comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alio modo singule intlłigantur: nlło modo
tñ seꝑantur ab inuitem. ut quicon fu̾int
eqͣles u̾bi gr̃a in fortitudĩe equales sint et
prudentia. ⁊ temꝑantia ⁊ iuslicia. Si enĩ
dix̾is eqͣles ẽẽ istos fortitudine: s illũ pr̃are
prudentia. Seqrͣ ut ħꝰ fortitudo minus pru¬
dens sit. Ac ꝑ hoc nͨ fortitudĩe eqͣles sint.
qñ illius fortitudo prudentior at ita de ce¬
tis u̾tutib inuenies: si om̃s eadem conside
ratõe ꝑt̾ras. ñ enini de uirib corͥs agr̃: s de
anini fortitudĩe. Eͣto gͦ magis in illa intõ
ciore qm ÷ ãs humanus. ¶ Hec ita se ha¬
bent. Humano quippe aĩo ñ hoc est pẽ qso̾
est fortem ẽt: aut prisdenten. aut iustt
aut temꝑantem. Potest entm ẽẽ animꝰ
⁊ nlłam istarũ hẽre u̾tutem. Deo añ hoc
pientem eẽ. ⁊ siquid de illa simplici multi¬
plicitate uł multiplitita simplicitate dixe¬
ris quo sub̾a eius signifitetur. Quamob¬
rem siue iͣ dicatur tłs de ileo ut ⁊ singłis

Expanded text:
ligantur, nullo modo tamen separantur ab invicem, ut quicumque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine, aequales sint et prudentia, et temperantia, et justitia. Si enim dixeris aequales esse istos fortitudine, sed illum praestare prudentia; sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quando est illius fortitudo prudentior. Atque ita de caeteris virtutibus inratione percurras. Non enim de viribus corporis agitur, sed de animi fortitudine. Quanto ergo magis in illa incommciore quam est animus humanus, haec ita se habent? Humano quippe animo non hoc est esse quod est fortem esse, aut prudentem, aut justum, aut temperantem: potest enim esse animus, et nullam istarum habere virtutem. Deo autem hoc pientem esse, et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus significetur. Quamobrem, sive ita dicatur Deus de Deo, ut et singulis
Abbreviated transcription (Latin):
s dic̾e̾t ut sint unum sit̃ nos unum.
tũ suos discipulos pr̃i commendaret.
Aut u̾o pauluo ⁊ apollo qr ⁊ ambo hõi¬
nes ⁊ idem sentiebant : qui plantat inqͥt
⁊ qui rigat unũ sunt. Cum gͦꝰ sic dititur
Unum. ut ñ adłatur qͥd unum: ⁊ plura
quid unum : p̃ ad sig̾ficari ex płib unũ
sunt utiq unum. ¶ Quid enim tam
tliu̾sum nͥ acdlatur aut subindelligatur
quid unũ : id ÷ unus hõ aut unum ał.
Inde apls̃. Qui adħet meretͥu inquit
unum corꝰ ÷. Non tlix̃. Unum st̃ aut ti¬
num ÷: s adlidit corꝰ. tanꝙͣ ex diu̾sis

Expanded text:
t nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura uid significari ex pluribus unum sunt utique unum, quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal; inde Apostolus qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est, non dixit unum sunt aut unum est, sed addidit corpus, tanquam ex duobus
Abbreviated transcription (Latin):
re. Unde enim eqͣlis : Si magnitudine
dix̾is: ñ ÷ par magnitudo que minus
et̾na ÷. at ita cet̾a. An forte in u̾tute eqͣlis
sap̃ia eqͣlis scest: in u̾tute aũ ñ equalis.
Sed quomodo equalis sap̃ia que minꝰ
potens est ÷ Restat gͦ ut si i ulla re eq̃¬
lis non est : in om̃ib ñ sit equalis. Et scrip¬
Eligat quam uolu̾it: hinc ei ostendetur
in om̃ib eẽ equalem que de sub̾a eiꝰ dñr

Expanded text:
lius quacumque re. Unde enim aequalis? Si magnitudine dixeris, non est par magnitudo, quae minus aeterna est, atque ita caetera. An forte in virtute aequalis sapientia aequalis est, in virtute autem non est aequalis? Sed quomodo aequalis est sapientia, quae minus potens est? Restat ergo ut si in ulla re aequalis non est, in omnibus non sit aequalis. At ScripEligat quam voluerit: hinc ei ostendetur in omnibus esse aequalem, quae de substantia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quo.s. qł ꝑtineat ad significandam eius
efͣlis est pr̃i filus: et est uuis eiusdem¬
q substant le

Expanded text:
quod pertineat ad significandam ejus aequalis est Patri Filius, et est unius ejusdemque substantiae.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re at maris t̾tius. in tognitõe solis at lune ⁊
Neqi enim tiei ueniꝰ quem intelligimꝰ sꝑualis̃
es fetit: pp̃ senarii mu̾ ꝑfectõem. S de nu̾o ⁊¬
colligam. ¶Libens esto ⁊ te totum ad audien¬
dum ppara. Unus in numii̾s idiuidi non pot̃.
ab ip̃o enim surgit om̃is numerꝰ. Gͦ duo aliui¬
di possunt: s pars eiꝰ unus est. iõ cliuisto eoꝵ
hit numer̾ ostenilit nͥ trinitateni que tłs est
tel ⁊ tduo tli sunt. Ec̃ce ꝑtes suas nͨ ultra ext̾s¬

Expanded text:
rrae ac maris tertius. In cognitione solis ac lunae vel Neque enim diei unius quem intelligimus spiritalem es fcolligam. Libens adesto, et te totum ad audiendum praepara. Unus in numeris dividi non potest, ab ipso enim surgit omnis numerus; ergo duo dividi possunt. Si pars ejus unus est, igitur divisio duorum hic numerus ostendit, nisi Trinitatem quae Deus est? delicet et duo tria sunt. Ecce partes suas; nec ultra excres
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾soꝵ ppłoꝵ iudicio compbat᷑. qui non appe¬
tit p̾cium. gui ñ pecuniam dat ut ep̃atus
honorem actrat. Nam q̾ preesse festinat q̾ͥ¬
dam prm̃ ebganter exp̾ssio. sciat se non eẽ
eꝑm qui preẽẽ desida̾t non prodesso.¬

Expanded text:
ulorum judicio comprobatur: qui non appetit praeesse, qui non pecuniam dat ut episcopatus honorem acquirat. Nam de eo qui praeesse festinat, quidam patrum eleganter expressit dicens: Sciat se non esse episcopum, qui praeesse desiderat, non prodess
Abbreviated transcription (Latin):
tilla c̾atura retͥeuit. Nam trł ilicit scͥptura reqͥe¬
uisse iłm in tbe septima ab om̃ib oꝑib suis q̃
fecit. Hoc in telligi posse arbitror. ꝙ non in ip¬
sum tliem tantm eius bono indigens truo sit
beatior retͥeuerit: s ip̃m iliem sabb̾m. septimũ
it̃ est angłitam nataͣm adluxisse ad requiem
suam ut uid̾e̾nt .s. in d̾o situt om̃em forman¬
Dam c̾aturamr: ita ⁊ illum uide̾nt ꝙ ulla̾m

Expanded text:
a creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura, requievisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit ; hoc intelligi posse arbitror, quod non in ipso die, tanquam ejus bono indigens, quo sit beatior, requieverit; sed ipsum diem septimum, id est, angelicam naturam adduxisse ad requiem suam: ut viderent scilicet in Deo sicut omnem formandam creaturam, ita et illum viderent quod nullam
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ ex se. A dõ enim missus ÷ moyses. A
deo et ꝑ hominem situt sh̾c naue. ꝑ hominẽ
tm̃ sic̃ nr̃is temꝑib młti fauore uulgi in sat̾¬
dotium subrogati sunt. Ey se enim sicitt st̃
qui mittat᷑ a deo. Illum cognrosce inissum a d̾o
quem non paucoꝵ hoĩm laudatõ uł adulatõ¬

Expanded text:
ses. A Deo et per hominem, sicut Jesus Nave. Per hominem tantum, sicut nostris temporibus multi favore vulgi in sacerdotium subrogati sunt. Ex se autem, sicut sunqui mittatur a Deo? RESP. Illum cognosce missum a Deo, quem non paucorum hominum laudatio vel po
Abbreviated transcription (Latin):
ram a qua tegebat sic̃ rarissĩma nebula que
posten in unum tedacta at collecta est. ut pos
set t̾re spẽo appare. q̃muis ⁊ t̾ra longe late ꝙ
subsideno potuit toncauas ꝑtes preb̾e que cõ¬
fluentes a quas susciꝑent ut arida appar̾eo.
ecce om̃ia que fetit dõ ualde bona: cur rur

Expanded text:
ua tegebat sicut rarissima nebula, quae postea in unum redacta atque collecta est, ut pose species apparere. Quamvis terra longe lateque subsidens, potuit concavas partes praebere, quae confluentes aquas susciperent, ut arida appareret.ecce omnia quae fecit Deus, bona valde ; cur rur
Abbreviated transcription (Latin):
iubitemus. Sit̃ enim nubes iste que utit a¬
tum: ita fi̾ posse arbitror. ut aque tenues et
subtileo fantur supͣ celum. Nam ex hoc pon
dentes non posse fi̾ inqͥunt. ut homo qui uti¬
q ex t̾ra fc̃s est ⁊ sit in celo. M hos u̾itas cõ¬
uincit que facit mlta alia t̾rena inaera uoli¬
tare ⁊ aquam ẽẽ suꝑ aera. ⁊ ignem uriq qd

Expanded text:
dubitemus. Sicut enim nubes istae quae utique atum; ita fieri posse arbitror, ut aquae tenues atque subtiles ferantur supra coelum. Nam ex hoc ponddentes non posse fieri, inquiunt, ut homo qui utique ex terra factus est, sit in coelo. Sed hos veritas convincit, quae facit multa animalia terrena in aere volitare, et aquam esse supra aer
Abbreviated transcription (Latin):
dies .ct .lxui. qui constant ꝑ senarnm mi¬
meꝵ. ¶Qͥ de illa muliere in eu̾ngłio cħ
xui. atinis curuau̾at sachanas quam sana¬
uit tlñs : Ditemꝰ qr ⁊ ip̃i anni senartũ nu
lier intellr̾ genꝰ hũanum qd̾ sexta etate se¬
culi a captiuitate dẏaboli liberatut. Prima
etas ÷ ab adam us ad noe. Sccła etas a noe¬

Expanded text:
dies CCLXXVI, qui constat per senarium numerum. Quid de illa muliere in Evangelio quam XVIII annis incurvaverat Satanas, quam sanavit Dominus, dicimus quia et ipsi anni senarium numlier intelligitur genus humanum, quam in sexta aetate saeculi a diaboli captivitate liberavit. Prima aetas ab Adam us
Abbreviated transcription (Latin):
puli minoris natu a ppło uid̾oꝵ maioris natu.¬
Qͦmodo intelligentũ est ꝙ sangͥs abel intelligi.
de t̾ra ad tdm clamasse. Manguts abel significat
potatur sangͥne yꝑi ⁊ licit am̃. Tũ ip̃e si potes
considera. Iudĩ gͦ qͥ uitelligunt᷑ in ꝑsona caym
qm̃ non c̾dentes in xꝑo: non potant sangneni
xꝑi. maledt̃i sunt suꝑ t̾tam. suꝑ illam .s. t̾ram¬

Expanded text:
puli minoris natu: a populo Judaeorum majore natumodo intelligendum est quod sanguis Abel legitur de terra ad Deum clamasse ? RESP. Sanguis Abel significat potatur sanguine Christi et dicit, Amen, tu ipse si potes, considera. Judaei ergo qui intelliguntur in persona Cain, quoniam non credentes in Christo, non potantur sanguine Christi, maledicti sunt super terram. Super illam s
Abbreviated transcription (Latin):
tarnem non hebant quib apłs scribebat.
S in carne inqͥt non estis .i. non estis car¬
nales. non fatitis oꝑa tarnis q̃ inimita
sunt d̾o : que legi dei non subiciunt᷑. Q
aũ in corne sutit inqͥt: ileo plat̾e non pos¬
sunt. Ecte qualto caro regtiuĩ tdĩ ñ possidbͤ

Expanded text:
arnem non habebant, quibus Apostolus scribebat? Sed, in carne, inquit, non estis; id est, non estis carnales, non facitis opera carnis, quae inimica sunt Deo, quae legi Dei non subjiciuntur. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt . Ecce qualis caro regnum Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
tuncta aĩantia t̾re ⁊ untu̾sa uolatilta celiqͦ¬
modo adltcunt autupantes uł uenautes
ad retia: An forsan uor de tuibe fcã ÷ ussio¬
nis quam intellig̾ent tantͣm rouales aiẽ
⁊ ea audita nich̾ominis obedirent. Non ħ
accepunt aĩantia uł uolatilia celi ut sint
capates rõe ꝑ quam obedire posuit cͥatori suo

Expanded text:
cuncta animalia et universa volatilia coeli, quomodo adducunt aucupantes aut venantes ad retia? An forsitan vox de nube facta jussionis, quam intelligerent tanquam rationales animae, et ea audita, nihilominus obedierunt. M. Non hoc acceperunt animalia aut volatilia, ut sint capaces, per quam obedire possint Creatori suo
Abbreviated transcription (Latin):
Caro ⁊ sang̾s regnum fti possidebũt. R hoc
testimoĩo młti minus intelligentes. at ꝑ hoc
hr̃tici asserunt hominem sĩ posse in eadem
qua defũctus ÷ carne resurg̾e. s tollens u̾am
carnem nescio qͣle corꝰ ae̾um qd̾ nuntͣ hũit
homini ptꝰ resurrectõen attͥbuunt. quod
ualde absurctum consid̾antib ipãm sũiam ap¬
ꝓbatur. Caro in qͥt ⁊ sangͥs regnum di non¬

Expanded text:
Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt? RESP. Ex hoc testimonio multi minus intelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, qua defunctus est, carne resurgere; sed tollentes veram carnem, nescio quale corpus aerium quod nunquam habuit, homini post resurrectionem attribuunt. Quod valde absurdum considerantibus ipsam sententiam, approbatur. Caro et
Abbreviated transcription (Latin):
da bina indutunt᷑ in archam ⁊ munda septena.
Immunda illos hoĩes significant qͥ ad scismar
sunt fatiles. Mtinda uo̾ hoĩes scõs qui sꝑni seꝑ¬
tiformem accipiunt ⁊ ex fide uiuũt. Hint ⁊̾
quidam poeta ait. Num̾o tłs impare gaudet.

Expanded text:
da bina inducuntur in arcam, et munda septena ? RESP. Immunda illos homines significant, qui ad schisma sunt faciles: munda vero, homines sanctos, qui Spiritum septiformem accipientes ex fide vivunt. Hinc etiam quidam poeta ait: Numero Deus impare gaudet.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ip̃e sꝑc in celo: au ia t̾ra ut uid̾et ip̃am let¬
tõem uł ip̃am ciuitatem. gͦ si in ulło loco uitlit
ut recordaretur : in se ip̃o uidit. ⁊ qr mnitium
ht̃: cogitatõ est. Piłe qd̾ initium ht̃: et tempus
quies noti sit uͥ post laborem: tur ds rehesc̾e

Expanded text:
tus, in coelo, an in terra, ut videret ipsam lectionem vel ipsam civitatem? Ergo si in nullo loco vidit ut recordaretur, in se ipso vidit. Et quia initium habet cogitatio, et omne quod initium habet, et tempus quies non sit nisi post laborem, cur Deus requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
conformat᷑. Uñ ⁊ petora p̾sepia recognoscĩt.
⁊ aues ad nidos suos redeũt. s nͨ se ip̃a intel¬
ligunt true sint. nͨ ala que octlis cernunt.
P̾ostremo corͣlis uisio sine sꝑuali eẽ nou pot̃
statim gͦ ut au̾timus oculos ab eis q̃ itidemꝰ:¬

Expanded text:
formatur, unde et pecora praesepia recognoscunt, et aves ad nidos suos redeunt: sed nec se ipsa intelligunt quae sint, nec illa quae oculis cernunt. Postremo corporalis visio sine spirituali esse non potest. Statim ergo ut avertimus oculos ab eis quae videm
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ nasci. nunꝙͥ tunc t̾ata sunt¬
gũ c̾ata sunt ip̃a corꝑa : Absit ut tun
bus insita sunt. ⁊ quodaminodo liceat¬
ea que st̃ suo temꝑe exortura. Micitt eͥ
sem̃ cuiꝰlib arboris ht̃ quandam uiin

Expanded text:
mortuorum nasci: numquid tunc creata sunt, quando ipsa corpora? RESP. Absit ut tunc bus insita sunt quodam modo, quae sunt suo tempore exortura. Sicut enim semen cujuslibet arboris habet quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
pit̃m homini nastantur ad laborem iittute
scͥptura. Spiuas ⁊ tribulos pariet tͥ. tam̃
non est ditendũ tũc ea oboriri a t̾ra qr iam
etat utiq ad pastus coꝵ uł uolatilism stã
non ad augendam penam hominis ꝓcduata.¬

Expanded text:
catum hominis nascantur ad laborem, dicente Scriptura: Spinas et tribulos pariet tibi ; tamen non est dicendum tunc ea oboriri ex terra, quia jam erant utique ad pastus pecorum ac volatilium facta, non ad augendam hominis poena
Abbreviated transcription (Latin):
auas mortes manifestissime docet. Unama
dum ex hoc corꝑe exierit patuur. std̃m id ꝙ¬
inqͥt ãiues mitte laraꝵ ut digito suo refge¬
ret lenguam meam qr crucior in hac flãma.
Qrta mors ÷ tũ anima receꝑit cerꝰ ut in ig¬
nem mittatur et̾nicmn. Scd̾m illud qd̾ dñs iu
num qͥ p̾paratus est sathane ⁊ angłis euios.¬

Expanded text:
ententia duas mortes manifestissime docet, unam adum ex hoc corpore exierit, patitur; secundinquit dives, mitte Lazarum, ut digito suo refrigeret linguam meam; quia crucior in hac flamma . Quarta est mors, cum anima receperit corpus, ut in ignem mittatur aeternum; secundum illud quod Dominus in rnum, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
abitrabatur diceno. Qͥ me ditio bonũ : slemo
bonus nͥ solus cdã. id est fori istam assumptam
quam t̾nis quam uidebunt boni ⁊ mellr pii et
impis. Non erit eis in bonũ qui male agũt. gͥ
non me tlitas ẜm hnͣc formam bonũ quam ui¬
quit scã sc̾ptura ascendebat de t̾ra: irrigans u¬
niu̾sam faciem t̾re. Si unin̾sam t̾ram irriga¬
bat: gͦ ⁊ montes itregabat. qr ⁊ montes uti¬
q t̾ra sunt. Si montes irrigabat : diluuiũ
erat. ⁊̃ Q̾ modo t̾ra g̾minau̾at herbam iuirẽ¬
tem ⁊ facientem semen. Aut qũo hĩtat honto
est singla̾ris ꝓ płali nu̾o. Hoc enim si sollicite
reqͥramus in scͥpturis scĩs freꝙ̃ter reꝑunꝰ.

Expanded text:
 me dicis bonum? Nemo bonus, nisi solus Deus: id est, Forma ista assumpta, quam cernis, quam videbunt boni et mali, pii et impii, non erit eis in bonum qui mala agunt. Ergo non me dicas secundum hanc formam bonum, quam viquit sancta Scriptura, ascendebat de terra, irrigans universam faciem terrae . Si universam terram irrigabat, ergo et montes irrigabat; quia et montes utique terra sunt. Si vero et montes irrigabat, diluvium erat. Et quomodo terra germinaverat herbam virentem et fest singularis pro plurali numero, hoc enim si sollicite requiras, in Scripturis sanctis frequenter reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
signifitat ꝙ noc uir uistus plantauit uineã
bibens q ⁊uintũ inellitus est : ⁊ nudatꝰ in tab̾¬
naculo suo. Deus quodammꝰ plantauit gen¬
ten tudeoꝵ segando eam a cunctis gentib uñ
⁊ c̾contisionis signum indidit legem dedit: sat̃¬

Expanded text:
significat quod Noe vir justus plantavit vineam, bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo ? RESP. Deus quodam modo plantavit gentem Judaeorum, segregando eam a cunctis gentibus. Unde et circumcisionis signum indidit, Legem dedit, s
Abbreviated transcription (Latin):
humanun ad ymaginem dĩ. ꝓ fc̃õ entmi
tria temꝑa. euidenter demonstnͣt unum .s. ante
ꝓ ibie ponas aꝑte totum sex faciunt. Etce qͣn¬
si non gͣntum uolui: tam̃ qͣntum potui ratõ
t̾re : ⁊ aer tedit aque. ⁊ ignis codit ai. Nullo

Expanded text:
humanum ad imaginem Dei. Profecto enim tria tempora evidenter demonstrant: unum scilicet ante pro die ponas, aperte totum sex faciunt. Ecce quantsi non quantum volui, tamen quantum potui, redditerrae, et aer cedit aquae, et ignis cedit aeri. Nullo
Abbreviated transcription (Latin):
timus ab adam cũ deo ambulauit ⁊ non appa¬
ruit : Enoch septimus ab adam tͣnsf̾t̾ut ad de¬
uni ⁊ septimo reqͥes ꝓmittit᷑ scĩs qui in se p¬
tima etate setuli refornͣtur in agnitõem tlei
tismum ⁊ lignum trucem. Mitut noe ꝑ aquam
⁊ lignũ lberat᷑ : ita ⁊ ecc̃a bap̃o ⁊ passionis

Expanded text:
timus ab Adam cum Deo ambulavit, et non apparuit ? RESP. Enoch septimus ab Adam transfertur ad Deum, et septimo requies promittitur sanctis; quia in sexta aetate saeculi reformantur in agnitionem Dei, lignum significat crucem. Sicut Noe per aquam et lignum liberatur, ita et Ecclesia Baptismo et passionis
Abbreviated transcription (Latin):
loqui non pot̾at: qr non hoc a ta̾tore atceꝑat.
Assumpsit enim in mnꝵ illum dyabolus u¬
tetis eo uelat organo ꝑ trd̃ attitulatũ sonum
hoc ⁊̾ illo nesciebat. ssatã gͥ rõnis expers
unlt ex ea ⁊ in ea fatit: s qͣntum a treatore
acceꝑit. R si nou uitelligunt serpentes qũo ⁊̾
amliunt u̾ba magoꝵ ut ad incantatões eoꝵ de
speluntis exeant suis. Litet intellc̃m nou hẽ¬
uisum ⁊ aititum ⁊ odoratum ⁊ gustũ ⁊ tactũ.
telligunt. non enini obeliunt intelligendo : s ut

Expanded text:
loqui non poterat, quia non hoc a Creatore acceperat. Assumpsit enim in ministerium illum diabolus, utens eo velut organo, per quod articulatum sonum hoc etiam ille nesciebat. Natura ergo rationis expers vult ex ea vel in ea facit, sed quantum a Deo acceperit. D. Et si non intelligunt serpentes, quomodo audiunt verba Marsorum, ut ad incantationes eorum de speluncis exeant suis? M. Licet intellectum non habvisum, auditum, odoratum, gustum et tactum. telligunt. Non enim obediunt intelligendo, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
erit. R alibi in psaluyo. Dixit ⁊ uenit lotusta:
⁊ non locuste: s locusta. Et hẽs singłarem mui¬
meꝵ ꝓ pla̾li. Scd̾m illud qd̾ ait nobilissimus qͥ¬
dam poetaꝵ. Utrũq armato milite complent.
modo otñs ex uniꝰ abyssi natã manant. Nam
ꝙ ait. Irpigabat uniu̾sam faciem t̾re ꝙ totũ
t̾ram irrigalat: s partem. A toto enim ꝑteni
uoluptatio ut oꝑarecinr. ⁊ custodiret illum.¬

Expanded text:
dixit, Et venit locusta : non ait, locustae; sed, locusta. En habes singularem numerum pro plurali. Secundum id quod ait nobilissimus quidam poetarum, « Uterumque armato milite complent »modo omnes ex unius abyssi natura manant. Nam quod ait, Irrigabat universam faciem terrae, non totam terram rigabat, sed partem. A toto enim partemvoluptatis, ut operaretur et custodiret illum
Abbreviated transcription (Latin):
nouis creaturis. tr pt̾ editõem septem tlieꝵ¬
oꝑm. Nullani deinceps tonlidit treatur am.
Nam qd̾ ait Pt̃ meus us modo oꝑatur et
ego oꝑor. Non nouam ca̾turam condens ĩtel¬
ligr̃: s quam condidit admini stnͣs. ¶ Q

Expanded text:
novis creaturis; quia post editionem sex dierum operum, nullam deinceps condidit creaturam. Nam quod ait, Pater meus usque modo operatur, et ego operor ; non novam creaturam condendo intelligitur, sed quam condidit administrando. Q
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m dixit ⁊ ale silr̾. Gͥ hora t̾cia clamau̾nt po¬
tei pilato. Crutifige trucifige eñ. milites aũ
hora sexta trutifix̾unt eum. G̾ ꝙ illi lingua:
phus. Filii hioĩm dentes coꝵ arma ⁊ sagnte ⁊
lingua eoꝵ mathera acuta. Uides qualem gladi¬
um hũerunt unde hora t̾cia dñm occiderunt.

Expanded text:
ia clamaverunt Pilato Judaei: Crucifige, crucifige eum . Milites autem hora sexta crucifixerunt eum. Igitur quod illi lingua, phus: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vides qualem gladium habuerunt, unde hora tertia Dominum occiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mouet uissis om̃e genus humanum aĩanti¬
itm docens ꝙ illud nestit. Si hoĩes possunt
non nlla̾ ałim gn̾a mansueta fat̾e: ita ut qͣs¬
dam uoluntates hõim face̾ uidenit᷑ : quãto
magio hoc angeli possunt. ¶ Que cã fe¬
tit ut do̾ quem astruis mou̾i non moueatir

Expanded text:
et jussis omne genus animantium, ducens quo illa nesciunt. Si homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc angeli possunt? D. Quae causa facit ut Deus, quem astruis moveri, non moveatur
Abbreviated transcription (Latin):
Uitleo cdum de uno filio tłi inuireris: duos in¬
trotlut̾e uoluisse. ut dicas filuum di filium ho¬
minis. ¶Non sunt duo filii: s unus. Qa
ille qui erat tłi filius. fc̃s ÷ filius hominis ĩ
unitate ꝑsone. Q sicut aĩa ⁊ caro unus est¬
as sub̾as acciprinus in uno filio tłi. Unam
humanitatis. ⁊ alta̾m li̾tatis. non duas ꝑ¬
sonas. Gͥ si cdiximus tlnas ẽẽ ꝑsonas ⁊ intro¬
ducamus duos filios dum ⁊ non erit trimi¬
cqualis semꝑ pr̃i: ubiq presens ÷: ⁊ in telo
totus ⁊ in t̾ra totus. ⁊ ullo contentus celo ꝑ
id ꝙ homo ⁊ passus ⁊ mortuus ⁊ resurrex̃
⁊ ascendit in celum. sedet q ad dext̾am tłi pa¬
tris : ⁊ sic ueniet ad utditandũ uiuos ⁊ mor¬
tuos. M̾adin uisus ÷ ire in celũ ineaten fcẽ

Expanded text:
te, dum de uno Filio Dei inquireres, duos introducere voluisse, ut dicas Filium Dei, et filium hominis. RESP. Non sunt duo filii, sed unus. Quia ille qui erat Dei Filius, factus est filius hominis in unitate personae. Quia sicut anima as substantias accipimus in uno Filio Dei, unam deitatis, alteram humanitatis, non duas personas. Igitur, si dixerimus duas esse personas, introducemus duos filios; et jam non erit Triniqualis semper Patri, ubique praesens est, et in coelo totus, et in terra totus, et nullo contentus loco. Per id quod homo, et passus, et mortuus, et resurrexit, et ascendit in coelum, sedetque ad dexteram Patris: et sic veniet ad judicandum vivos et mortuos, quemadmodum visus est ire in coel
Abbreviated transcription (Latin):
ritum. ⁊ pͥma sabb̾i ante lutem que ÷ dm̃ca
resur rexit. Etce non sunt tres ilies pleĩ. ñ
q resur rex̃ : s noluit in ea darificatõe disti¬
pulis suis appare̾. qr non possent oculis talem
puli sui eũ uidere non potu̾nt: s p᷑ timore in
t̾ram cetidunt. Qͣtomag̃ clarificata carne do-¬

Expanded text:
ritum, et prima sabbati ante lucem quae est Dominica, resurrexerit. Ecce non sunt tres dies pleni, nec que resurrexit; sed noluit in ea clarificatione discipulis suis apparere, quia non possent oculis suis talem puli sui eum videre non potuerunt, sed prae timore in terram ceciderunt; quanto magis, clarificata carne Do
Abbreviated transcription (Latin):
ta t̾nitas oꝑata est hoĩem quem non totatͥ¬
nitas assumpsit ⁊ s sola filii ꝑsona. Uolũ
uoluntate nec ncc̃itate ÷ q ncc̃itas in tło ũ
filius. gͦ prius est rõnabiłr saꝑe qͣm rõnabiliter
uelle. Nam truidam nr̃ tum eũ int̾rogasset hr¬
titus utrum uolens an nolens genu̾it pr filũt:
Laudabiłr ndisse fertur. Dic inqͥt ⁊ tu ħeci
isset ntc̃itate: sequebatur illum gͣndis absur
pon̾e ip̃e incidit: ⁊ uidens se coniunctum ob
mutuit. ¶Qͦ modo illud intelligendũ est
qd̾ legr᷑. Sicut pr̃. uitam ht̃ in sem ip̃o: sit
dedit filio uitam hẽre in semetip̃o. Scimus

Expanded text:
ta Trinitas operata est hominem, quem non tota Trinitas assumpsit, sed sola Filii persona. QUAEvoluntate, nec necessitate: quia necessitas in Deo non  rationabiliter sapere quam rationabiliter velle. Nam quidam nostrum cum eum interrogasset haereticus utrum volens an nolens genuerit Pater Filium? Laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et isset, Necessitate; sequebatur illum grandis absurdponere, ipse incidit; et videns se convictum, obmutuit. QUAEST. VIII. Quomodo illud intelligendum est, quod legitur, Sicut Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semeti
Abbreviated transcription (Latin):
tõem uite. R itm pͥmus homo de t̾ra t̾ren᷑
Scd̃s homo de celo telestis. Hit inquani homo
celestis celestem ita dico tꝑ non ex hũano ꝯcept̾
est semine: s de sllaria uirguie pro nr̃a salute
assumptus a filio di. sicut eu̾nglista testatur io¬

Expanded text:
t iterum: Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Hic, inquam, homo coelestis est. Coelestem itaque dico, quia non ex humano conceptus est semine, sed de Maria virgine pro nostra salute assumptus a Filio Dei, sicut evangelista Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cum in forma di̾ eẽt : non rapinani e¬
bitͣtus est se eẽ equalem deo. Non enim pe¬
tat eẽ rapina: ubi eq̃lis erat nat᷑ã que non
ciat usurpata s nata. Non rapuit quod hũit et
multa qrue innum̾abilia que ad mom̃tum non oc¬

Expanded text:
Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Non enim poterat esse rapina, ubi aequalis erat natura; quae non erat usurpata, sed nata. Non rapuit, quia habuit: et multa innumerabilia, quae ad momentum non oc
Abbreviated transcription (Latin):
sit me. R it̾m. P̾ater si fi̾ potest : tnͣseat a
me calix iste. W mea doct̾na non est tueat sed
tuis qui me misit. Ista om̃ia ⁊ alia gue a te
a deo ⁊ libero arbitͥo uoluntatis numeratus.
p̾ceptum q ei impositum eẽt si custodisset
que ei as p̾ceꝑat : morte non cor̾s neq aĩe
inultaretur. S ille mobediens mandato di
at elitus suꝑbya suasioni serpentis obediẽs
iti precepta contempsit. ⁊ hec cã extitit ut
mortis ꝑitulũ intͣreret. ⁊ ab illo uno homĩe
omĩs humana uat᷑a uitiosa at pcco obnoxia
mortalis existeret: Apłs paulus in qͥt. Per

Expanded text:
transeat a me calix iste ; et, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit ? RESP. Ista omnia et alia quae a te a Deo, et libero arbitrio muneratus, praeceptumque ei positum esset; si custodisset quae ei Deus praeceperat, morte non corporis, neque animae multaretur. Sed ille inobediens mandato Dei, atque elatus superbia, suasioni serpentis obediens, Dei praecepta contempsit. Et haec causa exstitit ut mortis periculum incurreret, et ab illo uno homine omnis humana natura vitiosa atque peccato abnoxia mortalis existeret. Apostolus Paulus, Per
Abbreviated transcription (Latin):
clignis. ¶ In pͥmis quero a te utꝵ ds trini¬
tas sit ⁊ quib testimoniis eꝓpbes nosse desi
tero. Plicipium genesios euitent̾ ostenidit.
Ait enim. In pͥncipio fecit dõ celum ⁊ t̾ram.
Ꝙ aliud pͥntipium intelligñdum putabimꝰ
nͥ filium. Ip̃e enim de se ip̃o int̾rogantib iu
t̾ram ⁊ om̃na ꝑ ip̃m fc̃ã funt. Situt eu̾nge¬
luta ioh̾es narrat. D̾ sine ip̃o fcm̃ est nichil.

Expanded text:
IMA. In primis quaero a te, utrum Deus Trinitas sit; et quibus testimoniis approbes, nosse desidero. RESP. Principium Geneseos evidenter ostendit. Ait enim: In principio fecit Deus coelum et terram. Quem alium principium intelligendum putabimus, nisi Filium? Ipse enim de se ipso interrogantibus Jterram: Omnia per ipsum facta sunt, sicut evangelista Joannes narrat, et si
Abbreviated transcription (Latin):
n genitum n ingenitum fides ct̾a dedarat.
qr si tlix̾imus ingenitum: duos pr̃es affir¬
mare uidebim᷑. Si aũ genitũ : duos filios c̾¬
dere tulpamur. S ut t̾ra fides teui nec inge¬
nitus ÷ ũ genituo: s ab utͦ ꝓceclens id est

Expanded text:
nec genitum nec ingenitum fides certa declarat, quia si dixerimus 'ingenitum', duos patres affirmare uidebimur, sin autem 'genitum', duos filios credere culpamur; sed quod certa fides tenet, nec ingenitus est nec genit
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dñi ⁊ unam resurrectõem eiꝰ. Aelle
⁊ quatuor: nr̃as sex fatiunt. sͥ simplum dñi
⁊ duplum nr̃m tres sunt. ⁊ tres ꝑtes scł̾m¬
ad duplam mortem nr̃am : ⁊ illedu¬
odetim hore ad mortem tñi simplam. Re
runt utłi in euͣnglio qd̾ intellĩ de torpore
dñi. quadraginta ⁊ sex anni ꝓ dieb posta
sunt. Ordraginta ⁊ sex lieb dñt infantẽ

Expanded text:
mortem Domini et unam resurrectionem ejus adde ad quatuor nostras et sex faciunt. Igitur simplum Domini et duplum nostrum tres sunt, et tres ad duplam mortem nostram conveodecim horae ad mortem Domini simplam. Revrunt Judaei in Evangelio, quod intelligitur de corpore Domini . Quadraginta et sex anni pro diebus positi sunt. Quadrag
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut diffitile sit eoꝵ om̃ia leg̾e ea tan¬
tum que leguntur pp̃ eloqͥi uenustatom
⁊ ddiffitillimas qõnum ꝑplexitates mi¬
nime intelligunt᷑. Re u̾s enim dum co¬
occultam uiam caꝑe paruitati nr̃e am¬
biguitatem non minimam reliq̃r unt.
Sunt ⁊ plane sꝑuales uiri qui eorum
asseq̃ntur eloquium ⁊ penet̾nt intelletum
quoꝵ nos qui concupistentiis satisfecimꝰ p̾da

Expanded text:
fficile sit eorum omnia legere; ea tamen quae leguntur, propter eloquii venustatem et difficillimas quaestionum perplexitates, minime intelliguntur. Revera enim, dum cooccultam viam carpere, parvitati nostrae ambiguitatem non minimam reliquerunt. Sunt etiam plane spirituales viri, qui eorum assequuntur eloquium, et penetrant intellectum. Quorum nos dum concupiscentiis satisfacimus, pra
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ me uidetis hr̃e. At ꝑ hoc tredimꝰ hoĩem
⁊ qͥilqͥt̃ ad nata᷑m ciꝰ ꝑtinet resurg̾e. s sine t̾¬
ulla corruptõe erit illi semꝑ et̾na uita ⁊ et̾na
felicitas contemplando tͥnitatem dm̃. S̾ situt
nisti cũ sua carite ad et̾nam felicitatem riti
impii ad et̾nam tesurgent mĩam ¶ Dene
li mei uoce magna. Mrto die entui fcã sł
syd̾a : ⁊ iam angłi erant. Neq enim die t̾¬
ftã sunt. Tcio entm die arda .s. t̾ra ab aquis
luna discr̃unt ⁊ sydera. Porro pͥmus dies
ip̃e ÷ anglica natã que pͥmo teli nomine est¬
nincupata. Uñ eudenter ostendr᷑ pͥmo die

Expanded text:
 hoc credimus hominem el quidquid ad naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corruptione erit illi semper aeterna vita et aeterna felicitas, contemplando Trinitatem Deum. Igitur sicut justi cum sua carne ad aeternam felicitatem, ita impii ad aeternam resli mei voce magna . Quarto enim die facta sunt sidera, et jam Angeli erant. Neque enim die tefacta sunt. Tertia die scilicet terra ab aquis luna discurrunt et sidera. Porro primus dies ipse est angelica natura, quae primo coeli nomine nuncupata est. Unde evidenter ostenditur primum die
Abbreviated transcription (Latin):
morem ecc̃e ut agatur ⁊ plerum inf̾¬
mitate non agrͣ: qr pudor tior est clifpli¬
centli. Dum plus delectat hominum esti¬
matio qm iusticia qua se quisq humilat
penitendo. Uñ non solum agr᷑ pñia: u̾m¬

Expanded text:
morem Ecclesiae ut agatur, plerumque infirmitate non agitur. Quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum aestimatio quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitu
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a cartagini aĩo reuoluo: res quedoni
menti nunciata ꝑ oculos memorie q tnͣs¬
fusa: ymaginaꝵ ium consp̃tum facit. S
aut p̾sentia sensu cors tangimus: aut y¬
magines ab sentiũ fixas in memoria re¬
cordamur. aut ex carũ similituline ta¬
lia fingimus qͣlia nos ip̃i si uellemus
at possemus: ⁊̾ oꝑe molirem᷑. alr̾ figan¬
tes aĩo ymagines corpoꝵ: aut ꝑ corꝰ corͣ

Expanded text:
bi gratia, Carthagine, animo revolvo, res quaedam bi gratia, Carthagine, animo revolvo, res quaedam menti nuntiata per oculos, memoriaeque transfusa, imaginarium conspectum facit. Sed aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figurantes animo imagines corporum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
congrua: atz in illo quoz carnale aͥd cdeside¬
eum febat offensus: ⁊ qͣi reꝑcussus at ab
indigno hõie ablatus. in ea forma ꝑuian
ex qua eũ talem creclens amau̾aui. Nisi for¬
te ad hoc amo iam ut talis sit : tum talem
non ẽẽ comꝑero. At in illo homine nicl
mutatuni est: mutari tam̃ potest. ut fiat
quod eũ iam eẽ creditłatu. In mente autem
mea mutata est utiq ex istimatio: que de iͦ
intentõe ꝑ fruendi. ad intentõem ꝯsulendi
incõmutabili desr̃ iustitia iubente deflex̾
est. Ip̃a u̾o forma inconcusse ac stabilis u̾i¬
tatis.⁊ in qua fruerer homine bonum e¬
um credens: ⁊ in qua consulo ut bonꝰ sit.
cadem luce incorruptibilis sint̾issime q rͦ¬
nis ⁊ mẽ mentis aspͨtum. ⁊ illam phanta¬
sie nubem quam desuꝑ t̾no : tũ euncdem
hominem quem uideram cogitos in ꝑtur¬
bali et̾nitate ꝑ funlit. Item cñ aitũ pul¬
tre ⁊ equalicer intortum quem utdi uer¬

Expanded text:
congrua, atque in illo quoque carnale aliquid desidecongrua, atque in illo quoque carnale aliquid desideeum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. At in illo homine nihil mutatum est: mutari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et illam phantasiae nubem, quam desuper cerno, cum eumdem hominem quem videram cogito, imperturbabili aeternitate perfundit. Item cum arcum pulchre ac aequabiliter intortum, quem vidi, ver
Abbreviated transcription (Latin):
o secludar ⁊ an situt in altissimis montib
acculere solet. inter utrumq aere liber
fruens: ⁊ serenissiãm lucem sup̃: ⁊ deu¬
sinians nebulas subter aspiciam. ¶ Nam
unde in me fr̃tu amoris inflamatur ar¬
dor ⁊ cum audio uirum aliquem ꝓ fidei
pulchritudiẽ ⁊ f̾m̾itate atͥa torm̃ta tolle¬
nisse: W si mͥ tligito ostendatur ipse hõ.
studeo mͥ conuingere. notum fat̾e̾: amiti¬
tia colligare. Ita si facultas datur: acce¬
do. alloquor. sermonem confero. afftm̃
meũ in illum quib u̾bis possum ex pͥmo
uicissim q in eo fieri quem in me hãt. at
ex pͥmi uolo spiritalem oplexum q tre¬
dendo molior: qr p̾uestigare tam cito ⁊
ternere penitus eiꝰ inti̾ora non possũ
Amo ita fidelem ⁊ fortem uirum: amo¬
re casto at gͥmano. Qͦd si u̾ init̾ nrãs
loquelas fateatur : aut incautus filiqͦ
modo sese indicet qł̃ uel ile ileo credat ĩ¬

Expanded text:
o secludar; an sicut in altissimis montibus o secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito ostendatur ipse homo, studeo mihi conjungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur, accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum quibus verbis possum exprimo, vicissimque in eo fieri quem in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito et cernere penitus ejus interiora non possum. Amo itaque fidelem et fortem virum amore casto atque germano. Quod si mihi inter nostras loquelas fateatur, aut incautus aliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat in
Abbreviated transcription (Latin):
tabili consistere. Neq oculis rorꝑeis uidẽ¬
ne notiniam: s intuemur in uiolabilem
caritatem. ex qua ꝑ fcẽ qntum possu¬
mus defiuiamus. tion qualis sit uniꝰ¬
tuiusq hominis mens: s qͣlis eẽ sempi¬
⁊ quodammͦ infusas memorie ex quibt̾
ca que non uisa sunt: ficto phantasma¬
te cogitantur. siue alt̾ qmͣ sunt: siue for¬
tuitu sicuti sunt. Aliis om̃mo regulis
supra mentem nr̃am in cõmutabiliter
manentib: uel aꝓpbare apud nosim ip̃os
uł imiprobare conuincit᷑: cum recte dil
appbamus aut imꝓbamus. ¶ Nam
tum retolo carthaginis menta que uida
⁊ confingo alexanlrie que ñ uitdi. easclem¬
q ymaginarias formas quasclam qui¬
biutiam prefe̾ns: rõabili prefõ. uiget ÷
tlaret desuꝑ udicium u̾itatis: ac suis
utris incorruptissimis nͥs firmũ est.
S si corͣlium ymaginum qĩ quotlam in¬
nubilo subtexitur: non tñ inuoluitur
at confundit᷑. S inter ÷ utrum ego sub
illa. uł in illa caligine tanqͣm a celo ꝑspiu¬

Expanded text:
tate consistere. Neque enim oculis corporenae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiamus, non qualis sit uniuscujusque hominis mens, sed qualis esse sempiet quodam modo infusas memoriae, ex quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram incommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam quibusdam praeferens, rationabiliter praefero; viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confunditur. 11. Sed interest utrum ego sub illa vel in illa caligine, tanquam a coelo perspicu
Abbreviated transcription (Latin):
Ea tum se ip̃am nouit humanan
mens ⁊ amat se ipam : non acl incõ¬
mutabile nouit ⁊ amat. A lr̾ q unusqͥs
homo loq̃mdo enuntiat m̃tem suaur tͥ
in se ip̃o agatur actendens. Aliter aũ
huinatiam mentem sp̃ali aut gnali e¬
cognitõne defiit ¶ Ita tum mͥ le
sua ꝓpria loquttur. utrum untelligã
hoc aut illutłi an non intelligat. ⁊ utͫ
uelit. aut nolit hoc aut illucde tredo.
sum u̾o de humana spaliten aut gu̾a¬
licer u̾m dicit: agnosco ⁊ ꝯꝓꝓbo. Uñ
manifestum est aliud unum quẽq
uidere in se qł sibi alius ilicenti tre¬
dat : non tñ uitleat aliud in ip̃a u̾ita¬
te qł aliuis quo possit intueri quoꝵ

Expanded text:
ovit humana mens et amat se ipsam, non aliquid incommutabile novit et amat: aliterque unusquisque homo loquendo enuntiat mentem suam, quid in se ipso agatur attendens; aliter autem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut illud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intu
Abbreviated transcription (Latin):
sendetur rͣ. ut ip̃i cogantur dic̾e scłm
quid sit equalis pr̃i filius: utrum ẜm
ad se cbnr pr ⁊ filius quo modo amici aut
uicint. Relatiue quippe amicus ddrͣ ad ami¬
tum. W si equalt se ddiligunt ⁊ eadem in u¬
troq amitia ÷. ⁊ relatiue uitinus clr᷑ ad

Expanded text:
respondetur ita, ut ipsi cogantur dicere secundum quid sit aequalis Patri Filius; utrum secundum ad se dicuntur pater et filius, quomodo amici aut vicini. Relative quippe amicus dicitur ad amicum; et si aequaliter se diligunt, eadem in utroque amicitia est: et relative vicinus dicitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
nitus : ħ ostendr̃ qł non sit filiꝰ. s gene¬
tus ⁊ ingenitus cominode tlm̃. filuis
aũ latiue dr᷑. ⁊ s infilius ut ditat᷑ ñ amit¬
tit loq̃ndi ꝯsuetudo. ich̾ tñ intellectui d¬
demitur si dicat᷑ ñ filius ⁊ quemadđm ⁊̃
obreni ñ ÷ in reb considandũ. quid sinat
uł non sinat dici usus sermonis nr̃is
quis rr̃ ip̃aꝵ intellcũs eluceat. Non gͦͤ
iam dicamus iungẽitum qͣm dici latine
possit s ꝓ eo iditamus ñ gentrum quod
tm̃ ualec. ñ gͦ altud tlicimus qm non fi¬
lium. Nlegatina porro ista ꝑtitula. ñ itl
efficit: ut qł sine illa relatine dr̃: eadẽ
p̾posita sub̾alr̾ dicatur s id tm̃ negatur
qtł sine illa aiebatur sit̃ in cet̾is p̾dicamẽ¬
tis. ¶ Uelud tum tlitintis homo ÷ sub¬
stantiam designamꝰ. Qui gͦ dic̃. Non hõ
est: ñ aliud genus p̾ditam̃ti enuntiat.

Expanded text:
 hoc ostenditur, quod non sit filius: sed genitus et ingenitus commode dicuntur; filius autem latine dicitur, sed infilius ut dicatur non admittit loquendi consuetudo. Nihil tamen intellectui demitur, si dicatur non filius; quemadmodum etiam obrem non est in rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus eluceat. Non ergo jam dicamus ingenitum, quamvis dici latine possit; sed pro eo dicamus non genitum, quod tantum valet. Num ergo aliud dicimus quam non filium? Negativa porro ista particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur; sed id tantum negatur, quod sine illa aiebatur, sicut in caeteris praedicamentis. Velut cum dicimus, Homo est, substantiam designamus. Qui ergo dicit, Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitus iẽ qr. genitus u̾o mira tetita
filius q genitus ⁊ q filius utiq filius
Siᷤ aũ filius al pr̃em: sic genitus ad gẽi¬
torem. ⁊ sic̃ pr̃ ad filum: ita genitor ad
ttor: alta qua ingentcus. Nam qͣmuis de
qł ingenitus dr᷑: ad se ip̃m diti ꝑhibent

Expanded text:
ingenitus dicitur. Genitus vero dici Filius, quia genitus; et quia Filius utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem; et sicut Pater ad Filium, sic genitor ad nitor, alia qua ingenitus. Nam quamvis de quod ingenitus dicitur, ad se ipsum dici perhibent.
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Relatiue aũ negamꝰ dicendo non
filius: relatiue gͥ negamus dicendo¬
ñgenitus. Ingenitus porro qͥd ÷ nͥ ñ
genitus. Non gͦ recedrͣ a relatuo p̾di¬
cam̃to cum ingenitꝰ drͣ. Sit̃ enim geni
sit: ĩ cum dr᷑ ingenitus ñ ad se ipsũ¬

Expanded text:
filius. Relative autem negamus dicendo, Non filius: relative igitur negamus dicendo, Non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitsit: ita cum dicitur ingenitus, non ad se ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
hẽo ponendi aĩam meam: ⁊ p̾atem hc̃o
it̾m sumentli eam. Nemo tollet eam a
tne: s ego pono eam a me ⁊ it̾m sumo e¬
am. ¶ Et ħ maxĩe mirati sẜ sic̃ euͣngłi¬
uni loqrͣ. qui presentes erant. cũ post il¬
lan uocem in qua figam pct̃i nr̃i edidit.
continuo tͣdidit sꝑm. Longa enun morte
truciabantur ligno supensi. Uñ latͦnib
ut iam mor̾entur ⁊ de ligno añ salbatũ
depon̾entur ⁊ crura confcͣta sunt. Ille aũ
qꝑ mortuus inuentus ÷: miraculo fuit.
H t̾ pilatum leginius fuisse miratumi
cũ ab illo sepeliendum corꝰ dm̃ĩ pet̾eretur.
Ille ita deceptor qͥ ir fuit hõi mediator ad
mortem: falso q se opponit ad uitam nõie
pͣgatõis ꝑ sacra ⁊ sacͥficia satlega quib
sr̃by sedutuntur: qr nͨ ꝑticipatõem mor

Expanded text:
nendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam . Et hoc maxime mirati sunt, sicut Evangelium loquitur, qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mor
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃e ⁊ eiꝰ que in fme futa᷑ ÷. enigilatõ¬
nis exemplum ñ uti q potuit. ¶ Ine
ꝓuide qui sꝑn uiuꝰ carnem suam mortu¬
am resascitauit: uerus uite mediator il¬
lum sꝑu mortuũ. ⁊ mortis mediatorem
ab spiritib in se tredentiũ foras misit.
ut ñ regnaret intͥnsetus : s formsetus
oppugnaret. ñ tñ expugnaret. Cui se
ora moliens irriꝑe expulseꝰ : ptꝰ baptis¬
ma in hemo opleta om̃i temptatõe illece
ne conu̾tit se ad faciendam mortem quã
potuit ÷ ⁊ ꝑmissus ÷ in illud qd ex nobis
mortale uiuus mediator acceꝑat. ¶ Et
ubi potuit ad fac̾e⁊ ibi ex om̃i parte de¬
uictus÷. Et unde accepit ext̾iis p̃atem
ilĩce carnis octiclende : inde int̾ior eius
petestas qua nos tenebat occisa ÷. Et̃m ẽ
enim ut in uuicula pcc̃oꝵ multoꝵ in ml¬
tis mortib ꝑ unius ui̾am moetem qͦm
nobis debita non noc̾ent. Neq enĩ iure

Expanded text:
et ejus quae in fine futura est evigilationis exemplum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione illecebnae convertit se ad faciendam mortem quam potuit, et permissus est in illud quod ex nobis mortale vivus Mediator acceperat. Et ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior ejus potestas, qua nos tenebat, occisa est. Factum est enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam nobis debita non noceret. Neque enim jure
Abbreviated transcription (Latin):
lutem fidelium suoꝵ extelsissima sapi¬
entia dĩ a fine sr̃iore qd ÷ initium spi¬
ritalis c̾ature us ad finem infiorem
Morte aũ carnis alieno diabolo.
unde nimiũ suꝑb incedit: mors
alt̾ius gn̾is pparatur in et̾no igne tar¬
tari. quo ñ solum cum t̾renis: s ⁊ tũ
aereis corb excrutiari sꝑc possint. Su¬

Expanded text:
lutem fidelium suorum excellentissima sapilutem fidelium suorum excellentissima sapientia Dei, a fine superiore, quod est initium spiritualis creaturae, usque ad finem inferioremorte autem carnis alieno diabolo, unde nimium superbus incedit, mors alterius generis praeparatur in aeterno igne tartari, quo non solum cum terrenis, sed etiam cum aereis corporibus excruciari spiritus possint. Su
Abbreviated transcription (Latin):
iorem putabat inimicus. Dicit enim re
ꝑiorem in qͣntum illi dñs in passionibus
cessit ⁊ qi ⁊ de ip̃o intellc̃m ÷ qd in psalm̃
legr᷑. slinusti eum paulominus ab an¬
gelis : ut ab iniquo uelut equo ure adu̾¬
sum uos agente. ip̃e occisus innocens e
suo tusto sangͥne inuiste fuso mortis cy¬
rogͣphum delens: ⁊ iustificando redim̃s
pc̃c̃ores. ¶ Sinc ⁊̃ diabolus adhuc su¬
os slludit: quib se ꝑ sua sacra uelut p̃¬
gandis ⁊ poꝰ implicandis at in̾gendis
falsus mediator opponit. qd̾ suꝑbis fa¬
cillime ꝑsuadet trridere at contẽp¬
u̾e mortem xͥ: a qua ip̃e qͣnto ÷ alie¬
nior tanto ab eis credrͣ sanctior at
diuinior. Qui tñ apud eũ paucissimi
remanserunt : agnoscentib gentib
⁊ pia hũilitate bibentib p̾cium suũ:
eius q fiducia deserentib hostem su¬
um ⁊ conc̾rentib ad redemptorem fu¬
um. ¶ Nescit enun diabolus quo mͦ
illo insidiante ⁊ furante utatur ad sa¬

Expanded text:
jorem putabat inimicus. Dicit enim Redjorem putabat inimicus. Dicit enim Redperiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eusuo justo sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis, et potius implicandis atque mergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime persuadet irridere atque contemnere mortem Christi, a qua ipse quanto est alienior, tanto ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus pretium suum, ejusque fiducia deserentibus hostem suum, et concurrentibus ad redemptorem suum. Nescit enim diabolus quomodo illo et insidiante et furente utatur ad sa