comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius. Dũ quadam die in monasterio uetus
oleum de esset. iamque colligende oliuae tẽpus
incũberet. sed fructus in oleis nullus apparer&.
uisum patri monasterii fuerat. ut circũquaque
fratres in colligendis oliuis ad exhibenda extraneis
opera ꝑgerent. quatinus exmer¬
erde sui operis aliquantulũ monasterio
oleũ deportarent. Quod uir dñi non nosus fueri
cũ magna humilitate ꝓhibuit. ne exeuntes fr̃s
ex monasterio dũ lucra olei quaererent. animarũ
damna paterentur. Sed quia in monasterii arbo¬
rib oliuae paucar in eẽ uidebantur eas colligi p̃¬
cepit. in prelũ mitti. & quãlibet parũ oleũ exire
potiusset. sibimet deferri. Factũq ẽ: & susceptũ
in paruo uasculo oleũ fr̃s non noso dĩ famulo de¬
tulerunt. Quod ipse ꝓtinus ante altare posuit.
cunctisq egredientib orauit. atq arcessitis post¬
modũ fratrib p̾cepit ut hoc quod detulerant

Expanded text:
GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant
Abbreviated transcription (Latin):
recessisse. suoq recessu largum fratrib spatiũ
dedisse. Alio quoque tẽpore cũ idẽ uenrrabilis¬
uir lampades uitreas in oratorio lauaret. una ex
eius manibus cecidit. quae ꝑ innumeras partes
fracta disiluit. Qui uehementissime patris monas¬
terii furor̾ẽ timens. lampadis ꝓtinus omnia frag¬
menta collegit. atque ante altare posuit. seque
cũ graui gemitu in oratione̾ dedit. Cũque ab
oratione caput leuasset. sanã lampadã repperit.
quam timens ꝑ fragnenta collegerat. Sicq in
duob miraculis. duorũ patrũ ẽ uirtutes imitatꝰ.
Inmole scilicet saxi. factũ gregorii qui montem
mouit. in reparatione uero lampadis uirtutẽ do¬
nati. qui fractũ calicem pristine incolumitati
restituit. Petrus: Habemus ut uideo de exemplis
urterib noua miracula. Gregorius: Uis ne aliquid
in operatione non nosi. de imitatione quoq helisei cog¬
noscereo. Petrus: Volo. atq in hanter cupio.

Expanded text:
recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio.
Abbreviated transcription (Latin):
non nosus sub asperrimo sui monasterii degebat
patre. sed rius mores mira semper aequanimi¬
ne p̃erat. sicut crebro patris iracundiã exhu¬
militate mitigabat. Quia uero rius monasteri¬
um insummo montis cacumine sitũ ẽ: adquam¬
libet paruum hortum fratrib excolendũ nulla
planities patebat. Unus aute breuissimus locus
in latere montis excreuerat. quẽ ingentis
saxi naturaliter egrediens moles occupabat.
Quadam die dũ nonnosus uir uenerabilis cogitar&
quod saltẽ ad condimenta holerũ nutrienda locus
idem aptus potuisset existere. si hunc moles
saxi illius non teneret. occurrit animo. quia ean¬
dem molem quinquaginta boum paria mouere
non possent. Cumque de humano labore eõ
facta desperatio. ad diuinũ se solatiũ contulit.
seq illic nocturno silentio in orationẽ dedit.
Cum mane facto ad eundẽ locum
fratres uenerunt. atque inuenerunt
molem tantar magnitudinis ab eodẽ loco longius

Expanded text:
Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequaniminsuetudine, sicut crebro Patris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla patebat planities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. mque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius
Abbreviated transcription (Latin):
in cũbere. Coepit aute miro modo insem& ipsũ
incendiũ retorqueri. acsi reflexione sui impe¬
tus exclamaret se episcopũ transire non posse. Sic¬
que factũ ẽ : ut flãma incendii illo termino re¬
frenata insemet ipsa frigesceret. & contingere
ulterius quicquã aedificu non auderet. Per¬
pendis petre cͣuis scĩtatis fuerit. aegr̃ũ homi¬
nẽ sedere & exorando flammas premere
etrus: Perpendo & obstupesco Gregorius.
& uiri uenerabilis maximiani episcopi. & lau¬
rionis quẽ nosti ue terani monachi. qui ut̃¬
que nunc usque suꝑ ẽ relatione cognoui.
Qui scilicet laurio in eo monasterio quod iuxta
ne pesinã urbẽ sub pentoma uocatur. ab anasta
sio sanctissimo uiro nutritus ẽ. Qui nimirum
anastasius uitae uenerabilis uiro non noso p̃posi¬
to monasterii quod in soractis monte sitũ ẽ: &
propinquitate loci & morũ magnitudine. & uir¬
tutũ studiis assidue iungebatur. Isdem uero

Expanded text:
incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? PETR. Et perpendo et obstupesco. ΚΕΦΑΛ. et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero
Abbreviated transcription (Latin):
etrus. Ut cognos uir iste magnus foris fuit
in miraculis. sed maior intus inhumilitate.¬
Gregorius Eius quoque anchonitanae antis¬
tes ecclesie uir uite uenerabilis marcellinus
fuit. cuius gressũ dolore nimio podãgra con¬
traxerat. eumque familiares sui sicubi ne¬
cesse esset inmanib ferebant. Quadã uero
die ꝑculpam incuriae eadem ciuitas anchoni¬
tana succensa ẽ Cumque uehement᷑ arder&.
concurrerunt om̃s ut ignẽ exstinguerent.
Sed illis aquã certatim ꝓicientib ita cresceb̾at
flamma. ut iam totius urbis interitũ minari
uideretur. Cũque propinquiora sibi que: que
loca ignis inuaderet. iamq urbis partẽ non
modicam consumpsisset & obsistere nullus
ualer&: deductus in manibus uenit episcopus.
& tanta periculi necessitate cõpulsus. familia¬
rib suis se portantib p̃cepit dicens. Contra
ign̾e me ponite: quod ita factũ ẽ: atque in eo
loco ẽ positus. ubi tota uis flammae uidebatur

Expanded text:
PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitateGREGORIUS. Ejusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebat. quasi facta furrat qu&dã rixa. &
aestimabat tam breuem ꝑ uisionẽ e̾e non posse.
quem tam ingentẽ habuerat ꝑ opinionẽ Cui
iste autẽ de homine nihil habet. Quod ut uir
dĩ constantius audiuit. lampades quas reficie¬
bat ꝓtinus lactus relinquens. concitus des¬
eendit. atq in riusdẽ rustici amplexum ruit.
cũque examore nimio constringere coepit bra¬
chus & osculari. magnasq gratias agere. quod
de se talia iudicasset dicens. Tu solus es qui¬
in me oculos aꝑtos habuisti. Ex quare pensan¬
dũ ẽ cuius apud se humilitatis fuit. qui despici¬
entẽ se rusticũ amplius amauit. Qualis enim
quisque apud st lateat. contumelia in lata ꝓ¬
bat. Nlam sicut superbi honorib sic plerumque
humules sua despectione gratulantur. Cumq
se & malirnis oculis uiles aspiciunt. ideirco gau¬
dent. quia hoc iudiciũ confirmari intelligunt.
quod de se & ipsi apud sem& ipsos habuerunt.

Expanded text:
et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Ciste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. Qua ex re pensandum est cujus apud se humilitatis fuerit, qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
urnerabilis unũ quod fecit audis. cuius humili¬
tatis fuerit citius agnoscis: PE TRUS Post¬
quã facti illius tale miraculũ dixisti. super ẽ
ut me &iam de humilitate mentis eꝰiꝰ edifices:
GREGORIUS Quia ualde opinio sc̃itatis eꝰiꝰ
excreuerat. multi hunc exdiuersis ꝓuintus
anxie uidere sitiebant. Quadam uero die ex
longinquo loco aduidendũ eũ quidã rusticus
uenit. Eadẽ urro hora casu contigerat. ut sc̃s
uir stans inligneis gradibus. reficiendis lãpadib
deseruiret. Erat aut̃r pus illus ualde. exili
forma atq despecta. Cũq is qui aduidendum
cũ uenerat quisnã ess& inquireret. atq obnixe
peter& ut sibi debuisse ostendi. hi qui illũ no¬
uerant monstrauerunt quis esset. Sed sicut stul¬
tae mentis homines meritũ exqualitate corpo¬
ris metiuntur. eũ paruulũ atq despectũ uidens.
ipsum hunc ẽe coepit omnino non credere. In
mente & enim rustica inter hoc quod audierat

Expanded text:
venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilivenerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, reficiendis deserviret lampadibus. Erat autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis constantius nomine mansionarii functus
officio deseruirbat. Cuius scĩtatis opinio sese ad noti¬
tiã hominũ longe lateque tetenderat. quia idẽ uir
funditus terrena despiciens. toto ani sumentis ad
sola erlestia flagrabat. Quadam uero die dũ in radẽ
ecclesua olrum de esset. & p̃dictus dñi famulus unde
lam pades accenderet omnimodo non haber&: omnes
candelas ecclesiar impleuit aqua. atq exmore in
me dio paprrũ posuit. Quã allato igne succendit.
sicque aqua arsit in lampadibus. ac si oleũ fuis set.
Per pende igitur petre cuius meriti iste uir fue¬
rit. qui necessitate conpulsus. elementi naturã
mutauit. PETRUS Mirũ ẽ ualde quod
audio. sed uellem nosse cuius humilitatis apud
se intus ẽe potuit iste. qui tantae excellentie
animum congruere quaeris. quia multũ ualde
ẽ quod temptatione sua in tus ment̾e lacessiunt.
mira quae foris fuint. Sedsi huius constantu

Expanded text:
venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii
Abbreviated transcription (Latin):
bardis intrantib ex monasterio reuerentissimi
uiri arquitii. in predicto oratorio ad sepulehrum
eius monachi fugerunt. Cumq langobardi srui¬
entes oratoriũ intrassent. coeperunt eosdem
monachos foras trahere. ut eos ꝑtorm̃ta discute¬
rent. aut gladus necarent. Quorũ unus inge¬
muit. atque acri dolore commotus clamauit.
defendas c ad cuius uocẽ ꝓtinus seuientes langobardos
in mundus sp̃s inuasit. Qui corruentes in t̾ram tam¬
diu uexati sunt: quo usque hoc cuncti &iam qui fo¬
ris erant langobardi cognoscerent. quatinus locũ
sacrũ temerare ulterius non auderent. Sicq uir sẽs
mei didici relatione quod narro. qui in anchonitana
urbe ꝑ annos multos in monachico habitu deguit.
ibique uitã non medio criter religiosam duxit. Cui
& iam quidam nr̃i iam ꝓ uectioris artatis. qui exeis dr̃
sunt partibus attestantur. luxta eã namque ciuitatẽ
ecclesia beati martiris stephani sita ẽ: in qua uir uitae

Expanded text:
bardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi bardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equiti in praedicto oratorio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit, atque acri dolore commotus clamavit: defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sancmei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae
Abbreviated transcription (Latin):
animus diuiditur ad multa. fit minor ad singula. Tan¬
toque ri inuna qualibet resubripitur. quanto latius¬
in multis occupatur. PE TRUS: Uera sunt
ualde quar dicis: GRE GORILIS: Silere non
debeo. quod de hoc uiro abbate quor dã meo reue¬
rentissimo ualentio narrante cognoui: Aiebat
namque. quia corpus eius dum inbeati laurentu
martiris oratorio esset humatũ suꝑ sepulcrũ illius
rusticus quidam archam cũ frumento posuit. nec
quantus qualisq uir illic iaceret ꝑpendere ac uereri
curauit. Cũ repente turbo caelitus factus. rebus
illic omnib in sua stabilitate manentib. archamque
suꝑ posita se pulcro eius fuerat extulit longeque
piecit: ut palam cuncti cognoscerent quanti essoc
meriti. cuius illic corpus iaceret. Eia &iam quez
sub iungo. predicti uenerabilis uiri fortunati qui
ualde: aetate opere & simplicitate placet relati¬
one cognoui. Eandem ualeriae ꝓuintiam lango¬

Expanded text:
animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tananimus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latiusin multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. GREGOR. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eamdem Valeriae provinciam Lango
Abbreviated transcription (Latin):
minibus ẽe non erubescunt. quia econtra in dĩ oculis
iacent. qui apud suos & proximorum occulos ꝑ inanis
gloriae appetitũ tument. Vnde & quibus dã ueritas
dicit. Uos estis qui iustificatis uos coram hominibus.
ds̃ autẽ nouit corda ur̃a: quia quod hominib altũ ẽ.
abominabile ẽ ante dm̃. PE TRUS Miror ual¬
de quod de tali uiro subripi pontifici tanto potuerti
GRE GORIUS: Quid miraris petre quia fallimur
qui homines sumus & anmente excrdit. quod dauid
qui prophetiae sp̃m habere consueuerat. contra in¬
nocentẽ ionathae filium sententiam dedit. cũ uer¬
ba pueri mentientis audiuit o quod tamen quiaꝑ
dauid factũ ẽ & occulto dĩ iudicio iustũ credimus
& tamen humana ratione qualit̾ iustũ fuerit non
uidemus. Quid ergo mirũ siore mentientium
aliquando in aliud ducimur. qui prophe te& non
sumus & multũ uero ẽ quod unius cuiusque p̃¬
sulis mentẽ curarũ densitas de uastat: Cũq

Expanded text:
minibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis minibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
inmonasterio suo eadem noete demoratus est.
ũ ecce sequenti die subipso lucis crepusculo ue¬
hement̃ equo incursu fatigato. ad iulianũ cum
epistola puer ꝑuenit. in qua ei preceptũ est ne
seruum dĩ contingere uel mouere de monasterio
auderet. Quem cũ ille requireret quur senten¬
fuerat uehement̃ exterritus. quur ad exhiben¬
dũ dĩ hominẽ mittere p̃ sumpsisset. Qui ꝓti¬
nus surrexit. seque uenerandi uiri orationi
b: commendans ait. Rogat pat̾ uester. ne
fatigari debeatis. Cũꝙͣ hoc dĩ famulus au¬
diss&. contristatus ait. Numquid non die hesterno
dixi quia si non statim pergimus. iam pergere minime
licer& o Tunc ꝓcaritatis exibitione aliquantulum
ex secutorẽ suũ incella retinuit. eique laboris sui
commodũ coacto renitentique dedit. Cognosce igi¬
tur petre inquanta dĩ custodia sunt. qui in hac
uita se ipsos despicere nouerunt. Cũ quib in tus
ciuib: in honore numerantur. qui despecti foris ho¬

Expanded text:
in monasterio suo eadem nocte demoratus est. in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit, in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasterio auderet. Quem cum ille requireret cur sentenfuerat vehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surrexit, seque venerandi viri commendans orationibus, ait: Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, quia si statim non pergeremus, jam pergere minime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris ho
Abbreviated transcription (Latin):
terua mente praeparabat. Nox uero ut seruus
dĩ comminus ad fuit. eiusdem uiliani animũ intole¬
rabilis pauor inuasit. ita ut tremeret atq ad insi¬
nuandũ hoc ipsũ quod uenerat uix sufficere lin¬
gua potuisset. Qui humiliato mox sp̃u ad eius ge¬
nua cucurrit. orationẽ ꝓse fieri petut. & quia pat̃
cius apostolicus pontifex eũ uidere uellet indica¬
uit. Uir autẽ uenerandus aequitius corpit in¬
mensas gratias omnipotenti dõ agere. asserens
qđ se ꝑ somniũ pontificẽ gratia suꝑna uisitasset.
lico uocauit fratres. p̃cepit hora radẽ iumenta
p̃parari. atq exsecutorẽ suum coepit uehemen¬
tissime urgere. ut statim exire debuis set. Cui
iulianus ait. Hoc fieri nullatrnus potest. quia
lassatus exitinere. hodie non ualeo exire. Tunc
ille respondit. Contristas me fili. quia si hodier¬
na die non egrediamur. iam crastina ñ eximus. Dĩ
itaq famulus exsecutoris sui lassitudine coactus.

Expanded text:
oterva mente praeparabat. Mox vero ut servus oterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ulnis humiliter eius genua deosculans strinxit.
suumq dñm ei occurrisse nuntiauit. Cui resaluta¬
to. dĩ famulus p̃cepit dicens. Leua faenũ uiride.
porta pabulũ iumentis in quib uenistis. Ecce ego
quia parũ super ẽ. opere expleto te subsequor. Isau¬
tẽ qui missus fuerat uilianus defensor. mirabatur
ualde quid nam esset quod redire moraretur puer.
Cũ ecce reuertentẽ puerũ conspicit. atq in collo fae¬
nũ exprato deferentẽ. Qui uehementer iratus ce¬
pit clamare dicens. quid ẽ hoc a Ego te misi homi¬
nẽ deducere. non faenũ portare. Cui respondit puer.
Iuem quęris. ecce sub sequitur. Tunc ecce uir dĩ cla¬
uatis calciatus caligis. falcem faenariã in collo defe¬
rens ueniebat. Quem adhuc longe positũ. puer suo
dño quia ipse esset quem quaerer& indicauit. Isdem
uero iulianus repente ut uidit dĩ famulũ ex ipso ha¬
bitu despexit. eumque qualit̾ deberet alloqui. ꝓ¬

Expanded text:
atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui pr
Abbreviated transcription (Latin):
in episcopatu pre fuit. hoc p̃cepit. ut cũ magno eum
honore deduceret. ne quicquam dĩ famulus exconuen¬
tione eadem in iuriae sentiret. Qui parere de eo
dericorũ uotis concitus uolens. festine ad eius monas¬
teriũ cucurrit. ibiq absente illo antiquarios scriben¬
tes repperit. ubi abbas esset inquisiuit. Qui dixerunt.
nualle hac quae monasterio sub iacet. faenũ secat.
Idem uero uilianus superbũ ualde atque contuma¬
cem puerũ habuit. cui uix poterat uel ipse dominar
Hunc ergo misit. ut eũ adse subceleritate ꝑducer&.
Perrexit puer. & proteruo sp̃u pratũ uelociter in¬
gressus. om̃sque illic intuens faenũ secantes. re¬
quisiuit quisnam esset aequitius. Moxque¬
ut audiuit quis esset. tum adhuc longe positus
aspexit. & in menso timore correptus ẽ Coepit
timere. lassescere. seque ipsum nutanti gressu uix
posse portare. Qui tremens ad dĩ hominẽ ꝑuenit:

Expanded text:
in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxqueut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ue cũ pellib ꝓsella utebatur. Suꝑ semet ipsũ sacros
codices in pellicus sacculis missos. dextro lruoque
rarũ aperiebat font̾ẽ. & rigabat prata mentium.
Huius quoque opinio predicationis ad romane urbis
notitiam ꝑ uenit. atq ut ẽ lingua adulantium
auditoris sui animum amplectendo necans. Eodem
tempore clerici hus apostolice sedis antisti: adulando
quaesti sunt dicentes. Quis ẽ iste uir rusticus qui aue¬
toritatẽ sibi predicationis arripuit. & officiũ apostolici
tatur igitur siplacet qui huc eũ exhibeat. ut quis sit
ecclesiasticus uigor agnoscat. Sicut autẽ moris est
ut occupato inmultis animo adulatio ualde subripiat
si abipso cordis ostio nequaquam fuerit citius repulsa
suadentib se clericis consensum pontifex p̾buit. ut
adromanam urbem deluci debiusset & quat nam sua
esset mensura cognoscer&. Iulianum tamen tunc
defensorẽ mittens qui sabinensi ecclesiae post modũ

Expanded text:
vecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros vecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque rarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium apostolici tatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
pus petre ex
dono ẽ: nondonũ exopere: Alioquin gratia: iam non
ẽ gratia. Omne quippe opus dona preueniunt: quã¬
uis exsubsequenti opere &iam dona suc crescunt neta¬
men uitar eius cognitione frauderis. benehanc reue¬
rentissimus uir albinus reatine antistes ecclesiae
agnouit. & ad huc super sunt multi qui scire potuer̃.
Sed quid plus quarris operis. quando concordabat uite
munditia cum studio predicationis & tantus quippe
illum ad colligendas dõ animas feruor accenderat. ut
sic monasterus p̃esset. quatinus ꝑ ecclesias. ꝑ castra. ꝑ
uicos. ꝑ singulorũ quoq fideliũ domus circumquaq
discurreret. & corda audientiũ ad amore patriae
carlestis excitaret. Erat uero ualde uilis inuesti¬
b ã que ita despectus. ut siquis illũ fortasse nesciret.
salutatus &iam resalutare despiceret. Et quotiens
adalia tendebat loca iumento sedera consueuerat.
quod esse despicabilius iumentis omnibus in cella po¬
tuisset repperiri. In quo &iam capistro ꝓfreno & uer¬

Expanded text:
pus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et ver
Abbreviated transcription (Latin):
intus. Uicit itaque peccat᷑u: quia mutauit
incendium. Ex quo uidelicet tempore sicut
post discipulis ipse ꝑhibebat. ita in illo est
temptatio uoluptatis edõmita. ut tale in se
aliquid minime sentiret. Corperunt post¬
modum multi iam mundum relinquere.
at que ad eius magisteriũ festinare. Liber
quippe a temptationis uitio iure iam factꝰ
ẽ uirtutũ magister. Unde & ꝑmorsen p̾¬
cipitur. ut leuite auiginti quinq annis
& supra ministrare debeant. ab anno uero
quinquagesimo custodes uasorum fiant.
PErXus Iam quidem ꝓ lati testimonii. mihi
aliquantũ in tellectus inter lucet. sed tame
hoc plenius postulo expom. GREGORIUS:
iquet petre quod iniuuentute carnis temp¬
tatio ferueat. ab anno aut̾e quinquagesimo¬
calor corporis frigescat. Uasa aut̾e saera. sunt
fidelium mentes. Electi ergo cũ ad huc in
temptatione ss sub esse eos ac seruire necesse

Expanded text:
t. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamen hoc plenius exponi postulo. Gregorius. Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimocalor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. quȩ augurus coniunguntur. Rursum.
nisi aliquando excogitationr simul & inlusio¬
ne ꝓerderent. uir sapiens minime dixiss&.
Aultas curas srcuntur somnia. Et nisi aliquando
somnia exmistrrio rrurlationis orirentur. ioseph
p̾ferendũ se fr̾ib somnio ñ uider&. nec mariae

Expanded text:
ditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum ditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret : nec Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
qui mortuus furrat desrpulchro uocatus t̃. Quod
mox &iam sub sequrns finis edocuit. Nã post di¬
es decem inuasus frbrib carnr solutus rͣ. Pt¬
TR U S. Docrri uellrm. si hoc qđ ꝑ nocturnas ui¬
siones ostenditur debrat obsrruari. GRE GO¬
RR S. Scirndũ petre r̃: quia sex modis tangunt
animũ imagines somniorũ. Aliquando namq
somnia uentris plrnitudine uel inanitate. ali¬
quando urro in lusionr. aliquando cogitatione
simul &inlusione. aliquando rrurlationr. ali¬
quando autr cogitatione. simul &rrurlatione
grnerantur. Sed duo que prima diximus. om̃s
exprrim̃to cognoscimus. Subiuncta autẽ qua¬
tuor. insacrar scripturar paginis inuenimus.
Somnia & rnĩ nisi plerũq ab occulto hoste ꝑinlu¬
sionẽ firrent. nrquaquã hoc uir sapirns indica¬
r& dicens. Multos enĩ errare frerrunt somnia.
augurabimini. nrc obsrruabitis somnia. Quib
profccto urrbis cuius sint detrstationis osten¬

Expanded text:
qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per nocturnas visiones ostenditur debeat observari.  « Sciendum, Petre, est quia sex modis tangunt animum imagines somniorum: aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt somnia, augurabimini, nec observabitis somnia . Quibus profecto verbis cujus sint detestationis osten
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro illius fraglantia suauitatis rmanabat.
acsi illic florũ omniũ fuissent odoramta con¬
magnar indolis ad oleserns. qui artat̾r suã intel¬
lerctu. & humilitate. dulerdine. & grauitate trans¬
sirbat. Huic egrotanti atq ad extrrmĩi deduc¬
io. ꝑ noc turnã uisionr̾ quidã srnex apparuit.
& hunc uirga tetigit .riq dixit. Surge. ex hoc
em̃ molestia modo minimx morirris. Srd para¬
tus rsto. quia longũ tempus hic facturus ñ rris. Qui
dũ iam ess& amrdicis desperatus. reprnte sanatꝰ
ẽ atq conualuit. rem quã uiderat narrauit. st
q ꝑbirnniũ indĩ seruitio sicut p̾dixi ultra eta¬
tis sue annos exhibuit. Ante hoc autẽ trirnniu
cũ quidã frater fuiss& mortuus. atq ineiusdẽ
monastrrii cimiterio a nobis sepultus. cunctis no¬
bis abrodem cimiterio exruntib. isdem iohannes
sicut post modũ pallens & tremens indicauit.
illic nobis discrdentib inurntus. abrodem fratre

Expanded text:
pulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, pulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta conmagnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habrre se sumptus admigrandum dicer&.
responsum ꝓtinus audiuit dicens. Si deprecatis
tuis agitur. dinqssa sunt. Quod dũ semel audis¬
s&r & magno adhuc mrtu trepidar&. nocte quoque
alia in risdem uerbis ẽ ammonitus. Cũ post quinq
dies febre correptus. cunctis fr̃ib flentib oran¬
tib .q. difunctus ẽ. Alius &iam frater inrodẽ
monastrrio merulus dicebatur. ue hem̃ter lacri¬
mis atq orationi intentus. Psalmodia uero exorr
illius porne nullo tr̃pore cessare consururrat. ex¬
cepto cũ aut alim̾ta corpori. aut m̃bra dedisset
sopori. Huic nocturna uisione apparuit. quia ex
albis florib corona decelo incapud illius descende¬
bat. Qui mox molestia corporis occupatus. cũ mag¬
na securitatr animi atq hilaritate defunctus rͥ.
Ad cuius sepulchrum dũ petrus qui nunc monaste¬
rio prer sibi sepulturã facerr post anhos quatu¬
ordrcim uoluiss&. tanta ut asserit de rodem sr¬

Expanded text:
non habere se sumptus ad migrandum diceret, non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defunctus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem se
Abbreviated transcription (Latin):
hanc tã in explicabilem dapͥnationis sententiã.
cuius lib& sit operis adexitũ urniens ñ ꝑtimes¬
cat. quando & si iam nouit quid egit. adhuc ta¬
m̃ facta illius quã subtiliter iudicentur igno¬
rũq de culpis minimis ipse solus pauor egre¬
dirntes animas iustorũ purgat. sicut narrari
quodam sc̃o uiro mecũ frrquenter audisti. qui ad
mortr urniens ur hem̃ter timuit. srd post mor¬
trͣ discipłis instola alba apparuit. & quã p̾clare
nip̃s ds̃ trepidantiũ mentes quibiuselã prius
rrurlationib roborat. ut in morte minime ꝑti¬
mescat. Nam quidam mrcũ in monasterio frater
Antonius nominr uiurbat. qui multis cotidia¬
nisq lacrimis adgaudia carlestis patrir anbelabat.
Cumq studiosissime &cũ magno feruore deside¬
rii sacra eloquia meditaretur. ñ in eis uerba sci¬
entu. sed fletũ cõpunctionis inquirebat. quatinꝰ
ꝑ hizc excitata mens tius in ardeserr&. & hima

Expanded text:
hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam subtiliter judicentur ignorumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare nipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima
Abbreviated transcription (Latin):
terne: regule subtilitate discordat. PETRVUS.
Ionr̃ quid responderi debrã aꝑte rationi. Sed
hec nunc questio mente mou&. quomodo anima
in mortalis dicitur. dũ const&r qđ inꝑprtuo ignr
moriatur. GREGORIVS. Quia duob modis
uita dicitur. duob. modis &iam mors deb& in¬
telligi. Aliud r̃ namq qđ in dõ uiuimus. aliud
urro qđ in hoc qđ conditi url errati sumus. id est
aliud e̾ brate iuiurre. atq aliud essentialiter
Anima itaq & mortalis rr̃ intelligitur. & in mor¬
talis. Mortalis quippr. quia brate uiurrr amit¬
tit. In mortalis autẽ . quia essentialiter uiurre
num quã desinit. & naturr suar uita ꝑdere ñͣ
ual&. nrc cũ inꝑprtua furrit morte dãpnata.
re semꝑ cogitur. ut & mortr sint morte. & de¬
frctũ sinr defrctu. & fin̾r sinr fine patiatur.
quatinus ri & mors in mortalis sit. & defectus
indeficirns. & finis infinitus PETRUS. Quis¬

Expanded text:
ternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non ternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat aperhaec nunc quaestio mentem movet: Quomodo anima immortalis dicitur, dum constat quod in perpetuo igne moriatur? GREGORIUS. - Quia duobus modis vita dicitur, duobus etiam modis mors debet intelligi. Aliud namque est quod in Deo vivimus, aliud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus; id est, aliud beate vivere, atque aliud est essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immonunquam desinit: et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Ire semper cogitur ut et mortem sine morte, et defunctum sine defuncto et finem sine fine patiatur.quatenus ei mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. PETR. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
oprra abiniquitatr cõmutari Fadem itaq causa
ẽ cur ñ oretur tunc pro hominib eterno igne
dap̾natis. qui nunc &iam causa r̾ ut ñ oretur pro
diabolo angłisq rius e terno supplicio drputatis.
Qui nunc &iam causa tͣ ut ñ opent scĩ homines ꝓ
hominib: in fidelib impiisq defuncti s nisi quia
dr ris utiq quos eterno deputatos supplicio iam
nouerunt. ante illũ iudicis iusti conspectũ ora¬
tionis suar meritũ cassari refugiunt Quod si
nunc quoq uiurntes iusti. mortuis & dãpnatis
iniustis minime cõpatiuntur. quando adhuc
aliquid iudicabile de sua carne sese ꝑprti &iam
ipsi nourrunt. quanto districtius tunc iniquorũ
tormenta respiciunt. quando ab om̃i uitio corrup¬
tionis exuti. ipsi iam iustitir uicinius atq arti¬
us inherebunt Sic quippe eorũ mentes ꝑhoc
qđ iustissimo iudici inherent. uis districtionis ab¬
sorb&. ut omĩno risñ librat. quicquid ab illius in¬

Expanded text:
opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, nisi quia pro eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius ae
Abbreviated transcription (Latin):
autr̾ iustus t̾ ab iniquoꝵ ultione inꝑprtuũ ñ se¬
datur. srd iniqui om̃s ȩterno supplicio deputa¬
ti. sua quidem iniqͥtate puniuntur. & tamen
ad aliquid ardebunt. scilic& ut iusti om̃s & in
dõ uidrant gaudia que ꝑcipiunt. & in illis
respiciant supplicia qui ruaserunt. quatinus
spiciunt. qui: eius adiutorio uicrrunt. PETRUS.
Et ubi e̾ qđ scĩ sunt si pro inimicis suis quos tunc
ardere uidrrunt ñ orabunt. quib. utique dictũ
ẽ pro inimicis uris orate . GRE GORIUS. Orant
pro inimicis suis rotempore. quo possunt adfruc¬
tuosam pornitrntiã rorum corda conuertere. at
q ipsa conurrsionr saluare. Quid rni aliud pro
inimicis orandũ eͣ. nisi hoc qđ ait apłs ut d& illis
ds̃ pornitentiã ad cognoserndam urritatẽ. & re¬
sipiscant adiaboli laquris aquo capti tenentur
ad ipsius uoluntat᷑r N Quomodo pro illis tunc
orabitur. qui iam nullatenus possunt ad iustitu

Expanded text:
vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non severo justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus spiciunt quae ejus adjutorio vicerunt. PETR. Et ubi est quod sancti sint, si pro inimicis ardere viderint non orabunt? quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate? GREGORIUS. -Orant pro inimicis suis eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque in ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostoluscognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae