comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Pueri inquit nouissima hora est. Dũ
lucem habetis ambulate in lucẽ: ne uos tene¬
multi pseudo ꝓpħe exierunt in hunc mun
Et iterũ. Preterit enũ figura huiꝰ mundi.
Et iteru᷑. Omia hec ad correptionẽ ur̃am
facta sunt: in quos fines scłoꝵ obuenerunt.
Nam dñs in ipsa oratione dominica breuia¬
uit nobis sermonẽ: dum nos a multiloquio
ꝓlubens pauca docuerit quȩ ꝑtineant ad
salutem. Cum oratis inquit. nolite mul
tum loqui. Et infra. Uos autẽ cum oratis:
dicite. Pater nr᷑ qui es in celis. & çet᷑a. Non
enĩ ꝓpħa filium dĩ in hoc eapitulo minora
retro tempore loquebatur. qui etiã nunc ꝑ
loquit᷑: ego inquit qui loquebar in seruos¬
meos ꝓpħas. ecce adsum. Et alius ꝓpħa: si¬
cuti est ab initio usq in scłm. neq ad iectũ
est ei neq minuetur illi: qm̃ ipse est dñs
creaturȩ suȩ. Ecce quale uerbũ breuiatum
fecit dñs in orbe terrarũ. non quia ut illi

Expanded text:
nebat. Pueri, inquit, novissinebat. Pueri, inquit, novissilucem habetis, ambulate in lucem, ne vos tenemulti pseudo-prophetae exierunt, in hunc mund. Et iterum: Praeterit enim figura hujus mundi : » Et iterum: Omnia ad correctionem nostram facta sunt, in quos fines saeculorum obvenerunt. Nam Dominus in ipsa oratione Dominica breviavit nobis sermonem, dum nos a multiloquio prohibens, pauca docuerit quae pertinent ad salutem. Cum oratis inqtum loqui . Et infra: Vos autem cum oratis, dicite: Pater noster, qui es in coelis , etc. Non enim propheta Filium Dei in hoc capitulo minorathetis retro tempore loquebatur: qui etiam nunc peloquitur: Ego meos prophetas, ecce adsum. Et alius propheta: « Sicut est ab initio usque in saeculum, neque adjectum est ei, neque minuetur illi , » quoniam ipse est Dominus creaturae suae. Ecce quale verbum breviatum fecit Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
norasti eũ paulominꝰ ab angłis. gła & honore
coronasti eũ. Et ut uerbum di patris breui¬
uolumine approbamꝰ senteitiam. Numqͥtd
adbreuiatꝰ factus est sermo m̃s: aut paruus
ut non possim redimere  Aut non est in
me uirtus ad liberandũ dicit dñs ommpoterd
Et iterum. Hec dicit dñs om̃ps. Numquid
adbreuiata est manꝰ mea ut saluare nͦ possit. d¬
Aut ñ potest uiuificare cor humilium: & spi¬
ritum contritoꝵ Et ut brachium patris
quȩ manꝰ est filium esse doceret. intulit di¬
cens: farauit dñs brachium scĩn suũ in ocłis
omniu̾ gentium: & uidebunt om̃s fines t̾re
salutare eiꝰ. Nam & in nouissimo tempore
hic sensꝰ non inaniter poterit coaptari. in qͦ
tis imperiũ morte destrueret. & eos quos in
tenebris & umbra mortis captiuos subegerat.
uirtutis sue potentia. in ipso paruo & exiguo
temporis spacio liberaret. De hoc etiã exiguo
tempore discipłos instruebat: dum eos in luce᷑
cum adhuc tempꝰ haberent incedere premo¬

Expanded text:
 ab angelis, gloria et honore coronasti eum , » et ut verbum Dei Patris brevivolumine approbamus sententiam. Nunquid abbreviatus factus est sermo meus, aut ita parvus, ut non possim redimere, aut non est in me virtus ad liberandum, dicit Dominus omnipotens, et iterum: Haec dicit Dominus omnipotens: Nunquid abbreviata est manus mea, ut salvare non possim? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum? Et ut brachium Patris quae manus est Filium esse doceretur, intulit, dicens: « Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et videbunt omnes fines terrae salutare ejus . Nam et in novissimo tempore hic sensus non inaniter poterit coaptari, in quotis imperium sua morte destrueret, et eos quos in tenebris et umbra mortis captivos subegerat, virtute suae potentiae in ipso parvo et exiguo temporis spatio liberaret. De hoc etiam exiguo tempore discipulos instruebat, dum eos in lucem, cum adhuc tempus haberent, incedere propo
Abbreviated transcription (Latin):
anteitis. Om̃ps d̾s sua uos ꝓtetione
custodiat: atq ad celestis renunaqtion
patriȩ multiplici animaꝵ fructu leoũ¬
cat Ego autẽ quanta occupatione
premor & debilitate breuis testat᷑ epla
in qua & ei quẽ multo diligo parum
wisigothoru

Expanded text:
anteitis. Omnipotens Deus sua vos protectione anteitis. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, atque ad coelestis remunerationem patriae multiplici animarum fructu perducat. Ego autem quanta occupatione deprimor et debilitate, brevitas testatur epistolae: in qua et ei, quem multum diligo, parum GOTHORU
Abbreviated transcription (Latin):
bationis fluctib elapsꝰ tuȩ orationis ma¬
nũ sentiã. Eteñ quasi ꝓsꝑo flatu na¬
iuigabã: cũ tranquillã uitã in monaste¬
rio agerem. ẜ ꝓcellosis subito morib
tempestas in sua ꝑturbatione me rapu¬
it. & ꝓsꝑitatẽ itineris amisi: qͥa quiete
ꝑdita. mentis naufragiũ ꝑtuli. At nc̃
in undis uersor. & tue intercessionis ta¬
bulam quęro: ut qͥa naui integra diues
ꝑuenire nͨ merui. saltem post damna
ad litꝰ ꝑ tabulam reducar. De podagre
morbo moleste sc̃itas ur̃a ut scribit astrin¬
git᷑. cuiꝰ dolore assiduo & ipse uchem̃̃ter
attritꝰ sum. s facilis erat consolatio si
int᷑ flagella quȩ patim᷑. queq fecuꝰ
flagella s dona esse conspicimꝰ. si que
carnis delectatione peccaiuimꝰ. carnis¬
dolore purgant᷑. Pret̾ea ex benedihion
beati Petri apłoꝵ pͥncipis pallias lewn
transmisimꝰ. ad sola missarũ solem
utendũ. Quo transmisso. uaesr
s locutionẽ supprimo. qͥa uerla idni

Expanded text:
lapsus, tuae orationis manum sentiam. Etenim quasi prospero flatu navigabam cum tranquillam vitam in monasterio agerem, sed procellosis subito motibus tempestas in sua perturbatione me rapuit, et prosperitatem itineris amisi, quia quiete perdita, mentis naufragium pertuli. At nunc in undis versor, et tuae intercessionis tabulam quaero, ut qui navi integra dives pervenire non merui, saltem post damna ad littus per tabulam reducar. De podagrae vero molestia sanctitas vestra, ut scribit, affligitur, cujus dolore assiduo et ipse vehementer attritus sum; sed facilis erit consolatio, si inter flagella quae patimur quaeque fecimus flagella, sed dona esse conspicimus, si quae carnis delectatione peccavimus, carnisolore purgemus. Praeterea ex benedictione beati Petri apostolorum principis pallium vobis transmisimus, ad sola missarum solemnia utendum. Quo transmisso, valde debui sed locutionem supprimo quia verba moribus
Abbreviated transcription (Latin):
id est pulchram: s uocate me amaram.
qͥa amaritudine plena sum. Neq enim
bone uir hodie ego sum ille quẽ nosti.
tis sequens. summoꝑe esse decreueram
opprobriũ hominũ & abiectio plebis:
atq in ciꝰ sortem currere. de qͦ rursũ
ꝑ psalmistam dicit᷑. Ascensꝰ in corde erꝰ
disposiusti in conualle lacrimaꝵ: ut
uidelicet tanto uehementiꝰ intꝰ ascen¬
derem: quantũ ꝑ uallem lacrimaꝵ foris
humiliꝰ iacerẽ. At nc multũ deprimit
honor onerosũ curȩ innumere ꝑstre¬
punt: & eũ sese ad dm̃ animꝰ colligit
hunc stus impulsib quasi qͥbda gladiis
scindunt. nulla cordi quies. ꝓstratum
in intimis & suȩ cogitationis pondere
depressũ. aut rara ualde aut nulla hc̃
in sublimib penna contemplationis
leuat. Torpet ignauia mens. & circũ¬
latrantib curis temporalib iam pene
ad stuporẽ deducta. cogit᷑ mͦ terrena
quando uͦ fastidio exigente compellit᷑

Expanded text:
id est, pulchram, sed vocate me amaram, id est, pulchram, sed vocate me amaram, quia amaritudine plena sum. Neque enim, bone vir, hodie ego sum ille, quem nosti. tis sequens summopere esse decreveram opprobrium hominum et abjectio plebis, atque in ejus sorte currere, de quo rursum per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum ; ut videlicet tanto verius intus ascenderem, quanto per convallem lacrymarum foris humilius jacerem. At me multum nunc deprimit honor onerosus, curae innumerae perstrepunt, et cum sese ad Deum animus colligit, hunc suis impulsibus quasi quibusdam gladiis scindunt. Nulla cordis quies est. Prostratum in infimis jacet, suae cogitationis pondere depressum. Aut rara valde aut nulla hoc in sublimia penna contemplationis levat. Torpet ignava mens, et circumlatrantibus curis temporalibus, jam pene ad stuporem deducta, cogitur modo terrena quando vero fastidio exigente compellitur
Abbreviated transcription (Latin):
ANL.LATIS ur̃e suscepi
epłam soliꝰ caritatis cala¬
mo scriptam. ex corde
enĩ lingua tinxerat. qđ
in cartẽ pagina refunde¬
bat. Boni aute̾ sapientesq
uiri cũ legeret᷑ affuert᷑:
quoꝵ statim in compunc̃¬
tione uiscera cõmota st̃. Cepit qͥsq amo¬
ris manu in suo corde te rapere: qͥa in
illa cpła tue mentis dulcedinẽ non erat
audire s cernere. Accendebant᷑ & nu¬
rabant᷑ singłi: atq ipse ignis audientiũ
demonstrabat qͥ fuerit ardor dicentis.
Nisi enĩ priꝰ in se faces ardeant: aliũ ñ
succendunt Ibi gͦ uidimꝰ quanta carita¬
te tua mens arserit: quȩ sic & alios incen¬
dit. Uitam uͦ ur̃am cuiꝰ ego semꝑ cum
magna ueneratione reminiscor. muni¬
me nouerant: s eis altitudo ur̃i cordis
patuit humilitate sermonis. Uitam
autẽ ineã cunctis esse imnitabilem illa
sit ita qͥa dicit᷑. ne qͥ nͣ solet mentiatur
Ad hec autẽ breuit᷑ cuiꝰda ueteris mulieris
uerba loquor. Nolite me uocare noemi

Expanded text:
anctitatis vestrae suscepi epistolam solius charitatis calamo scriptam; ex corde enim lingua tinxerat quod in chartae pagina refundebat. Boni autem sapientesque viri cum legeretur adfuerunt, quorum statim in compunctione viscera commota sunt. Coepit quisque amoris manu in suo corde te rapere, quia in illa epistola tuae mentis dulcedinem non erat audire, sed cernere. Accendebantur et mirabantur singuli, atque ipse ignis audientium demonstrabat qui fuerit ardor dicentis; nisi enim prius in se faces ardeant, alium non succendunt. Ibi igitur vidimus quanta charitate tua mens arserit quae sic et alios accendit. Vitam vero vestram, cujus ego semper cum magna veneratione reminiscor, minime noverant, sed eis altitudo vestri cordis patuit ex humilitate sermonis. Vitam autem meam cunctis esse imitabilem illa sit ita quia dicitur, ne qui non solet mentiatur. Ad haec autem breviter cujusdam bonae mulieris verba loquor: Nolite me vocare Noemi,
Abbreviated transcription (Latin):
rptimo loco consequit᷑ qđ nuptias
Idamnant. & ꝓcreationẽ nascentium
phorrescunt. In quo sicut penȩ in
ĩl cũ manicheoꝵ ꝓfanitate concordant.
Sseut ipsoꝵ mores ꝓbant: coningalem
douam detestat᷑ qͥa est illic libertas turpi¬
lidiuis ubi ñ prdor & maitrimonĩ seruat᷑¬

Expanded text:
ptimo loco sequitur, quod nuptias damnant, et procreationem nascentium perhorrescunt, in quo, sicut pene in omnibus, cum Manichaeorum profanitate concordant: ideo, sicut ipsorum mores probant, conjugalem copulam detestantur; quia non est illic libertas turpitudinis, ubi pudor et matrimonii servat
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut dies uenerabilis pasche. formatarũ
subscriptione om̃ib intimet᷑ Dies uͦ ucilii.¬
i.  nouembris seruct᷑. Et scribendũ ad sin¬
qłarũ quarũcũq ꝓuinciarũ p̾mates: ut qͣndo
apid se ꝯxiliũ congregant. istũ dic̃ ñ impediant
tim constitutũ ẽ. ut nulli int̾cessori licitũ UIII.¬
sit cathedrã eni int̾cessor datꝰ ẽ quib libet ipłoꝵ
ftudiis uł seditionib retincre: s dart oꝑam. ut¬

Expanded text:
Placuit ut dies venerabilis Paschae formatarum Placuit ut dies venerabilis Paschae formatarum subscriptione omnibus intimetur, dies vero conciliiis servetur, et scribendum ad singularum quarumcunque provinciarum primates, ut quando apud se concilium congregant istum diem non impediant. VIII. Item constitutum est, ut nulli intercessori licitum sit cathedram cui intercessor datus est quibuslibet populorum studiis vel seditionibus retinere, s
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ñ cogi: s scđm uniꝰcuiꝰq eccł̃iȩ consue¬
tudinẽ obseruari debere..
laciit etiã. ut rem eccłiȩ nemo uendat.
Qđ si aliqua necessitas cogit. hanc insiu¬
andã esse pͥmati ꝓuinciȩ: ut cũ statuto nunero
ep̃oꝵ utrũ ficiendũ sit arbitretur. Qđ si tauti
uirguet necessitas eccłiȩ. ut ñ possit ant̾e consill¬
re: saltẽ ptꝰ factũ curiositatẽ habeat. & uicins
ep̃is hoc ante indicare & ad ꝯiliũ referre as
ecełie necessitates. Ad si ñ fecerit. reus xili un
facultas relicta pͥncipali eathedra ad aliqa
ccliam in diocesi conftituta se constert. i nis
poreiuationẽ ꝓpriȩ eathedrȩ negligererunt᷑.
m ueult᷑ de in fantib quotiens nͣ inueniunt᷑.
Ilertissuni testis. qͥ cos baptiratos esse sinc du¬
macine testent᷑ uecꝙ ipsi st̃ petatẽ idonei. de
tuatis sibi sacramentis respondere absq uillo
rnurus eos ese baptrrandos: ne ista trepidatio
sr auat sacramentoꝵ purgatione pͥuari. Hinc

Expanded text:
e consuetudinem observari debere. IV. Placuit etiam, ut rem ecclesiae nemo vendat; quod si aliqua necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati provinciae, ut cum statuto numero episcoporum, utrum faciendum sit arbitretur; quod si tanta urget necessitas ecclesiae, ut non possit ante consulere, saltem post factum curiositatem habeat et vicinis episcopis hoc ante indicare, et ad concilium referre eas ecclesiae necessitates; quod si non fecerit, reus confacultas, relicta principali cathedra ad aliam ecclesiam in diocesi constitutam se conferre, vel e negligere. VI. Placuit de infantibus, quoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem idonei de traditis sibi sacramentis respondere absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari, huic
Abbreviated transcription (Latin):
dine. neq alia grauiori necessitate impediunt᷑.
competent̃ occurrant: pͥmatibq suaꝵ ꝓuin¬
ciarũ intimet᷑. ut de uniuersis ep̃is uł due uł
tres fiant turmȩ: ac de singłis turmis uicissim
qͦtqͦt electi fuerint ad diem xilii instantissime
occurrant. Qđ si nͣ potuerint occurrere: excusa¬
tiones suas in tractatoria subscribant. Uel si pt᷑
aducitũ tractatoriȩ alique necessitates repente
forsitan ortȩ fuerint. nͥ rationẽ impedim̃ti sui
apud suũ pͥmatẽ reddiderint: ab eccłie cominu¬
nione debere esse contentos
tem confirmatũ est. ut si qͣndo prb̃i uł diaconi
in aliqua grauiori culpa conuicti fuerut qua
eos aministerio necesse sit remoueri: ñ cis manꝰ
tanquã penitentib uł tanꝙͣ. fidelib laicis impo¬
natur: neq unquã ꝑmittendum ut rebaptira¬
t ad dericatꝰ gradũ ꝓmoueanturN.
Iursus constitutũ est. ut quotiens clericis con¬
Quictis & confessis in aliquo crimine. uł ꝓpt̃

Expanded text:
diuntur competenter occurrant, primatibusque suarum provinciarum intimetur, ut de universis episcopis vel duae vel tres fiant turmae, ac de singulis turmis vicissim quotquot electi fuerint ad diem concilii instantissime occurrant; quod si non potuerint occurrere, excusationes suas in tractatoria subscribant, vel si post adventum tractatoriae aliquae necessitates repente forsitan ortae fuerint, nisi rationem impedimenti sui apud suum primatem reddiderint, ab Ecclesiae communione debere esse contemptos. XI. Item confirmatum est, ut si quando presbyteri, vel diaconi in alia graviori culpa convicti fuerint, quam eos a ministerio necesse fuerit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis imponatur, neque unquam permittendum ut rebaptizati ad clericatus gradum promoveantur. XII. Rursus constitutum est, ut quoties clericis convictis, et co
Abbreviated transcription (Latin):
N pͥncipio statuendũ est. ut qͥ I. nita st̾¬
forte in eccłia quamlibet causã uire apłico et¬
cłiis imposito agere uoluerit. & fortasse discis¬
sio clericoꝵ uni parti displicuerit: nͣ liceat cleri¬
cũ in iudiciũ ad testimoniuᷤ deuocari eũ. qͥ cagni¬
tor uł prȩsens fuit. Et nulla ad testimonium
dicendũ eccł̃iastici cuiꝰlibet ꝑsona pulsetur.u.
t illud statuendũ: ut siqͥs cuiꝰlibet honorit
clericꝰ indicio ep̃oꝵ quocũq crimine fuerit
damni pecunie atq honoris. quo nec ȩtate᷑ nec
sexum excusandũ esse p᷑cipimꝰ.Ii
Ropt̾ea eũ de quorundã clericoꝵ quamuis erga
uxores ꝓprias incontinentia referret᷑: placut¬

Expanded text:
n principio statuendum est, ut qui forte in ecclesia quamlibet causam jure apostolico ecclesiis imposito agere voluerit et fortasse discissio clericorum uni parti displicuerit, non liceat clericum in judicium ad testimonium devocari eum, qui cognitor vel praesens fuit, et nulla ad testimonium dicendum ecclesiastici cujuslibet persona pulsetur. II. Et illud statuendum, ut si quis cujuslibet honoris clericus judicio episcoporum quocunque crimine fuerit damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem, nec sexum excusandum esse praecipimus. III. Propterea, cum de quorumdam clericorum quamvis erga uxores proprias incontinentia referretur, placu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbantur. ab ep̃is qͥ eisdẽ locis p̾sunt si ficri potest
euertant᷑. Si autẽ hoc ꝓpt᷑ tumultꝰ ppłares nͨ
sinit᷑: plebes tam̃ admoneant᷑ ne illa loca freqͦn¬
tent. ut qͥ recte sapiunt. nulla ibi suꝑstitione
deiuncti teneant᷑. Et omnino nulla memoria
martyrũ ꝓbabilit᷑ accȩptet᷑. nͥ ubi corpꝰ aut aliqͤ
certȩ reliquiȩ st̃. aut origo alicuiꝰ habitationis
aut possessionis uł passionis fidelissima origine
traditur. Nam que ꝑ somnia & ꝑ mnanes quasi
reliquiȩ idolatriȩ ñ solum in simulachris. s in
quibrcũq locis uł lucis uł arborib om̃imͦ dele¬
antur. Aureliꝰ epͤc eccłiȩ carthaginis supͣ comp̃¬
hensis in nr̃o ꝯcilio slatutis subscripsi Similit᷑
septuaginta duo ep̃i subseripserunt

Expanded text:
unt, si fieri potest, evertantur. Si autem hoc propter tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa loca frequentent, ut qui recte sapiunt nulla ibi superstitione devincti teneantur. Et omnino nulla memoria martyrum probabiliter acceptetur, nisi ubi corpus, aut aliquae certe reliquiae sunt, aut origo alicujus habitationis vel possessionis, vel passionis fidelissima origine traditur. Nam quae per somnia, et per inanes quasi reliquiae non solum in simulacris, sed in quibuscunque locis vel lucis, vel arboribus omnimodo doleantur. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginis supra comprehensis in nostro concilio statutis subscripsi; similiter septuaginta duo episcopi subscripserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uendũ coꝵ est oculis s mentib infunden¬
da precepta st̃. Erant quidẽ multa que
ꝓ disciplina eccłiastica uł ipsiꝰ rei dicere
ratione possem: s ab his ad alia reuocamur.
denegari. nec illoꝵ desideriis annui.
qui obitꝰ sui tempore hoc anime sue
cupiunt remedio subueniri. Horremus
fateor tantȩ impietatis aliquem reꝑiri:
ut de dĩ pietate desperet. quasi ñ possit ad
se quouis tempore concurrenti succurrere.
& per iclitantem sub onere peccatoꝵ homi¬
nem ꝑdere: quo se ille expediri desiderat &
liberari. Quid gͦ rogo aliud est quã mori¬
enti mortem adderẽ. exꝰq animã sua cru
delitate. ne absolui possit occidere. cũ dẽ
ad subueniendũ sit paratissimꝰ & inuitans
ad penitentiã sic ꝓmittat.  Peccatori inqͥt
quacũq die conuersꝰ fuerit: peccata eiꝰ ñ
imputabunt᷑ eiEt iterũ. Nolo mortem
peceatoris: s tantũ ut conuertat᷑ & iuuat¬

Expanded text:
nendum eorum est oculis, sed mentibus infundennendum eorum est oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa, quae pro disciplina ecclesiastica vel ipsius rei dicere ratione possemus; sed ab his ad alia revocamur. ientibus denegari, nec illorum desideriis annui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet: quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem, pondere quo se ille expediri desiderat, liberare. Quid hoc, rogo, aliud est, quam moriedulitate ne absolvi possit occidere, cum Deus ad subveniendum sit paratissimus et invitans ad poenitentiam sic promittat peccatori, inquit, « quacunque die conversus fuerit, peccata ejus non imputabuntur ei ; » et iterum: « Nolo mortem peccatoris, s
Abbreviated transcription (Latin):
pallio & lumbos precineti credunt se sc̃e
turos. Nam si ad hoc ista precepta st̃ ut
taliter seruarent᷑: cur ñ fuint parit quȩ
sequunt᷑. ut lucerne ardentes in manib
una cũ baculo teneant᷑. d Habeant suũ ista
mysteriũ. & intelligentib ita clara st̃. ut
lumbõꝵ precinctione castitas: in baculo
regimen pastorale. in lucernis ardentib
forsitan cultũ morem potiꝰ quã rationẽ
sequentes. qui remotiorib habitant locis:
& ꝓcul acȩt̾is degunt. Unde hic habitus
in eccłiis gallicanis: ut tot annoꝵ tantoꝵq
pontificũ in alterũ habitũ consuetudo
uertat᷑.. Discernendi a plebe uł &teris
tu: mentis puritate nͨ cultu. Nam sistu¬
dere incipimꝰ nouitati: traditũ nobis a
patrib ordinẽ calcabimꝰ. ut locũ suꝑuacius
suꝑstitionib faciamꝰ. Rudes cͦs fidelium
mentes ad talia ñ debemꝰ inducere: docen¬
di enũ st̃ potiꝰ quam illudendi. Nec impo¬

Expanded text:
pallio et lumbos praecincti credunt sanctae pallio et lumbos praecincti credunt sanctae eram complexuros. Nam si ad hoc ista praecepta sunt ut taliter servarentur, cur non fiunt pariter quae sequuntur, ut lucernae ardentes in manibus una cum baculo teneantur? Habeant autem suum ista mysterium et intelligentibus ita clara sunt, ut elumborum praecinctione cregimen pastorale, in lucernis ardentibus forsitan cultum, morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt. Unde hic habitus in Ecclesiis Gallicanis, ut tot annorum tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo vertatur? Discernendi a plebe vel caetertu; mentis puritate, non cultu. Nam si studere incipiamus novitati, traditum nobis a patribus ordinem calcabimus, ut locum supervacuis superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad talia non debemus inducere. Docendi enim sunt potius quam ludendi. Nec impo
Abbreviated transcription (Latin):
Nar bonensem ꝓuinciam
uperemꝰ quiđe de
urarum eccłiaꝵ ita ordi¬
natione giuidere: ut
congratularem᷑ potius
de ꝓuectu. quã aliquid admissum contra
disciplinam eccłiasticam doleremus. Ad
nr̃am cnĩ letitiã & benefacta ꝑueniunt. &
meroris aculeis nos quę fuerint male facta
compungunt. Nec silere possumꝰ cũ ab
gilantiȩ nr̃e diligentiã compbantes. & que
coercenda st̃ resecemꝰ. & que obseruanda st̃
sanctiamꝰ. Et quamuis circa longinqua
spũalis cura ñ deficiat. s se ꝑ om̃ia qua no¬
men dĩ predicatur extendat: nec notitiam
nr̃am subter fugiunt quȩ in euersionem
regłaꝵ nouelle p̾sũptionis auctoritate tẽptant᷑
idicinꝰ enĩ quosda dñi sicerdotes .¬
suꝑstitioso potiꝰ cultui inseruire: quã¬
mentis uł fidi puritati. S ñ nurũ si contͣ
eccłiasticũ morem faciunt. qui in eccłiam
hc̃ reuocarunt. s alio uenientes itinere.
secum hec in eccłiam quȩ in alia conuersa¬
tione habuerunt. intulerunt. Amicti

Expanded text:
bonensem provincias uperemus quidem de vestrarum Ecclesiarum ita ordinatione gaudere, ut congratularemur potius de profectu quam aliquid admissum contra disciplinam ecclesiasticam doleremus. Ad nostram enim laetitiam et bene facta proveniunt, et moeroris aculeis nos, quae fuerint male facta, compungunt. Nec silere possumus, cum 2gilantiae nostrae diligentiam comprobantes, et quae coercenda sunt resecemus, et quae observanda sunt sanciamus. Et quamvis circa longinqua spiritualis cura non deficit, sed se per omnia, qua Domini nomen praedicatur, extendit; nec notitiam nostram subterfugiant, quae in eversionem regularum novellae praesumptionis auctoritate tentantur. Didicimus enim quosdam Domini sacerdotes sumentis vel fidei puritati. Sed non mirum si contra ecclesiasticum morem faciunt, qui in Ecclesia non creverunt, sed ab alio venientes itinere secum haec in Ecclesiam, quae in alia conversatione habuerant, intulerunt, amicti
Abbreviated transcription (Latin):
nota ꝓuincias pontifices ordinant᷑ Dani¬
hel enĩ nuꝑ missa relatione ex oriertalib
ad nos partib ab om̃i qđ tenuerat uirgnũ
monasterio nefariis est obiectionib accusat
multa de multis obiecta flagitiis. In quanã
lateret terrarũ parte quesitꝰ est: ut si sue
innocentiȩ confideret. contra iudiciũ posti¬
latũ minime declinaret. Misse ad areliten¬
sem ep̃m ꝑ fõrtunatũ subdiaconũ nr̃m prs¬
ceptiones: ut ad iudiciũ destinaret᷑ ep̃ale
Tantis grauatꝰ testimoniis tanta facinorũ
accusatione pulsatꝰ sacrarũ ut dicit᷑ uiro¬
niuͦ pollutꝰ incesto. ep̃e asserit᷑ ordinatus
& ut in nr̃i libellis scrinii continct᷑. quet
ad uos qͦ exemplaria direximꝰ in poutifies
dignitatẽ Hoc tempore quo ad causĩ diana
nussis a nobis litteris uocabat᷑. obrepsit Bat
nomini absit iniuri. Facilrꝰ Et ut hans

Expanded text:
nota provincias, pontifices ordinantur. Daninota provincias, pontifices ordinantur. Daniel enim, nuper missa relatione ex Orientalibus ad nos partibus, ab omni quod tenuerat virginum monasterio nefariis est objectionibus accusatus. Multa de multis objecta flagitia. In quanam lateret terrarum parte quaesitus est, ut si suae innocentiae confideret, contra se judicium postulatum minime declinaret. Missae ad Arelatensem episcopum per Fortunatum subdiaconum nostrum praeceptiones, ut ad judicium destinaretur episcopale. Tantis gravatus testimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum, ut dicitur, virginum pollutus incestu, episcopus asseritur ordinatusEt, ut in nostri libellis scrinii continetur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus, in pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis literis vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria! Facilius est, ut hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Uera &ͦ ad am̃ conuersio in ultiis poste
mente potiꝰ est estimanda quã tempost.
ꝓpħa hoc taliter asserente. Cũ conuesus
ingemueris. tc̃ saluus eris. Qug ds lis¬
cordis inspector: quouis tempore ñ et de¬
neganda penitentia postulanti. cũ illi seos¬
dignitatis fastigium fueriit instiriti
cont᷑ patrũ decreta huiꝰ usurpatione quie
hoc recognoscit fecisse didicim: cũ ad epaĩ
his gradib quib frequentissime cautũ qͥt
debeat ꝑueniri: ut aminorib initrati ofi
ciis. ad maiora firment᷑. Debet enĩ ante
ad id quo tendit se ratione confirmat. Qui
minime litteris oꝑam dederit: prȩceptor
ñ potest esse litterarũ. Qui nͣ ꝑ singła fi¬
pendia creuerit: ad meritũ ordinem fupen¬
dii nͣ potest ꝑuenire. Solum sacerdotium
inter ista rogo uiliꝰ est  Qđ facilis tribut᷑
cũ difficiliꝰ impleat᷑. S etiã ñ satis est. lauo
ordinare. qđ nullꝰ fieri ordo ꝑmittit: s ctũ
quoꝵ crimina longe lateq ꝑ om̃s pene st̃

Expanded text:
ergo ad Deum conversio in ultimis positorum mente potius est aestimanda quam tempore, propheta hoc taliter asserente: « Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris . » cordis inspector quovis tempore non est deneganda poenitentia postulanti, cum ille se obdignitatis fastigium fuerint instituti contra Patrum decreta hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse didicimus, cum ad episcopatum his gradibus frequentissime cautum esse deberet perveniri, ut a minoribus initiati ociis, ad majora firmentur. Debet enim ante stitutio, hac ad id quo tendit, se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor non potest esse litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad emeritum stipendii ordinem non potest pervenire. Solum saceinter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleatur? Sed jam non satis est laicos ordinare, quos nullus fieri ordo permittit; sed etiam quorum crimina longe lateque per omnes pene sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulla religionis reuerentia obscuritate fus¬
et̃. ñ sit uana głatio palliatis. ep̃alem mo¬
itm qui ep̃i stͥ sequant Tanihel ut diximꝰ
qui accusationem pontificali honore subt̾¬
fugere se credidit posse: & ad fastigium
tantũ accusatores suos latendo ꝑuenit. a
sc̾itatis ur̃e cetu interim nouerit segrega¬
tum: qui se nr̃o iudicio debet obicere sĩ
conscientie suȩ nouit confidentiã optinere.
Uassiliensis uͦ eccłiȩ sacerdotem qui dicit᷑
qł dictu nefas est in necem fr̃is talit᷑ gra¬
tulatꝰ. ut huic qui eiꝰ sanguine cruentatꝰ
aduenerat. portionẽ cũ eodẽ habiturꝰ occur¬
reret. ex ur̃o eũ audiendũ collegio delegamꝰ

Expanded text:
nulla religionis reverentia obscuritate fusnulla religionis reverentia obscuritate fuscetur. Non sit vana gloriatio palliatis: episcopalem morem qui episcopi sunt sequantur. Daniel, ut diximus, qui accusationem pontificati honore subterfugere se posse credidit, et ad fastigium tantum accusatores suos latendo pervenit, a sanctitatis vestrae coetu interim se noverit segregatum, qui se nostro judicio debet objicere si conscientiae suae novit confidentiam obtinere. Massiliensis vero Ecclesiae sacerdotem, qui dicitur quod dictu nefas est in necem fratris taliter gratulatus, ut huic, qui ejus sanguine cruentatus advenerat, portionem cum eodem habiturus occurreret, vestro eum audiendum collegio delegamus
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑiri. Primũ enĩ illi reꝓbandi st̃. ut aliqͥ
de alienis eccłiis merito preferant᷑. Habet
unꝰqͥsꝙ suȩ fructũ militię in eccłia in qua
suã ꝑ om̃ia officia transegit ętatem. In alie¬
na stipendia minime alter obrepat: nec alii
debitam alt̾ sibi audeat uindicare mercedẽ.
Sit facultas clericis reruitendi si se uiderint
pregrauari: & qͦs sibi ingeri ex transuerso
agnouerint ñ timeant ref̾tare: qui si nͣ
debitũ premiũ uł liberũ de eo qui eos rectu¬
Null ex laicis. nullꝰ digamus. nullus
qui sit uiduȩ maritꝰ aut fuerit. ordinet᷑:
irreprehensibilis. & qualem eligit apłs fiat
Per moysen dñs precepit. Uirginem accipiat
consecrari. Ad hanc gͦ cligant᷑ formulam
saceradotes. & siquȩ facte st̃ ordinationes illi¬
ete remoueant᷑. qm̃ stare ñ possunt. nec dis¬
cussionẽ nr̃am subt̃ fugere poterunt. qͣuuis
litere se estimant qui talit̾ ꝑuenert᷑: & ut

Expanded text:
reperiri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui reperiri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in Ecclesia in qua suam per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat; nec alii debitam sibi alter audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis resistendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri extraneorum agnoverint non timeant refutare. Qui si non debitum praemium, vel liberum de eo qui eos rectuNullus ex laicis, nullus digamus, nullus qui sit viduae maritus aut fuerit, ordinetur; sed irreprehensibilis, qualem elegit Apostolus, fiat. Per Mosem Dominus praecepit: Virginem accipiat ere episcopum consecrari. Ad hanc ergo eligantur formulam sacerdotes, et si quae factae sunt ordinationes illicitae removeantur; quoniam stare non possunt, nec discussionem nostram subterfugere poterunt quamvis latere se aestiment, qui aliter pervenerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
psdis statiuta cognouerint: nobiscum
ius ote ail quanto uersati. ad aiscipline.
orna faris conuenta adhortationibus
min frnitas ur̃a renocare festinet. UII¬
nũ iuxta carionũ decreta unaquȩq
ꝓuncia suo metͦpolitano conterta sit.
it &eceloris nr̃i data ad narbonensẽ ep̃m
orainenr constituta: nec usurpationi locꝰ
liui sicerddoti in alteri concedat᷑ in uiria
Sit uoncessis sibi contentꝰ unusqsq limitib
ator in alteri ꝓiuncia nichil pręsumat:
N cieritis in suis eccłiis peregrini. extranei
bqmi ante ignorati st̃ ad exclusionẽ eoꝵ. qͥ
lene de suoꝵ ciuium merent᷑ testimonio
iponant᷑. ne nouum quod ante coepiscopi¬
ñ fuit institutũ. uideat᷑ esse collegiũ
ullus inuitis detur ep̃c: clerĩ. plebis &
orduuis consensꝰ & desideriũ requirat᷑
Iunc alter de altera eligat᷑ eccłia: si de
ciuitatis ipsis clero cui est ep̃c ordinandus.
uillꝰ dignꝰ qđ euenire ñ credimꝰ potuerit

Expanded text:
dis statuta cognoverint, nobiscum tempore aliquanto versati, ad disciplinae normam, nostris conventa adhortationibus, omnia fraternitas vestra revocare festinet. mum juxta canonum decreta unaquaeque provincia suo metropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent instituta, nec usurpationi locus alicui sacerdoti in alterius concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus unusquisque limitibus, alter in alterius provincia nihil praesumat, nec emeritis in suis ecclesiis peregrini et extranei, et qui ante ignorati sunt ad exclusionem eorum qui bene de suorum civium merentur testimonio praeponantur, ne novum quoddam de quo episcopi fiant videatur esse collegium. V. Nullus invitis detur episcopus: cleri plebis et ordinis consensus et desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur ecclesia, si de civitatis ipsius clero cui est episcopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
rit: magis seismaticꝰ & ñ sacerdos esse ꝓbabiꝰ
Ecce inquit ꝓpħa quã bonũ & quã iocundu
habitare fr̃s in unũ. Iili uͦ in unũ habitant.
qui afrm̃ solatio se subtrahunt. aut quod
deteriꝰ est fr̃ib iusidias ĩparant: aut laque¬
tirra & infirmabitur om̃is qui habitat in ea.
in beflia agri & in uolucre çeli: s & pisces ma¬
ris congregabunt᷑. Ueruntam̃ unusqͥsq nori
udicet: & non arguat᷑ uir. Popłs enĩ tuus
sicut hi qui contradicunt sacerdoti. & corrues
hodie: & corruet etiã ꝓpħa tecum. Nocte feci¬
tacere matrẽ tuã: conticuit ppłs m̃s eo qđ ñ
labuerit scientiã. Quia tu scientiam reppu¬
listi: repellam te ne sacerdotio fungaris michr
Et oblita es legis dĩ tui: obliuiscar filioꝵ tuoꝵ¬

Expanded text:
rit, magis schismaticus et non sacerdos esse probabitur. « rit, magis schismaticus et non sacerdos esse probabitur. « Ecce, inquit propheta, quam bonum et quam jucundum habqui a fratrum solatio se subtrahunt, aut quod deterius est fratribus insidias praeparant, aut laqueterra et infirmabitur omnis qui habitat in ea in bestia agri et in volucre coeli, sed et pisces maris congregabuntur; verumtamen unusquisque non judicet, et non arguatur vir, populus enim tuus sicut hi qui contradicunt sacerdoti; et corrues hodie et corruet etiam propheta tecum nocte tacere feci matrem tuam conticuit populus meus eo quod non habuerit scientiam quia tu scientiam reppulisti repellam te ne sacerdotio fungaris mihi et oblita es legis Dei tui obliviscar filiorum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
fungamini. Si quis autẽ legationẽ ur̃am
impedit: ñ uniꝰ s multoꝵ ꝓfectum auertit
Et sicut multis nocet. ita a multis arguendꝰ
est: & bonoꝵ societate cohercendus. Et quia
dĩ causam impedit & statum conturbat ec¬
cłię: idoq ab eius liminib eccłiȩ arceatur.
Ab hominib quoq talis est cauendus: & nͦ
in cominunione fideliũ usq ad satisfactionẽ
recipiendus. Est enĩ statutũ olim. ut qui
statum conturbat eccłiȩ ab eiꝰ liminib arce¬
atur. ne cũ fidelib communicet: qui eoꝵ
bona auertit. Uos gͦ si dilectionẽ habueritis
ad inuice̾ & unanimes fueritis: facile tales
suꝑare poteritis: Si uero quod absit discordes
fueritis & canino dente uos derodere ꝯperi¬
tis: ñ solum eos ñ superabitis. sed & uobis
ipsis nocebitis atq ab eis superabimini. &
in nocenter forte peribitis. Qui autẽ ex ur̃o
collegio fuerit. & ab auxilio ur̃o se subtrare¬

Expanded text:
fungamini. Si quis autem legationem vestram fungamini. Si quis autem legationem vestram impedit, non unius sed multorum profectum evertit. Et, sicut multis nocet, ita a multis arguendus est, et bonorum societate arcendus. Et quia Dei causam impedit et statum conturbat Ecclesiae, ideoque ab ejus liminibus Ecclesiae arceatur. Ab hominibus quoque talis est cavendus et non in communione fidelium usque ad satisfactionem recipiendus. Est enim statutum olim, ut qui statum conturbat Ecclesiae, ab ejus liminibus arceatur, ne cum fidelibus communicet qui eorum bona avertit. Vos ergo, si dilectionem habueritis adinvicem et unanimes fueritis, facile tales superare poteritis. Si vero quod absit discordes fueritis, et canino dente vos derodere coeperitis, non solum eos non superabitis, sed et vobis ipsis nocebitis atque ab eis superabimini, et innocenter forte peribitis. Qui autem ex vestro collegio fuerit et ab auxilio vestro se subtraxe
Abbreviated transcription (Latin):
sas constituti s regiones:
alexander ep̃c. Nulli fr̃s
dubium ẽ. quia boni a ma¬
lis semꝑ persecunt᷑ & tribu¬
lantur. Propt̃ qđ humilicinur sub poten¬
ti manu di: ut liberet nos in tempore tri¬
bulationis: Nam sicut leo rugiens circuit
querens quẽ deuoret: sic diabolꝰ ñ cessat cir¬
cuire & quęrere qͦs ex fidelib ꝑdat. & maxi¬
me ullos quos ardentiores in seruicio salua¬
toris eiq samiliares inuenerit. Familiares
dico eos. quos sibi sacrari & in ordine apłatꝰ
constitui uoluit. Ipsi enĩ ꝓ ppło interpel¬
lant. & ppłi peccata comedunt. qͥa suis p̃cib
& oblationib ea delent atq consumunt.
Qui quanto digniores fuerint: tanto faciliꝰ
Multum eni ut ait beatus iacob apłs ualet
deprecatio iusti assidua. Qui enĩ uos ꝑsequit᷑.
ipsum cuiꝰ uice legatione fungimini ꝑseqͥt᷑:
quia sicut ipse filius dĩ mediator fuit dĩ &
hominũ. ita & uos eius uice in eccłia estis
conslituti. ut inter dm̃ & homines legatione¬

Expanded text:
sas constitutis regiones, ALEXANDER episcopus. Nulli, fratres, dubium est, quia boni a malis semper persequuntur et tribulantur. Propter quod humiliemur sub potenti manu Dei, ut liberet nos in tempore tribulationis. Nam, sicut leo rugiens circuit quaerens quem devoret, sic diabolus non cessat circuire et quaerere quos ex fidelibus perdat, et maxime illos quos ardentiores in servitio Salvatoris, eique familiares invenerit, famidico, quos sibi sacrari, et in ordine apostolorum constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant, et peccata populi comedunt, quia suis precibus et oblationibus ea delent atque consumunt, qui quanto digniores fuerint, tanto faciliusMultum enim, ut ait Jacobus apostolus, valet deprecatio justi assidua . » Qui autem vos persequitur, ipsum cujus legatione fungimini persequitur, quia sicut ipse Filius Dei mediator fuit Dei et hominum, ita et vos ejus vice in Ecclesia estis cons
Abbreviated transcription (Latin):
subleuabunt animas eoꝵ. Et erit sicut ppłs
sic sacerdos: & uisitabo suꝑ eũ uias erꝰ. & cogitati¬
ones eiꝰ reddam ei. Et comedent & ñ satura¬
bunt᷑. fornicati st̃ & ñ cessauerunt: qm dnm
dereliquerunt in nͦ custodiendo. Hȩc cauete
fr̃s. & bona semꝑ agere festinate: quia in hoc
cognoscent om̃s dicit dñs qm̃ mei estis disci¬

Expanded text:
abunt animas eorum. Et erit sicut populus sic sacerdos, et visitabo super eum vias ejus, et cogitationes ejus reddam ei. Et comedent et non saturabuntur, fornicati sunt et non cessaverunt, quoniam Dominum dereliquerunt in non custodiendo . » Haec cavete, fratres, et bona semper agere festinate, quia in hoc cognoscent omnes, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo actum esse ꝑpatuit. rebelli
iuctoritate se in unu̾ coniuratione
nt̾cedente collegerint aut sacramenta
inter se data. aut cartulam conscriptã
suisse patuerit: nullis excusationib pre
nadũ uentũ fuerit. in p̾sumptoribus
iuta ꝑsonȩ & ordinũ qualitatẽ a ponti¬
sicib qui tͣc in unũ collecti fuerint
undicet᷑: qͥa sicat caritas ex preceptis
dunis corde ñ cartulȩ conscrip̃tione
uł conurationis ẽxhibenda. ita quę
suipͦ sicras admittunt᷑ scripturas. auc̃¬
boritate & districtione pontificali sunt
reprimenda

Expanded text:
 actum fuisse perpatuit rebelli auctoritate se in unum conjuratione intercedente collegerint, et aut sacraminter se data aut cartulam conscriptam fuisse patuerit, nullis excusationibus haenodum ventum fuerit, in praesumptoribus iuxta personarum et ordinum qualitatem a pontificibus, qui tunc in unum collecti fuerint, vindicetur; quia sicut divinis corde, non chartulae conscriptione vel conjurationibus est exhibenda, ita quae supra sacras admittuntur scripturas auctoritate et districtione pontificali sunt reprimenda
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ. ant de quorũ erĩq ꝓuenerint suas¬
sionib ꝓrimoꝵ. ita eidẽ principi ciꝰq si fili
defuerint heredib legitiniis hereditatis uiri
patebunt. sicut etiã cetĩs lege uł concessions
paterna patiusse noscunt᷑. Qđ si aliquis
etb quorumncũq parentũ aramor ũ solud

Expanded text:
parentum aut de quorumcunque provenerint succesparentum aut de quorumcunque provenerint successionibus proximorum, ita eidem principi ejusque filidefuerint haeredibus legitimis haereditatis jura patebunt, sicut etiam caeteris lege vel concessione paterna patuisse noscuntur. Quod si aliquid de rebus quorumcunque pare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdurent: & quicquid ex reb ipsis idẽ pͥnceps
ordinare uoluerit suȩ potestatis arbitrio sub¬
iacebit. Uerũ ut om̃e huiꝰ negociũ actionis
roboret sinceritas ueritatis: cũ quarũcũq
rint. ab his quos elegerit pͥnceps diligentis¬
sime ꝑquiratur. si ñ aliqđ iuidiciũ aut̃ dein¬
pressione pͥncipis. aut de fraude scripturã
facientis mͦ quocũq cognouerint. Ac sic ant
rite facta series scripture ꝑmaneat: aut irri¬
te confecta uanescat. Sunilis qͦ sententia de
terris. uineis atq famulis obseruet᷑. si siue
scripturȩ textu tantũ mͦ corã testib quolibit
pacto fuerit defuutio. De reb autẽ omnib
tempore Suintillaui regis huc usq apͥncipib
adquisitis. aut deinceps si ꝓuenerit adqui¬
rendis. quęcũq forsitan princeps inordinata
regni deceriumꝰ ꝑtinere. ita habita potistat
ut quicqͥd ex his elegerit facere liberũ hubeat
uelle. In illis autẽ reb quȩ ipsi aut de bons

Expanded text:
is idem princeps ordinare voluerit, suae potestatis arbitrio subjacebit. Verum ut omne hujus negotium actionis roboret sinceritas veritatis, cum quarumcunque rint ab his quos elegerit princeps diligentissime perquirantur, si non aliquod indicium aut de impressione principis aut de fraude scripturam facientis modo quocunque cognoverint, ut sic aut rite facta series scripturae permaneat, aut irrite confecta vanescat. Similis quoque ordo de terris, vineis atque familiis observetur, si sine scripturae textu tantummodo coram testibus quaelibet facta fuerit definitio. De rebus autem omnibus a tempore Suintilani regis hucusque a principibus acquisitis aut deinceps si provenerit acquirendis quaecunque forsitan princeps inordinata regni decernimus pertinere, ita habita potestate ut quidquid ex his elegerit facere liberum habeat velle. In illis autem rebus quae ipsi aut de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
sleait᷑ nusitans uł aꝑte resultans ꝓloqͥ detec̃¬
nis estiterit. cunctis palatine dignitatis
onsortiis & officiis mox nudatꝰ: oñuũ rerũ
surũ dimidiã partẽ amittat. & in deputato
sbloco redactꝰ totiꝰ palatii maneat societate
stusꝰ. Religiosꝰ etiã qui se in hac eulpa deuol¬
uerit: suili rerũ ꝓprietatis suȩ dispendio

Expanded text:
silenter insultans vel aperte resultans, proloqui detecsilenter insultans vel aperte resultans, proloqui detectus exstiterit, cunctis palatinae dignitatis consortiis et officiis mox nudatus, omnium rerum suarum dimidiam partem amittat, et in deputato sibi loco redactus totius palatii maneat societate seclusus. Religiosus etiam qui se in hac culpa devolverit, simili rerum proprietatis suae dispendio
Abbreviated transcription (Latin):
omestina a ulis rebique cde pncces aute
anil ant si aprio aut oriustissmo conqui¬
o di osctur habusse. irreuocabili ordine
at ficienili qͥł uolu erit potestas manebit.
at eitt silis ei successio plena patebit. Qdđ
psui defucriut legetimus heredib ex his
qMordiata reliquerit herediario uise¬
dicelicebit. huiꝰ sane legos sententia ii so¬
gir t pncipũ negociis obseruauda. atcrita
ucrm ualitura: ut ñ ante quispiã soliũ rega
paonse ndat. quã iuramnenti federe hanc lagẽ
e moniib implere ꝓmittat. Quemcũꝙ uͦ
iptumultuosas plebes aut ꝑꝰ absconsam
hautart̃ publice machinatã adeptũ esse con¬
stent regi fastigia: mox idem cum om̃ib
tmn n farie sibi consentientib & anatheina
ains cultor qui illi cõmunicare pꝰsumpserit.
sinili cũ ipso dainatione dispereat. & pęna
abesct. Nã siqͥs legis huiꝰ seriẽ ex officio
palatino male uolendo uł detrahendo lace¬
rire uoluerit. aut euacuando quandoq uel

Expanded text:
 illis rebus quae idem princeps ante regnum aut ex proprio aut ex justissime conquisito dignoscitur habuisse, irrevocabili ordine aut faciendi quod voluerit potestatem habebit, aut certe filiis ejus successio plena patebit; quod si filii defuerint, legitimis haeredibus ex his quae inordinata reliquerit haereditatem adire licebit. Hujus sane legis sententia in solis erit principum negotiis observanda, atque ita perpetim valitura, ut non ante quispiam solium regale conscendat, quam juramenti 447 foedere hanc legem se in omnibus implere promittat. Quemcunque vero aut per tumultuosas plebes, aut per absconsa dignitati publicae machinamenta adeptum esse constiterit regni fastigia, mox idem cum omnibus tam nefarie sibi consentientibus et anathemadinis cultor qui illi communicare praesumpserit, simili cum ipso damnatione dispereat, et poena tabescat. Nam si quis legis hujus seriem ex officio palatino malevolendo, aut detrahendo lacerare voluerit, aut evacuando quandoque ut
Abbreviated transcription (Latin):
serie tempoꝵ immoderationis auiditas pͥn¬
cipũ sese ꝓna diffunderet in spolũs ppłoꝵ.
& augeret eis ꝓprietatis censũ crumna
elebilis subiectoꝵ taułe supne respcelions
affectu nobis est diuinitꝰ inspiratũ. et oms
subiectis regib reuerentiã dederam s sCun
ꝙͦ excessib retinaculũ temꝑantie poncetrs
Proinde sincera mansuetuainis ceorerdu
debitis ita extorqueat uł extorquendis i¬
tuat: quatinus iniuste ac molent᷑ indebitñ
sibi quisq ꝓbare possit donuniũ rerii.¬
aliquid fuerit: in eadẽ scriptura patens udur¬
tatis prestitȩ conditio annotet᷑ ꝑ quã aitan¬
pressio pͥncipis aut conferentis fraus eullens¬
sime detegat᷑. Et si patuerit anolente suli
scripturã exactam: aut resipiseat imphitis
pͥncipis & euacuet qđ male contraxit. aito
post eiꝰ mortẽ ad eũ cui exacta est scruma¬

Expanded text:
serie temporum immoderatior aviditas prinserie temporum immoderatior aviditas principum sese prona diffunderet in spoliis populorum et augeret eis proprietatis censum aerumna flebilis subjectorum, tandem supernae respectionis affectu nobis est divinitus inspiratum, ut quia subjectis regibus reverentiam dederamus, prin excessibus retinaculum temperantiae poneremus. Proinde sincera mansuetudinis deliberatdebitis ita extorqueat, vel extorquendas instituat, quatenus injuste ac violenter indebitarum sibi quisque probare possit dominiualiquid fuerit, in eadem 446 scriptura patens voluntatis ac praestiti conditio annotetur, per quam aut impressio principis aut conferentis fraus evidentissime detegatur: et si patuerit a nolente fuisse scripturam exactam, aut resipiscat improbitas principis et evacuet quod male contraxit, aut certe post ejus mortem ad eum cui exacta est scr
Abbreviated transcription (Latin):
imperante principe glorioso.
N nomune dñi flamiꝰ Reccesuntꝰ rex. Emi¬
nentiȩ celsitudo terrenȩ. tc̃ salubriꝰ sublimia
ꝓbat᷑ appetere: cũ saluti ꝓximoꝵ pia cernit᷑
compassione ꝓdesse. Unde solet contingere.
ut plus commodi de aliena salute conqͣrat:
quã de ꝓpria humilitate quisq ꝓficiat. In
multis eniͦ qͥa multoꝵ salus attendit᷑. maio¬
ris lucri sumina ꝑficit᷑. Ipse autẽ qͥa pͥuati
cõmodi fructꝰ appetit᷑. ñ satis est si unius
beneficii p̃miu̾ conquirat᷑. Hinc & illa re¬
gendarũ tantundẽ salus est plebiũ: quę
nͣ suos fines priuata uoluntate concludit.
s: quȩ uniuersitatis limites cominuni pie¬
tatis lege defendit. Quappt̾ ne salutaris
ordo imꝑialib uideat᷑ u̾erbis potiꝰ optineri
quã pactis. de sublimitatis optentu declina¬
mus ad uota supplicũ tranquille uisionis
aspectũ: ut uide salutaris compassio lubeai
comiodũ unde plebes adepte fueruit
supplicationis effectũ. Cuͦ gͥ p̾cedentium

Expanded text:
intho principe glorioso. In nomine Domini Flavius Reccesvinthus rex. Eminentiae celsitudo terrenae tunc salubrius sublimia probatur appetere, cum saluti proximorum pia cernitur compassione prodesse; unde solet conut plus commodi de aliena salute conquirat, quam de propria humilitate quisque proficiat. In multis enim quia multorum salus attenditur, majoris lucri summa perficitur. Ipsi autem, quia privati commodi fructus appetitur, non satis est si unius beneficii praemium conquiratur. Hinc et illa regendarum tantumdem salus est plebium, quae non suos fines privata voluntate concludit, sed quae universitatis limites communi pietatis lege defendit. Quapropter ne salutaris ordo imperialibus videatur verbis potius obtineri quam pactis, de sublimitatis obtentu declinamus ad vota supplicum tranquillae visionis aspectum, ut inde salutaris compassio habeat commodum, unde plebes adeptae fuerint supplicationis effectum. Cum ergo praecedentium
Abbreviated transcription (Latin):
de societate reꝓboꝵ dicit. Hr̃ fui dra¬
conũ: & sociꝰ sfrutionũ. Aa ierechielẽ
dñs ait. Fili hominis. increduli & sub¬
uersores st̃ tecũ: & cũ scorpionib habi¬
tas. Inter duodecim apłos unꝰ reprob
mixtꝰ est: ut esset cuiꝰ ꝑsecutione un
cipłis loquit᷑ dicens Iustũ Lotħ oppres¬
sum a nefandoꝵ inuiria eripuit. As¬
pectu enĩ & auditu iustꝰ erat: habitans
cun eis. qͥ de die in diem aiinꝰ¬

Expanded text:
de societate reproborum dicit: Frater fui drade societate reproborum dicit: Frater fui draconum, et socius struthionum. Ad Ezechielem Dominus ait: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, 1128 et cum scorpionibus habitas. In duodecim apostolis unus remistus est , ut esset cujus persecutione undcipulis loquitur, dicens: « Justum Loth oppressum a nefandorum injuria eripuit; aspectu enim et auditu justus erat, 277 habitans cum eis, qui de die in diem an