comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condẽpnaret. Nichil enĩ poterat ante in¬
suꝑabilem scĩ hylarii facundiã heretieus
optinere.⁊ sperans fidei hostis aliquas se ne¬
bulas splendori catholico posse p̃tendere.:
si retrusus exilio talis uir a certamine
defuisset.⁊ qm̃ ut dictũ est. siqͥs ꝑuersus
tansai pelagus: ante fluctũ eius eloqͦn¬
tie mergebatur. Itaq in frigia asiȩ regio¬
ne missus exilio ad uirtutis augm̃tũ gr̃as
egit. ⁊ quia quantũ ꝓ nomine xͥ longius dis¬
cedebat de solo ꝓprio: tantũ merebat᷑ fi¬
eri uicinor celo. Qui dũ ad locũ ꝑuenis¬
set optabilẽ: nob tatendũ non ẽ qđ illi
concessũ ẽ nam & eo tẽpore scõ sibi spũ
reuelante cognouit: eo qͦd beatissimam
aprã filiã suã. quã cũ matre pictauis
reliquerat. quidam iuuenis nobilissi¬
mꝰ. p̃diues. pulcherrimꝰ. coniugii uin¬
culo sibi quereret ad nectandã. ⁊ s ipse in¬
t̃uentui orationis assiduȩ. cȩlestem illi

Expanded text:
condemnaret. Nihil enim poterat ante incondemnaret. Nihil enim poterat ante insuperabilem sancti Hilarii facundiam haereticus obtinere, 16 Sperans hostis fidei aliquas se nebulas splendori catholico posse praetendere, si retrusus exilio talis vir a certamine defuisset: quoniam, ut dictum est, quis perversus tans in pelagis ante fluctum eius eloquentiae mergebatur. 17 Itaque in Frigia Asiae regione missus exilio ad virtutis augmentum gratias egit, quia quantum pro nomine Christi longius discedebat de solo proprio tantum merebatur fieri vicinior caelo. Qui dum ad locum pervenisset optabilem, nobis tacendum nNam eo tempore, sancto sibi Spiritu revelante, cognovit quod beatissimam Abram filiam suam, quam cum matre Pictavis reliquerat, quidam juvenis nobilissimus, praedives, pulcherrimus, conjugii vinculo sibi quaereret adnectendam. Sed ipse interventu orationis assiduae, coelestem illi
Abbreviated transcription (Latin):
gnito de scõ hẏlario. qm̃ tantũ lum̃ et¬
si uoluisset latere non potuit.⁊ quippe
necessarius ut alienas tenebras in lucem
tranferret. concordante fauore popłi
aut potiꝰ dĩ spũ ꝓclamante uir olim mi¬
famulatrix uirtutũ.⁊ nec erat fama eiꝰ con¬
tenta cireũiectas tantũ gallias illustrare: s
exteras nationes & regiones implebat. Meri
lociter beati pontificis gła militaret. Igit᷑
constantii imꝑatoris tempore. cũ arriana
heresis uenenata de radice flore toxico pul¬
lularet: tunc uir seĩssimus timore nudus.
fidei feruore uestitus. quasi signifer belli¬
gerator. ꝑ medias acies int̃ hosti N les fre¬
mitus. int̾ hereticos gladios se ingerebat:
te formidans. illud solũ metuens qͦd absit
eccłam dĩ turbare ꝑtinacit̃ insistebant.
imꝑatori ꝑsuasũ est: ut uirũ eruditissi¬
mũ de quo loquimur. & dionisiũ medio¬
lanensẽ. & eusebiũ uercellensem exilio

Expanded text:
gnito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etgnito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessarius  Al., necessarium ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mfamulatrix virtutum; nec erat fama ejus contenta circumjectas tantum Gallias illustrare, sed exteras nationes, et regiones implebat, merit toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 5. Igitur Constantii imperatoris tempore, cum Ariana haeresis, venenata de radice flore toxico pullularet, tunc vir sanctissimus, timore nudus, fidei fervore vestitus, quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus, inter haereticos gladios, se ingerebat te formidans, illud solum metuens, quod absit, Ecclesiam Dei turbare pertinaciter insistebant, imperatori persuasum est ut virum eruditissimum de quo loquimur et Dionysium Mediolanensem et Eusebium Vercellensem exilio
Abbreviated transcription (Latin):
informandos. ut adhuc in laicali ꝓposito
constitutꝰ. diuino nutu pontificis grãm pos¬
sideret.⁊ ita seipsum ꝓpͥa disciplina coercebat
intentus. quasi futurã speciem indicans.
ut in rep̃hensibilis in templo pͥ p̃pararetur
sacerdos. Nã qͦd int̾ mortales ualde uidetur
difficile. tam cautũ eẽ qui se a iudeis. uł he¬
reticis cibo suspendat. adeo uir scĩssimus¬
hostes catholice religionis abhorruit.⁊ ut
non dicã conuiuiũ. s neq salutatio fuerit
uitico fultus exemplos ne eũ hereticis m̃¬
sam participando fieret illi in scandalum.
D quã ꝑfectissimũ laicũ. cuiꝰ imitatores
Credenti succedunt p̃mia. recusanti
torm̃ta. Qui tam̃ nẽ illos de pio religionis
opere cõmonens: nẽ alios de confessione
inestimabilis scẽ trinitatis informans. nc̃
reliquos ꝓmissione regni cȩlestis inuitans:
non cessabat in plebe uerba ueritatis fru¬
ctu fidei redundantia seminare. Quo co¬

Expanded text:
informandos, ut adhuc in laicali proposito informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu pontificis gratiam possideret: ita se ipsum propria disciplina cohercebat intentus quasi futuram speciem indicans, ut inreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. 9 Nam quod inter mortales valde videtur difficile, tam cautum esse, qui se a Iudaeis vel haereticis cibo suspendat, adeo vir shostem catholicae relegionis abhorruit ut non dicam| conuiuium . sed neque salutatio fuerit. uitico suffultus exemplo ne nos heriticis participando fi| erit illi in scandalum. O perfectissimum laicum . cuius imi| tatores credenti succedunt praemia recusanti tormenta! 11 Qui tamen nunc illos de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae trinitatis informans, reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verba veritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo co
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncta florebant. s ne ꝓcitata pa¬
gina fastidiũ potius generet. quã ꝓuo¬
cet auditorẽ. & sic eũ mea uerecundĩa. uo¬
bis quidem obedientiã. & illi impendo
de quo ñ digne loquor iniuriã. S conce¬
di ueniã credimꝰ. qͦd deuotione peccamꝰ:
Gityr beatus hẏlarius pictauoꝵ urbis
ep̃ẽ. regionis aquitaniȩ oriundus. quȩ
ab oceano britannico fere milia nona¬
ginta se iungit᷑. apud gallicanas familias no-¬
bsuitatis lampade ñ obscurus. imino magis
pre cȩteris grã generositatis ornatus. nitore
pectoris addito. quasi refulgens lucifer int̾
astra ꝓcessit.⁊ euius a eimabulis rudimento¬
tante sapientiȩ pͥmitiua lactabatur infantia.
ut iam tunc potuisset intelligi: xp̃m in suiᷤᷤ
causis ꝓ obtinenda uictoria necessariũ sibi
iussisse militẽ ꝓpagari. Deniq coniugẽ
habens et filiã. ita in pleuitudinẽ dñi ue¬
nerabiles animos eccłasticȩ regulȩ tradidit

Expanded text:
coniuncta florebant. 5 Sed ne protracta paconiuncta florebant. 5 Sed ne protracta pagina fastidium potius generet quam provocet auditorem, etsi cum mea verecundia vobis quidem oboedientiam et illi impendo de quo non digne loquor iniuriam, sed concedi veniam credimus quod devotione peccamus. gitur beatus Hilarius Pictavorum urbis episcopus regionis Aquitaniae oriundus, quae ab oceano Britannico fere milia nonaginta seiungitur, apud Gallicanas familias nobilitatis lampade non obscurus, immo magis prae ceteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens lucifer inter astra processit. 7 Cuius a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem propagari. 8 Denique coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
et ille ꝓbaret ministeriũ. et ipse ñ cela¬
res affectũ. S eũ mei ingenii breuita¬
tẽ mensirro adeo beati hẏlarii immensi¬
tatẽ fortẽ cognoseo:⁊ ut pene mͥ uideatur
ȩquale. tam istud posse dicere. quã digito
cȩlũ tangere: p̃sertĩ qͦd etiã beati ut au¬
dio ieronimi torrens illud eloquiũ recu¬
sauerit ad tẽptare.⁊ qui materiei se impa¬
rẽ eatenꝰ iudicauerit ut tacerst. Ego uͦ
eui nulliꝰ scientiȩ irrigua fluenta succur¬
runt. quẽ uix stillicidii pauꝑis attenua¬
ta gutta ꝑfudit. nichil ꝓpͥo de fonte respi¬
rans. qua temeritate intͣ ingentia flumina
eufraten beati hylarii. & nilũ ieronimi
siceos uelim cursus extendere: eũ de illo etiã
doctissimi uiri quioqͥd dicere potuert̃.
minꝰ ẽ quã meretur. ⁊ & uirũ seĩssimum
consultiꝰ mͥ sit mirari quã loqui. ¶ qua¬
biliꝰ fuerat a beato ambrosio de frẽ scri¬
benda mandare. cin uerba uirtitub

Expanded text:
et ille probaret ministerium et ipse non celaet ille probaret ministerium et ipse non celares affectum. 3 Sed cum mei ingenii brevitatem mensuro, adeo beati Htatem fortem cognosco, ut pene mihi videatur aequale tam istud posse dicere, quam digito coelum tangere, praesertim quod etiam beati, ut audio, Hieronymi torrens illud eloquium recusaverit attentare, qui huic materiae se imparem eatenus judicaverit, ut taceret Ego vero, cui nullius scientiae irrigua fluenta succurrunt, quem vix stillicidii pauperis attenuata gutta perfundit, nihil proprio de fonte respirans, qua temeritate inter ingentia flumina, Euphratem beati Hilarii, et Nilum Hieronymi, siccos velim cursus extendere, cum de illo etiam doctissimi viri quicquid dicere potuerunt, minus est quam meretur, et virum sanctissimum consultius mihi sit mirari quam loqui? Aequabilius fuerat haec beato Ambrosio de fratre scribenda mandare, cui verba virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
giosi pectoris studio sollicitan¬
tẽ comonitus. quo papa beatissime. diui¬
nis in actib sacri conu̾satione ꝓpositi
iugit᷑ exercitaris intentus. & indendis ex¬
ereitatꝰ. ut facile sit ꝑspicuũ ad culturã
ȩccłasticȩ disciplinȩ. & fuisse te genitũ.
& ẽẽ ꝓuectũ. ⁊ cũ in refragabilit᷑ ueteris
dispositionis catholici doginatis funda-¬
menta custos obseriias. & ad edificationẽ
plebis amantissimȩ ueluti bonus instru¬
ctor. adiciendo aliquid culm̃ fabricȩ
continuare festinas⁊ ñ sine timore drui¬
no. euiꝰ oꝑis amore p̃uentꝰ me dignatus
es ꝑurgere quo de actib sacratissimi uiri hy¬
larii confessoris. qui te abipsis cunabulis
ante sua uestigia. quasi peculiarem uernu¬
lã familiarit᷑ enutriuit : impensi mune¬
ris uł uerba rependeres ⁊ id ego & si non
plene uł ex parte cõplexa ꝑstringerẽ. qua¬
tinꝰ dũ sui gregis aurib uox quodã modo
& uita pastoris antiquissimi resonaret.

Expanded text:
giosi pectoris, studio sollicitante commonitus, Papa beatissime, divinis in actibus cum sacri conversatione propositi jugiter exercitaris intentus, et intendis exercitandus: ut facile sit perspicuum, ad culturam ecclesiasticae disciplinae et fuisse te genitum, et esse provectum; cum irrefragabiliter veteris dispositionis catholici dogmatis fundamenta custos observas, et ad aedificationem plebis amantissimae, veluti bonus instructor, adjiciendo aliquid, culmen fabricae continuare festinas, non sine timore divino. Cujus operis amore praeventus, me dignatus erurgere quo de actibus sacratissimi viri Hilarii confessoris, qui te ab ipsis cante sua vestigia quasi peculiarem vernulam familiariter enutrivit, ut impensi muneris vel verba rependeres, ideo etsi non plena vel ex parte complexa perstringerem: quatinus dum sui gregis auribus vox quodam modo et vita pastoris antiquissimi resonaret,
Abbreviated transcription (Latin):
uicina. ꝓpt̃ in accessibilẽ locũ longius il¬
lis uidebat᷑ eẽ quã affrica. Quo audito
uir dĩ. sentiens sibi de bestiali pugna ue¬
nire uictoriã: in nomine dñi p̃cedente
erucis auxilio descendit ininsulã. Cõ
uiso serpentes in fugã conu̾si sunt: non¬
in t̃ra qͣsi metã. quousq deberent excur

Expanded text:
vicina, propterea in hanc sensibilem loci longius ilvicina, propterea in hanc sensibilem loci longius illi videbatur esse quam mare. Quo audito vir Dei, sentiens sibi de bestiale pugna venire victoria, in nomine Domini, precedente Crucis auxilio, descendit in loco viso, serpentes in fugam converterunt. in terra, qui semita quousque deb
Abbreviated transcription (Latin):
factũ fuisse martyrẽ. uł ampliꝰ uixisse re¬
liqui nre ꝑirent.Igit᷑ scĩssimã aninã. &¬
si gladius ꝑsecutoris non abstulit: palmã
tam̃ martyrii non amisit. Itaq dũ regre¬
deretur ad ꝓpͥa. tẽ beatꝰ martinus ȩ quo me¬
ritoꝵ lumine ñ absconsus. qui abhylario
exoreista ẽ postea institutus: eognito ad¬
uentu eiꝰ. romã festinant᷑ occurrit. Quẽ¬
eũ p̃terisse cognosceret. ẽ usq galliã con¬
secutusa neq enĩ martimis qui adhuc ca¬
tecuminus xp̃m clamide sua tectũ ui¬
dere meruit illi deuotus occurreret. nͥ
ꝑ om̃ia mysteriis plenũ in eo spm̃ p̃uidiᷤᷤ¬
set.⁊ nec mirũ si ille qui dm̃ pͥus uidit ĩ
pauꝑe: postea ipsũ habitare cognosceret
in doctore. Illud etiã nob̃ non conuenit
tam nobile p̃terire miracłm. Nam eũ
eirea gallinariã insulã ꝓpinquaret. re¬
latione uicinoꝵ agnouit. ibidem ingen
tia serpentiũ uolumina sine numero
ꝑuagari⁊ & obhoc quãuis illis uideret᷑

Expanded text:
factum fuisse martyrem; vel amplius vixisse, reliqui ne perirent? Igitur sanctissimam animam etsi gladius persecutoris non abstulit, palmam tamen martyrii non ami| sit. Itaque cum regrediretur ad propria Tunc beatus mar| tinus aequae meritorum lumine non absconsus . qui ab| hylario exorcista est ordinatus . cognito aduentu eius ro| mam festinanter occurrit cum praeterisse cognosceret est usque Gallias consecutus. 34 Neque enim Martinus, qui adhuc cathecuminus Christum clamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui deum prius vidit in paupere, postea ipsum habitare cognosceret in doctore. 35 Illud etiam nobis non convenit tam nobile praeterire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione vicinorum agnovit ibidem intia serpentium volumina sine numero probare. Et hoc quamvis illis videretur
Abbreviated transcription (Latin):
eulogias. quas illi a scõ germano relictas
exhibeo. Comꝑientes gͦ parisioꝵ eiues geno¬
uefam testimonio sciꝰ germani. dĩ eẽ fide¬
lissimã famulã. uidentes etiã eulogias q̃
illi deferente archidiacono fuerant allate:me¬
tuentes dm̃. & his quȩ ab archidiacono dice¬
bantur mirantes. dissipato pͣuo ẽsilio. in¬
sidiandi finẽ fecerunt. Impletũ ẽ in aie il¬
la dictũ apłi. qͦ ait. Non enĩ om̃iũ est fides.
Edelis aũt ds̃. qui conseruabit uos. & eusto¬
diet a malo. Sũmi antistites. martinꝰ.
& anianꝰ. ꝓ uit̾tutũ suarũ admiratione
ualde laudati sunt. eo qd̃ unꝰ apud uuangi¬
onũ cruitatẽ. pꝰ tͥduũ in bello mermis oftẽ¬
rendus utͥusq exercitus seuitia sedata. fȩdus¬

Expanded text:
eulogias, quas illi a sancto Germano relictas eulogias, quas illi a sancto Germano relictas exhibeo!' Conperientes ergo Parisiorum cives, Genovefa testimonium sancti Germani Dei esse fidelissima famula, ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant allate, metuentes Deum et his qui ab arcediacono dicebantur mirantes, dissipato pravo consilio, insidiandi finem fecerunt. Inpletum est in die illa dictum apostoli, quo ait: Non enim omnium est fides; fidelis autem Dem qui conservavit vos et custodiet a malo. 14. Summi antestites Martinus et Annianus pro virtutum suarum admiratione valde laudati sunt, eo quod unus aput Vangionum civitatem post pridie in bello inhermis offerendus, utriusque exercitus se
Abbreviated transcription (Latin):
parisioꝵ erues. bona & stipendia faculta¬
tũ suaꝵ in alias tutiores ciuitates. tnsfer¬
re nitebantur. Quoꝵ mat̾nas conuocans
genouefai suadebat ut ieiunris & oratio¬
sent euadere. Consentientes gͦ genouefȩ¬
d ꝓ diei aliqͥt in baptistio uiglias prets
ienniis & orationib sic̃ genouefa suaserat. deo
uacauert̃. Uiris qͦq earũ idem suadebat. ne
bona sua a parisuis auferrent. ⁊ nã illas ciui¬
tates quas ẽẽ tutiores credebant. gens irata
phãm suis temporib apparuisse.⁊ eo qͦd ꝓhi¬
berent᷑ ab ea quasi a ñ ꝑitura eiuitate in a¬
lias tutiores urbes bona sua tnsferre. Tractan¬
tib gͦ eiuib ut genouefam. aut lapidib
obrutã aut uasto gurgite mersã punirenͭ.
gnificũ testimoniũ de genouefa dixissẽ.
inuenit ꝑ loca ciues conuentieła facere:
ac de interemptione genouefe coneionari.
Qui eũ consiliũ eoꝵ cognonisset: dixit
adeos. Nolite eiues tantũ admittere faci
uimꝰ ex utõ matris suȩ adõ electã: & eece

Expanded text:
Pariseorum cives, bona ac stipendia facultatum suarum in alias tuciores civitates deferre nitebantur. Quorum matronas convocans Genuvefa, suadebat, ut ieiuniis et oratioe evadere. Consentientes ergo Genuvefe, dies aliquod in baptisterio vigilias exercentes, ieiuniis et orationibus, sicut Genuvefa suasserat, Deo vacaverunt. Viris quoque earum idem suadebat, ne bona sua a Parisius auferrent: nam illas civitates, quas esse tutiores credebant, gens irata phetam suis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona sua transferre. 13. Tractantibus ergo civibus, ut Genovefam aut lapidibus obrutam aut vasto gurgite mersam punirent, gnificum testimonium de Genovefa dedisse, invenit per loca cives conventicola facere ac de interemptione Genovefe contionari. Qui cum consilium eorum cognovisset, et dixit ad eos: 'Nolite, cives, tantum admittere facinvinius ex utero matris suae a Deo electa. Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nouefa fȩda relinquens uestigia fluxu uen¬
tris eiectus ẽ. Nec mora dicto citiꝰ. eiec do
demone ꝑsona mundata ẽ. Multis honorib
tẽ eã euntẽ & redeuntẽ uniu̾si honorauert̃.
Ser idem tẽpꝰ stans in auditorio domꝰ suȩ audit
p̃uellam p̃tereuntẽ: ampullã in manu ges¬
tantẽ. Quã cũ ad se uocasset. introgauit qͥd
ferret. At illa inqͥt ampullã in qua liquam̃
ẽ : qd mͥ paulo ante a negotiatorib uenditũ
ẽ. Porro genouefa conspicata generis hu¬
mani adu̾sariũ in ampullȩ ore sedentẽ:
cõminans insufflauit in eã : statĩq pars
de ore ampullȩ fracta cecidit. Hȩc uiden

Expanded text:
nuvefa, foeda relinquens vestigia, fluxu ventris eiectus est. Nec mora, dicto citius, eiecto demone, persona mundata est. Multis honoribus tum eam euntem hac redeuntem universi honoraverunt. 48. Per idem tempus stans in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quod mihi paulo ante a negotiatoribus venundatum est'. Porro Genuvefa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius ampulle fregit ac cecidit. Tunc en
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat te in gauiũ. qm̃ tribulata es. & la¬
Ille aut̃ leuauit oculos suos ad celũ dicens.
Unẽ ds̃ uirtutũ. qui sedes suꝑ cherubin &
scrutaris fundamenta abyssi. qui cognoui¬
sti adam antequã ẽẽt. qui ꝓmisisti regni ce¬
loꝵ diuitias diligentib nom̃ tuũ. qui locutus
es moẏsi de rubo ignis. qui benedix isti abrahã
patrẽ nr̃m. qui introducis in paradysum a¬
nimas iustoꝵ. & animas peccatoꝵ mergis
in ꝑditionẽ: qui duos geminos leones humi¬
liasti. & fortia carmina chaldeoꝵ manu tra
xisti ꝓ seruis tuis. qui helyȩ coruis deferen¬
tib in mondẽ escã misisti: suscipe animã
eius in pace. & colloca eam in locum sc̃oꝵ pa
nam habentẽ cubitos quadraginta. et
tẽpr draco grandis nimis habitabat iuxta
eũ. &̾ stabat in parte aquilonis. unde nec
herba ⁊bidem nascebatur. Cui etiã introi

Expanded text:
suscipiat te in gaudio, quia tribulata es Ille autem elevans oculos ad coelum, dixit: Domine Deus virtutum, qui sedes super Cherubim, et scrutaris fundamenta abyssi, qui cognovisti Adam antequam esset, qui promisisti regni coelorum divitias diligentibus te, qui locutus es Moysi in rubo ignis , qui benedixisti Abraham patrem nostrum , qui introducis in paradisum animas justorum, et animas impiorum mergis in perditionem, qui duos leones humiliasti, et fortia Chaldaeorum incendia mitigasti servis tuis , qui Eliam corvis deferentibus escam pavisti , suscipe animam ejus in pace, et colloca eam in locum patrum sanam habentem cubitos quadraginta, et tempore draco grandis nimis habitabat juxta eum in partibus Aquilonis, unde nec herba ibidem nascebatur, cui etiam intravi
Abbreviated transcription (Latin):
ardere se fetidissime debachantes elama
tronȩ in domib eoꝵdem elã a dȩmonib
uexabantur.⁊ obseerantes. ut uisitatione¬
sua coniuges eoꝵ ab obsidentib se neqͥsits
sp̃ib emundaret. At illa ut erat benignissima
secuta ẽ eos. Ing̾ssa uniꝰcuiꝰq domũ matͦnas eoꝵ¬

Expanded text:
se ardere fedissime debachantes clamarse ardere fedissime debachantes clamaratrone in domibus eorum clam a demonibus vexabantur, obsecrantes, ut visitatione coniuges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiritibus emundaret. Ad illa, ut erat benignissima, secuta est eos. Ingressa
Abbreviated transcription (Latin):
auitianũ iudicẽ ꝑtinacissimũ. ⁊ ante cuiꝰ ia¬
uuã sc̃s martinus intẽpesta nocte ꝓuinctis ro¬
gaturꝰ aduenisse legit᷑a quẽ auitianũ ita cola¬
phitatũ ab angło lectio tradit: ut ante fores
domꝰ suȩ scõ martino occurrisse. & omĩa quȩ
petebat p̃stitisse ferat᷑. & inde nauigio turo¬
nis ꝓuecta. multa discrimina ligeris fluuii
ꝑpessa ẽ. Distant ab aurelianoꝵ urbe usq
ad turonoꝵ eiuitatẽ. quȩ t̃ria lugdunensis
nunccupatur: quasi stadia sexcenta. Et eũ
ad portã turonicȩ eiuitatis ꝑuenisset : occur¬
rit ei de basilica sc̃ĩ martini inerguminoꝵ
multitudo elamabantq neqͥssimi sp̃c. se
int̃ scm̃ martinũ & genouefam flãmis ex¬
martini ing̾ssa: plures obsessos a demonib
oratione & signaculo erucis emundauit.
Uerũ illi a quib immundi spẽ recedebãt
fatebantur in hora erueiatꝰ sui qđ digiti
manꝰ genouefe singillatĩ uelut cerei di¬
uinitꝰ cęlesti igne flagrarent. ⁊ & ideirro

Expanded text:
Avicianum iudicem pertenacissimum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse feratur. 45. Et inde navigio Toronus profecta, multa discrimina Ligeris fluvii perpessa est. Distant vero ab Aurilianorum urbe usque ad Toronorum civitatem, que tercia Lugdunensis noncupatur, quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei de basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes nequissimi spiritus, se inter sancto Martino et Genuvefa flammas exMartyni ingressa, plures ab obsessis demonibus oratione et signaculo crucis emundavit. Verum ille, a quibus inmundi spiritus recedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
se. &̃ naues aqua implerent᷑. Ilico genoue¬
fa ad cȩlũ manꝰ expandens opitulationẽ
p̃timore calor ossa reliquerat. leticia re¬
pletus. clara uoce cecinit dicens. Adiu¬
tor & ꝓtector factꝰ ẽ nob̃ dñs insalutẽ. Pa¬
rit̃q om̃s cũ eo in celũ clamore sublato.
canticũ exodi in modũ celeumatis con¬
cirnentes: magnificabant dm̃. ꝑ quẽ st̃ famu¬
la eiꝰ genouefa depͣcante saluati. Reg̾ssa itaq
parisius. unieuiq prout opꝰ erat. frugẽ¬
rat. panes integerrimos erogauit.⁊ ad eo
ut sepe puellȩ quȩ in obsequio eiꝰ erant.
reeurrentes ad clibanum. partẽ de pane
panes calidos ꝑ ciuitatẽ pꝰ paululũ cernerent.
egenos deferentes: nom̃q genouefe benedi-¬
centes ac magnificantes audirent. Erat illi
spes ñ de his quȩ uident᷑. s quȩ non uidentur⁊

Expanded text:
. Ilico Genovefa, ad caelum manibus expansis, opitolationem cuius prae timore calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuiqrat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, panes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes audirent. Erat illi spes non de his quae videntur, sed quae non videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sola ẽ in cella reclusas soli dõ orationib et
uigiliis uacabat. Adueniens uͦ quȩdã femi¬
na religiosa curiositate potius quã fide ꝑmo¬
ta.⁊ quidnã genouefa in cęllula ageret.
dubio quid dolose cogitantẽ. ultio diuina dã¬
nauit. Euius oculos consũmatione quadra¬

Expanded text:
rationibus ac vigiliis vacabat. Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, d eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem quadra
Abbreviated transcription (Latin):
iã ẽẽ. quos aduenire sibi ad solatrũ geno¬
uefa p̃cabatur. Forsitan ut oppinor. angłi.
aut martyres. uł iusti eidẽ in auxilium
te: quiq faeit uoluntatẽ tumentiũ se fac̃.
& dep̃cationes iustoꝵ exaudit. & saluant᷑
abeo. Surgensq genouefa aboratione.
&& signans unũquẽq singłarit᷑: om̃s con¬
tinuo obsessi absꝑib immundis curati
sunt. Mox omĩum astantiũ nares nidor.
ac fetor grauissimꝰ attigite uidelicet ut
abituricensi urbe parisius. quȩ pꝰ consecra¬
tionẽ corpꝰ suũ uolauerat. s abhoĩb ĩmacu¬
lata credebat᷑ int̾rogatur a genouefa. utrũ
dit se inscimonia conseruatã: intacto
corpore xp̃o dignũ p̃bere famulatũ. Ccon¬
trario genouefa locũ. tempꝰ. hominẽ qui cor¬
pꝰ cõmaculauerat exposuit. At illa quȩ in
cassũ se xp̃i sponsã confitebat᷑: conseientia con¬
ta deniq de huiꝰeemodi hominib disseruit.

Expanded text:
iam esse quos advenire sibi in solatio Genoiam esse quos advenire sibi in solatio Genovefa praecabatur. Forsitan, ut opinor, angeli aut martires vel iusti eidem in auxilium te, quique voluntate timentium se faciet et depraecationem iustorum exaudiet, hac salvantur ab eo. Elevansque Genovefa ab oratione et signans unumquemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati sunt. Moxque omnium adstantium nares nidor ac faedor gravissimus adtegit, videlicet ut a Bituriginsi urbe Parisius, quae post consecrationem corpus suum violaverat, sed ab hominibus inmaculata credebatur. Interrogatur a Genovefa, utrum dit, se in sanctimonio consecratam, intacto corpore, Christo dignum prebere famulatum. E contrario Genovefa locum ac tempus vel hominem qui corpus eius violaverat exposuit. Ad illa, que in cassum se Christi sponsa profitebatur, conscientia conta d
Abbreviated transcription (Latin):
gientib simul & baptisteriũ qd̾ int̾ius erat.¬
se reserauit. Sic itaq p̾dicta puella ab huiꝰ
mundi naufragio. uł contagione lib̾ata: usq
nia obtulit genouefȩ puellã deminist̾ĩo
suor eui biennio fere egrotanti etiã pedũ
usus fuerat ablatꝰ. Quã ut manib geno¬
uefa contrectauit. confestĩ sanitatẽ recepit.
ei int̃ uiros & mulieres. duodeeĩ animȩ:
quȩ a demonib gͣuissime uexabantur. Ili¬
eo genouefa xp̃m sibi obseerans in auxili¬
ũ exurgere: ad orationẽ recucurrit. Con¬
tinuo inergumini suspendunt᷑ inaera.
ita ut nec mauꝰ eoꝵ camerã: nec pedes t̃ram
tangerent. Que cũ aboratione leuasset se:¬
ꝑuenire. Ceont᷑ iergumini tlamabant
nequaquã sibi adeẽ gradiendi facultatẽ nisi
in aere & uuinctis pꝰ tͣgum manib ac silen¬
tes. ad basilicã p̃dicti martyris ꝑrexerunt.⁊
paum̃to eũ fletu cepisset: uociferabant᷑
inergumini eũ in genti clamore ⁊ ꝓpe

Expanded text:
lesiam, simul et baptisterium quod interius erat reseravit. Sic itaque predicta puella ab huius mundi naufragium vel contagione liberata usquenia obtulit Genovefe puellam de ministerio suo, cui biennio fere egrotante etiam pedum usus fuerat ablatus. Quam ut manibus Genovefa contrectavit, confestim sanitatem consecutaei inter viros et mulieres XII anime, quae a demonibus gravissime vexabantur. Ilico Genovefa Christum sibi obsecrans in auxilium exsurgere ad orationem recurrit, continuoque inergumini suspenduntur in aera, ita ut nec manu s eorum cameram nec pedes terram tangerent. Que cum ab oratione levasset iusntrario inergumini clamabant, nequaquam sibi gradiendi facultatem concei, revinctis postergum manibus, ac silentes ad basilicam praedicti martires perrexerunt; ipavimento, cum fleto coepisset, vociferabant inergumini cum ingenti clamore, prope
Abbreviated transcription (Latin):
tatis poita int̃ manꝰ eiꝰ. sine elaui se resera¬
uit. ⁊ sicq regem consecuta. ne uinctoꝵ
capita ampudarent᷑. obtinuit. Luit
quidã sc̃s in partib orientis ualde contem¬
ptor scłi nomine symeon. in sẏria cilitiȩ
eminꝰ ab antiochia constitutus in columna
annis fere.xͣl. ⁊ quẽ aiunt fideles negotia¬
tores euntes ac redeuntes de genouefa
int̃rogasse:⁊ quã etiã uenatione ꝓfusa sa¬
lutasse: & ut eũ in orationib suis memo
riter poposcisse. Ferunt ad mirabile istud
apud nos. nec calidus nec frigidus xp̃i¬
anꝰ habetur.⁊ qd ita seientia dĩ fidelissimi fa¬
administratione sua cõpererant. Puella
quȩdã iã mibilis. & iã desponsata nomi¬
ne cilinia. ut eõꝑit grãm xp̃i genouefe¬

Expanded text:
orta civitatis inter manus eius sine clave reseraorta civitatis inter manus eius sine clave reseravit. Sicque regem consecuta, ne vinctorum capita amputarentur, obtenuit. 27. Fuit quidam sanctus in partibus Orientis valde contemptor seculi nomine Simeon in Siria Ciliciae eminus ab Anthiocia constitutus in colomna annis fere quadraginta. Quem aiunt sedole negotiatores euntes ac redeuntes de Genovefa interrogasse, quam etiam veneratione profusa salutasse et, ut eum in orationibus suis memorem haberet, poposcisse ferunt. Admirabile istud apud nos nec calidus nec frigidus christianus habetur, quod ita scientia Dei Christi fidelissimi faadministratione sua conperiant. 28. Puella quaedam iam nobilis et iam desponsata nomine Caelinia, ut co
Abbreviated transcription (Latin):
genouefa: haud ꝓcul ab ipso oppido maxi¬
ma parspopłi in occursũ eiꝰ uenit.⁊ inter
qͦs & parentes cuiꝰdã puellȩ. quȩ nouem
annis ita erat paralysis egritudine affli¬
cta: ut nequir& cuiꝰquã uuari cõpage m̃¬
broꝵ. Supplicantib gͦ parentib parenti¬
b puellȩ. & seniorib popłi ad domũ ꝑuelle
ꝑuenit ⁊ & oratione facta: contrectans dis
calciare p̃cepit. E ita a lectulo surgens:
Qd miracłm eũ iidissent turbe. benedixe
tantes popłi deduxert̃. ¶Um ẽẽt gentilis
childericus rex francoꝵ. uenationẽ qua eã
dilexit effari nequeo ⁊ adeo ut uice quadã
ne uinctos qͦs interimere cogitabat. geno¬
uefa abriperet. egrediens urbem parisi¬
oꝵ. portam claudi p̃ciperet. At ubi ad ge¬
nouefam ꝑfidos int̾nuntios regis delib̃atio
aduenit: confestĩ ad libandas animas
ꝓperans direxit. Non minimũ popłi mi¬
rantis fuit spectaeulũ quemadd modũ erui¬

Expanded text:
Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxiGenuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplicantibus ergo parentibus puelle vel senioribus populi, ad domum puelle pervenit. Oracione facta, contrectansque dcalciare precepit. Et ita a lecto suo surgens, Quod miraculo cum vidissent turbe, benedixertantes populi deduxerunt. 26. Cum esset gentiles Childericus rex Francorum, veneratione qua eam dilexit effari nequeo, adeo ut vice quadam, ne vinctus, quos interemere cogitabat, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi ad Genovefa per fidus internuntius regis deliberatio pervenit, convestim ad liberandas animas properans direxit, Non minimum populi mirantes fuit spectaculum, quemadmodum se p
Abbreviated transcription (Latin):
exstinctũ sibi dari p̃cepit. Quẽ cũ manu ce¬
ad basilicã usq ꝑuenit. ⁊ & ibi ante eã lu¬
cens cereꝰ ipse consũptus est. Similiter
recubans. orationeq cõpleta a paum̃to sur¬
rexisset: cereꝰ needũ abigne contactus. diui¬
no nutu suecensus in manu eiꝰ illuminatꝰ ẽ
tem incella sua aiunt cereũ in manu eius
sine suecensione ignis illuminatũ. ⁊ de quo
cereo plures infirmi fide instigante paulu¬
lũ cũ reuerentia auferentes: pͥstinã recepe¬
runt sanitatẽ. Quedã femina furto ab¬
stulit eiꝰ calciamenta. quȩ ut domũ suã ꝑ¬
uenit: continuo lum̃ oeuloꝵ amisit. Ergo
ut cognouit furuncula celitus in se uleisei
in iuriã genouefe: alt̾ius ad eã ducatu eue¬
ctans calciam̃tas ruensq ad pedes genoue¬
fȩ ignosei sibi parit̃. & illuminari ululanᷤ
aibhomo subridens leuauit.⁊ & signans oculos eiꝰ
oppido qͥd miraeuli ꝑeã dñs fecerit: edice

Expanded text:
extinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu acceextinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu accead basilicam usque pervenit, et ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter tissime solo recubans, oratione conplaeta, a pavemento surrexit, cereos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. 24. Quedam femina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, continuo oculorum lumen amisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignosci sibi pariter et lumen restitui ululans ab umo subridens levavit, et signans oculos eiusoppido quid miraculi per eam Dominus fecit, edicer
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberde. his auditis genouefa. uas in qͦ
potus delatus fuerat. qđ cupam nunccu¬
pamꝰ: sibi petiit demonstrari. Quȩ eũ fu¬
isset ostensa: expostulauit a se õs seorsum
discecłe. Atilla genib intellure fixis. la¬
orimas fundens ubi sensit obtinuisse se
quȩ p̃cabatur: surgens oratione cõpleta.
signũ erueis suꝑ uas poculi fecit. Mirabi¬
le dictu. statĩ cupa usq ad sũmũ poculo
impleta ẽ. & ex eo qui ad oꝑandũ acciti fu¬
erant. quã di omẽ opus basilicȩ c̃summa¬
tũ est. ub̃rime potantes. maximas deo grãs
sabbi iuxta traditionẽ dñi quẽ ad modũ
seriuis p̃stolans dñm suũ. qnͣdo reu̾tatur a nu¬
ptiis: ꝑuigilem duceret. Uice quadã intẽpesta
dicante. egredit᷑ de receptaculo suo. ut ad ba¬
silicã seĩ cyonisii ꝑgeret. ⁊ contigitq ut cereꝰ
qͥ ante illã deferebatur extingueretur. Tur¬
batȩ sunt uirgines. quȩ eũ ea erant. a numio
abitinere fundebatur. Ilico genouefa cereũ

Expanded text:
iberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratia iuxta tradicionem Domini quemadmodum servus prestolans dominum suum, quando redeat de nuptiis, pervigilem duceret. Vice quadam post intempesta dicante, egreditur de receptaculo suo, ut ad basilicam sancti Dionisi pergeret. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab bre, qui ab ethere fundebatur. Ilico Genovefa cereum
Abbreviated transcription (Latin):
tͣn qm̃ hee eelitus iã ẽ seĩficationẽ adepta.
Sic itaq bñdictionẽ consecutȩ: ab obtutu
ponficis abscesserunt. Parentib defunctiᷤᷤ
accersita a matre sua sꝑali. ad parisius ur¬
bem migrauit. E ut uirtꝰ dñi in eiꝰ infir¬

Expanded text:
tur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. tur, quoniam haec celitus iam est sanctificationem adepta'. Sic itaque benedictionem consecute, ab obtutu pontificis discesserunt. 9. Parentibus defunctis, arcessita a matre sua spiritalem, in Parisius urbem migravit. Et ut virtus Domini in infir
Abbreviated transcription (Latin):
recordata ẽ mat̾ eius qͥd tẽ testimonii de filia
sũmus pontifex germanꝰ dedisset. ⁊ & uocans
eam ad se.ait ei. Accipe hauritoriũ: ꝓperansq¬
ꝑge ad puteũ. & exhibe aquã: obsecro te filia
mi. Cũq sũma festinatione ad puteũ uenis¬
set. & suꝑ marginẽ putei fleret. eo qͦd ꝓpt̃ eã
mat̃ lum̃ amiserit.⁊ deinde ut destitit fle¬
re: impleto uasculo detulit aquã matri suȩ.
Mat̃ uͭ eiꝰ expandens manus ad cȩlũ: eũ fide.
& uen̾atione aquã a filia sua allatã. insuꝑ et
ipsa suspirante. & ab ea erueis uirtute signa¬
tã accepit. De qua sibi fom̃tans oeulos: paulu¬
lĩ cernere cȩpit. Dumq hoc bis terq fecisset:¬
traderet᷑. Quȩ cũ iuxta numerũ annorũ
ad conseerandũ ducerentur: ut cõperit di¬
uinitꝰ p̃dictus pontifex genouefam. uirgi¬
nib quȩ illi preponebant᷑. inultũ sublimi¬
orem. ait. Illa quȩ pꝰ t̃gũ sequit᷑. antepona¬

Expanded text:
recordata est mater eius, quid tunc testimonii de filia sua recordata est mater eius, quid tunc testimonii de filia sua summus pontifex Germanus dedisset; vocans eam ad se, ait ei: 'Accipe auritorium, properans perge ad puteum, exhibe aquam, obsecro te, filia mi'. Que con summa festinatione ad puteum venisset et super margiiiem putei fleret, eo quod propter eam mater lumen amiserit, deinde, ut distitit flere, impleto vasculo, detulit aquam matri sue. Mater vero eius expandens manus ad celum, cum fide et veneratione aquam a filia sua allata, insuper ipsa sperante, ab ea crucis vexillo signata accepit, de qua fumentans sibi oculos, paululum cernere cepit. Cumque hoc bis terque fecissetraderetur. Que cum iuxta numerum annorum ad consecrandum offerentur, ut conperit divinitus praedictus pontifex Genovefa, virginibus que illi proponebantur multum sublimiores ait: 'Illa que postergum sequitur antepona
Abbreviated transcription (Latin):
uł digitos onerari patiaris. Nã si scłi huius
uł exiguus decor tuã suꝑaui̾t mentẽ: etiã
cens ei atq obseerans ut sui memor tantũ
erebro in xp̃o haberetur. & cõm̃dans eã ge¬
nitori suo seuero: it̃ qͦd ceꝑant. auxiliante
dnõ ꝑrexert̃. Factũ ẽ aut̃ post dies aliqͦt. cũ
mat᷑ eiꝰ die sollemni ad eccłam ꝑgeret: ut
genouefam. quã domi remanere p̃ceꝑat.
nequaꝗ posset abigere. ⁊ clamantẽ sibi eũ lae¬
mis &e dicentẽ. Ego fidem qmͣ scõ germano pol¬
licita sũ. xp̃o me consolante seruabo. & ȩccłȩ
limina freqͣntabo ⁊ ut sponsa xp̃i eẽ merear
quatinus margaritis eius et uestib digna
repperiar. Ilico mat̾ eiꝰ iracundia repleta. ut
filie alapam dedit: statĩlum inũ ꝑcussa est
orbitate. Trib nãq m̃sib minꝰ abiennio. nu¬
tu diuinȩ maiestatis ad manifestandã grãm
genouefe: hanc ꝑpessa cecitatẽ. Tandẽ aliqñ

Expanded text:
 digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius  digitos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus decor tuam superaverit mentem, etiam cens ei atque obsecrans, ut sui memor tanti crebro in Christo haberetur, et commendans eam genitori suo Severo iter quod ceperant, auxiliant. 7. Factum est autem post dies aliquod, cum mater eius die sollemni ad ecclesiam pergeret, et Genovefa, quam domi remanere preceperat, nequaquam possit abigere, clamantem sibi cum lacrimis et dicentem: 'Ego fidem, quam sancto Germano pollicita sum, Christo nie consolante, servabo et ecclesiae liminibus frequentabo, ut sponsa Christi esse merear, quatenus margaritis ac vestibus eius digna repperiar', ilico mater eius iracundia repleta, ut filiae alapam dedit, statim luminum percussa est orbitatem. Tribus namque mensibus minus a biennio nutu divine magestatis ad manifestandam gratiam Genovefae hanc perpessa est cecitatem. Tandem aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
atq duodecinã celebrantes: sẽꝑ sẽs̃ germanꝰ
manũ suã suꝑ caput eiꝰ tenuit. Et cibo sũpto
ac hymno dicto. iussit seuero eũ filia in suo¬
se collocare receptacło.:⁊ eãq pͥmo diluculo an¬
te sui ꝓfectionẽ ad se reu̾ti p̃cepit. Quȩ eum
fuisset lustrante iam solis lampade terras.
ita ut iusserat a suo genitore delata: nescio
quid in ea deinceps cȩleste sc̃s germanꝰ cons¬
picatꝰ. ait ad eã. Aue filia genouefa. Reminis-¬
ceris. quid hesterna die. de corporis tui in¬
tegͥtate mͥ pollicita siso Cui genouefa respõ¬
dit. Reminiscor quid tibi deoq scẽ pat̃ ꝓmi¬
& teste dõ ꝓfiteor. Cui sc̃s g̾manꝰ nũmum
ereũ dĩ nutu allatũ habentẽ signũ erueis
a tellure colligens: ꝓ magno mun̾e dedit
inqͥens ad eam. Hunc tͣnsforatũ ꝓ memoria
mei & collo suspensũ sẽꝑ habeto. Nulliꝰ me¬
talli: neq auri. neq argenti. seu quarũlibõ
margaritat᷑ ornamentis: collũ saltẽ tuum¬

Expanded text:
atque duodecima caelebrantes, semper sanctus Germanus manum suam super caput eius tenuit et, cybo sumpto ac hymno dicto, iussit Severo cum filia in suo conlocare receptaculo cumque primo diluculo ante sui profectionem ad se reverti precepit. 6. Que cum fuisset, lustrante iam solis lampade terras, ita, ut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Reminisceris, quid esterna die de corporis tui integritate mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, patet teste Deo profiteor'. Cui sanctus Germanus nummum aereum Dei notu allatum, habentem signum crucis, a tellure colligens pro magno munere dedit, inquiens ad eam: 'Hunc transforatum pro memoria mei et collo suspensum semper habeto; nullius metalli neque auri neque argenti seu quolibet margaritarum ornamento collum, saltim
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cognoui qͦd uere seruus dĩ es. Illo aut̃
nolente. eũ ui adducunt eũ ad monasteri¬
ũ: & om̃s fr̃s simul ꝓsternunt se ad pedes
ei. flentes & dicentes. Peccauimꝰ in te ser¬
ue dĩ sũmi: indulge nobis. Heatus aut̃
symeon gemebat dicens. Quare me gra¬

Expanded text:
quia servus Dei es. Illo vero nolente, adducunt eum vi ad monasterium, et omnes prosternunt se ad pedes ejus, flentes et dicentes: Peccavimus in te, famule Dei, indulge nobis. Beatus autem Simeon gemebat, dicens: Quare gra
Abbreviated transcription (Latin):
paralysi obsessũ ẽ. ut laxatis artub nulla
cõpago ad herere credetur suo loco. De qua
infirmitate nimis afflicta tͥ duo corpus
eiꝰ iã exanime: solis paululũ genis rubentib
eustoctiebat᷑. Quȩ eũ denuo corꝑalem fuis.¬
set adepta sanitatẽ: ꝓfitebatur se inspũ ab
angło in requiẽ iustoꝵ & suppliciũ impioꝵ
deductã: & ibi se uidisse diligentiũ dm̃ p̃¬
mia: quȩ apud infideles habent᷑ increbilia.

Expanded text:
paralisi, ut, laxatus artus, nulla conpago adherere suo crederetur loco. De qua infirmitate nimium afflicta, triduo corpus eius iam exanime, solis paululum genis rubentibus, custodiebatur. Que cum denuo corporalem fuisset adepta sanitatem, profitebatur se in spiritu ab angelo in requiem iustorum et subplicio impiorum deducta et ibi se vidisse parata diligentibus Deum premi
Abbreviated transcription (Latin):
Dost ñ longũ temporis spatiũ. erat eũ geno¬
uefa mulier. quȩ ꝑ ipsã fuerat a diaboli
quatuor. qui casu ruit inputeũ. & pꝰtres
fere horas exinde ablatus a matre sua: &cũ
fletu & gemitu ante pedes genouefe uul¬
tii attritus. depositus depositus ẽ. Quẽ ut
accepit genouefa. & pallio suo eooꝑuit: ꝓ¬
strata in oratione. tẽ flere cessauit. cũ puerũ
mortuũ mors dimisit. Erant eodem tẽꝑr
dies quadragesime.⁊ & infans ipse iã tatecu¬
minus factus fide imbuebatur catholica.:⁊
qͥnĩmo in pasce uigilia baptizatus. cellome¬
ris nẽ cupatus ẽ: eo qd in cella sepe dictȩ ge¬
nouefȩ uitã quã amiserat. recepisset.
In meldorum urbe oceurrit ei hõ eubito
lius arida. cõpages digitoꝵ brachiũq con¬
tractũ uexillo erueis muniens: in semi¬
hora manꝰ eiꝰ restituta ẽ sanstati. Idie scõ¬

Expanded text:
ost non longe temporis spatium erat cum ea mulier, que ab ipsa fuerat a vexatione quatuor. Qui casu ruit in puteum, et post tribus fere oris exinde sublatus a matre sua, cum fletu et gemitu ante pedes Genovefe, vultu contritu, defunctus expositus est. Quem cum accepisset Genovefa et palleo suo qustrata in oratione, tunc flere cessavit, cum puerolum mortuum mors demisit. Erant eodem tempore dies quadraginsime, et iufans ipse iam caticuminns factus, fide induebatur catolica, quin immo in paschae vigilia babtizatus, Cellomeris nuncopatus est, eo quod in cellolam sepe dicte Genovefe vitam quam amiserat recipisset. 33. In Meldorum urbe occurrit ei homo a cubito lius arida, conpagis digitorum brachiumque contractum vixillum crucis muniens, in simeora manus eius restituta est prestine s
Abbreviated transcription (Latin):
Hec audientes prb̃i. porrectis ad ethera uul¬
tib oculisq in celũ p̃ gaudio fixis. dm̃ bene
custodes porcoꝵ concionabant᷑ regressi
fixis. noctẽ totã in oratione & lacrimis con¬
sũmauit.⁊ obsecrans sibi a dño oportuni¬
tatẽ. atq auxiliũ conferri: quẽ admodũ
posset in honore sũmi antistitis & mar¬
tyris scĩ dyonisii basilicã construere. Q
tinꝰ basilicã in supͣdicti martyris hono¬
re construeret: eui & de calcib quas ds̃
ꝓuiderat indicauit. E eni genesius prbr
ubi de calcib audiuit. metu suꝑatus. ge¬
nouefam ꝓnus intra adorauit. ac reꝓmi¬
rante auxiliũ ferentib in honore sepe dicti
li tẽ ꝑ eã dñs fecit. Cũ collectis carpentariss
qd̃ ad crebrodictũ edificrũ de ligno opus
erat. insaltu alii ineiderent ac dolarent.
alii in plaustra conu̾herent: contigit ut
potus deeẽt.⁊ s genouefe qđ potus deeẽt.
erat in cognitũ. Affari genisius prbr eam¬

Expanded text:
ec audientes presbiteri, porrectis ad ethera vultos oculisque in caelo prae gaudio fixis, Deum benecustodes porcorum contionabantur, regressi fixis, noctem totam in oratione et lacrimis consummavit, obsecrans, sibi a Dominoodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi basilicam construere. 20. Que quatenus basilicam in suprascripti martires honorem construerent, cui et de calcis, quas Deus providerat, indicavit. Etenim Geneseus presbiter, adubi de calcis audivit, metu superatus, Genuvefa pronus in terra adoravit hac repromisrante, auxilium ferentibus, in honorem sepe dicti li tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac dolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut potum deficeret, sed Genovefe, quod potum deesset, erat incognitum. Affari Geneseus pre
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad qͥnquagesim ũ etatis suȩ annũ: a die
diĩcũ. ieiuniũ non dissoluit. Esca uͦ illi erat
panis ordeaceꝰ. & faba: quã pꝰ duas. uł tres eb¬
domadas: in olla coctã recõmiscebat. Post
diũi dictũ qͣd dieit. qui uos audit. me audit.
& qui uos sꝑnit. me sꝑnit. ⁊ piscẽ & lac cũ
pane ordeaceo edere cepit. Quotiens celum
aspexit: totiens lac̾mata ẽ. E cũ eẽt mun¬
ait  beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uide¬
inagnan imitas. simplicitas. innocentia.
concordia. disciplina. castitas. ueritas. pru¬
dentia. Hȩ fuerunt indissociabiles genoue¬

Expanded text:
 a die dominico ieiunium desolvit. Esca vero illi erat panes ordiatius et fava, quam post duas aut tres ebdomadas in olla cocta reconmiscens ictum, quo ait: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit, piscem et lac cum pane ordiatio edere cepit. 16. Quoeiens caelum conspexit, tociens lacrimata est. Et cum esset munait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videnimitas, simplicitas, innocentia, concordia, caritas, disciplina, castitas, veritas et prudentia. Haec fuerunt indissolubiles e
Abbreviated transcription (Latin):
corpore suo: a renib usq ad scapulas. Ere
gressus dicit frĩb. Exiui haurire aquã: &
non inueni funem insitula. Ee illi dixert̃.
bas: quousq tempꝰ p̃tereat. Non paruotẽ¬
ne & asperitate funis. qr secabat eũ. & usq
re posset. Quadã die exeuntes quidã ex
perib: & ingredientes dixert̃ abbati.
Undẽ nobis adduxisti hominẽ istũson
possumꝰ abstinere sic̃ ille. De dnĩca usq
cipit pauꝑib erogat. S & fetor grauissi¬
mus ascendit de corpore eiꝰ ⁊ ĩta ut nullꝰ

Expanded text:
corpori suo nudo a renibus usque ad collum; et ingressus, dicit fratribus: Exivi haurire aquam, et non inveni funem in situla. Et illi dixerunt: bas, quousque tempus praetereat. Putrefne et asperitate funis, quia 171 secabat eum usque ret. Quadam autem die exeuntes aliqui de peribus; et regressi, dixerunt abbati: unde nobis adduxisti hominem istum? Non possumus abstinere sicut ille; de Dominica enim cipit pauperibus erogat: sed et fetor gravissimus egreditur de corpore ejus, ita ut nullus