comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt: Crim̃ quippe falsũ qđ ẽ. calũpnia :
reũ ñ fac̃ hominẽ. nisi apud iudicẽ hominẽ. Ubi au¬
tẽ ds̃ iudex. ẽ. nullus falso crimine ledit᷑: qi non
cui obicit᷑. sed obicienti potiꝰ imputat᷑. An hic
ȩccłiȩ presignat᷑ oratio. et uniũsi ppłi xp̃iani qui
redẽptꝰ ẽ a calũpnus hominũ. qͥbꝰ exagitabantur
usq quaq xp̃iani : Sed nũqͥd ꝓptea dei mandata¬
ñ custodit: Nonne int̾ ipsas calũpnias quando
feruebant. multo głosius ppłs sc̃s in tribulationi¬
bꝰ dei mandata seruabat. cũ ad ꝑpetrandas impi¬
etates ꝑsequentibꝰ ñ cedebat: Sed nimirũ hoc est
redime me a calũpniis hominũ: ut custodiã man-¬
data tua. Tu age infuso spũ tuo. ne me calũpniȩ
hominũ t̾roribꝰ uincant: et atius mandatis ad sua
mala facta traducant. Si enĩ hoc mecũ egeris. id ẽ.
hoc modo me ab eoꝵ calũpnus ne criminationes
falsas quas obiciunt ꝑtimescã patientia donata

Expanded text:
alsum, quod est calumnia, reum non facit hominem, nisi apud judicem hominem: ubi autem Deus judex est, nullus falso crimine laeditur; quia non cui objicitur, sed objicienti potius imputatur. An hic Ecclesiae praesignatur oratio, et universi populi christiani, qui redemptus est a calumniis hominum, quibus exagitabantur usquequaque Christiani? Sed numquid propterea Dei mandata custodit ? Nonne inter ipsas calumnias, quando fervebant, multo gloriosius populus sanctus in tribulationibus Dei mandata servabat, cum ad perpetrandas impietates persequentibus non cedebat? Sed nimirum hoc est, «Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae hominum terroribus vincant, et a tuis mandatis ad sua mala facta traducant. Si enim hoc mecum egeris, id est, hoc modo me ab eorum calumniis, ne criminationes falsas quas objiciunt pertimescam, patientia donata
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ egere uoluit. nisiut daret exẽplũ mon-¬
tibꝰ ut pararent fenũ ne ẽt̾ pluuiã redderent ste-
rilitatẽ : Precidite gͦ aliqͥd et deputate aliqͥd fixũ:
uł ex anniuis fructibꝰ. uł ex qͦtidianis questibꝰ ur̃ĩs.
Nã qͣsi de uiuo uideris dare : et necesse ẽ. ut trepi-¬
det manꝰ tua qͣndo illa porrigis ad id qđ ñ deuo¬
ueras. Exime aliꝗ̃ partẽ redituũ tuoꝵ. Decimas
uis decimas exig̾e quanꝗ̃ parũ sit. Dictũ ẽ enĩ.
qr pharisei decimas dabant. Ienino bis in sabbato:

Expanded text:
Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum monQuare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibus, ut parerent fenum, ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite ergo aliquid, et deputate aliquid fixum, vel ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus vestris. Nam quasi de vivo videris dare, et necesse est ut trepidet manus tua, quando illam porrigis ad id quod non devoveras. Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Om̃i enĩ petenti da. Sed aliꝰ ẽ. quẽ tu querere
debes. Sudet elemosina in manutua: qͦusq inue-¬
nias iustũ cui des. Nũꝗͣ hoc facietis: nisi aliqͥd de
rebꝰ ur̃is sepositũ habueritis qđ cuiq placet ꝓ
necessitate rei familiaris suȩ. tanꝗ debitũ qͣsi fisco
reddendũ. Si ñ habet rẽ publicã suã. xp̃s ñ habet
fiscũ suũ fiscꝰ enĩ scitis qͥd sit. fiscꝰ saccꝰ ẽ. Unde et
fiscellȩ et fiscinȩ dicunt᷑. He putetis qr aliqͥs draco
ẽ fiscꝰ qr cũ timore audit᷑ exactor fisci fiscꝰ saccꝰ ẽ.
publicꝰ. Ipsũ habehat dñs hic in t̾ra qͣndo loculos
habebat.: et ipsi loculi udȩ erant cõmissi. udȩ
traditori. Patiebat᷑ dñs et furẽ : et in ipso ubiq¬
ostendens patientiã suã. Tam̃ illi q̃ conferebant.
in loculos dñi conferebant: nisi forte putatis qr
dñs ibat et petebat. aut indigebat cui angeli serui¬
ebant: qͥ de qͥnq panibꝰ tot milia hominũ pauit.

Expanded text:
lius est quem tu debes quaerere; «Sudet eleemosyna in manu tua quousque invenias justum cui des.» Nunquam hoc facietis, nisi aliquid de rebus vestris sepositum habueritis, quod cuique placet pro necessitate rei familiaris suae, tanquam debitum quasi fisco reddendum. Si non habet rempublicam suam Christus, non habet fiscum suum. Fiscus enim scitis quid sit? Fiscus saccus est; unde et fiscellae et fiscinae dicuntur. Ne putetis quia aliquis draco est fiscus, quia cum timore auditur exactor fisci; fiscus saccus est publicus. Ipsum habebat Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi loculi Judae erant commissi . Judam traditorem patiebatur Dominus et furem, et in ipso ostendens ubique patientiam suam: tamen illi qui conferebant, in loculos Domini conferebant. Nisi forte putatis, quia Dominus ibat, et petebat, aut indigebat, cui Angeli serviebant, qui de quinque panibus tot millia hominum pavit.
Abbreviated transcription (Latin):
exactores ur̃i: ne aliqͥd illi qͥ uob̾ in euangło ser-¬
uiunt ñ dico petere cogant᷑. nã forte nec coacti
petunt: sed ne silentio uos arguant. Unde scriptũ
ẽ. beatꝰ qͥ intelligit suꝑ egenũ et pauꝑẽ. Cũ dic̃ qͥ
incelligit suꝑ egenũ et pauꝑẽ : ñ expectat ut petat
Incellige fuꝑ illũ. Aliꝰ te querit indigens: aliũ tu
debes querere indigentẽ. U̾trũq dictũ ẽ fr̃s mei
Et om̃i petenti te da. mͦ lectũ ẽ. et alio loco scrip¬
tura dic̃ sudet elemosina in manutua. qͦusq
inuenias iustũ cuitradas eã. Aliꝰẽ qͥ te querit. ali

Expanded text:
exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serexactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt; sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque invenias justum» «cui
Abbreviated transcription (Latin):
nos ñ querentes a uob̾ et idõ lib̾ius loqͥm᷑. sed et si
quereremꝰ fructũ ur̃m quereremꝰ. et ñ nr̃ãs opes sed
urãm iusticiã.: tam̃ admoneo breuit̃. qm̃ iã multa
diximꝰ et aliqͣndo sermo finiendꝰ ẽ: si uultis ñ esse
steriles. ut redlatis ꝓ pluuia fecundicatẽ. ne dãp¬
net᷑ postea sterilitas ur̃ã. Minat᷑ enĩ ds̃ t̾rȩ sterili
et spinosȩ ignẽ: sic̃ fructuosȩ horreũ parat. Effici¬
te ut uosipsos exigatis. efficimini exactores ur̃i¬
Xp̃s tacitꝰ exigit. Et maior ẽ. uox tacencis. qr in
euangło ñ tacet. Honenĩ tacet. cũ dic̃ facite uob̃
amicos de mãmona iniqͥtatis: ut et ipsi recipiant
uos in et̃na tab̃nacula. N tacet ipse. Audite uocẽ
ipsiꝰ. Nemo enĩ uos pocest exigere.: nisi forte ex actio¬
ne opꝰ ẽ. ut qͥ uob̃ in euangło seruiunt. petant a
uob̾. Si ad hoc uentũ fuerit ut petant: uidete
ne qđ uos a dõ petitis. frustra peti̾tis. Estote gͦ

Expanded text:
nos non quaerentes a vobis, et ideo liberius dicimus: sed etsi quaereremus, fructum vestrum quaereremus, et non vestras opes, sed vestram justitiam: tamen admoneo breviter, quoniam jam multa diximus, et aliquando sermo finiendus est; si vultis non esse steriles, ut reddatis pro pluvia fecunditatem, ne damnetur postea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum parat; efficite ut vos ipsos exigatis, efficimini exactores ox tacentis, quia in Evangelio non tacet. Non enim vere tacet, cum dicit: «Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula» . Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote
Abbreviated transcription (Latin):
gurarũ celũ scriptiarũ cooꝑiret. Ad hocgͦ ille
cooꝑit celũ nubibꝰ. ut paret trȩ pluuiã. Adhoc
obscura. ee. uoluit dicta ꝓpħarũ.: ut haberent
postea serui dĩ qđ int̃p̃tando influerent suꝑ
aures et corda hominũ. excipientiũ de nubibꝰ
plinuȩ. Q exoriri inqͥt fac̃ in montibꝰ fenũ. Nũ¬
qͥd ñ et in t̾ra humili : Sed qđ magnũ ẽ in mon¬
tibꝰ. Montes dic̃ excelsos scl̃i. Aliqͦ magna digni-¬
tate p̃ditos. hoc loco montes accipe. Et ñ ẽ mirũ.
Qͥa duo minuta misit nescio quȩ uidua ingaro¬
philatiũ t̾ra attulit fenũ. t̾ra huimilis. Et mons
actulit. zacheus ille maior publicanoꝵ. Hoc enĩ
erait mirabiliꝰ qr mons attulit fenũ. Qͣnto eñĩ e¬
lacis homines: tanto auaris. Et qͣnto in hoc scło
maiores. tanto plus amant diuitias. Unde ille
tristis abscessit: qͥ consiliũ uitȩ et̃nȩ pecebat adño.
et appellauit eũ magistrũ bonũ dicens. Qͥd fa-¬

Expanded text:
gurarum coelum Scripturarum cooperiret. Ad hoc ergo ille cooperit coelum nubibus, ut paret terrae pluviam. Ad hoc obscura esse voluit dicta Prophetarum, ut haberent postea servi Dei quod interpretando influerent super aures et corda hominum, excipientium de nubibuspluviae. «Qui exoriri,» inquit, «facit in montibus fenum.» Numquid non et in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille tristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petebat a Domino, et appellavit eum magistrum bonum dicens: «Quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
tor xp̃i sedñ sꝑauit in miscdia ipsiꝰ. Postea enĩpę¬
nituit illũ qđ tradiderit dñm: et dix̃. Peccaui. qi
tradidi sanguiẽ iustũ. Bene qͥdẽ timisti: sed
si sꝑares in miscdia eiꝰ quẽ timuisti. Ille desꝑando
abiit: et laqueo se suspendit. Ergo sictime dño:
ut sꝑes inmiscdia eiꝰ. Sitimes latronẽ: ab alio
sꝑas auxiliũ ñ ab eoquẽ times. Poscis auxiliũ ab
eoquẽ ñ times: adũsus eũ quẽ times. Sisic dm̃
rusesauxiliũ adũsus dm̃: Q iturus qͥd facturus¬
es Uis ab illo fugere: Ad ipsũ fuge. Uis fugere
ab irato: Ad placatũ fuge. Placabis autẽ eũ si in¬

Expanded text:
sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericordia ejus. Si times latronem, ab alio speras auxilium, non ab eo quem times: poscis auxilium ab eo quem non times, adversus eum quem times. Si sic timrus es auxilium adversus Deum? Quo iturus es? quid facturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si
Abbreviated transcription (Latin):
dat pecoribꝰ escã ipsoꝵ Pecora ista dic̃ gregẽ cdi Non
siaudat ds̃ gregẽ suũ esca sua ꝑ homines quoꝵ serui.¬
tuti herbã fac̃ exoriri. Unde dic̃ apłs. Espaset grge¬
et de lacte gregis ñ ꝑcipit: Qͥ dat pecoribꝰ escã ipsoꝵ
Et pullis coruoꝵ qͥ inuocant eũ hoc forte putabi¬
mꝰ qi corui inuocant dm̃ ut det eis escã : Ne hoc co¬
pite dictũ. ne putetis sic̃ impi qͥdã dicunt reuoliu
animas humanas ad pecora. ad canes ad porcos. adcor¬
uos. Hoc acordibꝰ ur̃is excludite. et afide ur̃a Anima
humana facta ẽ ad imaginẽ cũ. Non dabit imaginẽ
suã cani et porco. Qͥd ẽ. gͦ et pullis coruoꝵ qͥ inuo¬
cant eũ : Qͥ s̃ pulli coruoꝵ: Isrłitȩ sese solos iustos

Expanded text:
dat pecoribus escam ipsorum.» Pecora ista dicit, greges Dei. Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostolus: et de lacte gregis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc copite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit imaginem suam cani et porco. Quid est ergo, «Et pullis corvorum qui invocant eum?» Qui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos
Abbreviated transcription (Latin):
uos a qͥbꝰ longe ẽ. qđ ubiq ẽ: Ubi puitatis. nisiq ia.¬
cent in dissimilitudine sua ext̾minantes inse simai¬
litudinẽ dĩ : Si dissimiles factirecesser̃: re formati
redeant. Unde inqͥt reformabim᷑: Eͥndo reformabi¬
m̃: Incipite dño in confessione. Post c̃fessionẽ qͥd se¬
qͥt᷑: Bona oꝑa. P sallite dõ nr̃o in cithara. Qͥd ẽ in
cithara: Qđ iã exposui sic̃ illud inpsalterio psalmꝰ.
sic et cithara ñ sola uoce. sed oͣꝑe. Psallite dõ nr̃o in
guris et sacram̃tis. Ille qͥ humiliat peccatores usq
ad t̃rã ille qͥ suscipit mansuetos: cooꝑit celũ nubil
Et qͥs udeat celũ qđ cooꝑtũ ẽ nubibꝰ: Noli timere

Expanded text:
os, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jaos, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquit, reformabimur? quando reformabimur? «Incipite Domino in confessione.» Post confessionem quid? Sequantur bona opera. «Psallite Deo nostro in cithara.» Quid est, «in cithara?» Quod jam exposui, sicut illud in psalterio psalmus, sic et cithara; non solum voce, sed et opere. «Psallite Deo nostro in guris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, «cooperit coelum nubibus.» Et quis videat coelum quod coopertum est nubibus? Noli timere;
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ loca ñ tendit᷑. nec ꝑ tẽpora uariat᷑: Clis enĩ ẽ.
speties sapientiȩ: a sillã cogitat: Longa ẽ. qͣdra ẽ ro.¬
tunda ẽ: mͦ hic. et mͦ ibi. ẽ. Cogitat sapientiã nescio
qͥs in oriente. cogitat illã aliꝰm occidente. Si bene illã
cogitant in tanta locoꝵ diũsitate positi: abobꝰ tota
p̃sto ẽ. Qͥd ẽ hoc: Q sillud capit: Istã substantiã
istã qͦndã diuinã incõmutabilẽq naturã qͥs capit:
Noli festinare: poteris caꝑe. Audi qͥd seqͥt᷑. Incipite
dño in confessione. Hinc incipe siuis ꝑuenire ad
intelligentiã ꝑspicuã ueritatis. Siius a uia fidei ꝑ¬¬
duci ad possessionẽ speciei: incipe in confessione. Te
priꝰ accusa. Te accusato: dm̃ lauda. Inuocaquẽ ñdũ
nosti. ut ueniat. ut sciat᷑. N ut ipse ad te ueniat:
sed ut te ad se ꝑducat. Qmͦ ipse uenit: unde nũꝗͣ
discedit: Ipsa ẽ enĩ ꝑfectio sapientiȩ. Ubiq ẽ: et lon¬

Expanded text:
 loca extendatur, nec per tempora varietur. Qualis est enim species sapientiae? quis illam cogitat? Longa est? quadra est? rotunda est? modo hic et modo ibi est? Cogitat sapientiam nescio quis in Oriente, cogitat illam alius in Occidente: si bene illam cogitant, in tanta locorum diversitate positi, ambobus tota praesto est. Quid est hoc? quis illud capit? Istam substantiam, istam quamdam divinam incommutabilemque naturam quis capit? Noli festinare, poteris capere. Audi quod sequitur: «Incipite Domino in confessione.» Hinc incipe, si vis pervenire ad intelligentiam perspicuam veritatis. Si vis a via fidei perduci ad possessionem speciei, incipe in confessione. Te prius accusa; te accusato, Deum lauda. Invoca quem nondum nosti, ut veniat et sciatur: non ut ipse veniat, sed ut te ad se perducat. Quomodo ipse venit unde nunquam discedit? Ipsa est enim perfectio sapientiae; ubique est, et lon
Abbreviated transcription (Latin):
dõ facilia s. Ille gͦ exoriri fac̃ in montibꝰ fenũ. cu om¬
na facilia s̃. Nã nichil esset steriliꝰ. durissimis montibꝰ.
Puit ille qͥ fac exoriri in montibꝰ fenũ: et herbã ser-¬
uituti hominũ. Cui seruituti: Ipsũ paulũ atten-¬
de. Hos aut̃ inqͥt seruos ur̃os ꝑ iħm. Qͥ dicebat. si

Expanded text:
nt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» Ipsum Paulum attende: «Nos autem,» inquit, «ser
Abbreviated transcription (Latin):
uit ineffabilit: nescio quȩ dicere ñ ualebat. et cogita¬
intelligentiȩ eiꝰ ñ ẽ. numerꝰ. Illeipse qͥ numerat multi-¬
cudinẽ stellarũ numerari ñ potest. Magnꝰ dñs nr̃. et
magna uirtꝰ eiꝰ et intelligentiȩ eiꝰ ñ ẽ. numerꝰ. Qͥs hoc
exponat: Qͥs digne uł cogitet. qđ dictũ ẽ. intelligen¬
tiȩ eiꝰ ñ ẽ. numerꝰ: Atq utinã infundat se nob̾: et ubi
nosdeficimꝰ qr ipse potens. ẽ. ipse illustret m̃tes ur̃as.
ut sciatis qͥd sit. intelligentiȩ eiꝰ ñ. ẽ numerꝰ Uidetis

Expanded text:
vit ineffabiliter: nescio quid dicere non valebat; et cogitaintelligentiae ejus non est numerus.» Ille ipse qui numerat multitudmagna virtus ejus, et intelligentiae ejus non est numerus.» Quis hoc exponat? quis digne vel cogitet quod dictum est, «Et intelligentiae ejus non est numerus?» Atque utinam infundat se vobis, et ubi nos deficimus, quia ipse potens est, ipse illustret mentes vestras, ut sciatis quid sit, «Intelligentiae ejus non est numerus.» Videtis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ cordis tẽ erit ꝑfecta: cũ et corporis reparatio
implebit᷑. quȩ ꝓmissa ẽ. Nc̃ int̾ẽa qͥd fac̃ medicꝰ:
Alligat c̃tritiones tuas. ut possis ꝑuenire ad plenis¬
simã sanitatẽ donec consolidet᷑ qđ fractũ ẽ. qđ
alligatũ ẽ. Quȩ sista alligam̃ta: Sacram̃ta tẽpo¬

Expanded text:
ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea quid facit medicus? Alligat contritiones tuas, ut possis pervenire ad plenissimam firmitatem, donec consolidetur quod fractum est, quod alligatum est. Quae sunt ista alligamenta? Tem
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ẽ. p̃uicordiꝰ : Torticordiꝰ. t̃ortũ habens cor
putat pͣuia ẽẽ. om̃ia quȩ dicunt᷑ adeo. putat pͣua
ẽe̾ om̃ia quȩ fac̃ ds: et displicent illi omĩa uidicia
storquere ad se. Qͥd gͦ eidic̃ desuꝑ ds̃: Tortus es:
ȩquus fũ. Si tu rectꝰ esses: sentires ȩqͥtatẽ meã. Quẽ¬
ad modũ si in pauim̃to ȩqͣli poneres distortũ lignũ.
ñ collocaret᷑ undiq nutaret. undiq agitaret᷑: qđ
ñ loci inȩqͣlitas. sed distortio ligni fac̃: Sic ait scri-¬
ptura. Quã bonꝰ isrł ds̃ rectis corde. Qͥdgͦ: Tortũ ẽ.¬
cor. Qͦmͦ diriget᷑: Et tortũ ẽ. et durũ. Iã gͦ tortũ et
durũ frangat᷑ c̃terat᷑ ut dirigat᷑. Tu dirigere cor
tuũ ñ potes. Tu frange: ille dirigat. Qͦmͦ tu frangis.
qͦmͦ c̃teris: Conficendo. puniendo peccata tua.
Qͥd aliud significat pectoꝵ tunsio: nisi forte puta¬
mꝰ ossa nr̃a aliqͥd peccasse. cũ pectꝰ cedimꝰ. Sed sig-¬

Expanded text:
d est, «pravicordius?» Torticordius, tortum cor habens. Putat torta esse omnia quae dicuntur a Deo, putat prava esse omnia quae fecit Deus, et displicent illi omnia judicia storquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte putamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed sig
Abbreviated transcription (Latin):
ut pulsantes exercerent᷑. ñ ut paruulis negaret᷑:
humiliatis usq ad t̾rã. ut cogitare ãpliꝰ ñ possint
quã qdđ ꝑ t̾rã ꝑcipit᷑. Per trã qͥd dico : ꝑ carnẽ. Ca¬

Expanded text:
ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram, ut cogitare amplius non possent, quam q
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ mansueti. Intelligat caritas ur̃a. Extitit quȩdã
ꝑdicissima secta manicheoꝵ. Acceptas scripturas
et lectasirrisit. rep̃hendere uoluit qđ ñ intellige-
sapuer̃. Qͥcqͥd audis in fabulis eoꝵ ñ nisi blasphe-¬
mia ẽ. et quȩdã figm̃ta imaginũ corporaliũ. qͣn¬
doqͥdẽ uolentes intelligere dm̃. usq ad lucis istius
uisibilis cogitationẽ uener̃: ultra ire ñ pocuer̃. Et
tales cãpos lucis fecer̃ in regnodĩ. qͥlẽ uidebant
he solẽ. qͣsi frustũ lucis huiꝰ. Totũ autẽ hoc qđ ꝑ
trã carnis tangit᷑. tr̃a. ẽ. deo. Habemꝰ enĩ unde ui-¬
deamꝰ. unde audiamꝰ. unde odorem᷑ unde gustemꝰ
unde tangamꝰ. Caro ista ꝑqͥnq nuncios qͦsdã qͦs
appellamꝰ sens ꝑcipit ñ risi corporalia. Intelligi¬
bilia uͦ et sp̃alia. m̃te capiunt᷑. Qͥagͦ illi obscuri-¬
tatẽ seripturarũ irriser̃ quȩ ꝓptẽa clausa erat

Expanded text:
unt mansueti. Intelligat Charitas vestra. Exstitit quaedam unt mansueti. Intelligat Charitas vestra. Exstitit quaedam perditissima secta Manichaeorum; acceptas Scripturas et lectas irrisit: reprehendere voluit quod non intelligebat, sapuerunt. Quidquid audis in fabulis ipsorum, nonnisi blasphemia est, et quaedam figmenta imaginum corporalium: quandoquidem volentes intelligere Deum, usque ad lucis istius visibilis cogitationem venerunt, ultra ire non potuerunt; et tales campos lucis fecerunt in regno Dei, qualem videbant hunc solem, quasi fructum lucis illius. Totum autem hoc quod per terram carnis tangitur, terra est Deo. Habemus enim unde videamus, unde audiamus, unde odoremus, unde gustemus, unde tangamus. Caro ista per quinque nuntios quosdam, quos appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant,
Abbreviated transcription (Latin):
si sic diceret᷑. Qndo enĩ potestu sic dicere aut iuidi¬
care. qͦmͦ dici expediat : Sic dictũ ẽ: qͣmͦ dici debuit.
Non corrigat eger medicam̃ta sua. Noruit ea medicꝰ
medicare: Ei crede qͥte curat Idõ qͥd seqͥt᷑: Su iscipi¬
ens mansuetos dñs Holigͦ resistere adũsus dausa dĩ¬
qͥd seqͥt᷑. Fumilians autẽ peccatores usq ad t̾rã.
Multas genera peccatoꝵ humilians autẽ pecca¬¬
toresusq ad trã. Qͦs peccatores nisi c̃tͣrios mansue¬
tis: Exeo qͥppe qđ ait. suscipiens mansuetos dñs.
humilians aut̃ peccatores usq ad t̾rã: spetiẽ qͣndã
peccatoꝵ. ex p̃dicta mansuetudine uoluit intelli-¬
gi Peccatores gͦ hoc loco ĩmites. et eos qͥmansueti ñ
s̃ intelligimꝰ. Qͣre humiliat usq ad trã: Rep̃hen-¬
dunt intelligibilia: trena sensuri s̃. Hoc fec̃ homini¬
bꝰ qͥ uoluer̃ irridere legẽ: anteꝗ nossent. Nenĩ fue-¬

Expanded text:
si sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judisi sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dpeccatores usque ad terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians autem peccatores usque ad terram;» quos peccatores, nisi contrarios mansuetis? Ex eo quippe quod ait, «Suscipiens mansuetos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» speciem quamdam peccatorum ex praedicta mansuetudine voluit intelligi. Peccatores ergo hoc loco immites, et eos qui mansueti non sunt, intelligimus. Quare humiliat usque ad terram? Reprehendunt intelligibilia, terrena sensuri sunt. 13. Hoc fecit hominibus qui voluerunt irridere Legem, antequam nossent; non enim fuer
Abbreviated transcription (Latin):
mi duritia. c̃cerat᷑ animi ꝑtinacia. accuset᷑ in malo.
renaseat᷑ in bono: diriget ipse alligabit fracturã
consolidabit santatẽ: et ñ er̃ impossibilia nob̃ quȩ
mͦ impossibilia s̃. Bonũ enĩ ẽ: ut confiteat᷑ infirmi¬
tatẽ. qͥ uult ꝑuenire ad diuinitatẽ: Incelligentiȩ
eiꝰ ñ .ẽ. numerꝰ Idõ qͥd debeas facere in difficultate
intelligis. ñ sequeris. Honora scripturã dĩ. hono¬
ra ũbũ dĩetiã ñ aꝑtũ. differ pietate intelligen
rũ autẽ aliqͥd. ẽ.: ñ ut tͥ neget᷑ sedut exereat
accepturũ. Endo gͦ obscurũ ẽ: medicꝰ illud fec̃
ut pulses. Uoluit ut exercereris in pulsando: uo¬
luit ut pulsanti aꝑiret. Pulsando exerceberis. ex¬
erettatꝰ latior efficieris. Latior factꝰ capies qđ do.¬
nat᷑. Noligͦ indignari qr clausũ ẽ. Esto mitis esto
mansuetꝰ. Holi recaleitrare: et cdicere meliꝰdiceret᷑

Expanded text:
mi duritia, conteratur animi pertinacia, accusetur in malo, mi duritia, conteratur animi pertinacia, accusetur in malo, renascatur in bono. Diriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibilia sunt. Bonum est enim ut confiteatur infirmitaers.» 6. Ideo quid debeas facere in difficultate intelligis, non consequeris: honora Scripturam Dei, honora verbum Dei, etiam non apertum; differ pietate intelligentrum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat accepturum. Ergo quando obscurum est, medicus illud fecit, ut pulses: voluit, ut exercereris in pulsando; voluit, ut pulsanti aperiret . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, copies quod donatur. Ergo noli indignari quod clausum est; mitis esto, mansuetus esto. Noli recalcitrare
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ autẽ creauit: alit̾ et alit̃ ee̾ ñ potest Idipsũ gͦ il¬
le.ẽ: qm̃ dictũ ẽ ei. mutab̾ ea et mucabunt᷑ tu au¬
tẽ idẽ es et anni cui ñ deficient. Igit᷑ su pse idẽ ipse.
et mutari ex nulla parte potest: participando eiꝰ di-¬
uinicatẽ. erimꝰ et nos immortales in uitã et̾nã. Et
hoc nob̾ pignꝰ datũ ẽ de filio dĩ. qđ iã dixi scĩtati
urẽ: ut anteꝗͥ efficerem᷑ participes immortalitatis
ipsiꝰ fieret ipse pͥor particeps mortalitatis ñȩ Sic̃
aut̃ ille mortalis ñ de sua substantia sed de nr̃a:
sic nos immortales. ñ de nr̃a sed de ipsiꝰ substantia.
Parcicipes gͦ erimꝰ. Nemo dubitet: Scriptura et hoc
dic̃. Et cuiꝰ rei erimꝰ participes qͣsi partes sint apđ
dm̃ aut ꝑ partes diudat᷑ ds̃: Qͥsgͦ explicat. qͦmͦ
sint participes uniꝰ simplicis multi: Non gͦ exigatis
qđ a me dicim̃ posse puto qr uidetis: sed redite ad
remedia saluatoris Conterite cor confringat᷑ ani¬

Expanded text:
e. Idipsum ergo ille est, quoniam dictum est ei: «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Igitur si ipse idem ipse est, et mutari ex nulla parte potest; participando ejus divinitatem erimus et nos immortales in vitam aeternam. Et hoc nobis pignus datum est de Filio Dei, quod jam dixi Sanctitati vestrae, ut antequam efficeremur participes immortalitatis ipsius, fieret ipse prius particeps mortalitatis nostrae. Sicut autem ille mortalis, non de sua substantia, sed de nostra: sic nos immortales, non de nostra substantia, sed de ipsius. Participes ergo erimus: nemo dubitet, Scriptura hoc dixit. Et cujus rei participes erimus, quasi partes sint apud Deum, aut per partes dividatur Deus? Quis ergo explicat quomodo sint participes unius simplicis multi? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, puto quia videtis: sed redite ad remedium Salvatoris; conterite cor, confringatur ani
Abbreviated transcription (Latin):
numerat dẽ: om̃s secũ regnaturos om̃s aggregan-¬
dos corpori unigeniti sui. Numeratos habet: et nu-¬¬
merat eos Qͥ indignꝰ. ẽ: nec numerat᷑. Et multi cre-¬
dider̃ uł multi se qͣlicũq adũbrata fpetie fidei
ppło eiꝰ applicauer̃ nouit tam̃ ille qͥd numeret. et
qͥd uentilet. Nã tanta ẽ celsitudo euangelii: ut fie
in regno dĩ Intra parietes istos plures s̃ ꝗͣ futuris in¬
iniqͥtate scłi tenebrosa ñ seducat᷑. Si ñ fuerit se¬
ductꝰ uł uictꝰ. tanꝗͣ stella erit ꝗ iã numerat ds̃.¬
Et om̃ibꝰ eis in qͥt nomina uocans. Ibi ẽ totũ p̃miẽ
habemꝰ nomina quȩdã apud dm̃ Ut̃ nouert ds nra
nomina hoc optare debemꝰ. hoc agere hoc satagere
qͥntũ possumꝰ ñ de alis rebͥgaudere necde qͥbedã do-¬

Expanded text:
numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numeratos habet, et numerat eos. Qui indignus est, nec numeratur: Et multi crediderunt, vel multi se qualicumque adumbrata specie fidei, populo ejus applicuerunt; novit tamen ille quid numeret, et quid ventilet. Nam tanta est celsitudo Evangelii, ut fierunt. Intra parietes istos plures sunt, quam futuri iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numerat Deis nomina vocans:» ibi est totum praemium. Habemus nomina quaedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥ habitare. in tab̃naculis peccatoꝵ. Etenĩ si ali¬
cui bono. pio. confitenti infirmitatẽ suã. pullo
corui iuocanti dm̃. c̃tingit forte in eccłia care¬
re honore tẽporali: ñ it extͣ ȩxcł̃iã. ñ sibi fac̃ ext̃
ȩccłiã tab̃naculũ. in qͦ ñ bene sentiat ds̃. Sed
qͥd dic̃ : Elegi abici in domo dĩ: magis ꝗ habita¬¬
re in cab̾naculis peccatoꝵ Nec in tab̾nacuł ui¬¬

Expanded text:
quam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si aliquam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confitenti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentiat Deus: sed quid dicit? «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nec in tab
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑ parentũ suoꝵ. conũsis ad dm̃. Et audis
coruiꝰ Dimisisti patrẽ tuũ: Dimisi plane Ille enĩ
coruus ñ inuocans dm̃: ego pullus corui inuoco
suꝑbia ẽ. Uidet᷑ enĩ equus ueluti ad suggestũ ho.¬
minis accõmodatꝰ ut altior incedat: et reuera ẽ.
in eo ceruix. indicans qͣndã suꝑbiã. Nonse extol¬
lant homines in suis dignitatibꝰ ñ se sublimes pu.¬
tent honoribꝰ. Caueant. ne eqͦ indomito p̃cipitent᷑.
Nide enĩ qͥd dictũ ẽ in alio psalmo. Hi in curribꝰ
Ipsis obligatis pedes et cecider: nos autẽ surreximꝰ et
erecti sumꝰ Nin potentatueqͥ uoluntatẽ habebit:
Nec in tab̾naculis uiri bene sentiet. In tab̾naculis
inqͥt uiri. Est enĩ tab̾naculũ dñi: ipsa scã ȩccł̃ia to-¬
to orbe diffusa. Heretici diuidentes se ab ȩxcłiȩ tab̾¬
naculo sibi tab̃nacula posuer̃. Non in ipsis tab̃¬
naculis uiribene sentiet dĩ. Sed pullũ coruoꝵs
attende dicentẽ. Elegi abici in domo d̃i. magis

Expanded text:
rentum suorum, conversi sunt ad Deum. Et audis ergo? dimisisti patrem tuum, dicis pullo corvi? Dimisi plane: ille enim corvus non invocans Deum, ego pullus corvi invoco superbia. Videtur enim equus veluti ad suggestum hominis accommodatus, ut altior incedat. Et revera est in eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extollant homines in suis dignitatibus, non se sublimes putent honoribus; caveant ne equo indomito praecipitentur. Vide enim quid dictum est in alio psalmo: «Hi in curribuis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus» . «Non in potentatu equi voluntatem habebit; nec in tabernaculis viri bene sentiet. In tabernaculis,» inquit, «viri.» Est enim tabernaculum Domini, ipsa sancta Ecclesia toto orbe diffusa. Haeretici dividentes se ab Ecclesiae tabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ psꝰ pne fenũ : Et enĩ ista om̃ia quȩ ȩccł̃iȩ ad
necessitatẽ seruientiũ dõ dant᷑ a diuitibꝰ. qͥd s̃
nisi fenũ: Carnalia eñ s̃. et ad cẽpꝰapparentia:
sed ñ inde aliqͥd carnale c̃qͥrit᷑. De rebꝰ uilibꝰ qͥd
emas attende. Apłis enĩ ait. ostendens illucd eẽ.
fenũ. Si nos uob sp̃alia seminauimꝰ. magnũ ẽ.
siurã carnalia metamꝰ: Et audi qr carnalia fȩ¬
nũ s̃. Om̃is caro fęnũ: et om̃is claritas eiꝰ ut
flos feni. Ergo tristis abscessit. Et ait dñs. Quã
dificile diues intrat in regnũ celoꝵ. hoc gͦ ma-¬
gnũ. qr exoriri fac̃ inmontibꝰ fenũ. Et qͦmͦ exoriri
fac̃ in montibꝰ fęnũ. sidiues ille audito qđ deberet

Expanded text:
enim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit in montibus fe
Abbreviated transcription (Latin):
tionis rerũ suarũ. Ee tam̃ si distribuero inqͥt omĩamea
unde cȩtera teneant᷑: et ipsũ ñ ꝑeat. Qͥd ẽ illudꝰ
feret᷑ abeo. Habet grãm possidendi. sed ñ habet cari¬
tatẽ utendi. Qagͦ illud ñ habet: et qđ habet aufe.¬
ret᷑ ab eo ꝓptẽa discipuli ut haberent caritatẽ ques
uolebat facere in celo stellas abulantes suꝑeminentẽ
uiã ille qͥ numerat multiti idinẽ stellarũ et om̃ibes
nomina uocans: cũ redirent qͦ missi erant. ex ultauen

Expanded text:
tionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omniunde caetera teneantur et ipse non pereat. Quid est illud sidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum
Abbreviated transcription (Latin):
montibꝰ fenũ. et herbã seruituti hominũ. Paulꝰ qͥdẽ
apł̃s manibꝰ suis uiuens. ipsũ fenũ montiũ acciꝑe
noluit: uoluit indigere. Sed tam̃ montes dabant
fenũ. Nũ qr ille noluit acciꝑe ꝓpt̃ẽa montes dare
ñ deb̾ent aut steriles remanerent: Debet᷑ pliuuȩ

Expanded text:
herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae
Abbreviated transcription (Latin):
cunda sit laus. Qͥ ddix̃.: Qͥ laudatis bene uiui¬
te. Laudatio impioꝵ: offendit dm̃. Plus ille at-¬
tendit qͥd uiuas: quã qͥd sones. Certe cũ eo pacẽ
qͣndo a teipso dissonas : Qͦmͦ inqͥes a meipso disso-¬
no: Aliud sonat lingua: aliud indicat uita
Dõ nr̃o iocunda sit laus. Potest enĩ laus iocunda
ee̾. homini: cũ audit c̃cinnis acutisq sententiis.
et suaui uoce laudantẽ. Sed dõ nr̃o iocunda
sit laus: cuiꝰ aures ñ ad os sed ad cor ñ adlinguã
Grãs dignationi eiꝰ. Dignat᷑ enĩ cõm̃dare se nob̾:
ñ qͣsi aliqͥd p̃staturis. sed multa ab illo potiꝰ acce¬¬
pturis. Qͦ mͦ gͦ cõm̃dat se nob̃ ds̃: Audite paulũ¬

Expanded text:
cunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivicunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem lacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, gratias dignationi ejus. Dignatur enim commendare se nobis, non quasi aliquid praestaturis, sed multa ab illo potius accepturis. Quomodo ergo commendat se nobis Deus? Audite a
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ oꝑũ psalterio: qm̃ bonꝰ ẽ psalmꝰ Lau¬
dascũ agis negotiũ. laudas cũ cibũ potũq capis
laudas cũ in lecto reqͥescis. laudas cũ dormis.
Qndo ñ laudas: Perficiet᷑ in nob̃ laudatio dei
cũ ad illã ciuitatẽ uenerimꝰ: qͣndo faclifuerimꝰ
ȩqͣles angłis dĩ. Qndo nulla nos corporalis neces
sitas ulla ex parte sollicitat. ñ fames ñ sitis int̾¬
pellat. ñ estꝰ fatigat. ñ frigꝰ stringit. ñ febris deicit.
ñ mors finit. Ad illã ꝑfectissimã laudẽ exerceamꝰ
nos laudatione ista: in bonis oꝑibꝰ. ꝓpt̾ea cũ di-¬
inqͥt iocunda sit laus. Eͦmͦ erit deo nr̃õ iocun¬
da laus: Sibene uiuendo laudet᷑. Audi qi tc̃ erit
iocunda laus. Alio loco dr̃. Non ẽ spetiosa laus
in ore peccatoris. Sigͦ in ore peccatoris lausspeti¬
sũ. Uisgͦ ut dõtuo iocunda sit laus: Noli bonȩ
cantilenȩ tuȩ obstreꝑe moribꝰ malis. Dõ nr̃o io-¬

Expanded text:
bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laubonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis nete sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus nos laudatione ista in bonis operibuinquit, «jucunda sit laus.» Quomodo erit Deo nostro jucunda laus? Si bene vivendo landetur. Audi quia tunc erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccatoris specisum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro ju
Abbreviated transcription (Latin):
manducas et bibis ad refectionẽ corporis repasati¬
onẽq m̃broꝵ grãs agens ei qͥ tͥ p̃buit mortali et
fragili ista supplem̃toꝵ solatia: et cibꝰ tuus et potꝰ
laudat dm̃. Si uͦ modũ naturȩ debitũ immode¬
ratione uoracitatis excedas. et uinolentia te in-¬
gurgites: qͣntas libet laudes dei lingua tua sonet.
uita blasphemat. Post cibũ et pocũ reqͥescis ut
dormias. Nec in lecto aliqͥd curpit̾ agas: nec exce-¬
das ultra concessã licentiã in lege dei. Sit castꝰ cũ
coniuge thorꝰ et si ẽ. cura ꝓpagandi liberos. ñ sit
effrenata luxuries libidinũ. Pefer in lecto tuo con-¬
iugi tuȩ: qr m̃bra xp̃i abo estis. abo ab illo conditi
ãbo sangune ipsi reparati. hȩc agens laudas dm̃:
nec om̃ino silebit laudatiotua. Qͥd cũ sõpnꝰ adue-¬
nerit. et cũ dormis: ñ te excitet a qͥete conscientia
tua mala. et innocentia sõpni tui laudat dm̃. Si
gͦ laudas: ñ tantũ lingua canta. sed etiã assũpto

Expanded text:
manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, et cibus tuus et potus tuus laudat Deum. Si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰñ ẽ numerꝰq intelligentiȩ eiꝰ ñ ẽ numerꝰ re¬
p̃hendebunt scripturas misticas qͥbꝰdã rebꝰ salubri¬
t̃ tegentes intelligentiã ut paruuli exerceant᷑: et
ipsa rep̃hensione ũnites facti qđ c̃triũ ẽ mansu¬
etis. humiliatis usq ad t̾rã ut incorporalẽ dm̃ sen¬
tire ñ possent: et qͥcqͥd de dõ cogitarent. ñ rificorpo

Expanded text:
 numerus.» Reprehendentes Scripturas mysticis quibusdam rebus salubriter tegentes intelligentiam, ut parvuli exerceantur, et ipsa reprehensione immites facti, quod contrarium est mansuetis, humiliati sunt usque ad terram, ut incorporalem Deum sentire non possent, et quidquid de Deo cogitarent, nonnisi
Abbreviated transcription (Latin):
angłi s̃ Qͥ d̃ gͦ ibi isrł: Si hominẽ illũ nepotẽ a-¬
brahe consideres qͥ dictꝰ ẽ et iacob: qͦmͦ angelos
intelligimꝰ isrł : Si int̃p̃tationẽ nominis discu.¬
tiamꝰ. qr et ipse iacob mutato nomine uocatꝰ
ẽ isrł. magis ibi nom̃ isrł: et utinã nos sequertes simꝰ
ciuitate. et ãpla. et cȩlesti Spectaculũ eis ds̃ ipse ẽ
Sed nos abilla ciuitate ꝑegrinam᷑ peccato ex pulsi
ne ibi maneremꝰ: et mortalitate p̃grauati ne illore-¬
diremꝰ. Respex̃ ds̃ ꝑegrinationẽ nr̃ãm. et ille qͥ ȩdi¬
ficat ierłm restituit lapsã partẽ. Unde restituit lap.¬
sã partẽ : Disꝑsiones isrł̃ colligens. Cecidit em̃ pars
quȩdã. et facta ẽ ꝑegrina. Hanc ꝑegrinationẽ mi¬
scdit̃ uidit ds̃: et quesiuit ñ querentes se. Unde
quesiuit: Quẽ misit ad captiuitatẽ nr̃ãm: Mifit

Expanded text:
potem Abrahae consideres, qui dictus est et Jacob; quomodo Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob mutato nomine vocatus est Israel ; magis ibi nomen Israel: et utinam et nos sequentes simus civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram? Misit
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥdagis: Contere cor: confitere. age.dic sequentia.
Infelix homo. qͥs me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ:
hoc enĩ dicere. infelix homo: iã cor c̃terere ẽ. Ille
spet felicitatẽ. qͥ confitet᷑ infelicitatẽ. Dic gͥ. Infelix

Expanded text:
Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix
Abbreviated transcription (Latin):
sanat c̃tritos corde. Et alligat c̃tritiones eoꝵ. Sa¬
nat inqͥt c̃tritos corde. Sanat gͦ humiliatos corde.
sanat confitentes sanat seipsos punientes. in se seue¬¬
tientes. Tales sanat. Sed ꝑfecta eoꝵ sanitas transacta
mortalitate fiet: qͣndo corruptibile hoc incorrup-
donichilerit qđ ex carnis labe sollicitet. ñ solũ
nichil cui consentiamꝰ sed nichil qđ suggerat᷑ ex
carne. Etenĩ mͦ fr̃s mei qͣntȩ illicitȩ delectationes
animũ tangunt. ꝗͣuis eis ñ c̃sentiamꝰ: ut m̃bra nr̃a
iustitiȩ seruiant. ñ iniqͥtati. Tam̃ uł delectaris ta-¬¬
libꝰ et si ñ consentis. Nondũ ẽ. ꝑfecta cͤaritas Sa-¬
nab̃̾is gͦ corde ẽtrito: sanab̾is. Noli erubescere c̃¬
terere cor. Tales sanat ds̃. Sed qͥd ago inqͥes mͦ
Condelectorenĩ legi dĩ: scđ̾m int̾ĩorẽ hominem.
Uideo autẽ aliã legẽ in m̃bris meis repugnantẽ le¬
gim̃tis meȩ: et captiuũ me ducentẽ in lege peccati.

Expanded text:
sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Sanat,» inquit, «contritos corde:» sanat ergo humiliatos corde, sanat confitentes, sanat seipsos punientes, in se sevesentientes. Tales sanat; sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit do nihil erit quod ex carnis labe sollicitet, non solum nihil cui consentiamus, sed nihil quod suggeratur ex carne. Etenim modo, fratres mei, quantae illicitae delectationes animum tjustitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delectari talibus, etsi non consentis, nondum est perfecta sanitas. Sanaberis ergo, corde contrito sanaberis. Noli erubescere, contere cor; tales sanat Deus. Sed quid ago, inquies, modo? «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.»
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ eqͥd gͦ infinitũ muncꝰ iste cõplectit᷑. etiã si homini
ñ tam̃ dõ parũ dico dõ. angłis numeratũ ẽ. Incelli¬
gentiȩ eiꝰ ñ ẽ numerꝰ Excedit om̃s numerarios. Intel¬
ligentia eiꝰ numerari a nob̃ ñ potest. Ipsũ numerũ
qͥs numerat: Numero numerant᷑ quȩcũq nume¬
rant᷑. Si qͥcqͥd numerat᷑ numero numerat᷑: et nu-¬
meri ñ potest eẽ numerꝰ numerari numerꝰ nullo
pacto potest. Qͥd gͦ ẽ apud dm̃. unde fec̃ om̃ia. et
ubi fec̃ om̃ia. cui dr̃ omĩa inm̃sura et numero et
pondere disposiusti : Aut qͥs ipsã m̃surã et ipsuo
numerũ et ipsũ pondꝰ ubi ds̃ om̃ĩa disposuit. aut¬
gentiȩ gͦ eiꝰ ñ. ẽ numerꝰ Conticescant humanȩ uo-¬
ces reqͥescant humane cogicationes. Ad incõp̃hensi¬
bilia ñse tendant qͦsi cõphensuri: sed canꝗͣ parti-¬
cipaturi. Participes enĩ erimꝰ. Non hoc qđ capimꝰ eri-¬
mꝰ nec totũ capiemꝰ. sed participes erimꝰ : qr dictũ ẽ

Expanded text:
homini, non tamen Deo: parum dico, Deo; Angelis numeratum est. «Intelligentiae ejus non est numerus.» Excedit omnes numerarios intelligentia ejus, numerari a nobis non potest. Ipsum numerum quis numerat? Numero numerantur quaecumque numerantur. Si quidquid numeratur, numero numeratur; numeri non potest esse numerus, numerari numerus nullo pacto potest. Quid ergo est apud Deum, unde fecit omnia, et ubi fecit omnia, cui dicitur: «Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti» ? Aut quis ipsam mensuram, et ipsum numerum, et ipsum pondus, ubi Deus omnia disposuit, gentiae ejus non est numerus.» Conticescant humanae voces, requiescant humanae cogitationes: ad incomprehensibilia non se extendant quasi comprehensuri, sed tanquam participaturi; participes enim erimus. Non hoc quod capimus erimus, nec totum capiemus: sed pa
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et om̃ibꝰ eis nomina uocans. Qͥd magnũ deo nu-¬
merare multitudinẽ stellarũ : Homines et hoc cona-
tis. Uiderint utrũ implere potuerint. Iam̃ ñ cona-¬
rent᷑ nisi se impleturos sꝑarent. Illis dimictamꝰ qͥd
potuerint: et qͦusq ꝑuenerint. Deo autẽ puto ñ
eẽ magnũ numerare om̃s stellas. An forte nume¬
rũne obliuiscat᷑ recenset. et magnũ aliqͥd ẽ deo
stellas numerare. cui capilli capitũ numeratis:
Manifestũ ẽ fr̃s aliqͥd uelle dm̃ nos intelligere. in
eo qđ ait: qͥ numerat multitudinẽ stellarũ. et eis

Expanded text:
 eis nomina vocans.» Quid magnum Deo numerare multitudinem stellarum? Hoc et homines conati sunt: viderint utrum implere potuerint; non tamen conarentur, nisi se impleturos esse sperarent. Illis dimittamus quid potuerint, et quousque pervenerint: Deo autem puto non esse magnum numerare omnes stellas. An forte numerum, ne obliviscatur, recenset? Magnum est aliquid Deo stellas numerare, cui capilli capitum numerati sunt ? Manifestum est, fratres, aliquid velle Deum intelligere nos in eo quod ait, «Qui numer
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt. Qeqͥd in ȩccł̃ia gerit᷑ tẽporalit̃ alligam̃¬
tas ẽcritionũ. Quẽ ad modũ enĩ medicꝰ ꝑfectȩ sani-¬
tati detrahit ligaturã sic in illa cuuitate ierłm cũ e
nosee̾ qđ hic accepimꝰ: Aut ibi recitandũ nobis. ẽ.¬
euangłm ut fides nr̃a ꝑmaneat. aut imponendaẽ
manꝰ ab aliqͦ p̃posito: Om̃ĩa ista alligam̃ta fracturȩ¬

Expanded text:
Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sanitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem, cnos esse quod hic accipimus? Aut ibi recitandum est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut imponenda est manus ab aliquo praeposito? Ista omnia alligamenta fractur