comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s a te ñ ẽ absconditꝰ: recte consti¬
tuunt᷑ ab his qui in excłiis p̃sunt
tẽpora penitentiȩ: ut satisfaciat
etiã ȩccłiȩ in qua peccata ipsa
remittunt᷑. Extͣ eã quippe non
remittunt᷑. Ipsa enĩ sp̃m sc̃m pignꝰ
in agenda penitentia ideo ñ satiͤ
apte p̃figunt canones ꝓ unoqͦꝙ
crimine ut de singulis dicant
qualit̾ unũ qͦdq em̃dandũ sit. s
magis in arbitrio sac̾dotis intelli¬
gentis relinquendũ statuunt: qr
apud dm̃ non tã ualet mensura
tẽporis ꝗͣ doloris: nͨ abstinentia
culpis: modi penitentie st̃ ĩpositi.¬
Qđ morientib ñ ẽ ĩponenda sacisfa¬
ctio. s innotescenda. C.xii.¬
olet etiã queri utrũ satisfacti¬
oñis lex morituris sit ĩponenda:
de qͦ theodorꝰ cantuariensis ep̃c in
penitentiali suo sic ait. Fb infir
da ẽ confessio pecc̃oꝵ: ñ tam̃ est
illis imponenda qͣntitas peniten¬
tiȩ s innotescenda: & cũ amicoꝵ
orationib & elemosinarũ largiti¬

Expanded text:
 recte constituuntur ab his qui Ecclesiis praesunt tempora poenitentiae, ut satisfaciat etiam Ecclesiae, in qua peccata ipsa remittuntur; extra eam quippe non remittuntur. Ipsa enim Spiritum sanctum pignus in agenda poenitentia ideo non satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualiter unumquodque emendandum sit; sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuerunt, quia apud Deum non tantum valet mensura temporis quantum doloris; nec abstinentia culpis modi poenitentiae sunt impositiQuod morientibus non sit imponenda satisfactio, sed innotescenda. Solet etiam quaeri utrum satisfactionis lex morituris sit imponenda. De quo Theodorus Cantuariens. episcopus in Poenitentiali suo sic ait, 26, q. 7:da est confessio peccatorum; non tamen est illis imponenda quantitas poenitentiae, sed innotescenda, et cum amicorum orationibus, et eleemosynarum largiti
Abbreviated transcription (Latin):
illa dixit aug̃ ꝓpt̃ illos qͥ peniten¬
tiã usq in finẽ uite ꝓtrahunt: &
t̃c ñ ex ci amore uident᷑ penitere
s timore mortis quasi ex necessita
penit. Nullus expectet qñ peccare
ñ potest. Arbitrii enĩ libertatem
querit ut delere possit cõmissa.
ñ necessitatẽ: caritatẽ. ñ tantũ
homo. Quẽ gͦ sero penitet. opor¬
tet ñ solũ timere uidicẽ. s dili¬
gere: qr sine caritate nemo pot̾
saluus ẽẽ. Non gͦ tm̃ tueat pe¬
nã qui penitet: s anxiet᷑ ꝓ gła.
Quȩ conu̾sio si contig̾it alicui etiã
in fine: desꝑandũ ñ ẽ de eiꝰ remis¬
sione. S q̃m uix uel raro ẽ tam
iust a coniisio. tum̃dũ ẽ de pemi¬
tente sero: maxime cũ filii quos
illicite dilexit sint p̃sentes: uxor
& mundꝰ ad se uocet. Multos
serotina penitentia solet deciꝑe.
placet. Cum gͥ opꝰ sit ñ hominis
s di fructifera penitentia: inspi¬
rare eã pot̾ qͣndocũq uult sua

Expanded text:
llos qui poenitenllos qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi ex necessitatNullus expectet quando peccare non potest. Arbitrii enim libertatem quaerit Deus, ut deleri possint commissa; non necessitatem, sed charitatem; non tantum m. Quem sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere, quia sine charitate nemo potest salvus esse. Non ergo tantum timeat poenam qui poenitet, sed anxietur pro gloria, quae conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. placet. Quum itaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitentia, inspirare eam potest, quandocunque vult, sua
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe penitentiã & accipit & mox
reconciliat᷑. & hinc uadit: fateor
uob ñ illi negamꝰ qͦd petit: s non
p̃sumimꝰ quia hinc bñ exit. Si se¬
curꝰ hinc exierit ego nescio: pe¬
nitentiã dare possumꝰ: securitatẽ¬
uͦ non. Nũqͥd dico damnabitur
S nec dico liberabit᷑. Uis gͦ a du¬
bio liberarie Age penitentiã dũ
sanꝰ es. Si sic agis. dico tͥ quia securꝰ
es: qr penitentiã egisti eo tempore
qͦ ꝓeccare potiusti. Si uis agere
penitentiã qñ iam peccare ñ poteᷤ:
pecc̃a te dimiserunt. ñ tu illa. Itẽ.
Duȩ res sunt: aut ignoscit᷑ tͥ: aut
ñ ignoscit᷑. Quid hoꝵ tibi sit
futurũ: nescio. Ergo tene certũ:
dimitte incertũ. S quare hoc
dix̃ aug̃. cũ penitentia quȩ in
fine agit᷑ in psalmo appelletur
sacrificiũ uesꝑtinũ quod erat
acceptabiliꝰ in lege: & cũ in qua¬
cũq die inuocet᷑ ds adsit. & qͣ¬
cũq hora ingemuerit & conu̾sꝰ
fuerit peccator uita uiuat: Secd

Expanded text:
mox reconciliatur, et hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod petit; sed non praesumimus quia bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem non. Numquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo dubio liberari? age poenitentiam dum sanus es. Si sic agis, dico tibi quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingemuerit, et conversus f
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p. Si p̃sb̾r penitentiã ab negau̾it
morientib. reus erit animarii: qr
saluꝰ erit. Uera enĩ confessio ulti¬
mo tẽpore potest ẽẽ: quia non mͦ
tẽporis s etiã cordis ds inspector ẽ.
sic̃ latro ꝓbat. Qđ p̃sbr ñ reconei¬

Expanded text:
 Si presbyter poenitentiam abnegaverit morientibus, reus erit animarum; quisalvus erit. Vera enim confessio ultimo tempore potest esse, quia non modo temporis, sed etiam cordis Deus inspector est, sicut latro probat. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
iuͦ de illo querit᷑ qͥ satisfactionẽ
iniunctã ĩpleu̾it q̃ ignorantia ł ne¬
gligentia sac̾dotis pec̃co condigna ñ
fuit. utrũ de uita migrans ab oĩ ye¬
na liber sit: ide respondeo qđ supͣ
de illo qͥ perutentiã ñ cõpleuit dixi.
Qa si tantũ ẽ lam̃tũ int̾ioris doloris
ut sufficiat ĩ uindictã pecc̃i. oĩo libe¬
ratꝰ ẽ: si uͦ ñ sufficit dolor int̾ior. si¬
ne qͥ sola m̾tis contritione et
confessione statĩ cũ conu̾sus fuit
paradysũ ingredi meruit. Qd men
tores eccłiȩ contritionis qͣntitatem
ñ ꝑpendunt. quib ñ ẽ datũ intel¬
ligere occulta cordiũ: omnib leges
penitentiȩ constituunt tã magis
qꝗͣ minꝰ de pecc̃o dolentib. Quorũ
studiũ ad hoc p̃cipue tend̾e debet
ut cordis dolorẽ quantũ fas ẽ cog¬
noscant: & scđm ipsiꝰ modũ satisfa¬
ctionẽ iniungant. Unde aug̃ in
enchir̃. In actione penitentiȩ ubi

Expanded text:
 de illo quaeritur, qui satisfactionem injunctam impleverit, quae ignorantia vel negligentia sacerdotis, peccato condigna non fuit, utrum de vita migrans, ab omni poena liber sit, idem respondeo quod de supra de illo qui poenitentiam non complevit dixi. Quod si tantum est lamentum interioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor intne, qui sola mentis contritione et confessione, statim ut conversus fuit, paradisum ingredi meruit. Lex tores Ecclesiae, contritionis quantitatem non perpendunt, quibus non est datum intelligere occulta cordium, omnibus leges poenitentiae constituunt, tam magis quam minus de peccato dolentibus. Quorum studium ad hoc praecipue tendere debet, ut cordis dolorem quantum fas est cognoscant, et secundum ipsius modum satisfactionem injungant; unde August. in Enchi
Abbreviated transcription (Latin):
potest h̾o pati in hac uita. Hic st¬
aꝑte insinuat᷑ qđ illi qͥ edificañ
ligna. feñ. stip̃. quȩdã cremabilia
edificia. id÷ uenialia pecc̃a secũ
portant: quȩ in igne emundato¬
rio cremant᷑. Uñ constat quȩdã
pecc̃a uenialia pꝰ hanc uitã deleri.¬

Expanded text:
pati in hac vita. Hic aperte insinuatur quod illi qui aedifiacnt lignum, fenum, stipulam, quaedam cremabilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam venialia peccata post hanc vitam deleri.
Abbreviated transcription (Latin):
ł incesti macula copulari: qr sic̃
ñ licet cuiꝗͣ xp̃iano de sua con¬
sanguinitate. sic nec de ⁊sangui¬
nitate uxoris ꝯiugẽ duc̃e. ꝓpter
carnis unitatẽ. Item gg̃. De af
finitete ꝯsanguinitatis ꝑ gradꝰ
cognationis placuit usq ad .xiiͣ.
gen̾ationẽ obseruare. Nam &
hereditas rerũ ꝑ legales instrum̃¬
toꝵ diffinitiones sanccita: usq
ad septimũ gradũ heredũ ꝓten¬
dit successionẽ. Non enĩ eis succe¬
derent: nisi de ꝓpagine cognati¬
onis deberet᷑. His autorib insimi¬
atur & quȩ sit affinitas: & usq
ad quẽ gradũ sit obseruanda:
scił usq ad septimũ. De uariis tra-¬
ed aliĩ uident᷑ concedere in
qͥnta gen̾atione int̾ affines
si contͣctũ fuerit ñ separari. Ait

Expanded text:
vel incesti macula copulari, et sicut vel incesti macula copulari, et sicut non licet cuiquam Christiano de sua consanguinitate, sic neque de consanguinitate uxoris conjugem ducere propter carnis unitatem. » Item Gregorius: finitate consanguinitatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit observanda, scilicet usque ad septimum. 2. Variae traed alii videntur concedere in quinta generatione inter affines si contractum fuerit, non separari. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
unc de affinitate ccxxuiii.
Porro de affinitate quã dicitis
þarentelã ẽẽ. quȩ ad uirum ex
parte uxoris seu quȩ ex parte
tiã ego & uxor mea sumꝰ una caro.
ꝓfecto mͥ & illi mea suaq paret¬
tela ꝓpinquitas una efficitur.
Qcirca ego & soror uxoris meȩ in
eiꝰ sccdo gradu erit a me: neptis
uͦ tercio: id q utrimq in cȩt̾is
agendũ ẽ successionib. Uxorẽ uͦ¬
ꝓpinqui cuiꝰcũq gradꝰ sit ita me
oportet attendere: quẽ ad modũ
ipsiꝰ qͦq gradus aliqua femina
ꝓprie ꝓpinqͥtatis sit. Qͦd nimirũ
uxori meȩ de ꝓpinqͥtate uiri sui
in cunctis cognationis gradib
ꝯuenit obseruare. Qͥu aliorsũ
is ꝓpriis. & osanguineis uxoris.
Itẽ ysidorꝰ. Sane ꝯsangunitas y sid̾.¬
quȩ in ꝓprio uiro conseruanda ẽ
etiã in uxoris parentela de lege
tela. Itẽ uiliꝰ p̃p. Nullũ in utroq
sexu ꝑmittimꝰ ex ꝓpinqͥtate sui
sanguinis ł uxoris usq in septim̃
gen̾ationis gradũ uxorẽ ducere

Expanded text:
unc de affinitate videndum e: Porro, de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte tiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in ero ejus in secundo gradu erit a me, neptis vero tertio; idque utrinque in ceteris agendum est successionibus. § 1. Ui, cujuscunque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observari. Qui vero aliorsum is propriis et consanguineis uxoris; item Isidorus: « Sane consanguinitas, quae in proprio viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege tela. » Item Julius papa: « Nullam ex utroque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis, usque in septimum generationis gradum uxorem ducere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑccurrit illud qͦd gͥg̃. augu¬
stino angloꝵ ep̃o a quo requisitꝰ
fuerat quota genatione debe¬
ant copulari. rescribit sic. Quȩ¬
dam lex romana ꝑmittit. uit
siue fr̃is uel sororis. seu duorũ
fratrũ germanoꝵ seu duarũ
soroꝵ filiꝰ & filia misceant᷑. Sed
exꝑimento didicimꝰ: ex tali
iugio sobolẽ ñ posse succrescere.
nde necesse ẽ. ut quarta ł qͥnta
generatio fideliũ licent̾ sibi con¬
iungant᷑. S post multũ tẽporis
idem gͥg̃ a felice messine siciliȩ
p̃sule requisitꝰ utrũ augustino
scripserit ut angloꝵ quarta
generatione ꝯtracta matͥmonia
ñ soluerent᷑ : int̾ cet̾a talẽ reddi¬
dit rationẽ. Quod scripsi augu
metuendo austiora recederet.
specialit̾ & ñ generalit̾ me cog¬
scripsi. ut postꝗͣ in fide fuerint
solidati si infra ꝓpriã ꝯsangui¬
nitatẽ fuerint inuenti. ñ sepa¬
rent᷑: aut infra affinitatis lineã

Expanded text:
rrit, illud quod Greg. Augustino, Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione debeant copulari, rescribit sic, 35, q. 3: Quaedam lex Romana permittit, ut sive fratris, vel sororis, seu duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali. Unde necesse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjungatur. Sed post multum temporis idem Gregor., a Felice, Messinae Siciliae praeside, requisitus utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddidit rationem, ibid.: Quod scripsi Augusmetuendo austeriora rspecialiter non generaliter me scrscripsi, ut, postquam in fide fuerint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut i
Abbreviated transcription (Latin):
soboles possunt legitime ad pͥoris
uiri cognationis tͣnsire copulam.
eoꝵ ꝓpinquus uni ꝑtinere. nisi
ꝑtineat alteri: Hoc minime posse
fieri credendũ ẽ. Porro uno de¬
functo in suꝑstite affinitas ñ
delet᷑: nec alia copula ꝯiugalis
affinitatẽ copulȩ pͥoris soluere
ualet: s nec alteriꝰ ꝯiunctionis
soboles placet ad affinitatẽ pͥoriᷤ
uiri consortio nuptiali transire.
Si qͥs gͦ sacrilego & temerario ausu
in defuncto querit ꝓpinquitatẽ
extinguere. ł sub altero affinitatiᷤᷤ
uocabula dissipare. uł susceptas
soboles alteriꝰ copulȩ ꝓpinquitati
prioris credit legitime sociari:
Ecce bic ꝓbibet si mortuo pͥmo
uiro uxor eiꝰ alii nupserit. filios
de scd̾o uiro genitos duc̃e uxoreᷤᷤ
de cognatione pͥoris uiri: qr filii
mediante matre ad cognationẽ
pͥoris uiri ꝑtinent. cũ qͦ mat̾ eoꝵ
una caro extiterat. Hoc etiã idẽ
potest ad ꝯsortiũ cognationis
prioris uiri ꝯtingere. Hoc autẽ

Expanded text:
soboles possint legitime ad prioris soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. opinquius uni pertinere, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; Ecce hic prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem etiam potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc aute
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ alteriꝰ acciꝑe post obitũ eius.
Equalit̾ uir uingat᷑ in matͥmonio
eis qͥ sibi ꝯsanguinei st̃ & uxoris
suȩ ꝯsanguineis post mortẽ uxo¬
nemo sibi in matͥmoniũ sumat:
relictã uxorẽ ꝯsanguineoꝵ uxorsᷤ
suȩ usq in terciã ꝓgeniẽ nemo
in uxorẽ sumat: in .uͭii. uͦ & qͥnta
si uncti fuerint ñ separentur.
Eece ꝗͣ uarie de affinitatis obser¬
uatione locunt᷑ autores. Alii enĩ
usq ad seꝑtimũ gradũ eã obser¬
uari sancciunt: alii uͦ in qͥntũ ł¬
in quartũ matͥmonia ꝯtracta ñ
diuidunt. S illi ueritatis rigorẽ:
isti miscłiȩ dispensationẽ uident᷑
ꝓponere. Potest enĩ eccłia dispen¬
sare in copula affiniũ usq ad
t̾ciũ gradũ: sic̃ greg̃. dispensauit
ia uͦii. gradu ⁊sanguinitatis.
consulere decreuisti. si mulier
copula nuptiali extͣneo uiro con¬
iuincta cognationi eiꝰ ꝑtineat.
si eo defuncto cognatio maneat
ł si sub alio uiro cognationis uo¬
cabula dissoluant᷑: uł si suscepte

Expanded text:
e post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxonemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii vero in quinto vel quarto matrimonia contracta non dividunt. Sed illi veritatis rigorem, isti misericordiae dispensationem videntur proponere. Potest enim Ecclesia dispensare in copula affinium usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dimittenda. Si enĩ uerã peni
uere penitens obiit. sine peccato
tͣnsiit: si aũ uere penitens ñ ẽ. in
obitu maculã portat quȩ nũquã
delebit᷑. Qui uͦ edificat lignũ. fenũ.

Expanded text:
 dimittenda. Si enim veram poenivere poenitens obiit, sine peccato transiit. Si autem vere poenitens non est in obitu, maculam portat quae nunquam delebitur. Qui vero aedificat lignum, foenu
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ. S nũqͥd ȩque ualet
alicui confiteri socio ł ꝓximo suo̾.
saltẽ cũ deest sacerdos : Sane ad
ipsi dimittunt. & ds dimittit.
sciat ligare & soluere. Talẽ enĩ¬
eẽ oportet: qͥ alioꝵ crimina uidi¬

Expanded text:
judicium. Sed numquid aeque valet judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo, saltem cum deest sacerdos? Sane ad uibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. sciat ligare et solvere. Talem enise oportet, qui aliorum crimina dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
huiuscemodi st̃ peccata ut ea qͥ
penitentiã poscunt ñ timeant
publicare: remoueat᷑ imꝓbabilis
consuetudo. ne multi a peniten¬
tiȩ remediis arceant᷑. dũ aut eru¬
bescunt aut timent inimicis sua
facta reserare. quib posst̃ legũ
ꝑcelli constitutione. Sufficit enĩ
confessio quȩ pͥmũ dõ offertur:
tẽ etiã sacerdoti qui pro delictis
penitentiũ p̾cator accedit. Tunc
enĩ plures ad penitentiã potert̾
ꝓuocari: si ppłi aurib ñ publicet᷑
conscientia confitentis. Ex his
aliis q plurib indubit anter
ostendit᷑. oportere deo pͥmum. &
deinde sac̾doti offerre confessio¬
nẽ : nec alit̾ posse ꝑueniri ad in¬
gressũ parady si. si adsit facultas.
nebat. scił an sine confessione
& iudicio sac̾dotis soli do confite¬
ri suffic̾et expeditũ ẽ. & certifi¬
catũ p̃missis testimoniis qđ non
sufficit confiteri do sine sac̃dote:
nec uere humilis ẽ & penitens. si
ñ desiderat & requirit sacerdotis

Expanded text:
hujuscemodi peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur, et tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit facultas. nebat, scilicet, an sine confessione et judicio sacerdotis soli Deo confiteri sufficeret, expeditum est; et certificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdicte autoritates siñ intelligende.
Cũ gͥ ex his aliis q plurib testi¬
moniis ꝑspicuũ fiat & indubitan¬
ter constet peccata pͥmũ do. dem̃
sacerdoti ẽe confitenda. & si ipse
defuerit. etiã socio: illud ioħis

Expanded text:
toritates intelligendae sunt. Cum ergo ex his aliisque pluribus testimoniis perspicuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan.
Abbreviated transcription (Latin):
malo setiã in tanto scandalo alioꝵ
ẽ. atq hoc expediri utilitati eccłiȩ
uidetur antistiti. in notitiã mul¬
toꝵ ł totiꝰ plebis ag̾e penitentiam
ñ recuset: ne letali plagȩ ꝑ pudo¬
rem addat tumorẽ. Cũ tanta ẽ
plaga peccati & impetꝰ morbi. ut
medicam̃ta corporis & sanguinis
dm̃i differenda sint: autoritate
antistitis debet se remouere quis

Expanded text:
malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ. Laboret gͥ penitens in ec¬
clesia ẽẽ: & ad eccłiȩ unitatẽ tend̾e.
Nisi enĩ unitas eccłiȩ succurrat. nͥ
qͦd deest peccatori sua oratione cõ¬
pleat: de manib inimici ñ eripie¬
tur anima mortui. Credendũ est
succurrant recognoscenti mortẽ
& absoluit᷑ p̃missȩ questionis arti¬
culus. Querendꝰ ẽ enĩ sac̾dos sapi¬
ens & discretꝰ: qui cũ potestate
simul habeat iudiciũ. Qⁱͥ si forte
dlefuerit: confiteri debet socio.

Expanded text:
 Laboret ergo poenitens in Ecclesia esse et ad Ecclesiae unitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est succurrant recognoscenti mortem et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio.
Abbreviated transcription (Latin):
se extit̾it. negligat᷑ ab illo qui eũ
miscđiter monet & petit. ne ãbo
in foueã cadant. quã stultꝰ euita¬
re noluit. Tanta itaq uis con¬
fessionis ẽ: ut si deest sacerdos
confiteat᷑ ꝓximo. Sepe enĩ con¬
tingit qđ penitens ñ potest uere¬
cundari corã sac̾dote. quẽ desi¬
deranti nec tempꝰ nec locꝰ offert:
uenia ex sac̾dotis desiderio qui
crim̃ confitet᷑ socio. Mundati
enũ sunt leꝑsi dũ ibant ostende
ora uel se sacerdotib: ante ꝗͣ ad̃
eos ꝑuenirent. Unde patet dm̃

Expanded text:
it, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest saceconfiteatur proximo. » Saepe enim contingit quod poenitens non 265 potest verecundari coram sacerdote. Et quoniam desideranti nec tempus, nec locus offert, venia, ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi dum irent orare, vel ostendere se sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ enĩ satisfactionis obtulit:
qͥ erubescentiȩ dominans. nichil
eoꝵ que cõmisit nuntio dĩ ne.¬
gauit. Ds̃ enĩ qui misericors ẽ &
uistꝰ. sicut seruat misccłiam in
iusticia: ita & iusticiã in miscłia¬
Opꝰ enĩ misccłiȩ ẽ. peccanti peccata
dimittere: s oportet ut iustꝰ mi¬
sereatur iuste. Considerat enĩ si
dignꝰ est ñ dico tm̃ iusticia: s &
miscđia. Iusticia enĩ sola dam
labore querit grãm. Laborat enĩ
mens patiendo erubescentiã: &
qm̃ uerecundia magna ẽ pena.
qui erubescit ꝓ xp̃o. fit dignus
miscđ̾ia. Uñ aug̃. Datet qr qͣnto
plurib confitebit᷑ in spe uenie
turpitudinẽ criminis: tanto
faciliꝰ consequit᷑ gr̃am remissio¬
nis. Ipsi enĩ sac̾dotes plus iam¬
posst̃ ꝓficere: plꝰ confitentib par¬

Expanded text:
Multum enim satisfactionis obtulit, Multum enim satisfactionis obtulit, qui erubescentiae dominans, nihil eorum quae commisit, nuntio Dei denegavit. Deus enim qui misericors est et justus, sicut conservat misericordiam in justitia, ita et justiOpus enim misericordiae est peccanti peccata dimittere; sed oportet ut justus misereatur juste. Considerat enim si dignus est, non dico justitia, sed et misericordia. Justitia enim sola damnlabore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus misericordia. Unde patet quia quanto pluribus confitebitur in spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, plus confitentibus par
Abbreviated transcription (Latin):
hanc p̃positis ȩccłiȩ tͣdidit potesta¬
tẽ ut confitentib penitentiȩ re¬
missionẽ darent: & eosdẽ salubri
satisfactione purgatos ad com¬
munionẽ sacram̃toꝵ ꝑ lanuam
reconciliationis admitterent.
Itẽ aug̃ de penitentia. Quem
penitet omnino peniteat. & do¬
lorẽ lacͥmis ostendat: rep̃sentet
uitã suã do ꝑ sacerdotẽ: p̃ueni¬
at uidiciũ di ꝑ confessionẽ. Pre¬
cepit enĩ dñs mundandis ut osten¬
derent ora sac̾dotib: docens cor
enĩ ora monstrate: & om̃s. ñ unꝰ
ꝓomnib. Non aliũ statuatiᷤ nun¬
tiũ qui ꝓ uob̃ offerat munus a
moyse statutũ: s qͥ ꝑ uos peccasti
ꝑ uos erubescatis. Erubescentia
enĩ ipsa : partẽ ht̃ remissionis.
Ex miscđia enĩ hoc p̃cepit ddñs:
ut nemo peniteret in occulto.
In hoc enĩ qđ ꝑ se ipsũ dicit sac̃¬
doti & erubescentiã uincit: ti¬
more offensi fit uenia criminis.
& si ñ statĩ purgat᷑. fit tam̃ ue¬
niale qͦd cõmiserat mortale.

Expanded text:
dit potestatem, ut confitentibus poenitentiae satisfactionem darent, et eosdem salubri satisfactione purgatos ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis admitterent. De poenitentia: Quem poenitet, omnimodo poeniteat, et dolorem lacrymis ostendat. Repraesentet vitam suam Deo per sacerdotem, praeveniat judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Dominus mundandis, ut ostenderent ora sacerdotibus : docens corpenim, Ora monstrate; et omnes, non unus pro omnibus. Non alium statuatis nuntium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum : sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis: ex misericordia enim hoc praecepit Dominus, ut neminem poeniteret in occulto. In hoc enim quod per se ipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore Dei offensi, fit venia criminis: et si non statim purgatur, fit tamen veniale, quod commiserat mortale.
Abbreviated transcription (Latin):
catũ occultũ ẽ. sufficiat referre
in notitiã sac̾dotis. Nã in resur¬
rectione puellȩ filiȩ archisyna¬
Nondũ enĩ sepulta. ñdũ extra por¬
tã delata: nondũ extͣ domũ in
notitiã portata. Intꝰ resuscitauit
quã intꝰ inuenit: relictis solis petͦ
& iacobo & loħe & patre & matre
puellȩ: in quib figuralit̾ conti¬
nentur sacdotes eccłiȩ. Qͦs aũ extͣ
inuenit: adu̾tendũ ẽ qͦm suscita¬
uit. Flebat enĩ turba post filiũ
uiduȩ: fleuit martha & maria
supplicantes ꝓ fr̃e : flebat & turba
mariã secuta. In qͦ docem᷑ publice¬

Expanded text:
catum occultum est, sufficiat referre in notitiam sacerdotis. Nam in resurrectione filiae archisynanondum enim erat sepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto uisserit tẽpore purgare cure¬
mus: qr sine confessione em̃datio¬
nis peccata nequeunt dimitti.
S & grauiora coequalib panden¬
da st̃. cũ deest sacerdos & urget

Expanded text:
quanto inserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis peccata nequeunt dimitti; sed et gravia coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget
Abbreviated transcription (Latin):
ł affiniũ abusus. Uñ incestuosi
dicunt᷑ : qͥ consanguineis ł affi¬
nib suis abutunt᷑. Raptꝰ admit.¬
tit᷑. cũ puella uiolent̾ a domo
patͥs educit᷑ ut corrupta in uxo¬
rẽ habeat᷑. siuie puelle siue pa¬
rentib uis illata ꝯstit̾it. Hic
morte multat᷑: s si ad eccł̃iam
cũ rapta confugerit. priuilegio
eccłiȩ mortis ĩpunitatẽ meret᷑.
Attendendũ ẽ etiã illud alexan¬
dri qͦd ait. qđ frat̾ soror ue uxo¬
ris tuȩ cognati dicunt᷑ equiuo¬
cationis iure fit. & necessitate
uulgaris appellationis: potiꝰ qͣ
ulla cognationis causa. Uxor
enĩ frĩs fratrissa potiꝰ ꝗͣ cognata
uocat᷑: mariti frat̃. leuir dicit᷑.
Duoꝵ fr̃m uxores ianitͥces uocagͣ
quasi eandẽ ianuã intrantes:
uiri soror glos appellat᷑. Sororiᷤ
autẽ uir ñ ht̃ speciale nom̃:
nec uxoris frat̾. De sp̃uali cogna

Expanded text:
vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Gratia domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater, levir dicitur. Duorum fratrum uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris frater. DISTIN
Abbreviated transcription (Latin):
Slic dicendũ ẽ qđ aliud est
fornicatio. alud stuprũ. aliud
adulteriũ: aliud incestꝰ. aliud
raptꝰ. Fornicatio licet genꝰ om̃is
illiciti coitꝰ qui fit extͣ uxorem:
tam̃ specialit̾ intelligit᷑ in usu
uiduarũ ł meretricũ. ł ꝯcubi

Expanded text:
Hic dicendum est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel mere
Abbreviated transcription (Latin):
Flit enĩ isidorꝰ. Consensus facit
matͥmoniũ. Itẽ nicholaus papa.
Sufficiat solus scdđm leges eoꝵ con nicola¬
sensus de quoꝵ conunctionib
agit᷑. Qui solus si forte in nuptiis
defuerit: cet̾a etiã cũ ipso coitu
celebrata frustrant᷑. Item ioħes¬

Expanded text:
Ait enim Isidorus: Consensus facit Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item Jo
Abbreviated transcription (Latin):
absq consensu alteriꝰ neuter conti¬
nentiã ꝓfiteri pot̾ ł orationi ua¬
care: & qđ int̾ eos dũ uiuunt
uincłm coniugale ꝑmanet. ut
aliis se copulare ñ liceat: & ut in¬
uicẽ alt̾ alteri exhibeat qͦd quisq
sibi. Hac aũ descriptione: legiti¬
moꝵ & fideliũ tantũ matͥmoniũ
includunt. De ꝯ sensu qͦd efficit
aũ causa matͥmonii ẽ consensꝰ
ñ quilib& s ꝑ u̾ba exp̃ssus: nec
de fut᷑o s de presenti. Si enim
consentiunt in futurũ. dicentes
accipiã te in uirũ. & ego te in uxo¬
rem: ñ ẽ iste consensus efficax ma¬
trimonii. Itẽ si consentiant m̾̃te
& ñ exyͥmant u̾bis ł aliis certis
signis: nec talis consensus efficit
matͥmoniũ. Si aũ u̾bis explicant
qͦd tam̃ corde ñ uolunt. si ñ sit
coactio ibi uł dolus. obligatio illa
u̾boꝵ quib consentiunt dicentes
accipio te in uirũ. & ego te in
uxorẽ : matmoniũ facit. Qđ̃ aũ¬
consensus matͥmonium faciat.
subditis ꝓbatur testimoniis.

Expanded text:
 neuter continentiam profiteri potest vel orationi vacare; et quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur. 3. De consensu qui efficit  causa Matrimonii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auconsensus Matrimonium faciat, subditis probatur testimoniis.
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ ex pͥma desponsationis fide
quã concubitu ñ agnouerat nec
fuerat agniturꝰ: nec ꝑierat nec
m̃dax manserat conuigis appel¬
latio: ubi nec fuerat nec futura
erat carnis ulla cõmixtio. Ppt̃
qͦd fidele conuigiũ ambo paren

Expanded text:
vocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognoverat, nec fuerat cogniturus. Nec perierat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat carnis ulla commistio. Propter quod fidele conjugium paren
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cedat cõmixtio sexus: sed a
fide pͥma desponsationis uir
sponsus & mulier sponsa ẽ non
conunx. Sponsos aũ & sponsaᷤ
coniuges frequent̃ appellari dic̾t
ñ quia sint. s qr futuri sint. euiꝰ
rei inuicẽ sponsionẽ fecerunt: &¬

Expanded text:
intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicem fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ int̾ sponsã & coniugẽ¬
plurimũ int̾sit: ex eo astruunt
qr licet sponse ante carnalẽ copu¬
lã inconsulto ł nolente sponso
monasteriũ elig̾e: qͦ facto sponso
etiã licet aliã duc̃e: conuigatꝰ uͦ
ł coniugata. nec continentiã nsi¬
ex cõmuni consensu seruare ua¬
let. nec monasteriũ petere. nisi
ut̃q continentiã parit̾ ꝓfiteat᷑.
Qd uͦ liceat sponsȩ monasterium
elig̾e: autoritatib scõꝵ ꝓbatur.
tradere: tam̃ licet sibi monaste
ta legalia desponsatã si conu̾ti
uoluerit: nullo penitꝰ censueruĩs
damno multari. Refert etiam
tas p̃cipuus celebrato nuptiarũ
conuiuio. cũ uespe thalamũ eẽt
ingressurꝰ ex urbe egͥdiens. trans¬
marina petiit: & heremi solitudi¬
nẽ sibi elegit. Beatꝰ etiã alexius
similit̾ etiã ex nuptiis diuna gr̃a
uocatꝰ. sponsã deseruit: & nuduᷤᷤ
xp̃o famulari cepit. His autori¬

Expanded text:
uod vero inter sponsam et conjugeplurimum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere. Conjugatus vero vel conjugata, nec continentiam nisi communi consensu servare valet, nec monasterium petere, nisi uterque continentiam pariter profiteatur. Quod vero liceat sponsae monasterium eligere, atradere; tamen licet sibi monasterta legalia desponsatam, si converti voluerit, nullo penitus consuerunt damno mulctari. Refert etiam tas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. His
Abbreviated transcription (Latin):
reges & p̃sides ductꝰ. ñ cessit. Quare:
bolus habitabat. alligauit fortẽ.
id a se ductione cõpescuit fi¬
deliũ: ut tẽptationẽ quȩ ei
adhuc ꝑmittit᷑. ñ sequat᷑ seductio.
in lib de agone xp̃iano. in ipso uin¬
cunt᷑ inimicȩ nob inuisibiles potesta¬
tes: ubi uincunt᷑ inuisibiles cupidi¬
tates. Fuso enĩ sanguine sine culpa.
omniũ culparũ cyrographa deleta
st̃: quib debitores qui in eũ crecdt
a diabolo ante tenebant᷑. Unde:
Qui ꝓ multis effundet᷑. ꝑ illũ gͦ re¬
dempti sumꝰ: in qͦ princeps mundi
nicħ inuenit. Unde aug̾ causã¬

Expanded text:
reges et praesides ductus non cessit. Quare? bolus habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. in lib. de Agone christiano, cap. cuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil invenit. Unde Augus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ñ ẽ ita intelligendũ. quasi
alio modo nos saluare ñ potuerit
stiã ñ potuit nob̾ apiri regni aditꝰ
& fieri salus nisi ꝑ mortẽ unigeniti.
ẽ & patientia. ut eiꝰ merito pater&
credentib in eũ aditꝰ regni. Mag In u
na gͦ in morte unigeniti p̃stita st̃ testa
nob̾. ut liceat nob̃ redire inpatriã.
sic̃ olim in morte sũmi pontificis
his qͥ ad ciuitatẽ refugii ꝯfugeraĩ
secure ad patriã remeare. Ecce aliqͣ¬
tenꝰ ostensũ ẽ: qualit̾ ꝑ xp̃i mortẽ
aditꝰ regni sit nobis paratꝰ. Quomͦ¬

Expanded text:
ta intelligendum, quasi non alio modo salvare non potuerit stiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, litas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare. Ecce aliquatenus ostensum est qualiter per Christi mortem aditus regni sit nobis paratu
Abbreviated transcription (Latin):
caritas di. id÷ apparet eximia & cõ¬
mendabilis caritas cłi erga nos: in
hoc qđ filiũ suũ tradidit in mortẽ
ꝓ nobis peccatorib. Ex hibita aũ
tante erga nos dilectionis arra. &
nos monem᷑ accendim᷑q ad dili¬
gendũ dm̃. qui ꝓ nobis tm̃ fecit:
& ꝑ hoc iustificam᷑. id ÷ soluti a
peccatis iusti efficim᷑. Mors gͥ xp̃i
nos iustificat: dũ ꝑ eã caritas exci¬
tatur in cordib nrĩs. Dicim᷑ qͦq
& alit̾ ꝑ mortẽ xp̃i iustificari: qr¬

Expanded text:
charitas Dei, id est, apparet eximia et commendabilis charitas Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arrha, et nos movemur accendimurque ad diligendum Deum, qui pro nobis tanta fecit; et per hoc justificamur, id est, soluti a peccatis justi efficimur. Mors ergo Christi nos justificat, dum per eam charitas excitatur in cordibus nostris. Dicimur quoque et aliter per mortem Christi justificari, q
Abbreviated transcription (Latin):
de tribu uida. qͥ aꝑuit librũ & sol¬
uit signacula ĩplendo in se omnẽ
unicuiq sua uirtꝰ sufficiebat. et
humilitas. Nullus gͦ eoꝵ hostiã
pot̾at offerre sufficientẽ nr̃e recon
& ꝑfecta fuit hostia: qui multo
ampliꝰ ẽ humiliatꝰ. amarͥtudinẽ
mortis gustando. ꝗͣ ille adam suꝑ¬
biit ꝑ esũ ligni uetiti noxia dele¬
ctatione ꝑfruendo. Si gͥ superbia
omniũ extitit riuna. ipsũ de para¬
dyso mittens foras. aliis q acludenᷤ
ianuã: multomagis xp̃i humilitas
qua mortẽ gustauit. ing̾ssũ regni
cȩlestis omnib suis impleto c̃i decre¬
to aꝑire ualuit: atq decreti delere
cyrographũ. Ut enĩ ait amb. suꝑ¬
nr̃m ut saluari ñ possemꝰ. nisi uni¬

Expanded text:
de tribu Juda, qui aperuit librum, et solde tribu Juda, qui aperuit librum, et solvit signacula ejus, implendo in se omnem unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam poterat offerre sufficientem reconciliaticiens et perfecta fuit hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, aperire valuit, atque decreti delere chirographum. Ut enim ait Amb.nostrum, ut salvari non possem
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ di nominis conseqͥ: potuit tñ
hec assequi sine merito passionis:
qr ꝑ passionẽ nil sibi meruit qͦd ñ
ante ꝑ uirtutes meruerit. De causa
sa tuȩ liberationis ac beatitudinis
Meruit enĩ nob̃ ꝑ mortis ac passionis
tolerantiã quod ꝑ p̃cedentia ñ me-¬
ruerat: scił aditũ paradysi. & redẽp¬
tionẽ a pecc̃o. a pena. a diabolo: &
ꝑ mortẽ eiꝰ hȩc nos adepti sumꝰ: scił.
redẽptionẽ & filioꝵ głȩ adoptionẽ.
Ipse enĩ moriendo factꝰ ẽ hostia nr̃ȩ
mortẽ a diabolo & a pecc̃o redemit᷑.
& aditũ głȩ aꝑuit : Decreuerat ds̃
in mysterio ut ait ambꝵ. ꝓpt̾ pͥmũ
pecc̃m ñ intͦmitti hominẽ in para¬
dysũ id÷ ad łi contẽplationẽ non
admitti. nisi in hoĩe uno tanta exi¬
steret humilitas quȩ oĩb suis suffi¬
cere posset: sicut in pͥmo homine
tanta fuit suꝑbia quȩ om̃ĩb suis
nocuit. Non ẽ autẽ inuentꝰ int̾ hoĩe ᷤ
aliqͥs. quo id posset impleri: nͥ leo

Expanded text:
tionem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem nil sibi meruit, quod non ante per virtutes meruerit. 5. De cauusa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam quod per praecedentia non meruerat, scilicet, aditum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem ejus haec nos adepti sumus, scilicet, redemptionem, et filiorum gloriae adoptionem. Ipse enim moriendo factus est hostia nostrae mortem a diabolo et a peccato redemit, et aditum gloriae aperuit? Decreverat Deus in mysterio, ut ait Amb., propter primum peccatum non intromitti hominem in paradisum, id est, ad Dei contemplationem non admitti, nisi in uno homine tanta existeret humilitas, quae omnibus suis proficere posset; sicut in primo homine tanta fuit superbia, quae omnibus suis nocuit. Non est autem inventus inter homines aliquis quo id posset impleri, nisi leo
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine ipsiꝰ. id ÷ ꝑfidẽ passio¬
nis: ut olun aspicientes in serpentẽ
intuitu in illũ respicimꝰ qui ꝓ nob̃
peyendit in ligno. a uinculis dia¬
boli soluim᷑. id÷ a peccatis: & ita a
diabolo liberam᷑. ut nec post hanc
uitã in nob inueniat qͦd puniat.¬
aug̃ Morte quippe sua uno uerissimo¬
sacrificio qͥeqͥd culparũ erat unde
nos diabolus ad luenda supplicia
detinebat. xp̃c extinxit: & in hac
qͥb modis ante tẽptabat: ñ tam̃¬

Expanded text:
in sanguine ipsius, id est, per fidem passionis; ut olim aspicientes in serpentem intuitu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, a vinculis diaboli solvimur, id est, a peccatis: et ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno sacrificio quidquid culparum erat, unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus exstinxit, ut in hac tet, quibus modis ante tentabat, tam
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia mortẽ gustauit. ꝑ quã nos
deramꝰ enĩ in pͥncipẽ huiꝰ scł̃i qui
seduxit adam & seruũ fecit. cepit¬
q nos quasi u̾naculos possidere: s
uenit redemptor. & uictꝰ ẽ deceptor
Ꝙ qͥdd fecit redẽptor captiuatori nr̃o:
Tetendit ei muscipulã crucẽ suam:
posuit ibi quasi escã sanguinẽ suũ.
Ille aũ sanguinẽ fudit. ñ debitoris:
ꝑ qͦd recessit a debitorib. id est ab¬
hõib. Ille quippe ad hoc sanguinẽ
suũ fudit: ut pecc̃a nr̃a deleret. Uñ
gͦ diabolus nos tenebat: deletũ ẽ
sanguine redẽptoris. Non enĩ te¬
ille. alligauit fortẽ uinculis passioniᷤ
suȩ: intͣuit in domũ eiꝰ. id÷ in corda
eoꝵ ubi ipse habitabat: & uasa eiꝰ
scił nos eripuit. que ille ĩpleuerat

Expanded text:
itia mortem gustavit, per quam nos deramus enim in principem hujus seculi, qui seduxit Adam, et servum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim teille, alligavit fortem vinculis passionis suae; intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa ejus, scilicet nos eripuit, quae ille impleverat
Abbreviated transcription (Latin):
illi sc̃os eiꝰ: in minist̾io angłoꝵ
illa impleri dubitandũ ñ est:
dño enĩ ueniente ad iudiciũ
p̃cedet añ eũ ignis qͦ cõburetur
facies mundi huiꝰ. & ꝑibit celũ
ciẽ quȩ ĩmutabit᷑. celũ qͥdẽ aeriũ
ñ ethereũ. Tantũ enĩ ascendet
ignis in iudicio: qͣntũ ascendert̃
aquȩ in diluuio. Ille aũ igniꝰ. ma¬
lis qui repti fuerint uiui erit ⁊¬
scĩs: qͦd fuit caminꝰ tͥb pueris.
In qͥb si aliqͥd purgandũ fuerit
ꝑ illũ ignẽ purgabit᷑: aliis uͦ
nullã ingeret molestiã. Purga¬
to ũ ꝑ ignẽ mundo. & ad iudici¬
um ueniente dño. emittet᷑ nox
illa magna qua resurgent om̃s
mortui: & tc̃ minist̾ĩo angeloꝵ
uentilabit̾ area. qr boni congre¬
obuiã xp̃o in aera: reꝓbis in t̾rã
p̃conia illa bonoꝵ esuriui & de¬
distis mͥ mand̾. & increpationes
ille maloꝵ. esuriui & ñ dedistis

Expanded text:
illi sanctos ejus; ministerio angelorum illa impleri dubitandum non est. Domino enim veniente ad judicium, praecedet ante eum ignis, quo comburetur facies mundi hujus; et peribit coelum ciem quae immutabitur; coelum quidem aereum, non aethereum. Tantum enim ascendet ignis in judicio, quantum ascenderunt aquae in diluvio. Ille autem ignis malis qui reperti fuerint vivi erit consanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congrobviam Christo in aera, malis in terra praeconia illa bonorum: Esurivi et dedistis manducare, et increpationes illae malorum: esurivi, et non dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
unt: qr & p̃cepta gen̾alia uiuendo
st̃. Recte pauꝑib udiciũ tͥbuit:
qͥ qͣnto huic mundo magna hu¬
militate despecti st̃. tanto tunc
maiori culmine potestatis excre¬
in throno sedit: qr post passioniᷤ
certam̃ & resurrectionis palmã
qd patͥ e̾ẽt equalis. oĩb claruit.
Nob u in throno filii sedere ẽ: ex
eiꝰdẽ filiĩ potestate iudicare. Qa
enĩ iudicandi pͥncipatũ ex eius
uͥtute ꝑcipimꝰ: quasi in eiꝰ throno
residemꝰ. Ex his apparet qđ etiã
ꝑfectiores scĩ cũ xp̃o udicabunt
potestate: & qͣre quidã dicunt᷑
iudicandi. alii ñ udicandi.
De ordine iuidicii & minist̾io angłoꝵ¬

Expanded text:
generalia vivendo sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excrein throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, quasi in throno ejus residemus. Ex his apparet quod etiam perfectiores sancti cum Christo judicabunt potestate; et quare quidam dicuntur judicandi, alii non judicandi. 4. De ordine judicii, et ministerio angelor
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ u̾botenꝰ seruare uoluert: & id̾o
illi uidicandi. isti ñ iudicandi di¬
cunt᷑. Ex electoꝵ uͦ parte alii iu¬
dicant᷑ & regnant: scił qui uite
macłas lacͥmis t̃gunt. & elemosi¬
narũ suꝑinductione oꝑuint: qͥb
uidex ueniens in dext̾a ꝯsistenti¬
b dicet. esuriui & dedis mͥ mand̾.¬

Expanded text:
nec verbo tenus servare voluerunt; et ideo illi judicandi, sed isti non judicandi dicuntur. Ex electorum vero parte alii judicantur, et regnant, scilicet, qui vitae maculas lacrymis tergunt, et eleemosynarum superinductione operiunt; quibus judex veniens in dextra consistentibus dicet: Esurivi, et dedistis m
Abbreviated transcription (Latin):
suis sensib ñ priuari. s nec istis
affectib. scił spe. tristicia. gaudio
ac metu carere : & ex his que sibi
in illo generali examine reseruan¬
De abortiuis fetib & monstͥs. cc liui.¬
llud etiã inuestigari oportet. si
abortiui fetꝰ & monstra resur¬
tib questio qui iã nati st̃ in ut̾is
matrũ: s ñ ita ut iã possint re¬
nasci. Si enĩ resurrecturos eos
dixerimꝰ : de his qͥ iã formati ft̃

Expanded text:
suis sensibus non privari, sed nec istis suis sensibus non privari, sed nec istis affectibus, scilicet, spe, tristitia, gaudio ac metu carere; et ex his quae sibi in illo generali examine reservanDe abortivis foetibus et monstris. Illud etiam investigari oportet si abortivi foetus et monstra resurtibus quaestio, qui jam nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati