comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rectione mortuoꝵ. Et testis in cęlo fideliᷤ.
qruera dicebant᷑ omĩa deresurrectione.
mortuorũ. Obsecro uos. audite hoc it̾ũ
planiꝰ. & mem̃ tote. Scio eñi quosdã in.¬
tellexisse. alios uͦ fortassis qͥd dixerim ad¬
huc inqͥrere. Innulla re sic c̃tradicitur
fidei xp̃ianȩ: quã in resurrectione carni.
Deniq ille qͥnatꝰ ÷ insignũ cui c̃tradicit᷑:
& ipsam carnẽ suã resuscitauit. ut obuiã
iret c̾tradictori & qͥ posset m̃bra sua¬
sic sanare. ut ea uulnerata fuisse ñ appare.¬
ret : cicatrices seruauit incorpore. ut uulnꝰ
dubitationis sanaret in corde. Innulla gͦ re
tã uehem̃t̃. tãꝑtinacit᷑. tã obnixe & c̾tentiose
c̃tradicit᷑ fidei xp̃iane: sicut de carnis re-¬
surrectione. Nã de animi immortalitate.
multi etiã philosophi gentiũ multa di¬

Expanded text:
ne mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuorum. Obsecro vos, audite hoc iterum planius, et mementote: scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re sic contradicitur fidei christianae, quam in resurrectione carnis. Denique ille qui natus est in signum cui contradicitur , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra suasic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philosophi Gentium multa di
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tuã. audi iã securitatẽ tuã. site in mñbrᷤ
xp̃i ẽẽ. cognoscis. Semel iURAUI IN Sc̃omeO.
sidauio ment iar. Expectas. ut iterũ iuret
ds̃: Quotiens iuraturꝰ ÷.si semel uirando mͦ¬
titur: Unã iurationẽ ꝓuita nr̃a habuit:

Expanded text:
nem tuam, audi ad securitatem tuam, si te in membris Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃tũ meũ. & quȩ poedũnt delabus
meis ñ reꝓbabo. Non qr filii eiꝰ peccant.
idõ ego m̃dax inueniar. ꝓmisi. facio.
Pone qr uolunt illi etiã cũ desꝑatione
peccare. & sic ire om̃ino in peccata ut
offendant oculos patris. & ex hȩredari
mereantur. Nonne ipse ÷ ds̃. dequo
dictum ÷. de lapidib istis suscitabit¬
ds̃ filios abrahe  Itaq dico uob fr̃s.
multi flagello apeccato corrigunt᷑.
& em̃dantur & sanant᷑. Multiꝰ om̃ins
auersi dura ceruice obnitentes aduersus
disciplinam patris. & ipsam om̃ino dei
hereditatẽ recusantes. habentes tam̃ signũ
xp̃reunt intales iniquitates: ut ñ possit nͥ
recitari c̃tra eos. qm̃ qͥ talia agunt regnũ
diñ possidebunt. Non tam̃ ꝓpter hos rema-¬
nebit xp̃c sine hereditate. Non ꝓpt̾ paleã.
etiam frum̃ta interibunt. Non ꝓpt̾ pisces
malos. nichil ex illa sagena mittet᷑ inuascula.
Nouit dñs qͥ sunt eiꝰ. Securꝰ eñĩ ꝓmisit. qͥ nos

Expanded text:
meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiã aut̃ meã ñ disꝑgã ab eis : Uisitabo
inqͥt in uirga iniqͥtates eoꝵ. & in flagello
delicta eoꝵ. Expectabas ad securitatem
emendatiores ñ habent. Tam̃ & qͥ hoc
habent. nichil abre habent᷑. Nunquid

Expanded text:
autem meam non dispergam ab eis? «Visitabo,» inquit, «in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Exspectabas ad securitatem emendatiores non habent: tamen et qui hoc habent, nihil ab re habent. Quomod
Abbreviated transcription (Latin):
drelieya ꝑsalooi dequo
minatutino locuti sumus.
animum intendite. & piũ
debitum exigite. eo redditu¬
ro ꝑnos qui fecit & nos
psalmi exꝓmisso dĩan¬
nuntiabat᷑. & adhuc
etiam in his uerbis quę tractaturi sumus
ipse annuntiatur. De illo enim intercetera
paulo superius dictũ erat. Et ego pͥmogeni¬
tuni ponã illũ. excelsũ apud reges terrȩ.
Inȩt̾nũ seruabo illi miscđiã meam. & testa-

Expanded text:
reliqua psalmi de quo in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum exigite; eo reddituro per nos, qui fecit et nos Psalmi ex promisso Dei annuntiabatur, et adhuc in his etiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat: «Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et te
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ quantũlibet irascat᷑. quantũlibet uerber&:
flagellet. ligatũ tam̃ flagellet quem mun¬
det. non dissoluat ab eniundatione. Si eñi
dissoluit ab emundatione: iã ñ habet mun-¬
dandum. sed ꝓiciendũ. Aquã gͦ emundati.¬
one dissoluitur iudeus : Afide. Exfide uiuimꝰ
& defide dictũ ÷. fide mundans corda eorũ.
Et qͥa sola fides xp̃i mundat: ñ credentesin
xp̃m soluti sunt abemundatione. Dissol¬
usti eum ab emundatione. & sedem enis
int̾ram collisisti. Merito fregisti. & miniusti

Expanded text:
Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram collisisti:» merito et fregisti. «Minuisti
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ magno pondere ꝓnuntiandũ ÷ ego.
Ego dormiui. illi seuiert̃. illi ꝑsecuti sunt.
S si noluissẽ : ñ dormissẽ. Ego dormiiui.
Ergo deqͥb dictũ erat. partes uulpiũ¬
ert᷑: dehis nc̃ dictũ ÷. diripuert̃ eũ om̃s
transeuntes uiam. factꝰ ÷ opꝓbriũ uiciniᷤ
suis. Exaltasti dexterã inimicoꝵ eiꝰ. iocun¬
dasti om̃s inimicos eiꝰ. Auertite iudeos.
& uidete omĩa impleta. quȩ p̾dicta sunt.
Auertisti adiutoriũ gladii eiꝰ. Quomͦ soler¬
bant pauci dimicare. multos ꝓsternere
Auertisti adiutoriũ gladii eiꝰ. & ñ es opitu.¬
latus ei mbello. Merito uictꝰ. merito captꝰ.
merito a regno suo alienatꝰ. meri dispsus.
ꝑam enĩ t̾rã ꝑdidit. ꝓqua dñm occidit.
Auertisti adiutoriũ gladii eiꝰ. & ñ es opitu.¬
latꝰ ei in bello. Dissoluisti eum abemun¬
datione. Quid ÷ hoc : Int̾ omĩa mala ma.¬
gnus hic t̾ror. Quantũ cunq enim cędat

Expanded text:
Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormivi.» Ergo de puerunt eum omnes transeuntes viam, factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus, jucundasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro qua Dominum occidit.um gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra scitatẽ eiꝰ. Sc̃a illa quȩ habebant. t̾rena
&e ostendisti. Destruxisti om̃s macerias eiꝰ.
qͥb eũ munieras. Quando enĩ diripetur.
nͥ maceriȩ dirute fuissent: Posuisti mu-¬
nitiones eiꝰ formidinẽ. Quid÷ formidinẽ:
Ut dicat᷑ peccantib Si ds naturalib ramis
erunt isrł. diripuert dauid. Primũ uidete
frusta eiꝰ in om̃ib gentib De ipsis eni dictũ
÷ partes uulpiũ ert̃. Reges qͥppe impios:
uulpes appellauit scriptura. dolosos &ti¬
midos. quos t̾ret uirtꝰ aliena. Ido ipse dr̃is
cũ deherode cõminante loqueretur: dicite
inqͥt uulpi illi. Rex qͥneminẽ hominum
timet. ipse uulpes ñ ÷ leo ille de tribuiuda
cui dr̃. Ascendisti recũbens. dormisti sicꝰ
leo. Pocestate ascendisti. potestate dormisti.¬
Quia uoluisti dormisti: idõ in alio psalmo
dicis. ego dormiui. Nonne plena erat sen¬
tentia: dor miui & sõnũ cepi. & exurrexi.
qm̃ dñs suscepit me: Quare additũ ÷ & ego:

Expanded text:
in terra sanctitatem ejus. Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem? Ut dicatur peccantibus: Si Deus naturalibus ramis erunt Israel, diripuerunt David. Primum videte frusta ejus in omnibus gentibus. De ipsis enim dictum est, Partes vulpium erunt . Reges quippe impios vulpes appellavit Scriptura, dolosos et timidos, quos terret virtus aliena. Ideo Dominus ipse cum de Herode comminante loqueretinquit, «vulpi illi» . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes non est: leo ille de tribu Juda, cui dicitur, «Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo» . Potestate ascendisti, potestate dormistiquia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena erat sententia, «Dormivi, et somnum coepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» ? quare additum est, «Ego?»
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantis. Deduxisti SicUT ouesple¬
Bem iuamꝯ. iii maniu moysi etaaron.
Quare hoc addiderit. indagare aliqͣn¬
tulũ difficile ÷. Ad uuet gͦ nos intentio
ur̃a. qͥ post ipsos duos uersus finis erit
& psalmi & sermonis. ne forte cũ aliqͥd
restare arbitramini. timore laboris
minus ad p̾sens attendatis. Cum dixisser
inmari ÷ uia tua: qđ intelligimꝰ ingento
& semite tuȩ inaquis multis qđ intelbi¬
gimus in populis multis: adiunxit. et

Expanded text:
 Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentibus; et semitae tuae in aquis multis, quod intelligimus, in p
Abbreviated transcription (Latin):
transiliret. & ad ista ꝑueniret. miraculum
dĩ fuit. Quando intus garriuit cũ sp̃usuo.
ut tͣnsiliret & ipsũ sp̃m suũ. & indĩ oꝑibus
delectaret᷑: ipse ibi fecit mirabilia.S qͥd
fecit ds̃ : Notam fecisti iapopłis uirio.¬
teoo ⁊ uam. Inde c̃gregatio ista asaph tͣn-¬
siliens: qr notã fecit inpopłis uirtutẽ siũ
Ouã uirtutẽ sua̾ notã fecit in popłis: llos

Expanded text:
transiliret, et ad ista perveniret, miraculum transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transiliret et ipsum spiritum suum, et in Dei operibus delectaretur, ipse ibi fecit mirabilia. Sed quid fecit Deus? Notam fecisti in populis virtutem tuam. Inde congregatio ista, Asaph transiliens, quia notam fecit in populis virtutem suam. Quam virtutem suam notam fecit in populis? Nos
Abbreviated transcription (Latin):
u : habent gentes affectiones circa deos
suos. idola ad orant. Oculos habent &
nͣ uident. aures habent & ñ audiunt. pede
habent & ñ ambulant. Suid ambulas
ad eũ qui nͣ ambulat : Non inqͥt ea colo.
Et qͥd colis : Rom̃ qͥdibi ÷. Certe hoc colᷤ.
qd alibi dictũ ÷. qm̃ om̃s di gentiũ demonia.
derunt cȩci. conualuert᷑ languidi. sur¬
rexert̃ mortui. c̃stricti sunt paralitici
S miracula ista tẽ in corporib uideaꝰ
ꝑib qͥ alienas antea rapiebant. Quisao
solus. fecit helias. fecit heliseus. fecerunt
& apłi: s nullus eoꝵ solus. Illi ut faceret
tu cũ eis. Iu quando fecisti: illi ñ tecum
Non eñi tecũ fuert̾: cũ fecisti. quando &
ipsos tu fecisti. Tues ds̃ qͥ facis mirabilia
solus. Quomͦ solus : Nunquid forte pat̾
& ñ filiꝰ. aut filiꝰ & ñ pat̾ ÷ Immo pat̾. & filꝰ.¬
& sp̃s sc̃s. Iues dĩ qͥfacis mirabilia solus.
Non eñĩ tres dii: s unus ds̃ qͥfacit mirabi¬
lia solus & in ipso transiliente. Nã ut etã

Expanded text:
noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemoniderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus peribus, qui alienas ante rapiebant: Quis Desolus: fecit et Elias, fecit et Elisaeus, fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? Imo Pater, et Fil es Deus qui facis mirabilia solus. Non enim tres dii, sed unus Deus facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ ds &timuert̃ ETc̃tBATE SUNT
abissi Suȩ sunt abyssi : Altitudines aqͣrũ.
Quis ñ turbat᷑ inpopłis. cũ c̃scientia pul¬
sat̾: Queris alticudinẽ maris. quid ꝓfun¬
dius humana conscientia: Ista ꝓfunditas
turbata ÷. quando in brachio suo redemit
popłm suũ ds̃. Quomͦ tͣbate sunt abyssi:.¬

Expanded text:
us, et timuerunt, et conturbatae sunt abyssi. Quae sunt abyssi? Altitudines aquarum. Quis non turbatur in populis, cum conscientia pulsatur? Quaeris altitudinem maris, quid profundius humana conscientia? Ista profunditas turbata est, quando in brachio suo redemit populum suum Deus. Quomodo turbatae sunt abyssi
Abbreviated transcription (Latin):
in manu moysi & aaron. Id ÷ abista nleb
tua quȩ deducta÷ in manu morsi &au
ron. uestigia tua ñcognoscentur. Quae
gͦ positũ ÷ nͥ increpandi & exꝓbrandi
causa. in mari ÷ uia tua : Ende in mari
÷ uia tua nͥ qr exclusa ÷ at̾ratuae ex¬
pulerunt xp̃m. noluert᷑ eẽ. suũ salua¬
torẽ egri Ille aut̃ cȩpit. eẽ. ingentib
& inom̃ib gentib inmultis popłis. Sal¬
uȩ factȩ sunt etiã reliqͥȩ popłi illiꝰ. re.¬
mansit foris ingrata multitudo. &
claudicans iacos femoris latitudo
Latitudo enĩ femoris. intelligit᷑ in mul¬
titudine generis. Et facta ÷ inmaiore
parte isrfitarũ tͣbaquȩdã uana & insi¬
piens: quȩ ñ agnosceret uestigia xp̃i
inaquis. De duxisti sicut᷑ plebem tuã.
& non te cognouerunt. Tanta cũ ilsꝰ
bona fecisti. mare diuisisti. int̾aquis
ꝑarida traiecisti ꝑsequentes in imicos
fluctib oꝑuisti. in deserto erentibus
manna pluisti. declucens eos inmanu
moysi & aaron. & expulert᷑ te ase. ut

Expanded text:
in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobrandi causa, In mari est via tua? Unde in mari est via tua, nisi quia exclusa est a terra tua? Expulerunt Christum, noluerunt esse suum Salvatorem aegri: ille autem coepit esse in Gentibus, et in omnibus gentibus, in multis populis. Salvae factae sunt etiam reliquiae populi illius. Remansit foris ingrata multitudo, et claudicans Jacob femoris latitudo . Latitudo enim femoris intelligitur in multitudine generis, et facta est in majori parte Israelitarum turba quaedam vana et insipiens, quae non agnosceret vestigia Christi in aquis. Deduxisti sicut oves plebem tuam, et non te cognoverunt. Tanta cum illis bona fecisti! mare divisisti, inter aquas per aridam trajecisti, persequentes inimicos fluctibus operuisti, in deserto egentibus manna pluisti, deducens eos in manu Moysi et Aaron; et expulerunt te a se, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscrutabar inqͥt sp̃m meũ. Et hic ti¬
mendũ ne inspũ suo remaneat. & nͣ
sit tͣnsiliens. lam tam̃ meliꝰ agit. quã
foris agebat. Transcendit aliquid &
hinc. uideamꝰ qͦ. Non enĩ cessat istetͣn¬
siliens. donec ueniat infinẽ: unde ha
NoN IN ꝑt̾num Repellet õs. Tedium
inuenerat in hac uita. nusquã fidam
iusquã securã c̃solationẽ. Ad qͦs cunq
nomines intendebat: scandalũ in eis
iuemebat. aut timebat. Nusquã &ͦ
securus: Tacere illi malũ erat. nesileret
Qonis. Loqͥ & foris garrire molestũ erat:
ne anticipantes uigilias om̃s inimici eius.
calumias inquirerent inuerbis eiꝰ Angu¬
stat᷑ m hac uita uehem̃t: multũ de uita
alia cogitauit. ubi ista ñ sit tẽptatio. It
ietnũ uindex in uob̾ ero. neq ꝑ omne tẽpꝰ
rascar uob̾. Et dicit. Quare: Sp̃s eñi ame
ycedit & omnẽ flatũ ego feci ꝓ pt̃ peccatũ
paululũ qͥd c̃tristaui eũ & ꝑcussi eũ &

Expanded text:
perscrutabar, inquit, spiritum meum. Et hic tiperscrutabar, inquit, spiritum meum. Et hic timendum ne in spiritu suo remaneat, et non sit transiliens. Jam tamen melius agit quam foris agebat. Transcendit aliquid: et hinc videamus quo. Non enim cessat iste transiliens, donec veniat in finem unde habNon in aeternum repellet Deus. Taedium invenerat in hac vita; nusquam fidam, nusquam securam consolationem. Ad quoscumque homines intendebat, scandalum in eis inveniebat, aut timebat. Nusquam ergo securus. Tacere illi malum erat, ne sileret a bonis: loqui et foris garrire molestum erat, ne anticipantes vigilias omnes inimici ejus, calumnias inquirerent in verbis ejus. Angustatus in hac vita vehementer, multum de vita alia cogitavit, ubi ista non sit tentatio. Et aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Et dicit quare: Spiritus enim a me procedet, et omnem flatum ego feci. Propter peccatum paululum quid contristavi eum, et percussi e
Abbreviated transcription (Latin):
e ł coroitatos suoo Nocte cucorde
Meo. Nemo illi calumniosus tendicula
uerboꝵ requirit. incorde suo meditasꝰ
÷. Garriebã. Ecce ÷ illud garrire. obser¬
ua iterũ nedeficiat sp̃s tuus. Non inqͥt
nͦ sic garriebã. quasi foris. Alio mͦ neͣ.
Quomͦ nẽ : Garriebã. & scrutabar sp̃m
meum. Si scrutaret᷑ iste tͣrã. ut uenas
auri inueniret: nemo eũ desiꝑe diceret.
Immo sapientẽ multi dicerent. qͥuellet
ad aurũ ꝑuenire. Quanta homo habet
intꝰ & ñ fõdit. Scrutabat᷑ iste sp̃m suũ
& cũ ipso sp̃u suo loquebat᷑. & in ipsa lo¬
cutione garriebat. Seipsũ intͣrogabat.
seipsum examinabat. in se uidex erat.
& sequitur. Scrutabar sp̃m meum:
Timendũ ÷. ne in ipso sp̃u suo remaneat.
Garriuit eñi foris. & quia antici pauert
uigilias om̃s inimici eiꝰ: inuenit ibi tri¬
stitiã. & defecit sp̃s eiꝰ qͥ garriebat foriᷤ.
Ecce cępit intꝰ garrire securus. solus
ibi insilentio cogitat annos et̾nos. Et

Expanded text:
Et meditatus sum nocte cum corde Et meditatus sum nocte cum corde meo. Nemo illi calumniosus tendiculas verborum requirit, in corde suo meditatus est. Garriebam. Ecce est illud garrire. Observa iterum, ne deficiat spiritus tuus. Non, inquit: non sic garriebam quasi foris; alio modo nunc. Quomodo nunc? Garriebam, et scrutabar spiritum meum. Si scrutaretur iste terram, ut venas auri inveniret, nemo eum desipere diceret; imo sapientem multi dicerent, qui vellet ad aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scrutabatur iste spiritum suum, et cum ipso spiritu suo loquebatur, et in ipsa locutione garriebat. Seipsum interrogabat, seipsum examinabat, in se judex erat. Et sequitur: Scrutabar spiritum meum. Timendum ne in ipso spiritu suo remaneat: garrivit enim foris; et quia anticipaverunt vigilias omnes inimici ejus, invenit ibi tristitiam, et defecit spiritus ejus. Qui garriebat foris, ecce coepit intus garrire securus, ubi solus in silentio cogitat annos aeternos: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Inuno die sumꝰ & dicimꝰ hoc anno Imino
dic hodie. si aliqͥd uis p̾sens dicere. Nã
de toto anno quid p̾sens tenes: Quicqͥd
de illo p̃teritũ ÷: iã n ẽ. Quicqͥd deillo
futurum: nondũ ÷. Quomͦ hoc anno:
Corrige locutionẽ. hoc die dic. Uerum
dicis. hoc die ia dicã. Rursus & hoe atten¬
de. qđ hoc die hore matutine tͣnsier̃t.
horȩ futurȩ ñdumꝰ uenert᷑. Et hoc gͦ cor¬
rige. hac hora dic. Et de ista hora quid
transierit. Ipsa deniq una syllaba. si
duas litteras habeat. non sonat posterio
littera nͥ pͥor abierit. Quid gͦ tenemꝰ de
his annis : Anni isti mutabiles sunt. dnni
etni cogitandi sunt. anni qͥstant. qͥnuo
nientib & ab euntib dieb ꝑaguntur
anni deqͥb alio loco scriptura dicit dõ
Iuautẽ idem ipse es: & anni tui nͣ defi¬
cient. hos annos iste tͣnsiliens ñ ingar¬
rulitate forinsecus s in suo silentio eo¬
gitauit. & annoꝵ etͣnoꝵ memor fuit.

Expanded text:
In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo dic, Hodie, si aliquid vis praesens dicere. Nam de toto anno quid praesens tenes? Quidquid de illo praeteritum est, jam non est; quidquid de illo futurum est, nondum est: quomodo, Hoc anno? Corrige locutionem: Hodie, dic. Verum dicis, Hodie, jam dicam. Rursus et hoc attende, quod hodie horae matutinae jam transierunt, horae futurae nondum venerunt. Et hoc ergo corrige: Hac hora, dic. Et de ista hora quid transierit: ipsa denique una syllaba, si duas litteras habeat, non sonat posterior littera nisi prior abierit. Quid ergo tenemus de his annis! Anni isti mutabiles sunt: anni aeterni cogitandi sunt, anni qui stant, qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; anni de quibus alio loco Scriptura dicit Deo: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hos annos iste transiliens, non in garrulitate forinsecus, sed in silentio cogitavit: Et annorum aeternorum memor fui.
Abbreviated transcription (Latin):
tiquos. Nemo illi dicit maledixisti.
nemo illi dicit multũ locutꝰ es. nemo
illi dicit ꝑuerse sensisti. Ita sit eibene
secum. ad iuuet ds̃. Cogitet dies anti¬
quos. & dicat nob̾ in ipso interiore cu¬
biculo suo qͥd egerit. qͦꝑuenerit. qͥd tran¬
silierit. ubi manserit. Cogitaui dies an¬
tiquos. & annoꝵ ȩt̃noꝵ memor fui. Qui
sunt anni ȩtͣni : Magna cogitatio. Bidete¬
quid sibi uult ista cogitatio nͥ magnũ
silentiũ ab om̃i forinsecꝰ strepitu. ab om̃
rerum humanarũ tumultu. Intꝰ reqͥescat.
qui cogitare uult annos istos ęt̾nos. Nũ¬
quid anni in quib sumꝰ ęt̾ni sunt aut
inquib fuert᷑ maiores ñri. aut inqͥbus
futuri sunt posteri nr̃i: Absit. ut et̾ni
existim̃tur. Quid eñi de his annis manet:
Ecce loquendo dicimꝰ hoc anuo & qͥd
tenemꝰ de hoc anno p̃t̾ unũ diẽ inqͦsumꝰ :
Nam suꝑiores dies anni huiꝰ iã tnsierun
nec tenent᷑. futuri aut̃ n̾dũ uenerunt.

Expanded text:
tiquos. Nemo illi dicit, Male dixisti; tiquos. Nemo illi dicit, Male dixisti; nemo illi dicit, Multum locutus es; nemo illi dicit, Perverse sensisti. Ita sit ei bene secum, adjuvet Deus: cogitet dies antiquos, et dicat nobis in ipso interiore cubiculo suo quid egerit, quo pervenerit, quid transilierit, ubi manserit: Cogitavi dies antiquos, et annorum aeternorum memor fui. Qui sunt anni aeterni? Magna cogitatio! Videte si vult ista cogitatio, nisi magnum silentium. Ab omni forinsecus strepitu, ab omni rerum humanarum tumultu intus requiescat, qui cogitare vult annos istos aeternos. Numquid anni in quibus sumus aeterni sunt, aut in quibus fuerunt majores nostri, aut in quibus futuri sunt posteri nostri? Absit ut aeterni existimentur. Quid enim de his annis manet? Ecce loquendo dicimus, Hoc anno; et quid tenemus de hoc anno, praeter unum diem in quo sumus? Nam superiores dies anni hujus jam transierunt, nec tenentur; futuri autem nondum venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat sp̃s tuus. Anticipauert̾ igilias om̃s
inimici mei. Deniq in ipsa garrulitate
dũ loqueris. & securꝰ loqueris: quanta ple¬
runq inueniunt᷑ quȩ uelint tenere
mimici & rep̾hendere. unde uelint etiã
eriminari & calu̾niari. Hoc dixit. illud
sensit. hoc locutꝰ ÷. Qͥd faciat homo. nͥ
qđ seqͥtur : Contorratꝰ suoo. et non
SU LOEVTUS. Contͣbatꝰ gͦ. ne in eiꝰ garru-¬
litate inimici anticipantes uigilias.
calumnias quererent & inuenirent: ñ÷
locutus. Nunquã tam̃ iste tͣnsiliens ces¬
saret inse. St si forte agarrulitate cessa-¬
uit. qua subrepserat ei de ipsa locutione
placere hominib: ñ tam̃ destitit non
cessauit. ut conaret᷑ & hoc ipsũ tͣnscen¬
euos. lã iste uelut qͥuapulauerat foriꝰ.
tulit se intro. Insecretario suȩ m̃tis agit.
& quid ibi agat dicat nob̾. sogitaui die
antiqͦs. Bene ÷ illi. Didete quȩ cogitat.
rogo uos. int̾ ÷ apud se. cogitat diesan¬

Expanded text:
ficiat spiritus tuus: Anticipaverunt vigilias omnes ficiat spiritus tuus: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Denique in ipsa garrulitate, dum loqueris, et securus loqueris, quanta plerumque inveniuntur quae velint tenere inimici et reprehendere, unde velint etiam criminari et calumniari: Hoc dixit, illud sensit, hoc locutus est? Quid faciat homo, nisi quod sequitur? Conturbatus sum, et non sum locutus. Conturbatus ergo, ne in ejus garrulitate inimici anticipantes vigilias, calumnias quaererent et invenirent, non est locutus. Nunquam tamen iste transiliens cessaret in se: et si forte a garrulitate cessavit, qua subrepserat ei de ipsa locutione placere hominibus; non tamen destitit, non cessavit ut conaretur et hoc ipsum transcenquos. Jam iste velut qui vapulaverat foris, tulit se intro, in secretario suae mentis agit. Et quid ibi agat dicat nobis: Cogitavi dies antiquos. Bene est illi. Videte quae cogitat, rogo vos. Intus est, apud se cogitat dies an
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum haru. aduersus sp̃ualia ne¬
qͥtie incȩlestib: Ergo aduersus diabolũ
rectores sint cęli & terre. s mundũ pecca¬
tores dic̃. Et mundus eũ ñ cognouit. Ialẽ
mundũ illi regunt. qͥñ cognoscunt xp̃m.
Contͣ hos habemꝰ inimicitias ꝑpetuas. Be.¬
niq quaslibet habeas inimicitias aduersus
hominẽ : cogitas finire. siue illiꝰ satis factione
suipse te legit. siue tua situ lesisti. siue
alter utrius siuos inuicẽ lȩsistis. Lahoras
satis facere. & concordare. sũ diabolo
aut̃ & angłis eiꝰ: nulla ÷ concordia. ipsi
nob̾ inuident regnũ cȩloꝵ. Mitescere
om̃ino erga nos ñpossunt: qr antier¬
paueruntꝰ uigilias om̃s inimici mei.
Plus illi uigilauert᷑ ad decipiendũ: quam
ego adcustodiendũ me. Anticipauert᷑
uigilias om̃s inimici mei. Quomͦ enim ñ
anticipauert᷑ uigilias. qͥ ubiq scandala.
ubiq muscipulas posuert̃ : Tediũ in ÷
cordi. metuendũ ÷ ne absorbeat tristitia
lȩtitiam. metuendũ ÷ negarriendo de¬

Expanded text:
enebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus ? Ergo adversus diabolum rectores sint coeli et terrae; sed mundum peccatores dicit. Et mundus eum non cognovit : talem mundum illi regunt, qui non cognoscit Christum. Contra hos habemus inimicitias perpetuas. Denique quaslibet habeas inimicitias adversus hominem, cogitas finire; sive illius satisfactione, si ipse te laesit; sive tua, si tu laesisti; sive alterutrius, si vos invicem laesistis; laboras satisfacere et concordare: cum diabolo autem et angelis ejus nulla concordia est. Ipsi nobis invident regnum coelorum. Mitescere omnino erga nos non possunt, quia anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Plus illi vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum me: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Quomodo enim non anticipaverunt vigilias, qui ubique scandala, ubique muscipulas posuerunt? Taedium inest cordi; metuendum est ne absorbeat tristitia: in laetitia metuendum est ne garriendo de
Abbreviated transcription (Latin):
et ex eqͥt̃ qͦmͦ. Sidert̃ te aquę ds̃. Oiuid
sunt aquȩ t Popłi. Quȩ st̃ iste aq Dictũ
÷ inapokalipsi. & responsũ ÷. Popłi. Ibi in¬
uenimꝰ aꝑtissime aquas infigura positas
popłoꝵ s upͣ autẽ dixerat. notã fecisti in
popłis uirtutẽ tuã. Merito gͦ uiderunt
te aquȩ dsꝰ uioeĩ te aoue et toꝯuerꝰ.¬

Expanded text:
Et exsequitur quomodo: Viderunt te aquae, Deus. Quid sunt aquae? Populi. Quae sunt istae aquae; dictum est in Apocalypsi; responsum est, Populi: ibi invenimus apertissime aquas in figura positas populorum . Supra autem dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam. Merito ergo, Viderunt te aquae, Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ait quando ipsum queris. ñqͣndo ꝑipsum
qluid quȩris. Dictũ ÷ deqͥb dã slamauert̃
necerat qͥsaluos faceret ad dñm: nec exau¬
auit eos quare: Quia uox eorũ ñ ad dñm.
upnut hoc alio loco secriptura ubi dicit

Expanded text:
 ipsum aliud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit hoc alio loco Scriptura, ubi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sine affectionib łt putatiꝰ fr̃s. qr qͥ deũ
timent. dm̃ colunt. dm̃ diligt̾. nullas af
fectiones habent: Uere hoc putaui.S
putare audebis qͦd affectiones habeat
tabula. theatrũ. uenatio. aucupiũ. piscatꝰ.
fectiones quasdã suas. cum inspicit᷑ mundꝰ
& ponitur ante oculos spectaculũ naturȩ
rerum. & in his quęritur artifex. & inuenit᷑
nusquã displicens. & suꝑ om̃ia placens :¬
Ds IN Scõ UIa Tua. Incipit iã oꝑa misedĩę
dĩ circa nos. Ex his garrit. & in his affecti¬
onib exultat. Primo inde cepit. in sc̃o uia
tua. Quȩ uia tua in scõ: Ego sũ inqͥt uia.
ueritas & uita. Redite gͦ homines ab af¬
fectionib ur̃is. Quo itis: Quo curritĩ:
quo ñ solũ adõ. s etiã auob̾ fugitis :
Redite p̾uaricatores ad cor. scrutamini
sp̃m ur̃m. Recolite annos ȩtͣnos & inue¬
nite miscđiã dĩ circa uos. Attendite oꝑa¬

Expanded text:
sine affectionibus? Et putatis, fratres, quia qui Deum sine affectionibus? Et putatis, fratres, quia qui Deum timent, Deum colunt, Deum diligunt, nullas habent affectiones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, quod affectiones habeat tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus,fectiones quasdam suas, cum inspicitur mundus, et ponitur ante oculos spectaculum naturae rerum, et in his quaeritur artifex, et invenitur nusquam displicens, et super omnia placens in Sancto via tua. Inspicit jam opera misericordiae Dei circa nos, ex his garrit, et in his affectionibus exsultat. Primo inde coepit: In Sancto via tua. Quae via tua in Sancto? Ego sum, inquit, via, veritas, et vita . Redite ergo homines, ab affectionibus vestris. Quo itis? quo curritis? quo non solum a Deo, sed etiam a vobis fugitis? Redite, praevaricatores, ad cor , scrutamini spiritum vestrum, recolite annos aeternos, invenite misericordiam Dei circa vos, attendite o
Abbreviated transcription (Latin):
& cepit iã in eiꝰ oꝑib securꝰ gaude. securꝰ
exultare. Audiamꝰ iã oꝑa ipsa. exultemꝰ
& nos. S affectib etiã nos tͣsiliamus. nec
adtẽporalia gaudeamꝰ. habemꝰ eñi & nos
cubile nr̃m. Quare ñ illuc intͣmꝰ: Quare
Quare inoꝑib dĩ nͣ lȩtam᷑ : Sic ne audi¬
amꝰ & in ipso dicente delectem̃ : ut etiã
cũ hinc abierimꝰ. faciamꝰ qđ ipso loqͦnte
faciebamꝰ. sitam̃ facimꝰ cęptũ ipsius
qđ dixit. nẽ cepi. Gaudere in oꝑib
dĩ ÷ obliuisci & te: si potes illo solo de¬
lectari. Quid eñi meliꝰ ÷ illo: Nonuideᷤᷤ.
qr cum ad te redis. inde. teriorẽ rediᷤ:
Memor fui oꝑũ dñi: ouia memor
ero abinitio mirasiliu᷑ igoꝵ. et
IN affectionu: tuis carriam. Ecce
t̃tium garrire. Garriuit foris qͣndo
defecitꝰ. garriuit in sp̃u suo intusqͣndo
ꝓfecit. garriuit in oꝑib dĩ quando
ꝑuenit qͦ profecit. Et in affectionib tiuꝰ
garriã. non in affectionib meiꝰ. Quis uiuit

Expanded text:
 coepit jam in ejus operibus securus gaudere, securus exsultare. Audiamus jam opera ipsa, et exsultemus et nos: sed affectibus etiam nos transiliamus, nec ad temporalia gaudeamus. Hebemus enim et nos cubile nostrum. Quare non illuc intramus? quare quare in operibus Dei non laetamur? Sic nunc audiamus, et ipso dicente delectemur, ut etiam cum hinc abierimus, faciamus quod ipso loquente faciebamus; si tamen facimus coeptum ipsius quod dixit: Nunc coepi. Gaudere in operibus Dei, est oblivisci et te, si potes illo solo delectari. Quid enim melius illo? Non vides, quia cum ad te redis, in deteriorem redis? Memor fui operum Domini: quia memor ero ab initio mirabilium tin affectionibus tuis garriam. Ecce tertium garrire. Garrivit foris, quando defecit; garrivit in spiritu suo intus, quando profecit; garrivit in operibus Dei, quando rvenit quo profecit. Et in affectionibus tuis garriam: non in affectionibus meis. Quis vivit
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. hoc ÷ uirtute tua. Et brachiũ dñi cui
reuelatũ ÷ : Redemisti in brachio tuo
popłm tuũ: filios isrł et ioseph. qͦmͦ
quasi duos popłos. filios isrł &iosephe
Ronne filii ioseph infilios isrł: Itaplane
qͥ ia cob habuit filios duodecĩ int᷑ quos
inꝰ erat ioseph. Et ex duodecĩ filuis isi b.

Expanded text:
Et brachium Domini cui revelatum est ? Redemisti in brachio tuo populum tuum, filios Israel, et Joseph. Quomodo quasi duos populos, filios Israel, et Joseph? Nonne filii Joseph in filiis Israel? Ita plane.rael, idem qui Jacob, habuit filios duodecim, inter quos unus erat Joseph; et ex duodecim filiis Israel
Abbreviated transcription (Latin):
paruert̃ fulgura tua orbit̾rarũ. Nubeᷤ¬
illȩ in rota. circuiert᷑ orbẽ tͣrarũ. Circĩuer̃
tonando. & choruscando. Abyssũ cõmo¬
uert᷑. p̃ceptis tonuert᷑. miraculis choru¬
scauerunt. In omnẽ eni t̾rã exut sonꝰ eoꝵ.
& infines orb tͣrȩ uerba illoꝵ. Com mora
FST eT trecoesuiida facta est terRa.
Id ÷ om̃s qui habitant int̾ra. ꝑ similitu¬
dinẽ aut̃: ipsa terra mare ÷. Quare
Quia gentes om̃s maris nomine nuncu¬
pantur. qđ uita humana amara ÷ & ꝓcel¬
lis ac tẽpestatib subdita. Iã illud si atten¬
damus. qđ homines se tanquã pisces deuo¬
rant. cum maior minorẽ absorbet: est
hoc gͦ mare. Illuc euangelistȩ ierunt.
sc̃s in mari. Et merito etiã suꝑ aquas mariᷤ
ambulauit. Inmari ÷ uia tua id ÷ ingen¬
tib predicatur xp̃c tiius. In alio qͥppe

Expanded text:
paruerunt fulgura tua orbi terraram. Nubeparuerunt fulgura tua orbi terraram. Nubeillae in rota circumierunt orbem terrarum; circumierunt tonando et coruscando, abyssum commoverunt, praeceptis tonuerunt, miraculis coruscaverunt: in omnem enim terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Commota est, et contremebunda facta est terra: id est, omnes qui habitant in terra. Per similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant, cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; illuc Evangelistae ierunt. Sanctus in mari, et merito etiam super aquas maris ambulavit . In mari est via tua: id est in Gentibus praedicatur Christus tuus. In alio
Abbreviated transcription (Latin):
in aurib remanserunt: s corda tͣns fixer.
uox toirit em ⁊oi uirota. Quid ÷ hoc :
qͦmͦ intellecturi sumꝰ: Adiuuet dñs.
Uox toiutrur tui in rota. Solebamꝰ pueri
suspicari. eĩ audiremꝰ tonitrua decȩlo.
quasi uehicula de stabulo ꝓcessisse. habeN
eñi tonitrua quandã c̃cussionẽ similẽ
uehiculis. Nũqͥd ad ista puerilia redituri
sumꝰ. ut intelligamꝰ. uox tonitrui tui in
rota. quasi aliqua uehicula habeat
ds̃ innubib & tͣnsitꝰ uehiculoꝵ illum
strepitũ concitet : Absit. Hoc puerile
tonitrui tuui in rota: Uolu̾it᷑ uox tua.
Neq hoc intelligo. Quid faciemꝰ: Int̾ro¬
gemus ipsũ idithun. ne forte ipse expo¬
nat qͦd dixit. Uox inqͥt tonitrui tui in
rota. Non intelligo. audiã qͥd dicis. Ap¬
parurrã tuloura ⁊ua orsi t̃rarum.
Die ꝙͦ ñ intellexerã. Orbis t̾rarũ ÷ rota.
Nã circũitꝰ orb̾ t̾rarũ. merito & orbis
dr̃. Unde breuis etiã rotella orbiculus
appellat᷑. Uox tonitrui tui inrota. ap¬

Expanded text:
nsfixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile tonitrui tui in rota? Volvitur vox tua. Neque hoc intelligo. Quid faciemus? Interrogamus ipsum Idithun, ne forte ipse exponat quod dixit: Vox, inquit, tonitrui tui in rota. Non intelligo: audiam quid dicis: Apparuerunt fulgura tua orbi terrarum. Dic ergo: non intellexeram. Orbis terrarum est rota: nam circuitus orbis terrarum, merito et orbis dicitur; unde brevis etiam rotella, orbiculus appellatur. Vox tonitrui tui in rota: ap
Abbreviated transcription (Latin):
transilientẽ. udete firemanẽt alicubi.
ipsum transiliens. Quid dix̃: Hunc cępi.
Cũ excessissem & me: nc̃ cȩpi.hine iã nullũ
ꝑiculũ ÷ Nã in me ipso remanere ꝑiculũ
fuit. E⁊ oixi. Nunc cepi. hec ÷ ĩorotano
oexteue excelsi. Modo me cȩpit mutare
excelsus mͦ cȩpi aliqͥd ubi securus sim. es
intͣui aliqͣm aulã gaudioꝵ ubi nullus
timeat᷑ inimicus. Modo cȩpi ẽẽ. in eare¬
gione ubi ñ anticipent uigilias omneᷤᷤ
mnimici mei. Nc̃ cȩpi. hȩc immutatio de¬
xtere excelsi. Memor sui oꝑuoo otͣi.¬
lã uidete illũ spaciari in oꝑib dñi Gar¬
riebat eni foris. & contristatꝰ inde: de-¬
fecit sp̃s eiꝰ. Garriuit intꝰ cũ corde suo.
memor fuit annoꝵ ȩtͣnoꝵ. memor fuit

Expanded text:
transilientem, videte si remaneat alicubi qtransilientem, videte si remaneat alicubi qipsum transiliens, quid dixit? Nunc coepi: cum excessissem et me. Nunc coepi. Hic jam nullum periculum est: nam et in meipso remanere, periculum fuit. Et dixi: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Modo me coepit mutare Excelsus; modo coepi aliquid, ubi securus sim, modo intravi aliquam aulam gaudiorum, ubi nullus timeatur inimicus, modo coepi esse in ea regione, ubi non anticipent vigilias omnes inimici mei: Nunc coepi; haec est immutatio dexterae Excelsi. Jam videte illum spatiari in operibus Domini. Garriebat enim foris, et constristatus inde defecit spiritus ejus: garrivit intus cum corde suo, memor fuit a
Abbreviated transcription (Latin):
ai sẽꝑ erit: Non hoc muenit iste insilen¬
tio. Quid eñi dicit : Non inȩt̾nũ repellet
as &̃ non apponet ultͣ ut beneplaeat ei
adhuc. Id÷ ut bene placeat ei adhuc repellere
se seruos suos. necesse ÷ ut recipiat fugitiuoᷤᷤ
redeuntes ad dñm. necesse ÷ ut exaudiat
uocẽ cõpeditorũ. Non mȩtͣnũ repellet
as & ñ apponet ultͣ ut bene placeat eiad¬
abeneratione inornerationẽ: Auł or¬
ipse siccabit: Aut obliuiscet᷑ misererids̃.
aut c̃tieeit iiA oDiseRationes suas:
Id÷ sic irascet᷑ . nmisereat᷑ : Faciliꝰ ille irã.
quã miscłiã c̃tinebit: hoc & ꝑisaiam di¬
xerat. Non in ȩtͣnũ uindex in uob̾ ero.
neq ꝑom̃e tẽpꝰ irascar uob. hoc & pꝰ ea¬
quã dix̃. ab iit tristis & ambulauit uias
suas: uias inqͥt eiꝰ uidi & sanaui eũ. hoc ubi
cognouit iste : transcendit & se delectatꝰ
indõ. ut ibi esset. & in oꝑib eiꝰ magisgar-¬
riret. ñ in sp̃u suo ñ in eo qđ erat: s in eo

Expanded text:
enit iste in silentio. Quid enim dicit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere,se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes ad Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum: Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut benea generatione in generationem? aut obipse siccabitur? Aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira miserationes suas? id est, sic irascetur, ut non misereatur? Facilius ille iram quam misericordiam continebit. Hoc et per Isaiam dixerat: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis. Hoc et posteaquam dixit, Abiitsanavi eum . Hoc ubi cognovit iste, transcendit et se delectatus in Deo, ut ubi esset, et in ejus operibus magis garriret; non in spiritu suo, non in eo quod erat, sed in eo
Abbreviated transcription (Latin):
rã eo: & ñ sumꝰ deceptꝰ. Quanta tam̃ iste
idithun ꝑtulerat in hac tͣra & in hac
nocte. & quomͦ habuerit qͦdã mͦ transi¬
liendi necessitatẽ. impingentib atq
pungentib de orsũ tribulationibus.
ut necesse fuerit transilire: intentissi¬
me audiamus. Negauit consolari an¬
ma mea. Tantũ tediũ hic me occupauit.
ut contra omnẽ c̃solationẽ clauderet
se anima mea. huic tali. unde tediums
Fortasse qr uinea grandinata ÷. aut
qr olea n ꝑuenit. aut qr uindemia a
pluuia intͣcepta ÷. Unde huic tediũ:
Audi hoc exalio psalmo. Ipsius enim
& ibi uox ÷. Tediũ detinuit me. apecca¬
torib relinquentib legẽ tuã. Tanto gͦ
tedio de huiꝰ modi malo affectũ se iste
dicit. ut negaret c̃solari anima ipsuiᷤ.
ꝓpe absorbuerat eũ tediũ. Tristitiã quę
eum om̃ino inseparabilit̾ merserat.
qͥsimul c̃tristaret᷑. & ñ inuenerat : quo
enĩ se uerteret ad c̾solationẽ. quem
acupauerat tediã depeccatorib relnqͦr¬

Expanded text:
5. Quanta tamen iste Idithun pertulerit in hac terra, et in hac nocte, et quomodo habuerit quodammodo transiliendi necessitatem, impingentibus atque pungentibus deorsum tribulationibus, ut necesse fuerit transilire, intentissime audiamus. Negavit consolari anima mea. Tantum taedium hic me occupavit, ut contra omnem consolationem clauderet se anima mea. Huic tali unde taedium? Fortasse quia vinea grandinata est, aut quia olea non provenit, aut quia vindemia a pluvia intercepta est. Unde huic taedium? Audi hoc ex alio psalmo. Ipsius enim et ibi vox est: Taedium detinuit me, a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Tanto ergo taedio de hujusmodi malo affectum se iste dicit, ut negaret consolari anima ipsius. Prope absorbuerat eum taedium, tristitiaque eum omnino irreparabiliter merserat; qui simul contristaretur, et non invenerat ? Quo enim se verteret ad consolationem, quem occupaverat taedium de peccatoribus relinque
Abbreviated transcription (Latin):
G̃arruli enĩ ꝓpͥe dicunt᷑. qͥuulgo uerbosi
appellant᷑. accedente lȩtitia nec ualentes
nec uolentes tacere. Factus ÷ iste talis. Et
contabuerat. recolendo dm̃ delectatus
fuerat. rursus garriendo deferͤat. Quid
mei. plus me uigilauer̃t. uigilando pre-¬
occupauerunt me. Ubi nͣ muscipulam
ponunt: Nonne uigilias om̃s antici pauer̃
inimici meiꝰ. Qui st̃ enĩ isti inimici. nisi

Expanded text:
Garruli enim proprie dicuntur, qui a vulgo verbosi Garruli enim proprie dicuntur, qui a vulgo verbosi appellantur, accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Factus est iste talis. Et contabuerat, recolendo Deum delectatus fuerat, rursus garriendo defecerat; quid mei: plus me vigilaverunt; vigilando praeoccupaverunt me. Ubi non muscipulas ponunt? Nonne vigilias omnes anticipaverunt inimici mei? Qui sunt enim isti inimici, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pocest. In his aut̃ in qͥb gauisus ÷ homo.
Sforte aliqͥd prauũ ẽtigerit qͦmͦ seper
contingit: quanta lecitia ibi erat. tantꝰ
meror accedit. ita ut pꝰea iã timeat homo
lecare habenas gaudioꝵ timeat se lȩti¬
ae cõmittere. ne quanto magis lȩtatus
suerat. tanto ampliꝰ si aliud contigerit
contabescat. ꝑcussus gͦ scandalis abundan-¬
tib quasi multis uulnerib: clausit se ẽtra
humanam c̃solationẽ. & negauit consolari
anima ipsius. Et unde uita: Unde respi¬
ratio: Memor foi oi et oelectatꝰ suoo.
Non frustra manꝰ oꝑatȩ fuerant. inuenerat
magnũ c̃ solatorẽ ñ qͥescendo. Memor fui
ar & delectatꝰ sum. Predicandus gͥ ÷ deus.
cuiꝰ iste memor factus: delectatꝰ ÷ & conso¬
latus in quadã tristitia. & qͦ dãmͦ salute
desꝑata recreatꝰ. Prȩdicandis ÷ ds̃ deniq
qđ consolatꝰ ÷ iste: secutꝰ ait. Garriui. inipsa
ẽsolatione memor factꝰ dĩ. delectatꝰ garriui.
Duid ÷ garriui: lȩtatꝰ sũ & exultaui loqͦndo.

Expanded text:
potest: in his autem in quibus gavisus est homo, si forte aliquid pravum contigerit, quomodo saepe contingit, quanta laetitia ibi erat, tantus moeror accedit; ita ut postea jam timeat homo laxare habenas gaudiorum, timeat se laetitiae committere, ne quanto magis laetatus fuerat, tanto amplius si aliquid contigerit, contabescat. Percussus ergo scandalis abundantibus, quasi multis vulneribus, clausit se contra humanam consolationem, et negavit consolari anima ipsius. Et unde vita? unde respiratio? Memor fui Dei, et delectatus sum. Non frustra manus operatae fuerant; invenerant magnum consolatorem. Non quiescendo memor fui Dei, et delectatus sum. Praedicandus igitur est Deus, cujus iste memor factus delectatus est, et consolatus in quadam tristitia, et quodammodo salute desperata recreatus: praedicandus est Deus. Denique, quod consolatus est iste, secutus ait, Garrivi. In ipsa consolatione memor factus Dei, delectatus garrivi. Quid est, garrivi? Laetatus sum, exsultavi loquendo.
Abbreviated transcription (Latin):
S iste dies uite fideliũ: ñ sufficit huic
idithun. Transilire uult & istũ diem:
donec ueniat ad illũ diem. ubi noctis
tẽptationẽ nullã om̃ino formidet. hic
eñ quãuis dies sit uita fideliũ: tẽptatio
÷ uita humana suꝑ tͣrã. nox & dies.
Dies in cõparatione in fidebiũ. nox in
cõparatione angłoꝵ Habent̃ enim
diem angłi. quem nos nondũ habemꝰ.
lã nos habemꝰ. quẽ ñ habent infideleᷤ
s ñdũ habent fideles quẽ angłi habent.
Tc̃ aut̃ habebt̃ cũ ertͣ equales angłis
di. qđ illis in resur rectione ꝓmissum:.
In hac gͦ ĩa die & adhuc nocte in cõpa¬
rationẽ futuri diei quẽ desideramus.
die incõparatione p̃teritȩ noctis cui
renuntiauimꝰ. in hac gͦ in quã nocte
uia sumꝰ: sũptꝰ erogemꝰ ut ꝑuenire pos¬
simꝰ. Manib quȩ ramꝰ dĩ. Et si nocte quȩ¬
rimꝰ quẽ manib quȩrimꝰ. ñ decipim̃: qͥa

Expanded text:
Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithun; transilire vult et istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis tentationem nullam omnino formidet. Hic enim quamvis dies sit vita fidelium, tentatio est vita humana super terram . Nox, et dies: dies in comparatione infidelium; nox in comparatione Angelorum. Habent enim diem Angeli quem nos nondum habemus: jam nos habemus quem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est . In hac ergo jam die, et adhuc nocte; nocte in comparatione futuri diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possimus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaerimus quem manibus quaerimus, non decipimur quia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ fortasse. qđ nunc facimus: has lit¬
teras exponendo. lucernã inferimꝰ. ut in
hac nocte gaudeamꝰ. Quȩ qͥdem debet
accensa. eẽ. semꝑ incordib ur̃is. Talib eñi
dicitur. Spm nolite extinguere. Et tanqͣm
exponens qͥd diceret: secutꝰ ait. ꝓpħiam
nolite sꝑnere. id ÷ lucerna in uobis sẽplu
ceat. Et hec qͥdem nox incõparatione
cuiꝰdam in effabilis diei: nox dr̃. Nam
ipsa uita fidelium. incoparatione uitȩ
infidelium dies ÷. Quomͦ aut̃ sit uox:
iã diximꝰ. & ostendimꝰ petri apłi testimo
& de ipsa lucerna nos ammonuit. ut
intendamꝰ ei. id ÷ ꝓpħico sermoni: donec
dies lucescat. & lucifer oriat᷑ incordib
nr̃is. Quomͦ aut̃ iã uita fideliũ diessit
in cõparatione uite ĩpioꝵ: paulus osten-¬
dit. Ahiciamꝰ inqͥt oꝑa tenebrarũ. & in¬
duam᷑ arma lucis. sicut indie honeste
ambulemꝰ. Ergo honeste uiuentes. in
cõparatione uitȩ impioꝵ indie sumus:

Expanded text:
hoc est fortasse quod nunc facimus: has Lithoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet accensa esse semper in domibus vestris. Talibus enim dicitur: Spiritum nolite exstinguere . Et tanquam exponens quid diceret, secutus ait, Prophetiam nolite spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. Et haec quidem lux in comparatione cujusdam ineffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimo de ipsa lucerna nos admonuit ut intendamus ei, id est prophetico sermoni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus.