comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adesse semꝑ nr̃is m̃tibus
debet. & in aduersis fiducia.
& in ꝑsꝑis timor: ne aut ad¬
uersa in desꝑationẽ ꝑtrahãt.
aut. ꝓsꝑa. animũ in sui fi¬
aucia extollant. Hinc est
qͦd isdem eg̃giꝰ p̃dicator
dicebat. Scĩo & humiliari.
scio & habundari. ubiq & in om̃ib
institutꝰ sum. & saciari & esurire.
omĩa possũ in eo qͥ me cõfortat
miliari. & habundare. & satiari.
& esurire & habundari. & pe nu¬
riam pati. ut ꝓmagno sciriista.
tantꝰ p̃dicator insinuet: Ars
omĩno ẽ. & mire discipline sci¬
entia. que totõ nobis cordis ẽ.
adnisu discenda. Quem enim
penuria sua ñ frangit .a. gr̃arũ
actione ñ retrahit. inrerũ tem¬
ꝑaliũ desiderio ñ accendit. scit
humiliari. Hoc enĩ loco apłs hu
miliari dicit. penuriã ꝑpeti.
Nam statim e cõtrario subumxit
scio & habundare. Qui enĩ ac¬
ceptis reb ñ extollit᷑. qui eas
ad usum uane głe ñ intorquet.
qui solus ñ possidet qͦd accepit.

Expanded text:
adesse semper nostris mentibus adesse semper nostris mentibus debet et in adversis fiducia, et in prosperis timor, ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiduciam extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: Scio et humiliari, scio et abundare, ubique et in omnibus instOmnia possum in eo qui me confortat miliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
netur. Notandũ quoq mag¬
noꝑe ẽ qͦd dicitur. hinc & in¬
de. Om̃s enim qui ad uite
aditum tendimꝰ. & ex dextro¬
& ex sinistro latere habere
palmas debemꝰ. Quod enim
hinc & inde dicit᷑. latꝰ utrũq
signatur. A dextro igit᷑ pal¬
mam habet is. quẽ ꝓsꝑa. non
extollunt. Asinistro palmam
habet is. quem aduersa ñ de¬
itiunt. Quasi ex utraq par-¬
te portabat paulꝰ palmam
cũ dicebat. Per arma iusti¬
cie .a. dextris & a. sinistris.
Per głam & ignobilitatẽ. ꝑ in¬
famiã & bonam famã. ut.
seductores &ueraces.
Non hunc aduersa.
fran gebant. nec ꝓs¬
pera in m̃tis tumorẽ suble¬
uabant. Hinc inde gestabat.
palmam. qͥ in aduersitate for¬
tis. & in psꝑitate. humilis ꝑma¬
nebat. Quisquis enĩ de ꝓsꝑis
extollitur. habere in parte
aextera palmã. nescit. Quis¬
quis inaduersitatib frangit᷑.
portare. palmam a. sinistro
latere ignorat. Ut gͦ hinc &
inde palma gestet᷑ in fronte.¬

Expanded text:
netur. Notandum quoque magnetur. Notandum quoque magnopere est quod dicitur: « hinc et inde. » Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et sinistro latere habere palmam debemus. Quod enim hinc et inde dicitur, latus utrumque signatur. A dextro igitur palmam habet is quem prospera non extollunt; a sinistro palmam habet is quem adversa non dejiciunt. Quasi ex utraque parte portabat Paulus palmam, cum diceret: « Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores, et veraces . Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumorem sublevabant. Hinc inde ergo gestabat palmam, quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in dextera parte palmam nescit. Quisquis in adversitatibus frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et inde palma gestet
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsis enĩ sũmis p̃dicatorib di¬
citur. Yideant oꝑa ur̃a bona:
& głificent patrẽ ur̃m qͥ est
in celis. Qui igit᷑ in uita sua
imp̃ssa esse scã oꝑa de mõstrãt.
palmas in fronte. celatas habent
quia qͣntũ illos in posterum
uictoria. sequat᷑. iam nc̃ inscĩs
suis oꝑibus ostendunt. uel
certe qͥa fidem ꝑ orientis. spẽ.
ꝑ aqͥlonis. caritatẽ uero ꝑ aus-¬
tralem portã diximꝰ designa¬
ri.notandũ nobis ẽ. qͥa in õri¬
entis porta pictura palmaꝵ
in aquilone. uͦ & meridie. ce¬
latura esse ꝑhibet᷑. quia con¬
tingit sepe ut hii qui
inchoantes sut.nec¬
dũ se. in oꝑib so lidis ac
magnis oꝑibus exercent. Et¬
qui iam feruore sp̃c in uir¬
tutibꝰ excreuerunt. qͥsi in
meridie in scĩs actib mar¬
descunt. In orientis gͦ porta
pictura. ẽ. in aqͥlonis uero &
meridiei celatura. qͥa signũ
uictorie qͦd inchoantib os¬
tenditur. hoc in reuertentibꝰ

Expanded text:
Ipsis enim summis praedicatoribus diIpsis enim summis praedicatoribus dicitur: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem veis est . Qui igitur in vita sua impressa esse sancta opera demonstrant, palmas in fronte caelatas habent, quia quanta illos in posterum victoria sequatur, jam nunc in sanctis suis operibus ostendunt. Vel certe quia fidem per Orientis, spem per Aquilonis, charitatem vero per Australem portam diximus designari, notandum nobis est quia in Orientis porta pictura palmarum, in Aquilonis vero et Meridiei, caelatura esse perhibetur, quia contingit saepe ut hi qui adhuc inchoantes sunt, necdum se in operibus solidis ac magnis exerceant; qui jam fervore spiritus in virtutibus excreverunt, quasi meridies in sanctis actibus inardescunt. In orientis ergo porta pictura est, in aquilonis vero et meridiei caelatura, quia signum victoriae, quod in inchoantibus ostenditur, hoc in revertentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudia. secreta ꝑueniunt..
Alia quoq questio orit᷑. cur
porta atrii interioris posita cõ¬
tra. portã orientis & aqͥlonis di¬
catur. &an ad australẽ portam
pateat tacetur. Sed qͥa ꝑ orien
sos designari. dignũ fuit ut uł de
inchoantib quibus adhuc sol il
tepore est. uł etiam a lapsis sed
ꝑ cõuersionẽ redeuntib aꝑte
diceretur. qͦd eis porta atrii in¬
terioris pateat. quatiuꝰ ex ip¬
sis nos certos faceret. de qͥbus
aubitari potuerat. Hoc autẽ.
de porta australi dicendũ nͣ
erat. qͥa eos ad gaudia inter-¬
na ꝑtingere. qui feruore sp̃c
inuirtutibꝰ ꝑmanent. nullꝰ igno¬
rat. Se quitur Et celate. pal¬
me erant una. hinc & altera in¬
fronte. esse memorant᷑:In ce¬
latura quippe lapidũ. oꝑa. ex¬
teriꝰ esse uident᷑. sed ficut iam
suꝑiꝰ daiximꝰ. pictura palmaꝵ
c̃ ostensio signoꝵ. Nunc .uͦ. cela¬
tura palmarũ dicit᷑. ut bonoꝵ
oꝑum demonstratio designet᷑.

Expanded text:
ad gaudia secreta perveniunt. ad gaudia secreta perveniunt. Alia quoque quaestio oritur, cur porta atrii interioris posita contra portam orientis et aquilonis dicitur, et australis porta, cui pateat tacetur? Sed quia per orientdiximus designari, dignum fuit, ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in tepore est, vel etiam de lapsis, sed per conversionem redeuntibus, aperte diceretur quod eis porta atrii interioris pateat: quatenus ex ipsis nos certos faceret, de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta australi dicendum non erat, quia eos ad gaudia interna pertingere, qui fervore spiritus in virtutibus permanent, nullus ignorat. Sequitur. « Et caelatae palmae erant, una hinc et altera infronte esse memorantur? In caelatura quippe lapidum foris opera esse videntur. Sed, sicut jam superius diximus, pictura palmarum est ostensio signorum. Nunc vero caelatura palmarum dicitur, ut bonorum operum demonstratio designetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ticia cognoscãt. Pateat. por¬
ta ad meridiẽ. ut hii qͥ scĩs
desideriis in uirtutib feruẽt.
sp̃itali intellectu cotidie. in¬
terni gaudii mysteria pent¬
trent. Inter hec autẽ queri
potest. cũ quatuor huiꝰ mũ¬
di partes sint. cur in hoc e¬
dificio heȩ exteriores ñ qua¬
tuor. sed tres porte esse. me¬
morentur Quod recte que¬
rendũ fuerat. si ꝓpheta ñ
dia ꝑtingat. tres solũ mͦ portas
habet. uideł̃ fidem. spem. atq ca¬
ritatem: unã ad orientẽ aliam
ad aqͥlonẽ. terciã ad meridiẽ.
Porta quippe in oriente ẽ. fidc̃
qͥa ꝑ ipsam lux uera. nascitur
in m̃te. Porta ad aquilonẽ spes:
quia unusqͥsq in peccatis posi¬
ricordiã. funditus ꝑit. Unde.
necesse ẽ. ut qͥ ꝑsuã iniqͥtatem
ex tinctꝰ est. ꝑ spem miscđie re¬
uiuiscat. Porta. ad meridiem
caritas. qͥa. in igne amoris ar¬
det in meridiana. etem̃ porta sol in
ad interiꝰ atriũ tendit᷑. quia
ꝑ fidem. spem. atq caritatem

Expanded text:
Pateat porta ad Meridiem, ut hi qui sanctis desideriis in virtutibus fervent per spiritalem intellectum quotidie interni gaudii mysteria penetrent. Inter haec autem quaeri potest, cum quatuor hujus mundi partes sint, cur in hoc aedificio exterioris atrii non quatuor, sed tres portae esse memorantur? Quod recte quaerendum fuerat, si Propheta non dia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem, atque charitatem: unam ad Orientem, aliam ad Aquilonem, tertiaPorta quippe in oriente est fides: quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: quia unusquisque in peccatis posirit, funditus perit: unde necesse est ut qui per suam iniquitatem exstinctus est, per spem misericordiae reviviscat. Porta ad meridiem, charitas, quia in igne amoris ardet. In meridiana etenim porta sol in ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem et charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
iam passi sumꝰ. aut. adhuc
pati possumus. accepta bona
mͣ̃tem ñ eleuant. qͥa eorũ
gaudiũ timor memorie. ma¬
lorũ p̃mit. Et si cũ mala
habemꝰ bonoꝵ reminiscim᷑.
que. aut iam accepimꝰ aut.
adhuc nos posse accipere
sꝑamꝰ. maloꝵ pondꝰ en ani¬
mũ in desꝑationẽ ñ depͥmit.
quia. hunc ad spẽ memoria.
bonoꝵ leuat. S i itaq fr̃s¬
sanctoꝵ exempla. gradunur.
ut nos nec ꝓsꝑitas eleuet:.
nec aduersitas frangat. habe

Expanded text:
jam passi sumus, aut adhuc jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum levat. Si itaque, frsanctorum exempla gradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habe
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. etiã suoꝵ malitiã. equa¬
nimiter ꝑtulit. dicens. Si
ñ dixerũt uiri tab̾nacłi mei.
quis det. de carnib ei ut sa¬
turemur. Quid est gͦ quod
uir sc̃s tot suas uirtutes inter
flagella enumerat: Quid ẽ.
qd ore suo oꝑa que fecerat
laudat. nͥ quia. inter uulnera.
& uerba. que hunc ad desꝑa.¬
tionẽ trahere poterant. ao
spem animũ reformat: Et
qui in ꝓsꝑitate humilis fuit.
reuocatis bonis suis ad memo¬
riam. infractus in aduersitate
ꝑmansit. Cuiꝰ enĩ animum
inter tot flagella illa uerba
ad desꝑationẽ ñ impellerent.
nͥ sibi ad memoriã bona. que.
egerat reuocasset:: Uidit
igitur sc̃s uir m̃tem suam
auditis tot malis ad desꝑa¬
tionem cõcuti. & mirabiliter
studuit in spe certa ex bo¬
nis suis actib solidari. Sic
implet᷑ qͦd scriptũ est. In
die bonoꝵ ne. immemorsis
maloꝵ. &. in die maloꝵ ne
immemor sis bonoꝵ Pi e¬
nim cũ bona habemꝰ ma¬
lorũ reminiscimur. quȩ aut

Expanded text:
fuit, et etiam suorum malitiam aequafuit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad spem animum reformant? 1390 Et qui in prosperitate humilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. simul affucti animũ ad de¬
sꝑationẽ p̃munt. sed uirtuite
sp̃c plenꝰ. carnis uulnerib ia-¬
cens. m̃tis robore. stans. cõtra
desꝑationis impulsũ. redurit
ad memoriã bona quȩ egerat.
Quia misericors fuerat: dicit
Quia & discipline. custos &be¬
nignus. dicit. Cumq sederẽ
quasi rex circũstante. exerci¬
tu. erã. tam̃ merentiũ cõsolator.
Qua humilis fuerat. dicit Si
contempsi subire iuditium
cum seruo meo & ancilla mea.
cũ disceptarent aduersum
me. Quia hospitalis fuerit.
fatetur. Si despexi p̃tereuntẽ.
eo qͦd ñ haberet indum̃tum.
Qiia largꝰ in donis. dicit. Siñ
bene dixerunt mͥ latera eiꝰ &
de uelleribꝰ ouiũ mearũ ca¬
lefactus ẽ. Quia iuolentꝰ non
fuerit. testatur dicens. Si le¬
uaui suꝑ pupillũ manũ meã.
cũ uiderẽ me in porta. suꝑio¬
rem. Quia de inimici ꝑiculo
numquã exultauerit. dicit.
Gi gauisus sũ ad riunã. eius.
qui me oderat. Quia. patienᷤ

Expanded text:
num simul afflictum animum ad denum simul afflictum animum ad desspiritus plenus, carnis vulneribus jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit:Quia et disciplinae custos et benignus, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante me exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerit, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerit, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam egissent. Cinis ergo
sicut. panis comedit᷑. qͣndo
ad auctoris sui gr̃ãm pec¬
cator ꝑpenitentiã sicut in¬
nocens reuocat᷑. Porta igit᷑
ad aqͥlonẽ habet fenestras.
habet uestibulũ. habet sculp¬
turas. qͥa cũ peccator ad ui¬
tam post culpas reducitur.
sepe lum̃ contẽplationis ac¬
cipit. atq de ipsa memoria
iniquitatis sue. gr̃a. magne.
humilitatis. bone quoq oꝑatio¬
nis efficatiã. ut om̃e qͦd fieri p̃¬
cipitur. in uita ᷤ quasi sculptum

Expanded text:
tentiam egissent. » Cinis ergo tentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑbibet᷑. que porta ad o¬
rientẽ. fenestras scił contẽ¬
plationis. uestibulũ humili¬
tatis. sculpturas bone oꝑa¬
tionis. Om̃s enĩ qui ꝑ hoc
uersatione. & ininnocentia
ꝑstiter unt. portã ad orien¬
tem habent. qͥa eis ce lestis
regni aditꝰ patet a lumino
quod acccꝑunt. Et om̃s
qui in peccatis post modũ
lapsi torporis sui frigore
sunt dep̃ssi. sed ꝑ penitentũ
redeunt. & ad amorem celes¬
tis patrie recalescunt. por¬
tam ao aquilonẽ habent. qͥa
ecis etiã post peccati sui fri¬
gora regni aditꝰ ꝑ miscdiam
patet. Ea gͦ habere dicit᷑
porta ad aquilonẽ que. ha¬
bet porta ad orientẽ. quia
& conuersi peccatores sic
ditant᷑ uirtutib sicut. illi
sunt diuites qͥ cadere inpec¬
cato utarunt. Unde. & sal¬
mistȩ uoce ꝑ dñm dicit᷑.
Cinerem sicut panẽ man¬
ducabam. qͥa sic penitentes
recepit ut iustos. Scͥptũ
quippe ẽ. de peccatorib o
lim in cilicio & cinere peni¬

Expanded text:
re perhibetur, quae porta ad ore perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc versatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad Aquilonem quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: Cinerem sicut panem manducabam , quia sic poenitentrecepit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ercet. Cuncta autẽ bona o
tactum. gustũ. odoratũ. Qui¬
narius uͦ numerꝰ ꝑ semet ipsũ
ductus. ad uicesimũ & qͥntum
ꝑuenit. qͥa bona oꝑa cũ agi
ceꝑint. ꝑ feruorẽ animũ ad
augm̃tum excitant. & ꝑ semet.¬
ipsa multiplicant᷑ Unde & la¬
titudinẽ in m̃te faciunt. ut
ñ sit angusta ꝑ teporẽ. sea ex¬
pansa in bonis actib ꝑ carita¬
tem. Omĩs enĩ torpor tepo-¬
ris. angustia. ẽ. Omĩs uͦ benig¬
nitas caritatis. magna latitu¬
do. Nam & si res desunt quȩ
fortasse indigenti ꝓximo
p̃beantur. ampla ẽ. substan¬
tia uoluntatis bone. que
sufficit ad regni retͥbutio¬
nem. sicut scͥptum ẽ. In ter¬
ra pax hominib bone uolui¬
tatis. Sequitur. E enestre¬
ture. scđm m̃surã. porte
que respitiebat ad orientẽ.
Cuncta hec iam suꝑiꝰ latius
dicta sunt. & idcirco sermo¬
ñ debet morosa expositio¬
ne tardari. Hoc tam̃ mag¬
noꝑe notandũ ẽ. qͦđ porta
ad aqͥlonem ea omĩa habe¬

Expanded text:
ercet. Cuncta autem bona opercet. Cuncta autem bona optactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus, ad vicesimum et quintum pervenit, quia bona opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo. Nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae voluntatis . Sequitur: VERturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habe
Abbreviated transcription (Latin):
sulgentẽ. Qui intellectus qͥa
esse debet ꝑ omĩa circũspec¬
tus & cauta sollicitudine. ui-¬
gilantiũ unitꝰ. recte ꝓcircłos
designatur Et notandum
quod a latere & summitate.
iubent᷑ ansule uł circuli
in cortinis fieri. quia p̃cep¬
ta celestia & intellectꝰ sp̃ua¬
lis. ñ solũ nos debet sur sũ
in d̾i amore suspendere. s
etiam ꝓximo in caritate so¬
ciare. In eo enĩ qͦđ condi¬
torẽ nr̃m diligimꝰ. quasi
ꝑ suꝑiores ansulas in aere
pendemꝰ. Inco uͦ. qͦd sicut
nosmet ipsos ꝓximos amamꝰ.¬
ansulas & circulos alatere. ha¬
bemus. ut cortine. tab̾naculi.
idẽ. fideliũ anime ꝑ caritatem
coniuncte. sint. & ñ ꝑ discordiã
diuise. Unde & hic post longitu¬
dinẽ qͥnquaginta cubitorũ
ꝓtinꝰ latitudo subiungit᷑ ui¬
ginti & qͥnq cubitoꝵ. Que
uideł latitudo. ad caritatem
ꝓximi ꝑtinet. Ipsa enĩ in fratrũ
amore se dilatat. atq erga eos
om̃e quod potest bonioꝑis ex¬

Expanded text:
fulgentem. Qui intellectus, quia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautae sollicitudinis vigilantia munitus, recte per circulos designatur. 5. Et notandum quod a latere et summitate jubentur ansulae, vel circuli in cortinis fieri, quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum debet nos sursum in Dei amorem suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divisae. Unde dinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum; quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amore se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͥnquagenariũ numerũ
ad ȩternã requiẽ ꝓucam᷑.
ctiam hoc nos omĩno instru¬
it. qͦd in tabnaculo decem
cortine uisse sunt fieri.
que haberent ansulas qͥn¬
quagenas. & circulos aure¬
os quinquagenos. a latere &
sũmitate. Cortine tab̾na¬
culi scĩ om̃s sunt. qͥ ex di¬
uersis uirtutũ coloribꝰ
unt. Qui interiora uelant.
xexteriora omĩmͦ exornãt.
qͥa. eorũ uita in qͣntũ ui¬
detur ornam̃tũ est. & eoꝵ
intellectus abscondait᷑. dum
cȩlestia que in m̃te seruãt
& dicere ñ possunt. in eis
aliquomodo uelantur. Recte
autẽ decem cortine sunt. qͥ a
ꝑ decalogi custodiã. ipsa scõꝵ
corda ꝑfecerunt. Lacinctine
uͦ ansule cortinarũ fieri qͥnqͣ¬
ginta p̃cepta sunt. Lacinctus
celi speciẽ habet. Ansule gͦ
cortinarũ sunt p̃cepta celes¬
tia. in quib ligant᷑ anime ut
ab inferioribꝰ subleuate suptꝰ
pendeant. Que uidel ansule
habent & circulos aureos. in¬
tellectũ scił uera sapientia.

Expanded text:
per quinquagenarium numerum 1379 per quinquagenarium numerum 1379 ad aeternam requiem provocamur, etiam hoc nos omnino instruit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et summitate . Cortinae etenunt, qui ex diversis virtutum coloribus unt. Qui et interiora velant, et exteriora omnimodo exornant, quia eorum vita in quantum videtur, ornamentum est; et eorum intellectus intus absconditur, dum coelestia quae in mente servant, et dicere non possunt, in eis aliquo modo velantur. Recte autem decem cortinae sunt, quia per Decalogi custodiam ipsa sanctorum corda profecerunt. Hyacinthinae vero ansulae cortinarum fieri quinquaginta praeceptae sunt. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae habent et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
re se thalamos ostendit.
Que porta habet. & frontem.
quia sunt in pdicatoris ui¬
ta. aꝑta. oꝑa que uident᷑.
Habet. & ante frontẽ uesti¬
bulum. qͥa pͥusquã bona
oꝑa. insinuet. p̃dicat. fidẽ
ꝑ quã anima humiliter
ueniens. ad bonoꝵ actuum
altitudinẽ subleuat᷑. Que
cuncta scđm m̃surã. por¬
te pͥoris sunt. uixta hoc
eiꝰ. uiginti qͥnq cubitorũ¬
latiꝰ me dixisse meminis¬
tis. Per qͥnquagenarium
enĩ numerũ requiẽ aixi¬
mus figurari. qͥa. & qͥnqua¬
gesimꝰ annus ueteri ppło
in requiẽ datus ẽ. qͥ appel¬
latus ẽ. iubeleus: & septena¬
rius numerꝰ ꝑ quẽ hoc
om̃e tempus euoluitur.
septies multiplicatus ad qua¬
araginta & nouẽ ducitur.
Cui monas additur. qͥa in u¬
nius contẽplatione reqͥes
eterna ꝑficitur. Isdem gͦ
qͥnquagenariꝰ numerꝰ nõ¬
bis in longitudine. ẽ. quia
puenire ad illam requiẽ
ñ potest. nͥ qui ad eã spem
suam mͦ tendere longani-¬
miter potest. Quia enim

Expanded text:
re se thalamos ostendit. re se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevetur. Quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxta hoc m viginti quinque cubitorlatius me dixisse meministis . Per quinquagenarium enim numerum requiem diximus figurari, quia et quinquagesimus annus veteri populo in requiem datus est, quia appellatus est jubilaeus; et septenarius numerus, per quem hoc omne tempus evolvitur, septies multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur. Cui monas additur, quia in unius contemplatione requies aeterna perficitur. Idem ergo quinquagenarius numerus nobis in longitudinem est, quia pervenire ad illam requiem non potest, nisi qui ad eam spem suam modo tendere longanimiter potest. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
les incipiunt. quales se esse
pris inaniter putauerunt.
Hii itaq cũ a portis exterio¬
ribus usq ad interiorẽ por¬
tam ꝑboni studii atriũ dif¬
feruntur: hoc ipsũ in eis atri-
um centũ centũ cubitis m̃su¬
ratur. quia ailatione & exer¬
citio. in scã cotidie ꝑfectione.
ꝓfitiunt. & ꝑ cotidiana deside¬
cubitis interiꝰ atriũ m̃surari.
Iacirco gͦ a portis usq ad por¬
tam centum sunt cubiti. ut
quasi quȩ dã more unde
fit ipsa dilatio uiuendi. ꝑ
quã cotidie. in uirtutibus
crescat᷑. ut ad interiorem
aditũ ꝑfectiꝰ ꝑueniatur.

Expanded text:
les incipiunt quales se esse les incipiunt quales se esse prius inaniter putaverunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque ad interiorem portam per boni studii atrium differuntur, hoc ipsum um centum cubitis mensuratur: quia dilatione et exercitio in sancta quotidie perfectione proficiunt, per quotidiana desidecubitis interius atrium mensurari. Idcirco ergo a portis usque ad portam centum sunt cubiti, ut quasi quaedam mora eundi sit ipsa dilatio vivendi, per quam quotidie in virtutibus crescitur, ut ad interiorem aditum perfectius perveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc desiderio faciunt. nͥ
quod iam a portis exte¬
rioribꝰ ꝑ atriũ interius
ad portam currunt: Qui¬
busesepe euenit. ut cum
se uiderint magno cȩ¬
lestis gr̃e munere com¬
punctos. iam se ꝑfectos ex¬
istiment. & obedientes pu¬
tent: sed qͥa nullꝰ est. qui
dura. p̃cipiat. patientes. e̾ᷤᷤ
se credunt. qͥa nemo eos
ꝑ contumelias & aduersi¬
tates pulsat. Et plerũq
contingit. ut spĩtale
ministerium uel inuiti susci-¬
piant. atq ad gub̃nationẽ fide¬
lium deducant᷑. Qui cum
magnis tribulationib fuerĩt.
hinc inde pulsati. turbati m̃¬
te se se imꝑfectos inueniunt.
qui non pulsati ꝑfectos se. t̾e
crediderunt. Qua exre. agit᷑.
ut se ad semet. ipsos colligant.
& apd se taciti obpbriũ sue
infirmitatis crubescant. atq
ex ipsa sua confusione robo¬
rati. contra aduersa patien¬
tiam opponant. ex tͥbulatio¬
ne ꝓfitiant. qͥ prius in ocio
ex ipsa sua. securitate tor¬
pebant. Et ueraciter esse ta¬

Expanded text:
in hoc desiderio faciunt, nisi in hoc desiderio faciunt, nisi quod jam a portis exterioribus per atrium interius ad portam currunt? Quibus saepe evenit ut cum se viderint magno coelestis gratiae munere compunctos, jam se perfectos existiment, et obedientes putent; sed quia nullus est qui dura praecipiat, patientes esse se credant, sed quia nemo eos per contumelias et adversitates pulsat. Et plerumque contingit ut spiritale ministerium vel inviti suscipiant, atque ad gubernationem fidelium deducantur. Qui cum magnis tribulationibus fuerint hinc inde pulsati, turbati mente, sese imperfectos inveniunt, qui non pulsati, perfectos se esse crediderunt. Qua 1384 ex re agitur ut se ad semetipsos colligant, et apud se tacite opprobrium suae infirmitatis erubescant, atque, ex ipsa sua confusione roborati, contra adversa patientiam opponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipsa sua securitate torpebant. Et veraciter esse ta
Abbreviated transcription (Latin):
exire iam de carne cõcupis-¬
cunt. atq ad uitã p̃sentẽ re¬
dire post fletꝰ nolunt. sed ta¬
men differunt᷑. ut dilatꝰ amor
ex ipsa. sua. dilatione ꝓfitiat.
& ardente. de siderio. qͣsi q̃d
negatur crescat. Sic in re¬
gione ierassenoꝵ qui liberatꝰ
a legione demonũ fuerat. ire¬
iam cũ dño uolebat. sed tam̃
ei dicit᷑. Reuertere in domũ
tuam. & narra quanta. tͥ fece-
rit dñs. Sic sponsa in canti¬
cis canticoꝵ scĩs desideriis
anxia. loquitur dicens. Inlec-¬
tulo meo ꝑ noctes que siu
quem diligit anima. mea
quesiui illum. & ñ inuemi
In lectulo enĩ dilectũ que¬
rit. qͣndo in ipso suo ocio
& uacatione quẽ appetit.
lam uidere anima dñm
concupiscit. iam ad eum
exire desiderat. iam carere
p̃sentis uite tenebris an¬
helat. S ed querit illum
& ñ inuenit. qͥa quamuis
magno amore desideret.
adhuc tam̃ ei ñ cõcedit᷑
uidere quẽ amat. Tales
itaq scõrũ m̃tes. qͥd aliud

Expanded text:
exire jam de carne concupisexire jam de carne concupiscunt, atque ad vitam praesentem redire post fletum nolunt. Sed tamen differuntur, ut dilatus amor ex ipsa sua dilatione proficiat, et ardenti desiderio quasi quod negatur crescat. Sic in regione Gerasenorum qui liberatus a legione daemonum fuerat jam cum Domino ire volebat, sed tamen ei dicitur: Revertere in domum tuam, et narra quanta fecerit tibi Dominus . Sic sponsa in Canticis canticorum sanctis desideriis anxia loquitur, dicens: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea. Quaesivi illum, et non inveni . In lectulo enim dilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione quam appetit jam videre anima Dominum concupiscit, jam ad eum exire desiderat, jam carere praesentis vitae tenebris anhelat. Sed quaerit illum, et non invenit, quia quamvis magno amore desiderat adhuc tamen ei non conceditur videre quem amat. 12. Tales itaque sanctorum mentes quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
diũ misc dies. ꝑ scientiã discre¬
ti. pm̃tis fortitudinẽ liberi.
ꝑ consiliũ cauti. ꝑ intellectũ
ꝓuidi ꝑ sapientiã maturi.
sed adhuc quibusdã necessi¬
tatib obligati. hui mundi cu¬
ris inseruiunt: & unde iam
ex magna. parte excusserũt
animũ. ibi adhuc tenentur
inuiti. Cumq suꝑ imposita.
terrene occupationis portãt
onera: minꝰ in p̃ceptis celestib
exercent᷑. A nhelare medullitꝰ
ad eternã patriã ñ uacat. ip¬
sa in eis sua ali quomͦ deside¬
ria. languescunt. qͥa. animũ
curis temꝑalib p̃peditũ uera
gaudia quȩ cognouit amare
tantum non licet quantũ libet.
Hii plerũq auigo mundi colla
m̃tis excutiunt. om̃ia. desert.
terrene cure pondera depo¬
nunt. atq ut ad celeste desi¬
deriũ latiꝰ animi sinꝰ laxent.
uitam remotam petunt. &
in ea. scĩs p̃cib intenti. sacris
meditationib dediti. cotidia¬
no se fletu affitiunt. & uetus¬
tatẽ cordis igne amoris con
in ipso suo desiderio accensi.

Expanded text:
cientiam discreti, per mentis fortitudinem liberi, per consilium cauti, per intellectum providi, per sapientiam maturi; sed, adhuc quibusdam necessitatibus obligati, hujus mundi curis inserviunt, et unde jam ex magna parte excusserunt animum, ibi adhuc tenentur inviti. Cumque superimposita terrenae occupationis portant onera, minus in praeceptis coelestibus exercentur. Anhelare medullitus ad aeternam patriam non vacat, ipsa in eis sua aliquo modo desideria languescunt, quia nimirum curis temporalibus praepeditum vera gaudia quae cognovit amare non tantum licet quantum libet. Hi plerumque a jugo mundi colla mentis excutiunt, omnia deserunt, terrenae curae pondera deponunt, atque ut ad coeleste desiderium latius animi sinum laxent, vitam remotam petunt, et in sanctis precibus intenti, sacris meditationibus dediti, quotidiano se fletu afficiunt, et vetustatem cordis igne amoris conf plerumque, in ipso suo desiderio accensi,
Abbreviated transcription (Latin):
qui aditũ atrii interĩor is
iuidet. ꝓfecto necesse ẽ. ut
ꝑ uitã ꝑfectionis currat.
ut a porta inchoationis
usq ad consũmationis in¬
gressum ꝓueniat. Mensu¬
retur gͦ atriũ interiꝰ. quod
a portis exteriorib usꝙ ad
portã interiorẽ tenditur
centũ cubitis. ut qͥ intrare
amando cepit. latitudinẽ
ꝑfectionis habeat in nĩte. qua¬
tͣnsitoria cuncta despiciens.
quo usq ad gaudia. secreta
ꝑueniat. ꝑ at̾riũ ꝑfectionis
currat. Sunt etenĩ multi qͥ
iam inseptẽ gradib aditum
porte exterioris intrauert¬
ut uixta quendã suꝑnę dis¬
pensationis notũ ꝑtimorem

Expanded text:
qui aditum atrii interioris videt, profecto necesse est, ut per vitam perfectionis currat: ut a porta inchoationis usque ad consummationis ingressum perveniat. Mensuretur ergo atrium interius, quod a portis exterioribus usque ad portam interiorem tenditur, centum cubitis: ut qui intrare amando coepit, latitudinem perfectionis habeat in mente: quatransitoria cuncta despiciens, quousque ad gaudia secreta perveniat, per atrium perfectionis currat. Sunt etenim multi, qui jam in septem gradibus aditum portae exterioris intraverunt, juxta quemdam supernae disp
Abbreviated transcription (Latin):
& m̃sus ẽ frontẽ eiꝰ & uestibu¬
lum eiꝰ. uixta m̃suras suꝑi¬
ores. t fenestras eiꝰ & uesti¬
bula in circuitu. sicut fenes¬
tras ceteras Quinqͥginta
cubitoꝵ longitudinẽ. & lati¬
tudinẽ uigiti qͥnq cubi¬
torum & in gradib septem
ascendebat᷑ add eã & uesti¬
bulum ante fores ei Cunc¬
ta hec in orientis & aqͥlonis
porta iam dicta sũt. & cõ¬
gruum ñ est. ut ea que
semel & scd̃o exponentes
diximꝰ. sepiꝰ replicemus.
Notandũ tam̃ nobis ẽ. qͥa
in spĩtali edificio. alter ad¬
itus ad orientẽ. aliꝰ ad aqui¬
lonẽ. atq aliꝰ add austrum pa¬
tet. Sicut enĩ aquilonis fri¬
gore peccatores. ita ꝑ austͦ lem
uiam feruentes sp̃u designan¬
tur. qͥa calore scĩ sp̃c accensi
uelut in meridiana luce uir¬
tutib excrescũt. P ateat. itaq
porta ad orientẽ: ut hi qͥ sa¬
cram̃ta fidi bene inchoaue¬
runt. & nulla post modũ ui¬
ciorũ ꝓfunditate dimersi sũt.
ad gaudia secreta ꝑueniant.

Expanded text:
stibulum ejus juxta mensuras superiores; et fenestras ejus, et vestibula in circuitu, sicut fenestras caeteras, quinquaginta cubitorum longitudinem, et latitudinem viginti quinque cubitorum. Et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et vestibulum ante fores ejus. 13. Cuncta haec in Orientis et Aquilonis porta jam dicta sunt, et congruum non est ut ea quae semel ac secundo exponentes diximus saepius replicemus. Notandum tamen nobis est quia in spiritali aedificio alter aditus ad Orientem, alius ad Aquilonem, atque alius ad Austrum patet. Sicut enim Aquilonis frigore peccatores, ita per Australem viam ferventes spiritu designantur, qui, calore sancti Spiritus accensi, velut in meridiana luce virtutibus excrescunt. Pateat itaque porta ad Orientem, ut hi qui sacramenta fidei bene inchoaverunt, et in nulla postmodum vitiorum profunditate demersi sunt, ad gaudia secreta perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑa. Nam ei ꝑ angelum
dicitur. O rationes tue & ele¬
mosine ascenderunt. in con¬
spectu di Si enim do uero
& ante baptismũ ñ credide¬
rat. quem orabat:: uel qͦ mͦ
hunc omp̃s d̾s exaudierat.
si ñ ab ipso se inbonis ꝑfici
petebat: Sciebat igitur cre¬
atorem om̃ium đm. sed qͥa
eiꝰ omp̃s filiꝰ incarnatꝰ esset
Scriptum namq ẽ. Sine fido.¬
impossibile est placere do Ridẽ
gͦ habuit. cuiꝰ orationes & ele¬
mosine placere potuerant. Bo

Expanded text:
ad opera. Nam ei per Angelum ad opera. Nam ei per Angelum dicitur: Orationes tuae et eleemosynae ascenderunt in conspectu Dei . Si enim Deo vero et ante baptismum non crediderat, quem orabat? vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis perfici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum, sed quod ejus omnipotens Filius incarnatus esset Scriptum namque est: Sine fidimpossibile est placere Deo . Fidem ergo habuit, cujus orationes et eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
gradib ad portã. ascendi¬
muis. ꝑ quã nobis aditꝰ uite
spitalis aꝑitur. B ene autem
dicit᷑. quia uestibulũ erat.
ante eam. qͥa nͥ quis prius
humilitatẽ habuerit. ad
hos gradꝰ donoꝵ sp̃italiũ
ñ ascendit: sicut scriptũ ẽ
guꝑ quẽ requiescet sp̃c meus.
nisi suꝑ humilẽ & qͥetum
& trem̃tẽ sermones meos:
De quo ꝑ psalmistã dicit᷑. As¬
census in corde eiꝰ aispo¬
suit. in ualle lacrimarum.
conuallis quippe. humilis
locus ẽ. Et peccator qͥsq
dum se in lacrimis humili¬
ter affligit. in corde. ꝑ as¬
censũ uir tutũ ꝓficit. Qui¬
Potest. quoq ꝑ uestibulũ fides
intelligi. ipsa quippe ẽ. ante¬
a d fidem uenimꝰ. & post mo¬
dum ꝑ sp̃italium donoꝵ gra¬
dus. celestis uite aditũ intra¬
mus. Non enĩ uirtutibꝰ ue¬
nitur ad fidem. sed ꝑfidem
ꝑtingit᷑ ad uirtutes. Cor ne¬
lius enĩ centurio cuiꝰ ele¬
mosine ante baptismũ angło
teste laudate sunt. ñ oꝑibꝰ
uenit. ad fidem. sed fide uenit

Expanded text:
portam ascendimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperitur. Bene autem dicitur quia vestibulum erat ante eam, quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendit, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est anad fidem venimus, et postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intramus. Non enim virtutibus venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim Centurio cujus eleemosynae ante baptismum, Angelo teste, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem, sed fide venit
Abbreviated transcription (Latin):
git malũ qͦd agentẽ grauat.
quomͦ potest honũ solidari
qͦd adiuuat: Itaq a cõsilio
ascendamꝰ ad intellectum:
Sed qͥd̃ si intellectus magno
quidem acumine uigilet.
& moderareͥ se. nesciat ꝑ ma¬
turitatẽ. Ab intellectu gͦ
ascendatur a sapientiam.
uia igit᷑ ꝑtimorẽ surgimꝰ
ad pictatẽ. ꝑ pietatẽ ad sci¬
entiã ducimur. ꝑ scientiam
aa fortitudinẽ roboramur.

Expanded text:
git malum quod agentem gravat, git malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fo
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatã miscdiam errare
solet. si fortasse peꝑcerit qͤ
parcenda ñ sunt. Peccata e¬
nim que feriri gehenne igni-¬
bus possunt. discipline sunt
uerbere corrigenda. Sed in¬
ordinata pletas cũ temꝑalit̾
parcit. ad eternũ supplicium
ꝑtrabit. Ut gͦ uera. & ordinita.
sit pictas: ad gradũ est aliũ¬
subleuanda id ẽ. ad scientiã.
pumiat. uł qͥđ ex miscdia
dimittat. Sed quid si sciat
quid agere quisq debeat.
uirtutẽ uͦ agendi ñ habeat:
Scientia gͦ nr̃a crescat. ad for¬
titudinẽ. ut cũ uidet. quiad
agendũ sit. hoc agere ꝑm̃tis
fortitudinẽ possit. ne timo¬
re trepidet. & pauore cõ lap¬
sa ñ ualeat bona defendere.
que sentit. Sed sepe fortitu¬
do si in puida. fuerit. & minꝰ
cõtra uicia circũspecta. ipsa
sui p̃sumptione in casũ ruit
Ascendat gͦ ad cõsiliũ. ut p̃u¬
dendo p̃muniat. om̃e quodi
agere fortiter potest. Sed
esse cõsiliũ ñ potest. si intel¬
lectus de ẽ. quia qͥ ñ intelli¬

Expanded text:
ordinatam misericordiam errare ordinatam misericordiam errare solet, si forte pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas, cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pisublevanda, id est ad scientiam, puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelli
Abbreviated transcription (Latin):
descendendo magis quã ascen¬
dende numerauit. uidel sapi¬
entiam. intellectum. cõsiliũ. for¬
titudinẽ. scientiã. pictatẽ. timo¬
rem. Et cũ scriptũ sit. initium
sapientie timor dñi. constat ꝓ¬
culdubio qͥa a. timore ad sapi¬
entiam ascendit᷑. ñ autẽ a sapi¬
entia ad timorẽ redit᷑. quia ni¬
morem Propheta. gͥ quia de
celestibus ad ima loquebatur.
cepit magis a sapientia. & des¬
cendit ad timorem. Sed nos
qui a terrenis ad celestia ten¬
dimus. cosdem gradꝰ ascen¬
dendo numeremꝰ. ut atimo¬
re ad sapientiã ꝑuenire ua¬
ascensionis gradꝰ ẽ. timor dñi.
scđ̾s pietas. tertiꝰ scientia.
quartꝰ fortitudo. quintꝰ con¬
siliũ. sextus intellectus. septi¬
mus sapientia. Est enĩ tuor
timor ẽ. si cũ eo pietas ñ est:
Qui enĩ misereri ꝓximo igno¬
rat. qͥ cõpati er tͥbulationi
dissimulat. huiꝰ timor ante
omĩpotentis d̃i ocłos nullꝰ
est. qui ñ subleuat᷑ ad pie¬
tatem. Sed sepe pietas ꝑ in¬

Expanded text:
endendo numeravit. Videlicet sapientiam et intellectum, consilium et fortitudinem, scientiam, pietatem et timorem. Et cum scriptum sit: Initium sapientiae timor Domini , constat procul dubio quia timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur. morem . Propheta ergo, qui de oelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremre ad sapientiam perveniaascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est enim timor timor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, qui non sublevatur ad pietatem: sed saepe pietas per in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sc̃i sp̃c septisormẽ grãm aditꝰ
nobis uite celestis aꝑitur. Quã
septiformẽ grãm. ysaias in ipso
nr̃o capite. tił in eiꝰ corꝑe quod
sumus enumerans dicit. Reqͥes¬
cet suꝑ eum sp̃c sapientie. &
intellectus. sp̃c consilii & forti¬
tudins. sp̃c scientie & pietatis.

Expanded text:
 Spiritus septiformem gratiam aditus nobis coelestis vitae aperitur. Quam septiformem gratiam Isaias in ipso nostro capite, vel in ejus corpore quod sumus, enumerans dicit: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et piet
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sic bouis nomine. sapiens¬
designat᷑. Unde scͥptũ est. Non
iunges bouẽ & asinũ. idẽ. sapi¬
entem cũ stulto inp̃dicatione
ñ sociabis. Sic ꝑ bouẽ fatiuis
figurat᷑. sicut de eo qͥ tur pitu¬
aine amoris captus ẽ. dicitur.
S. tatimq cam sequitur q̃sibos
ductus ad uictimam. idẽ. sic̃
fatuus tͣhitur ad mortẽ. Hec
igitur dixi. ne qͥa portã sig¬
nificare dñm uł p̾dicatores
uł scͥpturã sacram. uł fidem
ex posui. ubicũq iam in hoc ꝓ¬
pheta porta legit᷑. significare.
aliud. ñ credat᷑. Cũ enim de
una porta ꝓpheta diutiꝰ lo¬
queret᷑. recte fides intellecta
est. qͥa una ẽ omĩum electoꝵ
fides. Cum u̾ alie porte no¬
minantur. intelligiora p̃dica¬
torũ possunt ꝑ que uera
uita cognoscit᷑. & ꝑ que ascen¬
ditur ad sacram̃toꝵ sp̃ualium
cognitionẽ. Nam porta ꝑ
quam signari fidẽ diximus.
notandũ nobis ẽ. quia infe¬
rior appellat᷑. In hac enĩ uita
dũ sumꝰ. quasi in imo positi

Expanded text:
legenut in sacro eloquio cum ovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dicitur: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem exposui, ubicunque 1377 jam in hoc propheta porta legitur signare aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi
Abbreviated transcription (Latin):
seruoꝵ d̃ĩ. Omelias quȩ in beatohie¬
rechiele propheta. ita ut coram ppło
loquebar exceptȩ. sunt. multis curis
irruentib in abolitione. reliqueram.
S post annos octo petentib fr̃ibus
note rioꝵ scedas requirere. studui. easq
fauente. dño tnscurrens. in quantũ
ab angustiis tribulationũ licuit em̃¬
daui. Tua. itaq dilectio has sibi ad
legendum mitti poposcerat. sed ual¬
de incongruũ credidi. ut aquam
despicabilem hauriret. quã. constat
de beatoꝵ patrũ ambrosii atq au-¬
gustini torrentibus. ꝓfunda atq ꝑ¬
spicua fluenta assidue. bibere. Sed
rursum dum cogito quod sepe in¬
ter cotidianas delicias &ĩa. uiliores
cibi suauiter sapiunt. transmisi mi¬
nima legenti potiora. ut dum ci-¬
bus grossior uelut. ꝓ fastidio sumi¬
tur. ad suptiliores epulas aindius
redeatur¬

Expanded text:
servorum Dei. Homilias quae in beatum Ezechielem prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur
Abbreviated transcription (Latin):
nostra uirtute. presumimus:
sed in eo qui linguas infantium
facit disertas. quia spiritus dñi
repleuit orbem terrarũ & hoc
quod continet. omnia. scientiã
habet. uocis. Omp̃s enim deus
sermo pat̾s omĩpotentis est. & qͥ
de illo loqui concupiscimꝰ. muti
in illo nullo modo erimus Ba¬
bit uerba utilia omp̃s uerbum.
quod ꝓ nobis incarnatũ iuuit ꝙ
regnat cũ patre. in unitate sp̃c
sancti deus. ꝑ omĩa scła scłorum

Expanded text:
nostra virtute praesumimus, nostra virtute praesumimus, sed in eo qui linguas infantium facit disertas, quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
est. si cũ ipsis non erat. cur eos ne
caderent ascendere. ꝓhibebat. Si
cum ipsis erat. quid est quoo
ait. non enim sum uobiscum::
Sed mira dispensatione disci¬
pline ac miscđ̾ie & cum ipsis
erat. & cum ipsis ñ erat. Cum ip¬
sis non erat ut uincerent sed ta¬
men cum ipsis erat. ne. ab hosti¬
bus ꝑirent. O ineffabilia pieta¬
tis uiscera. culpas insequitur. &
tamen peccantes ꝓtegit Pratum
se indicat. & tam̃ ab hostib de¬
fendit. Sic plerumq paruulo
filio delinquenti irascit᷑ mater:
reprehendit. increpat. uerberat.
sea si hunc in preceps ire con¬
spererit. ubi in mortis ꝑiculum
ruat. manum tendit &. tetinet:
& que. sic irata uerberauerat ac
si non diligeret. sic diligendo re¬
tinet. ac si irata non uerb̾asset.
Hec in sola p̃fatione colloq̃nte
nauign nr̃i quasi intra portum
exerticiũ fecimus. ut ad indagan¬
da ꝓphetie misteria uelut in
imm̃sitate pelagi post uela
pandamus. Q uod tam̃ non in

Expanded text:
est, si cum ipsis non erat, cur eos ne est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in