comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senti p̃teritos cucuit᷑ erroris mer ⁊ immolare
tͥ hostiã iubilationis. Quid .n. ego sum mͥ sine
te nisidux in p̾ceps: Aut quid sum cũ mͥ bene ẽ
nisi suggens lac tuũ. fruens te cibo qui nõ cor
autem infitmi ⁊ ĩ opes cõfiteam̃ tͥ. Comꝑaueram¬

Expanded text:
eteritos circuitus erroris mei, et immolare tibi hostiam jubilationis. Quid enim sum ego mihi sine te, nisi dux in praeceps? Aut quid sum cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum; aut fruens te cibo qui non corrautem infirmi et inopes confiteamur tibi. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. Cui bm̃ iacobũ altis uocib ĩploranti. qͥ¬
dam sociꝰ ip̃ius clipeũ suũ ei in mari iecit dicẽs.
Gloriosissimꝰ iacob cui auxiliũ ĩuocas. auxili¬
etur tͥ. Atille clipeo accepto bõ iacobo ducente
trib dieb et noctib natans nauis uestigia se¬
cutus. ad optatũ portũ cũ aliis ĩcolumis uenit.
⁊ quẽadmodũ b̃s iacob ab hora qͣ eũ ĩuocauit
añ illũ ꝑ capitis u̾ticem iugiter̾ manu tenẽs
cͤ.uͦ. bernardꝰ quidam ĩ ytalia captus cathenis
obligatꝰ est. ⁊ ĩprofundo cuiꝰdã turris ab inimi¬
cis derectus. Cui die noduq cõtinue ĩploranti
apparuit b̃s iacobꝰ dicẽs. Ueni seq̃re me usq ad
galeciam. Et diruptis cathenis eius disparuit.
turris sũmitatẽ sine humano iuuamine bĩ
iacobi auxilio suffultꝰ ascendit. ⁊ de sublimita¬
te turris. q̃ xl. cubitoꝵ erat usq ad solũ t̾re fo¬
rinsecꝰ saltũ unũ faciens. ĩcolumis penuitꝰ eua¬

Expanded text:
nti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo ducente tribus diebus et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter manu tenens 1105, Bernardus quidam in Italiam captus catenis obligatus est, et in profundo cujusdam turris ab inimicis ejectus. Cui die noctuque continuo imploranti apparuit beatus Jacobus dicens: « Veni, sequere me usque ad Galeciam » : et diruptis catenis ejus, disparuit. turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris quae XI cubitorum erat usque ad solum terrae forinsecus saltum unum faciens incolumis penitus eva
Abbreviated transcription (Latin):
nitiõib nr̃is nõ ꝑtinacit̾ ꝑman̾e s eas arbitͥo
nr̃o deb̾e subic̾e ⁊ ita iudiciũ nr̃m ab oĩ legis iũ¬
culo libetũ cõseruare. ut promptũ sit ad scd̾m
quocũq nocau̾it salubre cõsiliũ nec differat ac
recuset. ad id qd̾ utiliꝰ discretõ salutaris ĩuen̾it.
absq ulla cunctatiõe transire. Et ut ad subli¬
miora adhuc ascendã exempla. dñs cũ ncce fu¬

Expanded text:
citer permanere, sed eas arbitrio nostro debere subicere et ita iudicium nostrum ab omni legis uinculo liberum conseruare, ut promptum sit ad sequendum quocumque uocauerit salubre consilium, nec differat ant recuset ad id quod utilius discretio salutaris inuenerit absque ulla cunctatione transire. et ut ad sublimiora adhuc ascendamus exempla, decumbe
Abbreviated transcription (Latin):
iudelicet oĩm aliaꝵ gentiũ credulitatis destruc¬
tionẽ ꝓposui. postea uero xͥanam legem om̃ib
p̃stantiorem ẽẽ cõclusi. Ad ultimũ ⁊̃ om̃s cuiꝰ¬
libet xp̃iane legis adu̾sarii obiectiones posu
positasq pro meo saꝑe cum rõne ⁊ auctoritate
destruri. librũ autẽ totum distinxi ꝑ dyalogũ
ut anim̃ lectoris promptior fiat ad intelligẽ¬
futandis. nomen qd̾ añ baptismũ habueram:
idest moysi.¬

Expanded text:
ium aliarum gentium credulitatis destructionem praeposui, post haec Christianam legem omnibus praestantiorem esse conclusi. Ad ultimum etiam omnes cujuslibet Christianae legis adversarii objectiones posui, positasque pro meo sapere cum ratione et auctoritate destruxi. Librum autem totum distinxi per dialogum, ut lectoris animus promptior fiat ad intelligenfutandis, nomen quod ante baptismum habueram, id est Moys
Abbreviated transcription (Latin):
expet̾e negligẽtes uͦ ⁊ maxĩe eos quoꝵ oꝑa uł stu¬
dia rep̾hensione digna apparẽt. tali nõs caute¬
la declinare oportet. ut ⁊ fugiamꝰ qd faciunt. ⁊ tñ
uidicare nõ p̃sumamꝰ qd̾ sunt. Cogitemꝰ ĩ eiꝰmo¬
di nobis neq dari exemplũ. n ꝑmitti iudiciũ.
q hoc fortassis ĩ eis ignorantia su̾ ĩfirmitas ex¬
cusat qd si a nobis fieret excusationẽ nõ hr̃et.¬
cordie seruande diligentia sit ut ĩ nullo ũqm
negocio qͣntũ ĩ nobis est fr̃na dilectio ꝑturbe¬

Expanded text:
 Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nobis neque dari exemplum neque permitti judicium, quia hoc in eis fortassis ignorantia aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusationem non habecordiae servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio quantum in nobis est, fraterna dilectio perturbe
Abbreviated transcription (Latin):
dientiam. timorẽ obsequiũ et uenetationem
debemꝰ exhibere. cũ equalib pacẽ ⁊ cõcordiam
custodire. ĩuicem obsequio beneficio ⁊ honore
p̾uenire. In om̃i actione ⁊ u̾bo suꝑiorem locum¬
eis tribuere. ⁊ si qñ fortassis in aliqͦ negocio eos
p̾ire cogamur cũ om̃i humilitate et reuetentia
q̃ facienda sunt nõ ꝑcipere. s demonstrare ⁊ si eos
pced̾e cõtigerit. cũ alacritate et deuotione . q. ex
nc̃titate subiesti obedire. Inferiorib sꝑ beneficiũ
et auxiliũ impendere. numqm. ĩproperare. sine
cõtumelia corriꝑe. sine suꝑbia gubernare sine cru¬
delitate castigare. cũ pietate fouere uenerationẽ
nõ exig̾e. sccietatẽ atq equalitatẽ amare maio¬
rib ꝑ timorẽ subdi. equalib ꝑ caritatẽ obsequi.
minorib ꝑ humilitatẽ coequari. p̾cipientib
parati o̾bedientib modesti. maledicentib taciti
quidẽ ĩ õi loco ⁊ ĩ õi opere uł sermone exhibe stu¬

Expanded text:
dientiam, timorem, obsequium et venerationem debemus exhibere, cum aequalibus pacem et concordiam custodire, invicem obsequio, beneficio et honore praevenire, in omni actione et verbo superiorem eis locum tribuere. Et si quando fortassis in aliquo negotio eos praeire cogamur, cum omni humilitate et reverentia quae facienda sunt non praecipere sed demonstrare, et scedant contigerit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, quidem in omni loco et in omni opere vel sermone exhibere stu
Abbreviated transcription (Latin):
liores dilig̾e suꝑiores honorare debemꝰ. qr par¬
cõtumatia ẽ. sũ ĩ eo qui p̃p̃ in fe¬
riorẽ gradũ ĩ hoĩe uirtutem despicit. sũ ĩ co qͥ
ergo honor. illis amor impendat᷑. sic tñ ut ho¬
nor istoꝵ sit uoluntatiꝰ. et illoꝵ amor ueneran¬
dus. Reu̾entia .n. sñ amore magis seruilis ẽ
⁊ amor sũ reuerentia puerilis iudicari debet.

Expanded text:
eriores honorare debemus, quia percontumacia est sive in eo qui propter inferiorem gradum, in homine virtutem despicit; sive in eo quergo honor, illis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amore magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet.
Abbreviated transcription (Latin):
mus nolentib. neq pͥetentib subtrahamꝰ. qr
ĩ utroꝙ liuoris suspicio cẽ pot̃. Si qñ ã ĩ aliquo
forte negotio laborantib opem ferre cupimus
tanta hoc humilitate et mansnetudine faci¬
endũ est ut hisdem ip̃is manifestũ sit qd̾ excel¬
lentiã oꝑis. s cõsortiũ q̃ramꝰ laboris. Qualit̾

Expanded text:
mus nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in aliquo forte negotio laborantibus opem ferre cupimus, tanta hoc humilitate et mansuetudine faciendum est, ut iisdem ipsis manifestum sit, quod non excellentiam operis, sed cons
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnotuit. aloco quẽ diu tenuerat qm coactus exi¬
bat. Post pancos uͦ dies ĩ magna serenitate aeris.
suꝑ altare eiusdẽ ecc̃e nubes ecc̃e nubes celit᷑ descen¬
dit suoq illud uelamine oꝑuit. Omnẽ ecc̃am tã¬
to frore de suaiutate adoris repleuit it patenti
tanuis nullus illuc p̃sumeret intrare. Et saceteo
tes atq custodes uł hͥh qui ad celebranda missaꝵ.
sollempnia uenerãt rem uidebant: ingredi
minime poterant et suauitatẽ mirifici odoris
trahebant. Die uero alio cũ in ea lamꝑades
sine lumine dependerẽt: emisso diuinitꝰ lumi¬
ne sũt accense. Atq post paucos dies iterũ cũ
expletis missaꝵ sollempniis extinctis lampa¬
dib custos ex eadem ecc̃a egressus fuiss post
paululũ intrauit. ⁊ lampades quas ettinre¬
rat lucentes repperit. Quas negligent̾ extin
xisse se credidit at iã eas sollicit᷑ extuicit qͥ
exiens ecc̃am clausit. S post horarũ triũ spa¬

Expanded text:
ecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exiecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. S
Abbreviated transcription (Latin):
gione urbis huiꝰmodi que sura dicit᷑. cum
clausa usq añ bienniũ remansiss. placuit ut fi
de catholica introductꝰ illic bĩ sebastiam ⁊ sc̃e aga¬
the mrͣm reliquiis dedicari debuiss. Q ⁊ fc̃m est
Nam cũ magna ppłi multitudĩe ueniẽtes atꝙ
omnipotenti dño laudes canentes eandẽ ecc̃am
puli se cõprimeret multitudo: quidã ex hiis qui exͣ
sacrariũ stabant. porcũ subito intͣ suos pedes huc
illuc discurre senserũt. quẽ dũ unusquisq senti¬
ret ⁊ iuxta se stantib indicaret: isdem poic̾ ec̃ce ia
nuas peciit et om̃s ꝑ qͦs transiuit ĩ admirationẽ
cõmonit. S uideri nõ potuit: qmͣtus sentiri potu¬
isset. Qd̃ idcirco diuina pietas ostendit ut cuncͥ¬
tis paresceret qr de loco eodẽ ĩ mũdꝰ hĩtator exiret.
si ĩ hec aliqͥ errando discurrerẽt. Sequẽte a nocte
gͣuior sonitꝰ extoeuit. cũ subito tanto t̾rore in sonu¬
it. ac si illa oĩs ecc̃a a fundamentis fuiss en̾sa. Et

Expanded text:
gione urbis hujus quae Subura dicitur , cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclespuli se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia a fundamentis fuisset eversa; et
Abbreviated transcription (Latin):
puũ. qr ip̃e prior dilexit nos: dignus plane
ut reametur p̃sertim si adu̾tatur quis quos.
cos. S qͣntũ: Sic deus dilecit mundũ: ut uni
genitũ daret. Et paulus. Qui ꝓprio ait filio
nõ peꝑcit: s pro nobis tradidit illum. Ip̃e quo¬
q filius ꝓ se maiorẽ inquit caritatem nemo
ht̃. ut animã suam quis ponat pro amicis
sius. Sic meruit tustus ab impiis. sũmus ab
infinus. omp̃s ab ĩfirmis amari. S dicet ali¬
quis. Ita quidẽ ab hõib: s nõ ita ab angelis.¬
Uerum est: qr nc̃ce non fuit. Ceterũ. qui hõib

Expanded text:
puum: quia ipse prior dilexit nos. Dignus plane qui redametur, praesertim si advertatur, quis, quos, cit Joannes: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium unigenitum daret : et Paulus, Qui proprio, ait, Filio non pepercit, sed pro nobis tradidit illum . Ipse quoque Filius pro se, Majorem, inquit, charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Sic meruit justus ab impiis, summus ab infimis, ab infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab angeliserum est, quia necesse non fuit. Caeterum qui hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ petrũ cantorẽ parisiensem uirũ iustissi¬
mũ atq doctissimũ referentẽ de aboe isto cist̾ciẽ¬
si stephõ qd̾ cum q̃dam die ei nuntiatũ eẽt a suo
celario. nicħ hab̾i in monast̾io unde uł uno die
illa fr̃m pautitas sustentari poss. ꝑendit. Sterm¬
te nobis duos asinos. Qͥ cũ strati fuissent. fecit
secũ ascend̾e ꝯu̾sũ suũ. et iuissit ei ut in quedam
uico panem mendicaret. ostiatim ad opꝰ fẽm.
⁊ ip̃e similit̾ ĩ alio fac

Expanded text:
isiensem, virum justissimum atque doctissimum, referentem de abbate isto Cisterciensi Stephano, quod cum quadam die ei nuntiatum esset a suo cellerario, nihil haberi in monasterio, unde vel uno die illa fratrum paucitas sustentari posset, respondit: Sternite nobis duos asinos. Qui cum strati fuissent, fecit secum ascendere conversum suum, et jussit ei, ut in quodam vico panem mendicaret ostiatim ad opus fratrum, et ipse similiter in alio fac
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sbidem stans. nullis stumilis moueri potuit.
Mutat᷑ equs: scd̃s quo mom̾i nõ potuit. Tunc
elferus ille cł̾icus qui monast̾ia destruxerat. sa¬
cro corpore de ignobili loco leuato. regales ĩferias
apud cenostoniã soluit. s p̃t annũ u̾mib quos
pediculos dicimꝰ cõsumptꝰ est. Elfrida regina du-¬
re penituit cilicio ad carnem induta ⁊ solo dormi¬
ens sine ceriuicali: mulier. pulchra. ⁊ casta s inso¬
lens. Cuiꝰ in solentiam ĩ eduardũ longam pr̃ie
acquisiuit seruitutẽ. Est autẽ apud cenostoni¬
am monast̾iũ feminaꝵ deo deuotaꝵ. Sygibertꝰ¬
A nno othonis .iiͦiͦ. obiit sc̃s waldricus ansbur¬
gensis ep̃c. Cuiꝰ uita qualis fu̾it: mox miracu¬

Expanded text:
ejus ibidem stans, nullis stimulis moveri potuit. ejus ibidem stans, nullis stimulis moveri potuit. Mutatur equus, secundus quoque moveri non potuit. Tunc Elferius ille clericus, qui monasteria destruxerat sacro corpore de ignobili loco levato, regales inferias apud Scestaniam solvit; sed post annum vermibus, quos pediculos dicimus, consumptus est. Elfrida vero dure poenituit, cilicio ad carnem induta, et solo dormiens sine cervicali. Mulier pulchra et casta, sed insolens; cujus insolentia in Eduardum longam patriae acquisivit servitutem. Est autem apud Scestoniam monasterium feminarum Deo devotara comitibus. Obiit sanctus Waldricus Ansburgensis episcopus: cujus vita qualis fuerit, mox miracu
Abbreviated transcription (Latin):
est cometes apud uicum regiũ qͥ uocatur calua.
Cleriti qͦndã ab eccłiis sius expulsi noua p̃lia sus
uerentissimꝰ athewoldꝰ cõstruxerat en̾tit. Con¬
uentũ est pͥmo apud wintoniam: ubi ymago
dñi ut supradiximꝰ aꝑte contra cłicos locuta ẽ
Non sedatis illis cõuentũ est iterum apud cal¬
uam. ut solariũ ut supͣdc̃m est corruit. Absens
erat rex pp̃ etatem: s considebant ĩ cenaculo to
perpetuo languerunt. Om̃s angli tũc ⁊ deinceps
ĩ sñiam dunstani relictis clericis transierũt. Idẽ
dunstanꝰͦ eduardũ regẽ fecerat contͣ uoluntatẽ¬
optimatũ. ⁊ nou̾ce q̃ puerulũ nec dũ septẽ an¬
noꝵ regem uolebat fac̾e. ut ip̃a pro ip̃o regnaret.
Unde irata. redeunti de uenatiõe eduardo. disꝑsu
hac ⁊ illa sociis: cũ sitiret ualde poculũ porrexit ⁊
bibentẽ satelles sica transfodit. Ibi osterisa sunt
de celo lumina. ⁊ claudꝰ gressum. mutꝰ u̾bũ recu¬
ꝑauit. Cumq illuc elfrida regina ueniss: equs

Expanded text:
est cometes. Apud vicum regium, qui vocatur Calna, clerici quondam ab ecclesiis suis expulsi nova praelia susonstruxerat, evertit. Conventum est primo apud Winthoniam, ubi imago Domini, ut supra diximus, aperte contra clericos locuta est, non sedatis illis. Conventum est iterum apud Calnam, ubi solarium, ut supra dictum est, corruit. Absens erat rex propter aetatem, sed considebant in coenaculo toi sunt, vel perpetuo languerunt. Omnes Angli tunc et deinceps in sententiam Dunstani, relictis clericis, transierunt. Idem Dunstanus Eduarduoptimatum, et novercae, quae puerulum nondum 7 annorum regem volebat facere, ut ipsa pro eo regnaret, unde irata redeunti de venatione Eduardo, dispersis hac et illac sociis, cum sitiret valde, poculum porrexit, et bibentem satelles sica transfodit. Ibi ostensa sunt de coelo lumina, et claudus gressum, mutus verbum recuperavit. Cumque illuc Elfreda regina venisset, equus
Abbreviated transcription (Latin):
murũ uł clipeñ domo isrł. Due sũt ꝑsone ĩ ecc̃a
ad resecanda iucia cõstitute. Una quẽ exacuat
eloquium alt̾a q̃ portat gladium. Ego ut uos
m testes estis nõ reglexi ꝑtes meas quo ad sꝑa¬
ui ꝓfic̾e: armaui linguam. Illũ cui int̾est rem
agere gladio. certificaui nũtio. Occupatũ sere¬
scripsit bello iundelicoꝵ rogans ut meis labo¬
rib ⁊ sius expensis nõ grauarer latronũ con¬
siliabilia deturbare. Si rennuissẽ quam excu¬
sationem d̾o offe̾rem cũ imꝑator suas ĩ me re¬
fudiss ꝑtes. et inderem cedem ciuiũ dampniũ
ꝑegrinoꝵ et dormitarem:¬

Expanded text:
murum vel clypeum pro domo Israel. Duae sunt personae in Ecclesia murum vel clypeum pro domo Israel. Duae sunt personae in Ecclesia ad resecanda vitia constitutae; una quae exacuat eloquium, altera quae praestet gladium. Ego, ut vos mihi testes estis, non neglexi partes meas. Quoad speravi proficere, armavi linguam; illum cujus interest rem agere gladio, certificavi nuntio. Occupatum se rescripsit bello Vindelicorum, rogans ut meis laboribus, et suis expensis non gravarer latronum conciliabula deturbare. Si renuissem, quam excusationem Deo afferrem, cum imperator suas in me refudisset partes? Viderem caedem civium, damnum peregrinorum, et dormitarem
Abbreviated transcription (Latin):
aduanus primꝰ p̃dicande memorie qͥd̃ ĩuestitu¬
ras ecc̃aꝵ karolo magno concesserte. ita ut nul¬
lus electꝰ consecraret᷑ ab ep̃o nisi pͥus a rege
insigraret᷑ baculo ⁊ anulo. Erat. enim ani¬
m᷑ karoli inuictus adu̾sus auariciam. nec
facile tunc inueniss aditũ. aliquis nisi intras¬
set ꝑ ostium Pret̾ea ꝑ tot t̾raꝵ int̾sticia nequi¬
bat requiri sẽdes apłica. ut uniciuq electo as¬
sensum suũ cõmodaret. dũ ẽẽt ꝓpe rex qui nicħ
ꝑ auariciam disponet. Nũc omnia regum pa¬
satia luxus ⁊ ambitꝰ occupauit. Quare meri¬
to sponsus xp̃i libertatẽ suam asseuerat. ne il¬
lam tyrannͣ ambitioso usurpatori ꝓstituat.
iubeat cõmitti p̾liũ. Ceterũ spectat ad munꝰ
ep̃i. ut si naufragiũ inocentie udeat ⁊ manu
⁊ lingua accurrat. Erechiel sacerdotes actusat
qd̃ non steterunt ex adu̾so. nec opposuerũt se¬

Expanded text:
Adrianus I, praedicandae memoriae, quod investituAdrianus I, praedicandae memoriae, quod investituras ecclesiarum Carolo Magno concessit; ita ut nullus electus consecraretur ab episcopo, nisi prius a rege insigniretur baculo et annulo. Erat enim animus Caroli invictus adversus avaritiam: nec facile tunc invenisset aditum aliquis, nisi intrasset per ostium. Praeterea per tot terrarum interstitia nequibat requiri sedes apostolica, ut unicuique electo assensum suum commodaret, dum esset prope rex qui nil per avaritiam disponeret. Nunc omnia regum palatia luxus et ambitus occupavit; quare merito sponsa Christi libertatem suam asseverat, ne illum tyrannus ambitioso usurpatori prostituat; jubeat committi praelium. Caeterum spectat ad munus episcopi, ut si naufragium innocentiae videat, et manu et lingua occurrat. Ezechiel sacerdotes accusat, quod non steterint ex adverso, non se opposuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ed ne sola me uti auctoritate puteris ⁊ rõ¬
nem accipite. Om̃is actꝰ hõĩs scd̃ cordis
intentionẽ debet examinari: ut eo uergat fñ ui
diciũ. unde processit faciendi consiliũ. Ut .n. u̾itas
dicit. si cculus tuus fu̾it simplex totũ corpus tu¬
ũ lucidũ erit. si ã neqͣm totũ corpus tuũ erit te¬
nebrosum. Crebro miserabilis interpellauit ege¬
nus ut eius leuarem in opiam. ego futuroꝵ in¬
scius nõ abriui. s diu̾sis monetis onustũ dimi¬
si. Discedens ille latronẽ. offendit qui uidens eũ
nũmos portantem. claua quam ferebat ꝑtussũ
occidit. Nũqͥd inde iudicandus sum qui ꝑegcino
dederam unde causã mortis incurrit: In leg̾ib
ec̃casticis et forensib idem fc̃m diu̾so respestu ⁊
punit᷑ ⁊ laudat᷑ aĩadu̾tit᷑ in latronẽ qd̃ hoĩem
occidit ĩ occulto probatur in milite qd̾ fuderit
hostem ĩ bello. Itaq homicidiũ ĩ isto laudabile
ĩ illo ituꝑabile. Laudatꝰ est olim p̾decessor nr̃

Expanded text:
ed ne sola me niti auctoritate putetis, et rationem accipite. Omnis actus hominis secundum cordis intentionem debet examinari; ut eo vergat facti judicium, unde processit faciendi consilium. Ut enim Veritas dicit: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit: si autem nequam, totum corpus tuum erit tenebrosum . Crebro miserabilis interpellavit egenus, ut ejus levarem inopiam. Ego futurorum nescius non abnui, sed diversis monetis onustum dimisi; discedens ille latronem offendit, qui videns eum nummos portantem, clava quam ferebat percussum occidit. Nunquid inde judicandus sum, qui peregrino dederim, unde causam mortis incurrit? In legibus ecclesiasticis et forensibus idem factum diverso respectu et punitur et laudatur. Animadvertitur in latronem, qui hominem occidit in occulto; probatur in milite, quod fuderit hostem in bello. Itaque homicidium in isto laudabile, in illo vituperabile. Laudatus est olim praedecessor noster,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ custodia. hiis qui ĩduũt᷑ ad uiam ꝑfectioĩs
acquirit᷑. Qui cũ penetrau̾it hõis mentẽ: con¬
temptũ ei retũ oĩm parit.obliuionẽq parentũ.
mundiq ip̃ius gignit horrorẽ. Contẽptu a
hac pͥuatione facultatũ oĩm humilitas acqͥ¬
rit᷑. Humilitas uero hiis indiciis cõprobatur.
Primo: si mortificatas in sese hẽat õs uolun¬
nicħ sue discretioni s uidicio eiꝰ uniu̾sa cõmit¬
tat. ac monita eiꝰ sitiens libent̾ ascultet. Quat¬
to: si ĩ om̃ib seruet obedĩam. mansuetudinẽ.
⁊ pacĩe constantiã. Quinto si ñ solũ ĩiiriã in¬
ferat nulli: s ne ab illo quidẽ sibimet irroga¬
tam doleat atq tristet᷑ Sexto: si nich agat.
uilitate content᷑ sit ⁊ ad omia se q̃ sͥ p̾cipiunt᷑
uelut oꝑariũ malũ iudicau̾it ⁊ indignũ. Oc¬
tauo: si semetip̃m cunctis inferiorẽ nõ suꝑfi¬
cie ꝓnũtiat labioꝵ: s intumo cordis credat af¬
fectu. Nono: si linguã cohibeat uł ñ sit clamosꝰ

Expanded text:
ui inbuuntur ad uiam perfectionis adquiritur. qui cum penetrauerit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrorem: contemptu autem ac priuatione omnium facultatum humilitas adquiritur. humilitas uero his indiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese omnes habeat uolunnihil suae discretioni, sed judicio ejus universa committat, ac monita ejus sitiens ac libenter auscultet. Quarto, si in omnibus servet obedientiam, mansuetudinem, et patientiae constantiam; quinto, si non solum injuriam inferat nulli, sed ne ab alio quidem sibimet irrogatam doleat atque tristuilitate contentus sit et ad omnia se quae sibi praebentur uelut operarium malum iudicarit indignum, octauo si semet ipsum cunctis inferiorem non superficie pronuntiet labiorum, sed intimo cordis credat affectu, nono si linguam cohibeat uel non sit clamosus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cenobiũ noie molismꝰ fama celebetrimũ
religione cõspicuũ. hoc a sui exordio magnis
sub bretu tp̃ie duuina clementia sue gre nui¬
nerib illustrauit. uiris illustrib nobilita¬
uit. uet minus amplũ possessionib quam
clarũ uirtutib reddidit. Ceterũ qr possestio¬
nib iurtutib diuturna nõ solet eẽ societas
hec quidem ex illa sc̃a cõgregatione uire nmi¬
rũ sapientes altius intelligentes elegerunt
patiꝰ studiis celestib occupari qm̃ t̾renis im¬
plicari negociis. Unde et mox uirtutũ ama¬
tores de pauꝑtate fecunda iuroꝵ ceperunt cogi¬
ꝙ ninerettirt. minꝰ tñ pro suo desiderio atq ppo¬
sito ip̃am quam ꝓfessi fuerant regłam obser¬
uen. locunt᷑ alteritrũ qd̾ singulos monet pa¬
rit̾q int̾ se tractant qͣlit̾ illũ u̾situlũ adimple¬
ant. Reddam t̾ uota mea q̃ distucerunt labia
mea. Quid pluia: Uiginti et inꝰ monachi
as difficultates qͣs om̃s ĩ xp̃o pĩe uiuere uolẽ¬

Expanded text:
e cenobium nomine Molismus, fama celeberrimum, religione conspicuum. Hoc a sui exordio magnis sub brevi tempore divina clementia, sue gratie muneribus illustravit, viris illustribus nobilitavit, nec minus amplum possessionibus quam clarum virtutibus reddidit. Ceterum quia possessionibus virtutibusque diuturna non solet esse societas, hoc quidam ex illa sancta congregatione viri nimium sapientes altius intelligentes elegerunt potius studiis celestibus occupari quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatores de paupertate fecunda virorum cogique viveretur, minus tamen pro sui desiderio atque proposito ipsam, quam professi fuerant, regulam observari, locuntur alterutrum, quod singulos movet, pariterque inter se tractant, qualiter illum versiculum adimpleant, Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quid plura? Unus et viginti monachi,as difficultates, quas omnes in Christo pie vivere volen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ parentib p̾cipue debetur. p̃r transfudit ĩ fi¬
lios ⁊ filialis affectus paterni pectoris cella
solus exhaurit. At hodie uicia liberoꝵ saluu rei
publice p̾ferunt᷑ licet salutem ppłi liberis õib
oporteat añ ferri. In libro regũ latent̾ saul ar¬
guit᷑. qd̾ ĩ uoto sc̃o de diurno ieiunio peꝑcit io¬
nathe contra religionis uotũ. cuiꝰ p̾uaricatioẽ
ppłs corruerat. Et hely licet ĩ se sc̃s eẽt: qr filiis
publicam dilexit deus pat̾. qui pp̃ eã ꝓprio fi¬
lio suo nõ peꝑcit. s pro nobis om̃ib tradidit il

Expanded text:
et parentibus precipue debetur, pater transfundit in fiet parentibus precipue debetur, pater transfundit in filios et filialis affectus paterni pectoris cellam solus exhaurit. At hodie vitia liberorum saluti rei publice preferunt, sed salutem populi liberis omnibus oportet anteferri. In libro Regum latenter Saul arguitur, quod in voto sancto de diurno ieiunio pepercit Ionathe contra religionis votum, cuius privatione populus corruerat. Et Hely, licet in se sanctus esset, quia filiis tum rem publicam dilexit deus pater, qui propter eam proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit il
Abbreviated transcription (Latin):
cipes .n. tenet᷑ pro om̃ib ⁊ oĩm actor uidetur
ẽẽ. qr cũ oĩa possit cortig̾e eoꝵ merito ꝑticeps
ẽ q̃ noluit emendare. Cũ potestas publica sit
oĩm uires exhaurit. ⁊ ne ĩ se deficiat ĩcolumi¬
tatem oĩm debet ꝓcurare mẽbroꝵ. Si ã poten¬
tes potent̾ tormenta patient᷑. si a iusticia de¬
flexerĩt. si ⁊ iusticie p̾miis fruent᷑ habundan¬
tius. si recte exercuerint potentatũ ⁊ tantã in
futuro p̾subditis hẽbũt głam. qnta uirtute
eos ĩ magna delinquẽdi licentia p̾cesserunt.
Unde potuit inqͥt transgredi et nõ est transgl¬
sus ⁊ c̃. ad iusticiã namq reputat᷑ pͥncipib ⁊̃
cũ temperãt ab in iuiriis ⁊ facultas delinq̃ndi
est eis materia meritoꝵ. Declinare a malo ĩ
eis magnũ est. ⁊ si magna bona nõ faciũt. dũ
tñ subditos indulgentia sua nõ perimãt. Pat̾
gͦ succedit filius si pr̃is iusticiã imitat᷑. Cari¬
tatis aͥ ordo minime seruat᷑ cũ amore qͥ prĩe

Expanded text:
 tenetur pro omnibus et omnium auctor videtur esse, quia cum omnia possit corrigere, eorum merito particeps est, que noluit emendare. Cum enim potestas publica sit, omnium vires exhaurit et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Sicut autem potentes potenter tormenta patientur, si a iustitia deflexerint, sic et iustitie premiis fruentur, abundantius, si recte exercuerint potentatum. Et tantam in futuro pre subditis habebunt gloriam, quanta virtute eos in magna delinquendi licentia precesserunt. Unde potuit, inquit, transgredi et non est transgressus et cetera. Ad iustitiam namque reputatur principibus, etiam dum temperant ab iniuriis et facultas delinquendi est eis materia meritorum. Declinare a malo in eis magnum est, etiam si magna bona non faciunt, dum tamen subditos indulgentia sua non perimant. Patri ergo succedit filius, si patris iustitiam imitatur. Charitatis autem ordo minime servatur, cum amorem, qui patrie
Abbreviated transcription (Latin):
net. ip̃e et filius eius suꝑ iscł. de uir¬
tute namq parentũ sepe protendit᷑ successio
filioꝵ ⁊ succedentiũ felicitas ex decedentium
iniqͥtate p̃ciditur. uxta illud. In iusti ã disꝑi¬
bunt simul. teliquie impioꝵ interibunt. Itẽ
regnũ a gente ĩgentem tratffert᷑ pp̃ in iusti¬
cias ⁊ iniuirias et contumelias ⁊ diu̾sos do-¬
los. Iniusticia ut stoicis placet ẽ mentis hĩtꝰ
qui a regione moꝵ exterminat equitatem.
Iusticia est nõ nocere ⁊ ex humanitatis offi¬
cio nocentes ꝓhibere. Nocere estiniria. no¬
centes nõ ĩpedire ĩiusticia. Contumelia est
qñ tumorem mentis ĩ lesione alteri᷑ manife¬
sta oꝑis sequela comitat᷑. Dolus ut aquiliꝰ
diffinit ẽ. cũ aliud agit᷑ ⁊ aliud simulatur.
diis nocet. Dolus gͥ quia ex timore ẽ adu̾sat᷑
fortitudini cõtumelia prudentie que dicit
sͥ ip̃i. Quid suꝑbis t̾ra ⁊ emnis: Inuriam
temperantia nõ ad nutrit. nolens ĩferre alii

Expanded text:
net ipse et filius eius super Israel. De virtute namque parentum sepe protenditur successio filiorum et succedentium. Felicitas ex decedentium iniquitate preciditur, iuxta illud: Iniustique disperibunt, simul reliquia impiorum interibunt. Item: Regnum a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos. Iniustitia, ut stoicis placet, est mentis habitus, qui a regione morum exterminat equitatem. Iustitia est non nocere et ex humanitatis officio nocentes centes, non impedire. Injustitia contumelia est, quando tumorem mentis in laesione alterius manifesta operis sequela comitatur. Dolus, ut Acquilius definit, est cum aliud agitur, et aliud simulatur. diis nocet. Dolus igitur, quia ex timore est, adversatur fortitudini. Contumelia prudentie, que dicit sibi ipsi: Quid superbis terra et cinis. Intemperantia non admittit, nolens inferre alii,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ã te releuaret illuc unde cecideras: ip̃e descẽ¬
dere dignatꝰ est huc ubi iacebas. Et ut iuste¬
t̾ redderet᷑ qd̃ ꝑdideras ip̃e dignatꝰ est pie ꝑa¬
ti qd̾ tolerabas. Descendit gͦ suscepit. susti¬
nuit. uicit. restaurauit. Descendit ad morta¬
lem suscepit mortalitatẽ. sustinuit passionẽ
uicit mortẽ: restaurauit hoiem. Cogita qͣn

Expanded text:
Ut enim te relevaret illuc unde cecideras, ipse descendere dignatus est huc ubi jacebas, et ut tibi juste redderetur quod perdideras, ipse dignatus est pie pati quod tolerabas. Descendit ergo, suscepit, sustinuit, vicit, restauravit, descendit ad mortalem, suscepit mortalitatem, sustinuit passionem, vicit mortem, restauravit hominem; ecce, an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidit tibi optimus amator tuus. ne ni¬
chil eet ĩ quo singularit̾ de ip̃o gloriari possis
In om̃ib hiis duexit te: q̃uel communit̾ tecũ
om̃ib uł specialit̾ quib dam uł suigularit̾ tibi
dilexitte: quib te singularis gratie dono ꝑre¬
tulit. In om̃ib creatura dilecta es: cũ om̃ib

Expanded text:
idit tibi optimus amator tuus, ne nihil esset, in quo singulariter de ipso gloriari possisIn omnibus his te dilexit, quae vel communiter tecum omnibus, vel specialiter cum quibusdam, vel singulariter tibi dilexit, quibus te singularis dono gratiae praetulit. In omni creatura dilecta es, cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
intreducenda fu̾at. Multũ gloriari pot̾as. ⁊
multũ custodire debueras ne tale donũ ꝑde
ĩminuto amplius misera fieres qm̃ eo non
accepto uł nõ ꝑfco misera fuisses. nete cum
dampno amisse pulchritudĩs sunul torq̃ret
cõfusio feditatis. S uide quid fecisti. Dereli¬
quisti sponsũ tuum. et cũ alienis ꝓstitusti

Expanded text:
ncedendum! Multum gloriari poteras, et multum custodiri debueras, ne tale donum perdimmunito amplius misera fieres, quam eo non accepto vel non perfecto misera fuisses, ne te cum damno amissae pulchritudinis simul torqueret confusio foeditatis, et quisti sponsum tuum, et cum alienis prostituis
Abbreviated transcription (Latin):
laudandus et diligendꝰ ẽẽt. Nũc autẽ ampliꝰ
tiam ⁊ hiis q̃ ĩ ordinata ⁊ icõposita sunt per
obligata es aĩa mea. multũ accepisti ⁊ nichil
a te hũisti: ⁊ pro hiis om̃ib nõ habes qd̾ retri¬
buas nisi tm̃ ut diligas. Nam qd̃ ꝑ dilectionẽ
datũ est. nec melius nec decentiꝰ quam ꝑ dilec¬
plus dilexit te. talem fecit te. ut iam nũc me¬
sib foris decorauit intꝰ sap̃ia illustrauit: sen¬
tĩorem hĩtũ sensus. E quasdã genimas tulcõ¬
tes appendens exterius: sap̃ia . q. naturali pul¬
chritudine faciẽ uultꝰ tui decorans int̾. ¶alẽ¬

Expanded text:
mper a nobis laudandus et diligendus esset. Nunc autem amplius tiam, et iis quae inordinata aut incomposita sunt, perobligata es anima mea, multum accepisti, et nihil a te habuisti. Et pro iis omnibus non habes quid retribuas, nisi tantum ut diligas. Nam quod per dilectionem datum est, nec melius nec decentius quam per dilecplus dilexit te, talem fecit te ut jam nunc mesibus foris decoravit, intus sapientia illustravit. Senteriorem habitum. Sensus quasi quasdam gemmas fulgentes appendens exterius, sapientiam quasi naturali pulchritudine faciem vultus tui decorans intus. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
caritate te diligit. ac si sꝑ cũ eo ꝑstitisses: nͨ
exprobiat tͥ reatũ nec ĩproperat tibi beneficiũ.
decet amare. ac tuum illi amorem ĩ cõtami¬
natũ cõseruare uolus: maiora se pͥorib datu¬
rũ ꝓmittit.

Expanded text:
charitate te diligit, ac si semper cum eo perstitisses, nec exprobrat tibi reatum, nec improperat tibi beneficium. decet amare, ac tuum illi amorem incontaminatum conservare volueris, majora prioribus se daturum promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
q hoc consiliũ. Cũ autem denũtiatũ fuiss placi¬
tum qͣ die ad p̾liandũ ĩ loco nũcupato truncia
ĩpago suessionico cõuenire deberent. illa sicut cõ¬
silmꝰ dederat de nocte consitrgens cũ armoꝵ appa¬
ratu cñ ramis in manib uł reliqͣ q̃ suꝑius dixi¬
mus ascensis eqrus lothariũ pariuilũ regẽ ĩ bra¬
chio tiehitans usq ad truncia ꝑuenerũt. Cum¬
& custodes hostiũ austrasioꝵ ramos siluaꝵ. q in
montib ĩ agmine francoꝵ cernerẽt. ⁊ tiniitũ
tintinnabuloꝵ audirẽt. dycit uir ad sociũ snũ.
Nonne hesterna die ĩ illo ⁊ ĩ illo loco campestria
erant: Quom᷑ nũc siluas cernimꝰ: At ille irri¬
modo deliras. Nũquid audis tintinnabula equoꝵ
nr̃oꝵ iuxta ip̃am siluã pascentiũ: Dũ hec ita age¬
rent᷑ ⁊ aurora diei initiũ daret irruerunt fran¬
ti cũ frrepitu turbaꝵ suꝑ astrasios ⁊ burgundi¬

Expanded text:
ium. Cum denunciatum fuisset placitum, qua die ad preliandum in loco nuncupante Trucia in paygo Suessionico convenire deberent, illa, sicut consilium dederat, de nocte consurgens, cum armorum apparatu, cum ramis in manibus vel reliqua quae superius diximus, ascensis equitibus, Chlothario parvolo rege in brachia vehitans, usque Trucia pervenerunt. Cum autem custodes hostium Austrasiorum ramis silvarum quasi in montibus in agmine Francorum cernerent et tinnitum ticium suum: Nonne hesterna die in illo et illo loco campestria erant? quomodo nunc silvas cernimus? Et ille irrimodo deliras. Non nostrorum iuxta ipsam silvam pascencium ?' Cum haec agerentur, et aurora diei inicium daret, inrueruntque Franci cum strepitu tubarum super Austrasiis et Burgundi
Abbreviated transcription (Latin):
defuncto guntranno patruele suo: regnũ bur¬
gundie ip̃se acceꝑat. Igitur burgundiones ⁊ austꝰ¬
gundis: cum landrico et reliquis francoꝵ ducib
hostem congregat ⁊ ad brumachũ uillã ueniẽs
multa ilona ⁊ mun̾a francis dedit: eos ad pugnã¬
De nocte cõsurgamꝰ contra eos cũ lucerius qͣs por¬
noscere nequeant. ⁊ illucescente initio diei super

Expanded text:
defuncto Guntramno patruele suo, regnum Burgundiae ipse accepit. Igitur Burgundiones et Austrgundis, cum Landerico et reliquis Francorum ducibus hostem congregat; et ad Brinnacum villam veniens, multa dona et munera Francis donavit, eosque ad pugnan'De nocte consurgamus contra eos cum lucernis, porhostium non queant. Illucescente initio diei ir
Abbreviated transcription (Latin):
uolantem domosq singillatim succedentẽ. Ecc̃a
ũ ĩ concreata est. ut non solum ligna s ⁊̃ parietes
et maxĩe lapides ⁊ ip̃a altaria ĩ cinerem redacta
sunt. ut nullo mͣ appareret ibi fuisse ecc̃am. Deca¬
nus ã udens ecc̃am ⁊ domũ suã succensã. uestes
suppellectilem suam festinant̾ colligẽs et circũli¬
gans. ad nauem q̃ in proximo maris litore defira
erat. deferri fecit. S draco ac si p̃p̃ hoc solũ ueniss.
nauẽ uolat petẽs cuncta q̃ in ea erant succen¬
dit et ip̃am nauẽ. Incredibile dictu iomꝰ autem
hospitis illiꝰ qui feretrum collegerat incolumis
⁊ illesa cũ om̃ib q̃ ĩ ea erant. temansit. Et ⁊̃ illa
ꝓcul posita ĩ qua ciꝰ pecora seruabant᷑. Negotiato¬
res a illi qui multam laudinensib ĩpenderant
benuiolentiamĩ ꝑ dei gr̃am seruati sunt. ut de
om̃ib reb suis aut nich aut parum ꝑderent.

Expanded text:
volantem, domosque sigillatim succendentem. Ecclesia volantem, domosque sigillatim succendentem. Ecclesia vero ita concremata est, ut non solum ligna, sed etiam parietes et maximi lapides, et ipsa altaria in cinerem redacta sint, ut nullo modo appareret, ibi fuisse ecclesiam. Decanus autem videns ecclesiam et domum suam succensam, vestes et supellectilem suam festinanter colligens et circumligans, ad navem quae in proximo maris littore erat defixa, deferri fecit. Sed draco, ac si propter hoc solum venisset, navem volatu petens, cuncta quae in ea erant succendit, et ipsam navem, incredibile dictu. Domus autem hospitis illius qui feretrum collegerat, incolumis et illaesa, cum omnibus quae in ea erant remansit; et illa etiam procul posita, in qua ejus pecora servabantur. Negotiatores etiam illi qui multam Laudunensibus impenderant benevolentiam, ita per Dei gratiam servati sunt, ut de omnibus rebus suis, aut nihil, aut parum perderent.
Abbreviated transcription (Latin):
ospes ille ꝓpe oppidum unã domũ. ĩ qͣ boues
et pecora seruabant᷑. Ibiq manebat qui¬
dam pauꝑ rusticꝰ eisdem pecorib custodiendis depu
tatꝰ. cuiꝰ filia puella paruula tortum pedẽ a nati¬
uitate h̃ebat. i ut calcane̾ ĩ ant̾iori ꝑte digiti uͦ
⁊ pedem suũ de aqua asꝑgens: uigilans coram
feretro mane sanata est. In crastino draco quidã
flãmiuomꝰ de mari exiens ĩ iullam illã aduola¬
uit. ⁊ pͥmo ecc̃ani deinde qͣldam domos flamina ꝙͣ
ex sius narib emittebat succendit. Feretrũ uero
sc̃e marie iux dimidio stadio iam recesserat: post
qd̃ cursores suꝑ equos aduenerũt regauerũtq lau¬
dunenses ut ardenti uille subuenirent. Qͥ huma¬
na curiositate tm̃ prodigiũ uid̾e sitientes. deputa¬
tis feretro ydoneis custodib. uelocit̾ sr̃ oquos ad
uicũ recurrunt iuderiuitq draconẽ incredibił
longituduus. hñtem qͥn capita flammas sul¬
phureas ꝑnares emittentem et de Loco ad locum

Expanded text:
oster prope oppidum unam domum, in qua boves ejus et pecora servabantur, ibique manebat quidam pauper rusticus, eisdem pecoribus custodiendis deputatus. Hujus rustici filia, puella parvula, tortum pedem a nativitate habebat, ita ut calcaneus in anteriori parte, digiti vero et pedem suum de illa aspergens, vigilans coram feretro, mane sanata est. In crastino draco quidam flammivomus de mari exiens, in villam illam advolavit; et primo ecclesiam, deinde quasdam domos flamma, quam ex suis naribus emittebat, succendit. Feretrum vero sanctae Mariae vix dimidio stadio jam recesserat. Post quod cursores super equos advenerunt, rogaveruntque Laudunenses, ut ardenti villae subvenirent. Qui humana curiositate tantum prodigium videre sitientes, deputatis feretro idoneis custodibus velociter super equos ad vicum recurrerunt, videruntque draconem incredibilis longitudinis, habentem 5 capita, flammasque sulphureas per nares emittentem, et de loco ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
utes nõ sine obriuẽtia maioris ꝑtis exertit᷑
irruentes ĩ soldanũ p̃dc̃m surgentẽ ĩ mane
de mensa p̃t pͣndiũ ip̃m ĩmanit̾ uulrierarẽt¬
⁊ de suo tentorio exuntẽ ut poss fuge benficio
liberati udentiłi fere om̃ib admiratis ⁊ ali¬
oꝵ sarracenoꝵ multitudĩe fraudatĩ gladiis

Expanded text:
 non sine conniventia vel majoris partis exercitus, irruentes in Soldanum praedictum surgentem in mane de mensa, post prandium, ipsum immaniter vulneraverunt, et de suo tentorio exeuntem, ut posset fugae beneficio liberari, videntibus fere omnibus admiratis, et aliorum Sarracenorum multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾et damietã cũ om̃ib reb ibidem ĩuẽtis
restitui. ac resarciri oĩa damꝑna ⁊ expensas
qͣs fecerat usq ad tempꝰ illud a die quo dam
os de quibcũꝙ partib oriũdis qui capti fuetãt
a tempore quo soldanꝰ kyemel anus eiusdẽ sol¬
dam oum cũ imperatore treugas in cerat: om̃s¬
ĩqm hos de carcere liberaret ac liberos ubi uel¬

Expanded text:
 Damiatam, cum omnibus rebus ibidem inventis, et resarciremus omnia damna, et expensas quas fecerat usque ad tempus illud a die qua receos de quibuscunque partibus oriundos, qui capti fuerant a tempore quo Soldanus Kyemel, avus ejusdem Soldani Caym, cum imperatore treugas inierat, de carcere liberaret, et liberos abire
Abbreviated transcription (Latin):
gẽmelacensis cenobii: apud gorriam
sis infamat᷑. Qui t̾cio euocatꝰ dum se extusa¬
tũ uenire eunctat᷑. pt̃ multa tandẽ eo acũctis
p̃iudicato: loco adhuc laicꝰ electione õim et
consensu ĩꝑatoris ppͣ substituit᷑. Sic leo p̾sidẽs
apłice sedi fecit ordinationes: ⁊ ea q̃ erant a¬
nodoͣ collecta leonẽ deposuit ⁊ eius gesta cassa¬
uit. Statitũq est publico oim iudicio. syno¬
dũ aleone hĩt᷑am nec noiandam synodũ. s
ꝓstibulũ fauens adulteris. Quicũq gͦ eo o¬
dinante erant dampnati: iussi sunt suam
ip̃oꝵ ꝓscciptionem presentare in carta: hec
sic depositi remanserunt ĩ illis gradib sius
quos huerant: nõ a leone ordinati. Siqui
ã digni udicant᷑ nõ accepta prĩ cõsecratiõe
ordinant᷑. indicto illis eodem decreto. qd̾ ⁊ dãp¬
uatis a constantino neophito. Romani gͥ a
ppͣ ioh̃e pecunia collecti imperatorẽ cũ paucis
rome morantẽ subito agg̾ssi. iͨ ab exercitu

Expanded text:
Gemmelacensis coenobii apud Gorsiam, sis infamatur: qui tertio evocatus, dum se excusatum venire cunctatur, post multa tandem eo a cunctis praejudicato, Leo adhuc laicus electione omnium, et consensu imperatoris papa substituitur. Sicque Leo praesidens apostolicae sedi fecit ordinationes, et ea quae erant anodo collecta Leonem deposuit, et ejus gesta cassavit. Statutumque est publico omnium judicio, synodum a Leone habitam nec nominandam synodum, sed prostibulum favens adulteris. Quicumque igitur eo ordinante erant damnati, jussi sunt suam ipsorum proscriptionem presentare in carta haec sic depositi, remanserant in illis gradibus, si quos habuerant nondum a Leone ordinati. Si qui autem digni judicantur, ut non accepta prius consecratione ordinantur, indicto illis eodem decreto, quod et damnatis a Constantino neophito. Romani a papa Johanne pecunia illecti, imperatorem cum paucis Romae morantem subito aggressi, ita ab exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m̃ seductoria exhortatione uł ⁊̃ boni oꝑis si¬
mulatoria ostensione. Item muneris ꝓmis
rat᷑ in ecc̃a morat᷑ ⁊ saphira cũ anania. Uolu¬
it em̾e symon gr̃am. isti obedĩam ananias
ciis incõbunt acquirende pecunie. ħ est obe¬
dientia. cum symonia. Est ⁊ alia species ĩ obe¬

Expanded text:
fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae ratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania it emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ꝑ ĩobedientie uero culpam suppositꝰ nũc¬
⁊ muscis et culicib ꝑ posteros seruit. Loc ã tri
b modis mederi solet. emplastro scilicet un¬
guento et ferro .i. exemplo boni oꝑis u̾bo cõ¬
monitionis disciplina correctionis. Assumit¬

Expanded text:
fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando ibus modis mederi solet: emplastro scilicet, unguento, et ferro, id est exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correctionis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
q utile at conueniẽs est. ut scd̃m ꝓpositũ qd̾ e¬
legit siue gr̃am qmͣ accepit sũmo studio ac dili¬
gentia ad oꝑis arrepti ꝑfectionẽ ꝑuenire festi¬
net ⁊ alioꝵ quidẽ laudans admirãsq nirtutes
neqͣqm a sua qm̃ semel elegit. ꝓfessione disce¬
dat sciens scdm apłm unũ quidẽ ẽẽ corpꝰ ecc̃e mł¬

Expanded text:
ique utile atque conueniens est, ut secundum propositum quod elegit siue gratiam quam accepit summo studio ac diligentia ad operis arrepti perfectionem peruenire festinet et aliorum quidem laudans admiransque MUtes nequaquam a sua quam semel elegit professione discedat, sciens secundum apostolum unum quidem esse corpus eccles
Abbreviated transcription (Latin):
tio duplici rõne subsistit. Nam pͥmus est eius me¬
dus ut oĩm natura uicioꝵ ⁊ curatioĩs rõ cognos¬
ne mens nr̃a formetur. ut illis non iam uelut coac¬
ta ⁊ qͣi uolento ĩꝑio subiecta famulet᷑ s tanqͣm na¬
li bono delectet᷑ atq pascat᷑ ⁊ arduam illam atq an¬
g̾tam uiam cũ oblectatiõe conscendat. Quo .ni. mͣ
ł̃ turtutũ r̃onem qͥ scd̾̃s ĩ actuali disciplina gradus
est uł rerũ sp̃ualiũ ⁊ celestiũ sacramenta q̃ ĩ theo¬
rie gradu sublimiora consistunt ualebit atting̾e
qͥ naturã uicioꝵ suoꝵ nec potuit intellig̾e nec eni¬
sus est extirpare: Conseq̃nt̾ .n. ꝓnũtiabit᷑. ꝓgredi
ad celsiora nõ posse qui nõ euicerit planiora mł¬

Expanded text:
tio duplici ratione subsistit. Nam primus ejus modus est, ut omnium natura vitiorum et curationis ratio cognoserfectione mens nostra formetur, ut illis non jam velut coacta et quasi violento imperio subjecta famuletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur, et arduam illam atque angustam viam cum oblectatione conscendat. Quo enim modo, vel virtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est; vel rerum spiritalium et coelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, valebit attingere, qui naturam vitiorum suorum nec potuit intelligere, nec nisus est exstirpare? Consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non posse, qui non evicerit planiora: mu
Abbreviated transcription (Latin):
Non potestis o miseri serui manone simul
cunie thesauris p̃t aurũ abire. ⁊ gustare qm̃
luauis est dñs. ꝓinde qm̃ suauẽ ĩ memoria ñ
sentitis asꝑum ꝓculdubio in p̾sentia sentietis
Cet̾m fidelis aĩa ⁊ suspirat p̾sentiam in hyant᷑
⁊ ĩ memoria requiescit suauit̾. ⁊ donet ydonea
sit reuelata facie uidere faciem dei ⁊ gloriam
sideratõ passionis eius debeat ẽe fomes dilconis

Expanded text:
Non potestis, o miseri servi mammonae, simul Non potestis, o miseri servi mammonae, simul cuniae thesauris; post aurum abire, et probare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. 12. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit suaviter; et donec idonea sit revelata facie speculari gloriam Si