comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in consiliis ẽẽ memorauit: Missis aũt predicatorib: quid pre¬
clamat Ruinȩ nãq illius: uoces enis sunt. Qui enim tot attri¬
tus ꝑcussionib a gła sua cecidit: quasi iam nobis e ꝓprimo regnũ
aliud qͦd sequitur ostendit Ipsis iam ꝙ ã qi b amat᷑: amaruis:
Ipsȩ euis ruinȩ predicant: quod amandus ñ eit Si enĩ ruinã
sui domus quassata minaretur: qͥsqͥs in illa habitaret fugeret
Et qui stantem dilexerat: recedere quantotius a cadente festinaret:
Si igitur mundus cadit. et nos eum amando amplectimur.
opprimi uolumus potius quam habitare : quia nulla nos
ratio a riuna illuis separat. quos eius passionibus amor ligat:
facile ergo est nunc iam cum destructa omnia cernimus:
animum nostrum ab eius dilectione disiungere. Sed hoc
illo in tempore difficillimum fuit: quoniam tunc predicare
celorum regnum inuisibile mittebantur. cum longe lateq

Expanded text:
in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praein consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praeclamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque
Abbreviated transcription (Latin):
qui saluandi non erant. tunc in illa erant. qui necdum ad ui¬
tam reparari merebantur. nec tamen grauius de contempta p̃¬
dicatione iudicari: Subtili gͦ occultoq iudicio. a quorumdã
aurib predicatio scã subtrahitur. quia suscitari per grão
non merentur: Unde necesse ẽ fr̃s km̃i. ut in omne quod agi¬
mus. omnipotentis suꝑ nos dei consilia occulta timeamus:
ne dum mens nr̃a exterus fusa. a sua se uoluptate non reuo¬
cat. intus contra eam uidex terribiliter aduersa disponat Qd̃
bene psalmista intuens ait uenite ꝙ. iudete oꝑa dñi: quam ter¬
ribilis in consiliis suꝑ filios hominũ:. Uidit namq qͦs alius mi¬
sericorditer uocat᷑: alius iusticia exigente reppellit᷑ Et quia alia
parcendo. alia dñs irascendo disponit: expauit quod penetra¬
re non potuit Et quẽ non solum inuestigabilem in quib¬
dam suis sententiis. s etiam inflexibilem uidit: terribilem¬

Expanded text:
qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad viqui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoquauribus praedicatio 259 sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necesse est, fratres charissimi, ut in omne quod agimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit, et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem
Abbreviated transcription (Latin):
dd̃ ꝓredemptione gentiũ uenit: cũ samaritanos coiti¬
die ad fidẽ uocari conspicimꝰ. quid ẽ qͦd in p̃dicatione
discipłos mutens dicit. in uiã gentiũ ne abieritis. & in ci¬
uitates samaritanoꝵ ne intraueritis.s potius ite ad oues
quȩ ꝑierꝰ nt domus isrł. nisi hoc qͦd ex facti fine colligimus.
qͥa prius soli uideȩ uoluit. & post modũ cunctis gentibus
predicari. ut dũ illa conuerti uocata rennueret. p̃dicatores
sci ad uocationẽ gentium ꝑ ordinem uenirent. quarenus re-¬
demptoris nr̃i predicatio a ꝓpriis reppulsa. gentiles popłos
quasi extraneos quereret.&. qͦd udee fiebat in testimonium.
actib predicante petro legimꝰ. & prius hebreoꝵ tria milia.
uoluissent: per sp̃m ꝓhibiti esse memorantur: Et tamen ipse sp̃s
qui prius predicationem ꝓhibuit. hanc asianoꝵ cordib post mo¬
dum infudit: nam diu est quod asia cuncta credidit: Iccirco g̃
prus ꝓhibuit. quod post modum fecit: quia tunc in illa eraĩs.

Expanded text:
dum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quademptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testimonium, Actibus, praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, tibus in Asia voluissent, per Spiritum prohibiti esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis frẽs km̃i : quia ad unius uissionis uocem petrus et an¬
dreas relictis retibus secuti sunt redemptorem: Nulla uero
hunc adhuc facere miracula uiderant. nichil ab eo de premio ȩt̃
retributionis audierant : et tamen ad unum dñi preceptum hoc qͦd
possidere uidebantur obliti sunt. Quanta nos eius miracula ui¬
demus. qͦt flagellis affligimur. quantis minarum asꝑitatibus deter¬
remur: et tamen uocantem sequi contempnimusIn cęlo iam se¬
det: qui de conuersione nos ammonet.Iam iugo fidei colla genti
subdidit. iam mundi głam straiuit. iam ruinis eius crebrescentibus

Expanded text:
issimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe sp̃s nictat᷑. Qd moriturȩ carni tͥbuitis.: iucturȩ in ꝑpetuũ
animȩ ñ negetis: Si qͣndo enĩ repentnꝰ ignis habitałm assumit.
qͥs qͥs ei possessor extiterit. rapit qͦd ualuerit & fugit. Lucrũ depu¬
tat: si qͥd secũ ex ignib tollat Ecce tͥbulationũ flamina mundũ
concremat : & cuncta quȩ in eo spetiosa uidebant᷑. finis iã ꝓrio
perire remanendo poterat: ad retributionem uobis ꝑpetuam largiendo
seruatis: Terrena quippe omnia seruando amitimus : sed bene lar¬
iendo seruamus:. Cum uelocitate tempora fugiunt: Ad uidendum
ergo citius iudicem nr̃m quia cum magna importunitate impellimur.
ei bonis actibus cum festinatione preparemur. Scdm matheum.¬

Expanded text:
 nutriatur. Quod moriturae carni tribuitis, victurae in perpetuum animae non negetis. Si quando enim repentinus ignis habitaculum absumit, quisquis ejus possessor exstiterit, rapit quod valuerit, et fugit, lucrum deputat si quid secum ex ignibus tollat. Ecce tribulationum flamma mundum concremat, et cuncta quae in eo speciosa videbantur finis jam proximus perire manendo poterat ad retributionem vobis perpetuam largiendo servatis. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Cum velocitate tempora fugiunt. Ad videndum ergo citius judicem nostrum quia cum magna importunitate impellimur, ei bonis actibus cum festinatione praeparemur, donante
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc rursus ait Cor sapientiũ ubi tristicia ẽ: & cor stultoꝵ ubi lȩ¬
ticia: ꝑtimescamꝰ gͥ p̃cepta dĩ: si celebramꝰ ueraciter sollemnitatẽ
dei Gratũ namq dõ sacrificium ẽ. afflictio contra peccatũ. psal¬
mista adtestante qͥait Sacrificiũ dõ: sp̃s contribulatus Peccata
nr̃a p̃terita in baptismatis ꝑceptione deleta sunt: & tam̃ post bap¬
tisma multa cõmisimꝰ.s lauari iterũ baptismatis aqua nequaꝗͣ
possumus Quia gͦ & post baptismũ inqͥnauimus uitã. baptire¬
mus lacrimis conscientiã: quatenus regionẽ nrãm ꝑ aliam uiã
repetentes. qͥ ex ea bonis delectati discessimꝰ. ad eam malis amarica¬

Expanded text:
Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laeHinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus versacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amarica
Abbreviated transcription (Latin):
nis refrenando. redeamus: ꝑ aliam gͦ uiam ad regionẽ nr̃am regre¬
dimur : q̃m qui a paradysi gaudiis ꝑ delectam̃ta discessimꝰ. ad hoc
semꝑq suspecti. ponamꝰ ante ocłos cordis hinc culpas oꝑis: illinc iudicium
extremȩ districtionis: Pensemus quam districtus uidex ueniat: qͥ iu¬
dicium minat᷑ ce. latet Terrores peccatorib intentat: ꝙ tam̃ adhuc
sustinet Et iccirco uenire citius differt: ut minꝰ inueniat qͦs condẽ¬
net Puniamꝰ fletib culpas: & uxta psalmistȩ uocẽ p̃ueniam faciẽ
eus in confessione: uoluptatum gͦ fallacia nos nulla decipiat.: nulla
uana lȩticia seducat In ꝓximonãq ẽ uidex: qui dix̃. uȩ uob̾ qui ri¬
detis nunc: quia lugebitis &. flebitis: Hinc salomon ait Risus dolo¬
re miscebit᷑: & extrema gaudii luctus occupat Hinc iterũ dicit:
Risum deputaui errorẽ. & gaudio dixi: Quid frustra deciperis:

Expanded text:
nis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regrenis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec emper pavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis?
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ carnem putrescere ẽ. hoc mortale corpus fluxui luxuriȩ deserui¬
re: sicut de quib dam ꝑ ꝓpħam dicitur:. Conputruerunt ium̃ta in
stercore suo: lum̃ta qͦ in stercore suo conputrescere ẽ: carnales h¬
mines in fetore lipxuriȩ uitã finire: Myrram gͦ deo offerimus:
quando hoc mortale corpꝰ a luxuriȩ putredine ꝑ condim̃tum con¬
unentiȩ custodimus. Magnum uͦ nob̃ aliquid magi innuunt:
qͦd in regionem suã ꝑ uiam aliã reuertunt᷑. In eo namq qͦd
ammoniti faciunt: nob̃ ꝓfecto insinuant qͥd faciamus Regio
qͥppe nr̃a paradẏsus ẽ: ad quã ihũ cognito redire ꝑ uiam qua ueni¬
mus ꝓhibemur: A regione & enim nr̃a suꝑbiendo. in obediendo. ui¬
sibilia sequendo: cybum uetitũ gustando. discessimꝰ. S ad eam ne¬
cesse ẽ. ut flendo. obediendo. iusibilia contẽnendo: atq appetitũ car¬

Expanded text:
am vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deserviam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo putrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum car
Abbreviated transcription (Latin):
namq sapientia designatur: salomone ad testante. qͥ ait. Thesaurus desi¬
derabilis : reqͥescit in ore sapientis. Thure aũt qͦd deo incenditur. uirtus
orationis expͥmitur: psalmista adtestante qͥdicit Dirigatur oratio mea:
sicut incensũ in conspectu tuo: ꝑ myrrã uͦ: carnis nr̃e mortificatio figu¬
ratur: Unde ꝙ scã ȩccł̃ia: de sins oꝑariis usq ad mortẽ ꝓ deo certantib
dicit: Manus meȩ distillauerunt myrrã: Nato gͦ regi aurũ offe¬
rimus: si in conspectu illius claritate suꝑnȩ sapientiȩ resplendemꝰ.
Thus offerimus: si cogitationes carnis ꝑ scã orationum studia in ara
cordis incendimꝰ. ut suaue aliqͥd deo ꝑ cȩleste desiderium recdolere
ualeamꝰ. Myrrã offerimus: si carnis uitia ꝑ abstinentiã mortificamꝰ.
ꝑmyrrã namq ut diximꝰ agitur: ne mortua caro putrefiat. Mortu¬

Expanded text:
namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desinamque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicant: Auro regẽ. thure dm̃: myrra mortalem. Sunt uͦ ñalli
hereti qͥ hunc dm̃ credunt: s ubiq regnare nequaꝗͣ credunt.
Nui ꝓfecto ei thus offerunt: s offerre aurũ nolunt: E sunt non¬
nulli qͥhunc regẽ existimant: s dm̃ negant: Hii uidelicet ei aurũ
offerunt: s offerre thus nolunt: Et sunt ñ nulli qͥhunc & dm̃ &
regem fatent᷑: s assumpsisse carnẽ mortalẽ negant: Hii nimirũ ei
aurũ & thus offerunt: s offerre myrrã assumptȩ mortalitatis
nolunt: Hos itaq nato dño offeramus aurũ: ut hunc ubiq re¬
gnare fateam᷑: Offeramus thus: ut credam qͦd is qͥ in carne
apparuit. ds̃ ante tp̃ra extitit: Offeramꝰ myrram: ut eum quẽ credimꝰ
in sua diuinitate in passibilẽ. credamꝰ etiam in nr̃a fuisse carne morta¬
lem: Quãuis in auro. thure. & myrra: intellegi & aliter potest Auro

Expanded text:
praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͥ dicat qͥa nemo illic in stella aqͣrii nascitur. ubi piscator
omnimͦ non habetur: Rursum qͦs nasci signo librȩ asserunt. tra¬
peretas futuros dicunt: & tͣpexetas mu. ltarũ gentiũ ꝓuintiȩ igno¬
rant: fateantur gͦ necesse ẽ. aut hoc in eis signũ deẽẽ: aut effectum
ꝓdeunt: Quib ꝓfecto nascentib. qͥs estimet quanti eisdem mom̃tis
horarũ. ac tpr̃m. ex seruili conditione nascantur: Et tam̃ regum filu
uno eodemq sydere cũ serus nati ad regnũ ꝓficiunt: cũ serui qͥ secũ
fuerant geniti in seruitute moriant᷑. Hȩc de stella breuiter diximꝰ:
ne mathematicoꝵ stul.ticiã indiscussã p̃terisse uideamur: Magi
uͦ: aurum. thus. & myrrã offerunt: Aurum qͥppe: regi congruit:
Thus uͦ: in dei sacrificio ponebat᷑ Myrra aũt: mortuoꝵ corpora
condiuntur: Eum gͦ magi quẽ adorant: etiã mysticis munerebus

Expanded text:
Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
s stellȩ ꝓpt̾ hominẽ factȩ sunt Et si stella fatũ hominis dr.: ipsis simi¬
nisteriis subee̾ homo ꝑhibetur Certe cũ iacob de utero egrediens pͥoris
fr̃is plantam teneret manu. pͥor ꝑfecte neqͣquam egredi potuit: nisi &
subsequens inchoasset Et tam̃ cum uno tp̃re eodemq momĩto
mater utrumq fuderit: ñ una utriusq ęqualitas uitȩ fuit S ad
hȩc solent mathematici respondere: qͥa uirtus constillationis in ictu
pungentis ẽ: Quib ediuerso nos dicimus: qͥa magna ẽ mora nati¬
uitatis Si gͥ in ictu puncti constillatio ꝑmutat᷑: necesse iã erit
ut tot dicant fa la. qͦt sunt m̃bra nascentiũ. Fateri etiã mathe¬
matici solent. quod: qͥs qͥs signo aqͣrii nascitur: in hac uita pisca¬
toris ministeriũ sortiatur. Piscatoreᷤᷤ uͦ ut fertur: getulia ñ habet

Expanded text:
sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis mised stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ debeant. in somnis amionent᷑ Sicq fit: ut ihm̃ quem querit
herodes. inuenire ñ possit: Cuius ꝑsona qͥ alii quã hẏpocritȩ desig¬
nantur: Qui dum ficte quert̃: inuenire dm̃ numꝗͣ merentur. S
inter hec sciendumẽ. qͦd priscilianistȩ heretici. nasci unũ quẽq homu
sub constitutionib stellarũ putant. et hoc in adiutoriũ sui erroris
assumunt. qͦd noua stella exiit cũ dñs in carne apparuit. cuius fuis¬
se fatũ eandem quȩ apparuit stellã putant S si eugłii uerba
eusamus. quib de eadem stella dr̃. usq dum ueniens staret supra
ubterat puer: dum ñ puer ad stellã. s stella ad puerũ cucurrit. sidic
liceat. ñ stella fatũ pueri: s fatũ stellȩ is qͥ apparuit puer fuit. S absit¬
hoc a fidelium cordibi: ut eẽ aliquid fatũ dicant: Uitam qͥppe hominũ:
solus hanc qͥcreauit conditor amministrat Neq enim ꝓpt̾ stellas homo:

Expanded text:
fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum debeat, non stella fatum perui, sed fatum stellae puer fuit. Sed absit a fidelium cordibus, quod esse aliquid fatum dicant! Vitam enim hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo,
Abbreviated transcription (Latin):
alii duo: alii uͦ commisit unum: Qumq etenĩ sunt corporis sensꝰ:
uidelicet uisus. auditus. gustus. odoratus. et tactus Qumq s¬
talentis: donum qͥnq sensuũ. id ẽ exterior scientia expͥmitur: Duob
nͦ: intellectus & oꝑatio. designatur: Unius aũt talenti nomine:
intellectus tantummͦ designatur S is qui qͥnq talenta acceꝑat.
alia qͥnq lucratus est Quia sunt non nulli qͥutterna ac mysti¬
ca penetrare nesciunt: ꝓ intentione tam̃ suꝑnę patriȩ docent
recta qͥs possunt de ipsis exteriorib quȩ acceꝑunt. Dumq se a
carnis petulertia & a t̾renarum rerũ ambitu. atqa uisibilium
uoluptate cristodiunt: ab his etiam alios ãmonendo compescunt:
Et sunt nonnulli qui quasi duob talentis ditati. intellectũ atq
oꝑationem ꝑcipiunt: subtilia de int̾nis intelli gunt. mira in exteri¬

Expanded text:
alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Qutalentis donum quinque sensuum, id est exteriorum scientia, exprimitur. Duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exteri
Abbreviated transcription (Latin):
se a t̾renis cogitationib atq oꝑib subtrahunt. quando iam per
ammaduersionẽ uidicis. ad et̃num suppliciũ trahuntur. Ante
gͦ de talenti nr̃i ponenda ratione ugilemꝰ: ut cũ uidex ad ferien¬
dum imminet. lucrũ nos qͦd fecimus excuset Scđm matħm¬

Expanded text:
se a terrenis desideriis vel operibus subtrahunt, quando jam per se a terrenis desideriis vel operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
to timeat. si cum ualet ñ apud eũ ꝓ pauꝑib int̾cedat Tantũ
qͥppe ab uno quoq nr̃m uenturus uidex exiget: quantũ dedit:
Ut gͦ de talenti sui rationib redeunte dño quisq securus sit.
cũ tremore penset cottidie qͥd accepit: Ecce nãq iam iuxta ẽ: ut
ille qͥ ꝑegre ꝓfectus ẽ redeat Quasi ꝑegre qͥppe abiit: qͥ de hac
t̾ra in qua natus ẽ longe discessit: S ꝓfecto reuertitur ut de
talentis rationes ponat: qͥa si a bona actione torpescimus. de ipsis
donis quȩ contulit nos districtiꝰ uidicat: Consideremus gͦ quȩ
accepimꝰ: atq in eoꝵ erogatione uigilemꝰ. Nulla nos a spiritali
oꝑe t̾rena cura impediat: ne si in t̾ra talentum abscondit᷑. talen¬
ti dñs ad iracundiam ꝓuocetur. Piger etenĩ seruus cũ iam uidex
culpas examinat. talentũ de t̾ra leuat: quia sunt pleriq qͥtunc

Expanded text:
to timeat, si, cum valet, non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum to timeat, si, cum valet, non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus judex exiget quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus, redeunte Domino, quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui peregre profectus est redeat. Quasi quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus, cum jam culpas judex examinat, talentum de terra levat, quia sunt plerique qui tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum reputabitur. qͦd uel minimũ accspit: Alius nãq accepit
intellegentiã: p̃dicationis ministeriũ debet ex talento. Alius t̃re¬
nam substantiã accepit: erogationẽ talenti debet ex reb. Alius
nec int̾noꝵ intellegentiã. nec rerũ affluentiã accepit: s tamen
didicit artẽ qua pascit᷑. ipsa ars ei in talenti acceptione reputabt
Auus nichil hoꝵ assequutus ẽ: s tam̃ fortasse familiaritatis locum
apud diuitẽ meruit. talentũ ꝓfecto familiaritatis accepit:
Sigͦg nichil ei ꝓ indigentib loquitur: ꝓ talenti retentione damnat᷑.
habens gͥ intellectum: curet omnino ne taceat: Habens rerũ affluentiã:
uigilet ne a miscđiȩ largitate torpescat: Habens artem qua regitur:
magnoꝑe studeat ut usum atq utilitatẽ illius cũ ꝓximo partiatur:
Habens loquendi locũ apud diuitẽ: damnationẽ ꝓ retento talen¬

Expanded text:
ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus. Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputatur. Alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, talentum profecto familiaritatis accepit. Si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnatur. Habens ergo intellectum curet omnino ne taccat, habens rerum affluentiam vigilet ne a misericordiae largitate torpescat, habens artem qua regitur magnopere studeat ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur, habens loquendi locum apud divitem damnationem pro retento talen
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̃ amministrant. Generalis etiã mox sententia subdit᷑. qua dr̃:
quia qͥs qͥs caritatẽ habet etiã dona alia ꝑcipit: Quisqͥs caritatẽ
ñ habet: etiam dona quȩ ꝑcepisse uidebat᷑ amutit unde necesse est
fr̃s mei: ut ꝑ om̃e quod agitis. erga caritatis studiũ uigiletis:
karitas uera ẽ: & amicũ diligere in deo. & inimicũ diligere ꝓpter
d̃m Quã qͥs qͥs non habet: om̃e bonũ amittit qͦd habet. Talento
qͦd acceꝑat pͥuatur: & iuxta dñicam sententiã in exteriores tenebraᷤᷤ
te in interiores tenebras cecidit Et illic coactus patitur tenebras
ultionis: qͥ hic libent̃ sustinuit tenebras uoluptatis: Sciendum
uͦ est: qͦd nullus piger ab hac talenti acceptione securus ẽ: Nullus
nãq est : qͥ ueraciter dicat Talentũ minime accepi: ñ ẽ unde in¬
ponere rationẽ cogar Talenti enĩ nomine: cuilibet pauꝑi etiã hoc

Expanded text:
fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicifideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua diciquia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras te in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ore didicistis: Pigrum uͦ seruũ: qua sententia feriat audiamus:
Tollite ab eo talentũ: & date ei qͥ habet qͥnq talenta. Oportunũ ualde
uidebat᷑. ut cum malo seruo unũ talentũ tollit᷑. ei potius qͥ duo.
quã qui qͥnq talenta acceꝑat daretur: Illi enĩ dari debuit qͥ min
quã qui plus habuit: S sicut suꝑius diximus. ꝑ quinq talenta:
qͥnq uidelicet sensus. id ẽ exterioꝵ scientia designatur: ꝑ duo
aũt: intellectus & oꝑatio exprimitur: Plus enĩ habuit qui duo.
fuit Unum gͦ talentum qͦd intellectum significare diximꝰ illida¬
ri debuit: qͥ bene exteriora quȩ acceꝑat ministrauit: Quod cotti¬
die in scã ȩccłia cernimꝰ. quia pleriq dũ bene ministrant exterio¬
ra quȩ accipunt. ꝑ adiunctã grãm ad intellectũ qͦ mysticum
ꝑducuntur. ut etiã de int̾na intellegentia polleant: qͥ exteriora

Expanded text:
ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo qfuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
& dñm reppellunt: eumq quẽ in se scĩficari debuerant fugiunt:
Et uelut in ꝑturbatione consilium ñ habent: dũ moriuntur et
uitam timent. Unde & huic seruo ꝓtinus respondetur. Serue
male & piger. sciebas quia meto ubi ñ semino. & congrego ubi ñ
spargo. oportuit gͦ te dare pecuniã meam nũmularus. et ego ue¬
niens recepissem utiq quod meum ẽ cum usura. Ex uerbis suis
seruus constringit᷑: cum dñs dicit. Meto ubi ñ semino: & con¬
grego ubi ñ spargo: Ac si aꝑte dicat. Si uxta tuã sententiã et
llud exqͥro quod ñ dedi. quantomagis ate exqͥro quod ad erogan
dum dedi Pecuniã uͦ nũmulariis dare ẽ: eis scientiam p̾di¬
auditis. In usura qͥppe pecunia etiam ñ data recipit᷑. Cum enĩ
nia usuras soluetis: et curate ut ex eo qͦd audistis. etiã alia quȩ ñ¬
illa discatis ex uobismetipsis agere : quȩ necdum ex p̃dicatoris

Expanded text:
et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi; oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro qudum dedi. Pecuniam vero nummulariis dare, est eis scientiam praediauditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim nia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia  colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris
Abbreviated transcription (Latin):
non seminasti. & congregas ubi ñ sparsisti: & timens. abii & abscon¬
di talentũ tuũ in terra. Ecce habes qͦd tuum ẽ. Notandum quod
inutilis seruus durum dñm uocat. cui tam̃ ad lucrum deserur
dissimulat: Et timuisse se dicit in lucro talentũ expendere. qui
hoc solum timere debuerat. ne hoc sine lucro ad dñm reportaret:.
Sunt etenim pleriq int᷑ scãm ȩcclłiam: quoꝵ iste seruus imaginẽ.
tenet. Qui melioris uitȩ uias ad gredi metuunt: & tam̃ iacere in
sui torporis ignauia non ꝑtimescunt: Cumq se peccatores consi¬
derant. scĩtatis uias arriꝑe trepidarti & remanere in suis inuqͥtatib
non formidant:. Quoꝵ bene petrus in ifirmitate positus spetiem
tenet: cũ uiso miraculo pisciũ dix̃. Exi a me dñe: qͥa homo peccator
Immo si te peccatorem consideras. oportet ut ate dñm ñ reppellas:
S qui iccirco melioris habitus uias. & rectioris uitȩ apprehendere arcẽ
nolunt. quia infirmos se ẽẽ conspiciunt. quasi peccatores se fatent᷑.

Expanded text:
ubi non sparsisti; et timens abii et abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. ed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur,
Abbreviated transcription (Latin):
extinguat S quanta est  humana malitia. contͣ consilium
diuinitatis: Scriptũ qͥppe ẽ. Non ẽ sapientia. ñ ẽ prudentia: ñ ẽ
consilium contͣdm̃: Nam ea quȩ apparuit magos stella ꝑduxit:

Expanded text:
exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ubi nasceret᷑. Nam ab herode reqͥsiti locũ natiuitatis eiꝰ exp̾muñ.
quẽ scripturȩ auctoritate didicert̃. Et testimoniũ ꝓferunt. qͦd̃
bethleem honorari natiuitate noui ducis ostendit᷑: ut ipsa eoꝵ
scientia & illis fieret ad testimonium damnationis: & nob̃ ad adutto¬
rium credulitatis: Quos ꝓfecto bene ysaac cum iacob filium suum
benediceret: designauit: Qui caligantib ocłis & ꝓpħans in p̾senti fi¬
lium ñ uidit. cuitam̃ multa in posterum p̃uidit: quia nimirũ
iudaicus popłs ꝓphetiȩ spũ plenus. et cecus Leum de qͦ multa
in futuro p̃dixit: in p̃senti positum ñ agno uit S natiuitate
regis nr̃i cognita herodes. ad callida argum̃ta conuertit᷑: ne t̾re¬
no regno pͥuaretur Reñtiari sibi ubi puer inueniret᷑ postu¬
lat: adorare uelle se simulat: ut quasi hunc si inuenire possit

Expanded text:
etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit
Abbreviated transcription (Latin):
quanta fuerit in quoꝵdam uideoꝵ corde duritia: quȩ hunc nec
ꝑ ꝓphetiȩ donum. nec ꝑ miracula agnouit: Omĩa qͥppe elem̃ta:
auctorem suũ uenisse testata sunt: Ut enĩ de eis quiddã usu
humano loquar. dm̃ hunc eẽ cęli cognouert̃. quia ꝓtinus stellam
misert̃ Mare cognouit: qͥa sub plantis eiꝰ se calcabile p̾buit.
Terra cognouit: qͥa eo moriente contremuit: Sol cognouit: qͥa
lucis suȩ radios abscondit: Saxa & parietes cognouer̃t: qͥa tp̃re¬
mortis eius scissa sunt: Infernus cognouit: qͥa hos qͦs tenebat
mortuos reddidit: Et tam̃ hunc quem oͣm̃ia insensibilia elem̃ta
sensert̃: adhuc infideliũ uideoꝵ corda dm̃ e̾ẽ minine cognoscunt. et
duriora saxis scindi ad penitendũ nolunt. eũq confiteri abnegañ:
quẽ elem̃ta ut diximus aut signis aut scissionib dm̃ clamant: Qui
etiam ad damrationis suȩ cumulũ. eum quẽ natũ despiciunt: nasci¬
turum longe ante p̾scierunt: E ñ solum qͥa nasceret᷑ nouerant᷑:S

Expanded text:
hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis sumortis ejus scissa sunt. Infernus cognovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc quem Deum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯreb simile dicitur. ut ex his quȩ animꝰ nouit. surgat ad
incognita: quatenꝰ exemplo uisibilium se ad inuisibilia
rapiat. & ꝑ ea quȩ usu didicit. quasi confricatus incalescat: ut
ꝑ hoc quod scit notum diligere. discat & in cognita amare. Ecce
enim cęloꝵ regnũ thesauro abscondito in agro comparatur: quẽ
qͥ inuenit homo abscondit. ꝙ p̃ gaudio illius uadit & uendit uni¬
uersa quȩ habet & emit illũ agrum: Qua in re hoc qͦ notandum

Expanded text:
rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit
Abbreviated transcription (Latin):
quam infidelib ñ fidelib data sunt. Et notandum qͦd redemptorẽ
nr̃m cum iam ꝑfectȩ e̾ẽt etatis. eisdem gentib apłi predicant. ẽumq
paruulum ꝙ necdum ꝑ humani corporis officium loquentẽ stella gen¬
tib denuntiat: Quia nimirũ rationis ordo poscebat. ut loquentem
iam dñm loquentes nobis p̾dicatores innotescerent: & necdum lo

Expanded text:
ibus . Et notandum quod Redemptorem nostrum cum jam perfectae esset aetatis eisdem gentibus apostoli praedicant, eumque parvulum et necdum per humani corporis officium loquentem stella gentibus denuntiat. Quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem Dominum loquentes nobis praedicatores innotescerent,
Abbreviated transcription (Latin):
aut utilitate rectitudinis: aut ratione iustȩ necessitatis caret: Sciosa
gͦ colloquia: ad etdificationis studium uertite. Quam celerrime
huius uitȩ tempora fugiant considerate: quam district.is iudex
ueniat adtendite: Hunc ante oculos ur̃i cordis ponite. hunc ꝓrimoꝵ
urõꝵ mentib intimate : ut in quantum uires a petunt. si annuntiare
eum non negligitis: uocari ab eo angeli cum iohanne u aLS AT IS¬

Expanded text:
aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante oculos vestri cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
terrena ur̃a actio uos conueniat: Et si ad dm̃ tenditis: curate ne ad eũ
soli ueniatis: hinc etenim scriptum est: Qui audit. aicat: Ueni::
Ut qui iam in corde uocem suꝑniamoris acceꝑit : foras etiam ꝓximis
uocem exhortationis reddat: Et fortasse panem ut indigenti porri¬
gat non habet: s magis est quod tribuere ualeat qui linguam habet:
Plus est enim uerbi pabulo uicturam in ꝑpetuum mentem reficere:
quam uentrem moriturȩ carnis t̾reno pane satiare: Nolite gͦ fr̃es:
ꝓximis ur̃is elemosinã uerbi subtrahere: Necum uos ammoneo: ab
otioso sermone parcamus: inutiliter loqui declinemus In quantũ
reniti linguȩ p̃ualemus. in uentum uerba non defluant: cũ uidex
dicat: Omne uerbum ociosum quod loquuti fueruit homines: red¬
dent de eo rationem in die iudicii. Ociosum qͥppe uerbum est: qͦd

Expanded text:
terrena actio vestra vos conveniat, 1456 et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum terrena actio vestra vos conveniat, 1456 et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, proximis vestris eleemosynam verbi subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quod intabernaculo non solum fialȩ tantummͦ: s p̃cipiente dño
etiam cyati facti sunt. Pet fialas quippe doctrina exuberans: ꝑ cyatis
uͦ parua atq angusta scientia designatur: Alius doctrina ueritatis
plenus: audientium mentes inebriat: Per hoc gͦ quod dicit: ꝓfecto
phyalam porrigit: Auus explere quod sentit non ualet: s quia hoc
ut cumq denuntiat. ꝓfecto ꝑ yatum gustum p̃bet: In dei gͦ taber¬
naculo idest in scã ȩccłia positi. si ꝑ doctrinȩ sapientiam ministra¬
re phyalas minime potestis: in quantum ꝓ diuina largitate suffi¬
citis. ꝓximis ur̃is boni uerbi cyatos date: In quantũ uos ꝓfecisse
pensatis. etiam alios trahere uobiscum satagite : in uia dei socios ha¬
bere desiderate: Si quis ur̃m fr̃s ad forum aut fortasse ad balneum
pergit: quẽ ociosum esse considerat ut secum ueniat inuitat: Ipsa gͦ

Expanded text:
quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva atque angusta designatur scientia. Alius, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phcitis, proximis vestris boni verbi cyathos date, ut quantum vos profecisse pensatis, etiam alios trahere vobiscum satagite. In bere desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat ut secum veniat invitat. Ipsa ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nomine quã explet in oꝑatione: Aitum quidem nomen est: s si
nr̃m dicamus. quia om̃s qui sacerdotii nomine censentur angeli
uocantur: ꝓpħa ad testante qui ait. Labia sacerdotis custodiuĩs
scientiam. et legem exqͥrunt ex ore eius: quia angls dñi exercituũ
est: S huius altitudinem nominis: etiam uos siuultis potestis
mereri: Nam unus quisq ur̃m in quantum sufficit. in quantũ
grãm suꝑnȩ aspirationis accepit. si a prauitate ꝓrimum reuocat.
si exhortari ad bene oꝑandum curat. si ȩĩnum regnum uel suppli¬
cium erranti denuntiat. cum uerba sc̃ẽ annuntiationis ĩmpendit:
ꝓfecto angłs existit: Et nemo dicat ammonere non sufficio.: exhor¬
tari idoneus non sum Quantũ potes exhibe: ne male seruando qͦd
acceꝑas in tormentis exigaris Cleq enim plus quam unũ talentum
acceꝑat: qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimꝰ

Expanded text:
nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vinomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vi ad judicium nostrum dicamus, quia omnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus