comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Er quatuor reliquoeti.
menses. quatuor prina¬
pialia regna denotantur.que
minodum crucis formantur.
dum babilonicum moriente.
persarum in meridie. grecoꝵ
maquilone. romanorũ inoo¬
cidente principabatur. De r̃gm¬
in hoc mense legitur. reg¬
nui orientis exprimit. Uñ
dicit. Eratq uir ille magnus
inter omnes orientales. Uñ
⁊ hystoria per duas septima¬
nas legitur. quia regnumba¬
bilonicum duas septimana
durasse dicitur. In una aũt
septimana septingenti anni
numerantur.⁊ in duabus
mille ⁊ quadrĩgenti computã¬
tur. Dot quippe inuennunt
atempore nini. quo regnũ ori¬
entis cepit. usq ad cuu̾m regẽ
ꝑ̾e sarum quo defecit. Regnũ

Expanded text:
er quatuor reliquos menses quatuor principaliter regna denotantur, quae in modum crucis formantur, dum Babylonicum in oriente, Persarum in meridie, Graecorum in aquilone, Romanorum in occidente principabatur.  hoc mense legitur, regnum orientis exprimit, ubi dicit: Eratque vir ille magnus inter omnes orientales . Unde et haec historia per duas septimanas legitur, quia regnum Babylonicum duas septimanas durasse dicitur. In una autem septimana septingenti anni numerantur, et in duabus mille et quadrigenti computantur. Tot quippe inveniuntur a tempore Nini, quo regnum Orientis coepit, usque ad Cyrum regem Persarum, quo defecit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
lacobus apostolus in pascha ẽ
decollatus. s hic translatus dicꝰ
lebris: obinctoriam augustice¬
saris. hac die postea uincula
Sc̃i petri collata sunt romesin
ecclesia constructa mens ho¬
nore. Et ipãdies institutrice¬
lebris in honore apostolorum
pͥncipis. sicut prius in uenera¬
tione mundi pͥncipis. et hec miᷤ¬
sa uel pocius ecclesia ad uncu¬
la sancti petriuoxatur. quia ec¬
desia ab eum doctͥa regina cons¬
tituta in honore p̾ncipis aposto¬
lorum ip̃a die dedicatur. ⁊ cathe¬
ne ip̃ius apostoli ibidem collo¬

Expanded text:
acobus apostolus in Pascha est decollatus, sed hic translatus. CAP.bebatur, ob victoriam Augusti hac die, postea vincula sancti Petri collocata sunt Romae in ecclesia constructa in ejus honorem. Et ipsa dies instituta celebris in honore apostolorum principis, sicut prius in veneratione mundi principis, et haec missa vel potius ecclesia Ad vincula sancti Petri vocatur, quia ecclesia ab Eudoxia regina constructa in honorem principis apostolorum, ipsa die dedicatur, et catenae ipsius apostoli ibidem collo
Abbreviated transcription (Latin):
Issa que scribitur iohis
ante portam latinamẽ
illa dies qua iohannes aposto¬
lus a domiciano cesare ante
candem portam in dolium fer¬
uentis olei est missus. ẜ dini
ladies quatemplum rome pa¬
theonm honore dei gemtricis
marie ⁊ omnum mr̃m conse¬
cratur. quia adhuc sollempi¬
tas confessorum. minime cele¬
bris habetatur. Ad hanc missã
terribilis proprie scribitur.
tunmilata iacerent. et post plu¬
runos annos insingulas ec¬
clesias pom deberent. igno tum
eẽ piscatoris: maiora aũt esse¬

Expanded text:
issa, quae scribitur Joannis Ante portam Latinam, est illa dies, qua Joannes apostolus a Domitiano Caesare ante eamdem portam in dolium ferventis olei est missus, sed divila dies qua templum Romae Pantheon in honore Dei genitricis Mariae et Omnium martyrum consecratur quia adhuc solemnitas Confessorum minime celebris habebatur. Ad hanc missam Terribilis proprie scribitur tumulata jacerent, et post plurimos annos in singulas Ecclesias poni deberent, ignotum eesse Piscatoris, majora autem D
Abbreviated transcription (Latin):
distribuitur: s tantũm electi
donatur. Munera graciaꝵ.
alii ista. alii uero donantur il¬
la. hec dantur habereitauni.
ut nõ egeat altero. Posse fieri
nõ est dubium : ut hi quos qͥ¬
dam uirtutum excellencia añ¬
cedunt. dei repentina p̾uemẽ¬
te gracia. quosoam cõpendio
sanctitatis p̾ueniunt. Et dũ
sint comu̾sione postremi: subi¬
to efficiuntur uirtutis culim¬
ne primi. Uum quisq ali

Expanded text:
distribuitur, sed tantummodo electis distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Munera gratiarum, alii ista, alii vero donantur illa, nec datur habere ita uni ut non egeat altero. Posse fieri non est dubium, ut ii quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeveniente gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant, ut dum sunt conversione postremi, subito efficiantur virtutis culmine primi. Dum quisque ali
Abbreviated transcription (Latin):
dei gracia ad bona opera
conari quidẽ possumus: s hec
implere nõ possumus. si ip̃e nõ
adiuuat qui uibet. Sciendu
est quia mala nr̃a solum modo
nr̃a sunt. Bona aũt nr̃a. et
omĩpotentis dei sũt et nr̃a: qr
ip̃e aspirando nos preuemt ut
uelumus: qui adinuando sub¬
sequitur ne mamter uelimus:
s possimus implere quod uo¬
luimus. Preueniente grã et
bona uoluntate sub sequente.
hoc quod oim̃ipotntis didoniĩẽ.
fit meritum nr̃m. Quod be¬
ne paulus breui sentencia expli¬
cat dicens. Plus illis omnb
laboram. Qui ne uideretur sue
uirtuti tribuisse quod fecerat.
ciam nõ retrahit: ut ad spem
diuine ꝓpiciationis humana
mens consurgat. Ab illo em̃:
nobis omina bonagra p̾ue¬
niente donantur. profectus
hominis donundeiest: nec a
se potest quisꝙͣ s adño corrigi.
testante ꝓpħ̇a qui ait. Scio do¬
mine qui a nõ est hominis uia
eius : nec uiri est ut ambulet
et dirigat gressus suos. Spi¬
ritualis gracia nõ omnibus

Expanded text:
Dei gratia ad bona opera conari quidem possumus, sed haec implere non possumus, si ipse non adjuvat qui jubet. Sciendum est quia mala nostra solummodo nostra sunt. Bona autem nostra, et omnipotentis Dei sunt, et nostra. Quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur, ne inaniter velimus, sed possimus implere quod volumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, tiam non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis humana mens consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo corrigi, testante propheta, qui ait: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . Spiritualis gratia non omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
querit deus Ab his qui inicrũ
habent comuer sationis: quomͦ
obediencie laborem. Ꝙ indam
seculanis reminciaint seculo. et
uenit in monasternim: addu¬
cens secum filium suum pariui¬
lum: quem atbas tenens infã¬
tulum osculabatur: et dixit pa

Expanded text:
initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit pa
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscencns. Si ominasimł
uicia crucifixa sunt. et caro quasi
incruce pendens nichil concupiꝰ¬
cit: ut quid nobis lex est que da¬
ta ẽ ad iicia cohercenda: est simł
illud notandũ: quod cos dixerit
xpistiee qui carnem suam cum in¬
cus ⁊ concupiscencus crucifixerũt:
contra illos qui solam fidem suffi¬
cere arbitrantur. Eint quidam
senex magnus int̾ p̾uidentes: q̃
affirmabat dicens. Quia uir¬
tutem quam indistantem super
baptisma: candem udictiam su¬
per nestimentum monachi. qͣndo
accepit habitum spiritalem. Cu¬
idam seni data est gracia uidendi
que fiebant. et dicebat. qui a iui¬
di in cenobio aliquando meditã¬
tem frẽm incella: et ecce demon
ueniens stabat foris cellam. Et
dum frater ille meditaretur: non
preualebat ingredi. Cum aute
cessasset a meditando: tunc ingre¬
diebatur ille demon incellam. Ue¬

Expanded text:
concupiscentiis . Si omnia simul concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifixa sunt, et caro quasi in cruce pendens nihil concupiscit, ut quid nobis legem, quae data est ad vitia coercenda? Simul illud notandum quod eos dixerit Christi esse, qui carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerint, contra illos qui solam fidem sufficere arbitrantur. Fuit quidam senex magnus inter praevidentes, qui affirmabat dicens: quia virtutem quam vidi stantem super baptisma, eamdem vidi etiam super vestimentum monachi, quando accipit habitum spiritualem. Cuidam seni data est gratia videndi quae fiebant, et dicebat: Quia vidi in coenobio aliquando meditantem fratrem in cella, et ecce daemon veniens stabat extra cellam; et dum frater ille meditaretur, non praevalebat ingredi: cum autem cessasset a meditando, tunc ingrediebatur ille daemon in cellam.
Abbreviated transcription (Latin):
Inc paulus apostolus ait.
Mortificate membraur̃a.
que sunt supert̾ram: formcatõe.
immundiciam. ubidinem. et cet̾a.
deo ergo hec incia et peccata nr̃a
dicuntur membra: qui a ꝑ mẽ¬
bra nr̃a suacomplent officia. qͥ¬
dus nos consentire apostolus pro
cola scribitur ad romanos. Sci¬
entes quia uetus homo nr̃ sumil
crucifixus est ut destruatur corpus
peccati: id est crimina atq peccata:
que simul unum corpus appellat:
quod destrui dicit per bonam uitã.
et fidem catholicam. Oniins emm
in mundicia et libido: uno nomi¬
ne uocatur fornicatio. Que si pri¬
mum auferatur a cordis cogitatio¬
ne: non prorumpit mopere. Ue¬
rumtamen si delectatione uel con¬
sensu fuerit lactata: ita crescit inco¬
lubrum: ut mortifero suum lac-¬
tantemoccidat ueneno. Ergo nõ
lactentur. s mortificentur a nob̾:
ne mortificemur ab illis. Cruci¬
figantur a nobis: ne crucifigani
ab illis. Hinc et paulus iteruz
dicit. Qui aũt sunt xpisti: carne
suam crucifixerunt cum inciis et

Expanded text:
inc Paulus apostolus ait: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, etc. . Ideo haec vitia et peccata nostra dicuntur membra, quia per membra nostra sua complent officia, quibus nos consentire Apostolus prohtola scribitur ad Romanos: Scientes hoc, quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur corpus peccati , id est, crimina atque peccata, quae simul unum corpus appellat, quod destrui dicit per bonam vitam et fidem catholicam. Omnis enim immunditia et libido uno nomine vocatur fornicatio, quae si primum auferatur a cordis cogitatione, prorumpit in opus. Verumtamen si delectatione vel consensu fuerit lactata, ita crescit in colubrum, ut mortifero suum lactantem occidat veneno. Ergo non lactetur, sed mortificetur a nobis, ne mortificemur ab illa. Crucifigatur a nobis, ne crucifigamur ab illa. Hinc et Paulus iterum dicit: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e sobrii. ꝑfecte̾ sperate iea q̃
offertur uobis gr̃a: in reuelatio¬
ne ihu xpisti. Ac sidiceret mona¬
chis. Quanto magna est uob̾
gracia ꝓmissa: tanto amplius
digni ẽẽ curate. ut cam pciꝑe uale¬
atis. Et recte dicit. sperate in ca
que offertur uobis gr̃a in reuela¬
tione ihesu xp̃i: qui a suocinctis
lumbis mentis. idest et mente
et corpore castus dñi aduentum
expectat: merito quando reuele¬
tur sperat. Hinc et paulus a¬
postolus ait. State ergo sunccĩc¬
ti lumbos uestros inueritate:
idest. perfecti state. lũbos mentis
sunccincti: hoc est in omm p̃lio in¬
riliter preparati: et ab omnibus
curis seculi expediti. Qd̃ iuxra
membra carnis et corporis. omĩa
membra. amme inscripturis no¬
centur: nusli dubium est. De qͥ¬
bus unum puto ẽẽ nunc inem¬
brum lumbos: quosut accingimꝰ
aueritate p̾cipitur. Sint lumbi
uestri p̾cincti: et lucerne ardenteᷤ.
Hinc et prophetͣ ait. Accingite
lumbos uestros: suꝑ ub̾a uestra.

Expanded text:
 sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam, in revelationem Jesu Christi . Ac si diceret monachis: Quanto major est vobis gratia promissa, tanto amplius digni esse curate, ut eam percipere valeatis. Et requae offertur vobis gratiam in revelatione Jesu Christi, quia qui succinctis lumbis mentis, id est, mente et corpore castus, Domini adventum exspectat, merito, quando retur, sperat. Hinc et Paulus apostolus ait: State ergo succincti lumbos vestros in veritate , id est, perfecti state, lumbos mentis succincti, hoc est, in omni praelio viriliter praeparati, et ab omnibus curis saeculi expediti. Quod juxta membra carnis et corporis, omnia membra animae in Scripturis vocentur nulli dubium est. De quibus unum puto esse nunc membrum, lumbos, quos ut accingamus a Veritate praecipitur. Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Hinc et propheta ait: Accingite lumbos vestros super ubera vestra .
Abbreviated transcription (Latin):
go primĩ fornicationes ꝓhibe¬
antur a corde: non ꝓrumpũt
in opere. Gunt nõ nulli iusto¬
rum qui ad cõprehendendum
culmen ꝑfectionis accincti: dũ
altiora interius appetunt: exfiuꝰ
cuncta derelinquunt. Qui reb
habitis se nudant: gloria hono¬
ris se expoliant. qui int̾noꝵ de¬
siderio ꝑ assiduitatem se amici
meroris afficiunt: habere de exte¬
rioribus consolationem nolũt.
qui int̾iis gaudiis dum mente
appiant. intam in se funditus cor¬
poree delectationis necant. T a¬
libus nanq per paulum dicitur.
Mortui em̃ estis: et int.i ur̃a ab¬
conditaest cum xp̃o indeo. Hoꝵ
it.iq uocem psalmista exp̾sserat:
cumdicebat. Concupiscit ⁊ de¬
ficit amina mea: in atria dm̃.
Concupiscit uero et deficit ma
tria dm̃: qui cum et̾na desiderat.
in amore temporalium non ꝑclu-
mea. In salutari ergo dei.ñam
nisti deficere est. p̃sentis inte bona
et̾iitatis electione deserere: man¬
sura querere. et in reb tempora¬
uibus fiduciam nõ habere. De¬

Expanded text:
go primum fornicationes prohibeantur a corde, non prorumpunt in opere. Sunt nonnulli justorum qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus habitis se nudant, gloria honoris se exspoliant, qui internorum desideriorum per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui internis gaudiis dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum itaque vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Concupiscit vero et deficit in atria Dei, qui cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurmea . In salutari ergo Dei animam justi deficere, est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ue cauendumẽ ne quisquã exis¬
cimet infanda illa cruninaqua¬
lia qui agunt regnumdei non
possidebunt. cotidie ppetranda.
et elemosinis cocidie redimen¬

Expanded text:
e cavendum est, ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt, quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimen
Abbreviated transcription (Latin):
retinet linguam suam intem¬
pore furoris: neq passiones ce¬
reras poterit auquando inhi¬
bere. Dixit abba longinus alba¬
ti lucio. Habeo tres cogitatio¬
nes: unam ut ad ꝑegrinandũ¬
ꝑgam. Et respondit ei senex.
Si nõ tenueris linguam: quo¬
cumq prexeris noneris pegrinꝰ:
s refrena hic linguamtuam. et
eris etiam hic pegrinus. Erater
intoͬgauit abbatem sysoidicens
D esi dero custodire cor meum.
Dicit ei senex. Et quomodopos¬
sumus custodire cor nr̃m: si lin¬
gua nr̃a iannam aptam habue¬
rit: Er̾ater int̾rogaiit abbatem
pastorem diceus. Suomodo o¬
portet monachum sedere incel¬
lac Et ille respondit. Quan¬
tum ad id ꝙ in manifesto est: ħ
est ut faciat opus manuum.
et semel comedat. et taceat. et
meditetur. Oculte enĩ pro fic̾e
incella: hoc est ut redarguat
semet ip̃m de propriis excessib.
unusquisq in omĩ loco ad quẽ

Expanded text:
retinet linguam suam in temretinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando bere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et respondit ei senex: Si non tenueris linguam, quocunque perrexeris, non eris peregrinas. Sed refrena hic linguam tuam, et eris etiam hic peregrinus. Frater interrogavit abbatem Sysoi, dicens: Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur. Occulte enim proficere potest in cella, hoc est, ut redarguat semetipsum de propriis excessibus unusquisque in omni loco ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Omne uerbum ociosum
quod locuti fuerint homines:
redelent de co rationem n die
udicii. Ociosum quippe uerbũ
est: quod aut ratione inste ne¬
cessitatis. aut intentione pieu
tilitatis caret. Si ergo ratio de
ocioso ẜmone erigitur: pense¬
mus que multiloquio penama¬
neat: in quo etiam ꝑnoxia u̾¬
ba peccatur. Uixit etiamali¬
quando atba suois. Crede cre¬
des quia ecce triginta annos ha¬
teo quod nõ depiecor dm ꝓpt̃
peccatum: s orans hoc dico.
gua mea. E t̃ usq nũc ꝑ sin¬
gulosdies corruo ꝑ ip̃am: et
delinquo. Atoa macharius
in aior infithi dicebat fratribꝰ.
Post missas ecclesis fugite fr̃s.
Et dixit eninus frater. Pa¬
ter : quid habenus fugere am¬
plius asolitudine ista: Et ille
respondebat digitum suum
ponendo more: dicens. istud ẽ
quod fugiendum dico. Et sic
intrauit in cellam suam: et
clandens ostium sedebat solu.
Dixit abba sysois. quia pegri¬
natio nr̃a in hoc est: ut teneat
homo os suum. Dixit atbas
ypericius. Monachus quiñ

Expanded text:
m otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. Dixit aliquando etiam abbas Sysois: Crede, crede, quia ecce triginta annos habeo, quod non deprecor Deum propter peccatum, sed orans hoc dico: gua mea: et usque nunc per singulos dies corruo per ipsam et delinquo. Abbas Macharius major in Scythi dicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugite fratres. Et dixit ei unus frater: Pater, quo habemus fugere amplius a solitudine ista? Et ille respondebat digitum suum ponendo in ore, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intravit in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non
Abbreviated transcription (Latin):
a de solatur: quando ab ĩmo¬
derata loqutione nõ parcitur.
Hinc iacobus ait. Siquis pu¬
tat se religio sum ẽẽ nõ refrenqͥ
linguam suam s seduc̃us cor
sium: huis uana est religio.
Pram homines sicut in sensu
leues sunt. ita in locutione p̾cipi¬
tes⁊ et reticere ꝑtractando neg¬

Expanded text:
a desolatur, quando ab immoa desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando neg
Abbreviated transcription (Latin):
murorum ambitu: itauir qͥ
nõ potest inloquendo cohibere
sp̃m suum. Quia enĩ muru
silentii nõ habet: pacet inmici
iaculis ciuitas mentis. Et cum
se per uerba extrasemetipam de¬
icit: aꝑtam se adu̾sario osten¬
dit. alerumq per quosdam
gradus desigiosamens in foue¬
am lapsus inpeslitur. Et dum
ociosa uerba sauere negligunꝯ.
ad noxia puenimus: ut pruis
loqui aliena libeat. et postinod̃
detractiom̃bus intam de quibꝰ
loquiinur mordeat: ad ext̾mũ
uero usq ad aptas lingue con¬
tumelas erumpat. Per effre¬
nationem lingue semmnantur
stimuli: et orintur rixe ⁊ accẽ¬
duntur faces odiorum: pax extĩ¬
quio quisq deẜuiens rectitudinẽ
nisticie tenere ne quaꝙͣ possit: tes¬
tatur ꝓpħa quiait. Dir lingͥo¬
sus non dirigetur interra. Hĩc
salomonon iterum dicit. In mł¬
tiloquio peccatum nõ deerit. Et
ysaias propheta ait. cultus
iusticie silentium. Uidelicet
indicans. quia mentis iustici¬

Expanded text:
murorum ambitu, ita vir qui murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Quia enim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus vitam eorum de quibus loquimur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Per effrenationem linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinquio quisque deserviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Isaias propheta ait: Cultus justitiae silentium ; videlicet indicans quia mentis justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Criptum est. In
multiloquio: nõ effugies
peccatum. Et qui multis utit᷑
uerbis: ledit aminam suam.
Et uir lingͥo sus: nõ dirigetur
super terram. Et si mmnultilo¬
quio extollamur: coram dño
nõ absoluimur.Uude meliꝯ
est: ut illud dnm rogantes dica¬
mus. Pone dñe custodiam
ori meo: et hostium circumstã¬
cantes. ut uigilantes aspiciãt.
quanto rectitudinis stacudep¬
eunt: dum per muitiplicia uer¬
ba dilabuntur. Humana et¬
enĩ mens aque more circũclu¬
sa ad superiora colligitur: qr
illuc reppetit unde de scendit:
et relaxata deperit. quia se per
infima mutiliter spargit. Qi
supuacis uer bis asilenti. siu
censura dissipatur: quasi tot
riuis extra se ducitur. Uñ et
redire intus mens ad si cogni¬
cionem nõ sufficit: quia ꝑmi
tiloquiũ sparsa. a secreto se inti¬
me consid̾ationis excludit.
Sotam uero se in sidiantis hos¬
tis uulnerib detegit: quia mu
nitione custodie se nõ arcũclu¬
dit. Unde in prouerbiis sc̃ptũ
est. Sicut urbs patens et absq

Expanded text:
criptum est: In mutiloquio non effugies peccatum . Et: Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstancantes, ut vigilantes aspiciant, quanto a rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa, ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit, et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur, unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia se munitione custodiae non circumcludit. In Proverbiis scriptum est : Sicut urbs patens et absque
Abbreviated transcription (Latin):
ingilanter. Ita oportet orarc:
marme propter malignos
et nequi cir̃uacantes minsibi¬
les mimicos nr̃os: qui nobiᷤ¬
n hoc precipue impedire nitũ¬
tur. Dixit it̾m. Quando co¬
gitatio contraria incorde uene¬
rit: noli alia pro alus porati¬
onem querere: s ad u̾sus eur
qui te impugnat. gladium
lacrimaruum exacie

Expanded text:
vigilanter. Ita oportet orare vigilanter. Ita oportet orare maxime propter malignos, et nequitiis vacantes, invisibiles inimicos nostros, qui nos in hoc praecipue impedire nituntur. Dixit iterum: Quando cogitatio contraria in corde tuo venerit, noli alia pro aliis per orationem quaerere, sed adversus eam quae te impugnat, gladium lacrymarum exacue
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuat operando quod credit.
igilat: qui a se torporis ⁊ neg¬
ligencie tenebras repellit. Hĩc
et alibi idem ait apostolus. Si¬
ue ingilemus. siue dormiamꝰ.
siue ingilemus ad custodiam
nr̃e salutis: siue dormiamus
a nociius huuus seculi curis:
pro nobis mortinis est et re¬
surrexit. De hac salubri in¬
gilatione et dorinitione: incã¬
ticis canticoꝵ salomon ait.
Ego dormio: et cor meum ui¬
Igilat. Ac si diceret. Quanto
magis a t̾renis uelut dormien
quiesco curis: tanto magis libiꝰ
cormeum ad sin cõtemplatio¬
nem ingilat creatoris. Islacĩ
amma met̾num semper cum
dño uiuet: que illi hic per dilec¬
tionem ad herens. atergo eniꝰ
nũꝙͣ recedit. Unde et dñs in¬
quit. Qui diligit me: me se¬
quatur. Et ubi ego sum. issic
et minister meus erit. idest
mecum in ꝑpetuo inuens. sẽꝑ
gloriosus et inmnortalis regnͣ¬
bit. Dixit abbas euagrius.
Si deficis amino: ora sicut scͥp¬
tumest. Ora aũt cum timore
et tremore. et labore: sobrie et

Expanded text:
qui servat operando quod credit. Vigilat, qui a se corporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc et alibi idem ait apostolus: Sive vigilemus, sive dormiamus, sive vigilemus ad custodiam nostrae salutis, sive dormiamus a nocivis hujus saeculi curis, pro nobis mortuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat creatoris. Illa enim anima in aeternum semper cum Domino vivet, quae illi hic per dilectionem adhaerens, a tergo ejus nunquam recedit. Unde et Dominus inquit: Qui diligit me, me sequatur. Et ubi ego sum, illic et minister meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apostolus noc am¬
monet dicens. Rondor¬
maamue sicuͬceteri.s ingilemꝰ
to est nondormiamus sicitceti
ifidelee. inuusti. iniqui. quiig¬
norancie et tor poris sompno
de p̾ssi. et peccatoꝵ suorum mo¬
le granati: que illis in futuro
euemant. prouidere non ualẽt.
Quit.n gramter turpiterq
dorimunt: ut. id sui custodia.
cordis oculos nõ aperiant. Q
nichil de futura gła: s semper
de p̾senti cogitant᷑ uita. Ron
de his que nõ nindentur. et et̾¬
na sunt: s semper de his cogitãt
que indentur. et caduca et tem¬
por ilia sunt. Nos aũt nõ sic̃
illi dormiamus: s ingilemus.
Ninc nos et marchus enange¬
usta. salubriter amonet dices.
Digilate ergo: qui a nescitis
quando dñs ueniat: ne cum ue¬
nerit: inueniat uos dormien¬
tes. Beati ẜui illi: quos cum
uenerit dñs muenerit ingi¬
lautes. Uigilatemĩ: qui ad
aspectum ueri luminis mẽtis

Expanded text:
aulus apostolus nos admonet dicens: Non dormiamus sicut caeteri, sed vigilemus . Id est, non dormiamus sicut caeteri infideles, injusti, iniqui, qui ignorantiae et corporis somno depressi, et peccatorum suorum mole gravati, quid illis in futuro eveniat praevidere non valent. Qui tam graviter turpiterque dormiunt, ut ad sui custodiam cordis oculos non aperiant; qui nihil de futura gloria, sed semper de praesenti cogitant vita. Non de iis quae non videntur et aeterna sunt, sed semper de iis cogitant quae videntur, et caduca et temporalia sunt. Nos autem non sicut illi dormiamus, sed vigilemus. Hinc nos et Marcus evangelista salubriter admonet dicens: Vigilate ergo, quia nescitis quando Dominus veniat. Ne cum venerit repente, inveniat vos dormientes . Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes . Vigilat enim, qui ad aspectum veri lumini
Abbreviated transcription (Latin):
panes qui dicuntur nebule. Suꝰ¬
consiuarios multos. Psaita
telligunt et ꝑficiunt. Psaltes ẽ.
qui peracta bona diuiius respõ¬
det uerbis. Psaltades uero. qͥ
non solum operibus bonisdiui
uerborum misticos sensus alios

Expanded text:
panes qui dicuntur nebulae. consiliarios multos. 230. 2tellegunt et perficiunt. Psaltes est qui per acta bona diuinis respondet uerbis. Psaltades uero qui non solum operibus bonis diuinis uerborum mysticos sensus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Ost baptisma xpistus treᷤᷤ¬
annos predicasse narrat᷑.
tõnẽ quippe angeli accesserũt.
et ci ministrauerunt. Uñ ĩ in¬
troitu. In excelso trono cantat᷑.
quem adorat multitudo ange
timoniam conformemur. mẽ¬
braeins oͦfficiannir. Quẽ eccle¬
siam Gk. benedicit. qui solus
mirabilia facit. In alleluya
ei mbilat. de quo ni euangelio
legitur. ꝙ parentibus sius sub¬
ditus erat. Ineo moff. Omnis
terra ei nbilare. etͣ leticiam ei¬
dicatur: in qua et a matre ut
homo increpatur: et patris filiꝰ
ut deus affirmatur. De.ii. do¬

Expanded text:
ost baptisma Christus trannos praedicasse narratur,ationem quippe angeli accesserunt, et ei ministraverunt. Unde in Introitu: In excelso throno, cantatur, Quem adorat multitudo angeltimoniam conformemur, membra ejus efficiemur . Quem Ecclesia in Graduali benedicit, qui solus mirabilia facit. In Alleluia ei jubilat, de quo in Evangelio legitur, quod parentibus sui causa subditus erat . In Offertorio, Omnis terra ei jubilare , et dicatur, in qua matre, ut homo increpatur, et Patris Filius, ut Deus affirmatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
in generis cantatur. ꝯia om
nepistola graciarum don a
scribuntur. que per xp̃m agunt᷑.¬
s. ꝓpħia. doctrina e xortacio. dilec¬
dit. qui uerbum suũ misit. et
cam de interitu saluainit. In al
sicut de.aqua uinum. sic de uino
sanguinem suum cõmutaricã¬

Expanded text:
i generis canitur, quia omnortatur . In Epistola gratiarum dona scribuntur, quae per Christum agunta, doctrina, exhortatio, dilecdit, qui Verbum suum misit, et eam de interitu sanavit in Allelummunione sicut de aqua vinum , sic de vino sanguinem suum commutare ca
Abbreviated transcription (Latin):
uel achior scripsit. deinde lega¬
tur per unam ebd̾am liber est̾
ꝙ mardocheus composit. sed
potius ab esora scriptus credit᷑.
et ip̃ius esore liber recitatur. quẽ
ip̃e met scripsisse nõ ignoratur.
a kl̃. octobris. usq ad ki nouem¬
bris: legantur libri machabeoꝵ.
quorum priorem simon ponti¬
fex. ultimam eius partem iohan
nes enis filius scripsisse tradit᷑.
posteriorem quidam nidens a
grecis eruditus. edidisse cognosci¬
bris. legatur ezechiel. damel et
xii. minores ꝓphe. qui a senioribꝰ
sinagoge scripti dicuntur. s me¬
lius ab ip̃is editi creduntur. ab
legatur: quem ip̃e scripsisse nõ
dubitatur. post oct̾. epiph̾ie. le¬
euangelista. ad eͬbreos ebraice
compositam ingrecum trans¬

Expanded text:
el Achior scripsit. Deindeel Achior scripsit. Deinde per unam legatur liber Esther, quem Mardochaeus composuit, sed potius ab Esdra scriptus creditur, et ipsius Esdrae liber recitetur, quem ipsemet edidisse non ignoratur. A Kalend. Octobris usque Kalend. Novembris legantur libri Machabaeorum, quorum priorem Simon pontifex, ultimam partem ejus, Joannes ejus filius scripsisse traditur, posteriorem Philo Judaeus a Graecis eruditus edidisse cognoscibris legatur Ezechiel, Daniel, et duodecim minores prophetae, qui a senioribus Synagogae scripti dicuntur, sed melius ab ipsis editi creduntur. Ab Domini Isaias legatur, quem ipse scripsisse non dubitatur. Post VIII Epiphaniae leevangelista ad Hebraeos Hebraice compositas in Graecum trans
Abbreviated transcription (Latin):
moyses. et liber iosue. quem
ip̃e met scripsit. et liber indicũ
et ruth: quos geteon. et samu¬
usq incenam dm̃. legitur ihe¬
remiasn ꝓpħ̾a. quem ip̃e scrip¬
fit. cribus diebus ante pascha.
leguntur lamentationes cius¬
dem. ab oct̾. pasche per tres ebd̃aᷤᷤ.
legatur apocalipsis iohannis
anas. legantur canoice epis¬
tole quas scripscrunt. i acobus.
petrus. iohannes. iudas aposto¬
li. Ab ascensione dm̃ nsq pen
quos scripsit lucas enangelis
gusti. legantur libri regum qͦꝵ¬
rem̃. et .n. libri. ꝑalipom̃. quos
sapientes sinagoge scripserunt
a kł. augiꝰ. usq in septembri.
legantur. ꝑabole salomonis. et
ecclesiastes. et canticum canti¬
corum. et lib̃ sapiencie quos
omnes salomon scripsit. et ec¬
clesiasticus: quem ihesus filiu
sirach composuit. akl. septem¬
bris. ꝑ.ii. septimanas legatur
nber iob quem ip̃e met scripsit.
deinde per unam septimanam
liber tobie. quem ip̃e scripsit. de¬
inde per unam ebdomadam
legatur liber ntoit. quem ipse¬

Expanded text:
Moyses, et liber Josue, quem ipsemet scripsit, et liber Judicum, et Ruth, quos Gedeon, et Samuusque in Coenam ejus legatur Jeremias propheta, quem ipse scripsit. Tribus diebus ante Pascha legantur Lamentationes ejusdem. Ab VIII Paschae per tres hebdomadas legatur Apocalypsis, quam scranas legantur canonicae Epistolae, quas scripserunt Jacobus, Petrus, Joannes, et Judas apostoli. Ab Ascensione Domini usque quos scripsit Lucas evangelistgusti legantur libri Regum, quremias. Et duo libri Paralipomenon, quos sapientes Synagogae scripserunt. A Kalend. August. usque in Septembri legantur Parabolae Salomonis, et Ecclesiastes, et Cantica Canticorum, et liber Sapientiae, quos omnes Salomon scripsit, et Ecclesiasticus quem Jesus filius Sirach composuit, a Kalend. Septembris per duas septimanas legatur liber Job, quem ipsemet scripsit. Deinde per unam septimanam liber Tobiae, quem ipse scripsit. Deinde per unam hebdomadam legatur liber Judith, quem
Abbreviated transcription (Latin):
quidam duas missas cantãt.
unam de festo. alteram de ieni¬
nio. illam de festo. cum gloria
inex. et credo in imum. alt̾am
indirecte. Ita solet fieri in fes
idem. R̾. de spiritu sancto canũ¬
tur. In crastino de libris regũ
repetimus. Quidam in hac
ebdomada officium de sancta
trinitate canunt. qd romani
non recipiunt. Albims namq
magister caroli. rogatu bom¬
facii archiepiscopi. instituit
missam de sanctatrinitate ĩ
diũca die. Erĩa .n. de sapiencia.

Expanded text:
quidam duas missas cantant quidam duas missas cantant unam de festo, alteram de jejunio. Illam de festo cum Gloria in excelsis, et Credo in unum, alteram indirectum. Ita solet fieri in festidem responsoria de Spiritu sancto canuntur. In crastino die libros Regum repetimus. Quidam in hac hebdomada officium de sancta Trinitate canunt, quod Romani non recipiunt. Albinus namque magister Caroli rogatu Bonifacii archiepiscopi instituit missam de sancta Trinitate in Dominica die, Feria secunda de sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
Ominica nocturna. et
ax. lect̾. et in singulis diebꝰ
noct᷑. cum alł. iusi festum occur¬
rat .ix. lect̾. dicimuꝰ. et ad laud̾
cotidie. Dñs reg. recitamuis. ꝙ
a pluribus ab hinc usq post
pentec̾. tres ꝑsalmi psalluntur.
et tres lect̃. leguntur: amagũti¬
ensi ꝯcił institutum traditur.
s a romana ecclesia nõ recipi
tin: a pascha usq ad pentec̾. in
petimus. p̾fatio  pasche cotidie
usq in ascensione dicimus.
In uigilia ascensionis dmn can
na de futuro festo canitur. de
leginntur. ad missam bene dica¬
er
indie. In pentecost. cotidie cre¬
do munum. canitur. In hac
septimana estͥ̾uale ienimum
quatuor temporum celebratur.
et asleluya pro. Gk̃. cantatur.
et flectannus.g. non dicitur.
ad missam de ienimo. Gloria
in excelsis. non cantatur. quia
missa post. ui. celebratin. s glo¬
na in excelsis. nũꝙͣ insi ad ter¬
ciam ẜ ordinem cantatur. ex¬
cepto in cenadm̃. et in sabbato
sancto: et inuigilia pent̃. Uñ

Expanded text:
ominica nocturna, et novem Lectiones, et sic singulis diebus nocturna cum Alleluia nisi festum occurrat novem Lectionum, dicimus et ad laudes quotidie Dominus regnavit recitamus: Quod a pluribus ab hinc usque post Pentecosten tres psalmi psalluntur, et tres lectiones leguntur, a Moguntiacensi concilio institutum traditur, sed a Romana Ecclesia non recipitava Paschae usque in Pentecosten, in petimus. Praefationem Paschalem quotidie usque in Ascensionem Domini dicimus. In Vigilia Ascensionis Demini cantna de futuro festo canitur. De leguntur, ad missam Benedicae . In Pentecosten quotidie Credo in unum canitur. In hac septima aestivale jejunium Quatuor Temporum celebratur, et Alleluia pro Graduali cantatur, et flectamus genua non dicitur. Ad missam de jejunio Gloria in excelsis non cantatur, quia missa post sextam celebratur, sed Gloria in excelsis nunquam nisi ad tertiam secundum ordinem cantatur, excepto in coena Domini, et in Sabbato sancto, et in Vigilia Pentecostes. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
regnum denotat. qd̾ ꝑ
nobiliter durabat. hoc agothi
destructum. numꝙͣ priorem
rum atitulatur. et sicut xp̃i
natiuitas est infine aumata
regnum xpistianorum ueñ
in t̾inem mundi. quod rex qͥ¬
dei regum adueniens inno¬
uabit. ⁊ mneternum in sius reg¬

Expanded text:
regnum denotat, quod pnobiliter durabat. Hoc a Gothis destructum nunquam priorem rum attitulatur. Et sicut Christi nativitas est in fine anni, ita regnum Christianorum venit in fine mundi, quod Rex regum adveniens innovabit, et in aeternum in suis reg
Abbreviated transcription (Latin):
gatum. nõ per brene. s referat
ip̃e. ¶ Dic pacienti. dic sapiẽ¬
ci. dic meliori. Presoit̾is mul¬
tis plest si confitearis. Copia
p̾sbiteri si deest pande sodali.

Expanded text:
gatum, non per breve, sed refer ipse: Compatienti dic, sapienti, dic meliori; Presbyteris multis prodest si confitearis. Copia presbyteri si desit, pande sodali.
Abbreviated transcription (Latin):
uitate: ammirabilis in nati¬
uitate in resurrectione. ãmira¬
bilis et inascensione. Ip̃e adhuc
et mirabilis apparebit moĩbꝰ
qui ut credendũ est crediderũt.
multimi iudicii reuelatione:
ut ab illo miraibili muabiles
facti. uniant cum illo met̾nũ
glorificati. Ip̃e est enĩ mirabi¬
lis deus: de quo et ysayas ait.
Et nocabitur nomeneius.
admirabilis: cõsiliarius. deuᷤ
fortis. Et dauid. Muribiliᷤ¬

Expanded text:
vitate, admirabilis invitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus fortis, etc. . Et David: Mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
sic paulus apostolusdic̃
Eurnenerit glorificari ĩ scĩs
sins. ille qui nigła naturalit̾
sua semper. gloriosus. semꝑq
manet glorificatus: in iudicio
cum uenerit iudicare unuos ⁊
mortuos et scłm per ignẽ. glo¬
rificabit sanctos suos ip̃e cũ
ip̃is gloriosus. et glorificatus
apparens a claritate potencie su-¬
e: clarificans illos. sicut ⁊ idez
patri dñs ait. Et claritatem ꝙͣ
dedisti michi: dedi eis. Et ali¬
bi. Eulgebunt inquit iusti sic̃
sol: in regno patris mei. Qua
gloriosa et ppetua gła glorifica¬
ti in iudicio: cum xp̃o apparebt
electi. Uemet ergo ueniet in
uidicio aparere mͦsanctis sus¬
glorificatus: qui iniquis ap¬
parint inpassione sua despectꝰ.
Et qui añ pilatum et pontifi¬
ces indeorum in primo aduen¬
tu apparint humilis et pꝰillꝰ:
in secundo gloriosus magnuᷤ
et excelsus apparebit deus: et
ẽ in sua diuinitate: factus est ⁊
nobis ãmirabilis in sua huma¬
nitate. Ammirabilis in con¬
ceptione: ãmirabilis innati¬

Expanded text:
sic Paulus apostolus dicit: Cum venerit glorificari in sanctis suis , ille qui in gloria naturaliter sua semper gloriosus, semperque manet glorificatus, in judicio cum venerit judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem glorificabit sanctos suos, ipse cum illis gloriosus, et glorificatus apparens, a claritate potentiae suae clarificans illos: sicut et idem Patri Dominus ait: Et claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Et alibi: Fulgebunt inquit justi sicut sol, in regno Patris mei . Qua gloriosa et perpetua gloria glorificati, in judicio cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in sanctis suglorificatus, qui iniquis apparuit in passione sua despectus. Et qui ante Pilatum et pontifices Judaeorum in primo adventu apparuit humilis et pusillus, in secundo gloriosus, magnus et excelsus apparebit Deus, et est in sua divinitate, factus est et nobis admirabilis in sua humanitate: admirabilis in conceptione, admirabilis in nati
Abbreviated transcription (Latin):
Ominica que sequitꝰ
ioco ab officio uacat. qr
olim romam ordinationes
in dm̃ca faciebant. S in ue¬
pera sattati incipiebant. ⁊ io
genu flectebant. ꝙ i dinca
mimime licebat. Sacerdo tes
per quos diñca sacramenta
consecrantur. Tempus apa¬
chausq pentecost̃. aliud tempꝰ
nobis cõmemorat. ꝙ fidelis
populus post baptisma ĩno
errantibus se cecuita peniten¬
cia macerat. Tempus uero
quinquagesime illud tempꝰ
indicat. quo ab ecclesia eiecti
publica penitencia se satisfa

Expanded text:
ominica, quae sequitur, ideo ab officio vacat, quia olim Romani ordinationes in Dominica faciebant, sed in vespera Sabbati incipiebant. Et idgenua flectebant, quod in Dominica minime licebat. Sacerdotes nper quos Dominica sacramenta consecrantur. CAP. scha usque post Pentecosten illud tempus nobis commemorat, quo diu fidelis populus post baptisma innocerroribus se occulta poenitentia macerat. Tempus vero Quadragesimae illud tempus indicat, quo ab Ecclesia ejecti publica poenitentia se satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾u glori amur: a quo et fidei
uirtutem accepimus. per quã
meo gloriamur. Nam qd̃ dñs
die octauo est circumcisus: et pꝰ
tricesimum t̾cium circum cisiomiꝰ
diem: ad templum dm̃n est dela¬
tus. ut hostia pro eo offerretur.
et sanctus dñi uocaretur: misti¬
ce significabat. qui a nemo ĩcir
circumcisus uicus. dignus sit do¬
mincis p̾sentari conspectibus.
Nemo nisi mortalitatis nexibꝰ
absolutus: suꝑne ciuitatis gan¬
dia poterit subire perfectus. Ni
et hanc carnalium ac spiritua¬
lium uicioꝵ circumcisionem
faciendam: nos iacobus apos¬
tolus hortatur dicens. Abiciẽ¬
tes omẽm inmundiciam et ha¬
bundanciam malicie: in man¬
suetudine suscipice insitũ u̾bũ.
Primo corpus et mentẽ a iiciis
iubet circumcidi: ut digii cxis¬
tere possimus. qui uerbum salu¬
tis ꝑcipiamus. Omẽm quippe
minundiciam: et carnis ⁊ am¬
me nuncupat. Malicia uero:
tantum ad int̾ioris hominispra¬

Expanded text:
n Christo Jesu gloriamur, a quo et fidei n Christo Jesu gloriamur, a quo et fidei virtutem accepimus, per quam in eo gloriamur. Nam quod Dominus die octavo est circumcisus, et post tricesimum tertium circumcisionis diem, ad templum est delatus , ut hostia pro eo offerretur, et sanctus Domini vocaretur, mystice significat quia nemo, nisi circumcisus vitiis, dignus sit Dominicis praesentari conspectibus; nemo nisi mortalitatis nexibus absolutus, supernae civitatis gaudia poterit subire perfectus. Nam et ad hanc carnalium et spiritualium vitiorum circumcisionem faciendam, nos Jacobus apostolus hortatur dicens: Abjicientes omnem immunditiam, et abundantiam malitiae, in mansuetudine suscipite insitum verbum . Primo corpus et mentem a vitiis jubet circumcidi, ut digni existere possimus qui verbum salutis percipiamus. Omnem quippe immunditiam et carnis et animae nuncupat: malitiam vero, tantum ad interioris hominis pra
Abbreviated transcription (Latin):
Circumcidimini carnem pre¬
pucu ur̃i. Corde. ubi dicit. Cir¬
sa cordium ur̃orum. Nos uero
tunc carne circumcidim̃. si anb̾
carnalia incia abscidimus: idẽ
adulteria. fornicationes. ĩmũ¬
diciam. crapulam. cbrietates.
et cetera his similia: que ꝑcarniᷤᷤ
operantur concupiscenciam. Cor¬
de circumcidunur. si a nob̃ sp̃i¬
talia uicia abscidimus: io est
suꝑbiam. iactanciam. iram. ri¬
ram. odium. uel inuidiam: et
simili.a. Hoꝵ ergo om̃ium ab¬
iectio incioꝵ. et bonaꝵ assump¬
tio uirtutum: faciunt hominẽ
iustum. Et hec insticia circum¬
cisionis. qua insti homunes effi¬
ciuntur: a paulo circumcisio
uocatur. Quispiriti sancto ẜ¬
ius in qͥt: deus enĩ spiritus
est. Et sicut qui adorant dĩn
in spirituet ueritate oportet ad¬
orare: ita et qui ẜuit deo. in spũ
et ueritate o portet ⁊ seruire. Y
gloriamur in xp̃o ih̾u. Ac si di¬
ceret. Nos qui spiritu deo ẜui¬
mus : nõ carnaliter incarnis

Expanded text:
Circumcidimini carnem praeCircumcidimini carnem praeputii vestri ; Corde, ubi dicit: Cirordium vestrorum . Nos vero tunc carne circumcidimur, si a nobis carnalia vitia abscindimus, id est, adulteria, fornicationes, immunditiam, crapulam, ebrietates, et caetera his similia, quae per carnis operantur concupiscentiam. Corde circumcidimur, si a nobis spiritualia vitia abscindimus, id est, superbiam, jactantiam, iram, rixam, odium, vel invidiam, et similia. Horum ergo omnium abjectio vitiorum, et bonarum assumptio virtutum, faciunt hominem justum. Et haec justitia circumcisionis, qua justi homines efficiuntur, a Paulo circumcisio vocatur. Qui spiritu Deo servimus , inquit: Deus enim spiritus est . Et sicut qui adorant Deum, in spiritu et veritate oportet adorare, ita et qui servit Deo, in spiritu et veritate oportet ei servire. Et gloriamur in Christo Jesu. Ac si diceret: Nos qui spiritu Deo servimus, non carnaliter in carnis
Abbreviated transcription (Latin):
E hoc capitulo: sic paulꝰ¬
sumus cucumsisio: qui spiritui
sancto ẜuimus. et glori.aniur in
xp̃o ihu. Ac si diceret carnaliter
circumcisis. Uos estis cõcisio
pellis prepucii uri: nos circum¬
cisio cordis ⁊ corporis nr̃i. Uos bo¬
nam dei auob̃ amputatis creat̾¬
am: nos a nob̃ uicia circum cidi¬
mus sp̃italit̾ et peccata. Uñ et
nos sumus cucuncisio. qui spũ
ẜuimus deo: nõ uos qui macu¬
lam concisionis indintis corpo¬
ri ur̃o. Quod aũt dicit nos su¬
mus circumcisio qui spiritu ui¬
uimus deo: tale est quasidicit.
Nos sumus sp̃italis circunci¬
siomis iusticia: quia iusticia spĩ¬
tales effecti. spĩtaliter nr̃o ẜuimꝰ
auctori. Nonenĩ dixit nos sumꝰ
circumcisi uel habenus circũci¬
sionem: s nos sumus inquit
cutumcisio. idest nos sumus
mundicia. et iusticia circuci¬
sionis spĩtalis: habendo iustici¬
am et mundiciam sp̃italem.
In lege enĩ et ꝓpħis duppliciter
circumcidi ubemur: carne unde¬
licet et corde. Carne: ubietait:

Expanded text:
e hoc capitulo sic Paulsumus circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu . Ac si diceret carnaliter circumcisis: Vos estis circumcisio pellis praeputii vestri, nos circumcisio cordis et corporis nostri. Vos bonam Dei a vobis amputatis creaturam, nos a nobis vitia circumcidimus spiritualiter et peccata. Unde et nos sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo, non vos qui maculam circumcisionis inducitis corpori vestro. Quod autem dicit, Nos sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo, tale est, quasi diceret: Nos sumus spiritualis circumcisionis justitia; quia justitia spirituales effecti, spiritualiter nostro servimus Auctori. Non enim dixit: Nos sumus circumcisi, vel, Habemus circumcisionem: sed Nos sumus, inquit, circumcisio, id est, nos sumus munditia et justitia circumcisionis spiritualis, habendo justitiam et munditiam spiritualem. In lege enim et prophetis dupliciter circumcidi jubemur, carne videlicet et corde. Carne, ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Karissimi: obsecro uos
tamꝙͣ aduenas et pegrinos abs¬
tinere uos acarnalibus desiderii.
Aperte. aũt nos docet acarnalibꝰ
abstinere desideriis: que adu̾suᷤ
nr̃am semper militant animã.
Et dum concupiscenciis blan¬
dientib caro en eruiter subni¬
gatur: uiciorum excercitus fir¬
miter adu̾sus anim am armatur:
Dixit atbas ãmonas. qui a qͣtu¬
ordecim annos stet̾it in sichi : de¬
p̃cans deum nocte ac die. ut do¬
naret ei uirteͬtem suꝑandi iram.¬

Expanded text:
arissimi, obsecro vos tanquam advenas et peregrinos, abstinere vos a carnalibus desideriis . Aperte autem nos docet a carnalibus abstinere desideriis, quia adversus nostram semper militant animam: et dum concupiscentiis blandientibus caro enerviter subjugatur, vitiorum exercitus firmiter adversus animam armatur. Dixit abbas Ammonas quod quatuordecim annos steterit in Scythi, deprecans Deum nocte ac die, ut donaret ei virtutem superandi ca
Abbreviated transcription (Latin):
singularem natutatem sal¬
uari. per missam que innoc¬
te cantatur. tempus ante lege
designatur. ꝙ tenebris ignor¬
ancie inuoluebatur. Ideo ad
hanc missam legitur. populus
tum uere lucis exprimit: cumfi¬
lius dei nascens mundo dicit.
Dñs dixit adme. Gloria mexcel¬
sis. chorni angelicum rep̾sen¬
tat. qui hunc ymnum tunc
primitus canebat. Or̃. in ꝑͥ pas¬
torum dicitur. qui petunt illa
luce incelis perfrin. que clarint
in t̾ris. duc lect. ideo leguntur.
qr hec aueteri et noua lege pre¬
dicantur. Iteo aũt simul reci

Expanded text:
singularem nativitatem salvari. Per missam quae in nocte cantatur, tempus ante legem designatur, quod tenebris ignorantiae involvebatur. Ideo ad hanc missam legitur, Populus tum verae lucis exprimit, cum Filius Dei nascens mundo dicit: Dominus dixit ad me . Gloria in excelsis, chorum angelicum repraesentat, qui hunc hymnum tunc primitus canebat. Oratio in persona pastorum dicitur, qui petunt illa luce in coelis perfrui, quae claruit in terris. Duae Lectiones leguntur, quia haec a veteri et nova lege praedican