comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bruit fama ⁊ et repente totam ꝑ¬
diq ÷ de uiro dei sermo ubiq ha¬
betur : dicunt publice nichil ei
impossibile ẽẽ qd a clño postulet:
et ad preces eius aꝑtas aures dĩ¬
dicunt. et credunt et p̃dicant et
affirmant. Nec possunt aspectu
eius uel auditu. uillomͦ saciari ir¬
ruunt alii inp̃sentia cius ÷ alii do¬
nec exeat pro foribus prestolant᷑.
Cessatũ est ab officiis et artibus:
tota ciuitas in hoc spectaculum
suspensa manet ÷ concͤrunt pos¬
tulant benedici: et tetigisse eum
singulis salutare uicdeturs De¬

Expanded text:
buit fama, et repente totam perbuit fama, et repente totam perdique: de Viro Dei sermo habetur ubique; dicunt publice, nihil ei impossibile esse quod a Domino postulet, et ad preces ejus apertas Dei aures dicunt et credunt, praedicant et affirmant. Nec possunt aspectu ejus, vel auditu ullo modo satiari. Irruunt alii in praesentiam ejus: alii, donec exeat, pro foribus praestolantur. Cessatum est ab officiis et artibus, tota civitas in hoc spectaculum suspensa manet: concurrunt, postulant benedici; et tetigisse eum singulis salutare videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
dlucunt gͥ ad eum n¬
chil hesitantes mulierẽ
omnibus notam quam anuis
septem immundus uexaueras
sp̃c : et postulant supplices. ut in
nomini dñi demon imperet fu¬
gam. mulieri reparet sospitaten
Que populu sides ñ minimã
uereñeliam uiro dei ingerebat
et humilitate magistra sibi. incõ¬
sueta experiri ñ p̃sumebat et instã¬
te peticione populi erubescebat.
si ciritati postulantium obstinatiꝰ
relisteret: et uidebat᷑ ei qd̾ offencde̾t
dm̃ et om̃ipotenciam eiꝰ diffidentia
obnubilare uideret᷑. si a fide ppłi
fides ꝓpria dissentiret. Extuabat
gͥ secum : et licet signa ñ fidelib
s in fidelibus fieri oportere assereret
ausus suos spũi sc̃o cominittit ÷
et orationi iu combens celitus ela¬
psa uirtute sachanã in sp̃u forti¬
tudinis increpat et fugat: mulie¬
rem reddit in columen et qͥetam
Letant᷑ qui ad erant: et leuantes
manus ad sydera. deo qui de excel¬
so eos uisitauit grãs agunt. Au¬
ditum est hoc uerbum et ꝑcre¬

Expanded text:
ducunt igitur ad eum nihil haesitantes mulierem omnibus notam, quam annis septem immundus vexaverat spiritus: et postulant supplices, ut in nomine Domini daemoni imperet fugam, et mulieri restituat sospitatem. Quae populi fides non minimam verecundiam Viro Dei ingerebat, et humilitate magistra, inconsueta experiri non praesumebat, et instante petitione populi erubescebat, si charitati postulantium obstinatius resisteret: et videbatur ei quod offenderet Deum, et omnipotentiam ejus diffidentia obnubilare videretur, si fide populi fides propria dissentiret. Aestuabat igitur secum, et licet signa non fidelibus, sed infidelibus, fieri oportere assereret; ausus suos Spiritui sancto committit, et orationi incumbens, coelitus elapsa virtute Satanam in spiritu fortitudinis increpat et fugat, mulieremque reddit incolumem et quietam. Laetantur qui aderant, et levantes manus ad sidera, Deo qui de excelso eos visitavit, gratias agunt. Auditum est hoc verbum, et percre
Abbreviated transcription (Latin):
liquando aũt bona uoluntate ho¬
mo ułt aliquid qd̾ deus nõ uult
ctus uoluntate. Nam illius mala uolu¬
tas eẽ nũqͣm potest tanꝙͣ si bonus filius pi¬
trem uelit uiu̾e quem deus bona uoluna¬
te uł̾t mori ⁊ rursus fieri potest. ut hor
uelit homo uoluntate mala qd̃ deus ułt
bona uelut si malus filius ult moripa¬
trem uelit hec eciam deus. nẽppe ille qd̃
non uult deus iste uero id nust̾ qd̵ uult
⁊ deus. ⁊ tamen bone uoluntati dei pie¬
tas illius pocius ꝯsonat qͣuius aͥ. uolen¬
tis qͣm huiꝰ idem uolentis impietas tan¬
tum int̾est quid uelle homini qͥd do
gruat ⁊ ad quẽ finẽ suã quisq uolitaẽ

Expanded text:
liquando autem bona voluntate homo vult aliquid quod Deus non vult,certius voluntate; nam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem; velit hoc etiam Deus. Nempe ille quod non vult Deus, iste vero id vult quod vult et Deus, et tamen Dei bonae voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque
Abbreviated transcription (Latin):
eguit. uñ uox illa prĩs q̃ sr̃ laptiz atũ
fc̃a ẽ ego hodie genui te nõ unũ illũ
tẽporis diem qͦ baptiz atꝰ ẽ. s ĩmutabilis
et̾nitatis oftendit diem ut illũ hoĩem ad
uingeniti ꝑsona ꝑtin̾e monstrͣet. uͭ enim
dies nͨ hesterni fine inchoatͦ. neu̾tio cr̃as¬
tini t̾mi̾at᷑ semꝑ hodienꝰ est. In aqͥ gͦ lap¬
tizari uoluit a iohe nõ ut eiꝰ miquitas
ulla dilueret᷑. S ut magna ꝯm̃daret᷑ humili¬
tas. Ita qͥipe nichil i eo baptismũ ꝙ ablueret
sicut mors nichil ꝙ punret ĩuent ut apaꝰ¬

Expanded text:
eguit. Unde vox illa Patris quae super baptizatum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut dia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniꝰde  lictũ ĩ om̃s hoĩes ad ꝯdẽp¬
natõem. Ita ⁊ per uniꝰ iusticiã ĩ õs hoĩes ad
iꝰtificatõem uite. satis udicat ex adã neĩen
natũ nͥ ex dãpnatõe detineri. et nemĩem nisi
in xp̃o renatũ a dãpnatõe liberari. H¬

Expanded text:
omnes homines ad condemnationem, ita et per unius justitiam in omnes homines ad justificationem vitae ; satis indicat, ex Adam neminem natum nisi damnatione detineri, et neminem nisi in Christo renatum a damnatione liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
tu tante felicitatis admissũ ẽ ut in uno
hoĩe originalr̃ atq ut ita dix̾im radica¬
bilr̃ totũ genꝰ huanũ dampnaret᷑ nõ solui¬
ci ut ei nõ opꝰ eẽt renasci
on enĩ renascebãt ͦ qͥ laptismate
iohĩs baptizabant᷑ a qꝰ ⁊ ip̃e bap¬
tizatꝰ ẽ. s qͦdam p̾cursorio illiꝰ misterio
qͥ dicebat ꝑate uiam dño. huic uni in qͦ
sõlo renasci pot̾ant ꝑabant ᷑ huiꝰ .n. laptis¬

Expanded text:
ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, non solvici, ut ei non opus esset renascion enim renascebantur, qui baptismate Joannis baptizabantur , a quo et ipse baptizatus est: sed quodam praecursorio illius ministerio qui dicebat, Parate viam Domino , huic uni in quo solo renasci poterant parabantur. Hujus enim baptis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ colloꝙͣtꝰ more sõpnioꝵ ħemꝰ qͥppe ĩ euangłio.
ecce angłs dnĩ appuit illi ĩ sõpnis dicẽs. hiis .n.
modis uelut ĩditant se angłi ꝯtrectabilia corꝑa
tͦ disceptatõ mod̾ata ⁊ absit error opmãtiũ se
scire ꝙ nesciũt qͥd .n. opꝰ ẽ ut ħ atq huiꝰ modi

Expanded text:
 Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corportur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunt. Quid enim opus est ut haec atque hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ⁊ ꝯditori cuutas sua q̃ tota hic accipienda
ẽ ñ solũ ex ꝑte qͣ ꝑegrinat᷑ ĩ t̾ris a solis ortu us¬
sue ꝑti ꝑeg̾nãti sit̃ oportet opitulat᷑ qr utͣc
una erit ꝯsortio etͥnitatis. ⁊ nũc una ẽ uncłõ
caritatis q̃ tota ĩstituta ẽ ad colend̾ d̾m. uñ nec

Expanded text:
suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu ussuae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur; quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc una est vinculo charitatis, quae tota instituta est ad col
Abbreviated transcription (Latin):
de aliqͦ nascit᷑. ⁊̃. filiũ eiꝰ de qͦ nascit᷑ posse
adoptantꝰ. diꝯt ͦ ⁊̃. filii gehenne nõ exilla
natis in illam p̾ꝑati sit̃ filii regni ppãt᷑ in reg¬
nascat᷑ aliqͥd. ⁊. nõ eo modo ut
sit filiꝰ. nec rursꝰ omĩs qͥ dicit᷑ filiꝰ de illo sit
nullis pͥcedentib mitis in ip̃o exordio nate᷑
sue qͦ eẽ cepit u̾bo dei copularet᷑ in tant̾ã¬

Expanded text:
de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati, sicut filii regni praeparantur in regnascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius de illo sit nullis praecedentibus meritis ex ipso exordio naturae suae quo esse coepit, Verbo Deo copulet
Abbreviated transcription (Latin):
sit ipe sepulcro resurgendo ꝙͣ licz etatem cor¬
poris gerant.
paruulo aut recens nato usqz ad
decrepitũ sene sic̃ nullus ꝓhibed nͨ¬
est a baptismo. ita nullus ẽ qͥ nõ pcc̃o mori¬
atͦ ĩ baptismo s ꝑuuli tm̃ originali maiores
antem etia his omĩb moriũtur ꝑcc̃is que

Expanded text:
se a sepulcro resurgendo, quamlibet aetatem corporis gerant. parvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his omnibus moriu
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus est demonstrauit. xlu¬
t qim̃ ꝑct̃m ei nõ inerat ita qͦmod
tui fueramꝰ reuiniscetem uitã nouam sus
resurrstoe signaret ip̃m ẽ ꝙy in nob̾ calc as
magnũ baptismatis sacͥmentũ. ut cĩu s a
istam ꝑtinẽt gram moriant᷑ ꝑct̃o sicuet ̃¬

Expanded text:
crucifixus est, demonstravit: ut quoniam peccatum ei non inerat, ita quodam modo tui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam moriant
Abbreviated transcription (Latin):
marie ꝯ & de illo ⁊ de illa sit natus explicare
difficeile est ꝓtuldubio qͥppe nõ sic de ilło
filiũ nũcupandũ. Ut enĩ omittã alia alit̾ dẽ ho¬
ẽ filiꝰ. ut gͦ ħ omitã qr tante rei deformiter
ne dicũt᷑ filii dei patris ⁊ mrĩs ecc̃e. Sit gͦ¬

Expanded text:
, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio non sic de illo, filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de hoec omittam, quoniam tantae rei deformiter ne dicuntur filii Dei Patris et matris Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
debe̾m dilige̾ dm̃ meũ qui me fetit cũ ñ
eram. redemit ꝯꝑierã. ñ er̃ã ⁊ de nichilo
de aĩalib buitis. s hoĩem me uoluit eẽ. de¬
dit mͥ uiu̾e. sentire. discern̾e. P perierã ⁊ ad¬
mortalitatẽ descendit. mortalitatem susce¬
pit. passionẽ sustinuit. mortẽ uicit. ⁊ sic
redimet me. ⁊ tm̃ dilexit me ut sanguis
sui p̾ciũ inpediret ꝓ me. tali qͥdem pacto
ticie qͦ ip̃e u̾ctus erat ut ab ũcto eẽm ũctꝰ¬

Expanded text:
deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram? Non eram, et de nihilo de animalibus; sed hominem me voluit esse, dedit mmortalem descendit, mortalitatem suscepit, passionem sustinuit, mortem vicit; et sic redimeret me; et tantum dilexit me, ut sanguinis sui pretium appenderet pro me, talique pacto titiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto essem unct
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ds ms̃ de qͥb dulte erit mͥ semꝑ loqͥ sẽꝑ
cogitare. sẽper gras ag̾e ut ꝓ omib bĩti¬
cus suis possim eũ laudare ⁊ amare. sũ
.n. cũctis sit p̾sides. singulos implens. uͥq
p̾sens. tũctoꝵ cur̃a agens. ⁊ ta singũlis ꝙͣ
omĩb ꝓuidens ita totũ ad custodia meã
occupatũ uideo siego suꝑ tustodĩa mam

Expanded text:
meus, de quibus dulce erit mihi semper loqui, semper cogitare, semper gratias agere, ut pro omnibus beneficiis suis possim semper eum laudare et amare. Cum enim cunctis sit praesidens, singulos implens, ubique praesens, cunctorum curam agens, et tam singulis quam omnibus providens, ita eum totum ad custodiam mei occu
Abbreviated transcription (Latin):
rõalem creaturã dͥ copulauit ut eũ semper
hẽret ⁊ in ip̃o maneret de eo meo delectans
gaudens ⁊ exultans. Per dilectõem crea
ñ ht̃ in alt̾o possideat.  Caritas ẽ uia dĩ ad
hõies ⁊ uia hõim ad dm̃. ꝑ caritatem .n. ue¬

Expanded text:
ionalem creaturam copulavit, ut eum semper haberet, et in ipso maneret, de eo et in eo delectans, gaudens et exsultans. Per dilectionem Creanon habet in altero possideat. Charitas est via Dei ad homines, et via hominum ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣdam ꝓpͥ̾am nat᷑am om̃ib hus
mũdane molis elem̃tis q excellentõrem
q̃ ueracit̾ ño possit in aliqͣ fantasia corꝑaliũ
ymaginũ qͣs ꝑsenoꝰ cͣrnis ꝑcipimꝰ cogitaris
mẽte intelligi uita q sentiri intelligi pot
sensu qͣlis c̃ in arborib nͭ uita sine rõabili ñ¬

Expanded text:
mdam propriam naturam, omnibus his mundanae molis elementis excellentiorem, quae veraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per sensus carnis percipimus cogitari; sed mente intelligi, vitaque sentiri. Intelligi potest,sensu, qualis est in arboribus; nec vita sine rationali me
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ius arbitriũ qd̾ om̃ino ñ pot̾it ẜuire p̾¬
caro. Neq enĩ culpanda est uoluntas:
aut uoluntas non est. aut lib̾a dicenda
nõ est qua beati ẽẽ sit uolumꝰ. ut ẽẽ mi¬
seri nõ solum nolimꝰ s neqͣquã ꝓrsus :
uelle possimꝰ. Sicut ergo aĩa nostra ⁊
nt̃ uolle infelicitatem ita tunc nolłe ung̃¬

Expanded text:
 arbitrium, quod omnino non poterit servire pe arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque enim culpanda est voluntas, aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nol
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ras alienigenaꝵ omĩa oła detimabant sic̃
ergo hic om̃e olus om̃e olerum genus iͣ ⁊ il¬
lic om̃s homines om̃e hominũ genus iitel¬
lig̾e possumꝰ ⁊ quocũq alio modo intelligi po
ullis ambiguitatib in celo ⁊ in t̾ra. sicut
ueritas cantat onũa q̃cunq uoluit fe¬
tit profecto fat̾e noluit qd̃cunq nõ fecit
hominem deus in ea salute ĩ qͣ
conditus erat custodire uoluiss eumq
o portuno tempore post genitos filios sine
int̾positione mortis ad meliora ꝑduceret
am uoluntatẽ hĩturũ eẽ presciss quia
uero enĩ male usurũ liło arbitrio hoc ẽ
pectauerũt eum ẽẽ p̃sciebat ad het pocus
p̃pauit uoluntatem suam ut bũ ip̃e face̾t
niinꝰ impleret᷑ om̃ipotentis bona CxI
it enĩ oportebat prius hõiem fieri
ut ⁊ bene posset ⁊ male net grats
si bene net impune si male post ea uero
sic erit ut male uelle non possit net ideo
carebit libero arbitrio multo quippe erit¬

Expanded text:
terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus; ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcumque non fecit. hominem Deus in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione mortis ad meliora perducere, am voluntatem habiturum esse praescisset. Quia vero eum male usurum libero arbitrio, hoc est peccaturum esse praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faceret minus impleretur omnipotentis bona. ic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit, nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberiu
Abbreviated transcription (Latin):
hus qui in sblimitate sũt qui putari pot̾ant
fastu ⁊ suꝑbia scłari fidei xpĩane humilitatẽ
abhorre ꝓuide dicens. hoc .ii. bonũ est coram
saluatore nr̃o deo .i. ut etiam ꝓ talib oretur
statim ut desꝑatõem tolleret addidit. qͥ om̃s
hoĩes uult saluos fi ⁊ ad agnitoem iu̾tatis ue¬
nire. hoc qͥppe deus bonũ iudicauit ut orõib

Expanded text:
iis qui in sublimitate sunt, qui putari poterant, fastu et superbia saeculari a fidei christianae humilitate abhorrere. Proinde dicens, Hoc enim bonum est coram salvatore nostro Deo, id est, ut etiam pro talibus oretur; statim ut desperationem tolleret, addidit, Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam si feciss s ut om̃s hoĩes omẽ genꝰ
humanũ inteligamꝰ ꝑ qͣscũq differentias distͥ¬
butũ reges pͥmates. nobiles ignobiles sblimes.
humiles. doctos indoctos integri corꝑis. de biles
ingeniosos. tardicordes fatuos duntes pauꝑes
mediotres. mares femias. infantes pueros ado¬
lescentes uiuenes. seniores. senes. in lingus
om̃ib in morib om̃ib in artib om̃ib in pro¬
fessionib omib. in uolũtatũ ⁊ ꝯscient iarum

Expanded text:
e genus humanum intelligamus per quascumque differentias distributum, reges, privatos, nobiles, ignobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes, seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus omnibus, in professionibus omnibus, in voluntatum et conscientiarum
Abbreviated transcription (Latin):
c ꝑ hoc cũ audiuimꝰ ⁊ in sacris lit¬
teris legimꝰ ꝙ uelit om̃s hoĩes sal¬
Nos fi qͣmiuis cͥtum sit nobis nõ om̃s homines
saluos fieri. nõ tñ ideo debemꝰ omipotentissime
dei uolũtati aliquid derogare s ita intellig̾e
ꝙ scrptũ est. qui om̃s homines ult saluos fi̾
tãqͣm dr̃et᷑ nullũ homie̾m fi̾ saluũ nͥ que sal
uumfi ip̃e uolu̾it. nõ ꝙ nullus sit hoĩm nisi
lit qr nc̃ce ẽ fi si uolu̾it de orando quippe deo

Expanded text:
 hoc cum audimus et in sacris Litteris legimus, quod velit omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes homines salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes hominetanquam diceretur nullum hominem fieri salvum, nisi quem fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum, nisi lit, quia necesse est fieri si voluerit. De orando quippe Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ciosos s ligna. fenũ. ⁊ stipulam. de his .n. dcm̃
ꝑibũt sic est intelligendũ t hiis manifestis
nõ absurde accipi possũt rerũ scł̾ariũ ꝙͣuis licite
ꝯcessarũ tales cupiditates ut amuti sine dolore¬
aĩ nõ possũt. cũ aut̃ iste dolorurit si xp̃t in corde
hõ qui tali dolore utit᷑ reb qͣs ita diligit magis

Expanded text:
etiosos, sed ligna, fenum, stipulam de his enim dictperibunt, sic intelligendum est, ut his manifestis cularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde r, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽunc ⁊̃ seruos specła roboris
ac uoluntatis nel oblatos ł¬
⁊ si ita opus fuit publico
p̃cio emptos: sub titulo lib̾¬
tatis ad sacͣm̃tũ milicie ad¬
egit. arma que deerãt.: atẽ¬
plis de tracta sunt. Egenti e¬
rario: pͥuate opes fuse sũt.

Expanded text:
etiam seruos spectati roboris ac uoluntatis uel oblatos uel, si ita opus fuit, publico pretio emptos sub titulo libertatis sacramento militiae adegit. arma, quae deerant, templis detraxerunt, egenti aerario priuatae opes refusae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ .n. stomachꝰ morbo ui¬
ciatꝰ ⁊ colligens uilem qͦs¬
cunq acceꝑit cibos nnutat
in det̾us ⁊ omne alim̃tũ in
cam̃ doloris trahit. ita aimꝰ
cecus qͥꝙͣ illi ꝯmisceris id o¬
nus sim̃ ⁊ ꝑinciem ⁊ occa¬
sionẽ miserie facit. Items
psit: inmo qd̾ nõ neceat.
Quec̃q enĩ ilł ꝯtingunt. ĩ
suã nm u̾tunt. Idõ nec bñfm
dam malus porest ques
ficiis similia sunt. Nhi
redditis: ingratꝰ erit. si
enĩ animi bõa: sunt e
sunt fortune. pͥma: asus
humane longe lateq ti¬
nos ponũt: auĩt. nuniti
qui nõ reddit: ingͣtꝰ est le¬
licet in quit bñfm̃ nõ be

Expanded text:
machus morbo vitiatus et colligens bilem, quoscumque accepit cibos, mutat in deterius et omne alimentum in causam doloris trahit, ita animus cecus, quicquid illi commiseris, id onus suum et perniciem et occasionem miserie facit. Senecaprosit, immo quod non noceat. Quecumque enim illis contingunt, in suam naturam vertunt. Ideo nec benefdam malus potest, que beneficiis similia sunt, quibus non redditis ingratus erit. Sunt enim animi bona, sunt corporis, sunt fortune. Prima tantuhumane longe lateque terminos ponunt, aiunt minima qui non reddit, ingratus elicet, inquit, beneficium non sit
Abbreviated transcription (Latin):
lo hõi ꝓrdẽe potest. tra stoi¬
nõ d reddere. gͦ ingratus
nõ est. Item bonus uir oĩa
recte facit: ergo ingratus
eẽ nõ potest. Et ita nec bonꝰ
qͥsqm ingͣtꝰ ẽ. nͨ malus. Ad
hec dñis. Uñ apd̃ nos bonũ
honestũ est: id ꝑueĩre ad ia¬
lum nõ pot̃. Desiint .n. esse

Expanded text:
lo homini prodesse potest. Breddere; ergo ingratus non est. Item bonus vir omnia recte facit; ergo ingratus esse non potest et ita nec bonus quisquam ingratus est nec malus. Ad hoc dicimus quod apud nos bonum honestum est, id pervenire ad malum
Abbreviated transcription (Latin):
serit ĩiuriaꝵ dampnabr̃.
Negamꝰ stulti ꝯͥcꝙͣ eẽ et
tamẽ eũ qͥ rem aliꝙͣ stulto
subripiunt furti ꝯdemp¬
nabimus. Insanire om̃es
dm̃s. nec tñ om̃s curamꝰ el¬
leboro. his ipĩs quos uoca¬
mus insanos: ⁊ suffragiũ

Expanded text:
iniuriarum damnabitur ; negamus stulti quidquam esse, et tamen eum, qui rem aliquam stulto surripuit, furti condemnabimus ; insanire omnes dicimus, nec omnes curamus elleboro ; his ipsis, quos vocamus insanos, et suffragium
Abbreviated transcription (Latin):
otatoĩb in hẽns. manũ ad
nim porrigere obliuisceba
S melissa qmͣ uxoris lo
phebat temperato inter
stidia int̾pellandi et medi¬
e snccurrendi: offitõ dexte¬
tam suam ncc̃iis nsib apta¬

Expanded text:
tationibus inhaerens manum ad mensam porrigere obliuisceretur. sed ei Melissa, quam uxoris loco habebat, temperato inter studia non interpellandi et inediae succurrendi officio dexteram suam necessariis usibus apta
Abbreviated transcription (Latin):
a seãtu cũ ex̾citu acc̾sitꝰ: nt
se a nouar̃ rer̃ occupatõe sus¬
penderat ꝯtẽptꝰ amario et
cinna ad octauũ alt̾m cõsu¬
lẽ se contulit et mox cñ ser¬
torio cõflixit. Infelicẽ pugnã
ĩt̾uentꝰ noctis diremit. dcͥ.¬

Expanded text:
a senatu cum exercitu arcessitus, ut se nouarum rerum aucupatione suspenderat, contemptus a Mario, uel Cinna ad Octauium alterum consulem sese contulit et mox cum Sertorio conflixit. infelicem pugnam interuentus noctis diremit; se
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmebant: et homines ꝑegrinos
labore gͣtuito ĩ iniste. ac uehem̃ter
affligebant. Digni igitur erãt et
isti quib talia iuberentur: ⁊ illi qͥ
talia patẽnt᷑. et forte secund̃ cogita

Expanded text:
olis seruiebant et homines peregrinos labore gratuito iniuste ac uehementer adflixerant. digni ergo erant et isti, quibus talia iuberentur, et illi, qui talia paterentur . et forte secundum sua
Abbreviated transcription (Latin):
primogenita pecoꝵ. apta ad ĩno¬
landum: oblata erant sac̾cotũ. Inm̃
it primogenitum asim mutabat᷑¬
ait que pro eo offe̾bant᷑. aued̃a¬
onebant᷑ ut primegenitũ canis

Expanded text:
Primogenita pecorum, apta ad immolandum, oblata erant sacerdotum. Immuut primogenitum asini ove mutabatur, quae pro eo offerebatur; quaedidebantur, ut primogenitum canis
Abbreviated transcription (Latin):
templo młte statue cũ qͣtͥgis:
solido auro fuse. Db qmͣ rem
cupidi p̃de galli sine respec¬
tu ꝑicłoꝵ in bellũ tuebant.
Delfi aut̃ gaudẽtes gallos
esuimino montis u̾tice: ꝑtim
saxis ꝑtĩ armis obruebãt.¬

Expanded text:
Multe statue cum quadrigis solido auro fuse, ob quam rem cupidi prede Galli, sine respectu periculorum in bellum ruebant; Delphos autem cadentes Gallos e summo montis vertice, partim saxis, partim armis, obruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm cãdacis. Nã os regine
ethypũ dicebãt᷑ cãdaces. sit̃ rõ.¬
mani ĩꝑatores dicebãt᷑ᷤ cesarẽs
uͭ hẽbat regim̃ regio illa nͥa fe¬
sedẽs suꝑ currũ ⁊ legẽs ysayam

Expanded text:
s reginae Aethiopum dicebantur Candaces; sicut Romani imperatores dicebantur Caesares, nec habebat regimen regio illa nisi a fesedens super currum, et legens Isaiam
Abbreviated transcription (Latin):
nes cum anstodinũ auctorem
fabłaꝵ int̾rogass quãtũ mer¬
cedis un age̾t accepiss. et
respondiss ralentũ. ac ego
ait demostenes. plus accepi ut
tate̾m ita cansidicoꝵ lingua dã¬
puifica ẽ: nͥ eam ut dici solet
fuib argenteis uincias. Apd̾
aduocatos gͥ et ip̃m silentiũ
ueuale est. Idem demostenes
cũ asenatu athemensiũ ĩpatͦ¬
cimũ pet̾et᷑ ꝯtra philippũ regẽ
macedonũ. simulata infirim¬
tate ut auint lecto decubuit.
⁊ Rndit eis qui ad se conue¬
nerant se pati morbũ sinacẽ.
Cin aquodam exnĩcii morda¬
cissime responsũ est c̾te nõ si¬
nacem pateris: ĩmo arginã¬

Expanded text:
 cum Aristodium auctorem fabularum interrogasset, quantum mercedis, ut ageret, accepisset, et respondisset, talentum. At ego, ait Demosthenes, plus accepi, ut tacerem. Causidicorum lingua damnifica est, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Apud advocatos igitur et ipsum silentium venale est. Idem Demosthenes, cum a senatu Atheniensium in patrocinium peteretur contra Philippum regem Macedonum, simulata infirmitate, ut aiunt, lecto decubuit et respondit his, qui ad se convenerant, se pati morbum synanchem. Cui a quodam ex nunciis mordacissime responsum est: Certe non synanchem pateris, immo argina
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sa loca celi gradu standẽs
ꝓmĩciabat: ac uadosis lirtori¬
b insistens. De clamatões fluc¬
tuũ fragorib obsistentibus e¬
tis multũ ac diu loqui erat
cũ laidis nobłissime m̾etricis
iocando suppalpans. ⁊ qͣritans
hoc qmͣtũ cũ illa dic̾et mille de¬
nariis. Rndit. Ego penit̾e tan¬

Expanded text:
aduersa loca celeri gradu scandens pronuntiabat ac uadosis litoribus insistens declamationes fluctuum fragoribus obluctantibus etis, multum ac diu loqui erat chum Laidis nobilissime meretricis iocando suppalpans et queritans. Hoc quantum? Cum illa diceret mille denariis, respondit: Ego penitere tan
Abbreviated transcription (Latin):
ta de calabriis saltib aura ar¬
corrũpens. repentinos acutaꝵ ta
ĩfirmitatẽ afferret transcur¬
dispar sexu in nlła etate dis¬
egit in mortẽ: tpi macie ex

Expanded text:
ta de Calabriae saltibus aura corrumpens, et repentinos acutarum infirmitatum afferre solita transcurdispar sexu, in nulla aetate disegit in mortem, turpi macie ex
Abbreviated transcription (Latin):
rator fabula usus ẽ adu̾sus phi¬
lippũ. Qͥ cũ ab atheniensib pos¬
tularet ut s̾ .x. oratores darẽ¬
tꝰ ⁊ discedẽt: finxint ille hanc
fabulam qua dissuade̾t dicẽs.
Iupos aliqñ pastorib quorũ
diligentiam deciꝑe uoluissẽt:
suasisse ut in amicitiã conue¬
nirẽt. ea tñ cõditõe ur s̾ canes
inquib etat cã uirginr̃ uite
rũt̃ pastores ⁊ in spem securi¬
suaꝵ iugilantes custodes hẽbãt.

Expanded text:
rator fabulam usus est adversus Philippum, qui cum ab Atheniensibus postularet ut sibi decem oratores darentur, et discederet, finxit ille hanc fabulam qua dissuaderet, dicens lupos aliquando pastoribus, quorum diligentiam decipere voluissent, suasisse ut in amicitiam convenirent, ea tamen condicione, ut si canes, in quibus erat causa iurgiorum, sse pastores et in spem securisuarum vigilantissimos custodes habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
iii. libro Demostenes cũ pͥmã
luta̾m artis rethorice ꝓferre
nõ poss ꝓp̃ uocis exilitatem.
ous sui uiciũ tanto studio
expugnauit: ut ulłus exp̃ssi¬
us qd̵ uolebat ꝓferret. Idem
gracilem nimis nocẽ cõtimia
etaitatõne ad gtum aurib so¬

Expanded text:
ilia Demosthenes cum primam litteram artis Rhetorice proferre non posset, propter vocis exilitatem; oris sui vitium tanto studio expugnavit, ut nullus expressius quod volebat proferret. Idem gracilem nimis vocem, continua exercitatione, ad gratum auribus so
Abbreviated transcription (Latin):
sũmꝰ orator cũ accusatõnem
ꝙͣ fu̾at usus ehodi legises
legit ⁊ defensionẽ demostel
qͣ i illd̾ de pulsus fuerat e¬
lium. Mirantib q eumn
gis fuisse miraturos dixit.

Expanded text:
accusationem, qua fuerat usus, Rhodiis legisset, legit et defensionem Demosthenis, qua in illud pulsus fuerat exilium mirantibusque tum magis fuisse miraturos dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
morsu spaciosũ uipeta taurum.
A cane nõ magno sepe tenetur
aper. Collige demultis grandis
aceriuis erit. Quo tna nõ posst̃
offendi pectora fcõ: forsitã hoc ali¬
o iudice cͥmẽ erit. Brandia ꝑ mul¬
tos tenuãtur flumia tiuos. ꝑchꝰ¬
que flens clamat tu mͥ solus e¬

Expanded text:
morsu spatiosum vipera taurum. A cane non magno sepe tenetur aper. Collige, de multis grandis acervus erit. Quo tua non possunt offendi pectora facto: Forsitan hoc alio iudice crimen erit. Grandia per multos teneantur flumina rivos: que flens clamat tu mihi solus e
Abbreviated transcription (Latin):
modis ĩ mortalitas intłłigit᷑
ꝯut enĩ id̾o ẽ ĩmotale quid
qr ꝑ se nõ ẽ capax mortis: aut
qr ꝓturatõne alt̾ius morte
librum platonis de ĩmortali¬
tate. aĩe: emuro se p̃cipitẽ de¬
dit pre desiderio uite melio

Expanded text:
modis immortalitas intellegitur. Aut enim ideo est immortale quid, quia per se non est capax mortis, aut quia procuratione alterius a morte librum Platonis de immortalitate anime, e muro se precipitem dedit, pre desiderio melio
Abbreviated transcription (Latin):
mori ⁊̃ dr᷑ c̃ aĩa adhuc incor¬
pore ꝯstituta corꝑis ille cebras
ditatũ dulces insidias: reliqͣs¬
ꝙ om̃es exurit passioes. Et hãt
mortẽ dicit plato sapientib
appetendam. Illam uo ꝙͣ om̃ib
natura constituit: cogi.uł in¬
fumł accersiri uetat. Iõ ĩ ecdͤ¬
Iͦ. libro. In phedrone platonis
quẽ tnͣstulit cicero ualidissi¬
mis argum̃tis aĩe ĩ mortali¬

Expanded text:
r cum anima adhuc in corpore constituta corporeas illecebras ditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus appetendam. Illam uero quam omnibus natura constituit, cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens eius In Phedrone quoque Platonis quem transtulit Cicero, validissimis argumentis anime immortali
Abbreviated transcription (Latin):
remptoᷤ ultĩo eẽ igne honorã¬
dus: subito seu recepta seure¬
tenta aĩa qͥcqͥd em̃sis int̾ utͦ¬
q utam dieb egerat. ind̾at¬
ne. tanꝙͣ publicũ ꝓfessus hña¬

Expanded text:
remptos ultimo esset honorandus igne, subito seu recepta anima seu retenta, quicquid emensis inter utramque uitam diebus egerat uideratue, tamquam publicum professus in
Abbreviated transcription (Latin):
natre gallus et enmi pͥ¬
mũ ꝯtub̾nalis qui ad me¬
diolanẽse foꝵ mortuus
est anno post mortẽ enuir
t iuxta ianicłm sepultus.

Expanded text:
r Gallus et Ennii primum contubernalis: quidam Mediolanensem ferunt. Mortuus est anno post mortem Ennii, et juxta Janiculum sepultus.
Abbreviated transcription (Latin):
gramaticos uocari solent: qui
de carminibus homeri et uͥgilii
ad ꝓpria oꝑa more cẽtenario. ex
multis huie et inde compositis
ĩ unum sartiunt corpus ad fa¬
cultate cuiusq mati̾e. Deniq ꝓ¬
ba upor adelphi. cẽtonẽ ex uͥgilio
de fabrica muncli et de ennͣgelio
pleuissime expressit. t̾ria compõĩ¬
pomponius: ex codei poeta int̾
cetã stili sui ccia. thitheum in ho¬
noiẽ xpisti composuit. similit̾ et

Expanded text:
Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposiPomponius, ex eodem poeta, inter caetera styli sui otia, Tityrum in honorem Christi composuit, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ĩstitutorũ sc̃pte erãt tanse i
bẽ ꝑtulit ad p̃torẽ. at ille cũ iͥpi¬
s pͥncipia. rẽ tãtã detulit ad sen¬
tũ. u̾ cũ pͥmo res qͣsdã cassas lei¬
sẽt. cur qͥdq ĩ sacͥs fu̾it ĩstitutu n
me qͥdẽ mortuo senatꝰ assẽsus est
eos q libros tãꝙͣ religiosi prr̃s ci¬
scͥpti p̃cor ut cõbure̾t cẽsuer̃t̃. auxͥ¬

Expanded text:
 institutorum scriptae erant causae, in Urbem pertulit ad praetorem. At ille cum inspexisset principia, rem tantam detulit ad senatum. Ubi cum primores quasdam causas legissent, cur quidque in sacris fuerit institutum, Numae mortuo senatus assensus est, eosque libros tanquam religiosi patres conscripti, praetor ut combureret, censueru
Abbreviated transcription (Latin):
pent ingema desidiose iuuen¬
tutis. nec unꝰ honeste rei labore
scena studia: effemĩatos tenẽt.
Capillũ frangẽ ⁊ ad muliebres
blandicitia uocem ex tenuare.
mollicie corporis c̾tare c̾ feĩs.
⁊ ĩmũdissimis se extolẽ mũdi¬
ciis: nr̃oꝵ adolescẽtiũ specimẽ
ẽ molles eneruesq nati in ul¬
no manẽt. expugnatores alie¬
ne pudicitie: negligentes sue.

Expanded text:
e ingenia desidiosae iuuentutis nec in unius honestae rei labore scena studia effeminatos tenent, et capillum frangere et ad muliebres blanditias extenuare uocem, mollitia corporis certare cum feminis et immundissimis se expolire mundinostrorum adolescentium specimen est: molles enervesque nati in vitio manent, expugnatores aliene pudicitie, negligentes sue.
Abbreviated transcription (Latin):
trona ocłe ꝑ os iacentes in t̾ram
⁊ adiisus e officiosũ saluta¬
torem in hñana pociꝰ ꝙͣ in uec̾¬
da sit. longe añ: pudicitiã suã
ore qͣm ũbo neget. Nemo fornt

Expanded text:
trona oculos iacentes in terram et adversus officiosum salutatorem inhumana potius quam inverecundia sit, longe ante pudicitiam suam ore quam verbo neget. Nemo fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝓfectꝰ ordiuaret res suas
ĩpetͣsset. alt̾ nadẽ se ꝓ eiꝰ reditu
tyrãno dare ñ dubitauit ap¬
propĩqͣnte aũt p̃finita die. nec¬
illo redemite unꝰqͥsq stulticie
tã tem̾ariũ spõsorẽ dãpnaba.
at is uich̾ de se amici ꝯstãcia

Expanded text:
m profectus, ordinaret res suas, impetrasset: alter vadem se pro eius reditu tyranno dare non dubitavit. Appropinquante autillo redeunte unus quisque stultitiae tam temerarium sponsorem damnabat. at is nihil se de amici constantia
Abbreviated transcription (Latin):
la licioꝵ m̃tõ fit: reuolue dyalo¬
gos tullii. respice omẽm horam
ytalie q̃ qͦndã magna gretia di¬
cebatur. ⁊ pytagoricaꝵ doginia¬
tũ ĩcisa publicis litt̾is era cogno¬

Expanded text:
dalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera cogno
Abbreviated transcription (Latin):
egiss. metapontũ emigͣuit ibi¬
q decessit. cuiꝰ tãta ad mirarõ fu¬
it ut ex domo eiꝰ tẽplũ face̾nt. eñ¬

Expanded text:
egisset, Metapontum emigravit ibique decessit;cuius tanta admiratio fuit, ut ex domo eius templum facerent eum
Abbreviated transcription (Latin):
de marato locuplete nego¬
datore natꝰ magns q sapĩe ĩcre¬
m̃tis fortus. egyptũ pͥmo mox ba¬
byloniã ad ꝑdiscẽdos syderũ mo¬
tus orignẽ q mũdi spͨtãd̾ã ꝓfec¬
tus sũmã scĩam ꝯsetutꝰ erat In¬
de regressus cretã ⁊ lacedemona
ad cognoscendas minois. ⁊ ligur
lapsũ auctoritate sua ad usũ fru¬
galitatis renocauit. Landabat
cotidie uirtutẽ. ⁊ incia luxie ca¬
sũq cuuitatũ hac peste ꝑditaꝵ
enuabat. Tãtũ q studiũ ad fru¬
nocauit. ut aliqͦs ex eis lux᷑iatos¬
eẽ ĩcredibse uide̾tur. Matronaꝵ
qͦ seꝑatam a uiris doctͥnã ⁊ pũo¬
rũ aꝑentib freꝙ̃t̾ huit. Docebat
aũt ñc has pudiciciã ⁊ obseqͥa
ĩ uiros nũt ilos modestiã ⁊ lutã¬
rũ studiũ. Int̾ ħ uelut geĩttem
uͥtutũ frugalitatẽ oĩb dissẽbat¬
Cõsetutꝰ q disputatõnĩ assidu̾ta

Expanded text:
de Marato, locuplete negotiatore, natus magnisque sapientiae incrementis formatus Aegyptum primo, mox Babyloniam ad perdiscendos siderum motus originemque mundi spectandam profectus summam scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona ad cognoscendas Minois et Lycurglapsum auctoritate sua ad usum frugalitatis revocavit. Laudabat cotidie virtutem et vitia luxuriae casumque civitatium ea peste perditarum enumerabattantumque studium ad frurovocavit, ut aliquos ex his luxuriatos incredibile videretur. Matronarum quoque separatam a viris doctrinam et puerorum a parentibus frequenter habuit. Docebat nunc has pudicitiam et obsequia in viros, nunc illos modestiam et litterarum studium. Inter haec velut genetricem virtutum frugalitatem omnibus ingerebatconsecutusque dis
Abbreviated transcription (Latin):
tare ꝙ u̾m sit: aliqquin nulla erit
pagina qua humane imꝑicie re¬
gatur infirmitas. silibroꝵ salub̾¬
rima auctoritas aut contempta¬
penitus aboletur aut int̾minata

Expanded text:
rum sit; alioquin nulla erit pagina, qua humane imperitie regatur infirmitas, si librorum saluberrima auctoritas aut contemptapenitus aboletur, aut interminata
Abbreviated transcription (Latin):
codex mñcosus ẽ aut int̾pres errauͭ
aut cu ũ intelligis. In opusculis at
posti̾orum lic eadẽ inueniatur i̾¬
tas: longe tñ ẽ impar auctoritas
unde nisi uel c̾ta ire uel ex illa ca¬
nomca auctoritate de monstret᷑ ꝙ
ibi disputatum ẽ uel uarratum.
si quis crede̾ nolui̾t nõ reprehẽditꝰ
ĩ nla uoͥ canonica eminẽtia sace
littarum̃. eam si unus ꝓpħa uł¬

Expanded text:
osus est, aut interpres erravit aut tu non intelligis. In opusculis autem posteriorum, licet eadem inveniatur veritas, longe tamen est impar auctoritas; unde nisi vel certa ratione, vel ex illa canonica auctoritate demonstretur, quod ibi disputatum est, vel narratum; si quis credere noluerit, non reprehenditur. In ista vero canonica eminentia sacrarum literarum, etiamsi unus p
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt inquit libri qui ñ p̾cipiẽdi.
auctoritate s proficientis ex̾citatõe
conscribuntur a nob̾. Int̾ hos enĩ
sumus: quib dicit apłs. Et si quid a¬
luid sapitis. id quoq uob̾ reuelauit
õs ꝙ genus luta̾ꝵ ñ cum credẽtli ner¬
cessitate. s tũ iudicandi lib̾tate le¬
gendum ẽ. Cui tñ ne int̾ludẽtur lo¬
cus et adine̾tur postĩs ad q̃stiones
difficillunas tͣidandas atq u̾san¬
das lingue et stili salub̾rimus. la¬
bor clistincta ẽ a posti̾orum libris
excellẽtia cauoĩce auctoutatis. uetis
testam̃ti et noui q̃ apłorum fi̾nata
quadam sublimit̾ constituta ẽ.
cui ẜuiat omĩs fidelis et pius ĩcel¬
lectus. Ibi si quio uelud absurdũ

Expanded text:
Sunt quidam libri, qui non precipiendi auctoritate, sed proficientis exercitatione conscribuntur a nobis. Inter hos sunt de quibus dicit apostolus. Et si quid aliud sapitis, id quoque vobis reveluit deus: quod genus literarum non cum credendi necessitate, sed cum iudicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus et adimeretur posteris ad questiones difficillimas tractandas, atque versandas, lingue et stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonica auctoritatis veteris estamenti et novi. Apostolorum firmata quadam sublimiter constituta est, cui seruiat omnis fidelis et pius intellectus. ibi si quid uelut absurdum
Abbreviated transcription (Latin):
uit ex rapto nõ hospes ab hosꝑ¬
te tutus. Non socer agño stms
coningis illa mariti. filius ã¬
us honoees. Uicta iacet pietas.
qua seira patet fera regnat e¬
uis qnfacinus iurasse̾ putes E
qnose iam regnet u̾q: enunia
auget mñoꝵ ẽst ĩ famia uͦ. Esle
ues infatis renninstituta foee
quo mare quo tellꝰ correpta¬
qtisia celi: ardeat ⁊ mundi mo¬
us operosa laboret. Qͥppe uͥ tẽpe¬
iẽ supsere himnorq calorq. Qci¬
sitr. ⁊ abhis orimitur cucta du¬
M cinnq sit ignis aque pugnar
os concordia fetib apta est.

Expanded text:
ur ex raptu; non hospes ab hospite tutus, Non socer a genero; fconiugis, illa mariti; Luridanos. Victa iacet pietas. Qua terra patet, fera regnat Erinnis. In facinus iurasse putes. Quantum noxe iam regnat ubique. Enumerare piget, minor est infamia vero. Esse quoque in fatis reminiscitur affore Quo mare, quo tellus, correptaque regia celi Ardeat et mundi moles operosa laboret. Quippe ubi temperiem sumpsere umorque calorque, concipiunt et ab his oriuntur cuncta duobus. cumque sit ignis aquae pugnax, cors concordia fetibus apta. est.
Abbreviated transcription (Latin):
ba nobis. Heu ꝙͣ difficile ẽ cͥmẽ
ñ pd̾e uultu. Pallor in ore sedet
mades est corpore toto. misꝙͣ ret¬
n acies. liuet rubigine dentes.P¬
atora felle uirẽt. lingua est sus¬
hõmũ carpitq ⁊ carpitur inia.
suppliciũq suũ ẽ adoꝑtaq mibi
hatris. polluit afflatu pplos ur-¬

Expanded text:
phoses Heu quam difficile est crimen non prodere vultu? Pallor in ore sedet, macies in corpore toto Nusquam recta acies, livent rubigine dentes Pectora felle virent, lingua est sufhominum carpitque et carpitur una Suppliciumque suum est adopertaque nubibus atris, Polluit afflatu populos ur
Abbreviated transcription (Latin):
faustulus regii pastor arm̃ti as
suã detulit. q̃ p̃p pulchritudinem
⁊ rapacitatẽ corporis q̃stuosi lu¬
pa a uicinis applłabat ᷑ͦ. uñ ad
nrãm usq memoriã. i̾etͥtũ cel¬
lule lupanaria dicũtꝰ. Pu̾i uͦ ⁊
adoleuissẽt: collcã pastoꝵ ⁊ lat¬
nũ manu ĩt̾ftõ apd̃ albã anmi¬
o auũ munitorẽ ĩ regnũ resti

Expanded text:
ad m detulit, quae ob pulchritudinem et rapacitatem corporis quaestuosi lupa a vicinis appellabatur; unde et ad nostram usque memoriam meretricum cellulae lupanaria dicuntur. pueri cum adolevissent, collecta pastorum et latronum manu interfecto apud Albam Amulio avum Numitore
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Panecꝰ uitam hoĩm
qͥ etatẽ ĩ medio rerũ agñt.
at sͥ suisq eẽ usm uolũt. ad
cauenda ꝑicła ex ĩꝓinso as¬
sidua. et ꝓpe cotidiana opor¬
tet eẽ aĩo ꝓmpto semꝑ et
intento: uͣt sunt athletaꝵ
qui pancͤcii uocantur. ut sic̃
illi ad uitãdos ictus cauti ⁊
ad faciendos sũt parati: ira
ammus et mens uiri pru¬
dentis adu̾sus uim ⁊ pecu¬
lancias ĩiuriaꝵ om̃i in loco
nusꝙͣ aciem flectẽs: ꝯsilia.
cogitatõesq ꝯtͣ fortune uer¬
b̾a atq insidias inimicoꝵ
qͣi brachia et manus ꝓtẽdẽs.
neqͣ in re adn̾sa et repentina
incursio ĩperatis ĩꝑtectisq¬

Expanded text:
 Vitam hominum, qui etatem in medio rerum agunt ac sibi suisque esse usui volunt, ad cavenda pericula ex improviso assidua et prope quotidiana oportet esse animo prompto semper et intento, ut sunt athelarum, qui pancratii vocantur, ut sicut illi ad vitandos ictus cauti et ad faciendos sunt periti, ita animus et mens viri prudentis adversus vim et petulantias iniuriarum omnium, in loco nusquam aciem flectens, consilia cogitationesque contra fortune verbera atque insidias inimicorum, quasi brachia et manus protendens, ne qua in re adversa repentina incursio, imparatis improtectisq
Abbreviated transcription (Latin):
plis maria aute crucẽ stabat ⁊
bat ñ pignoris mortẽ s mũdi sa¬
lutem. Aut fortasse cognou̾at ꝑ
filii mortẽ mũdi redemptõnem.
Aula regalis putabat se ⁊ sua mor¬
te publico mun̾e aliqͥd adiuturã¬

Expanded text:
rt, ante crucem stabat, & non pignoris mortem, sed mulutem. aut fortasse quia cognouerat per filii mortem mundi redemtionem, aula regalis putabat se et sua morte publico muneri aliquid additura
Abbreviated transcription (Latin):
cõfortabatur spũ. et erat in
desertis locis usq in diẽ oll̃¬
siomis sue ad istr. Reuerteus
autem maria in nazareth: ĩ¬
uenta est asponso in utero
et in ꝯiugẽ occulte uoluit e¬
am diuitte̾. In sõpnis aut̃ mo¬
ntꝰ ẽ ab angło ut acciꝑet eã
in coniugẽ. Et ne suspitatur
Adultium ꝯceptũ pu̾m de spũ¬

Expanded text:
erat in desertis locis, usque in diem ostensionis suae ad Israel. » Revertens autem Maria ad Nazareth, inventa est a sponso in utero cere in conjugem, occulte voluit eam dimittere; in somnis autem admonitus est ab angelo, ut acciperet eam in conjugem, et ne suspicaretur adulterium
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. quoꝵ qͦsdam milicie as¬
signaui alios quoꝵ fidem
ꝓbauerã ꝯstitui ĩ palatio.
leges quo ur̃as in nr̃a bibli¬
oteca repon̾e decreui. Bñ gͦ
facies mittẽdo nobis uiros
semores: qͥ ualeant int̾p̃ta¬
tõnẽ eoꝵ caute nobis relin¬
lenta ꝓ ĩmolatõib facien¬
ad cͤteras ⁊ ligatoria faciẽ¬
aplectemur. Tunc imitẽs
ad eũ eleazarꝰ ꝙ postulabat:
rescͥpsit ita. ad int̾ptẽdam legẽ
ꝙͣ postulas: misi uiros sem¬
ores deuna quaq tͥbu .ui.
legem ferentes. Tue aut̃ pi¬
etatis er̃ uł iustĩe: ad nos e¬
ã caute remitẽ. Hii siit .lxx.¬

Expanded text:
 quosdam militiae assignavi, alios quorum fidem approbaveram constitui in palatio. Leges vero vestras in nostra bibliotheca reponere decrevi. Bene ergo facies mittendo nobis viros seniores, qui valeant interpretationem earum caute nobis relinlenta pro immolationibus facienad crateres et libatoria faciengratius amplectemur. » Tunc mittens ad eum Eleazarus quod postulabat, rescripsit ita: « Ad interpretandam legem, quam postulas, misi viros seniores de unaquaque tribu sex legem ferentes. Tuae autem pietatis erit, vel justitiae, ad nos eam caute remittere. » Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mã excreu̾it sepe subticet.
Qͥ c̃ uenissẽt ad regem. be¬
ingne ab eo collecti sut̃: nõ
tam̃ ad regẽ intromisi usq
ĩ diem qͥntũ. Im minebat .n.
illa sollẽpnitas tͥumphalis ꝓ

Expanded text:
perexcrescit, saepe subticet. Qui cum venissent ad regem, benigne ab eo collecti sunt, non tamen ad regem intromissi, usque in diem quintum. Imminebat enim ea die solemnitas triumphalis
Abbreviated transcription (Latin):
mõs emedia harenaꝵ ꝯsurgeꝰ
uastitate: ⁊ eductus innicims
luaris cͥculi. ultra nubila c¬
put ꝯdit. Q᷑ ad occeanũ exten¬
dit᷑. cuiase nom̃ dedit. Manat sõ¬
tib memorib inhorrescit rup¬
b aspetatur. sqͣh bet ieiunio.
humotinda. nͨ ħbida. Qͣ affricã
ꝯtͣ u̾sus est. felix nascẽtibus
sponte frugib arborib ꝑcers
opacissimus: quaꝵ odor gͣ¬
uis. come cup̃ssi similes ues¬
enitur lamigine: seritis uelse¬
tib nichil iuliore. In eo latere ẽ
hba euforbia copiosa: cuius
succꝰ ad oculariã ꝓficit clarita¬
tẽ. net mediocͥt᷑ ꝑcellit iñ uene¬
noꝵ. u̾tex semꝑ niualis: saltus
eiꝰ quadrupedeᷤ at serpentes fere
⁊ cũ his elephantes occupaue¬
ua alpes montes alii uocantur.
ncẽ. Colles sunt p̃minẽtiora in-¬
tnũ. ex eo applłata sut᷑: qd̃ ꝓpinqͥ¬
tate sui iuingant. ¶alles sunt

Expanded text:
mons e media harenarum consurgit uastitate et eductus in uiciniam lunaris circuli ultra nubila caput condit; qua ad Oceanum extenditur, cui a se nomen dedit, manat fontibus, nemoribus inhorrescit, rupibus asperatur, squalet ieiunio, humo nuda nec herbida; qua Africam contra uersus est, felix nascentibus sponte frugibus, arboribus proceris opacissimus, quarum odor grauis, comae cupressi similes uestiuntur lanugine sericis uelleribus nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea copiosa, cuius sucus ad oculariam proficit claritatem nec mediocriter percellit uim uenenorum. Vertex semper niualis. Saltus eius quadrupedes ac serpentes ferae et cum his elephanti occupaueua Alpes montes alti vocantur. vicem. 19. Colles sunt praeminentiora jutium ex eo appellata sunt, quod propinquitate sui
Abbreviated transcription (Latin):
atq hyspaniã .q. de industa mũ¬
m̃tũ int̾iacet. S oluitꝰ a singła¬
ritate di᷑. qd̃ om̃ib hispaie
mõtib solus altior uidetur
Calpes mõs est in ultimis
finib occeant. qui dirmit eu¬
ropam ab affrica: ꝙ̃ athlantis
astrologie artẽ pͥns dicũt exto¬
gitatã iãq dictꝰ est sustinuisse
cełũ. Ab eruditõne gͥ discipline
ce dirinatũ est: qͥ nũc athlas

Expanded text:
paniam quasi de industria munimentum interjacet. Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur. Calpe mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quam Atlantis astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ab eruditione igitur disciplinae, cae derivatum est, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ surrexert̃ ꝯtͣ paulũ ⁊ bar¬
nabã dicẽtes. Oportet tircõci¬
di fideles ⁊ ẜuare legẽ moysi
ratõnabiłr ostẽdit ñ eẽ ĩponẽ¬
d̾ fidelib iugũ legis qr ip̃e cõ¬
silioᷤ baptiz au̾at corneliũ. ⁊ p̃¬

Expanded text:
 surrexerunt » contra Paulum, et Barnabam, « dicentes: Oportet circumcidi fideles, et servare legem Moysi. rationabiliter ostendit, non esse imponendum fidelibus jugum legis, quia ipse consilio Dei baptizaverat Corneliu