comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re enĩ iudici pulfinti iꝰ uult qͥ exire de corpore tre¬
pidat. & uider eum qu̾e contẽpsisse se meminit iudi¬
&ẽ formidat. Qui aut̃ de sua spe & oꝑatione securus ẽ.
pulsanti confestĩ aꝑit: qr letꝰ iudicẽ sustiuet. & cũ tẽp
ꝓpinquȩ mortis agnouerit. de gła retributionis hẏlares¬

Expanded text:
etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributionis h
Abbreviated transcription (Latin):
de thesauro suo noua & uetera. ac si aꝑte diceret᷑. Ille
in scã ȩccłia doctꝰ p̾dicator ẽ: qͥ & noua scit ꝓferre de
suauitate regni. & uetusta dicere de t̾rore supplicu. ut
uł pene t̾reant. qͦs p̾mia ñ inuitant̃. Audiat de regno
qͦd amet ᷑. audiat de supplicio qͥsq qͦd tumneat: ut torpen¬
tẽ animũ & t̾rę uehement᷑ inherentẽ. si amor ad regnũ
ñ trahit. timor minet. fece enĩ de gehenne exp̃ssione
dicit᷑. Ibi erit fletꝰ. & stridor dentiuꝰ. S qr p̾sentia gau¬
am fugite. si illic flere formidatis. Nemo & enĩ potest¬
& hic gaudere cũ scło: & illuc regnare cũ xp̃o. Tempo¬
ralis itaq lȩticiȩ fluxa restringite: carnis uoluptates¬
edomate. Quicꝗd animo ex p̾senti scło arridet. ex consi¬
Patione et̾̃ni ignis amareseat: quicqͥł in mente pueri

Expanded text:
te diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gauam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptatesedomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueril
Abbreviated transcription (Latin):
fugiat: qr mercennarius ẽ. Ac si aꝑte diceret᷑. Stare in ꝑi¬
culo ouium non potest: qͥ in eo qđ ouib p̾est ñ oues dili¬
git .s lucrũ t̾renum querit. Dum enĩ honorẽ t̾renũ ain¬
piectit᷑. dum temporalib cõmodis lȩtatur. opponere se
coatra ꝑiculum trepidat.: ne hoc qđ diligit amittat.
S qr redemptor nr̃ culpas ficti pasioris innotuit. ⁊te¬
me mee. & cognosco meas hoc ẽ diligo: & agnoseunt me
meȩ. Ac si patent᷑ dicat. Diligentes obsequunt᷑. Qui enĩ
ueritatẽ non diligit. adhuc minime cognouit. Qagͦ frẽs
periełmi ur̃m. Uidete si eiꝰ oues estis. uidete si eum cog¬
noscitis. uidete si lumen ueritatis sitis. Sitis aut̃ dico ñ ꝑ
fidem. s ꝑ amorẽ. Sitis dico. ñ excridulitate. s exoꝑati¬

Expanded text:
 Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, ite: Et cognosco meas, hoc est, diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovit. 4. Quia ergpericulum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersoꝵ iniusticiã ex iusticiȩ auctoxitate uindicamꝰ. Quoc
qr mercennariꝰ ñ facit: eũ uenientẽ lupũ uiderit. fugit.
S ẽ alius lupuis. qui sine cessatione cottidie. non corpora .s.
mentes dilaniat. malignus uidelicet sp̃c: qui caulas fideli¬
um insidians cireuit. & mortẽ animarũ querit. De quo lu¬
po mox subdit᷑. & lupus rapit. & disꝑgit oues. Lupꝰ uenit.
& mercennariꝰ fugit: qr malignus sp̃c in temptatione men¬

Expanded text:
injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spiri
Abbreviated transcription (Latin):
nosci ueracit᷑ ñ potest: si occasio necessitatis deest.
Tranqͥllitatis enĩ tẽpore pler̃q ad gregis eustodiã. sicut
uerus pastor. sic & iã mercennariꝰ constat. S lupus ue¬
niens indicat: quo qͥsq animo suꝑ gregis custodiã sta¬
bat. Lupus & enĩ suꝑ oues uenit: cũ quilibet iniustꝰ
& raptor. fideles quosq atq humiles oppͥmit. S is qui
pastor eẽ uidebat᷑ & ñ erat. relinqͥt oues & fugit: quia
dũ sibi ab eo ꝑiculũ metuit. resistere enus iniusticiȩ
non p̃sumit. fugit aut̃: non mutando locũ. s subtra¬
hendo solatiũ. fu̾git: qr iniusticiã uidit. & tacuit.
fugit: qui se suo silentio abscondit. Quib bene ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
nosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. nosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptpastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem, non mutando locum, sed subtrahendo solatium; fugit quia injustitiam vidit et tacuit; fugit, qui se sub silentio abscondit. Sed est a
Abbreviated transcription (Latin):
in cõparabilit̾ longe sit anima qua uiuimꝰ. a trena
substantia quã exteriꝰ possidemus: qͥ ñ dat ꝓ ouibus
substantiã suam. quando ꝓ his daturus ẽ animã suam:
Et sunt nonnulli qui dũ plus t̾renã substantiã quã
oues diligunt: merito nomen pastoris ꝑdunt. De qͥb ꝓ
tinꝰ subdit᷑. Mercennarsꝰ aũt & qui non ẽ pastor. euius
ñ sunt oues ꝓpͥe: uidet lupũ uenientẽ. & dimittit oueᷤ¬
& fugit. Non pastor s mercennariꝰ uocat᷑ : qͥ ñ ꝓ amore
intimo oues dñcas. s ad temporales mercedes pascit.
Mercennariꝰ qͥppe ẽ. qui locũ qͥdẽ pastoris tenet. s lucra
animarũ ñ querit: t̾renis cõmodis inhiat. honore p̾lati¬
onis gaudet. tẽporalib lucris pascit᷑. impansa sibi ab
hominib reuerentia lȩtat᷑. Iste sunt eenĩ mercedes mer¬
cennaru. ut ꝓ eo ipso qđ in regimine laborat. hic qͦd
querit inueniat: & ab hereditate gregis in posterum
alienus existat. Utrũ uͦ pastor sit. an mercennariꝰ. cog¬

Expanded text:
a vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves pet fugit. Non pastor, sed mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales merceMercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cog
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti sunt: & cuncti simul tẽporalia quę tractata¬
sunt: quasi stabilit᷑ tenere uidebant᷑. amiscrunt. Si ergo
tnsicta multitudo generis humani ꝑ natiuitatẽ uiruit᷑
in carne. ꝑ mortẽ aruit in puluere: uidelicet fęnũ fuit.
ni operis mertede teneant᷑. Audite qͥd sapiens salomon
dic̃. Qł rũq potest manꝰ tua facere. instant᷑ operare: qr
noramꝰ. & post̾ mortẽ oꝑiri ñ possumus. sẽꝑ ẽ. ut ante
mortẽ tẽpora indulta rapiamꝰ. Sic enĩ fic mors ipsa eum
uenerit uincit᷑. si pͥusꝗ̃ ueniat semꝑ timeat᷑. lectio sei

Expanded text:
inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. ni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter opnoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam veniat semper timeatur HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantiũ torpor frigoris astringit. Ait gͦ. Drate ne
fiat fuga ur̃a hieme uł sabbato. Ac si aꝑte dicat. Hide¬
te ne tunc queratis peccata urͣa fugere: qͣndo iã non
licet. ambulare. Illud gͦ tempꝰ quo fugere ñ licet. mͦ de¬
da: ista redemptoris adinonitio ante mentis ocłos semꝑ
ponenda qͣ ait. Uigiliite itiq: qr nescitis diẽ neq hor̃.¬

Expanded text:
ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo deda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque hor
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ eoꝵ ferre non poterat. uertelut᷑ ad parietẽ ibi
aderant. Cumq constrictꝰ nimis relaxari se iã de spera¬
ret: cepit magnis uocib clamare dicens. in lueias uł
usq mane: inducias uł usq mane. S cum hec ela¬
maret. in ipsis suis uocib de habitaculo suȩ carnis
euulsus ẽ. Le quo nimirũ constat.q ꝓ nob̾ ista ñ ꝓ
se uidit: ut eiꝰ uisio nob̾ ꝓficiat. quos adhue diuina
patientia longanimit᷑ expectat. Nam & illi tetros sỹc
ante motẽ uidisse. & inducias petisse. qͥd ꝓfuit: qͥ easdẽ
sollicite ista cogitemus. ne nob̃ in uacuũ tẽpori pereañ:
& tune queramꝰ ad bene agendũ uiuere. cũ iã cõpelli¬
mur de co pore crire. Alemento te qͥd ueritas dicat.
Orate ne fiat fuga ur̃a. hicine uł sablato. Per legis qͥppe
mandatũ ambulate longus in sabbato non lict. hi¬
emps ͦq ad ambulandũ impedimenti ẽ: qr gressus

Expanded text:
pectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi pectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem rissimi, nunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus
Abbreviated transcription (Latin):
accensus. S cũ tot malis dñs finẽ ponere decreuisset. sic̃
ã religioso uiro quodã qͥ ninc suꝑest ꝓpinqͦ illiꝰ didici.
corporis langcore ꝑcussus ẽ. Qui ad extremũ ueniens. ea¬
dẽ hora qua iã de corpore erat exiturꝰ. aꝑtis ocłis uidit
tetros & nigerrimos sp̃c corã se adsistere. & uehement᷑
imminere. ut ad inferni claustra se raperent: cepit tre¬
mere. pallescere. sudare. & magnis uocib inducias petere.:
filiũq suũ nomine maximũ quẽ ipse iã monachus. mo¬
nachũ uidi. nimus & turbatis clamorib uocare dicens.
Maxime curre : nũquã tͥ mali aliqͥd feci. In fide tua
me suscipe. Turbatꝰ mox maximꝰ affuit lugens: & ꝑstre¬
pens familia c̃uenit. Eõs aut̃ quos ille insistentes sibi
grauit᷑ toleralut. ipsi malignos sp̃e uidere ñ poterant
s eoꝵ p̾sentiã in confusione & pullore. ac tremore illiꝰ
qui trahelut᷑ uidelunt. lacebat in sinistro latere. as¬

Expanded text:
tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant.
Abbreviated transcription (Latin):
turus qͥppe longanimẽ p̃misit iustũ. ut quẽ uidespe¬
cita d linquentiũ diu ꝑtient᷑ seruare. seias hunc qͣn¬
cit᷑. qr peccata hominũ & patit᷑ & reddit. Nlã quos diuut
c̃uertant᷑ tolerat. ñ conuersos duriꝰ dampnat. Ad ęxeuti¬
endã uͦ mentis nr̃ȩ desidiam. etiã exteriora dampna ꝑ
similitudinẽ ad mediũ deducunt᷑: ut ꝑ hȩc animus ad
suã custodim suscitet᷑. Nani dicit᷑. Hoc aut̃ scitote. qm̃ si
sciret pat̾familias qua hora fur ueniret. iugilaret utiq:

Expanded text:
tum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc eticitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam esimilitudinem deducuntur, ut per haec animus ad suam custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote. Quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur venir
Abbreviated transcription (Latin):
re: id ẽ in et̾na qͥete refoueri. Diseũbere qͥppe nr̃m in
regno quiescere ẽ. Unde rursus dñs dicit. Hement & re¬
cũbent cũ abralum. ẏsaac. & iacob. Transiens aũt dñs
iniiustrat: qr lucis suę illustratione nos satiat. Transit
uͦ dictũ ẽ: cũ de iudicio ad regnũ redit. Uel certe nob̾
dñs post iudiciũ transit: ꝙr ab humanitatis forma

Expanded text:
pe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit,
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculũ irrũpit. Et eũ quẽ dñs domus inuenerit dor¬
mientẽ necat : qr cũ uentura dãpna sp̃c̃ minime p̾iudet.
hunc mors ad suppliciũ nescientẽ rapit. furi aut̃ resiste¬
ret si uigilaret: qr aduentũ iudicis qͥ occulte animam
rapit p̾cauens. ei penitendo occurreset. ne impenitens
periret. horĩ uͦ ultimã dñs nr̃ iccirco nob̃ uoluit eẽ in¬
cognitã: ut semꝑ possit eẽ suspecta. ut dũ illã p̃uidẽ ñ

Expanded text:
rumpit, et eum quem dominum invenerit dormientem domus necat. Quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit, furi autem resisteret si vigilaret. Quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta: ut dum il
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs mei in ẽditione mortalitatis ur̃ę mentis ocłos figite:
uenienti uos iudici. ꝑ fletꝰ cottidie & lamenta p̃pares e.
Cũ certa mors maneat om̃ib. nolite de temporal: s uuę
ꝓuidentia incerta cogitare: t̃renaꝵ rerũ eura uos ñ ag¬
grauet. Quintislibet enĩ auri. & argenti molib cireũdet᷑.
qͥb libet p̾ciosis uestib induat᷑ caro. qͥd ẽ aliud nͥ caro:
Holite gͦ attendere qͥ d habetis: s qͥd estis. Uultis scue qͥd es

Expanded text:
talitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere q
Abbreviated transcription (Latin):
re. de cuiꝰ conspectu uident & elementa contremiscere:
cũ eo simul ad nuptias intiare. qͥ & ad sponsi nuptias
gaudent. & tam̃ ipsi sunt sponsa: qr in illo ȩtͣni reg¬
n thalamo uisioni nr̃ȩ ds̃ c̃iungit᷑. quę scilicet ui¬
sio nũquã iã in ꝑpetuũ ab amoris sui amplexib euel¬
lat᷑. Tiic regni ianua lugentib claudit᷑: quȩ mͦ coti¬
die pęnitentib aperit᷑. Erit nãq tunc pęnitentia .s.
fructuosa iã nͦ erit: qr nequaꝗ̾ tunc ueniã inuenit.
qͥ mͦ aptum ueniȩ tẽpus ꝑdit. Hinc xenĩ paulus dic̃.

Expanded text:
re, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, re, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dich:
Abbreviated transcription (Latin):
nit qͥppe ille qui aduentu suo elementa c̃cutit: in
cuiꝰ conspectu cęlũ & t̾ri contremiscit. Unde &iã ꝑ
ꝓpħam dicit. Adhuc semel & ego mouebo: ñ solũ t̾rã.
s xiã cȩlũ. Ad euiꝰ examen om̃e humanũ genꝰ dedu¬
cit᷑: cui ad uindictã maloꝵ. remunerationẽq bonoꝵ.¬
angłi. archangłi. throni. pͥncipatꝰ. & dñationes obse
cis qͥs in illo die t̾ror erit: quando iã in pena reme¬
dium ñ erit. Quȩ illa confusio: eui reati suo exigen¬
te contingit in e̾uentu omĩum hominũ. angłoꝵq
erubescere. Qui pauor eũ quẽ & tranqͥllũ mens
humana capere non ualet. & iam iratũ uidere. Qũe diem
bene ꝓpła intuens ait. Dies irę dies illa. dies tribulati¬
onis & angustie. dies calamitatis & miseriȩ. dies tenebꝰ¬
rũ & caliginis. dies nebulȩ & turbinis. dies tubę & clan
appellationib non ualet explicare. Quanta uͦ tunc
erit electoꝵ lȩticia. qui de eius merent᷑ usione gaude¬

Expanded text:
niet ille, qui adventu suo aelementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitangeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obseqcis qui in illo die terror erit quando jam in poena remedium non erit, quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangappellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaude
Abbreviated transcription (Latin):
& electi & reꝓbi a sõno suȩ mortis excitant᷑. Cãpades or¬
nant: qr sua secũ oꝑa numerant. ꝓ qͥb ęt̾nam recipere
beatitudinẽ expectant. S lampades fatuarũ uirginum
extingunt᷑: qr earum opera quȩ clara hominib apparu¬
erunt foris. in aduentu iudicis intꝰ obseurant᷑: & a dõ
retributionẽ ñ inueniunt. qr ꝓ eis recepert᷑ ab homnib
laudes: quas amauarunt Id ẽ aut̃ qđ tunc a pruden¬
tib oleum petunt: nͥ qđ in aduentu iudicis. eũ se uaey
as intꝰ inuenerint. testimonium foris querunt: Acsi a
sua fiducia deceptȩ ꝓximis dicant. Qͥa nos qͣsi sine ope¬
re repelli conspicitis: dicite de nr̃is oꝑib qͥd uidistis.
S prudentes uirgines respondent dicentes. Ne forte u
sufficiat uobis & nobis. In illo gͦ die. qđ tam̃ de qͥbꝰdam
& emite uobis. Uenditores qͥppe olei adulatores funt:¬
Qui enĩ accepta qualibet gr̃a. uanis suis laudib nitorẽ
głe offerunt: quasi oleum uendunt. De quo ꝓfecto

Expanded text:
ti et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores suntQui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtat᷑. Lupus rapit & disꝑgit oues: cũ alium ad luxuriã
ꝑtrahit. aliũ in auariciã accendit. aliũ in suꝑbiã erigit.
alium ꝑ iracundiã diuidit. hunc inuidia stimulat. illũ
fallatia supplantat. Quasi gͦ gregẽ lupus dissipat: cũ fide¬
lium popłm diabolus ꝑ tẽptationes necat. S contra hȩc
mercennariꝰ nullo zȩlo accenditur nullo fauore dilectio¬
nis ercitat᷑ : ꝙr dum sola exteriora cõmoda reqͥrit. inte¬
riora gregis dampna neglegent᷑ patit᷑. Unde & mex adiun¬
git᷑. Mercennariꝰ aũt fugit. qr mercennarius ẽ: & non ud¬

Expanded text:
es. Lupus rapit et dispergit oves cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit. Hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Mercenarius autem fugit, quia mercenarius e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnariꝰ. denariũ ꝑficit. & qr ex utroq sexu fidelium
multitudo colligit᷑. scã eccłia decẽ uirginib similis de¬
nunciat᷑. In qua qr mali cũ bonis. & repbi cũ electis
admixti sunt: recte similis uirginib prudentib & fitu¬
is eẽ ꝑhibet᷑. St̾ nãq pleriq c̾tiuentes. qͥ ab exteriori ap
petitu se ͤ custodiunt: & spe ad interiora rapiunt᷑. Car¬
nẽ macerant: & toto desicdio ad suꝑuã patriã anhelañ.
nas recipere nolunt. Hi nimirũ głam suam nͦ in ore ho¬
mulũ ponunt: s intra conscientiã c̃tegunt. & sunt
pleriq qui corpꝰ ꝑ abstiuentiã affligunt: s de ipsa su¬
a abstinentia humanos fauores expetunt. Doc̾trinȩ
inseruiunt. indigentib multa largiunt᷑. S fatue ꝓ¬
fecto siunt uirgines: qr solam laudis transitoriȩ retri¬

Expanded text:
 denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpa abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retri
Abbreviated transcription (Latin):
temporis eccłia dicit᷑. De qͦ in alio loco dñs dieit. Alittet
filius hominis angłos suos & colligent de regno eiꝰ omĩa
scandala. Neq enim in illo regno beatitudinis in qͦ pax
sũma ẽ: inueniri scandala poterunt. quę colligant᷑. &
unde rursũ dicit᷑. Qui gͦ soluerit unũ de mandatis
istis minimis. & docuerit sic homines: minimꝰ uocabit᷑

Expanded text:
De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic hom
Abbreviated transcription (Latin):
sagena scẽ eccłiȩ qͥd trahelut. & quidẽ pisces qͥ capti fu¬
erat. mutari ñ possunt. Nos aut̃ mali capimur: s in
bonitate ꝑmiutam᷑. Cogitemꝰ gͥ in captione: ne diuida¬
mur in littore. Ecce quã grata uob̾ ẽ hodierna sollẽp¬
nitas: ita ut se non modicũ addicat. si eui ex hoc conuen¬
spec̾tu nidicis rapit. ab electoꝵ societate separat᷑: qͥ te¬
nebrescit a lumine. cruciat᷑ ȩt̾na c̃bustione: Unde &
hanc eandẽ cõparationẽ dñs sub breuitate aperuit᷑: cũ
subiungit. Sic erit in consũmationẽ scłi. Exibunt an¬
geli. & separabunt malos de medio iustoꝵ. & mittent
eos in fornacẽ ignis: ibi erit fletꝰ & stridor dentiũ. Hoc¬
iam frẽs km̃i timendũ ẽ magis: quã exponendũ. aꝑta
&enĩ uoce tormenta peccantiũ dicta sunt: ne qͥs ad ig¬
norantię suę ęxcusationẽ recurre si qͥd de ęt̃no suppli¬

Expanded text:
sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc convenspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in  ergo timendum est potius quam exponendum. Aperta enim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignorantiae suae excusationem recurrerit, si quid de aeterno suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ua & uetera ꝓferunt: cũ utriꝰq testam̃ti p̃dicamenta
uocib & morib loquunt᷑. Qđ tam̃ intellegi & alit̾ potest.
Uetustũ quippe humani generis fuit ad inferni claastra
descendere: ꝓ peccatis siuis supplicia ȩt̾na tolerare. Cui per
mediatoris aduentũ nouũi aliqͥd accessit: ut si hic recte
studeat uiuere. cęloꝵ ualeit regna penetrare: & homo in
t᷑ra editus: a corruptibili uita moriat᷑ in cęlo collocandꝰ.
Et uetꝰ itaq ẽ: ut ꝓ culpa humanũ genꝰ in ęt̾̃na pena
int̾eit: & nouũ. ut c̃uersus in regno uiuat. Qđ gͦ in con¬
clusione loquutionis suę dñs subdidit : hoc ẽ utiq qͦd
p̾misit. Priꝰ enĩ de regni similitudine thesaurũ inuen¬
tũ. ac post bonã margaritã ꝓtulit: postinodũ uͦ infer¬
ni penas de maloꝵ combustione narrauit᷑. Idõ scriba doctꝰ¬

Expanded text:
triusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in c
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinis uicinã mortẽ denunciant. inducias uiuen¬
di quęrimꝰ. ut peccata nia defleamꝰ: & eas cũ inagno es¬
tu desiderii petimꝰ. quas acceptas mͦ ꝓ nichilo habemꝰ.
rustica popłs chriseriũ uocabat. uii. ualde idoneꝰ. sed
tintũ plenus uituis. qͣntũ reb. Suꝑbia timudus. carnis

Expanded text:
aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivenaegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemrustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, ca
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tẽpestas ingruerit: quando uenerit suꝑ uos
tribulatio & angustia. Tunc inuocabunt me &e non
exaudiã. mane consurgent. & ñ inuenient me. E cce
aperire clamant. & repulsionis suȩ dolore cõpulsȩ ap¬
mͦ suos ꝑ uitę meritũ non agnoscit. Ibi aꝑte qͦq gene¬
ralis ad discpłos ex hortatio subinfert᷑ cũ dicit᷑. Uigila¬
te itaq q uescitis diẽ neq horã. Qͥa post peccata ds̃
penitentiã suscipit: si sciret qͥsq de p̾senti scło quo tẽ¬
pore exuret. aliud tempꝰ uoluptatib. atq aliud peniten¬
tie aptare potuisset. S qͥ penitenti ueniam spopondit.
peccanti diẽ cristinũ ñ ꝓmisit. Semꝑ gͦ extremũ diẽ
debemus metuere: que̾ nũꝗͣ possumꝰ p̃uidere. Pore
hunc ipsũ diẽ inquo loquim᷑. adinducias c̃uersionis
accepimꝰ. & tam̃ mala quȩ fecimiꝰ flere recusamus. Non
solum cõmissa non plangimis: s etiĩ quȩ defleantur
augeinus. At si aliqua nos egritudo corripiat. si liga

Expanded text:
enerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, apmodo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa
Abbreviated transcription (Latin):
mari missȩ dicit᷑. ex om̃i genere pisciũ congreganti. q̃
impleta ad littꝰ educit᷑. & in uasis boni pisces eligunt᷑.
& piscatorib ẽ cõinissa. & ꝑ eam. qͥsq ad et̾nũ regnũ
a p̾sentis di fluctib trihit᷑. ne in ęt̾nę mortis ꝓfunda
mergat᷑. Quȩ ex om̃i genere pisciũ cgregat: qr ad pecca¬
toꝵ ueniam sapientes & fatuos. liberos. & seruos. diuiteᷤ.
& pauꝑes. fortes. & infirmos uocat. Unde & ꝑ psalmistã
dõ dicit᷑. Ad te om̃is caro ueniet. Quę sagena scilicet ȩccłia
tunc uniuersalit̾ replet᷑: cũ infine suo humani generi
sũma c̃cludit᷑. Quã educunt & secus littꝰ sedent. qr
sic̃ mare scłm. ita scłi fine̾ significat littꝰ maris. In qͦ

Expanded text:
mari, dicitur, ex omni genere piscium congreganti; quae impleta ad littus ducitur, et in vasis boni pisces eliguntur,  commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem signif
Abbreviated transcription (Latin):
inflat. ambitio ꝑturbat. luxuria inquinat: Qui si
adipisci regna cęloꝵ ꝑ bella & ꝑ ꝑsequutionẽ ñ possu¬
mꝰ: hoc ipsũ nobis turpe sit. qd̾ dm̃ nolumꝰ saltim
ꝑ pacẽ sequi d& ece nulli nr̃m hoc tẽ pore dieit dẽ ꝓ me mo¬
rere: s illicita in te desiłia tantũ mͦ occide. Quigͦ in quoc

Expanded text:
inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Ill
Abbreviated transcription (Latin):
ximoꝵ querunt. Notandũ uͦ qđ om̃s lampades haben.
s om̃s oleũ non habent: qr pler̃q bona in se opera cũ
electis & rępbi ostendunt. S soli ad sponsũ cũ oleo ue¬
niunt: qui de his quȩ foris egerint. intꝰ głam queruñ.
tauerunt om̃s. & dormiert̃. Quia dum uenire iudex ad
extremũ iudiciũ differt. elccti & reꝓbi in mortis sõno
sopiunt᷑. Dormire & eñ mo i ẽ. ante sõnũ uͦ do mitare ẽ: an¬
te mortẽ a salute languescere: qr ꝑ pondꝰ egritudinis pue¬
nit᷑ ad sõnum mortis. Media aut̃ nocte clamor factꝰ ẽ:
ecce sponsus uenit. exite obuiã ei. De aduentu sponsi ela¬
mor media nocte fit: qr sic iu dicu dies subripit. ut p̾ui

Expanded text:
 Unde notandum quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. taverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media noc
Abbreviated transcription (Latin):
afferatis. Posui ad gr̃am: plantaui ut eatis uolen¬
do. fructũ afferatis oꝑando. Catis enĩ uolendo di¬
.xi: qr uelle aliquid facere. iam mente ire ẽ. Qua¬
lẽ uͦ fructũ afferre debeant subdit᷑. & fructus ur̃¬
usq ad mortẽ sufficit. Mors nãq int̾ueniens. fruc¬
etiã ꝓost mortẽ seruat᷑ : & tunc apparere incipit.
cũ laboꝵ carnaliũ fructus ceperit non uideri. Ibi
gͦ illa retributio inchoat: uͥ ista t̾minat᷑. Qͥsquis gͥ
ĩa ęt̾na cognouit. apud eiꝰ animũ tẽporales fructus
uilescunt. Tales fructus oꝑemur qͥ maneant. Tales
fructus oꝑemur qui cũ mors cuncta interimat: ip¬
si a morte exordium sumant. Nã qd̃ a morte incipi¬
at fructꝰ dĩ. testat᷑ ꝓpħa qui dicit. Cũ dedĩt dilec¬
tis suis sõnum: ecce hereditas dñi. Om̃is qui dormit

Expanded text:
afferatis. « Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volenafferatis. « Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructus afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant, subdendo manifesusque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens frucetiam post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. squis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
morib p̃dicant : eam etiã moriendo diligunt. atq ad
illã ꝑ tormenta ꝑtingunt. Occidi possunt: & flecti
nequeunt. Nimis gͦ confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ. In ista
ipsa passione qua ceciderunt in mortẽ carnis: uide¬
te qͣntũ fuerit cubnen mentis. Unde hoc: nͥ qr con¬
fortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ: S si magni forsitan pauci st̃.:
subiunx̃. Dinumerabo eos & suꝑ arenã. multiplicabuñ.
Totũ mundũ fres aspicite : martẏrib plenus ẽ. lam
pene tot qui iudeamꝰ non sumꝰ : qͦt ueritatis testes
habemus. Dõ gͦ numerabiles. nob̃ suꝑ arenã multipli¬
cati sunt: quia qͣnti sunt. a nob̃ cõprehendi ñ pos
sunt. S quiꝰqͥs ad hanc ꝑuenit dignitatẽ. ut a¬
micus uocet᷑ dĩ. sese in se conspiciat: dona aut̃ quȩ
ꝑcepit suꝑ se. nicħ suis meritis tribuat. ne ad ini¬
tis s ego elegi uos: & posui uos ut eatis. & fructỹ

Expanded text:
moribus praedicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad moribus praedicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt, occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum? Sed sic magni forsitan pauci sunt. Ideo subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Totum mundum, fratres, aspicite, martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus, quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles, nobis super arenam multiplicatsunt. Sed quisquis ad hanc pervenerit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae perceperit super se, nihil suis meritis tribuat, ne ad initis facere. Et posui vos, ut eatis, et fructum
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ patriȩ. quȩ nr̃is cottidie mentib ꝑ aspirationẽ
sui amoris impͥmit: Dũ enĩ ad uitã suꝑnã cȩlestia
amamꝰ. amata ia nouimꝰ : qr amor ipse. noticia ẽ. Oiã
Sͦ eis nota fecerit: qͥꝰ t̾renis desideriis immutati. amo¬
ris sũmi facib ardebant. Istos uͦ amicos dĩ aspererat
ꝓpħa cum dicebat. Michi aut̃ nimis honorificati s̃
amici tui ds̃. Amicꝰ enĩ. quasi animi custos uocat᷑.
Qͥa gͥ psalmista ꝑspexit electos dĩ. a mundi huiꝰ amo¬
re separatos. custodire in mandatis cȩlestib uolunta¬
tẽ dĩ : miratꝰ ẽ amicos dĩ dicens. Alichi aut̃ nimis ho¬
norificati st̃ amici tui dĩ. & tamꝗͣ si ab eo ꝓtinus eau¬
sas honoris tanti nob̃ insinuari quereremꝰ : ilico ad tun¬
xit. Nimis c̾fortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ. Ecce electi dĩ carnẽ
domant. sp̃m roborant. demonib imꝑant. uirtutib
choruscant: p̾sentia despiciunt. ęt̃nã patriã cũ uoce

Expanded text:
 aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honoramici tui, Deus. --Amicus quasi animi custos vocatur. Quia igitur Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos, custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutcoruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce et
Abbreviated transcription (Latin):
despicit᷑: locus uilescit. Ecce de cęlo uenit. qͥ seruo
&ccurrere in t̾ra ñ despicit. & tam̃ humiliari in t̾ra
contẽpnimus qui de t̾ra sumꝰ. Qͥd uͦ apud dm̃ uilius¬

Expanded text:
despicitur, locus vilescit. Ecce de celo venit, qui servo despicitur, locus vilescit. Ecce de celo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen nos humiliari in terra contempnimus. H
Abbreviated transcription (Latin):
bia nr̃a retundit᷑ : qͥ in hominib ñ naturã qua ad
imaginẽ dĩ facti sunt. s honores & diuitias uene¬
ramur: Cũq pensamꝰ quȩ circa eos sunt: ꝓfecto
interiora minime p̃uidemus. Dum ea considamus
quȩ in corporib despecta sunt: negligimꝰ pensare
qd̾ sunt. Redemptor uͦ nr̃. ut ostenderet qr quȩ alta
sunt hominũ scĩs despicienda sunt. & quȩ despicta¬
enda sunt hominũ despicienda non st̃: ad filiũ rego¬
Inerepata ẽ gͦ suꝑbia nr̃a. quȩ nescit pensare. homine
ꝓpt̃ homines sola ut diximus quȩ cuxũstant homini¬
b pensat. Naturã ñ aspicit: honorẽ dĩ. in homini¬
b ñ agnoscit. Eoce ñ uult filius dĩ ire ad filium re¬
guli: ꝙ tam̃ ire paratꝰ ẽ. ad salutẽ. serui. Certe si nos
cuiꝰpiã seruus rogaret ut ad eum ire deberemꝰ: ꝓtinꝰ
nob nr̃a suꝑbia in cogitatione tacita responderet di
cens. Non eas. qr. temet ipsũ degeneras. Honor tuus

Expanded text:
ra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum despicienda non sunt, ad filium regIncrepata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitaticens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus
Abbreviated transcription (Latin):
citius uidet᷑. Qͥa nimirũ negotiũ qđ ante conuersio¬
nẽ sine peccato extitit. hoc iã post conuersionẽ elil
pa non fuit. Nam piscatorẽ petrũ: matħm uͦ thelone¬
arium scimus. & post conuersionẽ suã ad piscationẽ
petrus redut. matħs uͦ ad thelonei negociũ ñ resedit¬

Expanded text:
imirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam, ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non redi
Abbreviated transcription (Latin):
aduocatꝰ extitit: ipse p̃cem exaudit. qui fecit. Aut gͦ
ñ facientes dicimꝰ. dimitte uob̃ debita nr̃a. sic̃ & nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. & nosmet ipsos hoc dicendo
amplius ligamꝰ. aut fortasse hanc conditionẽ in orati¬
one int̾mittinꝰ: & aduocitꝰ nr̃ p̃cẽ quã cõposuit
ñ recognoscit. atq apud se ꝓtinꝰ dicit. Scio qd̃ mo¬
nui: ñ ipsa oratio quã fect. Qͥd gͦ nob̃ agendũ est.
.fr̃es: nͥ ut uerȩ caritatis affectũ impendamꝰ fr̃ib:
Nulla in corde malitia maneat. Consider& omp̃e d̃
erga ꝑximũ caritatẽ nr̃am: ut nr̃is impendat iniqͥ¬
tatib pietatẽ suã Alementote qd monet᷑. dimittite
& dimittet᷑ uob̃. Ecc̃e & debet᷑ nob̃: & debemꝰ. Dimit¬
tamꝰ gͦ qd̾ debet᷑ nob̃: ut dimittat᷑ qd debet᷑ ã nob̃.
S ad hȩc mens renitit᷑. & uult implere qđ audit:
& tam̃ reluctat᷑. Ad martẏris tumbã consistimus.
qͥ ad celeste regnũ ex qua morte ꝑuenserit scimus.

Expanded text:
Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus, nulla in corde merga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus.
Abbreviated transcription (Latin):
q magnitudo: ubertas fructuum. uiriditas folioꝵ.
Contrectatũ namq seminis granũ non ẽ ualidũ. Un¬
de gͦ ꝑcessit ligni duricii: ñ ẽ asperũ. Unde & asperitaᷤ corticis
eruyit: non ẽ saporum. Unde sapor in fructib olfac̃tũ
nichil redolet. Lnde odor in fructib fraglat. Hil
Cunctagͦ in semine simul latent: quȩ tam̃ non si¬
mul ex semine ꝓdeunt. Ex semine qͥppe ꝓducit᷑ rridir.
ex radice ꝓducit᷑ uirgultum: ex urgulto orit᷑ fructꝰ.
in fructũ etiam ꝓducit᷑ semen. Addamus gͦ. q & sem̃ latet
in semine. Quid gͥ mirũ. si ossa. neruos. carnẽ. capil¬
losq reducat ex puluere: qui lignũ. fructus. folia.
in magnoͣ mole arboris. ex paruo semine cottidie
restaurat: Cum gͦ dubitans animus de resurrectid̃is
potentia rationem querit: carum rerũ ei questione
inserende sunt. quȩ & incessant̾ fiunt. & tam̃ ratioẽ

Expanded text:
que magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. que magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nihil Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt: ex semine quippe producitur radix, ex radice producitur virgultum, ex virgulto fructus oritur, ex fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum quaestiones ei inserendae sunt quae et incessanter fi
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽ dõ reparare qđ fuit. quã ercasse qđ ñ fuit.
Aut quid mirũ si hominẽ ex puluere reficit: qͥ simul
omĩa ex nichilo creauit: Mirabilius nãq ẽ cęlum
ac t̾ram ex nullis existentib condidisse : quã ipfum
hominẽ ex t̾ra reparare. S cinis attendit᷑. & in car¬
nẽ posse redire desperat᷑: & diuinȩ oꝑationis uirtus
comp̃hendi quasi ex ratione querit᷑. Qui sic licet hec
iccirco in suis cogitationib dicunt: qr eis cottidiana
miracula ex assiduitate uiluerunt. Nã ecce in uno
grano pesuissimi seminis. latet quȩ nascitura ẽ ar¬
boris moles. Constituamus nãq ante ocłos cuiꝰlibet
arboris miram magnitudinẽ: cogitemus unde ori¬
endo cepit que ad tantam molẽ crescendo ꝑuenit.
Inuenitꝰ ixuldubio eius originẽ pariussimum semen.
Consideremus nunc ubi in illo paruo grano seminis
latet fortitudo ligni. asperitas corticis. saporis. odoris¬

Expanded text:
nus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. nus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, inveniemus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Considelatet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis, odoris
Abbreviated transcription (Latin):
asperum uehement̃ metueret: ne apud me norius¬
appareret. formidaret. Et quis ego. aut quid ego: ni¬
mirum non longe post futurus. post hominẽ uer¬
inis. atq post uermẽ puluis. Si gͦ tanta cura ꝑti¬
mescit᷑ iudiciũ pulueris. qua intentione cogitandũ
ẽ. qua formidine ꝓuidendum tarte iudicium ma¬
iestatis:S quia sunt nonnulli qui de resurrectione
carnis incerti sunt. & tunc rectius docemus. si etiã cor¬
dium nr̃oꝵ ur̃oꝵ questionib occultis oceurrimus. pau¬
ca de nobis de ipsa resurrectiones fide loquenda suit.
Multi & enim sic̃ & nos aliquando fuimus. dum carne̾
in putredinẽ. ossaq in puluerẽ redigi ꝑ sepulchra cons¬
piciunt. reparari ex puluere carnẽ & ossa diffidunt:
sicq apud se quasi ratiocinantes dicunt. Quando ex
puluere homo reducit᷑: quando agitur. ut cinis a¬
nimet᷑. Quib breuit᷑ respondemus. qui longe mi¬

Expanded text:
asperum, vehementer metueret: ne apud me asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus, pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe mi