comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sas acceptiones dic̃ eos eẽ locutos
S ut istã q̃ uidet᷑ repugnantiã
de medio abigamꝰ: dicimꝰ quod
ieꝵ̾. alit̾ acceꝑit nom̃ ingeniti.
alit̾ aug̃. Accepit enĩ augͥ inge¬
nitũ qui uł qͦd ab alio non est.
& sc̃m hec de solo patre dicit᷑
ier̃. uͦ ingenitũ dicit ñ genitũ:¬

Expanded text:
sas acceptiones dicit eos locutos. Sed ut istam quae videtur repugnantiam de medio abigamus, dicimus quod Hieron. aliter accepit nomen ingeniti, et aliter Aug. Accepit enim Aug. ingenitum, qui vel quod de alio non est, et secundum hoc de solo Patre dicitur; Hieron. vero ingenitum dicit, non genitu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ñ sit genitꝰ: uirũ debeat
dici ingenitꝰ. Ad qđ dicimus
spm̃ scm̃ nec genitũ nͨ ingeni¬
tũ debere dici. Uñ aug̾̃. ad oro¬
siũ ait. Sp̃m sc̃m nec genitũ
nec ingenitũ fides certa decla
duos patres affirmare uidebi¬
mur: si aũ genitũ. duos filios
credere culpam᷑. Sicut enim¬

Expanded text:
s non sit genitus, utrum debeat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum debere dici. Unde Aug. ad Orosium ait: Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum fides certa decduos Patres affirmare videbimur; si vero genitum, duos filios credere culpabimur. » Et ali
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sp̃m sc̃m genitũ ñ dicamus
dre tam̃ ñ audemꝰ ingenitũ:
ne in hoc uocabulo uł duos pa¬
tres in illa tͥnitate. uel duos qͥ
ñ st̃ de alio. qͥspiam suspicetur.

Expanded text:
um sanctum genitum non dicamus, dicere tamen non audemus ingenitum, ne in hoc vocabulo vel duos patres in illa Trinitate, vel duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
te sp̃m sc̃m. eũq in sufflando
daret: ut a se quoq ꝓcedere
significans aperte ostenderet
flando. qđ spirando dabat
occulte. Quia gͦ si nasceretur
ñ tm̃ de patre nec tm de filio
s de ambob utiq nasceret᷑.
sine dubio filiꝰ diceret᷑ amboꝵ:
ac ꝑ hoc. quia filiꝰ amboꝵ nul¬
lomͦ potest ẽẽ: ñ oportuit nasci
guere. Quid aũ int̃ nasci &
ꝓced̾e int̾sit. de illa excellen¬
tissima nat᷑a loquens explica¬
re qͥs potest: Non omne qđ
ꝓcedit nascit᷑. quãuis omne
ꝓcedat qͦd nascit᷑: sicut ñ õe
qđ bipes ẽ homo ẽ. ꝗͣuis bipos
sit omnis qͥ hõ ẽ. Hoc scio. Di¬
stinguere aũ int̾ illã gen̾atio¬
nẽ & hanc ꝓcessionẽ nescio:
ñ ualeo. ñ sufficio. Ac ꝑer hoc
qr & illa & ista ẽ ineffabilis.
ait. generationẽ eiꝰ qͥs enar¬
rabit. Satis sit gͦ nob̾. quia ñ e
a se ipso filiꝰ s ab illo de qͦ nat᷑
est: ñ ẽ a se ipso sp̃s sc̃s s ab¬

Expanded text:
tum sanctum, eumque insufflando daret, ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur, sine dubio Filius diceretur amborum. Ac per hoc, quia Filius amborum nullo modo esset, non oportuit nasci guere. Quid autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, ait, Generationem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a seipso Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ ideo facta st̃. ut ꝑ ea.u.
illustret᷑ͣ inferior pars. ne ẽẽt
habitantib tenebrosa: infirmi¬
circũeunte potirent᷑ homines
diei noctis q uicissitudine. ꝓpt̾
dormiendi uigilandi q necessi¬
tatẽ: & etiã ideo ne nox indecora
remaneret. s luna ac syderibus
consolarent᷑ hoĩes quib in nocti
oꝑandi necessitas in cũberet: &
qr quȩdã animalia st̃ quȩ lucẽ¬

Expanded text:
e ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmicircumeunte sole potirentur homines diei noctisque vicissitudine, propter dormiendi vigilandique necessitatem, et ideo etiam ne nox indecora remaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia quaedam animalia sunt quae luce
Abbreviated transcription (Latin):
de conditione nature. Mortalis
erat conditione corporis anima¬
lis: ĩmortalis bnficio conditoriᷤ.
Non enĩ immortale erat. quod
omnino mori ñ posset: qͣd non
erit nisi cũ fuerit spũale. Aꝑte
peccaret. Peccaret enĩ si illo li¬
gno ñ uteret᷑. quia p̃ceptũ erat
ei ut comedet de omni ligno
parachysi. nisi de ligno scĩȩ bo¬
ni & mali. Sicut gͦ peccauit co¬
medendo qͦd erat ꝓhibitũ: ita
etiã peccaret si ñ comedet qͦd

Expanded text:
naturae. Mortalis erat de conditione corporis animalis, immortalis beneficio Conditoris. Non enim immortale erat quod omnino mori non posset, quod non erit nisi cum fuerit spirituale. Appeccaret. Peccaret enim si illo ligno non uteretur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod
Abbreviated transcription (Latin):
erit. utrũ ex conditione natͣe
ipsiꝰ corꝑoris habuerit utrũq:
an alt̾m. b̃nficiũ eẽt gr̃e scilicoe
ĩmort alitas. idest posse ñ mori.
Ad qͦd dici potest quia alterũ
habebat in nat᷑a corporis. id est
ñ mori. erat ei ex ligno uite. scił
ex dono gr̃ȩ. Unde aug̃ suꝑ gen.

Expanded text:
rum ex conditione naturae ipsius corporis habuerit utrumque; an alterum beneficium esset gratiae, scilicet, immortalitas, id est, posse non mori. Ad quod dici potest quia alterum habebat in natura corporis, id est, , posse non mori, erat ei ex ligno vitae, scilicet ex dono gratiae. Unde August.
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntate ẽ: mala ẽ uolun¬
tas quȩ pec̾cm facit. Si au ex
natura: mala ẽ nat᷑a. Cui re¬
spondeo. Ex uoluntate pecẽmẽ.
Querit forte utrũ originale pec¬
deo ꝓrsus & originale pecẽm¬
luntate pͥmi hõis seminatũ ẽ.
uit de illo eẽt & in õs transiret.

Expanded text:
ex uoluntate est, mala uoluntas, quae peccatum facit; si ex natura, mala natura\'. cito respondeo: ex uoluntate peccatum est. quaerit forte, utrum et originale pecdeo: prorsus et originale peccaluntate primi hominis seminatum est, ut et in illo esset et in omnes transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc aũ qͦd diximꝰ in adã
fuisse õs hoĩes: quidã u̾boꝵ
sectatores sic obiciunt dicentes.
Non om̃is caro quȩ ab adam
tͣducta ẽ in eo simul existere
potuit: qr multo maioris qͣn¬
titatis ẽ ꝗͣ fuerit corpus adȩ
in qͦ nec tot etiã athomi fuert̃
qͦt ab eo hoĩes descender̃t. Quo¬
circa uerũ ñ ee assert sub̃am

Expanded text:
d hoc autem quod diximus, in Adam fuisse omnes homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Non peccat iste qͥ nascit᷑.
ñ peccat ille qͥ genuit: ñ pec¬
cat ille qͥ animã ꝯdidit. Per
quas gͦ rimas int̾ tot p̃sidia
innocentiȩ pecc̃m fingis ingre¬
sum: Ei respondet sc̃a pagina. aug̃

Expanded text:
ens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui credidit. Per quas ergo rimas inter tot praesidia innocentiae peccatum fingis ingressum? Ei respondet sancta pagina. Per
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ris clypeis munire. uł potiꝰ mu¬
nitã ostendere. ac theologicarũ
inqͥsitionũ abdita aꝑire. necnon

Expanded text:
ris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon
Abbreviated transcription (Latin):
ug. de hoc eodẽ sic ait. Om̃s ut ait¬
apłs peccauerunt: utiq uł in
seipsis uel in adam: quia sine
pecc̃o ñ st̃. uel̃ qͦd originaliter
attraxerunt. uł qͦd malis mori¬
bus addiderunt. Pecc̃m enim
p̃mi hoĩs ñ solũ ipsũ. s omne
nocuit genꝰ humanũ: qr ex eo
damnationẽ simul & culpam
originalis nascit᷑ & mortis.
Ideo gͥ se in miquitatib ꝯceptp̃
dicit dauid: quia in õĩb tͣhit᷑

Expanded text:
 de hoc eodem sic ait: Omnes peccaverunt, utique vel in seipsis, vel in Adam, quia sine peccato non sunt, vel quod originaliter contraxerunt, vel quod malis moribus addiderunt. Peccatum enim primi hominis, non solum ipsum, sed omne necavit genus humanum, quia ex eo damnationem simul et culpam originalis nascitur et mortis. Ideo igitur se in iniquitatibus conceptum dicit David,
Abbreviated transcription (Latin):
ocupiscentialit̾ concepti om̃s¬
tͣhunt. Uñ in eccłiasticis dog¬
matib scriptũ ẽ. Firmissime
tene & nullatenꝰ dubites omnẽ
hominẽ qui ꝑ concubitũ uiri
& mulieris concipit᷑. cũ origi¬
nali pecc̃o nasci. impietati sub¬
ditũ. mortiq subiectũ. & ob
hoc natura ire nasci filium. ã
qua nullus liberabit᷑ nisi per
fidẽ mediatoris di & hominũ
his aliisq autoritatib euiden¬
ter ostendit᷑ originale pecc̃m

Expanded text:
aliter concepti trahunt. Unde in eccles. Dogmatibus scriptum est: Firmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem qui per concubitum viri et mulieris concipitur, cum originali peccato nasci, impietati subditum, mortique subjectum, et ob hoc natura irae nasci filium; a qua nullus liberatur, nisi per fidem mediatoris Dei et hominum. His et aliis auctoritatibus evidenter ostenditur pe
Abbreviated transcription (Latin):
gandũ ẽ quid sit. De hoc eñ
sc̃i doctores subobscure locuti
st̃: atq scolastici lectores uaria
senseruiͭ. Quidã enĩ putant
originale pecc̃m eẽ reatũ pene
ꝓpeccato pͥmi hoĩs. id ÷ debitũ
uł obnoxietatẽ qua obnoxii &
addicti sumꝰ pene tẽporali &
ȩt̾nȩ ꝓ primi hõis actuali pecc̃ol
quia ꝑ illo ut auint om̃ib de-¬
bet᷑ pena ȩt̾na. nisi ꝑ gr̃am libe¬
rent᷑. Iuxta hoꝵ sententiã opor
tet dici originale pecem nec ẽt¬
culpã nec penã. Culpã ñ ẽẽ ips
fatent᷑. Pena qͦq scd̃m eos ẽe ñ
potest: quia si debitũ penȩ ori¬
ginale pec̾em ẽ. cũ debitũ pene
non sit pena: nec originale per¬
catũ ẽ pena. Qͦd etiã quidã eoꝵ
admittunt: dicentes in scͥptura
originale pecẽm sepe nominari
peatũ: & reatũ ibi intelligui¬
ut dictũ ẽ obnoxietatẽ pene:
& ea ratione asserunt pecẽm
brginale dici eẽ in pariuilis.
quia paruili ꝓ illo pͥmo pecc̃o
iri st̃ pene. sicuit ꝓ pecc̃o iniqui

Expanded text:
gandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant originale peccatum esse reatum poenae pro peccato primi hominis, id est, debitum, vel obnoxietatem, qua obnoxii et addicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi per gratiam liberentur. Juxta horum sententriginale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poena quoque secundum eos esse non potest: quia si debitum poenae originale peccatum est, cum debitum poenae non sit poena, nec originale peccatum est poena, quod etiam quidam eorum admittunt, dicentes in Scriptura originale peccatum saepe nominari reatum; et reatum ibi intelligunut dictum est, obnoxietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse in parvulis, quia parvuli pro illo primo peccato rei sunt poenae, sicut pro peccato iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
uidere quid̃ sit ipsũ origi¬
nale pecẽm: quod eũ non sit
actuale. ñ ẽ actus siue motus
animȩ uł corporis. Si enĩ act
est anime uł corporis: ac tuale
utiq pecem ẽ. S actuale ñ ẽ.
Originale pẽccm dicit᷑ fomes
peccati. scił concupiscentia

Expanded text:
videre quid sit ipsum originale peccatum; quod cum non sit actuale, non est actus sive motus animae vel corporis. Si enim actus est animae vel corporis, actuale utique peccatum est; sed actuale non est, originale peccatum dicitur? Fomes pe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etiã cũ patre mittens inueni¬
ret᷑. Cũ uͦ sic accepta est forma
serui ut maneret incõmutabił
forma di: manifestũ ẽ qđ a patͤ
& filio ñ apparentib factũ sit
qͦd appar̾et in filio: id ÷ ab u¬
uisibili patre cũ inuisibili filio
idẽ ipse filiꝰ uisibilis mitteret᷑.¬

Expanded text:
non etiam cum patre mittens inueninon etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
co me ipsũ. Itẽ quero qͦmͦ ꝑat̾
eũ tradidit: si ipse se tradidit.
trũq enĩ legitur. Credo respo¬
debit si ꝓbe sapit: quia una
uoluntas ẽ patͥs & filii. & inse¬
parabilis opatio. Sic gͥ intelli¬
gat illã incarnationẽ & ex
uirgine natiuitatẽ in qͣ filius
intelligit᷑ missus: una eadẽ q
oꝑatione patͥs & filii insepara¬
bilit̾ ee̾ factã. ñ inde separato
sp̃u scõ. Ergo a ꝑatͣ & filio mis¬
sus ẽ idẽ filiꝰ: quia a patre & u̾bo
eiꝰ factũ est ut muteret᷑ .i. incar¬
natꝰ hõib appareret. Non enĩ
missus ẽ. mutando locũ: qr in
mundo erat. Quappt̾ pater
inuisibilis una cũ filio secum
inuisibili. eundẽ filiũ inuisibi¬
lẽ faciendo misisse eũ dictꝰ ẽ:
qui si ita uisibił fieret ut cũ f¬
patre inuisibilis eẽ desisteret.
i. si substantia minsibilis u̾bi
in creaturã uisibilẽ mutata &
tͣnsiens u̾teret᷑: ita missꝰ a patͣ
intelligeret᷑ filiꝰ ut tm missus

Expanded text:
co meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio. Sic igitur intelligat, illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non inde separato Spiritu sancto. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia a Patre et verbo ejus factum est ut mitteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse desisteret, id est, si in substantia invisibilis verbi in creaturam visibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me. ꝓpt̃ qͦd unxit me: euan¬
gelirare paupib misit me. p̾di¬
care captiuis remissionẽ. & cȩt̾a.
Qđ cũ de libro ysaie legeret: ait
se dictũ e̾e̾ significaret. Bene aũ
dixit suꝑ me: quia qͣsi filiꝰ bõis¬

Expanded text:
t me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, etc. Quod cum de libro Isaiae legeret, ait se dictum esse signaret. Bene autem dixit, super me, quia quasi filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas eũ dedit. Si aũ filiꝰ a se
datus ẽ: a se gͦ missus ẽ. & a se
ꝓcessit. E hoc utiq uerũ est
&e concedi oportet: cũ eiꝰ missio
sit diuina oꝑatio. Qđ filiꝰ sit
missus a se. Qd aũ a se mittat᷑:
aug̾ astruit in .ii. libro de tri¬
s nitate dicens. Forte aliqͥs cogit
ut dicamꝰ etiã a se ipso missũ
ẽẽ filiũ: quia mariȩ conceptus
& partꝰ operatio trinitatis est.

Expanded text:
dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operatio. 6. Quod Filius sit missus a se. Quod autem a se mittatur, Aug. astruit in lib. 2 de Trin., dicens, cap. 5: Forte aliquis cogat ut dicamus etiam a se ipso missum esse Filium; quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est,
Abbreviated transcription (Latin):
pit ñ ideo ẽ quia grauiꝰ fuerit
cunctis aliis peccatis: s quia ab
hoĩe cõmissum ẽ qn in uno hoĩe
tota humana nat᷑a osistebat :¬
& ideo tota in eo corrupta est.
Maiorẽ ꝙ effectũ mali intulit
qͣntũ ad multiplices defectꝰ qui
ex eo manauert: s ñ quantum
ad penã ȩt̃nã quã gͣuiorem non
meruit ꝗͣ plures postea meruer̃t
ꝑalia pecca: immo alios gͣuiorẽ
ꝓmeriusse credimꝰ irã quã adã
meruerit. An illud̃ pecc̃m sit pri

Expanded text:
rit cunctis aliis peccatis; sed quia ab homine commissum est, quando in uno homine tota humana natura consistebat, et ideo tota in eo corrupta est; majoremque effectum mali intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, sed non quantum ad poenam aeternam, quam graviorem non meruit, quam plures postea meruerunt per alia peccata; imo alios graviorem promeruisse credimus iram, quam Adam meruerit. 8. An istud peccatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tate di. Tanto maiori iniusti¬
cia iuolatũ ẽ illid mandatũ.
qͣnto faciliori pot̾at obseruan¬
tia custodiri: nondũ enĩ uolun¬
tati cupiditas resistebat. quod
de pena tͣnsgressionis postea
secutũ ẽ. His aliis q nituntur
autoritatib qͥ illud̃ pecẽm cȩtis
alioꝵ hominũ pecc̃is grauiꝰ esse
dicunt: qͦd etiã ratione ostende
laborant hoc modo. Magis no
ac morti utriq subdidit: qͦd
nullo alio pecco factũ ẽ. Claiaii
g᷑ effectũ mali habuit illua
peccm: ꝗͣ aliquod aliud. Ad qͦd¬

Expanded text:
c. 12: Tanto majori injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui illud peccatum caeteris aliorum hominum peccatis gravius esse dicunt. Quod etiam ratione ostendere laborant hoc modo: Magis nocac morti utique subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud peccatum, quam aliquod aliud. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
se tempꝰ eternũ sine mutabili¬
tate. & in eo ĩmutabilit̾ & inte¬
poralit̾ astruunt angłos deo
iubente substitisse. eiq seruis¬
se. Nos aũ qͦd priꝰ dictũ ẽ. pro
captu intelligentiȩ nr̃ȩ magiꝰ
apꝓbamꝰ. salua tam̃ reu̾entia
secretoꝵ in qͥb nichil temere
asserendũ ẽ: & illud ieronimũ
dixisse ñ ita sentiendo. s alioꝵ
opinionẽ referrendo arbitm᷑.
anglica nat᷑a: nc̃ attendendũ
est uͥ facta fuerit. Testimoniis
qͣrundã autoritatũ eiudenter
monstrat᷑ ante casũ angłos fu¬
isse in celo. & inde corruisse qͦs¬
peccauert̃. illic ꝓstitisse. Uñ in¬

Expanded text:
se tempus aeternum sine mutabilitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubente substitisse, eique servisse. Nos autem quod prius dictum est, pro captu intelligentiae nostrae, magis approbamus, salva tamen reverentia secretorum, in quibus nihil temere asserendum est, et illud Hieron. dixisse non ita sentiendo, sed aliorum opinionem referendo arbitramuangelica natura; nunc autem attendendum est ubi facta fuerit. Testimoniis quarumdam auctoritatum evidenter monstratur angelos ante casum fuisse in coelo, et inde corruisse quospeccaverunt illic perstitisse. Und
Abbreviated transcription (Latin):
in illo exordio conditionis pͥma¬
riȩ & formã confusionis habuit
& ñ habuit formã distinctioniꝰ.
& discretionis. donec postea for¬
maret᷑ atq distinctas reciperet
species: ita sp̃ualis & angłica na¬
tura in sua conditione scdm na¬
turȩ habitũ formata fuit: &
tam̃ illã quã postea ꝑ amorẽ &
conu̾sionẽ a creatore suo accep¬
tura erat formã ñ habuit. sed̃
erat informis sine illa. Uñ aug̃¬
multiplicit̾ exponens p̃missa
illa u̾ba genesis. ꝑ cȩlum dicit
intelligi informẽ naturã sp̃ua
lis uitȩ: sicut in se potest exist̾e
n conu̾sa ad creatorẽ. in qͦ forma¬
tur: ꝑ terrã corporalẽ materiã
sine oĩ qualitate q̃ appar̾et in¬

Expanded text:
in illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas reciperet species, ita spiritualis et angelica natura in sua conditione secundum naturae habitum formata fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem a Creatore suo acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa; unde Augmultipliciter exponens praemissa verba Genesis, per coelum dicit intelligi informem naturam vitae spiritualis, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur; per terram, corporalem materiam sine omni qualitate quae apparet in
Abbreviated transcription (Latin):
Nec appellat᷑ hic celũ firmam̃¬
tũ qͦd scda die factũ ẽ: s cęlũ
splendidũ qͦd dicit᷑ empyreũ.
id̃÷ igneũ. a splendore non a
calore. qͦd statim factũ angłis
ẽ repletũ. quod ẽ supͣ firmam̃¬
tum: & illud empyreũ quidã
ex positoꝵ sacrȩ script᷑ȩ. nomine
celi intelligi uolunt ubi scripta
dicit. in pͥncipio creauit ds celũ
& trã. Celũ inqͥt strabus. ñ uisi¬
bile firmam̃tũ hic appellat. s
empyreũ id÷ igneũ uł intellec̃¬
tuale. qͦd ñ ab ardore s a splen¬
dore r: quod statĩ factũ. angłis¬
rent astra matutina. & cȩt̾a. De
hoc qͦq beda ita ait. Noc suꝑiꝰ be
cȩlũ quod a uolubilitate mundi
secretũ ẽ. mox ut creatũ ẽ. seĩs
angłis impletũ est: qͦs in pͥncipio
cũ cȩlo & t̾ra conditos testatur
dñs dicens. Ubi eras cũ me lau¬
darent astra matutina. & iubi¬
larent om̃s filii di: Astra matu¬
tina & filios dĩ. eosdem angelos

Expanded text:
lum firmamentum quod secunda die factum est, sed coelum splendidum quod dicitur empyreum, id est, igneum a splendore, non a calore; quod statim factum angelis est repletum, quod est supra firmamentum: et illud empyreum quidam expositorum sacrae Scripturae nomine coeli intelligi volunt, ubi Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram. Coelum, inquit Strabus, non visibile firmamentum hic appellat, sed empyreum, id est, igneum vel intellectuale; quod non ab ardore, sed a splendore dicitur, quod statim factubant astra matutina? etc. De hoc quoque Beda ita ait: Hoc superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosde
Abbreviated transcription (Latin):
consortio ꝓcessibilis ꝓprietatiᷤᷤ
pat̾ & filius. Cum gͦ dicitur
tantꝰ ẽ solus pat̃ qͣntũ simul
illi tres: ꝑ hoc qͦd dicit᷑ solus. ñ
separat᷑ pat̃ ab aliis: s hic est¬
aug̃. sensus. Solus pat̾. id est pater
qͥ ita pat̾ ẽ qđ nec filiꝰ nec sp̃s
sc̃s : tantꝰ est. & cęt̾a. Similiter
intellige cũ dr solus filiꝰ. uł solꝰ

Expanded text:
consortio processibilis proprietatis Pater et Filius. Cum ergo dicitur: Tantus est solus Pater quantum simul illi tres, per hoc quod dicitur solus, non separatur Pater ab aliis; sed hic est sensus: Solus Pater, id est, Pater qui ita Pater est, quod nec Filius nec Spiritus sanctus, tantus est, etc. Similiter intell
Abbreviated transcription (Latin):
nisi post peccatũ: dicentes con¬
cubitũ sine corruptione ł ma¬
cula ñ posse fieri. S an pecẽm
nec corruptio nec macula in
homine ẽẽ poterat: qm̃ ex pec¬
cato hec consecuta st̃. Ad quod
dicendũ ẽ qđ si non peccassent
pͥmi homines sine om̃i peccato
& macula in paradyso carnali
copula conuenissent: & ẽẽt ibi
thorꝰ unmaculatꝰ. & cõmixtio
sine concupiscentia: atq geni¬
talib m̃bris sicut cȩt̾is impera¬
rent. ut ibi nullũ motũ illici¬
tũ sentirent: & sic̃ alia mbra
corpõris aliis admouemꝰ. ut
manũ ori sine ardore libidimꝰ.
ita genitalib uterent᷑ m̃bris
sine aliqͦ pruritu carnis. Rec
enĩ letalis egritudo: mẽbris
humanis ex peccato inhesit.
Genuissent itaq filios in para¬
dyso ꝑ coitũ immaculatũ &
sine corruptione. Un augͥ suꝑ¬

Expanded text:
nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse poterat, quoniam ex peccato haec consecuta sunt. Ad quod dicendum est quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine corruptione; unde Augu
Abbreviated transcription (Latin):
mines an pecc̃m genitalibus
m̃bris ad ꝓcreationẽ imꝑare
potuisse: sicut cȩt̾is in qͦlibet
oꝑe sine uoluptatis pruritu
utunt᷑: Incredibile enĩ non ẽ
dm talia fecisse illa corpora
ut si ñ peccassent. illis m̃bris
fic̃ pedib imꝑarent. nec cum
ardore seminaress uel cũ dolore
parerent: s post peccatũ motũ
illũ meruert᷑ quẽ nuptie ordi¬
nant. continentia cohibet. Infir¬
mitas enĩ ꝓna in ruinã turpi¬
tudinis excipit᷑ honestate nup¬
tiali: & qͦd sanis e̾et officium.
egrotis ẽ remediũ. Emissi qͥdẽ
de paradyso conuenert̃ & genu¬
erunt: s potuert in paradyso
eis ẽẽ nuptie honorabiles & thorꝰ
immaculatꝰ. sine ardore libidimꝰ

Expanded text:
s ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. Emissi quidem de paradiso convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidi
Abbreviated transcription (Latin):
di q̃stionib magis laboriosis ꝗͣ
fructuosis respondet aug̾. in
illa sũma tͥnitate quȩ cds est
possit ostendi. aut saltẽ requimi
utrũ priꝰ de patre natꝰ sit filiꝰ:
Non posst̃ ꝓrsus ista ibi queri. uͭ
nichil ex tempore inchoatur ut
ꝯsequenti ꝑficiatur in temꝑore.
Ideo qui potest intelligere sine
tẽpore generationẽ filii de ꝑatͦ:
intelligat sñ tempore ꝓcessio¬
nẽ sp̃s scĩ de ut᷑q. Ecce his u̾bsͤ

Expanded text:
di quaestionibus magis laboriosis quam fructuosis respondet Aug. in lilla summa Trinitate, quae Deus est, posset ostendi aut saltem requiri utrum prius de Patre natus sit Filius, Non possunt prorsus ibi ista quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatur, ut ex consequenti perficiatur in tempore. Ideo qui potest intelligere sine tempore generationem Filii de Patre, intelligat sine tempore processionem Spiritus sancti de utroque. Ecce his
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ueritatis ꝓcedens au̾itate.
consolator manans ex ꝯsolatione.
directa ait. Sp̃s intelligit᷑ ꝑ se
ñ ẽ alienꝰ ab eo. sp̃s enĩ u̾itatis
sp̃s sc̃s ꝓcedens de patre & filio:
sp̃m scm̃ patͥs e̾ẽ & filii. Istum
spm sõm dicimꝰ pat̾ & filio coe¬
qualẽ: & ꝓcedentẽ de patre &
filio. Noc credite: ne colloquia
mala corrũpant bonos mores.
Eoce adoctorib g̾coꝵ aperta
habemꝰ testimonia quib sp̃s sc̃s
a patͤ & filio ꝓced̾e ostenditur.¬
G om̃is lingua confiteat᷑ sp̃m scm

Expanded text:
Spiritus veritatis procedens a Veritate, consolator manans ex consolationedirecta ait: Spiritus intelligitur peest non alienus ab eo: Spiritus enim veritatis Spiritus procedens a Patre et Filio, sanctum Patris esse et Filii. Istum Spiritum sanctum dicimus Patri et Filio coaequalem, et procedentem de Patre et Filio. Hoc credite, ne colloquia mala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus Graecorum aperta habemus testimonia, quibus Spiritus sanctus a Patre et Filio procedere ostenditur. Omnis ergo lingua confiteatur Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sp̃s sc̃s. nec de qͦ genitũ est
u̾bũ. & de qͦ procedit pͥncipalit̾¬
sti. quia sp̃s sc̃s principalit ꝓce¬
dit a patre. S ne te hoc turba¬
ret: ipse continuo ex qͦ sensu
dixerit aꝑit dicens. Exponit ip̃e¬

Expanded text:
s sanctus, nec de quo genitum est Verbum, et de quo procedit principalitsti quia Spiritus sanctus principaliter procedit de Patre. Sed ne te hoc turbaret, ipsum continuo de quo sensu, dixerit aperit, dicens: Ideo add
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ loquet᷑ a semet ipso. hoc ẽ
ñ sine me & sine meo & patris
arbitrio: qr inseparabił ẽ a me¬
& a patͥs uoluntate: quia ex se
ñ ẽ. s ex patre & me ẽ Itẽ. Sp̃s¬

Expanded text:
"Non enim loquetur a semetipso", hoc est non sine me, et sine meo et patris arbitrio quia inseparabilis est a mea et patris uoluntate, quia ex se non est sed ex patre et me est.
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã nobiscũ conuenire
uident᷑: licet u̾bis dissentiant.
ꝓced̾e etiã a filio. Uñ etiã qͥdã
eoꝵ catholici doctores intelli¬
gentes unã eandẽq fore sen
fidei. Sp̃s sc̃s a patre & filio
non factꝰ. non creatꝰ. nͨ genitꝰ

Expanded text:
sententiam convenire videntur, licet in verbis dissentiant. 5. cedere etiam a Filio. Unde etiam quidam eorum catholici doctores intelligentes unam eamdemque fore sentfidei: Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sp̃s loquens. solũ patrẽ com¬
memorat. dicens: sp̃s qͥ a patre
ꝓcedit Scda cã. E etiã ideo
qr in pͥncipalib conciliis q̃ apud
eos celebrata st̃. ita simbola eoꝵ
subiunctis anathematib sanc¬
cita st̃: ut nulli de tͥnitatis
fide aliud docere ł alit̾ p̾dica¬
re ꝗͣ ibi continet᷑ liceat. In
qͥb quidẽ symbolis cũ sp̃s cõ
a filio: quicũq inquiunt a
filio eũ ꝓcedẽ addunt. ana¬
thema incurrt̃. Uñ & nos ar¬
guunt anathematis reos. T̃cia¬
causa. Addunt enĩ etiã ad as¬
sertionẽ suȩ opinionis & in
testimoniũ nr̃e dãnationis
de sẏmbolo fid̃ei qͦd scd̃m
t̃ditionẽ p̃dictoꝵ concilioꝵ. leo
terciꝰ. romȩ transc̾ptũ in tabula
argentea post altare beati par¬
li posita post̾is reliqͥt: ꝓ amore
ut ipse ait & cautela fidei or¬
thodoxȩ. In qͦ quidẽ sẏmbolo.
in ꝓcessione sp̃s. solus cõmemo¬
rat᷑ ꝑat̾. his u̾bis: & in spm scm̃¬
dñm & uiuificantẽ ex patre

Expanded text:
 commemorat dicens: Spiritus qui a Patre procedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus quidem symbolis cum Spiritus a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, his verbis: Et in Spnum, et vivificatorem, ex Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ma sit. Non dic̃. si qͥs addid̾it
sicut ad thessalonicenses. ut
suppleret q̃ illoꝵ fidei deerant.
S qui supplet. qͦd minꝰ erat addit:
ñ qͦd inerat tollit. Qͥ aũ preter¬
gredit᷑ fidei reglam: ñ accedit
in uia s recedit a uia. Resp̾. ad
eugłio opponunt. respondemꝰ
ita. quia cũ dicat in eo u̾itas
sp̃m scm̃ a patre ꝓcedere. ñ ad¬
dit solo. & ideo etiã a se ꝓced̾e
ñ negat : s ideo patrẽ tantũ
nominat. qr ad eũ solet referre

Expanded text:
ma sit. Non dixit: Si quis addiderit, sicut ad Thessalonicenses , ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet quod minus erat, addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam non accedit in via, sed recedit a via. Ad Evangelio opponunt, respondemus ita: Quia cum dicat in eo veritas Spiritum sanctum a Patre procedere, non addit solo, et ideo etiam a se procedere non negat; sed ideo Patrem tantum nominat, quia ad eum solet referre
Abbreviated transcription (Latin):
stigabitur. An uoluntas p̃ces¬
serit illud peccatũ .c.xxx.¬
iuͦ querit᷑ utrũ uoluntas
illud̃ peccatũ p̾cesserit: dici¬
mꝰ quia peccatũ illud & in
uoluntate & in actu consti¬
tit. & uoluntas actũ p̾cessit.
s ipsã uoluntatẽ alia hõis
uoluntas mala ñ preiit. atq
ex diaboli ꝑsuasione & hoĩs

Expanded text:
stigabitur. 12. An voluntas praecesserit illud peccatum. Si vero quaeritur utrum voluntas illud peccatum praecesserit, dicimus quia peccatum illud et in voluntate, et in actu constitit; et voluntas actum praecessit, sed ipsam voluntatem alia hominis voluntas mala non praecessit, atque ex di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit sub̃a. s pͥuatio boni: Ecce
pͥmi hõĩs corpꝰ corruptũ ẽ per
peccm: ipsa q corruptio ꝑ ꝯd̾aiti¬
onẽ offensionis manet in corpo¬
re. robur tenens diuine senten¬
tiȩ datȩ in adam: cuiꝰ consortio
anima maculat᷑ pecc̃o. ꝑid gͦ
qđ facti causa manet: inhabi¬
tare dr pecẽm in carne. Hec ẽ

Expanded text:
e primi hominis corpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id ergo quod facti causa manet, inhabitare dicitur peccatum in carne; haec e
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo libidinis & ꝯcupiscentie
feruore possent ꝯuenire. ẽẽtq
thorꝰ ummnaculatꝰ: iã pꝰ peccatũ
ñ ualeat fieri carnalis copula
absq libidinosa ꝯcupiscentia.
nisi excuset᷑ ꝑ bona iugii. In
ꝯcupiscentia gͥ & libidine ꝯcipit᷑
caro formanda in corpꝰ prolis.
Uñ caro ea ipsa quȩ ꝯcipit᷑ in
polluit᷑ & corrũpit᷑. ex cuiꝰ con¬
tactu anima eũ infunditur
maculã tͣhit qua polluit᷑ ⁊ fit

Expanded text:
upiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post peccatum non valet fieri carnalis copula absque libidinosa concupiscentia, nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit
Abbreviated transcription (Latin):
liis qͦq qui a scĩs iuste &
pudice uiuentib uincuntur.
sane qr sc̃i repugnantes adu̾sꝰ
istos temptatores. & uicentes.
minuant exercitũ demonũ.
uelut qͣmplurimos eoꝵ inte¬
rimant: nec ultͣ fas sit spĩu¬

Expanded text:
liis quoque qui a sanctis juste et pudice viventibus vincuntur, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spir
Abbreviated transcription (Latin):
tus uł non ẽẽ filiꝰ. s non debet
potest tam̃ dici ñ genitꝰ uł non
filiꝰ. Qͦd aũ aug̃ supra ait. tan¬
tũ ualet cũ dr ingenitꝰ qͣntum
cũ dr non genitꝰ uel ñ filiꝰ. ethe¬
mologiã nõis ostendendo eum

Expanded text:
non debet potest tamen dici non genitus vel non Filius. Quod autem Aug. supra ait, tantum valere cum dicitur ingenitus, quantum cum dicitur non genitus vel non Filius, etymologiam nominis ostendendo eu
Abbreviated transcription (Latin):
deo solet queri utrũ sicut solꝰ
pater r ingenitꝰ. ita iꝑse solus
debeat dici non genitꝰ uł ñ filiꝰ:
ut nec etiã sp̃s sẽs possit dici
ñ filius uł non genitꝰ. Quoꝵdã¬

Expanded text:
deo solet quaeri utrum sicut solus Pater dicitur ingenitus, ita ipse solus debeat dici non genitus, vel non Filius; ut nec etiam Spiritus sanctus possit dici non Filius, vel non genitus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ: relatiue gͥ negamꝰ dicendo
ñ genitꝰ. Ingenitꝰ porro quid ẽ
nisi ñ genitꝰ. Non gͦ receditur a
đr ingenitꝰ non ad se dicit᷑. sed
qd ex genitore ñ sit. ostenditur.
Utrũq tam̃ relatiue dr. Qd aũ
relatiue ꝓnuntiat᷑: ñ indicat

Expanded text:
Filius. Relative autem negamus dicendo non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a dicitur ingenitus, non ad se dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur; utrumque tamen relative dicitur. Quod autem relative pronuntiatur, non indicat
Abbreviated transcription (Latin):
reterea considerari oportet
siue notiones in ꝑsonis st̃: uerũ
etiã aliȩ quȩ aliis notant᷑ no¬
minib. Nam etiã hoc nomen
ingenitꝰ. relatiue dr de patre
t̃m: & aliã designat notionẽ. ꝗͣ
pater uł genitor. Non est enĩ
idẽ ẽẽ patrẽ & ẽẽ ingenitũ: id÷
ñ ea notione pat̃ dđr qua inge
innascibilitatis. Differt gͦ pat̾
a filio autoritate gen̾ationis:
differt etiã ꝓpͥetate innasci¬
bilitatis: id ÷ quia ingenitus.¬
Unde aug̃. distinguens int̾ ꝓpͥe¬

Expanded text:
eterea considerare oportet sive notiones in personis sunt, verum etiam aliae quae aliis notantur nominibus. Nam etiam hoc nomen ingenitus, relative dicitur de Patre tantum, et aliam designat notionem quam pater vel genitor. Non est enim idem esse Patrem et esse ingenitum, id est, non ea notione Pater dicitur qua ingeninnascibilitatis. Differt ergo Pater a Filio auctoritate generationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus.Unde Aug., distinguens inter proprie
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ꝓhiberet eũ dic̃e ingenitũ.
E si gignat quisq filiũ. ñ ex eo
ipse ẽ ingenitꝰ : qr geniti homineᷤᷤ
gignunt alios. Non gͦ ideo dr
pat̾. quia ingenitꝰ. Ideoq cũ de
patre dõ utrũq dicat᷑. alia no¬
tio ẽ qua intelligit᷑ genitor. alia

Expanded text:
nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alios. Non ergo ideo dicitur Pater quia ingenitus. Ideo cum de Deo Patre utrumque dicatur, alia notio est qua intel
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dicamꝰ ingenitũ. s & non
aliud dicimꝰ qͣm ñ filiũ: Negati¬
ua quide particula. non. id ef¬
ficit. ut qͦd sine illa relatiue dr.
eadẽ ꝓposita substantialit dicat᷑:
s id tm̃ negat᷑ qđ sine illa aleba¬
iug̾ tur. sicut in aliis p̃dicam̃tis. Cũ
dicimꝰ homo ẽ: substantiã desi¬
gnamꝰ. Qui gͦ dicit ñ homo est:
non aliud genꝰ p̃dicam̃ti enun¬
tiat. s tm̃ illud negat. Sicut gͦ
scdm substantiã aio hõ est: sic

Expanded text:
ingenitum, sed etiam non aliud dicimus quam non Filium? Negativa porro particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur, sed id tantum negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum dicimus: Homo est, substantiam designamus. Qui ergo dicit: Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud negat. Sicut ergo secundum substantiam aio: Homo est, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe animȩ corruptio ẽ. Si aũ
querit᷑ in qͦ possit corrumpi
anima: in parabola illiꝰ qui
Incidit enĩ hõ ĩ latͦnes. qñ peꝵ pec¬
catũ ĩ potestatẽ diaboli tͣhit᷑. & t̃c̃ ꝑ
pecẽm expoliat᷑ gͣtuitiᷤᷤ bomᷤ.i. uͥtutib

Expanded text:
e animae corruptio est. Si autem quaeritur in quo possit corrumpi anima, in parabola illius quiIncidit enim homo in latrones, quando per peccatum in potestatem diaboli traditur; et tunc per peccatum expoliatur gratuiti
Abbreviated transcription (Latin):
lũ tendit. Itẽ alit̾ ꝓbant omnẽ
actũ int̾iorẽ ł ext̾iorẽ inqͣntũ ẽ. ẽe
res bona. quia ñ ẽ aliqͣ resmala.
nͥ eadẽ res bona sit. Unde aug̾
in enchyr̃. Omnis nat᷑a bonũ ẽ:
nec res aliqua mala ẽẽt si res
ipsa quȩ mala ẽ. natura ñ ẽet.
Non gͥ potest ẽẽ malũ: nisi e̾cͥt
aliqͦd bonũ. Qd cũ dici uideat᷑¬

Expanded text:
liter probant omnem actum interiorem vel exteriorem, in quantum est, esse res bona; quia non est aliqua res mala, nisi eadem res bona sit. Unde Aug. in Ench., cap. 13: Omnis natura bonum est; nec res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum. Quod cum dici
Abbreviated transcription (Latin):
actiue ñ passiue. Nam ideo
boni. qr naturã bonã qͣlieũq
pͥuat bono. Nã siñ pͥuat aliqͦ
bono: ñ nocet. ut supͣ ait aug̃.
Nocet aũ. Adimit gͥ bonũ. Non
aũ nocet nisi in qͣntũ pecẽm ẽ.
Ergo inqͣntũ peccm ẽ. pͥuiat bo¬
no. Itaq in qͣntũ pecẽm ẽ: pͥua¬
tio ẽ uł corruptio boni. Qͦm peoẽm

Expanded text:
eo boni, quia naturam bonam qualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum peccatum est; ergo in quantum peccatum est, privat bono. Itaque in quantum peccatum est, privatio est vel corruptio boni. 11. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
onib que uident᷑ pͥuationes simn¬
plicit̾ notare. & nichil pon̾e. q
ꝑ negationẽ dicunt᷑: uere aliq̃
pomi. actꝰq ꝑ eas significari.
Non crede enĩ in xp̃m. increduli¬
tatẽ dicunt: & noĩe incredulita¬
tis malũ m̃tis actũ significari.
Ita etiã cũ dr ñ ire ad ȩccłiã ma¬
lũ ẽ: ñ enntis ꝯtemptꝰ significã
id̃ ÷ uoluntas mala uł ꝓpositũ.
hoc ẽ enĩ declinare a bonõ: &
ideo malũ ẽ. sic̃ ẽ diu̾so declina¬
re a malo bonũ ẽ. Sic̃ gͥ declina¬
tio a malo aliqͥd ponit. scił no
luntatẽ & ꝓpositũ uitandi ma¬
lũ. ñ enĩ potest ẽẽ bonũ qa
omnino nichil ẽ: ita declinatio
a bono qͦd est significat. scił uo
luntatẽ & ꝓpositũ mali. et
scm hoc uera ẽ generalis illa
pecei mortalis descͥptio quã supͣ

Expanded text:
nes simpliciter notare, et nihil ponere, quia per negationem dicuntur, vere aliqua poni, actusque per eas significari. Non credere enim in Christum incredulitatem dicunt; et nomine incredulitatis malum mentis actum significari. Ita etiam cum dicitur: Non ire ad ecclesiam malum est; non euntis contemptus significatur, id est, voluntas mala vel propositum; hoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio a malo, aliquid ponit, scilicet, voluntatem et propositum vitandi malum non enim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bono quod est significat, scilicet voluntatem et propositum mali. Et secundum hoc vera est et generalis illa peccati mortalis descriptio, quam supra
Abbreviated transcription (Latin):
ed cũ nichil sit inqͣntũ pec¬
catũ ẽ. qͦm potest bonum
corrũꝑe ł adimere: Aug̃. te
hoc docet in libro de nat̾. boni
guescit & frangit᷑. Sic ñ ẽ sub̾a¬

Expanded text:
it in quantum peccatum est, quomodo potest bonum corrumpere vel adimere? Aug. te hoc docet in lib. de Natura boni,guescit et frangitur; sic non est sub
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ. homicidiũ & simi¬
lia in qͣntũ sunt bona st̃ & nat᷑e
sunt: & deo uolente fiunt. Qa
si est: tc illi qui facunt ea.bo¬
na agunt: qͥd penitꝰ absurdũ ẽ.
His uͭ sic illi respondent. Dicunt
denotare. s actuũ uicia: act᷑ q
ipsos aduilterii & homicidii in
quantũ st̃ uł inqͣntũ actus st̃.
a deo eẽ & bonas naturas ee: s
ñ inq̃ntũ adulteriũ & homiei¬
diũ ft̃. Ꝙ ideo ñ sequi dicunt
si actꝰ qͥ homicidia & adulteria
teria ado suit. Itẽ alit̾ eis oppo

Expanded text:
adulterium, et homicidium, et similia, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt, et Deo volente fiunt. Quod si est, tunc illi qui faciunt illa, bona agunt; quod penitus absurdum est. His vero sic illi respondent: dicunt denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, in quantum sunt, vel in quantum actus sunt a Deo esse, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si actus qui homicidia et adulteria teria a Deo sunt. 9. Alia illorum
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ nob̃ uidet᷑ de nomi¬
nũ diu̾sitate. qͥb loquentes de
unitate ac tͥnitate meffabili
utim᷑: deinde ostendendũ est
qͥb modis de ea aliqͥd dicatur.
Illud gͦ precipue teneamꝰ q̃dam
ẽe nomina distincte ad singłas
ꝑsonas ꝑtinentia. ut ait augͥ.
singłis t̾m dicunt᷑ ꝑsonis. Quȩ¬
dam uͦ unitatẽ e̾entiȩ signifi¬

Expanded text:
rendum videtur de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. singulis tantum dicuntur personis; quaedam vero unitatem essenti
Abbreviated transcription (Latin):
late ꝑ similitudinẽ de deo di¬
cunt᷑. Propͥetatis itaq uocabu¬
modi: unitatis uͦ et̾nȩ. sapien¬
similitudinis uͦ. splendor. cara¬
cter. specłm. & huiꝰ modi. De hiᷤᷤ¬

Expanded text:
per similitudinem de Deo dicuntur. Proprietatis itaque indicmodi; unitatis vero aeternae: sapiensimilitudinis vero, splendor, character, speculum, et hujusmodi. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
interire: ñ quidẽ carnali uict
concupiscentia. quã nondũ
senserat: s amicabili quadã
beniuolentia qua plerũq fit
ut offendat᷑ s ne offendat᷑
amicꝰ: qͦd eũ fac̾e ñ debuisse
diuinȩ sententie iuistꝰ exitus

Expanded text:
interire; non quidem carnali victus interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exi
Abbreviated transcription (Latin):
nimadũti potest qͥs eoꝵ plꝰ
peccau̾it: adam scił uel eua. plus
enĩ uidet᷑ peccasse mulier quȩ
uoluit usurpare diuinitatis
equalitatẽ: & nimia p̃sumpti¬
one elata credidit ita ẽẽ futurũ
Adam ui ñ illud credidit. & de
penitentia & di miscdia cogna¬
uit. dũ uxori morẽ gerens. eius
ꝑsuasioni consensit nolens eã
contristare. & a se alienatã relin¬
quere. ne ꝑiret: arbitratꝰ illud̃
ẽẽ ueniale ñ mortale delictũ
seductus. Qͦd utiq it a accipi
potest ut intelligat᷑ ñ eẽ sedu¬
ctus prior scił. uel in eo in quo
mulier: ut scił crederet illud
ẽẽ uerũ. eritis sicut dii: s puta¬
uit utrũq posse fieri. ut &¬
uxori morẽ gereret. & ꝑ peni¬
tentiã ueniã haberet. Minꝰ gͦ
peccauit: qđ de penitentia &
de misccłia cogitauit. Postqͣm
enĩ mulier seducta manduca¬
uit eiꝙ dedit. ut simul edent:
uoluit eã contristare quã cre¬
debat sine suo solatio contabe¬
scere. & a se alienatã omnino

Expanded text:
nimadverti potest quis eorum plus peccaverit, Adam vel Eva. Plus enim videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata crediderit ita esse futurum. Adam vero nec illud credidit, et de poenitentia et Dei misericordia cogitavit, dum uxori morem gerens, ejus persuasioni consensit, nolens eam contristare, et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitrans illud esse veniale non mortale delictum.seductus. Quod utique ita accipi potest, ut intelligatur non esse seductus prior, scilicet, vel in eo in quo mulier, ut scilicet crederet illud esse verum: Eritis sicut dii; sed putavit utrumque posse fieri, ut et uxori morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccavit, qui de poenitentia et Dei misericordia cogitavit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝙͣ docenda conqͥrere: nec do¬
cenda desiderare. s desideratis
doctrinã coaptare: Habent ratio¬
nẽ sapientiȩ in suꝑstitione: quia
fidei defensionẽ sequit᷑ hypocrisis
mendax. ut sit uł in u̾bis pietas
quã amiserit conscientia. Ipsã q
simulatã pietatẽ. omni uerboꝵ
m̃dacio impiã reddunt. falsȩ¬

Expanded text:
ta quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; fals
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. qͣmuis ñ ambigamꝰ omnẽ
humani eloquii sermonẽ. castim¬
fuisse obnoxiũ: qr dissentientib
uoluntatũ motib. dissentiens
qͦq fit animoꝵ sensus: ut cum
omne dictũ ueri ratione ꝑfectũ
sit: tam̃ dũ aliud aliis aut iii¬
detͣ aut cõplacet. ueritati uel
ñ intellectȩ uł offendenti. ĩpie¬
tatis error obluctat᷑. ac uolun
bicuint. nec doctrinȩ studium
impendunt: s his quȩ somnia¬
runt. saꝑientiȩ u̾ba coaptare
nitunt᷑. ñ ueri s placiti rationẽ
sectantes: qͦs iniqua uoluntas
ñ ad intelligentiã ueritatis. s
ad defensionẽ placentiũ incitat.

Expanded text:
ritas. Quamvis non ambigamus omnem ritas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumnfuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntsubjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium inci