comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Ulidĩ dñm sedentẽ suꝑ
solium excelsu & exercitum
caeli ad extris & sistris eius : Ec
dictum est: In quo decipiam ahab
ut ascendat & cadat in ramoth ga-¬
laatꝰ Et dixit alius ita & alius
aliter Et egressus est unus.
& dixit. Ego decipiam ahab
& dictum eꝰ.ei. in quo decipies:
Quires pondit dicens Egrediar
solium dñi isi angelicas potes¬
tates accipimus. quarum men¬
tibus altius praesidens inferi¬
us cuncta disponit Ꝙ quid ex¬
ercitus caeli : Nisi ministranci.¬
um angelorum multituđ̾o de¬
seribitur. Quid est ergo quod
exercitus caeli ad extris & sinis¬
tris eius sttire ꝑ hibetur. Dsenĩ
qui ita est intra om̃ĩa. ut etiam
sit extra om̃ia. Nec dextra nec
sinistra concluditur. Sed dex¬
tera dei angelorum pars elec¬
ta: sinistra autem derpars
angelorum reproba designa-¬
tur: Non enim ministrant
deo solum modo boni qui ad¬
iuuent. sed etiam mali qui ꝓ¬
rbent: Nonsolum quiꝰcul pa
redeuntes subleuent: sed eti¬

Expanded text:
inum sedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar,solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, 54 qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra, nec sinistra concluditur. Sed dextra Dei, angelorum pars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam mali, qui probent; non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: quia ꝑ hoc quodusq ad de¬
fectum cordis praeualere ne.¬
qua quam ꝑmittitur: exclu-¬
sus ab in timis exterius uaga-¬
tur Qui etiam siuires meti¬
tis plerumq turbat: eo ipse
foris est. quo resistente deo
usque ad in teritũ bonorũ
corda non uulnerat Tan.¬
tum quippe contra illa sae-¬
uire ꝑ mittitur. in quantum
necesse  est ut temptacioni¬
bus erudita solidentur. Ne
eaqͦ. agunt bona suis uirib
tribuant. Ne in securitatis
torpore sedeserant. & a formidinis
actione dissoluant: Sed ad ꝓfeceꝰ
sui custodiam tanto solertius in¬
uigilent. quanto secontra aduer¬
sarium stare semꝑ inatiae temp-¬
tacionum uldent: Cum autem¬

Expanded text:
Quia per hoc, quod usque ad defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum vident. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
donum sp̃s quasi primogenita
ꝓlis ꝓfertur Quae ꝓfecto sa¬
piencia. nr̃a fides ẽ: Propheta at¬
testante qui ait Nisi crederitis:
non intellegitis: Tunc enim uere
ad in tellegendum sapimus. cum
cunctis quae conditor dicit. cre¬
dulitatis nrae fidem praebemus
In domo ergo fratris primogeniti
con uiuantur filii : cum uirtutir
relique aepuldtur infide Quȩ
si non prima in corde nr̃o gignitur.
reliqua quaesesse bona non posst̃.
etiam sibona uideantur Itido¬
mo fratris primogeniti filu coni¬
uiuantur : dum uirtutes nr̃ae in
habitaculo fidei sacri eloquii ci¬
bo saciantur S crͥptum quippe ẽ:
sine fide. inpossibile ẽ placere deo
Tunc ergo uirtutes nr̃ȩ ueras uitae
aepulas sumunt: cum nutriri fidei sa¬
cramentis incipiunt In domo fratis
primogeniti conuiuantur filii: quia
nisi uirꝰtutis reliquae. sapientiae
x pulis repletȩ eaquae aebetiu te pri¬
denter sagane antiat ehe nequa¬

Expanded text:
s quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiae epulis repletae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequa
Abbreviated transcription (Latin):
quae uiuat: Et mala quae
nerat. & quę uidicans camnat:
in his quedi uerso disponit ordi¬
ne: diuersus Nen est Indie erga
ei satan ad fuisse describitur:
quia lumen aeteritatisus
Nulla muto bilitatis fuscacio¬
ne tungitur Et in hoc quod
ei tenebrȩ praesentes funt.
ad fuisse interfilios dei
dicitur quia eius iusticia iti¬
mundui sp̃s pȩnietratur.
Quia uidelicet mundorum
spũ corda complentur: Eoque
radio liminis iste trars figitur.
quod illꝗ ut luceant ꝑ fundun¬
& si illi deo adelectorum. ad uitoriũ. adius¬
torum iste ad ꝓbacionem seruit.
Ititer filios dei quia & si abillis
in hacuitti laborantibus auxi¬
lium maetatis impenditur.
istę occultae iusticiae Niesciendo
seruiens ministrerium exequi
reprobacionis conatur. Unde be.¬

Expanded text:
quae juvat, et mala quae quae juvat, et mala quae nerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfundunetsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobationis conatur.  Re
Abbreviated transcription (Latin):
robistius tenerent Quiꝰ igit᷑¬
rion repente sed causarum uer¬
borum que in crementis quasi
quibus dam ad aeternitatẽ pas¬
sibus ducimur. intus apud eũ
Quadam die aliquid factum di¬
citur. qui ipsa quoque tẽpora
sine tempore contuetur Ati
in luce ds̃ tenebras uidit Nos
quippe in uno eodemque coei¬
tuiti lucem a tenebras intu¬
eri nõ possumus: quia cũ inte.¬
nebras ocolus figitur. lux fu¬
gatur. & cum ad lucis seco¬
ruscacionem uerterit. tenebra.¬
rum uinbra discedit Illa au¬
tem uis quae cuncta mutabilia
in mutabiliter uidet. quasi indie
ei saccn aa fuit. Quia apostate
angeli cenebras sine obseuritace
com braehendit Nos ut dieoũe
uris eodemq. intuitu contẽpla.
mnon possumus: & quecuad pro¬
banda elegimus & quȩ repban¬
dodam naimus: Quia cum ad
hanc animus uertitur: ab illa
caritticione separetur: Cum uͦ
sine mutabilitate cuncta simul
remeit sine distensione com¬
praehendit uidelicet & bona

Expanded text:
robustius tenerent. Quia igiturobustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur.  Vein luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad sine mutabilitate simul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona
Abbreviated transcription (Latin):
que bene nr̃is mentibus aeter¬
nitas in cogaita dum uerbis
cognitis blanditur in fundat
Quid̃ autẽ mirum si in sciaro elo¬
quio in commutahilitatẽ suam
as prepropere humanę menti
Non aperit quando & resur¬
rectionis suae sollemnicate
caelebrata quibus dam ꝓuec¬
cionum aecenbus inpiotuit.¬
ꝑ incorrupcionem corporis quod
resuimi sit: Luca quippe atrar¬
tante decimus: Quod quiburdã
se in monumento quaerentibus
pnus angelos misit: & rursum
discipulis dese inuia loquenti¬
bus : Ipse quidem sed non cognos¬
cendus apparuit: qui post ẽx¬
hortacionis moras cognoscendũ
se in panis fractione monstrauit:
ad extremum uero repente in¬
grediens.  on solum se cognos¬
cibilem sed etiam nal pabilem
praebuit Quiꝰ enam in firma
adhuc gestabant corda discipu¬
li. in cognicione tanti mysterii is¬
ta fuerant dispensacione Nutri¬
endi: t paulis ꝑ aliquid quae¬
rentes in uenirent. in uenientes
crescerent. & crescentes cognita

Expanded text:
que bene nostris mentibus aeterque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita
Abbreviated transcription (Latin):
us est. cur quadam die factum
aliquid coram dño dicatur.
cum apud illum nequa quam
cursus temporis mutacione diei
iotis que uarietur Neque
enim inea luce quaesine accessu
eaque elegit in lustrat. & sine
tobilitatis uenit: quia insemet¬
ipsem̃ manendo in mutabilis mu¬
tabilia cuncta dis ponit sicque
inse transeuncia condidit : ut
apud se transire nequaquam por¬
sint. Mectẽ pus intus conspectu
eius defluit quod apudnos fo¬
ras decurrit Undefit ut in ae¬
ternitate eius fixa maneant: ea
quȩ non fixai exterius saeculoꝵ
uolumine manant Curergo
apud eum dicitur quadã die.
ciurumirum dies una est acter¬
nittis su.e Quam udelicet nec
sine e laudi necinitio uidit ape¬
riripsal mista cum dicit Melior
est dies una inatrus tuis: super
tem pora liter editis loquitur.
dignum est ut uerbis temporali.¬
biis utatur: quatenus condescen¬
dendo leuet Et dũ electerni.¬
tire aliquid temporaliter nar¬
narrat. ad suetos temporalib
sensim. daccerna traiciat: se¬

Expanded text:
us est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine tabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; se
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatis tempore dei gũ
custoditum credidit: Pecca¬
re posse ꝑpassionem put unt:
Aesi aperte dicat: Interrocati
lictionibus homo ea pescator
agnoscitur ꝗii in mura cunli. deur

Expanded text:
tranquillitatis tempore, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ diuina inspiracio contra hos¬
tẽ roborat. hunc quasi in satane
auribus dĩ laudat Laudare
quippe eius ẽ et prius bona con-¬
cedere: et post concessa custodi¬
re. Set antiquus hostis eo contra
bonos grauius sȩint: Quo
uallariꝰ eos diuinȩ ꝓteccionis
munere conspicit Unde & sub¬

Expanded text:
Quem divina inspiratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
cerneret. cum posse mortalia ꝑpe¬
ti humanicatis uideret: omne qd̃
de eius diunitate suspicatus est.
ei fastu suȩ̨ suꝑbiȩ in dubium ue¬
nit: Nil quippe nisi suꝑ bum sa¬
piens. dum eẽ buc humidlẽ conspi¬
cit: dm̃ eẽ dubitauit. Unde e¬
& adtemptacionum se argum̃¬
ta conuertit dicens Si filius
acies : dic ut lapides isti panes
fiant: Quia igitur passibile
uidit. Non deum natum. sed
der gracia custo ditum credi¬
ait. Unde & nunc in ferre

Expanded text:
cerneret, cum posse mortalia perpecerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia igitur passibilem vidit, non Deum natum, sed Dei gratia custoditum credidit. Unde et nunc inferre
Abbreviated transcription (Latin):
Namque inter homines medi¬
ator dei & hominum homo
xp̃s iłis: ad praebendum exen¬
plum uitȩ hominibus. siplex:
ad non parcendũ malignis
spiritibus. rectus: adbellandã
suꝑbiam. timens deum: adde¬
tergendam uero in electis su¬
is uitae in mundiciam: rece¬
dens amalo: De ipso enim ꝑ
esaiam principaliter dicitur: et
repleuit eum spr̃ timoris dñi Et
ipse a malo singulariter recessit:
in hominibus inuenit: Qm̃ ador¬
tante petro. Peccatũ ñ fecit: nec do.¬
lus inuentus ẽ in ore eius: Sequit᷑
Respondens satan ait Numquia
Sfrustra iob timet deũ: nonnie tu ual
lasti eum ac domum eius. uniuersã¬
q substanciam ꝑ circuitum: aperibus
manuum eius benedtxisti: et posses¬
sio illius creuit in terra Antiqus
hostis redemptorem humani generis
de bellatorem suum in mundũ uenis¬
se cognouit. Unde et ꝑ obsessinu
hominẽ in euangelium dicitur:
Q uid nobis et tibi filius dei uenisti
huc ante tẽpus torquere nos: Qui
tamen prius cũ hunc passibilem

Expanded text:
namque inter homines mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, ad praebendum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Joniversamque substantiam per circuitum? Operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem
Abbreviated transcription (Latin):
demptor nr̃ ꝑ hoc quod ds̃ est:
cum pitre dat omnia. Per hoc uͦ
quod homo est apatre accipit
inter om̃ia: Dicat igitur de
uidaea. cum uenturũ in carna-¬
cionis eius misterium crederet:
dñs dedit Dicat de uidaea. eũ
expectatã in carnacionis euis
praesenciam contem sisset: Dñs
abstulit Data quippe est. cũ
ꝑ quosdam futura credidit
Sed exigentẽ merito suae caeci¬
tatis ablata est cum credita
ꝑ quosdam uenerari contẽp¬
at. ut in flagellis positi. bene¬
licere dño sciant: Cum sub¬
ditur Siçut dño placuit
ita factum. sit nomen dñi be.¬
nedictum Unde et testante
cuangelia cum ꝓpinquare¬
passioni dicitur: Accepto
pane grãs egisse ꝑhibetur
Grãs itaq ag̾it: quia flagella
alienae iniquitatis suscepit: &
qui nil dignũ percussioni exibu¬
it. hinniliter in ꝑcussione bene¬
dicit Ut hinc uidelicet ostendat.
quidunis quisq in flagello culpę
proptre sauere debeat. ñ ipse aequa¬
nimiter fagelia culpe portat

Expanded text:
demptor noster per hoc quod Deus est, cum Patre dat omnia; per hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam venerari contempat, ut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelio , cum passioni dicitur, accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis suscipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat, quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat
Abbreviated transcription (Latin):
uertar illuc O quam altaesedi
in terni consilii prae sidet iste.
quiscis sis uestibus in terra pros¬
tratus iacet Qui enim iudican¬
te deo cuncta amiserat. ꝓser¬
uanda pacienciam illud tem¬
pus admemoriam reduxit. quo
necdum ista quae ꝑdidit ha¬
bebat. Ut dum intuftur qđ
aliquando illa Nion habuit.
dolorem temperaret quodͤa-¬
misit: Magna enim consola
cio in rerumꝰ amissione est illa
tem pora admentem reducere:
quibus nos contigit resquam
quadm ꝑdimus Non habuisse
Iuia uero om̃is terra niosge¬
nuit. Hanc non in merito ma-¬
trem uocamus Unde scrip¬
tum est Graue iugum suꝑ
filios adam adie exitus de
uentre matris eorum: usque ad
diem sepulturae in matrem om¬
nium Beatus igitur iob ut pa¬
cienter lugeat quod hic amisit:
uigil cinter ad tendit qualis
huc uenerit. Ad augmentum
autem seruandae paciencia
ad huc sollertius inspicit. Hinc
qualis recedit. & dicit. Hudus
egressussum deutero matris meę
nudus reuertar illuc Acsi di-¬

Expanded text:
uri simus. --O quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
filium contra eum. in formam
serui ammirabilem de monr¬
trare: Eo enim quo illum tan¬
te uirtutis in carne in notuit:
quasi suꝑbiente aduersario
quod dolens consideraret it ⁊¬
dicauit. Sed quia bonum qđ
miraretur intulerat: restatut
adreprimendam eiꝰ suꝑbiam
urtutss illius ad huc innume¬
rando sub iungat: Sequitur:¬

Expanded text:
filium contra eum in forma filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
similis Non est quia om̃is homo
tantum modo homo est. Ipse autẽ
ds̃ & homo. Interra ei similis nota
est : quia & si adoptiuus quisque
filius. ad ꝑcipiendam diuinita¬
tem ꝓficiat. Nequaquam tam̃
ut ds̃ Naturaliter eẽt accepit:
Q uibene etiam seruus dictus est.
quici formam serui accipere de¬
dignatus Non est. Nec maiesta¬
ti in uiriam intulit. ad sumpta
humcinitas carnis Quia et ut
seruanda susciperet: nectam̃
habita ꝑmutaret: Nec diuina¬
humanitate minuit nec huma¬
na diuinitate consumpsit. Iuia
& siꝑ paulum dicitur. Qui cum
informa dei eẽt: Non rapinam
arbitratus est ẽẽ se aequalem
deo. Sed semet ipsum exinani¬
uit formam serui accipiens:
Et semet ipsum ex inanisse est.
ab in uisibilitatis suae magni¬
tudine seiusibilem de monstras¬
se. Ut serui forma tegeret hoc.
quod in circum scripte omĩa ex
duunitate penetraret Dei
autem ad satan ꝑfiguram di¬
cere est. Num quid considerasti
seruum meum iob: unigenitũ

Expanded text:
similis non est, quia omnis homo similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit, quia sicut per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum
Abbreviated transcription (Latin):
suae uestigia in praes iton  adeos
enen asuo limibus homanas
mentes uire possedit: quia iri
cuspae suae uinculo uolentes
astruexit : Tanto que lacius
in mundo uacatus est quanto
areatu quis quir illius liber
ꝑ om̃ia in uentus Nion est
Cui quasi expotestate mundũ
circuise est: Nullum homi¬
nem quisibi plene resisteret
in uenisse: Sed iam satan re¬
deat. id est ab effectu suae ma¬
liciae uis illum diuina cons¬
tringit : quia iam appariut
in carne qui inpeccati cogi¬
tacione excarnis nil habuit:
Infirmitate uenit humilis:
quem & suꝑbus hostis ammi-¬
retur. quatenus qui forcia di¬
uinitatis eius despexerat: etiã
humanitatis eius infirma ꝑ¬
timescat Unde & mox signi¬
ficacione mirifica: contrã eum
ipsc humanitatis infirmitas
obstu piscenda proponitur ut
inter praetatur dolens: Pau¬
lo ante iamdiximus. Dolens
uero ipse ueraciter Perfiga.¬
ram dicitur : qui portarẽ do¬
lores mõr Pro pheta attes¬
tante ꝑhibetur Cui in terra

Expanded text:
impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarios consumit Ae si a¬
pte dicat. Malos non solum ignis
per uindictã post cuciat: sec nunc
eciã per laborẽ cremat. Quia
qui post puniendi sunt retribu¬
tionis supplicio.Flunc semet¬
ipsos afficiunt cđie tormento.
Puer ergo solus fugiens remeat &
igne perisse oues. pueros que de¬
nunciat: dũ prophetia uidaicũ
populũ deserens uera se aiisse
manifestat. que ait Telus ad pre¬
hendit populum in eruditum
Ac si aꝑte dicat Dũ prophecarũ¬
uerba plebs discutere noluit.
set credulitatẽ suã uerbis inur¬
denciũ dedit: Teli igne perut.
quia in aliene inuidiae se flã¬
ma concremauit Sequitur:

Expanded text:
adversarios consumit . Ac si aadversarios consumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si aperte dicat: Dum verba prophetarum plebs discutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma concremavit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bant Hinc etiam in eo scrip¬
tum est. quod de suadendis po-¬
pulis dicunt Num quid ali.¬
quis exprincipibus credidit
in eum. aut expharisaeis: sed
turba haec ꝗͦ non norit le¬
gem: maledicti sunt Quid au¬
tem in ouibus. atque inpueris.
rusi in nocentes quosque. sed
tamen adhuc in firmos accipi¬
mus: Quidum aduersitatem
pharisaeorum ac principum
tollerare timuerunt: in fideli¬
tatis concremacione consũptist:
Dicatur ergo: Ignis dei caecidis decȩ¬
lo: & taictas oues. pueros que cori¬
suꝑsit: Id est apraepositorum cor¬
dibus flamma in uidiȩ corruit &
quic quid boni in plebibus orieka¬
tur incendit: Qua dimali prae¬
positi suum contra ueritatem ho¬
norem exigunt: ab om̃i rectitudi¬
ne corda sequeneium subuer¬
tuntur Ubi & bene sub iungi¬
tur Et effugi ego solus: ut nun¬
ciasem tibi. Quia dum implet̾
prae dicta causa maliciae. falla¬
ciae in teritum. euadit sermo ꝓ¬
pheciae quiait Et nunc ignis

Expanded text:
bant. Hinc etiam in eo scripbant. Hinc etiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui praedicacionis officiũ
insina goga tenuerunt. Cae¬
lum rect̾e uocati sunt: quia
nimirum sapere suꝑna cre¬
de bantur. Unde & morses
cum sacerdotes. ac populũ.
ad uerba suae ammonieiont ex¬
citare dixit: Attende caelum
et loquar: & audiat terra uerba
exore meo Percaelum uideli¬
cetꝰ signas praepositorum ordi¬
nem Perterram uero subditã
plebem. Hoc igitur loco caelũ¬
sacer doter. uel farisaeos. uelle¬
gis doctores. non in conuenien¬
ter accipimus: qui ante oculos
hominum dum caelestibus of¬
ficiis in seruirent: quasi de su ꝑ
lucere uidebantur sed quia ip¬
s summopere in redemptoris
nr̃i ad uersitate commoti sunt:
quasi ignis decaelo caecidit
dum ad decipiendum imperitũ
populum abhis etiam quiue¬
ra docere putabantur. flam¬
ma in uidie exarsit:Teste
quippe euangelio riouimus. qr
edoctrinȩ ueritatis inuiden¬
tes. oportunitatem dominicae
tradicionis ex qui rebant. sed me.¬
tuentes populum: quae molie¬
bantur in notescere non aude¬

Expanded text:
Omnes qui praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelusacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non aude
Abbreviated transcription (Latin):
Quici temptacionum tribulacioni¬
bus deprȩhensi etiam tacito cogi¬
tacionum mord̾ possumus Non
loquendo peccare: beato iob &
oris testimonium ꝑ hibetur & cor¬
dis Prius eium dicitur rion pec¬
cauit: et tunc demum subdit̾.
Neque stultũ aliquid contra de¬
un loquutus est: Qui enim stul¬
tum loquutus est: culpã alingua
compescuit: sed cum prae mit tit̃¬
rion peccauit: constat quod mur¬
muracionis uicium etiam acogi¬
tacione restrinxit Dec peccauit
gͦ nec stulte loquutus est: quici
nec ꝑ conscienciam tticitus tumu¬
it. nec linguam in contu maciam
relaxauit Stulte autẽ contra
deum loquitur: qui in ter d̾iuinȩ
anim aduersionis flagella posi.¬
tus. iustificare semet ipsũ conat᷑:
sienim in nocentem se ad serere
suꝑbe audeat. quiđ aliud quam
iusticiam ferientis accusat: huc¬
usque nos uerba historiae trans¬
currisse sufficiat: iam nunc ad
in diganda allegoriae misteria.
ex posicionis sesermo conuertat.
sed in hoc quod scriptum est

Expanded text:
Quia tentationum tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui enim stultum locutus non est, culpam a lingua compescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
nis ignorare: Quidum exlege
Non nulla recipiunt. noti¬
nulla comtẽnune: quasi came¬
lorum morte uelud mundũ
ammal ruminant. sedin mun¬
dum ungulam nequaqu̾ã
findunt: Quam uis & eos ca.¬
meli ruminantes sed tameri
ungulam Non findentes indica.¬
nt: qui in uidaea uixta litterã
historiam audierant. sed uirtu-¬
tem euis discernere spiritaliter
Nesciebant Quostribus turmis
caldaei rapiunt: dum pharis ei.
erodiani. & saducaei. ab omni sen¬
sus rectitudine iniqua ꝑ suasio.
ne ꝑuertunt: simul que pueros
gladio feriunt. Quia et siqui
in populo uti iamracione pote¬
rant. & ipsi non uirtute racio-¬
nis. sed potestatis auctoritate
contra ibant Dum quae seqͣ¬
si prepositos imitari a subditir
uolunt: & si intellegere aliqͥd
sequentes possunt. exauctori.¬
tate tamen suscepti regimi-¬
nis eos ad ꝑnitiem ꝑtrahunt:
aquibus bene solur puer qui
nunciet fugit: Quia phariseiꝰ.
erodiani. atque saducaeis ini¬
qua patrantibus. eos nimirum

Expanded text:
nis ignorare? Qui dum ex lege nis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis iniqua patrantibus, eos nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Quia caldeos inter praetari
feroces nouimus: quia lii calda¬
eorum Nomine de signantur
Nisi ꝑsecutionis auctores usque ad
aꝑtos clamores maliciae pro¬
rum pentes. cum dicunt. Cruci¬
fige crucifige : quidesemet ip¬
sis tresturmas faciunt. cumse
ad proponendas questiones dño
Pharisaei erodiani. & saducaei di¬
uiserunt. Quiore quidem sapi-¬
enciae uicti sunt Sed quia stul¬
tos quosdam post se eos traxis¬
se credendum est: factis tur¬
mis camelos tulerunt Unus¬
quisq namque eorum ordo in
praua quae sapuit: in si pienciũ
corda corrupit Et dum ꝑsua.¬
dendo ad interitum ꝑ trahit:
quasi tortuosas menter in fir-¬
mancium ad captiuitatem
duxit Praedicante quippe
insamaria dño: multi exsama.¬
ritanis fuerant in possessione
eiusdem nr̃i redemptoris as.¬
citi: sed num quid hiqui ꝓsep-¬
tem uiris unius mulieris mor.¬
tuis dere surreccionis despera-¬
quam conati sunt credentes sa¬
marieturos ad fidem reducere.
quos constat spem resurreccio¬

Expanded text:
tes. --Quia Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos constat spem resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
unt.QQuia tunc contranos hos¬
tis uehemencius uires accipit.
quando ipsos qui ꝓcustodiai
disciplinȩ praelatisunt. lacti¬
ciae seruire cognoscitu Tan-¬
to enim licencius adferiendã
occupat. quanto & hi qui int̃¬
cedere ꝓculpa poterant. uolup¬
tati uacantm. Absit autẽ tie
tanti uiri filios ꝑ conuiuiorũ
studici ingurgitando uentri ua¬
casse suspicemur Sed tameri ue¬
raciter xiouimus. quia & si ꝑdis¬
ciplinę quisque custodiam ne¬
cessitatis mettis edendo Nontran¬
sit: accẽ sa taimen mentis inten¬
cio inter coniuiuia torpescit:
Et minus in quantosit tempta¬
cionum bello considerat: quae
se ꝑsecuritatẽ relaxat Indiem
gͦ primi frcitris filios obruit: qͥa
antiquus hostis in minorum
morte. sub uersionis aditũ ꝑne-
glegenciam inaiorum quęrit:
sed quici quantis Nunciorum
iaculis sit ꝑcussus agnouimus:
uir fortis nr̃ qualis inter uul¬
nera consistat audiamus Se¬

Expanded text:
unt, quia tunc contra nos hosunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
eius corde doloris locum om̃e
uulnus inueniret: Notandũ
quam callidȩ tot malorum
pondera & diuisa & subita nun¬
ciantur: Ut & repente & parti¬
culatim crescens in audientis
corde e dolor ipse non caper&
Et tanto ardencius inblas phemi¬
am accenderet: quanto subitis
ac multi plicibus Nuntus in se
angustius aestuaret Sed neq¬
hoc neglegenter praeter eun¬
dem puto. quod filui in iaioris
fratris domo conuiuabant ur
cum pere unt dictum nam que
est superius: qđ conuiuia ꝑ agi
sine culpa uix possunt Ut gͦ
nr̃a non illorum loquamur.
sciendum Nobis est. quia quod
aminonbus uolutuosẽ agitũr.
maiorum disciplina cohĩbetur
Cum uero maiorer ipsi uol uptati
deseruiunt : Nimirũ minorib
las ciuiae frena laxantur:
Quis enim sub disciplinaesese cors¬
trietione retineat. quando & ipr¬
s qui tius constrictiones accipi.¬
unt sese uoluptatibus relaxant:¬
tur. Dum ergo in meuoris fra¬
tris domo conuiuantur pere¬

Expanded text:
ejus corde doloris locum omne ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret.  Vehoc neglecte praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pere
Abbreviated transcription (Latin):
prae ualet Nec moueri debet
si sps de sumis ꝓiectꝰ turbare in
uentur aerem potuit: cum nimi.¬
rum constet quia & dampnatis
in metallo adisum aqua & ig¬
nis seruit. Quaesitum est igit᷑
ut nunciarentur mala. quaesi¬
ut subitti Sedͥ cum prius adu̾¬
su xiunciauit . tran quillo aq¬
huc pectori quasi sanis mebris
uulnus in flixit Cum uero ꝑ¬
cussum corferiendo repetiie.
ut adim patiencie uerba com¬
antiquus Nontam iactura re¬
rum. scĩ uiri pacienciam rum¬
pere: quam ipso ordine nuncio¬
rum: qui studeus prius paruer
& post nunciare maiora. in extre¬
mo filiorum mortem intulit.
Neuilici pater rei familiarir
damna duceret. si illa iam or¬
batus audiret &minus ꝑcu¬
teret rerum amissio prae cog¬
iuta morte filiorum: quia uĩ¬
delicet yiulla cẽt hereditas.
supsos priur subtraheret. quib
seruabatur hereditas: sed ami¬
nimis incipiens. in ultimũ graui¬
ora Nunciauit. Ut dum grada¬
tim deteriora cognosceret. iN

Expanded text:
praevalet. Nec movere debet, praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesiut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba comantiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in
Abbreviated transcription (Latin):
trauit & dixit filiis tuis & fi¬
liabus uescentib & bibentibus
uinum indomo fratris sui pri-¬
S mogeniti: repente uentus ue¬
hemens in ruit aregione deser¬
Iti. & con cussit quattuor an¬
gulos domus: quae corruens
oppraessit liberos tuos & mor¬
tusunt. & effugi ego solus ut
Qui uno uulnere Non ꝓsterni¬
tur. id circobis terq ꝑcutitur.
utus que ad intima quandoq
fericitur: Nunciata itaq
fuerat aduersitas de sabaeis.
nunciata diuina anim ad u¬
sio ꝑ ignem de caelo: Nuncia¬
tur ab hominibus iterum ca¬
melorum raptus. cedesq. pue¬
rorum: & diuinę indignacio¬
nis ira repetit᷑. dũuentꝰ in ru¬
ens concusisse domus angulos.
atque excincxisse lureros in dicatur
Quia enum iotum est qđ absq.su¬
ꝑno Nutu mouen elementar qđ¬
Non posunt i uetenter infertur qđ
ipse contin ulum clementa mo¬
uest. qui moueri ꝑmisit: Quã¬
uissatt̾m semel accepta ad No
potestute adusum suae. ne qui¬
tiȩ etiam elementa concutere

Expanded text:
tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti repente ventus vehemens inruit a regione deserti et concussit quattuor angulos domus quae corruens oppressit liberos tuos et mortui sunt et effugi ego solus utQui uno vulnere non prtur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere
Abbreviated transcription (Latin):
Nerebus ꝑditis minorem audieru¬
tis dolorẽ moueat: eius animũ
ad excedendum etiam ipsisnun¬
ciorũ uerbis instigat. Intueri.¬
dum quippe ẽ quam calli de
dicitur ignis dei: Ac si diceret᷑:
illius animad uersionẽ susti¬
nes: quẽ tot hostus plcicare uolu¬
isti Cius iram toleras: cui cotidie
seruiens in sudabas Dũ enĩ
deum cui seruierat aduersa
in tulisse indicat. lesum com¬
memorat in quo excedat: qua¬
tenus ante acta obsequia ad
mentẽ reduceret: & frustrase
seruisse aestimans in auctoris
iti uirias suꝑbiret. Tia & enim
mens cumse aduersa ab homi-
que temptacionum ꝓcellas
in crescere extrinsecus uiderit:
secessum spei dominicae ap.¬
petens. intra conscienciae por.¬
tum fugit. Ut uero uersutꝰ
hostis uno eodemq tẽpore
scĩ uiri robustissimũ pectus.
& humanis ad uersitatibus &
diuina dispensacione concu¬
teret: & prius sabbeos in rius¬
se intulit. & mox ignem dei
cecidisse Nunciauit. ut quasi
õnem aditum consolacionis

Expanded text:
Ne rebus perditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominique tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit: Bene autem dicitur:
timens dm̃. & recedens amalo:
quia scã electorum ecclesici.
sim plicitatis suae & rectita¬
dinis uias timore in coat ẜ Qit
caritate cõsumat
tunc est funditus aincilo re¬
cedere cum examore dei cae¬
perit icm nolle peccare Cum
uero timore bona agit amo¬
lo paenitus non recessit: quia
co ipso peccat. quo peccare uel¬
let. si inulte potuis set Recte
ergo cum timere dm̃ iob dici¬
tur. recedere etiam amalo
ꝑhibetur: quici dum metũ
caritts sequitur. ea que
mente reli quitur: etiam
unum quod que iucium prae¬
mitur excaritete abtunantur¬
tus oriuntur recte subiungitur

Expanded text:
ur. --Bene autem dicitur: Timens Deum, et recedens a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur, ea quae mente relinquitur, etiam unumquodque vitium premitur, ex charitate autem virtutes oriuntur, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
dum quȩ tempora temptacionib
congruant: Tunc quippe dia¬
bolus temptandi tempus elegit:
quando beati iob filios in conui¬
ui om in uenit. Neq enim so-¬
lum modo in tuetur hostis quid
faciat : sed etiam quando faciat:
riam quã uis potestatem accipe¬
ret.: aptum tamen ad sub mer¬
sionem tempus exquisiuit:
ut uidelicet Nobis deo dispen¬
sante proderetur. quia prae¬
nunciat tribulacioner laeti¬
cia sacietatis bi tuendum
uero est quam calidae ipsa dã¬
naquae in lata sunt Nunciati¬
tur Nondicitur boues a sabeis
ab late sunt. sed qui ab latisuns
boues arabant: ut uide licet
memorato fructu operis. cau-¬
sa crescat doloris Unde & apđ
grecos non solum asinae. sed
faetae asinae rapte referun¬
tur: ut dum minima anima¬
lia audientis animum minꝰ
exsui qualitate ꝑ cuterent.
ampluis exfecunditate uul¬
nerarent. Q quia ͤ magis ad-¬
uersa animum feriunt. quo
cum multa sunt etiam subita
riunciantur : aucta est meni¬
sura gemitum etiam ꝑ arti.¬

Expanded text:
dum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per arti