comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos cura non aggrauet. Quantislibet enĩ auri ⁊ ar¬
genti molibus circundetur. quib libet p̾ciosis uestibus
induatur caro: quid ẽ aliud quã caro: Holite ergo
attende̾ quid habetis: s quid estis. Uultis audire qͥd
estis: Proph̃a indicat dicens. Uere fenũ ẽ ppłs. Si enim
fenũ ppłs non est. ubi st̃ illi qui ea que hodie colimus÷
nobiscũ transacto ãno beati felicis natalicia celebra¬
uerunt s S quanta et qualia dep̾senti uite prouisione
cogitabant: s surripiente mortis articło. repente ĩ bis
que p̾uide uolebant inuenti st̃: et cũcta simul tẽporalia
que tractata quasi stabiliter ten̾e uidebant᷑ amiserunt.
Siergo transacta multitudo generis humani ꝑnatiui¬
tatem uiruit incarue᷑ ꝑ mortem aruit inpuluere: ui¬
delicet fenũ fuit. Quia igitur momentis suis hore fu
giũt: agite fr̃s kĩi ut in boni operis mercede teneant᷑.
Audite quid sapiens salomon dicat. Quodcũq potest

Expanded text:
vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et arvos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest
Abbreviated transcription (Latin):
animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dr̃. Hoc aũ
scitote. qm̃ si sciret pr̃familias qua hora fur uenlret.
uigilaret utiq. et non sineret ꝑfodidomũ siã Exqu
p̾missa similitudĩne et iam exortacio fubanfertur
cũ dicitur. Et uos estote parati qr qria horanon pũta
tis filius hominis ueniet. Nesciente. nnt pacdofamisi¬
as fur domũ perfodit: qr dĩcasus custodia sp̃odorum
inprouisa mors ueniens carnis nr̃e hĩetgłr aerũpit.
uentura dãna sp̃e minime p̾uidet. hunc mors ad suppli¬
ciũ nescientem rapit. Furi aũt resisteret. siuigilaret:
qr aduentum iudicis qui occulte aĩam rapit p̾cauens:
ut semꝑ possit ẽẽ suspecta: ut dũ illam p̾uidere ñ possu¬
mus: ad illam sine int̾missione p̾paremur. Prõ inde in
gite: uenienti uos iudici ꝑfletus cotidie et lam̃ta p̾ꝑa¬
te. Cum certa mors manẽat omnib: nolite de temꝑa¬
lis uite prouidentia incerta cogitare. Terrenarũ recũ

Expanded text:
animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sinepraemissa similitudine, etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratgite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
uentute ad uas uite non uigilat: saltem in senectu¬
tionis inueniat. Ds̃ despicitur: et expectat. Contẽnise
uidet: et reuocat. Iniuriã de contemptu suo susipit:
et tam̃ quãdoq reuertentib etiã p̾mia promittit. S
nemo hanc eius longanimitatẽ negligat: qr tanto
districtiorem iusticiam iniuditis exerit: quãto longi¬
orem patientiam aute iudiciũ p̾rogauit. Hinc et eñ
iusti iudicii dei. Hinc psalmista ait. Ds̃ iudex iustus.
fortis ⁊ longanimis. Dicturus quippe longanimẽ pre¬
misit iustũ: ut quem uides poc̃a delinquentiũ diu pa¬
cienter ferre. scias hũc quandoq etiam discricte indi¬
care. Hinc ꝑ quendem sapientẽ dicitur. Altissimus eñ
peccata hominũ ⁊ pacitur et reddit. Nam quos diu ut
conu̾tantur tolerat: non cõu̾sos dũrius daminat. Ad
excuciendam uero mentis rir̃e desidiam etiã extlora
dampna ꝑsimilitudinẽ ad mediũ deducũtur: ut ꝑ hec

Expanded text:
uventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectuuventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectutionis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim velationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enimpeccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ corruũt iusti ad claritatis eius głam ꝑtrahũtͦ.
sicut scriptũ ẽ. Tollatur impius: ne uideat głam dei
Sed quid si serui in prima uigilia negligentes existñt
Prima quippe uigilia: primeue etatis custodia ẽ. S
neq sic despͥandum est: et abono opere cessandũ. Nã
longanimitatis sue pacientiam insignuãs dñs: sub¬
dit. Et si uenerit in secũda uigilia. et si in t̾cia uigi¬
lia uenerit. et ita inuenerit: beati sũt serui illi. Pri¬
ma qͥꝓpe uigilia pͥmeuũ tempꝰ est: id est puericia:
Sed̾a ad olescencia uel iuuentus: q̃ auctoritate sa¬
cri eloquii unũ st̃. dicente salomone. Letare inuenis.
iuadolescencia tua. Cercia aũt senectus accipitur.
Qui ergo uigilare in prinia uigilia noluit. custo¬
drat uel sedam: ut qui comu̾ti a prauitatibꝰ suis pͥu¬
ericia neglexit: aduias uite saltem intempore iuuẽ¬
tatis euigilet. Et qui uigilare in scd̾a uigilia no¬
luit. t̾cie uigilie renredia non amittat: ut qui ĩiu¬

Expanded text:
 justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in j
Abbreviated transcription (Latin):
cendirũt. ibi senes. quos hic etas debiles reddidit. ⁊
cua: in quib cũ tantoꝵ ciuiũ sollemnitate gaudeamus.
Ipa nos lecancium festiuitas inuitet. Certe sicubi ppłs
nundinas celebrarer : si ad alicuiꝰ eccli̾e dedicationẽ de¬
nũtiata sollep̃nitate concurre̾t: festinaremꝰ om̃s simul

Expanded text:
cenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et cenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et cua, in quibus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes s
Abbreviated transcription (Latin):
tritur. Que aũt st̾ istaꝵ ouium pascua: uisi int̾na gau¬
dia semprcerne uirentis ꝑadisi: P ascua namq electoꝵ
st̃: uultus p̾sens dei. Qui dũ sine defectu conspicitur: si¬
ne fine mens uite cibo saciatur. In istis pascuis de et̾mta¬
tis sacietate leti sunt: quiq iam laqueos uoluptuose tẽ¬
poralitatis euaserunt. Ibi ymnidici augłoꝵ chori: ibi
societas suꝑnoꝵ ciuium: ibi dulcis sollempnitas aꝑegͥ¬
nationis huiꝰ tristi labore redeuntiũ: ibi prouidi ꝓphaꝵ
chori ͭ ibi uidex apłoꝵ numerus: ibi innumerabiliũ mar¬
tirũ uictor exercitus: tanto illic le tioꝵ: qnͣto hic durius¬
afflictus: ibi cõfessoꝵ cõstantia. premii sui ꝑceptione con¬
solata: ibi fideles uiri. quos auirilitatis sue robore. uolup¬
tas scli emollire ñ potuit. ibi scẽ mulieres. q̃ cũ scło ⁊ se¬
xum uicerũt: ibi pueri. qui hic ãnos suos morib tus¬

Expanded text:
tritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gautritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic duriusafflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus trans
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem nrãm qui ex gentili ppło uenimus: dñs aspe¬
xerat: cũ se adduc̾e̾ et alias oues dicebat. Hoc cotidie fier
fr̃s aspicitis: hoc reconciliatis gentib factũ hodie uidetis.
Quasi ex duob gregib unũ ouile efficit: qr iudaicũ ⁊ gẽ¬
tilem ppłm insua fide cõungit: paulo atcestante qui ait.
Ip̃e ẽ pax ñra: qui fecit utraq unũ. Dum eñi ad et̾nam
uitam exutraq natione simplices eligit: ad ouile oues¬
propriũ deducit. De quib profecto ouib. rursum dicit.
Oues mee uocẽ m̾am audrant: et ego agnosco eas et
secũtur me: et ego uitam et̾nã do eis. De quib et pau¬
lo superiꝰ dicit. P me si quis introierit saluabit᷑: et in¬
gredietur et egredietur: et pascua inueniet. In g̾dietire
quippe ad fidem: eg̾dietur uͦ a fide. ad speciem acreduli¬
tate ad contẽplationẽ. Pascua aũt inueniet: inet̾na re¬
fectione. Oues ergo eius pascua inuenient: qr quiquis
illum corde simplici sequitur : et̾ne uiriditatis pabulo nu¬

Expanded text:
gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit; Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit, de quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nu
Abbreviated transcription (Latin):
baptisio xp̃i tribuit᷑. Notandũ itaq qd̃ dicit᷑. p̃dicans baptiᷤ¬
mũ penitentie in remissionẽ peccatoꝵ: qm̃ baptismũ quod
pecrata solueret. quia dare nõ poterat p̃dicabat⁊ ut sicut in¬
carnatum ũbũ patris p̃currebat u̾bo p̾dicationis. ita baptis¬
mũ penitentie quo petcata soluunt᷑. p̃turceret suo baptismate¬
quo peccata solui nõ possũt: ut quia eius sermo p̾currebat. p̃¬
sentiã redemptoris. ip̃m quoq eiꝰ baptisia precedendo fieret

Expanded text:
d dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismatequo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, i
Abbreviated transcription (Latin):
quia et si sunt qui bona audiant: desunt qui dicant. Ecce mũdꝰ
sacerdotib pleuus est: s tam̃ in messe dei rarus ualde inuenitur
oꝑator: quia officiũ quidem sacerdotale suscepimus: s opus
nobis petite ut digna uobis oꝑari ualeamꝰ: ne ab exhortatioue
luigua torpeat: ue postquã p̾dicationis locum suscepimꝰ: apud
iustum iudicem nr̃a nos tacituruitas addicat. Sepe enum pro
sua nequitia: p̃dicantium restringit᷑ lingua. Seꝑe uero ex sub¬
iectoꝵ culpa agit᷑: ut his qui p̾sunt p̃dicationis sermo subtra¬
hatur. Ex sus quippe nequitia p̃ditantis lingua restringitur:
sicut psalnusta ait. Peccatori aũt dixit deus ⁊ quare tu enar¬
ras iusticias meas : & rursum ex itio subiectoꝵ uox p̃dicanti

Expanded text:
quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opusnobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicanti
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur: quia p̃dicatio p̃uenit. et tunc ad mentis nr̃e habita¬
culum dũs uenit: quando uerba exhortationis p̾currunt. atq
ꝑ hec ueritas in mente suscipitur. Hinc namq eisdem p̃dicato¬
rib: usaias dicit. Parate uiam dñi: rectas facite semitas dĩ nr̃i
Hinc illis psalmista ait. Iter facite ei: qui ascendit suꝑ occasũ
Suꝑ occasũ namq dñs ascendit: quia unde in passione occubuit
iude maiorem suam gl̾am resurgendo manifestauit. Suꝑ occasũ
iudelicet ascendit: quia mortem quã ꝑtulit resurgendo calcauit.
Ei gͦ qui ascendit suꝑ occasum it̾ facimꝰ ⁊ cũ nos eius głam ur̃i
uentib p̾dicamus: ut eas et ip̃e post ueniens ꝑ amoris sui p̃¬
sentiã illustret: Missis autẽ p̃dicatorib: quid dicat audiamus
Messis quidem multa: oꝑarii autem pauci. Rogate ergo dnm
messis: ut mittat oꝑarios in messem suam. Ad messem multã
oꝑarii pauci sunt. qd̃ sine graui loqui merore non possumus:

Expanded text:
rae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus glorit eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex gula quippe temptauit. cũ cibũ ligni uetitũ ostendit atq ad
coniedendũ suasit. Exuania autẽ gła temptauit: cũ diceret eri¬
tis sicut dii. Ex prouectu auaricie temptauit: cũ diceret. sci¬
entes bonum et malũ. Auaricia enim ñ solum pecunie ẽ:
s stiam altitudinis: Recte enim auaritia dicit᷑: cum
supra modũ sublimitas ambit᷑. Si enim ñ ad auaritiã
honoris rapina ꝑtineret: nequaquã paulus de uuigen¬
to filio diceret: ñ rapinã arbitratus est. esse se equalem
deo: In hoc gͦ dyabolus parentem nr̃m ad suꝑbiam trax¬
it: qd̃ eum ad auaritiam sublimitatis excitauit. S qͥb
modis pͥmũ hominẽ strauit: eisdẽ modis scd̾o homini tẽp¬
tato succubuit. Per gulam quidem temptat: cũ dicit Dic
ut lapides isti panes fiant. ꝑuanã głam temptat: cum
dicit. Si filius dei es: mitte te deorsum: ꝑsublimitatis aua¬

Expanded text:
Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad cens: 'Gustate'. Ex vana autem gloria temptavit, cum diceret: 'Eritis sicut dei'. Et ex provectus avaritia temptavit, cum diceret: 'Scientes bonum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina ito filio diceret, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
tori nr̃o qd̃ temptari uoluit: qui uenerat occidi: Iustũ quippe erat. ut
sic temptationes nr̃as siuis temptationib uinceret: sicut mortem
tirãm uenerat sua morte suꝑare: S sciendũ nobis est quia trib
modis temptatio agitur: suggestione. delectatione. consensu: Et
nos cũ temptam᷑. plerũq in delectationẽ aut etiã in consensum
labimur: qr ex carnis peccato ꝓpagati. inuobis ipĩs etiã gerimus
unde certamina tolerantꝰ: Deus uero qui in utero uirginis in car¬
natus in mundũ sine peccato uenerat: inul contradictõius in sem¬
ip̃o tolerabat. Temptari gͦ ꝑsuggestionem potuit ⁊ sed eius m̃tem
peccati delectatio non momordit: atꝙ ideo om̃is diabolica illa tẽp¬
Antiquus hostis contra pͥmũ hominem parentem ur̃m in trib se tẽp¬
tationib erexit ⁊ quia h̃c uidelicet gula. uana gła. et auaritia tẽp¬
tauit. sed temptaudo suꝑauit: quia sibi eum ꝑ consensũ subdid

Expanded text:
ari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tenAntiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in uidee regno ꝑ quartã partẽ płimi pͥncipabantur Uoce et¬
enĩ nr̃i redemptoris dicitur. Om̃e regnũ in se ip̃m diuisum.
desolabitur: Liquet gͦ qd̃ ⁊ ad finẽ regni iudea ꝑuenerat: q̃ tot
regib diuisa subiacebat. Apte quoꝙ nõ solũ quib regib. s
quib etiam sacerdotib. actũ sit. demonstratur: ut quia illu
ioh̃es baptista p̾dicaret. qui simul rex et sacerdos existeret:
lucas eũgłista p̃dicationis eius tempora ꝑ regnũ et sacerdotiũ
designauit. & uenit in omnẽ regionẽ iordanis: p̃dicans bap¬

Expanded text:
partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: « Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . » Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur: ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos exsisteret. Lucas Evangelista praedicationis ejus tempora, per regnum et sacerdotium designavit. «
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete si eius oues estis: uidete si eũ cognoscitis: uidete
si lumẽ ui̾tatis scitis. Scitis aũt dico. nõ per fidem: sed ꝑ
amorẽ. Scitis dico. nõ excrudelitate: s ex operatione. Mar
idem ip̃e qui hec loquitur. iohẽs euangłi̾sta. testatur dicẽs.
Qui dicit se nosse dm̃ ⁊ mandata eiꝰ nõ custodit: mẽdax ẽ.
Onde et hoc in loco dñs protinꝰ subdit. Sicut nouit me
pr. et ego agnosco pr̃em: et aĩam meam pono ꝓouibus
meis. Ac si aꝑte dicat. In hoc cõstat qr et cognosco pr̃em:
ea caritate per quã ꝓ ouib morior. quãtũ pr̃em diligam.

Expanded text:
idete si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dQui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Paea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem dilig
Abbreviated transcription (Latin):
afflictũ crede̾t: si sollempnitatẽ cõmunis leticie ñ uidẽt.
Ecce incelestib electoꝵ ciuisi leticia agitur: uicissim de
se omnes insuo cõuentu gratulantur: et tñ n ab amore
et̾nitatis tepidi nullo desiderio ardemꝰ: int̾eẽ tante sollẽ¬
nitati ñ querimꝰ. Priuamur gaudiis: et leti sumꝰ. Accen¬
damus ergo animũ fr̃s: recalescat fides in hrid qd̾ credi¬
dit: inardescant adsuꝑna. nr̃a desideria et sic amare: iã
ire ẽ. Ab int̾ne sollẽpnitatis gaudio. nulla nos adu̾sitas
reuocet : qr et si quis ad locum propositũ ire desiderat: eiꝰ
desideriũ quelib uie asꝑitas non iminutat. Hulla nͦ
ꝓsꝑitas bandiens seducat : qr stultus uiator est: qui in
itii̾e amena prata cõspiciens obliuiscitur quo tendebat.
Toto ergo desiderio ad supernã prĩam animiis anhelet̃
nichil inhoc mũdo appetat. quod constat qr citius relin¬
quet: ut si celestis pastoris ueracit̾ oues sumꝰ : qr ĩuie de¬

Expanded text:
t si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae de
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽtes. Dñe. domine: aperi nobis. At ille respondens ait. Am̃¬
amen dico uobis: nescio uos. Ibr iam a dño non potest mereri
qd̃ petit. qui hic noluit audire quod iussit: qr qui tempꝰ cõgrue
penitentie ꝑdidit: frustra ante regni ianuam cũ p̾cibus ue¬
uenit. Hinc est enĩ quod ꝑ salomonem dñs dicit. Uocaui ⁊ re¬
nuistis: extendi manũ meã et ñ fuit qui aspic̾et. Despexistis¬

Expanded text:
Domine, aperi nobis. At ille respondens, ait: ADomine, aperi nobis. At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit, qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspic
Abbreviated transcription (Latin):
onib ñ ualet explicare. Quanta uero tunc erit electoꝵ leticia: qͥ
de eius mereutur usione gaudere. decuiꝰ conspectu uident ⁊ ele¬
menta contremisc̾e: et cũ eo sinul ad nuptias intrare. Qua ⁊ in
sponsi nuptiis gaudent. Et tam̃ ip̃i sũt sponsa: qr in illo et̾ni reg¬
ni thalamo iusioni nr̃e deus coniũgitur: que scilicet uisio. ñ¬
quã iam inperpetuũ ab amoris sui amplexib euelletur. Tũc
regni ianua lugentib claudetur: que mͦ cotidie penitentib
aperitur. Erit namq et tũc penitentia s fructuosa iam ñ erit
ꝑdit. Hinc et eũi paulus dicit. Eoce nũc tempus acceptabile:
ecce nunc dies salutis. Hin ꝓph̃a ait. Querite dñm dũ ĩueni
ri potest: in uocate eum dum ꝓpe ẽ. Unde et easdẽ uirgines
fatuas inuocantes dñs non audit: qr int̾clusa regni iama.
Mam subditur. Nouissime ueniunt et relique uirgines:¬

Expanded text:
onibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui onibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erittempus perdit. Hinc etenim Paulus dich: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc propheta ait: Quaerite dri potest, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem virgines fatuas invocantes Dominus non audit, quia interclusa regni janua, Nam subditur: Novissime
Abbreviated transcription (Latin):
clausa ẽ ianua. Uenit quippe qui aduentu suo elem̃ta cõ¬
cutit: incuius conspectu celũ ⁊ t̾ra contremiscit. Unde etiã ꝑpro¬
phetam dicit. Ad huc semel: et ego mouebo nõ solũ t̾ram s etiã
celũ. Ad cuius examen. omne humanũ genꝰ deducitur: cui adiũ¬
dictam maloꝵ remunatõemq bonoꝵ. angłi. archangłi. throni.
principatus et dũationes obsecũtur. Pensate fr̃s km̃i incon
remediũ ñ erit: que illa cõfusio. cui reatu suo exigente cõtingãt
incõuentu omniũ hominũ. angłorũq erubesc̾e̾: qui pauor. eum
qui ⁊ tranqͥllum mens humana capere uon ualet. etiam iratũ
uidere. Quã diem bene ꝓph̾a intuens ait. Dies ire dies illa: dies
tribulationis et angustie: dies calamitatis et miscrie:dies te¬
nebrarum et caliginis: dies nebule ⁊turbinis: dies tube ⁊ clan¬
boꝵ qua asperitate proph̃a iuidit amaresc̾e: quã tot appellati¬

Expanded text:
clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa coclausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa cocutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensate, fratres carissiremedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clanr corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellati
Abbreviated transcription (Latin):
q iuix sufficit : quantominꝰ ⁊ sibi et proximoꝰ Ubi et pro¬
tinus ꝑincrepationem subdunt. Ite potius aduendentes:
et emite uob̃. Uenditores quippe olei: adulatores st̃. Qui
erũ accepta qualib grã uanis suis laudib nitorem głe of¬
ferũt: quasi oleum uendũt. De quo profecto oleo psalmis¬
ta dicit. Oleum aũt peccatoris: nõ impinguet caput meũ.
Principale et eñi nr̃m caput ẽ. Appellatione aũt capitis:
ea q̃ principatur corpori mens uocatur. Imping̾at gͦ caput
oleum peccatoris: cũ de mulcet mẽtes fauor adulantis. S
eũ irent ẽmere. uenit sponsus: qr cũ uite sue testimonium
apximis querũt: uidex uenit. qui ñ oꝑum s cordiũ testis¬
et clausa ẽ ianua. Osi sapere incordis palato possit. quid
admirationis ht̃ qd̃ dicitur. uenit sporsus: quid dulcedi¬
uis.intrauerũt cũ eo adnuptias: quid amaritudinis. et

Expanded text:
sque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et prosque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum Psal. CXL, 5. Principale etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex venit, qui ntorum locus. O si sapere in cordis palatum possit quid admirationis habet quod dicitur, Sponsus venit! quid dulcedinis, Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis, Et
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Unde scriptũ est. Dies dm̃ sicut fur in nocte. ita ueniet. Lũc
omnes uirgines surgũt : qr electi et reprobri a somno sue
mortis excitantur. Lampades oruant: qr sua secum oꝑa
numerãt: pro quib et̾nam recipere beatitudinẽ expectant.
S lampades fatuarũ uirginũ extĩguntur: qr earũ opera
que clara hominibus foris apparuerũt. in aduẽtu iudicis in¬
tus obscurantur: et a deo retributionẽ nõ inueniũt: qr ꝓ eis
receperũt ab hominib laudes quas amauerũt. Quid ẽ am̃t
qd̃ tt̃ a prudentibus oleum petũt: nͥ qd̃ maduentu iudicis
cũ se intus uacuas inuenerint. testimoniũ foris quer̃t:. Ac
si sua fiducia decepte. proximis dicant. Qa nos quasi sine o¬
pere repelli conspicitis. dicite de nrĩs oꝑib quid uidistis. Sed
prudentes uirgines: respondent dicentes. Ne forte ñ suffici¬
at nobis ⁊ uob̾. In illo em̃ die quod tam̃ de quibdã iupace
ecclĩe quiescentib locor. sibimet ipsi testimoniũ unꝰcuiu¬

Expanded text:
t fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscuju
Abbreviated transcription (Latin):
habere. In persarum quoq francoꝵq t̾ra: reges ex genere
prodeũt. Quib profecto nascentibus: quis estimet quan¬
ti eisdeni monientis horarũ ac tempoꝵ. ex seruili conditio¬
ne nascantur: Et taniẽ regũ filii uno eodemq sidere. cum
seruis nati ad regnũ ꝓficiũt: cũ serui qui secũ fuerãt geni¬
ti inseruitute moriantur. Hec destella breuit̾ diximꝰ: ue ma¬
tematicoꝵ stulticiami indiscussam p̾terisse uideamur. Magi
uero aurũ. thus. ⁊ mirram deferũt. Aurũ quippe regi cõue¬
uit: thus uero. in dei sacrifitio ponebatur: mirra aũt. mor¬
tuoꝵ corpora condiũtur. Eum gͦ magi quẽ adorant. etiam
misticis muneribus p̾dicant: auro regem: thure dm̃i. mir¬
ra mortalem. Sũt uero nõ nulli heretici qui hũc deũ cre¬
dũt: s ubiq regnare nequaquã credũt. Hi profecto ei thꝰ
offexũt: s offerre aurũ nolũt. Et st̃ ñ nulli qui hũc ⁊ dñi¬

Expanded text:
habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi subseques inchoasset. Et tñ cũ uno tp̃r eodemq momĩ¬
to utrũq mat̾ fuderit: nõ una utriꝰq uite equalitas fuit.
S ad hec solent mathematici respondere: qr uirtus cõstella¬
tionis mictu pungentis ẽ. Quibus ediu̾so nos dicimꝰ: quia
magna ẽ mora natiuitatis. Si gͥ inictu puncti constellatõ
permutatur:necesse iam erit.ut tot dicant fata.quot st
membra uascentium. Fateri etiã mathematici solent. qd̃
quisq signo aquarii nascitur. in hac uita piscatoris minis¬
terũ sortiatur. Piscatores uͦ ut fertur: getulia ñ habet. Qͥs
gͥ dicat qr nemo illic instella aquarii nascitur: ubi pisca¬
tor omnim᷑ ñ habetur: Rursum quos nasci signo libre
asserunt: trapezetes furos dicũt. Et trapezetas. multrꝵ
gentium prouincie ignorant. Fateantur ergo necesse est.
aut hox signũ meis deẽe: aut effectum fatelam uullomꝰ

Expanded text:
nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momennisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ subcũstitutionib stellarum putantͥ et hoc in adiu¬
toriũ sui erroris assumũt. quod noua stella exiit cum domi¬
nus incarne apparuit  cuiꝰ fuisse fatũ eandẽ que apparuit
stellam putãt: s si euangłu u̾ba pensamꝰ. quib deeadẽ stel¬
la dicitur usq dñ ueniens staret ubi erat puer: dũ ñ puer
adstellam s stella adpuerũ cucurrit: si diciliceat. ñ stella
fatũ pueri. s fatũ stelle is qui apparuit puer fuit. S absit
a fideliũ cordibus: ut eẽ aliquid fatũ dicant. Uitã quippe ho¬
minũ: solus qui hanc treauit conditor administrat. Neq eñi
propt̾ stellas homo: s stele ꝓpt̾ hominẽ facte st̃. Et si stella
fatũ hominis dicitur: ip̃is sius ministerus sub ẽẽ homo per¬
hibetur. Certe cũ iacob de ut̾o egrediens. prioris frĩs plan¬
tã teneret manu:prior per fecte nequaquã egredi potuit

Expanded text:
hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjuhominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, fatum perui, sed fatum stellae puer fuit. Sed absit a fidelium cordibus, quod esse aliquid fatum dicant! Vitam enim hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ et cecus: eum de quo multa infuturo predix̃: inp̾senti
positum nõ agnouit. Sed natiuitate regis nr̃i cognita᷑.
herodes ad callida argum̃ta conuertitur:ne t̾reno regno
priuaretur. Renũtiari sibi ubi puer inueniretur postulat᷑
adorare uelle se simulat: ut quasi hũc si inuenire possit ex¬
tingat. Sed quanta est humana malicia. cõtra consiliũ
diuinitatis Scriptũ quippe ẽ: nõ est sapientia: nõ ẽ prudẽ¬
tia: ñ ẽ consiliũ contra dñ NLam ea que apparuit magos
stella perducit: natũ regem repperiũt: mur̾a detulerũt¬
⁊ ne redire ad herodem debeant. in somuis admonentur.
Sicq fit: ut ihm̃ quẽ querit herodes. inuenire nõ possit. Cuiꝰ
persona que alu quã hypocrite desiguantur: quidũ ficte
querũt. inuenire dum nũquã merentur : S inter hec sci¬
endum est.quod priscillianiste heretici nasci unũ quẽq

Expanded text:
plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
infideliũ iudeoꝵ corda dm̃i eẽ minme cognoscunt: ⁊ du¬
riora saxis. scindi adpentendũ nolũt: eũq confiteri no¬
lũt: quẽ elementa ut diximus aut signis. aut scissionib
dĩ clamant. Qui etiã addãnationis sue cumulũ eũquẽ
natũ despiciũt: uasciturũ longe ante p̾scierũt. Et nõ solũ
qr nasc̾etur nouerãt: sed ẽtiã ubi nasce̾tur. Nam ab hero¬
de exquisi locũ natiuitatis eiꝰ exprimunt: quẽ scripture
auctoritate didicerũt. Et testimoniũ proferũt. quod beth¬
leem honorari natiuitate noui ducis oftenditur: ut ip̃a
eoꝵ scientia et illis fieret ad testimoniũ dãnationis: et no¬
bis ad adiutoriũ credulitatis. Quos profecto bene ysaac cũ
iacob filium suũ benedice̾t. designauit qui et caligans ocu¬
lis et ꝓphẽtans inp̾senti filiũ nonuidit: cui tam multa ir
posterum p̾uidit : qr nimirũ iudaicus ppłs ꝓphie spiritu

Expanded text:
infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duinfidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
apłi p̾dicant: eumq paruulũ ⁊ nec dũ per humani corporis
officiũ loquẽtem. stella gentib denũtiat: qr nimirũ rationis
ordo poscebat: ut et loquẽtem iam dñm loquentes nobis p̾¬
dicatores in notescerent: et nec dum loquẽtẽ elemẽta mu¬
ta p̾dicarent. S in omnib signis que uel nascente dño.
uel moriente monstrata sũt: considerandũ nob̃ ẽ quãta fu¬
nũ. nec per miracła agnouit. Oinia quippe elem̃ta: auc¬
torem suũ uenisse testata sunt. Aot em̃ de eis quedã usu hri¬
uiano loquar: Dm̃ hunc celi eẽ cognouerũt: qr protinus
stellam miserũt. Mare cognouit: qr sub plantis ciꝰ se cal¬
cabile prebuit. Terra cognouit: qr eo moriente cõtremuit.
Sol cognouit: quia lucis sue radios abscondit. Saxa et
parietes cognouerũt: qr tp̃r mortis eiꝰ scissa sũt. Infernus
agnouit: qr hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tam̃
hũc quẽ dm̃ omĩa insensibilia elementa senser̃t: ad huc

Expanded text:
aedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuhetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ ⁊ non solum xp̃m nõ se esse respondit: s etiam corrigiã calcia¬
m̃ti eius soluere. id est incarnationis eius mistiũ ꝑscrutari.
ño se dignum esse ꝑhibuit. Euis cẽ sponsam eccłiam credebãt.
qui hũc quia xp̃c esset existunabãt. S ait. Qui habet sponsã
sponsus est dc si diceret. Ego non sũ sponsus: s amicus sponsi
sum. Nec ꝓpt̾ uocem suam: s in uote sponsi se gautere ꝑhibebat
quia nõ iceo letabatur in corde qm̃ appłis humilit̾ audiebatur lo¬
quens: s quia ip̃e ueritatis uocẽ audiebat intꝰ ut loqueretur
foras. Quod bene gaudiũ impletum dicit: quia crusqͥs de fua
tet crescere: me aũt munui. Qua in re querendum est. in quo creuit
remotum hunc ab hominib esse. conspitiens. eum esse xp̃m pu¬
tabat: xp̃m uero cũ publicanis comedentem. uit peccatores ambu¬

Expanded text:
ndit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua tet crescere, me autem minui . Qua in re quaerendum remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum putabat; Christum vero cum publicanis comedentem, inter peccatores ambu
Abbreviated transcription (Latin):
nunc: q lugebitis et flebitis. Hinc eteñĩ salomon ait. Ri¬
sus dolori miscebitur: et extrema gaudii luctus occupat.
Hinc iterum dicit. Risum deputami errorem: et ga̾dio dix
Quid frustra deciperis: Hinc rursus ait. Cor sapientiũ ubi
tristicia ẽ: et cor stultoꝵ ubi leticia. Pertimescamꝰ gͥ p̾cepta
dei: si celebramus ueracit̾ sollempnitatẽ dei. Gratũ nãq deo
sacrificiũ est. afflictio contra peccatum: psalmista attestante
qui ait. Sacrificium deo sp̃c cõtribulatus. Peccata nr̃a p̾t̾i̾ta
inbaptismatis ꝑceptione deleta st̃: et tam̃ post baptisma mł¬
ta cõmisimꝰ: s lauari it̾m baptismatis aqua nequaquam
possumus. Quia gͦ et pꝰ baptismũ inquinauimꝰ uitã: bap¬
tizemꝰ lacrimis cõscientiam: quatinꝰ regionẽ nr̃am ꝑ uiam
aliam repetentes: qui ex ea bonis delectati discessimus: ad eã
malis amaricati redeamus. Scd̾mi matheum. M ooa

Expanded text:
nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Rinunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lago et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeamus, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia sequẽdo.cibũ uetitum gustando. discessimus: s ad eam
necesse est ut flendo. obediendo. uisibilia cõtẽnendo. atq appe¬
titũ carnis refrigerando redeamꝰ. Per aliam gͦ uiam ad regi¬
onem nr̃am regredimur: qm̃ qui aꝑadisi gaudiis per delecta¬
menta discessimus: ad hec per lamenta reuocamur. Unde ne
cesse est fr̃s kimi: ut semper pauidi. semꝑ suspecti. ponamus
ante ocłos mentis hinc culpas operis: illinc iudicium extre¬
me districtionis. Pensenius quã districtus iudex ueniat. qͥ
iudiciũ minatur ⁊ latet: t̾rores peccantib intentat: et tam̃
ad huc sustinet: et iccirco uenire cicius differt̾. ut minus in¬
ueniat quos condemnet. Pu niamꝰ fle tib culpas: ⁊ iux¬
ta psalmiste uocẽ p̾ueniamus faciem eiꝰ in cõfessione. Uolup¬
tatũ gͦ nos fallatia nulla decipiat: nulla uana leticia sedu¬
cat. In proximo namq ẽ iudex qui dixit. Ue uob̾ qui ridetis

Expanded text:
sibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam sibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde necesse est, fratres charissimi, ut semper pavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis