comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na seditio. Que cũm rȩ primi sacerdotum auctoritate non
posset. seuo exem plo ad regendam eccłia oisciplinã prefec¬
tus assumit᷑. Cuiꝰ t̾rore disꝑsi fr̃s. ac ꝑ diuersas horas mo¬
nachi st̃ fugati: ita ut ꝓpositis edictis i nulla consistere
sede sinerentur. Illud aut me admodum ꝑmouebat. quod
ihero nimus iuix maxime catholicus & sicre legis peritissi¬
m̃. origenẽ. secuiꝰ primo tempore putabatur. quẽ nunc ipse¬
iherinimus precipii e uł omnia illius scripta dam¬
pfaret. Nec uͦ ausus sum de quoquã temere iuduare Prestanfi¬
sumi tam̃ uiri et doctissimi. ferebantur ui hoc certamine de¬
sudere.S. tam̃ suic illud error ẽ ut ego sentio. siue heresis ut
putatur: ñ solum reprimi npotuit multis auimaduersionib
sacerdotũ. s nequaquã eriã tam late se potuisset effuncdẽ
nisi contentione creuisset. Istiusmedi gͦ turbine aimͤ ueni

Expanded text:
na seditio. Quae cum reprimi sacna seditio. Quae cum reprimi sacposset, scaevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur, cujus terrore dispersi fratres, ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. Illud me admodum permovebat, quod Hieronymus, vir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, quem nunc idem praecipue, vel omnia illius scripta damnaret. Nec vero ausus sum de quoquam temere judicare; praestantissimi tamen viri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. Sed tamen sive illud error est ut ego sentio, sive haeresis, ut putatur; sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione crevisset. Istiusmodi ergo turbatione cum veni,
Abbreviated transcription (Latin):
queclam curiosius inclaganti idmodum placuert᷑. s aliqua
reprehendi: in quib et illum praua senfisse ñ cdubiũ est. que
defensores eiꝰ falsata ẽẽ contendunt. Ego miror unum cumoeq
homunem tam cdiuersum a se cẽ potiusse. ut in ea parte qua ꝓ¬
b̾atur. neminẽ post apostolos habeat equalem. in ea uͥ secta q̃¬
al ep̃is excerpta ex libris illius multa legerentur. que contra
citholicã fidem scripta constarent. lociis ille uł maximã pa¬
riebat ei inuidiam. in quo editum legebatur. quia dñs nr̃ sic̃¬
ꝓredemprione hominis in carue uenisset. et erueem ꝓ houinus
salutem ꝑpessus morte etiã ꝓeiꝰdem et̃nitate gustasset. ita
tet ordine codem pissionis etia diabolũ redempturus. qr hoc
bonitati illius pietatiq congrueret. ut qui ꝑditũ hominem
reformasset. ꝓlapsum quoq angłm liberaret. Cũ hec atq alia
hiuꝰmodi ab ep̃is ꝓderentur. ex studiis partium orta est mag¬

Expanded text:
quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed aliqua quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed aliqua reprehendi, in quibus illum prava sensisse non dubium est, quae defensores ejus falsata contendunt. Ego miror unum eumdemque hominem tam diversum a se esse potuisse ut in ea parte qua probatur neminem post apostolos habeat aequalem; in ea vero qua j ab episcopis excerpta ex libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constarent, locus ille vel maximam parabat invidiam, in quo editum legebatur: Quia Dominusredemptione hominis in carnem venisset, crucem pro hominis salute perpessus, mortem pro hominis aeternitate gustasset; ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus, quia hoc bonitati illius pietatique congrueret 538, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque alia hujusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta est mag
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Et cum nollet cos acipere. aliquantulũ ei uestimentoꝵ in
dplsinius. Qd̾ cũ ille benignissime accepisset. reuocantib nos ad
inter ep̃os atq monachos certamina gerebantur: ex ea occasione ł
causi. qd̵ congragati in unum sepuiᷤ sicerdotes frequenti¬
bus decreuisse sy nodis uidebantur noquis  origenis legerer
bros aut haberet. qui tractator scãrum serip a turarũ peri¬
tissimꝰ hal ebatur. S & ep̃i quedã inlibris iłlus i sina scri¬
pta memorabant. que asscrtores origenis ñ ausi defen dere¬
potius ab hereticis fraudulent̃ inserta dicebant. et ideo ñ
ꝓpter illa que in rep̃hensione merito uocaren: tur etiã
reliqua ẽẽ dampnanda ne falsa sequeren tur: & tamen
dam locis ñ timusset un petere & incidere cugłicam ueri¬
tatem. Aduersum hec ep̃i obstinatuis retutentes. ꝓ potestate co¬
gebant etiã recta uniuersa cum priuis et iũ ipso auctore damp¬
pientib quam ꝓfutura sapientib. Alichi aut̃ ex illius libris

Expanded text:
cipere, aliquantulum vestimentorum ei indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, revocantibus nos ad inter episcopos atque monachos certamina gerebantur, ex ea occasione vel causa, quod congregati in unum saepius sacerdotes, frequentibus decrevisse synodis videbantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator sanctarum Scripturarum peritissimus habebatur, sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant. Quae assertores Origenis non ausi defendere, ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant; et ideo non propter illa quae in reprehensionem merito vocarentur etiam reliqua esse damnanda usdam locis non timuisset impetere Evangelicam veritatem. Adversum hoc episcopi obstinatius renitentes, pro potestate cogebant recta etiam universa cum pravis, et cum ipso auctore dampientibus quam profutura sapientibus. Mihi autem ex illis libris
Abbreviated transcription (Latin):
rã sequentẽ aput eos genu ñ euruari. s nec totis qͥdẽ qui nqͣgesimediel:
ta namq ab eis incessant᷑ oꝑa manuũ priuatĩ ꝑ cellulas exereentiui
ut psalmoꝵ qͦq nel ceterarũ scripturarũ lec̾tionib ꝑ totũ diei spatiũ
pus absumant. Terciã uero horã. sextã atq nonã. ternis psalmis co¬
⁊tidie puniuint. His enĩ tribus tẽ porib etia danielẽ ꝓyhetã cotidie fenes¬
tris aꝑtis in eenaeulo p̃ces año fudisse legimꝰ. Nec in merito hee specia¬
liis teporu religiosis sunt officiis deputata. In his siqͥdẽ ꝓmissionũ
niũ eis scientiã dedit. Nom uͦͭ sexta inmaculata hostia dñsũr iħe xp̃e
neris peccata deleuit. fadẽ qͦq hora petro in excessũ m̃tis rapto ꝑ¬

Expanded text:
ram sequentem, apud eos genua non curvari, sed nec totisram sequentem, apud eos genua non curvari, sed nec totista namque ab eis incessanter operatio manuum priuatim per cellulas exercetur, ut psalmorum quoque uel ceterarum scripturarum meditatio numquam. penitus pus absumant. Tertiam vero horam, et sextam, atque nonam, trinis psalmis quotidie finiunt . His enim tribus temporibus etiam Danielem prophetam quotidie fenestris apertis in coenaculo preces Domino fudisse cognoscimus . Nec immerito haec specialius tempora religiosis sunt officiis deputata, in his siquidem promissionum nium eis scientiam dedit . Hora autem sexta, immaculata hostia Dominus noster Jeneris delevit peccata . Eadem quoque hora Petro in excessu mentis vo
Abbreviated transcription (Latin):
ues qͥdem orationes sed creberrimas fie̾ ri. Melius enĩ ẽe dicũt
decẽ psalmi uersus cũ contricione cordis ͥ & cũ racionabili assig¬
natione cantare: quã totidẽ psalmos cum confusione m̃tis ef¬
ponsione alleluiȩ nullus dicat᷑ psalmꝰ. nͥ his qͥ in titulosuo alleluiȩ
inseriptione p̃notat᷑. Nullũ etiã tẽpus ab oꝑis exercitatione uacu¬
ũ transire concedunt: quia ñ solũ ea quȩ diei splendor ãmittit om¬
ni instantia manib exercere contendunt. s etiã illa oꝑationum
genera sollicita m̃te ꝑqͥrunt. quȩ nec ipsus qͥdem noctis tenebre
deusissimȩ ualeant impedire: credentes se tanto sublimiorẽ spiri¬
tualiũ cont̾ẽplationũ puritatẽ mentis intuitu quesituros. qanto
deuotius fuerint erga operis studiũ ac laboris intenti. Hoc qͦq nosse
debemꝰ. a uespera sabbati quȩ lusceseit in diẽ dominieũ usq ad uespe¬

Expanded text:
ves quidem orationes, sed creberrimas fieri . Meliusque esse dicunt, ves quidem orationes, sed creberrimas fieri . Meliusque esse dicunt, decem psalmi versus cum contritione cordis et cum rationabili assignatione cantare, quam totidem psalmos cum confusione mentis efponsione Alleluia inscriptione praenotatur. Nullum etiam tempus ab operis exercitatione vacuum transire concedunt quia non solum ea quae diei splendor emittit omni instantia manibus exercere contendunt; sed etiam illa operationum genera sollicita mente perquirunt, quae ne ipsius quidem noctis densissimae tenebrae valeant impedire, credentes se tanto sublimiorem spiritalium contemplationum puritatem mentis intuitu quaesituros, quanto diutius fuerint erga operis studium ac laboris intenti. Hoc quoque nosse debemus , a vespera Sabbati, quae lucescit in diem Dominicum, ad vespe
Abbreviated transcription (Latin):
turi conueniunt. tantũ prębet᷑ a cunctis silentiỹ ut cũ in u
nũ tã numerosa fratrũ multitudo conueniat. Nullius uex ex¬
xepto canentis ꝑsonet. In qua oratione ñ sputũ emitit᷑. ñ exeri¬
Atio obstrepit: ñ oscitatio a somnolento trahit᷑. Nulla uox absq
sacerdotis p̃ces concludentis audit᷑. Cũ aut̃ ille qͥ orationẽ collectur Rurla
ẽ e terra surrexerit parĩt om̃s erigunt᷑. ita ut nullus nec antequ
ille iuelmet᷑ genui flectere. nec cũ e terra surrexerit remo¬
rari p̃ sumat. Ideo enĩ illi orationes celeri fine concludunt. ne
forte imo rantib in eis dutus redundantia quedam spu¬
ti seu fleginatis int̾ruñpat orationis excessum: &. ideireo dum
ad huc feruet. uelut de faueib immici ueloeit rapienda est.:
qui cũsit nobis sẽꝑ infestꝰ. tunc ma xine assitit infestior: cũ con¬
tra se offerre nos dño p̃ces uidet. Quã ob rẽ utilius censent. bre¬

Expanded text:
turi conueturi conuenum tam numerosa fratrum multitudo conveniat, nullius vox, excepto canentis, personet. In qua oratione non sputum emittitur, non excreatio obstrepit, non oscitatio somnolenta trahitur; nullaque vox absque sacerdotis precem concludentis auditur. Cum autem ille qui orationem collecturus est e terra surrexerit, ita ut nullus nec antequam inclinetur ille, genu flectere, nec cum ex terra surrexit, morari praesumat. Ideo enim orationes illi celeri fine concludunt, ne forte immorantibus eis diutius, redundantia quaedam sputi seu phlegmatis interrumpat orationis excessum; et idcirco dum adhuc fervet, velut de faucibus inimici velociter rapienda est. Qui cum sit nobis semper infestus, tunc maxime assistit infestior, cum contra se offerre nos Domino preces videt. Quamobrem utilius censent, bre
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ tã in uesꝑtinis. quã in nocturnis iugiliis custodire. Has
gͥ p̃dictas orationes hoc mͦ incipuint atq consu̾mant. ut finito psal¬
mo quẽ gła subsequit᷑. ñ statim adincuruationẽ genuũ corruant
sed antequã flectant genua p̾ulisꝑ orant. & stantes in supplica¬
tione maiorẽ parteni orationũ expendunt. Itaq post hȩc puncto
sũma rursus uelecitare consurgunt. At uͦ erec̃ti.iterũ expansis
manib eodẽ modo qͦ prius stantes orauerant suis p̃cib atrentius
inmorant᷑. Dicunt enuĩ ipsi. in terra duitius ꝓcũbentẽ monachũ qua¬
si in oratione enixius laborantẽ. ñ solũ diuersis cogitationib: sed
etiã somno grauius impugnari. & experim̃to didicimꝰ. qͦd̾ pleriq
ñ tã orationis gratia quã refec̃tionis obtentu in terrã prostrati.
uorigit᷑ p̃dictas sollempnitates quas illi sẏnaxis uocant celebra¬

Expanded text:
numerum tam in vespertinis quam in nocturnis vigiliis custodire . 544numerum tam in vespertinis quam in nocturnis vigiliis custodire . 544 Has igitur praedictas orationes hoc modo incipiunt atque consummant , ut finito psalmo, quem Gloria subsequitur, non statim ad incurvationem genuum corruant, sed antequam getione maiorem temporis partem expendunt. itaque post haec puncto summa rursus velocitate consurgunt; ac iterum expansis manibus, eodem modo quo prius stantes oraverunt, suis precibus intentius immorantes. Dicunt enim ipsi, in terra diutius procumbentem monachum, quasi in oratione enixius laborantem, non solum diversis cogitationibus, sed etiam somno gravius impugnari. Experimento didicimus quod plerique non tam orationis gratia quam refectionis obtentu in terram prostraticum igitur praedictas sollemnitates, quas illi synaxis uocant, celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ris nexii germ̃ emitteret. Cumnq pro suo quisq feruore diuerso
mͦ psalmoꝵ numerũ institueret. & alus quinquagenos alius
sexagenos psalmos nonnulli uͦ ne hoc quidẽ numero conten
ti transcendere eũ debere ceserent. eẽtq iter eos pro
relionis regula pia contentio. ita ut tempus uesper¬
tine sollempnitatis sacratissime questioni succe¬
deret: repente unus immedio oꝵ dño psalmos canta¬
turus exurgit. Cumq admirantib cunctis undecin
psalmos orationeũ int̾iectione distinctos. continuis ue¬
sib. pariliq ꝓmintiatio ne cantasset. dirodecimũ sub alleliuȩ
respõ   cons ũmans: ab sinuersoꝵ oculis repente subtractꝰ ques¬
tioni parit finẽ .s ceri  monus finẽ unposuit. Ex hinc scĩ qͥ aderant
seniores intellegentẽ angłi magisterio congregationib frm̃ ge ne¬
ralẽ canonẽ non sine dispens atione dñi constitũ: decreuerunt hunc

Expanded text:
ris noxii germen emitteret. Cumque pro suo unusquisque fervore, diverso ris noxii germen emitteret. Cumque pro suo unusquisque fervore, diverso modo psalmorum numeros institueret, et alii quinquagenos. alii sexagenos psalmos; nonnulli vero nec hoc quidem contenti numero transcendi eum debere censerent, essetque inter eos pro religionis gloria pia contentio, ita ut tempus vespertinae solemnitatis sacratissimae quaestioni succederet; repente unus in medio eorum psalmos Domino cantaturus exsurgit. Cumque, admirantibus cunctis, undecim psalmos, orationum interjectione distinctos, contiguis versibus parili pronuntiatione cantasset, duodecimum sub Alleluia responsione consummans, ab universorum oculis repente subtractus, quaestioni pariter et caerimoniis finem imposuit. Exhinc sancti qui aderant seniores, intelligentes angelico magisterio congregationibus fratrum generalem canonem non sine dispensatione Domini constitutum, decreverunt hunc
Abbreviated transcription (Latin):
humana adinuentione statutꝰ a seniorib affirmat᷑. s celi¬
tus angłico magisterio antiqͥs patrib fuisse delatꝰ :
am cum in primordiis fidei pauci quicła s proba¬
tissimi uiri monachorũ nomine censerentur. quiq
iam normam uiuencli a successorib apłorũ susceꝑant.
secetdentes in secretiora suburbiorum loca uitã agebant
tanto abstinentie rigore districtã. ut omnib stupori eẽt
tam arctua conuersationis coꝵ ꝓfessio Hi gͦ uenerabiles pa¬
tres ꝑuigili cura posteris consulentes quis modus cotidi¬
ano cultui ꝑ uniuersum frat̃nitatis corpus decerni de¬
beret tracꝰturi. om̃s in unum conueniunt locũ: ut he-¬
reditatẽ pietatis ac pacis suis successorib absolutam ab
omni lite dissensionis transmiterent: uerentes ne in co¬
tidianis sollẽpnitatib int̾ uros eiꝰdẽ culture consortes
dissonantia uł uarietas exorta quandoq in posterũ erro¬

Expanded text:
humana adinventione statutus a senioribus affirmatur, sed coelihumana adinventione statutus a senioribus affirmatur, sed coelitus angelico ministerio Patribus antiquis fuisse delatus. am cum, in primordiis fidei , pauci quidem, sed probatissimi viri, monachorum nomine censerentur, quique jam normam vivendi a successoribus apostolorum susceperant, secedentes in secretiora suburbiorum loca, agebant vitam tanto abstinentiae rigore districtam, ut omnibus stupori esset tam ardua conversationis eorum professio. Hi ergo venerabiles Patres, pervigili cura posteris consulentes, qui modus quotidiano cultui per universum fraternitatis corpus decerni deberet, tractaturi omnes in unum locum conveniunt, ut haereditatem pietatis ac pacis successoribus suis absolutam ab omni dispensationis lite transmitterent, verentes ne qua in quotidianis solemnitatibus inter viros ejusdem culturae dissonantia vel varietas exorta, quandoque in posterum erro
Abbreviated transcription (Latin):
taq ꝑ uniuersam tñum egyptũ & thebaiłẽ ubicũq
habent᷑ monasteria. legitinũ orationũ modũ in uesper
tinis seu nocturnis uigiliis tenent. Non enĩ illic quisquã
congregationi frm̃ intereẽ ꝑmittit᷑. nisi prus uniuersis
unctum sibi scd̃m dnĩ sententiã ad infantiam pristinã
nouerit: nichil sibi consideratione etatis uelannorũ
humerositate presumens. quã in scło inaniter cõ sumptã
se reputat ꝑditlisse: s ꝓrudimentoꝵ. merito & tyrocinii
nouitate quã se gerere in xp̃i milicia recognoscit.
subderes etiã uiniorib compellit᷑. Igit᷑ ꝑ uiniuersã ut
diximꝰ egẏptũ. duodenarius psalmorũ numerus tã in ues¬
ꝑtinis quã in nocturnis sollempnitatib custodit᷑: ita dũ¬
taxat. ut post ipsos psalmos due lectiones una ueteris.
alia noui testamenti sub sequant᷑. Qui modus antiquit᷑
constitutꝰ idcirco ꝑ tota scła intemeratꝰ ꝑdurat. qr non

Expanded text:
taque per universam Aegyptum et Thebaidam, ubicumque taque per universam Aegyptum et Thebaidam, ubicumque habentur monasteria, legitimum orationum modum in vespertinis conventibus seu nocturnis vigiliis tenent . Non enim illic quisquam congregationi fratrum interesse permittitur, nisi prius universis undum sibi secundum sententiam Domini ad infantiam pristinam noverit, nihil sibi consideratione aetatis velannorum numerositate prse reputat perdidisse; sed pro rudimentorum merito et tirocinii novitate, quam se gerere in Christi militia recognoscit, subdere se etiam junioribus compellitur. Igitur per universam ut diximus Aegyptum duodenarius psalmorum numerus , tam in vespertinis quam in nocturnis solemnitatibus custoditur, ita duntaxat, ut post ipsos psalmos duae lectiones, una veteris, alia novi Testamenti, subsequantur. Qui modus antiquitus constitutus, idcirco per tot saecula intemeratus perdurat, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
cgyptioꝵ monachoꝵ habitu. ñ tantum ad curam cor¬
poris quantum admortim formulã congruentia. Cucullis
re. etiã imitatione ipsis uelamuns conmoneant᷑. Colobiis
quoq lineis induunt᷑. que nixꝰ usq ad cubitos ꝑtingunt.
Nucdas reliqꝰ cirrunferunt. mauus ut amputatos habere cos¬
actus & oꝑa inuncli huiꝰ. suggerati abscisio manicarum.
Post hec angũsto palliolo tã amictꝰ humilitate quã uilitate
precii. collaᷤ pariter atq buiueros tegunt. quȩ mafortis tã
habitꝰ pellis caprine. significat mortificata omni petulcutia
carnaliũ passionũ debere cos insumma utrtutũ grauitate
rigor. seu meridiani estus feruor ex aggerat: caligis tantũ.¬
mͦ suos muniunt pedes. Quib tñ caligis quãꝗͣ licito utant᷑
ria accedunt. illud existimantes etiã scd̃m litteram custo¬
diri debere. qd̵ dicit᷑ ad moysen uł ad iesum naue. Solue
corrigiam calciam̃ti tui. locus enĩ in quo stas: t̾ra scã est

Expanded text:
gyptiorum habitu non tantum ad curam corporis quantum ad morum formulam congruentia . Cucullis re etiam imitatione ipsius velaminis commoneantur. Colobiis quoque lineis induuntur , quae vix ad cubitos usque pertingunt, nudas de reliquo circumferunt manus, ut amputatos eos habere actus et opera mundi hujus suggerat abscissio manicarum. Post haec angusto palliolo tam amictus humilitate quam vilitate pretii, colla pariter atque humeros tegunt, quod mafortes tam habitus pellis caprinae significat mortificata omni petulantia carnalium passionum debere eos in summa uirtutum grauitate it, seu meridiani aestus fervor exegerit, tantummodo muniunt pedes. Quibus tamen caligis quanquam licito utanturria, illud etiam existimantes secundum litteram custodiri debere, quod dicitur ad Moysen et ad Jesum filium Nave: Solve corrigiam calceamenti tui, locus enim in quo stas terra sancta est
Abbreviated transcription (Latin):
consistere. Cũ hominũ mores quereremꝰ. illud p̃clarũ aninaduer¬
timus: nichil eos neque einere neq uendere. Quid sit fraus aut
cupiunt. Nam cũ ego prb̃o illi decẽ iurros obtulissm. refu

Expanded text:
consistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduerconsistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduertimus, nihil eos neque emere neque uendere. quid sit fraus aut cupiunt. nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos obtulissem, refu
Abbreviated transcription (Latin):
& ne statim repetere cursum nrm possemꝰ maris mollitie deti¬
neri. egressosq int̾ra ut est mox humani ingenii naturũ locoꝵ.
cultũq habitantiũ uoluisse cognosc̾e. xp̃ianos nos eẽ. id p̃cipue quere¬
re an ẽent aliqui inter illas solitudines xp̃ian. Tc̃ uͦ ille flens
iniutat ad orationẽ. Ueinde expositis utra ueretum pelbb. facit
nos discumbere. Appemit prandiũ sane loquupletissimũ. dimicdũ
panẽ bordeaceũ. Sramꝰ u̾ nos quatuor. uise quintꝰ. fiseiculum otiã¬
herbe uitulit cuiꝰ nomen mͥ excidit. que mente sunilis ẽ: ex ube¬
rans folus. saporẽq mellis p̃stabat. Huiꝰ p̃dulci admodũ suauitate
simulatione celduerat. Peinde cum ipso ad cccłam ꝓcessimus. que
fere duob milil ab erat a conspectu nr̃o. interiectu montis er¬
clisa Erat aut̃ uilib contexta uirgulas. ñ multo ambitiosior
quã hospitis nr̃i tabernacrlũ. In qua uisi curuus quis poterat

Expanded text:
et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detiet ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent ainvitat ad orationem. Deinde expositis in terram ferinis pellibus, facit nos discumbere; apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse eratherbae intulit, cujus nomen excidit; quae menthae similis exuberans foliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admodum suavitate simulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incuruus non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
sx quedã amari ꝓmunctoria uentis resistunt. t̾ra aliquantu¬
lum solilur herbam rarã atq hispiciam gignit. Ea oribi: st¬
⁊ abulura satis urile. Uicole loci illius. lacte uiurit. Qui
sollertiores sunt uł ut iti dixerim diciores. hordeaceo pare utun¬
tur. Ea ibi soli messis est. que celeritate ꝓuentꝰ ꝑnaturã solis
siue aeris. uentoꝵ casus euadere solet. Qiipp᷑ fertur a die iac¬
t seminis tricesimo die maturescere. Consistere aũt ibi homi¬
nes ñ alia ratio facit. quã qd om̃s tributo libtri st̃ Extrema siqͥ¬
dem cyrinoꝵ hora est deserto illi contigua. qd inter egyptũ et
affricã interiacet. ꝑ qd̾ olim cato cesarẽ fugiens duxit. exercitũ.
Ergo ut ad tugurui illud qd̾ emuiꝰ conspexerã contendi. ibi in¬
uenio senẽ in ueste pellecea: molã manu uertentem. Consalu¬
tatꝰ. accpit nos benignissime. Ciectos os in illud litus exponimꝰ.

Expanded text:
sa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantusa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solipabulum satis utile. Incolae loci illius lacte vivunt. Qui solertiores sunt, vel ut ita dixerim ditiores, hordeaceo patur. Ea ibi sola messis est, quae celeritate proventus per naturam soli sive aeris, ventorum casus evadere solet: quippe fertur a die jacti seminis tricesimo die maturescere. Consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes tributo liberi sunt: extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interjacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. IV. Ergo ut ad tugurium illud quod eminus conspexerauenio senem in ueste pellicia. molam manu uertentem. consalutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nauem soluimus: quinto cuie portũ africe intrauimus. Ao
E loca uisitare scõꝵ: & p̃cipue ad scpulehrũ ꝙprian martyri¬
 adorare. Qiunto decino gͥ die ad portum regressi ꝓfectiq in ali
halexindriã petentes reluctante auitro pene isyrtim in lan
sumꝰ. Qd ꝑuidi naute cauentes. iacus anchoris nauem sistunt
Sub oculis aut̃ t̃ra continens erat. Inqua c̾apbys intgessi. cum
uatua mĩa ab humani cultu ceruermus ego stucliosius ex¬
plorandoꝵ locoꝵ grã longuis ꝓcessi trib fere a littore milil
ñ ad̾ ibi uis ymbrium ułl timeati t. Suisse aut̃ illic ⁊ luuiam.
nequando quce auditũ est. s qd̾ uentoꝵ tanta uis est. ut si
quando uł clementiore celo aliquantulũ spinare flatꝰ cperit.
inaius in illis terris quã in ullo mari naufragium sit. Nulla
ibi germina sata nulla ueniunt: quippe instabili loco. Arenti¬
bus ⁊ renis: & ad omnẽ inotũ uentoꝵ ceclentib Uerũ ubi auer¬

Expanded text:
ens ualedixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: ade loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auer
Abbreviated transcription (Latin):
rem ex semet ipsa fimilit̃ quidẽ gignentẽ. s in fra semet ip¬
sam eũ seruantẽ. Cuiꝰ solũ saxis et fetido ceno repletũ transire cu¬
pientes. usq ad latera desidimꝰ. Cũq pene ib ioẽ in eade merge¬
nemur. exclaniurtes ad dum̃ uocẽ psalmi ꝓtulimꝰ dicentes. Sal
uum me fac ds gm̃ inttauerunt aquȩ usq ad animã meã. In¬
frcus sum in limo ꝓfundi. et ñ est su̾stantia. Quartũ ꝑiculum
ꝑtulimꝰ in aquis quibdã. quȩ ex inundatioue nili remanse¬
rant. In quib trictuo continuo afflicti. uix euadere potuimus.
daũ tũ periculũ fuit nobis alatronib cũ secus mare iter a¬
UII gere mus. qui ꝑdecem milia passuum insequentes noᷤ
łquos perimere ferro ñ poterant. pene ex aniineᷤ
reddiderunt perfugam.: Sextũ discrimen
nobis in ipso fumine nilo fuit. inqͦ nauiganteᷤ
pene sub mersi sumꝰ. Septimũ in stagno qd̾ ma¬

Expanded text:
rem ex semetipsa similiter quidem gignentem, sed intra semetiprem ex semetipsa similiter quidem gignentem, sed intra semetipsam eum servantem, cujus solum saxis et foetido coeno repletum transire cupientes, usque ad latera descendimus. Cumque paene ibidem in eadem mergeremur, exclamantes ad Dominum, vocem Psalmi e usque ad animam meam. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia . 4. Quartum periculum pertulimus in aquis quibusdam, quae ex inundatione Nili remanserant, in quibus triduo continuo afflicti, vix evadere potuimus. 5 208 Quintum periculum fuit nobis a latronibus, cum secus mare iter ageremus, qui per decem millia passuum insequentes nos, quos perimere ferro non poterant, poene exanimes reddiderunt per fugam. 6. Sextum discrimen nobis in ipso flumine Nilo fuit, in quo navigantes, poene submersi sumus. 7. Septimum, in stagno, quod Ma
Abbreviated transcription (Latin):
accessus fuit. qr reuera nec eos quos supcriꝰ memoraumꝰ absq ꝑx¬
culo nicdimꝰ. Septics nĩq in hoc uinere ꝑiclytati sumꝰ. in octauo
aut̃ sceut scriptũ ẽ ñ optinuit nos malũ. do nos in omib ꝓtegei¬
te. Heniq semel ꝑ quinq dies ac noctes incedentes ꝑ heremũ. siti
ac lassitucdine periclẏtati sumꝰ. alio quoq tempore incurrinuis
locũ in quo ẽ conuallis quencłã humorẽ exsemet ipsa giguens sal¬
sum. quẽ continuo ealor solis uelut hiemalis pruina in gla¬
tiem ita in salẽ stringit. et tanquã sudes acutas ex ipso sale
efficit. atq ita omĩa illa exasperant᷑ loca. ut ñ solũ nudoᷤ pedeᷤᷤ
ut habebamꝰ nos s et caltiamentis munitos terat ac secet. si
his s nuenti magno eũ periculo uix cuasimꝰ. Tercio eũ nichil¬
ominus ꝑ heremũ ꝑagraremꝰ. incurrimꝰ uallẽ quendã humo¬

Expanded text:
accessus fuit, quia revera nec eos quos superius memoravimus, absque peaccessus fuit, quia revera nec eos quos superius memoravimus, absque periculo vidimus. Septies namque in hoc itinere periclitati sumus, in octavo autem, sicut scriptum est, Non obtinuit nos malum , Deo nos in omnibus protegente. Denique semel per quinque dies ac noctes incedentes per eremum, siti ac lassitudine periclitati sumus. 2. Alio quoque tempore incurrimus locum, in quo est convallis quaedam, humorem ex semetipso gignens salsum, quem continuo calor solis velut hiemalis pruina in glaciem, ita in salem stringit, et tamquam sudes acutas, ex ipso sale efficit: atque ita omnia illa exasperantur loca, ut non solum nudos pedes, ut habebamus nos, sed et calceamentis munitos terebret ac secet. In his ergo inventi, magno cum periculo vix evasimus. 4. Tertio cum nihilo minus per eremum
Abbreviated transcription (Latin):
Rat impsis locis
uir sc̃s ac rotiꝰ grc̃ bonȩ repletꝰ iohannes nomine. inqͦ tanta erat
ꝯ̃lolationis grã. ut quacũq mesticia qͦtũq tedio opp̾ssa fiaiset
anima. paucis eꝰ sermonib alacritite & leticia repleret. de sa¬
nitatũ grã plurima a dõ clonata ẽ. In aliis quoq quã plar inis¬
locis egypti parsĩ uidimꝰ scõs d̾i. uirtutes multas et
mirabilia facientes. & totiꝰ grẽ cłi plenos. s pau¬
cos ex multis memorabimꝰ. Be om̃ib uͦ ex pli¬
care supͣ uires ur̃as ẽ. Nã de his qͥ insuꝑiori the¬
baila idẽ circa ipsã sienen habitare dñr. auditu
solo cõꝑimꝰ. qdꝰ his pene om̃ib qͦs uidimꝰ celsiores illi & inaguificentiorẽ
habeant᷑. Acceile uͦ ad ipsos pitineris ꝑido nequinimꝰ. q quãius om¬
nia illarũ partiũ loca latromb incursent᷑. illa tam̃ quȩ ultra
ciuitatẽ lycho st̃. etiã barbaros patiunt᷑. & ideo millus nobis ad cos

Expanded text:
rat in ipsis locis vir sanctus, ac totius gratiae dono repletus, Joannes nomine, in quo tanta erat consolationis gratia, ut quacumque moestitia, quocumque taedio oppressa fuisset anima, paucis ejus sermonibus, alacritate et laetitia repleretur. Sed et sanitatum gratia plurima ei a Domino donata est. EPIlocis Aegypti, sparsim vidimus sanctos Dei, virtutes multas et mirabilia facientes et totius gratiae Dei plenos, sed et paucos ex multis memoravimus. De omnibus vero explicare, supra vires nostras est. 1. Nam de his qui in superiore Thebaida, id est, circa ipsam sienem habitare dicuntur, auditu lsiores illi et magnificentiores habebantur. Accedere vero ad ipsos pro itineris periculo nequivimus: quia quamvis omnia illarum partium loca latronibus incursentur, illa tamen 207 quae ultra civitatem Lyco sunt, etiam barbaros patiuntur. Et ideo nullus nobis ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
re dum ꝓsternens die ac nocte. tãquã ipse in eoꝵ peceatis cẽt obuo¬
uius flebat. Etiã tã dui ꝑmansit cũ eis in peuitentia et lacrimis
euocantẽ. et ad rec̃ciliationẽ altaris inuitantẽ. Aut ubi hoc nͥ se¬
moer udit. itellexit eoꝵ susceptã eẽ penitentiã. et sic eos altar
tota eũ gritulatione restituit. Hunc etũ qued̾a temporo atar¬
bant ademonib uerberatũ ita. ut stire ac moue
omĩno loco ñ posset. Et cũ dies abeẽt dĩca et res posceret offerri sa¬
crificiũ uissit se fr̃m manib ad altire portari. Ubi cũ mnoratione ia¬

Expanded text:
rosternens, die ac nocte tamquam ipse in eorum peccatis esset obnoxius, flebat, et tam diu permansit cum eis in poenitentia et lacrymis,evocantem, atque ad reconciliationem altaris invitantem. Ubi hoc vero senior vidit, intellexit eorum susceptam esse poenitentiam: et sic eos altari tota cum gratulatione restituit. Hunc etiam quodam tempore ferebant a daemonibus ita verberatum, ut stare, aut moveri omnino loco non posset. Et cum dies adesset Dominica, et res posceret offerri sacrificium, jussit se fratrum manibus ad altare portari. Ubi cum in oratione ja
Abbreviated transcription (Latin):
refluendo nili aqua residens. uelut stagnũ quodda effecerat. In
sent. resoluti circa horis stagni lacebant: ita ut ignorantib nob̾
mortui ẽẽ iuderent᷑. Cũq accederemꝰ ad uidendã mirã magni¬
tudinẽ bestiarũ quas ex animes putabamꝰ. continuo ut sonitũ
pedũ nr̃oꝵ sensert excitate irruert̃ suꝑ nos. et insectari uehe¬
ment̃ cepert. Nos aut̃ magno cũ clamore et gemitu nom̃ xp̃i
dni in uocauimꝰ. cuiꝰ miscd̾a nob̾ affuit: et bestiȩ quȩ circa nos
iecte. Nos autem cursu intento ad monasteria festiraunus.
gratias agentes deo nr̃o qui nos tale tantis periculis libera¬
uit. et tanta nobis sua mirabilia os t e noit:u ube ca

Expanded text:
refluentis Nili aqua residens, velut stagnum quoddam effecerat, in sent, resoluti circa oram stagni jacebant, ita ut ignorantibus nobis mortui viderentur. Et cum accederemus ad videndam mirandamque magnitudinem bestiarum, quas exanimes putabamus, continuo ut sonitum pedum senserunt, excitati, irruere et insectari nos vehementer coeperunt. Nos autem cum magno clamore et gemitu nomen Christi Domini invocavimus, cujus misericordia affuit, et bestiae quae contra nos  projectae sunt, nos autem cursu intento ad monasteria festinavimus, gratias agentes Deo nostro, qui nos de tantis periculis liberavit, et tanta nobis ostendit mirabilia. Ipsi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
NEEUenTeR ac sepuis a me tr̃s stagisitatis. ut uob gr̃a
edificationis regressus de partib transmarinis etdisserã
meẽ ꝑegrinationis hystoriã. uł qualit̾ inoriente fides. xp̃i
foreat. que sit prĩcipum par: que scõꝵ quies. que instituta mu¬
nachoꝵ: que heremitarũ uita uł conuersatio. si uł in heremo

Expanded text:
equenter ac saepius a me, fratres, flagitatis ut vobis gratia aedificationis, regressus de partibus transmarinis, edisseram meae peregrinationis historiam, vel qualiter in Oriente fides Christi floreat, quae sit principum pax, quae sanctorum quies, quae instituta monachorum, quae eremitarum
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ut facile posset intellegi id eam uelle: ut quo ipsa du
cebat. auachoreta sequeret᷑. Quid multis : Ad speluncã bestu
ꝑuenitur. ubi illa adultos itm catulos malefera nutribat.
Qui ut clausis luminib ex aluo matris exierant. cecitate
ꝑpetua tenebant᷑. Quos singulos de rupe prolatos. ante a¬
chorete pedes mater exposuit. Tunc demum aduertit scg.¬
quid bestia postularet. Inuocato mox nomine iħ̃r xp̃i con¬
trectiuit manu lumina clausa catuloꝵ. ac statim cecitate
epulsa apertis oculis bestiarum lux diu negata patuit.
ta fr̃s illi anachoreta quẽ desiderauerant iũsitato. eũ frn¬

Expanded text:
bat, ut facile posset inbat, ut facile posset incebat, anachoreta sequeretur. quid multis? ad speluncam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum adm
Abbreviated transcription (Latin):
Sasit ant pͥerique in heremo sine ullis tab̃nacłis.
quos anachoretas uocant. Uuuit herbarũ radicibus
quendã gͥ hoc ritu. atq ac lege uiuentẽ duo ex nttͥa mona¬
chi licet diu̾sa longe regione. tam̃ ꝙ olimn ipsis in nionaste rii
conu̾satione carus ac familiaris fuisset. auditis eiꝰ iurtrtib ou¬
tendert̃. Ouẽ dui multũ q quesitũ. taindẽ mense septimno rep¬
perert. in extrimo illo deserto. qd ẽ memphy s contiguũ de¬
morantẽ. quas ille ⁊ solitu dines. iã ꝑ annos duodecĩ dicebat᷑
habitare. Qui licet om̃iũ hominũ iutaret occursũ tam̃ aguitis
fr̃ib ñ refugit. seq carissimis ꝑ triduũ ñ negauit. Quarto die
aliquantulũ ꝓgressus. cũ ꝓsequeret᷑ abeuntes. leenã mire mag¬
utudinis ad se uenire conspicuunt. Bestia trib licet repertis nõ
incerta quẽ peteret anachorete pedib aduoluit᷑ ac deinde p̃ce¬
dentẽ secuntur. Nam illa p̃iens & subinde restitais in eos intende¬

Expanded text:
habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extrmorantem, quas ille solitudines jam per annos duodecim dicebatur habitare. Qui licet omnium hominum vitaret occursum, tamen agnitis fratribus non refugit, seque charissimis per triduum non negavit. Quarto die aliquantulum progressus, cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se venire conspiciunt. Bestia, licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus advolvitur, ac deinde praecedentem sequuntur. Nam illa praeiens et subinde restans, in eos intende
Abbreviated transcription (Latin):
G IT UR octogesimõ etatis sue anno. cũ absens eẽt ysichi¬
us. quasi in testamenti uicẽ breuẽ mana ꝓpria seripsit
epistolã. oñs ei diuicias suas derelinquens euangłiũ sci¬
licet q tunicã saccineã eueullã & palleolũ. Nam minister
eiꝰ. ante paueos dies obierat. Uenert itaq ad egrotantem
lis liberandũ. Sed .&. constantia quedã sca femuna. cuiꝰ gene¬
rauit ut ne p̾uncto qͥdẽ horȩ post mortẽ reseruaretur.
sed statĩ in eodẽ loci hortuło t̾ra operirent. sicut uestitꝰ
erat in tunica cilicina cuculla. & sago rustico. Iãq mo¬
dicus calor tepebat in pectore. nec preter sensũ quiecquat
iuui hominis suꝑ erat: ꝙ tam̃ aꝑtis oculis loquebatur.
E gredere. quio S times: Egredere anima. quid Eubi¬
tas: SeptuguitaUprope anns seriusti xp̃o. &. iertẽ
times : In hec uer ÷ ua exalauit spm. Statĩq humo

Expanded text:
gitur octogesimo aetatis suae anno, cum absens esset Hesychius, quasi testamenti vice brevem manu propria scripsit epistolam, omnes divitias suas ei derelinquens Evangelium scilicet, et tunicam sacceam, cucullam et palliolum, nam minister ejus ante paucos dies obierat. Venerunt itaque ad aegrotantem lis liberandum; sed et Constantia quaedam sancta femina, cujus generavit, ut ne puncto quidem horae post mortem reservaretur; sed statim eum in eodem hortulo terra operirent, sicut vestitus erat in tunica cilicina et cuculla, et sago rustico. 45. Jamque modicus calor tepebat in pectore, nec praeter sensum quidquam vivi hominis supererat, et tamen apertis oculis loquebatur: Egredere, quid times? egredere, anima mea, quid dubitas? Septuaginta prope annis servisti Christo, et mortem times? In haec verba exhalavit spiritum. Statimque humo
Abbreviated transcription (Latin):
iullule. ad hortulus qͦq inquo ipsi erant ꝑtiueret. Et il¬
citas. Ad huc enĩ uerba in ore loquentis uoluebantur. et
iam menbra solidata ad standũ hominẽ subrigebant.
Qd postquã auditũ ẽ. etiã difficultatẽ loci. q. iter iruiũ
ualidius obseruantib quã ne quonͦi laberet᷑. Dissenna¬
uerat enĩ hoc de eo rumor: qd̾ diu eũ in eodẽ loco mane¬
re ñ posse. Qd̾ tam̃ ille ñ leuitate quadã aut puerili sen¬
su iuctꝰ faciebat: sed honorẽ fugiens. ꝙ. in oportunitatẽ¬

Expanded text:
ujus jus hortulus quoque, in quo ipsi erant, pertineret. Et ilcitas. Adhuc verba in ore loquentis volvebantur, et jam membra solidata ad standum, hominem surrigebant. Quod postquam auditum est, etiam difficultatem loci, et iter invium villis observantibus, quam ne quo modo elaberetur. Disseminaverat enim hoc de eo rumor, diu eum in eodem loco manere non posse. Quod ille non levitate quadam, aut puerili sensu victus faciebat; sed honorem fugiens et importunitate
Abbreviated transcription (Latin):
tulo. ut diligentis custodiȩ suspicionẽ accolis tolleret: cun
ingentis uitȩ suȩ periculo post .x. ferme nĩses eorpus eiꝰ fu¬
ratũ ẽ. Qdͣ maiumã deferens totis monachoꝵ et oppidoꝵ.
turbis ꝓsequentib in antiquo monasterio condidit. illesa
tunica cucullo & pallio. & toto corpore quasi adhuc ui¬
ueret uitegro: tantisq flagrante odorib ut delibutũ u¬
& constantiȩ scĩssime illiꝰ mulieris deuotio. Que ꝑlato adse
nuntio qd̃ corpusculũ scĩ hylaraonis palestine ẽẽt. statim
exanimata ẽ: uerã in seruum di dilectionẽ. mortẽ  conpi¬
bans. Erat enĩ solita ꝑuigiles in sepulcro eiꝰ noctes duce¬
re. & quasi cõ presente ad uiuandas orationes suas ser¬
mocinari. Cernas usq hodiȩ mirã inter palestinos. ꝙ ey¬
pros. contentionẽ: his corpus hylarionis. illis spm̃ se habe¬
re certantib. Et tam̃ in utrisq locis. magna cotidiȩ sig¬
na sunt: s magis in hortulo eypri. forsitan: quia plus

Expanded text:
tulo, ut diligentis custodiae suspicionem accolis tolleret, cum ingenti vitae suae periculo, post decem fere menses corpus ejus furatus est. Quod Majumam deferens, totis monachorum et oppidorum turbis prosequentibus, in antiquo monasterio condidit; illaesa tunica, cuculla, et palliolo, et toto corpore, quasi adhuc viveret, integro, tantisque fragrante odoribus, ut delibutum ua Constantiae illius sanctissimae mulieris devotio, quae perlato ad se nuntio, quod corpusculum Hilarionis Palaestinae esset, statim exanimata est, veram in servum Dei dilectionem etiam morte comprobans. Erat enim solita pervigiles in sepulcro ejus noctes ducere, et quasi cum praesente ad adjuvandas orationes suas sermocinari. Cernas usque hodie miram inter Palaestinos et Cyprios contentionem, his corpus Hilarionis, illis spiritum se habere certantibus. Et tamen in utrisque locis magna quotidie signa fiunt; sed magis in hortulo Cypri, forsitan quia plus
Abbreviated transcription (Latin):
fece enĩ arbor ẽ hic: eui curuante genu ꝙ orante: inclinata
fuerit. ipsũ sequam᷑. Curuabat gͦ ille solitariꝰ gen in orati¬
one: ꝙ nichil factũ ẽ. Flexit etiã senex ille qͥ eũ susceperat
genu. & statĩ euruata ẽ etiã arbor. cũ tpso. Qd̾̃ eũ iudis

Expanded text:
ecce enim arbor hic est, cum quo curvante genu et orante inclinata ecce enim arbor hic est, cum quo curvante genu et orante inclinata fuerit, ipsum sequamur. Curvavit ergo ille solitarius genu in oratione, et nihil factum est. Flexit etiam senex ille, qui eum susceperat, genu, et statim curvata est etiam arbor illa cum ipso: quod cum vidis
Abbreviated transcription (Latin):
Rat̃ qͥdã dix̃ abbati pastori. Si dedero fr̃i meo medi¬
eum panis aut aliqͥd aliud. demones polluunt illud. ut
uideatur ad placendũ hominib fieri. Et dix ei senex. ꝙ si¬
nes erant agricolȩ. habitantes in una citutate: &. uirus
ex eis seminans. collegit pauca. & sorgidida: Aliꝰ aut̃ negle¬
gens semmnare. om̃ino nichil collegit. Si gͦ fiat fames. qͥs du¬
oꝵ potest euadere.s ꝙ respondit fr̃ ille. Qui fecit quãuis pa¬
rũ. atq inmundũ. &. dix ei senex. Ita & nos seminamꝰ pauca.
q. si uimiunda ne famis tẽpore moriam᷑.
t̾abat: ꝙ hoc erat opus eiꝰ. ut quacũq hora ueniret monach
de heremo. cũ fiducia faciebat eũ reficere: Uenit gͦ aliquan¬
do unꝰ solitariꝰ: a ille petebat ab eo ut gustaret. qui cũ nol¬
let gustare dicens. ego ieuino: ẽtristatꝰ senex dix ei. Ne pret̾¬
mitas puerũ titũ. obsecro te. ue despicias me: s ueni oremꝰ

Expanded text:
rater quidam dixit abbati Pastori: Si dedero fratri meo modirater quidam dixit abbati Pastori: Si dedero fratri meo modicum panis aut aliquid aliud, daemones polluunt illud, ut videatur ad placendum hominibus fieri. Et dixit ei senex: Et snes erant agricolae, habitantes in una civitate; et unus ex eis seminans, collegit pauca et sordida; alius autem negligens seminare, nihil omnino collegit. Si ergo fiat fames, quis duorum potest evadere? Et respondit frater ille: Qui fecit, quamvis parum atque immundum Et dixit ei senex: Ita et nos seminemus pauca, etsi immunda, ne famis tempore moriamur. tabat, et hoc erat opus ejus, ut quacunque hora veniret monachus de eremo, cum fidncia faciebat eum reficere. Venit ergo aliquando unus solitarius, et ille petebat ab eo ut gustaret. Qui cum nollet gustare, dicens: Ego jejuno. Contristatus senex, dixit ei: Ne praetermittas puerum tuum, obsecro te, ne despicias me, sed veni oremus;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsis omĩb ait. Wos inqͥt estis fatue. Nã hec & ur̃a
ꝙ. mea ẽ anima. Hoc enĩ u ea uocant illi feminas spiri¬
tuales. Q dep̃cor dm̃ ait. ut dignꝰ ipsa in die uidicii me¬
rear inueniri. Qtio audito om̃s simul ad pedes ipsuis pr¬
eidert̃. singillȩ uaria peccata ꝓpͥa ẽfitentes. Alia enĩ.
abluens sordes catini supra eã se fudisse dicebat. alla uͥ
colaphis eã a se uerberatã sepe. memorabat. alia nares
ipsius sin ape impletas a se eẽ. defflebat. Cetere qͦq diuer¬
sas referebant. se ei inuirias irrogasse. Pro qͥb omib sc̃s
ille: fusis do p̃cib. egressus ẽ. pꝰaucos aut̃ dies ñ ferens tan¬
tã sui głam. tantãq se nolens soroꝵ honore cumulare.
grauari secredens excusationib singloꝵ: egressa de monal¬
terio illo occulte. qͦͥ ierit. in quã se miserit locũ. ł qͦ fine
defecerit. ad nuliꝰ potuit noticiã ꝑuenire:¬

Expanded text:
hoc ipsis omnibus ait: Vos, inquit, estis fatuae; nam haec et vestra hoc ipsis omnibus ait: Vos, inquit, estis fatuae; nam haec et vestra et mea est Amma. Hoc enim in ea vocant illi feminas spirituales. Et deprecor Deum, ait, ut dignum ipsa in die judicii merear inveniri. Quo audito, omnes simul ad pedes ipsius prociderunt, singulae varia peccata ei propria confitentes. Alia enim abluens sordes catini supra eam se fudisse dicebat; alia vero colaphis eam a se verberatam saepe memorabat; alia nares ipsius sinapi impletas a se esse deflebat; caeterae quoque diversas referebant se ei injurias irrogasse. Pro quibus omnibus sanctus ille fusis Deo precibus egressus est. Post paucos autem dies non ferens illa tantam sui gloriam, tantoque se nolens sororum honore cumulari, gravarique se credens excusationibus singularum, egressa est de monasterio illo occulte, et quo ierit, in quem se miserit locum, vel quo fine defecerit, ad nullius potuit notitiam pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã & ꝓuectioris etatis. cũ fiducia grandi ĩtrodiei
inter quas solã illã ꝓpt̾ quã uenerat. ñ uidebat ¶Tit au
Dieunt ad eũ. Unã inqͥunt stultã nabemꝰ intrinsee̾ in eo¬
quina. Si eas q a demone ueratur apellant. at ile.
Eribete inqͥd ad me ipsã. qͦq ut ea tudeã. quo audito. supͣ
memoratã uocare cepert̾. Quȩ cũ uollet audire. sentien
ut credo aliqͥd aut fortasis hoc ipsũ. duuina tam̃ reuelatio¬
ne cognoscens: dicunt ei. Sẽs pioterius te uidere desideral
Erat aut̃ uir fame. ac nominis grandis. Eũq ad eum
fuisset exhibita. iudissetq panuo frontem ipsuis inuolu¬
tã. piecit se ad pedes eiꝰ dicens. ħ enedic me in qͥt. Qõ rursus.
ad illiꝰ pedes & ipsa fecit. ac dix̃. Tu me inqͥd benedic dnẽ. Oñs
sorores obstupuert simul dicentes. Noli abha talẽ inutr
sustinere. fatua ẽ enĩ ista quã cernis. Tẽ sẽs pioternus

Expanded text:
virum, et jam provectioris aetatis, cum fiducia grandi fluvium trvirum, et jam provectioris aetatis, cum fiducia grandi fluvium trinter quas solam illam propter quam venerat, non videbat. Ait ergo Dicunt ei: Unam, inquiunt, stultam habemus intrinsecus in coquina. Sic enim eas quae a daemone vexantur appellant. At ille: Exhibete, inquit, ad me ipsam quoque, ut eam videam. Quo audito, supra memoratam vocare coeperunt. Quae cum nollet audire, sentiens, ut credo, aliquid, aut fortassis hoc ipsum divina revelatione cognoscens, dicunt ei: Sanctus Pyoterius te videre desiderat. Erat enim vir famae ac nominis grandis. Cumque ad eum fuisset exhibita, vidissetque panno frontem ipsius involutam, projecit se ad pedes ipsius, dicens: Benedic me, inquit. Quod rursus ad illius pedes tunc et ipsa fecit, ac dixit: Tu me benedic, domine. Omnes sorores obstupuerunt simul, dicentes: Noli, abba, talem injuriam sustinere; fatua est enim ista quam cernis. Et sanctus Pyoterius