comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos qui spũales estis instruite huiꝰmodi mn
spu lenitatis. intendens te ipsũ ne & tu tẽp¬
teris. Iustigͦ quisunt mͦ qui uuunt exfide.
sic uident istũ doech qͥd illi euenturũ sit:
ut tam̃ timeant & sibi. Quid enĩ sunt ho die
sciunt: Quid cras futuri fint nesciunt. M
gͦ uidebunt iusti: &timebunt. Qnͣdo autẽ ri¬
debunt: Quando transierit iniquitas.
qͣndo tranfuolauerit sic̃ iam ex magna par¬
te transuolauit tẽpꝰ incertũ. qnͣdo fugate.
fuerint tenebre huiꝰ scłi. inquib mͦ ñ ambu¬
lamꝰ nͥ adlucernã scripturarũ: & ideo time¬

Expanded text:
nstruite hujusmodi in spiritu lenitatis, intendens teipsum ne et tu tenteris . Ergo justi qui sunt modo, qui vivunt ex fide, sic vident istum Doech quid illi eventurum sit, ut tamen timeant et sibi: quid enim sunt hodie, sciunt; quid cras futuri sint, nesciunt. Modo ergo videbunt justi, et timebunt. Quando autem ridebunt? Quando transierit iniquitas, quando transvolaverit, sicut jam ex magna parte transvolavit tempus incertum, quando fugatae fuerint tenebrae hujus saeculi, in quibus modo non ambulamus nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ÷ uia: ꝑ ꝗͣ curramꝰ. Quid ÷ filuĩs chore: Int̃¬
p̃tat᷑ chorȩ ex uerbo hȩbreo in latinũ caluus.
Trgo filiis chore: filiis calui. Quis÷ iste calitus :
Nonut irrideamꝰ illũ: s ut ploremꝰ ante illum.
ri. & dicebant post illũ calue calue. ꝓcessert̾ ur¬
si desilua. comedert̾ pueros male irridentes. &
plangendos aparentib suis. Significauit hoc

Expanded text:
quam curramus . Quid est, «filiis Core?» Interpretatur Core ex verbo hebraeo in latinum Calvus. Ergo «filiis Core,» filiis calvi. Quis est iste calvus? Non ut irrideamus illum, sed ut ploremus ante illum. ri, dicebantque post illum, «Calve, calve;» processerunt ursi de silva, et comederunt pueros male ridentes , et plangendos a parentibus suis. Significavit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tep iam ostendit dñs gentibꝰ miscdĩam suũ l
decit eis salittare sinũ. Iuȩ quidẽ ostenait. sab
munti sanari nolunt. ut uideant hoc qđ ostca¬
dit Sꝰ qi ipse sanat ocłos cordis acludendũ
Q ꝓptea cuidixusce ostende nõb flnẽ mnisecsio¬

Expanded text:
jam ostendit Dominus Gentibus misericordiam suam, et dedit eis salutare suum. Ille quidem ostendit; sed multi sanari nolunt, ut videant quod ostendit. Sed quia ipse sanat oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixisset, «Ostende nobis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tia quid contulit nob̃: Transiert̾ omĩa: tãꝗͣ
umbra. Qi de corruptibilib p̃sũpsert̾: spes eoꝵ
corrũpet᷑. Hrã uͦ spes: tunc erit res łmisio enĩ
dĩ ut maneat integra & firma. & certa erga
nos: diximꝰ incorde fidei infinẽ ne corrũpas.
Noli gͦ timere. ne ꝓmissiones dĩ corrũpat aliquis
potentũ. Ipse ñ corru̾pit qr uerax ÷: potentiorẽ
ñ hab&. aquo eiꝰ ꝓmissio corrũpat᷑. Certi gͦ si mͦ
deꝓmissis cdi: & cantemꝰ iã unde incipit psalmꝰ.¬

Expanded text:
nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Quia de corruptibilibus praesumpserunt, spes eorum corrumpetur; nostra vero spes tunc erit res. Promissio enim Dei ut maneat integra et firma et certa erga nos, diximus ex corde fidei, In finem, ne corrumpas. Noli ergo timere ne promissiones Dei corrumpat aliquis potentium. Ipse non corrumpit, quia verax est; potentiorem non habet a quo ejus promissio corrumpatur: certi ergo simus de promissis Dei; et cantemus jam, unde incipit Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
saloꝰ iste cumori suꝑbiȩ medicinã humi¬
litatis apportat. humiles aut̃ consolat᷑
inspe hoc agens. ut ne qͥsꝗͣ suꝑbe dese p̾sumat.
neqͥsꝗͣ humilis de dnõ desꝑ&. Est enĩ ꝓmissio dĩ
rata. certa. fixa. & in concussa. fidelis & oñi dubita¬
tione carens: que consolat᷑ afflictos. Tota enĩ uita
pera eligenda ÷: & sola aduersa deuitanda. sed
utraq cauenda ÷. Illa ne corrũpat: i sta nefran.¬
gat. Ut imiciiq hominũ inquo cũq stature.¬
recdtimndans felicitate multos fallit: ds̃ nemmẽ
Qua gͦ onĩ homini conuerso adadm̃ mutat᷑ dele¬
ctatis inutant᷑ delicie. ñ enũ sub trahunt᷑ s mu

Expanded text:
salmus iste tumori superbiae medicinam humilitatis apportat, humiles autem consolatur in spe: hoc agens, ut ne quisquam superbe de se praesumat, ne quisquam humilis de Domino desperet. Est enim promissio Dei rata, certa, fixa et inconcussa, fidelis et omni dubitatione carens, quae consolatur afflictos. Tota enim vita pera eligenda est, et sola adversa devitanda: sed utraque cavenda est; illa ne corrumpat, ista ne frangat; ut unicuique hominum, in quocumque statu rec qualibet redundans felicitate multos fallit; Deus neminem. Quia ergo omni homini converso ad Deum mutatur delectatio, mutantur deliciae non enim subtra
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ. Illuc gͦ meritis ocłs dirigat᷑ infinẽ. Omĩa
quȩ inuia occurrerint: transeant᷑. ut ꝑueniat᷑
infinẽ. Exultent suꝑbi. dep̃senti felicitate: tu.¬
meant honorib. fulgeant auro. rectundent fa¬
miluis. obsequiis clientiũ constipent᷑. Pretereant
ista omĩa: transeant tamꝗͣ umbra. Cũ illȩ finis
uenerit ubi om̃s qui mͦ indnõ sꝑant gaudeb̾t.
tc̃ illis ueni& sine fine tristicia: qnͣdo acceꝑint
humiles qđ irrident suꝑbi. tc̾ suꝑboꝵ trpus con¬
uertet᷑ inluctũ. Tc̾ erit illa lux: ꝗͣ in libro sapi¬
entie nouimꝰ. Dicent enĩ tc̾ uidentes głam sc̃oꝵ

Expanded text:
finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille finis venerit, ubi omnes qui modo in Domino sperant gaudeant, tunc illis veniet sine fine tristitia. Quando acceperint humiles quod irrident superbi, tunc superborum typhus convertetur in luctum. Tunc erit illa vox quam in libro Sapientiae novimus: dicen
Abbreviated transcription (Latin):
imiaata: hicm̃ mmistiabat. Nonhabitabit
in melio domꝰ mee faciens supbiam. Rufertẽ
facienssupbiam. mllu aus habitabiat acor lac¬
no. Resiliebat: enĩ ide: nemo habitabat: in cor
eiꝰ habitat maonde i: iniustꝰ. Sit ate iͦtus remotꝰ.
nscio q̃t milib & iansionibꝰ simul habitatis. si

Expanded text:
 Non habitavit» «in medio domus meae faciens superbiam.» Referte faciens superbiam: nullus talis habitabat in corde meo; resiliebat enim inde. Nemo habitabat in cordeenim habitat in corde justi injustus. Sit a te justus remotus nescio quot millibus et mansionibus; sim
Abbreviated transcription (Latin):
biti. Unde dixit: hoc: qe diem mþe habemꝰ.
Dies nob̾ in xp̃o deb&. eẽ. Nam quãdu nit̃ tẽpta¬
tiones fumꝰ: nox:. Inista nocte patit d̾s pecca¬
toribꝰ. ut ñ illos tollat. Fagellat. illis tẽptati.¬
onibꝰ ut corrigarit᷑: tolerat illos neunitate sua.
cantabo tibi dnẽ. modo parit tinc iudica¬
bi. S qͣndo uclicabit: Cum transierit nox. Icdo

Expanded text:
hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccatoribus, ut non illos tollat; flagellat illos tentationibus, ut corrigantur; tolerat illos in civitate sua. cantabo tibi, Domine;» modo parcit, tunc judicabit. Sed quando judicabit? Cum tra
Abbreviated transcription (Latin):
Iid ÷ in matutims: cũ iam dies uenerit: nocte
ansacta. Inmatitas int̾ficiebã om̃s peccato¬
s tr̃e. Quare parcit eis utiq admatutinũ: quia
ox erat. Quid÷ noxerat: Quia tẽpꝰ parrendi ant¬
sfcebat cũ cortla homintũ. eẽnt. occutta. Wides aliqͥn
mnale uuere: toleras illũ. Nescis enĩ qualis int: qr
nox e. utrũ qͥ hodie male uiuit cras bene iluit.
& utrũ qui hodie bene uinit: cras malus sit lx
est enĩ. ⁊ om̃s tolent ds̃. qr longtianimis:. Tolent
ut conuertant᷑ adillum peccatores. S qui se non
correxertiit: in isto temꝑe miscdiȩ: int̾ficient᷑: ft
quare int̾ficient᷑: Ut disꝑdant᷑ de cuittate dñ
ddesociettite iertm. desocietate scoꝵ. desocietate acł̃i

Expanded text:
nocte transacta. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare eis parcit usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jer
Abbreviated transcription (Latin):
eis dederit potestatẽ. ido dium ÷ querentes
adeo escã sibi. Pecut iob: ꝯtandũ. Qualem
quȩrens adõ escã. & accepit ꝯtandũ. s ñoppri¬
mendũ. Purgandũ uͦ non ertendũ. aut for¬
te nec purgandũ s ꝓbanq̃. Tam̃ ⁊ qͥ tẽptan¬
t᷑ aliqͣndo tradunt᷑ occultuerito suo in ma-¬
nꝰ tẽptatoris: qr traditi sui forte inconcu¬
& uenerit dies. mutunt᷑ mali illo inignem
tator: qe tĩ sunt illic catuli nũ. qe transac
te postulauit sathanas uexa uos sicut tri¬
tieũ: & ego rogam ꝓte petre. ⁊deficiat. fide
tua. Quid ÷ uexare sicut trtpĩ: Quomͦ ab
diabolus nͥpͥmo ꝑtribulation euertent. ch¬
terit ut mancdic&. Eu aut̃ qͣro tribulari
simaneas granũ ñ conturberitcħ tibi qͥn-
lũ triticũ intrant: Simul mitunt᷑ cũ tri¬
bula maream. S nũqͥd timentũ detritro:
Absit. Non conterit᷑: nͥ palea. Tritũ spoliat᷑ su¬
massa. Quẽ iuenit grant̃ muti inhorieũ¬

Expanded text:
eis dederit potestatem; ideo dictum est, «Quaerentes a Deo escam sibi.» Petiit Job tentandum. Qualem quaerens a Deo escam: et accepit tentandum, sed non opprimendum ; purgandum, non evertendum; aut forte nec purgandum, sed probandum. Tamen et qui tentantur, aliquando traduntur occulto merito suo in manus tentatoris, quia traditi sunt forte in concuet venerit dies, mittuntur mali cum illo in ignem tator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta e postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab diabolus, nisi primo per tribulationem everterit. Conterit, ut manducet: tu autem quando tribularis, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi solum triticum intrant? Simul mittuntur cum tribula in aream. Sed numquid timendum est tritico? Absit. Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur sumassam: quem i
Abbreviated transcription (Latin):
innumdus. Itubi pereatryx illa que ertat
inciuitate famosa. accesit flere adpedes cdiĩ. ils¬
nescisse qr ñ ase reppulit: Iesi ipse eẽt: repellemꝵ.
Qͣ e illiꝰ suꝑbrȩ uulnera medicis insanabilia ui¬
d̾ebat. Ait enĩ cũ andiss& cogitantẽ. ut oftendenre
illũ suꝑbñ. Symon. habeo aliqͥd tibi dicere. dnui
debitores erant. qudã feneratori. Unꝰ ei debelit
qͥnquaguta denarios: aliꝰ qͥrgentos. Cũ ñ habe¬
rent unde redederent: dimisit ambobꝰ. quis eum
plus dilexit: Et illȩ contra se qrxit sententiam
est ueritatẽ. Credo dnẽ: cui plus donauit. Et cot¬
uersus admulierẽ: dꝑxit simoni. Uides hauc
milierẽ Intraui indomũ tuam. Aquã pedib
meis ñ dedisti. ista aut̃ lacrimis sius lauit pe¬
des meos. & cetera quȩ nostis. Nonopꝰ ⁊ malus

Expanded text:
atrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domininescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alius quingentos; cum non haberent unde redderent, dimisit ambobus: quis eum plus dilexit?» Et ille contra se dixit sententiam, em veritate: «Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam; aquam mihi ad pedes non dedisti: ista autem lacrymis suis lavit pedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ istȩ centesimꝰ: qđ hab& in pͥmo
Oruo in meliꝰ cõmutatꝰ exhorreat
uidicium di: qr p̃cedit mĩa dĩ. Homines enĩ
qͣndo iudicant aliqͣndo uicti miscłia faciunt
ñ. eẽ. uidicium. Aliqnͣdo rigidũ uolentes te.¬
nere uidicium: ꝑdunt miscdiam. Ds̃ aute̾
nec inbonitate miscdiȩ ꝑdit uidicii seuerita¬
te̾: nec inuidicando cũ seueritate. amittit:
miscdiȩ bonitatẽ. Eoce si tẽꝑib distinguamꝰ:
hec duo misałiam & indicium Forte enĩ hec non
sine calisa. ipsoonline posita sunt: ut ñ dicere

Expanded text:
salmus iste centesimus quod habe in primo mo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicannon esse judicium: aliquando vero rigidum volentes tenere judicium, perdunt misericordiam. Deus autem nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo, misericordiam et judicium; forte enim non sine causa ipso ordine posita sunt, ut non diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
noscebã. Quid÷ ñ cognoscebam: Hũqͥd forte qr
malignꝰ qndo obiuam fit uesto inuico angto.
dieit sibi qđ ÷ scriptũ insapientia salomonis
Graius÷ nob̃ etiam adiudendũ. & miitat iuam
ne uideat quẽ ñuult:: s quã multi sunt.
maligni. qͦs uidemꝰ & qui nos uident. & non
solũ ñ anob delinant. s currunt adnos:
&e aliqnͣdo miquitates suas ꝑnos impleri
cupiunt: : Plerũq nob contingit. Quomͦ gͦ
declinant: Declinat ate: qͥ dissimilis est tͥ.
Quid÷ decłinat ate: Hon te saquit᷑. Quid ÷ ñ te.
sequit᷑: Nonce imitat᷑. frgo cũ declinare

Expanded text:
 Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapientia Salomonis, «Gravis est nobis etiam ad videndum» ; et mutat viam ne videat quem non vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Er
Abbreviated transcription (Latin):
sibi: qr hoc ñego nibeo. łales qͣndo uidertus
fr̃s: corripite. arquite. corrigite. ft si ñ potestis
corriꝑe aut corrigere: nolite consentire ut pos¬
sitis dicere. Non ahesit mͥ cor prauñ. E om
declinare ame maltgnꝰ. ñ cognoscebã. Quicd ñ
cognoscebã: Non approbabã. ñ laucłabã. ñ mͥ
placebat. Cognoscere enĩ inuenimꝰ inscripturis
aliqͣndo dici ꝓeo qdđ ÷ placere nob̾. Quidenuĩ la¬
Quid cogitas qđ illȩ nesciat: Nondico qͥ d̃ cogitas.¬

Expanded text:
sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim laQuid cogitas quod ille nesciat
Abbreviated transcription (Latin):
ne abimiueẽ consimamiti. Uidetis gͦ omedentes.
lite his comuesci. sigte tale aonuinĩ. Nap atũ se sa¬
ant gaulendo cdemalis alierus qr insatiabili conli
ant. Caue necpiarts mepulis eoꝵ: laques diaboli
Cibis talib pulebant᷑ undei: qͥndo crucifrxeit̾ cdnm̃¬

Expanded text:
mamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo de malis alienis, quia insatiabili corde sunt. Cave ne capiaris in epulis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando crucifixerunt Dom
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: clamat. Ds̃ qͥd tͥfeci: Quid cõmisi: q̃uid
peccauis Se tustũ uult uideri: dĩ iuistum.
te deprauasti. Iiȩ uste: tu inustȩ. Et ideo
ꝑuersus es: qi hominẽ t̾tũ dicis. & dm̃ iniustũ.
Quẽ hominẽ nustũ dexi : Te ipsũ. Qndo enĩdicis

Expanded text:
sum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. te depravasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutꝰ fueris millo p̃uaricationẽ eiꝰ: occides qd
homo fecit. & lib̾at᷑ qđ ds̃ fecit. fa̾cientes p̾uaria¬
tionẽ: odio habui. N. on acdhesit mͥ cor prautĩ.
Quid÷ corprauũ: Cor tortũ. quil ÷ cor toiti. lor

Expanded text:
persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
s ol& enĩ dici qđ nostis dehomine qͥ ab aliqͦ diltgit᷑
ante ocłos illũ ht̃. Et ille qui contẽpnit᷑: sic sol&
queri. ñ me ht̃ ante ocłos. Quid ÷ gͦ ante ocłos ha.¬
bere: Diltgere. Quid÷ ñ diligere: Non ibi corde.
habitare. Dixit gͦ. ñ ꝓponebã ante ocłos meos rem
malã ñ diligebã rem malã. Ex exponit ipsã rem
malã. Facientes preuaricationes hodio habui.
in ipsa eccłia bonũ carpitis it̃. Iniuia immacłãta
ñ eos tantũ qͥforis sunt. odise debetis p̃uaricatores:
s & qͦscũq intꝰ inueneritis. Qui sunt p̃uaricato¬
res: Qui odert̃ legẽ dĩ. qͥ audiunt illã & ñfacunt.
p̾uaricatores dicunt᷑ facientes p̃uaricationẽ ocdi¬
o habe: repelle illos ate.S odire debes p̃uaricato¬
res ũ homines. Unꝰ homo p̃uiaricator: ⁊ndete qi
duo nomina ht̃. homo & p̃uaricator. Hominẽ
ds̃ fecit. p̃uaricatorẽ ꝓpse se fecit. Ama millo qdł
ds̃ fecit: ꝑsequere millo qđ ipse sibi fecit. Cũ entm

Expanded text:
Solet enim dici, quod nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.»in ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
magne. Qe & ppsȩ dñs sic illud exponit. otndets
inftrmitatẽ nrãm inse. qnͣdo passtir erat ł ait.
Trestis ÷ anima mea usq amortẽ Nonenuier
ile timebat mortẽ qui mpotestate. halbat
ponondi antmã suam. E potestatẽ habeoatcenĩ
siuendi eam. Et pauliuis apłs miles ppe iquar¬

Expanded text:
dens infirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse xp̃c tristis÷ cutm quo iste fututrũ se. eẽ.
letat᷑. S quid erat illa uox nisi sonus infir¬
mitatis ñȩ: Multi adhuc infirmi contrestan¬
tͣ futura morte: s habehant rectum cor. Ui¬
tent mortẽ: qͣntũ possunt. S si non posslint:

Expanded text:
hristus tristis est, cum quo iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mȩuiargłio. inpredicatorib sius: dacuit asup¬
plicio. ñ auerbo. Hȩc fecisti &tacui. Et qr tacuit.
ds̃ id ÷ ñ uindicauit. qͥd sibi dixit incorde
suo parator: Audi. Suspicatꝰ es inqt inigui¬
tatẽ: qđ ero tibi smulis: ld ÷ paru̾ ÷ qr tu talis
te & statuã contra faciem tuã. lute ponis post:
te: ego teponã ante te. Omĩs enĩ qui ñ uult.
uidere peccata sua: post dorsĩ seponit. & ali¬
oꝵ peccata acute. adcendit: Nonꝑdiligentiã
s ꝑ inuidentiam. ñ uolens sanare s accusare.
se aut̃ obluuscit᷑. Unde talib dñs dicit.
tat᷑ nob̃. ⁊ nos facientes miscdłiam securi ex¬
pectemꝰ iudicium & simꝰ incorꝑe tpsiꝰ. & nos
cantemꝰ eam. Cantat enĩ hoc xpẽ. Id÷ si solum capd̃

Expanded text:
is? Tacui a supplicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, tatur nobis, et nos facientes misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: si solum caput
Abbreviated transcription (Latin):
ficationes meas. & assumis testamentũ meum
ꝑostuum: Tu uͦ odisti disciplina: ⁊ piecisti
sermones meos post te. Si uidebas furẽ citrre¬
bas cumeo: & cũ mechis portionẽ tuam ponebas.
Sedens aduersus frẽm tuum detrabebas: & ad¬
uersus filium matris tuȩ ponebas scandalũ.
hȩc fecisti ⁊ taciti. Uide tẽpꝰ miscłie. Quid est

Expanded text:
ficationes meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos post te: si videbas furem, concurrebas ei, et cum moechis portionem tuam ponebas; sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nob̾ blandiamͣ. ñ nos dimittamꝰ. ñ dicamꝰ
semꝑ parrit ds. Etce feci heri: & peꝑcit ds̃. fã¬
cio & hocdie qe parcit. d̾s. faciam & cras qr par¬
Siuis cantare misctiam ⁊ iudicium: intellige
qr ideo parcit ut corrigaris. ñ ut in maligni¬
tate ꝑmaneas. Noli tibi thesaurnare iram
indie ire: & reuelationis uisti iudicq̃ dĩ.

Expanded text:
non nobis blandiamur, non nos dimittamus, non dicamus: Semper parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parudicium. Si vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis justi judicii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
re uistꝰ uidex: qr bonũ certam̃ certaui. cursum
consũmani. fidẽ seruatu. Idõ iustꝰ ñ potest nisi
coronare ista. Inuenit enĩ ista: quȩ coronane.
Antea uͦ qͥd inuenerat:: quipriꝰ fiuiblasphemꝰ et ꝑ¬
secitor. Ista donauit: illa coronauit. Donanit
ilo testimonio t̃ruit: sic inisto erexit. cũ di

Expanded text:
re justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum re justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit illo testimonio terruit, sic in isto erexit. Cum di
Abbreviated transcription (Latin):
i me ostender lorguaniitatẽ: Ut unꝰqͥsq
pacator & sceleratꝰ. uider& qr patilus accepit
ueniam: & ñ dese despane: ftre ostendit se: ere
dealuis. Primo iniscdiam consecutꝰ sũ. Quare :
Quia fuit blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor ⁊ inutriostis. Ue.¬
nit dñs ut donar&e ppłõ: non ut reddene: Nam
si reddere uell&: qͥd inuentr& qđ reddene pec¬
catori. nͥ penã ⁊ supplicium: Noluit reddere
penã: s donauit grãm. Audi qi illȩ cui donatit
ten& etiam dnm debitore. Inuenit eu donatorem
p resolutionis meẽ ꝓximũ ÷. Bonũ certam̃ ceita¬
ui.cursũ consũmaiu. fide̾ seruaui. Hoc tẽꝑe¬
miscdiȩ. Atidi deuidicio. Decetero suꝑ ÷ mͥ corona
iusticie: quã redd& mͥ dñs inilla die uistꝰ uidex.
N ondixit donatꝰ: s redd&e. Qnͣdo donabat mise¬
ricors erat: qͣndo redd& tudex erit. Quia mam
fecit se corone debitorẽ. ibi miscdiam conseciit lũ.
Misericors gͦ dñs pͥmo: hic autẽ redd& mͥ coronã

Expanded text:
tatem?» Ut unusquisque peccator et sceleratus videret quia Paulus accepit veniam, et non de se desperaret. Ecce ostendit se, erexde aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem mpus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummaiae, audi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Mifecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam
Abbreviated transcription (Latin):
dandu: e n amandũ: formidanchuĩ malisꝓt̃
penã: amandũ boni ꝓpt̃ coronã Quigͦ t̃tuit
malos apłs inhoc cestimonio qđ cõmemoraui:
audi ubi spẽ dit bonis deudicio. Seipsũ ponit
udicit : & ofeudit: ⁊ ipse in se tempꝰ miscdie. Ea¬

Expanded text:
dandum est, et non amandum? Formidandum malis propter poenam, amandum bonis propter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et ipse in se tempus mise
Abbreviated transcription (Latin):
multa mala cotidie: & tam̃ uiuere. nichil mali
sibi contingere. & putabat aut dormire diñ aut
res humanas ñ adtendere: aut amare facta homiũ
mala. Tollit ista cogitationẽ deconde: s bene intel¬
ltgectib. Quidgͦ ait: Existimas ohomo qui iu¬
dicas eos qͥtalia agt̾ & facis ea. qm̃ tueffugies iudi¬
cium dĩ: fe quasi dicer&e quare facio tanta
mala cotidie: & nichil mali mͥ contuigit. secutꝰ
ostendit illi tempꝰ miscdiȩ. Andiuitias benig¬
nitatis & patientiȩ ⁊ longuantinitatis eiꝰ contep¬
nis: Et uere hoc qr contẽpnebat: s fecit eum
tentiam te adducit:: Ecce tempꝰ miscđiẽ. Ne
aut̃ hoc illȩ semꝑ putar& futurũ. qͦmͦ secutꝰ
eum truit: Tuaut̃ iã tẽpꝰ iudicii audisti:
audisti tempꝰ miscdiȩ dpt̃ misccłiam & iud̃i¬

Expanded text:
multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere itentiam te adducit» Ecce tempus misericordiae. Ne autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tempus mise
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomͦꝰ ÷ primo tẽpꝰ misccdiȩ: Primo idõ consi¬
dem: ut & tu qͣntũ ipsȩ tibi donauit. imiteris pa¬
trẽ. Neq enĩ arrogant̃ dicimꝰ patrẽ nr̃m nos debȩ
imitari: qͣndo quidẽ dns ipse unicus dĩ filiꝰ ad
hoc nos hortat᷑ dicens. Estote sicut pat̃ ur celesti
Cũ dicen& diligite mimicos ur̃os. orate ꝓ eis qͥuos
ꝑsecunt᷑ ut sitis inqͥd filiĩ patris urĩ qui incȩlis¬

Expanded text:
o tempus misericordiae? Primo in Deo consiet tu quantum ipse tibi donaverit, imiteris Patrem. Neque enim arroganter dicimus, Patrem nostrum nos debere imitari; quandoquidem Dominus ipse unicus Dei Filius ad hoc nos hortatur, dicens: «Estote sicut Pater vester coelestis.» Cum diceret, «Diligite inimicos vestros, orate pro eis qui vos persequuntur: ut sitis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ fideles tr̃ẽ: ut conseclerent hi mecũ. Ambu¬
lans inua immacłata: hic mͥ ministrabat. Michi
ait: ñ sibi. Multi erĩ ministrant ȩuangłium sed̃
sibi ministrant. qr sua quȩrunt. ñ que iħri ip̃i. Qa¬

Expanded text:
super fideles terrae, ut considerent hi mecum. Ambusuper fideles terrae, ut considerent hi mecum. Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Mihi» ait, non sibi. Multi enim ministrant Evangelium, sed sibi ministrant; quia sua quaerunt, non quae Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pudetent eum pendentẽ merue insultantes: qi in¬
sati abiles corle erarit. Dicebant gͦ. Si filiꝰ dĩ:: descn¬
dat deeruce. alios saluauit: se saluare ñ potest.
Pascebant᷑ cibo crudelitatis suȩ: & illȩ pascebat᷑ ci
alias. S qͥd dictũ sit demensa suꝑ boꝵ: audite.
Fiat mensa eoꝵ corã ipsis inmuscipulã: & in retribti¬
tionẽ ⁊ inscandalũ. Pastisunt: capti sunt. Quomͦ
enĩ aues admuscipulã aut pisces adamũ pascin¬
t᷑ s caputnt᷑ sic & ipsi. łabent gͦ impii epulas
suas: habent pii epulas suas. Audi epulas pioru.
Deati qͥ esuitunt. & sittunt usticiant. qmͣ ipsi sa¬
curabunt᷑. Sigͦ pius pascit᷑ cibo iusticie: & impiꝰ
suꝑbie: ñ mirũ si msatiabilis cordepascit᷑ cibo mi¬
cebaris: Et qͥd te delectabat. ubi & illȩ tibi ñ con¬
uescebat᷑: O culi mei inqͥt suꝑfideles tr̃ȩ ut cũ¬
sedent hi mecũ. Dñs dicit. Ocli mei suꝑ fideles
quibꝰ dr̃ Nescitis qr angłos uidicabimꝰ. Ocłi mei

Expanded text:
viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; dicebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cialias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, audite: «Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam, et in retributionem, et in scandalum» . Pasti sunt, capti sunt. Quomodo enim aves ad muscipulam, aut pisces ad hamum pascuntur, sed capiuntur; sic et ipsi. Habent ergo impii epulas suas, habent et pii epulas suas. Audi epulas piorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Si ergo pius pascitur cibo justitiae, et impius superbiae; non mirum si insatiabilis corde. Pascitur cibo inicebaris? et quid te delectabat, ubi ille tibi non convescebatur? «Oculi mei,» inquit, «super fideles terrae, ut considerent hi mecum.» Dominus dicit, «Oculi mequibus dicitur: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Oculi mei
Abbreviated transcription (Latin):
manducabat. Hesci eiũ manclucare ÷. sur gͦ
ipslĩ pͥmo dñm inuenimꝰ mandicasse cũ siꝑb
& cũ publicanis illis & peccatoribꝰ : Nam ipsi
humiles erant. Cognoscebant. enĩ larguore
stiũ: &e medicũ requrebant. Cũ ipsis ssiꝑbis
phariseis: muenimꝰ illũ manducasse. Nam
supbꝰ quidã muitauerat illũ: ipse÷ cui
difpliciit: qr nuilier peccatrix quȩ erat in
ciuutate famosa. accessit adpedes nĩ: & ait

Expanded text:
manducabat; vesci enim, manducare est: cur ergo ipsum primo Dominum invenimus manducasse cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi humiles erant: cognoscebant enim languorem suum, et medicum requirebant. Cum ipsis superbis Pharisaeis invenimus illum manducasse. Nam superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝑalisi dissoluta: inmẽbris. bone oꝑationis cm¬
stringat᷑. ut bene oꝑet᷑. Pollat grabatũ siũ regat
corpꝰ suũ. Iameat indomũ suã: intie inconscien¬
tiã suã. lã latã iuenice: ubi deambul& et psallat.
& intelligat. Nonꝓponebã ante ocłos meos rẽ¬

Expanded text:
quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis coquasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam inveniet, ubi deambulet, et psallat, et intelligat.
Abbreviated transcription (Latin):
sola tinocentia lata÷. Ubi deambulat᷑: Demmi¬
bulabã mninnocentia cordis mei: inmedio domꝰ
Domꝰ enĩ nrã interior cor nrm ÷: ut hoc exposuert
qđ suꝑiꝰ dixit. in innocentia cordis mei. Quȩ ÷
innocentia cordis sui: Mediũ domꝰ suȩ. Hanc
domũ quisqͥs ht̃ malã pellit᷑ ab illa foris: qͥsqͥs
enĩ incorde p̃mit᷑ mala constientia. Quomͦ qͥlq
abstillitidio exit dedomo sua. aut a fumo ñibi
sepatit᷑ habitare: sic qͥ ñht̃ quietũ cor habitate
in corde suo libent̃ ñpotest. Tales foras exeuił.
ase ipsis intentione anumi: & dehis quȩ foris liu
cura corpꝰ delectant᷑. Iuietẽ innirgis: in spall
cłis. inligxurus. mont̾ib malis quęrunt. Quss
foris sibi uolunt eẽ. bene: qe non ÷ illis bene
intꝰ: unde gatideant inconscientia sua. Idõ dĩs
cũ sanasse ꝑaliticũ ait. Tolle grabatũ tiundl
& uade indomũ tuam faciat illud antina que

Expanded text:
sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deamsola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Tales foras exeunt a seipsis animi intentione, et de his quae foris sunt circa corpus delectantur; quietem in nugis, inmnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae
Abbreviated transcription (Latin):
sibi possit cras accidere. & despicit lacrimas ma¬
roꝵ. Non ÷ innocens. S quis÷ innocens: qui cũ
aliis ñ noc&. nec sibi noc&. Qui enĩ ⁊ sibi noce:
ñ ÷ mnocens. Ait aliqͥs. fece ñtuli alicui nee opprs¬
si aliquẽ. dere mea denusto labore meo: bene mͥ fa¬
ciam. Conuiuum apparatũ habere uolo: erogare.
Quis deme questꝰ:: Innocens uidet᷑. S si seipsũ
corrũpit. si tẽplũ dĩ inse euertit. qͥd expectas ut
malio faciat miscdiam. & parcat miseris: qui
inse ipsũ crudelis ÷. eẽ. inaliũ misericors potest:
ota gͦ iusticia adinũ uerbũ innocentie redi¬
git᷑. Qui aut̃ diltgit iniquitatẽ: odit animã
suã. Qnͣdo amabat iniquitatẽ. putabat qđ
aliis nocebat: s uide si aliis nocebat. Quidi¬
ligit inqͥt iniqͥtatẽ: odit animã. Sibi gͦ priꝰ
noce: qui uisit alis nocere. Nec deambulat:
qr ñ÷ ubi. Angustias enĩ patit᷑ omĩs malitia:

Expanded text:
sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas misibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare vquis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia:
Abbreviated transcription (Latin):
& intelliga inuia ĩmacłata: qͣndo uenies
adie. Nisi uia t̾macłata: ñpotes psallere.
nec intelligere. Siuis intelligere inuia im.¬
maclata psalle: id ÷ oꝑare mbilaritate
dõ tuo. Quȩ ÷ uia ĩmacłata : Audi sequen¬
tia. Deambulabã minnocentia cordis mei:
in medio domꝰ meȩ. Hȩc ua ĩmacłata: ab
innocentia cepit. inipsa etiam ꝑuenit᷑.
Quid queris multa uerba: Innocens esto: &
ꝑfecisti iusticiam. S qͥd ÷. eẽ. innocentẽ : Du¬
obꝰ enĩ modis noc& homo: qͣntũ inipso ÷. Aut
faciendo miserũ: aut deserendo miserũ. Quia
tuñ uis abalio fieri miser: & ñ uis abalio de
seri si miser fueris. Quis: qͥ facit miseros: Q¬
infert uolentias. uł insidias. rapit res alienas.
opprimit pauꝑes. furat᷑. conitgia aliena sollici¬
tat. calũpniosus : uult inferre hominib studio
seros: Qui iud& inopẽ aliquo consilio egentem
& cũ habeat qͦmͦ p̃stae contẽpnit.: despicit. alienat
intribulatione carnis constitutꝰ ÷: nesciens quã

Expanded text:
 intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qfert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid
Abbreviated transcription (Latin):
& apłm audiamꝰ: eandem maxime gram cõmen¬
dant̾e. De cuiꝰ cõmendatione habebat uideos intini¬
cos: uelud delegis littera p̾sum̃tes. & tamqͣ iusticiã
suam diligentes atq iactantes. Dequib dicit le¬
stimonium ꝑhibeo illis. qr telum dĩ habent. s ñ
scdm scientiam. Et tãꝗͣ ei diceret᷑. qͥd ÷ enĩ haberȩ

Expanded text:
m audivimus eamdem maxime gratiam commendantem: de cujus commendatione habebat Judaeos inimicos, velut de Legis littera praesumentes, et tanquam justitiam suam diligentes atque jactantes; de quibus dicit: Testimonium perhibeo illis, quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam. Et tanquam ei dicer
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ. ⁊ intab̾nacłis habitarent: p̃ceꝑat tam̃ dñs
ut filii patri obedirent. Inea gͦ re sola filiꝰ nͨ deb&
obedire patri sio: si aliqͥd pater ipsiꝰ nisserit
contͣ drm dm̃ ipfiꝰ. Neq enĩ deb& irasci pater:
qͣndo sic ei pponit᷑ ds̾. Ubi autẽ hoc uib& pater.
qđ contͣ dm̃ non sit: sic audiendus ẽ. quomꝰ ds̃
qr obȩdiri patri iussit ds̃. Benedixit gͦ ds̃ filios
ionadab ꝓpt᷑ obedientiam: eosq obieeit in obecti¬
enti ppło̾ suo: exprobrans qr cum filii ionadab.
obidientes. eeñt. patri suo: illi ñ obetirent deo suo.
Cum aitẽ ager& ista iherentias: icd agebat cum
ppłõ ifrł. ut pararent se ad captiuitatẽ ducendos
se. eẽ. inbabiloniam: ⁊ non resisterent uoltutati diꝰ.
nec sꝑarent aliud. nͥ qi futuri. eent. capitiu. Nidet᷑
gͦiide coloratꝰ titulus psalmi huiꝰ: ut cum dixis&
filioꝵ ionadab. subicer& et eoꝵ qui primi capttui

Expanded text:
vinum, et in tabernaculis habitarent; praeceperat tamen Dominus, ut filii patri obedirent. In ea ergo re sola filius non debet obedire patri suo, si aliquid pater ipsius jusserit contra Dominum Deum ipsius. Neque enim debet irasci pater, quando ei praeponitur Deus. Ubi autem hoc jubet pater quod contra Deum non sit, sic audiendus est, quomodo Deus; quia obedire patri jussit Deus. Benedixit ergo Deus filios Jonadab propter obedientiam, eosque objecit inobedienti populo suo, exprobrans quia cum filii Jonadab obedientes essent patri suo, illi non obedirent Deo suo. Cum autem ageret ista Jeremias, id agebat cum populo Israel, ut pararent se ad captivitatem ducendos esse in Babyloniam, et non resisterent voluntati Dei, nec sperarent aliud, nisi quia futuri essent captivi. Videtur ergo inde coloratus titulus hujus psalmi, ut cum dixisset, filiorum Jona
Abbreviated transcription (Latin):
unuficabinit᷑. S: in adam morunt᷑ ꝑ carnis nati¬
uitatẽ: i xp̃o lib̾ant᷑ ꝑ cordis fidẽ. Honerat in pote¬
state tua ut ñ nascereris exadã :ẽ. inpotestate tua
ut erecdas in xp̃m. Qñtũcũq gͦ adprimũ hominẽ
ꝑtinere uolueris. adcaptaitate ꝑtinebis. łt qͥd :
ꝑtinere uolueris aut qͥd ÷ ꝑtinebis: lam ꝑtines.
exclama. Quis me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ:
Audiamꝰ gͥ istum: hoc exclamantẽ. E& plic̃. de

Expanded text:
abuntur . Sed in Adam moriuntur per carnis nativitatem; in Christo liberantur per cordis fidem. Non erat in potestate tua ut non nascereris ex Adam; est in potestate tua ut credas in Christum. Qantumcumque ergo ad primum hominem pertinere volueris, ad captivitatem pertinebis. Et quid est, pertinere volueris? aut quid est, pertinebis? Jam pertines: exclama, Quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Audiamus ergo istum hoc exclamantem. 3. De
Abbreviated transcription (Latin):
& ttii. S ꝓhis psalmꝰ aut dehis psalmꝰ qͥ prtma dudi
Et̃ ũhoc sonat. laẽ ipsẽ psalm̃ discussius ꝑserutatꝰ.
introgatꝰ omtĩb uersib suis: aliud tibi dicit. ñ de
hostib inbabiloniam captiui ducti sunt exierł̃m¬
S: qͥd dicit psalmꝰ: Quid nͥ qđ audistis ab apło: Cõ¬
mendat nob̃ grãm dĩ. cõmendat nob̾. qi nos ꝑnos¬
m& ipsos. nucħ simꝰ. Cõmendat nob̾.q qͥcqͥd sumꝰ:

Expanded text:
 qui primi ducti sunt, non hoc sonat: idem ipse psalmus discussus, perscrutatus, interrogatus omnibus versibus suis aliud tibi dicit, non de hostibus, in Babyloniam captivi ducti sunt ex Jerusalem. Sed dicit Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ut sol& titulus psalmi indicans limie quid
agat᷑ indomo. Ipsi dauid filiorũ ionadab: & eoꝵ
qui primi captiui ductisunt. Ionadab homo
fuit quidã. cõmendat᷑ nob̾ exꝓpħa iheremiȩ qui
filus suis p̃ceꝑat ut uinũ ñ biberent: neq in do¬
mib residerent. s intab̾nacłis habitarent. Preceptũ
gͦ patris filuĩ tenuert̾: & seruauert᷑. & ex hoc bene¬

Expanded text:
ut solet titulus indicans in limine quid agatur in domo: Ipsi David filiorum Jonadab, et eorum qui primi captivi ducti sunt. Jonadab homo fuit quidam, commendatur nobis ex prophetia Jeremiae, qui filiis suis praeceperat ut vinum non biberent, neque in domibus, sed in tabernaculis habitarent. Praeceptum autem patris filii tenuerunt et serva
Abbreviated transcription (Latin):
dũ peccatores saluos facere quoꝵ prinꝰ sũ ego.
Numqͥd ante illum ñ erant percatores : Quid÷ gͦ
primꝰ go: Arte cedens om̃is: non temꝑe s malig¬
nitate. S ideo inqͥt miscłiam consequutꝰ sum:
tatem adinformationẽ eoꝵ qui credituri sunt
illi inuita eternã. It ut uñquisq peccator &
iniquuis iam de se despans. iam habens quasi gla¬
diatorium aninũ. ut ideo faciat qͥequid uitt.
qr necessario dãpnandꝰ ẽ. respiciat tam̃ adapłin
paulũ cui tanta crudefitas tantaq malicia adõ
donata:: ut ñ dese desꝑando conuertat᷑ adam̃.
Hanc gͦ grãm cõmendat nob as. & inisto psalmo.
In tueam᷑ ilum udeam̃ antta sit: anforte ego
aliter sufpucer. Et enĩ arbitror hunc eum habẽ
affectum: & hoc om̃ib ꝓpe sius sillabis resona
mediocris cordis homo. attentae auctiens uerba eiusdẽ
psalmi: saper& hoc. & forte his uerbis si aliud habea̾t
incorde imitaret᷑. & fier& qđ hic sonat. Quid÷ hoc:

Expanded text:
dum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Numquid ante illum non erant peccatores? Quid est ergo, primus ego? Antecedens omnes non tempore, sed malignitate. Sed ideo, inquit, misericordiam consecutus sum, em, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam : id est, ut unusquisque peccator et iniquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum, ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ad apostolum Paulum, cui tanta crudelitas, tantaque malitia a Deo donata est; et, non de se desperando, convertatur ad Deum. Hanc ergo gratiam commendat nobis Deus et in isto psalmo; intueamur illum, et videamus an ita sit, an forte ego aliter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonarmediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaret
Abbreviated transcription (Latin):
eñ habes inqͥt qđ ñ accepisti : Siautẽ & accepisti.
qͥd głaris quasi ñ acceꝑis& Hanc gram cõmendat
apls. hinc habere meruit intmicos uideos. de
littera legis & desua iusticia głantes. Hanc gͦ cõ¬
mendans uulectione quȩ lecta ÷ sicait. Ego enĩ
sũ minimꝰ apłoꝵ. qui ñ sum dignꝰ uocari apło:¬

Expanded text:
 inquit, quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Hanc gratiam commendat Apostolus; hinc habere meruit inimicos Judaeos, de littera Legis et de sua justitia gloriantes. Hanc ergo commendans in lectione quae lecta est, sic ait: Ego enim sum minimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari Apo
Abbreviated transcription (Latin):
publicȩ illumin&. Hoc ÷ contremescere. Tuctĩ
feceris eiuͣ quasi ꝓprtũ etiam ñ cõmunẽ. extolle¬
ris insuꝑbiam cũ scriptũ sit. seruite dño intimo.¬
re. & exultate ei cũ tremore: Ergo offert̃ mune¬
ra: qui incirtuitu eiꝰ st̃. Ipsi enĩ humiliati sunt:
qui cõmunẽ norunt eẽ. omĩb ueritatẽ cui of.

Expanded text:
publice illuminet: hoc est, contremiscere. Tu cum feceris tibi eum quasi proprium, et jam non communem, extolleris in superbiam; cum scriptum sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ergo offerent munera qui in circuitu ejus sunt: ipsi enim humiles sunt, qui communem norunt esse omnibus veritatem. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
N emo eni positꝰ irmonasterio fr̾ dicait. Recedo
demonasterio. neq enĩ soli illi quist̾ in mo.¬
nasterio ꝑuenturi sunt ad regna cȩloꝵ. &
illi quisbi ñ funt ad dm̃ ñ ꝑtinent: Respon¬
respexisti. Dedie nudicũ cũ dñs minaret᷑ qͥd
ait: Mem̃tote. uxoris loth: omib dixit. Qad
erã fecit ipxor loth: liberata ÷ asodomis.
& mina posita rȩtrorsũ respexit. Ubi respex̃.
ibi remansit. Facta ÷ autẽ statua salis. ut
illiꝰ contẽplatione condiarit᷑ homines. Cor
habeant. ñ sint fatui. ñ retro respiciant:. ne
malũ exẽplũ dantes ipsi remaneart. & alios
concdiant. Nam & mͦ dicimꝰ allud quib dam
sr̃ib nr̃is. qͦs forte uiderimꝰ ueltit infirmari

Expanded text:
Nemo ergo positus in monasterio frater dicat: Recedo de monasterio, neque enim soli qui sunt in monasterio perventuri sunt ad regnum coelorum, et illi qui ibi non sunt ad Deum non pertinent. Respon quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostris, quos forte viderimus velut infi
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscimͣ minꝰ saluatoris. Nonne cotidie nob̾
cogitationis sunt: qua meminimꝰ quis ad nos
uenerit. & quid nob̾ donauerit. Exipsis reliqui¬
is cogitationis id ÷ exipsa memoria cotidiȩ no¬
bis sic ĩmolat᷑. qͣsi cocidie sic innou&: qui pͥma
grã sua nos innouauit. lamenĩ innouauit.
nos dñs inbaptismo. & facti fumꝰ noui homines
inspe quidẽ gaudentes. ut intribulatione simꝰ
patientes. Iam̃ ñ deb& dememoria ur̾urecedẽ:
quid nob̾ prestitũ sit. Et si mͦ non : cogitatio tua
quȩ fuit. &enĩ pͥma cogitatio confitentis fuitre¬
cecdȩ apeccato: mͦ autẽ ñ recedis. s tunc recessisti:
sint reliquiȩ cogitationis. nec excelat amemoria
qͥ sanauit. Nulnꝰ te habrusse. si oblitꝰ fueris: nont᷑
eit reliquiȩ cogitationis. Quidenĩ putatis drxis¬
se dauid: Ecce exomĩum ꝑsona loquit᷑. seccauit

Expanded text:
obliviscimur munus Salvatoris, nonne quotidie nobis cogitationis sunt, cum meminimus quis ad nos venerit, et quid nobis donaverit; ex ipsis reliquiis cogitationis, id est ex ipsa memoria, quotidie nobis sic immolatur, quasi quotidie nos innovet qui prima gratia sua nos innovavit. Jam enim innovavit nos Dominus in Baptismo, et facti sumus novi homines; in spe quidem gaudentes, ut in tribulatione simus patientes : tamen non debet de memoria nostra recedere quid nobis praestitum sit. Et si modo nonquae fuit: etenim prima cogitatio fuit recedere a peccato; modo autem non recedis, sed tunc recessisti: sint reliquiae cogitationis, ne excidat a memoria qui sanavit. Vulnus te habuisse si oblitus fueris, non tibi erunt reliquiae cogitationis. Quid enim putatis dixisse David? Ecce ex omnium persona loquitur. Peccavit