comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ eo quod hoc non sonaret. Sic tamen intelli¬
gite dici: putas ꝑtransiit anima nr̃a aquam sine
substancia. Et quare dicunt putas: Qiua mag̃¬
nitudo ꝑiculi: iux facit credibile quod euasit.
Magnam necem ꝑtulerunt: in magnis discriminib
fuerunt. Omĩno sic pressi sunt ut pene uiui consẽ¬
tirent. ut pene uiui absorberentur. lam ergo eua¬
dontes. iani securi. s ipsius ꝑiculi magnitudinem
recordantes: putas inquiunt ꝑtransut anima nĩa
aquam sine substantia: Que est aqua sine sub¬
stantia: insi aqua peccatoꝵ sine substantia: Pec¬
cata enim non habent substantiam. In opiam
habent: non substantiam. Egestatem habent:
non substanciam. In ista aqua sine substantia:
ꝑdidit ille minor filius totam substantiam suam.
Nostis enim quia minor filius ꝑegrinatus est: et di¬
xit patri. Da michi portionem substantię: que
me contingit. Quid cibi uis melius: Apud pacrẽ

Expanded text:
est pro eo, quod non hoc sonaret. Sic tamen intelliest pro eo, quod non hoc sonaret. Sic tamen intelligite dici: Putas, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» Et quare dicunt, Putas? Quia magnitudo periculi vix facit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi magnitudinem recordantes, Putas, inquiunt, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» 9. Quae est aqua sine substantia, nisi aqua peccatorum sine substantia? Peccata enim non habent substantiam: inopiam habent, non substantiam; egestatem habent, non substantiam. In ista aqua sine substantia, perdidit ille minor filius totam substantiam suam. Nostis enim quia minor filius peregrinatus est, et dixit patri: «Da mihi portionem substantiae quae me contingit.» Quid tibi vis? Melius apud patrem
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: forsitan aqua demersisset nos. Qualis
forsitan ꝑtransiit anima nr̃a: Quomodo enim¬
potuerunt latini ex presserunt: quod greci di¬
cunt ar̃a. Sic enuim habent greca exemplara.
ar̃a. Qiua dubitantis uerbum est. eaprelsum qui¬
dem Aui cacionis uerbo quod est forcusere. no
oinino uec est. P ossimus ilud uerbo dicere miui¬
nin quidem latine conuincto s apto ad inceli¬
guis amuaras. Qaiod pinici dicunt ar. non lignũ.
 quando dubitant. hoc greci ar̃a. hoc latun
postunt uł solent dicere putas: cum ita locũ¬
tur. putas euasi hoc. Si ergo dicatur forsitan e¬
uasi: indecis quia hoc non sonat. s quod dixi
putas. Usitate dr̃. latine non ita dicitur: et po¬
tui ilud dicere cum tracco uobis. Sepe enim
et uerba non latina cdieo: ut uos intelligatis.
In soriptura aut̃ non potuit hoc poni: quod lati¬
num non eẽt. Ec deficiente latinitate: positũ

Expanded text:
dicebat, «Forsitan aqua demersisset nos.» Quales dicebat, «Forsitan aqua demersisset nos.» Quales «Forsitan pertransiit anima nostra?» Quomodo potuerunt enim, Latini expresserunt quod Graeci dicunt ἄρα. Sic enim graeca habent exemplaria, ἄρα: quia dubitantis verbum est, expressum est quidem dubitationis verbo, quod est «fortasse;» sed non omnino hoc est. Possumus illud verbo dicere minus quidem latine conjuncto, sed apto ad intelligentias vestras. Quod Punici dicunt, «iar,» non lignum, sed quando dubitant; hoc Graeci, ἄρα: hoc Latini possunt vel solent dicere, Putas, cum ita loquuntur: Putas, evasi hoc? Si ergo dicatur, Forsitan evasi, videtis quia non hoc sonat: sed quod dixi, Putas, usitate dicitur; latine non ita dicitur. Et potui illud dicere, cum tracte vobis; saepe enim et verba non latina dico, ut vos intelligatis. In Scriptura autem non potuit hoc poni, quod latinum non esset; et deficiente latinitate, positum
Abbreviated transcription (Latin):
H inc bibit ille primus caput nr̃m: de quo die¬
tum est in psalmo. de corrente in uia bibit. de
corrente aqua illa: que significat popłm ꝑsecu¬
torem. Inde bibit ille: qui dixit discipulis. Potestis
bibere calicem: quem ego bibiturus sum: de cor¬
rente in uia bibit. Quid est in uia bibit: T̃ran¬
siens bibit: non hesit. In uia bibit: quia de
illo forte dictum est. et in iua peccatoꝵ non
stetit. T̃ransiens bibit. Et quid inde dictum e:
P ropterea exaltauit caput. De torrente inquit
in uia bibit: ꝓpterea exaltauit caput. Exalta¬
tum est enim iam caput nr̃m: quia de torren¬
te in uia bibit. Passus est enim dñs nr̃. Si ergo
iam excaltatum est caput nr̃m: quid corpus
timet torrentem: Sine dubio quia caput ex¬
altatum est: et corpus dicst postea. correntem
ꝑtransi it anima nr̃a. Fortasse ꝑtransiit anima
nr̃a aquam sine substantia. Ecce qualem aqua

Expanded text:
Hinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dicHinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dictum est in psalmo: «De torrente in via bibit.» De torrente, aqua illa quae significat populum persecutorem, inde bibit ille qui dixit discipulis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? «De torrente in via bibit.» Quid est, «in via bibit?» Transiens bibit, non haesit. In via bibit; quia de illo forte dictum est, «Et in via peccatorum non stetit» . Transiens bibit. Et quid inde dictum est? «Propterea exaltabit caput» . «De torrente,» inquit, «in via bibit, propterea exaltabit caput.» Exaltatum est enim jam caput nostrum, quia de torrente in via bibit; passus est enim Dominus noster. Si ergo jam exaltatum est caput nostrum, quid timet corpus torrentem? Sine dubio, quia caput exaltatum est, et corpus dicet postea, «Torrentem pertransiit anima nostra: fortasse pertransiit anima nostra aquam sine substantia.» Ecce qualem aquam
Abbreviated transcription (Latin):
furor eoꝵ suꝑ nos. lam irascuntur. iam aꝑte seu¬
uit. forsitan aqua demersiset nos. Aquani hait
popłos peccatores. Et udebimus qualem aquan
inconsetuentib. Quicumq aut̃ consensisset ills.
aquani illum oꝑuisset. Moreretur enim mere
egyptiorum: non cransiret exemplo isrłitarum
Mostis enim fr̃s quia ꝑ aquam popłs isrłitarum
transiit : et ipsa aqua popłs egyptiorum eooptis
est. aqua inquit demersisset nos. S qualis est
ista aqua: T̃orrens est. Fluit cum impetui: s da¬
sicura est. Torrentes eium dicuntur fluiui quipo¬
pentinis imbrib crescunt: et magnum habet
impetum. Quisquis incurrerit trahitur : s i
quo dñs non est. In quo aut̃ dñs est: transit
torrentem anima ipsius. Adhuc flt torreno.
s iam transi it anma martirum. adhuc quam¬
dui scłm hoc nascendo et moriendo currit.
torrons est. Hinc ꝑsecutiones de isto torrente.

Expanded text:
furor ipsorum super nos:» jam irascuntur, jam aperte saevfuror ipsorum super nos:» jam irascuntur, jam aperte saeviunt: «forsitan aqua demersisset nos.» Aquam dicit populos peccatores; et videbimus qualem aquam in consequentibus. Quicumque autem consensisset illis, aqua illum operuisset. Moreretur enim morte Aegyptiorum, non transiret exemplo Israelitarum. Nostis enim, fratres, quia per aquam populus Israelitarum transiit, et ipsa aqua populus Aegyptiorum coopertus est . «Aqua,» inquit, «demersisset nos.» 7. Sed qualis est ista aqua? Torrens est, fluit cum impetu, sed transitura est. Torrentes enim dicuntur fluvii qui repentinis imbribus crescunt: magnum habent impetum; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc fluit torrens, sed jam transiit anima martyrum. Adhuc quamdiu saeculum hoc nascendo et moriendo currit, torrens est: hinc persecutiones, de isto torrente.
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt: de peccatorib facti sunt iusti. quomodo
carbones de morte reuiuiscunt: quomodo er¬
go illos meisti sagittis et carbonib desolatoriis
dolose blandientes. et blandiendo seducentes.
sic istos uincefiam uascendo commninantes.
quia blandiendo seducere nequiuerunt. Uicti
sunt cum blandirentur: uincantur et cũ mi¬
nantur. S iuncuntur quomodo: nisi quia
dñs erat in nobis: Manifestum est quia nõ
nicisti tu: s uicit ille qui est in te. Imꝑatorẽ
talem portas: et unceris: Nonne ille est quẽ
portas: qui dixit ego uici scłm: honne prior
morions uicit diabolum. cum semꝑ eẽt suꝑ om¬
nem citaturam: quia uerbum ds̃ apud dm̃ e
Quare uicit: nisi ut te doceret et cum diabolo di¬
micare: Et tamen um doctus es. Hisi in te sit
ille qui tibi prior ĩucit: cu uinceris. Nisi quia dñs
erat in nobis: dum insurgerent homines sipns
forsitan uiuos absorbuissent nos. dum irasceipue

Expanded text:
ti sunt, de peccatoribus facti sunt justi, quomodo ti sunt, de peccatoribus facti sunt justi, quomodo carbones de morte revivescunt: quomodo ergo illos vicisti sagittis et carbonibus desolatoriis, dolose blandientes et blandiendo seducentes; sic istos vinces jam irascendo comminantes, quia blandiendo seducere nequiverunt. Victi sunt cum blandirentur, vincantur et cum minantur. Sed vincuntur, quomodo, «nisi quia Dominus erat in nobis?» Manifestum est quia non vicisti tu, sed vicit ille qui est in te. Imperatorem talem portas, et vinceris? Nonne ille est quem portas, qui dixit, «Ego vici saeculum» ? nonne prior moriens vicit diabolum, cum semper esset super omnem creaturam, quia Verbum Deus est apud Deum? Quare vicit, nisi ut te doceret cum diabolo dimicare? Et tamen jam doctus, nisi in te sit ille qui prior tibi vicit, vinceris. «Nisi quia Dominus erat in nobis, dum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos. Dum irasceretur
Abbreviated transcription (Latin):
gua dolosa. Primo enuim cum ceꝑit homo ascẽ¬
dere et ꝓficere: in ipso exordio ascensionis lui¬
guas dolosas patitur. Blandas ad ꝑicieni. blan¬
das ad malam suasionem. Quid facis: Quare hoc
facis: Aliter enim uiuere non potes: seruire dõ¬
aliter non potes. Tu solus es. qui ius hoc ẽẽ quod
alii non sunt : Et si inueneris alios qui tecum
sunt. illa blanda et dolosa lingua quid dicit
Ecce illi potuerunt: forte tu non poteris. Aggre¬
deris: deficies. Et meluis erat non inciꝑe. quã
cepisse et defecisse. Lingua dolosa adhuc blan¬
ditur. Si ꝑseueraueris uincitur lingua dolosa.
et blandiens incipit ẽẽ aꝑte seuiens. Et que
blandiebatur ut seduceret: minatur ut terreat.
S si dñs est in te. et non reliqueris xp̃m de cor
nes desolatorios uicisti linguas dolosas: id est
ꝑ uerba dĩ quib transficxum erat cor tuum.
et ꝑ exxempla iustoꝵ qui de mortuis iuuifica¬

Expanded text:
gua dolosa.» Primo enim cum coeperit homo ascengua dolosa.» Primo enim cum coeperit homo ascendere et proficere, in ipso exordio ascensionis, linguas dolosas patitur, blandas ad perniciem, blandas ad malam suasionem: Quid facis? quare hoc facis? Aliter enim vivi non potest? serviri aliter Deo non potest? Tu solus es qui vis hoc esse quod alii non sunt! Et si inveneris alios qui tecum sunt, illa blanda et dolosa lingua quid dicit? Ecce illi potuerunt; forte tu non poteris. Aggrederis; deficies: et melius erat non incipere, quam coepisse et defecisse. Lingua dolosa adhuc blanditur. Si perseveraveris, vincitur lingua dolosa et blandiens, incipit esse aperte saeviens; et quae blandiebatur ut seduceret, minatur ut terreat. Sed si Dominus est in te, et non reliqueris de corde tuones desolatorios vicisti linguas dolosas , id est, per verba Dei quibus transfixum erat cor tuum, et per exempla justorum qui de mortuis vivifica
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est ydolum. Nam si aliquid putarent
esse ydolum: mortui absorberentur. Cum
aut̃ putant nichil eẽ ydolum: et nouerut̃
omĩa illa gentibum uana eẽ. uiuunt tam̃
cum faciunt quod uolunt ꝑsecutores: uiui
absorbentur. S idõ uiui absorbentur: quia
non in eis ͤ dñs. In quib aut̃ in est dñs: occi¬
duntur et non moriuntur. Qui aut̃ consenti¬
unt et uiuunt: uiui absorbentur. absorti mori¬
untur. Isti aut̃ qui passi sunt. et non consensert̃¬
tribulationib: exultant et dicunt. Dicat nc̃
ifrł. dicat exultans. dicat securus: nisi quia dñs
erat in nobis. cum exurgerent homines suꝑ nos.
forsitan uiuos absorbuissent nos. Dum nasceret᷑
furor eoꝵ suꝑ nos. Nostis fr̃s in aliquo de suꝑio¬
rib psalmis. in ipso inicio canticorum graduũ
contra linguam subdolam petisse auxilium
quendam qui cępit ascendere: et dixisse. dñe
erue anunam meam a labi is iniustis. et alin¬

Expanded text:
nihil est idolum. Nam si aliquid putarent nihil est idolum. Nam si aliquid putarent esse idolum, mortui absorberentur: cum autem putant nihil esse idolum, et noverunt omnia illa Gentilium vana esse, vivunt; et tamen cum faciunt quod volunt persecutores, vivi absorbentur. Sed ideo vivi absorbentur, quia non in eis est Dominus. In quibus autem inest Dominus, occiduntur et non moriuntur. Qui autem consentiunt et vivunt, vivi absorbentur, absorpti moriuntur. Isti autem qui passi sunt, et non cessertribulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irasceretur furor eorum super nos.» Nostis, fratres, in aliquo de superioribus psalmis, in ipso initio canticorum graduum contra linguam subdolam petisse auxilium quemdam, qui coepit ascendere; et dixisse, «Domine, erue animam meam a labiis injustis, et a lin
Abbreviated transcription (Latin):
absorbuissent nos. nisi quia dñs erat in nob̃:
Surrexerunt enim multi ꝑsecutores aliquãdo
et nunc non desunt. Singulatim insurgũt:
et aliquando uiuos absorbent: s in quib nõ
est dñs. Idõ ante omĩa illi dixcerunt. nisi qr
dñs erat in nobis: quia multi sorbentur in
quib non est dñs. Hii sunt qui uiui sorbẽ¬
tur : qui sciunt malum ẽẽ et lingua consen¬
tiunt. Surrexerunt enim quidam ꝑsecutores:
et dixerunt hominib. Thurificate. Si non fe¬
ceritis: occidimus uos. Iili aut̃ amauerunt hanc
uitam. et dulcedo uite huius tenuit eos: non
plus dilexerunt ea que ꝓmusit ds̃. quam ea q̃
uidebant in terra. Illa enim credere uidebant᷑.
que nondum uidebant. ista que amabant ui¬
debant. Plus retinentes ea que uidebant: exclu¬
serunt de cordib dñm. Et quia non erat in
eis dñs: uiui absorti sunt. Quid est uiui absor¬
ti sunt: Thurisicãdo idolis: scientes quia

Expanded text:
absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Surrexerunt enim multi persecutores aliquando, et nunc non desunt. Singillatim insurgunt, et aliquando vivos absorbent, sed in quibus non est Dominus. Ideo ante omnia illi dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» quia multi absorbentur, in quibus non est Dominus. Hi sunt qui vivi absorbentur, qui sciunt malum esse, et lingua consentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et dixerunt hominibus: Thurificate; si non feceritis, occidimus vos. Illi amaverunt hanc vitam, et dulcedo vitae hujus tenuit eos. Non plus dilexerunt ea quae promisit Deus, quam ea quae videbant in terra. Illa enim credere jubebantur, quae nondum videbant, ista quae amabant videbant. Plus retinentes ea quae videbant, excluserunt de cordibus Dominum; et quia non erat in eis Dominus, vivi absorpti sunt. Quid est, vivi absorpti sunt? Thurificando idolis, scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
F orsitan uiuos absorbuissent nos. Uiuos absorbu¬
issent: non prius occidissent. et sic absorbiuissẽt̃.
O immanes. o crudeles : non sic sorbet a ecdia. Pe¬
tro macta et manduca dictum est: non uiuos
absorbe. Quomodo ergo petrus id est eccłia mac¬
tat. et sic manducat: Et quomodo isti qui
eae surrexerunt suꝑ nos. forsitan uiuos absorbuis¬
sent nos. nsi quia dñs erat in nobis: Quia
in eccłiȩ corpus nemo intrat: nisi prius occisus.
Moritur quod fuit: ut sit quod non fuit. Alio¬
quin qui non occiditur et non manducat᷑
ab eccłia. eẽ in numero ppłi potest qui uide¬
tur odis humanis: in numero aut̃ popłi qui
catus. Hec manducari poterit : nisi primo mac¬
tatus. Uenit paganus. adhuc in illo ydolatria
uiuit: inserendus est menbris xp̃i: ut inserat᷑.
necesse est ut manducetur. S non potest
manducari ab aeccłia: nisi primo mactatus
Renuntiet scło: tunc mactatur. Credat in diñ:
tunc manducatur. Quomodo ergo illi uiuos

Expanded text:
facerent? «Forsitan vivos absorbuissent nos. Vivos absorssent;» non prius occidissent, et sic absorbuissent. O immanes! o crudeles! Non sic absorbet Ecclesia: Petro, «Macta et manduca» , dictum est; non, Vivos absorbe. Quomodo ergo Petrus, id est Ecclesia, mactat, et sic manducat? et quomodo isti qui exsurrexerunt super nos, «forsitan vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Quia in Ecclesiae corpus nemo intrat, nisi prius occisus. Moritur quod fuit, ut sit quod non fuit. Alioquin, qui non occiditur et non manducatur ab Ecclesia, esse in numero populi potest, qui videtur oculis humanis; in numero autem populi qunisi manducatus, nec manducari poterit, nisi primo mactatus. Venit paganus, adhuc in illo idololatria vivit; inserendus est membris Christi: ut inseratur, necesse est manducetur; sed non potest manducari ab Ecclesia, nisi primo mactatus. Renuntiet saeculo, tunc mactatur; credat in Deum, tunc manducatur. Quomodo ergo illi «vivos
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse debetis. Nec dicerem quid eẽm trac¬
taturus: nisi adiuuari uolens studio fidei et orati¬
onum ur̃arum. Meministis enim me ꝓmisisse uo¬
bis de hoc tractare quod dictum est in euangłio:
facta est. Solent enim homines herecici maxi¬
me manichei reprehendere legem: et dicere qr¬
non ds illam dedit. Exponendus est locus iste:
ut cognoscatur quia et legem ds̃ dedit: et lex
ꝑ moysen data est: ut non saluaret ꝓpter certam
causam. Hon saluabat tex: ut lator legis ipse im¬
ꝑator desideraretur. qui indulgentiam daret
tentos uos facere uolui. Aderit dñi miscdia nõ
ex meritis nr̃is. s forte ꝓ merito desiderii ur̃i:
neq ex facultatib nr̃is. s ex habundantia dono¬
rum suoꝵ: ut sic tractetur res satis necessaria
hominib positis in nouo testamento: ut omĩno
nullas latebras inueniat inimicus. ubi se occul

Expanded text:
meminisse debetis; nec dicerem quid essem tracmeminisse debetis; nec dicerem quid essem tractaturus, nisi adjuvari volens studio fidei et orationum vestrarum. Meministis enim me promisisse vobis de hoc tractare quod dictum est in Evangelio,esum Christum facta est» . Solent enim homines haeretici, maxime Manichaei, reprehendere Legem, et dicere quia Deus illam non dedit. Exponendus est enim locus iste, ut cognoscatur quia et Legem Deus dedit, et Lex per Moysen data est; ut non salvaret, propter certam causam. Non salvavit Lex, ut lator Legis ipse Imperator desideraretur, qui indulgentiam daret tentos vos facere volui. Aderit Domini misericordia, non ex meritis nostris, sed forte pro merito desiderii vestri; neque ex facultatibus nostris, sed ex abundantia donorum suorum: ut sic tractetur res satis necessaria hominibus positis in novo testamento, ut omnino nullas latebras inveniat inimicus, ubi se occul
Abbreviated transcription (Latin):
quifecit cesum et t̾ram. Nam si aduicorium hoc
non cẽt ⁊ non quidem ȩterna maneret mnusci¬
pula es cum captus eẽt contereretur pasene
Nam uita ista: cransitura est. Et qui dulcedimne
huius capti fuerint: et ꝑ hanc dulcedinem of¬
fenderiit dm̃ : cum ista uita transibunt. Nam cõ¬
teretur muscipula: certi estote. Om̃is dulcedo
uite istius presentis. non erit impleta sorte loci
su. s.  opus est non herere: ut quando conte¬
retur muse ipula tunc eaxultes et dicas. Muscipu¬
la contrita est: et nos eruci sumus. S ne putes
te uirib cuis hoc posse: attende cuus est opus
ut eruaris. Nam si suꝑbieris: in muscipulam cadis.
Sdic. Ad nitorium nr̃m in nomine dñi: qui fecit
celum et terram. Psalmus tractatiis est: et quan¬
tum dñs aduuare dignatus est. ut puto expo¬
situs. Erastino etiam die sermonem deberi kari¬
tati ur̃e optime nostis: ad estote et adiuuate
nos orationib ur̃is. Pollicitationis enim nr̃e

Expanded text:
qui fecit coelum et terram.» Nam si adjutorium hoc qui fecit coelum et terram.» Nam si adjutorium hoc non esset, non quidem aeterna maneret muscipula; sed cum captus esset, contereretur passer. Nam vita ista transitura est; et qui dulcedine ejus capti fuerint, et per hanc dulcedinem offenderint Deum, cum ista vita transibunt. Nam conteretur muscipula; certi estote: omnis dulcedo vitae istius praesentis non erit, impleta sorte loci sui; sed opus est non haerere, ut quando conteretur muscipula, tunc exsultes et dicas, «Muscipula contrita est, et nos eruti sumus.» Sed ne putes hoc viribus tuis te posse, attende cujus est opus ut eruatis nam si superbieris, in muscipulam cadis, et dic, «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» 14. Psalmus tractatus est, et quantum Dominus adjuvare dignatus est, ut puto, expositus. Crastino etiam die sermonem deberi Charitati vestrae optime nostis; adestote, et adjuvate nos orationibus vestris. Pollicitationis enim nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
fige potius pedes in petra. Noli ire ad muscipu¬
lam: cãperis. consumeris. obtineris. Sit in ce
dñs: et de maiorib minis eruet te. de muscr¬
pula uenantium. Quomodo si uideas auem
ueluti iam cadere in muscipulam facis mairẽ
strepitum: et uolet de muscipula: sic et mrs
iam forte aliqui ipsorum intendebant collum
in dulcedinem uite huius. Dñs aũt qui erat
in illis fecit strepitum gehennarum: et erucul
est passer de muscipula uenantium. Anima
nr̃a sicut passer eruta est: de muscipula ue¬
nantium. Et quid Semꝑ erit illa muscipu¬
la: Muscipula erat dulcedo uite huius. Illi
non heserunt in muscipula: et occisi sunt.
Illis occisis: muscipula fracta est. Iam non rema¬
capi: s illa contrita est. Nunquid et passer cõ¬
tritus est: Absit: quia non heserat in muscipi
Criumphent in deo quia eruti sunt: qm̃i dñs
oat in eis ne a miscipula capentur Quare muset¬
pula costrica est cet uos eruti sumu pomieidn¬

Expanded text:
fige potius pedes in petra, noli ire ad muscipufige potius pedes in petra, noli ire ad muscipulam. Caperis, consumeris, obtereris. Sit in te Dominus, et de majoribus minis eruet te, de muscipula venantium. Quomodo si videas avem veluti jam cadere in muscipulam, facis majorem strepitum, ut volet de muscipula: sic et martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus; Dominus qui erat in illis, fecit strepitum gehennarum, et erutus est passer de muscipula venantium: «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Et quid? semper erit illa muscipula? Muscipula erat dulcedo vitae hujus: illi non haeserunt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remacapi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; quia non erat in muscipultriumphent in Deo, quia eruti sunt: quoniam Dominus erat in eis, ne a muscipula caperentur. Quare muscipula contrita est, et nos eruti sumus? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
transiit anima nr̃a aquam sine substantua. et p¬
cipiant substantiam suam. Perdiderunt uam
uiuentes ꝓdige: s non pauꝑ factus est pacor
Redeant et inuenient ibi diuitias: quas in lon¬
ginqua ꝑegrinatione rum meretricib consuir¬
serunt. Euadant aquam sine substantia: eta
cant. Benedictus dñs: qui non dedit nos in uon¬
cionem dentibus eoꝵ. Uenantes eium erant pr¬
sequentes: et posuerunt escam in mnuscipula
Quam escam: dulcedinem uite huius : ut unis¬
quisq propter dulcedinem uite huius mitat
caput in nequitiam. et muscipula comprinit.
non illi in quib erat dñs: illi qui dicunt. nisi
quia dñis erat in nobis. Non capitur iste in
muscipula. Sit in te dĩs: et nec tu capieris
in muscipula. Clama. benedictus dñs: qui
non dedit nos in uenationem dentib eorum
d nua nr̃a sicut passer eruta est: de muscipi¬
la uenantium. Quare sicut passer: Quia in¬
cauta ceciderat sicut passer: et poterat dicere
postea. ignoscet michi dñs. Opasser instabilis:

Expanded text:
bstantia,» et recipiant substantiam suam. Perdiderunt illam viventes prodige; sed num pauper factus est Pater? Redeant, et invenient ibi divitias quas in longinqua peregrinatione cum meretricibus consumpserunt; evadant aquam sine substantia, et dicant: «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum.» Venantes enim erant persequentes, et posuerunt escam in muscipula. Quam escam? Dulcedinem vitae hujus, ut unusquisque propter dulcedinem hujus vitae mittat caput in nequitiam, et muscipula comprimatur. Non illi in quibus erat Dominus, illi qui dicunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» non capti sunt in muscipula. Sit in te Dominus, et nec tu capieris in muscipula; clama, «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus eorumat, ideo sicut passer eruta est anima de muscipula venantium. Quare sicut passer? Quia incauta ceciderat sicut passer; et poterat dicere postea, Ignoscet mihi Deus. O passer instabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
namus nos illo triumpho quod erit in futuro
contentio cua. ubi est mors aculeus aius: iam
conuineti angłis. et exultantes cum rege nr̃o.
qui primus resurgere uoluit: quamius prior
mori noluerit. Multi enuim ante illum mortui
sutt s nemo ante illum resurrexit in ęt̃nũ.
Exultantes aut̃ cum illo etiam ibi spe et corde
constituti quia euasimus: cogitemus quid eua¬
simus. que scandala. quas tribulationes mundi
quas ꝑsecutiones om̃ium paganoꝵ. quos do¬
los omĩum hereticoꝵ. quas suggestiones diabo¬
li. quas cupiditatum confuctationes. Omĩa ista
quis euaderet: nisi quia dñs erat in nobis di¬
eat nunc isrł: Securus enim dicat isrł: nisi
quia dñs erat in nobis. Quando: dum insur¬
gerent homines suꝑ nos. Holi ergo mirari.
U icti sunt. Homines enim erant. Dñs aut̃ erat
in nobis: non homo erat in nobis. homines
ant̃ surrexerunt suꝑ nos: s tamen opprime¬

Expanded text:
namus nos in illo triumpho qui erit in futuro namus nos in illo triumpho qui erit in futuro contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? jam conjuncti Angelis, et exsultantes cum Rege nostro, qui primus resurgere voluit, quamvis prior mori noluerit. Multi enim ante illum mortui sunt, sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis evaderet, «nisi quia Dominus erat in nobis? Dicat nunc Israel;» securus enim dicit Israel, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Quando? «Cum insurgerent homines super nos.» Noli ergo mirari: victi sunt; homines enim erant: Dominus autem erat in nobis, non homo erat in nobis; homines autem insurrexerunt super nos. Sed tamen opprime
Abbreviated transcription (Latin):
ISI quia dñs erat in nob̾.
Respexerunt enim quasda
tribulationes quas passi sut̃
et considerauerunt in eo ĩ
loco. et in beatitudine et in
securitate constituti qua
transierint. quo uenerint: et quia difficile ont
inde liberari. nisi adeẽt manus liberantis: et¬
in gaudio dixerunt uisi quia dñs erat in nob̃¬
S ic ceꝑunt cantare. Nondum dixerunt unde
euaserunt: tanta exultacio est. Nisi quia dñs
erat in nobis. dicat nunc ifrł nisi quia dñsꝰ
erat in nobis. Nunc dicat : iam euasit. Euadẽ¬
ces enim. id est eos qui iam euaserunt: confid̃
intuendos psalimus iste. Constituamus illos et
nos in corde iam triuimphantes. et tanquam ibi
et nos simus: sicut in suꝑiore psalmo dictum est.
stantes erant pedes nr̃i in acriis tius iherłm.
Nondum ibi erant: s in uia erant. Tanta aut̃
lecioia erat festinantium. et tanta ꝑueniendi
spes: ut adhuc in uia positi et laborantes. iam
sibi illic̃ constituti uidentur. Sic et nunc po¬

Expanded text:
isi quia Dominus erat in nobis.» Respexerunt enim quasdam tribulationes quas passi sunt, et consideraverunt in eo jam loco et in beatitudine et in securitate constituti, qua transierint, quo venerint; et quia difficile erat inde liberari, nisi adesset manus liberantis, in gaudio dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Sic coeperunt cantare: nondum dixerunt unde evaserint; tanta exsultatio est: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» 4. «Dicat nunc Israel: Nisi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Evadentes enim, id est, eos, qui jam evaserunt, constituit intuendos psalmus iste. Constituamus illos et nos in corde jam triumphantes; et tanquam ibi et nos simus, sicut in superiore psalmo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc po
Abbreviated transcription (Latin):
impositum finenr: neq reuerteutur teger t̾ram
Q iud fit in ipsa terra: que oꝑationos ibi ftuean
iam mare nudauit: et si ad euifto im tenus
ni sonitu litorum: Audio dilicuno
horesco. Quid ergo: Quid sit in terri
suit: depressa loca terrarũ Nam collib
tib contraria figura opponuntur: ualles uł eou¬
ualles. C olles et montes. tumores terre sunt: nal
fluunt fontes. E nuttit fontes inconuallib. au¬
ut ꝓfluant aque. conuallem se fecit. Non ego
autꝰ: s. gr̃ã dĩ mecum. Non repugnat. ut qui sũt
montes. sint et conualles. Sient enim montes
dicuntur ꝓpter spiritalem magnitudinem: i ta
et conualles propt sin sp̃s humilitatem. Non ego
inquit. s gr̃ã dĩ mecum. Non ego conuallis. E st
gra dĩ mnecum: fons est qui emittit fontes incon¬
uallib. De sp̃u dicebatur: quod modo cominemo¬
raui. Siquis sitit: ueniat ad me. Qui credit in¬

Expanded text:
impositum finem, neque revertentur tegere terram; impositum finem, neque revertentur tegere terram; quid fit in ipsa terra? quae operationes ibi fiunt, quam jam mare nudavit? Etsi ad ejus oram tenues ni; sonitum littorum audio, diluvium non perhorresco. Quid ergo, quid fit in terra? sint, depressa loca terrarum. Nam collibus et montibus contraria figura opponuntur valles vel convalles. Colles et montes, tumores terrarum sunt; vfluunt fontes: «Emittis fontes in convallibus.» Auut profluant aquae, convallem se fecit: «Non ego autem, sed gratia Dei Mecum» . Non repugnat ut qui sunt montes, sint et convalles; sicut enim montes dicuntur propter spiritualem magnitudinem, ita et convalles propter sui spiritus humilitatem. «Non ego,» inquit, «sed gratia Dei mecum. Non ego,» convallis est; et «gratia Dei mecum,» fons est. «Qui emittis fontes in convallibus.» De Spiritu dicebatur quod modo commemoravi, «Si quis sitit, veniat ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
pi: Seiuerunt: et placati sunt. Cum seuiebant
montes erant: cum placati sunt campi facti sunt:
fundauit enmeis locum. Est quidam metus
quasi ꝓfundus locus: quo recepta sunt quodãmͦ
oĩa seuiẽta corda mortaliũ. Quã multi mͦ & salsi. ⁊ amarist. &¬
tñ qͥeti. Imulti st̃. qͥ dulcescere nolunt. Qui sunt qui
dulcescere nolunt: Qui in xp̃m adhuc credere
nolunt. Et quanius multi sunt qui nondum
crediderunt: quid faciunt acccłie: Montes erant
aliquando: mode campi sunt: tamen fr̃s mei
et malicia mare sunt. Quare erum non seuuunt
modo: Quare non insaniunt. Quare non dant
oꝑam. si non possunt euertere terram nr̃m:
certe contegere: Quare non:audi. cerminum
posiusti eis quem non transgredientur: neq con¬
uertentur tegere terram. Quid ergo quia iam
fluctus amarissimi modum acceꝑunt. ut liceat
nobis talia etan libere predicare: quia tminũ.
acceꝑunt debitum. quia trinsgredi non possuit

Expanded text:
pi?» Saevierunt, et placati sunt. Cum saeviebant, pi?» Saevierunt, et placati sunt. Cum saeviebant, montes erant: cum placati sunt, campi facti sunt; fundavit enim eis locum. Est quidam meatus, quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo omnia saevientia corda mortalium. Quam multi modo, et salsi, et amari ti? Quam multi sunt qui dulcescere nolunt? Qui sunt qui dulcescere nolunt? Qui in Christum adhuc credere nolunt. Et quamvis multi sunt qui nondum crediderunt, quid faciunt Ecclesiae? Montes erant aliquando, modo campi sunt: tamen, fratres mei, et malacia mare est. Quare enim non saeviunt modo? quare non insaniunt? quare non dant operam? Si non possunt evertere terram nostram, certe contegere. Quare non? Audi: «Terminum posuisti quem non transgredientur, neque revertentur tegere terram.» 10. Quid ergo, quia jam fluctus amarissimi modum acceperunt, ut liceat nobis talia etiam libere praedicare; quia terminum acceperunt debitum, quia transgredi non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
montes salus eẽt generi bumano: quia le
ocłos meos ad montes. unde ueniet auxilium
michi: ab increpatione dĩ sugerunt aquę. Auo¬
ce tonitrui tui formidabunt. lam quis uon
terreatur uoce dĩ ꝑ apłos: uoce dĩ ꝑ scripturas:
Per nubes eius conquieuit mare. formidauerũt
aquę. Nudati sunt mentes: uissit imꝑator.
S quis uississet: isi ds̃ tniustet Quia uoluit
ds̃. illi iusserunt: et factiun est. Ergo nullus
sibi hominum arrget aliquid.formidauerunt
aquȩ s a uoce tonitrui tui. Nint cecȩ cum
uoluit ds̃ fugerunt aque. ne premerent mon¬
tes: antequaa id fieret. et sub aqius firuit
de aquis loquitur. Non hic montes accipiamꝰ
quasi terrenos. neq campos quasi terrenos.
s fluctus tam magnos ut montib comparentur.
E luctuauit aliquando mare: et fluetus eius tanquã
montes fuerunt: qui montes illos apłos oꝑirent.
S quaindui ascendunt montes: et descendunt cam¬

Expanded text:
montes salus esset generi humano, quia, «Levavi montes salus esset generi humano, quia, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi» ; ab increpatione Dei fugerunt aquae. «A voce tonitrus tui formidabunt.» Jam quis non terreatur a voce Dei per Apostolos, voce Dei per Scripturas, per nubes ejus? Conquievit mare, formidaverunt aquae, nudati sunt montes, jussit imperator. Sed quis jussisset, nisi Deus tonuisset? Quia voluit Deus, illi jusserunt, et factum est. Ergo nullus sibi hominum arroget aliquid; formidaverunt aquae, sed «a voce tonitrus tui.» Nam ecce, cum voluit Deus, fugerunt aquae, ne premerent montes; antequam id fieret, et sub aquis firmi ede aquis loquitur. Non hic montes accipiamus, quasi terrenos; neque campos, quasi terrenos: sed fluctus tam magnos, ut montibus comparentur. Fluctuavit aliquando mare, et fluctus ejus tanquam montes fuerunt, qui montes illos Apostolos operirent. Sed quamdiu «ascendunt montes, et descendunt cam
Abbreviated transcription (Latin):
riatem omium ubiq fortiter euangłizantium
uerbur dũ: cooꝑuerunt illos aquę: et suꝑ illos
stabant aque. dicebant. preme. preme. et preme¬
bant extiague. non apparebant. dicebant ista. et
preualebant suꝑ martires: et fugiebant ubiq xp̃i¬
ani : et fuga quadam occultabantur apłi. Unde
fuga eccultabantur apłi: Quia suꝑ montes stabãt
aque. Erat potestas aquarum magna. S quandiu :
E t hoc factum est fr̃s. Ab increpatione dei fugerũt.
aque: hoc est a pressura montium recesserunt. Iam
montes ipsi exstant: petrus. paulus. Quomodo eimi¬
nent: Qui ante a ꝑsecutorib premebantur: nunc
ab imꝑatorib uenerantur. Fugerunt enum aquȩ
ab increpatione dei: quia cor regum manus dĩ
deflerit quo uoluit. Iussit ꝑ eos pacem dari
xp̃ianis: enuciuit et eminuit auctoritas apłiea.
Nunquid et quando supra erant aquę: moniũ
aefecerit magnitudo: S tamen fr̃s mei ue
oñis uiderent enunentiam montiumo

Expanded text:
ritatem omnium ubique fortiter evangelizantium ritatem omnium ubique fortiter evangelizantium verbum Dei, cooperuerant eos aquae, et super illos stabant aquae, dicebant, Preme, preme; et premebant: Exstingue, non appareant. Dicebant ista, et praevalebant super martyres, et fugiebant ubique Christiani, et fuga quadam occultabantur Apostoli. Unde fuga occultabantur Apostoli? Quia super montes stabant aquae. Erat potestas aquarum magna. Sed quamdiu? AEt hoc factum est, fratres; ab increpatione Dei fugerunt aquae: hoc est, a pressura montium recesserunt. Jam montes ipsi exstant Petrus et Paulus: quomodo eminent? Qui ante a persecutoribus premebantur, nunc ab imperatoribus venerantur. Fugerunt enim aquae ab increpatione Dei: quia cor regum in manu Dei; deflexit quo voluit , jussit per eos pacem dari Christianis; emicuit et eminuit auctoritas apostolica. Numquid et quando supra erant aquae, montium defecerat magnitudo? Sed tamen, fratres mei, ut omnes viderent eminentiam montium, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
I nmaduertimus sepe ꝓpħas. preteriti rempore uer¬
borum dicere que futura sunt. figura aut̃ futuri
dicere preterita: non facile occurrit legenti. Non
audeo dicere non est. s certe studiosis earum lite¬
rarum indicerim quid queranat. Si inuenerint et
ad nos artuleruit: gritulabemsq. Adolescentium. stu¬
diis ociosorum occupiiu seresier et corum ministerio
et nos aliquid discinits Reot dedignamur: quã
fititim de diliuuo ꝓsecutionum uolebat intelligi.
ł rut enim tempus alquando. quo territam aci ec
uotant ut non appaterent nec ipsi magni qui sũt
montes. Quando erim ubiq fugiebant: quo modo
non inaius apparebant: Et fortasse de illis aquis
mare faciunt. ꝓcellose. infructuose. Non enim
tut mcurq terram cooꝑuerat aqua maria: fecũ¬
eutit eam pocius quam ad sterilitatem ꝑduceret.
E tias eiuim et montes subaquis: quia suꝑ montes
subunt aque sopuli resistentes suꝑauerunt aucto¬

Expanded text:
Animadvertimus saepe Prophetas praeterito tempore verAnimadvertimus saepe Prophetas praeterito tempore verborum dicere quae futura sunt; figura autem futuri dicere praeterita, non facile occurrit legenti. Non audeo dicere, Non est; sed certe studiosis earum Litterarum indixerim quid quaerant. Si invenerint, et ad nos attulerint, gratulabimur adolescentium studiis otiosorum occupati senes, et ex eorum ministerio et nos aliquid discemus. Non enim dedignamur; quandfuturam in diluvio persecutionum volebat intelligi. Fuit enim tempus aliquando, quo terram Dei, Eccleruerant, ut non apparerent nec ipsi magni, qui sunt montes. Quando enim ubique fugiebant, quomodo non minus apparebant? Et fortasse de illis aquis mare faciunt, procellosae, infructuosae. Non enim quamcumque terram cooperuerit aqua marina, fecundabit eam potiusquam ad sterilitatem perducet. Erant enim et montes sub aquis; quia super montes stabant aquae: populi resistentes superaverant aucto
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret. abyssus ficut uestunentum anis¬
tus irnus. Suꝑ monres stabunt aque. idest ues¬
tinen um terre quod est abyssus ita creur. ut
etiam suꝑ mentes aque starent. Legimus hoc
ut dixi factum in diliuuo: inde loquebatur
ꝓpł̃a. Harrabiit nobis preterita: ar prorasnua¬
bat futura S si narratet preterita:. non nob
diceret suꝑ montes stabunt aquę .s. suꝑ mon¬
tes steterunt aque. Pnteritum enim tempus
ꝓfuturo solere poni in scripturis. ita preudente
sp̃ii que futura funt quasi iam facta sint: sole¬
mus legere. Inde est quod illud in illo psalmo
gium recititur.⁊ foderunt manus meas et pedes¬
mors. dinuimerauerunt onũa ossa mea: suꝑ uesti¬
mentium meum miserunt sortem. Omĩa im qua
si facta commemorabuntur: que utiq adhnc uen¬
tura cernebantur. S quantum potest nir̃a diligen¬
tu. Quantum aut̃ potest tanta occupatios Aut
quando sic uacat: ut possimus ꝓcertt dicete ita ẽ

Expanded text:
cum diceret, «Abyssus sicut vestimentum amiccum diceret, «Abyssus sicut vestimentum amictus ipsius.» 7. «Super montes stabunt aquae:» id est vestimentum terrae, quod est abyssus, ita crevit, ut etiam super montes aquae starent. Legimus hoc, ut dixi, factum in diluvio. Inde loquebatur Propheta? narrabat nobis praeterita, an praenuntiabat futura? Sed si narraret praeterita, non nobis diceret, «Super montes stabunt aquae;» sed, Super montes steterunt aquae. Praeteritum enim tempus pro futuro solere poni in Scripturis, ita praevidente Spiritu quae ventura sunt, quasi jam facta sint, solemus legere. Inde est quod illud in alio psalmo lium recitatur: «Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; super vestimentum meum miserunt sortem» . Omnia quasi jam facta commemorantur, quae utique adhuc ventura cernebantur. Sed quantum potest nostra diligentia? quantum autem potest tanta occupatio? aut quando sic vacat, ut possimus pro certo dicere: Ita est?
Abbreviated transcription (Latin):
pnus. Cuius: Nunquid forte dĩ: S iam de
nictii eius direrat. cireum amictiis luce uelut
uestimento. Audio dm̃ luce uestitum: et lux
ipsa si uoluinis nos sumus. Quid est ñ polumꝰ
Si iam tenebre non sumus. Engo si ds̃ luce ues¬
titus est. cuius rursus uestimentum est abysf̃
Abyssus enim dicitur. immensa aquarum copia.
O m̃is aqua. om̃is humida natura atq substan¬
na circumquaq diffusa. ꝑmaria et flurdina.
et antra occulta: semel uno nomine aby stus
uocatur. Eigo terram intelligimis de qua dix̃.
firmauit terram suꝑ firmitaten eus: non
inclinabitur in scłm scłi. De illa dictum credo
ab yssus ficut uestimentum anuctus ipsuis. T̃erre
enim quasi uestimentum est aqua: cirtunid ins
eam et contegens eam. S aliquando in diluure
ita creuit hec uestis terre. ut omĩa omiuna eo¬
oꝑiret: et transcenderet altissinos montes sicut
seriptura testatur cubitis serme qiundecimn. For¬
tasse ipsum tempus signisteatit ite psalmus.

Expanded text:
id forte Dei? Sed jam de amictu ejus dixerat, «Circumamictus lucem, velut vestimentum.» Audio Deum luce vestitum, et lux ipsa si volumus, nos sumus. Quid est, si volumus? Si jam tenebrae non sumus. Ergo si Deus luce vestitus est, cujus rursum vestimentum est abyssus? Abyssus enim dicitur immensa aquarum copia: omnis aqua, omnis humida natura, atque substantia circumquaque diffusa per maria, et flumina, et antra occulta, simul uno nomine abyssus vocatur. Ergo terram intelligimus, de qua dixit, «Fundavit terram super firmamentum ejus; non inclinabitur in saeculum saeculi;» de illa dictum credo, «Abyssus sicut vestimentum amictus ipsius.» Terrae enim quasi vestimentum est aqua, circumdans eam et contegens eam. Sed aliquando in diluvio ita crevit haec vestis terrae, ut omnia omnino cooperiret, et transcenderet altissimos montes, sicut Scriptura testatur, cubitis ferme quindecim . Fortasse ipsum tempus significavit iste psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersi eẽ similes dõ. hoc enim eis dixerat. Gusta
quod acceperaut amiserunt. E rgo fr̃s adhoc uale¬
at quod dixunis karitati ur̃e ꝓpter fontes: ut
fant de uobis. Conualles ostote: et cum om̃i¬
bi conferte quod de deo haberis. Inter medium
fiant aque. tidui inideatis. Bibite saturanini:
manete situtati. Ubiq cominunis a qua dĩ ha¬
beat głam: non hominum priuata mendacia.

Expanded text:
perverse esse similes Deo hoc enim eis dixerat, «Gustaperverse esse similes Deo hoc enim eis dixerat, «Gustaquod acceperant amiserunt. Ergo, fratres, ad hoc valeat quod diximus Charitati vestrae, propter fontes: ut fluant de vobis, convalles estote, et cum omnibus conferte quod de Deo habetis. Inter medium fluant aquae, nulli invideatis; bibite, saturamini; manate saturati. Ubique communis aqua Dei habeat gloriam, non hominum privata mendacia.
Abbreviated transcription (Latin):
A udi quod sequitur. Licet si nos aut angłs de cȩ
humintiauerit uobis preter quam quod acce
pst  inathema sit. Si ueniat mois aliud euan¬
gli i amathematieet̃. Ui hoc: Quia de pri¬
uato uult fluere: non de mechio. Et hoc forte
homo carnali nebula prepecditus. et fonte com¬
muni ad propriam suam falsitatem redactus:
possit hoc facere. Nunquid et angłs: Uere si
auditus. non precipitaremur in mortem. Me¬
dia a quia posira erat hominib preceptum dĩ:
a qula mmedia. aqua quodammodo publica. sine
sraude ualesi. Quid siximus karitati ur̃e:
s ine libe sine ceno flucbat. Si ipsa aqua semꝑ
bibereutr. sentꝑ iunetenir. Uenit angłs lapsus
de eelo. factus serpens: quia insidiosẽ iam uene¬
N spitgete cupiebat: et misit uenenum de
preprio: locutus est de suo: quia qui loquitur
itendatium de suo loquitur: et miseri audien¬
de simiserunt quod cominune erat unde bea¬
tetant: et ad suum ꝓprium redacti. cum uolũt

Expanded text:
audi quod sequitur: «Licet si nos, aut angelus de coelo audi quod sequitur: «Licet si nos, aut angelus de coelo annuntiaverit vobis praeterquam quod as, anathemetur; si veniat angelus aliud evangelizans anathemetur. Unde hoc? Quia de privato vult fluere, non de medio. Et hoc forte homo carnali nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem redactus, possit hoc facere; numquid et angelus? vere nauditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat hominibus, praeceptum Dei: aqua media, aqua quodam modo publica, sine fraude valebat, quod diximus Charitati vestrae, sine labe, sine coeno fluebat. Si ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Venit angelus lapsus de coelo, factus serpens, quia insidiose jam venena spargere cupiebat: emisit venenum, de proprio locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum volunt
Abbreviated transcription (Latin):
distie. Snirus dixit: fiue ego siue illi. sic predi¬
ennus: et fis credidistis. Inter medium montiũ
fluebant aquę. Dulla ae. aquis discordia mon¬
tium: s par consensionis. et sotictas hearitatis.
Siquis aut̃ uelit aliud predicare: iam de suo pre¬
dicet. non de medio. Et audi quid de illo dica¬
tur: ab ipso qui emisit fontes iaconuallib. Qui
loquitur mendanum: de suo loquitur. Itaq ne
acciperetur ailiquis mons non de medio s de
te p̃sumi: ne forte mons discedat ab aquis per
medium currentib et aliquid ꝓprium uelit
influere: licet si nos. Et quanrus monĩ ditit
hoc: quam uberrimȩ aquę fluebant de con¬
ualle eius: Tamen hoc uolebat ut medius in¬
ter montes curreret: et ibi eet certa fides po¬
pulorum: quod inter se medium atq commune
aplis udtmcbant. Licet si nos inquit. Et tu paule:
pores aliquid aliter predicare: De paulo questio.

Expanded text:
distis» . Securus dixit, «Sive ego, sive illi, sic praedidistis» . Securus dixit, «Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis:» inter medium enim montium fluebant aquae; nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de te praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere. «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes curreret, et ibi esset fides certa populorum, quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant. «Licet si nos,» inquit. Et tu, Paule, potes aliquid aliter praedicare? de Paulo quaestio;
Abbreviated transcription (Latin):
Qod et inter se In medio sini. Quid est in medio
sui. Cõminune est illis. dudi aquas inter me¬
dium montium: quia comniunis illos fides erat:
nec quisq aquas quasi proprias et fuas habebat.
Sieum non sunt in medio quasi priuate sunt
non pubłies fuuint: et ego habeo meam. ex ille
habet suam. Non eit in medio. quod et ego et
ipse habieat. s talis non est pacifica predicatio.
A t uero ut inter medium mortium fluant aquȩ:
audi uocim montis. Ds inquit pacis. det uobis
id ipsum sapere in inuicem. Et iterum. Ut id¬
ipsum. sapiatis em̃s: et nonsint in uobis scisma¬
ta. Quod sentio: sentis. In medio fluit aqua: nẽ
habeo quasi priuatam meam. nec ni priuaram
tuam. Ueritas nec mea sit ꝓpria: nec tua. Ut et
mea sit et tua: inter medium montium ꝑtrun¬
sibunt aquę ludi ipsum montem ut dri: qr
inter maduna montium ꝑtransibunt aque. Si¬
ne ant̃ ege.fiee illi: sic prediennus. et sic credi¬

Expanded text:
Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in medio Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in medio sui? Commune est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille habet suam, non est in medio quod et ego et ipse habeat; sed talis non est pacifica praedicatio. At vero ut inter medium montium fluant aquae, audi vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tua, ut et tua sit et mea: «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Audi ipsum montem, ut dixi, quia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credi