comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Beatus iob graui questione discutit᷑.
ut deuia lucis & tenebrarũ loco requiratur:
& unũ quodq ad suos terminos ducat. ac
lemitas domus eiꝰ intelligat. Quid enĩ lucis
nomine. nisi iusticia accipitur: Et quid ꝑ
tenebras: nisi iniquitas designatur: Ũn
quibdam conuersis apecc̃oꝵ nequicia d̃r.
Gratis aliqñ tenebre: nunc autẽ lux in dño.
Et de quibdam in peccato manentib me¬
moratur. Qui dormiunt nocte dormiunt.
re scientiã suspicatis: dic uel in cuiꝰ corde
ea que nunc deest innocentia ueniat ⁊ uel
in cuiꝰ corde eaque nunc est malicia ꝑseue¬
ret. In qua uia habitet lux: idest in cuiꝰ men¬
dẽ ueniens iusticia impleat. c tenebrarũ qͥs
locus sit: idest in quo iniquitas oeca ꝑduret.
ut ducas unumquodq ad terminos suos:
idestut diiudices si uel is qui numc iniquuᷤ
cernitur: in iniquitatẽ uitam finiat:uel is
qui iustus cernitur extremitatẽ uite sue
cum iusticie profetione concludat. Et intelli¬

Expanded text:
et.---Beatus Job gravi quaestione discutitur, ut et de via lucis, et tenebrarum loco requiratur; ut unumquodque ad suos terminos ducat, ac semitas domus ejus intelligat. Quid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Et de quibusdam in peccato manentibus memoratur: Qui dormiunt, nocte dormiunt .re scientiam suspicaris, dic vel in cujus corde ea, quae nunc deest, innocentia veniat, vel in cujus corde ea, quae nunc est, malitia perseveret. « In qua via habitet lux, » id est cujus mentem veniens justitia impleat. « Et tenebrarum quis locus sit, » id est in quo iniquitas caeca perduret. « Ut ducas unumquodque ad terminos suos, » id est, ut dijudices si vel is qui nunc iniquus cernitur, in iniquitate vitam finiat; vel is qui justus cernitur, extremitatem vitae suae cum justitiae perfectione concludat. « Et intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quisq maneat qui iam preceriit:& in
sius operatorib. ip̃e iniquoꝵ auctor iã
Nunc antixp̃i multi facti sunt: qͥa iniqͥ
om̃s. iã membra eius sunt. que scilicẽt
ꝑuerse edita caput suũ male uiuendo
preuenerunt. Hitic paulus ait: ut reue¬
letur in suo tempore. Nã mysteriũ iã oꝑat᷑
iniquitatis. Ac si diceret. Tunc antixp̃c
manifestus uidebitur:nam in cordib
iniquoꝵ secreta suaiam nunc occultus
oꝑatur. Ut enĩ deaperciorib criminib
taceã: ecce alius fratri in corde suo tacitus
inuidet. ce si occasionẽ reperiat. eũ supplan¬
tare contendit. Cuius alterius membrũ
est. nisi eius de quo scriptũ est inuidia di¬
aboli mors intrauit in orbem terrarũ:
Alius meriti magni esse se estimans. ꝑ
tumorẽ cordis cunctis se p̃ferens: omne ᷤ
semet ip̃o inferiores credit. Cuiꝰ alterius
membrum est. nisi eius de quo scriptũ
est. om̃e sublime uidet: ce ipse est rex

Expanded text:
quisque maneat qui jam praeteriit, et in quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis operatoribNunc Antichristi multi facti sunt , quia iniqui omnes jam ejus membra sunt, quae scilicet perverse edita caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore; nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestus videbitur; nam in cordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex
Abbreviated transcription (Latin):
&e cognitione se nesciunt. ⁊ tam̃ praua si¬
bi actione copulantur. Neq enim ꝑgamᷤ
balaam libros aut uerba cognouerat: &
tam̃ eius nequiciã sequens. uoce suꝑne
increpationis audiebat. Habes illic de¬
nentes doctrinam balaam: qui docebat
balac mittere scandalũ corã filiis ifrael.
edere & forncari. Tyatire quoq eccłiam
ab ierabel noticia ce tempora &̾ loca diui¬
debant. s quia eam par uite reatꝰ astem¬
xerat: messe ei ierabel dr. atq perũ¬
sis operib insistere angelo atcestante
qui ait. Habeo aduersus te. quia ꝑmit¬
tis mulierem iezabebque se dicit ꝓphe¬
den. docere & seducere seruos meos. forni¬
cari & manducare de ydolotitis. Ecce quia
reperiri potuerunt qui ierabel uitã reꝓba
actione secuti sunt. iezabel illic inuenta
memoratur: quia uidelicet prauũ corpꝰ
coniuncti mores unũ factunt. etiã si hoc
loca uel tempora scindunt. Unde fit ut
in peruersis suis mmitatorib & iniquus

Expanded text:
et cognitione se nesciunt, et tamen siet cognitione se nesciunt, et tamen sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens voce supernae increpationis audiebat: Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balach mittere scandalum coram filiis Israel; edere et fornicari . Thyatirae quoque ecclesiam a Jezabel notitia et tempora et loca dividebant; sed quia eam par vitae reatus astrinxerat, inesse ei Jezabel dicitur, atque operibus perversis insistere, angelo attestante, qui ait: Habeo adversus te alierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reproba actione secuti sunt, Jezabel illic inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiam si hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus et iniquus
Abbreviated transcription (Latin):
surit pii &e corde sunt ĩpii. publicata mali¬
cia corruunt: & lucem fidei quã specieten᷑
deuuerant perdunt.S inter hec necesse
est. ut unusquisq nr̃m. ad cordis sui secre¬
tum redeat. & actionis sue dampna ꝑtimes¬
cat: ne exigentib meritis ꝑ districtam iusti¬
ciam uidicioꝵ dei. in taliũ hominũ numerũ
&̾ ioeo se atali casu extraneum credat: quia
ad illius tempestatis ꝓcellam ꝑuenire ñ
existimat. O quanti alius tempora tempta
tionis ñ uiderunt: & tam̃ in eius temptati¬
onis ꝓcella uersantur. Cayn antixp̃m ñ ui
dit: cẽ tam̃ membrũ antixp̃i ꝑ meritũ fuit.
Iudas seuitiã ꝑsecutionis illiũs ignorauit:
& tamen iuri crudelitatis. eiꝰ auaritia sua¬
dente succubuit. Symon diuisus longe
ab antixp̃i temporib extitit: &̾ tam̃ eiꝰ se su¬
ꝑbie. miraculoꝵ potentiã ꝑuerse appeten¬
do coniunxit. Sic iniquũ corpus suo capi¬
ti. sic membtis membra iunguntur: cum

Expanded text:
sunt pii, et corde sunt impii, publicata malisunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed inter haec necesse est ut unusquisque nostrum ad cordis sui secretum redeat, et actionis suae damna pertimescat, ne, exigentibus meritis, per districtam justitiam judiciorum Dei in talium hominum numerum et idcirco se a tali casu extraneum credat, quia ad illius tempestatis procellam pervenire se non existimat. O quanti illius tentationis tempora non viderunt, et tamen in ejus tentationis procella versantur. Cain tempus Antit, et tamen membrum Antichristi per meritum fuit . Judas saevitiam persuasionis illius ignoravit, et tamen juri crudelitatis ejus avaritia suadente succubuit . Simon divisus longe ab Antichristi temporibus exstitit, et tamen ejus sese superbiae miraculorum potentiam perverse appetendo conjunxit. Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nomine palliant. Nam dũ uixta predicati¬
onẽ fidei uiuere negligunt. & tam̃ eandẽ
fidem specietenus uenerantur: honorẽ uite
p̃sentis ex nomine religionis quert̃ ⁊ hoc¬
ꝙ eis ex fide lucet: qͦd eos fides corã homi¬
nib refouet. St uero ñnulli qui et̾na
que audiunt. ueraciter credunt:oe tñ
eidem quam denent fidei.male uiuendo
contradicunt.habent hi quoq inter tene¬
bras lucem suam :qui dũ ꝑuersa agunt.
ce tamen de deo recta sentuint:ne tene¬
brescant funditus. ex quadã parte. fulgore
lumanis illustratur. Qui dum plus terre
na qmͣ celestia. plus que uident. qͣm que
audiunt diligunt: pulsante ꝑsecutionis
articulo. quod rectũ credere idebantur a¬
intitunt. Quod illo maxime dempore mul¬
tiplicius agitur: qñ surgente ip̃o iniquoꝵ
capite. in sc̃a eccłia ꝑsecutione ultima. libe¬
ris sius uirib. eius formido grassat᷑. Ibi tẽ¬
cor umuscuiꝰq ostenditur: ibi quieqͥd in
oculis latebat apertiur. Et qui nunc ore

Expanded text:
 V. Nam dum juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et tamen eamdem fidem specie tenus venerantur, honorem vitae praesentis ex nomine religionis quaerunt, hocque eis ex fide lucet, quod eos fides coram homnibus refovet. Sunt vero nonnulli, qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, et tamen eidem quam tenent fidei male vivendo contradicunt. Habent hi quoque in tenebris lucem suam, quia dum perversa agunt, et tamen de Deo recta sentiunt, ne tenebrescant funditus, ex quadam parte fulgore luminis illustrantur. Qna quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando surgente ipso iniquorum capite, in sanctae Ecclesiae persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassabitur. Ibi tuncor uniuscujusque ostenditur, ubi quidquid in occultis latebat aperitur; et qui nunc ore
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis insonare: ut credatur quod dicta dñi¬
ca que sequiratur. ip̃e iam ꝑ uerba ꝓtulit:
qui repletus deo. hec sine uerbis audurit. Ita¬
parte iam diximꝰ. prima exprobratio est. ta¬
enim: arroganter locutus fuerat. Et qͥs est
iste ñ dicimus: nisi de eo utiq quẽ nescimꝰ.
scire autẽ del approhade est: nescire repbare.

Expanded text:
verbis insonare, ut credatur quod dicta domiverbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae sequuntur ipse jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis audivit. parte jam diximus, prima exprobratio est tae? Eliu enim arroganter locutus fuerat. Et quis est iste? non dicimus nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est, n
Abbreviated transcription (Latin):
tut: cui uerba ab angelo que dicere debeat
iubentur. S quia in conspectu conditoris an¬
gelica iinisteria ordinata. graduũ positio¬
ne distincta st̃. ut & ꝑ cõmum felicitate bea¬
titudinis opificẽ suum uidentes gaudeant.
ce tam̃ ꝓ dispositione dignitatis. aliis alii
subrustrent: ad ꝓpħam angelũ angelus
mittt: &e quẽ secũ de deo gaudere cõmunit᷑
conspicit. & docet & dirigio: quia eũ &e ꝑ supe¬
riorẽ scientiã iuitute cognitionis. & ꝑ prestan¬
tiorem grãm culmine potestatis excedit. hec
minib monstraretur. Cũ uͦ beato iob respon¬
disse dñs de darbine d̾r: uccũ ꝑ semet ip̃m.
an ei ꝑ angelum sit locutus ambigit᷑. Potue¬
runt qurppe ꝑ angelũ cõmotiones aeris fieri:
&ẽ hec ei que subiuncta sunt ꝑ eũ uerba man¬
dari. Rursusq potuit &e exterius angelus in
turbine aerera excutere ⁊ & tamen interiꝰ ꝑ
semet ip̃m dñs uim sue sententie cordi eiꝰ sine

Expanded text:
tur, cui verba ab angelo quae dicere debeat tur, cui verba ab angelo quae dicere debeat jubentur. Sed quia in conspectu conditoris angelica ministeria ordinata graduum positione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelus angelum mittit, et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. 10. minibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine
Abbreviated transcription (Latin):
obicem sustunens interna ñ penetrat: & graue
exterius iacet quia eleuantẽ manũ interiꝰ ñ ha¬
bet Unde fit sicur dictum estait pphetarũ sensi¬
b ip̃a ut est subtilitas angelice uritutis appare¬
at ⁊ eoꝵq mens quo subtili sp̃u tangit᷑ leuet᷑:
& ñ iara pigra torpensꝙ in ima iaceat: s repłe¬
ta intimis afflatib ad suꝑna conscendat: atq
inde quasi de quodã rerum uertice. que infra
se uentura sunt uideat. S ne quis in predictiᷤ
ture sacre considerat. quod sentit uelociter e
lium angelũ uocat. Uñ & in eusdẽ ⁊acharie
uerbis aperte ostenditur. qͦd in illo uere ange¬
lus idest creatura loqueretur. cũ dr̃. & ecce an
gelus qui loquebatur m me. egrediebat. sta¬
timq subtungit᷑. & aliꝰ angelus egredie¬
batur. in occursũ eiꝰ & dixit ad eũ. Loque
re ad puerũ istũ dicens. Absq muro habita¬
bitur ierłm. Non est itaꝙ d̃s angelus qͥ muti¬

Expanded text:
obicem sustinens, interna non penetrat, et grave obicem sustinens, interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis pturae sacrae considerat, quod sentit velociter emlium angelum vocat. Unde et in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura, loqueretur, cum dgelus qui loquebatur in me, egrediebatur. Statimque subjungitur: Et alius Angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Non est itaque Deus angelus qui mitti
Abbreviated transcription (Latin):
pecrata quasi spinas rubi acciperet. & incon¬
sumptã humanitatis nr̃e substantiã. etiam
in ip̃a diuiitatis flãma seruaret: Non nrĩꝙͣͣ
uero humanis cordib etiã ꝑ angelos d̃s secre¬
tam eoꝵ presentiã. uirtute sue adspirationis
infiudit. Uñ ⁊acharias aic. Dixit angelus ad
me. qui loquebatur i me. Dũ ad se quidem
s tamen loqui in se angelũ dicit: liquido ostẽ¬
dit quodis qui ad ip̃m uerba faceret ꝑ corpore¬
am spetiem excra ñ eẽt. Unde & paulo post sub¬
didte. Et ecce angelus qui loquebatur in me:e¬
qrediebatur. Sepe enim ñ exterius apparent.
s sicut sunt angelici sp̃s uoluntatẽ dei prophe¬
tarũ sensib muotescunt̾ atq ita eos ad subli¬
mia subleuant: & queq in reb futura sc̃. in
causis originalib presentia demonstrant. Hu¬
manũ namq coripso carnns corruptibilis pon¬
dere grauatũ. hanc ipsã corpulentiam suã qͣsi

Expanded text:
ostrae quasi rubi spinas susciperet, et inconostrae quasi rubi spinas susciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam etiam in ipsa divinitatis flamma servaret. Nonnunquam vero humanis cordibus etiam per angelos Dominus secrem  Text. virtutem suae aspirationis infundit. Unde Zacharias dixit: Dixit angelus ad me, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret, per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur . Saepe enim non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt, atque eos ad sublimia sublevant, et quaeque in rebus futura sunt in causis originalibus praesentia demonstrant. Humanum namque cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum hanc ipsam corpulentiam suam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
erat: ut ꝑ hoc presidentis imperiũ. & ꝑ illd̾
claresceret officiũ iinistrantiũ. Aliqñ cele
baptirato dño scriptũ est: quiã de nube uo
sonuit dicens ⁊ hic est filius meus dilectus:
in quo michi cõplacuit. Aliqñ terrenis sũb¬
stantiis ꝑ angelos loquit᷑ ds: sic̃ cũ balaã
corripuit. inore asine humana uerba for¬
marit. Aliqñ suul tercenis & celestib sub¬
stantus ꝑangelos loquitur d̾s: sicut ad moy¬
sen in mo̾nte cũ iussionis sue uerba dedit. ig¬
nem rubũq sociauit. & aliud superuuis atꝙ ali¬
ud inferius iunxit: quod tam̃ tunc solum a¬
gitur. cũ ex ip̃a aliquid ꝯiunctione signatur.
ã ꝑ succensum rubũ moysen alloquens. qͥd
aliud ostendit nisi quod etus populi ductor fre¬
ret. qui cẽ legis flãmã ꝑciperet & tam̃ peccati
spinã nequaquã uttaret : uel quod ex illo po¬
pulo exiret. qui in ignẽ dectatis. carnis ñre¬

Expanded text:
erat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud erat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrantium. Vet. baptizato Domino, scriptum est quia de nube vox sonuit, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul et terrenis et coelestibus substantiis per angelos loquitur Dsen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam perciperet, et tamen pspinam nequaquam vitaret, vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis dolores carnis n
Abbreviated transcription (Latin):
extasi raptus aspexit : qui nisi incorporeis¬
hec oculis cerneret. in extasi ñ fuisser: sicut
paulo in uisione noctis iuir macedo apꝑa¬
ruit. qui transire eum in macẽdoniã roga¬
uit. Aliqñ ymaginib ce ante corporeos ocu¬
los. ad tempus ex aere adsumptis ꝑ angeloᷤ
loquitur ds: sicut abrahã non solum tres
uiros uidere potuit. s etiã habitacłõ terre¬
no suscipere: &̾ ñ solum suscipere. s eoꝵ usi¬
b etiã cibos adhibere. Nisi enĩ angeli quedã
nobis in terrã nunciantes ad tempus ex
aere corpora sumerent. exceriorib ꝑfecto no¬
stris obtutib ñ apparerent: nec ewbos cum
abraham caperent ⁊ nisi propter nos soli¬
dũ aliquid ex celesti elem̃to gestarent. Nec
mirũ quod illic ip̃i qui suscepti fr̃. mͥ ange¬
li. mͦ dñs uocat᷑: quia angeloꝵ uocabulum
exprunit᷑. qui exceriꝰ minnistrabant ⁊ & ap¬
pellatione dñi ostendit᷑. qui eis interiꝰ pre¬

Expanded text:
ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeisecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere, et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere . Nisi enim Angeli quaedam nobis interna nuntiantes ad tempus ex aere corpora sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent; nec cibos cum Abraham caperent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, modo angeli, modo Dominus vocantur, quia angelorum vocabulo exprimuntur qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur qui eis interius prae
Abbreviated transcription (Latin):
set uocem dñi dei deambulantis in para¬
diso ad aurã post meridiẽ: abscondit se iit̾
ligna paradisi. Quid est enim qͦd post pec¬
catum hominis in paradifũ dñs non iam
stat. s deambulat. nisi quod irruente culpa.
se a corde hominis motũ demonstrat: Qud
est quod ad auram post mersdiẽ : nisi quod
lux feruentior ueritatis abscesserat. & pec¬
catricẽ anrmã. culpe sue frigora ostringe¬
bant: Increpauit ergo adam deambulans
ut cecis mentib nequiciã suã. ñ solum ser¬
monib s etiã reb aperiret ⁊ quatinꝰ peccat
homo. a ꝑ uerba qͦd fecerat audiret. ce ꝑ de¬
ambulationẽ amisso eternitatis statũ. mu¬
tabilitatis sue inconstantiã cerneret. ce ꝑ
aurã feruore caritatis expulso. torporẽ suũ
animaduerteret: & ꝑ declinationem solis
cognosceret. quod ad tenebras ꝓpinquaret.
angelos loquitur d̾s: sicut iacob subnixa
celo scalam dormiens uidit ⁊ sicut petrus
linteũ reptilib ac quadrupedib plenũ in

Expanded text:
set vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa se a cordis hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras propinquaretangelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in
Abbreviated transcription (Latin):
tes fluctus tuos. Quid ꝑ ostia nisi p̃dicato¬
res sc̃i⁊ quid ꝑ uectẽ nisi incarnatus dñs
designatur: Qui hec uidelicet ostia contra
seuientis maris ĩpetũ. tanto ualentiora op¬
posuit: quanto ea sua obseruatione robora¬
uit. Quia enĩ ista sc̃e eccłie ostia. uectis
huiꝰ oppositione solidata st̃: potuec̃t qͥdẽ
tundi fluctib s effringi nequiuer̃t ⁊ ut
ea exterius unda ꝑsecutionis illideret: s
nequaquã cordis eoꝵ interna penetraret.
Et quia doctores sc̃i predicatione quidẽ se¬
quentib aperti ft̃. auctoritate autẽ sua re
sistentib clausi. ñ ĩmerito ostia uocant᷑:

Expanded text:
s clausa.---Quid per ostia nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti praedicatione quidem sequentibus aperti sunt, auctoritate autem sua 912 resistentibus claus
Abbreviated transcription (Latin):
liari dñica imitatione. dtempnunt. Blanda
diuni eloquii predicamenta cõmunicant. s
apud se ĩmanes intimore ꝑseuerant. Unde
hic quoꝙ postquã ꝑ cardines maris adgre¬
gate eccłie latitudo signata est: apte subium¬
quippe sunt: qui se elatis cogitationib ex¬
tollunt. Quos contra: ꝑ ysaiam dr. Ue qui
sapientes estis in oculis ur̃is: ce corã uobis¬
met ip̃is prudentes. Quos contra: etiã pan¬
lus ait. Nolite prudentes ẽẽ: apud uosmnet¬
ip̃os. S his ĩmanib lux absconditur: quia

Expanded text:
liari dominica imitatione contemnunt; blanda liari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subjunquippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Quos contra etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Sed his immanibus lux absconditur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
stre celestia alimenta ꝑcipiant. & meclie sue
fastidiũ quo moriebantur uincant: Dicat᷑
gͦ si uoluerit extendere nubes quasi terto¬
riũ suũ. & fulgurare lumine suo desuꝑ:
cardines qͦ maris operiet: per hec enim
uidicat populos. & dat escas multis mor¬
talib: ac si aperte diceret. Si scõs suos in mi¬
nisterio predicationis extendit. eoꝵq uerba
miraculis adiuuat. totiꝰ mundi limites ad
fidem uocat: ꝑ que & prius suꝑbientes iudi¬
cece: &e post ꝑ uerbũ ꝯsolationis nitriens
nib s multis: quia uidelicet scriptũ est.
Non omniũ est fides. & quibdã dr. propt̾¬
ea uos ñ auditis: quia ex deo ñ estis. Et rursũ
Nemo potest uenire ad me: nisi pater qͥ mi¬
sit me traxerit eũ. Et rursũ. Nouit dñs qui
sunt eiꝰ. Unde in ip̃a quoꝙ sc̃a eccłia pluri¬
mi fidem tenent: o fidei uitã ñ tenent. Hu¬
militatis dñice sacram̃ta ꝑcipiunt: s humi¬

Expanded text:
strae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae strae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium quo moriebantur vincant? Dicatur ergo: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines quoque maris operiet. Per haec enim judicat populos, et dat escas multis mortalibus. Ac si aperte diceret: Si sanctos suos in ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per verbum consolationis nutriens nibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non omnium est fides . Et quibusdam dicitur: Propterea vos non aisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humi
Abbreviated transcription (Latin):
nutrire ⁊ quatinꝰ & peccantes de eternis sup¬
pliciis terreant: &e penitentes de suꝑni reg¬
ni gaudiis pascant. Unde bene ip̃e dispen¬
sationis ordo seruatus est. ut ordinate helui
diceret. qͦd ꝑ has nubes prius iudicat po¬
pulos. & post modũ escas prebet: quia nimi
de praua actione corripiens ocutit ⁊ &e post¬
modũ ꝑ spem ꝯsolans nutrit. Si enĩ diuina
dispensatio per has nubes iudiciũ m ñ age¬
ret: nequaquã eisdẽ nubib dixiss. Accipite
sp̃m sc̃m quoꝵ remiseritis peccata remittun¬
tur eis: ce quoꝵ retraueritis recenta st̃. Et rur¬
sum si ꝑ easdẽ ieuina nr̃a corda ñ pasceret:
nequaqͣm de esurientib populis discipłis
dñs diceret: date illis uos manducare. Qͦd
si tunc eoꝵ manib factũ credimꝰ: ut hoc
eoꝵ uerbis cotidie fieri sine cessatione uide¬
amꝰ. Quid enim agit petrus cũ ꝑ epłas loqͥ¬
tur⁊ nisi ut uerbi pabulo corda nr̃a male ie¬

Expanded text:
nutrire, quatenus et peccantes de aeternis supnutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant, et poenitentes de superni regni gaudiis pascant. Unde bene ipse 863 dispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes prius judicat populos, et postmodum escas praebet, quia nimirde prava actione corripiens concutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixisset: Accipiteeccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . Et rursum, si per eas jejuna nostra corda non pasceret, nequaquam de esurientibus populis discipulis Dominus diceret: Date illis vos manducare . Quod sic tunc eorum manibus factum credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Quid enim agit Petrus, cum per epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male je
Abbreviated transcription (Latin):
mare ferro nequiuerant hos ꝓ diuina
formidine sacerdotũ ora simpͣlicib u̾bis
humiliũ linguas timet. Quia enĩ ꝑceptis
celestib uerbis. clarescentib quoq miracłis.
uirtus ei diuine cognitionis infundit᷑. enus¬
dem diumitatis terrore frenat᷑. ut praue a¬
gere metuat. ac totis desideriis ad eternita¬
tis grãm ꝑuenire concupiscat. Unde hic qͦ
popłos: &e dat escas multis mortalib. ꝑ hec
nimirũ uerba predicatoꝵ id guitas nubi¬
um. ꝑ hec fulgura miraculoꝵ. d̾s popłos iu¬
dicat: quia eoꝵ corda territa ad penitentiã
uocat. Nam dum suꝑna audiunt. dũ mira
oꝑa at̾cendunt ⁊ mox ad corda sua redeunt:
&e sese de anteactis prauitatib affligentes
eterna tormenta ꝑtimescunt.S ꝑ easdem nu¬
bes. per quas terrot infligitur. etiã esca datur:
quia magna predicatoꝵ dispensatio est. ut
sic sciarit suꝑbientiũ mentes affligere. itt e¬
tiam afflictas nouerint ꝯsolationis eloquio

Expanded text:
mare ferro nequiverant, hos pro divina mare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbishumilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Unde hic quoque populos, et dat escas multis mortalibus. - Per haec, nimirum verba praedicatorum, id est, guttas nivium, per haec, fulgura miraculorum, Deus populos judicat, quia eorum terrore ad poenitentiam vocat. Nam, dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeunt, et sese de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt, sed per easdem nubes per quas terror affligitur, etiam quia magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant superbientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
lumine suo desuꝑ. Quid enim sentire ful
conturbabis eos. Per has ergo nubes lu
catores scõs insensibilitatis nr̃e tenebras.
etiã miraculis illustrat. Cũq nubes iste
uerbis pluunt. cũꝙ miraculis ium
chorusce lucis aperiuint: extremos etiã
mundi terminos. in diuino amore dũ¬
tunt. Unde recte subdit᷑. Cardines qͦ ma¬
ris operiet. Quod fiendũ quidẽ heluu uoce
audimꝰ. s auctore deo iã factũ cernimꝰ.
Omp̃c enim dñs choruscantib nubib
cardines maris operuit: qͥa emicantib
predicatorib miraculis. ad fidem etiã ter¬
minos mundi ꝑduxit. Ecce enĩ pene cũc¬
tarũ iam gentium corda penetrauit: eoce
in una fide orientis limitem occidentisq
diunxit. Ecce lingua britanne que nil ali¬
ud nouerat qm barbarum frendere: iam
duclũ in diuinis laudib hebreũ cepit al¬
leliuia resonare. Ecce qͦndã tumidꝰ iã sub¬
stratꝰ scõꝵ pedib seruit occeanꝰ: euisq bar¬
baros motus qͦs terreni principes edo¬

Expanded text:
lumen suum desuper. - Quid enim sentire conturbabis eos . » Per has ergo nubes lumcatores sanctos insensibilitatis nostrae tenebras etiam miraculis illustrat. Cumque nubes istae verbis pluunt, cumque miraculis vim coruscae lucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum amorem convertunt. Unde recte subditur: Cardines quoque maris operiet. Quod faciendum quidem Eliu vocibus audivimus, sed auctore Deo jam factum cernimus. Omnipotens enim Dominus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edo
Abbreviated transcription (Latin):
extremis temporib subsequentes. basiũ appel¬
latione significet: dicat ⁊ suꝑ quo bases illiꝰ
solidate sunt. subaudis nisi suꝑ me qͥ cunc¬
ta mirabiliter teneo. & bonis exteriorib intꝰ
principaliter origniẽ presto: Qui enim sibi
quod bonũ est tribuit solida basis non est. qͥa
dũ fundamento ñ inuictt᷑. ip̃o suo pondere
in nna precipitatir. S cũ tam multa de sc̃e
eccł̃ie ostructione referant᷑ : audire mens
aꝓpetit. inimice nationes qua uirtute con¬
iuncte sunt: idest diuersa huiꝰ domꝰ edificia
qua sibi arte concordant. Sequitur. Aut qͥs¬

Expanded text:
extremis temporibus subsequentes, basium appelextremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
predicatione instruitur. eoꝵ &e auctoritate so¬
udatur: Nnde & Muncte bine bases singuliᷤᷤ
tabulis supponumur ⁊ quia dũ ꝓphete sc̃i in
uerbis suis de mediatoris incarnatione ocor¬
dant. subsequentes predicatores eccł̃ie. indu¬
bitanter edificant: ut cũ a semetip̃is ñ discre¬
pant. illos in se robustus figant. Nec ĩmeri¬
to bases quib propħe signant᷑: ut ex argento
debeant fundi precipit᷑. Argenti quippe clari¬
tas ex usu seruatur: sine usu autẽ inuigre¬
dinem uertitur. ꝓphecarũ quoq dicta ante
mediatoris aduentũ. quia inuisũ sp̃ualis in¬
telligentie ñ erant. dũ ꝯspici pre obscuritate
ñ poterant. quasi nigra remanebant: at post¬
quã mediator ueniens. ea ante oculos nr̃os
incarnationis sue manui tersit: quicqͥd in
eis lucis latebat inelaruit. sensusq patrum
precedentiũ inusũ dedit: quia uerba rebus
exposuit. Siue itaq prophetas seu doctores

Expanded text:
praedicatione instruitur, eorum et auctoritate sopraedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjunctae binae bases singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Nec immerito bases quibus prophetae signantur, ut ex argento fundi debeant praecipitur. Argenti quippe claritas ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante Mediatoris adventum, quia in 902 usu spiritalis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam Mediator veniens ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid in eis lucis latebat inclaruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores
Abbreviated transcription (Latin):
sen dr. facies colũas quatuor &e bases ea¬
rũ uestitas argento. In argento enĩ qͥd
aliud qͣm claritas diuini sermonis acci¬
piturꝰ. sicut scriptũ est. eloqͥa dñi eloqura
casta argentũ igne examinatũ terre: Ba
ses gͦ argento uestite quatuor columnas
tabernaculi sustinent: quia predicatores es¬
desie diumo eloquio decorati. ut in cunctis
se exemplum prebeant. quatuor euangelista¬
hases etiã propħe signari: qui dum ꝓrimi
aꝑte de dñica incarnatione locuti st̾. quasi
quaslam bases eos ospicimus a fundam̃to
surgere. c&e suꝑposite fabrice pondera sufti¬
uere. Uñ ad moysen rursũ dñs cũ taberna¬
ciili tabuilas etigiprecipit: fundi earũ baseᷤᷤ
argenteas rubet. Quid enim ꝑ tabulas. nisi
apłi extensa in mundũ predicatione dilata¬
ti quid ꝑ bases argeriteas. nisi propħe signan¬
tur ⁊ qui super impositas tabulas ip̃i firmi
as fusiles sustinent. quia apłoꝵ uita. dũ eoꝵ

Expanded text:
sen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases easen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probases ergo argento vestitae quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistaest ordo signari? Qui dum primi aperte de Dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases, eos conspicimus a fundamentis surgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Unde ad Moysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim per tabulas nisi apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati, quid per bases argenteas nisi prophetae signantur? qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent, quia apostolorum vita dum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uirib. s in manu ꝯsistere conditoris: ut
dũ confiderat ininsibiliter ista quis agat.
sue iurtuti nil tribuat. nec iam de se alique
audeat. cũ dei iudicia occulta formidat:
perpendens desuꝑ mensuras &e lineas i¬
comprehensibiliter densas. sit tantomagis
in humilitate formidinis. qnͣto pendere
uidet omĩa in potestate mensoris: Sequit᷑¬
ud huius terre bases. qͣm sc̃e eccl̃ie doctoreᷤᷤ
accipimus: In basib quippe columpne
in columpnis autẽ totum fabrice pondus
erigit᷑. Non ergo ĩmerito doctores sc̃i basiũ
nomine designantur: quia dũ recta predi¬
cant &e predicationi sue uiuendo ꝯcordant:
om̃e pondus eccłie. fixa moꝵ suoꝵ grauitate
sustentant. Asperas ab infidelib temptatio¬
nes ferunt: ce queq inpreceptis dei uelut
difficilia a fidelib formidantur⁊ exemplis
operũ facilia ostendunt. Uñ &e bene cũ in
Tyꝑo eccłie tabernaculũ figeretur: ad moy¬

Expanded text:
viribus, sed in manu consistere conditoris, ut viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis consistat, quanto pendere videt omnia in potestate mensoris. Sequitud hujus terrae bases quam sanctae Ecclesiae doctores accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moy
Abbreviated transcription (Latin):
caput suũ reclinet. Iste mensure & linee
tendebantur. cũ cuidam dicenti. dñe ꝑuit¬
te me primũ ire. & sepelire patrẽ meum:
euisdem magistri uoce responsũ est. Sine
ut mortui sepeliant mortuos suos: tuaũt
uade & annuncia regnũ dei. Ecce aliꝰ secitu¬
rũ se ꝓmittit & repellitur: alius relaxandũ
se postulat & retinetur. Uñ hoc nisi quia su
occulta cordis spacia. suꝑnoꝵ uidicioꝵ line
tendebantur: ut ce hunc intus incõprehen¬
sibiles mensure ꝯstringerent. & ille foras ñ
imuste remaneret: S cũ nullus nesciat.
quia d̃s has occultoꝵ iudicioꝵ lineas den¬
dat: curad iob dr. indica michi si habes in¬
tesligentiã. quis posuit mensuras eius si
nosti. uel quis tecendit suꝑ eam lineam:
An iccirco requiritur ut quod nosse. s tñ
pretermutere poterat memoret᷑. quetinꝰ
pondus secretoꝵ dei sollicitiꝰ penset. dispo¬
sitionẽ uidelicet hominis. ñ in humanis

Expanded text:
caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae tendebantur cum cuidam dicenti: Domine, permitte me primum ire sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis
Abbreviated transcription (Latin):
intra sc̃e ecclie spacia colligat᷑:. hinc adtra¬
hitur. ut extra fines fidei asya relinquat᷑.
Erant quippe tunc in ea qui colligendiñ
erant: quib uixta meritum suũ perclitiᷤ
iam nunc asya inter mensuras eccł̃ie dõ
largiente suscepta est. Intra has gͦ mensu¬
ras sunt om̃s electi: extra has om̃s rep¬
bi. etiam si intra fidei limitẽ ẽẽ uideant.¬
Uñ &e in apocalipsi scriptũ est. Atriũ quod
foras templũ est eice foras: & ne metiaris
eũ. Quid enĩ aliud atriũ qm latitudinẽ
significat uite presentis: Et recte foris
templũ sunt qui ꝑ atciũ designant᷑. atꝙ
ĩdeo metiendi non sunt: quia angusta
porta est que ducit ad uitã ⁊ & latitudo
uite prauoꝵ. ñ admutitur ad mensuraᷤᷤ
& regulas electoꝵ. Iste sp̃uales linee occł¬
to dei iudicio tendebantur: quando cui-¬
dam dicenti magister qͦcũꝙ ieris. se¬
nidos. filius autẽ hominis ñ habet ubi

Expanded text:
intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attraintra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extra fines fidei Asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui colligendi non erant, quibus juxta meritum suum perditis, jam nunc Asia intra mensuras Ecclesiae Deo largiente suscepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes electi, extra has omnes reprobi, etiamsi intra fidei limitem esse videantin Apocalypsi scriptum est: Atrium quod foris templum est ejice foras, et ne metiaris illud . Quid enim aliud atrium quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt qui per atrium designantur, atque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas electorum. Istae spiritales lineae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magister, senidos, Filius autem hominis non habet ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eras qñ ponebã fundamenta terre:
Ac si aperte diceret᷑. Uirtutẽ fortiũ dsi¬
dera. meq eoꝵ ante secula auctorẽ pen¬
sa: &e cum eos quos intempore condidi.
mirabiles susupis. ꝑpende quantũ mn
subdi debeas. quem auctorẽ mirabiliũ
sine tempore eẽ cognoscis. Sequit᷑. Indi
in terrarum particione dendunt᷑: ut dimen¬
sionis equitas. ex ip̃a lruearũ tensione te¬
neatur. In carne autẽ dñs ad eccliã ueni¬
ens. mensuras terre. Lineis mensus est:
quia fineᷤ. eccłie occulti iudicii sb̃¬
tilitate distinxit. Huius terre occulte m̃¬
sure uel linee tendebant᷑: quando predi¬
catores sc̃i agente sp̃u in aliis partib mũ¬
di uocabantur ut irent ⁊ ad alias uͦ parteᷤ
arcebantur ne accederent. Pausus nãq
apłs cũ macedonie predicare negligeret.
per uisum apparuit illi uir macedo qui
diceret. Transiens in macedoniã aduiua
cultarũ mensurarũ linea. illic ducta est.
hinc reducta. Illic tenditur ut macedona

Expanded text:
eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse cognoscis. Sequitur: in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneatur. In carne autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fines Ecclesiae occulti judicii subtilitate distinxit. Hujus terrae occultae mensurae vel lineae tendebantur quando praedicatores sancti agente Spiritu in alias partes mundi vocabantur ut irent, ab aliis vero partibus arcebantur ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum illi apparuit vir Macedo qui diceret: Transiens in Macedoniam adjuva cultarum mensurarum linea illic ducta hinc reductus. Illic tenditur ut Macedonia
Abbreviated transcription (Latin):
git. totum subito &e simul apprehendit: dei
locutio ad nos intrmsecus facta uidet᷑ potiꝰ
qͣm auditur : quia dũ semet ipsam sine mora
sermonis insinuat: repentina luce ñr̃e igno¬
rantie tenebras illustrat. Unde & baruch ne¬
tie filius cũ requisitus exponeret. quẽ admo¬
dũ uerba ieremnie ꝓphetantis audisset: ait.
Ex ore suo loquebatur quasi legens: &r ego
scribebã. Qui legens enim loquitur. alio in¬
tendit. s alio uerbũ facit: quia qͦd uidit dicit.
ꝓpħe ergo dei quia eius uerba uident potiꝰ
in corde qm audiunt: qͣsi legentes loquunt᷑.
aliqñ simul uerbis ce reb. aliq̃n ymagiib
cordis oculis ostensis: aliqn ymaginib e
ante corporeos oculos ad tempus exaere
adsumptis. aliqñ celestib substantiis. a¬
liq̃u tercenis : aliqñ simul terrenis c̃ ce¬
lestib. Nonnunquã uͦ etiam ꝑ angelũ
humanis cordib ita loquitur: ut ip̃e qͦꝙ¬

Expanded text:
git, totum subito et simul apprehengit, totum subito et simul apprehenlocutio ad nos intrinsecus facta videtur potius quam auditur, quia dum semetipsam ssermonis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordib
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ut ignẽ &e sonitũ sentirent corpora: igne
uero inuisibili. & uoce sine sonitu docerent᷑
corda. Foras ergo fuit ignis qui apparuit: s
intus qui scientiã dedit. Et cum regine can¬
dacis eunuchꝰ currui presidens icer carpe¬
gens haberet: in corde nimirũ phylippo sp̃s
dixerat.̃adiunge de ad currũ. Et cũ ad euocan¬
dum pecrũ. timentes deũ milites cornelius
direxisset: in mentẽ ꝓculdubio ab sp̃u petrus
audiuit. Ecce tres uiri querunt de: surge ita¬
q descende. & uade cũ eis. Sp̃ui enĩ dei quasi
quedam nobis uerba dicere est. occulta uiea
que agenda sunt intimare: & cor homms
ignarum non adhibito strepitu & tarditate
sermonis peritũ repente de absconditis redde¬
re. Nã quia auditus ea que ad se fiunt. ñ si¬
mul omĩa dicta comp̃hendit: quippe qui &e
causas ꝑ uerba. & particulatim uerba ꝑ sil¬
labas percipit ⁊ uisus autẽ nr̃ in eo qͦd se diri¬

Expanded text:
nta, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne nta, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda: foraintus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidens iter capebus haberet, in corde nimirum spiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se diri
Abbreviated transcription (Latin):
cor docetur: quia uirtus eius intima quadã
subleuatione cognoscitur. & ad quã mens ple¬
na suspenditur. uacua grauat᷑. Pondus enim
quoddam est: quod omnẽ aniniã quã replet
leuet. Incorporeum lumen est: qͦd ce interiora
repleat: ce repleta exterius circũscribat. Sine
strepitu sermo est: qui & auditũ aperit. &e ha¬
bere sonttũ nescit. Quod enĩ de aduentu sc̃i
sp̃s scriptũ est. factus est repente de celo so¬
nus. tanquã aduenientis sp̃c uehementis.
ce̾ repleuit totã domũ ubi erant sedentes.
&e apparuerunt illis dispertite lingue qͣsi
ignis seditq suꝑ singulos eoꝵ: per ignẽ
quippe dñs apparuit. s ꝑ semet ip̃sũ locuti¬
onẽ interius fecit. Et neq ignis deus. neq
ille sonitus fuit: s ꝑ hoc quod eͣteriꝰ exhibu¬
it. expressit hoc quod interiꝰ gessit. Qui enĩ
tos intus reddidit: foras linguas igneas
ostendit. In significatione gͥ admota st̃ elem̃¬

Expanded text:
cor docetur, quia virtus ejus intima quadam cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod omnem animam quam replet levet. Incorporeum lumen est quod et interiora repleat, et repleta exterius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui et auditum aperit, et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti itus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientiset replevit totam domum ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispertitae linguae quasi ignis, seditque supra singulos eorum ; per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neqille sonitus fuit; sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Sanctus tos intus reddidit, foras linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt eleme