comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad integrum popłs isr ł
Cunuero plenitudo genciuin
sab intrauieri
ussimo tempor
r fidem
uenerit ad salutem.
erit
sed nous suntis ueniens. ipsam
sdim iͦ hereditatis & porcio¬
us dplea dinem corbple¬
bit. et udo plemeudo appee¬
litir r⁊ qania quo s aeoi appel

Expanded text:
nim ad integrum populus Israel. Cum vero plenitudo gentium subintraverit, vissimo tempore per fidem venerit ad salutem, ipse erit sed novissimus veniens ipsam quodammodo haereditatis et portionis Dei plenitudinem complebit. Et ideo plenitudo appellatur, quia quo
Abbreviated transcription (Latin):
ners biterii gradum suscipit
ietłã : satis agat illustrare
misterur ł esbitetii Ad
sumͫ ꝑtinent & illa
quȩ presbiteris ad titom
seribt tum dicit Ipse dr̃¬

Expanded text:
esbyterii gradum suscipit in Ecclesia, satis agat illustrare ministerium presbyterii. Ad pertinent, et illa quae de presbyteris ad Titum scribit, cum dicit: Ipse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
phas apud cosinuore ⁊ digia¬
re haberi obseruaneia Zelum
caunt etim ipsi inoius simiᷤ
salutẽ tẽporib. Et sict nẽ
uloꝵ lapsus salutem grtib
dalre ita genciũ fides & cor¬
uersicio uraheli emulacionein
conuersacionis conferat & salu

Expanded text:
phetas apud eos majore et digniore haberi observantia, zelum capiant etiam in novissimis saltem temporibus. Et sicut nunc illorum lapsus salutem gentibus dedit, ita gentium fides et conversatio Israeli aemulationem conversionis et salu
Abbreviated transcription (Latin):
Ile sc̃bẽ. seribentes enmn
nequicm scribunt Simi¬
liter agem & ꝓ his quima¬
le docꝗt. et malestoquunt᷑.
orat duid inpsalsus & di¬
cit pita efficiantur labu
iiiqua quȩ locuntur adũ¬
sus ius dum scelus in suꝑbia

Expanded text:
ibentibus; scribentes enim nequitiam scribunt. . Similiter autem et pro his qui male docent, et male loquuntur, orat David in Psalmis, et dicit: Muta efficiantur labia iniqua, quae loquuntur adversus justum scelus in superbia
Abbreviated transcription (Latin):
que om̃i ueiȩ erant partis
par ͧs offenderat uocarẽtut:
aco delictũ illors: funt
liuicie mundi Nunc etã
iam non una hebbrxoꝵ geis.
sed totus mundus. pars dũ
effecta ẽ sic enim ipse salu¬
tor dicit. Quia ego uetii. uon
ut iudicem inindũ: sedut
sal uetur mundus ꝓmne. Et
ne ambigun dadeeret dernt¬

Expanded text:
pars parte quae offenderat vocaretur. Idcirco delictum illorum fit divitiae mundi. Nunc enim jam non una Hebraeorum gens, sed totus mundus pars Domini effecta est. Sic enim Salvator dicit: Quia ego veni, non ut judicem mundum, sed ut salvetur mundus per me . Et ne ambiguum videretur mund
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħaꝰ. Qui cum a dõ dam fu¬
isset. quis seducet migł .dab:¬
ille respondit: Ego ilncam:
Et dix̃ dñs. Inqũ. Ait ille
Ero inquis InUndade in ore

Expanded text:
ax qui, cum a Deo dictum fuisset: Quis seducet mihi Achab? Respondit: Ego seducam. Et dixit Dominus: In quo? Ait ille: Ero spiritus mendax in ore
Abbreviated transcription (Latin):
eneiam eot uectamnus. tãquam
uia aliquanas encura. Hec di¬
uendã ed̃lu¬
cidiorẽ ser nonib osis aplicis
ordinem daites Ni si uidet᷑
quid ÷ quoc nouo hesermo¬
ne indicet uideans quod
dixit s ⁊ ios ipsi pͥmicias

Expanded text:
entiam exspectamus, tanquam vix aliquando ventura. Hoc diuemdam et lucidiorem sermonibus ipsis apostolicis ordinem dantes. Nunc, si videtur, quid est quod novo hoc sermone indicet videamus, quo dixit: Sed et nos ipsi primitias
Abbreviated transcription (Latin):
lex litterȩ & littera occidens ẽẽ
memoratur Quod uͦ dicit. ego
autem carnał sum uenundatus
sub peccato : hic iã tãꝗͣ doctor
aeccłȩ personã insemet ipsum
suscipit infirmoꝵ. propter quod
⁊ alibi dioxit ł actus sum infirmis
infirmus : ut infirmos lucrarer
& sub peccato uenundatus. a l
ea quȩ illis loqui moris ẽ uł
excũsacionis uł mnensacionis obi¬
tentu. Ait gͦ dese ãquã xper

Expanded text:
lex litterae, et littera occidens esse memoratur. Quod vero dicit, Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato, hic jam tanquam doctor Ecclesiae personam in semetipsum suscipit infirmorum, propter quod et alibi dixit: Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrarer et sub peccato venundatus, et loquitur ea quae illis loqui moris est, vel excusationis vel inexcusationis obtentu. Ait ergo de se tanquam ex per
Abbreviated transcription (Latin):
indecur ẽ sũbiecta: & ꝓ dolo¬
rib coꝵ dolet. & ꝓ gemitib
gemit. Si uͦ ut in alus exem¬
se per euuangel ium eos quos
perfidem &ꝑi produxit ad lu¬
cem: uł sicut de aluis alibi¬
dixit Filioli mei quos iter̃
parturio: donec formetur

Expanded text:
idetur esse subjecta, et pro doloribus eorum dolet, et pro gemitibus gemit. Si vero, ut in aliis exemse per Evangelium, eos, quos per fidem Christi perducit ad lucem. Vel sicut de aliis dixit: Filioli mei, quos iterum pario, donec for
Abbreviated transcription (Latin):
etͥditus: sed uideamus quid. ẽ.
quod dicit. ipse sp̃s pro nob̾ int̾¬
pellat. Hoc enim et idx iħm
facere designat: cuidicit fiͫ¬
li: hec soribo uobis.⁊ noti p.¬
cets: si autem & pecaueritͥ ꝗͥ¬

Expanded text:
evat. Sed videamus quid est, quod dicit: Ipse Spiritus pro nobis interpellat. Hoc enim Joannes Jesum facere designat, cum dicit: Filioli, haec scribo vobis, ut non peccetis; si autem et peccaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sp̃s acoptionis ꝑ quer in
tionis spm uenerimus. cũ iã ni
chil tumoris. id ẽ. nichil propt̃
metũ poene gerimus. s ꝑꝑ
amorẽ patris cuncta ꝑficimus

Expanded text:
ergo spiritus adoptionis per quem in tionis spiritum venerimus, cum jam nihil inest timoris, id est, nihil propter metum poenae gerimus, sed propter amorem patris cuncta perficimus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ȩtiam creaturã in poterat
rationabilem hab̾e expec¬
nem quanda & spem
ta sunt his qui silu dĩ eẽ pas¬
rebuntur. aut certe quo ob¬
lato abhis uel amio duo at¬

Expanded text:
Ait etiam creaturam, ut pote rationabilem, habere exspectationem quamdam, et spem ta sunt his qui filii Dei esse merebuntur, aut certe cum ablato ab his velamine
Abbreviated transcription (Latin):
patris testimonis eddit e
Om̃s ergo homines qtu
detur aguntur aliquo spũ
sicut ipse paulus scripsit.
Scitis autem & uos cum es¬
setis gentes: quomodo adid¬
la muta a gebamini In si
tendit. qr etiam gen

Expanded text:
Patris testimonium praebet. Omnes ergo homines, ut videtur, aguntur aliquo spiritu, sicut ipse Paulus scripsit : Scitis autem et vos, cum gentes essetis, quomodo ad idola muta agebamini; in hoc ostendit quia etiam gen
Abbreviated transcription (Latin):
que non uidet & eterna suNT.
omem tribulacionẽ quecũq
accidit ei quãuis seua. qłam
longa uideatur: momenta¬
neam dicit eẽ & leuem etiã¬
si tormentis subiciantur &
ciis corpus affligia

Expanded text:
quae non videntur et aeterna sunt, omnem tribulationem quaecunque acciderit ei, quamvis saeva, quamvis longa videatur, momentaneam ducit et levem: etiamsi tormentis subjiciatur, et ciis corpus affligitu
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ista ractacionẽ
reuelacio fiat filioꝵ asł ut
nsteriuin. ut & ipsi cũ his
quib ininistrauerunt here¬
diacẽ capiant salutis: ut

Expanded text:
creatura ista rationalis, ut revelatio fiat filiorum Dei, isterium, ut et ipsi cum his quibus ministraverunt haereditatem capiant salutis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iumꝰ arm. sicui forte illa expo¬
sicio quã de legũ diuersitate te¬
siebamꝰ uiolenter. p̃sumta u¬
debatur : aduertat nunc in hoc
caipitulo quomodo non solum
legum s ⁊ per sonarim⁊ litas
introducitur. Nam paulus qui
in alus didxit non enim scđm car¬
nem uiuimus . sed scd̾m carnem
mlitamus: in ł esenti loco diẽ

Expanded text:
us. Si cui forte illa expositio, quam de legum diversitate tenebamus, violenter praesumpta videbatur, advertat nunc in hoc capitulo, quomodo non solum legum, sed et personarum diversitas introducitur. Nam Paulus, qui in aliis dixit , Non enim secundum carnem vivimus, sed secundum carnem militamus, in praesenti loco dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ que dĩ sunt meretut ac¬
aꝑe . id ẽ. incorruipcionis & in¬
mortalitatis głam. thesauros
sapiencie & sciencie reconditos
Coheredes uͦ xxp̃i. cũ trausfor¬
mabit corpus humilitatis nr̃ȩ
conforme corꝑi claritatis sue.

Expanded text:
cum quae Dei sunt meretur accipere, id est, incorruptionis et immortalitatis gloriam, thesauros sapientiae et scientiae reconditos. Cohaeredes vero Christi. Cum transformabit corpus humilitatis nostrae, conforme corpori gloriae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
ordem oꝑatur conis ẽ. actꝰ
Hec gͦ extinguitur sist
in nobis gaudium sĩs. Pade
discordictarnis : Pet certũ:
discordiam mortificari posse¬
ꝑ pacẽ. sic ⁊ paciencia sp̃s.¬
in pacienciam carnis eoctui¬
guit. Et bonitas. maliciam
perunit. Et mauluetudo
ferociam. &t contir encia
inpudicitiam i eat Taliq

Expanded text:
mortem operatur, carnis est actus. Haec ergo exstinguitur si sit in nobis gaudium spiritus, pax discordia carnis est. Sed certum est discordiam mortificari per pacem. Sic et in patientia spiritus patientia carnis exstinguitur, et bonitas malitiam perimit, et mansuetudo ferociam et continentia impudiciti
Abbreviated transcription (Latin):
Be est non intalegenciam car¬
nalm legis sequimitu sed spiri¬
talen perquã peruenistis ad si
dei inuobis hab̾e mereamini: In
duas ergo ut dixi partes dunds̃
lege̾ moysi id ẽ. in spm & in ca¬
nem que sunt sp̃s quã & spir¬
talem. legem

Expanded text:
 est, non intelligentiam carnalem legis sequimini, sed spiritalem, per quam venistis ad SpiDei in vobis habere mereamini. In duas ergo, ut diximus, partes dividens legem Moysi, id est, in spiritum et carnem, quae sunt spiritus, quia et spiritalem legem
Abbreviated transcription (Latin):
piscericiam. Occasione cette uecep¬
tar peccatum perman datur aoꝑa¬
tem ẽ ime omem coaeupat¬
cenciam. Lex illa dequa dicit
coneupiscenciam nesciebam nisi
lex diciret non concupisces: ⁊pã
autemꝰ mandatum appellat cũ
ait Qua occasione inandati heꝰ
quo eoneupiscere phibenut
peccatum uehemencius exarsit
in nobis : & omnẽ oꝑatũ m

Expanded text:
piscentiam. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Lex illa, de qua dicit quia concupiscere nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces, ipsa autem etiam mandatum appellatur. Ait ergo quia occasione mandati hujus quo concupiscere prohibemur peccatum vehementius exarsit in no
Abbreviated transcription (Latin):
Nomie eẜ sunt ministeria¬
les sp̃s admins teriũ missi.
pp cos qui ᷝ es editatẽ capiunt
Salutis ẜ. ⁊ dauid dicit Qui
facit angłos suos sp̃s Et dit¬
ni hel nichilominus testatur
& dicit. Denedicite sp̃s & an¬

Expanded text:
es sunt ministeriales spiritus ad ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? . Sed et David dicit: Qui facit angelos suos spiritus ; et Daniel nihilominus testatur, et dicit: Benedicite, sp
Abbreviated transcription (Latin):
debitores non sum iNeq
eium propterea nofcie
ds̃ ad imaginẽ stian ca
sed potius ut creasuo am¬
ma deseruiens. ip uitio
ac ministerio carferetur
Sed fortas se dicaiis. o ao

Expanded text:
debitores non sumus; neque enim propterea nos fecit Deus ad imaginem suam, ut sed potius, ut creatori suo anima deserviens ipso servitio ac ministerio carnis uteretur. Sed fortasse dicat aliquis quom
Abbreviated transcription (Latin):
endo aer sum peccatũ prois
omib ononusq ad moreͣ
ueniregnatus est : nont̃.
eius disulus Qui ergo ion ẽ.
hic crera quidem eiũs. ẽ.
sicut fisiluarum & iumen¬

Expanded text:
endo adversum peccatum, pro his omnibus, qui non usque ad mortem venire paratus est, non est ejus discipulus. Qui ergo non est hic creatura quidem ejus est, sicut ferae silvarum, et jumen
Abbreviated transcription (Latin):
dixit in sim litudine̾ carnis pce¬
cati: ostendio nos quidem habe
carnem peccati. tiliũ uͦ dei simi¬
litidinẽ habuis se carnis peccati
non carnẽ peccati Om̃s entn
nos homis qui e&x semineui
cũ muliet comenientis omera
sumus ill necessario aro min

Expanded text:
dixit in similitudinem carnis peccati, ostendit nos quidem habere carnem peccati, Filium vero Dei similitudinem habuisse carnis peccati, non carnem peccati. Omnes enim nos homines, qui ex semine viri cum muliere convenientis concepti sumus, illa necessario utimur
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ sociari ẜt sic ut mule
diffeit filiũ cẽ quam ser ᷝ ͥ
modus sit : quosermonisꝰ
intelligene iam potuimus i¬
dogare. Uidearus nime: M
lum. Legimis apud ipsum

Expanded text:
est sociari. Et sicut multum differt filium esse quam servum, modus sit, quo sermonis hujus intelligentiam potuimus indagare. Videamus nunc et alium. Legimus apud ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib plene tru e. Vnde
breuiter quȩ dictat inme¬
moriam reuocabim S mele¬
ge autem peccatũ irtuam eẽ
in nobis hoc ẽ. ꝓ diquã per
ecatem rõnabilis intra nos sens
nond ad ẽ. inpuero quę cum
cdocea hoc qͥ facit. fieri nonli¬
cere. me hac autem les
pauline bnes hom pes ced̃¬

Expanded text:
ioribus plene tractatum est: unde breviter quae dicta sunt in memoriam revocabimus. Sine lege autem peccatum mortuum esse in nobis, hoc est antequam per aetatem rationabilis intra nos sensunondum adest in puero, quae eum doceat hoc quod facit fieri non licere: sine hac autem lege et Paulum et omnes homines ce
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi sed gr̃gͤ dĩ quȩ in ipso
operabatur asscrbit : ita &ille
caił opa non bona non sibi.
sed peccato quoa mit habitat &
oꝑatꝰ ad numerat. Idõ ergodiat
non iã ego oꝑor Aud. seaqđ ha¬
bitat in me pcatin Non em̃

Expanded text:
non sibi sed gratiae Dei quae in ipso operabatur ascribit ita et ille carnalis opera non bona non sibi, sed peccato, quod in se habitat et operatur, annumerat. Ideo ergo dicit, non jam ego operor illud, sed quod habitat in m
Abbreviated transcription (Latin):
uenundaesistere aliquantulũ
accidit Uerbi gr̃a. cũ proponit
quis pacient̾ ferre instigantem
se : & adultimũ uincitur iracin¬
dia. & patitur hoc initus. Iras¬
citur ergo etiam cũ nolit irasci
Hoc idemꝰ etiam timoris uicio
accidẽ solet: ut & uoluntatẽ
quis metu & formidine terreat᷑:
Hoc & in elacione subiti uel in¬
pinati honoris sepe contingit:
arrogancior fiat. & tumidi

Expanded text:
tamen etiam resistere aliquantulum accidit, verbi gratia, cum proponit quis patienter ferre instigantem se, et ad ultimum vincitur iracundia, et patitur hoc invitus: irascitur ergo cum nolit irasci. Hoc idem etiam timoris vitio accidere solet, ut contra voluntatem quis metu et formidine terreatur, hoc et in elatione subiti vel inopinati honoris saepe contingit ut arrogantior fiat, et tumidior,
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum seduocit me & per
illud occidit. Spotest hic pec¬
catum uł ipsum auctorem di¬
xisse peccati. de quo scriptum. ẽ.
serpens seduacit me occasione
concupiscenciam. & anima
suauitate concupiscencie
tatur preuaricando pꝰ man¬
datum quod dicebat  con¬
cupisces morereti Sedneq
hoc mandato legis ad seriberet
quod occasione petͣcati a pecca¬
to seducta . ẽ. anima & occisã
sub iungit apłs & dicit: Itaq

Expanded text:
mandatum seduxit me, et per illud occidit, potest hic peccatum vel ipsum auctorem dixisse peccati, de quo scriptum est: Serpens seduxit me ; veconcupiscentiam, et anima, dum suavitate concupiscentiae delectatur, praevaricando mandatum, quod dicebat: Non concupisces, moreretur. Sed ne quis hoc mandato legis ascriberet, quod occasione praecepti a peccato seducta est anima et occisa, subjungit Apostolus et dicit: Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Aut perquam pharao cogno it
peccatũ suum & diocit. dñs iuis¬
tus ÷̃. ego autem & popłs meus
impii đsi hi om̃s aluq innu-¬
meri ante moysei legem cogno¬
uerunt peccatum suum: non
erit sine dubio moisi lex dequa
dicit apłs. qr peccatum non cog¬
noui nisi per legent Et de qͥua
dicit. concupiscenciam nesciebã
nisi lex diceret non concupisces.
ded .ẽ. illa lea dequa frequenter.¬

Expanded text:
o cognovit peccatum suum, et dixit Dominus justus est, ego autem et populus meus impii? Quod si hi homines aliique innumeri ante Moysi legem cognoverunt peccatum suum, non erit sine dubio Moysi lex, de qua dicit Apostolus: Quia peccatum non cognovi, nisi per legem; et de qua dicit: Concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret: Non concupisces; sed est illa lex, de qua frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
Aptiuũ meducentem in letđ
supra dixerat uelle eppitat
ad iacet michi: he
lnitatem
boni. legem mnenti ominauit:
uę lex mentis: onuenit cum
te dĩ. & conentit ei sed rursi
ius corꝑis ⁊ desideria carms.¬

Expanded text:
 me ducentem in lege supra dixerat, velle enim bonum adjacet mihi, hic voluntatem boni legem mentis nominavit, quae lex mentis convenit cum lege Dei, et consentit ei. Sed rursum motus corporis et desideria car
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicã peccator err a modũ¬
a non
olum cominisisti quo donde¬
biusti. s ⁊ pre ceptũ puacatus es
Quod autẽ diocinus pecatam
peccator : malumus uicum
sermonis recipere. quã sensum
apłi non interre expriere
Iuia in latino urmone angasta¬
uit nos nomen peccati. quod ne¬
utro genere ⁊ declinatur n
catorem nos eum appellãmes
Na un peccatrie: appellasi retł¬

Expanded text:
ita dicam, peccator es, quia non solum commisisti, quod non debuisti, sed et praeceptum praevaricatus es. Quod autem diximus, peccatum peccator, maluimus vitium sermonis recipere quam sensum Apostoli non integre exprimere, quia in Latino sermone angustavit nos nomen peccati, quod neutro genere declinatur, in catorem eum nos appellavimus, nam ibi peccatrix appellari
Abbreviated transcription (Latin):
quo ecruit pncipatum & es¬
tatem triumphaus eos insete¬
seundis tut ufique hea ciores
multo quam priur. Et uide s
forte iam tum lex tale iescio
nud adumbrabat ineo. xum
udedut ut multi morauurioe
uno dequo semen nonsissrere

Expanded text:
cipatus et potestates, triumphans eos in semesecundas nuptias, quae beatiores sunt multo quam primae. Et vide si forte jam tum lex tale, nescio quid, adumbrabat in eo, cum jubebat ut mulier, mortuo priore viro, de quo semen non suscepe
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ erui. & docet unum quen quiũ
agendum sit : quid cauiepium. psa:
suum te se hic naturalen legi
dicit tandiu a nob̾ ignorͣ : quandiu
processu etatisꝰ nouerimus inter
bonũ ⁊ malum discernere & a consei¬
cupiscencia nr̃a aidierimts. Lodͥ᷑
eium nobis intra consciencian
dicit nonancurisces. led ames
semper nes ex inicio ut nascieu
inuenit : Aocereps cepit. qr

Expanded text:
quid agendum sit, quid cavendum. Ipsa suum. Aperte hic naturalem legem dicit tandiu a nobis ignorari, quandiu processu aetatis noverimus inter bonum et malum discernere, et a conscientia nostra audierimus. Loquitur enim nobis intra conscientiam, et dicit, Non concupisces. Sed quoniam non semper, nec ex initio, ut nascitur i
Abbreviated transcription (Latin):
ut peatũ Peccati namqͣ
natai hec. ẽ si fiat. quod
leasiri uetat Reuiuiscen¬
te ergo peccato: ego inquit
mortuus sum. Ego quis
anma sine dubio quȩ fecerat
quod fieri lea aetabat. Am¬
ma enim quȩ peccat: ipsa¬

Expanded text:
it peccatum; peccati namque natura haec est, si fiat quod lex fieri vetat. Reviviscente ergo peccato, ego, inquit, mortuus sum. Ego, quis? anima sine dubio quae fecerat quod fieri lex vetabat: Anima enim quae peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ.gosum uia: ueritas & uita:
Et ipie aptĩ. in alus dic̃. Quia
rapiemur innubib obuiam
xp̃o inaera & ita semper cũ
dnõ erimus Sicut ergo semꝑ
ceterna nullum finem hab̾e

Expanded text:
Ego sum via, veritas et vita ; et ipse Apostolus in aliis dicit quia rapiemur in nubibus obviam Christo in aera et ita semper cum Domino erimus . Sicut ergo sempeaeterna nullum finem habere
Abbreviated transcription (Latin):
autem mortem hauc peccati bene¬
ficio dei datã dicimus: tempore
eo quo sine lege uiuebamus: Quol
& si ueniente mandato quod &¬
sanctũ & iustũ & bonum. ẽ. reui¬
iscit in nobis peccatum & occisit
usc̃peccatum enum or¬

Expanded text:
autem mortem hanc peccati beneficio Dei datam dicimus tempore eo quo sine lege vivebamus; quod et si veniente mandato quod sanctum, et justum, et bonum est, reviviscit in nobis peccatum, et occidit nos. Peccatum enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
nam pe cati mortem dicere ui¬
detur. qñ anma quę peccat. tp¬
sa morietur. An illud magis
potest in tellegi. quod istam mor¬
dem dicat qua cum oxp̃o peccato
morimur. & uiciis ac scel erib
finem damus: ut post hoc dioxis¬
se uideatur quia fimis illors
to serm autem nn dõ habetꝰ
fructũ urm insc̃ĩficatione̾. finẽ
uͦ uitã ęternam Eruetus fruc¬
tib comꝑat: & peccati quidem
fructus. ꝓ quib nunc hoc est
postea quod lib̾ati apeccato.
& serui facti dõ. sancti erubu̾¬
ri t ꝑronuinciat morte fini¬
en saunsicatione fiem dt¬
elt acciper. utã ȩt̃nał naͣ
dum :  stuctus quidem eox
proquib nanc erubescirus
inquo sint . noluit nominare:
Cors uero fruetum quo liba¬
ti sunt apeccato &. setui fac¬
tisunt dõ: dicit eẽ insancti¬
ficationem. Bonorum ẽnm

Expanded text:
nam peccati mortem dicere videtur, quoniam anima quae peccat ipsa morietur? An illud magis potest intelligi, quod istam mortem dicat, qua cum Christo peccato morimur, et vitiis ac sceleribus finem damus, ut post haec dixisse videatur, quia finis illorum to, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationvero vitam aeternam. Fructus fructibus comparat et peccati quidem fructus pro quibus nunc, hoc est, postea quam liberati a peccato et servi facti Deo, sancti erubescunt, pronuntiat morte finiin sanctificatione, finem dicit accipere dum quod fructus quidem eos, pro quibus nunc erubescimus, in quo sint noluit nominare. Eorum vero fructum qui liberati sunt a peccato, et servi facti sunt Deo, dicit esse in sanctificationem: bonorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Utrum autem pomit sermone
logis: quẽ tamen uirũ mortalem
idicit. qui est scđm littere sermo
legis. Sed his quomodõ sit mor¬
tius prouidendum .ẽ Potest qͥdẽ
etiam in hoc inderi mortuus: dum
spiritalis intelligencia earcludit:
uelut intermit corporalem.
& ostendit refugiendam ẽẽ oc
do mortuus ẽẽ hicuir : euiden¬
cuis approbatur. Et enuim donee
rebatur. & altare manebatꝰ ad̾ sa¬
cerdocium. sermo legis litte sa
introierat in sca̾ non manu facta
xp̃c : nec accesserat ad uelamen
niterius. qd ad hebreos scribens
apls carnem xxp̃i ec̃ inter pre¬
tatur. Ubi uͦ uerbũ carofic¬
tumẽ. A hahiuuta

Expanded text:
virum autem ponit sermonem legis, quae tamen virum mortalem dicit, qui est secundum litteram sermo legis. Sed is quomodo sit mortuus pervidendum est. Potest quidem etiam mihi videri mortuus, cum spiritalis intelligentia excludit, et velut interimit corporalem, et ostendit refugiendam esse occdo mortuus esse hic vir evidentius approbabitur. Etenim lex rebatur, et altare manebat ac sacerdotium, sermo legis, littera introierat in sancta non manufacta Christus, nec accesserat ad velamen interius, quod ad Hebraeos scribens Apostolus carnem Christi esse interpretatur . Ubi vero, Verbum caro factum est, et habita
Abbreviated transcription (Latin):
I & hos frutus. offerat mor¬
ti. Nũc autem sluti sumus ale¬
ge mortis: in quã detinebamur
Ab hac ergo lege. nunc soluti sumꝰ:
quando sine dubio cum xp̃o nor¬
tui sumus. & consepulti ei pe bap¬
tismum. & crucifiaci cum ipso:
Et idõ dicit. soluti sumus lege
mortui Nisi enim quis prtuus
fuerit cum xp̃o: ab is⁊ lege non
soluitur. scio ⁊⁊ malii exempla¬
rus scriptũ. alege mrtis : in qͣ¬

Expanded text:
 hos fructus offerat morti. Nunc autem soluti sumus a lege mortui, in qua detinebamur; ab hac ergo lege nunc soluti sumus; nunc, quando? sine dubio cum Christo mortui sumus, et consepulti ei per baptismum, et crucifixi cum ipso, et ideo dicit, soluti sumus a lege mortui. Nisi enim quis mortuus fuerit cum Christo, ab ista lege non solvitur. Scio et in aliis exemplaribus scriptum: A
Abbreviated transcription (Latin):
fet: ilo ut arbitror pror ͦsito
quo ⁊iscripturȩ prophicȩ onstant:
ne ea quȩ iiisirati diuinits ꝓ.¬
locuntur. in pol.s homiib &
pinus ad huc uł fidei ułstui de¬
ferentib inꝓpatulo ponentur::¬

Expanded text:
fert, illo ut arbitror proposito, quo et Scripturae propheticae constant, ne ea quae inspirati divinitus proloquuntur impolitis hominibus et minus adhuc vel fidei, vel studii deferentib
Abbreviated transcription (Latin):
plemus idem ordo declarat: Leg
enim. loco uiri posuit: & de ip¬
sadicit Si autem mortuuis fue¬
rit uir soluta ẽ. a lege uiri: Quȩ
questionis. Clarum nãq ẽ. quod
his legem uelut uirum dicit
sub cuius potestate uiuebant: s
ubi uenit plenitudo temporum.
lex infirmari cȩpit incarne. &
infirmitatem mors consecuta. ẽ.
Et siqui sub potes tate uiri huius
uixerant. tamquam mulier
credentes: Hu uero qui exgentib
dñõ crediderunt: non uidebuntus
sub huiꝰ uiri. id .ẽ. sub legis po¬
cestate uixisse : nec habnisse ui
legis sermonem. Testimonium
autem huiꝰ rei id.ẽ. quod hi qui
ex cir concisione sunt sub ux o
fuerint hi autem qui ex gratiti
sene uiro. Ysaias declarat dicens

Expanded text:
plenius idem ordo declarat, legem enim loco viri posuit, et de ipsa dicit: Si autem mortuus fuerit vir, soluta est a lege viri. Quae bitur quaestionis; clarum namque est quod hi legem velut virum habuerunt, sub cujus potestate vivebant. Sed ubi venit plenitudo temporum, lex infirmari coepit in carne, et infirmitatem mors consecuta est, et si qui sub potestate viri hujus vixerant tanquam mulier, credentes. Hi vero qui ex gentibus Domino crediderunt, non videbuntur sub hujus viri, id est, sub legis potestate vixisse, nec habuisse virum legis sermonem. Testimonium autem hujus rei, id est, quod hi qui ex circumcisione sunt sub viro fuerint, hi autem qui ex gentibus sine viro, Isaias clamabat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
s in confusione & ob probrio
ȩterno: Lustiuͦ qui surgunt
habent uitã ęternã: Peccatũ
ergo militib suis in quib reg¬
nat : stipenditidigna larg¬
tur mortem Mortem auꝰ̃
dicimus : non hanc cor¬
quia antma quȩ peecat. ipsa

Expanded text:
probrio aeterno: justi vero qui surgent habebunt vitam aeternam. Peccatum ergo militibus suis, in quibus regnat, stipendia digna largitur mortem. Mortem autem dicimus non hanc corquia anima, quae peccat, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
inuetustulrtrre : quod sine dubio
de lege littere .Qii uidetur
hoc modo consequent ntelles
intellegi
poterit. In carne quidem ⁊ ositi
⁊ scđm carnem uiuentes proi
peccatoꝵ uicia quȩ̨ lea illa qui¬

Expanded text:
in vetustate litterae, quod sine dubio de lege litterae dictum videtur, hoc modo consequenter intelligere poterant. In carne quidem positi et secundum carnem viventes, propter peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ parentib. sttpenda debi¬
ta mordem dicat ex silui: De.¬
uni ueto non erat dignum mi¬
litib suis stipendia quasi de¬
bitũ aliquod dare : s donũ ⁊
non puto etiam hoc uacuũ
ẽẽ. quod ad uitã aeternam
sed quia fortassis scire uiolur
aliuid ẽẽ uitã aeternam sõ¬
lupe iud uitã enam se

Expanded text:
ejus parentibus, stipendia debita mortem dicat exsolvi. Deum vero non erat dignum militibus suis stipendia quasi debitum aliquod dare, sed donum etnon puto etiam hoc vacuum esse, quod ad vitam aeternam sed quia fortassis sciri voluit aliud esse vitam aeternam solum, et aliud vitam ae
Abbreviated transcription (Latin):
enim nsuꝑiorib de lege litterę
disputs set qͣ utiq ad eos uideret
tantun qui edecir concisione
crediderait pertinere : nunc
latenti quidam conũsacione
carnis & uicioꝵ discutit legem
Obid sine dubio: ut etiam asce¬
teros homines non adͥ solos
qui excirconcisio sunt trac¬
tatus iste pere uidetur
Rit ergo  enim ẽẽmꝰ in
carne. quidem quantuin
ad i spectat: in carne utiq
õsitus. ista dicebat Sed cum
in carne eẽmꝰ Hoc. ẽ. cum scđm
carnẽ uiueremus. uicia pecenti
Qper legem erant opabant

Expanded text:
 de lege litterae disputasset, quod utique ad eos videretur tantum qui ex circumcisione crediderant pertinere, nunc latenti quadam conversione carnis et vitiorum discutit legem, ob id sine dubio, vel etiam ad caeteros homines, et non eos solos, qui ex circumcisione sunt, tractatus iste pertinere videretur. Ait ergo, cum essemus in carne. Et quidem quantum ad rem spectat, in carne utique positus ista dicebat: sed cum in carne essemus, hoc est, cum secundum carnem viveremus, vitia peccatorum quae per legem erant, operabant
Abbreviated transcription (Latin):
a sit secumdum lilmortu
ter in anno appareiᷝᷤ
om̃is masculus non al oos¬
infestiuitate paschȩ in ce qͥ
elegisse putatur doridtas
catoris in mundi Et dabiti¬
ri potest in hy.ib mortaam
eẽ litteram egis: cuin ergodi¬
ruerit pꝭ hȩc om̃ia mortuem
ri sociari sicut muliȩ ꝓmeto

Expanded text:
a sit secundum litteram lex? Ter in anno apparere Domino omnis masculus non ascefestivitate Paschae in civitate quam elegisse putatur Dominus Dpiatur immunditia. Et dubitari potest in his omnibus mortuam esse litteram legis? Cum ergo claruerit per haec omnia mortuum ri sociari, sicut mulieri crimen
Abbreviated transcription (Latin):
uidicas Tercio inuenamꝰ ab apostoł
posicũ tradidit illos ds̃: & pͥmȩ qͥ¬
dẽ tradicionis causas dedit Quia¬
cũ cognouissent dm̃: non sicut
dm̃ magnificauerunt aut gr̾as
egerunt usq & serpentiũ: Prop¬
pterea inquit tradidit illos deus
usq corpora sua: Scdę tradicio¬
nis causam uidetur premutere
cũ dicit Quia cõmutauert᷑ ue
ritatẽ dei in m̾datium: usq er¬
atori. propt̾ hoc ait tradidiciu¬
lis ds ui passiones ignominiȩ.¬

Expanded text:
uod tertio invenimus ab Apostolo positum, tradidit illos Deus, et primae qdem traditionis causas dedit, quiacum cognoverunt Deum, non sicut um magnificaverunt, aut gratias egerunt, usque et serpentium. Propterea, inquit, tradidit illos Deus, usque corpora sua. Secundae traditionis causam videtur praemittere, cum dicit, quia commutaverunt et veritatem Dei in mendacium, usque Creatori; propter hoc ait, tradidit illos Deus, in passiones ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
tis menbra ur̃a seruire uimun¬
dicie ⁊ ⁊ iniquitati aditsticiam
ita nunc exibete menbraurã ser¬
iure iusticiȩ inscificationem
Pudorem quendam perhec ancu
tificacioni: quod prius ĩnmundi¬
ciȩ iniquitatiq detulerant: Quid
ergo tam humanum hoc est quid
tam leue. quid tã sine onere. & qͥ
nulla prorsus possit carnis in¬
firinitas excusare: Sicut in quid
iniquitati. Ita nunc exibete men¬
bra ur̃a seruire iusticiȩ. inscĩfica¬
cionem Ingloriosum quidem est.
ut ita quis uirtutib sicut uicus ser¬
uiat. Multo enim ampluis. & mul¬
to intencius: honorandat iusticia ::
Sed ego inquid humane & com¬
muniter ago: eadem postulo. sum¬
lia requiro Dudum currebant
peces urĩ. ad demonum templa.
sinanus ut

Expanded text:
rvire immunditiae et iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem. Pudorem quemdam per haec incanctificationi, quod prius immunditiae, iniquitatique detulerunt. Quid ergo tam humanum, hoc est, quid tam leve, quid tam sine onere, et quod nulla prorsus possit carnis infirmitas excusare? multo enim iniquitatem; ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem. Ingloriosum quidem est, ut ita quis virtutibus, sicut vitiis serviat. Multo enim amplius et multo intentius honoranda justitia est. Sed ego, inquit, humane et communiter ago, eadem postulo, similia requiro. Dudum currebant pedes vestri ad daemonum templa; manus ut
Abbreviated transcription (Latin):
tatur nc̃ ad benedicendũ dni
in om̃i tempore. sęremoud añ
proferat. honestũ. t det grãm
audientib & ueritatẽ loquatur
cum proximosuo Sed quid opͥ
est hec singła pet sequi. cum
pateat etam tibi uniius cuiꝰq
menbri minis tertum q exibuit
uiciis aptare uirtutib & actum
quem exibuit ĩn mundiciȩ. ad
castitatem nunc sanctificationẽq
conũteres Ulidetur sane lne ius¬
tieiam pro om̃ib simul uirtutib
nominasse: sicut econtrario imiꝰ¬
quitatẽ pro omĩb simul uiriis
posuisse. Addidit quoq
iusticie sanctificacionemꝰ. Q¬
quo uidelicet castitatis partem
& generaliter cũ ceteris. & per

Expanded text:
icendum Dominum in omni tempore: sermonem sanum proferat, et honestum, ut det gratiam audientibus, et veritatem loquatur cum proximo suo. Sed quid opus est haec singula persequi, cum pateat etiam tibi, uniuscujusque membri ministerium, quod exhibuit vitiis, aptare virtutibus, et actum quem exhibuit immunditiae, ad castitatem nunc sanctificationemque convertere? Videtur sane hic injustitiam pro omnibus simul virtutibus nominasse, sicut econtrario iniquitatem pro omnibus simul vitiis posuisse. Addidit sane, justitiae in sanctificationem, quod videlicet castitatis partem et generaliter cum c
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod oms homines primo
seruiant peccato. Sic enim scrir¬
tũ est. quia non est iustus supe
terram qui faciat bonam & mot
peccet. Puno eium necesse ei
monu honiuie illua compleri

Expanded text:
dit omnes homines primo servire peccato, sic enim scriptum est, quia non justus super terram qui faciat bonum et non peccaverit. Primo enim necesse est in omni homine illud compleri
Abbreviated transcription (Latin):
Quã autem dixit formatui doc¬
trinȩ. in quam traditi estis re¬
quirendũ puto. quomodo unis¬
quisq tradatur In uenimꝰ nãq
quia eos qui non probauer̃ añ
hab̾e ui noticiam. tradidit dĩse¬
cundum desideria cordis eoꝵ n
in mundiciam ut contumeliis

Expanded text:
Quod autem dixit, formam doctrinae, in quam traditi estis, requirendum puto quomodo unusquisque tradatur: invenimus namque quia eos, qui non probant Deum habere in notitiam, tradat Deus secundum desideria cordis eorum in immunditiam, ut contu
Abbreviated transcription (Latin):
d formar atq umhiam pcuto¬
tucum tenere possimiti utes
uero uintutes tunc eum ueuerint
illa quȩ perfecta sunt. Ettde
iustus ni ac magis ut michien¬
detur numbra uirtutum : ꝗͣ
in ipsis uirtutib uiuit Et¬

Expanded text:
d formam atque umbram virtutum tenere possimus: ipsas vero virtutes tunc cum venerint illa quae perfecta sunt, et ideo justus nunc magis ut mihi videtur in umbra virtutum quam in ipsis virtutibus vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
umadu et. & om̃is qui fecerit
nisticam seruus ẽ. iusticie. Qd̾
forcasis putet alius iccirrõ sub¬¬
redictũ : ut quasi eaxcorsequentib
debeat intellegi M ihi autẽ
udetur : consulto nouadditum.
Neq enun conueniebit dici

Expanded text:
 et omnis qui fecerit justitiam, servus est justitiae. Quod fortassis putet aliis idcirco subrelictum, ut quasi ex consequentibus debeat intelligi, mihi tamen videtur consulto non additum, neque enim conveniebat dici,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur đ formã doctrinȩ inniꝰ
eẽ su erit quã psã doctrniã Et
niunc quiden in p̃senti uita
dum in corꝑsums & ad grauat
terrenuiͥr ᷤ ibitaculum sensum
multa cogantem: fortiã dor¬
trinȩ hidemus non ipsamdoc¬
nam. Sicut idem apłi ien¬

Expanded text:
videtur quod formam doctrinae minus esse scierit, quam ipsam doctrinam, et nunc quidem in praesenti vita dum in corpore sumus, et aggravat terrenum hoc habitaculum sensum multa cogitantem, formam doctrinae habemus, non ipsam doctrinam, sicut idem Ap
Abbreviated transcription (Latin):
peccatiurr i ur̃o morcali corꝑẽ.
sid obediendum desidus eiuis: Ri¬
si enim e̾et mnr̃a potestate . ut
non regnaret in nob̾ peccatum.
preceptũ utiq non dedisset Quo¬
modo possibile.ẽ. ut peccatum
incarne nr̃a ꝑon regnetui
faciamus iluuid ꝗ idem apis dicit¬

Expanded text:
peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus; nisi enim esset in nostra potestate ut non regnaret in nobis peccatum, praeceptum utique non dedisset. Quomodo ergo possibile est, ut peccatum in carne nostra non regnet? Si faciamus illud quod idem Apost
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Equã mortem destraxit cuns¬
qui habebat mortis imꝑuin. id
diabolum: ⁊ libauit eos quite¬
bantur amate: Hic enim allig
forte. Uncruce sua triumphat
perrexit ȩtiã indomt̃ eius. inq
moras. in infernum. &inde u
enis dirtpuit: ĩd .ẽ. aninas quo
nebat abs traxit. Et ioe eiatis

Expanded text:
em destruxit qui habebat mortis imperium, id est, diabolum, ut liberaret eos qui tenebantur a morte. Hic enim alligato forte, et in cruce sua triumphato, perrexit etiam in domum ejus, in domum mortis, in infernum, et inde vasa ejus diripuit, id est, animas quas tenebat abstraxit; et inde, As
Abbreviated transcription (Latin):
T arma iustioȩ dõ: Intuere
ł singła sapieiciam pauli. &
cessarus diserepacionib utitur
abi dic̃ arma non ẽẽ prebenda
peccato uł unquitati: non nos s
menbra nra ponit. Ubi uͦ suadet
ut dõ nos excibeamus: non ante
menbra quã nos ipsos exiberi
uult dõ Hoc ẽ. animam uł
ꝓpositum nr̃m. At cum pios
nos ipsos exibuerimus dõ. & ad¬
heserimus eu ita demum ȩtiatn
menbra nr̃a efficiamꝰ arma iusti

Expanded text:
Intuere per singula sapientiam Pauli, quia necessariis discrepationibus utitur. Ubi dicit arma non esse praebenda peccato vel iniquitati, non nos, sed membra nostra ponit: ubi autem suadet ut Deo nos exhibeamus, non autem membra, quia nos ipsos exhibere vult Deo, hoc est, animam vel propositum nostrum, ut cum pios nosipsos exhibuerimus Deo, et adhaeserimus ei, ita demum etiam membra nostra efficiamus arma justi
Abbreviated transcription (Latin):
sermone cauteli. Cũ de nob loqͥti
dic. Peccatũ uobnon dñabit᷑. Cũ d
uatore loqueret᷑ ion dixꝰ peccatĩ ei
reoa duabit᷑. Neꝙ enĩ ita de eo dicioseru¬
cebat. sed ait mors eiutt᷑ non onadit
Mortis enĩ in eo fuit locus peceatinia¬
lus. At cont᷑ in nob nec conueniebat
Aici mors uob non dn̾abit᷑: hoc eniꝰ¬
eni cauere non possumus: sed pecca¬
tũ uobis non dñabit᷑. Qđ sine dubio
scire & uitare non posse scđm ea que
supiꝰ didoimus. si non mortificemus
concupiscencias carnis inquib pęcci¬
tum peccatũ poterat dominare: Prop¬
terea cium: sub iungit. Non enim
sub legt estis sed slb gra Et euuident᷑
ostendit ex his nos non eẽ sublegi
illa quam in menbris positã rerug¬
nee dicit legi mentis. Qlua qui mor¬
fieat menbra sua. certunae ꝗ nonet
lozoi ⁊ alibi dicit. Eiuo uurtus peerti lex
Sicues il uelit hec accipere des gec anoi let

Expanded text:
sermone ejus cautelam. Cum de nobis loquitur, dicit: Peccatum vobis non dominabitur; cum de Salvatore loqueretur, non dixit, peccatum ei non dominabitur neque enim ita de eo dici decebat; sed ait, mors ei ultra non dominabitur: mortis enim in eo fuit locus, peccati nullus. At contra de nobis nec conveniebat dici: mors vobis non dominabitur, hoc enim cavere non possumus, sed peccatum vobis non dominabitur; quod sine dubio sciret vitare nos posse, secundum ea quae superius diximus, si mortificemus concupiscentias carnis, in quibus peccatum poterat dominari. Propterea enim subjungit, non enim sub lege estis, sed sub gratia, et evidenter ostendit ex his, nos non esse sub lege illa quam in membris positam repugnare dicit legi mentis, quia qui mortificat membra sua, certum est quod non sit lege et alibi dicit, quia, virtus peccati lex. Si
Abbreviated transcription (Latin):
locuss ꝓra. peccato uonaat uot
mnueniturc mods nlatit
ele enm pur sum uidit
oN EBOO REENde
peccatum in ur̃o

Expanded text:
dii cupiditas pulset, et ponam in corde centia, et effugatur peccatum. Aut si odio vel ira inflammatus ad necem conciter inimici mei,
Abbreviated transcription (Latin):
huniꝰ. Neq: enim mortuus
Saseit : aut irascitur. aut
furaut diripit aliena Sier
goahis om̃ib ctimcupiscencini
corpis re ꝓrimamꝰ : mortuã
presenti loco.

Expanded text:
. Neque enim mortuus iscit, aut irascitur, aut furit, aut diripit aliena. Si ergo ab his omnibus concupiscentiam corporis reprimamus, mortuum p
Abbreviated transcription (Latin):
non dominabitur xp̃ ille ip¬
se intilegendus ÷ naissimus
in cus. qui figuran habua
cȩti illius qui absorbient ionã:
illam qui maledixit . llam diẽ
ille qui magnũ cętũ pe emptu¬
rus :. In quã morten tãuam
ionas inuentrẽ cȩti. &xp̃s ngres¬
saluator ipse cor terrȩ nomina¬
uit. in quo tres dies ⁊tres noctes
exemplo ionȩ facturũ eẽ filium
hominis diẽ. ut eos qui mibi a
morte detinebant᷑ eximeret: Prop¬

Expanded text:
non dominabitur Christo, ille ipse intelligendus est novissimus inimicus, qui figuram habuit ceti illius qui absorbuerat Jonam illam, qui maledixit diei , ille qui magnum cetum perempturus est. In quam mortem, tanquam Jonas in ventrem ceti, Christus ingresSalvator ipse cor terrae nominavit, in quo tres dies et tres noctes exemplo Jonae mansurum esse Filium hominis dicit, ut eos qui inibi a morte detinebantur eximeret. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
di. aut potentia rerum caducarum
deus est Quicquid enim unus quisq
supra cetera colit. hoc illi ds̃ est:
Sed iudeamus quid ÷ pro quo aposto¬
lus gr̃as agit deo suo. qm̃ inquit fides
ur̃a: annunciat᷑ in uniuerso mundo:
In uniuerso mundo: sim pliciter
accipiamus Hoc uidetur desig¬
nare : qđ in multis locis mundi hoc
÷ terrȩ huius. eoꝵ qͥ romȩ sunt fides
& religio predicetur Si uero ut in
non nullis etiam in hoc loeo mundus
designatur qui ex cȩ̨lo constat & ce
tera adque om̃ib quȩ in his sunt:
tutes de quib dicitur quia gaudiũ
habeant super uno peccarore pęni¬
tentiam agente. multo magis de con¬
uersione quoq &e fide ramanorũ
letentur itciantib sibi angelis illis
iii useenctate ⁊ descendunt ad filiũ
bominis. Ꝙ ipsi eni mirantut de con¬
uersione gentiũ. & quos iu ome
cir on eiit sonus apostolor xota

Expanded text:
di, aut potentia rerum caducarum Deus est: quidquid enim unusquisque supra caetera colit, hoc illi Deus est. Sed videamus quid est, pro quo Apostolus gratiam agit Deo suo, quoniam, inquit, fides vestra annuntiatur in universo mundo. In universo mundo si simpliciter accipiamus, hoc videtur designare quod in multis locis mundi, hoc est, terrae hujus, eorum, qui Romae sunt, fides et religio praedicetur; si vero ut in nonnullis, etiam in hoc loco, mundus designatur, qui ex coelo constat et terra, atque omnibus quae in his sunt, tutes, de quibus dicitur, quia gaudium habeant super uno peccatore poenitentiam agente , multo magis de conversione quoque et fide Romanorum laetentur, nuntiantibus sibi angelis illis, qui ascendunt et descendunt ad filium hominis; et ipsi enim mirantur de conversione gentium, et quia in omnem terram exiit sonus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
de locutionib minus finitis. nifi
forte uideatur in eo reddi cũ dicit.
nolo autem uos ignorare fratres
Testis enim mͥ ÷ deus cui seruio in spũ¬
stis est sanctis suis: quia & ipsi te¬
stes sunt dei scđm quod dicit ꝓpħa
eritis michi testes. & ego cestis dicit
dominꝰ: Sed & saluator ad discipłos
dicit: Eritis nuchi cestes in ierłm.
& in samaria. & in om̃ib finibus
terrȩ. scđm illud quod scriptum
est: Qui confessus fuerit in me:
& ego confitebor in eo coram patre
meo Uideamus autem quid ÷ quod
dicit. cui seruio in spũ meo Serui¬
re in spũ sinile michi uidetur ẽẽ
immo & amplius aliquid quã ado¬

Expanded text:
de locutionibus minus finitis, nisi forte videatur in eo reddi, cum dicit: Nolo autem ignorare vos, fratres. Testis enim mihi est Deus cui servio in spstis est sanctis suis, qui et ipsi testes sunt Dei, secundum quod dicit propheta: Eritis mihi testes, et ego testis, dicit Dominus . Sed et Salvator ad discipulos det in Samaria, et in omnibus finibus terrae , secundum illud quod scriptum est: Qui confessus fuerit in me, et ego confitebor in eo coram Patre e. Videamus autem quod dicit, cui servio in spiritu meo. Servire in spiritu, simile mihi videtur esse, imo et amplius aliquod quam ado
Abbreviated transcription (Latin):
tre Quippe: qui ad euangeliz an¬
dum pauperib missum se dicit
Omia ergo quȩ sua sunt dat etiam
discipulis suis Grã dr̃. diffusa in la¬
biss euis Dat & apostolis suis gr̃ãm:
cum qua laborantes dieant Habun¬
dancius uero: quam om̃s illi labo¬
raui. non aucẽ ego. sed gr̃a dei me¬
cum: Ꝙ quia de ipso dictũ ÷ haben¬
ces igitur pontificem & apostolũ
confessionis nr̃ȩ xp̃m. dat discipłis
suis apostolatus agnationem: ut¬
& ipsi efficiantur apostoli dei:
eꝙ enini gentes quę erant alienȩ
cestamento dei & conuersatione
stł erede̾ poterant euaugłio: nisi¬

Expanded text:
tre, quippe qui ad evangelizandum pauperibus missum se dicit, omnia ergo quae sua sunt dat etiam discipulis suis, gratia dicitur diffusa in labiis ejus , dat et apostolis suis gratiam cum qua laborantes dicant: Abundantius vero quam omnes illi laboravi, non autem ego sed gratia Dei mecum , et quia de eo dictum est, « habentes igitur pontificem et Apostolum confessionis nostrae Christum, » dat discipulis suis apostolatus dignationem, ut et ipsi efficiantur apostoli Dei; neque enim gentes, quae erant alienae a testamento Dei et conversatione Israel, credere poterant E
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ane̾: sed nunc iam non nouimꝰ
aeo om̃e quod ÷ in xp̃o: iam filius dei
est: Quomodo autem hoc & ad eum
qui filius dei in uirtute destinatus:
referat᷑. coartat intelligentiam nr̃am :
nisi quod ꝑ indissolubilem unitatẽ
uerbi & carnis: onua quȩ carnis sunt
asseribuntur & uerbo. quomodo &¬
quę uerbi iunt predieantur in carne
sepe ad utramq naturã referri: ut
nũquam dm̃ maiestatis crucifixissent:¬

Expanded text:
carnem, sed nunc jam non novimus; ideo omne quod est in Christo, jam Filius Dei est. Quomodo autem ad eum qui Filius Dei est in virtute destinatus referatur, coarctat intelligentiam vestram, nisi quod per indissolubilem unitatem Verbi et carnis omnia quae carnis sunt ascribuntur et Verbo, quam et quae Verbi sunt praedicansaepe ad utramque naturam referri, ut est nunquam Dominum gloriae crucifixissent
Abbreviated transcription (Latin):
curȩ e̾e deo quo unusquisc apostor¬
lorum uel debeat ire uel non debe
at. & quod dispensatione quadan
aliis quidem sinat predieart u¬
bum de: aliis prohibeat. sicu¬

Expanded text:
curae Deo, quo unusquisque apostolorum vel debeat ire, vel non debeat, et quod dispensatione quadam, aliis quidem sinat praedicare verbum Dei, aliis prohibeat.
Abbreviated transcription (Latin):
lingius eloqui accepit per gr̃am
spiritus saneti. sicut xipse dicit:
Om̃ium urm̃ magis ligͥuts ioquor
Quia ergo linguarum noticim non
prosequis. sed pro his quibus predi.¬
candum ÷ accipit: debitor om̃ib
illis efficitur. quoꝵ accepit a deo
unguȩ noticiam Sapientib autẽ
efficitur debitor: ꝑ hoe quod acee¬
pit sapientiam ii m ysterio abscon¬
ditam. quam ꝑfectis & sapientib
loqueretur. Quomodo autem & iu

Expanded text:
linguis eloqui accepit per gratiam Spiritus sancti, sicut et ipse dicit, Omnium vestrum magis linguis loquor , quia ergo linguarum notitiam non pro se quis, sed pro his quibus praedicandum est accipit, debitor omnibus illis efficitur, quorum accepit a Deo linguae notitiam; sapientibus autem efficitur debitor per hoc, quod accepit sapientiam in mysterio absconditam, quam perfectis et sapientibus loqueretu
Abbreviated transcription (Latin):
babile desiderium: cir cu̾eundi fr̃s
Quod autem dicit ut aliquod tradam
uobis donum spũale: iudetur in¬
dicare. eẽ. aliquid quod donũ qͥdẽ
sit. non cam̃ spũale Nam donum
fidei sine dubio spũale est: & donũ
sapientiȩ & scientiȩ & uirginitatis
similiter Ibi autem dicit de nup¬
tiis & uirginitate loquens sed unꝰ¬
quisq proximum habet donum a
deo alius sic alius autem sic: donũ
quidem dic̃ ee etiam miptias. qm̃ sic̃
scriptum ÷ a deo aptatur mulier iro:
ed non istũd donum spiritale pos¬
sunt & alia multa dona dei diei:
ut diuiciȩ & fortudo corporis ut
formȩ decor. uc regnum terrestre:
Adeo enim eciani hȩc donantur sicut
& dauihel dicit. quia ipse fucit re¬
ges & cõmutat. sed non su it hȩc
dona spiricalia. bẽnti sunt ergo
illi quib spiricalem grãm trade
uult apostolus ad confirmacrorie
fidei: ut ultra iam non sint pariui¬
lineq circumferantur om̃i uento

Expanded text:
babile desiderium circumeundi fratres. Quod autem ait, ut aliquod tradam vobis donum spiritale, videtur indicare esse aliquid, quod donum quidem sit, non tamen spiritale. Nam donum fidei sine dubio spiritale est, et donum sapientiae, et scientiae, et virginitatis similiter; ubi autem dicit de nuptiis et virginitate loquens, Sed unusquisque proprium habet donum a Deo, alius sic, alius autem sic . Donum quidem dicit esse etiam nuptias, quoniam, sicut scriptum a Deo, aptatur mulier viro, sed non istud donum spiritale. Possunt et alia multa dona Dei dici, ut divitiae et fortitudo corporis, ut formae decor, ut regnum terrestre; a Deo enim etiam haec donantur, sicut et Daniel dicit , quia ipse facit reges et commutat: sed non sunt haec dona spiritalia. Beati sunt ergo illi, quibus spiritalem gratiam tradere vult Apostolus, ad confirmationem fidei, ut ultra jam non sint parvuli neque circumferantur omni vento