comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stȩ fidi semꝑ emulatione succensus. Cuius uberib inebri amur:¬
uirtutũ. Quare seduceris filimi ab aliena: & foueris sinu alteriꝰ:
& de meritrice & de heresy sentiendũ est. Respicit dñs uias ho¬
minis : & om̃s gressus eiꝰ considerat. Non se putent adulteri tene¬
bris noctis ac parietũ obtegi: ñ heretici sua molimina posse celari:
qͥa tenebre ñ obscurabunt᷑ ã dño: & nox sicut dies illuminabitur
Iniquitates sue capiunt ĩpiũ: funib peccatoꝵ suorũ constringit᷑
Distat int̾ peccatorẽ & impiũ: qđ peccator appellatur omĩs qui
uł in payuis ł in magnis scelerib decidit: impiꝰ autẽ qui uel
nũꝗͣ fidem recepit. łenormitate scelerũ ab ea quã accepit aua¬
thema factus: ut heretici ł catholici publicis flagitiis inuoluti
Qͥ funib peccatoꝵ suoꝵ constringuntur: cũ incessabili augm̃to

Expanded text:
stae fidei semstae fidei semvirtutum. Quare seduceris, fili mi, ab aliena? et foveris sinu alterius. Et de meretrice et de haeresi sentiendum. Respicit Dominus vias hominis et omnes gressus illius considerat. Non se putent adulteri tenebris noctis aut parietum obtegi: non haeretici sua volumina posse celari, quia tenebrae non obscurabuntur a Domino, et nox sicut dies illuminabitur. Iniquitates suae capiunt impium et funibus peccatorum suorum constringitur. Distat inter peccatorem et impium, quod peccator appellatur omnis qui vel in parvis vel in magnis sceleribus decidit. Impius autem qui vel nunquam fidem recepit, vel enormitate scelerum ab ea quam accepit Anathema factus est, ut haeretici vel Catholici publicis flagitiis involuti, qui funibus peccatorum suorum constringuntur, cum incessabili augmento
Abbreviated transcription (Latin):
des humanas consequi minime ambimꝰ. Nec sint alieni participes
tui. Immundi sꝑe participes fiunt doctori: sieiꝰ mentem uł fastis
elationis dum predicat. ł heresi ł alio quolibet uicio corrumpt̾.
Solus autẽ aquas possidet: cũ mẽbris ȩccłȩ fideliter eo nexus. ab
extraneoꝵ se consortio liberũ seruat. Sit uena tua benedicta:
& letare cũ muliere adolescentiȩ tuę. Sit doctrina tua & qͥcũq
nascunt᷑ ẽa in benedictione ȩccłȩ : & lȩtare cũ ea eui ab adolescen¬
tia. id est a primo credendi tempore conunctus es. Cerua karis¬
sima: & gratissimꝰ hẏnnulus. Ubera eius inebrient te om̃i tem¬
pore: in amore eius delectare iugiter. Cerua karissima siue
gratissima ut quidã codices habent. sc̃a est ȩccła: quȩ serpenti¬
nã solet odio habere & conterere doctrinã. Gratissimus hyn¬
nulus ppłs est eiꝰ. uirtutũ eamitate delectabilis: & eadẽ ca¬

Expanded text:
des humanas consequi minime ambimus. Nec sint alieni participes des humanas consequi minime ambimus. Nec sint alieni participes tui. Immundi Spiritus participes fiunt doctori, si ejus mentem et fastu elationis dum praedicat, et haeresi et alio quolibet vitio corrumpunt. Solus autem aquas possidet cum membris Ecclesiae fideliter connexus ab extraneorum sese consortio liberum servat. Sit vena tua benedicta et lactare cum muliere adolescentiae tuae. Sit doctrina tua et quicunque nascuntur ex ea in benedictione Ecclesiae, et lactare cum ea, cui ab adolescentia, id est, a primo credendi tempore conjunctus es. Cerva charissima, et gratissimus hinnulus; ubera ejus inebrient te omni tempore, in amore ejus delectare jugiter. Cerva charissima sive gratissima, ut quidam codices habent, sancta est Ecclesia, quae serpentinam solet odio habere et conterere doctrinam. Gratissimus hinnulus, populus est, ejus virtutum varietate delectabilis, et eadem ca
Abbreviated transcription (Latin):
& suis effuget ab edib. Sit natus ex ea filiꝰ: & ipse castitatis ama¬
tor gratissimꝰ. Ubera eiꝰ inebrient te onĩ tempore: in amore
illius delectare uigit̃. Non uxorio oꝑi semꝑ insistere docet: s mo¬
net ne uł prima uiuente aliam ducas. uł meretrici umquã
sotieris. aliter. Qđ ait. bibe aquã de cisterna tua. & fluenta
putei tui: docet ab hereticis cauendũ. & custodiȩ scripturarỹ
ac lectioni attendendum. Scientiam inquit quã predicas
aliis. ipse serua : & tui irrigatione sermonis infundere. Diri¬
uent᷑ fontes tui foras : & in plateis aquas tuas diuide. Cũ ipse
seruaueris. t̃t & aliis p̃dica : & in magna auditoꝵ amplitudi¬
ne diuina eloquia iuxta uniꝰ cuiusq qualitatẽ dispensa. ha¬
beto eas solus. Aquas in plateis diuidimꝰ. & tam̃ soli possidemꝰ
quando & exteriꝰ late predicat ionẽ fundimꝰ. &tam̃ ꝑ eam lau¬

Expanded text:
et suis effuget ab aedibus. Sit natus ex ea filius et ipse castitatis amaet suis effuget ab aedibus. Sit natus ex ea filius et ipse castitatis amator gratissimus. Ubera ejus inebrient te omni tempore. In amore illius delectare jugiter. Non uxorio operi semper insistere docet, sed movet ne et prima vivente aliam ducas, et meretrici unquam socieris. Aliter superius quod ait, Bibe aquam de cisterna tua et fluenta putei tui, docet ab haereticis cavendum et custodiae scripturarum ac lectioni attendendum. Scientiam inquit quam praedicas aliis ipse serva, et tui irrigatione sermonis infundere. Deriventur fontes tui foras et in plateis aquas tuas divide. Cum ipse servaris, tunc et aliis praedica, et in magna auditorum amplitudine divina eloquia juxta uniuscujusque qualitatem dispensa. Habeto eas solus. Aquas et in plateis dividimus et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam lau
Abbreviated transcription (Latin):
nouoꝵ dictis uł exemplis potuerus ad errore reuocari. Bibe ai¬
quã de cisterna tua: & fluenta putei tui. Desiderio utere ꝓpͥȩ
mulieris: & eiꝰ ministeriis fouere de uotis. Uiriuent᷑ fontes tui fo¬
ras: & in plateis aquas tuas diuide. Filiũ tuũ acfiliam tuã¬
aliis nuptũ trade: & hoc manifeste facito plurib consciis. Ha¬
beto eas solus: nec sint alieni participes tui. Solus in tua ꝑote¬
state retine qualib matrimoniis liberos tuos soties: nec sint
fornicarii uł meretrices tuȩ sobolis participes. Sit uena tua
benedicta : & letare cũ muliere adolescentiȩ tuȩ. Tanta t̾e tem¬
ꝑantia cũ mullere quã adolescens accepisti etiã cũ senuerit
serua : ut merito fidelis castimonie benedictionẽ consequaris in
ꝓle. Cerua karissima: & gratissimꝰ hẏnnulus. Illa sit ł semꝑ
karissima coniunx. q̃ sicut cerua serpentes. ita ꝑsequat᷑ scorta

Expanded text:
novorum dictis et exemplis potuerunt ab errore revocari. Bibe anovorum dictis et exemplis potuerunt ab errore revocari. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Desiderio utere propriae mulieris et ejus ministeriis fovere devotis. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Filium tuum ac filiam aliis nuptum trade et hoc manifeste facito pluribus consciis. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Solus in tua potestate retine, quibus matrimoniis liberos tuos socies, nec sint fornicariae et meretrices tuae sobolis participes. Sit vena tua benedicta, et lactare cum muliere adolescentiae tuae. Tanta te temperantia cum muliere quam adolescens accepisti, et cum senuerit serva, ut merito fidelis castimoniae benedictionem consequaris in prole. Cerva charissima et gratissimus hinnulus. Illa sit tibi semper charissima conjux, quae sicut cerva serpentes ita persequatur scorta,
Abbreviated transcription (Latin):
desia dicit᷑ merito scilicet fidi & scientiȩ maioris. qr & irrationabi¬
lis creatura potest congregari. Deniq dixit đs. Congregent᷑ aquȩ
in congregationẽ unã. Rationalis aut̃ solum & sensibilis potest co
uocari. Uerũ aliquando hec noĩa. etiam maloꝵ conuentus signisi¬
cant. Inde ẽ illud. Exarsit ignis in sẏnagoga eoꝵ : &. odiui ȩccłao
malignantiũ. Qđ ergo sero pęnitens ait contẽptor sapientie. pene
fui in omi malo in medio ȩccłȩ & sẏnagoge: uidet᷑ misero magni¬
tudinẽ sue dampnationis ꝑpendenti. qr nil pene fuerit sceleris qͦ n̾
ipse sit irretitus. quia tanta meruit torm̃ta subire: & hoc accesse
magis & quasi auctor extiterit: uł certe in mediis sc̃oꝵ conuen¬
ticulis corpore positus. alienã ab eis uitã ducere ñ timuerit: & de¬
hereticis specialiter intelligendũ: quia nec ueterũ patrũ nec

Expanded text:
Ecclesia dicitur, merito scilicet fidei et scientiae majoris, quia et irrationabiEcclesia dicitur, merito scilicet fidei et scientiae majoris, quia et irrationabilis creatura potest congregari. Denique dixit Deus, Congregentur aquae in congregationem unam. Rationabilis autem solum et sensibilisvocari. Verum aliquando haec nomina etiam malorum conventus significant. Unde est illud: Exarsit ignis in synagoga eorum, et odivi ecclesiam malignantium . Quod ergo sero poenitens ait contemptor sapientiae, pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae, videtur misero magnitudinem suae damnationis perpendenti, quia nil pene fuerit sceleris, quo non ipse sit irretitus, quia tanta meruit tormenta subire. Et hoc ad cummagis et quasi auctor exstiterit, et certe in mediis sanctorum conventiculis corpore positus, alienam ab eis vitam ducere non timuerit. Eereticis specialiter sentiendum, quia nec veterum patrum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserant. tẽpore senectutis inopia deficiant: & refrigescente calo¬
re carnis. ac flore iuuentutis marcescente. reb suis quas lasci¬
ue uendiderant. alios uticonspiciant: gementesq sera peniten¬
tia dicant q̃ secunt᷑. Cur detestatꝰ sũ disciplinã: & increpatio¬
nib ñ acquieuit cor meum: Disciplina dicit ȩccłasticȩ fidi: in¬
crepationes autẽ. quib heretici cur ab eccła recesserint obiir¬
gantur. Patet de fornicariis. Pene fui in om̃i malo: in inedio ec¬
clesiȩ & synagoge. Eecła & synagoga. greca nomina st̃: & unã ean¬
deinq rem latine significant: id est. conuentũ plurimorũ ad in¬
uicẽ. Si aut̃ subtilius distinguant᷑: eccła conuocatio: & sy nago¬
ga congregatio int̾pretatur. Et uetus quide di popłs utroq no¬
mine uocabatur. nc̃ aut̃ gr̃a distinctionis. ille synagoga. nr̃ ex

Expanded text:
perserant, tempore senectutis inopia deficiant, et refrigescente caloperserant, tempore senectutis inopia deficiant, et refrigescente calore carnis, ac flore juvente marcescente, rebus suis quas lasciviae vendiderant, alios uti conspiciant, gementesque sera poenitentia dicant, quae sequuntur: Cur detestatus sum disciplinam et increpationibus non acquievit cor meum. Disciplinam dicit Ecclesiasticae fidei, increpationes autem quibus haeretici cur ab Ecclesia recesserunt objurgantur. Patet de fornicariis. Pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae. Ecclesia et synagoga Graeca nomina sunt, et unam eamdemque rem, latine significant, id est, conventum plurimorum ad invicem. Si autem subtilius distinguantur, Ecclesia convocatio, et synagoga congregatio interpretatur. Et vetus quidem Dei populus utroque nomine vocabatur. Nunc autem gratia distinctionis, ille Synagoga, noster
Abbreviated transcription (Latin):
rii ĩmitis expendas. Cuicũq enĩ sceleri qͥsq subicit᷑ : in hoc ꝓ¬
fecto dñatui malignor sꝑuum mancipat᷑. Ne forte ĩpleant᷑ excra¬
nei uirib tuis: & labores tui sut in domo aliena. Ne demonioꝵ
facta adiuues. si uel ingeniũ animi. ł corporis tui uires ad pa¬
adiecto multiplices. Et pulchre dixit. laborestui sint in domo ali¬
ena: qr st̃ qui iuxta ꝓphetiã ut iniqͤ agant. laborant. & here¬
tici quantũ laborẽ contra eccłam subierint: utinã lateret. Et
gemas in nouissimis: quando consũpseris carnes & corpus tuũ
P reponendum ẽ ã suꝑiori. ne forte. Et est sensus. Iđo te castum
custodi. ne forte in penis gemero cogaris: quando ñ solũ car na¬
les illecebis transcunt. s & ipso corpore derelicto. anuna que ꝑ
crpus gessit euncta reddere cõpellitur. Uerũ & in bac uita sepiꝰ
contingit. ut qui in adolescentia lux uriose uiuendo habita dis¬

Expanded text:
rii immitis expendas. Cuicunque enim sceleri quisque subjicitur, in hoc prii immitis expendas. Cuicunque enim sceleri quisque subjicitur, in hoc profecto dominatui malignorum spirituum mancipatur. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Ne daemoniorum facta adjuves, si vel ingenium animi vel corporis tui vires ad patorum, te adjecto multiplices, et pulchre dixit, labores tui sint in domo aliena, quia sunt qui juxta Prophetam, ut inique agant, laborant, et haeretici quantum laborem contra Ecclesiam subeant utinam lateret! Et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum. Praeponendum a superiori, ne forte, et est sensus. Ideo te castum custodi, ne forte in poenis gemere cogaris, quando non solum carnales illecebrae transeunt, sed et ipso corpore derelicto anima, quae per corpus gessit, cuncta reddere compellitur, verum et in hac vita saepius contingit, ut qui in adolescentia luxuriose vivendo habita dis
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ suscepisse. alii animam contradict̾: alii eũ de uirgine na¬
tum. alii sꝑm sc̃m. alii patrẽ dm̃ esse : alii pęnitentib ueniã dan¬
dam ẽẽ confiteri ꝓhibent: & in tam innumera hȩc pestis se fin-¬
dit itmnera : ut penitus quot sint inuestigari nequeant. At ca¬
tholica ueritas uaga & inuestigabilis ñ est: quia una eademꝙ
cunctis ẽ agnita totũ ꝑ orbem fidelib. Longe fac ab ea uiam
nicationẽ : quia nimirũ primũ huiꝰ uicii remedium est: lon¬
ge ab eis fieri quoꝵ. presentia uł illiciat ł cooꝑetur ad uicium
S & ab hereticoꝵ auditii: prorsus segregari infirinis auditori¬
bus ꝓdest. Non des alienis honorem tuũ: & annos tuos erudeli:
Ne honorẽ quo ad imaginẽ di creatus es ĩmundorũ sꝑuum uolũ¬
tatib subdas: neq accepta uiuendi spacia. ad libitum aduersa¬

Expanded text:
carnem accepisse, alii animam contradicunt; alii eum de virgine nacarnem accepisse, alii animam contradicunt; alii eum de virgine natum; alii Spiritum sanctum, alii Patrem Deum esse, alii poenitentibus veniam dandam esse confiteri prohibent. Et in tam innumera haec pestis se fundit itinera, ut penitus quot sint investigari nequeant. At catholica veritas vaga et investigabilis non est, quia una eademque cunctis est agnita, totum per orbem, fidelibus.-- Longe fac ab ea vitam nicationem . Quia nimirum primum hujus vitii remedium est, longe fieri ab eis, quorum praesentia vel illiciat, vel cooperetur ad vitium. Sed et ab haereticorum auditbus prodest. Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli. Ne honorem, quo ad imaginem Dei creatus es, immundorum spirituum voluntatibus subdas, neque accepta vivendi spatia ad libitum adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ã stultis estimatur. Et intidiꝰ oleo guitur eiꝰ. Oleo sꝑc sc̃i fides
catholica consecrat᷑ : quo nitidiꝰ suũ guttur ostendt̃ : qui suos¬
sensus. patrũ fidi anteponunt. Patet de meretrice. qr & sermo¬
nis suauitatẽ & formositate corporis. ad decipiendos miseros que¬
rit. Nouissima aut̃e illiꝰ amara quasi absintiũ: & acuta quasi
gladius biceps. Potio absintii intus amarascit in uiscerib: gla¬
dio foris mẽbra feriunt᷑. Ut gͥ ostendat iniquos in nouissima ul¬
tione & int̾ius ĩ pleri. & extrinsecus penis circũndari ꝑpetib
& amaritudine illos absintii torquendos. & gladio asseuerat ẽẽ
truncandos. Quare autẽ iđe glidiꝰ biceps sit dictus: dñs aꝑit¬
cũ ait. S eũ timete: qui potest & animã & corpis ꝑdere inge¬
reticȩ deceptionis. qͥa alii xꝑm. dm̃. alii hominẽ esse negant: alg

Expanded text:
a stultis existimatur.-- Et nitidius oleo guttur ejus. Oleo Spiritus sancti fides a stultis existimatur.-- Et nitidius oleo guttur ejus. Oleo Spiritus sancti fides catholica consecratur, quo nitidisensa patrum fidei anteponunt. Patet de meretrice, quia et sermonis suavitatem et formositatem corporis ad captandos miseros quaerit. « Novissima, inquit, illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps. » Potio absinthii intus amarescit in visceribus, gladio foris membra feriuntur. Ut igitur ostendat iniquos in novissima ultione, et interius impleri et extrinsecus poenis circumdari perpetuis, et amaritudine illos absinthii torquendos, et gladio asseverant esse truncandos, quare autem idem gladius biceps sit dictus, Dominus apecum ait: « Sed eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gereticae deceptionis, quia alii Christum Deum, alii hominem esse negant; alii
Abbreviated transcription (Latin):
na q̃ docui dño iuante facere studueris : aderit ipse ꝓpitiꝰ conat
tuis. ut & nc̃ recte ingredi. & t̃c ad pac̃e ualeas ꝑuenire sempit̾nã
Filimi attende sapientiã meam: & prudentie meȩ inclina aurem
tuã. Hactenus generaliter castigauerat auditorẽ : hinc subspe¬
cie meretricis ab hereticoꝵ nequitia ꝓhibet. Ut custodias cogi¬
tationes tuas: & disciplinã labia tua conseruent. Cogitationes.
quib recte credas: labia. quib ipsam fidem  ꝑsimplicia uerba
& consueta & eccłastica ꝓfitearis. S & uxta litterã: qui adhe¬
ret meretrici. etiã labia uł osculando ł turpia fando cõmaculat.¬
Fauus enĩ distillans labia meretricis. Cũ in ore heretico dulce¬
do eloquentie ñ ad sufficientiã solũmodo. uerũ ad suꝑfluita¬
tem resonat: & ob id falsitas quia apte ꝓferri cernit᷑. ueritas

Expanded text:
na quae docui Domino juvante facere studueris, aderit ipse propitius conatibus na quae docui Domino juvante facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire sempiternam. CAPUT V. Fili mi, attende ad sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam. Hactenus generaliter castigaverat auditorem. Hinc sub specie meretricis ab haereticorum nequitia prohibet. Ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conservent. Cogitationes quibus recte credas, labia quibus ipsam fidem per simplicia verba et consueta atque ecclesiastica profitearis. Sed, juxta litteram: Qui adhaeret meretrici, etiam labia, vel osculando, vel turpia fando, commaculat.--Favus enim distillans labia meritricis. Cum in ore haereticorum, dulcedo eloquentiae non ad sufficientiam solummodo, verum ad superfluitatem resonat; et ob id falsitas, quia apte proferri cernitur, veritas
Abbreviated transcription (Latin):
dextera uia ambulare: s ad dexterã declinare ꝓhibem᷑. Dechi¬
nat autẽ ad sinistrã. qui in iustus ẽ : declinat ad dexterã. qui si¬
bi uult arrogare qđ iustꝰ est. Declinat ad dexterã. qui de suis
uirib p̃sumit: declinat ad sinistrã. qui pre sua fragilitate de¬
sꝑat se posse saluari. Declinat ad sinistrã. qui stultitie famu¬
latur : declinat ad dexterã. qui plus uult saꝑe quã oportet sa¬
pere. Qd & de ceteris uirtutib ac uiciis eode modi intelligit᷑
uerte ꝑedem tuũ ã malo: hoc ẽ. ne uł huc uł illus deuies: qͥa¬
uirtutes discretionẽ quert̃: & nimietas omis inuicio ẽ. Uias enĩ
quȩ ã dextris st̃ nouit dñs: iad est. eligit: placint illi. Ido displicẽ¬
tib & reꝓbis dicturus ẽ : ñ noui uos̃. Qđ est dicere. Non uos ele¬
gi: ñ michi placetis. Ipse autẽ rectos faciet cursus tuos: itmera
autẽ tua in pace ꝓducent᷑. Si auerteris ãmalo pedem tuũ. si bo¬

Expanded text:
eclinare prohibemur. Declinat ad sinistram, qui injustus est; declinat ad dexteram, qui sibi vult arrogare quod justus est; declinat ad dexteram, qui de suis viribus praesumit; declinat ad sinistram, qui pro sua fragilitate desperat se posse salvari; declinat ad sinistram, qui stultitiae famulatur; declinat ad dexteram, qui vult plus sapere quam oportet sapere. Quod et de caeteris virtutibus ac vitiis eodem modo intelligitur.-- Averte pedem tuum a malo. Hoc est, ne virtutes discretionem quaerunt, et nimietas omnis in vitio est. Vias enim, quae a dexteris sunt novit Dominus. Id est, eligit, placent illi, ideo displicentibus et reprobis dicturus est: Non novi vos , quod est dicere, Non vos elegi, non mihi placetis. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Si averteris a malo pedem tuum, si bo
Abbreviated transcription (Latin):
sit sermo dĩ. & ueraciter ĩpleatur. Non decent stultũ delicie: nec
seruũ dñari principib. Non decent hereticũ delicie ser ipturarũ:
quia his bñ uti ñ nouit. Neq illũ qui seruis peceati adhuc e̾ẽ ꝓba

Expanded text:
sit sermo Dei et veraciter impleatur. Non decent stultum deliciae, nec sit sermo Dei et veraciter impleatur. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Non decent haereticum deliciae Scripturarum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
res fidelib tribuendȩ predicant᷑: multos amicos & eisdem p̃dicato¬
rib. & earũ largitori dño asciscunt. a phy losophis aut̃ ceterisq
gentiũ magistris quia nil certe beatituduuis in futurũ noruit
ꝓutitere: & hi quos habuere separant᷑. iudelicet conuersi ad fidem
spemq dnĩce ꝓmissionis certissimã. Q tantũ uerba sectat᷑ nichil
habebit : qui aut̃ possessor ẽ mentis. diligit animã suam. Et apłs
ait. Non auditores legis iusti st̃ apud dm̃: s factores legis iustifica¬
bunt᷑. Testis falsus ñ erit impunitꝰ: & qͥ loquitur mendacia ꝑibit
Redarguerat eum qui uerba tm̃ scientie absq oꝑationis efficacia sec¬
tatur. redarguit nc̃ illũ. qui ipsa uerba diuinę auctoritatis. ma¬
le interpyetando corrũpit. Qd aut̃ multa sepiꝰ iterantur. firmi¬
tatis indicium ẽ : ut ioseph somniũ regis interpretans ait. eo qd̵

Expanded text:
res fidelibus tribuendae praedicantur, multos amicos et iisdem praedicatores fidelibus tribuendae praedicantur, multos amicos et iisdem praedicatoribus et earum largitori Domino asciscunt; a philosophis autem et caeteris gentium magistris, quia certe beatitudinis in futurum norunt promittere, et hi quos habuerunt, separantur; videlicet conversi ad fidem spemque Dominicae promissionis certissimam. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentpud Deum, sed factores legis justificabuntur . Testis falsus non erit impunitus, et qui loquitur mendacia peribit. Redarguerat eum qui verba tantum scientiae absque operationis efficacia sectatur; redarguit nunc illum, qui ipsa verba divinae auctoritatis male interpretando corrumpit. Quod autem multa saepius iterantur firmitatis indicium est, ut Joseph somnium regis interpretans ait, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Unde & primꝰ nr̃i generis parens post p̃uaricationis exces¬
sũ increꝑatus a dño: ad defensionẽ mox excusandi refugit di¬
cens. Mulier quã dedisti mͥ sociã dedit michi de ligno. & come¬
di. & ipsa mulier: serpens inquit decepit me. Ambo nãq in
creatorẽ qđ peccauerant retorquebant. Ille qđ mulierẽ per
quã ꝑipet. a dño sociã accepisset: illa qđ dñs serpentẽ qui se
deciꝑet in paradi. so constituisset. Q contra sapiens dñm dep̃ca¬
tur. ut ñ declinet cor suũ in uerbũ malũ. ad excusandũ exeu¬
sationes in peccatis. S & ille suos supplantans gressus. contrad̾m
feruet animo: qͥ diuina ĩꝑia ꝑsuã inertiam contẽpnens. insuper
ipsum dum quasi importabilia hominib onera ĩposuerit. mente
reprehendit insana. Diuitie addunt amicos plurimos: ã pauꝑe
aut̃ & hi quos habuit separant᷑. Diuitie regni cęlestis q̃ ꝑ scõs docto

Expanded text:
rit. Unde et primus nostri generis parens, post praevaricationis excesrit. Unde et primus nostri generis parens, post praevaricationis excessum, increpatus a Domino, ad defensionem mox excusandi refugit, dicens: Mulier quam dedisti sociam mihi dedit de ligno, et comedi . Et ipsa mulier: Serpens, inquit, decepit me . Amabo namque in Creatorem, quod peccaverant, retorquebant: ille, quod mulierem per quam periret a Domino sociam accepisset; illa, quod Dominus serpentem qui se deciperet in paradiso constituisset. Quo contra Sapiens Dominum precatur ut non declinet cor suum in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis. fervet animo, qui divina imperia per suam inertiam contemnens insuper ipsum Dominum, quasi importabilia hominibus onera imposuerit, mente reprehendit insana. Divitiae addunt amicos plurimos; a paupere autem et hi quos habuit, separantur. Divitiae regni coelestis, q
Abbreviated transcription (Latin):
qui festinus est pedib offendit. Anime quidẽ humane: scien¬
tia uite cȩlestis est necessaria: quia nimirũ sine hac in ꝑ petu¬
um beata ẽẽ ñ potest. At tam̃ qui effrenatis sensib mentis plꝰ
appetit sapere ꝗͣ decet: plerũq offensionẽ heretice stultitie
temerariis tractatib incurrit. Qd in primis humani generis
parentib mystice signatũ est. Q dũ appetitu scientiȩ maioris
uetitũ contingere ꝓperabant: ã statu beatitudinis inqua condi¬
ti st̃ deuiantẽs. in penã miserie & mortalitatis incidert᷑. Stul¬
titia hominis supplantat gressus eiꝰ: & contra dm̃i feru& animo
suo. St ultoꝵ moris ẽ. ut cũ peccando uiã ueritatis desert̃. ñ
se errasse fateant᷑. s ad culpã conditoris. suireatꝰ originẽ refe¬
rant : quasi ipse occasionẽ peccandi tribuerit. qui ł fragilem fe
cerit hominẽ: uł ad temptationẽ eius hostem uersutũ admise-¬

Expanded text:
qui festinus est pedibus offendit. Animae quidem humanae scienqui festinus est pedibus offendit. Animae quidem humanae scientia vitae coelestis est necessaria, quia nimirum sine hac beata in perpetuum esse non potest. Attamen qui effrenatis sensibus mentis plus appetit sapere quam decet, plerumque offensionem haereticae stultitiae temerariis tractatibus incurrit, quod in primis humani generis parentibus mystice signatum est, qui dum appetitu scientiae majoris vetitum contingere properabant, a statu beatitudinis in qua conditi sunt, deviantes in poenam miseriae et mortalitatis inciderunt. Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo. Stultorum moris est et cum peccando viam veritatis deserunt, non se errasse fateantur, sed ad culpam conditoris sui reatus originem referant, quasi ipse occasionem cerit hominem, vel ad tentationem ejus hostem versutum ad mise
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ digna mercede remunerat. Frater qͥ adiuuat᷑ ã fr̃e qua¬
si ciuitas firma: & udicia quasi uectes urbium. Cũ ppłs uterq
iucdoꝵ scilicet & gentiũ fr̃na sibi in xꝑo caritate consentit: unam
iã catholyce eccłẽ ciuitatẽ construit. Et sicut uectes urbiũ por
tas muniunt: ita dogmata utriusq testam̃ti eccłas ꝑ orbem quȩ
unã catholycã faciunt. ab infideliũ incursione defendt̃. Cũ obsecra¬
dm̃ adorant. ut euangłicus ille publicanꝰ: suꝑbi sua merita iac tañ
ut phary. seus. Uir amabilis ad societatẽ : magis amicus erit quam
frater. Credens ex gentib popłs magis amatus ẽ ã dño: ꝗͣ uida¬
icus sine fide ꝑdurans in quo scđm carnẽ natus ẽ. Pocest & de apłis
ex iudea natis. intelligi: quia magis amarlnt credentes ex gentib.
dam labia retorquet. Ubi non ẽ scientia animȩ ñ est bonum: &

Expanded text:
militatem digna mercede remunerat. Frater qui adjuvatur a fratre, quamilitatem digna mercede remunerat. Frater qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma: et judicia, quasi vectes urbium. Cum populus uterque, Judaeorum scilicet et gentium, fraterna sibi in Christo charitate consentit, unam jam catholicae Ecclesiae civitatem construit; et sicut vectes urbium ptas muniunt, ita dogmata utriusque Testamenti ecclesias per orbem, quae unam catholicam faciunt, ab infidelium incursione defendunt.-- Cum obsecranum adorant: ut evangelicus ille publicanus; superbi sua merita jactant, ut pharisaeus. Vir amabilis ad societatem magis amicus erit quam frater. Credens ex gentibus populus magis amatus est a Domino, quam Judaicus sine fide perdurans, in quo secundum carnem natus est. Potest et de apostolis ex Judaeis natis intelligi, quia magis amarint credentes ex gentibus,dam labia retorquet. Ubi non est scientia animae, non est bonum; et
Abbreviated transcription (Latin):
eo latiꝰ foris bonorũ oꝑum gressus multiplicant: atq int̃ mag¬
nos eccłẽ rectores. in futuro culm̃ sortiunt᷑ honoris. Aliter. Donỹ
spitale saluatoris qđ mundo attulit dilatauit uiã eiꝰ: quo ad
plurimas orbis nationes ꝑ fidĩ & dilectionis suȩ presentiã ueni¬
ret: nec solũ popłos. s ipsos etiã rerum dños concupiscentiis re¬
nuntiare. ac s libenter obtemꝑare facerȩt. Iustus prior. accx¬
iustꝰ est. ubi peccantiũ errata conspicit: pͥmo ad seipsũ ocłm con¬
siderationis inflectit. Dumq suã fragilitatem sollicitus accusaue¬
rit: sic demũ ad corripiendos alios lingũa exerit. S ille qͥ siuis fide
lib dicere dignatꝰ est. uos aut̃ dixi amicos. qr ot̃a quecũq audiui ã
patre meo nota feci uob̾: uenit in cor eiꝰ ꝑ p̃sentiam diuinȩ contẽpla¬
tionis: & ꝗ̃ hoc sit mundum a sorde iniquitatis agnoseit. eiusq hu¬

Expanded text:
eo latius foris bonorum operum gressus multiplicant, atque inter mageo latius foris bonorum operum gressus multiplicant, atque inter magnos Ecclesiae rectores in futuro culmen sortiuntur honoris. Aliter, donum spirituale Salvatoris, quod mundo attulit, dilatavit viam ejus, quod ad plurimas orbis nationes per fidei et dilectionis suae praesentiam veniret; nec solum populos, sed ipsos etiam rerum dominos, concupiscentiis renuntiare ac sibi libenter obtemperare faceret.-- Justus prior accujustus est, ubi peccantium errata conspicit, primo ad seipsum oculum considerationis inflectit, dumque suam fragilitatem sollicitus accusaverit, sic demum ad corripiendos alios linguam benignus exserit. Seibus dicere dignatus est: Vos autem dixi amicos, quia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Venit in cor ejus per praesentiam divinae contemplationis: Et quam hoc sit mundum a sorde iniquitatis agnoscit, ejusque hu
Abbreviated transcription (Latin):
prauos doctor ẽẽ desiderat ꝗđ discat: stultitiȩ nerami ñ declinat. Qe
lliaidcare. a imoꝵ facta priusquã plene causam utriusq partis
benosent. inrordinate erstinat: ile se confusione dignũ demonstrat.
Spe url sustontat ĩberilitate suã. & ipse uur aic. Sꝑc quidie ꝓmy¬
carnis imbec illitatẽ. ne in temptationib cedat mentis fortitudi¬
ne sustsntet. Sꝑm uͦ ad irascendũ facilem qͥs poterit sustinere:¬
Quia qui ad irascendũ facilis ẽ. nec seipse potest sustinere: ita
ut iratus sepe dicat ea. q̃ postmodũ placidus. quia dixerit pęnite¬
at: & plerumq andixerit ignoret. Cuius tam̃ uesania ñ nũꝗͣ
ꝑ sapientiũ modestiã fac illime suffert᷑: atq extempore sopitur.
Dõnũ hominis dilatat uiã eiꝰ: & ante pͥncipes spaciũ ei facit. Bo¬
nũ caritatis siue aliarũ uirtutũ quas ã dño fideles accipiunt
dilatat uiã actionis eorũ : quia quo magis gr̃a sꝑc intus reꝑlent᷑

Expanded text:
prius doctor esse desiderat, quam discat, stultitiae noxam non declinat. Qui judicare proximorum facta priusquam plene causam utriusque partis dignoscat, inordinate festinat, et ille se confusione dignum demonstrat.-- Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam. Et ipse vir ait, Spiricarnis imbecillitatem, ne in tentationibus cedat, mentis fortitudine sustentat. Spiritum vero ad irascendum factem quis poterit sustinere? Qui ad irascendum facilis est nec seipsum potest sustinere, ita ut iratus saepe dicat ea quae, postmodum placidus, quia dixerit poeniteat, et plerumque an dixerit ignoret, cujus tamen vesania nonnunquam per sapientium modestiam facillime suffertur, atque ex tempore sopitur. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Doatis, sive aliarum virtutum, quas a Domino fideles accipiunt, dilatat viam actionis eorum, quia quo magis gratia Spiritus intus replentur,
Abbreviated transcription (Latin):
eat bolxcus doctor. qui testimonia seripturarũ fidelit̃. id ẽ recte
peicat: & ꝓfert mendatia hereticꝰ. uel sicut alia editio manifeste
cranstulit: incendit aut̃ mendatio dolosus. subaudit᷑ aĩas eoꝵ quos
suo erpore decipit. In timore dñi fidutia fortitudinis: & filisseiis
nr̃a tanto ualentiꝰ t̃roris rerũ temporaliũ despicit. quanto se auctori
arũ ueratiꝰ ꝑ formidinẽ subdid̾it. Fili autẽ timoris dñi dicunt. qui
diuino timore regunt᷑: sieut filii uirtutis & filii resurrectionis. qui
uirtutib student. uł qͥ aͥ gaudia resurrectionis ꝑtinent. Quibus
erit spes: uixta illud psalmiste. Q timent dñm. sꝑent in dño. Be
quaspe consequent᷑ adiungit. Timordñi fonsuite: ut decliuentã R¬
ina mortis. hec est gͦ spes eoꝵ qui timent dñm: ut declinantes a Re¬
ina mortis ꝑuenire mereantur ad eũ qͥdicit. Ego sum uia. ueritas

Expanded text:
catholicus doctor, qui testimonia Scripturarum fideliter, id est, recte catholicus doctor, qui testimonia Scripturarum fideliter, id est, recte praedicat, et profert mendacia haereticus, vel sicut alia editio manifeste transtulit, incendit autem mendacio dolosus, subauditur, animas eorum, quos suo errore decipit. In timore Domini fiducia fortitudinis et filiis ejus ra tanto valentius terrores rerum temporalium dispicit, quanto se auctori earum veracius per formidinem subdidit, filii autem timoris Domini dicuntur, qui divino timore reguntur, sicut filii virtutis et filii resurrectionis, qui virtutibus student, vel qui ad gaudia resurrectionis pertinent. Quibus erit spes juxta illud Psalmistae: Qui timent Dominum, sperent in Domino ; de qua spe consequenter adjungit: Timor Domini fons vitae, ut declinet a ruina mortis. Haec est ergo spes eorum qui timent Dominum, ut declinantes a ruina mortis, pervenire mereantur ad eum qui dicit: Ego sum via, veritas
Abbreviated transcription (Latin):
t nsq ad satietatẽ uisiõis om̃icarm. Qd̾ aut̾ ait. egͥdient᷑. ñ pedũ ꝓcessum.
si dcloꝵ significat intuitũ: quẽ intꝰ inregno positi. ad uidenda pra¬
uoꝵ supplicia foras cũ uolt̾ emittunt. Corona sapientiũ diuitie
eoit : fatuutas stultoꝵ ĩprudentia. Sapientes ñ t̾reni aliqͥd emoluꝰ¬
mentiꝓ diuitiis hñt is coronã solũmodo quã ꝓ uirtutib infuturo
ꝑcipsant. At stultoꝵ fatuitas maxima hȩc ẽ : quia impiuidiȩt̃ noꝵ
de ꝓsentib tm̃ cõmodis gauident. Imprudentia enĩ. quasi ĩpui¬
dentia ab̃. ib̾at aĩas testis fidelis: & ꝓfert m̃datia uersipellĩs. Libe
qui ẽ testis fidelis. ut in apocal ẏpsi leginꝰ. & sicut
testimoniũ reddidit sub pontio py lato bonã confes¬
sionem.
lt̃ ꝓfert m̃datia diabolꝰ. qͥ recte appellat᷑ uersipes¬
lis. quia
mala q̃ facienda suggerit bona ẽẽ ꝓnunti at. & gax¬
ella puittit ẽt̾na eis quos ad inferni corm̃ta p̃parat᷑. Itẽ. lib̾at aĩas

Expanded text:
t usque ad satietatem visionis omni carni . Quod autem ait, egredientur, non pedum processum, sed oculorum significat intuitum, quem intus in regno positi ad videnda pravorum supplicia foras cum volunt emittunt. Corona sapientium, divitiae eorum; fatuitas stultorum, imprudentia. Sapientes non terreni aliquid emolumenti pro divitiis habent, sed coronam solummodo, quam pro virtutibus in futuro percipiant: at stultorum fatuitas maxima haec est, quia improvidi aeternorum de praesentibus tantum commodis gaudent, imprudentia enim quasi improvidentia dicitur. Liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis. Liberatus, qui est testis fidelis, ut in Apocalypsi legimus, et sicut Testimonium reddidit sub Pontio Pilato bonam confessionem . Et profert mendacia diabolus, qui recte appellatur versipellis, quia mala quae facienda suggerit, bona esse pronuntiat, et gaudia promittit aeterna iis quos ad inferni tormenta praeparat. Item liberat animas
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes. Unde & apte subdit᷑. Domꝰ ĩpioꝵ delebit᷑: tab̾nacła iustoꝵ
germinabt̃. Domib qͥppe in mansione : tabuacłis uti solet in itinere
omꝰ gͥ impioꝵ delebitur: qr habitationẽ uitȩ p̃sentis in qͣ sẽꝑ manere
desiderabant. ꝑdent in morte reꝓbi: & hoc qđ ñ preuidebant exilis̃
ꝑpetuȩ dãpnationis subibt̃. Tabernacła aut̃ iustoꝵ germinabt̃: qr
sine cessatiõe meritis. ad fructũ usq suauissimũ patriȩ cȩlestis ꝑtingit
Innocens credit om̃i uerbo : astutus consid̾at gressus
suos. Hanc
in nocentiã uetuit. & hanc hr̃i docuit ioħes¬
astutiam

Expanded text:
ticipes, unde et apte subditur. Domus impiorum delebitur, tabernacula justorum ticipes, unde et apte subditur. Domus impiorum delebitur, tabernacula justorum germinabunt. Domo quippe in mansione, tabernaculis uti solet in itinere. Domus igitur impiorum delebitur, quia habitationem vitae praesentis, in qua semper manere desiderabant, perdent in morte reprobi, et hoc quod non praevidebant, exsilium perpetuae damnationis subibunt, tabernacula autem justorum germinabunt, quia sine cessatione meritis ad fructum usque suavissimum patriae coelestis pertingitur. Innocens credit omni verbo, astutus considerat gressus suos. Hanc innocentiam vetuit, et hanc haberi docuit astutiam
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ inteniri posse contendebat. cũ cimanifeste seriptũ obice¬
ritur. ago & pater unim sumꝰ. &. ds erat u̾bũ. & cet̾a talia. Ido ao¬
ełrina prudenciũ ficilis ẽ. quia labia prudentiȩ sapientia: id est la
bia quȩcũq prudentiȩ moderamine regunt᷑: de sapientia solũ loqͥ& audire
dulet habent. eiusq meditationi oꝑam dare satagunt. Cor qd̾ no¬
uit amaritudinẽ animȩ suȩ : ingaudio eiꝰ ñ miscebit᷑ extraneus¬
I maritudinẽ habẽt aĩe & electi ꝗͣdui a gaudiis differunt᷑ eterius.
& repbi. cũ desideriis affliguntur ꝑuersis. S electiq in luce am¬
bulant : amaritudinẽ suã quanto sit gaudio mutanda p̃uident.
Porro repbi ꝓpͥa sponte cecati. qͥd inp̃senti patiant᷑ ñ uident: qͥd in
futuro sint᷑ passuri ñ preuident. Idoq a futuris bonoꝵ gaudiis
remaneht̃ extͣnei: quia amaritudinis eoꝵ p̃sentis ñ nouerunt ẽt par¬

Expanded text:
Scripturarum inveniri posse contendebat, cum ei manifeste scriptum objiceScripturarum inveniri posse contendebat, cum ei manifeste scriptum objiceretur: Ego et Pater unum sumus ; et: Deus erat Verbum , et caetera talia. Ideo doctrina prudentium facilis est, quia labia prudentiae sapientia, id est, quia labia quaecunque prudentiae moderamine reguntur, de sapientia solum loqui et audire dulce habent, ejusque meditationi operam dare satagunt. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneusAmaritudinem habent animae et electi, quandiu a gaudiis differuntur aeternis, et reprobi cum desideriis affliguntur perversis, sed electi, quia in luce ambulant amaritudinem suam, quanto sit gaudio mutanda praevident. Porro reprobi propria sponte caecati, quid in praesenti patiantur non vident, quid in futuro sint passuri non praevident, ideoque a futuris bonorum gaudiis remanebunt extranei, qui amaritudinis eorum praesentis non noverunt esse par
Abbreviated transcription (Latin):
yphas qui d̾no dixit. adiuro te ꝑ dm̃ uiiũ ut dicas nobis si tu ẽ xꝑe
quia male querebat inuenire qđ rogabat ñ meruit. At discipuli
qui sese humilit̃ auditui ueritatis subdiderant: accepta sꝑe gr̃a.¬
ñ solumii xꝑm di filiũ cognoscere. s & abdita scriptiuarũ intellig̾e
meruert̾. S & tc̃ doctrina prudentiũ facilis erat. qñ corneliꝰ cũ domo
sua & cet̾i tales uerbũ humilit audientes. mexcredebant : ꝙ accepto
sꝑu sẽo. linguis loquebant᷑ om̃ib. Nc̃ quoq doctrinã fidi catholicȩ pry¬
dẽs qͥs qꝙ dỹcathecieat᷑ facile ꝑcipit: quã heretici qr ꝑu̾se quert᷑. nũ
ꝗͣ ꝓrsus inueniunt: Uade contra uirũ stultũ. & nescit: labia pry¬
dentiȩ sapientia. Id̾o derisor sapientiã quã querit. ñ m̃uenit. qͥa
& si aꝑte cont᷑ illiꝰ stultitiã disputando incedas. nescit intelligere q̃
dicis. ut arriꝰ qͥ uerbũ consubstantialitatis in patre aȩ filio nusquã

Expanded text:
iphas, qui Domino dixit, Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis, si tu es Christus; quia male quaerebat, invenire quod quaerebat non meruit. At discipuli qui se humiliter auditui veritatis subdiderant, accepta SpirDei Filium cognoscere, sed et abdita Scripturarum intelligere meruerunt. Sed tunc doctrina prudentium facilis erat, quando Cornelius cum domo sua, et caeteri tales verbum humiliter audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sancto, linguis loquebantur omnibus. Nunc quoque doctrinam fidei catholicae prudens quisque, dum catechizatur, facile percipiquam prorsus inveniunt. Vade contra virum stultum et nescit labia prudentiae sapientia. Ideo derisor sapientiam quam quaerit non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disputando incedas, nescit intelligere quae dicis, ut Arius qui verbum consubstantialitatis in Patre et Filio, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
&e alibi dictum ẽ. Initiũ sapientiȩ timor dñi. In multitudine ppli
Dignitas regis: & in paucitate plebis ignominia pͥncipis. Ubi multi¬
tudo seruientiũ do: ibi specialit᷑ xꝑi głã. Ubi soli cathecumini uł
cõpetentes. ł recen̾ nati mfantes sub regno adhuc tenent᷑ diaboli
& ipsi tẽpore congruo festinantes in xꝑo renasci: ignominia ibi
manifesta principis mundi. Uł certe̾ inconuenticulis heretleoꝵ
q̃ semꝑ st̃ pauciora ecełis catholicoꝵ: ignominia patet eoꝵ. qui
hec ab eccłastica unitate segregarunt. Uita carniũ sanitas cordis.
putredo ossiũ inuidia. Per capuẽ infirma q̃dam ac tenera: per
ossa. fortia acta signant᷑. Bene gͦ dr. uita carniũ sanitas cordis
d̾ si mentis in nocentia custoditur: & si qua foris infirma sc̃. qui
doq roborant᷑. & recte subdit᷑. putredo ossiũ inuidia: qr ꝑ liuorus
uiciũ. ante dĩ ocłos ꝑeunt & quȩ humanis ocłis fortia uidebant᷑.

Expanded text:
nitium sapientiae timor Domini . In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis. Ubi multitudo servientium Deo, ibi specialiter Christi gloria; et ubi soli catechumeni, vel competentes, vel recens nati infantes sub regno adhuc tenentur diaboli, et ipsi tempore congruo festinantes in Christo renasci, ibi manifesta ignominia principis mundi, vel certe in conventiculis haereticorum, quae semper sunt pauciora ecclesiis catholicorum, ignominia patet eorum qui haec ab ecclesiastica unitate segregant. Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia. Per carnem infirma quaedam ac tenera, ac per ossa fortia acta signantur. Bene ergo dicit: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua forioris vitium ante Dei oculos pereunt ea quae humanis oculis fortia videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bit contẽptui: qr scilicet ipse uirilis animi fortitudinẽ habere
contẽpsit. Melior ẽ pauꝑ & sufficiens sͥ: ꝗͣ głosus &e indigens pane.
Melior ẽ ydiota & simplex fr̃. qui bona q̃ nouit oꝑans uitã meretur
in cęlis: ꝗͣ qui clarus eruditione scͥpturarũ. uł etiã doctoris ful¬
tus officio. indiget pane dilcetiois. De cuius dilectionis parte quȩ
ad ꝑximũ ꝑtinet : subsequent adiungit. Nouit iustus animas iu¬
mentoꝵ suorũ: id ẽ miseretur & cõpatitur hebetudini ac fragilita¬
ti ꝓximoꝵ sibi c̃omissoꝵ. Uiscera autẽ impioꝵ crudelia. Q̃ ñ so¬
lum ñ cõpatiunt᷑ subditis: s etiã uixta hoc qđ dñs ait. ꝑcutiunt py

Expanded text:
bit contemptui. Quia scilicet ipse virilis animi fortitudinem habere bit contemptui. Quia scilicet ipse virilis animi fortitudinem habere contempsit. Melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane. Melior est idiota et simplex frater, qui bona quae novit operans vitam meretur in coelis, quam qui clarus eruditione, Scripturarum vel etiam doctoris futus officio indiget pane dilectionis, de cujus dilectionis ea parte, quae ad proximum pertinet subsequenter adjungit. Novit justus animas jumentorum suorum. Id est, miseret et compatitur hebetudini ac fragilitati proximorum sibi commissorum. Viscera autem impiorum crudelia. Qui non solum non compatiuntur subditis, sed etiam juxta hoc quod Dominus ait: Percutiunt p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ert̃. Qd̃ multa ĩpietas indiis gentiliũ. multa in sectis hereticoꝵ
multa in p̃stigiis magoꝵ. multa in ꝑsecutionib extitit paganoꝵ
s his dño donante subu̾sis. ablata ẽ parit̃ & memoria ĩpietatis eoꝵ
etiã ipsi apices stulti. ipsa dognata igne rapta: ut in epheso actum
tẽpore apłoꝵ legimꝰ. Domꝰ aut̃ iustoꝵ. ꝑmanebit: qr sc̃a eccłã nũ quã¬
uł abscondi ł pocuit auferri: nil ex eiuis corrũꝑe seripturis. innul¬
lo eiꝰ fidẽ uiolare. tanta longitudo tẽporũ preualuit. Potest & itam
telligi. Uerte ĩpios: & ñert̾. Conuerte eos ab ĩpietate. & ñ erunt iã
uirtutib st̃ p̃diti diuinis. Unde apłs. Uigilate: state infide: ui¬
rilit̾ agite. Noctrina gͦ sua qͥsq uir ẽe̾ noscet᷑: qui si & recta docet.¬
& hec oꝑib ĩplet. sc̃s esse colligit᷑. Qͥ autẽ uanus & excors ẽ. pate¬

Expanded text:
non erunt, quod multa impietas in diis gentilium, multa in sectis haereticorum, non erunt, quod multa impietas in diis gentilium, multa in sectis haereticorum, multa in praestigiis magorum, multa in persecutionibus exstitit paganorum. Sed his Domino donante subversis, ablata est pariter et memoria impietatis eorum, etiam ipsi apices stulti, ipsa dogmata igne rapta, ut in Epheso actum tempore apostolorum legimus. Domus autem justorum permanebit, quia sancta Ecclesia nunquam abscondi potuit vel auferri, nil ex ejus corrumpere Scripturis, in nullo ejus fidem violare tanta temporum longitudo praevaluit. Potest et ita intelligi, Verte impios, et non erunt: converte eos ab impietate, et non erunt jam virtutibus sunt praediti divinis. Unde Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite . Doctrina ergo sua quisque vir esse noscitur, quia et haec operibus implet, sanctus esse colligitur. Qui autem vanus et excors est pate
Abbreviated transcription (Latin):
tutib ipsa domũ beue regens. quasi grãm addit coronȩ. At uͦ ad¬
Om̃s enĩ qui in circuitu eiꝰ st̃ offerent munera. Et filiꝰ sẏrach de
magno sac̾dote. Ipse stans iuxta ara: & circa illũ corona frũm
At ossa id ẽ uirtutes quas hereticoꝵ factio cernit᷑ habere: putre¬
do praui dogmatis corrũpit. Cogitationes iustoꝵ udicia: & con¬
silia ĩpioꝵ fraudulenta. Iusti sua facta si dño placeant sedula medi¬
tatione diuidicant: ne forte ipsis minꝰ sollicitis. suꝑnꝰ arbicet cont̃
eos inuisibilit̾ adu̾sa disponat. tuxta illd̃ aplĩ. Si nosmet ipsos diuid¬
caremꝰ: ñ utiq udicarem᷑. At reꝓbi diuini timoris obliti: de fraude
quã faciunt sua consilia cogt̃. Uerte ĩpios & ñ ert̾: domꝰ aut̃ uistors̃
ꝑmanebit. Uersi de hac uita ĩpii ñerunt qđ fuerant: qr pꝰ mortẽ
ñ qualia credt̃ inueniunt. s spe sua frustrati. ꝓ p̃miss torm̃ta re¬

Expanded text:
tutibus ipsa domum bene regens, quasi gratiam addit coronae: at vero adtutibus ipsa domum bene regens, quasi gratiam addit coronae: at vero adOmnes enim qui in circuitu ejus sunt offerent munera, et filius Sirach de magno sacerdote ipse stans juxta aram et circa illum corona fratrum, aut ossa, id est, virtutes quas haereticorum factio cernitur habere putredo pravi dogmatis corrumpit. Cogitationes justorum, judicia; et consilia impiorum fraudulenta. Justi sua facta si Domino placeant sedula meditatione dijudicant, ne forte ipsis minus sollicitis supernus arbiter contra eos invisibiliter adversa disponat, juxta illud Apostoli: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . At reprobi divini timoris obliti de fraude quam faciant, sua consilia cogunt. Verte impios et non erunt, domus autem justorum etc. Versi de hac vita impii non erunt, quod fuerant, quia post mortem non qualia credebant inveniunt, sed spe sua frustrati, pro praemiis tormenta re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ñ possit. Si gͦ iusti in t̾ra receꝑunt. abel martyrii. & iob exẽ¬
plaspatientiȩ : quantomagis ĩpii anthyocus & herodes. & peccato¬
res in euangłio para lẏtici. qͥñ nisi dimissis pͥmo peccatis curari ã
dño potuert̾: Nlotandũ qđ hanc sententiã petrꝰ in epła sua iuxta an¬
tiquã tͣnslationẽ posuit dicens. Et si iustꝰ uix saluabit᷑ : ĩpiuis &
Qͥ bonꝰ est ñ confidit cogitationib suis. s dñi grãm querit: ac ꝑ illam
accipit ut pie uiuere possit. Qͥ autẽ cogitationib suis confidit: bo¬
nus ẽẽ nequit. Nã qr grãm suꝑni adiutoris petere ñcurat: merito¬
in ĩpia actione ꝑdurat. Mulier diligens corona ẽ uiro suo: & pu¬
tredo in ossib eiꝰ. q̃ confusione res dignas gerit. Patet litterȩ sensꝰ.
qͥa mulier bona &e casta honorẽ uiro suo p̃bet in om̃ib: eiusq uir¬

Expanded text:
esse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemesse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemplar patientiae, quanto magis impii Antiochus atque Herodes et peccatores in Evangelio, paralytici, qui non nisi dimissis primo peccatis curari a Domino potuerunt. Notandum quod hanc sententiam Petrus in Epistola, juxta antiquam translationem, posuitqui bonus est non confidit cogitationibus suis, sed Domini gratiam quaerit, ac per illam accipit, ut pie vivere possit, qui autem cogitationibus suis confidit bonus esse nequit. Nam qui gratiam superni adjutoris petere non curat, merito impia actione perdurat. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit. Pater litterae sensus, quia mulier bona et casta honorem viro suo praebet. In omnibus, ejusque vir