dñi dicit᷑: quo. eẽ. mul¬
tiplex indicatur: quia ex ipsa nc̃
bonoꝵ uita & labore cognoscimꝰ.
si emendare dum tempꝰ est nolumꝰ:
quanta post animaduersione fe-¬
riamur. Electos quippe dñi cer¬¬
nimꝰ & pia agere: & crudelia mul¬
ta tolerare. Hinc gͦ colligit᷑ distri.¬
ctus iudex quanta illic feriat dis¬
trictione quos reꝓbat: si hic sic

Expanded text:
negligimus, haec ad correptionem negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamnde et testium instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic