comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista questio ẽ. qͦmͦ de peccato uͥdictũ ÷ qͥ natꝰ est
ex dõ ñ peccat. Inuenimꝰ hoc esse peccatũ uiola¬
re caritatẽ: & hoc ꝓpͥe designatũ esse in hoc loco:
si & ñc̃ querimꝰ quid dixerit. Si enĩ uerba at¬
tendas: planũ uidet᷑. Si exempla: obscurũ est. Uer-¬
bis his. nichil est planiꝰ. Et quicqͥd postulaueri¬
mus accipiemꝰ ab eo. quia mandata eius serua-¬
mus: & quȩ placent illi in conspectu euis fa
eo. Angustauit uehem̃t. quia & ibi angustar&
si dicerce. om̃e peccatũ. S ideo inuenimus locũ
exponendi. quia de certo peccato dixit. ñ de om̃i.

Expanded text:
ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; invenimus hoc esse peccatum violare charitatem, et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis his nihil est planius: « Et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, ieo. » Angustavit vehementer. Quia et ibi angustaret, si diceret omne peccatum: sed ideo invenimus locum exponendi, quia de certo peccato dixit, non de omni;
Abbreviated transcription (Latin):
gatis in uicem. Ipsam caritatẽ loqͥt᷑: ipsã cõme¬
dat. Quisqͥs qͦ habuerit caritatẽ fr̃iã. & orã
dõ habuerit ubi ds uidet. coiq eiꝰ introgatum
sub iusto examine ñ ei aliud respondĩt quã ger¬
manam ibi esse radicẽ caritatis. ubi bonifructꝰ
existant: ab et fidittiã apud dm̃. & qͥcꝗͥd postu¬
lauerit ab eo accipiet: quia mandata eiꝰ seruat.
Incurrit questio quedã. qͥa ñ ille aut ille homo.
ci potest. Et senciat qͥsq qͦd uult. ħo de hõie. Ma¬
iorẽ questionẽ ñ faciunt nͥilli uiri qͦs sc̃s cõstat
suisse cũ scriberent: & mͦesse cũ dõ. Quis habet
caritatẽ si eam paulus ñ habeat qͥdicebat. os
nr̃m patet ad uoso chorithii. cor nr̃m dilata¬
tum ÷ ñ angustiamini ĩ nobis. qui dicebat im.¬
pendar. ꝓanimabus ur̃is. & tanta gr̃a in illo e¬
rat: ut manifestaret᷑ eũ habere caritatẽ: Inue¬
niius eũ tñ petisse:. & ñ accepisse. Quid dicunus
sr̃s. Questio ẽ. intenti estote ad dm. A agna&

Expanded text:
is . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatum sub justo examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem quaestionem non faciunt, nisi illi viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar pro animabus vestris : et tanta gratia in illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem? Invenimus eum tamen petisse, et non accepisse. Quid dicimus, fratres? Quaestio est; intenti estote ad Deum Magna et
Abbreviated transcription (Latin):
a spiritu tuo &. hfacie tua fugiã. Querebat
qua fugeret. & euad̾et iudiciũ dĩ: & ñ in ueni¬
bat. Ubi enĩ ñ est ds̃. Si ascendero in celũ inqͥt
Quofugiet: Uis audire consiliũ: Si uisab illo
fugere: ad ipsũ fuge. Ad ipsũ fuge ofitendo. ñ ab
ipso latendo. Latere enĩ ñ potes: confiteri potẽ.
dic illi. Refugiũ meũ tues. Et nutͥat᷑ inte di¬
lectio: quȩ sola ꝑducit ad uitam Phibeat tͥ
testimoniũ consciaentia. quia ex dõ est. Si ex
dõ est. noli illã uelle añ homines pon̾ẽ. quia nec
laudes ħoium te leuant incelũ: nec uitupe¬
rationes inde te deponunt. Ille uideat qui
coronat: ille sit testis. qͦ uidente coronaris Da
Quid est cor ñ male senserit: Uerũ nobis respon¬
derit. quia diligimꝰ. & germana dilectio est in
nobis. ñ ficta s sincera. salutẽ fr̃nã querens nul¬
lũ emolumentũ expectans afr̃e: nͥsalutẽ ipsius
Fiduciam habemꝰ ad dm̃. & qͥcqͥd postulaueruis¬

Expanded text:
a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Quaerebat a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat.quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. MaQuid est, cor non male senserit? Verum nobis responderit, quia diligimus, et germana dilectio est in nobis: non ficta, sed sincera; salutem fraternam quaerens, nullum emolumentum exspectans a fratre, nisi salutem ipsius. Fiduciam habemus ad Deum; et quidquid postulaveri
Abbreviated transcription (Latin):
deamini ab eis. alioqͥn mercedẽ ñ habebitis:
apud patrẽ ur̃m. qͥ in celis est. Et qͥdest. nesci-¬
at sinistͣ tua qͥd faciat dext̾a tua: nͥ quia dexta¬
tua pura ꝯsciencia est. sinistͣ mundi cupidita:
Multi ꝑcupiditatem mundi. multa mira faci¬
unt. Sinist᷑ oꝑat᷑. ñ dextra. Dextera debet o¬
perari. & nesciente sinistra. ut nec misceat se
cupiditas scłi: qñ aliqͥd boni de dilectione
oꝑam᷑. Ex ubi hoc cognoscimꝰ: Ante dm̃es. in¬
terroga cor tuũ. Uide qͥd fecisti. & quid ibi ap.¬
petis salitẽ tuã: an laudẽ humanã uentosam.
Intus uide. Nam homo udicare ñ potest: que ui¬
dere ñ potest. Si ꝑsuademꝰ cordi nr̃o: corã ip̃so ꝑ¬
suadeamus. quia si male sentiat cornr̃m .i. ac¬
cuset nos intꝰ. quia ñ eo animo facimꝰ qͦ facien¬
dum. sit: maior est  corde ñr̃o. & nouit om̃ia.
Cor tuũ abscondis ab homine. a dõ absconde si
potes. Quom abscondis ab eo cui dictũ : apec¬
catore quodam.timente & ꝯfitente: quo ibo

Expanded text:
deamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vide: nam homo judicare non potest quem videre non potest. Si persuademus cordi nostro, coram ipso persuadeamus. Quia si male sentiat cor nostrum, id est, accuset nos intus, quia non eo animo facimus quod faciendum sit; major est Deus corde nostro, et novit omnia. Cor tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo, cui dictum est a peccatore quodam timente et confitente: Quo ibo
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebitis multos multa tͥbuere pauꝑib uide¬
bitis alios paratos ad suscipiendã mortẽ: ita ut
desistente ꝑsecutore. se ipsos p̃cipitent. Isti sine
dubio sine caritate hoc faciunt. Reuocem̃ qͦ ad
conscientiã. de qua dicit apłs. Nam gła nr̃a hec¬

Expanded text:
et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videet videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine dubio sine charitate hoc faciunt. Revocemur ergo ad conscientiam, de qua dicit Apostolus: Nam gloria
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ueritatẽ. ꝓotest esse manifestiꝰ opus. quam
tribuere paupibus. Multi hoc iactantia faciunt:
ñ dilectione. Potest esse maiꝰ opꝰ: quam mori ꝓfr̃ibꝰ:
&. hoc multi uolunt putari fac̾e iactancia ł honoris
onis. ꝑestat ut ille diligat frẽm: qui añ dm̃ ubi
solus uidet. cordi suo ꝑsuadet & interrogat cor
suũ: an uere ꝓpt̃ frñam dilectionẽ hoc faciat. Et
ꝑhibet illi testimoniũ ocłs qui penetrat cor: quo
homo attendere ñ potest. Ideo palus apl̃s. qͥa para-
dit & ipse qͦdã loco qͥa solent ista fieri inaniiae¬
tancia. ñ firmam̃to caritatis. Ait enĩ: cũ de ipsiꝰ
caritatis cõmendatione loqueret᷑. Si distbuero
om̃ia mea pauꝑib & tradidero corpꝰ meũ ut arde¬
am. caritatẽ aũt ñ habeam: nichil mͥ. ꝓdẽ Potest
enĩ quisquã hoc face: sine caritate. Potest. Nã qͥ
ñ hñt caritatẽ. duuserunt unitatẽ. Querite ibi

Expanded text:
in qua veritate? Potest esse in qua veritate? Potest esse Multi hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis onis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratudit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis uñ incipiat: & ibi ꝯtinuo inuenimus
Siqͥs h̃t facultatem mundi & uidĩt frẽm suũ e¬
gentẽ et clauserit uiscera sua aduersus eũ: qͦ¬
mͦ dilectio patͥs manet in illo. Ergo incipit is¬
ta caritas fr̃s ut de suis suꝑfluis tribuat egen¬
ti. in angustiis aliquibus ꝯstituto. ex eo qͦdsi¬
bi habundat scd̃m tempꝰ. a tribulatione tẽpo¬
rali liberet frẽm. Hinc exordiũ est caritatis.
hanc ita inceptã. si uerbo dĩ& spe futurȩ uitȩ nu¬
trieris. ꝑuenies ad illã ꝑfectionẽ: ut paratussis
qͥa multa talia fiunt. ab hisqͥfr̃s ñ amant. Quã
multi se in heresib & scismatib martyres di¬
cunt. Uident᷑ sibi animas pone: ꝓfr̃ib suis. Si ꝑ
fr̃ib animasponerent: ñ se ab uniuesa fr̾nitate
separarent. Itẽ multi st̃ qͥ iactantiȩ causa mul¬
ta tͥbuunt. multa donant. & ñ ibi querunt nͥ
laudem humanã. & głam popularẽ. plenã uen
& linqua. s ope & ueritate. querimꝰ inqͦope.

Expanded text:
piat, et ibi continue invenimus: Si quis habet facultates mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua adversus eum; quomodo dilectio Patris manet in illo ? Ergo hic incipit ista charitas, fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquibus constituto; ex eo quod sibi abundat secundum tempus, a tribulatione temporali liberet fratrem. Hinc exordium est charitatis. Hanc ita coeptam, si verbo Dei et spe futurae vitae nutrieris, pervenies ad illam perfectionem, ut paratus sis quia talia multa fiunt ab his qui fratres non amant? Quam multi se in haeresibus et schismatibus martyres dicunt! Videntur sibi animam ponere pro fratribus suis. Si pro fratribus animam ponerent, non se ab universa fraternitate separarent. Item quam multi sunt qui jactantiae causa multa tribuunt, multa donant; et non ibi quaenunt nisi laudem humanam et gloriam popularem, plenam ventet lingua, sed opere et veritate. Quaerimus, In quo opere,
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq caritas ꝑficiat᷑: qͦd & dñs in eugłio ait.
Maiorem caritatẽ nemo ht̃ caritate. ꝗͣ. ut animã
suam ponat qͥs ꝓ amicis suis. Et iste hoc dixerat.
Sicut ille animamsuã ꝓ nob̃ posuit. debemꝰ & nos
animas ꝓfr̃ĩbꝰ pon̾e. Hec est ꝑfectio caritatis: &
moior om̃ino ñ potest inueniri. Sed quia ñ in

Expanded text:
 Dominus in Evangelio ait, Majorem hac nemo habet charitatem, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et iste hoc dixerat, Sicut ille animam suam pro nobis posuit, debemus et nos animas pro fratribus ponere. Haec est perfectio charitatis; et major omnino non potest inveniri. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
pats ñ inte manet: ñ es natꝰ ex dõ. Qͦmͦ te glaris
ostendes xp̃ianũ. Nã si factis nõ ostendis xp̃ianũ.
om̃es te xp̃ianũ uocent: quid t̃ ꝓdest nom̃ ubi
res ñ inuenit᷑. Qlaũt habuerit facultates mun¬
d. &. uidit frẽm suũ egentẽ. & clauserit uiscera
sua ab eo: qͦm potẽ dilectio dĩ man̾e in eo. Et seqͥt.
necessariũ secretũ. & sacramentũ fr̃s mei. Quid ua-¬
let caritas om̃is scriptura ꝯmendat. s nescio si ali
ria teneatis. & ad ea quȩ ad huc dicenda sunt. do-¬
nec finiat᷑ ipsa epła intenti ueniatis: intentiau¬
diatis. aꝑtte aũt corda ad semina bona. exstirꝑa¬
te spinas. ne offocet᷑ in uob̃ qͦd seminat᷑: s pociꝰ creᷤ¬
cat seges. &. gaudeat agͥcola. & horreũ uobis ppa

Expanded text:
Patris non in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo te gloriaris Patris non in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo te gloriaris ostende te christianum. Nam si factis non ostendis te christianum, omnes te christianum vocent, quid tibi prodest nomen, ubi res non invenitur? « Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo potest dilectio Dei manere in eo? » Et sequinecessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis pra
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit. Qui aũt habuerit facultates mundi.
& uid̾it frẽm suũ esurientẽ. & clauserit uiscera
sua ab eo: qͦmͦ poterit dilectio dĩ manere in eo:
Ecce uñ incipit caritas. Siñdũ idoneus es moriꝓ
fr̃e: iã idoneus esto dare de tuis facultatibus
fri. Iã ꝑcuciat uiscera caritas. ut ñ de iactan¬
re fr̃i tuo: animã tuã potes ponere ꝓfr̾e. Iacet
pecunia in sinu tuo ꝗͣ tͥ fures possunt auferre
& si illã ñ auferent fures. moriendo illã dese¬
res: &̃ si te illa uiuentẽ ñ deserat. Quid iñ fac¬
turꝰ es: Esurit fr̃ tuus: in necessitate positꝰ est.
Fortasse suspendit᷑. a creditore angustat᷑. Nõ ht̃
ipse: habes tu. ERest. simul empti estis. unũ :
p̃ciũ ur̃m. ambo xp̃i sanguine redẽpti estis.
Uide si misereris. si habes facultates mundi. Qͥd ad
me ꝑtinet forte dicis. ego daturꝰ sũ pecuniã meã
ne il le molestiã paciat᷑. Si tͥ hoc respond̾it cor
tuũ. dilectio patris ñ inte manet. Si dilectio

Expanded text:
 habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactanre fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre? Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus, in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti estis, unum est pretium vestrum, ambo sanguine Christi redempti estis: vide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum, dilectio Patris non in te manet. Si dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
clamante & dicente. Si quis sitit: ueniat
ad me & bibat. Qui credit ĩ me. flumina
aquȩ uiuȩ fluent de uentre eiꝰ. Euglista
eũ erant credituri. Quare ñ multos babti¬
rauit dñs Sed qͥd ait᷑. Sp̃c aũt ñ dũ erat

Expanded text:
it, veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista eum erant credituri. Quare non multos baptizavit Dominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat
Abbreviated transcription (Latin):
I. M EM IN ISTIS .ERS. NES¬
RE RNO .NOS. CR AUSISS. ser¬
monem. ad istam sententiã. quȩ si¬
ne dubio manere debuit. & debet
incorde ur̃o: quia ipsã nouissimã

Expanded text:
i meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam
Abbreviated transcription (Latin):
Karitas ipsa genit: caritas ipsa orat. Contͣ hãc
aures claudere ñ nouit qui illã dedit Securꝰ
esto: caritas rogat. Et ubi sunt aures dĩ. Non
fit qͦd uis. s fit qͦd tͥ expedit. Ergo qͥcqͥd postu¬
lauerimꝰ in qͥt accipienꝰ ab eo Iam dixi. Si
ad salutem intelligas. nulla questio est Si
ñ ad salutẽ: questio ẽ magna: quȩ te calũp¬
niatorem facit paulo apłõ. Quicqͥd postu¬
lauerimus accipiemus ab eo. quia manda¬
ta eiꝰ seruamꝰ. & que placent illi in conspec

Expanded text:
. Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam dixi, si ad salutem intelligas, nulla quaestio est: si non ad salutem, quaestio est, et magna, quae te calumniatorem facit Paulo apostolo. Quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in co
Abbreviated transcription (Latin):
malosuo: de qͥbus dicit apl̃s. Tradidit illosas
in desicdĩa cordis eoꝵ Petit aliqͥs magnã pe¬
cuniam: accipit. malosuo. Qñ illã ñ habe¬
bat parũ timebat. Nabere illam cȩpit. factꝰ
uoluit habere unde a latͦne quereret᷑: quẽ
pauꝑẽ nemo querebat᷑. Discite rogare dm̃.
ut medico cõmittatis: quod ipse nouit faciat.
Tu morbũ ꝯfitearis: ille medicamentum ad¬
hibeat: tutñ caritatẽ tene. Nãsi ille secare¬
te uult. urere uult. tu si clamas & ñ exaudi
nerissinũ attendit: scit qͦusq ꝑueniat. Nõte
exaudit ad uoluntatẽ: s exaudit ad salutẽ

Expanded text:
: de quibus dicit Apostolus, Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum . Petiit aliquis magnam pecuniam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praedavoluit habere unde a latrone quaereretur, quem pauperem nemo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, urere vult; tu si clamas, et non exaudirineris sinum attendit; scit quo usque perveniat. Non te exaudit ad voluntatem, sed exaudit ad sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nandum. nunc aut̃ post panẽ intrauit in eũ.
ñ ad hoc ut alienũ temptaret. s ut ꝓprium pos¬
sideret. Non aut̃ ut putant qͥdam negligenter
legentes. tunc iudas. xp̃i corpus accepit. Incelli¬
gendum ẽ enim qͦd iam om̃ib eis distribuerat
& ipse uidas erat sicut sẽs lucas euidentissime
narrat. ac deuide ad hoc uentum ẽ. ubi scd̃m
narrationẽ iohannis aꝑtissime dñs ꝑ buccellã
unctam atq porrectam. suũ exprimit tradito
rem. fortassis ꝑ panis tinctionẽ. illuis significans
sictionẽ. Non enim om̃ia quȩ tinguntur ab lu¬
untur. s ut inficiantur nonnulla tinguntur.
Si aũt bonum aliqͥd hic significat tinctio. eidem
bono ingratũ non immerito ẽ secuta dampna¬
tio. Adhuc tam̃ uida possesso ñ a dño s adiabolo
cũ homini ingrato intrasset panis in uentrem.
hostis in mentẽ. adhuc inqͣm tanti mali corde
concepti plenus restabat effectus. cuius iam p̃ces¬

Expanded text:
nandum. Nunc autem post panem intravit in eum, nandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ad hoc ut alienum tentaret, sed ut proprium possideret. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est ubi secundum narrationem Joannis apertissime per buccellam tinctam atque porrectam suum rem, fortasse per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Adhuc tamen Judae possessio non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem; adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praeces
Abbreviated transcription (Latin):
discernit a ceteris cybis dñicum corpus. quomͦ
dampnatur qͥ ad eius m̃sam fingens amicum
accedit inimicus. Si rep̃hensione tangitur ne¬
gligentia conuiuantis. qua pena ꝑcutitur uen¬
cditor inuitantis: Quid aut̃ erat panis tradito¬
ri datus. nͥ demonstratio cui gr̃ȩ fuisset ingra¬
tus: Intrauit gͦ post hunc panẽ sathanas in
dm̃i traditorẽ ut sibi iam traditũ plenuis pos¬
sideret. in quẽ prius intrauerat ut deciperet.
Neq enim ñ in illo erat qͣncdo ad iudeos ꝑrexit.
& de p̃cio tradendi dñi pactus ẽ. cum hoc aꝑts¬
sime lucas eugłista testetur ꝙ dicat. intrauit¬
aũt sachanas in iudam qͥ cognominabatur
scariothunũ de duodecim. & abiit q locutusẽ
cum pͥncipib sacerdotum : Ecce ubi ostenditur
qͦd iam intrauerat sathanas in uidam. Priusgͦ
intrauerat immittendo in cor eius cogitationẽ.
qua traderet xp̃m. Talis enĩ iam uenerat ad cȩ-¬

Expanded text:
discernit a caeteris cibis dominicum corpus, quomodo discernit a caeteris cibis dominicum corpus, quomodo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis venditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret in quem prius intraverat, ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando ad Judaeos perrexit, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum hoc apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit Satanas in Judam, qui cognominatur Iscariotes, unum de duodecim, et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat Satanas in Judam. Prius ergo intraverat immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum. Talis enim jam venerat ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatum ẽ mortem. Ecce bonũ factum ẽ malum.
dum male accipitur bonũ. Itemq ipse ait. In
magnitudine reuelationũ mearum ne extollar.
datus est mͥ stimulus carnis meȩ angłs̾ sathanȩ
qͥ me colaphiret. ꝓpter qͦd ter dñm rogaui ut
auferret eũ a me. & dixit mͥ. Sufficit tibi gr̃a
mea nã urtus in infirmitate ꝑficitur. fece¬
ꝑ malum factum est bonum. cum bene accipi¬
tur malum. Quid gͦ miraris. si datus ẽ uidȩ
panis xp̃ip quem antiriparetur diabolo. eum
uideas econtrar io datũ paulo angłm diaboli ꝑ
quẽ ꝑficeretur in xp̃o: Ita & malo bonũ obfuit.¬
o bono malum ꝓfuit. Recordamini unde sit
scriptũ. quicunq manducauerit panẽ aut
biberit calicem dñi indigne. reus erit corporisq
sanguinis dñi. Et de his erat sermo cũ hoc apłs
diceret. qui dñi corpus uelut quẽ libet alium
cybum indiscrete negligent̃q sumebant. Hic
qͥppe sic corripitur. qui ñ diuidicat id ẽ non

Expanded text:
operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferretmea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Er malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recscriptum: Quicunque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, quia Domini corpus velut quemlibet alium cibum indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non
Abbreviated transcription (Latin):
sachanas. Expressus ẽ traditor. nudatȩ sunt lace¬
brȩ tenebrarũ. Bonum ẽ quod accepit. s malo
suo accepit. qͥa male bonũ. malis accepit. uerũ
de isto pane intincto qͥ porrectus ẽ ficto. & de
his quȩ decuntur multa dicenda sunt. quib
necessarium ẽ plus temporis qͣm nunc habemꝰ
iam in istius fine sermonis.
intinctum suo tracditori dñs
dedit. in trauerit in illum sa¬
thanas. Sic enĩ scriptum est.
tcum intinxisset panẽ. dedit uidȩ symonis
scariothis. Et post panẽ. tunc introiit in
Dicunt enim. Itane hoc meru¬
it panis xp̃i porrectus de mensa. xp̃i. ut post illum
intraret in eius discipłm sathanas: Quib respon¬
demis hinc potius nos doceri. qͣm sit cauendum
male acciꝑe bonũ. Multum qͥppe inter ẽ. non
qͥd accipiat. s qͥs accipiat. nec quale sit qͦd datur.
s qualis sit ipse cui datur. Nam ꝙ bona obsua
& mala ꝓsunt. sic̃ fuerint quib dantur. Pecratũ
inquit apłs ut appareat peccatũ ꝑ bonum mͥ

Expanded text:
satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introDicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mortali corpore. ad obediendum desideriis eius.
neq exhibeatis membra ur̃a arma iniquitatis
peccato. Non ait. ñ sit. s ñ regnet. Quam diu
peccatũ necesse est ẽẽ in m̃bris tuis. saltem illi
regnũ auferatur. ñ fiat qͦd iubet. Surgit ira. no¬
li dare irȩ linguã ad maledicendum. noli dare
irȩ manũ aut pedem ad feriendum. Non surge-¬
ret ista ira irrationabilis. nͥ peccatum ẽẽt in mem¬
bris. S tolle illi regnũ. non habeat arma unde
contra te pugnet. Discet etiam ñ surgere. cũ
arma ñ ceꝑit inuenire. Non exhibeatis m̃bra ur̃
arma iniquitatis peccato. Alioqͥn toti captiui
eritis. q ñ erit dicere. m̃te seruio legi dĩ. Mens
eñ si teneat arma. membra ñ mouentur in mi¬
nisteriũ furentis peccati. Teneat arcẽ imꝑator
interior. qͥa sub maiore imꝑatore iuuandus
assistit. Frenet irã. eoherceat concupiscentiam.
in est tamen quod frenetur. in est quod coherce¬
atur. inest qͦd teneatur. Quid aũt uolebat ille

Expanded text:
mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; sed, Non regnet. Quamdiu peccatum necesse est esse in membris tuis, saltem illi regnum auferatur, non fiat quod jubet. Surgit ira? noli dare irae linguam ad maledicendum; noli dare irae manum aut pedem ad feriendum. Non surgeret ira ista irrationabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, non habeat arma unde contra te pugnet; discet etiam non surgere, cum arma coeperit non invenire. Non exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato; alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, Mente servio legi Dei. Mens enim si teneat arma, membra non moventur in ministerium furentis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato ẽ. hoc enĩ si diceret. om̃is homo re¬
immundicia fornicationis. furtũ. fraus. sacti¬
legiũ. & cȩtera huiusmodi. Cum ceꝑit ea non
habere homo. debet aũt non habere omnis
xp̃ianis homo. incipit caput erigere ad liber¬
tatẽ. Si ista inchoata ẽ. non ꝑfecta libertas.
Quare inqͥt aliquis ñ est ꝑfecta libertas. Qura
uideo aliam legẽ repugnantem in m̃bris meis.
repugnantẽ legi mentis meȩ. Non enim qͦd¬

Expanded text:
sine peccato est; hoc enim si diceret, omnis homo resine peccato est; hoc enim si diceret, omnis homo reimmunditia fornicationis, furtum, fraus, sacrilegium, et caetera hujusmodi. Cum coeperit ea non habere homo debet autem non habere omnis christianus homo, incipit caput erigere ad libertatem: sed ista inchoata est, non perfecta libertas. Quare, inquit aliquis, non est perfecta libertas? Quia « video aliam legem in membris meis, repugnante
Abbreviated transcription (Latin):
dus. s ut innotesceret hominib imitandus.
Es tram ipse iob qͥd dicit: Quis enĩ mundus:
Dec infans. cuius ẽ unius diei uita suꝑ tertam.
Sed plane multi iusti dicti sunt sine querela.
qͦd intelligitur sine crimine. Nulla enĩ que¬
rela iusta ẽ de his in reb humanis. qui ñ habent
crimen. Crim̃ est aut̃ peccatum graue. accusa¬
tione & dampnatione dignissimũ. Nongͦ ads
quȩdam peccata dampnat. quȩdam iustificat¬
& laudat. Nulla laudat. odit om̃ia. Quo¬
mͦ odit medicus egritudinẽ ȩgroti. q id agit
curando ut egritudo pellatur. eger leuetur.
sumatur. homo liberetur. S quando consu-¬
mitur inquies: Si minuitur. quare ñ consu¬
mitur: Minuitur aut̃ in uita ꝓficientiũ. qͦd
in uita consumitur ꝑfectoꝵ. Prima est gͦ lib̾tas.
carere criminib. Ideo & apłs paulus qͣndo elegit
ordinandos. uł prb̃ros uł diacones. & qͥcunq
ordinandus ẽ ad p̃posicuram ȩccłiȩ ñ ait si qͥs

Expanded text:
dus, sed ut innotesceret hominibus imitandus. dus, sed ut innotesceret hominibus imitandus. Etiam ipse Job quid dicit? Quis enim mundus? Nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Sed plane multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine: nulla enim querela justa est de his in rebus humanis, qui non habent crimen. Crimen autem est peccatum grave, accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur:sumatur, homo liberetur. Sed quando consumitur, inquies? Si minuitur, quare non consumitur? Minuitur autem in vita proficientium, quod in vita consumitur perfectorum. 10. Prima est ergo libertas, carere criminibus. Ideo et apostolus Paulus quando elegit ordinandos vel presbyteros vel diaconos, et quicumque ordinandus est ad praeposituram Ecclesiae, non ait, Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
te ne forte possim uobis ꝑducere ad sensum.
& qualis mͦ sit. & qualis futura sit ista libertas.
Quemilibet ualde iustum discutias in hac uita
quãuis iam sit dignus uisti uocabulo. non ẽ
tam̃ sine peccato. Audi ipsum sc̃m iohannem
cuius & hoc eugłm est. in epła sua dicentẽ. si
dixerimus inquit qͥa peccatum ñ habemus.
nos ipsos decipimus. & ueritas in nobis non ẽ.
Solus hoc dicere potuit in mortuis liber. de
solo dici potuit qui ñ nouerat peccatũ. de solo
dici potuit. & enĩ exꝑtus est omĩa scdm simili¬
tudinẽ sine peccato. solus dicere potuit. ecce
ueniet pͥnceps mundi huius. & in me nichil
inueniet. Quẽcunq alium uistum discusse¬
ris. ñ omnimodo ẽ sine peccato. nec qualis erat
iob. cui dñs tale testimoniũ ꝑhibebat. ut dia-¬
bolus inuideret & postularet ad temptandũ.
temꝑtans suꝑaretur. ut ille ꝓbaretur. Ideo
aũt ille ꝓbatus ẽ. non qͥa latebat dm̃ coronan¬

Expanded text:
te; ne forte possim perducere vobis ad sensum te; ne forte possim perducere vobis ad sensum et qualis modo sit, et qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, cujus et hoc Evangelium est, in Epistola sua dicentem, Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Solus hoc dicere potuit in mortuis liber, de solo dici potuit qui non noverat peccatum; de solo dici potuit: etenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato . Solus dicere potuit, Ecce veniet princeps mundi, et in me nihil inveniet. Quemcumque alium licet justum discusseris, non omnimodo est sine peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur . Ideo autem ille probatus est, non quia latebat Deum coronan
Abbreviated transcription (Latin):
Hec spes
nr̃a est fr̃s ut a libero liberemur. q liberando
seruos nos faciat. Serui enĩ eramus cupidita¬
apłs dicit. uos aut̃ fr̃s in libertatẽ uocati estis.
tantũ ne libertatẽ in occasionem carnis detis.
s ꝑ caritatem seruite inuicem. Non gͦ dicat
xp̾ianus. liber sum. in libertatẽ uocatus sum.
scruus eram s redemptus sum. & ipsa redempti¬
one liber effectus sum. faciam qͦd uolo. nemo
me ꝓhibeat a uoluntate mea. si liber sum. S si
ista uoluntate peccatũ facis. seruus es peccati.
Holi gͦ libertate uti ad libere peccandum. s utere
ad non peccandum. Erit enĩ uoluntas cua libe¬
ra. si fuerit pia. eris liber si fueras seruus. liber
peccati. seruus iusticiȩ. dicente apłõ. cum serui
ec̃tis peocati. liberi eratis iusticiȩ. minc aut̃ libera¬
ria peccato. serui aut facti dõ habetis fructũ
ur̃m in scĩficationẽ. finem uͦ uitam ȩternam.
Hoc conemur. id agamus. Prima libertas est.
carere criminib. Intindite fr̃s mei. intendi¬

Expanded text:
ec spes nostra, fratres, ut a libero liberemur, et liberando servos nos faciat. Servi enim eramus cupiditaApostolus dicit: Vos autem fratres in libertatem vocati estis; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, er charitatem servite invicem . Non ergo dicat christianus: Liber sum, in libertatem vocatus sum: servus eram, sed redemptus sum, et ipsa redemptione liber effectus sum, faciam quod volo; nemo me prohibeat a voluntate mea, si liber sum. Sed si ista voluntate peccatum facis, servus es peccati. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandum, sed utere ad non peccandum. Erit enim voluntas tua libera, si fuerit pia. Eris liber, si fueris servus; liber peccati, servus justitiae: dicente Apostolo, Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae: nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam . Hoc conemur, id agamus. 9. Prima libertas est carere criminibus. Intendite, fratres mei, intendi
Abbreviated transcription (Latin):
peccati uigebat. Ubi ẽ mors contentio tua: Iam
uiuemus. iam ñ moriemur in illo qͥ ꝓ nob̃ mor¬
tuus ẽ & resurrexit. ut qͥ uiuunt inqͥt iam ñ
sibi uiuant. s eiqͥ ꝓ ipsis mortuus ẽ & resurrex̃.
Precemur medicum faucii. portemur in stabu¬
lum curandi. Ille ẽ enim qui ꝓmitit sanitatẽ.
qͥ miseratus ẽ in uia semiuiuo a latronib de¬
relicto. Infudit oleum & uinũ. curauit uulnera.
leuauit in ium̃tum. ꝑduxit in stabulum. sta¬
bulario comm̃dauit. Cui stabulario: forte illi
qui dixit. ꝓ xp̃o legatione fungimur. Dedit
etiã duos nũmos. qui impenderentur saucio
curando. Forte ipsi sunt duo p̃cepta. in quib
tota lex pendet & ꝓph̃ȩ. Ergo fr̃s. ȩcclĩa hoc tem¬
pore in qua saucius sanatur stabulum ẽ uia

Expanded text:
igebat. Ubi est, mors, contentio tua? Jam vivemus, jam non moriemur, in illo qui pro nobis mortuus est et resurrexit: ut qui vivunt, inquit, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Precemur medicum saucii, portemur in stabulum curandi. Ille est enim qui promittit sanitatem, qui miseratus est in via semivivum a latronibus derelictum: infudit oleum et vinum, curavit vulnera, levavit in jumentum, perduxit in stabulum, stabulario commendavit. Cui stabulario? Forte illi qui dixit, Pro Christo legatione fungimur . Dedit etiam duos nummos, qui impenderentur saucio curando : forte ipsa sunt duo praecepta, in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Ergo, fratres, et Ecclesia hoc tempore, in qua sa
Abbreviated transcription (Latin):
unde dicebat. condelector legi dĩ. sccł̃m interiorẽ
hominẽ. Delectat me lex. delectat me qͦd iubet
lex. delectat me ipsa iusticia. uideo aũt aliã legẽ
in m̃bris meis. hec ẽ quȩ remansit infirmitas.
repugnantẽ legi mentis meȩ. o captiuantẽ me
in lege peccati quȩ ẽ in menbrismeis. Ex hac
parte sensit captiuitatẽ. ubi ñ est impleta iusti¬
cia. Nam ubi condelectatur legi dĩ ñ captiuus
s legis amicus ẽ. & ideo liber. qͦd amicus. Quid
gͦ ex eo qͦd restat: Quid. nͥ respiciamis ad illũ
qui dixit. si uos filius liberauerit. uere liberi
eritis: Deniq & ipse qui loquebatur. ad illum
respexit. infelix ego homo. qͥs me liberabit inqͥt
de corpore mortis huius: gr̃a dei ꝑ ih̃m xp̃m dñm¬

Expanded text:
unde dicebat, Condelector legi Dei secundum interiorem unde dicebat, Condelector legi Dei secundum interiorem hominem. Delectat me lex, delectat me quod jubet lex, delectat me ipsa justitia. Video autem aliam legem in membris meis: haec est quae remansit infirmitas: repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Ex hac parte sentit captivitatem, ubi non est impleta justitia: nam ubi condelectatur legi Dei, non captivus, sed legis amicus est; et ideo liber, quod amicus. Quid ergo ex eo quod restat? Quid, nisi respiciamus ad illum qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis? Denique et ipse qui loquebatur, ad illum respexit: « Infelix ego homo, quis me liberabit, inquit, de corpore mortis hujus? Gratia Dei per J
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. ut ñ ea quȩ uultis faciatis. Exparte
libertas ex parte seruitus. ñ dum tota. ñdum
pura. ñdum plena libertas quia ñdum ȩt̃nitas.
Habemis enĩ exparte infirmitatẽ. ex parte accipi¬
mus lib̾tatem. Quieqͥd peccatum ẽ a nobis
antea deletum ẽ in baptismo. Nunqͥd quia
deleta ẽ tota iniquitas. nulla remansit in firmi¬
tas  Si ñ remansisset. sine peccato hic uiuere¬
mus. Quis aũt audeat hoc dicere nͥ suꝑbus. nͥ
uult deciꝑe. & in quo ueritas ñ est. Ergo ex
eo qͦd remansit aliqͥd infirmitatis audeo dicere.
Ex qua parte seruimus do. liberi sumiis. ex qua
parte seruimus legi peccati. adhue serui sumꝰ.
Unde dicit apls. qͦd dicere ceꝑamus. Condelector
legi dei. scdm interiorẽ hominẽ. Ec̃ce unde
lberi. unde condelectamur legi di. Libertas
enim delectat. Nam quam dui timore facis quod
ustum ẽ. non ds̃ te delectat. Quam diute ñ de
ille ex parte suꝑiore liberum se eẽ sentiebat.

Expanded text:
carnem, ut non ea quae vultis illa faciatis. » Ex parte libertas, ex parte servitus: nondum tota, nondum pura, nondum plena libertas, quia nondum aeternitas. Habemus enim ex parte infirmitatem, ex parte accepimus libertatem. Quidquid peccatum est a nobis, antea deletum est in Baptismo. Numquid quia deleta est tota iniquitas, nulla remansit infirmitas? Si non remansisset, sine peccato hic viveremus. Quis autem audeat hoc dicere nisi superbus,vult decipere, et in quo veritas non est? Ergo ex eo quod remansit aliquid infirmitatis, audeo dicere, ex qua parte servimus Deo, liberi sumus: ex qua parte servimus legi peccati, adhuc servi sumus. Unde dicit Apostolus quod dicere coeperamus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem. Ecce unde liberi, unde condelectamur legi Dei: libertas enim delectat. Nam quamdiu timore facis quod justum est, non Deus te delectat. Quamdiu adhuc serille ex parte superiore liberum se esse sentiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
matio mali ẽ. Hoc dicebat ille. ꝑficere bonũ ñ
mͥ adiacet. quia ñ poterat facere ut ñ concupis¬
ceret. Faciebat tantũ ut concupiscentiã refrena¬
ret. ut concupiscentiȩ ñ consentiret. & concu¬
piscentiȩ m̃bra ad satellitiũ non p̃beret. ꝑfice
qͦd dictum ẽ. non concupisces. Quid gͦ opus ẽ
ut impleas : Post concupiscentias tuas ñ eas.
Hocage interim qͣindu insunt illicitȩ concupis¬
centiȩ in carne tua. post concupiscentias uuas
ñ eas. Mane in seruitute dĩ. in libertate xp̃i.
Mente serui legi dĩ tui. noli te dare concupiscen¬
tiis tius. sequendo eas. Uires eis f addis. dando
eis uires. Quomͦ uincis. qͣndo contra te inimicos
atq ꝑfecta : In illo dño ihũ qui dixit. si uos filiꝰ
liberauerit. uere liberi eritis. Quando plena &s
ꝑfecta libertas erit: Quando nullȩ imiicitiȩ.
quando nouissima inimica destruetur mors.
Oportet gͦ corruptibile hoc induere incorruptionẽ.
os mortale hoc induere immortalitatẽ. Cunc

Expanded text:
mptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra ad satellitium non praeberet. Perfquod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare concupiscentiis tuis: sequendo eas, vires eis addis; dando eis vires quomodo vineis, quando contra te inimicos atque perfecta in illo Domino Jesu qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis; quando plena et perfecta libertas erit? Quando nullae inimicitiae, quando « novissima inimica destruetur mors. Oportet enim corruptible hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem: cum
Abbreviated transcription (Latin):
erat u̾bũ ⁊ u̾bum erat apud dm & d̾s erat
uerbũ s cetera quȩ lecta sunt. intellegatis
uos leuasse ocłos admontes. tlisi enĩ montes
ista dicerent. unde omnino cogitaretis ñ in¬
ueniretis. Ergo ex montib uenit uobis aͣxi¬
lium. ut hȩc uel audiretis. s ñdũ potestis ĩ¬
tellig̾e quod audistis. Inuocate auxiliũ a
d̾no. qui fecit cȩlũ & t̾ram. Qͥa montes sic
potuerunt loqui. ut ñ possent ipsi illumi¬
nare. quia ⁊ipsi illuminatisunt audiendo.
bat quod nobis ꝓpinaret. Sed ꝓpinaũ uer¬
ba. intellectũ autẽ inde debes capere. unde &
ipse biberat qui tibi ꝓpinauit. ut leues ocłos¬

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et caetera. Quae lecta sunt ut intelligatis vos levasse oculos in montes. Nisi enim ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: si nondum potestis intelligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui fecit coelum et terram, quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illuminati sunt audiendo. bat quod nobis propinaret. Sed propinavit verba. Intellectum autem inde debes capere, unde et ipse biberat, qui tibi propinavit. » Istis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ponenda est. Accipiunt enĩ montes
quod uobis ministrentᷤ Unde montes ac¬
cipuint. ibi spes pͣonenda est. Oclõs nr̃os cũ
leuamꝰ ad scripturas. quia ꝑhomines mi¬
nistratȩ sunt scripture. leuamꝰ ocłos nrõs
ad montes. unde auxiliũ ueniet nobis. S
tam̾ quia ipsi homines qui scripserunt scͥp¬
turas. ñ dese lucebant sed ille erat lum̃ ue¬
rũ. qui illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ
in hunc mundũ. Et mons erat ille ioħ bapt̃.
quidix̃. ñ sũ eggo xp̃s. ⁊ lequisquã inmontẽ
spẽ ponens caderet ab illo qui montes illus¬
trat. ⁊ ipse c̃fessus ait. qm̃ deplenitudine
eiꝰ om̃s accepimꝰ. Ita debes dicere. leuaui o¬
cłos meos inmondes. unde ueniet auxiliti
mͥ. ne auxiliũ quod tibi uenit montib im¬
putes. s sequaris ydicas. Auxilium meũ
adño. qui fecit cęlũ x t̾ram. Ego fr̃s adhoc
ista monuerĩ. ut quando erexistis cor ad scͥp¬
turas cũ sonaret euangłm. in principio

Expanded text:
nostra ponenda est; accipiunt enim montes nostra ponenda est; accipiunt enim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripturae, levamus oculos nad montes unde auxilium veniet. Sed tamen quia ipsi homines qui scripserunt Scripturas, non de se lucebant; sed ille erat lumen illorum qui illuminat hominem omnem venientem in hunc mundum; et mons erat ille Joannes Baptista, qui dixit, Non sum ego Christus, ne quisquam in monte spem ponens, caderet ab illo qui montes illustrat. Et ipse confessus, ait: Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et dicas: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo, fratres, ad hoc ista monuerim, ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium: In principio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire ad id quod ait. inprincipio erat
uerbum .x uerbũ erat apud dm. & d̾s erat
uerbum. nisi transcendisset omĩa que sunt
sacta ꝑuerbum. Qualis gͦ iste mons quã sc̃s.
quã altꝰ int̃ illos montes qui susceperant pa¬
cẽ popło dĩ. ut possent colles suscipe iusticiã.
uide te ergo frẽs ne forte de ipsis montib est
ioħ. de quibus paulo ante cantauimꝰ. Leua¬
ui ocłos meos inmontes. unde ueniet auxi¬
lium mͥ. Ergo frẽs mei si uultis intelli g̾e.
euangelistã. erigite uos ad eiꝰ sensum. Sed qa
montes isti pacem suscipiunt. ñ potest autẽ
ẽe̾ inpace. qui spẽ suã ponit in homine. noli¬
te sic erigere ocłos inmontẽ. ut putetis in
homine spẽ ur̃am ẽe̾ collocandã. Et sic di¬
cite. leuaui ocłos meos inmontes unde ueni¬
& auxiliũ michi. ut statĩ subiungatis. aux¬
leuemꝰ ocłos inmontes. unde ueniet auxiliũ
nob̃. & tam̃ ñ ipsi montes sunt. in quibꝰ spes

Expanded text:
pervenire ad id quod ait, In principio erat pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum. Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter illos montes qui susceperunt pacem populo Dei, ut colles possent suscipere justitiam? 6. Videte ergo, fratres, ne forte de ipsis montibus est Joannes, de quibus paulo ante cantavimus, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ergo, fratres mei, si vultis intelligeEvangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace, qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam; et sic dicite, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi, ut statim subjungatis, Auxlevemus oculos in montes, unde veniet auxilium nobis: et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate surgamꝰ. ne cũ putamꝰ nos a¬
liquid ẽẽ. cũ nichil simꝰ. ñ solum ñ accipi¬
đm. ⁊ds erat u̾bũ. Susceperat pacẽ mõs
iste. contemplabatur diuinitatẽ uerbi. Qͥ¬
lis iste mons erat. quã excelsus. trãscen¬
derat omnia cacumtna t̾raꝵ. transcen¬
derat om̃s cãpos aeris. transcenderat om¬
nes altitudines siderum. transcenderat
om̃s choros & legiones angłoꝵ. Nisi enĩ
quo ꝑuenerit. Queris de cȩlo & terra fac¬
ta sunt. Queris dehis quȩ sunt incȩlo
&. int̾ra. utiq multomagis & ipsa facta
sunt. Queris despiritalibꝰ creaturis. de
angłis. archangłis. sedib. domi nacioni¬
b. uirtutib . p̾rincipatibꝰ. & ipsa facta
sunt. Nã cũ enumerar& hȩc omĩa psal¬
mꝰ c̃clusit sic. Ipse dixit & facta sunt.
Ipse mandauit & creata sunt. Si dixit
⁊ facta sunt. ꝓuerbũ facta sunt. Si autẽ
puerbũ facta sunt. ñ potuit iohannis cor

Expanded text:
humilitate surgamus: ne cum putamus nos ahumilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiDeus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, transcenderat omnes campos aeris, transcenderat omnes altitudines siderum, transcenderat omnes choros et legiones Angelorum. Nisi enim quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus, conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: si autem per Verbum facta sunt, non potuit Joannis cor