comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nosor rex babiloĩs deieremia ꝓpħa nabu¬
cardan magr̃o milicie. dicẽs.Tolle illũs
⁊ põe sr̃ eũ ocłos tuc nicħq ei malifacias.
sed ut uoluit fic facies ei. misit naburar¬
dan pͥnceps militie. ⁊ nabii. ⁊ serlim. ⁊ rab¬
sareꝰ. et neregel. ⁊ sereser: et rebman.⁊ om̃s
optimates regis babiloĩs. miserũt ⁊ tuler̃ ie¬
remiã deuestibulo carcens: ⁊ tͣdider̃ eũ go¬

Expanded text:
ieremia Nabuzardan magistro militiae dicens tolle illum et pone super eum oculos tuos nihilque ei mali facias sed ut voluerit sic facies ei misit ergo Nabuzardan princeps militiae et Nabu et Sesban et Rabsares et Neregel et Sereser et Rebmag et omnes optimates regis Babylonis miserunt et tulerunt Hieremiam de vestibulo carceris et tradider
Abbreviated transcription (Latin):
bitis nec habebitis. sed intab̾nacłis hĩta¬
bitis cũctis diely urĩs. ⁊ uiuatis dieb mł¬
tis sr̃ faciẽ tr̃e. in qua uos ꝑegͥnamini.
Obediuimus gͦ uoci ionadabfilii rechab
patris ñi. inomĩb que p̃cepit nob̾: ita
ut nõbi beremus ninũ cũctus dieb mĩs.
No ⁊ mulieres nr̃e filii ⁊ filie nr̃e. nõ e¬

Expanded text:
tabernaculis habitabitis, cunctis diebus vestris, ut vivatis diebus multis super faciem terrae, in qua vos peregrinamini. Obedivimus ergo voci Jonadab filii Rechab, patris nostri, in omnibus quae praecepit nobis, ita ut non biberemus vinum cunctis diebus nostris nos, et mulieres n
Abbreviated transcription (Latin):
e iouinan. ⁊ abiit ad filios ãmori. sulit
aũt ioannan filius cares. ⁊ om̃s p̾ncipes
bellatoꝵ. qui erãt cũ eo. unulsas reliꝗas
uulgi q̃s reduxerãt abhismaeli filo na¬
thanie demasphat. post qũa ꝑcussit go¬
coliã filiũ aichã. fortes uiros ad p̃lium
⁊ mulieres et pueros: ⁊ eimuchos quos re.¬
duxãt degabaon. Et abierũt ⁊ seder̃ pe¬
grinãtes inchanaan que ẽ iuxta bet¬
heleẽ. ut ꝑgenͣt. ⁊ introirẽt megipto
a facie chaldeoꝵ. timebãt eos quia ꝑcus¬
sernt ismael filiuis achanie godolia

Expanded text:
t ergo Johannan filius Careae, et omnes principes bellatorum, qui erant cum eo, universas reliquias vulgi, quas reduxerat ab Ismaele filio Nathaniae de Masphat, postquam percussit Godoliam filium Ahicam, fortes viros ad praelium, et mulieres, et pueros, et eunuchos quos reduxerat de Gabaon, et abierunt, et sederunt peregrinantes in Chanaan, quae est juxta Bethleem: ut pergerent et introirent Aegyptum a facie Chaldaeorum. Timebant enim eos, quia percusser
Abbreviated transcription (Latin):
fuerãt tͣnslati ĩ habilonẽ uener̃ ad godoli¬
am ĩmasphat. ⁊ hismael filiꝰ nathatyie⁊
ioannã. ⁊ ionathã filii caree ⁊ sareias filiꝰ
thenoemeth. ⁊ filii offi. qui er̃t denethofa¬
Et iurauit eis godolias filiꝰ aichã filii sa

Expanded text:
nslati in Babylonem venerunt ad Godoliam in Masphat et Ismahel filius Nathaniae et Iohanan et Ionathan filii Caree et Sareas filius Thenoemeth et filii Offi qui erat de Nethophaet iuravit eis Godolias filius Ahicam f
Abbreviated transcription (Latin):
uiris. ingͥssus ẽ domũ regis. q̃ eiͣt sub
cellano: ⁊ tulit mn uetẽs pannos: ⁊ antiqͣ
q̃ ꝯputruer̃ ⁊ summisit en a dieremiam
inlacũ ꝑfuniculos. Dix̃q ad demelech ethi¬
ops adieremiã. pone uetẽs pannos. ⁊ ħ scis¬
sa ⁊ putrida sub cubitu manuũ tuaꝵ. et
subt̃ funes. fec̃ gͦ ieremias sic. Et exͣxerũt
ieremias funib ⁊ ad duxer̃ eũ delacu. ouĩ¬
xit aũt ierenuas in uestibulo cartĩs: um

Expanded text:
t sub cellario et tulit inde veteres pannos et antiqua quae conputruerant et submisit ea ad Hieremiam in lacum per funiculos dixitque Abdemelech Aethiops ad Hieremiam pone veteres pannos et haec scissa et putrida sub cubitu manuum tuarum et subter funes fecit ergo Hieremias sic et extraxerunt Hieremiam funibus et eduxerunt eum de lacu mansit autem Hieremias in vestibulo carceris et
Abbreviated transcription (Latin):
quã ultͣuidebitis locũ istũ. uerbñ dñi fr̃
uos reliquie uida: nolite intͣre i negiptũ.
scientes scietis quia obtestatus sũ uos. ho¬
die quia decipietis aĩas ur̃as. uos enĩ mifi¬
stis me ad clñm dm̃i nr̃m dicentes. Ora pro

Expanded text:
ultra videbitis locum istum verbum Domini super vos reliquiae Iuda nolite intrare Aegyptum scientes scietis quia obtestatus sum vobis hodie quia decepistis animas vestras vos enim misistis me ad Dominum Deum nostrum dicentes ora pro
Abbreviated transcription (Latin):
ficatã. mom uestim̃ti eius ⁊ tetigiͣt de
sumitate eiis panẽ. aut pulm̃tũ. aut
uiũ. aut oleum. aut omẽm cibũ. Nũ¬
quid scĩficabitur᷑ s dentes aũt sac̾dotey
dixer̃ non. Et dixit aggens. Sitetigent
pollutus muuma exomĩb his. nũquid
ꝯtaminabit̃ Et s̾ dentes ⁊̃ sac̾dotes dixer̃:

Expanded text:
ficatam in ora vestimenti sui et tetigerit de summitate eius panem aut pulmentum aut vinum aut oleum aut omnem cibum numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes e
Abbreviated transcription (Latin):
quod d iudicare cognostat ¶ diligẽs
igit inquisitor subtilis Inuestigator
sapienter et quasi astute Iuterroget
a pitore quod forsitã ignorat ul uẽcũ¬
dia uelit occultare ¶Coginto itaq
e̾mĩe uarietates eiꝰ non dubites. Inue¬
stigare locum et tempꝰ ⁊c quib cogni
tis assit beniguolꝰ patꝰ erigere et secũ
onus portare. hẽat dulcedinẽ in affecti¬
one pietatẽ in alteriꝰ t̾miẽ discrẽtio¬

Expanded text:
quod debet judicare, discernat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet investis adsit benevolus, paratus erigere, et secum onus portare. Habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretio
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cio repetat᷑ ab om̃ibꝰ. et accepta bene¬
ditione ingrediatur. De infirmis¬
et super om̃ia adhibenda est .xxxui.
oi de talibꝰ copiosa mertes adqͥrit᷑. Eigo
cura maxima sit abbati. ne aliqͣm ne¬
glegentiã paciat᷑. Qibus fr̃ibꝰ ĩfirmis.
sit cella super se deputata: et seruitor
timens deũ et diligens ac sollicitꝰ. Bal¬
nearũ usus. ĩfirmis: qͦcies expedit of¬
ferat᷑. Sanis autẽ et maxime iuueni¬
bus: tardiꝰ ꝯcedat᷑. Sed et carnis esus
infirmis om̃mo debilibꝰ ꝙ ꝓ reꝑatc̃e
cõcedat᷑. At uͥ meliorati fiu̾nt: a car¬
nibꝰ more solito om̃s abstineant. Cu¬
rã autẽ maximã habeat abbas: ne a
celłariis aut a seruitoribꝰ neglegant᷑
infirmi. qr ad ip̃m respicit. qͥcqͥd a dis¬
cipulis delinquitur. De sen¬
icet ip̃a natura humana infantibꝰ¬
thatur ad miscd̾iam: in his xxxuii.¬
etatibꝰ senĩ uidelicet et ĩfantũ: ta¬
men regule auctoritas eis

Expanded text:
tertio repetatur ab omnibus, et accepta benetertio repetatur ab omnibus, et accepta benedictione ingrediatur. § IIet super omnia adhibenda est,  de talibus copiosior merces acquiritur. Ergo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitus. Balnearum usus infirmis, quoties expedit, offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. § icet ipsa natura humana thatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis
Abbreviated transcription (Latin):
aut positione loci. Si maior cõgregatõ¬
diximꝰ maioribꝰ utilitatibꝰ occupant᷑.
seteri sibi sub caritate: ĩuicẽ seruiant.
Egressurꝰ de septimana: sabbato mũ¬
dicias faciat. Linthea cũ qͥbꝰ sibi fre̾s
manꝰ ac pedes tergunt: lauet. Pedes
uͦ tam ip̃e qͥ egredit᷑: qͣm ille qͥ int̾turꝰ
est om̃ibꝰ lauent. uasa ministerii sui.
munda et sana celłario reconsignet.
Qͥ celłariꝰ itẽ intͣnti consignet: ut sci¬
at quid dat aut quid retipit. Septi¬
manarii autem aute unã horã refec¬
tionis: accipiant suꝑ statutã ãnonã
singulos biberes et panem: ut hora re¬
fectionis. sine murm᷑atõe et gͣui labore
seruiant fr̾ibꝰ suis. In diebus tamẽ
sollẽpnibꝰ: usq ad missas sustineant.
Intͣntes et exeuntes ebdomadarii. in
oratorio mox matutinis finitis dm̃ca:
om̃ium genibus ꝓuoluant᷑. postulan¬
tes ꝓ se orari. Egrediens autẽ de septi¬
Deus in adiutoriũ meũ intende: dñe
ad adiuuandũ me festina. Et hoc idẽ

Expanded text:
 congregatdiximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant sororibus suis. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant.Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. Egrediens autem de septiDeus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
cepta bñdictione: ingrediat᷑ ad legẽ¬
dim. Sĩnmũ q fiat silenciũ ad mẽsã.
ut nullis musitatio uł uox nͥ soliꝰ leg¬
entis ibi audiat᷑. Que uͦ necessaria
sunt comedentibꝰ et bibentibꝰ: sic
sibi uicissim ministrent fr̾es. ut nu¬
llus indigeat petere aliquid. Si quid
ni pociꝰ petat᷑ qͣm uoce. Net p̾sumat ibi
aliqͥs de ip̃a lectione. aut aliunde. qͥc¬
qͣm reqͥre: ne det᷑ cccasio. nͥ forte pͥo ꝓ
edificatione uolu̾it aliqͥd breuit᷑ dice.
st̃ autẽ lector ebdomadariꝰ: accipiat
mixtũ pͥusqͣm ĩcipiat leg̾e̾. Propter
ꝯmunionẽ sc̃am: et ne forte gͣue sit
ei ieumiũ sustine̾. Costea autẽ cum
qͦqͥne ebdomadariis. et seruitoribs
reficiat. fr̃es autem nõ ꝑ ordinẽ legãt.
aut cantent. s qui edificẽt audiẽtes.

Expanded text:
 ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio vel vox, nisi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid ni potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat legere propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fratres autem non per ordinem legant aut cantent, sed qui aedificent audientes.
Abbreviated transcription (Latin):
lectio deesse nõ debet .xxxuiii
Ne fortuitu casu: qͥ arripu̾it codicẽ
leg̾e audeat ibi. Sed lecturꝰ tota ebdo¬
mata: dñica ingrediatur. Qͥ ĩgre¬
diens post missas et ꝯmunionẽ: pe¬
tat ab om̃ibꝰ ꝓse orari. ut au̾tat ab
ip̃o deus sp̃m elationis. et dicat᷑ hic u̾s ꝰ¬

Expanded text:
lectio deesse non debet. Nec fortuitu casu, qui arripuerit codicem legere audeat ibi: sed lecturus tota hebdomada, Dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas, et communionem petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis, et dicatur hic
Abbreviated transcription (Latin):
Sine dubio hi tales. illã dm̃i uitant᷑
sentenciam qua dicit. Non ueni fac̾e
uolũtatem meam: sed eiꝰ qͥ misit me.
Sed hec ip̃a obediencia tũc acceptabilis
erit deo et dulcis hõibus: si ꝙ iubet᷑. Nõ
trepide. nõ tarde. nõ tepide. aut cũ mur¬
murio: ul cũ responso noleutis esfiua¬
tur. Quia obediencia qne maienbꝰ
p̃bet᷑. deo exibet᷑. Ip̃e eñ dixit. Qui uoᷤ
audit me audit. Et cũ bono aĩo a cdis¬
cipulis p̾beri oportet: qr hilarẽ clatorẽ
diligit deus. Nam cum malo aĩo si cbe¬
dit discipulus: et nõ solum ore. s eciam
in corde si murruraui̾t: & iam si ̃pleat
uissionẽ. tamen acceptum iam nõ exit
deo: qͥ coi euis respicit murmurantis.
Et ꝓ tali fc̃o: nulla ꝯseqͥt᷑ grã. lmino pe¬
nam murma̾nciũ ĩcurrit: si nõ cũ satis¬
factione emendaui̾t.¬

Expanded text:
Sine dubio hi tales illam Domini imitantur Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voluntatem meam, sed eius qui mSed haec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis effitur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emenda
Abbreviated transcription (Latin):
gradus est: hobedientia sine
mora. hec cõuenit his qͥ uichil sibi
seruitium sc̃m qd ꝓfessi sunt: seu ꝓpter
metũ gebenne uł głam uite et̃ne. Mox
faciendo. De quibꝰ dñs dicit. Ob aucditu
aurĩ otediuit mͥ. Et item dicit doctoribꝰ
Qui uos aucdit me audit. Ergo hii tales
relinquentes statim que sua sũt: et uo¬
lũtatẽ ꝓpͥam deserentes. mox ex occupatis
manibus: et quod agebant ĩꝑfectũ relin¬
quentes. uicino obediencie pede iubentis
uocem ft̃is seqͣnt᷑. Et ueluti uno momen¬
to p̾dicta magistri iussio: et ꝑfecta dis¬
cipuli opera. ĩ uelocitate timoris dei.
ambe res cõmunit᷑ cicius erplicantur.
E qͥbus ad uitam et̾nam gradiendi: a¬
uier incumbit. Ideo angustam uiam
arripiunt. Unde dñs dicit. Angusta
uia est: que ducit ad uitam. Ut non
suo arbitrio uiuentes. uł desicleriis et
uoluptatibus obedientes. sed ambulã¬
tes alieno iudicio et ĩꝑio: in cenobiis
degentes. abbatẽ sibi p̃esse desiderãt.

Expanded text:
sine mora. Haec convenit his qui nihil sibi servitium sanctum quod professi sunt, seu propter metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent.
Abbreviated transcription (Latin):
uandum me festina. et gła. In scclo
ter dicendũ. Dñe labia mea aꝑies:
et os meum ãnunciabit laudẽ tuam.
Cui subiungendum est: t̾ciꝯ psalmꝰ
et gła. Post hunc: psalmꝰ nonage¬
simus quartus. cum antifona. aut
certe decantandꝰ est. Inde seqͣtur
ambrosianum. Deinde sex psalmi:
cũ antifonis. Qͥbus dc̃is dc̃o uersu:
benedicat abbas. et sedentibꝰ om̃ibꝰ
in scamnis: legant᷑ uicissim a fr̾ibꝰ in co
dice. suꝑ analogium tres lectiones: iñt
quas et tria responsoria cauant᷑. Duo
responsoria: sine gła cdicant᷑. Post t̾tiã
uero lectionẽ: qui cantat dicat głam.
Quam dum incipit cantor dice: mox om¬
nes de sedilibus suis surgant. ob hono¬
rem et reuerenciã sc̃e tͥnitatis. Codices
autẽ legant᷑ in uigiliis diuine auctori¬
tatis: tam ueteris testamenti qͣm no¬
III. Secd expositõnes eorũ: que a nomina¬
tissimis et orthocloxis catholicis patribꝰ
facte sunt. Post has uero tres lectiones
cum responsoriis suis: seq̃nt reliqͥ sex ps¬

Expanded text:
ndum me 261 festina ; in secundo ter dicendum est: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Cui subjungendus est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc, psalmus nonagesimus quartus cum antiphona, aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum: deinde sex psalmi cum antiphonis. Quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas. Et sedentibus omnibus in scamnis, legantudice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi. Sed et expositiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex ps
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem cõuersationis qui festi¬
nant: sunt dectͥne scõrũ patrũ qͣrũ
obseruatio perducat hoĩem ad cel¬
situdinẽ perfectionis. Que enm
pagina aut quis sermo diuine auc¬
⁊ oritatis tam ueteris ac noui testã.¬
menti. nõ est rectissima norma ui¬
te bumane: aut quis liber sc̃orũ
catholicorũ patrũ. hoc nõ resonat
ut recto cursu ꝑueniamꝰ ad creato¬
rẽ nr̃m: Nec nõ et collationes patr¬
um. et instituta et uita eorũ: Sed
et regula sc̃i pr̃is nr̃i dasilii. qͥd ali¬
ud sunt. nͥ bene uiuencium. et obe¬
diencium monachorũ instrumeu¬
ca iuitutũ: Nobis autẽ desidiosis
es male uiuentibus. atq negligen¬
tibus ruboi confusionis est. Quisqͥs
ergo ad pat̾am celestem festinas.
banc nminam ĩ cohationis regulã
descriptam: adiuuante xp̃o perfice.
Et tunc demunm ad maiora qile sul¬
pra ꝯmemorauims. dectrine ur¬
cutumq culmina: deo ꝓtegente.
peruenies. facientibus hec: regna
patebunt superna. a tn¬

Expanded text:
fectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum: quarum observatio perducit hominem ad celsitudinem perfectionis: quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis, veteris ac novi Testamenti, non est rectissima norma vitae humanae? aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? nec non et Collationes Patrum, et instituta et vitae et Regula sancti Patris nostri Basilii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. Facientibus haec regna patebunt superna. §
Abbreviated transcription (Latin):
piant. Si potest fieri: om̃s ĩ uno loco
dormiant. Sin autem multitudo nõ
sinit: deni aut uicem. cum senioribꝰ
la iugit̃ ĩ eadem cella: arcdeat usq
mane. Uestiti dormiant. et cincti cin¬
gulis aut funibus. et cultellos ad latꝰ
te ꝑ sõnum uulnerent᷑ dormientes.
Et ut parati siit monachi semꝑ: et fc̃o
signo absq mora surgentes. festinent
se p̃uenire ad opus dei. cũ om̃i tamẽ
grauitate et mocdestia. ilddolescencio¬
res iͦt fres. uixta se nõ habeant lecta.
s mixti cum senioribus. Surgentes uͦ
ad opus dei: ĩuicem se mederate cohor¬
tent᷑. ꝓpr̃ sõnolentorũ excusationes.

Expanded text:
piant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribusla jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultellos suos ad te per somnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora surgentes festinent se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentiores fratres juxta se non habeant lecta, sed permixti cum senad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes.
Abbreviated transcription (Latin):
erat᷑. ubi nõ dicimus ut ꝑsona acciꝑe.¬
rũ ꝙ absit acceptio sit: s ĩfirmi xxx.¬
tatum ꝯsid̾atio. ubi qͥ minꝰ ĩdiget .iiii.
agat deo gr̃ãs: et nõ ꝯtͥstet᷑. Qui uͦ plus
in pace. Ante oĩa ne murmatõis malũ.
ꝓ qͣlicũq causa ĩ aliqͦ qͣlicũq u̾bo: uel
significatõe appareat. Qd̾ si de p̃hensus

Expanded text:
erat . Ubi non dicimus, ut pequod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus in pace. Ante omnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
plere. Castitatem amare. nullum edire:
zelum et ĩuidiã nõ habere. inuicdiã nõ
exercere. Contentionẽ nõ amare: elario¬
nẽ fugere. Seniores uenerari: umiores
diligere. In xp̃i amore: ꝓ i̾micis orare.
Cum discorclantibus aute solis octasum
in pace redire: et de dei misericordia nũ¬
qͣm desperare. fcce hec sunt instrumen.¬
ta artis spiritalis: que cum fu̾i̾nt a nobis
die nectuq incess abilit̾ adimpleta: et in
die iudicii reconsignata: illa merces no¬
bis a dño recõpensabit᷑. qͣm ip̃e ꝓmisit.
quod cculus nõ uidit. nec auris aucdiuit:
his qͥ diligunt eum. Officiua uͦ ubi hec
omia diligent̃ oꝑiu᷑. claustra sunt mo¬
nasterii. et stabilitas ĩ cõgregatione.

Expanded text:
plere. Castitatem amare. Nullum odire. plere. Castitatem amare. Nullum odire. Zelum non habere. Invidiam non exercere. Contentionem non amare. Elationem fugere. Seniores venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, his qui diligunt eum. Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii et stabilitas in congregatione.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aliquid in se cũ uiderit: deo applicet
nõ sibi. Nalũ uͦ semꝑ a se fcm̃ sciat: et
sibi reputet. Diem uiclicii timere. gehen¬
nã expauescere: uitã et̾uam om̃i ocupi¬
scencia fpiritali desiclerare. Mortẽ coti¬
die ante occulos suspectã habere: actus ui¬
te sue: om̃i hora custeclire. In om̃i lico. cle
se respice: ꝓ certo scire. Cogitatõnes ma¬
las cordi sno aluemientes. mox ad xp̃m
allidere: et seniori spiritali patefacere.
multũ. aut excussum: nõ amare. Lectõ¬
nes scãs: libent̃ aucdire. Otationi: freꝙ̃¬
ter ĩcumbere. Alala sua p̾cita. cũ lacͥmiꝰ
uł gemitu: cotidie ioratõne. deo ꝯfiteri.
cbedire. Preceptis abbatis: ĩ om̃ibus obedire.
Etiam si ip̃e alit̃ ꝙ absit agat: memores
illius dñci ꝑcepti. ue dicũt facite: que
autem faciunt: face nolite. Non uelle
dici scm̃ anteqͣm sit. si pͥus esse quod ueriꝰ
dicatur. Precepta dei: factis cotidie adim¬

Expanded text:
num aliquid in se cum viderit, Deo applicet, num aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi, malum vero semper a se factum sciat, et sibi deputet; diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spirituali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere, actus vitae suae omni hora custodire, in omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirituali patefacere; multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lvel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: tem odire. Praeceptis abbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici sanctum, antequam sit: sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quo tidie adim
Abbreviated transcription (Latin):
pximũ: tanqͣm se ip̃m. Deinde nõ oc¬
cidere. nõ adulterare. nõ face̾ furtum.
nõ concupiscere: nõ falsum testimoni¬
um dicere. Honorare om̃s hoĩes. et
quol sibi quis fieri nõ uult: alio ne faci¬
at. Abnegare semet ipsum sibi: ut seqͣt᷑
xp̃m. Corpus castigare: delicias nõ ampl¬
ecti. leuiniũ amare: pauꝑes recreare.
Nudũ uestire: infirmũ uisitare. Mortu¬
um sepelire: in t̾bulatione subuenire.
Dlentem consolari: a setuli actibꝰ se facere
alienũ. Nichil amori xp̃i pponere. Irã nõ
ꝑficere. Lxacundie tempus nõ reseruare.¬
Nolũ in corde nõ teuere: pacẽ falsam nõ
dare. kiaritatẽ nõ derelinquere. Nõ iu¬
rare. ne forte peruiret. Uscritatẽ ex corde
et ore ꝓferre: malũ ꝓ malo nõ reddere.
Iniuriã nõ facere: sed et ftͣm pacienter
sufferre. Inimicos dilige̾. maledicẽtes
se nõ remaledic̾e: sed magis benedicere.
sersecutõnem ꝓ iusticia sustinere. Non
esse superbum. nõ uiuolentũ. nõ multũ

Expanded text:
ipsum. Deinde non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire. Infirmum visitare. Mortuum sepelire. In tribubulatione subvenire. Dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere. Iram non perficere. Iracundiae tempus nodolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factas patienter sufferre; inimicos diligere; maledicentes sibi non remaledicere, sed magis benedicere, persecutionem pro justitia sustinere. Non esse superbum, non vinolentum, non multum
Abbreviated transcription (Latin):
cum cde ãmonitõibus suis emencdatõnẽ ali¬
is subministrat: ip̃e efficit᷑ a uiciis emen¬
ĩ monasterio: cõuocet abbas om̃ẽ
cõgregatõnem et clicat ip̃e unde
agitur. Et audiens consiliũ fratrũ tractet
apud se: et quod utiliꝰ iudicaueruit faci¬
at. Icleo autẽ om̃s ad consiliũ uocari clixmmꝰ:
sepe uiniori dñs reuelat quod melis est.

Expanded text:
cum de monitionibus suis emendationem alicum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emenin monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat q
Abbreviated transcription (Latin):
genciã: ita se om̃ibus ꝯformet et aptet.
Ut nõ solũ detͥmenta gregis sibi cõmissi nõ
paciat᷑: uerũ ĩ augmentatõne boni gregis
paruipendens salutẽ aĩarũ sibi ꝯmissaꝵ.¬
Ne plus gerat sollicitudinẽ de rebꝰ tran¬
sitoriis. et t̾renis atq caducis: sed semꝑ
cogites qi aĩas suscepit regendas: de qͥbꝰ
rationẽ reddit᷑s est. Et ne causet᷑ de mi¬
nori forte substancia. merinerit scriptũ.
łrimũ q̃rite regnũ dei et iusticiã eiꝰ: et ħ
omĩa alicient᷑ uobis. Et iterũ. Nichil de¬
est timentibus eũ. Sciat q qr suscepit
aĩas regendas: p̃paret se ad rationẽ red¬
deuclã. Et qͣntũ sub cura fua fr̃m sc hab̾e̾
scierit numerũ: agnoscat ꝓ certo. q ĩ ddie ui¬
dicii ip̃arũ om̃ium aĩarum est reclctit᷑s do¬
mino rationẽ. sine cdubio et acddite᷑ sue aĩe.
Et ita timens semper futuram disciissionẽ
pastoris de creditis̃ ouibꝰ: cũ de aliis raticci¬
niis cauet: reddit᷑ de suis sollicitus. Et

Expanded text:
gentiam ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et
Abbreviated transcription (Latin):
putet. Memor ꝑiculi heli sacerdotis de silo.
Et honestiores qͥdem atiꝑ intelligibiles aĩos:
pͥma uł sccła ãmonitõne. u̾bis corripiat.
Impbos autẽ et duros ac suꝑbos uł ĩ obedien¬
tes: uerberũ uł coporis castigatõne ĩ ip̃o in¬
icio pct̾i coherceat. Sciens scriptũ. Stul¬
tus uerbis nõ corripit᷑. Et iterũ. Percute
filiũ tuũ uͥga: et liberabis ar̃am eiꝰ a mo¬
ite. Memin̾e̾ debet semꝑ abbas qđ est:
meminisse q. dicit᷑. et scire qi cui plus m

Expanded text:
putet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . putet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui pl
Abbreviated transcription (Latin):
et de cuilibet orcline id faciat. sin alias: ꝓpͥa
teneant loca. Iuia sie seruus siue liber.
om̃s ĩ xp̃o unũ sumus: et sub uno dño eqͣ
seruitutis in iliciam baiulamus: qr nõ ẽ apcl
deũ ꝑsonarũ accepcio. Solũ mͦ in hac ꝑ¬
te apud ip̃m discernimꝰ᷑. si meliores ab ali¬
is ĩ oꝑibus bonis et humiles ĩueniam᷑. Ergo
eqͣlis sit ab eo om̃ibus caritas: una p̃beat᷑ in
om̃ibꝰ sccłm merita disciplina:. In doctna
seruare: in qua dicit. Argue. obsetra. increpa.
Id est miscens temporbus tẽpora: troribus
blandimenta. Dirũ magistri. piũ patris
ostendat affectum. Ia est incuisciplinatos
uł inqͥctos: debet duriꝰ arguere. Oledliẽtes
auteni et mites. et pacientes: ut ĩ meliꝰ ꝓfi¬
ciant obsecrare. Neglegentes autẽ et cõtẽp¬
nentes. ut ĩcrepet et corripiat ãmonemus.
Neq dissimilet ꝑct̾a delinquenciũ. sed mox
ut ceperint oriri raclicitus ea: ut p̾ualet am¬

Expanded text:
et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, am
Abbreviated transcription (Latin):
meo: ueritatẽ tuã et salutare tuũ dixi.
lp̃i aũt cõtẽpnentes sp̃uerũt me. Et tũc
demũ ĩ obedientibꝰ cure sue ouibꝰ pena
sit eis: pualens ip̃a mors:. Ergo cũ aliqͥs
suscipit nomen abbatis: cduplici debet doctͥna
suis p̾esse discipulis. D est om̃a bona et sc̃a:
nat. Duris uͦ corde et simplicioribꝰ factis su¬
is diuina p̃cepta demonstret. Omĩa uero q̃
discipulis docuerit ẽe contͣria: in suis fc̾is in¬
dicet nõ agenda: ne aliis p̾dicans ip̃e reꝓbꝰ
ĩueniat᷑. Neqͣndo illi dicat deus p̾canti. Iua¬
re tu enarras iusticias meas. et assumis
testamentũ meũ per os tuum: Tu uͦ odis¬
ti disciplinã: et ꝓiecisti sermones meos
retrorsum. Et qͥ in fr̃is tui occulo festucam
uidebas. in tuo trabem nõ uidisti: Non
ab eo persona ĩ monasterio discernat᷑: non
unus plus amet᷑ qͣm aliꝰ. nisi quẽ in bonis
actibus aut obediencia ĩuenerit meliorem.
ũ ita iusticia dictante abbati uisũ fuerit:

Expanded text:
utare tuum dixi: Ipsi autem contemnentes spreverunt me . Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis: id est, omnia bona et sancta nat; duris corde vero et simplicibus factis suis divina praecepta monstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in se factis indicet non inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. si ita ratione dictante abbati visum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uagum. qui per dotam uitã suã ꝑ di̾sas
ꝓuincias. ternis aut qͣteruis diebus per
diu̾sorũ cellas hospitant᷑: sentꝑ uagi et isũ¬
qͣm stabiles. et ꝓpͥis uoluptatibꝰ et gule ille¬
cebris seruientes: et ꝑ om̃ia det̾ĩores sara¬
baytys. Te quorũ om̃ium hoc est miser¬
rima cõuersatõne: melius est silere ꝙ̃ laqͥ.
his ergo omissis. ad cenobitarũ fortissimũ
Qualis debeat esse
terio: semper
meminere de¬
bet qd̃ dicitur.
et nomẽ maio¬
ris fc̾is implere.

Expanded text:
vagum, qui tota vita sua per diversas vagum, qui tota vita sua per diversas provincias diversorum cellas hospitantur, semper vagi, nunquam stabiles et propriis voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum Qualis debeat esse terio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere.
Abbreviated transcription (Latin):
onachorum
quatuor esse
genera: ma¬
nifestũ est.
Prunũ ceno¬
bitarũ: hoc
est monaste¬
riale militãs
ub regula
uel abbate. Deinde sccłm genus est ana¬
choritarũ. id est heremitarũ. horũ qui
nõ cõuersatõnis fernore nouicio. sed mo¬
nasterii ꝓbatione diuturna. Qui di¬
dicerint contͣ diabolũ multorũ solatõ
rau decti pugnare: et bene instructi frat̃¬
na exacie. ad singularẽ pugnã heremi.
securi iam sine cõsolatõne alt̾i. sola manu
sercium uͦ monachorũ tet̾rimũ genꝰ est
experienciam magistri sicut aurũ fornacis.
secd ĩ plumbi nata᷑ molliti. adhuc operibus
seruantes seculo fidem. mentiri deo per
consuram noscũt᷑. Qui bini. aut terni.
aut certe singuli. sine pastore: nõ diũcis
sed suis iudusi euilibꝰ: ꝓ lege eis est desidi¬
orũ uoluptas. Cum qͥtquid putauerint
uel elegerint hoc dicũt scm̃: et qued no¬
luerĩt hec putant nõ licere. Quartũ ue¬
ro genꝰ est monachorũ: qued noĩat᷑ gyro¬

Expanded text:
onachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manu, Tertium vero monachorum deterrimum genus est experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. Quartum vero genus est monachorum quod nominatur gyro
Abbreviated transcription (Latin):
defendere qd eis uisum fu̾it. secl magis ĩ
abbatis pendat arbitrio. ut ꝙ salubriꝰ esse
iudicauerit: ei cuucti obediant. Secl sicut
couenit discipulis obedire magistro: ita et
ip̃m ꝓuide et iuste condecet cũcta dispone.
ln om̃ibus igit᷑ om̃s magistrã seqͣnt᷑ regu¬
lam: neq ab ea tercre decliet᷑ a qͣqͣm.
Nullus ĩ monasterio ꝓpͥi seqt᷑ corddis uolirm¬
tatẽ. neq p̾sumat qͥsqͣm cũ abbate suo ꝓ¬
terue foris aut intus monastium cõtencde.
Quod si p̾sũpserit: regulari cliscipline su¬
biaceat. lp̃e tamen abbas cũ timore dei
et obseruatõne regule om̃ia faciat. Sci¬
ens se ꝓcul dubio de om̃ibꝰ uliciis suis:
equissimo iudici deo rationẽ redditurũ.
Si qua uero minora agencda sũt ĩ mõas¬
terii utilitatibus: seniorũ tantũ utatur
consilio. sicut scriptum est. Om̃ĩa fac
cũ ꝯsilie: et post fc̃m non penitebis. Que¬

Expanded text:
re quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum tiet observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem reddituram. Si qua vero minora sunt agenda in monasterio utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poeniteberis. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ abbas: q doctne sue uł discipulo¬
rũ obediencie. utrarũq rerũ ĩ tremen¬
do uidicio dei: facienda erit discussio.
ẜciat ꝙ abbas culpe pastoris ĩcu̾be. qͥcqͥd
ĩ oiubꝰ p̾r familias utilitatis minꝰ potuerit
ĩuenire. Tantũdẽ iterũ erit liber: ut si
iqͥeto uł ĩobelienti gregi. pastoris fuerit
om̃is diligencia adc̾buta: et inorbidis
eaꝵ actibꝰ uniu̾sa fuit cura exhibita. Pas¬

Expanded text:
semper abbas, quia doctrinae suae, vel discipulorum obedientiae, ambarum rerum in tremendo judicio Domini facienda erit discussio. Et sciat abbas culpae pastoris incumbere, quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tandem iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pas
Abbreviated transcription (Latin):
in abbatis pendeat iudicio. Si qͥs ta¬
men fr̃ ĩ leuioribꝰ culpis ĩuenit᷑. amẽ¬
se ꝑticipatione pͥuetur. Priuati autẽ
a mense cõsorcio: ista erit racio. ut in
aratorio psalmũ: aut antiphonã nõ ĩ¬
ponat. neq lectionẽ recitet: usq ad
satiffactionẽ. Refectionẽ autẽ cibi pꝯ
fr̃m refectionem: accipiat solus. ut
si u̾bi gr̃a. fres reficiũt sexta hora: il¬

Expanded text:
tamen soror in levioribus culpis inveniatur, a mensae participatione privetur. Privatae autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet, usque ad satisfactionem: refectionem autem sibi post sororum refectionem sola accipiat, ut si, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
xune camen hoc sine aliqͣ dubitatione
credamꝰ: cum ad opus diuinũ assisti¬
psallite sapient̃. Et in conspectu angelo¬
rum psallam tͥ. Ergo considemꝰ qͣlit̃
oporteat ĩ ꝯsp̾tu diuinitatis et angeloꝵ
eius esse: et sic stemus ad psallendum.
mus nͥ cum humilitate et reueren¬
cia. Quanto magis dño deo uniuer¬
sorum: cum om̃i humilitate et puri¬
tatis deuotione supplicandum est :
Et nõ ĩ multiloqͥo: sed ĩpuritate cor¬
dis. et cõpunctione lacͥmarũ: nos
exaudiri sciamus. Et ideo breuis de¬
bet esse et pura oratio: nͥ forte ex affec¬
tu inspirationis diuine gr̃e ꝓtenda¬
tur. In conuentu tamen om̃ino bre¬
uietur oracio. et fc̃o signo a pͥore: om

Expanded text:
xime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistiPsallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu Divinitatis et angelorum ejus esse; et sic stemus ad psallendum, nus nisi cum humilitate et reverentia; quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, om
Abbreviated transcription (Latin):
consticumꝰ: ut nulli liceat ꝙͣ ⁊x¬
qͣm fr̃m suorũ exꝯmũicare aut uiiii.¬
cedere. nͥ cui potestas ab abbate¬
fuerit data fuerit. Pectantes autẽ
corã om̃ibꝰ arguant᷑: ut ceteri me¬
sura et ratione. Nam inforciori eta¬
te. qui p̃sũpserit aliqͣtenus sine
p̾cepto abbatis uł in ip̃is infantibꝰ.
sine discretione exarserit: discipline
regulari subiaceat. Qͥa scͥptũ est.
Q t̾ nõ uis fieri: alio ne feteris.

Expanded text:
constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri mesura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
pore sumus. & hec omĩa per hãc lucis
uitã uacat ĩplere. Currendũ et agendũ
est m: quod ĩ ꝑpetuũ nobis expediat. Cõs¬
tituenda est ergo a nobis: dĩci scola ser
uicii. In qua institutõne nichil asperũ. ni¬
chil q graue: nos constitutos sꝑamꝰ. Sed
et si quid paululũ restrictius dictante eqͥ¬
tatis ratõne: ꝓpt̾ em̃datõnẽ uiciorũ. uel
cõseruatõnẽ laritatis ꝓcesserit: nõ ilico
pauore ꝑt̾ritꝯ refugias uiam salutii: que
nõ est uͥ angusto inicio incipienda. Eces
enuarrabili dilectionis dulcedine curri¬
tur uia mancdatorũ dei. ut ab ip̃iꝰ nũqͣm
magisterio discedentes: sed ĩ ei doct᷑na us¬
ꝙ ad mortẽ ĩ monasterio ꝑselierantes paᷤ¬
sionibꝰ xp̃i ꝑ pacienciã participemur: ut¬
et regni eius mereamur ẽẽ cõsortes amen.

Expanded text:
pore sumus, et haec omnia per hanc lucis pore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Dvitii, in qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pnon est nisi angusto initio incipienda: proceenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionibus Christi per patientiam participemur, ut regni eius mereamur esse consortes.
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt uenti. et impegerũt ĩ domũ il¬
lam et nõ cecidit: quia fundata erat
supͣ firmam petram. Hec cõplens dñs ex¬
pectat nos cotidie his suis scĩs monitis:
factis nos respondere debere. Ideo nobis
ꝓpt̾ emendatõnẽ malorũ: huiꝰ uite cdies
ad inclucias relaxant᷑. Dicente apło. An
nescis quia paciencia dei aqd penitenciam
te adclucit: Nam puis dñs dicit. Nolo
mortẽ pcc̃oris: sed ut cõuertat᷑ & uiuat. Cũ
ergo int̾rogassemus dũm frẽs de habitatore
tabernaculi eus: auduimus habitandi p̃¬
ceptũ. Sed si cõpleamus habitatoris offi¬
ciũ: erimus heredes regni celorũ: Ergo p̃pa¬
randda sũt corcla: et corpora nr̃a sc̃ẽ p̃ceptoꝵ
obediencie militatura. Et quod minus
habet ĩ nobis nata᷑ possibile: rogemus do¬
minũ ut gr̃e sue ubeat nobis adiuto¬
riũ ministrare. Et si fugientes gehenne
penas:  ad uitã uolumus ꝑuenire ꝑ¬
petuã. Dum adhuc uacat et ĩ hoc cor¬

Expanded text:
verunt venti, et impegerunt in domum ilverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit quia fundata erat supra petram . Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praeparanda sunt corda et corpora nostra sanctae praeceptorum obedientiae militatura; et quod minus habet in nobis natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poenas ad vitam volumus pervenire pe, dum adhuc vacat, et in cor
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ dñm respondentẽ et ostenden¬
tem nobis uiã ip̃iꝯ tabernaculi ac dicen¬
tem. Qui ingredit᷑ sine iacula. et oꝑat᷑
iusticiam. Qui loqͥt᷑ u̾itatẽ ĩ corde suo:
qͥ nõ egit dolũ in lingua sua. Qͥ nõ fecit
primo suo malũ: et obpbriũ nõ accepit
aduersus ꝓximũ suũ. Iui malignũ cliabo¬
lum aliqua suadentem sibi. cũ ip̃a sua¬
sione sua a conspectibus cordis sui respi¬
ens dedurit ad nichilum: et paruulos co¬
gitatuis eiꝰ tenuit. et allisit ad xp̃m. Qui
timentes dñm de bona obseruancia sua.
nõ se reddũt elatos: sed ip̃a in se bona
non ase posse: sed a dño fieri existimã¬
tes. operantẽ in se dñm magnificant il¬
lud: cũ ꝓpħa dicentes. Non nobis dñe
nõ nobis: sed nõi tuo cla głam. Sicut
nec paulus apłs de p̃dicatione sua: sibi
aliquid imputauit dicens. Gr̃a dei sũ id
eum uiro sapienti qui edificauit domũ
suã supͣ petram. Uenerũt flumina. fla¬

Expanded text:
audiamus Dominum respondentem et ostendenaudiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in linproximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id est homini qui aedificat domum suam supra petram. Venerunt flumina, fla
Abbreviated transcription (Latin):
sui: cui hec clamet oꝑariũ suum. Ite¬
rum dicit. Quis est homo qui uult uitã:
et cupit uidere dies bonos: Quod si tu
audiens: respondeas. Ego. Dicit tibi
deus. Si uis habere ueram et ꝓpetuam
uitam. ꝓhibe linguã tuã amalo: et la¬
bia tua ne loquantur dolum. Deuer¬
te a malo et fac bonũ: inqͥre pacem &
sequere eam. Et cũ hec feceritis. occuli
mei suꝑ uos: et aures mee ad p̾ces ur̃as.
Et anteqͣm me inuocetis: dicam uobis
ecce adsum. Quid dultius nobis hac
dñs uiam uite:. Succinctis ergo fide.
uel obseruancia bonorũ actuũ lũbis noꝰ¬
tris: perducatum euangelii ꝑgamus iti¬
uera eius. ut mereamur eum qͥ nos uo¬
cauit in regno suo uidere. In cuiꝰ reg¬
ni tabernaculo si uolumus habitare: nisi
illuc bonis actibus currendo minime per¬
uenitur. Sed int̃rogemus cũ ꝓpħa di
centes ei dñm. Dñe quis habitabit in
tabernaculo tuo: aut quis reqͥescet ĩ mõ¬
te sc̃o tuo: Post hanc int̾rogatõuẽ frẽs:

Expanded text:
ec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, dicam vobis: Ecce ego adsum. Quid dulcius nobis hac Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus Domicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres,