comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sermo significat: uuli aplus alterum matrimonium. pra.¬
ferens digamiam foruicationi. secundum indulgentiam
duntaxat:non stcundum imperium. Simulq sitiqula te¬
stimoni uerba tractanila sunt. Uolo in quit adolescc̾tulas
nubere. Cur quatso: Quia nolo adolescentulas fornicati.
Procicare fuis. om̃ ob causam: Ne metu partus & adulte¬
rii filios necate cegantur. Mreo familias esle. Quaie obscc̃¬
Quia multo iolerabilius est digamam esst qm̃ scorium
sccundum habere uirum quam plures adulteros. In alto
enim miseriatum consolatio. in alteto poena peccau est. Se¬
nita continentur. Ne propositum uidua. exquisitior cui
tus infamet. ne oculorum nutibus & hylatitate uultus
uiuenum post se greges trahat. nt alud uerbo: alud hĩtu
polictatur. & conuesnat ei uersiculus ille uulgatus. Risit¬
& arguto quiddam promisit ocello. Atq ut omnes nult̃¬
di causas breui sermone concluderet: cur hoc praecepis¬

Expanded text:
sermo significat vult Apostolus alterum 902 matrimonium, praesermo significat vult Apostolus alterum 902 matrimonium, praeterens digamiam fornicationi: secundum indulgentiam duntaxat, non secundum imperium. 4. Simulque singula testimonii verba tractanda sunt. Volo, inquit, adolescentulas nubere. Cur quaeso? quia nolo adolescentulas fornicari. Procreare filios. Quam ob causam? ne metu partus ex adulterio, filios necare cogantur. Matresfamilias esse. Quare obsecrquia multo tolerabilius est digamam esse, quam scortum, et secundum habere virum, quam plures adulteros. In altero enim miseriarum consolatio, in altero poena peccati est. Senita conttus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepis
Abbreviated transcription (Latin):
disputams ait. uolo autem iuueniores nubcrt. filios piocte
ate:mrẽo familias essi. nullam occasionem date ad nersatio
maledicti graua:iam enim quaedam abierunt tetro post¬
cis uestigiis insistere: ne transuersum quidem ut dici
solet unguem in partem alteram declinare. Supta scripsert
qualis uiꝰdua esse deberet. unius uiri uxor. quar ͥlucauit li¬
letos: quȩ in bonis operib habuit testimonum. quae tri¬
bulantibus de sua substantiola subministrauit. cunis spes
acus esl quȩ permanet in obsecratione & otauomibus no¬
de ac die. Post quȩ iungit contraria. Quas autem in deli¬
tis est: uiuens mortua est. Staum q infert: ut discipulũ suũ
muniat omni arte doctrinȩ. Adolescentiores autem iudu¬
as deuita. quae cum lasciui erint. in christo nubere uolunt
habentes damnationem: quia fidim primam irtitam fecc¬
tunt. Propter has igitur quac fortucatę sunt: in inuiriã

Expanded text:
disputans ait: uolo autem iudisputans ait: uolo autem iuare matres familias esse nullam occasionem dare adversario maledicti gratia iam enim quaedam conversae sunt retro Scis vestigiis insistentem, ne transversum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. Supra scripserat qualis vidua esse deberet: Unius viri uxor, quae liberos educavit, quae in bonis operibus habuit testimonium, suae tribulatis de sua substantiola subministravit ; cujus spes Deus est, et quae permanet in obsecratione, et orationibus nocte ac die . Post quae jungit contraria: Quae autem iu deliciis est, vivens mortua est. Statimque infert, ut discipulum suum muniat omni arte doctrinae: Adolescentiores autem viduas devita, quae cum lascivierint in Christo, nubere volunt: habentes damnationem quod primam fidem irritam fecerunt . Propter has igitur, quae fornicatae sunt in injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
generi suo: sed teddere.nec tam laudandam essc̾. si uibu¬
at:qm̃ omnibus exetrandam si negait itmprauerit. Preser¬
tim cum posthumus cius simpliciusꝰ nometi ptĩs referat &¬
nulla sit excusatio desertȩ ac sine hecede domus. sub quor
Patrecinio interdum sibi libido blanditut.ut quod ipter
intemperantiam suam facint:uidcanuit facere desiderio
liberorum. Sed quid ego quasi ad tettactantem loquor:cũ
audiam eam multos palatꝗ ꝓceres ccclesiat. uitatt pracsi¬
dio: quos certatim dyabolus inflammat. ut uiduac nostra.
castitatem probent. quã nobiitas. & forma: ⁊ actas: & opes
facuint cunctis appeubilem. ut. quanto plura funt que im¬
ꝑugnant pudiciciam: tanto iuctricis maiora sunt praemia.
Et quia nobis de portu tgirdientib: quasi quidam scopul
opponitut.ne possimus ad pelagi tuta ⁊ apostoli pauli scritẽ¬
ts ad tyinotheum proferturꝰ auctoritas. in qua de uiduis

Expanded text:
generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribugeneri suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis
Abbreviated transcription (Latin):
q materia rudem artis excoguamus clegantiam. ut necc
fadem sintunum utr: & peruemendi quo cupias mul¬
ta compendia. Sepe ad uiduas scripsimus.& in ethor¬
tationem carum multa de scriptutis sanctis exempla repe¬
tenteᷤᷤ uarios iestimoniorum flores in unam pudiciciȩ coro¬
nam texuimus. Nunc ad ageruchiam nobis est stͥrmo. quae
quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis aucilio no¬
men accepit.quam auiae matris amitaeq probalatum in
christo focminarum nobilis turba circũstat. quarum auia
metronia per.xl.annos uidua perseurtans: annam nobis fi¬
liã phanuclis de eiuang elio telulit. henigna mater quattũ
& decimum uidutatis implens annum:tentenario uirqi¬
num choto cingitur. soror celerim prĩs ageruchiȩ/ quat par¬
uulam nutruur infantem: & in suo natam suscepit ꝗtemnio:
per anos uiginti mariti solatio destituta: erudit neptem
quod a mr̃e didicit. Haec breui sermone perstrinxi: ui osten¬
dam adolescentulam meam non praestate montgamia

Expanded text:
que materia, rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint, et eadem sint. Unum iter, et perveniendi quo cupias, multa compendia. Saepe ad viduas scripsimus, et in exhortationem eadum multa de Scripturis sanctis exempla repetentes, varios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. Nunc ad Ageruchiam nobis sermo est, quae quodam vaticinio futurorum, ac Dei praesidentis auxilio, nomen accepit. Quam aviae, matris, amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: quarum auia Metronia per quadraginta annos uidua perseuerans Annam nobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit me de corpote mortis huius: gtatia dei per hie¬
sum xp̃m̃ dominum nrem̃. Et utrum. Egitũ ip̃e mente ser¬
iuo ligi dei. carne autem legi peccati & nihil damnatio¬
nis estꝰ his qui sunt in xpõ iesu. qui non secundum catnt̃
ambulant. Lex enim spũs in apo hiesu liberauit me alege
peccati & mortis. Ac manifestius in consequentibus do¬
cet xpĩanos non ambulatt secundum carnem: sed secũ¬
dum spiritum dicens. Qui enim secundum tarnert
sunt: quae sunt carnis sapuint. Qui uero stcundum
spiritum: quat sunt spititus stntuit. Nam & pruderi¬
tia carnis mots est. Prudentia autem spus uita & pͥas

Expanded text:
me liberabit de corpore mortis 297 hujus? Gratia Dei per Jeme liberabit de corpore mortis 297 hujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nvio legi Dei, carne autem legi peccati . Et, Nihil damnationis est his, qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant. Lex enim spiritus in Christo Jesu liberavit me a lege peccati et mortis . Ac manifestius in consequentibus docet, Christianos non ambulare secundum carnem, sed secundum spiritum, dicens: Qui enim secundum carnem sunt, quae sunt carnis sapiunt. Qui vero secundum spiritum, quae sunt spiritus sentiunt. Nam prudentia carnis, mors est: p
Abbreviated transcription (Latin):
a peccato. scrui auitm facti deo. habrtis fructum iustitia
in sanctificationem finem ueto uitam atternam. Puto q
& nuptiarum finis mots fit. Fructus autem sanctifica¬
tionis qui uel ad uirginilatem uel ad continentiam per¬
tinet: uita pensatur arterna. Ac deinde. Itat fratres mei
& uos mortificati estis legi per corpus xpĩ. ut sitis alterus
essemus in tarne pectatorum quac pet legem erant ope¬
rabantur in membris nostris: ut fruclificatent morti.d
Nunc
autem soluti sumus a lege pẽt̾cati in quo dttinebamur.
sed in uetustate littere. fatiebamus ea quat carnis trant.
& fructificabamus morti. Nunc aũt quia mortui sumq
legi per torpus xp̃i fructificemus deo. ut simus tius qui
ex mortius resurrexit.Nec non & in alio loco cum ptẽdi¬
quod crebro nos impellat factit quod nolumus disputas¬
let latius ad cattemum intulit. Infodix ego homo: quis

Expanded text:
a peccato, servi autem Dei facti, habetis fructum vestrum a peccato, servi autem Dei facti, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam . Puto quod et nuptiarum finis mors sit. Fructus autem sanctificationis, qui vel ad virginitatem, vel ad continentiam pertinet, vita pensatur aeterna. Ac deinde: Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis Legi per corpus Christi: ut sitis alterius, essemus in carne, passiones quae per Legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a Lege mortis, in qua detinebamur; sed in vetustate litterae, faciebamus ea quae carnis erant, et fructificabamus morti. Nunc autem quia mortui sumus legi, per corpus Christi, fructificemus Deo, ut simus ejus, qui ex mortuis resurrexit. Necnon et in alio loco cum praedi violentia carnis quod crebro nos impellat facere quod nolimus, latius disputasset, ad extremum intulit: Infelix ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
esse gperunt.Si angelorum nobis similitudo promittitur:
inter angelos autem non est sexus diuersitas: aut sinc se¬
xii erimus. quod angeli sunt:aut certe quod liquido com¬
probatur tesurgente in ptoptio setu sexus non fungem
officio. Uerum quid agimus atgumttitis: & ꝓtopositiones
aduersarii callida cupimus tessonsione superare. Uettra
transicruni. & itte toua facta sunt omnia. Curram ꝑ
apostolorum sententias & quomodo in salomonis eatm¬
plis bitues expositiunculas subdidi ob intelligenuac sa¬
cilitatem. ita nunc castitatis continentiat christia ne
exempla teplitabo & dt multis testimoniis quasi unum
corpus efficiam. quoti & nihil quod ad pudicitiam ꝑtit̃
pretermutam: & nimiat prolititatis declinem fastidi¬
um. Scribit intet cattera paulus apostolus ad Rotnaos
Quem ergo stuctum habuistis tunc in quib nunc eru
bescus: Nam finis illorum mors est. Nunt uero liberati

Expanded text:
esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, quod angeli sunt; aut certe quod liquido comprobatur, resurgentes in proprio sexu, sexus non fungemur officio. 37. Verum quid agimus argumentis, et propositiones adversarii callida cupimus responsione superare? Vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Curram per apostolorum sententias, et quomodo in Salomonis exemplis breves expositiunculas subdidi, ob intelligendi facilitatem, ita et nunc castitatis et continentiae christianae exempla replicabo, et de multis testimoniis quasi unum corpus efficiam, quo et nihil quod ad pudicitiam pertineat, praetermittam, et nimiae prolixitatis declinem fastidium. Scribit inter caetera Paulus apostolus ad Romanos: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
loqui audeam coegistis. Dominus noster atq saluator qui
cum in forma dei esset formam strui dignatus est assum ẽ:
factus obediens prĩ usq ad mortem & moitẽ crucis: quid
necesse erat ut in his membris nasceretur quib usurus nõ
iuxta carnem: sediam nunt nouimus tum secundum
carnem. Certe in tesuittitione t̾rit cͥadem corporum sb̾a
qua nunc utimur. lutt auctior gloria. Nam & saluator in
tantum ipm̃ coipus habuit post infetos in quo ͣ ctucifixus
est: ut mnanus perforatas clauis & lateris uulnus ostendẽt
Porro si dausis ingressus est hostiis quod humanorum
corporum natura non patitur: ergo & dominum & peti
negabimus utra habuisse corpora: quia ambulauert̃ suꝑ
aquas. quod contra natutam est. In resurteitiont mortuo¬
rum non nubent neq nutentur:sed similes erunt angelis
Quid alii in tatlis postea futuri sunt: hoc uirgines in terra

Expanded text:
oqui audeam, coegistis. Dominus noster atque Salvator, qui oqui audeam, coegistis. Dominus noster atque Salvator, qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est assumere, factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, quid necesse erat, ut in his membris nasceretur, quibus usurus non us illum juxta carnem, sed jam non novimus eum secundum carnem. Certe in resurrectione eadem erit corporum substantia, qua nunc utimur, licet auctior gloria. Nam et Salvator in tantum ipsum corpus habuit post inferos, in quo et crucifixus est, ut manus perforatas clavis et lateris vulnus ostenderet. Porro si clausis ingressus est ostiis, quod humanorum corporum natura non patitur, ergo et Petrum et Dominum negamus vera habuisse corpora, quia ambulaverunt super aquas, quod contra naturam est. In resurrectione mortuorum, non nubent neque 296 nubentur, sed similes erunt Angelis . Quod alii postea in coelis futuri sunt, hoc virgines in terra
Abbreviated transcription (Latin):
cebit si cum uxore mra alius concubuerit:. Quomodo enim dẽ
tansnuunete: & non habet crimen qui coniugi meac panem d¬
derit:ita si genitalium hoc est offm̾:ut sempte fruantut uatã
sua meam lassitudinem alterius uires supeteni. & uxoris sut
ita dicam ardentissimam gulam fortuita libido testrĩgat
Quid sibi autẽ uult apostolus: ut ad continentiam cohorte¬
tur. si contra naturam est: Quid ip̃e dominus qui cunucho¬
rum praccipit uantiates. Certe apostolus qui nos ad suam
prouocat pudicitam: debet constanter audire.Cur portas ue¬
ietrum o pͥaule: Cur a setu foeminarum barba.pilis: aliaq
membtorum qualitate distingueris: tuae non intumesciũ
papillat non dilatantur tenes:non pectus artatur: uox obso¬
lentior est. sermo ferotõ. hirsutius superciliumꝰ Etuslta haet
omnia uirorum habes:Si compleaus non uteris foeminar
ompellor aliuqiud lcqui. & insipiens fitti. sed uos me ut

Expanded text:
cebit, si cum uxore mea alius concubuerit? Quomodo enim denticebit, si cum uxore mea alius concubuerit? Quomodo enim dentitransmittere, et non habet crimen qui conjugi meae panem dederit: ita si genitalium hoc est officium, ut semper fruantur natura sua, meam lassitudinem alterius vires superent: et uxoris, ut ita dixerim, ardentissimam gulam fortuita libido restinguat. Quid sibi autem vult apostolus, ut ad continentiam cohortetur, si contra naturam est? Quid ipse Dominus qui eunuchorum praecipit varietates? Certe apostolus, qui ad suam nos provocat pudicitiam, debet constanter audire, cur portas veretrum, o Paule? Cur a sexu feminarum, barba, pilis, aliaque membrorum qualitate distingueris? Cur tuae non intumescunt papillae, non dilatantur renes, non pectus arctatur? Vox obsoletior est, sermo ferocior, et hirsutius supercilium. Frustra haec omnia virorum habes, si complexu non uteris feminarum. Compellor aliquid loqui et insipiens fieri; sed vos me,
Abbreviated transcription (Latin):
dor imptrauȩtit silentium: quasi de loco uidebimur cedere.
& aduetsario feriendi occasionem date. Melius tamen est qđ
dicitur clausis oculis andabatarum moit pugnare: quam
directa spicula clipeo non repellete ucritatis Poteram ꝗde
dicere:quomodo posterior pars corporis:& meatus per quae al¬
lui stercora digeruntur trligatus est ab ocul: & quasi post ter¬
gum positus:ita & hic qui sub uentte est ad digerendos hu¬
mores & potus ꝗb uenę corporis irrigantur a deo conditus
est. Sed qm̃ ipsa organa & genitalium fabrica. & nr̃a & fce¬
minarũq distretios& receptacula uuluae ad suscipiendos &
coalendos foctus conditas sexus diffrientiam prardicant.
hoc breuiter respondebo. Nunqm̃ ergo cessemus alibidint. ne
frustra huius cemodi membra portemus.Cur enim maritus
se abstinet ab uxore: Cur casta iudua perstueret si ad hoc tm̃
nati sumus:ut pecudum more uiuamus:Aut quid mihi no¬

Expanded text:
dor impetrarit silentium, quasi de loco videbimur cedere, dor impetrarit silentium, quasi de loco videbimur cedere, et adversario feriendi occasionem dare. Melius est tamen clausis, quod dicitur, oculis Andabatarum more pugnare, quam directa spicula, clypeo non repellere veritatis. Poteram quidem dicere: Quomodo posterior pars corporis et meatus per quem alvi stercora egeruntur relegatus est ab oculis, et quasi post tergum positus, ita et hic qui sub ventre est, ad digerendos humores et potus, quibus venae corporis irrigantur, a Deo conditus est. Sed quoniam ipsa organa et genitalium fabrica, et nostra feminarumque discretio, et receptacula vulvae ad suscipiendos et coalendos fetus condita, sexus differentiam praedicant, hoc breviter respondebo: Numquam ergo cessemus a libidine, ne frustra hujuscemodi membra portemus. Cur enim maritus se abstineat ab uxore? 295 Cur casta vidua perseveret, si ad hoc tantum nati sumus, ut pecudum more vivamus? Aut quid mihi no
Abbreviated transcription (Latin):
rum sanguis effunditur.adulteria damnantur.&int̾
ipãs leges et secures ac tribunalia flagrans lihido doĩat
Noli metuere ne omnes uirgines fiatit. Difficilis pes ẽ
uirginitas. & ulro rara: quia dificilis. Multi uocati.pauc
cledi. Cupere plurimorum est:perseuerare paucorum
Unde & grande praemium consequentur qui perseuera¬
urrini. Si omnes uirgines eͥsse possent: nunqm̃ dixisset
dominus: Qui potest capere capere capiat. & apostolus ĩ ꝑsua¬
dendo trepidaret. De uirginibus autem domini pͥratcę¬
ptum non habto. Ei curꝰ iniuies ertata sunt genitalia
& sic a conditoie sapientissimo fubricati sumus ut mutuũ
nostti patiamur ardorem & gestiamus innatutalem copulã :
Periclitamur responsionis uctccundia. & quasi inter duos sco¬
pulos & quasdam necessitatis & pudiciuae GUATAnraD&
hinc atq inde uel pudoris uel causae naufragum sustinemꝰ.
Si ad proposita respondramus: pudore suffundimur. Si pu¬

Expanded text:
rum sanguis effunditur, adulteria damnantur, et inter rum sanguis effunditur, adulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac tribunalia flagrans libido dominatur. Noli metuere ne omnes virgines fiant; difficilis res est virginitas, et ideo rara, quia difficilis: Multi vocati, pauci electi . Incipere plurimorum est, perseverare paucorum. Unde et grande praemium eorum, qui perseveraverint. Si omnes virgines esse possent, numquam et Dominus diceret: Qui potest capere, capiat ; et Apostolus in suadendo non trepidaret: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Et cur, inquies, creata sunt genitalia, et sic a conditore sapientissimo fabricati sumus, ut mutuum nostri patiamur ardorem, et gestiamus in naturalem copulam? Periclitamur responsionis verecundia, et quasi inter duos scopulos, et quasdam necessitatis et pudicitiae συμπληγάδας, hinc atque inde, vel pudoris, vel causae naufragium sustinemus. Si ad proposita respondeamus, pudore suffundimur. Si pu
Abbreviated transcription (Latin):
rii ac leuis armaturae:et miles gregarius & manipuli
cõmissaq pugna uacant nomina dignitatum & sola for¬
titudo quaeratur:ita in hoc campo & praelio quo contra
dȩmones dimicamus non queruntur nomina:sed opa
& gloriosior ille sub uero imperatore christo: non qui
nobilior: sed qui fortior est. At dicisiSi omnes uirgiẽs
fuerint: quomado stabit humanum genus:Pat pari te¬
feram. Si omnes uiduar fuerintue In matrimotuo cõ¬
tinentes:quomodo stirps mortalium propagabitur:Hac
ratione nihil omnino erit ne aliud esse desistat.Uerbi
quar de agricolis. Non oratores. non uiris consulti.Nõ
celiquarumꝰ artium pracceptores.Si uniuersi principes:
quis erit miles: Si omnes capui:cuius udi abitntur caput eñ
Caelera membra si defuerini:Uereris ne si uirginitatem plures
appetierint:cessent esse lupae:cessent adultera. ne infã¬
tes in urbibus uillisque non uagiant.Quottidie mecho¬

Expanded text:
rii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: rii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: commissaque pugna, vacant nomina dignitatum, et sola fortitudo quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; et gloriosior ille sub vero imperatore Christo, non qui nobilior, sed qui fortior est. Mutuum patimur nosfuerint, quomodo stabit humanum genus? Par pari referam. Si omnes viduae fuerint, vel in matrimonio continentes, quomodo stirps mortalium propagabitur? Hac ratione nihil omnino erit, ne aliud esse desistat. Verbi id loquar de agricolis? non oratores, 294 non jurisconsulti, non reliquarum artium praeceptores. Si universi principes, quis erit miles? Si omnes caput, cujus vocabuntur caput, cum caetera membra defuerint? Vereris, ne si virginitatem plures appetierint, cessent lupae, cessent adulterae: ne infantes in urbibus villisque non vagiant. Quotidie moecho
Abbreviated transcription (Latin):
mum suam bene regentem. filios habentem subditos cũ
omni castitate. Uide quanta exigatur in epõ pͥudicitia
ut si fuerint. ipse epũs esse non possit. & eodem uitto offen¬
dat deum. quo offendit & heli pontifex. qui corripurrat
quidem filios: sed quia non abiecetat delinquentes. itttor¬
sum cecidit & mortuus esti luctrna dei anieqm̃ extin¬
guerctur. Mulieres similitet pudicas  reliqua. In omni¬
gͦradu & sexu tenet pudicitia principatum. Cetnis igut
aut dẏacones sint: sid si uirtutes habuerint nominum
suorum & officiorum Alioquin si dyaconus sanctior epõ
suo fuerit:num ex eo quod in inferiori gradu est apud x
deterior erit:Aut stephanus dyaconus qui primus mr̃io
coronatus est:minor futurus est in regno caelorum mul¬
tis epĩs ac timotheo ac tycho: quos ut subicete non audco:
ita nec anteponere.Quomodo in legionibus & in eercitu
sunt duces: sunt tribuni sunt centuriones sunt ferẽta¬

Expanded text:
mum suam bene regentem, filios habentem subditos cum mum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii ejus impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendat Deum, quo offendit Heli pontifex, qui corripuerat quidem filios; sed quia non abjecerat delinquentes, retrorsum cecidit, et mortuus est, antequam lucerna Dei exstinguereturgradu et sexu, tenet pudicitia principatum. Cernis igituaut diaconi, sed si virtutes habuerint nominum suorum et officiorum. Alioqui si diaconus sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod inferior gradu est, apud Christum deterior erit. Aut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est, minor futurus est in regno coelorum multis episcopis, et Timotheo ac Tito, quos ut subjicere non audeo, ita nec anteponere Act. VI, et VII . Quomodo in legionibus et exercitu sunt duces, sunt tribuni, sunt centuriones, sunt ferenta
Abbreviated transcription (Latin):
bere uirtutum. Oportet eron epm̃ irrepreh en sibilem esse.
ut nulli uitio mancipatus sit. Unius uaotis uirum. qui
unam uxorem habuetit non habeat. Sobrium. sut ut melis
in gracto dicitur uigilantem idest pnO AEOΡ
peregrinis ĩmo in peregrinis xpm̃ suscipiat. Doctorem:
nihil enim prodest conicientia uirtutum frui nisi & cre
ditum sibi populum possit instruere. Qualeat exhortari
in docttina: & tos qui contradicunt redarguere. Non ui¬
nolentum. quia qui semper in sanctis sanctoꝵ est. e
offeit hostias. unum &siceram non bibit. Non uinolẽtũ
quia in uino lirxuria est. non uinolentum sic bibat ꝙũs¬
ut an biberit ignoretur. Non percussorem. id est qui con¬
scientias mon percutiat singulorum niq enim certato¬
tem pugilem describit sermo apostolicus Sed pontifitẽ
institiuit quid facere non deberit. Hocet nunc tregione qͥ
faciat.Std modestum. Non litigiosum. non cupidum. do¬

Expanded text:
bere virtutum. « Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse bere virtutum. « Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse ut nulli vitio mancipatus sit, unius uxoris virum, qui unam uxorem habuerit, non habeat. Sobrium, sive, ut melius in Graeco dicitur, vigilantem, id est, νηφάλεον. peregrinis, imo in peregrinis Christum suscipiat . Doctorem, nihil enditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina, et eos qui contradicunt redarguere: non vinolentum, quia semper in sanctis sanctorum est, et offert hostias, vinum et siceram non bibit: non vinolentum, quia in vino luxuria est: non vinolentum; sic bibat ut an biberit ignoretur. Non percussorem, id est, qui conscientias non percutiat singulorum. Neque enim pugilem describit sermo apostolicus, sed pontificem instituit, quid facere non debeat. Docet nunc e regione quid faciat. Sed modestum, non litigiosum, non cupidum; do
Abbreviated transcription (Latin):
quid forsitan cũ multorum offensa dicturus sum. sed
boni non mihi irascentur: quia eos peccati conscientia nõ
temordebit. Interdum hoc & pontificum uitio accidit.
qui non meliores sed argutiores in clerum digunt &
finibus atq cognatis quasi terrenae militiat offiua lar¬
guintur. suie diuitum obediunt uissioni. quodq his
peuis est: illis deticatus gradum donant:quorum sunt
obsequiis deliniti. Aliqqu̾in si uixta sententiam apostoli
non erunt episcopi nisi marii. ipse apostolus tpiscopus
esse non debuit. qui dixit. Uolo autem sic oͥmnes esse ut
Et omnes uirgines & continentes quibus quasi pulch¬
timis gemmis ecdesiat monile decoratur. Epũs presbit e
& di aconus non sunt meritorum nomina. sed officioꝵ
Na dicitur si quis episcopatum desiderat bonum gradum¬
desiderat.sed bonum opus desiderat. quod in maiori ordi¬
ne constitutus possit si uelit occasionem exercendarum ha¬

Expanded text:
quod forsitan cum multorum offensa dicturus sum; sed quod forsitan cum multorum offensa dicturus sum; sed boni mihi non irascentur, quia eos peccati conscientia non remordebit. Interdum hoc et pontificum vitio accidit, qui non meliores, sed argutiores in clerum allegunt finibus et cognatis quasi terrenae militiae officia largiuntur, sive divitum obediunt jussioni. Quodque his pejus est, illis clericatus donant gradum, quorum sunt obsenon erunt episcopi, nisi mariti, ipse Apostolus episcopus esse non debuit, qui dixit: « Volo autem omnes esse, sicut Et, omnes virgines et continentes, quibus quasi pulcherrimis gemmis Ecclesiae monile decoratur. Episcopus, et presbyter et diaconus non sunt meritorum nomina, sed officiorum. Nec dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum desiderat gradum; sed bonum opus desiderat quod, in majori ordine constitutus, possit, si velit, occasionem exercendarum ha
Abbreviated transcription (Latin):
mis uirginitatis. aut crite ipsa uirginitas ei parit super¬
biam. & dum sibi applaudit de sola corporis castitate:
uuuites tarteras negligit. non fouet pauperes. cupidior
est. pecuniae. Euenitꝰ interdum ut tristior uultus addu¬
ctum supertilium incessus pomparum ferculis similis
offendat populum. & qui nihil habet qued ieptchenda
in uita:habitum solum odecit & intessum. Multi eligũt᷑
non amore sui: sed alterius edio. In pletisq mͥeretur suf¬
fragium sola simplititas & alterius prudetitiat & calli¬
duati quasi malitiat opponitur. Nonnunꝗͣ ertat uulgi
plebisq iudicium & in sacerdotibus comprobandis un¬
quisq suis moribus fauet.ut non tam borum qm̃ siu si¬
milem quatrant prȩpositum. Euenit aliquoutns ut ma¬
titi: quae maior pars in populo est maritis quasi sibi
applaudant. & in eo se arbitrantur minutes non esse uir¬
ginibus. Si maritum uirgini ptatferant. Dicam aliꝗd

Expanded text:
nitatis infamis: aut certe ipsa virginitas ei parit supernitatis infamis: aut certe ipsa virginitas ei parit superbiam, et dum sibi applaudit de sola corporis castitate, virtutes caeteras negligit. Non fovet pauperes: pecuniae cupidior est. Evenit interdum ut tristior vultus, adductum supercilium, incessus pomparum ferculis similis, offendat populum, et quia nihil habet quod reprehendat in vita, habitum solum oderit et incessum. Multi eliguntur non amore sui, sed alterius odio. In plerisque suffragium meretur sola simplicitas, et 292 alterius prudentiae et calliditati quasi malitiae opponuntur. Nonnumquam errat plebis vulgique judicium, et in sacerdotibus comprobandis, unusquisque suis moribus favet, ut non tam bonum, quam sui similem quaerat praepositum. Evenit aliquoties, ut mariti, quae pars major in populo est, maritis quasi sibi applaudant, et in eo se arbitrentur minores non esse virginibus, si maritum virgini praeferant. Dicam aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Si semper orandũ est:ergo semper carendum matrimonio.
Nam & in ueteri lege quiꝰ pto populo hostias offerebãt. nõ
solum in domibus suis non erant:Sed purificabantur
ad tempus ab uxoribus separati. & uinum & siceram nõ
bibebant. quat solent libidinem ptouocare. Eliguntur
marii in sacerdotium non nego. quia non suni tanii ur¬
gines quanti sunt necessarii sacerdotes. Num  quia in
tꝰxercitu fortissimus quisq eligendus est id citio non assu¬
mẽtur & infirmiores: cum omnes fortes esse non possint
Si exercitus uiribus tantum staret & non etiam numero
militum: abicerentur imbecilliores. Nunc et secundaꝵ
& ititiarum uiriu gradus assumitur ut turba & nuo
txercitus compleaturꝰ. Et quo modo inquies frequenter
in ordinatione sacerdotali uirgo negligitur & maritus a¬
sumitur: Quia forte cerera opera uirginitati non habent
congruentia. Aut uirgo putatur.& non est aut est infa¬

Expanded text:
Si semper orandum est, ergo semper carendum matrimonio. Si semper orandum est, ergo semper carendum matrimonio. Nam et in veteri lege qui pro populo hostias offerebant, non solum in domibus suis non erant, sed purificabantur ad tempus ab uxoribus separati, et vinum et siceram non bibebant, quae solent libidinem provocare. Eliguntur mariti in sacerdotium, non nego: quia non sunt tanti virgines, quanti necessarii sunt sacerdotes. Numquid quia in exercitu fortissimus quisque eligendus est, idcirco non assumentur et infirmiores, cum omnes fortes esse non possint? Si exercitus viribus tantum constaret, et non etiam numero militum, abjicerentur imbecilliores. Nunc et secundarum et tertiarum virium gradus assumitur, ut turba et numero exercitus compleatur. Et quomodo, inquies, frequenter in ordinatione sacerdotali virgo negligitur, et maritus assumitur? Quia forte caetera opera non habet virginitati congruentia, aut virgo putatur, et non est: aut est virgi
Abbreviated transcription (Latin):
titudo: cui summa uirtus erat alitna non tapcit. Nim habe¬
bat necesse prarceptum de castitate & continentia sempit¬
na. quibus scribebatur ut abstinerent se ab idolis & forni¬
catione. & in quibus audiebatur fornitatio. & talis forni¬
lectio mecum facit. Non enim dicit: Eligatur episcopus
qui unam ducat uxorem & filios fatiai. sed qui unam ha¬
buerit uxorem: & filios in omni subditos disciplina.Certe
confiteris non posse esse episcopim qui in tpiscopatu fili¬
os faciat alioquin si deptehensus fuerit: non quasi uir te¬
nebitur sed quasi adulter damnabitur. Aut permitte sac¬
dotib execcere opera nuptiarum:ut idem sint uirgines
quod mariti: aut si sacerdotibus utotes non licet tangere:
in co sancli sunt:quia imitanuit pudicitiam uitgitialt̃.
Sed & hoc inferendum. Si laicus & quitunq fidelis otae
non potestnisi careat officio conuigali: sacerdoti tui semꝑ
propopulo offerenda sunt sacrificia: semper orandum est

Expanded text:
titudo, cui summa virtus erat aliena non rapere, non habetitudo, cui summa virtus erat aliena non rapere, non habebat necesse praeceptum de castitate et continentia perpetua, quibus scribebatur, ut abstinerent se ab idolis, et a fornicatione, et in quibus audiebatur fornicatio, et talis fornilectio mecum facit. Non enim dicit: Eligatur episcopus, qui unam ducat uxorem, et filios faciat: sed qui unam habuerit uxorem, et filios in omni subditos disciplina . Certe confiteris non posse esse episcopum, qui in episcopatu filios faciat. Alioqui, si deprehensus fuerit, non quasi vir tenebitur, sed quasi adulter damnabitur. Aut permitte sacerdotibus exercere opera nuptiarum, ut idem sint virgines quod mariti: aut si sacerdotibus non licet uxores tangere, in eo sancti sunt, quia imitantur pudicitiam virginalem. Sed et hoc inferendum. Si laicus et quicumque fidelis orare non potest, nisi careat officio conjugali, sacerdoti, cui semper pro populo offerenda sunt sacrificia, semper orandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ne tertuti feri non possent. Beniq ⁊ apłi & semotesu¬
de hiero solimis literas mutunt. ut non amplius imponat᷑
oneris his qui de gentibus crediderunt. nisi ut abstineãt
se ab idolatria & fornicatione & sanguine & suffocatis
& quasi paruulis atq infantibus lac potum dant: non so¬
lidum cibum.Nec praccipuint de continentia ne. de uix¬
ginitate significant. nec ad ieuinia ptouotant ntq iliciũ
ulud quod in euuangelio ad apostolos dicitur: ne habeat̃
duas tunicas. neq perꝰam.neq es in zonis uitgam in ma¬
nibus.calciamenta in pedib. Aut certe illudsi iuis perfe¬
ctus esse: uade & uende omnia quat habes & da pauperib.
& ueni sequere me. Si enim adolestens ille qui iactauerat
cuncta fecisse quae legis sunt: & audiens hoc tristis abit.
quia hatebat possessiones multas: & pharisei huuscemodi dñ
sententiam subsãnabant:quanto magis tanta gentiũ mul¬

Expanded text:
ne territi ferre non possent. ne territi ferre non possent. de Hierosolymis litteras mittunt, ut non amplius imponatur oneris his, qui de gentibus crediderunt, nisi ut abstineant se ab idololatria, et fornicatione, et a sanguine, et a suffocatis; et quasi parvulis atque infantibus lac potum dant, non solidum cibum: nec praecipiunt de continentia, nec de virginitate significant, nec ad jejunia provocant, neque dicunt illud quod in Evangelio ad Apostolos dirigitur, ne habeant duas tunicas, ne peram, ne aes in zonis, ne virgam in manu, ne calceamenta in pedibus, aut certe illud: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia tua, et da pauperibus: et veni sequere me . Si enim adolescens ille qui se jactaverat cuncta fecisse quae legis sunt, audiens hoc, tristis abiit, quia habebat possessiones multas, et Pharisaei hujuscemodi Domini sententiam subsannabant: quanto magis tanta gentium mul
Abbreviated transcription (Latin):
galeuintulum soluinit: absq ulla trepidationt semper¬
ł in officio ptophetali. Qui enim liter ugatus est uere¬
scruus epi est. Non nego beatas esse uiduas: quat ita post¬
baptissimum manserunt. nec illatum detraho metito
quȩ cum uiris in castitate perdurant. Sod sicuti hac. Ia
pud deum maioris praemii sunt qm̃ nuptat coniuigali
uirginitatem sibi ptacferti. Si cnim illas seta pudicitia¬
postꝰ despumatas corporis uoluptatos irigit contra ma¬
ritas: cur non insta perpetuam castitatem esse se noue¬
apostolo constituuntur.Quomodo de uirginib apłus p
dicit st non habere praeceptum: & tamen dat consilium
quiasi mistricordiam consecutus a domino: Et hoc agu
in omni illa disputationerut uirginilatem praefetat
matrimonio & suadet quod impirate non audet. ne
potest hominum sustinere natura: Ita & in ecciastico
ordint constituendo: quia rudis ex gentibus consti¬
tuebatur eclesia: leuiora credentib nupet dat praccept.

Expanded text:
gale vinculum solvitur, et absque ulla trepidatione sempergale vinculum solvitur, et absque ulla trepidatione semper in officio Prophetali est. Qui enim liscripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, sed sicut hae maioris apud deum praemii sunt quam nuptae coniugali uirginitatem sibi prapost despumatas corporis voluptates erigit contra maritatas  Al. maritas, cur non infra perpetuam castitatem esse se noveApostolo constituuntur. » Quomodo de virginibus Apostolus dicit se non habere praeceptum, et tamen dat consilium, quasi misericordiam consecutus a Domino, et hoc agit in omni illa disputatione, ut virginitatem praeferat matrimonio, et suadet quod imperare non audet, ne potest hominum sustinere natura: ita et in Ecclesiastico ordine constituendo, quia rudis ex gentibus constituebatur Ecclesia, leviora nuper credentibus dat praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
ac baptizate. & ptacteritae in merctricib uoluptates ex¬
posita q corpora publicȩ libidini: post lauactum uirgini¬
tatis pratmia consequentur. Aluid est purissimã men¬
ten & nulla recordatione pollutam deo conungete
aliud meminisse amplexum uiti fedę necessitatis. Et
quod corpore non agas rtcordationt si mulart Teremi¬
as qui sanctificatus tst in utero & cognitus in uulua
mattis. ideo hoc priuilegio fruitur quia urginitati s trat
beatitudine destinatus . Et cum omnes capti sintuasa
quoq templi babilonio uastante direpta: iste solus littt
ab hostibus est. Et captuutatis nescit iniurias a iuc toribo
accipit stipendia. & nabuzardan cui de sanctis satctoꝵ
nabuchodonosor non praeceperat: praccipit de hicitmia
ait. Mortua est uxor mea ad uesperum: & feti mant si¬
cut pracaptũ mihi erat. Prȩdixerat enim ei dñs quod
in illa die aperiretur os eus. & loqueretur & non tacetet

Expanded text:
ae baptizatae, et praeteritae in meretricibus voluptates, exae baptizatae, et praeteritae in meretricibus voluptates, expositaque publicae libidini corpora, post lavacrum virginitatis praemia consequentur. Aliud est purissimam mentem et nulla recordatione pollutam Deo jungere, aliud meminisse amplexuum viri foedae necessitatis: et quod corpore non agas, recordatione simulare. Jeremias qui in utero sanctificatus est, et cognitus in vulva matris, ideo hoc privilegio fruitur, quia virginitatis erat beatitudini destinatus. Et cum omnes capti sint, vasa quoque Templi Babylonio rege vastante direpta, iste solus liber ab hostibus est, et captivitatis nescit injurias, et a victoribus accepit stipendia, et Nabuzardan, cui de Sanctis sanctorum Nabuchodonosor non praeceperat, praecepit de Jeremia. ait: Mortua est uxor mea ad vesperam, et feci mane sicut praeceptum mihi erat. . Praedixerat enim ei Dominus, quod in die illa aperiretur os ejus, et loqueretur, et non taceret
Abbreviated transcription (Latin):
bi dicitur. Litare sterilis quat nonꝰ patis: crumpe & clã¬
ma quae non partutis: quoniam pluits filui desente ma¬
gis qm̃ tius quae habet uitum. Ista est dequa per hne¬
remiam loquitur deus. Nunquid obliuiscetur spon¬
sa omnamenu sui. Iut uirgo fascie pectoralis suȩ. Dt hac
in cadem ptophitia dicitur. Grande mlraculum est
quia foemina circundederit uirum. & un iutrsuatis
parentem uirginis uenter incluserit. Esto inquit uir
ginitatis & nuptiatum sit diuetsa conditio. Quid
ad hoc potes dicete. si uirgo & uidua surtint baptiza¬
te & ua permansetint: quat trit int̾uitãq diuersitas
Quod de petro & iohanne anna & maria dudum di¬
ximus: hoc pręsenti loco ꝑtoficiat. Si enim inter uirgi¬
nem & uiduam baptiratas nihil interest. quia baptꝗ¬
ina nouum hominem facit eadem conditione scorta
atq prostibula si fuerint baptizata uitginibus coatq̃¬
buntut. Si enim ptacteritę nuptiat nihuꝰ nocent uidu¬

Expanded text:
bi dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris, erumpe, et clabi dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris, erumpe, et clama quae non parturis, quoniam multi filii desertae magis, quam ejus quae habet virum . Ista est de qua per Jeremiam loquitur Deus, dicens: Numquid obliviscetur sponsa ornamenti sui, aut virgo fasciae pectoralis suae ? De hac in eadem prophetia grande miraculum est, quia femina circumdederit virum, 289 et universitatis parentem virginis venter incluserit. 33. Jeremias virginitatis sit diversa conditio, quid ad hoc potes dicere? Si virgo et vidua fuerint baptizatae, et ita permanserint, quae erit inter utramque diversitas? » Quod de Petro et Joanne, Anna et Maria dudum diximus, hoc praesenti loco proficiat. Si enim inter virginem et viduam baptizatas nihil interest, quia baptisma novum hominem facit, eadem conditione et scorta atque prostibula si fuerint baptizatae, virginibus aequabuntur. Si enim praeteritae nuptiae nihil nocent vidu
Abbreviated transcription (Latin):
stetero super fontem aquae uirgo quat eꝗtedittur ut
hauriat aquam & ditio ad camida miħi paululum
rauit dominus filio domini mei. In to enim in quo dit¬
lito. Uirgo quae egredietur ut hauriat aquam. in he¬
braito scriptum est ahalma idest uirgo secirta & nimi¬
a parentum diligentia custodita. Aut uerte ostendant
mihi ubi hoc uerbo appellentut᷑ uptat: & impetitiam
confitebor. E cte uirgo in uitro concipiet. ⁊ pariet fuium
Si non praefectur nuͦptis uitginitas Spũs sanctus cur
maritatam cur iuduam non degit Nam illo tẽpore e¬
rat anna filia phanutlis de tcibu asser insignis pudici¬
ue & sempet uacans orationib & ieuiniis in templo.
Si conuersatio tm̃ & bona opeta & icuinia absq uirqi¬
nitate spiritus sancti ad se metentur: adututur. Potiut
& ista esse mater domini. Curramus ad teliqua. Sprt
pellauit & urginem. ne si tantum filiam nommass&
atbitteris & nuptam. Haet est turgo filia ad quam ali.¬

Expanded text:
stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum ravit Dominus filio domini mei . In eo enim loco, in quo ait: Virgo quae egredietur, ut hauriat aquam. In Hebraico scriptum est ALMA, id est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendant mihi ubi hoc verbo appellentur et nuptae, et imperitiam confitebor. Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium. Si non praefertur nuptiis virginitas, Spiritus sanctus, cur maritatam, cur viduam non elegit? Nam illo tempore erat Anna filia Phanuelis de tribu Aser, insignis pudicitiae, et semper vacans orationibus et jejuniis in templo Dei. Si conversatio tantum et bona opera et jejunia absque virginitate, Spiritus sancti ad se merentur adventum, potuit et ista mater esse Domini. Curramus ad reliqua: Sprevpellavit et virginem: ne si tantum filiam nominasset, arbitrareris et nuptam. Haec est virgo filia ad quam ali
Abbreviated transcription (Latin):
tatis pandere sacramenta. quia & hȩc ipsa fastidioso
lectori nares contractura non ambigo.loquatur i saias
spei nr̃ȩ fideiq misterium. Ecce uirgo concipiet in uto:¬
& pariet filium. & uocabit᷑ nomen euus emanuel. Scio
sonare: sed adolescentulam. Et reuera uirgo ptoprit betu
uila appellatir: adolescentula aũt uel puella non ahal¬
ma dicitur: sed naara. Quid est igitur qtiad significat¬
a halma absconditam iurginemꝰ. idest non solũ uqinẽ
sed cũ Enrtooti uirginem. quia non omnis uirgtꝰ ab¬
scondita est: nec ab hominum fortuitu stperata cospe¬
cu. Deniq & tebecca in genesi obnimiam castitatẽ
& ecclesiat typum qutm it sua tastiraie signabat ahal¬
ma scribitut non betula. sicut manifestumꝰ esst potẽit
ex scimonibus putri abraam quos lequitur in mesopo¬
tamia. & dixi. Domint deus domini inti abraam ISi
tu dirigis uiam meam per quam ego ingitdioi. Eece e

Expanded text:
tatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso tatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostrae fideique mysterium: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel . Scio sonare, sed adolescentulam. Et revera virgo proprie BETHULA   appellatur, adolescentula autem vel puella, non ALMA dicitur, sed NAARA  . Quid est igitur quod significat ALMA? Absconditam virginem, id est, non solum virginem, sed cum ἐπιτάσει virginem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia, Et dixit, Domine Deus domini mei Abraham, si tu dirigis viam meam per quam ego ingredior, ecce dum
Abbreviated transcription (Latin):
tor mea spocisanortus conclusus fons signatus. Quod clau¬
sum est atq signatum similitudinem habet mattis doĩ
maitis & uirgiis. Unde & in sepulchto saluatoris nouo
rum mater est uirginum. Sequitur enim. Emissiones tu¬
ae patadisus malorum granatorum cum frurtu pomoꝵ
In tnalogtanatis & pomsis omnium uirtutum signifi¬
cauir in uirginitate concentus. Frattuelis meus cãdidꝰ
&rubicundus.Candidus in uirginitatate: Pubicundus
in martirio.Et quia tubicundus & tandidus est idcirco
piscentia. Sponsus uirgo laudatus a sponsa uirgine: lau¬
dat uitissim uirginem sponsam &ditit. Speciosi facti
sunt gressus tui in calciamentis filii aminadab. quod
interpretatur populi sponte se offerẽtis. Uirginitas enim
uoluntaria est. & ideo gressus ecclesiae in castitatis pul¬
chritudine collaudantur. Non est huius temporis in mo¬
rem cõmentarii omnia de cantito canticorum uirgini¬

Expanded text:
ror mea, sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Quod clauror mea, sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Quod clausum est, atque signatum, similitudinem habet Matris Domini, matris et virginis. Unde et in sepulcro Salvatoris novo, rum est mater virginum. Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cum fructu pomorum . In malogranatis et pomis, omnium virtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rubicundus et candidus est, idcircopiscentia . Sponsus virgo laudatus a sponsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab, quod interpretatur, populi se sponte offerentis . Virginitas enim voluntaria est, et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virgini
Abbreviated transcription (Latin):
omnis fȩdi amoris exduditur. Quam speciosa sunt tib̾a
dis. ubi habet sermo dei hospitium.Quam speciosa sunt
uinum: quod sponsę mammas pulchrimas facit & pudi¬
cifiae lacte feccundat. nempe ulud de quo sponsus in cõ¬
sequentibus loquitur.Bibi uinum meum cum lacte. Mã¬
cum inebriauerit adolescentulos &puellas:statim uirgi¬
nitatem sitiunt. & in crapulam castitatis tructant. &
expletur stanm illud uaticinium zachatie duntaxat uixt
hebraicam ueritatem de uirginib ecelesiae prophetantis.C̃¬
plebuntur infantibus & purllis. ludẽtibus plateae eus.Qui
enim bonum tius est quaul pulchrum eius:nisi ftumẽtũ
electorũ & uinum germinas uirgines:Istę sunt uirgines¬
de quib in quadragesimoquarto psalmo scriptumꝰ est.
Adducentur regi uirgines post eam: progcimȩ tiis affe¬
retur tibi in letitia & exultatione. adducentur IHEE¬
plum tegis. Sequitur.ortus conclusus fons signatus:so¬

Expanded text:
omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera dis, ubi habet sermo Dei hospitium. Quam speciosa sunt  quod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudicitiae lacte fecundat? Nempe illud, de quo sponsus in consequentibus loquitur: Bibi vinum meum cum lacte meo. Mancum inebriaverit adolescentes et puellas, statim virginitatem sitiunt; et in crapulam castitatis eructant, et expletur illud vaticinium Zachariae, dumtaxat juxta Hebraicam Veritatem de Ecclesiae virginibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus est, et quid pulchrum ejus: nisi frumentum electorum, et vinum germinans de quibus in quadragesimo quarto Psalmo scriptum est: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi in laetitia, et exsultatione. Adducentur iplum regis. 31. Sequitur: Hortus conclusus, so