comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infantũ lusum in domo iniquoꝵ.
tũ isit a organi. Ac si patent᷑ di¬
cat. Cũ domini honoribꝰ & re-¬
bus tument : subiecti in lũdicris
actibus gaudent. Sed o beate iur.
qui tam multa nobis de iniquoꝵ
uoluptatibus narras: iam enĩ diu
est quod in eoꝵ descriptione lõque¬
ris: post multa. bręuit̾ distingue
quȩ sentis. Sequit᷑. Ducunt in¬
bonis dies suos: & in puncto ad
inferna descendunt. Ecce beate
uir eoꝵ gaudia diu narraueras:
quomͦ nunc asseris. qđ in puncto
ad inferna descendant: nisi quod
om̃is longitudo temporis uitae
p̾sentis. punctus. eẽ. cognoscitur.
cũ fine terminat᷑ : Cum enĩ ad
extremũ quisq ꝑducit᷑: de p̃te¬
rito iam nil ten&: quia tempora
cuncta dilapsa sunt: in futuro
nil hab&: quia uniꝰ horȩ mom̃ta
non restant. Uita gͦ quȩ sic an.¬
gustari potuit: punctus fuit
Ut enĩ p̃diximus: in puncto sti¬
lũ ponimus & leuamus. Quasi
gͦ in puncto uitam tetigit: quia

Expanded text:
infantium lusum in domo iniquoruminfantium lusum in domo iniquorumt ad sonitum organi. Ac si patenter dicat: Cum domini honoribus et rebus tument, subjecti in ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid tam multa nobis de iniquorum voluptatibus narras? Jam diu est quod in eorum descriptione loqueris, post multa breviter distingue quae sentis. Sequitur: CAPUT bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. - Ecce, beate vir, eorum gaudia diu narraveras, quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ca peperit. & ñ. ẽ. priuata fętu
suo. Uulgaris loquutionis usus ẽ.
ut bou̾e̾ masculũ: & uaccã feminã
bouẽ cõmunis generis appellat
Unde nc̃ dicit᷑. Bos eoꝵ concepit. &
non abortiuit: uacca peꝑit. & n
est priuata fȩtu suo. Dominis gre-¬
gum prima fęlicitas. ẽ. si grex ste¬¬
rilitatẽ non habens concipit: sccła
si conceptus ad partũ uenit: t̾cia
autẽ. si hoc qđ partũ. ẽ. ꝑ nutrim̃¬
ta ad ꝓuectũ ducatur. Ut gͦ tota
si mul adesse impiis demonstrarte:
eoꝵ greges beatus iob asserit con¬
cȩpisse. & non abortisse: peperisse:
& fȩtu ꝓprio ñ. eẽ. priuatos. Mi¬
nor autẽ. ẽ. felicitas sicũ greges
crescunt: custodes quoq gregũ ñ
ꝓficiunt. Unde ad fęcunditatem
gregũi: mex fecunditas familiae
subrogatur. Nam dicit᷑. E gre-
rũ: & infantes eoꝵ exultant liisi¬
bus: ut sicut maiora ad habendũ
concessa sunt. ita multi germineÑ
ad custodiendum. Sed quia dixit
exultant lisibus: ipsum quoq

Expanded text:
non est privata fetu suo. Vulgaris locutionis usus est ut bovem masculum et vaccam feminam bovem communis generis appellat. Unde nunc dicitur: Bos eorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota simul adesse impiis demonstraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, custodes quoque gregum non proficiunt. Unde et ad fecunditatem gregum mox fecunditas familiae subrogatur. Nam dicitur: CAPUT rum, et infantes eorum exsultant lusibus. 48. Ut sicut majora ad habendum concessa sunt, ita multi germinent ad custodiendum. Sed quia dixit Exsultant lusibus, ipsum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
eum lingua uiperȩ: quia cum
iniquã suggestionẽ antiqui ho¬
stis libenter suscipit: uiolentis
se postinodum eius temptatio¬
nibus deuictus tradit. Unde
in paradyso quoq stanti homi¬
ni uerba blandȩ ꝑsuasionis in¬
tulit: sed quẽ semel rapuit ad
consensum: iam nunc etiã reni¬
tentẽ trahit : & corruptionis
suȩ delectationibus deuictum
pęne uiolent̃ interficit. Sed for¬
tasse hȩc ipsa intelligere. etiã
ꝑ contrariam interpretationẽ
ualemꝰ. Nam quia ueneno suo
aspis concite. uiꝑa autẽ tardiꝰ
occidit: per aspidem uiolenta
subita: ꝑ uiperam. lenis. & du¬
turna temptatio designatur
Unde & illi mors in sugcione
capitis. uiꝑȩ autẽ in linguat
ꝑhibet᷑: quia repentina tẽptat
sȩpe inopinatam mente̾ mox ut
surgit interficit: longa uͦ ten¬
ptatio. quia praua diuitiꝰ ꝑsu¬
dendo suggerit: uelut ex lin¬
gua uiꝑa occidit. Et qͥa om̃is
Nypocrita. ĩmundoꝵ suggesi¬
one spũum. quasi serpentũ u¬

Expanded text:
eum lingua viperae, quia cum eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae persuasionis intulit ; sed quem semel rapuit ad consensum, jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia veneno suo aspis concite, vipera autem tardius occidit, per aspidem violenta et subita, per viperam vero lenis et diuturna tentatio designatur. Unde et illi mors in suctione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem mox ut surgit interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum ve
Abbreviated transcription (Latin):
regulũ. Oua quippe aspidũ pra¬
uis hominibus rumꝑe. ẽ: mali-¬
gnoꝵ spũum consilia quȩ in eoꝵ¬
cordibus latent. ꝑuersis oꝑi¬
bus aperire. Telas quoq arã¬
neȩ texere. ẽ: ꝓ huius mundi
concupiscentia temporalia quȩ¬
lib& operari: quȩ dũ nulla
stabilitate solidata sunt: ea ꝓ.¬
culdubio uentus uitȩ mort᷑a¬
lis rapit. Bene autẽ additur
qui comederit de ouis eoꝵ mo¬
rietur: quia qͥ ĩmundoꝵ sp̃uũ
consilia recipit: uitã in se ani-¬
mȩ occidit. & quod confotum
est erump& in regulũ: qͥa con¬
silium maligni spc̃ quod corde
tegit᷑ ad plenã iniquitatẽ nu¬
tritur. Regulus nãq: serpen¬
tium rex dicit᷑. Quis uͦ repro¬
boꝵ caput. ẽ. nisi antixp̃s :
Quod uero confotũ fuerit erũ¬
pet in regulum: quia is qui in
se enutrienda aspidis consilia rẽ¬
cipit: membrũ iniqui capitis
factus in corpus antixp̃i ad cres-¬
cit. De hoc itaq hẏpocrita dr᷑.
caput aspidum sug&. & occid&

Expanded text:
 Ova quippe aspidum pravis hominibus rumpere est malignorum spirituum consilia, quae in eorcordibus latent, perversis operibus aperire. Telas quoque araneae texere est pro hujus mundi concupiscentia temporalia quaelibet operari. Quae dum nulla stabilitate solidata sunt, ea procul dubio ventus vitae mortalis rapit. Bene autem additur: Qui comederit de ovis eorum morietur , quia qui immundorum spirituum consilia recipit, vitam in se animae occidit. Et quod confotum est erumpet in regulum, quia consilium maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam iniquitatem nutritur. Regulus namque serpentum rex dicitur. Quis vero reproborum caput est, nisi Antichristus? Quod ergo confotum fuerit, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet
Abbreviated transcription (Latin):
sumis testamentũ meũ per os
tuum: Quȩ etiã uerba docti¬
nȩ. siquando contingit ut hẏp¬
crita usq ad finẽ uideat᷑ in ore
retinere: inde magis dampnabit
unde bono dei munere. etiã mal
minime priuat᷑. Scriptũ qͥppe
est. Memoria retinentibus man¬
data eius: ut faciant ea. Qui gͦ
mandata illius memoria retin&.
sed nequaquã facit: hic in doc¬
trinȩ uerbis. sententias quibꝰ da¬
pnetur ten&. Hinc quippe in¬
zacharia scriptũ. ẽ. Quid tuui¬
des zacharia: Et dixi. Ego uido
uolumen uolans. Eongitudo eꝰ
uiginti cubitoꝵ: & latitudo cꝰ
decem cubitoꝵ. Et dixit ad me

Expanded text:
sumis testamentum meum per os sumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet. Zacharia scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus viginti cubitorum, et latitudo ejus decem cubitorum. Et dixit ad me
Abbreviated transcription (Latin):
tã minime quesiuit. Sȩpe uͦ ẽue-¬
nit ut diuinȩ ãmonitionis elo¬
quia. etiã si recte hẏpocrita
intelligit: quia in opere nequã¬
quã seruat: hȩc etiã priꝰquã p̃-¬
sentis uitȩ cursum finiat amit¬
tat: & ꝑdat scire : qđ sciendo
noluit agere. Unde & subdit᷑.¬
Diuitias quas deuorauit euo¬
m&: & de uentre illiꝰ. extrahet
diuina eloquia. nec tam̃ facere.
uult docte loqui nec uiuere.
pro eo qđ ñ agit quȩ nouit. edi
hoc quod nouit amittit: ut qͥ
scientiȩ suȩ purã oꝑationẽ non
sociatꝰ contempta puritate bo¬
ni oꝑis. & scientiã ꝑdat. Diuitus
igitur sacrȩ legis quas legendos
deuorauit. obliuiscendo ẽuomi
easq de uentre illiꝰ deus extra¬
het : quia hoc qđ seruare nolu
iusto iudicio de eiꝰ memoria euel¬
l&: ne p̾cepta dei saltem in lin¬
gua teneat: quȩ non seruat in
uita. Unde ꝑ propħam dr̃. Pec
catori autẽ dixit deus. Quari
tu enarras iusticias meas: & as¬

Expanded text:
tam minime quaesivit. Saepe vero evetam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admonitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo noluit agere. Unde et subditDivitias quas devoravit evomet, et de ventre illius extrahet divina eloquia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servavit in vita. Unde per Prophetam diccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et as
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. deglutit᷑ ad pęn̾ã. Nel cer-¬
te quia panis scripturȩ sacrȩ in-¬
telligentia non inconuenient̃
accipitur. quȩ mentẽ reficit.
eiq honi operis uires p̃b&: &
plerũq hypocrita etiã sacri e¬
loquii erudiri mysteriis stud&:
non tam̃ ut ex hisdem uiuat. sed
ut cȩteris hominibus quã sit
doctus appareat: panis eiꝰ in
itero illius in fel aspidum in¬
trinsecus uertit᷑: quia dũ de sa¬
crȩ legis scientia głatur: uit. ie
potũ. conuercit sibi in ueneni po¬
culum: & inde reꝓbus moritur:
unde ad uit̾a erudiri uidebatur
cipit᷑: quod ñnunquã hẏpocri¬
ta dũ doctrinȩ uerbo ad osten¬
sionẽ stud&: diuino iudicio ce¬
catus. hoc ipsum uerbũ praue
intelligit. quod male querit: cũ
in errorẽ hereseos labitur. Con¬
tingit enĩ ei ut sicut de felle
aspidum. sic infelix de pane mo¬
riat᷑ : & in doctrina sua mortẽ
inuenit: quia in uerbis uitȩ. ui¬

Expanded text:
titia deglutitur ad poenam.  titia deglutitur ad poenam.  te quia panis Scripturae sacrae intelligentia non inconvenienter accipitur, quae mentem reficit eique boni operis vires praebet, et plerumque hypocrita etiam sacri eloquii erudiri mysteriis studet; non tamen ut ex eisdem vivat, sed ut caeteris hominibus quam sit doctus appareat; panis ejus utero illius in fel aspidum intrinsecus vertetur, quia dum de sacrae legis scientia gloriatur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum; et inde reprobus moritur, unde ad vitam erudiri videbatur. cipitur, quod nonnunquam hypocrita, dum doctrinae verbo ad ostensionem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit quod male quaerit. Cum vero in errorem haereseos labitur, contingit ei ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur; et in doctrina sua mortem invenit, quia in verbis vitae vi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quod diligit parcit: quia ñ
hoc in sem& ipso pęnitendo ꝑ¬
sequit᷑. Unde & addit᷑: non de-¬
relinqu& illud. Si enĩ uell& re-¬
linquere. nequaquã parcer&:
quia ꝑsequeret᷑. Sed hoc cęlat
in gutture: quia sic seruat in
cogitatione: ut nunquã ꝓferat
utero: hoc. ẽ. satietas tempora¬
lis delectationis in mente. Sati-¬
et᷑ ergo nunc hẏpocrita illata
laude: delectet᷑ honoribus: panis
eius in utero illiꝰ uertet᷑ in fel as¬
pidum intrinsecus: quia satietas
transitoriȩ delectationis in re-¬
tributionis finẽ. ad amaritudinẽ
gnoscet᷑: quod hic laus glȩ esse
credebat᷑. Tunc & enĩ iniqui ui-¬
dent qđ antiqui serpentis uene¬
no infecti sunt: dum flãmis ul-¬
tricibus traditi. cũ eodem suo ꝑ¬
suasore cruciant᷑. Panis itaq iste
aliud in ore sue sapit. sed aliud¬
in itero: quia transitoriȩ dele-¬
ctationis lȩticia dulcis. ẽ cum
hic quasi mandendo agit᷑: sed
amarescit in utero: qͥa ꝑacta lȩ¬

Expanded text:
enim quod diligit, parcit, quia non hoc in semetipsum poenitendo persequitur. Unde et additur: Non derelinquet illud. Si enim vellet relinquere, nequaquam parceret, quia persequeretur. Sed hoc celat in gutture, quia sic servat in cogitautero, hoc est satietas temporalis delectationis in mente. Satietur ergo nunc hypocrita illata laude, delectetur honoribus, panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus, quia satietas transitoriae delectationis in retributionis fine ad amaritudinem gnoscitur, quod hic laus gloriae esse credebatur. Tunc enim iniqui vident quod antiqui serpentis veneno infecti sunt, dum, flammis ultricibus traditi, cum eodem suo persuasore cruciantur. Panis itaque iste aliud in ore sapit, sed aliutero, quia transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum hic quasi mandendo agitur; sed amarescit in utero, quia peracta lae
Abbreviated transcription (Latin):
dent quia uirtutũ estimatione
diuites in somnis fuerunt. Bene
ergo de hoc hẏpocrita dicit᷑. tran¬
si&e uelut uisio nocturna : quia
hoc quod se ad momentũ diuitẽ
humanis ȩstimationibꝰ uid&: de
ostensione. ẽ. fantasmatis: ñ de
soliditate uirtutis. Nam cum
mens eius in morte carnis euigi¬
lat: cognoscit ꝓculdubio. quia
fauores circa se hominũ dormi¬
ens uidebat. Sequit᷑. Oculus¬
suus. Quid. ẽ. locus hypocritȩ:
nisi cor adulantium Ibi qͥppe
requiescit: ubi fauores inuẽnerit:
Oculus gͦ qui eũ uiderat ñ uide¬
bit: quia subtractus in morte. stul¬
tis amatoribus sius abscondit᷑ qui
eũ consueuerant admirando con¬
spicere. Nec ultra eum locus suus
intuebitur: quia linguę adulan¬
tiũ. hunc ad iudicium fauoribꝰ
non sequunt᷑. Sedtam̃ quousq
uiuit. ea quȩ ipse agit. etiã sequa-¬
ces suos docere non desinit: & ꝑ
erroris sui prauitatẽ. alios quoq
ad eam quã exhib& generat simu¬

Expanded text:
dent quia virtutum aestimatione dent quia virtutum aestimatione divites in somnis fuerunt. Bene ergo de hoc hypocrita dicitur: Transiet velut visio nocturna. Quia hoc quod se ad momentum divitem humanis aestimationibus videt, de ostensione est phantasmatis, non de soliditate virtutis. Nam cum mens ejus in morte carnis evigilat, cognoscit procul dubio quia favores circa se hominum dormiens videbat. Sequitur: CAPU--Quis est locus hypocritae, nisi cor adulantium? Ibi quippe requiescit, ubi favores invenerit. Oculus ergo qui eum viderat, non videbit, quia, subtractus morte, stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia linguae adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces suos docere non desinit, et per erroris sui pravitatem alios quoque ad eam quam exhibet generat simu
Abbreviated transcription (Latin):
penuriam quã cũ gemitu tole¬
rabant: sed repente cũ euigilañ.
inueniunt quã falsum fuerat qđ
gaudebant: eosq euigilasse pę¬
nit&: quia euigilantes inopia
uera ten&. Sic hypocritarũ men¬
tes. dum aliud. ẽ. quod agunt.
atq aliud qđ hominibus osten¬
dunt: laudes de ipsa sc̃itatis os¬
tentatione recipiunt: in ęstima¬
tione hominum. multis melioribꝰ
p̾feruntur: & cũ intus apud se
tacita cogitat ione suꝑbiant.: fo¬
ris se humiles demonstrant. Cũq
ab hominibus immoderate lau¬
dant᷑: tales se. ẽẽ. quoq apud
deum existimant: quales se gau¬
dent hominibus in notuisse. Un¬
de fit. ut etiã & ȩt̾nȩ uite ꝑcep¬
turos se p̃mia p̾sumant: & qui
hic de humanis fauoribꝰ exul-¬
tant. illic se habituros requiem
omino non dubitent. Sed inter
hȩc occulta uocationis hora sur.¬
ripit: & cũ carnis oculos clau¬
dunt. mentis aꝑiunt: mexq ut
supplicia ȩt̾na receꝑint: ibi ui¬

Expanded text:
penuriam, quam cum gemitu tolepenuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt quam falsum fuerit quod gaudebant, eosque evigilasse poenitet, quia vigilantes inopia vera tenet. Sic hypocritarum mentes, dum aliud est quod agunt, atque aliud quod hominibus ostendunt, laudes de ipsa sanctitatis ostentatione recipiunt, in aestimatione hominum multis melioribus praeferuntur, et cum intus apud se tacita cogitatione superbiant, foris se humiles demonstrant. Cumque ab hominibus immoderate laudantur, tales esse se quoque apud Deum existimant, quales se gaudent hominibus innotuisse. Unde fit ut etiam aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, et qui hic de humanis favoribus exsultant, illic se habituros requiem omnino non dubitent. Sed 472 inter haec occulta vocationis hora subrepit, et cum carnis oculos claudunt, mentis aperiunt, moxque ut supplicia aeterna receperint, ibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen in fine ꝑdet᷑: quia mens
illius ꝓ uicioꝵ suoꝵ fȩtore dãp¬
hypocritarũ uita. etiã ab homini
repba in fine cognoscit᷑: ut signis
iam aꝑtioribus qui fuerint ostn¬
dantur. Qui igitur hunc elatũ
uiderunt. de extincto dicent ubi
est: quia neq hic ubi elatꝰ fuerat
appar& : neq in ȩt̾nitatis requi
de qua. eẽ. putabat᷑. De cuiꝰ breui.¬
Uelut somniũ auolans non in-¬
uenietur: transi& sicut uisio
nocturna. Quid. ẽ. uita hẏpo¬
critȩ. nͥ quȩdam uisio fantasma.¬
tis: quȩ hoc ostendit in imagi¬
ne. quod non haba& ex ueritati
Unde quoq recte somnio com¬
parat᷑: quia ab eo om̃is laus &
gła quasidũ tenet᷑. amittitur¬
.x
Sȩpe nanq in nocturna uisio¬
ne nonnulli pauꝑes. factos sedi¬
uites ãmirantur: deferri sibi
honores aspiciunt: diuitiarum
moles. obsequentiũ multitudi.¬
nẽ. pulchritudinẽ uestiũ. habũ¬
dantiam ciboꝵ sibim& adesse
considerant: gaudent se euasisse

Expanded text:
tamen in fine perditur, quia mens tamen in fine perditur, quia mens illius pro vitiorum suorum fetore damhypocritarum vita etiam ab hominibus reproba in fine cognoscetur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendantur. Qui igitur hunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? - Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie de qua esse putabatur. Unde subdit somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. - Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine quod non habet in veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia omnis laus et gloria, quasi dum tenetur, amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauvites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse
Abbreviated transcription (Latin):
de scriptũ. ẽ. De stercore boum la¬
pidatus. ẽ. piger. Is enĩ qui deum
sequi noluerit. ab amore ȩt̾nȩ ui¬
tȩ pigrescit: & quotiens rerũ tẽ¬
poralium dampno ꝑcitit᷑ꝰ ex his
nimirũ affligitur. quȩ iusti uiri
uelut stercora contempnunt. Qui
ergo ex terrenarũ rerũ ꝑcussiõne
atterit᷑: quid aliud quã de bou
stercore flagellatur: & recte hi¬
pocrita sterquilinio similis dicit᷑
quia temporalem głam habere ap¬
petit: mͦ ꝑ cogitationẽ apud sema¬
ipsum tum&: mͦ eandem głam ali¬
is inuid&ꝰ eamq alios ueracit᷑ ha.¬
bentes irrid&. Quot gͦ uiciis ple¬
nus. ẽ: quasi tot stercoribus in con¬
spectu ȩt̾ni iudicis. illius pectus fȩte
Dicatur gͦ. Si ascenderit usq ad
cȩlum suꝑbia eius. & caput eiꝰ nu¬
bes tetigerit: quasi sterquiliniũ
in fine ꝑdetur. Qui & si cȩlestẽ
uitam se agere simulat: & si intel.¬
lectũ suũ. eẽ similem ueris p̾dica.¬
toribus ostentat: quasi ster qͥlinũ

Expanded text:
de scriptum est: De stercore bonum lapidatus est piger . Is ergo qui Deum sequi noluerit, ab amore aeternae vitae pigrescit. Et quoties rerum temporalium damno percutitur ex his nimirum affligitur, quae justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo ex terrenarum rerum percussione atteritur, quid aliud quam de boum stercore lapidatur? Et recte hypocrita sterquilinio similis dicitur, quia dum temporalem gloriam habere appetit, modo per cogitationem apud semetipsum tumet, modo eamdem gloriam aliis invidet, eamque alios veraciter habentes irridet. Quot ergo vitiis plenus est, quasi tot stercoribus in conspectu aeterni judicis illius pectus fetet. Dicatur igitur: Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur. Qui etsi coelestem vitam se agere simulat, etsi intellectum suum esse similem veris praedicatoribus ostentat, quasi sterquilinium
Abbreviated transcription (Latin):
Aspis. paruus. ẽ. serpens: uiꝑa
uͦ. ꝓlixioris. ẽ. corporis. Et aspi-¬
des oua gignunt: atq ex ouis
eoꝵ filii ꝓcreant᷑: uiꝑę autem
cũ conceꝑint. filii earũ in uen¬
tre sȩuiunt: qui ruptis laterib
matrũ: ex earum uentribꝰ ꝓ-¬
cedunt. Unde uipera eoquod
ui pariat: nominat᷑. Uiꝑa itaq
sic nascit᷑. ut uiolent᷑ exeat: &
cũ matris suȩ extinctione pro¬
ducat᷑. Quid gͦ ꝑ aspides par-¬
uos. nisi latentes suggestiones
immundoꝵ sp̃uum figurant᷑:
qui cordibus hominũ parua priꝰ
ꝑsuasione surripiunt: Quid uͦ
ꝑlinguã uiperȩ: nisi uiolenta
diaboli temptatio designatur :
Prius enim lenit̃ surripit: pꝰmo¬
dũ uero etiã uiolent̃ trahit:
Caput itaq aspidum sugit: qͥa
initiũ suggestionis occultę par-¬
uũ. prius in corde nascitur: sed oc¬
cidit eum lingua uiperȩ: quia
postmnodum capta mens. ueneno
uolentȩ temptat ionis necatur
Primum subtilibus consiliis. ad cor
hominis ĩmundi sp̃c loquunt᷑: qͥ

Expanded text:
Aspis parvus est serpens, vipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. qui quasi duris sunt in-¬
crepationibus feriendi. in lin-¬
gua asperitatẽ sumunt: sed sub
lingua mentis suȩ benignitatẽ
gua tua. Quia enĩ mentis suȩ
dulcedinẽ aperire infirmis no-¬
lunt: sed loquentes quadã eos
asꝑitate feriunt : & tam̃ inter
uerba aspera quasi latent̃ quid-¬
dam dulcedinis intermittunt:
hi uidelic& non in lingua sed
sub lingua habent dulcedinem:
quia inter dura quȩ ꝓferunt :
emittunt quȩdam blanda. & dul-¬
cia. quibus contristati mens pos
sit ex benignitate refoueri: ita
lingua sed sub lingua habent.
sermonibus dulcia p̾tendunt:
& cogitationibꝰ ꝑuersa moliunt᷑.¬
mentũ dextra tenuit: sed sinis¬
nignitate blandiriꝰ sed sinistrã
ad gladiũ mittit: ꝗͥlatent᷑ ex
stra ad gladiũ mittit: qͥ laten¬
ter ex malicia ꝑcutit. Hinc de
ipso quoq eoꝵ capite scriptũ
est. Sub lingua eius labor &
dolor. Qui enĩ non aperte ma¬¬
la quȩ cogitat ostendit: laborẽ

Expanded text:
ciunt, qui duris sunt inciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem gua tua . Qui enim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latenter quiddam dulcedhi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura, quae proferunt, emittunt quaedam blanda, et dulcia, quibus consit ex benignitate refoveri. Pervlingua, sed sub lingua habent, quia sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntmentum manu dextra tenuit, et sinisnignitate blandiri; sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex stram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. Hinc de ipso quoque eorum capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor . Qui enim non aperte mala quae cogitat ostendit, laborem
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo in puluere dormient: qͥa
scilic& sicut puluis. ẽ. om̃is simu¬
latio illa quã agit: ita in illo &¬
siquid habae ualidum. om̃i soli.¬
ditate uacuat᷑: ut ꝑ uirtutis
arrogantiam. hoc quoq ꝑdat.
quod in eo potuit. ẽẽ. uir tutis
Ossa gͦ cũ eo inpuluere dormi¬
re. ẽ: cũ eius prauis actibus etũ
siqua sunt hene acca deperire:
in ore eius malũ: abscondit illud
sub lingua sua. In ore hypocritȩ
malum dulce. ẽ: quia ei. ẽ ini¬
quitas suauis in mente. Os qͥppe
cordis cogitatio. ẽ: de qua scri.¬
ptũ. ẽ. Labia dolosa in corde.
& corde loquiti sunt mala:
Sed hoc malũ quod in ore hypo
crite dulce est. sub lingua eius
abscondit᷑: quia asꝑitas maliciȩ
quȩ latet in mente: sub tegmi¬
ne blandȩ loquutionis oꝑit᷑
Malum nanq in lingua. & ñ
sub lingua. eẽt: si loquens hipo¬
crita. maliciã suȩ prauitatis a-¬
ꝑir&e. Sed sicut plerũq iustoꝵ.
cũ quosdam agere ꝑuerse conspi-¬

Expanded text:
cum eo in pulvere dormient, quia cum eo in pulvere dormient, quia scilicet sicut pulvis est omnis simulatio illa, quam agit, ita et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogantiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum pravis ejus actibus etiam si qua sunt bene acta deperire. in ore ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. - In ore hypocritae malum dulce est, quia ei iniquitas suavis in mente, os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: « Labia dolosa in corde et corde locuta sunt mala . » Sed hoc malum critae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namque in lingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspi
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens iuxta uiam suã: etiã
cum senuerit non reced& ab ea:
Quȩ nimirũ ossa cũ eo in pul¬
uere dormient: quia eo usq in
illo consuetudines iniquȩ ꝑdũ¬
rant: quo hc̃ ad mortis pulue¬
rem ꝑtrahant. Cum eo enĩ in
puluere ossa. uel uicia dormire
est: usq ad puluerẽ eũ ñ desẽ¬
rere. id est usq ad mortẽ ab ini¬
quitate minime cessare. Tenent
igit᷑ illũ prauȩ consuetudines qu
semel ceperunt: atq cotidie du¬
riores existunt. Et cũ illo in pil¬
uere dormiunt: quia ñ nisi cum
eius uita finiuntur. Sed hȩc in¬
telligi & alit̾ possunt. Hab& ño¬
hypocrita nonnũquã forte. ac
ualidum aliquid in operatione.
sed dũ bona multa se simulat ha¬
bere quȩ non hab&: ꝑdit etiã ea
quȩ hab&. Unde bene nẽ dicit᷑.
ossa eius implebunt᷑ uiciis adoles¬
centiȩ eius: quia cũ leuis ac mo¬
bilis multa puerilit̾ facit. etiã
in his quȩ fortit̾ egerit in uicio
mollescit. Quȩ uidelic& eiꝰ ossa

Expanded text:
scens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possunt.  hypocrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dum de cȩlestibus loquit᷑ :
ad suꝑiora mentis nr̃ȩ intentio¬
nẽ leuat: Quia dum illã suꝑ
nos. ẽẽ. aspicimꝰ: ima at tendere.
id. ẽ. concupiscere deuitamus:
Quȩ latitudinẽ cubitoꝵ decẽ.
ginti habere ꝑhibetur: qͥa lati¬
tudo operationis nr̃ȩ simpla. ẽ.
& longanimitas spei in duplũ
ueritate attestante. quȩ ait:
Siquis reliquerit domos. aut
agros. & cȩtera. centuplũ in
hoc scło recipi&: & in futuro ui¬
tam ȩt̃nã possidebit. Centenariꝰ
quippe numerus duplicato de¬
nario. fit ꝑfectus. Hic itaq cen¬
tuplum recipit : qui & si nichil
habuerit. ipsa tamen ꝑfectione
mentis. iam in hoc scło habere
nil querit. Quia gͦ per hanc. du¬
plum nobis ꝓ simplo reddit᷑: re¬
cte hoc uolum̃ ꝑ uiginti cubitos
in longitudinẽ tendit᷑. quia ꝑ
decem dilatat᷑. Sed quia hec ip¬
sa sacra eloquia. ad ęt̾nã dãꝑna¬
tionẽ sunt eis qui illam uel scire
nolunt. uel certe sciendo contem¬
pnunt: recte de hoc uolumine

Expanded text:
Quae dum de coelestibus loquitur, ad superiorem mentis nostrae intentionem levat; quia dum illam super nos aspicimus esse, ima attendere, id est concupiscere devitamus. Quae latitudinem cubitorum decem, ginti habere perhibetur: qtudo operationis nostrae simpla est, et longanimitas spei in duplum Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine
Abbreviated transcription (Latin):
erunt & esurier̃. Si enĩ de exteri¬
ori fame egestas eoꝵ & esuries di¬
ceret᷑: ꝓfecto diuites non essen.
qui pane corporis indigerent:
Sed quia dũ exteriꝰ multiplicant᷑
interius inanes fiuntꝰ & diuites
parit̃ & egentes. ẽẽ. memorant᷑:
quia uidelic& pane sapientiȩ. sa-¬
tiari minime merentur. Filii itaq¬
huiꝰ hypocritȩ atterent᷑ egestate:
quia hi qui in hẏpocrisin ex eiꝰ
imitat ione nascunt᷑: dum ueri¬
tatis soliditatẽ non tenent: in
cordis egestate deficiunt. Et
rem suum. Quid ꝑ manus: nͥ
opera designantur : Manꝰ itaq
illius. ei dolorẽ reddent: quia
dampnationẽ iustam. ex iniqua
non dabunt. sed reddent dicit᷑:
quia ꝑuersȩ eius actiones ȩt̃¬
nũ ei supplicium quasi qđdam
debitu soluent. Sed priusquã
ad ȩterna supplicia ueniat: qua¬
lem se hic exhibeat pleniꝰ adiun-¬

Expanded text:
erunt et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent; sed quia dum exterius multiplicantur, interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiari minime merentur. CAPUT hujus hypocritae atterentur egestate, quia hi qui in hypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestate deficiunt. Seqrem suum. - Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia perveniat, qualem se hic exhibeat plenius adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quia scđm uerba legis quȩ nouit
uiuere contempnit: & de doc¬
trina fauores queritꝰ fur iudi¬
cabit᷑: quia ꝑ hoc quod iusta lo¬¬
quit᷑. laudem sibi uitȩ iustoꝵ
rapit. De quo adhuc bene sub¬

Expanded text:
egis quae novit vivere contemnit, et de doctrina favores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi vitae justorum rapit. De quo adhuc bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
& hic de corpore nolens educit᷑.¬
& illic in corpore tenet᷑ inuitus
Quia gͦ eius sp̃c carnẽ quã sibi
male amando p̃posuit. euadere
in tormento uol&. & ñ ualebit:
recte nc̃ dr̃. Affliget᷑. relictus
in tabernaculo suo. De cuiꝰ accu¬

Expanded text:
et hic de corpore nolens educitur, etet hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Quia ergo ejus spiritus carnem quam sibi male amando praeposuit evadere in tormento volet et non valet, recte nunc dicitur: Affligetur relictus in tabernaculo suo. De cujus accu
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in carne sunt. quasi in car¬¬
ne iam ñ sunt: quia nulla carnis
delectatione pascunt᷑. Unde & qͥbꝰ.¬
dam dicit᷑. Nos autẽ non estis in
carne: sed in sp̃u. Neq enĩ in car.¬
ne non erant: qui ꝑ magistri epłaᷤᷤ.
exhortationis el oquia suscipiebañ
Sed quasi iam non in carne. eẽ. ẽ:
de amore carnaliũ nil habere. At
contra iniquus iste. quia omne
gaudiũ suũ in carnali uita posu¬
it. in tabernaculo carnis habita¬
uit: quã uidelic& carnẽ cũ in
resurrectione recẽperit: cum ea
gehennȩ ignibus traditꝰ ardebit
Tunc ab ea educi ap̃pet&: tc̃ eius
tormenta euadẽ si ualeat quer&e:
tc᷑ incipi&e uelle uitare qđ ama¬
uit: sed quia eandem carne deo
p̃posuit: iudicante deo agit᷑ ut
cum ea ampliꝰ in igne crucietur
hic itaq eam relinquere ñ uult.
&tam̃ ab ea abstrahit᷑: illic eam
relinquere appetit: & tam̃ in
ea ꝓpter supplicia seruabitur
Ad augmentũ itaq tormenti.

Expanded text:
adhuc in carne sunt, quasi in caradhuc in carne sunt, quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . Neque enim in carne non erant, qui per magistri Epistolas exhortationis eloquia suscipiebant; sed quasi jam non in carne esse est, de amore carnalium nihil habere. At contra iniquus iste, quia omne gaudium suum in carnali vita posuit, in tabernaculo carnis habitavit; quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit, tunc ab ea educi appetit, tunc ejus tormenta evadere, si valeat, quaerit, tunc incipit velle vitare quod amavit. Sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur, ut ex ea amplius in igne crucietur. Hic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur; illic eam relinquere appetit, et tamen in ea propter supplicia servatur. Ad augmentum itaque tormenti
Abbreviated transcription (Latin):
semel inciper&: sed ardorẽ suum
etiã sine lignis nũquã finiret
Sciendum uͦ est. quod om̃s repb
quia ex anima simul & carneᷤ pe¬
cauer᷑: illic in anima parit̃ & car¬
ne cruciant᷑. Unde & ꝑ psalmis¬
tam dicit᷑. Pones eos ut clibanum
ignis. in tempore uultus tui: di
in ira sua conturbabit eos et deus¬
rabit eos. ignis. Clibanꝰ nãq in.¬
trinsecus ard&: is uͦ qui ab igne
deuorat᷑. ab exteriore incipit
parte concremari. Ut gͦ sacra
eloquia ardere exterius & in¬
terius reꝓbos demonstrarentꝰ eos
&e ab igne deuorari. & sic̃ cliba¬
nũ poni testant᷑: ut per ignem
crucient᷑ in corpore: & ꝑ dolorem
ardeant in mente. Vnde hic qͦq
cũ de hoc impio diceret᷑. deuora
suo. Iniqui enĩ tabernaculũ caro
est: quia ipsam lȩtus inhabitat:¬
& si sit possibile. optat ut eam nũ¬
quã relinquat. Iusti uͦ quia gau¬
dium suũ in spe cęlestiu ponunt.
eoꝵ conuersatio in cęlis. ẽ: & cum

Expanded text:
semel inciperet: sed ardorem suum semel inciperet: sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Sciendum vero est quod omnes reprobi, quia ex anima simul et carne peccaverunt, illic in anima pariter et carne cruciantur. Unde per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut ergo sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrarent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mente. Unde hic quoque, cum de hoc impio diceretur devorabsuo; iniqui enim tabernaculum caro est , quia ipsam laetus inhabitat, et, si sit possibile, optat ut eam nunquam relinquat, justi vero, quia gaudium suum in spe coelestium ponunt, eorumque conversatio in coelis est , et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ficie ostendat: quȩdã tam̃ in eo
maloꝵ operũ tenebrȩ apparen.
sedtam̃ minus ꝓdit in oꝑe. quii
eius lat& cogͣitatione. Flam qu
cuncta simul in effectu ñ expla
cuncta quȩ noceant in mente
& si in se mala om̃ia ñ ostendit
omĩa tam̃ inferre ꝓximis appet
one sit ferienda: subiungat.
succendit᷑. Miro ualde modo
paucis uerbis expressus. ẽ. igns
gehennȩ. Ignis nãq corporeus in
g& fomentis. Qui cũ necesse est
ut seruet᷑: ꝑ congesta ligna pm¬
culdubio nutrit᷑ : nec ual&e nis
succensus. ẽẽ. & nisi refotus sus¬
stere. At contra gehennę ignis ci
sit incorporeus. & in se missos re¬
bos corporalit̾ exurat: nec studu
humano succendit᷑. nec lignis n¬
trit᷑ : sed creatus semel durat in¬
extinguibilis: & succensione non
indig& : & ardore non car&. Bere
gͦ de hoc iniquo dr̃. deuorabit eũ
ignis qui ñ succendit᷑: quia om̃ip¬
tentis iusticia futuroꝵ p̾scia ab
ipsa mundi origine gehennȩ iglꝰ
creauit: qui in pęna reꝓboꝵ esse

Expanded text:
eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente si in se mala omnia non ostendit, omnia tamen inferre proximis appetione sit ferienda subjungat. Moral. . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus ut get fomentis. Qui cum necesse est ut reservetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus, esse, et nisi refotus, subsistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur, sed creatus semel durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret Bene ergo de hoc iniquo dicitur: Devorabit eum ignis qui non succenditur . Quia omnipotentis justitia futurorum praescia ab ipsa muncreavit, qui in poena reproborum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quo positus. ẽ. homo suꝑ terrã:
quod laus impioꝵ breuis sit Ubi
apte subungit᷑: & gaudiũ hipõ-¬
critȩ ad instar puncti. Sȩpe hy¬
pocrita dum scm̃ se simulat. & ini¬
quum exhibere minime formidat:
ab omnibus honoraturꝰ eiq scĩ¬
tatis gła defert᷑: ab his scilic&¬
qui exteriora cernunt. sed interi¬
ora perspicere nequeunt. Unde
fit ut gaudeat in prima sessione:
hilarescat in pͥmo recubitu: infle¬
tur in pͥma salutatione: eleuet᷑
in reuerenti uoce obsequentium ÷¬
& suꝑba cogitatione tumeat in
famulatu. subditoꝵ : sicut uoce qͦq
ueritatis de talibus dr̃. Omnia
uͦ opera sua faciunt: ut uideant᷑
ab ominibus. Dilatant filacteria

Expanded text:
quo positus est homo super terram, quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit. Ubi apte subjungitur: Et gaudium hypocritae ad instar puncti. Saepe hypocrita dum sanctum se simulat, et iniquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab iis qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum, sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia vero opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
finiri potuit quã breue fuerit ui¬
demꝰ. Ponamꝰ enĩ quemlib& homi
nem a pͥmo die mundi conditiusq
ad hodiernum diem uita diicere:
hodie tamen eandem uitã quam
quasi longam dicere uidetur fi¬
nire. Ecce finis ad est. p̃terita iã
nulla sunt: quia cuncta transier᷑
futurũ in hoc mundo nichil est:
quia nullũ ad uitam uel breuis¬
simũ restat momentũ. Ubi gͦ. ẽ.
longum tempus. quod int̾ initiũ.
finemq deprehensum. ita consui-¬
mitur: ac si nec breue unquã fu-¬
iss&: Impii itaq quia p̾sente̾ ui¬
tam diligunt: in eo ꝓculdubio
elati ꝑcipere laudem querunt:
linguȩ fauoribus extollunt᷑: nec
esse boni. sed dici ap̃petunt Qrã
uidelic&e laudem longam. eẽ. exi¬
stimant dum assequunt᷑. sed bre-¬
uem intelligunt fuisse dũ amit¬
tunt. In fine quippe eis ostendit᷑.
quã nichil fuerit qđ amauerunt:
Unde recte contra eosdem impi-¬
os dr̃ Hoc scio. a principio ex

Expanded text:
finiri potuit 470 quam breve fuerit vifiniri potuit 470 quam breve fuerit viaffligi posse non credidit. Sed nos nem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec breve unquam fu Impii itaque, quia praesentem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam nihil fuerit quod amaverunt. Unde recte contra eosdem impios dicitur: Hoc scio a principio, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quet nunc. quia intelligentiȩ sũę¬
spũ inflatus. eas quas contra i¬
pios sententias ꝓfert: in beati
iob redargutionibus inflectit:
Quẽ enim priꝰ iusta agere. et
post modum pęnas tolerare conspe¬
xit. omne in illo hipocrisim ęsti¬
mat fuisse quod uidit: quia uide¬¬
lic& a iusto deo. iustũ famulum
affligi posse non credidit. Sed nos
easdem eius sententias. quas non re-¬
cte rectas. ꝓtulit: sollicita intentio¬
ne pensantes exequamur: & contẽ¬
pnentes quod falsum contra bea-¬
tũ iob loquit᷑ intuemur quam
uera dicit: si hȩc contra impios
loqueretur. Ait itaq Hoc scio.
a principio ex quo positus. ẽ. ho¬
mo suꝑ terram: quod laus impioꝵ
brȩuis est. Dicturus brȩuitatem¬
uitȩ p̾sentis. cordis oculum ad ex¬
ordium reduxit originis: ut ex
anteactis colligat. quã nulla sunt
quȩ uident᷑ aliqua. eẽ. dum sunt:
Si enĩ ab ipso humani generis exor¬
tu. usq ad tempꝰ hoc. in quo sumꝰ¬
mentis oculos ducimꝰ: omne quod¬

Expanded text:
quet nunc quia, suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert in beati Job redargutionibus inflectit. Quem enim prius justa agere et postmodum poenas tolerare conspexit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia videlicet a justo Deo justum famulum affligi posse non credidit. Sed nos easdem ejusdem sententias, quas non recte rectas protulit, sollicita intentione pensantes exsequamur; et contemnentes quod falsum contra beatum Job loquitur, intueamur quam vera dicat si haec contra impios loqueretur. Ait itaque: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit.quet nunc quia, suae intelligentiae spirivitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exorxit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
Tua quidem uerba audio: sed an
recte ꝓlata sint. sp̃u intelligentiȩ¬
meȩ discerno. Nam qui docentis
uerba despiciunt: doctrinã eius
non adiutoriũ. sed ad occasionẽ
cer taminis sumunt: ut audita po.¬
tius iudicent quã sequant᷑. His
itaq sub quodam modamine p̃ms¬
sis: in aꝑta iam beati uiri exꝓbra¬
tione ꝓsilit. cũ subiungitHꝰ oc

Expanded text:
Tua quidem verba audio, sed an recte prolata sint, spiritu meae intelligentiae discerno. Nam qui docentis verba despiciunt, doctrinam ejus non ad adjutorium, sed ad occasionem certaminis sumunt, ut audita potius judicent quam sequantur. His itaque sub quodam moderamine praemissis, in apertam jam beati viri exprobrationem prosilit, cum subjungit: C
Abbreviated transcription (Latin):
amicibe¬
ati iob̃
esse poty¬
erint so¬
phar na-¬
matitis
uerba
testantur: qui de ore eius der¬
rorẽ uentiiri iudicii audiens
tinus adiungit. Iccireo cogi

Expanded text:
amici beati Job esse potuerunt, Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens, protinus adjungit: CAPUT PRI
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑtis uocibꝰ dicat. Quias
tremi iudicii terrorẽ considen
iccirco cogitationũ tumultib
in timore confundor. Tanto
pe se animus amplius in xogita¬
tione dilaniat: quantõ illud e
terribile qđ immin& pensat bͥ
in diuersa mens rapitur: quand
re neglexit: mͦ rep̃hensibilia inq
est: mͦ recta quȩ sibi adhuc deris
conspicit. sollicito pauore ꝑpen¬
dit. Sed amicibeati iob cũ assidi¬
itate uitȩ illiꝰ edocti bene uiun
nouerint: pensare tam̃ subtiltt
dei iudicia nescientes : mala hic
iustoꝵ quempiam posse recipere
non credebant. Unde & eundem
scm̃ uirũ iniquum. ẽẽ. suspicat
sunt. quẽ flagellatũ uiderunt.
atq ex hac suspicione agitur. ut

Expanded text:
tis vocibus dicat: Quia extremi judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timore confundor. Tanto se quippe animus amplius, in cogitatione dilatat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rre neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore dit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
Amant enĩ primos recubitus in
cenis: & primas cathedras in syna¬
gogis: & salutationes in foro: &
uocari ab hominibus rabbi. Sed
hoc eoꝵ gaudium ȩt̾nitati com-¬
paratũ. quid erit: quando irru-¬
ente mortis articulo ita consumit᷑.
ac si omnimodo non fuerit: Cuiꝰ
nimirũ gaudii leticia ꝑtransit
causa durat. Bene autẽ dr̃: gaudi¬
um hipocritȩ ad instar puncti:
In puncto enĩ stilus mex ut ponit᷑
leuat᷑: nec mora ulla agit᷑. ut per
expͥmendam lineam trahat᷑. Gau¬
dium gͦ hypocritȩ ad similitudi¬
nẽ puncti.ẽ: qͥa appar& ad mom̃¬
tũ. sed dispar&e in ꝑpetuũ. Et sic̃
stilus in puncto dum ponit᷑ leua¬¬
tur: sic hẏpocrita p̃sentis uitae
gaudia. dum tangit amittit:
critȩ usq ad cȩlum ascendere dr̃:
quando eiꝰ elatio cęlestem agere
uitam uidet᷑. Cuiꝰ etiã caput
quasi nubes tangit: quando pͥnci
palis pars uidelic&e intellectus illiꝰ
creditur Sed quasi sterquiliniũ
in fine ꝑdetur: qͥa in morte sua

Expanded text:
imos recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus, Rabbi . Sed hoc eorum gaudium aeternitati comparatum quid erit, quando, irruente mortis articulo, ita consumitur ac si omnino non fuerit? Cujus nimirum gaudii laetitia pertransiit, causa durat. Bene autem dicitur: Gaudium hypocritae ad instar puncti. In puncto enim stylus mox ut ponitur levatur, nec mora ulla agitur ut per exprimendam lineam trahatur. Gaudium ergo hypocritae ad similitudinem puncti est, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum; et sicut stylus in puncto dum ponitur levatur, sic hypocrita praesentis vitae gaudia dum tangit amittit. critae usque ad coelum ascendere dicitur, quando ejus elatio coelestem agere vitam videtur. Cujus etiam caput quasi nubes tangit 471 quando principalis pars, videlicet intellectus illiuscreditur. Sed quasi sterquilinium in fine perditur, quia in morte sua