comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titur: id ẽ aut uicupa¬
ditatis. Aut metu t¬
moris. dum uł quisq uult a¬
dipisti quod cupit. ⁊łtim ne
incurrat ꝙ meturt. Quatuor
modis ꝯmutitiꝵ pec̃m ĩ corde.
mittitur ĩ cordẽ sucgestione de¬
monum. delestatõne carnis: ꝯ¬
sensione m̃tis. defensõne elatõis
Committitur oꝑe nẽ latenter
nẽ palam. nũc consuetudine.
ut despatõne Istis g̃ gradib
rtondẽ de liquit᷑  ⁊ oꝑe malitia¬

Expanded text:
titur, id est aut amore cupiditatis, aut metu timoris, dum vel quisque vult adipisci quod cupit, vel timet ne incurrat quod metuit. Quatuor modis committitur peccatum in corde, mittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
mititia m reb tm̃ bonis
huda ẽsiam qͥ ea ĩ malo
utunt᷑. ñ sibi amitis i¬
iiti existiuit. Contordiam malo
optand̾ ut mali sint distordes¬

Expanded text:
micitia in rebus tantum bonis benda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiam maloroptandum est ut mali invice
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmium ꝑuenire ⁊ mala ñ egẽ
ut penã possit euad̾e fidem rectã
seten̾e congaudeat ⁊ deo gr̃as
agat: ⁊ ꝯ ipũs adiutorio. in
up̃o oꝑe ꝑseuerare ꝯtendat. H
ergo fres si diligenter uultis
attend̾e: ⁊ nom̃ fid̾r ⁊ urtutẽ
enis plenius pot̾itis egnos̾e. ⁊
qr fides a fit sicut suꝑius dyxino¬
m̃ accepit: site melius dicas

Expanded text:
praemium pervenire, et mala non agere praemium pervenire, et mala non agere ut poenam possit evadere, fidem rectam se tenere congaudeat, et Deo gratias agat, et cum ipsius adjutorio in ipso opere perseverare contendat. Haec ergo, fratres, si diligenter vultis attendere, et nomen fidei et virtutem ejus plenius poteritis agnoscere. Et quia fides a Fit, sicut superius dixi, nomen accepit, si te melius dicas
Abbreviated transcription (Latin):
singulos dicens. fide. abel. fide
encͤch. fide noe : fide abraham
bu̾itis fidẽ sic̃ grañ sirapis. di¬
cetis huic arbori moro eradica¬
re ⁊ transplantare ⁊ fiet uobis.
Cum ergo tantis laudib boñ
fidei p̾dice̾tur. amultis tñ noĩs
eius ꝓpͥetas ignoratur. fĩdes eĩ
id qd se dicit cred̾e u̾bis impłe
noluerit fcĩs. ñ ẽ fides qr sicut
dixi fides a fit nom̃ accepit ui
lni ee. considat Tunc enim
plemis pot̾it agnosce. si ista duo
Sañ ocsos suos pponat Id pre
nũ uite et̾nie ⁊ suppliciũ pene
petue. ⁊ qr unsĩ cred̾e ⁊ dealio
dubitare nichil ꝓdest: cũ gradi
diligentia unusquisq ĩterro¬
get cor suũ si utr̃q fidełr credi.
⁊si mistisduab reb nerã fidẽ
se hr̃e cognou̾t corde firmissi¬
me retinens: qd ⁊ iusti post bo¬
ne oꝑa accepturi srat głam. es
mrasti post mala ꝑpetuam pas¬
suri sint penã. Cum ħ fideliter
crediderit si toto aĩo ꝯtendit
bonaoꝑa facere ꝑ q̃ possit ad

Expanded text:
dicens: Fide Abel, fide Enoch, fide Noe, fide Abraham bueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic arbori moro, Eradicare et transplantare, et fiet vobis . Cum ergo tantis laudibus bonum fidei praedicetur, a multis tamen nominis ejus proprietas ignoratur. Fides enim id quod se dicit credere verbis, implere noluerit factis, non est fides; quia, sicut dixi, fides a Fit nomen accepit. 2. verum esse confidat. Tunc enim et plenius poterit agnoscere, si ista duo sibi ante oculos suos proponat, id eum vitae aeternae, et supplicium poenae perpetuae. Et quia unum credere, et de alio dubitare nihil prodest; cum grandi diligentia unusquisque interroget cor suum, si utrumque fideliter credit: et si in istis duabus rebus veram fidem se habere cognoverit, corde firmissimo retinens quod et justi post bona opera accepturi sint gloriam, et injusti post mala perpetuam passuri sint poenam; cum haec fideliter crediderit, si toto animo contendit bona opera facere per quae possit ad
Abbreviated transcription (Latin):
stulta ꝓmissio s Nulto neli¬
us ẽ non nou̾e. qͣm post uot̃
ꝓmissa non rectsere. Et ut hec
possimus agnosc̾e eiudenter
bicat mn aliquis. Siei sufficit
ueum seruais suus totadiedo¬
miñ dicat eẽ ⁊ multis eũ lau¬
dib p̾dicare ñ desinat: ⁊ tnopa
que uisserit implere dissimłet

Expanded text:
io. Multo melius est non vovere quam post votum promissa non reddere . Et ut haec possimus agnoscere evidenter, dicat mihi aliquis si ei sufficit ut eum servus suus tota die dominum dicat esse, et multis eum laudibus praedicare non desinat; et tamen opera quae jusserit implere dissimulet.
Abbreviated transcription (Latin):
re possimus. Dromisimus eĩ nos
ab renuntiaturos diabolo põpis
⁊ oꝑib eius. Que a̾ sint pompe
diaboli ꝓpe nullus ignorat. tñ ex
ꝑte aliqua dic̾e nob̾ ncc̃e ẽ. Oĩa
dpectacula: ł furiosa. ł cruenta.
tura: pompe diaboli sunt. n¬
Cule rebrietatiserure. libi dinu
ꝑ luxurie infelitẽ animã subi¬
gare ad pompam diaboli certu
est ptinere qr intalib actib illꝰ
uo luptas impletur. Ne adulte¬
rũs uero uł horcitidiis. rapis
uł testimoniis tłis. quilopus
ẽ ut dicant᷑ ad pomꝑam ill ado

Expanded text:
re possimus. Promisimus enim nos re possimus. Promisimus enim nos abrenuntiaturos diabolo, pompis et operibus ejus. Quae autem sunt pompae diaboli prope nullus ignorat: tamen ex parte aliqua dicere nobis necesse est. Omnia spectacula vel furiosa vel cruenta, vel turpia, pompae diaboli sunt. Gulae vel ebrietati servire, libidini vel luxuriae infelicem animam subjugare, ad pompam diaboli certum est pertinere; quia in talibus actibus illius voluptas impletur. De adulteriis vero vel homicidiis, rapinis vel testimoniis falsis quid opus est ut dicantur ad pompam
Abbreviated transcription (Latin):
culerit ht̃ pot̾tatem mitt̾e in ge¬
henniam. Fiat ergo in pͥmis qd
deo ꝓmittitur. ut id qd̾ homĩb
ꝓmissum fu̾it. impleatur. Con¬
sideret unusquisq conscĩam su¬
am. ⁊ si se implesse uid̾it qd peo¬
misit ut ab renuntiasse se diabo¬
lo ⁊ pompis illuis ñ solum u̾b̾. s t̃¬
gram se seruasse congaudeat. S
tñ sit securus de p̾t̾itis: ut sit sol¬
licitus de futuris. qr nõ qui ce¬
Hu saliuis erit. S̾ ne forte aliqͥs
credat qd̃ fides ꝑcapitalia tm̃ ⁊
mina frangi possit. quid int̾ est
utrũ si maiori an minori gladi¬
o uuisquisq ꝑcutiens intfici¬
at: Quilec dicit attendat ⁊̃ de
otioso sermone fidem ꝑiclitari
posse. de quo dñs indre iudicii
rõm dix̃ ẽẽ. reddendam. Et illud
nuntias diabolo pompis ⁊ oꝑi¬
b eius. tunc ei sacerdos subst᷑¬
bend̾ pactũ obtulit. Qr̃ aũ res¬
pondit abrenuntio. tunc subsc¬
nescio si hominib fidem seruã¬

Expanded text:
ciderit, habet potestatem mittere in geciderit, habet potestatem mittere in gehennam ? Fiat ergo imprimis quod Deo promittitur; ut id quod hominibus promissum fuerit impleatur. Consideret unusquisque conscientiam suam, et si se implesse viderit quod promisit, abrenuntiasse diabolo et pompis illius non solum verbis, segram se servasse congaudeat. Sic tamen sit securus de praeteritis, ut sit sollicitus de futuris: quia non qui coehic salvus erit . Sed ne forte aliquis credat quod fides per capitalia tantum crimina frangi possit, quid interest utrum se majori an minori gladio unusquisque percutiens interficiat? Qui hoc dicit, attendat etiam de otioso sermone fidem periclitari posse, de quo Dominus in die judicii rationem dixit esse reddendam: et illud, nuntias diabolo, pompis et operibus ejus? tunc ei sacerdos subscribendum pactum obtulit. Quando autem respondit, Abrenuntio; tunc subscnescio si hominibus fidem serva
Abbreviated transcription (Latin):
homo ꝓmiserit si pot̾ debeat oꝑ¬
claram ꝓmissõm qmͣ eo tp̃r quo
in baptismo utr̃ ab renuntiemꝰ
diabolo pompis ⁊ oꝑib eius. et
ab renuntiaturos nos uoce liba
respondemus. Ed qr infantes
ꝑse minime ꝓfit̾i possunt: pen¬
tes ip̃oꝵ ꝓ eis fidemssores exisft
Siergo hoc qd̾ pͥmũ ẽ ⁊ in quo
fundam̃tum xͥ ane religionis cõ¬
sistit. fidełr conseruamus. certũ
eͣ qd reliqua cum ip̃ius aduitorio
ntipłe por̾imus. Siuero hoc quod
doꝓmitimus. impłe negligimꝰ:
nesciosi illam fidẽ q̃ int̾ hpĩes a¬
gitur seruare possimus. Si enĩ
Punim cuilib pottatem hr̃cti
ꝑiculose aliquid ꝓmittimus. si
hoc impłe negligimus. qͣnͣtum
S hominẽ ideo u̾emur. qr aut
mortẽ aut dampr̃ corꝑis exꝑa¬
uescimus. Deo ideo redd̾e̾ dissiron¬
lamus qd̾ ꝓmittimus. qr mortẽ
anime omnimodis ñ tiemus
Et ubiẽ illud euͣugelitum noli¬
te time eos qui occid̾t corpus. sed
potuis eũtimete qi postqͣm ec̃¬

Expanded text:
miserit, si potest, debeat opclaram promissionem, quam eo tempore quo in Baptismo, utrum abrenuntiemus diabolo, pompis et operibus ejus: et abrenuntiaturos nos voce libera respondemus. Quod quia infantes per se minime profiteri possunt, parentes ipsorum pro eis fidejussores eo hoc quod primum est, et in quo fundamentum christianae religionis consistit, fideliter conservamus; certum est quod reliqua cum ipsius adjutorio implere poterimus. Si vero hoc quod Deo promittimus, implere negligimus; nescio si illam fidem quae inter homines agitur servare possimus. Si enim homini cuilibet potestatem habenti periculose aliquid promittimus, si hoc implere negligamus; quantum Sed hominem ideo veremur, quia aut mortem aut damnum corporis expavescimus; Deo ideo reddere dissimulamus quod promittimus, quia mortem animae omnimodis non timemus. Et ubi est illud evangelicum, Nolite timere eos qui occidunt corpus; sed potius eum timete qui postquam oc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dubiũ ꝑtin̾e. Etideo qr pau
timueniri possunt. qͥ se ex
his om̃ib libos e̾e ꝯgaudeat.
unusquisq sicut iam dixi re¬
currat ad conscĩam suã: ⁊ dũ
adhuc anima eus ĩ hec corpus¬
culo continetut. quicꝙͣ ĩ se de
supradc̾is malis. aut fuissei

Expanded text:
tinere. Et ideo quia pauci inveniri possunt, qui se ex his omnibus liberos esse congaudeant; unusquisque, sicut jam dixi, recurrat ad conscientiam suam: et dum adhuc anima ejus in hoc corpusculo continetur, quidquid in se de supra dictis malis aut fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ficei. in dnab reb iudetur cõsi¬
steres una sepe iam dc̃a ẽ ut cer¬
tissime credamus u̾m ẽẽ. qd pro¬
mitit deus alia ut apud nos dif¬
deus. Si enĩ toto torde ⁊ totoaĩo
credis te post bona oꝑa acceptur̃
pͥmiũ quod ꝓmittitur: siualit̾
absq ulla esitatione si mala opa
egeris tredete sme fine passuruł
dcplitiũ. ⁊ignoste te fidem inte¬
giam retin̾e. Ea tn conditõne ut
Qs corde credis oꝑib mpleas ⁊
Sine aliqua mora oiu̾tas ama¬
amalo credis ee. supplitrum.nt
eoqd facis bomĩi credis te ꝑuent᷑¬
ꝓdesse. si unã rem uolius credere
⁊ de alia dubitare. Illi em̃ ꝓdest ꝙ
ftiuercit amalo qui statim fec̾tt᷑
bonũ. Et illi ꝓdest qd̾ facit bonũ.
qui adintegrum diu̾tit a malo
Hoc ideo lixi qr multi sunt qui
de rapinis ⁊ fraudib uident᷑ ele¬
mosinam dare: ⁊ tñ abip̃is mal
nĩuolunt desin̾e. uob̾ enm fr̃s¬

Expanded text:
fidei in duabus rebus videtur consistere. Una saepe jam dicta est, ut certissime credamus verum esse quod promittit Deus; alia, ut apud nos difDeus. Si enim toto corde et toto animo credis, te post bona opera accepturum praemium quod promittitur; similiter absque ulla haesitatione, si mala opera egeris, credis te sine fine passurum esse supplicium: agnosce te fidem integram retinere; ea tamen conditione, ut quod corde credis, operibus impleas, et sine aliqua mora divertas a maalo, credis esse supplicium; in eo quod facis bonum, credis te perventprodesse si unam rem volueris credere, et de alia dubitare. Illi enim prodest quod divertit a malo, qui statim fecerit bonum; et illi prodest quod facit bonum, qui ad integrum divertit a malo. Hoc ideo dixi, quia multi sunt qui de rapinis et fraudibus videntur eleemosynam dare; et tamen ab ipsis malis non volunt desinere. Vobis enim, fr
Abbreviated transcription (Latin):
recdendam pot̾itis fidelit̾ crede̾
quuos cumdei aduitorio cep¬
itis ad integrum a mał actibus
abstimere. Nam ⁊ si bona siml
⁊ mala oꝑa fac̾e uultis. qͥd ꝓdest
ex una ꝑte edificare ⁊ alia des
truere. Et unũ expoliare. alium
u̾o uestire. Istis talib clamat in
euuangelio cdñs. Aut facite ar¬
borem bonam ⁊ fructus eins bonos
aut facite arborẽ malã ⁊ fruatꝰ
euismalos. Et salomon. Sicut
camis odibił ẽ qñ redit ad uõi¬
tum suũ. ita ⁊ pcc̃or qñ reu̾tit᷑
t̾ram ingoienti duab uuis. Et
illud. Nemo pot̃ duob dñis
seriure. Ergo sic̃ iam supͣ sepus
suggessimuꝰs. qr fides afit io est
ab eo qd̾ fiat nom̃ accepit: et
ip̃e se fidutialit̾ dicit credere. qͥ
quod se credere dix̾it: implere
oꝑib uoluerit. Et sicut iamdi¬
dum ẽ ip̃a ẽ tota uirtus dei. nt
mus ut in nob̾ ꝑfcã fides ma¬
neat.⁊ tim̃tes supplitiũ opera
mala ñ faciamus. ⁊ desidentes
p̾miũ ea q̃ bora sunt age to¬

Expanded text:
reddendam poteritis fideliter credere, quando vos cum Dei adjutorio coeperitis ad integrum a malis actibus abstinere. Nam si et bona simul et mala opera facere vultis, quid prodest ex una parte aedificare, ex alia vero destruere; et unum exspoliare, alium vero vestire? Istis talibus clamat in Evangelio Dominus, Aut facite arborem bonam, et fructus ejus bonos; aut facite arborem malam, et fructus ejus malos : et Salomon, Sicut canis odibilis est quando redit ad vomitum suum; ita et peccator, quando revertitur terram ingredienti duabus viis : et illud, Nemo potest duobus dominis servire . Ergo, sicut jam saepius supra suggessimus, quia fides a Fit, id est, ab eo quod fiat, nomen accepit, et ipse se fiducialiter dicit credere, qui quod se credere dixerit, implere operibus voluerit; et, sicut jam dictum est, ipsa est tota virtus fidei ut mus ut in nobis perfecta fides maneat, et timentes supplicium, opera mala non faciamus, et desiderantes praemium, ea quae bona sunt agere to
Abbreviated transcription (Latin):
impleretur. Tanta enĩ ẽ uirtꝰ
fidei. ut Zilli eam laudare pͥsu¬
mant: qui eã seruare dissim¬
ulant. Et uere m̾ito laudatur
fides. sine qua nichil iraqͣm bo¬
ni oꝑis inclxatur atq ꝑficit᷑.
scd̾m illud qd̾ scriptum ẽ. sine
fide iripossibile ẽ. ꝙquã place

Expanded text:
impleatur. Tanta enim est virtus fidei, ut etiam illi eam laudare praesumant, qui eam servare dissimulant. Et vere merito laudatur fides, sine qua nihil unquam boni operis inchoatur atque perficitur; secundum illud quod scriptum est, Sine fide impossib
Abbreviated transcription (Latin):
nec se manit̾ ciramuemat di¬
um qd̾ accepi. Dene tredis. si
fetisti qd̾ ꝓmisisti. Si pactum
ꝙ cum domino inieras ꝯseru¬
asti: securus esto. qr ñ ꝑiet rec
fides nec baptism̃ tuũ. Siu̾o qd̾
u̾bis ꝓmisisti oꝑib ĩplere dissi¬
mulastr qua fronte. ł qua ꝯscĩa¬

Expanded text:
Nec se inaniter circumveniat, dius quem accepi. Bene credis, si fecisti quod promisisti. Si pactum quod cum Domino inieras conservasti, securus esto, quia non peribit nec fides nec Baptismus tuus. Si vero quod verbis promisisti, operibus implere dissimulasti; qua fronte vel qua con
Abbreviated transcription (Latin):
iam deñi est egere nolueris i¬
ut periã ꝑpetuam possis euadere.
ñ ẽ inte fides. Et ñ solum te i¬
dicis. sed ⁊ młtum tͥ etiam nocet.
quod ꝓ miserit ĩplere ñ uelle. So¬
lum ex nom̃ fid̾i te lib̾are ñ pote¬
rit: quin potius sit̃ iã dc̃m ẽ. nide
sisti impłe nolusti: ⁊ clamati ⁊¬

Expanded text:
jam dictum est, agere nolueris ut poenam perpetuam possis evadere, non est in te fides: et non solum te dicis, sed et multum tibi etiam nocet; quae promiserit implere non velle. Solum enim nomen fidei te liberare non poterit: quin potius, sicut jam dictum est, inde sisti implere noluisti; et clamat
Abbreviated transcription (Latin):
rare scd̾m qd̾ scriptam est
Ipe infirmitates m̃as tulit
regritudines nr̃as portauit
¶ Lon qd̃ insemetĩpo susceperit
infirmitates: s qr abstulit e¬
as abhus in quib erant ⁊ tu¬
rauit eos. Ita ergo ⁊ hii pñaĩ
firmiores. exconstantia ⁊ in¬
tegritate fortioꝵ. qui dñi por¬
tare. id ẽ exportare ⁊ aufferre
infirmitates eoꝵ qui inuali¬
disunt.

Expanded text:
d scriptum est: Ipse infirmitates nostras tulit, et aegritudines nostras portavit . Non quia in semetipso susceperit infirmitates, sed quia abstulit eas ab his in quibus erant et curavit eos. Ita ergo et hic poenitfirmiores, ex constantia et integritate fortiorum: qui dicuntur portare, id est, exportare et auferre infirmitates eorum qui invalidi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sa: ut frangi ũ q̃at. Tunc
mag̃ st̃ dei ocłi sr̃ iustos: qñ eos
affligi ab iinqͥs ꝓuidertia diuĩa
ꝑmutit. ¶am tc̃ eis gaudia dis¬
Pñtur et̾na. qñ p̃senti tͥbłone¬

Expanded text:
adversa, ut frangi non queat. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti t
Abbreviated transcription (Latin):
quis relinquens fiscra
bita intret ad fr̃es ⁊ pen¬
tes eiis ꝓ ip̃o exigantur e
tribulentur:sinon affert
hoc culpam aliqͣm uł alus qͥ

Expanded text:
quis relinquens fiscalia debita, intret ad fratres, et parentes ejus pro ipso exigantur et tribulentur; si non affert hoc culpam aliquam, vel his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius it̾m amori se sb̃stern¬
ant. Grauiꝰ a̾ illos ĩ concupi¬
scentus scłi ferit: quos post re¬
nuntiafõm adñidi amorem
uediyxit. ⁊ max̃ĩe ꝑtenodoxiã
subicit sͥ diabolus monachũ.
tuit. ab humilitatis culmĩe re¬
trahat ⁊ ꝑ suꝑbie tumorẽ. sibi
subditũ faciat. Dei seriuis sẽꝑ
fallentis diaboli p̾uid̾e d m
sidias ⁊ magis ĩ bonis oꝑib cor¬
dis d ad hibere cautelani: ne

Expanded text:
ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, tuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne p
Abbreviated transcription (Latin):
de crucis: ut a mariꝰ id ẽ tem¬
pestate hiuiius scłi liberis. Na
ulłs te a lacu mortis saluab.
tiare disposuit. transgssõis
reatu astringitur. si uotum
mutau̾it. Acrocit̾ eĩ indiscu¬
ssione diuĩni iuditii arguen¬
disunt: qui ꝙ ꝓfessione spo¬

Expanded text:
de crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae tiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spo
Abbreviated transcription (Latin):
dormitat exurge coratur. ⁊
sopore deprimitur. iste uo ad
bonũ nouit redixe. s nolup¬
tatum facib nõ sinitur: iste
meliꝰ eligit uigilare. s soporis.
torpore tenet᷑. Abono in deterus
lapsos. supͣ carbones frigidos fieri
nigriores: qr ꝑ torporem ĩtis
ab igne caritatis dei extiricti
sunt. ⁊ꝑ m̃di appetitũ a lute sr̃¬
ne illuminatois p̾uati: ingre¬
dine pc̃c̃oꝵ fustant᷑. Quidam ĩ

Expanded text:
dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantu
Abbreviated transcription (Latin):
intra scłm bene tp̃ralr̃ imꝑat.
sũ fine in ꝓpetuũ regnat. ⁊ de
gła scl̃ huius. ad et̾nam trauf¬
meait głam. Qui ũꝯ pͣue regñ
exercent: post uestẽ fulgentẽ
Ammuna lapilloꝵ. nudi ⁊ misi
adinferna torq̃ndi descendũt

Expanded text:
at, sine fine in perpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
i oportet om̃s qui ueniunt
adnos suscipere. aut cum ꝓ¬
batõne aut qualis ista uebet esse
probatio.

Expanded text:
i oportet omnes qui inveniunt ad nos suscipere; aut cum probatione? et qualis ista debet esse probatio?
Abbreviated transcription (Latin):
Qchcatio pacis scõrum tõꝵ¬
est. in hac uita: non ꝑfectõ Tc
auteni erit plenitudo pacis: q
ad dei contemplatõmi absorta
carnis ĩfirmitate ꝯualu̾int.
Resurrectio mortuoꝵ ut apłs

Expanded text:
choatio pacis sanctorum est in hac vita, non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem absorpta carnis infirmitate convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Inter uirgam siquidem ⁊ honus
nõ ocio locus. Laboret gͥ hõ int̾¬
ior ⁊ ext̾ior ne dicatur eis. Qͥd
hic statis tota die ociosi: Totadie
ociosi stant qui omni tempore ui¬
te sue cessantes abono opere ĩ fo¬
ro uane glorie torpentes perseue¬
rant.Audiant tam̃ p̾lati causã
ocii. Nemo inquiunt uos con¬
non abbates. non pͥores conuẽtũ¬
conducunt. Quo .N. conduce¬
rent: Ad querendũ forsitan
honorem non ad laborem. ad cu¬
riam non adumeam. Ibi agit᷑
de pondere pecunie. non de qͣntita¬
te culpe. de examunatõe argenti
nõ de purgatione peccati. Sunt

Expanded text:
Inter virgam siquidem et onus Inter virgam siquidem et onus non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiunt, nos connon abbates, non priores conventum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos. Pueri sunt pueriles
sensus animi qui cũ astño expec
tant: quia tarditates semper
amant. Quo dicuntur ẽẽ ꝑue¬
ri. ociosi seilic ⁊ tepidi portã¬
tes stimitlos carms et paleam
leuitatis:Albraham uͦqui inter¬
p̾tatur pat̾ multarum gentiũ i.
antinus genitor multarũ cogita¬
tionum ascendit cũ pu̾o .i. cum
corde puro portans ignẽ ⁊ gladrũ
in manib. Per ignem caritatẽ.
ꝑ gladium predicationis u̾bum
intelligimus. Portat gͥ ignem
⁊ gladium in manib. qui quod
amat qd̃ p̾dicat implet oꝑibus
Ego inquit ⁊ puer reuertemur
ad uos. Necesse est ut ambo re¬
deant .i. uis rationis ⁊ puritas
mentis. ut reuertantur ad agen¬
dam curam carnis ñ ĩ desideriis
s in necessariis. Semper enĩi
taro querit affluentiam cibi. li¬
bertatem ocii: necessaria uͦ im¬
pendenda sunt. non substraenda.
Sedne uacet otio dũ impendit᷑
cibus. seqñtur que conueniunt
ga correctionis: ⁊ houꝰ laboris.

Expanded text:
ad vos . Pueri sunt pueriles ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspetant; quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt rga correctionis, et onus laboris.
Abbreviated transcription (Latin):
templatio ut ignis cum flãma
sine fumo.Cum aut m̃s ad con¬
sideranda celestia laborat. tunc
cogitationoccupatione tẽꝑaliũ
impeditur meditatio ocio contͣ¬
batur: contemplatio curiositate
reuocatur. ⁊ sic fit qndoꝙ uͥ m̃s
ociosa uoluptate torpescat. Eũ
scit mercie. ⁊ somniis deludit᷑
curiositatis: conuocat ⁊ horta¬
tur ext̾iorem ut inclinet aurẽ
rumorib. loq̃tur uana: mollib
induatur. mane comedat. Gal¬
lus cene t̾minet lectionẽ. Eun¬
tib doriitũ surgentes ad in¬
gilias obitient frẽs. ugilanti¬
u ilł dormiant: redeuntib sur¬
gant. S melius forsitan esset
si nichil dicerent: qmͣ si substras¬
tis sillabis aut dictionib oscitan¬
do psalmos decantarent. Hec ẽ
tarditas ociosoꝵ qͥ nichil oꝑant᷑
ad horani. s semꝑ comitantur
moram. Hi sunt qͥ exp̾tant
cum a sino. nec ascendunt cum
ysaac in montem portantes pa¬
leas. et stimulum que ad asinũ
er cum adorai̾mus reu̾temur

Expanded text:
templatio, ignis cum flamma templatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium rerum impeditur, meditatio quippe otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur; et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat, ac vscit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum er cum adoraverimus, revertemur
Abbreviated transcription (Latin):
et otium ext̾ioris. Labor interi¬
oris. labor scientie. Labor ext̾ioris:
exerticium oꝑationis. Scientie
labor intria dimditur .i. in labo
re discipline. in scientia exerticii
et doctrine. in pueritia labordi
ericta discat. qui didicit: in uuẽ¬
tute ad usum ducat. qd̾ ad usum
duxit: insemum doceat. Est et
alius labor int̾ior. scilic cogita¬
tionis ⁊ meditatois ut ad requi¬
em ꝑueniat contemplatõis. ut
si qͥd ꝑ obliuionem sub nibe du¬
bitationis lateat obscurũ. fiat
cogitatione liquidum. meditatõe
liquidius. contemplatione liqͥdis¬
simum. Cum eñi aliquid de oe¬
lestib offert memoria menti
prius qͣi confusum ĩ cogitatõne
cernitur: Post ea uͦ meditatõne
discernitur. Ad ultimum uero
contemplatione dinoscit᷑. Accẽ¬
ditur gͥ consideratõe cogitatio.
inflaminatur discretione medi¬
tatio: illuminatur cognitione
contemplatio. Est eñt cogitatio
mente qͣsi fuimus in igne. medita¬
tio: quasi cum fumo flãma: con¬

Expanded text:
et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id re disciplinae, et exercitii, atque doctrinae. In pueritia est labor dieritia discat; qui didicit, in juventute ad usum ducat; quod autem ad usum duxit, in senectute doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis; ut, si quid per oblivionem sub nube dubitationis latet obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur, postea meditatione discernitur, ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; con
Abbreviated transcription (Latin):
młtis errorib labimur: Q enĩ
debemus. Multi alioꝵ uitia cer¬
nunt: sua a̾ ñ asꝑitiunt. Et ꝯ
ip̃i maxĩs cͥminib obuoxiite¬
neant᷑. nũora pcc̃a fr̾ib ñ dimi¬
ttunt. Hypocrite tñ trabem ⁊̃
ocło suo consistentẽ ñ sentiũit.
⁊ herentẽ festiculã ĩ lũie fr̃is ĩ¬
tend̃t. faciliꝰ rep̾hendimꝰ uitia
aliena qͣm m̃a. Nã seꝑe q̃ ꝑu̾sꝗ¬

Expanded text:
tis erroribus labimur. Qui enim quaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Necesse ẽ eĩ ut ꝓ młtoꝵ salna¬
centiã młti ꝑiclitent᷑. Ita erga de¬
linq̃ntẽ sermo ẽ ꝓferendꝰ. sic̃ ei
qui corripit᷑ expostulat salus. Qd̃
si opus ẽ. aliqͣ medicam̃ti salutẽ
ubo ĩ crepatõis asꝑg̾e: lenitatẽ
tñ corde ẽ opus retin̾e. Doctores

Expanded text:
tur. Necesse est enim, ut pro multorum salvacentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus e
Abbreviated transcription (Latin):
studioꝵ ur̃oꝵ. Honoꝵ studia sacer
rimos p̾stant. maiores malos
cautos sͥ sb̾ditosq ac sollicitos
fatiarit. Sic̃ mediti morbos ĩmi¬
nentes curandos suscipiũt᷑. fut᷑os
u̾o ne irrepant meditĩe obiectũ
quadã p̾cientia añted̃t. tta ⁊ dccto¬
res boni sic ea q̃ male asta sunt
resecant: ut ea q̃ admti possunt
ne ꝑpetrent᷑ doct̾na sutturrente
pͥueĩant. Q blando ĩbo castigatꝰ
Cum dolore eĩ abscidenda st̃: q̃ leni¬
ter sanari ñ post̃. Qͥ ad monitꝰ se¬
cretim corrigi de pcc̃o ñ uult .pii.
narinescit mãifeste debxat eniẽ¬
dari. Manifesta ꝓcc̃a ñ st̃ occłta
pͣgatione turanda. Palã eĩ argu

Expanded text:
strorum . Bonorum studia sacerdrrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Admonitus secretim si corrigi de peccato negligit, nari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim su
Abbreviated transcription (Latin):
dotes studio corrigendi fc̃a ꝑscru¬
tari debent subiestoꝵ: ut emẽ¬
duos luc̾fac̾e possint. sic̃ a pc̃to¬
rem q̃tienit argui: ita iustum
nõ exulterati. Sac̃dotes turã
debent hĩe de his q̃ ꝑeunt: ut
eorum redargutõeaut corrigã¬
tur apct̃is aut fi ĩ correptibi¬
les existinit. Ab ecc̃a separent᷑¬

Expanded text:
o corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. 4. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut eorum redargutione aut corrigantur a peccatis, aut, si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separent
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib oĩa fc̃s sum: ñ imitati¬
oue erroris. s ꝯpassionis nusera¬
tione scil ut ita uitia aliena fle¬
ret: ⁊ ꝙͣ admod̾ si tali ⁊ ip̃e im¬
plicaret᷑ errore. Hõi pastores po¬
puli debẽt delicta deflere ⁊ totos
Seplanctib trad̾e: mutãtes ie¬
piti meo aqͣ ⁊ ocłis meis fontẽ

Expanded text:
omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jepiti meo aquam, et oculis meis fontem
Abbreviated transcription (Latin):
ppłoꝵ iniquitate dam¬
pͥnantur: si eos aut i¬
gnorantes ñ erudiant. aut p̾¬
cantes ñ arguant: testante
rietur: sangͥnẽ A̾ eiꝰ de manu
tua requiram. Sic eĩ heli sac̃¬
dos ꝓfilioꝵ ĩiquitate dãpnat᷑
ẽ. ⁊ licet eos delinq̃ntes admo¬
nuit. s t̃n nonut oportebat re¬
darguit. Sacerdotes exquire
licitudine unũꝙ̃q ꝓbare uixͣ
testimoniũ dũi. ad ihereniã
loq̃ntis ꝓbatorem ĩqͥt de¬
dite ĩ ppsõ m̃o robustũ: ⁊ sci

Expanded text:
 iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant, testante morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirerlicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in po
Abbreviated transcription (Latin):
ut digmimsit ⁊̃ acibo eum ue¬
tari ꝓ betur ille qui ꝓ̾estisso
aut asola bñ dictone aliqrons ab¬
tentus est ⁊ indulgetur ei cib
contempnatus aut ⁊ moledi¬
ens est: ⁊̃ in hec contentosi no¬
tam susciꝑe o ⁊ cegnoscere ⁊
qr ꝑ hec noncurat culpam. s
nultiplicat pcc̃m
Introgato

Expanded text:
tiam cibo eum vetari, probet ille qui praeest. Si autem a sola benedictione aliquis abstentus est, et indulgetur ei cibus; condemnatus autem et inobediens est, etiam in hoc contentiosi notam suscipere debet, et cognoscere, quia per hoc non curat culpam sed multiplicat delictum. INTERROGAT
Abbreviated transcription (Latin):
Frrando graditur. ñ ꝓfitiendo
Qenͣtoq plus ambulat: tanto
magis ab̾ eo ꝙ q̃rit elongat.
tum leonẽ ĩcurrerit. serazip̃
redarguet. dũ ĩ diaboli faucib
heserit.

Expanded text:
errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongaturtum leonem incurrerit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit.
Abbreviated transcription (Latin):
bia xp̃c ẽ. Siq̃s in ea ñ graditur
nõ ẽ quomi ueniat ad dm̃. ꝓhilb¬
sophi a m̃di: utiq dm̃a cgnous¬
runt. S q displicuit illis humi¬
litas xp̃i. ĩ iniuo transierũt ⁊ nõ
in uia. Idoq euanescentes głam
dei in mendatio mutau̾nt: ⁊ re¬
stitudinẽ iue relinq̃ntes. ĩ aufu¬
ctus incider̃t erroꝵ. pͥrmm̃ uritu¬

Expanded text:
istus est; si quis in ea non graditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt errorum. 5. Primum unicu
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos ꝓp̃a aclhi¬
flendo ꝯmemorare pcc̃m ⁊lpud¬
iustũ retordatõ pcc̃i fuc̃ tediũ
aĩ. Qui ã luxie ⁊ cupiditati
tanta recordatõ d ẽẽ pcci: nt
ea q̃ gessit semꝑ lac̾mans ꝯfi¬
teatur. Uñ ⁊ p̃s dicit. Comieꝰ¬

Expanded text:
ante oculos propria adhiflendo commemorare peccatujustum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati tanta recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conver
Abbreviated transcription (Latin):
uinarum suarum nos socios fa¬
ceret ⁊ inesfabilis future głe ꝑtici¬
li liberaret. Hunc ergo siue inter
ip̃o queq diligi mereaniur: ⁊ cũ
illo inmansionem illam q̃ apud

Expanded text:
iarum suarum socios faceret, et ineffabilis futurae gloriae particinstraret. Hunc ergo diligere ipso quoque diligi mereamur, et cum illo in mansionem illam, quae apud
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯstitunt: noli extolli. Dumi
sentiant. mortales tñ se ẽe. ag¬
noscarit. nec regni głam qͣ ĩ scło
sublimantꝰ aspitiant. s opus qd̃
secum ad iriferos deportent ĩten
illa ãgant q̃ post finẽ sine fine pꝰ¬
sideant. dũ apls dicat ñ ẽ pot̃tas
tͥ regẽ in furore m̃o. qͦ maĩfestiꝰ
elucet. bonã malãq pot̾tatem
a d̾o ordinari. s bonam ꝓpitõ. ma¬
lam irato. Reges q̃nbom sunt:
mali: sceleris ẽe ppłi. Scd̾m m̾i¬
tũ eĩ plebiũ. disponit᷑ iuita rec¬
toꝵ: testante iob. Qui regnare
facit hoĩem hypocritam p̃p pcc a
ppłi. Irascente eĩ d̾o. talẽ rectorẽ
ppłi Suscipiũt: qualem ꝓ pc̃co i
uerent᷑. NIon ñqͣm ꝓ malitia i¬
plebis. ⁊̃ reges mutant᷑: ⁊ qͥ añ
uidelant᷑ ee. boni. accepto regno
fiunt iuiqui.

Expanded text:
te constituerunt? noli extolli Dum sentiunt, mortales tamen se esse conoscant, nec regni gloriam, qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent, intenilla agant quae post finem sine fine possideant. Dum Apostolus dicat: Non est potestas tibi regem in furore meo . Quo manifestius elucet, bonam malamque potestatem a Deo ordinari, sed bonam propitio, malam irato. Reges quando boni sunt, mali, sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebeium disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam propter peccata populi . Irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebium etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sunt qͥ nlłn solum ñ dolent
gessisse malũ. s ⁊̃ de ip̃o malo
maliꝰ fit deterius: dũ de uitiis
gratulantes extollurit᷑ ĩ peiꝰ
De talib ait salomon. Sru le¬
rantur ꝯmale fec̾nt ⁊ exłtãt¬

Expanded text:
et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo mali fit deterius, dum de vitiis gratulantes, extolluntur in pejus. 221 De talibus ait Salomon: Qui laetantur, cum male fecerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
tãs peccandi. dolet q s̾ͥ illicitũ
qᵈ lex ꝓhibe dinoscitur. Ille d
douistitiã fac̃ ñ his qͥ eã solo
metu penaꝵ ĩuitꝰ castodit. Q
dam diligu̾nt tr̃a. ⁊ ñ facurat̾
ligunt. Non nlłi ꝑct̃m ñ faci¬
unt: ⁊ tñ rustitiã odrũt. gra¬
uins a pectat qui ñ solũ pt̃m
diligit. s ⁊ facit: qmͣ qui ñ fac̃

Expanded text:
tas peccandi, doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo ustitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. dam diligunt tantum, et non faciunt, ligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui non solum peccatum diligit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lestõis dei: aliud fĩore
upplicii. Cau enim ambre cerei¬
atis dei non petrat: horrescit
om̃e malũ amplestendo iusti¬
⁊ Si sceleris impunitas ꝓiłita¬

Expanded text:
lectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justietiamsi sceleris impunitas promit
Abbreviated transcription (Latin):
cura distributõne ꝯtessit. Sub
ueti testam̃to minoris cłpe erãt
ueritatis aderat. Nam intestõ
nouo p̾ceptis altiorib mai festa
facta q̃dã q̃ ĩ illo ppło umbre i¬
n̾itatis deseruierant. deserenda
nob̾ pcipiuntur. Illuc enim for¬
nicatio ⁊ retributio ĩuirie ꝯmis¬
sa st̃ nec nocebant: ĩ testam̃toa̾
nouo graui anmadu̾sione damp¬
nantur si adiittantur.
bolo et orõne

Expanded text:
tributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si admittantur. symbolo et or
Abbreviated transcription (Latin):
tus testemientum: ꝓ ed quod
cliud rn tp̃r pͥsto. aliud arat¬
ntempore nouo non intelnge¬
tes qd deus quid ciuꝙ ꝯgrue¬
rit tpa: magna quadam dist̾
ad alt̾am p̾bere ꝑcutienti ma¬

Expanded text:
tus Testamentum, pro eo quod aliud in tempore prisco, aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distrialternam praebere percutienti ma
Abbreviated transcription (Latin):
infeste. qm ce¬
culte peccare. Duppłr enim
⁊ docet. Detalib enĩ ysaras ait
Et pecĩsusi quasi sodoma p̾di¬
caunt: net absconder̃t. Multi
enim publice delinꝙ̃ tes sñ ul¬
lo pudore sua flagitia pͥdicant.
nec ulla utiuit᷑ scełis uere ꝯdi
tinsem et ip̃o de pãcis ꝓpuis eru¬
poc̃m p̾ditare clamor ẽ. De quo
⁊̾ ait apłs. Et clamor aufacur
a uob̾: ꝯ om̃i malitia id ẽ ꝯĩpis
indiium qr ñ erubescitur nͥde
conscĩe reatu. Ergo ⁊ hoc ip̃mꝙͣ
quisq defco suo erubescit: ip̃e
sibi iam uidex fit.¶¬

Expanded text:
ifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim  docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. minem peccatum praedicare clamor est, de quo etiam Apostolus : Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia, id est cum ipsis indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso quo quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex fit.
Abbreviated transcription (Latin):
e sicut serpentem. ⁊ supli¬
cem situt colurbam serrensꝰ ẽ¬
rudens quid̾ ut serpens E
Qui circonspecte ⁊ ofidare
que sint possibilia ⁊ q̃ ił hone
te ẜutilia ꝑuidens doitri
suam dispensat. ⁊ aptat eas
arte qua suaderi aci ditareso
adotediara possut. Sirplex

Expanded text:
ntem et simplicem sicut columbam ? RESP. Prudens quidem ut serpens est, qui cum circumspecte et considerate quae sint possibilia et quae honesta vel utilia pervidens, doctrinam suam dispensat, et aptat ea arte qua suaderi auditores ad obedientiam possint. Simplex
Abbreviated transcription (Latin):
qu⁊ cantur ⁊ patia aduer¬
sus eos quinisidiabeotui ut
sitat ibi serpens ꝑ prudentia
utellexit. quã ꝑsondere ad
nes nr̃os inuditio ut possim as
austrabere hoies apc̃co ⁊ sociare
deo. Interrogato cie res
uomedo debemꝰ suscipe regũ
dei sicut in fans musio doctr

Expanded text:
tia, adversus eos qui insidiabantur. Ut sicut sibi serpens per prudentiam intellexit quam personam ad nes nostros in judicio, ut possimus abstrahere homines a peccato et sociare Deo. INTERROGATIO CLXIII. Quomodo debemus suscipere regnum Dei sicut infans? RESP. Si t
Abbreviated transcription (Latin):
omnib instruit eto hunulita¬
tem. in quo ⁊̃ de hec ꝓnuntiat
ut si ad conuiuium eamus
discumbendi nouissimũ locũ¬
requiramus ⁊ non occupemiꝰ
lotum priorem. illud nos sti¬
re oportet. qr ubi om̃s eodem
ꝓspectu ac ꝓposito ꝯuenimus
marime si in multis acmaio¬
rib humilitatis ñre decum¬
ta iam dedimus. cuꝑe dequitł
pͥuenire unumꝙ̃q inferiorẽ
locum sccłm mandatum dñi
condecens ẽ. S rursum si res
ad contentõm ueniat de hoo:
⁊ iius alium detrudere uelur
de leco inferiore conetur: ual
de implabile ẽ. Causa enimer
hec ꝑturbatõnis ⁊ inquietu¬
ditus nascicur: si incipiat ne¬
mo alti cedere. Et si ꝓhec certa¬
mina moueantur. simile er
musa ẽ. in cet̾is. ⁊ in recumlẽ¬
do ordinem custodire ⁊ obtẽ¬
pare eiut impleatur illuã¬

Expanded text:
omnibus instruit ad humilitatem, in quo etiam de hoc pronuntiat , ut cum ad convivium eamus, discumbendi locum novissimum requiramus, et non occupemus locum priorem; illud nos scire oportet, quia ubi omnes eodem prospectu ac proposito convenimus, maxime si in multis et in majoribus humilitatis nostrae documenta jam dedimus, cupere quidem praevenire unumquemque inferiorem locum, secundum mandatum Domini, condecens est. Sed rursum, si res ad contentionem veniat de hoc, et unus alium detrudere velut de loco inferiori conetur, valde est improbabile. Causa enim ex hoc perturbationis et inquietudinis nascitur, si incipiat nemo alteri cedere; et si pro hoc certamina moveantur, simile erimissa est, et in caeteris, et in recumbendo ordinem custodire, et obtemperare ei, ut impleatur in nob
Abbreviated transcription (Latin):
dum ĩusũ uen̾it. lene gxistimat᷑.
⁊sñ ullo ietu ꝯmittit᷑. Istis foma¬
tib qͣi quibdã gradib coalescit.
om̃e pcc̃m. Cogitatõ nãq pͣua
delectatõm parit. delectato ꝯse¬
sid̃m consensio actõm. actõ ꝯsue¬
tudinẽ. ꝯsuetudo nccitatẽ. Sic q
his uinculis hõ ĩplicatꝰ qdã ca¬

Expanded text:
dum in usu venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. 3. Istis fomitibus, quasi quibusdam gradibus, coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus, quadam ca
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ. peccare: peiꝰ ẽ p̾candi ꝯsuetu¬
diem fac̾e. ab illo faciłe. ab hoc
tudini repugnat᷑. Male agẽdi
consuetudine recessũ Re. ꝓph̾a
asserit ĩꝓfund̃: cuiꝰ usu quasi
ĩm̃bris nris. q̃ lex consuetudo
ẽ qͣm peccando concipimus. et
ñ abea cum uolumꝰ discedimꝰ.
quiam nc̃c̃itatis uinculo ꝑ con¬
suetudinem retinemur. Młtũ
ueri amoragit ĩ hõie. s resultat
tur. qlito mirabile ẽ tarito ꝑra¬
rum est. ꝓfea metuend̾ ẽ cõ¬
fid̾e ita saluari: ne forte dũ ex¬
pectamus auiciis sanari. ⁊ui¬
tia młtiplicemus: ⁊ sałm ñ adi¬
pisamur. Ergostudeamus aut
ñ cad̾e: aut cito conu̾si alapsu
si hũa fragilitate pcc̃m sb̾repse¬
rit: confestĩ erit corrigend̾. qd̾
nequit̾ sentit᷑ ꝯmissũ. Cito enĩ
corrigitur culpa: q̃ cito cognosci.
Cardius ã sanat᷑ nuluꝰ ꝑ iam
putrescentib m̃bͥs lõgo post tp̃r
furatõib ad hibet᷑. Iteratio peõ¬
qui trahitis ĩiquitatẽ ĩfunicu¬

Expanded text:
 peccare, pejus est peccandi consuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc tudini repugnatur. 6. Male agendi consuetudinem recessum esse propheta asserit , in profundum, cujus usu, quasi membris nostris , quae lex consuetudo est, quam peccando concipimus, et non ab ea, cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat tur, quanto mirabile est, tanto perrarum est. Propterea metuendum est confidere ita salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus aut  cavere, aut cito conversi ab ipsa si humane fragilitati peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa que cito cognoscitur, tardius autem sanatur vulnus quod iam putrescentibus membris longo post tempore curationibus adqui trahitis iniquitatem in funicu
Abbreviated transcription (Latin):
memorat scõs memorale recenset. qd̵
bissena prm̃. noĩa scripta gerit. Pectus usus¬
N. longion. Scapłas hum̾ale tegebat pre¬
sulis in tantis int̾iora sacri. Sĩt ĩ utͦce
ferens gẽmis tn sculpa prioꝵ¬

Expanded text:
memorat sanctos, humerale recenset, Quod bis sena patrum nomina scripta gerit. Pectus enim logion, scapulas humerale tegebat. Praesulis intrantis interiora sacri. Hic in utroque gerens gemmis insculpta prio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hec: ut om̃s homines
estimemus suꝑiores nob̃. sccłm
definitõm apłi Implere aũt id
possumus. si memores fueri¬
urus dñi dicentis. Discite a
me qm̃ mitis sum ⁊ humulis
corde. Qm̃ ĩ multis sepe ⁊ ostẽ¬
dit ⁊ docuit. Et cred̾e ei deben̾
ꝓmutenti. qr qui se humili¬
at exaltabitur. Deinde ut ĩ¬
desentꝰ ⁊ absqi ulla cessatõne
momnib actib ⁊ ĩ om̃i nepo¬
tio humiliores cet̾is muem¬
ristudeamus ⁊ ĩ hoc ex̾ciciũ
nr̃m ponamus. uixeĩ sic poti¬

Expanded text:
 haec, ut omnes homines aestimemus superiores nobis, secundum definitionem Apostoli . Implere autem id possumus, si memores fuerimus Domini dicentis: Discite a me quia mansuetus sum et humilis corde : quod in multis saepe et ostendit et docuit. Et credere debemus promittenti: Quia qui se humiliaverit, exaltabitur . Deinde ut indesinenter et absque ulla cessatione in omnibus actibus, et in omni negotio humiliores caeteris inveniri studeamus, et in hoc exercitium nostrum ponamus. Vix enim sic poteri
Abbreviated transcription (Latin):
humano gn̾i penadĩui¬
tus illata ẽ. seruitutis. i
ut quib aspicit ñ ꝯgru̾x lib̾tatẽ
his miscd̾ius irroget s̾uitutem.
dũos: ut licentia male aẽdi ser¬
noꝵ. pot̾tate dñantiũ restͥngat᷑
Nã si om̃s sine metu fuissent.
Iude ⁊ ingentib pucipes regesꝙ
elfist᷑: ut t̾rore suo ppłos amaso
coh̾cent. acq ad recte niuendi
legib subdent. cͣntũ attinet
hec ẽ. carnalis potentia coram
⁊ si subrecti sunt illis corꝑe p̾la¬

Expanded text:
humano generi poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericorditer irroget servitutem; dominos, ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, Inde et in gentibus principes regesque sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet hoc est, carnalis potentia coram etsi subjecti sunt illis corpore, praela
Abbreviated transcription (Latin):
lus te ore nr̃o nõ ꝓcedat ẜ siqͥs
bonus ẽ adedificatõm fidei Ne¬
cessaria no ẽ tacituritas usqr
sermonum tem̃itas resetetur
liter lequi sicut scriptum ẽ. Smo

Expanded text:
lus de ore vestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei . Necessaria vero est taciturnitas usquequo sermonum temeritas resecetur; liter loqui, et sicut scriptum est: Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
sine taritate tantã fidem
Hre ut montes tranfferat aut
corpus suum tradere ut ardeat
uos ude sitis. non qr m̃ititist
prias uoluntates: qd̾ utiqi
lienum ẽ. a caritate xp̃i. si
hoꝵ meminerimus: fecile
que dẽa suut adu̾timus. Qi

Expanded text:
sine charitate tantam fidem habere, ut montes transferat, aut corpus suum tradere ut ardeat vos unde sitis; non quia mentiti proprias voluntates, quod utique alienum est a charitate Dei. Si ergo horum meminimus, facile quae dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
negotii extiterint. Si quis gͦ c̾¬
tus sic qͣntoꝵ ⁊ qualuim malor̃
cã nob̾ frunt pc̃ca: sponte ⁊ sine
ulla commonitione exintimo
affcũ odium ei adu̾sus ea nasci¬
tur. fic̃ ostendit ille qui dicebat
Iniquitatem odio habui

Expanded text:
negotii exstiterunt. Si quis ergo certus sit, quantorum et qualium malorum causa nobis fiunt peccata, sponte et sine ulla comminatione ex intimo affectu odium ei adversus ea nascitur, sicut ostendit ille qui dicebat: Iniquitatem odio habui