comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctione diuellat. Quȩ om̃ia cũ sint oꝑi
salittis ꝓ fessioniq contraria : tam̃ uelami¬
ne quodã miscđiȩ ac religionis obtecta.
facile imꝑitos. incautosq decipiunt. Imi¬
tant᷑ enĩ nũmismata regis. qͥa uident᷑ ad
p̾sens plena pietatis. s ñ sunt a legitiis
monetarus. id ẽ ꝓbatis & catholicis ꝑ atrib
figurata. nec de cardinali ac publica col¬
lationis eoꝵ ꝓdeunt officina. s furtun
fraude dȩmonũ fabricata. ñ sine detͥmen¬
to imꝑitis quibq & ignorantib ingerun¬

Expanded text:
ctione diuellat. quae omnia oum sint nostrae ctione diuellat. quae omnia oum sint nostrae salnti professionique contraria, tamen uelamine quodam misericordiae ac religionis obtecta facile inperitos incautosque decipiunt. imitantur enim nomismata ueri regis, quia uidentur ad prae- 9ens plena pietatis, sed non sunt a legitimis monetariis, id est probatis et catholicis patribus figurata nec de cardinali ac publica conlationis eorum prodeunt officina, sed furtim fraude daemonum fabricata non sine detrimento i
Abbreviated transcription (Latin):
fallentis obiciat siue cũ para charaximis
nos conat᷑ illudere. qđdam scilicet pieta¬
tis opꝰ ammonẽs affectandũ. qđ ñ de legi¬
tuma seiuoꝵ ꝓcedens moneta. sub pretextu
uirtutũ ducit ad uitia: uel ĩmoderatis
incõpetentib ꝙ ieuiniss. seu uigilus nimuis.
uł orationib mordinatis. uł incongrua
lectione decipiens ad noxiũ ꝑtrahit finẽ:
uł cũ utt̾cessiones ac uisitationes pias ꝑsua¬
aet unpendere. qͥb nos a spiritalib monas¬
terii claustris. & secreto amicȩ quietis excu¬
tiat: sollicitudines etiã curasq susciꝑe reli¬
giosarũ. ac destitutaꝵ suggerit fęminaꝵ. ut
huiꝰmodi laqueis monachũ extricabilit̾ ir¬
retitũ. ꝑuiciosaꝵ sollicitudinũ occupatione
distentet: uel certe cum desiderare sc̃m cle¬
ricatꝰ offitiũ sub p̾textu edificationis mul¬
toꝵ. & amore lucri spiritalis inłtigat. per
qđ nos ab humilitate ꝓpositi huiꝰ. ac distri¬

Expanded text:
fallentis objiciat, sive cum paracharagmis fallentis objiciat, sive cum paracharagmis nos conatur illudere, quoddam scilicet pietatis opus admonens affectandum, quod non de legitima seniorum procedens moneta, sub praetextu virtutum ducit ad vitia, vel immoderatis incompetentibusque jejuniis seu vigiliis nimiis, vel orationibus inordinatis, vel incongrua lectione uel cum interoessiones ac uisitationes pias persuadet inpendere, quibus nos a spiritalibas monasterii claustris et secreto amicae quietis excutiat, sollicitudines etiam curasque suscipere religiosarum ac destitutarum suggerit feminarum, ut huiusmodi laqueis monachum inextricabiliter inretitum perniciosarum sollicitudinum occupati.. one distendat. vel certe cum desiderare sanctum clericatus officium sub praetextu aedificationis multorum et amore lucri spiritalis instigat, per quod nos ab humilitate propositi huius ac distri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrahentes. Q etiã achar in libro iħu
naue legimꝰ fuisse ꝑpessum qͥ de castris
allophiloꝵ regulam aureã concupiscens atq
furatus. anathemate ꝑcuti. atq ȩterna me¬
ruit morte dampnari. Scdo. sollicite nos
explorare conuenit ne auro purissimo scͥp¬
turaꝵ praua int̾pretatio coaptata metal¬
li p̾ciositate nos fallat. In qͦ etiã dño sal¬
uatori callidissimꝰ diabolus uelut homini
simplici tenstauit iponere.: dũ ea quȩ
geueralit̾ sunt suꝑ om̃ium ustoꝵ intella¬
genda ꝑsonis. maliuola untterp̾tatione cor¬
rumpens. specialit̾ huic qͥ angłoꝵ custo¬
dia ñ egebat conat᷑ aptare dicens: qͥa an¬
gelis sius mandauit de te ut custodiant
te in oñub uiistius: & in manib porta¬
bunt te. ne forte offendas ad lapidem pe¬
dẽ cuũ. Preciosa scilicet eloqͥa scripturaꝵ
callida assumptione conuertens: ad contra¬
nẽ tirannici uultꝰ. sub colore nobis auri

Expanded text:
pertrahentes. quod etiam Achor in libro Iesu pertrahentes. quod etiam Achor in libro Iesu Naue legimus fuisse perpessum, qui de castris ALiophylorum ligulam auream concupiscens atque furatus anathemate percuti atque aeterna meruit morte damnari. secundo sollicite nos explorare conueniet, ne auro purissimo scripturarum praua interpretatio coaptata metalli pretiositate nos fallat. in quo etiam domino saluatori callidissimus diabolus uelut homini simplici temptauit inponere, dum ea, quae generaliter sunt super omnium iustorum intellegenda personis, maliuola interpretatione conrumpens +++ sperialiter huie qui angelorum custodia non egebat conatur aptare dicens: quia angelis suis mandabit de te, ut enstodiant te in omnibus uiis tuis: et in manibus portabunt tedem tuum : pretiosa scilicet eloquia Scripturarum callida assumptione convertens, et ad contranem tyrannici vultus sub colore nobis auri
Abbreviated transcription (Latin):
lit obseruare debere. ęugłicus sermo sub
huiꝰ nominis demonstrat exemplo : pͥmũ
sit diuino illo & cęlesti sp̃c scĩ igne pur¬
gatũ. an ad uidaicã suꝑstitionẽ ꝑtinens.
seu de sȩcularis philosophiȩ tumore des¬
cenderit in suꝑfitie tantũ p̾ferens pieta¬
tẽ: diligentissime ꝑscrutemͣ. Quod tta po¬
terimꝰ implere si illud apłicũ fecerimus.
nolite om̃i sp̃ui credere. s ꝓbate sp̃c si
ex do sint. Nuo genere illi quoq decep¬
ti sunt. qui pꝰ ꝓfessionẽ monachi. nito¬
re sermonis. & qͥb dam sunt philosopho
doginatib seducti: quȩ pͥma fronte pi¬
is quib dã sensib ac religioni consoris
audientes. uelut auri fulgore fallentia
qͦs semel suꝑfitie illexerant. uelut nũ¬
mismatib ereis falsisq deceptos. ꝑpetuo
nudos ac miseros reddiderunt: uel ad sȩ¬
culi eos stpitũ eos reuocantes. uł ad he¬
reticos errores ac p̾sumptiones tumidas

Expanded text:
liter obsernare debere euangelicus sermo sub liter obsernare debere euangelicus sermo sub huius nominis demonstrat exemplo: primum sit diuino illo et caelesti spiritus sancti igne purgatum an ad Iudaicam superstitionem pertinens seu de saecularis philosophiae tumore descendens in superficie tantum praeferat pietatem, diligentissime perscrutemur. quod ita poterimus implere, si illud apostolicum fecerimus: nolite omni spiritui credere, sed probate spiritas si ex deo sint. qao genere illi quoque decepti sunt, qui post professionem monachi nitore sermonis et quibusdam sunt philosophorum dogmatibus inlecti, quae prima fronte piis quibusdam sensibus ac religioni consonis audientes uelut auri fulgore fallentia, quos semel superficie inlexerant, uelut noaismatibus aereis falsisque deceptos perpetuo nudos ac miseros reddiderunt, uel ad saeculi eos strepitum reuocantes uel ad haereticos errores ac praesumptiones tumidas
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is: Hanc gͥ triꝑtitã rationẽ opor¬
tet nos uigiter seruare : & uniu̾sas co¬
gitationes quȩ mergunt in corde nr̃o.
sagaci discretione discutere. origines eaꝵ
& causas. auctoresq pͥmitus indagan¬
tes: ut quales nos eis prebere debeamꝰ.
ex illoꝵ merito qͥ eas suggerunt conside¬
Tefficiam᷑᷑ scđm p̾ceptum dñi ꝓba¬
biles trapezetȩ. quoꝵ sũma peritia
est ac disciplina ꝓbare. qͦd nam sit aurũ
purissimũ & ut uulgo dicit᷑ obrixum.
qđ ue sit minꝰ purgatione ignis excor¬
ctũ. ereo qͦq uliq denario si p̾ciosũ miñ¬
misma. sub colore auri fulgentis imitetur
prudentissima discrecione ñ falli. & ñ so¬
lũ nũmismata tirannoꝵ uultꝰ expͥmentia
sapient̾ agnoscere: s etiã illa quȩ sunt
ueri quidẽ regis imagine s ñ legitime
figurata. ꝑ itia sagatiore discernere : de¬
inde ne qͥd illis a legitimo pondere de¬
minutũ sit. censura trutinȩ diligenter
inquirere. Quȩ om̃ia nos quoq spirita¬

Expanded text:
cia . Hanc ergo tripertitam rationem oportet nos jugiter observare; et universas cogitationes quae emergunt in corde nostro sagaci discretione discutere, origines earum vel causas auctoresque primitus indagantes, ut quales nos eis praebere debeamus, ex illorum merito qui eas suggerunt, consideefficiamur secundum praeceptum Domini probabiles trapezitae. Quorum summa peritia est, ac disciplina, probare quodnam sit aurum purissimum, et, ut vulgo dicitur, obrizum, quodve sit minus purgatione ignis excoctum; aereo quoque vilique denario, si pretiosum numisma sub colore auri fulgentis imitetur, prudentissima discretione non falli, et non solum numismata tyrannorum vultus exprimentia sapienter agnoscere; sed etiam illa quueri quidem regis imagine, sed non legitime figurata, peritia sagaciore discernere, deinde ne quid illis a legitimo pondere deminutum sit censura trutinae diligenter inquirere. quae omnia nos quoque spirita
Abbreviated transcription (Latin):
embrimiis parit̾ capiti nr̃o ceruicaliũ
uice suppositis. quȩ crassiorib papiris in
longos gracilesq fasciculos coaptatis. ses¬
qui pedali int̾uallo parit̾ colligata. nunc
qͥdem humillimũ sedile ad scabelli uicẽ
fr̃ib in sinaxi considentib prestant. nẽ
uͦ subiecta ceruicib dormientiũ p̾bent
capiti. ñ nimie durũ s tractabile aptũq
sulcim̃tũ. Ad quos monachoꝵ usus hȩc
id circo itł maxime aportuna habent᷑
& congrua. qđ ñ solũ sint aliquatenus
utpote passim papiro ꝑ ripas nili flumi¬
nis emergente: s etiã qd remonendũ. seu
cũ necesse fuerit admouendũ. habilis ma
senis tandẽ sumꝰ ad degustationẽ somni
onerosa quiete cõpositi. tã digestȩ col¬
lationis inflamniati gaudio. quã repro¬
missȩ disputationis expectatione suspen

Expanded text:
embrimiis pariter capiti nostro ceruicaiium embrimiis pariter capiti nostro ceruicaiium uice subpositis, quae crassioribus papyris in longos gracilesque fasciculos coactis sesquipedali interuallo pariter conligata nunc quidem humillimum sedile ad scabilli uicem fratribus in synaxi considentibus praestant, nunc uero subiecta ceruicibus dormientium praebent capiti non nimie durum, sed tractabile aptumque fulmentum. ad quos monachorum usus haec idcirco uel maxime oportuna habentur et congrua, quod non solum sint aliquatenus utpote passim papyro per ripas Nili fluminis emergente, sed etiam quod ad remouendum seu cum necesse fuerit admouendum habilis matsenis tandem sumus ad degustationem somni onerosa quiete conpositi, tam digestae conlationis inflammati gaudio quam repromissae disputationis expectation
Abbreviated transcription (Latin):
reseruemꝰ Necet nãq discretionis opti¬
mos consultatores in hoc pͥmũ pateface¬
re suȩ ñttis industriã. & utrũ sint uel
ẽẽ possint eiꝰ capaces. hoc inditio ac pa¬
tientia cõꝓbare ut de illa quȩ mode¬
rationis genecrix ẽ uirtute tractante.
nequaꝗͣ utiũ qd ipsi contrariũ ẽ nuni¬
etatis incurrant. uim rationis ac na¬
turȩ eiꝰ quã u̾bis excolunt. affectu atq
oꝑe uiolantes. In hoc gͦ nobis discretio¬
nisbonũ de quaꝰ qͣđ dñs dederit adhuc
indagare disponimꝰ. pͥmitꝰ ꝓsit. ut noᷤ
de ipsius excellentia & moderatione q̃
pͥma eidẽ uirtus in ee̾ cognoscit᷑ disse¬
rentes: disputationis qͦq uł temꝑis mo¬
dũ ñ ꝑmittat excedere.
is itaq beatꝰ moyses collationi nr̃ȩ
dans finẽ. adhuc nos auidos & de
suo ore pendentes degustare somnutm
paulisꝑ hortatꝰ ẽ: hisdẽ ipsis quib insi¬
debamꝰ ꝑsiaptiis ad monens incubare.

Expanded text:
reseruemus. decet namque diacretionis optireseruemus. decet namque diacretionis optimos consultores in hoc primum patefacere suae mentis industriam et utrum sint uel esse possint eius capaces hoc indicio ac patientia corationis generatrix est, virtute tractantes, nequaquam vitium, quod ipsi contrarium est, nimietatis incurrant; vim rationis ac naturae ejus quam verbis excolunt, effectu atque opere violantes. In hoc ergo nobis discretionis bonum, de qua quantum Dominus dederit, adhuc indagare disponimus, primitus prosit, ut nos de ipsius excellentia et moderatione quae prima eidem uirtus inesse cognoscitur, disserentes disputationis quoque uel temporis modum non permittat excedere. His itaque beatus Moyses conlationi nostrae dans finem adhuc nos auidos ac de suo ore pendentes degustare somnum paulisper hortatus est, isdem ipsis quibus insidebamus psiathiis admonens incubare,
Abbreviated transcription (Latin):
ter cunctas uirtutes arcẽ ac pͥmatũ te¬
net. pauca disserere. excellentiãq erꝰ
& itilitatẽ ñ solũ cotidianis exemplis.
s etiã antiquis patrũ consultationibꝰ
ac sententiis approbare. frequent̾ nãs
memini ñnullis huiꝰmodi sermonẽ ca
gemitu lacͥmisq poscentib. me qͦq a¬
siqͥd eis doctrinȩ conferre cupienten
qsllatenꝰ potuisse: & ita in me non solũ
ensus uerũ etiã ipsũ eloqͥuni defecisse itt
ĩ mnuenirẽ quẽ admodũ eos uł cũleiu cen¬
olatione dimitterẽ. Quib inditiis euiden¬
t agnoscit᷑. dñi grã ꝓ merito ac deside¬
rio audientiũ disputantib aspirare ser¬
monẽ. Quẽ qͥa brciuissimũ istud qđ su¬
ꝑ ẽ noctis spaciũ ñ occurrit explere n¬
Qulgentes illud potiꝰ quieti corporee. eui
necesse ẽ totũ ꝑsolui. si id qđ modicũ ẽ
fuerit denegatũ plenũ narrationis ordi¬
nẽ in tegro futi dici seu noctis examini

Expanded text:
ter cunctas uirtutes arcem ac primatum teter cunctas uirtutes arcem ac primatum tenet, pauca disserere excellentiamque eius et utilitatem non solum cotidianis exemplis, sed etiam antiquis patrum consultationibus ac sententiis adprobare. frequenter namque memini nonnullis huiusmodi sermonem cum gemitu lacrimisque poscentibus me quoque aliquid eis doctrinae conferre cupientem nullatenas potuisse et ita in me non solum sensus, uerum etiam ipsum eloquium defecisse, ut non inuenirem quemadmodum eos uel cum leui consolatione dimitterem. quibus indiciis euidenter agnoscitur domini gratiam pro merito ac desiderio audientium disputantibus adspirare sermonem. quem quia breuissimum istud quod superest noctis spatium non occurrit explere, indulgentes illud potius quieti corporeae, cui necesse est totum persolui, si id quod modicum est fuerit denegatum, plenum narrationis ordinem integro futuri diei seu noctis examini
Abbreviated transcription (Latin):
ne sagacissima retractanda: ne qua
forte intellectualis bestia. uel leo. uł dra¬
co ꝑtransiens. ꝑnitiosa uestigia latent̾
impresserit. quib accessus ętiã cȩteris
in abdita pectoris nr̃i ꝑ cogitationũ neg¬
ligentiã prebeat᷑ : & ita ꝑ singulas no¬
ras atq monĩta t̾ram cordis nr̃i eugłi¬
co aratro. hoc ẽ uigi dñice crucis recor¬
datione sulcantes. uł noxiarũ ex nob̾
feraꝵ cubilia. uł uirulentoꝵ serpenti¬
nos intuens senex. & ad u̾ba narra¬
tionis suę in explebili ardore succensos.
ꝓ ãmiratione desideris nr̃i paulisꝑ sce¬
mone suspenso: rursus adiecit. Qm̃i nos
o filioli ad disputationẽ tã longã ur̃a se¬
dulitas ꝓuocauit. & ignis qͥdã collationi
nr̃ȩ feruentiores sensus ꝓ ur̃o desiderio
subministrat. ut ex hoc etiã ipso mani¬
feste contẽpler in ueritate uos ꝑfectionis
sitire doctrinã : uobis uolo adhuc suꝑ
discretionis eximietate uł gr̃a. quȩ in¬

Expanded text:
ne sagacissima retractanda, nne sagacissima retractanda, nforte intellectualis ibidem bestia, vel leo, vel draco pertransiens, perniciosa vestigia latenter impresserit, quibus accessus etiam caeteris in abdita pectoris nostri per cogitationum negligentiam praebeatur. Et ita per singulas horas atque momenta terram cordis nostri Evangelico aratro, hoc est, jugi Dominicae crucis recordatione sulcantes, vel noxiarum ex nobis ferarum cubilia, vel virulentorum serpentinos intuens senex, et ad verba narrationis suae inepro admiratione desiderii nostri paulisper sermone suspenso rursus adiecit: quoniam nos, o filii, ad disputationem tam longam uestra sedulitas prouocauit et ignis quidam conlationi nostrae feraentiores sensus pro uestro desiderio subministrat, ut ex hoc etiam ipso manifeste contempler in ueritate uos perfectionis sitire doctrinam, uolo uobis adhuc super discretionis eximietate uel gratia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ legitune signatã contineant. uł illa
quȩ in auro p̾ciosissimo scripturaꝵ. ui¬
tioso & heretico sensu ñ ueri regis. s ti¬
ranni p̾ferunt uultũ. similit̾ discer¬
nentes refutare possimꝰ. siue illa quoꝵ
pondus ac p̾ciũ rubigo uanitatis ad¬
ri. ut nũmismata leuia atq dãnosa
minusq pensantia recusemꝰ : ne in
ilud incidentes qđ obseruare tota uͥ¬
tute p̾cepto dñi cõmonem᷑. cunctis la¬
boꝵ nr̃oꝵ stipendiis meritisq fraude¬
contẽplatione humanȩ głȩ fecerunꝰ. in
t̾ram nos thesaurizare scđm dũi sententi¬
am nouerunꝰ.: & consequent̾ illud tamqͣ
humi reconditũ t̾raq defossum uel a¬
diu̾sis dȩmonib populandũ. uł edaci ce¬
nodoxiȩ rubigine consum̃dũ. ł ita su¬
ꝑbiȩ tineis deuorandũ. ut ad nullã re¬
condentis utilitatẽ respiciat. Om̃s igit
cordisnr̃i recessus iugiter ꝑscrutandi st̃.
& ascendentiũ ui cos uestigia inclagatio¬

Expanded text:
non legitime signata contineant; vel illa non legitime signata contineant; vel illa quae in auro pretiosissimo Scripturarum, vitioso et haeretico sensu, non veri regis, sed tyranni praeferunt vultum, similiter discernentes refutare possimus; sive illa quorum pondus ac pretium aerugo vanitatis arinit, ut numismata levia atque damnosa, minusque pensantia recusemus: ne in illud incidentes quod observare tota virtute praecepto Domini commonemur, cunctis laborum nostrorum stipendiis meritisque fraudee fecerimus, in terra nos thesaurizare secundum domini sententiam nouerimus, et consequenter illud tamquam humi reconditum in terramque defossum uel diuersis daemoniis depopulandum uel edaci cenodoxiae aerugine consumendum uel ita superbiae tineis deuorandum, ut ad nullam recondentis utilitatem emolumentumque respiciat. omnes igitur cordis nostri recessus iugiter perscrutandi sunt et ascendentium in eos uestigia indagatio
Abbreviated transcription (Latin):
te. dum in illo ueri regis imaginẽ uene¬
ratus. parũ discutit an ẽẽt legitime figu¬
ratũ. Ultima uͦ obseruatio huiꝰ ꝓbabilis
trapezetȩ quã de inqͥsitione ponderis
ẽẽ p̾diximꝰ talit̾ implebit᷑. si qͥcqͥd ge¬
rendũ cogitatio nr̃a suggesserit omni
scrupulo retractantes. atq in nostri pe¬
ctoris trutina collocantes. ęqui iustissi
nestate cõmuni. an timore di sit graue.
an integrũ sensu. an humana ostentati¬
one. aut aliqua nouitatis p̾sũp̃tione
leue. an meriti eiꝰ pondus inanis cęno¬
doxiȩ ñ ĩminuerit uł arroserit gła. E
sic ea ꝓtinus ad examen publicũ truti
ac testimonia conferentes. uel tamꝗͣ in
sa. nec illoꝵ ponderi consonantia. om̃i
Srit gͦ hoc quadriꝑ ꝑtita discretionisr
bis ista discretio: id est ut pͥmũ materia
tiunt᷑ oꝑa pietatis. tamꝗͣ ad ulterina
nũmismata. ⁊ paracharaxuna reꝓbe¬
mꝰ : ut pote quȩ falsam imaginẽ regis

Expanded text:
te, dum in illo ueri regis imaginem uenete, dum in illo ueri regis imaginem ueneratus parum discutit an esset legitime figuratum. ultima uero obseruatio huius probabilis trapezitae, quam de inquisitione ponderis esse praediximus, taliter inplebitur, si quidquid gerendum cogitatio nostra suggesserit omni scrupulo retractantes atque in nostri pectoris trutina conlocantes aequilibratione honestate communi, an timore dei sit graue, an integrum sensu, an humana ostentatione aut aliqua nouitatis praesumptione sit lene, an meriti eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. et sic ea protinus ad examen publicum trutinac testisa, nec illorum ponderi consonantia, omni XXII. De quadripartita discretionis rbis ista discretio, id est, primum, ut materia tiuntur opera pietatis, tamquam adulterina numismata et paracharagmata reprobemus, utpote quae falsam imaginem regis
Abbreviated transcription (Latin):
ctȩ: nouissima aut eaꝵ ueniunt in pro¬
fundũ inferi. & it̾um Malignus nocet
cũ se nuscuerit iusto : id ẽ diabolus deci¬
pit. cũ fuerit colore scĩtatis obtectus. O¬
dit aũt sonũ tutelȩ id ẽ discretionis uĩ.
quȩ de senuoꝵ u̾bis ac monitione ꝓcedit.
abbatẽ iohannẽ qͥ lyci cõmorabat᷑. no¬
umꝰ nuꝑ illusũ. Nam cũ exhausto cor¬
pore atq defecto. ꝑceptionẽ cibi bidua¬
no ieuinio distulisset: accedenti ei ad
refectionẽ: die postero. ueniens diabolus
in figura ȩthiopis tetri. atq ad eiꝰ genua
ꝓuolutꝰ. indulge inqͥt mͥ abba qͥa ego tͥ
hunc laborẽ indixi. Itaq ille uir tantꝰ
& in discretionis ratione ꝑfectus. sub co¬
lore continentiȩ ꝯgruent̾ exercitatus.
intellexit se ob hoc calliditate diaboli
circũuentũ. taliq distentũ ieiuinio. ut
lassitudinẽ ñ necessariã. ĩmo etiã spiri¬
tui nociturã fatigato corꝑe suꝑꝑoneret.
paracharaximo scilicet illusus nũmisma¬

Expanded text:
uiro, nouissima autem earum uenient in profundum inferi, et iterum: malignus nocet cum se commiscuerit iusto, id est diabolus decipit cum fuerit colore sanctitatis obtectus. odit autem sonum tutelae, id est discretionis uim quae de seniorum uerbis ac monitione procedit. atem Iohannem, qui Lyci commoratur, nouimus nuper inlusum. nam cum exhausto corpore atque defecto perceptionem cibi biduano ieiunio distulisset, accedenti ei ad refectionem die postero ueniens diabolus in figura Aethiopis faetri atque ad eius genua prouolutus, indulge, inquit, mihi, quia ego tibi hunc laborem indixi. itaque ille uir tantus et in discretionis ratione perfectus sub colore continentiae incongraenter exercitae intellexit se ob hoc calliditate diaboli circumuentum talique distentum ieiunio, ut lassitudinem non necessariam, immo etiam spiritui nocituram fatigato corpori superponeret, paracharaximo scilicet inlusus nomisma
Abbreviated transcription (Latin):
sione descenderint. unꝰ tam̃ subuenien¬
te discretione. id qđ temere incauteq ꝯ¬
ceꝑat em̃dauit : aliꝰ aũt in stulta pͥsũp¬
tione ꝑdurans. ac penitꝰ discretionis ig¬
narꝰ mortẽ quã dñs ei auferre uoluit
sibi ipse consciuit: nequaꝗͣ credens instin
ctu diuino factũ qđ ĩmites barbari ꝓpͥe
feritatis obliti panes eis ꝓ gladiis obtu¬

Expanded text:
sione descenderint, unus tamen subueniensione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesumptione perdurans ac penitus discretionis ignarus mortem quam dominus auertere uoluit sibi ipse consciuit, nequaquam credens instinctu factum diuino, quod inmites barbari propriae feritatis obliti panes eis pro gladiis obtu
Abbreviated transcription (Latin):
neri. ut ñ int̾ biothanatos reputatꝰ. etiã
memoria & oblatione pausantiũ iudica¬
cauta discretione ꝑmoti euntesꝑ extensã
solitudinis uastitatẽ nullã ȩscã penitus
sumere decreuerunt: nͥ quã ꝑ semetipsũ
pene nationib feris immanior atq cru¬
belior ẽ: ñ enĩ eos ad effusionẽ sanguinis
ut ñnullas gentes desideriũ p̾dȩ s sola fe
rocitas m̃tis instigat. eisq cont᷑ naturã
ferocitatis suȩ cũ panib occͣrissent: unꝰ
ex eis subueniente discretione uelut a dño
sibi porrectos cũ gaudio & gr̃aꝵ actione
suscepit. reputans escã sibi diuinitꝰ minis¬
trari: nec sine d̾o factũ. ut hi qͥ semꝑ ho¬
minũ cruore gauderẽt. deficientib iam
ac tabescentib uitȩ substantiã largiren¬
t᷑. Aliꝰ uͦ recusans cibũ uelut ab homine
sibi oblatũ: inediȩ defectione consũptꝰ
ẽ. Quoꝵ licet initia ex rephensibili ꝑsua¬

Expanded text:
neri, ut non inter biothanatos reputatus, etiam neri, ut non inter biothanatos reputatus, etiam memoria et oblatione pausantium judicacauta discretione permoti, euntes per extentam solitudinis vastitatem, nullam escam penitus sumere decreverunt, nisi quam per semetipsum pene nationibus feris immanior atque crudelior est; non enim eos ad effusionem sanguinis, ut rocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper hominum cruore gauderent deficientibus iam ac tabescentibus uitae substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persua
Abbreviated transcription (Latin):
tuitus p̾cipitẽ dedit: de angłi uidelicet
sui sponsione ñ dubitans. qui eũ ꝓ merito
uͥtutũ ac laboꝵ suoꝵ nequaꝗͣ posse firma¬
uerat ulli iã discrimini subiacere. Cuius
rei fidem ut exꝑim̃tũ suȩ sospitatis euiden¬
tissime cõꝓbaret : supͣdicto puteo se nocte
intẽpesta illusus iniecit: magnũ scilicet
uͥtutis suȩ meritũ ꝓbaturꝰ. cũ inde exisset
illȩsus. De quo cum pene iam exsanguis
ingenti fratrũ labore fuisset extractus
uitã die t̾cia finiturus : qđ his deterius est¬
ita in deceptionis suȩ obstinatione ꝑman¬
sit. ut ei ne exꝑũnto qͥdẽ mortis suȩ potu¬
erit ꝑsuaderi. qđ fuisset demonũ callidi¬
tate delusus. Quã obrem ꝓ meritis laboꝵ
tantoꝵ & annoꝵ numerositate qua in he¬
remo ꝑdurauit hac miseratione & huma¬
nitate sũma. ab his qͥ eiꝰ cõpatiebant᷑ exitio
uix a p̾sb̾ro & abb̾e pafnutio potuit obti¬

Expanded text:
tuitus, praecipitem dedit, de angeli uidelicet tuitus, praecipitem dedit, de angeli uidelicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supra dicto ee puteo nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, qita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimento quidem mortis suae potuerit persuaderi, quod fuisset daemonum calliditate delusus. Quamobrem pro meritis laborum tantorum et annorum numerositate, qua in eremo perduravit, hac miseratione et humilitate summa, ab his qui ejus compatiebantur exitio, vix a presbytero abbate Paphnutio potuit obti
Abbreviated transcription (Latin):
ratione post tantos labores ab insidia¬
tore delusus. grauissimo corruens iapsi.
cunctos in hac heremo constitutos luctu¬
oso dolore ꝑculsit. Nonne quia minus
discretionis uirtite possessa suis defini¬
tionib regi qͣm consiliis uł collationib
frũm. atq institutis mnaioꝵ maluit o¬
bedire: Siqͥdẽ tanto rigore ĩmittabi¬
lem ieuinii continentiã semꝑ exercuit. &¬
ita solitudinis cellȩq uigit̾ secreta sectatiꝰ
ẽ: ut ab eo participationẽ in eundi cũ fł
qͣndo potuerit obtinere. In qua fr̃ib cul
edis pro anniu̾saria sollempnitate in ȩccła re¬
antatis solus ñ poterat aggregari: ne qͣntu¬
iũcũq ꝑceptione leguminis parui. a suo ui¬
deretur ꝓposito relaxasse. Qua p̾sumptione
aeceptꝰ angłm sathanȩ uelut angłm lucis cũ
sũma uen̾atione suscipiens. eiusq p̾ceptis
ꝓno obȩdiens famulatui. semetipsum in pu¬
teũ cuiꝰ ꝓfunditatẽ oculoꝵ ñ attingit in¬

Expanded text:
ratione post tantos labores ab insidiaratione post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo corruens lapsu, cunctos in hac eremo constitutos, luctuoso dolore perculit? Nonne quia minus discretionis virtute possessa, suis definitionibus regi, quam consiliis vel collationibus fratrum, atque institutis majorum, maluit obedire? Siquidem tanto rigore immutabilem jejunii continentiam semper exercuit, et solitudinis cellaeque ita jugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fratquando potuerit octis pro anniuersaria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ne quantulumcumque perceptione leguminis psrni a suo uideretur proposito relaxasse. qua praesumptione deceptus angelum Satanae uelut angelum lucis cum summa ueneratione suscipiens eiusque praeceptis prono oboediens famulatu semet ipsum in puteum, cuius profunditatem oculorum non adtingit in
Abbreviated transcription (Latin):
quã uniu̾soꝵ sententia diffinitũ ẽ disca¬
tionẽ eẽ. quȩ fixo gradu intrepidũ mona¬
chũ ꝑducat ad d̾m : p̾dictasq uͥtutes ui¬
git᷑ conseruet illȩsas. Cũ qua ad consum¬
mationis excelsa fastigia minore poterit
fatigatione conscendi.sine qͣ etiã multi
etiã laborantes ꝓpensuis. ꝑfectionis neqͥ¬
uerunt culm̃ attingere. Om̃iũ nãq uir¬
tutũ generatrix: custos. moderatrixq¬
Tut hanc eandẽ diffinitionẽ anti¬
quitꝰ a scõ antonio. & cet̾is patrib
ꝓmulgatã recens quoq sicut ꝓmisimꝰ
confirmet ȩxemplũ: recolite id qđ nuꝑ
gestũ oculoꝵ ur̃oꝵ uidistis obtutib. senẽ
uidelicet neronẽ ante paucos ad modũ
dies illusione diaboli a sũmis ad ima de¬
iectũ. Quẽ qͥnqͣginta annis in hereme
cõmoratũ. singulari districtione rigotẽ
continentiȩ tenuisse meminimꝰ & soli¬
tudinis secreta ultͣ om̃es hic cõmorarte
miro feruore sedatũ. Nic gͥ qͦ pacto. qͣue

Expanded text:
quam universorum sententia definitum esse, discretionem esse, quae fixo gradu intrepidum monachum perducat ad Deum, praedictasque virtutes jugiter servet illaesas, cum qua ad consummationis excelsa fastigia minore possit fatigatione conscendi, et sine qua multi ius laborantes, perfectionis nequiverint culmen attingere. Omnium namque virtutum generatrix, custos moderatrixquEt ut hanc eamdem definitionem antiquitus a S. Antonio et caeteris Patribus promulgatam, recens quoque, sicut promisimus, confirmet exemplum, recolite id quod nuper gestum oculorum vestrorum vidistis obtutibus, senem videlicet Heronem ante paucos admodum dies illusione diabolica a summis ad ima dejectum, quem quinquaginta annis in hac eremo commoratum, singulari districtione rigorem continentiae tenuisse meminimus, et solitudinis secreta ultra omnes hic commorantes miro fervore sectatum. Hic igitur, quo pacto, quave
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Nidetis gͦ ñ t̾renũ nec paruũ ẽe
discretionis munꝰ. s diuinȩ gr̃ȩ maxi¬
mũ p̾miũ: Qͣm nisi monachus om̃i in¬
tentione fuerit assecutꝰ. & ascendentiũ
in sese spũum discretionẽ certa ratio¬
ne possederit: necesse ẽ eũ uelut in no¬
cte ceca tetrisq tenebris oberrantẽ. nõ
solũ in ꝑnitiosis foueis ac p̾ruptis incide¬
re. s etiã in planis ac diredis frequent̾
nacho & disputatio suꝑ hoc beati antoni

Expanded text:
vult . Videtis ergo non terrenum nec parvum esse discretionis munus, sed divinae gratiae maximum praemium: quam nisi monachus omni intentione fuerit assecutus, et ascendentium in sese spirituum discretionem certa ratione possederit, necesse est eum velut in nocte caeca tetrisque tenebris oberrantem, non solum perniciosis foveis praeruptisque incidere, sed etiam in planis ac directis frequenter tas ex disputatione abbatis Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum nr̃oꝵ seu intentionis nr̃ȩ: ibi &
cor nr̃m necessario ꝑmanebit: De tͥbꝰ¬
llud sane p̾ om̃ib nosse debeoꝰ. nr̃aꝵ pͥ¬
tria cogitationũ nr̃aꝵ ce̾ principia. id¬
ẽ ex deo ex diabolo. & ex nobis. Ex deo
qͥ dem sunt cũ sp̃c sc̃i illustratio nos ui¬
sitare dignat᷑. erigens nos ad sublimio¬
uł desidiose agentes suꝑati sumꝰ. saluber¬
rima cõpunctione castiget: uel cũ rese¬
rat nobis cęlestia sacram̃ta. & ꝓpositum
nr̃m ad meliores actus uoluntatẽq con¬
uertittut ibi. cũ rex assuerus castigatꝰ
a dño. libros annales instigat᷑ inquire¬
re. qͥb mardo chei b̃nficia recordatus
sũmi eũ gradu honoris exaltat: ac ꝓti¬
nus crudelissimã suꝑ nece gentis uideȩ
sertentiã reuocat. uel cũ ꝓpħa cõme¬
morat. audiam quid loquat᷑ in me
dñs ds. alius qͦq & dixit inqͥt angłs
qͥ loquebat᷑ in me. uł cũ dĩ filiꝰ uentu

Expanded text:
operum seu intentionis nostrae, ibi et operum seu intentionis nostrae, ibi et cor nostrum necessario permanebit. IIIud sane prae omnibus nosse debemus tria cogitationum nostrarum est ex Deo, ex diabolo, et ex nobis. Ex Deo quidem sunt, cum Spiritus sancti illustratio nos visitare dignatur, erigens nos ad sublimiovel desidiose agentes superati sumus saluberrima compunctione castigat; vel cum reserat nobis coelestia sacramenta, et propositum nostrum ad meliores actus voluntatemque convertit; ut ibi, cum rex Assuerus, castigatus a Domino, libros annales instigatur inquirere, quibus Mardochaei beneficia recordatur, summi eum gradu honoris exaltat, ac nus crudelissimam super nece gentis Iudaeae sententiam reuocat. uel cum propheta commemorat: audiam quid loquatur in me dominus deus. alius quoque et dixit, inquit, angelus, qui loquebatur in me. uel cum dei filius uen
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ p̾sentis incursus. undiq ingruen¬
tib temitationũ torrentib circum acta :¬
uacua qͥdẽ cogitationũ ȩstib eẽ ñ po¬
terit. Quales uͦ uł aminuttere. uł parare
sibi debeat: studii ac diligentię suȩ pro¬
uidebit industria. Si eiũ ut dixumꝰ ad
sc̃aꝵ scͥpͥturaꝵ meditationẽ iugit̾ recur¬
ramꝰ. ac memoriã nr̃am ad recordationẽ
sp̃ualiũ rerũ. & desideriũ ꝑfectionis sp̃eq
futurȩ beatitudinus erigamꝰ necesse est
ut orte ex inde cogitationes spiritales
in his quȩ meditati sumiꝰ m̃tem faciant
ĩmorari. Sin uͦ desidia. seu negligentia
suꝑati. uitiis & ociosis ꝯfabulationib
occupem᷑. seu curis mundanis. & suꝑflu¬
is sollicitudinib implicem᷑ͣ: consequen¬
t̃ ex inde uelut quędã ziranioꝵ spe¬
cies generata: oꝑationẽ quoq nr̃o cor¬
di noxiã munistrabit. Et scđ̾m senten¬
tiã dñi saluatoris. ubi fuerit thesaurꝰ

Expanded text:
uitae praesentis incursus undique ingruenuitae praesentis incursus undique ingruentibus temptationum torrentibus circumacta uacua quidem cogitationum aestibus esse non poterit: quales uero uel amittere uel parare sibi debeat, studii ae diligentiae suae prouidebit industria. si enim ut diximus ad sanctarum scripturarum meditationem iugiter recurramus ac memoriam nostram ad recordationem spiritalium rerum et desiderium perfectionis spemque futurae beatitudinis erigamus, necesse est ut ortae cogitationes exinde spiritales in his quae meditati sumus mentem faciant inmorari. sin uero desidia seu neglegentia superati uitiis et otiosis confabulationibus occupemur seu curis mundanis et superfluis sollicitudinibus inpIieemur, consequenter exinde uelut quaedam zizaniorum species generata operationem quoque nostro cordi noxiam ministrabit, et secundum sententiam domini saluatoris ubi fuerit thesaurus
Abbreviated transcription (Latin):
quens lectio. & uigis adhibet᷑ meditatio
scͥpturaꝵ ut ex inde nobis spiritalis me¬
moriȩ p̾beatur occasio. Idcirco decanta¬
tio crebra psalmoꝵ. ut assidua nob̾ ex¬
inde compũctio ministret᷑: id circo ui¬
giliaꝵ ac ieiunioꝵ orationũq sedulitaᷤ
adhibet᷑ : ut extenuata mens non t̾rena¬
sapiat. s cȩlestia contẽplet᷑. Quib rur¬
sum negligentia irrepente cessantib.
necesse ẽ ut mens uitioꝵ squalore con¬
creta in carnalẽ partẽ mox inclinet᷑
molaꝵ similitudini comꝑatur: ⁊̃¬
quas meatus aquaꝵ prȩceps impetu io¬
tante ꝓuoluit. Quȩ nullatenꝰ qͥdem
cessare possunt ab oꝑe suo: aquaꝵ un
pulsib circũactȩ. In eius uͦ qui preest
sitũ ẽ uoluntate utrũnã triticũ ma¬
lit. anordeũ. loliũ. uł ciminũ cõminui.
Illud qͥppe est ꝓculdubio cõmolendũ:
qđ ingestũ ab illo fuerit cui oꝑis illiꝰ
cura cõmissa ẽ. Ita igit᷑ etiã mens per

Expanded text:
quens lectio et iugis adhibetur meditatio quens lectio et iugis adhibetur meditatio scripturarum, ut exinde nobis spiritalis memoriae praebeatur occasio, idcirco decantatio crebra psalmorum, ut adsidua nobis exinde conpunctio ministretur, idcirco uigiliarum ac ieiuniorum orationumque sedulitas adhibetur, ut extenuata mens non tsapiat, sed coelestia contempletur. Quibus rursum negligentia irrepente cessantibus, necesse est ut mens vitiorum squalore concreta in carnalem partem mox inclinetur et cmolarum similitudini comparatur quas meatus aquarum praeceps impetu rotante provolvit. Quae nullatenus quidem cessare possunt ab opere suo aquarum impulsibus circumactae; in ejus vero qui praeest situm est potestate, utrumnam triticum malit an hordeum loliumue comminui. illud quippe est procul dubio conmolendum, quod ingestum ab illo fuerit cui operis illius cura commissa est. ita igitur etiam mens per
Abbreviated transcription (Latin):
ermanus. Quid gͦ est quod etiã
nolentib. immõ uͦ etiã nescien¬
tib nobis. ita suꝑfluȩ cogitationes sub¬
tiliter ac latenter irrepunt. ut ñ so¬
lũ eas expellere. uerũ etiã intelligere
ac deprehendere. difficultatis immoc¬
cȩ sit Potest gͦ mens aliquando d
istis uacua reperiri: & numꝗͣ huiꝰcem¬
di illusionib incursari ͦ
Ioyses. Mlentem quidẽ ñ int̾pel¬
lari cogitationib impossibile est.
susciꝑe uero eas. siue respuere. om̃i stu¬
denti possibile ẽ. Q uẽadmodũ gͥ ortus
caꝵ non om̃imodis pendet a nobis: ita
ꝓbatio uł electio consistit in nobis. Nec
tam̃ ex eo q diximꝰ impossibile ẽẽ m̃tẽ
cogitationib ñ adiri: totũ uł incursui
uł illis spiritib tͥbuendũ ẽ qͥ eas nobis
nitunt᷑ ingerere. Alioquin nec liberũ
in homine maneret arbitriũ: nec in
gitationũ qualitas emendet᷑: ut uel sc̃ȩ
ac spiritales in cordib nr̃is. uł terrenȩ
carnalesq concrescant. Ideo namq fre¬

Expanded text:
ERMANVS : Quid ergo est quod etiam nolentibus, immo uero etiam nescientibus nobis ita superfluae cogitationes subtiliter ac latenter inrepunt, ut non solum eas expellere, uerum etiam intellegere ac deprehendere difficultatis inmodicae sit P potest ergo mens aliquando ab istis uacua repperiri et numquam huiuscemodi inlusionibus incursari? MOVSES: Mentem quidem non interpellari cogitationibus inpossibile est, suscipere uero eas siue respuere omni studenti possibile est. quemadmodum igitur ortus earum non omnimodis pendet a nobis, ita reprobatio uel electio consistit in nobis. nec tamen ex eo quod diximus inpossibile esse mentem cogitationibus non adiri, totum uel incursui uel illis spiritibus tribuendum est qui eas nobis nituntur ingerere. alioquin nec liberum in homine maneret arbitrium nec in gitationum qualitas emendetur et uel sanctae ac spiritales in cordibus nostris uel terrenae carnalesque concrescant. ideo namque fre
Abbreviated transcription (Latin):
E s ustato itaq matu¬
tino sopore cũ ortũ lu¬
cis tandẽ nobis claruis¬
se gaudentes. reꝓmissã
narrationẽ reposcere
cȩpissemꝰ : beatus moy¬
ses ita exorsus ẽ. Cũ ui¬
deam uos tanto desideri ardore flam¬
matos. ut ne ipsum qͥdem pariussimũ
quietis mom̃tũ. qđ spiritali collationi
subtrahens. refectioni carnis maluerã
deputare. ad requiẽ credã ur̃i corꝑis
ꝓfecisse : mͥ qͦq hunc ur̃m consideran¬
ti feruorẽ sollicitudo maior incũbit.
Necesse ẽ enĩ etiã me in ꝑsoluendo de¬
bito tanto maiorẽ deuotionis curã ge¬
rere. quanto uos id attentiꝰ uideo pos
tuã. sciens qͥa talia oportet te p̾parare.
Quã obrem de bono discretionis eiusq
uirtute dicturi. in quã sermo noctur¬
nȩ collationis ingressus. finẽ nr̃ȩ dispu¬
tationi dedit: congruũ credimꝰ. ex cel¬
lentiã eiꝰ patrũ pͥmo consignare sen¬
tentiis: ut cũ patuerit quid de illa
senseruit. uł ꝓnunciaueruit maioreᷤ

Expanded text:
egustato itaque matutino sopore, cum ortum lucis tandem nobis claruisse gaudentes, repromissam narrationem reposcere coepissemus, beatus Moyses ita exorsus est: Cum videam vos tanti desiderii ardore flammatos, ut ne ipsum quidem parvissimum quietis momentum, quod spiritali collationi subtrahens, refectioni carnis malueram deputare, ad requiem credam vestri corporis profecisse, mihi quoque hunc vestrum consideranti fervorem sollicitudo major incumbit. Necesse est enim etiam me in persolvendo debito, tanto majorem derere, quanto uos id adtentius uideo posttuam, sciens quia talia te oportet praeparare. quamobrem de bono discretionis eiusque uirtute dicturi, in quam sermo nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum credimus excellentiam eius patrum primo consignare sententiis, ut cum patuerit quid de illa senserint uel pronuntiauerint maiores
Abbreviated transcription (Latin):
t ad p̾sens. tam̃ soliditati ꝓfessionis nr̃ȩ inci¬
piant pꝰ hȩc ẽẽ contraria. & totũ quodãmͦ
corpꝰ nr̃i labefactare ꝓpositi. taniꝗͣ necessa¬
riũ qͥdẽ s scandalizans menbrũ : & qd̃ dex¬
trȩ manꝰ uł pedis agere uideat᷑ offitiũ. pro¬
ici a nobis atq abscidi salubre ẽ. Sacius
enĩ ẽ absq uniꝰ p̾cepti m̃bro id est oꝑatio¬
ne uł fructu in cęteris sanũ firmũq du¬
rare. & tamꝗͣ debilẽ uitroire in regniuto
cȩloꝵ: quã cum soliditate mandati uttroi¬
re in aliqͦd scandalũ qđ ꝑnitiosa consue¬
tudine separans nos a districtionis regła
atq arrepti ꝓpositi disciplina. inducat in
tale dispendiũ. qͦd nequaꝗͣ futura decri¬
m̃ita cõpensans. om̃es p̾terctos fructꝰ. to¬
tũq oꝑationis nr̃ȩ corpꝰ gehennȩ faciat

Expanded text:
sens, tamen si soliditatibus professionis nostrae incipiant post hoc esse contraria, et totum quodammodo corpus nostri labefactare propositi, tamquam necessarium quidem, sed scandalizans membrum, et quod dextrae manus vel pedis agere videatur officium, projici a nobis atque abscindi salubre est. Satius enim est absque unius praecepti membro, id est, operatione vel fructu, in caeteris sanum firmumque durare, et tamquam debilem introire in regnum Dei, quam cum soliditate mandati incidere in aliquod scandalum, quod perniciosa consuetudine separatos nos a districtionis regula, atque arrepti propositi disciplina, inducat in tale dispendium, quod nequaquam futura detrimenta compensans, omnes praeteritos fructus totumque operationis nostrae co
Abbreviated transcription (Latin):
tum quęritis eiꝰ qͥ in me loquit᷑ xp̃c. Ex
diabolo uͦ cogitationũ nascit᷑ series. cum
sub u̾tere nos tam uitioꝵ oblectatione.
ꝗͣ etiã occultis conat᷑ insidiis. subtilissuna
calliditate. mala ꝓ bonis fraudulenter
ostentans. & transfigurans se nobis in an¬
głm lucis. uel ^ͥ cũ eugłista refert. & cęna
facta cũ diabolus iã misisset se in cor ui¬
& iterũ. post buccellã in qͥt introuut in
illũ sathanas: Petrus quoq ad ananiaor.
quare ait temptauit sathanas cor tuũ
m̃ttiri te sp̃ui sc̃o: & illud qđ in engłio
multo ante ꝑ ȩccłiasten p̾dictũ legius.
si sp̃c potestatẽ habentis ascenderit suꝑ
te locũ tuũ ne dimittas. illud quoq qd̾
dicit᷑ ad dm̃ contͣ achab in t̾tio regnorũ
libro ex ꝑsona sp̃c unmundi. egrediar
& ero sp̃c mendax in ore om̃iũ ꝓpħaꝵ¬

Expanded text:
tum quaeritis eius qui in me loquitur Christi. ex diabolo uero cogitationum nascitur series, cum subuertere nos tam uitiorum oblectatione quam etiam occultis conatur insidiis, subtilissima calliditate mala pro bonis fraudulenter ostentans et transfigurans se nobis in angelum lucis. uel cum euangeiista refert: et cena facta cum diabolus iam misisset in cort iterum post buccellam, inquit, introiuit in illum Satanas. Petrus quoque ad Annaniam quare, ait, temptauit Satanas cor tuum, mentiri te spiritu sancto. et illud quod in euangelio multo ante per Ecclesiasten praedictum legimus: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne didicitur ad Deum contra Achab in tertio Regum libro ex persona spiritus immundi: Egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium p
Abbreviated transcription (Latin):
ascende consequenter etiã culmina ꝑfec¬
tiois sũma p̃ualeat: ut doceat eum pͥmitꝰ
suas uinc̾e. uoluntates: quẽ stutdiose in
his ac diligent᷑ exercens. hec illi sẽꝑ ĩꝑa¬
re de industria ꝓcurabit. que senserit aĩo
eius ẽẽ contͣria. Dultis si quidẽ ex ꝑim̃tis
edocti. tradunt monachũ et maxime iumi¬
ores. nec uoluptatẽ quidẽ concupiscentiȩ
suȩ refrenare posse. nisi pͥus mortificare
ꝑ obedientiã suas diticit uoluntates. Icloq
pnunciant nullatenus p̃ualere ut irã ut
tristiciam. uł sp̃m fornicatioĩs extinguere:
s nec humilitatẽ cordis uerã. nec cũ fr̃ĩb

Expanded text:
ascendere consequenter etiam culmina perfecascendere consequenter etiam culmina perfectionis summa praevaleat, ut doceat eum primitus suas vincere voluntates; quem studiose in his ac diligenter exercens, haec illi semper imperare de industria procurabit, quae senserit animo ejus esse contraria. Multis siquidem experimentis edocti tradunt, monachum, et maxime juniores, ne voluptatem quidem concupiscentiae suae refrenare posse, nisi prius mortificare per obedientiam suas didicerint voluntates. Ideoque pronuntiant nullatenus praevalere, vel iram, vel tristitiam, vel spiritum fornicationis exstinguere, sed nec humilitatem cordis ve
Abbreviated transcription (Latin):
et hac ꝑseuerantia qua diximus eoꝓbatꝰ
ac depositis ꝓpͥis uestim̃tis habitumona¬
steriali fuirit accinctus: ñ statim c̃grega¬
tiom fr̃um commisceri ꝑmittit᷑. s de pu¬
tat᷑ seniori. qui seorsũ aut n longe. a uesti¬
bulo monasterii cõmanens. habet curam
ꝑegrinorũ. et aduenientiũ deputatã. eisq
omnẽ diligentiã susceptiõis ⁊ humanita¬
tis impenit. Cumq ibidẽ integro anno
deseriuens. absq ulla querela suũ cirea
ꝑ egrinos exhibuerit famulatũ: imbutus
ꝑ hec pͥma institutione humilitatis ac
patientie. atq in ea longa exercitatione
p̃cognitus: acdmiscenus ex hoc congre¬
gatiõi fr̃um. alio tͣditur seniori qui decẽ
iuniorib p̃est: quos sibi creditos ab ab¬
bate instruit. parit᷑ et gubnat. sccłm illid
scilicet qd̾ ordinatũ in exoclo legiinus. ꝑ
moysen. Cuiꝰ hec erit sollicitudo et eru¬
ditio pͥncipalis. ꝑ quã iunior intͦductus

Expanded text:
et hac perseuerantia qua diximus conprobatus et hac perseuerantia qua diximus conprobatus ac depositis propriis indumentis habitu monasteriali fuerit accinctus, non statim congregationi fratrum commisceri permittitur, sed deputatur seniori, qui seorsum haud longe a uestibulo monasterii commanens habet curam pere-I grinorum atque aduenientium deputatam eisque omnem diligentiam susceptionis et humanitatis inpedeserviens absque ulla querela suum circa peregrinos exhibuerit famulatum, imbutus per hoc prima institutione humilitatis, ac patientiae, atque in ea longa exercitatione praecognitus, admiscendus ex hoc congregationi fratrum; alii traditur seniori, qui decem junioribus praeest, quos sibi creditos ab abbate instituit pariter, et gubernat: secundum illud scilicet quod ordinatum in Exodo legimus per Moysen. Cditio principalis, per quam junior introductus
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑. donec ꝑfectꝰ et comu̾satiõis eiꝰ ac tole¬
rantie uirtutẽ. diu̾sis temptatiõib ac ꝓba
tionib euident̃ agnoscant. Et si quidem
posse eum inibi ꝑciurare tempore ꝓcedente
ꝑspexerint: et eodẽ quo cepit feruore ꝑsi¬
obecuientie culpã ꝓcessisse dep̾henderuit.
exuentes eum monasterui quib indutus
fuerat uestim̃tis. et antiquis reuestitum
uestimtis quȩ fuerant sequestrata depelit.
Nullũ etenim fas ẽ cum illis que accepit
abscedere. nec quẽqu̾a patiurt᷑ iilis atihue
indui. quẽ semel ab insiitutiõis suȩ regula tepuisse
p̃uiderint. Unde etiã nulli penitꝰ copia
palã discendi concedit᷑. nͥ aut in morẽ ser¬
ui fugacis captans densissimas tenebras
nocte duffugiat. aut certe hoc ordine. et
ꝓfessione iudicatꝰ intdignus. eum c̃fusiõe
et nota corã cunctis frĩb deposita ueste
mon asterii pellat᷑. Cumgͥ quis susceptꝰ

Expanded text:
uantur, donec profectus et conuersationis eius ac toleuantur, donec profectus et conuersationis eius ac tolerantiae uirtutem diuersis temptattionibus evidenter agnoscant. Et si quidem posse eum inibi perdurare tempore procedente perspexerint, et in eodem, quo coepit, fervore persiobedientiae culpam processisse deprehenderint, exuentes eum monasterii quibus indutus fuerat, vestimentis, et antiquis antiquis quae fuerant sequestrata depellunt. nullum etenim fas est cum illis quae accepit abscedere nec quemquam patiuntur illis adhuc indui, quem semel ab institutionis suae regula tepuisse peruiderint. unde etiam copia nulli penitus palam discedendi conceditur, nisi aut in morem serui fugacis captans densissimas tenenocte diffugiat; aut certe hoc ordine et professione judicatus indignus, cum confusione et nota coram cunctis fratribus deposita veste monasterii, expellatur. CAPUT VII. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝑmtttat᷑ uit̾ius. s in c̃cilio frũm ꝓ
ductus in mediũ exuat᷑ ꝓpͥis. ac ꝑ manuis
abbatis inuatur monasterii uestim̃tis:
ut ꝑ hoc se ñ solum uniu̾sis reb suis an¬
tiquis nou̾it spoliatũ. uerũ etiã om̃i fastu
deposito mundiali. ad xꝑi pauꝑtatẽ. et in¬
opiã ciescendisse: iamq oꝑib suftentandũ
ñ seli arte quesitis. nec de inficlelitate hsti¬
na reseruatis. s de sc̃ĩs ac pus monasteru
largito ib militie sue stipentlia ꝑcept᷑um.
atq incde se cleinceps uestiendum. alenũq
cognoscens. et nu habere et nicbilominus
de crastino ñ eẽ sollicitus. scd̾m euugłu
discat sententiã. nec erubescat pauꝑibus
idẽ corpori fr̃uitatis equari. quib c̃nume¬
rari xp̃c. et quorũ se frẽm ñ erubuit nun¬
ciipare. quinpotius głetur domesticis eius
factum se ẽẽ consortẽ. Iua uͦ que deposuit
uestim̃ta economo consignata. tã diu reser¬

Expanded text:
bere permittatur ulterius, sed in concilio fratrum bere permittatur ulterius, sed in concilio fratrum productus in medium exuatur propriis ac per manus abbatis induatur monasterii uestimentis, ut per hoc se non solum uniuersis rebus suis antiquis nouerit spoliatum, uerum etiam omni fastu deposito mundiali ad Christi paupertatem et inopiam descendisse iamque opibus sustentandum non saeculi arte quaesitis nec de infidelitate pristina reseruatis, sed de sanctis ac piis monasterii largitionibus militiae suae stipendia percepturum atque inde se deinceps uestiendum alendumque cognoscens et nihil habere et nihilominus de crastino non esse sollicitus secundum euangelii discat sententiam, nec erubescat pauperibus id est corpori fraternitatis aequari, quibus connumerari Christus et quorum se fratrem non erubuit nuncupare, quin potius glorietur domesticis eius factum se esse consortem. Illa uero quae deposuit uestimenta oeconomo consignata tamdiu reser