comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umquã tr rannorũ ab initio usq in hodiernũ diem ueł dese editũ misit
uel ex se extrinsecus incurrentem uiũ potentemue dimisit. Interea
macedonicũ bellum claudius sortitus. uarias gentes quae rhodo peis
montibus circumfusae sunt. ac tum macedoniam crudelissime popula
batur. Nam uiter cetera dictu audituq horrida quȩ incaptiuos
agebant. raptis cum poculo opus essoe humanorũ capitũ ossib cruentis
capillatisq adhuc atq per interiores cauernas male offoso cerebro
oblitis auide ac sine horrore tamquã ueris poculis utebantur. quarũ
cruentissimi atq inmanissimi cordis scierant. Has itaq ut diximus
pellere macedoniȩ finibus bello attemptauit. magnisq se malorum
molibus obiecit: Vnde cum animo eger& curis circum septus. & morbo
in suꝑ correptus ess& interut. Huius susceptor scribonius ad tẽptatarũ

Expanded text:
umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemue dimisit. Interea Macedonicum bellum Claudius sortitus uarias gemontibus circumfusae sunt, ac tunc Macedoniam crudelissime populabantur, subegit. Nam inter caetera dictu audituque horrida quae in captivos agebant, captis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus, cruentis capillatisque adhuc, ac per interiores cavernas male effosso cerebro oblitis, avide ac sine horrore tanquam veris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordici erant. Has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello attentavit, magnisque se malorum molibus objecit: unde cum, animo aeger et curis circumseptus, morbo insuper correptus esset, interiit. Hujus successor Scribonius attentatarum
Abbreviated transcription (Latin):
fratres interfecti.
perpenna qui se sertorio iunx erat cõminitus
sertorius decimo demũ anno belli inchoati.
hisdem quibus & ueriatus suorũ dolis interfectus. finem bello fecit
romanisq uictoriam sine gloria dedit. quamuis perpennã postea
pars exercitus eius secuta sit. Qui a pompeio uictus. cum uniuerso
exercitu suo uiterfectus est. Quitatibus uero cunctis ultro ac sine mora
per deditionem receptis: duȩ tantũ restit erunt. hoc est uxuma &
calagurris. quarum uxumam pompeius euertit. calagurrim a franius
iugi obsidione confectam. atq ad in fames aescas miseranda in opia coactã
ultuna cede incendioq deleuit. Percussores sertoru. premium ne
petendũ quidem aromanis esse duxerunt. quippe qui meminissent
antea ueriati percussoribus denegatum. Et quãuis nullo tum proelio
patrauerinit romanã securitatem: tamen fortis fide ac uiribus semper
hispania. cum optimos inuictissimos reges rei puplicȩ dederit. nullũ

Expanded text:
fratres interfecti. fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio junxerat, comminutus est. Postremo ipse Sertorius decimo demum anno belli inchoati, iisdem, quibus et Viriatus, suorum Romanisque uictoriam sine gloria dedit; quamuis Perpennam postea pars exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est. ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
entissime de populatus est. Reliquum agmen lauro nensium quod de¬
cȩdibus suꝑfuerat. miserabili inlusitaniam captiuitate transduxit
Pompeium autem hoc est illum romanorũ ducem ase uictum fuisse gloriatus
est. quem magna prȩditum fiducia. adhoo bellum non proconsule sed pro
consulibus romani missi sunt. & fuisse tunc pompeii .xxx. milia peditum
mille equites galla scripsit. Sertorium autẽ .lx. milia peditũ. octomilia
equitum habuisse commemarat. Postea uero histuleius cũ metello
congressus. apud italiam beticȩ ur̃bem uiginti milia peditũ perdidit.
iuctusq inlusitaniam cum pauois refugit.  Pompeius nobilem celtiberiȩ
urbem cepit. Sercorus deinde cumꝰ pompeio congressus decẽ milia
militum eius interfecit. Ex alio cornũ uincente pompeiq. tantunden
pene ipse perdidit. Multa inter eos prȩterea prȩlia gesta sunt
emmius questor pompeii. idemq uir sororis eius occisus est Hirtuleu

Expanded text:
entissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod entissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est, illum Romanorum ducem, a se fuisse victum gloriatus est: quem magna praeditum fiducia, ad hoc bellum non pro consule, sed pro consulibus Roma misisset. Fuisse tunc Pompeio triginta millia peditum, mille equites, Galba scribit: Sertorium autem sexaginta millia peditum, octo millia equitum habuisse commemorat. Postea vero Hirtuleius cum Metello congressus, apud Italicam Beticae urbem viginti millia militum perdidit: 357 victusque in Lusitaniam cum paucis refugit. Pompeius Segidam, nobilem Celtiberiurbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem millia militum ejus interfecit; ex alio cornu, vincente Pompeio, tantumdem pene ipse perdidit. Multa praeterea inter eos praelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompeii, idemque vir sororis ejus, occisus est. Hirtulegii
Abbreviated transcription (Latin):
tentrionisq fortissimas gentes cogebatur. Sertoruis siquidem uir
dolo atq audacia potens. cum partium marianarũ fuiss&. sillam fugiens
exafrica dilapsus in hispanias. bellicosissimas gentes intes arma excitauit.
Aduersus hunc ut breuiter diffiniam duo duces missi metellus & domitius.
quorũ domitius ab hirtuleio sertorii duce cũ exeroitu oppressus est.
Manlius proconsul galliȩ. in hispaniã cum tribus legionibus & mille quin¬
gentis equitibus transgressus. iniquã cum hiituleio pugnam inseruit
Aquo castris copusq nudatus. in oppidũ hilerdam pene solus. refugit
Metellus multis proeliis fatigatus. per deuia ob espans hosteni mora fati¬
gabat. donec pompeii contracto apud palentiã exercitu lauronẽ ciii¬
tatem quã tunc sertorius oppugnabat frustra conatus defendere uictus
aufugit: Sertorius superato fugatoq pompeio. lauronẽ captam cru¬

Expanded text:
tentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem, vir tentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem, vir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Syllam fugiens, ex Africa dilapsus in Hispanias, bellicosissimas ferocissimasque gentes in arma excitavit. Adversus hunc, ut breviter diffiniam, duo duces missi, Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtulegio, Sertorii duce, cum exercitu oppressus est. Manilius, proconsul Galliae, in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtuleio pugnam conseruit: a quo castris copiisque nudatus, in oppidum Herdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius contracto apud Pallantiam exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere, victus aufugit. Sertorius superato fugatoque Pompeio, Lauronem captam cru
Abbreviated transcription (Latin):
gitur silla mortuo. lepidus marianȩ partis assertor aduersum catullũ
sillanũ ducem surgens. rediuiuos bellorũ ciuilium cineres suscitauit.
His tunc acie certatum est. Plurimi romanorũ iam ipsa paucitate mise¬
rorum. & adhuc illo furore insanientium caesi sunt. albanorũ ciuitas
obsidione oppugnata. atq excruciata fame ultima. miserabiliũ reliquia¬
rum deditione seruata est. Ibi tunc scipio lepidi filius captus atque
occisus est. brutus intisalpinam galliam fugiens. ꝑ sequente pompeio
apud regium interfectus est. Ita hoc bellum ciuile non magis clemen¬
tia catulli. quã tedio sillanȩ crudelitatis. ut ignis instipula eadem
celeritate qua exarsit euanuit
tino ab urbe condita. dc lxxiii. sonantibus undiq bellorũ fragori¬
bus. quorũ unum in hispania erat. aliud inpampilia. in macedonĩaoedo
testium. quartum indalmatia. ex sanguis adhuc atq exhausta intestina
pernitie tamquã febribus. res puplica propulsare. armis oocidentis sep¬

Expanded text:
gitur, Sylla mortuo, Lepidus, Marianae partis assertor, adversus Catulum, Syllanum ducem, surgens, redivivos bellorum civilium cineres suscitavit. Bistucatiae Bis tunc acie certatum est. Plurimi Romanorum, jam ipsa paucitate miserorum, et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Ibi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisus est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens, persequente Pompeio, apud Regium interfectus est. Ita hoc bellum civile, non magis dementia  Al., clementia Catuli, quam taedio Syllanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeriAnno ab Vrbe condita DCLXXIII sonantibus undique bellorum fragoribus, quorum tertium, quartum in Dalmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie, tanquam febribus Romana respublica, propulsare armis Occidentis Sep
Abbreviated transcription (Latin):
nostrae istus fidelissimȩ obseruationis sacramento. uberius nunc
dicere nec ratio necꝰ locus flagitat. ut & que rentib reseruasse.
& neglegentibus non ingessisse. hoc autem fideliter commemorasse¬
uideamur. Ideo par fuit. ut ꝑ omnia uerituri xp̃i gratia. prę¬
paratum casaris imperium comprobenus. Nam cum primus
caesar auunculo suo interfecto ex apollonia rediens urbem ingrede¬
retus. hora cisciter tertia. repente liquido ac puro sereno circu¬
lus adspeciem cȩlestis arcus orbem solis ambut. quasi eum unum
ac potentissimũ in hoc mundo solumq clarissimũ in urbe monstrer&
ouius tempore uenturus ess&. qui ipsum solem solus mundumq. totũ
& feciss& & reger&. Deinde cum secundo insicilia recepͥtis
deprarun distribuiss&. ouansq urbem ingressus. omnia superiara populi
debita donanda litterarum &iam monimentis ab olitis censuissa

Expanded text:
nostrae istius fidelissimae observationis sacramento uberius nunc nostrae istius fidelissimae observationis sacramento uberius nunc dicere, nec ratio, nec locus flagitat: ut et quaerentibus reservasse, et negligentibus non ingessisse videamur. Hoc autem fideliter commemorasse ideo par fuit, ut per omnia venturi Christi gratia praeparatum Caesaris imperium comprobetur. Nam cum primum, Caio Caesare avunculo suo interfecto, ex Apollonia rediens Urbem ingrederetur, hora circiter tertia repente, liquido ac puro sereno circulus ad speciem coelestis arcus orbem solis ambiit, quasi eum unum ac potentissimum in hoc mundo solumque clarissimum in orbe monstraret, cujus tempore venturus esset, qui ipsum solem solus, mundumque totum et fecisset et regeret. Deinde cum secundo, in Sicilia receptis terrarum distribuisset, ovansque Urbem ingressus, omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis censuiss
Abbreviated transcription (Latin):
textrinioq reginat populi senator romani prȩesse non erubuerat.
Dehino cȩsar pedestrib copus insr̃riam uenit. Deinde inasiam &
bibern a concessit. ac post per greciam brundisium peruectus est
tno aburbe condita Dcc xxxU. ipso imperatore caesare
augusto quinquies. &lucia pompeio consulib. cesar uictor ab ori¬
ente rediens. octaua idus ianuarii urbem triplici triumpho ingressus
est actunc primo ipse iani portas sopitis finttisq omnib bellis ciuilib
clausit. Hoc die primũ augustus consul utatus est. Quod nomen
antea cunctis in uiolatũ. & usq. ad nunc ceteris in austrũ dominis
tantũ orbis licite usurpatum. apicem declarat imperii. atq. ex
eadem die summa resũ ac potestatum penes unum esse coepit &
mansit. quod greci monarchiam uocant. Porro autẽ hunc esse
eundem diem.hoc est .UIIi. idus ianuarii. quo nos epiphaniam hoc ẽ.
apparitionem siue manifestationẽ dominici sacramenti obseruamus.
nemo credentium siue &iam fidei contradicentium nescit. De quo

Expanded text:
textrinoque reginae senator populi Romani praeesse non erubuerat. dehinc Caesar pedestribus copiis in Syriam uenit, deinde in Asiam ad hiberna concessit ac post per Graeciam Brundisium peruectus est. Anno ab Vrbe condita DCCXXV ipso imperatore Caesare Augusto quinquies et L. Apuleio consulibus Caesar uictor ab Oriente rediens, VIII idus Ianuarias Vrbem triplici triumpho ingressus est ac tunc primum ipse Iani portas sopitis finitisque omnibus bellis ciuilibus clausit. hoc die primum Augustus consalutatus est; quod nomen, cunctis antea inuiolatum et usque ad nunc ceteris inausum dominis, tantum Orbis licite usurpatum apicem declarat imperii, atque ex eodem die summa rerum ac potestatum penes unum esse coepimansit, quod Graeci monarchiam vocant. Porro autem hunc esse eumdem diem, hoc est, octavum idus Januarias, quo nos Epiphania, hoc est, apparitionem, sive manifestationem Dominici sacramenti observamus, nemo credentium, sive etiam fidei contradicentium, nescit. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
lissimum dedit. Hunc quoq sextum libellum hoc fine concluserim.
ut germinantia tempora xp̃iana. magisq inter reprimentum manus
crescentia. & quȩ adhuc in prouectu posita. horũ ipsorum quib hȩx
respondere cogimur insectatione mordentar. septimo libello sitamen
adiuuante dño suffecero comprehendam. Ut qm̃ ab initio &
peccare homines & puniri propter peccata nontacui. nunc quoq quȩ
persecutione xp̃ianorum acta sunt. &quȩ ultiones secutae sunt:
absq eo quod omnes ad peccandũ genesaliter proni sunt. atq ideo sin¬
gulatim corripiuntur expediam: FINET LIBER .UI. OROSII

Expanded text:
lissimum dedit, hunc quoque sextum libellum hec fine concluserim: lissimum dedit, hunc quoque sextum libellum hec fine concluserim: ut germinantia tempora Christiana magisque inter reprimentum manus crescentia et quae adhuc in prouectu posita horum ipsorum, quibus haec respondere cogimur, insectatione mordentur, septimo libello, si tamen adiuuante Domino suffecero, conprehendam, ut, quoniam ab initio et peccare homines et puniri propter peccata non tacui, nunc quoque, quae persecutiones Christianorum actae sint et quae ultiones secutae sint, absque eo quod omnes ad peccandum generaliter proni sunt atque ideo singillatim corripiuntur, expediam, PAVLI OROSII
Abbreviated transcription (Latin):
homines iussit. quando & ds̃ homo uideri & esse dignatus est. Tunc
igitur natus est xp̃c. romano censui statim asseriptus. ut natus est
Haec est prima illa clarissimaq professio. quȩ caesarem omniũ princi¬
pem. romanosq singillatim cunctorũ hominum aedita asscriptione
signauit. inqua seꝰ & ipse qui cunctos homines fecit inueniri hominẽ.
asscribiq inter homines uoluit. Quod penitus numquam ab orbe
condito. atq ab exordio generis humani in hunc mundũ. ne babrlo¬
nio quidem uel macedonico ut non dicam minori ciuiquã regna con¬
cessum fuit. Nec dubium. qm̃ omnium cognitioni. fidei. inspectio¬
niq pateat. quia dñs noster ihc̃ xp̃c hanc urbem nutu suo auctam
defensamq. in hunc rerum apicen prouexit. Cuius potissime uoluit
esfe cum uenit. Dicendus ciuis romani census professione romani.
quam obrem quia ad id temporis peruentũ est. quo & dñs xp̃c hunc

Expanded text:
homines iussit, quando et Deus homo uideri et esse dignatus est. tunc homines iussit, quando et Deus homo uideri et esse dignatus est. tunc igitur natus est Christus, Romano censui statim adscriptus at natus est. haec est prima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum hominum edita adscriptione signauit, in qua se et ipse, qui cunctos homines fecit, inueniri hominem adscribique inter homines uoluit; quod penitus numquam ab Orbe condito atque ab exordio generis humani in hunc modum ne Babylonio quidem uel Macedonico, ut non dicam minori cuiquam regno concessum fuit. nec dubium, quin omnium cognitioni fidei inspectionique pateat, quia Dominus noster Iesus Christus hanc urbem nutu suo auctam defensamque in hunc rerum apicem prouexerit, cuius potissime uoluit esse cum uenit, dicendus utique cinis Romanus census professione Romani. Quamobrem quia ad id temporis peruentum est, quo et Dominus Christ
Abbreviated transcription (Latin):
spectante ludos. pronuntiatum ess& inmimo dominum ȩquum & bonum.
uniuersiq quasi de ipso dictũ ess& exultantes approbauissent. statim
quidem manu uultuq indecoras adolationes repressit. & insequenti die
grauissimo corripuitͥ edicto. dominumq se posthaeo appellari pe
aliberis quidem & ne potibus suis. uel serio uel ioco passus est. Igitur
eodem tempore id est eodem anno quo firmissimam uerissimamq pacẽ
ordinationedĩ caesar composuit. natus est xp̃c. cuius aduentu pax
ista famulata est. Incuius ortu audientibus hominibus exultantes
angeli cecinerunt. gloria in excelsis dõ. & in terra pax hominibus
bonȩ uoluntatis. Eoq tempore hic ad quem rerum omniũ sum ma
consenserat. dominũ se bonum appellari non passus est. immo non
ausus. quouerus dñs totius generis humani inter homines natus. ẽ.
Iodemq anno tunc prinum idem cȩsar quẽ his tantis mysterus prȩsigna¬
uerat ds̃. censum agi singularũ ubiq prouintiarum. & censeri omnes

Expanded text:
spectante ludos pronuntiatum esset in mimo o dominum aequum et bonum uniuersique, quasi de ipso dictum esset, exultantes adprobauissent, et statim quidem manu uultuque indecoras adulationes repressit et insequenti die grauissimo corripuit edicto dominumque se posthac appellari ne a liberis quidem aut nepotibus suis uel serio uel ioco passus est. Igitur eo tempore, id est eo anno quo firmissimam nerissimamque pacem ordinatione Dei Caesar conposuit, natus est Christus, cuius aduentui pax ista famulata est, in cuius ortu audientibus hominibus exultantes angeli cecinerunt. Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. eodemque tempore hic, ad quem rerum omnium summa concesserat, dominum se hominum appellari non passus est, immo non ausus, quo uerus dominus totius generis humani inter homines natus est. eodem quoque anno tunc primum idem Caesar, quem his tantis mysteriis praedestinauerat Deus, censum agi singularum ubique prouinciarum et censeri omnes
Abbreviated transcription (Latin):
suqlesi que iudicium onnium xp̃o &iam pro inimicis &c ꝑsecutorib
bater tumultus cederq inuasiss& imperium  Ac mox crtceñs uimpt¬
pelbrein ingallia per germanicas regiones uitelluim compet ure
belum cunse molitus  tribus primũ leuibus proddus hocrest rifao
contra uitellianos duces congressus iuctor extitiss&: quarto apud
bedriacum prȩlio anim aduertiss& suos iuinci mense tertio quã
imperare coeperat sc̃se interfecit: V itellius uictor romam
uenit : Ubi cum multa crudeliter ac nequiter ager& : incre¬
dibili &iam uoracitatis ex petitu uitam humanã probris aggrauar&.
postquã auespasiano comperit primũ deponere molitus imperium
post aquibusdam animatus sabinum uespasiani fratrem nihil tum
mali suspicantẽ. cum ceteris flauianis in capitolium compulit
Succenso itaque templo: & mexta simul flamma riunaque. omnes in unũ
parter uteritum ac tumultum dedit. Post deficiente ad uespasian

Expanded text:
inimicis et persecutoribus inter tumultus caedesque inuasisset imperium ac mox creatum imperatorem in Gallia per Germanicas legiones Vitellium conperisset, bellum ciuile molitus tribus primum leuibus proeliis, hoc est uno contra Vitellianos duces congressus uictor exstitisset, quarto apud Bedriacum proelio cum animaduertisset suos uinci, mense tertio quam imperare coeperat sese interfecit. Yitellius uictor Romam uenit: ubi cum multa crudeliter ac nequiter ageret, incredibili etiam uoracitatis appetitu humanam uitam probris adgrauaret, postquam de Vespasiano comperit, primum deponere molitus imperium, post a quibusdam animatus Sabinum Vespasiani fratrem, nihil tum mali suspicantem, cum ceteris Flauianis in CapSuccensa itaque templo, et mixta simul flamma ruinaque, omnes in unum pariter interitum atque tumultum dedit. Post deficiente in Vespasian
Abbreviated transcription (Latin):
quam cedendo. consũpti magis iudeantur quã uicti. Principio enĩ alci¬
bia des omnes socios deficere abhis adlace demonios cocgit. sed ab his quo¬
que per inuidiam insidus appetitus aufugit. & ad tissafernen in mediam
concessit. Cui statim accommodato ingenio. & apti eloquii gratia
familiarior factus ꝑsuad&. ne lacedemonios tam profusis opib uiu&.
eum potius istius certaminis arbitrẽ spectatoremq fieri debere. in te¬
grasq lidiȩ uires aduersus uictorem reseruandas. Quam obrem tissafernes
partem classis cum aliquanta manu deduci lacedemoniam iuh&. ne uelꝰ abun¬
dantes suffragus alieno tuti periculo dimicarent : uel in totũ destituti.
susceptum certamen omitterent. Apud athenienses uero cũ diu domesti¬
ca discordia agitaretur. imminente periculo. summa iniperu ad senatũ
populi uoluntate trans fertur. Quippe otio discordiȩ nutriuntur.

Expanded text:
quam cedendo consumpti magis uideantur fuisse quam uicti. principio enim Alciquam cedendo consumpti magis uideantur fuisse quam uicti. principio enim Alcibiades omnes socios deficere ab his ad Lacedaemonios coegit, sed et ab his quoque per inuidiam insidiis adpetitus aufugit et ad Tissafernen in Mediam concessit. cui statim accommodato ingeno et apti eloquii gratia familiarior factus persuadet, ne Lacedaemonios tam profusis opibus iuuet; eum potius istius certaminis arbitrum spectatoremque fieri debere, integrasque Lydiae uires aduersum uictorem reseruandas. quamobrem Tissafernes partem classis cum aliquanta manu deduci Lacedaemonam iubet, ne uel abundantes suffragiis alieno tuti periculo dimicarent uel in totum destituti susceptum certamen omitterent. Apud Athenienses uero cum diu domestica discordia agitaretur, imminente periculo summa imperii ad senatum populi uoluntate transfertur: quippe otio discordiae nutriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nienses biennio apud siciliam non sine lacedemoniorũ dampno conflictati.
alus domi malis circũ ueniuntur Alcibiades enim dux pridem ad uersus
siracusas prosuntiatus. mox ad uidicium pro quadam insimulatione detentus
uoluntario exilio lacedemoniam se contulit. Impulitq spartanos. ut tur¬
batis atheniensibus nouo rursus bello insisterent. neq eis respirandi spa¬
cium. quin opprimerentur relaxarent. Cui incepto ita grecia omnis
adstipulata est. quasi ad commune incendium restinguendum bono pu¬
plico congestis uiribus consuleretus
arius &iam rex persarum memor paterni auiq in hano urbem odi. ꝑ
tissa fernen praefectum lidiae cum lace demoniis fȩdus paciscitur. eisque
sumptus belli & copias pollicetur Mirum dictu atheniensium tantas
ea tempestate opes fuisse. ut cũ aduersus eos hoc est aduersũ urbem unam
greciȩ asiae totusq orientis uiribus incursum sit. pugnando sȩpe nec um¬

Expanded text:
nienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, nienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, aliis domi malis circumueniuntur. Alcibiades enim, dux pridem aduersus Syracusas pronuntiatus, mox ad iudicium pro quadam insimulatione detentus uoluntario exilio Lacedaemonem se contulit inpulitque Spartanos, ut turbatis Atheniensibus nouo rursus bello insisterent, neque eis respirandi spatium, quin opprimerentur, relaxarent. cui incepto ita Graecia omnis adstipulata est, quasi ad commune incendium restinguendum bono publico congestis uiribus ac consuleretur. Darius etiam rex Persarum , memor paterni auitique in hanc urbem odii, per Tissafernen praefectum Lydiae cum Lacedaemoniis foedus paciscitur eisque sumptus belli et copias pollicetur. mirum dictu, Atheniensium tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum aduersus eos, hoc est aduersus unam urbem, Graeciae Asiae totiusque Orientis uiribus incursum sit, pugnando saepe nec um
Abbreviated transcription (Latin):
one uincuntus: Castra quoq cum omni pecuna uel puplica uel priuatas
& eum uniuerso instructu diuturnȩ expeditionis amittunt P ractis opibus
& mangustum redactis. suad& demostenes dum nondũ omnino res pdiȩ
suas aquamlib& uidcantur afflictȩ domum redeant. sicilia que ita tespete
icias autem pudore male gestarum rerũ abinitio desperatur redditus.¬
remanere contendit Reparant nauale certamen. & mox per inscientiam
in angustias siracusani maris deducti. insidus hostium circũ ueniuntur. Eurdo¬
gus dux primus ocoiditur. undecim naues incenduntur. De mostenes & nicias
classem dimittunt. quasi tutius terrena expeditione fugituri.
ilierus autem primum naues etrũ relictas. cxxx. inuadit. Dehinc ipsos
fugientes persequi aggressus capit. cȩditq quam plurimos. Demostenes
dedecus seruitutis. uoluntaria morte declinat. Nicias autem in¬
dignam turpemq uitam. dedecore captiuitatis accumulat. Igitur athe¬

Expanded text:
one uincuntur, oastra quoque cum omni pecunia uel publica uel priuata one uincuntur, oastra quoque cum omni pecunia uel publica uel priuata et cum uniuerso instructu diuturnae expeditionis amittunt; fractis opibus et in angustum redactis, suadet Demosthenes, dum nondum omnino res perditae sint quamlibet uideantur adflictae, domum redeant Siciliaque decedant; Nicias autem, pudore male gestarum rerum ab initio desperatior redditus,remanere contendit. reparant nauale certamen et mox per inscitiam in angustias Syracusani maris deducti insidiis hostium circumueniuntur: Eurylochus dux primus occiditur, undecim naues incenduntur. Demosthenes et Nicias classem dimittunt quasi tutius terrena expeditione fugituri. Gylippua autem primum naues eorum relictas centum triginta inuadit, dehinc ipsos fugientes persequi adgressus capit caeditque quam plurimos. Demosthenes dedecus seruitutis uoluntaria morte declinat, Nicias uero indignam turpemque uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur Athe
Abbreviated transcription (Latin):
tunt . A quibus mox mittitur gilippus solus quidem. sed in quo omnium
presidiorum instar praeferebatur. Qui ueniens. ut audiuit inclinatum
iam belli statum. auxilus partim ingrecia. partim in sicilia contractis.
oportuna bello loca occupauit Deinde duobus prelus iuctus nec territus.
tertio congressu lamachũ occidit: hostes in fugam uertit. socios ab obsi¬
dione liberauit. Hinc athenienses tersestri p̾relio uicti. experimenta
maris ineunt. & nauali certamine congrediparant Quo cognito gilippus
classem instructam alace demoniis arcessit. acque athenienses in locũ amissi
ducis demostenem & eurimedonta cũ supplemento copiarũ mittunt
elopenses quoq cum multarum urbiũ consensu & decreto. ingentia si racu¬
sanis auxilia misere. ita ut sub specie socialis belli domesti cos motus ex sc
ex utraq sũm is uiribus dimicatur Igitur athenienses prima congressi¬

Expanded text:
tunt. a quibus mox mittitur Gylippus, solus quidem sed in quo omnium tunt. a quibus mox mittitur Gylippus, solus quidem sed in quo omnium praesidiorum instar praeferebatur. qui ueniens ut audiuit inclinatum iam belli statum, auxiliis partim in Graecia partim in Sicilia contractis opportuna bello loca occupauit. deinde duobus proelus uictus nec territus, tertio congressu Lamachum occidit, hostes in fugam uertit, socios obsidione liberauit. hinc Athenienses terrestri proelio uicti, experimenta maris ineunt et nauali certamine congredi parant; quo cognito Gylippus classem instructam a Lacedaemoniis arcessit; aeque Athenienses in locum amissi ducis Demosthenen et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt; Peloponnesii quoque cum multarum urbium consensu et decreto ingentia Syracusanis auxilia misere. ita sub speoie socialis belli domesticos motus exsequex utraque parte summis uiribus dimicatur. igitur Athenienses prima congressi
Abbreviated transcription (Latin):
rentur imperium. & sira cusanã classem nuꝑ instructam lacede moniis pro¬
runt maiores copias robustioremq exercitũ. cum lachete & cariade ducib¬
caesis hostibus prospera mitia sup̃serunt. Sed catenienses belli tedio per¬
moti. cum siracusis pacem in eunt. Auxilia a theniensium spernunt
ost autẽ siracusanis conditiones pacis meditatione dominationis trans gredi¬
entibus: denuo legatos athenas mittunt: Qui capillo barbaq squalidiꝰ &
lugubribus in dutiꝰ. misericordiam atq auxilium & sermone & habitu preca¬
rentur. Igitur magna classis instruitur ducibus licia & lamacho. tantisq
uiribus sicilia repetitur. ut suffragia sua & hitimerent qui impe trauissent
Athenienses duas ilico pedestres pugnas. secundis successibus faciunt. cori¬
fectos inurbe hostes & obiecta dasse circũdatos. terramariq conclu¬
dunt At si racusani fractis fessisq rebus. auxilium alacedemonis pe¬

Expanded text:
rentur imperium et Syracusanam classem nuper instructam Lacedaemoniis prorentur imperium et Syracusanam classem nuper instructam Lacedaemoniis prorospera initia sumpserant, maiores copias robustioremque exercitum cum Lachete et Chariade ducibe ducibus in Siciliam reduxerunt. sed Catinienses, belli taedio permoti, cum Syracusanis foedus ineunt, auxilia Atheniensium spernunt; post autem, Syracusams condiciones paois meditatione dominationis transgredientibus, denuo legatos Athenas mittunt, qui capillo barbaque squalidi et lugubribus induti misericordiam atque auxilium et sermone et habitu precarentur. igitur magna ciassis instruitur ducibus Nicia et Lamacho, tantisque uiribus Sicilia repetitur, ut suffragia sua et hi timerent, qui impetrauissent. Athenienses -duas ilico pedestres pugnas secundis successibus faciunt, confectos in urbe hostes et obiecta classe circumdatos terra marique concludunt. at Syracusani fractis fessisque rebus auxilium a Lacedaemoniis pe
Abbreviated transcription (Latin):
effectus est. medio tempore hoc ẽ. anno aburbe condita . ccc.xxxu.
cum regini apud siciliam discordia laborarent. ciuitasque ꝑ discensionẽ
diuisa induas partes ess&. pars una ueteranos abhimera urbȩ siciliȩ ip
aux ilium uocauit Porro illi ciuitate pulsis primũ his contra quos im¬
plorabantur. deinde mox caesis &iam illis quib ad auxiliandũ conuene¬
rant. urbem cũ coniugibus & liberis sociorũ occupauere. ausi facinus
nulli trranno comparandũ : Quippe cum reginis quicquid uis perpeti
satius fuerit. quam ultro inuitarent. quibus patriam coniuges liberos ac pe¬
nates. ipsi extorres ad predam relinquerent
ł &iam catenienses cum srracusanos graues infestosq paterentur. ab
atheniensib: auxilia poposcerunt. Sed athenienses suo magis quã socio¬
rum studio instructã classem insiciliã misere. cũ & sibi propagare moli¬

Expanded text:
effectus est — medio tempore, hoc est anno ab Vrbe condita CCCXXXV, effectus est — medio tempore, hoc est anno ab Vrbe condita CCCXXXV, cum Regini apud Siciliam discordia laborarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas partes esset, pars una ueteranos ab Himera urbe Siciliae in auxilium uocauit. porro illi, pulsis cinitate primum his contra quos inplorabantur, deinde mox caesis etiam illis quibus ad auxiliandum conuenerant, urbem cum coniugibus ac liberis sociorum occupauere, ausi facinus nulli tyranno comparandum: quippe cum Reginis quiduis perpeti satius fuerit, quam ut ultro inuitarent, quibus patriam coniuges liberos ac penates ipsi extorres ad praedam relinquerent. At etiam Catinienses cum Syracusanos graues infestosque paterentur, ab Atheniensibus auxilia poposcerunt. sed Athenienses suo magis quam sociorum studio instructam classem in Siciliam misere, cum et sibi propagare moli
Abbreviated transcription (Latin):
celo terraq excandescentes. incessabili infestatione corrũ perent:
S⁊cilia ab initio patria cyclopum. & post eos semper nutrix trrannorũ fuit
sepe &iam captiua seruorum. Quorum primi carnibus hominũ medu
cruciatibus postremi mortibus pascebantur excepto eo quod externis
bellis aut preda habebatur aut premium. Haec ut quam breuissime
obsoluam. requiem malorũ nisi nuno nescit: Immo ut euidentius diuer¬
sitates temporũ declarentur. sicut antea uel intestinos uel externos
tumultus perpessa est inter omnes sola semper. ita nunc ex omnibus
sola num quã. Nam &iam ut sileam de diurnitate uel illius calamita¬
tis qua pressa est. uel istius etontrario qua frutur pacis. ethna ipsa
quȩ tunc cũ excidio urbium atq agrorũ crebris eruptionib aestuabat.
fiunc tantũ innaxia specie ad prȩceritorũ fidem fumat. Igitur ut
prȩter mittã interim de trrannis. quorũ max qui fuit ultor successor

Expanded text:
caelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. caelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. Sicilia ab initio patria Cyclopum et post eos semper nutrix tyrannorum fuit, saepe etiam captiua seruorum, quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur, excepto eo, quod externis bellis aut praeda habebatur aut praemium. haec, ut quam breuissime absoluam, requiem malorum nisi nunc nescit, immo, ut euidentius diuersitates temporum declarentur, sicut antea uel intestinos uel externos tumultus perpessa est inter omnes sola semper, ita nunc ex omnibus sola numquam. nam etiam — ut sileam de diuturnitate uel illius calamitatis, qua pressa est, uel istius e contrario, qua fruitur, pacis — Aethna ipsa, quae tunc cum excidio urbium atque agrorum crebris eruptionibus aestuabat, nunc tantum innoxia specie ad praeteritorum fidem fumat. igitur — ut praetermittam interim de tyrannis, quorum mox qui fuit ultor successor
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad monitus. montẽ auentinũ occupauit armatus. Nec tueri libertatem
armis destituit. nisi postquam conuiratorum conspiratio ipsius quoq oneri¬
bus abdicauit
ertia & quinta post centesimam olimpiade. per totũ fere annũ tam crebri
tamq. &iam graues in italia terrȩ motus fuerunt. ut de in numeris quas¬
sationibus ac ruinis. uillarũ oppidorumq assidius roma nuntus fatigaret᷑
Deinde ita iugis & torrida siccitas fuit. ut prȩsentis tunc futurique anni
spem gignendis terrȩ fructibus abnegar&. His deniq temporib. cũ
soede nates hostes max imorũ auxiliorum manu stipante terribiles roma¬
nis arcibus imminerent. emilius tertius dictator magnã mali molem
ipsis moembus uix depulit & sanauit Tanta in ipsisꝰ erat malorũ am¬
morumq contentio. ut uel domesticas clades super fusa forinsecus bella
oblitarent. uel post dampna bellorum inducias relaxatas diuersȩ pestes

Expanded text:
tis admonitus montem Auentinum occupauit armatus. nec tueri libertatem tis admonitus montem Auentinum occupauit armatus. nec tueri libertatem armis destitit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis quoque honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam olympiade per totum fere annum tam crebri tamque etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futurique anni spem gignendis terrae tructibus abnegarit, lsdemque temporibus cum Fidenates hostes maximorum auxiliorum manu stipante terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius tertium dictator magnam mali molem ipsis Fidenis uix captis depulit et sanauit. tanta in ipsis erat malorum animorumque contentio, ut uel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent uel post damna bellorum indutias relaxatas diuersae pestes
Abbreviated transcription (Latin):
sub secuta est. ut more contempto quo insigne imperii penes unũ. potestas
aut̃ communis erat. omnes omĩa proprus libidinibus agitarent. Itaq inter
cȩtera quae in solentissime cuncti presumebant. repente singuli cũ duodenis
fascibus ceterisq inperatoriis insignibus processerunt. & nouo improbae
ordinationis incepto obligata religione consulun. emicuit agmen tr ran¬
norum. duabus tabulis legum ad decem priores additis agentesꝰ insolentissimo
fastu. primo die quo deponere magistratus mos erat. cum isdem insignib
processerunt: maximam &iam apii claudii libido auxit inudiam. qui ut
uergini e uirgini stuprũ inferr&. prius seruitutis causam intulit
Quamꝰ obrem adactus uigenus pater dolore liberãtis. & pudore dedecoris
protractam ad seruitutem filiam. in conspectu populi pius parricida pro¬
strauit. Qua populus necessitatis atrocitate ꝑmotus. & periculo liberta¬

Expanded text:
subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas autem communis erat, omnes omnia propriis libidinibus agitarent. itaque inter cetera, quae insolentissime euncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus ceterisque imperatoriis insignibus processerunt: et nouo improbae ordinationis incepto, ablegata religione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima, die, quo deponere magistratus mos erat, cum isdem insignibus processerunt. maximam etiam Appii Claudii libido auxit inuidiam, qui ut Verginiae uirgini stuprum inferret, prius seruitutis causam intulit; quamobrem adactus Verginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris protractam ad seruitutem filiam in conspectu populi pius parricida prostrauit. qua populus necessitatis atrocitate permotus et periculo liberta
Abbreviated transcription (Latin):
consulem congressum pr elio equi uulsiq superauerunt. & fugientem in
algido fame ferroq cinxerunt. actumq. infeliciter for&. niꝰ quintius
cincinnatus precipuus ille dictator ortam obsidionẽ oppresso hoste soluiss&
ui repertus in rure. ab aratro arcessitus ad fasces. sũpto honore instructoq
exercitu. mox uictor effectus. iugũ boum equis imposuit. uictoriamq quasi
stiuam tenens. subiugatos hostes prese primus egit
Nno qui proximus aburbe condita fuit treentesimo. dum legati ad
athenienses propter solonis leges deferendas missi expectantur. arma
romana fames pestilentiaq compescuit. Ipso autẽ tricentesimo anno hoc
est olimpiade non agesima quinta. potestas consulum .x. uiris tradita.
constituendarũ legum antiquarũ gratia. magnã perniciem rei puplicae
inuexit: Nam primus exdecẽ uiris cedentibus ceteris. solus appius
claudius sibi continuaurt imperium. Statimq aliorũ coniuratio

Expanded text:
consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in Algido fame ferroque cinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus egit. Anno qui proximus trecentesimo ab Vrbe condita fuit, dum legati ad Athenienses propter Solonis leges transferendas missi exspectantur, arma Romana funes pestilentiaque compesouit. Ipso autem trecentesimo anno, hoc est olympiade nonagensima quinta, potestas consulum decemuiris tradita constituendarum legum Atticarum gratia magnam perniciem reipublicae inuexit. nam primns ex decemniris cedentibus ceteris solus Appius Claudius sibi continuauit imperium, statimque aliorum coniuratio
Abbreviated transcription (Latin):
grauis pestilentia quȩ semꝑ ibi raras inducias aut factas intercepit. aut
ut fierent coegit. per uniuersam ciuitatem uiolenter incandut. ut
merito procedente prodigio cę̧lum ardere uisum sit. quando caput gen¬
tium tanto morborũ igneꝰ flagrauit Nam eo anno brutiũ & seruiliũ
ambos consules pestilentia consup̃sit. militares copias plurima ex parte
confecit: multos nobiles prȩcipueq plebem feda tabe deleuit quã uis
&iam superiore quarto anno abostalues eundẽ populũ depopulata est
roximo dehinc anno ciues exules seruiq. fugitiui. duce herbonio uiro
sapino inuaserunt. incenderuntq. capitolium. ubi fortissime quidem
ualerio consule & imperatore obstitere iuniores. Sed adeo atrox &
graue disorimen pr elufuit. ut ipse quoq consul ualerius ibi fuerit
occisus. & indignam deserius uictoriam. insuꝑ &iam sua morte fedauerit
equitur annus. in quo conuicto exercitu consul obsessus est. Nam minuciũ

Expanded text:
grauis pestilentia, quae semper ibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito praecedente prodigio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto morborum igne flagrauit. nam eo anno Aebutium et Seruilium ambo consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda. tabe delemt; quamms lam etiam superiore quarto anno oborta lues eundem populum depopulata sit. Proximo dehino anno ciues exules seruique fugitiui duce Herbonio, uiro Sabino, inuaserunt incenderuntque Capitolium. ubi fortissime quidem Valerio consule et lmperatore obstitere iuniores; sed adeo atrox et graue discrimen proelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus et indignam de semis uictoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus, in quo cum uicto exercitu consul obsessus est. nam Minucium
Abbreviated transcription (Latin):
locum ignotus adit: Quam gentẽ generaliter hostem hostis orauit.
Cui sẽ congressu primo credidit: Nonsocietate nominis inuitatus. non
communione iuris adductus. non religionis unitate securus. An paruũ
exempli dederat bosiridis in aegr̃pto. peregrinorũ infeliciter curren¬
tium impussimus immolator. crudelissima cirea aduenas dianȩ tauricȩ
litora : sed magis sacra crudelia tracia dedit. cum p̾rlemestore suo
usque ad propinquos hospites scelerata. Et ne antiquitatib uideas
immorari. testis est roma de pompeio interfecto. testis aegrptus de in¬

Expanded text:
locum ignotus adiit? quam gentem generaliter hostem hostis orauit? locum ignotus adiit? quam gentem generaliter hostem hostis orauit? cui se congressu primo credidit, non societate nominis inuitatus, non communione iuris adductus, non religionis unitate securus ? an parum exempli dederunt Busiris in Aegypto peregrinorum infeliciter tium impiissimus immolator; crudelissima circa advenas Dianae Tauricae littora, sed magis sacra crudelia, Thracia cum Polymnestore suo usque ad propinquos hospites scelerata? Et ne antiquitatibus videar immorari, testis est Roma de Pompeio interfecto, testis Aegyptus de in
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. nos nascimur & senescimus. Quod illis erat debita pensio ser¬
uititis nobis est libera conlatio defensionis. Tantumq inter est
inter preterita presentiaq tempora. ut quod roma in usum luxuriȩ
suae ferro ex corquebat anostris. nunc in usum communis rei publicȩ
conferat ipsa nobiscum. Aut si ab aliquo dicitur. colerabiliores pa¬
rentibus nostris romanos hostes fuisse quã nobis gothos esse. Audiat
& intellegat. quanto aliter quam circa se ipsum agitus sibi esse uidra¬
tur. olim cum bella toto orbe feruebant. quȩq prouintia suis regib
suis legibus suisq moribus utebatur. Nec erat societas affectionũ
ubi desidebat diuersitas potestatũ. Postremo solutas & barbaras gen¬
tes. quid candem ad societatem adducer&. quas diuersis sacrorum
ritibus institutas &iam religio separabat Siquis igitur tunc acerbi¬
tate malorũ uictus patriam cum hoste deseruit: quẽ tandem ignotũ

Expanded text:
uerunt, nos nascimur et senescimus; quod illis erat debita pensio seruerunt, nos nascimur et senescimus; quod illis erat debita pensio seruitutis nobis est libera conlatio defensionis, tantumque interest inter praeterita praesentiaque tempora, ut quod Roma in usum luxuriae suae ferro extorquebat a nostris, nunc in usum communis reipublicae conferat ipsa nobiscum. aut si ab aliquo dicitur tolerabiliores parentibus nostris Romanos hostes fuisse, quam nobis Gothos esse, audiat et intellegat, quanto aliter quam circa se ipsum agitur sibi esse uideatur. Olim cum bella toto Orbe feruebant, quaeque prouincia suis regibus suis legibus suisque moribus utebatur, nec erat societas adfectionum, ubi dissidebat diuersitas potestatum; postremo solutas et barbaras gentes quid tandem ad societatem adduceret, quas diuersis sacrorum ritibus institutas etiam religio separabat? si quia igitur tunc acerbitate malorum uictus patriam cum hoste deseruit, quem tandem ignotum
Abbreviated transcription (Latin):
uirium. magnae gloriȩ diu potentissimis. aliquando captis. seruilit̃
catenatis. subꝰ iugum missis. ante currũ actis. in carcerem trucidatis.
quorũ tam stultum est exquirere sententiam. quam durũ non dolere
miseriam. Nos inquam ipsos uitaeq nostrȩ electionem. cui ad quieuimus
consulamus. Maiores nostri bella gesserunt. bellis fatigati pacem petentes.
tributa optulerunt. Tributum pretium pacis est. Nos tributa dispen¬
dimus ne bella patiamur. acper hoc in portum ad quẽ illi tandem pro
euadendis malorũ tempestatibus confugerunt. nos consistimus ȩma¬
nemus. Igitur nostra tempora uiderimꝰ utrum felicia. certe feliciora
illis ducimus: quia quod illi ultime elegerunt. nos continue possidemus.
Inquietudo enim bellorum qua illi atcriti sunt. nobis ignota est. Inotio
autem quodilli post imperiumcesaris natiuitatemq xp̃i tenuiter gusta¬

Expanded text:
uirium, magnae gloriae, diu potentissimis, aliquando captis, seruiliter uirium, magnae gloriae, diu potentissimis, aliquando captis, seruiliter catenatis, sub iugum missis, ante currum actis, in carcere trucidatis: quorum tam stultum est exquirere sententiam, quam durum non dolere miseriam. nos, nos inquam ipsos uitaeque nostrae electionem, cui adquieuimus, consulamus. maiores nostri bella gesserunt, bellis fatigati pacem petentes tributa obtulerunt: tributum pretium pacis est. nos tributa dependimus, ne bella patiamur, ac per hoc in portu, ad quem illi tandem pro euadendis malorum tempestatibus confugerunt, nos consistimus et manemus. igitur nostra tempora uiderim utrum felicia; certe feliciora illis ducimus, qui quod illi ultime delegerunt nos continue possidemus. inquietudo enim bellorum, qua illi attriti sunt, nobis ignota est. in otio autem, quod illi post imperium Caesaris natiuitatemque Christi tenuiter gusta
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq agrossuos sanguine suo rigabat. In portunumq. hostem ultro
hostiatimꝰ inquietant̾em. nec repellere poterat nec sustinere. cum se
sus diuersis urbibus ac locis fractis caede bellorum. obsidionũ fame exi¬
naniti. interfectis coniugibus ac liberis suis. obremedia miseriarũ con¬
cursu misero ac mutua caede iugulabant. Quid tunc de suis tempo¬
ribus sentiebat. ipsa postremo dicat italia. curper annos. cGcC.
romanis utiq suis contradixit. obstitit repugnauit. si eorum felicitas sua
infelicitas non erat. romanosq fieri rerum dommos bonis cõmunibus non
obstabat : Non requiro de innumeris diuersarũ gentium populis. diuante
liberis tuno bello uictis. patria abductis. pretio uenditis. seruitute disꝑsis.
Quid tunc sibi maluerint : Quid de romanis opinati sunt: quid detem¬
poribus iudicarint : Omitto de regibus magnarũ opum. magnarum

Expanded text:
ubique agros suos sanguine suo rigabat inportunumque hostem ultro ubique agros suos sanguine suo rigabat inportunumque hostem ultro ostiatim inquietantem nec repellere poterat nec sustinere, cum se suis diuersis urbibus ac locis, fracti caede bellorum, obsidionum fame exinaniti, interfectis coniugibus ac liberis suis ob remedia miseriarum concursu misero ac mutua caede iugulabant, — quid tunc de suis temporibus sentiebat? ipsa postremo dicat Italia: cur per annos quadringentos Romanis utique suis contradixit obstitit repugnauit, si eorum felicitas sua infelicitas non erat Romanosque fieri rerum dominos bonis communibus non obstabat? non requiro de innumeris diuersarum gentium populis diu ante liberis, tunc bello uictis, patria abductis, pretio uenditis, seruitute dispersis, quid tunc sibi maluerint, quid de Romanis opinati sint, quid de temporibus iudicarint. omitto de regibus \'magnarum opum, magnarum