comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Corpoꝵ enĩ salus. quȩ uera expectat᷑ a dño:
erit infine in resurrectione mortuoꝵ: Tunc
qđ uiuet ñ moriet᷑: tunc qđ sanabit᷑ non
egrotabit: Tunc qđ saciabit᷑. ñ esuriet aut
sitiet: tunc qđ renouabit᷑ ñ ueterescet Nc̃
uͦ in illis factis dnĩ. & saluatoris nr̃i iħu xp̃i.¬
& cecoꝵ a ꝑti ocłi morte clalisi st̃. & paraliti¬
coꝵ m̃bra constricta morte dissoluta st̃: et
qͥcqͥc sanatũ ẽ tẽporalit̃ in m̃bris mortalibus.
in fine de fecit: A nima uͦ quȩ credidit: in ui¬
tam ȩternã transitũ fęcit: A nimȩ gͦ creditu¬
rȩ. cuiꝰ peccata dimittere uenerat : ad cuius
langores sanando se humiliauerat: de hoc
languido sanato magnũ signũ dedit Cuiꝰ
rei & cuiꝰ signi ꝓfundũ sacram̃tũ: qͣntum
dñs donare dignat᷑. attentis uob̃. & orando
ad iuuantib in firmitatẽ nr̃am. loquor ut
potero: Quic qͥcd aut̃ ñ possũ: supplebit in

Expanded text:
Corporum enim salus quae vera exspectatur a Domino, Corporum enim salus quae vera exspectatur a Domino, erit in fine in resurrectione mortuorum: tunc quod vivet, non morietur; tunc quod sanabitur, non aegrotabit; tunc quod satiabitur, non esuriet aut sitiet; tunc quod renovabitur, non veterascet. Nunc vero in illis factis Domini et salvatoris nostri  caecorum aperti oculi, morte clausi sunt; et paralyticorum membra constricta, morte dissoluta sunt; et quidquid sanatum est temporaliter in membris mortalibus, in fine defecit: anima vero quae credidit; ad vitam aeternam transitum fecit. Animae ergo crediturae, cujus peccata dimittere venerat, ad cujus languores sanandos se humiliaverat, de hoc languido sanato magnum signum dedit. Cujus rei et cujus signi profundum sacramentum, quantum Dominus donare dignatur, attentis vobis et orando adjuvantibus infirmitatem nostram, loquar ut potero. Quidquid autem non possum, supplebit in
Abbreviated transcription (Latin):
inpor morituroꝵ Sed qͥa ipsa anima ñ eũ
nonerat a quo san anda erat. & ocłos habebat
in carne unde facta corporalia uideret i non¬
dũ hubebat sanos in corde unde dm̃ latentẽ
agnosceret: fecit qd uideri non poterat⁊ ut
liuret unde uideri ñ poterat: In gresus est
eñ ubi iacebat magna multi languentiũ.¬
sii lauidoꝵ. aridor. Et cũ eẽt medicus
anarũ & corpoꝵ. & qui uenisset sanare
uinis om̃s credituroꝵ ⁊ de illis languenti
iit elegit quẽ sanaret: ut unitatẽ sig¬
Reant. Si medioeri corde. &e qͥsi humano
captii & in genio. consideremꝰ facientẽ: & quod ad
apotestatẽ ꝑtinet. ñ magnũ aliquid ꝑfecit:
& qd ad benignitatẽ. parũ fecit: Tot iacebant¬
& unus curatꝰ est: cũ posset uno uerbo oms
erigere: Quid gͦ intelligendũ est. nͥ qͥa boni¬
tas illa. & potestas illa. magis agebat. quid
anͥinȩ in factis eiꝰ ꝓ salute ȩterna intelligerent:
quã qͥd ꝓ tẽporali salute corpora mererent᷑:

Expanded text:
io IIIa. Et quia ipsa anima non eum noverat, a quo sananda erat, et oculos habebat in carne, unde facta corporalia videret, nondum habebat sanos in corde, unde Deum latentem cognosceret, fecit quod videri poterat, ut sanaret unde videri poterat. Ingressus est locum ubi iacebat magna multitudo languentiulaudorum, aridorum; et cum esset medicus et animarum et corporum, et qui venisset sanare omnes animas crediturorum, de illis languentibus unum elegit quem sanaret, ut unitatem significaret. Si mediocri corde, et quasi humano captu et ingenio consideremus facientem, et quod ad potestatem pertinet, non magnum aliquid perfecit; et quod ad benignitatem, parum fecit. Tot jacebant, et unus curatus est, cum posset uno verbo omnes erigere. Quid ergo intelligendum est, nisi quia potestas illa et bonitas illa magis agebat quid animae in factis ejus pro salute sempiterna intelligerent, quam quid pro temporali salute corpora mererentur?
Abbreviated transcription (Latin):
ma & sine sensu est: Ipse dñs & saluator
iħc xp̃c lapis angularis dictus est. it dis
conderet in se: dictus ẽ & petra. unde ae
lecũq lignũ. quomͦ nec illa qualiscũꝙ pe
s unde aqua ꝓflixerat sitientib ⁊ nca s¬
licũq lapis s angularis. qui in semetis.
pulauit duos parietes ediuerso uenie
nisi qͥa ille languidus grabato porcalas
sanus aut̃ grabatũ portat: Quis dil̃¬

Expanded text:
anima et sine sensu est. Ipse Dominus et salvatoranima et sine sensu est. Ipse Dominus et salvatoristus lapis angularis dictus est, ut duos conderet in se . Dictus est et petra, unde aqua qualecumque lignum: quomodo nec illa qualiscumque petra, sed unde aqua profluxerat sitientibus; nec qualiscumque lapis, sed angularis, qui in semetipso copulavit duos parietes e diverso venientes. nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid di
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt karitas est: qui manet in karitate. n
dõ manet Dilige gͦ ꝓximũ : & intuere u
te unde diligis ꝓximũ : ibi uidebis ut pon¬
ris dm̃: Incipe gͦ diligere ꝓximũ: Fran
esurienti panẽ tuũ: & egenũ sine tecto undi
in domũ tuã Siuideris nudũ uesti: sdi¬
mesticos seminis tui ne despexeris Facins
aũt ista quid consequeris: Tunc erũpet uat
matutina lux tua: Lux tua ds̃ tuus est. in
matutina: qͥa post noctẽ scłi tibi ueniet Is
ille nec oritur nec occidit: qͥa semꝑ mant
Erit tibi matutinus redeunti: qui tibi
casũ fecerat pereunti Ergo tolle grala
tuũ: mͥ uidet᷑ dixisse. dilige ꝓoximũ tu
Sed clausũ est ad huc: & ex positione nau
quantũ arbitror. quare in tollendo gillo
ddilectio ꝓximi cõmendetur :i nͥ forte hei
offendit. qͥa ꝑ grabatũ rem quandã stsue
& in sensatã ꝓximꝰ cõmendat᷑: Non iraslati
ꝓximus: si cõmendat᷑ nob̾. ꝑ rem quȩ simna

Expanded text:
inquit, charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet . Dilige ergo proximum: et intuere in te unde diligis proximum; ibi videbis, ut poteris, Deum. Incipe ergo diligere proximum. Frange esurienti panem tuum, et egenum sine lecto induc in domum tuam: si videris nudum, vesti, et domesticos seminis tui ne despexeris. Faciens autem ista quid consequeris? Tunc erumpet velut matutina lux tua . Lux tua Deus tuus est, tibi matutina, quia post noctem saeculi tibi veniet: nam ille nec oritur, nec occidit; quia semper manet. Erit tibi matutinus redeunti, qui tibi occasum fecerat pereunti. Ergo, Tolle grabatum tuum, mihi videtur dixisse, Dilige proximum tuum. 9. Sed clausum est adhuc, et expositione indiget, quantum arbitror, quare in tollendo grabato dilectio proximi commendetur: nisi forte hoc nos offendit, quod per grabatum, rem quamdam stolidam et insensatam, proximus commendatur. Non irascatur proximus, si commendatur nobis per rem quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uero ipsam sacram̃ti in illo uenisse Pat̃
m̃s inꝗt. usq modo oꝑatur. & ego operor:
Misit in eos magnũ tumultũ: Ad uentu dnĩ
turbat᷑ a qua.: s qui turbat latet ⁊ tam̃ sa¬
nandius est. turbata aqua eger unis magnꝰ:
passo dño totus mundus Uideamꝰ gͦ respon¬
sionẽ ueritatis: Pater m̃s inqͥt usq mͦ oꝑat᷑:
& ego operor: Falsũ gͦ dix̃ scͥptura. qͥa ds̃ reqͥe¬
uit ab omĩb oꝑib suis in die septimo ⁊ & con¬
tra hanc scripturã ꝑ moysen ministratã loqͥ-

Expanded text:
tionem vero ipsam sacramenti in illo venisse. Pater tionem vero ipsam sacramenti in illo venisse. Pater meus, inquit, usque modo operatur, et ego operor. Misit in eos magnum tumultum; adventu Domini turbatur aqua, sed qui turbat, latet. Tamen sanandus est turbata aqua aeger unus magnus, passo Domino totus mundus. 14. Videamus ergo responsionem Veritatis: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Falsum ergo dixit Scriptura quia Deus requievit ab omnibus operibus suis in die septimo ? et contra hanc Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
le postea quã uidit iħm. & cognouit iħm au¬
ctorẽ sanitatis suȩ : ñ fuit piger in eugłican¬
do quẽ uiderat: Habiit & nuntiauit uidȩis:
qͥa iħc eẽt qui illũ sanũ fecerat: Ille annun¬
tiabat. & illi in saniebant. Ille salutẽ suam
p̃dicabat: illi salutẽ suã ñ querebant: ꝑ
sequebant᷑ iudȩi dñm iħm : quia hȩc facie¬
bat in sabbato: Quid gͦ dñs modo respon¬
det uidȩis audiamꝰ: De sanis factis homi¬
nib sabbato dixi. quid soleat respondere:
qͥa iumenta stia non contẽpnebant salb̃o ł li¬
berando uel alendo: De portato grabato
quid respondit: Manifestũ opus corpora¬
le factũ erat ante oculos iudȩoꝵ: non sani¬
tas corporis. s oꝑatio corporis. quȩ ñ uidebat᷑.
ita necessaria quead modũ sanitas: A ꝑte gͦ di¬
cat dñs sacramentũ sabbati & signũ obseruan¬
di unius diei ad tẽpus datũ eẽ uidȩis: imple¬

Expanded text:
le, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum aule, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in evangelizando quem viderat: Abiit, et nuntiavit Judaeis quia Jesus esset qui eum sanum fecerat. Ille annuntiabat, et illi insaniebant: ille salutem suam praedicabat, illi salutem suam non quaerebant. 13. Persequebantur Judaei Dominum Jesum, quia haec faciebat in sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale factum erat ante oculos Judaeorum: non sanitas corporis, sed operatio corporis; quae non videbatur ita necessaria, quemadmodum sanitas. Aperte ergo Dcat sacramentum sabbati, et signum observandi unius diei ad tempus datum esse Judaeis; imple
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓorimũ tuũ: & ambula ut ꝑuenias Noli que
rere iħm in turba: non est tanquã unus
de turba: preuenit omnẽ turbã: Prior asen¬
dit de mari piscis ille magnus: & in cęlis sedet.
interpellans ꝓnob̾ Tanquã sacerdos magnus
unus intrauit in interiora ueli : turba foris
stat: Ambula tu qui portas ꝓximũ tuũ: si
didicisti portare qui solebas portari Deniq
modo ñdũ nosti iħm: nondũ uides iħm
Quid postea sequitur: qm̃ ñ destitit ille tol¬
lendo grabatũ suũ: & ambulando uidit eũ
postea iħc in tẽplo In turba ñ eũ uidit: in
templo uidit: Dñs quidẽ iħe & in turba eũ
uidebat: & intẽplo: Ille aut̃ languidus in
turba iħm ñ cognoscit: in tẽplo cognoscit:
Peruenit gͦ ille ad dm̃ .⁊ uidit eũ in tẽplo:
uidit eũ in loco sacrato. in loco scõ: Et qͥd
ab eo audit: Ecce iam sanus factus es: noli
peccare ne qͥd tibi deteriꝰ contingat Tunc il¬

Expanded text:
proximum tuum; et ambula, ut pervenias. Noli Jesum proximum tuum; et ambula, ut pervenias. Noli Jesum quaerere in turba, non est tanquam unus de turba: praevenit omnem turbam. Prior ascendit de mari piscis ille magnus, et in coelis sedet interpellans pro nobis: tanquam sacerdos magnus, unus intravit in interiora veli: turba foris stat. Ambula tu, qui portas proximum tuum; si didicisti portare, qui solebas portari. Denique modo nondum nosti Jesum, nondum vides Jesum: quid postea sequitur? Quoniam non destitit ille tollendo grabatum suum, et ambulando, Vidit eum postea Jesus in templo. In turba non eum vidit, in templo vidit. Dominus quidem Jesus et in turba eum videbat, et in templo: ille autem languidus Jesum in turba non cognoscit, in templo cognoscit. Pervenit ergo ille ad Dominum; vidit eum in templo, vidit eum in loco sacrato, in loco sancto. Et quid ab eo audit? Ecce jam sanus factus es; noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. 12. Tunc il
Abbreviated transcription (Latin):
disantas non erat differenda: nũquid & o
ils auctorẽ suȩ sanitatis obiciebat: calũpnia¬
anb Qui inqͥt me fecit sanũ: ipse michi
dreit colle grabatũ tuũ & ambula Non
auperẽ uissionẽ: a quo acceperã sanitatem :
Etlli Quis est ille homo qui tibi dixit tol¬
e gabatũ tuũ & ambula: S qui sanus
ut fatus: nesciebat qͥs eẽt. a quo hoc au¬
deat: Ih̾c aũt cũ hoc fecisset & iussisset:
biliiauerat ab eo in turba Uidete quẽ ad¬
nalĩ &e hoc impleatur: Portamꝰ ꝓximũ &
unli udẽmus: Ideo s ille ñdũ nouerat iħm.¬
Sacram̃tũ hoc cõmendatũ est. quia in eũ cre¬
dimus quẽ nonlũ uidemꝰ: & ut ñ uideatur
de clinat in turba: Difficile ẽ in turba uidere
xp̃m Solitudo quedã necessaria est menti
nr̃ȩ: quadã solitudine intentionis uidetur
ds̃ Turba strepitũ habet: uisio ista secretũ
desiderat: Tolle grabatũ tuũ: porta portatꝰ

Expanded text:
Si sanitas non erat differenda, numquid et oSi sanitas non erat differenda, numquid et oille auctorem sanitatis suae objiciebat calumniatoribus: Qui, inquit, me fecit sanum, ipse mihi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Non acciperem jussionem a quo receperam sanitatem? Et illi: Quis est ille homo qui tibi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula? 11. Sed qui sanus erat factus nesciebat quis esset, a quo hoc audierat. Jesus autem, cum hoc fecisset, et jussisset, declinaverat ab eo in turba. Videte quemadmodum et hoc impleatur. Portamus proximum, et nondum videmus: ideo et ille nondum noverat JesSacramentum hoc commendatum est, quia in eum credimus quem nondum videmus: et ut non videatur, declinat in turba. Difficile est in turba videre Christum: solitudo quaedam necessaria est menti nostrae; quadam solitudine intentionis videtur Deus. Turba strepitum habet; visio ista secretum desiderat. Tolle grabatum tuum, porta portatus
Abbreviated transcription (Latin):
tas im plet᷑: nisi inuicẽ honera nr̃a portemꝰ:
Siserentes inqͥt inuicẽ in dilectõe: studentes ser¬
uare unitatẽ sp̃c. in unculo pacis: Cũ eẽs
uinguidus: portabat te ꝓximꝰ tuus: Sanus
aitus es: porta ꝓximũ tuũ: Inuicẽ honera
uĩa portate: & sic ad implebitis legem xp̃i
gic adimplebis o homo: qđ tibi de erat: Tolle
qͥ gabatũ tuũ: Et cũ tuleris noli remanere:
Anbula cdiligendo ꝓximũ: & curã habendo
de ꝓximo: Iter agis: Quo tter agis: nisi ad
añn dm̃. ad eum quẽ diligere debemus ex
scũ ꝑuenias cũ quo manere desideras Tol
ligͦ grabatũ tuuĩ: ⁊ ambula Fecit hoc ille: et
sandalitatĩ st̃ uidȩi: Uidebant enĩ hominẽ
die sabbati portantẽ grabatũ suũ: nec calũp
responderi posset: qͥa si cuiꝰqm eoꝵ ium̃tũ
in puteũ cecidisset. utiq die sabbati erue¬
ret illud: & solueret ium̃tũ suũ Non utiq
iam illi obiciebant qđ die sabbato sanus fa-¬
ctusẽ homo: s qđ portabat grabatũ suũ.

Expanded text:
onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo grabatum tuum. Sed cum tuleris, noli remanere, ambula. Diligendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex ad eum pervenias, cum quo manere desideras. Tolle ergo grabatum tuum, et ambula. 10. Fecit hoc ille, et scandalizati sunt Judaei. Videbant enim hominem die sabbati portantem grabatum suum, nec calumnirespondere posset quia si cujusquam eorum jumentum in puteum cecidisset, utique die sabbati erueret illud, et salvaret jumentum suum : non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsũ exinaniuit: formã serui accipi¬
ens: Non gͦ exinaniuit a mittens qđ erat:
h accipiens qđ non erat Hanc formã serui
intelligere non poterant: quãuis eũ hoc
de se dicere minime dubitabant ideo se¬
uiebant: Et ad huc tam̃ eos ꝑferebat ille:
a sanitatẽ seuientiũ requirebat:

Expanded text:
Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi intelligere non poterant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et adhuc tamen eos ille perferebat, et sanitatem saevientium requirebat.
Abbreviated transcription (Latin):
est Oꝑa dĩ attenditis: Ego ibi erã cũ sie¬
rent: ꝑ me facta st̃ omĩa: ego noui: pati
m̃s usq mͦ oꝑatur: O ꝑatus est pater luĩ
s dixit ut fieret lux Si dixit: uerbo qi¬
tus est Uerbũ eiꝰ ego eram: eggo sũ: ꝑ mebe
est mundus in illis oꝑibus: ꝑ me regitu
mundus in istis oꝑibus Pater m̃s & tun
tus est cũ fecit mundũ: & usq nẽ oꝑatu
cũ regit mundũ: Ergo & ꝑ me fecit cũ si¬
cit: & ꝑ me regit cũ regit: Dixit h s
quibus: cecis: surdis⁊ claudis: languil
medicũ non agnoscentib : & tanquã in fia¬
si mente ꝑdita occidere uolentibus Pne
querebant eũ iudei int̾ficere: qͥa nons
soluebat sabbatũ. s & patrẽ suũ dicelit

Expanded text:
est. Opera Dei attenditis; ego ibi eram cum fieest. Opera Dei attenditis; ego ibi eram cum fierent, per me facta sunt omnia, ego novi: Pater meus usque modo operatur. Operatus est Pater lucem; sed dixit ut fieret lux : si dixit, Verbo operatus est; Verbum ejus ego eram, ego sum: per me factus est mundus in illis operibus, per me regitur mundus in istis operibus. Pater meus et tunc operatus est cum fecit mundum, et usque nunc operatur cum regit mundum; ergo et per me fecit cum fecit, et per me regit cum regit. Dixit haec, sed quibus? Surdis, caecis, claudis, languidis, medicum non agnoscentibus, et tanquam in phrenesi mente perdita occidere volentibus. 16. quaerebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. qͥa hȩc loquebat᷑ & dicebat. pater m̃s̃
usq mͦ oꝑatur & ego operor. magno sacra¬
m̃to significauit: quia & dñs iħc utiq ẽ ds̃
Ipse est enĩ uerbũ dĩ: & audistis quia in pͥn¬
cipio erat uerbũ n & non qualecũq uerbũ.
s ds̃ erat uerbũ: & omĩa ꝑ ipsũ facta suit.
Forte significatus est requieturꝰ in die septis
ab om̃ĩb oꝑibus suis: Legite enĩ eugłm. su
nr̃am & in cruce: ut implerent᷑ in eo omnu
p̃dicta ꝓpħarũ: Coronatus est spinis: siuse¬
sus est in ligno: dixit sitio ⁊ accepit acetiu
in spongia: ut impleret᷑ qđ dictũ est & in su
mea potauert̃ me aceto: At ubi impleta sur
omĩa oꝑa eiꝰ sexta sabbati: in clinato capit.
tradidit spm: & in sepulchro sabbato reqͥeat
ab om̃ib oꝑibus suis Ergo tanquã dicm
udȩis. qͥd expectatis ut ñ operer sabbato:
Sabbati dies uob̾ ad significationẽ meã p̃crt

Expanded text:
m, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus m, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis quia in principio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt : forte significatus est requieturus in die septimo ab omnibus operibus suis. Legite enim Evangeliumnostram in cruce, ut implerentur in eo omnia praedicta Prophetarum: coronatus est spinis, suspensus est ligno; dixit, Sitio, accepit acetum in spongia, ut impleretur quod dictum est, Et in siti mea potaverunt me aceto . At ubi impleta sunt omnia opera ejus, sexta sabbati inclinato capite reddidit spiritum, et in sepulcro sabbato requievit ab omnibus operibus suis . Ergo tanquam diceret Judaeis, Quid exspectatis ut non operer sabbato? Sabbati dies vobis ad significationem meam praeceptus
Abbreviated transcription (Latin):
ri. qđ ds̃ requieuit in die septimo: Non enĩ
defecerat ds̃ oꝑando creaturã suã: & indi¬
gebat requie sic̃ homo: Quomͦ defecerat qui
uerbo fecerat: Tam̃ & illud uerũ ẽ qͥa requi¬
euit ds̃ ab oꝑib suis in die septimo: & hoc
uerũ est qł ait iħc: Pater ms̃ usq mͦ oꝑat᷑¬
& ego operor S quis explicet uerbis: ho¬
mo hominib in firmus infirmis: in doctus
discere cupientibus: Et forte si quid sapit.
ꝓmere & explicare non ualens. hominibus
difficile forte capientib etiã si explicari pos¬
sit qđ capitur ⁊ quis inquã fr̃s mei explicet
uerbis quomͦ ds̃ & quietus oꝑetur. & oꝑ ans
quiescat: Obsecro uos: ut hoc uob̾ ꝓficien¬
tibus differatis Uisio enĩ ista tẽplũ dĩ que¬
rit: scm̃ locũ querit: Portate ꝓximũ. & am¬
bulate: ibi eũ uidebitis ubi uerba homi¬
nũ non queratis: hoc forte potiꝰ dicere ua¬
lemꝰ÷ quia & in eo qđ̃ ds̃ die septimo re¬
quieuit. ipsũ dnm & saluatorẽ nr̃m iħm

Expanded text:
 Deus requievit in die septimo. Non enim defecerat Deus operando creaturam suam, et indigebat requie sicut homo. Quomodo defecerat qui verbo fecerat? Tamen et illud verum est, quia requievit Deus ab operibus suis in die septimo; et hoc verum est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc vobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba hominum non quaeratis. 15. Hoc forte potius dicere valemus, quia et in eo quod Deus in die septimo requievit, ipsum Dominum et salvatorem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitanda: hoe meditanda. hec retinẽda. hec agẽda. hȩc
implenda st̃ Dĩ dilectio prior ẽ ordine p̃ci¬
piendi: ꝓximmi aũt dilectio. prior est ordine
faciendi Neq enĩ qui tibi p̃ciperet dilectio¬
nẽ istam in duob p̾̃ceptis. prius tibi cõmen
gendo ꝓiximũ. purgas ocłm ad uidendũ aa
euident̃ ioħe dicente Si frẽm quẽ uidesi
diligis: dm̃ quẽ ñ uides quomͦ diligere pi¬
teris: Ecce dicit᷑ tibi dilige dm̃: Si dicasi
ostende mͥ quẽ diligã⁊ qͥd respondebo. iͥ qs
ait ipse ioħs. dm̃ nemo uidit unquã : Eti

Expanded text:
cogitanda, haec meditanda, haec retinenda, haec agenda, haec cogitanda, haec meditanda, haec retinenda, haec agenda, haec implenda sunt. Dei dilectio prior est ordine praecipiendi; proximi autem dilectio prior est ordine faciendi. Neque enim qui tibi praeciperet dilectionem istam in duobus praeceptis, prius tibi commendligendo proximum purgas oculum ad videndum Deum, evidenter Joanne dicente, Si fratrem quem vides non diligis, Deum quem non vides quomodo diligere poteris ? Ecce dicitur tibi, Dilige Deum. Si dicas mihi, Ostende mihi quem diligam; quid respondebo, nisi quod ait ipse Joannes, Deum nemo vidit unquam
Abbreviated transcription (Latin):
tas differebat᷑: Surge inqͥt: tolle grabatum
cuũ & ambrila: Tria dixit: surge. tolle gͣ¬
batũ tuũ & ambula S surge non oꝑis impe¬
riũ fuit. s oꝑatio sanitatis Sano aut̃ duo
imꝑauit: tolle grabatũ tuũ & ambula: Rogo
uos cur ñ sufficeret ambula: aut cur ñ suffi¬
ceret surge: Neq enĩ ille cũ sanus surrexisset:
in loco remansisset: Nonne gͦ ad hoc surrexis¬
set. ut abisset Mouet gͦ me etiã qđ duo p̃¬
cepit: qui illũ iacentẽ duob minus in uenit
Tanquã enĩ duo iubendo quȩdã: qd minus
erat impleuit: Quomͦ gͦ incieniamꝰ in his
cũ Notissima enĩ eẽ debent: nec mͦ tantum
uenire in mentẽ. cũ cõmemorant᷑ a nob̾. s de¬
leri numqm debent de cordib ur̃is: Semꝑ
omĩno cogitate diligendũ eẽ dm̃. & ꝓximũ:
dm̃ extoto corde. & ex tota anina. & ex tota
mente. & ꝓximũ tanquã se ipsũ Hȩc sẽꝑ

Expanded text:
tas differretur? Surge, inquit, tolle grabatum tas differretur? Surge, inquit, tolle grabatum tuum, et ambula. Tria dixit, Surge, tolle grabatum tuum, et ambula. Sed Surge, non operis imperium fuit, sed operatio sanitatis. Sano autem duo imperavit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Rogo vos, cur non sufficeret, Ambula? aut certe cur non sufficeret, Surge? Neque enim ille cum sanus surrexisset, in loco remansisset. Nonne ad hoc surrexisset ut abiisset? Movet ergo me etiam quod duo praecepit, qui illum jacentem duobus minus invenit: tanquam enim duo quaedam jubendo, quod minus erat implevit. 8. Quomodo ergo inveniamus in his cum. Notissima enim esse debent, nec modo tantum venire in mentem cum commemorantur a nobis, sed deleri nunquam debent de cordibus vestris. Semper omnino cogitate diligendum esse Deum et proximum: Deum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente; et proximum tanquam seipsum. Haec semper
Abbreviated transcription (Latin):
guido a latronib sauciato. stabulariꝰ duos
nũmos accepit unde sanet᷑ Merito apud
samaritanos. biduũ fecit iħc: ut eos Rari¬
gemino p̃cepto haritatis: quid miraris qͥa
languebat. qui ad quadraginta duo mi¬
nus habebat: Uideamꝰ ꝓinde iã: quo sa¬
cram̃to iste languidus curetur a domino:
Uenit enĩ ipse dñs katitatis doctor. Haritate ple-¬
nus. breuians sic̃ de illo p̃dictũ est uerbũ suꝑ
tram: & ostendens in duob p̃ceptis Raritatis.
pendere legẽ & ꝓpħas: Inde gͦ pependit moy¬
ses quadragenario suo: inde helpas cũ suo:
Hunc numerũ attulit dñs in testimonio suo
Curat᷑ iste languidꝰ a p̃sente dño: S pͥus qͥd
ei dicit: Uis sanus fieri: Respondit ille ho¬
minẽ se ñ habere a quo in piscina mittatur:
Nere necessariꝰ illi erat homo ad sanitatem:
s homo ille qui & ds̃ est Unus enĩ ds̃: unus
nit gͦ homo qui erat necessarius: qua re sani¬

Expanded text:
guido a latronibus sauciato, stabularius duos guido a latronibus sauciato, stabularius duos nummos accepit unde sanaretur : merito apud Samaritanos biduum fecit Jesus, ut eos charigemino praecepto charitatis; quid miraris quia languebat qui ad quadraginta, duo minus habebat? 7. Videamus proinde jam quo sacramento iste languidus curetur a Domino. Venit enim ipse Dominus, charitatis doctor, charitate plenus, brevians, sicut de illo praedictum est, verbum super terram : et ostendit in duobus praeceptis charitatis pendere Legem et Prophetas. Inde ergo pependit Moyses quadragenario suo, inde Elias cum suo, hunc numerum attulit Dominus in testimonio suo. Curatur iste languidus a praesente Domino; sed prius quid ei dicit? Vis sanus fieri? Respondit ille hominem se non habere, a quo in piscinam mittatur. Vere necessarius erat illi homo ad sanitatem, sed homo ille qui et Deus est. Unus enim Deus, unusJesus . Venit ergo homo qui erat necessarius: quare sani
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ cõmendat᷑ a dñõ: Mem̃tote qͥd
ꝓposuerĩ: numerũ triginta octo annoꝵ. in il¬
lo languido: Uolo ex ponere quare numerus
ille tricesimꝰ & octauris languoris sit: potiꝰ
quã sanitatis Ergo ut dicebã karitas im¬
plet legẽ: Ad plenitudinẽ legis in bonis
oꝑib : ꝑtinet quadragenariꝰ numerꝰ In
Raritate aut̃: duo nob̃ p̃cepta cõmendant᷑:
Intuemini obsecro. & figite memoriȩ qđ di¬
co: ne sitis contẽptores uerbi: ne fiat anima
urã uia. ubi grana iactata ñ germinent:
& uenient inqͥt uolatilia cęli. & colligent
ea Parcite & recondite cordib ur̃is: Rari¬
tatis p̃cepta duo st̃. a dnõ cõmendata : dili¬
ges dnm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. & ex tota
anima tua. & ex tota mente tua: & diliges
ꝓximũ tuũ tanquã te ipsũ: In his duobus
mandatis: tota lex pendet & ꝓpħȩ: Meri¬
to & illa uidua om̃s facultates suas duo mi¬
nuta misit indona dĩ: merito & ꝓ illo lan¬

Expanded text:
dmodum commendatur a Domino. Mementote quid proposuerim: numerum triginta octo annorum in illo languido volo exponere, quare numerus ille trigesimus octavus languoris sit potius quam sanitatis. Ergo, ut dicebam, charitas implet Legem. Ad plenitudinem Legis in omnibus operibus pertinet quadragenarius numerus: in charitate autem duo praecepta nobis commendantur. Intuemini, obsecro, et figite memoriae quod dico; ne sitis contemptores verbi, ne fiat anima vestra via, ubi grana jacta non germinent: Et venient, inquit, volatilia coeli, et colligent ea . Percipite, et recondite in cordibus vestris. Charitatis praecepta duo sunt a Domino commendata: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Merito et illa vidua omnes facultates suas, dua minuta misit in dona Dei : merito et pro illo lan
Abbreviated transcription (Latin):
cęlis: & legmꝰ & iudeos dixisse cũ tu lo
pater nr̃ Ergo ñ hinc irascebantur ͥ s
trẽ suũ dicebat dm̃: s qđ longe alio
quã homines: E cce in telligunt udis
non intelligt̃ arriani: Arriani qͥ ꝑas

Expanded text:
elis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod quod non intelligunt Arriani. Arriani quippe
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit de spe facta res: accepturi sumꝰ a¬
cedem denariũ: Ipsa enĩ merces rolis
atur: & coniunctus qͣdragenario. fit qͥnqͣ¬
qnarius: Unde cũ labore celebramꝰ quadra¬
qsinã ante pascha: cũ leticia uͦ tanquã ac¬
cpta mercede. qͥnquagesimã post pascha
Nam hiuic tanqͣm salutari labori boni oꝑis.
qui ꝑtinet ad quadra genariũ numerũ. ad¬
aitur qͥetis & felicitatis denariꝰ: ut qͥnqua¬
gnariꝰ fiat: Significauit hoc ipse dñs iħc
multo aꝑtius: qͣndo post resurrectionem
quadraginta dieb conuersatꝰ est in terra
cũ discipłis siuis: Quadragesimo aũt die

Expanded text:
fuerit de spe facta res, accepturi sumus mercedem denarium. Ipsa enim merces reddituditur, et conjunctus quadragenario fit quinqnarius. Unde cum labore celebramus Quadragesimam ante Pascha, cum laetitia vero tanquam acceptam mercedem, quinquagesimam post Pascha. Nam huic tanquam salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat: significavit hoc ipse Dominus Jesus multo apertius, quando post resurrectionem quadraginta diebus conversatus est in terra cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ sp̃s scĩ Significata st̃ ista: & qͥbus¬
dam significationib res ipse p̃uentȩ sunt:
Bignificationib pascim᷑ : ut ad res ipsas
durantes ꝑuenire possimꝰ: Oꝑarii enĩ sumꝰ:
&ad huc in uinea laboramus: Finito die.
sinito opere: merces restituet᷑. S quis oꝑariꝰ
ꝑdurat ad accipiendã mercedẽ ⁊ nͥ qui pas¬
cit᷑ dũ laborat: Num enĩ & tu oꝑario tuo
mercedem solam daturus es: Non etiã af¬
fires illi. unde uires reparet in labore: Pas¬
us inq: cui mercedẽ daturus es: Prouide
ae nos dñs istis scripturarũ significationib¬
pascit laborantes: Nam si ista intelligendoꝵ
licram̃toꝵ leticia. subtrahat᷑ a nob̃: deficimꝰ
in laboren & ñ erit qui ꝑueniat ad mercedẽ.
fitise ideo quia lex in decẽ p̃ceptis cdata est.
e ptnũ mundũ p̃dicanda erat lex Qui to¬
uis mundus. quatuor partibus cõmendatur:
oriente. & occidente. & meridie. & aquilone
Uide denariꝰ ꝑ quatuor multiplicatus ad qͣ¬

Expanded text:
gnificata sunt ista, et quibusdam significationibus res ipsae praeventae sunt. Significationibus pascimur, ut ad res ipsas perdurantes pervenire possimus. Operarii enim sumus, et adhuc in vinea laboramus: finito die, finito opere, merces restituetur. Sed quis operarius perdurat ad accipiendam mercedem, nisi qui pascitur cum laborat? Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem daturus es. Proinde et nos Dominus in istis Scripturarum significationibus laborantes pascit. Nam si ista intelligendorum sacramentorum laetitia subtrahatur a nobis, deficimus in labore, et non erit qui perveniat ad mercedem. icitur opus? Fortasse ideo, quia Lex in decem praeceptis data est, et per totum mundum praedicanda erat Lex: qui totus mundus quatuor partibus commendatur, Oriente et Occidente, Meridie et Aquilone, unde denarius per quatuor multiplicatus, ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ dĩ: sitam̃ intellexert̃ in illis uerbis. quia
alis cõmendaret᷑ filius dĩ. qui equalis eẽt
dõ Quis erat nesciebant n talem tam̃ pre¬
dieari agnoscebant: quia patrẽ suuĩ dicebat
dñ. equalẽ se faciens dõ Non erat gͦ equa¬
us do: Non ipse se faciebat equalẽ: s ille illũ
nuerat ȩqualẽ: Si se ipse faceret ȩqualẽ
ao: caderet ꝑ rapinã: Qui enĩ se uoluit ȩ¬
qualẽ facere dõ. dũ non eẽt cecidit: & ex an¬
uo factus est diabolus: & hanc suꝑbiam ho¬
sum ꝓpinauit. unde ipse de iectus est: Nã
hoc dixit homini: cui stantilapsus in uidit:
Gustate & eritis sic̃ dii: id est usurpatione
iapite qđ facti non estis: qͥa & ego rapiendo
dtectus sũ: Non hoc ꝓdebat. sed hoc suade¬
uat Ap̃c aũt equalis patri natus erat non
factus: natus de substantia patris: Unde
illĩ sic cõmendat apłs: Quia cũ in forma dĩ
ĩt ñ rapinã arbitratus est eẽ ȩqualis dõ: Quid

Expanded text:
lium Dei: sed tamen intellexerunt in illis verbis, quia talis commendaretur Filius Dei, qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem facere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
latens. turbauit: Si enĩ cognotussent: nun¬
quã dnm głȩ crucifixissent: Descendere
gͦ in aquã turbatã : hoc est humilit̾ cre¬
dere in dnĩ passionẽ Ibi sanabat᷑ unus.
significans unitatẽ : postea quisqͥs ueniret
ñ sanabat᷑:i qͥa qͥsqͥs p̃ter unitatẽ fuerit:
sanari ñ poterit: Nideamꝰ gͦ qͥd uoluerit
significare in illo uno: quẽ etiã ipse ser¬
nans unitatis misteriũ sic̃ p̃locutꝰ sũ de
tot languentib unũ sanare dignatus ẽ:
quã ad sanitatẽ: paulo diligentiꝰ ex pone¬
dũ est Attentos uos uolo: aderit dñs ut a¬

Expanded text:
latens turbavit. Si enim cognovissent, nunlatens turbavit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Descendere ergo in aquam turbatam, hoc est humiliter credere in Domini passionem. Ibi sanabatur unus, significans unitatem; postea quisquis veniret, non sanabatur: quia quisquis praeter unitatem fuerit, sanari non poterit. 4. Videamus ergo quid voluerit significare in illo uno, quem etiam ipse servans unitatis mysterium, sicut praelocutus sum, de tot languentibus unum sanare dignatus est. quam ad sanitatem, paulo diligentius exponendum est. Intentos vos volo; aderit Dominus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tura omĩa sub peccato: ut ꝓmissio ex fide
Nonne uerba hȩc exposuert̃ nob̾. & quinq
porticus. & languentiũ multitudnẽ: Qͥnq
porticus sex est Quare qͥnq porticus ñ sana¬
bant languentes: Quia si data eẽt lex qͣ
posset uiuificare: omĩno ex lege eẽt iusticia
Quare gͦ continebat. quos ñ sanabat: Quia¬
conclusit omĩa sub peccato: ut ꝓmissio ex
fide iħu xp̃i. daret᷑ credentib: Quid gͦ fiebat
ut in a qua illa turbata sanarent᷑ qui in
porticib sanari non poterant: Subito enĩ
udebat᷑ a qua turbata: & a quo turbabatur
non uidebat᷑ Ecredis hoc eugłica ueritate
fieri solere: non tam̃ sine significante aliqͦ
sacram̃to Post aquã turbatã. inittebat se u¬
nus qui poterat: & sanabat᷑ solus: Post illũ se¬
quisqͥs mitteret: frustra faceret: Quid sibi
iudeoꝵ.⁊⁊ & faciendo magna. docendo utilia.
turbauit peccatores. turbauit a quã p̃sen¬
tia sua: & ex citauit ad passionẽ suã: Sed

Expanded text:
ura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabacriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. 3. Quid ergo fiebat ut in aqua illa turbata sanarentur, qui in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post aquam turbatam mittebat se unus qui poterat, et sanabatur solus: post illum quisquis se mitteret, frustra faceret. Quid sibi Judaeorum; et faciendo magna, docendo utilia, turbavit peccatores, turbavit aquam praesentia sua, et excitavit ad passionem suam? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
testant᷑ sepissime diuinȩ scripturȩ. Ieuins
hoc numero consecratũ est: Bene nostis: n
& moyses quadraginta dieb ieuinauit
ostendit in claritate uultus & uestis su h
paruit enĩ medius int̾ moysen & helian
tanquã eugłm testimoniũ haberet a lei
eugłio: quadragenariꝰ numerus nob̾ in
iunio cõmendat᷑ Ie uiniũ aut̃ magnĩ s
generale est abstinere ab iniqͥtatib eili¬
tis uoluptatibus scłi . qđ est ꝑfectũ ien
ut ab negantes impietatẽ. & scłares cupa¬

Expanded text:
testantur saepissime divinae Scripturae. Jejunium hoc numero consecratum est: bene nostis. Nam et Moyses quadraginta diebus jejunavit ostendit in claritate vultus et vestis suae. Apparuit enim medius inter Moysen et Eliam , tanquam Evangelium testimonium haberelio, quadragenarius numerus nobis in jejunio commendatur. Jejunium autem magnum et generale est, abstinere ab iniquitatibus et illicitis voluptatibus saeculi quod est perfectum jejunium: ut abnegantes impietatem et saeculares cup
Abbreviated transcription (Latin):
no die hucusq lectũ erat.
qr licet ñ uidissent dnm̃
Dihm intẽplo ꝑ diem
lũ. loqiebant᷑ tam̃ de illo: Et alii dice¬
uet bonis ẽ.: alis aut ñ s seducit turbas:
Dictũ enĩ hoc est. ad eoꝵi solatiũ: qui postea p̃dicantes
uerbũ dĩ. futuri erant ut seductores & ueraces: Si
enĩ seducere deciꝑe est: nec xp̃c seductor. nec apłi
seducere. aliunde aliquẽ ad aliud ꝑsuadendo du¬
cere est: querendũ ẽ unde. & quo. Si amalo ad
bonũ: bonus seductor est Si abono ad malũ:
malus seductor. ẽ: In hanc gͦ partẽ qua seducunt᷑
homines. & de malo ad bonũ: itinã om̃s seducto¬
res & uocem᷑ & simꝰ: Ascẽdit gͦ postea dñs ad diem
festũ. mediante die festo: & docebat Et miraban.
tur. udei dicentes: Quomͦ hic litteras scit. cũ ñ.
didicerit: Ille qui latebat docebat: & palã loque¬
bat᷑ & non tenebatur: Illud enĩ ut lateret erat
exẽpli: hoc potestatis. S cũ doceret: mirabant᷑

Expanded text:
no die huc usque lectum erat, quia licet non vidissent Dominum Jesum in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apost: si autem seducere, aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mtur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? batur, et non timebat. Illud enim, ut lateret, erat exempli, hoc potestatis, sed cum doceret mirabantur
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ quẽ ille misit: Ut credatis in eũ: ñ ut creda¬
isid s si creditis in eũ: creclitis ei Hon aut
onunio qͥ crodit ei: credit in eũ: Nã & demo¬
ps gedebant ei: & ñ credebant in eũ: Rursus
euĩ de apłis ipsius. possumꝰ dicere: Credimus
puilo. si ñ credimꝰ in paulũ: credimꝰ petro. s ñ
cedinꝰ in petrũ: Credenti enĩ in eũ qͥ iustificat

Expanded text:
eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumus dicere, Credimus Paulo; sed non, Credimus in Paulum: Credimus Petro; sed non, Credimus in Petrum. Credenti
Abbreviated transcription (Latin):
głam ꝓpriã querit: Hoc erit ille qui uocatur
antixp̃e: extollẽf se sic̃ apłs dicit. supra omẽ quod
dicit᷑ ds̃. & quod colit᷑: Ipsũ quippe annuntians
dñs głam suã quesiturũ. ñ głam patris: ait ad
iudeos Ego ueni in nomine patris mei.: & non
suscepistis me: Alius ueniet in nomine suo.
hunc suscipietis: Significauit eos anti xp̃m

Expanded text:
i vocatur Antichristus, extollens se, sicut Apostolus dixit, super omne quod dicitur Deus, et quod colitur. Ipsum quippe annuntians Dominus gloriam suam quaesiturum, non gloriam Patris, ait ad Judaeos: « Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me. Alius veniet in nomine suo, hun
Abbreviated transcription (Latin):
slon qualiscũq fides: s fides quȩ ꝑdilectio¬
nẽ oꝑatur Hȩc inte sit: & intelligis de doctri¬
ia Quid enĩ intelligis: Quia doctrina ista
dieit. ñ est mea s eiꝰ qui misit me: id est intelli¬
gitis qu cp̃c filius dĩ. qͥ est doctrina patris. ñ
st exscipso. s filiꝰ ẽ patris: Sabellianam he¬
resim sententia ista dissoluit Sabelliani enĩ
aure ausi st̃. ipsũ eẽ filiũ qͥ est pat̾: duo ẽẽ no¬
ninas unã reni: Si duo eẽnt nomina & res
ina: ñ diceret᷑ mea doctrina ñ est mea Utiq si
Aadꝰ dixisti: sabelliani ñ intelligunt Non
iimmitatẽ uiderunt. s sui cordis errorẽ secu
ulut. Nos cultores trinitatis & unitatis. patriꝰ¬

Expanded text:
 per dilectionem operatur: haec in te sit, et intelliges de doctrina. Quid enim intelliges? Quia doctrina ista non est mea, sed ejus qui misit me: id est, intelliges quia Christus Filius Dei, qui est doctrina Patris, non est ex seipso, sed Filius est Patris. 7. Sabellianam haeresim sententia ista dissolvit. Sabelliani enim dicere ausi sunt ipsum esse Filium qui est et Pater; duo esse nomina, sed unam rem. Si duo essent nomina, et res una, non diceretur, Mea doctrina non est mea. Utique siQuod dixisti, Sabelliani non intelligunt: non enim Trinitatem viderunt, sed sui cordis errorem secuti sunt. Nos cultores Trinitatis et unitatis Patri
Abbreviated transcription (Latin):
tur lum̃ ex lumine: Lum̃ gͦ qđ ñ ex lumint
& lum̃ ȩquiale qđ ex lumine n simul unũ luna
non duo lumina: Si intellex. imꝰ: dõ grãs Si
quis aũt̃ parũ intellexit: fecit homo quousa
potuit: ceterũ uideat unde speret Forinsans
ut oꝑarii possumꝰ plantare & rigare. s di t̃m
crem̃tũ est dare: Mea inqͥt doctrina ñ ẽ ma
s eiꝰ qui misit me Audiat consiliũ: qͥ diat
nondũ intellexi. Magna quippe res & ꝓfuni
cũ fuisset dicta ⁊ uidit utiq ipse dñs xpi
hoc tã ꝓfundũ ñ om̃s intellec turos. & mal
adiunxit: Si quis uoluerit uoluntatẽ ad duim
cognoscet de doctrina utrũ ex dõ sit. anegia
meipso loquar. Quid est hoc: siquis uoluerit
uoluntatẽ eiꝰ facere: S ego ctixerã: Si quis ar¬
diderit. & hoc consiliũ dederã: Si ñ iuntelin

Expanded text:
tur Lumen ex Lumine. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Domihoc tam profundum non omnes intellecturos, et in adjunxit: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquar. Quid est hoc, Si quis voluerit voluntatem ejus facere? Sed ego dixeram, Si quis crediderit; et hoc consilium dederam. S
Abbreviated transcription (Latin):
ret litteras quas ñ didicerat: Mea inqͥt doctri¬
na ñ est mea: s eiꝰ qui misit me Hȩc ẽ pͥ ma¬
ꝓfunditas Uidet᷑ enĩ pauciᷤ u̾bis quasi contra¬
ria locutꝰ Non enĩ ait. ista doctrina ñ est mea:
s mea doctrina ñ est mea: Si non tuar quo mͦ
tuas Si tua r quomͦ ñ tua: Tu enĩ dicis utrũq:
& mea doctrina & ñ mea Nã si dixisset ista
uͦ fr̃s pͥmitus intendite questionẽ: & sic ordi¬
ne expectate. solutionẽ: Nam qui ñ uidet que¬
stionẽ quȩ ꝓponit᷑: quomͦ intelligit qđ exponit᷑:
Hoc est gͦ in questione: qd ait. mea non ẽ mea

Expanded text:
Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista c vero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaes
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duȩ breues syllabe ds̃ est. & duas breues
syllabas colimꝰ. & duas bereues syllabas ad oramꝰ⁊
& ad duas breues syllabas ꝑuenire desideramꝰ.
quȩ pene ante desinunt sonare quã ceperint:
maneat sonus cũ dicit᷑ ds̃ Sic intendite doc¬

Expanded text:
enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; maneat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite doc
Abbreviated transcription (Latin):
si uerbũ patris S quia uerbũ non potest eẽ
nullius. s alicuiꝰ: & suã doctrinã dixit se ipsũ:
qd es Uerbũ gͦ & ds̃ est. & doctrine stabilis
uerbũ est: non sonabilis ꝑ sillabas & uolati¬
lis: s manentis cũ patre: ad quã conuertam᷑
manentẽ. sonis transeuntib am moniti: Non
enĩ nos ita ammonet qđ transit: ut ad transito¬
ria uocet: Ammonem᷑: ut diligamꝰ dm̃: To¬
tũ hoo qdđ dixi: syllabe fuer̃ ꝑcussũ aerem
uerberauer̃t. ut ad sensũ ur̃arũ auriũ ꝑueni¬
rent: sonando transiert̃: Hon tam̃ illuo qđ
uos ad monuit transire debet: qr ille quẽ uos
syllabis ammoniti: ad eũ conu̾si fueritis: nec
uos transibitis. s cũ manente manebi¬
tis Hoc est gͦ magnũ in doctrina. altũ et ȩt̃¬
nũ qđ manet.⁊ quo uocant omĩa que tẽpora¬
lit̃ transeunt: qnͣdo bene significant᷑. nec men¬
dacit᷑ ꝓferunt᷑: Omĩa qͥppe signa que ꝓferimꝰ:
sonis aliquid significant qđ non ẽ sonus: Non

Expanded text:
si Verbum Patris. Sed quia verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verberaverunt, ut ad sensum vestrarum aurium pervenirent, sonando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos syllabis admoniti, conversi ad eum fueritis, nec vos transibitis, sed cum manente manebitis. Hoc est ergo in doctrina magnum, altum et aeternum quod manet; quo vocant omnia quae temporaliter transeunt, quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dsermmus a oȩteris. qui ñ ad hoc se inui¬
am diligunt. qr. nec diligunt. Qui aũt se
Ergo ut se diligant: dm̃ diligant. Non est hec
dilectio in omnib hominibus. Pauei se prop¬
terea diligunt: ut sit ds̃ omĩa in omnibus.¬

Expanded text:
discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invidiscernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus