comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bantur extincta. xp̃iano popło sociati sunt.
siue quia ceteri eorum qui contempserunt.
hoc tempore uocantis miscdiam: ueritatem
uidicantis in fiune sensuri sunt. Tanquam cu¬
mulus harenȩ impulsus sum ut caderem: et
dñs suscepit me. Quamius enim eẽt iam mag¬
na multitudo credentium: quamuis harenę
innumerabili comparanda. et in unam socie¬
tatem tanquam in cumulum ducta. tamen
quid est homo: nisi quod memor es enis:
Non dixit habundantiam numeri mei unu¬
merus gentium suꝑare non ualuit: s dñs
inquit suscepit me. Mulatudinem engo fĩ¬
delium in unitate fidei simul habitantem
ꝑsecutio gentium quo impelleret ut deice¬
ret non habebat: quando ui eum ereditũ
est. qui et singłos et om̃s ubiq susciperet
quia in eis inuocantib nusquam dece potu
iset. Forntudo mea et ludatio meae pretu
et factus est michi in salutem. Qui engo
eudint cum impelluntur: nisi qui sui sibi
fortitudo. et sua sibi ẽẽ uolunt laudatio:

Expanded text:
batur exstincta, christiano populo sociati sunt; batur exstincta, christiano populo sociati sunt; sive quia caeteri eorum qui contempserunt hoc tempore vocantis misericordiam, veritatem judicantis in fine sensuri sunt. mulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me.» Quamvis enim esset jam magna multitudo credentium, quasi arenae innumerabili comparanda, et in unam societatem tanquam in cumulum ducta; tamen quid est homo, nisi quod memor es ejus ? Non dixit, Abundantiam numeri mei, numerus gentium superare non valuit; sed, «Dominus,» inquit, «suscepit me.» Multitudinem ergo fidelium in unitate fidei simul habitantem persecutio gentium quo impelleret, ut dejiceret, non habebat: quando in eum creditum est, qui et singulos et omnes et ubique susciperet; quia eis invocantibus nusquam deesse potu Fortitudo mea et laudatio mea Dominus; et factus est mihi in salutem.» Qui ergo cadunt, cum impelluntur, nisi qui sua sibi fortitudo, et sua sibi volunt esse laudatio?
Abbreviated transcription (Latin):
N am ipsum dñm caput ęccłiȩ recte accipiinus
cirrumdatum a ꝑsecutorib: sicut cirtunidant
apes fauum. Quid enim ab ignorantib gestũ
sit: mistica subtilitate sp̃s sẽs loquitur. Mel quip¬
pe: apes oꝑantur in fauis. Nescientes aut̃ ꝑse¬
cutores dñi. fecerunt eum nobis in passione
dultiorem: ut gustemus et uideamus quam
suauis est dñs: qui mortuus est ꝑꝑter delicta
nr̃a. et resurrexit propter iustificationem
nr̃am. lam uero quod sequitur et exarserunt
uelut ignis in spinis. in eius corpore hoc est
in popło ubiq diffuso melius intelligitur: quẽ
circumdederunt oñis gentes : cum sit collectꝰ
de om̃ib gentib. Exarserunt quippe uelut
ignis in sp̃inis: quando peccatricem carnem.
atq huius mortalis uite molestissimas com¬
punctiones ꝑsecutionis incendio cremauerut᷑.
Et in nomine inquit dñi ultus sum in eos: siue
quia et ipsi inalicia qua in eis iustos ꝑseque¬

Expanded text:
Nam ipsum Dominum caput Ecclesiae recte accipimus Nam ipsum Dominum caput Ecclesiae recte accipimus circumdatum a persecutoribus, sicut circumdant apes favum. Quid enim ab ignorantibus gestum sit, mystica subtilitate Spiritus sanctus loquitur. Mel quippe apes operantur in favis: nescientes autem persecutores Domini, fecerunt eum nobis ipsa passione dulciorem; ut gustemus et videamus quam suavis est Dominus , qui mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Jam vero quod sequitur, «Et exarserunt velut ignis in spinis:» in ejus corpore, hoc est, in populo ubique diffuso melius intelligitur; quem circumdederunt omnes gentes, cum sit collectus de omnibus gentibus. «Exarserunt» quippe «velut ignis in spinis,» quando peccatricem carnem atque hujus mortalis vitae molestissimas compunctiones, persecutionis incendio cremaverunt. «Et in nomine,» inquit, «Domini ultus sum eos:» sive quia et ipsi, malitia quae in eis justos perseque
Abbreviated transcription (Latin):
quam sꝑare in principib. Nam et angłi dic¬
ti sunt principes: sicut in danihele legimus.
runt me: et in nomineꝰ dñi quia ultus
sum eos. Quod ait om̃s gentes eircumdede¬
runt me. et in nomine dñi ultus sum eos:
significat aeccłiȩ labores atq uictoriam.
S quasi causa quereretur. unde tanta mala
suꝑare potuerit. respectum est ad exemplũ:
et dixit quid primo passa sit in capite suo:
addendo quod sequitur. eircumdantes cir¬
cumdederunt me. Et bene ibi non repetituĩ
est om̃s gentes. quod a iuideis solis factum ẽ.
et in nomine dñi ultus sum in eos: quia es¬
illic ipse pius popłs quod est corpus xp̃i per¬
secutores senserit. de cuuis genere caro illa
illa in interiore diuinitate ꝑ exteriorem car
nem urtutum immortaliter factum est.
arserunt sicut ignis in spinis: et in nomine
dñi ultus sum in eos. Hic iam ex ordine gesta¬
rum rerum: etiam uerborum ordo contexit᷑.

Expanded text:
quam sperare in principes.» Nam et Angeli dicquam sperare in principes.» Nam et Angeli dicti sunt principes, sicut in Daniele legimus, runt me, et in nomine Domini ultus sum eos.» Quod ait, «Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini ultus sum eos,» significat Ecclesiae labores atque victoriam; sed quasi causa quaereretur unde tanta mala superare potuerit, respectum est ad exemplum, et dixit quid primo passa sit in capite suo, addendo quod sequitur, «Circumdantes circumdederunt me:» et bene ibi non repetitum est, «omnes gentes;» quod a Judaeis solis factum est. «Et in nomine Domini ultus sum eos:» quia illic ipse pius populus, quod est corpus Christi, persecutores sensit, de quorum genere caro illa illa interiore divinitate per exteriorem carnem virtute immortali mortaliter factum est. arserunt sicut ignis in spinis, et in nomine Domini ultus sum eos.» Hic jam ex ordine gestarum rerum, etiam verborum ordo contexitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut lux in dño. Aduersus sp̃ualia inquit
nequicie in celestib. idest diabolum et anglos
enis : quem diabolum alio loco dicit principẽ
potestanis aeris huius. Audi ergo quod sequit᷑.
dominus michi aduitor: et ego despiciam un¬
micos meos. Ex quolibet genere inimici ex¬
urginit. siue ex numero inaloꝵ hominum.
siue ex numero maloꝵ angłorum. in dm̃
aduitorio despitientur: cuĩ confitemur lau¬
inunicis. non sic michi tanquam bonus ho¬
mo se amicus opponat: ut in se spem meam
iubeat collocari. Bonum est enim confidere
in dño : quam confidere in homine. Hec¬
si quisquis scđm quendam modum dici po¬
test angłs bonus: sic a me cogitetur ait ut
in eo confidere debeam. Nemo enum bonus
nisi solus ds̃. Et cum uideretur adiunuare
homo uł angłs: cum hoc uera dilectione
faciunt. ille ꝑ eos facit qui eos ꝓ modo eoꝵ
bonos fecit. Bonium est ergo sꝑare in dño:

Expanded text:
autem lux in Domino . «Adversus spiritualia,» inquit, autem lux in Domino . «Adversus spiritualia,» inquit, «nequitiae in coelestibus» : id est, diabolum et angelos ejus; quem diabolum alio loco dicit principem potestatis aeris hujus . Audi ergo quod sequitur: «Dominus mihi adjutor, et ego despiciam inimicos meos.» Ex quolibet genere inimici exsurgant, sive ex numero malorum hominum, sive ex numero malorum angelorum; in Domini adjutorio despicientur cui confitemur lauinimicis, non sic mihi tanquam bonus homo se amicus opponat, ut ipse in se spem meam jubeat collocari: «Bonum est» enim «confidere in Domino, quam confidere in homine.» Nec quisquis secundum quemdam modum dici potest angelus bonus, sic a me cogitetur, ut in eo confidere debeam: nemo enim bonus, nisi solus Deus; et cum videntur adjuvare homo vel angelus, cum hoc vera dilectione faciunt, ille per eos facit, qui eos pro modo eorum bonos fecit. «Bonum est» ergo «sperare in Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus aaroi : et qm̃ utriq sunt tunentes
dñm. Ipsi enun sunt pusilli cum magnis.
iam in alio psalmo bene insinuati cordib
ur̃is : quorum numero nos om̃s in etus grã
tos eẽ gaudeamus: qm̃ exauditi sunt qui
am ꝑfectorum et ad obedientiam paruuloꝵ
adiungeretur numerus gentum: ut dicamꝰ
om̃s facti unum in xp̃o. facti unus grex sub
pastore uno. et corpus illius capitis tanquã
unus homo dicamus. In tribulatione inuo¬
caui dñm : et exaudiuit me in latitudine.
Angustia nr̃e tribulationis finitur. latitu¬
do aut̃ qua transimus non habet terminiũ
Qiuis accusabit aduersus electos dĩ : dñs michi¬
habet ȩccłia : Quid est homo carni et san¬
giuni deditus: nisi caro et sanguis: S ait
apłs. Non est nobis colluctatio aduersus car¬
nem et sanguinem: s aduersus principes
et rectores mundi tenebrarum harum:
id est rectores inimicorum mundũ istum
diligentium. Et propterea tenebrarum: qr
et os fuimus aliquando tenebre: nunc

Expanded text:
mus Aaron, et quoniam utrique sunt timentes Dominum. Ipsi enim sunt pusilli cum magnis, jam in alio psalmo bene insinuati cordibus vestris: quorum numero nos omnes, in ejus gratia tos esse gaudeamus; quoniam exauditi sunt qui am perfectorum et ad obedientiam parvulorum adjungeretur numerus Gentium; ut dicamus omnes facti unum in Christo, facti unus grex sub pastore uno, et corpus illius capitis tanquam unus homo dicamus, «In tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine.» Angustia nostrae tribulationis finitur: latitudo autem quo transimus, non habet terminum. «Quis» enim «accusabit adversus electos Dei» ? 4. os Ecclesia? Quid est homo carni et sanguini deditus, nisi caro et sanguis? Sed ait Apostolus, «Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et rectores mundi tenebrarum harum:» id est, rectores iniquorum, mundum istum diligentium, et propterea tenebrarum; quia et nos fuimus aliquando tenebrae, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
bis exteriorem humilitatem lacte nutriendis
si laudes eius cantabimus: Quid ibi alia
dicemus : nisi ds̃ meus es tu et confitebor tͥ:
ds m̃s es tu et exaltabo te: Confitebor tibi
dñe qm̃ exaudisti me: et factus es michi
in salutem. Hõ strepitu uerborum ista di¬
cimus: s dilectio inherens illi ꝑ se ipsum cla¬
mat istam uocem. et dilectio ipsa uox est.
taq sicut cepit laudem: ita terminat. Con
ita in finem quo redimus non est aliquid
quod salubrius delectet quam laus dei: et
semꝑ alleliua.¬
SIO S. om̃s ceteros

Expanded text:
bis exteriorem humanitatem lacte nutriendis bis exteriorem humanitatem lacte nutriendis isi laudes ejus cantabimus? Quid ibi aliud dicemus, nisi, «Deus meus es tu, et confitebor tibi; Deus meus es tu, et exaltabo» «te: confitebor tibiniam exaudisti me, et factus es mihi in salutem?» Non strepitu verborum ista dicemus, sed dilectio inhaerens illi per seipsam clamat istam vocem, et dilectio ipsa vox est ista. Itaque sicut coepit laudem, ita terminat: «Conita in finem quo redimus, non est aliquid quod salubrius delectet, quam laus Dei, et semper «Alleluia.lmos omnes caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
tiaremus. Et aut̃ et uos intelligatis consti¬
ciu te diem festum in confrequentationib
usq ad cornu altaris: id est usq ad interio¬
rem domum dĩ. de qua uos benedixunus.
ubi sunt altaria excelsa. Constitiute diem
fostum: non tepide ac segniter. s in confre¬
quentationib. Ipsa est enim uax excultatio¬
nis soni festiuitatem celebiantis: ambulanti¬
um in loco tabernaculi admirabilis usq ad
domum dĩ. Si enim est ibi sp̾uale sacrificiũ
sempiternum. sacrificium laudis: et sacerdos
sempiternus est. et altare sempiternũ. placa¬
ta mens ipsa iustorum. Hoc aꝑtius dicimus
fr̃s. quicumq dm̃ uerbum intelligere uolut̃:
non eis sufficiat quod ꝓpter eos uerbum caro¬
factum est. ut lacte nutrirentur: nec in terra
sufficiat iste dies festus quo agnus occisus est:
s constituatur in confrequentacionib. quo¬
usq ꝑueniatur exaltatis a dño mentib̾nrĩs
usq ad eius diunitatem interiorem : qui no¬

Expanded text:
tiaremus. Ut autem et vos intelligatis, «Constitiaremus. Ut autem et vos intelligatis, «Constituite diem festum in confrequentationibus, usque ad cornua» «altaris:» id est, usque ad interiorem domum Dei, de qua vos benediximus, ubi sunt altaris excelsa. «Constituite diem festum,» non tepide ac segniter, sed «in confrequentationibus.» Ipsa est enim vox «exsultationis, soni festivitatem celebrantis,» ambulantium in loco «tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei.» Si enim est ibi spirituale sacrificium, sempiternum sacrificium laudis, et sacerdos sempiternus est, et altare sempiternum pacata mens ipsa justorum. Hoc apertius dicimus, fratres: quicumque Deum Verbum intelligere volunon eis sufficiat caro quae propter eos Verbum factum est, ut late nutrirentur, nsufficiat iste dies festus quo agnus occisus est: sed constituatur in confrequentationibus, quousque perveniatur, exaltatis a Domino mentibus nostris, usque ad ejus divinitatem interiorem, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in nomine dñi. Maledictus ergo ille
qui uenit in nomine suo: sicut in euangłio
dicit. Ego ueni in nomine patris mei. et
non accepistis me : si alius uenerit in nomi¬
ne suo illum accipietis. Benediximus uos
de domo dñi. Credo quod ista uox mag¬
norum est ad pusillos. eorum scilicet mag¬
noꝵ qui uerbum din apud dm̃ sicut in hac
uita possunt mente contingunt: et tamon
sermonem suum propter paruulos tempe¬
rant. ut possint sinceriter dicere quod ait
apłs siue enim mente excedimus deo. siue
temperantes sumus uobis: bearitas enim xp̃i
compellit nos. Ipsi pariulos benedicunt de
interiore domo dñi: ubi laus illa in scła scłoꝵ
non deficit: et idõ uidete quid inde annun
cient. Ds dñs et illuxit nobis. Dñs ille qui
uenit in nomine dñi. quem reꝓbauerunt
edificantes et factus est in caput anguli: me.
credidimus intelligeremus : et uobis non¬
dum intelligentib s iam credentib enũ¬

Expanded text:
venit in nomine Domini.» Maledictus ergo ille venit in nomine Domini.» Maledictus ergo ille qui venit in nomine suo; sicut in Evangelio dicit: «Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis» . «Benediximus vos de domo Domini.» Credo quod ista vox magnorum est ad pusillos, eorum scilicet magnorum qui Verbum Deum apud Deum, sicut in hac vita possunt, mente contingunt; et tamen sermonem suum propter parvulos temperant, ut possint sinceriter dicere quod ait Apostolus: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis; charitas enim Christi compellit nos» . Ipsi parvulos benedicunt de interiore domo Domini, ubi laus illa in saecula saeculorum non deficit: et ideo videte quid inde annuneus Dominus, et illuxit nobis.» Dominus ille qui venit in nomine Domini, quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli ; medcredidimus intelligeremus, et vobis nondum intelligentibus, sed jam credentibus, enun
Abbreviated transcription (Latin):
ficabat: fecit in caput anguli qđ illi repro¬
bauerunt. Et est mirabilis in ocłis nr̃is.
In ocłis interioris hominis. in ocłis credenti¬
um. sꝑantium. diligentium: non in ocłis
carnalib eoꝵ qui quasi hominem contemp
rib psalmis. qm̃ indinauit aurem suam mͥ.
et in dieb meis inuocaui: dies suos comme¬
morans ueteres: unde modo dicit. hec est di¬
es quam fecit dĩis. id est qua michi salutem
dedit. Hic est dies de quo dixcit dñis. tẽpore
acceptabili exaudiui te. et in die salutis ad¬
iuite: id est dies de quo ille mediator fac¬
tus est in caput anguli. Exultemus ergo. ce
es salutis est. Et saluum fac: quia de longĩ¬
qua ꝑegrinatione reuertentes se uingimur
ab eis qui oderant pacem: cum quib eramꝰ
pacifici: et cum loqueremur eis debellabant
nos gratis. Bene ꝓsꝑa iter redeuntib. quia
tu nobis factus es uia. Benedictus enim qui

Expanded text:
ficabat, fecit in caput anguli quod illi reproficabat, fecit in caput anguli quod illi reprobaverunt. «Et est mirabilis in oculis nostris:» in oculis interioris hominis, in oculis credentium, sperantium, diligentium; non in oculis carnalibus eorum qui quasi hominem contemneribus psalmis, «Quoniam inclinavit aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi» ; dies suos commemorans veteres: unde modo dicit, «Hic est dies quem fecit Dominus;» id est, quo mihi salutem dedit. Hic est dies de quo dixit, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die» «salutis adjuvi te» ; id. est, dies quo ille mediator factus est in caput anguli. «Exsultemus» ergo «etes salutis est, «salvum me fac:» quia de longinqua peregrinatione revertentes sejungimur ab eis qui oderant pacem, cum quibus eramus pacifici, et cum loqueremur eis, debellabant nos gratis; «bene prospera iter» redeuntibus, quia tu nobis factus es via. 21. «vers. 26. Benedictus» enim «qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes eum. S ude quemadimodum intretur
in portas iusticię. hee portȩ dm̃i inquit:
iusti intrabunt in eas. Has saltem nemo
intrat inustus: in illam iherłm que non
recipit incircumcisum ubi dr̃. canes foras¬
ꝑegrinatione mea inhabitaui cum taberna¬
cłis cedar: et cum his qui hoderunt pacẽ
eram pacificus. Pertuli usq in finem ꝑmix¬
tionem malorum: s heȩ portȩ dm̃i. iusti
exaudisti me: et factus es michi in salutẽ.
Quam sepe ostenditur laudis eẽ ista confessio.
non uulnera medico ostendens. s de ꝑcep¬
ta sanitate gr̃as agens. Ipse aut̃ medicus:
cãput anguli. Nam hic factus est in caput
anguli ut̃ duos conderet inse. in unum no¬
uum hominem faciens pacem: et cominuta¬
ret utrosq in uno corpore deo. circumcisio
Q uamius enim hoc non eẽt factus. nisi pas¬
sus eẽt: non tamen hoc ab eis a quib passꝰ
est factus est. Nam illi qui edificabant: re¬
ꝓbauerunt. S in eo quod dñis occulte edi¬

Expanded text:
Sed vide quemadmodum intretur in portas justitiae. «Hae portae Domini,» inquit, «justi intrabunt in eas.» Has saltem nemo intret injustus, in illam Jerusalem quae non recipit incircumcisum, ubi dicitur, «Canes forperegrinatione mea «inhabitavi cum tabernaculis Cedar,» et «cum his qui oderunt pacem eram pacificus» : pertuli usque in finem permixtionem malorum, sed «hae portae Domini; justi exaudisti me, et factus es mihi in salutem.» Quam saepe ostenditur laudis esse ista confessio, non vulnera medico ostendens, sed de percepta sanitate gratias agens. Ipse autem medicus s» nam «hic factus est in caput anguli; ut duos conderet in se, in unum novum hominem, faciens pacem, et connecteret utrosque in uno corpore Deo , circumcisioQuamvis enim hoc non esset factus, nisi passus esset; non tamen hoc ab eis a quibus passus est, factus est. Nam illi qui aedificabant, reprobaverunt; sed in eo quod Dominus occulte aedi
Abbreviated transcription (Latin):
cet ut laudemus dm̃
Non potuit laus dĩ bre¬
uius explicari: quam
ut diceretur qm̃ bonus
est. Quid sit grandius ista breuitate non
uideo: cum ita sit proprium dõ quod bo¬
nus est. ut a quodam conpellatus ipse filius
dei cum audiret magister bone. ab eo scili¬
cet qui carnem enis intuens. et diuinitatis
plentudinem non intelligens solum homu¬
nem arbitrabatur. responderet. Quid me
interrogas de bono: Nemo bonus: nisi solus
rito ab om̃i labore et captiuitate ꝑegrinatio¬
nis. et ab om̃i ꝑmixtione iniquoꝵ qd̾ ei ꝑ gr̃a dĩ¬

Expanded text:
cet ut laudemus Dominum? Non potuit laud Dei brevius explicari, quam ut diceretur, «Quoniam bonus est.» Quid sit grandius ista brevitate, non video; cum ita sit proprium Deo quod bonus est, ut a quodam compellatus ipse Filius Dei, cum audiret, «Magister bone,» ab eo scilicet qui carnem ejus intuens, et divinitatis plenitudinem non intelligens, solum hominem arbitrabatur; responderet, «Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus rato ab omni labore et captivitate peregrinationis et ab omni permixtione iniquorum, quod ei per grati
Abbreviated transcription (Latin):
fit uobis maledictum hoc quod dixit suꝑ ma¬
trem. Cum estis et foris:a lacte separabimim
foris : a uiscerib matris fame moriemini. Si
aut̃ ꝑseueraueritis in pace catholica: siquid
forte aliter sapitis quam oportet saꝑe. ds̃ uo¬
bis reuelabit humulib. Quare: Quia ds̃ suꝑ¬
bis resistit: humilib aut̃ dat grãm. Idõ ad¬

Expanded text:
fit vobis maledictum hoc quod dixit: super mafit vobis maledictum hoc quod dixit: super matrem cum estis et foris a lacte separamini, foris a visceribus matris fame moriemini. Si autem perseveratis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? Quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gra
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis. dicit enim. Quotquot ergo ꝑfecti:
hoc sapiamis. hon loquor inquit ꝑfectis. quib
adhuc non possum loqui sapientiam: qui ad¬
huc lacte potantur. non selido cibo paseuntur:
s illos dico qui iam manducant solidum ci¬
bum. iam uidentur eẽ ꝑfecti. quia intelligũt
equalitatem uerbi cum patre: adhuc non sic
uident quomodo uidendum est facie ad faciẽ:
adhuc ex parte in enignate. Currant ergo.
quia cum uia finita fuerit. cunc redimus ad
patriam. Currant: extendant se. Quotquot
ergo ꝑfecti: hoc sapiamus. Et siquid aliter sa¬
pitis : hoc quoq ds̃ uobis reuelabit. Si forte
erras in aliquo: quare non redis ad lac matris
Quia si non extollinim. quia si non exaltastis
cor ur̃m: quia si non ingredimiu. in mirabili¬
b suꝑ uos. s seruatis humilitatem: reuelabit
uobis ds̃ quod aliter sapitis. Si aut̃ hoc ip¬
sum quod aliter sapitis defendere uultis. et ꝑ¬
tinasciter astruere. et contra pacem eccłiȩ:

Expanded text:
vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis, defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae;
Abbreviated transcription (Latin):
non me arbitror apprehendisse. Et quid agis
o paule: Ad hoc curro inquit : ut app̃hendã.
Adhuc paulus in uia est. et tu te putas i patria:
Y num aut̃ inquit : que retrorsum oblitus. Hoc
fac et tu: ut et tu uitam preteritam malam
obliuiscaris. Si te delectauit aliquando uani¬
tas: non te delectet. Que retro oblitus inquit.
in ea que ante sunt eactentus. scđmn intentionẽ
sequor ad palmam suꝑnȩ uocationis dĩ in ap̃o
iħu. Audio uocem dei desuꝑ: et curro ut ap¬
prehendam. Non enum dimifit me in uia rema¬
nere: qui non cessat alloqui me. Ergo fr̃s non
cessat ds̃ alloqui nos. Nam si cessat᷑. quid est¬
hoc quod agimus: quid est quod agunt lecti¬
ones diume et cantica diumna: Obliuisc imini
ergo que retro sunt : et in ea que ante sunt
uos extendite. Sic suggite lac: ut crescatis ad
cibum. Cum ergo ueneritis in patria: gaudebi¬
tis. Et adhuc attende apłm: sequi ad palmam suꝑue

Expanded text:
«Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu.» Audio vocem Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo veneritis in patriam, gaudebitis. Et adhuc attendite Apostolum sequi ad palmam supernae
Abbreviated transcription (Latin):
sl enatre ne uam es: ne prius ftime motiaris an¬
faguan pumem mancducare sis idoneus. cuonscoe
crana ui alide iu estie t ec uidebis quod non po¬
conus talpies qued non capiebas Qud ergero
Cum iudero que non poteram iudere. et cepo
que non ꝑoteram caꝑe: iam securus ero ꝑfec¬
auee pon Non e quaidiu hic iuuis. lpsa est per¬
facio ara Mrumuilicas. auditis quo conelusit mo
ille qui a ccepit colaphum ne extolleretur in
reudationib. quanta ei reuelabantur ꝓpcer ip¬
sam magnitudinem reuelationum. quia poterat¬
ile eatolsi nisi acciꝑet angłm sathane: et tam̃
ci tanta reuelabantur. quid ait : fr̃s: ego me¬
ipsim non arbitror apprehendisse. Paulus dicit.
frs ego non me ipsum arbitror apprehendisse:
qui ad hoc accepit colaphizantem angłm satha¬
ne. ne extolleretur in magnitudine reuelatio¬
nim suarum: quis audetꝰ dicere quia comp̃¬
hendit: Ecce paulus non app̃hendit: et dicit.

Expanded text:
super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, ansuper matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit modille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.» Paulus dicit, «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse;» qui ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
U idere uerbum non potest: caꝑe non potest as¬
qualitatem uerbi cum patre. aequalitatem sp̃s
scĩ cum patre: et uerbum nondiun potest ui¬
dere: credat hoc et suggat: securus est quil
cum creuerit manducabit quod non poterit
antequam suggendo cresceret: et habet ubise
extendat. Altiora te ne quesieris. et fortiora t
ne scrutatus fueris: id est ad que capienda mulꝰ
idoneus es. Et quid facio inquis: Sic remane¬
bo s que precepit tibi dñs: illa cogita semꝑ.
Q ue cibi precepit dñs: fac miscłiam. pacem
aeccłie noli dimittere: in honunnem spem nol
ponere: desiderando miracula noli temptare
dm̃. S iam est u te fructus : cognoscs quia ciũ
bonis toleras ⁊ itaniam us ad messem: qua
cũ malis ad tepus potes eẽ non in ȩcĩum. Psea
inc tibi mxta est in hoc tempore mara: in hor¬
rs clru mnon enit hec que tibi precepati abisis
is cogita senu Alacte non sepabers queadusc

Expanded text:
Videre Verbum non potest, capere non potest aeVidere Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque
Abbreviated transcription (Latin):
tum dictum est quemadmodum qui ablactatis
est a lacte. sic retributio in anima nica.s. ad
ut udeam quia male dictum est. Ablactrtur
enim non infans: s granduisculus . Qui uir
infirmus est prina infantia que uera infantia
est. suꝑ matrem suam est: si forte fuerit ilaco
ablatus extinguitur. Non frustra ergo aaditum
est suꝑ matrem suam. Ablactari enum oñs pos¬
nequis ante tempus ablactetur. Nam om̃is gran¬
dis puer separatur a lacte. S nequis tunc a lacte
separetur quando adhuc suꝑ matrem suam est.
cum aut̃ portatur manib matris qui portatus
est utero: portatus est enim utero ut nasceret᷑
portatur manib ut crescat. lacte opus habet:
adhuc suꝑ matrem suam est. Hon ergo uelit
tunc exxaltare amiam suam cum forte munis
idoneus est ad capiendum cibum: s impleat
precepta humilitatis. Habet ubi se exererat.
credat in xp̃m. ut possit intelligere ap̃m.

Expanded text:
tum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus tum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte, sic retributio in animam meam;» sedut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes post timendum est ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat in Christum, ut possit intelligere Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
humiles: ubi altos. humiles ꝓpter cauendã
suꝑbiam : altos ꝓpter capiendam sapientiam.
Lactare: ut nutriaris. Sic nutrire: ut crescas.
S ic cresce: ut panem manduces. Cum enin
ceꝑis panem manducare ab lactaberis: id est
iam non tibi erit opus lac. s solidus cibus
Et hoc iudetur dixisse. si non humiliter senci¬
ebam s exaltaui animam meam: id est si nõ
mente s malicia paruulus fu. Quod signisi¬
cans: dixxit suꝑiora uerba. dñe non est eaal¬
tatum cor meum: neq in altum elati sunt
oculi mei: neq ingressus sum in magnis.
neq in mirabilib suꝑ me. Ecce quia malicra
paruulus fui. S quia sensu non fui pariui¬
lus. si non humiliter sentiebam s exaltaui ani¬
mam meam: recribuatur michi quod retri¬
bintur paruulo qui ablactatur a matre: ut
iam panem sim idoneus manducare. Et hec
ergo frs sencentia non displicet: quia non et
contra fidem. Mouet me tamen quia non tet¬

Expanded text:
humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora verba: «Domine, non est ecor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Ecce quia malitia parvulus fui. Sed quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem sim idoneus manducare. 13. Et haec ergo, fratres, sententia non displicet, quia non est contra fidem. Movet me tamen, quia non tan
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamus quasi peniteat dm̃. et modo
discat aliquid quod non nouerat. et intelli¬
gat quod non intelligebat : et reminiscatur
quod oblitus erat. Talia enim anime sunt. nõ
dĩ. Nisi enim transierit et modum amine
sue : non uidebit quia ds est quod est. qui
dixit. ego sum qui sum. Itaq ille ciu dice¬
batur ubi est ds̃ tuus: quid dixit: Factę sut̃
michi lacriie meȩ panes die ac nocce: dũ
dr̃ michi quotidie ubi est ds̃ tuus. Ut aut̃ in¬
ueniret dm̃ suum:. quid egit: hec meditatus
sum inquit: et effudi suꝑ me animam meam
Ut inueniret dm̃: effudit suꝑ se animam suam.
H on ergo sictibi dicitur hunulis esto ut non sa¬
pias. Humilis esto ꝓpter suꝑbiam: altus esto ꝓpt̾
sapientiam. Audi eiudentem sententiam de hac
re.Nolite pueri effici mentib: s malicia in¬
fantes estote. ut mentib ꝑfeca sitis. Certe
explicatum est fr̃s niei ubi nos ds̃ uoluit ẽẽ

Expanded text:
intelligamus quasi poeniteat Deum, et modo intelligamus quasi poeniteat Deum, et modo discat aliquid quod non noverat, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . Itaque ille cui dicebatur, «Ubi est Deus tuus,» quid dixit? «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus?» Ut autem inveniret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse
Abbreviated transcription (Latin):
non diceretur in alia uoce psalmi. ad te dñe
leuaui animam meam. Et nisi se ipsa am¬
ma suꝑ se effundat: non ꝑuemet ad uisio¬
nem dĩ. et ad cognitionem substantie illius
in cominutabilis. Nam modo cum adhuc in
carne est: dicitur ei ubi est ds tuus. S intus
est ds̃ eius: et sp̃ualiter intus et sp̃ualiter ex¬
celsus est: non quasi interuallis locoꝵ. quo¬
modo ꝑ interualla loca altiora sunt. Nam
si talis altitudo querenda est: uincunt nos
aues ad dm̃. Ergo intus ds̃ altus est. et sp̃u¬
aliter altus: nec ꝑueniet anima ut contin¬
gat eun nisi transierit se. Nam quicquid de
dõ sentis scđ̃m corpus multum erras: multum
infans es. Si sontis de deo etiam scđm aminã
humanam quod ds aut obliuiscatur aut ita
sapiat. ut desipiat: aut faciat aliquid et peni¬
teat eum: oinĩa enim ista posita sunt in scrip¬
turis. ut nobis lactantib cominendaretur ds̃:
non ut proprie de illo sic audiamus ista. et

Expanded text:
non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur ei: «Ubi est Deus tuus?» Sed intus est Deus ejus, et spiritualiter intus est, et spiritualiter excelsus est; non quasi intervallis locorum, quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et
Abbreviated transcription (Latin):
lem patri. Uisa est hic quidem ab his qui
ante nos ista tractarunt et alia sententia
et alius intellectus in his uerbis: quem non
tacebo baritati ur̃e. Hoc enim dixerunt.
Om̃is suꝑb displicet dõ: et debet se humana
anima humiliare ne dõ displiceat: et toto
corde intueri quod dictum est. quanto
magnus es. tanto huimlia te in onũb. et
coram dõ inuenies gr̃am. S rursus sunt
quidam homines qui cum audierint qr
humiles eẽ debent: dimittunt se. nichil
uolunt discere: putantes quia et si aliquid
didicerint suꝑbi erunt: et remanent in
solo lacte. Quos reprehendit scriptura di¬
cens: et facti estis opus habentes lac non so¬
lido cibo. Sic enim nos d̾s uult nutriri
lacte. ut non ibi remaneamus: s crescen¬
do ꝑ lac ad solidum cibum ꝑueniamus.
Ergo non debet homo eatollere cor suum
in suꝑbiam: s debet leuare in doctrinam
uerbi dĩ. Nam si leuanda anima non eẽt:

Expanded text:
lem Patri. 12. Visa est hic quidem ab his qui lem Patri. 12. Visa est hic quidem ab his qui ante nos ista tractarunt, et alia sententia, et alius intellectus in his verbis, quem non tacebo Charitati vestrae. Hoc enim dixerunt: Omnis superbus displicet Deo, et debet se humana anima humiliare, ne Deo displiceat, et toto corde intueri quod dictum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset,
Abbreviated transcription (Latin):
et non aberraremus a uerbo. credentes in car¬
nem quod factum est uerbum. hinc crescamꝰ:
ipso lacte nutriamur. antequam ualidi simꝰ
ad capiendum uerbum : non recedamus a fi¬
de lactis nr̃i. Iili aut̃ heretici uolentes dispu¬
tare de eo quod non poterant caꝑe: dixert̾
quia filius est minor quam pater: et dixeit̃
quia sp̃s sc̃s minor est quam filius. Et fere¬
runt gradus: et immiserunt in eccłiam tres
deos. Non enim possunt negare dm̃ esse pa¬
non sunt eusdem substantie: non est unus
ds̃: s tres di i. Disputantes ergo quod caꝑe
non poterant. elati sunt in suꝑbiam: et
faccum est in eis quod dr̃ in isto psalmo.
S i non humiliter sentiebam. s exaltaui animã
meam : quemadinodum qui ablactatus ẽ.
a lacte suꝑ matrem suam. sic retributio in
animam meam. Mater enim ȩccłia dĩ est
unde illi separati funt: ubi lactari et nu¬
triri debebant ut crescerent ad capiendum
uerbum dĩ apud dm̃ : in forma dĩ equa¬

Expanded text:
et non aberraremus a Verbo, credentes in caret non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis nostri. Illi autem haeretici volentes disputare de eo quod non poterant capere, dixerunt quia Filius minor est quam Pater, et dixerunt quia Spiritus sanctus minor est quam Filius; et fecerunt gradus, et immiserunt in Ecclesiam tres deos. Non enim possunt negare Deum esse Panon sunt ejusdem substantiae; non est unus Deus, sed tres dii. Disputantes ergo quod capere non poterant, elati sunt in superbiam; et factum est in eis quod dicitur in isto psalmo, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Mater enim Ecclesia Dei est, unde illi separati sunt: ibi lactari et nutriri debebant, ut crescerent ad capiendum Verbum Deum apud Deum, in forma Dei aequa
Abbreviated transcription (Latin):
diel conscindit hirrum meum: s conscidit
me S potuit et meruit uestis tua dici cu.
qie uon est tu ss uestis tua: quanto potuis me¬
ruit audire caro xp̃i. templum uerbi unitum
cum uerbo: et quicquid in carne pateretur
ds ipse pateretur: quamuis uerbum nec mori
pouerit. nec corrumpi. nec mutari. nec occi¬
di: s quicquid horum passum est in carne
passum est: Et noli mirari quia nichil uer¬
bum passum est: nec anima ominis potest pa¬
ti aliquid occisa carne. dicente ipso dño. Noli¬
te timere eos qui corpus occidunt: animam
aut̃ non possunt occidere. Si anima non po¬
test occidi: uerbum dĩ poterat occidi : Et
tamen quid dicit: flagellauit me. colaphita¬
uit me. ꝑcussit me : dilanauit me. Totum ħ
non fit in anima: et tamen non dicit nisi me.
ꝓpter unitatem consorti i ipsus. Dñs ergo ñr¬
ihc ap̃c panem se fecit. nobis lac. incarnatus
et apparens mortalis: ut in eo finiretur mors.

Expanded text:
dicis, Conscidit birrum meum; sed, Conscidit dicis, Conscidit birrum meum; sed, Conscidit me. Si potuit et meruit vestis tua dici tu, quae non est tu, sed vestis tua; quanto potius meruit audire caro Christi, templum Verbi unitum cum Verbo, ut quidquid in carne pateretur, Deus ipse pateretur: quamvis Verbum nec mori potuerit, nec corrumpi, nec mutari, nec occidi; sed quidquid horum passum est, in carne passum est? Et noli mirari quia Verbum nihil passum est: nec anima hominis potest pati aliquid occisa carne, dicente ipso Domino, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Si anima non potest occidi, Verbum Dei poterat occidi? Et tamen quid dicit? Flagellavit me, colaphizavit me, percussit me, dilaniavit me: totum hoc non fit in anima; et tamen non dicit, nisi, me, propter unitatem consortii ipsius. 11. Dominus ergo nistus panis, se fecit nobis lac, incarnatus et apparens mortalis; ut in eo finiretur mors,
Abbreviated transcription (Latin):
na descenderet ad uberiorem popłm isrł: uer¬
bum caro factum est et habitauit in nobis.
Q ua ꝓpter ipsis infirmis paulus apłs hoc dicit:
quos dicit animales et carnales. Hunquid diei
cifixxus: in principio erat uerbum: et uerbũ
erat apud dm̃: et ds̃ erat uerbum. Et quia
ipsum uerbum caro factum est. et ipsum
uerbum crucificum est. s non est mutatum
in hominem: homo in illo mutatus est.
O utatus est homo in illo ut melior fieret euam
erat iꝰ non ut in ipsam substantiam uerbi con¬
uerteretur: Per id engo quod homo erat mor¬
cuus est as̃ : et ꝑ id quod as̃ erat capitatusee
nomo et surrexit et ascendit in celium Cane¬
qui ꝑ assus est hoino non potest dici non pasus
doi quia dc̃ erat hominem assumendo is non
est mutatus. in hominoni: quomodo non poces
dicer non te pasum iniurium. si uestis cua cõs¬
euicdatur. Et quande quereris uł amicis uł in
iudicio hoc dicis uidici conscindit me. Non

Expanded text:
na descenderet ad veriorem populum Israel, «Verna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales : «Numquid dixrat et non crucifixus: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat, mortuus est Deus; et per id quod Deus erat, excitatus est homo, et surrexit, et ascendit in coelum. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quia Deus erat hominem assumendo; sed non est mutatus in hominem: quomodo non potes dicere non te passum injuriam, si vestis tua conscindatur. Et quando quereris vel amicis vel in judicio, hoc dicis judici, Conscidit me: non
Abbreviated transcription (Latin):
erat in principio apud dmñ. Omĩa ꝑ ipsumfic¬
ta sunt: et fine ipso factum est nichil Pnis sac
est: unde uiuunt angłi. Ecce panis paratuᷤᷤ
est tibi: s cresce de lacte ut ad panem ꝑuenuas
Et quomͦ inquis cresco de lacte: Quoð abisis¬
tus est arp̃c ad infirmitatem tuam: hoc prna
crede et fortiter tene. Quomodo mater ers
cum uiderit filium minus idoneum ad capien¬
dum cibum ipsos cibos ei dat. s tiaiectos per
carnem suam: nam ipse: panis quo infans pas¬
citur. quo et mater eius pascitur: s ad mensam
infans minus idoneus est. ad mamillam idone¬
us est. panis ergo de mensa traicitur ꝑ matrs
mamillam. ut sic ꝑueniat idem alimentum
arbitratus est eẽ aequalis dõ. qualem caperant
ꝓ modo suo angłi. et unde in celo potestas et
uirtutes sp̃s intellectuales pascerentur:⁊ homo
aut̃ infirmus et carne in uolutus iace̾ret in
terra. nec posset ad eum ꝑuenire panis celestis
ut panem angłoꝵ manducaret homo. et mã¬

Expanded text:
o apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus ad infirmitatem tuam, hoc primo crede, et fortiter tene. Quomodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et man
Abbreviated transcription (Latin):
situm ex hocnunc et usq in scłm. S non
semꝑ scłi nomen hoc scłm significat. s aliqu̾a¬
do aeternitatem: quia ȩternum duob mo¬
dis intelligitur. Usq in eternum hoc est aut
semꝑ sine fine: aut quousq ueniaius ad ȩter¬
nitatem. hoc ergo quomodo intelligendum
est: Quousq ꝑueniamus ad ȩternitatem
sꝑemus in dñm dm̃: quia cum uenerimus
ad eternitatem iam spes non erit. s res ipsa erit.

Expanded text:
st, «ex hoc nunc et usque in saeculum.» Sed non semper saeculi nomen hoc saeculum significat, sed aliquando aeternitatem; quia aeternum duobus modis intelligitur; usque in aeternum, id est, aut semper sine fine, aut quousque veniamus ad aeternitatem. Hic ergo quomodo intelligendum est? Quousque veniamus ad aeternitatem, speremus in Dominum Deum; quia cum venerimus ad aeternitatem, jam spes non
Abbreviated transcription (Latin):
meis: si reddidi retribuentib michi mala. de¬
cidam merito ab inimicis meis manis. et cet̾a:
sic uidetur et hic dixcisse. si non humiliter sen¬
tiebam. s exaltaui animam meam. Age quasi
dicturus est. illud michi contingat quomodo
et ibi. si reddidi retribuentib michi mala:
contingat michi illud. Quid: Decidam me¬
rito ab inmicis meis inanis. Sic et hic. si non
humiliter sentiebam s exaltaui animam meã:
quemadmodum qui ablactatus est a lacte suꝑ
matrem suam. sic retributio in animã meam
Intendite. Nostis quia quib dam infirmis dic̃
apłs: lac uobis potum dedi non escam. Hõ¬
dum enim poteratis: s necdum adhuc quidẽ
potestis. Sunt infirmi qui non sunt idonei ua¬
lido cibo: uolunt se extendere ad id quod ca¬
ꝑe non possunt. Et si aliquid ut cumq ceꝑitꝰ
aut uisi sibi fuerint caꝑe quod non cȩꝑunt.
eatolluntur inde et suꝑbiunt: inde uudentir
sibi quasi sapientes. Hoc aut̃ contigit. om̃o
herecicis. Qui cum eẽnt animales et carals

Expanded text:
meis, si reddidi retribuentibus mihi mala; decidam merito ab inimicis meis inanis» , et caetera: sic videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis meis inanis:» sic et hic, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Intendite. Nostis quia quibusdam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales,