comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoib ex ꝑsona congruit infirmoꝵ: qͥ fidẽ u̾botenus tenent. s
contra p̾cepta fidi suis desideriis famulant᷑ dit enĩ. Scio quia
morti tradas me. ubi constituta domꝰ ẽ omĩ uiuenti. Quia enĩ
multos in se uoluptatib deditos conspicit. eoꝵq iã interitum
psent pensat. Qđ i uia uitȩ p̃sentis suis quidẽ defideriis ser¬
nunt. sedtam̃ ad mortis domũ ꝑueniunt om̃s qui in ea car¬
nalit̃ uusant. Sunt uͦ ñnulli qui in uoluptatũ suaꝵ foneã
corriunto sed tam̃ ꝑ lamenta penitentiȩ ab imis citiꝰ pede re¬
dugunt. quos suꝑng ꝑcussionis uerbera aderudditionẽ: potius
qulã ad extinelionẽ secant. Ex quib & apte subiangit᷑ lerũ¬

Expanded text:
us ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis, suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ designatur. Unde ⁊ uenturus uidex hedos ad sinis¬
trã. agnos ad dexterã ponit. Sed cũ scam ȩccłiam adu̾sita¬
tis tempore ipsi qͦq lacessiunt qui fideles eẽ uidebant᷑.
ei ꝓculdubio calamitates ad dextrã surgunt. Bene aut̃ hȩc
tũ ẽ. Oriens ẽ nom̃ eius. Nã qr ab oriente lux surgit.
recte oriens dr̃. cuiꝰ iustitiȩ lumine. nr̃e inustitię nox
illustrat᷑. Ad orientis gͦ dexterã calamitates surgant. qr
hi qͦq ad ꝑsecutionẽ ꝓsiliunt: qui electa menbra redemp¬
toris nrĩ eẽ credebantur. Suas uidelicet calamitates recte
ilico asserit surgere. qr dũ ñ erant extranei qui ꝑsequnt᷑
ab eis repente mala ⁊ ilico fuint. Smn uͦ dextera hi qͥ uera¬
cit̾ fideles st̃ appellant᷑ calamitates ad dexterã orienti

Expanded text:
Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinisEcclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. Vet. XXI. Bentum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orien
Abbreviated transcription (Latin):
nis peccati. Cui uenienti satan adextris stetit. Pro magno
nãq dñs udaicũ popłm. & ꝓ uichilo gentes habere uideba¬
tur. S postquã incarnatꝰ apparuit. gentilitas quȩ ꝓ sinis¬
tro habitu fuerat credidit: iudaicꝰ uero popłs. ad ꝑfidiã
declinauit. Satan gͦ illi adextris stetit: qr illũ ei popłm
rapuit qui dudũ dilectꝰ fuit. S qr ipse udaicꝰ popłs mͦ¬
ꝑditꝰ. in fine ẽ quandoq crediturus ꝓpha teste qui ait.
reliquiȩ saluȩ fient. satan adextris suis dñs remouet dicens. In¬
erepet in te dñs satan. Et eiusdẽ popłi liberationẽ indicans
subdit. qui elegit iherłm. Qui nimirũ popłs qr ad gehenne u¬
cendia ꝑfidia duce defluebat. s dũ ad fidẽ reducit᷑ ab eodẽ
ȩt̃m ignis incendio liberat᷑. statĩ de eo illic subdit᷑. Nũqͥd
iuidaica. ita hoc in loco dextrȩ uocabulo fidelis popłs scẽ

Expanded text:
nis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno nis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat credidit; Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus popditus, in fine est quandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Reliquiae salvae fient , Satan a dextris suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nimirum populus, quia ad gehennae incendia, perfidia duce, defluebat, sed 660 dum ad fidem reducitur ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
surrexert̃. Ad sinistrã quippe calamitates surgerent. si a
quibuslibet extra religionẽ positis. ⁊ aꝑte. xp̃m negantib¬
ꝑsecutionis adu̾sa sustineret. Cũ uͦ ab aliquib quasi fidelib
temptationẽ cruciamentoꝵ patit᷑. quasi ad dextrã illi cala¬
mitates oruint᷑: qr hi qui sub xp̃i nomine militant. xp̃i in
ea nom̃ expugnant. Ipso enĩ locutionis usu ꝓ dextro habere
dicimur qđ ꝓ magno pensamus: ꝓ sinistro uero. id qđđ despi¬
cimus. Qd̾ ⁊ acharias aꝑte insinuat dicens. Et ostendit mͥ
iħm sacerdotẽ magnum stantẽ corã angło dni. & satan
stabat adextris eius ut adu̾saret᷑ ei. Qui ut patentius hoc¬
qđ p̃misit ostenderet. secutꝰ adinxit. Et dix̃ dñs ad sa¬
tan. Increpet dñs in te satan: qui elegit iherłm. Nũ quid
ñ iste ẽ torris erutus de igne: & iħe indutꝰ erat uesti¬
bus sordidis. Sordidis enĩ uestib iħe indutꝰ ẽ: qr quãius
alientis ab omĩ peccato. tamen in similitudinẽ uenit car¬

Expanded text:
endi.---Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis, et apertpersecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et ostendit mihi Dominus sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei . » Bene quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit car
Abbreviated transcription (Latin):
rius in uifimis sternat. Quia enĩ scã eccł̃ia cunctis in honore ẽ:
infirmi quiq in ea qui transitoriis successib letant᷑. quo nisi
suꝑ uentũ positi uident᷑ eleuati: qr subsequente ꝑsecutionis tẽ¬
pore dũ ꝓsꝑitatis aura ꝑtransit. eoꝵ ꝓtinus eleuatio corruit.

Expanded text:
rius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, rius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea, qui transitoriis successibus laetantur, quo nisi super ventum videntur elevati? Qui subsequente persecutionis tempore, d
Abbreviated transcription (Latin):
IQ u̾bis qͦq aliis. retexit dicens. E in duritia manꝰ tuȩ ad¬
u̾saris mͥ. Manꝰ & enĩ dĩ. dura credit᷑. eũ uoluntati nr̃e. con¬
traria. hoc qđ ei in nob̃ displicet. feriendo ꝑsequit᷑: & flagel
la ingeminat. eũ dolentis anima clementiã expectat. Quȩ.
tam̃ iurta allegorie mysteriũ. bene scȩ eccłiȩ u̾bis congru¬
unt ex uocib infirmoꝵ: qͥ plerũq se plus feriri estimat̃.
quã mereri putant. Et quasi crudelitatẽ arbitrant᷑ iudicis
districtionẽ ȩquissimã sectionis. Quia ⁊ eũ uulnꝰ egri. medici¬
nali ferramento abscidit᷑. medicus crudelis uocatur: qͥ tam̃
ꝑ seccantis manꝰ duritiã. adu̾satur uulneri. sed concordat
tur. s nulla stabilitate solidat᷑. lelut eleuatꝰ suꝑ uentũ
ponitur. qui ꝓsperitate transitoria lȩtatur: qm̃ ad hoc
solum hunc fugitue felicitatis aura subleuat. ut repente dete¬

Expanded text:
Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adQuod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flla ingeminat, cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt, ex vocibus infirmorum qui plerumque se plus feriri aestimant, quam mereri putant, et quasi credulitatem arbitrantur judicis, districtionem aequissimam rationis. Quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento absciditur, medicus crudelis vocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat tur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut repente dete
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis. & indignatione plenꝰ. & ire. furorisq : ad ponendũ
t̃ram in soliudine. ⁊ peccatores eiꝰ conterendos de ea. Sẽs
congruere posse quã dõ. ait. Mutatꝰ es mͥ in crudelẽ. Aesi aꝑte
dicat. Qui in teipso crudelitatis nichil habes. mͥ quẽ respirare
a ꝑcussione ñ sinis. erudelis uideris. Ita enĩ ds̃ eẽ erudelis ñ
potest. sic̃ nec mutari ullatenus potest. S qm̃ in dõ uinquam
cirea nos quedã ꝓspera ⁊ adu̾sa uariant᷑. in eo qđ nos muta¬
mur. quasi eiꝰ eirca nos mutatũ animũ suspicamur. Ip̃se uͦ
in se incõmutabilis ꝑmanens. alit̃ atq alit̃ in cogitatione.
sentit᷑ hominũ ꝓ qualitate meritoꝵ. Nã & lux solis cũ nequa¬
quã ẽ sibimetipsi dissimilis. infirmis asꝑa. sanis aut̃ oculis. le¬
nis uidet᷑: eoꝵ uidelicet immutationẽ. ñ sua. Unde ut p̃di¬
ximus dicens mutatꝰ es. aduinx̃. mͥ: ut ipsa hec crudelitas
atq mutatio. ñ sit in qualitate uidicis. s in mente patientis

Expanded text:
is, et indignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanccongruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quoniam in Deo circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dĩ: ut uideat sine zelo elantẽ. sine ira irascentẽ: sine
dolore ⁊ pęnitentia pęnitentẽ: sine misero corde misericordẽ.
sine ꝓuisionib p̃scientẽ. In illo enĩ nec p̃terita nec futura.
repperiri queunt: s cuncta mutabilia. immutabilit̾ durant.
& quȩ in seipsis eristere non possunt. illi simul oĩa assis¬
tunt. Nichilq in illũ p̃terit qđ transit: qr in ȩ̨t̾̃nitate. eiꝰ.
modo quodã incõprehensibili. cuncta uolumina seculorũ
transeuntia. manent: currentia stant. Sic̃ gͦ accipimꝰ sine¬
zelo zelantẽ. sine ira irascentẽ: ita sc̃o iuro etiã sine erudeli¬
tate. dici potuit crudelis. Crudelis quippe dr̃. qͥ districte fe¬
riendo ñ parcit: ut udelicet hoc loco crudlis. districte fe¬
riens possit intellegi: ⁊ ulciscende culpȩ ñ parcens. Inde
ysaias quoq cũ uideret ultumn iudicii diẽ. nͥon iã cũ ue

Expanded text:
tatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine tatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, currentia stant. Vet. XXV. zelo zelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem no
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝓspectu presto est. ⁊ om̃e qđ p̃sens ẽ. scire potest
potiu̾s quã p̃scire. Et tamen dr̃ delans. dr iratus. dr̃ pe¬
nitens dr̃ misericors: dr̃ p̃scius: ut qr cas titatẽ ani¬
mȩ uniuscuusq custodit. humano modo zelans uocet᷑: quãuis
mentis cruciatu ñ tangit᷑. Et qr culpas ꝑcutit dicit᷑ irasci: quã¬
ius nulla animi ꝑturbatione moueat᷑. Et qr ipse immutabił
id qđ uoluerit mutat. penitere dr̃: quãuis rẽ mutet. consiliũ
ñ mutet. Et eũ miseriȩ nr̃e subuenit misericors uocat᷑: quã¬
uis miseris subuenit. ⁊ cor miserũ nũquã facit. Et qr ea quȩ
nob̃ futura sunt uidet. quȩ tam̃ ipsi sẽꝑ p̃sto sunt : p̃scius
quequȩ st̃ : ñ in et̾nitate eiꝰ ideo uident᷑ qr sunt: s idõ sunt.
qr uident᷑. Dũ gͦ ad u̾ba mutabilitatis nr̃e descendit᷑. ex eis
quib dã gradib factis. ascendat qͥ potest ad incõmutabili¬

Expanded text:
ejus prospectu praesto est: et omne quod praesens est sciri potest, ejus prospectu praesto est: et omne quod praesens est sciri potest, potius quam praesciri. Et tamen dicitur zelans, dicitur nitens, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subvenit, et cor miserum nunquam facit. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tantum ipsi semper praesto sunt, praesciusquaeque sunt, non in aeternitate ejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabili
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: qui cũ cruciatu mentis. castitatẽ eustodit uxoris.
Irasci dicit᷑: qui feruore animi. contra pumendñ uitiũ ac¬
cendit᷑. Peniteri dicit᷑. cui id qđ fecit displicet. ⁊ econtra
mutando aliquid aliud fecit. Misericors dicit᷑. qui pietate
ẽ. eoqđ unusquisq intuetitur quẽpiã miserũ. atq ei
cõpatiens dũ dolore animi tangit᷑. ipse cor nuserũ facit
ut eũ a miseria liberet ciu intendit. Prescire dr̃. qͥ unã¬
dienda castitate nrr̃ nullo mentis cruciatu tangit᷑  quo¬
m irascit᷑: qui in ulciscendis uitiis nr̃is. nulla ꝑturbatio¬
ne animi cõmouetur : quomͦ ẽ penitens: qui id qqͣ semel
fecerit. se fecisse nequaꝗͣ dolet: quomͦ habet miscdiam:
qͥ cor miserũ nũꝗͣ habet: quomͦ ẽ p̃seuis: dũ nulla nͥ quȩ
futura sũit. p̃seiant᷑: & scimꝰ ꝙ dõ futurũ nicħ ẽ. ante
eiuꝰ oculos p̃terita nulla st̃. p̃scientia ñ transeunt. fu¬
tura ñ ueniunt. quippe qr om̃e qđ nobis fuit ⁊ erit. in

Expanded text:
dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamdienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit, se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui cor miserum non habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futcujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓmerenda celestia tanto fit capax: quanto fuerit expectan¬
do longanimis. S tam̃ int̾ hȩc scõꝵ patientiã dolor urget
ad uocẽ: ⁊ cũ dilati ꝓficiunt. metuunt ne deficientib iuri
uetusta transiatio dissonat. qr qđ in hac de dõ dr̃. hoc in il¬
la de adu̾sariis ac ꝑsecutorib memorat᷑. S tam̃ qr hȩc no¬
ua translatio ex hebreo arabicoq eloquio cuncta ueriꝰ tranᷤ¬
fudisse ꝑhibet᷑. credendũ ẽ qͥcquid in ea dr̃: & oportet ut

Expanded text:
ad promerenda coelestia tanta fit capax, quanto fuerit exspectanad promerenda coelestia tanta fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctam patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientes vacui vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore fide stat. desideriis clamat. S dolet se quasi ñ res¬
piei : dũ sua uidet in tribulationib uota differri. Alto nãq
consilio omp̃e d̃s cũ scĩ eus adu̾sarioꝵ ꝑsecutionib cõpri¬
miuit᷑. eũq assiduis ut liberent᷑ int̃pellationib clamats.
differre solet uoces petentiũ. ut merita patientiũ cres¬
cant. quatinus eo magis exaudiant᷑ ad meritũ. quo eitius
ñ exaudiunit᷑ ad uotũ. Unde alias scriptũ ẽ. Ds m̃s clamq̃¬
bo ꝑ diẽ nec exaudies & nocte. Atq ipsa utilitas de exau¬
diendi mora. mex subdit᷑ eũ illic ꝓtinus subinfert᷑. & ñ ad
insipientiã mͥ. ad multiplicandũ quippe scõꝵ sapientiã. ꝓ fi¬
cit qđ postulata tarde ꝑcipiunt: ut ex dilatione erescat
desideriũ. ex desiderio intellectꝰ augeat᷑. Intellectꝰ uͦ eñ
tenditur. ei in dm̃ ardentior affectꝰ aꝑitur. Affectus autem

Expanded text:
tempore, fide stat, desideriis clamat, stempore, fide stat, desideriis clamat, spici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque ns Deus, cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per dietinus subinfertur: et non ad insipientiam mihi. Ad multiplicandam itaque sanctorum sapientiam proficit, quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero, cum tenditur, ei in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ipraleetus saeri eloquis int̾ textũ ⁊ mysterum tanta est
libratrone pensandus: uit utriusq partis lance moderata.
bunc neq nunia discussionis pondus deprimat neq rursus
toe por incurie uacuũ relinquat. Multe quape enis senter¬
tie. tanta allegoriarũ conceptione sunt grauida. ut qsqͥte
eas ad solam tenere hystoriam nititur. carũ notitia ꝑ suã in¬
curiã priuetur. Nonnullȩ uͦ ita exteriorib p̃ceptis inseriuunt.
ut si ꝗuis eas subtilus penetrare desiderat. intꝰ quidẽ nil inue¬
niat: sed hoc etiã sibi qđ foras loquunt᷑ abscondat. Inde bene¬

Expanded text:
lectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foras loquuntur abscondat. Ante con
Abbreviated transcription (Latin):
lasse siris genib orabat dicens. Dñe iħu. ne statuas ulis hos pec¬
catũ Siid gͦ hiuc qui dui ⁊ parua ⁊ magua narrauerat ñ iam
sus citharȩ atq. orggani cantꝰ silebat : atq ad luctũ uersa fiue.¬
ranto: de ees quos p̾dicando ñ trarerat amando flebiat. Cđ nimi¬
rũ cottidie scã ecclia agere ñ desistit: quȩ p̃dicationis ũbũ pe.¬
ne ubiq conticuisse iam conspieit. Alii nãq loqui dissimiulant:
ali pecba audire contẽpnunt s electoꝵ mens dũ tadere cantũ
pelieationis conspicit. gemens ac tacita ad fletus redit: Hicat gͦ
Mersa ẽ ia luetũ eithara mes. ⁊ organũ meũ in uocẽ fsentium.
quia elecdꝰ quisq quo sce p̃dicationis uor siliut. dampuait axtie
grauuis plingit Atuc usq beatꝰ iob descripsit mala que ꝑcalit
boc u er loco ieipit narrare subtilius hona que fecit ꝓi aolo¬
ris uba hystorica atq allegorũ expositione transcurrinꝰ ui¬

Expanded text:
 peccatum . Quid ergo buic, qui diu et parva et magna narraverat, nisi jam suae citharae atque organi cantus silebat atque in luctum versa fuerant, quia eos quos praedicando non traxerat, amando flebat? Quod nimirum quotidie sancta Ecclesia agere non desistit, quae praedicationis verbum pene ubique conticuisse jam conspicit. Alii namque loqui dissimulant, alii recta audire contemnunt. Sed electorum mens dum tacere cantum praedicationis conspicit, gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium, quia electus quisque quo sanctae praedicationis vox siluit, eo damna Egravius plangit. Hucusque beatus Job descripsit mala quae pertulit, hoc vero ex loco incipit narrare subtilius bona quae fecit. Sed doloris verba historica atque allegorica expositione transcurrimu
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑. s in dõ mens nr̃a refouet᷑. Tantoq ã uiriditate
gaudii longe fit: quanto adbue ab auctoris repulsa lu¬
nine a se frredit Tune aut̃ ad uero letitis uridita¬
t̾ẽ. puenit. quando ꝑ et̃nȩ contẽplationis gram. etiã semetipsã

Expanded text:
afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
expletis desideriis actibq infirmantiũ. ad electoꝵ uocẽ
sermo conũtitur: eũ ꝓtinꝰ subinfert᷑. Nune aut᷑ in meniet
ipso marceseit aĩa mea: ⁊ possident me dies afflictioni.
E lectoꝵ quippe anima nunc marcescit: qr in illa postmodũ
et̃ns exultatione uiridescit. illodo eos dies afflictionis
possident: qr dies letitiȩ post sequunt᷑. Scriptũ quappe ẽ.
Timenti dñm. bene erit in extremis. Et rursũ. de ecdã¬
dr̃᷑. Ridebit in die nouissimo. Nlunc enĩ tẽpiis afflictioĩs
est bonis: ut sequat᷑ eos exultatio quandoq sine tẽpore.
hine ab eis alias dr̃. humiliasti nos in loeo afflictioni.
Loens nãq afflictionis. ẽ: uita p̃sens Iustigͦ hic. id est in
loco afflictionis humiliati st̃: qr in et̃nã uitã id est in
loco gaudii sublimant᷑. Cũ uͦ marcescere animã diceret.
recte etiã p̃misit in memetipso: qr in nob̃metipsis quid̃

Expanded text:
expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protinus subinfertur: CAPUT XXVIipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: « Timenti Dominum bene erit in extremis . » Et rursum de Ecr: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in nichilo. Apud estimationẽ quippe maloꝵ in nichi¬
lũ redigimur: quando ea quȩ ipsi quasi sũma diligunt:
bona temporalia ñ tenemus. Despectis nãq suꝑnis ꝓmis¬
sionib. t̾rena desiderant: & siquando in eoꝵ m̃te ałiqͥd
de appetitu ȩt̃nitatis orit᷑. suborta citiꝰ transitoria de
lectatione dissipat᷑. Unde ⁊ statim subiuingit᷑. Abstulisti qͣ¬
si uentꝰ desideriũ meũ. Fidelis quippe popłs se pati de¬
nuntiat: qđ eos quos diligit pati dolet. Uentꝰ gͦ. deside:¬
riũ tollit: cũ res quęlibet᷑ transitoria. et̾nitatis appeti¬
tũ destruit. Ibi adhuc congrue subiufert᷑. & uelut nu¬
bes ꝑtransiit salus mea. Nubes quippe in alto eminet: s¬
hanc ad cursũ flatus impellit. Sic nimirũ sic sunt tẽpo¬
ralia iniquoꝵ bona. uelut in alto quidẽ ꝑ honoris celsitu¬
dinẽ degere uident᷑: s ad cursum uitȩ cottidie. quasi
quibuscdã mortalitatis suȩ flatib impellunt᷑. Salus gͦ ut

Expanded text:
 innituntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim subjungitur: asi ventus desiderium meum. - Fidelis quippe populus se pati denuntiat, quod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in altum eminet, shanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt. Nã & prudentes quiq ad p̃dicationis fructũ sollert᷑
inuigilant: atq ut alios ad uitã ꝑtrahant sono maguȩ ꝑsuasi¬
onis elaborant. Et qui in ea tardiores ingenii uident᷑. ex ipso
uitȩ suȩ merito in quantulũ se posse conspicut. exortationis
erga alios auctoritatẽ sumunt: atq ad celestẽ patriã quos ua¬
lent trahere ñ desistunt. S scã eccłia extremis ꝑsecutionibus
p̃ssa. cũ u̾ba sua a reꝑbis contẽpui considerat. amoris sui gr̃am
ad sclũ laicutũ format: qr nunirũ deflet. quos ex hortando
trahere ñ ualet. Dicat gͦ. Uersa ẽ in lutuni cythara mea: ⁊ or¬
ganũ meũ in uocẽ flentiũ. Aesi aꝑtẽ. fateatur dicend:
mois quidẽ meȩ tempore ꝑ alios parna more cithare.: ꝑ alios l̃
more organi. magna e sono̾ra p̃olicabã. deo nnne in luctã eitħa¬
rid ni organtũ u̾sum ẽ : q dum me contẽpni conspicio. cos qui pciea¬

Expanded text:
reddunt. Nam et prudentes quique ad praedicationis fructum solerter reddunt. Nam et prudentes quique ad praedicationis fructum solerter invigilant, atque ut alios ad vitam pertrahant, sono magnae perturbationis elaborant, et qui in ea tardioris ingenii videntur, ex ipso vitae suae merito in quantulum se posse conspiciunt, exhortationis erga alios auctoritatem sumunt, atque ad coelestem patriam quos valent trahere non desistunt. Sed sancta Ecclesia extremis persecutionibus pressa, cum verba sua a reprobis contemni considerat, amoris sui gratiam ad solum lamentum format, quia nimirum deflet quos exhortando trahere non valet. Dicat ergo: « Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium. » Ac si aperte fateatur dicens: Pacis quidem meae tempore per alios parva more citharae, per alios vero more organi, magna et sonora praedicabam. Sed nunc in luctum cithara et organum versum est, quia dum me contemni conspicio, eos qui praedica
Abbreviated transcription (Latin):
tũ recꝰtitudinis in oꝑatione subsistat. Intueri it̃ hȩc egregiũ
p̃dicatorẽ libet. quanta arte magisterii fideliũ aias uelut in
cithara coidas tensas. alias amplius tendendo extenuat: atq ali¬
as a tensione sua relaxando conseruat. Alias ⁊ enĩ dicit. Non in
cõmessationib ⁊ ebrietatib : ñ in cubilib ⁊ impuditiciis. Et rur¬
sus ait. Mortificate menbra ur̃a. quȩ stͣ suꝑ t̾rã: ⁊ tamen p̃dicato¬
ri kiño seribit dicens. Noli adhuc aquã bibere: s modico uino
utere ꝓpt stomachũ tuũ & frequentes tuas infirmitates. Illas
gͥ cordas ex tenuando tendit. ne ñ tensȩ omĩ modo ñ sonent. hanc
u a tensione temperat. ue dũ plus tendit᷑ munꝰ sonet. Siue aut̃¬
scĩ p̃dicatores. in eccłia. seu quilibet simplices ⁊ abstiuentes. ꝓut
uires accipunt: in ea ꝓximis suis canticũ bone ex hortationis

Expanded text:
tum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium tum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rursus ait: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Et tamen praedicatori charissimo scribit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Illas ergo chordas extenuando tendit, ne non tensae omnimodo non sonent; hanc vero a tensione temperat, ne dum plus tenditur, minus sonet. 79. Dusancti praedicatores in ecclesia, seu quilibet simplices et abstinentes pro ut vires accipiunt in ea proximis suis canticum bene exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ: ꝑ cordas uͦ organt. eytharȩ: intentionẽ recte iiuentiũ
non inconuenient᷑ accipimꝰ. Iuȩ dũ ad uitã aliã ꝑ afflictionem
carnis tendit᷑ quasi extenuata corda in eytharam ꝑ intuentiũ
ammirationẽ sonat. diccat᷑ & enĩ corda. ut congrnũ in cythara
cantũ reodat: qr  scĩ uiri castigant corpus suũ. ⁊ seruituti subi¬
ciunt: atq ab infimis ad suꝑiora tendunt᷑ Pensandũ quoq ẽ:
qđ corda in cithara si minus tendit᷑ ñ sonat. si amplius raucum
sonat: quia nimirũ iurtus abstinentie aut omĩno nulla ẽ. si tan¬
tũ quisq corpus ñ edomat. quantũ ualet: aut ualde inordina¬
ta ẽ. si corpus atterit. plusquã ualet. ꝑ abstinentiã quuppe car¬
nis: uitia st̃ extinguenda ñ caro. Et tanto qͥsq sibimet debet
moderamine p̃esse. ut & ad culpã caro ñ suꝑbiat: & tam̃ ad effec¬

Expanded text:
cantium, per chordas vero citharae, intentionem rectae viventium cantium, per chordas vero citharae, intentionem rectae viventium non inconvenienter accipimus. Quae dum ad vitam aliam per afflictionem carnis tenditur, quasi extenuata chorda in cithara per intuentium admirationem sonat. Siccatur etenim chorda, ut congruum in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt , atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et tanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat, et tamen ad effec
Abbreviated transcription (Latin):
qui hanc atrocius quasi sciendo contẽpnunt. Alnde ⁊ cũ diceret. eu¬
tis mea denigrata ẽ: addidit. suꝑ me: qr hos quos pͥus ad decorem
iustitiȩ quasi candictos habuit. post deterius nigros poetat. Sed
dũ cutis ad ingredinẽ uertitur: fortes qui in illa sunt ⁊elo fidi
contabeseunt: Inde apte subuingit. Et ossa mea aruerunt pre
caumate. Sic nãq & priori tempore os fortissimũ scg̃ eccłiȩ. qua¬
dã ariditate tedii patlus estuabat. cũ quibusdã caded eant dice¬
ret. Quis infirmatur. ⁊ ego ñ infirmor : quis scaudalixatur: ⁊ ego¬
ñ uror Cutis gͦ denigratur. & ossa p̃ caumate arescunt: qr dũ
infirmi ad iniquitatt᷑ ꝓsiliunt: fortes quiq xeli sui igne cru¬
um in uocẽ flentum. Quia organũ ꝑ fistulas. & cit hara ꝑ
cordas sonat : potest ꝑ citharam. recta oꝑatio: ꝑ organum
uͦ. scã p̃dicatio ilesignari. E fistulas quippe organi ora p̃di¬

Expanded text:
qui hanc atrocius quasi sciendo contemnunt. Unde et cum diceret: Cuqui hanc atrocius quasi sciendo contemnunt. Unde et cum diceret: Cutis mea denigrata est, addidit, super me, quia hos quos prius ad decorem justitiae quasi candidos habuit, post deterius nigros portat. Sed cum cutis ad nigredinem vertitur, fortes qui in illa sunt zelo fidei contabescunt. Unde apte subjungit: Et ossa mea aruerunt prae caumate. Sic namque et priori tempore os fortissimum sanctae Ecclesiae quadam ariditate taedii Paulus aestuabat, cum quibusdam cadentibus diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae caumate arescunt, quia dum infirmi ad iniquitatem prosiliunt, fortes quique zeli sui igne cruum in vocem flentium. - Quia organum per fistulas, et cithara per chordas sonat, potest per citharam recta operatio, per organum vero sancta praedicatio designari. Per fistulas quippe organi, ora praedi
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt ꝑ ossa uͦ fortes enus figurati sunt: in quib corporis illiꝰ
tota cõpago solidat᷑ Iuia gͥ aut̃ ꝓuocati munerib aut ꝑsecuti¬
onib affucti in ultima abstatu fidi infirmi cadunt. eãꝙ ipsi
postꝗͣ ceciderint ꝑsequiint᷑: quid aliud quã eutis suiȩ nigradinẽ¬
patitur: ut in ipsis postinodũ feda appareat: in quib pͥus pulcͥra
uidebatur: dũ enĩ hi qui pͥus exteriora bene dispensare cõn¬
sueuerant. contra electos dĩ postmodũ seuiunt: quasi cutis eccłiȩ
anteactȩ iustitie colorẽ ꝑdidit. quȩ ad nigredinẽ iniquitatis
uenit. Qđ hieremias etiã sub p̃cipui metalli specie. deplorat di¬
ceus. Quomͦ obscuratũ ẽ aurũ: mutatꝰ ẽ color obtimꝰ : ꝑu̾si aut̃
dũ ab eius sacramentis exeunt. plerũq int̾ reꝓbos locũ hono¬
ris sumunt ut ipsi contra scãm ȩccłiam ex auctoritate seuiaii:

Expanded text:
serviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius serviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius tota compago solidatur. Quia igitur aut provocati muneribus, aut persecutionibus afflicti, multi in ea ab statu fidei infirmi cadunt, eamque ipsi postquam ceciderunt persequuntur, quid aliud quam cutis suae nigredinepatitur, ut in ipsis postmodum foeda appareat, in quibus prius pulchra videbatur? Dum enim hi qui prius exteriora bene dispensare consueverant contra electos Dei postmodum saeviunt, quasi cutis Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad nigredinem iniquitatis venit. Quod Jeremias etiam sub praecipui metalli specie deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Perversi ergo dum ab ejus sacramentis exeunt, plerumque inter reprobos locum honoris sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam ex auctoritate saeviant,
Abbreviated transcription (Latin):
continentes hinc ꝑ ioħ̃em angis ꝑgami eccłie attestat᷑ dicens.
Scio lͥ habitas. ubi sedes ẽ. sathanȩ. & tenes nomen meũ. ⁊ non
negasti fidẽ meã. Beatꝰ gͥ iob ut ostendat cuius fortitudinis fu¬
erit. insinuet cũ quib uixit dicens. frat᷑ fui draconũ. & sociꝰ
struetionĩ: qr minuis eẽt qđ ipse bona ageret. nisi ⁊ ad bonita¬
tis suȩ cumulũ ab aliis mala toleraret. Sequit᷑ Cutis mea denigra¬
riã pensare negleginus: qi uidelieet sermonis uirtus patet. ex
pena passionis. S qi ut sepe iã d̾iximus plerũq beatꝰ iob sie nar¬
rat gesta. ut gerenda p̃nuntiet. bene hoc scẽ eccłie uocib congru¬
it: quȩ dolore ꝑsecutionis ultime: in infirmis grauit᷑ sentit. Cũq
ab illa alii ꝑeunt. ualentiores quiq merore erueiant᷑. Erterior
quipe causa eiꝰ. ẽ t̾rena dispensatio: interior uͦ cura cȩlestis. Cu¬
tis gͦ nomine infirmm signant᷑. qui nc̃ in ea exteriori utilitatide¬

Expanded text:
s: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Beatus igitur Job ut ostendat cujus fortitudinis fuerit, insinuet cum quibus vixit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quia minus esset quod ipse bona ageret, nisi et ad bonitatis suae cumulum ab aliis mala toleraret. Sequitur: CAriam pensare negligimus, quia videlicet sermonis virtus patet ex poena passionis. Sed quia, ut saepe jam diximus, plerumque beatus Job sic narrat gesta, ut gerenda praenuntiet, bene hoc sanctae Ecclesiae vocibus congruit, quae dolorem persecutionis ultimae in infirmis graviter sentit. Cumque ab illa alii pereunt, valentiores quique moerore cruciantur. Exterior quippe causa ejus est terrena dispensatio, interior vero cura coelestis. Cutis ergo nomine infirmi signantur, qui nunc in ea exteriori utilitati de
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ñnũquã pupillis dominis ad discipline magisteriũ
serm p̃sunt. terrent᷑. p̃munt. & feriunt. & tamen esse
serui nullom̃ desistunt: qr ad hoc ipsũ ordinati st̃
ut ꝓficientib dnĩs etiã feriendo famulent᷑. Quia gͥ mala rep¬
boꝵ bonos dũ cruciant purgant: utilitati iustoꝵ ẽtiã misitat
potestas iniquoꝵ. Sed plerũq iusti tribulatione dep̃hensi tar¬
dã manũ subuenientis estimant: cũ se ꝑsequentiũ immani¬
tas paulo longiꝰ angustat. Et concita quidẽ sunt ereptoris
remedia: s hoc qd̃ ab ereptore citiꝰ agit᷑. dolori tardũ uidet᷑.
Cũq adeẽ postulationi auxiliũ quęrit᷑: si uocẽ ñ statim se¬
lium: qr uidelicet in uoce ipsa uis passionis exprimit᷑. qr su¬
ꝑnũ auxiliũ. ⁊ si adest quantũ ad ordinatã ꝓuidentiam
ꝓtectoris: deesse tam̃ credit᷑. quantũ ad concita uota pa¬

Expanded text:
sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat, et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolori tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim selium. Qua videlicet in voce ipsa vis passionis exprimitur, quia supernum auxilium, etsi ad est quantum ad ordinatam providentiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota pa
Abbreviated transcription (Latin):
ta bonoꝵ. Nũquã quippe dñs aduersus bonis eẽ ꝑmitte¬
ret. nͥ etlã quantũ ꝓdessent uideret. Nlã dũ uuiusti se¬
uiunt. iusti purgant᷑. ⁊ utilitati innocentiũ militat ui¬
ta prauoꝵ : dũ hanc ⁊ p̾mendo humiliat. ⁊ humiliando
semꝑ ad meliũs format. Unde recte qͦq ꝑ salomonẽ dr̃.
Qui stultͦ ẽ seruiet sapienti. Et tam̃ sepe conspicunꝰ sa¬
pientes subeẽ. stultos uͦ arcem dominii tenere: sapien
tes seruilit᷑ obsequi. stultos tyrannica elatione dñã¬
ri. Quomͦ gͥ definitione diuinȩ sententiȩ sapienti stul¬
tus seruit: dũ plerũq hunc uire tẽporalis dominii
cõprimit.ͦS sciendũ ẽ. qr contra sapientis uitã dũ
stultus p̃muiens t̾rorẽ potestatis exercet dũ hunc la¬
borib fatigat. contumeliis lacerat: ꝓfecto hunc ab oĩ
iutioꝵ. rubigine urendo purgat. Stultꝰ gͦ sapienti etiã
dũando seruit.: quiẽ ad meliorẽ. statũ p̃mendo ꝓuehit.

Expanded text:
nus adversos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos tes serviliter obsequi; stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens, terrorem potestatis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit;
Abbreviated transcription (Latin):
tunce sit cuerert̃ me. Si bistorie utendimꝰ. qͥd alius uesto¬
m̃tũ beati iob. quã eiꝰ corpus accipimꝰ : euiꝰ iudelicet uestĩ¬
tum consumit᷑: dũ caro cruciat᷑. Iuxta allegoriȩ uͦ mysteriũ: ues¬
tunentũ ẽ sc̃ẽ eccl̃iȩ. fidelur̃ uita. Nã sicut tota simul eccłia.
uestimentũ. xp̃i: ita fideles qͥq eiusdẽ ȩccł̃iȩ uestim̃ta de pu¬
tant᷑. Si enĩ sca eccłia uestimentũ xp̃i ñ eẽt. paulus ꝓfecto
ñ diceret. Ut exhiberet sibi głosam ȩccłiam. ñ habentẽ ma¬
culã aut rugã: id ẽ nec ꝑ p̾eceatũ habentẽ maculã: nec ꝑ¬
duplicitatẽ rugã: qr & ꝑ iustitiã. munda ẽ.: & ꝑ simplicẽ
utentionẽ tensa. Quȩ gͦ abluta ẽ.: ne maculã habeat: ten¬
singuloꝵ animȩ : quȩ ab errore conu̾se eandẽ ȩccłiam cre¬
dendo: eãq fidelit᷑ inherendo circũdant. De qͥb eidẽ eccłiȩ.¬

Expanded text:
d aliud vestimentum beati Job quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia vestimentum Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta Ecclesia vestimentum Christi non esset, Paulus profecto non diceret: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam ; id est, nec per peccatum habentem maculatitiam munda est, et per simplicem intentionem extensa. Quae ergo abluta est ne maculam habeat, extensingulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo, eique fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
patet. eausa. qm̃ scĩ uiri corpus ꝑ sinus ulcerũ seaturiens uer¬
uasi suo robore menbra continent. dũ nores infirmantũ
stae pelie portant.S cũ tribulationis ultimȩ contra eã feruor
ercreuert. in nocte os illius ꝑforat᷑. dolorib: qi ñnũquam
abiomeintes ticti etiã ipsi ad ꝑfidiã defluunt. qui ad fidem
aliosᷤ tenere uidebant᷑. Ait gͦ. Nocte os meũ ꝑforat᷑ dolorib

Expanded text:
patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens verquasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem al
Abbreviated transcription (Latin):
In mom̃to indignationis abscondi faciẽ meã parũꝑ a te:
E in miscd̃a sempit̾na misertus sũ tui. łtnc etiã psal¬
musta dep̃catur dicens. Non me derelinquas usq quaq Dere¬
linqui gͥ sese ad modicũ posse utilit̃ nouerat. qui ne usq¬
quaq relinqueret᷑ petebat. S cõs & enĩ suos dñs ueniendõ
adiuuat. derelinquendo ꝓbat: donis firmat. tribulationib
temptat. Unde recte quoq ꝑ quendã sapientẽ dr̃. In pͥmis
elegit eũ. timorẽ & metũ & ꝓbationẽ inducit suꝑ illum̃.

Expanded text:
ciem meam parumper a te, et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super il
Abbreviated transcription (Latin):
nis spiritib uidelicet hostib occultis: dicat uniu̾sa eccłia
de prauis ꝑsequentib. scilicet adu̾sariis aꝑtis. Ipsi quippe
eus itinera dissipant: cũ in quoꝵdã infirmoꝵ mentib ueri¬
tatis uias. callida ꝑsuasione ꝑturbant. Ipsi insidiantes p̃ua¬
lent: cũ eos qͦs aꝑte ad malũ trahere nequeunt. bona si¬
mulando ꝑu̾tunt. S mirũ ualde qđ subicit. ñ fuit qui
ferr& auxiliũ. cũ de diuino aduitorio psalmista clam̾et.
aduitor in oportunitatib in tribulatione. & sperent iite¬

Expanded text:
nis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia nis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus in tribulatione . » Qua it
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ extrema illiꝰ menbra signant᷑ : quȩ dũ ad oꝑa t̃rena de¬
seruiunt: tanto celeriꝰ ab adu̾sariis falli possunt : quante
sublimius munꝰ intellegunt hos itaq pedes adu̾sarii sub¬
u̾tunt: iudelicet eũ extrema menbra illiꝰ. ad sui alog¬
matis errorẽ trahunt Subu̾si pedes uiã tenere neque¬
unt: cũ infirmi quiq ꝑsecutoꝵ suoꝵ uł ꝓmissionib ꝑsuasi.
uł minis t̾riti. uł cruciatib fracti. ab itinere recto deuiañ.
oppresserunt quasi fluctib semitis sn is: qr scilicet uita pra¬
uoꝵ insolenti inquietudine molesta. ad obruendã ut ita di¬
xerim nauẽ cordis. quasi tẽpestas illabit᷑ De qua uidelicet
tẽpestate ꝑ salomonẽ dr̃: quasi tẽpestas transiens ñ erit
impius. Cũq infirmꝰ qͥsq ꝑu̾sos florere conspicit. htinc in
ꝑuersitatis pelagus. unda miserȩ imitationis mergit. Dissi
pauerunt itinera mea. insidiati sunt. mͥ ⁊ p̃ualuerunt : &
ñ fuit qui ferret auxiliũ. Dicat hȩe beatus iob de malig¬

Expanded text:
 extrema illius membra signantur? Quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad sui dogmatis errorem trahunt. Subversi pedes viam tenere nequeunt, cum infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, vel minis toppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. Sequipaverunt itinera mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. - Dicat haec beatus Job de malig
Abbreviated transcription (Latin):
sua iustitiȩ tribuere iudicis: qđ & bona illo largiente ha¬
beat. ⁊ adu̾sarioꝵ mala illo ꝑmittente patiat᷑. Inde & mox
de dũo subuingit dicens. Faretram enĩ suã aperuit: & af¬
flixit me. Iuid ꝑ faretrã dĩ. nͥ occultũ consilium designa¬
tur. Sagittã uͦ de faretra dñs eicit : quando de occulto con¬
silio aꝑtam sententiã emittit. Quia enĩ flagellat᷑ quisq cog¬
noscimus. s qua ex causa flagellũ ueniat ignoramꝰ. Cum
uͦ post flagella uite correptio sequit᷑. etiã ipsa consilii uir¬
tus aꝑit᷑ Faretra gͥ clausa est consiliũ occultũ: s aꝑta fa¬
retra affligim᷑. quando ꝑ id qđ post flagellũ sequitur. quo
consilio flagellam᷑ uidemus. Cũ peccata dñs uidet. & tam̃
manũ ad uindictã ñ cõmouet quasi clausã faretrã ten&:
s feriendo indicat. quantũ ei in nob̃ displicuit hoc qđ

Expanded text:
sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente hasua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjungit, dicens: flixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur? Sagittam vero de pharetra Dominus jacit, quando de occulto consilio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur quisque, cognoscimus; sed qua ex causa flagellum veniat, ignoramus. Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra retra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod