comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mali auctor non est. quia omnium que sunt
auctor est: que inqͣntum sunt. in tantum bona
quid temere fit. ñ fit ꝓuidentia. Si ergo casu
aliqua fiunt inmundo. ñ ꝓuidentia unuĩsus
sus mundus administrat᷑ aliqua natura uł
substantia ẽ que ad opꝰ ꝓuidentie ñ ꝑtinet.
Omne autem quod est inqͣntũ est bonum est.
Sũmũ enĩ est illud bonum. cuius participatio¬
ne sunt cetã bona. & omne quod mutabile ẽ.¬
ñ ꝑse s bom illius participatione. inquantũ ẽ
bonumest: qd̃ diuinam etiam ꝓuidentiã uo-¬
camus. Nichil gͥ casu fit immundo. his testi¬
moniis ĩnituntur ad ostendendũ omne qd̾ ẽ.
in qntum est bonũ eẽ. Inde iłe ausꝰ inlibro
primitꝰ est. qui omnino in commutabilis ẽ &e
cec̃a que sunt. nisi abillo eẽ ñ possunt ce intan¬
tum bonasunt. in quantum accepert̃ ut sint.
Quid exp̃dictis sequatur.

Expanded text:
mali auctor non est, qui omnium quae sunt auctor est: quia in quantum sunt, in tantum bona dquid temere fit, non fit providentia. Si ergo casu aliqua fiunt in mundo, non providentia universus  aliqua natura atque substantia quae ad opus providentiae non pertineat. Omne autem quod est, in quantum est, bonum est. Summe enim est illud bonum, cujus participatione sunt bona caetera. Et omne quod mutabile e sed boni illius participatione, in quantum est, bonum est; quod divinam etiam providentiam vocamus. Nihil ergo casu fit in mundo. His testimoniis innituntur ad ostendendum omne quod est, in quantum est, bonum esse. Unde idem Aug., toprimitus est, qui omnino incommutabilis est, et caetera quae sunt, nisi ab illo esse non possunt, et in tantum bona sunt, in quantum acceperunt ut sint. Quid ex praedictis colligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝯsid̾a tia. Et quicquid aliud. ad seip¬
tio ẽ ꝯgru sa singula dicuntur. etiam simul¬
aq simili. non pluraliter sed singulariter

Expanded text:
a essentia, et quidquid aliud ad seipsa singula dicuntur, etiam simul non pluraliter, sed singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
tem alit̃ cis opponit᷑ Si aliquis nonẽmalũ
quod non sit natura uł res bona. quom̃g
peccata sunt ñ credere indm̃. ñ ure aq eccliã
ꝙ huiusmodi. cum ista ñsint nature immo
omnino non siunr: Nonest enimaliquid it
res aliqua ñ ire ad eccłiam. uel ñ credere et
huiusmodi. ad quod di

Expanded text:
tem aliter eis opponitur: Si aliquid non est malum quod non sit natura vel res bona, quomodo ergo peccata sunt non credere in Deum, non ire ad ecclesiam, et hujusmodi, cum ista non sint naturae, imo omnino non sint? Non est enim aliquid, vel res, non ire ad ecclesiam, vel non credere et hujusmodi. Ad quod di
Abbreviated transcription (Latin):
eo ipsi. ꝑu̾bum eiꝰ sine corꝑali sono. Nuntiant
etiam quod uołu̾it. ab eomissi ad quosuoliũt
totũ ab illo. & ꝑ ulud ũbum eiꝰ audientes. id est
in eiꝰ u̾itate inuenientes. quid sͥ faciendum.¬
qͥd. quib & quomͦ. nuntiandum sit. Nam & noꝰ
orantes eum. ñ eũ docemꝰ: qr ipse nouit ut ait
petatis ab eo flec ista extẽꝑe cognouit. s fut᷑a
omnia tẽꝑalia. atq in eis etiam quid. & quando
ab illo petituri fueramꝰ. & qͦs & de quib rebus.

Expanded text:
eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate invenientes, quid sibi faciendum, quibus et quando nuntiandum sit . Nam et nos orantes eum, non eum docemus, quia novit ut ait petatis abomnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte. queris. fumquid p̃ces supplican¬
tium audiunt: & uota postulantium.
meoꝵ noticiã ꝑueniunt: Don ẽ. in c̃dibile a¬
nimas scõꝵ q̃ in abscondito faciei dei ueri lu¬
minis illustratione letantur. in ipsiꝰ contẽpla¬
tiõe ea que foris agunt᷑ intelligere: qͣntũ illis¬
uł ad gaudium. uł nob̃ ad auxiliũ ꝑtinet.
Sic̃ enim angłis. ita & scĩs qui d̃o assistunt. pe¬
ticiones nr̃e innotescunt in ũbo d̃i qd̃ contem¬
plant᷑. Uñ & dicunt᷑ angłi orationes & uota
nr̃a offerre do: ñ quia eum doceant: s quia
ut quodammͦ offerant eas do. & de his consu¬
lant: & quod do uibente implendũ ẽẽ cognoue¬
orationem urãm obtuli dõ. Ad om̃ia quidem
scienda: sufficit do sua ꝑfectio. h̃t̃ tam̃ nuntios
idẽ angłos. ñ qui ei que nescit annuntient: ñ
enim st̃ ulla q̃ nesciat: s bonum eoꝵ ẽ. de oꝑibꝰ
suis eiꝰ consulere u̾itatẽ & hoc ẽ qd̾ ei dicuntur
ñnulla nuntiare: ñ ut ipse ab eis discat. s ut ab

Expanded text:
is numquid preces supplicantium sancti audiunt, et vota postulantium in eorum notitiam perveniunt. Non est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ut quodammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum esse cognoveorationem vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est, angelos, non qui ei quae nescit annuntient non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritatem; et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
cum spiritib & anima¬
quia ñauud. quamip¬
sa trinitas deus est.
Non enim illi cumil¬
ia d̾s̃ sunt uł auqua aua. s ipsa trinitas tan¬
tum. ñ uli uł aua deus ẽst. Et side patre solo
p̃dicta dicerentur:. ñ tam̃ excluderet᷑. fuiꝰ &e sp̃c sc̃s

Expanded text:
cum spiritibus et animaquia non aliud quam ipsa Trinitas Deus est. Non enim illi cum illa Deus sunt, vel aliqua alia; sed ipsa Trinitas tanalia Deus est. 4. Etsi de Patre solo praedicta dicerentur, non tamen excluderentur Filius et S
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃dictis constat quod filius ñ ẽ sapien
ase. neq dese: s apatre &e de patre. Que¬
ri autẽ solet utrum filius sit sapiens se ipso
uł ꝑ seipsum. Qũidam dicunt multiplicem
hic fieri intelligentiã. et ideo distinguendũ
fore ita̾. ut cum dicis filium ẽẽ sapientem se¬
ipso. uł ꝑseipsum. si suinatura &e eẽntia sa¬
pientem intelligas: uerꝰ sit intellectꝰ. Siuͦ ase¬
ipso uł de seipso sapientẽ ẽẽ intelugas: fai

Expanded text:
x praedictis constat quod Filius non est sapiens a se neque de se, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse
Abbreviated transcription (Latin):
unitas ẽ. ut ita ꝑ se agat fulius. ne ase agat fi
lius ce ita ñase agat. s ut ꝑse agat. Intellige
a seagit. cum pat̾ in eo manere monstratur: ꝑ
se agit. cum scdm natiuitatem fulii agit ipse
que placita sunt. Infirmꝰ sit. ñ ase agendo nͥ¬
fuiꝰ ꝑseagit. s ñ ase. ita filiꝰ debet dici sapi¬

Expanded text:
unitas est, ut ita per se agat, ne a se agat; et ita non ab se agat, ut per se agat. Intellige on ab se agit, cum Pater in eo manere monstrandus est. Per se agit, cum secundum Filii nativitatem agit ipse quae placita sunt. Infirmis sit non a se agendo, nFilius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. quia ꝑ negationem dicunt᷑. uere a¬
liqua pom actusq ꝑ eas significari. Noncre¬
dere enim inxp̃m incredulitatem dicunt.¬
& nomine in credulitatis malum m̃tis as-¬
tum significari. Ita etiam cum dicitur. Non
ire ad eccłiam malum est. ñ euntis contempiꝰ
significatur. idest uoluntas mala itł ꝓpositũ
hoc est enim declinare abono. & uło malum ẽ.
sicut econũso declinare amalo. bonumẽ sic̃
igit᷑ declinatio amalo aliquid ponit scił uo
luntatem &e ꝓpositum uitandi malum. Non
enim potest ẽẽ bonum quod omnino niehile
ita declinatio abono quod est significat seił
uoluntatem ce ꝓpositum mali. &e scd̃m hoc
uera est & generalis illa peccati mortalis desep¬

Expanded text:
em dicuntur, vere aliqua poni, actusque per eas significari. Non credere enim in Christum incredulitatem dicunt; et nomine incredulitatis malum mentis actum significari. Ita etiam cum dicitur: Non ire ad ecclesiam malum est; non euntis contemptus significatur, id est, voluntas mala vel propositum; hoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio a malo, aliquid ponit, scilicet, voluntatem et propositum vitandi malum non enim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bono quod est significat, scilicet voluntatem et propositum mali. Et secundum hoc vera est et generalis illa peccati mortalis des
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccã penitentium aliis ꝓdat. Aloqͥn
caueat ne de his qui ei confitent᷑ pec¬
cata sua alicui recitet᷑ ñ ꝓpinquis p
extraneis: nec quod absit ꝓ aliqͥ scan¬
dalo. Nam si hoc fecĩt deponatur.& oib
dieb uite sue ignominiosus ꝑegrinan¬
do ꝑgat. Quod uͦ dictum ẽ. ut penitenꝰ
eligat sacdotem scientem ligare & solũe
uidetur contrarium ei quod incano¬
nib reppitur: ut nemo scilicet alt̾ius
parrochianum iudicare p̾sumat.S.
aliud ẽ. fauore uł odio ꝓprium sac̃dorẽ
contempnere. quod canones ꝓhibent.
aliud cecum uitare. Qd̃ urbanus facere
monet: ne si cecus cecum ducat. ambo in
nulli sac̾dotum deinceps liceat q̃libet
cõmissũ altĩ sac̾doti ad penitentiã suscipe
sine eiꝰ consensu cui se prius commisit. nͥ
ꝓ ignorantia illiꝰ cui priꝰ confessus ẽ. Qui
uͦ contra hoc facẽ temptauĩt: grabꝰ suꝑi
culo subiacebit

Expanded text:
ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin caveat ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum est, ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur contrarium ei quod in canonibus reperitur, ut nemo, scilicet, alterius parochianum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩc deo coniungi humana natura potuit. ut
exduab substantiis fieret una ꝑsona: ac ꝑ hoc
iam extrib deo. anima ce carnẽ: his aliisq płibꝰ
auctoritatib se muniunt. qui dicunt ꝑsonã
xp̃i compositam ẽẽ uł factam: siue constantem
ex duab naturis. siue extrib substantiis. Teia
alioꝵ sententia.

Expanded text:
Sic Deo conjungi potuit humana natura, ut Sic Deo conjungi potuit humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Ac per hoc jam est ex tribus, Deo, anima et carne. His aliisque pluribus auctoritatibus se muniunt, qui dicunt personam Christi compositam esse vel factam, sive constantem, ex duabus naturis, sive ex tribus substantiis. 6. m sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
uum ydioma. scđm quod diuisa ẽ. a patre &
spũ scõ: &e carnis caracteristica ae det̾minatiua
ydiomata. scd̃m que differat a matre & reliquis
temur induab naturis ꝑfecte se habentib dĩ-¬
tatis & humanitatis. & incarnatam eandem
ypostasim: ce has duas naturas custodiri ce
manere in ipso post unionem ñ seorsum ce
scd̾m partem ponentes singulam s unitas in¬
uicẽ inunam compositam ypostasim. subase
enim inquimus unionemrscił. ueram &e ñ
sitam filii di: & manere eandem subalem disfe¬
rentiam det̾̃minamꝰ. quod creabile mansit crea¬
bie. & qd̃ increabue. increabile. & mortale. mor¬
tale &e inmortale. uinmortale: e cutũsc ptibile
circum scriptibile ⁊ oe incutum scͥptibile. incir¬
cumscriptibile: & hoc quib̃ refulget miracuiliꝰ.
de hoc etiam aus . inli. detrinit̾. ait. Qucadmo¬
dum scł̃m ditatem una est enim patris filiiq
natura: ita etiam uxta humanitatem eade¬
& diuinitatis & humanitatis. unus atq idem

Expanded text:
m quod divisa est a Patre et Spiritu sancto, et carnis characteristica et determinativa idiomata, secundum quae differat a matre et reliquistemur in duabus naturis perfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eamdem hypostasim; et has duas naturas custodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in unam compositam hypostasim; substantialem enim inquimus unionem, scilicet veram, et non sitam Filii Dei; et manere eamdem substantialem differentiam determinamus. Quod creabile mansit creabile, et quod increabile increabile, et mortale mortale, et immortale immortale, et circumscriptibile circumscriptibile, et incircumscriptibile incircumscriptibile, et hoc quidem refulget miraculis. De hoc etiam Aug., in lib. de Trin., ait: Quemadmodum secundum deitatem una est Patris Filiique natura, ita etiam et divinitatis et humanitatis unus atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i carne ce sanguine. sacram̃to. & re sacra¬
rum naturam &e uĩtatem inse continet. exqͥb
conficitur: de hoc eodem ioħs damascenus. In
scimus: unam autem ypostasim ex utrisq com¬
mens pͥmitiam nr̃e masse ut ipsa extiterit car¬
ne ypostasis que d̃i ũbi ypostasis. & composi¬
ta facta fuerit. que prius simplex erat u̾bi ypo¬
stasis. composita uͦ ex duab ꝑfectis naturis

Expanded text:
Christi carne et sanguine; sacramento et re sacrarum naturam et veritatem in se continet, ex quibus conficitur. De hoc eodem Joannes Damscimus, unam autem hypostasim, ex utraque commens primitias nostrae massae, ut ipsa exstiterit carnis hypostasis quae Dei Verbi hypostasis, et composita facta fuerit, quae prius simplex Verbi hypostasis; composita vero ex duabus perfectis naturis,
Abbreviated transcription (Latin):
do commitunt. Ysaias de peccatoribus
dicit. Lauamini mundi estote. lauat᷑ &
mundus est: qui & p̃terita plangit. &¬
flenda iterum ñ admittit. lauatur &
ñ est mundus: qui plangit que gessit.
nec deserit. & post lacrimas eaque de¬
fieuerat repetit. Item ausꝰ. Inanis ẽ. pe¬
nitentia: quã sequens culpa coniquinat.
Nichil ꝓsunt lam̃ta: si replicantur pec¬
cata. Nicħ ualet ueniam amalis posce-¬
re: & mala denuo tt̃are. Itẽ oꝵ. Qii cõ¬
missa plangit. nec tam̃ deserit pene gra¬
uiori se subicit. Ite ambrosiꝰ. Rep̃ꝑunt᷑
qui sepius agendam penitentiam pu¬
postea non putarent: quia sic̃ unũ bap¬
tisma. ita est una penitentiã. his aliisq
plurib utuntur: inassertionẽ sue opim-¬
oms.S amb̃t. dicit. hecͥ uera penitentia
nuntiasse errori. imbutos enim uiciis
ꝓposito plangimus. & odimus: & plan¬
genda. ultĩus committere nolumus :
quia penitentia uera est in animo dolere.

Expanded text:
do. Isaias de peccatoribus do. Isaias de peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenitentia, quam sequens culpa coinquinat. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et mala denuo iterare. Item Greg.: Qui commissa plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit. Item Amb.: Reperiuntur qui saepius agendam poenitentiam pupostea non putarent; quia sicut unum Baptisma, ita est una Poenitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia nuntiasse errori. Imbutos enim vitiis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere,
Abbreviated transcription (Latin):
puniendo: qua quis punit illicita
que commisit. Penitentie uirtus: timore
cata deflere: ⁊ flenda ñ ꝯmitt̾e. Nã qͥsic alia deplo¬
rat. ut alia tñ cõmittat. adhuc penitentiam
agere aut ignorat. aut dissimulat.
Quid enim ꝓdest si peccata luxurie qͥs
defleat: & ad huc auaricie esti bus hane¬
lat̾: hĩs ũbis quidam uehem̃tius in¬
herentes. contendunt uere penitentem
ultra ñ peccare dampnabilit̾: & si grauit̃
peccaũit. ueram ñ p̃cessisse penitentiam.
Quod etiam auis muniunt testimoniis. ait
enim ysidorus. Irrisor est & ñ penitens:
qui adhucagit quod penitet. Nec uidet᷑
dm poscere subditus: s sub sannare su¬
ꝑbus. Canis reu̾̃sus ad uomitũ: &s pemi¬
tens ad pecratum. Multi lacrimas inde¬
sinenter fundunt. & peccare ñ desinuq:
quosdam acciꝑe lacrimas ad peniten¬
tiam cerno. & affectum penitentie non
habere: quia inconstantia m̃tis nc̃ recor¬
datione peccati lacrimas fundunt. nc̃
reuiuiscente usu ea que fleuerunt ttãn¬

Expanded text:
puniendo, qua quis punit illicita quae commisit. Poenitentiae virtus timore ccata deflere, et flenda non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut alia tamen committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelat? His verbis quidam vehementius inhaerentes, contendunt vere poenitentem ultra non posse peccare damnabiliter; et si graviter peccaverit, veram non praecessisse poenitentiam. Quod etiam aliis muniunt testimoniis. Ait enim Isidor.: Irrisor est et non poenitens qui adhuc agit quod poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum. Multi lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas ad poenitentiam cerno, et affectum poenitentiae non habere; quia inconstantia mentis nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc reviviscente usu, ea quae fleverunt iteran
Abbreviated transcription (Latin):
elebratur autem hoc sacra Cap̃ . xxi.¬
m̃tum tantum inaqua. ñ inalio liquore
uniformit̾ id fieri inaqua p̃cipitur. ut intelliga¬
tur. qd̾ sic̃ aqua sordes corꝑis ac uestes abluit.
ita baptismus maculas amime sordesq uitioꝵ
emundando abstergit uł ideo ut nullum mo¬
pia excusaret. quod posset fieri. sunumo ce oleo
latere xp̃i manauit: sic̃ sanguis att̾ius sacͣm̾ti
signum fuit. Nongͥ in alio liquore pot̾ conse¬
crari baptismus: nisi inaqua

Expanded text:
elebratur autem hoc sacramentum tantum in aqua, non in alio liquore, uniformiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas animae, sordesque vitiorum emundando abstergit. Vel ideo, ut nullum pia excusaret, quod posset fieri, si in vino vel oleo latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. Non ergo in alio liquore confici potest baptismus, nisi in aqua. »
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missa u̾da ambrosũ ordinẽ diligendi
scdm asfectum. magisquam scd̃m effectũ dili-¬
gent̾ intuentib explicare uident᷑. ñ indocte
alii dicunt. ñ mͦ in exhibitione oꝑis. s etiam
inasfeclu caritatis. ordinem differentẽ ẽẽ sta¬
tutum. Ut ante omnia dugamus deum. sid̃õ
nos. t̃cio parentes. quarto filios. uł fratres. a
huiusmodi: postea domesticos. demum im¬
micos. O uod uͦ auoꝰ. ait parit̃ om̃s eẽ diligen¬
dos. & pari dilectione om̃ib uitã obtandam.
ita accipi pot̾. ut paritas ñ adaffectum refera¬
tur.s ad bonum quod eis optatur: quia cari.¬
tate omnib obtare debemus. ut paria bona
ꝑfectio maioꝵ. ut ipsi fiant ꝑfecti. de sic parẽ
mereantur beatitudinẽ: uł paridilectione
idẽ. eadem duectione om̃s dilgendi sunt.
Itẽ quod ait. Ut tantum diligamꝰ fratres. qͣn¬
tum nos. itaintelugi pot̃ idẽ ad tantũ bonũ
diugamus stattes ad qͣntum nos ut tantũ
bonum eis optemus inet̾nitate. quantum nob̾.

Expanded text:
missa verba Ambrosii ordinem diligendi secundum affectum magis quam secundum effectum, diligenter intuentibus explicare videntur, non indocte alii dicunt non modo in exhibitione operis, sed etiam in affectu charitatis ordinem differentem esse statutum; ut ante omnia diligamus Deum; secundo, nos; tertio parentes; quarto filios vel fratres, et hujusmodi, postea domesticos, demum inimicos. Quod vero August. dicit pariter omnes esse diligendos, et pari dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, ut paria bona perfectio majorum, ut ipsi fiant perfecti, et sic parem mereantur beatitudinem. Vel pari dilectione, id est, eadem dilectione omnes diligendi sunt. Item quod ait, ut tantum diligamus fratres, quantum nos, ita intelligi potest, id est, ad tantum bonum diligamus fratres, ad quantum nos; ut tantum bonum eis optemus in aeternitate, quantum nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ed queris ame inquit ambrosus. qͦ¬
modo si filius sit. ñ priorem habeat
patrem: quero item abste. quando uł quo¬
modo filium putes eẽ generatum. Michi e¬
nim impossibile est generationis scire se¬
cretum. mens deficit uox silet. ñ mea tan¬
tum: sed et angłorum. Supra potestates¬
ce supra angłos. ce supra cherubin. & supͣ
seraphin. & supra omnem sensum est.qꝑ
tanta generatio: Tu ergo ori manum ad
moue. Scrutari ñ licet suꝑna mysteria. Li¬
cet scire quod natus sit: non licet discute¬
re quomodo natus sit. Illud negare michi
non licet: hoc inquirere metus ẽ. Ineffabilis¬
enim est illa generatio. Unde ysaias. bene¬
rationem eius quis enarrabi
sumunt discutẽ generationis seriem.

Expanded text:
ed quaeris a me, inquit Ambr., quomodo si Filius sit, non priorem habeat Patrem? Quaero item abs te, quando vel quomodo Filium putes esse generatum? Mihi enim impossibile est generationis scire secretum; mens deficit, vox silet, non mea tantum, sed et ang, supra Angelos, supra Cherubim, supra Seraphim, supra omnem sensum est; quia tanta generatio? 65. Tu quoque manum ori admove, scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit: non licet discutere quemadmodum natus sit. Illud negare mihi non licet, hoc quaerere metus est. Nenim est illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? sumunt discutere generationis seriem.
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃dictis iam apparet inqͦ addat alia.¬
ꝑ peccatũ sit imminutũ. uł corruptum
arbitrium liberũ: quia ante peccatũ nulla e¬
rat homini difficultas. nullumq impedim̃tũ
de lege m̃brorum ad bonum. nulla impulsio
uł instigatio ad malum. Nc̃ autem ꝑ legem
carnis ad bonum impeditur. & ad malũ insti¬
gatur: ut ñ possit uelle & ꝑficere bonu. nisi ꝑ
trium cũ semꝑ & insingulis sit liberũ. ñ ẽ ta¬
men parit̃ liberum in bonis & in malis: & ad
bona & ad mala. Lib̃uis enim est inbonis. ubili¬
b̾atum ẽ. quam in malis. ubi lib̾atũ non ẽ. Et
lib̃ius est ad malum qd̾ ꝑ se potest: quam ad
bonum qd̃ ñ nͥ grã liberetur & adiuuet᷑ ñ pot̃.
De lib̾tate: quesit ex grã. ꝙ que ernata sapi

Expanded text:
x praedictis jam apparet in quo per peccatum sit imminutum vel corruptum liberum arbitrium, quia ante peccatum nulla erat homini difficultas nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc autem per legem carnis ad bonum impeditur, et ad malum instigatur, ut non possit velle et perficere bonum, nisi per trium, cum semper et in singulis sit liberum, non est tamen pariter liberum in bonis et in malis, et ad bona et ad mala. Liberius est enim in bonis, ubi liberatum est, quam in malis, ubi liberatum non est. Et liberius est ad malum, quod per se potest, quam ad bonum, quod nisi gratia liberetur et adjuvetur non potest. 16. De libertate quae fit ex gratia, et quae ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
que malus tebꝰ potentie deputanda st̃ in alns
ũ minime ̃o que malis laudabuia sunt in
aliis rep̃hensibilia sunt. Nong̾ uło d̾s minuᷤ
potens est. quia peccare non pot᷑: cũ om̃ps nul
posse. Non enim pot̃ mori uł falli. Uñ auoꝰ.
in li. de simbolo. D̾s õmp̃s ñ pot̾̃ mori. ñ potest
falli: ñ pot̾ miser fieri. ñ pot̃ uinci. Hec utiq ce
huiusmodi: absit ut possit omnipotens. Si e¬
nim huiꝰmodi passionib atq defectib subici
posset. om̃ps minime foret: & in de monstrat᷑¬

Expanded text:
quae in aliis rebus potentiae deputanda sunt, in aliis quae in aliis rebus potentiae deputanda sunt, in aliis vero minime; et quae in aliis laudabilia sunt, in aliis vero reprehensibilia sunt. Non ergo ideo Deus minus potens est, quia peccare non potest, cum omnipoteposse; non enim potest mori vel falli. Unde Aug., in lib. de Symbolo: Deus omnipotens non potest mori, non potest falli, non potest miser fieri, nec potest vinci. Haec utique et hujusmodi absit ut possit omnipotens, si enim hujusmodi passionibus atque defectibus subjici posset, omnipotens minime foret. Et ideo monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
ed queritur quomͦ omnia posse dicatur:
instrum̃ta nullatenus habere queat. incor¬
porea et simplex substantia. Ouibꝰ id respon¬
dendum arbitror: qd̃ huiusmodi actiones.
ambulatio scilicet. & locutio & huiusmodi ad̾i
potentia aliene non sunt: s ad ipsã ꝑtinent.
Licet enim huiusmodi actiones inse ds bab̾e
non possit Non enim pot̃ ambulare uł loqͥ.
ce huiusmodi: eas tam̃ increaturis pot̃ oꝑari.
facit enĩ ut homo ambulee & loquat &e hus¬
modi. Non gͦ ꝑ istas actiones diuine potãtie
detrahitur aliquid: quia &e hoc pot̾ facẽ oĩps.¬
S sunt alia qͥd̾a que d̾s nullatenus facẽ pot̃:
ut pecca. Non enim potest m̃tir: ñ pot̾ pecca¬
re. S ñ ido omnipotentie diinauquo detrahi¬
ũ eẽt hoc potentie s infirmitatis. Si eñ hoc
posset: omĩpotens ñ eẽt. Non igitur impotũ¬
tie s potentie imputandũ ẽ qd ista ñ potest.
Uñ ausꝰ. in xũ.li de trinit̃. Magna inquit dei
potentia est ñ posse m̃tiri. Sunt enim queda

Expanded text:
ed quaeritur quomodo omnia posse dicatur, instrumenta nullatenus habere queat incorporea et simplex substantia. Quibus id respondendum arbitror, quod hujusmodi actiones, ambulatio scilicet et locutio et hujusmodi, a Dei potentia alienae non sunt, sed ad ipsam pertinent. Licet enim hujusmodi actiones in se Deus habere non possit non enim potest ambulare vel loqui et hujusmodi, eas tamen in creaturis potest operari, facit enim ut homo ambulet, et loquatur, et hujusmodi. Non ergo per istas actiones divinae potentiae detrahitur aliquid, quia et hoc potest facere Olatenus facere potest, ut peccata, non enim potest mentiri, non potest peccare. Sed non ideo omnipotentiae Dei in aliquo detrahi, quia non esset hoc potentiae sed infirmitatis. Si enim hoc posset, omnipotens non esset, non ergo impotentiae, sed potentiae imputandum est, quod ista non potest, unde Aug., in lib. 15 de Trin.: Magna, inquit, Dei potentia est non posse mentiri. Sunt enim quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
quedam que ꝑspicuam diuine maiestatis
expͥmunt ueritatem. Alia uͦ sunt que trans¬
latiue ꝑsimilitudinẽ ded̾o dicuntur. Propͥe¬
tatis itaq indicia sunt: generatio. fuius. uer¬
bum. & huiusmodi. Unitatis uͦ et̃ne: sapien¬
tia. uirtus. ũitas. ce huiusmodi. Similitudi¬
nis uͦ: splendor. caracter. speculum et huius¬
nodi. ꝑ remissis addit quedam ẽẽ nomina: q̃
temꝑalit̃ dõ ꝯueniunt & relatiue dicuntur.

Expanded text:
e majestatis exprimunt veritatem; alia vero sunt quae translative et per similitudinem de Deo dicuntur. Proprietatis itaque indicia sunt: generatio, Filius, Verbum, et hujusmodi; unitatis vero aeternae: sapientia, virtus, et veritas, et hujusmodi; similitudinis vero, splendor, character, speculum, et hujusmodi. 2. Praemissis addit, quaedam esse nomina quae temporaliter Deo conveniunt, et relative dicun
Abbreviated transcription (Latin):
eodem libro ait. Cũm extempore cuiusqͣm
¶m̃te ꝑcipitur. mitti quidem łr s ñ in hunc
mundum. Non enim sensibilit̃ apparet. idest
corporeis sensib p̾sto est. Nam et nos etiã¬
scd̾m quod m̃te aliquid et̃num capimus:
non in hoc mundo sumus: et omiũ iustorum
sp̃c etiam in carne uiuentium. inquantum
diuina sapiunt: ñ sunt in hoc mundõ. Ex
p̃dictis liquet quod p̾̃ter inesfabilem gem¬
ic que cognoscit᷑ ut filiꝰ. Cap̃ lui.

Expanded text:
et cap., ait: Cum ex tempore cujusquam mente percipitur, mitti qui dicitur, sed non in hunc mundum, non enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Nam et nos, secundum quod mente aliquid aeternum capimus, non in hoc mundo sumus; et omnium justorum spiritus etiam in carne viventium, in quantum divina sapiunt, non sunt in hoc mundo. Ex praedictis liquet quod praeter ineffabilem geniquo cognoscitur, ut Filius? Hi
Abbreviated transcription (Latin):
&e potens eẽ: quia naturalẽ habet potentiam.
eandem quam & pat̾. qua potens ẽ & oꝑatur.
s quia illam habet apatre. non a se. ideo apat.
non a se dicitur posse & agẽ. Homo autemut
angłs gratuitam habet potentiam: qua po-¬
tens est. Id̃o gͥ uere ac ꝓprie ds trinitas om̃ps

Expanded text:
et potens esse, quia naturalem habet potentiam eamdem quam et Pater, qua potens est et operatur; sed quia illam habet a Patre non a se, ideo a Patre, non a se dicitur posse et agere. homo autem vel angelus gratuitam habet potentiam, qua potens est. Ideo ergo vere ac proprie Deus Trinitas omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s uł quilibet scõꝵ beatorum: quia pot̃ qͥcqͥd
uult se posse. c pot̃ facẽ qͥcquid uult facẽ. Non
enim uult facẽ nisi quod facit: nec posse nͥ qd̃
pot̃: s ñ pot̃ facẽ. quicquid uult fieri. Uult eñi
saluos fieri qui saluandi sunt: uerumptam̃
eos saluare ñ ualet. Ds̃ autem quicquid uult fie
ꝑ se facit. quia uoluit. Si autem uult fieri per
creaturam. ꝑ eam oꝑatur: sic̃ ꝑ homines facit
domos. & huuismodi artificialia. ce d̃s quid̃e
ex se. & ꝑse pot̃ homo autem uł angłs qͣntũcũ¬
q beatus. non ẽ potens ex se. uł ꝑse Sed forte

Expanded text:
um, quia potest quicquid vult se posse, et potest facere quicquid vult facere. Non enim vult facere nisi quod facit, nec posse nisi quod potest, sed non potest facere quidquid vult fieri. Vult enim salvos fieri qui salvandi sunt, verumtamen eos salvare non valet. Deus autem quicquid vult fierper se fecit, quia voluit. Si autem vult fieri per creaturam, et per eam operatur; sicut per homines facit domus, et hujusmodi artificia. Et Deus quidem ex se, et per se potest; homo autem vel angelus, quantumque bea
Abbreviated transcription (Latin):
cer̃a. Tam ample &e gñalit̃ accepit omnia ut etiã
mala includeret: que ds nec pot̾ nec uult. Nongͦ
negauit eum posse omnia que conuenit ei posse
ea que ñ uult: s adũsus illos qui dicebant d̃m
multa uelle que ñ potãt. affirmat eum posse qͥc¬
quid uult. & ex eo uere dici omnipotentẽ. ñ ob
aliud nsiquia pot̾̃ quicquid uult.
S caue quomͦ intelligas pot̾ qͥc ligñdũsit

Expanded text:
etc., tam ample et generaliter accepit omnia, ut etiam mala includeret, quae Deus non potest, nec vult; non ergo negavit eum posse omnia quae convenit ei posse. ea quae non vult, sed, adversus illos qui dicebant Deum multa velle quae non poterat, affirmat eum posse quicquid vult, et ex eo vere dici omnipotentem, non ob aliud, quam quia potest quicquid vult. Sed cave qu
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ ꝓcedit infiliũ. et
de filio ꝓcedit ad sc̃ifi¬
candam cͤaturã. s simł
ħ filio pat̃ dederit. ut
quẽadmodũ de se. ita
de illo qͦq ꝓcedat. Ne¬
q enĩ possumꝰ dic̃e. qd̃
ñ sit uita sp̃s sc̃s. cũui¬
ta pr. iuta sit filiꝰ Acꝑ
sic ei dedit uitã ꝓced̾e
de illo. sicut proce¬
dit et de ipso.¬
sp̃c scĩ. dum hic uiuimus distinguere
mino p̃missam questionem Ouestio¬
refricanti. scilicet querenticur maximini
sp̃c sc̃s ñ diceretur filius cum de patris
eẽt substantia: respondens sic ait. Oũeris¬
scs̃: cur unus filius. et alius non sit filius.
Ecce respondeo. siue capias. siue ñ capias:
genitus. iste ꝓcedens. Ideo ille ẽ. fauis patͥs:
de quo genitus est. Iste autem sp̃c utriusq:
queretur. ait. de patre ꝓcedit: qm̃ pater
ꝓcessionis eius est auctor. qui Ouod pãt¬
nendo ei dedit. ut etiam de cessionis

Expanded text:
filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipsoi, dum hic vivimus, distinguere mino praemissam quaestionem refricanti, scilicet quaerenti cur Spiritus sanctus non diceretur Filius, cum de Patris esset substantia, respondens, sic ait: Qupiritus sanctus, cur unus Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive non capias. genitus, iste procedens: ideo ille Filius est Patris de quo genitus est, iste autem Spiritus utriusqueretur, ait de Patre procedit , quoniam Pater processionis ejus est auctor, qui tnendo ei dedit ut etiam de ips
Abbreviated transcription (Latin):
am̃tis m̃brorum compositꝰ. ñ gͦ carnalit̃
putemꝰ d̃m corꝑeis manib formasse corpꝰ. uel
faucib inspirasse animamꝰ. s potiꝰ hominem
de limo t̾re scđd̃m corpꝰ formauit. Iubendo uo¬
lendo: id est uoluit. & ũbo suo uissit ut ita fi¬
eret: & inspirauit in faciem eius spiraculũ
uite. idest substantiam anime inqua uiue

Expanded text:
amentis membrorum compositus. Non ergo carnaliter putemus Deum corporis manibus formasse corpus, vel faucibus inspirasse animam, sed potius hominem de limo terrae secundum corpus formavit jubendo, volendo, id est, voluit, et verbo suo jussit ut ita fieret, et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, id est, sub
Abbreviated transcription (Latin):
tͦe qd̃ utiq dr̃ ꝓpt̃ principium creationis.
uł gr̃e priuilegium &e creature subiectionẽ
uł seruitutem. Cumgͦ intrinitate nicħ sit
creatum. uł seruiens. uł subiectum: ñ ad¬
misit fides intrinitatem. talẽ locutionis
modum. Ita etiãq econũso ñ d̾r dedi eẽn¬
tia. qd̃ ipsa sit eẽntia abraham . ysaac. & ia¬
cob. uł aucunis creature: ne creatoris et cre¬
ature naturam confundẽ uideamur. Od
cet potentia. sapĩa. bonitas. de d̾o scd̾m sub̾ã
dicant᷑. in scͥptura tam̃ solent ħ noĩa distincte

Expanded text:
pium creationis, vel gratiae privilegium, et creaturae subjectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitate talem locutionis modum. Ita etiam e converso non dicitur de Dei essentia quod ipsa sit essentia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturae naturam confundere videamur. 6. Quod licet potentia, sapientia, bonitas de Deo secundum substantiam dicantur in Scriptura, tamen solen
Abbreviated transcription (Latin):
paret rationalem creaturã. in angłicã
&e humanam fuisse distinctã. Quarũ altera
tota ẽ. sp̃ũalis. idest anglica: attera ex parte
spũalis. exparte corꝑalis. idẽ hu¬
mana. Cum itaq de his tractandum sit. scilicet
de spũali ce corꝑali creatura. de rationali et
de ñ rationali: Primo de rationali et spuali.
idẽ. de angłis agendum uidetur: ut acontuitu
creatoris ad cognitionẽ cteature dignioris. ratio
nrã intendat. Deinde ad considerationẽ corpo¬
ree tam illiꝰ que ẽ rationalis. quã illius que ñ
est rationalis descendat: u t trinitatis increa¬
te sacram̃tum. triꝑtite creature. eiq concreto¬
rum atq contingentium sequat᷑ docum̃tum.
Pue considanda st̃ de angłis.

Expanded text:
paret rationalem creaturam in angelicam et humanam fuisse distinctam, quarum altera est tota spiritualis, id est, angelica; altera ex parte spiritualis et ex parte corporalis, id est humana. Cum itaque de his tractandum sit, scilicet de spirituali et corporali creatura, de rationali et de non rationali, primo de rationali et spirituali, id est, de angelis agendum videtur, ut a contuitu creatoris ad cognitionem creaturae dignioris ratio nostra intendat, deinde ad considerationem corporeae tam illius quae est rationalis quam illius quae non est rationalis descendat, ut Trinitatis increatae sacramentum tripartitae creaturae, eique concretorum atque contingentium sequatur documentum. QUAE CONSIDERANDA SUNT DE ANG
Abbreviated transcription (Latin):
liud est sine auctore¬
ud patri idest auc¬
tori. ẽẽ coet̃num. Nbi autem pat̾ est auctor.
ibi ce natiuitas est: quia sicut natiuitas
ab auctore est. ita ce ab et̃no auctore. et̾na
natiuitas est. Omne autem quod semꝑ est:
etiam et̃ñum est: s tam̃ ñ omne quod ȩc̾nũ
est. etiam innatum est: quia quod abet̾no
nascitur. habet et̃num ẽẽ. quod natum est.
Ouod autem non natum est. id cum et̾nita¬
te ñ natum est. Ouod uero ex et̃no natum ẽ.
id si non et̾num natum est. iam non erit ce
pat̃ auctor et̃nus. Siquid igitur ei qui ab
et̾no patre natus est. ex et̾nitate defuerit.⁊
id ipsum auctori non est ambiguum defu
isse: quia sigignenti est infinitum gignere.
ce nascenti etiam infinitum ẽ. nasci. Me¬
dium enim quid. int̾ natiuitatẽ di filii. ce
generationemd̃i patris. nec sensus admit¬
tit: quia &e ingñatione natiuitaᷤ ẽ. ⁊ in natiui¬
tate gñatio ẽ. qi sñ utͦq neutiũ ẽ. Utrumq gͦ sñ

Expanded text:
liud est sine auctoreud Patri, id est, auctori, esse coaeternum. Ubi autem Pater auctor est, ibi et nativitas est, quiab auctore est, ita et ab aeterno auctore aeterna nativitas est. Omne autem, quod semper est, etiam aeternum est. Sed tamen non omne, quod aeternum est, etiam innatum est. Quia quod ab aeterno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum auctori non est aisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admittit; quia et generatione nativitatis est, et in nativitate generatio est; quia sine utroque neutrum est; utrum
Abbreviated transcription (Latin):
trum. Deus cum u̾bum genuit: id quod est
ipse genuit: nec de nichilo nec de aliqua ĩa
facta conditaq materia: s deseipso i qd̃ ẽ
ipse. Item deus pater. qui uerissime se indica¬
re animis cognituris &e uoluit & potuit.
hoc adseipsum indicandum genuit. quod
est ipse qui genuit. Ecce aꝑte dicit his uer¬
bis deum patrem genuisse: illud quod ipse
est. Iulud autem quod ipse est. non est insi
diuina eẽntia. Nidetur ergo diuinam eẽn¬
tiam genuisse. Ad quod respondemus il¬
ia ũba sic intelligenda eẽ dicentes. Pater
deseipso genuit illud. quod ipse est. idest
filium. qui est illud quod pater est. Nam
quod pater est: & filius hoc est. s non qui
pater est: &e filius hic est. Alias partes q̃stio
cum fulius sit diuina eẽntia. iam eẽt filius
res aqua generatur: & ita eadem res seipsã
generaret. Ita etiam dicimus quod eẽntia
diuina: ñ genuit eẽntiam. Cum enim una
ce summa quedam res sit. diuina eẽntia:
si diuina eẽntia eẽntiam genuit. eadem

Expanded text:
. Deus cum Verbum genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod ipse est, non est nisi divina essentia, videtur ergo divinam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pater est, et Filius hic est. 5. Alias partes quaesticum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ne prius ad domincũ corpꝰ accedat quã
confortet bona conf cientia: & doleat qd̃
ñdum audeat sumere quẽ multũ deside¬
rat cibum salutarem. Cohibeat etiam se
a ludis. aspectaculis scłi: qui ꝑfectã uult
consequi remissionis grãm. Isti sunt digni
fructꝰ penitentie. animam captiuã elaq̃¬
antes: & in libertate seruantes: & infra.¬
Querat anima fructꝰ dignos. & si ñ dignos
penitentia. Sunt enim dignifructꝰ uir-¬
tutum: qui ñ sufficiunt penitentib. Peni¬
tentia enim grauiores postulat: ut dolore
& gemitib mortuus impetret uitã. Ex his
ostenditur qui sunt digni fructꝰ peniten¬
tie. quib uera satisfactio expletur: & qd̃
ñ om̃s fructus digni. sunt digni fructus
penitentie. Quod de iua penitentia intel¬
ligitur: que maiorum ẽ criminum. Non¬
enim suffitiunt grauit̃ delinquentibus:
que sufficiunt minꝰ uł parum peccantib.¬

Expanded text:
ne prius ad Dominicum corpus accedat, quam ne prius ad Dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat, quod nondum audeat sumere, quem multum desiderat, cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, spectaculis saeculi qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae animam captivam elaqueantes, et in libertatem asserentes. Conferat anima fructus dignos, etsi non dignos poenitentiae. Sunt enim digni fructututum, qui non sufficiunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores postulat, ut dolore et gemitibus mortuo impetret vitam. Ex his ostenditur qui sunt digni fructus poenitentiae, quibus vera satisfactio expletur; et quod non omnes digni fructus sunt digni fructus poenitentiae; quod de illa poenitentia intelligiturenim sufficiunt graviter delinquentibus, quae sufficiunt minus vel parum peccantib
Abbreviated transcription (Latin):
ut ommla. at anime. que facered ꝓio
reruꝓnli crꝑis morte et hoc cum desid̾io.
oura litam recuꝑat infinitam: cũ gaudio
qm sacẽ ddebet immortalis futurus. q̃ face¬
ret ꝓ differenda morte moriturus. Semꝑ
dep̾cetur ddm. offerat do m̃tẽ. & cordis con¬
t̾cionẽ deinde & qđ pot̾ de possessione. Tc̃ quod¬
offert. securꝰ offerat. Respexit dñs ad abel & ad
munera eiꝰ. priꝰdix̃ ad abel qmͣ ad muña eius.
Iniudicio gͥ cordis.: conferenda ẽ elemosi¬
na tribuentis. Nec considerandum ẽ. qñ¬
tum: s qua m̃te. qua affectione dat quod
potest. Qui igitur sua peccata redimere
uult temꝑalium oblatione: prius offerat
m̃tem. Cau̾eat ne uerecundia ductꝰ. diui¬
dat apud se confessionem: ut diu̾̃sa diũsis
uelit sacerdotib manifestare. Quidam
enim uni celant que alii manifestanda
come ruant. quod le est laudare. & ad ẏpo¬
crisim tendere. & semꝑ uenia carete: ad
quam ꝑfrusta putat ꝓuenire. Caueat etiã.

Expanded text:
ta animae, quae faceret pro evitanda corporis morte, et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam. Cum gaudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus. Semper deprecetur Deum, offerat Deo mentem et cordis contritionem, deinde et quod potest de possessione suofferat. Respexit enim Deus ad Abel, et ad munera ejus . Prius dixit ad Abel, quam ad munera ejus. Idcirco igitur cordis conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec consideranda est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui igitur sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem. Caveat ne ductus verecundia dividat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni occultant quae alteri manifestanda conservant: quod est se laudare et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam frustra se putat pervenire. Caveat etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
terim caruit: dolendũ ẽ enim ñ soium qd̃
peccauit. s quia se uirtute priuauit. De¬
fleat etiam: qm̃ offendens inuno. factus
est om̃nium reus. Ingratꝰ enim extitit qͥ
plenus uirtutib d̾m omnino ñ timuit. In
hoc enim quisq peccator fit culpabilior
quo ẽ. deo acceptior. Ideo enim adam plus
peccauit: quia omni bono habundauit̾.
Alio etiam mͦ offendens in uno. fact est
om̃ium reus: quia omnis uutꝰ detrim̃tũ

Expanded text:
terim caruit. Dolendum est enim non solum quod terim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccavit, sed etiam quod se virtute privavit. Defleat etiam, quoniam offendens in uno factus sit omnium reus . Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim peccator quisque fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio enim modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑe. inꝑseuerantia. in uarietate ꝑsone: &
quali hoc fecerit temptatione: & inipsius
uicii multiplici executione. Oportet enim
penitere fornicantem. scd̃m excellentiam
sui status uł officii uł scđm modũ mere¬
tͥris. ꝙ in modũ oꝑis sui: de qualit̾ turpitu¬
dinem egit: si in loco sacrato. si intempore
orationi constituto: ut st̃ festiuitates &e tẽ
& defleat qd̃ ꝑseuerant̃ peccauit: & qnͣta
uictꝰ fuerit inpugnatione. St̃ enĩ qui ñ
solum ñ uincuntur. s ultro se peccato
osferunt: nec expectant temptationem
s p̃ueniunt uoluptatẽ: & ꝑtractet secũ
quã muitiplici actione uitũ delectabili¬
t̃ peccauit. Omnis ista uarietas confiten
da ẽ & deflenda: ut cũ cognouerit quod
peccatum ẽ.cito inueniat d̃m ꝓpitium.
cuius etatis fuerit: cuius sapientie & ordi¬
nis. Immoret᷑ in singulis istis. & sentiat mo¬
dum criminis: purgans lacrimis omnẽ
qualitatem uitii. Defleat uirtutẽ qua in¬

Expanded text:
tempore, in perseverantia, in varietate personae, et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici exsecutione. » Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status, vel officii, vel secundum modum meretricis et modum operis sui, et qualiter turpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore oraet defleat quod perseveranter peccaverit, et quanta virtus fuerit in pugnatione. Sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem, et pertractant secum, quam multiplici actione vitii delectabiliter peccent. Omnis ista vada est et deflenda, ut, cum cognoverit quod peccatum est, cito inveniat Deum propitium. cujus aetatis fuerit, cujus sapientiae, et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis purgans lacrymis omnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑfectione autem penitentie tria obser¬
uanda sunt: scilicet compunctio cordis.
confessio oris. satisfactio oꝑis. Uñ ioħ̃s
os aureum. ꝑfẽcta penitentia cogit pecca¬
torem omnia libent̃ ferre: incorde eiꝰ con¬
tricio. in ore confessio: inoꝑe tota. humili¬
tas. hec ẽ fructifera penitentia: ut sic̃ trib
modis deum offendimus scił. ore. corde
enimtres peccati differentie. ut ait auoꝰ.¬
ũbo: tamquam tres mortes. Ina quasi
in domo: scilicet cum incorde consentit᷑.
libidini. Altera quasi plata iam extra
portam: cum infactum ꝓcedit assensio. Ter¬
cia. cum male consuetudinis tamqũã
mole p̃mitur animꝰ. uł noxie defensio¬
nis clipeo armatur: quasi insepulchro
iam putens. Hec sunt tria genera mortu¬
orum: q̃ dñs legit᷑ suscitasse. Huic igitur
tri plici morti. triplici remedio occur¬
ritur contritione. confessione. satisfacti¬
one. Compunctio nobis comm̃datur.
confitetur qui se aceusat qui execran¬
do malum. sibi im¬

Expanded text:
fectione autem poenitentiae tria observanda sunt, scilicet compunctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifera Poenitentia, ut sicut tribus modis Deum offendimus, scilicet, corde,enim tres peccati differentiae, ut ait Aug.verbo, tanquam tres mortes. Una quasi in domo, scilicet, cum in corde consentitur libidini; altera quasi prolata jam extra portam, cum in factum procedit assensio; tertia cum vi malae consuetudinis tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis commendatur confitetur qui se accusat, qui execrando malum sibi im