comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordis puritate consistit. Nam quid ẽ
malũ. & reliqua: nisi cor ꝑfectum atq
mundissimũ do semꝑ offerre. & inta¬
ctũ a cunctis ꝑturbationib custodire:
huiꝰ gratia. gerenda. appetendaq
sunt nobis. Pro hac solitudo sectanda
est: ꝓ hac ieiunia. uigilias. laboris. cor¬
poris nuditatẽ. lectionẽ. ceterasq uirtu¬
tes debere nos susciꝑe nouerimꝰ ut sci¬
licet ꝑ illas. ab uniuersis passionib no¬
xiis separati. illȩsum p̃̾parare cor nr̃m
& conseruare possimꝰ. & ad ꝑfectionẽ
caritatis istis gradib innitendo conscen¬
dere : & ñ ꝓpter has obseruantias. si
forte honesta ac necessaria occupatio¬
ne p̾uenti. sollẽpnitatẽ districtionis
nr̃ȩ ñ potuerimꝰ implere. incidamus
in tristiciã. uł irã. siue indignationẽ:
ob quȩ expugnanda illud qđ p̾termis¬
sum ẽ fueramꝰ acturi. Non enim tantũ
ẽ lucrũ ieuinis. quantũ irȩ dispendiũ.
nec tantus lectione capitur fructus.

Expanded text:
cordis puritate consistit. Nam quid est cordis puritate consistit. Nam quid est malum, et reliqua, nisi cor perfectum ac mundissimum Deo semper offerre, et intactum a cunctis perturbationibus custodire? huius gratia gerenda adpetendaque sunt nobis. pro hac solitudo sectanda est, pro hac ieiunia, uigilias, labores, corporis nuditatem, lectionem ceterasque uirtutes debere nos suscipere nouerimus, ut scilicet per illas ab uniuersis passionibus noxiis inlaesum parare cor nostrum et conseruare possimus et ad perfectionem caritatis istis gradibus innitendo conscendere, et non propter has obseruantias, si forte honesta ac necessaria occupatione praeuenti sollemnitatem districtionis nostrae non potuerimus implere, incidamus in tristitiam uel iram siue indignationem, ob quae expugnanda illud quod praetermissum est fueramus acturi. non enim tantum est lucrum ieiunii quantum irae dispendium nec tantus lectione capitur fructus
Abbreviated transcription (Latin):
predioꝵ magnificentiã contẽnentes. pꝰ
hȩc uidemꝰ ꝓ scalpello. ꝓ grafio. ꝓ acu.
ꝓ calamo cõmoueri. Qui si contẽplatio
reb aͦmiterent : quod ne ꝓ magnis ac
p̾ciosis incurrerent opib. easdẽ peni¬
tꝰ abicere maluerunt. Nam & plerũq
ñnulli tanto zelo codicẽ seruant. ut
eũ nec leuit̾ qͥdem legi uel contingͣi. si
ac mortis incurrunt. unde monent᷑
stipendia patientiȩ. & caritatis acqͥre¬
re.Cũq om̃es diuitias suasꝓ xp̃i amo¬
re disp erseruit. pristinũ tam̃ cordis
affectũ in reb minimis retentantes.
& ꝓ ipsis ñnũꝙͣ mobilit̾ irascentes: ue¬
luti qͥ ñ habeant apłicam caritatẽ. ex
om̃ib infructuosi sterilesq reddunt᷑ ꝗđ
tes meas. & si tradidero corpꝰ meũ ita ut
ardeã. caritatẽ aũt ñ habuero nichil
mͥ ꝓdest. Unde liqͥdo cõprobat᷑. ꝑfeci¬
onem ñ statim nuditate. nec pͥuatione
om̃iũ facultatũ. seu dignitatũ abiectio¬

Expanded text:
praediorum magnificentiam contemnentes post praediorum magnificentiam contemnentes post haec uidimus pro scalpello, pro graphio, pro acu, pro calamo commoueri. qui si contemplationrebus admitterent, quod ne pro magnis ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus abicere maluerunt. nam et plerumque nonnulli tanto zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab alac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et charitatis acquirere. Cumque omnes divitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes, et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, veluti qui non habeant apostolicam charitatem, ex omnibus infructuosi sterilesque redduntur. tes meas, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Unde liquido comprobatur perfectionem non statim nuditate, nec privatione omnium facultatum, seu dignitatum abjectio
Abbreviated transcription (Latin):
patria. dignitates. diuitiȩ. delitię huiꝰ
mundi. & uoluptas uniu̾sa contẽpnitur:
ut scilicet puritas cordis ꝑpetua retente¬
tͣ. Hac itaq nobis destinatione ꝓposi¬
ta. semꝑ actus nr̃i. & cogitationes. ad eã
obtinendã rectissime dirigent᷑. Quȩ si
pre oculis nr̃is iugit̾ statuta ñ fuerit:
ñ solũ cunctos labores nr̃os uacuos pari¬
ter atq instabiles reddens. in cassum ac
sine ullo emolum̃to cõpellet effundi:¬
s etiã cogitationes om̃es diu̾sas sibiq cõ¬
trarias suscitabit. Necesse est enĩ mentẽ
quo recurrat. eui ue principalit̾ inhe¬
reat non habentẽ. ꝑ singulas horas. atq
mom̃tta ꝓ incursuũ uarietate mutari:
atq ex his quȩ extrinsecus accidunt. in
illum statũ continuo transformari. qͥ
sibi pͥmus occurrerit.
nc namq est quod ñnullos mundi
huiꝰ maximas facultates. & ñ solũ mul¬
ta auri atq argenti talenta. uerũ etiam

Expanded text:
patria, dignitates, diuitiae, deliciae mundi patria, dignitates, diuitiae, deliciae mundi huius et uoluptas uniuersa contemnitur, ut scilicet puritas cordis perpetua retentetur. hac itaque nobis destinatione proaposita semper actus nostri et cogitationes ad eam obtinendam recprae oculis nostris jugiter statuta non fuerit, non solum cunctos labores nostros vacuos pariter atque instabiles reddens, incassum eos ac sine ullo emolumento cosed etiam cogitationes omnes diversas sibique contrarias suscitabit. Necesse est enim mentem, quo recurrat cuive principaliter inhaereat non habentem, per singulas horas atque momenta pro incursuum varietate mutari, atque ex his quae extrinsecus accidunt, in illum statum continuo transformari qui sibi primus occurrerit. Hinc namque est quod nonnullos, mundi huius maximas facultates et non solum multa auri atque argenti talenta, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ. finẽ uero uitã ȩt̾nã. Scopos
uero ẽ puritas cordis: qm sanctifica¬
tionẽ nõ immerito nuncupauit: si¬
ne qua prȩdictus finis ñ poterit appre¬
hendi. Ac si dixisset aliis uerbis. Ha¬
bentes quidẽ scopon ur̃m in cordis
puritate: finem uͦ uitã ęt̾nao. De qͣ
destinatione docens nos idem apͥłs.
expressit ita dicens: quȩ posteriora
sunt obliuiscens. ad ea uero quȩ in
ante sunt extendens me : ad destina¬
tũ ꝑsequor. ad brauiũ suꝑnę uocati¬
onis dđn. Quod eudentius in greco
si dixisset. Hac destinatione qua illa
posteriora obliuiscor. id ẽ anterio¬
ris hominis uttia. ad finẽ brauis cȩ¬
lestis ꝑuenire contendo. Quicqͥd gͦ nos
ad hoc scopon id est puritatẽ cordis po¬
test dirigere: tota uirtute sectandũ est.
Quicqͥd autẽ ab hac retrahit: ut ꝑnitiosũ
ac noxiũ deuitandũ. Pro hac enĩ uniu̾¬
sa agimꝰ : atq toleramꝰ. D hac parentes.

Expanded text:
cationem, finem uero uitam aeternam, scopos cationem, finem uero uitam aeternam, scopos uero est puritas cordis, quam sanctificationem non inmerito nuncupauit, sine qua praedictus finis non poterit adprehendi, acsi dixisset aliis uerbis: habentes quidem scopon uestrum in cordis puri.. tate, finem uero uitam aeternam. de qua destinatione docens nos idem beatus expressit ita dicens: quae posteriora sunt obliuiscens, ad ea uero quae in ante sunt extendens me, ad destinatum persequor, ad brauium supernae uocationis domini. quod euidentius in Graeco, tamquam si dixisset: hac destinatione qua illa quae posteriora sunt obliuiscor, id est anterioris hominis uitia, ad finem brauii caelestis peruenire contendo. quidquid ergo nos ad hunc scopon, id est puritatem cordis potest dirigere, tota uirtute sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum ac noxium deuitandum. pro hac enim uniuersa agimus atque toleramus, pro hac parentes,
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare: in paruissima quedã seu¬
tula quȩ depicta in se contine ⁊ prȩ¬
mia. iacula uel sagittas intorquere con¬
tendunt : certi qđ non alias nisi desti¬
nationis suę linea ad finẽ possint de¬
siderati p̾mii ꝑuenire: quo tum demũ
luerint obtinere. Qui si forte ab eoꝵ
fuerit subs tractus intuitu. quantũlibet
a recto tramite cassa imperitoꝵ deerret
intentio. ercidisse se tamen ab illiꝰ dis¬
ciplinȩ  lineȩ directione ñ sentiẽt: qͥa
nullũ habent certũ signũ. uel quod pe¬
ritiã directionis ꝓbet. uł arguat pra¬
uitatẽ. Et ideo cum inutiles in aera
uacuũ effuderint iactus. in quo pecca¬
uerint. in quoue decepti si nt diuuidi¬
care ñ possunt: quippe quos nullũ ac¬
cusat inditiũ qͣntũ a directione disces¬
serint : nec qͦ deinceps corrigere uł re¬
uocare debeant lineã disciplinȩ. do¬
cere potest passiuus obtutiis. Ita igit᷑
habentes quidẽ fructũ ur̃m in scĩfi¬

Expanded text:
 peritiam demonstrare, in paruissima quaedam scutula, quae depicta in se continent praemia, iacula uel sagittas intorquere contendunt, certi quod non alias nisi destinationis suae linea ad finem possint desiderati praemii peruenire, quo tum demum luerint obtinere: qui si forte ab eorum fuerit subtractus intuitu, quantumlibet a recto tramite cassa imperitorum deerret intentio, excidisse se tamen ab illius disciplinatae lineae directione non sentient, quia nullum habent certum signum quod uel peritiam directionisprobet uel arguat prauitatem. et ideo cum inutiles in aera uacuumque fuderint iactus, in quo peccauerint quoue decepti sint diiudicare non possunt, quippe quos nullum accusat indicium quantum a directione discesserint, nec quo deinceps corrigere uel reuocare debeant lineam disciplinae docere potest passiuus obtutus. ita igitur habentes quidem fructum uestrum in sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
qua ad id tenderet elegisset. Et qͥ certiꝰ
quib q dignitatib huius mundi cupi¬
unt honorari. cui se offitio uel ordi¬
ni debeant mancipare ante ꝓponunt.
ut ꝑ legitim x̃ spei tramitẽ. finẽ quaꝙ
ualeant desideratȩ dignitatis attinge¬
re. Itaq & uiȩ nr̃ȩ finis qͥdem ẽ regnũ
dłi: qui uͦ sit scopos debet diligenter
inquiri. Qui si nobis similit̾ cõꝑtus ñ
fuerit. frustra nitendo fatigabimur:
qͥa sine uia tendentib labor ẽ itine¬
ris ñ ꝓfectus. Ad qđ obstup escentib
nob̾. senex intulit finis qͥdẽ nr̃ȩ ꝓfes¬
sionis ut diximꝰ. regnũ dĩ seu regnum
celoꝵ ẽ: destinatio uero id ẽ scopos
puritas cordis. sine qua ad illũ finem
impossibile ẽ quẽpiam ꝑuenire. In hac
gͦ destinatione defigentes nr̃ȩ directi¬
onis obtutus : uelut ad certã lineã cur¬
ad contẽplationẽ eiꝰ ilico recurrentes.
rursus eam uelut quandã normã rec¬

Expanded text:
qua ad id tenderet elegisset. et qui certis qua ad id tenderet elegisset. et qui certis quibusque dignitatibus Mundi huius cupiunt honorari, cui se officio uel ordini debeant mancipare ante proponunt, ut per legitimum spei tramitem finem quoque ualeant desideratae dignitatis adtingere. itaque et uiae nostrae finis quidem est regnum dei. quid uero sit scopos debet diligenter inquiri: qui si nobis similiter conpertus non foent, frustra nitendo fatigabimur, quia sine uia. tendentibus labor est itineris, non profectus. ad quod obstupescentibus nobis senex intulit: finis quidem nostrae professionis ut diximus regnum dei seu regnum caelorum est, destinatio uero, id est scopos, puritas cimpossibile est quempiam pervenire. In hac ergo destinatione defigentes nostrae directionis obtutus, velut ad certam lineam, curad contemplationem ejus illico recurrentes, rursus eam velut ad quamdam normam rec
Abbreviated transcription (Latin):
Bene inquit argute de fine dixis¬
tis. Qui uͦ debeat esse scopos nr̃ id est
destinatio eui iugiter inherentes finẽ
ualeamꝰ attingere : pre om̃ib nosse
debetis. &e cũ ignorationẽ confessi sim¬
plicit̾ fuissemꝰ : adiecit. In om̃i ut dixi
arte ac disciplina prȩcedit quidã sco¬
d pos id est animȩ destinatio. siue inces¬
sabilis intentio m̃tis: quã nisi quis om¬
ni studio ꝑseuerantiaq seruauerit ni
quaꝗͣ ad finẽ desid erati fructus po¬
finẽ ħabens secure cop̾ioseq uiuen¬
di: in ꝓuentu segetũ fecundarũ sco¬
pon id est destinationẽ gerit agrũ suũ
uiclis sentib expurgare. eũꝙ uniũsis
infructuosis uacuare graminib. Nec altt̾
quieti finis opulentiã adepturã ẽẽ cõ¬
fidit: nisi id quod usu obtinere deside¬
eat: quadã prius oꝑis ac spei suȩ ratiõe
possideat. Negociator quoq comparan¬
darũ merciũ desideriũ nõ deponit. per
trustra concupisceret lucrũ. nisi uiam

Expanded text:
Bene, inquit: argute de fine dixistis. qui uero debeat esse scopos noster, id est destinatio, cui iugiter inhaerentes finem ualeamus adtingere, prae omnibus nosse debetis. et cum ignorationem confessi simpliciter fuissemus, adiecit: in omni ut dixi arte ac disciplina praecedit quidam seopos, id est animae destinatio siue incessabilis mentis intentio. quam nisi quis omni studio perseuerantiaque seruauerit, nec ad finem desiderati fructus pofinem habens secure copioseque uiuendi in prouentu segetum fecundarum scopon, id est destinationem gerit agrum suum cunctis sentibus expurgare eumque uniuersis infructuosis uacuare graminibus, nec aliter se quieti finis opulentiam adepturum esse confidit, nisi id, quod usu obtinere desiderat, quadam prius operis ac spei suae ratione possideat. negotiator quoque conparandarum mercium desiderium non deponit, per egare, quia frustra concupisceret lucrum, nisi uiam
Abbreviated transcription (Latin):
Alaria gͦ bonã partem elegit: quȩ nõ au¬
feretur ab ea. & hoc diligentius intuen¬
dũ ẽ. Nã cũ dicit mariã bonam partẽ
elegit. licet taceat de martha & nequaqͣ.
eã uituꝑare uideat᷑ : illam tam̃ laudais
hanc inferiorẽ ꝓnunciat ẽe. Rursum
cũ dicit. quȩ ñ auferet᷑ ab ea. ostendit
qđ ab hac sua portio ⁊ possit auferri.
nec enĩ ministeriũ corꝑale cũ homine
poterit uigit̾ ꝑmanere : illiꝰ uͦ studiũ
nullo prorsus euo edocet posse finiri

Expanded text:
aria ergo bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea, et hoc diligentius intuendum est. Nam cum dicit: « Maria bonam partem elegit, » licet taceat de Martha et nequaquam eam vituperare videatur, illam tamen laudans, hanc inferiorem esse pronuntiat. Rursum cum dicitur, « quae non auferetur ab ea, » ostendit quod ab hac sua portio possit auferri. Nec enim ministerium corporale cum homine poterit jugiter permanere, illius vero studium nullo fine prorsus edocet posse finiri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciunt honoꝵ ac potentiȩ finẽ. pe¬
regrinationũ exitia ac pericula non
senciunt: nec presentib exumpnus de¬
lisq franguntur. dũ ꝓpositũ sibi dig¬
uitatis finẽ cupiunt obtinere.
scopon ꝓpriũ. ac finẽ suumꝰ pro
labores cunctos non solũ infatigabili
uerũ etiã gratant̾ impendimꝰ. Ob qr
nos ieiunioꝵ inedia ñ fatigat. uigi¬
arũ lassitudo delectat: lectio ac me¬
ditatio scripturaꝵ continuata ñ saci¬
at. labor etiã incessabilis. nuditasq
& om̃ium rerũ priuatio. horror quoq
huiꝰ uastissime solitudinis ñ deterret.
Ob quẽ uosipsi ꝓculdubio parentũ spre¬
uistis affectũ. & patriũ solũ ac delitias
mundi. tot ꝑtransitis regionib desper¬
istis: ut ad nos homines rusticos & idi¬
otas. atq in hoc heremi squalore de¬
gentes ꝑuenire possetis. Propt̾ qđ res¬
pondete inquit mͥ. quę sit destinati
Our̃a uł finis : quȩ ad hec om̃ia liben¬
tissime sustinenda uos ꝓuocant. Et

Expanded text:
spiciunt honorum ac potentiae finem, peregrinationum exitia ac pericula non sentiunt nec praesentibus aerumnis bellisque franguntur, dum propositum sibi dignitatis finem cupiunt obtinere. scopon proprium ac finem suum, pro quo labores cunctos non solum infatigabiliter, uerum etiam gratanter inpendimus, ob quem nos ieiuniorum inedia non fatigat, uigiliarum lassitudo delectat, lectio ac meditatio scripturarum continuata non satiat, labor etiam incessabilis nuditasque et omnium rerum priuatio, horror quoque huius uastissimae solitndinis non deterret. ob quem uos ipsi procul dubio parentum spreuistis affectum et patrium solum ac delicias mundi tot pertransitis regionibus despexistis, ut ad nos homines rusticos et idiotas atque in hoc heremi squalore degentes peruenire possetis. propter quod respondete, inquit, mihi quae sit destinatio uestra uel finis, qui ad haec omnia libentissime sustinenda nos prouocat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
an grauis error irrepserit. pͥmũ desi¬
namꝰ agnoscere : deuide quesumꝰ e¬
ceri quẽa dniodũ ad illã orationis qͣ¬
itatem. de qua pͥdem ñ solũ copiose
s etiã magnifice disputasti ꝑuenire
possimꝰ. In hoc enĩ ꝓfecit in nobis admi¬
rabilis illa collatio: ut stuporẽ tantũ¬
m merttis incuteret: ñ quẽadmodum
eã ꝑficere uł apprehendere ualeremus
dũ hominẽ simplicissimũ. & de sub¬
stantia ac natura diuinitatis nũꝗͣ pe¬
nitus eruditũ. rusticitatis uicio &̾ con¬
suetudine erroris antiqͥ usq nunc de¬
tineri uł decipi potuisse: & ut ueruis
dicã in errore pristino ꝑdurare: qͥ ñ
recenti ut putatis demonũ illusione.
s ignorantia pristinȩ gentilitatis in

Expanded text:
irrepserit, primum desideramus agnoscere; deinde quaesumus edoceri quemadmodum ad illam orationis qualitatem, de qua pridem non solum copiose, sed etiam magnifice disputasti, pervenire possimus. In hoc enim profecit in nobis admirabilis illa collatio, ut stuporem tantumodo mentis incuteret, non quemadmodum eam perficere uel adprehendere ualeremus hominem simplicissimum et de substantia ac natura diuinitatis numquam penitus eruditum rusticitatis uitio et consuetudine erroris antiqui usque nunc detineri uel decipi potuisse et ut uerius dicam in errore pristino perdurare, qui non recenti sicut putatis daemonum inlusione, sed ignorantia pristinae gentilitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑsoluere horȩ ipsius ac noctis ad¬
uentus. De quo qͥdem licet ꝓ tenutta¬
tis nr̃ȩ mensura multa ꝓlata uideant᷑
duiq sit ꝓtracta collatio: ꝓ sublimi¬
tate tam̃ ac difficultate inateriȩ. po¬
cis admodũ credimꝰ disputatũ. Nu
scĩ ysaac sermonib stupefacti potiꝰ
quã repleti. uesꝑtuia synaxi celebra¬
ta: sopore paululũ m̾bra laxauimꝰ
pͥmoq diluculo sub placito ᷤ leniori
tractatus. iterũ reu̾suri ad nr̃a disco¬
siniꝰ ͥ tam de ꝑceptoꝵ acqͥsition

Expanded text:
ne persoluere horae ipsius ac noctis adne persoluere horae ipsius ac noctis aduentus: de quo quidem licet pro tenuitatis nostrae mensura multa prolata uideantur diuque sit protracta conlatio, pro sublimitate tamen ac difficultate materiae paucis admodum credimus disputatum. His sancti Isaac sermonibus stupefacti potius quam repleti uespertina synaxi celebrata sopore paululum membra laxauimu3, primoque diluculo sab placito plenioris tractatus iterum reuersuri ad nostra discessimus tam de praeceptorum adquisition
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ñ solũ ne stes astantes nr̃is sust¬
rus uł clamorib aduocemꝰ. & oran¬
tiũ sensib obstrepamꝰ s ut ipsos qe
ininicos nr̃os qui orantib nobis ma¬
xime insidiantur. lateat nr̃ȩ pettio¬
nis intentio. Ita enĩ preceptũ illidi¬
plebimꝰ ab ea que dormit in sini tuo
custodi claustra oris tui. Ob qđ touen¬
t̾ quidem s breuit̾ est orandũ
ĩmorantib nob̾ inserere aliqͥd nr̃oe
tiũ uerũ: qͥa sacrificiũ do sp̃s cortb¬
latus. Hȩc salitaris hostia. ista ͤpura
libamina: istud sacrificiũ iusticiȩ
stud sacrificiũ ẽ laudis. Nȩ uerx̧ ac
pigues hostiȩ: usta sunt holocausto¬
mata medullata: quȩ contͥtis & hu¬
miliatis cordib offerunt᷑. Queq hac
qua diriniꝰ disciplina. & uitentione
sp̃s cribentes: efficaci poterimꝰ cantan
iurtute. Dirigat᷑ dñe oratio mea sic̃
incensũ in conspectu tuo eleuatio m¬
nuũ mneaꝵ sacrificiũ uesꝑtinũ. Ad
etiã nos oportune̾ cõmonet deuotio¬

Expanded text:
antes nostris susurris uel clamoribus auocemus et orantium sensibus obstrepamus, sed ut ipsos quoque inimicos nostros, qui orantibus nobis maxime insidiantur, lateat nostrae petitionis intentio. ita enim praeceptum illud inplebimus: ab ea, quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui. Ob quod frequenter quidem, sed breuiter est orandum, ne inmorantibus nobis inserere aliquid nostricium uerum, quia sacrificium deo spiritus contritus: haec salutaris oblatio, ista sunt pura libamina, istud sacrificium iustitiae, istud sacrificium laudis, hae sunt uerae ac pingues hostiae, ista sunt holocaustomata medullata, quae contritis et humiliatis cordibus offeruntur, quaeque hac qua diximus disciplina et intentione spiritus exhibentes efficaci poterimus uirtute cantare: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: eleuatio manuum mearum sacrificium uespertinum. quod etiam nos oportuna commonet deuotio
Abbreviated transcription (Latin):
Nter hosgͦ qui hoc detineb ant᷑ errore.
fuit antiquissumȩ districtionis. atq in
actuali discipluia ꝑ om̃a consũmatus
nomine serapion: cuiꝰ imꝑitia suꝑ pre¬
dicti dogiatis opinione. tantũ p̾uidi¬
cabat cunctis uerã tenentib fidem: qnͣ¬
tũ ipse uł uitȩ merito. uł antiqͥtate
tẽꝑis om̃es fere monachos anteibat.
Cũq hic sc̃i pb̃ri pafnutii multis adhor¬
tationib ad tramitẽ rectȩ fidei ñ pos¬
set ad duci. eo qđ nouella hȩc ꝑsuasio
nec ab anteriorib aliqͣndo comꝑta uł
tradita uideret᷑: accidit ut qͥdam dia¬
conus sũmȩ scientiȩ uir nomine fotinꝰ
desiderio uidendi fres qͥ in eadem here¬
mo cõmanebant. de cappadotiȩ parti¬
b adueniret. Quẽ beatus pafnutius
sũma gratulatione suscipiens: ad con¬
firmationẽ fidei quȩ fuerat p̾dicti
pontificis litteris cõprehensa ꝓducens
in mediũ. corã eunctis fr̾ib sciscitatur.

Expanded text:
nter hos ergo qui hoc detinebantur errore, nter hos ergo qui hoc detinebantur errore, fuit antiquissimae districtionis atque in actuali disciplina per omnia consummatus, nomine Serapion, cujus imperitia super praedicti dogmatis opinione tantum praejudicabat cunctis veram tenentibus fidem, quantum ipse vel vitae merito vel antiquitate temporis omnes fere monachos anteibat. Cumque hic sancti presbyteri Paphnutii multis adhortationibus ad tramitem rectae fidei non posset adduci, eo quod novella ei haec persuasio nec ab anterioribus aliquando comperta vel tradita videretur, accidit ut quidam diaconus summae scientiae vir nomine Photinus, desiderio videndi fratres qui in eremo eadem commanebant, de Cappadociae partibus adveniret. Quem beatus Paphnutius summa gratulatione suscipiens, ad confirmationem fidei quae fuerat praedicti pontificis litteris comprehensa, producens in medium, coram cunctis fratribus sciscitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac fuerat agitata collatio: theophi¬
li p̾dictȩ urbis ep̃i sollemnes ȩpłȩ com¬
mearunt. Quib cũ denunciatione
pascali contͣ ineptã qͦq antropomor¬
fitaꝵ heresim longa d isseruit: eãq copi¬
oso sermone destruxit. Qđ tanta ẽ ama¬
rabant᷑. ꝓ simplicitatis errore susceptũ:
ut e contrario memoratũ pontificem
uelut heresi grauissima deprauatũ:
pars maxima senioꝵ ab uniu̾so frat̾ni¬
tatis corpore decerneret dese tandum:
qđ scilicet impugnare scͥpturȩ sc̃ȩ sen¬
tentiã uideret᷑ negans om̃ipotentẽ dñi
humanȩ figurȩ compositione forma¬
tũ: cũ ad eius unaginẽ creatũ adam.
scriptura manifestissime testaret᷑. De¬
niq & ab his qui erant in heremo sci¬
thi cõmorantes. quiq ꝑfectione ac sci
bant : ita ẽ hȩc ȩpła refutata: ut pre¬
t̾ abb̾em pafnutiũ nr̃e ꝯgregationis
dem heremo aliis trib ȩccłiis preside¬
bant. nec legi qͥdem aut recitari in su¬
is conuentib prorsus admiterent.

Expanded text:
Isaac fuerat agitata collatio, Theophili praedictae urbis episcopi solemnes epistolae commearunt, quibus cum denuntiatione paschali contra ineptam quoque Anthropomorphitarum haeresim longa disputatione disseruit, eamque copioso sermone destruxit. Quod tanta est amarabantur, pro simplicitatis errore susceptum, ut econtrario memoratum pontificem velut haeresi gravissima depravatum, pars maxima seniorum ab universo fraternitatis corpore decerneret detestandum, quod scilicet impugnare Scripturae sanctae sententiam videretur, negans omnipotentem Deum humanae figurae conpositione formatum, cum ad eius imaginem creatum Adam scriptura manifestissime testaretur. denique et ab his, qui erant in heremo Scitii eonmorantes quique perfectione ac sciebant, ita est haec epistula refutata, ut praeter abbatem Pafnutium nostrae congregationis dem eremo aliis tribus Ecclesiis praesidebant, nec legi quidem, aut recitari in suis conventibus prorsus admitterent.
Abbreviated transcription (Latin):
bonioꝑis estimandum. tamqͣm in ipso crea¬
tionis exorctio sic ds nat᷑e humane bonioꝑiᷤᷤ
facultatẽ decłit. ut ipsius addiutorio ddesistñ¬
te. sola ꝑ se ipsam possit humana nat᷑a qd̃¬
cumq bontim uelle. sen facere: eum hoc nec
in ipso pͥmo homine potuerit solo implere
conatu ꝓpͥo qͣndo necdum fuit uitiata pec¬
cato. Si quid sane u̾sutius humana argum¬
tatione ac ratione collectum huic sensiri
uidet᷑ obsistere. uitandũ ẽ magis qͣm ad de¬
structionẽ fidei ꝓuocandũ. Non enim fidẽ
sicut scͥptum est. nisi credideritis non in¬
telligetis: quia queatbmodũ et ds ommia
oꝑecur in nobis. et totum libero ascribat᷑
manosensu ac ratione non pot̾ ut arbrt¬
comp̃bentdi. Hoc nos beatꝰ cheremon con¬
firmans cibo laborẽ fecit inuii itineris
scientia.¬
II. De app̃hendenda spiritaliũ rer̃ cognttione.
III. Qd actuał ꝑfectio duplici ratione subsistat¬

Expanded text:
boni operis aestimandum, tanquam in ipso tantum creaboni operis aestimandum, tanquam in ipso tantum creationis exordio sic Deus naturae humanae boni operis facultatem dederit, ut ipsius adjutorio desistente sola per seipsam possit natura quodcunque bonum velle seu facere; cum hoc nec in ipso primo 178 homine potuerit solo implere conatu proprio, quando necdum fuerat vitiata pecatem. si quid sane uersutius humana argumentatione ac ratione collectum huic sensui uidetur obsistere, uitandum magis est quam ad destructionem fidei prouocandum non enim fidem sicut scriptum est: nisi credideritis, non intellegitis, quia, quemadmodum et deus omnia operetur in nobis et totum libero adscribatur mano sensu ac ratione non potest conprehendi. Hoc nos beatus Chaeremon confirmatos cibo laborem fecit tam inuii itineris scientia. De adprehendenda spiritalium rerum cognitione. Quod actualis perfectio duplici ratione subsistat
Abbreviated transcription (Latin):
polluti estis in eis. et dispͥicebitis uobis in c̃¬
spectu ur̃o in om̃ib malicus ur̃is quas fecistẽ.
et scietis quia ego dñs. cum benȩ fecero uobis
ꝓpt̃ nom̃ meum. ñ scd̾m uas tu̾as malas. neq
scđm scelera ur̃a pessima domus isrł. Et iccͥco
hoc ab om̃ib catholicis patrib diffint᷑. qui
ꝑfectionẽ cordis ñ inam disputatione t̾borũ
s re. atq oꝑe dilicerunt. diummi ẽẽ muneris
pͥmum. ut accendat᷑ unuis quisq add defideran¬
dum omne qd̃ bonum ẽ s ita ut inaltut᷑m
partẽ plenum sit liberȩ uoluntatis arbitriũ
lcant exercitia p̃dicta uirtutum. s ita ut
possibilitas liberi non extinguat᷑ ar bitru.
Tercium quoq ad dĩ munera ꝑtinere. ut ac¬
quisitȩ iurtutis ꝑseu̾antia teneat᷑. s ita ut cap¬
tiuitatẽ lib̾tas addicta non sentiat. Sic enim
uniu̾sitatis ds̃ omĩa in om̃ib credendus ẽ
oꝑari. ut incitet. ꝓtegat. atq confirmet. ñ
ut auferat quam semel ipse conceszit arbi¬

Expanded text:
displicebitis vobis in conspectu vestro in omnibus malitiis vestris quas fecistis et scietis quia ego Dominus cum benefecero vobis propter nomen meum non secundum vias vestras malas neque secundum scelera vestra pessima domus Israhel ait Do catbolicis patribua definitur, qui perfectionem cordis non inani disputatione uerborum, sed xe atque opere didicerunt, diuini esse muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatis arbitrium:leant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera quisitae virtutis perseverantia teneatur, sed ita ut captivitatem libertas addicta non sentiat. Sic enim universitatis Deus omnia in omnibus credendus est operari, ut incitet, protegat atque confirmet, non ut auferat quam semel ipse concessit arbi
Abbreviated transcription (Latin):
dispositionib inhibere: et alios. quidẽ uo¬
lentes currentes q suscipere: alios uͦ nolen¬
des renitentes q ꝑtrahere: ⁊ ad bonã coge¬
re uoltuitatẽ. Totum uͦ ñ semꝑ resistentib
nec ꝑseuerant᷑ inuitis nobis a diuinitate ẽce

Expanded text:
dispositionibus inhibere; et alios quidem vodispositionibus inhibere; et alios quidem volentes, currentesque suscipere; alios vero nolentes, renitentesque pertrahere, et ad bonam cogere voluntatem. Totum vero non semper resistentibus, nec perseveranter inviti
Abbreviated transcription (Latin):
tione tnscendens q eam: confestim suibitin¬
git dicens. Et si oblita fuerit. ego tam᷑ non
obliuiscar tui. x Uiii.¬
er quod euidenti ratione colligit᷑ ab
his qui non loquacib u̾bis s exꝑientia
duce. utł magnitudinẽ gr̃e. uł moddulũ hu¬
mani metiunt᷑ arbitrii: uł rationẽ uere¬
nec fortib p̾lium: nec sapientib panis. nec
prudentib diuitiȩ. nec scientib gła̾. s oꝑa¬
tur hȩc om̃ia unus atq idẽ sp̃s: diuidens
unicuiq ꝓut uult. Et idcirco fide ñ dubia
et ut ita dicã palpabili exꝑientia cõꝓbat᷑.
uniu̾sitatis dm̃. uelut piissimũ patr̃e. beni
lutis inspirare pͥncipia. et inserere unctuq
bonȩ uoluntatis ardorẽ: nunc uͦ ipsius oꝑa¬
tionis effectũ. E constimmationẽ donare uir¬
tutũ. et nunc a ruina iam ꝓxima. lapsu q
p̃cipiti etiã inuitos et inscios reuocare: nc̃
aũ occasiones. et oportuntates salutis inge
rere: ac p̃cipites iuolentos q conatꝰ. a letalib

Expanded text:
eam confestim atque subiungit dicens: et si illa oblita fuerit, ego autem non obliuiscar tui. Per quod euidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus uerbis, sed experientia duce uel magnitudinem gratiae uel modulum humani metiuntur arbitrii, quia non lenec fortibus praelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus divitiae, nec scientibus gratia, sed operatur haec omnia unus atque idem Spiritus dividens unicuique prout vult . Et idcirco fide non dubia et, ut ita dicam, palpabili experientia comprobatur, universitatis Deum, velut piissimum patrem, beniglutis inspirare principia, et inserere unicuique bonae voluntatis ardorem; nunc vero ipsius operationis effectum, et consummationem donare virtutum, et nunc a ruina jam proxima lapsuque cipiti etiam inuitos et inscios reuocare, nunc autem occasiones et oportunrere, ac praecipites violentosque conatus a lethalibus
Abbreviated transcription (Latin):
pelagus se incidisse conspiciens. exclamauit
Ualtitudo ddiuitiarũ sapientiȩ et scientie dĩ÷
qͣm inscrutabilia sunt iudicia eius. et inue
sagabiles iu euis. Iuis enim cognouit sensũ
talis ac tantius gentiũ magister ex pauit.
enacuare conabit᷑ quisquis erecliderit ullius
meftimabilis abyssi ꝓfunaitatẽ humana ra¬
dione se posse metiri. llam qui acl plenum
apensationes ct̃. quib calite in honnnis.

Expanded text:
pelagus se incidisse conspiciens exclamauit: pelagus se incidisse conspiciens exclamauit: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei: quam inscrutabilia iudicia dei et instigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum talis ac tantus gentium magister expavit, evacuare conabitur quisquis crediderit illius inaestimabilis abyssi profunditatem humana ratione se posse metiri. Nam qui ad plenum dispensationes Dei, quibus salutem in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
er hec gͥ exempla que de eungłicis
ptulimus monim̃tis. eiudentissime
timus adu̾tere: diu̾sis atq innumeris mo¬
N it inserutabilib uiis. dm̃ salutẽ huma¬
n generis ꝓcurare. et quoruindã quidẽ uo¬
ientium atq sitientiͭ cursum ad maiorẽ ex¬
itire flagͣntiam: quoscã uͦ etiã nolentes in¬
uitos ꝙ compellere. Et nunc quidẽ ut ĩple¬
antͣ ila quę utilit᷑ a nobis desiderata ꝑspexe¬
rit adauuarte: nunc uͦ etiã ipsius sc̃i desiderii
inspirare pͥncipia: et uł initium bom oꝑis
i ꝑsererantiam condonare. Inde ẽ qd̾ oran¬
tes non solum ꝓtectorẽ. ac saluatorẽ. s etiam
adiutorẽ. ac susceptorẽ dnm ꝓclamamꝰ. In eo
enĩ qd̾ prior aduocat. et ignorantes nos atq
inuitos atthit ad salutẽ. ꝓtector atq salua¬
torẽ. in eo autẽ qd̃ annitentib nobis opem
ferre refugͥentesq fusc iꝑe. ac munire consu¬
euit: fusceptor atq refugium nominatur.
dã imm̃sũ atq int̾minabile pietatis dei.

Expanded text:
er haec igitur exempla quae de evangelicis protulimus monumentis, evidentissime poterimus advertere, diversis atque innumeris modis et inscrutabilibus viis, Deum salutem humani generis procurare, et quorumdam quidem volentium et sitientium cursum ad majorem invitare flagrantiam; quosdam vero etiam nolentes invitosque compellere, et nunc quidem ut impleantur ea quae utiliter a nobis desiderata perspexerit adiuuare, nunc uero etiam ipsius sancti desiderii inspirare principia et uel initium boni operis uel perseuerantiam condonare. inde est quod orantes non solum protectorem ac saluatorem, sed etiam adiutorem ac susceptorem dominum proclamamus. in eo enim quod prior aduocat et ignorantes nos atque inuitos adtrahit ad salutem, protector atque saluator est, in eo autem quod adnitentibus nobis opem ferre refugientesque suscipere ac munire consueuit, susceptor ac refugium nominatur. ddam inmensum atque interminabile pietatis dei
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ atq amorẽ suũ quẽ nobis tribuere
tñs inlefessa pietate dignat᷑. uolens motu
humane affectionis expͥmere: nec inueniens
in hac ereat᷑a talẽ caritatis affectũ. cui eum
cõparare dignius posset. tenerrimis pie ma¬
tris uiscerib comparauit. Et utit᷑ hoc exxm¬
plo. quia carius aluid in nat᷑a hominis non
pot̾ intienire dicens. Numquid pot̾ obliui¬
sci mulier infantẽ suum. ut ñ misereatur

Expanded text:
sationem atque amorem suum, quem nobis tribuere dominus indefessa pietate dignatur, uolens motu humanae affectionis exprimere nec inueniens in hac creatura talem caritatis affectum, eoi eum conparare dignius posset, tenerrimis piae matris uisceribus conparauit et utitur quidem hoc exemplo, quia carius aliud in natura hominum non potest inueniri, dieeas: numquid obliuisci potest mulier infantem suum, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
atq truculentos. qui ad summũ iracundis
Furorem. etiã blandissimis subditorũ ir¬
ritabant᷑ obsequus ad tantã uidit tͣnsisse
lenitatem. ut ñ solum nullis iam commoue¬
ant᷑ inuriis. s etiã cum illatę fuerint sũ¬
ma magnanimitate congaudeant: Iuispla¬
ne ũ miret᷑ oꝑa dĩ ac toto ꝓclamet affec¬
tu. quia ego cognoui quod magnus ẽ dñs:
cum se uł alium quẽ piã ex rapacissimo
lib̾alem. ex ꝓdigo continentẽ. ex suꝑbo
humilẽ. ex delicato et tenero squalidũ hir¬
sutũ q ꝑspexerit: et egestate atq angustia
p̃sentium rerum etiã uoluntariȩ ꝑfruen¬
tẽ: Ista sunt ꝓfecto mira oꝑa dĩ. quȩ pe¬
culiarit᷑ anima ꝓpħȩ. similiũq eius mi¬
rificȩ contemplationis intuitu obstupe
facta cognoscit. Ista sunt ꝓdigia quȩ po¬
suit suꝑ t̾rã que idem ꝓpħa considerans:
ad admirationẽ eorũ cunctos ppłos ꝓuo¬
cat licens. Henite et uidete oꝑa dm̃. quȩ

Expanded text:
atque truculentos, qui ad summum iracundiae atque truculentos, qui ad summum iracundiae furorem etiam blandissimis subditorum inritabantur obsequiis, ad tantam uiderit transisse lenitatem, ut non solum nullis iam conmoueantur iniuriis, sed etiam com inlatae fuerint summa magnanimitate congaudeant ? quis plane non miretur opera dei ao toto proclamet affectu: quia ego cognoui quod magnus est dominus, cum uel se uel alium quempiam ex rapacissimo liberalem, ex prodigo continentem, ex superbo humilem, ex ddioato ac tenero squalidum hirsutumque perspexerit et egestate atque angustia praesentium rerum etiam uoluntarie perfruentem ? ista sunt profecto mira opera dei, quae peculiariter anima prophetae similiumque eius mirificae contemplationis intuitu sfacta cognoscit. Ista sunt prodigia quae posuit super terram, quae idem propheta considerans, ad admirationem eorum cunctos populos advocat, dicens: Venite et videte opera Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ana oꝑatione dispensat. ac speciali munificen¬
tia affluent̃ effundit. nullus alius nͥ anima
ꝑfruentis agnoscit: quȩ ita est in secreto c̃scien¬
tie suȩ beneficiorũ eius arbitra singularis.
ut ea non solum nullo ualeat sermone disse¬
rere. s ne sensu quidẽ ac cogitatione c̃ plecti:
cum ab illo ignito feruore descendens. adistoᷤ
mat̾iales ac t̾renos fuerit intuitꝰ de uoluta.
Iuis enim in se oꝑa dñi non miret᷑. cum insa¬
tiabilem uentris ingluiuẽ. et sumptuosam
gulȩ ꝑinciosamiq luxuriã ita in se uiderit
fuisse comp̃ssam: ut uix ipsum exignum ac
uilissimũ eybum raro inuitꝰ q ꝑcipiat: qs
ñ obstupescat oꝑa dĩ. qui illum ignẽ libicti¬
nis quẽ nat᷑alem antea. et uelut in extin¬
guibilem eẽ credebat. ita refixisse ꝑsenserit:
ut ne simplici quidẽ se corporis motu sen¬
tiat incitaris Quomͦ ñ uirtutẽ dñi c̃tre¬
miscat quisq cum homines quondã diros

Expanded text:
ana operatione dispensat ac speciali munificenana operatione dispensat ac speciali munificentia afluenter effundit, nullus alius nisi anima perfruentis agnoscit, quae in secreto conscientiae suae ita est beneficiorum eius arbitra singularis, at ea non solum nullo ualeat sermone disserere, sed ne sensu quidem et cogitatione conplecti, cum ab illo ignito feruore discedens ad istos materiales ac terrenos intuitus fuerit deuoluta. quis enim in se opera domini non miretur, cum insatiabilem uentris ingluuiem et sumptuosam gulae perniciosamque luxuriam ita in se uiderit fuisse conpressam, ut uix ipsum exiguum ac uilissimum cibum raro inuitusque percipiat? quis non obstupescat opera dei, qui illum ignem libidinis, quem naturalem antea et uelut inextinguibilem esse credebat, ita refrixisse persenserit, ut ne simplici quidem se corporis motu sentiat incitari ? quomodo non uirtutem domini contremescat, quisque homines quondam diros
Abbreviated transcription (Latin):
lius adustionis ardore rorantẽ scihcet flamã
instar admirabilis alius mosaice uisionis.
ut carmis nr̃ȩ rubus noxio igne circũdata
ñ urat᷑. uł sicut illorum trium uiuenum.
quib tta rorante sp̃u fornacis chaldaioȩ flã¬
ma discussa ẽ: ut nec capillos eorũ. aut fim¬
agna enim uere atq mirifica xii.te¬
sunt. nec ulli hominũ pęnitꝰ uisi bis
tantũ qui exꝑti sunt nota. quȩ dñs fide¬
lib srns adhuc in isto corruptionis uasculo
constitutis in effabili liberalitate largitur.
quȩ ꝓpħa m̃tis puritate ꝑlustrans. tã ex
sua qͣm ex illorum ꝑsona qui in hunc sta¬
tum affectumq ꝑuenerint exclamatut.
Mira oꝑa tua ds̃. et anima mea nouit ni¬
mis. Alioqͥn nichil noui nec magni intel¬
ligit᷑ ꝓpħa ddixisse. si alio cordis affectu uł
Nullus etenim ẽ hominũ qui mira esse
oꝑa cĩ etiã ex ipsius ereat e magnitudine
ñ agnoscat. Cet̾um illa que in scĩs suis cotidi¬

Expanded text:
lius adustionis ardore rorantem suscitet flammam, lius adustionis ardore rorantem suscitet flammam, instar admirabilis illius Mosaicae visionis, ut carnis nostrae rubus innoxio igne circumdata non uratur ; vel sicut illorum trium juvenum, quibus ita rorante spiritu fornacis Chaldaicae flamma discussa est, ut nec capillos eorum aut fimebit in te. Magna enim uere atque mirifica sunt nec ulli hominum penitus nisi his tantum qui experti sunt nota quae dominus fidelibus suis adhuc in isto corruptionis uasculo constitutis ineffabili liberalitate largitur. quae propheta mentis puritate perlustrans tam ex sua quam ex illorum persona qui in hunc statum affectumque perueniunt exclamauit: mira opera tua, et anima mea cognoscit nimis. alioquin nihil noui uel magni intellegitur propheta dixisse, si alio cordis affectu uel nullus etenim eet hominum, qui mira esse opera dei etiam ex ipsius creaturae magnitudine non agnoscat ceterum illa, quae in sanctis suis cotidi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs portas syon. suꝑ om̃ia tabnacula
iacob Id aũ ꝑ hoc ineuitabilẽ eẽ cõmo
tionẽ carius asseritis. qd urma eũ uesic̃a
iugi instillatione repleu̾it. quieta suscitet
membra. licet ueris sectatorib puritatis
ad optinendã eã nichil p̃iuidicet ista como¬
tio. qͣm hȩc sola int̾dum et t̃m ꝑ soporem
necessitas excitau̾it. sciendũ tam̃ ẽ. qd̾ ita si
commota fuerit. ad quietẽ ꝓpͥam reducan¬
tur castitatis imꝑio: ut ñ modo cum nullo
pruritu. s nẽ cum minma quidẽ tibidins
recordatione sedent᷑. E idcireo ut cũ lege
animi lex quoq congruat corporalis &̃ in
ipsius. aque potu ita ẽ niietas castiganda:
ut humoris cotidiani illa collectio pigrius
arefactis influens mẽbris. illu̾ quem mne¬
uitabilẽ putatis corporis motũ ñ solũ ra¬
risimĩr uerĩ etiã lentũ redelat ac tepictũ.
frigidum ꝙ ut ita clixerim ignẽ. ⁊ absq ul¬

Expanded text:
dominus portas Sion superomnia tabernacula dominus portas Sion superomnia tabernacula Iacob. quod autem per hoc ineuitationem carnis asseritis, quod urina cum vesicam jugi instillatione repleverit, quieta etiam suscitet membra, licet veris sectatoribus puritatis ad obtinendam eam nihil praejudicet ista commotio, quam haec sola interdum et tamen per soporem necessitas excitarit; sciendum tamen est, quod ita si commota fuerint, ad quietem propriam reducantur castitatis imperio, ut non modo cum nullo pruritu, sed ne cum minima quidem libidinis recordatione sedentur. Et idcirco ut cum lege animi lex quoque congruat corporalis, etiam in ipsius aquae potu ita est nimietas castiganda, ut humoris quotidiani illa collectio prius arefactis influens membris, illum quem inevitabilem putatis corporis motum, non solum rarissimum, verum etiam lentum reddat ac tepidum frigidumque ut ita dixerim ignem, et absque ul
Abbreviated transcription (Latin):
magnuĩ nom̃ eius. Deinde ad sublimia nos
ynocans. ac uolens etiã locũ ipsũ quo dñs
delectat᷑ oftendere. ⁊ factus ẽ inquit in pa¬
te locus eius. Id ẽ. ñ in conflictu certami¬
nis. i colluctatione uitiorum. s in castimo¬
nie pace. et cordis cͣnquillitate ꝑpetua.
Hẽ gͥ pacis locum extinctione carnaliũ
passionum si quis meruerit obtinere: ex
hoc quoq ꝓficiens gractu. ac syon sp̃alis
idi ẽ specula dr̃ conseq̃nt̃ effectus. erit cẽ
habitatio eius. Nlon enim in conflictu con¬
dnis commorat᷑: ubi iam ñ retuncdit. ñ
cõpͥmit. s in ꝑpetuum confringit potẽ
tias arcuũ: ex quib uidelicet adu̾sum
nos. libidinum quonddã iaculla cdirigebã¬
tͣ ignita. Uicletis gͦ quia sicut ñ ẽ in col¬
luctatione continentiȩ s in castitatis pa¬
ce locus dñi. ita etiã habitatio eius in
specula sit et in contemplatione turtu¬
tũ Unde ñ ĩmerito portȩ syon cunctis
iaçob tab̃naculis pferunt᷑. Diligit enĩ

Expanded text:
nos prouocans ac nolens etiam locum ipsum quo dominus delectatur ostendere et factus est, inquit, in pace locus eius, id est non in conflictu certaminis et eonlnctatione uitiorum, sed in castimoniae pace et cordis tranquillitate perpetua. hnne igitur pacis loeum extinctione carnalium passionum si quis meruerit obtinere, ex hoc quoque proficiens gradu ac Sion spiritalis, id est specula dei consequenter effectus erit etiam habitatio eius. non enim in conflictu coninus conmorator, ubi iam non retundit, non conprimit, sed in tias arcuum, ex quibus videlicet adversum nos libidinum quondam jacula dirigebantur ignita uidetis ergo, quia sicnt non est in conluctatione continentiae, sed in castitatis pace locus domini, ita etiam habitatio eius in specula sit et contemplatione uirtutum. unde non inmerito portae Sion cunctis Iacob tabernaculis praeferuntur: diligit enim
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑatent dicens. uis saluus fieri: aliis ñ sꝑan¬
tib ultto ingessit auxilium. aliorũ desicłia.
pͥusqͣm uoluntati eorũ satis faceret. ex plo¬
rauit dicens. quid uultis ut faciã uobis. A¬
lu ignoranti. uiamq qua id quod c̃cupie¬
iat obtineret benignus ostendit. si credi¬
dis inquiens uidebis głam cuĩ. Et int̾ alioᷤ
ita iurtutẽ curationũ affluent̃ effudit: ut
de eis enͣugłista commemoret. ⁊ curauit
om̃s languores eorũ: int̾ alios uͦ imm̃sa
iuia beneficiorũ xp̃i abyssus ita obturata
Et ita largitas clĩ scłm capacitatẽ huma¬
nȩ fidei. etiam ipsa format᷑: ut hũc quidẽ
dicat᷑ scodłm fidẽ tuã fiat tͥ: alii uero. uade
siõ credidisti fiat tͥ: alii aũ. fiat tͥ sicut uis

Expanded text:
perarent dicens: nis sanus fieri? aliis non sperauperarent dicens: nis sanus fieri? aliis non sperautibus ultre ingessit auxilium: aliorum desideris, priusquam uoluntati eorum satisfaceret, explorauit dicens: quid uultis ut faciam uebis? alii ignoraati Wam, qua id quod concupierat obtineret, benignus ostendit si credideris, inquiens, uidebis gleriam dei: inter alioe ita uirtntem curatioanum afinenter effudit, ut de eis euangelista conmemeretomnes languidos eorum . Inter alios vero immensa illa beneficiorum Christi abyssus ita obturata  illorum . Et ita largitas Dei secundum capacitatem humanae fidei etiam ipsa formatur, ut huic quidem dicat, Secundum fidem tuam fiat tibi ; illi vero, Vade et sicut credidisti fiat tibi ; alii au
Abbreviated transcription (Latin):
tit: ut ipsas quoq curationes non scdm uni¬
formẽ maiestatis sue potentiã. s scd̾m m̃su¬
rã fidei in qua unum qũeq repꝑerit. uel sic̃
uicuiq ipse partitꝰ est. uoluerit exercere.
Credentẽ namq qd ad emundationẽ leprȩ
suȩ uoluntas sola xp̃i sufficeret. solo uolun¬
tatis sue curauit assensu dicens. Uolo. mun¬
dare. Alt̾i dep̃canti ut adueniens ꝑ impo¬
sitionẽ manus suiȩ defunctam filiã suscita¬
ret. ingressus domũ eius eod̃ẽ modo quo ille
sꝑau̾at id qͦd rogabat᷑ indulsit. Alii creden¬
ti summã salutis. in u̾bi euis p̾ceptione c̃¬
sistere. ac respondenti dic tantũ ũbo. ⁊ sa¬
nabit᷑ puer m̃s. ꝑ sermonis imꝑium. reso¬
lutos artꝰ pͥstino robore. solidauit dicens.
Uade: sicut credidisti fiat tͥ. Aliis de tat¬
sanitatis dona largitꝰ est. Aliorum morbis.
medelã rogatꝰ indulsit: aliis spontaneam
p̃stitit medicinam. a lios hortatus est. ut

Expanded text:
tit, ut ipsas quoque cnrationes non secundum unitit, ut ipsas quoque cnrationes non secundum uniformem maiestatis suae potentiam, sed secundum mensuram fidei, in qua unumquemque repperit uel sicut unicuique ipse partitus est, maluerit exercere. credentem namque, quod ad emundationem leprae suae uoluntas Christi sola sufficeret, solo uoluntatis suae curauit adsensu dicens : uolo, mundare: alteri deprecanti ut adueniens per inpositionem manus suae defunctam SUam suscitaret, ingressus domum eius eodem mode quo ille sperauerai id quod rogabatur indulsit: alii credenti summam salutis ia aelbi sius praeceptione consistere ac respondenti: die tantum uerbo, et sanabitur pner mens, per sermonis imperiom resolutos artus priatino robore solidauit dicens: made, et sicut credidisti fiat tibi: aliis de tacsanitatis dona largitus est: aliorum morbis medellam rogatus indolsit: aliis spontaneam praestitit medicinam: aliee hortatus est ut
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis possumus approbare. Andream
namq et petrũ. cęt̾os q apłos. nichil de salu¬
tis suȩ remedio cogitantes: spontanea gr̃e sue
dignatione p̾legit. ⁊ acheum ante conspectũ
dñi se fidelit̾ extendentẽ. ex iguitatẽ stature
sue sicomori celsitudine subleuantẽ ñ solum
suscipit: uerũ etiã benedictione cohabitatioĩs
illustrat. Inuitum ac repugiantẽ attͣhit
paulum. alium p̾cipit sibi ita inseparabilit̃
iherere. ut ei postulanti breuissimas moras¬
ꝓ sepultura patris non concedat inducias.
Cornelio p̾cib et elemosinis insistenti iugit᷑
uelut remunerationis uice: nia salutis often¬
dit᷑ ciq angłi uifitatione pcipit᷑: ut accersierˢ
petrũ. ab eo u̾ba salutis quib una cum om̃ib
suis saluaret᷑ agnoscat. Et ita multiformis illa
sapientia dĩ. salutt̃ hominũ multiplici atq
inscrutabili pietate dispensat. ac sccłm capa¬
citatẽ unius cuiusq grãm sue largitatis imꝑ¬

Expanded text:
exemplis possumus adprobare. Andream namque ac Petrum ceterosque apostolos nibil de salutis suae remedio cogitantes spontanea gratiae suae dignatione praelegit: Zacchaeum ad conspectum se domini fideliter extendentem et exiguitatem staturae suae sycomori celsitudine subleuantem non solum suscipit, uerum etiam benedictione cohabitationis inlustrat: inuitum ac repugnantem adtrahit Paulum: alium ita praecipit sibi inseparabiliter inhaerere, ut ei postulanti breuissimas pro sepultura patris non concedat indutias: Cornelio precibus et elemosynis iugiter insistenti uelut remunerationis uice uia salutis ostenditur eique angeli uisitatione praecipitur, ut accersiens Petrum uerba salutis ab eo quibus una cam omnibus suis saluaretur agnoscat. et ita multiformis illa sapientia dei salutem hominum multiplici atque inscrutabili pietate dispensat ac secundum capacitatem uniuscuiusque gratiam suae largitatis inper