comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or tẽ sorte eligebatur: ut in tẏpo
figuraretur uerũ semꝑ querendũ
fuisse sacerdotem. donec ueniret cui
repositũ erat: qui ñ in hostiarum cro¬
ore. sed ꝑ ꝓprium sanguinẽ introi¬
uit seme ł in sc̃a eternã redemptione
inuenta. Ctius hostia tempore pa¬
sche ĩmolata : sed die pentecostes sꝑu
sc̃o in igne apparente uere consum¬
mata est. Neteris enĩ erat consuetu¬
dinis. acceptas dõ uictimas celesti ig¬
ne consummari. Donec ergo ueritas
cõpleretur : figurã licuit exerceri
Unde ẽ qd mathias qui ante penteco¬
sten ordinatur. sorte queritur: sep¬
tem uͦ diaconi qui postea. nequaquã
sortis agitatione s discipuloꝵ tantũ
electione. apostoloꝵ uͦ oratione & ma¬
nus ĩpositione st̃ ordinati. Qd̾ si qͥ
necessitate aliqua compulsi dm̃ pu¬
tent sortib apłoꝵ exemplo esse
consulendũ: uideant hoc ipsos apo¬
stolos ñ nisi collecto fratrũ cetu.
ac p̃eib ad dm̃ fusis egisse. E cũ

Expanded text:
or, tunc sorte legebatur, ut typo or, tunc sorte legebatur, ut typo figuraretur, verum semper quaerendum fuisse sacerdotem, donec veniret cui repositum erat, qui non in hostiarum cruore, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta aeterna redemptione inventa . Cujus hostia tempore Paschae immolata, sed die Pentecostes Spiritu sancto in igne apparente, vere consumpta est. Veteris enim erat consuetudinis acceptas Deo victimas coelestis igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram licuit exerceri. Inde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordinatur, sorte quaeritur; septem vero diaconi postea nequaquam sortis agitatione, sed discipulorum tantum electione, apostolorum vero oratione et manus impositione, sunt ordinati. Quod snecessitate aliqua compulsi deum putant sortibus apostolorum exemplo esse consulendum, videant hoc ipsos apostolos, nonnisi collecto fratrum cetu et precibus ad deum fusis egisse. Item
Abbreviated transcription (Latin):
constitue suꝑ eũ peccatorem: extre¬
ma uero hȩc. & oꝑiantur sicut di¬
ploide confusione sua. Ioseph qui
uocabatur barsabaᷤᷤ qui cognomina¬
tus ẽ iustus: & mathiam. Barsaba.
filius quietis: mathias dĩ paruus
inter pretatur. De quo arator. O quã
tum inquit distant humana super¬
nis iudiciis. parui merito transcen¬
ditur ille laude hominũ qui iustꝰ
erat. & dedert̾ sortes illis: & cȩtera.
Non hoc exemplo. uel quod ionas ꝓ¬
pheta sorte deprehensus sit. indif¬
ferenter sortib est credendum: eũ
cõmuñe legem facere omnino ñ pos¬
sunt. Nam ibi & gentiles uiri tem¬
pestate coacti. auetorem ꝑieli sorte
querebant : & hic mathias sorte legtẽ
ue apłi electio mandato discrepare le¬
gis ueteris uideretur: ubi summꝰ sa¬
cerdos sorte queri iubebatur: sicut
de ⁊acharia dicitur: sedm̃ consu¬
etudinẽ sacerdocii: sorte exiit. ut in¬
censum poneret. Qui iccireo ut re¬

Expanded text:
Constitue super eum peccatorem. ExtreConstitue super eum peccatorem. Extrema vero haec: Et operiantur sicut diploide confusione sua. Joseph qui vocatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Matthiam. Barsabas filius quietis, Matthias Dei parvus interpretatur. De quo Arator: . . . . . . O quantum distant humana supernis Judiciis? Parvi merito transcenditur ille Laude hominum qui justus erat. Et dederunt sortes eis, etc. Non hoc exemplo, vel quod Jonas propheta sorte deprehensus sit, indifferenter sortibus est credendum, « cum « communem legem facere omnino non possint. » Nam ibi et gentiles viri, tempestate coacti, auctorem periculi sorte quaerebant, et hic Matthias sorte eligitur, ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret . Qui dcirco, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
ro etiã iudas erat. abiectione genera¬
liter positũ erat: Qđ qͦdam nescio qͦ
primũ imꝑito emendatore centesi¬
mo octauo psalmo additũ est. Q cũ
uideret hos uersiculos pariter a bea¬
to petro positos suũ psalteriũ pari¬
ter ñ habuisse : putare cepit falsa¬
tum se habere codicem: & qđ ñ ha¬
buerat suꝑ adicere ꝓresũpsit. Eodẽ
modo tercio decimo psalmo de epła
pauli ad romanos octo uersus quos
ipse de diuersis psalmis & ỹsaia
ꝓph̾a contexerat: ad iecti st̃. Q uoꝵ
primus est. sepulchrũ patens est
guitur eoꝵ: ultimus. ñ est tinor
d̾i ante ocłos eorũ. Hec enĩ quȩ dixi
ñ solum hebraica ueritas & emenda¬
tior septuaginta interpretũ edi¬
tio. uerũ aꝑta quoq iatio cõpbat:
cũ in eodem centesimo octauo psai¬
mo exceptis his uersiculis tri¬
ginta sunt maledictiones in iudã
scariothen illate. iuxta numerũ
argenteorũ quib dñm uendere
ñ timuit: quarũ prima hȩc est.

Expanded text:
ro etiam Judas erat, abjectione generaro etiam Judas erat, abjectione generaliter positum erat. Quod nescio a quo primum imperito emendatore centesimo octavo psalmo additum est. Qui cum videret hos versiculos pariter a beto Petro positos, suum Psalterium pariter non habuisse, putare coepit falsatum se habere Codicem, et quod non habuerat, superadjicere praesumpsit. Eodem modo tertio decimo psalmo de Epistola Pauli ad Romanos, octo versus quos ipse de universis psalmis et Isaia propheta contexerat adjecti sunt. Quorum primus est: Sepulcrum patens est guttur eorum. Ultimus: Non est timor Dei ante oculos eorum. Haec enim quae dixi, non solum Hebraica veritas, et emendatior septuaginta Interpretum Editio, verum aperta quoque ratio comprobat, quod in eodem centesimo octavo psalmo, exceptis his versiculis, triginta sint maledictiones in Judam Scariotem illatae, juxta numerum argenteorum quibus Dominum vendere non timuit. Quarum prima haec est:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit qui inhabitet in ea: & episcopa¬
tum eius accipiat alter. Plani quidẽ
st̾ isti uersiculi. & palam beato pecro
inter pretante expositi: quia & iudas
meritam preuaricationis sue penã
excepit. abiensq in locũ suum gehen¬
nam uidelicet infernalem. communẽ
humanȩ conuersationis habitationem
immatura & impia morte deseruit:
& nichilominꝰ accipiente sc̃o mathia
locum ministerii illiꝰ & apłatus. sa¬
cratissima ꝑfectionis apłice sũma re¬
staurata ẽ. Sed notandum qđ nequaqͣ
iuxta uulgatam uigationẽ de uno
centesimo. oefauo psalmo totũ testimo¬
niũ est sumptũ. uerum extrema tas¬
tauo: in quo dictũ est de iudeis: fiat
habitatio eoꝵ deserta. & in tab̾nacłis
eoꝵ ñ sit qui inhabitet. Dum enĩ uel¬
let beatus petrus & iude ab iectionẽ
& electionem mathiȩ testimoniis as¬
truere ꝓpħicis: iunxit testimoniũ
qd̾̃ de episcopatii mathiȩ specialiter
& illud qd̾ de iudõꝵ in quoꝵ nume¬

Expanded text:
non sit qui inhabitet in ea, et episcopanon sit qui inhabitet in ea, et episcopatum ejus accipiat alter. Plani quidem sunt isti versiculi, et palam beato Petro interpretante expositi, quia et Judas meritam praevaricationis suae poenam excepit, abiensque in locum suum, gehennam videlicet infernalem, communem humanae conversationis habitationem immatura et impia morte deseruit, et nihilominus, accipiente sancto Matthia locum ministerii illius et apostolatus, sacratissima perfectionis apostolicae summa restaurata est. Sed notandum quod nequaquam juxta Vulgatam Editionem de uno centesimo octavo psalmo totum testimonium est sumptum, verum extrema patavo, in quo dictum est de Judaeis: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Dum enim vellet beatus Petrus et Judae abjectionem et electionem Matthiae testimoniis astruere propheticis, junxit testimonium quod episcopatu Matthiae specialiter, et illud quod de Judaeorum, in quorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
est. possideri fecit : sicut beatus iob
ait. & ab ominabuntur me uesti¬
menta mea: id est abhominabilem me
membra corruptibilia reddent.
& suspensus crepuit medius. Dignã
sibi pęnã traditor amens inuenit:
ut uidelicet guitur quo uox ꝓditi¬
onis exierat laquei nodus necaret
Dignũ etiã locum interitus quesiit:
ut qui hominũ angłoꝵq dñm mor¬
ti tradiderat: cęlo terreq perosus.
quasi aeris tantummꝰ sꝑib sociandꝰ.
iuxta exemplum achitofel & ab¬
salon qui regem dauid ꝑsecuti st̃. ae¬
ris medio ꝑi ret. Cui utriq satis
digno exitu mors ipsa successit : ut
uiscera que dolũ ꝓditionis conceꝑant
rupta caderent : & uacuas euolue¬
rentur in auras. Cuiꝰ simillima pe¬
ne mors arriũ heresiarchen dam¬
nasse refertur: ut quia ille humani¬
tatem xꝑl. iste diuinitat̾e extin¬
guere moliebatur : ambo sicut sensu
ianes uixerant: sic quoq uentre ua¬
cui ꝑirent. Fiat habitatio eiꝰ deserta &

Expanded text:
est possidere fecit. Sicut beatus Job est possidere fecit. Sicut beatus Job ait: Et abominabuntur me vestimenta mea, id est, abominabilem me membra corruptibilia reddent. Et suspensus crepuit medius. Dignam sibi poenam traditor amens invenit, ut videlicet guttur quo vox proditionis exierat laquei nodus necaret. Dignum etiam locum interitus quaesivit, ut qui hominum angelorumque Dominum morti tradiderat coelo terraeque perosus, quasi aeris tantummodo spiritibus sociandus, juxta exemplum Achitophel et Absalon qui regem David persecuti sunt, aeris medio periret. Cui utique satis digno exitu mors ipsa successit, ut viscera quae dolum proditionis conceperant rupta caderent, et vacuas evolverentur in auras. Cujus simillima poenae mors Arium haeresiarcham damnasse refertur, ut quia ille humanitatem Christi, iste divinitatem exstinguere moliebatur, ambo sicut sensu inanes vixerant, sic quoque ventre vacui perirent. Fiat habitatio ejus deserta, et
Abbreviated transcription (Latin):
et̾no numero seruarent: & qui mũ¬
do quadriformi fidem sc̃e trinita¬
tis predicaturi erant. dño dicente.
ite docete om̃s gentes bapti Tantes
eos in nomine patris & filii & sp̃s sc̃i:¬
sacramento firmarent. Iuxta alti¬
orem aut̃ intellectum. dampnum
eccłe qd̾ in falsis fr̃ib patitur. ac¬
ctenus ex parte maxima ꝑdu¬
rat in correctum: At eũ in fine
mundi popłs iudõꝵ qui dñm eruci¬
fixit reconciliandꝰ eccłe creditur: ue¬
lut quinquagesimo diẽ ꝓpinquante
apłoꝵ est summa reconciliata. St
hic quidem possedit agrũ de merce-¬
de iniquitatis. Qͥ dñm uitȩ uendi¬
dit: terra uiuentiũ amissa agrum
sanguinis ac mortis et̾na sceleris &
nominis sui memoria possidet. A¬
lioquin ñ ipse uidas emptum p̃cio
sanguinis agrũ figuli. possidere
potuit: qui relatis triginta argen¬
teis traditionis crimen criminosi¬
ori in se ꝓtinꝰ morte multauit: s
more sacri eloquii. possedit. dictum

Expanded text:
et cum numero servarent, et qui munet cum numero servarent, et qui mundo quadriformi fidem sanctae Trinitatis praedicaturi erant, Domino dicente: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spirsacramento firmarent. Juxta altiorem autem intellectum, damnum Ecclesiae quod in falsis fratribus patitur, hactenus ex parte maxima perdurat incorrectum. At cum in fine mundi populus Judaeorum qui Dominum crucifixit reconciliandus Ecclesiae creditur, velut quinquagesimo die propinquante, apostolorum est summa restituta. Et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis. Qui Dominum vitae vendidit, terra viventium amissa, agrum sanguinis et mortis aeternae, sceleris et nominis sui memoriam possidet. Alioquin non ipse Judas emptum pretio sanguinis agrum figuli possidere meruit, qui, relatis triginta argenteis, traditionis crimen criminosiore in se protinus morte mulctavit. Sed, more sacri eloquii, possedit dictum
Abbreviated transcription (Latin):
plinȩ effugiet fictum. E idõ quic̃q
eiꝰ ꝓmissa cupierit accipere dona:
ꝑseueranter debet instare p̃cib fra¬
terna caritate conditis. Erat aut̃
decim paulatim & ꝑ incrementa sur¬
gentes. quindeci gr̾aduũ numerum
efficiunt: qui ꝓpter utriusq legis
ꝑfectionẽ in psalterio mystice conti¬
netur ÷ & in quo uas electionis apd̾
petrum ib erosolimis cõmoratur.
Oportebat enĩ ut sacramentũ qđ le¬
gis lator in annis exibuit. hoc no¬
ue grẽ predicatores suo numero de
triis apłs remanere metuit. Om̃e
enĩ peccatum undenariũ est : qui a
dum ꝑuersa agit. p̃cepta decalogi
transit. Unde quia nulla nr̃a uista¬
tia ꝑ se innocens est: tab̾nacłm qd
archam dñi continet intus. unde¬
cim uelis cilicinis desuꝑ obuelatur:
numerũq apłoꝵ duodenariũ re¬
diutegrat: ut ꝑ duas septe narii par¬
tes. ter enĩ quaterni decus dipon¬
dius. grãm quam uerbo p̾dicabat̃

Expanded text:
plinae effugiet fictum . Et ideo quicunque plinae effugiet fictum . Et ideo quicunque ejus promissa cupierit accipere dona, perseveranter debet instare precibus fraterna charitate conditis. Erat autemdecim paulatim et per incrementa surgentes, quindecim graduum numerum efficiunt, qui propter utriusque legis perfectionem in Psalterio mystice continetur, et in quo Vas electionis apud Petrum Jerosolymis commoratur. Oportebat enim ut sacramentum quod legislator in annis exhibuit, hoc novae gratiae praedicatores suo numero destrus apostolus remanere metuit. Omne enim peccatum undenarium est, quia dum perverse agit, praecepta Decalogi transit. Unde quia nulla nostra justitia per se innocens est, tabernaculum quod Arcam Domini continebat intus undecim velis cilicinis desuper obvelabatur. Numerumque apostolorum duodenarium redintegrat, ut per duas septenarii partes ter enim quaterni decus dipondium gratiam quam verbo praedicabant,
Abbreviated transcription (Latin):
erat maria magdalene & maria ia¬
cobi minoris. & ioseph mat̾ & salo¬
me Cum enĩ maior & minor ñ
inter tres s inter duos soleant pre¬
bere distantiam: minor iacobus
alphei appellatur ad distinctionẽ
maioris qui ẽ filus zebedei. Lege
librũ beati iheronimi adu̾sus elui¬
dium. Sẏmon aut̃ delotis: ipse ẽ
qui in euangeliis scribit᷑ chananeus:
Chana qͥppe : zelus interpretatur
Erat enim de uico galy leȩ chana. ubi
frẽm suum iacobũ iherosolimors
rexit eccłam ÷ centũ & uiginti an¬
noꝵ sub traiano crucem ascendit
Consobrinꝰ is scd̾m carnẽ saluatoris
fuisse dicebatur: quia patrem ip¬
sius cleopham frẽm fuisse ioseph
egy sippus contestatus ẽ. Iudas uero
iacobi id est fr̃ iacobi. idem ẽ qui
in euangeliis uocatur taddeus : mis¬
susq est edissam ad abgarũ regem
ofroene: ut eccłastica tradit historia.
Sequitur. Hi om̃s erant ꝑseuerantes
scĩ sꝑs expectant. Sꝑs enĩ sc̃s disci¬

Expanded text:
erat Maria Magdalene, et Maria Jaerat Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris, et Joseph mater, et Salome . Cum enim major et minor non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam, minor Jacobus Alphaei appellatur, ad distinctionem majoris qui erat filius Zebedaei. Lege librum beati Hieronymi adversus Helvidium. Simon autem Zelotes, ipse est qui in Evangeliis scribitur Cananaeus. Cana quippe zelus interpretatur. Erat enim de vico Galilaeae Cana, ubi fratrem suum Jacobum Jerosolymorum rexit Ecclesiam, centumque et viginti annorum sub Trajano crucem ascendit. Consobrinus is secundum carnem Salvatoris fuisse declaratur, quia patrem ipsius Cleopham, fratrem fuisse Joseph, Hegesippus contestatus est. Judas vero Jacobi, id est, frater Jacobi, idem est qui in Evangeliis vocatur Thaddaeus, missusque est Edessam ad Abagarum regem Osroenae, ut ecclesiastica tradit historia. Sequitur: Hi omnes erant Spiritus exspectant. Spiritus enim sanctus disci
Abbreviated transcription (Latin):
tie uirtutisq conscenderant. Iacobꝰ
alphei. & sy mon zelotes & iudas ia¬
cobi. Putant quidã duos fuisse apłos
lacobi uocabulo nuncupatos. lacobum
uidelicet Zebedei & iacobũ alphei:
Terciũ uero iacobum frẽm dñi. ñ apłm
sed ep̃m fuisse iherosolimoꝵ : qd̾ neqͣ¬
quã uerum est: s iuxta euangłioꝵ
fidem eundem iacobũ filium alphei
aplm̃n. prefuisse iherosolimis. Sciendỹ
est quia fr̃ dñi dictus est. eo qd̾ fuerit
mariȩ matertere dñi filius: cuiꝰ ioħs
euangłista menunit. Stabant autẽ
inquiens uixta crucem dñi ihũ ma¬
ter eiꝰ. & soror matris eiꝰ maria cleo¬
phȩ mariã hanc cleophe: a patre si¬
ue a filia cognominans. Q modo e
bus esse dicatur ÷ cũ & paulus eũ no¬
minet aplm. alium aut̃ inquiens
apłoꝵ uidi neminẽ nisi iacobum
fratrem dñi. & euangłista marcus
eundem ñ tercium sed alterũ ap¬
pellet dicens. erant aut̃ & mulie¬
res delonge aspicientes. interquas

Expanded text:
tiae virtutisque conscenderant. Jacobus tiae virtutisque conscenderant. Jacobus Alphaei, et Simon Zelotes, et Judas Jacobi. Putant quidam duos fuisse apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum videlicet Zebedaei, et Jacobum Alphaei, tertium vero Jacobum scopum fuisse Jerosolymorum. Quod nequaquam verum est, sed, juxta Evangeliorum fidem, eumdem Jacobum filium Alphaei apostolum praefuisse Jerosolymis sciendum est, qui frater Domini dictus est, eo quod fuerit Mariae materterae Domini filius, cujus Joannes evangelista meminit. Stabant autem inquiens juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Mariam hanc Cleophae a patre sive a familia cognominans. Quomodo ebus esse dicatur, cum et Paulus eum nominet apostolum: Alium autem inquiens apostolorum vidi neminem nisi Jacobum fratrem Domini ? et evangelista Marcus, eumdem non tertium, sed alterum appellet dicens: Erant autem et mulieres de longe aspicientes, inter quas
Abbreviated transcription (Latin):
nib. Qͥ est iuxta illrłm : sabbati ha¬
bens iter. Iuxta hẏstoriã indicat
montẽ oliuarum spacio miliarii ab
urbe illrlm esse discretũ. Sabbato e¬
nĩ. iuxta legem plusquã mille passus
incedere ñ licebat. Iuxta allegoriam
uͦ qui glãm di ad patrem ascendentis
intus intueri merebitur. & sp̃s scĩ
ꝓmissione ditari: hic sabbati itinere
urbem ꝑpetuȩ pacis ingredit᷑: eritq
ei iuxtã ẏsaiam sabbatũ ex sabbato:
quia qui hic cessauit a ꝑuerso oꝑe:
illic quiescit in celesti retributione.
At contra quii hoc scło quasi ꝑtem¬
pus sex dierũ salutem oꝑari negle¬
xerit ÷ illo ꝑpetue quietis tempore
de finib beatȩ ihrłm excludetur: u¬
lud euangłicum contenr nens. orate
ne fiat fuga ur̃a hẏeme uel sabbato. Se¬
quitur. & cũ introissent. in cenacłm
ascendert̾ ubi manebant. Loc uin suꝑ¬
iori designat: quia ĩa a terrena con¬
uersatione sublati. ad suꝑiora scien¬

Expanded text:
nibus. Qui est juxta Jerusalem, Sabbati hanibus. Qui est juxta Jerusalem, Sabbati habens iter. Juxta historiam indicat montem Olivarum spatio milliarii ab urbe Jerusalem esse discretum. Sabbato enim juxta legem plus quam mille passus incedere non licebat. Juxta allegoriam vero, qui gloriam Domini ad Patrem ascendentis intus intueri merebitur, et Spiritus sancti promissione ditari, hic Sabbati itinere urbem perpetuae pacis ingreditur. Eritque ei, juxta Isaiam, Sabbatum ex Sabbato, quia qui hic cessavit a perverso opere, illic quiescet in coelesti retributione. At contra qui in hoc saeculo quasi per tempus sex dierum, salutem operari neglexerit, illo perpetuae quietis tempore, de finibus beatae Jerusalem excludetur, illud Evangelium contemnens: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Et cum introissent in coenaculum, ascenderunt ubi manebant. Locum in superiori designat, quia jam a terrena conversatione Sabbati, ad superiora scien
Abbreviated transcription (Latin):
la natus ẽ homo: de monte sublimi
regressus est ad cȩlum. Hic ih̾e qui
assũptus est a uobis in cęlum. Ob du¬
as illis causas angłi uidentur⁊ ut ui¬
delicet ascensionis tristitiam regressi¬
onis cõmemoratione consolarentur:¬
& ut in cȩlũ uere illum ire monstra¬
rent: & ñ quasi incelum sicut helyã
Sic ueniet quemadmodũ uidistis eum
euntẽ in cȩlum : id est in eadem for¬
ma carnis atq substantia ueniet iu¬
dicaturus : in qua uenerat iudicandꝰ
Cui ꝓfecto immortalitatem dedit: na¬
turam ñ abstulit. Cuiꝰ etiam gła di¬
uina quȩ quondam in monte tribus
discipłis apparuit. ꝑacto iudicio ab
om̃ib sc̃is uidebitur : quando tollet᷑
impius ne uideat głam dĩ. Tunc re¬
uersi st̃ in ihrłm: a monte qui uocat᷑
oliueti. Dñs & saluator nr̃ principe
tenebrarũ deuicto: in locũ pacis & lu¬
minis fideles educit: meritoq in mon¬
tem orismatis ascendit. sem̃ ꝓmissu

Expanded text:
la natus est, homo de monte sublimi la natus est, homo de monte sublimi regressus est ad coelos. Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum. Ob duas illas causas angeli videntur: ut videlicet ascensionis tristitiam, regressionis commemoratione consolarentur; ut et vere in coelum illum ire monstrarent, et non quasi in coelum, sicut Eliam. Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Id est, in eadem forma carnis atque substantia veniet judicaturus, in qua venerat judicandus, cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit, cujus etiam gloria divina, quae quondam in monte tribus discipulis apparuit, peracto judicio ab omnibus sanctis videbitur, quando tolletur impius ne videat gloriam Dei. Tunc reversi sunt Jerusalem a monte qui vocatur Oliveti. Dominus et Salvator noster, principe tenebrarum devicto, in locum pacis et luminis fideles educit. Meritoque montem charismatis ascendit, sanctum prom
Abbreviated transcription (Latin):
uatus ẽ. Marcus quidẽ aliam dñi
locutionẽ cominemorans. ait: & dñs
quidem ihc postꝗͣ locutus est eis as¬
sumptus ẽ incęlum: s quia lucas
significantius adiecit. eũ hec dixis¬
set eleuatus ẽ : ostendit ꝓfecto illis
quos cõmemorauerat sermonib ex¬
pletis. dũm̃ ascendisse ad cȩlos. &
nubes suscepit eum ab oculis eorũ.
Ubiq ereatura suo creatori prestat
obsequiũ. Astra indicant nascentẽ:
patientẽ obnubunt: recipiunt nu¬
bes ascendentem: redeuntem ad iu
diciũ comitabuntur. Ecce duo uiri
astitert̾̃ iuxta illos in uestib albis
Albe uestes exaltationi magis congru¬
unt ꝗͣ humiliationi. Ꝙ idõ dño as¬
cendente in albis uestib atigłi ap¬
parent: qui nato dño in albis uesti¬
bus apparere ñ dicuntur: Qͥ a qui
natiuitate sua apparuit ds̃ humi¬
lis: in ascensione sua ostensus e̾ ho¬
mo sublimis. Nam & locus congru¬
it: dum is qui in humili eiuitata¬

Expanded text:
vatus est. Marcus quidem aliam Domini vatus est. Marcus quidem aliam Domini locutionem commemorans ait: Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum. Sed quia Lucas significantius adjecit: Cum haec dixisset, elevatus est, ostendit profecto illis quos commemoraverat sermonibus expletis, Dominum ascendisse ad coelos. Et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Ubique creatura suo Creatori praestat obsequium. Astra indicant nascentem, patientem obnubunt, recipiunt nubes asdicium comitabuntur. Ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis. Albae vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi, et ideo Domino ascendente, in albis vestibus angeli apparent, qui nato Domino, in albis vestibus apparere non dicuntur, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Nam et locus congruit, dum is qui in humili civitatu
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & regnũ celeste a ꝓpħis fuis¬
se ꝓmissum insinuans: ait. Non
est ur̃m nosse tempora ł momenta
quȩ pater posuit in sua potestate
Illiꝰ inquiens regni tam secretũ tem¬
pus ẽ: ut patris tantũmodo scien¬
tie pateat. & qm̃ dicit. ñ est uꝑm
scire: ostendit qd̾ & ipse sciat eusꝰ
omĩa st̃ quȩ patris st̃ : sed ñ expe¬
diat nosse mortalib: ut semꝑ in¬
certi de aduentu iudicis. sic coti¬
die uiuant: quasi die alia iudican¬
di sint. Sed accipietis uirtutẽ su¬
nequaꝗͣ regnum isrł suue regnum
dĩ in irł ut putatis afferet: sed
uobis uirtutem de me testificandi
prebebit. Tantũq regni illiꝰ tempo¬
ra longe st̃: ut prius ñ solum hanc
iherosolimoꝵ urbem. uerum om̃s
Iudee fines: dehine aut̃ & ꝑximȩ
gentis samarie : & ad extremũ noui¬
simos quoq ꝑ circuitum mundi t̃¬
minos. euangelii fama ꝑcirrat. &
cũ hec dixisset : uidentib illis ele¬

Expanded text:
Israel, et regnum coeleste a prophetis fuisIsrael, et regnum coeleste a prophetis fuisse promissum insinuans ait: Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Illius, inquiens, regni tam secretum tempus est, ut Patris tantummodo scientiae pateat, et quando dicit: Non est vestrum scire, ostendit quod et ipse sciat, cujus omnia sunt, quae Patris sunt, sed non expediat nosse mortalibus, ut semper incerti de adventu judicis, sic quotidie vivant, quasi die alia judicandi sint. Sed accipietis virtutem sunequaquam regnum Israel, sive regnum Dei in Israel, ut putatis, afferet, sed vobis virtutem de me testificandi praebebit. Tantumque regni illius tempora longe sunt, ut prius non solum hanc Hierosolymorum urbem, verum omnes Judaeae fines, dehinc autem et proximae gentes Samariae, et ad extremum novissimos quoque per circuitum mundi terminos Evangelii fama percurrat. Et cum haec dixisset, videntibus illis ele
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ de regno dĩ. sꝑs quoq sc̃i ñ
pꝰ multos dies ꝓmisit aduentum :
consequenter eũ de eodem regno per¬
cunctantur: utrũ uidelicet mox
adueniente sꝑu sc̃o in presenti re¬
stituendũ: an infuturo scĩs reser¬
uandum credere debeant. Carna¬
les enĩ adhuc discipłi resurrectio¬
ne: xp̃i completa. continuo regnũ
isrł credebant esse uenturũ:. iux¬
ta qd̾ cleophas ait. Nos aut̃ spera¬
bamus : quia ipse redempturus es¬
dño iherosolimam uenturo existi¬
marent qd confestim regnũ di ma¬
nifestaretur. Sed oportebat ꝓphe¬
tiam impleri: qua patri cauens
ait. Tu uero repulisti. & spreui¬
sti. & distulisti xꝑm tuum. Re¬
pulit enĩ eum &̾ spreuit filiũ pa¬
ter: qm̃ eum in passione deseruit
loquentem. ds̃ m̃s ds̃ m̃s quare
me de reliquisti. Distulit autẽ¬
eũ: ut quem sc̃i illo tempore reg¬
naturũ putabant: expectent in
die iudicii in sua maiestate uentu¬
rum. Unde & ipse dñs sp̃italem

Expanded text:
t de regno Dei, spiritus quoque sancti non post multos dies promisit adventum; consequenter eum de eodem regno percunctantur, utrum videlicet mox adveniente Spiritu sancto, in praesenti restituendum, an in futuro sanctis reservandum credere debeant. Carnales enim adhuc discipuli resurrectioChristi completa, continuo regnum Israel credebant esse venturum, juxta quod Cleophas ait: Nos autem sperabamus, quod ipse esset redempturus IDomino Hierosolymam venturo existimarent, quod confestim regnum Dei manifestaretur. Sed oportebat impleri prophetiam, qua Patri canens ait: Tu vero repulisti et sprevisti et distulisti Christum tuum . Repulit enim, et sprevit filium pater, quando eum in passione deseruit loquentem: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Distulit autem, ut quem sancti illo tempore regnaturum putabant, exspectent in die judicii in sua majestate venturum. Unde et ipse Dominus et spiritualem
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙa timor seruoꝵ ẽ. & ꝑfecta dilectio foras mittit timorẽ. & in scriptura
Diuina tam incipientium quã ꝑfectoꝵ duplex appellatur metꝰ: nc̃ de cons¬
mato in uirtutib metu dici puto. scđm illd̾. nichil deest tim̃tib eum el
certe qui adhuc honio ẽ. & necdũ dei nom̃ accepit. banc habet rationẽ sub̾e
sue. ut in corpore positꝰ dm̃ timeat: qr om̃e factũ id est oñs homines adduca
d̾s in uidicium. suꝑ uniu̾sis q̃ aliter quã ab eo disposita sc̃ & dicta sensert̾:
siue in hanc partem siue in illã. Ue quippe his qui dict̾ malum bonum.¬

Expanded text:
Quia timor servorum est, et perfecta dilectio foras mittit timorem , et in Scriptura Quia timor servorum est, et perfecta dilectio foras mittit timorem , et in Scriptura divina tam incipientium, 498 quam perfectorum duplex appellatus est metus: nunc de consummato in virtutibus metu dici puto, secundum illud: Nihil deest timentibus eum . Vel certe, quia adhuc homo est, et necdum nomen Dei accepit, hanc habet rationem substantiae suae, ut in corpore positus Deum timeat. Quia omne factum, id est, omnes homines adducet Deus in judicium super universis, quae aliter quam ab eo disposita sunt et dicta, senserunt, sive in hanc partem, sive in illam. Vae quippe his, qui dicunt malum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ta salomonis ꝗ̃ antiquata st̃ nec in memoria durauert̾ & hic liber oblitterandus
uideretur. eoqd̃ uanas dĩ assereret creaturas. & totũ ꝑutauert̾ esse ꝓ nichilo.
cibũ & potum & delicias. transeuntib p̃ferret omnib. ex hoc uno capło meru¬
isse airtoritatẽ ut indiuinoꝵ libroꝵ numero poneretur: qđ totam disput.
bere difficile: ut scilicet timeamꝰ dm̃. & eiꝰ precepta faciamꝰ: Ad hoc enĩ natũ
esse hominẽ. ut creatorem suũ intelligens. ueneretur eum metu & honore
& oꝑe mandatoꝵ : Siquidẽ cum udicii tempꝰ aduenerit qͥcqͥd a nobis ge¬
stum ẽ stare sub iudice. & ancipitem dui expectare sententiam: & unũquẽq
reciꝑe ꝓ oꝑe suo siue mali qͥd egerit siue boni. Pro eo aut̃ qđ nos posiumꝰ. de
ñ uoluntate sed ignoratione ꝓ lato reddituri simꝰ rationẽ indie uidicii. Alit̃

Expanded text:
ta Salomonis quae antiquata sunt, nec in memoria duraverunt, et hic liber oblitterandus ta Salomonis quae antiquata sunt, nec in memoria duraverunt, et hic liber oblitterandus videretur, eo quod vanas Dei assereret creaturas, et totum putaret esse pro nihilo, et cibum, et potum, et delicias transeuntes praeferret omnibus, ex hoc uno capitulo meruisse auctoritatem, ut in divinorum Voluminum numero poneretur, quod totam disputatbere difficile, ut scilicet timeamus Deum, et ejus praecepta faciamus. Ad hoc enim natum esse hominem, ut Creatorem suum intelligens, veneretur eum metu et honore et opere mandatorum Dei. Siquidem cum judicii tempus advenerit, quidquid a nobis gestum est stare sub judice, et ancipitem diu exspectare sententiam, et unumquemque recipere pro opere suo, sive mali quid gesserit, sive boni. Pro eo autem quod nos posuimus: De non voluntate, sed ignoratione prolato, reddituri simus rationem in die judicii. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
lex. unũ eugłm noĩantur. Qd si diu̾sa & discrepantia disputaueris. &
curiositate nimia huc atq illuc animũ adduxeris: etiã in uno libro
ñ est finis. Bonũ enĩ omne & omĩs ueritas: certo fine concluditur. Malitia
uero atq mendatiũ. sine fine st̃: & quanto ꝑlus requirunt᷑. tanto maior eoꝵ
series nascit᷑. Suꝑ hac re studiũ atq meditatio: labor carnis ẽ. Carnis inquã
ñ sꝑc. Habet siquidẽ & sp̃s laborem suũ : iuxta illud qđ apłs ait. Elus autem
omib illis laboraui. Non aut̾ ego: sed gr̃a dĩ quȩ mecum ẽ. & saluator. Habo¬
raui clamans. Finis sermonis uniu̾si: auditu ꝑfacilis ẽ. Dm̃ time: & mandata
eiꝰ custodi. Hoc enĩ est om̃is homo. Qͥa om̃e factum ds adducet in udicium
de omĩ abscondito: siue bonũ siue malũ sit. Auint hebrei eũ inter cet̾a serip¬

Expanded text:
lex, unum Evangelium nominantur. Quod si diversa et discrepantia disputaveris, et lex, unum Evangelium nominantur. Quod si diversa et discrepantia disputaveris, et curiositate nimia huc atque illuc animum adduxeris, etiam in uno libro non est finis. Bonum enim omne, et omnis veritas, certo fine concluditur: malitia vero atque mendacium sine fine sunt. Et quanto plus requiruntur, tanto major eorum series nascitur. Super hac re studium atque meditatio labor carnis est. Carnis, inquam, non spiritus. Habet siquidem et spiritus laborem suum, juxta illud quod Apostolus aillis omnibus laboravi: non autem ego, sed gratia Dei quae mecum est . Et Salvator: Laboravi clamans . Finis sermonis verbi universi auditu perfacilis est: Deum time, et mandata ejus custodi. Hoc est enim omnis homo, quia omne factum Deus adducet in judicium de omni abscondito, sive bonum, sive malum sit. Aiunt Hebraei cum inter caetera scrip
Abbreviated transcription (Latin):
& in corde. nr̃o. Alr̃. Frequens lectio & cotidiana meditatio animȩ sol
magis labor esse quã carnis. Qͦ modo enĩ quicqͥd manu & corpore fit ma¬
nus & corporis labore cõplint᷑. ita qđ ad lectionem ꝑtinet magis mentis ẽ
labor. E x quo mͥ uidentur suꝑiora de multitudine libroꝵ aliter sentien¬
da ꝗͣ pleriq existimant. Moris ẽ scripturarũ. quãuis plures libros si in¬
ter se ñ discrepent & de eadem re scribant. unũ uolumen dicere. Siquidẽ¬
& eugłm & lex dĩ immaculata conu̾tens aĩas singłarit̾ appellantur. cũ
plura eugłia & multa mandata sint legis. Sic & uolum̃ in ysaiȩ sermone
tulo libri scriptũ est de me. Iuxta hẽ igitur sensum arbitror nc̃ precep¬
tum ne plures libri fiant. Quicqͥd enĩdixeris si ad eũ referat᷑ qui in pͥn¬
cipio erat apd̃ dm̃ ds uerbum. unũ uolum̃ ÷: & innum̾abiles libri una

Expanded text:
et in corde nostro . Aliter. Frequens lectio et quotidiana meditatio, animae solet et in corde nostro . Aliter. Frequens lectio et quotidiana meditatio, animae solet magis labor esse quam carnis. Quomodo enim quidquid manu et corpore fit, manus et corporis labore completur, ita quod ad lectionem pertinet magis mentis est labor. Ex quo mihi videntur superiora de multitudine librorum aliter sentienda quam plerique existimant. Moris est Scripturarum, quamvis plures libros, si inter se non discrepant et de eadem re scribant, unum volumen dicere. Siquide et lex Domini immaculata convertens animas singulariter appellantur , cum plura Evangelia et multa mandata sint legis. Sic et volumen in Isaiae sermone te libri scriptum est de me . Juxta hunc igitur sensum arbitror nunc praeceptum, ne plures libri fiant. Quidquid enim dixeris, si ad eum referatur qui in principio erat apud Deum, Deus verbum unum volumen est, et innumerabiles libri una
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc stimulo necdũ paulum s adhuc saulũ puto in uia confossũ erroris audisse
di libros multos ñ est finis: & meditatio plurima labor est carnis. E xceptis his
u̾bis q̃ ab uno pastore st̃ data & a consilio atq consensui ꝓbata sapientium. ni¬
chil facias: nichil tͥ uendices. Maioꝵ sequere uestigia: & ab eoꝵ auctoritate ñ
discrepes. Alioqͥn querenti multa. infinitꝰ libroꝵ numerus occurret qͥ te pro
tati studendũ. & sensus magis sectandos esse quã uerba: adu̾sus phylosophos
ꝙ scłi huiꝰ doctores. qͥ suoꝵ dogmatũ falsitates conantur asserere uarietate
ac multiplicatione sermonũ. Contra scriptura dinina breui circulo coartata
ẽ. & quantũ dilatatur in sententiis tantũ in sermone constringit᷑. Qͥa con¬
sũmatũ breuiatũq sermonẽ fȩcit dñs suꝑ t̾ram. & u̾bum eiꝰ uixta ẽ in ore

Expanded text:
Hoc stimulo, necdum Paulum, sed adhuc Saulum puto in via confossum erroris audisse: Hoc stimulo, necdum Paulum, sed adhuc Saulum puto in via confossum erroris audisse: di multos libros non est finis: et meditatio plurima labor est carnis. Exceptis his verbis quae ab uno pastore sunt data, et a concilio atque consensu probata sapientium, nihil facias, nihil tibi vindices: majorum sequere vestigia, et ab eorum auctoritate non discrepes. Alioqui, quaerenti multa, infinitus librorum numerus occurret: qui te petet saeculi hujus doctores, qui suorum dogmatum falsitates conantur asserere varietate ac multiplicatione sermonum. Contra Scriptura divina brevi circulo coarctata est, et quantum dilatatur in sententiis, tantum in sermone constringitur. Quia consummatum breviatumque 562 sermonem fecit Dominus super terram , et verbum ejus juxta est in ore
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes. & pigros mortaliũ gressus aculeo pungente cõmoueantꝰ: sic¬
q sint firma quasi claui in altum solidũq defixi : nec ductoritate unius
s consilio atq cousensu magistroꝵ omniũ ꝓferant᷑. Q ne contẽpneretus
humana sapientia. ait eã ab uno pastore concessam. Id est licet plurui
doceant : tam̃ doctrine unꝰ auctor est dñs. Facit hic locus adu̾sus eos qui
aliũ legis ueteris. aliũ euangelii estimant dm̃: qd̾ unꝰ pastor consiliũ prudñ¬
aitrectare lasciuiã. sed errantib & ut supradiximꝰ tardis penitentie do¬
lorem & uulnus infligere. Si cuiꝰ ergo sermo ñ ꝑungit sed oblectationi
est audientib. iste ñ est sermo sapientis. Uerba qͥppe sapientiũ ut stimu¬
li. Quȩ qm̃ ad conuersionẽ ꝑuocant delinquent̾e: & firma st̃ & a con¬
silio scõꝵ data atq ab uno pastore concessa. & solida radice fundata sunt

Expanded text:
delinquentes, et pigros mortalium gressus aculeo pungente commoveant: sicdelinquentes, et pigros mortalium gressus aculeo pungente commoveant: sicque sint firma quasi clavi in altum solidumque defixi: nec auctoritate unius, sed concilio atque consensu magistrorum omnium proferantur. Et ne contemneretur humana sapientia, ait eam ab uno pastore concessam: id est, licet plurimi doceant, tamen doctrinae auctor unus est Dominus. Facit hic locus adversus eos, qui alium Legis veteris, alium Evangelii aestimant Deum, quod unus pastor concilium prudenattrectare lasciviam: sed errantibus et ut supra diximus tardis poenitentiae dolores et vulnus infigere. Si cujus igitur sermo non pungit, sed oblectationi est audientibus, iste non est sermo sapientis. Verba quippe sapientium ut stimuli. Quae quoniam ad conversionem provocant delinquentem, et firma sunt, et a concilio sanctorum data, atque ab uno pastore concessa, et solida radice fundata sunt. 495
Abbreviated transcription (Latin):
sit locutus: secreto aut̃ dise ipulif dissoluerit ea. Ex quo manifestum ẽ ꝙ
quasi in t̾ra aurum & in nuce nucleus & in hirsutis castanearũ oꝑculis
ab sconditꝰ fructus inquirit᷑: ita in eis diuinũ sensum altiꝰ ꝑscrutandum
Suꝑ hȩc addit etiã causas naturasq rerũ se uoluisse cognoscere : & di di¬
spositionẽ & prudentiã. quare unũqdq ł quomͦ factũ sit scire uoluisse: ut
nisus fuerit inuenire: ut ueritatẽ soli dõ cognitã corporis uallata septo
mens humana cõprehenderet. Uerba sapientiũ ut stimuli: & quasi claui
in altũ defixi : habentib cȩtꝰ data st̃ a pastore uno. Ne iiideretur pꝰ legen
dñi temerariꝰ subito ꝑ̃ce ꝑtor erũꝑe. & sibi uendicare doctrinã quã moy ses
ñ tam spõnte sua quã dõ irascente primũ. dehinc inspirante susceꝑat: di¬
cit u̾ba sua uerba esse sapientiũ. quȩ in similitudine̾ stimuloꝵ corrigant

Expanded text:
sit locutus: secreto autem Apostolis dissolverit ea. Ex quo manifestum est, sit locutus: secreto autem Apostolis dissolverit ea. Ex quo manifestum est, quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur: ita in eis divinum sensum altius perscrutandum. Super haec addidit causas naturasque rerum se voluisse cognoscere, et Dei dispositionisus fuerit invenire, ut veritatem soli Deo cognitam, corporis vallata septo mens humana comprehenderet. Verba sapientum, ut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, habentibus coetus, data sunt a pastore uno. Ne videretur post legem Dei temerarius subito praeceptor erumpere, et sibi vindicare doctrinam, quam Moyses non tam sua sponte, quam Deo irascente primum, dehinc inspirante susceperat: dicit verba sua verba esse sapientium, quae in similitudinem stimulorum corrigant
Abbreviated transcription (Latin):
um libri sui reꝑetens ait. Uanitas uanitatũ dix̃ ȩcołastes: omĩa uanitas. Cum
nĩ cunctꝰ mortaliũ labor dȩ quo in toto uolumine disputatũ est huc ꝑueni¬
at ut reuertatur puluis in t̾ram suã. & anima illuc redeat unde sũptã est:
magne uanitatis ẽ in hoc scło laborare. & nichil ꝓfutura conqͥrere. A̾ am¬
plius qui factus ÷ ȩccłastes sapiens adhuc docuit scientiã populũ. & audi¬
re eos fecit. & scruitans cõposuit ꝓuerbia. Multũ quesiuit eccłastes ut inue¬
niret u̾ba uoluntatis. & scriberet recta u̾ba ueritatis. Sapientiã qua p̃uenit
rit ueteris legis institut᷑ione contentus. sed in ꝑfundas se ultro demersit q̃
in medulla. aliud in suꝑficie pollicentes. Prou̾bia quippe ñ hoc sonare qđ
scriptũ est etiã in euangeliis edocem᷑: qd̾ dñs ppło in parabolis & in ꝓu̾biis

Expanded text:
um libri sui repetens ait: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, et omnia vanitas. Cum um libri sui repetens ait: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, et omnia vanitas. Cum enim cunctus mortalium labor, de quo in toto volumine disputatum est, huc perveniat ut revertatur pulvis in terram suam, et anima illuc redeat unde sumpta est, magnae vanitatis est in hoc saeculo laborare et nihil profutura conquirere. Et amplius, quia factus est Ecclesiastes sapiens: adhuc docuit scientiam populum, et audire eos fecit: et scrutans composuit proverbia. Multum quaesivit Ecclesiastes, ut inveniret verba voluntatis, et scriberet recte verba veritatis. Sapientiam qua praevertit non fuerit veteris Legis institutione contentus: sed in profundas se ultro  Al. ultrain medulla, aliud in superficie pollicentes. Proverbia quippe non hoc sonare quod scriptum est, etiam in Evangeliis edocemur : quod Dominus populo in parabolis et proverbiis
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a: nẽ ceptã sententiã simili fine concludit dicens. Antequã rumꝑat᷑ funi¬
culus argenti : & illud ł illud fiat. Funiculus aut̾ argenti candidam hane
uitã & spiram̃ qđ nobis e cęlo tribuitur ostendit. Recursus quoq uicte a¬
ree animã significat: que illuc recurrit unde descenderat. Porro duo re¬
iqua quȩ secunt᷑. contritio hidrie suꝑ fontẽ. & confractio rote suꝑ lacum
ꝑ meta forã. mortis enigmata st̃. Quomͦ enĩ hydria ꝗ̃ conteritur cessat hau¬
rire. & rota ꝑ quã de lacu & puteis leuant᷑ aquȩ si confracta fuerit. aut ut lxͣx
genti fuerit interruptꝰ. & animę ruius recurrerit ad fontẽ. interibit homo.
corporib seri:. & ñ a dõ s a corpoꝵ parente generari. Cũ enĩ caro reuer¬
tatur in terrã. & sp̃s redeat ad dm̃ qui dedit illũ: manifestũ est dm̃ parentem
animarũ esse ñ homines. Post descriptionẽ interitus humani: pulchre exordi¬

Expanded text:
nunc coeptam sententiam simili fine concludit, dicens: Antequam rumpatur funiculus argenti, et illud vel illud fiat. Funiculus autem argenti, candidam hanc vitam, et spiramen quod nobis de coelo tribuitur, ostendit. Recursus quoque vittae aureae animam significat, quae illuc recurrit, unde descenderat. Porro duo reliqua quae sequuntur, contritio hydriae super fontem, et confractio rotae super lacum, per metaphoram, mortis aenigmata sunt. Quomodo enim hydria quae conteritur, cessat haurire, et rota per quam de lacu et puteis levantur aquae, si confracta fuerit: vel ut Septugenti fuerit interruptus, et animae rivus recurrit ad fontem, interibit homo. corporibus seri, et non a Deo, sed a corporum parente generari. Cum enim caro revertatur in terram, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum, manifestum est Deum parentem animarum esse, non homines. Post descriptionem interitus humani, pulchre exordi
Abbreviated transcription (Latin):
ritudinis in corde reseruat: quã libet
baptizatꝰ uideatur: ñ ÷ iniquitatis
sue uincłis absolutꝰ : sed qͣsi ad punc¬
tum hora bapti ⁊ andi purgatus.
mox acriori ÷ demone seꝑtemplicit̃
eurauit exuere. Surge & uade con¬
tra meridianũ. Bene in meridie q̃
uotione pectoris ardens. uelut que¬
dam gentiũ primitie dõ meruit
consecrari. In quo specialit̾ illud
psalmiste completum ÷: ethẏopia
p̃ueniet manꝰ eius dõ. Ad uiam q̃
descendit ab iherłm in gazam:¬

Expanded text:
ritudinis in corde reservat, quantumlibet ritudinis in corde reservat, quantumlibet baptizatus videatur, non est iniquitatis suae vinculis absolutus, sed quasi ad punctum hora baptizandi purgatus, mox acriori est daemone septempliciter curavit exuere. Surge et vade contra meridianum. Bene in meridie quavotione pectoris ardens, velut quaedam gentium primitiae Deo meruit consecrari. In quo specialiter illud Psalmistae completum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Ad viam quae descendit ab Jer
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: non tam̃ frontem ex oleo eodẽ
signare: qđ solis debetur eꝑis cum
nia tua tecũ sit inꝑditione: & cęt̾a.
Sc̃i uiri cũ maledictionis senten¬
tiã ꝓferunt : ñ ad hane ex uoto ul¬
tionis. sed ex iustitia examinise¬
rumpunt. Intꝰ enĩ subtile dĩ iudici¬
um aspiciunt: & mala foras exur
cant : qͦ & ab int̾no udicio ñ discor
dant. Cum enĩ & maledicentis in no¬
centia ꝑmanet. & tamen eũ qͥ male¬
dicit᷑ usq ad interitũ maledictio ab¬
sorbet: ex utriusq partis fine colli¬
gitur : qr ab uno & intimo iudice in
reum sententia sumpta iaculatur.
Unde & hic sy mon qui a petͦ maledic¬
tum accepit: et̾na dampnatione ꝑiit
& infra bariesus a paulo increpatus:
mox cõmuni ẽ luce fraudatꝰ. In felle
enĩ amaritudinis & obligatione iniqͥ¬
tatis uideo te ẽẽ. Ideo sꝑs sc̃s in colũba
descendit: ut eos qui se acciꝑe uelint.
simplices ẽẽ doceret. Nam qͥ fel ama¬

Expanded text:
tum, non tamen frontem ex eodem oleo tum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopisnia tua tecum sit in perditionem, et caetera. ncti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurcant, quo ab interno judicio non didant. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. Unde et hic Simon, qui a Petro maledictum accepit, aeterna damnatione perit. Et infra Barjesu a Paulo increpatus, mox communi est luce fraudatus. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse. Ideo Spiritus sanctus in columba descendit, ut eos qui se accipere vellent simplices esse doceret. Nam qui fel ama
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑. Tc̾ sy mon & iꝑse credidit
Uel beati phy lipꝑi u̾bis & uirtu¬
te deuictus ueraciter dño credi¬
dit : uel ut magis credibile ẽ cre¬
dere se quo adusꝙ baptisma susci¬
ꝑet simulauit: ut qm̃ laudis erat a¬
iudissimꝰ. ita ut xꝑm se credi uelit
sic̃ hẏstorie narrant: artes ab eo qͥb
miracła faceret edisceret. Qđ etiam
successores eiꝰ fecisse docent᷑: qr aucto¬
ris sui malignis artib instituti: ec¬
cłam fraude qͣlibet ing̾ssi baptisma
furari consueuerant. Miserunt ad
illos petrũ & ioħem. E pulchre hoc
arator exponit. Sepe sibi sotiũ petrꝰ
facit ẽẽ ioh̾em : eccłe qr uirgo placet.
Notandũ aut qđ phy lippus qͥ sa¬
marie euangelizabat unꝰ de sep¬
tẽ fuerit. Si enĩ apłs esset: iꝑse u¬
tiq manũ imꝑonere potuisset ut
pontificib debet᷑. Nam pb̃ris siue
extra epm̃ siue presente eꝑo cũ bap¬
tizant crismate baptizatos unge¬
re licet: sed qđ ab eꝑo fuerit consecra¬

Expanded text:
c Simon et ipse credidit. Vel beati Philippi verbis et virtute victus veraciter Domino credidit, velut magis credibile est credere se quoadusque baptisma susciperet, simulavit, ut quoniam laudis erat avidissimus, ita ut Christum se credi vellet, sicut historiae narrant, artes ab eo, quibus miracula faceret, edisceret. Quod etiam successores ejus fecisse docentur, qui, auctoris suis malignis artibus instituti, Ecclesiam fraude qualibet ingressi, baptisma furari consueverunt. Miserunt ad illos Petrum et Joannem. Pulchre hoc Arator exponit: Saepe sibi socium Petrus facit esse Joannem, Ecclesiae quia virgo placet. Notandum autem quod Philippus, qui Samariae evangelizabat, unus de septem fuerit. Si enim Apostolus esset, ipse utique manum imponere potuisset, ut pontificibus debetur. Nam presbyteris sive extra episcopum, seu praesente episcopo, baptizent, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecra
Abbreviated transcription (Latin):
In eo uero ubi nos habemꝰ capꝑarim: in hebreo habet tabiona. Qd & ipsum
ambiguũ est: interp̃taturq amor. desideriũ. concupiscentia ł capparis. &. si¬
Hoc aut̾ idõ: quia hȩc u̾ba. ambigua cum in uocabulis suis & amigdalum
ꝙlocustã & capparim sonent: aliud deriuata significant : & ꝑfiguram
o: sed ibi in nucẽ uersum ẽ. hic in amigdalum. Sy minachus nescio quid in
hoc loco sentiens multo aliter interpretatꝰ est. Ait enĩ. & suꝑ hec etiã de
excelso uidebt̃. & error erit in uia. & obdormiet uigilans. & dissoluetur
sp̃s fortitudo. Ibit enĩ homo in domũ et̾nitatis sue. & circiubt̾ in platea plan¬
entes. Cuius interpretationẽ laodicenꝰ interpres secutꝰ. nec iudeis potest
natur. Anteqͣ rumpat᷑ funiculꝰ argenti. & recurrat uicta aurea: & contera¬
tur hy dria suꝑ fontẽ. & conteratur rota suꝑ lacũ: & reuertatur puluis

Expanded text:
In eo vero ubi nos habemus, capparim, in Hebraeo habet ABIONA  : quod et ipsum In eo vero ubi nos habemus, capparim, in Hebraeo habet ABIONA  : quod et ipsum ambiguum est, interpretaturque amor, desiderium, concupiscentia vel, capparis. Et siHoc autem ideo, quia haec verba ambigua, cum in vocabulis suis, et amygdalum, et locustam, et capparim sonent, aliud derivata significant, et per figuram est: sed ibi in nucem versum est, hic in amygdalum. Symmachus nescio quid in hoc loco sentiens, multo aliter interpretatus est. Ait enim: Super haec etiam de excelso videbunt, et terror erit in via, et obdormiet vigilans, et dissolvetur spiritus fortitudo. Ibit enim homo in domum aeternitatis suae, et circumibunt in platea plangentes. Cujus interpretationem Laodicennatur. Antequam rumpatur funiculus argenti, et recurrat vitta aurea, et conteratur hydria super fontem, et confringatur rota super lacum. Et revertatur pulvis