comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aude rrabire detur non solũ et p̃m nose de respondit
sea etiam corrigiam calciomenti eiꝰ soluere id÷ in car¬
sationis eiꝰ misterium ꝑsolitari non se dignũ eẽ. ꝑhiba¬
¶ Euis ẽẽ. sponsam eccłan cedebant: qui huncxpneẽ.
estrmabant. Sed ait. Quhabet sponsam: sponsus est:
iceret. Ego sponsus non sum: sed amĩ pons¬

Expanded text:
se se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus
Abbreviated transcription (Latin):
unũdetur:quia resurrectionis eiusgłam post lȩtiuia¬
mꝰ. simodo auiciis adiuitutũ celsitudinẽ tnsmigii
Qui gͦ insepulchro nuntiatur intransiigratione osten¬
ditur: quia isqui inmeortificatione carnis agnoscit:
aliquid subtiluis lo quan᷑. Des ie enim ues epet¬

Expanded text:
is ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione carnis ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur, aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae e
Abbreviated transcription (Latin):
um sicut dixi litcems funditus ignoraret. Studeb
buacare. Sed cum iam tempꝰ eẽc: ut tanta eius pacientiai
munerarͥ debuisseti menbrorum calor aduitalia redut.
umꝙ se iam morti porimumagnouit: peregrinos uiros.
ꝙ: in hospitalitate susceꝑtos admonuit ut surgerent. &
im eo psalmos pro expirciatione exitꝰ decantarent:. Cũꝙ
Tũeis & ipse moriens psalleret: uoces psallentiũ repente
compescuit cum terrort magni el amoris dicens. Iaceto¬

Expanded text:
um, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat bus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuiCumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete
Abbreviated transcription (Latin):
iretinet: huiꝰ profecto uita desperatur: Aternȩ gͦ
iortis ꝑiculum formidate: si cybum qͥdẽ scę̃ exorta¬
tionis accipitis. sed uerba uitȩ id ÷ alimenta iustitiȩ
in memoria nontenecis. Ecae transit om̃e qđ agitis
& adextremũ iudicium sine ulla momenti inc̾po¬
sitione cotidie uolentes nolentesq ꝓpatis. Cur ergo
amat᷑ quod relinquitur. Cur Alud negligit᷑ qͦ ꝑue¬
niture Nlementote quo adi diquis habet aures s¬
endi audiat: Omsenimqui ulic aderant¬
aure remaneat: cunti neeii

Expanded text:
retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderantaure remaneat. Curate ne se
Abbreviated transcription (Latin):
ositione non indiget. sed ammonitione Quã enĩ
ꝑsemetipsam ueritas exposuit: hanc discutere huma¬
na fragilitas non presumit: S ẽ quod sollicite in hac
ipsa expositione dominica pensare debeatis. quia si
nosuiobis sem̃ ũbũ agrũ mundũ uolucres demonia.
soias diuitias signisicare diceremꝰ. aderedendum

Expanded text:
positione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare
Abbreviated transcription (Latin):
Cła decem uirgmib similis denuntiatur. Inqua qͥa
ali cumbonis & reꝓbi cũ electis ad mixti sunt. ree
sonilis uirginib prudentib & fatuis eẽ. ꝑhibetur
unt nanq pleriq continentes: qui ab exteriori se
cerant. ⁊ e toto desiderio adsupnã patriã anhelant
ena pͥmia expetunt: ꝓlaborib suis recipe laudes hu¬
manas nolunt: Hiinimirũ glłam suã in ore bomiñ
tunt: s intra conscientiã continent Et sunt
eriq qui corpus ꝑ abstinentiã afflgunt. sed de
ipsa sua abstinentia humanos fauores expetunt.
ed faduȩ profecto sunt uirgines. quia solã laudis
transitoris retributionẽ quer̃. Unde t apte sub dic᷑¬

Expanded text:
a decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se cerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subdi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ possit. et̃. sus pecta: ut dum ula prtidenqra
possumꝰ. adiliam sine intermissione p̃paremur Pro¬
inde frs̃ mei in conditione mortalitatiliure mentis
ocłos figite uenientiuos uidici ꝑfletus cotidie &
lamenta p̃pante. Cũ certa mors maneat om̃ibr no¬

Expanded text:
semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate.
Abbreviated transcription (Latin):
unum sine alto placere nequaqu̾a potest: si aut is.
bona agit adhuc luxuriȩ inqͥnamenta ñ deserit:
Nec castitas ergo magna .ẽ. sine bono ope nec
num opus ẽ aliqͥd sine castitate.S & si utrũq agit᷑
estat ut quisqͥs ille. ẽ. spe ad supnã patriã tendat.
quaq̃m se auiciis ꝓhuiꝰ mundi honestate contineat.

Expanded text:
ere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat.
Abbreviated transcription (Latin):
cumiam pegritudinis molestias. ẽẽ mortẽ i
pore trepidat. & uidẽ eum quẽ contempsisse se memi¬
nt udicem formidat. Quia autem de sua spe & onu¬
tione securꝰ. ẽ: pulsanti confestim aꝑit: quia lȩtua
iudicem sustinet Et cũ tempꝰ ꝓpinque mortis agno¬
rit: degła recributionis hilarescrt. Unde aꝓtinꝰ subo a¬

Expanded text:
cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam pore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et pro
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui dehis quȩ foris egeria.
intus głam requurunt. Ude ꝑpsalmistam quoque
de scã electorum eccła dicit. Om̃is gła eiꝰ filiȩ regun
om̃s. & doemier̃: Quia dum uenire uidex adeni¬
mumuuditium differt. electi & repbi in mortis sono
sopiantun :oemie & enim mori ẽ. Ante somnum
uͦ dormitare. ẽ: ante mortẽ a salute languesera in
Quia ppondus egritudinis. puenit᷑ ad somnum

Expanded text:
eo, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt, unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum
Abbreviated transcription (Latin):
er derelmquet. In conpatione eiꝰ uilescunt omĩa. de¬
St habita congregata dispgit. In arclosert arcȩlestib
mim. nichil interrenis libet. De forine conspicitur.
cqͥd decerrenȩ rei ꝑlacehat spetiȩ quia sola p̃ciosẽ
pargarit claritassi sbrti en nento do poa dilcetiõe

Expanded text:
ta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
nulli nr̃m hoc tẽpore dicit ds̃ ꝓme morere.s
illicita tancum modo intedesi deria occide.
ergo in pace subigere carnis desideria nolu imꝰ q¬
do in bello prodeo ipsam carnẽ darem Raceati
a exomi gn̾e piscium congregant: Quȩ impleta adlitu
educitur: & ⁊ auasis bonipisces liguntur. mali autens
ꝓieiuntar foras. dcã eccłia sageiȩ comꝑatur Quias

Expanded text:
nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
euis crebrescentib districti sui iudicu ꝓpinquitã tẽ denun¬
tat :  tamen supba meus rsũ non uult hoc spdute̾ de serere
quod cotidit ꝑditinuita. Quid ergo fr̃i hem̃r̃ quid in eiꝰ
uiditio dicturi sumus. qui ab amare presentis scłi nec
neceptis fleccimur. necuerberib emendamꝰ: Sed
fe̾e asse aliqens tacicis abi cogitationib dicat. Aduocẽ

Expanded text:
pinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem
Abbreviated transcription (Latin):
toaitem mundus gladio feriatur asꝑicitis: quib cotidie
peussionib intereat popłs iudecrs Cuiꝰ hoc nisi m̃o p̃ci¬
pue peccato agiture Eecrderopulatę urbes eu̾sa castr
eo ste aomonasteria deftrutea. nfolitudinẽ agriret¬
dacti funt. Sed nospereunte popło auecores mortis

Expanded text:
to autem mundus gladio feriatur aspicimus, quibus quotidie percussionibus intereat populus, videmus. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? ecce depopulatae urbes, eversa castra, ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ammoneatur ut creicat Ine uͦ qui adhuc iniquus ẽ:
Mteno neatur ut corrigat. quatenꝰ quisquis seadaser¬
dotem iunxerit sale sermonis illiꝰ condit̃ ietscad scer
tr̃s lm̃i uobicũ sollicite cogitate hȩc proxiida ilrec
impendite onsi potenti dõ tructũ uos redat denego¬
tio qđ accepittis iate. Sedista quȩ dicimꝰ. meliꝰ apuduos
orando quã lequendo obtinebimꝰ Oataiꝰ Dĩ quinos
mano ore dicinur. intuis oculis ẽẽ.ualeamꝰ ꝑ dñm nrm

Expanded text:
admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos mano ore dicimur, in tuis oculis esse valeamus. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃tamꝰ: Et quia coipso quo cet̾is p̾lati sumꝰ. adagenda
libet maiorem licentiã habemꝰ. Suscepte benedici¬
onis ministeriũ ũtimꝰ ad ambitionis augnientũ Dĩcau¬
sam relinquimꝰ: ad t̾rena negotia uacamus. Locũ sc̃itatis
accepimꝰ: & terrenis actib implicam. Impletũ ẽ xc¬
nob̾ ꝓfecto: qđ scriptũ. ẽ Werit sicut popłs: sic sac̾dos.
acerdos enim non distat apopło: quando nullo tute
sue merito. uulgi transcendita.dionẽ. Imploremus¬

Expanded text:
captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum enobis profecto quod scriptum est: Et erit sicut populus, sic sacerdos . Sacerdos enim non distat a populo, quando nullo vitae suae merito vulgi transcendit actionem. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mmo suscipiens: dic̃: Si nos uob̾ spiritalia seminauimꝰ
Dignꝰ ẽ. opariꝰ mercede sua Quia iam demaercede operis.¬
sunt ipsa alimenta sustentationis. ut hic merces delabore
p̃dicationis inchoetur: quȩ ulic deiusione ueritatis per¬
ficit᷑. Qua in re considerandũ. ẽ: quod uni nr̃o opi. duȩ
mercedes debent᷑. Una inuia: altera inpatria: Unaquȩ
nos in labore sustentat. alia que nos inresurrectione
remunerat. Alerces itaq que in presenti recipitur&
pocin srs debetugere. ut adseauentẽ mercedẽ rosu¬
diri ut in hoc temipore mepede recupiat i sed idõ mer

Expanded text:
spiritalia seminavimus, Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robudebet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimpositũ onꝰ portant. Ii nsib gͥ cherubin expͥmũ
quia decet nimirũ ut sacex. pectora. plenitume
scientiȩ sint referta. ꝑleonas autẽ terror seuerita tis
ꝑboues uͦ pacientia mai uetudinis figuratur. Itacr n
asib nec leones sine enib nec bouessine leonib ex pͥ¬
munt᷑: quia semꝑ insacerdotali pecrore. cũ t̾rore seueri¬
tatis custodiri debet untus mansuetudinis ut & iram
timansuetudo condiat & eandẽ mansuetudinẽ ne forte
pitioluta sit. telus districtionis accendant: S ift qͥd
loqumue ccum adhuc plerosq grau. ⁊ factis a rocio¬
riui uni Uobis enim sacerdotib Iugens loquor
aiia n onntillos urm̃ cũ preiiis facereondinationes
agnotuimꝰ sp̾italẽ grãm uendere. & de altenis iniqͥtetib
cũ pecati damno temporalia lucra cumulare. Qut g¬
oni de motiã urãm non redit qđł uox dominica p̃cipi¬
eus dicut gradis accepistis grit is dates cur nona iremtis¬

Expanded text:
superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ant
Abbreviated transcription (Latin):
semꝰ. Vt ex conspacta uiorũ gła. in nrianobis oculins
iam ꝓfecisse nouuimꝰ quos ueneram᷑ Hinc ẽ enĩ quod
demoyse scriptũ.ẽ. Posuit & labrũ aeneũ in qͦ laua¬
rentur. aaron & filii eiꝰ cu̾ ingrederent᷑ inscãscõrum.
uẽ fecit de speculis mulierũ quȩ excubabant iNi
ostio tab̾naculi Labrũ quippe eneum moyses ponit
in quo sacerdotes lauare debent & scã scorũ ingredi
quia lex dĩ prius nos lauari ꝑ compuntionẽ p̃cipit.
ut nr̃a inmunditia ad penetrandã secretorũ dei.
mundiciã nonsit ^ digna. Quem labrũ despeculis
mulierũ phibet factũ: quȩ ad taib̾naculi oftiũ indesi¬
nent̾ excubabant: Specula quippe sunt mulierum
qus ineis feditatis maculȩ deprehendignt Cugii¬
ipiries solles t̃ intendumt in eispeul dub io. uel qͥa

Expanded text:
s, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. CogitatiDominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ sufficit. Et cerrorem uenturi udictua Aulcedi¬
nẽ regni. subceptȩ eccłȩ insinuare contendat. Et qđ una
eademq exhortationis uoce non sufficit: simulcunctos
ad moners debet. singłos inquantũ ualet instruere pͥ¬
uatis locutionib ȩdificare. exhortatione simplioi fru.¬
mꝰ. Tõsigitur pastores estis: pensace quia dei animalia
pascitis. Dequib ꝓfecto aninalib dõ ꝓpsalmistã dicit᷑.
nimalia tuia iohabitabunt mea Et sepe uidemꝰ qđ pe¬
rtilis brat s animalib ponit᷑: u it exeadẽ salis petra
Aidere det nt & meliorari. Quasi ergo intes biata
inimalia petrasais debed ẽe sacenios inpopłtis. E aut nas¬

Expanded text:
quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fruus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare na
Abbreviated transcription (Latin):
suiaa a sunt quibona cadiant. denint quidb ceira
suscepimꝰ s op᷑ officii ñ implemꝰ. S pensate srs mer̃pen¬
nitas addicat. Sepe enim ꝓsua nequitia p̃dicantiũ testri
git᷑ lingua sepe ei ex subiectorũ culpuiagitur. ut eis qu
pre sunt predicationis sermo subtrahat᷑. Prsiia qͥpne
nequitia p̃dicannũ lingua restringitur sc̃ ꝑalmi¬
sta ait feccatoruaut dixꝰ dẽc aure tuenarns uisticias¬

Expanded text:
si sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, fratreostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dix
Abbreviated transcription (Latin):
dolore compungimꝰ. Compunetiuͦ quasi inbebrum de
speculis mulierum lauam᷑. Est auce ualde neceuariu
ut cũ de nobis in compunctione afficim. etiã cdmuioiũ
nobis uitã telemur. Sic ergo amaritudo compuinetio ĩs¬
mentẽ afficiat: ut tamꝰ aprimorũ custodia ñ auertat
ddenim ꝓdest si amantes nos metipsos relinquamꝰ titi¬
mos uel qͥd rursũ ꝓdest. si amantes uel telantes ꝓrimos
relinquamꝰ nosnietipsos: Inornamento quipoe ttes¬
naculi biseniatus coccus offerri p̃cipit᷑. ut ance dĩ ocłos
caricas nr̃a dĩ ae ꝓxumi amore coloretur. Iue aut᷑ uere
se diligit. qui pure diligit auctorem. Iunc gͦ ooccus
bistinguitun quando erga se & ꝓximũ ex amore ueri¬
tatis animꝰ inflammatur. S int̾hȩc sciendũ nob.ei ut
sic exerceat᷑ relus rectitudinis contra pͣua acta poommor

Expanded text:
dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelu
Abbreviated transcription (Latin):
sclarium negotior portet. Nedũ hoc eiꝰ colla depͥni
ad predicanda cȩlestia non adsuirgat. Nec debet stultoꝵ
opum exempla conipicere: ne sua õꝑa quasi exmortum
pellib credat iuniri: Sunt & enim multi: qͥ pͣuitatẽ
suam ex alienis pͣuitatib tuent᷑. Quia enĩ alios talia fecis¬
se considerant: si hec facere licent̾ putant Hii qͥd aliud
facunt nisi pedes suos exmortuorũ animaliũ munire
pellib conantur: Omĩs uͦ qui salutat inuia exoccasio¬
ne salutat stineris. non exstudio optandȩ eiꝰdẽ salutis.

Expanded text:
saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipia sua mansuectdinis irã seuutentiũ mitigete pec¬
catoeũ uulnera. ialiis ipse afflictioriib nulneratꝰ saneti
Qũe & si quando telus rectitunis exigitiut erga subiectos
sȩuiat: furor ipie de amore sitinon de crudelitate n hica¬
tenꝰ & iura disciplinȩ exhibeat ĩxmeus pat̾na pietate dui¬
gat. quos foris quasi insequendo castigat. Ed tuncba¬
ne rector exhibet: cum se ipse diligere ꝑ amorẽ prunatũ
nescit. cũ nulla quȩ mundi sunt appetit. cũ terrenȩ ou¬
ꝑiditatis onerib nequaem mentis colla suptioinit Uni
oe & subditur. Nolite portare sacculũ. neq ferã req
ulciamenta & neniiẽ puiam salutaueritis. Predicattus
enĩ tanta debet in dõ eẽ fidutia: ut presentis uite sump¬
tus quãuis non prouideat. tam̃ sibi hos nondeet ueitis¬
s ie sciat. Nedũmens eius occupatur ad tẽpot e
agere debert os tonalatiir. Quetiqris uerh etie ꝓee¬

Expanded text:
ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalipergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
us orationis studio. uel p̃dicationis ato dignũ. ẽ. iN¬
sudamꝰ. Uix pro culꝑa sua quẽpiam aꝑta uoce repre¬
hendimꝰ. &̾ ad huc qđ grauius ẽ. aliquando si ꝑsona
in hoc mundo potens sit.eiꝰ forsitan errata laudantꝰ
Nesi adũsetur ꝑiracondiã munꝰ subtrahat qđ inpende¬
bat Sead debemꝰ sine ceslatione meminisse: qđ dequib

Expanded text:
l orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse
Abbreviated transcription (Latin):
obuirgans quia domꝰ exaqunsẽ. Aosi apte dicat. Iacir
bus plens exaspat. noi ẽ. diqna cui exhortario neus aeti
fiat. Excuiꝰ ergo uitio: predicatori sermo suibt rr
non facile ai piisferis. Nuia uͦ pastoris tacitur
aliquando sibi. semꝑ autem subiectis noceat certus

Expanded text:
e dicat: Idcirco bus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certis
Abbreviated transcription (Latin):
enim diei & eftus portauerunt: hi ꝗdii amundi uocaia¬
sunt initio quiã hi quos hicdui contigit uiuere necesse
fuit etim longiora carnis tenfamenta tolerare Unicui¬
q enim pondus diei &ȩstus ferre .ẽ. ꝑ longioris uitę
tempora carnis suȩ calore fatigari Sed queri potest:
qmͦ murmurasse dicti sunt: qui saltem sero ad regnum
uocantur Celoũ & enim regnũ: nullus murmurans
accipit. Nullus qui accipit murmurare potest Sed
quia añtiqui patres usq ad aduentũ dñi quãlibetitt
uixerint: ducti ad regnũ non sunt. nisi ile desien¬
piendũ regũ

Expanded text:
iei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, qui diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. Sed quaeri potest quomodo murmurare dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocati sunt; coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Squia antiqui Patres usque ad adventum Domini, quamlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenpiendo regno
Abbreviated transcription (Latin):
iria adracone premor.
ille pallens tremens & moriens diceret: cepert̃ frãs
uehementius orationib insistere. & oppressc̃. draco¬
nis presentia suis precib adiuiuare. Cum repente li¬
beratꝰ: magnis cepii uocib clamare dicens: Dõgr̃as.
ece auicessi t ecce exiit. Ante orationes uras fiogr̃as
oracos qui meaccerat. Maxautẽ seruituri seqt̃ it¬
febrib p̃mitur. dolorib faigatur. Mortauie iss¬
tractus ẽ sed adhuc pleniisuite restiuitius non. est:
Quia enim longis& diuturnis iniquitatib pressus ẽ
longo langore fatigatur. Et durũ cor iis punati¬
onis durior concremat: Quia diuina dispensatione
agituriiit prolixieralucia. ȩgritudo ꝓlixior

Expanded text:
quia dracone premor: ille pallens, tremens et moriens diceret, coeperunt fratres vehementius orationibus insistere et ab oppressione draconis praesentis suis precibus adjuvare; cum repente liberatus coepit magnis vocibus clamare dicens: Deo gratias, ecce discessit; ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox autem secuturum se febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus est, sed adhuc plenius vitae restitutus non est. Quia enim longis et diuturnis iniquitatibus pressus est, longo languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut prolixiora vitia aegritudo prolixior
Abbreviated transcription (Latin):
attestante euangłio cum uidex uenerĩt. bonꝰ aa
sepat sicut pastor segregat oues abhedis Neq & enĩ
possunt. qui hiecarnis sue uoluptatib seruiunt: illic
moruum grege numerari. Iuic eos a sorte humilium
uidex seꝑat. qui se hic insupbiȩ cornib exaltant. Neg¬
numceli pripe nequeunt quuibic & incȩlestifide positi
Qd erim sit hodie aspicimꝰ. led quid cras futurꝰ sit unꝰqͥsq
preire uidelumur. Certe stephanꝰ ꝓfide moreretur
saulus lapidantiuĩ uestuita seruabat. Om̃ium eͦ¬

Expanded text:
stante Evangelio, cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorum percipere nequeunt 1514 qui hic et in coelesti fide positi Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquispraeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat. Omnium e
Abbreviated transcription (Latin):
meu eruauerit mortẽ ñ gustabit in eena  Inaca ip¬
si ueritati: eundem abrabam & ꝓphas quasi uenerantes
pͣfer̃. Sed apta nobis ratione ostendic᷑. quia qui dñines¬
cuint. dĩ quoq famulos falso uenerantur. Et notindus
sumnȩ trinitatis tresingłos ospicioꝓcȩpit Quib ꝓfe¬
Eto susceptis sic trib uasi unil ocatiix̃. Quia & simꝑ
sonis numerꝰ trinita ẽ: innatura anias diuuauatis
ed carnales mentes adientiũ octos ꝗ ahe nͣ subleuat.
meo solam carnas Em pensant dicertes Quinqua¬
ginta annos hũdues. &e. abraliun iadi imdu¬

Expanded text:
em non gustabit in aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandsummae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vid
Abbreviated transcription (Latin):
ancipiti signo in aliã partẽ raptus erraa
&talia quidẽ non obcura sed falsa suntus
edia conditio est : Nonenĩ intelle gendos
emendandos tales codicespotius prae cipiam
Quierror tã multos codices prae occupaur¬
At uix inurni ac turi alit̃ scriptũ: Sta¬

Expanded text:
ancipiti signo in aliam partem raptus erravit. Et talia quidem non obscura, sed falsa sunt: quorum alia conditio est; non enim intelligendos, sed emendandos tales codices potius praecipiendum qui error tam multos codices praeoccupaviut vix inveniatur aliter scriptum.
Abbreviated transcription (Latin):
hos  ni quinatione
ddistinctionũ ambi guita tẽs. inpotestate le¬
gentis sunt : Quȩ cũq. aut̃ de amliguis distma¬
tionib diximꝰ eadẽ obseruandas e in anbiguis ꝓ¬
nuntia tibnib:: nã ecipsȩ nisi lectoris nimia uiti¬
ent᷑ incuria. aut regulis sidei corrigunt᷑ aut
praecedentis uel corsequentis contexione ser¬
monis aut sine ut rihorũ adhibetꝰ adcorreo¬
tionẽ rahlonm dubi e remanebunt. ut quoli¬
bec modolector a ꝓnuntiauerit ñ sit inculpa:
sic ꝓnuntiari: quis ac cusabit aduersus elec tos¬
dĩ : ut hãc int̾ rogationẽ quasi responsio conse¬
mostuus ẽ quod credere quia dem̃tissimũ
Ita ꝓnontiabitor ot praecedat ꝑcontatio: sequatꝰ intr¬
gatio : Int̃ ꝑ contationẽ aut̃ e int̃rogationen
hoc ueeres int̃ es iẽ dixer : qđ ad ꝑc̃ tationẽ in¬

Expanded text:
coinquinatione distinctionum ambiguitates in potestate legentis sunt. Quaecunque autem de ambiguis distinctionibus diximus, eadem obseruanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus. nam et ipsae, nisi lectoris nimia uitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur aut praecedentis uel consequentis contextione, sermonis aut, si neutrum horum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiauerit, non sit in culpa. sic Dei, ut hanc interrogationem quasi responsio consemortuus est. Quod credere quia dementissimum est, ita pronuntiabitur, ut praecedat percontatio, sequatur interrogatio. Inter percontationem autem et interrogationem hoc veteres interesse dixerunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sdi quppi exorsus e cundẽ librũ ut dicera : Necor amũ
didei ante omĩa quy mibi uident᷑ libellũ regularũ cribe¬
re : & secretoꝵ legis ueluticlaues xluminaria fabricare :
Sunt enĩ quȩdã regulȩ misticȩ quȩ um uersȩ legis recissus
optinent : &ueritatis thes auros aliquib iuisibiles faciun,
Quarũ si ratio regularũ sine muida ut cõmuno camꝰ ao¬
cepta fuerit : causa quȩq. pate fient &eb scura dilu cidi¬
bint᷑ . Vt quis ꝓphetia& inm̃ sa siluã ꝑambulans insieguli
quodã mablucis tramitib de distꝰ abertre defendacur:¬

Expanded text:
um duxi ante omnia quae mihi videntur, libellum Regularum scribere et secretorum leges, veluti claves et luminaria fabricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae universae legis recessus obtinent, et veritatis thesauros aliquibus invisibiles faciunt. Quarum si ratio regularum sine invidia, ut communicamus, accepta fuerit, clausa quaeque patefient, et obscura dilucidabuntur, ut quis prophetiae universam silvam perambulans, his regulis quodammodo lucis tramitibus deductus, ab errore defendatur
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio ꝓꝓterra scribturarũ ambiguita tb disse¬
dis ẽ necessaria : quia cũ sensus ad ppietatẽ uerbor
cipiatꝰ absurdus ẽ. querendũ ẽ utiq neforte illo
tropodictũ sit qđ ñ intellegimꝰ e sic pleraq inueni¬
latebant :Iychonins quidã qui contradonatis
tissime scribsit : cũ suerit donatista & illic inu
abserdis simi cordissub eos ñ om̃ ex parte relinqu
it fec̃ e librũ quẽ regularẽ uocauit . quia in eo qua

Expanded text:
cognitio propterea scripturarum ambiguitatibus dissoluendis est necessaria, quia, cum sensus, ad proprietatem uerborum si accipiatur, absurdus est, quaerendum est utique, ne forte illo uel illo tropo dictum sit quod non intellegimus. et sic pleraque inuen Tichonius quidam qui contra Donatistas invictissime scripsit, cum fuerit donatista, et illic invenitur absurdissimi cordis, ubi eos non omni ex parte relinquere voluit, fecit librum quem Regularum vocavit, quia in eo quas
Abbreviated transcription (Latin):
s honestũ nonerat: p̃enĩ mulier eo ẽ ferundior.
meraricia potus turpitudo : uł quȩ stã. uł liberos
uulgo que rere: In hiuius cemodi morib: quio ꝗd illoꝵ
teporũ sc̃ĩ. ñ liludmose faciebant : ꝗuis ea facer eNt quȩ
hoc tẽpore nisi ꝑlibidinẽ fieri ñ possunt ñ culpat scribtu¬
ira . e quid quidibi tale narrat᷑ ñ solũ historice acꝓpriȩ.
sed etiã figuncte ac ꝓphetice acceptũ int̃pretan¬
Aã ẽ : usq infinẽ illu caritatis siue dĩ siue ꝓximi
siue utriusq : Sic̃ enĩ talares & manicatas tuni cas
habere apudromanos ueeres flagitiũ erat. nunc aut̃
onesto loco natis cũ tuni catis ñ eas habere flagiti
Iẽ sic anĩ aduestendũ ẽ incetero quoq usu rerũ: ab eẽ
sposdere libidinẽ quȩ ñ solũ ipsa eoꝵ int̃ quos uiuit c̃¬
paudine nequit̃ abutit᷑ sed etiã sepe fines
nꝰ egressa foeditatẽ suã quȩ intra laustra moꝵ su¬
& sollẽniũ latitabat. flagitiosissime ruptio ne

Expanded text:
ulier eo est fecundior, sed meretricia potius turpitudo est, vel quaestum vel liberos vulgo quaerere. In hujuscemodi moribus quidquid illorum temporum sancti non libidinose faciebant, quamvis ea facerent quae hoc tempore nisi per libidinem fieri non possunt, non culpat Scriptura. Et quidquid ibi tale narratur, non solum historice ac proprie, sed etiam figurate ac prophetice acceptum, interpretandum est usque in finem illum charitatis, sive Dei, sive proximi, sive utriusque. Sicut enim talares et manicatas tunicas habere apud Romanos veteres flagitium erat; nunc autem honesto loco natis, cum tunicati sunt, non eas habere flagitium est: sic animadvertendum est, in caetero quoque usu rerum abesse oportere libidinem, quae non solum ipsa eorum, inter quos vivit, consuetudine nequiter abutitur; sed etiam saepe fines ejus egressa, foeditatem suam, quae inter claustra morum solemnium latitabat, flagitiosissima eruptione
Abbreviated transcription (Latin):
pass̃us tẽt. ñ solũ serociantẽ tolera uit seb etiã plamett
extine tũ Nonenuã carnalit elo inretit᷑ tenebatur.
quẽ mullo modo miurte sug sẽ peccata filii cõmotebant
ruũ do siunceret᷑ eũ occidi ꝓhibuerat : ut et bomito ser¬
naon n penitendiloꝰ a quia ñ potuit si orbitare dolsert
altere a parrici dibis etima raperea : Nã q alioprius
filio qui inno çetes gare pquo agotonto affsia lorti nt¬

Expanded text:
etiam planxit exstinctum . Non enim carnali zelo irretitus tenebatur, quem nullo modo injuriae suae, sed peccata filii commovebant. Nam ideo, si vinceretur, eum occidi prohibuerat, ut edomito servaretur poenitendi locus: et quia non potuit, non orbitatem doluit ltera et parricidalis anima raperetur. Namque alio prius filio qui innocens erat, pro quo aegrotante affligebatur, mo
Abbreviated transcription (Latin):
i tui monia secula sediloꝵ : Bendicant tecȩli : & omis
peaturo : Tufecistiadã : & dedsti illi adiu toriũ euã : & nunc
diẽ tuscis qm̃ ñ luxuriae causa accipio sororẽ meã :sedipsa
ł ꝑmultastupr diffluentes euagant᷑ ł in ipsa una c̃iuge
ñ solũ excedunt ad liberoꝵ ꝓcreationẽ ꝑtinentẽ modũ sed
etiã immanioris in tẽperantiȩ sodes inuere cunda omĩ no
licentia seruilis cuiꝰdã libtatis ad cumulant : n credunt
freripotuisse ut tẽperant᷑ multis feminis antiqͥ uterent᷑
uiri. nchil seruante sin illonisi c̃gruũ tẽporis ꝓpa gande
plis officiũ & qđ ipsi laqueis libi dinis cbstricti ł ma
na ñ faciunt : nullo modo inmultis fieriposse arbitrant᷑ :
Sedisti poss̃ dicere nec honorari quidẽ atqꝙ laudari opostere
uiros bonos des cõs. quia ipsi cũ honorant᷑ atq laadant᷑ intu¬
uirscunt siꝗbia: Tanto auidiores manissine głe. quan¬
totos frequentius atq latius lingia blndor unne liuus

Expanded text:
te coeli et omnis creatura tua. Tu fecisti Adam, et dedisti illi adjutorium Evam: et nunc, Domine, tu scis quoniam non luxuriae causa accipio sororem meam, sed ipsa vel per multa stupra diffluentes evagantur, vel in ipsa una conjuge, non solum excedunt ad liberorum procreationem pertinentem modum, sed etiam inhumanioris intemperantiae sordes inverecunda omnino licentia servilis cujusdam libertatis accumulant; non credunt fieri potuisse ut temperanter multis feminis antiqui uterentur viri, nihil servantes in usu illo nisi congruum tempori propagandae prolis officium; et quod ipsi laqueis libidinis obstricti, vel in una non faciunt, nullo modo in multis fieri posse arbitrantur. 29. Sed isti possunt dicere nec honorari quidem atque laudari oportere viros bonos et sanctos, quia ipsi cum honorantur atque laudantur, intumescunt superbia; tanto avidiores inanissimae gloriae, quanto eos freque
Abbreviated transcription (Latin):
uendũ ẽ ne feste qđ inscribturis ueterib ꝓillo& tẽporũ
c̃dicione etiã siñ figurate sed ꝓprie intellegat᷑ ñ es
gitiũ reqfacinꝰ A dista etiã tẽpora quis putx inusum
unta posse trans ferri. quodnis dominante cup ditate
uipsaꝵ quoq scribturaꝵ quib. euertanda ẽ atellitiũ
quȩrente . ñ facia nec intellegit miser adhanc utilita¬
ne ula easi posta ut speibonȩ homines salubri t̃ uide¬
nu. ieĩ quĩ onplexane es posse di robilensabtere asito¬

Expanded text:
vendum est ne forte quod in Scripturis veteribus pro illorum temporum conditione, etiamsi non figurate, sed proprie intelligatur, non est flagitium neque facinus, ad ista etiam tempora quis putet in usum vitae posse transferri. Quod nisi dominante cupiditate, et ipsarum quoque Scripturarum, quibus evertenda est, satellitium quaerente, non faciet; nec intelligit miser ad hanc utilitatem illa sic esse posita, ut spei bonae homines salubriter videnum, et eam quam amplexantur esse posse d
Abbreviated transcription (Latin):
d seqͥt̃ hoc enĩ facren carbones ignis c̃geris suꝑ capid
niꝰ maliuolentiȩ facinputes uiberi : teeigit᷑ dubi taue¬
ris figurat edictũ : & cũ possit duplicit᷑ int̃ pretari
no modo ad nocendũ altero ad prestandũ : adbenefi¬
cientiã tepotius caritas reuoca. ut intellegas car¬
bones igus eẽ urentes. pȩnitentiȩ gemitꝰ quib. suꝑbia
sanat᷑ ei qui dola stinimicũ fuisse hominis: a quo eiꝰ mi¬
qqa soruare animã sua sdfigurate aastũ ꝑo habi¬

Expanded text:
 hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestandum, ad beneficientiam te potius caritas reuocet, ut intellegas carbones ignis esse urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum fuisse hominis, a quo eius mique conseruare animam suam, sed figurate dictum
Abbreviated transcription (Latin):
dscerni. a ꝑuitã sentientẽ significauit intelle¬
gentẽ sit fit isrł spiritalis ñ unius gentis : sedom
e unius gentis noui tate grectiae : Non nobilita¬
te patrie am̃te ñgente disti quit se datint¬
doprheica dũ deillo dui lo qlt lattur¬

Expanded text:
discerni et per uitam sentientem significauit intellegentem. sic fit Israhel spiritalis non unius gentis, sed omni, qui est unius gentis, nouitate gratiae, non nobilitate patriae, et mente, non gente distinguitur. sed altitudo prophetioa, dum de illo uel ad illu
Abbreviated transcription (Latin):
ħagimꝰ Alib aut̃ atꝙ alcbi sepissime ista egimus
Quastã tychonu regula ẽ : despecie & genere Sic
eñ eã uocat: : Volens intellegi speciẽ partẽ genus
aut̃ totũ : cusea pars ẽ quã nuncupat speciẽ sicut
unaquȩq ciuitas pars ẽ utiq uni uersi tatis gentium:
Hanc ille uocat spetiẽ : genꝰ aut̃ om̃s gentes : Neq hio
a discernendi subtilitas ad inbenda ẽ : quara calet¬
ticis tradit᷑ quiint̃ pastẽ & speciẽ quidint̃ sit acue¬
sime displtant : Eade ratro ẽ : siñ deuna quaq cus¬
uitate sed deuna quaq: piuncia ł gente łregno
le ab quid indiuinis reperiat᷑ eloquiis : Non solũ le
uerbi gratia de huerus alẽ ł de aliqua gentiũ q
quid inscribturis sc̃is qđ modũ eiꝰ excedat &c̃ulan
potius om̃ib gentib uerũ etiã deuidea de aegr¬

Expanded text:
agimus, alibi autem atque alibi saepissime ista egimus. Quarta Tyconii ista regula est "do specie et genere". sic enim eam uocat, uolens intellegi speciem partem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes. neque hic es discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur, qui inter partem et speciem quid intersit acutissime disputant eadem ratio est, si non de unaquaque ciuitate, sed de unaquaque prouincia uel gente uel regione tale aliquid in diuinis reperitur eloquiis. non solum enim uerbi gratia de Hierusalem uel de aliqua gentium cialiquid in scripturis sanctis, quod modum eius excedat et conueniat potius omnibus gentibus, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
itura ibiuglis
sebec lectons intentio nequȩrat inspecit qđ ingene¬
repotist melius & certius inuenire : Facile ẽ quippe
illud: qđ ait ꝓpheta hetecihel : Domꝰ srł i abitauit in
t̃a xpolluer illã iniua sua : emidolis suis e peccatis

Expanded text:
iptura, ibi uigilare debet lectoris intentio, ne quaerat in specie quod in genere potest melius et certius inuenire. facile est quippe illud quod ait propheta Ezechihel: domus Israhel habitauit in terra, et polluerunt illam in uia sua et in idolis suis et pe
Abbreviated transcription (Latin):
libs uauit E xlusc facte sec desiȩ scora ira helitari
Quos ut̃ mueuit subsignus mnutilib ñ solũ serinse oꝑt¬
tione subita lib signissed etiã ipsa signa frustrauit re mo¬
uit qom̃a ut a corruptione multi tudiis simulato&
deomu quã sepe aeppre scribtura forni cationt̃ uocat
ac douiies den cer tu gentes c̃uerterent᷑. nt subipsis iguis

Expanded text:
siae sanctorum Israelitarum: quos autem invenit sub signis inutilibus, non solum servilem operationem sub talibus signis, sed etiam ipsa signa frustravit, removitque omnia, ut a corruptione multitudinis simulacrorum deorum, quam saepe ac proprie Scriptura fornicationem vocat, ad unius Dei cultum gentes converterentur, nec sub ipsis jam signis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non adistinc tiont᷑ uel ad pnuntiãne pertinent
simlitꝰ considerandȩ s̃ qual is illa ẽ adtessalom cen¬
sest ꝓpterea consolati sumꝰ fiei tres inuobis : dubnũ est¬
enĩ utrũ ofre tres anhos fratres ne utrũ aut̃ horũe
contraefidẽ : sed grã ca lingua hos casus pares non ha bac
tideo illa inspecta rinuntiat᷑ uocatiuus dest ostatra
desente ntl dubitar &ur᷑ dut certe adder& arĩ Ae

Expanded text:
quae non ad distinctionem uel ad pronuntiationem pertinent, similiter considerandae sunt. qualis illa est ad Thessalonicenses: propterea consolati sumus fratres in uobis. dubium enim, utrum "o fratres" an "hos fratres". neutrum autem horum eat contra fidem; sed graeca lingua hos casus pares non habet et ideo illa inspecta renuntiatur uocatiuus, id est "o fratres", de sententia dubitaretur, aut certe adderetur: "nos
Abbreviated transcription (Latin):
terã sequi designa ꝓreb quȩ his significant᷑ ac¬
ere seruilis infirmitatis ẽ: ita nutilit̃ signa int̃¬
retar male uagantis erroris ẽ : Quaut᷑ ñ intelle¬
⁊ quid signific&s signũ ectam̃ signũ eẽ intelligit. necipse
P be ł serui tute: Melius ẽ aut̃ uel premi incognitis
sedutilib signis quã mutilit̃ ea int̾ pretando aui goser¬
uitutis eductã ceruicẽ laqueis erroris inserere : bou¬
ic aut̃ obseruationiꝰ qua cauemꝰ figuratã locutionẽ.
dẽ trans latã quasi ꝓpriã sequi ad iungendã etiã illa

Expanded text:
 rebus quae his significantur accipere servilis infirmitatis est, ita inutiliter signa interpretari male vagantis erroris. Qui autem non intelligit quid significet signum, et tamen signum esse intelligit, nec ipse premitur servitute: melius est autem vel premi incognitis, sed utilibus signis, quam inutiliter ea interpretando a jugo servitutis eductam cervicem laqueis erroris inserere. ic autem observationi qua cavemus figuratam locutionem, id est translatam, quasi propriam sequi, adjungenda etiam illa e
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiũ tẽperatũ Ntam int ponit que adã locũ. & motu
animi & sine ullis quidẽ talib ornam̃tũ : qualia sinhis que
modo posuimꝰ : Ñ possit tam̃ nisi grandit̃ dici Die sinquit ob¬
seruatis & m̃ses & annos . & tẽpora: Timeo uos ne fortesi¬
ne causad abo rauerĩ inuos. Estote sicut &ego qm̃ & egosi
eto carnis iã pridem cuangeli z aui uob Et tẽptatio

Expanded text:
eloquium temperatum; tamen interponit quemdam locum eo motu animi, ut sine ullis quidem talibus ornamentis, qualia sunt in iis quae modo posuimus, non posset tamen nisi granditer dici. Dies, inquit, observatis, et menses, et annos, et tempora. Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vos. Estote sicut et ego, quoniam emitatem carnis jampridem evangelizavi vobis, et tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
pona: Per ciaregula ẽ. deꝓmus sis & lege : ꝙ̃ aliomꝰ dicipo¬
test despũ & lit tera sicut eã nos appellauimꝰ cũ deliac
re librũ seriberemꝰ: Potest &iã sic dici. degr̃a & mau¬
dato: Hax aut magis milu iudet᷑ magnaquest io. quã
regula quȩ soluendis quae stionibus adhibenda est:
chonius bene ÷ sed ñ plene : Disputans enĩ defide
perib: : oꝑa nobis dixaadeo darimerito fidei. ipsã
rosidẽ sic eẽ a nobis ut nobis ñ sit adeo : Nec at ten
quȩ nr̃o tẽpor exorta multũ nos ut gratiã dei

Expanded text:
ponet. Tertia regula est "de promissis et lege". quae alio modo dici potest "de spiritu et littera", sicut eam nos appellauimus, cum de hac re librum scriberemus. potest etiam sic dici: "de gratia\' et mandato". haec autem magis mihi uidetur magna quaestio quam regula, quae soluendis quaestionibus adhibenda est. Tyconius bene, sed non plene. disputans enim de fide et operibus opera nobis dixit a deo dari merito fidei, ipsam uero fidem sic esse a nobis, ut nobis non sit a deo, nec attenditquae nostro tempore exorta multum nos, ut gratiam dei
Abbreviated transcription (Latin):
h udnc aosignans tradero n do c&. ne arer
ñ maticã docire uideam: Extra sane ut discan
dmoneo : quã uis iã superius .d ael monuerim idefe
ẽcundo libro ubi delinguaꝵ necessaria cog nitione
serui: Nã littenȩ a quib: ipsagramatica nonten accepit
immata enĩ grȩci literasuocant . signaitiq: suir sonoꝵ
irticulata uocẽ qualo quimur ꝑtinentiu: Istorũ dutem
porũ non solũ ecẽplasi cutomitiũ salquerida etiã nomina¬
suons libris leguntur : Sic̃ alleguria enignta parabola:
dspee omnes hutropti quiliberali dicuntur artecog

Expanded text:
d hic eos ignaris tradere non decet, ne artem grammaticam docere uideamur. extra sane ut discantur admoneo, quamuis iam superius id admonuerim, id est in secundo libro, ubi de linguarum necessaria cognitione disserui. nam litterae, a quibus ipsa grammatica nomen accepit — VQctfxfiara enim Graeci litteras uocant — signa utique sunt sonorum ad articulatam uocem, qua loquimur, pertinentium. istorum autem troporum non solum exein divinis Libris leguntur, sicut allegoria, aenigma, parabola. Quamvis pene omnes ii tropi, qui liberali dicuntur arte cog