comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur aliquando quȩ nolumus sue in ipso qui nr̃a intercessione liberat᷑.
ut uł in manius inpunita grassetur audacia subdita cpiditati. ingrata be¬
nitati : atq unus morti ereptus plurimos nec&. uł ipso ꝑbeneficium nr̃m
in melius cõmutato moribusq correpto alius male uiuendo pereat : sibiq
huiꝰ impunitate ꝓposita talia uł grauiora cõmittat. Non ut opinor hȩe
mala inputanda sunt uobis cum intercedimus prouobis: sed potius illa bona.¬
quae cum id facimus in tuemur & uolumus: idest cõmendatio mansuetudinis
ad conciliandam dilectionen uerbo ueritatis. & ut qui liberantur atemporali
morte. sic uiuant. ne in aeternã unde numquã liberentur incurrant.
Prodest gͦ & seueritas ur̃a cuiꝰ ministerio quies adiuiuatur & nr̃a. ꝓdest.
& intercessio nr̃a cuiꝰ ministerio seueritas temperatur & ut̃a. Mon

Expanded text:
sequuntur aliquando, quae nolumus, siue in ipso, qui nostra intercessione liberatur, sequuntur aliquando, quae nolumus, siue in ipso, qui nostra intercessione liberatur, ut uel immanius inpunita grassetur audacia subdita cupiditati, ingrata lenitati atque unus morti ereptus plurimos necet, uel ipso per beneficium nostrum in melius commutato moribusque correcto alius male uiuendo pereat sibique huius impunitate proposita talia uel grauiora committat. non, ut opinor, haec mala inputanda sunt nobis. cum intercedimus noquae, cum id facimus, intuemur et volumus; id est commendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem verbo veritatis, et ut qui liberantur a temporali morte, sic vivant, ne in aeternam, unde nunquam liberentur, incurrant. 19. Prodest ergo et severitas vestra, cujus ministerio quies adjuvatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cujus ministerio severitas temperatur et vestra. Non
Abbreviated transcription (Latin):
latro auiatore. hostis amilite. Et aliquando qui causa mortis fuit.
potius in culpa ẽ. quam qui occidit: uelut siquisquã decipiat fideiusso¬
rem suũ: atq ille pro isto suppliciũ legitinũ luat. nec tam̃ om̃is qui
causa alienȩ mortis ẽ. reus. ẽ. Quid si eñi quisquã stuprũ petat feseq
sinon impetrarit interimat.: Quid si filius timens patris pia uer¬
bera prȩcipitio pereat. Quid si alius homine liberato. uł ne alius
liberetur sibi ipst mortẽ inferat. Illum ꝓpt̾ istas alienarũ mortiũ
causas aut sceleri confentiendum ẽ. Aut uindicta peccati. quȩ ñ fit
nocendi sed corrigendi studio. & iam paterna tollenda. aut opera mi¬
fericordiȩ cohibenda sunt. Hȩc cum accidunt: debrmus eis hu¬
manũ dolorem. ñ ꝓpter illa ne accidant recte factorũ reprimimus
uoluntatẽ. Sic eñi cum intercedimus ꝓpeccatore dampnando

Expanded text:
latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae mortis est, reus est. quid, si enim quisquam stuprum petat seseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda aut opera misericordiae cohibenda sunt? haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic etiam, cum intercedimus pro peccatore damnando.
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis : ut ꝑ eos qui parount ueritas prȩdicata ñ tantõ timeat᷑
uerũ & iã diligatur. Plurimũ aut̃ inter ẽ. quo animo quisq parcat
Sicuti enim ẽ aliquando miscđĩa puntens: ita & crudelitas parcens.
Nam ut exempli gr̃a manifestum aliquid ponam. quis ñ crudebem
uerius dixerit eum qui puero peꝑcerit uolenti obstinatissime de fer¬
pentib ludere: Quis aut̃ ñ misericordẽ qui talia prohibens contẽp¬
torẽ uerborũ & iam uerberib eniendauerit: Et iđo nonusq ad
mortẽ ꝓtendenda est disciplina ut sit cui prodesse possit : quanquam
& iam cũ homo abhonutre occiditur. multỹ dista utrũ fiat nocendi
cupiditate. uł in iuste aliquid auferendi sicut fit ab inimico. sicut
alatrone: An ulciscendi uł obediendi ordine. sicut auidice. sicut
a carnifice: an euadendi uł subueniendi necessitate sicut interimitur

Expanded text:
suetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, suetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, uerum etiam diligatur. Plurimum autem interest, quo animo quisque parcat. sicut enim est aliquando misericordia puniens, ita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliquid ponam, quis non crudelem uerius dixerit eum, qui puero pepercerit uolenti obstinatissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia prohibens contemptorem uerborum etiam uerberibus emendauerit? et ideo non usque ad mortem protendenda est disciplina, ut sit, cui prodesse possit. quamquam etiam cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur
Abbreviated transcription (Latin):
in illam lapidem mitter&: cecidit seuitia. tremente conscientia.
Tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miserã
reliquerunt. Cedat huic sententiȩ pietas xpranorũ cui cessit im¬
pixtas uidrorũ. Cedat humilitas obsequentiũ : cu cessit suꝑbia ꝑse¬
quentium. Cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris.
Oalis parce uirbone. quanto melior tanto ssto mitior. Quantouis
celsior potestate. tͥnto stude humilior firri pietate. ¶ Tanto enim sunt
intererdentiũ & parcentiũ beuefitia gratiora: quanto peccantium
iustiora supplicia. Mec ob aliud quantr sapio inuetere testamento
antiquorũ temporib propħarũ feuerior legis uindicta feruebat:
nisi ut ostenderetur recte iniquis pȩnas constitutas. ut quod eis
parcere noui testam̃ti indulgentia cõmonemur. Aut remedium
sit salutis quo peccatis parcatur & nr̃is. aut cõmendatio man¬

Expanded text:
in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miseram reliquerunt. cedat huic sententiae pietas Christianorum, cui cessit impietas Iudaeorum; cedat humilitas obsequentium. cui cessit superbia persequentium; cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. malis parce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. intercedentium et parcentium beneficia gratiora, quanto peccantium iustiora supplicia. nec ob aliud, quantum sapio, in ueteri testamento antiquorum temporibus prophetarum seuerior legis uindicta feruebat, nisi!\' ut ostenderetur recte iniquis poenas constitutas. ut, quod eis parcere noui testamenti indulgentia commonemur, aut reme. dium sit salutis, quo peccatis parcatur et nostris, aut commendatio man
Abbreviated transcription (Latin):
ess& lege lapidari. ac deinde quȩrerent. quid de illa ipse prȩciperet.
Respondit eis. Qui sine peccato ẽ. ur̃m. prior in eam lapidem iaciat.
ta nec legemi inprobauit quaeus modi reas iussit occidi: & illos terrendo
ad miscdĩam reuocauit. quorũ iudicio hȩc poss& oocidi. ¶ Si ergo uobis
fas ẽ ȩccłasticam correctionẽ intercedendo mitigare. quomͦ ep̃i ut̃o
gladio debent intercedere. tũ ilbe exeratur ut inquẽ exeritur bene uiuat
te ne uiuatꝰ ꝑ ostremo ipse dñs apud homines intercessit ne lapidatetor
adultera. Et quo modo nobis in tercessionis commendauit officium
nisi quia ille terrendo fecit qđ nos petendo: Ille eñi dñs: nos
serui sumꝰ. Uerũptam̃ ille sic terruit: ut om̃s timere debramꝰ.
Quis eñi ẽ. nr̃m sure peccato: Qđ cum illis dixissor aquib ei offe¬
rebatur punieuda peccatrix. ut qui scir& se esse sine peccato pͥor

Expanded text:
esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. fas est ecclesiasticam correptionem intercedendo mitigare, quo modo episcopus uestro gladio debet intercedere, cum illa exeratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo fecit, quod nos petendo. ille enim dominus, nos serui sumus. uerum tamen ille sic terruit, ut omnes timere debeamus. quis enim est nostrum sine peccato? quod cum illis dixisset, a quibus ei offerebatur punienda peccatrix, ut, qui sciret se esse sine peccato, prior
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ audeat dõ dicere. quare huic homini qui post primã penitentiam
rursus se laqueis iniquitatis obstringit. adhuc iterũ parcis Quis audeti
dicere erga istos non agi qđ apłs ait. ignoras quia pacientia dĩ ad pęniten¬
tum te adducit. aut istis exceptis ẽẽ. diuinitus qđ scriptu ẽ. brati omes
qui confidunt in eũ. aut ad istos ñ ꝑtinere qđ dicitur. ui riliter agite
& confortetur cor ur̃m om̃s qui speratis in dũm: Cum igit᷑ suꝑ pee.¬
catores tanta sit pacientia tanta miscđia dĩ. ut in hac temporali uita
morib emendatis ñ dampuent᷑ in aeternũ. qui nullius quȩ sibi prebe.¬
atur expectat miscđiam qm̃ nemo est illo bratior nemo potentior.
nemo iustior. quales nos esse oport& homines erga homines. qui hanc
uitam nr̃am quanta cũq laude cumulemus. eam sire peccato esse non
dicimus Quod si dixerinus nosipsos sicut scriptum ẽ. decipimus : &

Expanded text:
tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt in eum, aut ad istos non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et
Abbreviated transcription (Latin):
dicite. utrum mͥ aliquid ptosit ad uitam futurã. si in ista uita in.¬
lecebrosissime uoluptatis blandimenta contempsero. si libidinum
incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meũ multa mͥ & ia
licita & concessa subtraxero. si me pȩ̨nitendo uthementius quam prius ex¬
cruciauero. si miserabilius ingemuero. si fleuero uberius. si uixero melius.
si pauperes sustentauero largius. si caritate quȩ cooꝑit multitudinẽ pecca¬
torũ flagrauero ardentius: Quis nr̃m ita desipit ut huic homini dicat.
nihil tͥ ista in posterum proderunt. uade saltem uitȩ huiꝰ suauitate per-¬
fruere. Quercerit ds̃ tam inmanẽ sacrilegãq dementiã. Quãuis ergo
caute salubriterq prouisum sumpsit. ut locus illius humillimȩ penitentiȩ
semel in aeccła concedatur. ne medicina uilis minus utilis ess& ȩgrotis.
quȩ tantũ magis salubris ẽ. quantominus contemptibilis fuerit: quis

Expanded text:
dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita indicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis
Abbreviated transcription (Latin):
& dñm quem nihil de morib eorꝵ & iam futuris lat&. non tanen inpi¬
denter quia hoc ipse ptȩcepit oramus. Intantum aut̃ hominum
iniquitas aliquando ꝑ greditur. ut & iam post actam penitentiã. post
altaris reconciliationem. uł similia uł grauiora committant: & tamꝰ
ds̃ facit &iam suꝑ tales oriri solem suũ. nec minus tribuit quam antea
tribuebat largissima munera uitȩ saluus. & quãuis eis in ȩccłã locus illi
pęnitentiȩ non concedatur. as̃ tam̃ suꝑ eos suat pacientiȩ ñ obliuis¬
citur. Pxquorum nuntero siquis dicat nobis. aut date mihi eundem
iterũ pęnitendi locum. aut desperatõ me ꝓunitate. ut faciam qͥc¬
quid libuerit. quantũ meis opib aduuor. & humanis legib ñ prohi¬
beor. in scortis om̃iq luxuria dampnabili quidem apud dnm sed apud
homines plerosq & iam laudabili. aut sime ab hac uequitia reuocatis

Expanded text:
et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpuet deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationem uel similia uel grauiora committant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis,
Abbreviated transcription (Latin):
nit apłs dicens. I gnoras quia pacientia dĩ ad penitentiam te ad¬
ducit. Adhanc uolumus ad duci ꝓquib interuenunus: non
eorũ peccatis uł patcimus uł fauemus. Nam quosdam quorũ crimina
manifesta sunt aur̃a seueritate liberatos. a societate tam̃ remoue.¬
mus altaris: ut pȩ̨nitendo placare possint. quem peccando contemp¬
ferant. seq ipsos puniendo. Mam nihil aliud agit quem ueracit᷑ penit&
nisi ut id quod mali fecerit inpunitũ eẽ. ñ sinat. ꝑo quippe modo sibi
on parcenti ille parcit: cuius altum uistumq uidicium nullus contẽp¬
tor euadit. Qđ si iniquis & scelestis ilbe parcendo eisq uitam salutemq
largiendo & iam plerisq eorum quos nouit non acturos penitentiam
tanten ex hiba pacrentiam: Quantomagis nos in ros qui correctionem
ꝓmittunt. & utrum faciant qđ ꝓmittunt incerti sumus. misericordes
esse debemus. ut rigorem nr̃m pro eis intercedendo flectamus. ꝓ quib

Expanded text:
nit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adnit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ duritiam cordis tui & cor inpenitens thesauritas tibi iram in
die ire & reuelationis iusti uidicu dĩ. qui tedd& unicuiq sedm̃
oꝑa eiꝰ. Mumquid qm̃ isti in sua nequitia ꝑseuerant. iđo ds̃ in sua
pacientia non ꝑseuerat. ꝑ pauca in hoc scło puniens. ne duina pro¬
uidentia non esse credatur. & multa seruans ultimo ex amini
it futurũ uidiciũ cõmendetor: Non ut opinor magister iste
benefaciamus eis qui nos oderunt. oremus pro eis qui nos ꝑstquuntur:
cum procul dubio si pie dm̃ colimus. inimicos atq odus aduersum nos
acerrimis incitatos ac ꝑsequutores. nisi impios habete ñ possumus.
Num igitur diligendi sunt impu. Ium impus benefaciendum ẽ. &
Num ꝓ impus & iam orandum est: Ita plane. Qui eñi hoc prȩcepit
ds est: nec tamen nos hoc pacto societati ad iungit impiorum : quib
& ipse pascendo & uitam salutemq largrendo. non utiq sociatur.
Tonsilium quippe eius quantum homini pio nosse donatum ẽ: expo¬

Expanded text:
as tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister illebenefaciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum homini pio nosse donatum est, expo
Abbreviated transcription (Latin):
meos auge. fac me in hoc scło prȩpotentem atq clarentẽ. uł siquid eiꝰ modi
e & hȩc dicit eoꝵ habens concupiscentiã. ñ id attendeus ut exbis scđm dm̃
prosit hominib puto eũ non inuenite in dominica oratione quo possit
hec uota aptare. Quamobrẽ. pudeat saltłm petere : quȩ ñ pud& cupero
ut si & hoc pud& sed cupiditas uincit. quantomelius hoc petitur. ut & iã
ab isto cupiditatis malo libera. cui dicimus libera nos amalo. Habes qͣͥnt
arbitror non solun qualis ores. utrum &iam quid ores: non me docente.
sed illo qui om̃s nos docere dignatus ẽ. NNonnullis quippe inpatientibus¬
dñs as quod petebant concessit iratus. sicit contra apło. negauit ꝓpitius
inpacientia ẽ grauit̃ castigata. Dedit & regẽ petentib seđm cot eorum
sicut scriptum ẽs ñ scđm cor suũ. Dedit & iam qđ diabolus postulauit.

Expanded text:
meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem'\', uel si quid eius modi meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem'\', uel si quid eius modi est, et haec dicit eorum habens concupiscentiam non id adtendens, ut ex his secundum deum prosit hominibus, puto eum non inuenire in oratione dominica, quo possit haec uota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed cupiditas uincit, quanto melius hoc petitur, ut etiam ab isto cupiditatis malo liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! Habes, quantum arbitror, non solum qualis ores, uerum etiam quid ores, non me docente sed illo, qui omnes nos docere dignatus est. Dominus Deus quod petebant concessit iratus, sicut contra Apostolo negavit propiimpatientia est graviter castigata . Dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit,
Abbreviated transcription (Latin):
e nos dimittimnus debitorib nr̃is. Qui dicit Aufer ame concupiscentus uentris.
& desideriũ concubitus ne ad prehendat me. quid aliud dicit quam ne nos in-¬
setas intemptationẽ: Qui dicit erue me ab inimicis meis ds. & ab in¬
surgentib suꝑ me libera me: quid aliud dicit. quã libera nos amalo.
dsiꝰ ꝑ om̃ia prȩcationum scãrum uerba discurras: quintr̃ existimo nibil inue¬
nies qual non ista dominica contiteat & concludat oratio. Unde liberũ
e aluis uerbis eadem tanen inorando dicere. sed non eẽ. aeb& liberũ alia
lubitationis oranda sunt: quamuis alius ꝓisto. alius ꝓ illo sicut se habent
ꝓpinquitates uł longinquitates necessitudinum in corde orantis oriatur.
aut extollat affectus. Qui aut̃ dicit in oratione uerbi gr̃a. dñe multipli¬
a diuitus meas. Aut damͥ tantas quantas illi uł illi dedisti. aut honores

Expanded text:
et nos dimittimus debitoribus nostris? Qui dicit: Aufer a me concupiscentias ventris, et nos dimittimus debitoribus nostris? Qui dicit: Aufer a me concupiscentias ventris, et desiderium concubitus, ne apprehendat me , quid aliud dicit quam: Ne nos inferas in tentationem? Qui dicit: Erue me de inimicis meis, et ab insurgentibus super me libera me , quid aliud dicit quam: Libera nos a malo? Et si per omnia praeceptionum sanctarum verba discurrat, quantum aestimo, nihil inveniet quod non ista Dominica contineat et concludat oratio. Unde liberum e aliis uerbis eadem tamen in orando dicere, sed non esse debet liberum alia dubitationis oranda sunt, quamuis alius pro isto alius pro illo, sicut se habent propinquitates uel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut extollat affectus. qui autem dicit in oratione uerbi gratia: \'Domine, multiplica diuitias meas\', aut: \'Da mihi tantas, quantas illi uel illi dedisti\', aut: \'Honores
Abbreviated transcription (Latin):
quande quidẽ sp̃ũ renatos. nisi spiritalit̃ deceat orare. Qui enim
dicit uerbi gr̃a clarificare in om̃ib gentib sicut clarificatus es in nob.
& prophetȩ tui fideles inireniantur: quid aliud dicit. quã scĩficit᷑
nomen tuũ. Qui dicit ds̃ uirtutõ conueite nos & ostende facrẽ¬
tuam & salui erimus: quid aliud dicit. quã ueniat regnũ tuumꝰ
ui dicit ttinera mea dirige scđm uerbum tuũ. & ne dominetur
mihi om̃is iniquitas : quid aliud dicit quã fiat uoluntas tua sicut¬
in cęlo & in terra. Qui dicit pauꝑtatẽ & diuitias nẽ dederis
mihi: quid aliud dicit quã panem nr̃m cotidianum da nobis hodie
Qui dicit meniento dñe dauid. & om̃is mansuetydinis eiꝰ. aut dñe
si feci istud si est iniquitas in manib meis. Si reddidi retribuentib
mibi mala: quid aliud dicit. quã dimitre nobis debita nr̃a sicut

Expanded text:
quando quidem spiritu renatos non nisi spiritaliter deceat orare. qui enim quando quidem spiritu renatos non nisi spiritaliter deceat orare. qui enim dicit uerbi gratia: Clarificare in omnibus gentibus, sicut clarificatus es in nobis, et: Prophetae tui fideles inueniantur, quid aliud dicit quam: Sanctificetur nomen tuuus , quid aliud dicit quam: Veniat regnum tuum? Qui dicit: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas , quid aliud dicit quam: Fiat voluntas tua in coelo et in terra? Qui dicit: Paupertatem et divitias ne dederis mihi , quid aliud dicit quam: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie? Qui dicit: Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus , aut: Domine, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala , quid aliud dicit quam: Dimitte nobis debita nostra, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
oni uł consentiamus decepti. uł cedamus afflicti. Cur dicimus libera
nos amalo. nos ammonemur cogitare nondum nos esse in eo bono ubi
nullum patiemur malũ. Et hoo quidẽ ultimũ quod in oratione dñica
positum ẽ. tam late pato. ut homo xp̃ianus inqualib& tribulatione
constitutus in hoc gemitosedat. in hoc lacrimas fundat. hinc exordiatur.
in hoc inmoret᷑ : ad hoc terminet orationem. His en̾i uerbis res ipsa
memorie nr̃ȩ cõmendari oportebat. Nam quȩlib& alia uerba dicamꝰ
quȩ affectus orantis uł prȩcedendo format ut dareat uł consequendo
attendit ut crescat: nihil aliud dicimus quã quod in ista dominica ora¬
tione positum ẽ. si recte & congruent̃ oramus. Quisquis autẽ id
dicit qđ ad istam euangelicã precem ꝑtinere ñ possit. & iam si non in li¬
cite orat. carnalit̃ orat. Quod nescio quẽ admodũ ñ dicatur inlicite.

Expanded text:
oni uel consentiamus decepti uel cedamus afflicti. cum dicimus: Libera oni uel consentiamus decepti uel cedamus afflicti. cum dicimus: Libera nos a malo, nos admonemus cogitare nondum nos esse in eo bono, ubi nullum patiemur malum. et hoc quidem ultimum quod in oratione dominica positum est, tam late patet, ut homo Christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrimas fundat. hinc exordiatur, in hoc inmoretur, ad hoc terminet orationem. his enim uerbis res ipsas memoriae nostrae commendari oportebat. Nam quaelibet alia uerba dicamus, quae affectus orantis uel praecedendo format, ut clareat, uel consequendo adtendit, ut crescat, nihil aliud dicimus, quam quod in ista dominica oratione positum est, si recte et congruenter oramus. quisquis autem id dicit, quod ad istam euangelicam precem pertinere non possit, etiamsi non inlicite orat, carnaliter orat, quod nescio quem ad modum non dicatur inlicite,
Abbreviated transcription (Latin):
derium nr̃m: ad illud reguum excitamus. ut nobis ueniat atq in eo reg¬
re mereamur. Cum dicimus fiat uoluntas tua sicut in cęlo & in terra.
nobis ab illo precamur ipsam obȩdientiam. ut sic in nobis fut uoluntas eiꝰ
quemadmodũ fit in cęlestib ab angelis eius: Cũ dicimus panrẽ nr̃m co¬
tidianum da nobis hodre: ꝑ id qd̾ dicitur hodie significatur hoc tempore.
ubi uł sufficientiam illam petinius a parte quȩ excellit. id est nomine¬
panis totam significantes: uł sacramentõ fidelium qđ in hoc tempore ne¬
cessarium eꝰ. non tamen adhiuus temporis. sed illam atternam felicitat̃s
assequendam. Cum dicimus. dimitte nobis debita nra sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is: nos ammonemur & quid petamus & quid faci¬
amus. ut accipere meream. Cium dicimus ne nos inferas intẽptatio¬
nem : nos aminonem hoc petere ne deserti eiꝰ adutorio alicui temptati¬

Expanded text:
derium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo regderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo regnare mereamur. Cum dicimus: Fiat voluntas tua sicut in coelo, sic et in terra, nobis ab illo precamur ipsam obedienquem ad modum fit in caelestibus ab angelis eius. cum dicimus: Panem nostrum cotidianum da nobis hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est non tamen ad huius temporis sedimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus, et quid petamus et quid faciamus, ut accipere mereamur. cum dicimus: Ne nos inferas in temptationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti eius adiutorio alicui temptati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerat intentio. Ilam multõ loqui est in orando. rem necessariam super. N¬
fluis agere uerbis. Multum autem prȩcari ẽ. ad eum. que p̾camur di¬
uturna & pia cordis excitatione pulsare. Nlam plerumq hoc negotium
plus gemitib quam sermonib agitur. plus fletu quam affato. Ponit
aut̃ lacrimas nr̃as in conspecto suo. & gemitos nr̃ non ẽ. absconditus ab eo
qui om̃ia ꝑuerbum condidit. & humana uerba ñ quȩxit. obis ergo
uerba necessaria sunt quib commoneamur & in spiciamus quid petamꝰ
non quib dnm̃ seu docendum seu flectendum esse credamus. Etͥ um gͦ
dicimus scĩficetur nomen tuum. nos ammonrinus desiderare ut nonĩ
tus quod semꝑ scm̃ ẽ. & iam apud homines scm̃ habtator. hoc ẽ. non
contempnatur quod ñ dõ sed hominib prodest Etin eo quod dicimus
Adutniat regnum tuũ : ađ seu uelimꝰ seu nolimus utiq ueniet. desi.¬

Expanded text:
perseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superperseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderare, ut nomen eius, quod semper sanctum est, etiam apud homines sanctum habeatur, hoc est ncontemnatur, quod non Deo, sed hominibus prodest. Et in eo, quod dicimus: Adveniat regnum tuum, quod seu velimus, seu nolimus utique veniet, desi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ orandum sit. non ẽ. in probum. nec inutile. Neq enim ut ñ null
putant boc ẽ. orare in multiloquio siduitius oretyr. Aliud ẽ. sermo
multus. alud diuturnus affectos. Nam & de ipso dño scriptum ẽ. quod
ꝑnoctauerit in orando. & qđ prolixius orauerit. Ubi quid aliud quam
nobis prȩbebat exemplum. in tempote precator oportunus. cm patre
ex auditor aeternus: Dicuntur fratres in egypto crebras quidem ha¬
bere orationes. sed eas tamen breuissimas & raptim quodammꝰ iaculata
ne illa uigilanter reiecta quȩ oranti plurimum necessaria ẽ. ꝑ pro.¬
ductiores motas euanescat atq hebrtetur intentio. Qe ꝑ hoc &iam
ipsi satis ostendunt hanc intentionem sicut non ẽ. obtundenda si per¬
dufre ñ potest: ita si ꝑdurauerit non cito esse rumpendã. Absit eñi
ab oratione multa loquutio. sed non desit multa precatio: si feruens

Expanded text:
semper orandum sit, non est inprobum nec inutile. neque enim, ut nonnulli semper orandum sit, non est inprobum nec inutile. neque enim, ut nonnulli . putant, hoc est orare in multiloquio, si diutius oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in orando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum in tempore precator opportunus, cum patre exauditor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendam. absit enim ab oratione multa locutio, sed non desit multa precatio, si feruens
Abbreviated transcription (Latin):
certis horis ad negotium orandi nientem reuocamus. uerbis orationis nos
immonentes in id quod desideramus intendere. ne quod tepescere cyꝑat
omino frigescat. & pęnitus extinguatur. nisi crebrius in flãmetur. Unde
& illud quod idem apłs ait. postulationes ur̃ȩ in notescant apud dm̃. non
sic accipiendum ẽ. tamquã dõ in notescant apud dm̃. qui eas & antequã
nes ꝑ iactantiam. Aut forte in notescant &iam angelis qui sunt apud
dm̃. ut quodã modo eas offerant dõ & de his consulant. & quod eo iubente
implendum effe cognouerint. sicut oportere ibi cognouerint hoc nobis uł
euidenter uł latenter apportent. Dixit eñi angelus homini. Cũ oraretis.
ego optuli orationem ur̃am inconspecto claritatis dĩ. Quaꝵ cum ita
sint. &iam di orare cũ uacat. id est cum alia bonarũ & necessariarum
actionum ñ inpediuntur officia. quãuis & in eis ut dixi desiderio illo

Expanded text:
certis horis ad negotium orandi mentem reuocamus uerbis orationis nos certis horis ad negotium orandi mentem reuocamus uerbis orationis nos admonentes in id, quod desideramus, intendere, ne, quod tepescere coeperat, omnino frigescat et penitus extinguatur, nisi crebrius inflammetur. unde et illud, quod idem apostolus ait: Postulationes uestrae innotescant apud dsic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam n apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod eo jubente implendum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et pasint, etiam diu orare, cum uacat, id est cum alia bonarum et necessariarum actionum non impediuntur officia, quamuis et in eis, ut dixi, desiderio illo
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ẽ. sonus. nec in cor hominis ascendit. quia cor hominis illuc de¬
b& ascendere. sumemus capacius. quanto id & fidelius credimus. & spe¬
ramus firmius. & desideramus ardentius. In ipsa gͦ fide & spe & caritate
continuato desiderio semꝑ oramus. sed idõ per certa inter ualla hotarum
& temporum. & iam uerbis rogamus dm̃. ut illis rerũ signis nos ipsos am¬
moneanius. quantũq: in hoc desiderio ꝓfecerimus nobisipsis in notescamꝰ.
& adhoc augendum nos ipsos acrius excitemus. Dignior eñi sequetur
effectus. quem fetuentior prȩcedit affectus. Ac per hoc & quod ait apłs
sine intermissione orate : quid est aliud quã beatam uitã quȩ nulla
nisi aeterna est ab illo qui eam date solus potest sine intermissione desi¬
derate Semꝑ gͦ hanc adũo dõ desideremus. & semꝑ oremus. Sed idõ
ab illis curis atq negotus quib ipsum desiderium quodam modo tepescit

Expanded text:
quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc dequia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus et speramus firmius et desideramus ardentius. In ipsa ergo fide et spe et caritate continuato desiderio semper oramus. sed ideo per certa interualla horarum et temporum etiam uerbis rogamus deum, ut illis rerum signis nos ipsos admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus, nobis ipsis innotescamus et ad hoc augendum nos ipsos acrius excitemus. dignior enim sequitur effectus, quem feruentior praecedit affectus. ac per hoc et quod ait apostolus: Sine intermissione orate, quid est aliud quam \'beatam uitam,\' quae nulla nisi aeterna est, ab illo, qui eam dare solus potest, \'sine intermissione desiderate\'? semper ergo hanc a domino deo desideremus et semper oremus. sed ideo ab aliis curis atque negotiis, quibus ipsum desiderium quodam modo tepescit,
Abbreviated transcription (Latin):
retro respicere Scorpius aut ex ea parte cauendus ẽ. qua uenenatam
& aculeatam retrorsum hab&. C aritas in pane. maior eni horum¬
ẽ caritas: & in cibis utiq uincit cetera panis utilitas Eui contrarius ẽ. la¬
pis. qm̃ dura corda respuunt caritatem: Siue aliud aliquid congruentius
ista significent: tameti qui nouit bona data dare filuis suis. petere
nos & quȩxere & pulsare compellit. Quod quare faciat qui nouit qͥd
nobis necessarium sit. prius quam petamus abeo. mouere animũ potest.
tescere quani ñ potest ignorare: sed exerceri in orationib desiderium
nt̃m quo possimus capere qđ prȩparat dare. Illud enim ualde magnũ eꝰ.
sed nos ad accipiendum parui & angusti sumus. idõ nobis dicitur. Dilata¬
mini : no sitis uigum ducentes cũ in fidelib Tanto quippe illud quod ual¬
de magnũ ẽ. qđ nec oculus uidit quia non est color. nec auris audiuit

Expanded text:
retro respicere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam retro respicere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda respuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere animum potest, tescere, quam non potest ignorare, sed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualde magnum est, sed nos ad accipiendum parui et angusti sumus. ideo nobis dicitur: Dilatamini, ne sitis iugum ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dinis eñi qui petit accipit. & quȩtens inuenit. & pulsanti aꝑietyr
Aut quis est exuobis homo aquo filius suus panem petit: nũqͥd lapidem
porrigit ei  Dut si piscem pecit. numquid serpentem porrigit ei: A ut
si ouum petit. numquid porrigit ei scorpium. Si ergo uos cum sitismali
nostis bona data date filuis ur̃is: auanto magis pater ur̃ cȩlestis dabit
bona petentibus se. Cum gͦ scđ̃m tria illa quȩ cominendat apostolus
fides significetyr inpisce. uł propter aquam baptismi. uł quod in huiꝰ
scłi fluctib integra ẽ. cui contrarius ẽ. ille serpens qui ut non crede¬
retur dõ uenenosa fraude ꝑsuasit. spes in ouo quia uita pulli nondum ẽ.
sed futura ẽ. nec iam uidetur sed adhuc speratur. spes enim quȩ uidetr
non est spes Eui contrarius ẽ. scorpius. qm qui sperat aeternam uitam
quȩ retro sunt obliuiscitur & in anteriora se extendit. cui noxium ẽ

Expanded text:
omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. aut quis est ex uobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem porriget ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porriget ei? aut si ouum petit, numquid porriget ei scorpium? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester caelestis dabit bona petentibus se. cum ergo secundum tria illa, quae commendat apostolus, fides significetur in pisce uel propter aquam baptismi uel quod in huius saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec iam uidetur, sed adhuc speratur — spes enim, quae uidetur, non est spes —, cui contrarius est scorpius, quoniam, qui sperat aeternam uitam. quae retro sunt, obliuiscitur et in anteriora se extendit, cui noxium est
Abbreviated transcription (Latin):
intermissue orantes. quando illa nec ab iniquo & impio iudice potuit
ssidua in terpellatione contempni. & quã librns atq placatus bona de¬
sideria impłeat eoꝵ. aquib aliena peccata nouit ignosci. si quo cupiebat
illa pręuenit quȩ uoluit uindicari. Illle quoq cui amicus de uia. ure¬
nerat nec quod ei apponer& habebat. ab amico sibi cupiens commodat
tres panes quib forcasse ipsa trinitas substantiȩ figurata ẽ: iam cum
suis feruis dormientẽ petitor instantissimus & molestissimus excitauit.
ut date ei quantos uolebat. magis & ipse uitando tedium. quam beni¬
uolentiam cogitando ut hinc intelligeremus. si dare cogitur qͥ cũ dor¬
miat apetente excitatur inuitus quanto d& benignius qui nec dor¬
mire nouit. & dormientes nos excitat ut petatur: Hinc est & illud.
Petite & accipietis. quȩrite & inuenietis. pulsate & aperietur uobis.

Expanded text:
intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et illud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis;
Abbreviated transcription (Latin):
tquid ergo ꝑmulta disꝑgimur & quȩrimus quid oremus. timentes
ne forte sicut non oport& oremus. ac non potius cum psalmo dicimꝰ
finis alterius. Om̃s sine fine simul funt. ubi nec ipsa uita hab& finẽ
cuius illi dies sunt. Propter hanc adipiscendam bratam uitam. ipsa uera¬
beata uita orare nos docuit. ñ in multiloquio. tamquã eo fiat ut ex audiat᷑
quo loquatiores sumus. cum eũ oremus. qui nouit sicut ipfe dñs ait quid
nobis necessarũĩ sit priusquam petamus ab eo. Unde mirũ uideri potest
quãuis multiloquiũ prohibuerit. cur nos orate sic hortatus sit. qui nouit
quid nobis necessariũ sit priusquam petamꝰ ab eo: ut dictr& oport& semꝑ
tare & ñ deficere: uiduȩ cuiusdam ꝓposito exemplo. quȩ de suo aduer¬
sario cupiens uindicari: iudicem iniquũ sepe in terpellando flexit ad au.¬
uendum ñ iusticia uł miscdĩa ꝑmotum. sed tedio suꝑatũ: ut hinc admo¬
neremur quam certius nos exaudiat misericors & iustus dñs as sine

Expanded text:
quid ergo per multa dispergimur et quaerimus, quid oremus, timentes, ne forte, sicut non oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicimusfinis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo. unde mirum uideri potest, quamuis multiloquium prohibuerit, cur nos orare sic adhortatus sit, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret: Oportet semper orare et non deficere uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uel misericordia permotum sed taedio superatum, ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et iustus dominus deus sine
Abbreviated transcription (Latin):
tempore suscipiendo manens ds̃ homo factus ẽ. hoc est secundum eũ fuisfe
apud inferos aꝑta scriptura declarat. & ꝑ prophetiã promissa & ꝑ aposto.

Expanded text:
tempore suscipiendo manens deus homo factus est, hoc est secundum animam eum fuisse tempore suscipiendo manens deus homo factus est, hoc est secundum animam eum fuisse apud inferos aperte scriptura declarat et per prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
& infernum cõmemotant & dolotes. nulla causa occurrit cur illo
credatur uenisse saluator.: nisi ut ab eis dolorib saluos facera. Sed
utrum om̃s quos in ris inuenit. an quosdam quos in illo brneficio dignos
iudicauit. adhuc requiro. Fuisse tam̃ eum apud inferos. & in eorum
dolorib constitutis. hoc beneficum pręstitisse non dubito Unde illis
iustis qui in sinu erant abtahe cũ ille in inferna descenderet: ñ¬
dum quid contulissas inueni : aquib eum scđm beatificã prȩsentiam
suȩ diuinitatis numquã uideo recessisse. Sicut & iam eodem ipso
die quo mortuus ẽ. promisit latroni. quod cum illo in paradyso fuis.¬
s& futurus : quando ad soluendos inferni dolores fuerat descensurus
rosecto igitur in paradyso atq sinu abrabe. & iam ante iã erat.
beatificante saprentia. & apud inferos udicante potentia. uUbi enĩ non est.
nullo loco obsessa diuinitas: Ueruntamen scđm creaturam quã ex quodã

Expanded text:
et infernum commemorant et dolores, nulla causa occurrit, cur illo et infernum commemorant et dolores, nulla causa occurrit, cur illo credatur uenisse saluator, nisi ut ab eis doloribus saluos faceret; sed utrum omnes, quos in eis inuenit, an quosdam, quos illo beneficio dignos iudicauit, adhuc requiro. fuisse tamen eum apud inferos et in eorum doloribus constitutis hoc beneficium praestitisse non dubito. unde illis iustis, qui in sinu erant Abrahae, cum ille in inferna descenderet, nondum, quid contulisset, inueni, a quibus eum secundum beatificam praesentiam suae diuinitatis numquam uideo recessisse, sicut etiam eodem ipso die, quo mortuus est, promisit latroni, quod cum illo in paradiso fuisset futurus, quando ad soluendos inferni dolores fuerat descensurus. profecto igitur in paradiso atque in sinu Abrahae etiam ante iam erat beatificante sapientia et apud inferos iudicante potentia; ubi enim non est nullo loco obsessa diuinitas? uerum tamen secundum creaturam, quam ex quodam
Abbreviated transcription (Latin):
inferni. inquib illi non furrunt. nondum intelligo. prȩsertim quia ne
ipsos quidem uiferosuspram scripturarũ in bono appellatos potui reperire
nod sinusquã in diuinis auctoritatib legitur. non utiq sinus ilbe abra¬
hȩ. id est secretȩ cuiꝰdam quietis habitatio aliqua pars inferorũ ẽẽ. cte¬
denda ẽ: quã quam in his ipsis tanti magistri uerbis ubi ait dixisse abra¬
ham in ter nos & uos chaos magnum firmatum ẽ. satis ut opinor appa¬
reat ñ . ẽe. quandam partẽ & quasi membrum inferorũ tantȩ illius fe.¬
licitatis sinum. Chaus eñi magnũ quid est. nisi quidã hiatus. multũ ea fe¬
parans Interquȩ non solum est uerũ &iam firmatus ẽ. Quapropter
si in illum abrahȩ sinum xp̃m mortuũ uenisse scã scriptura dixisset.
non nominato inferrio eiusq doloribus: miror si quisquam ad inferos
cum descendisse asserere auder&. Ded quia euidentia testimonia

Expanded text:
inferni, in quibus illi non fuerunt, nondum intellego, praesertim quia ne inferni, in quibus illi non fuerunt, nondum intellego, praesertim quia ne ipsos quidem inferos uspiam scripturarum in bono appellatos potui reperire. quod si nusquam in diuinis auctoritatibus legitur, non utique sinus ille Abrahae, id est secretae cuiusdam quietis habitatio aliqua pars inferorum esse credenda est. quamquam in his ipsis tanti magistri uerbis, ubi ait dixisse Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est, satis, ut opinor, appareat non esse quandam partem et quasi membrum inferorum tantae illius felicitatis sinum. chaos enim magnum quid est nisi quidam hiatus multum ea separans, inter quae non solum est, uerum etiam firmatus est? quapropter si in illum Abrahae sinum Christum mortuum uenisse sancta scriptura dixisset non nominato inferno eiusque doloribus, miror, si quisquam ad inferos eum descendisse adserere auderet. Sed quia euidentia testimoma
Abbreviated transcription (Latin):
ddunt quidam hoc beneficium antiquis & iam fuiffe concessum abel.
sechnoe. &. domui eiꝰ. abraham. isaac. ia cob. aluisq patriarchis & pro¬
pħis. ut dnis cum in infernum ueniss& illis dolorib soluerent᷑. Sed quonã
modo intelligatur abraham in cuius finum pius & iam pauꝑ ille suscep¬
tus ẽ. in illis fuifse dolorib ego quidem non uideo. explicant fortasse qui
possunt: solos aut̃ duos id est ab raham. & latarum. siue beatarum: in illo
memorabilis quretis sinu fuisse Antequã dñs in inferna descenderet: &¬
de istis tantũ duob dictum fuisse diuiti: inter nos & uos chaos magnum
firmatum ẽ. ut hi qui uolunt hinc transtre aduos ñ possunt neq inde
huc transmeare: nescio utrũ quisquam sit. cui ñ uideatur absurdum.
orro si plures quam duo ibi erant. quis audeat dicete non ibi fuisse pati¬
archas & prophas. quib inscriptura dĩ iusticie pietatisq tam in sigire
testimonium perhibetur: Quid his gͦ prestiterit qui dolotes soluit

Expanded text:
ddunt quidam hoc beneficium antiquis etiam sanctis fuisse concessum, Abel, Seth, Noe et domui eius, Abraham, Isaac, Iacob aliisque patriarchis et prophetis, ut, dominus cum in infernum uenisset, illis doloribus soluerentur. Sed quonam modo intellegatur Abraham, in cuius sinum pius etiam pauper ille susceptus est, in illis fuisse doloribus, ego quidem non uideo; explicant fortasse, qui possunt. solos autem duos, id est Abraham et Lazarum in illo memorabilis quietis sinu fuisse, antequam dominus in inferna descenderet, et de istis tantum duobus dictum fuisse illi diuiti: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est, ut hi, qui uolunt, hinc transire ad uos non possint neque inde huc transmeare, nescio utrum quisquam sit, cui non uideatur absurdum. porro si plures quam duo ibi erant, quis audeat dicere non ibi fuisse patriarchas et prophetas, quibus in scriptura dei iustitiae pietatisque tam insigne testimonium perhibetur? quid his ergo praestiterit, qui dolores soluit