comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulte ⁊ signa miranda om̃ib ꝯsiummãtur
s et uota onũum ati orationes sustipiuat᷑
ab eis. ⁊ cum fructu penitionis implent᷑. Quo
etiam ⁊ nos dignatus est dñs adduc̾e. et
a urã orationes q complere

Expanded text:
multae, et signa miranda omnibus consummantur, multae, et signa miranda omnibus consummantur, sed et vota omnium atque orationes suscipiuntur ab eis, et cum fructu petitionis implentur, quo etiam et nos dignatus est Dominus adducere, et vota nostra orationesque complere
Abbreviated transcription (Latin):
quã bestis mttit ⁊ uidei qui ⁊ ipsũ uidicẽ qͥ mi
mbilib diuiciis crediderat. ⁊ eos ꝑ quos uirtus
diuina apparuerat machos alexandriã ꝑdu
cerent. Igitur cũ adduc̾entur pariter ams¬
uĩcti. affiut grã dei in uerbo ⁊ cepit apolloniꝰ
eos qui se uinctos ducebant fidem dei docere
tota cordis firmitate recepissens. semet ipõs
cũ his quos exhibere uenerant uiuctos offe¬
runt idici. et xpĩanos se esse pariter ꝓsicen¬
tur Quos cũ p̾fectus in fide dñ ꝑtinaces et
ĩmobiles ꝑuidisset uinũsos ꝑiter iubet inpro¬
fiuidũ maris dimer gi Ignorans impius
qui aggeret. Hoc eñum Ranctis non mors
s buptisinũ fuit. S et hor corpora dei sine du¬
bio prouidentia integra in libutaq maris
unda reportauit ad litus. Nuq ab his qui
obsequi causa simul ueuerant suscepta ac reuo¬
cata sub uno sepuleri comicilio collata sunt
⁊quib usq ad presens uite nr̃e tempꝰ uͥtutes

Expanded text:
quam bestiis Mittit qui et ipsum iudicem| qui quam bestiis Mittit qui et ipsum iudicem| qui mirabilibus diuinis credederat et eos per quos| uirtus dei apparuerat uinctos alexandriam du| cerent. Igitur cum abducerentur omnes pariter uinc| ti adfuit gracia dei in uerbo et coepit apolonius eos| qui se uinctos ducebant fidem dei docere tota cordis firmitate recepissent, semetipsos cum his, quos exhibere venerant, vinctos offerunt judici, et Christianos se esse pariter profitentur. Quos cum Praefectus in fide Domini pertinaces et immobiles pervidisset, universos pariter jubet in profundum maris demergi, ignorans impius quid ageret. Hoc enim sanctis non mors, sed Baptismus fuit. Sed et horum corpora, Dei sine dubio providentia, integra illibataque maris unda reportavit ad littus, quaeque ab his, qui obsequii caussa simul venerant suscepta, ac revocata sub uno sepulcri domicilio collocata sunt: a quibus usque ad praesens tempus, virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
qui tot uistos iniuiste ꝑuus iuros. Ego eiiui
Tunc ille coram popło cepit eum pͥmo płinus
bledim̃tis reuocare uelle in id qd̃ eum nouerat
S ubi ĩmnobilem uidit: omĩa intendit in eũ
genera torm̃tor. Cognito uero qd̃ ex uerbis
apollomii bec facta fuerat ꝑmutatio correp¬
tum etiã apossoniũ grauiorib subdidit torm̃¬
tis ⁊ dece ptous in eum crimen exaggerat. Apol¬
lonius uero dixit ad eum. Ona ⁊ tu ui dex
⁊ oũs qui assistunt et audiunt me: hũc mecũ
quẽ dias errorem deceptionẽq seque reuum.
At ille ubi hec audiuit ⁊ ipssĩ et filemonẽ ignibꝰ
trud. inconspectu popłi iussit. Illi uero postim̃
ingressi sut clamas. beatꝰ aipollomiꝰ cunctis
u auditu popłi ⁊ uidicis ad dim̃i lotutus est
apollomus repente nubes repleta rore cir¬
cundedit uiros ⁊ flãmas accensi ignis ernus¬
rit. Suꝑ quo stupefacli ⁊ uider ⁊̃ populꝰ uua
redditur ⁊ electis quib dam de officio suo cru¬
delissimis ⁊ seuissimis nõ tam lanaualius

Expanded text:
qui tot justos injuste perimis viros. Ego enim Tunc ille coram populo caepit eum primo plurimis blandi| mentis uelle quod eum nouerat. Sed ubi immobilem| uidit omnia intendit in eo genera tormentorum.| Cognito uero quod ex uApollonii haec facta ei fuerit permutatio, correptum etiam Apollonium gravioribus subdidit tormentis, et deceptoris in eum crimen exaggerat. Apollonius vero dixit ad eum: Utinam et tu, judex, et omnes qui assistunt, et audiunt me, hunc meum quem dicis errorem deceptionemque sequeremini. At ille ubi haec audivit 184, et ipsum, et Philemonem ignibus tradi in conspectu populi jussit. Illi vero postquam ingressin audi| tu populi et iudicis ad deum locutus est apolonius| repente nubes repleta rore et circumdedit uiros et flam| mas accensi ignis extinxit. Super quo obstupe| facti et iudex et populus. Vna redditur. Electis quibusdam| de officio suo crudelissimis et saeuissimis non tam| hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ad recõciliationẽ altaris imnutantẽ. Aut ubi
hoc uero senior uidit. intellexit eoꝵ susceptã
esse penitentiã. ⁊ sic eos altari tota cũ gratu¬
latione restituit. Huuc etiã quodã tenĩpore fe¬
rebant ademonib uerberatũ ita. ut stare ac
moueri omĩno loco non posset. Et cũ dies ad¬
esset duũca ⁊ res posceret offerri sacrificiũ ius¬
sit se frm̃ ianib ad altare portari. Ubi eũ in
oraatione iacuisset ad stantem continuo uidit
angłmi. qui stare solebat altari ⁊ porrigentẽ
sibi manũ ati eleuantẽ se de terra ⁊ statun
dolor ꝯm̃s ita aib eo discessit ut solito sauior

Expanded text:
 ad reconciliationem altaris invitantem. Ubi hoc vero senior vidit, intellexit eorum susceptam esse poenitentiam: et sic eos altari tota cum gratulatione restituit. Hunc etiam quodam tempore ferebant a daemonibus ita verberatum, ut stare, aut moveri omnino loco non posset. Et cum dies adesset Dominica, et res posceret offerri sacrificium, jussit se fratrum manibus ad altare portari. Ubi cum in oratione jacuisset, astantem continuo vidit Angelum Domini, qui astare solebat altari, et porrigentem sibi manum, atque elevantem se de terra, statim dolor omnis ita ab eo discessit, ut solito sanior
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia grãrum multi ad eum ex om̃ibꝰ
terre ꝑtib cõ Eluerent ut curarent᷑ ib eo ueres
beatꝰ antoniꝰ ne molestia multitudins suga¬
retur. in interiorẽ hereniũ quo accedi facilẽ ib
aliquo nõ possit. cõmanere eũ facit. ut uenieu¬
tes magis ipse suscipet antouiꝰ. Si quos uͦ ipẽ
nõ potiusset curare. hos ad pauilũ tanqͣ proli¬
temꝑe cũ quidã iabiẽ patiens in modũ canis
lamaret om̃em qui ausus fusse adse accedere
⁊ ꝑductꝰ ad eun fiuss insistrbat oratiomi. ⁊ de¬
uonẽ qui eum urgebat sugaret. Et cum mora
fieret ues celer sequeretur effectꝰ q̃si infantum
munducrbo hodie. sieũ nõ curaueris Et conti¬
nuo quasi delicioso demouiaco satis factũ est
adeo ⁊ statun curatꝰ est rabidus
mi habitatores que parte memarl adiacet
monẽ tocius bumilitatis ⁊ benignitatis uirũ
habentẽ etiã renclationũ grãm. Deuu quod̾
tempore. cũ dũo sacrificiũ offerret iidat an

Expanded text:
affluentia gratiarum multi ad eum ex omnibus affluentia gratiarum multi ad eum ex omnibus terrae partibus confluebant, ut curarentur ab eo, verens beatus Antonius ne molestia multitudinis fugaretur, in interiori eremo, quo accedi facile ab aliquo non posset, commanere eum fecit, ut venientes magis ipse susciperet Antonius. Si quos vero ipse non potuisset curare, hos ad Paulum tamquam prolitempore cum quidam rabiem patiens in modum canis laniaret omnem qui ad se ausus fuisset accedere, et perductus ad eum fuisset, insistebat orationi, ut daemonem qui eum urgebat, fugaret. Et cum mora fieret, nec celer sequeretur effectus, quasi infantum non manducabo hodie, si eum non curaveris, et continuo quasi delicioso domino satisfactum est a Deo; et statim curatus est rabidus.mi habitatores, quae Porthenio mari adjacet, mmonem, totius humilitatis et benignitatis virum, habentem etiam revelationum gratiam. Denique quodam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Haurire namq anqnͣdo eũ a quã iussit ex puteo
⁊ ui terra toca die fundere ⁊ contertas sportel¬
las tesoluere ac de nuo texere. ⁊ uestumentum
dassuxre au iterũ suere. ⁊ rursus resoluere.
Et in plurimis huĩmodi exertitiis ab eo me¬
moratur imbutꝰ. ut in nullo prorsus etiã eoꝵ
que contra rationẽ imꝑari uidebant᷑ disceret
contra dicere. Et ita ꝑ hec omĩa informatus¬
iubretu ad perfectiour̃ uenit Ex cuiꝰ erẽplo
seius qui me misit. et utiq uoluntas rp̃i non
erit contcaria uoluntati patris. s ne hui uene¬
rat obedientia docere nõ inueniatur obediens
si ꝓpriam fureret uoluntatẽ. quante ergo mag̾
uos nõ iudicabiuꝰ inobedientes si faciamiꝰ ꝑpͥas
uoluutates: Deniq sup̾dictꝰ paulus exemplo
uobis est. qui obedientie ⁊ simpliatatis merito
in trntũ spiritalũ grãꝵ culm̃ ascendit. ut młto
plures ⁊ porentiores uirnites ꝑipiñ dñs quã per

Expanded text:
Haurire namque aliquando eum aquam jussit ex puteo, Haurire namque aliquando eum aquam jussit ex puteo, et in terram tota die effundere; et contextas sportellas resolvere, ac denuo contexere, et vestimentum dissuere atque iterum resuere, et rursus resolvere, et in pluribus hujusmodi exercitiis ab eo memoratur imbutus, ut in nullo prorsus etiam eorum, quae contra rationem imperari jubebantur, disceret contradicere, et ita per haec omnia informatus, brevi ad perfectionem venit. Ex cujus exemplo sed ejus qui misit me . Et utique voluntas Christi non erat contraria voluntati Patris; sed qui venerat obedientiam docere, non inveniretur obediens, si propriam faceret voluntatem . Quanto ergo magis nos non judicabimur inobedientes, si faciamus proprias voluntates? Denique supradictus Paulus exemplo nobis est, qui obedientiae et simplicitatis merito in tantum spiritualium gratiarum culmen ascendit, ut multo plures et potentiores virtutes per ipsum Dominus, quam per
Abbreviated transcription (Latin):
motirut erga sumpliciores solebat sibere ati
ab ire eũ iubet. Ille q̾a om̃e d̾aĩq ab es dictũ
fiuss. tanqmͣ p̃ceptũ dei seruate iustituerat.
abscedens ad cellulã suã tenqmͣ mandato ac¬
cepto silentiũ gerere instituit. nec onũno ali¬
quid loqui. oruos cũ cõꝑisset antoniꝰ nurari
crpit unde illi hec obseruãtia placiusset qmͣ
ꝯ se scic bat nõ esse mandatã Cr̃q luslisser eũ loqͥ
⁊ cur silucrit indicare. dixit ei paulus. Tu prter
dixisti mͥ. ut uem ⁊ silerem. Et obstupefactꝰ anto¬
nius ita abeo sermone quẽ ille protulenre ne¬
glegent᷑ obsernatũ dixit. Om̃s inquit uos iste
condempnat. Cũ enĩ nos de celo uos nõ audi¬
anius loquentẽ. ab isto qualistũq sermo qͥ ex
ore nr̃o ceciderit obserusitur Multa tamẽ et
sanctꝰ autoniꝰ docere eũ uolens de obediencia
p̃ciꝑe ei solitꝰ erat. etiã que intio ⁊ rausa nõ pos¬
ceres. in qiub eiꝰ animꝰ erga obedientiã pbaret᷑

Expanded text:
re atque abire eum jubet. Et ille, quia omne quodcumque ab eo dictum fuisset tamquam praeceptum Dei servare instituerat, abscedens ad cellulam suam, tamquam mandato accepto, silentium gerere instituit, nec omnino aliquid loqui. Quod cum comperisset Antonius, mirari coepit, unde haec illi observantia placuisset, quam a se sciebat non esse mandatam. Cumque jussisset eum loqui, et cur sileret indicare, dixit ei Paulus, Tu Pater, dixisti, ut irem et silerem. Et obstupefactus Antonius, ita ab eo sermonem, quem ille negligenter protulerat, observatum: Omnes, inquit, nos iste condemnat: cum enim nos de caelo nobis non audiamus 204 loquentem, ab isto qualiscumque sermo, qui ex ore nostro ceciderit, observatur. Multa tamen et sanctus Antonius eum docere volens de obedientia, praecipere ei solitus erat etiam, quae ratio et caussa non posceret, in quibus ejus animus erga obedientiam probaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit feasti. ĩ asino deferens doliũ College
eium tui camelus mortuns est Et reũsus
enit ita gestũ ut p̾dixerat famulus dei
ed ⁊ multa alia ꝑ eim signa domuius
ostendit. Nam ⁊ flnuiũ uili tũ transire
uellet ⁊ exuere se erubesceret uirtute dei su¬
bito iu alterã ripam tranlat̾ dititur. Poeatꝰ
aut̃ antoniꝰ in ssima ãmiratione ite euis
iusticiõ atii amini eius iurtutef habuisse¬

Expanded text:
fecisti, inquit, in asino deferens dolium; collegae fecisti, inquit, in asino deferens dolium; collegae enim tui camelus mortuus est. Et regressus invenit ita gestum, ut praedixerat famulus Dei. Sed et multa alia per eum signa Dominus ostendit. Nam et fluvium Nilum cum transire vellet, et exuere se erubesceret, virtute Dei subito in alteram ripam translatus dicitur. Beatus autem Antonius, in summa admiratione vitae ejus justitiam at
Abbreviated transcription (Latin):
saniꝰ uobis reddetur filius ur̃. at lli extimus¬
runt quitẽ ualde. qd̾ ea que secrete xesta sħ
nõ itutrũt hominẽ dei. gauisi sunt tam̃
nina ut rodoiderũt direpta orante hoiẽ
dei.etiq̃ inuem sanitirs redditur.
lio quoq tempore cũ uenissent ad
rum quidã probare uolens animoᷤ
ipłoꝵ dicit doliũ sibi esse ueressarium
ubi aquã pro aduementib congteget
Et cuĩ polliciti fuissent ꝑ laturos se unus
ex ipĩs graur sibi durit dicens. Prricli¬
tut posse camelũ suũ si ei gnaue onus
imponeret. Et air ad alterũ Tñ si uis
aut potes defer Ego camelo meo parrãut
moriatur. Tunc alter mͥ inquit ut ipse
nosti camelus nõ est s asinus. Nuiquid
potest qd̾ cinelus po.⁊are nõ u̾slet asuiꝰ
portare. At ille. Faciro inquit ut uis tuiu¬
ex i0. Ego eiũ nõ uiterimã camelũ merim
Tunc ille. Ego in quit ĩponam asiuo pondus
Iᵈ̾ tu camelo tuo onerosũ dicis Et merita
cineris portare. Quem ubi uidic animõ bene

Expanded text:
ster. At illi extimuerunt quidem valde, quod ea quae secrete gesta sunt, non latuerunt hominem Dei. Gavisi sunt tamen, mora, ut reddiderunt direpta, orante homine Dei, etiam juveni sanitas redditur. Alio quoque tempore, cum venissent ad eum quidam, probare volens animos ipsorum, dicit dolium sibi esse necessarium, ubi aquam pro advenientibus congregaret. Et cum polliciti fuissent perlaturos se, unus ex ipsis grave sibi duxit, dicens, periclitari posse camelum suum, si ei tam grave onus imponeret. Et ait ad alterum: Tu si vis aut potes, defer, ego camelo meo parco ne moriatur. Tunc alter: Mihi, inquit, 202 ut ipse nosti camelus non est, sed asinus. Numquid potest quod camelus portare non valet, asinus portare? At ille: Facito, inquit, ut voles; tu videris: ego enim non interimam camelum meum. Tunc ille: Ego, inquit, imponam asino meo pondus, quod tu camelo tuo onerosum dicis, et merita inus se aliquid oneris portare. Quem ut vidit Ammon, Bene
Abbreviated transcription (Latin):
lons pro feruore solis acerrini habontur
timqmͣ terre quosdã uerinitulos omnia¬
podib couculcalut. ⁊ ita extinguebut. ut
Qui ui illis lons morabantur frẽs pane solo
⁊ l le contenti erant ita ut in illa omini
multitudine ix inucnari aliquẽ qui oleo
saltun uteretur Plures aut in eis nec iaceu¬
tes souuiũ s sedentes et ut ita dicam in me¬

Expanded text:
locis prae fervore solis acerrimi habentur, locis prae fervore solis acerrimi habentur, tamquam terrae quosdam vermiculos pedibus conculcabat, et ita extinguebat, ut qui in illis locis morabantur fratres, pane solo et sale contenti erant, ita ut in illa omni multitudine, vix invenires aliquem, qui oleo saltem uteretur. Plures autem in eis nec jacentes somnum, sed sedentes, et ut ita dicam in me
Abbreviated transcription (Latin):
uitin cubiitulũ lapentis tti. qnĩs qua eum
uederent fitrebantur. Huic erant duo frẽs
eusebius ⁊ enthenui. Nam dioscorus qͥmaior
natu in eis fuerat. ad episcopatꝰ osficiũ iupt est
huugo fr̃s erant ei. non solũ curus sed enam
uita atq inscitutione ⁊ tota auimi uirtute
gerinii. Qui om̃s simul eos qui in illis
lons habitabant frẽs. tunqm si nutrir fo¬
uent filios suos ita unũ quẽq instruente̾
cuns olalinitur ⁊ dotentes ad sumniã perfec¬
tiouẽ nitelinitur educere Uidiniꝰ ergo
supͣ dictũ hoĩem dei ãmoniũ halentẽ mo¬
uasteriũ inter eos muro cirtũdatũ. Qd in
illis loas ex laterib erudis fieri firile solet
amplũ etͥ om̃ib netessariis instriictum
inquo etiã paiteũ ipse bodenit Udinus
noĩe didimũ in quo multa erat dm̃ grã.
quã in eo etuã uultus ipẽ iudicabat Hic
scorpiones ⁊ cerastes idest bestuts quits
cormutas uonnit. ⁊ angues qui in illis

Expanded text:
intra cubiculum sapientiae Dei, omnes qui eum intra cubiculum sapientiae Dei, omnes qui eum viderant, fatebantur. Huic erant duo fratres, Eusebius et Euthymius: nam Dioscorus, qui major natu in eis fuerat, ad Episcopatus officium raptus est. Hi ergo fratres erant ei non solum carne, sed etiam vita atque institutione et tota animi virtute germani: qui omnes simul eos, qui in illis locis habitabant fratres, tamquam si nutrix foveat filios suos, ita unumquemque instruentes consolabantur, et docentes ad summam perfectionem nitebantur educere. Vidimus ergo supradictum hominem Dei Ammonium habentem monasterium inter eos muro circumdatum, quod in illis locis ex lateribus coctis fieri facile solet amplum, et omnibus necessariis instructum, in quo etiam puteum ipse foderat. nomine Didymum, in quo multa erat Domini gratia, quam in eo etiam vultus ipse indicabat. Hic scorpiones et cerastas, id est bestias quas cornutas vocant, et angues, qui in illis
Abbreviated transcription (Latin):
gnitũ uideri Aliam uero obcausam nullus
audet prorim sui obturbare silentium. iusi
quis fortepossit in uerbo instruere. et uelut
athletas  in agone positos sermonis con¬
solatõne ꝑurgere. Multi ipsoꝵ atribꝰ ⁊ q̃tuor
milib passuũ adeccłiam soeunt ⁊ cũ iter logo
Asemet ipsis spatio habitatois eoꝵ cellule diri¬
iiuut s mritas meis tanta ele ⁊ tuno iiter
semet ipõs ⁊ erga om̃s fr̃s constringunt᷑ af
fertu lit in ãmitutione ⁊exemplo suit om̃ibꝰ
Unde ⁊ siquis forte uoluerit habitare cũ eis
longe eõi elum in hoc douo potentiorẽ ceteris
est unmres. Et rursus si patientia. si mãsuetu¬
dinem siberigniutate in singłis eũ uirtu¬
tib ita p̾cellere uidiawes ut quid oui preferri
debest ignorares. Donĩ uero sapirutie ⁊ scien¬
tie tantum ei coutulerat dominꝰ. ut uillum
Fere ex omĩb patrib ita pene trasse Aulas totiꝰ
scientis crederes Si nec ita aliquẽ receptũ esse

Expanded text:
gratum videri. Aliam vero ob caussam nullus gratum videri. Aliam vero ob caussam nullus audet proximi sui obturbare silentium, nisi forte quis possit in verbo instruere, et velut athletas in agone positos sermonis consolatione perungere. Multi ipsorum a tribus et quatuor millibus ad Ecclesiam coeunt: ita longo a semetipsis spatio habitationis eorum cellulae dirimuntur: sed caritas in eis tanta est, et tanto inter semetipsos et erga omnes fratres confectu, ut in admiratione et exemplo sint omnibus. Unde et si quis forte voluerit habitare cum eis, longe eum in hoc dono potentiorem ceteris aestimares. Et rursus si patientiam, si mansuetudinem, si benignitatem, in singulis eum virtutibus ita praecellere judicares, ut quid cui praeferre debeas, ignorares. Donum vero sapientiae et scientiae tantum ei contulerat Dominus, ut nullum fere ex omnibus patribus ita penetrasse aulas totius scientiae crederes: sed nec ita aliquem receptum esse
Abbreviated transcription (Latin):
lectus atq scientie diuine nusquã tanta iudimꝰ
excerticiꝰ᷑ ut singłos peue eoꝵ oratores credas ĩ di¬
cus indeserto interior. decem ferx ab hoc milibus
distaus quã locũ pre multitudine disꝑsarum
ni heimo cellulatũ cellia nominart̃. Ad hunc
locum quubi prius fueruit imbuti. et secretio¬
rem iam depositis rudim̃tis ducere uolũt ntã
secedunt. Heremꝰ eni est uasta que cellule tãto
inter se spatio diuidunt᷑. ut neq in conspectu sibi
inuicem. neq in uocis auditu suit posite Singu
ꝑ cellulas cõmanent Silentiũ ingens ⁊ quies
magna ese inter eos Pre tantũ sabbati ⁊ dũua
munũ ad eccłiam coeunt ⁊ ibi semet ipłos
iiuicem. tanqmͣ ecelo redditos uident. Siquis
forte inconuentu illo defuerit intellegt̃ statĩ
cũ corꝑis aliqua i eq ualitate detentũ. ⁊it ad
uisitandũ es̃ nõ om̃s quidem simul diuersis
tumẽ tẽporib om̃s abeunt. portantes secuin¬
inisquisq siquid apud se est. qd̾ egro possit

Expanded text:
lectus, atque scientiae divinae nusquam tanta 187 vidimus exercitia, ut singulos paene eorum oratores credas in dicus in deserto interiori, decem fere ab hoc millibus distans, quem locum pro multitudine dispersarum in eremo cellularum, Cellia nominaverunt. Ad hunc locum hi, qui ibi prius fuerunt imbuti, et secretiorem jam depositis indumentis ducere volunt vitam, secedunt: eremus enim est vasta, et cellulae tanto inter se spatio diremptae, ut neque in conspectu sibi invicem, neque in vocis auditu sint positae. Singuli per cellulas commanent, silentium ingens et quies magna inter eos est: die tantum Sabbati et Dominica in unum ad Ecclesiam coeunt, et ibi semetipsos invicem tamquam coelo redditos vident. Si quis forte in conventu illo defuerit, intelligunt statim eum corporis aliqua inaequalitate detentum, et ad visitandum eum non 188 omnes quidem simul, diversis tamen temporibus omnes abeunt, portantes unusquisque secum, si quid apud se est, quod aegro possit
Abbreviated transcription (Latin):
agere penitenciã ⁊ semer ipm̃ cũ eis aũ dum̃¬
posteruens die ac uocte. tanquã ipse in eorũ
pecrans esset obuorius flebat. Etiam tam diu
ꝑnausit cũ eis in penitencia et larrinus donͤ
iterũ uideret eundem angłm scatẽ ⁊ scribentẽ¬

Expanded text:
agere poenitentiam, et semetipsum cum eis ante Domosternens, die ac nocte tamquam ipse in eorum peccatis esset obnoxius, flebat, et tam diu permansit cum eis in poenitentia et lacrymis, donec iterum videret eumdem Angelum stantem,
Abbreviated transcription (Latin):
opus carnale. Cogitatione uͦ m̃tis ⁊ animi
uitencione operaretur que dei sunt. Cibiu
quoq in uesꝑam sumere eum p̃cepit. sed ob
⁊ p̃cipue in potu cõfirmans ñ minꝰ per aque
ab undantia fantasias aumr fier quã per
iuni calorem corꝑis intrescere Et ulni e

Expanded text:
opus carnale, cognitione vero mentis et animi opus carnale, cognitione vero mentis et animi intentione operaretur quae Dei sunt. Cibum quoque in vesperam ei sumere praecepit; sed obset, et praecipue in potu: confirmans, non minus per aquae abundantiam phantasias fieri animi, quam per vinum calorem corporis crescere
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ conuersionis sire huiꝰmodi habuit Cũ
urorem suã otulis suis cũ ad ultero cuban¬
tem uidisset. nulli quicquã diceus egrescꝰ
est domũ ⁊ mestiria anum actꝰ in hereiũ
semet ipsłi dedit. Bbi cum auxiꝰ obertares
ad monasteriũ ꝑuenit antonii. ibiq ex lo¬
ei ãmno nitione ⁊ oportunitate cnfilium
capit Cũq andisset antonũ ut iter ab
eo salntis inquireret. ille uituens hoĩem
simplicis nature esse respondit ei. ita demũ
cũ posse saluari si his que ase dicxrentur
obediret Tunc ille oria q̃cũq sibi p̾ciper
facturũ se esse respondit. De ergo ꝑmissio¬
nem eius prolaret antoniꝰ. ante fores cellu¬
le stanti dixit Hic iput expecta me urans
dones egreduar Et ingressus antoniꝰ num¬
respicicns uidebut eũ iudesinent orantem
Tauilqũi prorsus moueri. s stare in esti diei
⁊ rore norłis ⁊ ita esse mandati memorem
ut ux patũ quidẽ loco moueretur. Egressus
diuurem consolaretur. et digitis quidẽ corꝑis

Expanded text:
tium conversionis suae hujusmodi habuit. Cum uxorem suam oculis suis, cum adultero cubantem vidisset, nulli quidquam dicens, egressus est domum, et moestitia animi tactus, in eremum semetipsum dedit, ubi cum anxius oberraret, ad monasterium pervenit Antonii, ibique ex loci admonitione et opportunitate consilium capit. Cumque adisset Antonium, ut iter ab eo salutis inquireret, ille intuens hominem simplicis naturae esse, respondit ei, ita demum eum posse salvari, si his quae a se dicerentur, obediret. Tunc ille omnia quaecumque sibi praeciperet facturum se esse respondit. Ut ergo promissionem ejus probaret Antonius, ante fores cellulae stanti: Hic, inquit, exspecta me orans, donec egrediar. Et egrediens Antonius, manrespiciens videbat eum indesinenter orantem, et nusquam prorsus moveri, sed stare in aestu diei et rore noctis, et ita esse mandati memorem, ut ne parum quidem loco moveretur. Egressus  solitudinem solaretur: et digitis quidem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exisset e corpore. iudit ferti ad celum
sanct anronius. sicut refert scriptura
illa que uitã destribit antoni Hic igit᷑
aumon locplenb ⁊ generosis parẽtib
uatꝰ est Aquib iuiui᷑ ad ruitias cogebat᷑
Et cũ uimi parentũ non posset effugere.
acrepta iurgine cũ utra impriales tha¬
lamos cõ uenissent. ⁊ dats essent eis cubi¬
culi serreta silentia. allo quitur puellam
de pudacitia et de consernanda iutguntate
aepit cohortari dicens. quia corrupto siue
dubio iuenis corruptronẽ. In corruptio
uero in corruptionẽ spenit. Multũ ergͥo ure¬
lius est suterq urm in uirgiutate
ꝑduret. quq̃ ut alter coirũpatur ex altero
Adquieseit ei uirgo ⁊ silentis regit᷑ ĩ cor¬
ruptõnis thestrus Cũq plurino tẽpore
sollus dei contenti testimonio spñ mag̾
essent quã carm sangumuq comuncti
post obitũ ambor parentũ ille quidem ad
uirguuũ. et ille multitudines congregat

Expanded text:
cum exisset de corpore vidit ferri ad coelum sanctus Antonius, sicut refert scriptura illa, quae Vitam describit beati Antonii. Hic igitur Ammon locupletibus et generosis parentibus natus est, a quibus invitus 201 ad nuptias cogebatur. Et cum vim parentum non posset effugere, accepta virgine, cum intra nuptiales thalamos convenissent, et data eis essent cubiculi secreta silentia, alloquitur puellam de pudicitia, et de conservanda virginitate coepit cohortari, dicens: Quia corruptio sine dubio invenit corruptionem, incorruptio vero incorruptionem sperat. Multo ergo melius est, si uterque nostrum in virginitate perduret, quam ut alter corrumpatur ex altero. Acquiescit ei virgo, silentio tegitur incorruptionis thesaurus. Cumque plurimo tempore solius Dei contenti testimonio, spiritu magis essent, quam carne sanguineque conjuncti, post obitum amborum parentum, ille quidem, ad uirginum, ille uero multitudines congregat
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam dicit. Nua nõ existis filui isrł iobuã
cũ pane ⁊ aqua Tunt deinde susceptos nos addu¬
cunt. p̾mo cũ psalmis ad eccłiam. pedes lauant
ac singłi quiq lunteis quib int bant᷑ abstergt̃
quasi uic laborem lauantes Quid p̾ nũc de hu¬
inauitate eox quid de officiis quid de caritate
loquar. Cũ om̃s gestirent uos id suã imusquisq
nitroducere ⁊ellulã et nõ ea solũ que hospitali¬
tun debentur explere. s insuꝑ de humanitate
qua ip̃i pollebat docere. aut de mansue tudine.
aut de aliis hiuꝰ modi bomis que apio illos ue¬
lut ad hoc ipslĩ de stło sequestintos diu̾sa quidẽ
grã una cñ eccdẽq dectria discitur. Numqu
uidimis florere claritatẽ. nusqmͣ sic udamꝰ opꝰ

Expanded text:
quosdam, dicit: Quia non existis filiis Israel in obviam, cum pane et aqua . Tunc deinde susceptos nos adducunt primo cum Psalmis ad Ecclesiam, lavant pedes, ac singuli quique linteis quibus utebantur, abstergunt, quasi viae laborem levantesmanitate eorum, quid de officiis, quid de caritate loquar, cum omnes gestirent nos ad suam quisque introducere cellulam, et non ea solum, quae hospitalitati debentur explere, sed insuper aut de humilitate, qua ipsi pollebant, docere, aut de mansuetudine atque aliis hujusmodi bonis, quae apud illos, velut ad hoc ipsum de saeculo sequestratos, diversa quidem gratia, una tamen eademque doctrina discuntur. Nusquam sic vidimus flor
Abbreviated transcription (Latin):
Ili .xl. feic milib abẽ ab alerandria ex
nomine uici adiacentis. in quo intrũ colli¬
gitur. intrie uocabulũ trahens ꝓspicien¬
te hoc credo iam tũc diuina proudentia qd̾
in illis loais pecra hominũ tanqmͣ uitro sor¬
Deĩ abluende essent᷑ ab olende In hoc igit᷑ loco
quĩquaquĩta fere aut nõ mnulto inuiꝰ ceruut᷑
utiua libi ⁊ sub uro posita tabernacła in q̃b
aliqui plures simul ⁊ liqui panici. nõ nulli etiã
seꝑabiles manent. Huic engo cũ appropinqͣ remus
loco ubi cũ ꝑegrinos fres aduenire seusert¬

Expanded text:
inta fere millibus abest ab Alexandria, ex nomine vici adjacentis, in quo nitrum colligitur, Nitriae vocabulum trahens, prospiciente hoc, credo, tunc jam divina providentia, quod in illis locis peccata hominum, tamquam sordes abluenda essent et abolenda. In hoc igitur loco quinquaginta fere, aut non multo minus cernuntur vicina sibi, et sub uno posita patre tabernacula, in quibus aliqui plures simul, aliqui pauci, nonnulli etiam i et inseparabiles manent. Huic ergo cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senser
Abbreviated transcription (Latin):
cum plum ⁊ diuersa monasteria quasi. x ͣmiliũ
bi bantur mon achor qui omĩs ex laboribꝰ prop̾¬
is quos preciput messis tẽpore merçede mamu
ꝯquirebãt partem pluriniã ad supͣdictũ patrẽ
ꝯferentes. musus pauꝑum destinabant. Hoc aut̃
moris erat. nõ solũ ipłis s ⁊ om̃ib pene egrptiis
monachis. ue messis tẽpore se locent admetendũ
oꝑani suam. atq ex eadem mercede occtogenos uñ¬
quisq modios frim̃ti plus mui ue conquirere:
et hor ꝑtem pluriniã piuꝑum usib offert̃ unde
nõ solum regionis ip̃ius indigentes aliuit᷑. s et¬

Expanded text:
cura plura et diversa monasteria, quasi decem millium habebantur monachorum, qui omnes ex laboribus propriis, quos praecipue messis tempore, mercede manuum conquirebant, partem plurimam ad supradictum patrem conferentes, in usus pauperum destinabant. Hoc autem moris erat non solum ipsis, sed et omnibus poene Aegyptiis monachis, ut messia tempore elocent ad metendum operam suam, atque ex ea mercede octogenos unusquisque modios frumenti plus minus conquireret, et horum partem plurimam pauperum usibus offerant; unde no
Abbreviated transcription (Latin):
uti iã inscĩs est augłis. ⁊ captũ a petruto. et
tutum amiseria. ꝓbantib tandem trpluis
libortans felici experientia. que sit bona no¬
liuitas del ac bene plarens ⁊ perfecta. Rd̾ quia
nec dumi est: sola iuterim plena integnt ma¬
net in houinubꝰ libertus arbitrui. Num liber¬
tas ꝯsilii ex parte tam̃ ⁊ hoc in ptucis spũalib̾
qui carnem suam crucifixerunt cũ uirus ⁊
con cupiscenois . quatinꝰ iã uon regnet pecra¬
tum in eoꝵ in eoꝵ mortali corpore. Porio
ut nõ reguot. libertas facit osili Ut tam̃
non desit exintegro captiuitas est liberi
arbitrii. Cui

Expanded text:
uti jam in sanctis est Angelis et cautum a peccato, et uti jam in sanctis est Angelis et cautum a peccato, et tutum a miseria, probantibus tandem triplicis libertatis felici experientia, quae sit bona voluntas Dei, ac beneplacens, et perfecta. Quod quia necdum est, sola interim plena integraque manet in hominibus libertas arbitrii. Nam libertas consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritualibus, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, quatenus jam non regnet peccatum in eorum mortali corpore. Porro ut non regnet, libertas facit consilii; ut tamen non desit ex integro, captivitas est liberi arbitrii. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
totum solum q qd̾ expediret uł liceret enam
liberer: Nonne liberi quoq cõplaciti esse¬
merito dicimur. quippe qui ab om̃i per uide qd̾
Displicere potest. hoc elb ab om̃i nos iiseria
liberos sentitenurs e Nunc aut̃ cũ multa por
iudiciũ uel ad mittendã. uł obmiitonda esse de¬
ceruuuꝰ q̃ tamen ꝑ cõsilium nequaꝙͣ pro uidics
libenter amplectimur. sed insuꝑ quasi duna
ac molesta iux equami ut᷑ ferre ꝑduramus
liquec quia liberum nec consilum balemꝰ
liec complatitũ Alia questio ẽ si uel ante pec¬
cutum in pͥmo. homine habuiꝰ: quod suo
loco dist utietur. Certissime aut̃ habituri
sumus cum deo miserante obtine bim̃ quod
oraimus. fiat uoluntas tua sicuit in celo et in
terra. Hoc nempe ꝯplebitur qnͣdo id qd̾ iuit
ciicte passim natõnabł ut tam dictum est
creature commue uidecur liberũ scilicet ane¬
cessitate arbit̾um. erit enã iu electis hommb

Expanded text:
totum, solumque quod expediret vel liceret, etiam totum, solumque quod expediret vel liceret, etiam liberet? Nonne liberi quoque esse complaciti merito diceremur, quippe qui ab omni proinde, quod displicere potest, hoc est ab omni nos miseria, liberos sentiremus? Nunc autem cum multa per judicium vel admittenda, vel omittenda esse decernamus, quae tamen per consilium nequaquam pro judicii libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacitum. 12. Alia questio est, si vel ante peccatum in primo homine habuimus: quod loco suo discutietur. Certissime autem habituri sumus, cum Deo miserante obtinebimus quod oramus: Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Hoc nempe complebitur, quando in quod nunc cunctae passim rationali ut jam dictum est creaturae commune videtur, liberum scilicet a necessitate arbitrium, erit etiam in electis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
bertatem petrato esse captiuã uel uuserã. non
tamũ auussam. Ee hac engo tantũ tant liberta¬
te qua libersi est uolutati se ipsam iudicate
uel bonam si bono. uel malam si malo cõsen¬
serit. quippe que i ueutrã uisi certe uolendo
ꝯsentire se sentit. liberũ arbitriũ credimus
nominari. Nam ex illa que dicitur apecrato
ꝯgruentius forsitan liberum consilumi ⁊ itẽ
ex illa que dicta est amisetua. liberũ potius
cu est discernere quid liceat. uel nõ liteat. sic
profecto consilũ prolute qũid expediat uł
non expediat. sic cõpleati itoq experiri.
ut quẽ admodũ libete ꝑ iudiciũ licita illicita¬
ꝙ decerniiꝰ. ita ꝑer consiliũ ⁊ licita tam quã
cõ moda nobis e ligere. ⁊ illuita tãꝙͣ noxia
respuete liberũ haberemꝰ. Iam xium ñ solum
liberi arbitrii. s ⁊̃ liberi proculdubio iudiru ac
per hoc ⁊ a peccõ liberi essemus. Sed qrid si

Expanded text:
bertatem peccato esse captivam, vel miseram, non bertatem peccato esse captivam, vel miseram, non tamen amissam. 11. Ex hac ergo tantum libertate, qua liberum est voluntati se ipsam judicare: vel bonam, si bono; vel malam, si malo consenserit quippe quae in neutro, nisi certe volendo, consentire se sentit, liberum arbitrium credimus nominari. Nam ex illa quae dicitur a peccato, congruentius forsitan liberum consilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, liberum potius icii est discernere quid liceat, vel quid non liceat: sic profecto consilii probare quid expediat, vel non expediat: sic complaciti quoque experiri ut quemadmodum libere per judicium licita illicitaque decernimus; ita per consilium et licita, tanquam commoda, nobis eligere; et illicita, tanquam noxia, respuere 608 liberum haberemus. Jam enim non solum liberi arbitrii, sed et liberi procul dubio consilii, ac per hoc et a peccato liberi essemus. Sed quid si
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ solent homiues ꝯqueri ⁊ dicere uolo here
bonã uoluntatẽ ⁊ nõ possumm. nequo ꝙͣ huit pres¬
cribit libertan ut quasi iũ aut uecressita tem
in hac parte uoluntas patiatur. s plane illa
libertate que dicitur apertõ se catere testatur
habere uoluntatem. nõ enim uult hab̾e bonã¬
nisi ꝑ uoluntatem. Qrd̾ si uolũ tatem ⁊ lib̾ tatent
s lifertatẽ auccessitate nõ apeccato. Nempe ut
nõ ualest cũ uelit habere bonã. sentit quidem
sibi de esse bbertatẽ. s profecto lib̾tatẽ apecrato
quo utiq doler p̃mi nõ ꝑimi uoluntatẽ. Qmͣ¬
quã iani protuldubio ut cũq bouam habet.
ubi habere uult Bonũ quippe est qd uult
Nec posset bonũ uelle uisimsla uoluntare.¬
Cum bonũ uolunius bona est uolũtas. Cũ
nualũ uolumꝰ. mala est uoluntas. Utrobiq
uoluntas ⁊ ubiq libertas: cedit siquidẽ uolũ¬
tan uecessitas. Cum aut̃ non ualemꝰ qd̾ no¬
lumus sentimꝰ quidem ipsam quodã modo li¬

Expanded text:
autem solent homines conqueri, et dicere: Volo habere bonam voluntatem, et non possum, nequaquam huic praescribit libertati, ut quasi vim, aut necessitatem in hac parte voluntas patiatur, sed plane illa libertate, de qua dicitur, a peccato, se carere testatur. habet nisi per voluntatem. Quod si voluntatem, et libertatem; sed libertatem a necessitate, non a peccato. Nempe ut non valeat, cum velit, habere bonam, sentit quidem sibi deesse libertatem, sed profecto libertatem a peccato, quo utique dolet premi, non peremi, voluntatem. Quanquam jam procul dubio utcunque bonam habet, ubi habere vult. Bonum quippe est quod vult; nec posset bonum velle, nisi bona voluntateCum bonum volumus, bona est voluntas: cum malum volumus, mala est voluntas. Utrobique voluntas, et ubique libertas: cedit siquidem voluntati necessitas. Cum autem non valemus quod volumus; sentimus quidem ipsam quodammodo li
Abbreviated transcription (Latin):
ialo nichilomũ tam lib̾um ꝙͣ spontaneũ consti¬
tuit. sua utiq uoluntate dicłum ñ aliunde coar¬
uoluutare non aliqua extrinsera uecessitate.
sic ꝓfecto diabolus eque libere in malum ⁊
corruit ⁊ ꝑsistit. suo utiq uoluntario iutu.
non alieno impulsu. Manet ergo uolũtas
libertans. ubi etiã fic ciptiuitas m̃tis. tample¬
ua quidẽ in malis. ꝙͫ ⁊ in bonis. s in lonis or

Expanded text:
malo nihilominus tam liberum, quam spontaneum constimalo nihilominus tam liberum, quam spontaneum constituit, sua utique voluntate ductum, non aliunde coacvoluntate, non aliqua extrinseca necessitate: sic profecto diabolus aeque libere in malum et corruit, et persistit, suo utique voluntario nutu, non alieno impulsu. Manet ergo libertas voluntatis, ubi etiam fit captivitas mentis, tam plena quidem in malis, quam in b
Abbreviated transcription (Latin):
Pormo ⁊ a miseria que est pena peccati habuit
mo quippe tollelut am̃ui eius ab eo. s ipse po¬
factus sub lege. ut eos qui sub lege enaut te¬
dimeret.Fuit itaq ⁊ ipse sub lege nuserie. sed
suit quia uoluit. ut liber inter miseros ⁊ pecca¬
tores: utrumq igum fr̃nis aceruicib excu¬
teret. Habuit ittq totas tres liber tates. Pri
homo in prtadiso habuerit. uel quonodo et
quateiꝰ ests habu̾it. postea uidebunus. hoc aut̃¬
idubitlut᷑ scicudũ utͣuiq plenam at ꝑfectam
perfechis uiesse ammab carne solutis: cͥum deo
De est quigrui de gła. s inchil prorsus in est de
miseria ¶ Terum libertas Auecessitate. eque
⁊ in diffcrenter deo umu̾se q tam male qmͣ bone
intionali ꝯuenit creature. Nec perrõ uec miseris
Amutirur ł minuit᷑. uec maror iiusto est qͣ in
rum hominẽ fatit quo uolũtarius effiat᷑ nẽ u¬
uitus ꝑtrahitur. sic sponte deuolutꝰ in malũ in

Expanded text:
Porro et a miseria, quae est poena peccati, habuitPorro et a miseria, quae est poena peccati, habuit Nemo quippe tollebat animam ejus ab eo, sed ipse pofactus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Fuit itaque et ipse sub lege miseriae: sed fuit quia voluit, ut liber inter miseros et peccatores utrumque jugum fraternis a cervicibus excuteret. Habuit itaque totas tres libertates, primahomo in paradiso habuerit, vel quomodo et quatenus eas habuerit, postea videbimus. 607 CAPUTindubitanter sciendum, utramque plenam atque perfectam perfectis inesse animabus carne solutis, cum Deo deest quidem de gloria; sed nihil prorsus inest de miseria. Verum libertas a necessitate aeque et indifferenter Deo, universaeque tam malae, quam bonae rationali convenit creaturae. Nec peccato, nec miseria amittitur, vel minuitur; nec major in justo est, quam in rum hominem facit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic sponte devolutus in malum, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯterit sub pedibꝰ urĩs. in ultuna tandẽ nos
ipõs nobis plemĩ subussutꝰ per uctoriam
cbrruptionis ⁊̃ mortis. qnͣdo scił uo nssima de¬
struetur mors. ⁊ pransibunꝰ in liber tatẽ glorie
filioꝵ dei. Qua libertare xpc̃ nos liberabit. cũ
uos unq tradet reginim deo ⁊ patri De hac. ni
titem de illa quũ diximꝰ apecrõ. puto id̾ uideis
aiclut.Si uos siluis lib̾au̾it. uere liberi eritis.
Liberũ arbitriũ liberatore indigete significabat
s plone qui illud liberaret. non a necessitate.
quam uoluntatis cũ elłet penitus nõ nouerat.
si apeccõ in quod tam libere ꝙͣ uoluntarie por¬
rurrat. suuulq apena pectati. qmͣ in crptum
uirur rerat uiuitũq ferebat. quo utrom ma¬
lo libetari om̃mno non potetat. nisi ꝑ illũ qͥ sał
hoim fibis est. inter mortuos lider. lib̾ udelic
a petrato uter peccatores S lus uauiq uiter fili
adam libertatẽ sibi uendicat apetrato. qui pec¬
catum non ferit. nec inuentꝰ est dolus in ore eiuis

Expanded text:
terit sub pedibus nostris: in ultima tandem nos ipsos nobis plenius submissurus per victoriam corruptionis et mortis, quando scilicet novissima destruetur mors, et nos transibimus in libertatem gloriae filiorum Dei: qua libertate Christus nos liberabit, cum nos utique tradet regnum Deo et Patri. De hac enim, et item de illa quam diximus a peccato, puto quod Judaeis aiebat: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Liberum arbitrium liberatore indigere significabat: sed plane qui illud liberaret non a necessitate, quam, voluntas cum esset, penitus non noverat; sed a peccato, in quod tam libere, quam voluntarie corruerat; simulque a poena peccati, quam incautum incurrerat, invitumque ferebat: quo utroque malo liberari omnino non poterat, nisi per illum, qui solus hominum factus est inter mortuos liber , liber videlicet a peccato inter peccatores. 8. Solus namque inter filios Adam libertatem sibi vindicat a peccato, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. Non eñ est cõsensus iusi uolũtaris
ubi ergo consensus: ibi uoluntas. Porro ubi
uoluntas: ibi libertus. Et hoc est qd̾ diti puto
⁊̃ cõpecentiꝰ ad id qd̾ uolumꝰ ueniam᷑. paulo
altius estimo repetendũ. In tebꝰ materialibꝰ
appetitus nec ile qd̾ consensus. Q uod ex
singłoꝵ diffitõnib clarius elutebit
Ert rnim niquolibet porpore inta uit̾mis
at netumalis motus. iugens tantũ iutera¬

Expanded text:
sensus. Non enim est consensus, nisi voluntarius. sensus. Non enim est consensus, nisi voluntarius. Ubi ergo consensus, ibi voluntas. Porro ubi voluntas, ibi libertas. Et hoc est quod dici puto et competentius ad id quod volumus veniamus, paulo altius aestimo repetendum. In rebus naturalibusappetitus; nec ille, quod consensus. Quod ex singulorum definitionibus clarius elucebit. Est enim in quolibet corpore vita, internus ac naturalis motus,
Abbreviated transcription (Latin):
opautis salutem coopari dicitur liberuru su¬
bitriũ: dum ꝯsentit. hoc est dũ saluat᷑ Con¬
sentire enim saluari est. Pro nde pecroris spc̃
salutẽ hui cemodi uunime capit. eo quod
illi uoluntariꝰ consensus desit. quo saluanti
iudelicet deo placide optẽperet siue iubenti
aquiescendo. siue pollicenti credendo sie red¬
deuti grãs agendo.. qd̃ aliud sit uoluu¬
potitus. Posterior quippe rob cõu¬
ius est cũ irrationa bilib
nec ualet
consentire spũ. carnis irtetitus illeteb̾s
Et fortasse ipse est qui alio uonuine ab a¬
pło saprentia carns appellatur. ubi ait. Ss¬
pientia carnis unuuca est deo. Legi enĩ dei
non est subrecta. nec enĩ potest. hunc eno
sui. Siquidẽ nõ cogitur nou extorq̃ tur. Est
quippe uoluutatis nõ uecessitatis. nec negri
se. nec p̃bot ciuꝙͣ nisi ex uoluntate Alioqui
si cõpelli ualet iuitus . ⁊uolentꝰ est non uo¬
luntari ubi aut̃ uoluntas nõ est uec con¬

Expanded text:
operanti salutem cooperari dicitur liberum aroperanti salutem cooperari dicitur liberum arbitrium, dum consentit, hoc est dum salvatur. Consentire enim salvari est. Proinde pecoris spiritus salutem hujuscemodi minime capit, eo quod illi voluntarius consensus desit, quo salvanti videlicet Deo placide obtemperet, sive jubenti acquiescendo, sive pollicenti credendo, sive reddenti gratias agendo. Enim vero aliud est volunpetitus. Posterior quippe nobis communis est cum irrationalibus: nec valet consentire spiritui, carnis irretitus illecebris. Et fortassis ipse est, qui alio nomine ab Apostolo sapientia carnis appellatur, ubi ait: Sapientia carnis inimica est Deo: legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest . Hunc ergsui. Siquidem non cogitur, non extorquetur. Est quippe voluntatis, non necessitatis; nec negat se, nec praebet cuiquam, nisi ex voluntate. Alioquin si compelli valet invitus, violentus est, non voluntarius. Ubi autem voluntas non est, nec con
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est miustret per suũ spm̃ aditoriũ
quo ualeam uuplere quod consulis. Ecce eiũ
iam ex eius nuinere uelle adiacet ul ꝑficere
non inuenio Si uet aliqñdo me inu̾enturũ¬
esse confido. nisi qui dedit uelle dec ⁊ ꝑficere
pro bona uoluntate. Ubi engo ait sũt meri¬
ta urã: aut ubi est spes mũ: Audi inꝙͣ Non
ex oꝑibus iusticie q̃ fecimꝰ nos: s scdm suam
mised̾iam saluos nos fecit. Quid eni᷑ Tu for¬
te putaueras tua te creasse merita. cria posse
saluari iusticia: qui irec saltem diuũ iħm
dicere potes nisi in spũ scõ: Ita ue oblitꝰ es.
saluatur. Tolle liberũ arbitriũ. nõ erit quod
saluetur. Tolle grãm: non erit unde saluctͣ.
Opus hoc sine duob effici nõ potest. iuro aiiͦ
fit Altero cui uel in quo sit. Deus aurdor sa
lutis est. lib̾um arbitriũ capax: Nec dare illã
nisi deus. nec capete ualet uisi lib̾um sir bitri¬
um. Quod erꝑo a solo deo. ⁊ soli datur libero

Expanded text:
necesse est ministret et per suum Spiritum adjutorium, necesse est ministret et per suum Spiritum adjutorium, quo valeam implere quod consulis. Ecce enim jam ex ejus munere velle adjacet mihi, penon invenio ; sed nec aliquando me inventuruconfido, nisi qui dedit velle, det et perficere pro bona voluntate . Ubi ergo, ais, sunt merita nostra; aut ubi est spes nostra? Audi, inquam: Non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . Quid enim? Tu forte putaveras tua te creasse merita, tua posse salvari justitia, qui nec saltem Dominum Jesum dicere potes nisi in Spiritu sancto ? Itane oblitus es Salvatur. Tolle liberum arbitrium, et non erit quod salvetur: tolle gratiam, non erit unde salvetur. Opus hoc sine duobus effici non potest: uno a quo fit; altero cui, vel in quo fit. Deus auctor est 604 salutis, liberum arbitrium tantum capax: nec dare illam, nisi Deus; nec capere valet, nisi liberum arbitrium. Quod ergo a solo Deo, et soli datur libero
Abbreviated transcription (Latin):
oquente me coram aliqnͣdo ⁊ dei ĩ mie
gnim cõmantante. qd̾ scilicet ab ipsa
anc in bouo ⁊ prenentum agnoste¬
rem ⁊ prouchi sentire᷑. ⁊ sparẽ perficir ndum
quid tu ergo ait mũ excitrũstantib oꝑaris.
aut quid mercedis sꝑas uł premii si tꝯtum
facit deus: Quid enim̃ inqmͣ tu ꝯsulis. Da
inquit głam deo. qui gratis te preuenit er¬
citiluit: unriauit ⁊ uiue digne de cetõ quo
te probes ⁊ ꝑceptis benxficiis non ingratum
das: si dedĩs ⁊ posse ceneri Siquidẽ ũ est cuisdem
fatultatis scur quod fatiendũ sit. ⁊ facero: qm̃¬
⁊ diũsa sunt cero ducatũ. ac fesse p̃bere uchi¬
cłm Non quitũq ostendit uam. prebet etiã
iuatitũ itincriti Nluid illi exhibet qui fatit
ue deuet: ⁊ silud qui p̃stut ne deficit ĩ iua.
Ita nec quis doctor statim ⁊ dator erit boni
quod cũq doturrit. Porro i duo necessaria¬
siuit. deccri. ac uiiari. Tu hormo recte quidẽ
ꝯsulis ignorilutie. s si uerum sentit apl̾s

Expanded text:
oquente me coram aliquando, et Dei in me gratiam commendante, quod scilicet ab ipsa me in bono et praeventum agnoscerem, et provehi sentirem, et sperarem perficiendum: Quid tu ergo, ait unus ex circumstantibus, operaris; aut quid mercedis speras vel praemii, si totum facit Deus? Quid enim, inquam, tu consulis? Da, inquit, gloriam Deo, qui gratis te praevenit, excitavit, initiavit; et vive digne de caetero, quo te probes et perceptis beneficiis non ingratum, das, sed si dederis et posse teneri. Siquidem non est ejusdem facilitatis scire quid faciendum sit, et facere: qo ducatum, ac fesso praebere vehiculum. Non quicunque ostendit viam, praebet etiam viaticum itineranti. Aliud illi exhibet qui facit ne deviet; et aliud qui praestat ne deficiat in via. Ita nec quivis doctor, statim et dator erit boni quodcunque docuerit. Porro duo mihi sunt necessaria, doceri ac juvari. Tu homo recte quidem consulis ignorantiae: sed, si verum sentit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsenturx. nulla ui milla cogitur necessita¬
te nen iminerito iustam uel unustũ beati¬
tudine seu miseria dignam. ac iapacem cora¬
curam ꝯstituit prout scilitet iusticie ĩ iusticis¬
ur ꝯsenserit. Qua ꝓpter hiumodi uolũtariũ
lilerũq ꝯstusum ex quo ⁊̃ omt̃ sure ex his que
dicta sunt ꝯstat pendere iudicium. puto non
inꝯgrur id eise qͥuod supra diffninuus qued
solet liberũ arbitriũ appellari uel liberũ ad
uolinitatẽ. arbitriũ referatur ad intionem
S sane liberũ uon illa libertate de quai dict
apłs. ubi spiritus ibi libertas: Est enim ille
libertas a penrato sicut alibi ait Cum enm
serui essetis peroato. liberi siustis iusticie. Nñc
aut̃ lib̾a ti a percato. serui aũt fatli deo habetis¬

Expanded text:
consentire, nulla vi, nulla cogitur necessitaconsentire, nulla vi, nulla cogitur necessitate; non immerito justam vel injustam, beatitudine seu miseria dignam ac capacem creaturam constituit; prout scilicet justitiae, injustitiaeve consenserit. Quapropter hujusmodi voluntarium liberumque consensum, ex quo et omne sui ex his quae dicta sunt constat pendere 606 judicium; puto non incongrue id esse, ut supra definivimus, quod solet liberum arbitrium appellari: ut liberum ad voluntatem, arbitrium referatur ad rationem. Sed sane liberum, non illa libertate, de qua dicit Apostolus: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Est enim illa libertas a peccato, sicut alibi dicit: Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. Nunc autem liberati a peccato, ser