comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse erit res ipsius. Pr̃s. anforte errau
quia dixerĩ nr̃m futurũ dm̃e Qucdsi
dicerem. hȩreditatem nram futurume
Spes mea estui. portio mea int̾ra uiuentũ
Tueris portio mea. Pris tu possessio. & poꝰ¬
sidebis. Possessio dĩ eris: & possessio tua
erit ds̃. Tueris possessio eiꝰ ut colarsab
eo. & ipse erit possessio tua ut colas eũ
Nam & tu colis dm̃. & coleris adõ. Ratẽ
dr̃ colo dm̃. Quomͦ aut̃ color adõ: In¬
uenimꝰ apud apłm. Bĩ inqͥt agricultiua
estis. dei edificatio estis. Et dñs. Ego sum
in qͥt uitis. uos estis sarmenta. & pat̾ ms
agricola. Colittẽ gͦ ds̃ ut sis fructuosis
& colis dm̃ ut sis fructuosus. Tibi bonũ
⁊ qđ te colit ds̃. tibi bonũ ÷ qđ colis dñ
Cultor ds̃ sirecedat ab homine: desertꝰ
fit homo. Gultor homo sirecedat ado
desertꝰ fit ipse homo. Nec crescit ds̃ acd¬
dente te. nec decrescit hiscȩdente ti
Ergo erit ipse possessio nr̃a ut nospases
& erimus possessio ipsius ut nos pegat.

Expanded text:
ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Invenimus apud Ara, Dei aedificatio estis» . Et Dominus, «Ego sum,» inquit, «vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio ejus, ut nos regat.
Abbreviated transcription (Latin):
posita quȩ cõmemoraui de auro & plui¬
bo. Ecce uituꝑaui aurũ. Nonbonũ airũ.
sordidũ ÷ ñ ita fulget. ñ ita purgatim
Optimũ hoc plũbũ. nichil purgatiꝰ llid
utuꝑ aui. illud laudaui. Et posuiante
te utrũq. uituꝑans unũ. laudans ali¬
ud. Post hanc uituꝑ ationẽ laudationa
meam: interroga me qͥd hoꝵ sit meliꝰ
Respondebo durũ meliꝰ ÷ etiam sordidũ
quam plunbũ purgatũ. Unde melꝰ eqͣre
uituꝑasti ⁊ Quare uituꝑaui: Qiuia ñ dum
⁊ aurum qđ potest ẽẽ. Quid pocest &

Expanded text:
posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulget, non ita purgatum. Hoc plumbum optimum, nihil purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum purgatum. Unde melius? et quare vituperasti? Quare vituperavi? Quia nondum est aurum quod potest
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑas tam̃ : Qm̃ fitebor illi. Sic̃ odit ds
peccata sua defendentẽ: sic subleuat
confitentẽ. Hac gͦ spe accepta. quȩ spes
non potest ẽẽ sine gaudio. quãuis in reb
simus difficilib scđm istam uitã & ple¬
nis ꝓcellarũ & tẽpestatũ. hac tam̃ spe
erecta anima quia gaudet in spe sicut
dicit apłs. spe gaudentes. intribulati¬
dicit : Quid dicimꝰ fr̃s : Caro dicit. lau
consiliũ animȩ suggerere. Ut multum
sit edomita caro. & adño imꝑtitis uirib
nr̃ȩ seruituti subiecta. ut om̃ino ita ser¬
uiat nob̾ tanquam c̃ditionale manci-¬
piũ: sufficit ut ñ impediat. De inde km̃i
ubiq c̃silia ameliorib petunt᷑. Et si bonũ
qͥddã ÷ anima nr̃a. & bonũ quiddã ÷ caro
nr̃a qͥa utrũq ille creauit. qͥ fecit om̃abona

Expanded text:
am confitebor illi.» Sicut odit Deus peccata sua defendentem, sic sublevat confitentem. Hac ergo spe accepta, quae spes non potest esse sine gaudio; quamvis in rebus simus difficilibus secundum istam vitam, et plenis procellarum et tempestatum: hac tamen spe erecta anima, quia gaudet in spe, sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes, in tribulatidicit? Quid dicimus, fratres? Caro dicit, «Lauconsilium animae suggerere? Ut multum sit edomita caro, et a Domino impertitis viribus nostrae servituti subjecta, ut omnino ita serviat nobis sicut conditionale mancipium; sufficit ut non impediat. Deinde, charissimi, utique consilia a melioribus petuntur. Et si bonum quiddam est anima nostra, et bonum quiddam est caro nostra, quia utrumque ille creavit
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ gͦ compediti unde elisi: Corpus
nr̃m : ornam̃tũ nob̾ fuit. Peccauiinus.
& cõpedes inde accepimꝰ. Quȩ sunt cõpe¬
des nr̃e : Mortalitas ipsa. Audi apłm
paulũ:. qͥa & ipse ad huc in hac ꝑegrmati¬
one cõpeditꝰ erat. Ouanta ꝑagrauit
cũiuit quantũ potuit. S tam̃ qͥdait e¬
Concupiscentiã habens dissolui. & eẽ cũ xp̃o.

Expanded text:
sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit cuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
heretici de medio. Diĩs soluit cõpeoi¬
tos. diĩs eriort elisos. onĩs sapientes
facit cȩcos. Id ÷ eos qͥ cęci sunt facit
sapientes. Optime ꝑ hanc sententiã
exposuit nob̾ om̃s suꝑiores. ne forte
cũ dixisset dñs soluit cõpeditos: ad illoᷤ
compeditos referremꝰ. qui forte ꝓpt̃
aliquã noxam ligant᷑ ferro adominiᷤ¬
suis. qͥa aut̃ dix̾ erigit elisos: occurre¬
ret nob̾aliqͥs. aut offendens & cadens.
aut eqͦ lapsus. Est aliꝰ casus. st̃ alie cõpe¬
des. qͦmͦ st̃ aliȩ tenebrȩ. & alia lux. In
eo qđ dixit sapientes facit cecos. noluit
dicere illuminat cecos: ne & hoc carna¬
liter intelligeres. sic̃ illuminatꝰ ÷ ad ño.
cuiꝰ oculos iuto desputo facto inunxit.
& saluũ eũ fecit. Netale aliqͥd sꝑarescũ
despũalib loqͥtur: ostendit quandã
luce sapientiȩ. qua illuminant᷑ cȩci frgo
qͦmͦ illuminant᷑ cȩci luce sapientiȩ: sic̃
soluunt᷑ cõpediti. sic erigunt᷑ edisi. Unde

Expanded text:
de medio. «Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos;» id est, eos qui caeci sunt facit sapientes. Optime per hanc sententiam exposuit nobis omnes superiores: ne forte cum dixisset, «Dominus solvit compeditos,» ad illos compeditos referremus, qui forte propter aliquam noxam ligantur ferro a dominisuis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo facto inunxit, et salvum eum fecit : ne tale aliquid sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam lucem sapientiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantur caeci luce sapientiae, sic solvuntur compediti, sic eriguntur elisi. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s eiꝰ Exi& & quando ñ uult. exiet &
quando nescit. Reuertetur in t̾ramsuã.
Exeunte sp̃ũ. caro reuertet᷑ int̾ram. S
quia caro erat quȩ sic loquebat᷑: de me
prȩsume. et ego tͥdo ñdicerent nͥ illi
deqͥb dictum ÷ quia caro sunt: exiet¬
sp̃s eiꝰ & reuertetur int̾rã suam. In illa
t̾pus : Ubi est suꝑbia : Ubi ÷ iactantia:
Sed forte ad locũ bonum transierit ad
iustos. si tam̃ tͣnsit. Nam qͥsic loquebat᷑:
nescio qͦ transierit. Loquebatur enĩ suꝑba
& nescio qͦ transeant tales homines. nͥ quia
inspicio alterũ psalmũ. & uideo malũ eoꝵ
ẽẽ transitum. Uidi impium exaltari suꝑ
cedros libani. & tͣnsiui & ecce ñ erat. &que¬
siui eum & non ÷ inuentꝰ locꝰ eiꝰ. Iste pͥus
qui transut & ñ inuenit impiũ: illuc ꝑ

Expanded text:
s? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum est, «Quia caro sunt» Ges, et revertetur in terram suam: in illa typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui
Abbreviated transcription (Latin):
in alio psalmo alloqͥtur dicens. Quare
tristis es anima mea & quare conturbas
me : Ut aut̃ auferat ei eandẽ ꝑturba¬
tionem: suggerit gaudiũ. nondum
dere sed despe. & ait illi ꝑturbate &
& Ponfessione constituit. quasi diceret
ei anima sua quȩ illũ tristicia cont̃babat.

Expanded text:
in alio psalmo alloquitur, dicens, «Quare in alio psalmo alloquitur, dicens, «Quare tristis es anima mea? et quare conturbas me?» Ut autem auferat ei eamdem perturbationem, suggerit gaudium nondum de re, sed de spe, et ait illi perturbatae et in confessione constituit, quasi diceret ei anima sua, quae illum tristitia conturbabat,
Abbreviated transcription (Latin):
tam iocunda recordatio: quã
ciuitatis unde ꝑ egrinatur. S recorcla¬
tio ciuitatis inperegrinatione: non ẽ
sine dolore atq suspirio. Spes tamen
certa reditꝰ nr̃i. etiã ꝑegrinando tristes
consolatur & ex hortatur. Rapiat cor
ur̃m uerba dĩ. & possessor ur uindicet
sibi possessionẽ suã id ÷ mentes ur̃as.
ne auertantur in aluid. Unꝰquisq ur̃m
totꝰ hic sit : ut hic ñ sit. Id ÷ totꝰ sit in
uerbo dĩ qđ sonat in terra: ut abeo ex¬
altetur & nonsit in t̾ra. Idõ eni ds̃ nob̾.¬
cum: ut nos cũ illo. Qui enĩ ut nob̾cum
ẽẽt descendit ad nos: facit ut cũ illo simꝰ
ascendere ad se. Interim ipse ꝑegrinati.¬
onem nr̃am ñ fastidiuit: quia nusquã:
ꝑegrinꝰ. qui condidit om̃a. Ecce psalmꝰ¬
ex hortantis animam suam ad laudandũ
dm̃ & dicentis sibi. Lauoa agiona mea
bnioꝰ: Aliquando enim intribulationib
atq intẽptationib presentis uitȩ. uelis
nolis conturbat᷑ anima. Cuiꝰ ꝑturbationẽ.

Expanded text:
est jucundior recordatio, quam civitatis illius unde peregrinatur: sed recordatio civitatis in peregrinatione, non est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne avertantur in aliud. Unusquisque vestrum totus hic sit, ut hic non sit: id est, totus sit in verbo Dei, quod sonat in terra ut ab eo exaltetur, et non sit in terra. Ideo enim Deus nobiscum, ut et nos cum illo. Qui enim ut nobiscum esset, descendit ad nos, facit, ut cum illo simus, ascendere ad se. Interim ipse peregrinationem nostram non fastidivit; quia nusquam est peregrinus, qui condidit omexhortantis animam suam ad laudandum Deum, et dicentis sibi, «Lauda, anima mea, Dominum.» Aliquando enim in tribulationibus atque in tentationibus praesentis vitae, velis nolis, conturbatur anima: cujus perturbationem
Abbreviated transcription (Latin):
ne cogitate. quia qui descendebat abierłm
iniericho. incidit in latrones. Si ñ descen¬
deret. non incideret in latrones. Iam
gͦ adam descendit. & incidit in latroneᷤ.
Om̃s enĩ nos: adã sumꝰ. S tͣnsut sacerdoᷤ
& contẽpsit. tͣnsiit leuita & c̃tẽpsit: qͥa
lex sanare non potuit. Transut samaritanꝰ
dictum ÷. Nonne uerum dicimꝰ. quia
samaritanus es & demoniũ habes: Iille¬
autẽ non dix̃ ñ sum samaritanꝰ: sed dix̃.
ego demoniũ non habeo. Samarites
enim int̾p̃tatur custos. Sidiceret ñ sum
samaritanꝰ : diceret ñ sum custos. Et qu
aliꝰ custodiret : Deinde ponens simitis¬
dinẽ transiit samariteᷤ: & fecit cũ llo me¬
ricordiam sic̃ scitis. Iacebat aut̃ in ua uuis¬
ratꝰ: quia descendit. Transiens samartai
ñ nos contempsit. Curauit nos . IAiqua
inium̃tũ in carne sua. ꝑdux̃ adstabui.
id÷ ad eccłam. Cõm̃dauit stabularbia

Expanded text:
ne cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem ne cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jamlatrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Samaritanudictum est, «Nonne verum dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes?» Ille non dixit, Non sunt Samaritanus; sed dixit, «Ego daemonium non habeo» . Samarites enim interpretatur, Custos. Si diceret, Non sum Samaritanus; diceret, Non sum custos. Et quis alius custodiret? Deinde ponens similitudinem: «Transiit Samarites, et fecit cum illo misericordiam,» sicut scitis. Jacebat autem in via vulneratus, quia descendit. Transiens Samaritanus non nos contempsit: curavit nos, levavit in jumentum, in carne sua; perduxit ad stabulum, id est ad Ecclesiam; commendavit stab
Abbreviated transcription (Latin):
medici. Meliꝰ ÷ gͦ ut om̃s beati. regnent
in illa patria: quam ut sit quib impen¬
datur miscła. Tamen quãdiu ÷ quib
impendatur : non deficiamus inista erũna
mittere semina. Et si cum fletu seminamꝰ:
tamen cum gaudio metemus In illa enim
resurrectione mortuoꝵ recipiet quisq mani¬
pulos suos. id ÷ fructum seminis. coronam
gaudioꝵ & exultationis. Tc̃ erit triumphus
lȩtantium & ipsi morti insultantium: inqͣ
gemebatur. Tc̃ dicent morti. Ubi ÷ mors con¬
tentio tua : Ubi ÷ mors aculeus tuus : Sed
quare iam gaudent : Quia portant mani¬
pulos suos. quia euntes ibant. & flebant
mittentes semina sua. Quare mittentes
nant in lacrimis. ingaudio metent. Isto
psalmo exhortati uos fuerimꝰ maxime
ad faciendã miscđam. quia hinc ascendit᷑.
Et uidetis quia ille cantat canticũ graduũ:
qui ascendit. Mem̃tote. & nolite amare.
descendere & non ascendere: sedde ascensio¬

Expanded text:
medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint quibus impendatur misericordia. Tamen quamdiu sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare, «mittentes nant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensio
Abbreviated transcription (Latin):
habet pauꝑ ÷. Sic uos diligite. sic uos
amate. Nolite aduos solos attendere:
sed attendite in digentes circa uos.S
quia cum laborib & erumnis fiunt ista:
inista uita nolite deficere. In lacrimis
seminatis. ingaudio metetis. Quid enĩ
fr̃s mer: Ipse agricola qͣndo ꝓcedit cũ
aratro & portat sem̃. ñ ne aliquando frigidꝰ
÷ uentꝰ. & imb det̾ret : At tendit cęlum.
Nolite differre fr̃s mei. Seminate in hieme.
seminate oꝑa bona & cum ploratis: qͥa
qui seminant in lacrimis. in gaudio metent
Mittunt semina sua. bonam uoluntatẽ.
Quia inter miseros erant. & miseri erant.
Meliꝰ ÷ fr̾s mei. ut nullus sit miser. quam
ut tu facias miscłam. Qui enim ut faciat
miscđam. optat ẽẽ miseros: crudelem
habet miscđam. quomodo simedicꝰ ut
exerceret artem suam. optaret e̾e̾ᷤ multoᷤᷤ
egrotos: crudelis medicina e̾e̾t. Meliꝰ ÷
ut om̃s sani sint. quã ut exerceatur ars

Expanded text:
habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam voluntatem eQuia inter miseros erant, et miseri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam ut tu facias misericordiam. Qui enim ut faciat misericordiam optat esse miseros, crudelem habet misericordiam: quomodo si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars
Abbreviated transcription (Latin):
ditior. transire non potest. Sinudatis m̃bri
transierit: frigescit. egrotat. moritur:
Accedit pauꝑ exercitatior corpore. traicit
diuitem. elemosinam facit indiuitem.
Ergo nolite eos tantum putare pauꝑes.
qui non habent pecuniam. In qͦ quisq pauꝑ
÷: ibi illum uide. quia tu forte in eo diues
es. inquo ile pauꝑ ÷ & habes unde ac cõmo¬
des. Forte membra tua accõmodas. & plus
÷ quamsi pecuniã accõmodares. Consilio
indiget. tu plenꝰ es consilio. In consilio ille
pauꝑꝰ. tu diues es. Ecce nec laboras. nec
aliquid ꝑdis. Das consiliũ. & pr̃stitisti ele¬
mosinam. Modo fr̃s mei dum loqͥmur:
qͣsi pauꝑes ad nos estis. Et quia nob̾ deus
dignatus ÷ dare : damꝰ inde uob̃. & om̃s
ab illo accipimꝰ. qui solus ÷ diues. Sic se gͦ
tenet corpꝰ xp̃i. m̃bra socia sic cõpingunt᷑¬
& ad unantur incaritate. & inuinculo
in eo qd habet diues ÷ in eo qđ ille non

Expanded text:
ditior; transire non potest: si nudatis membris ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ torrens in austro. quia uoluntas frigida
÷. Quid ualent tanta bona quȩ posũdemꝰ:
Alccedit uoluntas feruens iam soluta calore
austri. & si nichil habeat. totũ illi cõputat᷑.
Quantum sibi prestant m̃dici: Intendat
caritas ur̃a. quomͦ fiat elemosina. Certe
mendici sunt in quos facis elemosinam.
Mendici egent. Attenditis forte fr̃s ur̃os.
etiam exteris. Sed si illi m̃dici sunt qui
ꝓfessionem habent petendi inerumna:
& ipsi habent qđ sibi prestent inuicem.
Non illos deseruit ds̃. Unde ꝓbent᷑ quia
faciunt elemosinas :. Iste non potest
ambulare. Qui potest ambulare: pedes
suos accõmodat claudo. Qui uidet: oculoᷤ
suos accõmodat ceco. Et qui niuenis ÷ & sanꝰ.
uires suas accõmodat uł seni uł egroto.
portat illum. Ille indiget. ille diues est.
Aliquando & diues inuenitur pauꝑ. & a
pauꝑe p̾̃statur illi aliquid. Uenit nescio
quis ad flumen. tanto delicatior. quanto

Expanded text:
sicut torrens in austro, quia voluntas frigida sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, istus, etiam exteris. Sed si illi sunt mendici, qui professionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni vel aegroto, portat illum: ille indiget, ille dives est. 13. Aliquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto
Abbreviated transcription (Latin):
nemus ut metamꝰ illã messem: Est. Calicẽ
aquȩ frigidȩ quidederit discipło ñ ꝑdet
mercedem. Calix aquȩ frigide non duob
numis: sed gratis constat. Iam̃ aliqͣndo
sc gratis constat: ut habeat illum alius.
&ialuis non habeat. Si gͦ ille qui illum hab&
det ili qui non habet. tantũ dedit side
plena caritate dedit qđ dedit: tantũ dedit
quantũ illa inluob minutis. quantum
uaheus indimidio rerũ suarũ. Non enim
sne causa addidit frigidȩ: ut pauꝑem
ostenderet. Idõ dixit calicẽ aquȩ frigide.
nequis uł inde causaret᷑ qđ lignum non
habuerit. unde cale faceret aquã. Calicẽ
aquȩ frigidȩ quidederit uni exminimis:
non perdet mercedem suam. Quid si nec
hoc habeat : Securꝰ sit: & si nec hoc habet.
Pax interra hominib bone uoluntatis.
⁊antum illud timeat: ne habeat & non
faciat. Si enim habet & non facit. intus
gelauit. Nondum soluta sunt peccata eiꝰ

Expanded text:
nemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem nemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem aquae frigidae qui dederit discipulo, non perdet mercedem suam.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui non habet; tantum dedit, si de plena charitate dedit quod dedit, tantum dedit, quantum illa in duobus minutis, quantum Zacchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. pax in terra diuitib hominib ͥ
pax in terra hominib bone uoluntatis
Inzacheo magna uoluntas. in zacheo caros
magna. Suscepit dnm hospitio. gaudens
suscepit. & dimidiũ patrimonii sui paupib
ꝓmisit se daturũ. & sicui aliquid abstulert
quadruplum redeliturũ. Ut intelligas ꝓpta
sibi eum tenuisse dimidiũ. ñ ut haberet
qđ possideret: sed ut hab̾et unde debita
redleret. Magna uoluntas. Multũ dedit.
multum seminauit. Ergo uidua illa quę
duo minuta misit. parum seminauit e
Immo tantum: quantum zacheus. Ainonꝰ
en im facultates ferebat: sed parẽ uoluntit̃
habebat. Misit duo minuta de tanta uolus¬
tate: de quanta zacheus dimidiũ patrimonii
sii. Si attendas quid dedert̃: diuersa in¬
uenies. Siattendas unde dedert̃: paria
nuenies. Quic quid habuit dedit illa. &
q habuit dedit ille. Fac aliquẽ ñ hab̾e
ał duos nũmos. Est aliquid uiliꝰ qđ semi¬

Expanded text:
Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio, gaudens suscepit, et dimidium patrimonii sui pauperibus promisit se daturum, et si cui aliquid abstulerat, quadruplum redditurum ; ut intelligas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum seminavit. Ergo vidua illa quae duo minuta misit, parum seminavit? Imo tantum, quantum Zacchaeus. Minores enim facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat . Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeus dimidium patrimonii sui. Si attendas quid dederunt, diversa invenies: si attendas unde dederunt, paria invenies; quidquid habuit dedit illa, et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod semi
Abbreviated transcription (Latin):
incipit uiuere: Ridere ñdũ nouuat
quare plorare iã nouit: Quia ceoit re
in istam uitam. S side illis captiuir:
ous : inCauoio metenit. In sta uitas
plena ÷ lacrimis. seminemus. Quidie
apłs. Bonum autem facientes non deficu¬
mus tempore enim ꝓpͥo metemꝰ Insto¬
gabiles itaq dum tempꝰ habemꝰ open
bonum ad om̃s. maxime ad clomesteos
fidei. Io quens itaq de ipsis elemosinsc̃
ait : Hoc autẽ dico qui parce seminat
parce & metet. Ergo qui multũ senne
multum metet. qͥ parce seminat i prea
metet & qui nichil seminat: Nichil meu
Quare gͦ desideratis latos fundos. ubime
semina seminetis : latior uob ñ ÷ ubis¬
stis. S parum habes unde facias. lꝯ abe¬
bonam uoluntatẽ. Quom nichił eẽt ql
habes: siñ adee̾t bona uoluntas: si & qui
non habes noli e̾eᷤᷤ tristis. si ÷ tͥ bona uolius¬
tas. Quid eni seminas: Miscdam. Et qus
metis e Pacem. Munquid aut̃ dixerunt

Expanded text:
incipit vivere? Ridere nondum novit; incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia coepit ire in istam vitam. Sed si de illis captivis emis, in gaudio metent.» In ista vita, quae plena est lacrymis, seminemus. Quid seApostolus, «Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei» . Loquens itaque de ipsis eleemosynis, quid ait? «Hoc autem dico, Qui parce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum seminat, multum metet: «qui parce seminat, parce et metet;» et qui nihil seminat, nihil metet. Quare desideratis latos fundos, ubi multa semina seminetis? Latior vobis non est ubi sestis. Sed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib bonis: ait. Sicut glaties in sereno:
it̾a soluentur peccata tua E rgo peccata
ligabant nos. quomͦ frigus ligat aqͣm
ne currat. & ligati frigore peccatorũ
gelauimus. Auster autem calidus uentꝰ
÷.Quando flat auster: liquescit glatues.
& implentur torrentes. Torrentes aut᷑
dicuntur flumina hiemalia. Mlagno eñi
impetu. repentinis aquis impleta cur¬
runt. Gelaueramꝰ gͦ incaptiuitate. c̃strin¬
gebant nos peccata nr̃a. Flauit auster
sp̃s sc̃s. dimissa sunt nob peccata. soluti
sumꝰ afrigore iniquitatis. tanꝗͣ glaties
in sereno soluuntur peccata nr̃a curra¬
mus ad patriam quasi torrentes in austro
Dui eñi laborauimus & laboramꝰ etiam
facientes bene. Nã ipsa uita humana
quam in gressi sumus misera ÷ laborib
plena dolorib ꝑiculis. erumnis tẽptatio¬
nib Nolite se duci gaudio rerũ humanaꝵ
flenda ireb humanis adũtite. Poteratꝰ
ridere prius puer qͥnascit᷑ qͣre a fiatu

Expanded text:
operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos. Quomodo? Quomodo frigus ligat aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus etiam facientes bene. Nam ipsa vita humana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio rerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu
Abbreviated transcription (Latin):
fossuri sunt. ñdix̃ dinumerabt̃. non
dix̃ diuident sibi uestim̃ta mea. non
Futura erant & quasi facta cantabantur.
Om̃a enĩ quȩ futura sunt: dõ iam facta
sunt. Hic gͦ cum diceret cũ c̃uerterit dñs
captiuitatem syon: facti sumꝰ uelut conso¬
lati. tc̃ repletum ÷ gaudio os nr̃m &
lingua nr̃a exultatione: ut ostenderet
se figura prȩteriti futura cogitare: ait.
Iunc dicent int̾gentes. Dicent. iã defu¬
turo ÷. Magnificauit dñs facerẽ nob̾cũ
facti sumus iocundati. Eẽ cũ cantabant᷑
futura erant. & nc̃ uident᷑ pͣsentia. Ergo
orat tanquã de futuris. qͥa futura tanquã
p̃terita prȩcinebat. Conũte dñe captiui¬
tatẽ nr̃am. Nondũ erat gͦ conũsa captiui¬
tas. quia nondũ redẽptor aduenerat.
Ergo quando cantati sunt psalmi. quod
austro. Sicut conuertuntur torrentes
in austro: sic conuerte captiuitatẽ nr̃am
Querebatur quid sit. sed patebit mͦ adiu

Expanded text:
fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non dixit, divident sibi vestimenta mea; non futura erant, et quasi facta cantabantur. Omnia enim quae futura sunt, Deo jam facta sunt. Hic ergo cum diceret, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati; tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione;» ut ostenderet se figura praeteriti futura cogitare, ait, «Tunc dicent inter Gentes.» «Dicent,» jam de futuro est. «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Tunc cum cantabantur, futura erant, et nunc videntur praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura tanquam praeterita praecinebat: «Converte, Domine, captivitatem nostram.» Nondum erat ergo conversa captivitas, quia nondum Redemptor advenerat. Ergo, quando cantati sunt Psalmi, quod torrens in austro.» Sicut convertuntur torrentes in austro, sic converte captivitatem nostram. Quaerebatur quid sit; sed patebit modo, ad
Abbreviated transcription (Latin):
syon ñ illud dicit int̾ gentes. ꝑ totũ orbẽ
terrarum. Uidete siñ ad eccłam currit᷑.
in toto orbe terrarum. Preciũ nr̃m acci¬
pitur. am̃ respondetur. Dict gͦ inter
gentes. ierosolimitani captiui. ierosolimita¬
ni redituri. ꝑ egrini suspirantes patriȩ
suȩ. Quid dicunt : Magnificauit dñs
facere nob̾cum. facti sumus iocundati.
Nunquid ipsi secum fecerunt : Ipsi male
secum fecerunt: quia sub peccato se
uendidert̃. Redemptor uenit & bene
cum illis fecit. & magnificauit dñs facere
cum eis. Magnificauit dñs facere nob̾cũ.
facti sumꝰ iocundati. Conu̾te oñe ca¬
ptiortatẽ NR̃am: Sic̃ torRens iN aosmo.
Ouid sit hoc: attendat caritas ur̃a. Iam
dixerat. cum c̾uerterit dñs captiuitatẽ
syon. Quasi dep̃terito loquebatur.
Sed solet̾ fieri : ut de p̾terito loquens.
futura prenuntiet ꝓpħa. Nam quasi de
prȩterito loquebatur: cum in alio psalmo
diceret. Fodert̃ manꝰ meas & pedes meos
dinumerauerunt om̃a ossa mea. Nondix̃

Expanded text:
Gentes, per totum orbem terrarum; videte si non ad Ecclesiam curritur. In toto orbe terrarum pretium nostrum accipitur; Amen respondetur. Dicunt ergo inter Gentes Jerosolymitani captivi, Jerosolymitani redituri, peregrini, suspirantes patriae suae. Quid dicunt? «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Numquid ipsi secum fecerunt? Ipsi male secum fecerunt, quia sub peccato se vendiderunt. Redemptor venit, et bene cum illis fecit: et «magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.ptivitatem nostram, sicut torrens in austro.» Quid sit hoc, attendat Charitas vestra. Jam dixerat, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion.» Quasi de praeterito loquebatur: sed solet fieri ut de praeterito loquens, futura praenuntiet Propheta. Nam quasi de praeterito loquebatur, cum in alio psalmo diceret, «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea» . Non dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
stabulario. Siquid ampliꝰ erogaueris in
redeundo reddam tͥ. Ampliꝰ erogauit
acciꝑent tanquam milites xp̃i stipendu
uit. & annonas suas ꝓuincialib donuunt
Om̃a facta st̃. Si descendimꝰ & uulneratisi
ascendamꝰ. cantemꝰ & ꝓficiamꝰ. ut ꝑuenamꝰ¬

Expanded text:
stabulario: «Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi» . Amplius erogavit acciperent tanquam milites Christi stipenavit, et annonas suas provincialibus donavit . Omnia facta sunt: si descendimus, et vulnerati sumus; ascendamus, cantemus, et proficiamu
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis intus. & nichil mali facitis foris.
Non potest enĩ fieri ab homine foris: nͥ qđ
dictum fuerit intus. Custodi os cordis a
malo: & in nocens eris. In nocens erit
lingua corporis tii. in nocentes manus er̃t.
etiam pedes in nocentes. oculi innocentes
erunt. aures in nocentes er̃. Om̃a m̃bra
tua iusticiȩ militabt̃. quia imperator
iustus tenuit cor. Tuiic oicent in ter
Gerrses. maghificavi⁊ oñs facere cũ
eis Maonifĩcaxri or̃s facere Nogisco¬

Expanded text:
dicatis intus, et nihil mali facitis foris: dicatis intus, et nihil mali facitis foris: non potest enim fieri ab homine foris, nisi quod dictum fuerit intus. Custodi os cordis a malo, et innocens eris: innocens erit lingua corporis tui, innocentes manus erunt; etiam pedes innocentes erunt, oculi innocentes erunt, aures innocentes erunt; omnia membra tua justitiae militabunt, quia imperator justus tenuit cor. 9. «Tunc dicent inter Gentes, Magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobisc
Abbreviated transcription (Latin):
auferre. Et ille nichil perdidit. & tude
furto damnab̾is. Decreuisti occidere
hominem:. dixisti incorde. sonuit de
ore interiore tuo homicidiũ. Ad huc
homo uiuit. & tu homicida puniris.
Quis sis enim apud dm̃ quęritur: ñ quid
nondum apparueris apud homines. Certe
pletur gaudio. in ipso ore intꝰ oramꝰ dm̃.
quando labia clausa st̃ & patet c̃scientia.
Silentium ÷ & clamat pectus. S aurib
cuiꝰ: Non hominis sed dĩ. Securus gͦ esto.
ille audit qui miseretur. Et rursus quan¬
cedunt de corde tuo noli eẽ securus.
quia ille te audit quid amnat. Susanna
audiebatur ab in iustis iudicib. tacebat¬
& orabat. Os eiꝰ non audiebatur ab ho
minib cor eiꝰ clamabat ad dm̃. Nunquid
quia uox eiꝰ de ore corporis ñ processit.
ꝓpt̾a exaudiri non meruit: Ex audita
est illa. Quando orauit. nemo hominũ
sciuit. Ergo fr̃s. quid habeamꝰ in ore in¬
teriore cogitate. Ibi uidete. nequid mali

Expanded text:
auferre: et ille nihil perdidit, et tu de auferre: et ille nihil perdidit, et tu de furto damnaberis. Decrevisti occidere hominem; dixisti in corde, sonuit de ore tuo interiore homicidium: adhuc vivit homo, et tu homicida puniris. Quid sis enim apud Deum, quaeritur, non quid non dum apparueris apud homines. 8. Cerpletur gaudio: in ipso ore intus oramus Deum, quando labia clausa sunt, et patet conscientia. Silentium est, et clamat pectus: sed auribus cujus? Non hominis, sed Dei. Securus ergo esto; ille audit qui miseretur. Et rursus quanrocedunt de ore tuo, noli esse securus, quia ille audit qui damnat. Susanna non audiebatur ab injustis judicibus, tacebat et orabat. Os ejus non audminibus, cor ejus clamabat ad Deum. Nunquid quia vox ejus ore corporis non processit, propterea exaudiri non meruit? Exaest illa; quando oravit, nemo hominum scivit. Ergo, fratres, quid habeamus in ore interiore, cogitate. Ibi videte ne quid mali
Abbreviated transcription (Latin):
enim quando loquimur. illa tẽ nos ma¬
lant. Nequis dieat quando loquim᷑ deas
nr̃o exeunt. qͥa uerba & uoceᷤᷤ deore nr̃o
ieunt. & quando mala loquimur. ĩmundi
officimur. Quid si aliquis non loquatur:
etantum cogitet mala: Mundus ÷ quia
eice de orȩ meo exiit. & non mefecit ĩmun¬
dum. Fur aut̃ surgit in nocte. & nichil
Acore & faciendo fit inmundus. Hon
solum non dic̃. sed & p̃mit facinꝰ totosi¬
lentio & usq ad eo uocẽ suã timet audiri:
ut nec uestigia sua uelit sonare. Nunqͥd
÷ quia ita silet. mundus ÷ : Plus aũt
dico fr̃s mei. Ecce adhuc instratu suo ia¬
det nondum surrexit ut furtum faciat.
ingilat & expectat ut homines dormiant.
Ium dõ clamat. iã fur ẽ. iã in mundus est
ã facmꝰ de ore interiore ꝓcessit. Quando
eñ facinus ꝓcedit ex ore : Quando uolun¬
cas faciendi de cernitur. De creuisti facere:
dixisti. fecisti. Si furtum ñ feceris foris.¬
ille non meruit perdere. cui disponebas

Expanded text:
enim quando illa loquimur, tunc nos maenim quando illa loquimur, tunc nos maculant. Ne quis dicat: Quando loquimur, de ore nostro exeunt, quia verba et voces de ore nostro exeunt; et quando mala loquimur, immundi efficimur. Quid si aliquis non loquatur, et tantum cogitet mala, mundus est, quia ce de ore meo exiit, et non me fecit immundum. Fur autem surgit in nocte, et nihil dicit ore, et faciendo fit immundus. Non solum non dicit, sed et premit facinus toto silentio; et usque adeo vocem suam timet audiri, ut nec vestigia sua velit sonare: numquid ergo quia ita silet, mundus est? Plus autem dico, fratres mei. Ecce adhuc in stratu suo jacet, nondum surrexit ut furtum faciat; vigilat, et exspectat ut homines dormiant: jam Deo clamat, jam fur est, jam immundus est, jam facinus de ore interiore processit. Quando enim facinus ex ore procedit? Quando voluntas faciendi decernitur. Decrevisti facere; dixisti, fecisti. Si furtum non feceris forisille non meruit perdere, cui disponebas
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habemus intus. & manducamus &
bibimus. Sicut de isto ore ad refectionee
sitiunt iusticiam: qm̃ ipsi saturabunturꝰ.
Si aut̃ ñ facit ĩmundũ nͥ qđ exit deore
& hoc cum audimꝰ in eugło. ñ intelligimꝰ
nͥ os corporis: ab surdũ ÷ & nimis stultum.
ut putemꝰ tc̃ nonfieri ĩ mundũ hominẽ
cum manducat. tc̃ aut̃ putemꝰ ĩmundũ
ducas non fis ĩmundus. & quando uomis
efficeris in mundus: Quando bibis
non es inmundus. & quando spuis in¬
mundus es:: Quando enĩ spuis deoretio
exit aliquid. & quando bib in os intrat
aliquid. Quid uoluit dicere dñs. non
qđ intrat in os sed qđ exit. inquinat ho
s deore cordis. Ait eñi. De cordeꝰ enĩ exeuntꝰ
cogitationes malȩ. fornicationes homici¬
dia. blasphemie. Hȩc sunt que co inqͥnan
hominem. Non lotis aut̃ manib manduca¬
re: non co inquina.t hominẽ. Ila gͦ fr̃s
mei quomͦ exeunt de ore hominis. nisiqͥ
exeunt de corde. sic̃ ipse dñs dicit: Non

Expanded text:
quod habemus intus, et manducamus et quod habemus intus, et manducamus et bibimus: sicut de isto ore ad refectionem sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . 7. Si autem non facit immundum nisi quod exit de ore, et hoc cum audimus in Evangelio, non intelligimus nisi os corporis; absurdum est et nimis stultum, ut tunc putemus non fieri immundum hominem, cum manducat, tunc autem putemus immundum, ducas, non fis immundus; et quando vomis, efficeris immundus? Quando bibis, non es immundus; et quando spuis, immundus es? Quando spuis enim, de ore tuo exit aliquid; quando bibis, in os intrat aliquid. Quid voluit dicere Dominus, «Non quod intrat in os, sed quod exit, inquinat?»  ore cordis. Ait enim: «De corde enim exeunt cogitationes malae, fornicationes, homicidia, blasphemiae; haec sunt quae coinquinant hominem: non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominemei, quomodo exeunt de ore, nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse Dominus dicit? Non
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs munda mundis. inmundis aut
& infidelib nichil ÷ mundũ: sed polluta
sunt eoꝵ. & mens & conscientia. Quid uo
& porcina munda sunt. Im mundo: nec
panis nec porcina. Immundis aut̃ inqͥt
& infidelib : nic hil ÷ mundum. Quare
nichil ÷ mundum c. S polluta sunt in¬
quit eoꝵ & mens & conscientia. Quia
si in teriꝰ qđ ÷ ĩ mundũ ÷: foris qđ ÷. nichil
mundũ ẽẽ potest. Si gͦ illis quib inteno¬
ext̾iora munda eẽ ñ possunt: si uolu ererio
ut exteriora munda sint. interiora min¬
date Ibi ÷ eñi os qđ implebitur abi
gaudio & quando taces. Quando taces
enim & gaudes: os tuum clamat adam̃
Sed uide. unde gaudeas. Si de scło gau¬
des: immundo gaudio uociferari aqn
Si uero deredemptione gaudes. quon
dixit psalmus iste. cum c̃uerterit qñs
captiuitatem sion. facti sumꝰ iocundati
tc̃ impletur uero gaudio ostuũ. & in¬
gua tua ex ultatione. Manifestũ ÷ quia
÷ apud dm̃. In ipso gaudio uł in ipso orȩ

Expanded text:
it, munda mundis; inmundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. tu ipse et porcina munda est, immundo nec panis, nec porcina. «Immundis autem,» inquit, «et infidelibus nihil est mundum.» Quare nihil est mundum? «Sed polluta sunt,» inquit, «eorum et mens et conscientia:» quia si interius quod est, immundum est; foris quod est, nihil mundum esse potest. Si ergo illis quibus inteexteriora munda esse non possunt; si volueris ut exteriora munda sint, interiora mundato. Ibi est enim os quod implebitur tibi gaudio, et quando taces: quando enim taces et gaudes, os tuum clamat ad Deum. Sed vide unde gaudeas. Si de saeculo gaudes, immundo gaudio vociferaris ad Deum: si vero de redemptione gaudes, quomodo dixit psalmus iste, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus jucundati;» tunc impletur vero gaudio os tuum, et lingua tua exsultatione: manifestum est quia  tuum apud Deum. In ipso gaudio, vel in ipso ore
Abbreviated transcription (Latin):
nescisse. qualis mulier illi accessisset ad pedeᷤ.
Dñs aut̃ non solum illam nouerat: sed &
cogitationes illius audiebat. Quia & si con¬
tactus corporis aliquid facit. otu inmunde
pharisee. caro dñi posset pollui contactu
mulieris. an mulier posset mundari con¬
tactu dñi: ꝓmittebat autem medicus
egrotantem tangere medicamentũ. Et illa
quȩ uenerat: nouerat medicũ. & quȩ sole¬
bat in sua fornicatione fortasse frontosa¬
ẽẽ : frontosior facta ÷ ad salutẽ. Prrupit
indomum. quo non erat inuitata. Sed
uulnera habebat. & illuc uenerat ubime¬
dicus recumbebat. Ille aut̃ qui inuitauerat
medicum. sanꝰ sibi uidebatur. ꝓpt̾ ea non
curabatur. Iaquȩ sequuntur in eugło nostiꝰ.
quomodo confusus ÷ ipse phariseus. cũ ei
ostenderet quia & illam mulierẽ nouerat.
& cogitationes cordis ipsius audiebat. Sed ad

Expanded text:
nescisse qualis mulier illi accessisset ad pedes; nescisse qualis mulier illi accessisset ad pedes; Dominus autem non solum illam noverat, sed et cogitationes illius audiebat: quia etsi contactus corporis aliquid facit, o immunde pharisaee, caro Domini posset pollui contactu mulieris, an mulier mundari contactu Domini? Permittebat autem medicus aegrotam tangere medicamentum; et illa quae venerat, noverat medicum; et quae solebat in sua fornicatione fortasse esse frontosa, frontosior facta est ad salutem. Irrupit in domum quo non erat invitata; sed vulnera habebat, et illuc venerat ubi medicus recumbebat. Ille autem qui invitaverat medicum, sanus sibi videbatur; propterea non curabatur. Jam quae sequuntur in Evangelio nostis, quomodo confusus est ipse pharisaeus, cum ei ostenderet quia et illam mulierem noverat, et cogitationem ipsius a
Abbreviated transcription (Latin):
in corde miserearis. etiam si non habeas qđ
porrigas manu: acceptat ds̃ elemosinam
tuam. Ali autem iniqui: foris quȩ rebant
mundiciam. De talib erat etiam ille phariseꝰ
qui in uitauerat dnm. quando accessit mulier
quȩ inciuitate peccatrix erat & famosa.
quȩ lacrimis lauit pedes dñi. tersit ca-¬
pillis. unxit unguento. Phariseus gͦ qui
inuitauerat dñm. & mundiciã non habebat
nisi forinsecus corporis corde aut̃ plenꝰ erat
iniquitate & rapina: dix̃ apud semet ipsũ.
Iste si eẽt ꝓpħa. sciret quȩ mulier illi accessit
adpedes. Unde nouerat. ut rum sciret an
nesciret : Sed idõ eum nescire arbitratus ÷:
quia non ase eam reppulit. Si enĩ accessisset
ad ipsum phariseum talis mulier: ille qui
munditiam tenebat quasi in carne. exufflaret.
repelleret. abiceret. ne immunda tangeret
mundum. & contaminaret eiꝰ munditiam.
Quia non hoc fecit dñs idõ illum credidit

Expanded text:
in corde miserearis, etiamsi non habeas quod in corde miserearis, etiamsi non habeas quod porrigas manu, acceptat Deus eleemosynam tuam. Illi autem iniqui, foris quaerebant munditiam. De talibus erat etiam ille pharisaeus qui invitaverat Dominum, quando accessit mulier quae in civitate peccatrix erat et famosa, quae lacrymis lavit pedes Domini, tersit capillis, unxit unguento. Pharisaeus ergo, qui invitaverat Dominum, et munditiam non habebat nisi forinsecus corpore, corde autem plenus eriniquitate et rapina, dixit apud semetipsum: «Iste si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde noverat utrum sciret, an nesciret? Sed ideo eum nescire arbitratus est, quia non a se eam repulit. Si enim accessisset ad ipsum pharisaeum talis mulier, ille qui munditiam tenebat quasi in carne, exsufflaret, repelleret, abjiceret; ne immunda tangeret mundum, et contaminaret ejus munditiam. Quia hoc non fecit Dominus, ideo illum credidit
Abbreviated transcription (Latin):
impleri nisi aut cibo aut potu. Aliqua re
tali missa mos: impletur aliquando os nr̃m.
Et plus ÷ qđ dicimꝰ scĩtati ur̃ȩ. Quando os
plenum habemus. loqui non possumus.
Nabenus autem intus os id ÷ ĩ corde: unde
÷ mundat nos. De ipso enim ore audistis:
dum eugłm legeretur. In sultabant enĩ
dõ uidei quia discpłi eius non lotis manib
manducabant. Illi insultabant qui mundi¬
tiam foris habebant: & intus maculis pleni
erant. Illi insultabant quorum iusticia
non erat: nisi in oculis hominũ. Dñs aut̃
quȩrebat mundiciam nrãm interiorẽ.
Quȩ si fuerit: necesse ÷ ut & quȩ foris sunt
munda sint. Alundate inquit quȩ intꝰ st̃:
& quȩ foris sunt munda ert̃. Ipse dñs dicit
alio loco. Uerum date elemosinas. & ecce
om̃ia munda st̃ uob̃. Unde aut̃ ꝓcedit
elemosina: De corde. Si eñĩ manũ porrigas.
nec incorde miserearis: nichil fecisti. Si aut̃

Expanded text:
impleri, nisi aut cibo, aut potu, aut aliquare impleri, nisi aut cibo, aut potu, aut aliquare tali missa in os. Impletur aliquando os nostrum: et plus est quod dicimus Sanctitati vestrae; quando os plenum habemus, loqui non possumus. Habemus autem intus os, id est in corde, unde i bonum est, mundat nos. De ipso enim ore audistis, dum Evangelium legeretur. Insultabant enim Judaei Domino, quia discipuli ejus non lotis manibus manducabant. Illi insultabant, qui munditiam foris habebant, et intus maculis pleni erant; illi insultabant, quorum justitia non erat, nisi in oculis hominum. Dominus autem quaerebat munditiam nostram interiorem; quae si fuerit, necesse est ut et quae foris sunt munda sint. «Mundate,» inquit, «quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt» . Ipse Dominus dicit alio loco: «Verum date eleemosynas, et ecce omnia munda sunt vobis» . Unde autem procedit eleemosyna? De corde. Si enim manum porrigas, nec in corde miserearis, nihil fecisti; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
canquam consolatoꝵ. illo consolante
morituros qui mortuus ÷. Om̃s enim
moriendo gemimus. Consolatꝰ ÷ ille qui
mortuus ÷. nemori timeremus. Prior re¬
surrexit. ut hab̾emꝰ qđ sꝑaremꝰ. Quia ergo
pͥor resurrexit. spem nob̾ dedit. Quia in
miseria positi spe consolati sumꝰ: hinc gau-¬
dium magnum. Et conuertit dñs captiui¬
catem nr̃am: ut iam de captiuitate uiam
teneamus. & eamus ad patriam. Iã gͦ redẽpti:
inuia non timeamꝰ insidiantes hostes nr̃os
do enim Redemit nos: ut non audeat ho¬
stes insidiari nob̃. si deuia ñ recesserimꝰ.
Ipse eñi xp̃s: factꝰ ÷ uia. Pis ñ pati la¬
tronese Ait tibi. Uiam tibi straui ad
patriam. noli recedere. Talem uiã muniui:
ut latro adte non audeat accedere.
Iu abilla noli recedere. & latro ad te non
qui iussit ut sequaris. Tunc Repletõ÷¬
Gaudio os irrm. E⁊ linoua NRa exulta¬
none. Os fr̃s mei qđ habemus incor¬
pore. quomodo impletur gaudio : Nonsolet

Expanded text:
tanquam consolatorum, illo consolante tanquam consolatorum, illo consolante morituros qui mortuus est. Omnes enim moriendo gemimus: consolatus est ille qui mortuus est, ne mori timeremus. Prior resurrexit, ut haberemus quod spararemus. Quia ergo prior resurrexit, spem nobis dedit: quia in miseria positi, spe consolati sumus; hinc gaudium magnum. Et convertit Dominus captivitatem nostram, ut jam de captivitate viam teneamus, et eamus ad patriam. Jam ergo redempti, in via non timeamus insidiantes hostes nostros. Ideo enim redemit nos, ut non audeat hostis insidiari nobis, si de via non recesserimus. Ipse enim Christus factus est via . Vis non pati latrones! Ait tibi: Viam tibi stravi ad patriam; noli de via recedere. Talem viam munivi, ut latro ad te non audeat accedere; tu ab illa noli recedere, et latro ad te non qui jussit ut sequaris. 5. «vegaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione.» Os, fratres mei, quod habemus in corpore, quomodo repletur gaudio? Non solet