comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tris: qui regnũ patͥs excedit.
ꝑsimplex officium: spũale re¬
uelat᷑ archanũ. Humanitas
cernitur. & diuinitas adorat᷑.
Txhibent aurum. thus. ⁊ myr¬
rauiꝰ plus in mysteriis quam
in conscientus offentes. In au¬
ri munere regia dignitas. u
thuris uapore diuina maies¬
tas. in myrre specie sepelienda
demonstrat᷑ humanita. ac sic
trinitatẽ oblatio muneris loqͥ¬
tur. unitatẽ. deuotio una testa¬
tur. ꝑhoc gͦ ꝑuigili intentiõe
cordis celum semꝑ studeamꝰ as¬
nire. Dirigat gͦ nobis semitaᷤᷤ
uite ꝑfecte stella iusticie: qui
dixit. Non apparebis in conspec¬
tu meo uacuus. Offeramꝰ ei au¬
rum fidei: pietatis aromata.
castitatis holoc austa. Spũalẽ
quoq myrrã habeamꝰ in nob̃̾:
que ita animas nr̃as condiat.
ut illesas a peccati corruptiõe
custodiat: qđ ipse. prãre dig¬
netur. qͥ uiuit & regnat in
secula seculortim. ame

Expanded text:
tet, qui regnum Patris excedit. tet, qui regnum Patris excedit. Per simplex officium, spirituale revelatur arcanum: humanitas cernitur, et divinitas adoratur. Exhibent aurum, thus et myrrham, plus in mysteriis quam in conscientiis offerentes. In auri munere regia dignitas, in thuris vapore divina majestas, in myrrhae specie sepelienda demonstratur humanitas: ac sic Trinitatem oblationum numerus loquitur, unitatem devotio una testatur. Per hoc ergo pervigili intentione cordis coelum semper studeamus asnire. Dirigat ergo nobis semitas vitae perfecta stella justitiae, qui dixit, Non apparebis in conspectu meo vacuus . Offeramus ei aurum fidei, pietatis aromata, castitatis holocausta. Spiritualem quoque myrrham habeamus in nobis, quae ita animas nostras condiat, ut illaesas a peccati corruptione custodiat: quod ipse praestare dignetur, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
fabrice deputabitꝵ łe.x.¬
Nodie gͦ bantizatur dñs in
iorclane. Quale ẽ hoc bap¬
tismũ. ubi pͥor ẽ fonte ille qͥ
meigisur. Ubi dum susceptũ
corpeis diluit: ñ sordib infici¬
tur. s benedictionib honora¬
tur. Quale niqͥt Caluatoris est
baptismũ: in uiuo potiꝰ pur
gant᷑ fluenta quã purgent:
Nouo enim scĩficationis genere.
lota ẽ. Nam ex quo saluator in
aqua se mersit. ex eo om̃ĩum
gentium tractus. cunctoꝵq
fonti an uenas mysterio bap¬
tismatis consecrauit: & quisq¬
ubi in nomine dñi baptirari
uoluerit. ñ tam illũ unda a¬
que diluit. quã xp̃i unda pu¬
rificat. Saluator autẽ. ideo bap¬
tizari uoluit: non ut mundi
ciam sibi adquireret. s ut no¬
bis fluenta mundaret. Int̾ea
suꝑ currente miratur. Iudeã
p̃cedit ethiopia: peccati exuen¬
da nigredine. & fidei induen¬
da candore.Lc .ui.¬
uam stupenda dignatio.
Inter amplexus genitͥ¬
complectitur. In sinu latet ma¬

Expanded text:
fabricae deputetur.fabricae deputetur.odie ergo baptizatur Dominus in Jordane. Quale est hoc baptismum, ubi purior est fonte ille qui mergitur, ubi dum susceptum aqua diluit, non sordibus inficitur, sed benedictionibus honoratur? Quale, inquam, Salvatoris est baptismum, in quo purgantur potius fluenta quam purgant? Novo enim sanctificationis genere lota est. Nam ex quo Salvator in aqua se mersit, ex eo omnium gurgitum tractus cunctorumque fontium venas mysterio baptismatis consecravit: ut ubi quisque in nomine Domini baptizari voluerit, non tam illum mundi aqua diluat, quam Christi unda purificet. Salvator autem ideo baptizari voluit, non ut sibi munditiam acquireret, sed ut nobis fluenta mundaret. 5. Munesuper currentem miratur. Judaeam praecedit Aethiopia, peccati exuenda nigredine, et fidei induenda candore. Quam stupenda dignatio! Inter amplexus genitricomplectitur: in sinu matris la
Abbreviated transcription (Latin):
prima natiuitas. Siqͥ dem ds̃¬
pater huic d̾s maiestatis in¬
scribitur: illi ioseph arcifex
estimatur. Et licet in utroq
est qui de celis clamat quã qͥ
faber in terris: pater puta¬
batur eẽ dñi saluatoris. Nec
cluditur. Nam ẽ & ipse faber es
Ipse ẽ enim artifex qui huiꝰ
mundi machinam. non solũ
mirabili. s etiam ineffabili po¬
tentia fabricatꝰ est: & tamꝗͣ
sapiens architectus celũ sub¬
tilitate suspendit. terrã mo¬
le fundauit: maria calculis
alligauit. Ipse ẽ artifex. qͥ ad
mensurã quandam suꝑbie de¬
ponit fastigia: humilitatis ex¬
trema sublimat. Ipse ẽ artifex
qui in nrĩs morib recidit
suꝑflua oꝑa. utilia quęq con¬
seruat. Ipse artisex. cuius se¬
curim ad radice nr̃am posi¬
tam. ioħes baptista cõminat᷑.
ut om̃is arhor qiue. norm amn
iusticie. & discretionus exces¬
serit. excisa radicitꝰ tradatur
incendio. Que autẽ mensurã
ueritatis habuerit: celesti

Expanded text:
prima nativitas: siquidem prima nativitas: siquidem pater hic Deus majestatis inscribitur; illic Joseph artifex aestimatur. Et licet in utraqueest qui de coelis clamat, quam qui faber in terris pater putabatur esse Domini Salvatoris , nec isti excluditur: nam est et ipse faber. Ipse enim est artifex, qui hujus mundi machinam non solum mirabili, sed etiam ineffabili potentia fabricatus est; tanquam sapiens architectus coelum subtilitate suspendit, terram mole fundavit, maria calculis alligavit. Ipse est artifex, qui ad mensuram quamdam superbiae deponit fastigia, humilitatis extrema sublimat. Ipse est artifex, qui in nostris moribus praecidit superflua opera, utilia quaeque conservat. Ipse est artifex, cujus securim ad radicem nostram positam Joannes Baptista comminatur: ut omnis arbor quae normam justae discretionis excesserit, excisa radicitus tradatur incendio ; quae autem mensuram veritatis habuerit, coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
meruit ne peccaret: ista ut
peccata purgaret. Illa ꝓpriade¬
licta a se repudiat: ista in se ꝑ
dei grãm aliena condonat. Iuli
est collata uirginitas. isti ẽ do¬
nata fecunditas. Illa unũ ꝓere¬
auit & pura ẽ: ista generat plu¬
nescit alterum filium: ista cũ
asdem eũ signis. isdemq mira¬
Icłis cognoscimꝰ genitum: s nẽ
maiore mysterio. baptizatum.
circumfulsit. Q tunc mariam
castificauit: nunc fluenta scĩ¬
ficat. Pater qͥ tunc obumbra¬
uit uirtute. nunc clamat in
uoce: & quasi maturiore con¬
silio. qͥ tunc umbrã prestitit
natiuitati. mͦ testimonium ꝑ.¬
hibet ueritati. Ait enĩ ds. Hic
genuit: ista cũ diuinitatis ꝓ¬
fessione dñm baptizauit. Ab
illa se ioseph qͥ pater putabat᷑
excusat. in hac se d̾s pater qͥ
non credebatur insinuat. Ibi
laborat suspicionib materqr
ꝓfessioni deerat pater. hic ho¬
uoratur genitrix. qr diuini¬
tas filium ꝓtestatur. Le. i¬
Ionoratior inquam sccła quã

Expanded text:
meruit ne peccaret; ista, ut meruit ne peccaret; ista, ut peccata purgaret. Illa propria delicta a se repudiat, ista in se per Dei gratiam aliena condonat. Illi est collata virginitas; isti donata fecunditas. Illa unum procreavit, et virgo est; ista generat plunescit alium filium; ista cum eisdem eum signis, eisdem miraculis cognoscimus genitum, sed nunc majore mysterio baptizatum. circumfulsit: qui tunc Mariam castigavit, nunc fluenta sanctificat. Pater qui tunc obumbravit in virtute, nunc clamat in voce: et quasi maturiore consilio, qui tunc umbram praestitit nativitati, modo testimonium perhibet veritati. Ait enim Deus: Higenuit; ista cum divinitatis professione Dominum baptizavit. Ab illa se Joseph, qui pater putabatur, excusat; in hac se pater, qui non credebatur, insinuat. Ibi laborat suspicionibus mater, quia professioni deerat pater; hic honoratur genitrix, quia divinitas filium protestatur. Honoratior, inquam, secunda, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui uota uotis accumulat. gau¬
dia gaudiis multiplicat. Ecce
Denim adhuc exultamꝰ xp̃m do¬
minũ natum: & iam eum leta¬
mur ꝓ salute. humani generi
baptizatum. Necdũ eius ortꝰ
est expleta festiuitas: ꝙ iã bap¬
tismatis eiꝰ est celebranda fes¬
tiuitas. Uix natus ẽ hominib¬
in terris: et iam renascit᷑ sacͣ¬
mentis. Hodie enĩ licet pꝰ mul¬
toꝵ annoꝵ curricła: conseera¬
Atus est in iordane. Le.ii.
ta gͦ disposuit dñs. ut uota
uotis subiungeret. hoc ẽ ut
uno eodemq tempore. & ede¬
Iretur ꝑ uirginẽ & ꝑ mysteri¬
um gigneretur. ẽẽtq continu¬
ata festiuitas. carnis natiui¬
tas. atq baptismatis: ut quẽ¬
admodum tunc eum miram᷑
incorrupta matre ꝓgenitum.
ita & nunc suscipiamus illũ
pura unda submersum. & glo¬
riem᷑ in utroq facto. qr & fi¬
ficata ẽ marię castificatio. ita
maiori munere quam maria
unda ditata ẽ. Illa enĩ sibi tan¬
tum meruit castitatẽ: istano¬
bis contulit scĩficationẽ. Illa

Expanded text:
qui vota votis accumulat, gaudia gaudiis multiplicat. Ecce enim adhuc exsultamus Christum Dominum natum; et jam eum laetamur pro salute humani generis baptizatum. Necdum ortus ejus est expleta festivitas; et jam baptismatis ejus est celebranda solemnitas. Vix natus est hominibus; et jam renascitur sacramentis. Hodie enim, licet post multa annorum curricula, consecratus est in Jordane. Ita ergo disposuit Dominus, ut votis vota subjungeret, hoc est, ut uno eodemque tempore et ederetur per Virginem, et per mysterium gigneretur; essetque continuata festivitas, carnis nativitatis atque baptismatis: ut quemadmodum tunc eum miramur incorrupta matre progenitum; ita et nunc suscipiamus illum pura unda submersum: et gloriemur in utroque facto, quia fificata est Mariae castificatio; ita ene majori munere, quam Maria, unda ditata est. Illa enim sibi tantum meruit castitatem; ista nobis contulit sanctificationem. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
am reuertunt᷑. In eo nãq qͣd ad¬
moniti faciunt: nob̃ ꝓfecto in¬
sinuant qͥd faciamꝰ. Regio qͥppe
nr̃a paradysus ẽ: ad quã ihesu
nim nr̃a. suꝑbiendo. inobedi¬
endo. uisibilia sequendo. cibũ
uetitum gustando. discessimꝰ:
s ad eam necesse ẽ. ut flendo.
obediendo. uisibilia contẽpnen¬
do. atq appetitũ carnis refre¬
nando redeamꝰ. ꝑ aliam gͦ ui¬
am ad regionem nrãm regre¬
dim: qm̃ qui a paradysi gaudio
ꝑ delectamenta discessimus. ad
hoc ꝑ lamenta reuocam᷑. ꝑ oc¬

Expanded text:
am revertuntur. In eo namque quod adam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu nim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio designatur. Unde et¬
scã eccłia de suis oꝑariis usq
ad mortem certantib ꝓ deo.¬
dicit. Manꝰ mee distillauer̃t
myrram. Nato gͦ regi. aurũ
offerimꝰ: si in conspectu illius
claritate suꝑne sapientie res¬
plendemꝰ. Thus offerimꝰ: si cogi¬
tationes carnis. ꝑ scã orationũ
studia in ara cordis incendimꝰ.
ut suaue aliqͥd deo ꝑ celeste de¬
siderium redolere ualeamus.
Myrram offerimꝰ:si carnis uicia
ꝑ abstinentiam mortificamꝰ. ꝑ
myrram namq ut diximꝰ agi¬
tur: ne mortua caro putrefiat.
Mortuam uͦ carnẽ putrescere ẽ.
hoc mortale corpus fluxui luxu¬
erunt iumenta in stercore suo.
Ium̃ta quippe in stercore. suo cõ¬
putrescere est: carnales homi¬
nes in fetore luxurie uitam fi¬
nire. Myrram gͦ deo offerimꝰ:
quando hoc mortale. corpꝰ a lixu¬
rie putredine. ꝑ condimentũ
continentiȩ custodimꝰ. Magnũ¬
uͦ aliquid nob̃ magi innuunt.:
qͦd in regionẽ. suam ꝑ aliam ui¬

Expanded text:
ficatio figuratur; unde saficatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus, thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta operationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur, ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimu aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam vi
Abbreviated transcription (Latin):
mant: s dm̃ negant. hii ui¬
delicet ei aurũ offerunt: s
offerre. thus nolunt. & sunt
non nulli qͥ hunc & regem ꝙ
dm̃ fatentur: s assumpsisse.
carnẽ. mortalem negant. Hii
nimirũ. ei aurũ & thus of¬
ferunt: s offerre myrrã as¬
sumpte mortalitatis nolunt.
Nos itaq nato dño offeramꝰ au¬
rum: ut hunc ubiq regnare.
fateamur. fferamus thus: ut
credamꝰ quod is qͥ in tempore
apparuit. ds ante tempora
extitit. Offeramꝰ myrrã: ut eũ
quẽ credimꝰ in sua diuinitate
impassibilem. credamꝰ etiam
in nr̃a fuisse carne mortalem:
quãiusqn auro. thure. & myr¬
ra. intelligi et aliud potest.
Iure namq sapientia desig¬
uat᷑  salomone attestante qui
ait. Thesaurus desidabilis: re¬
qͥescit in ore sapientis. Thure
autem quod deo incenditur.
uirtus orationis expͥmitur:
psalmista attestante qͥ ait.
Dirigatur oratio mea. sicut in¬
censum in conspectu tuo. Per
myrrã uͦ: carnis nr̃e morti¬

Expanded text:
mant, sed Deum negant. Hi vimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae morti
Abbreviated transcription (Latin):
puincie ignorant. fateantur
autẽ necesse est. aut hoc in
eis signum deesse: aut effec¬
tum fatalem nullomͦ habere.
ra: reges ex genere ꝓdeuns.
Quib ꝑfecto nascentib: quis
estimet quanti eisdem nas¬
centib mom̃tis horarum ac
temporum ex seruili conditi¬
one nascantur: et tam̃ regũ
filii uno eodemq sydere cum̃
seruis nati ad regnum ꝓfici¬
unt: cũ serui qͥ secum fuerans
geniti. in seruitute morian¬
tur. Hec de stella breuiter
diximus: ne mathematicoꝵ.
stulticiam indiscussam p̾te¬
risse uideamur. Le .ix.¬
agi uͦ. aurum. thus. & myr¬
ram. deferunt. Aurũ qͥp¬
pe regi congruit: thus uero
in dei sacrificio ponebatur:
myrra autẽ mortuoꝵ corpora
condiunt᷑. Fum gͦ magi quẽ
adorant. etiam mysticis mu¬
nerib p̃dicant: auro rege in.
thure dm̃. myrra mortalẽ.
credunt: s ubiq regnare
nequaquã credunt. hi ꝓfec
to thus offerunt: s offerre
ei aurũ nolunt. & sunt non¬
nulli qͥ hunc regem existi¬

Expanded text:
provinciae ignorant. Fateantur provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. ra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existi
Abbreviated transcription (Latin):
homo ꝑhibet᷑. Certe cũ iacob
de utero egrederet᷑. & pͥoris
fr̃is plantam teneret manu.
prior ꝑfecte nequaquã egre¬
di potuit. nͥ ꝙ subsequens in¬
coasset: & tam̃ cũ uno tẽpore
eodemq momento utrumq
mater fuderit. non una u¬
trisq qualitas uite fuit. Sed
ad hec solent mathematici
respondere: qr uirtus con¬
stellationis in ictu pongen¬
tis est. Quib e diuerso nos
dicimus : qr magna ẽ mora
natiuitatis. Si igitur in ictu
pongenti constellatio ꝑmuta¬
tur: necesse iam erit ut tot
dicant fata quot sunt mem¬
bra nascentium. fateri etiam
mathematici solent: quod qͥs¬
quis signo aquarii nascitur.
in hac uita piscatoris minis¬
teris ministerium sortiatur.
Piscatores uero ut fertur ge¬
tulia non habet. Qs igit᷑ dicat
qr nemo illie in stella aqua¬
rii nascit᷑: ubi piscator omi¬
modo non habetur: Rursũ
quos nasci signo libre asser̃t.
trapezetas futuros dicunt:
& trapezetas multaꝵ gentiũ

Expanded text:
homo perhibetur. Certe cum Jacob, homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium
Abbreviated transcription (Latin):
uenire non possit. Cuiꝰ in ꝑso¬
na. qͥ alii quam hypocrite de¬
signantur: qui dum ficte. que¬
runt. inuenire dm̃ numquã
merent᷑: S inter hec sciendũ
ẽ qd̾ pͥscillianiste heretici. naᷤ¬
ci unumquẽq homine. sub con¬
stellationib Stellaꝵ. putant.
& hoc in adiutorrum sui erro¬
ris assumunt. qd̾ noua s̾tella
exiit. cũ dñs in carne. appa¬
ruit: cuiꝰ fuisse. fatũ eandem
que apparuit stellam putant.
Sed si eugłii uerba pensamꝰ qͥ¬
b de eadem stella dicit᷑. usq
dũ ueniens staret supͣ ubi e¬
rat puer: dũ non puer ad stel¬
lam. s stella ad puerũ cucurre¬
rit. si dici liceat non stella fa¬
tũ pueri. s fatũ stelle is qͥ ap¬
paruit puer fuit. S absit afi
fatum dicant. Uitam quippe
hominũ. solus hanc conditor
qͥ creauit ministrat. Neq enĩ
ꝓpter stellas homo: s stelle
ꝓpter hominẽ. factȩ. sunt. Et
si stella fatum hominis dicit᷑.
ipsis suis ministeriis subesse

Expanded text:
venire non possit. Cujus persovenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fideliufatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium ꝓfer̃t. qd̃ beth¬
leem honorari natiuitate. noui
ducis ostendit᷑. ut ipsa eoꝵ sci¬
entia. & illis fieret testimoni¬
um dampnationis. & nob̃ ad
iutorium credulitatis. Qͦs ꝓ
fecto bene ysaãc cũ iacob fili¬
um suum benediceret desig¬
nauit: qr caligans ocłis & ꝓ¬
pħans in p̃senti filium ñ ui¬
dit. cui tamen multa in poste
futuro p̃dixit. in p̃senti posi¬
atiuitate. gͦ regis nr̃i cogni¬
ta. herodes ad callida argu¬
menta conuertit᷑: ne t̾reno reg¬
no pͥuet᷑. Renunciari sibi ubi
puer inueniret᷑ postulat: ado¬
rare uelle se simulat: ut qua¬
si hẽ si inueniri possit extinguat.
contra consilium diuinitatis:¬
Scriptũ quippe ẽ. Non ẽ sapien¬
tia. ñ ẽ prudentia: non est
consilium contra dñm. Nam
ea que apparuit. stella mago
ꝑduxit. Natum regem reppe¬
riunt. munera detulert: & ne
redire ad herodẽ debeant. in
somnis admonent᷑. Sicq fit.
ut iħm quẽ querit herodes. in¬

Expanded text:
testimonium proferunt, quod Bethtestimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterfuturum praedixit in praesenti posinativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. contra consilium di sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nobis ẽ. quanta fuerit
in quoruda iudeoꝵ cordib
duricia: que hunc ne.
cula agnouit. Omnia quip¬
pe elementa auctorẽ suum
uenisse testata sunt. Ut eñi
de eis quiddã usu humano
uerunt: qr ꝓtinꝰ stellã mise¬
runt. Mare cognouit: qr
sub plantis eiꝰ se calcabile p̃¬
buit. Terra cognouit: qr eo
moriente contremuit. Sol
cognouit: qr lucis sue radioᷤ
abscondit. Saxa & parietes ag¬
nouert: qr tempore mortis
eiꝰ. scissa sunt. Infernꝰ agnouit.
qr hos quos tenebat mortu¬
os reddidit. & tam̃ hẽ quem
dm̃ omĩa insensibilia elem̃¬
ta senserunt. adhuc infideli
nime cognoscunt: & durio¬
ra saxis: scindi ad peniten¬
dũ no lunt. eumq confite¬
ri abnegant. quẽ elementa
ut diximus aut signis aut
scissionib dm̃ clamant. Qi
eti ad dampnationis fue
cumulũ. eum quẽ. natũ des¬
piciunt. nasciturũ ante sci
ubi nasceret᷑. Nam ab hero¬
de requisiti locũ natiuita¬
tis eiꝰ expͥmunt. quẽ scriptu¬
re auctoritate didicer̃t: et

Expanded text:
ta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec cula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano verunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infernus cognovit, quia hos, quos tenebat, mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Deum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelinime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe antubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qr hȩc xp̃i generatio nr̃e fidei¬
est confirmatio. Insinuauit e¬
Snim nob̃ muneris sui benefici¬
um ꝑ sede natiuitatis exẽplũ
& qͦd te facere uoluit. prior
ipse fecit. Le .ii¬
egimꝰ iudeos diuersa sub legi
habuisse baptismata: s nul
medicinam. Eteo ꝓ absolu¬
irae totius nundiꝰ ndigebans
regenerationis aqua celitus
mundũ sacramentũ baptis¬
mi humano generi opus erat
uĩio aquie benedictionẽ de¬
dit: quando in iordanis alue¬
o unica ac singulari pietate
descendit. Cu et pistum
lota ẽ. Tibi gͦ niscendo xp̃e ad¬

Expanded text:
regeneratio nostrae fidei confirmatio est. Insinuavit enim nobis muneris sui baptismum per secundae nativitatis exemplum, et quod nos facere voluit, prior ipse fecit. Legimus Judaeos diversa sub lege habuisse baptismata, sed nulmedicinam. Et ideo pro absolutione totius mundi indigebant regenerationis aqua coelitus mundum sacramentum baptismi humano generi opus erat, omnibus aquis benedictionem dedit, quando in Jordanis alveum unica ac singulari pietate descendit. Tunc Christum lota est. Tibi ergo nascendo Christus ad
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ criminũ catisas: ꝓpter
quas ñ angim ñ archangłm.
s dm̃ misit ao tras. Quã gra¬
ii sit ueceati ee quã dira con¬
ditio ꝓdit remedii mgnitu¬
uo. Quanta malooꝵ difuisio
nulneret diabolus qͥd semna¬
uit d̃s: ne ꝑ consensum cordiᷤᷤ.
ꝑ flagitium corporis. seruitu
uolentꝰ ac p̃potens aliquid
de facultate nr̃a ac ꝓprieta¬
te. rapuisset: nonne dignũ sũ¬
mo odio duceremꝰ.: cur ꝑ pec
qͥ nob̾ non substantiam uult
auferre s uitã: non t̃rã frau¬
dare s celum: non fines angus¬
te. possessionis. s infinita spa¬
cia eternitatis: Inter hec ohõ
si dignitatem facture tue. si
pietatẽ circa te dñi tuz nolu¬
eris estimare de p̃cio. poteriꝰ¬
non dubitare de regno Ipsi¬
aut̃ẽ. magrqͥ ad illa celestis pri¬
eri ueneranda cunabula stel¬
le indicio ꝑnenerunt: qͥd ali¬
ud exp̃sserunt in illis mune¬
rib nisi fidem nram: in eoe¬
nĩ qͥd tria offerunt᷑ tripito
singuli singula offerunt in

Expanded text:
r quas non angelum, non archangelum, sed Deum misit ad terras; quam gravis sit peccati et quam dura conditio, prodit remedii magnitudo. Quanta malorum discussio vulneret diabolus quod sanavit Deus: ne per consensum cordis, per flagitium corporis, servitutviolentus ac praepotens aliquid de facultate nostra ac proprietate rapuisset, nonne dignum summo odio duceremus? nonne meriqui nobis non substantiam vult auferre, sed vitam; non terram fraudare, sed coelum; non fines angustae possessionis, sed infinita spatia aeternitatis? Inter haec, o homo, si dignitatem facturae tuae, si pietatem circa te Domini tui volueris aestimare de pretio, non poteris dubitare de regnoautem magi, qui ad illa caelestis pueri ueneranda cunabula stellae indicio peruenerunt, quid aliud expresserunt in illis muneribus nisi fidem nostram? in eo enim, quod tria offerunt, trinitas singuli singula offerunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. & superne significati¬
onis nouitas. & eruentissimi
ꝑ sequutoris impietas. Tunc
autem etiam egypto salua¬
tor illatus e. ut gens antiqͥs
errorib dedita.iam ad uici¬
nã salutẽ ꝑ occultã grãm uo¬
caret᷑: & que nondum ab¬
iecerat suꝑstitionẽ: iã hospi¬
to gͥ dillectissimi dies iste ma¬
iufestatione consecratꝰ. spe¬
cialem in toto mundo opti¬
net dignitatẽ. que in cordi¬
b nr̃is digno debet splendo¬
re clarescere: ut rerũ gesta¬
rũ ordinẽ ñ solũ credendo
s etiam intelligendo uene¬
remur. Quantam enĩ grãꝵ
actionẽ debeamꝰ deo ꝓ illu¬
minatione gentiũ: ꝓbat.
obcecatio iudeoꝵ. Qͥ de¬
nun tam cecũ. qͥd tam lucis¬

Expanded text:
ebat et supernae significatiebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nondum ejecerat tur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecu
Abbreviated transcription (Latin):
audete in dño di¬
lectissimi. iterũ di¬
co gaudete: quia
breui inter uallo temporis
go peperit. in hoc mundus
agnouit. Uerbũ enĩ caro fac¬
tum. sic susceptionis nr̃e tem¬
credentib inanifestus. & ꝑse¬
quentib eẽt occultus. Iam t̃e
ergo celi en arrauert glam
dei. & in omẽm terrã sonus
ueritatis exiuit. quando et
pastorib exercitus angłoꝵ sal¬
uatoris editi annunciator ap¬
paruit. & magos ad eũ ado¬
randũ preuia stella ꝑduxit.
ut a solis ortu usq ad occasũ
ueri regis generatio chorus¬
caret: cum rerũ fidẽ & reg¬
na orientis ꝑ magos discerens.
& romanũ imꝑium ñ lateret.
Nam seuicia herodis uolens
pͥmordia suspecti sibi regis ex¬
tinguere: huic dispensatiõi
nesciens seruiebat: ut dũ atro¬
ci intentꝰ facinori ignotũ sibi
puerũ indiscreta infantiũ
cede ꝑsequitur. annuncia¬
tũ celitus dominatoris ortũ.
insignior ubiq fama loque¬
retur. Quã ꝓmptiorẽ ad nar¬
randũ diligentioremq faci¬

Expanded text:
Gaudete in Domino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis ie virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temcredentibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faci
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta ꝑcutit: qmͣ uenire ad
uulnus p̃uideat᷑. S que late¬
rent insidiȩ cordis humani:
ne: ipse enĩ sciebat qͥd eẽt in ho¬
mine: sic̃ eugłista testatur.
Tam̃ audiamus eos: ce intueamͣ
eos. quasi nesciente dño. qd̃ fa¬
cere moliuntur. Intenderuit
arcũ. rem amarã: ut sagitteis
in abscondito immacłatum.

Expanded text:
sagitta percutit, quam venire ad sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis humani? ne? Ipse enim sciebat quid esset in homine, sicut evangelista testatur . Tamen audiamus eos, et intueamur eos quasi nesciente Domino facere quod moliuntur. Intenderunt arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum.
Abbreviated transcription (Latin):
mum iudeoꝵ. qr uolebant se
immunes uideri a morte dñi.
narrando eos ostendit reos:
dicens dñm hora t̾cia crucifix¬
um. Considerantes autẽ omẽm
circũstantiã lectionis. quanta
agi potuert̃. cum apud pilatũ
dñs accusaret᷑. ut crucifigerẽt.
inuenimus horã terciã ẽẽ potu¬
isle: cũ illi clamauert̃. crucifi¬
ge. crucifige. Prͣo ueriꝰ tunc illi
occider̃t. qnͣdo clamauerunt.
Apparitores potestatis hora sex¬
ta crucifixer̃t: p̃uaricatores
legis hora t̾cia clamauerunt.
Qd̃ illi manib hora sexta: hoc il¬
li lingua hora t̾cia. Rei magis
isti qui clamando seuiebant: qmͣ
illi qͥ obtẽꝑando administrabart.
Ipsũ est totũ acumen iudeoꝵ:
hoc ẽ qd̃. ꝓ magno quesierunt.
ic occidamꝰ. ut ñ ipsi occidisse iu¬
dicem᷑. Exacuert̃ tanqmͣ gladiũ
linguas suas:intender unt ar¬
cum rem amarã. Arcũ di eit
insidias. Qui enĩ gladio pugnat:
aꝑte pugnat. Qui sagittã mit¬
tit: fallit ut feriat. Priꝰ enim

Expanded text:
mum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, dicens Dominum hora tertia crucifixum. Considerantes autem omnem circumstantiam lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: ic occidamus, ut non ipsi occidisse judicemur. Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. 6. Intenderunt arcum, rem amaram. Arcum dicit insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim
Abbreviated transcription (Latin):
sub pͥori testam̃to reꝓmissionẽ
accipiant. qui uocatist̃ et̾nȩ he¬
bi em̃ testam̃tum. mors ne¬
cesse ẽ int̾cedat testatoris. Tes¬
tam̃tum enĩ. in mortuis confir¬
matũ est. alioquin: nondum
ualet dũ uiuit qͥ testatus est.
unde nec pͥmũ qͥdem sine san¬
guine dedicatũ est. Lecto enim
omi mandato legis a moyse u¬
niuensotpopło. accipiens sangui¬
ce lana eoccynea. & hysopo. ip

Expanded text:
priore testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae henim testamentum mors necesse est intercedat testatoris testamentum enim in mortuis confirmatum est alioquin nondum valet dum vivit qui testatus est unde ne primum quidem sine sanguine dedicatum est lecto enim omni mandato legis a Mose universo populo accipiens sanguiet lana
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdideris nos. Tumq tradi¬
derit nobis dñs terrã. facie
herebat muro: dixitq ad eos
Ad montana conscendite. ne
forte occurrant uobis reuer¬
tentes: ibiq latitate dieb tri¬
b donec redeant: & sic ibitis
ꝑ uiam ur̃am. Qui dixerunt
ad eam. Innoxii erimus ab¬
hoc iuramento quo adiurasti
nos: si ingredientib nobis ter¬
ram signum fuerit funiculus
sste coccineus. ce ligaueris eun
in fenestra per quam nos demi
sanguis ipsius erit in caput eiꝰ.
&e nos erimus aliem. Lc iii.
unctoꝵ sanguis qui tecũ
fuerint in domo redun¬
dabit in caput nr̃m: si eos ali¬
quis tetigerit. Qd̾ si nos prode¬
re uolueris. ce sermonẽ. istum
ꝓferre in mediũ: er imus mun¬
di ab hoc iuramento quo adiu¬
rastinos. & illa respondit. Sic̃
loquuti estis: ita fiat. Dimit

Expanded text:
dideris nos: cumque tradiderit nobis Dominus terram, faciemhaerebat muro. Dixitque ad eos: Ad montana conscendite, ne forte occurrant vobis revertentes: ibique latitate diebus tribus, donec redeant, et sic ibitis per viam vestram. Qui dixerunt ad eam: Innoxii erimus a juramento hoc, quo adjurasti nos: si ingredientibus nobis terram, signum fuerit funiculus iste coccineus; et ligaveris eum per fenestram, qua nos demisanguis ipsius erit super caput ejus, et nos erimus alieni. Cunctorum autem sanguis, qui tecum fuerat in domo, redundabit in caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. Quod si nos prodere volueris, et sermonem istum proferre in medium, erimus mundi ab hoc juramento, quo adjurasti nos. Et illa respondit: Sicut locuti estis, ita fiat: dimit
Abbreviated transcription (Latin):
car iathiarim. & non ꝑcussert
eos: eo qd̃ iurassent eis pͥncipes
multitudinis in nomine dñi dĩ
isrł. Mur murauit itaq om̃e
uulgus contra pͥncipes. Quireᷤ¬
ponder̃t eis. Iurauimꝰ illis in no¬
mine. dm̃i deusrł: & iecirco non
possumꝰ eos contingere: s hoc
faciemꝰ illis. Reseruentur qͥdẽ
& uiuant: ne. contra nos ira dm̃
concitetur. si ꝑiurauerimus.
S sic uiuant: ut in usus uniu̾¬
se multitudinis ligna cedant.
Icauit gabaonitas iosue: et
dixit eis. Cur nos deciꝑe frau¬
de uoluistis. ut dicerecis ꝓcul
ualde habitamꝰ a uobis: cum in
medio nr̃i sicis : Icaq sub male¬
dictione eritis: & non deficiet
de styrpe ur̃a ligna cedens. aqͣs¬
q cõportans in domũ dei mei.
est nobis seruis tuis quȩ promi¬
sisset dñs d̾s̃ tuus moysiseruo suo.
ut traderce uobis omnẽ terrã.
ce disꝑderet cunctos habitato¬
res eius: Cimuimus gͥ ualde. &
ꝓuidimus animab nr̃is ur̃o ter¬
rore compulsi: & hoc consilium

Expanded text:
Cariathiarim et non percusserunt eos eo quod iurassent eis principes multitudinis in nomine Domini Dei Israhel murmuravit itaque omne vulgus contra principes qui responderunt eis iuravimus illis in nomine Domini Dei Israhel et idcirco non possumus eos contingere sed hoc faciemus eis reserventur quidem ut vivant ne contra nos ira Domini concitetur si peieraverimus sed sic vivant ut in usus universae multitudinis ligna caedant cavit Gabaonitas Iosue et dixit eis cur nos decipere fraude voluistis ut diceretis procul valde habitamus a vobis cum in medio nostri sitis itaque sub maledictione eritis et non deficiet de stirpe vestra ligna caedens aqque comportans in domum Domini De Nuntiatum est nobis servis tuis, quod promisisset Dominus Deus tuus Moysi servo suo, ut traderet vobis omnem terram, et disperderet cunctos habitatores ejus. Timuimus igitur valde, et providimus animabus nostris, vestro terrore compulsi, et hoc consilium
Abbreviated transcription (Latin):
a cõminuti. Utres uini nouos
impleuimꝰ: nunc ruptist̃ et
soluti. Uestes &e calciam̃ta quib
induimur ce quȩ habemus in
pedib. ob longitudinẽ. largi¬
oris uiȩ trita sunt: ce pene con¬
sumpta. Susceꝑunt gͥ de ciba¬
riis eoꝵ: & os dñi ñ int̾rogauer̃t.
ecitq iosue cũ eis .Le.ii.¬
Ipacem: ce inito federe. polli

Expanded text:
a comminuti: utres vini novos a comminuti: utres vini novos implevimus, nunc rupti sunt, et solutae vestes, et calceamenta quibus induimur, et quae habemus in pedibus, ob longitudinem longioris viae trita sunt, et pene consumpta. Susceperunt igitur de cibariis eorum, et os Domini non interrogaverunt. Fecitque Josue cum eis pactum, et init
Abbreviated transcription (Latin):
ob uiaticũ duri erant: ce infruᷤ¬
errexeruntq ad isue qui
tunc morabatur in castris gal¬
galȩ: ce dixerunt ei atq om̃i
simul isrłi. De t̾ra longincas
uenim us: pacem uohiscũ face¬
he forsicau in t̾ra quȩ nobis
sorte debetur habitẽtis: ce non
possumus fedus mire. uobiscũ.
at illi ad iosue. Serui inqͥunt
tui sumus. Qͥb iosue: Quinam
estis ait: & unde uenistis:
Responderunt. De: t̾ra longin¬
qua ualde uenerunt serui tui
in nomine dñi deitui. au¬
diuimus enĩ faniam po¬
centiȩ eius. euucta quȩ fe¬
cit in egypto. & duob amor¬
seog regi esebon. & og regi
basan: qui erant in astaroth.
nobis seniores:ce omnes
habitatores t̾rȩ nr̃e: Tollite
in manib ur̃is cibaria oblon¬
gissimã uiam: & occurrite e¬
is. ac dicite. Serui ur̃i sumus:
fedus inite nobiscũ. En panes¬
quos quando egressi sumus de
domib nr̃is ut ueniremus ad
uos calidos sumpsinius: nunc¬
sicci factist̃. & uetustate. nimi¬

Expanded text:
ob viaticum, duri erant et in fruob viaticum, duri erant et in fruerrexeruntque ad Josue, qui tunc morabatur in castris Galgalae, et dixerunt ei, atque omni simul Israeli: De terra longinqua venimus, pacem vobiscum faceNe forsan in terra, quae nobis forte debetur, habitetis, et non possimus foedus inire vobiscum. At illi ad Josue: Servi, inquiunt, tui sumus. Quibus Josue: Quinam, ait, estis vos? et unde venistis? Responderunt: De terra longinqua valde venerunt servi tui in nomine Domini Dei tui. Audivimus enim famam potentiae ejus, cuncta quae fecit in Aegypto, et duobus AmorSeon regi Esebon, et Og regi Basan, qui erant in Astharoth: nobis seniores, et omnes habitatores terrae nostrae: Tollite in manibus cibaria ob longissimam viam, et occurrite eis, ac dicite: Servi vestri sumus, foedus inite nobiscum. En, panes quando egressi sumus de domibus nostris, ut veniremus ad vos, calidos sumpsisicci facti sunt, et vetustate nimi
Abbreviated transcription (Latin):
tu sacerdotũ qui portabant ar¬
cham federis domini. ut adue¬
na ita ce indigena. Aledia eoꝵ
pars iuxta montẽ. garitim. &
media iuxta montem hebal. si¬
cut p̃ceꝑat moyses famulus dnũ.
& primum quidem benedixit
intac̾tum: sed uniuersa replica¬
uit corani omm multitudine is¬
rahel. mulierib ac paruulis. &
aduenis qui inter eos moraba:
pestrib. in maritimis. ac littore
maris magmi. hi quoq ÷ habita¬
bant iuxra libanũ. hot heus.
& amor reus. & chananeus. fere¬
deus ce rebuseus. & eueus congre¬
gati sunt pariter ut pugnarent
contra iosue ce isrł: uno animo.
cademq sententia. At hi qui ha¬
bitabant in gabaon audientes
curcta quȩ fecerat iosue iera¬
cho ce hay. & callide eogitantes
tulerunt sibi cibaria. saccos ue¬
teres asinis impouentes. & utres
uinar ios scissosatq consutos. cal¬
ciam̃taq ꝑantiqua. quȩ ad indi¬
ciũ uetustatis pittaciis consuta
erant: induti ueterib indumen¬
tis. Panes quoq quosportabant

Expanded text:
tarum, qui portabant arcam foederis Domini, ut advena ita et indigena. Media pars eorum juxta montem Garizim, et media juxta montem Hebal, sicut praeceperat Moses famulus Domini. Et primum quidem benedixit intactum, sed universa replicavit coram omni multitudine Israel, mulieribus ac parvulis et advenis, qui inter eos morabantpestribus, in maritimis ac littore maris Magni hii quoque qui habitabant iuxta Libanum Hettheus et Amorreus et Chananeus Ferezeus et Eveus et Iebuseus congregati sunt pariter ut pugnarent contra Iosue et Israhel uno animo eademque sententia at hii qui habitcuncta quae fecerat Josue Jericho et Ahi, et callide cogitantes, tulerunt sibi cibaria, saccos veteres asinis impositos, et utres vinarios scissos atque consutos, calceamentaque perantiqua, quae ad indicium vetustatis pictaciis consuta erant, induti veteribus vestimentis: panes quoque quos portabant
Abbreviated transcription (Latin):
sicut p̃ceperat dñs iosue. Qui
succendit urbem &e fecit eam tu¬
mulũ sempit̾num: regem quoq
eius suspendit in patibulo. usꝙ
ad uesꝑam ce solis occasum. Pre¬
cepitꝙ & deposuerunt cadauer
eius de cruce. proieceruntq
in ipso introitu ciuitatis. congeᷤ¬
to super eũ magno aceruo lapi¬
dum: qui ꝑmanet usq in pre¬
sentem diem. Tunc edificauit
iosue altare domino deo isrł. in
monte ebal. sicut preceperat
moyses famulus dñi filũs isrł.
ce scriptum est in uolumine
legis moysi: altare de lapidib
impolitis quos ferrũ non tetigit.
&e obtulit super eo hole causta
dño. Immolauitq pacificas
uictimas: ce seripsit suꝑ lapi¬
des deuterononim legis moysi.
qd̾ ille digesserat coram filus is¬

Expanded text:
sicut praeceperat Dominus Iosue qui succendit urbem et fecit eam tumulum sempiternum regem quoque eius suspendit in patibulo usque ad vesperum et solis occasum praecepitque et deposuerunt cadaver eius de cruce proieceruntque in ipso introitu civitatis congesto super eum magno acervo lapidum qui permanet usque in praesentem diem tunc aedificavit Iosue altare Domino Deo Israhel in monte Hebal sicut praeceperat Moses famulus Domini filiis Israhel et scriptum est inlegis Mosi: Altare de lapidibus impolitis, quos ferrum non tetigit: et obtulit super eo holocausta Domino, immolavitque pacificas victimas. Et scripsit super lapides Deuteronomium legis Mosi, quod ille digesserat coram filiis Is
Abbreviated transcription (Latin):
magna exẽpla penitentie: uerȩ:¬
& docum̃tum ingens noue re¬
generationis. atq insignia quȩ¬
dam & trophea uisibilis in eo
resurectionis ostendens. L.uii.¬

Expanded text:
magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis ostendens. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝓ mei confessione nomini
cruẽe pati formides: qͥ co glo¬
riosiore martyrii palina glo¬
rificaberis. quo in har ꝓme¬
renda magist rͥ iter sequeris:
Iam uͦ ab eugłista ñ subditur
qͥd post hec dicta dñs
& discipłi fecerint: s ex eo
tam̃ innuitur quod subiungit.
Conuersus petrus uidit illum
discipłm. quẽ diligebat iħc se
quentẽ. Patet nãq qr cũ dixiᷤ¬
set petro sequere me. id ẽ cru¬
cem patiendo imitare : surrex̃
de loco conuiui & abire iam
cepit. Sequuitꝰ est autẽ eum
petrus etiam incessu pedum.
cupiens implere. quod audiuit
sequere me: sequutꝰ & ille dis¬
cipłs quẽ diligebat iħe. Non
enĩ arcendũ se a consecꝰtatu xͥ

Expanded text:
tu pro mei confessione nominis tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitConversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu
Abbreviated transcription (Latin):
q ad martyrium crucis eẽt
ꝑuenturus intimauit diceis.
Amer amen dice tͥ cũ esses iu¬
nior cingebas te & ambulabaᷤᷤ
ubi uolebai. cũ autẽ senueriꝰ
extendes manꝰ tuas. & aliꝰ te cin¬
get & ducet quo tu ñ uis. In
manuum namq extensione
designauit. quod ꝑ mortem
crucis martyrio coronandus.
in cinctione alteriꝰ. quod in¬
ciendꝰ a ꝑsequutore. in ductu
quo non uellet. quod torm̃ta
passionis contra uoluntatẽ eẽt
passurus humane fragilitatiꝰ.
Sed ne grauis forte uideret᷑ pe¬
tro p̃dicta a dño passio cruciꝰ.
hanc suo confestim lenire cu¬
rauit exemplo: ut cruciatum
martyrii eo leuius ferret. quo
se meminisset similem suo re¬
demptori mortis acciꝑe sen
ei qua morte clarificaturꝰ
eẽt dm̃: ꝓtinꝰ adiungit. quod
in huiꝰ cãpite lectionis audi¬
luimꝰ. Et dicit ei. Sequere me
Ac si aꝑte dicat. Qͥa ipse pͥus
ꝓ tuã redemptione erucis sup¬
plicium subire ñ timu eur

Expanded text:
que ad martyrium crucis esset que ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori mortis excipere  ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ lecta ẽ frẽs kmñi. tanto
maiori a nob̾ intentione de¬
bet ꝑ singula uerba pensari:
dat enim nobis beatissimus
gium amoris precipui: quo
ceteris amplius meruit hono¬
rari a dño. Cõmendat testimo¬
nium eugłice descriptionis.
quod ueritate diuina subni¬
xũ. nullus fidelium dubitare
ꝑmittit᷑. Cõmendat placidã
sue carnis absolutionẽ: quã
ddño specialiter se uisitante ꝑ¬
cepit. Sed ut ꝑfecte lectionis
huiꝰ principia considare ua¬
leamus: libet suꝑiora parũꝑ
attendere. Aparuit dñs post
resurrectionem discipłis septe.
inter quos erat petrus & ioħes
te laborantib: & stans in lit¬
tore copiosa rete eoꝵ piscium
multirudine impleuit. Aloxq
egressus ad terram inuitauit
ad prandium: & ineer pranden¬
dum tercio petũ an se ama¬
ret int̾rogauit: ac tercio amo¬
rem confitenti. qr ter eũ nega¬
uerat. ei tercio pascendas suas
oues cõmisit: ac deinde qr ꝑ
earũdem ouium id ẽ anima¬
rũ fidelium cura pastorali us¬

Expanded text:
nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, dat enim nobis beatissimus s privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali us