comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus si Circe et Calyplo: mulieres appellan¬
Ae siuit inseruiret: & in onmi sermone.
q pertulit. Ut ad ied aliquando quoed cu¬
piebat perueniret. At Aiaꝵ quo animo
traditur millies oppetere mortem: ꝗͣ illa
perpeti ab alio maluisset. Que contenplen¬
tes expendere oportebit: quod quisq ha¬
beat sui caq moderari: nec uelle experiri:
ꝗͣ se aliena deceant. Idenim maxime quẽ¬
et uitiorum: & bonorum suorui iudicem
prebeat: ne senici plus ꝗͣ nos xideantur ha¬
bere prudentie. Ili em̾m non optmias: s
sibi accominodatissimas fabulas eligunt.
Qui enim xoce freti sunt epigonos mede¬
amqr. Qui geltu menalippam clitenestra.
Semper rutͣilius: quem ego memini antio¬
pam non sepe esopus aiacem. Ergo histrio
hoc uidebit in sçena quod non uidebit sa¬
piens uirmuita. Ad quas igitur res ap¬
tissimi erimus: in his potissimi clabora¬
binius. Sin aliquando necessitas nos ad ea
aciruserit: que nostri ingeni non crunt

Expanded text:
bus, si Circe et Calypso mulieres appellanbus, si Circe et Calypso mulieres appellandae sunt, inserviret et in omni sermone que pertulit, ut ad id aliquando, quod cupiebat, veniret. At Aiax, quo animo traditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluisset. Quae contemplantes expendere oportebit, quid quisque habeat sui, eaque moderari nee velle experiri, quam se aliena deceant; id enim maxime quemet bonorum et vitiorum suorum iudicem praebeat, ne scaenici plus quam nos videantur habere prudentiae. Illi enim non optimas, sed sibi accommodatissimas fabulas eligunt; qui voce freti sunt, Epigonos Medumque, qui gestu, Melanippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini, Antiopam, non saepe Aesopus Aiacem. Ergo histrio hoc videbit in scaena, non videbit sapiens vir in vita? Ad quas igitur res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus; sin aliquando necessitas nos ad ea detruserit, quae nostri ingenii non erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
si quicꝗͣ est decorum: nichil est profecto inagis
ꝗͣ equabilitas uinuerse uite tum singularũ
actiomii quam conseruare non possis: si alioru
naturami imitans omictas tuam. Ut euimi
serinone eo debemus Uti qui notus est nobis
ne ut quidam greca uerba meulcantes iure
optimo irrideamur sic in actiones onmnemq
Uitam nullam discrepantiam conferre ae¬
bemus. Atq cliffcrautia hec naturarum ta¬
tam habet uimi: Ut nõnuniꝗͣ mortem sibi ipe
causa. M. Cato fuit: alia ceteri: qui se in Afri¬
ca Cesari tradideriut. Atqui ceteris forsi¬
ranuitio datum esset: si se intermissent:
raut faciliores. Catoni autem cuni iucredi¬
bilem tribuissẽt natura grauĩtatem camq
ipse perpetua constantĩa rohorasset: semꝑap.¬
in proposito susceptoq consilio perman sill
moriendum potius ꝗͣ trranui uultus as¬
ꝑiciendus fuit. Qr multa passus est Uy¬
les in illo errore uitueno: cum et mulieri¬

Expanded text:
si quicquam est decorum, nihil est profecto magis si quicquam est decorum, nihil est profecto magis quam aequabilitas cum universae vitae, tum singularum actionum, quam conservare non possis, si aliorum naturam imitans omittas tuam. Ut enim sermone eo debemus uti, qui innatus est nobis, ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes iure optimo rideamur, sic in actiones omnemque vitam nullam discrepantiam conferre debemus. Atque haec differentia naturarum tantam habet vim, ut non numquam mortem sibi ipsecausa M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt? Atqui ceteris forsitan vitio datum esset, si se interemissent, rant faciliores, Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperqin proposito susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes in illo errore diuturno, cum et mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
uis prepotens sit efficere: Ut Unus de multis
esse uideatur. Quod in catulo: et in patre et ĩ
mus. Audiui & ex maioribus natu: hoc idẽ
fuilse i .P. Scipione nasica. Contraq parteͬ
cius illum qui Tyberii Gracchi conatus per¬
ditos umdicauit: nullam comitaten habuis¬
se serinonis. Necnon Xenocratem quiden.
seuerissii philosophorum: ob eamq rem
iplam magnũ clarumq fuisse. limiuncrabi¬
les alie issimilitudines sunt nature: moruq
nimume tamen uituperandorii. Ad modũ
uitem tuenda sunt: sua cuiq nonuitiosa
sed tamen propria: quo facilius decorii illudi
quod querimus retineatur. Sic enĩm est facĩe¬
dum: Ut contra naturam uniuersam nichil
contendamus: ea tamen seruata propriam
naturam consequamur: ut etiam si sunt alia
ture actinet rẽpugnare nec quicꝗͣ sequi qeđ
assequi nequeas. Ex quo magis emergit.
quale sit decorum illud: ideo quia nichil decer
aduersante a repugnante natura. Omnino

Expanded text:
vis praepotens sit, efficere, ut unus de multis vis praepotens sit, efficere, ut unus de multis esse videatur; quod in Catulo, et in patre et in mus. Audivi ex maioribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasica, contraque patrem eius, illum qui Ti. Gracchi conatus perditos vindicavit, nullam comitatem habuisse sermonis ne Xenocratem quidem, severissimum philosophorum, ob eamque rem ipsam magnum et clarum fuisse. Innumerabiles aliae dissimilitudines sunt naturae morumque, minime tamen vituperandorum. Admodum autem tenenda sunt sua cuique non vitiosa, sed tamen propria, quo facilius decorum illud, quod quaerimus, retineatur. Sic enim est faciendum, ut contra universam naturam nihil contendamus, ea tamen conservata propriam nostram sequamur, ut, etiamsi sint alia tinet naturae repugnare nec quicquam sequi, quod assequi non queas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum illud, ideo quia nihil decet adversante et repugnante natura. Omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tatem consecutos smne ulla hylaritate. Calli¬
dum Hemnhalem ex poenorii᷑ ex nostris du¬
ducidus. Diuntum maxiniũ accepinus
facile celare: tacere: dissimulari: insidiari :
precipere hostium consilia. In quo genere greci
Themistoelem athemensem: et Phereum laso¬
nen ceteris anteponiuit. In prmusq uersũtri
et callidun factum solonis: qui quo & tutior
Uita eius esset & plus aliquanto reip. prodesset:
fu̾ere se siulauit. Sunt his alii multum dis¬
pares: simplices et aperti qui nichil ex occulto
nchil ex insidiis agendun putant ueritatis
cultores fraudis minici. Itemq alii quid ꝗd¬
uis perpetiantur ciuuis deseruiant dũ quod
uelint consequantur:. Ut Syllam &. M. crassu
uidebamus. Quo in genere uersutissimum:
et patientissimii lacc̾demoniũ lyxandrũ ac¬
cepimus: Contraq Callicratidem: qui presec¬
tus classis proximius post lyxandrum fuit. Itẽ¬
q in sermonibus alium quemq accepimius qͣ¬

Expanded text:
tatem consecutos sine ulla hilaritate. Callitatem consecutos sine ulla hilaritate. Callidum Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, facile celare, tacere, dissimulare, insidiari, praeripere hostium consilia. In quo genere Graeci Themistoclem et Pheraeum Iasonem ceteris anteponunt; in primisque versutum et callidum factum Solonis, qui, quo et tutior eius vita esset et plus aliquanto rei publicae prodesset, furere se simulavit. Sunt his alii multum dispares, simplices et aperti. qui nihil ex occulto, nihil de insidiis agendum putant, veritatis cultores, fraudis inimici, itemque alii, qui quidvis perpetiantur, cuivis deserviant, dum, quod velint, consequantur, ut Sullam et M. Crassum videbamus. Quo in genere versutissimum et patientissimum Lacedaemonium Lysandrum accepimus, contraque Callicratidam, qui praefectus classis proximus post Lysandrum fuit; itemque in sermonibus alium quemque, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nos anatura indutos esse personis.
ticipes sumus rationis. prestantieq eius qua
antecellimus bestiis: a qua onne honestiun
decorumq trahitur: et ex qua ratio muenie¬
di officn exquiritur. Alteͬa auten que ꝓpric
singulis est tributa. Ut enim in corporibus
magne dissimilitudines sunt: alios eniui ui¬
demus uelocitate ad cursum: alios Uiribus
ad luctandiui ualere. Itemq in foriis aliis
dignitaten messe: alns uenustatem. sic et ni
am̃mis existunt et iam maĩores Uarictates.
Erat in. L. Crasso: et in. L. Philippo multus
lepos. Maior etiani magisq de industria
iii.C. Celare Lucii filio. Et iisdem tꝑibus mn
M. Scauro: & m.M. Druso adolescente fingu¬
laris seueritas in.C. lelio miulta hylaritas
in eius familiari Scipione ambitio maior
Uita tristior. De grecis autem dulcem et fa¬
cetum festiuiq sermonis: atq ni onini or.i¬
tione s unulatorem queni sipcoricen greci
nounuauerunt Socrateni accepimius. Contͣ.
Pythagoram: et pericleni sumnan auctori¬

Expanded text:
a natura indutos nos esse personis, ticipes sumus rationis, praestantiaeque eius qua antecellimus bestiis, a qua omne honestum decorumque trahitur, et ex qua ratio inveniendi officii exquiritur: altera autem, quae propriae singulis est tributa ut enim in corporibus magnae dissimilitudines sunt, alios enimvidemus velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum valere, itemque in formis aliis dignitate inesse, aliis venustatem sic et in animis existunt etiam maiores varietates, erat in L. Crasso et Philippo multus lepos, maior etiam, magisque de industria in C. Caesare L. filio, at iisdem temporibus in M. Scauro et in M. Druso adolescente singularis severitas, in C. Laelio multa hilaritas, in eius familiari Scipione ambitio maior, vita tristior. De Graecis autem dulcem et facetum festivique sermonis atque in omni oratione simulatorem, quem ei/rwna Graeci nominarunt, Socratem accepimus, contra Pythagoram et Periclem summam auctori
Abbreviated transcription (Latin):
socictatis. Sed quomam Ut preclare scriptum est
aPlatone non nobis solum nari sumus ortus qͦ
nostri partem patria uendicat: partem amici.at¬
q ut placet Stoicis: que in terris gigñtur: ad
usum hominũ omnia creari: honime̾s autẽ hoĩnũ
causa esse generatos: Ut ipsi inter se alii aliis ꝓdelle
possent in hoc natururam debenius duc̃c sequi
cõmunes Utilitates in medium afferre imitacõs
officiorum: danedo accipiendo: tum artibup: tu
opera: tum facultatibus deuincere hominu inter
hommes societatem.

Expanded text:
societatis. Sed quoniam, ut praeclare scriptum est societatis. Sed quoniam, ut praeclare scriptum est a Platone, non nobis solum nati sumus ortusque nostri partem patria vindicat, partem amici, atque, ut placet Stoicis, quae in terris gignantur, ad usum hominum omnia creari, homines autem hominum causa esse generatos, ut ipsi inter se aliis alii prodesse possent, in hoc naturam debemus ducem sequi, communes utilitates in medium afferre mutatione officiorum, dando accipiendo, tum artibus, tum opera, tum facultatibus devincire hominum inter homines societatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Etribus autem reliquis latissime patet ea
ratio qua societas hominũ inter ĩpsos: et
uite quasi comitas contmetur. Cuius partes due¬
sunt. Iusticia: in quauirtutis splendor est maximꝰ
ex qua boni uiri nonimantur. Et huic est cõuinc¬
ta beneficentia quam eandem: Uel benignitatem:
Uel liberalitatem appellari licet. Sed iusticie pͥmũ
munus est: Ut ne cui quis noceat: nisi lacessitus
miuria. Demde ut cõibus pro cõĩbus Utatur: pri¬
uatis autem ut suis. Sunt autem priuata natu¬
ra nulla: sed aut ueteri occupatione: ut qui quon¬
dam ĩuacua uenerunt: aut uictoria: Ut qui bello
potiti sunt: aut lege: aut pactione consuetudine
conditione. sorte. Ex quo fit ut ager arpinas at¬
pinatum dicatur: tusculanus tusculanorũ. Simi¬
lisq est priuatarum possessionũ descriptio. Ex
quo quia suũ cuiusq fit eorũq natura fuerant
commiuna: quo cuiq obtigit: id quisq teneat.
Eo si quis sibi plus appetet uiolabit ius humane

Expanded text:
tribus autem reliquis latissime patet ea ratio, qua societas hominum inter ipsos et vitae quasi communitas continetur; cuius partes duae, iustitia, in qua virtutis est splendor maximus, ex qua viri boni nominantur, et huic coniuncta beneficentia, quam eandem vel benignitatem vel liberalitatem appellari licet. Sed iustitiae primum munus est, ut ne cui quis noceat nisi lacessitus iniuria, deinde ut communibus pro communibus utatur, privatis ut suis. Sunt autem privata nulla natura, sed aut vetere occupatione, ut qui quondam in vacua venerunt, aut victoria, ut qui bello potiti sunt, aut lege, pactione, condicione, sorte; ex quo fit, ut ager Arpinas Arpinatium dicatur, Tusculanus Tusculanorum; similisque est privatarum possessionum discriptio. Ex quo, quia suum cuiusque fit eorum, quae natura fuerant communia, quod cuique obtigit, id quisque teneat; e quo si quis sibi appetet, violabit ius humanae
Abbreviated transcription (Latin):
bendus. Facillime auten ad res nustas impellit¬
Ut quisq est altissimo amnmo: & glorie cupidita¬
te. Qui locus est sane lubricus: ꝙ uix muenit᷑
qui laboribus susceptis periculisq additis noͣ
quasi mercedem rerum gestarũ desideret qliã¬

Expanded text:
bendus. Facillime autem ad res iniustas impellitbendus. Facillime autem ad res iniustas impellitut quisque altissimo animo est, gloriae cupiditate; qui locus est sane lubricus, quod vix invenitur, qui laboribus susceptis periculisque aditis non quasi mercedem rerum gestarum desideret
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate uincendi: sicut quisq aninii ma¬
gnitudine maxime excellit: ita maxime uult
princeps ominũ esse: uel potius solus esse. Diffi
cile autem est: cum prestare omĩbus cõcupiue¬
ris seruare equitatem: que est iusticie maxĩe
propria. Ex quo fit ut neq disceptatione uinci
se: nec ullo publico: ac legitimo ire patiantur
Existũtq in rep. plerũq largitores: et factiosi:
Ut opes q̃ maximas conscquant᷑: et sint potius
superiores ui: q̃ iusticia pares. Sed quid diffici¬
lius hoc preclarius. Nullum enim est tempus
quod iusticia uacare debeat. Fortes igitur: &
magnanimi sunt habendi non qui faciunt: s
qui propulsant iniuriam. Uera autem et sapies
animi magnitudo: honestum illud quod ma¬
xime natura sequitur in factis positum: non
ingloria iudicat: principemq se esse mauult
ꝗͣ uideri. Et enim qui errore imperite multi¬
tudinis pendet hic in magnis uiris non est ha¬

Expanded text:
cupiditate vincendi, sic, ut quisque animi macupiditate vincendi, sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellit, ita maxime vult princeps omnium esse, vel potius solus esse. Diffcile autem est, cum praestare omnibus concupieris, servare aequitatem, quae est iustitiae maxime propria. Ex quo fit, ut neque disceptatione vinci se nec ullo publico ac legitimo iure patiantur, exsistuntque in re publica plerumque largitores et factiosi, ut opes quam maximas consequantur et sint vi potius superiores quam iustitia pares. Sed quo difficilius, hoc praeclarius; nullum enim est tempus, quod iustitia vacare debeat. Fortes igitur et magnanimi sunt habendi, non qui faciunt, sed qui propulsant iniuriam. Vera autem et sapiens animi magnitudo honestum illud, quod maxime natura sequitur, in factis positum, non in gloria iudicat principemque se esse mavult quam videri; etenim qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis viris non est ha
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatem repellentis. Itaq probe diffinitur
a Stoicis fortitudo: cum eam uirtutem esse dicũt
propugnante̾ peo equitate. Quocirea nenio
qui fortitudinis gloriam consecutus est insidiy
et malitia: lauedem est adeptus. Nihil eĩ hone¬
stum else potest: quod iusticiauicat. Prcclarum
igitur Platonis illud non solum inquit scientia
que est cemota aiusticia: calliditas potius: qͣ sa¬
pientia est appellanda: uerum etĩam ammus
paratus ad periculum: si sua cupiditate.non
Utilitate cõmuni impellitur: audacie potius
nomen habeat qͣfortituodinis. Itaq uiros fortes
magnaminios: eiusdem bonos: & simplicis uerita¬
tis amicos minimeq fallaces esse uolumus que
sunt ex media laude uisticie. Sed illud odiosũ
est quod in hac clatione: et magnitudinẽ ani¬
mi: facillimie pertinacis: & mim̾a cupiditas pͥn¬
cipatus ĩnascitur. Ut eñ apud Platonem est
omnẽ morem Lacedemoniorũ inflaminatũ essẽ

Expanded text:
humanitatem repellentis. Itaque probe definitur humanitatem repellentis. Itaque probe definitur a Stoicis forti tudo, cum eam virtutem esse dicunt, propugnantem pro aequitate. Quocirca nemo, qui fortitudinis gloriam consecutus est, insidiis et malitia laudem est adeptus. Nihil enim honestum esse potest, quod iustitia vacat, praeclarum igitur Platonis illud: non solum, inquit, Scientia, quae est remota a iustitia, calliditas potius, quam sapientia est appellanda; verum etiam animus paratus ad periculum, si sua cupiditate, non utilitate communi impellitur, audacia potius nomen habeat, quam fortitudinis. Itaque viros fortes, et magnanimos, eosdem bonos et simplices, veritatis amicos, minimeque fallaces esse volumus, quae sunt ex media laude iustitiae. 3. Sed illud odiosum est, quod in hac elatione et magnitudine animi facillime pertinacia, et nimia cupiditas principatus innascitur. Ut enim apud Platonem est. omnem morem Lacedaemoniorum inflammatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligendum est autem eñ proposita sint
genera quatuor e quibus honestas offĩciũq
maneret splendidilsimu Uideri quod aĩo magno
clatoq humauasq res despiciente factum sit. Itaq
in probeis maxime in promptu est. Si quid tale
dici potest. Uos etenim iuuenes animos geritis
muliebres. Illa uirgo uiri: & si quid ciusinodi.
Salmaciela spolia sine sudore: & sanguine. Contra¬
p m laudibus que magno anmo: et elato: fortit᷑
excellenterq gesta sunt ea nescio quomodo quasi¬
pleno ore laulamus. Hinc rhetorũ campus de
maratõe: salamine: plateis: termophilis: leutris:
Ml. marcellus ninumerabiles alii inaximeq ip̃ẽ
populus Romanus aĩ magnitudine excellit. De¬
claratur autem studium bellice glorie: ꝙ statuas
quoq uidemus ornatu fore militari. Sed ea aĩ
clatio que ceenitur in periculis: & laboribus si iu
sticiauacat: pugnatiꝵ non prosalute cõnuini sed
pio sus cõmodis inuitio et. Non enim modo
id uirtutis non elt: sed potius ĩmanitatis omne̾

Expanded text:
Intelligendum autem est, cum proposita sint genera quattuor, e quibus honestas officiumque manaret, splendidissimum videri, quod animo magno elatoque humanasque res despiciente factum sit. Itaque in probris maxime in promptu est si quid tale dici potest: Vós enim, iuvenes, ánimum geritis múliebrem, ílla virgo viri et si quid eius modi: Salmácique in laudibus: quae magno animo, et fortiter excellenterque gesta sunt, ea nescio quo modo, quasipleniore ore, laudamus. Hinc Rhetorum campus de Marathone, Salamine, Plataeis, Thermopylis, Leuctris, M. Marcellus, innumerabiles alii, maximeque ipse populus Romanus animi magnitudine excellit. Declaratur autem studium bellicae gloriae, quod statuas quoque videmus ornatu fere militari. Sed ea animi elatio, quae cernitur in periculis et lastitia vacat, pugnatque, non pro salute communi, sed protuis commodis, in vitio est, non enim modo id virtutis non est, sed potius immanitatis, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cum: q̃ uicnnũ defenderis. Hec igitur: et ta¬
lia circũspicienda sunt iomi officio: et cõsue¬
tudo exercitatioq capienda: Ut boni ratiotitio¬
& consuctudo officiorum esse possimus: et addẽ¬
do de ducendoq uidere que reliqui suma fiat
Ex quo quantu cuiq debeatur intelligas. Sed
Ut nec medici nec imperatores nec oratores:¬
÷ quãius artis precepta percepernit: quicq̃ ma¬
gna laude dignui sine ysu: et exercitacione
consequi possunt: sic officn conscruandi pre¬
cepra traduntur: illa quĩdeni ut faciamus
ipsi. Sed rei magiitudo usum qͦ exercitac ione¬
q de siderat. Atq ab his rebus que sunt iniu¬
re societatis humane: quẽ ad modum ducatur
honestum: ex quo actum elt officium satis
fere diximus

Expanded text:
cum quam vicinum defenderis. Haec igitur et tacum quam vicinum defenderis. Haec igitur et talia circumspicienda sunt in omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiocinatores officiorum esse possimus et addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fiat, ex quo, quantum cuique debeatur, intellegas. Sed ut nec medici nec imperatores nec oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicquam magna laude dignum sine usu et exercitatione consequi possunt, sic officii conservandi praecepta traduntur illa quidem, ut facimus ipsi, sed rei magnitude usum quoque exercitationemque desiderat. Atque ab iis rebus, quae sunt in iure societatis humanae, quem ad modum ducatur honestum, ex quo aptum est officium, satis fere diximus
Abbreviated transcription (Latin):
cii: principes sunt: patria: et parentes: quorum
beneficnis maxime obligati sunus: proximii. libe¬
ri: totaq domus que spectat m nos solos: neq
aliud Ullum potest habere profuguni. Deniceps
benc cõuementes propinqui: quibus cõius etia
dia uite debentur his maxime: quos intedixi.
Uita autem uictusq cõis: consilia. sermones.
cohortaciones: consolationes: niterdum ẽtiam
obiurgationes in aimicis Uigẽt maxinie. Est¬
cadeni iocundissima amicitia: quã smmilitudo
morum cõuigauit. Sed in his oninibus officns
tribuendis uidendum erit. quid cuiq maxie
necesse sit: A quid quisq nobiscum uel sine no¬
bis: a ut possit consequi: aut non possit. Ita nõ
idem erunt necessimidinũ gradus: qui & ten¬
porum.Suntq officia que aliis magis ꝗͣ ahis
debeantur. Utuitiũm citius adiuueris mͥ frugĩ¬
bus percipiendis: ꝗͣ aut fratreni aut familiare.
At silis in iudicio sit: propinquĩ potius & ami¬

Expanded text:
cii, principes sint patria et parentes, quorum cii, principes sint patria et parentes, quorum beneficiis maximis obligati sumus,proximi liberi totaque domus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugium, deinceps bene convenientes propinqui, quibuscum communis dia vitae debentur iis maxime, quos ante dixi, vita autem victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima amicitia, quam similitudo morum coniugavit. Sed in his omnibus officiis tribuendis videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque vel sine nobis aut possit consequi aut non possit. Ita non iidem erunt necessitudinum gradus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debeantur; ut vicinum citius adiuveris in fructibus percipiendis quam aut fratrem aut familiarem, at, si lis in iudicio sit, propinquum potius et ami
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo bonorum. In quibus enim eadem stu¬
dia sunt: cecdem uoluntates inhis fit ut eque qͥl¬
q altero delectetur ac se ipło. Efficiturq id quod
pythagoras uult inanncicia: Ut unus fiat ex
pluribus. Magna etiam illa cõĩtas est que con¬
ficitur ex benetiens ultro de citro datis acceptil
q. Quc mutua: et grata dun sunt: interquos
casunt: firma deuincĩtur societate. Sed cũ
omnia ratione aĩoq lustraueris onmĩũ socie¬
tatum nulla est gratior: nulla est carior: quẽ
ea que cum rep. est uincuiq noltrum. Cari sut
parentes: cari liberi propniqui.familiares.
Sed omnes omniũ caritates patria Una com¬
plexa est: pro qua quis homis dubitet mortẽ
oppetere sicis sit profururus. Quo est detesta¬
bilior istorum ĩmantas: qui laccrarunt omni scele¬
re patriam: et mea funditus delenda occupati: &
sunt: & fuerunt. Sed si contentio quedam: & com¬
paratio fiat quibus plurimiũ tribuendum sit offi¬

Expanded text:
similitudo bonorum; in quibus enim eadem stusimilitudo bonorum; in quibus enim eadem studia sunt, eaedem voluntates, in iis fit ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, efficiturque id, quod Pythagoras vult in amicitia, ut unus fiat ex pluribus. Magna etiam illa communitas est, quae conficitur ex beneficiis ultro et citro datis acceptis, quae et mutua et grata dum sunt, inter quos ea sunt, firma devinciuntur societate. Sed cum omnia ratione animoque lustraris, omnium societatum nulla est gravior, nulla carior quam ea, quae cum re publica est uni cuique nostrum. Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiars, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus? Quo est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt omni scelere patriam et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. Sed si contentio quaedam et comparatio fiat, quibus plurimum tribuendum sit offi
Abbreviated transcription (Latin):
ommia cõmunia. Id autem est principiũ Urbis
et quasi seminarium reip. Sequuntur fratrum
cõuictiones: post consobrinorũ: sobrinorumq
qui cum una domo capi non possint: in alias
domos: quasi in colomas exeunt. Sequntur cõ¬
nubia: & affinitates: ex quibus etiam plures ꝓ¬
pinqui. Que propagatis: & soboles: origo est re¬
rum publicatũ: sanguinis: autem conuictio
est enim cadem habere monimenta maiorim
cisdem: Utĩ sacris: sepulchra habere cõmuma
Sedomiñ societatum nulla prestantior est:
nulla firmior: quem cum viri bom moribus
simnles sunt familiaritate cõuucti. Illud eum
honestum quod sepe diximus: etiaui si in alia
cernimus: tamen uos mouet: atq illi in quo
id mnesse uidetur amicos facit. Et quanqͥ oĩs
uirtus nos ad se alliceat: faciatq Ut cõs dili¬
gamus: in quibus in ipla messe uideatur tamen
iusticia a liberalitas ied maxime efficit. Nichil
autem amabilius nec copulatius: quem morum

Expanded text:
communia omnia; id autem est principium urbis communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium rei publicae. Sequuntur fratrum coniunctiones, post consobrinorum sobrinorumque, qui cum una domo iam capi non possint, in alias domos tamquam in colonias exeunt. Sequuntur conubia et affinitates, ex quibus etiam plures propinqui; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. Sanguinis autem coniunctio gnum est enim eadem habere monumenta maiorum, eisdem uti sacris, sepulcra habere communia. Sed omnium societatum nulla praestantior est, nulla firmior, quam cum viri boni moribus similes sunt familiaritate coniuncti; illud enim honestum quod saepe dicimus, etiam si in alio cernimus, tamen nos movet atque illi, in quo id inesse videtur, amicos facit. Et quamquam omnis virtus nos ad se allicit facitque, ut eos diligamus, in quibus ipsa inesse videatur, tamen iustitia et liberalitas id maxime efficit. Nihil autem est amabilius nec copulatius quam morum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quoniam copie parue singulorum sunt: coꝵ
autem qui his egeant infinita est mult itudouul¬
garis liberalitas referencla est aed illum E mnifi¬
nem nichilonimus ut ip̃i luceat. Ut facultas
sit qua in nostros simus liherales. Eradus au¬
tem plures sunt societatis homim̃i. Ut eni ab
illa discedatur infinitate: propior est euisdem¬
gentis: nationis: lingue: ꝗͣ maxime honiines con¬
uiguntur. Interius etiam est ciusdem esse ciui¬
tatis. Multa enim sunt ciuibus inter se coͬiuĩa
forum: fana: porticus:Uie: leges: iura: iudicia:
suffragia: consuetudines: preterea & familiari¬
tates: multeq cum multis: res rationesq cõtrac¬
te. Artior uero colligacio est societatis propinqͦ¬
rum. Ab illa enim immensa societate humam
generis: in exigui angustũq concluditur. Nã
cum sit hoc natura commnune anmatui: Ut habx¬
ant libidinem procreandi: prima societas in ip̃o¬
est cõiugio proxima in liberis: demde una domꝰ

Expanded text:
Sed quoniam copiae parvae singulorum sunt, eorum Sed quoniam copiae parvae singulorum sunt, eorum autem, qui his egeant, infinita est multitudo, vulgaris liberalitas referenda est ad illum Ennii finem: Nihilo minus ipsi lucet, ut facultas sit, qua in nostros simus liberales. Gradus autem plures sunt societatis hominum. Ut enim ab illa infinita discedatur, propior est eiusdemgentis, nationis, linguae, qua maxime homines coniunguntur; interius etiam est eiusdem esse civitatis; multa enim sunt civibus inter se communia, forum, fana, porticus, viae, leges, iura: iudicia, suffragia, consuetudines praeterea et familiaritates multisque cum multis res rationesque contractae. Artior vero colligatio est societatis propinquorum; ab illa enim immensa societate humani generis in exiguum angustumque concluditur. Nam cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una domus,
Abbreviated transcription (Latin):
bus inter omes societas hee est. In qua omnium
rerum quas ad cõmunem usum bominuͣ natura
genuit est seruanda cõmunitas: Ut que descrip¬
ta sunt legibus: A iure ciuili hec ita teneantur
Ut sit constitutum. Equibus ipsis cetera si obler¬
uentur ut in grecorũ prouerbio est amicorum
else ommia cõmuma. Omnnia autem cõmunia
hominũ uidentur: ea que sunt generis euisdeni
quod ab Enmo positum in unare tranffex ri per¬
multas potest. Ut homo qui erranti comiti m̃o¬
strat uiam: quasi de suo lumine accendat: facit¬
Ut nichi lominus ipi luceat cum illi accenderit
Qua ex re latis percipitur: ut quicquid sme de¬
uel ignoto. Ex quo sunt illa coĩa non prohibe¬
re aquam profluentem: pati ab igne ignem ca¬
pere. Si quis uelit consilium fidele deliberãti
dare: que sunt his utilia qui accipiunt: danti
non molesta. Quare et his Utendum est: et semꝑ
aliquid ad cõmune utilitatem afferendum.

Expanded text:
bus inter omnes societas haec est; in qua omnium bus inter omnes societas haec est; in qua omnium rerum, quas ad communem hominum usum natura genuit, est servanda communitas, ut, quae discripta sunt legibus et iure civili, haec ita teneantur, ut sit constitutum legibus ipsis, cetera sic observentur, ut in Graecorum proverbio est, amicorum esse communia omnia. Omnium autem communia hominum videntur ea, quae sunt generis eius, quod ab Ennio positum in una re transferri in permultas potest: Homó, qui erranti cómiter monstrát viam, Quasi lúmen de suo lúmine accendát, facit. Nihiló minus ipsi lúcet, cum illi accénderit. Una ex re satis praecipit, ut, quicquid sine deel ignoto; ex quo sunt illa communia: non prohibere aqua profluente, pati ab igne ignem capere, si qui velit, consilium fidele deliberanti dare, quae sunt iis utilia, qui accipiunt, danti non molesta. Quare et his utendum est et semper aliquid ad communem utilitatem afferendum.
Abbreviated transcription (Latin):
E in collocando beneficio: d in referenela gta
si cetera paria sunt: hoc maxime officni est
Ut quilq maxime opris indigeat: ita ei potissi¬
mũ opitulari. Quod contra fit aplerisq. Aquo
enim plurimũ sperant etiam si ille his non eget:
tamen ei potillimũ inseruiunt¬
Ptime autem societas hominũ cõuinctib¬
q seruabitur: si ut quisq erit cõiũctissimꝰ
itam eiun benignitatẽ plurimũ conferetur. Sed
que nature principia sum cõi̾tatis: et societatis
humane repetendum altius uidetur. Est enin
primũ quod cernitur in uinuersi generis huam
docendo: discendo: coĩcando: disceptando: uidi¬
⁊cando: conciliat inter se hoiẽs: comũgitq natu¬
rali quadam societate. Neq ulla re longius ab¬
sumus anatura ferarum: in quibus messe fortiti¬
dinem sepe dicimus: Ut m equis: in leonibus
iusticiamt. equitatem: bonitatem non dicimus.
Sunt enim rationis: et orationis expertes. AE
latissime quidem patens homĩbus inter ipsos oĩa¬

Expanded text:
 in collocando beneficio, et in referenda gratia si caetera paria sunt, hoc maxime officii est ut quisquis maxime opis indigeat, ita ei potissimum opitulari, quod contra fit a plerisque: a quo enim plurimum sperant, etiamsi ille his non eget, tamen ei potissimum inserviuntptime autem societas hominum coniunctioque servabitur, si, ut quisque erit coniunctissimus, ita in eum benignitatis plurimum conferetur. Sed, quae naturae principia sint communitatis et societatis humanae, repetendum videtur altius; est enim primum, quod cernitur in universi generis humani docendo, discendo, communicando, disceptando, iudicando conciliat inter se homines coniungitque naturali quadam societate; neque ulla re longius absumus a natura ferarum, in quibus inesse fortitudinem saepe dicimus, ut in equis, in leonibus, iustitiam, aequitatem, bonitatem non dicimus; sunt enim rationis et orationis expertes. Ac latissime quidem patens hominibus inter ipsos, omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti auteui: & sunt: & fuerunt qui eam
quam dico transquilitatem expetentes
a negocns publicis se remouerint ad ociumq¬
profuguit. In his et nohilissimi philosophi lon¬
geq p̾rincipes: et quidem homines seueri: et
graues: nec populi: nec principũ mores ferre
potuerunt. Uixeruntq nõnulli in agris delec¬
tati re sua familiari. Hisiidem propositũ fuit
quod regibus: Ui ne quare egerent: nec cui
parerent libertate uterentur: en propriũ est
sic uiuere ut uelis.

Expanded text:
ulti autem, et sunt, et fuerunt, qui eam, quam dico, tranquillitatem expetentes, anegotiis publicis se removerunt, ad otiumqperfugerunt, in his et nobilissimi Philosophi longeque principes, et quidam homines severi, et graves nec populi, nec principum mores ferre potuerunt: vixeruntque nonnulli in agris, deletari re sua familiari. His idem propositum fuit, quod et regibus, ut ne qua re egerent, ne cui parerent, libertate uterentur, cuius proprium est sic vivere, ut velis.
Abbreviated transcription (Latin):
philosophorum. Quis e Im qui nullis offien pre¬
ceptis tradendis philosee cou se audeat dicere. Sed
sunt nõnille disciplineE⁊ propositis in alori
bonorum finibus: officiuf.Inme peruertunt.
qui sumum bonũ: sic inisẜ zit: Ut nihil habeat ca
Uirtute cõiunctum: idqꝵs cõmodis: non houesta¬
te metitur: Hic si sibi ipf Sisentiat: & non interdi:
nature bontate xincatis eq anncitiam colere pos¬
sit: nec iusticiam: nec libt̃ Sitatem. Fortis Uero do¬
lorem suminu malum u Eans: aut temperatis.
Uoluptatem sumum boit atuens: esse certe nullo
modo porest. Quc quanꝗͣ Isint in promptii: Ut res
disputacione non egeatt At tamen anobis alio
loco disputata. He dilcige igitur si sibi consenta¬
uec esse i.elit: de officio. Hił queant clicero: neq
Ulla ofsien precepta firnꝑ ibilia: comucta natute

Expanded text:
philosophorum; quis est enim, qui nullis officii praephilosophorum; quis est enim, qui nullis officii praeceptis tradendis philosophum se audeat dicere? Sed sunt non nullae disciplinae, quae propositis bonorum malorum finibus officium omne pervertant. Nam qui summum bonum sic instituit, ut nihil habeat cum virtute coniunctum, idque suis commodis, non honestate metitur, hic, si sibi ipse consentiat et non interdum naturae bonitate vincatur neque amicitiam colere possit nec iustitiam nec liberalitatem; fortis vero dolorem summum malum iudicans aut temperans voluptatem summum bonum statuens esse certe nullo modo potest. Quae quamquam ita sunt in promptu, ut res disputatione non egeat, tamen sunt a nobis alio loco disputata. Hae disciplinae igitur si sibi consentaneae velint esse, de officio nihil queant dicere, neque ulla officii praecepta firma, stabilia, coniuncta n
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi tractare uoluisset: grauissime & copiosissic᷑
potuisse dicere. Et Demosthenem: si illa que ⁊ Plato¬
ne didicerat temusset: & prominciare uoluisset or¬
nate sphendideq facere potuisse. Eodeniq modo
Ae Arisord et Socrate iudico: quorũ uterq suo
suelĩo delectatus: contempsit alterũ. Sed cui sta
post hac:abeo exordiri U ꝗ maxime: quod & etati
tue es set aptissimu: d auf  tati mee grauissimum.
Nam cum multa sint infosophia & grauia dvtilia
accurate copioseq aphilof dIs disputata: latis sime
patere uidentur ea que  Fiens tradita ab illis: et
precepta seruata sunt.Da enun uite pars: neq
publicis: neq priuatis:  forensibus: neq domesti¬
cis in rebus: neq si tecun  Ias quid: neq si cũ altero
conrahas: Uacare officio ꝑ  ꝑst. In co que excolendo:
Sitaui te est honestas omi & in negligendo turpi¬
tudo. Atq hec quidem ꝗio cõmumns est omĩum

Expanded text:
dicendi tractare voluisset, gravissime et copiosissime dicendi tractare voluisset, gravissime et copiosissime potuisse dicere, et Demosthenem, si illa, quae a Platone didicerat, tenuisset et pronuntiare voluisset, ornate splendideque facere potuisse; eodemque modo de Aristotele et Isocrate iudico, quorum uterque suo studio delectatus contempsit alterum. Sed cum statposthac, ab eo ordiri maxime volui, quod et aetati tuae esset aptissimum et auctoritati meae. Nam cum multa sint in philosophia et gravia et utilia accurate copioseque a philosophis disputata, latissime patere videntur ea, quae de officiis tradita ab illis et praecepta sunt. Nulla enim vitae pars neque publicis neque privatis neque forensibus neque domesticis in rebus, neque si tecum agas quid, neque si cum altero contrahas, vacare officio potest, in eoque et colendo sita vitae est honestas omnis et neglegendo turpitude. Atque haec quidem quaestio communis est omnium
Abbreviated transcription (Latin):
autem latinam efficies profecto legendis nostris plemore:
Nec uero arroganter hoc dictum &timari uelnn. Na
philosophandi concedens scientiam multis: quod est ora¬
toris propiium: apte: distincter ornate dicere: quomam
in costudio etatem consumpsi: si id mihi assumo uide¬
or m̾ meo iure quodaminodo uendicare. Quamobrem
magnopere te hortor mi Cicero: Ut non solum oratioes
nicas: sed hos etiam de philosophia libros: qui se iain
illis fere equarunt: studiose legis. Uis emm dicendi
bile: & temperatum orationis genus. Et id quidem
q. in genere laboraret: sequereturq & illud forense ge
nus dicendi: & hoc quictum disputandi. Nisi forte
demetrius phalerius in hoc numero haberi potest:
disputator subtilis: orator parum uehemens: dul¬
cistamen: Ut Theophrasti discipulum possis agnos¬
cere. Nos autem quantum in utroq profecerimus:
aliorum sit iudicium. Utrũq certe secuti sumus:
Equidem et platonem existimo: si genus id forenle

Expanded text:
ostris pleniorem. Nec vero hoc arroganter dictum existimari velim. Nam philosophandi scientiam concedens multis, quod est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere, quoniam in eo studio aetatem consumpsi, si id mihi assumo, videor id meo iure quodam modo vindicare. Quam ob rem magnopere te hortor, mi Cicero, ut non solum orationes meas, sed hos etiam de philosophia libros, qui iam illis fere se aequarunt, studiose legas; vis enim maior i et temperatum orationis genus. Eroque in genere la dicendi et hoc quietum disputandi genus, nisi forte Demetrius Phalereus in hoc numero haberi potest, disputator subtilis, orator parum vehemens, dulcis tamen, ut Theophrasti discipulum possis agnoscere. Nos autem quantum in utroque profecerimus, aliorum sit iudicium, utrumque certe secuti sumus. Equidem et Platonem existimo, si genus forense
Abbreviated transcription (Latin):
UANQUAMte M Larce fili annuriam au¬
dientem cratippum: idq Athenis abiuida¬
re oportet: preceptis instuutisq philosop¬
hic: propter suminam: de doctoris auclo¬
rititem: a urbis: quorum alterum te scientia angere
potest: altera exemplis: tamcuut iplẽ ad meam utili¬
taten semper cum grecis latina coniunxi: neq iel ĩ
philosophia solum: sed etiam in dicendi excerçitati¬
one feci: id tibi censeo faciendum: ut parsis inutri¬
usq orationis facultate. Quam quidem ad ren nos
nibus nostris: Ut non modo grecarum licterarimi ru¬
des: sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adep¬
tos: A ad dilcendum &. id iudiemdum Quamob
rem dilcos inquidem aprincipe huis etatis philo¬
sophorum: & diltes q̃ dui noles: iamdiu diuem uel¬
le dehehis: quoad te quantum prosiciat non poe¬
itebit. Sed tamen noltra legens non nuliiuma.
E cipatheritis dissidentia: quoniam utriq Socra¬
eri : & platonici uolumus el se. De rebus ĩpsis Utere
no iudicio. Nichil enim impedio. Orarionem

Expanded text:
uamquam te, Marce fili, annum iam audientem Cratippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera exemplis, tamen, ut ipse ad meam utilitatem semper cum Graecis Latina coniunxi neque id in philosophia solum, sed etiam in dicendi exercitatione feci, idem tibi censeo faciendum, ut par sis in utriusque orationis facultate. Quam quidem ad rem nos, nibus nostris, ut non modo Graecarum litterarum rudes, sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adeptos et ad dicendum et ad iudicandum. Quam ob rem disces tu quidem a principe huius aetatis philosophorum, et disces, quam diu voles; tam diu autem velle debebis, quoad te, quantum proficias, non paenitebit; sed tamen nostra legens non multum a Peripateticis dissidentia, quoniam utrique Socratici et Platonici volumus esse, de rebus ipsis utere tuo iudicio nihil enim impedio, orationem
Abbreviated transcription (Latin):
UAN QAMte Marce fili annum iam au¬
dicntem cratippum: idq Athenis abiuida¬
re oportet: preceptis iustitutisq philosop¬
hic: propter sunimam: de doctoris auclo¬
tatem: A urbis: quorum alterum tescientia a
potest: altera exemplis: tamenut ipse ad meam vtili¬
tatem semper cum grecis latina coniunxi: neq id ĩ
philosophia solum: sed etiam in dicendi excercitaci¬
one feci: id tibi censco faciendum: Ut parsis in utri¬
usq orationis facultate. Quam quidem ad rem nos
nibus nostris: Ut non modo grecarum licterarum ru¬
des: sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adep¬
tos: A ad discendum &. ad iudicandum Quamob
rem disces tu quidem aprincipe huis etatis philo¬
sophorum: & disces ꝗͣ du noles: tamdiu auem uel¬
le debebis: quoad re quantum proficiãt non poe¬
nitebit. Sed tamen nostra legens non multuma.
Eecipatheticis dissidentia: quoniam utriq Socra¬
tici: & platonici uolumius el se. De rebus ĩpsis uiere
tuo iudicio. Nichil enim impedio. Orarionem

Expanded text:
uam te, Marce fili, annum iam audientem Cratippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera exemplis, tamen, ut ipse ad meam utilitatem semper cum Graecis Latina coniunxi neque id in philosophia solum, sed etiam in dicendi exercitatione feci, idem tibi censeo faciendum, ut par sis in utriusque orationis facultate. Quam quidem ad rem nos, nibus nostris, ut non modo Graecarum litterarum rudes, sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adeptos et ad dicendum et ad iudicandum. Quam ob rem disces tu quidem a principe huius aetatis philosophorum, et disces, quam diu voles; tam diu autem velle debebis, quoad te, quantum proficias, non paenitebit; sed tamen nostra legens non multum a Peripateticis dissidentia, quoniam utrique Socratici et Platonici volumus esse, de rebus ipsis utere tuo iudicio nihil enim impedio, orationem
Abbreviated transcription (Latin):
Marce fili: cum qui pri¬
mus Africamis appella¬
tus est dicere solitum
scripsit Cato qui fuit¬
lere eius cqualis: nunqͣ
le minus ociolum elle
qͥ cum otiolus nec nimꝰ
lolum: ꝗͣ cum solus esset.

Expanded text:
Marce fili, eum, qui primus Affricanus appellatus sit, dicere solitum scripsit Cato, qui fuit eius equalis, numquam se minus ociosum esse, quam cum ociosus, nec minus solum, quam cum solus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
genus est quod pertinet ad finem bonoruĩ :¬
alterum quod positum est i preceptis: quibus in
omnes partes usus uite confirmari possit: superi¬
oris generis huiusmodi exempla sunt. Omnia ne
officia perfecta sint: mĩquid officiũ aliud: alio
maius sit & que sunt eiusdem generis. Quorum

Expanded text:
genus est, quod pertinet ad finem bonorum, alterum, quod positum est in praeceptis, quibus in omnis partis usus vitae conformari possit. Superioris generis huius modi sunt exempla: omniane officia perfecta sint, num quod officium aliud alio maius sit, et quae sunt generis eiusdem.
Abbreviated transcription (Latin):
pluris sit ꝗͥ cogitare prudenter: atq hec
quiedem hactenus. Latefactus est enim locꝰ
iple: Ut non sit difficile in exquerendo officio
quid cuiq sit preponendum uidere. In ip̃ã
autem cõitate sunt gradus officiorũ: ex qui¬
bus quid cuiq prestẽt intelligi possit: Ut pͥ¬
ma diis inmortalibus: secunda patrie: tercia
parentibus: deinceps gradatim reliqua reliquis
debeantur. Ouibus ex rebus breuiter dis¬
putatis: intelligi potest non solum id hoĩes
solere dubitare: honestum ne an turpe sit
Sed etiam duobus prepositis honestis utrũ
honestius. Hic locus a Panetio est ut supͣ
dixi preterinissus. Sediam ad reliqua.
pergamus.

Expanded text:
pluris sit quam cogitare prudenter. Atque haec quidem hactenus. Patefactus enim locus est ipse, ut non difficile sit in exquirendo officio, quid cuique sit praeponendum, videre. In ipsa autem communitate sunt gradus officiorum, ex quibus, quid cuique praestet, intellegi possit, ut prima dis immortalibus, secunda patriae, tertia parentibus, deinceps gradatim reliquis debeantur. Quibus ex rebus breviter disputatis intellegi potest non solum id homines solere dubitare, honestumne an turpe sit, sed etiam duobus propositis honestis utrum honestius sit. Hie locus a Panaetio est, ut supra dixi, praetermogitare prudenter. Atque haec quidem hactenus. Patefactus enim locus
Abbreviated transcription (Latin):
aut abhis qui maxime honestatem propter se dicãt
expetendam. Itaq propria est ea preceptio Stoico¬
rum: & Academicorũ: et Peripatheticorũ: quonia
Aristonis: Rironys: et Herilli: iampridem explosa¬
est sentencia: qui tamen haberent ius suũ dispu¬
tandi de officio: si rerum aliquem delectum reliqͥs¬
sent: Ut ad officnimuentionem aditus esset. Seq¬
mur igitur hoc quidem tempore: et in hac quest̾io¬
ne potissimũ Stoicos: non ut interpretes: sedut so¬
lemus e fontibus corum: iudicio arbitrioq nostro:
quantũ quoq modo uidebitur hauriemus.
lacet igitur: quomam omnis disputatio de
officio futura est: ante diffmire quid sit offi¬
cium quod a Panctio pretermissum esse mi¬
ror. Omnis enim: que a ratione suscipitur de a¬
liqua re institutio: debet adiffinitione proficisci:
Ut intelligatur quid sit id de quo disputetur.
Mnis de officio duplex est questio: Unum

Expanded text:
aut ab iis, qui maxime honestatem propter se dicant aut ab iis, qui maxime honestatem propter se dicant expetendam. Ita propria est ea praeceptio Stoicorum, Academicorum, Peripateticorum, quoniam Aristonis, Pyrrhonis, Erilli iam pridem explosa sententia est; qui tamen haberent ius suum disputandi de officio, si rerum aliquem dilectum reliquissent, ut ad officii inventionem aditus esset. Sequemur igitur hoc quidem tempore et hac in quaestione potissimum Stoicos non ut interpretes, sed, ut solemus, e fontibus eorum iudicio arbitrioque nostro, quantum quoque modo videbitur, hauriemus. lacet igitur, quoniam omnis disputatio de officio futura est, ante definire, quid sit officium; quod a Panaetio praetermissum esse miror. Omnis enim, quae a ratione suscipitur de aliqua re institutio, debet a definitione proficisci, ut intellegatur, quid sit id, de quo disputetur Omnis de officio duplex est quaestio: unum
Abbreviated transcription (Latin):
dientem cratippum: idq Athenis abiuida¬
re oportet: preceptis institutisq philosop¬
hic: propter sunmami: de doctoris auclo¬
tatem: A urbis: quorum alterum tescientia a
potest: altera exemplis: tamenut ipse ad meam vtiłi¬
tatem semper cum grecis latina coniunxi: neq id ĩ
philosophia solum: sed etiam in dicendi excercitaci¬
one feci: id tibi censeo faciendum: Ut parsis inutri¬
usq orationis facultate. Quam quidem ad rem nos
nibus nostris: Ut non modo grecarum licterarum ru¬
des: sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adep¬
tos: A ad discendum &. ad iudicandum Quamob
rem disces tu quidem aprincipe huis etatis philo¬
sophorum: & disces ꝗͣ du noles: tãmdiu duiem uel¬
le debebis: quoad te quantum proficiãt non poe¬
nitebit. Sed tamen nostra legens non multum a.
Recipatheticis dissidentia: quonam uiriq Socra¬
tici: a platonici uolumus else. De rebus ĩpsis uiere
hil enim impedio. Orarionen
tradi possunt: isi aut abhis: qui solam uirtutem:

Expanded text:
atippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera exemplis, tamen, ut ipse ad meam utilitatem semper cum Graecis Latina coniunxi neque id in philosophia solum, sed etiam in dicendi exercitatione feci, idem tibi censeo faciendum, ut par sis in utriusque orationis facultate. Quam quidem ad rem nos, nibus nostris, ut non modo Graecarum litterarum rudes, sed etiam docti aliquantum se arbitrentur adeptos et ad dicendum et ad iudicandum. Quam ob rem disces tu quidem a principe huius aetatis philosophorum, et disces, quam diu voles; tam diu autem velle debebis, quoad te, quantum proficias, non paenitebit; sed tamen nostra legens non multum a Peripateticis dissidentia, quoniam utrique Socratici et Platonici volumus esse, de rebus ipsis utere hil enim impedio, orationem tradi possunt nisi aut ab iis, qui solam,