comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd facis fac celerit̃. arbitrati sunt qͥdam. qͦd eum
iusserit ꝓpt̾ diem festũ necessaria p̃parare: uel
indigentib aliqͥd dare. Nullomͦ gͥ de huiusce¬
modi ministris diceret dñs. ubi sum ego. ibierit
& minister m̃s: & siquis mͥ ministrauerit
honorificabit eũ pater m̃s. qm̃ iudam talia
ministrantẽ repbatum potius quã honoratũ
iuclemus. Utqͥd gͦ alibi querimus qͥd sit mini¬
strare xp̃o.  ñ potius in istis ipsis uerbis agnos¬
cimus : Cum enĩ dixit. si quis mͥ ministrat me
sequatur. hoc intelligi uoluit ac si diceret. si qͥs
me ñ sequitur. non mͥ ministrat. Ministrant
as. sic̃ alibi scriptum ẽ. qui se dicit in xp̃o ma¬
nere. debet siẽ ille ambulauit & ipse ambulare.¬

Expanded text:
Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus, Ubi sum ego, ibi erit et minister meus; et, Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant as: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille
Abbreviated transcription (Latin):
sum. illic & minister meus erit. hoc intelligit᷑
exposuisse cũ dicit: honorificabit eũ pater nĩs.
Iam quẽ maiorem honorẽ acciꝑe potest adoptatus.
quã ut sit ubi ẽ unicus. ñ ȩqualis factus diumitati.
s consociatus ȩt̾nitati: Quid sit aũt ministrare
xp̃o. cui oꝑi merces tanta ꝓponitur: hic potius
debemus inqͥrere. Si enĩ hoc putauerimus ẽẽ
xp̃o ministrare. ea quȩ sunt corpori necessaria
p̃parare. aut cenanti cỹbum coquere. uł apponere.
uł poculum dare. potũq miscere: fecerunt hoc
illi qͥ potuerunt eũ in corpore habere p̃sentem.
sic̃ martha & maria. qͣndo & lazarus unis erat
ex recumbentib. S eo modo xp̃o etiam iuidas
ꝑditus ministrauit. nã & loculos ipse habebat.¬
& quãuis ex eis quȩ mittebant᷑ sceleratissime
suraretur. ꝑ illum tam̃ etiam necessaria para¬
bantur. Hinc ẽ quod illud cũ ei diceret dñs

Expanded text:
ligitur ligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia seqͥtur xp̃i. Cum gͦ causȩ articulus
uenerit ut hȩc conditio ꝓponacur: aut faciencdũ
ẽt̃ contra cłi p̃ceptum. aut ex hac uita emigran¬
dum. quoꝵ duoꝵ homo cogatur alterũ eligere.
cõminante mortẽ ꝑsecutore: ibi eligat dõ dile¬
cto emori. quã offenso uiuere: ibi oderit in hoc
mundo animã suam. ut in uitam ei̾nam custo¬
diat eam. Siquis mͥ ministrat. me sequatur.. IG.¬
Quid ẽ me sequatur nͥ me imitetur: Xp̃s enĩ
nob̃ exemplum. ut sequamur uestigia eius. fece
qͦd dictum ẽ. siquis mͥ ministrat me seguatur.
Quo fructu. qua mercele. quo p̃tio: Et ubi
sum inquit ego. illic &. munster m̃s erit.
Gratis ametur. & oꝑis quo ministratur illi
p̃tim sit. ẽẽ cum illo. ubi enĩ bene erit sine
illo. aut quando eẽ male poterit cum illo:
Audi euidentius. Siquis mͥ ministrabit. ho¬
nouficabit eum pater m̃s. Quo hon ore. nͥ ut
sit cũ filio eius: Quod enĩ suꝑuis ait ubiego¬

Expanded text:
vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quinobis exemplum ut sequamur vestigia ejus. Ecce quid dictum est, si quis mihi ministrat me sequatur? quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et ministri mei eGratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quod enim su
Abbreviated transcription (Latin):
animam suam in hoc mundo. in uitam
et̃nam custodit eam. Ergo qͦd supradictũ est
qͥ amat. sub in telligit᷑ in hoc mundo. ipse itaq¬
uitã ȩternã ipse custodiet eam. Alagna os mira
sententia. quẽ acdmodum sit homini in animã
suã amor ut ꝑeat: odium ne ꝑeat. Si male ama¬
ueris tunc odisti: sibene oderis tunc amasti.
Felices qͥ oderunt custodiendo. ne ꝑdant amando.
Sed uide ne tͥ subrepat ut teipsũ uelis int̾imere.
sic intelligendo. qͦd cdebes odisse in hoc mundo
animã tuã. Hinc enim qͥdam maligni atq
ꝑuersi: ꝙ in seipsis crudeliores & sceleratiores
homicidȩ flaminis se donant. aquis p̃focant.
redi retro sathanas. scriptũ est. ñ temptabis dño
dm̃ tuum. Petro aut̃ flixit significans qua
morte clarificaturus eẽt cłm. cum eẽs iunior
cingebas te & ibas qͦ i uolebas. cum aũt senue¬
ris alter te cinget. & feret quo ñ uis. ubi sacis
exp̃ssit ñ a seipso. s ab alio debere occidi. qui

Expanded text:
animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse itaqvitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc gͦ ẽ unusqͥsq minister xp̃i. unde ẽ minister
&. xp̃s. Sic ministrantem xp̃o honorificabit pãt
m̃s honore illo magno. ut sit cũ filio eus. nec
m̃s erit. nolite tantummꝰ bonos epõs & dericos
cogitare. etiã uos ꝓ modo ur̃o ministrate xp̃o
bene uiuendo. elemosinas faciendo. nom en
doctrinãq eius quib potueritis p̃dicando. ut
unusqͥsq etiam pat̃ familias hoc nomine agnos
cat pat̾num affectum suȩ familiȩ se debere. ꝓ
horcetur. corripiat. impendat beniuolentiam.
exerceat disciplinã.: ita in domo sua ȩccłiasticum
ce qͦdammͦ episcopale implebit officiũ. ministras
xp̃o. ut in et̾num sit cũ ipso. Nam & illam ma¬
ximã passionis ministrationẽ multi ex ur̃o nu
mero ministrarunt: multi ñ epi neq clerici.
uiuenes & uirgines. senes cũ iuniorib. multi
coniugati q conuigatȩ. multi patres matresq
familias ministrantes xp̃o. etiã animas suas in
eius martẏrio posuerunt. & honorificante eos¬

Expanded text:
 unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, necmeus erit; nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se debere. Prhortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multint, multi episcopi, clerici, juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante
Abbreviated transcription (Latin):
opus bonũ. nesciente sinistra qͥd faciat dextira.
id ẽ ut alienetur intentio cupiditatis. ab opere
caritatis. Qui sic ministrat. xp̃oministrat. recte¬
q illi dicetur. cũ uni ex minimis meis fecistis.
mͥ fecistis. Nec ea tantũ quȩ ad miscdiam ꝑti-
faciens: tunc enĩ erunt bona. qm̃ finis legis¬

Expanded text:
 nesciente sinistra quid faciat dextera, id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat, recteque illi dicetur: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam faciens. Tunc enim erunt bona; q
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto. S quid est manna: forte contem¬
pnicis. Sicut scriptum ẽ. dedit illis manna man¬
ducare. ꝑ moysen patres nr̃i panem de cȩlo accepe-¬
runt. ꝙ ñ eis dictum ẽ a moyse. oꝑamini cybum
moyses. Panes hordeaceos ille ñ decdit. s manna
de cȩlo.
Dixit gͦ eis iħis. Amen am̃ dico uob̃. non
moyses dedit uob̃ panem de cȩlo. s pater m̃s

Expanded text:
in deserto. Sed quid est manna? Forte contemnitis. Sicut scriptum est, Dedit illis manna manducare. Per Moysen patres nostri panem de coelo acceperunt, et non eis dictum est a Moyse, Operamini cibum Moyses. Panes hordeaceos ille non dedit, sed dedit manna de coelo. 13. Dixit ergo eis Jesus: Amen, amen dico vobis, non Moyses dedit vobis panem de
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione. quia ĩatriumphantes cantabimꝰ.
Uhiẽ mors contentio tua: ubiẽ mors aculeus
tuus: Inter̃i modo frẽs. ut apeccato sanemur. xͥ
crucifixũ intueamur. quia sic̃ moyses in quit ex¬
altauit serpentẽ in heremo. sic eraltari oportet.
filiũ hominis. ut om̃is qui credit inilłu ñ ꝑ eat.
seahabeat utt̾a et̾na. Quomͦ qui intuebantur
ilłu serpentẽ ñ ꝑibãt morsib serpentũ. sic quuĩ¬
tuentur fide morcẽxͥ. sanant᷑ amorsib peccoꝵ.
S illi sanabantur amorte aduit̾a tẽꝑale. hic aũ
art. itt habebant uit̾a et̾nã. Noc enĩ int̃ ẽ int̃ figu¬
ratã imagiñe. & rem ipsã. figura pr̃abat uitam

Expanded text:
surrectione, quando jam triumphantes cantabimus, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum intueamur; quia sicut Moyses, inquit, exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum, sed habeat vitam aeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed illi sanabantur a morte ad vitam temporalem, hic autem ait, ut habeant vitam aeternam. Hoc enim interest inter figurata
Abbreviated transcription (Latin):
signauit. Signare quid ẽ. insi ꝓpriũ aliqͥd ponere:
Hoc est enĩ signare imponere aliqͥd. quod ñ confun¬
datur cũ cȩteris. Signare ẽ. signum ei imponere.
C uicunq rei ponis signũ. icleo ponis signũ. ne con¬
susa cũ aluis a te ñ possit agnosci. Pater gͦ eum si¬
gnauit. Quid ẽ signauit. ꝓprium qͥddam illi
dedit. ne cȩteris cõparetur hominib: icło de illo
dictum ẽ. unxit ͣ s ds tuus oleo exultationis prȩ
participib tuis. Ergo signare qͥd est: Exceptum
habere. hoc ẽ prȩ participib tuis. Itaq nolite
inqͥt me contempnere qͥa filius hominis sum.¬
& querite a me cybum ñ qui ꝑit. s qͥ ꝑmanet
in uitam ȩt̃nam. Sic enĩ filius hominis sum. ut
ñsimt tinus ex uobis. sic sum filius hominis.
ut  re ii pat̃ me ds̃ signaret. Quid ẽ signaret:
ꝓ prium aliquid mͥ daret. quo ñ confunderer cum
genere humano. s ꝑ me lib̾aretur genus huma¬
num.

Expanded text:
signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumque rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris comparetur hominibus. Ideo de illo dictum est, Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere: hoc est, prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius sum hominis; et quaerite ain vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis; sic sum filius hominis, ut Deus Pater me signavit. Quid est signare? proprium aliquid mihi dare, quo non confunderer cum genere humano, sed per quem liberaretur genus humanum.
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui ꝑmanet in uitam ȩcernam. quem filius
honuinis dabit uobis. Hunc enim pat̃ signauit
deus. Istum filium hominis nolite sic acciꝑe
quasi alios filios hominũ quib dictum ẽ. filii
aut hominũ in ꝓtectione alarũ tuarum sꝑabunt.
Iste filius hominis sequestratus quadam gr̃a sp̃s
& scđm carnem filius hominis exceptus a numero
hominũ filius hominis ẽ. Iste filius hominis ꝙ
filius dĩ ẽ. iste homo etiam ds̃ ẽ. Alio loco int̾ro-¬
gans discipło̾s ait. Quẽ dicunt homines filium
misccłiter exhibuerat. ille cõmemorabat qͦd in
cdaritate ꝑmanebat uerbum dĩ. Comm̃dat hu¬
militatẽ suam. homo agnoscit claritatem dñi
sui. Et reuera fr̃s. puto quia iustum ẽ. Humili¬
auit se ꝓpt̾ nos. głificemus illum nos. Non enĩ
filius hominis ꝓpt se est s: ꝓpt̃ nos. Ergo erat
filius hominis illo modo. cũ uerbum earo factũ
ẽ. ꝙ habitauit in nobis. Ideo enĩ hunt d̾s pater

Expanded text:
sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominum, de quibus dictum est, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam gratia Spiritus, et secundum carnem filius hominis, exceptus a numero hominum; filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines Filium misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑamini ñ cybum qui perit.
sed qui ꝑmanet in uitam et̾̃nam. Queritis
me ꝓpt̾ aliud. querite me ꝓpt̾ me. Seipsum enĩ
insinuat istum eybum. qͦd in sequentib illu¬
cescit. quem filius hominis dabit uobis. Ex¬
pectabas te iterũ panes manducare. iterũ discũ¬
bere. iterũ saginari. s dixerat cybum ñ qui ꝑit
s qui ꝑmanet in uitam ȩt̾nam. quomͦ dictum
fuerat illi mulieri samaritanȩ. si scires qui petit
a te bibere. forsitan postulasses ab eo & claret tibi
aquã uiuam. cũ illa diceret. unde tͥ. quandoqui¬
dem ñ habes hauritouũ. o puteus altus ẽ. sama¬
ritanȩ respondit. si scires qui a te petit bibere.
tu petisses ab eo & daret tͥ aquam. unde qͥ bibe-¬
rit amplius ñ siciet. nam de hac aqua qͥ biberit.
sitiet iterũ. & gauisa ẽ illa & uoluit acciꝑe quasi
ñ passura sitim corporis. quȩ labore hauriendi fa¬
tigabatur. & sic int̾ huiuscemodi sermocinatio¬
nes ꝑuenit ad potũ spiritalem. Omnino isto mo¬

Expanded text:
amini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Expectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto mo
Abbreviated transcription (Latin):
ex panib meis. ꝓ pt̃
carnẽ me queritis. non ꝓꝑter spm̃. Quã multi
ñ querunt ihm̃. nͥ ut illis faciat bene sccłm tem¬
pus. Alius negotiũ habens. querit int̃cessionem
clericoꝵ. alius p̃mitur a potentiore fugit ad ȩccłia.
parũ ualet. ille sic. ille sic. Impletur cotidie ta¬
lib eccłia. uix queritur ih̃s ꝓpter iħm. Querits
me. ñ quia uidistis signa. s quia manducastis ex

Expanded text:
ex panibus meis. Propter carnem me quaeritis, non propter spiritum. Quam multi non quaerunt Jesum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad ecclesiaparum valet: ille sic, ille sic; impletur quotidie talibus ecclesia. Vix quaeritur Jesus propter Jesum. Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit alibi nͥ in regno. ipsius regiȩ domus pars aliqͣ
ñ sit in regno.
inquit.¬
uero uob̃ locum. iterum uenio. & accipiam
uos ad meipsum. ut ubi ego sum & uos sitis.
Et quo ego uado scitis. ꝙ uiam scitis. Odñe ihũ
quomͦ uadis parare locũ. si iam multe mansio¬
nes sunt in domo patris tui. ubi tecũ habitabt̃
tui : Aut ut accipias eos ad teipsum. quomodo
explicare conemur. qͣntum uidetur hodier no
satis ẽẽ sermoni coartata utiq ñ clarebunt. q̃
erit ipsabreuitas altera obscuritas. Pinde hoe
debitũ differamus. qͦd oportunius uob̃ patrefa¬
milias nr̃o largiente reddamus. Explict¬

Expanded text:
sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. inquitum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. O Domine quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo reviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente reddamus. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
eẽtis. si mansionem ñ dico petri. pauli. uł cuius¬
libet apłoꝵ. s cuiuscũq paruuli baptirati a re¬
gno cȩloꝵ separaretis. ñ uos putatis eẽ repbandos
qui domum dei patris inde separatis: Non enĩ
ait dñs in uniuerso mundo. aut in uniuersa
creatura. aut in uita. aut in beacitudine sempi¬
ubi edificationẽ habemus ex dõ. domum ñ ma¬
nufactam et̃nam in cęlis: Nonne ista ẽ domus
de qua cantamus dõ. beati qͥ habitant in domo
tua. in scłã scłoꝵ laudabunt te: Ergo ne uos ñ
domũ cuiusq baptirati frĩs. s domũ ipsus dĩ
patris cui omnes fr̃s dicimus. paternr qui es
in celis. a regno separare cȩloꝵ. aut eũ sic diui¬
dere audebitis. ut aliquȩ mansiones eius sint
in regno cęloꝵ. aliquȩ aũt extra regnum cęloꝵ:
in hac stulticia uelint habitare uob̃cum. Absit
inqͣm. ut cum om̃is domus regnantiũ filioꝵ ñ

Expanded text:
essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujusessetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? m, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non
Abbreviated transcription (Latin):
ctio mortuoꝵ. Tanqͣm stellȩ. scĩ diuersas mansi¬
ones. diuersas xlaritatẽs tanqͣm in cȩlo sortiunt᷑
in regnõ. s ꝓpter unũ denarium nullus se pa¬
ratur a regno. atq ita cłs erit om̃ia in omnib:
ut qm̃ cls caritas ẽ. ꝑ caritatem fiat. ut quod
habent singłi cominune sit omnib. Sic enimaͥsqr
etiã ipse habet. cum amat in altero qͦd ipse ñ
habet. Hon erit itaq aliqͥua inuidia imparis
claritatis: qm̃ regnabit in omnib unitas carita
tis. M inde respuendi sunt a corde xp̃iano. qui
putant idõ dictum multas ẽẽ mansiones. quia
extra regnũ celoꝵ erit aliquitd ubi beate mane-
ant innocentes. qͥ sine baptismo ex hac uita emi¬
gra int. qͥa sine illo in regnõ cȩloꝵ intrare ñ
pot ierunt. Hȩc fides non ẽ fides. qm̃ non ẽ ue¬
ra & catholica ficles. Ita ne tandem stulti homi¬
nes. a carnalib cogitationib excecati cũ repbandi

Expanded text:
ctio mortuorum . Tanquam stellae sancti diversas mansictio mortuorum . Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo sortiuntur in regno, sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita erit Deus omnia in omnibus: ut quoniam Deus charitas est, per charitatem facit, ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero, quod ipse non habet. Non erit itaque invidia imparis claritatis, cum regtis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝙ sibi metuebant. unde audire debuerunt.
ñ turbetur cor ur̃m: Quis enim eoꝵ ñ metrie¬
ret. cũ petro dictum eẽt fidentiori atq ꝓmpti¬
ori. non cantabit gallus. donec me ter neges:
Tanquam gͦ essent ab illo ꝑituri. merito turba¬
bantur. S cum audiunt. in domo patris mei
minus dixissem uobis. quia uado uobis para¬
re uobis locum. a ꝑturbatione recreantur. cer¬
ti ac fidentes etiam post ꝑicula temptationum
mansiones multȩ sunt: nullus coꝵ alienabitur
ab illa domo: ubi mansionẽ ꝓsuo qͥsq accepturꝰ
ẽ merito. Denarius qͥdem ille ȩqualis ẽ omnib:
quem pat̾ familias eis qui oꝑati sunt in uiea
iubet dari omnib. ñ in eo discernens qͥ minus¬
or qͥ amplus laborarunt: qͦ utiq denario uita
significatur ȩt̃na. ubi amplius alio nemo uiuit.
uita ȩt̾na significant dignicates. Alia enim ẽ¬
gła solis: alia gła lunȩ. alia glã stellarũ. Stella
enim a stella differt in claritate: sic ꝙ resurre

Expanded text:
uebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque proori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum tae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minusqui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, vita aeterna significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa rabby magister ẽ. Magistrũ appellant. qͥa
discere desiderabant. Questionẽ quippe dño
ꝓposuerunt tanqͣm magistro. qͥs peccauit.
hic an parentes cius. ut cecus nasceretur:

Expanded text:
quia magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant: quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut caecus nasceretur
Abbreviated transcription (Latin):
bat quando dicebat accipite eum uos & erucifi¬
gite. uł etiam supius. accipite eum uos or scd̃m
legem ur̃am uidicate eum.: Cur aũt illi tan¬
topere nolue runt dicentes. nobis ñ licet int̾si¬
cere quenquã: & omnimꝰ instantes ut ñ ab eis
s a p̃side occideretur. & ideo eũ occidendum
acciꝑe recusantes. si nunc eũ accipiunt occi¬
dendum : Aut si hoc ñ fit. cur dictum ẽ. tunc
gͦ tradidit eis illum ut crucisigererur:ͤ An
aliquid inter ẽ. : Plane inter ẽ. Non ẽ enim
dictum. tunc gͦ tradidit eis illum ut crucisige¬
rent eum: s ut erucifigeretur. id ẽ ut iudicio
ac potestate p̃sidis erucifigeretur. S id̃o illis
traditum dicit eugłista: ut eos crimine impli¬
catos a quo alieni eẽ conabantur ostenderet.
Hon enim faceret hoc pylatus: nͥ ut iđ quod eos
cuꝑe cernebat impleret. Quod gͦ sequitur¬
susceꝑunt aut̃ ihm & edixerunt potest
milites iam referri. & aparitores p̃sidis. Nam
euidentius postea dicitur. milites gͦ cum eru¬

Expanded text:
o dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite? vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum? Cur autem hoc illi tantopere voluerunt, dicentes: Nobis non licet interficere quemquam? et omni modo instantes ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si tunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non sit, cur dictum est: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur? An aliquid interest? Plane interest. Non est enim dictum: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigerent eum, sed ut crucifigeretur, id est, ut judicio ac potestate praesidis crucifigeretur. Sed ideo illis traditum dicit evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse conabantur, ostenderet. Non enim faceret hoc Pilatus, nisi ut id quod eos cupere cernebat impleret. Quod ergo sequiturSusceperunt autem Jesum, et eduxerunt. Potest ad milites jam referri apparitores praesidis. Nam postea evidentius dicitur: Milites ergo cum cru
Abbreviated transcription (Latin):
uariȩ locũ. hebraicȩ golgotha. ubi eum crucifi¬
xerunt. &s cum eo alios duos hinc & hinc.¬
in edium autem iħm. Isti duo latrones erat̃.
sicut alioꝵ eugłistarum narratione didicimꝰ.
cum quib crucifixus ẽ. & inter quos fixus ẽ
xp̃s. de quo p̃missa dixerat ꝓphetia. o inter
iniquos deputatus ẽ.
pẏlatus. ꝙ posuit suꝑ crucem. Erat autem

Expanded text:
variae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifivariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos hinc et hinc,medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos fixus est Christus : de quo praemissa dixerat prophetia, Et inter iniquos deputatus est Pilatus, et posuit super crucem: erat au
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ tractare debeamus. Susceꝑunt aut̃ inqͥt
ihm̃ & eduxerunt. & baiolans sibi crucẽ exiit
in eum qui dicitur caluariȩ locũ. hebraice aũt
golgotha. ubi eum crucifixerunt. Ibat gͦ ad
locum ubi fuerat crucifigendus. portans crucẽ
suam xp̃s. Grande spectaculum. S si spectat
impietas: grande ludrbrium: si pietas: grande
mysterium. Si spectet impietas grandẽ igno¬
miniȩ docum̃tum. si pietas. grande fidei mo-¬
nimentum. Si spectet impietas. ridet regẽ
ꝓ uirga regni. lignũ sui portare supplicii. si pie¬
tas uidet regem bauilantẽ lignum ad semetipsũ
sigendum. qͦd fixurus fuerat etiã in frontib
regum. in eo sꝑnendus oculis impioꝵ. in quo
erant gloriatura corda scõꝵ. Dicturo enim pau
ihũ xp̃i. ipsam crucẽ suam suo gestans hume¬
ro cõmenclabat. & lucernȩ arsurȩ quȩ sub mo¬
dio ponenda ñ erat candelabrum ferebat. Ba¬
iulans gͦ sibi crucẽ exiit in eum qui dicitur cal¬

Expanded text:
breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, Jesum, et eduxerunt: et bajulans sibi crucem, exiit in eumGolgotha, ubi eum crucifixerunt. Ibat ergo ad locum ubi erat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum; sed si spectet impietas, grande ludibrium. Si piemysterium: si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulstri Jesu Christi , ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat . Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Cal
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ. id ẽ preparatione unmolationis xp̃i.
quȩ ab hora noctis iam cepta erat quasi sexta age¬
batur hora. id ẽ ꝑacta quinta. iam sexta currere
ceꝑat. quando pylatus tribunal ascendit. Adhuc
enim erat ipsa p̃paratio quȩ ab hora noctis no¬
na ceꝑat. donec fieret quȩ preparabatur xp̃i
unmolatio. quȩ facta ẽ hora scdm marcum
tercia. ñ preparationis s diei. eademq sexta
non diei s preparationis. sex utiq horis a no¬
ctis nona usq ad diei t̾riam compitatis. Harũ
duarum solutionũ istius difficilis questionis.
eligat qͥsq quam uolet Meluis aut̃ quid eligat
iudicabit. qui de consensu eugłistarum quȩ ope¬
rosissime disputata sunt legerit. Quod si & aliȩ
solutiones eius potuerint inueniri. cumulatius
eugłicȩ ueritatis constantia defendetur aduer¬
sus calumpnias infidelis atq impiȩ uanitatis.
Hunc ad narrationẽ iohannis eugũste. post ista

Expanded text:
paschae, id est, praeparatione immolationis Christi, paschae, id est, praeparatione immolationis Christi, quae ab hora noctis nona coepta erat, quasi sexta agebatur hora; id est, peracta quinta, jam sexta currere coeperat, quando Pilatus tribunal ascendit. Adhuc enim erat ipsa praeparatio, quae ab hora noctis nona coeperat, donec fieret quae praeparabatur Christi immolatio, quae facta est, hora secundum Marcum tertia, non praeparationis, sed diei; eademque sexta non diei, sed praeparationis, sex utique horis a noctis nona usque ad diei tertiam computatis. Harum duarum solutionum eligat quisque quam volet Melius autem quid eligat judicabit, qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit . Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista
Abbreviated transcription (Latin):
onis. ut ñ hic accipiatur hora sexta diei. quia
nec iohannes ait. erat aũt hora diei quasi sexta.
s ait. erat aut̃ parasceue paschȩ hora quasi sexta.
Parasceue aũt latine p̃paratio ẽ. S isto uerbo
greco libentius utuncur uidei in huius modi
Iobseruationib. etiam qui magis latine quã
grece locuntur. Erat aut̃ preparatio paschȩ.
cõputemus. tunc enim uidentur pͥncipes sacer¬
dotum ꝓnuntiasse dñi immolationẽ dicentes.
reus ẽ mortis. cum adhuc in domo pontificis
audiretur. unde congruent̃ accipitur inde cȩ¬
pisse p̃parationem ueri paschȩ. cuuis umbra erat
pascha udeoꝵ. id ẽ immolationis xp̃i. ex quo
sacerdotib ꝓnuntiatus ẽ immolandus. ꝓfecto ab
ea noctis hora quȩ nona fuisse conuincitur. usq
ad horã diei terciam qua crucifixum eẽ xp̃m
marcus eugłista testatur. sexhorȩ sunt. tres no¬
cturnȩ. tres diurnȩ. Unde in hac parasceue

Expanded text:
onis, ut non hic acconis, ut non hic accnec Joannes ait: Erat autem hora diei quasi sexta; sed ait: Erat autem Parasceve paschae hora quasi sexta. Parasceve autem Latine praeparatio est: Sed isto verbo Graeco libentius utuntur Judaei, in hujusmodi observationibus, etiam qui magis Latine quam Graece loquuntur. Erat autem praeparatio paschae. computemus tunc enim videntur principes sacerdotum praenuntiasse Domini immolationem, dicentes: Reus est mortis, cum adhuc in domo pontificis audiretur; unde congruenter accipitur inde coepisse praeparationem veri Paschae, cujus umbra erat pascha Judaeorum, id est, immolationis Christi, ex quo a sacerdotibus praenuntiatus est immolandus, profecto ab ea noctis hora, quae nona fuisse convincitur, usque ad horam diei tertiam, qua crucifixum esse Christum Marcus evangelista testatur, sex horae sunt, tres nocturnae, tres diurnae. Unde in hac Parasceve
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quia hora cercia crucifixus ẽ dñs linguis
iudeoꝵ. hora secta manib militũ. ut uicelli.¬
gamis horam quintã iam fuisse transadam:
os aliquid de secta ceptũ quanclo ꝓtribunalisẽ¬
ait pylatus. quȩ dicta ẽ a iohanne hora quas
sexta Et cum duceretur ut ligno eũ duoo litd¬
nib consigeretum:. c ureta eius cruuẽ gererent
quȩ gesta narrantur. hora sexta integra com¬
pleretur. ex qua hora usq ad nonã sole obscu¬
rato tenebras factas trium euglistarum. machei
marci & lucȩ contestatur auctoritas. S qm̃ iu
dei facinus int̾fecti a se in romanos id ẽ pylatũ
q eius milites transferre conati sunt. ꝓpterea
datus exp̃ssit. qua hora intelliguntur apud py¬
latum clamare potuisse. crucifige crucifige. ut
ñ illi tantum reꝑiantur crucifixisse dñm. id ẽ
milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt.
uerum etiã iudei qui ut crucifigeretur hora
ĩcia clamauerunt. Est & alia ista solutio questi¬

Expanded text:
 quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei, Marci et Lucae contestatur auctoritas . Sed quoniam Judaei facinus interfecti Christi a se in Romanos, id est, in Pilatum et ejus milites transferre conati sunt; propterea datus expressit, qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige : ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt; verum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt. 2. Est et alia hujus solutio quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. ꝓpterea putatur ñ alius eẽ pat̾. alius ipsẽ.
audiatur quod dixit. quȩcumq pater facit.
hȩc os filius similit̃ facit. & intelligatur ñ bis
unus. s. duo unum. uerum qͥa sic equalis alter¬
alteri. ut tam̃ alter ex altero. ideo ñ loquitur a se¬
ipso. quia non ẽ a seipso. Et idõ pater in illo
manens facit oꝑa ipse. quia ꝑ quem & cum quo
facit. non ẽ nisi ab ipso . Deniq adiungit & dicit.
on creditis quia ego in patrẽ. & pater in me¬
est: Alioquin ꝓpter oꝑa ipsa credite. Antea sc

Expanded text:
t opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; t opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, salteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in meest? Alioquin propter o
Abbreviated transcription (Latin):
moneri utriq debeatis. Audi sabelliane. usq
adeo ñ ipse pater. s alter ẽ filius. ut eum arri¬
amus inȩqualem asserat patri. Audi arri¬
ane. usq adeo filius ȩqualis ẽ patri. ut
sabellianus eundem dicat eẽ & patrem. Tu
adde qͦd tollis. tu adimple quẽ minuis. & no¬
biscum ambo confistitis. qͥa nec tu tollis nec tu
minuis eum. qͥ & alter ẽ a patre. ut conuincat
sabellianũ. & equalis ẽ patri. ut coniuncat
arrianum. Utrisq enim clamat. ego & pat̾
unum sumus. Quod ait unum. audiant ar-¬
riani. qͦd ait sumus. audiant sabelliani. &
nec illi equalem. nec illi alterũ negando sint
uani. Si gͦ q̃m dixit. uerba quȩ ego loquor
uobis a meipso ñ loquor. ꝓpterea putatur usq
adeo imparis potestatis ut ñ quod ipse uult fa¬
ciat. audiatur qͦd dixit. sicut pat̾ suscitat mor¬
tuos & uiuificat. sic es filius qͦs uult uiuificat.
Item si qm̃ dixit. pater in me manens facit oꝑa

Expanded text:
moneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque moneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me manens, ipse faci
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ ex una parte s in contraria conantes.
a uia ueritatis exorbitant. Arriam qͥppe
dicunt. Eece inequalis ẽ patri filius. non¬
a seipso loquitur. Dicunt sabelliani contͣ.
id ẽ patripassiani. Ecce qui pater ẽ. ipse &.
filius. Quid ẽ enim pater in me manens
ipse facit opera. nisi in me maneo ipse qui fa¬
cio : Contraria dicitis. s non eo modo sicut
ẽ falsum contrariũ uero. s sicut sunt inter
se duo falsa contraria. Errando in diuersa
istis. in medio ẽ uia quam reliquistis. Inter
uos ipsos largiore int̾uallo separati estis. qͣm
ab ipsa uia cuius desertores estis. Uos hinc.
uos aũt illinc uenite. Alteri ad alteros transi¬
re nolite. s hinc atq illinc. ad nos ueniendo
inuicem nos inuenite. Sabelliani. agnoscite
quem p̃termittitis. Arriani. equate quẽ sub-¬
ditis. q in uia uera nob̃cum ambulabitis. Est
enim qͦd inuicem ex uobis alteri ex alteris am¬

Expanded text:
qui non ex una parte, sed in contraria conantes, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso loquens. Contradicunt Sabelliani, id est, Patripassiani: Ecce Pater ipse est Filius. Quid est, inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ego loquor uob a meiꝑpso ũ loquor. usq
ad id. Si quid petieritis in nomine meo
U DlTs auribus. ac¬
accipi¬
te mentib dilectissimi.
loquentib quidem uob̃.
s ipso donante qui non
recedet a nobis. Dñs dicit.
quod mͦ cum legeretur
tis. Cerba quȩ
ego loquor uobis. a meipso ñ loquor. Paterꝰ
aut̃ in me manens ipse facit opera. Ei
&e uerba oꝑa sunt: Plane ita ẽst. Nam ꝓfecto
qui ꝓximum loquendo edificat. bonũ opus
oꝑatur. S quid ẽ. a meipso ñ loquor: nͥ a me¬
ipso ñ sum qui loquor: Ei quippe tribuit
quod facit: de quo ẽ ipse qui facit. Pater
enim ds̃ non ẽ de aliquo: filius aut̃ deus. est
quidem patri equalis. s de d̃o patre. Idõ ille
ds̃ s non de deo. &. lumen s: non de lumine:
iste uͦ deus de do. lumen de lumine. Nam in
his duab sententiis. una qua dictum est.
non a meipso loquor. alia qua dictum est
pat̃ m me manens ipse facit oꝑa. singłas
tenentes diuersi nob aduersantur heretiei.

Expanded text:
quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; usque ad id, Si quid petieritis Patrem in nomine meo, Audite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur tis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus equidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici,
Abbreviated transcription (Latin):
Meministis uob̾
dictũ de ioħe. qͥa lucerna erat. & de die testimo¬
mũ ꝑhibebat. Quid gͦ isti apud se dixert̃. ioh̃es
signũ fecit nullum: Nullum inqͥunt miracłm
ostendit ioħs. ñ demonia fugauit ñ expulit febrẽ.
ñ ceros illuminauit. ñ mortuos suscitatut. ñ tot
mare ambulauit. ñ uentis & fluctib imꝑauit.
Dichil hoꝵ fecit ioħs. & totũ quieqͥd dicebat. hu¬
ic testimoniũ ꝑhibebat. Plucernã ueniamꝰ ad

Expanded text:
Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat, et diei testimonium perhibebat . Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes; et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum. si aũt loquor uobis qͦd intelligatis. qͦ¬
dammꝰ ad uos ꝓcedo. nec me relinquo s ad
tacuero. qͦdammꝰ ad me redeo. & qͦd ammꝰ
uob̾cum maneo. si tenueritis qͦd audistis in
sermone quẽ cdico. Si hoc potest imago quã
imago dei ds̃. cuius illud qͦd ad nos egressũ
manet ubi iam ñ moritur. & mors ei ultra ñ
dominabitur. Multa de his euglicis uerbis
alhuc dici fortase poterant .& deoebant s ñ
sunt corda ur̃a spiritualibus cybis quã libet

Expanded text:
sum: si autem loquor vobis quod intelligatis, qusum: si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, sed etacuero, quodammodo ad me redeo; et quodammodo vobiscum maneo, si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam imago Dei Deus: cujus illud, quo ad nos egressus manet ibi ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s sepultus ẽ. sic enim corde credimus ad
nsticiã. sic ore confessionẽ facimus ad salutẽ.
Ita cum caro a morte uenit ad uitã. xꝑs uenit
ẽ uita. Ita miro quodam & ineffabili modo.
qui nunqͣm dimisit uł amisit scipsum. uenit
ad seipsum. uenerat aũt ut dictum ẽ ꝑ carnẽ
łs ad homines. ueritas ad m̃daces. Ds enun
uerax: omnis aũt homo mendax. Cum itaq
ab hominib abstulit atq illuc ubi nemo men¬
titur carnẽ suam leuauit idem ipse quia
uerbum caro factum ẽ. ꝑ seipsum id est ꝑ
carnem ad ueritatẽ quod ẽ ipse remeauit.
Quã quidem ueritatẽ quãuis inter mendaces
ce in morte seruauit. Aliquando enim xp̃s
fuit mortius. s nnqͣm fuit falsus. Accipi¬
te quãuis diuersum & longe impar exem¬
plum. tam̃ utcunq intelligendum dm ex
his quȩ ꝓpinquius subiecta sunt dõ. Eece ego
ipse qͣntum accinet ad animũ meum. cũ
hoc quod estis & uos. si taceo apud meipsum

Expanded text:
Christus sepultus est sic enim corde credimus ad Christus sepultus est sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore confessionem facimus ad salutem, ita cum caro a morte venit ad vitam, Christus v est, Christus est vita. Ita miro quodam et ineffabili modo, qui nunquam dimisit vel admisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per carnem Deus ad homines, veritas ad mendaces: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit; idem ipse, quia Verbum caro factum est, per seipsum, id est per carnem, ad veritatem, quod est ipse, remeavit. Quam quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit: aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. 4. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum, ex his quae propius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse, quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum
Abbreviated transcription (Latin):
te. nͥ haberet inse. Ego int̾rogo te. quia te scio
eẽ suꝑ me. Int̾rogo aut̃ in quantũ possum
suꝑ me effundere animã meam. ubi ñ sonantẽ
& tam̃ docentem audiam te. Dic mͥ obsecro.
ad nos reliqueras te. maxime quia a teipso¬
ñ uenisti. s pater te misit: Scio qͥdem quia
te exinanisti. s quia formã serui accepistiñ
quia formam dĩ uel ad quã redires dimisisti
uel quã reciꝑes amisisti. & tam̃ uenisti. & noni
solum usq ad carnales oculos. uerũ etiam usq
ad manus hominũ ꝑuenisti. Quomͦ. nisi m
carne : ꝑ hanc uenisti manens ubi eras. ꝑ hans
redisti. ñ relinquens quo ueneras. Si gͦ ꝑ hane
uenisti & redisti. ꝑ hanc ꝓcul dubio ñ solum
nobis es qua ueniremus ad te. uerum etiam
tͥ qua uenires & redires uia fuisti. Cum uͦ ad
uitam quod es ipse isti. eandem ꝓfecto carnẽ
tuam ad uitã de morte duxisti. Aliud quippe
uerbum dei ẽ. aliud homo. s uerbum caro

Expanded text:
te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, ad nos, reliqueras te, maxime quia non a te ipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti, sed quia formam servi accepisti, non quia formam Dei vel ad quam redires dimisisti, vel quam reciperes amisisti; et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti: quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti, manens ubi eras. Per hanc redisti, non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum Dei est, aliud homo; sed Verbum caro