comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itinera malicie eiꝰ increpare. Dicere dei ẽ. consi¬
derasti seruũ meũ iob qͦd non sit similis ei suꝑ
nuimitũ apostata angelus possit inuidere. Dicere
dei ẽ ecce uiuu̾sa que habet in manu tua st̃: ad
ꝓbationẽ fideliũ. contra eos occulta ui incursũ
illũ sue malicie relaxare. Dicere dei ẽ. tantũ in
eũ ne extendas manũ tuã: ab ĩmoderate tẽptati¬
onis impetu. eũ cẽ ꝑmittendo restringere. Dice¬
re aũt diaboli ẽ. circuiui terrã & ꝑambulaui
eã sagacitatẽ sue malicie rainsibilib eiꝰ oculis
occultare ñ posse. Dicere diaboli ẽ nunqͥd frustͤ
iob tumet deũ: contͣ bonos intra suarũ cogitatio
nũ latibula conqueri. eoꝵq prouectib inuide¬
re: atq inuidendo reprobationis rimas exqͥrere
Dicere diaboli ẽ. extende paululũ manũ tuam
ce tange cuncta que possidet: ad afflictionẽ bonoꝵ
malicie estib anhelare. Quo enĩ eoꝵ tẽptationẽ
iuidens appetit: eo illoꝵ quasi ꝓbationẽ depre¬

Expanded text:
iae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super s nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem depre
Abbreviated transcription (Latin):
guit: sicut iam dictũ est. Unde uenis: Electoꝵ
suoꝵ contra illũ iusticiã ꝓponit sicut ait. Con¬
siderasti seruũ meũ iob quod ñ sit ei similis suꝑ
tertã: Temptandã eoꝵ innocentiã concebendo

Expanded text:
guit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum guit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam concedendo
Abbreviated transcription (Latin):
nis resurrectionẽ apperunt ⁊ ẽ ex colligendorũ
fratrũ augmento gratulent᷑. Aliter loquit᷑ deus¬
ad diabolum: alit̾ diabolus ad deũ. Loqui enĩ
dei est ad diabolũ. uias eius ac negocia aumad¬
uersione occulte districtionis increpare: sicut
hic dr. Unde uenis: Diaboli aũt respondere deo
ẽ: om̃ipotenti maiestati etꝰ nil posse celare. Unde
hic ait. Circium t̾ram: & ꝑambulaui eã. Qua¬
si enĩ dicere eiꝰ ẽ. quid egent: scire quod actus
suos illius oculis occultare non possit. Sciendũ
uͦ ẽ. qͥa sicut hoc loco discimꝰ quatuor modis loqͥ¬
tur d̾s ad cliabolũ: trib diabolus ad cleũ. Qua¬
tuor modis loqutt᷑ d̃s ad diabolũ: quia &e iniu-
stas uias eius arguit : ce electoꝵ suoꝵ contͣ illũ
iusticiam ꝓponit : ce temptandã eoꝵ innocen¬
tiam ei concedendo ꝑmittit: & aliqñ eũ ne tẽp¬
tare audeat ꝓhibet. Inuistas uias eiꝰ redar¬

Expanded text:
nis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum nis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratulentur. CAP. XV.-- Et dad diabolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Dstas vias ejus arguit, et electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redar
Abbreviated transcription (Latin):
ad ip̃o aliquid petere dicunt᷑. ñ quod quioqͣm
discoedat: s quo mente ardentius inberent ⁊ eo cẽ
de ip̃o accipiunt: ut ab ip̃o petant qͦd eũ facere
uelle nouerunt. De ip̃o ergo bibunt quod ab ip̃o
sitiunt: ce m adhuc nobis incomprehensibili.
in hoc quod petendo esuruint. presciendo sati¬
antur. Discordarent gͦ auoluntate conditoris
si que eũ uident uelle ñ peterent : eiq minꝰ in¬
hererent: si uolentẽ dare. desiderio pigriori pul¬
sarent. Quib ꝑ responsũ diuinitꝰ d̾r. Requies¬
cite tempus adhuc modicũ: donec impleat nume
requiescite adhuc modicũ dicere ẽ: inter ardorẽ
desiderii ex ip̃a p̃scientia solatiũ ꝯsolationis as¬
pirare: ut ce ammarũ uox sit hoc qͥd amanteᷤ
desiderant: ce respondentis dei sermo sit hoc
quod eas retributionis certitudine inter desi¬
deria confirmat. Respondere gͦ eius ẽ ut collec¬
libent̾ expectandi moras infundere: ut cũ car¬

Expanded text:
aliquid ab ipso petere dicuntur, non quod quidquam aliquid ab ipso petere dicuntur, non quod quidquam discordat, sed quo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso ergo accipiunt ut ab ipso petant quod eum facere veile noverant. De ipso bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicitur: Requiescite tempus adhuc modicum, donec compleatur numerequiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut colleclibenter exspectandi moras infundere; ut cum car
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc modicũ tempus: donec ĩpleat᷑ numerus
conseruoꝵ &e fratrũ eoꝵ. Quid ẽ enĩ animas
iundicte peticionẽ dicere: nisi diem excremi in¬
dicii. &e resurrectionẽ extinctoꝵ corpoꝵ desidera-¬
re: Magnus quippe earũ clamor: magnũ ẽ de¬
sideriũ. Tanto enĩ quisq minus clamat qͣnto
minꝰ desiderat : & tanto maiorẽ uocem in aures
incircũscripti sp̃s exprimit: qͣnto se in eiꝰ deside¬
riũ pleniꝰ fundit. Animarũ gͥ uerba: ip̃a sunt
desideria. Nam si desideriũ sermo ñ eẽt: ꝓpheta
ñ diceret. Desideriũ cordis eoꝵ: audiuit auris
tua. S cũ aliter moueri soleat mens que petit.¬
alit̾q que petit᷑. e scoꝵ anime ita in ruterni se¬
creti sinui deo inhereant. ut inherendo requies¬
cant: quom dicunt᷑ pecere quas ab interna uolũ¬
tate constat nullatenus discrepare: Quom di
cunt᷑ petere ⁊ qͣs & uoluntatẽ dei cectũ est. & ea
que futura sunt ñ ignorare: S in ip̃o posite

Expanded text:
m, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Quid est enim animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe earum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Sed cum aliter moaliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae,
Abbreviated transcription (Latin):
u manũ postulat extendi: quia exteriora st̃ que
multũ putat. nisi cũ eã ammã sauciat: utt̃ab
illa patria feriens reuocet:a qua ip̃e longe de¬
nisi in faciem benedixerit tͥ: Nos nempe quod
amamꝰ respicimꝰ: quod uͦ aduetsari uolumus
ab eo faciem  declinamꝰ.Quid itaq: dei facies:
nisi respectus eius gr̃e intelligi debet: Intgͦ.¬
Extende paululũ manũ tuam. ce tange cunc¬
ta que possidet: nisi in faciem benedixerit tibi.
Ac si aꝑte dicat. Ea que dedisti subtrabe:. Nam
si accepta ꝑdiderit: respectũ gr̃e tue abla¬
tis reb temporalib non requirłt. Si enĩ eã
in quib delectatur ñ habuerit: fauorẽ tuum
cẽ maledicendo contẽpniͣt. Cuius peticione cal¬
lida nequaqͣm ꝓuocata ueritas uincit᷑. s ad
deceptionẽ suam hosti concedit᷑ ⁊ quod fideli
famulo ad augmentũ muneris suffraget᷑. un¬

Expanded text:
vero manum postulat extendi, quia exteriora sunt quae vero manum postulat extendi, quia exteriora sunt quae  facere putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua ipse longe teNisi in faciem benedixerit tibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intExtende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae, ablatis rebus temporalibus, non requiret. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus petitione callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod fideli famulo ad augmentum muneris suffragetur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
isi in faciem benedixerit tͥ. Cũ sc̃m uirũ sa¬
than tẽptare appetit. & tam̃ dño ut manũ suã
extendere debeat dicit: ualde notandũ ẽ quia fe¬
riendi iuires nec ip̃e sibi tribuit. qui contͣ auc
quodlibet agere ex semet ip̃so ñ sufficie: qͥa nec
ꝑ semet ip̃m in eo quod ẽ sp̃s existit. Hinc ẽ qd
in erͣingelio expellenda de homine legio dicebat.¬
UIII Si eicis nos: mitte nos in gregẽ porcoꝵ. Qui enĩ
ꝑ semet ip̃m ire in porcos non poterat: qͥd mi¬
rũ si sine auctoris manu sc̃iuiri domũ otin¬
das inuista: quia a semet ip̃o uoluntatẽ habet
sa dño potestatẽ. Quod enĩ ip̃e inique facere
appetit: hoc ds fieri non nisi iuste ꝑmittit. unde
bene in libris regũ dr. Sp̃s dñi malus irruebat
iuste. formidari gͥ ñ debet: quia nichil nisi ꝑ¬
missus ualet. Sola gͥ ius illa timenda ẽ: que
cũ hostẽ seuire ꝑmiserit: ei ad usũ iustiuidi¬
cii. ce inuista illius uoluntas seruit. Paululũ

Expanded text:
irum Satan tentare appetit, et tamen Domino, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auciabolus, quia quodlibet agere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contintas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat justae. Formidari igitur non debet qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est quae, cum hostem saevire permiserit, ei ad usus justi judicii et injusta illius voluntas servit. Paululum
Abbreviated transcription (Latin):
quod innocue excerius uixit. Uires gͦ beati iob
nesciens. s tam̃ unũquẽq aduersis ꝓbari uetiꝰ
sciens. temptandũ hunc expeciit: ut qui ꝑ diẽ
ꝓsperitatis moffenso gressu incesserat. saltem
in noctẽ aduersitatis impingeret: ce ante lau¬
datoris sui oculos offensione impatientie. ꝓstra¬
tus iaceret. Unde subiungit. S extende pau¬

Expanded text:
quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret. Unde subjungit: CAPUT.
Abbreviated transcription (Latin):
sare ñ desinit: quia m nos in ꝓsperis. mͦ in ad¬
uersis accusabiles ostendere dtendit. Indie ac¬
cusat: cũ prosperis male nos uti insinuat. In
nocte accusat: cũ in aduersis nos ñ habere pati¬
entiam demonstrat. Beatũ ergo iob quia necclũ
flagella attigerant: quasi adhuc unde innocentẽ
accusaret om̃inio ñ habebat. Quia uero in proᷤ¬
peris magna sanitate uguerat: ꝓ eisdẽ ꝓsꝑiᷤ
bona illũ egisse simulabat: uersuta assertione
mentiens. quod ñ ad usum dñi substantiã pos¬
sideret: s ad usũ substantie cdñm coleret. Sunt
enĩ ñnulli qui ut fruant᷑ deo: dispensatorie u¬
tunt᷑ hoc seculo. Et sunt ñnulli qui ut fruant᷑
hoc seculo: transitorie uti uolunt deo. Cũ gͥ bo¬
na diuini muneris narrat. putat qͦd facta for¬
tis operarii leuiget: ut cuiꝰ uitã reprehendere
de oꝑerib ñ ualet. eius mentẽ quasi ex cogitati¬
onib addicat: mentiens quod ñ amori clm̃. s
tẽporalis appeticioni ꝓsperitatis seruierit. om̃e

Expanded text:
sare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne,
Abbreviated transcription (Latin):
te dicat. Qui tot bona in terra recpit: quid mi¬
rũ ẽ sileis sese innocenter gerit. In nocens uere
ẽẽt: sibonus inter aduersa ꝑsisteret. Cur auttem
magnus d̃r: quẽ merces sui uni̾cuiq: oꝑis tan¬
ta rerũ multiplicitate comitat᷑: Astutꝰ quippe
aduersarius cũ sc̃m uirũ inter prosꝑa bene egĩ¬
se considerat: reprobare apud iudicẽ ꝑ aduersa
festinat. Unde recte in apocalypsi uoce angelica

Expanded text:
erte dicat; Qui tot bona in terra recipit, quid mirum est, si pro eis sese iesset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse cofestinat. Unde recte in Apocalypsi voce angelica
Abbreviated transcription (Latin):
Precedente iam sermone tractatũ ẽ quia diabo¬
lus non contra iob. s contra dñicertamen ꝓpo¬
suit: materia uͦ certaminis beatꝰ iob in medio
fuit. Et si in sermonib suis dicimꝰ iob int̾ flagel¬
la deliquisse: qͦd sentire nefas ẽ. dñm dicimꝰ in
sua ꝓpositione ꝑdidisse. Nlam ce ecce in hoc loco
intuendũ ẽ. quia ñ prius diabolus beatũ iob
a dño petiit: s eũ cdñs in diaboli despectũ lauda¬
uit. Et nisim sua iusticia ꝑmansurũ nosset. ñ
utiq pro illo illo ꝓponeret: nec petiturũ in tẽp¬
tatione concederet ⁊ de quo ante temptationẽ ex
dei laudib intẽptatoris mente inuidie fuerant
accuset mala ñ innuen̾it: ip̃a ad malũ inflectẽ
bona querit. Cũ de operib iuncit᷑: ad accusan¬
dũ uerba nr̃a ꝑscrutat᷑. Cũ nec in uerbis accu¬
sationem repperit: intentionẽ cordis fuscare d¬
tendit: tanquam bona facta bono animo ñ fi¬
ant.: & iccirco ꝑpendi a iudice bona ñ debeant.

Expanded text:
Praecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant lum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
hibet: cũ dicit. Tantũ in eũ ne extendas manũ
tuã. Trib aũt modis loquit᷑ diabob̃ ad deum:
cũ uel uias suas insinuat⁊ uel electoꝵ innocen¬
tiam fictis criminib accusat: uł temptandã
eandẽ innocentiã postulat. Uias quippe suas
insinuat qͥ ait. Circuii terrã: ce ꝑambulam eã
Electoꝵ innocentiã accusat: quia dicit. Nunqͥd
frustra iob tumet deũ: Nonne tu uallasti eũ ac
domiũ eiꝰ uniu̾sãꝙ substantiã eiꝰ ꝑ circuitũ: Tẽp

Expanded text:
as manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat: quia dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circu
Abbreviated transcription (Latin):
ad penitentiã nequaqͣm reuocat ⁊ s mas suꝑbie
eius nesciens dampnat. Igit᷑ dũ sathan de itine¬
re suo discutit᷑. electi angeli requirendi unde ue¬
niant ñ st̃r quia eoꝵ iue tanto deo note st̃. qͣnto
ce ip̃o auctore ꝑagunt᷑. Dũꝙ: soli eius uoluntati
inseruiunt. eo eẽ incognite nequeunt: quo per ap¬
quia quietus in celi culmine stare otempsit. Cũꝙ:
se ñ transuolasse s ꝑambulasse infuuat: qͣnto
peccati pondere in mus p̃mat᷑ demonstrat. ꝑam¬
bulans gͦ terrã circuiuit: quia ab illo sp̃ualis po¬
tentie uolatu corruens. malicie sue pressus graue¬
dine. foras ad gyrũ laboris uenit. Hinc ẽ enĩ qd̃¬
de eo & eius membris ꝑ psalmistã d̃t. in curcuitu
impii ambulant: quia dũ interiora ñ appetunt

Expanded text:
uam revocat; sed vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum Satan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per apquia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uenire. Quib & dicit. Descendamꝰ e ꝯfũ¬
damus linguã eoꝵ. Ascendunt angeli: in eo qd̃
creatorem aspiciunt. Descendunt angeli: in eo qͦd
creaturã sese in illicins erigentẽ. examine dist̾c¬
tionis premunt. Dicere gͦ dei ẽ. descendamꝰ et
ꝯfundamꝰ linguã eoꝵ. in se ip̃o eis hoc quod rec¬
te agat᷑ ostendere: & per uim interne uisionis
eoꝵ mentib exhibenda iudicia occultis motib
iohanius apocalypsin dicunt. Dignus ẽ agñ
qui occisus ẽ accipere uirtute &e diuinitatẽ ce
sapientiã. Uox namq angeloꝵ ẽ. in laude con¬
ditoris ip̃a admiratio intine ⁊tẽplacionis̃. uir¬
tutis diuine miracula obstupuisse dixisse ẽ: qͥa
ex̃citatꝰ cũ reuerentia motꝰ cordis. magnꝰ ẽ ad
aures circũscripti sp̃s clamor uocis. Que uox
se quasi ꝑ distincta uerba explicat: dũ sese per¬
innumeros modos admirationis format. D̾s gͥ
angelis loquit᷑. cũ eis uoluntas etꝰ intuma ui¬

Expanded text:
enire. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt Angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est, Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima vi
Abbreviated transcription (Latin):
uir temptante aduersario cuncta perdiderat: s
nili ꝑmittente deo ñ habebat: ñ ait dñs dedit. di¬
dũ: si quod conditor dederat. hostis abstulisset. At
postqͣm non abstulit. nisi ip̃e qui dedit: sua rece¬
pit non nr̃a abstulit. Si enĩ ab illo accipimꝰ quib
in hac uita utimur: cur doleat quod ip̃o udican¬
de exigimur. quo largiente feneram᷑: Nec aliqñ
iniustus ẽ creditor: qui dũ presixo reodendi tem¬
pore non ostringit᷑. quando uult exigit quod fe¬
nerat᷑. Ubi ce bene subuingit᷑. Sicut dño placu¬
it ita factũ ẽ. Cum enĩ in hac uita ea que no¬
lumꝰ patimͣ: necesse ẽ ut ad eum qui iniustũ
nil uelle potest. studia nr̃e uoluntatis incline¬
mꝰ. Magna quippe ẽ dsolatio in eo qͦd displicet:
quod illo ordinante erga nos agit᷑. cui ñ nisi ui¬
stũ placet. Si gͥ iusta deo placere scimꝰ. pati autẽ
nulla nisi que dño placuerint possumꝰ ⁊ iusta st̃

Expanded text:
vir tentante adversario cuncta perdiderat, sed vir tentante adversario cuncta perdiderat, sed isi permittente Deo non haberet, non ait, Dominus dedit, didum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino pl
Abbreviated transcription (Latin):
luic. O qmͣ alte sedi interm consilii presidet
da patientia illud tempus ad memoriam re¬
duxit. quo nec clũ ista que ꝑdidit habebat: ut
dũ intuet᷑ quod aliquando illa ñ habuit ⁊ doło¬
rẽ tẽptaret qͦd amisit. Magna enĩ consolatio
in rerũ amissione ẽ. illa tempora ad mentẽ re¬
ducere: quib nos contigit res qͣs ꝑdidimꝰ non
habuisse. Quia uero omnes nos terra genuit:
hanc non ĩmerito matrẽ uocamꝰ. Unde scrip¬
tũ ẽ. Grauie uigum suꝑ filios adam adie exttꝰ
de uentre matris eoꝵ. usq indiem sepulture
in matrẽ omniũ. Beatꝰ gͥ iob ut patient̾ lugeat
quod hic amisit: ugilanter atcendit qualis
huc uenerit. Ad augmentũ aũt seruande patien¬
tie adhuc sollertiꝰ inspicit. hinc qualis recedit: ⁊¬
dicit. Nudus egressus sum de utero matris mee:
nudus reuertar illuc. Ac si dicat. Nudũ me huc
intrantẽ terra ꝓtulit: nudũ me huic exeuntẽ
terra recipiet. Qui ergo accepta s relinquenda

Expanded text:
us. --O quam altae sedi interni consilii praesidet 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem terra protulit, nudum me hinc exeuntem terra recipiet.  Vet. XVIII.  Qui ergo accepta, sed relinquenda
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicat. Ut aũt ratio ad mentẽ redierit. mox
se ofusio tumultuosa cõpescit: ce qͣsi ancille
se ad iniunctũ opus tacite reprunt: clũ cogi¬
tationes ꝓtinus causis se ꝓpriis ad utilitatẽ
subdunt᷑. Possidemꝰ gͦ multã familiã: cũ rec¬
to iure innumeris cogitationib rationis dis¬
cretione dñamur. Quod minirũ cũ sollert̃
agintꝰ: ungi ꝑ eandẽ discretionẽ angelis co

Expanded text:
ltiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox ltiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes protinus causis se propriis ad utilitatem subdunt. Possidemus ergo multam familiam, cum recto jure innumeris cogitationibus rationis discretione dominamur. Quod nimirum cum solerter agimus, jungi per eamdem discretione
Abbreviated transcription (Latin):
iuga boum siue asie quingente referunt᷑: qͥa
uel in hoc qͦd prudent̾ sapimꝰ. uł in hoc qd hu¬
milit̾ ignoramꝰ. dũ eterne pacis requiẽ queri¬
mꝰ: qͣsi intra iubelei numerũ tenemur. Seqͥt᷑.¬
liam possidemꝰ cũ cogitationes innumeras sub
mentis dñatione restringintꝰ: ne ip̃a sui mul¬
ticudine animũ superent : ne ꝑuerso ordine diᷤ¬
cretionis nr̃e principatũ calcent: Et bene cogi¬
tationũ turba multe familie appellatione sig¬
nat᷑. Nam scintꝰ qd̃ absente dña ancularũ lin¬
guẽ ꝑstrepunt : silentiũ desert̃ i deputati oꝑiᷤᷤ
officia negligunt: totũq sibimet ordinẽ uiuen¬
di ofundunt. At si repente cdña ueniat mox ꝑ¬
strepentes lingue reticent : officia unius cuiꝰq
oꝑis repetunt: sicq ad opus ꝓpriũ ac si ñ reces¬
serint reuectunt᷑. Sigͥ a domo meritis ad mom̃¬
tũ ratio discedat: qͣsi absente dña cogitationũ
se clamor ueliit garrula ancillarũ turba mł¬

Expanded text:
quingentae referuntur; quia vel in hoc, quod prudenter sapimus, vel in hoc, quod humiliter ignoramus, dum aeternae pacis requiem quaerimus, quasi intra jubilei numerum tenemur. Seqliam possidemus, cum cogitationes innumeras sub mentis dominatione restringimus; ne ipsa sui multitudine animum superent, ne perverso ordine discretionis nostrae principatum calcent. Et bene cogitationum turba multae familiae appellatione signatur. Nam scimus quod absente domina, ancillarum linguae perstrepunt, silentium deserunt, deputati operis officia negligunt, totumque sibimet ordinem vivendi confundunt. At si repente domina veniat, mox perstrepentes linguae reticent, officia uniuscujusque operis repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non recesserint, revertuntur. Si igitur a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrula ancillarum turba mu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ aꝑtiorib. sta ut inuenta fuerint potantur:
dicat᷑ recte. Mucentes uocabant tres sorores
suas: ut comederent ce biberent cũ eis. Ac fi a¬
ꝑte diceret᷑. Infirmos quosq: blanda ad se per¬
suasione deducebant: quatinꝰ eoꝵ mentes &
magna ꝑ ꝯtemplationẽ disserentes pascerent:
ce parua ꝑ hystoriam tradentes nutrirent. Se

Expanded text:
vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ac potũ uidit ꝓpħa uidee defuisse cũ diceret.
Nobiles eius interierunt fame: &e multitudo
etꝰ siti exaruit. Paucoꝵ quippe ẽ fortia &e occul¬
ta cognoscere: multoꝵ uero hystorie aꝑta sen¬
tire. Et iccirco uidee nobiles ñ siti s fame in¬
terisse asserit: quia hii qui preesse uidebant᷑.
dũ totos se exteriori intelligentie dederant ⁊ qd̃
de intinus discutiendo marderent ñ habebãt.
Qauͦ sublumorib ab interno intellectu caden¬
tib. paruuloꝵ intelligentia. & inexteriorib ex¬
siccatur: recte illic adiungit᷑. Multitudo etꝰ siti
exaruit. Ic si aꝑte diceret. Dũ uulgus iite sue
studiũ deserit: Iam nec fluenta hystorie exqͥrit.¬
lexisse testant᷑: qui reprobanti se iudici conque¬
rentes dicunt. manducauimnus &e bibimꝰ corã
te. Quod aperte exponendo subuingunt. Et in
plateis nr̃is docusti. Quia gͦ sacra eloquia in
locis obscuriorib exponendo frangunt᷑. in locẽ

Expanded text:
et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interiejus siti exaruit. Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere: multorum vero historiae aperta sentire. Et idcirco Judaeae nobiles, non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui praeesse videntur, dum de intimis discutiendo manderent, non habebant; quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit; ac si aperte diceret: Dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exqlexisse testantur, qui reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis
Abbreviated transcription (Latin):
cant : quia infumis auditorib sc̃ĩ apsi refectio¬
nis suꝑne gaudia predicant: eoꝵꝙ mentes qs
a ueritatis pabulo ieurnas aspiciut ⁊ diuim
derent & biberent cum eis. Scriptura enĩ facra
aliqsñ nobis cibus ẽ: aliqñ potus. Cibus eit in
locis obscuriorib ⁊ quia quasi exponendo
frangit᷑. & mandendo glitat᷑. Potus u ẽ in lo¬
cis apertiorib i quia ita sorbetur sicut inue¬
nit᷑. Cibũ uidit ꝓph̃a scripturã sacrã que ex¬
ponendo frangeretur tũ diceret. Paruuli peti¬
erunt panẽ. ce non erat qui frangeret eis: id
est infirim quiq scripture sacre ualentiores
sententias petierunt exponendo cõminui: s
qui exponere debeat ñ ualet inueniri. Potũ
uidit sccpturã sacrã ꝓꝑheta cũ diceret. Omneᷤ
sitientes uenite ad aquas. Si potus aꝑta man¬
data ñ essent: ꝑ semetip̃am ueritas ñ clamaret.
Siqͥs sitit ueniat ad me et bibat. Quasi cibũ

Expanded text:
cant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectiocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant, eorumque mentes, quia a veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini derent et biberent cum eis. Scriptura enim sacra aliquando nobis est cibus, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . Si potus aperta madata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum
Abbreviated transcription (Latin):
deficiant in uia: ioest in predicatione ur̃a.¬
uerbũ. osolationis accipiant: ne aueritatis
pabulo ieiun remanentes. in huiꝰ uite labo¬
re succũbant. Hinc rurtũ eiodẽ filiis cdr. Ope¬
ramini ñ cibũ qui perit: s qui ꝑmanet in u¬
tã eternam. Que conuiua quom exhiberent᷑
aduingit᷑: cũ protinus subintert᷑. Unus quisq
in die suo. Si ignorantie obscuritas sine dubita¬
tione nox cordis ẽ: intellectus ñ immerito dies
cat. Alius quedam ĩnullis int̾missis intelligit.
alius uͦ oĩa ad intellectũ possibilia. ita ut sun
conuiuiũ exbibet: quia sc̃s quisꝙ predicator iu¬
xta mensurã illuminate intelligentie mentes
audientiũ eptilis ueritatis pascit. In die suo
unũquẽq ammonebat cogitare cũ diceret: iniꝰ¬
quisq in suo sensu habundet. Sequit᷑. Et mut¬
tentes uocabant tres sorores suas: ut comed̾ent
&e biberent cũ eis. Sorores filii ad cominiũ uo¬

Expanded text:
deficiant in via. Id est, in praedicatione vedeficiant in via. Id est, in praedicatione veverbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberentur, adjungitur, cum in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, intellectus non icat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia ad intellectum possibilia ita ut sunt ia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illuminatae intelligentiae mentes audientium epulis veritatis pascit. In die suo unumquemque admonebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vo
Abbreviated transcription (Latin):
principia litterarũ ꝑhibent᷑ ignararut uidłc̃
cunctis in p̃dicatoribꝰ suiꝰ redemptor ostende¬
rec: quod ad uitã credentes popłos. non sermo
s causa suaderet. Sequit᷑. Eratꝙ uir ille¬
magnus int̾ omnes orientales. Quod redẽp
ait. Ecce uit oriens nomen eiꝰ. Om̃s ergo qͥ m
hoc oriente fide ꝯsistunt: recte orientales uo¬
cantur. S quia om̃s homines tantũm hõiẽ
ip̃e aũt oriens cłs &e homo recte dr̃: erat mag¬
nus int̾ om̃s orientales. Ac si aperte diceret᷑.
Om̃s qui in fide deo nascunt᷑ suꝑat ⁊ quia ñ
ut ceteros adoptio: s natura illũ diumitatis
exaltat. Qͥ & si humanitate ceteris apparuit
similis: diuinitate tam̃ mansit fupra omĩa
ibant: cũ predicatores apłi in diuersis mundi
regionib. uirtutũ epulas audientib quasi
edentib ministrabant. Unde ce eisdẽ filiis de
esurientib plebib dr. Date illis uos mandu¬
care. Et tursũ. Dimutere eos ieuinos nolo. ne

Expanded text:
principia, litterarum perhibentur ignara, ut videlicet, cunctis in praedicatoribus suis Redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo, sed causa suaderet. Sequitur: CAPUT magnus inter omnes Orientales . Quod Redempait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas audientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne pro nobis holocaustũ redemptor nr̃ ĩmolat qͥ
mundationis oblatio ẽ. Cumq se hominẽ os¬
tendit delicta hominis interueniens diluit:
ce humanitatis sue mysterio phenne sacrifi¬
ciũ unmolat ⁊ quia &e hec sunt eterna que

Expanded text:
ne pro nobis holocaustum redemptor piissimus immolemundationis oblatio. Cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et haec sunt aeterna, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ sicut cecus cũ in sole consistit. ip̃e quidẽ
radiis solis ꝑfundit᷑: s tam̃ lumen ñ uidet qͦ¬
illustrat᷑. Ita gͦ etiã int̾ angelos in conspectu
dñi sachãn affuit: quia uis diuina que intu¬
dũ uidit. Quia enĩ &e ip̃a que deũ fuguit latere
ñ posst̃. dũ cuncta nuda st̃ suꝑno ꝯspectui: sathan
affuit absens presenti. Sequit᷑. Cui dixit dñs.Un

Expanded text:
tit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt qillustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intupiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Sequitur: CAPUT V
Abbreviated transcription (Latin):
suffosa continet᷑. Qui gͦ thesauros habuere
in agro seruati st̃: quia qui post incautele sue
Cũ uero antiquus hostis neꝙ in exordio inten¬
tionis ferit. neq in itinere actionis int̾cipit:
duriores in fine laqueos tendit. Quẽ tanto
nequius obsidet: quanto solũ sibi remansisse
ad decipiendũ uidec. Hos namq furi suo oppo¬
sitos laqueos ꝓpħa conspexerat: cũ dicebat. Ip̃i
calcaneum meũ obseruabt. Qͥa enĩ in calca¬
neo finis ẽ corꝑis: qͥd ꝑ hunc nisi termuiꝰ sig¬
nat᷑ actionis : Siue gͦ maligni sp̃s seu praui
quiꝙ homines illoꝵ suꝑbie sequaces. calcaneũ
obseruant: cũ actionis bone finẽ uiciare deside¬
rant. Unde &e eidẽ serpenti d̃r. Ipsa tuũ obserua

Expanded text:
suffossa continetur. Qui ergo thesauros in agro suffossa continetur. Qui ergo thesauros in agro habuere, servati sunt; quia qui post incautelae suaCum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videt. Hos namque fini suo appositos laqueos Propheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum observabunt . Quia enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus signatur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et eidem serpenti dicitur: Ipsa tuum ob
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ intꝰ de uirtute latet occidit. Q plerũꝙ se
spondet ad altiora ꝓuebere: unde ce dixisse ꝑhi¬
bet᷑. Uenite ad godoliam filiũ aichã. Atꝙ dũ ma¬
iora ꝓmittit: cẽ minima subtrahit. Unde rec¬
te dictũ ẽ. Qui cũ uenissent ad mediũ ciuita¬
tis int̾fecit eos. Uiros gͦ ad offerenda deo mu¬
nera uenientes in medio ciuicatis int̾ficit: qͥa
diuuus dedite oꝑib mentes. nisi magna se
circunspectione custodiant: subripiente hoste
dũ deuotionis portant hostiã. in ip̃o itiere
ꝑclunt uitã. De cuius hostis manu ñ euadit᷑
nisi citiꝰ ad penitentiã recurrat᷑. Unde illic
apte subiungit᷑. Decẽ aũt uri reperti st̃ int̾
eos qui dixert̃ ad ismael. Noli occidere nos:
quia habemus thesauros inagro frumenti
ce hordei ce olei ce mellis. Et ñ occidit eos. The¬
saurus quippe in agro ẽ: spes inpenitentia.
Que quia non cernit᷑: quasi in terra cordis

Expanded text:
quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse perhibetur, Venite ad Godoliam filium Aicham; atque dum majora promittit, etiam minima subtrahit. Unde et recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Deo munera venientes, in medio civitatis interficit; quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, hoste subripiente, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam. De cujus hostis manu non evaditur, nisi citius ad poenitentiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis
Abbreviated transcription (Latin):
plorans ibat. Cũq occurrisset eis: dixit ad eos.
Uentie ad godoliam filiũ aicham. Q cũ uenis¬
sent ad mediũ ciuitatis: int̾fecit eos. Barbã
quippe radunt: qui sibi de propriis uirib fi¬
duciam subtrahunt. Uestes scindunt: qͥ sibumet¬
ip̃is in excerioris decoris laceratione ñ parcunt.
Oblaturi in domo dm̃i thus ce mumera ueniũt:
qui exhibere se indei sacrificio orationẽ cũ oꝑi¬
b pollicent᷑. S tam̃ sise in ip̃a sc̃e deuotionis
uia caute cicũspicere nescrunt ⁊ ismael
nathanie filiꝰ in eoꝵ occursũ uenit: qͥa ni¬
mirũ quilibet malignus sp̃s prioris si sacha¬
ne iudelicet exẽplo in suꝑbie errore generatꝰ.
se ad laqueum deceptionis opponit. De quo e
bene łr. Incedens ce plorans ibat: quia ut de¬
uotas mentes interimere feriendo p̃ualeat.
semet ip̃m qͣsi sub uelamine uirtutis occus¬
tat. Et dũ concordare se uere lugentib sumi¬
lat: ad cordis intima securius admissus. hoc

Expanded text:
sset eis, dixit ad eos: Venite ad Godoliam filium Aicham. Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos . Barbam quippe radunt, qui sibi de propriis viribus fiduciam subtrahunt. Vestes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus et munera veniunt; qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa sanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit; quia nimirum quilibet malignus spiritus, prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes interimere feriendo praevaleat, semetipsum quasi sub velamine virtutis occultat; et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
relaxatꝰ diuinitus ab interne retentionis angu¬
stia ad sui desiderii effectũ uenit. N facie dm̃ exi¬
it: quia diu uinculis discipline religata. qñꝙ
uoluntas noxia ad opus processit. Cũ enĩ sicut
dictũ ẽ. id quod uoluit implere non potuit.
quasi ante faciem dm̃i stecit: quia illum ab

Expanded text:
relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
mutunt᷑ gͥ &e assistunt: quia ce ꝑ hoc qͦd circũ¬
scripti st̃ exeunt : & ꝑ hoc quod intus quoq
presentes st̃. nunqͣm recedunt. Et faciẽ gͦ pa¬
tris semꝑ uident: ce tam̃ ad nos ueniunt:
qr ce ad nos sp̃uali presentia foras exeunt:
ce tam̃ ibi se unde recesserarit. ꝑ int̾nã ꝯtẽpla¬

Expanded text:
mittuntur igitur et assistunt, quia et per hoc quod circumscripti sunt exeunt, et per hoc quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia et ad nos spirituali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se unde recesserant per internam contempla
Abbreviated transcription (Latin):
agenda st̃: ut cum malum pugnando repel¬
litur: ipsa boni uictoria constantie manu
teneatur. Hec itaq sub intellectu triplici di¬
ximus: ut fastidienti anime uaria alumen¬
ta proponentes. aliquid quod eligendo su-¬
mat offeramus. Hoc magnopere tamen pe¬
timus. ut qui ad spiritualem intelligenti¬
am mentem subleuat: a ueneratione hysto¬
rie non recedat. Explicit liber primus.

Expanded text:
agenda sunt; ut cum malum pugnando repelagenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae non recedat. LIBER SECUNDUS.
Abbreviated transcription (Latin):
crircũspicere: atq in ip̃a circunspectionis sue ꝓ¬
uidentia ꝑseuerare. Unde ce recte subuingit᷑.¬
bonũ agit᷑. si ante terminũ uite deserat᷑: qͥa ce
frustra uelociter currit: qui priꝰqͣm ad metas
ueniat deficit. Hinc ẽ enĩ qd̃ de reprobis dr. Ue
his qui ꝑdidert̃ sustinentiam. Hinc ẽ qd̃ electis
sins ueritas dicit. Uos estis qui ꝑmansistis me¬
cũ in tẽptationib meis. Hinc ioseph qui int
fr̃s usq ad finẽ iustus ꝑseuerasse describit᷑: so¬
lus talarẽ tunicã habiusse ꝑhibet᷑. Nã qͥd ẽ tala¬
ris tunica: nisi actio ꝯsũmata: Quasi enĩ ꝑten¬
sa tunica talũ corporis operit: cũ bona actio an¬
te dei ocłos usꝙ ad uite nos t̾minũ tegit. Hinc
ẽ qd ꝑ moysen caudã hostie in altari offerre p̃ci¬
pim: ut iudelicet om̃e bonũ qd incipimꝰ cẽ ꝑ se¬
ueranti fine cõpleamꝰ. Bene gͥ cepta cunctis dieb

Expanded text:
circumspicere, atque in ipsa circumspectionis 38 suae pcircumspicere, atque in ipsa circumspectionis 38 suae providentia perseverare. Unde et recte subjungitbonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
mi iurgula ex aromatib ascendit: qͥa ex utte
sue uitutib in interm cotidie incensi rectitu¬
dinem ꝓficit. Nec sparsa ꝑ cogitationes deflu¬
it: s sese intra archana cordis in rigoris uuga
constringit. Que ea que agit dũ recogitare sẽꝑ
ac retractare ñ desint: myrram quidẽ & thꝰ
habet inoꝑe: s puluerẽ in oogitatione. Hinc ẽ
qd̃ de oblatorib hostie ad moysen iterũ dr. Sub
tracta pelle hostie: artus in frusta concidant.¬
Pellem namꝙ hostie subtrabimꝰ. cũ a mentis
nr̃e oculis suꝑficiem uirtutis amouemꝰ. Cuiꝰ
artus in frusta concidimꝰ. cũ distinguentes sub¬
tilit̾ eius intimna membratimq cogitamꝰ. Cu-¬
randũ gͦ ẽ ne cũ mala uncimꝰ bonis lascuu¬
entib supplanterͣ. ne fortasse fluxa ꝓdeant: ne¬
incircũspecta capiant᷑: ne ꝑ ercorẽ uiam deserãt:
ne ꝑ lassitudinẽ fracta anteacti oꝑis meritũ
ꝑdant. In cunctis enĩ ugilant debet se mens

Expanded text:
mi virgula ex aromatibus ascendit, quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem in cogitatione. Hinc est, quod de oblatoribus hostiae ad Moysen iterum dicitur: Detracta pelle hostiae, artus in frusta concidantimus, cum a mentis nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa incircumspecta capiantur, ne per errorem, viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens