comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re aditum redeuntib. quin potiuᷤ
eoꝵ conu̾sione gaudere : quia ⁊ ille
⁊̃ solũ suscipi meruit. s ⁊ d̾ignus pa¬
fid̃ recupit ⁊ stola circũ dature. ꝑ
quã quid aluid quã sacrdotii declaran¬
tur insignia: Nec ꝓhabilis extitit apud
patrẽ senior filus. qđ inuidit recepto:
nec tantũ meriti habuit. ñ delinquen¬
do. quantũ nox contraxit ñ indulgen

Expanded text:
re aditum redeuntibus, quin potius de re aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gauderon solum suscipi meruit, sed et dignus pafidei recipit, et stola circumdatur, per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? Nec probabilis epatrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
ergit int̾ea eusebius alexandͥriã: ibi¬
q confessoꝵ concilio congregato. pau¬
ei numero. s fide integri. ⁊ meritiꝰ mul¬
ti: quo pacti post hereticoꝵ ꝓcellas. &
ꝑfidie turbines tranquillitas reuocare:¬
ur eccłig. omĩ eura ⁊ omĩ libratione
discutiunt. Aliis uidebatur fidĩ calore fer¬
uentib. nullũ debere ultra in sacerdo¬
tiũ recipi: qui se uteũq heretiq cõmu¬
niorus contagione maculasset. S qui i¬
mitantes apłm querebant ñ qđ sibi u¬
qui imitarentur.xpͣm. qui cũ eẽt omĩ¬
uma uita. ꝑ salute cunctoꝵ humilians
se descerndit ad mortẽ. quo scilicet in¬
ueniretur ⁊ in mortuis uita: dicebafs
melius humiliari. se paululũ ꝓpt̃ deiec¬
tos. ⁊ inclinari ꝓt̃ elisos ut eꝯs rursus
erigerent: nec sibimet solis puritatis
merito celoꝵ. regna defenderent. s eẽ
intrare: ⁊ ideo rectum sibi iuderi. ut
tantũ ꝑfid̾is auctorib auiputatis. reli
dem patrũ statutaq oonũti. nec neg¬

Expanded text:
ergit interea Eusebius Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi uqui imitarentur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed essintrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliqdem patrum statutaque converti, nec nega
Abbreviated transcription (Latin):
de nobilib. honore ⁊ dignitate scłi illus¬
tris. simul ut uidit adu̾sum cultores dĩ.
in foro crudelia edicta pendẽre. calore
nimio fidĩ ignitus. publioe. popło spectan¬
te iniecta manu librũ inique legis de¬
traxit. ac minutatim discepit: augusto
Ad quos cum relatũ eẽt religiosi ⁊ illus¬
tris uiri factum: continuo in omĩ eum
crudelitatis genere deseuientes. ne hoc

Expanded text:
de nobilibus ortus honore et dignitate illustris, ut vidit adversus cultores Dei in foro crudelia edicta pendere, calore nimis fidei ignitus, publice populo inspectante injecta manu, librum iniquae legis detraxit, ac minutatim discerpsit, AugustAd quos cum relatum esset religiosi et illustris viri factum, continuo omni in eum crudelitatis genere desaevientes, ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
suspensus ẽ: ut om̃s quȩ suꝑ fuerant
ipsa die locarent᷑. Postea uͦ quam ec¬
cłia magnifice constructa ẽ. ⁊ popłi
fidem dĩ maiori ardore sitiebant: cap¬
tiuȩ monitis ad imꝑatorem constanti¬
num totius gentis legatio mittitur.
res gesta exponitur. sacerdotes dĩ mit¬
tere exoratur. qui ceptũ erga se di mu¬
nus explerent. Quib ille cũ omĩ gaudio
⁊ honore transmissis: multo amplius
ex hoc letatus ẽ quã si incognitas ro¬
mano imꝑio gentes. ⁊ regna ignota uin¬
xisset. Hȩc nob̃ ita gesta fidelissimus
iuir betruruis gentis ipsius rex. ⁊ apud
nos domesticus comes. cui sũma erat cu
ra religionis ⁊ u̾itatis exposuit : cũ no¬
biscũ palestim tunc lunitis dux in ihe

Expanded text:
erant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui summa erat cura et religionis et veritatis exposuit, cum nobiscum Palaestini tunc limitis Dux, in Je
Abbreviated transcription (Latin):
noctis om̃s abscessissent. cuncꝰtiq mor¬
tales. ⁊ ipsa oꝑa cessarent. captiua sola
in oratione ꝑnocꝰtans mansit intrin
sius omĩb ingrediens rex. uideret eo¬
lumpnã quã tot machine ac tot po¬
puli mouere non quiuerant erectã.
⁊ suꝑ basim suam librate: suspensam:
nec tamͣ suꝑ positam. s quantũ eͣ uni¬
us pedis in aere pendente᷑. Tum ue¬
ro om̃s populi contuentes. ⁊ maguifi¬
cantes dm̃i. uerã eẽ regũ fiae̾. ⁊ captiue
religionẽ pͣsentis miraculi destironi
o ꝑhihehant. Et ecce nurantib adhuc
⁊ stupentũꝵ crmctis: in oculis eoo sen¬
sim suꝑ basim suam nullo contragente
columpna. deposita summa cũ librati¬
one consedit. Post hoc reliquus ⁊ aumne

Expanded text:
noctis omnes abscessissent, cunctique mornoctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola in oratione pernoctans mansit intrinssuis omnibus ingrediens rex, videt columnam, quam tot machinae ac tot populi movere non quiverant, erectam, et supra basim suam librate suspensam, nec tamen superpositam, sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes populi contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem praesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post hoc Al. hae
Abbreviated transcription (Latin):
tra alium dmͣ quã xpͣm ueneraturum
eẽ confirmat. Adest captiua: etdoot
eccłiam monet : formamq describit.
Igit᷑ rex totuis gentis popło conuocato.
rem ab initio quȩ erga. se ac reginam
gesta fuerat exponit. fidem edocet. &
nondũ initiatus in sacris. fit sue gen¬
tis apłs. Credunt uiri ꝑ rege̾. feminȩ
ꝑ reginam: cuncꝰtisq idem uolentib ec¬
cłia instruitur instant᷑: ⁊ eleuato iã.
ꝑnicit᷑ muroꝵ ambitu. tempus erat
quo columpnȩ collocari deberent. Cũ¬
q erecta prima uł scda. uentũ fuisset
ad tͣciam. consumptis om̃ib machinis.
⁊ boum hominũq uirib. cũ media iã
in obliquũ fuisset erecta. ⁊ pars reli¬
qua nullis machinis erigeret᷑: ropeti¬
tis sodo ⁊ tͣcio ac sepus nirib ne loco
quide̾ moueri attritis omĩb potuit
aͥ diniratio erat totus popłi. regis ani¬
mositas hebescebat: quid fieri deberce.
om̃s simul latebat. Sed eũ intͣuentu

Expanded text:
tra alium Deum quam Christum veneraturum tra alium Deum quam Christum veneraturum esse confirmat. Adest captiva, edocet Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per reginam: cunctisque idem volentibus Ecclesia exstruitur instanter: et elevato jam perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas hebescebat: quid fieri deberet, omnes simul latebat. Sed cum interventu
Abbreviated transcription (Latin):
citur: hoc solũ ei muneris dabimus. si
eũ qui me illa inuocante sanauit. xpͣm
dm̃ colamus. Ad hoc tunc rex segnior
fuit : ⁊ interim distulit. sepuis licet
ab uxore cõmonitus : donec accidit qua¬
dam die uenante eo in silius cũ comiti¬
b siuis obseurari densissimis tenebris di¬
em: ⁊ ꝑ tetrȩ noctis horrorẽ: uoe sub¬
ducta ocis iter gressib denegari. Altus
alio diu̾si ex comitib oberrant: ipse so¬
lus densissima obscuritate circũdatur.
Quid ageret. quo se u̾teret nesciebat:
cũ. repente aaxio salutis desꝑatione
animo. cogitatio talis ascondit. si uere
dixerat. nunc se de his tenebris liberet.
ut ipsum ex hoc omissis omĩb ooleret.
Ilico ut hec nondũ u̾b s sola mente
deuouerit: reddita mundo dies. roge̾
ad urbem ꝑducit incobumeͣ. Quiq re¬
ginȩ rem ꝓtinus ut gesta eͣ pandit.
Esuocari iamiamq captiuam. ⁊ colendi
ritũ ut sibi tradat exposcit: nec se ul¬

Expanded text:
citur: hoc solum ei muneris dabimus, si citur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus. Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talis ascendit. Si vere dixerat, nunc se de his tenebris liberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut sibi tradat, exposcit: neque Al. nec se ul
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo defertur ad plures : factiq fa¬
ma magnifici usq ad aures regine
ꝑlabitur: quȩ dolore quodã grauissi¬
mo corporis afflicta. in desꝑatione
maruna erat. Rogat ad se captiuam
deduci. Illa ire abnuit: ne p̃sumere
ampluis aliquid quã sexus siueret
uideret᷑. Ips se regiia deferri ad
captiuȩ: cellulam ubet: quã sinlit᷑
supra ciliciũ suum positam. inuocato
dĩ summi filiũ qui salutẽ hanc contule.¬
rit docet: eumq quẽ sibi auctorẽ sa¬
lutis suȩ sciret eẽ incolumitatis ⁊⁊ uitȩ:
cõmonet inuocandũ: ipsũq eẽ qui ⁊
regib regna distribuit: ⁊ mortalib ui¬
tam. At illa cũ letitia domũ regressa:
marito ꝑcunctanti causam tã subitȩ
sanitatis aꝑuit. Qui cũ ꝓ salute coniu¬
gis lȩtus. muliexi munera deferri rube¬
ret: illa hoꝵ. regina inquit o̾ rex ni¬
chil captiua dignatur. aurũ despicit:
argentũ respuit: ieuinio quasi cibo pas¬

Expanded text:
Sermo defertur ad plures, factique faSermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato  esse Deum, Dei summi Filium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pas
Abbreviated transcription (Latin):
let. curiosuis ꝑquirebant. Illa ut res
erat: simplicit᷑ xp̃m se dmͣ hoc ritu co¬
lere fatrbatur. Nichil ex hoc amplius
barbari: pret᷑ nouitate᷑ nominis mira¬
bantur. Uerũ ut fieri solet. ⁊ ipsa ꝑse¬
uerantia curiositate᷑ quandã muliereu¬
lis inferbat : si quid emolumenti ex tã¬
a druoione caꝑetur. Moris apud eos
eẽ licitur. ut si paruulus egrotet cir¬
cũ fratur a matre ꝑ singulas domos:
qd̵ scilicet. siquis exꝑti aliquid reme¬
dii nouerit conferat laboranti.Cũq
niulier quȩdã paruulũ suũ ꝑ om̃s cir¬
cũtulisset ex more:. nec aliquid reme¬
di: cunctas domos lustrando eepisset:
etiam ao captiuam uenit ut si qͥd sci¬
ret ostenderet. Illa se humani quide᷑
remedii nichil scire testatur: dmͣ tamͣ
suũ xpm quẽ colebat dare ei desꝑatã
Cumq cilicio suo paruulũ suꝑ posuisset.
ad ipsa desuꝑ oratione̾ fudisset ad
dnm: sanum matri reddlid̾at infanitẽ.

Expanded text:
lit, curiosius perquirebant. Illa, ut res lit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, Deum tamen suum Christum quem colebat, dare ei desperatam Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem.
Abbreviated transcription (Latin):
gestaq considerans: in concilio sacerdo¬
tum ait. Et queͣ aliũ inueniemꝰ uirũ
taleͣ in quo sit spc dĩ sicut in te. qui
hȩc ita possit implere: Et tradito ei
sacerdotio: redire eum cũ dni gratia
xisset ad indiam. tanta ei gra data eẽ
uirtutũ a deo dicitur. ut signa ꝑ eum
apłicafierent: ⁊ infinitus numerus bar¬
baroꝵ conu̾teretur ad fidẽ. Ex quo in
Qe nos ita gesta non opinione uulgi. s
ipso edysio tẏri pbro postinodũ facto. qͥ
frumentii cores prius fuerat referẽ:¬
te cognouimus. Capitulũ.xi.
quȩ subaxe pontico iaort: u̾bi dei
fdera. ⁊ fidem futuri suscepit regni.
Sed huiꝰ tantiboni pͣstitit causam. mu¬
lier quȩdã captiua. quȩ apud eos reꝑ¬
ta. cum fidelem satis ⁊ sobriam ac pudi¬
cam duceret uitã. totisq dieb ae noc¬
tib obsecrationes dõ ꝑuigiles des exhi¬
beret. in admiratione esse ipsa rei no¬
uitas harbaris opit: ⁊ quio hoc sibi uel¬

Expanded text:
gestaque considerans, in concilio sacerdogestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, redire eum cum Domini gratia,pus perrexisset ad Indiam, tanta ei data esse a Deo virtutum gratia dicitur, ut signa per eum Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum converteretur ad fidem. Ex quo in m caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, referente cognovimus. CAPUT X. quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi ve
Abbreviated transcription (Latin):
am mente᷑ simplicit᷑ exhibebat. Idq
tius haberet in manib : dõ mentem
eiꝰ ⁊ animos instigante. requirere sol¬
licitus cepit. si qui intͣ negociatores
maximam dare. ac monere ut conuen¬
ticula ꝑ singula loca facerent: atq ro¬
mano ritu orationis causa confluereñ.
Sed ⁊ ipse multomagis eadem facere. ⁊̃
ita ceteros cohortari. fauore ⁊ benefici¬
is inuitare : pͣstare quieqͥd optimũ fu¬
isset: loca edificiis aliaq necessaria pͣ¬
bi semen exurgeret. Capitulũ .x.¬
procurationẽ regni gerebant: ex¬
pletis omĩb ⁊ ex fide traditis. multũ
tinante tyrum parentes ꝓpinquosq
Igitur rem omnẽ ut gesta ẽ exponit
ep̃o: ac monet ut ꝓuideat iuirũ aliꝗͣ
dignũ. quẽ congregatis iã plurimis
xpianis. ⁊ ȩccłiis constructis. in barba¬
rico solo epͣm mittat. Tum uͦ athana¬
sius. nam is nuꝑ sacerdotiũ susceperat:
atcentius ⁊ ꝓpensius frumentu dic̾ta

Expanded text:
am mentem simpliciter exhibebat. Idqueam mentem simpliciter exhibebat. Idquentius haberet in manibus, Deo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita caeteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria prbi semen exsurgeret. Sed cum regiprocurationem regni gerebant, expletis omnibus et ex fide traditis, multum tinante Tyrum, parentes propinquosque Igitur rem omnem, ut gesta est exponit Episcopo, ac monet, ut provideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susceperat attentius et propensius Frumentii dicta
Abbreviated transcription (Latin):
cessarioꝵ causa ad portũ quendã nauis
bi barbaroꝵ. ut siquando fȩdus sibi eũ
uenti fuerint. Iugulentur. Inuaditur
nauis. phylosophi: cuncticũ ipso pari¬
ter ꝑununt᷑. Queruli reꝑti sub arbore
meditantes. ⁊ lectiones suas parantes:
barbaroꝵ miseratione seruati ducun¬
tur ad regẽ. Hoꝵ ille alt̾um. id ẽ edysi¬
um sibi pincernã fecit: frumentio uͦ ꝙͤ
quasi ꝑspicacẽ: dep̾henderat ⁊ pruden¬
tem: rationes suas seriniaq commisit:
Ex quo: ⁊ in honore magno. ⁊ in amore¬
rex: uxorem cũ paruo filio regni reli¬
quit herede̾. Adolescentib aũ: quid
uellent agendi. dedit liberã faculta¬
tẽ. Quos tam̃ regina supplicit᷑ exorat.
tamquã quȩ nichil haberet in toto
regno fideluis. ut secũ usq quo adoles¬
ceret filius. regendi regni sollicitudinẽ
partirent᷑: ⁊ p̃cipue frumentiꝰ euius
prudentia ad moderandũ sufficeret
regnum: nam ⁊ alius fidẽ purã ⁊ sobri¬

Expanded text:
cessariorum caussa ad portum quendam navis, cessariorum caussa ad portum quendam navis, bi Barbarorum, ut siquando foedus sibi cum venti fuerint jugulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobri
Abbreviated transcription (Latin):
candũ ũbum dĩ sorte ꝑ apłos celebra¬
ta eͣ. cum aliȩ aliis ꝓuinciȩ obuenisseñ.
thomȩ parthia. &e matheo ethiopia.
eiq adherens citerior india bartholo¬
meo dicit᷑ sorte decreta: intͣ quã par
ulterior iacet. multis uariisq linguis
⁊ gentib habitata: quã uelut longe
remotã. nullus apłicȩ pͣdicationis uo¬
mer imp̃sserat. Que tamͣ temporib
constantini: tali quadã ex causa semi¬
na ficdei pͥma suscepit. Methrodorus
quidã phylosophus inspiciendorũ
locoꝵ ⁊ orbis ꝑscrutandi grͣa. ulteriorẽ
dicitur indiam penetrasse. Cuiꝰ exemplũ
imitatus etiã metropius quidã tẏrius
phylosophus. simili ex causa indiam adi¬
re uoluit: habens secum duos puerulos
quos liberalib litteris. ut pote. ꝓpinqͦs
instituebat. Quoꝵ unus qui erat uini¬
or eḣ suis : alt̃ frumentiꝰ uocabatur.
Igitur ꝑuisis ⁊ in notitiam captis his
quib animus pascebatur. cũ phylosophꝰ
redire uoluisset: aquȩ uł oeteroꝵ ne¬

Expanded text:
m Dei sorte per Apostolos celebrata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, Thomae Parthia, et Matthaeo Aethiopia, eique adhaerens citerior India Bartholomaeo dicitur sorte decreta. Inter quam Parulterior jacet, multis variisque linguis et gentibus habitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus redire caepisset, aquae vel caeterorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
atq institutis ⁊ sobrietate mentis. ut
in solitudine degens. usus solũmͦ consor¬
tio fuerit bestiarũ. ⁊ de demonib cre¬
bros agens triumphos placuerit deo su¬
pra cunctos mortales: utq institutioi̾s
sue pclara usq in hodiernũ diẽ mona¬
chis exempla reliquerit. uolentẽ me
aliqua exponere:. ille libellus exclusit.
qui ab athanasio scriptus. etiã latino
sermone editus ẽ. Propt᷑ qd nos omissis
his quȩ ab aliis iam. dicta sunt. ea memo¬
rabimus. quȩ quãius gestoꝵ contine¬
ant fidẽ. ab his tam̃ qui longe positi
sunt obscurior fama subtraxit. .ix.¬

Expanded text:
atque institutis, et sobrietate mentis, ut atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxit.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ uterent᷑ officiis: s ipsa manib su¬
is famule habitu succincta. cibum ap¬
poneret. ⁊ poculũ porrigeret. aquã
manib ministraret: ⁊ regia orbis.
ac mat᷑ imꝑii. famularũ xpi se fa¬
mulã deputaret. Hȩc quidẽ iheroso¬
limis gesta. Interea constantinus
fretus pietate. sarmathas. gotthos. aliasq
barbaras nationes. nisi quȩ uł amicitiis.
uł deditione sui. pace̾ p̃uenerant. in
solo ꝓprio armis edomuit. Et quantose
magis religiosuis ⁊ humilius dõ subiece¬
rat: tanto amplius ei ds̃ uniu̾sa subde¬
bat. Ad antoniuĩ quoq pͥmum heremi
habitatorẽ. uelut ad unũ ex ꝓpħis mit
litteras supplicit᷑ mittit: uti ꝓse ac li¬
beris siuis dño supplicaret. Itã nͣ solum
meritis suis ac religione matris: sed &
intͣcessione scoꝵ cõmendabile̾ se. dõ fie¬
ri gestiebat. Sane qmͣ taniti uiri anto¬
ni fecimus mentionẽ. de iurtutib eiꝰ

Expanded text:
lorum uterentur officiis, sed ipsa manibus sulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est. Ut uͦ admouit tͣciã. repente
adaꝑtis oculis mulier consurrexit:
⁊ stabilitate uiriũ recepta. alacrior
multo quã cũ sana fuerat. tota domo
discurrere. ⁊ magnificare. diiͣ poten
uoti compos effecta: templũ mirificum
in eo loco in quo cruce̾ reppererat regia
ambitione construxit. ¶lauos quoq
quib corpus dominicũ fuerat affixũ.
portat ad filiũ: ex quib ille frenos cõ¬
posuit quib uteretur ad bellũ: ⁊ ex a¬
liis galeani nichilominus belli usibus
aptam. fertur armasse: Ligni uͦ saluta
ris ipsius partẽ. detulit filio: partem
uͦ thecis argenteis conditam. dereliqͥt
in loco: quȩ etiã. nunc ad memoriam
sollicita ueneratione seruat᷑. Reliqͥt
etiã hoc indiciũ religiosi animi. regi¬
na uenerabilis. Uirgines quas ibi rep¬
perit deo sacratas inuitasse ad pran¬
diũ. ⁊ tanta eas ueneratione curasse
dicit᷑. ut indignũ crederet. si famu¬

Expanded text:
actum est. Ut vero admovit tertiam, repente actum est. Ut vero admovit tertiam, repente adapertis Al. apertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, tota domo discurrere et magnificare Dei Al. Domvoti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus ille frenos composuit, quibus uteretur ad bellum: et ex Al. tac. ex aliis galeam nihilominus belli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famu
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitatis incertũ: diuinũ flagitat
testrnonuũ. Accidit in eade̾ urbe pri¬
mariam quandã loci illius feminam.
graui egritudine confectã. semineceni
iacere. Macharius ꝑ idem tempus
parit᷑ uidet: afferte huc inquit totas
quȩ reꝑtȩ sunt cruces : ⁊ quȩ sit quȩ
popłis ad eã quȩ decubebat : defixis
genib huiꝰcemodi ad dm̃ p̃cem ꝓfudit
salutẽ generi huinano ꝑ passionem
crucis conferre dignatus es. ⁊ nunc in
noiussimis temporib aspirasti in corde
ancillȩ tuȩ ꝑquirere lignũ beatũ. iN
quo salus nr̃a pependit: ostende euidẽ¬
ter ex his trib quȩ crux fuerit ad dnĩ¬
cam głam. uł que extiteruit ad serui¬
le suppliciũ: ut hec mulier quȩ semi¬
uiua decumbit. statim ut eã salutare: lig¬
num contigerit. a mortis ianuis reuo¬
oetur ad uitã. Et cũ hȩc dixisset: adhi¬
buit pͥmo unã ex trib ⁊ nichil. ꝓfecit.
Adhibuit sołam: nec sic quidẽ aliquid

Expanded text:
ambiguitatis incertum, divinum flagitat ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimonium. Accidit in eadem urbe primariam quandam logravi aegritudine confectam seminecem jacere. Macharius per idem tempus aderant, videt: Afferte huc, inquit, omnes quae repertae sunt cruces, et quae sit quae populis ad eam quae decumbebat, defixis genibus hujuscemodi ad Deum precem profudit: salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es, et nunc in novissimis temporibus adspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus 229 nostra pependit, ostende evidenter ex his tribus, quae crux fuerit ad dominicam gloriam, vel quae extiterit ad servile supplicium, ut haec mulier, quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profecit. Adhibuit secundam, et ne sic quidem aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
filius ⁊ crederetur. diuinis admonita
uisionib iherosolunã petit: atq ibi lo¬
cum in quo sacrosem corpus xp̃i patibu¬
lo affixum pependerat. ab incolis per¬
quirit. Qui iocirco ad inueniendũ diffi
cilis erat. qđ ab antiquis ꝑsequutorib
simulachrũ ueneris in eo fuerat affi¬
xumꝰ ut si quis xpĩanoꝵ in loco illo
deret᷑ adorare: ⁊ ob hoc infrequens.
⁊ pene obluuoni datus fuerat locus.¬
ed cum ut supra qͥixunus . uiii.¬
religiosa femina ꝓperasset ad locũ
cȩlesti sibi indicia designatũ: cuncta ex
eo pfana ⁊ polluta deturbans. in altũ
purgaus ruderib. tres confuso or diue
repperit cruces. S obturbabat reꝑti
muneris lȩtitiam: uniꝰcuuisq crucis in¬
discreta ꝓprietas. Aderat quidẽ &
trtulus ille qui grecis. ⁊ latinis aq he¬
braicis litteris a pilato fuerat conseͥp¬
tus: s nec ipse satis euident᷑ dnĩci ꝓde¬
bat signa patibuli. Plinc iã humane

Expanded text:
filius et crederetur, divinis admonita filius et crederetur, divinis admonita visionibus, Jerosolymam petit, atque ibi locum in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quia ab antiquis persecutoribus simulacrum Veneris in eo fuerat fixum, ut si quis Christianorum in loco illo deretur adorare. Et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum ut supra diximus religiosa foemina properasset ad locum caelesti sibi indicio designatum, cuncta ex eo prophana et polluta deturbans, in altum purgatis ruderibus, tres confuso ordine reperit Al. comperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus: sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut nemo eũ qui ad aliũ ꝑtinet surm¬
piens in sua eccłia ordinet clericũ: absq
consensu illius ad quẽ ꝑtinet xix.
Et ne quis clericus aut usuras accipiat.
aut frumͣti aut uini ampliationem.
qd̾ solet in nouo datũ. ut sexcuplũ
ut etiã duplũ recipit : qd si faciat. tã¬
quã turpis lucri reum abiciendum. xx.
Est ne diaconi pb̃ris p̃ferentur. ie ue se¬
deant in consessu pbroꝵ. aut illis pͣsen¬
tib eucharistiam duidint: s illis agen¬
tib solũ ministrent. Si uͦ pbr nullus sit¬
in pͣsenti. tunc demũ etiã ipsis licere
manus impositione᷑ ñ accipiunt : etiã
ipsas int̾ laicas eẽ debere. igit᷑ eũ de
his ꝓut diuinarũ legũ reuerentia po¬
poscerat. decreuissent s ⁊ de obler¬
uatione paschar antiquũ canonẽ ꝑ
que nulla de reliquo uarietas oriret᷑
eccłiis tradidissent: omĩb rre disposi¬
tis. eccłiarũ pax ⁊ fides in orientis at
gulari. cuius uere constantinꝰ ⁊ esset

Expanded text:
Et ut nemo eum qui ad alium pertpiens, in sua Ecclesia ordinet clericum absque consensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum 227 recipi: quod si faciat, tanquam turbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbytin praesenti, tunc demum etiam ipsis licere manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atqgulari, cujus jure Constantinus et esset
Abbreviated transcription (Latin):
te ipse eũ tali nomine honorare uolu¬
erit. Uel si placuerit ut querat ei epĩ
locũ uacante᷑ : hoc sit in ipsuis potestate:
Et ne in una quitate: duo sint epi.
Et si qui forte indiscrete ad sacerdoti¬
ũ ꝓuecti. postinodũ ut ipsi aliquid de
se crui nosũ confessi ftͣ. ut ab aliis re¬
uicꝰti: ut abiciant᷑. S ⁊ si qui forte¬
ex his qui lapsi sunt. ⁊ ꝑ ignorantiã for¬
penitentiã. quinq annos intͣ cathecu¬
minos. faciant. ⁊ duob annis post hec
fidelib tantũ in oratione iungant᷑:
r ita postmodũ suscipiantur.
xiii. Qui uͭ ꝓptͣ confessionẽ militiã abiece¬
rant ⁊ rursũ hanc ãbierant. hos tre¬
decim annis penitentiã gerere. ⁊ pos¬
tea suscipi. si tam̃ ex corde penitentiã
g̾ant: eẽ tam̃ ⁊ in potestate. ep̃i mo¬
derandi facultatẽ. si eoꝵ fructuosam
decernunt uacuum nullũ debere: dimit¬
ti. Si quis sane accepta cõmunione suꝑ

Expanded text:
te ipse eum tali nomine honorare volute ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forpoenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum suscipiantur. XIII. Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcoderandi facultatem, si eorum fructuosadecernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supe
Abbreviated transcription (Latin):
cernunt ꝑ singulos annos. in singłis
huiusoemodi negotiis udicari: ut si
forte ab uno inique aliquid gestũ
ẽ. a cetͣis emendet᷑. si recte ab om̃ib¬
i. confirmetur. Est ut apud alexandriam
uł in urbe roma uetusta consuetudo
seruetur: ut uł ille egẏpti. uł hic sub¬
urbicanarũ eccłiarũ sollicitudinẽ gerat.
.Et ut si forte in ordinando ep̃o. tduo uł
tres. ꝓ aliqua coutentione dissentiant:
reliquoꝵ auctoritas. ⁊ pͣcipue metropo
noris p̃rogatiua. seruet᷑ manente ni¬
chilominus ⁊ metropolitani ipsuis pro¬
iunciȩ dignitate. Et catharos qui apud
nos nouatiani sunt. si forte penitentes
ad eccłiam conũtant᷑. confessos eccłiasti¬
ca dogmata clericos quidẽ in ordine suo
suscipi debere: s ordinatione data. Sane
si ep̃c ipsoꝵ ueniat ad epͣm nrͣm. debere
eũ in p̃sbiterioꝵ loco sedere: epĩ uͦ no¬
men manere apud illũ solũ qui catholi¬
cam semꝑ tenuit fidẽ: nisi sua uolunta¬

Expanded text:
cernunt per singulos annos in singulis cernunt per singulos annos in singulis hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolnoris praerogativa servetur, manente nihilominus et Metropolitani ipsius provinciae dignitate. IX. Et ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua volunta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia die. ⁊ ascendit in celos. inde uentu¬
rus iudicare uiuos ⁊ mortuos: & in spi¬
ritũ scm̃. Pos aũ qui dicunt erat aliqͣnͣ¬
do quando ñ erat. ⁊ antequã nasceret᷑
ñ erat. ⁊ quia ex nullis subsistentib fac¬
tus ẽ. aut ex alia subsistentia uł substã¬
tibilẽ filiũ dei: hos anathematizat ca¬
tatiuint p̃terea obseruandũ eẽ in ec¬
ełiis. ne quis ex his qui semetipsos impa¬
tientia libidinis excidert᷑. ueniret ad cle¬
rum. Et ne quis nuꝑ assumptus ex uita
uł conu̾satione gentili: accepto haptis¬
mate. antequã cautiꝰ examinet᷑ cleri
tet: pretͣ cum matre. uł sorore. uel
amita. uł si quȩ sunt huiuscemodi ne¬
cessitudinũ ꝑsonȩ. Et ut epͣc si fieri
potest a totius ꝓuinciȩ ep̃is ordinet᷑.
si hoc difficile ei. certe nͣ minꝰ a tribus:
lerit. siue clericũ siue laicũ. suscipiat
alius. Sane ne hoc aut iracundia ali¬
qua. aut contentione ut fieri solet in¬
iuste factũ remediũ nͣ haberet: de¬

Expanded text:
ie, ascendit in coelos, unde venturus est judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum sanctum. Eos autem qui dicunt: Erat aliquando quando non erat, et priusquam nasceretur non erat; et quia ex nullis subsistentibus factus est; aut tabilem Filium Dei, hos anathematizat caStatuunt praeterea observandum esse in Ecclesiis, Ne quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clerictet, praeterquam cum matre, vel sorore, vel θείᾳ, vel si quae sunt hujusmodi necessitudinum personae. IV. Et ut Episcopus si fieri potest a totius provinciae Episcopis ordinetur. Si hoc difficile est, certe non minus, quam a tribus: lerit, sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, de
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante se fuerunt. hic ⁊ humanus
⁊ benignus extitit erga famulos di: ita ut
in mitiis multo etiã illis benignior ui.¬
deretur. qui nomine salteͣ xpĩani dice¬
bant᷑. Intantũ uenerabatur seruos dni:
ut omĩs domus eius ẽẽt eccłia dĩ. De¬
prauatus ẽ. ⁊ a ueritate deiectus. ꝑ
quendã docꝰtorẽ pessimũ magistrum
⁊ pͥncipẽ egẏptioꝵ magoꝵ. ut iustos ⁊
scõs uros ꝑsequi ⁊ interimi iuberet.
tamquã qui adu̾sarentur magicis arti¬
b. quib se ipse subdiderat. Erant eni
reuera ⁊ sunt etiã nunc: qui possunt
uirtute meritoꝵ suoꝵ restringere fal¬

Expanded text:
qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis benignior videretur qui nomine saltem Christiani dicebantur. In tantum verebatur servos Domini, ut omnis domus ejus esset ecclesia Dei. Deprstrum et principem Aegyptiorum magorum ut justos et sanctos viros persequi et interimi juberet, tanquam qui adversarentur magicis artibus, quibus seipsum subdiderat. Erant enim revera, et sunt etiam nunc, qui possunt virtute meritorum suorum restinguere fal
Abbreviated transcription (Latin):
etiã libros de fide nobilit᷑ scrip
lam simplicitate̾ ito diligent̾ ex posu¬
u : ut ce p̃sentes ⁊ longe positos. qubꝰ
ipse ꝑ se disserere uiia noce nͣ pc te¬
rat. ꝑfectissima instructione corrige¬
ret. Ita duo uiri isti. uelut magnifica
quȩdã mundi lumina. illiricũ. italiam.
galliasq suo splendore radiarunt: ut
om̃s etiã de absconditis angulis ⁊ abs

Expanded text:
etiam libros de fide nobiliter scriplam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abs
Abbreviated transcription (Latin):
primo p̃dicationis sue tẽpore dñs ges¬
serat. ¶ertũ ẽ enĩ qd in suꝑiorib tribꝰ
ȩugłiis hec uident᷑ sola contineri: quȩ
in eogesta sunt anno. quo ioħes bap¬
tista uł inclusus ẽ in carcerẽ uł pu¬
nitus. Deniq si obserues statim in miti¬
is narrationis. postea quã refert ma¬
theus. de quadraginta dierũ ieumio.
⁊ de. tẽptatione eius: continuo subie᷑
dicens. Audiens aũ qr ioħes traditus :

Expanded text:
tempore Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista, vel inclusus est in carcere vel punitus. Denique si observes statim in initiis narrationis, posteaquam refert Matthaeus de quadraginta dierum jejunio, et de tentatione ejus, continuo subjicit, dicens: Audiens autem quia Joannes tradit
Abbreviated transcription (Latin):
nerib suadere custodes. neq pre¬
cib. aut ullo
alio genere
copia erat: ita attente ⁊ sollicite
curabant. ne daretur extremis ossibꝰ

Expanded text:
neribus suadere custodes, neque precibus, aut ullo alio genere copia erat: ita attente et sollicite curabant, ne daretur extremis ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
ciat inusta. Igitur maudito seuicie
genere. eoꝵ qui necabantur in carce¬
re corpora canib iubebant᷑ exponi: ad¬
hibita simul custodia die noctuq ne
qiuis collectas reliquias humanitatis
intuitu traderet sepulturȩ. S si quid
forte uł bestiis uł igni reliquũ ex cor¬
porib martyrũ fuerat: ipsaq cũ trun¬
cis suis capita punitoꝵ insepulta. per
eustodiam nulitũ seruabantur: ⁊ que

Expanded text:
arunt. Igitur inaudito saevitiae genere, eorum, qui necabantur in carcere, corpora canibus jubebantur exponi, adhibita simul custodia die noctuque, ne quis collectas reliquias humanitatis intuitu traderet sepulturae. Sed et si quid forte vel bestiis vel igni reliquum ex corporibus martyrum fuerat, ipsaque cum truncis suis capita punitorum, insepulta per custodiam militum servabantur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanente. Attalus uͦ cũ prunis subter¬
positis in sella ferrea torreret᷑ : cumq
nidor aduste carnis ad nares ⁊ ora in¬
specꝰtantis popłi ꝑferret᷑: uoce magna
exclamat ad plebe̾. Cõe hoc ẽ homines
comedere: qd uos facitis. Qͥd a nobis ue¬
medimus homines: neq aliud quid ma¬
li agimus. Et eũ int̾rogaret᷑ qd̾ nomen
nominib discernunt᷑. Iui unus ẽ: ñ

Expanded text:
monem. Attalus vero, cum prunis subterjectis in sella ferrea torreretur, cumque nidor adustae carnis ad nares et ora inspectantis populi perferretur, voce magna clamat ad plebem: Ecce hoc est homines comedere, quod vos facitis. Nos enim nemedimus, neque aliud quid mali agimus. Interrogatus quod nomen nominibus distinguuntur; qui unus est, non
Abbreviated transcription (Latin):
uentu tribunal ascendens. p̃parari
sibi uidex xpĩanos ⁊ introduci ad sup¬
plicioꝵ pompam pͣbendã cunotis qui
aderant iuibet. Rursũ itaq cruces:
rursũ pene: rursũ torm̃ta reparan

Expanded text:
 tribunal ascendens, praesentari sibi judex Christianos, et introduci ad suppliciorum pompam praebendam cunctis qui aderant, jubet. Rursum itaque cruces, rursum poenae, rursum tormenta reparan
Abbreviated transcription (Latin):
gantib uenia pͣstaretur. in confessi¬
one ꝑsisterent: ⁊ de ꝑditionis grege
reuocati. in numero martẏrum
dictos questio haberetur: alexander
quidã genere frix. medicus discipli¬
na. iur religiosus ⁊ prudens. ⁊ uitȩ
ac moꝵ ꝓbitate cunctis carus acceptus¬
q amore dĩ concitatus. cum assisteret
tribunali. nutib cohortabatur ad con¬
fessionẽ eos in quos questio agitabat᷑:
ita ut omĩb quibastabant palam fieret
quid animo gereret. Cũq id populi
notauissent. indignantes maxime ꝓ his

Expanded text:
gantibus venia non praestaretur in confessione persisterent, et de perditionis grege revocati in numero martyrum adictos quaestio haberetur, Alexander quidem genere Phryx, medicus diciplina, VI religiosus, et prudens, et vitae ac morum probitate cunctis charus acceptusque, amore Dei concitatus, cum assisteret tribunali, nutibus hortabatur ad confessionem, in quos quaestio agitabatur; ita ut omnibus qui astabant palam fieret quid animo gereret. Cumque id populi notavissent, indignantes clamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qui iussus a p̃side in mediũ statui. ⁊
quis eẽt int̾rogatus. xp̃ianũ se eẽ libera
ꝑfessione testat᷑: quẽ continuo p̃paran¬
dũ bestiis condempnauit. Et postera die
simul eũ attalo ꝓducit᷑: quẽ contra pre¬
ceptum cesaris gratificare popłis uolens.
etiã ipsum bestiis tradi iussit. S cũ fe¬
rarũ nulla. scoͣꝵ corpora tetigisset: om¬
nib eos uerberũ ceterarumq pena¬
rũ suppliciisq cruciatos. adultimum
iugulari iubet: beato alexandro in om¬
nib quas ꝑpessus ẽ penis. ne unũ quidẽ
penitus ꝑferente sermone̾: s ab mitio¬

Expanded text:
atui, et quis esset interrogatus, Christianum se esse libera professione testatur. Quem continuo praeparandum bestiis condemnavit: et postera die simul cum Attalo producitur. Quem contra praeceptum Caesaris, gratificari populis volens, etiam ipsum tradi bestiis jussit. Sed cum ferarum nulla sanctorum corpora contigisset, omnibus eos verberum caeterarumque poenarum suppliciis cruciari jubet, iari jubet, beato Alexandro in omnibus quae perpessus est poenis, ne unum quidem penitus proferente sermonem. At
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Erat enĩ ualde nobilis:
& qđ cunctis nobilus ẽ. uir op¬
time conscientiȩ: ⁊ in fide. xp̃i ꝓer
omĩa exercitia semꝑ martyr. Cũq
circũactus fuisset in amphiteatro.
titulo se pͣcedente. in quo scriptum
erat. attalus xpͣianus: fremere in
eũ uulgi insanientis furor uehemen¬
tus ceꝑit. S cũ. p̃sidi indicatũ fu¬
isset esse eũ romanȩ ciuitatis uirũ
iubet eũ cũ ceteris in carcerẽ reci¬
pi: simul & ad cesarẽ refert. eiusq
sententiam quid de eo iuberet expec¬

Expanded text:
latur. Erat enim valde nobilis, et quod cunctis nobilius est, vir optimae conscientiae, et in fide Christi per omnia exercitia semper martyr. Cumque circumactus fuisset in amphitheatro, titulo se praecedente, in quo scriptum erat, Attalus Christianus: fremere in eum vulgi insanientis furor vehementius coepit. Sed cum praesidi indicatum fuisset, esse eum Romanae civitatis virum, jubet eum cum caeteris in carcerem recipi. Simul et ad Caesarem refert, ejusque sententiam, quid de eo juberet, exspec
Abbreviated transcription (Latin):
egisse ꝑspiceret: recepto in carcere iu¬
uene abisse fert᷑. ad imꝑatorem. ⁊ qͥd
egerit nunciasse. ac monuisse ne tale
aliquid temptare uellet degetero.
Alioquin: ⁊ illis głam. ⁊ sibi ignominiam
quȩreret. Hunc theodorũ ipsi nos post¬
modum apud antiochiam iudimus. E
cũ requireremus abeo si sensũ doloris
habuisset: ex integro dicebat dolores¬
se quidẽ parũ sensisse: astitisse autẽ
quendã inuenẽ qui sudanti sibi linteo
candidissimo. ⁊ sudores abstergeret. &
aquã frigidã frequent᷑ infunderet:
⁊ ita se ex delectatũ ut tunc mestior
factus sit quando deponi de eculeo ius¬
sus ẽ. Cõminatus gͥ imꝑator post uicto¬
riã ꝑsicam melius se.xpianos debella¬
turum: ꝓfectus quidẽ est. s nullus redi¬
tus. Ibi namq incertũ. a suis ne an ab
hostib confossus: post annũ ⁊ octo m̃¬
ses ̃sumpti augustalis imꝑii ⁊ uitȩ fi

Expanded text:
egisse perspiceret, recepto in carcerem juegisse perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatorem, 262 et quid egerit nunciasse, ac monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se quidem dolores parum sensisse, adstitisse autem quendam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo et sudores Al. sudorem abstergeret, et aquam frigidam frequenter infunderet, et ita se esse delectatum, ut tunc moestior factus sit, quando deponi de eculeo jussus est. Comminatus igitur Imperator, post victoriam Persicam melius se Christianos debellaturum, profectus quidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post annum et octo menses praesumti Augustalis imperii, finem vi
Abbreviated transcription (Latin):
hebant longo agmuine archam marty¬
ris. psallentes sũmis clamorib. ⁊ cũ ex¬
ultatione dicentes. confiuidant᷑ om̃s qͥ
adorant sculptilia. ⁊ qui confidunt in
simulachris suis. Hec in aurib ꝓphani pͥn¬
cipis ꝑ sex milia passuũ tantã exultatio¬
ne psallebat om̃is eocłia: ut oelũ clamo¬
rib resultaret unde ille: in tantã ira¬
cundig rabiem deductus ẽ: ut altera
in carcerẽ. ac penis ⁊ cruciatib affici.
uod salustius p̃fectus eius xxxuii.
ñ ꝓhans. licet eẽt gentilis: tam̃ uissus
exeqisit᷑. E apprehensum unũ quendã ad¬
olescentẽ. qui primus occurrit theodoꝵ
nisicib torsit. ut nulla etas simile fac¬
tũ menuinerit: cũ tamͣ ille in eculeo
sublimis. ⁊ hunic inde laterib instante
tortore. nichil aliud faceret. nͥ uul¬
tu securo ⁊ leto psalmũ quẽ pͥdie omis
eccłia oecinerat iteraret. Cũq omĩ ex¬
pensa crudelitate salustius nichil se¬

Expanded text:
hebant longo agmine arcam Martyhebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera in carcerem, ac paenis et cruciatibus affici.uod Sallustius Praefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus exequitur, et apprehensum unum quendam adolescentem qui primus occurrit, Theodorum nificibus torsit, ut nulla aetas simile factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil