comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assũpti hoĩs. uere cont̾statꝰ ẽ: s ñ
passio eiꝰ dñatur animo: uerum ꝓ¬
passio ẽ. Unde ait: cepit otͥstari
Aliud ẽ enĩ ꝯtͥstari. aliud inciꝑe otͥ¬
stari: quod ẽ. alit̃ contͥstatur qͥs ꝑ
ꝓpassionẽ. alit̾ ꝑ passionẽ. Ideo ꝙ sccłm
hane distinctionẽ aliqn dicit᷑ xp̃c¬

Expanded text:
i hominis, vere contristatus est, sed non passio ejus dominatur animo, verum propassio est. Unde ait: Coepit contristari. Aliud est enim contristari, aliud incipere contristari; quod est: Aliter contristatur quis per propassionem, aliter per passionem. Ideoque secundum hanc distinctionem aliq
Abbreviated transcription (Latin):
siȩ udiciũ. quȩ ꝑ surreptionẽ uł
ignorantiã int̾dũ iudicat. Ds̃ aũ
semꝑ uidicat scd̃m ueritatẽ: &
in remittendis ł retinendis culpiᷤ
id iyris & officii hñt eugłici sacer¬
legales in curandis lepsis. Hi gͦ
pecc̃a dimittunt ł retinent: dũ
dimissa adõ uł retente uidicant
& ostend̾t. Ponunt enĩ sac̾dotes
nom̃ dłi suꝑ filios isrł: s ipse bñdic̃
ut legit᷑ in numeris. Hunc modũ
ligandi & soluendi: ier supͣ nota¬
ctionẽ penitentie confitentib im¬
ponunt: soluunt cũ de ea aliqͥd
dimitunt. uel ꝑ eã purgatos ad
sacram̃toꝵ cõmunionẽ admittun:¬

Expanded text:
reptionem et ignorantiam interdum judicat, Deus autem semper judicat secundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerlegales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notactionem poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittun
Abbreviated transcription (Latin):
suos: & ideo remissionẽ peccatoꝵ¬
uł ꝑ se ipsũ facit ł ꝑ ipsiꝰ colũ bȩ
membra. quib ait. Si cui dimise¬
ritis. dimittent᷑. Ecce ꝗͣ uaria
posfumꝰ qđ solus d̾s dimittit pec¬
cata & retinet: & tam̃ eccłiȩ con¬
tulit potestatẽ ligandi & soluen¬
di: s alit̾ ipse soluit ł ligat. alit̾
ȩccłia. Ipse enĩ ꝑ se tantũ ita di¬
mittit pecc̃a: quia & animam
mundat ab int̾iori macula. &
on aũ hoc sac̃dotib concessit:
quib tam̃ tͥbuit potestatẽ¬
di hoĩes ligatos ł solutos. Unde
iudicio ostenderet᷑ mundatꝰ: ita
etiã lazarũ iã uiuificatũ obtulit
discipłis soluendũ: quia & si aliqͥs¬
apud dm̃ sit solutꝰ. non tam̃ in
facie eccłiȩ solutꝰ habet᷑ nisi per
iudiciũ sac̾dotis. In soluendis gͥ
culpis ł retinendis. ita operatur
sacͥdos engłicus & iudicat: sicut
olĩ legalis in illis qͥ contaminati
erant lepra. quȩ pec̾cm significat.

Expanded text:
suos. Et ideo remissionem peccatorum vel seipsum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia possumus, quod solus Deus dimittit peccata et retinet; et tamen Ecclesiae contulit potestatem ligandi et solvendi, sed aliter ipse solvit vel ligat, aliter Ecclesia. Ipse enim per se tantum dimittit peccatum, qui et animam mundat ab interiori macula, etNon autem hoc sacerdotibus concessit, quibus tamen tribuit potestatedi homines ligatos vel solutos. Unde judicio ostenderetur mundatus . Ita etiam jam Lazarum vivificatum obtulit discipapud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum signat.
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. Omnino gͥ in gen̾e suo nup¬
tiȩ bone st̃. quia fidẽ thori ser¬
uant. & ꝓlis suscipiende causa
utrũq sexũ cõmiscent: & impie¬
tatẽ separationis horrent. Sc̃ita¬
ti etiã conuigii. nec coniunx in¬
fidelis obe̾e̾ potest: s potiꝰ fideli
ꝓdest infideli ut apłs docet. Ex
his ostendit᷑ qđ comuges qui
causa ꝓlis tm̃ conueniunt ł qͥ
exigentib debitũ reddunt. de¬
fendit a pecc̃o scĩtas coniugii
bonũ q nuptiale. Si enĩ absq
hecc̃o ñ posset fieri concubitꝰ con¬
iugalis. ñ p̃cepisset dñs post dily-¬
uiũ eos copulari dicens. crescite

Expanded text:
tiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam conjugii nec conjux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa prolis tantum conveniunt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos copulari, dicens, Ge
Abbreviated transcription (Latin):
qtiȩ orationi debent᷑: nec immu¬
tetur in eũ usũ qui ẽ cont natu¬
rã. Concubitꝰ aũ necessariꝰ causa
gen̾andi inculpabilis: & solꝰ ipse¬
faciunt quȩ ñ ẽ nuptiarũ: cuiꝰ
delicti ñ sunt nuptiȩ hortatͥces
s dep̃catrices. Deciis quidẽ con¬
iugale ẽ castitas ꝓcreandi: &
reddendi carnalis debiti fides
Hoc ẽ opus nuptiarũ: qͦd ab om̃i
pecc̃o defendit apłs. dicens. Non
peccat uirgo si nupserit. Cũ gͥ¬
culpabilis ñ sit gen̾andi intenti¬
one concubitꝰ. qui ꝓprie nuptiis
bitũ carnis exposcunt ñ ꝓpaginiꝰᷤ
uoluntate s libidinis uolupta¬
te: quȩ tam̃ uoluptas ñ propt̃
nuptias cadit in culpã. s ꝓpt̾
nuptias accipit ueniã: Immo.¬
derata gͥ ꝓgressio: scđm ueniã
concedit᷑. Qͦcirca & hinc lauda¬
biles st̃ nuptiȩ: qr etiã illud qͦd
ñ ꝑtinet ad se ignosci faciunt
ꝓpt̾ se. Non enĩ iste concubitꝰ qͦ
seruit᷑ concirpiscentie: agit᷑ ut
impleat᷑ fetꝰ. quẽ postulant nup¬

Expanded text:
quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solfaciunt quae non est nuptiarum, cujus delicti non sunt nuptiae exhortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas procreandi et reddendi carnaHoc est opus nuptiarum quod ab omni peccato defendit Apostolus, dicens: Non peccat culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis bitum carnis exposcunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ergo progressio secundum veniam conceditur. Quocirca et hinc laudabiles sunt nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nup
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ht̃ culpã: ꝯcupiscentie uͦ sati¬
ande s tam̃ cũ coniuge ꝓꝑter
cupiscentia utunt᷑ inuicẽ ultra
necessitatẽ liberos ꝓcreandi: po¬
nã in his in quib cotidie dicimꝰ
dimitte nob debita nr̃a. & cet̾a.
di a crimine. Uñ in sententioli
dicio amat coniugẽ. ñ affectu:
ñ regnat in eo impetꝰ uoluptati.
nec preceps fert᷑ ad coitũ. Nich
ẽ fediꝰ: quã uxorẽ amare quasi
adulterã. Qui dieunt se causa
bumani gen̾is uxorib iungi.
unitent᷑ saltẽ pecudes: & postꝙͣ
uent̾ uxoris intumuerit ñ per¬
dant filios: nec amatores se uxo.¬
rib exibeant. s maritos. Idem
In matͥmonio oꝑa liberoꝵ conces¬
sa suñ: uoluptates aũ quȩ de me¬
retricũ amplexib capiunt᷑ in
uxore damnate. De indulgentia

Expanded text:
t culpam; concupiscentiae vero satiandae, sed tamen cum conjuge propter cupinecessitatem liberos procreandi, ponam in his pro quibus quotidie dicitur, Dimitte nobis debita nostra, di a crimine. Unde in sententiolisdicio amat conjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, in uxor
Abbreviated transcription (Latin):
obumbratio illa fugaret᷑: & si qͥd
tolleret᷑. Nec nos qͥ baptismi uerita¬
tem & hereticoꝵ iniquitatẽ agno¬
scimꝰ ideo cypͥano meliores sumus:
sic̃ nec petro. qͥ gentes uidarzare
ñ cogimꝰ. Hoc etiã sciendũ ẽ: qđ

Expanded text:
obumbratio illa fugaretur, et ut saobumbratio illa fugaretur, et ut satolleretur. Nec nos quia baptismi veritatem et in haereticorum iniquitate agnoscimus, jam Cypriano meliores sumus, sicut nec Petro, quia gentes judaizare n cogimus. Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
seruato caractere xp̃i. rebaptizan¬
di ñ st̃: s tantũ manꝰ impositione
reconciliandi st̃ ut sp̃m sc̃m acci¬
piant. & in signũ detestationis
hereticoꝵ. Sunt tam̃ non nulli
doctoꝵ. ut eyprianꝰ & alii quidã
qui dic̾e uident᷑ ab hereticis non
posse tradi baptismũ : & eos e̾ẽ re¬
baptizandos cũ ueniunt ad ȩccłiam
qui ab illis diciuit᷑ baptizati. Sed
boc de illis uerũ ẽ: qui extͣ formã
eccłiȩ baptizare p̃sumunt. Cypria¬
nus aũ ibi a ueritate deuiasse uidet᷑.
care potest cũ ipse immundus ẽ. &
apud quẽ sp̃s sc̃s non ẽ. cũ dñs di¬
cat in lege quȩcũq tetig̾it ĩmundꝰ
ĩmunda erunt: quis potest dare
qͦd ipse ñ habet HNoc uͦ ex ignoran¬
tia eũ dixisse: aug̃ innuit in libro¬
rẽ cyprianũ gloriosũ. qͥ apud hereti¬
cos ł scismaticos datũ baptismũ
nolebat cognoscere dũ eos nimis
detestaret᷑ : tanta eiꝰ merita usq
ad triumphũ martyrii secuta sunt:
ut & caritatis qͣ excellebat luce

Expanded text:
andi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliandi, ut Spiritum sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate am potest cum ipse immundus est, et apud quem Spiritus sanctus non est? cum Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit rem Cyprianum gloriosum, qui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce
Abbreviated transcription (Latin):
scdm hominẽ ẽ filiꝰ di: nisi forte
scđm. unitatis ꝑsonȩ sit exp̃ssiuũ̃.
ut sit sensus. Ipse qui est: homo.
ẽ i filiꝰ. Ut aũ ipse ens hõ sit clĩ
filiꝰ: ꝑ gr̃am habet. S si causa no¬
tet᷑: falsũ ẽ. Non enĩ quo homo ẽ:

Expanded text:
secundum hominem est Filius Dei, nisi forte secundum unitatis personae sit expressivum, ut sit sensus: Ipse qui est homo, est Dei Filius; ut autem ipse ens homo sit Dei Filius, per gratiam habet: sed si causa notetur, falsum est, non enim quod homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
maritali affectu eã cognouerit.¬
& illa uxorio affectu debitum ꝑ¬
soluerit. putans lege pͥmogenitoꝵ
& pat̾nis imꝑiis se illi uire coyu¬
latã. Excusant᷑ etiã: quia di ⁊si¬
lio in myst̾io ita actũ ẽ. Hodie
etiã excusaret᷑ ille cui inscio uxo¬
ris soror lectulũ eiꝰ ingressa se subi¬
ceret: quȩ cũ sine spe conugii
ꝑpetuo manere censeat᷑. ille tam̃
qui cognouit eã ꝑ ignorantiã
excusat᷑ : qͦd ꝑ simile ꝓbat᷑. Si
enĩ diabolus tͣnsfigurans se in
angłm lucis credat᷑ bonus: ñ est
error ꝑiculosus. Qđ aũ uir ille
in illã mulierẽ ñ consenserit: ex
simili ostendit᷑. Si qͥs hereticꝰ no¬
mine augustini ł ambiꝵ aliciu
catholico se offerret. eũ q ad suȩ fidei
imitationẽ uocaret: si ille assen¬
tiret. in cuiꝰ sententiã fidei dicere¬
tur consensisse: Non in hereti coꝵ
sectã: s in integritatẽ fidei quã
ille hereticꝰ se mentiebat᷑ habere.

Expanded text:
maritali affectu eam cognoverit, etmaritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur, quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
gii consensũ ñ excludit: error uͦ
conditionis coniugalẽ consensũ
euacuat: de qua conditione
postmodũ tͣctabimꝰ. Error quoq
ꝑsone consensũ conuigalẽ non
admittit: ut si quiꝰ feminam¬
nobilẽ in conuigiũ petat & ꝓea
alia ignobilis tradat᷑ ei. ñ ẽ inter
eos conuigiũ. quia ñ consentit ur
in istã s in aliã: ut si qͥs ꝓmitt̾et¬
offerret mͥ auricalcũ. & ita me
deciꝑet: nũqͥd dicerer consensise
quia consensus ñ nisi uoluntatie.
Sicut gͦ error materiȩ excludit
consensũ: ita & in conuigio error
ꝑsone. Sed obicit᷑ de iacob. qui
ꝓ rachel septẽ annis seruierat: &
supposita ẽ ei lya. Nũqͥd error
ꝑsone exclusit conuigiũ: cũ non
in eã s in rachel consensit: Sed
qͦd ibi factũ ẽ. in mysterio gestũ
ñ imꝓbe tradit᷑. Ibi tam̃ & si ñ
p̃cessit. secutꝰ ẽ consensus: nec ex
illo concubitu qͥ consensũ preces¬
sit fornicarii uidicant᷑. cũ ille

Expanded text:
gii consensum non excludit. Error vero gii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminamnobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis offerret mihi orichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensissequia consensus non est nisi voluntatis. Sicut ergo hic error materiae excludit consensum, sic et in conjugio errorSed objicitur de Jacob qui pro Rachel septem annis servierat, et supposita est ei Lia, numquid error personae exclusit conjugium, cum non in eam, sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille
Abbreviated transcription (Latin):
ille conseq̃ns supplet qͦd p̃cedens
coactio tulerat. Consentire autẽ¬
ꝓbatur qͥ euident̃ ñ contradicit:
scđm illud. In sponsalib eoꝵ con¬
sensus exigendus ẽ: quoꝵ in nup¬
tiis desiderat᷑. Intelligit᷑ tam̃ sẽꝑ
filia consentire patri: nisi euident̾
dissentiat. Itẽ. Sponsalia sic̃ nup¬
tiȩ. consensu fiunt contrahentiũ.
& ideo sic̃ in nuptiis ita & in spon¬
salib patͥsfamilias filiã consenti¬
re oportet: quȩ si patͥs uoluntati
ñ repugnat. consentire intelligit᷑.
pedit ł excludit consensũ: s
etiam error. Non aũ omĩs error
consensũ impedit. Est eniĩ error
aliꝰ ꝑsone: alius fortune: aliꝰ con¬
ditionis. aliꝰ qualitatis. Error ꝑ¬
sone. qñ hic putat᷑ eẽ ille homo
& est aliꝰ: error fortune q̃n puta¬
error conditionis q̃n putatur eẽ
liber qͥ seruus ẽ: error qualitatis
q̃n putat᷑ eẽ bonꝰ qui malus est.
Error fortune & qualitatis conui¬

Expanded text:
ille consequens supplet quod praecedens ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat. 2. In libro Pandeprobatur, qui evidenter non contradicit: secundum illud: In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire intelligitur.pedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic putatur esse homo ille, et est alius. Error fortunae, quando putaError conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conju
Abbreviated transcription (Latin):
nupturã. nequaꝗͣ eã inuitam ac
renitentẽ eiusdẽ uiri cogas coniu¬
sauit: qm̃ legũ & canonũ autori¬
tas talia sponsalia ñ approbat
ne ignorantib leges & canones
minis durũ uideat᷑. ita sententiã
temꝑamꝰ: ut si pͥnceps cũ assensu
filiȩ id qͦd inceptũ ẽ ꝑficere uolu¬
erit. concedamꝰ. Sin autẽ. legatꝰ
nr utrasq partes audiat. & si
nichil fuerit ex parte rainaldi
qͦd ampliꝰ impediat: ab ipso ior¬
dane sacram̃tũ qͦ constent hec q̃
dicta sunt. accipiat: & nos canonũ
ac legũ scripta seq̃ntes. deinceps
ñ ꝓhibemꝰ quin alii uiro si uolu¬
erit p̃dicta eiꝰ filia tantũ in dño
nubat. Ex his apparet coniu¬
giũ fieri iit̾ consentientes ⁊ spon¬
taneos: ñ int̾ renitentes & inuitoᷤ.
Ueruntam̃ qͥ inuiti & coacti con¬
iuncti ft̃. si postea aliqͦ temporis¬
spacio sine contͣdictione & queri¬
monia cohabitauerint facultate
discedendi ł reclamandi habit a:
consentire uident᷑. & consensus

Expanded text:
nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conjusaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi concubitꝰ nuptialis ñ fuit:
qr in carne peccati fieri ñ pot̾at
sine pudenda concupiscentia car¬
nis quȩ accidit ex peceo: sine qͣ
concipi uoluit qͥ sine pecco futu¬
rus erat. Ꝙ licet ñ int̾cessisset
conuigalis concubitꝰ. coniugestñ

Expanded text:
is concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui sine peccato futurus erat. Et licet non intercesserit conjugalis concub
Abbreviated transcription (Latin):
ut paulo: uł ad corrigenda pecc̃a
ut marie lepra: uł ad głam d̾i ut de
ceco nato: uł ad iniciũ pene ut
herodi: quatinꝰ hic uideat᷑ quid
in inferno sequat᷑. scdm illud.
Duplici contritione contere eos.
nos sentire omĩa quȩ tẽpor alit̾
puniunt᷑ ñ ulteriꝰ a do punienqͥa.¬

Expanded text:
ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur quid in inferno sequatur, secundum illud: Duplici contritione contere eos, nos sentire omnia quae temporaliter puniuntur non ulterius a Deo punienda
Abbreviated transcription (Latin):
Aut enĩ puniet᷑ & falsũ est quod
dr. ñ uidicabit ds̃ bis in id ipsũ:
aut ñ puniet᷑ & optandũ ẽ adul¬
teris ut hic breui pena puniant᷑.
ut frustrent᷑ in cruciatꝰ ȩternos.
Ad quod respondemꝰ dm̃ ut õium
rerũ. ita supplicioꝵ qͦq scire m̃su¬
ras. & ñ p̃ueniri sententia uidiciᷤᷤ.
nec illi in peccatorẽ exercende
dehinc penȩ auferri potestatẽ
& magnũ pecẽm magnis diu
qr culꝑa leuis p̃senti supplicio
cõpensata sit. Leuis enĩ culpa
leui supplicio cõpensat᷑. Hic sa¬
tis innuit ieꝵ. grauia pecẽa &
hic puniri graui supplicio. &
in futuro punienda ȩt̾nalit̾. de
quib penitentia ñ agitur int̾
flagella: leuia uͦ quȩ hic puni¬
unt᷑ leui pena cõpensationem
reciꝑe: qͦd in bonis fieri ñ ambi¬
gunis. & in malis forte etiã fit
ita. Satis iam apparet qͦd illi
de ꝓphetia induxert̃ ñ facere
ꝓ eis qui dicunt ei qui erim̃ sibi
reseruat de alio ueniã prestari

Expanded text:
Aut enim punietur, et falsum est quod Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur in cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras; et non praeveniri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diutquia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Levis enim culpa levi supplicio compensatur. His satis innuit Hieron. gravia peccata et hic puniri gravi supplicio, et in futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et in malis forte etiam fit ita. Satis jam apparet quod illi de prophetia induxerunt, non facere pro eis qui dicunt ei qui crimen sibi reservat, de alio veniam praestari
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑: ñ ẽ tam̃ de omnib gen̾alit
intelligendũ. Nit enĩ sic. Qd̃ genꝰ
humanũ diluiio. sodomitas igne.
egyptios mari. isrłitas in heremo
ꝑdidit. scitote ideo tẽporalit̃ pro
pecc̃is punisse ne in ȩt̾nũ puniret:
qr ñ iudicabit ds̃ bis in id ipsum.
Qui gͦ puniti st̃ postea ñ punient᷑:
alioqͥn m̃titur scriptura. quod
nefas ẽ dicere. Quȩ sit inteligentia
p̃dictoꝵ. Attende lector his u̾bis
& caue ne de omnib generalit
intelligas. s de his tantũ qui
int̾ ipsa flagella penitentiã ege¬
runt. credentes in dm̃ hebreoꝵ:
qm̃ & si breuẽ & mom̃taneã. ta¬
men ñ respuit ds. Qd autẽ qui
ꝑ tẽporale flagellũ ñ corrigunt᷑
post ȩt̾nalit̾ puniant᷑. ibidẽ osten¬
dit. agens de fideli dep̃henso in
adulterio qͥ decollatur: ubi osten¬
dit leuia peccata breui & tẽporali
supplicio puniri: magna uͦ diu¬
turnis & ȩt̾nis suppliciis reseruari:
decollet᷑. qͥd de eo postea fiat.

Expanded text:
est tamen de omnibus generaliter intelligendum. Ait enim: Quod genus humanum diluvio, Sodomitas igne, Aegyptios mari, et Israelitas in eremo perdidit, scitote ideo temporaliter pro peccatis punisse, ne in aeternum puniret, quia non judicabit Deus bis in idipsum. Qui ergo puniti sunt, postea non punientur; alioquin mentitur Scriptura, quod nefas est dicere. 2. Qua sit intelligentia praemissorum. Attende, lector, his verbis, et cave ne de omnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, olletur, quid de eo postea fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ nisi peniteat eũ ueteris uitȩ
qͦm᷑ ad nouitatẽ indulgentiȩ ue¬
niet. qͥ odii uetustatẽ ñ deposuit:
Illud etiã quod amb̾ ait & si fides
desit. pena satisfacit. & cet̾a: non
de fide intelligit᷑ qua creditur
in dm̃: s de conscientia delicti.
tia ñ subest. Nam cũ delicta oĩa
nemo intelligat: ẽ aliqͣndo in
homine pecc̃m cuiꝰ ñ ht̃ conscien¬
tiã. Unde apłs. Nichil mͥ consciꝰ
sũ: s ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Cũ gͥ

Expanded text:
us, nisi poeniteat eum veteris vitae, quomodo ad novitatem indulgentiae perveniet qui odii vetustatem non deposuit? Illud etiam quod ait Ambrosius: Etsi fides desit, poena satisfacit, etc., non de fide intelligitur qua creditur in Deum, sed de conscientia delicti. ti non subest. Nam cum delicta omnia nemo intelligat, est aliquando in homine peccatum cujus non habet conscientiam. Unde Apostolus: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
consciꝰ. si patient fert penã &
humilit̾ amplectit᷑. cogitans pec
git. & ꝓ eo puniri a do: pena illa
satisfacit & releuat grauatũ. Ad
hoc autẽ qͦd obicit᷑ de satisfactione
illa. si satisfactio ñ fuit. iterũ impo¬
nenda ẽ. si uͦ iterũ imponenda ñ ẽ
satisfactio fuit: & si satisfactio fuit
ueniã impetͣuit: responderi pot̾

Expanded text:
atienter fert poenam et humiliter amplectitur, cogitans se git et pro eo puniri a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si satisfactio fuit, veniam imp
Abbreviated transcription (Latin):
gnos fructꝰ penitentiȩ ñ fecit.
Est enĩ satisfactio penitentiȩ ut
ait aug̃ in lib̾ de penitentia. pec¬
catoꝵ causas excidere: nec sugge¬
stionib earũ aditũ indulgere.
mores q corrigere. & int̾ ipsa faci-¬
nora sua elemosinas freq̃ntare ũ
cessant. frustra sibi blandiunt᷑

Expanded text:
enitentiae non fecit. Est enim satisfactio poenitentiae, ut ait August., lib. de Poenit., peccatorum causas excidere, nec suggestionibus eorum aditum indulgere. moresque corrigere, et inter ipsa facinora sua eleemosynas frequentare non cessant; frustra ideo sibi blandiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ꝓximũ odit ab aliis se¬
uiciis corrigit. una eadẽq ciuitã
ex parte cõpluitur & ex parte
arida remanet: quia st̃ quidam
qui cũ quȩdã uicia resecent: in¬
solatio ẽ quia ñ obliuiscit᷑ mise¬
reri ds: scđ̾a punitio ẽ: ubi & si
fides desit. pena satisfacit & re
leuat. Ratione qͦ utunt᷑ dicen¬
tes. Si is qͥ unũ pecc̃m confitet᷑
dote iniunctã expleuerit. nũqd
bis penitentiã imponit. Suit gͦ
illa peccati condigna satisfactio:
cipienda sint p̃missa. His respon¬
deri potest sic. Illud g̃g̾. pluit dñs
& c̃. non ad cͥminis ueniã s ad oꝑiᷤᷤ¬
heccati disertionẽ referendũ ẽ: ut
ideo pars ciuitatis dicat᷑ complui
qr ab actri & delectatione peccati
cui ante seruiebat m cessat. ñ qđ
eiꝰ ueniã habeat: uocat᷑q pluuia
illa talis continentia qua ab oꝑe
peccati reuocatur: qr ex fonte gr̃e
di id cordi instillat᷑. ut uel sic
paulatĩ ad penitentiã ueniat.
uł eo minꝰ ado puniat᷑ qͥ dutur¬

Expanded text:
ille qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecsolatio est, quia non obliviscitur misereri Deus; secunda per punitionem, ubi, etsi fides desit, poena satisfacit levat. Ratione quoque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, dote injunctam expleverit; numquibis poenitentiam imponit. Fuit ergo illa peccati condigna satisfactio, cipienda sunt praemissa. His responderi potest sic: Illud Greg.: Pluit Dominus, etc., non ad criminis veniam, sed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus veniam habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur qui diutur
Abbreviated transcription (Latin):
cies fictionis. Nam redire dimissa au¬
pecc̃a ubi frat̾na caritas ñ ẽ. aꝑte re
dñs docet in illo seruo a quo dñs
dimissũ debitũ petiit. qr ille con¬
seruo dimitt̾e noluit: sic ñ impedit᷑
baptismi gr̃a quo minꝰ omĩa pecc̃a
dimittant᷑. etiãsi frat̃num odium
Soluit᷑ enĩ hesternꝰ dies. & quicquid
suꝑest. soluit᷑ etiã ipsa hora mom̃tỹ¬
q ante baptismũ & in baptismo.
Deinceps aũ continuo reus ẽẽ incipit.
dierũ. horarũ. mom̃toꝵ: redeunti¬
b omnib quȩ dimissa st̃. Hoc aũ
ut p̃diximꝰ. non sub assertione dix̃.
qͦd ostendit᷑ ex eo qͦd ait in eodẽ
lib sic. Si ad baptismũ fictꝰ accedit.
dimissa st̃ ei peccata. aut ñ dimis¬
saꝰ Eligat qͦd uoluerit. Ecce aꝑte
cernis si tam̃ intendis id dixisse
augustinũ ñ asserendo s queren¬
do: & alioꝵ opinionẽ referendo.
incipit ad salutẽ baptismꝰ. cũ illa
fictio ueraci confessione recesserit:
que corde in malitia ꝑseuerante

Expanded text:
cies fictionis. Nam redire dimissa peccata ubi fraterna charitas non est, aperte Dominus docet etiam in illo servo, a quo Dominus dimissum debitum petiit, quia ille conservo dimittere noluit. Sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittantur, etiamsi fraternum odium Solvitur enim hesternus dies, et quidquid supra est solvitur, etiam ipsa hora momentoque ante baptismum et in baptismo: deinceps autem continuo reus esse incipit, dierum, horarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. alere incipit ad salutem baptismus, cum illa fictio veraci confessione recesserit; quae corde in malitia perseverante,
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ thori uiolatio. Uñ adulte¬
riũ dr̃. quasi ad alteriꝰ thorũ ac¬
cessio. Incestꝰ ẽ. ꝯsanguinearũ
ł affiniũ abusus. Uñ incestuosi
dicunt᷑ : qͥ consanguineis ł affi¬
nib suis abutunt᷑. Raptꝰ admit.¬
tit᷑. cũ puella uiolent̾ a domo
patͥs educit᷑ ut corrupta in uxo¬
rẽ habeat᷑. siuie puelle siue pa¬
rentib uis illata ꝯstit̾it. Hic
morte multat᷑: s si ad eccł̃iam
cũ rapta confugerit. priuilegio
eccłiȩ mortis ĩpunitatẽ meret᷑.
Attendendũ ẽ etiã illud alexan¬
dri qͦd ait. qđ frat̾ soror ue uxo¬
ris tuȩ cognati dicunt᷑ equiuo¬
cationis iure fit. & necessitate
uulgaris appellationis: potiꝰ qͣ
ulla cognationis causa. Uxor
enĩ frĩs fratrissa potiꝰ ꝗͣ cognata
uocat᷑: mariti frat̃. leuir dicit᷑.
Duoꝵ fr̃m uxores ianitͥces uocagͣ
quasi eandẽ ianuã intrantes:
uiri soror glos appellat᷑. Sororiᷤ
autẽ uir ñ ht̃ speciale nom̃:
nec uxoris frat̾. De sp̃uali cogna

Expanded text:
lterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater, levir dicitur. Duorum fratrum uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris frater. DISTIN
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ xp̃i. Unusqͥsq accipit partẽ
suã: unde & ipsa gr̃a partes uo¬
cant᷑. ꝑ partes manducat᷑: & ma¬
net integer totꝰ. ꝑpartes mandu¬
catur in sacram̃to. & manet inte¬
ger totꝰ in celo: manet integer
totꝰ in corde tuo. Ideo ista dicunt᷑
sacram̃ta: quia in eis aluid uidet᷑
& calix qͦd & oculi renuntiant:
qđ fractio & partes quȩ ibi uiden¬
tur fieri. in sacram̃to fiunt. id est
in specie uisibili. Ideoq illa beren¬
garii u̾ba ita distinguenda sunt
ut sensualit̾ non mͦ sacram̃to s in
ueritate dicat᷑ corpꝰ xp̃i tractari
manib sacerdotũ: frangi uero &
atteri dentib uere quidẽ sed in
sacram̃to tantũ. Uera gͥ est ibi
attritio & partitio: s in singulis
partib totꝰ est xp̃c. Unde ierx in

Expanded text:
rtem suam: unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur, et manet integer totus; per partes manducatur in sacramento, et manet integer totus in coelo, manet integer totus in corde tuo. Ideo ista dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, est et calix, quod oculi renuntiant vod fractio et partes quae ibi videntur fieri, in sacramento fiunt, id est, in specie visibili. Ideoque illa Berengarii verba ita distinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento tantum. Vera ergo est ibi attritio et partitio; sed in singulis partibus totus est Christus. Unde Hieron., in
Abbreviated transcription (Latin):
Qd illȩ partes significent. Lx ix¬
uid aũ partes ille significent
in calicẽ missa. corpꝰ xp̃i quod iã
surrexit monstrat. pars comesta¬
corpꝰ ambulans adhuc suꝑ terrã:
pars in altari usq ad finẽ missȩ
remanens. corpꝰ iacens in sepulcͥro:¬
qr usq in finẽ scłi corpora scõꝵ in
sepulchris ert̃. Ꝙ sicut partes illȩ
mysticã tenent significationem:.
ita etiã & fractio passionis xp̃i
& mortis ẽ rep̃sentatio. Unde ipse
ait. Hoc facite in meã cõmemora¬
tionẽ: id÷ in memoriã passionis
nb. quia in morte xp̃i liberati sumꝰ
huiꝰ in edendo & bibendo carnem
& sanguinẽ memores ẽẽ debemꝰ
s caueat qͥsq ne indigne ꝑcipiat:
qr iudiciũ manducat. Non ẽ enĩ
panis iste qͥ uadit in corpꝰ: s panis
uite et̾nȩ qui anime nr̃e sub̾am¬
fulcit. Sic gͥ uiue: ut cotidie m̾e¬
aris acciꝑe. Ne accedas indignꝰ. In¬
dignꝰ est qͥ alit̾ celebrat mysteriũ¬
ꝗͣ xp̃c tͣdidit: uel qui hñs mortale¬

Expanded text:
d illae partes significent. Quid autem partes illae significent,in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit, monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro usque in finem seculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. Et sicut partes illae mysticam tenent significationem, ita etiam et fractio, passionis Christi et mortis est repraesentatio, unde ipse ait, Luc. 22: Hoc facite in meam commemorationem, id est, in memoriam passionis sius: Quia in morte Cristi liberati sumus, huius in edendo et bibendo carnem et saguinem memores esse debemus. Sed caveat quisque, ne indigne percipiat, quia iudicium manducat. Non est iste panis, qui vadit in Corpus, sed panis vite eterne, qui anime nostre subfulcit. Sic ergo vive, ut quotidie merearis accipere, nec accedas indignus. Indignus est, qui aliter celebrat mysteriuus tradidit, vel qui habens mortale
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xp̃i ẽẽntialit̾ frangi &
diuidi. & tam̃ integrũ & incorru¬
ptibile exist̾e: quod se colligere
asserunt ex confessione berenga¬
rii qͥ confessus ẽ corã nicholao
papa & plurib ep̃is panẽ & umũ
qͦd in altari ponit᷑ post consecra

Expanded text:
Christi essentialiter frangi et dividi, et tamen integrum et incorruptibile existere. Quod se colligere asserunt ex confessione Berengarii, qui confessus est coram Nicolao papa et pluribus episcopis panem et vinum quae in altari ponuntur, post c
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i incorruptibile ẽ: sane dici
pot̾ fractio illa & partitio ñ in
suba corporis s in ipsa forma pa¬
nis sacram̃tali fieri. ut uera fra¬
si accidentia uideant᷑ uideant᷑
frangi cũ ibi sint sine subiecto.
licet quidã asserant ea fundari
in aere. est uera ibi fractio &
partitio quȩ fit in pane. id est in
forma panis. Unde aug̃ de u̾bis
eugłii ait. Panis quẽ frangimꝰ
qr forma panis ibi frangit᷑ & in
partes diuidit᷑. xp̃c uͦ integer ma

Expanded text:
isti incorruptibile est, sane dici potest fractio illa et partitio non in substantia corporis, sed in forma panis sacramentaliter fieri, ut vera frasi accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit in pane, id est, in forma panis. Unde Apostolus ait, 1 Cor. 16: Panis quem frangimus, quia forma panis ibi frangitur, et in partes
Abbreviated transcription (Latin):
corpora hominũ ł demonũ: s
solida hominũ. aeria demonũ.
Unus enĩ utͥsq ignis erit: ut ue¬
ritas ait. De qͦ igne si querit᷑
qualis ł ubi sit: aug̃ sic respon
nisi forte cui sp̃s diuinꝰ ost̾ndit.

Expanded text:
corpora vel hominum, vel daemonum; sed solida hominum, aerea daemonum. Unus enim utrisque ignis erit, ut Veritas ait. De quo igne si quaeritur qualis vel ubi sit, Augustinus sic responminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat duci in comugiũ: q̃
prius ẽ polluta in adulterium.
in matͥmoniũ: quã priꝰ polluit¬
in adult̾io. Itẽ ex concilio tyburi
ensi. Relatũ ẽ aurib scõꝵ sacer¬
dotũ quendã alteriꝰ uxorẽ stupro
mortẽ si suꝑuiueret duceret eã¬
uxorẽ. Qͦd & factũ ẽ. Tale gͦ co¬
nubiũ ꝓhibemꝰ. & anathemati¬
zamꝰ. His aliis q autoritatib

Expanded text:
aleat duci in conjugium quae prius est polluta per adulterium. in matrimonium quam prius polluit adulterio. Item, ex concilio Tiburi. Relatum est auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxorem stupro mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematiza
Abbreviated transcription (Latin):
placet qđ non sit ibi fractio. sicut
uidetur: s dicit᷑ frangi. qr uidet᷑
frangi. Quib obicit᷑ qͥd ait ambꝵ.¬
ib. Nichil falsi putandũ ẽ in sacrificio
ueritatis: ł sicut fit in magoꝵ pre¬
stigiis ubi delusione quadã fallun¬
tur oculi. ut uideat᷑ ẽẽ quod ñ ẽ.
Ad hoc illi dicunt. Non fallit nos
uisus nec fallit᷑: quod ẽe̾t si crede¬
retur ita frangi ut uidet᷑. Nec il¬
lusio ẽ. quia ad utilitatẽ fidei ñ
add deceptionẽ ita fit: sic̃ & xp̃c
se ostendit duob discipłis in uia
in specie ꝑegrini: nec in eo tamen¬
est. & ñ ẽ ibi res cuiꝰ uel in qua sit

Expanded text:
placet quod non sit ibi fractio sicut placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem. ita fit; sicut et Christus se ostendit duobus discipulis in via in specie peregrini; nec in eo tamenest, et non est ibi res cujus vel in qua sit
Abbreviated transcription (Latin):
accidentib quȩ remanent. scil
de specieb & sapore & pondere. in
quo subiecto fundent᷑: potiꝰ michi
uidet᷑ fatendũ exist̾e sine subiecto
ꝗͣ esse in subiecto: quia ibi non est
sub̾a nisi corporis & sanguinis dñici
quȩ ñ afficit᷑ illis accidentibus.
Non enĩ corpꝰ xp̃i in se talem ht̃
formã: s qualis in iudicio appa¬
rebit. Remanent gͦ illa acciden¬
tia ꝑ se subsistentia. ad my sterii
ritũ. ad gustus fidei q suffragiũ:
quib corpꝰ xp̃i. hñs formã & natu¬
rã suã tegitur. De fractione & par¬
de fractione & partitione q̃
ibi uidet᷑ fieri utrũ uera sit: & si
uera fractio ẽ. cuiꝰ rei sit. ł in qua
re fiat. Cumq ñ sit ibi alia sub̾a
ctio. in corpore xp̃i eẽ uidet᷑. Sed
e contͣ. cum ipsũ corpꝰ incorruptibi¬
le sit quia ĩmortale & ĩpassibile:
in ipso ñ posse e̾ẽ uidetur. Nam &
xp̃c redarguit carnalẽ sensũ disci¬
sicut aliã in partes diuidendã &
morsib lacerandã. Ideo qͥbusdã

Expanded text:
ccidentibus quae remanent, id est, de speciebus et sapore et pondere, in quo subjecto fundentur, potius mihi videtur fatendum existere sine subjecto, quam esse in subjecto, quia ibi non est substantia, nisi corporis et sanguinis dominici, quae non afficitur illis accidentibus. Non enim corpus Christi formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragium; quibus corpus Christi habens formam et naturam suam tegitur. 2. De fractione et parde fractione et partitione quae ibi videtur fieri, utrum vera sit; et si ibi vera fractio est, cujus rei sit, vel in qua re fiat. Cumque non sit ibi alia substactio, in corpore Christi videtur esse. Sed e contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discisicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
olligit᷑ etiã ex p̃dictis lxu.
dedit discipłis: corpꝰ uͦ tale dedit
quale tẽ habuit. id÷ mortale & pas¬
sibile: nunc uͦ sumit᷑ a nob immor¬
tale & impassibile: nec tam̃ maiorẽ
ht̃ efficientiã. Eucharistia quoq
intincta ñ debet dari ppło ꝓ sup¬
plem̃to cõmunionis: quia ñ legitur
xp̃c alicui discipłoꝵ p̃buisse panẽ
intinctũ. nisi uidȩ. Tunc uͦ ñ accepit
udas corpꝰ xp̃i. s tantũ panẽ: corpꝰ
uͦ & sanguinẽ xp̃i ante cũ aliis disci

Expanded text:
olligitur etiam ex praedictis, quod dedit discipulis. Corpus vero tale dedit, quale tunc habuit, id est, mortale et passibile. Nunc vero sumitur a nobis immortale et impassibile; nec tamen majorem habet efficientiam. Eucharistia quoque intincta non debet dari populo pro supplemento communionis, quia non legitur Christus alicui discipulorum praebuisse panem intinctum nisi Judae Tunc vero non accepit Judas corpus Christi, sed tantum panem; corpus vero et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ cypͥanꝰ. Calix dñi ñ ẽ aqua sola
aut uinũ solũ. nisi utrũq miscea¬
tur: sicut nec corpꝰ dñi potest esse
farina sola nisi utrũq fuerit ad¬
unatũ. & panis uniꝰ cõpage soli¬
datũ. Si qͥs tam̃ non intendens
int᷑ ducere heresim. obliuione uel
ignorantia aquã pret̾miserit. ñ
uidet᷑ ẽẽ irritũ sacram̃tũ: s ille
grauit̃ ẽ corripiendus. Nã & gͥcoꝵ
eccłia ũ apponere aquã dr̃: quod
etiã ex dictis cypͥani uidet᷑ posse
Ait enim. Si qͥs de antecessorib
exẽplo & magist̾io docuit: pot̾
simplicitati eiꝰ indulgentia dñi
uenia concedi. Nobis uͦ ñ potest¬
Ex hoc uidet᷑ qdđ si quis simplicit̃
ł ignorant̾ uinũ offerat sine aqͣ:
sacram̃tũ conficiat᷑. Aqua uero
in sacrificiũ: nec panis nisi de
frum̃to. nec granũ frum̃ti nisi
uit. Quod gͦ supͣ dictũ ẽ. ñ posse
uinũ solũ offerri. det̾minari opor¬
tet. Recipit enĩ exceptionẽ. ñ pot̾.

Expanded text:
tific.: Calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur; sicut nec corpus Domini potest esse farina sola, nec aqua sola, nisi utrumque fuerit adunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum sacramentum; sed ille graviter est corripiendus. Nam et Graecorum Ecclesia non apponere aquam dicitur. Quod etiam ex dictis Cypriani videtur posseime, si quis de antecessoribusexemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati eius de indulgentia Domini uenia concedi: nobis uero Et hoc videtur, quod si quis simpliciter vel ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum frumenti, nisi t. Quod ergo supra dictum est, non posse vinum solum offerri, determinari oportet: recipit enim exceptionem. Non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
natur: & credentiũ plebs ei in
quẽ credit copulat᷑. Quȩ copula¬
tio aquȩ & uini sic miscetur inꝰ
calice xp̃i: ut mixtio illa non
possit separari. Nam si uinũ tm̃
quis offerat: sanguis xp̃i incipit

Expanded text:
natur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis ntum offerat, sanguis Christi incipit
Abbreviated transcription (Latin):
tolerari pot̾ utcũq qͦd dr̃. Infore¬
mes uͦ quis ñ ꝓcliuiꝰ ꝑire arbitret᷑
sic̃ semina que ꝯcepta ñ fuerunt :
Scrupulose quidẽ int̾ doctores
queri ac disputari pot̾. quando
incipit hõ in ut̾o uiuere. an sit ẜ¬
quedã uita occulta que nondũ
motib uiuentis uiu̾e appareat
Negare enĩ iuxisse ꝑuerꝑia quȩ
ideo mẽbratim execant᷑ ut eici¬
ant᷑ ex ut̾is pregnantiũ ne ma¬
tres etiã si mortua ibi reliquant᷑
occidant: imprudentia nunia
uidet᷑. Ex qͦ autẽ incipit homo
uiu̾e : ex illo utiq iã mori potest.
tuit euenire: qͦmͦ ad resurrectio¬
nẽ ñ ꝑtineat reꝑire nequeo. Neq
enĩ & monstra que naseuntur
& uiuunt. qͣmlibet cito moriag᷑.
aut resurrectura negabuntur.
aut ita resurrectura credenda st̃.
s potiꝰ correcta em̃data q nat᷑a
Absit enĩ ut illũ bimẽbrẽ quem
nuꝑ natũ in oriente fr̃s fidelissi

Expanded text:
lerari potest utcumque quod dicitur. Informes vero quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerunt? Scrupulose quidem inter doctores quaeri ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest; mors evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat reperire nequeo. Neque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in Orie
Abbreviated transcription (Latin):
leꝵ scriptũ reliqͥt. ut unũ homi¬
nẽ duplicẽ ac ñ potiꝰ duos quod
futurũ erat si gemini nascerent᷑
resurrecturos existimemꝰ. Ita &
cet̾a quȩ nunia deformitate mon¬
stra dicunt᷑. ad humane nature
figurã in resurrectione reuoca

Expanded text:
 scriptum reliquit, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
aũ p̃cipit᷑ cũ ait. sicut terpsũ: ut
ꝓximũ diligas ad qͦd te ipsũ. Sigͦ
te ñ ꝓpt̾ te diligere debes s ꝓpter
illũ. ubi dilectionis tue rectissimꝰ
finis ẽ: ñ succenseat alius aliquis
homo si & ipsũ ꝓpt̾ d̃m diligis
Huiꝰ dilectionis modũ. ueritas insi¬
nuat dicens. Mandatũ nouũ do
uob̾ ut diligatis inuicẽ siẽ dilexi
uos: id÷ ad qͦd dilexi uos. scił ut filii
sitis. ut uitã habeatis. De modo
diligendi dm̃. Dilectionis aũ di
modus insinuat᷑ eũ dicit᷑. ex toto
corde. id÷ ex toto intellectu. ex to
ta m̃te id memoria: ut omnes
cogitationes & omnẽ uitã & om¬
nẽ intellectũ in illũ conferas a qͦ
habes ea que confers. Hec dicens.
nullã partẽ uite nr̃e reliqͥt que
uacare debeat: s quicqͥd uenerit
in animũ illuc rapiat᷑ qͦ dilectioniᷤ
impetꝰ currit. E dilig̾e dm̃ ꝓpt̾ se
modus ẽ diligendi dm̃: & suñ isti
duo modi diligendi dm̃. ut qͥbiis¬

Expanded text:
autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius aliquis homo, si et ipsum propter Deum diligis. Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem sicut dilexi vos, id est, ad quod dilexi vos, scilicet, ut filii sitis, ut vitam habeatis. 5. De modo diligendi Deum. Dilectionis autem Dei modus insinuatur cum dicitur ex toto corde, id est, ex toto intellectu; ex totta mente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae confers illi. Haec dicens, nullam partem vitae nostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilectionis impetus currit. Et diligere Deum propter se, modus est diligendi Deum, et sunt isti duo modi diligendi Deum, ut quibus