comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. quã solam reliquerat diabolus ñ consolatri¬
cem mariti. s ad iutricẽ sui. & dixit ei. dic aliqd̃
imitatur xp̃m. ut toleret om̃s molestias huiꝰ scłi.
spes eiꝰ in dõ sit. ut nec illecebra capiatur. nec timo¬
re frangatur. ipse est.
Ui habitat in adiutorio altissimi. in ꝓtectio.¬
ne di cęli cõmorabit᷑. Sicut audistis psalmũ
& cantastis. Nam inde incipit psalmꝰ. Quibꝰ autem
uerbis tẽptauerit dñm diabolus. cũ ad ipsa uene¬
rimus: agnoscetis. Nota st̃ enĩ. Dicet dũo suscep¬
tor m̃s es tu. & refugium meũ ds m̃s. Quis hoc di¬
cit dño: Qui habitat in adiutorio altissimi. Quis
ẽ qui habitat in adiutorio altissimi: Qui ñ habi¬
tat in adiutorio suo. Quis ẽ qui habitat in adiu̾¬
torio altissimi: Qui ñ est suꝑbus. Quomͦ illi qui
manducarunt ut eẽnt quasi dii. & ꝑdidert̃ quod
erant facti hoĩes ĩmortales. In adiutorio enĩ suo

Expanded text:
ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatriejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod imitatur Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptauit diabolus dnm. nullus homo fuit in he-¬
quando occulte tẽptat inimicꝰ qͣdo postulat ho¬
minẽ. ut aliqͥd ei noceat ꝑ corꝑales molestias. ꝑ
febres. ꝑ egritudines. ꝑ aliqͦs labores corꝑis sic̃
laborauit iob. Diabolũ ñ uidebat. s potestatẽ
dĩ intelligebat. Nouerat qͥa diabolus in eo nichil
posset. nͥ ab illo cuiꝰ sũma potestas ẽ ꝑmuteret᷑.
Totã d̃o głam dabat. potentiã diabolo ñ dabat.
Nã & qꝗͣdo abstulit diabolus omĩa. hoc dix̃. Dñs
dedit. dñs abstulit. Non dix̃ dñs dedit. diabolꝰ
abstulit. quia nichil abstulisset diabolus. nisi
ꝑmisisset dñs. Id̾o autẽ ꝑmisit dñs. ut homo ꝓba¬
retur. diabolus uinceretur. Et ꝗͣdo eũ plaga ꝑcus¬
sit. ille ꝑmisit. quia cũ a capite usq ad pedes in
putredine uermiũ flueret. nec tc̃ tribuit diabo¬
lo aliquã potentiã iob. S cũ ei suggessisset uxor

Expanded text:
tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in etentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in equando occulte tentat inimicus, quando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, silaboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor
Abbreviated transcription (Latin):
sue a p̃cedentib sue a subsequentib. ipse idem
diis fȩcit. qui fecit & p̃sentia sua. Nec ad ipsa gͦ
miracła hortatur quȩ ipse fecit. & ante ꝗͣ ẽẽt ho¬
mo. S qͥd te hortatur: Ut imiteris qd̾ ñ posset
nͥ factus homo. ẽosare enĩ passiones ñquid poss&
nͥ homo: Mori. crucifigi & humiliari ñ posset.
nͥ homo. Si gͦ & tu cum molestias huiꝰ scłi pateris.
qͣs fecit diabolus. siue aꝑte ꝑ hoĩes. siue occulte
sicut iob. si fortassis tołas. habitabis in adiutorio
altissimi. sic̃ dicit iste psalmꝰ. quia si recedas ab
adiutorio altissimi. te ipsũ ñ ualens adiuuare.
cades. Multi enĩ fortes st̃. quando ab hominibꝰ pa-¬
tiuntur ꝑsecutionẽ. & uident eos aꝑte seuire in se.
& putant quia t̃c miitantur passiones xp̃i. si aꝑte
eos hoĩes ꝑsequantur. Si autẽ occulta diaboli ꝑ¬
secutione feriant᷑. putant se ñ coronari axp̃o
Noli timere quando imitaris xp̃m. Nã & quando

Expanded text:
sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracmo; sed quo te hortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando
Abbreviated transcription (Latin):
pulus m̃s nͥ ambulaueris suꝑ mare. aut nͥ susci¬
taueris mortuũ quatriduanũ. aut nͥ ocłos cȩci
nati aꝑueris. Nec hoc. Quid. ẽ. gͦ intrare ꝑianuã:
Discite a me. qm̃ mitis sũ & humilis corde. Quod
factus ẽ ꝓpt̾ tẽ. hoc in eo debes attende ut imite¬
ris. Miracla enĩ & ñdũ natꝰ de maria fecit. Qus
enĩ unꝗͣ fecit. nͥ ipse de quo scͥptũ ẽ. qui facit
mirabilia solus: In ipsius enĩ uirtute & antea
qͥ fecert̃ potuert̃ aliquid facere. In uirtute xp̃i
helyas mortuũ suscitauit. Nisi forte maior est
tem. petrus autẽ cũ transiret. umbra ipsius tan¬
gendi ꝓferebant᷑ egroti: Potentior gͦ petrus quã
xp̃c: Quis hoc dementissimꝰ dixerit: Quare gͦ
tanta potentia in petro: Quia xp̃c in petro.Ides
dixit. om̃s qͥ uenerunt fures st̃ ꝙ latrones.id.ẽ. qͥ
uenerunt sua sponte. a me ñ st̃ missi. Qui uene.¬
qͥs ego ñ introduxi. Quot qͦt gͦ miracła facta st̃.

Expanded text:
 nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum , aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est tem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui venequos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
coram te. ñ decipiat᷑. Ne auertat᷑ humilis confu-¬
sus. egenus et in ops laudabt nom̃ tuũ. Confiten¬
tes peccata sua laudabt̃ nom̃ tuũ. desidantes ȩt̾na
ꝓmissa tua laudabt̃ nom̃ tuũ. Non de tẽporalib
turgidi. ñ de ꝓpria iusticia in suꝑbiã elati. et in-¬
flati. ipsi. S qui : Egenꝰ et in ops laudabt̃ nom̃¬

Expanded text:
coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confucoram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata sua, laudabunt nomen tuum; desiderantes aeterna promissa tua, laudabunt nomen tuum: non de temporalibus turgidi, non de propria justitia in superbiam elati et inflati, non ipsi; sed qui? Egenus et inops laudabunt nom
Abbreviated transcription (Latin):
gralbatũ tuũ et uade indomũ tuã. Porta carnẽ
tuã. et intra ad sanatam conscientiam tuã. Qm̃
repleti st̃ qui obscurati st̃ t̾rȩ domoꝵ iniquoꝵ.
obscurati st̃ repleti st̃ terra. Illi obscurati qͥ sunt:
Qui corda iniqua habent. Reddit illis dñs sedm
suꝑbia confundit. Egenꝰ et inops laudabunt no.¬
men tiuũ. Uidetis fr̃s quantũ debeat dulcis esse
di. confitentes peccata sua. ñ de suis meritis. nec
de sua iusticia p̃sum̃tes. Qui sunt pauꝑes sp̃u :
Qui quando faciunt aliqͥd boni. dm̃ laudant.
quando mali: se accusant. Suꝑ quẽ requiescet
sp̃c m̃s att ꝓpħa. nisi suꝑ humilẽ et quietũ. et tre¬
mentem uerba mea: Iam gͦ asaph intellexit. iã
t̃re ñ heret. iam ꝓmissa t̾rena exueteri testam̃to¬
ñ expetit. Mendicꝰ tuus factus ẽ. pauꝑ factus ẽ.
Fluuios tuos sitit. quia sui siccati st̃. Quia gͦ talis
factus ẽ: ñ fraudetur spe. Quęsiuit manib nocte

Expanded text:
grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscientiam tuam. Quoniam repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: obscurati sunt, repleti sunt terra. Illi obscurati, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddit illis Dominus sesuperbia confudit. Egenus et inops laudabunt nomen tuum. Videtis, fratres, quam debeat dulcis esse Dei, confitentes peccata sua; non de suis meritis, nec de sua justitia praesumentes. Qui sunt pauperes spiritu? Qui quando faciunt aliquid boni, Deum laudant; quando mali, se accusant. Super quem requiescetrementem verba mea ? Jam ergo Asaph intellexit; jam terrae non haeret, jam promissa terrena ex Veteri Testamento non expetit: mendicus tuus factus est, pauper tuus factus est; fluvios tuos sitit, quia sui siccati sunt. Quia ergo talis factus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. qm̃ repleti st̃ qui obseurati st̃ terrȩ domibrim.
q̃tatem: quia corda habebant ini qua. Domꝰ nr̃ȩ corda
nra ibi libent habitant beati mundo corde. Respi
ce in testam̃tum tuũ. et reliquiȩ saluȩ fiant. Qiuia
multi qͥ attendunt ad t̾rã obscuratist. et repleti
st̃ terrȩ. intrauit in ocłis eoꝵ pulius. et excecauit
eos. et facti st̃ pulius quẽ ꝓicit uentꝰ a facie terrȩ.
Repleti st̃ qui obscurati st̃ t̾rȩ domoꝵ iniquorũ.
Attendendo enĩ t̾rã obscurati st̃. de qͥb dictũ est
in alio psalmo. Obscurent᷑ ocłi eoꝵ ne uideant.
et dorsum eoꝵ semꝑ incurua. Terragͦ repleti st̃
qui obscurati st̃ t̾rȩ domoꝵ inquoꝵ. quia corda
habent iniqua. Domꝰ enĩ nr̃a sic̃ sup᷑diximꝰ. corda
nr̃a st̃. Ibi libent̃ habitamꝰ si ea ab iniquitate
mundemus: Ibi ẽ mala conscientia. quȩ inde re-¬
pellit hominem. qui iubetur ire portans grabba¬
tũ suũ eui peccata dimissa st̃. dicente dño. tolle

Expanded text:
leti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: » quia corda habebant iniqua. Domus nostrae, corda nostra: ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et repleti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos, et facti sunt pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum. Attendendo enim terram obscurati sunt, de quibus dictum est in alio psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum eorum semper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscurati sunt terrae dohabebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
li Hoc fit. deuorat᷑ a gentibꝰ quȩ credidert̃. fadtus
c̃ esca ppłis ethiopibꝰ. Iilud quoq intelligi potest
dedisti eũ escam ppłis ethiopib. qͥa ñc eũ om̃s mor¬
dent. Quid ẽ mordent: Rep̃hendendo. culpana
accusando. qͦmͦ dictũ ẽ in ꝓhibitioẽ quidẽ. s tam̃
expressũ. Si autẽ mordetis et comeditis inuicem

Expanded text:
li: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus li: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comediti
Abbreviated transcription (Latin):
consumatur: Mitte in aꝙͣ. da ppło bib̾e: Quid ẽ hoc
nͥ quia adoratores diaboli corpus ipsiꝰ facti erant. qͥ¬
mͦ agnoscentes xp̃m fiunt corpus. xp̃i. ut eis dicat᷑.
uos autẽ estis corpus xp̃i et mẽbra: Corpus diaboli
consumendũ erat. et hoc ab isrłitis consumendũ
Ex illo enĩ ppło apłi exillo pͥma ȩccła. Et dictũ erat
petro de gentibꝰ. macta et manduca. Quid ẽ macta
et manduca: Occide qd st̃. et fac qd̾ es. Hac macta
et manduca. hac cõminue et bibe Utrunq tam̃ in
eodẽ sacͤm̃to: Quia oportebat utiq. et sine dubr¬
tatione oportebat. ut corpus qd erat diaboli. cre¬
dendo transiret in corpꝰ xp̃i. Sic diabolꝰ consumit᷑.
amissis m̃bris suis. Hoc figuratũ ẽ et inserpente
moysi. Nã fecert̃ magi similit̃. ꝓiectisq uirgis suis
ex hibuert̃ dracones. S draco moysi oĩum illoꝵ na¬
goꝵ uirgas absorbuit. Intelligat᷑ gͦ et mͦ corpꝰ dabo.¬

Expanded text:
consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diabo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt. ipsi ꝓrsus ut dicatur eis. fuistis enĩ aliq̃do
tenebre. nc̃ autẽ lux in dño. Ipsi ꝓrsus uocantur
de nigra factum ẽ. nisi qd̾ dictũ ẽ. nigra sũ. sed for¬
mosa: Et quomͦ acceperunt isti in escã draconem
S xp̃m quo se consũmarent. diabolũ quem consu¬
merent. Nam inde et uitulus ille quẽ adorauit ppłs
infidelis apostata q̃rens dõs egyptioꝵ. dimittens
eũ qui lib̾auit de seruitute egyptioꝵ. unde agita¬
tum ẽ illud magnũ sacram̃tum Cũ enĩ sic irasce-¬
retur moyses. colentib et adorantib idolũ. et re¬
lo dĩ inflãmatus uindicaret tẽꝑalit̃. et a morte
sempit̾na deuitanda terreret. tam̃ ipsũ caput ui¬
tuli inignem misit. et ext̃minauit. cõminuit. in
aquã asꝑsit. et dedit bib̃e ppło. sic factũ ẽ magnũ
sacram̃tũ: Oira ꝓpħica. et animꝰ conturbatꝰ s illu
confundatur minutatim cõminue. ut paulatim

Expanded text:
fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur de nigra factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem m: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquam sparsit, et dedit populo bibere : sic factum est magnum sacramentum. O ira a; minutatim comminue, ut paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽmagnꝰ draco. Et de illo quid fecit qͥ oꝑatus ẽ
salutẽ inmedio t̾rȩ e Audi. Tu confregisti caput dra¬
conis. Cuꝰ draconis: Intelligimꝰ dracones omĩa demo¬
na sub diabolo militantia. Que gͦ singłarẽ draco¬
nem eus caput confractũ ẽ nisi ipsũ diabolũ intelli¬
gere debenꝰ Quid de illo fecit: T̃u confregisti caput
raconis Ilud ẽ initiũ peccati. Caput illud ẽ qd̾ acce¬
pit maledictũ ut sem̃ euȩ obseruaret caput serpen¬
tis. Ad monita ẽ enĩ ȩccła mnitiũ peccati deuitare. Qd̾
ẽ initui peccati. tanꝗͣ caput serpentis: Initiũ omĩs
peccati suꝑbia. Confractũ ẽ gͦ caput draconis. confra¬
ctac̃ suꝑbia diabolica. Et quid de illo fecit qui oꝑa¬
tus ẽ salutẽ in medio t̾rȩ: Dedisti eũ in escã ppłis
ethiopib. Quid ẽ hoc: Quomͦ intelligo ppłos ethi
opes enĩ nigri st̃. Ipsi enĩ uocant᷑ ad fidẽ. qui nigri

Expanded text:
imus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est imus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccati devitare. Quod est initium peccati, tanquam caput serpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethioopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri
Abbreviated transcription (Latin):
in medio t̾rȩ. dũ nos clamamꝰ usq quo dñe exꝓbra¬
bit inimicus in finẽ. usq quo irritat adu̾sarius.
usq quo manũ tuã auertis a sinu tuo. Cũ hȩc di
et stertimus. et tanquã nos d̾s deseruerit. in sõnis
corrige te ad intellectũ. Dic nob̾ qualem salutem
oꝑatus ẽ ds in medio t̾rȩ. Cũ illa t̾rena ur̃a salus
euersa ẽ. quid fecit : Quid ꝓmisit: Tu confiriasti
in uirtitte tua mare. Tanquã gentẽ iudeoꝵ uelut
aridam a fluctibꝰ separatã. Mare in amaritudine
sua gentes erant. t̾rã ꝙ illã undiq circũfluebant.¬
Et ecce confirmasti in uirtute tua mare. et reman¬
sit t̃fa sitiens mmbrẽtiũ. Tu confirmasti in uirtute
tua mare. contriusti capita draconũ in aqua. Dra¬
conũ capita demonioꝵ suꝑbias a quib gentes poss¬
debant᷑ contruisti suꝑ aqua. quia eos qͦs possidebañ
Ili cm̃ araconeshabent pͥncipẽ suũ. et ipse pͥ¬

Expanded text:
in medio terrae. Dum nos clamamus, Usquequo, Domine, exprobrain medio terrae. Dum nos clamamus, Usquequo, Domine, exprobrabit inimicus in finem? usquequo irritat adversarius? usquequo manum tuam avertis a sinu tuo? Cum haec diciet nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in somnis corrige te ad intellectum; dic nobis qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: contrivisti capita draconum in aqua. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; quia eos quos possidebaIlli enim dracones habent principem suum, et ipse pr
Abbreviated transcription (Latin):
Quare enĩ uenit xp̃c: Cecitas ex parte isrł facta ẽ.
ut plenitudõ gentiũ intraret. et sic om̃ĩs isrł saluꝰ
fieret. Ergo iã asaphagnosce qd̾ p̃cessit. ut uł sequa¬
ris si p̃cede ñ potiusti. Non enĩ frustra uenit xp̃c.
aut frustra occisus ẽ xp̃c. aut frustra granũ cecidit
in t̾rã. nͥ ut multipliciter surgeret. Exaltatꝰ ẽ ser-¬
pens in heremo. ut ꝑcussũ a ueneno sanaret. At¬
tende qd̃ factũ ẽ. Noli putare uacare qd̾ uenit. ne
qͥa intitulo psalmi intellectus asaph. Et qͥd ait:
bum ꝑ qd facta st̃ scła. oꝑatus ẽ salutẽ in medio t̃rȩ:
Ds gͦ rex nr̃ ante scła qͥd fecit: Oꝑatus ẽ salutẽ in
medio t̾rȩ. et ego adhuc clamo quasi desertus.
Ille oꝑatur salutẽ in medio t̾rȩ. et ego remansi
t̾ra Intellexit asaph. bene. qͥa intellectus asaph.
discerent hoĩes ȩt̃na desid̾are. ñ semꝑ tẽꝑalibꝰ in¬
herere: Ds̃ autẽ rex nr̃ ante scła. oꝑatus ẽ salutẽ

Expanded text:
 Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod factum est: noli putare vacare quod venit; ne quia in titulo Psalmi, Intellectus Asaph. Et quid ait?atus est salutem in medio terrae. Deus ergo rex noster ante saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. discerent homines aeterna desiderare, non semper temporalibus inhaerere? Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem
Abbreviated transcription (Latin):
iudica causã meã. Nonenĩ uenturꝰ ẽ ad iudiqũ nisi
qͥ resurrexit a mortuis. Uenturꝰ p̃nunciabatur.
uenit et contẽptꝰ ẽ a iudeis ambulans in t̾ra. con¬
tempnitur a falsis xp̃ianis sedens in cęlo. Exurge
dñe iudica causã meã. qm̃ in te credidi. Non ꝑeã
q̃m credidi qd ñ uidi. Spes mea ñ fallar accipiã
enim insultatur xp̃o. nec deert̃ totadie. hoc ẽ usq
ani. adhuc dr: inanis ẽ resurrectio mortuoꝵ Iu
dica causam meã. mem̃to oꝑꝓpbrioꝵ tuoꝵ S quoꝵ¬
nͥ eoꝵ q̃ ab imprudente st̃ totadie: Nũqͥd prudes
hoc dicit: Prudens enĩ dictus ẽ. porro uidens:
Si prudens porro uidens. fide uidet᷑ porro. Nam
ocłis uix ante pedes uidetur totadie. Ne obliuis
tantiũ iã qd̾ ꝓmisisti de nouo testam̃to. et ad ipsã
fidẽ ambulantiũ ne obliuiscaris uoces dep̃canti¬
um te. S illi adhuc dicunt. ubi ẽ ds tuus. Suꝑ¬
bia eoꝵ qui oderunt te. ascendit semꝑ adte. Noli

Expanded text:
ca causam meam. Non enim venturus est ad judicium, nisi qui exsurrexit a mortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiamenim insultatur Christo; nec deerunt tota die, hoc est usque ani; adhuc dicitur: Inanis est resurrectio mortuorum. Judica causam meam: memento opprobriorum tuoe ab imprudente sunt tota die? Numquid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis vix ante pedes videtur tota die. 26. vers.tantium jam quod promisisti de Novo Testamento, et ad ipsam fidem ambulantium, ne obliviscaris vocem deprecantium te. Sed illi adhuc dicunt: Ubi est Deus tuus? Superbia eorum qui te oderunt, ascendat semper ad te: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
nere in p̃cepto saltẽ corrigamur exemplo. Nondũ
morte morieris si tetigeris. et uenit de transuer¬
so serpens. et dixit. ñ morte morieris. Creditꝰ est
serpens. contẽptus ẽ ds. Creditus ẽ serpens. tac¬
tum ẽ uetitũ. et mortuus ẽ homo. Nonne imple
Sic ẽ certe. agnoscimꝰ hoc inde om̃s in morte. Iã
uel exꝑti. cauti simꝰ. Non enĩ cessat et modo serpeis
insusurrare et dicere. Nũquid uere dãpnaturꝰ
ẽ ds tantas turbas. lib̃aturus ẽ paucos : Quid ẽ.

Expanded text:
nere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum nere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum m: Morte morieris, si tetigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: Non morte morieris. Creditus est serpens, contemptus est Deus; creditus est serpens, tactum est vetitum, mortuus est homo . Nonne impletSic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
cce tẽ p̃dicta st̃. nc̃ autẽ impleta monstran.
nefun ista q̃ tunc ñ fuerunt. et uentura ꝓnunci¬
ab antur. Anũ exhibuit nob ds omĩa q̃ ꝓmisit. et
de solo die iudicii nos fefellit: Non erat ap̃c int̾ra
ił slonerat fusus sangius p̃ciosus. quo deleretur cy-¬
rograpbum mortis nr̃e. ꝓmisit. exhibuit. Nondũ
ressirrexit caro in uitã ȩt̾nã ꝓmisit. exhibuit. Nondõ¬
credid̾ant gentes ꝓmisit exhibiũt. Nondũ herẽtici
in noĩe xp̃ armatt contra xp̃m militabant. p̃dixit.
erhibuit. Nondũ idola gentiũ de terra deleta erañ.
p̃dixit exhibuit. Ista omĩa cũ p̃dixisset et exhibu¬
isset. de solo dieudicii m̃titus ẽ: Ueniet oĩno quo¬
modo ista uenerunt. qͥa et ista ante ꝗ̃ uenirent fu¬
tura erant. et futura priꝰꝓnunciata st̃. et pꝰea ue¬
Nerunt. Ueniet fr̃s mei nemo dicat ñ ueniet aut
ueniet. s longe ẽ. qd̾ ueniet. S tͥ ꝓpe ẽ. ut eas hinc.
Sufficiat pͥma deceptio. si ñ potuimꝰ pͥmo ꝑma¬

Expanded text:
cce tunc praedicta sunt; nunc impleta monstrantur, et nerunt ista quae tunc non fuerunt, et ventura praenuntiabantur. An vero exhibuit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo die judicii nos fefellit? Non erat Christus in misit, exhibuit: non erat fusus sanguis pretiosus, quo deleretur chirographum mortis nostrae; promisit, exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam; promisitcrediderant Gentes; promisit, exhibuit: nondum haeretici nomine Christi armati, contra Christum militabant; praedixit, exhibuit: nondum idola Gentium de terra deleta erant; praedixit, exhibuit: ista omnia cum praedixisset et exhibuisset, de solo die judicii mentitus est? Veniet omnino, quomodo ista venerunt; quia et ista antequam venirent futura erant, et futura prius praenuntiata sunt, et postea venerunt; veniet, fratres mei. Nemo dicat, Non veniet; aut, Veniet, sed longe est quod veniet: sed tibi prope est ut eas hinc. Sufficiat prima deceptio: si non potuimus primo perma
Abbreviated transcription (Latin):
runt uoluptatũ in cęno carnali. Ab illo forte didi-¬
cit ille litteratus dicere. ñ ero postea ꝗͣ mortuus fu.¬
ero. Siccentur flumina etham ꝑ eant doctrinȩ istȩ
gentiũ. pullulent uirecta iherłm. Uideant qd̾ pos-¬
sunt. corde credant. qd uidere ñ possunt: Certe
ista omĩa quȩ ꝑmundũ mͦ uidentur quando oꝑa.¬

Expanded text:
runt, voluntatem se in coeno carnali. Ab illo forte didirunt, voluntatem se in coeno carnali. Ab illo forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam mortuus fuero. Siccentur flumina Etham; pereant doctrinae istae Gentium, pullulent vireta Jerusalem: videant quod possunt; corde credant quod videre non possunt. Certe ista omnia quae per mundum modo videntur, quando o
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi d̾m uidebunt. Immundũ autẽ cor nec ad
fidẽ idoneũ. ut qd̾ ñ potest uidere credat. ñ uideo
inqͥt qͥd crediturꝰ sum. Anima enĩ tua uidetur:
Ut opinor stulte corpꝰ tuũ uidetur. animã tuam
quis uidet: Cum gͦ corpus tuũ solũ uideat᷑. qͥua¬
re ñ sepeliris: Miratur quia dixi si corpꝰ tantum
uidetur. quare ñ sepeliris. et respondet. Sapit enĩ
adhuc quia uiuo. Unde scio quia uiuis cuius aiãm
ñ uideo: Unde scio: Respondebis. Quia loquor
quia ambulo. quia oꝑor: Stulte ex oꝑib carnis
agnosco uiuentẽ: ex oꝑib creaturȩ ñ potes agnos¬
cere creatorem: Et forte qͥ dicit. cũ mortuus fuero
pꝰea nichil ero. et litteras didicit. et ab epicuro didi¬
cit hoc. nescio quo deliro philosopho. uł potius
amatore uanitatis. ñ sapientiȩ. quẽ ipsi etiã philo¬
sophi porcũ nominauert̃. qui uoluptatẽ corporis
sũmũ bonũ dixit. Hunc philosophũ porcũ noĩaue¬

Expanded text:
quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor nec ad quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. Non video, inquit: quid crediturus sum? Anima enim tua videtur, ut opinor! Stulte! corpus tuum videtur; animam tuam quis videt? Cum ergo corpus tuum solum videatur, quare non sepeliris? Miratur quia dixi, Si corpus tantum videtur, quare non sepeliris? Et respondet sapit enim ad hoc. Quia vivo. Unde scio quia vivis, cujus animam non video? unde scio? Respondebis: Quia loquor, quia ambulo, quia operor. Stulte! ex operibus corporis agnosco viventem; ex operibus creaturae non potes agnoscere Creatorem! Et forte qui dicit, Cum mortuus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epicuro didicit hoc, nescio quo deliro philosopho, vel potius amatore vanitatis, non sapientiae; quem ipsi etiam philosophi porcum nominaverunt: qui voluptatem corporis summum bonum dixit, hunc philosophum porcum nominave
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ẽ ds tuus. Et quia ñ possũ ostende anmeum
quasi inane sequar. insultatur mͥ. Nec paginiis
tantũ uł iudeus. uł hereticus. s aliquando fr̃ ip.¬
se catholicus torquet os qͣndo dĩ ꝓmissa p̃dicantur
qͣndo futura resurrectio p̃nunciatur. Et adhuc et
ipse. quanuis iam tinctus aqua salutis ȩtnȩ por-¬
tans sacram̃tum xp̃i. forsitan dicit. Et quis huc
surrexit: Et ñ audio patrẽ meũ de sepulcheo lo¬
qͣuentem. ex qͦ eũ sepelus. Ds dedit legẽ ad tepus
seruis sihis. ad qũa se auocent. Nã qͥs redit ab inferis:
Et quid faciam talibꝰ: Ostendã qd̾ ñ uident: Non
possũ. Non emm ꝓpt̃ illos ds uisibilis debet fieri.
lam id agant. si placet ita faciant. ita conent᷑: quia
ipsi nolunt conuerti in meliꝰ. dm̃ conuertant in
penis. Uideat qui potest. credat qui ñ potest
Esse dm̃ et si uidet qui potest. ñqͥd ocłis uidet: In¬
tellectu uidet. corde uidet. Nonenĩ solẽ et lunam
uolebat ostendẽ qui dicebat. beati mundo corde.

Expanded text:
Ubi est Deus tuus ? Et quia non possum ostendere Deum meum; quasi inane sequar, insultatur mihi. Nec paganus tantum, vel Judaeus, vel haereticus; sed aliquando frater ipse catholicus torquet os, quando promissa Dei praedicantur, quando futura resurrectio praenuntiatur. Et adhuc et ipse, quamvis jam tinctus aqua salutis aeternae, portans sacramentum Christi, forsitan dicit, Et quis huc resurrexit? et, Non audivi patrem meum de sepulcro loquentem, ex quo eum sepelivi. Deus dedit legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis redit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentur: quia ipsi nolunt converti in melius, Deum convertant in pejus. Videat qui potest, credat qui non potest, esse Deum. Etsi videt qui potest, numquid oculis videt? Intellectu videt, corde videt. Non enim solem et lunam volebat ostendere, qui dicebat: Beati mundo corde,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ expectamus: Respice in testam̃tũ tuũ. n ilid
uetus. Non ꝓpt̾ t̾ram chanaan rogo. ñ ꝓpt̾ inmice¬
rum tẽporalẽ subiectionẽ. ñ ꝓpt̃ filioꝵ carualem
fȩcunditatem. ñ ꝓpt̾ diuitias t̾renas. ñ ꝓpt̾ salutẽ
tẽporalẽ Respice in testam̃tũ tuũ qd̾ ꝓmisisti reg¬
nũ celoꝵ. Iam agnosco testam̃tũ. Iam intellectus
asaph ẽ. ñ est pecꝰ asaph. Iam uidet qd̾ dictum est
Ecce dies ueniunt dicit dñs. et consũmabo domis
isrł. et domui uda testam̃tũ nouũ. ñ scđm testa

Expanded text:
tatem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud tatem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud vetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimicorum temporalem subjectionem, non propter filiorum carnalem fecunditatem, non propter divitias terrenas, non propter salutem temporalem; Respice in testamentum tuum, quo promisisti regnum coelorum. Jam agnosco testamentum tuum; jam intellectus est Asaph, non est pecus Asaph, jam videt quod dictum est: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus; et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum, non secundum testa
Abbreviated transcription (Latin):
confitentẽ tͥ. Quare confitentẽ tͥ: Quia conuerso
sũ in erũna mea dũ configit᷑ spina: Cõpuncti st̃
corde. et facti st̃ erũnosi penitendo. qͥ fuert̃ głosi
seuiendo. Ne tradidĩs bestiĩs animã confitentẽ tͥ.
Quib bestiis nisi quarũ capita contrita st̃ suꝑaqͣꝰ
Quia dictus ẽ bestia. leo. draco ipse diabolꝰ. Noh
inqͥt dare diabolo et angłis eiꝰ animã confiten¬
tem tͥ. Deuoret serpens si adhuc t̾rena sapio
si t̾rena desido. si adhuc inꝓ missis ueteris testa¬
menti nouo reuelato rema neo Cũ autẽ iã depo¬
suerim suꝑbiã. et iusticiã meã ñ agnoscã. s grãm
tuã: ñ habeant in me suꝑbȩ bestiȩ potestatem
Ne tradidis bestiis animã confitentẽ tͥ. Animas
pauꝑum tuoꝵ ne obluuscaris in finẽ. Diuites era¬
mus. fortes eramꝰ. s siccasti fluiuios etham Iã mͦ ñ
constiturmꝰ iusticiã nr̃am. s agnoscimꝰ grãm tuã
Pauꝑes sumꝰ. exaudim̃dicos tuos. lam ocłos ñ aude¬

Expanded text:
nfitentem tibi. Quare, confitentem tibi? Quia conversus sum in aerumna, dum configitur spina . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis Veteris Testamenti, Novo revelato, remaneo. Cum autem jam deposuerim superbiam, et justitiam meam non agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in me superbae bestiae potestatem. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Divites eramus, fortes eramus; sed siccasti fluvios Etham: jam modo non constituimus justitiam nostram, sed agnoscimus gratiam tuam; paupe
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Solẽ tanquã sapientẽ. ñ tam̃ deseruisti. Nam
ita segiptũ ẽ. Sapiens ꝑmanet sic̃ sol stultuis autẽ
sic̃ luna mutatur: Quid gͦ quia sol ꝑmanet. id est
quia sapiens ꝑmanet sic̃ sol. stultꝰ autẽ sic̃ luna mu¬
tatur adhuc carnalis adhuc insipiens deserendus
ẽt̃ Et ubi ẽ qd̾ dictũ ẽ ab apło. sapientibꝰ et insipi¬
S quomͦ fecit t̃minos trȩ qͥ oꝑatus ẽ salutẽ in me¬
dio terrȩ: Quomͦ nͥ quomͦ dicit apłs. grã autẽ¬
saliu facti sumꝰ et hoc ñ ex nobis. s dĩ donum ẽ.
ñ ex oꝑibꝰ. ne forte quis extollatur: Ergo ñ erant
oꝑa bona: Erant. S quomͦ: Grãđi. Sequere uide.¬
amus. Ipsius enĩ sumꝰ figm̃tum creati in xp̃o ib̾u
in oꝑib bonis. Ecce qͦm᷑ fecit t̃minos t̾rȩ. qui oꝑa¬
tus ẽ salutẽ in medio t̾rȩ. Tu fecisti om̃s t̾minos
t̃rȩ. Estatem et uernũ tu fecisti ea. feruentes sp̃u
estas ẽ. Tu inꝗͣ fecisti sp̃u feruentes. Tu fecisti et no¬

Expanded text:
i. Nam ita scriptum est: Sapiens permanet sicut sol; stultus autem sicut luna mutatur . Quid ergo, quia sol permanet, id est, quia sapiens permanet sicut sol, stultus sicut luna mutatur, adhuc carnalis, adhuc insipiens deserendus est? Et ubi est quod dictum est ab Apostolo: Sapientibus et insipiSed quomodo fecit terminos terrae, qui operatus est salutem in medio terrae? Quomsalvi facti sumus, et hoc non ex nobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur? Ergo non erant opera bona Erant; sed quomodo? Gratia Dei. Sequere; videamus. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Ecce quomodo fecit terminos terrae, qui operatus est salutem in medio terrae: Tu fecisti omnes terminos terrae. Aestatem et ver tu fecisti ea. Ferventes spiritu aestas est. Tu, inquam, fecisti spiritu ferventes: tu fecisti et no
Abbreviated transcription (Latin):
nire ad qͦs descendis Dignare descende qͥ in hoc
mundo eras. et mundus ꝑte factus ẽ. et mundus
te ñ cognouit. Habeat et nox consolationẽ suam.
Habeat inqͥt. Uerbũ caro factũ ẽ. et habitauit in
nobis Tiuus ẽ dies et tua ẽnox luꝑfecisti solẽ et lu.

Expanded text:
nire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc nire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; habeat, inquit, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Tuus est dies, et tua est nox. Tu perfecisti solem e
Abbreviated transcription (Latin):
dm. et ds erat uerbũ : Non nosti enĩ tu cogitare
uerba. nͥ quȩ sonant et transeunt. Potes iã caꝑe uer¬
bũ. ñ sonũ. s dm̃ : Anñ ibi audisti. et d̾s erat uerbũ:
S tu ista uerba cogitas. Omĩa ꝑ ipsũ facta sunt.
& ꝑ ipsũ facti st̃. et qui uerba fagunt. Quale gͦ illd̾
uerbũ ẽ: Capis o carnalis : Responde. Capis: Non
capis adhuc. ad noctẽ ꝑtines. luna tͥ necessaria est.
ne in tenebris moriaris. Et enĩ qͥdam peccatores
intender̃t arcũ. ut sagittarent in obscura luna
rectos corde. Obscurata ẽ enĩ caro xp̃i de cruce de.¬
posita. et in sepulchro posita. Et illi qͥ occiderunt.
insultauert̃. et ñdũ resurrexerat. Et sagutati st̃
discipłi recticorde.s in obscura luna Ut gͦ ñ solũ
dies diei eructet uerbũ. s etiam nox nocti annun-¬
ciet scientiã. qm̃ tuus ẽ dies. et tua ẽ nox. dignare
descende manere apud eũ aquo descendis. et ue-¬

Expanded text:
Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed ve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualib. Dictũ ẽ enĩ. spũalib spũalia cõparantes.
sapientiã loquim̃ int̾ ꝑfectos. Nondũ capiunt istã
sententiã carnales: Non potui loqͥ uob quasi spũa¬
sib s qͣsi carnalib Ergo cũ sp̃uales sp̃ualibꝰ loquũ¬
tur: dies dicieructat uerbũ Cũ uͦ et ipsi carnales
ñ tacent fidẽ crucifixi xp̃i. ꝗͣ possunt caꝑe parui.
nox nocti indicat scientiã. T̃iuis ẽ dies. et tua est
nox. Ad te ꝑtinent sp̃uales. ad te ꝑtinent carnales.
Ilos illustras incõmutabili sapientia et ueritate.
illos consolaris carnis manifestatiõe. tanꝗͣ luna
consolans noctẽ. Tuus ẽ dies. et tua ẽ nox. Uis au¬
dire diem: Uide si capis. erige quantũ potes m̃tẽ
tuã. Uideamꝰ si ꝑtines ad diẽ. iã uideamꝰ si ñ palpi¬
tat aspectus tiuis. Potes uidere qd mͦ audistiex
eũgłio. in pͥncipio erat uerbũ. et uerbũ erat apud

Expanded text:
spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibus spiritualia comparantes, spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibus spiritualia comparantes, sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potui vobis loqui quasi sps, sed quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
Ignorantes enĩ di iusticiã. et suã iusticiã q̃rentes
constituere. tanꝗͣ fortes. iusticiȩ di ñ sunt subiecti.
Uidete hoĩem digessisse fortitudinẽ suã. et reman¬
sisse infirmũ. in opem. longe stantem. nec ocłos¬
suos ad cȩlũ leuare audentẽ. s ꝑcutientem pectꝰ
t̾ra ẽ. rigetur fontib et torrentibꝰ Illi adhuc for¬
tes st̃. qui de uirtute sua p̃sumunt. Siccent᷑ flumi¬
na eoꝵ. ñ ꝓficiant doctrinȩ gentiũ. aruspicum.
mathematicoꝵ magicȩ artes. qm̃ siccati st̃ flu¬
uii fortes: Tu siccast fluuios ethan. Arescat illa doct̾
salutẽ in medio t̾rȩ. illi dr. tuus ẽ dies. et tua ẽnox
Aliqͥd hic intelligere debemꝰ. qd ꝑtineat ad ipsã sa-¬
lutẽ ꝗͣ oꝑatus ẽ in medio t̃̾rȩ. Tuus ẽ dies. Qui st̃
isti: Sp̃uales. Et tua ẽ nox. Qui st̃ isti: Carnales.
Tuus ẽ dies et tua ẽ nor. Loquantur sp̃uales sp̃ualia

Expanded text:
Ignorantes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes Ignorantes enim Dei justitiam, et suam justitiam quaerentes constituere, tanquam fortes, justitiae Dei non sunt subjecti . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectusterra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrisalutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem quam operatus est in medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales spiritualia
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ in eo fons aquȩ salientis inuitã eternã:
Alius autẽ accipit uerbũ p̃dicat. ñ tacet. currit:
Sed estas ꝓbat fontẽ. aut tõrrentẽ. Tam̃ exutroq
rigatur terra. ab eo qͥ oꝑatꝰ est salutẽ in medio
t̾re. Exundent fontes currant torrentes. Tu sicca
hac siccat flu uios ut inde currant aquȩ. et
hinc aquȩ siccen tur. Fluuios inqͥt etham. Quid
ẽ ethã : Uerbum enĩ hebreũ ẽ. Quid int̾p̃tat᷑
etha: Fortis. robustus. Quis iste fortis et robu¬
stus cuiꝰ fluuios siccat ds : Quis nisi ille ipse draco:
Nemo enĩ intrat in domũ fortis. ut uasa eiꝰ diri
ait. Ponã sedẽ meã ad aquilonẽ. et ero similis altis¬
simo. De ipso calice ꝑuersȩ fortitudinis homini
ꝓpinauit. fortes eẽ uoluerunt. qͥ se d̾os futuros de
cibo uetito crediderunt: Factus ẽ adã fortis. cum¬
ei insultaretur. Ecce factus ẽ adã. quasi unus
ex nobis. Fortes et iudei de iusticia p̃sumentes:

Expanded text:
factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disruphac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice perversae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes:
Abbreviated transcription (Latin):
largi fuerunt. ut flumina facerent. Tu disrupi¬
sti fontes et torrentes. Siautẽ ad discretionẽ in
aliis fit uerbũ dĩ fons aquȩ salientis inuitã ȩt̃nam.
aliꝰ autẽ audientes uerbũ. et ñ sic habentes ut bene
uiuant. tñ ñ tacentes lingua torrentes fiunt: Torren¬
ces eñ dicunt᷑ ꝓprie. quia non sunt ꝑhennes Nã ali¬
quando et tnslate ãr torrens ꝓ fluuio. sic̃ dictũ ẽ.
mebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ. et torrente de¬
liciarum tuarũ potabis eos. Non em̃ ille torrens ab¬
quando siccabatur. S torrentes ꝓprie dicunt᷑ flu¬
uii qui estate deficiunt aqͥs autẽ hiemalib inun-¬
dantur et currunt:. Uides gͦ hominẽ fidelẽ. bene¬
ꝑseueraturũ usq infinẽ ñ relicturũ dm̃ in õi tẽp¬
tatione ꝓ ueritate. ñ ꝓ falsitate. et errore om̃s mo¬
lestias sustinentẽ. Hic unde sic iuget. nͥ qͥa uẽrbũ

Expanded text:
largi fuerunt ut flumina facerent. Tu disrupilargi fuerunt ut flumina facerent. Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem ad discretionem: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando et translate dicitur torrens pro fluvio; sicut dictum est: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, non relicturum Deum in omni tentatione; pro veritate, non pro falsitate et errore, omnes molestias sustinentem: hic unde sic viget, nisi quia verbum
Abbreviated transcription (Latin):
tis et comeditis inucẽ: Litigatis inuicẽ. detrahits
inuicẽ. oꝑpbria obicitis inuicẽ. Attendite gͦ nunc
his morsib consum diabolũ. Quis ñ iratꝰ seruo
suo etiã paganꝰ dicat illi sathanas: Uide diabolĩ
datũ in escã. Hoc dicit xp̃ianus. hoc dicit iudeus
hoc dicit paganus: Ipsũ ad orat. et de ipso maledi
Cũ pagana uoluptate audiuntur. quia audiaa
am in orbe t̾rarũ cognoscuntur. Hȩc quandod¬
cebantur ñ fuert̃. quia tc̃ ꝓmittebant᷑. ñ redde¬
bantur: Nunc uͦ quia uoluptate afficimur. cum
ea p̃dicta legimꝰ in libro. cõpleri uidemꝰ in mundo
Uideamꝰ quid fecerit. quẽ iã intelligit asaph. qd̾
oꝑatus ẽ salutẽ in medio t̾rȩ. Tu disrupisti fontes
et torrentes. ut manarent liquorẽ sapientiȩ. ut
manarent diuitias fidei ut irrigarent falsitatẽ
gentiũ. ut om̃s infideles in fidei dulcedine sua
irrigatiõe conuerterent. Disrupisti fontes et tor¬
rentes. Forte discretũ ẽ. forte unũ ẽ. quia fontess

Expanded text:
s et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo suo, etiam paganus, dicat illi: Satanas? Vide diabolum datum in escam. Hoc dicit Christianus, hoc dicit Judaeus, hoc dicit Paganus; ipsum adorat, et de ipso malediccum magna voluptate audiuntur, quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc vero qua voluptate afficimur, cum ea quae praedicta legimus in libro, compleri videmus in mundo! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedinem sua irrigatione converterent. Disrupisti fontes et torrentes. Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt asaph. quia sicut in alio psalmo dr. peccatũ
meũ cognoui. et facinꝰ meũ ñ oꝑui. Quare : Qura
locutꝰ ẽ petrus mirantib linguas isrłitis. qͣm ipsi
dito: cõpuncti st̃ corde. et dixert̃ ad apłos. Quidgͦ
faciemꝰ: Dicite nob̃ Et apłi. Agite penitentiã. et¬

Expanded text:
uia, sicut in alio psalmo dicitur, Peccatum meum cognovi, et facinus meum non operui . Quare? Quia locutus est Petrus mirantibus linguas Israelitis, quoniamdito, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Apostolos, Quid ergo faciemus? dicite nobis. Et Apostoli: Agite poenitentia