comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne cuꝑe ⁊ querere potiora. s requent̾ ego ipse quod fateri non uerecun¬
dor. maximeq ininitio conuersionis meȩ corde durus & frigidus. &
querens quem uellet diligere anma mea. nec eium diligere adhuic pot̾at:
quem nondum inuenerat. aut certe minus quam uellet diligebat. ⁊ obl
querebat ut magis diligeret. quem nequaquam quereret. nisi iam aliqua¬
tenus dilexisset: eum ergo cum quererem in quo recalesceret ac requie¬
sceret spiritus meus utiq torpens et languens. nec ulla de parte occurrerꝰ
qui succurreret: ꝑ quem uidelicet bruma rigens que sensus stringebat¬
internos dissolueretur. ⁊ uernalis illa suauitas. ⁊ spiritalis amenitas re¬
uerteretur. tunc magis ac magis languebat.⁊ tedebat. ⁊ dormitabat a¬
nima mea p̃ tȩdio: tristis ⁊ pene desꝑans. ⁊ musitans secum ulud. a
facie frigoris huiꝰ quis sustinebit. c̃um subito forte ad affatum uł ⁊̃
aspectum cui piam spiritualis ꝑfectiq utri. interdum & ad solam de¬

Expanded text:
ne cupere et quaerere potiora. 6. Frequenter ego ipse, quod fateri non verecundor, maximeque in initio conversionis meae, corde durus et frigidus, et quaerens quem vellet diligere anima mea: nec enim adhuc diligere poterat quem nondum invenerat, aut certe minus quam vellet diligebat, et ob hoc quaerebat ut magis diligeret; quem nequaquam quaereret, nisi jam aliquatenus dilexisset. Cum ergo eum quaererem, in quo recalesceret atque requiesceret spiritus meus, utique torpens et languens; nec ulla de parte occurreret qui 1308 succurreret, per quem videlicet bruma rigens inter nos, dissolveretur, et vernalis illa suavitas ac spiritualis amoenitas reverteretur: tunc magis ac magis languebat, et taedebat, et dormitabat anima mea; prae taedio, tristis et pene desperans, et mussitans secum illud: A facie frigoris hujus quis sustinebit? Cum subito forte ad affatum, vel etiam aspectum cujuspiam spiritualis perfectique viri, interdum et ad solam de
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ collectione aromatũ sese ditare ⁊ impinguare curauit: infun¬
beatius uidicans. ignoscere facilis. irasci difficilis. ulcisci penitꝰ ñ acquie¬
scens. ⁊ ꝑ omiã ꝓximoꝵ eque ut ꝓpͥas respiciens necessitates: O quȩcumq
es aiã sic affecta. sic imbuta rore mĩe. sic affluens pietatis uiscerib. sic
te om̃ib omiã faciens. sic facta ipsa tͥ tamqm̃ uas ꝑditũ. ut cęt̾is p̾sto
ubiq semꝑ occurras atq succurras. sic deniq mortua tͥ ut uiuas oĩbꝰ.
tu plane tercium optimũ q unguentũ felix possides. ⁊ manus tuȩ di¬
stillauert̃ totiꝰ suauitatis liquorẽ. Non exsiccabit᷑ in tempore sue
malo. nec feruor ꝑsecutionis ebibet illũ. s semꝑ d̾s memor erit om̃is

Expanded text:
talium collectione aromatum sese ditare et impinguare curavit, infuntalium collectione aromatum sese ditare et impinguare curavit, infunbeatius judicans: ignoscere facilis, irasci difficilis, ulcisci penitus non acquiescens, et per omnia proximorum aeque ut proprias respiciens necessitates? O quaecunque es anima sic affecta, sic imbuta rore misericordiae, sic affluens 1298 pietatis visceribus, sic te omnibus omnia faciens, sic facta ipsa tibi tanquam vas perditum, ut caeteris praesto ubique semper occurras atque succurras; sic denique mortua tibi, ut vivas omnibus: tu plane tertium optimumque unguentum felix possides, et manus tuae distillaverunt totius suavitatis liquorem. Non exsiccabitur in tempore malo, nec fervor persecutionis ebibet illum: sed semper Deus memor erit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
o me unguenta uobis tradidisse recordor. unum ꝯtritionis. de¬
lilta multa complectens. alterũ deuotionis. multa continens bene¬
ficia. A mbo salubria. s non ambo suauia. P rimum si quidem
pungituũ sentit᷑. qr mouet ad compunctionẽ amara recordatio pec¬
catoꝵ.⁊ dolorem facit: cũ sequens mitigatoriũ sit. diuinȩ bonitatis
intuitu consolationẽ dante. ⁊ sedante dolorem. M ẽ unguentũ qd
ambob longe antecellit.⁊ hoc appellauerim pietatis: eo quod fiat
de necessitatib pauꝑũ. de anxietatib opp̃soꝵ. de ꝑturbationibus
tͥstiũ. de culpis delinquentiũ. ⁊ postremo de om̃ib quorũlib mi¬
seroꝵ erumpnis. ⁊̃ si fuerint inimici. Despicabiles uident᷑ spẽs iste.
s ÷ suꝑ omiã aromataunguentũ qd ex eis conficit᷑. Sanatiuum est.
oculo pietatis inspectȩ. ipsȩ st̃ sp̃es. ex quib unguenta optima com¬
ponunt᷑: sponsȩ digna uberib sponsi sensib grata. F elix mens. quę

Expanded text:
o me unguenta vobis tradidisse recordor. unum contritionis, delicta multa complectens; alterum devotionis, multa continens beneficia: ambo salubria, sed non ambo suavia. Primum siquidem pungitivum sentitur, quia movet ad compunctionem amara recordatio peccatorum et dolorem facit, cum sequens mitigatorium sit, divinae bonitatis intuitu consolationem dante, et sedante dolorem. Sed est unguentum, quod ambobus longe antecellit: et hoc appellaverini pietatis, eo quod fiat de necessitatibus pauperum, de anxietatibus oppressorum, de perturbationibus tristium, de culpis delinquentium, et postremo de omnibus quorumlibet miserorum aerumnis, etiamsi fuerint inimici. Despicabiles videntur species istae; sed est super omnia aromata unguentum, quod ex eis conficitur. Sanativum est: oculo pietatis inspectae, ipsae sunt species, ex quibus unguenta optima componuntur sponsae digna uberibus, sponsi sensibus grata. Felix mens, quae
Abbreviated transcription (Latin):
modum tͥbuit. & decorẽ: etiam & ꝑpetuitatẽ. Deniq ait. Orchi¬
natione tua ꝑseuelnt dies. diem uirtutẽ appellans. Est gͦ dis¬
cretio. non tã uirtus qũa quedam mode moderatrix & auriga
uirtutũ. ordinatrixq affecꝰtuum. &e moꝵ docꝰtrix. Tolle hane:
& uirtus uicium erit. ipsaq affectio naturalis inꝑturbationẽ ma¬
gis conũtetur. ẽx t̃mimumq nature. Ordinauit in me caritatem

Expanded text:
modum tribuit et decorem, etiam et perpetuitatem. Denique ait: Ordimodum tribuit et decorem, etiam et perpetuitatem. Denique ait: Ordinatione tua perseverat dies ; diem virtutem appellans. Est ergo discretio non tam virtus, quam quaedam moderatrix et auriga virtutum, ordinatrixque affectuum, et morum doctrix. Tolle hanc, et virtus vitium erit, ipsaque affectio naturalis in perturbationem magis convertetur, exterminiumque naturae. Ordinavit in me chari
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. & cuicumq cum hoꝵ copia surg̾e ab oratione donatur.
potest inueritate loqui quia uitrodur̃ me tex incellam uiuariã
Sequitur Ordinauit in me caritatẽ. Omumo necesfarie. Im¬
portabilis siqd absq scientia: ẽ telus. U gͦ uehemens emulatio:
ibi max ime discrecio necessaria. quȩ ẽ ordinatio caritatis. Sẽꝑ
quidem zelus. minus absq scieutia efficax. minusq utilis in¬
uenitur. plerumq autẽ & ꝑniciosus ualde sentitur. Qͦgͥ rel
fer indior ac uehem̃tior sp̃c. ꝓfusiorq caritas. eo uigilantiori op
scientia ẽ. quȩ zelum subpͥmat. sp̃m tẽꝑet. ordinet caritatẽ
Pinde sane. ne tanquã nima &e importabilis ꝓ impetu sp̃e qũe
ecella uidetur uinaria reportasse. p̃sertim ab ad olescentulus sponsa
timeatur. iungit qd̃ discrecionis ẽ. etiam se pariter accepisse. idẽ
ordinẽ caritatis. Discretio quippe: omni uirtuti ordinẽ ponit. ordo

Expanded text:
tantur: et cuicunque cum horum copia surgere ab oratione donatur, tantur: et cuicunque cum horum copia surgere ab oratione donatur, potest in veritate loqui, quia introduxit me rex in cellam vinariam. 5. Sequitur: Ordinavit in me charitatem. Omnino necessarie. Importabilis siquidem absque scientia est zelus. Ubi ergo vehemens aemulatio, ibi maxime discretio est necessaria, quae est ordinatio charitatis. Semper quidem zelus absque scientia minus efficax, minusque utilis invenitur; plerumque autem et perniciosus valde sentitur. Quo igitur zelus fervidior, ac vehementior spiritus, profusiorque charitas; eo vigilantiori opus scientia est, quae zelum supprimat, spiritum temperet, ordinet charitatem. Proinde sane, ne tanquam nimia et importabilis pro impetu spiritus, quem e cella videtur vinaria reportasse, praesertim ab adolescentulis sponsa timeatur; jungit quod discretionis est etiam se pariter accepisse, id est ordinem charitatis. Discretio quippe omni virtuti ordinem ponit; ordo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit intro ductus incellam umariam. Exaliis quippe cellis siue
thesauris: ista sumuntur. D siqͥs orando obtineat m̃te excedere
in id diuim archani unde mox redeat diuino amore uehem̃tis¬
sime flagrans. & estuans iusticiȩ zelo. nec non & incunctis spi¬
ritalibꝰ studiis atq officiis ꝑ nimiũ feruens. ita ut possit dicere.
concaluit cormeum intra me. & in meditatione mea ȩxardeseit
ignis. is plane cũ ex caritatis abundantia bonã & salutarẽ umi
leticiȩ ructare crapulam ceꝑit. incellam non in merito ꝑhibebit᷑
uinariam introisse. Cum enim duo sint beate contemplationis
excessus. iniutellectu unꝰ. &e alt̃ in affectu. unꝰ in lumune. alt̃ infer¬
uore. unus in agnitione. alt̃ indeuocione. pius sane affectus ox
pectus amore calens. & sc̃ȩ deuocionis infusio. etiam & uehemens
sp̃c repletus zelo. non plane aliunde quã ecella uinaria repor¬

Expanded text:
quod introductus fuerit in cellam vinariam. Ex aliis quippe cellis sive quod introductus fuerit in cellam vinariam. Ex aliis quippe cellis sive thesauris ista sumuntur. 4. Sed si quis orando obtineat mente excedere in id divini arcani, unde mox redeat divino amore vehementissime flagrans, et aestuans justitiae zelo, nec non et in cunctis spiritualibus studiis atque officiis pernimium fervens, ita ut possit dicere: Concaluit cor meum intra me, et in meditationibus meis exardescit ignis : is plane, cum ex charitatis abundantia bonam et salutarem vini laetitiae ructare crapulam coeperit, in cellam non immerito perhibebitur vinariam introisse. Cum enim duo sint beatae contemplationis excessus, in intellectu unus, et alter in affectu; unus in lumine, alter in fervore; unus in agnitione, alter in devotione: pius sane affectus, et pectus amore calens, et sanctae devotionis infusio, etiam et vehemens spiritus repletus zelo, non plane aliunde, quam e cella vinaria repor
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ acceptum qd̃ sine inuidia comiunicabis. erisq omnibꝰ in gr̃a
que data ẽ tͥ. ñ mͦ gratus s fortassis etiam ammirandus. poceris
& ipse ueraciter protestari. quia introdux̃ me rex incellam
donum qu̾a uis spiritale: ꝓdire dixerim decella uinaria. cũ sint
oealiȩ penes sponsum cellȩ uł apothecȩ diu̾sa inse reconditã
habentes dona atq carismata. scđm diuitias glȩ enus. de qͥbus
cellis memin me alibi latius disptitasse. Nonne hȩc condita
sunt inquit apud me oe signata inthesauris meis: Ergo
ꝓdiu̾sitate cellatum : diuisiones gr̾arum sunt. & unicuiq
manifestatur sp̃c ad utilitatẽ. Et quã quã alii qͥdem detur
sermo sapientte alii aũt sermo scientiȩ. alii uͦ propħia. alii gr̾a¬
curationũ. aliĩ liͥguarum. aliĩ int̾p̃tatio sermonũ. aliaq
aliis his similia. ñ tam̃ qͥs hoꝵ pro huiusmodi dicere poterit qd̾

Expanded text:
munus acceptum, quod sine invidia communicabis; erisque omnibus in gratia, munus acceptum, quod sine invidia communicabis; erisque omnibus in gratia, quae data est tibi, non modo gratus, sed fortassis etiam admirandus; poteris et ipse veraciter protestari, quia introduxit me rex in cellam donum, quamvis spirituale, prodire 1436 dixerim de cella vinaria, cum sint et aliae penes sponsum cellae vel apothecae, diversa in se recondita habentes dona atque charismata, secundum divitias gloriae ejus: de quibus cellis memini me alibi latius disputasse . Nonne haec condita sunt, inquit, apud me, et signata in thesauris meis? Ergo pro diversitate cellarum, divisiones gratiarum sunt, et unicuique manifestatur Spiritus ad utilitatem. Et quanquam alii quidem detur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae, alii vero prophetia, alii gracurationum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum, aliaque aliis his similia , non tamen quis horum pro hujusmodi dicere poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
nehem̃tisge repleuit totam domum uͥerant sedentes. adimpleuitꝙ
ꝓpħiam iohel: Et nonne unusquisq illoꝵ ȩxiens inebriatus
ab ubertate domꝰ illius. & corrente uoluptatis cantȩ potatus. dic̾e
qͦ si collecto tuo sp̃u m̃te sobria &e uacua curis. orationis domim
solus introeas. & stans coram dño ad unũ aliquod de altaribꝰ cęli ia-¬
nuam tangas sc̃ĩ desiderii manu. & p̃sentatus choris sc̃oꝵ tua
penetrante deuocione siquidem oratio iusti penetrat celos. inpsoꝵ
p̃sentia miserandus de plores iniserias & calamitates quas pateriss cre-¬
bris suspiriis & gemitibꝰ in enarrabilibꝰ ꝓdas necessitatem. flagites
pietatẽ. sinquam hoc egeris. confido meo qͥ dix̃ petite &e accipietis.
qr si ꝑseuerauens pulsans non exibis uacuus. Uer̾u cũ te nobis red¬
dideris plenũ grã & caritate. nec poteris spũ feruens dissimulare

Expanded text:
vehementis, et replevit totam domum, ubi erant sedentes , adimplevitque vehementis, et replevit totam domum, ubi erant sedentes , adimplevitque prophetiam Joel! Et nonne unusquisque illorum exiens inebriatus ab ubertate domus illius, et torrente voluptatis tantae potatus, dicere 3. Sed et tu quoque, si collecto tuo spiritu, mente sobria et vacua curis, orationis domum solus introeas, et stans coram Deo ad unum aliquod de altaribus, coeli januam tangas sancti desiderii manu, et praesentatus choris sanctorum, tua penetrante devotione siquidem oratio justi penetrat coelos in ipsorum praesentia miserandus deplores miserias et calamitates quas pateris; crebris suspiriis et gemitibus inenarrabilibus prodas necessitatem, flagites pietatem; si, inquam, hoc egeris, confido in eo qui dixit; Petite, et accipietis , quia, si perseveraveris pulsans, non exibis vacuus. Verum cum te nobis reddideris plenum gratia et charitate, nec poteris spiritu fervens dissimulare
Abbreviated transcription (Latin):
recolo. Tam̃ si ad ȩccłiam referatur sermo cum repleti spũ sc̃õ disci¬
puli musto ebrii apopulo putarentur. tunc tanquã amicꝰ sponsi
ꝓ sponsa stans petrus in medio eoꝵ. ñ inqͥt sic̃ uos estimatis hii ebrii
sunt. Actende interim qd̾ non omni mͦ ebrios. s ebrios sicut ab illis
estimati sunt de negauit. Erant enĩ ebrius sp̃u scõ. ñ musto. Et qͦsi
testifi carentur ad plebem reuera se incellam umariam fuisse intro¬
ductos. rursum petrus pomiubꝰ. S hoc ẽ. ait qd̾ dictum ẽ ꝑpro¬
pħam iohel. Et erit.innouissimis diebꝰ dic̃ dñs effundam de sp̃u meo¬
suꝑ omñẽ carnẽ. & propħabunt filii ur̾i & filiȩ. Iuuenes u̾ri uisio¬
nes uidebunt. & senes u̾ri somnia sommabunt. Annon tͥ uidetur
cella fuisse uinaria illa domꝰ. in qua erant discipuli parit̃ congre¬
gati. cũ factus ẽ repente decelo somis tanqu̾a aduenientis sp̃s

Expanded text:
recolo. Tamen si ad Ecclesiam referatur sermo, cum repleti Spiritu sancto discirecolo. Tamen si ad Ecclesiam referatur sermo, cum repleti Spiritu sancto discipuli musto ebrii a populo putarentur; tunc tanquam amicus sponsi pro sponsa stans Petrus in medio eorum: Non, inquit, sicut vos aestimatis, hi ebrii sunt. Attende interim, quod non omnino ebrios, sed ebrios sicut ab illis aestimati sunt, denegavit. Erant enim ebrii, sed Spiritu sancto, non musto. Et quasi testificarentur ad plebem, revera se in cellam fuisse vinariam introductos, rursum Petrus pro omnibus: Sed hoc est, ait, quod dictum est per prophetam Joel: Et erit in novissimis diebus, dicit Dcarnem, et prophetabunt filii vestri et filiae: juvenes vestri visiones videbunt, et senes vestri somnia somniabunt. An non tibi cella videtur fuisse vinaria illa domus, in qua erant discipuli pariter congregati, cum factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrodux̃ me rex incellam uiuariã. ordinauit in me caritatem
Ut qͥdem ꝓpositi capitulr uidetur sonare littera. habito ꝓ
uotis dulei ad modum familiariq colloqͥo eũ dilecto. illo ab eunte¬
sponsa regreditur ad ad olescentulas. aspectu ita ipsius asfatuq re¬
fecta atq accensa quatinus ebriȩ similis appareret. Et quasi illis
stupentibꝰ nouitatem & querentibꝰ causam. respondit mirum
minime ẽẽ si uino estuaret. quȩ incellam uinariã introisset. Et
nͥ qd̃ amor uinũ ẽ. Introdux̃ me incellam uinariam. Quando
p̃sens ẽ sponsus &e sponsa ad ipsum sermonẽ dirigit. tunc sponsus
dicitur aut dilectus. aut quẽ diligit anima mea inquit: loquens
uͦ de ipso adolescentulis. regem nominat. Ut quid hoc: Proptea
credo quia ⁊ sponse amanti atq dilecte c̃uemat uti familiarius qd̃
ad se ẽ amoris nominibꝰ. & ad olescentulis tanquam diserplina indi
in .c.ii. Quȩ nam ista sit cella uinaria p̃tereo dicere quia dixisse me

Expanded text:
ntroduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem . Ut quidem propositi capituli videtur sonare littera, habito pro votis dulci admodum familiarique colloquio cum dilecto, illo abeuntesponsa regreditur ad adolescentulas, aspectu ita ipsius affatuque refecta atque accensa, quatenus ebriae similis appareret. Et quasi illis stupentibus novitatem, et quaerentibus causam, respondit mirum minime esse, si vino aestuaret, quae in cellam vinariam introisset. Et nisi quod amor vinum est. Introduxit me rex in cellam vinariam. Quando praesens est sponsus, et sponsa ad ipsum sermonem dirigit; tunc sponsus dicitur aut dilectus, aut, quem diligit anima mea, inquit; loquens vero de ipso adolescentulis, regem nominat. Utquid hoc? Propterea credo, quia et sponsae amanti atque dilectae conveniat uti familiarius, quod ad se est, amoris nominibus, et adolescentulis tanquam disciplina indige rex in cellam vinariam. Quaenam ista sit cella vinaria, praetereo dicere, quia dixisse me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quandoq sananda. ñ actio cõdempnanda. Tantũ non
alic refideas. miquitatẽ meditans in cubili tuo. qualiter
uidelicet foueas morbum. satis facias pesti. ꝑ sequaris insontẽ
bene ab illo gesta calumpniando. depͥm̃do. ꝑuertendo. atq
impediendo gerenda. Auoqum. non nocet ambulanti ce
ex tendenti se admeliora. qd̃ iã ñ ipse oꝑatur. s qd̾ habitat
tati. non lingũa ad detrahendum. non quicqũa reliqui corporis
ad ledendum. nocendum uealiquo mͦ. magis autẽ confunditur
sic se ẽẽ male affectum ce molitum ex longo uicium confitendo
flendo. orando. conatur expellere. & cũ ñ p̃ualet: mnitior inde
ad omnes aͥpud se humilior muenitur. Quis sanũ sapiens
hominẽ dampnet. qui adño didicit mitis ẽẽ & humilis corde:
Absit. ut inuematur ex ꝑs salutis. imitator saluatoris sponsi

Expanded text:
est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non illic resideas, iniquitatem meditans in cubili tuo, qualiter videlicet foveas morbum, satisfacias pesti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimendo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad meliora, quod jam non ipse operatur, sed quod habitat tati, non linquam ad detrahendum, non quidquam reliqui corporis ad laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male affectum: et inolitum ex longo vitium confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non praevalet, mitior inde ad omnes, atque apud se humilior invenitur. Quis sanum sapiens hominem damnet, qui a Domino didicit mitis esse et humilis corde? Absit ut inveniatur expers salutis imitator Salvatoris, sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt inquit quasi remansit mͥ ad remedium. ad spẽ. ad consolatio-¬
nẽ. Quid illud: Quȩ retro sunt indelicet obliuiscens. ad ea
quȩ ante sunt me extendo. Magna fiducia. quod magnu elec¬
tionis uas. ꝑfectum abnuens ꝓfectum fatetur. Ergo non ambu-¬
iantẽ s sedentẽ amortis tenebris cõp̃hendi: ꝑiculum ẽ. Et qͥs se¬
dens. nͥ qͥ noncurat proficere: Id caueto & si morte p̃ocupatus
sueris in tefrigerio eris. Dices deo. Imꝑfectum meum uider̃
Qm om̃s: Profecto qui indesiderio ꝓficiendi: inueniuntur.
Sequitur enim. Dies formabuntur. & nemo in eis. Subaudis
ꝑibit. Dies proficientes intellige. qͥ si morce p̃occupati fuerint.
meo qd̾ eis de ẽ ꝑficiendi sunt. Formabuntur & nemo tneis.
informis relinquitur. Et quomͦ ais ego ꝓficere possum. qͥ fr̃i ꝓ
sicienti inuideo: Sidoles qd̾ inuides: sentis. s non consentis Rauo

Expanded text:
autem, inquit, quasi remansit mihi ad remedium, ad spem, ad consolatioautem, inquit, quasi remansit mihi ad remedium, ad spem, ad consolationem. Quid illud? Quae retro sunt videlicet obliviscens, ad ea quae ante sunt me extendo. Magna fiducia! quod magnum electionis Vas perfectum abnuens, profectum fatetur. Ego non ambulantem, sed sedentem a mortis tenebris comprehendi periculum est. Et quis sedens, nisi qui non curat proficere? Id caveto: et si morte praeoccupatus fueris, in refrigerio eris. Dices Deo: Imperfectum meum viderbentur. Qui omnes? Profecto qui in desiderio proficiendi inveniuntur. Sequitur enim: Dies formabuntur, et nemo in eis ; subaudis: Peribit, Dies proficientes intellige, qui si morte praeoccupati fuerint, in eo quod eis deest perficiendi sunt. Formabuntur, et nemo in eis informis relinquetur. 8. Et quomodo, ais, ego proficere possum, qui fratri proficienti invideo? Si doles quod invides, sentis, sed non consentis. Passio
Abbreviated transcription (Latin):
ppͥo paruo: adu̾tes cerce uł ex hoc excellentiam gr̾e aput
uit in me caritatẽ. Quare facies deciderunt quorundam
ur̃m mͦ ad hunc sermonẽs Nam alta susptria testantur
cristiciam animoꝵ conscientiarumq deiectionẽ Nimirũ m̃¬
tientes nos met ipsos nobis. sentimꝰ aliqͥ nr̃m. pro nr̃ȩ in ꝑfectio¬
nis exꝑientia. quã rara uirtus sit alienȩ non inuidere uirtutu
nedum gaudere ad illam. nedum etiam canto plus qu̾ã ad pro¬
priam qũẽq gratutari. quanto se ꝑpenderit imuirtute suꝑatũ
Ad huc modicum lum̃ inuobis ẽ. fr̾s. quot quot de nobis ita senti¬
mꝰ. Ambulemꝰ dum lucẽ habemꝰ. ne tenebrȩ nos comp̃hendant.
Ambulare ꝓficere ẽ. Ambulabat apłs qui dicebat. Non arbitror
me cõp̃hendisse. Et addit. Unum autẽ quȩ retro sunt obliuis¬
cens. ad ea quȩ ante sunt me extendo. Qunid ẽ itnum autẽ. Uñ

Expanded text:
proprio parvo, advertes certe vel ex hoc excellentiam gratiae approprio parvo, advertes certe vel ex hoc excellentiam gratiae apvit in me charitatem. Quare facies deciderunt quorumdam vestrum modo ad hunc sermonem? Nam alta suspiria testantur tristitiam animorum, conscientiarumque dejectionem. Nimirum metientes nosmetipsos nobis, sentimus aliqui nostrum pro nostrae imperfectionis experientia, quam rara virtus sit alienae non invidere virtuti, nedum gaudere ad illam, nedum etiam tanto plus quam ad propriam quemque gratulari, quanto se perpenderit in virtute superatum. Adhuc modicum lumen in nobis est, fratres, quotquot de nobis ita sentimus. Ambulemus dum lucem habemus, ne tenebrae non comprehendant . Ambulare, proficere est. Ambulabat Apostolus, qui dicebat: Non arbitror me comprehendisse; et addit: Unum autem, quae retro sunt obliviscens, ad ea quae ante sunt, me extendo . Quid est, unum autem? Unum
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicio pꝰ habetur. & qõ ueritas iudicat p̃ponendum: id
carius amplectendum ordo postulat caritatis. Nonne u̾bi
gt̃a ex iniũcto incumbit mͥ cura omnum ut̾m. Iam quic quto
huic forte p̃tulero oꝑi. quominꝰ ipsi inuigilem digne & uti¬
lit̃ pro uiribꝰ exequendo. & si excaritate fortassis id facere
uidear: ordinis tam̃ ratio non consentit. Qđ si ante omnia
qͥ dem ut debeo huic intendo curȩ. ñ autẽ magis ad maiora gau¬
deo dei lucrã quȩ ꝑalterum fieri forte comperetd: patet me
ordinẽ caritatis ex parte tenełẽ. ex parte nequaquam. Siuͦ
me &e ad id amplius qd̾̃ specialius incumbit sollicitum. & ncħe¬
minꝰ ad illud qd̾ maius ẽ. magis affectum exibeam: utrobiq
ꝓfecto inuenior caritatis ordinẽ assecutus. & ñ ẽ eur dicere
non possim etiam ipse. quia ordinauit in me caritatẽ. Si aut̃
dicas difficile quẽqũa plusalieno gaudere magno bono qͣ

Expanded text:
de judicio posthabetur: et quod veritas judicat praeponendum, id de judicio posthabetur: et quod veritas judicat praeponendum, id charius amplectendum ordo postulat charitatis. Nonne, verbi gratia, ex injuncto incumbit mihi cura omnium vestrum? Jam quidquid huic forte praetulero operi, quo minus ipsi invigilem digne et utiliter pro viribus exsequendo; etsi ex charitate fortassis id facere videar, ordinis tamon ratio non consentit. Quod si ante omnia quidem, ut debeo, huic intendo curae, non autem magis ad majora gaudeo Dei lucra, quae per alterum fieri forte comperero, patet me ordinem charitatis ex parte tenere, ex parte nequaquam. Si vero me et ad id amplius, quod specialius incumbit, sollicitum, et nihilominus ad illud, quod majus est, magis affectum exhibeam; utrobique profecto invenior charitatis ordinem assecutus, et non est cur dicere non possim etiam ipse, quia ordinavit in me charitatem. 7. Si autem dicas difficile quemquam plus alieno gaudere magno bono, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quoᷤdam aut̾e propħas. alios uero euangelistas. alios pastores
&e doctores ad consummationẽ sc̃oꝵ Oportet autẽ ut hos una
om̃s caritas liget. & uontemꝑet munitatẽ corporisxp̃i. qd̃
minime omnino fac̃̾e poterit: suipsa non fuerit ordinata. Nã
si suo quisq feratur impetu scđm sp̃m qu̾ẽ accepit. &ad queq
uolet indifferenter: ꝓ ut afficitur & ñ rationis iudicio conuo¬
larit. dum sibi assignato officio nemo contentus erit. s om̃s
omĩa indiscreta amministratione parit̾ attemptabunt.
non plane unitas erit. s magis confusio. Ordinauit in me
caritatẽ. Utin̾a & in me dñs iħe tantillum ordinet caritatis
quod dedit. ut sic mͥ curȩ sint uniu̾sa quȩ sunt ipsius. ut
tam̃ qd̾ mei potissimum ꝓpositi seu officii eẽ consticerit: añ
omnia curẽ. s sane ita id prius. ut tam̃ ad multa quȩ mͥ spe-¬
cialit̾ non attinent. afficiat amplius. Non enĩ sẽꝑ qt̾ pͥus
cutandum. id etiam diligendum amplius erit. cũ sepe qd̃

Expanded text:
prophetas, alios vero evangelistas, alios pastores et doctores ad consummationem sanctorum . Oportet autem ut hos una omnes charitas liget, et contemperet in unitatem corporis Christi: quod minime omnino facere poterit, si ipsa non fuerit ordinata. Nam si suo quisque feratur impetu secundum spiritum quem accepit, et ad quaeque volet indifferenter, prout afficitur, et non rationis judicio convolarit; dum sibi assignato officio nemo contentus erit, sed omnes omnia indiscreta administratione pariter attentabunt, non plane unitas erit, sed magis confusio. 6. Ordinavit in me charitatem. Utinam et in me Dominus Jesus tantillum ordinet charitatis quod dedit; ut sic mihi curae sint universa quae sunt ipsius, ut tamen quod mei potissimum propositi seu officii esse constiterit, ante omnia curem: sed sane ita id prius, ut tamen ad multa, quae mihi specialiter non attinent, afficiar amplius. Non enim semper quod prius curandum, id etiam diligendum amplius erit: cum saepe quo
Abbreviated transcription (Latin):
fructus enis dulcis guturi meo. Merito eiꝰ desiderauerat um bidi
d equo & resrigerium eẽt ce refectionẽ parit̾ acceptuta. Nam cet̾a
quidem filuarum ligna ꝙ si solatii tiibram habent. s ñ uttȩ refecti

Expanded text:
fructus ejus dulcis gutturi meo . Merito ejus desideraverat umbram, fructus ejus dulcis gutturi meo . Merito ejus desideraverat umbram, de quo et refrigerium esset et refectionem pariter acceptura. Nam caetera qui
Abbreviated transcription (Latin):
filios Et bene int̃ filios. quia cũ ẽẽt unicͦ patris fui. multos illi &e ab sꝙ
mundia filios ac quitere studuit. quos non confunditut uocare
fr̃suit sit ipse pͥmogenitus inmultis fratribꝰ. Iure autẽ p̃pont᷑
uniu̾sis adoptatis ꝑ gratiã. his qͥ ꝑnatiuã filius ẽ. Sic̃ malus int̃
ligna siluarum. sic dilectus m̃s int̾ filios. Merito sicut malus
qͥ instat fructiferȩ arboris. & umbram refrigerii habet. & fert
fructũ optimũ. An non uere fructiferum lignũ. cuiꝰ flores
fructus honoris & honestatis: Demq lignũ uitȩ ẽ. app̃henden¬
tibꝰ eum. Non cõparabuntur huic omnia ligna siluarũ. qr
ce si sint arbores pulchrȩ & magnȩ. quȩ opem ferre uideantur.
orando. ministrando. docendo. exemplis uiuando. solus tam̃ dei
dat uitã mundo. Ideo ait. Subumbra eiꝰ qũe desiderauerã sedi. &

Expanded text:
filios. Et bene inter filios; quia cum esset unicus Patris sui, multos illi et absque filios. Et bene inter filios; quia cum esset unicus Patris sui, multos illi et absque invidia filios acquirere studuit, quos non confunditur vocare fratres, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Jure autem praeponitur universis adoptatis per gratiam is qui per naturam filius est. Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Merito sicut malus, qui instar fructiferae arboris et umbram refrigerii habet, et fert fructum optimum. An non vere fructiferum lignum, cujus flores fructus honoris et honestatis? Denique lignum vitae est apprehendentibus eum . Non comparabuntur huic omnia ligna silvarum, quia, etsi sint arbores pulchrae et magnae, quae opem ferre videantur orando, ministrando, docendo, exemplis juvando, solus tamen Deidat vitam mundo . 6. Ideo ait: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum. scdm hominẽ sane &e si p̃latus hominibꝰ. s abangelis minora¬
tꝰ. Miro ce enim mͦ ce angelis sese factꝰ caro subiecit. & angelos
sibi manens ds̃ sub fctos retinuit. Demq uidebitis in quit
angelos ascendentes & descendentes suꝑ filiũ hominis. qd in
uno eodemq homine xp̃o iħu & infirmitatẽ foueant. & stu-¬
peant maiestatẽ. Quia gͦ sponsȩ id dulciꝰ qd̾ se iminuit
sapit. libentius attollit gr̃am. p̃fert miscdĩam. stupet dignatio
tione infirmitatis pietatis bonitas exaltatur. Quo enim uxta
aliquid a laudibꝰ temꝑati eo itẽ iuxta aliquid magis laudat. minꝰ
pro sequens głam dignitatis. ut gr̃a dignationis emineat. Sieut
typo fructiferȩ arboris siluestrumq lignoꝵ hoc loco efferre
uoluit hominẽ dm̃ suꝑ omnẽ gram hominũ. ñ aut̃ fuꝑ excellen¬
tiam angeloꝵ. Sic̃ malus int̾ ligna siluarum. sic dilecꝰtus m̃s int̃

Expanded text:
tum, secundum hominem sane, etsi praelatus hominibus, sed ab angelis minoratum, secundum hominem sane, etsi praelatus hominibus, sed ab angelis minoratus . Miro etenim modo et angelis sese factus caro subjecit, et angelos sibi manens Deus subjecto retinuit. Denique: Videbitis, inquit, angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis : quod in uno eodemque homine Christo Jesu et infirmitatem foveant, et stupeant majestatem. Quia ergo sponsae id dulcius, quod se imminuit, sapit; libentius attollit gratiam, praefert misericordiam, stupet dignationtione infirmitatis pietatis bonitas exaltatur. Quo enim juxta aliquid a laudibus temperat, eo item juxta aliquid magis laudat, minus prosequens gloriam dignitatis, ut gratia dignationis emineat. Sicut typo fructiferae arboris silvestriumque lignorum hoc loco efferre voluit Hominem Deum super omnem gratiam hominum, non autem super excellentiam angelorum. 5. Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter
Abbreviated transcription (Latin):
arboris ad ducta inmedium ẽ. ad formandum sponsi p̃conium :
Ita ne ad m̃suram laudem reciꝑe debuit. qui adm̃surã sp̃m̃
ñ accepit. hoc̾ data ñempe de illa arbore similitudo facit. ut
uideatur habere suꝑiorẽ. qui parẽ non habet. Quid dicemus
ad hȩc: Fateor parua laus. qm̃ parui laus. Nonenim hoc loco p̃¬
dicatur magnꝰ dñs ce laudabilis miinisis paruis dñs ⁊ amabilis ni¬
mis. paruulus utiq qͥnatus ẽ nobis. Ergo non maiestas attollit᷑
hic. s cõm̃datur humilitas. digneq ae racionabilit̾ qd̃ infirmum
cestultum ẽ dei. hominũ fortitudimi & sapientiȩ ante fertur. Ipsi
sunt namq ligna siluestria. & in fructuosa. qm̃ scdm̃ ꝓpħam om̃s
declinauerunt. simul inutiles facti sunt. non ẽ qui faciat bonum.
ñ ẽ usq ad unum. Sicut malus int̾ ligna siluarum. sic dilectus
meus int̾ filios. Una int̾ ligna siluarum dñs iħe arbor faciens fruc¬

Expanded text:
arboris adducta in medium est ad formandum sponsi praeconium? arboris adducta in medium est ad formandum sponsi praeconium? Itane ad mensuram 1433 laudem recipere debuit, qui ad mensuram Spiritum non accepit? Hoc nempe data de illa arbore similitudo facit, ut videatur habere superiorem, qui parem non habet. Quid dicemus ad haec? Fateor, parva laus, quoniam parvi laus. Non enim hoc loco praedicatur magnus Dominus et laudabilis nimis , sed parvus Dominus et amabilis nimis, parvulus utique, qui natus est nobis . 4. Ergo non majestas attollitur hic, sed commendatur humilitas; digneque ac rationabiliter quod infirmum et stultum est Dei, hominum fortitudini et sapientiae antefertur. Ipsi sunt namque ligna silvestria et infructuosa, quoniam, sdeclinaverunt, simul inutiles facti sunt; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Una inter ligna silvarum Dominus Jesus arbor faciens fruc
Abbreviated transcription (Latin):
spinas. sic amica mea int̾ filias. Sequitur. Sicut malus int̾ ligna
siluarũ. sic dilectus m̃s nit filios. Reddit sponsa p̃conii uicẽ cõm̃¬
danti se sponso. aquo laudari ẽ laudabilem fieri. & qũe laudare.
intelligere & ammitari laudabilem. Et sicut exeminenti flore
figuiata asponso laus eius ẽ. ita eregione ex excellenti ligno ipsa¬
ipsius illius fingularẽ głam eminentiamq demonstrat. Nouet
tam̃ me de ligno hoc qd non tante ẽẽ ex cellentiȩ uideatur. quante
aliqua ceteroꝵ. & ideo minꝰ digne assumi in opus similitudinis
ut pote qõ nonsufficiat laudis ucẽ implere. Sic̃ malus int̾
ligna siluarum. sic dilectus meus int̾ filios. Demꝙ nec sponsa
magni estimasse uidetur. quȩ hoc in lignis siluarum tam̃ efferre
cuiauit. nimirũ sterilibꝰ nec fructus humano uictui aptos feren¬
cibꝰ. Cur gͦ omissis melioribꝰ &e nobilioribꝰ lignis. huiꝰ medio cͥtas

Expanded text:
spinas, sic amica mea inter filias. 3. Sequitur: Sicut malus inter ligna spinas, sic amica mea inter filias. 3. Sequitur: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Reddit sponsa praeconii vicem commendanti se sponso, a quo laudari est laudabilem fieri, et quem laudare intelligere et admirari laudabilem. Et sicut ex eminenti flore figurata a sponso laus ejus est, ita e regione et ex excellenti ligno ipsa illius singularem gloriam eminentiamque demonstrat. Movet tamen me de ligno hoc, quod non tantae esse excellentiae videatur, quantae aliqua caeterorum: et ideo minus digne assumi in opus similitudinis, utpote quod non sufficiat laudis vicem implere. Sicut malus inter ligna silvarum, sic delectus meus inter filios. Denique nec sponsa magni aestimasse videtur, quae hoc in lignis silvarum tantum efferre curavit, nimirum sterilibus, nec fructus humano victui aptos ferentibus. Cur ergo omissis melioribus et nobilioribus lignis, hujus mediocritas
Abbreviated transcription (Latin):
Sifenum qd̾ hodie ẽ & cras melibanum mittitur ds̃ sic custo¬
dit. quantomagis amicã ⁊ sponsam suam carissimã: Demq
custodit dñs om̃s diligentes se. Sic̃ liliũ int̾ spinas. sic annca mea
int̾ filias. Non medioeris titulus pfecto uirtutis. int̾ prauos uiuero
bonũ. & int̾ malignantes in nocentiȩ retinere caudorem. & moꝵ
lenitatẽ. magis autẽ si his qͥoderunt pacẽ pacificũ. & amicũ ipsis
te ex hibeas innmcis. Id plane tͥ similitudinẽ datã delilio iure
quodam propͥetatis specialiter uendicabit. qd ipsas utiq pungen¬
tes se spinas. fic amica candore proprio illustrare & uenustare ñ
cessat. Annon ꝑinde liliũ tͥ uidetur implere quodãmͦ euangelii
ꝑfectionẽ. qua orare iubemur ꝓcalumpinantibꝰ & ꝑsequentibꝰ
nos. benefac̾e his quioder̃ ños: Ergo ⁊ tu fac similit̃. ⁊erit aĩa
tua annca dm̃. & laudabit te. de te dicens. quia sic̃ lilium int̾

Expanded text:
Si fenum quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic custoSi fenum quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic custodit , quanto magis amicam et sponsam suam charissimam? Denique custodit Dominus omnes diligentes se . Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Non mediocris titulus profecto virtutis inter pravos vivere bonum, et inter malignantes innocentiae retinere candorem et morum lenitatem: magis autem si his qui oderunt pacem pacificum et amicum ipsis te exhibeas inimicis. Id plane tibi similitudinem datam de lilio jure quodam proprietatis specialiter vindicabit, quod ipsas utique pungentes se spinas candore proprio illustrare et venustare non cessat. An non proinde lilium tibi videtur implere quodam modo Evangelii perfectionem, qua orare jubemur pro calumniantibus et persequentibus nos, benefacere his qui oderunt nos? Ergo et tu fac similiter, et erit anima tua amica Domini, et laudabit te de te, dicens quia sicut lilium inter
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde ẽ. Benepuugeris. siconpungeris. Multi cum sentiunt
penam. corrigunt culpam. & talis dic̾e potest conũsus sum ine¬
rumpna mea dum configitur spina. Spua culpa ẽ. spina pena
ẽ. spina falsus fr̃. spina uicinꝰ ẽ malus Sic̃ lilium int̾ spias. sic ami¬
ca mea int̃ filias. Ocandens lilium. o tener & delicate flosanere¬
duli esubu̾sores sunt tecum. uide quomodo caute ambules in¬
ter spmas. Pienꝰ ẽ mundus spinis Int̾ra sunt. maere sunt. in car¬
ne tua sunt. Uersari mhis. ce minime ledi diuinȩ potentiȩ est.
non uircutis tuȩ S confidite inquit. quia ego uici mundum. Et
sigͥ undiq tͥ intendi pspicias cͥbulationũ tanquã tribuloꝵ acummina.¬
non turbetur cor tuum neq formidet. sciens quia tribulatio ope¬
ratur patientiã. patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem. spes autẽ non con¬
fundit. Confidera lilia agri. qͦmͦ int̾ spinas uigent & nitent.

Expanded text:
exinde est. Bene pungeris, si compungeris. Multi cum sentiunt exinde est. Bene pungeris, si compungeris. Multi cum sentiunt poenam, corrigunt culpam; et talis dicere potest: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina. Spina culpa est, spina poena est, spina falsus frater, spina vicimus est malus. 2. Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. O candens lilium! o tener et delicate flos! increduli et subversores sunt tecum: vide quomodo caute ambules inter spinas. Plenus est mundus spinis: in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt. Versari in his et minime laedi, divinae potentiae est, non virtutis tuae. Sed confidite, inquit, quia ego vici mundum . Etsi igitur undique tibi intendi prospicias tribulationum, tanquam tribulorum, aculenon turbetur cor tuum neque formidet, sciens quia tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit . Considera lilia agri, quomodo inter spinas vigent et nitent.
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ liliũ int̾ spinas. sic amiea mea int̾ filias. Nonbone filiş a
pungunt. Attende pessimum germ̃ eius cui maledictum ẽ trȩ
nt̃ȩ. Cum inquit colueris eam. spinas & tribulos germinabit tͥ.
Donec eigo incarne ẽ antina. int̾ spmas profecto u̾satur. & ne¬
cesse ͤ patiatur inquietudines temptationũ. tribulationũq aculeos
Qd̃ sililium ẽ ipsa iuxta sponsi u̾bum. uideat quã uigilem
sollicitamq ẽẽ oporteat suꝑ custodia sui. septa undiq spinis hinc
in de acculeos intendentibꝰ. Nec enim uł leuissimã spinȩ sustinet
ullatenꝰ punctionẽ floris teneritudo. s mox ut modice p̃mitur
ꝑforatur. Sentis qu̾a merito necessarieq hortetur nos propħa
ꝑim̃to huiꝰ sententiȩ ueritatẽ. ut pote amici sponsi. qui minime
prorsus ambigerenti & ad suasaniias ꝑtinere qd̾ dr̃ sicut lilium
int̾ spinas sic amica mea int̾ filias. Deniq unus eoꝵ conũsus sum
ait in erumpna mea. dum configitur spina. Bene confixus. qͥ conu̾sꝰ

Expanded text:
icut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Non bonae filiae quae pungunt. Attende pessimum germen ejus cui maledictum est, terrae nostrae. Cum, inquit, 1432 colueris eam, spinas et tribulos germinabit tibi . Donec ergo in carne est anima, inter spinas profecto versatur; et necesse est ut patiatur inquietudines tentationum tribulationumque aculeos. Quod si lilium est ipsa juxta sponsi verbum, videat quam vigilem sollicitamque esse oporteat super custodia sui, septa undique spinis, hinc inde aculeos intendentibus. Nec enim vel levissimam spinae sustinet ullatenus punctionem floris teneritudo, sed mox ut modice premitur, perforatur. Sentis quam merito necessarieque hortetur nos prophetperimento hujus sententiae veritatem, utpote amici sponsi, qui minime prorsus ambigerent, et ad suas animas pertinere quod dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Denique unus eorum: Conversus sum, ait, in aerumna mea, dum configitur spina . Bene confixus, qui conversus
Abbreviated transcription (Latin):
enum. qͥ escere ẽ. Pius ẽ autẽ qͥescere iumbra quã uiuere. plus ẽ¬
propha assumens sibi. in uibra eius uiuimꝰ inquit. sponsa uͦ habens
p̃rogatiuam. etiam qd̾ sub ea singularit̃ sederit głatur. Non enimi
ut ille pluralit̾ iuiumꝰ. ita ce ħ sedimꝰ dix̃ s singularit̃ sedi. ut ag¬
noscas p̃rogatiuã. Uitaq noscum labore uiuimus. qui conscii pec¬
utoꝵ subtimore seruinꝰ. ibi ħ de uota ce amans suauit̃ requiescit
Denq timor penã habet. amor suauitatẽ. Undeait. ce fructus eius
dulcis guturi meo.gustum contemplationis significans. qͦ
obtinuerat ꝑ amorem suauit̃ sub leuata. At istud mumbra.
qr ꝑ speculum & in eniginate. Erit cũ declinauerint umbrȩ
crescente lumine. immo penitꝰ disparuerint. &. sub intrabit sic̃
cietas uentri. sine fastidio tam̃. Sub umbra eiꝰ ꝗ̃ desiderauera in
sedi. & fructus eiꝰ dulcis gutturi meo. Nos quoq uͥ sponsa pausat

Expanded text:
enim quiescere est. Plus est autem quiescere in umbra quam vivere, senim quiescere est. Plus est autem quiescere in umbra quam vivere, spropheta assumens sibi: In umbra ejus vivimus, inquit; sponsa vero habens praerogativam, etiam quod sub ea singulariter sederit, gloriatur. Non enim ut ille pluraliter: Vivimus; ita et haec: Sedimus dixit; sed singulariter, sedi, ut agnoscas praerogativam. Ubi itaque nos cum labore vivimus, qui conscii peccatorum sub timore servimus, ibi haec devota et amans suaviter requiescit. Denique timor poenam habet, amor suavitatem. Unde ait: Et fructus ejus dulcis gutturi meo; gustum contemplationis significans, quem obtinuerat per amorem suaviter sublevata. At istud in umbra, quia per speculum et in aenigmate. Erit cum declinaverint umbrae crescente lumine, imo penitus disparuerint, et subintrabit sicuttietas ventri; sine fastidio tamen. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo. Nos quoque ubi sponsa pausat,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. Nam fides sine oꝑibꝰ mortua ẽ : nec pot̾ dare uitã. quã mi¬
s mmumbra inquit enis uiumiꝰ int̃ gentes. Et tu gͦ uide ut ui¬
uas exemplo prophȩ mumbra eiꝰ. ut qñq & reges in lumine
eiꝰ. Nec enĩ tantũ umbr̃a habet. habet ce lucẽ. Ipse ꝑ carnem
turo. si tam̃ quȩ retro sunt obliuiscentes. ad ea quȩ ante sunt
nos met ipsos ex tendimꝰ. quo ꝑuenientes expiamur de u̾bo
qt̃ dix̃. Caro ñ piodẽ quic qu̾a. sp̃c ẽ qui uiuificat. Nec ig¬
noro. qd̾ incarne ad huc manens quis dix̾it. Et si cognouiᷤ¬
xp̃m scdm carnem. s uc̃ iam nonnouimꝰ. Ad hoc ille. Nos
terim carne pascamur. nnsteria uenerem᷑. exempla secꝰtemur.
fidem seruemꝰ. & uiuimꝰ pfecto inumbra. In umbra eiꝰ quem
desideraueram sedi. fortassis felicius aliquid ista exꝑtam segłatur
i eo qd̾ se inumbia dieit non ut propha iuuere.s sedisse. Seclẽ

Expanded text:
vivit. Nam fides sine operibus mortua est; nec potest dare vitam, quam mivivit. Nam fides sine operibus mortua est; nec potest dare vitam, quam mised; in umbra, inquit, ejus vivimus inter gentes. Et tu ergo vide ut vivas exeejus. Nec enim tantum umbram habet, habet et lucem. Ipse per carnem turo; si tamen quae retro sunt obliviscentes, ad ea quae ante sunt nosmetipsos extendimus, quo pervenientes experiamur de verbo quod dixit: Caro non prodest quidquam, spiritus est qui vivificat . Nec ignoro quod in carne adhuc manens quis dixerit: Et si cognovic jam non novimus . At hoc ille: nos terim carne pascamur, mysteria veneremur, exempla sectemur, fidem servemus; et vivimus profecto in umbra. 8. In umbra ejus quem desideraveram sedi. Fortassis felicius aliquid ista expertam se gloriatur in eo, quod se in umbra dicit: non, ut propheta, vivere, sed sedisse. Sedere
Abbreviated transcription (Latin):
credideritis ait. ñ intelligetis. Uides. fidem. ce inta eẽ. & uitȩ
umbr̃a. Nam e regione uita indeliciis agens. qm̃ ñ ẽ ex fide. &
mors ẽ. & umbra mortis. Quȩ em̃ inquit uidua. indelicus ẽ.
uiuens mortua ẽ. Deniq sapientia caris mors ẽ. S & mortis
ẽ umbra. illius scilicet quȩ cruciat in et̃num. Sedimꝰ &e nos ali¬
quando intenebrosis & umbra mortis. carnalit̾ conu̾santes. &
non ex fide uiuentes. mortui iam quidẽ iusticiȩ. a morte uͦ scda
paulomiinꝰ absorbendi. Quantũ & enĩ umbra prope ẽ corpori
cuius ẽ umbra. cantum ꝓcerto uita illa nr̃a in inferno appro¬
pinquauit. Deniq nͥ quia dñs ad iuuit me inquit. paulomi¬
nꝰ habitasset mninferno anina. Nunc autẽ de umbra mor
non mortui. Nec enim reor. continuo ut quis inumbra eius sue¬
rit qd̃ iuuat in ea. quia non plane omnis quisidem habet. ex fide

Expanded text:
credideritis, ait, non intelligetis . 7. Vides fidem et vitam esse, et vitae credideritis, ait, non intelligetis . 7. Vides fidem et vitam esse, et vitae umbram. Nam e regione vita in deliciis agens, quoniam non est ex fide, et mors est, et umbra mortis. Quae enim, inquit, vidua in deliciis est, vivens mortua est . Denique sapientia carnis mors est. . Sed et mortis est umbra, illius scilicet quae cruciat in aeternum. Sedimus et nos aliquando in tenebrosis et umbra mortis, carnaliter conversantes, et non ex fide viventes; mortui jam quidem justitiae, a morte vero secunda paulo minus acujus est umbra, tantum pro certo vita illa nostra inferno appropinquavit. Denique: Nisi quia Dominus adjuvit me, inquit, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Nunc autem de umbra mortentes, et non mortui. Nec enim, reor, continuo, ut quis in umbra ejus fuerit, quod vivat in ea, quia non plane omnis qui fidem habet ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
Non moyses inquit dedit uobis panẽ hunc decelo s pat̾ m̃s dat uob̾
panẽ de celo uerum. Propterea gͦ xp̃i potissimum desiderauerat
umbram. qd̾ solus sit qui non solum ab estu resrigerat uicioꝵ s
& replet delectatione uirtutum. Subumbra eits quẽ desidera-¬
uerã sedi. Umbra eiꝰ caro eiꝰ. ũmbra eiꝰ fides. Mariȩ obumbrauit ꝓ¬
prii filii caroanͥ dñi fides. Quã qu̾ã ⁊ mͥ quoq qͦmͦ non obumbrat
cno. qui ministerio manduco eam: Et sẽã nichilominus uirgo
fides &e ipsa exꝑta ẽ umbrã. eui dictum ẽ. & beata quȩ credisti.
Subumbra eius q̃ desiderauerã sedi & propha. Sp̃c inquit ante
gentibꝰ. in luce cum angelis. In umbra manꝰ sumꝰ quã diu ꝑfidem
ambulamꝰ. & non ꝑspeciem. Et ideo iustus inumbra. qui ex fide
muit. At qui niuit ex intellecꝰtu beatus est: quia non inumbra
um. s in lummine. Iustꝰ erat dauid. & ex fide uiuebat. cũ dicebat
uenire ad umbiam. & ita ad id cunꝰ umbra ẽ ꝑtransire. qm̃ nͥ

Expanded text:
quit, dedit vobis panem hunc de coelo, sed Pater meus dat vobis panem de coelo verum . Propterea ergo Christi potissimum desideraverat umbram, quod solus sit qui non solum ab aestu refrigerat vitiorum, sed et replet delectatione virtutum. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi. Umbra ejus, caro ejus; umbra ejus, fides. Mariae obumbravit proprii Filii caro; mihi, Domini fides. Quanquam et mihi quoque quomodo non obumbrat caro, qui in mysterio 1434 manduco eam? Et sancta nihilominus Virgo fidei et ipsa experta est umbram, cui dictum est: Et beata quae credidisti . Sub umbra ejus quem desideraveram sedi. Et propheta: Spiritus, inquit, antegentibus, in luce cum angelis. In umbra sumus, quandiu per fidem ambulamus, et non per speciem; et ideo justus in umbra, qui ex fide vivit. At qui vivit ex intellectu, beatus est; quia non in umbra jam, sed in lumine. Justus erat David, et ex fide vivebat, cum dicebat est venire ad umbram, et ita ad id cujus umbra est pertransire, quoniam, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩexoꝑibꝰ iusticiȩ quȩ fecimus nos s sod̾m suam miscdĩam salua nos
ieit. Atq hoc dixerim. siquidem consenserimꝰ: affectualem lege
suisse mandatam. S actuali id potius conuenire inde uł ma¬
rime apparere uidetur: qd cum dixisset dominus diligite
iminicos ur̃os. mox deoꝑibꝰ infert benefacite his qui oder̃
nos. Itẽ scriptuta. Si esunerit inimicꝰ tuus: ciba illum. Si sitit :¬

Expanded text:
non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . 3. Atque hoc dixerim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius convenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de operibus infert: Benefacite his qui oderunt vos . Item Scriptura: Si esuriet inimicus tuus, ciba illum; si sitit, p