comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd p̃tmmissũ ẽ : Laudat celũ: laudant ansi.
laudant sydera: laudant sol & luna: laudit
dies & noctes: laudat qͥcqͥd geriminat deta:
laudat qͥcqͥd natat inmari: laudat qͥcqͥd us¬
latat in aere: laudant om̃s montes & csles
laudant frigora & estas: & cetera onĩa que
ds̃ fecit. Audistis qͥa laudant dm̃: Nũqd an¬
distis ibi. qͥa laudatꝰ auaritia÷ qͥa dñ landit
luxuria: Ñ laudant ista: qͥa ñ ipse ila fet
Laudant ibi homines dm̃: hominis creator ẽ
ds̃. Auaritia opꝰ ẽ mali hominis: homo ipse
opꝰ ẽ dĩ. Et qͥd uult ds̃ Occid̾e inte qd̾ ipse
fecisti: & saluare quẽ ipse fecit. Noli fenerare:
Iu accusas scripturã dicentẽ. qͥ peccuniã suam
ñ dedit ad usurã Non ego illud scripsi: ñ de
ore meo pͥmo exiit. Dm̃ audi & ille Clerici ñ
fenerent. Et forte qͥtͥ loqͥt᷑. ñ fenerat. Et si fine¬
tu in ignẽ. ille in regnũ: Si ñ fac̃ qd̾ tͥ dunt¬

Expanded text:
d praetermissum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenetu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tib
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: in om̃i loco. Quid ꝓdest sinares habeN:
& ñ odorant᷑ tã suauẽ odorẽ xp̃i : Uere
in illis factũ ẽ: & uere de illis dictum ẽ:
similes illis st̃ om̃s qͥ faciunt ea. & om̃s
qͥ confidt̃ in eis S cotidie credunt¬
nares insensatoꝵ. dissoluunt᷑ ora mutoꝵ.
constringunt᷑ manꝰ paraliticoꝵ: corrigunt᷑
pedes claudoꝵ: delapidib istis excitant᷑.
filii abrabȩ. Quib om̃ib : iam dicatur:
Domꝰ isrł. benedicite dñm: om̃s filii a¬
brahȩ. Et si delapidib istis suscitantur
filii abrahȩ: manifestũ ẽ. qͥa illi st̃ magiꝰ
nent ad sem̃ abrahã. ñ carne: sed fide
illã dici: & popłm isrł uocari Credider̃
inde apłi: & milia circumcisoꝵ. Domꝰ
isrł benedicite dñmSomꝰ aaron bene¬
dicite dñm Domꝰ leui benedicite dñm:
B enedicate popti dũm: hoc ẽ. domꝰ isrł
generalit̃. benedicite p̃positi: hoc ẽ domꝰ
aaron. ẜ enedicite ministri: hoc ẽ domꝰ

Expanded text:
s, «in omni loco» . Quid prodest, quia nares habent, et non odorant tam suavem odorem Christi? Vere in illis factum est, et vere de illis dictum est, «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis.» nares insensatorum, dissolvuntur ora mutorum, constringuntur manus paralyticorum, corriguntur pedes claudorum, de lapidibus istis excitantur filii Abrahae : quibus omnibus jam dicatur, «Domus Israel, benedicite Dominum.» Omnes filii Abrahae; et si de lapidibus istis suscitantur filii Abrahae, manifestum est quia illi sunt magis nent ad semen Abrahae, non carne, sed fide: illa dici, et populum Israel vocari; crediderunt inde Apostoli et millia circumcisorum. «Domus Israel, benedicite Dominum; Domus Aaron, benedicite Dominum; Domus Levi, benedicite Dominum.» Benedicite populi Dominum, hoc est, «domus Israel» generaliter; benedicite praepositi, hoc est, «domus Aaron;» benedicite ministri, hoc est, «domus
Abbreviated transcription (Latin):
&iã aliũ regẽ: & aliũ popłm eiꝰ Et og
regẽ basã Et hic. quã malꝰ Og. int̃p̃tatur
conlusio: basã int̾p̃tat᷑ confusio. Malꝰ ẽ rer:
qͥ int̾ cluidit uiã addm̃ Hoc enĩ agit di¬
abolꝰ. Sẽꝑ opponendo figm̃ta sua: oppo¬
nendo idola sua: faciendo sine cessatione¬
ꝑ arrepticios: sortilogos: augures: a rispi¬

Expanded text:
 alium populum ejus: «Et Og regem Basan.» Et hic quam malus! Og interpretatur, Conclusio: Basan interpretatur, Confusio. Malus est rex ille qui intercludit viam ad Deum. Hoc enim agit diabolus; semper opponendo figmenta sua, opponendo idola sua, opponendo se necessarium per arreptitios, sortilegos, augures, aruspi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quãdui inspe uiuimꝰ. insyon sumꝰ
Finita uia. habitabimꝰ in illa ciuitate qͣ
mĩquã ruitura ẽ: qͥa & dñs habitat in
ea  &e custodit eã : quȩ ẽ uisiopacis. ȩtua
icr łm: pacis illiꝰ fr̃s mei. cui laudande lingͥ
ñ sufficit: ubi iã nullũ hostẽ sentiemꝰ. nec
in eccła. nec extra eccłam: nec incarne nr̃a.

Expanded text:
spe vivimus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in illa civitate, quae nunquam ruitura est; quia et Dominus habitat in ea, et custodit eam: quae est visio pacis aeterna Jerusalem, pacis illius, fratres mei, cui laudandae lingua non sufficit, ubi nullum hostem jam sentiemus nec in Ecclesia, nec extra Ecclesiam, nec in carne nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
t qͣm p̃ualuit: inecła sua Uidemꝰ quia
p̃ualuit aduersꝰ eos Uolebant paucos
xp̃ianos extinguere: occidere: sangui¬
se fuder̃: desanguine occisoꝵ tanti exsur
suꝑarent᷑. Tam̃ & mͦ quer̃ ubi abscondant
idola sua ÷ qͥ pͥmo xp̃ianos ꝓpt̾ idola
trucidabant. Nonne p̃ualuit aduersus
tos dñs: Uide si facit qd̾ seqͥt᷑ Preualuit
dñs aduersꝰ eos: & qͥd fecit : Ext̾minauit
om̃s dõs gentiũ t̾rȩ: & adorabt̃ eũ unꝰ

Expanded text:
 praevaluit? In Ecclesia sua videmus quia praevaluit adversus eos. Volebant paucos Christianos exstinguere, occidere; sanguinem fuderunt: de sanguine occisorum tanti exsurrsuperarentur. Tamen et modo quaerunt ubi abscondant idola sua, qui primo Christianos propter idola trucidabant. Nonne praevaluit adversus eos Dominus? Vide si facit quod sequitur, «Praevaluit Dominus adversus eos.» Et quid fecit? «Exterminavit omnes deos Gentium terrae; et adora
Abbreviated transcription (Latin):
& manꝰ. & pedes: s nec lucẽ ocłis. nec au¬
qtĩ aurib. nec uocẽ ori. nec sensu narib.
qt inotũ manib. nec iter pedib. dare po
asti: imaginẽ qd̾ factꝰ es agnouisti De
s fiant qͥ faciunt ea : & om̃s qͥcfidt̃ in
Il Et creditis fr̃s expͥmi in eis qͥndam
similitudinẽ idoloꝵ : ñ qͥdẽ incarne eoꝵ:
s ininteriore homine eoꝵ. Nam aures
nbent & ñ audiunt. Adillos qͥ ppe clamat
s: qͥ habet aures audiendi audiat. Ocłos
ubent. & ñ uident. Habent enĩ corporis¬
głos: s ñ habent ocłos fidei Denique
implet᷑ hȩc ꝓphetia. ꝑ om̃s gentes Uide¬
it qͣndo dictũ sit ꝑ ꝓpħam Nichil alle¬
qricũ ÷ nichil figuratum cõmemoro. Propͥã:¬

Expanded text:
et manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum manibus, nec iter pedibus dare potcisti, si a quo factus es agnovisti. De s qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in illis.» Et creditis, fratres, exprimi in eis quamdam similitudinem idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiore homine eorum. Nam aures habent, et non audiunt: ad illos quippe clamat Deus, «Qui habet aures audiendi, audiat» . Oculos habent, et non vident: habent enim oculos corporis, sed non habent oculos fidei. Denique impletur haec prophetia per omnes gentes: videte quomodo dictum sit per prophetam. Nihil allegoricum, nihil figuratum commemoro: prop
Abbreviated transcription (Latin):
dõ faciente. qͥ in cęlo & int̾ra omĩa quetũq
uoluit fec̃: qͥ iudicaiuit plebẽ suã. & in
seruis suis ad uocabit᷑: qͥd restat figintũ.
nͥ ridendũ. ñ adorandũ : Idola gentium
dicturꝰ erat: fortasse ut contẽpneremꝰ ista
omĩa. dicturꝰ erat : idola gentiũ. ligna.
& lapides. gypsũ. & testa Non hec dic.
uilis materia ẽ Illud qd̾ ualde amant.
lucet aurũ: ido ocłos babent & ñ uident:
Sic qͦmͦ argentũ ẽ. qͦmͦ aurũ ẽ: utile for¬
te auaro: Ñ religioso: inimo uͦ nec auaro
utile: s utile bene utenti: & ꝑ eiꝰ eroga¬
nẽ cũ ista insensata sint. homines quid
facitis de argento. & auro dõs: qͦs deos
facitis: nonne uidetis qd̾ non uideant:
dos habent & ñ uident: aures habent
e non audient: nares habent & ñ odorabt̃:

Expanded text:
lo et in terra omnia quaecumque voluit fecit, qui judicavit plebem suam, et in servis suis advocabitur; quid restat figmentum, nisi ridendum, non adorandum? Idola Gentium dicturus erat fortasse, ut contemneremus ista omnia; dicturus erat idola Gentium, lapides et ligna, gypsum et testam? Non haec dico; vilis materia est: illud quod valde amant, lucet aurum, ideo oculos habent et vident? Sic, quomodo argentum est, quomodo aurum est, utile forte avaro, non religioso; imo vero nec avaro utile, sed utile bene utenti, et per ejus eroganunc cum ista insensata sint, quid facitis homines de argento et auro deos? Quos deos facitis, nonne videtis quod non videant ? «Oculos habent, et non videbunt»; «aures habent, et non audient; nares haben
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ iacob una gens. una plebs Hanc in¬
uitat: & hanc dimittit: & nẽ iã certe oc¬
iã caput ante crucẽ agitasti: iã pendentẽ
irrisisti: iã dixisti. si filiꝰ dĩ es. descende de
cruce: iã rogauit medicꝰ. ꝓfreneticis. pat̃ ig¬
nosce illis qr nesciunt qͥd faciunt: certe iã
bibe sanguinẽ quẽ fudisti. Et nẽ tu domꝰ
iacob. testimoniũ exte exponere cupio qd̾
hic dixi: qm̃ iudicauit dñs plebẽ suã. &
inseruis suis aduocabit᷑. ludicasse enĩ intel¬
ligitur plebẽ. suã. separando in ipsa plebe sua
bonos amalos: fideles ab infidelib. apłos
auideis m̃dacibꝰ Hoc significauit ut dicere

Expanded text:
ael, una gens, una plebs; hanc invitat, et hanc dimittit. Et nunc jam certe ocjam caput ante crucem agitasti, jam pendentem irrisisti, jam dixisti: «Si filius Dei est, descendat de cruce.» Jam rogavit medicus pro phreneticis: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Certe jabibe sanguinem quem fudisti. Et nunc tu domus Jacob, testimonio Isaiae exponere cupio quod hic dixit, «Quoniam judicavit Dominus plebem suam, et in servis suis advocabitur.» Judicasse enim intelligitur plebem suam, separando in ipsa plebe sua bonos a malis, fideles ab infidelibus, Apostolos a Judaeis mendacibus. Hoc significavit, ut dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ta es tãquã una ex insipientib mulieribꝰ
Adã putris reppulit euã: tãquã dicens.
Sufficit qd̾ ꝓpt̃ te mortalis effectꝰ sũ. Uali¬
eras inparadiso. s instercore uinceris Mag¬
na grã dĩ S unde hoc. nͥ qͥa ros hermon
cõpluerat illã animã : s dederat dñs sua.¬
uitatẽ : ut tra nr̃ã daret fructũ suũ. In
possessionẽ sibi: & hic illũ laudas Nã & e¬
ꝑ cognoui qr magnꝰ ẽ dñs Propħa loqͥba¬
fur qui intrauit inscũariũ dĩ: qͥ audiuit
forte ineffabilia uerba quȩ ñ licet homini
loqͥ: qͥ dix̃ qd̾ posset hominib dici: & te¬
nuit apud se qd̃ non posset dici Ergo &
degit sibi dñs. isrł impossessionẽ sibi: ad qd̾
n possumꝰ credat᷑. qr ipse cognouit quod
magnꝰ ẽ dñs Si illi diceremꝰ rogamꝰ te. ex¬
plica magnitudinẽ ipsiꝰ: nonne forte res¬
ponderet nob̾. ñ ẽ magnus. ualde quem
uideo. si ame poterit explicari: redeat gͦ

Expanded text:
ulieribus.» Adam putris repulit Evam, tanquam dicens: Sufficiat quod propter te mortalis effectus sum. Valueras in paradiso, sed vinceris in stercore. Magna gratia Dei! Sed unde hoc, nisi quia ros Hermon compluerat illam animam, et dederat Dominus suavitatem, ut terra nostra daret fructum suum ? «In auda; nam et «ego cognovi quia magnus est Dominus.» Propheta loquebatur, qui intravit in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non poit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi;» ad quod non possumus credatur, quia ipse cognovit «quod magnus est Dominus.» Si illi diceremus, Rogamus te, explica magnitudinem illius; nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Redeat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
suis aduocabitur  lã iudicauit ipsã plebẽ
Excepto iudicio futuro: udicata ẽ. plebs u¬
deoꝵ. Quid ẽ. iudicata : separati st̃ inde iꝰti:
& remanser̃ in iusti. Si aut̃  m̃tior. aut m̃tiri
existimor: qͥa dixi iã iudicatũ ẽ: audiui
dñm dicentẽ: Iniudiciũ ueni inbunc mundũ:
ut qͥ ñ uident uideant: & qͥ uident ceci fi

Expanded text:
ocabitur.» Jam judicavit ipsam plebem; excepto judicio futuro, judicata est plebs Judaeorum. Quid est, judicata? Separati inde sunt justi, et remanserunt injusti. Si autem mentior aut mentiri existimor, quia dixi, Jam judicata est; audi Dominum dicentem: «In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, vid
Abbreviated transcription (Latin):
litati: indie iudicii Tc̃ humiliabit᷑: qnͣdo
ñ uult St̃ enĩ uasa ire: quȩ ꝑfecta st̃
adꝑditionẽ: Modo extollant se: garriant:
extollant se suꝑ fideles: irrideant fideles:
blasphement xp̃ianos: dicant. anicularia
humiliationi Quando uenerit uidex qͥ mͦ an¬
nuntiatꝰ irridet᷑: tẽ ille qͥ mͦ suꝑbit. non
utilit̾ s penalit̾ humiliabit᷑ Modo aut̃ ñ
humiliat᷑. s parat᷑ humilitati: id ẽ. parat᷑
educti st̃ det̾ra egipti Euertit sp̃italit̃ nẽ.
nec cessat manꝰ eiꝰ usq indiẽ iudicii Idõ ne
istas potentias dĩ tc̃ putes ꝑ actas cessasse:
quȩ tẽ p̃nuntiasti figurando Omĩa enĩ illa.
infigura contingebant in illis: scripta aut̃

Expanded text:
litati in diem judicii; tunc humiliabitur, quando litati in diem judicii; tunc humiliabitur, quando non vult: sunt enim vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . Modo extollant se, garriant, extendant se super fideles, irrideant fideles, blasphement Christianos; dicant, Anicularia humilitati. Quando venerit judex, qui modo annuntiatus irridetur; tunc ille qui modo superbit, non utiliter, sed poenaliter humiliabitur. Modo autem non humiliatur, sed paratur humilitati, id est, paratur educti sunt de terra Aegypti; evertit spiritualiter nunc, nec cessat manus ejus usque in finem. Ideo ne istas potentias Dei tunc putes peractas cessasse: quae tunc praenuntiasti figurando: «Omnia enim illa in figura contingebant illis; scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut rex: seqͥt᷑ confusio. tãquã plebs. quos
mͦ concludit ut non credant in xp̃m: qͣn.
Tc̃ dicent impii confusi qͥd nob̾ ꝓfuit suꝑ¬
bia: magna mnysteria fr̃s mei dissipatio
ex afflictione. dissipant᷑: ut affligant᷑. Mag¬
na mysteria. Temptatio ocłoꝵ id ẽ fallatia:
rex amaricantiũ. Fallunt enĩ ÷ ut amaricent:
Conclusio : rex confusionis: Concludunt᷑ enĩ.
ne transeant adfidẽ: & cũ uenerit inquẽ
credimꝰ. confundent᷑: Et omĩa regna cha¬
naã. occidit ds̃ Chanaã intp̃tat᷑ paratꝰ
humilitati: Humilitas qͥsi bonũ aliqͥo sigiuficat.
s si sit utilis humilitas Nam mala humilia¬
tio: penalis ẽ: Si enĩ humilitio ñ ꝑtineret¬
ad penã: ñ diceret᷑. qͥ se exaltat humiliabit᷑.
Non enĩ beneficiũ illi p̾stat᷑: qͣndo punitur
ut humiliet᷑. Chanaã gͦ : mͦ suꝑb ẽ Omĩs
impiꝰ. om̃is infidelis exaltat cor suũ: ñ uult
crede indm̃ S hȩc exaltatio. parata ẽ humi¬

Expanded text:
ut rex, sequitur confusio tanquam plebs. Quos modo concludit, ut non credant in Christum, qeorum. Tunc dicent impii confusi: «Quid nobis profuit superbia» ? Magna mysteria, fratres mei. Dissipatio rex afflictionis; dissipantur ut affligantur. Magna mysteria. Tentatio oculorum, id est fallacia, rex amaricantium; fallunt enim ut amaricent. Conclusio rex confusionis; concluduntur enim ne transeant ad fidem, et cum venerit in quem credimus, confundentur. «Et omnia regna Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam mala humiliatio poenalis est. Si enim humiliatio ad poe, non diceretur, «Qui se exaltat humiliabitur» : non enim beneficium illi praestatur, quando punitur ut humilietur. Chanaan ergo modo superbus est. Omnis impius, omnis infidelis exaltat cor suum; non vult credere in Deum. Sed haec exaltatio parata est humi
Abbreviated transcription (Latin):
di. qͣnta loca deserta. mͦ ueniunt unde
nescio: qͣnti credere uolt̃. Dicimꝰ eis. quis
uultis: respondent: Hosse głam di. Grelet
fr̃s. mirari nos: & gaudere ad talẽ uocem
rusticanoꝵ Ueniunt nescio unde: excitas
nescio a quo: Quid dicã: an nescio aqͦ⁊ Inino
I traxerit: Ueniunt subito desilua: dedest¬
to÷ deremotissimis & arduis montib. ad
eccłiã: & hanc uocẽ habent pleriq ape¬
ne om̃s eoꝵ: ut uideamꝰ uere intꝰ docen¬
tẽ dm̃ Implet᷑ scriptura ꝓpħica. qͥ dictũ

Expanded text:
unt inde nescio quanti, credere volunt, dicimus eis: Quid vultis? Respondent: Nosse gloriam Dei. Credite, fratres, mirari nos et gaudere ad talem vocem rusticanorum. Veniunt nescio unde, excitati a nescio quo: quid dicam, a nescio quo? Imoattraxerit.» Veniunt subito de silva, de deserto, de remotissimis et arduis montibus ad Ecclesiam, et hanc vocem habent plerique et pene omnes eorum, ut videamus vere intus docentem Deum: impletur Scriptura prophetica qua dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ut conseruet᷑ fides nr̃a: magna pena ẽ.
occide pͥmogenita: qnͣdo homines in affu¬
ctione ȩccłe constituti. ꝑdt̃ fidẽ Affligunt
enĩ ecłã: ut ꝑdant fidẽ. Nã & ipsa egiptꝰ
afflctio int̃ptat᷑ Quicũq gͦ affligunt ecctã:
appellant᷑: moriunt᷑ pͥmogenita eoꝵ erunt
infideles. & er̃ in anes. habentes nom tin¬
tũ & signũ: unicorde aut̃ pͥmogenitũ su
sepelier: usq ad eo ut qndo aliqͥs q ens
timorẽ ignis ȩt̃n. apiit se subsannest ut
si tales st̃ ut audeant. corã te os torqueant.
& dicant. Quis huc inde reuersus ẽ ⁊ dicr
lit̾ significari. tãquã doctos: ꝓpt᷑ ralhi¬
bilẽ mimã qd̃ ẽ homo: peccora uͦ inde¬

Expanded text:
ut conservetur fides nostra; magna poena est occidere primogenita, quando homines in afflictione Ecclesiae constituti perdunt fidem. Affligunt enim Ecclesiam, ut perdant fidem: nam et ipsa Aegyptus afflictio interpretatur. Quicumque ergo affligunt Ecclesiam, appellentur, moriuntur primogenita eorum. Erunt infideles, erunt inanes, habentes nomen tantum et signum: in corde autem primogenitum suum sepelierunt; usque adeo, ut quando ei aliquid timorem ignis aeterni, apud se subsannet; aut si talis cet ut audeat coram te, os torqueat et dicat: Quis huc inde reversus est? dicunt iritualiter significari tanquam doctos, propter rationalem animam, quod est homo: pecora
Abbreviated transcription (Latin):
acordib seruoꝵ suoꝵ & atẽptationib ȩccłȩ
suȩ: nec cesset manꝰ aiꝰ in occidendis talib re¬
gib. & talib popłis. Intp̃tat᷑ eni seon. tẽpta¬
tio ocđoꝵ : & amorrei. int̾p̃tant᷑ amaricants.

Expanded text:
a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio oculorum; Amorrhaei interpretantur, Amaricant
Abbreviated transcription (Latin):
nec in ills inuenis fidẽ: qm̃ facti st̃ egipus.
id ẽ. affuctio popło dĩ Occisa st̃ pͥmogenita
eoꝵ: trahunt pꝰ se turbas indoctas: ipsa st̃
pecora In hac gͦ afflictione q̃ eccła affligitir
moritur in afflgentib fides: moriunt qͥno¬
genita. & in ipsis doctis & indoctis: qi ocs¬
dit ds pͥmogenita egiptioꝵ abhomine usq
P harao. rex egiptioꝵ. Nom̃ attendite. &
uidete quẽ admodũ ista fac̃ ds̃ Rex. inomi
gente prior ẽ. Egiptꝰ afflictio ẽ: pharao.
dissipatio. afflictio gͦ. regẽ habet dissipatio¬
nẽ: qͥa illi qͥ affligunt eccłam. dissipati affi¬
gunt. Ut enĩ affligant. dissipantur: qm̃i rer
ducit: popłs seqͥt᷑. Precidit dissipatio: seqͥt᷑
afflictio. Audite: audite. nomina hȩc: in in¬
terp̃tationes tẏpica: & sapientia plena Nl
unũ inuenis ex istis nominib: qd boni ai¬
Dic. qͦs reges: & qͥs gentes : Seon rege a mor
reoꝵ occidit Occidit plane Et nc̃ occidat

Expanded text:
enis fidem, quoniam facti sunt Aegyptus, id est afflictio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primogenita et in ipsis doctis et indoctis; quia occidit Deus primogenita Aegyptiorum «ab homine usque Pharao rex Aegyptiorum. Nomen attendite, et videte quemadmodum ista faciat Deus. Rex in omni gente prior est; Aegyptus Afflictio est, Pharao Dissipatio. Afflictio ergo regem habet dissipationem; quia illi qui affligunt Ecclesiam, dissipati affligunt. Ut enim affligant, dissipantur: quoniam rex ducit, populus sequitur; praecedit dissipatio, sequitur afflictio, Audite, audite nomina haec, interpretatione typica et sapientia plena: nec unum invenis ex istis nominibus, quod boni aliDic quos reges et quas gentes? «Seon regem Amorrum» occidit. Occidit plane; et nunc occidat
Abbreviated transcription (Latin):
abinicio fidei Et nemo incipit bene uiuere:
nͥ afide Fides gͦ nrã: inpͥmogenitis nr̃s ẽ
uando custoditur fides nr̃a: cetera subsẽe¬
qͥ posst̃: Nam qͣndo purgant᷑ homines co¬
tidie ꝓficiendo inimieliꝰ. meliꝰq uiuendo ipso
interiore homine renouato dedie indiem.

Expanded text:
ab initio fidei» : et nemo incipit bene vivere, ab initio fidei» : et nemo incipit bene vivere, nisi a fide. Fides ergo nostra in primogenitis nostris est. Quando custoditur fides nostra, caetera subsequi possunt. Nam quod purgantur homines quotidie proficiendo in melius, meliusque vivendo, ipso interiore homine renovato de die in diem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc. S qͥa ipse añs ait: p̃dicabit᷑ hoc
eugłi regni. in toto orbe t̾raꝵ. in testi¬
moniũ om̃ib gentib. & tẽ ueniet finis:
exctat nubes ab extremo t̾re Nã crescen¬
te eugłio. unde ert̃ p̃dicatores eugłui in
finib t̾rȩ : nͥ ibi excitet nubes abextremo
ite : de ipsis aut̃ mubib qͥd oꝑat᷑: Fulgura
inpluuiã fec̃. Minas admisccħia flex̃: deter¬
terruit te: s cũ penitendo corrigeris: &
agnoscis hoc miscđia fieri ÷ inpluuiã uerti¬
tur fulguris terror. Qui educit uentos de
thesauris suis Cosdẽ puto p̃dicatores. &
nubes. & uentos: nubes ꝓpt̾ carnẽ: uentos
ꝓpt̃ sp̃m. Nubes enĩ uident᷑: uenti senti¬
ẽẽ int̾ra: nubes inqͥt excitat abextremo
t̾rȩ. Exp̃sit. unde excitat nubes: uenit ad
uentos Iuia sp̃s hominis ignoratur unde
ueniat: ꝓducens inqͥt uentos dethesauris
siuis. Paululũ attendite: cetera uideamꝰ.
as enĩ habemꝰ ipsã fidẽ. unde incipimꝰ.

Expanded text:
est hoc: sed quia ipse Dominus ait, «Praedicabitur hoc Evangelium regni in toto orbe terrarum, in testimonium omnibus gentibus, et tunc veniet finis» ; excitat nubes ab extremo terrae. Nam crescente Evangelio, unde erunt praedicatores Evangelii in finibus terrae, nisi ibi excitet nubes ab extremo terrae? De ipsis autem nubibus quid operatur? «Fulgura in pluviam fecit:» minas ad misericordiam flexit, de terterruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiesse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos, quia spiritus hominis ignoratur unde veniat: «Producens,» inquit, «ventos de thesauris suis.» Paululum attendite, et caetera videamus. as enim habemus ipsam fidem, unde incipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cor malũ: abissus ẽ. & in corde bono. & in
corde malo. S bȩc nuda st̃ dõ: quẽ nicbib
latet. Consolat᷑ cor bonũ: torquet cor ma
ritatis suȩ: d eqͥb nubib: alio loco irascens
uineȩ sue. dicit. Mandabo nubib meis:
ne pluant suꝑ illos ymbrẽ. Et parũ ẽ. ex¬

Expanded text:
cor malum; abyssus est et in corde bono, et in cor malum; abyssus est et in corde bono, et in corde malo: sed haec nuda sunt Deo, quem nihil latet. Consolatur cor bonum, torquet cor malveritatis suae. De quibus nubibus alio loco irascens vineae suae dicit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super illam imbrem» . Et parum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
rgo ineccła sua. & inp̃dicatorib suis & in
plebib suis. tãquã incęlo & int̾ra: omuia
quecũq uoluit fec̃. Parũ ẽ. in eis. In mari
& in om̃ib abyssis. omĩa quecũq uoluit
fec̃. Mare st̃ om̃s infideles: om̃s ñdũ cre¬
dentes: & in eis omĩa quecũq uoluit fec̃:
Non enĩ se uiunt infideles nͥ ꝑmittantur:
aut uindicat᷑ in eos qndo ꝑuersi st̃. nͥ uisse¬
rit ille qͥ fecit om̃s gentes Putas qr mare
ẽ ñ t̃ra : nũqͥd idõ apotestate ẽ dĩ om̃ipo¬
tentis alienũ: & inmari. & in om̃ib abyssis:
que uoluit fec̃. Iui st̃ abyssus: latentia
corda mortaliũ: ꝓfundę cogitationes ho¬
minũ Quomͦ & ibi fac̃ ds̃ qd̾ uult: quia
dñs int̾rogat iustũ & impiũ: qͥ aut̃ amat
iniqͥtatẽ. odit animã suã. Et ubi illũ int̾¬
rogat: alibi scriptũ ẽ In cogitationib ĩpii
interrogatio erit. Ergo & in om̃ib abyssis: oĩa
quecũq uoluit sec̃ Latet cor bonũ: latet

Expanded text:
dicatoribus suis, et in plebibus suis, tanquam in coelo et in terra, omnia quaecumque voluit, fecit. Parum est in eis: «In mari et in omnibus abyssis omnia quaecumque voluit, fecit.» Mare sunt omnes infideles, omnes nondum credentes, et in eis «omnia quaecumque voluit, fecit.» Non enim saeviunt infideles, nisi permittantur; aut vindicatur in eos, quando perversi sunt, nisi jusserit ille qui fecit omnes gentes. Puta quia mare est, et non terra; numquid ideo a potestate Dei omnipotentis alienum est? «Et in mari et in omnibus abyssis quae voluit, fecit.» Qui sunt abyssus? Latentia corda mortalium, profundae cogitationes hominum. Quomodo et ibi facit Deus quod vult? Quia «Dominus interrogat justum et impium: qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Et ubi illum interrogat? Alibi scriptum est: «In cogitationibus impii interrogatio erit» . Ergo, «et in omnibus abyssis omnia quaecumque voluit, fecit.» Latet cor bonum, latet
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃. tria genera hominũ: & in illis trib
tursꝰ in eugłio. quȩ cõmemorat Quid ergo
diet̃ illi qͥ nob̃ de nomine monachoꝵ in sul¬
tant : Fortasse dicturi st̃: Nrĩ non uocan¬
tur circũcelliones. Uos illos ita appellatiꝰ
contumelioso nomine: nã nos ita eos ñ
uocamꝰ. Dicant qͥd eos uocent: & audietis
gonisticos eos uocant. Fatemͣ & nos ho¬
nesto nomine: si res conueniret: S interĩ
illud uideat scĩtas ur̃a. Iui nob̾ dict̃. osten¬
dite ubi scriptũ sit nom̃ monachoꝵ: osten¬
dant ubi scriptũ sit nom̃ agonisticoꝵ. Sic
Quia st̃ qͥ certant ad u̾sus diabolũ & preua¬
lent: milites xpĩ agonistici appellantur
fremitꝰ leonis Hi etiã in sultare nob̾ au¬
dent: qͥa fr̃s cũ uident homines. dõ grãs
dict Quid ẽ. inqͥunt do grãs: ltane surdꝰ¬

Expanded text:
ta sunt tria genera hominum, et in illis tribus ta sunt tria genera hominum, et in illis tribus rursus in Evangelio, quae commemoravi. 6. Quid ergo dicunt illi qui nobis de nomine monachorum insultant? Fortasse dicturi sunt: Nostri non vocantur circumcelliones: vos illos ita appellatis contumelioso nomine; nam nos eos ita non vocamus. Dicant quid eos vocent, et audietis. Agonisticos eos vocant. Fatemur et nos honesto nomine, si et res conveniret. Sed interim illud videat Sanctitas vestra: qui nobis dicunt, Ostendite ubi scriptum sit nomen monachorum, ostendant ubi scriptum sit nomen agonisticorum. Sic Quia sunt qui certant adversus diabolum, et praevalent, milites Christi agonistici appellantur.fremitus leonis. Hi etiam insultare nobis audent, quia fratres, cum vident homines, Deo gratias dicunt. Quid est, inquiunt, Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
icundũ. habitare fr̃s in unũ: In nomine iob
significat᷑ una illa demolendino quȩ assũ¬
niit. Habebat enĩ uxorẽ: habebat filios:
habebat multas diuitias Et tam multa ba¬
pebat inisto scło: ut diabolꝰ hoc ei obiceret.
qͥa non gratis s ꝓpt̃ ea quȩ acceꝑat cole¬
bat dm̃: hoc obiecit aduersariꝰ scõ uiro: &
intemptationib suis ꝓbatꝰ ẽ. quã gratis iob
coleret dm̃: & ñ ꝓpt̾ illa quȩ acceꝑat. s
ppt̃ eũ qͥ dederat. Amissis itaq om̃ib re¬
pentina afflictione & temptatione: amissa
hereditate: amissis hȩredib. sola coniuge
siui relicta. ñ ad consolationẽ. s ad tempta
tionẽ: ait qd̃ nostis. Dñs dedit dñs abstu¬
ltꝰ sic̃ dño placuit ita factũ ẽ: sit nomen
am̃ benedictum. Impletum ẽ in eo. qd̾ coti¬
die cantamꝰ: si & morib consonemꝰ. Bene¬
dicã dñm in om̃i tẽpore: sẽꝑ laus eiꝰ inore
meo. Ergo inistis trib nominib. significa¬

Expanded text:
jucundum habitare fratres in unum.» In nomine Job significatur una illa de molendino quae assumetur. Habebat enim uxorem, habebat filios, habebat multas divitias; et tam multa habebat in isto saeculo, ut diabolus hoc ei objiceret, quia non gratis, sed propter ea quae acceperat, colebat Deum. Hoc objecit adversarius sancto viro: et in tentationibus suis probatus est quam gratis Job coleret Deum, et non propter illa quae acceperat, sed propter eum qui dederat. Amissis itaque omnibus repentina afflictione et tentatione, amissa haereditate, amissis haeredibus, sola conjuge sibi relicta, non ad consolationem, ait quod nostis, «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Impletum est in eo quod quotidie cantamus, si et moribus consonemus: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Ergo in istis tribus nominibus significa
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑: fac̃ qd̾ uult ꝑ cussis pͥmogenitis
egipti abhomine usq ad pecꝰ: in misit sig¬
na & ꝓdigia in medio tui egyptȩ. Nostis:
legistis. qͣnta ꝑ moysen fecerit dñi manꝰ
inegypto: ad trendos. ad tundendos. ad ds¬
iciendos suꝑbos egyptos. npharaone
& in om̃ib seruis esꝰ Parũ ẽ. inegypto so
pea quã eductꝰ ẽ. inde popłs: Qui ꝑcsit¬

Expanded text:
d vult. «Percussit primogenita Aegypti, ab homine usque ad pecus. Immisit signa et prodigia in medio tui, Aegypte.» Nostis, legistis quanta per Moysen fecerit manus Domini in Aegypto ad terrendos, ad contundendos, ad dejiciendos superbos Aegyptios. «In Pharaone et in omnibus servis ejus.» Parum est in Aegypto; quid posteaquam eductus est inde pop
Abbreviated transcription (Latin):
b abyssis. Suscitans nubes ab extremo
t̾re Uideamꝰ ista oꝑa dñi. in eiꝰ ereatura.
U eniunt enĩ nubes abextremo trȩ. ad me¬
diũ. & pluunt: unde surrexerint. nescis
gura impluuiã fec̃: F ulgura st̃: contre
miscis: P luit: gaudes F ulgura. inpluuiã
uentos dethesauris suis Occultis causis: un¬
de nescis Quia enĩ flat uentꝰ sentis: qua
Debes tam̃ dõ pietatẽ credendi: qͥa ñ flaret
nͥ iussisset ille qͥ fec̃ : nͥ ꝓduxisset ille qͥ
damꝰ : miram̃ ÷ benedicimꝰ dm̃ Uideamꝰ
qͥd fec̃ inhominib: ꝓpt̃ ppłm suũ. Q ui
ꝑcussit pͥmogenita egypti. Et enĩ ista di

Expanded text:
emo terrae.» Videmus ista opera Domini in ejus creatura: veniunt enim nubes ab extremo terrae ad medium, et pluunt; unde surrexerint nescis. gura in pluviam fecit.» Nam fulgura sinmiscis; pluit, gaudes. «Fulgura in pluviam ventos de thesauris suis:» occultis causis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua debes tamen Deo pietatem credendi, quia non flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi produxisset ille quidamus, miramur, benedicimus Deum: videamus quae fecit in hominibus propter populum suum. «Qui percussit primo
Abbreviated transcription (Latin):
h anc gͦ suauitatẽ amate: hanc suauitate li¬
date:. Intelligite dm̃. qͥa omĩa quecũq us¬
luit fec̃ incelo & int̾ra: ipse & in uob fait
Qd uultis: ipso adiuuante uoluntatẽ uran
implebitis: S dũ ñ potestis: confitemin.
Cũ poteritis: grãs agite: Lacentes cdamate: e¬

Expanded text:
Hanc ergo suavitatem amate, hanc suavitatem laudate. Intelligite Deum, qui omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, ipse et in vobis faciet quod vultis, ipso adjuvante voluntatem 209 vestram implebitis, sed nondum potestis, confitemini cum potueritis, gratias agite, jacentes clamate, e
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ: Pauꝑes eiꝰ saturabo pamibꝰ. Quid ẽ fr̃s:
& abundant insuꝑbia sua Detalib dicit᷑.
Obꝓbriũ eis qͥ abundant: & despectio suꝑ¬
bis Isti abundant: & idõ manducant s
non saturant᷑. Et qͥd de illis dictũ ẽ. inpsal¬
mo: Manducauer̃ & ad orauer̃ om̃s diuuites
plicant xp̃o : s ñ saturant᷑ sapientia & iu¬
stitia ipsiꝰ. Quare : qr ñ st̃ paupes: Pauꝑes
aut̃ id ẽ humiles corde: qͣnto plꝰ esuriunt.
tanto plꝰ manducant : tanto aut̃ plꝰ estiriunt.
daturꝰ es. respuut qr plenꝰ ẽ. Da mͥ esurientẽ:¬

Expanded text:
Item, «Pauperes ejus saturabo panibus:» quid est, fratres? et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites plicant Christo; sed non saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, daturus es, respuit; quia plenus e
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quȩ uoluit fec̃: tu fac uł in agro
tuo. omĩa quȩ uis. Multa uis: & ñ potes
indomo tua facere omĩa quȩ uis. Contra¬
dic̃ forte uxor: contradict̃ filii ÷ aliquando
& seruulꝰ contumatia contradic̃: & non facis
qd̾ uis S facio inqͥt qd̃ uolo: qͥa in non
subdito ac contradicente uindico: Nec hoc fa¬
cis cũ uis. aliqͥndo undicare uis. & ñ potes:
aliqndo minaris: & antequã facias qd mi¬
naris. moreris sutamꝰ inte ipso facis qd̃ uis:
Frenas om̃s cupiditates tuas : forsitan fre¬
nas Nũꝗͥd efficis ipse. ut cupiditates non
surgant qͥs frenas: certe enĩ hoc uis. ñ titil¬
lari molestia cupiditatũ tuaꝵ: & tam̃ caro
concupiscit aduersus spm. & sp̃s aduersus

Expanded text:
mque voluit, fecit;» tu fac vel in agro tuo omnia quae vis. Multa vis, et non potes in domo tua facere omnia quae vis: contradicit forte uxor, contradicunt filii, aliquando et servulus contumacia contradicit, et non facis quod vis. Sed facio, inquis, quod volo; quia in non obediente ac contradicente vindico. Nec hoc facis, cum vis: aliquando vindicare vis, et non potes; aliquando minaris, et antequam facias quod minaris, moreris, Putamus, in teipso facis quod vis? frenas omnes cupiditates tuas? Forsitan frenas, numquid efficis ut ipsae cupiditates non surgant, quas frenas? Certe enim hoc vis, non titillari molestia cupiditatum tuarum; et tamen «caro concupiscit adversus spiritum, et s
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra omĩa quecũꝙ uoluit. fec̃ ÷ ipse tibi
dat grãm. ut in ipso facias qd̾ uis: Nisi enĩ
ipso aduuante : nec inte facis qd̾ uis. Et enĩ
cũ paulꝰ non faceret inse qd̾ uellet: idcirco¬
qͥa caro concupiscit aduersus sp̃m. sp̃s autẽ
aduersus camẽ. ut non ea quȩ uultis faciatiꝰ.¬

Expanded text:
in terra omnia quaecumque voluit, fecit.» Ipse tibi det gratiam, ut in teipso facias quod vis; nisi enim ipso adjuvante, nec in te facis quod vis. Etenim cum ille non faceret in se quod vellet, qui ait, «Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem, ut non ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
dño: diligite inimicos ur̃os: Si aũt facias et¬
& diligas inimicũ tuũ. et ores ꝓ eo: ibi man¬
dauit dñs benedictionẽ suã : ibi habebis
uitã inscłm: id ẽ. ineternũ. Multi enĩ
amantes uitã istã. maledicunt inimicis
suis: Pro qua re. nisi ꝓista uita: nisi ꝓ
commodis scłaribꝰ : Ubi te angustauit
mimicꝰ tuus : ut cogaris maledicere: in
terra angustatꝰ es: migra: habita in cęlo
uomͦ inquies habito incelo. homo carne in¬
duitꝰ: carni deditꝰ : Corde p̃cede: ut pro
sequaris corpore Noli surtlꝰ audire
incȩlo Et ideo bene seqͥt᷑ aliꝰ psalmꝰ.¬
cce nunc benedicite dñm.
om̃s serui dñi: qͥ statis indo¬
mo dñi : in atris domꝰ dei
nr̃i. Quare addidit in atriis:
Atria. ampliora spacia domꝰ.
intelliguntur. Qui stat in atriiᷤ
gustias patiaris Quomodo intelligeris stare
inatriis: sta in caritate : & stas in atruis.
In caritate latitudo ẽ: inodio angustia Au¬

Expanded text:
Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, etDomino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista vita, nisi pro commodis saecularibus? Ubi te angustavit inimicus tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surdus audire,in coelo. Et ideo bene sequitur alius psalmcce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri.» Quare addidit, «in atriis?» Atria ampliora spatia domus intelliguntur. Qui stat in atriis,gustias patiaris. Quomodo intelligeris stare in atriis? Sta in charitate, et stas in atriis. In charitate latitudo est, in odio angustia. Au
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ qͦdã loco scripturarũ: Precordia fatui.
sic̃ rota carri. Quid ẽ p̃cordia fatui sic̃ rota
carri : Fenũ portat : & murmurat. Non enĩ
potest rota carri qͥescere amurmure Sic st̃
multi fr̃s: ñ habitant inuno. nisi corpore
una. & cor unũ. indm̃ : & nemo dicebat
aliqͥd suũ eẽ:ͥ s erant illis omĩa cominunia
De signati st̃. descripti st̃. qͥ ꝑtineant adbar¬
bã: qͥ ꝑtineant ad orã uestim̃ti: qͥ nume¬
rent᷑ int̾ montes sion Et si st̃ iłu alii mur¬
murato Ures: meminerint dicti dñi:
tant concordit̾. Nam indiscordia: ñ bene¬
dicitis dñm Sine causa dicis. qr lingͥ tua
sonat benedictionẽ dñi: si corde ñ sones:
Ore benedicis: & corde maledicis: Ore suo bene¬
dicebant: & corde suo maledicebant: Nũ qͥd
uerba nr̃a st̃ : Significati st̃ qͥdã: Benedicis
dñm cũ oras: & sequeris in prece tua: et ma¬
ledicis inimico tuo: Hoc ẽ quod audisti ab ipso

Expanded text:
sunt quodam loco Scripturarum: «Praecordia fatui sunt quodam loco Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Quid est, «Praecordia fatui sicut rota carri?» Fenum portat, et murmurat: non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic sunt multi fratres; non habitant in unum nisi corpore. una et cor unum in Deum: et nemo dicebat aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia» . Designati sunt, descripti sunt, qui pertineant ad barbam, qui pertineant ad oram vestimenti, qui numerentur inter montes Sion. Et si sunt ibi alii murmuratores, meminerint dicti Dominitant concorditer. Nam in discordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant» . Numquid verba nostra sunt? Significati sunt quidam. Benedicis Dominum, cum oras; et sequeris in prece tua, et maledicis inimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
inde Alioqͥn: ñ poteritis tenere quod ꝓ¬
fitemini: Nec ꝓfiteri nec audire poteritis.
nͥ ille intonuerit: nec ꝑmanere poteritis.
nͥ eiꝰ sagina ñ desit uob̾ Illa enĩ sagina. des¬
cendit suꝑ montẽ syon lã montes syon:
magni syon Quid ẽ syon: eccła. Et qui ibist:
montes magni: quos significant montes:
hos significat᷑ barba: hos significat ora uesti¬
m̃ti Barba ñ intelligit᷑. nͥ inꝑfectis. Non gͦ
habitant inunũ. nͥ inqͥb ꝑfecta fuent
caritas xp̃ĩana Nam inqͥb ñ ẽ ꝑfecta cari¬
tas xp̃i: & cũ inuno sint. odiosi st̃: molesti
st̃: turbulenti st̃: anxietate sua turbant
ñ solũ ñ trabit. s & frangit calcib tquoa
iunctũ ẽ: sic qͥ habet rorẽ hermon. qͥ des¬
cendit suꝑ montẽ syon. qͥetꝰ. placatꝰ ꝓsi
milis. tolerans. ꝓmurmure p̃cem fundit
Nã om̃s murmuratores magnifice descripti

Expanded text:
inde. Alioquin non poteritis tenere quod proinde. Alioquin non poteritis tenere quod profitemini, nec profiteri audere poteritis, nisi ille intonuerit; nec permanere poteritis, nisi ejus sagina non desit vobis: ipsa enim sagina descendit super montes Sion. 12. Jam «montes Sion,» magni in Sion. Quid est Sion? Ecclesia. Et qui ibi sunt montes? Magni. Quos significant montes, hos significat barba, hos significat ora vestimenti. Barba non intelligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant in unum, nisi in quibus perfecta fuerit charitas Christi. Nam in quibus non est perfecta charitas Christi, et cum in uno sint, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant non solum non trahit, sed et frangit calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quietus, placatus, humilis, tolerans, pro murmure precem fundit. Nam murmuratores omnes magnifice descripti
Abbreviated transcription (Latin):
iid enĩ meruit adã: & tam̃ misericors
imauit : & sponsam dilex̃ ñ pulcħram:
s ut faceret pulchrã. Ergo grãm dĩ. dexit
nre hermon sed hermon qͥd sit: nosse
gebetis Mons ẽ qͥdã. longe disiuntꝰ ab ie¬
sic̃ ros hermon qͥ descendit suꝑ montem
son: cũ mons bermon longe sit disiunctꝰ
qͥdͥ int̾p̃tatione hermon queramꝰ. Nomen
eñ hebreũ ẽ: & habemꝰ intp̃tationẽ ab eis
qͥllã litiguã nouer̃. Hermon intp̃tari dr̃:
galtatũ ẽ: pͥmo incruce: pea incelo Exal¬
titꝰ incruce cũ humiliaret᷑: s humiliatio
illiꝰ ñ potuit nͥ alta eẽ hominis dispensatio.
minꝰ minꝰq fiebat: quȩ significabat᷑ in ioħe:
iob̃em confitentẽ Illũ oportet crescere: me
aut̃ menui Et passiones ipsoꝵ hoc indi¬
cant Dñs incruce exaltatꝰ ẽ: ille ceso capi¬
it diminutꝰ. Ergo lum̃ exaltatũ xp̃c In¬
de ẽ. ros hermon. S qͥcũq uultis habitare
munũ: optate rorẽ istũ: compluimini

Expanded text:
cors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse debetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Je«Sicut ros Hermon, qui descendit super montes Sion;» cum mons Hermon longe sit disjunctus quid interpretatione Hermon quaeramus. Non enim hebraeum est, et habemus interpretationem ab eis qui illam linguam noverunt. Hermon interxaltatum est? Primo in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliatio illius non potuit nisi alta esse. Hominis dispensatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Joannem confitentem: «Illum oportet crescere, me autem minui» . Et passiones ipsorum hoc indicant. Dominus in cruce exaltatus est; ille caeso capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: inde est ros Hermon. Sed quicumque vultis habitare in unum, optate rorem istum, compluimini
Abbreviated transcription (Latin):
partꝰ: benedicis dñm Egrota¬
bat filiꝰ: liberat᷑: benedicis dͥm
Egrotabat filiꝰ forte quesibi
mathematicũ: sortilegum
forte non delingͣ.ẜ demorib
tuis exut maledictio indñm: exit de
morib & uita tua Noli głari qͥa lingua
benedicis: si uita maledicis: Quomͦ inquis
ledicit: quid ꝓdest qd lingͣ tua benediet:
benedicite gͦ. dñm. Quando : innoctibꝰ Quan¬
do benedir᷑ iob: quando tristis nox erat.
blata st̃ omĩa quȩ possidebat: ablatis filisꝰ
qͥb seruabant᷑ Quã tristis nox. Uideamꝰ.
si non innocte benedicit Dñs dedit. dñs
abstulit: sic̃ dño placuit ita factũ ẽ: sit
nom̃ dñi benedictũ. Iuȩ nox : atro ꝑcuss
uilnere. acapite utqad pedes: ꝓutrefactꝰ.
liquescebat inse Tunc eũ eua ausa ẽ tẽp¬
tare: Dic aliqͥd in dm̃ tuũ: & morere. Audi
benedicentẽ in noctibꝰ. Locuta es inqt. qͥsi
una exinsipientib mulieribꝰ Sibona sus¬
cepimꝰ de manu dñi: mala ñ toleramus:

Expanded text:
nedicis Dominum. Aegrotabat filius, liberatur; benedicis Dominum. Aegrotabat filius; forte quaesisti mathematicum, sortilegum: forte non de lingua, sed de moribus tuis exiit maledictio in Dominum; exiit de moribus et vita tua. Noli gloriari quia lingua benedicis, si vita maledicis. Quomodo, inquis, ledicat, quid prodest quod lingua tua benedicit? Benedicite ergo Dominum. Quando? «In noctibus.» Quando benedixit Job? Quando tristis nox erat. Ablata sunt omnia quae possidebantur; ablati filii quibus servabantur: quam tristis nox! Sed videamus si ntum est: sit nomen Domini benedictum» . Quam nox atra! Percussus ulcere a capite usque ad pedes, putrefactus liquescebat in se. Tunc Eva ausa est eum tentare: «Dic aliquid in Deum tuum, et morere.» Audi benedicentem in noctibus: «Locuta es,» inquit, «quasi una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» ?
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. habeant regẽ: m̃dacẽ regẽ : nͥ enim
m̃daciũ & simulatio p̃cedat : ñ st̃ amari¬
cantes in eccła Inde enĩ amaricant: qͥa
fingunt Precedit tẽptatio ocłoꝵ: amari¬
catio seqͥt᷑ Et in ipso diabolo p̃cessit. Nã
tẽptatio ocłoꝵ. ẽ: qd̃ transfigurat se. uelut
angł̃m lucis Occidat manꝰ dĩ illũ & illos:
lumine inducat illos ut corrigant᷑. Et enĩ
inuno qͦq homine occidit᷑ ille rex: qͣndo

Expanded text:
gem, mendacem regem? Nisi enim mendacium et simulatio praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam tentatio oculorum est quod «transfigurat se velut angelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille re
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ qͥ datꝰ ẽ nob̾ Ubi audis aeniffusio¬
nẽ: intellige latitudinẽ. Ubi audis latitu¬
dinẽ intellige atria dñi Et ħa bebis ue¬
rã benedictionẽ dñi: qͣndo non maledicis
inimicis Alloqͥt᷑ enĩ sp̃s eos qͥ patiuntur
tribulationẽ: ut glorient᷑ intribulationib:
& dic̃ eis Ecce nc̃ benedicite dñm: om̃s ser
serui dñi. Quid ẽ ecce nẽ ÷ in hoc tẽpore
dabunt te Qui tc̃ benedicturi st̃ sine defe¬
ctu: hic incipiunt benedicere dñm: hic in
tribulationib: intẽptationib : immolestũs :
int̾ aduersitates scłi: int̾ insidias inimici:
int̾ fraudes. & impetꝰ diaboli. hoc ẽ. etce nunc
benedicite dñm. om̃s serui dm̃. Id ẽ. qͥ statr̃¬

Expanded text:
sanctum, qui datus est nobis» . Ubi audis diffusionem, intellige latitudinem; ubi audis latitudinem, intellige atria Domini; et habebis veram benedictionem Domini, quando non maledicis inimicis. Alloquitur enim Spiritus eos qui patiuntur tribulationem, ut glorientur in tribulationibus; et dicit eis, «Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini.» Quid est, «Ecce nunc?» Idabunt te» . Qui tunc benedicturi sunt sine defectu, hic incipiunt benedicere Dominum; hic in tribulationibus, in tentationibus, in molestiis, inter adversitates saeculi, inter insidias inimici, inter fraudes et impetus diaboli. Hoc est, «Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui stat
Abbreviated transcription (Latin):
ac uoluit intelligi fr̃s mei grãm dĩ eẽ.
qd̾ fr̃s habitant munũ: ñ ex sius uirib:
non exsuis meritis: s ex illiꝰ dono: s ex illiꝰ
rã. sic̃ ros decelo: Nũ eni terra sibi pluit:
quicquid genuerit arescit: nͥ pluiua
desuꝑ descendat: dic̃ qͦdã loco. inpsalmo
luuuã uoluntariã segrega qds hereditati
uiȩ Quare dõx̃ uoluntariã : qͥa ñ meritis¬

Expanded text:
c voluit intelligi, fratres mei, gratiam Dei esse quod fratres habitant in unum; non ex suis viribus, non ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius gratia, sicut ros de coelo. Non enim terra sibi pluit, aut non quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Q
Abbreviated transcription (Latin):
modo gͦ unguentũ acapite descenderar
in barbã: qͥa & ille cũ lapidaretur. firo
genu. ait : dñe. nestatuas illis hoc delie
tũ Ergo illi tãquã barba erant Multi
unguentũ: mͦ monasteria ñ haberemus
S qͥa desendit in orã uestim̃ti: sic em̃ at
qd̃ descenderit in orã uestim̃ti es: secuta i

Expanded text:
nderat in barbam; quia et ille cum lapidaretur, fixo genu ait: «Domine, ne statuas illis hoc peccatum» . 9. Ergo illi tanquam barba erant. Multi sset unguentum, modo monasteria non haberemus. Sed quia descendit et in oram vestimenti; sic enim ait, «Quod descendit in oram ves
Abbreviated transcription (Latin):
sibi głosã ęccłam. ñ habentẽ maculã aut
rugam. Munꝗdat᷑. ut ñ habeat inaculã: ex¬
tenditur ut ñ habeat rugã: Ubi eã exten¬
dit fullo: nͥ in ligno: Uidemꝰ cotidie a
fullonib tuncas qͦdãmꝰ crucifigi Crucfi¬
gunt᷑ : ut rugã ñ habeant: Quid ẽ gͦ ora
uestim̃ti. fr̃s mei: In ora uestim̃ti. qͥd acce¬
turi sumꝰ : Ora. finis uestim̃ti ẽ. Id accep

Expanded text:
sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vestimenti quid acceptur