comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. ⁊ eccłiam primitiuoꝵ qui scripti st̃
in celis. Nec me fugit qd ꝑfidia uideoꝵ
hȩc testimonia non suscipiat. quȩ utiq
Illud nostris dicendũ est. hanc eplam
quȩ inscribitur ad hebreos. non solum ab
eccłus orientis. s ab om̃ib retro eccłiȩ g̾ci
sermonis scriptorib quasi pauli apłi su¬
scipi. licet pleriq eam uel barnabȩ uel
clementis arbitrentur: ⁊ nichil int̾esse
cuiꝰ sit. cũ eccłiastici uiri sit. ⁊ cotidie ec¬
cliarum lectione celebretur. Quod si eã
latinoꝵ consuetudo non recipit int̾ scrip¬
turas canonicas: nec g̾coꝵ quidem ȩccłiȩ
apocalypsim ioħis eade libertate susci¬
piunt: ⁊ t̾n nos utrãq suscipimꝰ. nequa¬
quam huiꝰ temporis consuetudinẽ. s ue¬
terũ scriptoꝵ auctoritatẽ sequentes: qͥ
plerũq utriꝰq ab utunt᷑ testimonus. ñ
ut int̾dum de apocriphis facere sosent.
quippe qui et gentiliu litterarũ raro u¬
tantur exemplis: s quasi canonicis et

Expanded text:
tis et ecclesiam primitiuorum, qui scripti sunt in caelis. nec me fugit, quod perfidia Iudaeorum haec testimonia non suscipiat, quae utiquet. illud nostris dicendum est, hanc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum lectione celebretur. quodsi eam Latinorum consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et
Abbreviated transcription (Latin):
atur. qd animȩ angeli fuerint inceł.:
⁊ postquã peccauerint in suꝑnis. deiec¬
tas ẽẽ in istũ mundũ: ⁊ quasi in tu¬
mulos ⁊ sepulcra sic in corpora ista re¬
ligatas. penas antiquoꝵ luere peccoꝵ:
⁊ corpora credentiũ non templa xp̃i esse
s carceres dampnatoꝵ: Exin ueritatẽ
hẏstorie. allegorie deprauans m̃dacio.
infinita uerba multiplicat: ⁊ simpli¬
ces quosq uaria ꝑsuasione supplan¬
tans: nunc asserit animas uixta gre¬

Expanded text:
atur, quod animae, angeli fuerint in caelis: atur, quod animae, angeli fuerint in caelis: et postquam peccaverint in supernis, dejectas esse in istum mundum, et quasi in tumulos et sepulcra, sic in corpora ista relegatas, poenas antiquorum luere peccatorum? et corpora credentium non templa Christi esse, sed carceres damnatorum? Exinde veritatem historiae, allegoriae depravans mendacio, infinita verba multiplicat: et simplices quosque varia persuasione supplantans, nunc asserit animas, juxta Gr
Abbreviated transcription (Latin):
namini quod mutetis adu̾sũ me epi¬
stolas. et huc illuc q sermo ur discor¬
rat. Et propter defensionem hereseos ad¬
uersum me odia suscitantes. rumpitis ca¬
ritatem quã in uos habuimꝰ. intantũ ut
feceritis nos etiã penitentiã agere quare
uobis cõmunicaueriorꝰ. ita origenis erro¬
res ⁊ dogmata defendentib. Simplicit᷑
oculo nr̃o parumꝰ ut non effodiamꝰ eum
si nos scandalizauit. nec manui. neq
pedi. si nobis scandalũ fecerit. Et uos gͦ
siue oculi nr̃i. siue manꝰ. siue pedes fu¬
eritis: similia sustinebitis. Quis enim
catholicoꝵ possit equo animo sustine¬
re. ⁊ eoꝵ qui fidem suã bonis operib
exornant. ut audiant origenis doctri¬
nam atq consiliũ: ⁊ credant prauȩ il¬
lius p̾dicationi. non potest filtꝰ uidere
uerbis legimꝰ : ⁊ ita locutꝰ est origenes.
Sicut enĩ incongruũ est dicere quod poᷤ¬
sit filiꝰ uidere patrem: sic inconsequers

Expanded text:
namini, quod mittetis aduersum me epinamini, quod mittetis aduersum me epistulas et huc illucque sermo uester discurrat, et propter defensionem hereseos aduersum me odia suscitantes rumpitis caritatem, quam in uos habuimus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores oculo nostro parcimus, ut non effodiamus eum, si nos scandalizaverit: nec manui, neque pedi, si nobis scandalum fecerit. Et vos ergo sive oculi nostri, sive manus, sive pedes fueritis, similia sustinebitis. Quis enim catholicorum possit aequo animo sustinere, et eorum qui fidem suam bonis operibus exornant, ut audiant Origenis 246 doctrinam atque consilium, credant praeclarae illius praedicationi: Non potest Filius videre verbis legimus, et ita locutus est Origenes. « Sicut enim incongruum est dicere, quod possit Filius videre Patrem, sic inconsequens
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc in corde meo semꝑ orem: tñ ut
simplicit̾ fatear. nũquã in alienas au¬
res ꝓtuli. ne te uderer pariupendere
dilectissime. Quando autẽ cõplemꝰ ora
di. ut ille uerbum p̾dicet ueritatis. sic̃
rit oratio consequentiã. Quappt̾ obse¬
cro te dilectissime. ⁊ aduolutus pedib
tius p̾cor. pr̃a michi ⁊ tͥ ut salueris si¬
cut scriptum est. a generatione ꝑu̾sa:
⁊ recede ab heresi origenis. ⁊ a cunctis
heresib dilectissime. Uideo enĩ quod
ꝓpt̾ hanc causam om̃is ur̃a indignatio
concitata sit. quod dixerĩ uob. Origenẽ¬
scilicet arrii patr̃e ⁊ aliarũ hereseon
radicem ⁊ parentẽ. laudare ñ debetis.
Et cũ uos rogarẽ ne ita erraretis. ⁊ mo¬
nerem. contradixistis: ⁊ ad tͥstitiã atq
lacrimas adduxistis. ñ solũ aũ me s
& alios plurimos catholicos qui inter¬
erant losistif. Et ut intelligo hec est oĩs
indignatio. ⁊ iste furor: ⁊ iecirco cõmi¬

Expanded text:
enim hoc in corde meo semper orem, tamen, ut enim hoc in corde meo semper orem, tamen, ut simpliciter fatear, numquam in alienas aures protuli, ne te uiderer parui pendere, dilectissime. quando autem conplemus oradi, ut ille uerbum praedicet ueritatis\', sicut rit oratio consequentiam. quapropter obsecro te, dilectissime, et aduolutus pedibus tuis precor: praesta mihi et tibi, ut salueris, sicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. uideo enim, quod propter hanc causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, contradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios plurimos catholicos, qui intererant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor et idcirco commi
Abbreviated transcription (Latin):
eo est. E quib abba gregoriꝰ respondit
se hoc penitꝰ ignorare: ⁊ enon uero dix̾.
qr cũ ei p̾sb̾r rufinꝰ nescio quȩ alia t᷑ͣn¬
sitorie loqueretur: etiã hoc dixerit.
Putas ne aliquos ordinaturus ẽ sc̃s ep̃c
respondi. Unde dilectissime non te p¬
ueniat furor. nec occupet indignatio.
nec frustra mouearis. ⁊ aliud dolens
te uertas ad alia ⁊ peccandi occasiont̃
inuenisse uidenris. Quod ꝓpheta deuitans:
dñm p̾catur dicens. Non declines cor meũ
in uerba maliciȩ. ad excusandas excusatio¬
nes in peccatis. Illud quoq audiens admi¬
ratus sum. quod quidam qui solent ul¬
tro citro q portare rumusculos. ⁊ his q̃
audierint semꝑ addere ut tristitias. ut
rixas int̾ fr̾s concitent. te quoq turba¬
uerunt: ⁊ dixert tibi. quod in oratione
q̃n offerimꝰ sacrificia deo. soleamꝰ dicere
li nos intantũ putare rusticos: ut hȩc
ita aperte dicere potuerimꝰ. Quamquã

Expanded text:
eo est. E quibus Abbas Gregorius respondit, eo est. E quibus Abbas Gregorius respondit, se hoc penitus ignorare. Zenon autem dixit, quia cum ei Presbyter Ruffinus nescio quae alia transitorie loqueretur, etiam h\'putasne aliquos ordinaturus est sanctus erespondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te uertas ad alia et peccando occasionem inuenisse uidearis. quod propheta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratus sum, quod quidam, qui solent ultro citroque portare rumusculos et his, quae audierunt, semper addere, ut tristitias, ut rixas inter fratres concitent, te quoque turbauerunt et dixerunt tibi, quod in oratione, quando offerimus sacrificia deo, soleamus pro teli nos in tantum putare rusticos, ut haec tam aperte dicere potuerimus. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ:⁊ miserunt ad nos. ⁊ diaconos et
ypodiaconos quos suscepimꝰ cũ gr̃a. Et
rochiȩ uidebantur eccłiam ꝑtinere. ẽo
quod grandis esset ⁊ late patens ꝓ iun¬
uiderent. Num qua aut ego ordinaui dia¬
conissas. ⁊ ad alias misi ꝓuintias. neq feci
quic quam ut eccłiam scinderẽ. Quid gͦ tͥ
iusum est sic grauit̾ intumescere: ⁊ iacta¬
ri contra nos ꝓ opere dei: quod in edifica¬
tionẽ ⁊ ñ in destructionẽ fr̃m factũ est:
S ⁊ illud uehem̃ter admiratꝰ sũ. quod
meis locutus eᷤ clericis. asserens te per
sc̃m p̾sbiterũ ⁊ abbatẽ monachoꝵ gre¬
gorium mandasse mͥ ne quẽqũa ordina¬
quid uiuenis sum. aut canones ignoro:
Audi qͥ ueritatẽ in sermone dei: me hoc
uec audisse nec nosse: nec istiꝰ sermonis
penitꝰ recordari. Suspicatꝰ aut̃ sum. ne
forsitan int̾ multa quasi homo oblitꝰ
essem: ⁊ ob hanc causam sc̃m gregoriũ
sciscitatus. ⁊ ⁊ enonem presbiterũ qͥ cõ

Expanded text:
eramus, et miserunt ad nos et diaconos et eramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus cum gratia. et roeciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis esset et late patens prouiniae prouiderent. numquam autem ego ordinaui diaconissas et ad alienas misi prouincias neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum est sic grauiter intumescere et iactari contra nos pro opere dei, quod in aedificationem et non in destructionem fratrum factum est? sed 6t illud uehementer admiratus sum, quod meis locutus es clericis adserens te per sanctum presbyterum et abbatem monachorum Gregorium mandasse mihi, he quemquam ordinaquid juvenis sum, aut canones ignoro? Audi igitur veritatem in sermone Dei, me hoc nec audisse, nec nosse, nec istius sermonis penitus recordari. Suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa, quasi homo oblitus essem: et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitatus sum, et Zenonem Presbyterum, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sederet in ordine p̾soiterii. Post hȩc
scripsimꝰ ad sc̃os presbiteros monasterii
& ceteris fr̾ib: ⁊ increpauimꝰ eos quare
non scripsissent suꝑ eo. cũ ante annũ
multos eoꝵ queri audissem cur ñ habe¬
rent qui sibi dñi sacram̃ta confic̾ent.
⁊ illum om̃s suo poscerent testimonio
⁊ grandem utilitatẽ in cõmune mona¬
sterii testarent᷑: quare t̾c reꝑta opor¬
tunitate non scripsissent nobis. neq
suꝑ ordinatione eius aliquid poposcis¬
sent. Hȩc acta sunt ita ut locutus sũ.
in caritate x÷ Qũa te erga paruitatẽ
nr̃am habere credebam: quã ꝗͣ in mona¬
sterio ordinaueru ⁊ ñ in parrẽchia q̃
tibi subiecta sit. O uere bñdicta ep̃oꝵ
cẏpri mansuetudo ⁊ bonitas. ⁊ nostra
rusticitas sensu tuo ⁊ arbetratu. dig¬
na miscd̾ia dei. Nam multi ep̃i cõmoni¬
onis nr̃eꝰ p̾sbiteros in nr̃a ordinauerunt
ꝓiuncia quos nos cõprehendere ñ potu¬

Expanded text:
ut sederet in ordine presbyterii. post haec ut sederet in ordine presbyterii. post haec scripsimus ad sanctos presbyteros monasterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum ante annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas sensu tuo et arbitratu digna misericordia dei! nam multi episcopi communionis nostrae et presbyteros in nostra ordinauerunt prouincia, quos nos conprehendere non potu
Abbreviated transcription (Latin):
repperiret: unde ⁊ satis miratꝰ sum quo¬
modo dispensatione dei ad nos ꝑuenerit
cum diaconib monast̾i ⁊ ceteris fribus
ut michi satisfaceret. qr nescio quid ad¬
uersum eos habebam tristitiȩ Rom gͥ eẽ
lebraretur collecta in eccłia uillȩ quȩ
est uixta monasteris̃ nr̃m: ignorantem
eũ ⁊ nullam penitꝰ habentẽ suspitionẽ.
ꝑ multos diaconos apphendi etm feci¬
mꝰ. ⁊ teneri os eiꝰ. ne forte liberare se cu¬
piens aduiraret nos ꝑ nom̃ xp̃i. Et pri¬
mum diaconem ordinauimꝰ. ꝓponentes
ei timorem dei: ⁊ cõpellentes ut mini¬
straret. Ualdeq obnitebatur: indignũ
esse se contestans. Uix gͦ compulimꝰ eũ.
⁊ suadere potuimꝰ testimoniis scriptu¬
rarum. ⁊ ꝓpositione mandatoꝵ dei. Et
cum ministrasset in sc̃is sacrificus. rur¬
sus cum ingenti difficultate tento ore
eius. ordinauimꝰ presb̃m: et isdem u̾¬
bis quib antea suaseramꝰ. impulim us

Expanded text:
repperiret — unde et satis miratus sum, quorepperiret — unde et satis miratus sum, quomodo dispensatione dei ad nos uenerit cum diaconibus monasterii et ceteris fratribus, ut mihi satisfaceret, quia nescio quid aduersum eos habebam tristitiae —, cum igitur celebraretur collecta in ecclesia uillae, quae est iuxta monasterium nostrum, ignorantem eum et nullam penitus habentem suspicionem per multos diaconos adprehendi iussimus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens adiuraret nos per nomen Christi, et primum diaconum ordinauimus proponentes ei timorem dei et conpellentes, ut ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinauimus presbyterum et isdem uerbis, quibus antea suaseramus, inpulimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am paruitatem ⁊ litteras quãs ad eo ᷤ
crebro direximꝰ. cõmunionis quoq tuȩ
ceperunt habere discordiã. ne uideren¬
tur quadam duritia ⁊ conscientia an¬
tiquȩ fidei ab eccłia separari: ordina¬
uimꝰ diaconũ. ⁊ pꝰ qua ministra uit ror¬
sum presbiterũ. Suꝑ quo debueras gͣ¬
tulari. intelligens quod ob di timorẽ
hoc sumꝰ facere cõpulsi: maxime cum
nulla sit diuersitas in saceydotio dei:
eccłias quib curam uidentur impen¬
dere: ⁊ nemo suꝑ alienam m̃suram ex¬
tenditur : tñ preponitur om̃ib cari¬
tas xp̃i. in qua nulla simulatio est.
Nec considerandũ quid factũ sit: s
quo tempore. ⁊ quomodo. ⁊ in qͥb. et
quare factũ sit. Cum emĩ uidissem qr
tius ꝓpt̾ uerecundiam ⁊ humilitatẽ
nollent nõi suo exercere sacrificia ⁊
nire autem ⁊ cõprehendere seruũi d̃i
non posses. qui te eoquod graue onꝰ
sacerdotii nollet suscipere sepe fugi¬
ebat. s nec alius quis ep̃oꝵ facie eum

Expanded text:
nostram paruitatem et litteras, quas ad eos crebro direximus, communionis quoque tuae coeperunt habere discordiam -, ne uiderentur quadam duritia et conscientia antiquae fidei ab ecclesia separari, ordinauimus diaconum et, postquam ministrauit, rursum presbyterum, super quo debueras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conpulsi, maxime, cum nulla sit diuersitas in sacerdotio dei eecclesias, quibus curam uidentur inpendere et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponeretur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est; nec considerandum, quid factum sit, sed quo tempore et quo modo et in quibus et quare factum sit. cum enim uidtius propter uerecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia etnire autem et conprehendere seruum dei non posses, qui te et, quod graue onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed nec alius quis episcoporum facile eum
Abbreviated transcription (Latin):
logiam. iecirco uocitatas qr de celesti¬
b ad inferiora uenientes calorem pri¬
stinũ amiserint: n̾c corpꝰ hoc ob id
uixta grecos demãs. idest uinculum.
siue iuxta aliam proprietatẽ cadauer
dici. qr animȩ de celo rueri.nt. a pleris¬
q autẽ scd̾m uariam greci sermonis so¬
pellectisem. corpꝰ menẽme. hoc est memo¬
riam int̾pretari. eoquod anima in se ita¬
clausam habeat. quomodo sepulchra
n tumuli cadauera mortuoꝵ. Et si ħ
uerũ est. ubi ẽ fides nr̃a: Ubi p̾coniõ
resurrectionis: hbi apłica doctrna. q̃¬

Expanded text:
ltX\'J idcirco uocatas, quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, nunc corpus hoc ob id iuxta Graecos SljAa?, id est \'uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer dici, quia animae de caelo ruerint; a ple-. risque autem secundum uariam Graeci sermonis supellectilem corpus a7|ja, hoc est \'memoriam\' interpretari, eo quod ita animam in se clausam habeat, quomodo sepulchra et tumuli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectionis? ubi apostolica doctrina, q
Abbreviated transcription (Latin):
lectissime clericatꝰ honore nos
abuti in suꝑbia: s custodia mandatoꝵ
dei ⁊ obseruatione diligentissima. hoc
esse quod dicimͣ. Sic enĩ sc̃a scriptura lo¬
quitur. sleri eoꝵ ñ ꝓderunt eis. Quȩ
arrogantia clericatꝰ. conducere nobis
poterit: qui ñ solũ cogitatione ⁊ sensu.
uerũ ⁊ sermone peccamꝰ: Audiui quip¬
pe quod tumeas contra nos ⁊ irascaris :¬
⁊ miniteris seribere in extremos fines
terrȩ. ut loca ꝓuntiasq non nominem.
Et ubi est dei timor qui nos debet illo tͤ¬
more concitere qui dictꝰ a dño est. si quiᷤ
irascitur fr̾i suo sine causa reus erit i¬
dicio: Non quo magnopere curem: si
scribas quod tͥ placuerit. Scribebant᷑¬

Expanded text:
lectissime, clericatus honore non abuti in superbiam, sed custodia mandatorum dei et obseruatione diligentissima hoc esse, quod dicimur. si enim sancta scriptura loquitur: cIeri eorum non proderunt eis, quae adrogantia clericatus conducere nobis poterit, qui non solum cogitatione et sensu, uerum et sermone peccamus — audiui quippe, quod tumeas contra nos et irascaris et miniteris scribere in extremos fines terrae, ut loca prouinciasque non nominem —, et ubi est dei timor, qui nos debet illo tremore concutere, qui dictus a domino est: si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio? non quo magnopere curem, si scribus, quod tibi placuerit — scribebantu
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur: ostendunt quod querant pa
triam. Et si quidem illiꝰ recordabantur
de qua egressi erant: habebant tempos
ut reuerterentur. Nunc uero meliorẽ
desiderant: id est celestem. Multisq in
medio scis cõmemoratis : ad extremum
intulit. Et hi om̃s testimoniũ habentes
in fide. non acceper̾t reꝓmissionem: deo
de nobis meliꝰ quid ꝓuidente. ne sine nob̃
ꝑfecti fierent. Accessimꝰ enĩ ad montem
syon. ⁊ ciuittatẽ dei uiuentis celestẽ ihe

Expanded text:
quuntur, ostequuntur, ostetriam: et siquidem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reverterentur: nunc vero meliorem desiderant, id est coelestem . Multisque in medio Sanctis commemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid providente, ne sine nobis perfecti fierent . Accessimus enim ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem coe
Abbreviated transcription (Latin):
non dedit ei possessionẽ nec uestigiũ qui¬
dem pedis. quã reꝑmisit ei dare in posseᷤ¬
sionem. ⁊ semini eiꝰ post eũ. Ac ne forte
lectoris tacita cogitatio trahat eũ ad
illam intelligentiã. ut quod ñ est datũ
parenti reddatur posteris : uas electio¬
nis ioquitur ad hebreos. Fide qui uoca¬
tur abraham obȩdiuit egredi in locuo
quem accepturus erat in possessionem :¬
⁊ egressus est nesciens quo iret. Fide pe¬
regrinatus est in t̾ra reꝓmissionis. qͣ¬
si in aliena. in tab̃nacłis habitans. cũ
ysaac ⁊ iacob coheredib eiusdem pro¬
missionis. Expectabat enĩ fundam̃tum
habentem ciuitatẽ : cuiꝰ artifex ⁊ crea¬
tor deus est. Et iterum cũ de abel ⁊ enocł¬
⁊ noe sarraq dixisset : intolit. Iuxta
fidem mortui sunt hi om̃s non acceptis
repmissionib. s ꝓcul eas uidentes. ⁊ sa¬
lutantes: ⁊ confitentes qr peregrini et ad¬
uenȩ erant suꝑ t̾ram. Qui enim hȩc lo¬

Expanded text:
non dedit ei possessionem, ne uestigium quinon dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundamentum habentem ciuitatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, intulit: iuxta fidem mortui sunt hi omnes non acceptis repromissionibus, sed procul eas uidentes et salutantes et confitentes, quia peregrini et aduenae sunt super terram. qui enim sic lo
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ: aduena sũ ego ⁊ ꝑegrinꝰ. sicut
om̃s patres mei. Qui cum dui in t̾rȩ
huiꝰ tenebris uersaretur : flebilit̾ inge¬
miscit ⁊ ait. Heu me qr peregrinatio
mea ꝑlongata est: habitaui cũ habitas¬
tib cedar : multũ accola fuit aĩa mea.
ubicũq aũt habitator t̾rȩ legitus. et
priora ⁊ media & extrema tractemꝰ: et
liquido scripturarũ poterit regula cõ¬
probari. semꝑ habitatores t̾rȩ pecc̃ores
appellari.De quib in apocalypsi ioħis
illud exempłu est. ue habitatorib ter¬
rȩ. Abraham ad quem primũ facta ẽ
repromissio. dicente dño. tͥ dabo t̾ram
hanc ⁊ semini tuo. uxta stephani pri¬
mi in xp̃o martyris contionẽ. nec uesti¬
giũ quidem pedis huiꝰ t̾rȩ dicitur ac¬
cepisse. Ita enĩ scriptũ est. Turcegressꝰ
de t̾ra caldeoꝵ. habitauit in charrã.
⁊ inde post quam mortuꝰ est pat̾ eiꝰ. migͣ¬
uit in t̾ram in qua uos nc̃ habitatis: et

Expanded text:
legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media et extrema tractemus liquido Scripturarum poterit regula comprobari, semper habitatores terrae peccatores appellari: de quibus in Apocalypsi Joannis illud exemplum est: Vae habitatoribus terrae . Abraham ad quem primum facta est repromissio, dicente Domino. Tibi dabo terram hanc et semini tuo , juxta Stephani primi in Christo martyris concionem, ne vestigium quidem pedis hujus terrae dicitur accepisse. Ita enim scriptum est: Tunc egressus de terra Chaldaeorum habitavit in Carran: et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Qui operatur t̾ram suã quȩ ꝓprie
iuris sui est: de qua nũquã eici potest. Se¬
cundũ quẽ sensũ ⁊ ulud scriptũ est. Re¬
demptio animȩ uiri: ꝓpriȩ diuitiȩ. Et
hoc scd̾m litterã sentiri potest. Quanti
enim alienis amicoꝵq redimunt᷑ pecu¬
niis. Huiꝰ terrȩ custores ⁊ agricolȩ apti
sunt: quib dicitur. Uos estis sal t̾rȩ. Et
in asio loco. In patientia ur̃a. posside¬
bitis animas ũras. Quoꝵ unꝰ uas elec¬
tionis confidentissime loquebatur. Bi
enĩ cooperatores sumꝰ : dei agricultura.
dei edificatio estis. Et multa alia quȩ
iccirco ñ replico. ne sensũ iudear legen¬
tis obtundere: ⁊ memoriȩ illiꝰ diffid̾e.
Illud quoq sollicita m̃te tractemꝰ. et
scripturarũ nos doceat auctoritas: scos
huiꝰ t̾rȩ quã iuidei terram reꝓmissioĩs
autumant. non habitatores esse. s acco¬
las. atq peregrinos. Ex iusti iuiri ꝑsona

Expanded text:
cat: qui operatur terram \'suam', quae proprie cat: qui operatur terram \'suam', quae proprie iuris sui est, de qua numquam eici potest; secundum quem sensum et illud scriptum est: redemptio animae uiri propriae diuitiae. et hoc secundum litteram mentiri putes: quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis! huius terrae cultores agricolae apostoli sunt, quibus dicitur: uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona
Abbreviated transcription (Latin):
genimina eiꝰ. in stillicidus eiꝰ letabit᷑
germinans: huic sensui conuenire. Ii¬
la enim t̾ra cotidie a deo uisitatur
⁊ in ebriatur: cunctisq ẽ plena diuiti¬
is. De hac fluuiꝰ egreditur dei: de quo
scriptum ẽ. Fluminis impetꝰ letificat ci¬
uitatem dei. Qui ⁊ in descriptione tem¬
pli ihezechiel mystico sermone narrat᷑.
in cuiꝰ ripis arbores sunt ex utraq par¬
te. ꝑ singulos m̃ses nouis frugib abun¬
dantes. De qua t̾ra ⁊ in ꝓu̾bus uir scͥp¬
sit sapientissimꝰ. Qui operatur t̾ram
suam: impsebitur panib. Quod si de
hac t̾ra quam cernimꝰ. ⁊ quȩ magis a
pecc̾orib possidet᷑. de qua scriptũ est
maledicta t̾ra in operib tuis. aliquiᷤ
intelligendũ putat : respondeat quo¬
modo possit hȩc stare sententia. qui
operatur t̾ram suã implebitur pa¬
nibus. Quanti enĩ operant᷑ t̾ram. ex¬
cent uomere : ⁊ tn multis impedien¬
tib causis. egestate conficiunt᷑ ⁊ pe¬
nuria. S considerandũ scriptura quid di¬

Expanded text:
illicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuitiis. de hac fluuius egreditur dei, de quo scriptum est: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei, qui et in descriptione templi Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes, de qua terra et in Prouerbiis uir scripsit sapientissimus: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quod si de hac terra, quam cernimus et quae magis a peccatoribus possidetur, de qua scriptum est: maledicta terra in operibus, aliquis intellegendum putat, respondeat, quomodo possit haec stare sententia: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quanti enim operantur terram et exercent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et penuria! sed considerandum, scriptura quid di
Abbreviated transcription (Latin):
cundus inuenit. immo ab illo ꝑditam
iste restituit. dicente apło. reg̾nauit
mors ab adam usq ad moysen. sub cu¬
uis ꝑsona lex intelligit᷑. in similitudi¬
nem p̾uaricationis adam. qui est for¬
ma futuri. Uolumꝰ scire. quȩ sit hec ⁊̃¬
ra. Manifestiꝰ legimꝰ in malachi. Bea¬
tos uos dicent om̃s dicit dñs. q̃m eritis

Expanded text:
cundus inuenit, immo ab illo perditam cundus inuenit, immo ab illo perditam iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegitur — in similitudinem praeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire, quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit dom
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̾ dex tera tua. Hic est qui et in
psalmo alio loquebatur. Mem̃to dñe da¬
uid. ⁊ om̃is mansuetudinis eiꝰ. Et iterũ.
Assumens mansuetos dñs. Et apertiꝰ in
eugłio. Discite ame qr humilis sũ: et
mansuetus corde. In cuiꝰ typũ ⁊ moy seᷤ
om̃ium hominũ qui erant suꝑ t̾ram.
mansuetissimꝰ scribit᷑. Hȩc ẽ u̾t diximꝰ
t̾ra uiuentiũ in qua sc̃is uiris atq
mansuetis bona dñi p̾parant᷑. quȩ ãn
aduentũ in carne dñi saluatoris nec
abraham. nec ysaac. nec iacob nec ꝓpe¬
te ⁊ alu iusti uiri consequi potueruis.
Deniq abraham. licet duersis locis cũ
la⁊aro uidetur apud inferos: ⁊ iacob
iur uistus dicit. lugens ⁊ gemens descen¬
dam ad infernũ. Sanguis xp̃i clauis pa¬
rady si est: dicentis ad latronẽ. hodie
mecum eris in paradyso. Ista est ut di¬
ximꝰ t̾ra iuiuentis̃. t̾ra diuitiarũ ⁊ bo¬
noꝵ dei quȩ primꝰ adam ꝑdidit. et se¬

Expanded text:
mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in psalmo alio loquebatur: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius et iterum: adsumens mansuetos dominus et apertius in euangelio: discite a me, quia humilis sum et mansuetus corde. in cuius typo et Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec est, ut diximus, terra uiuentium, in qua sanctis uiris atque mansuetis bona domini praeparantur, quae ante aduentum in carne domini saluatoris nec Abraham nec Isaac nec Iacob nec prophetae et alii iusti uiri consequi potuerunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et se
Abbreviated transcription (Latin):
bat qui tantȩ potentiȩ fuit. ut par¬
tis ꝑ illũ opib salomon filiꝰ eiꝰ quo
nullus in orbe t̾rarũ ditior fuit. con¬
tentus esset: S in t̾ra uiuentiũ bona
illa querebat. quȩ nec oculus uidit.
nec auris audiuit: nec in cor hõis ascẽ¬
dit. que preparauit deus diligentib
se. Quod autẽ in euangelio dicitur.
beati mites q̃m ipsi possidebt t̾ram:
uixta literam sibi uidet᷑ esse contra¬
riũ. Non enĩ t̾rȩ possessio mansuetoꝵ
est ⁊ mitiũ. qui sepe etiã a parentib
derelicta ꝑdunt ꝓpt̾ mansuetudinẽ.
s uiroꝵ fortiũ ⁊ iuolentoꝵ qui st̃ ad bel¬
la ꝑmptissioi. Deniq ⁊ in psalmo quadra¬
gesimo quarto. qui sub nomine salomoniᷤ
ad xp̃i eccłiȩ que eiꝰ sacram̃tũ refertur scͥ¬
bitur. Accingere gladio suꝑ femͣ tuũ po¬
tentissime specie tua ⁊ decore tuo. intẽ¬
de ⁊ ꝓsperare  regna ꝓpt̾ mansuetudi¬
nem. ⁊ iustitiã. ⁊ ueritatẽ. & deducet te

Expanded text:
bat, qui tantae potentiae fuit, ut parbat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum ditior fuit, contentus esset ? sed in terra uiuentium bona illa requirebat, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus diligentibus s e. quod autem in euangelio dicitur: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram, iuxta litteram sibi uidetur esse contrarium. non enim terrae promissio mansuetorum est et mitium, qui saepe etiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem, sed uirorum fortium et uiolentorum, qui sunt ad bella promptissimi. denique et in psalmo quadragesimo quarto, qui sub nomine Salomonis ad Christi ecclesiaeque eius sacramentum refertur, scribitur: accingere gladium super femur tuum, potentissime. specie tua et decore tuo et intende et prosperare et regna propter mansuetudinem et iustitiam et ueritatem et deducet te
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquat. quȩ sit illa t̾ra quam ui¬
dere cupiebat : ipso sermone demonstrat
dicens. Credo udere bona dñi: in t̾ra
uiuentiũ. Ergo t̾ra uideȩ que ditionis
illiꝰ erat. non est terra uiuentiũ. idest
abraham. ysaac. ⁊ iacob: de quib dñs
in questione resurrectionis dicit. non
est deus mortuoꝵ. s iuuentiũ. Uerun¬
tam̃ terra ⁊ regio mortuoꝵ. de quib
loquitur ie⁊echiel. anima quȩ pecca¬
uerit ipsa morietur: &. ñ mortui lau¬
dabunt te dñe s nos qͥ uiuimꝰ. qui
in resurrectione occursuri sumꝰ dño sal¬
uatori.dicente apło. hoc enĩ dico uob̃
in sermone dñi. qm̃ nos qui uuimꝰ qui
relinquimͣ in aduentu dñi ñ preueni¬
emꝰ eos qui dormiert᷑. de quib ⁊ ihere¬
mias loquit᷑ Relinquentes suꝑ t̾rã scri¬
bantur: quodq ꝓmittit credo uide¬
re bona dñi: ad sp̃alem nos ꝑspicue
trahit intelligentiã. Quȩ en̾im bona
rex alia requirebat. aut quo indige¬

Expanded text:
derelinquat, quae sit illa terra, quam uiderelinquat, quae sit illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. ergo terra Iudaeae, quae dicioms illius erat, non est terra uiuentium, id est Abraham, Isaac et Jacob, de quibus dominus in quaestione resurrectionis dicit: non est deus mortuorum, sed uiuentium, uerum terra et regio mortuorum, e quibus loquitur in Ezechihel: anima, quae peccauerit, ipsa morietur et: non mortui laudabunt te, t omine, sed nos, qui uiuimus qui in resurrectione occursuri domino saluatori dicente apostolo: hoc enim dico uobis in sermone domini, quoniam nos, qui uiuimus, qui relinquimur in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere bona domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indige
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ nobilissime nobiliũ
xp̃ianissime. quȩ sit t̾ra
repromissionis quã uidei redeuntes
ex egypto possederunt: cũ a maiorib
eoꝵ iam fuerit ante possessa: ac ꝑinde
non sit ꝓmissa s reddita.His enĩ uerb̃
uteris in calce eptȩ tuȩ. Q int̾rogans
uideris illud sentire quod plurimis no¬
stroꝵ placet. aliam repmissionis t̾ram
esse querendam: de qua ⁊ dauid loqui¬
tur in psalmo. Credo udere bona dñi
in t̾ra uiuentiũ. & dñs in eugłio. Bea¬
ti mites : qm̃ ipsi possidebunt t̾ram.
utiq daiud qͣn hȩc cantabat in sp̃u.
in t̾ra reꝓmissionis erat. ⁊ ñ solum ĩ
uidee finib morabatur: s multarũ in
circuitu nationũ uictor extiterat.
quȩ a torrente egypti qui est rinicu¬
rus. usq ad eufraten fluuiũ tende¬
bantur: dicens in alio loco. In idumeam
ex tendam calciam̃tũ meũ: michi alieni¬
genȩ seruient. Quomͦ ergo se credebat ac¬
cipere: quod iã uictoriã possidebat: Et
ne forsitan legentib uideis ambiguuor

Expanded text:
orum nobilissime, et nobilium christianissime, quae sit terra repromissionis, quam Judaei redeuntes ex Aegypto possederunt, cum a majoribus eorum jam fuerit ante possessa, ac proinde non sit promissa, sed reddita! His enim verbis uteris in calce epistolae tuae. Quod interrogans, videris illud sentire, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis terram esse quaerendam, de qua et David loquitur in psalmo: Credo videre bona Domini, in terra viventium . Et Dominus in Evangelio: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Utique David quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsitan legentibus Iudaeis ambiguum
Abbreviated transcription (Latin):
grece appellatur. EeAITs. quam
uel sc̃i desiderant: uel quȩ placeat do.¬
Ysaias quoq in hec uerba consentit di¬
cens. Et erit uir abscondens sermones
suos: ⁊ apparebit in t̾ra syon sicut flu¬
uiꝰ gloriosus in t̾ra sitienti. Quȩ est t̾ra
syon in qua apparebit fluuiꝰ głosus: Ii¬
la uidelicet de qua idem dauid in alio
psasmo canit. głosa dicta sunt de te ci¬
uitas dei. ⁊ iterũ. Diligit dñs portas
syon. suꝑ om̃ia tabnacula iacob. Ista ᷤᷤ
portas diligit dñs. quas uidemꝰ in cine¬
res ⁊ fauillas esse conuersas: Non dico
prudentib : s ne stultis quidem hoc
ꝑsuaderi potest. Ego arbitror et illud

Expanded text:
ce appellatur {}sÂ1Jli\'fJ, quam uel sancti desiderent uel quae placeat dEsaias quoque in haec uerba consentit dicens: et erit uir abscondens sermones suos et apparebit in terra Sion sicut fluuius gloriosus in terra sitienti. quae est terra Sion, in qua apparebit fluuius gloriosus? illa uidelicet, de qua idem Dauid in alio psalmo canit: gloriosa dicta sunt de te, ciuitas dei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego arbitror et illud,
Abbreviated transcription (Latin):
eundem odore lagena seruat. quo dũ ru¬
dis esset imbuta est. Si ħ munusculũ pla¬
cuerit. habemꝰ etiã alia condita: quȩ cũ
plurimis orientalib mercib ad te si sp̾c

Expanded text:
eundem odorem lagoena seruat, quo, dum rudis esset, inbuta est. si hoc munusculum placuerit, habemus etiam alia condita, quae cum plurimis orientalibus mercibus ad te, si sp
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere sc̃o. ⁊ beatissimo
pape augustino: ieronimꝰ in xp̃o
salutem. Anno p̾terito profectu
per fr̃em nr̃m asterium ippodia conum
dignationi tuȩ epistolam miseram. ꝓmp¬
tum reddens salutationis officium: qũã
tibi arbitror redditam. Nune quoq
per sanctum frem meum presidium dia¬
conum. obsecro primum ut memineriᷤ
mei: dein ut baiilum licterarum ha¬
beas commendatum. ⁊ michi seias ger¬
manissimum. ⁊ in quibuscumq necessi¬
tas postularit foueas atq sustentes:
non quo aliqua re. xp̃o tribuente indi¬
geat. sed quo bonoꝵ amieitias auidis¬
sime expetat: ⁊ se in his coniungendis
marimum putet beneficium conse¬
cutum. Cur autem ad occidentem
nauigauerit: ipso poteris narrante
cognoscere. Nos in monasterio consti¬
tuti. uariis hinc inde fluctibus qua
timur: ⁊ peregrinationis molestias
sustinemus. Sed credimus in eo qui
dixit. confidite. ego uici mundum:
quod ipso tribuente ⁊ presule: contra
hostem diabolum iuctoriam consequa¬

Expanded text:
omino uere sancto et beatissimo papae Augustino Hieronymus in Christo salutem. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequa
Abbreviated transcription (Latin):
Oce gͦ qd doceã. doce qd teneã: ⁊ dic mͥ
si aĩe singillatĩ in singulis hodieq
nascentib fuint. ubi in paruuilis peccen
ut indigeant in sacram̃to xp̃i remissione
peccati. peccantes in ada ex quo caro ẽ ꝓ¬
pagata p̾eccati: aut si ñ peccant qͣ uisti¬
tia creatoris ita peccato obligent᷑ alieno
cũ exinde ꝓpagatis m̃bris mortalib in¬
serunt᷑. ut eas nͥ ꝑ eccłam subuentũ fue¬
rit dampnatio consequat᷑. cũ in earũ po¬
testate ñ sit ut eis possit gratia baptisma
tis subueniri. Iher onimꝰ.
Lie nati st̃ peccatores a uulua. erra¬
uerunt ab utero. locutist̾ falsa. Statim
ut nati st̃ subiacuere peccato: in similitu¬
dinẽ preuaricationis ada qͥ est forma fu¬
turi. Illud quoq qd̃ in uolumine iob scͥp¬
tũ est. nũquid mundus erit hõ corã do
aut in operib sius irrep̾hensibilis uir.
si adu̾sum famulos suos ñ credit. ⁊ contͣ
angłos suos prauũ quid repperit: quas¬
comagis in his qͥ habitat domos luteas:

Expanded text:
o, quae doceam: doce quod teneam. Et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant sacramento Christi, remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia bapttis subvenire. Hieronymus. Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero: locuti sunt falsa: statim ut nati sunt, subjacuere peccato, in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit: et contra angelos suos pravum quid reperit: quanto magis in his qui habitant domos luteas:
Abbreviated transcription (Latin):
murare debeamꝰ. Meminerimꝰ ipsis apłis
dictum. Multa habeo uobis dicere: s nos
potestis illa portare modo. In his quantũ
ad me attinet. etiam hoc depute: nec qui
hoc sciam me indigner indignũ. ne hoc ip¬
so etiã coniuincar indignior. Multa enĩ
alia similit̾ nescio: quȩ cõmemorare ut
numerare non possum. & hoc tolerabilit
ignorarem: nisi metuerem ne aliqua ista¬
rum opinionũ contra illud quod firmissi¬
ma retinemꝰ fide incautis obreperet men¬
tibus. S antequ̾a sciã quȩ nam earũ po¬
tiuis eligenda sit. hoc me non temere sen¬
tire ꝓfiteor. eam quȩ uera ẽ non aduersa¬
ri robustissimȩ ac fundatissimȩ fidei.qͣ
xp̃i eccłia nec paruuilos hõies recentissi¬
me natos adampnatione credit nisi ꝑ
cõmendauit posse liberari. Itẽ aug̃ ad

Expanded text:
murare debeamus. meminerimus ipsis apostolis murare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi pecommendauit, posse liberari. CLXVII. D
Abbreviated transcription (Latin):
quo ñ si isti uera dicunt. solliciti esse de¬
beamꝰ.ne insinu abrahȩ peccans in flam¬
mas illiꝰ diuitis deiciatur: Curenĩ non
& post hoc corpus peccari possit᷑ si & an
potuit: Postremo longe aliud ẽ in ad̾a
peccasse. unde dicit apłs. in quo om̃s pec¬
cauerunt:⁊ aliud est extra adam nescio
ubi peccasse: ⁊ ideo in adam. id est in car¬
ne quȩ ex adã ꝓpagata est. tãquã in car¬
cerem trudi. Illam uero opinionẽ quod ex
una fiant om̃s animȩ: nec discutere uolo.
nisi necesse sit. Atq utinã ista de qua nuc
agimꝰ si uera ẽ: sic abste defendatur: ut ħ
necesse iam ñ sit. Quãuis autẽ desiderem.
rogem. uotis ardentib exoptẽ. & expectẽ
ut ꝑ te michi dñs huiꝰ rei auferat ignoras¬
tiam: tñ si quod ab sit. minime meruero.
patientiã michi petã a dño deo nr̃o: in qͦ
sic credimꝰ. ut aliqua nobis ñ aperiri etiã
pulsantib nullomodo aduersus eũ mur¬

Expanded text:
quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse dequo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum mur
Abbreviated transcription (Latin):
si non baptizati uitã istam finierint. pu¬
niuntur: Eadem prsus in utraq senten¬
tia difficultas ẽ. Iui sibi uidentur de
hac faciliꝰ exire questione: qui animas
asseuerant ꝓ meritis uitȩ prioris. singo¬
las singulis corporib implicari. Hoc enĩ
putant ẽẽ in ad̾a mori: in carne scilicet.
quȩ ꝓpagata est ex adam. supplicia pen¬
dere. A quo reatu inquiunt gr̃a xp̃i li
berat pusillos cũ magnis. hoc quidem
recte. ueracit̾. optime. quod gr̃a xp̃i liberat
a reatu peccatoꝵ pusillos cũ magnis. s in
alia superiore uita peccare animas. & in¬
de p̾cipitari in carceres carneos non credo.
non ac quiesco. non consentio: primo qr
nescio ꝑ quos circuitꝰ id agunt isti. ut post
nescio quanta uolumina scłoꝵ. iterum
ad istã sarcinã corruptibilis carnis. &e suꝑ¬
plicia pendenda redeundũ sit. Qua opini¬
one: quid horribiliꝰ cogitari possit ignoro.
Deinde quis tand̾e uistꝰ defunctꝰ est. de

Expanded text:
si non baptizati uitam istam finieriut, pusi non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi berat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de
Abbreviated transcription (Latin):
ro de quã dictũ est ad hõiem ñ reuertitur
ex quo ꝓpagata ẽ. s ad t̾rã unde primꝰ homo
factus est: sic & sp̃c ex illiꝰ uniꝰ sp̃u propa¬
gatus. non tn ad eũ reuertitur. s ad dñm
a quo illi datꝰ est. Uerũ quia ħ testimonis
ita ꝑ istis sonat. ut non om̃imodo huic opi¬
nioni quã defendi uolo. uideatur ẽe contͣ¬
rium: ad monendam tantũ credidi pruden¬
tiam tuam. ne talibus testimonus ex his
angustus me coneris eruere. Nã licet ne¬
mo faciat optando ut uerũ sit. quod ue¬
rum non est: tñ si fieri posset optarẽ ut
hȩc sententia uera esset. sic̃ opto ut si ue¬
ra est. abste liquidissime
atq inuictissime defendatur. Hec ad̃
difficultas etiã illos sequitur: qui iam
existentes alibi animas. ⁊ ab inicio diino¬
rum operũ preparatas. a deo mitti opinas¬
tur incorpora. Nam ⁊ ab his hoc idem
queritur. Si animȩ inculpatȩ obedient᷑
ueniunt quo mittunt᷑ cur in paruuliᷤ

Expanded text:
ro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis,