comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rem nlłi obsturã. Repetens ab origĩe pandã
diqua fides aĩm si ueris fusa perartus
Mens agitat mole̾. et magno se corꝑe mister
Sp̃s et ꝙͣtũ nõ noxia corꝑa tardant
Sa facilem cuisũ atq aĩs illabere nostris¬
Luq ades ĩceptũq una decurre laborẽ
Nate patͥs sũmi uigor et celestis origo¬
Quẽ pͥmi coluꝰ meritosq nouamus honores¬
ai Iam noua progemes oĩs quã credidit etas¬
Nam memini ueterũ uoluẽs mõĩmẽtã uiroꝵ¬
se. Moyseũ ante õs nr̃m ceciisse per orbem¬
Que sint que fuerĩt et que uentura trahant᷑
Dĩa ut ip̃e tener ñr uł mũdi cõcreuerit orbis
felix qui potuit Rerũ cognosce̾ causas.
Unde hoim pecudũq genꝰ uiteq uolantũ
Et que marmoreo sint mõstra sub equore põthus
Et siquid simul ignis habet aut moblis humor
haud ałr pͥma crestentis ymagĩe mũdi¬
ag. Illuxisse dies aliũue habuisse tenorẽ

Expanded text:
Rem nulli obscuram repetens ab origine pandam, Rem nulli obscuram repetens ab origine pandam, Si qua fides animo, si veros fusa per artus Mens agitat molem, et toto se corpore miscet Spiritus, et quantum non noxia corpora tardant, a facilem cursum, atque animis illabere nostristuque ades inceptumque una decurre laborem, nate, patris summi 1 uigor et caelestis origoquem primi colimus I meritosque nouamus honores, iam noua progenies, I omnis quem credidit aetasnam memini I ueterum uoluens monumenta uirorum Moseum ante omnes totum cecinisse per orbemQuae sint, quae fuerint, et quae ventura trahantur Omnia, ut ipse tener mundi concreverit orbis. Felix qui potuit rerum cognoscere causas, Unde hominum, pecudumque genus, vitaeque volantum, Et quae marmoreo fert monstra sub aequore pontus, Et si quid simul ignis habet, vel mobilis humor. Haud aliter prima crescentis origine mundi Illuxisse dies, aliumve ha
Abbreviated transcription (Latin):
Iam dudũ temerasse duces pia federa pacis
Regnandi miẜos tenuit quos dira cupido.
Diuersasq neces Regũ crudelia bella
Cognatasq acies pollutas cede parentũ.
Insignes clixeis. nlloq ex hoste trophea
Sanguĩẽ cõsꝑsas tulerat qͦs fama cũphos
Innumeris totiẽs uiduatas cuubus urbes
Confiteor stͣpsi. satis ẽ menunisse maloꝵ
unc deus oĩpotẽs sacrũ p̾cor accipe carmẽ
Eternũq tui septẽplicis ora Resolue
Sp̃s atq mei resera penetralia cordis
Archana ut possim uatis bona cũcta referre
Non nĩt ambrosii.cura est miħi querere nectar.
Nec libet a onis de uertice duce̾ musas
Non mͥ saxa loqui uanus ꝑsuadeat error
laingerasq sequi tͥpodas et mania uota
Iurgantesq deas procerũ. uictofq penates¬
Nullus eĩ labor ẽ uerbis extendere famã¬
Atq hõim studiis paruã disquirere laudẽ
Que siciens hausi sancte libamĩa lucis
hinc canere ĩcipiã p̾sens deꝰ erige mẽtẽ
Uirgiliũ ceciisse loquar pia munera xp̃i¬

Expanded text:
Iam dudum temerasse duces pia foedera pacis, regnandi miseros tenuit quos dira cupido, diuersasque neces, regum crudelia bella cognatasque acies, pollutos caede parentum insignis clipeos nulloque ex hoste tropaea, sanguine conspersos tulerat quos fama triumphos, innumeris totiens uiduatas ciuibus urbes, confiteor, scripsi: satis est meminisse malorum: nunc, deus omnipotens, sacrum, precor, accipe carmen aeternique tui septemplicis ora resolue spiritus atque mei resera penetralia cordis, arcana ut possim uatis Proba cuncta referre. non nunc ambrosium cura est mihi quaerere nectar, nec libet Aonio de uertice ducere Musas, non mihi saxa loqui uanus persuadeat error laurigerosque sequi tripodas et inania uota iurgantesqNullus enim labor est verbis extendere famaAtque hominum studiis parvam disquirere laudem.Quae sitiens hausi sanctae libamina pacis, Hinc canere incipiam: praesens Deus, erige mentem. Virgilium cecinisse loquar pia munera Chri
Abbreviated transcription (Latin):
.2 .g. Lappeqz et tͥbuli et fallax herba uenen¬
eod. At si triticeam ĩ messez Robustaq farra¬
ug. Exercebis humũ frustra expectabis aceruũ
Concussaq famã ĩsilius solabere quercu¬
.℥.e. Insuper hiis subeũt morbi tristisq senectꝰ¬
Non ignara mali caput hoꝵ et causa maloꝵ
Magna lues cõmissa tibi heu ꝑdita nescis
Nec que circũstent te deinde pericula cerius
Nunt morere ut merita es tota q̃ mẽte petisti¬
Nec mea iam mutata loco sentẽcia cedit
Ampsius et notas audire et Redderẽ uoces
haud mora festinãt iussi rapidiq ferũt᷑¬
Passibus et pariter gressi per opaca uiaꝵ¬
corupiũt spaciũ mediũ lumẽq Relingũt¬
flentes et paribus curis uestigia figũt¬
Tũt uictũ ĩ silius baccas lapidosaq corna
Sunt Raimi. et uulsis pascũt Radicibus herbe¬

Expanded text:
, Lappaeque, tribulique, et fallax herba venen, Lappaeque, tribulique, et fallax herba veneni; At si triticeam in messem, robustaque farra Exercebis humum, frustra exspectabis acervum, Concussaque famem in silvis solabere quercu. Insuper his subeunt morbi, tristisque senectNon ignara mali, caput horum et causa malorum, Magna lues commissa tibi: heu perdita nescis, Nec quae circumstant te deinde pericula cernis. Nunc morere, ut merita es, quod tota mente petistiNec mea jam mutata loco sententia cedit.Amplius, aut notas audire et reddere voces. Haud mora, festinant, rapidis jussique feruntPassibus, et pariter gressi per opaca viaCorripiunt spatium medium limenque relinquFlentes, et paribus curis vestigia figuntTum victum in silvis baccas, lapidosaque corna Dant rami, et vulsis pascunt radicibus herba
Abbreviated transcription (Latin):
.2.e. Insontem ĩfando iudicio moritura puella
.4.e. Sũ ficut ĩcautũ crudeli morte ꝑemit¬
.9.e. Suasit eĩ scis ĩp̃e. nec est te fallere cuiꝙͣ¬
.a .e. Ut uidi ut perii ut me malus abstulit error¬
.m.e. Contignnqz mauu que nõ sua sẽmat arbor
.2.e. Tũc pater õĩpotẽs solio se misit ab alto¬
.s.e. Accipite ergo annius atq hec mea figite dicta¬
.s.e. Tu qͦ pͥor scelere ante alios ĩmanior õs¬
.4g. Quẽ nõ longa dies pietas nec mitigat ulla
.a.e. Hortator scelerũ coluber mala gͣmĩa pastus¬
.2.g. Desidia. latũq trahens ĩglorius almim¬
.2. g. Cede locis. nlłis hoim cogentibus ĩp̃e¬
.9.e. Tentus ubi argilla et dumosis caleulus arius¬
It tibi proscelere exclamat pro talibus ausis
Om̃e euũ ferro teritur. pͥmusq partem
heu miserande puer t̾rã ĩspectabere rastris
Et sointu cerrebis aues horrebit ĩ arius
Carduus et spuns surget palimurus acutis¬

Expanded text:
, Insontem infando indicio, moritura puella , Insontem infando indicio, moritura puella Dum furit, incautum crudeli morte peremit. Suasit enim, scis ipse, nec est te fallere cuiquam, Ut vidi, ut perii, ut me malus abstulit error, Contigimusque manu quod non sua seminat arbo.\' tum pater omnipotens I solio sic infit ab alto: \'accipite ergo animis atque haec mea figite dicta: tuque prior, I scelere ante alios inmanior omnis,I quem nec longa dies pietas nec mitigat ullaa, Hortator scelerum coluber, mala gramina pasces Desidia, latamque trahens inglorius alvum. Cede locis, nullis hominum cogentibus, ipse Tenvis ubi argilla, et dumosis calculus arAt tibi pro scelere exclamat, pro talibus ausis, Omne aevum ferro teritur, primusque per artem Heu, miserande puer! terram insectabere rastris, Et sonitu terrebis aves: horrebit in arvis Carduus, et spinis surget paliurus acutis
Abbreviated transcription (Latin):
t uidere metu uersi retͦq ruentes
Diffugiũt silũasq et sicubi cõcaua furtim
Saxa petũt piget ĩcepti lucisq nec auras¬
re. Uisus adesse pedũ sonitus genitorq ꝑ umbrã¬
me. Talibus alloquit᷑ dictis atq ĩcrepat ultro¬
he. Infelix que tanta ammũ demẽtia cepit
Quis furor iste nouus qͦ nũc qͦ tenditis ĩquit
Regnorũ ĩmemores que mente ĩsama mutat¬
s.e. Dicite que lucis miẜ̾is tam dira cupido¬
re. Maturate fugã totoq absistite luco¬
ix.e. Nec reuocare gradũ siqñ aduersa uocauit¬
xo.e. Est licitũ flamimis ambit torrentibꝰ annis¬
de. Per mediũ stridens. torquetq sonãtia saxa
Attollitq globos flãmaꝵ et spdera lambit¬
¶le sus het tua me genitor tua tͥstis urigo¬
.s.e. Hiis posuere locis merui me dep̾cor ĩquit
.i.e. Conscius audacis facti moĩtiq sustri¬
.2.e. Rennĩa fert tristes succos tardũq saporẽ¬
.x.e. Illa dolos dirũqz nephas sub pectore uersans¬

Expanded text:
t uidere, metu uersi retroque ruentes diffugiunt siluasque et sicubi concaua furtim saxa petunt. piget incepti lucisq Visus adesse pedum sonitus, Genitorque per umbram Talibus affatur dictis, atque increpat ultro: Infelix, quae tanta animum dementia cepit? Quis furor ille novus? quo nunc, quo tenditis? inquit. Regnorum immemores, quae mentem insania mutat? Dicite, quae lucis miseris tam dira cupido? Maturate fugam, totoque absistite luco Nec revocare gradum, si quando adversa vocarint, Est licitum: flammis ambit torrentibus amnis Per medium stridens, torquetque sonantia saxa. Attollitque globos flammarum, et sidera lambitlle sub haec: Tua me, genitor, tua tristis imagoHis posuere locis, merui, nec deprecor, inquit,  Conscius audacis facti, monitique sinistri. Femina fert tristes succos, tardumque saporem; Illa dolos dirumque nefas sub pectore versans
Abbreviated transcription (Latin):
entones apud gramaticos uocari solent qui de
carminibus homeri seu maronis ad ꝓpͥa o¬
pera more centenario ex metris hinc ĩde cõ¬
positis ĩ unũ sarcuĩt corpus ad facultate̾ ꝓbate cuiuisq
materie. Oemq proba uxor adelphi centonẽ ex uͥgilio
de fabrica mũdi et euãgeliis plenissime exp̾ssit.Mat̾ia

Expanded text:
entones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cujusque materiae. 26. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia
Abbreviated transcription (Latin):
Et uarios point fetus aut̾upnus et atra
ueĩt hyenis. teritur sicomia bacca trapetis
Acq ĩ se sua ꝑ uestigia uoluit᷑ amus
Tempore iam ex illo fecũdis yͥmbribꝰ ether
Magnus alit magno cõiuĩctus corꝑe fetus¬
t̾iam pͥma nouo spargebat lumĩa t̾ras
Tũc durare solu̾ et discludere nerea pontho
Incipit. et rerũ paulatim sumere formas
Et uarias pelagi facies ĩmania cete
Equora uerrebant caudis. estũq secabant
Mec nõ et uasti cir cuibãt equora ponthi
Iam sole ĩfuso. Iam Rebus luce Retectis

Expanded text:
et uarios ponit fetus autumnus et atra et uarios ponit fetus autumnus et atra uenit hiemps: teritur Sicyonia baca trapetis: atque in se sua per uestigia uoluitur annus. tempore iam ex illo I fecundis imbribus aether magnus alit magno conmixtus corpore fetusma nouo spargebat lumine terras Tunc durare solum, et discludere Nerea ponto Incipit, et rerum paulatim sumere formas, Et variae pelagi facies, immania cete Aequora verrebant caudis, aestumque secabant, Nec non et vasti circuibant aequora ponti. Jam sole infuso, jam rebus luce retectis
Abbreviated transcription (Latin):
hrincipio celũ ac terras cãposq patentes liquẽtes
lucentẽq globũ lune solisq labores
Ip̃e pater statuit uos oclarissima mũdi
ige. Lummalabentẽ celo q̃ ducitis amnũ
Nam neqz erant astroꝵ ignes. nec lucidꝰ ether
Et nox atra polũ bigis subuecta tenebat
Et chaos ĩp̾ceps tantũ tendebat ad uibras
Qͣtus ad ethereũ celi suspectat olimpũ
Tũc p̃r oĩpotẽs Rerũ cui sũma potestas
Aera dimouit tenebrosl et dispulit umbras
Et mediũ luci atq unibris Iã diuidit orbem
Spdera cũcta notat tacita labentia celo
Intentos uoluẽs oculos qͣ parte calores colores¬
Austernos tulerit que terga obuerterat axi
Postꝙͣ cũcta uidet celo cõstare fereno.
Oĩp̃s stellis numeros et noĩa fecit
Temporib᷑q parẽ diu̾sis quatuor annũ
Estus et pluiuas et agentes frigora uentos
Atq hec ut certis possemꝰ discere signis
uere tumẽt terre et gẽitalia seĩa postũt
dic medio tostas estu terit area fruges

Expanded text:
incipio caelum ac terras camposque liquentes lucentemque globum lunae I solisque labores ipse pater statuit, I uos, o clarissima mundi I lumina, labentem caelo quae ducitis annum. nam neque erant astrorum ignes nec lucidus aether, set nox atra polum bigis subuecta tenebat,I et chaos I in praeceps tantum tendebat ad umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum. tum pater omnipotens, rerum cui summa potestas, aera dimouit tenebrosum et dispulit umbras et medium luci atque umbris iam diuidit orbem. sidera cuncta notat tacito labentia caelo intentos uoluens oculos, I qua parte calores austrinos tulerit, quae terga obuerterit axi. postquam cuncta uidet caelo constare sereno omnipotens, I stellis numeros et nomina fecit temporibusque parem diuersis quattuor annum aestusque pluuiasque et agentes frigora uentos. atque haec ut certis possimus discere signis, uere tument terrae et genitalia semina poscunt ac medio tostas aestu terit area fruges
Abbreviated transcription (Latin):
crede̾ in momito enĩ mare uertit᷑. ¶ñfirmi aĩ ẽ
pati non posse diuuicias ¶ Rulleꝰ iei iocunda ẽ posses
sine socio unũ exͫ. luxurie siue auaritie multũs
malũ facit ¶ Cum illis conũsari debes qui te
face̾ pot̾is.¶Qui refert qualis stata ciiꝰ sed s
¶ Gud ⁊ turpius ꝙͣ sene̾ uiue̾ insiprent̾ ¶ Sñie striꝰ

Expanded text:
n momento enim mare vertitur. Infirmi animi est non poscere divitias. Nullius rei jocunda est possessio sine socio. Unum exemplum luxuriae, sive avaritiae, multa mala facit. Cum illis conversari debes qui te facere potes. Quid refert qualis status tuus sit, . Quid est turpius quam senem vivere insipienter ? Sine studio
Abbreviated transcription (Latin):
abi eripr¶ Caueaꝰ ne aliquid in ore euemat
indicãdo ne delibãsse uideamꝰ ¶Eratissima sunt
ueneficia que sunt parata facilia oceurren pr qͥb
multa mora fuit insi accipiẽtis ue̾cundia ¶ Ilłe
non tulit mumnꝰ gratis qui cũ rogasset accepit
donũ apeisse ẽ p̾uemire desideriũ rogantiso
Illus ueneficiũ ⁊̾ iocundũ quod a linẽ uerit tade
muetũ anffert ¶ Qui dedit uñficiũ tacent narret
autẽ qui accepͭ ¶ Nitene ita uitandũ ẽ in dando
uñficiu sicut suꝑbia ¶ Dabo egenti sedinor ut

Expanded text:
esit. Caveamus ne aliquid more interveniat in dando, ne deliberare videamur. Gratissima sunt beneficia quae sunt parata facili occurrentia, in quibus nulla mora fuit, nisi accipientis verecundia. Ille non tulit munera gratis qui, cum rogasset, accepit. Unde optimum est praevenire desiderium rogantis. Illud beneficium est jocundum quod alicui obviam multum aufert. Qui dederit beneficium taceat, narret autem is qui accepit. Nihil ita vitandum est in dando beneficia, sicut superbia. Dabo egenti non ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nloñ ⁊̃ dixmis sciã qui stĩe insurgit preceptori
ẽ nonaria inferin ianna uia imqͥ̾tatis seoxꝑiois
ꝑcussio uistariũ sceleris puter meroitꝰ ¶ uinm
acumen Sed non modice sumptũ cõiẽ ꝑtuobat
nequius ¶ Felicis disciplĩ diserecio magr̃atui gau¬
deat subici eũq metuendo diligat fidelis q existat
amaritudinuis nequit infistaxi grauaniẽ ¶naꝙ¬

Expanded text:
 Non est dignus scientia qui scientiae insurgit praeceptori. est nonaria, inferni janua, via iniquitatis, scorpionis percussio, ‹v›iscarium sceleris, putei introitus. Vinum m, sed non modice sumptum rationem perturbat, nequius ? Felicis discipuli discretio magistratui gaudeat subici, eumque metuendo diligat, fidebsque existat. amaritudinis nequit in ‹v›iscari gravamin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ curand quis dicat sod quid dicatͤ actende ¶hõe seii
quod non es nec maior ꝙͣ eẽ uideri uelis¬
S ¶A u̾bis
eurpib absemeto ¶Int̃ dum seriis misteris Iocos
¶ Semor esto iudicio ꝙ ẜimoe ¶ Clem̃cie esto cultor

Expanded text:
nec quis dicat, sed quid dicatur attende. Honestum quod non es, nec major quam es videri velis. A verbis turpibus te abstineas. Interdum seriis miscebis jocos, Severior esto judicio quam sermone. Clementiae esto cultor
Abbreviated transcription (Latin):
.ae. Sipot̾ẽs magnisq agitat sub legibꝰ euũ¬
u.e. Quid memorẽ ĩfandas cedes qͥd facta tirãni¬
.s.e. Nesciaq hũanis p̾cibus mãsuestere corda¬
.x.e. Egiptũ uiresq orientis et ultima bella¬
.s.e. Magnammosq duces totius origine gẽtis¬
Quuq pii uates pro sifertatẽ Reuesant¬
Qui bello exciti Regesqi que lutore Rubro
Conpsruit capos aties qͥbus arserit arims
Res genus egregiũ magno ĩflamãte furore
Agmen agent equitũ et florentes ere cateruas¬
Cetera facta patrũ prugnataq ĩ ordĩe bessa
pretereo atq aliis pꝰ me memorãda Relinqͦ¬

Expanded text:
Omnipotens, magnisque agitat sub legibus aevOmnipotens, magnisque agitat sub legibus aevum. Quid memorem infandas caedes? quid facta tyranni? Nesciaque humanis precibus mansuescere cordaAegyptum, viresque Orientis, et ultima bella, Magnanimosque duces, totasque ex ordine gentQuique pii vates pro libertate ruebantQui bello exciti reges, quae littore Rubro Complerint campos acies, quibus arserit armis Rex genus egregium magno inflammante furore Agmen agens equitum, et florentes aere catervasCaetera facta patrum, pugnataque in ordine bella Praetereo, atque aliis post me memoranda relinq
Abbreviated transcription (Latin):
unc la queis captare feras et fallere uiseo
Inuentũ est duris urgens ĩ Rebus egestas¬
eod. Mouit agros curis acuens mortalia corda
peterior donec paulatim ac de cosor etas¬
⁊ .g. ferrea ꝓgemes durũ caput extulit armmis¬
.s.e. Et belli rabies et amor successit habendi
.2.g. Inscicia excedens turrit᷑ uestigia fecit¬
.Nec longũ ĩmedio tempꝰ furor iraq mẽtẽ
Precipitant gaudẽt ꝑfusi sangiue fratꝵ¬
e. Hic doluit miserãs ĩ opem dextrãq tetendit
unc pater oĩpotẽs grauit̾ cõmotꝰ ab alto
Ethere se mictit tellurẽ ĩmictit ĩ undas¬
.12.e. Diluuiũ mictẽs celũq ĩtartara soluit¬
.2 .e. Sterut agros sterut sata leta boũq labores¬
2.e. Wiluit ĩplentur fosse et caua flumĩa crescũt¬
.i.e. Et genus om̃e neci pecudũ dedit õẽ feraꝵ
i.g.re. Qui fuit ĩuentor et seruãtissimus equi¬
z.e. Eripuit leto tantis surgentibus undis¬
s.e.Ut genus dẽ noue stirpis reuocet᷑ haberet

Expanded text:
unc laqueis captare feras, et fallere visco Inventum, et duris urgens in rebus egestas Movit agros, curis acuens mortalia cordadeterior donec paulatim ac decolor aetas, ferrea progenies, duris caput extulit aruis et belli rabies et amor succes. Justitia excedens terris vestigia fecit. Nec longum in medio tempus: furor iraque mentem Praecipitant, gaudent perfusi sanguine fratrubat auro, Nec doluit miserans inopem, dextramque tetendit. nipotens graviter commotus ab alto Aethere se mittit, tellurem effundit in undas Diluvio miscens, coelumque in tartara solvit. Sternit agros, sternit sata laeta, boumque labores Diluit, implentur fossae, et cava flumina crescunt. Et genus omne neci pecudum dedit, omne ferar! Qui fuit in terris et servantissimus aequi, Eripuit letho, tantis surgentibus undis, Ut genus unde novae stirpis revocaret, habere
Abbreviated transcription (Latin):
¶qdomiũ pͥn ͫ nichil ex̃ se inte̾pit ¶ In seꝑatis
amar̾ia Idem ẽ intllus et intlleu ¶Bõmm
unidse consistit in orduie quia om̃a erdinrẽ hñt
licet non eodẽ mͦ ¶bt bonũ uiiu̾si consisert in
p ͦ pͥn ͦ et ad quod omia ordinã᷑. ¶ Eneia nolũt
male disponi nec ẽ bonũ pluralitas pͥncipatuũ
causis suꝑioribus que sunt deus et intdgme

Expanded text:
atis a materia idem est intelligens et intellectum. Bonum universi consistit in ordine, quia omnia habent ordinem, licet non eodem modo. Etiam bonum universi consistit in primo principio ad quod omnia ordinantur. Entia nolunt male disponi, nec est bonum pluralitas principatuum; causis superioribus quae sunt deus et inte
Abbreviated transcription (Latin):
in maiori parte qr non complent᷑ iusi ꝑ Innaũtũ
prioris ad seque̾tł ⁊ si pͥor non fuisset qñs noneẽt
¶ Consuetudo audiͦ appollogos et fabulas magnu
imꝑeduitum est in cognitione utritatis
Ars lode est puedam uiiuersalis uia in omib sciis
et modris sci. in unaquaq seiencia

Expanded text:
in majori parte, quia non complentur nisi per juvamentum prioris ad subsequentem, et si prior non fuisset subsequens no. Consuetudo audiendi apologos et fabulas magnum est irnpedimentum in cognitione veritatis. Ars logicae est quaedam utihs via in omnibus scientiis et est modus sciendi in unaquaque scientia
Abbreviated transcription (Latin):
ostera iãq dies pͥmo surgebat eoe
fũdit humꝰ flores et frondes explicat om̃es
Sangiuẽisq ĩculta Rubente amarica baccis
Non Rastris hõi nõ ulli obnoxia cure¬

Expanded text:
ostera jamque dies primo surgebat Eoo, Fudit humus flores, et frondes explicat omnes, Sanguineisque inculta rubent aviaria baccis, Non rastris hominum, non ulli obnoxia cur
Abbreviated transcription (Latin):
dimiã uouitas uñam condiciont̾ hẽ in deo ⁊ bonitas
anglica aliam in ip̃o auꝑlo ⁊ sic de aliis suo mͦ
et hoc nd seqr̃ de regłis suo nr ¶Pdrina ꝯdico
uel negando ut diffiriciones principiorum
ꝯuemant cũ ip̃a diffim. et sic de reguiis
suie aqua lesione p̾nipiore et regulare ¶2ͦ
condicio est ꝙ in Iudicio sure pratiea ꝯẜ̾nentur

Expanded text:
diuina bonitas unam condicionem habet in Deo; et bonitas angelica aliam in ipso angelo, et sic de aliis suo modo. Et hoc idem sequitur de regulis suo modo. Prima condicio uel negando, ut definitiones principiorum conueniant cum ipsa definitione; et sic de regulis, sine aliqua laesione principiorum et regularum. Secunda condicio est, quod in iudicio siue in practica conser
Abbreviated transcription (Latin):
gñali ad non omio gn̾ale nec om̃eno spãle
et a non om̃ino gen̾ala nec dĩo spali ad omĩno
spale ¶ Et sic de ascensu istius stale ꝑt̾ dici
Reduciblẽ ẽ ad principia supradicta
ipã quidem continet in ie eres triangulos ⁊ quilt̾
ł generalis ad onna ¶ Puiuꝰ triangulꝰ ẽ de
differen concordan᷑. ⁊ grieᵗᵉ Et in isto cud᷑ hepo

Expanded text:
generali ad non omnino generale nec omnino speciale, et a non omnino generali nec omnino speciali ad omnino speciale. Et sic de ascensu istius scalae potest dici reducibile est ad principia supra dictaIpsa quidem continet in se tres triangulos; et quilibet est generalis ad omnia. 1. Primus triangulus est de diffe
Abbreviated transcription (Latin):
ita dici pt̾ de iinori. nam ielatiue se hñi
Angulus de equaliᵗͭ hr̃ tres sp̃es prima
⁊ qñ iee sunt equales sbãliter sicut petous
et guilla qui sunt equales in sbã ¶ Sedã¬
et accus sicut int̾ mtelege̾ et amare q̃ sunat
equalia in obito ¶ Iste angulꝰ ẽ seale
inellem ꝑ quam ip̃łs astẽdie et destendit
ut in aluis torangulis dictũ est ¶ Et qu
incellectꝰ gscendit ad obiecta generatil
ꝑrine figure ¶Aant ꝑ differenciã disanguiꝰ
nnter uonitatẽ et benitatẽ et int̃ bonitatem
et magnitudcire̾ mEt per hane figuram
iuuctam pme figure intellectꝰ atquioit seia
Et qr ista figura ẽ genalis Ideo intedrecto
est generalis
De tercia figra
extia figura compoita ẽ ex pͥma et
scda. Nam b. quod c̃ in ip̃a ualet b. quod est
¶Quelt̾ aut̾ camera multa et dnĩsa sip̃ta¬

Expanded text:
t dici de minoritate, nam relatiue se habent. Angulus de aequalitate habet tres species. Prima est, quando res sunt aequales substantialiter; sicut Petrus et Guilelmus, qui sunt aequales in substaet accidens; sicut intelligere et amare, quae sunt aequalia in obiecto. Et iste angulus est scala intellectui, per quam ipse ascendit et descendit, ut in aliis triangulis dictum est. Et quando intellectus ascendit ad obiecta generalia,primae figurae. Nam per differentiam distinguitur inter bonitatem et bonitatem, inter bonitatem et magnitudinem, etc. Et per hanc figuram iunctam primae intellectus acquirit scientiam. Et quia ista figura est generalis, idcirco intellectus est generalis. 3. DE TERTIA FIGVRA Tertia figura composita est ex prima et secunda. Nam B, quod est in ipsa, ualet B, quod est Quaelibet camera multa et diuersa signif
Abbreviated transcription (Latin):
quot miseet ip̃m di̾isimode hẽ notitiũ duq̃sũ
et eciam obiectiones sed hoc exemplificare dic̃tiꝰ
intellectiu bene mtuenti cã brenitatꝭ. Et quia
in arte magna est declaratus ⁊ epemplificatus
modus imixtignis ¶ Ulterius hec imptio ẽ sbm et
refugiũ artiste huiꝰ artis ut mueniat in ip̃a q̃cq̾s
uult ad placitum Nam si indiget aquo quod̾ sit de
genere uonitatis discurrat ip̃am bonitatẽ per
omiã pͥncipia et regulas et inuemet de ip̃a hcqͥs¬

Expanded text:
quot miscet ipsum diuersimode, habet notitiam diuersam et etiam obiectiones. Sed hoc exemplificare dimittimus intellectui bene intuenti, causa breuitatis, et quia in Arte magna est declaratus et exemplificatus modus mixtionis. Vlterius: Haec mixtio est subiectum et refugium artistae huius Artis, ut inueniat in ipsa, quidquid uult, ad placitum. Nam si indiget aliquo, quod sit de genere bonitatis, discurrat ipsam bonitatem per omnia principia et regulas, et inueniet de ipsa, q
Abbreviated transcription (Latin):
nam dr̃a est inter sẜinalẽ et sẜualẽ ue puta
inter lapidem et arborẽ. Item inter sẜuale et
melleũalẽ ut puta inter corpꝰ et diam Adhuc
int̾ aĩam et angłm aut int̾ angłi ⁊ angłis¬
intellectus ꝑ quã ip̃e ascendͭ et destendit
ue mediũ naturale mier sõm et ptum Ipẽ

Expanded text:
ntia est inter sensuale et sensuale, ut puta inter lapidem et arborem. Iterum inter sensuale et intellectuale, ut puta inter corpus et animam. Adhuc inter animam et Deum; aut intintellectus, per quam ipse ascendit et descendit, ut medium naturale inter subiectum
Abbreviated transcription (Latin):
Nultiplicacio ⁊ figure consistit in hoc
aliam cã d. et d. unã condicionẽ hr̃ cum b. et
cum quib intłes se condicionat ⁊ disponit ad
inuesti gãdũ et iueriẽd obiciẽdũ et ꝓbandũ
et deu̾iandũ ¶ Pdost istas sex condiniones
intels acquioit auas s. condicioes. uolue̾ do
cireulũ iiorẽ porrẽdo saũ c. sub c. cioculi me¬
diocris sub quo erat suũ d. et iutata ẽ cama

Expanded text:
ultiplicatio quartae figurae consistit in hoc,aliam cum D; et C unam condicionem habet cum B, et cum quibus intellectus se condicionat et disponit ad inuestigandum et inueniendum, et obiciendum et probandum, et ad determinandum. Post istas sex condiciones intellectus acquirit alias sex condiciones, uoluendo circulum minorem, ponendo suum E sub C circuli mediocris, sub quo erat suum D. Et quia mutata est
Abbreviated transcription (Latin):
In hac arte sua p̾ncipia diffinudtur
Ut ꝑ diffinicionẽ ip̃a cognostã. et ut ip̃is
homo ueatur affromando aut negando Tali
uero modo ꝙ difficises iemaneãt̾ illess et
cum talibus condicioibus milłs facis seram¬

Expanded text:
In hac Arte sua principia definiuntur, ut per definitiones ipsa cognoscantur, et ut ipsis homo utatur affirmando aut negando, tali uero modo, quod definitiones remaneant illaesae. Cum talibus enim condicionibus intellectus fac
Abbreviated transcription (Latin):
zs ita in quatuor partes dunditur uidelicet
in quatuor figurs ¶ sõrmua figura est de a
pp̃q figura continet in se nouem principia uidel
bonitatom maꝑnntudine ic᷑. et nouẽ lras uidel
b. c. d. ⁊cͣ ¶ spa quidem figura est crocularis
eo ꝙ sõm mugatur in p̃tum et egᵒ ut cũ. dd

Expanded text:
s ista in quattuor partes diuiditur, uidelicet in quattuor figuras. Prima figura est de A. Ipsa figura continet in se nouem principia, uidelicet bonitatem, magnitudinem, etc., et nouem litteras, uidelicet B, C, D, E, etc. Ipsa quidem figura est circularis, e
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ c. circuli medioeris .c. ẽ mediũ inter
u. et d. eo qr b. et d. ꝑtieipant int̾ se adiuicẽ
ꝑ segnificata d. c. ⁊ sic de aliis cameris Et
sic ꝑ media cam̾aꝵ homo uenatur necessarius
conclusiones et inuenit illas ¶ Item diseurra ͦ¬
cũ u. eiusdẽ arculi muioris et cũ di eirculi
mediocris et sic de alus lois circuli medioc̾s
et circuli inferioris mutando illas bi croculi
ista gn̾alior ẽ ꝙ tercia qr in qualibet canda
istius figure sunt tres lõc̃ sos in qualibet
canda ter cie figure non sũs insi due Et iõ¬

Expanded text:
is C est medium inter B et D, eo quia B et D participant inter se ad inuicem per significata de C. Et sic de aliis cameris. Et sic per media camerarum homo uenatur necessarias conclusiones et inuenit illas. Iterum discurracum B eiusdem circuli maioris et cum D circuli mediocris; et sic de aliis litteris circuli mediocris et circuli inferioris, mutando illas, B circuli ista generalior est, quam tertia, quia in qualibet camera istius figurae sunt tres litterae; sed in qualibet camera ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ una camia non sit ꝯͣ. aliã sad adiutem
ꝯcordent in conclusiore sicut crida bie. que
non sit contͣ cam̾am b. d. et sic de aliis Cum
tali quide̾ coneiͣ. intellẽs condicionat se et
facit sc̃iam
inferiores sunt moᵈˢˢ ut in figura p Eirtls
uolineur sub medio circulo sieut qñ ponitur
d. sub e. Et enue temꝑis formantur nouẽ
ponatur sub .c. eireuli medioeris et tne foᵗᵘ.¬

Expanded text:
 una camera non sit contra aliam, sed ad inuicem concordent in conclusione, sicut camera B C, quae non sit contra cameram B D; et sic de aliis. Cum tali quidem condicione intellectus condicionat se, et facit scientiam. inferiores sunt mobiles, ut in figura patet. Circulus uoluitur sub medio circulo; sicut quando ponitur D sub C. Et tunc temporis formantur nouem ponatur sub C circuli mediocris; et tunc temp
Abbreviated transcription (Latin):
oc super aduentu cũ dicta horrẽda mou̾et
Ora puer pͥma signãs ĩtonsa iuuẽta
diues opũ studii florẽs et nobilis ortu
Qũĩqz greges illi balantũ equina Redibant¬
Armẽta et dapibus mẽsas onerabat opinus¬
Continuo a lacris palmasq utrasq tetendit
Et genua amplectes sic ore affatus amico est
Gdecus. o fame merito pars maxĩa nostre
As te cõfugio et supplex tua mumĩa posto
Dĩa ꝑfeci atq aĩo mecũ ante peregi
Eripe hiis ĩuite malis qͦs dẽĩq restat
Quidue seꝙ̃s tãtos possim sufferre labores
Atq huic responsũ paucis ita reddidit heros
O p̾stans aĩ iuuẽis absiste p̾cando¬
Nec te peiiteat nichil o tibi amice Relictũ
hoc eciã hiis addam tua si mͥ certa uolũtas
Sisce puer cõtempn̾e opes et te quoq dignũ
finge deo. et que sit poteris cognosc̾e uirtus¬
ꝗa dextrã imiẜo et fratrũ ne desere frater
Si Iungi hospicio properat cõiũge uolentẽ
Casta pudiciciã seruet domꝰ en ego segnes¬

Expanded text:
c super aduentu I cum multa horrenda moneret, ora puer prima signans intonsa iuuenta, diues opum, I studiis florens ignobilis oti — quinque greges illi balantum, quina redibantarmeContinuo palmas alacres utrasque tetendit, Et genua amplectens, sic ore affatus amico est: O Deus, o famae merito pars maxima nostrae, Ad te confugio, et supplex tua numina posco: Omnia perfeci atque animo mecum ante peregi. Eripe me his, invicte, malis; quid denique restat, Quidve sequens tantos possim superare labores?t ei Dominus. Atque huic responsum paucis ita reddidit heros: O praestans animi juvenis, absiste precandoNec te poeniteat, nihil o tibi, amice, relictum Hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas, Disce, puer, contemnere opes, et te quoque dignum Finge Deo, et quae sit poteris cognoscere virtusDa dextram misero, et fratrem ne desere frater; Si jungi hospitio properat, conjunge volentem, Casta pudicitiam servet domus; en age segnes
Abbreviated transcription (Latin):
.iu. Pret̾ea que dicã aĩs aduertitẽ ur̃is¬
.s.e. Non ego uos pꝰ hec cesis de morͣte Iuuẽtis¬
.9.e. Religione patrũ tumcis et Robore nata
.℥.e. Mortalibe manu effigies nec tͬpla deoꝵ¬
.9.e. Audite et repetens iterũq iterũq monebo¬
.i.e. Ped periisse semel satis ẽ natũq pr̃emq
Profuerit memĩsse magis si crede̾ dignũ ẽ
fric aliud maius miseris mortalibꝰ egris
Iudiciũ cant et tͥstes denũciat iras
Uenturũ excidio et uasta cõulsa Riuna
Oĩa tũc pariter Rutilo imisceris igni
Pallentesq polo stellas celiq riuinã¬
Tũc uero tremefacta nouus per pͣtora cũctis
Insinuat pauor et tacitiꝰ uentura uidebant

Expanded text:
ae. praeterea I quae dicam animis aduertite uesae. praeterea I quae dicam animis aduertite uestris. non ego uos posthac I caesis de more iuuencis religione patrums, Mortalive manu effigies, nec templa deorum Audire, et repetens iterumque iterumque monebo: Sed periisse semel satis est, natumque patremque Profuerit meminisse magis, si credere dignum est. hic aliud maius miseris I mortalibus aegris iudicium I canit — et tristis denuntiat iras — uenturum excidio | et uasta conuulsa ruina omnia tum pariter I rutilo inmiscerier igni palantesque polo stellas I caelique ruinatum uero tremefacta nouos per pectora cunctis insinuat pauor, I et taciti uentura uidebant
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit et dictis diuimũ ĩspirat amorẽ¬
¶Discite Iusticiã moĩti et succuruite fessis¬
Prose quisq uiri que cuiq est copia leti
sie. Cõmunẽq uocare deũ meliora sequamur¬
he. Quoq docat᷑ uertamuis iter uia pͥma salutis¬
ne. Intemerata fides et mẽs sibi cõscia Recti¬
ye. Robis parta quies ꝑfecto te̾poris orbe¬
sie. Nam qui diuiciis soli ĩcubuere reꝑtis¬
ud. Nam parte posuere suis dũ uita man̾et¬
ad. Pulsatus ue parẽs et fraus ĩnexa clienti¬
.4e Tũc cũ frigida mors aĩa seduxerit artus¬
.s.e. Inclusi penã expectãt que maxĩã turba est¬
.1.e. Inferuisq sciet tenebris ueriunq maloꝵ¬
.9.e. Supplicia expendũt alii sub gurgitẽ uasto¬
.s.e. Infestũ cluitur scelus aut exuritur igmi¬
.S.e. Turbidus hic ceno uastaq uoragne gurges
eod̃. Huic exaudire genutus et seua sonare¬
.cod. uerbera. Sũ stͥdor ferri tacteq cathene¬
ibe. Semꝑ et obducta densant᷑ nocte tenebre¬

Expanded text:
Incipit, et dictis divinum inspirat amorDiscite justitiam moniti, et succurrite fessPro se quisque, viri, quae cuique est copia, ti, Communemque vocate Deum, meliora sequamurQuoque vocat, vertamus iter, via prima salutis Intemerata fides, et mens sibi conscia rect: Vobis parta quies perfecto temporis orbe. Nam qui divitiis soli incubuere repertis, Nec partem posuere suis, dum vita maneret, Pulsatusve parens, et fraus innexa clienti, Tunc cum frigida mors anima seduxerit artus, Inclusi poenam exspectant, quae maxima turba est, infernisque cient tenebris I ueterumque malorum supplicia expendunt. I aliis sub gurgite uasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni. turbidus hic caeno uastaque uoragine gurges m. hinc exaudiri gemitus et saeua sonare uerbera, tum stridor ferri tractaeque catenae, semper et obducta densantur nocte tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia suo gelidã ceso dimouerat umbrã
sIamq pedẽ referens suꝑas ueĩeba ad auras
Cũ subito añ oculos ĩgenti mole sepulcrũ¬
Corpus ubi exanime poĩtũ nec claustra nec ip̃i
Custodes sufferre ualent auulsaqz saxis¬
ne Saxa uident laxis laterũ cõpaginibus artis

Expanded text:
gelidam caelo dimouerat umbram: iamque pedem referens I superas ueniebat ad auras, cum subito ante oculos I ingenti mole sepulchrucorpus ubi exanime positum, I — nec claustra nec ipsi custodes sufferre ualent — I auulsaque saxis saxa uident, | laxis laterum conpagibus artis
Abbreviated transcription (Latin):
.h.e. Et simul hiis dictis faciem ostendebat et ora
.s. e. Ora manus ambas populataq tẽpora ferro¬
h.e. Immiscentq manus maĩbus gaudẽtq tuẽtes¬
.Se. Nec uidisse somel satis est. iuuat usq morari
.eod̾. Et cõferre gradũ et dextre cõuĩge̾ depotram¬
.s. e. Hiis demũ exactis spirantes dimouet umbras¬
.9.e. Lera per tenerũ celoq ĩuectus aperto¬
.io.e. Mortales uisus medio ĩsermone Reliquit¬
.i. e. Seq ĩfert septus nubula mirãbłe dictu¬
a .e. Atq illũ solio stellantis regia celi
Accipit. eterm̃q tenet ꝑ scłã nomẽ
Ex illo delatus honos. letiqz minores
Seruauere diem tot iã labentibꝰ ãins
Decus et nostrũ tãtaꝵ głia rerũ¬
Semꝑ honor. nomẽq tuũ laudesq manebũt
Et nos et tua dextra dei pede sacra secũdo
llia que differoe nephas celebrare fauentes
hũc socii more sacroꝵ hũc ĩp̃e teneto
Osulcis comũx et si pietate moret᷑

Expanded text:
.\' et simul his dictis faciem ostendebat et I .\' et simul his dictis faciem ostendebat et I ora, ora manusque ambas populataque I pectora ferro: immiscentque manus manibus I gaudentque tuentes. nec uidisse semel satis est: iuuat usque morari et conferre gradum I et dextrae coniungere dextram. His demum exactis I spirantes dimouet auras: aera per tenerum I caeloque inuectus aperto mortales uisus medio i. Infert se septus nebula, mirabile dictu! Ast illum solio stellantis gloria coeli Accipit, aeternumque tenet per saecula nomen. Ex illo celebratus honos, laetique minores Servavere diem, tot jam labentibus annis. I, decus, i, nostrum, tantarum gloria reruper honos, nomenque tuum, laudesque manebunt. Et nos et tua, dexter, adi pede sacra secundo, Annua quae differre nefas: celebrate faventes Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto, O dulcis conjux: et si pietate merentur,
Abbreviated transcription (Latin):
it sonus ĩgenti cõcussa est pondere tellus
horror ubrq ammiũ simul ip̃a silencia terret
Loce antẽ pͥmi uolucrũ cũ culim̃e cantus
Ingredit᷑ liquẽs antrum foliisq superbũ¬
Ibat ouans pulsuq pedũ trent epcita cellus¬
.eod. Inuẽit ad mirãs numerũ cũctisq repente
.i.e. Improuisus ait corã quẽ queritis adsũ¬
.6.e. Uicit iter durũ pietas et uiuida uirtus¬
.e.e. Precipites uigilate uiri tuor oĩs abesto¬
oH
ii nostri Reditus expectatiq tũphi
Hec mea magna fides o terq qͣterq beati¬
.9.e. Que uobis que digna uiri pro laudibus istis
Premia posse reor solui que digna paraui
Accipite ergo aĩs que uos cũ stirpe parentũ¬
.h. e. Prima tulit tellus eadẽ uos hubere lecto¬
.i.e. Accipiet renouare aumũ mestũq tuorẽ
.i. e. Mictite et uosmet rebus seruate scd̾is¬
.9.e. Quos suꝑest leti bene gestis ordiẽ Rebus¬
i0.e. Pacem orate manu pacẽ laudate sedẽtes¬
.ir.e. Magnanuim pacis solũ ĩuolabile pignus¬

Expanded text:
it sonus: ingenti concussa est pondere tellus. horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent. Ecce autem primi I uolucrum sub culmine cantus: ingreditur linquens antrum, I spoliisque superbuibat ouans, | pulsuque pedum tremit excita tellusm inuenit admirans numerum I cunctisque repente inprouisus ait: \'coram, quem quaeritis, adsum. uicit iter durum pietas I et uiuida uirtus. praecipites uigilate, uiri; I tio. hi nostri reditus expectatique triumphi, haec mea magna fides. I o terque quaterque beati, quae uobis, quae digna, uiri, pro laudibus istis praemia posse rear solui, I quae dona parari? accipite ergo animis: I quae uos a stirpe parentum prima tulit tellus, eadem uos ubere laetoaccipiet. I reuocate animum maestumque imorem mittite I et uosmet rebus seruate secundis. quod super est, laeti bene gestis ordine rebus pacem orate manu, I pacem laudate sedentes magnanimi; I pacis solum inuiolabile pignus
Abbreviated transcription (Latin):
Interea magnũ sol circũuoluit᷑ ãmĩ
Matri longa decem tulerãt fastidia mẽses
Unde hoĩes nati durũ genus inde ꝑ artem
haud herbe campo apparent aut arbore frondes
Inq nouos soles audent se gͣmĩa tuto
Tiedere et alentis unã dinctere Ramis¬
g. Instituũt udoq docent molescere sucto
eAlter ĩ alterius p̾lato ĩuidit honori
horresto Referens cõsaugiũtate ꝓpĩqũ
Erapit ĩcautũ ꝑatriasq obtrũcat ad aras
Pangũe fedantẽ quos ip̃e sacrau̾at ignes¬
e. Tũc genitor uirus serpentibus addidit atris¬
pire. Mellaq decussit foliis ignẽq remouit
s Predariqz lupos iussit ponthũqz moueri
Et passim Ruus curientia uina rex̾ssit
Mox ut et frumẽti labor additus ut mala culmos
Esset Rubigo et uictũ seges egra negaret

Expanded text:
Interea magnum sol circumvolvitur annum, Matri longa decem tulerant fastidia menses, Unde homines nati, durum genus, inde per artem Haud herbae campo apparent, haud arbore frondes, Inque novos soles audent se gramina tuto Credere, et in lentis uvam demittere ramis Instituunt, udoque docent inolescere succo.Alter et alterius praelato invidit honori, Horresco referens consanguinitate propinquum Excipit incautum, patriasque obtruncat ad aras sanguine foedantem quos ipse sacrauerat ignis. tum genitor I uirus serpentibus addidit atris mellaque decussit foliis ignemque remouit - praedarique lupos iussit pontumque moueri et passim riuis currentia uina repressit. mox et frumentis labor additus, ut mala culmos esset robigo I et uictum seges aegra negaret
Abbreviated transcription (Latin):
ux ego uester ero. tua si mͥ certa uolũtas
.n.e. Subiciũt epulis lum uenerabłe lignũ¬
.a.e. Instituũtq dapes cõtactuq oĩa fedant
Precipue ĩsistit pesti deucta future¬
Miraturq nouas frondes et nõ sua ponia¬
s.e. Causa mali tanti soĩmotenus attĩgit ore

Expanded text:
ux ego vester ero, tua si mihi certa voluntas,  Subjiciunt epulis oculi venerabile lignum, Instituuntque dapes, contactuque omnia foedant. Praecipue insistit pesti devota futurMiraturque novas frondes, et non sua poma. Causa mali tanti, summo tenus attigit ore
Abbreviated transcription (Latin):
supportͦ q seiatur quid dicitur ꝓ nom ¶ Sunditua¬
autem iste liber in toidecum partes in quas silr̾
ars magnia diuisa est
sdomia pars est de alpliabero
Secunda de figuris
Tercia de difficiombus
Quarta de cegulis
Quinta de tabula
Sexta de euacua. tercie figure
Septuna de muleiplicaᵗ quarte figure
Oicaua de miptione pencpiors et regularis
ilona de nouem subrectes
Decnna de applicacione
undecia de questiombns
Duodecuna de hĩtnacione
Terciadecuna de modo decende hanc artem
per ip̃m pessuna facere figuraes et cognoseẽ¬
seu mstere principia seu regulas ad iñnestigas
significata est intellectus mugis generalis
ad recipiend multa significata et eciam ad faco¬
sciam ¶ yp̃m quidẽ alphabetum cordetemꝰ oꝑ
stire Aluer oñi artista arte ista non pot̾ t

Expanded text:
supposito, quod sciatur, quid dicitur per nomen. Diuiditur iste liber in XIII partes, in quas similiter Ars magna est diuisa. Prima pars est de alphabeto. Secunda de figuris. Tertia de definitionibus. Quarta de regulis. Quinta de tabula. Sexta de euacuatione tertiae figurae. Septima de multiplicatione quartae figurae. Octaua de mixtione principiorum et regularum. Nona de nouem subiectis. Decima de applicatione. Vndecima de quaestionibus. Duodecima de habituatione. Tertia decima de modo docendi hanc Artem.per ipsum possimus facere figuras et miscere principia et regulas ad inuestigandum significata, est intellectus magis generalis ad recipiendum multa significata et etiam ad faciam. Et ipsum quidem alphabetum cordetenus oportet sciri. Aliter enim artista Arte ista non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
rg. floribꝰ et dulci aspirans cõplectit᷑ umbra¬
ig hoc hit uer purpureũ atq alienis messibꝰ estas¬
eg Sulcia mella p̾mũt hic candida ppłs antro¬
ꝯs. Immmet et lente texunt umibracula uites¬
xg. Inuitant croceis alarites floribus orti¬
.se. Inter odoratũ lauri nemus ipsaq tellus
ig. Dĩa liberius nlło postente ferebat¬
me. fortunati ãbo si mens nõ leua fuisset¬
..e. Coniugis ĩfande docuit pꝰ exitus ĩgens
Iamq dies ĩfanda aderat per florea Rura
Ecce muicus atrox ũnensis orbibus anguis

Expanded text:
Floribus, et dulci aspirans complectitur umbraFloribus, et dulci aspirans complectitur umbra. Hic ver purpureum, atque alienis mensibus aestasrto Dulcia mella premunt, hic candida populus antroImminet, et lentae texunt umbracula vites: Invitant croceis balantes floribus horti Inter odoratum omnia liberius nullo poscente ferebat. fortunati ambo, I si mens non laeua fuissetconiugis infandae: I docuit post exitus ingensJamque dies infanda aderat per florea rura: Ecce inimicus atrox immensis orbibus anguis
Abbreviated transcription (Latin):
.x.e. Hec domus hec patͬa ẽ Requies ea certa laboris .x.¬
.i.e. His ego nec metas Reꝵ nec tẽpora ponã¬
.i.e. Imperiũ sine fine dedi multosq per annos¬
.4.s. Non Rastrũ patietur humꝰ nec uinea faltẽ
At genus ĩmortale manet. nec tarda senectus
Debilitas uires aĩ mutatq uigorẽ¬
Uos cõtra que dicam annins aduertite urĩs¬
Est ĩ cõspectu ramis felicibus arbor¬
Quã neq fas igni ciuꝙͣ nec stern̾e ferro¬
kelligroe sacra nũꝙͣ cõcessa moueri¬
hac quiꝯq sacros deserpserit arbore fructus¬
re Morte licet merita nec me sẽtẽcia uertit
Nec tͥ iã prudẽs aliquis ꝑsuadeat autor¬
b. Cõmaculare manꝰ liceat te uoce moneri.
feĩa. nec te ullius uiosentia uincat¬
Si te digna manet duuni gloria ruuis¬
Composuit. legẽqz dedit cãposq nitentes¬
s.e. De super ostentat.tantaꝵ gloria Rerũ.¬
ie. Ecte autẽ pͥmi sus lumĩe solis et ortus
ic. Oeuen̾e socos ubi moles amaracus issos¬

Expanded text:
. Haec domus, haec patria est, requies ea certa laborum. His ego nec metas rerum, nec tempora pono. Imperium sine fine dedi, multosque per annos Non rastrum patietur humus, nec vinea falcem. At genus immortale manet, nec tarda senectus Debilitat vires animi, mutatque vigoreos contra I quae dicam animis aduertite ust in conspectu I ramis felicibus arboquam neque fas igni cuiquam nec sternere ferroreligione sacra I numquam concessa mouerihac quicumque sacros I decerpserit arbore fetusmorte luet merita: I nec me sententia uertit. nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor conmaculare manus I — liceat te uoce moneri femina, I nec te ullius uiolentia uincatsi te digna manet diuini gloria rurisComposuit, legesque dedit, camposque nitentes Desuper ostentat, tantarum gloria rerum: Ecce autem primi sub limine solis et ortus Devenere locos, ubi mollis amaracus illos
Abbreviated transcription (Latin):
uarta terra die uariarũ mõstra feraꝵ¬
Oĩgenũq pecus nłło custode ꝑ herbam¬
ne. Educit silius subito mirabile uisu¬
ne. Tũc demũ mouet arma leo tũc pessima t̾ͥigris¬
eg. Scamosusq draco. et fulua ceriuice leena
ie Seuire et forme magnoꝵ ululare lupor¬
Ig Cetera pascũt᷑ uirides armẽta ꝑ herbas¬
s. Nec gregibꝰ gelidi fontes nec gramĩa desint

Expanded text:
 terra die variarum monstra feraOmnigenumque pecus, nullo custode per herbam Educit silvis: subito mirabile visu Tunc demum movet arma leo, tunc pessima tigrisSquamosusque draco, et fulva cervice leaena Saevire, ac formae magnorum ululare luporum. Caetera pascuntur virides armenta per herbas, Nec gregibus liquidi fontes nec gramina desunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ hinc alius nec quisꝙͣ ex amĩe tanto ͤ¬
Audet a dirẽ uirũ sociusq ĩ Regnã uocari¬
.x.e. handmora cõtinuo placidã pei mẽbra qͥetẽ¬
Sut Iuuẽi et dulci declinat lumĩa celo sompno¬
is.e. Atq illi medio ĩspatio iã noctis opace
.i9.e. Oĩp̃s geĩtor costas et uiscera nudat¬
m.e. haꝵ unã iuuenẽ lateris cõpagibus artis
.s.e. Griẜuit subrtoq oritur mirabile donũ
.7.e. Argumẽtũ ĩgens clara cũ luce Refulsit¬
.9.e. Insignis facie et pulchro cũ pectorẽ uirgo¬
.s.e. Iam matura uiro Iam plenis nubilibꝰ ãms¬
a .e. Olli sompnũ ĩgens rupit pauor ossaq et artus¬
.e.e. Cõuigium uocat. et stupefatus noie p̾ssit¬
s.e. Excepitq manu. dextrãq amplexꝰ adhesit

Expanded text:
eritur huic alius; nec quisquam ex agmine tanto audet adire uirum I sociusque m regna uocarihaut mora continuo I placidam per membra qdat iuueni et | dulci declinat lumina somno. atque illi medio in spatio I iam noctis opacae omnipotens genitor I costas et uiscera nudat. harum unam iuueni I laterum conpagibus artis eripuit subitoque I oritur mirabile donum — argumentum ingens — I claraque in luce refulsit insignis facie | et pulchro pectore uirgo, iam matura uiro, iam plenis nubilis annis. olli somnum i Conjugium vocat, et stupefactus numine pressit, Excepitque manu, dextramque amplexus adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
iis demũ exactis torquet qͥ uistera mũdiͨ
Fit. eo dicente p̾mit placida equora ponthꝰ¬
.is.e Et tremefacta solo tellus silet arduus ether¬
.℥.e. Uuute felices. ĩterq uirentia culta¬
.s.e. fortunatoꝵ nemorũ sedesq beatas

Expanded text:
is demum exactis, torquet qui sidera mundi Jussit: eo dicente premit placida aequora pontus, Et tremefacta solo est tellus, silet arduus aether. Vivite felices, interque virentia culta Fortunatorum nemorum sedesque beatas
Abbreviated transcription (Latin):
ze. Iamnqz dies alterqz dies ꝓcessit et om̃e¬
ine. ¶hoc uirtutis opus diuine mentis et haustus¬
.PProspicies genitor diuersis orbibus orbes
.¶Expleri mẽtẽ nequit ardescitq tuendo
.s.¶Teriaꝵ tractusq maris celũq profũdũ¬
se. Alitiũ petudũq genus. secũq uolutat¬
le. Sui mare qui terras oĩ dicioni tenerẽt
Neu segnes terre Iaceant iuuat usqz morari¬
talia uersanti subito sentẽcia sedit
felicẽq trahit limũ fiugitq pͥmendo¬
rg. Dingue sołũ p̾mis extemplo a mẽsibꝰ ãm
.s.e. Iamq ĩ ꝓiuso tante pretatis pͥmago¬
Maiora agit deus atq ad oꝑa maiora Remictit

Expanded text:
. iamque dies alterque dies processit, et omne hoc uirtutis opus I diuinae mentis et haustusprospiciens genitor I perfectis ordine rebus xpleri mentem nequit ardescitque tuendo asque tractusque maris caelumque profundum, alituum pecudumque genus, I secumque uolutat qui mare, qui terras omni dicione tenerent, neu segnes iaceant terrae. I iuuat usque moraritalia uersanti subito sententia sedit, felicemque trahit limum I fingitque premendo pingue solum primis extemplo a mensibus anni. iamque inprouiso I tantae pietatis imagoor agit deus atque opera ad maiora remittit