comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cte discutio. & tamen scire ꝑfecte ñ possũ: & tamen ille quẽ iu¬
dere ñ ualeo. uidet subtilit cuncta que ago. Sequit᷑. Et ꝓbauit
me quasi aurũ. qd̾ ꝑ ignem transit. Aurũ in fornace ad natu¬
rȩ sue claritatẽ ꝓficit. dũ sordes amittit. Quasi aurũ gͦ qd̾ ꝑ ig¬
nẽ transit ꝓbatur aĩa iustoꝵ: quib ex ustione tribulationis & su¬
trahunt᷑ uitia & merita augent᷑. Nec elationis fuit. qđ sẽs uir
in tribulatione se positũ auro comparauit: qr qui dĩ uoce iustꝰ
ante flagella dictus ẽ. ñ iccirco tẽptari ꝑmissus ẽ: ut in eo uitia
purgarent᷑ s ut merita crescerent. durũ uͦ. igne purgat᷑. Minus
qͥ de se existimauit ipse quã erat. dũ tribulationi traditꝰ. purgͥa¬
ri se eredidit. qui purgandũ in se aliquid ñ habebat. Sciendũ uͦ¬
qm̃ suit recta conspiciunt. s de eoꝵ rectitudine ñ p̃sumunt.

Expanded text:
icte discutio, et perfecte me scire non possum; et tamen ille quem viicte discutio, et perfecte me scire non possum; et tamen ille quem videre non valeo, videt subtiliter cuncta quae ago. Sequitur: Et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. Aurum in fornace ad naturae suae claritatem proficit, dum sordes amittit. Quasi aurum ergo quod per ignem transit probantur animae justorum, quibus exustione tribulationis et subtrahuntur vitia et merita augentur. Nec elationis fuit quod sanctus vir in tribulatione se positum auro comparavit, quia qui Dei voce justus ante flagella dictus est, non idcirco tentari permissus est ut in eo vitia purgarentur, sed ut merita crescerent, aurum vero igne purgatur. Minus ergo de se aestimavit ipse quam erat, dum, tribulationi traditus, purgari se credidit, qui purgandum in se aliquid non habebat. 40. quam sint recta conspiciunt, sed de eorum rectitudine non praesumunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subleuatũ in dõ cordis ocłm. s ipsa imm̃sitate luminis reuer¬
b̾atũ. ad nosmetipsos reducim᷑. & lassati discimꝰ ualde suꝑ nos eẽ.
qd̵ querebamꝰ: nr̃amq mortalitatẽ considerantes. indignos nos
adhuc ẽẽ dep̃hendimus. qui unmortalẽ uidere ualeamꝰ. Si ad sinistram.
quid agã: ñ app̃hendam eum. Ad sinistrã ire ẽ. peccatoꝵ delectatioĩ¬
bus consentire: Et nimirũ constat. qr dñ app̃hendere ñ ualet qui
adhuc in delectatione peccati ꝑ sinistrã iacet. Sime u̾tã ad dexterã.
ñ udebo illũ. In dexterã ꝓculdubio t̾itit᷑ qui de uirtutib eleuat᷑.
S dni uidere ñ ualet. qui pͥuata lȩtitia. de bonis actib gaudet:
qr in eo cordis ocłm tumor elationis p̃mit. Vnde bene alias dr̃ Ne
declines ad dexterã. aut sinistrã. In quib cunctis plerũq se anima
discutit. nec tam̃ plene dep̃hendere semetipsã ualet. llnde apte¬

Expanded text:
cum sublevatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensitate luminis revercum sublevatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lassati discimus valde super nos esse quod quaerebamus, nostramque mortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus qui immortalem videre valeamus. Si ad sinistram, quid agam non apprehendam eum. Ad sinistram ire est peccatorum delectationibus consentire. Et nimirum constat quia Deum apprehendere non valet qui adhuc in delectatione peccati per sinistram jacet. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum. In dexteram procul dubio vertitur qui de virtutibus elevatur. Sed Deum videre non valet qui privata laetitia de bonis actibus gaudet, quia in eo cordis oculum tumor elationis premit. Unde bene alias dicitur: Non declines ad dexteram, aut ad sinistram . In quibus cunctis plerumque se anima discutit, nec tamen plene deprehendere semetipsam valet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tã ad dexterã ñ uidebo illum: ilico adiungit. Ipse uͦ scit uiã meã.
acsi aꝑte dicat. Ilidere ñ ualeo uidentẽ me: & eũ qui me subtili¬
t̃ intuet᷑ intueri ñ possũ. ut uidelicet ostendat. qr tanto cautiꝰ
formidandus ẽ. quanto conspicabilis ñ ẽ. Iui enĩ ita nos aspicit.
ut a nob̃ aspici nequeat: eo magis timendus ẽ. quo cuncta uide
inuume uidet᷑. Cũ enĩ contra nos latere quẽpiã in insidiis cre¬
dunꝰ. eo illũ ampliꝰ metuimꝰ. quo minine uidemꝰ. Cũq eiꝰ insidias
nr̃ qͥ ubiq totꝰ ẽ. & cernens cuncta ñ cernit᷑. tanto magis metu¬
endꝰ ẽ. quauto inuisibilis ꝑmanens de nr̃is actib quando & qͥd de¬
cernat ignorat᷑. Quȩ tam̃ u̾ba intelligi & alit̃ possunt. Ad orien¬
tẽ quippe unus. cũ mentẽ in considationẽ maiestatis eiꝰ attollimꝰ.
S ñ apparet. qr qualis innatura sua ẽĩ a cogitatione mortali ui¬
deri ñ p̃ualet. Si ad occidentẽ ñ intelligam. Ad occidentẽ inus.

Expanded text:
illum; illico adjunxit: Ipse vero scit viam meam. Ac si aperte dicat: Videre non valeo videntem me, et eum qui me subtiliter intuetur intueri non possum; ut videlicet ostendat quia tanto cautius formidandus est, quanto conspicabilis non est. Qui enim ita nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus. 516 Cumque ejus insidias noster, qui ubique totus est, et cernens cuncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem quippe imus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus. Sed non apparet, quia qualis in natura sua est a cogitatione mortali videri non praevalet. Si ad Occidentem non intelligam eum. Vet. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
mundis oꝑib liberat. Sin uͦ adhuc saluari quisq hic munditia ma¬
nuum suaꝵ credit᷑ ut suis uirib inocens fiat. ꝓcul dubio errat᷑. qr¬
quasi suꝑna grã innocentẽ ñ p̃uenit. numquã ꝓfecto iuenit quẽ
remuneret innocentẽ. Vnde ueridici ei uoce dr̃. Nullusq apud te
ꝑ se innocens ẽ. Suꝑna gͦ pietas pͥus agit in nob̃ aliquid sine no¬
bis. ut subsequente qͦ nr̃o libero arbitrio bonũ qd iam appetim
agat nob̾cum. Id̾ tam̃ ꝑ immensam gr̃ãm in exiremo iudicio itare
bonitas ut innocentes faciat p̃uenit. paulus ait. Grã aut̃ dĩ sum
id qd̾ sum. Et qr eadem gr̾ã nrm liberũ arbitriũ sequit᷑. & grã eiꝰ¬

Expanded text:
mundis operibus liberat; sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia mamundis operibus liberat; sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio errat, quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet, quem remuneret innocentem. Unde per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita rebonitas, ut innocentes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur humiliat᷑. Recte aut̃ dr̃ qui inclinauerit oculos suos ipse
saluabit᷑ ꝙr quantũ ꝑ menbroꝵ ministeriũ app̃hendi potest.
pͥnia suꝑbiȩ ostensio eẽ in oculis solet. Hinc enĩ scriptũ ẽ. & o¬
culos suꝑboꝵ humiliabis. Hinc de ipso suꝑbientiũ capite dr̃. Oẽ
sublune iudet. Hinc de illa quȩ ei ꝑ infidelitatẽ adhesit. scrip¬
tũ ẽ Generatio cuiꝰ excelsi sunt oculi. & palpebrȩ eiꝰ in alta sub
recte: Oculos gͦ incliuare ẽ: nullũ respicendo despicere. s se mi¬
norem atq imparem cunctis quos aspicit ȩstimare. Saluabitur
itaq qui oculos melinat. qr qui falsum suꝑbiȩ uerticem deserit.
ueritatis altitudinẽ ascendit. Sequit᷑. Saluabit᷑ innocens: saluabit᷑
lestis regni rerͥbutione ꝓmittit᷑ ueritate fulcit᷑ qr eũ de dõ
scriptum sit. qui reddit uniciuq scđm oꝑa eius. illũ in extre¬
mo examine iustitia et̃ni iudicis saluat. quẽ hic eiꝰ pietas ab im¬

Expanded text:
uos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus inis . » Oculos ergo inclinare est, nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Sequitur: VERS. 30. Salvabitur lestis regni retributione promitur, veritate fulcitur, quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddit unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni judicis salvat, quem hic e
Abbreviated transcription (Latin):
umiuinentes tenebras. nec faciẽ meã oꝑuit caligo. Qui enĩ semꝑ
diuiuȩ. formidinis pondꝰ aspexit. eiꝰ cordis faciẽ caligo peccati ñ
sepe in ipso oratioĩs sacrificio importune se eogiationes ingeot.
que hoc raꝑe t maculare ualeant. qd in nob̶ do fientes unnol¬
aues ꝑtulit. quas studiose. ne oblatũ sacrificiũ raperent abe¬

Expanded text:
imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non nnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere, vel maculare valeant, quod in nobis Domino flentes immolaves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abe
Abbreviated transcription (Latin):
in malũ. Uirtutẽ gͦ suȩ formiduins. ñ dͥ s auctori tribuit. qͥ ait
ta st̃ corda bonoꝵ: qr dũ futuri examinis pondꝰ c̃siderant. quietẽ. hic
hab̾e ñ appetunt. securitatẽ suã districtionis intimȩ c̃sideratione
ꝑturbant. Qͥ tam̃ uit̾ ipsa timoris supplicia sepe animũ reuocais
ad dona. & ut semetipsos c̃solatione refoueant. int̾ hoc qd me¬
tuunt. reducunt ocłm ad dona quȩ accep ert̃: ut spes subleude.
tes tenebras. nec faciem meã oꝑuit caligo. Ille enĩ in flagello
transactis ꝑcutit᷑. ut a futuris suppliciis abscondat᷑. flagella qͥꝑ¬
pe bonoꝵ aut uitia ꝑpetrata purgant. aut ea quȩ poterant ꝑ¬
petrari futura deuitant. Beatꝰ aut᷑ iob qͥ in flagello positꝰ nec a
peccatis p̃cedentib purgabat᷑. nec ab imminentib tegebaf᷑. seiꝰ tan¬
tũm ni flagello uirtꝰ augebat᷑. fiducialit̾ dic̃ Non enĩ perii ꝓpt

Expanded text:
in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui aitin malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui aitta sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet tes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagelltransactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed lagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter
Abbreviated transcription (Latin):
trictionis alienꝰ. Semꝑ & enĩ iusti uiri ad cordis secretariũ redeunt.¬
eiꝰ uim occulte districtioĩs iituent᷑. maiestatis uitimȩ udicio assis¬
tunt. ut eo magis quandoq securi sint. quo hic quãdui uiuerent
securi eẽ noluerunt. llã maloꝵ m̃tes cũ rennuunt considare qd̃
timeant. ad hoc quandoq gaudentes ꝑuenunt. qd̃ tim̃tes nullo mͦ
euadant. S ecce de beato iob nouimꝰ qd̃ crebris sacrificiis dĩ deditꝰ.
Qd̾ hospitalitatib qd indigentiis pauꝑm impensus. qd̃ suis etiam
uine districtionis iuim considerans c̃treme̾scit. Quid nos itaq mi¬
seri. quid nos peccatores dicimꝰ. si sic tumet qui sic egit.:S tanti ti¬
moris pondus. an a semetipso habeat innotescat. S equit᷑. Us̃ mol¬
liuit cor meũ. & ompẽ conturbauit me. Ex diuiuo munere cor
penetrari ꝑotest. durum qđ penetrari ñ potest. Unde ꝑ salomo¬

Expanded text:
trictionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunttrictionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam vinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequitur: livit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. - Ex divino munere cor penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
pati possũ. Explet enĩ in me uoluntatẽ suã. qr multis reoe peus¬
sionib affligit. s multo similia pͣsto st̃ ei. qr si ferire eogitat
adhuc inuenit uͥ plaga crescat. hinc itaq pensandũ ẽ. quã pauidus
ante flagellum fuit. qui etiã ꝑcussus adhuc metuit ne feriatur.
Incomp̃ hensibilẽ quippe uim ei in eẽ considerans e potestatis & ex¬
aminis. esse uir iustꝰ noluit nec de flagello securus. Ilnde ad huc me¬
tuens adiungit. & iocirco a facie eiꝰ turbatꝰ sum. & considerans eũ.¬
tunore sollicitor. Bene a facie dñi turbatur. qui t̾rorẽ maiestatis
illiꝰ cordis sui obtutib ꝓponit: & eiꝰ rectitudinis pauore c̃cutit᷑. dũ
se reodentis rationib couspicit idoneũ ñ eẽ. si districte uidicetur.
Recte aut̃ dr̃. & consideraus eũ tuore. sollicitor: ꝙr diuine anunad¬
u̾sionis tũ. cũ iume quisq considãt. minine formidat. & tanto
magis in hac uita quasi securus ẽ: quanto a considatione iit̃ne dis¬

Expanded text:
oluntatem suam, quia multis me percussionibus affligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungit: timore sollicitor. - Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius, cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum se reddendi rationibus conspicit idoneum non esse, si districte judicetur. Recte autem dicitur, Et considerans eum timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae dis
Abbreviated transcription (Latin):
q eiꝰ insidiȩ utilitari donoꝵ seruiant. quos purgant dũ tẽptat̃.
Sic itaq eiꝰ anima qđcũq uoluit hoc fecit. ut inde qͦ uoliuta¬
tẽ suam impleat. unde uoluntati illiꝰ repugnare iudebat᷑ Terre¬
at᷑ gͥ uir uistꝰ. ꝙ tante maiestatis pondus considerans infirmũ
iob. int tot flagella positꝰ. eur adhuc adu̾sa formidas: ia tei¬
bulationib eingeris. iã innumeris afflictionib angustaris. Ula¬
lum tuneri debet: qđ necdũ susceptum ẽ. Tu intauto posittꝰ uolo¬
re quid metuis. S ece uir iustꝰ nrĩs inquisitionib satisfaciens.

Expanded text:
quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum tentant. quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque voluit hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestatis pondus considerans, infirmumJob, inter tot flagella positus cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est; tu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfaciens
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso acceperunt qd̾ agerent apud ipsum. Dicat᷑ gͦ. & nemo au̾¬
tere potest cogitationẽ euis. qr semel fixa uidicia. mutari neqͣ¬
quã possunt. Unde scriptũ ẽ. Preceptum posuit & ñ p̃teribit.
ur̃e: Cũ gͦ mutari exterus uidet᷑ sententia. interiꝰ consiliũ non
mutat᷑. qr de unaquaq re immutabilit̃ intꝰ constituit᷑ quieqͥd
foris mutabilit᷑ agat᷑ Seqͥt᷑. Et anina eiꝰ qđ cũq uoluit hoc fecit.
Cũ sit cunctis corporib exterior. euuctis mientib interior dẽ. ea up¬
sa uis eiꝰ qua oiã penetrat cuncta disponit. anima illiꝰ appellat᷑
Quiꝰ uidelicet uoluntati nec illa obsistunt. quȩ contra uolunta¬
tẽ illius feri uident᷑. qr ad hoc ñnũquã ꝑmittit fieri etiã qd
ñ p̃cepit. ut ꝑ hoc illud certiꝰ impleat᷑ qd̾ iubet. Apostate. itaq
angłi ꝑu̾sa uoluntas ẽ. s tam̃ a dõ mirabilit̾ ordinat᷑. ut upse

Expanded text:
ab ipso acceperunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: Et nemo aveab ipso acceperunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: Et nemo avertere potest cogitationem ejus, quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt. Unde scriptum est: « Praeceptum posuit et non praeteribit . xterius mutari videtur sententia, interius consilium non mutatur, quia de unaquaque re immutabiliter intus constituitur; quidquid foris mutabiliter agitur. Sequitur: Et anima ejus quodcunque voluit, hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus exterior, cusa vis ejus, qua omnia penetrat, cuncta disponit, anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur, quia hoc nonnunquam permittit fieri etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae qsa voluntas est, sed tamen a Deo mirabiliter ordinatur, ut ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
& angl̃ice uirtutes. Nũqͥd nã hȩc quȩ inanimata uł quȩ uiuen¬
hoc interiꝰ disponit. In omĩ gͥ causa solus ille metuendꝰ ẽ. qͥ prin¬
cipalit̾ ẽ. qui etiã ad moysen dicit. ẜ gosum qui sum. Sic dices fi¬
luis isrl. Qui ẽ misit me ad uos. Eũ itaq flagellam᷑. ꝑ ea quȩ ui¬
deri. illũ debemꝰ sollicite metuere quẽ ñ uidemꝰ. Uir itaq sc̃s̃ des
pieiat quieqͥd ex teruis t̾ret qͥcquid ꝑ eẽntiã suã nͥ regeret᷑ ad
nichilũ tendet. & mentis oculo supp̃ssis omĩb intueatur unum
ẽ. ste stiũ uier miuitabilitate. apte subiungit᷑ & nemo autere
pagest cogutationes eiꝰ. dic̃ enim ĩmutabilis nature. ẽ ita immu¬
rebilis uoluintatis. Cogitationẽ qͥppe enis nulliss aũter.  nemo
depẽationib suis eiꝰ cogitationẽ aucisse uiderent it a siut euis
int̾na cogitatio. ut sententiã illus au̾tere dep̃cando potuissent. S

Expanded text:
et angelicae virtutes. Nunquidnam haec, quae inanimata vel quae vivenet angelicae virtutes. Nunquidnam haec, quae inanimata vel quae vivenhoc interius disponit. In omni igitur causa solus ipse intuendus est, qui principaliter est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. Sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollipiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabilis de precationibus suis ejus cogitationem avertisse viderentur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam ejus avertere deprecando potuissent, et
Abbreviated transcription (Latin):
s̾is uñ doee nesi brautis manu teneant. Et nequaquã posunt
Cuncta nãq in illo subsistunt. a quo creata sunt. Nec eaquȩ
uiuunt sibimetipsis uitam tribuunt. nec ea que mouentur &
ũ uiuunt. suis nutib ad motum ducunt᷑ s illa cuncta mouet.
qui quȩdã uiuificat. quȩdã uͦ ñ uiuificata in extremã eẽ eẽntiã
mire ordinans seruat. Cuncta quippe ex nichilo facta st̃. eoꝵq
essentia rursũ ad nichilũ tendẽt. nͥ ea auctor omĩũ regiminis
manu retineret. Dĩa itaq quȩ creata st̃. ꝑ se nec subsistere p̃ua¬
lent nec moueri. s intantũ subsistunt. inquantũ ut ẽẽ debeant
acceperunt: intantũ mouent᷑ in quanto occulto instinctu dispo¬
nunt᷑. Eece enĩ peccator flagellandus ẽ de reb humanis. arescit
in eiꝰ laborib t̾ra. concutit᷑ in eiꝰ naufragiis mare. ignescit ui
eius sudorib aer. obtenebrescit contra eum mnundationib glum
in ardescunt in eiꝰ opp̃ssionib homines. mouent᷑ in eiꝰ adu̾sitate

Expanded text:
sistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitam tribuunt, neque ea quae moventur, et non vivunt suis nutibus, ad motum ducuntur: sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata, in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret. Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed intantum subsistunt, inquantum ut esse debeant acceperunt: intantum moventur, inquantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in laboribus ejus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate
Abbreviated transcription (Latin):
nant. ad uerã sidẽ uł ad scĩtatis habitũ ueniunt. se q plusquã
necesse ẽ de siussensie p̾sumunt. sepe in fide quã accipunt ea
quȩ ñ accipiunt ꝑscrutari uolunt. ut ratione magis in oõ quã
fide teneant᷑. Quia uͦ humana mens ꝑscrutari ñ ualet diuina se¬
creta. omẽ qd̃ ratione ꝑscrutari ñ possunt. crede c̃tẽpnunt. & ꝑ
inqͥsitionẽ iumiã in errorẽ labunt᷑. hi itaq cũ necdũ crederes
ut adhuc ad miqͥtatis oꝑa uacarent. aquę niuiũ fuert̃. s eũ
carnalia facta deserentes in fide ad qua plueti st̃ plus appe¬
tunt pscrutari quã capiunt. ampliꝰ pfect calent quã ealere debue¬
rt̃ Bene gͦ de hoc ꝑu̾so quolibet ꝓphetantis dũtaxat sententia ñ
optantis dr̃. Ad nimiũ calorẽ transeat ab aquis niuiũ. Lesi aꝑte di

Expanded text:
ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur. Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt ꝑ innocentiã. saltim ꝑ pęnitentiã tenerent. Qua in re
quanta sunt miscdiȩ uiscera oĩ omĩpotentis ostendit᷑. qui eos
Ergo salte a modo uoca me pat. dux uirgͦinitatis mee tu es. Sequit᷑.¬
Mane pͥmo consurgit homicida. int̾ficit egenũ & pauꝑem: ꝑ noc¬
tem uͦ erit quasi fur. Cũ homicida in nece ꝑximoꝵ ꝑ nocturnum
maxime silentium soleat grassari. eur hoc in loco mane pͥmo con¬
spẽ secreta. reuocamur. In scriptura sacra mane aliquando diũcȩ.¬

Expanded text:
luerunt per innocentiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re luerunt per innocentiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis meae tu es . SequitMane primo consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo conspiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adve
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃. Suia gͦ ñ ꝑ ignorantiã s ꝑ suꝑbiã delinquunt. elatioĩs sue scu¬
tũ iaculis ueritatis abiciunt. ne. salubrit in corde feriant᷑. Ex qͣ
uidelicet eoꝵ suꝑbia agit᷑. ut qi uolunt facere que cognoseunt.
nec cognoscant iã bona que faciunt. s sua eos cęcitas a ueritatis
ũsi sunt ꝑ semitas illuis. Qui enĩ pͥus sciendo rebelles sunt. post¬
addit᷑. Tradidit illos ds̃ in reꝓbum sensũ. ut faciant quȩ ñ con¬
ueniunt. Quia enĩ glorificare noluert̃ quẽ cognouert̃. reꝓbo
sensui traditi. ad hoc relicti sunt. ut nescirent iã pensare mala
illiꝰ. Angustior . ẽ. quippe semita quã uia. Iui aut̃ bona manifes¬
tiora agere contempnunt nequaquã ad subtiliora intellegen¬
da ꝑuen̾iunt. Expectauit aut̃ ompẽ ds̃ ut ꝑ eius semitas ꝑge¬
rent. s utinã ꝑ eas uł reu̾ti uoluissent. ut uite itinera quȩ no¬

Expanded text:
verunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scuverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis versi sunt per semitas ejus. - Qui enim prius sciendo rebelles sunt, postadditur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensare mala  Angustior est quippe semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniunt. Exspectavit omnipotens Deus, ut per ejus semitas pergerent, sed utinam per eas vel re
Abbreviated transcription (Latin):
herentes bonoꝵ sociale uitã atq concordiã ꝑsecunt᷑. recte nẽ dr̃
De cuutatib fecert̃ uiros gemere. uos recte beatꝰ iob memorat
uiros: qr illos magis hereticiextinguere ambiunt. qͥ ꝑfectis g̾ssib
ꝑ uiã dĩ ñ fluxe & eneruit᷑. s uirilit̾ currunt. Qui cũ uulnus ꝑ¬
fidiȩ ingeri in paruuloꝵ fideliũ m̃te coispiciunt. sẽꝑ ad clamorẽ
& gemitꝰ redeunt. Vnde & recte dr̃ & aa uulneratoꝵ clamauit.¬
de ds̃ mnultũ iͣre ñ patit᷑. lulnerat᷑ qͥppe amina iustoꝵ cũ fides turba¬
tur infirmoꝵ. quib iã hoc iꝑsũ clamare ẽ. de alieno lapsu tabescere.
d ds̃ multũ abire ñ patit᷑. qr ⁊ si iusto ordine inustũ aliquid fieri
qr & dũ reꝓboꝵ inusticia. quasdã ueẽ dũ considerat culpas ꝑcutit
recta quȩ sequi debeaut. & tam̃ sequi despiciunt que cognoseunt.
dumini gͦ rebelles st̃. qr sua desidia sequendo bonũ despicunt quȩ no¬

Expanded text:
ntes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. Unde et recte dicituret Deus inultum abire non patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri et de reproborum injustitia quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod no
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑsequit᷑. Sepe aut̃ dũ culpas nrãs pensare neglegimꝰ quȩ eaꝵ
rephensio in uidicio sequat᷑ ignoramꝰ. Dũ uͦ eas pęnitendo ꝑseqͥm᷑.
quid nobis de eis uidex in suo examine dicere possit inuenimus.
S tunc subtilius pensamꝰ. cũ sollicitius plangimꝰ. atq ex lamentis
in corde nr̃o pleniꝰ nascit᷑ quio ẽ qd peceantib diuina districtio
minat᷑. quȩ erunt illa reꝑboꝵ imꝓperia. qui t̃ror.que implacab¬
lis maiestatis ausio. Tanta enim tunc dñs reꝓbis iratus dicit. qͣn¬
ta eos pati px equitate ꝑmiserit. Quȩ niiru u̾ba animadu̾sionis
illiꝰ iusti dũ mͦ sollicite metuunt euadunt. S quis in illo exami¬
ne inueniri iustꝰ ualeat. si scđm sue fortitudinis maiestatẽ uitã

Expanded text:
ne persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum ne persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit invenimus. sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid est quod peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia qui terrores, quae implacabilis majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet, qta eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem vita
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã uota diuidicant. dũ meliora ẽẽ ea que disponit conditor
tum mentis ꝑ fidĩ contẽplationẽ ad tremendũ examen maiesta¬
tis suȩ. oculos sue considerationis aꝑire. quid peccator homo me¬
reatur attendere. & occultus nunc & tacitꝰ uidex quã t̃ribilis post
appareat considerare. Ex qua re agit᷑ ut ad cognitionẽ sui anima
subtilius reuocet᷑ & quo occultũ iudicẽ suũ magis t̃ribilẽ uide
eo de suis actib formidolosius angustet᷑ anxie trepidet culpas su¬
as lamentis insequat᷑. penitendo uicrepet qualẽ se fuisse meniunt.
Unde nẽ qͦ postquã dictũ ẽ ponã corã eo iudiciũ. recte subiungi¬
tur. os meum replebo increpationib. Qͥ enĩ sibi in conspectu dĩ iu¬
diciũ ponit. os suũ increpationib replet. qr dũ subtile examen tre¬
mendi contra se iudicis contẽplat᷑. amare se pęnitentiȩ inuectio¬

Expanded text:
nnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor nnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor tum mentis per fidei contemplationem ad tremendum examen majestatis illius oculos nostrae considerationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectio
Abbreviated transcription (Latin):
hunc in sua maiestate querer&. non utiq subinferret. & ueniã
tante throni uocati sunt: Qui gͦ usq ad solium dĩ uenire uult.
qͥd aliud quã int̾esse angłicis spiritib concupiscit. ut nulla iam
defectuia tempoꝵ momenta sustineat. s ꝑmanente gła in con¬
uita positis iustis eueniunt. Nã cũ contra uotũ suũ atq desi¬
derium qdlibet agi conspiciunt. ad occulta dĩ iudicia recur¬
runt. ut in eis uideant qr inordinate intus ñ disponit᷑. qd̃ in or¬
dinatum foris currere uidet᷑. Cum eiũ p̃sidentẽ angłicis spiritib
creatorẽ omĩum fidĩ oculis contemplant᷑. ad eiꝰ nimirũ solium ue¬
niunt. & qr considant quĩ is qui mire angłos regit. iniuste homi¬
nes ñ disponit ꝓfecto inueniunt causales rationes quã iuste sint.
dum ipse cause extrinsecus uideant᷑ iniuste. Tũq id humilit̾ fa¬
ciunt. semet ipsos sepe in sua uoluntate rep̃hendunt. sua in se ñ¬

Expanded text:
hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam vocati sunt? Qui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva temporum momenta sustineat, sed permanenti gloria in convita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speciem. Aliud inuenire ꝑ credulitatẽ: aliud ꝑ contẽplationẽ. Ex
qua re agit᷑ ut electi om̃s eũ quẽ fide cognouerunt. uidere qͦ
ꝑ speciem anhelent. cuiꝰ amore Flagrantes ȩstuant. ꝙ eiꝰ dulcedi¬
nis suauitatẽ iã in ipsa suȩ fidĩ certitudine degustant. Qd̃ bene
ille in gerasenoꝵ regione sanatꝰ. a demonib flesignat. qui uult
abire cũ iħu: s ei a magistro salutis dr̃. Redi in domũ tuã. & uar¬
ra quanta tͥ fecit ds̃. Amanti enim adhuc delatio imponit᷑ ut
ex delati amoris desidio. meritũ retͥbutionis augeatur. fit gͦ no¬
bis omp̃s ds̃ dulcis in miraculis. & tam̃ sua celsitudine manet oc¬
cultꝰ. ut & quiddã monstrando de se. occulta nos inspiratione in
suo amore succendat. & tam̃ abscondendo maiestatis suȩ głam a¬
moris sui uim ꝑ estũ desiderii augeat. Nisi enim sc̃s uir uidere

Expanded text:
per speciem. Aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem; ex per speciem. Aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem; ex qua re agitur ut electi omnes eum quem fide cognoverunt, videre quoque per speciem anhelent; cujus amore flagrantes, aestuant; quia ejus dulcedinis suavitatem in ipsa suae fidei certitudine degustant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu, sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta fecit Deus tibi . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio, meritum retributionis augeatur. Fit ergo nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus; ut et quiddam monstrando de se, occulta nos inspiratsuo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir videre
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ꝑcussionis. Primã nãq ꝑcussionẽ suã electi considerant. ꝙr
a conditoris sui uisione iliuisi sunt. qr nequaꝗͣ illuminatioĩs
intimȩ claritate ꝑfruunt᷑. s in p̃sentis uitȩ exilio quasi in eei¬
tatis loco religati gemunt. Semꝑ gͦ habent in hac manu plage
gemitũ suum. s cũ adhuc etiã aduersa in hac uita accidunt
manus plagȩ eoꝵ etiã suꝑ gemitũ grauat᷑ E rat enim plage ge¬
muitꝰ etiam cũ p̃sentis uite aduersa deeẽnt: s amaritudo prime
yeussionis etiam ex temptatione crescit adu̾sitatis. Dicat gͦ & manus pla
ge mee aggrauata ẽ suꝑ gemitum meum. qr iustũ quẽq in hac uita
adusitas ñ letũ ꝑculit. s in eo dolorẽ uulneris multiplicauit. fit tam̃
miro omĩpotentis dĩ moderamine. ut cũ in hoc mundo mens iusti
adu̾sitatib plus laborat. auctoris sui contẽplandã faciẽ. amplius siti¬
uisset. utiq ñ amaret. Sed aliud ẽ cognoscere ꝑ fidem. atq aliud

Expanded text:
tudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, qui a Conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate perfruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco relegati gemunt. Semper ergo habent in hac manu plagae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adversa in hac vita accidunt, manus plagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatavata est super gemitum meum: quia justum quemque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitivisset, utique non amaret, sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatȩ consolationis intentio ꝑcussionẽ quã minuere debuit.
multiplicauit. In quib nimirũ u̾bis ꝑ typum scẽ eccłiȩ etiã fi¬
deliũ dolor expͥmit᷑: qui eo amplius gemunt. quo malos blandiri
conspiciunt. qr iuxta pauli uocẽ ꝑ dulces sermones & benedicti¬
ones seducunt corda innocentiũ. Que etiã u̾ba ad considerandam
subtilius mentẽ fideliũ recte referunt᷑. qui eẽ sine a maritudi¬
ne nesciunt. etiã si in hoc mundo ꝓsperari uideant᷑. Quib eũ
& aduersitas euenit. eũ quẽ inuen̾it ingeminat dolorẽ. Unde

Expanded text:
ordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, ordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, quia juxta Pauli vocem, « per dulces sermones et benedictiesse nesciunt. Quae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat do
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ oꝑm munditiã ꝓmittunt. S mens fideliũ tanto eos altiuis deᷤᷤ¬
picit quanto illos innocentiã ñ habere uidet quã poslicent᷑. Un¬
oe bene ꝑ salomonẽ dr̃ frustra iactat᷑ rete ante oculoꝵ penna
tatis euolant. apposita prauoꝵ hominum deceptionis retiacula decli
ẽ sermo ins̃. & manus plage in eȩ adgrauata ẽ suꝑ gemitũ meũ¬
More suo beatus iob planiorib u̾bis inchoat. s dicta sua alta my¬
steriis ꝓsecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex a¬
micoꝵ consolatione debuerat. sed qr consolatio ad blandimenta fal¬
lacia erupit. afflicti dolor inhorruit. Quia enim eliphar spon¬
dere conuerso meliora ñ timuit. quasi ex noxio medicamine cre¬
uit. Vlnde recte dr̃. Nunc qͦ in amaritudine ẽ sermo ms̃. & ma¬
nus plagȩ meȩ aggrauata ẽ suꝑ gemitũ meũ. ꝙ uidelicet in

Expanded text:
norum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius desnorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos olant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinest sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meuMore suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se de se nicħ eẽ conspiceret: ait. ñ aut̃ ego. Et tam̃ qr se eẽ ali¬
quid eũ grãm inuenit: adiuuxit. s grã dĩ mecũ. Non enĩ diceret
mecum: si cũ p̃ueniente grã subsequens liberum arbitrium ñ habe¬
ret. At gͦ se sine grã nicħ sẽ ostinderet: ait. ñ ego. Ut uͦ secũ ꝑ¬
gr̃am oꝑatum eẽ. ꝑ liberum arbitriũ demonstraret: adiungit. s grã
dĩ mecum. Munditia itaq manuũ suaꝵ innocens saluabit᷑: qr qͥ
hic p̃uenit᷑ dono ut innocens fiat. cũ ad uidiciũ ducit᷑. ex merito
remunerat᷑. Quȩ cunct.a elifaz sic̃ p̃dictum ẽ. & si recte ꝓtulit. eu¬
i tamen ꝓferret ignorauit: q docere meliorẽ ñ debuit. audere
Quȩ tam̃ omĩa ꝑ typũ hereticoꝵ ꝓmissionib congriunt. qui cũ fide¬
les qͦsq in p̾senti uita asflictos inueniunt. eos ex culpa ꝑfidiȩ ꝑcus¬
sos arbitrant᷑. eisq si sua dogmata sequant᷑. salutẽ innocentiȩ ꝑ bo¬

Expanded text:
t, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum, si cum praeveniente gratia, subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego; ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem non debuit, sed audire. Quae tamen omnia per typum haereticorum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bo
Abbreviated transcription (Latin):
damentũ eoꝵ: id ẽ ipse cursus mutabilitatis. statũ in eis subruit
hec etiã beatũ ioł dixisse quis ambigat: & quȩ ui eiꝰ dictis er¬
posuimꝰ. ꝓptͣ legentis fastidiũ replicare deuitamꝰ. Seqͥer. bit qual
nicħ possit facere ompẽ estimabant eũ. In his quoq sermo &e ñ

Expanded text:
damentum eorum. Id est, ipse cursus mutabilitatis statum 507 in eis subruit damentum eorum. Id est, ipse cursus mutabilitatis statum 507 in eis subruit Haec etiam beatus Job dixisse quis ambigat? Et quae in ejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. Sequitur: Et quasi nihil posse facere. Omnipotens, aestimabant eum. - In his ergo serm
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ptat᷑ primꝰ nascit᷑ In electoꝵ uͦ ꝓgenie. enoch septimus fuis¬
se mnemorat᷑: qr uidelicet reꝓbi in hac uita quȩ ante ẽ semet¬
ipsos ȩdificando dedicant. electi uͦ edificationis suȩ dedicationẽ
in fine temporis. id ẽ in septimo expectant. llideas nãq pluri¬
mos temporalia sola cogitare: honores quęrere. ambiendis reb in¬
hiare. nichil post hanc uitã requirere. Quio itaq isti. nisi in pͥma
se generatione deoicant: & uideas electos nil p̃sentis glȩ que¬
rere. libent᷑ in opiam sustinere: mala mundi ȩquanimiter ꝑpeti.
ut possint in fine coroiꝰari. Electus gͦ enoch in septima geuera¬
tione nascit᷑: qr sui dedicationẽ gaudii in extrene. retributionis
gła requirunt. Q qr cotidiano temporis lapsu ipsa p̃sentis uite
trahendo destruit. recte de iniquis dr̃: & fluuius subuertit fun¬

Expanded text:
interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisinterpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo, exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. Et quia quotidiano temporis lapsu ipsa praesentis vitae trahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fun
Abbreviated transcription (Latin):
natur. nec alio in tempore qͥsquã mori potuit. uisi ipso quo mo¬
rit᷑. lã si erechiȩ anni ad uitã quindecim aoditi memorant᷑. tẽpͥ
quidẽ uite creuit. ab illo t̃mino quo mori ipse merebat᷑. Nã diu
tẽpus suũ. nisi qd̃ om̃s qui p̃sentẽ uitã diligunt. longiora sibi eiu¬
dẽ uitȩ spatia ꝓmittunt. S cũ eos mors suꝑueniens a p̃senti ui¬
ta subtrahit: eoꝵ uitȩ spatia quȩ sibi longiora quasi in cogitati¬
one tendere consueuerant int̾cidit. De quib recte dr̃. & fluuiꝰ¬
uite p̃sentis figunt: & quasi longȩ habitationis in ea sibi fundam̃
ta construunt. qr in t̾renis reb ꝑ desideriũ solidant᷑. Sic pͥmus in¬
tra cam ciuitate construxisse describit᷑ qr uidelicet ꝑegrinus a¬
sũmis. fundam̃tũ ii infimis posuit. qui stationẽ cordis in t̾rena
delectatione collocauit. llude & in eiꝰ styrpe enoch qui dedicatic

Expanded text:
natur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo monatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divtempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejudem vitae spatia promittunt? Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidit. De quibus recte divitae praesentis figunt, et quasi longae habitatntum construunt, quia in terrenis per desiderium solidantur. Unde et primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte summis, fundamentum in infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
rũq mutat sententiã. consilium nũquã. Eo gͦ tẽpore ex hac uita
qͥsq subtrahit᷑. quo ex duuina potentia ante tẽpora p̾scit᷑. S scien¬
dum qr creaus & ordinans nos ompc̃ ds̃. uxta singul u merita dis¬
ponit & t̾minũ: ut uł malus ille breuit uiuat. ne multis bene
agentib noceat. uł bonus iste duituis in hac uita subsistat. ut
multis boni oꝑis adiutor existat: uel rursũ malus longius differa¬
tͣ in uita. ut praua adhuc opera augeat. ex quoꝵ temptatione
purgati iusti uerus uiuant. uel bonus citius subtrahat᷑. ne si
hic dui uixerit. eiꝰ innocentiã malitia corrũpat. Sciendũ tamei
qr benignitas dĩ ẽ. peccatorib spatiũ penitentie largiri.S qr ac¬
cepta tempora ñ ad fructũ pęnitentiȩ. ad usũ uͦ iniquitatis. uer¬
tunt. qd̃ a diuina miscđia mereri poterant amittunt: quãuis
ompc̃ ds̃ illud tempus uniꝰcuiꝰq ad mortẽ p̃sciat. quo eiꝰ uita t̃mi¬

Expanded text:
 mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita termi
Abbreviated transcription (Latin):
Si ad occidentẽ. ñ intellegã eum. Si ad sinistrã. quid agã: ñ appre¬
hendam eum. Si me uertam ad dexteram. ñ uidebo illũ. Treator qͥp¬

Expanded text:
si ad occidentem, non intelligam eum. Si ad sinistram, quid agam? non appresi ad occidentem, non intelligam eum. Si ad sinistram, quid agam? non apprehendam eum: si me vertam ad dexteram, non videbo illum. Ipse