comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totum. non tm̃ ista relatiue dnr ⁊ sed ⁊̃
substantialr sunt.¶Fortassis gͦ mens
totum est. ⁊ euis qͣi ꝑtes amor quo se a¬
mat: ⁊ scĩa qua se nouit i quib dnab
ꝑtib illutl totum constat. An tres sũt
equales ꝑtes quib totum unum ople¬
tur: E nulla pars totuni tuius pars
est complectitur. Nleus u̾o tum se totã no¬
uit: hoc est ꝑstẽ nouit. ꝑ totum eius no
ticia eius. R cum se ꝑfc̃e amat : totam
se amat : ⁊ ꝑ totum eiꝰ est amor eius.
Noti gͦ sicut ex uino ⁊ aqua ⁊ melle u¬
na fit potio. ⁊ singła ꝑ totum sunt et
tamen tͥa sunt : nulla enun pars est po¬
toĩs que non hẽat hec t̾a. Non eium iũc¬
da. uelut si aqua ⁊ oleum eẽnt: s omni¬
no ꝯmixta sunt. ⁊ sub̾e̾ sunt om̃s. ⁊ to¬
tus ille liquor una quedam est ex trib
confta sub̾a. ¶ Tale aliqal arbitͣndum
ẽẽ simul hec t̾ã. mentem. amorem. noti¬
tiam. S non unius sub̾e sunt aqua.
uinum. ⁊ mel. qͣmuis ex eoꝵ omixtio¬

Expanded text:
totum; non tantum ista relative dicuntur, sed etiam substantialiter sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtio
Abbreviated transcription (Latin):
ut ħ tria sint. Re iõ si tanqͣm omuixtiõe
confusa eeñt: ullo̾ modo eent tria . nͨ re¬
fr̾i ad inuicem possent. quematłm si ex
uno codem q auro tres anulos siłes fa¬
tias qͣmuis connexos dͥ refu̾utur ad
inuicem ꝙ similes sunt. Om̃is enimi
similis alitui similis est. R trinitas a¬
nuloꝵ ÷: ⁊ unum aurum. At si misce¬
antut sͥ ⁊ ꝑ totam singłi massam su¬
am consꝑgantur ÷ int̾cidet illa tͥnitas
⁊ om̃ino non erit. Ac non solum unumm
aurum dicetur: sicut in illis tribuss
anulis dicebatur: setd iam nlła aureatͥa.

Expanded text:
haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea tria.
Abbreviated transcription (Latin):
nere ⁊ humauo tͥmine: ꝑ eũ qui ñ erat
in tͥmine qmuis eẽt ex gn̾e. ut deceptor
ille ab eo uincecur gn̾e quod uic̾at t̾mine.
Et hoc iͣ gestum est ut homo non extolla
regebat illum hoĩem: s gerebat. H tanta
dei tlona ⁊ siqua alia funt que dde hac re
nobis ⁊ quere̾ nc̃ ⁊ lissere̾ longum est: nͥ
u̾bum caro fieret. nlła eẽnt
cap̃ .xix.

Expanded text:
nere ab humano crimine, per eum qui non erat nere ab humano crimine, per eum qui non erat in crimine, quamvis esset ex genere; ut deceptor ille ab eo vinceretur genere, quod vicerat crimine. Et hoc ita gestum est, ut homo non extollatregebat illum hominem, sed gerebat. Haec tanta Dei dona, et si qua alia sunt, quae de hac re nobis et quaerere nunc et disserere longum est, nisi Verbum caro fieret, nulla essent. CAPUT XIX.
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃co. Qͣius enum carnali contupiscentia qre
inz genitalib menbris bñ utatur tastitas
coningalis: ht̃ tam̃ motus non uolũtarios
quib ostendit uł ulłam se in ꝑatlyso añ pec¬
catum eẽ potisse. uł non talem fuisse si fu
ut aliqñ resiste̾t uoluntati. Nunc aũ illam
talem eẽ sentimus: ut repugnans legi mẽ¬
tis ⁊̾ si ulłã est cã gn̾andi: stimulos iug̾nt
coeundi. uͥ si ei cedrͣ ÷ pectando satietui. si
non tedr̃ disseuendo frenet᷑. Q luo aliena
fuisse a ꝑatlyso añ pc̃cm dubitare quis pos¬
sit : Nam n illa honestas faciebat aͥd inde¬
coꝵ ⁊ nͦ illa felicitas patiebatur aͥd impaca¬
concupiscentin nłsa ibi eẽt om̃mo qñ concipi¬
ebatur u̾ginis partus in quo nich morte
dignum fu̾at inuenturus: ⁊ cum tñ occi¬
furus auctor mortis auctoris uite morte uĩ¬
cendus: uictor p̾mi adam ⁊ tenens genus
humanum uictus a secło adam: ⁊ amittẽs
genus yꝑianum lib̾atum ex humano ge¬

Expanded text:
i concupiscentia, quae inest genitalibus membris, bene utatur castitas conjugalis; habet tamen motus non voluntarios, quibus ostendit vel nullam se in paradiso ante peccatum esse potuisse, vel non talem fuisse si fuit, ut aliquando resisteret voluntati. Nunc autem illam talem esse sentimus, ut repugnans legi mentis, etiam si nulla est causa generandi, stimulos ingerat coeundi: ubi si ei ceditur, peccando satietur; si non ceditur, dissentiendo frenetur: quae duo aliena fuisse a paradiso ante peccatum, dubitare quis possit? Nam neque illa honestas faciebat aliquid indecorum, nec illa felicitas patiebatur aliquid impacaconcupiscentia nulla ibi esset omnino, quando concipiebatur virginis partus, in quo nihil dignum morte fuerat inventurus, et eum tamen occisurus auctor mortis, auctoris vitae morte vincendus: victor primi Adam et tenens genus humanum, victus a secundo Adam et amittens genus christianum, liberatum ex humano ge
Abbreviated transcription (Latin):
men ex u̾gine cuiꝰ conceptum sꝑc nõ caro:
fudes non libido preuenit. Nec int̾fuit
carius concupiscentia ꝑ quam seminant᷑
⁊ concipiunt᷑ ceteri qui trahunt origina¬
le pct̃m: s ea penitus remotissima. c̾clen¬
do non concubendo scã ÷ fecundata u̾gnu¬
tas : ut illucd quod nascebat᷑ ex ꝓpagĩe pri¬
originem cluc̾et ¶Nascebatur naniq
non tͣnͣsgressionis contagione uiciata nata :
s om̃ini talium uicroꝵ sola meditina. Nas¬

Expanded text:
caro: fides, non libido praevenit . Nec interfuit carnis concupiscentia, per quam seminantur et concipiuntur caeteri, qui trahunt originale peccatum: sed ea penitus remotissima, credendo, non concumbendo sancta est fecundata virginitas; ut illud quod nascebatur ex propagine prioriginem duceret. Nascebatur namque non transgressionis contagione vitiata natura, sed omnium talium vitiorum sola medicina. Nas
Abbreviated transcription (Latin):
Oterat en im cłs hominem aliunde
susciꝑe in quo eẽt mediator dĩ ⁊ hõi¬
num: non de gn̾e alluis adam qui pc̃co suo
genus oblignuit humanũ sicut ipm quẽ
primum creauit. non de gn̾e t̾auit aliturꝰ.
Pot̾at gͦ uł sic uł alio quolib modo care
unum alium de quo uinc̾e̾tur uictor pͥo¬
ris: s melius udicauit. ⁊ de ip̃o qtł uic¬
tum fu̾at gu̾e assum̾e hominem cłs per

Expanded text:
oterat enim utique Deus hominem aliunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo genus obligavit humanum; sicut ipsum quem primum creavit, non de genere creavit alicujus. Poterat ergo vel sic, vel alio quo vellet modo creare unum alium de quo vinceretur victor prioris: sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere homin
Abbreviated transcription (Latin):
Napp̃ etiam pͥmum hominem ds¬
si in ea salute in qua conditus erat
tistodire uoluisset : eumq oportuno
temꝑe post genitos filios sine interpo¬
sitione mortis ad meliora ꝑluce̾ ubi
iam non solum pct̃m committere: s nec
uoluntatem poss hr̃e peccandi. si ad per¬
manendum sine pcco⁊ sicut scũs erat ꝑ¬
petuam uoluntatem ħĩt̾m eẽ p̾scisset qr
u̾o eum male usuꝵ libers arbit̾o. hoc ẽ
pectatm ẽẽ p̾stiẽbat. ¶ ALa hoc potiuo
p̾ꝑauit uoluntatem suam ut bñ ip̃e fa¬
ce̾t ⁊̾ de male faciente. Ac sic hõis uolũ¬
tas mala non euacuaretur. ⁊ sed nichil¬
ominus impleretur ominpotentis

Expanded text:
 etiam primum hominem Deus in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum non committere, sed nec voluntatem posset habere peccandi, si ad permanendum sine peccato, sicut factus erat, perpetuam voluntatem habiturum esse praescisset. Quia vero eum male usurum libero arbitrio, hoc est peccaturum esse praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faceret etiam de male faciente, ac sic hominis voluntate mala non evacuaretur, sed nihilominus impleretur omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
am quomͦ sꝑc scs̃ in tͥnitate sit. quem nec
ista hoĩes ⁊ telio nobis st̃. si tͥd huic ex
dono cłi sapit inf̾u̾ittas nr̃a ⁊ edisseramꝰ
eis ut possumꝰ : n cũ inuidia tabescente
iter hãmus. Si dicimꝰ nos nich de calib
reb cogitare sołe mentim᷑. Si aũ fatem̃
mut amore indagãde u̾itatis: flagitẽt
iure caritatis. ut eis indicemꝰ. quid hĩc
excogitare potu̾imus : ñ qr iam accope¬
rim aut ꝑfc̃s sim. Nam si paulus apło
ñ me arbitror app̾hendisse:. ¶Sed pro
modulo mõ si ea que retro st᷑ obliuiscor:
⁊ in añriora me extendo. ⁊ ẜm intentõ¬
nem seqͦ ad palmã sr̃ne uocatõts ꝙͣ eiꝰ¬
in fine relitꝰ c̾sus est. ut aꝑiam desidera¬
tum a me ÷ illis desid̾antib quib me ẜ ui¬
re cogit lib̾a caritas. Oportet aui ⁊ cdona¬
bit tłs. ut eis ministndo que legant⁊ ip¬
se quo ꝓficiam: ⁊ eis cupiẽs respondere
querentib: ip̃e quo imiẽtam quod que¬

Expanded text:
us sanctus in Trinitate sit, quem nec ista homines, et taedio nobis sunt; si quid hinc ex dono Dei sapit infirmitas nostra, edisseramus eis ut possumus, neque cum invidia tabescente iter habeamus . Si dicimus nihil nos de talibus rebus cogitare solere, mentimur: si autem fatemur iam rapimur amore indagandae veritatis, flagitant jure charitatis ut eis indicemus quid hinc excogitare potuerimus: non quia jam acceperim, aut perfectus sim; nam si Paulus apostnon me arbitror apprehendisse? sed pro modulo meo, si ea quae retro sunt obliviscor, et in anteriora me extendo, et secundum intentionem sequor ad palmam sin finem reliquus cursus est, ut aperiam desideratur a me, illis desiderantibus quibus me servire cogit libera charitas. Oportet autem, et donabit Deus, ut eis ministrando quae legant, ipse quoque proficiam; et eis cupiens respondere quaerentibus, ipse quoque inveniam quod quae
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm gn̾ali nomine angeli nuncupen¬
tur. sicut in epła ad ebreos legrͣ. Cueͥ
angłoꝵ ls dixit aliqñ. Sede a dextͥs me¬
is. B quippe modo significauit omĩs um
geli. ⁊ utrum idem archangeli applłen¬
tur u̾tutes. atq ita tlc̃m sit. Laudateꝰ e¬
uni om̃s si angeli eius. Laudate eũ om¬
nes archangeli. Et quid inter se distẽt
possunt. Si tamen possunt ꝓbare qd̾
dñt: ego me ista ignorare confiteor. S
sycdera: qmͣuis non ulłis lucida ẽẽ coͣr
Quon tum sensu uel intelligentia uero¬
uideanturr

Expanded text:
tanquam generali nomine Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes unigeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eunes Archangeli ejus: et quid inter se distent possunt, si tamen possunt probare quod dicunt. Ego me ista ignorare profiteor. Sed sidera, quamuis nonnullis lucida esse corpora non cum sensu uel intelligentia uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eel de illa que uni celo z: afr̾mare qͥal
possumus : nͥ ꝙ ulłs in ea malus ẽ
nec quisqͣm deinceps de illa cecidit aut
casurus est ex quo cłs angłis p̾cantib
non pepercit sicut scribit apłs petrus.s
carcerib caliginuis uiferi retrudens tra¬
didit in iuidicium puniendos seruari.

Expanded text:
ed de illa quae in coelo est, affirmare quid possumus, nisi quod nullus in ea malus est, nec quisquam deinceps inde cecidit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in judicio puniendos reserva
Abbreviated transcription (Latin):
Nocl ut dice̾t apłs. Gratiam com¬
mendabat. Ad cuius comniendati¬
ouenis De illis in rebecce ut̾o geminis fu¬
erat iam loqutus quib nundum uatis:
nec aͥd agentib boni seu mali: ut scm¬

Expanded text:
od ut diceret Apostolus, gratiam commendabat: ad cujus commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agentibus boni seu mali, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ain gratuitam. Psau aũ odio hũit ꝑ ut¬
licium debitum. Quotd cum deb̾etur am¬
bobus in alt̾o alt̾ agnouit non de suis
distantib m̾itis sibi eẽ głandum. quod
in eadem tñ .i. supplicium non inc̾rite s
diuine gr̃e largitatem q ñ uolentis¬

Expanded text:
am gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero agnovit alter non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa supplicium non incurrit, sed de divinae gratiae largitate. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
uiet intnori . Propter qł adhibuit al¬
terum ꝓpħicum testimonium uͥ scͥptã
est. Iacob tlilexi: esau aũ odio habui.
Dentiens aũ quemađm posset hoc qtł
to non possunt hnͣc altitudinem gỹe¬
Quid gͦ dicemus: ait. Nunqui iniqurtas¬
est apud dm e Ab sit. Intquun enim uide¬
tur. ut sine ullis bonoꝵ maloꝵ ue opeꝵ
Qua in re si fut᷑a oꝑa uł bona hꝰ uł ma¬
la illius que tłs utiq p̾sciebat uellet in¬
telligi. Nequaqͣm dic̾et non ex oꝑib: sed
tlic̾et ex fut᷑is oꝑib eo q modo solu̾et¬

Expanded text:
alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quoddo non possunt hanc altitudinem gratQuid ergo dicemus? ait; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret, non ex operibus: sed diceret, ex futuris operibus; eoque modo
Abbreviated transcription (Latin):
Bsit aũ ut cum anime trtã sit
immortalis. nͨ ab iuitio que c̾ata
est unqͣm deinceps eẽ ddesistat : id quo
nich̾ ht̃ melius non tñ etus unmorta¬
litate ꝑtlutret. Quid u̾o melius in eiꝰ
naͣ treatum est ÷ qͣm t ad sui creatoris

Expanded text:
bsit autem ut cum animae natura sit immortalis, nec ab initio quo creata est, unquam deinceps esse desistat, id quo nihil melius habet, non cum ejus immortalitate perduret. Quid vero melius in ejus natura creatum est, quam quod ad sui Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
qr ymago rei corlis iam tñsacte at p̾teri¬
te reman in mnemoria unde informetut
cogitantis obtutus: at id ittrumq tertia
uoluntate iungatur: cadem tͥuitas ẽẽ ilẽ¬
da .z. que fi̾at qñ spẽs in loco positi corꝑis
uidebatur. non utiq s ꝓrsus alia. Nam p̾¬
ter ꝙ illa erat extͥnsecus. hec iutͥnsecus: il¬
go pret̾iti. Sic ⁊ in hc re de qua nuncagr¬
inus. ⁊ pp̃ quam putauimus adhibendum
alul exemplum. que fides nc̃ in animo tr̃o
est uelut illud cor̾ in loco clum tenetur: aspi¬
titur. amatur. quanidam efficit tͥnitatem
S non ip̃a erit qñ fides in aĩo: sic̃ corpus
illud in loco. iam non erit. Que u̾o tũt een
tsñ eam recordabim᷑ in nobis fuisse. non eẽ
alia ꝓ fc̃o erit. Hnͣc enim que nc̃ ÷ facit
res ip̃a presens: ⁊ aĩo credentis affixasi
illani que tunt erit faciet rei preterite
ymagnatõ in recordantis memoria dere¬

Expanded text:
quia imago rei corporalis jam transactae atque praeteriquia imago rei corporalis jam transactae atque praeteritae remanet in memoria, unde informetur recordantis obtutus, atque id utrumque tertia voluntate jungatur, eadem trinitas esse dicenda est, quae fuerat quando species in loco positi corporis videbatur? Non utique, sed prorsus alia: nam praeter quod illa erat extrinsecus, haec intrinsecus; ile qua nunc agimus, et propter quam putavimus adhibendum illud exemplum, fides quae nunc in animo nostro est, velut illud corpus in loco, dum tenetur, aspicitur, amatur, quamdam efficit trinitatem: sed non ipsa erit, quando fides haec in animo, sicut corpus illud in loco jam non erit. Quae vero tunc erit, quando eam recordabimur in nobis fuisse, non esse, alia profecto erit. Hanc enim quae nunc est, facit res ipsa praesens et animo credentis affixa: at illam quae tunc erit, faciet rei praeteritae imaginatio in recordantis memoria dere
Abbreviated transcription (Latin):
impͥmitur in atie recordantis : t̾tia ito¬
litutate ungemus. Quod ut possit in¬
telligi. sumamꝰ exempluni de corlib reb
de quib in libro uridecimo satis loquti
sutus. Nempe ab int᷑iorib ad suꝑiora
ascendentes : uł ab ext̾iorib ad int̾iora
tñ fides que nc̃ in÷ nobis tangͣm corpus
illud in loco: ita in nr̃a memoria consti¬
tuta est de qua inforͣtur cogitatõ recor¬
dantis: sit̃ ex illo corꝑe acies intuentis
Quib aduob ut tͥuitus impleatur. an¬
num̾atur t̾cia uoluntas : que fidem ĩ me¬
moria cõstitutam : ⁊ quamdam eiꝰ effi¬
giem in cõtuitu recordatõto imp̾ssam o¬
nectit ⁊ iungit. sic̃ ui illa corͣlis tͥnitate
forͣtionem que fit in c̾nentis aspͣtu tõ¬
ungit intentõ uoluntatis. ¶ Eaciamus
gͦ corpus illud treł cer nebatur int̾isse di¬
lapsin ⁊ nͨ eius remansisse aͥd in ullo loco
ad qł uidendum rec̾rat aspectus. Nuncͥ

Expanded text:
imprimitur in acie recordantis, tertia voimprimitur in acie recordantis, tertia voluntate jungemus. Quod ut possit intelligi, sumamus exemplum de corporalibus rebus, de quibus in libro undecimo satis locuti sumus . Nempe ab inferioribus ad superiora ascendentes, vel ab exterioribus ad interiora cum fides quae nunc inest nobis, tanquam corpus illud in loco, ita in nostra memoria constituta est, de qua informatur cogitatio recordantis, sicut ex illo corpore acies intuentis: quibus duobus, ut trinitas impleatur, annumeratur tertia voluntas, quae fidem in memoria constitutam et quamdam ejus effigiem in contuitu recordationis impressam connectit et conjungit; sicut in illa corporalis trinitate tionem quae fit in cernentis aspectu, conjungit intentio voluntatis. Faciamus ergo corpus illud quod cernebatur, interisse dilapsum, nec ejus remansisse aliquid in ullo loco, ad quod videndum recurrat aspectus: numquid
Abbreviated transcription (Latin):
tius at ab itrutius ꝑscrutabim᷑ ¶ Diti
etum pot̃ non ꝑtre istam tͥnitatem ⁊ cũ
fides ip̃a tñsierit : qr sit̃ nunt eam et
memoria teneinus: cogitatõe ternimus.
⁊ uoluntate diligiius: ita ⁊̃ tunc cum
cam nou hũisse memoria tenebimꝰ ⁊ cre¬
colemus ⁊ hoc utꝵq t̾cia uoluntate iũ¬
genits: cadem trinitas ꝑmanebit. q̃m
si nullum in nobis tͣi uestigium tnͣsiẽs
reliq̃rit : ꝓfc̃o nec in memoria nr̃a eius
aͥd hebinius tuo retramus: eam pret̾i¬
tam recordantes. at id utrumq inten¬
tõe t̾cia copulantes : ⁊ qeł erat silic in
memoria ñ inde cogitantib nobis : ⁊ qd̾
inde cogitatõe formatur. S quti hoc dĩc.
non dĩcnit aliam nunt ẽẽ tͥnitatem qñ
pͥ̾sentem fidem tenemꝰ: tudemꝰ. amamus
in nobis: aliam tunc fut᷑am. qñdo non
ip̃am s eiꝰ uelud ymagmartũ uestigium
in menioria recõgnitum: recordatione
continebinur. ⁊ dno her uł est quod
erat in memoria retinentis ⁊ qd̾ inde

Expanded text:
ius perscrutabimur? Dici enim potest, non perire istam trinitatem, etiam cum fides ipsa transierit: quia sicut nunc eam et memoria tenemus, et cogitatione cernimus, et voluntate diligimus; ita etiam tunc cum eam nos habuisse memoria tenebimus, et recolemus, et hoc utrumque tertia voluntate jungemus, eadem trinitas permanebit. Quoniam si nullum in nobis quasi vestigium transiens reliquerit, profecto nec in memoria nostra ejus aliquid habebimus quo recurramus eam praeteritam recordantes, atque id utrumque intentione tertia copulantes, et quod erat scilicet in memoria, non inde cogitantibus nobis, et quod inde cogitatione formatur. Sed qui hoc dicit, non discernit aliam nunc esse trinitatem, quando praesentem fidem tenemus, videmus, amamus in nobis; aliam tunc futuram, quando non ipsam, sed ejus velut imaginarium vestigium in memoria reconditum, recordatione contuebimur, et duo haec, id est, quod erat in memoria retinentis, et quod inde
Abbreviated transcription (Latin):
Non sõlum gͦ qui ilat esurienti cibũ.
Sitienti potum. iudo uestimentũ. ꝑe¬
gͥnanti hospicium. Fugienti latibulñ.
Egro uel induso uisitatõnem. Captiuo
redemptõuem. Debili subuectioneni.
Ceco deductionemi. Tristi consolationem ĩi
sano medelam erranti uiam. deliranti cõsi¬
potestas datur uł cohiercet aliq̃ aliscipli¬
na. ⁊ tam̃ pcc̃m eius quo ab illo lesues
Qut offensus est cdinintit ex corde: uel
orat ut ei diniitaatur. non solun ii eo
ripit. ⁊ aliqua em̃datoria pena pledit
enum bona p̾stantur inuitis ⁊ qñ eoꝵ
consulitur utilitati non uolũtati. qui¬
a ip̃i sibi ẽẽ inueniuntur inimici. dmi¬
ci u̾o eoꝵ potius illi quos inimitos esse¬
putant ⁊ redlunt errando mala pro
bonis: cun recłłe mala banus non de¬
beat: nec ꝓ malis. ¶ Nulta ita st̃ gn̾a¬

Expanded text:
non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliranti consipotestas datur, vel coercet aliqua disciplina, » et tamen peccatum ejus, quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo corripit, et aliqua emendatorienim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati: quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant; et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala christianus non debeat nec pro malis. Multa itaque gen
Abbreviated transcription (Latin):
erat. qm pcc̃is atq suppliciis ⁊ origi¬
ualib ⁊ ꝓpͥ̾is tota ꝑierat er eiꝰ parte reꝑi¬
ta tꝑ angłice societati ruina illa diaboli¬
ta minuerat suppleretur. ¶ Hoc enun
ꝓ missum ÷ resurgentib scĩs ꝙ erunt
eqͣles angłis lei. Ita suꝑna ihrłm mat̾¬

Expanded text:
am peccatis atque suppliciis et originalibus et propriis tota perierat, ex ejus parte reparata, quod angelicae societati ruina illa diabolica minuerat, suppleretur. Hoc enim promissum est resurgentibus sanctis, quod erunt aequales angelis Dei . Ita superna Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
hõmum: aut inmundoꝵ demonumi no¬
iumus: in quoꝵ locũ succedentes filis
sc̃ẽ mats que st̾ilis appebat in t̾ris. in
ea pace de qua illi cecilerunt: siue ullo
tꝑis t̾miuno ꝑmanebunt. s illoꝵ tiuiũ
numerus siue qui ÷ siue qui futurus:
in ꝯtemplatõe ÷ eiꝰ artificis qui uocat ca
que ñ sunt: tanqm ea que st̃. atq in m̃¬
sura ⁊ nũo ⁊ pondere tuncta disponit

Expanded text:
aut immundorum daemonum novimus, in quorum locum succedentes filii sanctae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui futurus est, in contemplatione est ejus artificis, qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt , atque in mensura et nu
Abbreviated transcription (Latin):
muldo amplius: multo q c̾tius uolun¬
tate. ¶ Nam illiꝰ mala uoluntas eẽ nun¬
qm potest. tanqͣm si bonus filiꝰ prẽm
uelit uiu̾e : quem ałs bona uoluntate
uult mori: ⁊ rursus fĩ potest. ut hoc ue¬
lit homo uoluntate mala: qł tłs uult
mala bona. Uelut si malus filius uelit
qͣm hꝰ id ÷ uolentis impietas. ¶Lan¬
tum inter. quid uelle homini q̾a dõ
congruat ⁊ ad quem finem suani qͥsq
refãt uoluntatem : ut aut appbet᷑ aut
inꝓbetur. Nam tłs̾ qͣsdam uoluntates
suas utiq bonas: ita implet ꝑ maloꝵ
hõim uoluntates malas. sit̃ ꝑ uideos
bat: sathanas ab ip̃o qui occidi uene¬

Expanded text:
multo amplius multoque certius voluntate; nam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut aut approbetur aut improbetur. Nam Deus quasdam voluntates suas utique bonas ita implet per malorum hominum voluntabat, Satanas ab ipso qui occisus e
Abbreviated transcription (Latin):
nomine tuo saluum me fac: ⁊ in u̾tu¬
te tua iudica me. ¶ ꝑ iudicium qͥp¬
pe tłi fit ip̃a bonoꝵ maloꝵ q discret̃o:
Ut liberanli a malo: non ꝑdendi cum
malis boni ad dext̃am segregentur.
P̾ropter qł ille clamabat. Iudica me
deus: ⁊ quid aix̾it uelut exponens. ⁊
disc̾ne inqͥt cãm meam de gente non
sancta.

Expanded text:
salvum me fac, et in virtute tua judica me . Per judicium quippe Dei fit ipsa bonorum malorumque discretio, ut liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur . Propter quod ille clamabat, Judica me, Deus: et quid dixerat velut exponens, Et discerne, inquit, causam meam de gente non sancta .
Abbreviated transcription (Latin):
uobus aũ modis accipi potest: gł
uiuos ⁊ mortuos iudicabit. Siue
Ut uiuos intlłigamus quos ħ nunclũ
mortuos: s ad huc in ista carne uiuẽtes
inuenturus est eiꝰ aduentus. mortu¬
os aũ qui de corpore priusqͣm uẽiat:
exierunt uł ex ituri sunt siue ui uos

Expanded text:
uobus autem modis accipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus, mortuos autem qui de corpore priusquam veniat exierunt vel exituri sunt. Sive vivos
Abbreviated transcription (Latin):
Ed de pcc̃is alioꝵ ꝑentum quibus
ab ip̃o adam usq ad patrem suum
pro gñatorib suis quisq succedit. non
m̾ito disceptari potest utrum om̃ium
malis actib. ⁊ młciplicatis adilectis origi¬
nalib qui nascitur : implicetur: ut tã¬
to penis tñto post̾ius quisq nascatur.
de pc̃cis ꝑentum eoꝵ post̾is commnine¬
tur. qr iram suam qͣntum ad ꝓgñãto¬
rum cubpas non extendit ulterius
mocderatõe miseratõis sue. ne illi qͥb
regñonis gr̃a non conftur ⁊ nimia
sartina in iꝑsa et̾na dampnatione p̃¬
me̾ntur. ¶ Si cog̾entur ab iitio ge¬
n̾is humani om̃im p̾cedentium pa
aliud de re tanta in scͥpturis sanctis
diligentius ꝑscirutatis atq tͣctatis
ualeat uel non ualeat repperiri te¬
mere aff̾iuare ñ autł̃o
Uucl tñ unum pc̃tm quod tam mag¬
num in loco ⁊ hĩtu tande felicitatis
admissum ÷: ut in uno homine ori¬
giałr atq ut ita dixerim radicabi¬
liter totum genus huͣnum clãpnare¬

Expanded text:
ed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum, progenitoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest, utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus quis cum nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascatur. de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium paraliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeon unum peccatum, quod tam magnum, in loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, et, ut ita dicam, radicaliter totum genus humanum damnare
Abbreviated transcription (Latin):
lio: s a pr̃e ÷ filio. Iõ non potest filiꝰ a
facienteni. Ex hac ergo regula qua ita
loquntur scͥpture. ñ aliuni alio mino¬
rem: s tm̃ uelinit ostend̾e̾ quis de quo
sit. ñ nulli eũ sensum conceꝑunt: tan¬
qm minor filius dic̾e̾tur. ¶ Quidam
nr̃i aũ iudoctores ⁊ in hiis mĩnime e¬
ruditi : dum hec ẜm forͣm serui conã¬
tur acciꝑe. ⁊ eos rectus intellcus non se¬
quitur : ꝑtur bantur. Quod ne accidat:
non inequalitas : sed natiuitas eius

Expanded text:
lio, sed a Patre est Filio. Ideo non potest Filius a facientem. Ex hac ergo regula, qua ita loquuntur Scripturae, ut non alium alio minorem, sed tantum velint ostendere quis de quo sit, nonnulli eum sensum conceperunt, tanquam minor Filius diceretur. Quidam autem nostri indoctiores, et in his minime eruditi, dum haec secundum formam servi conantur accipere, et eos rectus intellectus non sequitur, perturbantur. Quod ne accidat, non inaequalitas, sed nativitas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃o minor inuentus÷. sĩ se ipso qui fu¬
it: s se ipio qui est. qr forma serui accep¬
ta formam di anusit. sicut scͥpturar um
que in superiore libro cominemorauimꝰ
testimonia ocuerunt.
Unt tũ quedam in diuinis eloqͥis
ita posita: ut ambiguum sit aa
quam potius rꝰm ref̾a̾ntur. Utꝵ ad eam
qua intelligimꝰ minorem filium in assũp¬
ta c̾atura: an eam qua in telligimꝰ nõ qui¬
dem minorem eẽ filium ⁊ s equalen patri
tam̃ ab illo hunc ẽẽ dm̃ de cleo: lumen cle
lumine. Filiũ quippe dicimus ilm̃ de deo:

Expanded text:
se ipso minor inventus est, non se ipso qui fuit, sed se ipso qui est; quia forma servi accepta, formam Dei non amisit, sicut Scripturarum, quae in superiore libro commemoravimus, testimonia docuerunt: sunt tamen quaedam in divinis eloquiis ita posita, ut ambiguum sit ad quam potius regulam referantur; utrum ad eam qua intelligimus minorem Filium in assumpta creatura, an ad eam qua intelligimus, non quidem minorem esse Filium, sed aequalem Patri, tamen ab illo hunc esse Deum de Deo, lumen de lumine. Filium quippe dicimus Deum de Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
alcm est acceꝑiuius. qr in forma accepta ex
t̾atura nimor ÷ filius. ꝯseq̃ns erit ut pͥoe
pater sr̃ aquas ambulau̾it: aut alicuiꝰ
alt̾ius ceci nati de sputo ⁊ luto oculos ape¬
ru̾it. ⁊ cet̾a que filius incarnatõe appa¬
rens hoĩes fecit. ut possit ea fac̾e qͥ idixit
ñ posse filium a se fac̾e quidqͣm nͥ qd̃
uiderit pr̃em facientem. Quis aũ uel
delirus ita sentiat: ¶ Restat gͦ ut hec
ileo dcã sint. qr incominutabilis ÷ uita
ħ ip̃o sit filius. Non eiim auad illi ÷ de¬
ri. s iõ non a se: qr ñ ÷ a se. R iõ quod
uiderit pr̃eni faciẽtem : hec endem fa¬
tit ⁊ filius similiter q de patre eit
Eq enim alia simiłr. sicut pictor
alias cabulas pingit: quemałmi
alias ab alio pictas uidit. uͨ eadem dis¬
similr̾ sicut corꝰ easdemi lr̃as exp̾mit
quas animus cogitauit. S queꝯ in¬

Expanded text:
ta ex creatura minor est Filius, consequens erit ut prior Pater super aquas ambulaverit, aut alicujus alterius caeci nati de sputo et luto oculos aperuerit, et caetera quae Filius in carne apparens inter homines fecit , ut posset ea facere qui dixit non posse Filium a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quis autem vel delirus ita sentiat? Restat ergo ut haec ideo dicta sint, quia incommutabilis est vita hoc ipso sit Filius. Non enim aliud illi a se. Et ideo quae viderit Patrem facientem, haec eadem facit et Filius similiter, quia de Patre est. Neque enim alia similiter, sicut pictor alias tabulas pingit, quemadmodum alias ab alio pictas videt; nec eadem dissimiliter, sicut corpus easdem litteras exprimit, quas animus cogitavit: sed quaecum
Abbreviated transcription (Latin):
Uatnobrem quainqͣm firmissime te
scͥpturas disseminatam. ⁊ a doctis catholi¬
cis eaꝵdemi scͥpturaꝵ tͣctatorib demonst᷑¬
tam tanꝙͣ canonicam tͦm. quomodo intel¬
ligatur cłi filius ⁊ equalis pr̃i ẜm dĩ for

Expanded text:
uamobrem, quanquam firmissime ten, et per Scripturas disseminatam, et a doctis catholicis earumdem Scripturarum tractatoribus demonstratam tanquam canonicam regulam, quomodo intelligatur Dei Filius e
Abbreviated transcription (Latin):
lis appelletur. Sic apparet in ca re ubi ual¬
de ista ouucta sunt. ⁊ alud alio nullo p̾¬
ceditur tempore. Amor q ipse non ita
sentitur ẽẽ tum eum non prodit indi¬
gentia: quoniam semper presto est
quod amatur. Quapropter etiã
tar dioribus dilucescere hec possunt gł
dum ea tractantur que ad animum tem¬
pore accedunt: et que illi temporaliter
aicidunt. tum memuit quod anten
non meminerat: et cum uidet quod
antea non uiderat. et tum amat qtł
antea non auiabat. Sed aliud hec tuic¬
tatio iam possit exordium propter
hunis libelli modum.

Expanded text:
lis appelletur, sic apparet in ea re ubi vallis appelletur, sic apparet in ea re ubi valde ista conjuncta sunt, et aliud alio nullo praeceditur tempore: amorque ipse non ita sentitur esse, cum eum non prodit indigentia, quoniam semper praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod antea non meminerat, et cum videt quod antea non videbat, et cum amat quod antea non amabat. Sed aliud haec tractatio jam poscit exordium, propter hujus libelli modum.
Abbreviated transcription (Latin):
singula totis singulis. ⁊ teta singula si¬
mul omnib totis: ⁊ ħ tria unum. una
uita. una menis. una eentia.
Am ne gͥ ascendenlum est qualibuscunq
intentionio uiribus ad illam summam
et alcissimam essentiam tuiꝰ impeir yma¬
go est humana meus: s tainemymago an
alliuc eadem tria ilistinctius declaranda
sunt in anima. ꝑ illa que ext̾ͥnscecus sen¬
su corporis capinus. ubi temꝑaliter i¬
primitur rerum corporar um noticias
Mentem quippe ipsam in memoria ⁊ in¬
telligentia et uoluntate suimet ipsius
talem reperisbarsmus : ut quoniam
semper se nosse. semper q se ipsam uel¬
le comprehenlebatur. Simul etiam sẽ¬
per sui memitsse : semper q se ipsam
intelligere et amare comprehentleret᷑.
quamuts non semper se cogitare discre¬
tam ab eis que non sunt quod ip̃a est.
At per hoc clifficile in ea dinoscitur sui
memoria. ⁊ sui intelligentia. Quasi esm
non sint hec duo: setl unum tluob uocabu¬

Expanded text:
singula totis singulis, et tota singula sisingula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis; et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia.amne igitur ascendendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebamus, ut quoniam semper se nosse semperque se ipsam velle comprehendebatur, simul etiam semper sui meminisse, semperque se ipsam intelligere et amare comprehenderetur; quamvis non semper se cogitare discretam ab eis quae non sunt, quod ipsa est: ac per hoc memoria sui, et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse. ⁊ uolo me uelle. ⁊ meminisse.
⁊ intelligere. Lotam q memoriam ⁊ intel¬
ligentiam ⁊ uoluntatem simul memñi. Qd̾
enim memorie mee non memini: non ÷ me
moria mea. Nichil aũ tam in memoria qͣm
ip̃a memoria est. Tõtam gͥ memini. Item
quidqͥd intelligo intelligere me scio: ⁊ scio
me uelle quil quid uolo. Quid quud autẽ
scio memini. Totam gͥ intelligentiam to¬
tam q uoluntatem ineam memini. Simi¬
liter cũ hec tria intelligo: tota simul in¬
telligo. Neq enim quidqͣm intelligibiliũ
non intelligo: nͥ quod ignoro. Quod autẽ
ignoro ⁊ nec memini nec uolo. Quitl quid
ita intelligibilium non intelligo: conse¬
quenter ⁊̃ nec memini nec uolo. Quitlqͥd
gͦ intelligibilium mnemini ⁊ uolo: conseꝙ̃¬
ter intelligo. Uoluutas ⁊̾ mea totam uitl¬
lignĩam. totani q memoriam meam ca¬
pit : dum toto utor quod intelligo ⁊ me
memini. Quapp̃ in uicem a singulis ⁊
tota omĩa capiuntur ÷ equalia sunt tota

Expanded text:
meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere, totamque meam memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, non est in memoria mea. Nihil autem tam in memoria, quam ipsa memoria est. Totam igitur memini. Item quidquid intelligo, intelligere me scio, et scio me velle quidquid volo: quidquid autem scio memini. Totam igitur intelligentiam, totamque voluntatem meam memini. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Quidquid autem intelligibilium memini et volo, consequenter intelligo. Voluntas etiam mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto utor quod intelligo et memini. Quapropter quando invicem a singulis et tota omnia capiuntur, aequalia sunt tota
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a certa cst: tria ħ potissiniũ conside¬
rata tͣcemus. nicioriam. intelligentiamr uo¬
luntatemi. In hiis enim trib inspici solent
Qͣto quippe tenacius ⁊ faciluis puer memi¬
nit: qͣnto q acus intelligit. ⁊ studet arden¬
tuis. tanto ÷ laudabilioris ingenis. Cum u̾o
de cuiꝰq docd̾na queritur: non qͣnͣta fi̾nita¬
te ac futilitate menuui̾it. uł qͣnto acumine
intelligat. s quid memin̾it ⁊ quid intelliga
queritur. R qr non tm̃ qmͣ doctus sit consi
flagñtia uelit: s quid uelit prius: deinde
qnͣtum uelit. Tunc enim laudandus ÷ anmnꝰ
uehem̃ter amans ⁊tũ il quod amat uehe¬
menter amaudum est. ¶ Cum gͦ dicuntur
hec tria ingenium. docna. usus. pͥmum con
sicleratur in illis trib quid ponit quisque
memoria. intelligentia. uoluntate. Sedm̾
eoꝵ considerat᷑ quid hẽat quisq in menio¬
ria. ⁊ intelligentia. quo studiosa uolũtate
ꝑueni̾t. Iam u̾o usus t̾cius in uoluntate:
ꝑtractante illa que memoria ⁊ iutelligenti¬

Expanded text:
aec potissimum considerata tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici solent Quanto quippe tenacius et facilius puer meminit, quantoque acutius intelligit, et studet ardentius, tanto est laudabilioris ingenii. Cum vero de cujusque doctrina quaeritur, non quanta firmitate ac facilitate meminerit, vel quanto acumine intelligat; sed quid meminerit, et quid intelligat quaeritur. Et quia non tantum quam doctus sit, consiflagrantia velit, sed quid velit prius, deinde quantum velit. Tunc enim laudandus est animus vehementer amans, cum id quod amat vehementer amandum est. Cum ergo dicuntur haec tria, ingenium, doctrina, usus, primum horum consideratur in illis tribus, quid possit quisque memoria, intelligentia, et voluntate. Secundum eorum consideratur, quid habeat quisque in memoria, et intelligentia, quo studiosa voluntate pervenerit. Jam vero usus tertius in voluntate est, pertractante illa quae in memoria et intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
huc spciei: s iam rei. ꝓinde om̃is qui ftr¬
itur: utitur. ¶ Assumit enim aliga in fa¬
cultatem uoluntatio cũ fine delectationis.
uite s una uita: nec tres mentes s uua
mens. conseq̃uter utiq nec tres sub̾e: s
rii. E intelligentia quippe ⁊ uoluntus
ad aliquid dicitir. Uita ÷ aũ una queq ad
se ip̃ani: ⁊ mens ⁊ eẽntia. Quo c̾ta tria li
eo sunt unum : quo una uita. una mens. u¬
na essentia. D̾ quid quid aliud ad se ip̃a sin
uicem refu̾ntur. Q̾ si ȩqualia non eẽnt :
non solum singula singulis: s ⁊̾ omni¬

Expanded text:
huc spei, sed jam rei. Proinde omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis, cum fine delectationis: vitae, sed una vita; nec tres mentes, sed una mens: consequenter utique, nec tres substantiavoluntas ad aliquid dicuntur. Vita est autem unaquaeque ad se ipsam, et mens, et essentia. Quocirca tria haec eo sunt unum, quo una vita, una mens, una essentia: et quidquid aliud ad se ipsa singinvicem referuntur: quae si aequalia non essent, non solum singula singulis, sed etiam omni
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui in nobis peccaut assidue redi¬
mantur. ne forte simu collcã cumiulũ
quid enim de istis pc̃tis a nobis retlẽptum
non fu̾it: igne purgandum est. De quo
tente deo multis tribulatõib ꝓ istis per-¬
catis affligimus. ⁊ si gr̃as deo ꝯgimuut:
liberamur. Qd̾ ita fit quotiens maritꝰ

Expanded text:
eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum est, de quo tente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties
Abbreviated transcription (Latin):
fectis xͥanis accipite. qui uelut purga¬
tum merebuntur ad et̾na premia ꝑue¬
nire ¶ Ille u̾o qui suꝑedificat ligna.
fenum. stypulam. de bonis xͥanis. s ad¬
ut sepe dc̃m est: intelligite. Que pectata
si nec liuina iusticia multis łbulatio¬
nib purgau̾it : nec unusquis elemosi¬
narum largitate redeuu̾t. non sine
grandi adolore in illis implebitur illã
quocl dixit apostolus. Si cuius opus
arserit decrimentum patietur. ip̃e
enim saluus erit sic tamen quasi per
ignem. ¶Nemo enum sicut iam supͣ
dc̃m est se ipsum c̾cuinuentat. ut hoc ⁊¬
et pro capitalib triminibus si incit¬
sinius euacdere. et minita sine quib
esse non possumus iugiter amore iui¬
micorum: et elemosinarum largitute
redimere. prestante domnio nostro
ihesu xꝑo qui tum patre et spiritu

Expanded text:
tianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligna, fenum et stipulam, de bonis chrisut saepe dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apostolus, Si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incursimus evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter amore inimicorum, et eleemosynarum largitate redimere: praestante Domino Jesu Christo, qui cum Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
credidunt: ⁊ capitalia pectata non ad¬
miserunt. uenturi sunt.  Sed pͥ¬
us aut in hoc scło ꝑ cłi usticiam ł
inimitis tlementꝰ indulgent ꝑ mise¬
uicordiam liberandi. at c̾ce illo ig¬
ne de quo dix̃ apłs. Longo tꝑe cru
tiauili sunt : ut ad uitam eternam
sine matula ⁊ ruga ꝑuc̃iant.lli
u̾o qui aut homitulium. aut sable¬
gium. aut adult̾ium. uł reliqua hiis
similia conimiserunt sit̃ iam dc̃m est.
si eis penitentia non subuenerit: non

Expanded text:
crediderunt, et capitalia peccata non admiserunt, venturi sunt: sed prius aut in hoc saeculo per Dei justitiam vel inimicis suis clementer indulgent, per Dei misericordiam liberandi; aut certe illo igne, de quo dicit Apostolus, longo tempore cruciandi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut sacrilegium, aut adulterium, vel reliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si
Abbreviated transcription (Latin):
anime qd̃ illi exlubent aliene carni. sẜ
mus qdł amanius. Animan u̾o mortuã
quam ñ amamus nͨ dolenius u plan¬
ginus. ⁊ iõ mutata uice incipiamus
minam qͣm ancillam .i. plus aĩam ad
ymaginem tłi fcãm: qͣm tarnenem cle
limo t̾re forͣtam. Ut tum die ultimo ca¬
ro nr̃a putrescere ⁊ a u̾mib tleuorari
ceꝑit in sepulchro: auinia nr̃a in ab̾he
gremio angłoꝵ manib eleuetur. et
in die uidicii recepto ꝑ resur rectõnem
corꝑe audire m̾eainur. Euge serue bõe
sit intelligi breuit̾ caritati nr̃e uolo re¬
pet̾e̾. Omnes scĩ qui tło fidełr ẜuiunt:
lectioni ł or̃oni uacare: ⁊ in bonis oꝑib

Expanded text:
ae, quod illi exhibent alienae carni. Et mus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipiamus minam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire mereamur: Euge, serve bonesit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt, lectioni et orationi vacare, et in
Abbreviated transcription (Latin):
non ħ solum sufficit: s acdlende st̃ lacͥ¬
me: rugitus ⁊ genittus. ⁊ continua õ
longo tꝑe ꝓtracta ieiunia. largiores ełẽ¬
gando. ultro nos ipsos a cominunione
ecc̃e remouentes: in luctu ⁊ in t̾sticia ꝯ¬

Expanded text:
 solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores egandae, ultro nos ipsos a communione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia m
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ pocuit aliqñ aut potͥit. Quib pc̃is
l occidi aĩam non c̾amus: tañ eam ne¬
leid quib dam pustuelis ⁊ trĩ horrencta sc̃i¬
bie replentes deformem fatiunt: ut eã
aut cum gnͣdi confusione uenire ꝑmit¬
tant. de quo scͥptum ÷. Aptauit d at̃m¬

Expanded text:
Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit
Abbreviated transcription (Latin):
cieno quis loqintur qm o. ⁊ plus tacet
qm̃ expedit. quotiens pauꝑem impoetit¬
ne petentem ex asꝑat : quotiens cum sit
corꝑe satius aliio teiunantib p̃ntere ilo¬
lu̾it. ⁊ sompno deditis tar clius ad etam
surgit. quotiens exxcepto desicłio filiorũ
urdeem sicam agnou̾it ¶ Quotiens in¬
tar diu̾ uisitau̾it. Si coniscorles ał occrdi

Expanded text:
ies plus loquitur quam oportet, plus tacet quam expedit, quoties pauperem importune petentem exasperat, quoties cum sit corpore sanus, aliis jejunantibus, prandere voluerit, et somno deditus tardius ad ecclesiam surgit; quoties, excepto desiderio filiorum, uxorem suam cognoverit; quoties tard
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ edificatõe se redimat. Ad extre¬
inum non ÷ impossibile uł graue ꝓpł
suggo. uł ut sic lugeamus extinctam
atiniam nr̃am: quo uiodo altenam car¬
uem mortuam plangimus. Si upor
dunt homines capillis detrahendo.¬

Expanded text:
torum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, dunt homines, capillos trahendo,
Abbreviated transcription (Latin):
gitari ⁊ sentiri potest. Et cum de die
iudicii sc̃ptum ÷ ꝙ crit dies unus tã¬
qm uulle anui ⁊ mille anni tanqͣm di-¬
es unus. Uñ scit quis nr̃m tlieb aut
mensib: au forte ⁊̾ annis ꝑ illum ig¬
nem sit tnͣsiturus. Et qui mͦ nec unũ
digitum suum in ignem uult intrt̾e:¬

Expanded text:
t sentiri. Et cum de die judicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult mitte
Abbreviated transcription (Latin):
lam duram ⁊ inreuotabilem snĩam
audituri sunt. Discedite a me male¬
dc̃i in ignem et̾nun. E iõ qr ab ista ꝓpe¬
tuapena ⁊ ab illo purgatorio igne de¬
cata bonis oꝑib rediuu̾e non desistant.
quib tam̃ oꝑib minuta pcc̃ca redimon¬
tur : plenius tam̃ insinuare desido̾. ¶Qͦ¬
ciens int̾mos uisitamus. in carc̾e̾ clau

Expanded text:
ilem sententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne deotidiana peccata bonis operibus redimere non desistant. 6. Quibus operibus minuta peccata redimtur, plenius vobis insinuare desidero. Quoties infirmos visitamus, in carcere clau