comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim parabola similitudo noĩatur: aꝑ-¬
te constat. qd̾ ꝑ exterioꝵ uerborũ for¬
mam mysti̾a loquitur: qͥ ad loquen¬
dum. ꝑabolã assumpsisse memorat᷑.
Cum ienĩ sua narrat: quȩq sunt sc̃ȩ̃
eccłiȩ uentura denuntiat: ⁊ ꝑ hoc qd̾
ipse patit᷑. indicat quid illa patiatur.
Nonnunqͣm uͦ sic suȩ historiȩ uerba ꝑmis¬
cet: ut nichil allegoricum insonet. Nõ¬
nunqͣm sic suos dolores loquit᷑: ac si ex
uoce dolentis eccłiȩ loquatur. In hac
uͦ ultima sui parte sermonis. ultimũ
tempus designat eccłiȩ: quando adu̾¬
sarios suos idest carnales quosq uel he-¬
tieos atq gentiles. qͦs nunc studet sa¬
pientiȩ auctoritate cõprimere: effre¬
nata iactantia elados latius cogit᷑ irri-¬
sa tolerare. Unde in hoc qͦ sermone di¬
citur. Nunc autẽ detident me iunio-¬
res tempore: quoꝵ ñ dignabar patres
ponere cum canib gregis mei. Et ipsa¬
ordinis ratio exposcit. ut ꝑu̾ba beati

Expanded text:
enim parabola similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone ditor nunc autem derident me iuniores tempore quorum non dignabar patres ponere cum canibordinis ratio exposcit ut per verba beati
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ te tinere dep̃hendis. ꝓfecto con¬
stat. quia hac sapientia plenus es. Qͣm
si adhuc cognoscere non potes. qͥd sit
in se: iam cognoscis interim qͥd sit in te.¬
Quȩ enĩ apud se ab angłis metiutur. ⁊¬
apud te timnor dñi uocatur: quia hane
habere de certũ est. si timere te dñin
incertũ non est. Hinc etiã ꝑ psalmistã
dicit᷑. Initiuni sapientiȩ timor dñi.
Quia tẽ penetrare eor inchoat: eũ hoc
extremi iuditii pauore ꝑturbat. Ad pͣ¬
uitatẽ igitur nr̃ãm diuinus sermo
se attrahit: sicut pat̾ cum paruulo
filio loquit᷑.. ut ab eo possit intelligi.
sponte balbitit. Qͥa enim naturã sa-¬
pientiȩ penetrare ñ possumus. quid
sit in se: ex condescensione dĩ audiui¬
mus. quid sit in nobis cũ dicit᷑. Eece
timor dni: ipsa est sapientia. S quia
ille ueraciter uĩ diuins timoris in¬
telligit. qui se a cunctis prauis oꝑib eu¬
stodit. recte subdit᷑. Et reced̾e̾ a inaloin¬

Expanded text:
Deum timere deprehendis, profecto conDeum timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es; quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim qQuae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, in
Abbreviated transcription (Latin):
catorib daret ⁊ hanc in carnatã sapien¬
ciam uideri ⁊ enarrari a p̃dicatorib p̃pa¬
rari. inuiestigari ab auditorib fecit. Si¬
bi quippe illã prẽpari.t. quisqͥs illam be¬
ne uiuendo uidiem iuditis ꝓpitiã parat.
Et notandũ quod de ea quatuor dicta
suit. dit enĩ. Uidit. enarrauit: p̃p̃arauit.
inuestigauit. Uidit nãq qͥa speties est.
Snarrauit: quia uerbũ preꝑauit: qͥa
remedium. Inuestigauit: quia oceul¬
tum. S hoc qd̾ eterna de sapientia. spe¬
cies patris ⁊ uerbũ dicitur. quando ab
humana m̃te penetrat᷑. Quis nanq
utelligat uel uerbũ sine temꝑe: uel
spetiem sine circũscriptione. Dicen¬
dum gͦ erat aliquid: qd̾ de ula homo
cognosceret in se. Unde apte subdit᷑.¬
Et dixit homini.
ccetimor dñi ipsa est sapientia: &
reced̾e amalo intelligentia. Acsi a¬
ꝑte diceret᷑. Ad temetipsũ homo reu̾¬
tere: cordis tui secreta ꝑscrutare. Si

Expanded text:
catoribus dare, hanc incarnatam sapiencatoribus dare, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in viam judicii propitiam parat. Et notandum quae de ea quatuor dicta sint. Ait enim, vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte subditEt dixit homini: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta perscruta. Si
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam appellat: d ꝗͣ scͥptũ ẽ. Et colligẽt d̾ regno eiꝰ
oĩa scandala. Insuꝑno ienĩ regno: scan¬
dala quȩ ex eo colligi debeant ñ haben¬
tur. Qui gͦ soluit oꝑe. ⁊ sic docet uoce⁊
in isto regno cȩlorũ erit minimꝰ in illo
nec minimꝰ. Uiam autẽ ꝓcellis sonanti.¬
b posuit: cũ predicatorib suis ad cor¬
da hominũ terrore uentur iuditii ꝑ¬
culsa aditũ fecit. Prius itaq lex poni
hoc quod sonuerit. oꝑe conseruat. Tc̃¬
autẽ cũ legen pluuiis. ⁊ uiã ꝓcellis so¬
nantib poneret⁊ hanc sapientiã deus
uidit: enarrauit. p̃parauit. ⁊ inuesti¬
gauit. Usitata sacri eloqui locutione
uidere dĩ dicitur. uidere nos facere: si¬
cut iusto uiro dñs dicit. Nune cogno¬
ui quod timeas dm̃. ⁊ israhelite p̃mo¬
nentur. Temptat uos dñs deus uester.
ut sciat si diligitis eum: idest. ut scire
uos faciat. Sunc gͦ eum legem pliuus
poneret. hoc est mandatum eustodiȩ p̃di¬

Expanded text:
em appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex phoc quod sonuerit opere conservat. autem cum legem pluviis et viam procellis sonantibus poneret, hanc sapientiam Deus vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre Deus dicitur, cut justo viro Dominus dicit: « Nunc cognovi quod timeas Deum . » Et Israelitae praemonentur: « Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum , » id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
Solent ꝑ pluuias: p̃dicantium dicta sig¬
nari. Unde ꝑ moysen dicit᷑. Expectetur
sicut pliuuia eloquiũ meum. Quorũ uidẽ¬
licet uerba cum blande ꝑsuadent plu¬
uiȩ st̃: cumuꝰ terribilia deuenturo iu¬
ditio intonant. sonantes ꝓcellȩ. Et notandũ
quod pluuiis lex ponitur: ut uia ꝓcellis
sonantib aꝑiat᷑. Kex quippe ẽ. ipsis pre¬
dicatorib pͥosita: ut unuiendo impleant.
qd̃ loquendo suadere festinant. Nam lo¬
quendi auetoritas ꝑditur: quando uox
oꝑe ñ adiuuatur. Hine enĩ ꝑ psalmistã¬

Expanded text:
Solent per pluvias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo dicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
multum ualeant ꝑ potentiã dei. et
rursum quadam nĩsura moderati sc̃
ꝑ infirmitatẽ suam: In illis uirtuti¬
b helyas quid de dõ acceꝑat: in istis
infirmitatib qͥd de se poterat agnos-¬
cebat. Illa potentia uͥtus fuit. ista
infirmitas eustos uͥtutis. In illis uͥtu¬
tib ostendebat quid acceꝑat: in istis
infirmitatib hoc qd̾ acceꝑat custodi¬
ebat. In miraculis monstrabat᷑ hely-¬
as: in infirmitatib seruabat᷑. Sie paulũ¬

Expanded text:
multum valeant per potentiam Dei, et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sunt per infirmitatem suam? In illis virtutibus Helias quid de Domino acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentiae virtus fuit: ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus servabatur. » P
Abbreviated transcription (Latin):
te spũ ad summa rapitntur: quãdiu
in hac uita stͣ ne aliqua elatione sup¬
biant. quibdã temptationib repͥmuntur.
ineis ipsarũ quedam m̃sura uietutum.
ponlua est. ⁊etum rezabel postmodũ qm¬
parbeguiã tamen muliereulã fugit
hpendo quippe hunc mirȩ uͥtutis uixum.
iognenu degelo trahere. ⁊ sed̾o quinqua¬
genarios uirros eũ suis omib peticione
subdita concremare: uerbo cȩlos a
pluuiis claud̾e: uerbo cȩlos ad pluui¬
as aꝑire: suscitantẽ mortuos: uentu¬
ra queq p̃uidentem: ⁊ ecce rursus a
nmo occurrit. quo pauore ante unã
muliereulã fugerit. Considero uixũ
timore ꝑcu̾lsũ de manu dĩ mordempe¬
tere nec acciꝑe: cde manu mulieris
mortẽ fugiendo uitare. Querebat
enĩ mortem elum fugeret dicens Sus¬
ficit mͥ dnẽ tolle animã in eam: neq
enim melior sũ quani patres mei.
Unde gͦ sic potens. ut tot illas uͥtutes
faciat. unde sic infirmꝰ. ut ita femi
duntur m̃sura. ut seĩ dei homines. et

Expanded text:
te Spiritu, ad summa rapiuntur, quandiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentationibus reprimuntur, in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. pensus est, dum Jezabel postmodum quamvis reginam, tamen mulierculam fugit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare, verbo coelos a pluviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura nimo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminduntur, ut ipsi sancti Dei homines, et
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ⁊ mansionẽ apud eum faciemus.
Uia est gͥ quauenit: loeus quo manet. S
quo uenit qui ubiq est: Anuenire est
sapientiȩ⁊ ꝑ illuminationẽ mentis nr̃ȩ
indicare p̃sentiam inaiestatis suȩ: Et qui¬
a honunib incertum ẽ. uel i euiꝰ corde
ueniat. uel in quo postqͣm uenerit.ꝑ
mianendo requiescat: recte nẽ dicit᷑
eus intelligit uiam eius: ⁊ ipse nouit
loeũ illius. Quia soliꝰ diuinȩ uisio¬
nis est cernere: uel quib niodis intel¬
mens intellectũ uitȩ quem ꝑceꝑit ꝑ mor¬
tiferas cogitationes non ãmutat. Et quia
hec eadem sapientia ꝑ humanitatis grãm
man festata. in cunclis mundi partib e¬
lectoꝵ fuerat corda repletura: recte sub

Expanded text:
mus, et mansionem apud eum faciemus . mus, et mansionem apud eum faciemus . Via est igitur qua venit, locus quo manet. Sed quo venit, quae ubique est? An venire est sapientiae per illuminationem mentis nostrae indicare praesentiam majestatis suae? Et quia hominibus incertveniat, vel in quo postquam venerit, permanendo requiescat, recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intelmens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis hoc intelligi ⁊ aliter potest.
Nam uia eiꝰ non inconuenienter acci¬
pitur. hoc ipsum qd̾ uenit ad cor: seseq
nobis intrinsecus infudit. Locus uͦ ens
fit cor: ad quod ueniens ꝑmanet. De hac
quippe uia illiꝰ dicitur. Uox clamantis in
deserto. parate uiam dñz: idest in cor¬
de ur̃o uenienti sapientiȩ aditum re¬
serate. Sic ⁊ alias dicit᷑. Iter facite ei qͥ
ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ occasum fuit
ascendere: ipsam mortẽ quam ꝑtule¬
rat. resurgendo suꝑasse. Ait gͦ. Ei qui
ascendit suꝑ occasum iter facite: idẽ.
Preibis ante faciem dñi: parare iuas eiꝰ.
Quisquis ⁊enĩ predicando. a sordib uitiorum
corda audientiũ mundat: uenienti sapien¬
tiȩ uiam p̃parat. Habet gͦ uiam ista sapien¬
tiam: habet.⁊ locũ. Uiam qua uenit᷑: lo¬
cum quo manet: sicut ipsa ait. Si qͥs di¬
ligit me. sermonẽ meum seruabit: ꝙ pa¬
ter meus diliget eũ: ⁊ ad eum uenie¬

Expanded text:
Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: « Vox clamantis in deserto: Parate viam Dominienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, Praeibis ante faciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum venie
Abbreviated transcription (Latin):
clusit. Quza enĩ ꝓpter nos natus. ⁊ p̃as¬
sus ẽ. quia resurrexͣ ⁊ ascendit in celum:
quasi transiit iħe: quia hȩc nimgrum a¬
ctio temporalis ẽ. S stans. eos tetigit ⁊ il¬
lummauit: quia ñ sicut illa dispensa¬
tio tẽporalis. ita uerbi et̾nitas transit:
quȩ inse manens. innouat omĩa. Stare
enuim dei est: in cõmutabili cogitatione
mutabilia cuncta disponere. Quia gͦ
uoces petentiũ transiens audiuit: stãs
lum̃ reddidit: quia ⁊ si ꝓpter nos tẽpo¬
ralia ptulite inde tam̃ nobis lucẽ tribu¬
it. unde habere mutabilitatis transitũ
neseit. Quia gͥ quando ꝑ carnẽ appare¬
ret. hominib incertũ fuit: recte nunc
dicit᷑. Deus intelligit uiam eiꝰ: i ipse
nouit locum illiꝰ. Aesi aꝑte diceretur.
Humanȩ cogitations occulta st̃: uel
quando ꝑ caruem ad hoĩes sapientia
ueniat: uel qͦmͦ apud patrẽ inusibi¬
lis etiam cũ foris apparuerit ꝑsistat.

Expanded text:
clusit? Quod enim propter nos natus et pasclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si acogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines Sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis etiam cum foris apparuerit persistat.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. aliter habet uiam: atq aliter locum.
Locum uͦ. si quis intelligat non localẽ. Nam
teneri torporaliter ñ podest ds̃: s ut di¬
ctum est. locus intelligit᷑ non localis. Kocꝰ
sapientiȩ pater ẽ. locus patris sapientia:
sicut ipsa sapientia atcestande dicitur.
Ego in patre: ⁊ pater in ne.Aliter gͦ sa
pientia habet uiam: atq aliter locũ. Uiã
ꝑ humanitatis transitũ: locum uͦ ꝑstatum
diuinitatis. Inde enĩ non transit. unde e¬
terna est: s inde transit. unde ꝓpt̾ nos appa¬
ruit temporalis. Sic nanq in euangłio scͥp¬
tum est: quia egrediens ab ihericho dñs
transiebat. Duo autẽ cȩei sedentes iuxta
uiam. clamauert̃ dicentes: dñe mise¬
rere nr̃i fil dauid. Ad quorum uoee sic̃
illie scriptum ẽ. stetit iħc: ⁊ lum̃ reddidit.
Quid ẽ autem transeundo audire. stando
lum̃ restituere: nisi qd̾̃ ꝑ humanitatẽ
suam nobis misertus ẽ. qui ꝑ diuinitatis
potentiã a nobis mentis nr̃e tenebras. ex¬

Expanded text:
tia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitIII. Inde enim non transit. unde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sicut illic scriptum est, stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenebras ex
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uentis pondus: quza cum leues motus
anim misediter dignatur aspicere: hunc
ꝓtinus ad constantiȩ maturitatẽ format.
Ue certe uentis pondus ẽ facere: conces¬
sam hie electis de u̾ͥtutib głam ꝑmixta
infirmitate tẽꝑare. Unde ⁊ subdit᷑.¬
tura sacra aliquando spm scm. ali¬
quando scientiã sacram. aliquando se¬
entiam prauã. aliquando tribulationẽ.
aliquando defluentes popłos: aliquando
mentes fidẽ sequentiũ designare solent.
Paquam quippe. spẽ seĩ infusio designa¬
tur: sicut in euangłio dicit᷑. Qui ere¬
dit in me. sieut dicit scͥptura. flumina
uangłista secutus adiunxͣ. Hoc autẽ di¬
rit de spũ: quem accepturi erant cre¬
dentes in eum. Rursũ ꝑ aquam sc̃a sa¬
pientia designat᷑: sicut dicitur. Aqua sa¬
pientiȩ salutaris potauit eos. Per aquã
quoq praua scientia appellari solet: sic̃
apud salomonẽ mulier quȩ typum here¬
seostenet. callidis suasionib blandit᷑ di¬

Expanded text:
fecit ventis pondus, quia cum leves motus animi misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus ad constantiae maturitatem format. Vel certe ventis pondus facere est concessam hic electis de virtutibus gloriam, permista infirmitate temperare. Unde et subdittura sacra aliquando Spiritum sanctum, aliquando scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando autem defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent; per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur. Sicut in Evangelio dicitur: « Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina vangelista secutus adjunxit: « Hoc autem dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. » Rursum per aquam sacra scientia designatur, sicut dicitur: « Aqua sapientiae salutaris potavit eos . » Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur, di
Abbreviated transcription (Latin):
uagus inuiam cordis sui: uiam eiꝰ uidi
⁊ dimisi eũ. Ciraue autẽ consiliũ cordis:
omnẽ in constantiam uagationis expel¬
lit. Et qm̃ sunt anmȩ quȩ leui motunẽ
ista. nunc illa desiderant: omp̃s deus qͥ¬
a ipsas leues fluctuationes m̃tium ñ
leuiter pensat: uagationẽ cordis re¬
linquendo chiudicat. S cũ ꝑ grãm res¬
pieit: uagam m̃tem in consilii stabili

Expanded text:
vagus in viam cordis sui; viam ejus vidi, vagus in viam cordis sui; viam ejus vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam
Abbreviated transcription (Latin):
picere quippe dĩ est: ea quȩ amissa ac ꝑdi¬
ta fuerant: ad suam grãm reformare.
Unde scriptũ est. Rex qui sedet in solio
iuditii: dissipat omẽ malum intuitu suo.
Respiciendo nanq leurtatis nr̃ȩ mala co¬
ereuit: ⁊ magna merita maturitatis de¬
dit. Unde adhuc subditur. .iii.¬
ii fecit uentis pondus. Uelocitate eni
ae subtilitate uentoꝵ. in scͥptura sa¬
cra solent aĩȩ designari: sicut ꝑ psalmistã
de dõ dicitur. Qui ambulat suꝑ pennas
uentoꝵ. Ioest qui transgredit᷑ uirtutes a¬
nimarũ. fecit gͦ uentis pondus: quia dũ
suꝑna sapientia replet aĩas. eas matur¬
tate indita graues reddit: ñ illa gra¬
uitate de qua dicit᷑. filii hominũ usq qͦ
pam. Ista enĩ grauitas pondꝰ habet̾ hone¬
ris: illa uͥtutis. Pondus gͦ accipiunt aĩe:
ut abintentione dĩ non iam leui motu dis¬
siliant: sed ineũ fixa constantiȩ grauita¬
te consistant. Adhucille popłs leuiter.
mouebat᷑: de quo ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Abiit

Expanded text:
picere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adhuc subditur: i fecit ventis pondus. - Velocitate enim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo dicitur: « Qui ambulat super pennas ventorum , » id est, qui transgreditur virtutes animarum. Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate induta graves reddet, non illa gravitate qua dicitur: « Filii hominum, usquequo pam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu dissiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de quo per prophetam dicitur: Abiit
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ malignis sp̃ĩtib audisse ẽ. s eandem
sapientiã non uidisse: ⁊ eiꝰ potentiam ex
uirtute illiꝰ cognouisse: ⁊ tam̃ sub ea hu¬
militer stare nolussse. Unde u̾tatis uoce.
de ipso malignorũ spirituũ capite dicit᷑.
Iue homieida erat abinitio: ⁊ in ueritate
non stetit. S eguR ii.¬

Expanded text:
 audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit . Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
si eterna dei sapientia conspiei ñ ualeat:⁊ qͣndo
ipsa quoq inuisibilia quȩ ꝑ eã sunt condita.
humanis oculis cõprehendi ñ possunt. In re-¬
b gͦ creatis discimus : ereatorẽ omnium.
quanta humilitate uenerem᷑: ut in hacui¬
ta usurpare sibi de omĩpotentis dĩ spe¬
cie mens humana nil audeat: qd̾ solũ
electis suis p̃mium in subsequenti re¬
muneratione seruat. Unde bene postqͣm
dictum ẽ. abscondita ẽ ab oculis omniũ
uiuentium: ilico subinfert᷑. Nolucres qͦ
cęli latet. In scriptura enĩ saera. uolueres¬
cȩli aliquando in malo: aliquando in bo¬
no dantur intelligi. ł uolucres quippe.
non nunqͣm potestates aeriȩ designan¬
tur: bonoꝵ studiis aduerse. Unde ueri¬
tatis ore dicit᷑: qm̃ semen quod secus
uiam cecidit. uenerunt uolueres. ⁊ eo¬
mederunt illud. Quia nimirũ maligni
sp̃s humanas m̃tes obsidentes. dũ cogita¬
tiones noxias ingerunt: uerbũ uitȩ a
memoria euellunt. Hinc rursũ euidam

Expanded text:
i non valet, quando ipsa quoque invisibilia quae per eam condita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico subibonam.---In Scriptura enim sacra volucres aliquando in malo, aliquando in bono dantur intelligi. Per volucres quippe nonnunquam potestates aereae designantur, bonorum studiis adversae. Unde Veritatis ore dicitur: Quoniam senem quod secus viam cecidit, venerunt volucres, et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria evellunt. Hinc rursum cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ quam late tendant᷑. Quid
enĩ de his dicitur. In omnẽ terram
exiuit sonus eorũ:⁊ in fines orbis ter rȩ
uerba eorũ. In istis ramis uolucres requies¬
cunt: quia scȩ animȩ quȩ quibusdã uir¬
tutum pennis. a terrena cogitatione se
siibleuant. in eorũ dictis atq consola¬
tionib. ab huiꝰ uitȩ fatigatione respi¬
rant. Hoc gͥ in loco. postqͣm de sapientia
dictum ẽ. abscondita ẽ ab oculis omni¬
um uiuentiũ: recte subiungit᷑. Uolu¬
cres quoq cȩl latet. Quia in hac corrup
tibil carne constituti. naturȩ eiꝰ po¬
tentiam ipsi quoq uidendo ñ penetͣnt.
qui iam ꝑ meritũ sc̃ẽ contemplationis
uolant. Ybi apte subiungitur. .i.

Expanded text:
Quid enim de eis dicitur? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . In istis ramis volucres requiescunt, quia sanctae animae, quae quibusdam virtutum pennis a terrena cogitatione se sublevant, in eorum dictis atque consolationibus ab hujus vitae fatigatione respirant. Hoc igitur in loco postquam de sapientia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucrestibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in ȩuangłio dñs. cum similitu¬
dinem regn cȩlestis ex grano synapis
ddenuntiaret. dix̃. Cui simile ẽ regnũ
dei. ⁊ eu simile estimabo illud: Bim¬
le est grano synapis. qd̾ acceptum ho-¬
mo misit in ortũ suum: ⁊ creuit. &
factum ẽ in arborem magnã: ⁊ uolu
eres cȩli requieuert̃ in ramis eius.
Ipse quippe ẽ granum synapis: qͥ morti
sepultura plantatꝰ. arbor magna sur¬
rexit. Ciranũ nanq fuit cũ morere¬
tur: arbor cũ resurgeret. Granũ ꝑ hu¬
militatẽ carnis: arbor ꝑ potentiam
maiestatis. Ciranũ quia uidimꝰ eũ
ii non erat aspectus: arbor autẽ. quia
speciosus forma p̃filiis hominũ. Huiꝰ¬

Expanded text:
s . In Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, ait: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum; et crevit et factum est in acres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret. Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem, quia speciosus forma prae filiis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Tulpes ualde sunt fraudulenta anima¬
lia: quȩ in fossis uel specub abscondun¬
tur. Cumq apparuerint: nunqͣm rectis
itinerib. s tortuosis an fractib eur¬
runt. Uolueres uͦ ut nouimꝰ: alto uola¬
tu se in aera subleuant. Nomine gͦ
uulpium. dolosa atq fraudulentã:
dulenta.⁊ elata demonia. in corde ur̃o id
est in cogitatione suꝑbiȩ inueniunt ha¬
bitationẽ suam: filius autẽ hominis
humilitas mea. requiem in suꝑba m̃te
ur̃a non inuenit. Quasi in quodã uola¬
tu. uolucris illa pͥma se extulit: quȩ ꝑ
elatam cogitationẽ dixit. In celum cõ¬
scendam. suꝑ astra cęli exaltabo soliũ
laterib a quilonis: ascendã suꝑ alti¬
tudinẽ nubium: ⁊ ero similis altissi¬
mo. Ecce quam alta uolando suꝑba pe¬
tiit: quem etiã uolatum ⁊ pͥmis homi¬
nib ꝑsuasit. Ipsi quippe uolando. qua¬
si suꝑ se ire conati sunt: quando eis di¬
ctum est. ut gustarent. ⁊ eẽnt ficut dii.
Cumq similitudinẽ diuinitatis appe¬

Expanded text:
alde fraudulenta sunt animalia quae in fossis vel specubus se abscondunt. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, ndulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem hominis t humilitas mea requiem in superba mente vestra non invenit. Quasi in quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogitationem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appe
Abbreviated transcription (Latin):
tionis.⁊ mortis noiẽ. nisi maligni spͣs de¬
signant᷑. qui inuentores mortis . ⁊ ꝑditi¬
onis extiterunt: Siciit de ipso eorum
principe. subministri eiꝰ spetie: ꝑ ioħem
ciertur. Et nom̃ illi mors. Cui subiecti
om̃s suꝑbiȩ sp̃s. de hac sapientia quȩ ds̃
est dicunt: aurib nr̃is audiuimꝰ famã
eius: qui nimirũ uisionis illiꝰ plenam
beatitudinẽ habere nequiuerunt. Sid̾e
quippe ꝑfecte coeternã deo sapientiam:
hoc est qd̾ habere. Unde ad ioħem de
munere uincentis dicit᷑. Dabo ill calcu¬
lum eandidũ: ⁊ in calculo nom̃ nouũ
scriptum: qd̾ nemo seit nͥ qu accipit.
In hac ienĩ uita. scire aliquid uel id̾e
possumꝰ: etiam quod ñ accipimus habe
Nomen uͦ nouum in caleulo seriptũ. idẽ.
in eterno p̃mio noticiam dĩ humanis¬
mentib musitatã scire nemo potest
nisi qui hane etiã acceꝑit habere. Qa
habere: ideo iniqui sp̃c hanc sapientiã
non uident: qͥa repulsi ꝑ suꝑbiam. ne¬
qua quã eam habere potuerunt.: A

Expanded text:
tionis et mortis nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie per Joannem dicitur: Et nomen illi mors . Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac enim vita scire aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in calculo scriptum, est in mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam acceperit, habere. CAhabere. Ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et induricia manus tuȩ. ad¬
uersaris mͥ. Manus : ienĩ dei dura
credit᷑: cum uoluntati nr̃e contra¬
ria. hoc quod ei in nobis displicet fe¬
riendo ꝑsequit᷑: ⁊ flagella iugem¬
nat: cũ dolentis anima clem̃tiam
expectat. Quȩ tam̃ iuxta allegoriȩ
misteriũ bene sc̃ẽ eccłiȩ uerbis con¬
gruunt. exuocib infirmorũ: qui
plerũq se feriri estimant. qͣm me¬
reri putant. Q quasi crudelitatẽ
arbitrant᷑ iudicis: districtionẽ ȩ¬
quissimam sectionis. Quia ⁊ eum
uulnus egri medicinali ferram̃to
abscidit᷑: medicus crudelis uocat᷑.
Qui tam̃ ꝑsecantis manꝰ duriciam
aduersatur uulneri: sed concordat

Expanded text:
dicens: Et in duritia 668 manus tuae addicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flagella ingeminat cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt ex vocibus infirmorum, qui plerumque se plus feriri aestimant quam mereri putant, et quasi crudelitatem arbitrantur judicis districtionem aequissimam sectionis, quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento abscinditur, medicus crudelis vocatur, qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat
Abbreviated transcription (Latin):
re posse quã deo: ait. Mutatus es mͥ
in crudelem. Ae si aꝑte dicat. Qui in
deipso nichil crudelitatis habes: mͥ
quem respirare a ꝑcussione ñ suus.
crudelis uideris. Ita enim ds̃ esse.
erudelis non potest: sicut nec mutari
ullatenus potest. S qm̃ in deo umqͣm
dum mͥ dixit quod in semetipso dm̃ nec
erudelem. nec mutabilẽ sentiat. osten
dit. Nam dum eirca nos quedã ꝓsꝑa i
aduersa uariant᷑ in eo quod nos mu¬
tamur. quasi eius circanos mutatum
animũ suspicamur. Ipse uͦ iu se incõ¬
mutabilis ꝑmanens: alicerꝰ ałiter in
cogitatione sentit᷑ hominum. ꝓ qua¬
litate meritorũ. Nam ⁊ lux solis. eũ
nequaqͣm est sibimetipsi dissimilis:
infirmis asꝑa. sanis autẽ ocłis lenis ui¬
detur: eorum uidelicet in mutatione
non suad Unde ut p̃diximus dicens
mutatus es. adiunxit mͥ: ut ipsa
hȩc crudelitas atq mutatio. ñ sit in
qualitate iudieis. s in m̃te pacien¬
tis. Quod uerbis quoq aliis retexit:

Expanded text:
re posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi re posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatedum mihi dicit, quod in semetipso Deum nec crudelem nec mutabilem dit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit,
Abbreviated transcription (Latin):
iutabiliter durant: ⁊ quȩ in seipfis
simul existere ñ possunt: illi simul
omĩa assistunt. Nichilq in illũ pre¬
terit quod transit: quia in et̾nitate eiꝰ.
modo quodã in comprehensibili. cun¬
eta uolumina scłorum transeuntia
manent: eurrentia stant. Sicut gͦ¬
accipunus sine zelozelantẽ: sine ira
irascentẽ: ita a seõ uiro etiã sine cru¬
delitate dici potuit crudelis. Crude¬
lis quippe dicit᷑. qui districte ferien¬
donon pareit: ut uidelicet hoc loeo
crudelis. distriete feriens possit in¬
telligi: ꝙ ulciscende culpȩ ñ parcẽs.
Unde ysaias quoq cum uideret ulti¬
mi iuditi diem. ñ iam cũ uenia. s
cum districtione ẽẽ uenturum: ait.
Ecce dies dñi ueniet erudelis ⁊ indig¬
nationis plenus. ⁊ ire furorisq ad po¬
nendam terrã in solitudinẽ: ⁊ pecea¬
tores eius conterendos de ea. Sauetꝰ
igitur uir ut hane eandẽ crudeli¬
tatem sibi potius assereret congriie¬

Expanded text:
mutabiliter durant, et quae in seipsis mutabiliter durant, et quae in seipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit; quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, currentia stant. CAP. accipimus sine zelo zelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem non jam cum venia, sed cum districtione esse venturum, ait: Ecce dies Domini veniet crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congrue
Abbreviated transcription (Latin):
tu ñ tangitur. Et quia eulpas ꝑeu¬
tit. dieatur irasci: quãus nulla ani¬
mi ꝑturbatione moueat᷑. & quia ip¬
se inmutabilis. id quod uoluerit
mutat penitere dicitur: quãuis
rem mutet.⁊ consilium ñ mutet.
Et cũ miseriȩ nr̃e subuenit. mise¬
ricors uocatur: q̃uamuis miseris
subuenit.  & cormiserũ nunqm
facit. Q quia ea quȩ nobis futura
sunt uidet: quȩ tam̃ ipsi semꝑ presto
sunt. prescis dicit᷑: quamuis nequa¬
qͣm futurum p̃uideat. quod presens ui¬
eius i deo uidentur quia st̃: s ideo st̃
quia uident᷑. Dum gͦ ad uerba iuta¬
bilitatis nr̃e descenditur.: ex eis quib¬
dam gradib factis. ascendat qu pot̾
ad incommutabilitatẽ dei: ut uide¬
at sine zelo zelantẽ. sine ira irascen¬
tem÷ sine dolore. ⁊ penitentia peni¬
tentem: sine misero corde misericor¬
dem: sine ꝓuisionib p̃scientem. In il¬
loenim nec pretĩta nec futura repperi
ri queunt: s cuncta mutabilia in¬

Expanded text:
tu non tangitur; et quia culpas percutu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subvenit, et cor miserum nunquam facit. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tantum ipsi semper praesto sunt, praescius dicitur: quamvis nequaquam futurum praevideat, quod praesens viejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praetri queunt, sed cuncta mutabilia im
Abbreviated transcription (Latin):
um a miseria lib̾et. eui intendit.
Prescire dicit᷑. qui unam quãq rem
anteqͣm ueniat uidet: ⁊ id quod fu¬
turum ẽ. prius quam p̃sens fiat p̃¬
uidet. Deus gͦ quomͦ ⁊elans ẽ. qu in
custodienda castitate nr̃a. nullo m̃¬
tis cruciatu tangit᷑: Quomodo iras¬
citur: qͥ mulciscendis uiciis. nostͥs.
nulla ꝑturbatione aiumi cõmoue¬
tur: Quomꝰͦ est penitens: qui id qd̾
est prescius: dum nulla nisi quȩ
futura st̃. presciantur:: Et sennus
qui dõ futurum nichil ẽ. ante euiꝰ
oculos p̃terita nulla sunt p̃sentia.¬
presentia ñ transeunt. futura ñ ue¬
niunt. Qppe quia omẽ quod nobis
fuit uerit. in eius ꝓspectu presto ẽ:
⁊ omẽ quod presens est. sciri potest.
potius qͣm presciri. Et tam̃ dicit᷑
⁊ elans: dicitur iratus: dicitur pe¬
nitens: dicitur misericors: dicit᷑
prescius: ut quia castitatẽ animȩ
umius euiusq eustodit. humano mͦ
⁊elans uocet᷑. quamuis m̃tis crucia¬

Expanded text:
um a miseria liberet cui intendit. um a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesens fiat praevidet. Deus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod sest praescius, dum nulla nisi quae futura sunt praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit, in ejus conspectu praesto est; et omne quod praesens est, scire potest potius quam prr zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis crucia
Abbreviated transcription (Latin):
sicut seriptum ẽ. misericors. ⁊ misera¬
tor dñs. patieus. ⁊ multũ miserieors.
dicitur preseuis: sieut de illo ait apls.
quos prescuiit.i p̃destinauit. confor¬
mes fieri imaginis filii sui. Dũ nec
⁊ elus. nec ira. nec penitentia. nec ꝓpͥe
mised̾ia. nec prescientia eẽ. possit
in dõ. Hȩe nanq omĩa ab humanis
in illũ qualitatib tracta st̃. dum ad
nr̃ẽ infirmitatis uerba deseenditur..
ut quasi quibdã nobis gradib factis.
⁊ iuxta nos positis. ꝑ ea quȩ nobis ui¬
cina conspicimꝰ. ad summa eiꝰ aseen¬
dere quandoq ualeremꝰ. Helari enĩ
dicitur: qui cruelatu mentis. castita¬
tem eustodit uxoris. Irasci dicit᷑: qui
feruore anun. contra puniendũ uitiũ
aliud facit. Miserieors dicit᷑: qui pieta¬
te ad ꝓximũ ꝑmouetur. Misedĩa autẽ
a misero corde uoeata ẽ. eo quod unus¬
quisq intueat᷑ quempiam miserũ:
atq ei compatiens. dũ dolore anim
tangitur. ipse cormiserũ facit: ut e¬

Expanded text:
icut scriptum est: Misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors . Dicitur praescius, sicut de illo ait Apostolus: Quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
sam eccłiam. non habentẽ maeulam
nec rugam: id ẽ. nec ꝑ peccatũ haben¬
tem maculã. nec ꝑ duplicitatem ru-¬
simplicem intentionẽ tensa. Que gͦ
ablita ẽ.ne habeat maclam ⁊ tensa ẽ
ne habeat rugam: utiq xp̃i uestisẽ.
Sicut gͦ indum̃tum. xp̃i tota gen̾ali¬
ter eccłia dieitur⁊ sic indum̃tum
sunt eccłĩȩ singłõꝵ animȩ: quȩ ab
errore conuersȩ. eandẽ eccliam ere-¬
dendo. eamq fidelit̾ inherendo eir

Expanded text:
sam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam ; id est, nec per peccatum habentem maculam, nec per duplicitatem rusimplicem intentionem tensa. Quae igitur abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Sicut ergo indumentum Christi tota generaliter Ecclesia dicitur, sic indumentum sunt Ecclesiae singulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo eique fideliter inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris repulsa lumine. ad se recedit.
Tune autẽ ad uerȩ leticiȩ uiriditatẽ
ꝑuenit: quando ꝑet̾nȩ contemplati¬
ipsam transit. S hȩe quȩ allegoriea
indagatione transcurrimꝰ: oportet
ut ꝑ omĩa etiam iuxta historiã tene¬
amus. Quȩ tam̃ iccireo nunc p̃tereo:
quia hec aꝑta eẽ. legentib ñ ignoro.
Dieb autẽ ꝑsecutionis ultimȩ. quia
niulti qui ꝑeunt. ⁊ pauei sunt qui
saluantur: iecireo uir sẽs passionis
sue tempore. ⁊ pauca de bonis:⁊ mul¬
ta de ꝑuersis loquit᷑. Unde ⁊ mox ad
eorũ ꝑsonam qui corruunt. u̾ba con¬
uertit: sicq sua insinuat.: ut eaden¬
tib possint congruere quȩ narrat.

Expanded text:
auctoris repulsa lumine ad se recedit. auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplatiipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat.
Abbreviated transcription (Latin):
titur: cum ꝓtinus subinfert᷑. Nunc¬
autẽ in memetipso marceseit anima
mea: ⁊ possident me dies afflietions.
Eiectorũ quippe anima nẽ marcescit:
quia in illa postmodũ eterna erultati¬
one uirideseit. Modo eos dies afflictio¬
nis possident: quia dies leticiȩ post
secunt᷑. Scriptum quippe ẽ. Timenti
dm̃: bene erit in extremis. E rursum
de ecelesia dicit᷑. Ridebit in die no
uissimo. Nunc enĩ tempus affuetionis
est bonis: ut sequat᷑ eos exultatio qͣn¬
doq sine temꝑe. Hinc ab eis alias di¬
citur. Humiliasti nos in loco affucti¬
onis. Locus nanq afflictionis ẽ: uita
presens. Iusti gͦ hic idest in loeo afflicti-¬
onis humiliati st̃. quia in et̾na uita
idest in loco gaudi sublimantur.
Cum uͦ marcescere animã diceret:
recte etiam p̃misit. in menetipso. qͥa in
nobismetipsis quidẽ afficitur: s in dõ
miens nr̃a refouetur. Tantoq auridita¬
te gaudii longe fit: quanto adhue ab

Expanded text:
rtitur, cum protinus subinferturtitur, cum protinus subinfertuautem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab
Abbreviated transcription (Latin):
Apud estimationẽ quippe malorũ
in nichilũ redigimur: quando ea
quȩ ipsi quasi sũma diligunt. bo¬
na temꝑalia ñ tenemus. Despectis uanq
suꝑius ꝓmissionib. t̾rena desiderant.
⁊ si quando in eorũ mente aliquid de
appetitu et̾nitatis oritur: suborta e¬
tuis transitoria delectatione dissipa
quod eos quos diligit. pati dolet. Uer¬
tus gͦ desideriũ tollit: eum res quẽ¬
libet transitoria. et̾nitatis appetitũ
destruit. Ubi adhuc congrue subui¬
fertur. Et uelut nubes ꝑtͣnsiit salus
mea. Nubes quippe in alto eminet:
s hanc in cursum flatus impellit.
Sic nimirũ sie sunt temꝑalia iniqͦ¬
rum bona. Helut in alto quidẽ ꝑho
noris celsitudinẽ degere uidentur:
s ad cursũ uitȩ cotidianȩ. quasi qͥb¬
dam mortalitatis suȩ flatib ĩpellun¬
tur. Salus gͦ ut nubes transiit: quia ꝑ¬
uersoꝵ gła. quo alta ẽ. fixa non ẽ. Sed
expletis desideriis actibq infirman¬
tiumi : ad electorũ uocem sermo conu̾¬

Expanded text:
Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatquod eos quos diligit pati dolet. Ventus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinIBID.---Et velut nubes pertransiit salus mea. Nubes quippe in alto eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut nubes transit, quia perversorum gloria, quo alta est, fixa non est. Sed expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo conve