comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam fuit: Nusquam enim legimus
linguis quas non nouerant homines
locutos ueniente in se spuscõ sicut
tunc factum est cum oporteret
eius aduentu signis sensibilibus
demonstrari : ut ostendere tur
totum orbem terrarum atque
omnes gentes in linguis uaris cons¬
ti tutas credituras in xp̃m per
Et filium et spm scm unius. eius¬
demque substantiae dm̃ creatorem
trinitatem omnipotentem in se¬
parabiliter. operari: sed ita non
posse per longe imparem maxi¬
meque corpoream creaturam
inseparabiliter demons trari sicut
per uoces nos tras quae utique cor¬
poraliter sonant: Non pos sunt pa¬
ter. et filius et sp̃s sc̃s nisi suis et
propriis inter uallis temporum cer¬
ta separatione distinctis Quae
sui cuius que uocabuli syllabae oc¬
cupant nominari: In sua quippe
substantia qua sunt tria unum
sunt pater et filius et sp̃s sc̃s.
Nullo temporali motu super
omnem creaturam. idipsum sine
ullis interuallis temporum uel
locorum Et simul unum atque

Expanded text:
quam fuit? Nusquam enim legimus, quam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, credituras in Christum per et Filium et Spiritum sanctum unius ejusdemque substantiae, Deum creatorem, Trinitatem omnipotentem inseparabiliter operari: sed ita non posse per longe imparem maximeque corpoream creaturam inseparabiliter demonstrari; sicut per voces nostras, quae utique corporaliter sonant, non possunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, nisi suis et propriis intervallis temporum certa separatione distinctis, quae suae cujusque vocabuli syllabae occupant, nominari. In sua quippe substantia qua sunt, tria unum sunt, Pater et Filius et Spiritus sanctus, nullo temporali motu super omnem creaturam idipsum sine ullis intervallis temporum vel locorum, et simul unum atque
Abbreviated transcription (Latin):
datus est: dispensatio certae significa
ego mittam uobis a patre. Ostendit
sp̃m et patris et filii. quia etiam
cum dixisset quem mitte t pater.
addidit in nomine meo. Non tamen
dixit quem mittet pater ame.
Quem admodum dixit quem egom̃it¬
tam uobis a patre. uidelicet osten¬
dens quod totius diuinitatis uel si
melius dicitur dĩtatis principium pa¬
ter est: Qui ergo expatre procedit
Et filio : ad eum refertur a quo na¬
tus est filius: Et quod dicit euange¬
lista sp̃s non dum erat datus quia
ih̃s Non dum erat glorificatus. quo¬
modo intellegatur. Nisi quia certa
illa sp̃s scĩ datio uel missio post clari¬
ficationem xp̃i futura erat qualis
num quam antea fuerat. Neque enim
Antea nulla erat: sed talis non fuerat
Quomodo ergo sp̃s non dum erat
datus quia ih̃s non dum erat glo¬
rificatus. nisi quia illa datio uel
donatio uel missio sp̃sscĩ habitura
erat quandam proprietatem suam
in ipso aduentu. qualis antea num¬

Expanded text:
datus est, dispensatio certe significatidatus est, dispensatio certe significatiego mittam vobis a Patre ; ostendit Spiritum et Patris et Filii. Quia etiam cum dixisset, Quem mittet Pater, addidit, in nomine meo ; non tamen dixit, Quem mittet Pater a me: quemadmodum dixit, Quem ego mittam vobis a Patre: videlicet ostendens quod totius divinitatis, vel, si melius dicitur, deitatis, principium Pater est. Qui ergo a Patre procedit et Filio, ad eum refertur a quo natus est Filius. Et quod dicit evangelista, Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus : quomodo intelligitur, nisi quia certa illa Spiritus sancti datio vel missio post clarificationem Christi futura erat, qualis nunquam antea fuerat? Neque enim antea nulla erat, sed talis non fueratquomodo ergo Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nun
Abbreviated transcription (Latin):
qui genitus est : Ita et quimisit et qui
missus est unum sunt quia pater et
filius unum sunt: Ita etiam sp̃s ses
unum cum eis est : quia haectria unum
sunt: sicut enim natum esse est filio a
patre esse: Ita mita est filio cognosci
quod ab illo sit: Et sicut sp̃uis cõdonum
dĩ esse est a patre procedere: Ita mit¬
tiest cognosci quod ab illo procedat:
Nec possumus dicere quod sp̃s sc̃s et
a filio non procedat: Neque enim frus¬
tra idem sp̃s et patris et filii sp̃s dici¬
tur: Nec uideo quid aliud significare
uoluerit: cum sufflans ait accipite
poreus cum sensu corporaliter tangen¬
di procedens ex corpore substantia
sp̃rscĩ fuit sed de monstratio per con¬
gruam significationem Non tantum
a patre sed et a filio procedere sp̃m
sc̃m: Quis enim dementissimus dixerit
alium fuisse sp̃m scm̃ quem sufflans
dedit. et alium quem post ascensio¬
nem suam misit : unus enim sp̃s est sp̃i

Expanded text:
qui genitus est, ita et qui misit et qui qui genitus est, ita et qui misit et qui missus est unum sunt; quia Pater et Filius unum sunt . Ita etiam Spiritus sanctus unum cum eis est; quia haec tria unum sunt. Sicut enim natum esse est Filio, a Patre esse; ita mitti est Filio, cognosci quod ab illo sit. Et sicut Spiritui sancto donum Dei esse, est a Patre procedere ita mitti, est cognosci quia ab illo procedat. Nec possumus dicere quod Spiritus sanctus et a Filio non procedat: neque enim frustra idem Spiritus et Patris et Filii Spiritus dicitur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum sufflans in faciem disporeus, cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit; sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed et a Filio procedere Spiritum sanctum. Quis enim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit ? Unus enim est Spiritus D
Abbreviated transcription (Latin):
Candor est enim lucis aeternae: Quod
autem mitcitur: ex tempore a quo¬
quam cognoscitur: sed cum in carne
manifestus est filius dĩ in hunc mun¬
dum missus est : In plenitudine tem¬
poris factus ex femina: Cum autem¬
ex tempore cuiusque prouectus mente
percipitur. mitti quidem dicitur.
sed non inhunc mundum: Neque enim
sensibiliter apparet. Id est corporeis
sensibus praesto est: quia et nos secun¬
dum quod mente aliquid ae ternum
quantum possumus capimus. Non in
hoc mundo sumus: Et omnium iustorum
sp̃setiam adhuc in hac carne uiuentium.
In quantum diuina sapiunt non sunt
In hoc mundo: sed pater cum extem
pore a quoquam cognoscitur : non dicitur
missus: Nonenim habet de quo sit aut
ex quo procedat: sapientia quippe dicit:
Ego ex ore altis simi prodii: Et de spũ¬
scõapatre procedit : Pater uero anul
lo: sicut ergo pater genuit. filius ge¬
nitus est: Ita patermisit. filius missus
est: sed quem ad modum qui genuit et

Expanded text:
Candor est enim lucis aeternae. Quod Candor est enim lucis aeternae. Quod autem mittitur ex tempore, a quoquam cognoscitur. Sed cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est, in plenitudine temporis, factus ex femina. Quia eex tempore cujusque profectus mente percipitur, mitti quidem dicitur, sed non in hunc mundum: neque enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Quia et nos secundum quod mente aliquid aeternum, quantum possumus, capimus, non in hoc mundo sumus: et omnium justorum spiritus, etiam adhuc in hac carne viventium, in quantum divina sapiunt, non sunt in hoc mundo. Sed pore a quoquam cognoscitur, non dicitur missus. Non enim habet de quo sit, aut ex quo procedat. Sapientia quippe dicit: Ego ex ore Altissimi prodii . Et de SpPatre procedit : Pater vero, a nullo. 29. Sicut ergo Pater genuit, Filius genitus est: ita Pater misit, Filius missus est. Sed quemadmodum qui genuit et
Abbreviated transcription (Latin):
ait Candor est illius id est lucis ae¬
ternae : atque ita ostendit aequalem
si enim haec minor est obscuritas
illius est non candor illius: si autem
maior est: non ex ea manat : Nonenim
uinceret de qua genita est: quia ergo
ex illa manat non est maior quam
illa: Quia uero non obscuritas illius
sed candor illius est: non est minoss:
Aequalis est ergo: Ab illo ergo¬
mitatur dĩ uerbum cuius est uerbum:
Ab illo mittitur de quo natum est: mit¬
tit qui genuit: mittitur quod genitum
est: Et tunc cuique mitaitur: Cum a
quoquam cognoscitur atque percipitur
quantum cognosci et percipi potest.
pro captu uel proficientis in dm̃ uel
perfectae indõ animae rationalis
Non ergo eo ipso quo de patrenatus
est missus dicitur filius: sed uel eo quod
apparuit huic mundo uerbum caro fac
tum: unde dicit: a patre exii et ueni
in hunc mundum. uel eoquod extempo¬
re cuius quam mente percipitur sicut
Et mecum laboret: Quod ergo natum
est ab aeterno: inaeternum est

Expanded text:
ait, Candor est illius, id est, lucis aeait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur de quo natum est: mittit qui genuit, mittitur quod genitum est. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis. Non ergo eo ipso quo de Patre natus est, missus dicitur Filius: sed vel eo quod apptum. Unde dicit: Exivi a Patre et veni in mundum : vel eo, quod ex tempore, cujusquam mente percipitur. Sicutet mecest ab aeterno, aeternum est:
Abbreviated transcription (Latin):
aequalis est patri. sed quia est mana¬
to quaedam claritatis omnipotentis
dĩ sinceris: Ibi autem quod manat
Et de quo manat unius eiusdemque
substantia est: neque enim sicut aqua
deforamine terrae aut lapidis manat.
sed sicut lux de luce: Nam quod dictum
est Candor est enim lucis aeternae.
Quid aliud dictum est quam lux est
lucis aeternae : Candor quippe lucis
quid nisi lux est : Et ideo coae terna
luci: de qua lux est: maluit autem di¬
cere candor lucis quam lux lucis.
ne obscurior putaretur ista quae
manat. quam illa de qua manat:¬
Cum enim auditur candor eius esse i ta
facilius est ut perhanc lucere illa.
quam haec minus lucere credatur: sed
quia cauendum non erat ne minor lux
illa putaretur quae istam genuit. hoc
enim nullus umquam hereticus ausus est
dicere: nec credendum est aliquem au¬
surum: illi cogitationi occurrit scrip¬
tura qua posset uideri obscurior
lux ista quae manat quam illa de qua
manat: Quam suspicionem tulit cum

Expanded text:
aequalis est Patri, sed quia est manaaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manatCum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspicionem tulit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
filius dicitur. quia ille pater est ille fi¬
lius: nullomodo impedit ut creda¬
mus a equalem patri esse filium et
consubstantialem Et coae ternum:
Et tamen a patre missum filium Pon
quia ille maior est Et ille minor
sed quia ille pater est ille filius.
Ille genitor ille genitus. Ille a quo
est qui mittitur: ille qui est ab eo
qui mittit: filius enim a patre est
non pater afilio: secundum hoc
iam potest intellegi non tantum
ideo dici missus filius quia uerbum
caro factum est: sed ideo missus
ut uerbum caro fieret. Et perprae¬
sentiam corporalem illa quae scripta
sunt operaretur. Id est ut non tan¬
tum homomisus intellegatur quod
uerbum factum est sed et uerbum
missum ut homo fieret : quia non secun¬
dum imparem potestatem uel subs tan¬
tiam uel aliquid quod in eo patri non
sit aequale missus est. sed secundum
id quod filius a patre est non pater
a filio: uerbum enim patris est filius
quod et sapientia eius dicitur: Quid
ergo mirum si mittitur non quia in¬

Expanded text:
Filius dicitur, quia ille Pater est, ille Filius, nullo modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filius, quod et Sapientia ejus dicitur. Quid ergo mirum si mittitur, non quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso procedit: fatendum est pa¬
trem et filium principium es se sp̃i
scĩ non duo principia: sed sicut pater
et filius unus dr̃ etad creaturam
relatiue unus creator etunus dñs.
sic relatiue ad spm scm̃ unum prin¬
cipium. Ad creaturam uero pater
Et filius et sp̃s sẽs unum principi¬
um. sicut unus creator etunus dr̃is¬
Et sicut filius habet non tantum ut
sit filius quod relatiue dicitur. sed
omnino ut sit ipsa subs tantia nas¬
dit: sed quia sic procedebat ut es¬
set donabile. lamdonum erat. et
antequam ess et cuidaretur. Ali¬
ter enim in tellegitur cum dicitur
donum aliter cum dicitur dona¬
tum. Mam donum potest es se
et antequam detur. Conatum
autem nisi datum fuerit nullomo¬
quamuis temporaliter incipiat
ad quam dicitur dñe in quit refugi¬
um factus es nobis Nefugium et¬
go nos trum ds̃ relatiue dicitur
Ad nos enim refertur: et tunc resu¬
gium nos trum fit : cum ad eum resu¬
gimur. Cum et filu eius efficimur:

Expanded text:
ab ipso procedit, fatendum est Paab ipso procedit, fatendum est Patrem et Filium principium esse Spiritus sancti, non duo principia, sed sicut Pater et Filius unus Deus: et ad creaturam relative unus Creator et unus Dominus, sic relative ad Spiritum sanctum unum principium, ad creaturam vero Pater et Filius et Spiritus sanctus unum principium, sicut unus Creator et unus Domi sicut Filius non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit ipsam substantiam nasdit: sed quia sic procedebat, ut esset donabile, jam donum erat, et antequam esset cui donaretur. Aliter enim intelligitur, cum dicitur donum, aliter cum dicitur donatum. Nam donum potest esse et antequam detur: donatum autem, nisi datum fuerit, nullo moquamvis temporaliter aliquid had quam dicitur. Unum factus es nobis . Refugium ergo nostrum Deus relative dicitur, ad nos enim refertur, et tunc refugium nostrum fit, cum ad eum refuius, cum filii eius efficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Et ideo cum patre et filio simul
unuedĩ eit: Vnum ergo principium
adcreaturam dicitur dĩ non duouel
tria principia: Ad seautem inuicem
intrinitate si gignens ad hoc quod
gignit principium est patet ad fili¬
um principium est quia genuit eum
non sit filius etiam sp̃s sc̃s. cum et
ipse a patre exeat sicut in euange¬
lo legitur: Exit enim non quomo¬
donatus. sed quomodo datur.
Et ideo non dicitur filius quia ne¬
que natus est sicut unigenitus
neque factus ut per gratiam in ad¬
optione nasceretur sicut nos:
Quod enimde patre natum est ad pa¬
trem solum refertur cum dicitur fi¬
liuse tideo filius patris est non et
nos ter: Quod autem datum est et
ad eum qui dedit refertur. et ad eos
quibus dedit: Itaque sp̃s sc̃s non tan¬
tum patris et filii qui dederunt. sed
etiam noster dicitur qui accipimus.
sicut dicitur dñi salus quia dat salu¬
tem. Eadem etiam nostra salus est
principium habet eum a quo datur
quia non aliunde accepit illud quod

Expanded text:
sit, et cum Patre et Filio simul unus Deus est. Unum ergo principium ad creaturam dicitur Deus, non duo vel tria principia, ad se autem invicem in Trinitate, si gignens ad id quod gignit principium est, Pater ad Filium principium est, quia genuit eum. non sit filius etiam spiritus sanctus, cum et ipse a patre exeat, sicut in euangelio legitur. exit enim non quomodo natus, sed quomodo datus, et ideo non dicitur filius, quia neque natus est sicut unigenitus, neque factus, ut per gratiam in adoptionem nasceretur, sicuti nos. quod enim de patre natum est, ad patrem solum refertur, cum dicitur filius; et ideo filius pnoster: quod autem datum est et ad eum qui dedit refertur, et ad eos quibus dedit. Itaque Spiritus sanctus non tantum Patris et Filii qui dederunt, sed etiam noster dicitur qui accepimus; sicut dicitur Domini salus quia dat salutem, eadem etiam nostra salus est principium habet eum a quo datur, quia non aliunde accepit illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
rantes: In illo iudicio puniendi sunt.
sicut alibi scriptum est uidebunt in
quem pupugerunt: Cum enim et boni
et mali uisuri sint iudicem uiuorum
et mortuorum: proculdubio eum uide
re mali non potuerunt nisi secundum
formam qua filius hominis est: sed
tamen in claritate in qua iudicabit
non in humilitate in qua iudicatus est:¬
Pater non iudicat quem quam sed omne
iudicium dedit filio: Acsi diceretun:
Patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum
et mortuorum : sed omnes filium.

Expanded text:
rantes in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uisuri sint iudicem uiuorum et mortuorum, procul dubio eum mali uidere non poterunt nisi secundum formam, qua filius hominis est, sed tamen in claritate, in qua iudicabit, non in humilitate, in qua iudicatus estPater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si diceretur: Patrem nemo videbit in judicio vivorum et mortuorum, sed omnes Filium;
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur : qui capere
altiora de xp̃i deitate non poterant:
per illum scire non poterant: Et hoc
solum scire se dicebat: quod eos per
illum scire oportebat: dicit et salua¬
aut ad sinistram non est meum dare
uobis: ac si diceretur: non est huma¬
nae potestatis hoc dare. ut per illud
intelligatur hoc dare. per quod dr̃
et aequalis est patri: Non est meum
inquit dare. id est non humana po¬
testate istado. sed quibus paratum est
a patre meo: sed iam tu intellege. quia
si omnia quae habet pater mea sunt
Et hoc utique meum est: et cum patre
ista paraui

Expanded text:
loquebatur qui capere altiora de Christi deitate non poterant. per illum scire non psolum se scire dicebat quod eos per illum scire oportebat. Hoc inter ilaut ad sinistram non est meum uobis, ac si diceretur: "non est humanae potestatis hoc dare", ut per illud intellegatur hoc dare, per quod deus et aequalis est patri. non est meum, inquit, dare, id est: "non humana potestate ista do, sed quibus paratum est a patre meo; sed iam tu intellege, quia, si omnia quae habet pater mea sunt, et hoc utique meum est et cum patre ista paraui
Abbreviated transcription (Latin):
XIui inquit filius a patre et ueni in
hunc mundum: iterum relinquo mun¬
dum et uado ad patrem: quid est a
patre exii nisi ñ in ea forma qua ae¬
qualis sum patri sed aliter id est ina¬
sumpta creatura minor apparui.
Et quid est ueni in hunc mundum. Nisi
formam serui quam me exin aniens ac¬
cepi etiam peccatorum qui mundum
istum diligunt oculis demonstraui .
Et quid est iterum relinquo mundum. pi¬
si ab aspectu dilectorum mundi aufero
quod uiderunt : Et quid est uado ad
patrem Nisi doceo mesic intelldgendum
a fidelibus meis quomodo aequalis sum
patri : hoc qui credunt digni habebun¬
tur perduci a fide ad speciem. Id est ad
ens inhaerere ubi aequalis est patri:
Non iam rogabit patrem pro eis: Ipse
enim inquit pater amat uos: Ex hoc enim
rogat quo minor est patre : quo uero
aequalis ex audit cum patre: Et tales¬
nos amat dr̃ quales futuri sumus: Non
quales sumus: Tales enim amat : qua¬
les in aeternum conseruet

Expanded text:
xivi. Exivi a Patre, et veni in hunc mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Quid est, A Patre exivi; nisi, non in ea forma qua aequalis sum patri, sed aliter, id est in assumta creatura minor apparui" ? et quid est: ueni in hunc mundum nisi "formam serui, quam me exinaniens accepi, etiam peccatorum, qui istum mundum diligunt, oculis demonstraui" ? et quid est: iterum relinquo mundum nisi "ab aspectu dilectorum mundi aufero quod uiderunt"? et quid est: uado ad patrem nisi "doceo me sic intellegendum a fidelibus meis, quomodo aequalis sum patri" ? hoc qui credunt, digni habentur perduci a fide ad speciem, id est ad ens inhaerere, ubi aequalis est patri, non iam rogabit patrem pro eis; ipse enim, inquit, pater amat uos. ex hoc enim rogat, quo minor est patre; quo uero aequalis est, exaudit cum patre. nos amat deus, quales futuri sumus, non quales sumus. quales enim amat, tales in aeternum conseruat
Abbreviated transcription (Latin):
ne omnino taceremus in terrogati
quid tres cum tres fateremur. Igitur¬
si es sentia genus estuna essentia
iam non habet species : quia sicut est
genus animal unum iam non habet
speciem: Non sunt ergo tres species
unus essentiae pateretfilius et
sp̃s sc̃s: Nec maior es sentia est pa¬
teNet filius simulquam solus pa¬
ter aut solus filius: Neque cum¬
quis libet audierit patrem solum
dm̃. separet indefilium aut spm scm̃
cum eo quippe solus ds̃ cum quo et
unus ds̃ est : quia et filium cum au¬
dimus solum dm̃ sineulla separati¬
one patris et sp̃s sc̃i oportet acci¬
pere: atque itadicat unam es sentiam
ut non exis timet illud alio uel ma¬
ius uel melius uel aliqua exparte
diuersum. non tamen ut pater ipse
sit et filius et sp̃s sc̃s Et quic¬
quid aliud cid alterutrum singula
dicuntur. sicut uerbum quod non
dicitur nisi filiuc. Aut donum quod
non dicitur nisi sp̃s sc̃s Propter
quod etiam pluralem numerum

Expanded text:
ne omnino taceremus interrogati, ne omnino taceremus interrogati, quid tres? cum tres esse fatemur persi essentia genus est, una essentia jam non habet species; sicut quia genus est animal, unum animal jam non habet species. Non sunt ergo tres species unius essentiae, Pater et Filius et enim maior essentia est Pater et Filius simul quam solus Pater aut solus Filius, sed  audierit Patrem solum Deum, separet inde Filium, aut Spiritum sanctum: cum eo quippe solus Deus, cum quo et unus Deus est; quia et Filium cum audimus solum Deum, sine ulla separatione Patris aut Spiritus sancti oportet accipere. Atque ita dicat unam essentiam, ut non existimet aliud alio, vel majus, vel melius, vel aliqua ex parte diversum. Non tamen ut Pater ipse sit et Filius et Spiritus sanctus, et quidquid aliud ad alterutrum singula dicuntur; sicut Verbum quod non dicitur nisi Filius, aut Donum quod non dicitur nisi Spiritus sanctus: propter quod etiam pluralem numerum
Abbreviated transcription (Latin):
siue: Utrumque ad sedicitur non re¬
es se quod subsis tere: Etideo siuna
es sentia trinitas. una etiam substan¬
tia : Etidcirco commodius dicuntur
tres personae quam tres subs. tan¬
tiae: Nonenim aliud estdõ esse ali
ud personam esse: sed omninoidem:
nam esse ad sedicitur. Personaue¬
patris ipse pater est non quo. pa¬
ter est sed quo est. Ita et persona
patris non aliud quam ipse pater
est: Ad sequippe dicitur persona
non ad filium uel ad spm̃ scm̃: sicut
ad se dicitur dr̃ et magnus et bo¬
nus etiustue. Et siquid. aliud hu¬
ius modi : Et quem ad modum hoc il¬
li est esse quod dm̃ esse. quod
magnum esse. quod bonum es se.
lta hoc illi est esse quod personam
esse: Cur ergo non haectria simul
unam pers onam dicimur sicut unam
es sentiam etunum dm̃s ed dicimus tres
pers onar.cum tres deos aut tres es sen¬
tias nondicamue. Nisi quia uolumus uel
unum aliquot uocabulum seruire huic
signi ficationi qua in tellagitur trinitas.

Expanded text:
siue, utrumque ad se dicitur, non resiue, utrumque ad se dicitur, non reesse quod subsistere, et ideo si una essentia Trinitas, una etiam substantia, et idcirco commodius dicuntur tres personae, quam tres substantiae. Non enim aliud est Deo eud personam esse, sed omnino idem. Nam si esse ad se dicitur, persona vePatris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel Spiritum sanctum; sicut ad se dicitur Deus et magnus, et bonus, et justus, et si quid aliud hujus modi. Et quemadmodum hoc illi est esse quod Deum esse, quod magnum, quod bonum esse; ita hoc illi est esse, quod personam esse. Cur ergo nounam personam dicimus, sicut unam substantiam et unum Deum; sed dicimus tres personas, cum tres deos, aut tres essentias non dicamus? Quia scilicet volumus vel unum aliquod vocabulum servare huic significationi, qua intelligitur Trinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tia nisilumen spiritale et in com¬
mutabile: Est enim et sol is te
lumen. sed corporale: Estet spi¬
ritalis creatura lumen sed non¬
in commutabile: Lumen ergo pater.
lumen filius. lumen sp̃s sc̃s : simul
autem non tria lumina sed unum
lumen: Etideo sapientia pater. sa¬
pientia filius. sapientia spr̃ scr. Et
simul non tres sapientiae seduna
sapientia: Et quia hoc est ibi esse
quod sapere : una es sentia pater
et filius et sp̃s sc̃s: Nec aliud estibi
es se quam dm esse. Unus ergodi
pater et filius et sp̃s sc̃r:MMani
fes tum est ergo dm̃ abusiue subs¬
tantiam uocari. ut nomine usitatio¬
re intellegatur es sentia quod uere
ac propriedicitur. Itaut fortas sis so¬
lum dm̃ dici oporteat essentiam :
Est enim uere solus. quia in comma¬
tabilis est Idque suum nomen fa¬
mulo suo morsi enuntiauit cum ait
Ego sum qui sum: Etdices ad eos.
qui est misit me aduos: sed tamen
siue es sentia dicatur quod proptie
dicitur: siue subs tantia quod abu¬

Expanded text:
tia, nisi lumen spirituale et incomtia, nisi lumen spirituale et incommutabile? Est enim et sol iste lumen, sed corporale est; et spiritualis creatura lumen, sed nonincommutabile. Lumen ergo Pater, lumen Filius, lumen Spiritus sanctus: simul autem non tria lumina, sed unum lumen. Et ideo sapientia Pater, sapientia Filius, sapientia Spiritus sanctus; et simul non tres sapientiae, sed una sapientia: et quia hoc est ibi esse quod sapere, una essentia Pater et Filius et Spiritus sanctus. Nec aliud est ibi esse quam Deum esse: unus ergo Deus Pater et Filius et Spirifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur, ita ut fortasse Deum solum dici oporteat essentiam. Est enim uere solus, quia incommutabilis est idque suum nomen Moysi esse nuntiauit cum ait: Ego sum qui sum, et dices ad eos: Qui est misit me ad uos. Sed tamen siue essentia dicitur quod proprie dicitur, siue substantia quod abu
Abbreviated transcription (Latin):
de lumine: et dẽ dẽdõ: Etut singulus
pater lumen etfilius singulus lu¬
men. Et singulus paterdẽ etsingu¬
lus filius dĩ: Ergo et singulus pa¬
ter sapientiat singulur filius sapi¬
entia: Et sicut ut rumque simul
unum lumen etunus ds̃ : sicutrum que
una sapientia: sed filius factus est
nobis sapientia ado etius tificatio
Et scificatio : Etideo cum pronuntia tur
aliquid inscripturis aut enarratur desa¬
pientia siue dicente ipsarsiue cum de il¬
la dicitur. filius nobis potis simum in si¬
nuatur quem sequi uiuendo sapienter¬
debemus: Et quamuis pater sit sa¬
que coniungene nos que subiungens.
Quod ideo non indigne dicitur quia
scriptum est ds̃ caritas est: Quomo¬
do non est. etiam ips e sapientia cum
sit lumen. quoniam ds̃ lumen est.
siue alio modo es sentia sp̃s scĩ singil¬
latim ac proprie nominanda est
Quoniam dr̃ est: utique lumen est.
Et quoniam lumen est: utique sa¬
pientia est: Quid est autem sapien¬

Expanded text:
de lumine, et Deus de Deo, ut et singulus de lumine, et Deus de Deo, ut et singulus Pater lumen, et singulus Filius lumen, et singulus Pater Deus, et singulus Filius Deus. Ergo et singulus Pater sapientia, et singulus Filius sapientia, et sic utrumque simul unum lumen, et unus Deus, sic utrumque una sapientia, sed Filius factus est nobis sapientia a Deo, et justitia et sanctificatio, quia in Scripturis aut narratur aliquid de sapientia, sive dicente ipsa, sive cum de illa dicitur, Filius nobis potissimum insiuitur, quem sequimur vivendo sapienter: quamvis et Pater sit saque conjungens nosque subjungens, quod ideo non indigne dicitur quia scriptum est, Deus charitas est : quomodo non est etiam ipse sapientia; cum sit lumen, quoniam Deus lumen est? sive alio modo essentia Spiritus sancti singillatim ac proprie nominanda est: quoniam Deus est, utique lumen est: et quoniam lumen est, utique sapientia est: Deum autem
Abbreviated transcription (Latin):
de essentia: Qua propter non quia
pater non est filius aut filius non est
pater. Autille ingenitus Illeautem
genitusdeo non una es sentia quia
his nominibus relatiua eorum
os tenduntur: Uterque autem
simul una sapientia e tuna es sen¬
tia: ubi hocest esse quod sapere.
Non autem simul uterque uer¬
bum aut filius : quia non hoc est
esse quod uerbum esse aut fi¬
am secundum quod uerbum
non hoc est quod pater quia uer¬
bum non est pater. Et uerbum
relatiue dicitur sicut filius. quod
utique non pater: etideo xp̃s
uirtus et sapientia đi. quia de
patre uirtute et sapientia etiam
ips euirtus et sapientia est. sicut lumen
depatre luminee tfons uitae apud dm̃
patremutique fontemuitae. quoniam
inquit apud te est fons uitae et in lumi¬
ne tuo uidebimus lumen Et lumen¬
porale sed spiritale. Neque ita spiri
lumen quod inluminat omnem homi¬
nem: Ea ipsa et summa sapientia
dĩ unde nunc agimus: sapientia ergo
filius de sapientia patre. sicut lumen

Expanded text:
de essentia. Quapropter, non quia de essentia. Quapropter, non quia Pater non est Filius, et Filius non est Pater, aut ille ingenitus, ille autem genitus, ideo non una essentia: quia his nominibus relativa eorum ostenduntur. Uterque autem simul una sapientia, et una essentia, ubi hoc est esse quod sapere: non autem simul uterque Verbum aut Filius, quia non hoc est esse quod Verbum aut FiNam secundum Verbum non hoc est quod Pater, quia Verbum non est Pater; et Verbum relative dicitur, sicut Filius, quod utique non Pater; et ideo Christus virtus et sapientia Dei, quia de Patre virtute et sapientia, etiam ipse virtus et sapientia est, sicut lumen Dei et de Patre lumine, et fons vitae apud Deum Patrem utique fontem vitae: Quoniam icit: Apud te est, Domine, fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Eporale sed spirituale; neque ita spiritlumen quod illuminat omnem hominem, ea ipsa et summa sapientia Deus, unde nunc agimus. Sapientia ergo Filius, de sapientia Patre: sicut lumen
Abbreviated transcription (Latin):
pater et filius simul non ambo
unum uerbum: Et propterea non
eo uerbum quo sapientia. quia
uerbum non ad sedicitur sed
tantum relatiue ad eum cuius.¬
uerbum est sicut filius ad patrem
sapientia uero eo quo essentia.
Etideo quia una es sentia una sa¬
pientia: Quoniam uero etuerbum
sapientia est sed non eo uerbum quo
sapientia Uerbum enim relati¬
ue sapientia es sentialiter intella¬
gitur Id diciaccipiamus cum dici¬
tur uerbum ac sidicatur nata
sapientia : ut sit et filius etimago :
Et haec duo cum dicuntur id est
nata sapientia. in uno eorum co
quod est nata Et uerbum et ima¬
go et filius intellegatur : Et inhis
omnibur nominibus non ostenda¬
tur essentia quia relatiue dicun¬
tur. At in altero quod est sapien¬
tia. quoniam et ad sedicitur. scip¬
sa enim sapiens est. Etiam es sen¬
tia. demons treturet hoc eius
es se quod sapere : Vnde pater et
filius simul una sapientia quia
una essentia: et singillatim sa¬
pientia de sapientia. sicut essentia

Expanded text:
Pater et Filius simul non amborum Pater et Filius simul non amborum unum Verbum. Et propterea non eo Verbum quo sapientia; quia Verbum non ad se dicitur, sed tantum relative ad eum cujusVerbum est, sicut Filius ad Patrem: sapientia vero eo quo es entia. Et ideo quia una essentia, una sapientia. Quoniam vero et Verbum sapientia est, sed non eo Verbum quo sapientia; Verbum enim relative, sapientia essentialiter intelligitur: id dici accipiamus cum dicitur Verbum, ac si dicatur, nata sapientia, ut sit et Filius et imago. Et haec duo cum dicuntur, id est, nata sapientia, in uno eorum eo quod est nata, et Verbum, et imago, et Filius intelligatur, et in his omnibus nominibus non ostendatur essentia, quia relative dicuntur: at in altero quod est sapientia, quoniam et ad se dicitur, se ipsa enim sapiens est, etiam essentia demonstretur, et hoc ejus esse quod sapere. Unde Pater et Filius simul una sapientia, quia una essentia, et singillatim sapientia de sapientia, sicut essentia
Abbreviated transcription (Latin):
citur filius sapientia patris quo¬
modo dicitur lumen patris . Id
est. ut quemad modum lumende
lumine Etutrumque unum lu¬
men. sic in tellegatur sapientia de
sapientia.Etutrumque una sa¬
pientia : Ergo etuna es sentia : quia
hoc est ibi esse quod sapere: quod
enim est sapientiae sapere Etpo¬
tentiae posse. ae ternitati ae ter¬
nam es se. lus titiae iustam esse.
magnitudini magnam esse : hoc
est essentiae ipsum esse: Et quia
in illa simplicitate non est aliud sa¬
pere quam esse : eadem ibi sapien¬
tia quae essentia: Pater igituret
filius simuluna essentia tuna
magnitudoe tunauerita Retuna
sapientia : sed non pater et filius
simul ambo unum uerbum. quia
non simul: ambo unus filius: sicut
enim filius ad patrem refertur
non ad se ipsum dicitur: Ita et uer¬
bum ad eum cuius uerbum est re¬
fertur cum dicitur uerbum: Co
quippe filius quo uerbum. Et eo
uerbum quo filius: Qnm igitur
pater et filius. simul non utique
unus filius: Cons equens est ut

Expanded text:
citur Filius sapientia Patris, quocitur Filius sapientia Patris, quomodo dicitur lumen Patris; id est, ut quemadmodum lumen de lumine, et utrumque unum lumen; sic intelligatur sapientia de sapientia, et utrumque una sapientia: ergo et una essentia; quia hoc est ibi esse quod sapere. Quod enim est sapientiae sapere, et potentiae posse, et aeternitati aeternam esse, justitiae justam esse, magnitudini magest essentiae ipsum esse. Et quia in illa simplicitate non est aliud sapere quam esse, eadem sapientia est quae essentia. Pater igitur et Filius simul una essentia, et una magnitudo, et una veritas, et una sapiensimul ambo unum Verbum, quia non simul ambo unus Filius. Sicut enim Filius ad Patrem refertur, non ad se ipsum dicitur; ita et Verbum ad eum cujus Verbum est refertur, cum dicitur Verbum. Eo quippe Filius quo Verbum, et eo Verbum quo Filius. Quoniam igitur Pater et Filius simul non utique unus Filius, consequens est ut
Abbreviated transcription (Latin):
et di sapientiam: Quaeritur utrum
sit pater sapientiae atque uirtutis
suae. ut hac sapientia sapiens sit
genuit sapientiam ex ea fit sapi¬
en. Neque hoc est illi es sequod
sapere qualitas eius est filius
non proles eius: Et non ibi erit
iam summa simplicitas: sed absit
ut ita sit: quia uere ibi est sum¬
me simplex essentia: Hocergo
est ibi esse quod sapere: Quod
sihoc est ibi esse quod sapere.
Non per illam sapientiam quam
genuit sapiens est pater: Alio¬
quin. non ipse illam sed illa eum
genuit: Quid enim aliud dicimus
cum dicimus hoc illi est esse
quod sapere. nisi eo est quo scipi¬
ens est: Qua propter quae causa¬
illi est ut sapiens sit : ipsa illi causa
estut sit: Proinde si sapientia qu
genuit causa est illi ut sapiens sit
etiam ut sit ipsa illicausa est: Quod
fieri non potest nisi gignendo eum
aut faciendo: sed neque gena tricem
neque conditricem patris ullo mo¬
do quis quam dixerit sapientiam :
Quid enim est insanius. Ergo et
pater ipse sapientia est: Etitadi¬

Expanded text:
et Dei sapientiam : utrum ita sit pater sapientiae atque virtutis suae, ut hac sapientia sapiens sit genuit sapientiam, ex ea fit sapiens, neque hoc est illi esse quod sapere, qualitas ejus est Filius; non proles ejus, et non ibi erit jam summa simplicitas. Sed absit ut ita sit; quia vere ibi est summe simplex essentia: hoc ergo est ibi esse quod sapere. Quod si hoc est ibi esse quod sapere, non per illam sapientiam quam genuit sapiens est Pater; alioquin non ipse illam, sed illa eum genuit. Quid enim aliud dicimus, cum dicimus, Hoc illi est esse quod sapere, nisi, Eo est quo sapiens est? Quapropter quae causailli est ut sapiens sit, ipsa illi causa est ut sit: proinde si sapientia quam genuit, causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est. Quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo. Sed neque genitricem, neque conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit sapientiam. Quid enim insanius? Ergo et Pater ipse sapientia est: et ita di
Abbreviated transcription (Latin):
lus pater. aut singulus filius. Non
igitur maius aliquid utrum que si¬
mul: quam singulum eorum et quo¬
niam aeque uere est: etiam sp̃s sc̃i
Nec. pater et filius simul maius ali¬
quid est quam ipse. quia nec uerius
Pater quoque et sp̃s sc̃s simul:quo¬
niam ueritate non superant filium.
non enim uerius sunt: Nec magni¬
tudine superant. atque ita filius et
sp̃s sc̃s simul tam magnum aliquid
sunt quam pater solus . quiatam
uere sunt sic et ipsa trinitas tam
magnum est quam unaquaeque
ibi persona Non enim ibi maiot
est quae uerior non est ubi est
ipsa ueritas magnitudo. Quia in es¬
sentia ueritatis hoc est uerum es se
quod est esse: Ethoc est es se
quod est magnum esse Hoc ergo
magnum esse : quod uerum es se
Quod igitur ibi aeque uerum est:
etiam aeque magnum sit necesse.

Expanded text:
lus Pater, aut singulus Filius. Non igitur majus aliquid utrumque simul, quam singulum eorum. Et quoniam aeque vere est etiam Spiritus sanctus, nec Pater et Filius simul majus aliquid est quam ipse, quia nec verius est. Pater quoque et Spiritus sanctus simul, quoniam veritate non superant Filium; non enim verius sunt; nec magnitudine superant. Atque ita Filius et Spiritus sanctus simul tam magnum aliquid sunt quam Pater solus, quia tam vere sunt. Sic et ipsa Trinitas tam magnum est, quam unaquaeque ibi persona. Non enim ibi major est, quae verior non est, ubi est ipsa veritas magnitudo. Quia in essentia veritatis, hoc est verum esse quod est esse; et hoc est esse quod est magnum esse: hoc est ergo magnum esse, quod verum esse. Quod igitur ibi aeque verum est, etiam aeque magnum sit necesse
Abbreviated transcription (Latin):
quia non et illi cum illo dĩ sunt.
lta solum patrem dicimus patrem
Non quia separatur a filio. sed quia
non simul ambo pater est: Cumita
que tantus est solus pater uel
quantus est simul pater et filius
et sp̃s scĩ. Nullo modo triplex
dicendus est quia non est quo
cres cat illa perfectio: Perfectus¬
summa trinitate tantum est
tres: Nec plus aliquid sunt duae
in singulis. Et omnia insingulis
Et singula in omnibus. Etomnia
in omnibusetunum omnia: ipsi

Expanded text:
quia non et illi cum illo Deus sunt: quia non et illi cum illo Deus sunt: ta solum Patrem dicimus Patrem, non quia separatur a Filio, sed quia non simul ambo Pater sunt. Cque tantus solus est Pater, vel  sanctus, quantus est simul, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, nullo modo triplex dicendus est Deus, quia non est quo crescat illa perfectio summae Tririnitate tantum est , nec plus aliquid sunt duae in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et omnia in omnibus, et unum omnia. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ihil simplex mutabile est: Om¬
nis autem creatura mutabilis.
Qs uero multipliciter quidem
dicitur Magnus. bonus. sapiens.
beatus. uerus. Et quicquid ali¬
ud. non indigne dici uide tur.
sed eadem magnitudo eius est
quae sapientia: Nonenim mo¬
le magnus est sed uirtute: et¬
eadem bonitas quae sapientia
et magnitudo. Et eadem ueritas
quae illa omnia : Et non est ibi aliud
beatum esse
Etaliud magnum. aut
sapientem autuerum autbonum
esse. aut omnino ipsum esse: Nec
qñm trinitas est dẽldeo triplex
putandus est. Alioquin minor
erit. pater solus aut filius solus.
quam simul pater et filius: quam¬
quam non inuenitur quomodo
dici pos sit aut pater solus aut
filius solur . cum semper atquer
in separabiliten Etillecum filio
sit Etille cum patre. Non ut
ambo sint pater aut ambo filius.
sed quia semper inuicem neu¬
ter solus: Quia uero dicimui
Et dm̃ solum ipsam trinitatemo
quam uis semper sit cum spi¬
ritibus e tanimabusscĩs. sed
solum dicimus quod dt̃ est

Expanded text:
im simplex mutabile est. Omnis autem creatura mutabilis, Deus autem multipliciter quidem dicitur, magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur. Sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus, sed eadem bonitas quae sapientia et magnitudo, et eadem veritas quae illa omnia: et non est ibi aliud beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, aut verum, aut bonum esse, aut omnino ipsum esse. 9. Nec quoniam Trinitas est, ideo triplex putandus est: alioquin minor erit Pater solus, aut Filius solus, quam simul Pater et Filius. Quanquam non inveniatur quomodo dici possit, aut Pater solus, aut Filius solus; cum semper atque inseparabiliter et ille cum Filio sit, et ille cum Patre: non ut ambo sint Pater, aut ambo Filius; sed quia semper in invicem, neuter solus. Quia vero dicimus et Deum solum ipsam Trinitatem, quamvis semper sit cum spiritibus et animabus sanctis; sed solum dicimus quod Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
o autem hoc est esse quod est
potentem esse aut ius tum esse
aut sapientem esse: Et siquid
de illa simplici multiplicitate
uel multiplici simplicitate dixe¬
ris quo subs tantia eius significetur
Quam obrem siue ita dicatur ds̃ de
dõ ut et singulis hoc nomen con¬
ueniat Non tamen ut ambo simul
duo dii sed unus ds̃ sit. Ita enim si¬
bi coherent: quod etiam indistan¬
tibus diuersis que subs tantus fieri
apos tolus testis eit Nam et so¬
lur dñs sp̃s est. Et solus hominis
sp̃s utique sp̃r est: Tamen si co¬
hereat dñõ unus sp̃s est: Quanto
magis ibi ubi est omnino in com¬
mutabilis atque aeterna connexio
Etiam sp̃s sẽt in eadem unitate
subs tantiae Et cequalitate con¬
sistit: siue enim sit unitas ambo¬
rum. siue sc̃itas. siue caritas. siue
ideo unitas. quia earitas. Etideo
caritas quia scĩtas. Manifes tum
est quod non aliquis duorum
est quo uterque coniungitur.
quo genitus agignente diligatur ge¬
neratoremque suum diligat. sint¬

Expanded text:
o autem hoc est esse quod est fortem esse, aut justum esse, aut sapientem esse, et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus significetur. Quamobrem, sive ita dicatur Deus de Deo, ut et singulis hoc nomen conveniat, non tamen ut ambo simul duo dii, sed unus Deus sit. Ita enim sibi cohaerent, quemadmodum et in distantibus diversisque substantiis fieri Apostolus testis est. Nam et solus Dominus spiritus est, et solus hominis spiritus utique spiritus est, tamen si haereat Domino unus spiritus est: quanto magis ibi, ubi est omnino inseparabilis atque aeterna connexioetiam spiritus sanctus in eadem unitate substantiae et aequalitate consistit. siue enim sit unitas amborum siue sanctitas siue caritas, siue ideo unitas, quia caritas, et ideo caritas, quia sanctitas, manifestum est, quod non aliquis duorum est quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sint
Abbreviated transcription (Latin):
Rex xp̃e martiui decꝰ. inc iaui tua tu illius. tu nos in nẽte colere.
Qui ipsũ ĩte tribue. Quidas ꝑ orbes cardines. qđ gẽma falgg& p̃fuli
daqos p̃munt culpe graues. soluat ꝑĩgens meritũ. En pauꝑ hic ⁊ modicꝰ
cȩlũ diues igredit᷑. cȩ̨li cohortes obuiam. lingue trib g̾s ouant.
t uita fulget transitꝰ. cȩlis & aruo splendid̾. gaudere c̃tis ꝓĩ ẽ. ẽ tis sal
sit hec dies. diuisio. Martine par apłis: festũ colentes cu foue.
qui uiuere dicipulis. uis amͣori nos respi e. Fadnẽ qđ olĩ gessera
nẽ p̃sules clarifica. auge decꝰ ȩccłȩ. fraudes relide satane Quit̃ caho ᷤ¬
euiseras mersos reatu suscita. diuiseras ut clamidẽ. nos idue iꝰtitiã.
It specialis glẽ. quondã recorderis tuȩ. monastico nc̃ ordini.iã pene las
subueni. Sit trinitati głã. mant inꝰ ut c̃fessus ẽ. cuius fidẽ ꝑ oꝑa.
in nos & ipse robor&. Amens. mant inꝰ dg¬

Expanded text:
riste Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget Præsulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies. Martine par Apostolis, Festum colentes tu foue: Qui viuere discipulis Vis, aut mori, nos respice. Fac nunc quod olim gesseras, Nunc Præsules clarifica: Auge decus Eccevisceras. Mersos reatu suscita, Diviseras ut chlamidem, Nos indue justitiam. Ut specialis gloriae Quondam recorderis tuae, Monastico nunc ordini Jam pene lapso subveni. Sit Trinitati gloria, Martinus ut confessus est; Cujus fidem per opera, In nos et ipse roboret. Amen. IN D
Abbreviated transcription (Latin):
secundum aliud non suam : secundum for¬
mam dĩ suam. secundum formam serui
non suam : cum enim dicit non est mea sed
eius qui me misit : ad ipsum uerbum nos fa¬
cit recurrere: doetrina enim patris est
uerbum patris qui est unicus filius:
Qui in me credit nonꝰ me credit. Id est¬
non in hoc quod uidet credit: ne sit spes
nostra in creatura. sed in illo qui susce¬
pit creaturam in qua humanis oculis
apparuit¬

Expanded text:
secundum aliud non suam, secundum forsecundum aliud non suam, secundum formam dei suam, secundum formam serui non suam? cum enim dicit: non est mea, sed eius qui misit me, ad ipsum uerbum nos facit recurrere; doctrina enim patris. est uerbum patris, qui est unicus filius. qui in me credit, non in me credit? non in hoc quod uidet credit, ne sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appar
Abbreviated transcription (Latin):
icut habet inquit pater uitam inse¬
in semet ipso: Neque enimiam exsisten¬
t et uitam non habenti dedit ut habe¬
ret uitam in semetipso : cum eo ipso quod
est uita aeterna sit: hoc est ergo dedit
filio uitam habere insemetipso. genu¬
it filium esse in commutabilem utam
quod est uita aeterna: Non enim sicut
creatura. ita dĩ filius ante in carnationem
Et ante adsumptam creaturam unigenitus
perquem facta sunt omnia aliud est et
aliud habet: sed hoc ipsum est quod est
id quod habet: Item idem dicit: ego
scilicet non iudicabo ex potestate huma¬
na quia filius hominis sum: sed ego iudica¬
bo ex potestate uerbi quoniam filius dĩ
sum: auc ii contraria ec repugnantia
uidentur ego non iudicabo sed ego iudi¬
cabo. Quid illic dicemus ubi ait mea
doctrina non est mea : Quo modo mea:
quomodo non mea : Non enim dixit ista
doctrina non est mea: sed mea doctrina
non est mea : quam dixit suam eandem
dixit non suam : Quomodo istud uerum
cst iniss secundum aliud suam dixerit

Expanded text:
icut habet pater uitam in sein semet ipso; neque enim iam exsistenti et uitam non habenti dedit, ut haberet uitam in semet ipso, cum eo ipso quod est uita sit. hoc est ergo: dedit filio habere uitam in semet ipso, genuit filium esse incommutabilem uitam, quod est uita aeterna. cum ecreatura, ita Dei Filius, ante incarnationem et ante assumptam creaturam unigenitus per quem facta sunt omnia, aliud est et aliud habet, sed hoc ipsum est quod est, id quod habet. » Idem in tertio scilicet non iudicabo ex potestate humana, quia filius hominis sum, sed ego iudicabo ex potestate uerbi, quoniam filius dei sum." aut si contraria et repugnantia uidentur: „ego non iudicabo, sed iudicabo", quid illic dicemus, ubi ait: mea doctrina non est mea? quomodo mea? quomodo non mea? non enim dixit: "ista doctrina non est mea," sed: mea doctrina non est mea; quam dixit suam, eandem dixit non suam. quomodo istud uerum est, nisi secundum aliud suam dixerit,