comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ dicit apłs. Uiuens autẽ di sermo
⁊ efficax. ⁊ acutꝰ suꝑ omũe gladiũ ex
utraq parte acutũ. Unde ⁊ in alio lo¬
co de ore saluatoris gladrũ bicipitẽ
ctus: fugiet qͥ numqͣm fug̾e consueu̾at.
nesciens illud scͥptũ. Quo uadã a sp̃u
tuo: aut a facie tua qͦ fugiã: Pulchre
qͥdã poeta in gyganto machia de enche¬
lado lusit. &ͦ fugis enchelade: Quas¬
cũq accesseris oras: sub do semꝑ eris.
Iste autẽ leuiathan coluber fugiens.
in hebraico dr̾ bari: qͦd aqͥla int̾̃ptatꝰ
ẽ uectẽ: Syminachꝰ. concludentẽ: theo¬
dotio. robustũ. Uectẽ autẽ siue clau¬
dentẽ puto appellari: qͦd multos suo
gã dm̃i. de q̃ sc̃ͥptam ẽ uurga directi¬
onis ẽ uirga regni tui: qũe dñs int̾fi¬
ciet spũ oris suiꝰ habitatorẽ qͦndã ma¬
ris salsors ⁊ amarors fluctuũ. Q di
etint diabolũ acturum penitentiã.
ueniã consecuturũ: int̾precentur nob
quomͦ hoc accipiant qͦd scͥptum ẽ. ⁊ in¬

Expanded text:
s: Vivens autem Dei sermo et efficax, et acutus super omnem gladium ex utraque parte acutum . Unde et in alio loco de ore Salvatoris gladium bicipitem ctus, fugiet qui numquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Pulchre quidam poeta in Gigantomachia de Encelado lusit: Quo fugis, Encelade? quascumque accesseris oras, Sub Deo semper eris. Iste autem Leviathan coluber fugiens, in Hebraico dicitur BARI , quod Aquila interpretatus est vectem, Symmachus concludentem, Theodotio robustum. Vectem autem sive claudentem puto appellari, quod multos suo gam Domini, de qua scriptum est: Virga directonis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu oris sui , habitatorem quondam maris, falsorum et amarorum fluctuum. Qui dicunt diabolum acturum poenitentiam et veniam consecutorum, interpretentur nobis quomodo hoc accipiant, quod scriptum est: Et in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ pͥncipiũ plasmatis dñi. qͦd factũ:
ut illudat᷑ ab angłis eiꝰ. E in psalmo.
hoc mare magnũ ⁊ spaciosũ: ibi repti¬
lia qͦrũ ñ est ñimerus. ammalia par¬
ua cũ magnis. dracho iste qũe forma¬
sti ad ludendũ ei De hoc ⁊ in apoca¬
ly ꝑsi scͥbit iohes. facta ẽ pugna ince¬
lo. Michael ⁊ angłi ei bellabant cũdra
in cȩlo. EE missus ẽ dracho magnꝰ colubir
antiquus. qͥ uocat᷑ diaboł.⁊ sathanas.
qͥ errare fecit orbẽ t̃rarũ uniu̾sum.
missusq ẽ in t̃rã. ⁊ angłi eiꝰ cũ eo. Ibi¬
q d̃r. Missus ẽ accusator fratrũ nr̃orẜ.
qui accusabat eos corã dño do nr̃o. Illud

Expanded text:
Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, ut illudatur ab Angelis ejus. Et in psalmo: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . De hoc et in Apocalypsi scribit Joannes: Facta est pugna in coelo: Michael et Angeli ejus bellabant cum drain coelo . Et: Missus est draco magnus, coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, qui errare facit orbem terrarum universum; missusque est in terram, et Angeli ejus cum eo; ibique dicitur: Missus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat e
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ urtacharia dr̃ Stabat sathan
id ẽ adu̾sariꝰ a dextͥs eiꝰ. ut adu̾saret᷑ ei.
Appellat᷑q ⁊ belial id ẽ apostata. p̃uari¬
cator absq iugo. Unde ⁊ apłs. Quȩ in
quit cõmunicatio xp̃i ad beliab: Eubi¬
cũq lxx. ponunt filios pestilentie: in
hebraico scͥptum ẽ. filii belial. Unde ⁊ il¬
lud qͦd in ꝑsalmo cantt᷑ de myst̾io saltia¬
toris. filiꝰ imquitatis ñ apponet nocere
ei: in hebraico dr̃ fili belial. Appeliat᷑¬
q n⁊ aliis nominib: ut in alio psalmo scͥo¬
tum ẽ. Suꝑ aspidem ⁊ bafiliscũ ambula¬
bis. ⁊⁊ conculcabis leonẽ ⁊ drachonẽ. Qui
dracho ꝓpͥe in hebraico sermone appella¬
tur leuiathan. Ipse ẽ magnꝰ cȩtus: de qͥ
qͦd a xp̃o capieudis sit mẏstico in iob ser¬
mone narrat᷑ qͥ magnũ cecũ capturus
ẽ. Nã ⁊ ibi ꝓ cęto leuiathan ponitur. Et
itͥum. Adduces autẽ drachonẽ in hamo.
circũ dabis capistrũ narib eiꝰ. Statunq

Expanded text:
de et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, de et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, id est, adversarius, a dextris ejus ut adversaretur ei . Appellaturque et BELIAL , id est, apostata, praevaric communicatio Christi ad Belial ? et ubicumque LXX ponunt filios pestilentiae, in Hebraico scriptum est, filii Belial. Unde et illud quod in psalmo canitur de mysterio Salvatoris: Filius iniquitatis non apponet nocere ei , in Hebraico dicitur, filius Belial. Appellaturque et aliis nominibus, ut in alio psalmo scriptum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Qui draco proprie in Hebraico sermone appellatur LEVIATHAN . Ipse est magnus cetus, de quo, quod a Christo capiendus sit, mystico in Job sermone narratur: Qui magnum cetum capturus est ; nam et ibi pro ceto, Leviathan ponitur; et iterum: Adduces autem draconem in hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque:
Abbreviated transcription (Latin):
scõ inducet irã suã. illud significat qͦd
a sc̃ĩs ira di incipiat: uł omnis illiꝰ ultio.
iusta scãq sit. ñ de m̃tis ꝑturbatione
descendens ut in hominib solet. s stu¬
dio corrigendi. Terrã autẽ habitato¬
ne st̃ dõ placere ñ possunt Terra au¬
tẽ in hoc loco animã significat: que
iiuit carnalit̾. & reuelabit sangumẽ
suũ si quẽpiã scandalirau̾it: ⁊ cum ca¬
yn meret᷑ audire. Uox sanguinis fr̾is
tui clamat ad me de t̾̃ra. q̃ aꝑuit os
suũ. ut susciꝑet sanguinẽ fr̃is tui.
Omĩs gͥ sanguis in die iudicii reqͥret᷑
nec abscondet t̃ra sanguinẽ suũ. ⁊ in¬
t̃fectos qͦs occidit uł uolens uł ꝑ negli¬
Lxx. In die illa inducet ds gladiũ
sem̃ ⁊ magnũ ⁊ fortẽ. suꝑ drachonẽ
colubrũ fugientẽ. suꝑ drachoñe tor¬
tuosũ. ⁊ occidet drachonẽ qͥ ẽ in mari.
Tradunt hebrei diabolũ id ẽ crimi¬
natorẽ qͦd g̃cũ nom̃ ẽ. hebraice ap¬
pellarisathan. hoc ẽ adu̾sarium. Un¬

Expanded text:
at, quod a sanctis Dei ira incipiat, vel omnis illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigendi. Terram autem habitatone sunt, Deo placere non possunt . Terra autem in hoc loco significat animam quae vivit carnaliter. Et revelabit sanguinem suum, si quempiam scandalizaverit, et cum Cain meretur audire: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui . Omnis igitur sanguis in die judicii requiretur, nec abscondet terra sanguinem suum; et interfectos quos occidit, vel volens, vel per negliLXX: In die illa inducet Deus gladium sanctum, et magnum, et fortem, super draconem colubrum fugientem, super draconem cotuosum, et occidet draconem qui est in mari. Tradunt Hebraei diabolum, id est, criminatorem, quod Graecum nomen est, Hebraice appellari SATAN , hoc est, adversarium. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ecce dñs dissipabit t̾ram ⁊ nudabit
cã. sitie uixta lex. ecce dñs disꝑdet or¬
bẽ t̾rarum ⁊ desolabit eũ. usq ad p̃sens
capitulũ contͣ orbem in consumatione
mundi uidiciũ p̃dicatum ẽ. ⁊ nouissi.¬
ma inimica destruet᷑ mors.: ꝓpt̾ea ad¬
n̾sum diabolũ extrema seutentia ẽ tit

Expanded text:
est: Ecce Dominus dissipabit terram, et nudabit eam ; sive juxta LXX: Ecce Dominus disperdet orbem terrarum, et desolabit eum, usque ad praesens capitulum, contra orbem in consummatione mundi judicium praedicatum est, et novissimus inimicus destruetur mors : propterea adversum diabolu
Abbreviated transcription (Latin):
annos centum loquit᷑. Parui st̃ ⁊ pes¬
sumi dies mei. Ira autẽ dni tͥnsitura illa
ẽ. quã thesaurizant sͥ qͥ nolt̃ agere pe¬
nitentiã. Qne pꝰqͣm tnsierit nequa qͣm
cellaria ultͣ claudent᷑: s implebitur
qͦd scͥꝑtum ẽ sichis occultũ qͦd ñ reue¬
labit᷑. ⁊ absconditũ qͦd ñ manife¬

Expanded text:
annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum quod non revelabitur, et absconditum quod n
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ Raphaun. ⁊ transfert᷑ in gy¬
gantes. Simulq qͥa supͣdix̾at mor¬
tui uitã ñ uidebt̃: ut manifestiꝰ de¬
monstraret ñ dici de mortius lege
nature. separatione amime accorporis
s de his qͥ peccato mortui st̃: ñc e con¬
t̾rio dicit ad dm. Uiuent mortui tui.
qͥ int̾fecti st̃ ꝓpt̾ te. Qͥ ñ absolute mor¬
tui. ut hex tͣnstulert. s iuxta hebraier̃

Expanded text:
legitur RAPHAIM, et transfertur in gilegitur RAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum
Abbreviated transcription (Latin):
audient uocem filii dĩ ⁊ qui audiers
uiuent: ⁊ egredient᷑ qͥ bona fecert̃. in re¬
surrectione uitȩ. ⁊ qͥ mala. in resurrecti¬
onẽ uidicii. Ros enĩ dñi iuxta fabulas
poetarũ. uincens om̃s herbas peonias.
tutuficabit corpora mortuors. & qͣm
iactis in t̃ra sementib ros patilatim
crescere facit herbas ⁊ ad fruges sui
geñis ꝑuenire. sic dm̃ ros. qui pro
miscdia ponit᷑ Ros enĩ luminũ pluri¬
mors: qͦd hebraice dr̃ oroch. Trã autẽ
id ẽ corpora Raphaim. gygantũ uide¬
licet ⁊ impiors: dñs in penas detrahet
sempit̾nas. Deniq ꝓraphaim soli. lxx
impios tͣnstuler̃t. & qͥa supͣlegimꝰ. mor¬
tui uitã ñ uidebunt. nec mediei susci¬
tabunt: ꝓ qͦ aquila ⁊ syminachus rã¬
phaun. ⁊ gygantes int̾pretati st̃. q̃rimꝰ
q̃ erroris causa sit ut ꝓ raphaimn hebra¬
ico. alii gygantes. alii medicos posue¬
rint. Uerbũ hebraicũ Raphaim. si
dicos. Sin autẽ absq uau litt̾a sc̃bat᷑

Expanded text:
t vocem Filii Dei, et qui audierint vivent, et egredientur qui bona fecerunt in resurrectionem vitae, et qui mala, in resurrectionem judicii . Ros enim Domini, juxta fabulas Poetarum vincens omnes herbas Paeonias, vivificabit corpora mortuorum. Et quomodo jactis in terram seminibus, ros paulatim crescere facit herbas, et ad fruges sui generis pervenire: sic Domini ros qui pro misericordia ponitur, ros erit luminum plurimorum, quod Hebraice dicitur OROTH . Terram autem, id est, corpora Raphaim, gigantium videlicet et impiorum, Dominus in poenas detrahet sempiternas. Denique pro RAPHAIM soli LXX impios transtulerunt. Et quia supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si pdicos; sin autem absque VAU littera scribatur,
Abbreviated transcription (Latin):
repbis. t̃ra autẽ impiors cadeti sc̃ ad
sc̃os loquit᷑ Qa uob resurrectio ꝓmis¬
sa ẽ : donec in peccatores ⁊ impios di tra
deseuiat. ing̾dimini in sepulcbra ur̃a.
⁊ abscondite uos. Breue enĩ tempꝰ ẽ:
donec di ꝑtͣnseat indignatio. Si qui¬
dẽ eg̾dietur dñs deloco suo: quia mi¬
seriecors ⁊ miserator dñs. ⁊ clem̃tissimꝰ
pat̃ filios negligentes ferire cõpel¬
litur: ⁊ qͦdamm de sua sententia c̃o¬
mutari. ut uisitet ⁊ inducat ira suꝑ
habitatores t̃rȩ de quib dr in osee.
Maledictio ⁊ m̃daciũ. ⁊ adult̾iũ ⁊ fur¬
tũ. effusa sc̃ suꝑ habitatores t̾rȩ. Et
in apocalypsi tcio legimꝰ. Ue suꝑ ha

Expanded text:
ad sanctos loquitur, quia vobis resurrectio repromissa est, donec in peccatores et impios ira Dei desaeviat: ingredimini in sepulcra vestra, et abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, ut visitet et inducat iram suam super habitatores terrae, de quibus dicitur in Osee: Maledictio et mendacium, et adulterium, et furtum effusa sunt super habitatores terrae . Et in Apocalypsi tertio leg
Abbreviated transcription (Latin):
tus es nec glorificatꝰ. s e contͣrio õs
a tui scientia recessert̃: propterea
dñe ꝑcutite eos. ut in angustia te
requirant. ⁊ in tribulatione mur¬
muris doctrina tua sit eis: quando
tantũ eis malors pondꝰ incũbet.
ut nec elamare qͥdẽ audeant cos¬
fident̃. s dolorẽ suũ silentio de

Expanded text:
tus es, nec glorificatus; sed e contrario omnes tus es, nec glorificatus; sed e contrario omnes a tua scientia recesserunt; propterea, Domine, percute eos, ut in angustia te requirant, et in tribulatione murmuris doctrina tua sit eis: quando tantum eis malorum pondus incumbet, ut ne clamare quidem audeant confidenter, sed dolorem suum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
sti om̃e masculinũ eoꝵ: eundẽ sensũ
Porro iuxta hebreos multo alt̾ est
sensꝰ ⁊ pͥori disputationi congrueis.
Dix̃at dñs. Miseream̃ unpio. Propħa
respondat. & ubi ẽ iusticia tua. p̃ser¬
tim cũ tanta mala in scõs tuos oꝑatꝰ
sit: Ad qͦd dñs. E ñ uidebit inquit
manꝰ tua ad ꝑcutiendũ: ⁊ ñ uideant
głam tuã quã ñ merent᷑ aspicere
ad qͦd dñs. uideant magis.i confun¬
dantur. Rursũq ꝓpħa. Dñe pac̃ẽ da
resurgant in gła: s contere omnem
memoriã eors̾. Causãq reddit. cur
eos cupiat int̾ire. Indulsisti genti
dñe: indulsisti genti sũqͥd glori¬
ficatꝰ es: & ẽ sensꝰ. Sepe misertus es
gentib. id ẽ humano geni: ⁊ exercu¬
isti in eas incredibilẽ clem̃tiã. Nũqͥd
te cognouert̃: Nũqͥd glorificauert̃
nom̃ tuũ Nonne e contͣrio a te lon
ne murmuris doctrina tua eislxx.
Dñe in tribulatione recordatus sum
tuiᷤ tribulatione parua. doctrina
tua nob̃ Qͥa indulgens sepe contẽp¬

Expanded text:
 Al. masculinum eorum, eumdem sensum Porro juxta Hebraeos multo aliter est sensus, et priori disputationi congruens. Dixerat Dominus: Misereamur impio. Propheta responderat: Et ubi est justitia tua? praesertim cum tanta mala in sanctos tuos operatus sit. Ad quod Dominus: Et non videbit, inquit, manus tua ad percutiendum, et non videant gloriam tuam, quam non merentur aspicere. Ad quod Dominus: Videant magis et confundantur. Rursum Propheta: Domine, pacem da resurgant in gloria, sed contere omnem memoriam eorum. Causasque reddit, cur eos cupiat interire. Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti, numquid glorificatus es? Et est sensus: Saepe misertus es gentibus, id est, humano generi, et exercuisti in eas incredibilem clementiam, numquid te cognoverunt? numquid glorificaverunt nomen tuum? Nonne e contrario a te longne murmuris doctrina tua eis. LXX: Domine, in tribulatione recordatus sum tui, in tribulatione parva doctrina tua nobis. Quia indulgens saepe contemp
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dñs custodierit ciuitatẽ. frustra
uigilabit qͥ custodit eã: sic nͥ dñs
languorẽ curau̾it. inuanũ laborañ
medici. qui cupiunt sanare languen¬
tes nͥ dũs custodierit sanitatẽ. in
uanũ custodiunt qͥ etiã p̃cepta custo¬
diendȩ salutis ꝓpͥis edunt libris. Sẽꝑ¬
q dicendũ ẽ ñ solum in corporis. s etiã
in animȩ sanitate: benedic anima
mea dño. qͥ sanat om̃s languores tu¬
os. Porro qui peccato mortui ꝑ seue.¬
rant. ⁊ nulla arte medicinȩ posst̃
reciꝑe auime sanitatẽ: isti disꝑdn¬
tur ⁊ tollentur a dño: ⁊ quicquid
robustũ in eis ẽ qͦd masculinũ uo

Expanded text:
rit civitatem, frustra vigilavit qui custodit eam . Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum laborant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes languores tuos . Porro qui peccato mortui perseverant, et nulla arte medicinae possunt recipere animae sanitatem, isti disperdentur et tollentur a Domino, et quidquid robustum e
Abbreviated transcription (Latin):
docem᷑ ea q̃ dicturus ẽ suꝑiorib co¬
pulanda: pot̾amꝰ qͣsi ꝓpͥũ capituli
huiꝰ sensũ exponere. Nc̃ autẽ ad su¬
piora referenda ft̃ omĩa. Q m̃ ciuii
tas munita desolata erit. speciosa
qͦndã. relinquet᷑ qͥsi desertum. ⁊i
bi uitulus accubabit. ⁊ consumet
ꝓpaginẽ uineȩ. ⁊ om̃ia siccabuntur.
qm ñ est popłs habens intellectũ.
⁊ ꝓpt̾ stulticiã eiꝰ nullã a exeatore
suo miscdiam consecutus ẽ. iecireo
ꝑcutiet siue conclud et dñs ab alueo
uł cuio fluminis usq ad torrente
egypti: ut in uniu̾sa iudea. q̃ an¬
dam reꝑmissionis t̃ra fuit. nullus
repꝑiatur sermo doctrine nichil
scientiȩ scͥpturarũ: de qͥb ⁊ apłs lo
quitur. ut ñ attendamꝰ iudaieis fa¬
bulis ⁊ mana̾atis hominũ qͥ ai̾ttunt᷑

Expanded text:
docemur, ea quae dicturus est superioribus codocemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam tas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam a Creatore suo misericordiam consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apostolus loquitur: Ut non attendamus Judaicis fabulis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuxta hebraicũ doceant hierłm. si ue
trã isrł. qͦd iste sit dñs ⁊ ds. Popło enim
isrł ñ habente sapientiã illo t̃epore qͣu¬
do passus ẽ dñs. ⁊ impletum ẽ uaticini¬
ũ ꝓphetale. saluũ me fac dñe qm̃ de
fecit scs̃. ⁊. om̃s declinatier̃t. simul mu¬
tiles facti ft̃. ñ est qͥ faciat bonum
ñ est usq ad unũ: uocant᷑ mulieres
de spectaculo. ut qͦd ipsȩ uid̾unt. apłis
nuntient. Isrł autẽ de quo dictum ẽ. is¬
rahel ñ cognouit me. ⁊ popłs m̃s me¬
ñ intellexit. clem̃tissimũ creatorẽ.⁊
auctorẽ suũ ꝓuocauit in amaritudi¬
nẽ. ut nũquã eiꝰ misereat᷑. Hȩc pie
quidẽ dicunt᷑. s quomͦ cũ cȩtis congro¬
ant. ⁊ consũmationis mundi tẽporib
eoaptent᷑. difficilis int̾pretatio ẽ.
erit in die illa ꝑcutiet dñs ab alueo
fluminis usq ad torrentẽ egypti
Lxx. Et erit in illa die coneludet
dñs a fossa fluminis usq ad rinoco¬
rurã. Hisi uinxisset. in die illa. ꝑqͦd

Expanded text:
 juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Salvum me fac, DomineOmnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est : Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
la canent tuba magna. ⁊ uenient qͥ ꝑi¬
erant in regione assyrioꝵ. ⁊ qͥ pierant
inegypto si adorabunt dñm suꝑ moi¬
tẽ sẽm hierłm. In hoc loco iudei cassa
stare ñ pot̃. seq enĩ de assẏriis tantũ
⁊ de egypto: s de toto orbe t̾rarũ qͥ
in xp̃o credituri st̃ uocabunt᷑ Ego
hoc significat: qͦd in nouissima tu

Expanded text:
la, canent tuba magna; et venient qui perierant in regione Assyriorum, et qui perierant in Aegypto: et adorabunt Dominumudaei cassa stare non potest. Neque enim de Assyriis tantum et de Aegypto, sed de toto orbe terrarum, qui in Christum credituri sunt, vocabuntur. Ergo hoc significat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ꝑcussis adu̾sariis ur̃is atiuo flumi¬
nis usq ad torrentẽ egypti. id ẽ ab eu¬
frate usq ad nilũ. uos uł ipsi cong̃ga¬
mini ad fidẽ dni imnus ⁊ unꝰ qͥa tudeoꝵ
turba ñ credidit. ꝑ qͦd significat pau¬
cos ex iudeis in saluatorem dnm credi¬
turos Cel certe o apostoli ⁊ apłiei uiri
iudeoꝵ multitudine ñ credente. uos
de doto orbe qͦs potueritis qͦsi oues mor¬
bidas referte ad caulas dñi ⁊ conõga
mũ annuntiare u̾bũ di. s qr indignos
tios iudicatis salute. ecce conũtim᷑ ad

Expanded text:
ris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credituros. Vel certe, o Apostoli et apostolici viri, Judaeorum multitudine non credente, vos de toto orbe, quos potueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congebat annuntiare verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis salu
Abbreviated transcription (Latin):
sit E exponit causas. cur postulet
pace. Fro cunctis enĩ oꝑib q̃ oꝑati st̃
suꝑ t̾rã. dicunt se sustinuisse torm̃ta:
⁊ ustũ ẽẽ. ut pꝰ supplicia atq crucia¬
tus miscdiam ꝯsequant᷑. Siue alit̾.
⁊ reddidisti uniu̾sa q̃ pollicitus es:
ni absq te. tantũ in te recordem᷑ no¬
minis tui. Lxx. Dñe d̾s ñr pos¬
qͥa nos absq te domini possedunt
ydola uidelicet uł demones ydo¬
lis assidentes: nicħq aliud postu¬
lamꝰ nͥ ut digni simꝰ pꝰ errores pluri¬
mos. ut tui nominis recordemur.
Iuxta .lxx. qͥ dixer̃t
posside nos hoc p̃cant᷑
ut p̃
pacẽ sͥ redditã di possessiofiani.
Qd quidẽ ⁊ de sapientia legimꝰ.
iuxta hebraicũ loquit᷑ in ꝓuerbiis.
Ds̃ possedit me mitio uiaru̾m suarũ:
Licet quedã exemplaria. male ꝓ pos

Expanded text:
 exponat causas, cur postulet pacem. Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: et reddidisti universa quae pollicitus es, ni absque te: tantum in te recordemur nominis tui. LXX: Dominus Deus noster, posquia nos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Estq sensꝰ. Sufficit ei ꝓ uniu̾sa pe¬
na: qͦd me cũ sõis meis ñ uidebit in
malestate regnantẽ. Qͥ dã impiũ ħ
ẽ Resa diabolũ intelligi uolunt.
de qͦ in nono psalmo scribit᷑. Increpa¬
sti gentes ⁊ ꝑiit impiꝰ. nom̃ eors de¬
lesti in et̾num. ⁊ in sełm scłi. Inim̾ici
defecer̃t framee in fiñe. ⁊ ciuita tes

Expanded text:
cit ei pro universa poena, quod me cum sanctis meis non videbit in mea majestate regnantem. Quidam impium, hoc est, RESA , diabolum intelligi volunt, de quo in nono psalmo scribitur: Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum et in saeculum saeculi. Inimici de
Abbreviated transcription (Latin):
o d̾s ignorat᷑ in t̾ra. Cũ autẽ iudicii
die ꝓ qualitate oꝑum unieuiq red¬
didis qͦd meret᷑ tc̃ iustitia tua cognos¬
ectur in orbe t̾rarũ: q̃ pͥus apud in¬
credulos uidebat᷑ in iusta. ita ut unꝰ
scõꝵs quoq dic̾et. Mei aut̃e pene mo¬
ti st̃ pedes. pene effusi st̃ gressus mei.

Expanded text:
 Deus, ignoratur in terra. Cum autem in judicii die pro qualitate operum unicuique reddideris quod meretur, tunc justitia tua cognoscetur in orbe terrarum, quae prius apud incredulos videbatur injusta, ita ut unus sanctorum quoque diceret: Mei autem pene moli sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei:
Abbreviated transcription (Latin):
immicus isrł in tantũ ut fac̾et eos
fornicari cũ madianitis. ⁊ consecra¬
ri ydolo beelphegor. qͥ int̾pretatur
pͥap. contͣ quẽ ⁊ hieremias loquit᷑.
Egrediet᷑ chamos in captiuitate: sa¬
cerdotes illiꝰ ⁊ pͥncipes eiꝰ simul. Et
iterũ. Confundet᷑ moab in chamos
sic̃ confusa ẽ domꝰ isrł in betheb
reliꝗͣ his similia. atq ex uno ydolo:⁊
demone. qui huic ydolo p̃sidebat: om̃s
indicat ꝯtrarias fortitudines humili¬
andas ⁊ deducendas in tarcharũ. ⁊ instar
pulueris conterendas. Sin autẽ ħ ita
urbs fortitudinis nr̃e syon saluator
ponet᷑ in ea murꝰ ⁊ante murale. Lxx.
IN die illa cantabunt canticũ istud
suꝑ t̾ram uideam: ⁊ ciuitas fortis et
salutare nr̃m ponet murũ ⁊ cireumu¬
rale Cũ humiliatus fuerit moab.
⁊ detractus int̾ram usq ad puluerem.
⁊ om̃s inimiei substrati. xp̃i pedib tẽ
cantabit᷑ canticũ istud in t̃ra uida. si¬

Expanded text:
inimicus Israel, in tantum ut faceret eos inimicus Israel, in tantum ut faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno idolo et daemone, qui huic idolo praesidebat, omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita Urbs fortitudinis nostrae, Salvator ponetur in ea murus et antemurale. LXX: In die illa cantabunt canticum istud super terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractus ad terram usque ad pulverem, et omnes inimici substrati Christi pedibus, tunc cantabitur canticum istud in terra Juda si
Abbreviated transcription (Latin):
ita conteret᷑ ut solent plaustro paleȩ
conteri. Hoc iuxta ritũ loquitur pa¬
lestine. ⁊ multarũ orientis ꝓuineia¬
rũ : q̃ ob pratorũ ⁊ feni penuriã pa¬
leas p̃parant. ut animantiũ pabula¬
fiant. St̃ autẽ carpenta fertata. rotis
ꝑ mediũ in serrarũ mͦ se uoluentib.
q̃ stipulã contert̃. ⁊ cõminuunt in pa¬
leas. Quomͦ gͥ plaustris serratis pa¬
leȩ conterunt᷑.: sic conteret᷑ moab sub
eo. siue sub di potentia siue in semet¬
ipso ut nichil in eo integrũ remane¬
at. Et sic̃ solet qͥ natat totũ corpꝰ exten¬
de. ita ille de sua podentia allidet᷑
in t̾ram. ⁊ ruens sonitũ faciet. Omĩa
qͦq munim̃ta sublimiũ uiroꝵ illi
siue muroꝵs. ut in hebiaieo continet᷑:
concident ⁊ humiliabunt᷑ ⁊ detra¬
hent᷑ in t̃ram usq ad puluerẽ cõmi¬
nuta. Igit᷑ sermo ꝓpħicus licet de con¬
sũmatione mundi geñalit̃ texat ua¬
ticiniũ: tam̃ ne p̃sentia omĩno uide¬
at̾ negligere. nominat moab qͥ fuit

Expanded text:
e conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas praeparant esui animantium. Sunt autem carpenta ferrata, rotis per medium in serrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive mconcident et humiliabuntur, et detrahentur in terram usque ad pulverem comminuta. Igitur sermo propheticus licet de consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praesentia omnino videatur negligere, nominat Moab, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
penarũ. Iuxta lxx. ad ipsã dr̃ hierłm
tuo durissimo atq crudeli ⁊ in fu¬
rore blasphemiarum tuarũ apłos
dñi atq doctores int̾ficere cupiebas:
Ic circo suꝑ his dmmittet᷑ iniquitas do¬
mͦ iacob: ⁊ iste om̃is fructus. ut aufe¬
ratur peccatũ eiꝰ : quia posuit om̃s
lapides altaris sic̃ lapides cineris alli¬
sos. slon stabunt luci ⁊ delubra.
Lxx. P ropterea auferet᷑ iniquitas
iacob: ⁊ hec erit benedictio ciꝰ cũ ab¬
stulero peccatũ eiꝰ qͣndo posuerit
om̃s lapides ararũ contritos qͣs i ci¬
nerẽ cõminutũ : i ñ ꝑseuerabunt
arbores eor ⁊ ydola Causas red¬
dit cur pꝰqͣm
iudei in dñm mise¬
uoluerint age penitentiã. ut im¬
pleatur saluatoris oratio. pat̃ ignos¬
ce illis qͦd enĩ faciunt nesciunt. Prop¬
terea inqͥt dimitet᷑ iniquitas domui
iacob ⁊ auferet᷑ peccatũ eiꝰ ut me¬
reat᷑ beuedictionẽ dĩ qͥ s maledicti

Expanded text:
poenarum. Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jerpoenarum. Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jertuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miseoluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
au̾int eos do. In
m̃sura contͣ
mensurã. cũ abiec¬
dicabit cã. Lxx. Rixans ⁊ exꝓbians:
emittet eos. I uxta hebraicũ hic Sensꝰ
ẽ. Sic̃ fecit hierłm: sic recipiet. Iuxta
insurã qͦ m̃sa ẽ.: remetiet᷑ er Tuncq
cumulatã m̃surã recipiet: qͣndo ui¬
dicii tempꝰ aduen̾it. ⁊ abiec̾it eã s.
siõn enĩ isrł sic̃ ꝑcussit ꝑcutiet᷑. nec
sic̃ int̾fecit int̾ficiet᷑: qͥ iurgabat con¬
tra apłos ⁊ exꝓbrabat doctorib suis:
n p̃cipiebat ne in i nõie xp̃i loq̃ren¬
tur. Propt̾ea d̾s abiciet eos: ⁊ de suo
expellet grege. Meditatus ẽ in sp̃u
suo duro ꝑ diẽ est. Lxx. Nonne tu
eras qͥ meditabaris in spũ duro int̃¬
fic̾e eos spũ furoris.ꝰ Iuxta hebraics̃
hoc dr̃. In mensura qua mensa ẽ hie¬
rusalem recipiet. Propt̾ea ds̃ in sꝑũ
suo duro atq uehementi meditatus
ẽ siue locutus cont eã in die estus:
hoc ẽ in ꝑsecutionis tẽpore. qͣndo ar¬
dentior indignationis dies ẽ atq

Expanded text:
. In mensura contra mensuram cum abjecdicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii temNon enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua mensa est, Jerusalem recipiet: propterea Deus in spiritu suo duro atque vehementi meditatus est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutionis tempore, quando ardentior indignationis dies est atque
Abbreviated transcription (Latin):
guat᷑ parieti atq ꝑtͣuseat: sic tur¬
bo blasphemantiũ iudor illi nocere
ñ potuit. Et ut alia utar similitudi¬
ne: sic̃ ꝓpago gͣuissimo torret᷑ estu. at¬
q flaccescit. ita tumultũ alienor. ħ
es ⁊ ꝑire. Iuxta lxx. int̃pretes: ñ dico
sensuũ s u̾boꝵ ordinẽ ⁊ conseq̃ntiã
in hoc loco repꝑire ñ potui & ꝓ eolo¬
co ubi nos int̃pretati sumꝰ. sic̃ estũ in
fiti ꝓ qͦ in hebraico scͥptum ẽ basaion¬

Expanded text:
gatur parieti atque pertranseat: sic turgatur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flaccescit, ita tumultum et clamoremet perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
uitas cũ destructa fuerit. in et̃nũ
ñ edificabit᷑. ut mille annoꝵ reg¬
nũ ⁊ auree hierłm atq gẽmate
somnia conquiescant. Destructa
autẽ hierłm ꝓ impietate sua:
laudabit dm̃ popłs fortis. Qͥ sit
autẽ popłs fortis: sequens uersꝰ
ostendit. Ciuitas gentiũ robusta¬
rũ timebit te. Illis enĩ blaspheman¬
tib: gentiũ popłs timebit. P rincipi¬
ũ enim sapientie timor dñi. Lauda¬
bitq te popłs fortis. ⁊ eiuitas gentiũ
robustarũ timebit te. hoc ẽ eccłia de
gentib cong̃gata: qͥa factus es forti¬
tudo pauꝑi xp̃o tuo: de qͦ in psal¬
mis legimꝰ Beatꝰ qui intelligit suꝑ
egenum ⁊ pauperẽ. & in zacharia se¬
cundũ hebraicã u̾itatẽ pauꝑ. hocẽ
hẽbion suꝑ pullũ asine sedere dese̾¬
bitur fortitudo egeno intribulatio¬
ne passioiis sue: spes aturbine pa¬
tibuli: ⁊ umbraculũ ab estu. qͣndo
locutus ẽ. Pat̾ in manꝰ tuas cõmendo
spm̃ meũ. Quomͦ enĩ siuentꝰ impin¬

Expanded text:
as cum destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructa autem Jerusalem pro impietate sua, laudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et in Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quomodo enim si ventus impin
Abbreviated transcription (Latin):
serunt suꝑ eã puluerẽ pedũ suors.
Et qͥa saluatoris dru̾bis. omĩs qui
se exaltat humiliabit᷑. ⁊ qͥ se humiliat
exaltabit᷑ ñ solũ hoc ad homines. s
ad ꝯtrarias qͦq fortitudines. referre
possumꝰ Iuxta lxx. laudes d̃o ꝓpħa
decantat: qͦd om̃s suꝑbos humiliet.
uniu̾sarũ urbiũ munim̃ta usq
ad solũ diruat: ⁊ scõꝵ ea mitiũqi
humiliũ calcent pedes. Semita ui¬
sti recta ẽ: rectꝰ callis iusti ad ãbu¬
landũ & in semita iudicioꝵ tuoꝵ¬

Expanded text:
. Et quia Salvatoris dicitur verbis, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur , non solum hoc ad homines, sed ad contrarias quoque fortitudines referre possumus. Juxta LXX, laudes Deo Propheta decantat, quod omnes superbos humiliet, et universarum urbium munimenta usque ad solum diruat, et sanctorum ea mitiumque et humilium calcent pedes. Semita justi recta est, rectus callis justi ad ambulandum: et in semita judiciorum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pretati st̃ lat̾em qͥ hebraice appella¬
tur lebana: u̾bi ambiguitate decep¬
ti. Rursũ ꝑ hama id ẽ calore. ꝑ qͦa
untelligitur sol: posuert̃ murũ. qͥ
hebraice dr homa. Est autẽ hic sensꝰ
totiꝰ capituli. fenestrę celi aꝑte ft̃.
ut ꝓspiciente dño t̾rena peccata.
⁊ corrueret: ⁊ neqͣ qͣm tltͣ in pristĩ
statũ resurgeret. In die illa hoc ẽ
in die uidicii uisitabit dñs suꝑmi
liciã. siue fuꝑ ornatũ cęli in excelsis:
ut ñ solũ t̾rena. s ⁊ celestia udicet.
Qͥs autẽ ornatus fit celi. siue mi¬
litia: moyse scribente discamꝰ. Ca
ue ne suspiciens cęlũ. ⁊ uidens solem
& lunã ⁊ stellas. ⁊ omnẽ ornatũ cęli:
decipiaris. ⁊ adores ea. Uisitabit dñs
scđm idioma scͥpturarũ qͥsi egrotan¬
tẽ militiã ⁊ exercitũ cęli. ⁊ ferro. ⁊ cap¬
teriis indigentẽ : scđm illud. Uisita¬
bo in uirga peccata eors: ⁊ inflagellis
iniquitat᷑es eor. slã in sequentĩb

Expanded text:
terpretati sunt laterem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA . Est autem hic sensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata,  corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam, sive super ornatum coeli in excelsis, ut non solum terrena, sed et coelestia judicet. Quis sit autem ornatus coeli sive militia, Moyse scribente, discamus: ve ne suspiciens coelum, et videns solem, et lunam. stellas et omnem ornatum coeli, decim idioma Scripturarum, quasi aegrotantem militiam, et exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nib paucis. qͣndo maledictio uora¬
u̾it t̾ram. ⁊ ui orbe fu̾it solitudo. &
ħ uniu̾sa contigerint in medio t̃re.
in medio popłors ⁊ gñtium: tanta e¬
rit sc̃or paucitas. de quib dñs loqͥ¬
tur in eugłio. multi uocati. et pauci
electi: & tam uehemens pressura iusto¬
rum. ut cẽpteutur si fieri pot̃ etiã e¬
lecti di: ⁊ paucitas eoꝵ baecis oliua¬
rum rarissimis cõparetur. Que cũ
excusse fuerint atq demessȩ: uix
paucȩ remauent in ramorũ cacumi¬
ne Et quomͦ cũ funta fũit uinde¬
mia. solent pauꝑes egestate cogen¬
te uacuas circĩure uites. & pauca
uuarũ grana colligere. Hi gͥ qui re¬
manserint.⁊ pꝰ uindemiã mundi
atq p̾ssurã inanꝰ quiuerint antrxp̃i
ꝑ sequentis effugere. ⁊ penas inmi¬
nentis ardoris.: Leuabt̃ uoc̃e suã in
militudinẽ leticie magnitudine
gestientes: & huinient de mari huiꝰ
scłi. Propt̾ea qͥ ñc scͥpturis scĩs erudi¬

Expanded text:
nibus paucis, quando maledictio voranibus paucis, quando maledictio voraverit terram, et in urbe fuerit solitudo, et haec universa contigerint in medio terrae, in medio populorum et gentium, tanta erit sanctorum paucitas, de quibus Dominus loquitur in Evangelio: Multi vocati, et pauci electi : et tam vehemens pressura justorum, ut tententur, si fieri potest, etiam electi Dei: et paucitas eorum baccis olivarum rarissimis comparetur, quae cum excussae fuerint atque demessae, vix paucae remanent in ramorum cacumine; et quomodo cum fuerit finita vindemia, solent pauperes, egestate cogente, vacuas circuire vites, et pauca uvarum grana colligere. Hi igitur qui remanserint, et post vindemiam mundi atque pressuram, manus quiverint Antichristi persequentis effugere, sive poenae imminentis ardores, levabunt voces suas in militudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis erudi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in celis gaudiũ t̃re. & relicta ẽ
in urbe qͦndã celebrina. solitudo: &
portas uiarũ frequentiũ. ꝑ qͣs popło¬
rum influebant agmina. oppͥmet
habitator calamitas. & ut sciremꝰ
ꝑ spicue de totiꝰ orbis int̃itu nuntia
ogentiũ siue popłoꝵ. Quomͦ si pau¬
ce oliue q̃ remanserunt excutiantur
ex olea. ⁊ racemi cũ fuerit finita
uindemia:. hi leuabunt. uocẽ suã
Iatq laud abunt. Cũ glorificatus fu¬
erit dñs: hinnient in mari. Propt̃
ħ in doctrinis glorificate dñm. In
insulis maris. nom̃ dñi di isrł
Quantũ ab hebraica ũitate in hoc
loco .lxx. distat tͣns latio. seq̃ntia
uerba moustrabunt. xx. Q uo¬
mͦ si quis excutiat oliuã sic excũti¬
ent eos: & cũ quiescet uindemia.
isti elamore uociferabunt᷑. Qͥ au¬
tẽ relieti fuerint suꝑ t̾ram. lȩta¬
bunt᷑. simul cũ gła dñi conturbabi¬
tur aqua maris. Propterea gła dñi
in insulis maris erit: nom̃ d̾ni gło.¬
sum. erit dñi dĩ isrł̃. Pelictis homi¬

Expanded text:
udium terrae, et relicta est in urbe quondam celeberrima solitudo, et portas viarum frequentium per quas populorum influebant agmina, opprimet habitatorum calamitas. Et ut sciremus perspicue de totius orbis interitu nuntiaro gentium sive populorum. Quomodo si paucae olivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi cum fuerit finita vindemia. Hi levabunt vocem suam atque laudabunt, cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari: propter hoc in doctrinis glorificate Dominum: in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Quantum ab Hebraica veritate in hoc loco LXX distet translatio, sequentia verba monstrabunt. LXX: Quomodo si quis excutiat olivam, sic excutient eos: et si quiescat vindemia, isti clamore vociferabuntur. Qui autem relicti fuerint super terram, laetabuntur simul cum gloria Domini, conturbabitur aqua maris, propterea gloria Domini in insulis erit maris, nomen Domini gloriosum erit, Domini Dei Israel. Relictis homi
Abbreviated transcription (Latin):
bitur t̃ra in similitudinẽ ebrii: ñ
ut ipsa t̾ra redigat᷑ in puluerẽ. ⁊ in
nichili: s qͦd uniu̾sa t̾rena ꝑtͣnseant.
n succedat alia conu̾satio. Quomͦ e¬
brius nescit qͥd agat. s hebentib
ebrietate m̃bris. neruis. nec pes.
nec mens stat in suo officio: sic om̃is
t̃ra. id ẽ om̃s homines qͥ uersant᷑
in tr̃a. malorũ magnitudine atq
penarũ ebrii er̃t: ⁊ stupebunt ad
cuncta q̃ cerne iit. & sic̃ uniꝰ noctis
tab̾naculũ atq tentoriũ tͣns fert᷑
deloco in locũ. ⁊ locꝰ tentorii pͥstini
a uiatore deserit᷑. ita ut nullũ uesti¬
gium remaneat p̃teritȩ mansionis:
sic tͣnsibit figura huiꝰ mundi. Et e¬
rit tr̃a deserta: q̃ grauata ẽ in im¬
quitate sua. Cuiꝰ pondꝰ ⁊ grauissimũ
onus in zacharia scribitur: q̃ sede¬
bat suꝑ talentũ plũbi. Et corruet
inquit: & ñ adiciet ut resurgat. Non
qͦ resurrectio neget᷑ hominũ. ⁊ omĩũ
qui u̾sabant᷑ in t̾ra: s nequaqͣm e¬

Expanded text:
em ebrii: non quod ipsa terra redigatur in pulverem, et in nihili; sed quod universa terrena pertranseant, et succedat alia conversatio. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sed hebescentibus ebrietate nervis, nec pes nec mens stat in suo officio: sic omnis terra, id est, omnes homines qui versantur in terra, malorum magnitudine atque poenarum ebrii erunt, sicut unius noctis tabernaculum atque tentorium transfertur de loco ad locum, et locus tentorii pristini a viatore deseritur, ita ut nullum vestigium remaneat praeteritae mansionis: sic transibit figura hujus mundi, et erit terra deserta quae gravata est iniquitate sua, cujus pondus et gravissimum onus in Zacharia scribitur: Quae sedebat super talentum plumbi . Et corruet, inquit, et non adjiciet ut resurgat. Non quod resurrectio negetur hominum, et omnium qui versabantur in terra, sed nequaquam e
Abbreviated transcription (Latin):
olita ĩmagine choici. ꝑmaneat imago
suꝑcelestis. Primꝰ enĩ homo de t̃ra t̾re¬
nus: scds de celo cęlestis. Qualis t̾renꝰ
tales ⁊ t̾rem: & qͦlis suꝑcelestis tales ⁊
suꝑcelestes: ut sicut portauimꝰ imaginẽ
t̃reni. portemꝰ ⁊ imaginem suꝑcelestis.
Unde idem apls loquitur. caro ⁊ san
scđm hereticos dispereat natura corpo¬
rũ: s qͦ corruptiuũ hoc induat incor¬
ruptionẽ. ⁊ mortale hoc induat im
Luxit ⁊ defluxit t̃ra. & infirmata ẽ.
Defluxit orbis: in firmata ẽ altitu¬
do popłi t̃re. ⁊ t̾ra int̾fecta ẽ ab ha¬
bitatorib suis. Lex Luxit t̾ra:
corruptus ẽ orbis. Luxert̃ excelsi t̃rȩ:
t̃ra autem egit impĩe ꝓpter habita¬
tores suos Ds̃ suꝑbis resistit. humili¬
b autẽ dat grãm. Unde pͥma senten¬
tia ẽ contͣ eos qui excelsi st̃ t̃re.: ut¬
infirm̃tur uniu̾sa q̃ ñc̃ fortia sc̃. Se
quens. ꝓpter eos qui sanguinẽ san¬

Expanded text:
olita imagine χοϊκοῦ, permaneat imago olita imagine χοϊκοῦ, permaneat imago supercoelestis. Primus enim homo de terra terrenus, et secundus de coelo coelestis: qualis terrenus, tales et terreni; et qualis supercoelestis, tales et supercoelestes: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem supercoelestis . Unde idem Apostolus loquitur: Caro et sanquod secundum haereticos dispereat natura corporum, sed quod corruptivum hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immLuxit et defluxit terra, et infirmata est: defluxit orbis, infirmata est altitudo populi terrae, et terra interfecta est ab habitatoribus suis. LXX: Luxit terra, corruptus est orbis, luxerunt excelsi terrae, terra autem egit impie propter habitatores suos. Deus superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Unde prima sententia einfirmentur universa, quae nunc fortia sunt, propter eos qui sanguinem san
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sc̃i rapiant᷑ in nubib obiuã dño
in aera. ⁊ semꝑ cũ dño futuri sint.
eie illiꝰ. id ẽ t̃re. ide tͣnstuler̃t. ⁊ reue¬
lauit facĩe eiꝰ: ut ꝓcedant mortui
de sepulchris suis. siue nudauit eã:
ut omĩa oꝑa eiꝰ ꝑferant᷑ in publicũ.
& disꝑgantur habitatores eiꝰ in
diũsa loca p̃miis uł suppliciis de¬
stinati. Tc̃ nulla erit diu̾sitas int̃¬
nobilem ⁊ ignobilem. sac̾dotem & la¬
icum: seruum ⁊ dominum. ancillã
& dominã. diuitẽ ⁊ pauperẽ. fenerato¬
rẽ. ⁊ eũ qui ere alieno premitui: em̃tem
atq uendentẽ. Om̃s enĩ ex equo stabuni
ante tribunal xp̃i: nec erit acceptio ꝑso¬
narũ ap̃dm. De quo ⁊⁊ iobeis dem ꝓ¬
pemodũ u̾bis loquitur. Paruus etͣ
magnꝰ ibi st̃. ⁊ seruꝰ ñ timens dominũ
suũ. E Saluator in eugłio. cui om̃e iu¬
diciũ traditũ est. pleno sermone te¬
statur. Dissipabit᷑ ergo t̃ra. & omĩa t̃¬
rena oꝑa redigent᷑ ad nichilum: ut ab¬

Expanded text:
cti rapiantur in nubibus obviam Domino in aera, et semper cum eo futuri sint . cie illius, id est, terrae, iidem transtulerunt, et revelabit faciem ejus; ut procedant mortui de sepulcris suis: sive nudabit eam, ut omnia opera ejus proferantur in publicum, et dispergantur habitatores ejus in diversa loca, praemiis vel suppliciis destinati. Tunc nulla erit diversitas intnobilem et ignobilem, sacerdotem et laicum, servum et dominum, ancillam et dominam, divitem et pauperem, feneratorem et eum qui aere alieno premitur, ementem atque vendentem. Omnes enim ex aequo stabunt ante tribunal Christi, nec erit acceptio personarum apud Deum . De quo et Job eisdem propemodum verbis loquitur: Parvus et magnus ibi sunt, et servus non timens Dominum suum . Et Salvator in Evangelio, cui omne judicium traditum est, pleno sermone testatur. Dissipabitur ergo terra, et omnia terrena opera redigentur ad nihilum, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ⁊ in uirilem etatẽ ꝑuen̾it. diffi¬
cult̾ occidit᷑. Iuxta Syminachũ mortu
ñ inuificabunt. qͥ peccato mortui alios
uiuificare ñ possunt. Nec pulehra lauda¬
tio ẽ in ore peccatoris. & gẏgantes. idẽ
Raphaim ñ suscitabunt alios. qͥ ipsi ui¬
xta geneseos librũ appellant᷑ cadentes.
Uisitatq eos dñs: ut ⁊ mortuoꝵ ⁊ gy
gantũ om̃is deleatur memoria. Solus
enĩ pat̃ est qui suscitat mortuos ⁊ uiui¬
ficat: sic ⁊ filiꝰ uiuificat quos uult. Pos¬
sumꝰ mortuos symulachra appellare ho¬
minũ mortuoꝵ: ⁊ gygantes demones.
qͥ simula chris eoꝵ assident. Nec t̾rere
nos debet. qͣre .lxx. masculũ. ⁊ cęt̾i int̾¬
p̃tes memoriã tͣnstulerint: cũ. isdẽ tri¬
b litt̾is. ⁊ai. ⁊ capħ. ⁊ rẽs. utrũq scriba

Expanded text:
in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivificare non possunt, nec pulchra est laudatio in ore peccatoris. Et gigantes, id est, RAPHAIM , non suscitabunt alios, qui ipsi juxta Geneseos librum appellantur cadentes. Visitatque eos Dominus, ut et mortuorum et gigantium oter suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius vivificat quos vult . Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assident. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, cum eisdem tribus litteris ZAI , et CHAPH , et RES utru
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnstulert̃ liq̃fieri lat̾em ⁊ cad̾e mu¬
rum. Que autẽ erroris causa sit.
sequentia ũba monstrabunt. Sol
lingua hebraica trib nominib ap¬
pellat᷑. Sẽmes . ⁊ hama. qͦd int̾p̃tat᷑

Expanded text:
nstulerunt, liquefieri laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraica tribus generibus appellatur: SEMES , et HAMMA , quod interpretatur