comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos ipse sp̃c. Magnũ flum̃: unde
impleta st̃ multa flumina. De ipso flu¬
mine dic̃ aliꝰ ps̃ alio loco. fluminis imꝑ¬
tꝰ letificat ciuitatẽ dĩ. Ergo facꝰta st̃
flumina currentia de uentre discipłoꝵ
cepto spũ scõ. unde flumina facta st̃. e¬
leuauert̃ uoces suas. Quare eleuauert᷑.
Quia pͥmo timuert̃. Feteꝰ ñdũ fuit flu¬
men. qnͣ int̾rogatione ancillȩ ter. xpͣm
negauit dicens. Nescio hominẽ. Lic ti¬
mens m̃tit᷑: nͣdũ eleuat uocẽ: ñdum
ẽ flum̃. Nbi aũ impleti st̃ spũ scoͣ ac¬
cersiert̃ eos iudei: ⁊ p̃cepert̃ eis ne om¬
nino loquerẽt᷑. neq docerent in no¬
mine iħu. Petrꝰ aũ ⁊ iohes dixert̃. ad eos.
Si iustũ ẽ corã dõ ut uob̃ obediamꝰ magis ꝗͣ

Expanded text:
discipulos . Ipse Spiritus magnum flumen, unde impleta sunt multa flumina. De ipso flumine dicit psalmus alio loco: «Fluminis impetus laetificat civitatem Dei» . Ergo facta sunt flumina currentia de ventre discipulorcepto Spiritu sancto. Unde flumina elevaverunt voces suas? quare elevaverunt? Quia primo timuerunt. Petrus nondum fuit flumen, quando interrogatione ancillae ter Christum negavit: «Nescio hominem» . Hic timens mentitur; nondum elevat vocem, nondum est flumen. Ubi autem impleti sunt Spiritu sancto, accersierunt eos Judaei, et praeceperunt eis ne omnino loquerentur, neque docerent in nomine Jesu. Petrus autem et Joannes dixerunt ad eos: «Si justum est coram D
Abbreviated transcription (Latin):
rtͣ quanta eis sac̾dotes ⁊ seniores dixert̃.
qͣ dic̾e potuert᷑. flumina eleuantia uocẽ
suã. Nirabiles suspensurȩ maris. Cũ enĩ
illi eleuassent uoces suas discipłi credide:¬
ꝑunt multa flumina clamare de paucis.
Idõ seqr a uocibꝰ aquaꝵ multaꝵ mirabiles
suspensure maris : id ẽ huiꝰ scłi. Cũ uocibꝰ¬

Expanded text:
nt quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt quae dicere potuerunt flumina elevantia vocem suam. «Mirabiles suspensurae maris.» Cum enim illi elevassent voces suas discipuli, credider et coeperunt multa flumina clamare de paucis. Ideo sequitur, «A vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris:» id est, hujus saeculi. Cum c
Abbreviated transcription (Latin):
in humilitate : qr fragił ẽ oĩs suꝑbia. Ido
cũ de fortitudine dic̾et. addidit p̃cinctꝰ ẽ.
gistrũ suũ: minꝰ dixi magistrũ suũ. cum
dixissẽ dum̃ suũ. curuantẽ se ad pedes su¬
os. ⁊ lauantẽ sͥ pedes. ex pauit ⁊ dix̃. Dñe.
ñ lauab̾ mͥ pedes. Et ille. Id ego facio tu ne¬
scis mͦ. scies aũ postea. Et ille. Non lauab̃
mͥ pedes in ęt̃nũ. Et ille: Si ñ lauero te:
ñ habeb̾ partẽ mecũ. Petrꝰ qͥ pͥmo expa¬

Expanded text:
in humilitate; quia fragilis est omnis superbia: ideo in humilitate; quia fragilis est omnis superbia: ideo cum de fortitudine diceret, addidit, «praecinctus est;» gistrum suum minus dixi magistrum suum, cum dixissem Dominum suum curvantem se ad pedes suos, et lavantem sibi pedes, expavit, et dixit: «Domine, non lavabis mihi pedes.» Et ille: «Quod ego facio, tu nescis modo; scies autem postea.» Et ille: «Non lavabis mihi pedes in aeternum.» Et ille: «Si non lavero te, non habebis partem mecum.» Qui p
Abbreviated transcription (Latin):
credt᷑ in xpm õs fideles. ⁊ parati st̃ ad
utrũq gaude. cũ laudantibꝰ fortes esse
adũsꝰ uituꝑantes: ñ mollesc̾e lingͥs lau¬
dantiũ. nec frangi lingͥs uituꝑantium.
forte queramꝰ ⁊ de hoc u̾bo. quare dixͣ
p̃cinctꝰ ẽ. Cincꝰtio. oꝑa significat Tc̃ enĩ
mo. Accing̾e gladio tuo circa femuR
potentissime: ppłi sub te cadent. Nec
ibi dix̃ cingere neq pͣcing̾e̾:. s accingere. Ac¬
cingeris enĩ. qñ aliqͥd adungis lateri tuo.
Aluid qͥdẽ ex alio: de alio psalmo accine¬
tionẽ diximꝰ. d tñ qr cõmemoratũ ẽ: ñ
ẽ. p̃tͣmittendũ. Eͥd ẽ accincꝰtio gladii cir¬
ca femur.  ꝑ femur carne̾ significat. Non
enĩ alit̾ debellaret dñs orbẽ t̾raꝵ. nͥ in
qͥd quo p̃cingit᷑. Unde dictũ ẽ p̃cincꝰtꝰ ẽ
linteo: ⁊ lauit pedes discipłoꝵ suoꝵ. Quia
enĩ tc̃ humił fuit qnͣ linteo p̃cinctꝰ ẽ: la¬
uit pedes discipłoꝵ suoꝵ. Oĩs aũ fortitudo

Expanded text:
ristum omnes fideles, et parati sunt ad utrumque; gaudere cum laudantibus, fortes esse adversus vituperantes; non mollescere linguis laudantium, nec frangi linguis vituperantium. 3. Forte quaeramus et de hoc verbo, quare dixit, «praecinctus est.» Cinctio opera significat: tunc enim mo: «Accingere gladium tuum circa femur, potentissime; populi sub te cadent» . Nec ibi dixit, Cingere, neque, praecingere, sed, «accingere:» accingeris enim quando aliquid adjungis lateri tuo pAliud quidem ex alio de alio psalmo ad cinctionem diximus; sed tamen quia commemoratum est, non est praetermittendum. Quid est accinctio gladii circa femur? Per femur carnem significat. Non enim aliter debellaret Dominus orbem terrarum, nisi in quid quo praecingitur: unde dictum est, «Praecinctus est linteo, et lavit pedes discipulorum suorum.» Quia enim titudo
Abbreviated transcription (Latin):
sũ facꝰta s̃. aut certe ante omnẽ spm̃ qͥ
illuminat᷑. De sapientia dixͣ. añ lucife¬
fidĩ nr̃ȩ. ne inde putaremꝰ cepisse. xp̃m
ex qͦ ex utero uirginis natꝰ ẽ. subiec̃ sta¬
tĩ añ luciferũ genui te. sic ⁊ bic cũ di¬

Expanded text:
sum facta sunt. Aut certe ante omnem spiritum qui illuminatur, de Sapientia dixit, «Ante lucifefidei nostrae, ne inde putaremus coepisse Christum ex quo ex utero virginis natus est; subjecit statim, «Ante luciferum genui te:» sic et hic cum di
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ut reformaret᷑ hõ ad imagmẽ dĩ.
Primũ enĩ tpͣs. tãꝗͣ. pͥmꝰ dies: ab adã usq
ad noe: Scdm tp̃s. tãquã scđ̾s dies: a noe
usq ad abrahã. Terciũ tp̃s. tãꝗͣ. t̾cius
dies: ab abrahã usq ad dd. Quartũ tẽ¬
pus tãꝗͣ quartus dies: a dauid: usq ad
loniȩ usq ad p̃dicationẽ ioħis. Sextus
dies. iã a p̃dicatione ioħis agit᷑. usq¬

Expanded text:
o ad imaginem Dei. Primum enim tempus, tanquam primus dies, ab Adam usque ad Noe: secundum tempus, tanquam secundus dies, a Noe usque ad Abraham: tertium tempus, tanquam tertius dies, ab Abraham usque ad David: quartum tempus, tanquam quartus dies, a David usque ad loniae usque ad praedicationem Joannis. Sextus dies jam a praedicatione Joannis agitur usq
Abbreviated transcription (Latin):
se nom̃ tuũ. Cm aũ dici. querit nomͣ tuũ:
Q uomͦ dixͣ discipłis uenientibꝰ postea ꝗͣ. mi¬
sit eos eugłizare cũ fecissent multa miracła.
⁊ in noĩe xp̃i demonia eiecissent. redeun¬
tes dixert̃. Dñe: ecce nob̃ demonia subiec¬
ta st̃. Dixert̃ quidẽ in noĩe tuo. S ille ui¬
dens in eis. qr ipsa głificatione gaudebañ.¬
⁊ se extollebant. ⁊ ibant in omnẽ suꝑbiã.
qr licuit ilł expelłe demonia: uidit illos
querere głam suã: ⁊ ait ilł. querens ipse
ĩmo conseruans noĩa eoꝵ ap̃ se. Nolite
gaude in hoc: gaudete aũ qm̃ noĩa ur̃a
scripta stͣ in cȩlo. Ecce uͥ habes nom̃: si tu
nom̃ dĩ ñ negligas. Esalle gͦ noĩ dĩ: ut fi

Expanded text:
m dixi, Quaerit nomen tuum? Quomodo dixit discipulis suis venientibus, posteaquam misit eos evangelizare. Cum fecissent multa miracula, et in nomine Christi daemonia ejecissent, redeuntes dixerunt: «Domine, ecce daemonia nobis subjecta sunt.» Dixerunt quidem, «in nomine tuo;» sed ille vidit in eis q, et extollebant se, et ibant inde in superbiam, quia licuit illis expellere daemonia. Vidit illos quaerere gloriam suam, et ait illis, quaerens ipse, imo conservans nomina eorum apud se: «Nolite gaudere in hoc; gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelo» . Ecce ubi habes nomen, si tu nomen Dei non negligas. Psalle
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: ante luciferũ geniute. sũ dixisset
luciferũ genui te: ante oẽ qd̃ illuminat᷑
Pluciferũ enĩ aut stellas os̃ significat. ⁊ ꝑ
stellas tpr̃a. qr fec̃ ds̃ stellas in signa te¬
poꝵ. ut anͣ tprã inuenias ee natũ xp̃m.¬

Expanded text:
Christum: «Ante luciferum genui te» . Cum dixisset,Christum: «Ante luciferum genui te» . Cum dixisset,luciferum genui te:» ante omne quod illuminatur. Per luciferum enim, aut stellas omnes significat, et per stellas tempora, quia fecit Deus stellas in signa temporum , ut ante tempora invenias natum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in sede dĩ. Audi quomͦ describit ipsã se¬
dẽ. Forte auditurus erat marmoratã do¬
mũ. ampla spacia atrioꝵ: in magna alti¬
tudine ⁊ fulgore tecꝰtoꝵ. Audi qͥd sibi pa¬
rat ds̃. Suꝑ quẽ requiescit sp̃s m̃s. Super
humilẽ inqͥt ⁊ qͥetũ. ⁊ trem̃tẽ u̾ba mea.
Escce humił es ⁊ quietꝰ. ⁊ in te habitat ds̃.
Altꝰ ẽ ds̃: ñ in te habitat si altꝰ eẽ uolue¬
ris. Certe altꝰ uis e̾ẽ. Et habitet in te hu¬
mił esto: tremens u̾ba eiꝰ: ⁊ ibi habitat.
Nson timet trem̃tẽ domũ: qr ipse illã fir¬
mat. Parata ẽ sedes tua ds̃ ex illo. Ex illo.
id eͫ ex tc̃: id÷ quasi qͦddã tp̃s significat
ex tc̃. Ex qͦ torte ex die ante sabb̃m: ex
illo. qr titulꝰ psalmi nob̃ p̃scribit ex quo.
lo scdđm hoiem: ex illo utero. Qͥd enĩ dicͣ
splendoribꝰ scoͣꝵ. id ẽ ut illuminent᷑ scĩ.
ut uideant dm̃ in carne: ⁊ purget᷑ cor
unde uideat᷑ in duinitate. In splendo¬
forte ex utero inde inciꝑes putare. ẽẽ

Expanded text:
nisi in sede Dei? Audi quomodo describat ipsam sedem. Forte auditurus eras marmoratam domum, ampla spatia atriorum, in magna altitudine et fulgore tectorum. Audi quid sibi paret Deus: «Super quem requiescet Spiritus meus? Super humilem et quietum, et trementem verba mea» . Ecce humilis es et quietus, et in te habitat Deus. Altus est Deus, non in te habitat, si altus esse volueris. Certe altus vis esse, ut habitet in te: humilis esto et tremens verba ejus, et ibi habitat. Non timet trementem domum, quia ipse illam firmat. «Parata est sedes tua, Deus, ex illo. Ex illo,» id est, ex tunc; id est, quasi quoddam tempus significat. Ex tunc, ex quo? Forte ex die «ante sabbatum. Ex illo,» quia titulus Psalmi praescribit nobis ex quo. lo secundum hominem, ex illo ex utero. Quid enim dicit splendore sut videant Deum in carne; et purgetur cor, unde videatur in divinitate. «In splendoforte ex utero inde incipere putares esse
Abbreviated transcription (Latin):
bona ualde: inuenimꝰ eũ sexto die fecis¬
se. qͥ dies hic cõmemorat᷑. qr dic̃ ante sab¬
batũ animalia oĩa in t̾ra. Deinde ipso
die fecit hominẽ ad imagine̾ ⁊ si¬
militudinẽ suã. Non aũ sine causa illi
sura erant anteꝗͣ requiescamꝰ in deo.
Tc̃ aũ requiescimꝰ. si bona oꝑa facimus.¬

Expanded text:
bona valde, et invenimus eum sexto die fecisse qui dies hic commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi sura erant, antequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑmixta eͣ palea tͥtico. usq dũ uentiletur.
Qͥd dicimꝰ frẽs: c& in ipsa area mira res eͣ de
tͥtico. Recedit a palea cũ expoliat᷑ : ⁊ ñ re¬
cedit ab area cũ triturat᷑. Qñ aũ omĩno se¬
parabit᷑.  Cũ uen̾it uentilator. Ergo mͦ area
in orbẽ tͣraꝵ eͣ: necesse ẽ ut si ꝓficis inteR
miqͦs uiuas. Ab iniqͥs recedere ñ potes: ab
iimqͥtate recede. Recedat ab inquitate oĩs
qui nominat nom̃ dñi: ⁊ erit in orbe t̃¬
A ex illo. Sedes tua ds̃ ex illo. Ex illo qͥd ẽᷤ
Ex tunc. Tã quã si dic̾et. Que ẽ sedes dĩ:
uͥ sedet dõ: In sc̃is suis. uis ee sedes dĩ: La

Expanded text:
ia mixta est palea tritico usque dum ventiletur. Quid dicimus, fratres? Et in ipsa area, mira res est de tritico: recedit a palea, cum exspoliatur; et non recedit ab area, cum trituratur. Quando autem omnino separabitur? Cum venerit ventilator. Ergo modo area in orbe terrarum est: necesse est ut, si proficis, inter iniquos vivas. Ab iniquis recedere non potes; ab iniquitate recede. «Recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini;» et erit in orbe terata est sedes tua, Deus, ex illo». «Ex» «illo,» quid est? Ex tunc. Tanquam si diceret, Quae est sedes Dei? ubi sedet Deus? In sanctis suis. Vis esse sedes
Abbreviated transcription (Latin):
sanꝰ eͣ. filios htͣ. plenã domũ. abundat
gła. exaltat᷑ honoribꝰ. de inimicis uindi¬
cat᷑ : ⁊ oĩa mala cõmittit. Aliꝰ innocens
sui negotii ñ rapiens aliena. ñ cont᷑ qͣꝗͣ
faciens. laborat in uincuł. in carceribꝰ.
in inopia estuat ⁊ suspirat. Quomͦ ñ esł
miqͥtas in eo: Esto tranqͥllus: ⁊ intelliges.
Nã ꝑturbaris: ⁊ in cubiculo tuo obseuras tͥ
lucẽ. Radiare tͥ uult et̃nꝰ ds̃ : noli tibi
nubilũ face̾ de ꝑturbatione. Esto in te¬
tͣnꝰ. qͥ mͦ parcit mał. adducens eos ad pȩ¬
nitentiã: flagellat bonos. erudiens illos
ẽ qͥsq forte in aliqua miseria. in dolo¬
ribꝰ. intras consolari illũ. Et ille. Peccaui
fateor: st̃ multa pecc̾a m̃a. agnosco illa.
S nũqͥd tanta peccaui. qͣnta ille: Ego no
ui q̃ fec̃ ille: ego noui qͣnta cõmisit. Lec¬
cata m̃a st̃ fateor illa dõ. s minora st̃ͣ
ꝗͣ. illiꝰ: ⁊ eoce ille nicħ mali patit᷑. Nloli
turbari tͣnqͥllus esto: ut scias qm̃ recꝰtꝰ¬

Expanded text:
plenam domum, abundat gloria, exaltatur honoribus, de inimicis vindicatur, et omnia mala committit: alius innocens sui negotii, non rapiens aliena, non contra quemquam faciens, laborat in vinculis, in carceribus, in inopia aestuat et suspirat. Quomodo «non est iniquitas in eo?» Esto tranquillus, et intelliges; nam perturbaris, et in cubiculo tuo obscuras tibi lucem. Radiare tibi vult aeternus Deus; noli tibi facere nubilum de perturbatione. Esto  modo parcit malis, adducens illos ad poenitentiam; flagellat bonos, erudiens illos ando est forte quisquam in aliqua miseria, in doloribus, intras consolari illum: et ille, Peccavi, fateor, sunt peccata mea, agnosco illa; sed numquid tanta peccavi, quanta ille? Ego novi quanta fecit ille, ego novi quanta commisit: peccata mea sunt, fateor illa Deo, sed minora sunt quam illius; et ecce ille nihil mali patitur. Noli turbari, tranquillus esto, ut scias «quoniam rect
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ circa ueritatẽ oberrauert̃ dicentes re¬
surrectionẽ iã facꝰtã e̾ẽ : ⁊ fidẽ quoꝵdã sub¬
u̾tunt. Nũquid isti ad orbẽ t̾raꝵ ꝑtinebaĩs
It si oĩũ dic̾et. od̃ intellig̾e deberemꝰ ad ci¬
uitatẽ babyloniã ꝑtinentes. qͣ ht̃ dãnari
cũ diabolo. Tam̃ fidẽ. qͦꝵ dã dix̃. Equasi dice:¬
ret᷑ ei. ⁊ qͥs ei potest resist̾e̾. subiecit statim.
firmũ aũ firmam̃tũ dĩ stat. Eoce habes orbem
traꝵ qͥ ñ cõmouebit᷑. habens signacłm ħ. Qd̃
signacłm ht̃ firmũ fundamͣtũ. Nouit dñs¬

Expanded text:
ca veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt?» Numquid isti ad orbem terrarum pertinebant, et si omnium diceret, omnes intelligere deberemus amnari cum diabolo: tamen «fidem quorumdam» dixit. Et quasi diceretur ei, Et quis eis potest resistere? subjecit statim: «Firmum autem fundamentum Dei stat.» Ecce habes orbem terrarum qui non commovebitur. «Habens signaculum hoc.» Quod signaculum habet firmum fundamentum? «Novit D
Abbreviated transcription (Latin):
auris mea. Transit fenũ: transit flos pecca¬
toꝵ. Qdde ustis: Iustꝰ ut palma florebit.
Illi exoriunt᷑ sic̃ fenũ: iustus ut palma flo¬
rebit. In palma. altitudinẽ significauit.
Forte ⁊ ħ significauit in palma. qr in nouis¬
simis suis pulchra ẽ: ut mitiũ eiꝰ a t̾ra du¬
cas. finẽ ipsiꝰ in cacumine. uͥ ht totã pul¬
chritudinẽ: Asꝑa radix uidet᷑ in t̾ra. pulcͤ
coma sub oelo ẽ. Erit gͦ ⁊ tua pulchritudo
in fine: Radix tua fixa sit. Q sursũ u̾sus ha¬
beamꝰ radicẽ nr̃am. Radix eñ nr̃a.xͦ ẽ. Qui
ascendit in celũ: humiliatꝰ exaltabit᷑. U ełt
cedrꝰ in libano multiplicabit᷑. Uidete: qr
arbores dixͣ. Iustꝰ ut palma florebit: ue¬
lut ordeꝰ in libano multiplicabit᷑. Aũqͥd
cũ sol exierit. arescit palma: Nũqͥd aresẽ
cedrꝰ: Tũ aũ sol candens aliqnͣ fuerit: ares¬
cit fenũ. ueniet gͦ iudiciũ ut arescant pec¬
catores: ⁊ uirescant fideles. Helut cedrus ĩ

Expanded text:
 13. Transit fenum, transit flos peccatorum: quid de justis? «Justus ut palma florebit.» Illi exoriuntur sicut fenum; «justus ut palma florebit.» In palma altitudinem significavit. Forte et hoc significavit in palma, quia in novissimis suis pulchra est; ut initium ejus a terra ducas, finem ipsius in cacumine, ubi habet totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine. Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem nostram. Radix enim nostra Chriascendit in coelum. Humiliatus exaltabitur. «Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Videte quas arbores dixit: «Justus ut palma florebit; velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Numquid cum sol exierit, arescit palma? numquid arescit cedrus? Cum autem sol candens aliquando fuerit, arescit fenum. Veniet ergo judicium, ut arescant peccatores, et virescant fideles. «Velut cedrus in
Abbreviated transcription (Latin):
Senecꝰtꝰ ipsiꝰ. ideͣ nouissima ipsiꝰ: in letitia
ert̃. Et intendat caritas ur̃a: qr dixi senec¬
tutẽ. ne putetis ⁊ mortẽ. llomo enĩ in car¬
ne idõ senescit: ut moriat᷑. Senecꝰta eccłig
candida erit recꝰte factis: morte. aũ ñ cor¬
rũpet᷑. Qd̃ ẽ caput senis: hoc ert̃ oꝑa nr̃a.
Uidetis quẽ admodũ canescat cap̃ senis ⁊ in¬
albescat : quantũcũq senectꝰ acced̾it. Qui
bñ senescit ordine suo. queris illi in capite
aliqñ capillũ nigrũ ⁊ ñ inuenis: sic cũ fu¬
erit uita nr̃a tał. ut querat᷑ nigritudo
de fȩno peccatoꝵ: audite de senecta uis¬
pexit ocłs ms. mnimicos meos. Iuos dicit
inimicos suos: Os̾ qͥ oꝑant᷑ iniquitatem.
currat negotiũ: ⁊ ibi illũ ꝓbas. Incipis
uenire contͣ iniquitatẽ. illiꝰ. ⁊ ibi uideb̃.¬

Expanded text:
ia erunt. Et intendat Charitas vestra, quia dixit senectutem, ne putetis et mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hoc erunt opera nostra. Videtis quemadmodum canescat caput, et inalbescat, quantumcumque senectus accedit. Qui bene senescit ordine suo, quaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et non invenis: sic cum fuerit vita nostra talis, ut quaeratur nigritudo de feno peccatorum, audite de senecta juspexit oculus meus in inimicis meis». Quos dicit inimicos suos? Omnes qui operantur iniquitatem. currat negotium, et ibi illum probas. Incipis venire contra iniquitatem ipsius, et ibi videbi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. Mleliorẽ dix̃ irȩ uictorẽ : quã qui¬
tatis captiuatorẽ. łlabes gͦ adu̾sariũ mag̃¬
nũ in teipso: cũ audito cõuitio ira ceꝑit
surg̾e̾: ut reddas malũ ꝓ malo. Recor dare
u̾ba apł̃i. ñ reddentes malũ ꝓ malo. nec ma¬
ledicꝰtũ ꝓ maledicꝰto. his u̾b recordatis fran¬

Expanded text:
ivitatem» . Meliorem dixit irae victorem, quam civitatis captivatorem. Habes ergo adversarium magnum in teipso. Cum audito convicio ira coeperit surgere, ut reddas malum pro malo, recordare verba Apostoli: «Non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto» . His verbis recordatis fran
Abbreviated transcription (Latin):
lã in manu sua. ⁊ mundabit areã suã. frr¬
m̃tũ recondae in horreo: paleas cõbure
igni mextinguibili. St̃ gͦ ꝑ totã t̾rã ⁊ bo¬
ni ⁊ mali. Bomi grana stͣ: mali palea. In areã
intrat tribula: paleã concidit triticũ pur¬

Expanded text:
lam in manu sua, et mundabit arcam suam; frumentum recondet in horreo, paleas comburet igni inexstinguibili . Sunt ergo per totam terram et boni et mali: boni grana sunt, mali palea. In aream intrat tribula: paleam concidit, triticum pur
Abbreviated transcription (Latin):
Amat. s ñ amat. Penã timet: s ñ iusti¬
tia delecꝰtat᷑. Ergo inimici dĩ os̃ amato¬
res mundi. os̃ inqͥsitores nugaꝵ. om̃s ꝯ¬
sultores sortilogoꝵ. mathematicoꝵ phi¬
tonũ. Intrent eccłias. ñ intrent eccłias:
inunici dĩ st̃. Ad tẽpus posst̃ florere: sic̃
diciũ suũ in omnẽ carnẽ adduxerit. Te¬
iunge scͥpturȩ dĩ: ⁊ dic illd̃ cũ isto psal

Expanded text:
Timet, sed non amat: poenam timet, non justitia delectatur. Ergo inimici Dei omnes amatores mundi, omnes inquisitores nugarum, omnes consultores sortilegorum, mathematicorum, pythonum. Intrent ecclesias, non intrent ecclesias; inimici Dei sunt. Ad tempus possunt florere sicut dicium suum in omnem carnem adduxerit. Junge te Scripturae Dei, et dic illud cum isto p
Abbreviated transcription (Latin):
pii. ⁊ coronent᷑ om̃s boni. Istis diebꝰ tuis
uis hȩc impleri: Implet illa ds̃ tpr suo. Qd
tu tediũ pateris ⁊ facis: Et̾nꝰ e᷑: tardat.
longanimis ẽ. Tu aũ dicis. Idõ ego ñ sũ lon¬
ganimis: qi tpr̃alis sũ. S in potestate ha¬
bes. Iunge cor tuũ ȩtͣnitati dĩ.: ⁊ cũ illo

Expanded text:
pii, et coronentur omnes boni. Istis diebus tuis pii, et coronentur omnes boni. Istis diebus tuis vis haec impleri? Implet illa Deus tempore suo. Quid tu taedium pateris et facis? Aeternus est; tardat, longanimis est: tu autem dicis, Ideo ego non sum longanimis, quia temporalis sum. Sed in potestate habes: junge c
Abbreviated transcription (Latin):
it ipse in t̾ra laborare. Audistis cũ ꝓ¬
pħa legeret᷑. ñ autisse eũ scapulas a fla¬
gelł. ñ au̾tisse eũ facie᷑ a sputis hoim.
nec au̾tisse illã a palmis eoꝵ. Quare oĩa
nẽ suã: s tu qͥ ñ uideras nͣ e̾ẽt qd sꝑa¬
res. Non distulit resurrectionẽ suã:
ne tu ad huc dubitares. Eo gͦ fine pa¬
tere ⁊ tolera tͥbulationes in mundo. quas
attendisti in ꝯͦ: ⁊ ñ te moueant qͥ faci¬
unt mala. ⁊ in isto scło florent. Nimis pro¬
fundȩ factȩ s̃ cogitationes dĩ. Ubi ẽ cogi¬
tatio dĩ : Ad p̃sens habenas laxat: s postea
astringit. Noli gaude ad piscẽ: qͥ in ȩsca
sua exultat. N ondũ traxͣ hamũ piscator.
longũ breue ẽ. Oĩa ista cito transeunt. Ed
ẽ longa uita hoĩs: ad ȩtͣnitatẽ di᷑.ͦ Uis lon¬
ganimis e̾ẽ. Side etͣ̃nitatẽ dĩ. Nã attendis
ad dies tuos paucos: ⁊ diebꝰ tuis paucis uis
impleri oĩa. Que oĩa: ut dãpnent᷑ os im¬

Expanded text:
it ipse in terra laborare. Audistis, cum pit ipse in terra laborare. Audistis, cum propheta legeretur, non avertisse eum scapulas a flagellis, non avertisse eum faciem a sputis hominum, non avertisse maxillam a psalmis eorum : quare omnia inem suam; sed tu qui non videras, non esset quod sperares: non distulit resurrectionem suam, ne tu adhuc dubitares. Eo ergo fine patere et tolera tribulationes in mundo, quem attendisti in Christo; et non te moveant qui faciunt mala, et in isto saeculo florent. «Nimis profundae factae sunt cogitationes Dei.» Ubi est cogitatio Dei? Ad praesens habenas laxat; sed postea astringet. Noli gaudere ad piscem qui in esca sua exsultat; nondum traxit hamum piscator: longum, breve est: omnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hominis ad aeternitatem Dei? Vis esse longanimis? Vide aeternitatem Dei. Nam attendis ad dies tuos paucos, et diebus tuis paucis vis impleri omnia. Quae omnia? Ut damnentur omnes im
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ. ludet enĩ illũ miser bñ oꝑans ⁊ ma¬
la patiens: ꝑturbat᷑ ⁊ dic̃. Is puto mali
tͥ placent. ⁊ bonos odisti: amas eos qͥ fa¬
ciunt iniqͥtatẽ. Si cõmotꝰ fuerit. ⁊ illi
cogitationi consenserit: ꝑdet sabb̃m. de
corde. Iã incip̃ ad psalt̾ium hoc ñ atten¬
d̃e. deuiauit inde. sine causa cantat. bo¬
nũ ẽ confit̾i dño. ⁊ psallẽ noĩ tuo altissi¬
me. lã ꝑdito sabb̃o ab int̾iore hoĩe. ⁊ ex¬
clusa quiete cordis. ⁊ bona cogitatione re¬
pulsa. incip̃ iã imitari illũ quẽ uidet ĩ
mał florentẽ : ⁊ conu̾tit se & ipse ad fa
hoc nos docens. qͥd ait. Quã magnificata
cogitationes tuȩ. Reuera fr̃es mei. nullũ
mare tã ꝓfundũ ẽ. quã ẽ cogitatio di᷑:
ut mali floreant ⁊ boni laborent. Nichil
tã ꝓfundũ: nicħ tã altũ. Ibi naufragat
oĩs infideł : in isto alto. in isto ꝓfundo. uis
transire ꝓfundũ hoc: Aligno xͥ. noli re¬

Expanded text:
hujus. Videt eum ille miser bene operans, et mahujus. Videt eum ille miser bene operans, et mala patiens; perturbatur et dicit: Deus, puto, mali tibi placent, et bonos odisti, amas eos qui faciunt iniquitatem. Si commotus fuerit, et illi cogitationi consenserit, perdet sabbatum de cordentat, «Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime.» Jam perdito sabbato ab interiore homine et exclusa quiete cordis, et bona cogitatione repulsa, incipit jam imitari illum quem videt in malis florentem; et convertit se et ipse ad fac. 8. «vers.» 6. Hoc nos docens quid ait? «Quam magnificata cogitationes tuae.» Revera, fratres mei, nullum mare tam profundum est quam est ista cogitatio Dei, ut mali floreant, et boni laborent: nihil tam profundum, nihil tam altum; ibi naufragat omnis infidelis, in isto alto, in isto profundo. Vis transire profundum hoc? A ligno Christi noli re
Abbreviated transcription (Latin):
me a peccato. Esnumerat decẽ cordas. id
⁊ contristat᷑ qr talia mala patit᷑. E il¬
li qͥ ñ dico aliquas cordas tangt᷑. s nec
tangt̃ ipsũ psalt̾iũ. ⁊ nicħ boni oꝑant᷑.
liqua ibi tribulatio eͣ: currunt ad
phitonẽ. aut sortilegũ. aut mathe:¬
ma ticũ. Dicit᷑ illi nom̃ xpĩ. Subsannat.
torquet os. Bicit illi fidelis. Cur con¬
sulis mathematicũ : & ille: Recede
a me. ipse ꝓdidit mͥ res meas. Nam
ꝑdidissẽ. ⁊̃ in plancꝰtu remansissem.
homo bone ñ te signasti signo cru¬
cis xpĩ  & lex omĩa ista ꝓhibet.
G audes qr res tuas inuenisti: ñ es
tͥstis qr tu ꝑisti : Iuanto meliꝰ tunca tua
ꝑiret: quã aĩa tua: Subsannat in his oĩ¬
bꝰ. contumeli ᷤ ẽ parentibꝰ: odit inimicum.
insectat᷑ usq ad mortẽ. furat᷑ uͥ occasionẽ
inuenerit: a falso testimonio ñ cessat. in¬
sidiat᷑ matrimonio alieno. concupiscit
rẽ ꝓximi sui. facit ħ oĩa: & floret in di¬
uitus. in honorib. in excellentia mundi

Expanded text:
me a peccato. Enumerat decem chordas, idet contristatur quia talia mala patitur. Et illi qui, non dico, aliquas chordas tangunt, sed nec tangunt ipsum psalterium, et nihil boni operantur, liqua ibi tribulatio est, currunt ad pythonem, aut sortilegum, aut mathematicum. Dicitur illi nomen Christi; subsannat, torquet os. Dicitur illi: Fidelis, consulis mathematicum? Et ille: Recede a me: ipse mihi prodidit res meas; nam perdidissem, et in planctu remansissem. Homo bone, nonne signas te signo crucis Christi? Et lex omnia ista prohibet. Gaudes quia res tuas invenisti; non es tristis quia tu peristi? Quanto melius tunica tua periret quam anima tua? Subsannat in his omnibus; contumeliosus est parentibus, odit inimicum, insectatur usque ad mortem, furatur ubi occasionem invenerit, a falso testimonio non cessat, insidiatur matrimonio alieno, concupiscit rem proximi sui: facit haec omnia, et floret in divitiis, in honoribus, in excellentia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
laris in carne. s gaudes in corde. qͥdtu:
sedes. ad dexterã patͥs. s pedibꝰ tius ⁊ m̃bris
tius laboras in t̾ra. ⁊ dicis. saule saule qͥd
me ꝑsequeris: tu quã sp̃ẽ habebis. si iimi¬
tẽ. Qͥd tͥ erit : & exaltabit᷑ sic̃ unicornis
cornu meu̾. Quare dix̃ sic̃ unicornis: Aliqñ
nis exaltationẽ unitatis significat. qr uni¬
tas exaltat᷑: om̃s hereses cũ inimicis dĩ ꝑi¬
bt̃. Exaltabit᷑ sic̃ unicornis cornu meũ. E
qnͣ erit: &e senectꝰ mea in miscłia pingui.

Expanded text:
laris in carne, sed gaudes in corde, quid tusedes ad dexteram Patris, sed pedibus tuis et membris tuis laboras in terra, et dicis, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? tu quam spem habebis, si inimitem? quid tibi erit? «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Quare dixit, «sicut unicornis?» Aliquanis exaltationem unitatis significat: quia unitas exaltatur, omnes haereses cum inimicis Dei peribunt. «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Et quando erit? «Et s
Abbreviated transcription (Latin):
lo quandu illũ ñ uidemꝰ. credentes in
eũ quẽ ñ uidemꝰ. ut gaudeamꝰ cũ uide¬
rimꝰ: ⁊ fidiꝰ nr̃e sucoedat species lucis eiꝰ.
ũ iã ñ nob dicet᷑. crede qd̃ ñ uides. s gau¬
de qr uides. Spes etiã nr̃a sit in cõmuta
bił. ⁊ figat᷑ in illo. ⁊ ñ nutet ⁊ ñ flucꝰtu¬
et. ñ agitet᷑: sic̃ ipse ds̃ in qͦ figit᷑ ñ po¬

Expanded text:
u non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitias dĩ. Eͦsdã enĩ occultos inimi¬
cos diͣ scͥptura aꝑit : ut qr ñ illos potes
nosse corde tuo. nou̾s illos in scriptura
dĩ: ⁊ caueas inueniri cũ ilł. Aꝑte dic̃ ia¬
cobꝰ in epła sua. Nescitis qr amicꝰ huius
mundi. inimicꝰ dĩ constituit᷑. Nã si a¬

Expanded text:
inimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimiinimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimicos Dei Scriptura aperit; ut quia non illos potes nosse corde tuo, noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. Aperte dicit Jacobus in Epistola sua: «Nescitis quia amicus hujus mundi, inimicus Dei constituitur» ? A
Abbreviated transcription (Latin):
xit se etͣnitatidĩ: sic̃ uob̃ pauloante
cõmemoraui. Longanimis eͣ ds̃ ⁊ pati¬
ens: oĩa ista quȩ uidet mala a malis
fieri tolerat. Quare: Qͥa ȩtͣnꝰ ẽ : &
uidet quid illis seruet. Uis ⁊ tu lon¬
ganimis ẽẽ ⁊ patiens: Iunge. te. e¬
tͣnitati dĩ: cũ illo ex pecꝰta illa q̃ infra te.
sunt. Cũ enĩ adheserit oor tuũ altissimo.
infra te ert̃ oĩa mortalia: ⁊ dic qd̃ sequit᷑.
Qmͣ ecce inimici tui ꝑibt᷑. Iui mͦ floreĩs
postea ꝑibt̃. Qͥ st̃ inimcidĩ : frẽs forte
illos solos putatis mnimicos dĩ qͥ blasphe¬
mant : St̃ quidẽ ⁊ ipsi ⁊ atroces isti. qͥ
nec lingua. nec cogitationibꝰ mał parẽt
iniuriis dõ. E quid faciunt dõ excelso e¬
t̃no:Si enĩ pugnũ in colũnã ferias. tu
lederis: ⁊ putas qr blasphemia dm̃ ꝑcu¬
tias : Non. Tũ dirũꝑis : nã nicħ facis dõ.
S inimici dĩ aꝑte blasphematores st̃: ⁊ co¬
tidie occulti inueniunt᷑. Cauete tales

Expanded text:
xit se aeternitati Dei: sicut vobis paulo ante dicebam, longanimis est Deus et patiens, omnia ista quae videt mala a malis fieri tolerat. Quare? Quia aeternus est, et videt quid illis servet. Vis et tu esse longanimis et patiens? Junge te aeternitati Dei; cum illo exspecta illa quae infra te sunt: cum enim adhaeserit cor tuum Altissimo, infra te erunt omnia mortalia; et dic quod sequitur, «Quoniam ecce inimici tui peribunt.» Qui modo florent, postea peribunt. Qui sunt inimici Dei? Fratres, forte illos solos putatis inimicos Dei qui blasphemant? Sunt quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua nec cogitationibus malis parcunt injuriis Dei. Et quid faciunt Deo excelso, aeterno? Si pugno in columnam fputas quia blasphemia Deum percutiens non tu disrumperis? nam nihil facis Deo. Sed inimici Dei aperte blasphematores sunt, et quotidie occulti inveniuntur. Cavete tales
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sas gtͣs. Metuendũ erat : ne ȩugłis¬
te offenderent in lapidẽ. Illo enĩ in celo
posito capite : pedes qui in t̃ra labor abañ.
possent offendere in lapidẽ. In quẽ lapĩ¬
de̾In legẽ: in tabulis lapideis datã. Ne.
gͦ legis rei fierent. ñ accepta grã. in lege
rei tenerent᷑ : ipsa ẽ offensio reatꝰ. quos
lex tenebat reos. absoluit dñs. ut iã in
legẽ ñ offenderent. Ne pedes huiꝰ capitis
incurrerent in legis reatũ: missus eͣ sp̃e
Timor legẽ ñ implebat: amor impleuit.
Timuert̃ hoĩes ⁊ nͣ impleuer̃t: amaue¬

Expanded text:
universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est SpirTimor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amave
Abbreviated transcription (Latin):
bñ. ⁊ fac bñ: si uis hab̾e canticũ cũ cy¬
thara. Qͥa iocundasti me dñe in fac
tura tua: ⁊ in oꝑib manuũ tuaꝵ ex¬
ultabo. Yidetis quid dicat. Tu me fe¬
cisti bñ uiuentẽ : tu me formasti. Si
qͥd forte boni facio: in factura manuuͣ
tuaꝵ exultabo. Quomͦ dic̃ apłs. Ipsuis

Expanded text:
bene, et fac bene, si vis habere canticum cum cibene, et fac bene, si vis habere canticum cum cittura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo.» Videtis quid dicat. Tu me fecisti bene viventem, tu me formasti: si quid forte boni facio, in factura manuum tuarum exsultabo: quomodo dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis tuis ⁊ em̃dationi ipsiꝰ. Ad annun
tẽ ꝑ nocꝰtẽ. semꝑ laudas dñm. sẽꝑ ꝯfiteris
riũ: ñ mͦ pͥmũ audistis. Decacordũ psal¬
teriũ. significat dece̾ p̃cepta legis: s can¬
tare in illa opꝰ ẽ. ñ portare psalt̾iũ. Nã ⁊
iudei habent legẽ. portant ⁊ ñ psallunt.
t᷑ cũ tristitia. ñdũ psallt᷑. Qͥ psallt᷑.s Qͥ cũ
hylaritate faciunt bnͣ. In psallendo enĩ
hylaritas ẽ. E qͥd dic̃ apłs. hylarẽ enĩ da¬
torẽ diligit ds̃. Qͥcqͥd facis cũ hylaritate
fac bonũ: tẽ ⁊ bñ facis. Si aũ cũ tristitia
facis: fit deͬ ñ facis: ⁊ portas magis psal¬
t̾iũ ñ cantas. In psalt̾io decacordo. cuͣ can¬
tico in cythara: hoc ẽ u̾bo ⁊ oꝑe. sũ cã¬
tico u̾bo. in eẏthara. in oꝑe. Si u̾ba sola
dicis. quasi canticũ solũ habes: cytharã
nͣ̃ habes. Si oꝑaris ⁊ ñ loqueris: quasi so¬
lã cẏtharã habes. Propt᷑ hoc ⁊ loquere

Expanded text:
peccatis tuis, emendationi ipsius: «Ad annutem per noctem, semper laudas Deum, semper confiteris rium modo audistis: Decachordum psalterium significat decem praecepta legis; sed cantare in illo opus est non portare psalterium, nam et Judaei habent legem: portant, non psallunt. tur cum tristitia, nondum psallunt, Qui sunt qallendo enim hilaritas est. Et quid dicit Apostolus? «Hilarem enim datorem diligit Deus» . Quidquid facis, cum hilaritate fac: bonum tunc et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico in cithara:» hoc est, verbo et opere. «Cum cantico,» verbo; «in cithara,» opere. Si verba sola dicis, quasi canticum solum habes, citharam non habes: si operaris, et non loqueris, quasi solam citharam habes. Propter hoc et loquere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spͣc sc̃s uenit die qͥnqͣgesimo a passio
e lex: s lex ad timorẽ nͣ ad amorem.
Ast aũ timor conu̾teret᷑ in amorẽ. occi¬
sus ẽ iustꝰ iã in ueritate : cuiꝰ typꝰ erat
ille agnꝰ quẽ occidebant iudȩi. Resur¬
rexit: ⁊ a die paschȩ dnĩ. sicͣ a die pas¬
hoc dixi  Ad ħ gͦ resurrexͣ dñs. ⁊ cla¬
rificatꝰ ẽ. ut mitteret spm scmͣ. E iam¬

Expanded text:
 sanctus venit die quinquagesimo a passionest Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut a die Pashoc dixi? Ad hoc ergo resurrexit Dominus et glorificatus est, ut mitteret Spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hio oꝑamur in scło. ante requiẽ. qͣ¬
si cũ labore st᷑: ⁊ illa requies in spe est.
ñdũ tenet᷑ in re.  enĩ nͥ e̾ẽt in spe . de¬
ficeremꝰ in labore: S transeunt oꝑa la¬
boriosa ⁊ bona. Suid enĩ tã bonũ quam
porrige̾ panẽ esurienti: & qđ audieba

Expanded text:
quae hic operamur in saeculo ante requiem, quasi cum labore sunt; et requies illa in spe est, nondum tenetur in re: et nisi esset in spe, deficeremus in labore; sed transeunt opera laboriosa et bona. Quid enim tam bonum, quam porrigere panem esurie
Abbreviated transcription (Latin):
Si aliqͥd ꝑsuadente. sathana mali feceris.
dimitte. sathanã te accusa: ut accusati¬
one tua dĩ miscłiam merearis. Expectas
illũ accusare. qͥ ñ htͣ ueniã: Te accusa.
⁊ accipis indulgentiã. Deinde multi non
accusant sathanã: s accusant fatũ. fa¬
tũ meũ me dũx̃. dic̃. Cũ dixeris illi qr
fecisti. qr̃ peccasti: ⁊ ille: fato meo. Ne di¬
cat ego feci: iã manꝰ ad dm̃ tendit lui¬
gua blasphema. Nondũ quidẽ ẽ hoc:
aꝑte dic̃. S tñ attende. ⁊ uide qr hoc¬

Expanded text:
Si aliquid persuadente satana mali feceris; Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tamen attende
Abbreviated transcription (Latin):
Inde dic̃ hic. uñ solent ꝑturbari hoĩes: ⁊ do
ut tu ipse si aliqͥd ꝓfecisti doͣ confitearis
rita tua. hino incipe sabb̃m: ñ tͥ tͥbuen¬
do quasi ñ acceꝑis. qd̃ accepisti. Neq enim
bona sua sͥ. Si qͥd boni fecerit. ego feci di¬
cit : si qͥd mali fecerit. querit quẽ. accu¬
set ne confiteat᷑ dõ. Et quid ẽ querit ꝗͣ
accuset. Si ñ ẽ ualde impiꝰ: ad manum
htͣ sathanã. quẽ accuset. Sathanas fecit
dicit : ipse mͥ ꝑsuasit. qͣsi sathanas ha¬
beat potestatẽ cogendi. Astutiã suaden¬
di ht. S si sathanas loqueret᷑. ⁊ taceret
ds̃. hab̾es unde te excusares. Nodo au¬
res tug positȩ st̃ int̾ monentẽ dm̃. &
suggerentẽ serpente᷑. Quare huc flecꝰtũ¬
tur: huic au̾tunt᷑. Non cessat sathanas
suadere malũ: s nec ds̃ cessat mon̾e bo¬
nuͣ. Sathanas aũ ñ cogit inuitũ. In tua
potestate ẽ consentire aut ñ cͣsentire:

Expanded text:
Inde dicit hic, unde solent perturbari homines, et docInde dicit hic, unde solent perturbari homines, et docut tu ipse, si aliquid profecisti, Deo confitearis rita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicit: si quid mali fecerit, quaerit quem accuset, ne confiteatur Deo. Et quid est, Quaerit quem accuset? Si non est valde impius, ad manum habet satanam quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi persuasit: quasi satanas habeat potestatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
cantici. in diẽ salbi. Escce ⁊ hodiernꝰ
dies. sabb̃i ẽ. El unc in p̃senti tẽpore:
ocio quodã corporalit᷑ languido ⁊ fluxo
⁊ luxurioso celebrant uidei. Uacant
enĩ ad nugas. E cũ obseruari p̃ceꝑit
ds̃ sabb̃m: illi in his q̃ ds̃ ꝓhibet exer¬
cent sabb̃m. Nacatio nr̃a a mał oꝑibꝰ.
uacatio illoꝵ a bonis oꝑibꝰ. ẽ. Meliꝰ est
enĩ arare: qͣm saltare. Illi ab oꝑe bo¬
no uacant: ab oꝑe nugatorio ñ uacans.
bs ob sabb̃m indĩcit ds̃. Quale. Primo. uͥ
sit uidete. Intꝰ ẽ: in corde eͣ sabb̃m no¬
strũ. Alulti enĩ uacant mͣbris: ⁊ tumul¬
conscientia: necesse ẽ in ꝑturbatione
uiuat. Cui aũ bona ẽͣ conscientia. tͣnͦ¬
qͥllus ẽ. Ipsa tranqͥllitas: sabbm ẽ cord̾.
A ttendit enĩ ꝓmissorẽ dm̃. ⁊ si laborat
in p̃senti. extendit᷑ spe futuri: ⁊ sere¬
nat᷑ om̃e nubilũ tͥstitiȩ. sic̃ dic̃ apłs. spe
gaudentes. Ipsũ aũ gaudiũ in tͣnqͥllitate

Expanded text:
hodiernus dies sabbati est: hunc in praesenti tempore otio quodam corporaliter languido et fluxo et luxurioso celebrant Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumulconscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» . Ipsum autem gaudium in tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ in hac sententia uade securus. m̃ti¬
re qr hõ es: ĩmo uide te hoĩem. qr es m̃¬
dax. Et ut sis uerax. bibe u̾tatẽ. ut de
dõ ruc̾tes. ut sis uerax. Qͥa de tuo illã
ñ potes hab̾e: restat ut mnͣ illã bibas
un fluit. Qͦmͦ si a luce recesseris es iN
tenebris. qͦmͦ lapis ñ de se feruet. s a
rẽ frigescit: ibi apparet qr qd̃ ferue¬
bat ñ erat ipsius. s feruebat uł a so¬
le ut ab igne: sic ⁊ tu si a doͣ recesseris
frigesces: si ad dm̃ accesseris feruesces.
ne eris. Ido ps dicͣ. Acoedite ad eũ. ⁊ il¬
luminamini: ⁊ uultꝰ urĩ ñ erubesoent.¬

Expanded text:
ecurus mentire, quia homo es: imo vide te hominem, quia mendax es; et ut sis verax, bibe veritatem, ut de Deo ructes, ut sis verax. Quia de tuo illam non potes habere, restat ut inde illam bibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tenebris es: quomodo lapis non de se fervet, sed vel a ris, frigescit; ibi apparet, quia quod fervebat, non erat ipsius; sed fervebat vel a sole vel ab igne: sic et tu si a Deo recesseris, frigesces; si ad Deum accesseris, fervesces;ne eris; ideo psalmus dicit: «Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Restat gͦ ut siue ꝑ transennã. siue ꝑ
cannã longã. siue ꝑ ꝓrimũ dm̃ accuset. &t
cũ ds̃ puniat peccata. dm̃ faciat auctor e
peccatoꝵ suoꝵ. Non potest enĩ fieri. ut pu¬
niat qd̃ fec̃. Punit qd̃ facis: ut lib̾et qd fec̃
nͣ peccarẽ. Ergo ne ad hoc monet ds̃: ut nͣ
solũ nͣ audiat᷑ ut ñ pecces. s accuset᷑ qr pec¬
cato tuo qr fecisti: ⁊ in bono facꝰto confitere
in dño qr ipse fec̾. Tc̃ psalles noĩ diũ altis¬
simi. querens dĩ głam ñ tuã. nom̃ ipsiꝰ nͣ tu¬
ũ. Si enĩ tu queris nom̃ dĩ: querit ⁊ ipse no

Expanded text:
s, Restat ergo ut sive per transennam, sive per cannam longam, sive per proximum, Deum accuset; et cum Deus puniat peccata, Deum faciat auctorem peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod fenon peccarem. Ad hoc monet ut non solum non audiatur ut non pecces, sed accusetur quia peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi: quaerens gloriam Dei, non tuam; nomen ipsius, non tuum. Si enim tu quaeris nomen Dei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ: de suo loquit᷑. Hoc eugłm dicit.
Onĩe peccatũ. m̃datiũ ẽ. Contra legẽ enĩ
⁊ contͣ u̾itatẽ quicqͥd ẽ. m̃daciũ dicit᷑.
Ergo quid ait: Iui loquit᷑ m̃daciũ. de
suo loqͥt᷑ : id ẽ qͥ peccat de suo peccat.
Attendite sententiã contra. Si enĩ qͥ loqͣr
m̃daciũ de suo loqͣr: restat ut qͥ loqͥt᷑
u̾itatẽ de dĩ loquat᷑. Idõ dr̃ in alio loco.

Expanded text:
dicit. Omne peccatum mendacium est. Contra legem enim et contra veritatem quidquid est, mendacium dicitur. Ergo quid ait? «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur;» id est, qui peccat, de suo peccat. Attendite sententiam contra. Si enim qui loquitur mendacium, de suo loquitur; restat ut qui loquitur veritatem, de Dei loquatur. Ideo dicitur in alio l
Abbreviated transcription (Latin):
el. qnͣ or abat. erat enĩ in captiuitate iher¬
łm: erat in potestate bostiũ. Tẽ mala mul
ta patiebant᷑ scĩ. tc̃ ipse in lacu leonũ mis¬
sus ẽ: tẽ tres pueri in igne p̾cipitati stͣ.
ł ec patiebat᷑ in captiuitate ppłs isrł. Nox
erat. ꝑ noctẽ confitebat᷑ daniel u̾itatẽ dĩ.
dicebat in or̾oẽ. Peccauimꝰ. impie eginꝰ. in¬

Expanded text:
bat: erat enim in captivitate Jerusalem, erat in potestate hostium. Tunc multa mala sancti patiebantur: tunc ipse in lacum leonum missus est, tunc tres pueri in ignem praecipitati sunt . Haec patiebatur in captivitate populus Israel: nox erat. Per noctem confitebatur Daniel veritatem Dei; dicebat in oratione, «Peccavimus, impie egimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
pondes qd̃ dr̃. sursũ cor. sursũ cogitati¬
one᷑. sursũ amorẽ. sursũ sp̃e. Ne putres¬
cat in t̾ra triticũ. nͣ audes pon̾e in hy¬
mida t̾ra: ne putrescat. qr labor asti .
messiusti. triturasti n uentilasti. Iue¬
res locũ tritico tuo: ⁊ ñ queris locum
cordi tuo: & ñ queris thesauro tuo lo¬
cũ: Fac qͥeqͥd poteris in t̾ra: eroga non
ꝑdes. s recondes. & quis seruat : x p̾o.
qͥ ⁊ te seruat. Te nouit seruare: the¬
saurũ tuũ nͣ nouit seruare: Quare
aũ uult ut mutes locuͣ thesauro tuo.
nͥ ut locũ mutes cordi tuo: Nemo enĩ
cogitat. nͥ de thesauro suo. Quã mul¬
ti hic ft̃ qͥ me mͦ audiunt: ⁊ ñ ẽ cor e¬
oꝵ nͥ in sacellis suis. In tra estis: qr in
t̾ra eͣ qd̃ amatis. Mittat᷑ in cęlũ: ⁊e

Expanded text:
r, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo audiunt, et non est cor eorum nisi in saccellis suis? In terra estis, quia in terra
Abbreviated transcription (Latin):
karitas aũ ñ nouit. nͥ crescere magis
magisq. Si enĩ amamꝰ quẽ ñ uidemus.
quomͦ amaturi sumꝰ cũ uiderimꝰ. Desi¬
a bona sꝑet: nemo sͥ ꝓmittat felicita
deest iustitiȩ dĩ gr̃as agat. Ibiq sit
gͣtus: nusꝗͣ ingratꝰ. Et patͥ consolanti¬

Expanded text:
charitas autem non novit nisi crescere magis charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Desia bona speret, nemo sibi promittat felicitatdeest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
tiã expecꝰtamꝰ. Nodo gͦ patientia necessa¬
ria ẽ. quãdui ueniat qd̾ ꝓmissũ ẽ. Lemo
aũ patiens ẽ in bonis. Qñ exigit᷑ in hoĩe
to. toła. sustine: molestia ẽ sub qͣ te uult
ds̃ e̾ẽ fortẽ. tolerantẽ. longanimẽ. patien¬
tẽ.S nũqͥd decipit. qͥ ꝓmisit: Nedicꝰ exe¬
rit ferrũ. ad secandũ uuln̾a: ⁊ diẽ ei quẽ
secꝰturus ẽ. Latiens esto. sustine: toła. In
doloribꝰ exigit. patientiã: s pꝰt dolores ꝓ¬
mittit salutẽ. Et ille qͥ tołat dolores in
ferro medici: nͥ sͥ ꝓponat sanitatẽ ꝗͣ. ñ¬
dũ ht̃. in dolore defic̃ ꝙͣ patit᷑. Multa gͦ
mala st̃ in isto scło: intꝰ. foris. Arsus non
cessant abundant scandala. Nemo illa
futura : amet quẽ ñ uid&. ut amplecta¬
iungit᷑. ad fid̾ẽ ⁊ spẽ. maior eͣ suꝑͣ fidẽ
aũ species cũ uise fuerint.: ⁊ spes rei
ẽ q̃ ñ tenet᷑. Iue adueniente ipsa re
ñ erit iã spes: qr tenebimꝰ ñ sꝑabimꝰ.

Expanded text:
necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine to, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, t in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa futura, amet quem non videt, ut amplectajungitur ad fidem et spem, major est supra fidem autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ca: p̃cedit uirgine̾ hereticã. Illa enĩ ñ ẽ
uirgo in corpore. illa mulier factae᷑ in
corde: ⁊ mulier ñ a marito dõ. s a serpen¬
te. Iuid aũ eccłia : duꝑ aspidẽ ⁊ basiliscum¬

Expanded text:
ca praecedit virginem haercticam. Illa enim non est ca praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia?