comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram & tempꝰ qͦ subsistit. differentẽ ab alio id est ma.¬
iorem minoremq excursum habere ꝓbat᷑ : omĩa aut̃ sicut
originem uña. sic ⁊ finem habere noscunt᷑: quia omĩa ꝑ
occasum ad terram redeunt. quȩ in ortꝰ sui pͥncipio de t̾ra
exuerunt. Sicut gͦ sol orit᷑ ⁊ occidit & ad locum suũ reu̾.¬

Expanded text:
mensuram, et tempus quo subsistit, differentem ab alio, id est, mamensuram, et tempus quo subsistit, differentem ab alio, id est, majorem minoremve excursum habere probatur. Omnia autem sicut originem unam, sic et finem unum habere noscuntur; quia omnia per occasum ad terram redeunt, quae in ortus sui principio de terra exiverunt. Sicut ergo sol oritur et occidit, et ad locum suum re
Abbreviated transcription (Latin):
sano intellectu spm ꝑgentem in omĩa ⁊ in circulos suos reui.¬
tentem. occultam naturȩ ium acciꝑe possumꝰ quȩ uniuersa
inuisibilit nutrit ⁊ uegetat. & unum quodq ad certum
finem. legitimum q terminũ ꝑducit. Hic gͦ sꝑc id est hȩc
occulta naturȩ uis omĩa lustrat: quia ꝑ om̃s rerũ partes
ꝓuehit. ac deinde senescentia ad originẽ suam reducit.
Pgit enim. quia in nascentib egreditur: in crescentib usq
ad certam mensurã ꝓcedit. Reuertitur: quia in senescentib:
⁊ ꝑ defectum naturȩ sue retro labentib usq ad originis
suȩ pͥncipium reuocatur. Sic gͥ singłarum rerũ cursus
& ꝓgressiones quasi circulos quosdam ⁊ orbes insemet ipsos
recurrentes recte accipimus: quia omĩa temporalit orta
illuc tandem ꝑoccasum redeunt. unde ꝑ natiuitatis pͥnci-¬
pium exierunt: Iunum quodq quidẽ scđm ꝓpͥam

Expanded text:
sano intellectu spiritum pergentem in omnia, et in circulos suos reversano intellectu spiritum pergentem in omnia, et in circulos suos revertentem occultam naturae vim accipere possumus, quae universa invisibiliter nutrit et vegetat, et unumquodque ad certum finem legitimumque terminum perducit. Hic ergo spiritus, id est, occulta naturae vis omnia lustrat; quia per omnes rerum partes provehit, ac deinde senescentia ad originem suam reducit. Pergit enim quia in nascentibus egreditur, in crescentibus usque ad certam mensuram procedit. Revertitur, quia in senescentibus, et per defectum naturae suae retro labentibus, usque ad originis suae principium revocatur. Sic igitur singularum rerum cursus et progressiones, quasi circulos quosdam et orbes in semetipsos recurrentes recte accipimus; quia omnia temporaliter orta illuc tandem per occasum redeunt, unde per nativitatis principium exiverunt. Et unumquodque quidem secundum propriam
Abbreviated transcription (Latin):
ib ipso sole ꝓcedens ꝑcuncta se diffundit: ⁊ uniu̾sa inuisibilit
penetrans uegetat ⁊ mouet Unde ⁊ ueteres. naturã esse
dixerunt ignem artificem: ꝓcedentẽ in ressensibiles ꝓcreandas.
Uitalis enim mnotꝰ ⁊ uegetationis sensibilis in cunctis nascentib
ignea uis origo ẽ.: quȩ reb om̃ibus increm̃tum subicit. ⁊inui.¬
sibiui eas nutrimento alens ac fouens ad usibilem tandẽ ꝓdu.¬
cit subam. Hanc autem occultam naturȩ ium cuncta mo.
uerba: principio cȩlum ac terras camposq liquentes. lucentẽq
globum lunȩ. titanaq astra. sꝑc int̾alit. totamq infusa ꝑ
artus mens agitat molem. ⁊ magno se corpore miscens.
Quamuis in his uerbis illum potius errorem ꝓbare uideatur :
qui mundum hc̃ sensilem quasi animal constans ex anima
& corpore. ipsamq eius animam sꝑm ee̾ cunc ta mouentẽ.
asseuerat. Sed qͦmlibet opinio errantium exponatur. nos

Expanded text:
ab ipso sole procedens, per cuncta se diffundit, et universa invisibiliter ab ipso sole procedens, per cuncta se diffundit, et universa invisibiliter penetrans vegetat et movet. Unde et veteres naturam esse dixerunt. Ignem artificem procedentem in res sensibiles procreandas. Vitalis enim motus, et vegetationis sensibilis in cunctis nascentibus ignea vis origo est: quae rebus omnibus incrementum subjicit, et invisibili eas nutrimento alens ac fovens, ad invisibilem tandem producit substantiam. Hanc autem occultam naturae vim cuncta moveverba: Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, titaniaque astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Quamvis in his verbis illum potius errorem probare videatur, qui mundum hunc sensilem quasi anima constans ex anima et corpore, ipsamque ejus animam spiritum esse cuncta moventem asseveret. Sed quomodolibet opinio errantium exponatur, nos
Abbreviated transcription (Latin):
des uniu̾sas sua mobilitate ubicumq asꝑsas siue collectas
purget ac dissipet: siue quod sua subtilitate c̃cta pene¬
trans ubiq se diffundat. Uel ad suꝑiorẽ hoc uerbũ senten¬
tiam copulat᷑ sic. Oritur sol ⁊ õccidit. & ad locũ suũ reu̾tit᷑.
ibiq renascens girat ꝑmeridiem. ⁊ flectit᷑ ad aquilonẽ.¬
lustrans uniu̾sa in circuitu: ⁊hic distinctione facta. deinde
sequens sententia subinfert᷑ ita. ꝑgit sꝑc. ⁊ cetera. Solenim
cursi suo uniu̾sa in circuitu lustrat: qͥd om̃s partes mundi ꝑ
diuersa signa oriens uel occidens attingit. In cancro enĩ oriens
& occidens aquilone tangit. In capricorno meridiem: in libra
⁊ ariete ꝑ orientẽ⁊ occidentẽ medium ꝑtransit. Sequitur.¬
Egit sꝑc. ⁊ incirculos suos reu̾tit᷑. Scđm p̃cedentẽ expositiõem
sꝑm ñc non inconuenient᷑ acciꝑe possumus igneam ium quȩ

Expanded text:
des universas sua mobilitate ubicunque aspersas sive collectas des universas sua mobilitate ubicunque aspersas sive collectas purget ac dissipet. Sive quod sua subtilitate cuncta penetrans ubique se diffundat. Vel ad superiorem hoc verbum sententiam copulatur sic: Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur; ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonemlustrans universa in circuitu. Et hic distinctione facta, deinde sequens sententia subinfertur ita: Pergit spiritus, etc. Sol enim cursu suo universa in circuitu lustrat; quia omnes partes mundi per diversa signa oriens, vel occidens attingit. In cancro enim oriens, et occidens, aquilonem tangit. In capricorno, meridiem. In libra, et ariete, per orientem, et occidentem medium pertransit. Sequituritus, et in circulos suos revertitur. Secundum praecedentem expositionem, spiritum nunc non incovenienter accipere possumus igneam vim quae
Abbreviated transcription (Latin):
ordine postquam instabilitatem cȩlestis elem̃ti descripserat:
eandem qͦq inferiora legem pati demonstrat dicens. Lustrais
unu̾sa in circuituꝑgit sp̃c. Ac si diceret. Sica quȩ in cȩlost̾
iuis naturȩ stare non patitur: necesse ẽ ut ea qͦ q̃ sub cȩlo
sunt eadem conditio mut abilitatis moderetur. Sane
quemadmodũ soli. ita qͦq aeri orbicularem tribuit motũ:
ut eius agitatio ꝑpetua eẽ demonstretur. Qͦ aut̃ plura.¬
liter subiungit. in circulos suos reu̾tit᷑. hoc significare potest
qͦd motꝰ aeris non semꝑubiq idem ẽ: sed cum alibi uehem̃tiꝰ
alibi moderatius agitetur. ipsa eiꝰ fluc tuatio uersa uice in
semet ipsam refusa dissimilit̾ moueatur. ⁊ inde uniformit̾
conquiescat. ut non cogatur motum semel ceptũ usq ad
extrema extendere. s singłȩ motiones impulsioesq quasi
in se fractȩ ⁊ paulatim spatioso motu languente quiescaN
Sed ⁊ illud qͦd ait lustrans. apte huic elem̃to tribuit᷑. qđ sor¬

Expanded text:
ordine, postquam instabilitatem coelestis elementi descripserat, eamdem quoque inferiora legem pati demonstrat, dicens: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus. Ac si diceret: Si ea quae in coelo sunt vis naturae stare non patitur, necesse est ut ea quoque quae sub coelo sunt eadem conditio mutabilitatis moderetur. Sane quemadmodum soli? ita quoque aeri orbicularem tribuit motum, ut ejus agitatio perpetua esse demonstretur. Quod autem pluraliter subjungit: In circulos suos revertitur: hoc significare potest quod motus aeris non semper ubique idem est, sed cum alibi vehementius, alibi moderatius agitetur, ipsa ejus fluctuatio versa vice in semetipsam refusa dissimiliter moveatur; et non uniformiter conquiescat, ut non cogamur motum semel coeptum usque ad extrema extendere, ut singulae motiones impulsionesque quasi in se factae; et paulatim spatio motu languente quiescant. Sed, et illud quod ait: Lustrans, apte huic elemento tribuitur, quod sor
Abbreviated transcription (Latin):
cursu solis dicta accipiamus. Oritur quippe nobis sol qñ ꝑuer.
nale equinoctium ing̃diens ad nr̃m polũ consurgit. Occidit
autem: qñ ꝑ autũnale equinoctium exiens ad inferiora
descendit. Girat ꝑmeridiem: qñ in hiemaub signis cõmorat᷑.
fectitur ad aquilonem: ut quȩ brumȩ gelu ⁊ torpor gla-
tialis astrinxerat. estiuis ardorib rursum calefaeta

Expanded text:
cursu solis dicta accipiamus. Oritur quippe nobis sol, quando per cursu solis dicta accipiamus. Oritur quippe nobis sol, quando per vernale aequinoctium ingrediens ad nostrum polum consurgit. Occidit autem, quando per autumnale aequinoctium exiens ad inferiora descendit. Gyrat per meridiem, quando in hiemalibus signis commoratur. Flectitur ad aqialis astrinxerat, aestivis ardoribus rursum calefacta
Abbreviated transcription (Latin):
cribit. dicens. Girat ꝑmeridiem ⁊ flectitur ad aquilonem:
ut id ipsum ad magnam rerum mut adioẽm ꝑtineat. quod
non semꝑ eodem modo neq in directum cursum suũ dirigit
incedens. Oritur sol zoccidit. Oritur cotidie: quando emer.¬
gens humanisp̃sentatur aspec tibis. Occidit: quando descen.¬
dens ad inferiores partes terre scđm conuexitatẽ circumactio.¬
nissue ocłis nr̃isse subducit. Neuertitur ad locum suũ: quia
impellente uolubilitate subtꝰ rursum ad ortum reuocatur.
Post ortum uͦ ad occasum tendens. pͥmum flectit᷑ ad meridiẽ:
quia obliquo duc tu p̃cipue cum in estiualib cõmorat᷑ signis
ab ortu ad lineam meridianam conscendit: deinde autẽ ad
occasum descendens. rursus obliqua ꝓgressiõe ad aquilonem
inclinatur. Potest alia adhuc in his uerbis expositio satiscon¬
ueniens adhiberi: scilicet ut hȩc omĩa non s diuruos de annuo

Expanded text:
cribit, dicens: Gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem, cribit, dicens: Gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem, ut idipsum ad magnam rerum mutationem pertineat, quod non semper eodem modo neque in directum cursum suum dirigit incedens. Oritur sol, et occidit. Oritur quotidie, quando emergens humanis praesentatur aspectibus. Occidit, quando descendens ad inferiores partes secundum convexitatem circum actionis suae oculis nostris se abducit. Revertitur ad locum suum; quia impellente volubilitate subtus rursum ad ortum revocatur. Post ortum vero ad occasum tendens, primum flectitur ad meridiem, quia obliquo ductu praecipue cum in aestivalibus commoratur signis, ab ortu ad lineam meridianam conscendit. Deinde autem ad occasum descendens, rursum obliqua progressione ad aquilonem inclinatur. Potest alia adhuc in his verbis expositio satis conveniens adhiberi, scilicet ut haec omnia non de diuturno, sed de annuo
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ relinquentes ad descͥbendos si derum cursus deuoluti
Omĩa quidem hȩc ob id solummͦ dicta sunt. ut humanꝰ animꝰ
earum rerum quas nouit relatione cõmodius excitet᷑. ⁊ut
ꝑ hȩc ad cogitanda ea quȩ non nouit euigilet: ic circo non
uobis pigrum ee debet. aut indignum nicħ ad ea diligenter
intendere. quȩ nobis diuinꝰ sermo studuit tam diligent enar¬
rare. Demonstrat gͦ quali uia luminare hoc magnũ qͦd sua
p̃sentia unuisa il lustrat. incessabili agitatione in hoc mundi
sensilis globo circumferat᷑: suoq accessu ⁊ recessu uarias rerum
mutationes efficiat. Oritur sol ⁊ occidit. ⁊ ad locũ suũ reu̾tit᷑.
ꝑmum oftendit eiun circularem habere motũ. ⁊ ad id sempe&
unde ꝓg̃dit᷑ reuerti: ut quia incirculo finis non potest in.¬
ueniri. cursus eius ꝑꝓetuus demonstretur. Oritur sol ⁊ occidit:
& ad locum suum reu̾tit᷑. Deinde anfractꝰ ꝓgressionis eius des.¬

Expanded text:
sitionem relinquentes, ad describendos siderum cursus devolvi. sitionem relinquentes, ad describendos siderum cursus devolvi. Omnia quidem haec ob id solummodo dicta sunt, ut humanus animus earum rerum quas novit relatione, commodius excitetur, et ut per haec ad cogitanda ea, quae non novit, evigilet: et idcirco non nobis pigrum esse debet, aut indignum videri, ad ea diligenter intendere, quae nobis divinus sermo studuit diligenter enarrare. Demonstrat ergo quali via luminare hoc magnum, quod sua praesentia universa illustrat, incessabili agitatione in hoc mundi sensilis globo circumferatur, suoque accessu et recessu varias rerum mutationes efficiat. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur. Primum ostendit eum circularem habere motum, et ad id semper unde progreditur reverti, ut, quia in circulo finis non potest inveniri, cursus ejus perpetuus demonstretur. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur. Deinde anfractus progressionis ejus des
Abbreviated transcription (Latin):
niis menstruis. diurnis tp̃rm uicissĩtudinib in eoꝵ accessu
& recessu iugit̾ sine cessatione alt̾nantib demonstrant᷑.
Magͥ cuncta nascentia quȩ de derra oriuntur.⁊ ex terra
subam nutͥmentumq accipiunt. abhistͥb elem̃tis uitalis
motꝰ naturam sortiunt᷑. recte ineis ⁊ mutabilitatis originẽ
posuit. & mutabilium om̃ium naturã ppͥetatemq ex pressit:
ut in his parit̾ uideamꝰ. ⁊ unde sit qͦd stare non potest qcꝗd
sub tempore ort᷑: & quauia ad esse ꝓdeat qͦd non ẽ. uel qͦd ẽ ad
non ec ͣ reu̾tatur. Oritur sol ⁊ oc̃cidit & ad locũ suum reu̾tit᷑:
ibiq renascens girat ꝑmeridiem ⁊ flectit᷑ ad aquilonem.
Paucis uerbis remmagnã comp̃hendit᷑: de quib aliqua nos p
tempore dicere oportet. non tñ animũ auditoris in eiꝰmodi
diutius detinere: ne uideamͣ contͣ ꝓpositum nr̃m sacrã expo.¬

Expanded text:
nuis menstruis, diurnis temporum vicissitudinibus in eorum accessu nuis menstruis, diurnis temporum vicissitudinibus in eorum accessu et recessu jugiter sine cessatione alternantibus demonstrantur. Quia igitur cuncta nascentia quae de terra oriuntur et ex terra substantiam nutrimentumque accipiunt, ab his tribus elementis vitalis motus naturam sortiuntur, recte in eis, et mutabilitatis originem posuit, et mutabilium omnium naturam proprietatemque expressit, ut in his pariter videamus et unde sit quod stare non potest, quidquid sub tempore oritur, et qua via adesse prodeat quod non est, vel quod est, ad non esse revertatur. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem. Paucis verbis rem magnam comprehendit: de quibus aliqua nos pro tempore dicere oportet, non tamen animum auditoris diutius in ejusmodi detinere, ne videamur contra propositum nostrum sacram expo
Abbreviated transcription (Latin):
se ponendum ẽ. Postea sequit᷑. Oñ a flumina intrant
inmare: ⁊mare nonu redundat. Ad locum unde ęxeunt
fluminareuertunt᷑: ut iterum fluant. & hoc simul con.¬
uingendum est. Triagͦ quȩdamꝓpone̾ uidet᷑ in argum̃tũ
mut abilitatis om̃ium: Solemr sꝑm. flumina. idẽ igñe.
na humore. uelut aparte totum significatum intelligat᷑.
Suꝑuis namq derrã quasi fimid amentũ ĩmobiłe medio loco
constituit: uc̃ cet̾a tͥaclementa idẽ igñe. aer̃ẽ. aquã. circa
ipsam motu instabili fluctuantia disponit.: ut inꝓcrrandis
mirtabilib. his tͥb elementis motũ agendi. ⁊ qͦđa iͦn uicem
artificis at tributam ostendat: terrãuͦ quasi materiam
quanđa ꝓcre indoꝵ om̃ium. ĩmobilem subiacere. unpotentẽ
quarto ium suã natura exercet: quȩ circa illud ⁊ millo
discurrentia lege mirabili. ⁊ se inuicem contemꝑantia. tã
innumerabiles formas & spẽsrerum ex eaꝓducunt: qͦt an.¬

Expanded text:
lumina intrant in mare, et mare non redundat: ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. Et hoc simul conjungendum est. Tria ergo quaedam proponere videtur in argumentum mutabilitatis omnium, solem, spiritum, flumina, id est ignemna humorem, velut a parte totum significatum intelligatur. Superius namque terram quasi fundamentum immobile medio loco constituit. Nunc caetera tria elementa, id est ignem, aerem, aquam circa ipsam motu instabili fluctuantia disponit, ut in procreandis mutabilibus, his tribus elementis motum agendi, et quodammodo vicem artificis attributam ostendat. Terram vero quasi materiam quamdam procreandorum omnium immobilem subjacere; impotentem quarto vim suam natura exercet, quae circa illud, et in illo discurrentia lege mirabili, et se invicem contemperantia, tam innumerabiles formas et species rerum ex ea producunt, quot an
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑtransierit amplius non erit. Qd ẽ qͦd factumẽ:
Etiam ipsũ iam ꝑtransiit ⁊ nonẽ. Ipsum gͦ. idẽ taleerit ⁊
illud qͦd faciendu ẽ: q & ipsũcum factum fuerit. ꝑtͣnsi¬
bit ⁊ ampliꝰ non erit. Sed quęri potest qr̃ p̃terita solum
& futura cõmemorauit: cum p̃sentiũ rerum potius
contẽptum ꝑsuadere intendat. S hoc ipsum ad mag¬
num ꝯtẽptum ꝑtinet eoꝵ quȩ uident᷑. qd̾ ea solu in nu¬
mero rerũ cõmemorare noluit. quȩ sola sensus carnis
pene nicħ ẽ. Nam p̃sentium mom̃ta ita cursu festi¬
no& ueloci elapsũ fugiunt: ut &̃ de se loquentium
sermones expectare non possint. Nam ⁊ si aliquando. ab
inter rogante scđm aliqͥd recte dici possit. ẽ: a respondente
responsionẽ quicde quȩrit q̃ noudum ẽ: s responsio ueni¬
ens int̾rogationẽ non inuenit q̃iam nͥ ẽ. In uera gͥ consi¬
deratione hoc sołu quasi non eẽ uidit qd solu eẽ udetur:

Expanded text:
cum pertransierit amplius non erit. Quid est quod factum est? cum pertransierit amplius non erit. Quid est quod factum est? Etiam ipsum jam pertransiit, et non est ipsum. Ergo idem tale erit et illud quod faciendum est; quia et ipsum cum factum fuerit, pertransibit, et amplius non erit. Sed quaeri potest quare praeterita solum et futura commemoravit, cum praesentium rerum potius contemptum persuadere intendat? Sed hoc ipsum ad magnum contemptum pertinet eorum quae videntur, quod ea solum in numero eorum commemorare voluit, quae sola sensus carnis pene nihil est: nam praesentium momenta ita cursu festino et veloci elapsu fugiunt, ut etiam de se loquentium sermones exspectare non possint. Nam etsi aliquando ab interrogante secundum quid recte dici possit, est, a respondente responsionem quidem quaerit, quae nondum est. Sed responsio veniens interrogationem non invenit, quae jam non est. In vera igitur consideratione hoc solum quasi non esse vidit, quod solum esse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
prauismentib ueniat. si isqui in sem& ipso stare nͥ pot̃.
saltẽ in suo herede aut successore subsistat. Sꝓterea p̃te
tum. non ẽ pͥoꝵ memoria s nec coꝵ qͥpost nos futuri st̾
erit recordatio apd̾ eosqui fut᷑ st̾ in nouissimo: ut omĩa
uanitati subiciat: ⁊ humanũ animum ab amore eoꝵ
autem simplici expositione contentꝰ eͥeᷤ uelit: ht̃ aliud
qd in his uerbis quȩ supͣ exposita st̃ conuenient satis et
forte manifestus intellige possit. Qͥa enĩd ixerit nec ocu¬
lum satiari uisu nec aurẽ impleri auditu. confestim
causam adiuingit. quare nec ocłm uisus nec aur̃e im
sum qͥde aduenientes concupiscentiã excitant. s cito
fugientes transitu desideriũ fraudant. De hoc enim
transitu sententiam subiungit dicens. Qd ẽ qͦd fuit:
Iamnou ẽ. Fretit enim ⁊ iam nͥest. Ipsum idẽ tale erit. ⁊
io qͦd futurum ẽ: nam & ipsũ cum uenit ꝑtransibit. &

Expanded text:
pravis mentibus veniat, si is qui in semetipso stare non potest, pravis mentibus veniat, si is qui in semetipso stare non potest, saltem in suo haerede aut successore subsistat. Propterea, prtum. Non est priorum memoria; sed nec eorum qui post nos futuri sunt erit recordatio, apud eos qui futuri sunt in novissimo, ut omnia vanitati subjiciat, et humanum animum ab amore eoruautem simplici expositione contentus esse non velit, habet aliud quod in his verbis, quae supra exposita sunt, convenienter satis et forte manifestius intelligere possit. Quia enim dixerat nec oculum visu satiari, nec aurem impleri auditu, confestim causam adjungit, quare nec oculum visus, nec aurem posum quidem advenientes, concupiscentiam excitant, sed cito fugientes transitu desiderium fraudant. De hoc enim transitu sententiam subjungit, dicens: Quid est quod fuit? Jam non est: praeteriit enim, et jam non est. Ipsum idem tale erit et id quod futurum est: nam et ipsum cum venerit pertransibit, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessit inscłisq̃ fuert̃ ante nos ingn̾e suo. cuiꝰ ipsum est.
Utam̃ fluunt omĩa. nec ꝑmanet quicꝗͣ sub sole. ⁊ q̃ in
dispositiõe ordinantis fixa sunt. a nr̃a p̃sentia simul⁊ a
memora insemet ipsis transeuntia recedunt: nam pͥus
a p̃sentia nr̃a subtͣhunt᷑ ut non subsistant ꝑsp̾em. dem̃¬
pꝰnos futurist̾ alii. ꝑfecto constat qr nos quimͦ subsistimꝰ
cum uenint qui pꝰ nosfutͣ st̃. ⁊ nosqͦq cade sorte sublati.¬
successimꝰ: quia ⁊ nosqͦq cum tẽpꝰ nr̃ i aduen̾i̾t disceden¬
tes alios successores relinquemꝰ : Si gͦ scire uolumꝰ quales
erimus apd̾ eos qui pꝰnos futurist̾: consideremꝰ quales mͦ
apdꝰ nossint qͥnos ab hac uita iamolim sublat p̃cesserunt.
Uut omnis imꝓbis mentib spes p̃sentium tollat᷑. ħi qͦq
qui pꝰnos futurist̾. non ꝑmansuri dicunt᷑. nec in recorda¬
tionẽ a pd̾ suos posteros uenturi: ne uł hoc in consolationẽ

Expanded text:
s in genere suo, cujus ipsum est. Et tamen fluunt omnia, nec permanet quidquam sub sole. Et quae in dispositione ordinantis fixa sunt a nostra praesentia simul et a memoria in semetipsis transeuntia recedunt. Nam prius a praesentia nostra subtrahuntur, ut non subsistant per m a memoria oblivione delentur, ut nec subsistant saltem per recordationem. Et ne forte dura corda hominum transuccessimus; quia et nos quoque cum tempus nostrum advenerit descendentes, alios successores relinquemus. Si ergo scire volumus quales demonstrat, dicens: Sed nec eorum qui post nos futuri sunt. Nam si apud nos sint qui nos ab hac vita jam olim sublati praecesserunt. Et ut omnis improbis mentibus spes praesentium tollatur, ii quoque qui post nos futuri sunt non permansuri dicuntur; nec in recordationem apud suos posteros venturi, ne vel hoc in consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd uenit p̃terit. ⁊ non subsistit aut ꝑmanet quicꝗͣ
sub sole. non saturat᷑ ocłs uisu nec auris implet᷑ auditu:
quia dum intrat elabit᷑. & fugit om̃e dũ teneri putatuꝵ:
& cõplet᷑ sententia. uanitas uanitatum ⁊ omĩa uanitas.
Quidgͦ qͥa sub sole nonfaturat᷑ ocłs uisu. nec auris implet᷑
auditu : Supͣsołe eat᷑. uͥ non solum nouũ non ẽ aliquid.¬

Expanded text:
nit, praeterit et non subsistit, aut permanet quidquam sub sole; non saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu; quia, dum intrat elabitur, et fugit, omne dum teneri putatur; et completur sententia: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas. Quid ergo quia sub sole non saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu? Supra solem eat ubi non solum novum non est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
to sublimius intꝰ mentis ocłs ad statum ęt̾nitatis aꝑit᷑.
Incipiens gͦ. in hac pͥma parte oꝑis sui ostendit omia uana
ce̾ quȩ sub sole sunt: idẽ quȩcumq uisibilia sunt corrup¬
tioni subiecta ee̾. uł obnoxia mutabilitati. Ostendit
enim neq in cȩlo neq sub cęlo. neq suꝑterrã neq in derra
aliquid esse ꝓpetuum qd uicissitudinẽ non patiat᷑. nec
transeat in alt̾ationem: ideoq nichiluere eẽ ex om̃ĩb his
quȩ semꝑsine cessatione in id trahunt᷑ quod non st̃. ⁊ qđͦ
sunt. stabile uel incorruptum seruare non possunt.
Oritur sol ⁊ occidit & ad locum suum reuertitur. ibiq re.¬
nascens girat ꝑmeridiem. ⁊ flectitur ad aquilonẽ. Hoc ꝑ

Expanded text:
to sublimius intus mentis oculus ad statum aeternitatis aperitur. to sublimius intus mentis oculus ad statum aeternitatis aperitur. Incipiens ergo, in hac prima parte operis sui, ostendit omnia vana esse, quae sub sole sunt, id est, quaecunque visibilia sunt corruptioni subjecta esse, vel obnoxia mutabilitati. Ostendit enim neque in coelo, neque sub coelo, neque super terram, neque in terra aliquid esse perpetuum, quod vicissitudinem non patiatur nec transeat in alterationem. Ideoque nihil vere esse ex omnibus iis, quae semper sine cessatione in id trahuntur quod non sunt, et quod sunt, stabile vel incorruptum servare non possunt. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur: ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilon
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sublimitate in hoc ipsũ miseriȩ ꝓfundũ cecidis.
set: ⁊ adillam quia necdum effec tu potuit. miro qͦdam
ardoris in timi desiderio suspirauit. Hoc gͦ erãt quod
in illis uerbis quę nrãm recitabant miseriam. nr̃m traxit
affec tum. Hoc fecit ut nr̃a mala sic nobis semꝑ audire
libeat: nec possit amarum ee̾ quicꝗͥd illud ẽ: qd cũ eo ꝑ¬
cipitur quod tam dulce est. Hoc cotidie miseris lam̃¬
ta ipsadulcia facit.⁊ int̾ suspiria ac gemitꝰ lacͥmis delec¬
tabilit̾ pascit afflictos: quia coꝵ quȩ diligunt᷑ int̾ adu̾sa
recordatio suauior ẽ: ⁊ ipse animus desiderio absentium
amplius mardescit. p̃teritoꝵ memoria dulciꝰ tangit᷑. dila.¬
tione futuroꝵ ualidus inflammatur. Hoc ñrȩcclastes
optime nouerat. qui mom̃i narratione sua tã diligent
exequit᷑ uanitatem rerum transeuntium: ut ex eius
consideratione cor humanum admoneat cȩlestia medi.¬

Expanded text:
quanta sublimitate in hoc ipsum miseriae profundum cecidisset, quanta sublimitate in hoc ipsum miseriae profundum cecidisset, et ad illam quia necdum effectu potuit miro quodam ardoris intimi desiderio suspiravit. Hoc ergo erat quod in illis verbis, quae nostram recitabant miseriam, nostrum traxit affectum. Hoc fecit ut mala nostra sic nobis semper audire libeat, nec possit amarum esse quidquid illud est, quod cum eo percipitur quod tam dulce est. Hoc quotidie miseris lamenta ipsa dulcia facit, et inter suspiria ac gemitus lacrymis delectabiliter pascit afflictos; quia eorum quae diliguntur inter adversa recordatio suavior est, et ipse animus desiderio absentium amplius inardescit, praeteritorum memoria dulcius tangitur, dilatione futurorum validius inflammatur. Hoc noster Ecclesiastes optime noverat, qui in omni narratione sua tam diligenter exsequitur vanitatem rerum transeuntium, ut ex ejus consideratione cor humanum admoneat coelestia medi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cunc ta sub sole uana ec ᷤᷤ testant᷑:
nescio quo pacto mͦ cum legerentur
Sulcia facta sunt in aurib nostris.
Wecce cepĩmus libenter audire mala nr̃a: ⁊ q̃ non diligi¬
mustñ audire diligimꝰ. Olala enim nr̃a non diligimꝰ
⁊ mala nr̃a audire diligimꝰ: quia audiendo malaq̃ non
diligimus. bonoꝵ recordamur quȩ diligimiis. Lipsa bonoꝵ
recordatio etiam int̾ mala dulcis animo ẽ:⁊ tanto utiq
dulcior qnto amariora sunt ipsa mala quȩ uł audiendo
uel sentiendo agnoscimus longe noseeᷤᷤ ab his boms adquȩ
uel saltem ꝑ recordationem suspiramꝰ. Hoc totum erat.
quod in hac relatione nobis mͦ tm̃ sapuisse miramur. inqͣ
exilii nr̃i nobis erũpna descͥbitur: ⁊ nr̃ a miserta atq cala.¬
mitas qualis ac quanta sit declaratur. Mensenim nr̃a
in auditu maloꝵ suoꝵ qͣsi de qͦła sompno pristini teporis
euigilans. subito agnouit uͥ esset. stupensq & mirans
tantum ruine baratrum. sunul&̃ considerare cepit de

Expanded text:
cta sub sole vana esse testantur, nescio quo pacto, modo cum legerentur dulcia facta sunt in auribus nostris. Et ecce coepimus libenter audire mala nostra, et quae non diligimus tamen audire diligimus. Mala enim nostra non diligimus, et mala nostra audire diligimus; quia audiendo mala quae non diligimus, bonorum recordamur quae diligimus. Et ipsa haec bonorum recordatio etiam inter mala dulcis animo est, et tanto utique dulcior quanto amariora sunt ipsa mala, quae vel audiendo, vel sentiendo agnoscimus longe esse ab iis bonis ad quae, vel saltem per recordationem suspiramus. Hoc totum erat, quod in hac relatione nobis modo tantum sapuisse miramur, in qua exsilii nostri nobis aerumna describitur, et nostra miseria atque calamitas qualis ac quanta sit declaratur. Mens enim nostra in auditu malorum suorum quasi de quodam somno pristini temporis evigilans subito agnovit ubi esset, stupensque et mirans tantum ruinae barathrum, simul etiam considerare coepit de
Abbreviated transcription (Latin):
let quisꝗͣ dic̾e ecce hoc recens ẽ: iam enu p̃cessit in scłis
que fuert añnos. Q qͥa simił condidio ẽ. gͦ sic̃ p̃terita
sic ⁊ fut᷑a. I qualia st̃ putas ipsa p̃tita: Audiqualia.
Ionẽ inquit pͥoꝵ memoria. G non solu p̃sentia eoꝵ inderi¬
tu sublata ẽ .s. memoria qͦ obliuiõe deleta ẽ. Magnaru¬
ina. T̃alia sunt ⁊ ipsa q̃ fut᷑a sunt: nam&e eoꝵ qͥ pꝰ nos fut᷑i
st̃ nonerit recordatio apud eosqui futuri st̾ in noiissimo.
Ieraq sententia ẽ. Uantas uanitatũ uanitas uanitatũ:¬

Expanded text:
sit in saeculis quae fuerunt ante nos. Et quia similis conditio est; ergo sicut praeterita, sic et futura. Et qualia sunt putas ipsa praeterita? Audi qualia: Non est, inquit, priorum memoria. Ergo non solum praesentia eorum interitu sublata est, sed memoria quoque oblivione deleta est. Magna ruina. Talia sunt et ipsa, quae futura sunt. Nam et eorum qui post nos futuri sunt, non erit recordatio apud eos qui futuri sunt in novissimo. Veraque sententia est: Vanitas vanitatum, vanitas vanitatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ sub sole nichil nouum ẽ: qr ab illo qui ẽ supͣsolem qͦo
temporalit transit ab ȩt̾no ordinatum ẽ: atq ideo singula
quȩq qr insemet ipsis ꝑmutabilitatẽ stare non possunt.
in suo tñgenere ꝑsimilitudinẽ statũ custodiunt: ut li¬
cet qd sunt semꝑ eẽ non possint singła. nũꝗͣ. tñ inueniant᷑
aliud ee̾ uniu̾sa ꝗͣ singła. Gnichil nouũ sub sole: qͣntomag̾

Expanded text:
Et ideo sub sole nihil novum est; quia ab illo qui est supra solem quod Et ideo sub sole nihil novum est; quia ab illo qui est supra solem quod temporaliter transit, ab aeterno ordinatum est. Atque ideo singula quaeque, quia in semetipsis per immutabilitatem stare non possunt, in suo tamen genere per similitudinem statum custodiunt, ut licet quod sunt, semper esse non possint singula; nunquam tamen inveniuntur aliud esse universa, quam singula. Ergo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ginem extendat: ⁊ nic hilsit qͦd t̾minum pͥmȩ dispositi¬
onis in suo genere excedat. Sic inipsiselementis mundi
sic in his quȩ ex ipsispcreata sunt uel ꝓcreant᷑ oĩb nat᷑a
pͥmã dispositione m custodit: ut nicħ apͥmo alt̾m. id ÷
diuersum. aut dissimile inueniri possit sub sole. Ut u̾bi
gr̃a. ab mitio cȩlum sursum ⁊ terra deorsum. Abinitio
luminaria incȩlo. sol. luna ⁊ stellȩ. auesmaere: pisces in
aqua. bestiȩ in terra: Ab initio uolatus auib natatꝰ piscib.
& hȩc om̃ia sicut fuerunt sic st̃. sicꝑmanent: ⁊ si qñ foite
miacło aliquo p̃ter usitatũ naturȩ cursũ ac croente
aliud fiunt ꝗͣ semꝑ sunt. non tñ in toto ficuit. nec semꝑ
fiunt: ut nec pͥma illa institutio ⁊ si aliqñ int̾mit ci ui¬
deatur. numꝗͣ tam̃ uideat᷑ dissolui. Ergo ⁊ hanc confusio¬
nem regit sapientia dei: & qͦd nobisconfusum ẽ. ipsi nonẽ :

Expanded text:
ginem extendat et nihil sit quod terminum primae dispositiginem extendat et nihil sit quod terminum primae dispositionis in suo genere excedat. Sic in ipsis elementis mundi, sic in iis, quae ex ipsis procreata sunt vel procreantur, omnibus natura primam dispositionem custodit, ut nihil a primo alterum, id est diversum, aut dissimile inveniri possit sub sole. Ut verbi gratia, ab initio coelum sursum, et terra deorsum. Ab initio luminaria in coelo, sol, luna et stellae, aves in aere, pisces in aqua, bestiae in terra. Ab initio volatus avibus, natatus piscibEt haec omnia sicut fuerunt, sic sunt, sic permanent. Et si quando forte miraculo aliquo praeter usitatum naturae cursum accidente, aliud fiunt quam semper sunt; non tamen in toto fiunt, nec semper fiunt, ut prima illa institutio etsi aliquando intermitti videatur, nunquam tamen videatur dissolvi. Ergo et hanc confusionem regit sapientia Dei. Et quod nobis confusum est, ipsi non est.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt erit apud eos recordatio qui futuri st̾ in nouissimo.
Nam si pͥora ⁊ nouissima cũ p̃sentib ꝓrsus eadem essent: ne
Nec diceret apud eos qui pꝰnos futuri sunt in nouissimo. s
dice̾t apd̃ nos qͥ futuri sumꝰ innouissimo: nͥ forte pͥmos &
nouissimos ad pͥncipium ⁊ finẽ eiusdẽ scłi referendum
qͥs dicat. Alioqͥn nec pͥmos eẽ nec nouissuosqͥ sine pͥncipio
non erunt. ⁊ sine fine futuri sunt. Sed pͥmos ⁊ nouissimo
ad pͥncipium ⁊ finẽ huiꝰ scłi referre ꝓhibet quodait. Iam
enimp̃cessit in scłis quȩ fuerunt ante nos: qr dum alia
scła p̃cedentiũ. atq alia subsequentium dicit. neqͣꝗͣ. se pͥmoᷤᷤ
& nouissimos eiusdẽ scłi significasse ostendit. Ergoqr ñ
solum a catholica ueritate. s aratione qͦ sententia ab¬
horret. nos dictum hoc referamꝰ ad rerum similitudine
quȩ insuis generib sic a pͥncipio institutȩ st̃. ut unum¬
qͦdq scđ̾m similitudinẽ ⁊ formampͥmȩ originis suȩ ꝓpa¬

Expanded text:
tio apud eos, qui futuri sunt in novissimo. Nam, si priora et novissima cum praesentibus prorsus eadem essent; neqnec diceret, apud eos qui post nos futuri sunt in novissimo, sed diceret, apud nos qui futuri sumus in novissimo. Nisi forte primos et novissimos ad principium et finem ejusdem saeculi referendum quis dicat, alioquin nec primos esse nec novissimos qui sine principio fuerunt, et sine fine futuri sunt. Sed primos et novissimos ad principium et finem ejusdem saeculi referre prohibet, quod ait: Jam praecessit in saeculis, quae fuerunt ante nos. Quia, dum alia saecula praecedentium, atque alia subsequentium dicit nequaquam se primos et novissimos ejusdem saeculi significasse ostendit. Ergo, quia non solum a catholica veritate, sed a ratione quoque sententia abhorret, nos dictum hoc referamus ad rerum similitudinem, quae in suis generibus sic a principio institutae sunt, ut unumquodque secundum similitudinem et formam primam originis suae propa
Abbreviated transcription (Latin):
in sua affluentia expellere ualeant: cunc pͥmum
exꝑienti qͣ. exiguũ ꝓ se laborantib fruetũ confert
manifestant. Unde conuenient̾ iste pꝰ tantã rerũ
om̃ium asfluentiam usum q uoluptatũ conu̾sũ
se dic̃ ut intelliget uanitatẽ suam: qr cum exꝑiri
cepit qͥ felicẽ face̾ ñ potant habita. tẽ agnouit qr
multomagͥ miserũ fecerant casso labore quesita.
Cum inquit me conu̾tissem ad uniu̾sa oꝑa quȩ
fecerant manus meȩ. udelic&e respiciens qualis
fructꝰ tantos labores sequi potuisset. tc̃ ait inue¬
ni ñ ȩqua lance recompensari mͥ fructũ laborũ
meoꝵ. ĩoq frustra me laborasse iudicaui. respici¬
ens labores in quib frustra sudaueram. In om̃ib
afflictio. p̾ea uanitas. Sed ⁊ pꝰuanitatẽ affuctio¬

Expanded text:
in sua affluentia expellere valeant; tunc primum in sua affluentia expellere valeant; tunc primum experienti, quam exiguum pro laborantibus fructum conferunt manifestant. Unde convenienter iste post tantam rerum omnium affluentiam, usumque voluptatum; conversum se dicit, ut intelligeret vanitatem suam. Quia cum experiri coepit, quod felicem facere non poterant habita, tunc agnovit quod multo magis miserum fecerant casso labore quaesita. Cum, inquit, me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae; videlicet respiciens qualis fructus tantos labores sequi potuisset; tunc, ait, inveni non aequa lance recompensari mihi fructum laborum meorum, ideoque frustra me laborasse judicavi respiciens labores in quibus frustra sudaveram. In omnibus afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib quȩ parauerat: numqͥd ñ uidebut qͦd faciebat :
Sed uidit spem: non p̃uidit corruptionẽ. Uidit qͥ eeᷤ
uidebant᷑ quȩ stabant: s non attendit qͥd facta fu¬
issent quȩ ꝑierant. Amor enim p̃sentiũ dum inse
totam animi intentionẽ conu̾teret. ⁊ in eor quȩ
uidebant᷑ fallaci sp̃e ꝑ carnis aspectum ing̾ssus. cor¬
dis qͦ ocłos occuparet: simul ⁊ p̃tentoꝵ memoriam
abstulit. ⁊ futuroꝵ ꝓuidentiim abscondit. Unde
factumẽ ut dum ad ea quȩ uidebant᷑ sola respiceret.
in ipsis qͦ ueritatem agnosc̾e non ualeret: simulq
in suis oꝑibus ⁊ conu̾sus quȩ concupiscetur iudẽt
spem. ⁊ au̾sus quȩ caueret᷑ nͥ agnosc̾e̾t uanitatem.
fit aut̃ nͥnũꝗͣ ut temporalia bona t̃c citius uana ẽeᷤ
dep̃hendantur cum mag̾ habundare ceꝑint: quȩ
sepe cum ñ habent᷑ ꝓdesse potuisse existimantur
si affuerint. Cum uͦ habita mentis inopiam nec

Expanded text:
omnibus, quae paraverat: nunquid non videbat quod faciebat? omnibus, quae paraverat: nunquid non videbat quod faciebat? Sed vidit speciem, non praevidit corruptionem. Vidit quid esse videbantur, quae stabant, sed non attendit quid facta fuissent, quae perierant. Amor enim praesentium, dum in se totam animi intentionem converteret, et in eorum, quae videbantur fallaci specie per carnis aspectum ingressus cordis quoque oculos occuparet, simul et praeteritorum memoriam abstulit, et futurorum providentiam abscondit. Unde factum est, ut dum ad ea quae videbantur sola respiceret, in ipsis quoque veritatem agnoscere non valeret, simulque in suis operibus, et conversus, quae concupisceretur videret speciem; et aversus, quae caveretur non agnosceret vanitatem. Fit autem nonnunquam ut temporalia bona tunc citius vana esse deprehendantur, cum magis abundare coeperint, quae saepe cum non habentur prodesse potuisse existimantur, si adfuerint. Cum vero habita, mentis inopiam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sub sole: Audiuimus supͣ iste qnͣto studio diuitiis
congregandis. augendisq rebus insudauerit: ac deinde
lasciuȩ ⁊ uoluptati exꝑiendȩ in his quȩ parauerat re¬
rum affluentiis quemadmođu animã suam effuđit
ipid testante cognouimꝰ. nunc uͦ qͥd pꝰhȩc omĩa subiun.¬
gat aridiamiis. Cum inquit me conu̾tissem ad uni.
uersa oꝑa mea quȩ fecerant manus meȩ ⁊ ad labores
inquibus frustra fudaueram: uidi inom̃ib uanita¬
tem ⁊ afflictionem animi. ⁊ nicħ ꝑmanere subsole.
Hoc itaq in principio nob̃ questionẽ ingerit. quomͦ ñc̃
pͥmum iste conuersum se dicat ad uidendui oꝑa sua :¬
cum nicħ aliud hactenus fecisse uideat᷑. qͣ. his rebꝰ
intentionem adhibuisse. ⁊ studium. Quando mag¬
nificauit oꝑa sua. plaatnt domos. plantauit ui.¬
neas: ⁊ hortos fecit. ⁊ pomeria atq piscinas extruxit
seruos& ancillas habuit. armenta ⁊ g̃ges. argentũ
ut hanc partem suam existimaret. neq ob aliud se

Expanded text:
sub sole. Audivimus supra, iste quanto studio divitiis congregandis augendisque rebus insudaverit; ac deinde lasciviae, et voluptati experiendae, in iis quas paraverat, rerum affluentiis, quemadmodum animam suam effuderit, ipso testante cognovimus: nunc vero quid post haec omnia subjungat, audiamus. ad labores in quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem, et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole. Hoc itaque in principio quaestionem nobis ingerit, quomodo nunc primum iste conversum se dicat ad videndum opera sua cum nihil aliud hactenus fecisse videatur, quam his rebus intentionem adhibuisse, et studium? Quando magnificavit opera sua, aedificavit domos, plantavit vineas, et hortos fecit, et pomaria, atque piscinas exstruxit, servos et ancillas habuit, armenta et greges, argentum ut hanc partem suam existimaret; neque ob aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr nondum adhuc sap̃iȩ igñẽ conceꝑat. neq sense¬
rat suauitate. Ideo mirabat᷑. ⁊ ipsa admiratione
trahebatur: ut appropians calefieret ⁊ arderet. Q ig¬
nis ipse qui absendem illuminabat: accedentẽ accen¬
debat. Ppt̾e̾a appropinquans soluit calciamentũ.
libent᷑ iam carnalib desideriis abrenuntians. degusta.¬
ta illius amoris dulcedine. ⁊ agnita suauitatẽ.

Expanded text:
quia nondum adhuc sapientiae ignem conceperat neque sensequia nondum adhuc sapientiae ignem conceperat neque senserat suavitatem. Ideo mirabatur et ipsa admiratione trahebatur, ut appropians calefieret et arderet. Et ignis ipse, qui absentem illuminabat, appropinquantem accendebat. Propterea appropians solvit calceamentum, libenter jam carnalibus concupiscentiis abrenuntians, degustata illius amoris dulcedine et agnita suavitate.
Abbreviated transcription (Latin):
effe ctus sic admitt̾e debuerat. ut ꝓterue lasqiuienti
affectum non subice̾t: s tm̃ infirmanti ⁊ obse¬
iquenti condescendłet ꝑ compassionẽ. Aliud
ẽ enim amare ad gaudium: aliud suftine̾
ad usum. Aliud in societatẽ dilectionis sus¬
cipere: atq aliud in parte compassionis sustinere.
Uita carius in necessitate portanda ẽ: sapĩa in dilecti¬
one socianda. Iila ꝓpt̾ se appetenda: ista ꝓpt̾ se fugi¬
enda: ꝓpt̾ nos sustinenda. Ideo moyses pꝰ uisionẽ non
seruit imaclian patri ethiopissȩ. neq ipsa amplius
parit filios: quasi a thoro repulsa uͥ locus amoris ẽ
⁊ dilectionis: ⁊ alia pulcriore atq amabiliore re¬
cepta. ex cuius consortio non fuscus s luminosus
fieret uultꝰ moẏsi: cuius amor in illo igne: mons.¬
trabat᷑ qn rubus ardebat ⁊ non comburehat᷑. Cucur¬
rit aut̾ moyses ut tͣnsiret ⁊ contemplaret᷑ uisionẽ.

Expanded text:
effectus sic admittere debuerat, ut proterve lascivienti effectus sic admittere debuerat, ut proterve lascivienti se per affectum non subjiceret; sed tamen infirmanti et obsequenti condescenderet per compassionem. Aliud est enim amare ad gaudium, aliud sustinere ad usum. Aliud in societatem dilectionis suscipere atque aliud in parte compassionis sustinere. Vita carnis in necessitate portanda est, sapientia in dilectione socianda. Illa propter se appetenda est, ista propter se fugienda propter nos sustinenda. Ideo Moyses post visionem non servit in Madian patri Aethiopissae, neque ipsa amplius parit filios quasi a toro repulsa, ubi locus amoris est et dilectionis; et alia pulchriore atque amabiliore recepta ex cujus consortio non fuscus, sed luminosus fieret vultus Moysi, cujus amor in illo igne monstrabatur; quando rubus ardebat, et non comburebatur. Cucurrit autem Moyses ut transiret, et contemplaretur visionem
Abbreviated transcription (Latin):
indit ⁊ arsit. gustauit ⁊ amãuit: ⁊ uicit ignis
ignem. dilectio suꝑauit dilectionẽ. Contempta ẽ ethio¬
pissa deformis ⁊ nigra. quã sua flamma fuscauerat:¬
⁊ amor ipse suus non amabiłe faciebat. Contempta
ẽ in comꝑatione pulchͥioris: neq ultra seruire ꝓ illa
uoluit. qui se cum illa seruum semꝑ futurũ agnouit.
Uita erum carnat ⁊ concupiscentia carius ex patre deoñe.
sed ex patre diabolo: ⁊ ipsa amatores suos patris sui ser¬
uituti addicit ⁊ subicit oñationi. ⁊ seruit moyses &
pascit pecora. ⁊ amorẽ fedȩ conugis turpi famulatu
mercatur. nec potest liber esse donec in igne ds adue¬
niat. ⁊ appareat in dilectione. Tunc enim facile. contẽp¬
nit quod male amauerat: cum gustare ceꝑit qͦͦd dulti
concupiscat. & iamꝑ ethiopissa moyses seriure ñ dig¬
natur: quam Nil p̾ea sequentẽ non abicit. nͥ suscipit
tñ ad dilectionem. Curam enim carnis amator sap̃iȩ

Expanded text:
vidit et arsit, gustavit et amavit, et vicit ignis vidit et arsit, gustavit et amavit, et vicit ignis ignem, dilectio superavit delectationem. Contempta est Aethiopissa deformis et nigra; quam sua flamma fuscaverat, et amor ipse suus, non amabilem faciebat. Contempta est in comparatione pulchrioris; neque ultra servire pro illa voluit, qui se cum illa servum semper futurum agnovit. Vita enim carnalis, et concupiscentia carnis ex Patre Deo non est, sed ex patre diabolo, et ipsa amatores suos, patris sui servituti addicit, et subjicit dominationi. Et servit Moyses, et pascit pecora; et amorem foedae conjugis turpi famulatu mercatur, nec potest liber esse, donec Deus in igne adveniat, et appareat in dilectione. Tunc enim facile contemnit, quod male amaverat; cum gustare coeperit, quod dulcius concupiscat. Et jam pro Aethiopissa Moyses servire non dignatur; quam et si postea sequentem non abjicit, non suscipit tamen ad dilectionem. Curam enim carnis, amator sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua uͥ ardebat ⁊ comburebat᷑: atq ethiopissȩ
uxoris amorẽ fastidire. qi nigra erat ⁊ formosa ñ
erat: neq simił ad ilła sunamitem quȩ senes ca¬
lefacit. ⁊ iuuuenes non urit. Huius enim sunami¬
tis id ẽ sapĩȩ amorẽ significabat igniᷤᷤ ille quo rubus
ardebat ⁊ ñ comburebat᷑: ⁊ ĩo moyses postꝗͣ tnsiuit
ad uidenda uisionẽ. ac sentire cepit ꝗͣ. suauit arder
flamina eius. non amplius teneri potuit ethiopissȩ
uxoris amore: s accenso corde melior igne usq ad
colloquium altissimi ꝑuenit. ⁊ missus ẽ in ppłi sal¬
uationem. In igne enĩ ei d̾s loquebatur: ⁊ de igne
aucdiebatur: ⁊ ꝑ ignem intel ligebat᷑. & erat intꝰ
fiamma quȩ coi succendat. qua sicut rubuꝰ
debat ⁊ non comburebatur: mens ipsa in ig¬
ne
dm̃ conceꝑat. ⁊ ꝑ ignẽ dm̃ cognoscebat. Ni¬
si eñi
arsisset ñ uidisset: nec cognouisset qr ignis ille dilec¬
tio ẽ. ⁊ dilectio ip̃a cognitio. Cognouit gͦ. ⁊ dilerit.

Expanded text:
batur, atque Aethiopissae uxoris amorem fastidire; quia nigra erat et formosa non erat; neque similis ad illam Sunamitem, quae senes calefacit et juvenes non urit. Hujus non enim Sunamitis, id est sapientiae, amorem significabat ignis ille quo rubus ardebat et non comburebatur, et ideo Moyses, postquam transivit ad videndam visionem, ac sentire coepit quam suaviter arderet flamma ejus, non amplius teneri potuit Aethiopissae uxoris amore, sed accenso corde meliori igne, usque ad colloquium altissimi pervenit, et missus est in populi salvationem. In igne enim ei Deus loquebatur, et de igne audiebatur, et per ignem intelligebatur. Et erat intus flamma, quae cor succenderat, qua sicut rubus ardebat, et non comburebatur. Mens ipsa in igne Deum conceperat: et per ignem Deum cognoscebat. Nisi enim arsisset, non vidisset nec cognovisset; quia ignis ipse dilectio est, et dilectio ipsa cognitio. Cognovit ergo et dilexit,
Abbreviated transcription (Latin):
subninxisiet. uidi in om̃ibꝰ uanitatẽ ⁊ affictionẽ
animi:. statim quasi in ꝓpriis eruditus aliena diui¬
dicare incipit. ⁊ de iudicio suoꝵ opert̃i. sendentiã
format uniu̾soꝵ. dicens. & nicħ ꝑmane sub sole.
Sel qr ad ꝑfectum ñ sufficit mala reꝓbare: nͥ &̃ bona
elige quis nou̾it: subuixit ⁊ ait. Transiui ad ꝯte¬
plandam sapĩam. Hebreus. transiens interp̃tatir.
Hebreus gͦ factus ẽ iste ad contemplanda sapĩam.
Terat quide ipse &̃ prius hebreus scđm carnẽ:s hebre¬
us non fuit scđ̃m ueritatem:. donec transire cepit ad
contemplancła sapientiã. Quemadinođu udeus scđm
scđm carnẽ. ⁊ alius hebreus scđm ueritatem. Qͥ aut̃
in manifesto scđm carnẽ uideusẽ. ⁊ qui in manifesto

Expanded text:
subjunxisset: Vidit in omnibus vanitatem et afflictionem subjunxisset: Vidit in omnibus vanitatem et afflictionem animi; statim quasi in propriis eruditus, aliena dijudicare incipit, et de judicio suorum operum sententiam format universorum, dicens: Et nihil permanere sub sole. Sed quia ad perfectum non sufficit mala reprobare, nisi etiam bona eligere, quis noverit; subjunxit, et ait: Transivi ad contemplandam sapientiam. Hebraeus transiens interpretatur. Hebraeus ergo factus est iste ad contemplandam sapientiam. Et erat quidem ipse etiam prius Hebraeus secundum carnem, sed hebraeus non fuit secundum veritatem, donec transire coepit ad contemplandam sapientiam. Quemadmodum Judaeus secsecundum carnem, et alius Hebraeus secundum veritatem. Qui autem in manifesto secundum carnem Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
esset. ⁊ afflctio non eet. Nunc aut̃ ⁊ añ uanitatẽ
affuctio. ⁊ in uanitate affuctio. ⁊ pꝰuanitatẽ afflic¬
tio: qm nec sine labore ac. quiri. nec sine sollicitudi¬
ne conseruari. nec sine dolore possunt quȩ cũ amoie
possidebant᷑ amitti: ĩoq totũ uanitas. ⁊ dotum afflic¬
& ꝓpt̾ ħ recte coni̾sus ait. Uidi in om̃ib uanitatem
⁊ affuctionẽ sub sole. animi: ⁊ nicħ ꝑman̾e sub sole:
Fruditus namq in ꝓpriis. & aliena iudicare cepit:
⁊ qͦd in parte cognouerat ueracit᷑ de toto ꝓnuntia¬
bat dicens. nicħ ꝑman̾e̾ subsole. łłinc uͦ colligi pot̾:
quantũ in reb aliis siue ad bonũ siue ad malum
conducat homini. quał homo ipse fuerit sib.
Nam scđm aliqͥd. om̃ia tͥ eeᷤ incipiunt. qͦd tu ipse
fueris tibi. Si te ipsum non uides: ncħ bñ uides.
Suntui iudicio ñ falleris: facile dirigeris in alieno.
Sicut hic qͦq com̾suis ⁊ oirectꝰ cum de suis oꝑibus

Expanded text:
tio non esset. Nunc autem, et ante vanitatem afflictio, et in vanitate afflictio, et post vanitatem afflictio, quoniam nec sine labore acquiri, nec sine sollicitudine conservari, nec sine dolore amitti possunt, quae cum amore possidebantur. Ideoque et totum vanitas, et totum afflicecte conversus ait: Vidi in omnibus vanitatem, et afflictionem animi: et nihil permanere sub sole. Eruditus namque in propriis, etiam aliena judicare coepit; et quod in parte cognoverat, veraciter de toto pronuntiabat, dicens: Nihil permanere sub sole. Hinc vero colligi potest, quantum in rebus aliis, sive ad bonum sive ad malum conducat homini nosse qualis homo ipse fuerit sibi. Nam secundum aliquid omnia hoc tibi esse incipiunt, quod tu ipse fueris tibi. Si teipsum non vides, nihil bene vides. Si in tui judicio non falleris, facile dirigeris in alieno. Sicut hic quoque conversus, et directus cum de suis operibus