comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neadem india eẽ gente feminarũ
qui quenaes concipiunt. et octauũ
uite annũ tiõ excedunt. Dicunt᷑
autẽ et alia hominũ stebalosa
pertentu quae non sunt sẽdãa ti
incausis rerũ int̃pretient᷑ utgeri¬

Expanded text:
in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt et octavum vitae annum non excedunt. Dicunt autem et alia hominum fabulose portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Gery
Abbreviated transcription (Latin):
tentum est ꝗd ex formis diuersis
ꝓponitur. monstrum quod extra
dicitur quod exomini partae
Naturac mutationem sumens
aliquid portendere futurorum
uidexur sicut biceps caput incorpꝰ
unum uel sicut infutura euersio

Expanded text:
tentum est quod ex formis diuersis proponitur, monstrum quod extra dicitur quod ex omni parte naturae mutationem sumens aliquid portendere futurum uidetur, sicut biceps caput in corpus unum, uel sicut in Xerxis
Abbreviated transcription (Latin):
ani trinita tem consundunt.
x rienbra humani corporis ꝑ
duodeci stell arum signa distin ꝯsid¬
gunt. Animasdicunt eiusdẽ
Naturae ee cuius deuss. et
spontte ꝑseptem caelos discen¬
dert & incendere inquendã
malignum principem a quo
istum mundũ fictũ discribunt.¬
& abeo incorporibus intromit cicu

Expanded text:
ani, trinitatem confundunt et membra humani corporis per duodecim stellarum signa distingunt. Animam dicunt eiusdem nature esse cuius Deus est et sponte per septem celos descendere et incidere <in> quendam malignum principem a quo stum mundum factum discribunt et ab eo in corporibus intromitti.
Abbreviated transcription (Latin):
Pasius lapis ꝓuiridant
colore dictus. sed uilis hitis
alterũ genus sanguine punc¬
tis aborra. tertium diftinetũ
uirgulis trib candis.¬

Expanded text:
asius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candi
Abbreviated transcription (Latin):
cemllo er̃i. ad mumerũ autẽ
srestrs ita cõurdit ut acci¬
pias. Inprinis fecit caclumet
terram. demde tolles regionis
sines inbabita bilis ue se ante r¬
liqas uisbiles crtaturas. diem
noctem. ligna fructiftra ani¬
mantiũ genera diuersa caelũ co¬
& ternon fecit. Sił ad funda¬
m̃tũ reseras principiũ terrae

Expanded text:
illo eram. ad numerum autem si referamus, ita conuenit, ut accipias: inprimis fecit caelum et terram, deinde colles regiones fines inhabitabiles uel sic: ante reliquas uisibiles creaturas, diem noctem ligna fructifera animantium genera diuersa, caelum et terram fecit. si uero ad fundamentum referas, principium terrae
Abbreviated transcription (Latin):
armenta tuentus. Cuius ue¬
ties romani nomen indide¬
runt abto quod rtinꝰ sit pa¬
rrtũ. Nec magũ laborem
culture desider&. prata
autem ee que set cari posse¬

Expanded text:
armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desideret. Prata autem esse quae secari poss
Abbreviated transcription (Latin):
& constituit. Cumergo quire en
supelicare apłido & nescirent quo
lestis docuit quomꝰ orarent. uł
quo modo dnm̃dm̃ dep̃cirent. ex hoc
ꝑ̃ducta ÷ consuetudo etđie dm̃
p̃cib exposcere e egritudinis an¬
me et utere p̃ces adinsttir eorũ
quas constituit xps̃ quasq primi

Expanded text:
et constituit. Cum ergo quaererent supplicare apostoli Deo, et nescirent quomlestis, docuit quomodo orarent vel quomodo Deum impetrarent. Ex hoc perducta consuetudo Ecclesiae Deum precibus exposcere contra aegritudines animae, et uti precibus ad instar earum quas constitui
Abbreviated transcription (Latin):
taria. & ideo in formata quia
sicut ille principia nocit. itt ista
sines a principib separat.
Posicuti figia a ddis tonguendas
sensus ꝑcola it coma t et peri¬
iods quaedũ ordine sue ipponit
sensum nobis lectionis ostendit
Dic te autem positura uł quia
ctur eidem ta come¬

Expanded text:
traria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat.est figura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia dicitur; eadem et comm
Abbreviated transcription (Latin):
de dicitur causi. uñde et prag¬
maica negotia dicunt᷑. & auc¬
pragmnaticus nuncuratus Pran
dium ab apearatũ tilendi dictũ.
Proptiae autm uetet̃pran¬
dium uocabant omium militu
cibũ ante pugnam. unde ÷ illus
ducis adloquiũ prandeamus
tamquã ad inferos tenaturi.

Expanded text:
ine vocatur. Unde et pragmatica negotia dicuntur et acpragmaticus nuncupatdium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.
Abbreviated transcription (Latin):
Pomelia Sorbo similis est medio¬
cris arbor et flore candido dicta
quod dulcedo sit enis fructus etacuto
sapore cõmixta haec arbor actatt
durat exguat.

Expanded text:
Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua.
Abbreviated transcription (Latin):
Populus est humane multitudis
luris consensu& concordi communionẽ
sociatus. popidus autem eodistat. aple¬
bibus quod populus uni uersiciuȩs sunt
Populus ergo tota ciuitas est uulgus
ergo plebsest. plebsaũt dicta aplurali¬
tate maiorest numerus minorum
quam seniorum.
dictus est. Grece autem̃ populus lao¬
alapidibus. populus est generalis
um uersitas ciuium senioribus plebs
autem humilis & abiccta. Inter popu¬
Cum enimpopulos numero plurali
dicimus urbes signficamus. Cum perã¬
lum unius multitudinem cuutatis

Expanded text:
Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives sunt,Populus ergo tota civitas est; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; maior est enim numerus minorum quam seniorum. dictus est. Graece autem populus distat, quod populus est generalis uniuersitas ciuium cum senioribus, plebs autem humilis et abiecta. Item rurCum enim populos numero plurali dicimus, urbes significamus; cum populum, unius multitudinem ciuitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dolore pedum in quo ansamaiore
digito idest pullice aut auestigio ela¬
aut a cauo pante. Aliquando cum
inmutate naturali colore aliquon¬
do cum robore &a flatione ad¬
testante dolore aut frigidocor¬

Expanded text:
dolore pedis inchoante a maiore digito id est a pollice aut a vestigio aut a cavitate plantae, aliquando cum inmutato atque naturali colore, aliquando cum rubore et inflatione, adtestante dolore et frigido tor
Abbreviated transcription (Latin):
Popine
est autem locus uxta balnea publica
ubi post lauacrum a fame & siti reficiun
enum gree famem signficat & quod
hic locus famem tollat.

Expanded text:
propina Est autem locus juxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntenim Graece famem significat, eo quod hic locus famem tollat.
Abbreviated transcription (Latin):
Poli podion herba Cuiis radix yrta
at que crinita polipus exquo diri¬
uatum ẽ ut polipodion diceritur
Nascitur in tenbris petrarum terris
siuequer quis uicinis. PLACIDUS S¬

Expanded text:
Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios
Abbreviated transcription (Latin):
leminas in libia credunt trancos sine
capite nasci et hoc atq oculos habere
in pectore alios sine teruicib
gigni oculos habentes in humeris
inultimo autẽ orientis. monstruose
gentiũ ficcies scribunt᷑. Aliasine
narib qualitotius oris planitiae
infor mes habentis̃ uult. Aliae labro
subteriori ab eo ꝑminenti ut in solis
ardore totã excofitciã contegaint
dormientes . Aliis cõcreut craee mo¬
dicũ tantũ foramine calamis aue¬
narũ pastus aurientes. Non nulli sine
linguis eẽ dicunt᷑. Inuicẽ sermonis
utentes nutũ siut mocũ dicuntus¬

Expanded text:
Lemnias in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu sive motu. Pan
Abbreviated transcription (Latin):
Porcus dictus quasi spurcus ingurgi¬
tat enim seceno luto iminergit limo
ilinit. Oratius & amicalutosus. hinc
xim spurcitiam uel spurios nuncupa¬
musporcorum pilossoras uocamus &
ser as a suc dictas a quibus & sutores
consuant pelles. porcimarini quia
uil gouocantur suulli quia dumefã
querunt more siuis t̾ram subaquis
fodiunt. cirea guttur enimoris offi¬
cumbabent & nisi rostrum arenis
immergant pastum non colligunt

Expanded text:
Porcus, quasi spurcus; ingurgitat enim se coeno; luto immergit; limo illinit. Horatius: Et amica luto sus. Hinc etiam spurcitiam vel spurios nuncupamus. Porcorum pilos setas vocamus; setas a sue dictas, a quibus et sutores erimunt. 12. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, qui dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt
Abbreviated transcription (Latin):
pollicert dicimur qđ sponte pro¬
mit timus nec rogati ꝓmittere
qđ petiti ergo promittimus roga¬
tipollicemus ultro item pollicem
scriptura promittimus uerbo

Expanded text:
Polliceri dicimus quod sponte promittimus nec rogati, promittere quod petiti. Ergo promittimus rogati, pollicemur ultro. Item pollicemur scriptura, promittimus uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
Pontifex Princeps sacerdotũẽ
quasi uia sequentium ipse & sacerdos
ipse pontifex maximus nuncupatur¬
idest ep̃s ipse enimefficit sacerdotes
at que leuitas ipse omnes ordines acclesi¬
asticos disponit ipse quod unusquisq
sacere debeat ostendit ante aute in
pontifices & regeserant. Nã maiorum
haec erat consu& udo utrex eõ &iam
sacerdosud pontifex. Vnde & romani
inperatores poncifices dicebantur
Pontius interpretaitur declinans
confilium utique iudicorum accepta

Expanded text:
Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur. Ipse enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebanturPONTIUS interpretatur declinans consilium, utique Iudeorum: accepta
Abbreviated transcription (Latin):
Idest multipes
plurimos cnimnexus hibeiste ingen.¬
osus amum appetens brancnconple¬
tit non morsu necprius dimittit quã
escam circumrosert uadoso autem
inlitore poram nanctus  afficitur
ciat que eius nebuloso ingemo colo¬
rem subit et similis spetie terga
ob dictus plurimos piscium sine ulla sus¬
picione fraudis ad lapsus dum non notã
precauent & saxum opinantur casib
fartiue artis includit et sinuquodam
suaẽ carnis inter cepit.
Polis inde conest multis nexa coniunc¬
tiomibus dictio ut hacamus ꝗto asque
pellides quene obtolemus et cettroe Crecs¬
Itemspeculaꝙ clipeique erectaque
sirique capadoces galliq extremiꝙ¬

Expanded text:
est multipes: plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens, branchii non morsu: nec prius dimittit quam escam circumroserit. Vadoso autem in littore petram nactus, affigitur ei, atque ejus nebuloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. polysyndeton est multis nexa coniunctionibus dictio, ut «Acamasque Thoasque / Pelidesque Neoptolemus» et ceteritem: spiculaque, clipeique ereptaque Syrique, / Cappadoces Gallique, extremi
Abbreviated transcription (Latin):
racteres esse dicendiunum in quotin¬
tum poctaloquitur ut est in libris
urgilii georgicorum alium dragmatcũ
inquonus quam pocta loquitur ut est
in quomediis et trago aediis tertiũmxtũ
ut est inende nã pocta illic & introduc¬
it ꝑ sone loquuntur

Expanded text:
racteres esse dicendi: unum, in quo tanracteres esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis: tertium mixtum, ut est in Aeneide. Nam poeta illic et introductae personae loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ampliora faciebant ita eloquio iam
quasi angustiore honorandos putauer̃.
laudesque corũ et uerbis inluscriorib
et iudic andiorb numeris extulerune
id genus quia sormã quadam efficitur
quae pocte dicuntur. pocma uocita¬
tũ est ciꝰ quefictores poctae uates auim̃¬
tis appellatos uarro auctor est. uł auien¬
dis carminibus hocest modulandis&.
ꝓinde poetae latine uates olimscrip¬
taeorum uaticinia dicebantur quod
i quadam & quasi uesama inscribendo
commouerentur uł qđ modis uerba
conecterent uere antiquisꝓiuincirt
ponentibus etiam pero furorem diu¬
ni codẽ erant nomine quiaet ipsiquoq
pleraq uerbis efferebant quidamaũt
poetae theologi dicti funt quoniam
dediis carmina faciebant officium
aũt pocte in eo est ut eaque uere
gestauerunt alias spcties obliquis
fugurationibus cumde cort aliquo
comersa transducat unde &lucanꝰ
ideo inmumero poctarũ nonponitur
quia uiditur historias cõposuisse
R poema apud poctas aũt tresca¬

Expanded text:
ampliora faciebant, ita eloquio etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis inlustrioribus et iucundioribus numeris extulerunt. Id genus quia forma quadam efficitur, quae ποιότης dicitur, poema vocitatum est, eiusque fictores poetae.' Vates a vi mentis appellatos Varro auctor est; vel a viendis carminibuproinde poetae Latine vates olim, scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur; vel quod modis verba conecterent, viere antiquis pro vincire ponentibus. Etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia et ipsi quoque pleraque versibus efferebant. Lyrici poetpoetae Theologici dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. Officium autem poetae in eo est ut ea, quae vere gesta sunt, in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres cha
Abbreviated transcription (Latin):
uoorn Ponticaest gẽma quedã liuore ꝑlucida
habens stellas rubeas inter dum &ureas
dicunt ꝓͥ eam intero gare demones effogare¬
Ponticȩ gẽmae aponto dicuntur
genere diuerso punc sanguincis nunc auritis
guttis micantis aliȩ habentes stellas
aliae longius colorum ductibus limate

Expanded text:
 Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogari daemones, et fugarPonticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae habentes stellas, aliae longis colorum ductibus line
Abbreviated transcription (Latin):
Poli Excellentibus cicdis cacumi¬
na quibus maxint sphera pititur
quorum alter ad aquilonem exspec¬
taus bortus alterterre oppositus
iustronotius dictus est.
Polisunt Circuli quicurrunt ꝑaxt¬
ni.hoim alter est septem trionales
quenum quam occichit appellatur que
uoreus. Alter australis quinum qũa
indetur et austronitias dicitur & dicti¬
poliquod sint axium cidi exuluplaustro¬
rum apoliendo scilicat nominati sed

Expanded text:
Poli, ex coelestibus circulis cacumina, quibus maxime sphaera nititur: quorum alter ad Aquilonem spectans Boreus, alter terrae oppositus Austronotus dictus est. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pomacħcunitur quia apta sunt.
admandendum sic ethimatura
quia prius quam natura fiant
dura sunt admandendum poma
ii t̾ra sodomorũ gigniquiquidem
et ad maturitatis faciem ꝑuenire
sedmo. supressuue temptata in
fumum hac fi uillam comoficas¬
buxus cicatur nam suꝑ fluam
quidamuolunt facere discre¬
cionem ut hacc̃buxus dearbore esiudi¬
dicamur buxum uero deligno cõposita¬
pomerium ubi poma nascuntur

Expanded text:
325 dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et immatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. 25. in terra Sodomorum gigni quidem et ad maturitatis faciem peruenire; sed morsu pressuue tentata in fumum ac fauillam corio fatisbuxus' dicatur: nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut 'haec buxus' de arbore dicamus, 'buxum' vero de ligno conpositopomerium ubi poma inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Pocce Inde sunt dicti sic̃ait tran¬
quillus quã primum homines exu¬
taferitate r atronẽ uite habere
cepissent seque hacd eos suos
pos cultum modicum hac sermoni
neces sarium conmenti sibiutrius¬
que magnficentiam ad rligionẽ
dcorum suorum et cogitauerunt
igtur ut templaillis domibus

Expanded text:
Poetae unde sint dicti, sic ait Tranquillus: « Cum primum homines, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus
Abbreviated transcription (Latin):
or Poloptotonest Multitudo casuũ
uarictate distincta ut litoralioribus
contracria fluctibus undas in precor
arma armis pugnent ipsique nepotes
dixit. Itaest ad signa marce tabellas
itemhictuus pater patrem hunc appel¬
las hoctibi patris nomenuenit in mentem¬

Expanded text:
. polyptoton est multitudo casuum uarietate distincta, ut: litora litoribus contraria, fluctibus undas / inprecor, arma armis; pugnent ipsique nepotesqdixit: ita est; adsigna, Marce, tabellas Persius 5,79+81 . item: hic tuus pater? patrem hunc appellas? nunc tibi patris nomen uenit in mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Cullcus Genere masculini grminito
dicitur. est. aut̃ ut erex corio
sactꝰ in quo pirricide
usimu gallo & serpente inclusi
inmari precipitabuatur
Culleus Tunici exsparto in modum
parricide. Cumsimia serpente
& gillo in siti miteb antur inmiri ut
condentib: int̃se ipsis anim antib: homo
muorib: penis afficerecur¬
Culleum est. parricidalt uasculum ab
occulendo idestclaudendo dictum
est aut̃ it̃ excorio factus inquo par¬
ricide cum simio & gallo serpente
inclusi in mari p̃cipicaritur
A deo aut̃ romanii aqua & ligtu inter¬
dicebant quib dõ damnatis quia
aer & aqua cunctis pat& & homi¬
nib: daca est ut illinon sruetentur
quod omnib: pernacuram concessũ ẽ¬
uilex abaculec dictus quod sangui¬
nem sugit. hab& eni in ore fistulã
in modum stimul. quocar mer
terebrat ut sangunem bibat

Expanded text:
Culleus genere masculino geminato l dicitur. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simia et gallo et serpente inclusi in mare proiciunturCulleus, tunica ex sparto in modum parricidae cum simia, serpente et gallo: insuta mittebatur in mare; et contendentibus inter se animantibus, homo majoribus pCulleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitanturdeo autem Romani aqua et igni interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patet, et omnibus data sunt, ut illi non fruerentur, quod omnibus per naturam concessum eulex ab aculeo dictus, quo sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat, ut sanguinem bibat
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod iainguist̃. incor pore effusus uero
uocatus. Unde & crudelits actt &
crudus. Alu dicunt cruorem uc cime¬
Sangune plicgstis uentios & utgine
cese. Idest sunguint uirgias occisti

Expanded text:
m. Sanguis est in corpore, effusus uero uocatur, unde et crudelitas dicta et crudus. Alii dicunt cruorem uictima«Sanguine placasti uentos et uirgine caesa», id est sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Cretio est certus dierum numerũ
quo insticutus heres aut adit
redititem aut finito tempore
creconis ex cluditur nec liberã
lliest ultra capiende heredita
Crecio aue appellata qua de¬

Expanded text:
Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiende hereditatis. Cretio autem appellata quasi de
Abbreviated transcription (Latin):
ISIDẼ Culmina dicta sunt qui aapud an¬
tiquos teca culmotegeb antur
ut nunc rustica hinc testi summitas
Culmus
Calamꝰ spice
quia radicib cius nascit᷑ & dictus otori¬
Aculmus quasi calamus¬

Expanded text:
 Culmina dicta sunt, quia apud atiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rustica, hinc tecti summitas Culmus calamus spicae, qui a radicibus nascitur; et dictus culmus, quasi calamus
Abbreviated transcription (Latin):
Criminacorem & criminantem
hoc inderse difsert. orbibus
putat quod quod criminatoo sit
id faciat quare quis magis nox.¬
us uideatur. Ut a franius n sũ

Expanded text:
Criminatorem et criminantem hoc interesse auctor Orbilius putat, quod criminator sit id faciat quare quis magis noxius videatur. Ut Afranius: Non sum,
Abbreviated transcription (Latin):
Criso prasus indicus est colore
porri sucum reserens aurtis int̃¬
uenientib: guitis. Vnde & nom̃
accepit quemquidam berillorũ
generi iudi cauerunt

Expanded text:
hrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cristallus Resplendens & conis
colore traditur quod nixit
glacie durata ꝑ annos huno
& nom̃ ei grecide der̃ gignicur
inseptentrionum alpib: ubinee
aestate solferuentis inuenitur
ideoq ipsa diuturna. & annos¬
aduricia reddit hanc speciem
quacristollus dicitur hic appo¬
sicus radus solis ad eo rapit flum¬
mam ut aridis fungi uł solus
gnem p̃beat ususcius etiam ad po¬
cula destinatur nihil aliud qua
srigidum pati potest

Expanded text:
Crystallus resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuera. Cilix est dius hubens
ans & est grecum nomen decli¬
nat᷑ aut̃ apudcos hic crat̃ nĩ larine
haet cratera dicitur. Vnde ꝓsur.
sitibi crateras argenti uergilius
Cratras. magno stacuunt. Et
umna coronane. ficbant autem
primum a conexionib: uuirgultax rut̃

Expanded text:
era, calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen; declinatur autem apud eos, hic crater. Nam Latine haec cratera dicitur. Unde Persius: Si tibi crateras argenti . . . Virgilius: Crateras magnos statuunt, et vina coronant. Fiebant autem primum a connexionibus virgultorum,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo homines appensi drucintug
uł paciuntur. Undt & nomina
habent patibulum ȩtum ulgo strca
dic̾itur quasi serens ciput. sispen¬
sum enum. & stranguilactũ exco ex¬
auimatꝰ. sed pabui minor pena
quam crucis: tiam pacibusum ꝓppcn¬
sos statim ex animat
Ctr aut̃ sufficos ditiruaut
Unde & ineuangło latronibus
ut morerentur & deligno ant
sabbatum deponerenture
Cirura constactassunt. quia ligia
sespensi cito mori non pocerant
In ipso quoq genere necis dffert¬
dt quentes extinguignib uri

Expanded text:
in quo homines appensi cruciantur, vel patiuntur, unde et nomina habent. 34. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem suffixos diu cruciat, unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur, et de ligno ante Sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. 33. In ipso quoque genere necis differttorquente exsti
Abbreviated transcription (Latin):
ante repꝑctis usisunt. est aut̃
genus singulari forma & ucriq
abtum pedi. uł dextro. uł sinistro
Crepidas aut̃ dictas quod cum
sono stringantur siue apedum
crepitum in ambulandum

Expanded text:
ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro, vel sinistro. Crepidae autem dictae, quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando.
Abbreviated transcription (Latin):
Corum. mopses postgranstart
trium ꝓͥhale ꝑdocuit
abimagine: factum corone
& exeo ita uocatum unde & ec
denasticus liber inscripst stgoi¬
tem sacer dotem ante arcem  uł atuã¬
Et incirtu̾itu cius corona sta¬
trum. Corus enim proprie
multi tudo cantium est. quȩq:¬
apad udeos ñ miniꝰ ad deca conistiet cung¬
tib Apud nos aut̃ incerto numero aptu

Expanded text:
m Moyses post transitum triumphale perdocuit. ab imagine factus coronae, et ex eo ita vocatus. 2. Unde et Eclesiasticus liber scribit stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronam fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est. Quapud Judaeos non minus a decem constat canentibus; apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
tur ericgronius autem quregna¬
uit athensrimmus. Quit tuor
sis tre uictor Euit aut̃ miner¬
ue & unlcanifilius de caduca
interron libidine ut sabult
struntur procreatus portentũ
demonicum immo diabolusqui
prioumonicur sum dedicabit
tilicuctõe quadrigeꝓductes.

Expanded text:
 Ericthonius autem, qui regnavit Athenis, primus quatuor sistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae
Abbreviated transcription (Latin):
Cruste. Tabule sunt mar moris
Vnde & mar morati parientes
Crustati dicunt᷑ quis aut̃ marm&a
secandi incrustas ex cogitauerit
non constat. fiuint aut̃ arena
& serrȩ sesAbeq in praten uilinea
p̃m̃te arenas tractuq ipsosecinte
seder assior arena plus erodet
mar moris. Ncantenius fabri¬
cis & polituris ad commodica ẽ¬

Expanded text:
Crustae tabulae sunt marmoris; unde et marmorati parietes crustati dicuntur. Qui autem marmora secandi in crustas excogitaverint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et polituris adcommodata e
Abbreviated transcription (Latin):
ISIOR Cultura est. Quia frumenta uł uina
mageio labore queruntur ab inco¬
lendo uocatai diuiciae enim antiquoꝵs
in his duobus erant bene pascere
& bene arare
Cultura agri cinis aracio int̃miso
incensio scipularum stercoratio occa
Truncatio

Expanded text:
. Cultura est, qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere, et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio
Abbreviated transcription (Latin):
Cotis Nom̃ accepit quod strrum
adiucide dum mactiat. cotiscã
greco sermone icisio nominat᷑
xhs aluie aquariestnt alie
aco indigent in acuendo sedolcum
ltociaque aciem acerrinã reddur¬

Expanded text:
Cos nomen accepit, quod ferrum ad incidendum acuat; cotis enim Graeco sermone incisio nominatur. Ex his aliae aquariae sunt, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem, aquae aciem acerrimam reddu
Abbreviated transcription (Latin):
Corus uentus est qui ab occidente
estiuo flat & uocatꝰ corus qđ ipse
uencorum circulum claudat
& quasi quorũ sticiat. hic aut̃ ciur
dictꝰ quem pleriq argesten dicunt
Nonut in pridens uulgus a grestem

Expanded text:
Corus est, qui ab Occidente aestivo flat, et vocatus Corus, quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut imprudens vulgus A
Abbreviated transcription (Latin):
Cocurnicis. A sono uocis genꝰ
Eoquod uise fuerint primum
inortica insala. Naecadue Dolo¬
mendi habent tempora nam
aestate depulsa maria trans huaero¬
meant. Ortigo metra dicit̾
quae grecẽ ducit eam terrae
propinquantem accipitior uideis
rapit. Ac propterea cura est
uniuer iis ducem sollicitire ge¬
neris erniꝑ quam eaucant pfti¬
ma diserimina. Cibos gratis
mal sicut & homo eiducã prtit.¬

Expanded text:
Coturnices a sono vocis dictas eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora. Nam, aestate depulsa, maria transmeant. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit: ac propterea cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem caveant prima discrimina. Cibos gratissmal, sicut et homo, caducum
Abbreviated transcription (Latin):
Crisd colla . dolore prasina ost dicca
quodugncicius aur um habere tra¬
ditur. haco & marmenia nascicur
sedex maerdonia probabilis uenit
foditur auc̃ ex metallis acris .cuiꝰ
intientio argentum acque indicũ
pdit naruene cius cumhis haba¬

Expanded text:
rysocolla colore prasina est, dicta quod vena eius aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit. Nam venae eius cum his hab
Abbreviated transcription (Latin):
Crocoddillus. Acroceo colore
dictus gignitur innilo animal
quadrupedes interra & maquis
ualens longitudine plerumq
.xx. cubitorum dentium & un¬
guinum in manitate armatum
tanteq cutis duricia ut quam uis
fortium hicuis lapiduat̃gore¬
ꝑcussus non sedeat noct inaquis
ram fouet. masculas & femina
uices seruant. hunc pises quidt
strracam habentes eristam̃te nerã
uencrium desecintes interiinu
solus ex ani małib superiorem
maxillam mouere dicitur.
matib crocini ungenti atque eiba¬
infor mato sedimine in pannus¬
culus fit. Et ideo sic appellatur⁊¬

Expanded text:
Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longituviginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatum, tantaque cutis duritia, ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercussus non sentiat. 20. Nocte in aquis, ra ovet; masculus et femina vices servant. Hunc, pisces quidam serratam 79 habentes, cristam tenera ventrium desecantes, interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur. matibus crocini unguenti, atque informato sedimine in pannusculos fit, et ideo sic appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
Creto insula finitur ab oriente
carpacio mari. Ab occasu & septeni¬
trione mari cretico ameridiȩ
mari Irbico quod & adriaticum uocas
Hab& in lorigo milia pas suum cen¬
łcioa Creti Gretie pars ẽ iungens
contra pelo ponens ẽ. haec primum
uemperue celi macaron neson ap¬
pellaca est. De inde cre ca dieca
acrete quodam indigena quem
Punum cure tarum fuisse. quibus
iuppic̃ ibi abs conditus ẽ. Etenutr itus
est aue insula grecie in terortũ
Soccasum Longissimo tractuporrect
Mepcencrione recuc estib Abais¬
tro aegrptiis undis ꝑ fusa. Fuit aut̃
quondim centum urbib: nobis
Unde & haec anto polis dicta est
sicum ab ideis dactius in et corpcim:
capris copiosa ceruis eg& lupos &
ritur. larga ẽ cit̃ uicib & arborib
Dictam nos heRbit increta nascitur
& ilimos que ac norsa diurnam
fama phib&. Sphalangos autem
uenenacos gignit. Et lapidem quis
deus daccilis dicitur
Acimeti icaliae insula diccte qua ci¬
rum alterauestim̃torũ p̃ciosos

Expanded text:
CRETA finitur ab oriente Carpathio mari, ab occasu et septentrione mari Cretico, a meridie mari Libyco, quod et Hadriaticum uocant. habet in longo milia passuum Cfuit. Creta Graeciae pars est iungens contra Peloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. sicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et ritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictamnoso herba in Creta nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitura Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos
Abbreviated transcription (Latin):
Cotur nsunt Tragica calciam̃tã
quib calcantur trago edi qtu inteitro
ductari suint alto & intonantinoot
Est etiam scđm calciam̃a genus.
humili quidem immodum crepida
conueniat o¬
Cotur nislnt quib. calciabantur luaci
ualta intonana que uot carmina
cancaturi est enim calciam̃tum
Crepidarum quo ero es utebant
sedcale est ut & indextro & me
leuo cor ueniat pede

Expanded text:
Coturni sunt tragica calciamenta, quibus calciantur tragoedi qui in theatro dicturi sunt alta et intonanti uoce. Est etiam secundum calciamenti genus humile quidem in modum crepidarconueniatCoturni sunt quibus calciabantur tragoent et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede
Abbreviated transcription (Latin):
Costum radox herbe est nascentis inin¬
da araibu &spru. sod melius a rabicũ
est enim album & leue suaue iocundi
odoris indicum colort atro & leue ut
strula syria cum uero pondere graue
colore buxeo odore acro summum
itin albũ leue aridum gustu incendens

Expanded text:
Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens
Abbreviated transcription (Latin):
Corus triginta madus impletas
collis coria enim hebraice colle
appellantur. Coc ceruati enim
modi trigincta instar collis uident᷑
ctonus cameli efficiunt¬

Expanded text:
Corus triginta modiorum mensurcollis. Coria enim Hebraice colles appellantur: coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tortine sunt. auleti id est uł ade p&¬
lib: qualia in exodo legunt̃ aquib:
iabnaculum extrinsecus tegebans
Dicit aut̃ cortine a coreis coquod pri¬
us expellib fuissent facte hunde
& in eodem taber naculo legis iubet᷑
cortincis fieri expellib arietum
rubris & expellib iac intinus

Expanded text:
ae sunt aulaea, id est, vela de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coriis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae: unde et in eodem tabernaculo legis jubentur cortinae fieri ex pellibus arietum rubris, et ex pellibus hyacinthinis
Abbreviated transcription (Latin):
throcus ebsidereo ł s canus princcps
udcorum reser ato dđ sepulero
tria mlea auritalertic inoe abs¬
craorit Exquibus trecent
intdis oco dedit ut obsidionemre

Expanded text:
tiochus obsideret, Hyrcanus princeps Judaeorum, reserato David sepulcro, tria millia auri talenta inde abstraxit, ex quibus CCC Antiocho dedit, ut obsidionem re
Abbreviated transcription (Latin):
atdsxtenia a trrrenio ltdii
ftare quiexore cumpopulo
paste. demociam. uenit ad
italiam bacc est et chuscia
sedthusciam dicere Non debemnus
quianus quam legimus thuscia
autem asriquentia sacrificaut
illic et arus piscinaro dicunt esse
simulationem diuersum quamdi¬
ciintelligi cupit. st aũt ut cum
laudarius quemuituperart uolumꝰ fuce
aut uituperamus quem laudart EoΟR
uolumos utrtus que exemplo¬
uterit sidicas amat. querei pub¬

Expanded text:
Tyrrheno Lydii fratre, qui ex sorte cum populi parte de Maeonia venit ad Italiam. Haec est et Tuscia, sed Tusciam dicere non debemus, quia nusquam legimus. Tuscia autem, a frequentia sacrificii et illic et aruspicinam dicunt esse simulationem diversum quam dicit intelligi cupit. Fit autem, aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit si dicas: Amatorem reipub
Abbreviated transcription (Latin):
tinguitur ubienim uerba suffici u
la eticicie & lingua idonea est mentis
guudium cxplicat e
ł xultu cio est ubiuero non pocest
quis que conceprum gaudium uerbis
annuntiatio annunticire sedipsam
anmi diffusi⁊ la cuciam muocem
quada m exulcationis erumpit

Expanded text:
tinguitur. Ubi enim verba sufficiunt laetitiae, et lingua idonea est mentis gaudium explicare, exsultatio est. Ubi vero non potest quisque conceptum gaudium verbis annuntiare  Al., nuntiare, sed ipsam anquadam exultationis erumpit
Abbreviated transcription (Latin):
Exanclare exaurire ex grecoue¬
nieni quod quidẽ uerbum plautus secu¬
laris pocra comicus posut ita insticho
neste depolliune paulo paxillui sepe
ex anclaui.¬

Expanded text:
Exanclare, exhaurire, a graeco ueniens, quod quidem uerbum Plautus, saecularis poeta comicus, posuit in Sticho: ‘ne iste edepol uinum poculo pauxillulo saepe exanclaui
Abbreviated transcription (Latin):
ori Europa a genonis regis lrbi¬
efilia fuit quam ioues ab africa
raptam creata aduexit et
partem terciam orbis excius
nomine appellabit
ste est aũt a genor libre
filius exquaet libia iđ africa
festur. cognominata. unde
apparet prius libi am afcepisse
uocabulum postea europam
Curopa aũt intestia paste or¬
bis diuisa incip̃a flumine tam
descendens ab hoc casu super
septent ⁊ on alemoc eanum
usque in sinem spaniae cuius
pars orientalis et meridiana
A ponto corsurgens totamari
magno comungitur e in ir¬
cipit sub plaga septentrianis
a flumine thanai quaripheimoa¬
tes armatico a uersiocianotha bEGł¬
nai fluuium fundunt quipr&e¬
riens aras acterminos alexandri
magni in rohascorum fnubus si¬
cus me id saugit ÷ aludes qua¬
rum in measa exundatio iux¬
a cheudosiam urbem cusinum
poncumi latat in greditur. et inde
uixta constantino polim longt enit¬
cuntur angustiat. donec casmare
hoc quo dicimus nr̃m accipiat
Europe inspania occidentalis oce¬

Expanded text:
opa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in inxi sub plaga septentrionis, a flumine Tanai, qua Riphaei montes Sarmatico auersi oceano Tanaim fluuium fundunt, qui praeteriens aras ac terminos Alexandri Magni in Rhobascorum finibus sitos Maeotidas auget paludes, quarum inmensa exundatio iuxta Theodosiam urbem Euxinum Pontum late ingreditur. inde iuxta Constantinopolim longae mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum accipiat. Europae in Hispania occidentalis oce
Abbreviated transcription (Latin):
Ethopope iam. illam uoc amus
inqua hominis personam fingñ
procx primends asfectibus adatis
meroris audatiae nameumpi¬
rate ꝑsona suscipiatur audax
arupta temeraria eritorato
cum stinine set mos ulaur sctu
dicentis & senis e itiditis dit
ꝑerteris &t parasiti et rastici co
philo ophi diuersaoratio dic ẽndacit
Alitere cnim loquitur. gaudio es¬
AA fectus alicer uulucratus iniquã
genere dictionis illa suit maximes
cogitanda quis loquitu. etapud
quem et dequo ctubi a quo tem̃pere
Quid egerit quidacturus at ant
quid pati possit sibaee consalt
deglegxerit
Eth opoptiacst cumsermonẽ exalit¬
na persona inducimus. Vpcellio
cullius facit appium caccum cumclo¬
dia loquentem uiacilio

Expanded text:
Ethopoeiam vero illam vocamus, in qua hominis personam fingimus pro exprimendis affectibus aetatis, maeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum feminae sermo simulatur, sexui centis et senis, et militis et imperatoris, et parasiti et rustici et philosophi diversa oratio dicenda est. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda, quis loquatur et apud quem, de quo et ubi et quo tempore: quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neclexeritEthopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia
Abbreviated transcription (Latin):
umbra o pacus parumluccat quae¬
dam &iam facta sunt ex noninun
deriuatione ut prudentia prudens
Quaedam. &iam ex uocibus ut agar¬
rulitate garrulus quaedam ex
grẽ xhimologia osta & declinata
in latinum ut silua domus. Alia
quoque ex nominibus locorum
urbium fluminum traxerunt
uocabula multa &iam & diuersa¬
rum gentium sermone uocantur
Vnde & origo eorum uix cernitur
sunt aiam pleraque barbara
nomina t in cogruta latinus et

Expanded text:
umbra opacus parum luceat. Quaeumbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta, et declinata sunt in Latinum, ut silva, domus. 5. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde, et origo eorum vix cernitur. Sunt enim pleraque barbara nomina, et incognita Latinis et
Abbreviated transcription (Latin):
est origo uoc abulorum cumuis
uerbi uel nomitus ꝓincer pͣtationẽ
colligitur. hano aristotaeles srad¬
bolon crcero adnotationem uo¬
nin abit quia nomina t uerba
rtrum nota facit exemplo posito
ut puta. flumen quia pluendo creutt
afliuendo dictus cunus cognitio sepe
usum uec essarium habet in interp̃¬
tatione sua Nam uideris unde orũ
cit nomen citius uimcius intellegis
omnis enim rei inspectio & himo¬
logiam cognita planior est uor
autem omnia Nomina a ueteribus
secundum naturam in posita sunt
sed quedam secur dumplacitum
sicut & nos seruis et possessionib:
interdum secundum quod plact¬
a non se uoluntatinomina dantus
Hnc est quod omntum nomilm
cchimologiam non reperitur quia
quedam non secundum qualitatem
quia renita sunt sediuxta arbi¬
crium mane uoluntatis nocabula
acceperunt sunt autem & himolo¬
giat nominum aut ex causȩ date
gine ut homo quiasit ex humo aitt
contrarus ut alauando lotus dum
lutum. tionsit mundum &lucus. quia

Expanded text:
est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. 2. Cujus cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam cum videris unde ortum est nomen, citius vim ejus intelligis. Omnis enim rei inspectio, etymologia autem omnia nomina a veteribus secundum naturam inposita sunt, sed quaedam et secundum placitum, sicut et nos servis et possessionibus interdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae nominum aut ex causa datae,gine, ut 'homo', quia sit ex humo, aut ex contrariis ut a lavando 'lutum', dum lutum non sit mundum, et 'lucus', quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipo Euocatio est dumadsubitum
uellum. nonsolum miles sedeto
cetiii uocantur. Vnde &iam
corisulsolebat dicere qui rem¬
publicã saluat esse uult me

Expanded text:
54. Evocatio, dum ad subitum bellum non solum milites, sed et aeteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: Qui rempublicam salvam esse vult, me
Abbreviated transcription (Latin):
ductus significabit humilem
passum item in exordo uirga in
seruentem xp̃m in mostem serpens
in uirgei xp̃m post mostemre¬
uersurum ad pristinam regri
porestatem t cacra. enigma
uero est iensus obscurus t perauas Esibo¬
dami magnies adumbratus aut it
sentintia ohiscurum. intellectuni
aut per sim. litudines alium stx¬
sum. sicut puta festur leorus oto¬
catulus dormiens pacris fremitu
Vii poit mostem crucis resuscitatũs
potestatem patris. & cctera similia
ad mores hominum pestinentia

Expanded text:
ductus significabat humilem passum. item in exodo uirga in serpentem, Christum in mortem; serpens in uirgam, Christum post mortem reuersurum ad pristinam regni potestatem, et cetera. aenigma uero est sensus obscurus et per quasdam imagines adumbratus, habens aut in sententia obscurum intellectum aut per similitudines alium sensum. sicut puta: fertur leonis catulus dormiens patris fremitu Christi post somnum mortis resuscitatum potentia patris, et cetera similia ad mores hominum pertinentia
Abbreviated transcription (French):
Et ites lapides Repperiuratur iro
nidis aquilarum aiunt uinos inueniri
martm& feminam: uec sinchspatert
aquilas. horum masculus durus
simlis galle subrutilis. stmincus
excidunt isicito pastu rientibus

Expanded text:
etites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus excidunt, niso cito parturientibus
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis finestendebantur usque ad
ripam teberis quasi axte porro
nam arterois significat alteroso
aror finis uocatur
Rome enim fines antepo unadasr¬
tum teberiscipidnebantun¬

Expanded text:
eius fines tendebant antea usque ad ripam Tyberis, quasi ab aiteros oroy, aiteros significat alterum, oroy fines vocantur; Rome enim fines antea unam tantum Tyberis ripam tenebant
Abbreviated transcription (Latin):
quelatine dicuntur rogationes
Inter laanias uero & ex omologesis
hoc diffest. Quod exomolo gesin
prosola confassiont peccatorum
aguntur L& aniat uero queradi¬
cuntur ꝓpt̃ rogandum dm̃ et ipe¬
crandam maliquomiseri cordim
cius sed nunciam utrum que uoca¬
bulum sub una designatione ha¬
b&ut nec distat uulgo utrum
lx aniae an ex omologe sindicant᷑¬

Expanded text:
quae Latine dicuntur rogationes. quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur; litaniae vero, quae indicuntur propter rogandum Deum et inpetrandam in aliquo misericordiam eius. Sed nunc iam utrumque vocabulum sub una designatione habetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologesis dicant
Abbreviated transcription (Latin):
Exomologesim Greto uocabulo dicit᷑
quod latine confessio interp̃tatur cũꝰ
nominis duplex significatio est
& terrat. Aut dumquiscoristite ur
cursu a pecła ab eo indulgenda Cuiun
indeficiens est misericordia. Ex hoc
igitur grecouocabulo exprimitur
a srequentatur. Ex omologenis
quadeliccum ns̃ in. dño conifitmur
ronquidem ut ignaro. cuii.s coguitio
nihal occultumest. sedeotises stot̃
eisclic& eius que ignoratur pro¬
fessa cognitio. Vtile enimacio
cundum quis quam existimauerat
rapere adulierare furare
Sedubi eeigerne damnatiorei
ob notia es secognouit. Cognitis
his confitaur crrorem confes¬
sio autem erroris professio desi¬
uendi desinendom ergo a peccatis
est dum cotifessio est. Constssio
autem antt cedit remissio sequit
C&erorum extraueniam est. quipec¬
catum cognoscit nec cognitum
confictur. Itaque exomologe¬
sis prosterni& humili ficatidi
hominis disciplina est. abituatq
tractationem utare Lab anie
autem greconomine appellatur

Expanded text:
Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cuius nominis duplex significatio est.et terrae': aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cuius indeficiens est misericordia. Ex hoc igitur Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi ac iucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur,