comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ pauim̃tũ similiter in longũ. quia ipsã fidem ipsam spem
in se retinent auditores. quam habere certũ est p̃dicatores
Sed pauinentũ inferiꝰ iaccat. ut om̃s auditores. p̃ dicatores
fuos longe suis meritis excellere cognoscatit. Sin uͦ lon¬
gitudinẽ portarũ ipsam sic̃ superiꝰ dicimꝰ earũ altitudi¬
nẽ in telligẽ debemus. Dũ sic̃ paulo post scriptũ est. ad
portas gradib ascendebatur Tantũ pauimentũ iac& in-¬
feriꝰ quanto una queq porta surgit in altitudine. quia quan¬
to sanctior est uita doctoris: Ianto fit humilior sensus audi¬
entis. & sem & ipsũ despic̃ dũ p̃dicatoris sui uitã in magna
surgere alttudine ꝑpendit. Imitari & enĩ bona eiꝰ ałia for¬
sam potest. alia pͦotest. i quib p̃ual& ꝓficit. in quib minime
p̃ ual& ꝓficit ad humilitatẽ crescit. & hoc ipsum ergo ei in ꝓ¬

Expanded text:
ergo pavimentum similiter in longum, quia ipsam fidem, ipsam spem ergo pavimentum similiter in longum, quia ipsam fidem, ipsam spem in se retinent auditores, quam habere certum est praedicatores. Sed pavimentum inferius jaceat, ut omnes auditores praedicatores suos longe a suis meritis excellere cognoscant. Sin vero longitudinem portarum ipsam, sicut superius diximus, earum altitudinem intelligere deportas gradibus ascendebatur, tanto pavimentum jacet inferius, quanto unaquaeque porta surgit in altitudine: quia quanto sanctior est vita doctoris, tanto fit humilior sensus audientis, et semetipsum despicit, dum praedicatoris sui vitam in magna surgere altitudine perpendit. Imitari etenim bona ejus alia forsitan potest, alia non potest, in quibus praevalet proficit; praevalet, ad humilitatem crescit. Et hoc ipsum ergo ei in p
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter uicit Uñ bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Melior est
paciens uiro forte & qui dominat᷑ animo suo expugna¬
tore urbiĩ: Recte autẽ expugnatori urbiũ patiens
p̃fertur. quia in illa actione uictorie homo uictor est
hominũ: In hac autẽ mansuetudine pacientie anunꝰ
tarũ longitudinẽ ad locũ referimꝰ in quo porte fuerant
constructȩ. Scđ̾m longitudinẽ portarũ pauimentũ erat
inferuis. Quia quantum tenere locꝰ portarũ poterat
Tantũ tendebatur & pauim̃tũ quod erat inferius Ionꝰgi-¬
tudo gͦ pauim̃ti aportis nõ erat dissimilis Sed tamen
aequalitas pauim̃ti non erat cũ portis Quid est ergo ꝯ
pauimentũ cũ portis longum similiter erat. sed equale non
erat. nisi quod longe distat uita ppłoꝵ auita docentium: qui
& si ad regna celestia tendentes. eandem longanimitatẽ spei
habent: eadem tamen uiuendi studia non habent: Tendatur

Expanded text:
fortiter vicit. Unde bene per Salomonem dicitur: « Melior est fortiter vicit. Unde bene per Salomonem dicitur: « Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium. Recte expugnatori urbium patiens praefertur, quia illa actione victoriae homo victor est hominum; in hac autem mansuetudine patientiae animus referimus in quo portae fuerant constructae, secundum longitudinem portarum pavimentum erat inferius, quia quantum tenere locus portarum poterat, tantum tendebatur et pavimentum quod erat inferius. Longitudo ergo pavimenti a portis non erat dissimilis, sed tamen aequalitas pavimenti non erat cum portis. Quid est ergo quod pavimentum cum portis longum similiter erat, sed aequale non erat, nisi quod longe distat vita populorum a vita docentium? Quia etsi ad regna coelestia tendentes eamdem longanimitatem spei habent, eadem tamen vivendi studia non habent. Tendatur
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ doctoris animus forsã aliqua elatione pulsatur. sed
siue neipse ꝑeat. seu neꝑ exemplum suũ alios aꝑditionẽ
thrath uigilanter se & festine circũ spic̃ in cogitacionib re¬
mord&. Addita auditori suor uita ad memoriam sem&¬
ipsũ humiliat. & quib p̃ ual& modis agit neelatio pͥncipe-¬
tur in mente. nec dominetur in oꝑe: Scriptũ quippe est
boni oꝑis. si exradice putruit elationis. sepe ut p̃dictum
est eius animꝰ temptatur exira sed citius se ad se circũ spi-¬
ciendo recolligit & discipline se pondere depͥmens. agit
neme tu sani mi transeat in sermone: Ne erũpat in uo¬
ce fitq ut ira ꝑturbati animi ubi ꝑ neglegentiã oritur
bi ꝑ uidiciũ suffocata moriat᷑. qua exre agitur ut ex
concepta culpa animꝰ uirtutẽ pariat. qui & si fortiter cus.¬
to dire noluit nead motũ surger&. se tamen in cõmotione

Expanded text:
ximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur, sed ximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur, sed sive ne ipse pereat, seu ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet; adducta auditorum suorum vita ad memoriam, semetipsum humiliat, et quibus praevalet modis agit ne elatio principetur in mente, ne dominetur in opere. Scriptum quippe est: ulos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira; sed citius se ad se circumspiciendo recolligit, et disciplinae se pondere deprimens agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce. Fitque ut ira perturbati animi, ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur. Qua ex re agitur ut ex concepta culpa animus virtutem pariat, quia etsi se fortiter custodire noluit ne ad motum surgeret, se tamen in commotione
Abbreviated transcription (Latin):
hortacionib pensant. Erubescunt tales non ẽẽ. quales
auctore dõ ꝑ se conspiciunt alios factos e̾e̾. & ante se in m̃¬
te restabiliunt. quã plene in culpã labantur. Nã cũ ip¬
sa sua doctorib doctores uerba ad memoriam redeunt
crubescunt non seruare quod dicunt. Unde & ꝑ salomo¬
nẽ dicitur Anima laberantis laborat sibi quia compu¬
lit cã ossuũ: Os enĩ nrm̃ nos conpellit ad laborem quando
ꝑ hoc quod diocimꝰ auitus temperamꝰ refrenamꝰ quia turpe
nimis est ibi nos neglegendo cadere. unde p̃dicando cona¬
ti sumus alios leuare Nabent ergo gazofilatia in cireui¬
tu pauimenti. quia doctorũ magna custodia est uita uene¬
rabilis auditoꝵ & suis ei sermo fit in ad iutorio quia eru¬
bescunt pulsantib uitus. non resistere. Qui contra uitia
alios armauerunt: Quia enĩ quã dui in hac uita uuimꝰ
contra malignos sp̃s quid aliud quã in acie stamꝰ Sic̃ p̃di¬

Expanded text:
hortationibus pensant, erubescunt tales non esse, quales hortationibus pensant, erubescunt tales non esse, quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente stabiliunt, quam plene in culpa labantur. Nam cum ipsa sua a doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum . Os enim nostrum nos compellit ad laborem, quando per hoc quod diximus a vitiis refrenamur: quia turpe nimis est, ibi nos negligendo cadere, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est, vita venerabilis auditorum, et suus ei sermo fit in adjutorium, quia erubescunt pulsantibus vitiis non resistere qui contra vitia alios armaverunt. Quia enim quandiu in hac vita vivimus, contra malignos spiritus qaid aliud quam in acie stamus? Sicut praedi
Abbreviated transcription (Latin):
pauimenti. quatinꝰ & gazofilatia in circuitu paiumenti & pa-¬
uimentũ in cireuitu gakofilacior esse udeatur. Pauim̃¬
tũ quippe & ga ofilatia eo sunt ordine distincta Ut & ga-¬
hofilatia intra pauimentũ & pauimentũ intra gazofilacia
fuerit stratum. Non hoc fr̃s sine magno misterio est quod
in cireuitui gaofilacioꝵ dicitur esse pauimentũ & in cir¬
cuitu pauimenti narrantur esse gazofilacia: Hab& enĩ
pauimentũ ui circuitu gaofilatia. quia uitã audientiũ
erudit cotidie & custodit lingua doctor: Doctores & enĩ
boni in scẽ eruditionis uerbis modo fomentis duscedinis
Modo asperitate in crepationis in uigilant ut auditoꝵr suoꝵ
uitã auitiis defendant. Sed habent ipsa quoq gaofi.¬
laciã in circuitu pauimentũ. quia sȩpe & iam doctoꝵ
cor uitioꝵ temptacionib tangit᷑. ut modo eleuetur iacta¬
cione suꝑbie modo ire stimulis in flaminetur. sed cum bo¬
norum auditoꝵ uitã considerant eã que ꝓfecisse suis ex¬

Expanded text:
cuitu pavimenti, et pavimentum in circuitu gazophylaciorum esse videatur. Pavimentum quippe et gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavimenti narrantur esse gazophylacia. Habet enim pavimentum in circuitu gazophylacia, quia vitam audientium erudit quotidie et cusboni in sanctae eruditionis verbis modo fomentis dulcedinis, modo asperitate increpationis invigilant, ut auditorum suorum vitam a vitiis defendant. Sed habent ipsa quoque gazophylacia in circuitu pavimentum, quia saepe etiam doctorum cor vitiorum tentationibus tangitur, ut modo elevetur jactatione superbiae, modo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, eam quae profecisse suis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sed unus quisq doctor ut in actiuã uitam plene se dila¬
t& atq in contemplatuiã uigilant̃ furgat. In seẽ trini¬
tatis fide deb& esse ꝑ fectus. Uñ & eadem ga ⁊ ofilacia
triginta esse memorantur Ut cũ denariꝰ ter ducitur
uita & lingua doctoris in trinitate solidetur. Sed hac
inne illud nobis est uigilanter intuendum quod ꝑ¬
pheta dũ gaofilatia descripsiss& ad unoc̃ pauimꝰtũ

Expanded text:
Sed unusquisque doctor, ut in activam vitam plene se dilaSed unusquisque doctor, ut in activam vitam plene se dilatet atque in contemplativam vigilanter surgat, in sanctae Trinitatis fide debet esse perfectus. Unde et eadem gazophylacia triginta esse memorantur, ut cum denarius ter ducitur, vita et lingua doctoris in Trinitate solidetur. Sed hac in re illud nobis est vigilanter intuendum quod propheta, cum gazophylacia des
Abbreviated transcription (Latin):
re quod loquunt᷑. & porte sunt quia uitus ducunt:
Et scalte quia uiuendo custodiunt que alus loquunt᷑.
huiꝰ scẽ ecclesie uniũsos terminos in lapides desidera-¬
biles positos ui demus. Num in ea fideles quosq fortes
in fide & caritate conspicimꝰ. Qui ut quos dixerit la¬¬
pides demonstrar& ad uinxit. omnes filios tuos doc.¬
tos adnõ. Quod gͦ esayas uniũsos ȩcclesiȩ terminos¬
lapides desiderabiles uidit. Hoc ie & echiel pauim̃¬
tũ lapide stratum ꝑ circuitum esse ꝑ hibuit. qui ad¬
huc degazofila cus subdit. Tringinta gaofilacia in
circuitu pauimenti. denariꝰ numerꝰ ꝓperfectione sem¬
ꝑ accipit᷑. Quia in decẽ p̃ceptis legis custodia contine-¬
cur. Actua & enĩ & contem platiua uita simul uide¬
calogi mandatis coniuncta est. quia in ea & amor dĩ
& amor seruari ꝓxximi iubetur Amor quippe dei ad
contemplatiuã. Amor uero ꝓxinu ꝑtin& ad actiuã.

Expanded text:
re quod loquuntur, et portae sunt, quia intus ducunt; re quod loquuntur, et portae sunt, quia intus ducunt; et sculptae, quia vivendo custodiunt quae aliis loquuntur. Hujus sanctae Ecclesiae universos terminos in lapides desiderabiles positos videmus, dum in ea fideles quosque fortes in fide et charitate conspicimus. Qui, ut quos dixerit lapides demonstraret, adjunxit: Omnes filios tuos doctos a Domino . Quod ergo Isaias universos telapides desiderabiles vidit, hoc Ezechiel pavimentum lapide stratum per circuitum esse perhibuit, quia adhuc de gazophylaciis subdit: « Triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. » Denarius numerus pro perfectione semper accipitur, quia in decem praeceptis legis custodia continetur. Activa etenim et contemplativa vita simul in decalogi mandatis conjuncta est: quia in eo et amor Dei, et amor proximi servari jubetur. Amor quippe Dei ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam.
Abbreviated transcription (Latin):
luĩ mentes petrus apostolus fortes infide confpexerat cũ
dicebat. & uos tanquã lapides uiui suꝑ aedificaminȩ domꝰ
Liua p̃dicatoꝵ. illius mentes interne uiriditatis amore soli-¬
dauit. ut transitoria cuncta despiciant. nil in hoc mun¬
do quod fine clauditur appetant. cuncta eiꝰ gaudia ueluit.
arida contemnant Uñ & ipse pastor ecclesie auditores
suos ad pascua aeternę uiriditatis uocans de dõ loqͥtur di¬
cens. Scđm magnã misericordiam suam regenerauit
nos in spem uiuã ꝑ resurrectionẽ iħuxp̃i ex mortuis
scalptos lapides ponuntur. quia hi ꝑ quoꝵ nos uocẽ ad
iuitã a eternã in gredimur scã opera que diuinitꝰ p̃cep¬
tã sunt duni in som& ipsis ostenderent. hee quasi inise
scalpta cenuerunt: Porte & enĩ non scalpte sed pure es¬
sent si uocẽ quidem ꝓmerent sed scã in se oꝑa non
dem onstrarent. At ubi sccłm hoc se ostendunt uiue¬

Expanded text:
lium mentes Petrus apostolus fortes in fide conspexerat, cum lium mentes Petrus apostolus fortes in fide conspexerat, cum dicebat: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus quia praedicatorum illius mentes internae viriditatis amore solidavit, ut transitoria cuncta despiciant, nihil in hoc mundo qui fine clauditur appetant, cuncta ejus gaudia velut arida contemnant. Unde et ipse pastor Ecclesiae, auditores suos ad pascua aeternae viriditatis vocans, de Deo loquitur, dicens: Secundum magnam misericordiam suam regeneravit nos in spsculptos lapides ponuntur, quia hi, per quorum nos vocem ad vitam aeternam ingredimur, sancta opera quae divinitus praecepta sunt, dum in semetipsis ostenderent, quasi in se sculpta tenuerunt. Portae etenim non sculptae, sed purae essent, si vocem quidem promerent, sed sancta in se opera non demonstrarent. At ubi secundum hoc se ostendunt vive
Abbreviated transcription (Latin):
lacia diuitiarũ suffocat ũbũ: Sapientia enĩ atq scien-¬
tia doctrine spiritalis uere sunt diuitie. quarũ con¬
ꝑatione que transire possunt false nominantur. De
his diuituis ꝑ salomonẽ dicitur Theaurus desidera¬
bilis requiescit in ore sapientis. Ex cepto autẽ eo
quod ad aeternã patriam diuitie spirieales ducunt
Est eis aeternis diuitiis magna distantia. qua spirita¬
les diuitie enogatȩ ꝓficiunt Terrene autẽ diuitie
aut erogantur & defitiunt. aut retinent᷑ & utiles ñ
sunt Qui gͦ has inse ueras diuitias continent.
pauimentum ꝑ circuitũ quia eis adher& ac subiac& hu¬
militas auditoꝵ: Quod pauimentũ recte stratũ lapide in
atriũ dicit᷑. qr in latitudine caritatis uicissim sub iecte st̃
anime fideles que & lapides appellant᷑ ꝓfortitu dine fidĩ
& stratȩ in pauimento st̃ in conpage humilitatis. Has fide-¬

Expanded text:
lacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scienlacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scientia doctrinae spiritalis verae sunt divitiae, in quarum comparatione quae transire possunt falsae nominantur. De his divitiis per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Excepto autem eo; quod ad aeternam patriam divitiae spiritales ducunt, est eis a terrenis divitiis magna distantia, quia spiritales divitiae erogatae proficiunt, terrenae autem divitiae aut erogantur et deficiunt, aut retinentur et utiles non sunt. Qui ergo has in se veras divitias continent, pavimentum per circuitum, quia eis adhaeret ac subjacet humilitas auditorum. Quod pavimentum recte stratum lapide in atrium dicitur, quia in latitudinem charitatis vicissim sibi junctae sunt animae fideles. Quae et lapides appellantur in fortitudine fidei, et stratae in pavimento sunt in compage humilitatis. Has fide
Abbreviated transcription (Latin):
que ex poni adoctorib non audierunt: Hi uidelic& ser¬
monẽ sapientię ꝑ ceperunt. & sunt quidã qui ꝑ sem&¬
ipsos intelligere audita nequeunt: Sed ea que in exxposi¬
toril legerunt retinent. atq scienter ꝓ ferunt que lecta
di dicerint Unde itaq isti nisi sermone scientie pleni st̃.
quã uis hoc intelligi & aliter possit. quia sapientia ad ui¬
tam. Scientia uero ꝑtin& ad doctrinã. qui igitur bene
uiuit & prudenter p̃dicat. Eazofilaciũ spiritalis aedi-¬
ficii recte nominatur. quia ab eiꝰ ore celestes diuitie dispen¬
sant᷑ His diuitiis ab undare discipulos asdem magister
gentiũ uiderat. cũ dicebat Duuites facti estis in illo in
om̃i ũbo & in omi scientia. Sunt itaq in scẽ ecclesie edi¬
dificio constructa gaofilacio. qui habundat diuitus
scientiȩ lingua doctorS Has ueras ẽẽ. diuitias ipsa ꝑse
ueritas denuntiat cum detransitoriis diuitus dicit. fal¬

Expanded text:
ribus non audierunt; hi videlicet 1364 sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelligere audita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerint retinent, atque scienter proferunt quae lecta didicerunt. Unde itaque isti nisi sermone scientiae pleni sunt? Quamvis hoc intelligi et aliter possit, quia sapientia ad vitam, scientia vero pertinet ad doctrinam. Qui igitur bene vivit, et prudenter praedicat, gazophylacium spiritalis aedificii recte nominatur, quia ab ejus ore coelestes divitiae dispensantur. His divitiis abundare discipulos idem magister gentium viderat, cum dicebat: Divites facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fal
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. In quil gazofilatiis quid aliud quã doctors
scientia designatur Sed recte hac inre queri potest
cũ doctores sc̃ĩ spiritalia atq in terna doceant quimr. ꝓ¬
pheta eductũ se exteriꝰ dicit & gahofilacia foris uidisse:
Sed sciendũ est quia alia est contemplatio quae tantũ iud&
que cantum dicere non ual& Alia uͦ scientia atq doctri¬
na que tantũm uid& quantum ex pͥmere ꝑ linguã possit:
In contem platione enĩ ueri luminis qui uoce e& pͥmi non po¬
test quasi totum hoc foris est quod ex pͥmi uoce potest:
Ait itaq Et eduxit me ad atrium exteriꝰ & ecce ga:sofila
cia & pauimentũ stratum lapide in atrium ꝑ circuitum
quia sermone greco filax& seruare dicitur: & gaza lin¬
gua ꝑ sica diuitie uocant᷑. ga⁊ ofilatium locꝰ apellari so

Expanded text:
memorat. In quibus gazophylaciis quid aliud quam doctorum scientia designatur? Sed recte hac in re quaeri potest, cum doctores sancti spiritalia atque interna doceant, cur propheta eductum se exterius dicit, et gazophylacia foris vidisse? Sed sciendum est quia alia est contemplatio quae tantum videt quantum dicere non valet, alia vero scientia atque doctrina, quae tantum In comparatione quippe illius luminis quod voce exprimi non potest quasi totum hoc foris est quod exprimi voce potest. Ait itaque: « Et eduxit cia, et pavimentum stratum lapide in atrium per circuitum. 2. Quia sermone Graeco φυλάττειν servare dicitur, et gazae lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari so
Abbreviated transcription (Latin):
Ab sorta est mors in uictoria. Ubi est mons uictoria tua.
ubi est morsstimulus tuus. Tunc gͦ erit ꝑfecta uictoria
cũ mors plene fuerit ab sorta In om̃e autẽ quod modo
mirabiliter designis agi conspicimꝰ. Non iã ipsam uicto¬
riã sed adhuc imagines uictorie uidemus. Quia gͦ ple-¬
rumque sanctis & iam & in locis sublimiorib positis ut
ad bona oꝑa alii ꝓ uocent᷑ uirtutes & signa dantur.
Inte frontes in terioris aedifficii palmarũ pictura osten¬
ditur: Hec hodierna die tractaꝰ suffitiant. ut ad ea que
subiecta sunt ualentiores ad uiuante dõ dno nostro cħu
xp̃o ueniamꝰ qui uiuit & regnat cũ patre in unitate sp̃s

Expanded text:
Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc ergo erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta. In omne autem quod modo mirabiliter de signis agi conspicimus, non jam ipsam victoriam, sed adhuc imagines victoriae videmus. Quia ergo plerumque sanctis etiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae subjuncta sunt, valentiores, adjuvante Domino nostro Jesu Christo, veniamus, qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
aluid quã holocaustum dedit. Neꝙ hoc aratione uidetur extraneũ qđ
ꝓpheta cum latus exteruis dicer&. & ostium porte nominar& dicens¬

Expanded text:
aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod propheta cum latus exterius diceret, et ostium portae nominare
Abbreviated transcription (Latin):
Deinterioris autem uestibusi quattuor mensis dicitur ut in molet᷑
suꝑ eas holocaustum & ꝓpeccato & pro delicto. Noc & enim inter
peceatũ & delictum distat. quod peccatum est mala facere.. Delic-¬
cum uero est bona derelinquerȩ. que sũmopere sunt tenenda
uel certe ꝑ eccatum in oꝑe est delictũ in cogitacione: Recte ͦ
in terioris porte quattuor mensis im molatur holocaustũ. & ꝓpec-¬
cato & prodelicto Quia quicũq potuerit hoc p̃ sens scłm ple-¬
ne comtempuere & derelinquens omĩa sem& ipsum dõ holocaus.¬
tum dare ipse iam ꝑfecte nouit et peccata oꝑis plangere & pocea-¬
ta cogitacionis. uel quia malũ fecit. uł quia bonũ quod facere
debuit non fecit. Qui & enim totum dimisit culpas suas in fletih
ian liberius conspicit Cumq eus mentem terrena cura non p̃pedit
ꝓ oꝑe simul & cogitacione plangendo mentem suã omĩpotenti dño quid

Expanded text:
De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur: Ut immoletur De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur: Ut immoletur super eas holocaustum, et pro peccato, et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero est bona derelinquere, quae summopere sunt tenenda. Vel certe peccatum in opere est, delictum in cogitatione. Recte ergo in interioris portae quatuor mensis immolatur holocaustum, et pro peccato, et pro delicto, quia quicunque potuerit hoc praesens saeculum pleniter contemnere, et, derelinquens omnia, semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit 1405 et peccata operis plangere, et delicta cogitationis, vel quod malum fecit, vel quod bonum quod debuit facere non fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid
Abbreviated transcription (Latin):
tuor ex terioris uestibuli sentiamus quia ad sacrificiũ construe.¬
tu fuerant non adho locaustũ. H olo caustum enuim sient p̃ ce¬
denti iam locutione ꝓfessus sum totum incensim dicitur
Eclex quidem dm̃ acꝓceinũ diligi diuna mandata eustodi¬
re precepit. ab alienarum rerum coneupiscentia conpeseit.
non tamen om̃ia dimitti iubet. in testamento autem nouo nos
ueritas contestatur dicens Nisi qui renuntiauerdt omĩb
que possi d& non potest meus eẽ. discipulus Atq iterum dic̃:
Qui uult post me uenire ab neg& sem& ipsum: Men se ergo
in terioris porte holo caustum habent. quia in uirtutib cestamen-¬
ti noui quasi ꝑ holocaustum omĩa incendimus. quando om̃ib que
huius mundi sunt renuntiamus: Mense uero uestibuli exterio-¬
ris sacrificium habent. sed hocaustum nonhabent. quia p̃cepta
legalia decimas offerri iuibent. sed dimitti omĩa non iubent:

Expanded text:
tuor sentiamus quia ad sacrificium constructtuor sentiamus quia ad sacrificium constructae fuerunt, non ad holocaustum. Holocaustum enim, sicut praecedenti jam locutione professus sum , totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit; non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas contestatur, dicens: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Atque iterum dicit: Qui vult post me venire, abneget semetipsum . Mensae ergo interioris portae holocaustum habent, quia in virtutibus Testamenti Novi quasi per holocaustum omnia incendimus, quando omnibus quae hujus mundi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
que uestibulum quod est exterius. uidelic& lex duo latera spirita¬
les patres & carnalem populum. in quibus singulis biue mense sunt.
quia habee in spiritalib patribus doctrinam & ꝓpheciam Nab &
in carnali popuilo circumcisionem & sacrificium In his itaq octo
mensis imolatur. qui apuđquid fides credi quidquid uiita
in eocemplo boni oꝑis ostendit. Qui dquid pacientia humiliter to-¬
lerat. qui e quid benignitas largiter ministrat. quid quid doctri¬
na salubriter doco. quicquid ꝓphecia in posterum p̃mon&. quic¬
quid circumcisio admandatũ exeterius ligauit quiequid sacrificiũ
ex deuocione offerentis egit in om̃ pocentis dei oculis hoc cẽ. iucti:¬
mã ostendit: In lege onum ettetui ꝑ carnale sacri ficium quid ali¬
ud populus nisi deuocionem sui cordis mimolabat: Notandũ
Quẽ uidelicet uestibuli interioris eẽ. ꝑhibentur. ut dereliquis quat¬

Expanded text:
que porta exterior, videlicet lex, duo latera, spiritaque porta exterior, videlicet lex, duo latera, spiritales patres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt, quia habet in spiritalibus patribus doctrinam et prophetiam, habet in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid prophetia in posterum praemonet, quidquid circumcisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in omnipotentis Dei oculis hoc esse victimam ostendit. In lege enim etiam per carnale sacrificium quid aliud populus nisi devotionem sui cordis immolabat? Notandum quas videlicet vestibuli portae interioris accipimus, ut de reliquis qua
Abbreviated transcription (Latin):
rior testamentum nouum: Porta uͦ pͤnterior testamentũ uetus.
quiaᷤ hoc spiritalem intellectũ aperit & illud rudib ad huc m̃-¬
tib in historia sacri eloquii litteram custodiuit. Habet autem¬
uestibulum portȩ in terioris in magna iam multitudine. fideliũ
Dine autem mensesunt hinc & inde quia in dilectionem dei neces-¬
sario tenenda est fides & uite munditia: In dilectione autem ꝓ-¬
xiiii deb& sum oꝑe pacientia & benignitas custodiri. Est enĩ
in dilectione dei necessaria fides & uita Quia uidelicet. scrip-¬
tum est sine fide in possibile est placere dõ & rursus scriptum
est. fides sine oꝑibus mortua est. Est autem in dilectione ꝓoei.¬
mi nobis pacientia. & benignitas conseruanda: Quia deeadem
dilectione scriptum est. caritas paciens est begnigna est. Paciens
scilie ut in lata aꝑoximis mala equanuuiter port& Beuigna
autem ut sua bona ꝓxcimis desiderabiliter im pendat. N ab et quo-¬

Expanded text:
rior Testamentum Novum, porta vero exterior Testamentum Vetus: quia et hoc spiritalem intellectum aperit, et illud rudibus adhuc mentibus in historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia in dilectione Dei necessario tenenda est 1404 fides et vita, in dilectione autem proximi debet summopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Et rursus scriptum est: Fides sine operibus mortua est . Est autem in dilectione proximi nobis patientia et benignitas conservanda, quia de eadem dilectione scriptum est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens scilicet, ut illata a proximis mala aequanimiter portet, benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quo
Abbreviated transcription (Latin):
& benignitas deconuersione scors in exemplum data sunt sequentib
populis. ut iam uestibulũ mensas habeat id est uirtutes uitȩ fidelis
populus agnoscat. ꝑ quas onũ potenti deo orationis sacrifitium in ara
sui cordis incendat. Quid quid & enim boni fideles scẽ eccłiȩ populi
uel fecerunt uel faciunt hoc in exemplo dep̃dicatorum suoꝵ uita sus-¬
ceꝑunt Unde enim mensas hoc uestibulũ haberet. nisi quadros la¬
pides in ueniss& Ut enĩ unum dequadris lapidib breuiter ad me¬

Expanded text:
et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae Ecclesiae populi vel fecerunt, vel faciunt, hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapides invenisset? Ut enim unum de quadris lapidibus breviter ad me
Abbreviated transcription (Latin):
uita in sprosperitate atq aduersitate nouit fortiter stare: Lapis et¬
enim quadrus aeque stat. inquocumq latere fuerit uersus: Quisqͥs
ergo in ꝓsperitate non extollitur in aduersitate non frangitur. suasis-¬
onib ad mala non trahitur. uituꝑationib abono oꝑe non reuocatur
lapis quadrus est & quasi exomĩ latere statũ hab&. qui casum in
fide perire cognoscer&. & scõs apłos surgere in ȩccłiam preuide-¬
ret. ꝑ quos multi sunt exgentib in fidei & uite certitudine solida-¬
quadris lapidib edificauimus Uidens quippe in scã aȩccłia apostrlos
martires atq doctores surgere delaterum casu id est dȩuideoꝵ ꝑditi-¬
one minus doluit quia omĩpotentis dei aȩdificium id est scãm aȩccłiam
dequadris lapidib aedificari conspexit: Mensȩ gͦ quattuor dequa-¬
dris lapidib construuntur quia fides & uite munditia pacientia

Expanded text:
vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etvita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, in adversitate non frangitur, suasionibus ad mala non trahitur, vituperationibus a bono opere non revocatur, lapis quadrus est, et quasi ex omni latere statum habet, qui casum in fide perire cognosceret, et sanctos apostolos surgere in Ecclesiam praeviderit, per quos multi sunt ex gentibus in fidei et vitae fortitudine solidaquadris lapidibus aedificabimus . » Videns quippe in sancta Ecclesia apostolos, martyres atque doctores surgere de lapidum casu, id est, de Judaeorum perditione, minus doluit: quia omnipotentis Dei aedificium, id est sanctam Ecclesiam, de quadris lapidibus aedificari conspexit. Mensae ergo quatuor de quadris lapidibus construuntur: quia fides et vita, patientia
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor quasi ex alio latere forinsecꝰ in uestibulo monstrantur:. Quȩ
simul omnes octo ad immolandum fiunt. quattuor uidelic&e interio¬
res ad holo caustum. quattuor uero exteriores ad sacrificium quia &
hi qui in scam̃ aeccłiam fidem uite munditiam pacientiam atq be-¬
ignitatem custodiunt. summmis iam ꝓeuldubio uirtutib pollent:
E t hi qui in sinagoga doctrinam & ꝓphetiã circumcisionem & sacri:¬
ficium cognouerunt. Alia offerendaᷤ atq sibim& ipsis alia retinen.¬
do deuotionis suȩ uictimã om̃ipotenti dño dederunt Sed quia suꝑi
dictum est id cireo mensas quattuor in terioris uestibuli eẽ construe.¬
tas ut in moletur suꝑ eas holo caustum & ꝓpeccato & pro delicto:
Unde mensȩ ipsȩ constructe sint. inferuis aꝑitur cum subditur:. Quat¬
tuor autẽ mensȩ adhocaustum. delapidib quadris extructȩ: Quos
enĩ in hoc loco lapides quadros accepimus. nisi quoslib& sc̃os quoꝵ

Expanded text:
quatuor, quasi ex alio latere monstrantur: quae simul omnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium. Quia et hi, qui in sancta Ecclesia fidem, vitam, patientiam atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibus pollent. Et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae victimam omnipotenti Domino dederunt. Sed quia superius dictum est, idcirco mensas quatuor interioris vestibuli esse constructas ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Unde mensae constructae sint, inferius aperitur cum subditur: « Quatuor autem mensae ad holocaustum de lapidibus quadris exstructae. » Quos autem hoc loco lapides quadros accipiemus, nisi quoslibet sanctos quorum
Abbreviated transcription (Latin):
deuna. sed deutraq tractandum est: Possunt autẽ portarũ nomi.¬
ne sicut suꝑiꝰ dictum est scĩ p̃dicatores intellegi. ut uestibulum
porte sit populus Qui dũ niente humili uerba p̃dicationis susci¬
pit ineo mensȩ adsacrificiũ exuirtutib construuntur Rursum
nil obstat si portam accipious hoc quod nobis ꝑ ora predicantiũ
sacri eloquii intellectus aperitur: ut uestibulum porte eiusdem
nobis p̃dicationis uerba sint Que prius humiliter accepimus ut
post ad sacri ȩloquii in tellegentiam ueniamus. Consideremus¬

Expanded text:
 portarum nomine, sicut superius dictum est, sancti praedicatores intelligi: ut vestibulum portae sit populus, qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem nobis praedicationis verba sint, quae prius humiliter accipimus, ut post ad sacri eloquii intelligentiam veniamus. Sit itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s Rmĩ rimati sumus. Nemo autem me rep̃hendat. si post hec
alocutione cessauero. Quia sicut omnes ceruitis nostre tribulatio-¬
nes excreuerunt Undiq gladiis circum fusi sumus undiq in-¬
minentis mortis periculum timemus. Alii decruncatis manib
adnos redeunt. Alii capti. alii inter emptis nuntie̾nt᷑: Iam cogor

Expanded text:
rissimi, rimati sumus. Nemo autem me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad oꝑa Sed ꝑ oꝑa est solidatꝰ in fide. Uestibulum itaq
ante gradus est: quia qui pͥus crediderat. ipse ꝑ ost uirtutũ
gradib ad porte aditum ascendit Se QUITUR Et porta
atrii interioris contra portam ahuilonis & orientalem hoclo-¬
co contra non ꝓ aduersitate ponit᷑. sed ꝓ rectitudine Ita enĩ
porta in terioris atrii posita monstrabatur. ut porta aquilo¬
nis & orientis recto ad eam aditu tender& Quid est gͦ quod
porta interior recto itinere posita contra portã orientis & agͥ¬
lonis ostenditur. nisi hoc quod aꝑte datur in telligi quia siue
uidaico & gentili populo. Seu ustis & peccatorib sed post
peccata conũ sis. aeque aditus rogni celestis aperitur: Larga
est enĩ nuscd̾ia creatoris nostris & porta in terior non solum
portam orientis respicit sed etiam aqͥlonis quia non solis
his qui ininnocentia ꝑmanent. sed eciã peccatorib peccata

Expanded text:
venit ad opera, sed per opera est solidatus in fide. Vevenit ad opera, sed per opera est solidatus in fide. Veante gradus est, quia qui prius crediderit, ipse post virtutum gradibus ad portae aditum ascendit. Sequitur. « Et porta atrii interioris contra portam aquilonis et orientalem. » Hoc loco, contra non pro adversitate ponitur, sed pro rectitudine: ita enim porta interioris atrii posita monstrabatur ut porta aquilonis et orientis recto aditu ad eam tenderet. Quid est ergo, quod porta interior recto itinere posita contra portam orientis et aquilonis ostenditur, nisi hoc quod aperte datur intelligi, quia sive judaico et gentili populo, seu justis et peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur? Larga est enim misericordia Creatoris nostri: et porta interior non solum portam orientis respicit, sed etiam aquilonis, quia non solum his qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib uenitur ad fidem. sed fide ꝑtingitur ad uirtutes.
Corneluis centurio cuiꝰ elemosine ante baptismũ angło teste
laudate sunt. non oꝑib uenit ad fidem: Sed fide uenit ad
oꝑ a: Nam ei ꝑ angelum dicitur. Orationes tue & elemosine as-¬
cenderunt in conspectu dei Sienim dõ uero & ante baptis-¬
mũ non crediderat. quem orabat. u̾el quomͦ hunc om̃ps de¬
us exaudierat. si non abipso se in bonis ꝑ fici petebat. Scie¬
bat igitur creatorẽ om̃ium dm̃: sed quia eius omp̃s filuis
in caruatus ess& ignorabat: Nleque enĩ poterat bona agere
nisi ante credidiss&. Seriptum nãq est: sine fide in possi¬
bile est placere dõ: fidem gͦ habuit: cuiꝰ oraciones & elemo-¬
sine placere potuerunt:. Bona autem actione ꝓmeruit ut dm̃
ꝑ fecte cogno scer&. & in carnationis eius misteriũ creder&:
quatenus ad sacramenta baptismatis ꝑ uenir& Perfidem gͦ

Expanded text:
per virtutes venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. per virtutes venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim centurio, cujus eleemosynae ante baptismum, angelo testante, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem, sed fide venit ad opera . Nam et ei per angelum dicitur: Orationes tuae et eleemosynae ascenderunt in conspectu Dei . Si enim Deo vero et ante baptismum non crediderat, quem orabat? vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis perfici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum, sed quod ejus omnipotens Filius incarnatus esset ignorabat. Neque enim 1382 poterat bona agere, nisi ante credidisset. Scriptum namque est: Sine fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habuit, cujus orationes et eleemosynae placere Deo potuerunt. Bona autem actione promeruit ut Deum perfecte cognosceret, et incarnationis ejus mysterium crederet, quatenus ad sacramenta baptismatis perveniret. Per fidem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nad portam ascendimus. ꝑ quã nobis aditus uite spiritalis aꝑit᷑.:
ene autem dicitur quia uestibulũ erat añ eam: quia nisi quis
pͥus humilitatẽ habuerit. adhos gradus donoꝵs spiritaliũ non
a scendit: Sicut scriptum est. suꝑ quẽ requiescit spiritus m̃s
nisi suꝑ humilem & quietũ & trementẽ sermones meos: Nequo
ꝑpsalmistã dr̃. Ascensus in cor eiꝰ. disposuit in conualle lacri¬
marũ. Con uallis quippe humilis locꝰ est. & peccator quisq
dũ se in lacrinus humilit̃ affligit: In corde ꝑ ascensum uirtu¬
tũ ꝓ ficit. Qui rursus ait. Emittit fontes in conuallib: quia om¬
nipotens ds̃ dona spiritalis grẽ h umilib prestat Pocest quo
ꝙ ꝑ uestibulũ fides intelligi ipsa quippe est ante gradus
& portam. Quia pͥus ad fidem uenimꝰ. ut post modum ꝑ spiri¬
talium donoꝵ gradus celestis uite aditum in tremꝰ Non enĩ

Expanded text:
ad portam ascendimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperitur. ad portam ascendimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperitur. Bene autem dicitur quia vestibulum erat ante eam, quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendit, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum proficit. Qui rursus ait: Emittit fontes in convallibus , quia omnipotens Deus dona spiritalis gratiae humilibus praestat. 9. Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est ante gradus et portam, quia prius ad fidem venimus, ut postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intremus. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
fendere que sentit. Sed sepe fortitudo si in ꝓuida fuerit.
& minus contra uitia circunspecta: ipsa sui p̃ sumptione
in ca sum ruit. Ascendat gͦ ad consiliũ: ut ꝓ uidendo p̃-¬
muniat om̃e quod agere fortiter potest. Sed ẽẽ. consiliũ ñ
potest. si intellectus deest: Quia qui non intelligit malũ
quod agentem grauat. quo mͦ potest bonũ solidare quod
ad uibat e łtaq a consilio ascendamus ad intellectũ: sed
quid si in tellectus magno quidã acumine uigil&. et
moderari senesciat ꝑ maturitatemxͦ Ab intellectu ergo
ascendatur ad sapientiã: ut hoc quod ac ute in tellectus
in uenit. sapientia mature disponat: Quia igit᷑ ꝑ timo
rẽ surgimꝰ ad pietatẽ. ꝑ pietatem ad scienciam ducimur. ꝑ
scientiã ad̾fortitudinem roboram᷑: Perfortitudinem ad consi¬
lium tendimꝰ. Per consilium intellectu ꝓficimꝰ. Per intellec-¬
tum ad maturitatem sapientie ꝑuenimusx Septem gradib

Expanded text:
fendere quae sentit. Sed saepe fortitudo, si improvida fuerit, fendere quae sentit. Sed saepe fortitudo, si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione incassum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut providendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum, quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare, quod adjuvat? Itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid, si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit, sapientia mature disrem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium in intellectum proficimus, per intellectum ad maturitatem sapientiae pervenimus, septem gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
lectus. septimꝰ sapientia: E st enĩ timor dnĩ in mente: Sed qua-¬
lis iste timor est. sicum eo pietas non est.: Qui enĩ misereri ꝓ¬¬
ximo ignorat. qui conpati eiꝰ tribulationi dissimulat: huuis
timor ante omi potentis dei oculos nullus est. qui nõ subleuat᷑
ad pietatem: Sed sepe pietas ꝑ in ordinatã miscđiam erra-¬
re sol&: si fortasse peꝑceyit queparcenda non sunt: peccata
enĩ que feriri gehenue ignib possunt. discipline sunt uer¬
bere corrigenda: Sed in ordinata pietas cũ temporaliter par¬
cit: adaecernũ suppliciũ ꝑtrahit. Ut gͦ uera & ordinata sit
pietas. ad gradum est alium subleuanda: Id est ad scientiã.
agere quisq debeat Wirtutem uͦ agendi non habeat: sei¬
entia ergo nostra crescat adfortitudinẽ. ut cũ ud& quid
agendum sit Noc agere ꝑ mentis fortitudinem possit. ñe
timore trepid&. & pauore con lapsa non ualeat bona de¬

Expanded text:
lectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis iste timor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, qui non sublevatur ad pietatem. Sed saepe pietas per inordinatam misericordiam errare solet, si fortasse pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas, cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est, ad scientiam,agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit; ne timore trepidet, et pavore collapsa non valeat bona de
Abbreviated transcription (Latin):
entie & in tellectus. sp̃s consi lii & fortitudinis. sp̃s scientie &
pietatis: & replelut eum sp̃s timoris dnĩ: Quos gradus decelesti-¬
b loquens descendendo magis quã ascendendo numerauit. ui¬
delic& sapientiã : Intellectum. consilium. fortitudinẽ. scientiã.
pietatem. timorẽ: & cum. scriptũ sit initiũ sapientie timor dnĩ:
Constat ꝓ culdubio quia atimore ad sapientiã ascendit. non aũt
a sapientia ad timorem redit᷑. quia nimirũ ꝑfectam hab& sapi-¬
entia caritatẽ. & scriptũ est. ꝑfecta laritas foras mittit timorẽ:
⁊pheta ergo quia decelestib adhima loquebat᷑: coepit magis a
sapientia & descendit ad timorem: Sed nos quia aterrenis ad
celestia tendimus. eosdem gͣdus ascendendo numeremꝰ: utati-¬
more ad sapientiã ꝑ uenire ualeamꝰ. In mente & enĩ nr̃a pri-¬
mus ascensionis gradus est timor domini: Secundus pietatis.
tereius scientia. quartus forcitudo. quintꝰ consiliuĩ. sextꝰ in tel.¬

Expanded text:
intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Quos gradus de coelestibus loquens, descendendo magis quam ascendendo numeravit: videlicet sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem. Et cum scriptum sit: « Initium sapientiae timor Domini , » constat procul dubio, quia a timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur: quia nimirum perfectam habet sapientia charitatem, et scriptum est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Propheta ergo, qui de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus ascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intel
Abbreviated transcription (Latin):
& in gradi bus septem ascendebatur ad eam & uestibulum ante
frontes euis Cuncta hec in orientis & aquilonis porta iam die¬
ta sunt & congruum non est ut ea que semel ac seđo exponen¬
tes diocius sepus replicemus: Notandum tamen nobis est
quia in spiritali aedificio alter aditus ad orientẽ alius ada¬
quilonẽ atq aluis ad austrũ pat&. Siciit enĩ aqui lonis fri¬
gore peccatores. ita ꝑ australem uiam feruentes spũ desig¬
nantur. qui calore sp̃s scĩ accensi uelut in meridiana luce

Expanded text:
et in gradibus septem ascendebatur ad eam. Et vestibulum ante et in gradibus septem ascendebatur ad eam. Et vestibulum ante fores ejus. 13. Cuncta haec in Orientis et Aquilonis porta jam dicta sunt, et congruum non est ut ea quae semel ac secundo exponentes diximus saepius replicemus. Notandum tamen nobis est quia in spiritali aedificio alter aditus ad Orientem, alius ad Aquilonem, atque alius ad Austrum patet. Sicut enim Aquilonis frigore peccatores, ita per Australem viam ferventes spiritu designantur, qui, calore sancti Spiritus accensi, velut in meridiana luce
Abbreviated transcription (Latin):
opponant & excribulatione ꝓficiant qui pͥus inotio exipe¬
sa sua securitate torpebant & ueraciter esse tales in cipi¬
uit quales seesse. pͥus in aniter putauerunt: Hiitaq cum
aportis exteriorib usq ad interiorem portam ꝑ boni studis¬
ad atrium differunt᷑. Noc ipsum in eis atrium ꝑcentum cubi¬
Quasi centum est cubitis in terius atrium mensurari. Id cir
co ergo aportis usq ad portam centum sunt cubiti: Stquasi
quedam mora eumdi sit ipsa dilatio uiuendi ꝑ quã cotidie
in uirtutib crescitur ut ad interiorem aditum ꝑ fectiꝰ ꝑuenit᷑:
SE QUIT.R. Et duxit me aduiam australem & ecco porta
querespiciebat ad austrũ & mensus est frontem eiꝰ & uestr¬
bulũ eius uixta mensuras superiores & fenestras eiꝰ & ues¬
tibula in circuitu sicut fenestras ceteras. quinquaginta cu¬
bitoꝵ longitudinẽ & latitudinẽ uginti quinq cubitorum

Expanded text:
opponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipopponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipsa sua securitate torpebant. Et veraciter esse tales incipiunt quales se esse prius inaniter putaverunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque ad interiorem portam per boni studii atrium differuntur, hoc ipsum in eis atrium centum cubiquasi centum est cco ergo a portis usque ad portam centum sunt cubiti, ut quasi quaedam mora eundi sit ipsa dilatio vivendi, per quam quotidie in virtutibus crescitur, ut ad interiorem aditum perfectius perveniatur. Sequitur. « Et duxit me ad viam australem, et ecce porta, quae respiciebat ad austrum. Et mensus est frontem ejus, et vestibulum ejus, juxta mensuras superiores, et fenestras ejus, et vestibula in circuitu, sicut fenestras caeteras quinquaginta cubitorum longitudinem, et latitudinem viginti quinque cubitorum,