comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine: nẽ aut̃ grã distinc̃tionis. ille synagoga. nr̃a
ȩccłia dr̃. merito scilicet fidei. ⁊ scientie maioris: q
⁊ irrationabilis creatura potest congregari. Ueniq
dix̃ deus. Congreget᷑ aqͣ in congregatione una. Rati¬
onabilis aut̃ solũ ⁊ sensibilis. potest conuocari.ye¬
rũ hȩc aliqͣndo nomina etiã maloꝵ conuentus sig¬
nificant. Uñ ẽ illud. Exarsit ignis in sẏnagogi eoꝵ
⁊ odiui ȩccłiam malignantiũ. Qđ gͦ sero penitens
ait contẽptor sapientię. pene fui in om̃i malo in
medio ȩccłiȩ ⁊ synagogę. uidet᷑ misero magnitudi¬
ne suȩ dãpnationis ꝑpendi: qr nil pene fuerit sce¬
leris qͦ ñ ipse sit irretitꝰ. qͥ tanta meruit torm̃ta sus¬
tinere: ⁊ hoc ad cumulũ accesserit miseriȩ. qđ ñ ip¬
se extremꝰ peccantiũ. s mediꝰ magis. ⁊ qͣsi auctor extite¬
rit: uel certe in mediis scõꝵ conuenticłiᷤᷤ corpore positus.
alienã ab eis uitã ducere non tunuerit. Et de hereticis

Expanded text:
nunc autem gratia distinctionis, ille Synagoga, noster Ecclesia dicitur, merito scilicet fidei et scientiae majoris, quia et irrationabilis creatura potest congregari. Denique dixit Deus: Congregetur aqua in congregationem unam . Rationabilis autem solum et sensibilis potest convocari. Verum aliquando haec nomina etiam malorum conventus significant. Unde est illud: Exarsit ignis in synagoga eorum, et odivi ecclesiam malignantium . Quod ergo sero poenitens ait contemptor sapientiae, pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae, videtur misero magnitudinem suae damnationis perpendenti, quia nil pene fuerit sceleris, quo non ipse sit irretitus, quia tanta meruit tormenta subire. Et hoc ad cumulum accerserit miseriae, quod non extremus ipse peccantium, sed medius magis et quasi auctor exstiterit, et certe in mediis sanctorum conventiculis corpore positus, alienam ab eis vitam ducere non timuerit. Et de haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
siue uiuentes. siue defunctos laudib efferunt. impi¬
oꝵ aut̃ ⁊ ac̾tus detestant᷑ ⁊ nom̃: ⁊ in uita futura iusti
in dĩ laudib uiuunt reꝓboꝵ autẽ bona. nom̃q. lau¬
desq putrib gehenne suppliciis mutant᷑ il uermi

Expanded text:
sive viventes, sive defunctos laudibus efferunt; impisive viventes, sive defunctos laudibus efferunt; impiorum autem et actus detestantur et nomen. Et in vita futura justi in Dei laudibus vivunt, reproborum autem honor, nomenque, laudesque put
Abbreviated transcription (Latin):
nis consolat᷑: qͥ ⁊ easdẽ ĩpioꝵ insidias in ipsoᷤ iuste iu¬
dicando retorquet. Egestatẽ oꝑata ẽ manꝰ remissa:
manꝰ aut̃ fortiũ diuitias parat. Et qͥ neglegent̾ ui¬
uit in hoc scło. egebit bonis in futuro: at qͥ fortit᷑
dño militat. diuitiis et̾̃nę beatitudinis remune¬
rat᷑ Q congregat in messe filiꝰ sapiens ẽ: qͥ aut̃ st̃m¬
filiꝰ sapiens ẽ. Et qͥd̾e messis hic multa: oꝑarii aut̃
pauci. Q uͦ hoc tẽpore acceptabili. etiã a sua salute
curanda torpescit: ẽfundet᷑ in die retributionis.
Benedictio suꝑ caput iusti: os aut̃ impioꝵ oꝑit in¬
iqͥtas. lustis dicet᷑ in uditio. uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite regnũ: os aut̃ impioꝵ qđ cõmessationi.
ebrietati. ⁊ colloqͥis malis seruiuit. iniqͥtate quã ges¬
sit condẽpnabit᷑. Deniq os illiꝰ oꝑuit iniqͥtas: qͥ in tor¬
m̃tis positꝰ linguã sͥ in qͣ ob plura scelera plus pu¬
nitꝰ ẽ. refrigerari quesiuit. Memoria iusti cũ laudi¬

Expanded text:
nis consolatur, qui et easdem impiorum insidias in ipsos juste judicando retorquet. Egestatem operatur manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; at qui fortiter Domino militat, divitiis aeternae beatitudinis remuneratur. Qui congregat in messe filius sapiens est: qui autem stfilius sapiens est; et quidem haec messis multa est, operarii autem pauci. Qui vero hoc tempore acceptabili etiam a sua salute curanda torpescit, confundetur in die retributionis. Benedictio super caput justi, os autem impiorum operit iniquitas. Justis dicetur in judicio: Venite, benedicti, percipite regnum . Os autem impiorum quod comessationi, ebrietati et colloqsit, condemnabitur. Denique os illius operuit iniquitas, qui in tormentis positus linguam sibi, in qua ob plura scelera plus punitus est, refrigerari quaesivit .-- Memoria justi cum laudi
Abbreviated transcription (Latin):
nec mereret᷑ acciꝑe. ⁊ abernacula aut̃ iustoꝵ be¬
nedicent᷑ iuxta hoc qđ apls fidelib loquens qͥbe
tib in xꝑo: ꝗ ⁊ in remuneratiõe ab ipso s̃ audituri.
uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnũ. S ⁊
iuxta literã sepe contingit eos qͥ aliena diu rapuit
ad ultimũ inopia ẽsumi: at illos qͥ sua largiunt᷑.
etiã bonis abundare t̾renis. lilusores ipse deludet.¬
⁊ petrus iuxta antiquã translationẽ postiere di¬
centesꝰ q ds̃ suꝑbis resistit. humilib aut̃ dat grãm.

Expanded text:
nec mereretur accipere .-- Tabernacula autem justorum benec mereretur accipere .-- Tabernacula autem justorum benedicentur. Juxta quod ait apostolus fidelibus, de ratione ab ipso sunt audituri, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Sed et juxta litteram saepe contingit eos qui aliena diu rapiunt, ad ultimum inopia consumi. At illos qui sua largiuntur, etiam bonis abundare terrenis.-- Illusores ipse deludet,et Petrus juxta antiquam translationem posuere, dicentes: Quia Deus superbis resistit; humilib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa eiꝰ quasi parua despicit. aut irã distrẽtiois
ͣsi tolerabilẽ sꝑnit. necũ ⁊ ille qͥ ꝑrimoꝵ simplici¬
tati uel pauꝑtati imꝑb insultat. Ideoq onẽm hu¬
uis modi illusorẽ merito diuina ab ominat᷑ ustitia
b̾ene aut̃ subditur. ⁊ cũ simplicib sermocinatio eiꝰ.
qͥ sepe suꝑbi dum simplicib illudunt. prudentiores
se illis quos irrident iudicant: s hoꝵ prudentia. iuxta
qđ iacob ait. t̾rena ẽ. animalis. diabolica. Sermocina¬
tio aut̃ dñi cũ simplicib ẽ. qr illos cęlestis sapientia
secretiꝰ illustrat. qͦs terreni fastus ac duplicitatis nil
habere considerat. Hinc ⁊ eiũ dicit. Abscondisti hec
a sapientib ⁊ prudentib ⁊ reuelasti ea paruulis.
Egestas a dño in domo impii: iuxta exẽplum purpu¬
rati diuitis. qͥ ⁊ in hac uita sp̃ualib egebat bonis.
⁊ in futura ad tantã ꝑuenit in opiã. ut de digito la¬
tari quondã pauperis. unã aquę gutã reqͥreret.

Expanded text:
 iram districtionis ejus quasi tolerabilem spernit: nec non et ille qui proximorum simplicitati vel paupertati improbus insultat. Ideoque omnem hujusmodi illusorem merito divina abominatur justitia. Bene autem subditur:-- Et cum simplicibus sermocinatio ejus. Quia saepe superbi, dum simplicibus illudunt, prudentiores se illis, quos irrident, judicant. Sed horum prudentia, juxta quod Jacobus ait, Terrena est, animalis, diabolica . Sermocinatio autem Domini cum simplicibus est, quia illos coelestis sapientiae secretis illustrat, quos terreni fastus ac simplicitatis nil habere considerat. Hinc etenim dicit, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis .-- Egestas a Domino in domo impii. Juxta exemplum purpurati divitis, qui et in hac vita spiritualibus egebat bonis, et in futura ad tantam pervenit inopiam, ut de digito Lazari quondam pauperis, unam aquae guttam requireret,
Abbreviated transcription (Latin):
literam qđ securꝰ ⁊ dormit. ⁊ uigilat. qͥes¬
cit.
⁊ ambulat. qͥ se innocent̾ ante dm̃ ⁊ iuste uiuere
meminerit. S ⁊ iustus cum in morte dormierit.
ñ solum potentias malignoꝵ sp̃uum ñ metuit.
s ⁊ in pace qͥescit ac securus diẽ resurrectionis.
expectat. qr. dm̃ uͥq ꝓtec̾torẽ habet. custodem. Qua¬
bene facere eum qui potest: si uales ⁊ ipse bene
fic. Quia supͣ diligent̃ legẽ dñi ⁊ consiliũ obseruare
monuit ⁊ etẽrnam requiem obseruantib ꝓmisit. nẽ
multiplicit̃ quȩ sint obseruanda replicat: pͥmoq ad
id qđ int̾miserat rediens. miscđiam ꝓrimo exiben¬
dam. ⁊ iuste cũ illo docet eͥeͥ uiuendũ. deinde ⁊ ab in¬
umico cauendũ eͥeͥ p̃monet. Noli gͦ inqͥt ꝓhibere
bene facere eum qui potest. si uales ⁊ ipse benefac
ne audias a dño cum phariseis. Ipsi non introistis
⁊ eos qͥ introibant ꝓhibustis. Ne dicas amico tuo
re. Non solũ de eo qui elemosinã. pecuniũ petit.

Expanded text:
 dormit et vigilat, et quiescit et ambulat, qui se innocenter ante Deum et juste vivere meminit. Sed et justus cum in morte dormierit, non solum potentias malignorum spirituum non metuit, sed et in pace quiescit ac securus diem resurrectionis exspectat; quia Deum ubique protectorem habet et custodem, quabenefacere eum qui potest: si vales, et ipse benei. Quia supra diligenter legem Domini et consilium observare monuit, et aeternam requiem observantibus promisit: nunc multipliciter, quae observanda sunt, replicat. Primoque ad id, quod intermiserat, rediens, misericordiam proximo exhibendam, et juste, cum illo docet esse vivendum. Deinde et ab inimico cavendum esse praemonet. Noli ergo, inquit, prohibere benefacere eum qui potest; si vales, et ipse benefac. Ne audias a Domino cum pharisaeis, Ipsi non introistis, et eos qui introibant, prohibuistis .-- Ne dicas amico tuo, . Non solum de eo qui eleemosynam pecuniae petit,
Abbreviated transcription (Latin):
frustra ñ fit. qđ certa necessitas cogit ut fiat.
ĩmo etiã qͥ ait si peccauerit fr̃ nius increpa illi
uult ut errantẽ quantũ uales ad uiã ueritatis
reuocare contendas. Quia abominatio dñi om̃is
illusor. Om̃is inqͥt illusor. qr illusor ẽ qͥ uel u̾ba dĩ
quȩ nouit implere contẽpnit. uel eadẽ ꝑuerse in¬

Expanded text:
frustra non fit, quod certa necessitas cogit ut fiat. Imo etiam qui ait: Si peccaverit frater tuus, increpa illum , vult ut errantem, quantum vales, ad viam veritatis revocare contendas.-- Quia abominatio Domino est omnis illusor. Omnis, inquit, illusor, quia illusor est, qui vel verba Dei, quae novit, implere contemnit, vel eadem perve
Abbreviated transcription (Latin):
elec̾tos in ꝑpetua luce ẽcdonat. ⁊ cosdem in p̃senti uita
incarnationis suę sacramentis ⁊ charismatib illustͣt᷑
ac roborat. Dat eis qui obse cõparandã sua omia uendyi
centuplum in hoc tempr̃. ⁊ in scło uenturo uitã et̃nam.
Seqͥt᷑ in hoc loco iuxta antiquã translationẽ qđ nr̃i co¬
dices ñ habent. ab ore eiꝰ ꝓficiscit᷑ iniustitia. legẽ aut̃ ⁊
miscđiã in lingua portat. Qđ idco adnotandũ credidi.
qr u̾siculi illi in opusculis patrũ sepe positi iueni¬
unt᷑. Uiȩ eiꝰ uiȩ pulchrȩ : ⁊ om̃s semitȩ eiꝰ pacificę. Ac¬
tiones eiꝰ ⁊ doctrinȩ quȩ in eugłiis continent᷑ pulchre
sunt. qr diuinȩ. ac puri hominis modũ longe tͣnsgressȩ.
⁊ om̃ia uissa eiꝰ ad pacẽ ducunt et̃nã. Om̃ia quȩ in carne
gessit ad rec̃ciliandũ dõ mortales. ad pacificandũ cũ angłis
genꝰ humnanũ. ad de monstͤnda suis seruandę adiuicẽ
pacis ⁊ dilectionis exẽpla ꝑtinent. Lignũ uitę ẽ his

Expanded text:
tua luce condonat, et eosdem in praesenti vita, incarnationis suae sacramentis et charismatibus illustrat ac roborat. Dat eis, qui ob se comparanda, sua omnia vendunt, centuplum in hoc tempore, et in saeculo futuro vitam aeternam. Sequitur in hoc loco juxta antiquam translationem, dices non habent. Ab ore ejus proficiscitur justitia, legem autem et misericordiam in lingua portat. Quod ideo annotandum credidi, quia versiculi illi in opusculis Patrum saepe positi inveniuntur. Viae ejus viae pulchrae et omnes semitae illius pacificae. Actiones ejus et doctrinae quae in Evangeliis continentur, pulchrae sunt, quia divinae ac puri hominis modum longe transgressae, et omnia jussa ejus ad pacem ducunt aeternam. Omnia quae in ea re gessit ad reconciliandos Deo mortales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae ad invicem pacis et dilectionis exempla pertinent. Lignum vitae est his
Abbreviated transcription (Latin):
cȩleste p̃cellit. Primi ⁊ purissimi fructus eiꝰ. Si uixta
eccłiasticũ radix sap̾entiȩ ẽ timere dm̃: fructus sapi¬
eiꝰ uisione incurrit siue qr pͥmo ad hanc ẽtẽplan¬
dã homo creatus ẽ. Unde ⁊ ad olescentior filiꝰ uͥ ad pa
trẽ pęnitens rediit. pͥmã stolã recepisse inemorat᷑.
siue qr pͥmũ ⁊ rude aurũ solet eͥ̾e̾ purissimũ. ⁊ pͥma
stola nr̃a beatitudo ᷤᷤ uere ẽ beatitudo credenda. quę
da Pretiosior ẽ cunctis opib. ⁊ om̃ia quȩ desederan¬
tͣ huic ñ ualent cõpari. Non mͦ terenis. uerũ etiã

Expanded text:
coeleste praecellit.-- Primi et purissimi fructus ejus. Si, juxta coeleste praecellit.-- Primi et purissimi fructus ejus. Si, juxta Ecclesiasticum, radix sapientiae est timere Deum, fructus sapitum in ejus visione incurrit; sive quia primo ad hanc contemplandam homo creatus est. Unde adolescentior filius, taemoratur; sive quia primum et rude aurum solet esse purissimum; et prima stola nostra vere est beatitudo credenda, quae da. Pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur, huic non valent comparari. Non modo terrenis, verum e
Abbreviated transcription (Latin):
mini stͣndi dona dñs ꝓ mercede c̃donat: qͥ t̾rena subsidia
largit᷑ in opib dicior dando cęlesti remuneratione red¬
dit᷑. Disciplinã dñi fili mi ne abicias: nec deficias cũ
ab eo corriperis. Sunt qͥ in ꝓsperis dño seruiunt. ⁊ in
adu̾sis excedunt. Uñ sapientia quẽ in ꝓsperis bene ui¬
uere docuit. etiã in correptione ne deficiat hortat᷑. ne
accidente infirmitate. uel pauꝑtate. uel ꝑsequutione
humana. pietatẽ quã seruare in tͣnqͥllitate uidebat᷑
samittat. Quem enĩ diligit dñs corripit: ⁊ qͣsi pat̃ in fi¬

Expanded text:
ministrandi dona Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subsidia ministrandi dona Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subsidia largitur inopibus ditior dando coelesti remuneratione redditur. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias, et nec deficias cum ab eo corriperis. Sunt qui in prosperis Domino serviunt, at in adversis excedunt, unde sapientia quem in vere docuit, etiam in correptione, ne deficiat, hortatur, ne accedente infirmitate vel paupertate, vel persecutione humana, pietatem, quam servare in tranquillitate videbatur, amittat.-- Quem enim diligit Dominus, corripit, etc. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ nrãm querere laudẽ.S ⁊ ille dñm de sua substan¬
lr tia suarũq frugũ pͥmitis honorat. qͥ om̃e qͥcqͥd boni
oꝑat᷑. ñ hoc suis uirib ac meritis. s suꝑnę gr̃ę tribuit. me¬
mor illiꝰ u̾bi. Quia sine me nicħ potestis facere. Et in¬
plebunt᷑ horrea tua saturitate. ⁊ uino torcularia tua¬
redundabunt. Ait in exglio dñs. Thesaurirate uob̃ thesar¬
ros in cȩlo. Si gͦ thesauros in cȩlo possunt habere iusti
qr. ueras sͥ diuitias inueniunt: possunt utiq ⁊ horrea
⁊ torcularia.qr. ñ esurient neq sitient ampliꝰ. Et ĩplebun¬
t᷑ borrea saturitate: qr satiabor inqͥt dũ manifestabitur
gla tua. Redundabint torcularia uino. qr int̃na suaui¬
tas et̾noꝵ corda cunctoꝵ fideliũ in laude sui conditoris
accendit. hinc ⁊ enĩ dic̃. It edatis ⁊ bibatis. suꝑ m̃sã meã
in regno meo. S & in p̃senti ñnumquã doctori qͥ panẽ
u̾bi. qͥ poculũ gr̃ȩ spualis indigenti ministt maiora

Expanded text:
 nostram quaerere laudem. Sed et ille Dominum de sua substantia suarumque frugum primitiis honorat, qui omne quidquid boni operatur, non hoc suis viribus ac meritis, sed supernae gratiae tribuit. Memor illius verbi, quia sine me nihil potestis facere. Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia redundabunt. Ait in Evangelio Dominus: Thesaurizate autem vobis thesauros in coelo . Si ergo thesauros in coelo possunt habere justi quia veras ibi divitias inveniunt, possunt utique et horrea et torcularia, quia non esurient neque sitient amplius. Et implebuntur horrea saturitate. Quia satiabor, inquit, dum manifestabitur gloria tua . Redundabunt torcularia vino, quia interna suavitas sam meam in regno , sed et in praesenti nonnunquam doctori, qui panem verbi, qui poculum gratiae spiritalis indigenti ministrat, majora
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑfectionis c̃ualescit. ⁊ fortia queq tua acta. unde
Camplius roborent᷑ accipiunt. Honora dnm de tua
multi pauperib s de aliena substantia ac frugib
qͣs uel fraude rapuerant tribuunt. m ulti largiunt᷑
de suo. s largiendo dñm ñ honorant: qr fauoris hu¬
mani. ⁊ ñ amore suꝑni inspectoris faciunt. Q gͦ ꝓficu¬
ũ sͥ elemosinȩ fructũ fore desiderat.⁊ de siuis ꝓpͥis ⁊ in

Expanded text:
tum perfectionis convalescit, et fortia quaeque tua acta, unde tum perfectionis convalescit, et fortia quaeque tua acta, unde amplius roborentur, accipiunt.-- Honora Dominum de tua  pauperibus, sed de aliena substantia ac frugibus, quas vi vel fraude rapuerant, tribuunt. Multi largiuntur de suo, sed largiendo Dominum non honorant, quia favore humano, et non amore superni Inspectoris faciunt. Qui ergo proficuum sibi eleemosynae fructum fore desiderat, et de suis propriis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Quale ẽ in iob. Ecce timor dñi ipsa ẽ sapientia: ⁊ rece¬
dere ã malo intellegentia. ꝑfecti ⁊ enĩ qͥq ita se debeis
ab om̃ib continere malis: ut diuinȩ p̃sintiã maiestatis
cũ metu sẽꝑ recogitent. Et notandũ qđ supͣ fidutiã ha¬
bere in dño: nunc aut̃ dm̃ timere admonet. Ibi enĩ fra¬
giliũ animos. ne desperent. ꝓmisso dĩ auxilio roborat.
bic fortiores. ne de se p̃sumant. diuini timoris memoria
cohercet. Sanitas qͥppe erit ũbilico tuo. ⁊ irrigitio
Sossiũ tuoꝵ. In ossib solida uirtutũ oꝑa. in ũbilico qui
in teneriori corporis parte medius ẽ. infirma adhuc
& imꝑfecta bonoꝵ actio designat᷑. Si gͦ dm̃ timue¬
ris. ⁊ ñ tius uirib s suꝑna ꝓtectione c̃fisus.a malis
abstinere studueris. sanitas erit umbilico tuo. ⁊ ir¬
rigatio ossium tuoꝵ: q ⁊ infirmitas oꝑis ꝑ hȩc ad sta¬

Expanded text:
Quale est in Job: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et receQuale est in Job: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Perfecti etenim quique ita se debent ab omnibus continere malis, ut divinae praesentiam majestatis cum metu semper recogitent. Et notandum quod supra fiduciam habere in Domino, nunc autem Deum timere admonet, ibi enim fragilium animos, ne desperent, promisso Dei auxilio roborat; hic fortiores, ne de se praesumant, divini timoris memoria coercet. Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. In ossibus solida virtutum opera, in umbilico, qui inferiori corporis parte medius est, infirma adhuc et imperfecta bonorum actio designatur. Si ergo Deum timueris, et non tuis viribus, sed superna protectione confisus, a malis abstinere studueris, sanitas erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum, quia et infirmitas operis per haec ad sta
Abbreviated transcription (Latin):
in dño ex toto corde tuo: ⁊ ne innitaris prudentiȩ tuȩ.
in om̃ib uiis tius cogita illum: ⁊ ipse diriget gressus
tuos. Ne te metuas ob inbecillitatẽ ꝓpͥam diuina ñ posse
seruare mandata. nec te rursũ autumes hȩc tuis ĩplere
uirib posse. uel tua naturali scientia nosse. si ñ ꝑ illiꝰ legẽ
istruaris. s pociꝰ ⁊ in dicendo ⁊ in agendo eiꝰ quere creber
auxiliũ: ⁊ ipse qͥ uissit ꝓpitiꝰ ut ĩplere ualeas donabit.
Ne sis sapiens apud temetipsũ. Nidet᷑ forte alicui hoc
idẽ eͥeͥ mandatũ qđ p̃missũ ẽ.⁊ ne innitaris prudentiȩ
tuę. s multũ distat. Innitit᷑ enĩ suȩ prudentiȩ qͥ quȩ sͥ
agenda uel dicenda uident᷑ patrũ decretis p̃ponit.
Sapiens uͦ ẽ apud semetipsũ etiã his: qͥ in illis quȩ ex
patrũ magisterio potuit recte cognoscere. sese p̃cȩt̃ĩ
qͣsi doctior extollit. Quȩ sit aut̃ uera hominis sapien¬
tia. subsequent̾ ostendit: Time dnm̃ ⁊ recede a malo.

Expanded text:
oto corde tuo, et ne innitare prudentiae tuae, in omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne te metuas ob imbecillitatem propriam divina non posse servare mandata, nec te rursum autumes haec tuis implere viribus posse, tua et naturali scientia nosse, si non per illius legem instruaris; sed potius et in discendo, et in agendo ejus quaere creber auxilium, et ipse quae jussit, propitius ut implere valeas donabit. Ne sis sapiens apud temetipsum. Videtur forte alicui hoc idem esse mandatum quod praemissum est, et ne innitaris prudentiae tuae. Sed multum distat, innititur enim suae prudentiae, qui ea quae sibi agenda vel dicenda videntur patrum decretis praeponit, sapiens vero est apud semetipsum etiam is qui in illis quae ex patrum magisterio potuit recte cognoscere, sese prae caeteris quasi doctior extollit. Quae sit autem vera hominis sapientia subsequenter ostendit. Time Dominum et recede a malo.
Abbreviated transcription (Latin):
de ne seducaris eoꝵ doctrins. Ptiũ enĩ scorti uix i¬
niꝰ ẽ panis. Recordare qr breuis uoluptas fornicati¬
onis: ꝑpetua ẽ pęna fornicatoris. Siẽ enĩ unꝰ
pan is diurnã tantũ effugat esuriẽ. ⁊ nichilominꝰ
postinodũ esurit qͥ comesto ꝑane satur abscesse¬
rat: sic qͥ intrat ad scortũ. ad horã qͥdẽ euaporat libi¬
dinẽ. s post paululũ ardentior redit. Nũqͥd potest
ñ ardeant: Soli ei concedit᷑ hereticoꝵ libros legere. qͥ adeo
solidatus ẽ in fide catholica. ut u̾boꝵ dulcedine uel astu¬
tia nequeat segregari. Non grandis ẽ eulpa cũ qͥs fura¬
tus fuerit ⁊ reł. furtũ ñ exsua estimatiõe. s ex cõpara

Expanded text:
de ne seducaris eorum doctrinis. Pretium enim scorti vix ude ne seducaris eorum doctrinis. Pretium enim scorti vix unius est panis. Recordare quod brevis voluptas fornicationis et perpetua est poena fornicatoris; sicut enim unus panis diurnam solum effugat esuriem, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturus abscesserat: sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ardentior redit. Numquid absconus non ardescant? Soli ei conceditur haereticorum libros legere qui adeo solidatus est in fide catholica, ut vel verborum dulcedine vel astutia nequeat ab ea segregari. Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit, etc. Furtum non ex sua aestimatione se
Abbreviated transcription (Latin):
tione hereseos. Liga ea in corde tuo iugit᷑: ⁊ circunda
guturi tuo. Et̃ in cogitatione p̃cepta dĩ fixa retine:⁊
loquelã tuã hoꝵ undiq dulcedine ne forte in lingua
Clabaris cõmunito. Cũ ãbulaueris gͥdiant᷑ tecũ: cũ dor¬
imieris custodiant te:⁊ euigilans loquere cũ eis. Tan¬
ta tͥ sit meditatio diuinę legis. ut cũ uigilans oꝑabe
in huiꝰ memoria qͥescas: cũ eiugilaueris. hanc pͥmo ad
m̃tẽ reuoces. Sic ⁊ enĩ fiet: ut nec uigilans offendas.
nec a timore nocturno ledaris. Alit̃. Cũ ãbulaueris in
ꝓfectu iustitię. gͣdiant᷑ tecũ mandata dĩ ut te instrr¬
ant: cũ dormieris in morte. custodiant animã tuã. ne
rapiat hostisꝰ cũ euigilaueris in resurrectione. loque¬
re cũ eis. expetendo p̃mia quȩ tͥ si ea seruares ꝓmise¬
rant. Nec capiaris nutib illiꝰ. Patet de adultera. S ⁊
heretici si bene uiuere. ⁊ apte se agere uident᷑ ui¬

Expanded text:
tione haereseos. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda tione haereseos. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo, et in cogitatione praecepta Dei fixa retine et loquelam tuam. Horum undique dulcedine, ne forte in lingua labaris communito. Cum ambulaveris, gradiantur tecum, cum dormieris, custodiant te: et evigilans loquere cum eis. Tanta sit tibi meditatio divinae legis, ut cum vigilans aliquid in hujus memoriam quiescas, cum evigilaveris, hanc primo ad mentem revoces; sic enim fiet ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laedaris. Aliter: Cum ambulaveris in profectu justitiae, gradiantur tecum mandata Dei, ut te instruant; cum dormieris in morte, curapiat hostis: cum evigilaveris in resurrectione, loquere cum eis, expetendo praemia quae tibi, si ea servares, promiserant. Nec capiaris nutibus illius. Patet de adultera, sed et haeretici, si bene vivere et apte se agere videntur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
pessimas. pedes ueloces ad currendũ in malũ. ꝓfe¬
rentẽ m̃datia. testẽ fallacẽ. ⁊ eũ qͥ seminat inter fr̃s
discordias. Enumerat sex capitalia crimina. que tam̃
cõparatiõe discordias seminantis qͣsi nunora depo
libet oculos iactant̃ extollere. lingua m̃tiri. ho¬
micidio pollui. mala primo machinari. aliis see¬
lerib m̃bra subdere. falsũ contͣ quẽpiã tetimoni¬
ũ ꝓferre. Qđ ñ ide eͥe putandũ ẽ. qđ supͣ linguã
mñdacẽ nominat. Potest enĩ m̃datiũ s ñ cont᷑ ꝓri¬
mũ dici. Nã ⁊ beatꝰ augustinꝰ octo e̾e̾ genera m̃da¬
tii in libro quẽ de m̃datio cõposuit docet. Potest
inꝗͣ. ꝑditꝰ qͥsq huiꝰmodi mala uel ͥmetipsi uel ali¬
is inferre. seruata pace ęccłĩȩ. At donatꝰ ⁊ arrius
unitatis discordias seminando sciderunt. Conserna
filimi p̃cepta patris tui: ⁊ ne dimittas legẽ matris tuȩ.
Nunc sub adulterę mulieris sꝑecie ꝑhibet ab audi¬

Expanded text:
s veloces ad currendum in malum, proferentem mendacia, testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias. Enumerat sex capitalia crimina quae tamen comparatione discordias seminantis, quasi minora deponlibet oculos jactanter extollere, lingua mentiri, homicidio pollui, mala proximo machinari, aliis sceleribus membra subdere, falsum contra quempiam testimonium proferre, quod non idem esse putandum est, quod supra linguam mendacem nominat: potest enim mendacium, sed non contra proximum dici, nam et beatus Augustinus octo esse genera mendacii, in libro quem de Mendacio composuit docet, potest inquam perditus quisque hujusmodi mala vel sibimetipsi, vel aliis inferre pace servata Ecclesiae, at Donatus et Arius unitatis discordias seminando sciderunt. Conserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Nunc sub adulterae mulieris specie prohibet ab audi
Abbreviated transcription (Latin):
censũ mortalitatis huiꝰ augm̃to pacis. ipsũ uitę beatitudi¬
nis statũ. designat. De qͣ dic̃ isayas. Quitiplicabit᷑ eiꝰ im¬
ꝑtũ. ⁊ pacis ñ erit fuus. S ⁊ pͥori dĩ popłõ etiã in p̃senti
datũ ẽ: ut cũ legi dĩ obediret. longo tẽpore in pacis qͥete
uiueret: Miscdia ⁊ ueritas ñ te deserant. Nũꝗͣ ab ore
mo sit impendenda recedat. Sic enĩ fit. ut ⁊ te dĩ semꝑ
peccata tua. ueritas uͦ. qua cõpleat ꝓmissa tua. Cir¬
cunda ea guturi tuo: ⁊ describe in tabulis cordis tui.
In guture organũ uocis: in tabulis cordis. latitudinẽ
insinuat cogitationis. Sit gͦ uirtus miscdĩȩ ⁊ ueritatiꝰ
radici infixa m̃tis. ꝓmat᷑ ⁊ uoce loquentis: ut ⁊ occiu¬
uitient officia loquutionis. Bene aut̃ uirtutes cir¬
cundari docet guituri. cũ uor loquentis potiꝰ in guiture intꝰ¬
fieri soleat: qr iuelicet p̃dicationil uox de internis emanat.

Expanded text:
censum mortalitatis hujus, augmento pacis ipsum nactae beatitudicensum mortalitatis hujus, augmento pacis ipsum nactae beatitudinis statum designat. De qua dicit Isaias: Multiplicavit ejus imperium, et pacis non erit finis ; sed et priori Dei populo etiam in praesenti datum est, ut cum legi Dei obediret, longo tempore in pacis quiete viveret. Misericordia et veritas non te deserant. Nam quia ab omo sit impendenda recedat, sic enim fit, ut et te Dei semppeccata tua, veritas vero quae compleat promissa sua. Circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui. In gutture organum vocis, in tabuinsinuat cogitationis. Sit ergo virtus misericordiae et veritatis radici infixa mentis, promatur et voce loquentis, ut et occuljuvent officio locutionis. Bene autem virtutes circumdari docet gutturi, cum vox loquentis potius intus in gutture fieri soleat, quia videlicet praedicationis vox de internis emanat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ⁊ in p̃cedente parabola. qͣ latronũ c̃sortia uetabat
fecerat dicens de sine maloꝵ. ⁊ ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos.
dicens de bonoꝵ. qͥ aut̃ me audierit absq t̾rore qͥescet. Possuis
u̾sus de qͥb nouissime disputauimꝰ. de antiqͦ dĩ popło ita in¬
tellegi. qr cũ recte iuiueret. in t̾ra sua felicit̾ maneret: at¬
Scũ peccaret. ext̾̃minaret᷑ ab hostib filimi ne obliuiscaris
legis mes: ⁊ p̃cepta in ea custodiat cor tuũ. Hinc docet
nuiscdĩȩ oꝑib insistendũ. neq nr̃is fidendũ uirib s adõ
auxiliũ e̾eͥ flagitandũ. Et congruo satis ordine postꝗͣ co¬
hercuit a credulitate. postꝗͣ. aluxuria castigauit. ornat acꝰ i
bonis quẽ instruit. Longitunẽ enĩ dierũ ⁊ annos uitȩ
E⁊ pacẽ apponent tͥ. Ne imposita p̃ceptoꝵ custodia tͣbaret
audientẽ. p̃misit p̃mia certa: ⁊ sic enumerauit p̃cepta.
Longitudine enĩ dierũ. lucẽ sempit̾ñã. anius uitȩ trans¬

Expanded text:
quomodo et in praecedente parabola, quae latronum consortia vetabat, fecerat dicens de fine malorum, et prosperitas stultorum perdet illos, dicens de bonorum, qui autem me audierit absque terrore quiescet. Possunt versus de quibus novissime disputavimus, de antiquo Dei populo ita intelligi, quia cum recte viveretcaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum. Hinc docet misericordiae operibus insistendum, neque nostris fidendum viribus, sed a Deo auxilium esse flagitandum, et congruo satis ordine postquam coercuit a crudelitate, postquam a luxuria castigavit, ornat actibus bonis quem instruit. Longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Ne imposita praeceptorum custodia turbaret audientem praemisit praemia certa, et sic enumeravit praecepta, longitudine enim dierum lucem sempiternam, annis vitae trans
Abbreviated transcription (Latin):
nes meos. ⁊ mandata mea absconderis penes te. Potest aut̃
ꝑ mulierẽ extͣneã hereticoꝵ pͣuitas intellegi.a xp̃i ⁊ ȩccł̃ie
mẽnbris aliena: quȩ mollitiȩ dissertitudinis ⁊ linguę
blandim̃tis corda deciꝑe in nocentiũ solet. Inde psal¬
musta. Molliti s̃ sermones eiꝰ suꝑ oleũ: ⁊ ipsi s̃ iacula.
Et reliquit ducẽ pub̾tatis suȩ ⁊ pacti dĩ sui oblita ẽ.
P atet de adultera qr pͥmũ uirũ reliqͥt ⁊ pacti dĩ obliuis¬
cit᷑ eiꝰ ninurũ qđ cũ uiro suo dño teste tẽpore nuptiarũ

Expanded text:
nes meos, et mandata mea absconderis penes te. Potest autem per mulierem extraneam haereticorum pravitas intelligi a Christi et Ecclesiae membris aliena, quae mollitie disertitudinis et linguae blandimentis corda decipere innocentium solet. Unde Psalmista: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula . Et reliquit ducem pubertatis suae et pacti sui oblita est. Patet de adultera, quia virum primum reliquit et pacti Dei obliviscitur, ejus nimirum quod cum viro suo, Domino teste, tempore nupt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃tinuo post iudiciũ atrociorib ꝑpetuo recludent᷑
in penis. qͣuis etiã ita recte potest accipi. Um̃s qͥingre¬
diunt᷑ ad eĩ id ẽ ad meretricẽ. siue ad domũ eiꝰ ñ re¬

Expanded text:
tinuo post judicium atrocioribus perpetuo recludantur tinuo post judicium atrocioribus perpetuo recludantur in poenis. Quamvis etiam ita recte potest accipi, omnes qui ingrediuntur ad eam, id est, ad meretricem, sive ad domum ejus, non re
Abbreviated transcription (Latin):
tendo mereri. Potest qͥ heresi pollutꝰ ẽ. resipiscendo re¬
dire ad salutẽ. At qͥ semel ȩtna morte raptus ẽ nũquã
rediet ad uiã qͣuitã pecat beatoꝵ Qđ cont᷑ origeniano
ꝓpͥe dictũ ẽ. qͥ hereticis meretricib cunctisq flagitio¬
soꝵ tͣbis. ⁊ in suꝑ ipsi diabolo atq angłis eiꝰ post inu¬
mera licet expleti uniu̾salis iudicis tẽꝑora remissionẽ
scelerũ. uitãq ac regnũ ꝓmittunt in cęlis. male intel¬
ligentes illud isayȩ Et claudent᷑ impii in carcerẽ. ⁊
post dies multos uisitabunt᷑. qͣsi post multa tẽpora
t̃minati iudicii saluandos dixerit impios. eũ ille ẽ cont᷑
nullã eis salutẽ tribuat. s eos qͥ hoc tẽpore mortui. p̃nor¬
mitate flagitioꝵ claudi merent᷑ in carcere pęnarũ
tẽpore resurrectionis ad modicũ uisitandos signifi¬
eet tantũ ut receptis corporib in iudicio gͣmꝰ dãpnent᷑¬

Expanded text:
tendo mereri: potest qui haeresi pollutus est resipiscendo retendo mereri: potest qui haeresi pollutus est resipiscendo redire ad salutem. At qui semel aeterna morte raptus est, nunquam rediet ad viam quae vitam petat beatorum. Quod contra Origenianos proprie dictum est, qui haereticis meretricibus cunctisque flagitiorum turbis, et insuper ipsi diabolo atque angelis ejus post innumera licet expleti universalis judicii tempora, remissionem scelerum, vitamque ac regnum promittunt in coelis. Male intelligentes illud Isaiae: Et claudentur impii in carcere, et post dies multos visitabuntur , quasi post multa tempora terminati judicii salvandos dixerit impios, cum lle e contra nullam eis salutem tribuat, sed et eos qui hoc tempore mortui prae enormitate flagitiorum, claudi merentur in carcere poenarum, tempore resurrectionis ad modicum visitandos significet tantum, ut receptis corporibus in judicio gravius damnent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de mente heretica qr reliqͥt doctorẽ a qͦ fidẽ ȩccłiȩ di¬
dicerat: ⁊ oblita ẽ pacti dĩ sui. hoc ẽ fidei ipsius dñicȩ
quȩ in simbolo ẽtinet᷑. quã se die baptismatis serua¬
turã eͥẽ ꝓmiserat. Incliuata ẽ enĩ ad mortẽ domꝰ eiꝰ. ⁊
ad inferos semitȩ ipsius. Om̃is c̃uersatio adulterȩ ad
interitũ duc̃. ⁊ quãuis blanda uidet᷑ ac mansueta. ñ
minorẽ sentiet in fine uindictã. ꝗͣ qͥ latrocinando aꝑte
ĩpietati famulat᷑. Potest domꝰ adulterȩ ipsa eiꝰ caro in
reticoꝵ domꝰ quȩ suꝑ harenã c̃struit᷑. etiã cũ stare ui¬
det᷑ uergit in casũ. siusq crem̃tis qͣsi qͥb dã senutis ad
ĩpioꝵ ẽsortia. idẽ ad sp̃uũ tendit torm̃ta malignoꝵ.
Om̃s qͥ ingrediunt᷑ ad eã ñ reu̾tent᷑ nec app̃hendent se¬
mitas uitȩ dd eã ad mortẽ diẽ ñ ad mulierẽ Potest enĩ
qͥ adultere mixtus ẽ dño iuuante reuerti. ac uitã peni¬

Expanded text:
te haeretica, quia reliquit doctorem, a quo fidem Ecclesiae didicerat, et oblita est pacti Dei sui, hoc est, fidei ipsius dominicae, quae in Symbolo continetur, quam se die baptismatis servaturam esse promiserat. Inclinata est enim ad mortem domus ejus et ad impios semitae ipsius. Omnis conversatio adulterae ad interitum ducit, et quamvis blanda videtur ac mansueta, non minorem sentiet in fine vindictam, quam qui latrocinando apertae impietati famulantur. Potest domus adulterae ipsa ejus caro in reticorum domus quia super arenam construitur, etiam cum stare videtur, vergit in casum, suisque crementis quasi quibusdam semitis ad impiorum consortia, id est, ad spirituum tendit tormenta malignorum. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ad eam ad mortem dicit, non ad mulierem, potest enim qui adulterae mixtus est, Domino juvante, reverti ac vitam poeni
Abbreviated transcription (Latin):
tendiculas ẽtra insontẽ frust᷑ qͥb ꝓ saluatore latro
Sb sic̃ ⁊ cetera potest accipi. Aduersio paruuloꝵ inter¬
ficiet eos. Paruulos ñ etate. s sensu dic̃.: qͥb supͣ dictr̃ ẽ.¬

Expanded text:
tendiculas contra insontem frustra; quibus pro Salvatore latrontendiculas contra insontem frustra; quibus pro Salvatore latronbus, sicut et caetera, potest accipi.-- Aversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate, sed sensu dicit, quibus supra dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbriũ resurgunt sẽpit̾nũ aꝑte designat. Eo qđ exosã
habuerint disciplinã. ⁊ timorẽ dñi ñ susceꝑint. Meri¬
to salute pͥuant᷑ qͥ pͥneipiũ sapientiȩ timorẽ dñi ⁊ dis¬
ciplinã. ñ mͦ ñ habent. s ⁊ odiis insequunt᷑. At salutiᷤ¬
S filiꝰ iniqͦ inqͥt odio habui: ⁊ legẽ tuã dilexi. Comedent gͥ
fructꝰ iuȩ suȩ. uiã eoꝵ dicit. de qͣ sup᷑ dixerat: pedes enĩ
illoꝵ ad malũ currunt. Quia inqͥt uias meas ingredi
noluerunt ut uiuerent̾ recipient mercedẽ uarum
suarũ. ut in ȩt̾nũ ꝑeant. At contͣ de his qͥ timent dñm
qͥ ãbulant inuiis eiꝰ dr̃. Labores fructuũ tuoꝵ mandu¬
cabis: beatꝰ es. ⁊ bene tͥ erit. Suisq c̃siliis saturabunt᷑
qr in eo c̃silio qͦ illos salicare decreuerã. ad qͥescerere¬
nuebant. Saturabunt᷑ suis qͥb aiebant: abscondamꝰ

Expanded text:
probrium resurgunt sempiternum, aperte designat. Eo quod exosam probrium resurgunt sempiternum, aperte designat. Eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint. Merito salute privantur, qui principium sapientiae timorem Domini et disciplinam non modo non habent, sed et odiis insequuntur, at salutis filius, iniquos, inquit, odio habui et legem tuam dilexi . Comedent igitur fructus viae suae. Viam eorum dicit de qua supra dixerat, pedes enim illorum ad malum currunt. Quia, inquit, vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum, ut in aeternum pereant; at contra de his qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, dicetur: Labores fructuum tuorum manducabo, beatus es et bene tibi erit Suisque consiliis saturabuntur. Quia meo consilio, quo illos salvare decreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis; quibus aiebant, Abscondamus
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiã. Non legunt᷑ iudeim illa obsidione dnm inuo¬
casse s tantũ armis e̾e̾ c̃fisi. Quãuis desolationẽ patriȩ
uere peniterent nolebant. frust᷑ ad eũ quẽ c̃tẽpsere
clamabant. Uñ recte dicunt᷑ tribulationẽ eũ angus¬
tia fuisse ꝑpessi. Tribulatio nãq erat in eis. qͥb foris
depͥmebant᷑: angustia in eo qđ intus a dõ nil c̃solatio¬
nis inuenerant. At c̃tra scĩ cũ exteriꝰ oppͥmunt᷑ aduer¬
sis. spe certa salutis in corde dilatant᷑. scientes se ab illo
Nine z enĩ ꝓpħa ait. Cũ inuocarẽ te exaudistime ds̃ uis¬
titiȩ meȩ. In tribulationẽ dilatasti me. Porest aut̃ tota
hȩc correptio sapientiȩ de uniuersis generalit̾ reꝓbis
accipi: qr in die iudicii elament ad iudicẽ districtũ
aꝑiri dͥ ianuã regni postulantes. nec mereant᷑ exaudiri
Nã ⁊ hoc qđ seqͥt᷑ mane c̃surgent ⁊ ñ inuenient meãp¬
sũ tẽpꝰ extremi examinis. qͦ alii inuitã et̾nã. alii in op¬

Expanded text:
lla obsidione Dominum invocasse, sed tantum armis esse confisi, quamvis desolationem patriae, vere poeniterent, nolebant, frustra ad cum quem contempsere clamabant. Unde recte dicuntur tribulationem cum angustia fuisse perpessi. Tribulatio namque erat in eis quibus foris deprimebantur. Angustia in eo, quod intus a Deo nil consolationis invenerant. At contra sancti cum exterius opprimuntur adversis, spe certa salutis in corde dilatantur, scientes se ab illo Hinc etenim Propheta ait: Cum invocarem te, exaudisti me, Deus justitiae meae, in tribulationibus dilatasti me . Potest autem tota haec correptio sapientiae de universis generaliter reprobis accipi, quia in die judicii clament ad judicem districtum, aperiri sibi januam regni postulantes, nec mereantur exaudiri, nam et hoc quod sequitur, Mane consurgent et non invenient me, ipsum tempus extremi examinis, quo alii in vitam aeternam, alii in op
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. S ⁊ scientiã ppsiꝰ diuinitatis quȩ ꝑpetuo beatr̃ fac̃¬
C inuenies: qr dñs dat sapientiã. Respicit hic u̾siculus
ad hoc qđ supͣ dix̃. si enĩ sapientiã inuocaueris.⁊ cet̾a
usq dũ ait.⁊ scientiã dĩ inuenies. Ideo nãq sapientia
id ẽ dñs ẽ inuocandus ad accipiendã sapientiã. qr sa¬
pientia ñ a nob̃ipsis haberi potest. s a dño dat᷑. laceat
in hoc u̾siculo ipsa ineffabilis ⁊ coet̾na dõ patri sapi
unde dici solet in ꝓphĩs. qr os dñi loquutũ ẽ. Et ex ore eiꝰ
scientia nascit᷑. ⁊ prudentia: qr. nͥ ipse os humanũ scĩfice
nͥ hoc suũ ipse dignant̃ efficiat. ꝑfectã loqͥ sapientiã
Snullatenꝰ ualet. Gustodiet rectoꝵ salutẽ. ⁊ ꝓteget gͣdi¬
sentes simplicit᷑. Cognatę sͥ s̃ uirtutes rectitudo ⁊ sĩpli¬
citas: neq ab inuicẽ queunt. separari. Uñ ⁊ sapientua
miã earũ sine alcera ñ querit s ni qͥb cũq ãbȩ c̃ueniuis.

Expanded text:
entiam ipsius divinitatis quae perpetuo beatum facit invenies. Quia Dominus dat sapientiam. Perspicit hic versiculus ad hoc quod supra dixit, si enim sapientiam invocaveris, etc., usque dum ait, et scientiam Dei invenies. Ideo namque sapientia, id est, Dominus est invocandus ad accipiendam sapientiam, quia sapientia non a nobis ipsis haberi potest, sed a Domino datur. Taceat in hoc versiculo ipsa ineffabilis et coaeterna, Deo Patri sapieunde dici solet in prophetis, quia os Domini locutum est, et ex ore ejus scientia nascitur et prudentia, quia nisi ipse os hntiam nullatenus valet. Custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter. Cognatae sibi sunt virtutes rectitudo et simplicitas, neque ab invicem queunt separari, unde et sapientia unam earum sine altera non quaerit, sed in quibuscunque ambae conveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃a ꝑditione p̃dixi. ostendã e̾e̾ ueracia. Spm qͥppe
suũ. potentiã ultionis nominat. De qͦ moyses ait. Mi¬
sisti sp̃m tuũ. ⁊ cooperuit eos mare. Et in libro beati
sũptos. Quia uocaui ⁊ reniustis. dicens. Uenite adm
Com̃s qͥ laboratis ⁊ onerati estisꝰ ⁊ ego reficiã uos. Ex¬
Stendi manũ meã: ⁊ ñ fuit qͥ aspiceret. Primo bene
faciendo ⁊ sanando om̃s oppressos a diabolo: postmno¬
s dũ in cruce patiendo. Pespexistis om̃e ẽsiliũ meũ
Edicentis. Pȩnitentiã agite apppinqͣbit enĩ regnum¬

Expanded text:
de vestra perditione praedixi, ostendam esse veracia. Spiritum quippe de vestra perditione praedixi, ostendam esse veracia. Spiritum quippe suum, potentiam ultionis nominat, de qua Moyses ait: Misisti spiritum tuum, et cooperuit eos mare . Et in libro beati nite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret. Primo bene faciendo et sanando omnes oppressos a Diabolo, postmodum in cruce patiendo. Despexistis omne consilium meum. Dicentis: Poenitentiam agite, appropinq
Abbreviated transcription (Latin):
Quã diu inqͥt hȩc agitis : lã uidistis xp̃m in carne. iam
miracula facientẽ ⁊ docentẽ. non tantũ sp̃iustis.s ⁊ oc¬
cidistis: saltẽ mͦ resuscitatũ a mortius ⁊ p̾sidentẽ cȩlo
diligite. ⁊ dimittet uob̃ scelus qđ cõmisistis. Et̃ stulti
ea quȩ s st̃ nexia cupient: Et̾ imprudentes odibuis
scientiã: Preponendũ ẽ a suꝑiorib usq qͦ. id ẽ usq qͦ
cupient. usq qͦ odibunt. Cupiebant aut̃ noxia. ⁊ odibais
scientiã. qͥ literȩ legalis suꝑficiẽ sequebant᷑ ⁊ sacͤmenta
euglũ quȩ ipse literȩ signabant᷑ acciꝑe detrectabant.¬
s Conu̾timiniad correptionẽ meã. Corripuit ꝑ ora apłoꝵ
udeos qr credere noluissent. ⁊ uel tunc eos postꝗͣ. re¬
surrerit ⁊ ascendit monuit c̃uerti. Eñ ꝓferã uob̃ sp̃m
meũ: ⁊ ostendã uerba mea. Si adhuc inqͥt c̃uerti neglegi¬
tis. ꝓferã uob̃ iundictã quã meriustisꝰ ⁊ uerba quȩ

Expanded text:
agitis? Jam vidistis Christum in carne, jam miracula facientem et docentem, non tantum sprevistis, sed et occidistis, saltem modo resuscitatum a mortuis et praesidentem coelo diligite, et dimittet vobis scelus quod commisistis Et stulti ea quae sibi sunt noxia cupient, et imprudentes odibunt scientiam. Praeponendum est a superiori usquequo, id est, usquequo cupient, usquequo odibunt, capiebant autem noxia et odibant scientiam, qui litterae legalis superficiem sequebantur, et sacramenta Evangelii, quae ipsa littera signabantur, accipere detrectabant. Convertiudaeos, quia credere noluissent, et vel tunc eos postquam resurrexerit et ascendit, monuit converti. En proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Si adhuc, inquit, converti negligitis, proferam vobis vindictam quam meruistis, et verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
aĩarũ spoliis. suarũ c̃uenticula ĩplere domoꝵ. Cui simi¬
le ẽ illud dñicȩ parabolȩ: qr ueniente ad se regis filio
dixerunt. hic ẽ heresaienite occidamꝰ eũ ⁊ nr̃a erit he¬
Sreditas. Sortẽ mute nob̃cũ: marsupiũ sit om̃iuĩ nr̃munũ.
Marsupiũ ẽ. sacculiiꝰ nũmoꝵ. Patet aut̃ de latronib. qͥ
ut plures scelerũ socios c̃qͥrant. cõmunionẽ eis p̃dȩ quã
rapuerint spondent. S ⁊ ꝑsequutores nr̃i redẽptoris. qͦs¬
cũq potuere s̃ adungebant: at qͦs illũ seqͥ uidebant. hos
de synagoga ꝓpulsantes. sua cõmunione pͥuabant. fui
mi ne ãbules cũ cis: ꝓhibe pedem tuũ asemitis eoꝵ. Prohi¬
bet credentes xp̃o de uideis: cõmunicare ꝑsequentib
xp̃m de iuideis. Deniq om̃s qui credebant erant parit̃.

Expanded text:
animarum spoliis suarum conventicula replere domorum, cui simianimarum spoliis suarum conventicula replere domorum, cui simile est illud Dominicae parabolae, quia veniente ad se regis filio dixerunt: Hic est haeres: venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas . Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum. Marsupium est sacculus nummorum, patet autem de latronibus, quia ut plures scelerum socios conquirant, communionem eis praedae, quam rapuerunt, spondent. Sed et persecutores nostri Redemptoris, quoscumque potuere sibi adjungebant; at quos illum sequi videbant, hos de Synagoga propulsantes sua communione privabant. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Prohibet credentes Christo de Judaeis, communicare persequentibus Christum Judaeis. Denique omnes qui credebant erant parit
Abbreviated transcription (Latin):
guini. Potest hic locus generalit de latronib qͥ innocen¬
tib insidias ⁊ mortes uel dãpna inferunt. potest de illis
cũ dicebant. Licet dari tributũ cesari. an non:. Et innu¬
mera huiꝰ modi. Uere ⁊ enĩ erat insonsꝰ qͥ peccatũ ñ fecit.
nec uiuentus ẽ dolus in ore eiꝰ. Nere frust᷑ illi tendebans
insidias: a qͦ innullo lesi. ĩmo cuiꝰ erant plurima benefi¬
cia exꝑti. Deglutiamꝰ eũ sic̃ infernꝰ uiuentẽ:⁊ integrũ
qͣsi descendentẽ in lacũ. lta dñm ĩpii desiderabant ex¬
tinguere. ut om̃is memoria uirtutũ ⁊ doctrinȩ eiꝰ tolle¬
ret᷑: s ⁊ hoc ipsũ qđ ũꝗͣ. talis int̾ eos uxerit. obliuioni da
Cret᷑. Omnẽ substantiã p̃ciosã repperiemꝰ ĩplebimꝰ domos
nr̃as spoliis. De om̃ib dicebant quos xp̃o ad herere cerne¬
bant: putabant enĩ. qr si eũ occiderent. om̃s qui credide¬
rant ab eiꝰ possent amore ⁊ c̃sectatu secernere: Qalib ꝙ

Expanded text:
guini. Potest hic locus generaliter de latronibus, qui innocentibus insidias et mortes et damna inferunt; potest de illiscum dicebant: Licet dare tributum Caesari an non? et innumera hujusmodi. Vere etenim erat insons, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Vere frustra illi tendebant insidias, a quo in nullo laesi, imo cujus plurima erant beneficia experti. Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Ita Dominum impii desiderabant exstinguere, ut omnis memoria virtutum et doctrinae illius tolleretur, sed et hoc ipsum quod nunquam talis inter eos vixerit retiosam substantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. De hominibus dicebant, quos Christo adhaerere cernebant; putabant enim, quia si eum occiderent, omnes qui crediderant, ab ejus possent amore et consectatu secernere, talibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri. dũ dilatares cor
meũ. Et si gͦ semitas equitatis cũ ingredi ceperi
artȩ tͥ uidentur ⁊ anguste. cũ tañ eas ingressũ
fueris ñ artabunt᷑ gressus mentis tuęꝰ s iuxta
qđ dominus ait. uigũ enĩ meũ suaue ⁊ onus leue
repperies. Etenĩ reꝓbi in hac uita latũ intrant
iterꝰ at in die nouissimo ligatis manib ⁊ pedib mit¬
tent᷑ in tenebras. Pedes enĩ electoꝵ dirigunt᷑ in
uiã pacis. Et currens ñ habebis offendiculũ. Quo
alacrius ad implenda dĩ mandata cucurreris. eo
minꝰ aduersa que te impediant timebis. Nam qͥ¬
cũq in pͣua actione desudãt. offendiculũ in medio
cursu repperiunt.q ex tĩplo dũ ñ p̃uident rapi¬
unt᷑ ad pęnã. Comedunt panẽ impietatis. ⁊ uinũ
iiuqͥtatis bibunt. Ita actione scelerũ iniqͥ. qͣsi epu¬
lis delectant᷑ appositis. Nel certe uinũ dampnatoꝵ
bibunt. ⁊ esurientib spicas tollere gaudent: ut eẽ

Expanded text:
ilatares cor meum . Et si ergo semitas aequitatis cum ingredi coeperis arctae tibi videntur, cum tamen eas ingressus fueris non arctabuntur gressus mentis tuae; sed juxta quod Dominus ait, jugum ejus suave et onus leve reperies. Etenim reprobi in hac vita latum intrant iter, at in die novissimo ligatis manibus et pedibus mittentur in tenebras. Pedes vero electorum diriguntur in viam pacis. Et currens non habebis offendiculum. Quo alacrius ad implenda Dei mandata cucurreris, eo minus adversa, quae te impediant timebis. Nam quicunque in prava actione desudant, offendiculum in medio cursu reperiunt, quia extemplo dum non praevident, rapiuntur ad poenam. Comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt. Ita actione scelerum iniqui quasi epulis delectantur appositis, et certe vinum damnatorum bibunt et esurientibus spicas tollere gaudent, ut esse
Abbreviated transcription (Latin):
Cisrł. ad sciendã sapientiã ⁊ disciplinã. Animaduertet
Hoc discipłis se humilit̾ audientib ipsa quę cos in car¬
ne apparens erudiebat sapientia donauit. ut ⁊ suas
parabolas quas tubȩ neqͥbant intelligerent:⁊ ꝓpħarũ
ac legis eniginata id ẽ obscura dicta sp̃ũalit̾ animad¬
uertere. ac suis auditorib dilucidare ualerent. S ⁊ se¬
quentib eccliȩ magistris eadem intelligentiȩ spũalis
Carchana. pie querentib ac pulsantib reserauit. Ti¬
smor dñi pͥncipiũ sapientiȩ. Quo s̃ timores dñi. łmꝰ ser¬
Tuilis. qͥ pͥncipiũ scientię uel sapientię uocat᷑: seđs ami

Expanded text:
Israel, ad sciendam sapientiam et disciplinam. Israel, ad sciendam sapientiam et disciplinam. Hoc discipulis se humiliter audientibus, ipsa quae eos in carne apparens erudiebat, sapientia donavit, ut et suas parabolas, quas turbae nequibant intelligere, et prophetarum ac legis aenigmata, id est, obscura dicta spiritualiter animadvertere, ac suis auditoribus dilucidare valerent. Sed et sequentibus Ecclesiae magistris, eadem intelligentiae spiritualis arcana, pie quaerentibus ac pulsantibus reseravit.-- Timor Domini, principium sapientiae. Duo sunt timores Domini: primus servilis, qui principium s