comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magno usu. non nisi ꝑ magna
exꝑimenta erudim᷑. Prius nos
oportet in singulis uirtutibus
exexceri. & quid in una quaq
possimus exꝑiri quã possimus
de omnibus plenam scientiam
ꝑciꝑe: & de singulis sufficienter
iudicare. Multa quidem de discre¬
tione legendo. multa discimus
audiendo: multa ex insito nobis
rationis udicio. ueruntamen
numquam de hac ad plenum
erudimur: sine exꝑientie mas¬
gistio. Post omnes sequi oportet
qui de omnibus iudicare debet
Primum gͦ est ut satagamus sin¬
gulis iurtutibus. stũdium frequeis
impendere: quod dum facimus
necesse est nos sepus cadere op or¬
tet nos etiam sepe resurgere: &
ꝑ fraquentem lapsum ad discere
qua uigilantia qua cautela. opor¬
teat uirtutum bona acquirere:
uel custodire Sic sic dum longo
usu uirtutum disciplina. ad di¬
scitur: quandoꝙ mens dui exer¬
citata. ad plenam moꝵ discẽtio¬
nemꝑducitur: ꝙ quasi de nato
ioseph uire letatur Ante huius

Expanded text:
magno usu, nonnisi per magna magno usu, nonnisi per magna experimenta erudimur. Prius non oportet in singulis virtutibus exerceri, et quid in unaquaque possimus experiri, quam possimus de omnibus plenam scientiam percipere, et de singulis sufficienter judicare. Multa quidem de discretione legendo, multa discimus audiendo, multa ex insito nobis rationis judicio: verumtamen nunquam de hac ad plenum erudimur sine experientiae magisterio. Post omnes sequi oportet qui de omnibus judicare debet. Primum ergo est ut satagamus singulis virtutibus studium frequens impendere, quod dum facimus, necesse est nos saepius cadere: oportet ergo nos saepe resurgere, et per frequentem lapsum addiscere qua vigilantia, qua cautela oporteat virtutum bona aquierere vel custodire. Sic sic dum longo usu virtutum disciplina addiscitur, quandoque mens diu exercitata ad plenam morum discretionem perducitur, et quasi de nato Joseph jure laetatur. Ante hujus
Abbreviated transcription (Latin):
possumus adutẽ: de quib ꝑ iacob
dicitur. Maledictus furor eoꝵ qͥu
ꝑtinax: os indignatio eoꝵ quia
dura. Cautegͦ cura omnes debet
custõdiri. ut ñ solũ sint ordina¬
ti: sed etiam moderati. Timor enĩ
nimius sepe cadit in desꝑationẽ.
dolor nimiꝰ in amaritudinẽ. speᷤ ĩmo¬
d̾ata ĩ p̃sũptionẽ amor sr̃fliuiᷤ in a¬
dulationẽ. ira intẽꝑata ĩ furor̃e. In
hõ itaq mõdum. uirtutes in iuicia u¬
cunt᷑: si per discetionem minime
moderentur. Uides ne quem admo¬
dum cet̾e omnes. urtutẽ discretio¬
nis requirant: ne uirtutis nomen
quidem sero nascitur: s apatre
cet̾is plus amat᷑. Quis enim nesciat
uera bona animi. sine discretione¬
animi nec posse acquiri. nec posse
conseruariMerito gͦ illa uirtus
singularit̾ diligitur: sine qua nul¬
la conquirit᷑. nulla consummat᷑.
nulla conseruatur. S uix sero.
talem filium acciꝑe merent᷑. qͣa
ad discretionis ꝑfectionem. ñ sine

Expanded text:
possumus advertere: de quibus per Jacob possumus advertere: de quibus per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum quia pertinax, et indignatio eorum quia dura . Caute ergo circa omnes debet custodiri, ut non solum sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit in desperationem, dolor nimius in amaritudinem, spes immoderata in praesumptionem, amor superfluus in adulathunc itaque modum virtutes in vitia vertuntur, si per discretionem minime moderentur. Videsne quemadmodum caeterae omnes virtutem discretionis requirant, ne virtutis nomen quidem sero nascitur, sed a patre plus caeteris amatur. Quis enim nesciat vera bona animi sine discretione nec posse acquiri, nec posse conservari? Merito ergo illa virtus singulariter diligitur sine qua nulla conquiritur, nulla consummatur, nulla conservatur. Sed vix sero talem filium accipere meremur, quia ad discretionis perfectionem non sine
Abbreviated transcription (Latin):
nichil habeo. quod ꝑdere ñ pos¬
sum Quando hic aci scientie
c̾titudinẽ ꝑtingo qui innume.¬
rabilit̾ plura nescio quam scig
ben fratrũ comꝑatione. imꝑio
maior esse ꝑibetur: & ne crescat
apatre suo proibetur: s eo uiat̃
tempore quo sicut aqua effusus
erit. quando iam pats cubile ascen¬
derat: stratumq euis iam ma¬
culauerat. Ruben inquit pͥmo¬
genitus meus. tu fortitudo mep
pͥncipiũ doloris mei: pͥmus indo¬
nis. maior imꝑio: effusus es sicut
aqua ñ crescas.: quia ascendisti
cubile patris tui & maculasti stra¬
tum eius. Ecce ruben quantum
malum p̃sumpsit: quia ultin mo¬
dum excreuit. Cito magnum ꝑi¬
culum incurrit᷑: si timor nr̃ ꝑ qilꝰ
cretionẽ non moderatur. Sic ꝙ¬
de aliis affectibus credere debem:
ꝑiculosos quidem eẽ. nisi eos intͣ
equitatis metas coherceamus.
Certe quã malum sit dolorem
ce spem mõdum eccedere. ex p̃¬
dicto symeonis &. leui facto. facise

Expanded text:
ui nil habeo quod perdere non posui nil habeo quod perdere non possum? Quando hic ad scientiae certitudinem pertingo, qui innumerabiliter plura nescio quam scio?ben fratrum comparatione imperio major esse perhibetur. Et ne crescat a patre suo prohibetur, sed eo videlicet tempore quo sicut aqua diffusus erat, quando jam patris cubile ascenderat, stratumque ejus jam maculaverat: Ruben, inquit, primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio, effusus es sicut aqua, non cresces, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Ecce Ruben quantum malum praesumpsit, quia ultra modum excrevit. Cito magnum periculum incurritur, si timor noster per discretionem non moderatur. Cde aliis affectibus credere debemus, periculosos quidem esse, nisi eos intra aequitatis metas coerceamus. Certe quam malum sit dolorem et spem modum excedere ex praedicto Simeonis et Levi facto facile
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑio ẽ maior. Plura enim st̃
quȩ debemus diligere: quã
que audeamus sperare S constat
nichiloniinꝰ copiosiorem mat̾iã¬
esse sperandi. quã gaudendiꝰ
quia habita dequib gaudemꝰ
pauca sunt. ad ea que habenda
speramꝰ. Iudas itaq &r. zabulon
imꝑii sui magnitudine ceceros
fẽs uincunt: ueruntamen acd
mensurã ruben extende̾ se mini¬
me possunt. Omnes itaq ruben
antecedit: qui cet̾is p̃uios longe
post se relinquit. Omnia enĩ q̃
conssat homines amare sperare.
odisse. ꝑro quib etiam dolere.
uel gaudere: solent multiplicis
timoris causas. ex segignere. Se¬
pe & enim cica unam rem ꝗͣ
diligimus. plures tim̃di causas
inuenimus. Quot modis siqui¬
dem ꝑdi potest: tottimoris oota¬
siones dare potest. Multã itaq
regnum suũ ruben iste dilatat
sed iures ei amministrat. ñ solũ
multiplicitas occultoꝵ s etiam
mutabilitas apparentium. De
quo enim securus eẽ possum q¬

Expanded text:
imperio est major. Plura enim sunt imperio est major. Plura enim sunt quae debemus diligere, quam quae audeamus sperare. Sed constat nihilominus copiosiorem esse materiam sperandi quam gaudendi, quia habita de quibus gaudemus pauca sunt ad ea quae habenda speramus. Judas itaque et Zabulon imperii sui magnitudine caeteros fratres vincunt, verumtamen ad mensuram Ruben extendere se minime possunt. Omnes itaque Ruben antecedit, qui caeteros primus longe post se relinquit. Omnia enim quae constat homines amare, sperare, odisse, pro quibus dolere, vel gaudere solent, multiplicis timoris causas ex se gignere valent. Saepe etenim circa unam rem quam diligimus, plures timendi causas invenimus. Quot modis siquidem perdi potest, tot timoris occasiones dare potest. Multum itaque regnum suum Ruben iste dilatat, sed vires ei administrat, non solum multiplicitas occultorum, sed etiam mutabilitas apparentium. De quo enim securus esse possum, q
Abbreviated transcription (Latin):
spes cadit. Ad eus impium se¬
pe uidas secedit: zabulon acceoit.
quia cogente timore sepe kari¬
cas refrigestit. õdium exurgit
Ad mitum ipsius ysachar egredi¬
tur. & symeõ ingreditur quia
sub intrante timore. sepe & gau¬
dium excludit᷑. & dolor admit.¬
titur. Uidimus quomͦ ruben
quandoq fr̃ibus suis etiam im¬
perare consueuit: uideamus qͦmͦ
imꝑuni suũ p̃ cet̾is latius eeten¬
dit. Certe alia sunt que ama
amamus. alia que odio habemtꝰ.
s ꝑ utsq timere solemus: dũ
sepe ista amit̾e. illa formidamꝰ
incurrere. Oiudunt itaq uida
e̾ zabulon int̾ se regnũ: sed
ruben se extendit ad totum:
quia uerus amor ad sola bo¬
na. uerũ odiũ ad sola mala:
timor se effundit ad hec & alia.
Labulon in partis sue partem.
frẽm suũ admittit sy meonẽ.
Pro adu̾sis siquidẽ uolemus: ẜ ñ
ꝑ omnib. quia ñ omnia susti¬
nemus. Leui qͣm iudas impro
ẽ minor: multo tam̃ ꝗͣ ysacaꝵ

Expanded text:
spes cadit, ad ejus imperium saespes cadit, ad ejus imperium saepe Judas secedit. Zabulon accedit quia, cogente timore, saepe charitas refrigescit, odium exsurgit. Ad nutum ipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreditur, quia subintrante timore, saepe et gaudium excluditur, et dolor admittitur. Vidimus quomodo Ruben quandoque fratribus suis etiam imperare consuevit, videamus quomodo imperium suum prae caeteris latius extendit. Certe alia sunt quae amamus, alia sunt quae odio habemus, sed pro utrisque timere solemus, dum saepe ista amittere, illa formidamus incurrere. Dividunt itaque Judas, et Zabulon inter se regnum, sed Ruben se extendit ad totum, quia verus amor ad sola bona, verum odium ad sola mala, timor se effundit ad hoc, et ad illa. Zabulon in partis suae partem fratrem suum admittit Simeonem. Pro adversis siquidem dolemus, sed non pro omnibus, quia non omnia sustinemus. Levi quam Judas imperio est minor, multo tamen quam Issachar
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnia di dona que adsa¬
lutem hominis spectare uidentuꝵ
primum & principale donũ bo¬
na uoluntas ẽẽ cognoscitur: ꝑ qͣm
in nobis diuinȩ similitudiuis ina¬
go. reꝑatur. Quicquid homo agat
bonum esse ñ potest nisi ex bona
uoluntate procedat. Quicquid ex
bona uoluntate fit: malum ẽẽ nqͥn
pot̾it. Sine bona uoluntate om¬
nino saluari non potes: cum bonꝑ
uoluntate omnino ꝑire non potes.
O donum mirabile: o donum singu¬
donum. quol pͥmogenito ruben
tͥbuitur: quia absq dubio. ꝑtimo¬
rem dĩi uoluntas mala in bonã
commutatur Cur itaq pͥmus in
donis non sit. qui pͥmũ ꝙ pͥncipa¬
ledonum accipit: Primum quia
a bona uoluntate bonũ om̃e in¬
choat᷑: pͥncipale. quia bona uo¬
luntate hominibus utilius nichil
datur Primus in donis maior mi¬
ꝑio. Quis hunc ruben p̃ cet̾is mꝙͣ
iorem esseneget: qui cet̾is omnibꝰ
fr̾ibus siuis. ꝑsepe etiam imꝑare
soletꝰ Ante eius conspectum leui
cedit: quia suꝑueniente timore

Expanded text:
ad salutem hominis spectare videntur primum et principale donum bona voluntas esse cognoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Quidquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona voluntate omnino salvari non potes, cum bona voluntate omnino perire non potes. O donum mirabile! o donum singudonum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas mala in bonam commutatur. Cur itaque primus in donis non sit qui primum et principale donum accipit? Primum quia a bona voluntate bonum omne inchoatur; principale, quia bona voluntate hominibus utilius nihil datur. Primus in donis, major imperio. Quis hunc Ruben prae caeteris imperio majorem esse neget, qui caeteris omnibus fratribus suis persaepe etiam imperare solet? Ante ejus conspectum Levi cedit, quia superveniente timore
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiarũ suarũ exercitũ de¬
bellauit. si sine timore pugnauit:
Becte gͦ pͥmogenitus. quia a timo¬
re dñi omne bonũ inchoatur:
recte fortitudo dicit᷑: quia ꝑ timo¬
rem dñi. cor contra concupiscen¬
tias suas roboratur: recte pͥncipi¬
um doloris sui: quia timorẽ dnĩ
utilis dolor comitatur. Ut enim
animi dolor cuiq suus sit. &s
utilis excistat: uecesse est ut eumi
timor dni precedat. Primus inquit¬

Expanded text:
cupiscentiarum suarum exercitum decupiscentiarum suarum exercitum debellavit, si sine timore pugnavit? Recte ergo primogenitus, quia a timore Domini omne bonum inchoatur, recte fortitudo dicitur, quia per timorem Domini cor contra concupiscentias suas roboratur, recte principium doloris sui, quia timorem Domini utilis dolor comitatur. Ut enim animi dolor cuique suus sit, et sibi utilis existat, necesse est ut eum timor Domini praecedat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
iudet᷑. Si quidem ab illo frequent᷑
a suo mens rectitũdinis statu de¬
icitur: sed quolibet modo deiecta.
sine illo nũquam repatur. Qͥs
enim deqͦuis peccõ. quamlibet par¬
uo. sine timore liberatur: Sine
timore mala nrã numquam dȩ¬
serunus: sine timore bona oꝑari
nec saltem inchoamus. Nonne
quuntur. si recte intelliguntur
ubi dicitur: ruben pͥmogenitus
meus. tu fortitudo mea. principiũ
doloris mei. pͥmus in donis. maioꝵ in¬
imꝑioͦ Ibi os illud sequitur sle
qͦ aliqua iam diximus. Effusus es
sic̃ aqua: non crescas. Quomodo
autem iste ruben sit primogeni¬
tus uel qͦmͦ sit pͥncipium doloris
ex suꝑuis iam dictis satis ut ar¬
bitror manifestum est: quomͦ au
sit eius fortitudo. & cetera que de
eo dicuntur. facile ostendi potest.
Tu inquit fortitudo mea Quis
enim in illo prelio uictor uniquã¬
extitit. ubi spiritus adu̾sus carnẽ
caro adu̾sus spiritũ concupiscit:
quis Inquã tam numerosum con¬

Expanded text:
videtur. Siquidem ab illo frequenter videtur. Siquidem ab illo frequenter a suo mens rectitudinis statu dejicitur, sed quolibet modo dejecta sine illo nunquam reparatur. Quis enim de quovis peccato quamlibet parvo sine timore liberatur? Sine timore mala nostra nunquam deserimus; sine timore bona operari, nec saltem inchoamus. Nonne quuntur, si recte intelligantur ubi dicitur: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio . Ubi et illud sequitur, de quo aliqua jam diximus: Effusus es sicut aqua, non crescas. Quomodo autem iste Ruben sit primogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex superius jam dictis satis, ut arbitror, manifestum est; quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae de eo dicuntur, facile ostendi potest: Tu, inquit, fortitudo mea. Quis enim in illo unquam praelio victor exstitit, ubi spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum concupiscit? Quis, inquam, tam numerosum con
Abbreviated transcription (Latin):
ta nunc gͦ quam sit ineptum.
ut eo temꝑe quo debes ꝑ eter¬
nis malis remouendis. dño suy¬
plicare. incipias tantum ꝑicla
et illa sola corde reuoluoluere:
illoꝵ ꝓpt̾ que ueneras obluusei:
illa quoꝵ obliuisci debueras. so¬
la reminisci. Hinc est qudo mẽs
sepe. que prius solebat ꝑ imagi¬
nationem. sola sͥ futuroꝵ bona
uel mala. omĩ hora anteponere:
postinõdum ꝑ suꝑfluũ timore
subacta ñ possit uel ad modi¬
cum curarum incursus secula¬
rium. a cordis secretario exclu¬
dere. Qͥa igit᷑ seꝑs imaginatio
sepe ꝑ suꝑfluum timorem. ad
tam imprudentem cogitatio¬
num euagationẽ deducit᷑: re¬
cte ad ruben pat̾ siuis de corru¬
ꝑtione balȩ. ei inꝑperando lo¬
quitur. Esfusus es sicut aqua:
ñ crescas: quia ascendisti cubi¬
le patris tui & maculasti stra¬
tum eius. S ut de hoc affectu¬
allquid loquaniur apertius: ma¬
iorem p̃ cet̾is siue ad bonũ siue
ad malum efficientiam habere

Expanded text:
ta nunc ergo quam sit ineptum, ta nunc ergo quam sit ineptum, ut eo tempore quo debes pro aeternis malis removendis Domino supplicare, incipias temporalia ta et illa sola corde revolvere, illorum propter quae veneras oblivisci, illa quorum oblivisci debueras sola reminisci. Hinc est quod mens saepe, quae prius solebat per imaginationem sola sibi futurorum bona vel mala omni hora anteponere, postmodum per superfluum timorem subacta non possit vel ad modicum curarum saecularium incursus a cordis secretario excludere. Quia igitur saepe imaginatio per superfluum timorem ad tam imprudentem cogitationum evagationem deducitur, recte ad Ruben pater suus de corruptione Balae ei improperando loquitur. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ealiquid loquamur apertius, majorem prae caeteris sive ad bonum, sive ad malum efficaciam habere
Abbreviated transcription (Latin):
hic dicitur. Effusus es sicut aqua:
non crescas. Cauendum itaq sum¬
moꝑe. cũ mundanȩ scientiȩ aqua
habundat. ne multiplicis solicitu¬
Certe cum ruben ad huc paruul
esset. & annos ꝓueriles ageret pats
sui cubile incestare non presum¬
ꝑsit: uel quia non potuit. uel
quia minime ausus fuit. Adul¬
tus tamen in tantam ut de ip̃o
legitur ꝓrupit audaciam. ut
patris sui corrumꝑet concubi¬
nam: balam uidelicet rachelis
ancillã. S si ꝑ balam imagi¬
natio intelligitur. quomo do
ꝑutamus huiusmodi ancilla
corrumpitur ⁊ S quȩ ẽ balȩ
corruptio: nisi cogitatio mor
dicam corrumpit. s ꝓstituit:
ut quidã in tempore orationiꝰ
a suis se fornicationib tem¬
ꝑare uix aut omnino non
possint. Cum enĩ pre nunia
sollicitudine int̾ orandũ etiã
sepe mundanoꝵ negotiorũ
fantasias mens ꝑimaginatio¬
nem recipit: quid aliud bala
quam ad fornicationes ruben
sinum suum expandit: Cogi¬

Expanded text:
hic dicitur: Effusus es sicut aqua, hic dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas. Cavendum itaque summopere est, cum mundanae scientiae aqua abundat, ne multiplicis sollicituCerte cum Ruben adhuc parvulus esset, et annos pueriles ageret, patris sui cubile incestare non praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet Rachelis ancillam. Sed si per Balam imaginatio intelligitur, quomodo putamus hujusmodi ancilla corrumpitur? Sed quae est Balae corruptio, nisi cogitationis, dicam, corrumpit, sed prostituit ut in tempore quidem orationis a suis se fornicationibus temperare vix, aut omnino non possit. Cum enim prae nimia sollicitudine inter orandum etiam saepe mundanorum negotiorum phantasias mens per imaginationem recipit, quid aliud Bala quam ad fornicationes Ruben sinum suum expandit? Cogi
Abbreviated transcription (Latin):
inueniat᷑ & sollicitior. E quanto
quisq nouit ꝑspicatiꝰ cͥcumstan¬
spicere: tanto cogitur timide sol¬
licitudinis suȩ habenas multi¬
plicuis relaxcare. De qͦ et illud con¬
uenienter intelligit᷑. quod ad
ruben ꝑ iacob dicitur. Effus es
sicut aqua. non crescas. Solet enĩ
per aquã quandoq carnis pru¬
dentia: sicut ꝑ uinum intelligi
sepe spiritalis intelligentia. Hec
aqua cuieumq tunc in uinum
u̾titur. quando aspirante dõ. per
exterioris scientiȩ scalam. ad in¬
uisibiliũ intelligentiam subleua¬
tur: quando inuisibilia dĩ a crea¬
tura mundi ꝑ ea que facta sunt
intellecta conspiciunt᷑. Huuismo¬
di aqua. cuiq eo amplius habun¬
dat. qͦ eius animꝰ in exterioꝵ scien¬
tia. copiosius se dilatat. Hec utiq
aqua quanto uberus excrescit.
dum omnia caute cͥcumspicit: tan¬
to ꝓculdubio formidolose sollici¬
tudinis. siluam densitiorẽ. gignit.
& latius exꝑandit. Unde recte

Expanded text:
inveniatur et sollicitior; et quanto inveniatur et sollicitior; et quanto quisque novit perspicacius circumstanspicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius relaxare. De quo et illud convenienter intelligitur quod a Ruben per Jacob dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas . Solet enim per aquam quandoque carnis prudentia, sicut per vinum intelligi saepe specialis intelligentia. Haec aqua cuique tunc in vinum vertitur, quando aspirante Deo, per exterioris scientiae scalam ad invisibilium intelligentiam sublevatur, quando invisibilia Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Hujusmodi cuique aqua eo amplius abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte
Abbreviated transcription (Latin):
uel nesciuit. semetip̃m desperan¬
do. malũ q̃d corrig̾e potuit. dete¬
stabiliori exitu quam exordio cu¬
mulauit. S illa timoris iumie¬
tas. q̃ se passim ad multiplicia rerũ
effuñdit facilius decipit. ꝑfects
etenim uiris quandoq subreꝑit.
Quis namq p̃latoꝵ quamlibet
ꝑfectus. dum subiectis suis neces¬
saria p̾uĩdet. ita sollicitudinis
sue curas temꝑet. ut ꝑ adu̾sis re¬
rum casibus. nunꝗͣ. plus iusto
formidet: Ptinet autẽ ad ruben
tunc tantũ timor huius mõdiͤ
cũ surgit quidẽ non ex amore
mundi. s de dilectione ꝓximi.
G quis enumerare sufficiat om̃s
ancipites in cõmõdoꝵ casus. hinic
undiq surgentium: ꝓ quibus
eum trepidare cogit: & si ñ sua
suoꝵ saltem infirmitas subiec¬
toꝵ: Eł quis non uideat quam
sit difficile. imimo quam pene
impossibile. iuste formidinis me¬
tas nũquã excẽdere Inde fit se¬
pe ut quanto qͥs prudentior: tanto

Expanded text:
vel nescivit, semetipsum desperanvel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque subrepit. Quis namque praelatorum quamlibet perfectus dum subjectis suis vitae necessaria providet, ita sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben tunc tantum timor hujusmodi, cum surgit quidem, et non ex amore mundi, sed de dilectione proximi. Sed quis enumerare sufficiat omnes ancipites incommodorum casus hinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidare cogit et si non sua, suorum saltem infirmitas subjectorum? Et quis non videat quam sit difficile, imo quam pene impossibile justae formidinis metas nunquam excedere? Inde fit saepe ut quanto quis prudentior, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
credunt᷑ boni quando sunt ñ
solum ordinati. s etiam mode¬
rati. Sepe nãq cum discrecioĩs
mod̾am̃ excẽdunt: iurtutis no¬
men amittunt. S hoc fortassis
melius ꝑ exemplũ ostendimus.
Quappter de ipso fratrum pri¬
mogenito erempla sumamus.
Certe si timor immõderatꝰ ꝑicu¬
losus ñ essiacob ad ruben loqͦns
minime dixiss Effusus es sicut
aqua. ñ crescas: quia ascendisti
cubile patris tui. & maculasti
stratũ eius. Si ꝑ ruben debemꝰ
ordinatũ timorẽ intellig̾e̾: cur
queso iubet eũ iacob non cresce
nisi quia malũ est. in quolibet
ordinato timore. modũ equita¬
hic filius. egͥtatis m̃suram sepe
suꝑgredit᷑:. aut quia circa unĩi
aliquid nimis extendit᷑: aut qͥa
ad innumera. uel etiam mutisia
passim dilatat᷑ Quis uidam ne¬
get post ꝓditionis scelus iure
timere debuisse: s illud in eo
quis ñ uideat suꝑra omnia exe¬
crabile fuisse. quod dum in suo
timore mõdum seruare noluit.

Expanded text:
creduntur boni, quando sunt non creduntur boni, quando sunt non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt, virtutis nomen amittunt. Sed hoc fortassis melius per exemplum ostendemus, si de ipso fratrum primogenito exempla sumamus. Certe si timor immoderatus periculosus non esset, Jacob ad Ruben loquens minime dixisset: Effusus es sicut aqua; non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . Si per Ruben debemus ordinatum timorem intelligere, cur, quaeso, jubet eum Jacob non crescere, nisi quia malum est in quolibet ordinato timore modum aequitahic filius aequitatis mensuram saepe supergreditur, aut quia circa unum aliquid minus extenditur, aut quia ad innumera, vel etiam inutilia passim dilatatur. Quis neget Judam post proditionis scelus jure timere debuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit
Abbreviated transcription (Latin):
tie ꝑ zabulon õdium maliciȩ. ꝑ di¬
nam uenustatem uerecundiȩ. &
sunt quidem hii nouissimi li be¬
roꝵ liȩ. Quos si cũ quatuor suꝑio¬
ribus annumeramꝰ. seꝑtẽ eẽ absq
dubio inuenimus ꝑ rinciꝑales
enim. affectus sunt seꝑtem. lon¬
ge suꝑus iam diximꝰ quos cum
innobis ordinamꝰ. in numerum
iurtutũ redigimus. Primo itaq
ordinat᷑ timor: deunde dolor pꝰ
hos spes & amor. Lost hos qͣtuoi
ordinant᷑ leticia & ira: nouissi¬
me autem omniũ uerecundia.
Itaq nichil aluid est iacob huiꝰ¬
mõdi liberos ex lia genuisse: qͣm
animũ affectionis suȩ motus qr¬
dinando. Dignam uirtutum so¬
bolem de seip̃o ꝓcreasse. ꝑ ruben
igitur primogenitũ iacob. intel¬
ligimus ordinatum timorẽ. ꝑ
symeon ordinatum dolorẽ: ꝑ le¬
ui & uidam ordinatam spem. ꝙ
ordinatũ amorem. P ysacharaũ¬
incelligitur ordinata letica: ꝑ
zabulon ordinata ira ꝑ dinam
ordinata uerecundia. Sciendũ

Expanded text:
per Zabulon odium malitiae, per Diper Zabulon odium malitiae, per Dinam venustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tres liberorum Liae. Quos si cum quatuor superioribus annumeramus, septem esse absque dubio invenimus. Principales enim affectus septem esse longe superius jam diximus: quos cum in nobis ordinamus in numerum virtutum redigimus. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse. Per Ruben igitur primogenitum Jacob intelligimus ordinatum timorem, per Simeonem ordinatum dolorem, per Levi et Judam ordinatam spem et ordinatum amorem. Per Issachar autintelligitur ordinata laetitia, per Zabulon ordinata ira, per Dinam ordinata verecundia. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
bescere infamiã: non tam ad nr̃ao
quam ad głam diuinam. ¶ẜ hoc
est forte dinam exire. hominũ in¬
famiani ꝓpt̾ deũ erubesc̾e. Nam
tunc ꝓculdubio dina intus inue¬
nitur: quando de occultis etiam
suis coram dõ conscientia nr̃a con¬
funditur. Homines itaq ꝓꝑter
dm̃ erubescere est bonam uerecun¬
diam habere: & qualem non du¬
bitamus ad dinam ꝑtinere. Uere¬
condia itaq talis os orcdinata est:
& iuxta aliquid recte humana dici
potest. Reuera huiusmodi bona
est: si ñ sit nunia. Certe si clina ad¬
huc paruula eẽt. uel intra talami
sui secreta seipsam cohiberet: non¬
corruptionis maculam incurrissi
& tantoꝵ maloꝵ causa ñ extitisset:
⁊ abulon nascitur: quia post degn¬
statum int̾nȩ dulcedinis gaudiũ
& post uerũ uicioꝵ õdium. quã¬
to ueruis. tanto uehementius
quisq de sua infirmitate con¬
funditur.  ysachar itaq intel¬
ligimus gaudium ꝯscientien

Expanded text:
bescere infamiam, non tam ad nostram bescere infamiam, non tam ad nostram quam ad gloriam divinam. Et hoc est forte Dinam exire, hominum infamiam propter Deum erubescere. Nam tunc procul dubio Dina intus invenitur, quando de occultis etiam suis coram Deo conscientia nostra confunditur. Homines itaque propter Deum erubescere, est bonam verecundiam habere, et qualem non dubitamus ad Dinam pertinere. Verecundia itaque talis et ordinata est, et juxta aliquid recte humana dici potest. Revera tamen hujusmodi bona est, si non sit nimia. Certe si Dina adhuc parvula esset, vel intra thalami sui secreta seipsam cohiberet, corruptionis maculam non incurrisset, et tantorum malorum causa non exstitisset. Zabulon nascitur, quia post degustatum internae dulcedinis gaudium, et post verum vitiorum odium, quanto verius tanto vehementius quisque de sua infirmitate confunditur. Per Issachar etenim intelligimus gaudium conscientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tem exꝑientie cedunt. uec tune
quidem cum iam incipiant &
corꝑe deficere: c corde tabescere.
Quoꝵ ꝑtinatia maledictionis ia¬
culo ꝑcutit᷑. cum ãd illos ꝑ iacob
dicit᷑. Maledictus furor eoꝵ qͥa
ꝑtinax: o iudignatio eoꝵ quia
dura. Mirabilis ꝑtinatia. s non
minor insania: ab impetu cursus
sui. a deiuo erroris sii. ñ nisi so¬
lo impossibilitatis freno. posse
retineri. Eoce quomͦ p̾liari norunt.
uasa iniquitatis bellantia: ecce
quanta facuint. ecce quanta fiuis
p̃ dina. ꝑ rodina masculi cͥcumei¬
duntur. ꝓ dina ccumcisi ꝑimur¬
tur. Totum hoc fit ꝓ din̾a : totũ
ꝓ humana ueretiũdia. S miraris
forte cur humanam uerecundiã
suꝑus reprobauiuius: cur eam
modo ad dinam ꝑtinere doceam
cum ꝑ dinam solam ordinatam
uerecundiam incelligere debeamꝰ.
Sraliud est hominem erubescere
ꝓpt̾ dm̃: & aliud eundem erube¬
scere propter seip̃m. Sic luceat
lux ur̃a dicit scriptura. ut uideant

Expanded text:
tem experientiae cedunt, nec tunc tem experientiae cedunt, nec tunc quidem cum jam incipiunt et corpore deficere, et corde tabescere. Quorum pertinacia maledictionis jaculo percutitur, cum ad illos per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum, quia pertinax, et indignatio corum, quia dura . Mirabilis pertinacia, sed non minor insania, ab impetu cursus sui, a devio erroris sui, nonnisi solo impossibilitatis freno posse retineri. Ecce quomodo praeliari norunt vasa iniquitatis bellantia, ecce quanta faciunt, ecce quanta fiunt pro Dina. Pro Dina masculi circumciduntur, pro Dina circumcisi perimuntur. Totum hoc fit pro Dina, totum pro humana verecundia. forte cum humanam verecundiam superius reprobaverimus, cur eam modo ad Dinam pertinere doceamus, cum per Dinam solam ordinatam verecundiam intelligere debeamus. Sed aliud est homines erubescere propter Deum, et aliud eosdem erubescere propter seipsos: Sic luceat lux vestra, dicit Scriptura, ut videant
Abbreviated transcription (Latin):
magnis & in murabilib suꝑ se: qͣ
te. Non est uiquam huiusmo¬
di bona głatio. In cetu gͦ eoꝵñ
sit głoria mea. Quia inquit
in furore suo occiderunt uirũ:
& in uoluntate sua suffoderunt
gor mentis: quid ꝑ murum nisi
discipluia intelligit᷑ corꝑis uir
itaq ille amator dine. tunc ue¬
racit̾ occĩditur: quando ꝑ affli¬
ctionem nuniam. uigore mentis
exhausto. usq ad aꝑtam impu¬
dentiam. animus effrenat᷑. Tẽ
amator dine absq:. dubio gladio
ꝑerit: quando ꝑ afflictionis nimie¬
tatem. uigor mentis eousq deficit:
ut a suis ut dictum est excessibus
ꝓ humana saltem uerecundia setẽ¬
perare non ꝑossit. Cunc murus
destruit᷑. quando ꝑ immoderatam
abstinentiam. rigor pͥoris disciplinȩ
penitus dissipat᷑. S hoc est in
huiusmõdi bellatoribus p̃ omiu¬
bus ammirabile. immo suꝑ omĩa
Detestabile. quõd nullius um quã
qualibet prudentis uiri consilio
acquiescunt: imo nec ꝓprie sal¬

Expanded text:
magnis, et in mirabilibus super se, quo magnis, et in mirabilibus super se, quo te. Non est, inquam, hujusmodi bona gloriatio. In coetu ergo eorum non sit gloria mea: Quia, inquit, in furore suo occiderunt virum, et in voluntate sua suffoderunt gor mentis? quid per murum nisi disciplina intelligitur corporis? Vir itaque ille amator Dinae tunc veraciter occiditur, quando per afflictionem nimiam vigore mentis exhausto, usque ad apertam impudentiam animus effrenatur. Tunc amator Dinae absque dubio gladio perit, quando per afflictionis nimietatem vigor mentis eo usque deficit, ut a suis, ut dictum est, excessibus pro humana saltem verecundia se temperare non possit. Tunc murus destruitur, quando per immoderatam abstinentiam rigor prioris disciplinae penitus dissipatur. Sed hoc est in hujusmodi bellatoribus prae omnibus admirabile, imo supra omnia detestabile, quod nullius unquam quamlibet prudentis viri consilio acquiescunt, imo nec propriae sal
Abbreviated transcription (Latin):
meonem loquor o leui: quomͦ pu¬
gnant. qualit̾ se uindicant. Quidͥ
est enim aliua eos arreptis gladi¬
is dinȩ amatores. int̾ficere quam
exprobratione meuitabilium. uel
exactione impossibilium. eo usq ñ
solum uires corꝑoris. uerum etiam
uigorem mentis attenuare ut ꝓhu
mana saltem uerecondia ñ possit
se mens a suis excessibus temꝑeras¬
res. Unde eis racte eis ꝑ iacõb dĩ
Symeon &s leui fratres. uasa iniqͥta¬
tis bellantia. in consilium eoꝵ ñ ue¬
niat anima mea. ꝙ in cetu eoꝵ ñ
sit gła mea. Oquales bellatores: qͥ
dum fortit̾ egisse uideri uolunt:
pacis suȩ socios tam crudelit̾ quã
iuolenter occidunt. Uasa iniqͥ¬
tatis bellantia: s in consilium eoꝵ
non ueniat anima mea. Ouiros
consultos. quidum io p̃sumunt
quod effĩce̾ ñ possunt. illud etiã
ainittunt: quod efficere potuert.
In consilium eoꝵ ñ ueniat anuma
mea: cm cetu eoꝵ non sit głamea.
Non ẽ bona głatio ambulare in

Expanded text:
meon loquor et Levi quomodo pumeon loquor et Levi quomodo pugnant, qualiter se vindicant. Quid est enim aliud eos, arreptis gladiis, Dinae amatores interficere, quam exprobratione inevitabilium vel exactione impossibilium eo usque non solum vires corporis, verum etiam vigorem mentis attenuare, ut pro humana saltem verecundia non possit se mens a suis excessibus temperare? Unde eis recte per Jacob dicitur: Simeon, et Levi fratres vasa iniquitatis bellantia, in consilium eorum non veniat anima mea, et in coetu eorum non sit gloria mea . O quales bellatores, qui dum fortiter egisse videri volunt, pacis suae socios tam crudeliter quam violenter occidunt! Vasa iniquitatis bellantia, sed in consilium eorum non veniat anima mea. O viros inconsultos, qui dum hic praesumunt quod efficere non possunt, illud etiam amittunt quod efficere potuerunt! In consilium ergo eorum non veniat anima mea, et in coetu eorum non sit gloria mea. Non est bona gloriatio ambulare in
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ societatis pacto. tuolenter occidunt
& ꝓ unius pudicia uiolata. tot uiraꝑ
tam subitam stragẽ fecerunt. Gladiꝰ
symeonis exprobratio: gladuis leui
lum quod fecit: leui uͭ solet uehem̃t̃
exig̾e bonum qđ fieri oportuit. Qd
gͥ aliuo est. his gladiis pugnare.
quã exꝓbrationis & exactionis sti¬
mulis mentem flagellare᷑ Hicsti¬
mulis quoꝵ dam mens uehementer
accensa sepe inconsolabilit̾ plangit
ea etiam quȩ nullomͦ ualet eiutare
His stimulis exagitata. ea etiam seꝑe
uchoare p̃sumit. que nullatenꝰ uala.
consũmare. Hinc illa qͦriundã muno¬
perata tͥsticia. ħ inc illa indiscre¬
ta abstinentia qͦ ñ solũ uires
euant m̃tis. Qsdã etenĩ seuien¬
te symone uidimꝰ tã irrationabili
tenus consolatione releuariNu
os cognouimus ꝑ immoderatam
abstinentiam. tã grauit̾ corrusse.
ut nulla postmodum deliciarum
copia nulla cocoꝵ diligentia possit
eis satisfacere. Eoce bellatores isti sy¬

Expanded text:
sibi societatis pacto violenter occidunt, sibi societatis pacto violenter occidunt, et pro unius pudicitia violata, tot virorum tam subitam stragem fecerunt. Gladius Simeonis exprobratio, gladius Levi m quod fecit, Levi vero solet vehementer exigere bonum quod fieri oportuit. Quid igitur aliud est eos his gladiis pugnare, quam exprobrationis et exactionis stimulis mentem flagellare? His stimulis quorumdam mens vehementer accensa, saepe inconsolabiliter plangit ea etiam quae nullo modo potest evitare. His stimulis exagitata ea etiam saepe inchoare praesumit, quae nullatenus valet consummare. Hinc illa quorumdam immoderata tristitia; hinc illa etiam indiscreta abstinentia, quae non solum vires tutem mentis. Quosdam etenim, saeviente Simeontenus consolatione relevari. Alios cognovimus per immoderatam abstinentiam tam graviter corruisse, ut nulla postmodum deliciarum copia, nulla coquorum diligentia posset eis satisfacere. Ecce bellatores isti Si
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus de correctione: ut ꝑ
moderatum dolorem afflicta. &
ꝑ fiduciami spei erecta. & satisfaci¬
at de p̃t̾ito. & prouideat de fut᷑o.
Superius autem iam diximus.
quomͦ dolorem & spem ꝑ symeoñe
& leui intelligere debemus. Isti
sunt duo illi dine fratres. syme¬
on is leui iniuxiarum suarum
ultores seui. s uttnam ꝙͣ. fortes. tã
forent codiscreti. Ad symeon ꝑti¬
net satisfacere de eo quod male¬
factum est: ad leui ꝑtinet animĩi
erig̾e ad co quod in posterum ꝓ¬
uidendura est. Si gͦ doles de cor¬
ruptione. desperes autẽ de correi ͤ¬
tione. est ibi symeon s solus. Si
negligis de satisfacione p̃t̾iti: sꝑe
tam̃ decautela futuri: ibi est leui
s solus Ad tantũ gͦ negociũ neces¬
se est ut uterq conueriat.: & ut̾q
agunt modũ iusti libraminis exce¬
dunt. quod facile conuincimus ex ł
eoꝵ oꝑe quod int̾ manus habemus
Arreptis enim gladiis. confederatos

Expanded text:
hilominus de correctione, ut per hilominus de correctione, ut per moderatum dolorem afflicta, et per spei fiduciam erecta, et satisfaciat de praeterito, et provideat de futuro. Superius autem jam diximus quomodo dolorem et spem per Simeonem, et Levi intelligere debemus. Isti sunt duo illi Dinae fratres Simeon et Levi injuriarum suarum ultores saevi, sed utinam quam fortes, tam forent et discreti! Ad Simeon pertinet satisfacere de eo quod malefactum est, ad Levi pertinet animum erigere ad id quod in posterum providendum est. Si ergo doles de corruptione, desperes autem de correctione, est tibi Simeon, sed solus. Si negligis de satisfactione praeteriti, speres tamen de cautela futuri, est ibi Levi, sed solus. Ad tantum ergo negotium necesse est ut uterque conveniat, et uterque agunt, modum justi libraminis excedunt, quod facile convincimus ex hoc eorum opere quod inter manus habemus. Arreptis enim gladiis, confoederatos
Abbreviated transcription (Latin):
more: Secundo die. consideratio¬
nis secunde: inuenit se animus
ꝑ detͥmenta corporis. ꝑuenisse ad
damna mentis: & fit utiq dolor qͣn¬
to iustior. tanto fortassis & grauior.
Tercio die. considerationis t̾ciȩ. de¬
p̃hendit se grauia ꝑtulisse. de sen¬
tentia ꝓpͥa: s grauiora expectare
debere. de sententia duuna. Hic
est dies t̾cius. in quo testante scͥꝑ¬
tura dolor solet esse grauissimus.
Quantus enim putas dolor men¬
tem transũberat. cum diligenter
consid̾at malum quod ꝑtulit. ma¬
lum quod cominisit malum quod
ꝓmeruit: malum quod pertulit
ext̾ius in cruciatu corꝑis. malũ
quod contraxit int̾uis in reatu c¬
minis: malum quod ꝓmeruit di¬
uinitus in conspectu creatoris.
Profecto non solum grauit̾ s &
grauissime doluit: quisquis mn¬
utilit̾ circumcisoꝵ ad hancdiẽ
infirmitate confusa. & pacient̾
dolere: & de sua correctione non
desperare. Oportet eam sane ꝙ do¬
lere de corruptione. & sperare ni¬

Expanded text:
more. Secundo die consideratiomore. Secundo die considerationis secundae invenit se animus per detrimenta corporis pervenisse ad damna mentis, et fit utique dolor quanto justior, tanto fortassis et gravior. Tertio die considerationis tertiae deprehendit se gravia pertulisse de sententia propria, sed graviora exspectare debere de sententia divina. Hic est ille dies tertius in quo, testante Scriptura, dolor solet esse gravissimus. Quantus enim putas dolor mentem transverberat cum diligenter considerat malum quod pertulit, malum quod commisit, malum quod promeruit, malum quod pertulit exterius in cruciatu corporis, malum quod contraxit intrinsecus in reatu criminis, malum quod promeruit divinitus in conspectu Creatoris. Profecto non solum graviter, sed etiam gravissime doluit quisquis inutiliter circumcisorum ad hanc diem infirmitate confusa, et patienter dolere, et de sua correctione non desperare. Oportet eam sane et dolere de corruptione et sperare ni
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt extra nos. seꝯdus dies
cognitio eoꝵ que sunt intra nos
dies t̾cius cognitio eoꝵ que sunt
supra nos. Extra nos corporalia:
intra nos spiritalia: suꝑ nos dui¬
na. Eoꝵ itaq qui se cͥcumcidunt.
ueruntam̃ non ꝓpt̾ dm̃ hoc faci¬
unt. pͥma consicdãtio esse debet
uel esse solet: cum diligent̾ at¬
tendunt. quio asperitatis intͥn¬
secus ꝑtulerunt. Secunda consi¬
deratio eẽ debet. quio intꝰ acqͥsi¬
erunt ꝑ tot cruciatus corꝑis:
immo quantum intꝰ ueraciter
ꝑdiderunt. ꝑ neuũ sinistre ui¬
tentionis. Tercia consideratio
erit. quid retbutionis de dõ ex¬
pectare debeant. queni simulate
seruitutis obsequio. non tam
placasse quam exasperasse non
dubitant. Prumo itaꝙ die con¬
siderationis prime. recurrit ad
memoriam amputa licentia a¬
matȩ consuetudinis. & absq du¬
bio. dolor efficitur dolor utiq
grauis quia non relinquit᷑ sine
dolore. quod possidebat᷑ cum a¬

Expanded text:
quae sunt extra nos, secundus dies, quae sunt extra nos, secundus dies, cognitio eorum quae sunt intra nos; dies tertius, cognitio eorum quae sunt supra nos. Extra nos corporalia, intra nos spiritualia, supra nos divina. Eorum itaque qui se circumcidunt, verumtamen non propter Deum hoc faciunt, prima consideratio esse debet, vel potius esse solet, cum diligenter attendunt quid asperitatis extrinsecus pertulerunt. Secunda consideratio esse debet quid intus acquisierunt per tot cruciatus corporis, imo quantum intus veraciter perdiderunt per naevum sinistrae intentionis. Tertia consideratio erit quid retributionis de Deo exspectare debeant, quem simulatae servitutis obsequio non tam placasse quam exasperasse non dubitant. Primo itaque die considerationis primae recurrit ad memoriam amputata licentia amatae consuetudinis, et absque dubio dolor efficitur, dolor utique gravis; quia non relinquitur sine dolore quod possidebatur cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmata morte ꝑcutere. Hmo itaq
colligat. hinc diligenter attendat.
quomodo quisq debeat cͥcumcisis
siuis parcere. quos tamen se menu¬
nit non propt̾ dm̃ circuicidisse.
Qui sunt huus modi circumcisł
nisi mores non bona intentione
correcti: Nlec tamen in talibus de¬
bemus moꝵ honesta destruere:
s intentionem mutare. Errant
gͣ utiq errant. qui abiciunt oꝑa
bona: quamuis forte inchoata sint.
intentione mala. Eeratuum gͦ
suoꝵ ultores huiusmodi quid
aluto facunt᷑ quam suꝑ cͥcum¬
cisos cum symeon ꝙ leui irruen¬
illico diligenter attendere: quo¬
nam mͦ tam pauci tantam potue¬
runt stragem efficere: S numi¬
rum adiuuit eos electa oportun¬
tas temꝑoris: quando ip̃os cͥcum¬
cisos. ce. ab istis occidendos. oppres¬
serat acerbitas doloris. do hoc eleq¬
tus est ille cͥcumcisionis dies tͥcius:
in quo teste scriptura. dolor solet
esse grauissimus. S qui sunt
tia: recte ꝑdiem intelligitur notiqa.
Primus itaq dies est. cognitio eoꝵ

Expanded text:
a morte percutere! Hinc itaque colligat, hinc diligenter attendat quomodo quisque debeat circumcisis suis parcere, quos tamen se meminit non propter Deum circumcidisse. Qui sunt istiusmodi circumcisi, nisi mores non bona intentione correcti? Nec tamen in talibus debemus morum honesta destruere, sed intentionem mutare. Errant ergo, utique errant qui abjiciunt opera bona, quamvis forte inchoata sint intentione mala. Erratuum ergo suorum ultores hujusmodi quid aliud faciunt, quam super circumcisos cum Simeon et Levi irruenillud etiam diligenter attendere quonam modo tam pauci tantam potuerunt stragem efficere. Sed nimirum adjuvit eos electa opportunitas temporis, quando ipsos circumcisos, et ab ipsis occidendos oppresserat acerbitas doloris. Ad hoc electus est circumcisionis dies ille tertius, in quo teste Scriptura, dolor solet esse gravissimus. Sed qui sunt tia, recte per diem intelligitur notitia. Primus itaque dies est cognitio eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sororis suȩ copula omĩno desparẽt
S ꝑatiqͥ est sẏchem quelibet uł
quamlibet asꝑa tolerare: quam
adamatẽ dinẽ diuortia sustinere.
Et fit quĩdem sepe. quod os superiꝰ
prelocuti sumus. ut ea quȩ ab ani¬
mo extorquere non potumus. qͦn¬
do ꝑdeo illa facere disponebamus.
cum pro eis timemus incurrere de¬
tͥmenta uereciundie. Quid ad ista
dicemus: An forte meluis erit ta¬
cite gemere. quam aliquid respon¬
Dere. qui ista negare non possumus
llud sane diicerim. quoꝰ fr̃ibus me¬
rito displieuit. merito eis placere
non potuit cͥcumcisio. que non tã
prodõ quam ꝑro diua non tam ꝓ
institutione diuina quam proue¬
recundia humana. fãcta fuit. Mas¬
lum tamen in eis fuit iuste seue¬
ritatis modum excedere. &e maulci¬
scenda iniuiria equitatis mensurã
mitume seruasse. Merito gͦ iacob
inconsultam eoꝵ audaciam redar¬
guit: seueritatemq tam indiscretã
iuste rep̃hendit. Oquam sanctuis

Expanded text:
sororis suae copula omnino desperarent. sororis suae copula omnino desperarent. Sed paratior est Sichem quaelibet, vel quamlibet aspera tolerare quam adamatae Dinae divortia sustinere. Et fit quidem saepe quod et superius praelocuti sumus, ut ea quae ab animo extorquere non potuimus, quando pro Deo illa facere disponebamus, cum pro eis timeamus incurrere detrimenta verecundidicemus? An forte melius erit tacite gemere quam aliquid respondere, qui ista negare non possumus? Illud sane dixerim quod digne fratribus merito displicuit, merito eos placare non potuit circumcisio, quae non tam pro Deo quam pro Dina, non tam pro institutione divina quam pro verecundia humana fuit facta. Malum tamen in eis fuit justae severitatis modum excedere, et in ulciscenda injuria aequitatis mensuram minime servasse. Merito ergo Jacob inconsultam eorum audaciam redarguit, severitatemque tam indiscretam juste reprehendit. O quanto satius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poteris ñ impudenter głariͥ.
qͣm alioquin ñ pot̾is dine copu¬
lari e Si enĩ sẏchem głatio. si dina
uerecundia: quid aliud erit gła¬
tio impudens. głatio sine uere¬
cundia: qͣm sychem sine dinae
Lecte aut̃ inueterate consuetu¬
bines que difficile suꝑantur:
ꝑ masculinũ sexũ designantur.
Isti sunt mares quos fr̃s dinȩ
circuncidi uoluerunt: teste ta¬
nen scriptura hanc circuncisi¬
onis condicionẽ sychem in dolo
ꝓposuerunt. Ecce ut facile ad¬
uertere possumus: nulli mari¬
to tali sororẽ suã dare dispo¬
nebant. Et quãuis ꝓposite con¬
picionis conuentionẽ explere
potuisset: nullatenꝰ tam̃ eam
tali matͥmonio dignã iudica¬
bant. Eẜ quidẽ si possemꝰ om̃ia
inhonesta nr̃a de nr̃a penitus
uita amꝑutare. & ab omnib
omnino mundari: nichilomi¬
nus tam̃ deberemꝰ ñ de nr̃is
meritis s tantum in domino gla¬
ri. Et iccireo fortassis fratres diue
dura ei proponebant: ut eum de

Expanded text:
non poteris non impudenter gloriari, non poteris non impudenter gloriari, quam alioquin non poteris Dinae copulari? Si enim Sichem gloriatio, si digna verecundia, quid aliud erit gloriatio impudens, gloriatio sine verecundia, quam Sichem sine Dina? Recte autem inveteratae consuetudines quae difficile superantur, per masculinum sexum designantur. Isti sunt mares quos fratres Dinae circumcidi voluerunt; teste tamen Scriptura hanc circumcisionis conditionem Sichem in dolo proposuerunt. Ecce, ut facile advertere possimus, nullo modo marito tali sororem suam dare disponebant, et quamvis propositae conditionis conventionem explere potuisset, nullatenus tamen eum tali matrimonio dignum judicabant. Et quidem etiam si possemus omnia inhonesta nostra de nostra penitus vita amputare, et ab omnibus omnino mundari, nihilominus tamen deberemus non de nostris meritis, sed tantum in Domino gloriari. Et idcirco fortassis fratres Dinae dura ei proponebant, ut eum de
Abbreviated transcription (Latin):
saltem dissimulare ulteruis
non possunt: Quid enim
de eis ait scriptura. nisi quõd
irati sunt ualde U iterum
quõd essent seuentes obstu¬
prum sororis Docet utiq
nos hec fr̃m ira. uel pocius
insania. quantum sͥ debeat
quisque irasci. qualicer indi¬
gnari: quomo seip̃m argue¬
re. quam acͥter increpare: cũ
se aguoseit conscientiam suã
inani glãtione fedasse. Debet
gͦ quicumq est ad sanandũ
mentis tumorem infirmita¬
ces suas ante oculos ponere.
& culpas suas sine quibus ne¬
mo hanc uitam transigit.
ad memoriam reuocare. quã
inhonesta sepe in opere.qͥ
indigna in ore. quã immũ¬
da uerset in cogitatione di¬
ligenter attendere: ut iñde
manifeste colligat. quãmul¬
ta in siuis moribus inueni¬
re queat. que iure debeant
amputari: si uere uult ꝙ ñ
cͥcuicisionis pactum statuitur
Nam quid est aliud dicere mo¬
rum tuoꝵ pudenda abscide:
qͣm masculoꝵ tuoꝵ p̃ꝑutia curũ¬
cide Et quid ẽ dicere. alioquin

Expanded text:
saltem dissimulare ulterius saltem dissimulare ulterius non possunt? Quid enim de eis ait Scriptura, nisi quod irati sunt vade; et iterum quod essent soevientes ob stuprum sororis suae? Docet utique nos haec fratrum ira, vel potius insania, quantum sibi debeat quisque irasci, qualiter indignari, quomodo seipsum arguere, quam acriter increpare, cum se agnoscit conscientiam suam inani gloriatione foedasse. Debet ergo, quicunque est, ad sanandum mentis tumorem infirmitates suas ante oculos ponere, et culpas suas, sine quibus nemo hanc vitam transigit, ad memoriam revocare, quam inhonesta saepe in opere, quam indigna in ore, quam immunda versetur in cogitatione diligenter attendere, ut inde manifeste colligat quam multa in suis moribus invenire queat quae jure debeant amputari, si vere vult, et ncircumcisionis pactum statuitur. Nam quid est aliud dicere: Morum tuorum pudenda abscinde, quam masculorum tuorum praeputia circumcide? Et quid est dicere: Alioquin