comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensis ex mense: E sabb̃m ex sabb̃o.
Ueniet omis caro. ut adoret in cons¬
pectu meo in ierłm dñm. Quando
dicit assumã ex eis in sacerdotes. et¬
in leuitas: ostendit uetꝰ sacerdotiũ
p̃termissum qͦd dribui leuitice de¬
bebat᷑. ubi ñ est electio. s ordo na¬
turȩ. ⁊ series familiȩ ꝑ posteros de¬
scendens. Translato enĩ sacerdotio.
necesse ẽ ut legis trans latio fiat:
Et electio ad eos ꝑtineat. quib nequa¬
qͣm uixta sanguinẽ. s iuxta merita
atq urtutes. sacerdotiũ defertur.
Qͥ uenient de insulis gentium ⁊
głam dñi nuntiabunt:i adducent᷑
in equis. ⁊ in quadrigis.⁊ in lectieis.
⁊ in intilis. ⁊ in carrucis. Quomͦ autẽ
celũ nouũ. ⁊ t̾ra noua erit. ⁊ noua

Expanded text:
ensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: veniet omnis caro ut adoret in conspectu meo in Jerusalem Dominum. Quando dicit: Assumam ex eis in sacerdotes et levitas, ostendit vetus sacerdotium praetermissum, quod tribui Leviticae debebatur, ubi non est electio, sed ordo naturae, et series est familiae per posteros descendens. Translato enim sacerdotio necesse est, ut et Legis translatio fiat, et electio ad eos pertineat, quibus nequaquam juxta sanguinem, sed juxta merita atque virtutes sacerdotium defertur, qui venient de insulis gentium, et gloriam Domini nuntiabunt. Et adducentur in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Quomodo autem coelu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃t eum qui subiecit eã. Liberabit᷑
autẽ a seruitute corruptionis in
głam filior di: qui fient de homi¬
nibꝰ filii euꝰ. Et stabunt in conspectti
bit : ut nequaqͣm illis gens succe¬
dat alia. quod factum ẽ iindeis. s
maneant mnȩ̃t̃num. Et erit in quit
misis ex mense ⁊ sabb̃m ex sabbato:
ut decarnalibꝰ sabbatis m̃sibꝰq fiat
spũalia sabba delicata. qͥ sabbatismꝰ
dĩ popło reseruat᷑. ⁊ m̃sis sp̃ualis
quando apuncto usq ad punetũ
luna cõplebit᷑. ut suo currat ordi¬
ne. ⁊ efficiat m̃sẽ id ẽ kalendas.
q̃ grece appellantur neomene hoc

Expanded text:
er eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum Dei, qui fient de hominibus filii ejus, et stabunt in conspectu bit, ut nequaquam illis gens succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de carnalibus sabbatis, mensibusque fiant spiritualia sabbata delicata, qui sabbatismus Dei populo reservatur. Et mensis spiritualis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur, et suo curret ordine, ut efficiat mensem, id est, kalendas, quae Graece appe
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ & murẽ. simul consum̃tur
dicit dñs. Lxx. Qui scĩficantur
⁊ purificantur inortis ⁊ in liminibꝰ.
bꝰ comedentes carnẽ porcinã. ⁊ abo¬
minationẽ ⁊ mur̃e simul consu¬
m̃tur dicit dñs. Simmachus ⁊
theodocio hunc locũ ita int̃preta¬
ti sc̃. Qͥ scĩficamini ⁊ lustramini
in ortis alt̃ pꝰ alterũ. int eos qͥ come¬
dunt carnẽ suillã.⁊ abominatio¬
uẽ. ⁊ murẽ. simul deficient dicit
dñs: uolentes ostende. ñ ipsos co¬
med̾e carnẽ fuillã ⁊ abominatio¬
ñe et murẽ qͥ scificant᷑ in ortis alt̃
pꝰ alt̾um: s eos qͥ lustrant᷑ u̾sari cũ

Expanded text:
urem, simul consumentur, dicit Dominus. LXX: Qui sanctificantur et purificantur in hortis et liminibus: 815 comedentes carnem porcinam, et abominationes, et murem: simul consumentur, dicit Dominus. Symmachus et Theodotio hunc locum ita interpretati sunt. Qui sanctificamini et lustramini in hortis alter post alterum, inter eos qui comedunt carnem suillam, et abominationem, et murem, simul deficient, dicit Dominus, volentes ostendere, non ipsos comedere carnem suillam, et abominationem, et murem, qui sanctificantur in hortis alter post alterum; sed eos qui lustra
Abbreviated transcription (Latin):
fide: equis uehunt᷑. Qͥ multiplices
in gr̃a: quadrigis. Ꝙ consolatione
indigent: tectis lectis ⁊ umbracuł:
ut audire mereant᷑. ꝑdiem sol ñ
uret te: neq luna ꝑ noctẽ. Mulos
autẽ in scͥpturis sc̃is duplicĩt acci¬
pimꝰ: uł in sterilitate ⁊ in conti¬
nentia. qualibꝰ sedit daiuid ⁊ salo¬
mon. quoꝵs alt̾ int̾p̃tatur fortis
manu. alt̃ pacificus: uł in mala
parte de quibꝰ dicit᷑. Nolite fieri siẽ
equus ⁊ mulꝰ. quibꝰ ñ ẽ intellectus:
quibꝰ p̃positus erat doech. Carruce
autẽ ꝓ quibꝰ lxx. ut supͣ diximꝰ te
splendentia scõr intelligenda st̃
corpora. ⁊ amne fide dñi illumina¬
te : quibꝰ dicipot̃. Uos estis lux mun¬
di. hic aut̃e om̃is apparatus illo ꝓ¬
ficit. ut ingrediam᷑ scãm ciuitate

Expanded text:
fide, equis vehuntur, qui vero multiplices in gratia, quadrigis, qui consolatione indigent, tectis lectis et umbraculis, ut audire mereantur: « Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . autem in Scripturis sanctis dupliciter accipimus: vel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David et Salomon, quorum alter interpretatur, fortis manu: alter, pacificus; vel in mala parte, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; quibus praepositus erat Doec . Carrucae autem, pro quibus ut supra diximus splendentia sanctorum intelligenda sunt corpora, et animae fide Domini illuminatae, quibus dici potest: Vos estis lux mundi . Hic autem omnis apparatus illo proficit, ut ingrediamur sanctam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ignisq ñ habeant: Ignis gͦ cor¬
sumens appellat᷑ ds̃. ut quieqͥd in
nob uicioꝵ ẽ. fenĩs ligna. stipulãq
ra attulit infecunda: de qua adhe¬
breos dicit᷑. Quȩ autẽ affert spinas
⁊ tribulos repba ẽ. ⁊ maledicto ꝓxi¬
ma: cuiꝰ finis consũptio ẽ. De hoc ig

Expanded text:
s ignisque non habeant? Ignis ergo consumens appellatur Deus, ut quidquid in nobis vitiorum est, fenum, ligna, stipulamque ra attulit infecunda, de qua ad Hebraeos dicitur: Quae autem affert spinas et tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus finis consumpt
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo ueritatẽ tuã. ⁊ saluta¬
retuũ dixi. Liithq in lingua nr̃a
utilitas uertitur ⁊ mosocb exten¬
sio: ⁊ tubal. sue tͥobel. ductus ad
luctum: uł conu̾sꝰ aut uniuersa
Quȩ omĩa uocationi gentiũ con¬
gruunt: ut utilitatẽ sequant᷑ ꝑ cos¬
fessionẽ anime suȩ: ⁊ preteritoꝵ
oblito ad futura extendant᷑. luge¬
antq antiqua peccata ⁊ trahan¬
t ad luctum atq tristiciã q̃ ducit
ad uitam: beati quippe lugentes
qm̃ ipsi ridebunt.: ⁊ conutantur
om̃s ad dm̃. ut pꝰea tͣnseant ad gr̃aoi
⁊ sciant dictũ ab apło. gła ⁊ honor

Expanded text:
 salutare tuum dixi . Lud quoque in lingua nostra, utilitas vertitur, et Mosoch, extensio, et Thubal, sive Thobel, ductus ad luctum, vel conversus, aut universa: quae omnia vocationi gentium congruunt, ut utilitatem sequantur per confessionem animae suae, et praeteritorum obliti, ad futura extendantur. Lugeantque antiqua peccata, et trahantur ad luctum atque tristitiam, quae ducit ad vitam. Beati quippe lugentes, quoniam ipsi ridebunt . Et convertantur omnes ad Dominum, ut postea transeant ad gratiam, et sciant dictum ab Apostolo: Glor
Abbreviated transcription (Latin):
docete om̃s gentes baptirantes e¬
os in nomine patris ⁊ filii ⁊ sp̃s
scĩ Qͦ d ita soluit᷑. Iudicui p̃di¬
qͥ ante mittendi sunt. Pulchre
autẽ dixit: ⁊ mittã ex eis qͥ salua¬
sunt. Isti mittunt᷑ ad gentes in
⁊ tͥohel. ⁊ greciã ⁊ insulas pluri
goge. Tharsis int̃pretatur explo¬
ratio gaudii: ut consideremꝰ ñ ea
re meream᷑. Qia in paucis fuistis fi¬
deles: ingredimini in gaudiũ dñi
ũti. De quo ⁊ petrus apłs scribit.
Exultate in gaudio in effabili ⁊
glorioso: ut laudemꝰ dm̃ dicentes.
Impletum ẽ gaudio os nr̃m. et
lingua nr̃a exultatione. Qͦdq se¬
quitur. futh. int̃pretat᷑ oris exelu

Expanded text:
te omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti Quod ita solvitur: Judicii praedielium, qui ante mittendi sunt. Pulchre autem dixit: Et mittam ex eis qui salvasunt . Isti mittuntur ad gentes in et Thobel, et Graeciam, et insulas plurimgoge. Tharsis interpretatur, exploratio gaudii: ut consideremus non ea re mereamur: Quia in paucis fuistis fideles, ingrediemini in gaudium Domini vestri . De quo et Petrus apostolus scribit: Exultate gaudio ineffabili et glorioso ; ut laudemus Deum dicentes: Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exultatione . Quodque sequitur, Phud in
Abbreviated transcription (Latin):
plantauit aur̃e ñ audiet. aut qͥ fucit
ocłm ñ consid̾at: qͦd scit qͥ omnes ho¬
mines creauit ichilominꝰ possit de
uniu̾sis gentibꝰ unã parit̃ in se cre¬
dentiũ eccłiam facere. Deniq in ui¬
cesimo octauo psalmo. ubi nos legi¬
mꝰ. uox dñi concutientis desertum.
in hebreo scͥptum ẽ. uox dñi parere
faciens desertum: ut deserta pͥꝰ ecclia
generaret.⁊ ꝑficiantur cerui. aꝑ¬
tis saltibꝰ atq contritis. P orro uix¬
ta.lxx. hic sensꝰ ẽ: quod uno t̃pre
ad p̃dicationẽ euangłiors. una gens
totiꝰ orbis oriat᷑. ꝑ multos ꝓpħas se¬
pe ꝓmisi. ⁊ ñ meministi ꝓmissionis
mee:O urbs quȩ clamoris es plena.
o templũ qͦd a dño derelictum ẽ.
o popłe cui reddidi uicissitudinẽ suã:
mo scribit᷑. Q habitare facit ste¬
rilẽ in domo. matr̃e filiorũ letan¬
tẽ. Nel certe rerũ ordo coni̾sꝰ ẽ.
Pariens facta ẽ sterilis:⁊ qͦndam
sterilis peꝑit plurimos: qr dñi ẽ
ista sententia. Lȩtamini euo

Expanded text:
it aurem, non audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini parere faciens desertum , ut deserta prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. mo scribitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens facta est sterilis, et quondam sterilis peperit plurimos, quia Domini ista sententia est. Laetamini cum
Abbreviated transcription (Latin):
umu̾si qͥ lugetis suꝑ eã: ut sugatis ⁊
repleamini ab ubere consolationis
lugentibꝰ. ⁊ illã q̃ surrectura ẽ om̃i
desidio p̃stolantibꝰ. ut gaudeant
cũ ea ⁊ in ea: qr edificata sit uiuis la

Expanded text:
omnes qui lugetis super eam, ut sugatis et impleamini ab ubere consolationis lugentibus, et illam quae surrectura est omni desiderio praestolantibus, ut gaudeant cum ea et in ea, quae aedificata sit vivis la
Abbreviated transcription (Latin):
ut uram leticiã uideamꝰ. & triũ¬
phos regis ur̃i. neqͣ qu̾a cassis ꝓmis¬
sionibꝰ. s ocłis contẽplem᷑. Nox in qͥt
clamoris de ciuitate:. hauddubium
qͥn ierłm significet. romano exer¬
citu circũdatã ⁊ intres partes int̾
seditione diuisa. qͣndo unꝰ tẽplũ
obtinuit ⁊ omĩa priꝰscã possedit:
foruisecꝰ contͣ hostes. intrinsecꝰ contͣ
ciuẽ dimicans. Eo tẽpore ⁊ in urbe
⁊ in tẽplo. tã sac̾dotum ⁊ leuita¬
rũ. quã uulgi ignobilis mulierũq
ac puerors ululatus auditus ẽ. qͣn¬
do reddidit dñs retributionẽ ini¬
micis fuis. implens cõminationẽ qͣ
dixerat. Relinquet᷑ uob̃ domꝰ ur̃a de¬
serta: Et illã ꝓpħiam. Dereliqui do¬
mũ meã: qͣndo p̃sides tẽpli consona
angłi uoçe dixerunt. transeamꝰ ex
his sedibꝰ de quibꝰ ñ solũ iosephus.
iudaice scriptor historie: s multis

Expanded text:
iam videamus, et triumphos regis vestri, nequaquam cassis promissionibus, sed oculis contemplemur. Vox, inquit, clamoris de civitate: haud dubium quin Jerusalem significet Romano exercitu circumdatam, et in tres partes intus seditione divisam, quando unus Templum obtinuit, et omnia prius sancta possedit, forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives dimicans. Eo tempore et in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Relinquetur vobis domus vestra deserta ; et illam prophetiam: Dereliqui domum meam. Quando praesides templi consona Angeli voce dixerunt: Transeamus ex his sedibus. De quibus non solum Josephus, Judaicae scriptor historiae, sed multis
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̃a ex eis qui saluati fuertit
⁊ mosoch. & thobel. & in greciã  in
infulas longe. q̃ ñ audiert nom̃ me¬
ũ. neq uider̃t głam meã. P rius¬
qͣm exponã qͥ significet enume.¬
ratio gentiũ plurimarũ. breuit̃
de int̾pretationis uarietate dicendũ
ẽ. Tharsis lingua hebrea. mare ap¬
pellat᷑: ⁊ ut auint indie regio. Licet
iosephꝰ litt̃a cõmutata tharsũ pu¬
tet nuncupari. ꝓ tharsis urbẽ cili¬
ciȩ: ad quã ionas de iope fugiens tre
cupiebat. futh aut̃ẽ siue fui libies
omisq affrica usq ad mare mau
sis appellat᷑. Luth autẽ lydes uocant:
quoꝵ coloni & rustici qui nẽ tusci appellant᷑.
quondã mittendarũ sagutarũ ꝑitissim: s
nc̃ dicunt᷑ tendentes sagittã. Pro quo in
hebreo legit᷑ mosche esech: quod absq

Expanded text:
qui salvati fuerint et Mosoch et Thobel, et in Graeciam, et in insulas longe, qui non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam. Priusquam exponam quid significet enumeratio gentium plurimarum, breviter de interpretationis varietate dicendum est. Tharsis lingua Hebraea, mare appellatur; et ut aiunt Indiae regio: licet Josephus, littera commutata, Tarsum putet nuncupari pro Tharsis, urbem Ciliciae, ad quam Jonas de Joppe fugiens, ire cupiebat . Phud autem, sive Phul, Libyes, omnisque Africa usque ad mare Maursis appellatur. Lud autem Lydos vocant, quorum coloni Hetrusci, qui nunc Thusci appellantur, quondam mittendarum sagittarum peritissimi, et nunc dicuntur tendentes sagittam. Pro quo in Hebraico l
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. ueniet om̃ĩs caro ut adoret in
conspectu meo in ierłm: sciendu qͦd in
hebraico ñ sit scriptũ ierłm. ut decu¬
tiamꝰ suꝑciliũ iudeoꝵ: s tantũ in con¬
spectu meo: ut sermo dñi cõpleat᷑ di¬
centis in eugłio. Amen am̃ dico uobis:
q̃m ueniet hora qͣndo neq in monte isto.

Expanded text:
eniet omnis caro, ut adoret in conspectu meo in Jerusalem, sciendum quod in Hebraico non sit scriptum, Jerusalem: ut decutiamus supercilium Judaeorum; sed tantum, in conspectu meo, ut sermo Domini compleatur, dicentis in Evangelio: Amen amen dico vobis: quoniam veniet hora, quando neque in monte isto
Abbreviated transcription (Latin):
exercentes omnẽ turpitudinẽ talia
agunt. q̃ ethiici forte ñ facunt: pa¬
rit̃ consument᷑. Qcđ̾m tropologiã
possumꝰ dicere. om̃s uoluptatis ma¬
gis amatores qͣm amatores dĩ. scĩfi¬
cari inortis ⁊ in limimibꝰ. qr mysteri¬
a ueritatis ñ ualent introire. Et
comede cibos impietatis. dũ ñ ft̃
sẽi corpore.⁊ spĩr. nec comedt̃ cartiẽ
ihũ. neq bibunt sanguinẽ ihũ. de

Expanded text:
a agunt quae et ethnici forte non faciunt, pariter consumentur . Secundum tropologiam possumus dicere: Omnes voluptatis magis amatores, quam amatores Dei, sanctificari in hortis et in liminibus, quia mysteria veritatis non valent introire, et comedere cibos impietatis, dum non sunt sancti corpore et spiritu: nec comedunt carnem Jesu, neque bibunt sanguinem ejus. De
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. de quo ⁊ priꝰ diximꝰ. ñc dicem
ex parte: Nrifi conũsi fueritis. gla¬
dium suũ ubrabit. Hunc gladiũ
punitorẽ carnis peccatricis omĩuq
uicioꝵ ifrłite inmami pharaonis
datũ querunt᷑: dieuntq moysi
a aron. Hideat dñs uos ⁊ iudicet:
qr abominabilẽ fecistis odore nr̃m
coram pharaone. ut daret᷑ gladius
in manꝰ eiꝰ ⁊ int̾ficeret nos. Et de
hoc gladio in amos scriptũ ẽ.: gla
scĩs gladiꝰ appellat᷑. Quo gladio
uulnerabunt᷑ siue int̃ficient᷑. qͥ
dĩ ñ fecerint uoluntat̃ẽ: ⁊omiso
lumine ueritatis. tenebris se er¬
roris in uoluerint. De quibꝰ scͥptũ
ẽ in ieremia. Si mutabit ethiops
pellẽ suã. Et in sophonia. Et uos
ethiopes uulnerati sue int̃fecti
gladio meo eritis. Omnẽ loei istiꝰ
continentiã quo sensu accipienda
sit. apłs ꝓlixius disputat. scribens
ad romanos. Iuxta duriciã aut̃ẽ tu¬
am. et impenitens cor thesaurizas

Expanded text:
nc dicemus ex parte: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit . Hunc gladium punitorem carnis peccatricis omniumque vitiorum, Israelitae in manus Pharaonis datum queruntur; dicuntque Moysi et Aaron: Videat Deus vos et judicet: quia abominabilem fecistis odorem nostrum coram Pharaone: ut daretur gladius in manu ejus, et interficeret nos . De hoc gladio et in Amos scriptum est: Gladsanctis gladius appellatur, quo gladio vulnerabuntur sive interficientur, qui Dei non fecerint voluntatem; et omisso lumine veritatis, tenebris se erroris involverint. De quibus scriptum est in Jeremia: Si mutabit Aethiops pellem suam . Et in Sophonia: Et vos Aethiopes vulnerati, sive interfecti gladio meo eritis . Omnem loci istius continentiam, quo sensu accipienda sit, Apostolus prolixius edisserit, scribens ad Romanos: Juxta duritiam autem tuam et impoenitens cor, thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
neris serie sequunt᷑. s ordinẽ ficleu uł
de affrica. de libia. de cappadõcia. de tta¬
lia. de grecia de cunctis insulis quarũ
caput. ⁊ qͥ caput. u̾tant᷑ in caudam.
Quia sic̃ celi noui ⁊ t̾ra noua q̃ ego
facio stare coram me dicit dñs: sic sta¬

Expanded text:
neris sequuntur, sed ordinem fidei. Vel de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarumcaput, et qui caput, vertantur in caudam. Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego facio stare coram me, dicit Dominus: sic sta
Abbreviated transcription (Latin):
si offerant filii isrł uictimas suas
mͥ cũ psalmis in domo dñi ⁊ exeis su¬
mã sacerdotes ⁊ leuitas dicit dñs.
Qui ad gentes ait directi fuĩnt.
⁊ annuntiauerint eis głam meam:
sic adducent fr̃es ur̃os de uniu̾sis
nationibꝰ munꝰ dño eũ equis & qua¬
drigis ⁊ lecticis. ⁊ mulis ⁊ carrucis.
rusalẽ: quomͦ solebant filii isrb̾dũ
eoꝵ staret religio ⁊ tẽpli cerimo¬
niȩ seruarentur. offerentes uicti¬
mas cũ psalmis in domo dñr siue
ut habet᷑ in hebraico ⁊ om̃s uoce con¬
sona tͣnstulert. in uase mundo. oed
n usq hodie offeĩt in domo dñi q̃
ẽ ȩccłia filii ifrł qui mente conspici¬
unt dm̃: hostias sp̃uales cũ fructi¬
bꝰ atq uirtutibꝰ animȩ sue. in ua¬
sis mundis. hoc ẽ in scĩs corporibꝰ
de quibꝰ apłs scribit. An ignoratis
sacerdotes ⁊ leuitas dicit dñs qͥ
saluati fuerint ut gentibꝰ p̃dica¬
rent. de quibꝰ unꝰ loquebat᷑. Sic nos
reputet homo quasi ministros xp̃i:

Expanded text:
t filii Israel victimas suas mihi cum Psalmis in domo Domini: et ex eis sumam sacerdotes et Levitas, dicit Dominus. Qui ad gentes, ait, directi fuerint, et annuntiaverint eis gloriam meam, sic adducent fratres vestros de universis nationibus munus Domino, cum equis, et quadrigis, et lecticis, et mulis, et carrucis, rusalem, quomodo solebant filii Israel, dum eorum staret religio, et Templi caeremoniae servarentur, offerre victimas cum Psalmis in domo Domini. Sive ut habetur in Hebraeo, et omnes voce consona transtulet usque hodie offerunt in Domo Dei, quae est Ecclesia, filii Israel qui mente conspiciunt Deum, hostias spirituales cum fructibus atque virtutibus animae suae in vasis mundis, hoc est, in sanctis corporibus. De quibus Apostolus scribit: An ignoratis sacerdotes et Levitas, dicit Dominus: ut qui salvati fuerint, gentibus praedicarent. De quibus unus loquebatur: Sic nos reputet homo quasi ministros Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Q uͦ pꝰ lac consolationis ad so¬
lidũ ꝓfecerint cibũ: deliciis affluent
icum. simmnachꝰ pinguediũẽ. theo¬
docio multitudin̾e int̃pretati fc̃.
hoc diximꝰ. ut psalmi septuage¬
sum noni n̾bum panderemꝰ am̃¬
biguũ: in quo scͥptum ẽ. Hastauit
eam aꝑ de silua: & singłaris ferus
depastus ẽ eam. Ero eõ enĩ ubi in
Rios id ẽ singłaris ferus: in hebrai¬
co scͥptum ẽ. Tx sadai qͦd aquila
ñ solũ a romanis. s a cunctis gen¬
tibꝰ isrłem ẽe uastatũ. Introitus
autẽ głosus eccłie ille intelligendꝰ
ẽ: de quo seribit ioħes apłs. Et in du¬
odeẽi portis duodec̃i margarite:⁊
platee ciuitatis auro mundo. fic̃¬
tiitrum ꝑspicuũ. Istas margaritas
ꝓhibet dñs mitti ante porcos. Quas
simum margaritũ ñ priores abici¬
ens. s ꝑ illas querens preciosius.
Quia hec dic̃ dñs. Ecce ego declina¬
bo suꝑ eã quasi fluuiũ pacis. ⁊ qͣsi

Expanded text:
loco. Qui vero post lac consolationis ad soloco. Qui vero post lac consolationis ad solidum profecerint cibum, deliciis affluent itum; Symmachus pinguedinem; Theodotio, multitudinem interpretati sunt. Hoc diximus, ut psalmi septuagesimi noni verbum panderemus ambiguum, in quo scriptum est: Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Pro eo enim, ubi in γριος id est: singularis ferus, in Hebraico scriptum est ZIZ SADAI  : quod Aquila non solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus autem gloriosus Ecclesiae ille intelligendus est, de quo scribit Joannes apostolus: Et in duodecim portis erant duodecim margaritae, et plateae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quassimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pretiosius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super eam quasi fluvium pacis, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
res dissoluti st̃ de quibꝰ dñs loq̃bat᷑.
am̃ am̃ dico uob̃. ñ ꝑmanebit la¬
pis suꝑ lapidẽ: donee cõpleantur
omĩa hȩc. Gaudete inquit cũ ea gau¬
dio umu̾si qͥ lugetis eã. quales supra.
petrũ ⁊ paulũ apłos dociumꝰ: ⁊ om̃s
qui expectabant redẽptionẽ isrł.
Yt sugant ⁊ repleant᷑ uberibꝰ conso¬
lationis eiꝰ. Neq enĩ poterat fierb
ut q̃ genuit masculũ. ⁊ erat pu¬
erꝑa. careret lactis abundantia.
in educationẽ eiꝰ gentis. ⁊ paruu¬
lor qͥ simul nati fuerant: ut p̃be.¬
ret eis duo ub̃a. nequaqͣm ut priꝰ
in egipto fracta ⁊ iacentia. s inte¬
gra ⁊ uirginali decore stantia. ue¬
teris ao nom instrum̃ti. ad p̃ben¬
dũ rationale lac. de quibꝰ sponsꝰ
ad eã loquit᷑. Bona ub̃a tua suꝑ
uinũ. Isti erant de quibꝰ specialit̃
dicebat᷑. Beati lugendes qͣm ipsi co¬
solabunt᷑. Et hoc notandũ qͦd qui
paruili st̃. consolationis indigent
lacte: ⁊ adhue in mortali u̾santur

Expanded text:
res dissoluti sunt. De quibus Dominus loquebatur: Amen, amen dico vobis, non permanebit lapis super lapidem, donec compleantur omnia haec . Gaudete, inquit, cum ea gaudio, universi qui lugetis eam. Quales supra Petrum et Paulum apostolos docuimus, et omnes qui exspectabant redemptionem Israel, ut sugant et repleantur uberibus consolationis ejus. Neque enim poterat fieri, ut quae genuit masculum, et erat puerpera, careret lactis abundantia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationale lac. De quibus sponsus ad eam loquitur: Bona ubera tua super vinum . Isti erant, de quibus specialiter dicebant: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Et hoc notandum, quod qui parvuli sunt, consolationis indigent lacte, et adhuc in mortali versantur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ instaurata in priorẽ statum. pꝰ¬
quam filii ⁊ habitatores eiꝰ ub̃ibꝰ fue¬
rint consolati. et lactis abundantia
ad delicias ꝑuenerint u̾itatis. ꝑ qͣs
bit suꝑ eam fluuiũ pacis de qͦ crebri
diximꝰ flum̃ dĩ repletum ẽ aquis.
.n. fluminis impetuis letificat eiui¬
tat̾e dĩ: ut pace omĩa possidente.
⁊ nationũ cessantibꝰ bellis. de quibꝰ
scriptura dicit. dissipa gentes q̃ bel¬
la uolunt. torrens doctrinarũ dĩ ri¬
get arua credentiũ. Tc̃ filii eiꝰ siue par¬
uuli. ut .lxx. tͣnstuler̃t. in hum̾is por¬
tabunt᷑. ⁊ suꝑ genua consolationẽ
accipient. In hum̾is de quibꝰ⁊ in pͥori
ꝓphetia dictum ẽ:⁊ quos iacob imp̃¬
catur filio suo isachar. qr supposuit
humerũ suũ ad laborandũ ⁊ uocatꝰ
ẽ uir agricola. Sudore enĩ ac labore
ligat. dñm imitans eũ de quo scͥptũ
est. iħs cepit facere ⁊ docere: ut ñ oci¬
osa sit fides. s ꝑ oꝑa eurrat ad p̃mi¬
um. Genua autẽ ⁊ sinꝰ qͥd significent.

Expanded text:
 instaurata in priorem statum, postquam filii et habitatores ejus uberibus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicias pervenerint veritatis, per quas bit super eam fluvium pacis, de quo crebro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori prophetia dictum est, et quos Jacob imprecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum , et vocatus est vir agricola. Sudore enim et labore ligat Dominum, imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere , ut non 810 otiosa sit fides, sed per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent,
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio hereticis sit calũpniam faci¬
entibꝰ de u̾bo dĩ qͦd nou̾it omĩa: in e¬
pistola q̃ ad hebreos scribit᷑ plixius
dicit᷑ . Hiuus enĩ sermo dĩ ⁊ euidens.⁊
acutus suꝑ omnẽ gladium bicipitẽ:
⁊ diuidens usq ad partitionẽ amime
uidex cogitationũ ⁊⁊ sensũ cordis:
nullaq est creatura inuisibilis in con¬
spectu ciꝰ omĩa autẽ nuda. ⁊ aꝑta¬

Expanded text:
dubitatio, haereticis calumniam facidubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dicitur: Vivens enim sermo Dei et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et
Abbreviated transcription (Latin):
scit q̃ st̃ in homine. nͥ sp̃s hominis
qͥ ẽ in homine. Unde ⁊ pieremiã lo¬
quitur ds̃. Ego ds̃ appropinquans
⁊ ñ delonge. dic̃ dñs. Nũquid abscon¬
dit se in absconditis homo ⁊ ego ig¬
norabo: Denq ad seribas dicitur¬
⁊ ad phariseos. Nos estis qͥ iustifica¬
tis uosmet ipsos corã hominibꝰ ds̃
autẽ cognoscit corda uestra.
Inquo considandum ẽ. qͦd ñ dix̾it.
pat̃. iuxta herecicors blasphemi¬
as ne filiũ uideret᷑ excludere: s
ds̃. qͦd patri filioq comune ẽ. In
pͥncipio enĩ erat u̾bum: ⁊ u̾bum erat
apud dm̃: ⁊ ds̃ erat u̾bum. hoc erat in
principio apđ dm. De quo idem ioħs
scribit. Ipse autẽ iħs ñ credebat se eis
⁊ sciebat om̃s: ⁊ ñ habebat necesse. ut
aliquis testimonium daret ei de hoĩe:
ipse enĩ sciebat quid ẽẽt in homine. Cui
⁊ illud congruit. Sciens autẽ iħs cogi¬
tationes eors. Et in alio loco. Sciens au¬
tẽ iũo maliciã cors. Ac ne aliqua du

Expanded text:
in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo . Unde et per Jeremiam loquitur Deus: Ego Deus appropinquans, et non de longe, dicit Dominus: nunquid abscondit se in absconditis homo, et ego ignorabo? . Denique ad Scribas dicitur et Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra . In quo considerandum quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus, quod Patri Filioque commune est: In principio enim erat Verbum et Verbum erat apud Deum: et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse ut aliquis testimonium daret ei de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine . Cui et illud congruit, sciens autem Jesus cogitationes eorum ; et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum . Ac ne aliqua sit
Abbreviated transcription (Latin):
ã: illis conuenit de quibꝰ supͣle¬
gimꝰ. Quibꝰ ñ ẽ annuntiatũde
eo iudebunt: ⁊ qͥ ñ audiert̃ intel¬
ligent. Et iterũ. Apparui his
qͣ me ñ int̾rogabant inuentus
sum his qui me ñ querebant: di¬
xiq ecce assum. his qͥñ inuocabans
nom̃ meũ. Insulas autẽ significari.
uł tociꝰ orbis gentes. uł eccłias in
toto orbe disꝑsas: crebro diximꝰ.
Et annuntiabt̃ głam meã gen

Expanded text:
 illis convenit, de quibus supra legimus: Quibus non est nuntiatum de eo, videbunt: et qui non audierunt, intelligent . Et iterum: Apparui his qui me non interrogabant: inventus sum ab his qui me non quaerebant . Dixi: Ecce adsum, his qui non invocabant nomen meum. Insulas autem significari, vel totius orbis gentes, vel Ecclesias in toto orbe dispersas crebro diximus. Et annuntiabunt gloriam meam in
Abbreviated transcription (Latin):
cisti uenient. ⁊ adorabunt corã de.
⁊ glorificabt̃ nom̃ tuũ. de qͦ dicit
iacob Ipse ẽ expectatio gentium.
et psalmista. Spes omĩum finiũ t̃re.
Et idem ysaias quẽ nc̃ dissermꝰ.
Erit radix iesse: ⁊ qui surget ut pͥn-¬
ceps sit gentiũ. in ipso gentẽs sꝑabt̃:
sticiã eiꝰ popło qͥ nascet᷑. que fecit
dñs. Et iterum. Popłs qͥ creabitur
laudabit dñm. hic autẽ popłs uno
creatus ẽ die. que illustrat sol iusti¬
ciȩ: dicente scriptura. Erit tͥ dñs
lux sempit̃na. Possumꝰ hoc qͦd dr̃.¬

Expanded text:
sti, venient, et adorabunt coram te, et glorificabunt nomen tuum . De quo dicit Jacob: Ipse est exspectatio gentium . Et Psalmista: Spes omnium finium terrae . Et idem Isaias quem nunc edisserimus: Erit radix Jesse, et qui surget, ut princeps sit gentium, in ipso gentes sperabunt ; stitiam ejus, populo qui nascetur, quem fecit Dominus . Et iterum: Populus qui creabitur, laudabit Dominum . Hic autem populus uno creatus est die, quem illustrat sol justitiae, dicente Scriptura: Erit tibi Dominus lux sempiterna . Possumus hoc quod d
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ dicunt. Recede ame: q ĩmun¬
dus es. Qͥd gͦ ẽ qͦd eos dixisse cõme¬
morat. Glorificet᷑ dñs. ⁊ uidebimꝰ
Qͥ d nobis humilẽ introducitis dm̃
Qͥd crucifixũ ⁊ uirũ dolorũ. ⁊ scien¬
t̃e ferre infirmitates.: Holumꝰ eũ¬
Regnantẽ suscipimꝰ ⁊ in sua gła tri¬
umphantẽ. humilẽ atq deiectum
uidere ñ possumꝰ. Scãtiq unfert. ip¬
si autẽ confundent᷑: subaudit᷑ qͥ lo¬
cunt᷑ talia : qui non intelligt myste¬
ria scͥpturarũ: malisq suis sentient
ei potentiã. quẽ ꝓ humilitate con¬

Expanded text:
tes, et dicunt: Recede a me, quia immuntes, et dicunt: Recede a me, quia immundus es. Quid ergo est quod eos dixisse commemorat: Glorificetur Dominus, et videbimus Quid nobis humilem introducitis Deum? quid crucifixum et virum dolorum, et scientem ferre infirmitates? volumregnantem: suspiciemus et in sua gloria triumphantem, humilem atque dejectum videre non possumus. Statimque infert: Ipsi autem confundentur, subauditur, qui loquuntur talia, qui non intelligunt mysteria Scripturarum, malisque suis sentient ejus potentiam, quem pro humilitate con
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ negant. de quibꝰ ⁊ dñs loq̃batur.
bit in regnum celorũ: s qͥ facit uo¬
luntatẽ patris mei qui ẽ in cȩlis. Sicq
stare potest ista sententia. Nemo dicit dñs
iãm. & multi in resurrectione dicturi sint.
tas fecimꝰ: respondebit eis dñs Recedite
a me: nescio uos oꝑarii iniquitatis.
Ergo dicere. ñ sermone qͥ facilis
ẽ. s affectu ⁊ oꝑibꝰ cõpbatur. Ex qͥbꝰ
discimus eundẽ ẽe utriusq testam̃¬
ti dm̃: qui p̃cepit ut si uiderimꝰ
iumtum inimici nr̃i cadere sub o¬
nere suo. ñ transeamꝰ. s leuemꝰ cñ eo.
Et si bouẽ aut asinũ inuenerimꝰ er¬
rantẽ: reddamꝰ ei. Hec iuxta septua¬
ginta. Porro iuxta hebraicũ hic
michi sensꝰ uidetur. Audite apłi au¬
dite discipli mei . qͥ tremitis ubum
dñi. Narrabo qͥd dixerint frẽs ur̃i
qͥ oder̃t ⁊ seꝑant uos. ⁊ arbitͣntur
nom̃ meũ: qui immundoᷤ existimañ
cunctos de sua in me gente creden¬

Expanded text:
autem negant . De quibus et Dominus loquebatur: autem negant . De quibus et Dominus loquebatur: in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est . Sicque stare potest illa sententia: Nemo dicit, DomiJesum, et multi in resurrectione dicturi sunt:  22? Respondebit eis Dominus: Recedite a me, nescio vos, operarii iniquitatis. Ergo dicere, non sermone, qui facilis est, sed affectu et operibus comprobatur. Ex quibus discimus, eumdem esse utriusque Testamenti Dominum qui praecipit, ut si viderimus jumentum inimici nostri cadere sub onere suo, non transeamus, sed levemus cum eo, et si bovem aut asinum invenerimus errantem, reddamus ei . Haec juxta LXX. Porro juxta Hebraicum, hic mihi sensus videtur: Audite, Apostoli, audite, discipuli mei, qui tremitis verbum Domini, narrabo quid dixerint fratres vestri qui oderunt, et separant vos, et arbitrantur nomen meum, qui immundos existimant cunctos de sua in me gente creden
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ipse in suꝑioribꝰ dixat. In ebriat᷑
ẽ gladiꝰ m̃s in cęlo: ad t̃ramq deseen¬
det᷑. Uenient autẽ om̃s ut uideant
głam di Et ponet in eis fignũ. oea
nin iexechiel principio sub thau lit
manꝰ ꝑcutientis effugiet. hoc ⁊ po¬
stes domoꝵ in egypdo signabant᷑.
qͣndo ꝑeunte egypto solus isrł man-¬
sit illesus. De hoc signo qͦd achar
gnum in bono. Et in alio loco. Dedi¬
sti metuentibꝰ te significationẽ: ut
fugerent a facie arcus. hoo nobis
ad patrẽ ascendens dñs dereliquit.
siue in nr̃is frontibꝰ posuit: ut libe
rem᷑. Signatum ẽ suꝑ nos lum̃ uul¬
tus tui dñe. Qͦd autem sequitur
⁊ mittã ex eis qui saluati fuerint

Expanded text:
at: Inebriatus est gladius meus in coelo, ad terramque descendet . Venient autem omnes, ut videant gloriam Dei: et ponet in eis signum, quod in Ezechielis principio sub THAU littsus, manus percutientis effugiet. Hoc et postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus Israel mansit illaesus . De hoc signo quod Achazgnum in bonum . Et in alio loco: Dedisti metuentibus te significationem, ut fugerent a facie arcus . Hoc nobis ad Patrem ascendens Dominus dereliquit, sive in nostris frontibus posuit, ut libere diceremus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Quod autem sequitur: Et mittam ex eis qui salvati
Abbreviated transcription (Latin):
in cireuitu m̃sȩ tuȩ. Et it̾um. Hi deas
filios filiorũ tuorũ. Peꝑit gͥ syon. hoc
ẽ reliquie ex isrł. ⁊ apłorum credũ¬
tiũ fides: masculũ dnm saluatorẽ.
Quo in toto simul orbe generato.
qͦd nullus audiuit. qͦd nulla narrat
historia. aut alicuiꝰ doctrina: om̃s
in breui tepore credidere nationes:
ut de uniu̾sis gentibꝰ una gens fie¬
ret xp̃ianor. de qua paulꝰ loqͥtur.
Siqua in xꝑo noua creatura. uet̃a
transier̃t. ecce facta st̃ noua. iuxta
illud qͦd alibi scriptum ẽ. Adorabt̃¬

Expanded text:
um: Videas filios filiorum tuorum . Peperit igitur Sion, hoc est, reliquiae ex Israel et Apostolorum credentium fides, masculum Dominum Salvatorem, qui in toto simul orbe generatus est, quod nullus audivit, quod nulla narrat historia, aut alicujus doctrina, ut omnes in brevi tempore crederent nationes. Et de universis gentibus, una gens fieret Christianorum, de qua et Paulus loquitur: Si qua in Christo nova creatura vetera transierunt; ecce facta sunt nova : juxta illud quod alibi scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
in mauuis: s adeuglicam p̃dicationẽ
statim om̃is mundꝰ concepit ⁊ partu¬
riuit. & peꝑit masculũ: que pharao
& herodes conabant᷑ occidere. qui ⁊
in moy se ⁊ in xp̃o saluatꝰ in egẏpto
ẽ. Deniq abraham ⁊ isaac masculos
habuere libos: ⁊ iacob multorũ filio¬
rũ pat̾. unã genuit filiã ꝓ qua du¬
ra ꝑpessus ẽ. Qd si filiȩ salphaath ad¬
di sententiã recipiunt hereditatẽ
patris hoc considandũ ẽ. qͦd pat̃ earũ
in peccato suo mortuus sit. qͥ nullũ
filiũ genuit: & moy ses nichil suꝑ e
is auisꝰ sit iudicare. s retulit ad dñm:
Qͥ eas ne in opes ꝑmanerent. iussit
fr̃ibꝰ copulari. Geneseos quoq nar¬
rat liber. qͦd pꝰquã cȩper̃t homines
multi fieri qui numerus semꝑ in

Expanded text:
elicam praedicationem statim omnis mundus concepit, et parturivit, et peperit masculum, quem Pharao et Herodes conabantur occidere, qui et in Moyse, et in Christo salvatus in Aegypto est. Denique Abraham et Isaac masculos habuere liberos, et Jacob multorum filiorum pater, unam genuit filiam, pro qua dura perpessus est . Quod si filiae Salphaad Dei sententia recipiunt haereditatem patris , hoc considerandum est, quod pater earum in peccato suo mortuus sit, qui nullum filium genuit, et Moyses nihil super eis ausus fuerit judicare, sed retulit ad Dominum, qui eas ne inopes permanerent, jussit fratribus copulari. Geneseos quoque narrat liber , quod postquam coeperunt homines multi fieri, qui numerus semper in
Abbreviated transcription (Latin):
obsessa ⁊ eu̾sa ẽ. ⁊ inimicis xp̃i qui
dm̃ regẽ susciꝑe noluer̃t. recipien¬
tibꝰ ꝓ impietate sua atq blasphe¬
miis et̃na supplicia: eccłia in noĩe
dñi cong̃gata. de qua in psalmo dr̃.
homo natus ẽ in ea & ipse funda¬
uit eã altissimꝰ. antequã parturiret
peꝑit. anteqͣm ueniret partus eiꝰ ge

Expanded text:
obsesobsesDeum regem suscipere noluerunt, recipientibus pro impietate sua atque blasphemiis aeterna supplicia, Ecclesia in nomine Domini congregata, de qua in psalmo dicitur: Homo natus in ea: et ipse fundavit eam altissimus , antequam parturiret, peperit, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
& alio scriptum ẽ loco. Miscdiam
uolo ⁊ ñ sacrificiũ scientiã magis
dĩ qͣm holocaustum. Et ꝑ malachiã.
omĩa q̃ oderã faciebatis. oꝑientes
lacrimis altare meũ. Nũquid dig¬
num ẽ. ut respiciã ad sacrificium
ur̃m: ⁊ suscipiam placabile qͥd de
manibꝰ ur̃is. audianit iudei qͦd
d̃s̃ ñ requirat sacrificiũ: s offeren¬
tium ammũ Et qͥ mactat in qͥt pecꝰ.
quasi qui excerebret cane. Unde ꝑ
moy sen scriptum ẽ. Non offeres
icedem meretͥcis neq p̃ciũ canis.
in domo dĩ tui. Pulchre cams⁊ me¬
retrix copulant᷑: qr utrumq ani¬
mal ꝓnum ẽ ad libidinẽ. Suulq
considemꝰ qͦd ñ dix̃it qͥ ĩmolat ari¬
et̃e quasi qiti m̃molet canẽ. s oc¬
cidat inqͥt caũe. Qͦd ũbum ñ po¬
nit᷑ in sacrificiis. s in his q̃ truei¬
dant᷑ illicite. Qͥ offert oblationẽ ⁊ sa

Expanded text:
diam volo, et non sacrificium: scientiam magis Dei, quam holocaustum . Et per Malachiam: Omnia quae oderam, faciebatis: operientes lacrymis altare meum: numquid dignum est ut respiciam ad sacrificium vestrum, et suscipiam placabile quid de manibus vestris ? Audiant Judaei quod Deus non quaerat sacrificia, sed offerentium animum. Et qui mactat, inquit, pecus, quasi qui excerebret canem. Unde et per Moysen scriptum est: Non offeres mercedem meretricis: neque pretium canis in domo Dei tui. . Pulchreque canis et meretrix copulantur, quia utrumque animal pronum est ad libidinem. Simulque consideremus quod non dixerit: Qui immolat arietem, quasi qui immolat canem; sed occidat, inquit, canem. Quod verbum non ponitur in sacrificiis, sed in his quae trucidantur illicite. Qui offert oblati
Abbreviated transcription (Latin):
meis. & q̃ nolui elegerunt. Qos u̾s
scđo ponit: in p̃señti loco. & fupͣ. u¬
bi d̃r. Numerabo uos in gladio. ⁊ om̃s
in cede corruetis. qr uocam & ñ res¬
pondistis: & ceta similit̃. Qͦd testi¬
moniũ qͦ sensu accipi debeat: ibi di¬
etum ẽ. Audite ũbum dñi qͥ tre¬

Expanded text:
unt. Quos versus secundo ponit in praesenti loco, et supra, ubi dicitur: Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis: quia vocavi, et non respondistis , et caetera similiter. Quod testimonium, quo sensu accipi debeat, ibi dictum est. Audite verbum Domini, qui tre
Abbreviated transcription (Latin):
s qͣsi filii resurrectionis om̃s ꝑueni¬
ent in uirũ ꝑfectũ. in m̃surã etatis
plenitudinis xp̃i ut nec desint ali¬
cui annoꝵ spacia. nec suꝑfint. ⁊ alio
nec dũ solidas habente uires. alius
desinat ẽẽ qͦd fuerit. ⁊ decrepita ȩtate
marcescat: ꝑuenientq om̃s ad cente¬
nariũ numerũ qͣlis fuit abrahã. qͥ
ꝓmissionẽ filii ysaac. hac etate sus¬
cepit: de cuiꝰ numeri laudibꝰ. ñ ne¬
cesse ẽ plura memorare. ne suꝑflua
sit disputatio. hoc tantũ dicimus
qͦd dec̃ẽ decades. eqͣlia habeant la¬
tera. & quadriformẽ possideant
firmitatẽ. In reꝓmissionibꝰ quoq¬
ꝓ his q̃ contẽpsimꝰ. multiplicata no.
mȩ frugis numerũ centenarium.
deniq ⁊ isaac haneunã sem̃tẽ ia¬
eiens fidi. hoc num̃o laboris sui oꝑa mul¬
tiplicata suscepit. In illo gͥ t̃epore. qͣn
nec int̾ se uariabt̃ t̃epora: s aliꝰ ad
p̃mia. aliꝰ ad supplicia ꝑtrahet᷑. ⁊ in

Expanded text:
sed quasi filii resurrectionis, omnes pervenised quasi filii resurrectionis, omnes pervenient in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut nec desint alicui annorum spatia, nec supersint, et alio necdum solidas habente vires, alius desinat esse quod fuerit, et decrepita aetate marcescat; pervenientque omnes ad centenarium numerum, qualis fuit Abraham, qui promissionem filii Isaac, hac aetate suscepit . De cujus numeri laudibus, non necesse est plurima memorare, ne superflua sit disputatio. Hoc tantum dicimus, quod decem decades aequalia habent latera, et quadrae formae possident firmitatem.  Al. contempsimus, multiplicata nobimae frugis numerum centenarium. Denique et Isaac unam sementem jaciens fidei, hoc numero laboris sui opera multiplicata suscepit. In illo igitur tempore, nec inter se variabunt tempore; sed alius ad praemia, alius ad supplicia pertrahetur: et in
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione credendũ. ñ abhorret
ab eccłie fide Hebrei hȩe aute resur¬
rectionẽ. in mille annoꝵ regno fu
tura suꝑ t̃ram contendunt: ⁊ tam
longa futurȩ uite spacia reꝑmit¬
ti. ut centũ auni reputent᷑ infantie
peccatorẽ autẽ centesimo etatis sue
anno ẽe moriturũ. ne uidelicet pa¬
ratis opibꝰ ꝑfruat᷑. s ob peccatũ ma¬
ledictum se ẽẽ nou̾it. Qd si ita ẽ: uͥ
erit beatitudo ꝑfecta. q̃ peccato ui¬

Expanded text:
t ab Ecclesiae fide. Hebraei haec ante resurrectionem in mille annorum regno super terram futura contendunt, et tam longa futurae vitae spatia repromitti, ut centum anni reputentur infantiae; peccatorem autem centesimo aetatis suae anno esse moriturum: ne videlicet paratis opibus perfruatur; sed ob peccatum, maledictum esse se noverit. Quod si ita est, ubi erit beatitudo perfecta, q
Abbreviated transcription (Latin):
i dola. Pot̃ aut̃e hic ẽe sensꝰ. Post fi¬
liũ meũ qͥ uenit mansuetꝰ ⁊ pauꝑ
sedens suꝑ pullũ asine: nolo carnis
iuctimas. detestor sacrificla in¬
deorũ umbras legis reꝓbo: qr de¬
lectabilis mͥ hostia est ueritas
euangłii. Sin autẽ hoc dicit᷑ qͦd pꝰ fulgori
eugłii uetus religio cesset in nube:
quid respondebunt. qui credentes
ex iudeis. arbtͣtutur absq noxa sui.
posse carnalit offerre sacrificia:
Hec omĩa eleger̃t in uiis suis. et
in abominationibꝰ sius anima eoꝵ
delectata ẽ. Uñ ⁊ ego eligã illusionẽ

Expanded text:
 hic esse sensus: Post Filium meum qui venit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, quia delectabilis mihi est veritas Evangelii . Sin autem hoc dicitur, quod post fulgur Evangelii, vetus religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delecta
Abbreviated transcription (Latin):
consicłantes uidiciũ dĩ. quietẽ ag̃t
a malis oꝑibꝰ: et sedentes in domo. ẽt¬
no requiescunt sabb̃o. ne moueant
se ad opꝰ seruile peccati : sic̃ edificato¬
resturris mouert̃ quondã de orien¬
te pedes suos. & ortũ ueri luminis
reliquer̃t nec audiert illud qͦd ad
cam dr̃. Peccasti : quiesce. S iuixta
ꝓt̾bia salomonis. qͥ audit dm̃ ha¬
bitabit confident̃: & quiescet absq
timore. & omĩ malo. Iste ẽ humi¬
lis atq panꝑculꝰ. ⁊ contritus spũ.
trem ensq sermones dñi: de quo
scͥptum ẽ in eugło beati pauꝑes¬

Expanded text:
considerantes judicium Dei, quietem agunt a malis operibus; et sedentes in domo, aeterno requiescunt sabbato, ne moveant se ad opus servile peccati, sicut aedificatores turris moverunt quondam de Oriente pedes suos, et ortum veri luminis reliquerunt. Nec audierunt illud quod ad Cain dicitur: Peccasti, quiesce . Sed juxta Proverbia Salomonis: Qui audit Deum, habitabit confidens, et quiescet absque timore ab omni malo . Iste est humilis atque pauperculus, et contritus spiritu, tremensque sermones Domini, de quo scriptum est in Evangelio: Beati paupe
Abbreviated transcription (Latin):
popło meo. Gaudere inquit :
exultare debetis lȩticia sempit̃na
neq uob̃ recordationis antique ori¬
at᷑ uob̃ tristicia: qr ñ solũ celos no¬
abo in exultationẽ. et popłm eiꝰ in
gaudiũ: hauddubiũ qͥn riniu̾se t̾re:
It que uetus uni genti gaudium e¬
rat. noua cunctis nationibꝰ leticia
sit. In tantũ autẽ exultatio erit om¬
niũ atq leticia. suꝑ urbe ⁊ popło dĩ:
ut ego quoq conditor eiꝰ. exultem

Expanded text:
populo meo. Gaudere, inquit, et exsultare debetis laetitia sempiterna ne qua vobis recordationis antiquae oriatur tristitia: quia non solum coelos noabo in exsultatione, et populum ejus in gaudio. Haud dubium quin universae terrae, ut quae vetus uni genti gaudium erat, nova cunctis nationibus laetitiae sit. In tantum autem exsultatio erit omnium, atque laetitia super urbe et populo Dei, ut ego quoque conditor ejus exsultem
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ mactat pecꝰ quasi qͥ excerẽbret ca¬
ñe. Q offert oblationẽ: quasi qͥ san¬
guinẽ suillũ offerat. Qͥ recordatur
thuris: qͣsi qͥ benedicat idolo .Lxx.
Et suꝑ qũe respiciã: nͥ suꝑ humi¬
le. & quietũ. & trem̃tẽ sermones
meos.: Iniquus autẽ qͥ ĩmolat uri¬
tulũ: quasi ꝑcutiens uirũ Sacrifi¬
cans de greg̃ẽ: quasi qͥ occidat cañẽ.
Qͥ offert similã: qͦsi qͥ sanguinẽ suil¬
lum. Qͥ dat thus in memoriale: qͣsi
blasphemꝰ. Sublato altari teploq
treno. qͦd humana construxerat
manꝰ recte auferent᷑ & uictimȩ
iudeor: ne forfitan dicerent. Noz
tã stulti sumꝰ. ut dm̃ putemꝰ loco
posse coneludi. s in separato ad sa¬
ẽrificandũ loco. uictimas do immo¬
cęli. imm̾o creator omiũ. qͥ in t̃ris
templũ hr̃e se denegat. Humilẽ
⁊ quietũ & trementẽ sermones su¬
os hominẽ libent̃ assuunit in dem¬
Si qͥs iuolat templũ dĩ uiolabit il
& tremens sermones dĩ ipsum res¬

Expanded text:
et canem. Qui offert oblationem, quasi qui sanguinem suillum offerat. Qui recordatur thuris, quasi qui benedicat idolum Vulg. idolo . LXX: Et super quem respiciam, nisi humilem et quietum, et trementem sermones meos? ÷ Iniquus autem  qui immolat vitulum quasi percutiens virum. Sacrificans de grege, quasi qui occidat canem.  offert similam, quasi qui sanguinem suillum. Qui dat thus in memoriale, quasi blasphemus. Sublato altari Temploque terreno, quod humana construxerat manus, recte auferuntur et victimae Judaeorum, ne forsitan dicerent: Non tam stulti sumus, ut Deum putemus loco posse concludi; sed in separato ad sacrificandum loco, Deo victimas immocoeli, immo Creator omnium qui in terris templum habere se denegat, humilem et quietum, et trementem sermones suos hominem libenter assumit in temSi quis violat templum Dei, violabit illt et quietus, et tremens sermones Dei, ipsum res
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a facie tua qͦ fugiã. Si ascendo
in cȩlũ tu iluo es. si ad inferna descen¬
dero ades. Cui ⁊ ieremias ex ꝑsona
dĩ congruit dicens. Ds̃ appropin¬
quans ego: ⁊ ñ ds̃ de longe. Nũqͥd
late̾re quis poterit in absconditis:
⁊ ego ñ iudebo eũ.: Non ne celũ
⁊ terrã ego impleo. In ipso enĩ
om̃s sumꝰ ⁊ mouem᷑. Hoc autẽ di¬
cit. ut iudaicũ conuncat errorẽ:
qͥdẽ & ipse salomon extructor tẽ¬
pli in oratione sua ad dñm ꝓlixi
confitet᷑. ac ne arbitrarem᷑ celo qͦq
& t̾ra di magnitudinẽ metiendam.
in alio loco de eo legimꝰ. Qi tenet celũ
palmo: ⁊ t̃ram pugillo. ꝑ q̃ oftendit᷑¬

Expanded text:
t a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, illic es: si ad inferna descendero, ades . Cui et Jeremias ex persona Dei congruit, dicens: Deus appropinquans ego: et non de longe Deus. Numquid latere quis poterit in absconditis, et ego non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? In ipso enim omnes sumus et movemur . Hoc autem dicit, ut Judaicum convincat errorem, quidem et ipse Salomon, exstructor Templi, in oratione sua ad Dominum prolixius confitetur . Ac ne arbitremur coelo quoque et terra Dei magnitudinem metiendam, in alio loco de eo legimus: Qui tenet coelum palmo, et terram pugillo . Per quae ostendit