comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potiorem decl arauerat. ideo
addidit.Nam qui minor est
in regno cȩlorum.maior ẽ eo.
ut angłis sciret ẽẽ cedendum.
Merito autem ioħs suis pre¬
fertur equalib: acuius dieb
regnum cęlorum cogitur.
Que sub obscura uidetu esse
locutio. et idõ eam de alio li¬
bro euangłii putamꝰ deriuandã.
Nam si litteram sequam᷑: utiq
inferior apotiore cogitur. Re¬
gnum autem cęli : prãt huma¬
nis. Sed cum sint aliqua quȩ
cogendo de se referuntur.non
ẽ absurdum. quia cogitur re¬
gnum. quando aplurib fre¬
quentatur. cogentesq diripi¬
unt illud. Si repetamus dm̃cũ
illud quod scriptum ẽ. dicente
filio dĩ. regnum dĩ intrauos ẽ.
aduertimus innobis regnũ
cȩleste solidari: cum xp̃s ex¬
ploso mundam principis re¬
gno fugatisq deliciis scłarib.
intra nr̃orum secreta regnat
animorum.Uis igitur menti
affertur humanȩ. que diuersiᷤ
illecebris delinita. laborem
fugit. uoluptatem expetit. cũ

Expanded text:
potiorem declarauerat, ideo potiorem declarauerat, ideo addidit: nam qui minor est in regno caelorum maior est eo, ut angelis sciret esse cedendum. merito autem Iohannes suis praefertur aequalibus, a cuius diebus regnum caelorum cogitur. quae subobscura uidetur esse locutio, et ideo eam de alio libro euangelii putauimus deriuandam. nam si litteram sequamur, utique inferior a potiore cogitur, regnum autem caeli praestat humanis. sed cum sint aliqua quae cogendo denseri feruntur, non est absurdum quia cogitur regnum, quando a pluribus frequentatur. cogentesque diripiuillud quod scriptum est, dicente Filio Dei: Regnum Dei intra vos est ; advertimus in nobis regnum coeleste solidari, cum ploso mundani principis regno fugatisque deliciis saecularibus intra nostrorum secreta regnat animorum. uis igitur menti adfertur humanae, quae diuersis inlecebris delinita laborem fugit, uoluptatem expetit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuam. Quomͦ igitur in
deserto ioħm udere cupiebant.
qui erat clausus in carcere : quẽ
nobis dñs ꝓponit imitandum.
qui inam dño non solum nascẽ¬
di scđm carnem ordine. fideiq¬
nuntio. sed etiam precursu quo
finis est ꝓpħarum. Maior pro¬
pħa : quia multi cupierunt ui¬
dere quem iste ꝓpħauit. quẽ
iste conspexit. quẽ iste bapti¬¬
zauit. Sed tamen nunquid:
illo maior. dequo moyses dix̃.
autem omĩs amma que non
audierit ꝓpħam illum: exter¬
maiorem: sed inter mulieris:
non uirgins natos. Maior enĩ
fuit his quib ȩqualis poterat¬
eẽ sorte nascendi: alia ista na¬
tura ẽ: nec cũ humanis gñatio¬
nib cõparanda. Non potest
homim cum dõ ulla ẽẽ collatio.
Su is enim quisꝙ prefertim¬
filio ñ poterat ioħis eẽ ulla col¬
latio. ut et infra angłs ȩstime:¬
tur. Nam quimmor ẽ in quit
in regno cęlorum. maior ẽ eo.
Et enim qm angłm dixerat.
hominib iure prelatus est.
Et quia internatos mulierum

Expanded text:
c est. quomodo igitur in deserto Iohannem uidere cupiebant, qui erat clausus in carcere? quem nobis dominus proponit imitandum, qui uiam domino non solum nascendi secundum carnem ordine fideiqnuntio, sed etiam praecursu quodfinis est prophetarum. Major propheta, quia multi cupierunt videre quem iste prophetavit, quem iste conspexit, quem iste baptizavit. 110. Sed tamen numquid et illo major, de quo Moyses dixit,autem omnis anima quae non audierit prophetam illum extermajorem, sed inter mulieris, non virginis natos. Major enim fuit iis quibus aequalis esse poterat sorte nascendi . Alia ista natura est nec cum humanis generationibus conparanda. non potest homini cum deo ulla esse conlatio; suis enim quisque praefertfilio non poterat Iohannis esse ulla conlatio, ut et infra angelos aestimetur. Nam qui minor est inquit in regno caelorum maior est eo. etenim quoniam angelum dixerat, hominibus iure praelatus est et quia inter natos mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
mo panderetur. Et fortasse
isti discipłi sunt duo ppłi. quoꝵ
unus exiudeis eredidit: alter
exgentibꝰ. Qui idõ credidit.
quia auduit. Uoluerum ergo
isti uidere. ꝓpter illud. Uri au¬
tem beati oculi qui uident. et
aures ur̃ȩ quȩ audiunt. Sed etiã
nos indimus in ioħe: oculis nr̃is
ꝑspeximꝰ in apłis. et manibus
nr̃is ꝑscrutati sumꝰ in thomȩ di¬

Expanded text:
nio panderetur. et fortasse nio panderetur. et fortasse isti discipuli sunt duo populi, quorum unus ex iudaeis credidit, alter ex gentibus, qui ideo credidit, quia audiuit. uoluerunt ergo isti uidere propter illud: uestri autem beati oculi qui uident et aures uestrae quae audiunt. sed etiam nos uidimus in Iohanne, oculis nostris perspeximus in apostolis et manibus nostris perscrutati sumus in Thom
Abbreviated transcription (Latin):
carcerib lucȩ uacuatis. corpo¬
raliter tenebatur inclusa. quã
uiscera foecunda poenarũ. et fo¬
res amentiȩ cohercerent.plenũ
exitum testimomi dm̃cȩ dispen¬
sationis. sine euangłii nequit
astipulanone ꝑferre. ꝓpħauit
quidem lex in exodo baptismatiᷤᷤ
grãm ꝑnubem et mare. sp̃alem
inagno prenuntiauit escã: fon.¬
tem per hennẽ designauit in
petra: remissionem peccatoꝵ
in leuntico reuelaut: regnum
cȩlorum annuntiauit inpsal¬
mis. terrã repromissionis in iħu
naue manfestissime declarauit.
Hȩc omĩa: cum ioħis quoq c̃¬
gruunt testimomo. Sed tam̃
tyrannicis mundiistius pote¬
statib. quominus lucẽ dñicȩ
resurrections effunderet : in¬
clusa cohibetur. Mitut ergo
sine factis: et fides plenior ge¬
storum testificationib. quam
uerborum sponsionib ex hibet᷑:
quȩ tunc inpectorib uideorum
uelut obsec̨rata lege nutabat.
ipso spectaculo dñcę crucis.
et pleno resurrectionis testimo¬

Expanded text:
carceribus luce uacuatis corpocarceribus luce uacuatis corporaliter tenebatur inclusa, quam uiscera fecunda poenarum et fores amentiae cohercerent, plenum exitum testimonii dominicae dispensationis sine euangelii nequit adstipulatione perferre. Prophetauit quidem lex in Exodo baptismatis gratiam per nubem et mare, spiritalem in agno praenuntiauit escam, fontem perennem designauit in petra; remissionem peccatorum in Leuitico reuelauit, regnum caelorum adnuntiauit in psalmis, terram repromissionis in Iesu Naue manifestissime declarauit — haec omnia cum Iohannis quoque congruunt testimonio — sed tamen tyrannicis mundi istius potestatibus, quominus lucem dominicae resurrectionis effunderet, inclusa cohibetur. mittit ergosine factis et fides plenior gestorum testificationibus quam uerborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimo
Abbreviated transcription (Latin):
monstrante cognouit. hic nescit :
Quomꝰ et ibi quem ante nesciuit
cognouit : et hic quẽ iam sciebat
ignorat . Nesciebãt inquit eum.
Sed quimisit me baptizare ipse
mͥe dixit. Supra quẽ uideris spi¬
ritũ scm descendentem de cȩlo.
Et dicto credidit: et demonstra¬
tum agnouit. et baptizatũ ad¬
orauit: et uementem ꝓpħauit.
Demq ego inquit uidi: et testi¬
monium ꝑhibui. qm̃ hic est ele¬
ctus dĩ. Quomͦ ergo fieri possit.
ut sic ꝓpħa tantus erraret. ut
et dequo dixerat. ecce ꝗtollit
peccatũ mundi: adhuc eũ filiũ¬
dĩ ẽẽ non crederet : Aut enam
insolentiȩ ẽ ei tribuere. diuina
quem nescit. aut de dĩ filio du¬
bitasse ꝑfidia ẽ. Non cadit gͥ.¬
ti erroris suspitio. Itaq si intelle¬
ctus simplicis formȩ copugnat.
sp̃alem queramꝰ figurã. Et ꝗa
supra iam diximus in ioħe
typum ẽẽ legis. quȩ p̃nuntia
fuit xp̃i. recte lex quȩ pecto-¬
rib ꝑfidorũ tanquã ȩterna

Expanded text:
monstrante cognouit hic nescit? monstrante cognouit hic nescit? quomodo et ibi quem ante nesciuit agnouit et hic quem iam sciebat ignorat? nescibam inquit eum, sed qui misit me baptizare ipse mihi dixit: supra quem uideris spiritum sanctum descendentem de caelo. et dicto credidit et demonstratum agnouit et baptizatum adorauit et uenientem prophetauit. denique ego inquit uidi et testimonium perhibui quoniam hic est electus dei. quid ergo? fieri posset ut sic propheta tantus erraret, ut de quo dixerat: ecce qui tollit peccata mundi, adhuc eum dei filium esse non crederet? aut enim insolentiae est ei tribuere diuina quem nescias aut de dei filio dubitasse perfidia est. non cadit igiti erroris suspicio. itaque si intellectus simplicis forma conpugnat, spiritalem quaeramus figuram. et quia supra iam diximus in Iohanne typum esse legis, quae praenuntia fuit Christi, recte lex, quae pectoribus perfidorum tamquam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓuncis filiis uidua mat̾
interuenit. Cõpatitur enm qͦ¬
dam sp̃ali dolore naturȩ: cum
suos liberos letalib intus ad
mortem cernit urgueri. Uiscera
sumus. de uiscerib eius. Sunt
emm et sp̃alia uiscera. quȩ ht̃
paulus dicens. Ita fr̃. ego te
fruar in dño. Refice uiscera
mea in xp̃o.Nosergo uiscera
pia mater: et assistat turba.
Nonsolum turba. sed etiã mul¬
ta cõpatiatur parenti bone.
Iam resurges in funere.iam li¬
berab̃is asepulchro. Stabunt
illi ministri tui funeris: incipi¬
es uitalia loqui. timebunt om̃s.
Umus enim exẽplo:plurimi cor¬
riguntur. Laudabunt etiam
dm̃. qui tanta nobis remedia
uitande mortis indulserit. f¬
⁊ conuocauit duos dedliscipłis
sins ioħs. et misit ad eũ dicens.
sues qui uenturus es: an alium
expectamꝰ: Non simplex in¬
tellectus: insimplicib ẽ uerbis:
alioqum: presentib suꝑiora
cõpugnant. Quomͦ erĩ ioħs eũ
quem in suꝑiorib dõ patre de-¬

Expanded text:
quam pro unicis filiis uidua mater quam pro unicis filiis uidua mater interuenit; conpatitur enim quodam spiritali dolore naturae, cum suos liberos letalibus uitiis ad mortem cernit urgueri. uiscera sumus de uisceribus eius; sunt enim et spiritalia uiscera, quae habet Paulus dicens: ita frater, ego te fruar in domino: refice uiscera mea in Christo. nos ergo uiscera pia mater, adsistat et turba, non solum turba, sed etiam multa conpatiatur bonae parenti. iam resurges in funere, iam liberaberis a sepulchro; stabunt illi ministri tui funeris, incipies uitalia loqui, timebunt omnes; unius enim exemplo plurimi corrigentur. laudabunt etiam deum, qui tanta nobis remedia uitandae mortis indulserit. ocauit duos de discipulis suis Iohannes et misit ad eum dicens: tu es qui uenturus es an alium exspectamus? non simplex intellectus in simplicibus est uerbis, alioquin praesentibus superiora conpugnant. quomodo enim Iohannes quem in superioribus deo patre de
Abbreviated transcription (Latin):
qui corpus humanum letali flu¬
xu naturȩ materialis urguebãt.
Quid enim aliud. nsi quasi in
quodam feretro.hoc ẽ supremi
funeris instrum̃to iacemꝰ exani¬
mes: cum uel ignis immodice
cupiditatis ex estuat: uel frigidꝰ
humor exundat: uel pigra qua¬
dam corporis habitudine. ui¬
gor hebetatur ammorũ: Uel
concreta nr̃ sp̃s labe. pure lu¬
cis uacuus: alit m̃tẽ : Hu sunt
nr̃i funeris portitores. Sed quã¬
uis supprema mortis. spem uite
oñs aboleuerint: et tumulo
ꝓxima corpora iaceant defun¬
ctorum: uerbo tam̃ dĩ. iam mo¬
ritura resurgunt cadauera. Uox
redit. redditur filius matͥ. re¬
uocatur atumulo: eripit᷑ a se¬
pulchro. Quis ẽ iste tumulus
tuus: nsi mali mores : Tumulꝰ
uerba mortua ꝓferunt᷑. Ab hoc
sepulchro te liberat xp̃s. Abhoc
tumulo resurges. si audias dei
uerbum . Et si graue peccatũ ẽ.
quod poenitentiȩ tuȩ lacrimis
ipse lauare ñ possis. fleat ꝓte
mater ȩccła: quȩ ꝓsingulis tã¬

Expanded text:
qui corpus humanum letali fluqui corpus humanum letali fluxu naturae materialis urguebant. quid enim aliud nisi quasi in quodam feretro, hoc est supremi funeris instrumento iacemus exanimes, cum uel ignis inmodicae cupiditatis exaestuat uel frigidus umor exundat uel pigra quadam corporis habitudine uigor habetatur animorum uel concreta noster spiritus labe purae lucis uacuus alit mentem? hi sunt nostri funeris portitores. Sed quamuis suprema mortis spem uitae omnia aboleuerint et tumulo proxima corpora iaceant defunctorum, uerbo tamen dei iam moritura resurgunt cadauera. uox redit, redditur filius matri, reuocatur a tumulo, eripitur a sepulchro. quis iste est tumulus tuus nisi mali mores? tumulus uerba mortua proferuntur. ab hoc sepulchro te liberat Christus, ab hoc tumulo resurges, si audias dei uerbum. etsi graue peccatum est, quod paenitentiae tuae lacrimis ipse lauare non possis, fleat pro te mater ecclesia, quae pro singulis tam
Abbreviated transcription (Latin):
unicus matris suȩ . Et hȩc iudua
illa. Quam cum uideret dñs.
culum. Et hic locus ad utrãq
redundat grãm. ut et cito flecti
lam̃tatione credamꝰ. eius preci¬
pue. quȩ umci filii uel labore.
uel morte frangatur. Cui tam̃
uidue. grauitatis meritũ. exe-¬
quiarum turba conciliet. Et
hanc uiduam ppłorũ turba se¬
ptam. plus uideri eẽ quã femi¬
nam. quȩ resurrectionem um¬
ci adolescentis filiisui lacrimis
funeris. atq asup̃mis sepulchri.
suarũ reuocet ad uitã contẽpla¬
tione lacrimarum. Quȩ flere
prohibetur eũ : cui resurrectio
debebatur. Qui quidẽ mortuuᷤ.
in loculo materialib. quattu.¬
or adsepulchrum ferebatur ele¬
mentis: sed spem resurgendi ha¬
bebat : quia ferebatur inligno.
quod et sinobis ante ñ ꝓderat:
tam̃ postea quã iħs id tetigit.
ꝓficere cȩpit aduitã. ut esset
indicio: salutem ppło ꝑcrucis
patibulum refundendam. au¬
dito igitur uerbo dĩ. steterunt
acerbi illi funeris portitores.

Expanded text:
unicus matris suae, et haec erat illa. quam cum uideret dominuculum. et luc locus ad utramque redundat gratiam, ut et cito flecti lamentatione credamus, eius praecipue quae unici fili uel labore uel morte frangatur, cui tamen uiduae grauitatis meritum exsequiarum turba conciliet, et hanc uiduam populorum turba saeptam plus uideri esse quam feminam. quae resurrectionem unici adulescentis filii sui lacrimis funeris atque supremis sepulchri suarum reuocet ad uitam contemplatione lacrimarum, quae flere prohibetur eum cui resurrectio debeatur. qui quidem mortuus in loculo materialibus quattuor ad sepulchrum ferebatur elementis, sed spem resurgendi habebat, quia ferebatur in ligno. quod etsi nobis ante non proderat, tamen posteaquam Iesus id tetigit, proficere coepit ad uitam, ut esset indicio salutem populo per crucis patibulum refundendam. audito igitur dei uerbo steterunt acerbi illi funeris portitores,
Abbreviated transcription (Latin):
grauari se magis dignatione
putauit dm̃. quam iuuari. Sic
illa uidua sareptena. in dignã
se ꝓpħico iudicauit hospitio.
Idõq dñs imumo isto. fidẽ gen¬
tium prefert. Et quidem sisic
legas. innullo tantã fidem in¬
ueni isrł: simplex intellectus
et facilis ẽ. Sinuero iuxta gre¬
cos. nec in isrł tantã fidẽ in ue¬
m. fides huius etiã electiorib.
et dm̃ uidentib ante fertur.
Uidete autem ecoͣmiã. ꝓbat᷑
fides dm̃. et serin sanitas robo¬
ratur. Potest ergo meritũ dm̃i
etiã famulis suffragari: ñ solũ
fidei merito. sed etiã studio di-¬
sciplinȩ. Spectate etiã alterã eco¬
nomiã dm̃cȩ humilitatis. q̃
non spondet oꝑatur. Nam et si
nondum imꝑauerat sanitatem.
tam̃ seru quimissi fuerant. sanũ
seruulum repererunt.

Expanded text:
grauari se magis dignatione grauari se magis dignatione putauit domini quam iuuari. sic illa uidua Sareptana indignam se prophetico iudicauit hospitio. ideoque dominus in uno isto fidem gentium praefert. et quidem si sic legas: in nullo tantam fidem inueni in Israhel, simplex intellectus et facilis est, sin uero iuxta Graecos: nec in Israhel tantam fidem inueni, fides huius etiam electioribus et deum uidentibus antefertur. uidete autem oeconomiam: probatur fides domini et serui sanitas roboratur. potest ergo meritum domini etiam famulis suffragari, non solum fidei merito, sed etiam studio disciplinae. spectate etiam alteram oeconomiam dominicae humilitatis. quae non spondet operatur; nam etsi nondum imperauerat sanitatem, tamen serui qui missi fuerant sanum seruulum reppererunt.
Abbreviated transcription (Latin):
filio uideretur magis diuitus
detulisse. Hic ipse ꝑrexit. ne
uideretur incenturionis fa¬
mulo: conditionem despexis¬
se seruilem. Omĩs enm ser¬
uus et liber: inxp̃o unũ sumꝰ.
Sed ude prerogatiuã fidẽ ẽẽ
medicine. auerte etiã impso
ppło gentili: ꝑspicuã esse
mysterii. Dñs pergit. excu.¬
sat centurio. Militariq de¬
posito tumore: reuerentiã
sumit: et ad fidem facilis.
et adhonorificentiã promptꝰ.
Et bene lucas etiam inoccursũ
amicos dicit ẽẽ acenturione
transinissos: Ne presentia sua
raliter. Mistice autẽ quẽ ui¬
deorum ppłs crucifixit. inuio¬
latum ab iniuria manere desi¬
derat ppłs nationum. Et qđ
ad fidem ꝑtinet: sermom cre¬
didit. hoc ẽ non hominis. sed
dĩ potestate coniciens: dari
axp̃o hominib sanitatẽ. Quod
uero ad mysterium spectat. ui¬
dit in pectora ad huc gentiliũ
non eẽ penetrabilem xp̃m.
Et idõ qui nec dum cogitatio¬
nes preteritas maculis abluiss

Expanded text:
filio uideretur magis diuitiis filio uideretur magis diuitiis detulisse, hic ipse perrexit, ne uideretur in centurionis famulo condicionem despexisse seruilem; omnes enim, seruus et liber, in Christo unum sumus. sed uide fidem praerogatiuam esse medicinae. aduerte etiam in ipso populo gentili perspicaciam esse mysterii. dominus pergit: excusat centurio militarique deposito tumore reuerentiam sumit et ad fidem facilis et ad honorificentiam promtus. et bene Lucas etiam in occursum amicos dicit esse a centurione transmissos, ne praesentia sua raliter. Mystice autem quem Judaeorum populus crucifixit inuiolatum ab iniuria manere desiderat populus nationum et quod ad fidem pertinet sermoni credidit, hoc est non hominis, sed dei potestate coniciens dari a Christo hominibus sanitatem. quod uero ad mysterium spectat, uidit in pectora adhuc gentilium non esse penetrabilem Christum. et ideo qui necdum cogitationis praeteritae maculas abluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
am statim gentilis centurioriᷤᷤ
seruus dño curandus offertur:
in quo ppłs nationum. qui
mundanȩ seruitutis uinculis
tenebatur. eger letalib passi¬
ombus. beneficio dñi sananduᷤ
exprimitur.Quod autẽ mo¬
riturum dixit: in eo euangłista
non fefellit. Moriturus enĩ
erat. nisi fuisset sanatus axp̃o.
Impleuit igitur preceptum
caritate cȩlesti. qui sic dilexit
immicos: ut morti eriperet:
atꝙ ad ꝑpetue spem salutis
ascisceret. Quantũ autẽ du¬
ne humilitatis in signe : ut
cȩli dñs. nequaquam dedigna¬
retur centurionis seruulum
uisitare. Elucet fides inoꝑib.
sed plus oꝑatur humilitas
in affectib. Quod utiq non
idõ faciebat : quia absens cu¬
rare non poterat: sed ut for¬
mam tibi daret humilitatis
imitandȩ : qua iuxta humilio.¬
rib doceret asuꝑiorib defe¬
rendum.Demq alibi regulo
dicit: uade filius tuus uiuit.:
ut scias et potentiam duuim¬
tatis: et humilitatis gratiam.
Ibi noluit ꝑgere : ne in reguli

Expanded text:
am statim gentilis centurionis seruus domino curandus offertur, in quo populus nationum, qui mundanae seruitutis uinculis tenebatur, aeger letalibus passionibus beneficio domini sanandus exprimitur. quod autem moriturum dixit, in eo euangelista non fefellit; moriturus enim erat, nisi fuisset sanatus a Christo. impleuit igitur praeceptum caritate caelesti, qui sic dilexit inimicos, ut morti eriperet atque ad perpetuae spem salutis adscisceret. quantum autem diuinae humilitatis insigne, ut caeli dominus nequaquam dedignaretur centurionis seruulum uisitare! elucet fides in operibus, sed plus operatur humanitas in affectibus. quod utique non ideo faciebat, quia absens curare non poterat, sed ut formam tibi daret humilitatis imitandae, qua iuxta humilioribus doceret ac superioribus deferendum. denique alibi regulo dicit: uade; filius tuus uiuit, ut scias et potentiam diuinitatis et humilitatis gratiam. ibi noluit pergere, ne in reguli
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. quia et nos unũ erimus
in xp̃o iħu. aut fortasse ꝗalex
et ꝓpħȩ ex uerbo. Quȩ autem
ex uerbo ceꝑunt. inuerbo desi¬
nunt. Tinis enim legis ẽ xp̃s.
adiustitiam omñ credenti. Nul¬
pes foueas habent. et uolucres
cȩli nidos. ubi requiescant. Nã
filius hominis non habet ubi
caput suum reclinet. Non ui¬
detur conuenire rationi. ut
simplicem fidelẽq istũ arbi¬
tremur. qui dm̃ dignatione
respuitur. cum indefessi famu¬
latus obsequium spopondiss
Sed dñs non obsequiorũ speciẽ
sed puritatem querit affectus.
Demq supra ait. Quicũq re¬
ceꝑit puerũ istum innõie meo.
Quo loco dñs simplicitatem
sine arrogantia docet. caritatẽ
sine inuidia. deuotionẽ sine
iracundia eẽ debere. Nam:
puerimens. ꝓuectioris affectu
recipienda suadetur. Quia dũ
puer nichil sibi uendicat. for¬
mam uirtutis exequitur. et si
rationem nescit. culpã ignorat.
Tamen quia plerisq non uirtꝰ

Expanded text:
corpus, quia et nos unum erimus corpus, quia et nos unum erimus in Christo Iesu, aut fortasse quia lex et prophetae ex uerbo, quae autem ex uerbo coeperunt in uerbo desinunt; finis enim legis est Christus ad iustitiam omni credenti. Uulpes foueas habent et uolucres caeli nidos, ubi requiescant; nam filius hominis non habet ubi caput M suum reclinet. non uidetur conuenire rationi, ut simplicem fidelemque istum arbitremur qui domini dignatione respuitur, cum indefessi famulatus obsequium spopondisset, sed dominus non obsequiorum speciem, sed puritatem quaerit adfectus. denique supra ait: quicumque receperit puerum istum in nomine meo. quo loco dominus simplicitatem sine adrogantia docet, caritatem sine inuidia, deuotionem sine iracundia esse debere; nam et pueri mens prouect.ioris adfectu recipienda suadetur, quia, dum puer nihil sibi uindicat, formam uirtutis exsequitur et, si rationem nescit, culpam ignorat. tamen quia plerisque non uirtus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ñ moyses filius. sed hic est
filius. quem solũ uidetis. Re-¬
cesserant enim illi. ubi ceꝑat
dñs designari. Uides hanc non
solum incipientium. sed etiã
ꝑfectorum. imo euam cȩle¬
stium fidem ẽẽ ꝑfectã. filium
dĩ scire. Sed qm̃ hȩc iam supͣ
diximus. cognosce nubẽ istã.
non fumgantium ẽẽ montiũ
nebulo humore concretam.
et coacti aeris caligine piceã.
quȩ cȩlum tenebrarum horro¬
re subtexat. sed lucidã nubẽ
que nos non pluuialib aquis.
seu uenti alluuione imbres im¬
madidet. sed dequa mentes ho¬
minum. auoce dĩ om̃potentiꝰ
emissa. fidei ros rigauit. Et dũ
fit uox. inuentus est iħs solus.
Itaq cũ tres ẽent. unus factus ẽ.
Tres in principio uidentur. unꝰ
infine. Perfecte enim fidei. unũ
sunt. Demq etiam hoc dñs pa¬
trem orat. ut om̃s unum simuᷤ
Nec solum moyses et helias ĩ
xp̃o unum sunt. sed etiã nos
li et tanquam recipiuntur in xp̃i

Expanded text:
, non Moyses filius, sed hic est , non Moyses filius, sed hic est filius, quem solum uidetis; recesserant enim illi, ubi coepit dominus designari. uides hanc non solum incipientium, sed etiam perfectorum, immo etiam caelestium fidem esse perfectam filium dei scire. sed quoniam haec iam supra diximus, cognosce nubem istam non fumigantium esse montium nebuloso umore concretam et coacti aeris caliginem piceam, quae caelum tenebrarum horrore subtexat, sed lucidam nubem, quae nos non pluuialibus aquis et umentis adluuione imbris inmadidet, sed de qua mentes hominum uoce dei omnipotentis emissa fide ros rign-mt. et dum fit uox, inuentus est lesus solus. itaque cum tres essent, unus est factus. tres in principio uidentur, unus in fine; perfecta enim fide unum sunt. denique hoc etiam dominus patrem orat, ut omnes unum simus. nec solum Moyses et Helias in Christo unum sunt, sed etiam nos illi tamquam recipiuntur in Christi
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio. fructus pietatis ad cu¬
mulat. Nam quod ignorabat
conditionis fuit: quod ꝓmit¬
tebat. deuotionis. Sed ñ capit
humana conditio. in hoc cor¬
ruptibili. in hoc mortali cor¬
pore facere tabernaculũ dõ.
siue manma. siue incorpore.
siue malio loco. Iuge querere.
quod non licet scire. Si petrus
nesciuit. quẽ admodũ tu poteᷤ
scire : Sinescunt ille qui ꝓmisit.
et qui corporis termmnos ma¬
gnitudine anii nesciebat.
quẽ ad modum scre nos possu¬
mus. desidia quadam mentis
intra ꝓseptũ carnis inclusi :
Demq placuit tanta deuotio
dõ. et inter hȩc uerba facta ẽ
nubes. et obumbrauit eos. Dun¬
in sp̃s est obumbratio ista. q̃
non caligat affectib hoĩum.
sed reuelat occulta. Quȩ etiam
alio cõꝑta ẽ loco. dicente an¬
gło. Et uirtus altissu obum¬
brabit tibi. Cuius ꝓfectus osten¬
ditur. audita dĩ uoce dicentis.
Hic ẽ filius m̃s dilectus. ipsum
audite. hoc ẽ non helias filuᷤ¬

Expanded text:
deuotio fructus pietatis adcudeuotio fructus pietatis adcumulat. nam quod ignorabat condicionis fuit, quod promittebat deuotionis. sed non capit humana condicio in hoc corruptibili, in hoc mortali corpore facere tabernaculum deo. siue in animo siue in corpore siue alio aliquo loco fuge quaerere quod non licet scire. si Petrus nesciuit, quemadmodum tu potes scire? si nesciuit ille qui promisit et qui corporis terminos magnitudine animi nesciebat, quemadmodum scire nos possumus desidia. quadam mentis intra praesaeptum carnis inclusi? denique placuit tanta deuotio deo. Et inter haec uerba facta est nubes et obumbrauit. eos. diuini spiritus est obumbratio ista, quae non caligat affectibus hominum, sed reuelat occulta. quae etiam alio conperta est loco dicente angelo: et uirtus altissimi obumbrabit tibi. cuius profectus ostenditur audita. dei uoce dicentis: hic est filius meus dilectus, ipsum audite, hoc est: non Helias filius
Abbreviated transcription (Latin):
grauati fuissent. Premit eram
in comprehensibilis splendor
dunnitatis ñi corporis sensuᷤ.
Nam si solis radium eregioẽ
oculorum contuentiũ corpo¬
rea nequit acies sustinere. quo¬
modo dĩ głam humanorum
ferret corruptela m̃brorum:
Eoq purior et subtilior ex hau¬
sta concretione uitiorũ. cor¬
poris habitus in resurrectione
formatur . Et fortasse idõ gra¬
uati somno erant. ut resurre¬
ctionis uiderent speciem. post
quietem. Itaq uigilantes. ui¬
derunt maiestatem eiꝰ. Nemo
enim nisi uigilans. głam uidet
xp̃i. Delectatus ẽ petrus. et quẽ
scłi huius illecebrosa ñ caꝑeñ.
gr̃a resurrectionis illexit. Bo¬
melius . Nec laudasse content᷑
non solum affectus. sed etiam
factorum deuotione prestan¬
tior. ad ex edificanda tab̃nacła
tria impiger oꝑarius. commu¬
nis obsequu ministerium polli¬
cetur. Et quã uis nesciret quid¬
diceret. tamen pollicebatuꝵ
officium. eui non in consulta
petulantia. sed prematura

Expanded text:
grauati fuissent. premit enim grauati fuissent. premit enim inconprehensibilis splendor diuinitatis nostri corporis sensus. nam si solis radium e regione oculorum contuentium corporea nequit acies sustinere, quomodo dei gloriam humanorum ferret corruptela. membrorum? eoque purior et subtilior exhausta concretione uitiorum corporis habitus in 1\'esun\'ectione formatur. et fortasse ideo grauati somno erant, ut resurrectionis uiderent speciem post quietem. itaque euigilantes uiderunt maiestatem eius; nemo enim nisi uigilans gloriam uidet Christi. delectatus est Psaeculi hujus illecebrosa non caperent, gratia resurrectionis illexit. 18. Bomelius , nec laudasse contentus, non solum affectu, sed etiam factorum devotione praestantior, ad exaedificanda tabernacula tria impiger operarius communis obsequii ministerium pollicetur. Et quadiceret, tamen pollicebatur officium, quo non inconsulta petulantia, sed praematura
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ dĩ lux ẽ uerbũ dĩ nix ẽ
Suꝑ mel qq̃ et fauum est dĩ
uerbum. quod ore diumo.
melle ducior fluxit oratio.
ꝑspicua minsritu. molliorib
cadunt uerba sententus. Vere
hic solus sermonuib cõꝑan¬
dus. qui de cȩlo missus in t̾ras
ieiuna nr̃orum arua pectat
fecundauit. Quod non usur¬
patorie presũptum. sed exle-¬
ctionis serie deriuatũ. ds̃ ipse
testatur dicens . Expectetm
sicut pluuia eloquium meũ.
et descendant sicut ros uerba
mea. sicut imber suꝑ gramen.
et sicut nx suꝑ fęnum. Utmã
dñe iħu mens mea pluuiȩ tuȩ
humore uiridescat. utmam
terrã meam nuis istius cando¬
re respergas. ne prepropero
calore uernantis corporis ar¬
ua luxurient. sed potius fotu
niuali. semina uerbi cȩlestis
pressa fecundent. Nix cum ca-¬
dit. auesceli ubi habitent ñ
habent. et letior solito tritici
ꝓuentus exuberat. Uidit hãc
grãm petrus. uiderunt et qui
cum illo erant. licet somno

Expanded text:
uerbum dei lux est, uerbum dei nix est. uerbum dei lux est, uerbum dei nix est. super mel quoque et fauum est dei uerbum, quod ore diuino melle dulcior fluxit oratio, et perspicua niuis ritu mollioribus cadunt uerba sententiis. uere hic solus sermo niuibus conparandus, qui de caelo missus in terras ieiuna nostrorum arua pectorum fecundauit. quod non usurpatorie praesumtum. sed ei lectionis serie deriuatum deus ipse testatur dicens: exspectetur sicut pluuia eloquium meum et descendant uelut ros uerba mea, sicut imber super gramen et sicut nix super faenum. utinam, domine Jesu, mens mea pluuiae tuae umore uiridescat. utinam terram meam niuis istius candore respergas, ne praepropero calore uernantis corporis arua luxurient, sed potius fotu niuali semina uerbi caelestis pressa fecundent! nix cum cadit, aues caeli ubi inhabitent non habent et laetior solito tritici prouentus exuberat. Uidit hanc gratiam Petrus, uiderunt et qui cum illo erant, et licet somno
Abbreviated transcription (Latin):
et ioħi et ia cobo in altera spe¬
cie apparuit. et uestitus eius
alb refulsit. ita et oculis tuȩ
mentis. indiinarũ lectionũ
sensus albescit.Tuit igitim
diuina uerba sicut nx. uesti¬
menta uerbi candida nimis.
qualia fullo suꝑ terrã facere
non potest. Queramus hunc
fullonem: queramus hanc n¬
uem. Legimus ad niuem ful¬
lonis ascendisse esayam. Quis
est iste fullo: Nisi forte ille
qui delicta nr̃a lauare consue¬
uit : Demq ipse dixit. Si fu¬
erint delicta ur̃a sicut feratiũ.
ut muem de albabo.Quis est
iste fullo. Nisi qui indum̃ta
nr̃i intellectus. in dum̃ta uir¬
tutum ablutis maculis con¬
poralib. soli solet offerre di¬
uino: Audun etiam. ut ad
redarguendos eos de contͣrns
sumamus exẽplum. duorum
prudentium facundiã. niui
et apib cõparasse. Inuen qq̃
dixisse dauid. Quam dulcia fa¬
ucib meis uerba tua. super
mel et fauum ori meo. Et in¬
fra. Tucerna pedib meisuer¬
bum tuum. et lum̃ semitis meiꝰ.

Expanded text:
et Iohanni et Iacobo in altera speet Iohanni et Iacobo in altera specie apparuit et uestitus eius albus refulsit, ita et oculis tuae mentis iam diuinarum lectionum sensus albescit. fiunt igitur uerba diuina sicut nix, uestimenta uerbi candida nimis, qualia fullo super terram facere non potest. quaeramus hunc fullonem, quaeramus hanc niuem. legimus ad uillam fullonis ascendisse Esaiam. quis est iste fullo nisi forte ille qui delicta nostra lauare consueuit? denique ipse dixit: si fuerint delicta uestra sicut phoenicium, ut niuem dealbabo. quis est iste fullo nisi qui indumenta nostri intellectus indumenta uirtutum ablutis maculis corpora.Hbus soli solet offerre diuino? audiui etiam, ut ad redarguendos eos de contrariis sumamus exemplum, t duorum prudentium facundiam niui et apibus conparasse. inueni quoque dixisse Dauid: quam dulcia faucibus meis uerba tua, super mel et fauum ori meo! et infra: lucerna pedibus meis uerbum tuum, domine, et lux semitis meis.
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore. non habens suam
speciem. neq decorem.Et ap¬
paret quasi hõ inplaga. qui
ferre possit infirmitatẽ nr̃am.
apparet tibi quasi quidã ser¬
mo natus ex homine. litteraꝵ
oꝑtus in uolucris. uirtute sp̃s
non refulgens.Sed sidũ hõiem
consideras de uirgine credas
ẽẽ gñatum. et paulatim aspi¬
ret fides . quod de sp̃ũ dĩnatꝰ
sim cruce positum triumphan¬
tem de morte uideas non per¬
emptum.Si uideas quod t̃ra
tremuit . sol refugit. tenebre
effuse sunt oculis ꝑfidorum.
monum̃ta aꝑta sunt. mortui
surrexerunt. ut eẽt indicio. ꝗa
gentilis ppłs qui mortuus erat
d̾õ. tãquã reseratis corporis
sui tumulis. in fuso crucis lu¬
mine resurrexit. Si hoc uideaᷤ
mysterium. in excelsum ascẽ¬
disti montem. alterã uerbi
głam cernis.Uestimenta euiᷤ
alia deorsum sunt alia sursũ.
Et fortasse uestim̃ta uerbi ser¬
mones sunt scripturarũ. et q̃¬
dam intellectus indumenta
diuim. Quia sicut ipse petro

Expanded text:
m corpore non habens suam m corpore non habens suam speciem neque decorem et apparet quasi homo in plaga, qui ferre possit infirmitates nostras, apparet tibi quasi quidam sermo natus ex homine litterarum opertus inuolucris, uirtute spiritus non refulgens. sed si, dum hominem consideras, de uirgine credas esse generatum et paulatim adspiret fides quod de spiritu dei natus si in cruce positum triumphantem de morte uideas, non peremtum, si uideas quod terra tremuit, sol refugit, tenebrae offusae sunt oculis perfidoium, monumenta aperta sunt, mo\'tui resurrexerunt, ut esset indicio quia gentilis populus, qui mortuus erat deo, tamquam reseratis corporis sui tumulis infuso crucis lumine resurrexit, si hoc uideas mysterium, in excelsum ascendisti montem, alteram uerbi gloriam cernis. Uestimenta eius alia deorsum sunt, alia sursum. et fortasse uestimenta uerbi sermones sunt scripturarum et quaedam intellectus indumenta. diuini, quia sicut ipse Petro
Abbreviated transcription (Latin):
eius. quem cõpleturus erat in
ierłm. Docent enm te de ex¬
cessu eius mysteria. et hodie
moyses docet. et hodie helias
loquitur. et hodie in maiore
gła moysen uidere possumuᷤ.
Quis enm non potest quando
et ppłs iudeorum eũ uidere
potuit : Immo uidit. Uidit
emm in gła faciem moysi. sed
uel amen accepit. sed inmontẽ
non ascendit. Et idõ errauit.
quia solum moysen uidit. dei
uerbũ simul uidere ñ potuit.
Reuelemus igitur nos faciem
nr̃am. ut reuelata facie głam
dm̃i speculantes. in eadem ima¬
gine reformemur. ascendamuꝰ
in montem. deprecemꝰ dĩ uer¬
bum. ut in specie et pulchritu¬
dme sua appareat nobis. et
confortetur. et ꝓsꝑe ꝓcedat
et regnet. Et hec enm myste¬
ria sunt. et referuntur altius.
Et enim ꝓtua possibilitate. tͥ
uerbum aut minuitur. aut cre-¬
scit. ac insi altioris prudentiȩ
cacumen ascendas. non tibi ap¬
paret sapientia. non tibi appa
species indĩ uerbo. Sed dĩ uer¬
bum. quasi quodam apparet

Expanded text:
eius quem conpleturus erat in eius quem conpleturus erat in Hierusalem. docent enim te de excessu eius mysteria. et hodie Moyses docet et hodie Helias loquitur et hodie in maiore gloria Moysen uidere possumus. quis enim non potest, quando et populus Iudaeorum eum uidere potuit, immo uidit? uidit enim in gloria faciem Moysi, sed uelamen accepit, sed m montem non ascendit et ideo errauit. qui solum Moysen uidit, dei uerbum simul uidere non potuit. reuelemus igitur nos faciem nostram, ut reuelata facie gloriam dei speculantes in eandem imaginem reformemur. ascendamus in montem, deprecemur dei uerbum, ut in specie et pulchritudine sua appareat nobis et confortetur et prospere procedat et regnet. et haec enim mysteria sunt et referuntur altius; etenim pro tua. possibilitate tibi uerbum aut minuitur aut crescit, ac nisi altioris prudentiae cacumen ascendas, non tibi apparet sapientia, non tibi apparspecies in dei uerbo, sed dei uerbum quasi quodam apparet
Abbreviated transcription (Latin):
quam habito udicio pumũt᷑
Tres igitur eliguntur ꝗascen¬
derunt montem. quia et duo
eliguntur qui cum dño uide¬
rentur. Utriq sacratus nũs.
Et hoc fortasse ꝓpterea. ꝗa
nemo potest refurrectionis
udere głam. nisi qui integrũ
mysterium trinitatis. in cor¬
rupta fidei sinceritate serua¬
uerit. Petrus ascenderit. qui
claues regn cȩlorũ accepit.
Ioħs cui committitur mater.
Iacob. qui prius solum sacer.¬
dotale conscendit. Inde appa¬
ret moy ses et helias.hoc est
lex et ꝓpħa. cum uerbo. Neꝙ
emm potest ẽẽ lex sine uerbo
neq ꝓpħa. nsi qui de dĩ filio
ꝓpħauit . Et illi quidem filii
tonitrui. corporali gła mo¬
ysen quoꝙ et heliam speculati
sunt. Sed etiã nos cotidie uide¬
mus moysen cum dĩfilio. Ui¬
demus enm legem in euangłio
cum legimus. Diliges dñm dm̃
tuum. Uidemꝰ heliam cum dĩ
uerbo. qn legimꝰ. Ecce uirgo in
utero accipiet. Unde bene lucaᷤ
addidit. quia dicebant excessũ

Expanded text:
quam habito iudicio puniuntur. quam habito iudicio puniuntur. tres igitur eliguntur qui ascenderent montem, quia et duo eliguntur qui cum domino uiderentur. utrimque sacratus numerus. et hoc fortasse propterea, quia nemo potest resurrectionis uidere gloriam nisi qui integrum mysterium trinitatis incorrupta fidei sinceritate seruauerit. Petrus ascendit, qui claues regni caelorum accepit, Iohannes, cui committitur mater, Iacobus, qui primus solium sacerdotale conscendit. inde apparent Moyses et Helias, hoc est lex et propheta cum uerbo; neque enim lex potest esse sine uerbo neque propheta nisi qui de dei filio prophetauit. et illi quidem fili tonitrui corporali gloria Moysen quoque et Helian speculati sunt, sed etiam nos cotidie uidemus Moysen cum dei filio; uidemus enim legem in euangelio, cum legimus: diliges dominum deum tuum, uidemus Helian cum dei uerbo, quando legimus: ecce uirgo in utero accipiet. Unde bene Lucas addidit quia dicebant excesaum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt creata. ut ꝑ tẽpꝰ opara. per
opera mundum in tellegamꝰ.
Et idõ mundi tp̃rib implediᷤ.
resurrectio futura monstratur.
aut quia is qui supra mundũ
ascenderit. et hinius scłi mom̃¬
ta transcenderit. uelut in sub¬
lim locatus. future resurrec¬
tionis fructus expectabit inęt̃¬
num. kanscendamus igitur
oꝑa mundi. ut possimus facie
ad faciem dm̃ uidẽ. Ascende in mon¬
in corpore eũ multi uideant.
Multi enm scđm carnem
cognouimus xp̃m. nunc aut̃
iam non nouimus. Multi¬
emm cognoumus. ꝗa multi
uidimus. Uidimus eũ. et ñ
habebat speciem. neꝙ decorẽ.
Tres autem soli. et tres electi.
ducuntur admontem. Puta¬
rem intrib mystice genus
hominum comprehensum.
quia extrib filuis noe. genus
om̃e defluxit humanum.
nisi electos cernerem. aut for¬
tasse quia soli ex omb adre¬
surrectionis ꝑuenire grãm.
qui xp̃m confessi furint mere.¬
buntur. Quia impii iniudi¬
cium non resurgunt. sed tan¬

Expanded text:
sunt creata, ut per tempus opera, per sunt creata, ut per tempus opera, per opera mundum intellegamus. et ideo mundi temporibus inpletis resurrectio futura monstratur aut quia is qui supra mundum ascenderit et huius saeculi momenta transcenderit uelut in sublimi locatus futurae resurrectionis fructum exspectabit aeternum. Transcendamus igitur opera mundi, ut possimus faciem ad faciem deum uidere. ascende in monin corpore eum multi uideant; multi enim secundum carnem cognouimus Christum, nunc autem iam non nouimus. multi cognouimus, quia multi uidimus — uidimus eum, et non habebat speciem neque decorem —, tres autem soli et tres electi ducuntur ad montem. putarem in tribus mystice genus hominum conprehensum, quia ex tribus filiis Noe genus omne defluxit humanum, nisi electos cernerem. aut fortasse quia soli ex omnibus ad resurrectionis peruenire gratiam qui Christum confessi fuerint merebuntur, quia inpii in iudicium non resurgunt, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
autem ȩccłȩ filius. qui crucẽ
triumphum putat. si uocem
xp̃i triumphantis agnoscit.
Ergo ut scias. quia petrus.
gustauerunt. głam resurre¬
ctionis uidere meruerunt::¬
blos enm tres istos. post
þec fere uerba in dieb octo
assũpsit. et duxit mmontẽ.
Quid est quod iste dicit indi¬
eb octo post hȩc uerba : ne
forte quia is qui uerba xp̃i au¬
ua emm die facta ẽ resurrec¬
tio. Vnde et plenq psalmi in
octaua scribuntur . Aut forte
ut ostenderet nobis. quia di¬
xerat. quod is qui propter dĩ
uerbum ꝑdiderit aĩam suã.
saluam faciet eam. q̃m pro¬
missa sua in resurrectione re¬
stituat. Sed matħs et martuᷤ.
post dies sex assũptos hos eẽ
memorarunt. De quo posse.¬
mus dicere. post sex milia an¬
norum. Mille enm anni ĩ
conspectu dĩ tanquã dies una
Sed plures quã sex milia cõ¬
putantur anm. Et maluimuᷤ
sex dies ꝑsymbolum intelle¬
gere. quod sex dieb mundioꝑa

Expanded text:
autem est Ecclesiae filius, qui crucem autem est Ecclesiae filius, qui crucem triumphum putat, qui crucem Christi triumphantis agnoscit. 6. Ergo ut scias quia Petrus, gustauerunt, gloriam resurrectionis uidere merueruntlos enim tres istos post haec fere uerba in diebus octo adsumsit et duxit m montem. quid est quod iste dicit: in diebus octo post haec uerba? ne forte quia is qui uerba Christi auua enim die facta est resurrectio, unde et plerique psalmi in octauam scribuntur. aut forte ut ostenderet nobis quia dixerat quod is, qui propter dei uerbum perdiderit animam suam, saluam faciet eam, quoniam promissa sua in resurrectione restituat. sed Matthaeus et Marcus post dies sex adsumtos hos esse memorarunt. de quo possemus dicere post sex milia annorum - mille enim anni in conspectu dei tamquam dies una —, sed plures quam sex milia conputantur anni et malumus sex dies per symbolum intellegere, quod sex diebus mundi opera
Abbreviated transcription (Latin):
sed deplurimis dicit. Neq enĩ
petrus mortuus est. cui uixta
dm̃cam sententiam in feri por¬
te preualere non potuerunt.
Nec iacob et ioħs mortui filii
tomtrui. quib inusum głȩ
cȩlestis assũptis. non preua.¬
lent terrena sed sub iacent.
Esto ergo et tu petrus deuotus.
fidelis. pacificus. ut portas
eccłe aꝑias. portas mortis e¬
uadas. Esto filius tonitrui. Di¬
cis: quomͦ possum ẽẽ filius to¬
nitrui : Potes ẽẽ. sinon int̃ra.
sed inpectore xp̃i recumbas.
potes ẽẽ filius tomtrui. si te
terrena non moueant. sed ip¬
se potius ea quȩ terrena non¬
caro potestatem ammi tin.
concussa subdatur. Eris filiuᷤ
Dicat tibi de patibulo crucis
xp̃s. Ecce mater tua. Dicat
et eccłȩ . Ecce filius tuus : Tunc
enm incipis eẽ filius eccłȩ.
cũ incruce uictorem uideris
xp̃m. Nam qui crucem scan¬
dalum putat. iudeus est. eccłȩ
filius non ẽ. Qui crucem stul¬
titiam putat . grecus est. Ille ẽ¬

Expanded text:
sed de plurimis dicit; neque enim sed de plurimis dicit; neque enim Petrus mortuus est, cui iuxta dominicam sententiam inferi porta praeualere non potuit, nec Iacobus et Iohannes mortui filii, tonitrui, quibus in usum gloriae caelestis adsumtis non praeualent terrena, sed subiacent. esto ergo et tu Petrus, deuotus fidelis pacificus, ut portas ecclesiae aperias, portas mortis euadas. esto filius tonitrui. dicis: quomodo possum esse filius tonitrui? potes esse, si non in terra, sed in pectore Christi recumbas. potes esse filius tonitrui, si te terrena non moueant, sed ipse potius ea quae terrena caro potestatem animi tui, et concussa subdatur. Eris filius e. Dicat et tibi de patibulo crucis Christus: Ecce mater tua . Dicat et Ecclesiae: Ecce filius tuus ; tunc enim incipis esse filius Ecclesiae, cum in cruce victorem videris Christum. Nam qui crucem scandalum putat, Judaeus est, Ecclesiae filius non est: qui crucem stultitiam putat, Graecus est. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Habemus enim panem
Panem illũ manducat. qui
ea que scripta sunt seruat.
Sunt ergo qui mortẽ non gu¬
stent. donec uideant regnum
dĩ. Sunt etiam qui mortem ñ
uideant. sicut scriptum ẽ. Ꝙs
est hõ qui uiuet. et ñ uidebit
mortem: Sed quis ẽ hõ qui
non moriatur. cum resurrec¬
tio nisi mortuis eẽ non possit.
Quam uis de enoch et de helia
nullã mortem corporis acce¬
non de uno ioħe hic putamꝰ
expressum. sed gñ̾ale de mul¬
tis hoc ẽẽ preceptum. ñ hic
mors corporis. sed animȩ
denegatur. Sunt enm qui
descendant ininfernũ uiuentẽ.
Sic ergo uiuit. qui minfernũ
descendit . Peccato et em̃ mor¬
tis. imnfernum descendit ha¬
bitaculũ. Sunt ꝓfecto. quib
nec morte corporis interru¬¬
ptus sit ordo uiuendi. sicut
abraham. ysaac. et iacob. qͦs
uiuere diumȩ sententiȩ auc.¬
toritate cõꝑimus. Qm̃ cũ sit
ds̃ abraham. ysaac. et iacob
non utiq ds̃ mortuorũ ẽ sed
uiuentium. Itaq non de uno.

Expanded text:
rare; . habemus enim panem rare; . habemus enim panem panem illum manducat qui ea quae scripta sunt seruat. sunt ergo qui mortem non gustent, donec uideant regnum dei. sunt etiam qui mortem non uideant. sicut scriptum est: quis est homo qui uiuet et non uidebit mortem? sed quis est homo qui non moriatur, cum resurrectio nisi mortui esse non possit? quamuis de Enoch et Helia nullam mortem corporis accenon de uno Iohanne hic putamus expressum, sed generale de multis hoc esse praeceptum, non hic mors corporis, sed animae denegatur. sunt enim quidescendant in infernum uiuentes. si ergo uiuus quis in infernum descendit — peccato enim mortis in infernum descendit habitaculum — sunt profecto quibus nec in morte corporis interruptus sit ordo uiuendi, sicut Abraham, Isaac et Iacob, quos uiuere diuinae sententiae auctoritate conperimus, quoniam cum sit deus Abraham, Isaac et Iacob, non utique deus mortuorum est, sed uiuentium. Itaque non de uno,
Abbreviated transcription (Latin):
et uirtutum premium: et infir¬
mitatis remedium. ut presen¬
tib sustineatur infirmitas. uir¬
tus futuris. Si fortis es contẽne
mortem. sim becillis es. fuge.
Sed nemo potest fugere mor¬
tem. nisi uitam sequatur. Uita
tua xp̃s est. ipsa est uita. quȩ
mori nescit. Itaq si uolumus
mortem non timere.stemus
ubi xp̃s ẽ. ut et de nobis dicat.
Uere sunt aliqui hic stantes.
qui nongustabunt mortem.
Non satis est stare. nisi ubixp̃s
est stetur. Soli enim ñ queunt
gustare mortẽ. qui possunt
stare cũ xp̃o. In quo licet exuer¬
bi ipsius qualitate ꝑ pendere.
ne tenuem quidem sensũmor¬
tis habituros. qui xp̃i uideant᷑
meruisse consortia. Certe mor
corporis libando gustetur. in¬
ta ammȩ possidendo teneat᷑.
Sed quid est gustare mortem:
ne forte quem admodum paniᷤ
uita est: ita etiam panis mors
sit. Sunt enim qui manducãt
panem doloris.Sunt etiam
ethiopum ppłi. qui acceper̃t
mescam draconem. Absit a
nobis uenenum dracons uo¬

Expanded text:
et uh\'tuti praemium et infiret uh\'tuti praemium et infirmitati remedium, ut praesentibus sustineatur infirmitas, uirtus futuris. si fortis es, contemne mortem; si inbecillus es, fuge. sed nemo potest fugere mortem, nisi uitam sequatur. uita tua Christus est; ipsa est uita, quae mori nescit. itaque si uolumus mortem non timere, stemus ubi Christus est, ut et de nobis dicat: uere sunt aliqui hic stantes. qui non gustabunt mortem. non satis est stare, nisi ubi Christus est stetur; soli enim non queunt gustare mortem qui possunt stare cum Christo. in quo licet ex uerbi ipsius qualitate perpendere ne tenuem quidem sensum mortis habituros qui Christi uideantur meruisse consortia. certe mors corporis libando gustetur, uita animae possidendo teneatur. Sed quid est gustare mortem? ne forte quemadmodum panis uita est ita etiam panis mors sit? sunt enim qui manducant panem doloris; sunt etiam Aethiopum populi, qui acceperunt in escam draconem. absit a nobis uenenum draconis uo
Abbreviated transcription (Latin):
ico autem uobis: uere sunt
aliqui hic stantes qui nongu¬
stabunt mortẽ. donec uideant
regnum dĩ. Semꝑ dñs sicut ad
premia erigit futura uirtutũ.
atꝙ utilem scłarium rerum
docet ẽẽ contẽptũ. ita etiã in¬
firmitatem mentis humanȩ
presentium remuneratione
sustentat. Arduum quippe ẽ
crucem tollere. et ammã peri¬
culis. morti corpus offerre. Ne¬
gare quod sis. cum uelis ẽẽ ꝙ
nonsis. Raroꝙ quã uis excel¬¬
sa uirtus. futuris commutat
presentia. Difficile quippe u¬
detur hominib. ut spem pe¬
riculis emant. dãnoq presen¬
tium. future locum mercent᷑
ȩtatis. Ergobonus et moralis
magister. nequis desꝑatione
frangatur aut tedio. qm̃ uite
dulcis illecebram constantem
quoq mulcet affectũ continuoᷤ
uiuendi successus fidelib pol¬
licetur. Trigent enm solatia
sub metu mortis. magnusq a
mor uite. egre blanditias spei
cum appetite salutis terrore
compensat. Non habes igitur
quod querare. non habes qđ
excuses. Arbiter om̃nium dedit

Expanded text:
ico autem uobis uere: sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem, donec uideant regnum dei. semper dominus sicut ad praemia- erigit futura uirtutum atque utilem saecularium rerum docet esse contemtum, ita etiam infirmitatem mentis humanae praesentium remuneratione sustentat. arduum quippe est crucem tollere et animam periculis, morti corpus offerre, negare quod sis, cum uelis esse quod non sis, raroque quamuis excelsa uirtus futuris conmutat praesentia. difficile quippe uidetur hominibus, ut spem periculis emant damnoque praesentium futurae lucrum mercentur aetatis. ergo bonus et moralis magister ne qui desperatione frangatur aut taedio, quoniam uitae dulcis inlecebra constantem quoque mulcet adfectum, continuos uiuendi successus fidelibus pollicetur; frigent enim solacia sub metu mortis magnusque amor uitae aegre blanditias spei cum adpetitae salutis terrore conpensat. non habes igitur quod queraris, non habes quod excuses: arbiter omnium dedit