comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mittit quos amat. Quis ista tan¬
te pietatis uiscera pensare suffici¬
at. quod & culpas populi dñs sine
uindicta non deserit: & tam̃ delin¬
quentem populũ a se funditus
non repellit: Sic cum moyses ad
reꝑmissionis terrã exploratores du¬
odecim misisset. ex quib cũ de¬
cem post modũ desꝑationẽ po¬
pulti facerent. isdẽ populus in
iram murmurationis accensus.
seductũ se a. dño esse conquestus
est: ut eius cadauera iacerent
in deserto. Cui omĩpotens ira¬
tus dixit. quod nullus eorum
terram reꝓmissionis intraret.
Q uo terrore conpuncti. praue.
se egisse. cognouerunt. seseq in
lacrimis afflixerunt:. & accincti
armis ꝓtinꝰ ceꝑunt contra hos¬
tes ascendere. ut repmissionis
terrã post lacrimas intrare. po¬
tuissent. Quibus ꝑ moysen
dñs dicit. Dic eis. N olite ascen¬
dere. neq pugnetis. non enĩ sum
uobiscum. ne. cadatis coram ini¬
micis urĩs Qua in re pensandũ

Expanded text:
mittit quos amat. Quis ista tanmittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum
Abbreviated transcription (Latin):
chiel ꝓpha in captiuitat̾e mititur:
qũe diuina gr̃a ita sibi placabilẽ
fecerat. ut ꝑ eum uentura quoq
consolari dignaretur. Considere¬
mus ergo si possumus. qnͣta est
dispensatio suꝑnȩ pietatis. quia
sic iratꝰ est popło suo dñs. ut tam̃¬
non om̃ modo irasceretur. Nam
si iratus ñ esset. in captiuitatẽ
ppłm minime. tradidisset Et. si
omni modo iratus esset. electos
suos cũ illo in captiuitatem non
mitteret. Sed agit hec diuina
miscđia ut ex una eademq re
ex qua carnalib dat. fagellum
ex ea sp̃ualib uirtutis prestet in¬
crementum. Cumq illos ꝑ tri¬
bulationẽ purgat: istos ex societa¬
te tribulantiũ ad maiora ꝑme.¬
renda excitat. & sic inustis trasci¬
tur. ut tamen eorum corda ꝑ
iustorum consortium consoletur
ne si omni modo deserat. nullus
post culpas ad ueniam redeat.
Tenendo igitur repellit. & repel¬
lendo tenet. quando cum his: diꝰ
iudicat. simul in tribulationem

Expanded text:
chiel propheta in captivitatem mittitur , chiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo suo Dominus, ut tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem populum minime tradidisset; et si omnimodo iratus esset, electos suos in captivitatem cum illo non mitteret. Sed agit haec divina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeat. Tenendo igitur repellit, 1182 et repellendo tenet, quando cum his quos dijudicat simul in tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum completi fuerint. dies
tui. & dormieris cũ patribus
tuis. suscitabo semen tuũ post
te. quod egredietur de ut̾o tuo.
& firmabo regnũ eius. ipse edi¬
ficabit domũ nomini meo. Esc¬
ce nathan ꝓpħa qui prius re-¬
qi dixerat uade & fac. ipse post¬
modum ꝓphetiȩ sp̃m edoctirs. hoc
fieri non posse denuntians. & re-¬
gis consiliis. & suis sermonib con-¬
tradixit. quia quod ex suo sp̃u dix¬
erat. falsum fuisse reprehendit.
Qua in re inter ꝓpħas ueros ac fal¬
sos ista distantia est. quia ꝓphȩ
ueri siqͥd aliqͣndo ꝑ suum sp̃m
dicunt. hoc ab auditoꝵ mentib
ꝑ sp̃m scm eruditi citius corrigunt.
Prophȩ autem falsi & falsa denun¬
tiant. & alieni ascõ spũ in sua falsi¬
tate ꝑdurant. Consideratis igitur
ꝓphetiȩ temꝑib & modis. intueri
pensat. Ifraheliticꝰ quippe popłs
conditori suo deliquerat. & idcir¬
co regi babylonico in captiuitate
seruiebat. Cum quo tamen hiere¬

Expanded text:
Cum completi fuerint dies Cum completi fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus; ipse aedificabit domum nomini meo . Ecce Nathan pgi dixerat, Vade et fac: ipse postmodum prophetiae Spiritu eductus, hoc fieri non posse denuncians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit: quia quod de suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista distantia est, quia prophetae veri si quid aliquando per suum spiritum dicunt, hoc ab auditorum mentibus per Spiritum sanctum eruditi citius corrigunt. Prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus et modis, intueri pensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Eze
Abbreviated transcription (Latin):
mo ñ deciꝑet. si ꝓphetie sp̃m
p̃sentem habuisset S ciendum
quoq est. quod aliquando ꝓphe¬
te sancti dũ consuluntur. ex
magno usu ꝓphetandi quȩdam
ex suo spũ ꝓferunt. & se. hec ex
ꝓphetie spu dicere suspicantur
citius correpti ab eo quȩ uera
sunt audiunt. & semet ipsos qr
falsa dixerint reprehendunt.
Nathan & eni ꝓphetam scm
uirum fuisse quis nesciat: Qui
dauid regem. & de culpa apte
reprehendit. & que ei ꝓ culpa
essent uentur nuntiauit. Quẽ¬
tamen dum isdẽ dauid quia
templũ do uellet construere.
requifisset. ilico respondit. Sm̃e
quod est in corde. tuo uade &
fac. quia dñs tecum est. De quo
illic fubditur. Bactum est autẽ¬
than dicens. Yade & loquere
ad seruum meum dauia. Hȩc
dicit dñs deus. Num quid tu e¬
dificabis michi domum ad ha¬
bitandum. Heq enim habita¬
ui in domũ ex die qua eduri
filios israel de terra egypti. usq
in diem hanc. Et paulo post.

Expanded text:
mo non deciperet, si prophetiae spiritum mo non deciperet, si prophetiae spiritum praesentem habuisset. 16. Sciendum quoque est quod aliquando prophetae sancti dum consuluntur, ex magno usu prophetandi quaedam ex suo spiritu proferunt, et se haec ex prophetiae spiritu dicere suspicantur; citius correcti, ab eo quae vera sunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavit; tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, ilico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est. De quo illic statim subditur: Factus est serthan, dicens: Vade et loquere ad servum meum David. Haec dicit Dominus Deus: Nunquid tu aedificabis mihi domum ad habitandum? Neque enim habitavi in domo ex die qua eduxi filios Israel de terra Aegypti usque in diem hanc . Et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝓphetie misteria uel. conpunc¬
tionis grãm infundat Unde sc̃p¬
tum est Sacrificiũ laudis honori¬
ficabit me: & illic iter quo ostendã
illi salutare dei Quod enim lati¬
ne salutare. hoc ebraice. Nñc dicit᷑.
In sacrifitio igitur laudis. fit in¬
iħu iter ostensionis. quia dum ꝑ
psalmodiã. conpunctio effundit᷑.
uia nobis in corde fit. ꝑ quam
ad iħm in fine ꝑuenit᷑. sicut ipse
de sua ostensione loquit᷑ dicens
Qui diligit me. diliget᷑ a patre
meo. & ego diligã eum. & mani¬
festabo ei me ipsum. Hinc quoꝙ
scriptũ est. Cantate. dño. psal¬
mum dicite nomini eius. iter
facite. ei qui ascendit suꝑ occa¬
sum. dñs nom̃ est ei. Ipse enim
suꝑ occasum ascendit: qui mortẽ
resurgendo calcauit. Qui dum
cantamus iter facimus. ut ad
nr̃m cor ueniat. & sui nos amo¬
samariam missus. mala quȩ ei
tamen ꝓhibitus a dño in uia
comedere. ꝓphetȩ falsi ꝑfuasio¬
ne deceptus est. quẽ fallax ser¬

Expanded text:
vel prophetiae mysteria, vel compuncvel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In sacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Hinc quoque scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoSamariam missus, mala quae ei tamen, prohibitus a Domino in via comedere, prophetae falsi persuasione deceptus est ; quem fallax ser
Abbreviated transcription (Latin):
liarius. deus. fortis. pater futuri
scłi. pͥnceps pacis. Multiplicabit᷑
eius imꝑium: & pacis ñ erit finis
Qui etiam de ezechia rege ꝓphe¬
tie sp̃u tactus fuerat. e uicino:
quia quod de infirmitate. sua
surgeret. p̃dixit. & quot annis
post infirmitatẽ uiueret nun¬
tiauit. Aliquando uero ꝓphetie:
spiritus ꝓphetis de. est: nec semꝑ
eorum mentib presto est: quatenꝰ
cum bunc ñ habent. se hunc ag¬
noscant ex dono habere cũ ha-¬
bent. Unde. heliseus cum fientẽ
sunamitẽ mulierẽ a. suis pedib
ꝑ gyeri puerum auelli ꝓhiberet
dixit: dimite illam. anima enim
cius in amaritudine. est: & dñs ce¬
lauit a. me. & ñ indicauit. mͥ S ic ꝙͦ
cũ eum iosaphat de. futuris requi
fecit applicari. ut ꝓphetie ad hunc
spiritus ꝑ laudem psalmodie des¬
cenderet. atq eius animum de uen¬
turis repleret. Uor & enim psal¬
modie cum ꝑ intentionẽ cordis a¬
gitur. ꝑ hanc om̃ipotenti dño ad
cor iter paratur. ut intente. menti

Expanded text:
liarius, Deus, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege prophetiae spiritu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post infirmitatem viveret nuntiavit . 15. Aliquando vero prophetiae spiritus prophetis deest, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Sic quoque cum eum Josaphat de futuris requirfecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de venturis repleret . Vox enim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intentae menti
Abbreviated transcription (Latin):
esset minor humano uisu discerne:¬
re nequaquam posset: ductis in
obliquũ brachiis dexterã manum
minori. sinistrã maiori pofuit.
Quod dum corrigere filius uel¬
let qui ait. non ita conuenit pa¬
ter. quia hic est pͥmogenitus. au¬
diuit. Scio fili mi scio. & iste qui¬
dem erit in populos & multipli¬
cabitur: sed frater eius minor
maior illo erit. Prophetiȩ ergo
spiritus ex presenti pariter & ex fu¬
turo ꝓphetantis animũ tangit.
dum iacob & uentura nuntiabat.
& eos quos corporeis oculis uide.¬
re non poterat: ante. se positos
ꝑ sp̃m discernebat. Sic ahie ꝓ¬
presenti atq ex futuro tetigerat.
cum caligantib oculis eam que.
se. esse aliam simulabat. & uxo¬
rem hieroboam esse cognouit.
et quic quid ei futurum esset
aꝑuit dicens: ingredere. uxor
hieroboam. quare aliam te. esse.
simulas: Ego autem missus fũ
ad te. durus nuntus. Uade &
dic hieroboam. Nec dicit dñs
suꝑ om̃s qui fuerunt ante te:

Expanded text:
esset minor, humano visu discerneesset minor, humano visu discernere nequaquam posset, ductis in obliquum brachiis, dexteram manum minori, sinistram majori imposuit. Quod dum corrigere filius vellet, dicens: Non ita convenit, pater, quia hic est primogenitus, audivit: Scio, fili mi, scio: et iste quidem erit in populos, et multiplicabitur, sed frater ejus junior major illo erit . Prophetiae ergo spiritus ex praesenti pariter et ex futuro prophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum discernebat. Sic Ahiae ppraesenti atque ex futuro tetigerat, cum, caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nuntius. Vade et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus super omnes qui fuerunt ante te
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte libri geneseos historia testat᷑
cum ysaac esau filiũ suum adue.¬
nandũ misit: cui minorem filiũ
ad benedicendũ rebecca supposu¬
it. qui hedinis pellibus indutus
paterno palpatui corpus fra.¬
ternum finxit. Cui ille mino¬
ri filio tamquã maiori bene. dic-¬
tionem dedit: queque. ei eẽnt
longe futura nuntiauit: s quis
esset qui coram se assisteret sci
tetigit:. atq ex p̃senti ñ tetigit:
quando caligantib oculis pater
& uentura predicebat. & presen¬
tem filiũ nesciebat. Aliquando
ꝓphetantis animũ ex presenti
pariter & ex futuro tangit. quod
ex eodem libro geneseos liquido
docemur. In illo quippe scriptũ
est. quia cum uite iam termino
ꝓpinquaret iacob. ei duos filios
suos ioseph fecit asfistere. ut ex
benedictione. illius possent longe.
post futura ꝓmereri. Qui ma¬
iorem ad dexterã. minorem ue-¬
ro posuit ad finistram. Cumq
ille. oculis senectute. caligantibris
nepotes suos quis prior quis ue

Expanded text:
aperte libri Geneseos historia testatur, aperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac Esau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram se assisteret, scietantis tetigit, atque ex praesenti non tetigit, quando caligantibus oculis pater et ventura praedicebat, et praesentem filium nesciebat. 7. Aliquando prophetantis animum ex praesenti pariter et ex futuro tangit, quod ex eodem libro Geneseos liquido docemur . In illo quippe scriptum est quia cum vitae jam termino propinquaret Jacob, et duos filios suos Joseph fecit assistere, ut ex benedictione illius possent longe post futura promereri, cui majorem ad dexteram, minorem vero posuit ad sinistram . Cumque ille, oculis senectute caligantibus, nepotes suos quis prior, quisve
Abbreviated transcription (Latin):
tangit ex futuro. nec tangit ex
preterito A liquando uero in p̃¬
senti ex parte tangit: & ex parte
non tangit. Aliquando in futu-¬
ro ex parte tangit. & ex parte
non tangit. S̾ ed hec ipsa si pos¬
git: sicut iohannes baptista
uenientem dñm uidens ait: ec ce
agnus dei. ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. Sed cum iam moritu¬
rus esset: missis discipulis require¬
bat dicens. tu es qui uenturus es.
an alium expectamus. En qui-¬
bus uerbis ostenditur: quia in
terris quidem uenisse. redemp¬
torem nouerat: sed an ꝑ semet¬
ipsum ad aꝑienda inferni clau¬
stra descenderet. dubitabat. Ex
presenti ergo ꝑ ꝓphetiȩ spiritum
tactus fuerat. qui humanitatem
mediatoris uidens. & diumnitatem
eius intelligens. confitebat᷑ agnũ
qui peccata mundi tolleret: sed
tattus ex futuro ñ fuerat. qui ad¬
uentum illius in inferno nescie.¬
bat. Aliquando uero ꝓphetie. sp̃c a
nimum ꝓphetantis ex futuro tan¬
git. atq ex p̃senti ñ tangit: sicut

Expanded text:
tangit ex futuro, nec tangit ex tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando vero in praesenti ex parte tangit, et ex parte non tangit; aliquando in futuro ex parte tangit, et ex parte non tangit. Sed haec ipsa, si posgit, sicut Joannes Baptista venientem Dominum videns, ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Sed cum jam moriturus esset, missis discipulis, requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris quidem venisse Redemptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabat. Ex praesenti enim per prophetiae spiritum tactus fuerat, qui humanitatem Mediatoris videns, et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in infernum nesciebat. 6. Aliquando vero prophetiae spiritus animum prophetantis ex futuro tangit, atque ex praesenti non tangit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
a somnio ꝑuenit ad futura. Qui
ergo ipsam ut ita dicam radicem
somnii protulit. ꝓfecto ex p̃teritis
ꝓbauit. quam uera essent quȩ de.
futuris diceret. Prophetia autem
presentis temꝑis. nec p̃teriti ad¬
testatione. indiget. nec futuri. quia
cum res occulta ꝑ ꝓphetie uerba
detegitur. ueritati illius res ipsa
que ostenditur adtestatur Igitur
quia de temꝑib ꝓphetie. tracta¬
uimus. restat. ut de modis eius
ac qualitatib aliqua disseramus
Spiritus quippe ꝓphetie. nec sem¬
per nec eodem modo ꝓphete. a¬
nimum tangit. Aliquando e¬
num sp̃c ꝓphetie ex p̃senti tan¬
git amiũ ꝓphetantis: & ea fu¬
turo nequaquã tangit. Ali¬
quando ex futuro tangit: & ex
presenti non tangit. Aliquando
autem ex presenti. & ex futuro tan¬
git. Aliquando uero ex p̾terito
& ex presenti atq ex futuro. pa¬
riter animus tangitur ꝓphe.¬
tantis. Aliquando tangit ex p̃¬
terito ꝓphetie sp̃c. nec tangit
ex futuro. Aliquando autem

Expanded text:
a somnio pervenit ad futura. Qui a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quippe prophetiae nec semper, nec eodem modo prophetae animum tangit. Aliquando enim spiritus prophetiae ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex futuro nequaquam tangit; aliquando ex futuro tangit, et ex praesenti non tangit. Aliquando vero ex praesenti et ex futuro tangit; aliquando autem ex praeterito, et ex praesenti, atque ex futuro pariter tangitur animus prophetantis. Aliquando tangit ex praeterito prophetiae spiritus, nec tangit ex futuro; aliquando autem
Abbreviated transcription (Latin):
liter ex futurorũ ꝓphetia ꝓbent᷑
preterita. restat nunc ut adhuc
de. sacris eloquiis ostendamus quo
bylonicus cũ somniu᷑ uidisset. mi¬
sit ad magos xariolos. omnes q
sapientes babylonie conuocauit.
nec ab eis solummodo interpre¬
tationem somnii. sed & iam som¬
nium quesunt. ut nimirũ ex pre¬
terito colligeret. si quid in eoꝵ
responsionib de uenturo certũ
teneret. Qui cum dicere nulla
potuissent: danihel deductus ad
mediũ est. qui de interp̃tatione.
somnii & de narratione. requisit᷑.
non solum hoc respondit quod
interrogatus est. sed ipsam somnii
originem replicauit dicens. tu rex
cogitare. cepisti in stratu tuo. quid
esset futurũ post hec. Et pau¬
lopost. Tu rex uidebas. & eccẽ qua¬
si statua una grandis: & cętera.
Euius uidelicet somnii mox or
dinem dirit. & quicquid ex eodẽ
uenturum sequebatur aperuit.
Pensemus ergo ordinẽ. ꝓpbetie.
Acogitationib uenit ad somniũ

Expanded text:
liter ex futurorum prophetia probentur liter ex futurorum prophetia probentur praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis ostendamus quombylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidquid ex eodem venturum sequebatur aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium,
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quoq est. quia ꝓph̾iȩ
tempora inuicem sibi concinunt.
ad ꝓbationem: ut. aliquando ex.
futuris preterita. aliquando uero
ex preteritis ꝓbentur futura. Dixe¬
rat enim moyses. In principio cre¬
auit ds cęlum & terram Sed quis
crederet quia uerum de p̃terito
diceret. si de futuro xiam aliquid
non dixisset: In ipsius & enim si¬
ne. libri in cuius exordio illa d
preterito dixerat: aliquid ꝓphe¬
tie ꝑ iacob uocem de uenturis ꝑ¬
miscuit dicens. Non auferetur
sceptrum de iuda .x dux de. femo¬
ribus eius:donec ueniat qui mit¬
tendus est. & ipse ᷤ e ͭ pectatio gentiũ.
Qui etiam ꝑ semetipsum eundem
qui mittendus erat. ei quem duce
audietis. Erit autem quicumq
non audierit ꝓphetam illum. ex¬
terminabitur de. ppło suo Gur
ergo preteritis uentura ꝑmiscu-¬
it. nisi ut dũ implerentur ea que.
de. futuro prediceret. ostenderet.
etiam quia. de. p̃terito uera dix¬
isset: Quia itaq docuimus qua¬

Expanded text:
Sciendum quoque est quia prophetiae Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium . Qui etiam per semetipsum eumdem qui mittendus erat ei quem ducebme ipsum audietis. Erit autem, quicunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Cur ergo praeteritis ventura permiscuit, nisi ut, dum implerentur ea quae de futuro praediceret, ostenderet etiam quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque docuimus qua
Abbreviated transcription (Latin):
culta cordis eiꝰ manifesta. frunt.
ꝓfecto monstratur. quia ꝑ hunc
modtum ꝓphetiȩ sp̃c non p̃dicit.
quod futurũ est. sea ostendit gd
est. Quo autem pacto ꝓphetie.
dicitur sp̃c. qui nichil futurum
indicat. s presens narrat: Qua
in re animaduertendũ est. quod
recte. ꝓphetia dicitur: non quia
predicit uentura: sed quia ꝓdit
occulta. Rem quippe quãlibet
ficut ab oculis nr̃is infuturo sub¬
trahunt tempora: ita. ab oculis
nostris in presenti subtrahit causa
Uentura etenim res occultatur in
futuro tempore: presens autem co¬
gitatio absconditur in latenti corde.
Est etiam ꝓphetia. presens. cũ res
quelibet ñ ꝑ animum. sed ꝑ absentẽ
tegitur. quȩ tamen ꝑ sp̃m denu¬
datur. Et ibi fit presens ꝓpħantis
animus: ubi ꝑ presentiam ñ est corpus
Nam gyeri longe a ꝓpha recesse.¬
rat. cum naaman syri munera ꝑ¬
cipiebat. Cui tamen isdem pro¬
pheta dicit: uonne cor meum in
presenti erat. quando reuersus est
homo de curru suo in occursũ tͥ:

Expanded text:
culta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
seth sibi contra suũ dñm m̃tien¬
tem ñ intellexit: &. amase ꝓmit.¬
tens dixit. hec faciat. mͥ deus
& hec addat: si ñ magister mi¬
litiȩ fueris coram me om̃i tem¬
pore ꝓ ioab. uidelicet. quid seq¬
retur ignorans. quia amasa is¬
dem ñ solum pͥncipatũ miliciȩ
ꝓ ioab non susciperet. sed etiam ꝑ
ioab post paululũ uitam finiret.
uoluit. quid e uicmno sequeretur
nesciens. ꝓphetã alterum reqͥsiuit.
Quidam uero & elonginquo tan¬
guntur & e. ꝓximo: sicut ysaias
longe post futura prenuntiat di-¬
cens. ecce uirgo concipiet & pari¬
et filium: & uocabit᷑ nomen eius
emmanuel. De. quo rursus ait.
Paruulus natus est nobis. filius
datus est nobis: & factus est pͥnci¬
patus suꝑ humerũ eius. & uoca

Expanded text:
seth sibi contra suum dominum mentienseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab , videlicet quid sequeretur ignorans, quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam per Joab post paululum vitam finiret voluit, quid e vicino sequeretur nesciens, prophetam alterum requisivit . 14. Quidam vero et e longinquo tanguntur et 1180 e proximo, sicut Isaias longe post futura praenuntiat, dicens: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . De quo rursus ait: Parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis; et factus est principatus super humeru
Abbreviated transcription (Latin):
phete animus fuerat. & ex parte.
ñ tactus. qui ungendũ dauid
in regnum nouerat. & quia a sa¬
ule. non esset occidendus igno-¬
rabat. Ociendum quoq est. qo
ꝓphetȩ quidam e primo tan¬
guntur: atq e longinquo mini¬
me. tanguntur. Alii uero e lon¬
ginquo. & ñ tangunt᷑ e ꝓrimo.
ginquo. sicut samuel perisse
asmas nouerat. easq inuentas
esse nuntiabat. Saul regem
futurum predicit. daiũd qͦ
quia in eius regno succederet
nuntiat. sed quia pater regis
et̃ni futurꝰ sit non predicit᷑.
Qi uidam uero tanguntur e lon¬
ginquo & ñ tangunt᷑ e primo. si¬
cut isdem dauid incarnandum
dei unigenitum nouerat de iu¬
dea dicens. homo factus est in
ea . &. ipse. fundauit. eã altissimus
Atq hunc ad celos ascensurum
& ad patris dexterã sesfurũ in¬
telligit dicens: dixit dñs dño
meo: sede a. dextris meis. & tam̃
multa que e uicino acta sunt
minime. preuidit. Ut enĩ pauca
de. multis loquar. seruũ mifibo¬

Expanded text:
rophetae animus fuerat, et ex parte rophetae animus fuerat, et ex parte non tactus, qui et unguendum David in regno noverat, et quia a Saule non esset occidendus ignorabat. 13. Sciendum quoque est quod prophetae quidem e proximo tanguntur, atque e longinquo minime tanguntur; alii vero e longinquo, et non tanguntur e proximo; ginquo, sicut Samuel perisse asinas noverat, easque inventas esse nuntiavit, et Saul regem futurum praedicit ; David quoque quia in ejus regno succederet nuntiat, sed quia pater Regis aeterni futurus sit non praedicit . Quidam vero tanguntur e longinquo, et non tanguntur e proximo, sicut idem David incarnandum Dei Unigenitum noverat, de Judaea dicens: Homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Atque hunc ad coelos ascensurum, et ad Patris dexteram sessurum intelligit, dicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphibo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tacti. qui & sciebant quod tol
parte tactus est: & ex parte ñ
tactus. cũ regi israel diceret. ꝑcuti
iaculo terram. Et cũ ꝑcussiss
trib uicibus & stetisset: iratus est
contra eum uir dei & ait:. si ꝑcus¬
sisses quinquies aut. sexies aut
septies. ꝑcussisses syriam usq ad
consummationẽ. Nunc autem
tribus uicib ꝑcuties eam. Q ui
itaq nouerat quia toties ꝑcu¬
teret syriam: quotiens ꝑcussisse
terram: sed cum diceret ꝑcute
terram. quoties eam ꝑeussurus
esset ignorabat. quippe quia &
indignatus est terrã tercio fuisse.
ꝑcussam: ꝓfecto constat. quia
de futuro ex parte tactus fuerat
ex parte. ñ tactus. qui syriam ꝑ¬
cuti predixit. sed terrã ꝑcuti am
plius uoluit. Dic samuel cũ ad
ungendum dauid a dño mitte¬
retur. respondit. Quomodo ua¬
dam: Audiet enim saul. & inter
ficiet me. Q ui & dauid unxit:
nec tam̃ a saule. occisus est. Ex
parte ergo de futuro tactus ꝓ¬

Expanded text:
non tacti, quia et sciebant quod tollnon tacti, quia et sciebant quod tollparte tactus est, et ex parte non tactus, cum regi Israel diceret: Percute jaculo terram. Et cum percussisset tribus vicibus, et stetisset, iratus est contra eum vir Dei, et ait: Si percussisses quities, percussisses Syriam usque ad consumptionem: nunc autem tribus vicibus percuties eam . Qui itaque noverat quia toties percuteret Syriam, quoties percussisset terram; sed cum ei diceret, Percute terram, quoties eam percussurus esset ignorabat quippe quia et indignatus est terram tertio fuisse percussam, profecto constat quia de futuro ex parte tactus fuerat, et ex parte non tactus, qui Syriam percuti praedixit, sed terram amplius percuti voluit. Sic Samuel cum ad unguendum David a Domino mitteretur, respondit: Quomodo vadam? Audiet enim Saul, et inter ficiet me . Qui et David unxit, nec tamen a Saule occisus est. Ex parte ergo de futuro tactus p
Abbreviated transcription (Latin):
sed ubi ceciderit omĩno nescint
Aliquando uero ꝓphetie. sp̃c. in
presenti ex parte tangit: & ex par¬
te non tangit. quod petri apli
nuntiati.: Scriptum quippe est
Dirit spiritus ei. Ecce uiritres
querunt te. Ed quos ille des¬
cendit: & reqͥuirens dixit. Quȩ
causa est. ꝓpter quam uenistis:¬
In cuius uerbis ostenditur. quia
candem causam ꝑ sp̃m ñ audie.¬
rat. quam a militib requirebat.
In presenti ergo mentem petri
spiritus ex parte tetigit: & ex par¬
te. ñ tetigit. qui & adesse milites
dixit. & ꝓ qua causa uenerant ta¬
in futuro ex parte tangit᷑. & ex
parte. ñ tangit: sicut ꝓphetarũ
filii de auferendo helia ad helise.¬
um dicũt. Numquid nosti qͥa
hodie dñs tollet dñm tuum a
te: Quo tamen ablato. se se ꝑ
ro ergo eorum mentem ꝓphetiȩ
spiritus & ex parte. tetigerat. x ex
parte minime tangebat. quando
eum quem tollendum nouerant. ñ
inueniendũ querebant. Ex par¬
te itaq tacti sunt: atq ex parte

Expanded text:
sed ubi ceciderat omnino nescivit. sed ubi ceciderat omnino nescivit. 11. Aliquando vero prophetiae spiritus in praesenti ex parte tangit, et ex parte nonuntiati. Scriptum quippe est: Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te . Ad quos ille descendit et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis? Cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per Spiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti ergo mentem Petri Spiritus et ex parte tetigerat, et ex parte non tetigerat, quia et adesse milites dixit, et pro qua causa venerant lain futuro ex parte tangit, et ex parte non tangit; sicut prophetarum filii de auferendo Elia ad Elisaeum dicunt: Nunquid nosti quia hodie Dominus tollat dominum tuum a te ? Quo tamen ablato, sese perro ergo eorum mentem prophetiae spiritus ex parte tetigerat, et ex parte non tangebat, quando eum quem tollendum noverant non inveniendum quaerebant. Ex parte itaque tacti sunt, atque ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
me manent. aꝑte. ostenditur:
quia ea que ipsi futura essent.
aliis de ipso reuelata erant. ñ au¬
tem ipsi de se: ficut de illo ꝑ
agabũ dicitur. uirũ cuiꝰ hec
zona est: ita alligari oportet in
ierusalem. Aliquando autem
ꝓphetiȩ sp̃c tangit ex suturo. nec
tangit ex preterito: sicut de. helises
facto scriptum est: quia cũ unus
ex filiis ꝓphetarum materiem suc¬
cideret. huic ferrũ securis in aquã
cecidit: qui exclamauit. heu heu
dñe mi. & hoc ipsum mutuum
acceꝑam. Dixit autem homo di
Ubi cecidit. At ille. monstrauit
ei locum. Precidit ergo lignum:
& misit illuc: natauitq ferrum.
In quo udelicet ꝓphete facto
cognoscitur. quia qui requi¬
rit ubi ceciderit. quid esset fac¬
turus nouerat. sed tamen cum
re quirit. constat quia ubi ferrũ
cecidisset ignorabat. Prophetie.
ergo sp̃c helisei mentem ex futu¬
ro tetigerat: sed ex preterito ñ
tangebat. qui & ferrũ in ꝓfun¬
dis demersum quia reuocaturus
esset ad suꝑfitiem scire. potuit:

Expanded text:
me manent , aperte ostendens quia ea quae ipsi futura essent aliis de ipso revelata erant, non autem ipsi de se, sicut de illo per Agabum dicitur: Virum, cujus haec zona est ita alligari oportet in Jerusalem . 10. Aliquando autem prophetiae spiritus tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito; sicut de Elisaei facto scriptum est, quia cum unus ex filiis prophetarum materiam succideret, huic ferrum securis in aquam cecidit, qui exclamavit: Heu! heu! Domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. Dixit autem homo Dei: Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum, et misit illuc, natavitque ferrum . In quo videlicet prophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat quid esset facturus noverat; sed tamen cum requirit, constat quia ubi ferrum cecidisset ignorabat. Prophetiae ergo spiritus Elisaei mentem ex futuro tetigerat, sed ex praeterito non tangebat, qui et ferrum in profundis demersum, quia revocaturus esset ad superficiem, scire potuit;
Abbreviated transcription (Latin):
TENTIS
aspiratione
de. hiezechi¬
ele prophe.¬
Ata locuturꝰ.
prius debeo tempora & modos aꝑi¬
re ꝓphetie: ut dum accessus ei os¬
tenditur. uirtus melius cognoscatur
Prophetiȩ tempora tri funt.scilicx
preteritum. presens & futurũ Sed
sciendum est. quod in duob tem¬
poribus ꝓphetia ethimologiam
ꝑdit. quia cum ideo ꝓphetia dic¬
la sit quod futura. predicat. quan¬
do de p̃terito uel p̾senti logiit᷑
rationem sui nominis amittit:
turum est: sed uel ea memorat
que tnsacta sunt. uel ea q̃ sunt
Que tamen tria ꝓphetiȩ tẽꝑa
uerius loquimur. si ex sacre scrip¬
ture testimoniis ostendamus.
Prophetia de futuro est. ecce
uirgo concipiet. & pariet filium.
Prophetia de p̃terito est. in pͥn¬
cipio creauit d̾s celũ & terram
De illo enim tempore dixit ho¬
mo. quo non erat homo. P rophe¬
tia de p̾senti est. quam paulus a¬
postolus dicit. Si autem omnes
ꝓpherent. intret autem quis
infidelis uel idiota. conuincitur
ab om̃ib. duudicatur ab omĩ¬

Expanded text:
tentis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit, turum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et terram . De illo enim tempore dixit homo quo non erat homo. Prophetia de praesenti est, quando Paulus apostolus dicit: Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
que sacri eloquii mysteria
ꝑscrutanda subleuamur Cer¬
te in antiquis parentib nr̃is
cultores idoloꝵ fuim⁊ sed ecce
ꝑ sp̃m gracie uerba iã celestia
rimamur Ynde hoc nob̾.SSed
impleuit. redemptor humani
generis quod ꝑ ꝓphetã dixit:
& deserta in ub̾tatẽ uersa ad¬
uene comedent. Hec quippe
pphetarũ dicta. deserta
apuo iudeos fuerunt. quia
ꝑ intellectũ mysticũ ea exco¬
lere inquirendo noluerunt.
Nobis autẽ in ub̃tatẽ uersa st̃.
quia iuxta historiã uisionis
dicta largiente deo m̃ti nr̃e
spiritaliter sapuint. & iã adue¬
ne comedimꝰ. que ciies. man-¬
ducare noluerunt. Sint
gracie unigenito. sit laus et̾ne.
sapientie. qui uiuit & regnat
cũ patre in unitate sp̃c sancti

Expanded text:
quae sacri eloquii mysteria quae sacri eloquii mysteria perscrutanda sublevamur. Certe in antiquis parentibus nostris cultores idolorum fuimus, sed ecce per spiritum gratiae verba jam coelestia rimamur. Unde hoc nobis? Sed implevit Redemptor humani generis quod per prophetam dixit: Et deserta in ubertatem versa advenae comedent . Haec quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem versa sunt, quia juxta historiam visionis dicta largiente Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sapientiae, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
S̾unt uero ñ nulli. qui bona
quidem q̃ nouerunt. oꝑant̃:
atq hec oꝑantes meliora de¬
lib̾ant. s retctantes meliora q̃
delib̾auerant immutant Ed
quidem bona agunt. q̃ ceꝑant.
s a meliorib q̃ delib̾auerant
subcũbunt. Hii nimirũ ante.
humana iudicia stare ui¬
dent̾ in oꝑe. s ante omĩpo¬
ten tis di oculos cecidert̃
in delib̾atione. Unde fit ple¬
rumq ut & bonũ opꝰ eorũ
minꝰ do placeat. quia cum
pes m̃tis in meliori gradu de¬
lib̾ationis inconstanter poni¬
tur. hoc ipsa cogitationis in¬
constantia accusat. Sed qͥa
ꝑfecti quiq magna se dis¬
cretio Unis subtilitate con¬
spitiunt. ne ad det̾iora um¬
quã uel in oꝑe uel in cogi¬
tatione delabant᷑. quantũ
cotidie ꝓfitiant. incessant
pensant᷑. recte de his dicit᷑.
non reuertebant᷑ cũ ince¬
derent. sed unũqdq ante
faciem suam gradiebatur In
ter hec igitur considerare li¬
bet nos ad ista tractanda qui
simus. unde uenimꝰ. &usq ad

Expanded text:
Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur, atque haec operantes meliora deliberant, sed retractantes meliora quod deliberant immutant. Et quidem bona agunt, quae coeperant, sed in melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione, unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur, hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quique magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere vel in cogitatione delabantur, quantum quotidie proficiant incessanter pensant, recte de his dicitur, « non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. 19. Inter haec igitur considerare libet nos ad ista tractanda qui sumus, et unde venimus, et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cedem que ex bono oꝑe adqui¬
ritur. ñ aspiciunt quomͦ ex ma¬
lo oꝑe ꝑdat᷑. Eli castitatẽ. cor¬
poris seruat. seq uigilant̾ circũ¬
spicit. ne quid foris rep̃hensibi¬
liter amittat. Siuis contentꝰ est
alia. ñ diripit. s tam̃ in corde
odiũ fortasse contra primum
seruat. Et cũ sc̃ptũ est. qͥ odit
fratrẽ suũ homicida est. consi¬
derat quã. sit mundꝰ foris in
oꝑe. & ñ ꝑpendit. quã. sit crudeb̾
in mente. quid iste. nisi sibime¬
ipsi absens est. qͥ incordis fu
tenebris ambulat. & ignorit.
Alius iam aliena ũ diripit. iam
corpꝰ ab inmunditia. custodu

Expanded text:
cedem quae ex bono opere acquicedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proximum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum, homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
corã facie sua ñ ambulant. quia.
ea q̃ agunt nũquã considant.
Ad interitũ tendunt. p̃uis
actib. & exultant. De quibus
scͥptũ est. qui letant᷑ cũ male.¬
fecerint. & exultant in rebus
pessimis. Sepe uͦ iustus qͥ eos
conspicit deflet. s ipsi freneticor¬
more planguntur et rident.
Alii indigentib de reb ꝓpͥis mul¬
ta. larguintur. s cũ occasionis tem¬
pus inuenerint indigentes oppͥ¬
munt. eosq quib ualuerint. ra¬
puus deuastant. Pomint ante
cogitationis sue oculos bona que
faciunt. & ñ ponunt pessima qus
committunt. Hii uidelicet. co¬
ram facie. sua ñ ambulant. quia
si sibimet ipsis p̾sentes essent cun¬
cta subtiliter que agunt uid̾ent
qualit̾ bona oꝑa malis actibus
ꝑdunt agnoscerent: sicut sc̃p¬
tum est. Et qui mercedes con¬
gregauit. misit eas insacculũ
ꝑtusum De ꝑtuso oppe sacculo
aliunde. exit. qd̾ aliunde. mit¬
titur. quia. indiscrete m̃tes mer¬

Expanded text:
coram facie sua non ambulant, quia coram facie sua non ambulant, quia ea quae agunt nunquam considerant, ad interitum tendunt, in pravis actibus exsultant. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Saepe vero justus qui eos conspicit deflet, sed ipsi phreneticormore planguntur, et rident. 10. Alii indigentibus de rebus propriis multa largiuntur, sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationis suae bona quae faciunt, et non ponunt pessima quae committunt. 1206 Hi videlicet coram facie sua non ambulant, quia si sibimetipsis praesentes essent, cuncta subtiliter quae agunt viderent, qualiter bona opera malis actibus perdant agnoscerent, sicut scriptum est: Et qui mercedes congregavit misit eas in sacculum pertusum . De pertuso quippe sacculo aliunde exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mer
Abbreviated transcription (Latin):
& nichil. nos ꝓrimo intolera¬
bile. fecisse pͤutabamꝰ Hoc
male diuisũ m̃tis nr̃e iudici¬
um corrigere ꝑ legis p̃ceptũ
moyses studuit cũ dyxit. ut
iustus deberet esse. modi. equꝰp
sextari. Hĩc salomon ait Pon¬
utrũq abhominabile. est apo
nus est. Nam aliud. pondꝰ ha¬
bent. ad qd̾ pensant sibi. ⁊ aliud
pondꝰ ad qd pensant. ꝓximo.
Ad dandũ pondera. leiuora. ad
accipiendũ uero gͣuia. p̃parant
Omnis itaq homo qͥ alit̾ pen
Utrumq gͦ ab hominabile est
apd d̃m. quia. si sic ꝓrimũ ut
se. diligeret. hunc in bonis sic̃
se amaret. Et si fibi sicut.
primũ aspiceret. se in malis
sicut ꝓximũ iudicaret. De¬
bemus gͦ nosmet ipsos sollici¬
te. sicut. alios uidere. nosq ip¬
sos ut dictũ est ante nos po¬
nere. ut pennata. animalia.
incessant̾ unitantes. ne. nesci¬
amus qͥd agimꝰ corã facie nr̃a
semꝑ ambulemꝰ Peru̾si autem
sicut paulo ante. iã diximus.

Expanded text:
et nil nos proximo intoleraet nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Ponutrumque abominabile est apud nus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensUtrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui se insuis actib tamqͣm
aliũ adtendit Nam funt mul¬
ta. peccata q̃ cõmittim⁊ sed ia¬
circo nobis grauia ñ uident᷑.
quia. ea pͥuato amore diligen¬
tes. clausis tiobis oculis in nr̃a
deceptione blandimͣ Ynde fit
plerumq ut a nr̃a graura leuu¬
tet a. primoꝵ mala. leuia. gxauia
nidicem ES criptũ ꝯ̇ppe ẽ Er̃t
homines se ipsos amautes lidi
scum quia. uehem̃ter claudit.
oculũ cordis. amor pͥuatꝰ Sa
quo fit. ut. hoc qd nos agimus
& que esse ñ estimnam ⁊ plerumꝙ
agatur a pximo. & nimis nobis
detestabile esse uideatur. Sed
quare hoc qd̾ nobis ule. uide¬
batur in nobis. gue udet᷑ in
ꝓrimo nͥ quia nec nos ficut
primũ. nec ꝓrimũ confpicim
sicut nos. Si enĩ nos sicut ꝓr
imum aspiceremꝰ. nr̃a repͥhen¬
sibilia disfcte uideremꝰ. Et
rursũ si pximũ aspiceremus
ut nos. nũquã nobis eiꝰ ac¬
tio appareret intolerabilis.
qui sepe fortasse talia egunꝰ

Expanded text:
est, qui se in suis actibus tanquam est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus. Ex quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ aute faciẽ suã grachiebat᷑. nũc autẽ dicit᷑.
coram facie sua ambulabat Ipsa itaq
repetita uidetur esse sententia.
S quia. corã. in pre¬
sit ante faciẽ suã. ambulare:
atq aliud in p̃senti Ante fa¬
ciem quippe ambulare. est.
anteriora repetere. In p̃senti
uero ambulare est. sibimnetis¬
si absentẽ ñ esse. Omins etenĩ
iustus qui uitã suã sollicit᷑
aspicit. & diligent̾ considerat
quantum cõtidie inbonis
crescat. aut fortasse qͣntũ a bo¬
nis decrescat. iste quia. se aute
se ponit coram se ambulat qp¬
pe. qui iugilanter uidet u¬
trum surgat an defluat.
Quisquis uͦ uite. sue custo¬
diam negligit discutere. que
agit. que loquit᷑. q̃ cogitat.
aut despicit. aut nescit. coram
se iste ñ ambulat. quia qualis
sit in suis morib uł actibus
ignorat. Nec sibi met ipsi p̃sens
est. qui semet ipsũ cotidie ex¬
quirere. atq cognoscere. sollicitꝰ
ñ est Ille autem ueracit̾ se
ante se ponit. sibiꝙ in p̃senti

Expanded text:
eorum ante faciem suam gradiebatur, nunc autem dicitur: Coram facie sua ambulabat. Ipsa itaque repetita videtur esse sententia. Sed quia coram in praesit ante faciem ambulare, atque aliud in praesenti. Ante faciem quippe ambulare est anteriora appetere; in praesenti vero ambulare est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter consquantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste, quia se ante se ponit, coram se ambulat: quippe qui vigilanter videt utrum surgat an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat. Quia qualis sit in suis moribus vel actibus ignorat, nec sibimetipsi praesens est, qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectoꝵ oꝑa. ad sequ endã. mni¬
quitatẽ ñ sunt retorta. Hii au¬
tẽ pedes rectos ñ habent. qui
ad mala mundi q̃ reliquerint.
reflectunt᷑ De. quib scriptũ ẽ
& sus lota in uolutabro luti. Oo¬
lebat de quibdã doctor eg̃grꝰ
quod pedũ rectitudinẽ retro
detorserant. quib ꝑ increpado¬
nẽ dicebat Q uomͦ conuerti¬
mini iderũ ad infirma & ege¬
na elem̃ta. quibꝰ denuo ser

Expanded text:
perfectorum opera ad sequendam iniperfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non haad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo se