comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ꝓximi loquimurͥ cũ illis
loquam᷑ quos sꝑamus ꝑ nr̃am
exbortationẽ a prauitate sua
posse emendari. Alioquin. &
sapientes uelle docere. suꝑbia
est: & obstinatos corriꝑe insipi¬
entiaͥ quia & inuiriosus ꝓxi¬
mo ẽ. qui meliori ñ exhibet
reu̾entiã. & iniuriosus sibi est
qui ñ emendat s prouocat
erga se insipientis uesaniam.
Ergo qui cum alio loquit᷑: pͥmũ
consideret utrũ ꝓpter se. an
ꝓpter illũ loquatur. Si ꝓpter
suã utilitatẽ loquit᷑: uideat
ut ille talis sit de cuiꝰ colloqͥo
utilitas ei ꝓuenire possit. Si
ꝓpter illũ loquit᷑: caueat ne
talis sit ille qui uel sua exhor¬
tatione ñ indigeat. uł ita in
malo obstinatus. ut exhortati¬
one alteriꝰ corrigi se ñ ꝑmittas.
Si gͦ sic est: nunqͣ nisi uel ad
nr̃am uł ad alioꝵ eruditionẽ
loqui debemꝰ: & in ipsa nr̃a lo¬
cutione talẽ discretionẽ serua¬
re: ut semꝑ studeamꝰ & a sapi¬

Expanded text:
onem proximi loquimur, cum illis onem proximi loquimur, cum illis loquamur quos speramus per nostram exhortationem a pravitate sua posse emendari. Alioquin et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loquatur. Si propter suam utilitatem loquitur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua exhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alterius corrigi se non permittat. Si ergo sic est, nunquam nisi vel ad nostri vel ad aliorum eruditionem loqui debemus, et in ipsa nostra locutione talem discretionem servare, ut semper studeamus et a sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩtate. & cũ imusto de iusti¬
cia: & cũ muliere de his quȩ
emulat᷑: cũ timido de bello:
cũ negotiatore de traiectiõe:
cũ emptore de uenditione:
cũ uiro liuido de gratiis agen¬
dis: cũ impio de pietate: cũ
inhonesto de honestate: cũ
oꝑario agrario de om̃i oꝑe.
cũ oꝑario annuali de consũ¬
matione anni: cũ seruo pigͦ
de multa oꝑatione. Ubi in¬
intelligi datur. qđ boni pra¬
uoꝵ colloquia aliqͣndo appe¬
tere. aliqͦndo uitare debent.
Appetere debent boni prauoꝵ
colloquia. quando & sua ex¬
bortatione illos sperant cor
rigi posse: & tantũ de sua
stabilitate confidunt. ut ex
& illoꝵ duritiã & suã infir¬
mitatẽ considerant: expedit
eis ut fugiant: ne dũ illos ñ
ualent admonitionib suis cor¬
rigere: paulatim incipiant
ipsi ad pͣuitatẽ illoꝵ declinare.
Cum gͦ ꝓpter nr̃am edificationẽ
loquimur: cũ illis loquamur
quoꝵ doctrina possimꝰ ad uirtutẽ
instrui: cum aut̃ ꝓpt̾ edificati¬

Expanded text:
ctitate et cum injusto de justitia, et cum muliere de iis quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione . Ubi intelligi datur quod boni pravorum colloquia aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut nonet illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, paulatim incipiant ipsi ad pravitatem illorum declinare. Cum ergo propter nostri aedificationem loquimur, cum illis loquamur quorum doctrina possimus ad virtutem instrui. Cum autem propter aedificati
Abbreviated transcription (Latin):
quelibet p̃ceps impellit᷑: s in
omnib quȩ agit nullo ratio¬
nis mod̾amine gubernatur.
S sciendũ ẽ qđ in his uiciosis
gestib quidã ad inuicẽ simileᷤ
quodamm ẽẽ uident᷑ : & quem¬
admodũ uicia de qͥb nascunt᷑
intra se multũ ñ discrepant:
ita ipsi qͦq motus ext̾iores qͣnda¬
ad inuicẽ concordiã ꝑu̾sitatis
obseruant: sicut similes sunt
quia & uicia ipsa int̾ se simi¬
lia st̃. sicut ẽ lasciuia & iactan¬
tia negligentia & pigritia:
inqͥctudo & impatientia. ꝓpte¬
ria om̃s isti mordinati gestus.
quia de int̾iorib animȩ ꝓde¬
unt corruptionib. in multis
scripturarũ locis grauit̾ argui
& rep̃bendi inue nuntur:
quȩ &si ꝑ singula enu¬
merare ñ possumꝰ : ne tam̃ pro
nichilo rem tantũ exaggerare
uideam᷑. quȩdã ex his exempli
causa reuoluemꝰ. De molli &
ꝓpħam arguit dicens. Descende
sede in puluere uirgo filia ba¬
bylonis: sede in terra. Non ẽ

Expanded text:
quaelibet praeceps impellitur, sed in quaelibet praeceps impellitur, sed in omnibus quae agit nullo rationis moderamine gubernatur. Sed sciendum est quod in his vitiosis gestibus quidam inter se similes quodammodo esse videntur, et quemadmodum vitia de quibus nascuntur, inter se non multum discrepant, ita ipsi quoque motus exteriores quamdam inter se concordiam perversitatis observant; sicut similes sunt quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impatientia. Propterea omnes isti inordinati gestus, quia de interioribus animae prodeunt corruptionibus, in multis Scripturarum locis graviter argui et reprehendi, inveniuntur; quae, etsi per singula enumerare non possumus, ne tamen pro nihilo rem in tantum exaggerare videamur, quaedam ex his exempli causa revolvemus. De molli et saim prophetam arguit, dicens: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est
Abbreviated transcription (Latin):
estus ẽ modus & figuratio
membroꝵ corporis: ad omnẽ
agendi & habendi modum.
Hic sex modis rep̃bensibilis in¬
uenit᷑: scilicet si est aut molhi
aut dissolutus aut tardꝰ aut
citatus. aut ꝓcax aut tͣbidus.
Mollis significat lasciuiã: disso¬
lutus negligentiã: tardus pigͥ¬
tiamł citatꝰ inconstantiã. ꝓcax
supbiã: turbidus iracundiam.
Nam qd mnordinati motus cor¬
poris corruptionẽ & dissoluti¬
onẽ indicent mentis. sepiꝰ iam
demonstratũ ẽ: ubi salomonᷤ
testimonio uirũ apostatam
ext̾iorib indiciis au̾sionẽ ani¬
mi sui ꝓmentẽ ostendimꝰ. Ant
enĩ. Homo apostata iur mutłł
gradit᷑ ore ꝑu̾so. annuit ocłisi¬
terit pede: digito loquit᷑: qua
indelicet cũ mens int̾us a cu¬
stodia sua soluit᷑: mẽbra foris
ad omnẽ actũ inordinate com¬
mouent᷑: & uelut corpꝰ paraly¬
tici motũ quidẽ h̃t̃. s officia
membroꝵ in suis actib seruare
ñ ualetͥ sic iste quidẽ impatien
tia & fluctuatione mentis ad

Expanded text:
estus est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent mentis superius jam demonstratum est; ubi Salomonis testimonio virum apostatam exterioribus indiciis aversionem animi sui promentem ostendimus. Ait enim: Homo apostata, vir inutilis, graditterit pede, digito loquitur , quia videlicet cum mens interius a custodia sui solvitur, membra foris ad omnem actum inordinate commoventur. Et velut corpus paralytici modum quidem habet, sed officia membrorum in suis actionibus servare non valet, sic iste impatientia quidem et fluctuatione mentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
filia chaldeoꝵ: quia ñ uocabe¬
ris ultra dña regnoꝵ. Que gͦ
descendere p̃cipitur. de ꝓcaci
gestu & tẏpo arrogantie in¬
crepat᷑. Unde & bñ subiungie᷑.
non ẽ soliũ filiȩ chaldeoꝵ: qr
sepe homo apud alios tanto
magis despectus habetur:
qͣntomagis apud semet ipsũ
ꝑ tumorẽ arrogantiȩ extolli¬
tur: ut impleat᷑ illa senten¬
tia ueritatis qua łr. Omnis
qui se exaltat humiliabitur:
& omnis qui se humiliat exal

Expanded text:
filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Quae ergo descendere praecipitur, de procaci gestu et typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud alios tanto magis despectus habetur, quanto magis apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, ut impleatur illa sententia Veritatis qua dicitur: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humili
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: cum eos qͦq qui ecclesiam
gubernare ac munire suffici¬
ant. instruere satagunt. Cre¬
do thimotheus titus. & cȩt̾i
huiꝰmodi oꝑatores ueritatis
muri erant ciuitatis dĩ. Et
paulus cũ eisdem exhortato¬
ria dat preceptaꝰ. quid nisi
custos intelligendus est esse¬
ciuitatis quã sollicitꝰ circum¬
iret ostendit: cũ uirtutes
suas enumerans ait. Preter
illa quȩ extrinsecꝰ sunt: ĩstan¬
tia mea cotidiana. sollicitu¬
do omniũ eccłiarũ. Custodẽ
se itẽ muroꝵ ẽẽ docuit: eũ
thimotheo dicit. Tu uͦ uigi¬
la: in omnib labora: opꝰ fac
eugłistȩ: ministeriũ tuum
imple: & cȩtera huimodi.
Et ad titũ. Ideo inqͥt reliqui
te cretȩ ut ea quȩ desunt. cor¬
rigas: & constituas ꝑ ciuita¬

Expanded text:
sunt, cum eos quoque qui Ecclesiam sunt, cum eos quoque qui Ecclesiam gubernare ac munire sufficiant instruere satagunt. Credo Timotheus, Titus et caeteri hujusmodi operatores veritatis, muri erant civitatis Dei; et Paulus, cum eisdem exhortatoria dat praecepta, quid nisi custos intelligendus est civitatis quam sollicitus circumiret ostendit, cum virtutes suas enumerans ait: Praeter illa quae extrinsecus sunt instantia, mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum . Custodem se item murorum esse docuit, cum Timotheo dicit: Tu vero vigila; in omnibus labora; opus fac evangelistae; ministerium tuum imple , et caetera hujusmodi. Et ad Titum: Ideo, inquit, reliqui te Cretae, ut ea quod desunt corrigas, et constituas per civita
Abbreviated transcription (Latin):
doctores. quib eccłie cura
delegata est: ut eã uidelic&
uel u̾bo suo uł exemplo & ab
incursione prauarũ tueant᷑
doctrinarũ: & ad conditoris
sui timorẽ ac dilectionẽ magi
magisq succendant. Ri & eĩ
ciuitatẽ circumeunt: quia in
omnib sc̃ȩ ȩccłiȩ locis quaqua¬
u̾sum toto orbe distenditur.
eoꝵ uł presentia corporis &
uiua uox uł inserta litteris
doctrina siue opꝰ inuenitur.
Qui sponsã quesitu dilecti fati¬
gatã inuenientes pentiunt.
ac uulnerant: quia animã
quã suꝑno amore anxiam
repiunt. u̾bo suȩ doctrinȩ
ampliꝰ inflãmat It. E dũ
in ea qͥeqͥd terrenũ remansis¬
se dep̃hendunt. extingunt.
eamq ad infima cuncta ue¬
lut insensibilẽ reddunt: qͣsi
hanc ꝑeutientes uulnerant.
Cũ enĩ describens armaturãdi
hoc gladio tangit᷑. Nuius
siqͥdem ictu gladii uulnꝰ accipi¬
tur illud: de qͦ dicitur alibi.
Uuluerata caritate ego sum.
Tulerunt mͥ pallium meũ
custodes muroꝵ. Custodes
muroꝵ idem sũmi doctores

Expanded text:
doctores quibus Ecclesiae cura delegata est, ut eam videlicet vel verbo vel exemplo, et ab incursione pravarum tutentur doctrinarum, et ad Conditoris sui timorem ac dilectionem magis magisque succendant. Hi etenim civitatem circumeunt, quia in omnibus sanctae Ecclesiae locis quaquaversum toto orbe distenditur, eorum vel praesentia corporis, et viva vox, vel inserta litteris doctrina sive opus invenitur. Qui sponsam quaesitu dilecti fatigatam invenientes percutiunt ac vulnerant, quia animam quam superno amore anxiam reperiunt, verbo suae doctrinae amplius inflammant; et dum in ea quidquid terrenum remansisse deprehendunt exstinguunt, eamque ad infima cuncta velut insensibilem reddunt, quasi hanc percutientes vulnerant: cum enim describens armaturam Dehoc gladio tangitur? Hujus siquidem ictu gladii vulnus accipitur illud de quo dicitur alibi, Vulnerata charitate ego sum. Tulerunt mihi pallium meum custodes murorum. Custodes murorum iidem summi doctores
Abbreviated transcription (Latin):
ter suo conditori uelut co¬
mę capiti inherent. uirtutũ
sunt gr̃a refertȩ: quib cũ
diuine maiestati sedule ob¬
secunt᷑: quasi comȩ unguen¬
toꝵ similes caꝑut ornant
sponsi. Deniq maria mag¬
dalena caput dñi nardo
ꝑfundens: capillos eius in
magnȩ mysteriũ deuotio¬
nis elatis palmarũ. hoc ẽ
aromaticis arborib similes
reddidit. Qeuli eius sicut
columbȩ. suꝑ riuos aquarũ.
Quid in oculis sponsi typice
debeat intelligi. ioħes aꝑit:
eũ se agnũ uidisse cõmemo¬
rans habentẽ cornua septẽ¬
exponendo adiunxit: qͥ ft̃
septẽ sp̃s dei missi in omnẽ
terrã. Septẽ aũ sp̃s dicit
septẽ dona uniꝰ eusdẽ q
sp̃s: quȩ ysaias notissimo
diuine opationis ordine

Expanded text:
ter suo Conditori, velut coter suo Conditori, velut comae capiti adhaerent, virtutum sunt gratia refertae; quibus cum divinae majestati sedulae obsequuntur, quasi comae unguentorum similes caput ornant sponsi. Denique Maria Magdalena caput Domini nardo perfundens, capillos ejus in magnae mysterium devotionis elatis palmarum, id est, aromaticis arboribus, similes reddidit. Oculi ejus sicut columbae super rivos aquarum. Quid in oculis sponsi typice debeat intelligi Joannes aperit, cum se Agnum vidisse commemorans, habentem cornua septemexponendo adjunxit: Qui sunt septem spiritus, demissi in omnem terram . Septem autem spiritus dicit, septem dona unius ejusdemque Spiritus, quae Isaias notissimo divinae operationis ordine
Abbreviated transcription (Latin):
alia translatio. ꝓ elatis pal¬
marũ unũ nomen posuit:
crines eiꝰ abietes. E quidem
scimꝰ qͦd abies grece elates
uocat᷑: & nunꝗͣ marcoris
infirmitate coutat᷑. Unde
uidet᷑ elates hoc loco grecũ
eẽ u̾bum. ñ latinũ: hoc est.
nom̃ arboris ꝓpriũ. Qd etiq̃
plimꝰ secundus astruere iude¬
tur: cũ de unguentis scribenᷤ
dicit. Est pretea arbor ad
eadem ungunta pertinens:
quã alii elaten uocant: qͣd
nos abietem. alii palmã. alii
spatham. Quib u̾bis conici
dat᷑. qͦd elatȩ sunt arbores.
similitudinẽ habentes aliquã
palmȩ uel abietis: uinguenti
aptȩ conficiendis. Quas ideo
nr̃ interpres elatas palmaꝵ
id est abietes palmarũ dix̃.
ne uulgare genus abietã
qͦd edificiis &e nauigiis con¬
uenit. s spetiale qͦd unguen¬
tis aꝑtum ẽ intelligamus:
qͥd &̃ figuris apte conuenit.
Comȩ & enĩ sponsi unguentoꝵ
comparant᷑ arborib: quia
scõꝵ cateruȩ quȩ familiari¬

Expanded text:
alia translatio, pro elatis palalia translatio, pro elatis palmarum, unum nomen posuit, crines ejus abietis. Et quidem scimus quod abies Graece elatis vocatur, et nunquam marcoris infirmitate commutatur: unde videtur elates hoc loco Graecum esse verbum, non Latinum, hoc est nomen arboris proprium. Quod etiam Plinius Secundus astruere videtur, cum de unguentis scribens, dicit: « Est praeterea arbor ad eadem unguenta pertinens, quam alii elatem vocant, quod nos abietem, alii palmam, alii spatham. » Quibus verbis conjici datur quod elatae sunt arbores, similitudinem habentes aliquam palmae vel abietis, unguentis apte conficiendis. Quas ideo noster interpres elatas palmarum, id est, abietes palmarum dixit, ne vulgare genus abietum, quod aedificiis et navigiis convenit, sed speciale, quod unguentis aptum est, intelligamus; quod et figuris apte convenit, comae enim sponsi unguentorum comparantur arboribus, quod sanctorum catervae, quae familiari
Abbreviated transcription (Latin):
uile ꝑpendunt. Apponius
comas sponsi uirtutes angłoꝵ
int̃pretat᷑: & addit dicens.
Elate uͦ palmarũ qͦd dix̃. docu¬
it predicta ministeria nunqꝙͣ
inclinari a sua potentia. suo¬
ꝙ officioꝰ s semꝑ sublimia
ꝑmanere: sieut palmarum
semp comȩ uiroris uirtutẽ
tenentes. in sublime elate stͥ.
Iulianꝰ de his ita loquit᷑. Comȩ
etiã alia comparatione sig¬
nant᷑. quia tam̃ & cinemnoꝵ
forma fulgorẽ auri iudeat᷑
imitari: comȩ eiꝰ sicut elatȩ
palmarũ: ut & crispȩ nimi¬
rũ uideant᷑ & rutilȩ. Ee pau¬
lo post. Ac si diceret. Diini¬
tati. scõꝵ eiꝰ & hominum et
angloꝵ famulant᷑ cohortes.
& honorẽ regis contimua
laude concelebrant: atq ita
st̃ ministerii sui dignitate
conspicnȩ. ut palmarũ instar
excellant: auri instar efful¬
geant. Sed tn adeo illum eui
obsecunt᷑ intelligunt. ut non
solũ nil elationis assumant:
ceterũ pre nimia humilitate
fuscȩ nigrȩq uideant᷑. Porio

Expanded text:
vile, perpendunt. Apponius vile, perpendunt. Apponius comas sponsi, virtutes angelorum interpretatur, et addit, dicens: « Elatae vero palmarum, quod dixit, docuit praedicta ministeria nunquam inclinari a sua potentia suoque officio, sed semper sublimia permanere; sicut palmarum comae semper viroris virtutem tenentes, in sublime elatae sunt. » Julianus de his ita loquitur: « Comae etiam alia comparatione signantur, qua tamen et cincinnorum forma fulgorem auri videatur imitari. Comae ejus, sicut elatae palmarum, ut crispae nimirum videantur et rutilae. » Et paulo post: « Ac si diceret: Divinitati sanctorum ejus, et hominum et angelorum famulantur cohortes, et honorem regis continua laude concelebrant; atque ita sunt ministerii sui dignitate conspicuae, ut palmarum instar excellant, auri instar refulgeant. Sed tamen adeo illum, cui obsequuntur, intelligunt, ut non solum nil elationis assumant, caeterum prae nimia humilitate fuscae nigraeque videantur. » Porro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ comparandos coruoꝵ: eũ
ipsis apłis iam se sequentib
uos cũ sitis mali. nostis bona
data dare filiis ur̃is. Sed et
latorlegis. uideamꝰ an in comps
sponsi coruinũ aliqͥd inter
elatas dep̃henderit palmaꝵ
Conspecta siquidẽ luce diunp
gle: mox tenebras humanȩ
prauitatis agnouit ac redar¬
guit dicens. Dominator dñe
ds misericors & clemens: pati¬
ens & multȩ miserationis &
uerus: qͥ eustodis misediam
in milia: qui aufers iniqͥtatẽ
& scelera. atq ꝑeceata: nulłꝰq
apud te ꝓ se innocens ẽ. Come
gͥ sponsi. id̃ est cohortes iustoꝵ
sicut elatȩ sunt palmarum.
nigrȩ quasi coruus: quia per
miscłiam quidẽ dñatoris ad
gaudia uictoriȩ tendunt. sed¬
Dotest aũ hic u̾siculus & de his
qͥ in cȩlesti patria suo condito¬
ri ȩt̾nalit̾ adherent spĩb acci¬
pi: qui qͦ altius głam incõmu¬
tabilis & ꝑpetuȩ maiestatis
aspiciunt: eo ueriꝰ omne qđ
creatũ est. qͣm sit infirmũ ac

Expanded text:
esse comparatos corvorum, cum esse comparatos corvorum, cum ipsis apostolis jam se seqvos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris . Sed et legislator videamus an in comis sponsi corvinum aliquid inter elatas deprehenderit palmarum? Conspecta siquidem luce divinae gloriae, mox tenebras humanae pravitatis agnovit, ac redarguit, dicens: Dominator Domine, Deus misericors et clemens, patiens et multae miserationis, et verus, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullusque apud te per se innocens est . Comae igitur sponsi, id est, cohortes justorum, sicut elatae sunt palmarum, nigrae, quasi corvus, quia per misericordiam quidem dominatoris ad gaudia victoriae tendunt, sedPotest autem hic versiculus et de his qui in coelesti patria suo Conditori aeternaliter adhaerent spiritibus accipi; qui, quo altius gloriam incommutabilis et perpetuae majestatis aspiciunt, eo verius omne quod creatum est, quam sit infirmum ac
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ oꝑtimũ. Dicit apłs:
qͥa caput mulieris uir: ca
rum ẽ oꝑtimũ: quia sicut
auro nil preciosus estimat᷑.
in metallis: ita singularis
& semꝑit̾na dei bonitas
uire omnib q̃ ipsa fecit
bonis antecellit. Comȩ eiꝰ¬
sicut elatȩ palmarum: n¬
pitis dilecti. cateruȩ st̃ scõꝵ:
quȩ deo fideli famulatu
alherent. Meritoq elatis
palmarũ assimilant᷑: quia
dulcedinẽ ꝑpetuȩ remune¬
rationis expectant. Unde ẽ¬
& illud ꝑsalmographi. Iustꝰ
ut palma florebit. Merito
nigrȩ quasi coruus dicunt᷑:
quia ñ hanc a sese habere dul¬
cedinẽ posse. s ab illo sꝑant
accipe qui ait. Sicut palmeᷤ
ñ potest ferre fructũ a semet¬
ipso. nͥ manserit in uite: sie nͨ
uos nisi in me manseritis. In¬
mo nil ex sese nisi tenebras
fuisse dep̃hendunt: admonen¬
te apło quia fuistis aliqͣndo
tenebrȩ: nc̃ aũ lux in dño.
Nec mirandũ nos ante laua¬
crũ regenerationis ingredim

Expanded text:
aurum optimum. Dicit Apostolus, aurum optimum. Dicit Apostolus, quia caput mulieris, vir; carum est optimum, quia sicut auro nil pretiosius aestimatur in metallis, ita singularis et sempiterna Dei bonitas jure omnibus quae ipse fecit bonis antecellit. Comae ejus elatae palmarum, pitis dilecti catervae sunt sanctorum, quae Deo fideli famulatu adhaerent; meritoque elatis palmarum assimilantur, quia dulcedinem perpetuae remunerationis exspectant. Unde est illud Psalmographi: Justus ut palma florebit . Merito nigrae quasi corvus dicuntur, quia non hanc a sese habere dulcedinem posse, sed ab illo sperant accipere, qui ait: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite, sic nec vos, nisi in me manseritis . Imo nil ex sese nisi tenebras fuisse deprehendunt, admonente Apostolo: Quia fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nec mirandum est nos ante lavacrum regenerationis nigredini
Abbreviated transcription (Latin):
Candidiis. quia in carne ap¬
parens peccatũ ñ fecit. nec
inuentus ẽ dolus in ore eiꝰ:
rubicundus. quia lauit nos
a peccatis nr̃is in sanguine
suo. E bñ primo candidus
dem rubicundus: qr pͥmo
in mundũ: & postmodũ
sua passione cruentꝰ exiuit
de mundo. Electꝰ ex milib :
qͥa ex omni genere humano
unꝰ mediator dei & hominũ
ꝑ quẽ mundꝰ reconciliatur
assumptꝰ ẽ a do: solus morta¬
lium de cȩlo audire dignus
fuit. Nic ẽ filius m̃s dilectꝰ.
in qͦ mͥ complacui. id est. inqͦ
nil uicii qđ me offenderet.¬
& omne pondus uirtutis
in qͦ gauderem inuem.
Unde bñ de illo dic̃ ȩccłiastes.
Nirũ de mille unũ repperi:
mulierẽ ex omnib ñ inueni:
subaudis. ꝑfecta iusticia re¬
fulgentẽ. Noc enĩ in his u̾bis
debere intelligi. sententia qͦ¬
subiuncta declarat: qͥ dicit᷑.
Solummꝰ hoc inueni quod
fecerit d̃s homines rectos: &
ipsi se infinitis miscuerint
questionib. Caput eius

Expanded text:
Candidus, quia in carne apCandidus, quia in carne apparens, peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; rubicundus, quia lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Et bene primo candidus, deinde rubicundus, quia primo in mundum, et postmodum sua passione cruentus exivit de mundo. Electus ex millibus, quia ex omni genere humano unus Mediator Dei et hominum, per quem mundus reconciliatus, assumptus est, a Deo solus mortalium de coelo audire dignus fuit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , id est, in quo nil vitii quod me offenderet, et omne pondus virtutis in quo gauderem inveni. Unde bene de illo dicit Ecclesiastes: Virum de mille unum reperi; mulierem ex omnibus non inveni : subaudis, perfecta justitia refulgentem. Hoc enim in his verbis debere intelligi, subjuncta sententia declarat, qua dicitur: Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus homines rectos, et ipse infinitis miscuerit quaestionibus. Caput ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝰ qualis ẽ dilectꝰ tius ex
fideli dicere. Obsecro qr cari¬
tate redemptoris te feruere
comꝑio. mͥ qͦq de eo uerba
facias. me salutari exhortati¬
oue confirmes. quatinꝰ meo
in corde caritas eadem eius
bñficiis ac donis augescat.
robore securior iam factus
de uenia peccatoꝵ. de cari¬
tate eiꝰ aliqͥd audire delectoꝵr
Dic age gͦ qualis ẽ dilectꝰ tuu
ex dilecto: hoo est ea parte
qua diligi debeat potiꝰ quã
timeri. Huiꝰmodi uerbũ habe
in cantico ysaie. Uinea enĩ¬
sabaoth. domꝰ isrł. & homo
iuda nouellũ dilectũ. Potest
aũ dilectꝰ ex dilecto. filius ex
patre intelligi. sicut lumen
de lumine. deus de cio. idem
recte credit᷑ & confitet᷑. Sicut
enĩ una caritas & una ditas
ꝑatris & filii. sic est & una
dilectio: ioħe attestante qui
ait. E omnis qͥ diligit eum
qͥ genuit: diligit eũ qͥ natꝰ ẽ
ex eo. Sequit᷑ condigna que¬
rentib a parte sponsȩ respon
sio. Dilectus m̃s candidus ꝙ

Expanded text:
 Qualis est dilectus tuus ex  Qualis est dilectus tuus ex fideli dicere: Obsecro, quia charitate Redemptoris te fervere comperio, mihi quoque de eo verba facias, me salutari exhortatione confirmes, quatenus meo in corde charitas eadem ejus beneficiis ac donis augescat. robore, securior jam factus de venia peccatorum, de charitate ejus aliquid audire delector. Dic ergo, age, qualis est dilectus tuus ex dilecto? hoc est, ex ea parte qua diligi debeat potius quam timeri. Hujusmodi verbum habes et in cantico Isaiae: Vinea sabaoth, domus Israel: et homo Juda, novellum dilectum . Potest autem dilectus ex dilecto, Filius ex Patre intelligi, sicut lumen de lumine, Deus de Deo, idem recte creditur et confitetur. Sicut enim una charitas, et una deitas Patris et Filii, sic est et una dilectio, Joanne attestante, qui ait: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Sequitur condigna quaerentibus a parte sponsae responsio. XXII. Dilectus meus candidus et
Abbreviated transcription (Latin):
si inueneritis dilectũ meũ ut
annuntietis ei qͥa amore lan¬
gueo: Illã eius partẽ iudetur
alloqui q̃ in terris uersata
necdũ ꝑfecte dñm uidere me¬
ruit: quẽ tam̃ sepius inuenit.
cũ suo illũ in pectore ꝑ amorẽ
recipit. Fas gͦ filias ierłm anͥ
iurat sponsa: ut si inuenerus
dilectũ ipsiꝰ. nuntient ei quia¬
amore languet. Nos quippe
uidemꝰ conditoris nĩ faciem
suspirantes uenimꝰ ad famu¬
los illiꝰ. quos angłicam in terriᷤ
agere uitã credimꝰ. eosq sub¬
nixi petimꝰ ut tẽpore deuotȩ
suȩ orationis nos quoq dño
cõmendent. ac ꝓ nob̃ int̃ue¬
mant ut eiꝰ uidere uultũ
meream᷑. hoc ẽ ꝓfecto quod
ris nr̃i magnitudinẽ ad dm̃
referant. & ꝓ eiꝰ uidenda gła
nob̃ eque ut sibi supernum
poscant auxiliũ. Unde et
tale ꝑ omnia ab eisdẽ filiab
Ierłm responsũ redditur. qͦd
deuotȩ fideliũ collationi matu¬
feste congruat. Nam sequit᷑.
Qualis est dilectus tius ex

Expanded text:
si inveneritis dilectum meum, ut si inveneritis dilectum meum, ut annuntietis ei quia amore langueo, illam ejus partem videtur alloqui quae in terris versata necdum perfecte Dominum videre meruit, quem tamen saepius invenit, cum suo illum in pectore per amorem recipit. Has ergo filias Jerusalem adjurat sponsa ut si invenerint dilectum ipsius nuntient ei quia languet: nos quippe videmus conditoris nostri faciem suspirantes, venimus ad famulos illius, quos angelicam in terris agere vitam credimus, eosque subnixi petimus ut tempore devotae suae orationis nos quosque Domino commendent, ac pro nobis interveniant, ut ejus videre vultum mereamur. Hoc est profecto quod ris nostri magnitudinem ad Deum referant, et pro ejus videnda gloria, nobis aeque, ut sibi supernum poscant auxilium. Unde et tale per omnia ab eisdem filiabus Jerusalem responsum redditur, quod devotae fidelium collationi manifeste congruat. Nam sequitur: XXI. Qualis est dilectus tuus ex
Abbreviated transcription (Latin):
apli uel apłiei uiri. animȩ
cuilib&e diuino timore aita¬
cte. retinacula transeuntiũ
rerũ auferunt: ut infimis
expedita curis. liberiori
cursu faciẽ sui conditoris
requirat. Palliũ nãq idem¬
est qͦd supra tunica. uͥ ait
expoliaui me tumca mea:¬
id est rerũ terrestriũ impli¬
cam̃ta designat. A diuro
uos filiȩ ierłm: si inuenerit¬
Merito languet amore spon¬
sa. cũ gladio sp̃s ꝑeussa ac
uulnerata. carnalis amictũ
cupiditatis exuit: qͥa qͣntũ
debilis efficit᷑. & infirma.
Nec mirandũ si languere
dicat᷑ anima ꝑfecta. ad ea
quȩ mundi st̃: cum apłs
eos qͥ mundũ ꝑfecte relique¬
runt. mortuos appellare. ñ
dubitet. Mortui enĩ estis
& uita ur̃a abscondita est
cũ xp̃o in deo. E de se ipso:
Michi mundus crueifixus est:¬
& ego mundo. filie ierłm.
cuies ft̃ patriȩ celestis: qui
partim adhuc pegrinant᷑
in terra. partim iam regnant
in illa. Uerũ hoc in loco eum
dicit᷑ adiuro uos filiȩ ierłm

Expanded text:
li vel apostolici viri animae cuilibet divino amore attactae, retinacula transeuntium rerum auferunt, ut infimis expedita curis, liberiori cursu faciem sui Conditoris requirat. Pallium namque idem, quod supra tunica; ubi ait: Exspoliavi me tunica mea, rerum terrestrium implicamenta designans. XX. Adjuro vos, filiae Jerusalem, si inveneritMerito languet amore sponsa, cum gladio Spiritus percussa ac vulnerata carnalis amictum cupiditatis exuit, quia quantudebilis efficitur et infirma. Nec mirandum si languere dicatur anima perfecta ad ea quae mundi sunt, cum Apostolus eos qui mundum perfecte reliquerunt, mortuos appellare non dubitet: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo ; et de seipso: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Filiae Jerusalem cives sunt patriae coelestis, qui partim adhuc peregrinantur in terra, partim jam regnant in illa. Verum hoc in loco cum dicitur: Adjuro vos, filiae Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
be siquidẽ suꝑ riuulos aqͥrũ
uł loci amenitatẽ ac mun¬
diciã residere solent: s ea
ñ ininꝰ intentione ut ueni¬
entis umbrã accipitris in
aquarũ ꝑspicintate preu¬
dere: ac sic ĩminens ab hoste
picłm euadere possint. Cuiꝰ
figura naturȩ in ꝓꝑatulo
uinoꝵ eloquioꝵ meditatio¬
ne opꝰ habemꝰ: ut uł facta
scc̃ꝵr uł dicta legentes. quo
nos genere aꝑtȩ ĩpugnatio¬
nis antiquus hostis. quib
fraudiũ machinis debellare
ac supplantare conetur.
sollicita mente ꝑscrutem.
Mox q ubi futuras eiꝰ insidi¬
as ꝑspicius: unicũ nobis
refugiũ foramina petrȩ nr̃e
id est dñicȩ fidei presidia
intremꝰ: ac signo passionis
illiꝰ defensare studeamꝰ. Deã
&e cauernã maceriȩ cito uo
scdiam conditoris pii que¬
ramꝰ. Qd̃ cũ uniu̾sis fidelib
tũ illis maxime ꝓbatur esse
necessariũ: quib ñ sui solũmͦ
cura. s & alioꝵ gubernandoꝵ
atq erudiendoꝵ ẽ ontis ĩpo¬

Expanded text:
bae siquidem super rivulos aquarum, bae siquidem super rivulos aquarum, vel loci amoenitatem ac munditiam residere solent; sed ea non minus intentione, ut venientis umbram accipitris in aquarum perspicuitate praevidere, ac sic imminens ab hoste periculum evadere possint. Cujus figura naturae in propatulo vinorum eloquiorum meditatione opus habemus, ut vel facta sanctorum vel dicta legentes, quo nos genere apertae impugnationis antiquus hostis, quibus fraudum machinis debellare ac supplantare conetur, sollicita mente perscrutemur. Moxque ubi futuras ejus insidias perspicimus, unicum nobis refugium foramina petrae nostrae, id est, Dominicae fidei praesidia intremus, ac signo nos passionis illius defensare studeamus. Sed et cavernam maceriae cito volsericordiam pii Conditoris quaeramus. Quod cum universis fidelibus, tum illis maxime probatur esse necessarium, quibus non sui solummodo cura, sed et aliorum gubernandorum atque erudiendorum est onus impo
Abbreviated transcription (Latin):
igne purgari. Sic ipse coeter¬
nus patri filiꝰ. & recte eredit᷑
ex patre natꝰ: & nunꝙͣ fuis¬
se ñ natus recte ac ueracit
confitet᷑ & credit᷑. E alia
huiꝰmodi habes in scripturis
innumera. Quȩ etiã colũbȩ
iuxta fluenta resident ple¬
nissima. quia q̃cũq corda
amore iurtutũ redundant.
hec gr̃e spũales inhabitare
libentissime solent: ut ea
sublimiori respectu suȩ p̃sen¬
tiȩ illustrent. quȩ puritate
sincerȩ intentionis ad cȩlestia
gnauiter tendunt. Si aũt in
oculis dñi p̃dicatores u̾bi ei
intellig̾e uolumꝰ: inueniemͦ
hos sicut columbas ẽẽ suꝑ
rulos aquarũ. Sicut colũ¬
bas quidẽ qͥa simplices: suꝑ
riuulos uͦ aquarũ. qr sp̃ali¬
st̃ gr̃a ditati. Qui ꝑ riiu¬
los aquarũ sepe designant᷑:
quia scripturis sc̃ĩs. quȩ &e
ipse uocabulo aquarũ crebro
figurant᷑. uigilanter inten¬
d̾unt: quib edocti. facilius
insidias diaboli dinoscere
ac declinare ualeant. Colũ¬

Expanded text:
igne purgari. Sic ipse coaeterigne purgari. Sic ipse coaeternus Patri Filius, et recte creditur ex Patre natus, et nunquam fuisse non natus, recte, veraciter confitetur et creditur; et alia hujusmodi habes in Scripturis innumera. Quae etiam columbae juxta fluenta resident plenissima, quia quaecunque corda amore virtutum redundant, haec gratia spiritualis inhabitare libentissime solet, ut ea sublimiori respectu suae praesentiae illustret, quae puritate sincerae intentionis ad coelestia gnaviter tendunt. Si autem in oculis Domini praedicatores verbi ejus intelligere volumus, inveniemus hos sicut columbas esse super rivulos aquarum: sicut columbas quidem, quia simplices; super rivulos vero aquarum, quia spt gratia ditati. Qui per rivulos aquarum saepe designantur, quia Scripturis sanctis, quae et ipsae vocabulo aquarum crebro figurantur, vigilanter intendunt, quibus edocti, facilius insidias diaboli dignoscere ac declinare valeant. Colum
Abbreviated transcription (Latin):
columbȩ riuulis delectant᷑
aquarũ: quia in pectorib
immundis aptã sp̃s ĩmunłi
mansionẽ usurpant: beati
aũ mundicordes qm ipsi d̃m
iuidebunt: & diuinoꝵ chariᷤ¬
matũ luce replent᷑. Quȩ
uidelio& charismata. quia
gratis fidelib & sola supnȩ
beniuolentiȩ causa dant᷑:
apte subdit᷑. Quȩ lacte st̃
lactis nõĩe dona suꝑnȩ lar¬
gitionis & pietatis indican¬
tur: q ninirũ matres
qͣ parr aiulos nutriui
fetꝰ graturto eis ac natuꝗ¬
lis can̾sa dilectionis. alim̃tũ
lactis ministrant. Lacte gͦ
sunt lotȩ columbe qͥb ocłi
assimilant᷑ sponsi: quia gr̃a
salui facti sumꝰ ꝑ fidem: &
hoc ñ ex nobis: dei enĩ donũ
ẽ. Ita aũ he columbe id est
donationes sp̃s. lacte lotȩ
dicunt᷑: quȩ nunqͣ sordis
aliqͥd habuerunt: quom
eloquia casta. argentũ igne
examinatũ. ꝓbatũ terrȩ.
purgatũ septuplũ: eũ con¬
stet ea mił unqͣ terrene pol¬
lutionis habuisse qͦd deberet

Expanded text:
columbae rivulis delectantur columbae rivulis delectantur aquarum, quia in pectoribus immundis aptam spiritus immundi mansionem usurpant. Beati autem mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt , et divinorum charismatum luce replentur. Quae videlicet charismata, quia gratis fidelibus et sola supernae benevolentiae causa dantur, apte subditur: Quae lacte sunt lactis nomine dona supernae largitionis et pietatis indicantur, quia nimirum matres quae parvulos nutriunt fetus, gratuito eis ac naturalis causa dilectionis alimentum lactis ministrant. Lacte ergo sunt lotae columbae quibus oculi assimilantur sponsi, quia gratia salvi facti sumus per fidem, et hoc non ex nobis, Dei enim donum est . Ita autem hae columbae, id est donationes Spiritus, lacte lotae dicuntur, quae nunquam sordis aliquid habuerunt, quomodo eloquia casta; argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum , cum constet ea nil unquam terrenae pollutionis habuisse quod deberet
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ: quia sp̃s sc̃s discipli¬
ne effugiet fictũ: delectatur
aũ sede illarũ mentiũ. quȩ se
instar aquarũ uuentium¬
quȩ nil sibi sordidũ nil tene¬
brosũ. nil qͦd non ab om̃ib
ueri amatorib ĩmo ab ipsa
ueritate q̃ corda scrutatur
& renes. ꝓbari debeat. inesse
patiuntur. E bñ non super
stagna aquarũ. s suꝑ inquit
riuiulos aquarũ. Sl enĩ reqͥra
ꝓdit ipse fons uitȩ de quo
oriunt᷑. id est dñs nr̃: de qͦ
habent corda electoꝵ qͥcqͥd
mundũ ac lucifluũ habetł
Fiet inqͥt in eo fons aquȩ sali¬
entis in uitã et̾nam. Nã qui
munditiã quidẽ uł sermoni
uident᷑ hr̃e uel oꝑis: sed ad
celestia regna ꝑ eandẽ mun¬
ditiã tendere aut dissimulã
aut ignorant: hi ꝓfecto ñ
riuulis s stagnis adequant
aquarũ. Qui uͦ aꝑtis in se sard¬
bus locũ malignis prebent
sp̃ib : tales ñ aquis mundis
s uolutabris luti magis
quib sues gaudent assimi¬
lant᷑. Sues gͦ paludibus.

Expanded text:
uit, quia Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum. Delectatur autem sede illarum mentium quae se, instar aquarum viventiumquae nil sibi sordidum, nil tenebrosum, nil quod non ab omnibus veri amatoribus, imo ab ipsa veritate, quae corda scrutatur et renes, probari debeat, inesse patiuntur. Et bene, non super stagna aquarum, sed super, inquit, rivulos aquarum: si enim requiras prodit ipse fons vitae de quo oriuntur, id est, Dominus noster, de quo habent corda electorum quidquid mundum ac lucifluum habent. Fiet, inquit, in eo fons aquae salientis in vitam aeternam ; nam qui munditiam quidem, vel sermonis videntur habere vel operis, sed ad coelestia regna per eamdem munditiam tendere aut dissimulant aut ignorant, hi profecto non rivulis, sed stagnis adaequantur aquarum. Qui vero apertis in se sordibus locum malignis praebent spiritibus, tales non aquis mundis, sed volutabris luti magis, quibus sues gaudent, assimilantur. Sues ergo paludibus,
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. Bene aũ de eisdẽ. colũbis
il est spũalib uerbi ministͥs
dicit᷑. quȩ lacte st̃ lote. & resi¬
dent iuxta fluenta plenissi¬
ma: ut pͥmo omniũ lauacro
baptismi ẽẽ recreati insinuien¬
tur: qͣd ñ absurz de uoca¬
bulo lactis expͥ mit᷑ qr
int̃ ea connumeratum sacra¬
menta. qͥb infantia scȩ eccłie
uł nasei consueuit uł nuitri¬
ri. Si qͥd autẽ int̾ ruuiulos
aquarũ & fluenta plenissimi
distare credimꝰ: potest in
riuulis aquarũ eruditio testa¬
menti uet̾is. accipi: cuiꝰ culto¬
res ueracit̃ deo dic̾e nouert.
Filii aũ hominũ in ꝓtectione
alarũ tuarũ sꝑabunt: uide¬
lic& ne insidiis aeriarũ po¬
pestatũ quasi accipitrum
unguib rapiant᷑: inebria¬
bunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ.
& torrente uoluptatis tuȩ
potabis eos: qm̃ apud te est
fons uitȩ. Potest in fluentis
plenissimis ꝑfectio dostrinȩ
euangłice ñ inconuenienter
intelligi: cuiꝰ tanta ẽ plenitu¬
do ut nulla maior in hac

Expanded text:
 columbis, id est, spiritualibus verbi ministris dicitur, Quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima, ut primo omnium lavacro baptismi esse recreati insinuent: quod non absurde vocabulo lactis exprimitur, quia inter ea connumerantur sacramenta, quibus infantia sanctae Ecclesiae vel nasci consuevit vel nutriri. Si quid autem inter rivulos aquarum et fluenta plenissima distare credimus, potest in rivulis aquarum, eruditio Testamenti Veteris accipi, cujus cultores veraciter Deo dicere noverunt, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt , videlicet ne insidiis aeriarum potestatum, quasi accipitrum unguibus, rapiantur. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te est fons vitae . Potest in fluentis plenissimis perfectio doctrinae evangelicae non inconvenienter intelligi, cujus tanta est plenitudo, ut nulla major in hac
Abbreviated transcription (Latin):
in scã eccłia uox ẽ. qui consu¬
erunt transcensa labentiũ
rerũ sollicitudine summis
tantũ incedere bonis: ac pa¬
triȩ cȩlestis amare semper
ingressũ. De qͥb dubiũ ñ est.
qͥa ñ una eademq ui dulce¬
dinis semꝑ ut uolunt. desi¬
derio suꝑnoꝵ possint affici:
quia nimirũ hec uirtꝰ non
in arbitrio eleuate ad suꝑna
mentis: s in dono est tantũ
eleuantis atq illustrantis di.
Qͤtienscũq gͦ anima casta uel
egredi cupit ad dñm. uel in
carne posita gustu futurȩ
beatitudinis attolli. neo tam̃
statim qͦd deposcit impetrat:
tc̃ necesse ẽ gemebunda dicat.
consulat ad salutẽ. Sed non
semꝑ ad hoc respondet aut
se inueniendũ offert: ut qͦd
in patria puenientib ꝓmit¬
tit. hoc in itinere huiꝰ exilii
adhuc ꝑgentib preroget.
Deniq cũ cotidiẽ sepius genu
fiexo dicamꝰ patri. ueniat re¬
gnũ tuũ: nec nos exaudiri
diffidimꝰ nec statĩ qͦd postu¬

Expanded text:
ancta Ecclesia vox est, qui consuancta Ecclesia vox est, qui consuerunt, transcensa labentium rerum sollicitudine, summis tantum incedere bonis, ac patriae coelestis amare semper ingressum: de quibus dubium non est quia non una eademque vi dulcedinis semper, ut volunt, desiderio supernorum possint affici, quia nimirum haec virtus non in arbitrio elevatae ad superna mentis, sed in dono est tantum elevantis atque illustrantis Dei. Quotiescunque ergo anima casta vel egredi cupit ad Dominum, vel in carne posita, gustu futurae beatitudinis attolli, nec tamen statim quod deposcit impetrat, tunc necesse est gemebunda dicat:  perpetuam consulat ad salutem: sed non semper ad hoc respondet, aut se inveniendum offert, ut quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. Denique quotidie saepius genu flexo dicamus Patri: Veniat regnum tuum; nec nos exaudiri diffidimus, nec statim quod postu
Abbreviated transcription (Latin):
dño aperire curabat: grauit̃
ferens eũ quẽ ipsa tantisper
ardebat. infideli alioꝵ tor¬
pore quasi rore nocturno
guttisq grauari. Nã sequit᷑.
Anima mea liquefacta est.
inquit uocẽ atq uciniam
dilecti mei per foram̃ rectȩ
cõpunctionis accepi. tanto
sublimmꝰ. qͥcqͥd in me erat
frigidum incaluit: quieqͥd
rigidũ liquefuit: adeo ut
nichil nisi in lacrimas resol¬
in dulce habeã. & quẽ me
ad ꝑunctũ sua gr̃a contingen¬
tẽ retinere. nequiuerã. absce¬
dentẽ iam fletu requirere.
gemitu q delecter. Et hoc qͦ
mͥ liquescenti a rigore pͥstmo
& effundenti in me animã
meã. non parũ dedit augm̃¬
ti qͦd multoꝵ refrigescere
caritatẽ intueor: conqͤrente
ipso qͦd noctiũ guttis id ÷
tenebrosis prauoꝵ sit tumul¬
tib obsitus. E quia dissipa¬
uerunt iniqͥ legẽ eiꝰ: ideo iꝑ¬
sa magis magisq mandata
eiꝰ suꝑ aurũ & topazion
diligere curaui. Quesiui.

Expanded text:
Domino aperire curabat, graviter Domino aperire curabat, graviter ferens eum quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum torpore, quasi rore nocturno guttisque gravari. Nam sequitur: Anima mea liquefacta est, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei per foramen secretae compunctionis accepi, tanto sublimius quidquid in me erat frigidum, incaluit; quidquid rigidum, liquefactum est; adeo ut nihil nisi in lacrymas resolvi, dulce habuerim; et quem me ad punctum sua gratia contingentem retinere nequiveram, abscedentem jam fletu requirere gemituque delector. Et hoc quoque mihi liquescenti a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, non parum dedit augmenti, quod multorum refrigescere charitatem intueor, conquerente ipso quod noctium guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, ideo ipsa magis magisque mandata ejus super aurum et topazion diligere curavi. Quaesivi,
Abbreviated transcription (Latin):
gnare ꝑutandũ ẽ. qͦd supra
diximꝰ aꝑire sponsam dilecto
guttis noctiũ ac rore algenti.
cũ eccłia uel anima fidelis cor
ꝓximoꝵ ad laudẽ creatoris
quã resciebãt uel ñ eurabant
accendit: & nc̃ eã int̾pretamur
pessulũ ostii sui eidẽ dilecto
prstrare. in eo qͦd ipsa ꝑ profe.¬
ctum cõpunctionis suã mentẽ
latius eiꝰ ingressui patefecit.
Uno enĩ eodemq fit utrumq
momento: qr nimirũ int̃na
aspiratio quẽcumq ad colli-¬
gendas deo animas accendit:
ipsũ parit ad amorẽ eusdẽ
conditoris aRdentiꝰ solae accen¬
dere. Neq alia causa qͣmpiã
recte ad docendũ. qͣm amor
di concitat. E dum quisq
docendo animã ꝓximi ad
recipienda diuinȩ pietatis
dona pandere delectatur:
suã parit mentẽ necesse est
hec agendo innouet: atq
ingressui gr̃e celestis largius
dilatet. Deniq sequentib u̾bis
manifeste innotuit sponso
qͣntũ ꝓficeret. dũ precordia

Expanded text:
gnare putandum est, quod supra gnare putandum est, quod supra diximus, aperire sponsam dilecto guttis noctium ac rore algenti, cum Ecclesia vel anima fidelis, cor proximorum ad laudem Conditoris, quem nesciebant, vel non curabant, accendit, et nunc eam interpretamur pessulum ostii sui eidem dilecto reserare, in eo quod ipsa per profectum compunctionis suam mentem latius ejus ingressui patefecit: uno enim eodemque fit utrumque momento, quia nimirum interna aspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accendit, ipsum pariter ad amorem ejusdem Conditoris ardentius solet accendere. Nec alia causa quempiam recte ad docendum quam amor Dei concitat. Et dum quisque docendo animam proximi ad rapienda divinae pietatis dona pandere delectatur, suam pariter mentem necesse est haec agendo innovet, atque ingressui gratiae coelestis largius dilatet. Denique sequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ concedit᷑. quȩ eunctis
in alia uita iustis premiorũ
loco reseruat᷑: recte subditur
At ille declinauerat atq tͣnsi¬
erat. Ploc est enĩ: qͦd ꝑsalmista
ait. Accedet homo ad cor al¬
tum: & exaltabit᷑ ds̃. Nam
quanto se altiꝰ humanũ cor ad
contẽplandã diuinȩ uisionis
głam fide & oratione purifi¬
catũ sustollit: tanto altiꝰ inuie¬
nt eẽ qͦd querat: & ad quod
ꝓmerendũ tempore promissȩ
retͥbutionis ascendat. Cui simi¬
le ẽ illud eccłiastes. Dixi. sapienꝰ
efficiar: & ipsa longiꝰ recessit
a me multo magis quã erat.
Nec pret̾eundũ qd ñ ait simpli¬
citer. ostiũ meũ aperui: s pes¬
sulũ inquit ostii mei aperui
dilecto meo. Clauserat enim
pessulo in altũ demisso concla¬
uẽ sui cordis: ne qͥs hoc ꝓphanꝰ
aut insidiator intraret: iuxta
llud salomonis. Omni custo
ut repulsis ĩmundoꝵ turbis
omnib. liberũ in se locum
conditori preberet. Nec repu¬

Expanded text:
electorum conceditur, quae cunctis electorum conceditur, quae cunctis in alia vita justis praemiorum loco reservatur, recte subditur: At ille declinaverat, etc. Hoc est enim quod Psalmista ait: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Nam quanto se altius humanum cor ad contemplandam divinae visionis gloriam fide et oratione purificatum sustollit, tanto altius invenit esse quod quaerat, et ad quod promerendum tempore promissae retributionis ascendat. Cui simile Ecclesiastes: Dixi, sapiens efficiar; et ipsa longius recessit a me, multoque magis quam erat . Nec praetereundum quod non ait simpliciter: Ostium meum aperui, sed pessulum, inquit, ostii mei aperui dilecto meo. Clauserat enim pessulo in altum demisso conclave sui cordis, ne quis hoc profanus aut insidiator intret, juxta illud Salomonis: Omni custodut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec repu
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥbulationib: scientes qͥa
tbulatio patientiã operat᷑.
patientia aũ ꝓbationem.
ꝓbatio aũ spem: spes aũ ñ
confundit. Pessulũ ostii mei
aperui dilecto meo. Pessulũ
ostii sui sponsa dilecto aperit:
cũ anima queq electa tẽplũ
sui pectoris diuina uisitatio¬
ne atq inhabitatione dignũ
fecerit. Pessulũ ostii dilecto
pulsanti aperit: cũ inspiratio¬
ne subita ad desideria cȩlestiũ
accensa. satagit latius sintum
mentis ad accipiendũ gustũ
eiusdem suꝑnȩ dulcedinis
aꝑire. Dixerat enĩ supra. qͥa
dilectꝰ missa manu ꝑ foram̃
se tetig̾it: ac tremore concusse.¬
rit. Cuiꝰ tactu uehem̃ter infla¬
mata. cuꝑit lã ñ ꝑ angustiã
foraminis eiꝰ manu contingiꝰ
s patefacta cordis ianua. feli¬
cissimo eiꝰ amplexii perfrui
id ẽ. suauitate diumnȩ illu¬
strationis. quã raptim iã. &
ꝑmodice senserat. pleniꝰ satiari.
Uerũ quia ꝑfecta ȩternoꝵ gau¬
dioꝵ uisio nulli in hac uita

Expanded text:
 scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit . Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Pessulum ostii sui sponsa dilecto aperuit, cum anima quaeque electa templum sui pectoris divina visitatione atque in habitatione dignum fecerit. Pessulum ostii dilecto pulsanti aperit, cum inspiratione subita, ad desideria coelestium accensa satagit latius sinum mentis ad accipiendum gustum ejusdem supernae dulcedinis aperire. Dixerat enim supra quia dilectus missa manu per foramen se tetigerit, ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua, felicissimo ejus amplexu perfrui, id est, suavitate divinae illustrationis, quam raptim jam et permodice senserat, plenius satiari. Verum quia perfecta aeternorum gaudiorum visio nulli in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne & ipsi temptem᷑. Dictũ ẽ
aũ sepnis: quia myrra conti¬
nentiã & carnis martyria
significat. Vnde patet sen¬
sus: quia manꝰ sponsȩ stillail
myrrã. eum operib conti¬
nentie se mancipat anima
sc̃a. E digiti eiꝰ plemi sunt
myrra ꝓbatissima: cum se
discretione sollicita exami¬
nans. inuenit suꝑnȩ tantũ
retributionis intuitu conti¬
nenter uiuere. Nam qui
humanȩ laudis gr̃ȩ studen:
Qͥteste ipso uidice recepunt
mercedẽ suã: hi imirum
myrrã stillare uidentur
e manib. s nequaꝗͣ digitaᷤ
ꝓbatissima hñt myrra re¬
pletos: quia &si non solum
facultates pauꝑib. uerũ etiã
membra tͣlant ignibus: si
caritatẽ ñ habuerint. nichil
eis ꝓdest. Quia gͦ is qͥ aliũ
docere uult. ipse debet & ab
illecebris abstinere carnalib
& ad patiendũ ꝓ confessione
fidei ẽẽ paratꝰ: recte cũ dicet
surrexi ut aꝑirem dilecto
meo. continuo subuinx̃. Manꝰ
meȩ stillauerunt myrrã. Et

Expanded text:
ne et ipsi tentemur. Dictum est ne et ipsi tentemur. Dictum est autem saepius quia myrrham continentiam carnis et martyria significat: unde patet sensus, quia manus sponsae stillant myrrham, cum operibus continentiae se mancipat anima sancta; et digiti ejus pleni sunt myrrha probatissima, cum se discretione sollicita examinans, invenit supernae tantum retributionis intuitu continenter vivere. Nam qui humanae laudis gratiae student, qui, teste ipso judice, receperunt mercedem suam, hi nimirum myrrham stillare videntur e manibus, sed nequaquam digitos probatissima habent myrrha repletos, quia etsi non solum facultates pauperibus, verum etiam membra tradunt ignibus, si charitatem non habuerint, nihil eis prodest. Quia ergo is qui alium docere vult, ipse debet et ab illecebris abstinere carnalibus, et ad patiendam pro confessione fidei esse paratus, recte cum diceret: Surrexi ut aperirem dilecto meo; continuo subjunxit: Manus meae stillaverunt myrrham. Et