comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝓspaciũ secure c̃uersationis ambulare: de¬
siderioꝵ tẽporaliũ graue honꝰ abicere. & lene
iugũ dñi. lil era seruitute portare Cogitanti
enĩ ista. occurrit illa familiaris sua carnalis
deloctatio: quc inueterata dudũ. quanto eũ
ducus tenuit. tanto arcius astringit. atq ase
tardius al iie ꝑmitit Et qͥs ibi mero. quȩ an¬
rictas codis: quando hine sp̃e uocat. hine earo
reuicat. Iinc amo nouę conuersationis inuitat
hinc usus uecuste ꝑuersicatis inpugnat: hinc
disiderio ad sp̃ualẽ patria flagrat. & hinic in
sc ipsi carnalẽ concupiscentia tolerat. quȩ enĩ¬

Expanded text:
conversationis ambulare; desideriorum temporalium onus grave abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua delectatio carnalis, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit. Et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
nã sua : ne ꝑgeret imnteritũ. Qr p̾ueniente
diuina gr̃a. in operatione lona nr̃m liberum ar¬
bitriũ s equitꝰ: nosmet ipsi nos liberare dicim᷑.
qui liberanti nos dño consentim. U.nde paulis
cũ diceret. ab und antius illis om̃ib laboriui: ne¬
non autẽ ege. sed gr̃a dĩ mecũ. Qr enĩ p̃uenientẽ
dĩ grãm. etiã ipse ꝑ liberũ arbitriũ fuerat sub¬
secut. apte sul iunx. mecũ: ut & diuine munoeri
ñ ẽẽt. ingratis: & tam amerito liberi arlitrii.
ñ remaneret extranous. De hoc aut̃ qͥ liberato
suo semet ipsũ cogni scendo consensit. recte hieit̾
liberauit animã suã noꝑgeret in interitũ. Sc¬

Expanded text:
mam suam ne pergeret in interitum. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liberare dicimur, quia liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret, Abundantius illis omnibus laboravi, Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum. S
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina ex terior culpas diluit: & exten¬
sa mentẽ conpuncdio penitentie ultigne
cransfigit: Sed hoc int̾ se utraq hec differunt
quod plage ꝑcussionũ dolent: lainta copunc¬
tionum. sapiunt: Iuȩ affligentes cruciant
iste reficiunt dũ affugunt᷑: Per ilas it
afflictione inerore. ꝑhȩe in meroe liticia. N.¬

Expanded text:
Disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit . Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia.
Abbreviated transcription (Latin):
equit Audite sapientes uerba mea: & eruditi
auscultate me Auris eni uerba ꝓbat: & gititur
escas gustu diuidicat. Ac si diceret. Sic̃ut nec
auris escas. nec guitur uerba cognoscit: ita
nec stultus quilq sententia sapientis intęlligit
Sapientes ꝗ atq ei udici. uidite qͦd dico: qͥ pocestis
ei quę fuerint dicta cognoscere: Uideamꝰ igitur
quantu tumeat: qui uerba sua ñ nisi a sapientib
iudiri decent̾ existimat. Uerus aut sapientis
Ndicator dicit: Sapientib & insipientib debito
sum. At contra arrogaus inp̃dicatione sua. aure
tantumodi sapientiũ expectat : qr ñidõ p̾dicat
ut possit qͦs libet sapientes efficere. sed idõ sapien¬
tes querit. ut possi. qͦd senserit suꝑbiendo mons¬
trare. Sic̃ eui suꝑius dictũ ẽ. ñ illos appetit eru¬
dire. sed se ostendere: nec intuet quã iusti qͥ au¬
diunt fiant. sed ipse quã doctus eũ audit appa¬
reat. Qr uͦ p̃dicationẽ arrogantiũ nullus adini¬

Expanded text:
 Audite, sapientes, verba mea, et eruditi, auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas gustu dijudicat. - Ac si diceret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi audite quod dico, qui potestis ea quae fuerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire, sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ipse quam doctus , cum avero praedicationem arrogantium nullus admit
Abbreviated transcription (Latin):
id circo mens nr̃a nequaꝗ se ad conp̾hendenda
incircũs criptã circũstantiã dilatat: quia cã
inopia suȩ circũ scriptionis angustat. Unde
ce ad semet ipsã cituis iabitꝰ: &e ꝑspectis quasi
quibꝰdã ueritatis uestigiis. ad sua ima reuo¬
quedã uisionis imitatio. di facies dicitꝰ. Iuia eiũ
ꝑfaciem quelibet agnoscim: ñ in merit cornicis¬
nẽ dĩ. faciem erꝰ uocamꝰ. Unde iacob postqua
cũ angelo luctatus ẽ. ait: udi dñmn facio i
facien: ac si diceret Cognoui dum: qr me cos¬
noscere ipse dignatꝰ est. Iuã cognitior ẽ plenissi
ine fieri paulus infine cestatur dicens: cunc
cognoscã. sic̃ oe cognitus sũ. Quia ͦ post labor
certamina. post tẽptationũ fluctus. sepe in
excessu anima suspenditꝰ. ut cogiationẽ diui¬
ne p̾sentie contẽpletꝰ: quã p̃sentiã ae sentire
res de hoc temprato homine dicitur. uidebit
faciem ei in ulilo. Quia uͥ unus qͥsq quanto am¬

Expanded text:
idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad se anima revoquaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Beatus Jacob, postquam cum angelo luctatus est, ait: Vidi Dominum facie ad faciem , ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus testatur in fine dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum certamina, post tentationum fluctus, saepe in excessu anima suspenditur, ut cognitionem divinae praesentiae contempletur, quam tamen praesentiam e dicitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Quia vero unusquisque quanto am
Abbreviated transcription (Latin):
ut prius purgem᷑ iugendo qͦd fecim : & pole no¬
dũ manifestius contẽplem ꝑ guidia ꝗđ queri¬
mus lrius anĩtis acic exurente tritticia inc̃¬
posita malorũ caligo de tergitꝰ: & tunc resplen¬
dente raptim choruscationẽ in circum scrip
luminis. illustratꝰ. Quos ut cũiq conspecto in
gaudio cuidã sec ur̾itatis ab sorbetur : & . quasi
post defectũ uite p̾sentis ultra se rapta. aliq
modo in quadã nouitate recreat᷑. lti mens ex
iumso fonte. infusione suꝑni roris sꝑgitur:
ibi ñ se sufficere ad id qͦ rapta ẽ. &. utemplat᷑
& ueritatẽ sentiendo iudet. quia quanta est
se lenge existimat. quanto magis appropinq
quia nisi illa ut cũq conspiceret. nequaquĩ
eam conspicere se ñ posse sentiret. Annisus .t̃¬
auiiiii. dũ in illa intendit̾: in mensitatis eius
choruscante circustantia reuerberat᷑: Ips
qͥppe cuncta implens. cuncta cireũstat : &

Expanded text:
ut prius purgemus lugendo quod fecimus et postmout prius purgemus lugendo quod fecimus et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius ab acie mentis exurente tristitia interposita malorum caligo detergitur, et tunc splendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquo modo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo videt, quia quanta est se quisque longe existimat, quanto magis appropinquat; quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus animi, dum in visionem Dei tenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circumstat; et
Abbreviated transcription (Latin):
test. nec serinonib ⁊ periri: & tanꝰ quibusdã
motib ꝑditꝰ. quãuis nullis ꝑprictatib. epꝰ¬
matꝰ. Ende dauid ꝑpħa incuens electo um
animas. tantũ gaudium inte concipere. qͣntũ
sermone ñ ualent aperire:: it: beatus popul:
qui scit iubilationẽ. Hon erã. ait qͥ loquic. sed
qui scit : qr sciri quidẽ ułuatio incellecti po¬
test: sed dictu ex primi ñ potest. Sentitur p
illã quippe: quod ultia sensũ est. de cũ ii ad
hoc contẽplandũ sufficiat conscientia sentien¬
tis. qͣndo adhoc exprimendũ sufficiet lingua
dicentis: quia gͦ cordib nr̃is. lux se uerit᷑atis
insinuins. modo districta iusticiã p̾tendendi con¬
tristat. modo int̾na gaudia aperiendo lecificat.
post tẽptitionũ amaritidines. post tribulatia
luctus. aptc subiungiair: uidebit factem er n
sue.prius ignis tril ulationis inmittit̾: ut onas
uiciorũ erugo coneremetꝰ: & tunc inundatis
oculis cordis. illa lȩcicia patrię celestis aperitur:

Expanded text:
 aperiri, et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David Propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere, quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem. Non enim ait: qui loquitur, sed, qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia aperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videbit faciem ejus in suae prius ignis tribulationis immittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremetur. Et tunc mundatis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis a
Abbreviated transcription (Latin):
tescendi afficit: iunc uͦ dicit᷑. qͥmodo dũ in no¬
tescit exhilaret: Alit̃ enĩ quisq conpungit
cũ intna intuens. malo ũ suorũ pauore tertec
alit uͥ conpungitꝰ eũ gaudia tt̃na conspicitus
spe quada & securitate letatur. Iila conpun:¬

Expanded text:
otescendo afficit, nunc vero dicitur quomodo dum innotescit exhilarat. Aliter enim quisque compungitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare. de leno cii dixerit. unum de
similib loquit. ilieo adiunxit. ut ad nunti¬
et hominis equitate. quia nisi ille hominib
similis fieret. ęquus homo ante dm̃ non ap¬
pareret. Inde quippe adnuntiat ęquitatẽ
uram: unde suscipere dignat est infirmita¬
tẽ nr̃am Om̃s uidelicet nos inimica illa
ꝑsuasio in culpe contagii ab ipsa radice
polluerat. nullusq erat qui apud dm̃ ꝓpec¬
cato ib loquens. a peccato liber appareret
qr ex cadẽ massa editos. eque cunctos par
reatus inuoluerat Pro inde uenit adnos uni¬
genitus patris: adsũplit ex nobis naturam
non ꝑpetrans culpã. Sine peccato quippe eẽ
debuit. qui ꝓpeccatorib int̾uenire potuisset
qr nimirii aliene pollutionis contagia ñ
tergeret. si propria sustineret: Bene ergo
dicitur : qr in eo qͦd similis apparuit. ȩqui¬
tatẽ hominis ad nuntiauit: Int̾redens enĩ

Expanded text:
demonstrare. Et bene cum dixisset: Unum de demonstrare. Et bene cum dixisset: Unum de similibus loquitur, illico adjunxit: Ut annuntiet hominis aequitatem. Quia nisi ille hominibus similis fieret, aequus homo ante Deum non appareret. Inde quippe annuntiat aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est infirmitatem nostram. Omnes videlicet nos inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat , nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus loquens, a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat . Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe 762 esse debuit, qui pro peccatoribus intervenire potuisset, quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret, si propria sustineret. Bene ergo dicitur quia in eo quod similis nobis apparuit, aequitatem hominibus annuntiavit. Intercede
Abbreviated transcription (Latin):
no ea ame ipso. Rursũ ñ ut reliqui suscitat
est: qr nr̃a resurrectio in scłi fine dilata ẽ.
illius uͦ die t̾eio cȩlebrata Et nos quidẽ ꝑ il¬
lũ resurgimꝰ : nam ipse ꝑse: Neq enĩ qͥ dẽ
erat: sic̃ut nos ab alio ut resuscitari potuis¬
set indigebat. In eo gͦ eiꝰ resurrectio distat
indigemꝰ : ille autẽ eiusdẽ rẽsuscitationis um
cũ patre & sc̃o sp̃u ds̃ exhibuit. quã tamen
solus in humanitate ꝑcepit Quia gͥ dñs ue¬
re natus. uere mortuus. uere resuscitatꝰ. i
omil tam̃ distat a nobis magnitudine pota¬
tie. sed sola concordat noł ueritate nature¬
benedicit. q ꝓ nob iste angelꝰ. unu de simi¬
lib loquitur. Cũ enĩ in cunctis oꝑationib
sius immensa nos uirtute transcendat: in
uno tam̃ a nobis id e.fo me ueritate nͥ discre¬
pat Per hoc ꝓ nob patri loquit̾. ꝑ qͦd semet¬
ipsu neb simile ostendit Loqui quippe cius
uł inepellare ẽ: ipsu se ꝑ hominib homine

Expanded text:
no eam a meipso. Rursum non ut reliqui suscitatus no eam a meipso. Rursum non ut reliqui suscitatus est, quia nostra resurrectio in saeculi finem dilata est, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus, nam ipse per se. Neque enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurindigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim cum Patre et sancto Spiritu Deus exhibuit, quam tamen solus in humanitate percepit. Dominus igitur natus, vere mortuus, vere resuscitatus, in omnibus distat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturquia pro nobis iste angelus unum de similibus loquitur. Cum enim in cunctis operationibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate non discrepat. Per hoc pro nobis Patri loquitur, per quod semetipsum nobis similem ostendit. Loqui quippe ejus, vel interpellare, est ipsum se pro hominibus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
neris concordat conditioni. uircute artis
obuiaret egritudini. Quia gͦ ueniens in carne
dnis. ñ culpã nr̃am exuicio: n pena ex neces¬
sitate suscepit: Hulla enĩ labe pecciti pol¬
lutus. ixatus ur̃i teneri conditione ñ potuit
atq idõ morte̾ nram om̃i necessitate calea¬
ta. cũ uoluit sponte suscepit: recte dicit.
qͦd ꝑ teptato homine. iste angelꝰ unum de
similib loquit: quia nec ita natus ut reli¬
qui. nec mortuus. nec ita resuscitat. Non¬
& fecunda exhibuit: &e incorrupta serua¬
uit: Rursũ nos om̃s. cũ nolumꝰ morimur:
quia ad soluende pene debitũ. culpe nr̃e
conditione coartamur: ile autẽ qr nulli
admixtus e. culpe. nulli ex necessitate subeu¬
buit pęnȩ. Sed quia culpã nr̃am dominando
subdidit. pęnã nrim miserando suscepit. sic̃
ipse ut. Potestatẽ habeo ponendi animã me¬
im . & potestate habeo iterũ sum̃di eã. Qui
etiã pͥmisit: nemo tollit ea aine. sed ego po¬

Expanded text:
neris concordat conditione, virtute artis neris concordat conditione, virtute artis obviaret aegritudini. Quia ergo veniens Dominus in carne, non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit nulla enim labe peccati pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit, recte dicitur quod pro tentato homine iste angelus unum de similibus loquitur, quia nec ita natus ut reliqui, nec et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego po
Abbreviated transcription (Latin):
Qius eni iste ẽ. angelus. nsi ille qui ꝑpropham di¬
citur. magni consilii angłs: quia enĩ greca
lingua euangelitare denuntiare dicitꝰ: semet
Et bene ait. si fuerit ꝓ eo angel loquens: quia
Mos medic inȩ ẽ: ut aliquando similia similib
iliquando contraria contrariis curet. Nam
calida frigidis sanare consueuit᷑. Ueniens
ergo ad nos desuꝑ medicus nr̃. tantisq nos
inueniens langͥorib pręssos: quiddã nobis
simile. & quidda contrariũ apposuit. Ad
homines quippe homo uenit : sed ad peccato¬
res iustus. Concordauit nobis uericate na¬
ture. sed discrepauit a nobis uigo re iustitiȩ
Uiciosus eni homo corrigi n poterat nisiꝑdmñ
uideri aute debuit quĩ corrigebat. ut pro¬
bende unitationis formã. ant̾e acte malicię
mutaret uita. sed uideri ab homine n pote
rat ds̃. homo gͦ factus ẽ: ut uideri potiusse.
Iustus igit atqͣ inuisibilis ds̃. apparuit simi¬
lis nobis homo uisibilis: ut dũ iudetur ex
simili. curaret ex iusto: & dum ueritate ge¬

Expanded text:
is enim iste angelus est nisi ille qui per prophetam dicitur: « magni consilii Angelus? » Quia enim Graeca lingua evangelizare denuntiare dicitur, semetet bene ait: Si fuerit pro eo Angelus loquens, quia, - Mos medicinae est, ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam calida frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutarent vitam. Sed videri ab homine non poterat Deus, homo factus est, ut videri potuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate ge
Abbreviated transcription (Latin):
ne in uia comederet ꝓhibitionis anĩce pcepta
seruauit: qui tam in eadẽ uia & seductꝰ comedit.¬
& pastus interit: qua inre qͥd subtili considera¬
tione colligim. qͥd ut ita dixerim. Fo midando
suspicamur: nisi qͥd fo sitan apud semet ipsum
tacitꝰ. & ꝓp̾ceptis duicis regem se contẽpsisse
gͥoriatꝰ. ał uit̾na m ox soliditate qͣssatus ẽ. & inde
eiꝰ in opere culpa subripuit. unde gła ineo de
surrexit: ut ꝓpħȩ falsi uerbis deceptus discer.
ꝗ nequaꝗ proprie fortitudinis fuerit. qͦd ad
regis uerba restitissec: bene autẽ & ei ore mor¬
tiꝰ sententiã accepit. cutꝰ seductione auitę pre¬
cepto deuiauit: ut inde pena ueracie sumeret.
unde culpa negligent̃ adiisisser. Quia igit᷑
unũqueq electũ suũ diuina gra tune magis
crudiendo custodit. cũ quasi ꝑ cutiens deserit.
dicat᷑ recto: appropinquabit co ruptioni anima
I. & utta illius mo tiferis: & que se suis iur il¬

Expanded text:
ne in via comederet, prohibitionis dominicae praecepta ne in via comederet, prohibitionis dominicae praecepta servavit? Qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidando suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus pro praeceptis dominicis regem se contempsisse gloriabatur? Unde ab interna mox soliditate quassatus est; et inde ei in opere culpa subrepsit, unde gloria in corde surrexit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut inde poenam veraciter sumeret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis vir
Abbreviated transcription (Latin):
ris mneis. infelix egohomo. qͥs ine siberabit
de copoc mo tis huius: cor ruptioni gͦ uel
mortiferis ip ropinꝗͥre ẽ: consideratã in fir¬
mitate humanitatis sue peccato ẽ se ex sius
meritis cernere. atq apud se arrogantiã ex
ꝓ tectio inui necessaria credit̾: si semꝑ habeat
Sed utilit̾ plerũq sicotrahitꝰ: ut sibimet ipsi
homo. quã sine illa nichil sit. ostendat᷑ Q an g̾
etia uescientes no in psperis poctat. Qua desti¬
tuti dĩ cadere incipim. & tamn adiuti secinemur.
& doctrina fit qͦd in lapsi crepidauim: & custo¬
dia. qͦd instatu ꝑmanem. Nemo gͦ se alicui iurtu¬
tis estimet. ctiã cũ aliqͥd fortit̃ pocest:q. si diuina
ubi se ualent̾ stare glatur: Quid ẽ. enĩ qͦd uir di
contra altare samarie adꝑ phetandũ directus. p̃¬
sente rege auctoritatẽ libere uocis exercuit. ei¬
dẽq regis extensũ brachiũ in rigorẽ mirabilit
astrinxit. qͦd tam̃ mox miscrico dic̃ saluti resti¬
tuit: eui in domo inuitae comedere noluit. q

Expanded text:
homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Corruptioni ergo et mortiferis appropinquare est, considerata infirmitate humanitatis suae, peccatorem se ex suis meritis cernere, atque apud se arrogantiam ex protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut shomo, quia sine illa nihil sit, ostendatur. Manus etiam nescientes nos in prosperis portat, quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur, et doctrina fit, quod in lapsum trepidavimus, et custodia, quod in statu permaneamus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiaubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuendi ꝑsperitas arridet hilarescit:
atq ipsa hilaritas animũ uelut desiderabilis
cib reficit: sed cũ tẽptatione paulo amplius
imminente pulsat̾. amente cius ꝑ inero is fa¬
stidiũ. gaudiũ om̃e respuitur: quę prius eo¬
dẽ gaudio quasi saciata lȩtabatur. Quia igit
homo teptatiis abore cordis omne cibũ repuit
delectationis: nichilq ei aliud quã semet ipsũ
& cognoscere & flere delectat: bene dicitꝰ. ab¬
hominabilis ei fit inuita sua panis .&. animnę
illius cib ante desiderabilis. Sed sic̃ superi¬

Expanded text:
bene vivendi prosperitas arridet hilarescit, bene vivendi prosperitas arridet hilarescit, atque ipsa hilaritas animum velut desiderabilis cibus reficit. Sed cum tentatione paulo amplius imminente pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae prius eodem gaudio quasi satiata laetabatur. Quia igitur homo tentatus ab ore cordis omnem cibum respuit delectationis, nihilque eum aliud quam semetipsum et cognoscere et flere delectat, bene dicitur: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. 51.
Abbreviated transcription (Latin):
numero crescente in eis. ñ suma & cȩlestia.
sed abiecta & terrena sectat᷑ Heliu itaq
tionẽ uocat: qui postquã uim tẽptationis
expressit. ilico subdidit. ab ominabilis ei fit
in uita sua panis. & animȩ illius cib ante de¬
siderabilis: quia uidelicet om̃e quod prius
de ipsa ꝓsperitate iuuendi dulce sapiebat.
peit modu ꝑium ceptacionis amarescit. Non ni¬
quã uero quic qͥd gaudii. qͥc qͥd uirtutis fauere iu¬
debat. subito in pauore tẽprationis amiccitur:
x quasi euacuat cisdẽ uirtutib tristis anim
solo merore possidet᷑. Cum enĩ paulo uehe intius
impulsu cẽptationis afficitur: qr exerere ium
solite forcitudinis n ualer. eã iã uelut ꝑdicam
dolec: seq ex se uacuũ sentiens. infirmitatẽ
suã exipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab
uimi mox iocunditate quasi frangitꝰ: & aescas
urioris leticie respuens. eo quẽ solũ libenter
appetit. luctu saciatur. Unusqͥsq enĩ cũ sibi

Expanded text:
numero crescente, in eis non summa et coelestia, numero crescente, in eis non summa et coelestia, sed abjecta et terrena sectatur. tionem vocat? Qui postquam vim tentationis expressit, illico subdidit: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis, quia videlicet omne quod prius de ipsa prosperitate vivendi dulce sapiebat, postmodum per vim tentationis amarescit. Nonnunquam vero quidquid gaudii, quidquid virtutis favere videbatur, subito in pavore tentationis amittitur, et quasi evacuatus eisdem virtutibus tristis animus solo moerore possidetur. ficitur, quia exerere vim solitae fortitudinis non valet, eam jam velut perditam dolet, seque ex se vacuum sentiens, infirmitatem suam ex ipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab omni mox jucunditate quasi frangitur; et escas prioris laetitiae respuens, eo quem solum libenter appetit luctu satiatur. Unusquisque enim cum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquantes.ni in cisdẽ ordinib uirtutum
merita. sed subꝰdia uitȩ̨ p̾sentis ex quirur
nec cogitant qͥd uidaendo imitari deł cant.
sed quę copendia ꝑcipiendo sacient᷑. Sacia¬
tos quippe de panib dum sequi e. de sea
eccła temporalia alimta supsisse: & ñ ꝓ
signis est dnm. sed ꝓpanib querere. ad religi¬
onis officiũ. ñ paugendis uirtutib sed ꝓre
quireudis subsidus inhiare. Rursũ ꝑ panẽ.
ꝑ dicos defleret: dixit: Om̃is popłs eius
quȩq ꝓcibo. ad refocillandã animã: Gemens
enĩ popłs querit panẽ. cũ praua lominum
multitudo affligit᷑. quia ñ ad uotũ de prę¬
sentis uite iocunditate saciatur: sed & p̃cio¬
sa queq ꝓcibo dat. quia uirtutes inentis in
desideriis satisfacere conat᷑ Unde bene mox¬
& ex uoce illic electe multitudinis. subdit
Uide dnẽ & considera: qr fact sũ uilis Uilis
quippe plebs di efficitur: quando prauorũ

Expanded text:
propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt; nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis est Dominum, sed pro panibus quaerere, ad religionis officium, non pro augendis virtutibus, sed pro requirendis subsidiis inhiare. Rursum per panem tos mores defleret, dixit: « Omnis populus ejus quaeque pro cibo ad refocillandam animam . Gemens enim populus quaerit panem, dum prava hominum multitudo affligitur, quia non ad votum de praesentis vitae jucunditate satiatur. Sed et pretiosa quaeque pro cibo dat, quia virtutes mentis in desideriis satisfacere conatur. Unde bene mox ex voce illius electae multitudinis subdit: Vide, Domine, et considera quia facta sum vilis . Vilis quippe plebs Dei efficitur, quando pravorum
Abbreviated transcription (Latin):
tos conuocans dicit. panes occultos liben¬
ter edite: uel sicut in nr̃a translatione
scriptũ ẽ. aquȩ furtiuȩ dulciores sunt. &
panis absconditus suauior: Sunt enĩ non¬
nulle bereses. que aꝑte metuunt p̃dicare
quod sertiunt : & apud infirmorũ mentes uer¬
ba sua tantomagis condiunt. quanto quasi
amplius reuerent abscondunt Unde ñ iii¬
merito dicitur: panes occultos edite Miseris
enĩ cordib. ocrulta hereticorũ uerba. eo magis
tur. Rursũ ꝑ panẽ. subsidiũ uitȩ p̾sentis ac
cipitꝰ : sic̃ iacob ad laban transiens ait. dñe
as si dederis mͥ panẽ ad manducandũ. & ue¬
stem ad induendũ : & sic̃ in euangło dñs tur¬
bis se sequentib dicit. Queritis me. ñ quia
udstis signa: sed quia manducastis ex parub:
& saturãti estis. De septẽ eni panib fuerant
saciati: & ꝑ eorũ ꝑsona. ans illos uitra scãm
eccłam detestatꝰ. qui ꝑ sacros ordines ad dum

Expanded text:
tos convocans, dicit: Panes occultos libentos convocans, dicit: Panes occultos libenter edite . Vel, sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magistur. Rursum per panem subsidium praesentis vitae accipitur, sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in Evangelio Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, et saturati estis . De septem enim panibus fuerant satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscit Qui gͦ in terra austri habitat. fu¬
gienti cũ panib occurrat: id ẽ. is qͥ iam sc̃o
spu intra eccłam plenus ẽ. eũ qui mala sua
euadere nicitur. eruditionis alloquio conso¬
letur Fugienti scilicet cũ panib occurrere
est. metuenti etna supplicia. doctrine sacre
escas offerre: & modo cumorẽ terrore com¬
primere: modo pauorẽ exhortatione re¬
fouire Quia panis refectio scripturę sa¬
erȩ ñ in conuenient̾ accipit᷑. ꝑ eundẽ pro¬
pħam uideis solam litteram seruantibus
dicit᷑. Quare appenditis argentũ. & non
in panibus. Acsi diceret: Pensatis sacra
el oquia. sed ñ in refectione: qr dum solam
speciem littere custoditis: de sp̃uali in telli¬
gentia pingued inẽ int̾nȩ refectionis amit¬
urm ñ in saturitate Rursũ ꝑ panẽ. here¬
ticorũ pdicatio designatꝰ: sicut ꝑsalomonẽ.
mulier hęreticȩ eccłȩ typũ tenens. & stul¬

Expanded text:
cupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fucupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed speciem litterae custoditis, de spirituali intelligentia pinguedinem internae refectionis amitpanem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ obturare aures suas ne audiat sangui¬
nẽ. nisi peccatis suadentib que de sanguine
&e carne nascuntur. n prebere consensũ: & qͥd
est ne malĩ uideat oculos claudere: nisi om̃e
qͥd rectitudini aduersũ est ñ apꝓbare: iste
ro in inferiorib retinet. inentẽ iam in sublimi¬
bus firit. Mununta saxorũ sullimitas ei.
quia qui abiecta desideria t̾rene conuersatio¬
nis calcat. ad suꝑnã patria ꝑ p̃cedentiũ pa¬
tri exempla se subleuat. & qr ꝑ contepla¬
tionis donũ. gr̃a sp̃uali saciatur. apte sub
lestia sperando suspendit. Hinc etia de sc̃a ec¬
clesia ꝑ dauid diĩs dicit: ꝑ auꝑes ei saturabo
spualiũ inplentur refectione donoꝵ. Rur¬
sũ ꝑpanẽ duunę doctrine erudicio designat
sicut ꝑ propham dicit̾ Qui habitatis in terra
austri: cu panib occurrite fugienti. In tra
quippe austri habitant: qui in sc̃a ecclesia
positi. suꝑni sp̃s caritate ꝑflant. Fiugit
autẽ: qui huius mundi mala euadere con¬

Expanded text:
est obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus, quae de carne et sanguine nascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rero in inferioribus retinet, mentem tamen sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjlestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo spiritualium replentur refectione donorusum per panem divinae doctrinae eruditio 756 designatur, sicut per prophetam dicitur: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti . In terra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere con
Abbreviated transcription (Latin):
feris. Et dũ teptatũ homino
demonstrat unũ: in qua temp¬
tatione sit positiĩ. humanii genus ostendic
unuersũ : dumꝗ narrat quid specialit aga¬
tur insugulis. liquido intunat. quid genei alii
igatꝰ incunetis. Sic enĩ teptitime expressit
iuorueda pprie singuloꝵ. uc p. ssit intelligi
& uniuers ulit omium Cuncti quippe electo¬
rũ genus. in hac uita hui tedio laboris affici¬
tur. Unde & mox huic generali pestilintiae.
generale sub intulit remediu mecicine : diceis

Expanded text:
 hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
feris. Teptati enĩ unicuiq iusti anima cor¬
ruptioni appropinquare dicitꝰ: quandone ea
iure possit ex tollere. ꝑ flagella compellitur.
qͥd sit exꝑpria infirmicatẽ sentire. Co rup¬
tioni uidelicet appropinquat: quia ex sius
se uirib ꝑditioni ꝑximũ ñ ignorat: ut hoc
qͦd aꝑditione longe ẽ. ni sibi sed dño tribuat
Appropinquac uͦ mortiferis:qr ex infirinicate
carnis. ꝓximũ se peccatis mortẽ ferentib res¬
picit. Aquib diuino munere tanto magis lon¬
ge fit: quantose eis ꝑximii ex sius meritis de¬
prehendit. Per conteplationẽ conditionis sue
dauid co ruptioni apꝓpinquauerat : cũ dice¬
bat. Memto diie quos puluis sumr. hi mosic̃

Expanded text:
r.---Tentati enim uniuscujusque justi anima corruptioni appropinquare dicitur quando, ne eam virtus possit extollere, per flagella compellitur quid 759 sit ex propria infirmitate sentire. Corruptioni videlicet appropinquat, quia ex suis se viribus perditioni proximum non ignorat, ut hoc quod a perditione longe est, non sibi, sed Domino tribuat. Appropinquat vero mortiferis, quia ex infirmitate carnis proximum se peccatis mortem ferentibus respicit, a quibus divino munere tanto magis longe fit, quanto se eis proximum ex suis meritis deprehendit. Per contemplationem conditionis suae David corruptioni appropinquaverat, cum dicebat: Memento, Domine, quod pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
de etiã salomon recte iim ꝑcussionis utruisq
coniungens: dicit Liuor uulneris abstergit
mala : &e plage insecretiorib uentris. Per liuo¬
rem qͥppe uulneris. disciplinã in sinuat cor¬
poreȩ ꝑcussionis: plage uͦ insecretiorib uen¬

Expanded text:
de etiam Salomon recte vim percussionis utriusque de etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ven
Abbreviated transcription (Latin):
bile quiescere: Unde scriptũ ẽ. Exultabunt
sc̃i ingła : lecabunt in cubilib suis. Dicat᷑ gͦ.
qͦd semel nob loquit̾ ds̃ ꝑsomnui. in uisionẽ¬
nocturna quando irruit sopor suꝑ homines.
&e dormiunt in lectulo: qr nimirũ cunc secre¬
ta diunitatis agnoscimus. cũ ab hui mundi
tumultuosa concupiscentia. intra mntis nr̃ae
cubilia segregamꝰ Quia uͦ ut sepe iam dixim.
aurẽ cordis tumultus scłarium negotiorum
claudit & quies secretȩ considerationis ape¬
rit: apte subiungit. Tunc aperi taures iuro
enĩ ab exteriorib actionib sopiuntꝰ: aperta
aure int̾ni examinis causas audiunt. Qui dũ
subtilit̾ ud flagella publica uł iudicia occulta
considerant: semet ipsos afficere flendo non
cessant Unde bene dictum ẽ. & erudiens eos
instruit disciplina: qr consideranti m̃ti. &
se se ꝑpenitentiã laceranti. quasi quȩda pla¬
ge ꝑcussionis sunt. lamta cõpunctionis. Un¬

Expanded text:
bile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt bile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Dnocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: erioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt, qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos affligere flendo non cessant. Sequitur: Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
bene helu postꝗͣ dix̃. dm̃ nob̾ ꝑ somniũ loqui
subdidit. in uisione nocturna: Nox quippe ẽ:
iuita p̃sens: In qua quãdiu sumꝰ: ꝑ hoc quod
int̾na conspicim. sub iucerta imaginatione ca¬
ligam. Propħa namq ad uidendũ dũm. qua¬
dam se pͣmi caligine sentiebat dicens: anima
mea desideraui̾t te in nocte: ac si diceret In
hac obsuritate uitę p̾sentis uidere te appe¬
to. sod adhuc infirimitatis nubilo circũseri¬
bor Dauud qua hui noctis caliginem uitans.
claritate ueri luminis ꝑstolat ait: mane adsa¬
uidere conspicit: qui adiudendu din futuru
inane concupiscit Quia uͦ ut dixim ab exteri¬
ori actione.. cessare domire ẽ: bene he¬
liu subdidit: quando irruit sopor suꝑ homi
nes. Quia aut̃ scĩ uiri eũ ex teriori actioni ñ
deseruiunt. intra mñtis cubilia conquiescunt.
apte sub iunx̾. & dormiunt in lectulo: Seis enĩ
uiris domire in lectulo ẽ: intra m̃tis suę cu¬

Expanded text:
bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte . Ac si diceret: in hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus, ait: Mane astavidere conspicit, qui ad videndum Deum, futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare, dormire est, bene Eliu subdidnes. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝑ somnnũ audiunt. dũ in meditatio nẽ
intis. a carnalib sensib abstrahunt᷑. Hinc ẽ.
d sponsa in canticis canticoꝵ sponsi uocem
quasi ꝑsomniũ audierat: quę dicebat: ego
dormis. & cor meu uigilat. Acsi diceret: Dii
ex teriores sensus. ab huiꝰ uite sollic itudinib
sopio: uacanti m̃te iiuatius interna cognos¬
co. Foris doͬmio. sed intꝰ cor uigilat: qr dũ ex¬
teriora quasi ñ sentio. interiora sollerter ad¬
phiendo: Bene gͦ helui ait. qr ꝑ sõniũ loquit
ds̃: atq apte subdidit. in uisione nocturna
locturna enĩ uisio: apparere contemplacioni
mtis sub quibꝰdã imaginationib solet. In diur¬
na aut̃ luce certius cẽrnimꝰ: innocturna uero
uisione cunctant̾ uidemꝰ. Et qr scĩ om̃s qͣndui
in hac uita sunt. diuinę naturȩ secreta quasi
sub quadã imaginatione conspiciunt. uidelicet
qr necdũ sic̃ sũnt. ea manifestus contẽplant᷑:

Expanded text:
quasi per somnium audiunt, dum in meditatione quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione nocturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur;
Abbreviated transcription (Latin):
refugiunt: ibiq cogitationis intime cacumen
ascendunt: & lege̾. quasi in monte ꝑcipiunt
dũ pest positis tumultib actionũ temporaliũ
inconte lationis sue uertice suꝑne uoluntatis
sententia ꝑ scrutãtur: Hine ẽ quod isde mor¬
ses crebro de reb dubiis ad tabnaculũ redit.
ibiꝙ secreto dñm consulit. & qͥd cortius decer¬
nat ignoscit. Relictis quippe turbis. ad cab¬
naculũ redire ẽ: post positis ex teriorii cumul¬
tib secretũ nitis intrare: Ibi enĩ dñs ẽsuli:.
audit. Hoc cotidie boni rectores faciunt. cum
se res dubias disceruere ñ posse cognoscunt:
id secretiĩ intis uelut ad quoddã tabnaculũ
reuertunt᷑: diuina lege respecta quasi cora
posita archa dñm consulunt: & quod prius
uit tacentes audunt. hoc foras postinodum
agentes innotescunt. Ut eni ex teriorib offi¬
cus in offense descriuant ad secreta cordis
recurrere incessabilit᷑ curant: & sic uoce dei

Expanded text:
refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulauditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
amplius uox p̃sidentis iudicis ñ uidit᷑. Neq
enĩ ꝑfecte homo sufficit. adutraq diuisus:
sed dũ sic interius erudiri appetit. ut tamer
exterius implicetur: unde extertus auditis
aperit. inde interius ob surdescit Moysee
admixtus egiptiis. quasi uigilabas: & idcirco
uocẽ idnĩ in egioto positus ñ audiebat : sed ex
draginta annis deguit. quasi ab inqͥetis terre¬
norũ desiderioꝵ tumultib obdormiuit. atq
ideirco diuinã uocẽ ꝑcipere meruit: quia ꝑ
suꝑnã grãm. quanto magis ab appetendis exte¬
riorb torpuit: tanto ueruis ad cognoscenda
interiora uigilauit: Rursus ifrahelitici popli
turbis p̃latus. ut logis p̾cepta ꝑcipiat in mon¬
tẽ ducit᷑ : atq ut int̃na penstret. ab ext̾nus cu¬
multib occultat᷑. Unde & sc̃i uiri qͥ ex terio¬
rib ministeriis deseruire officii uecessitate
cagunt᷑. sudiose semꝑ ad cordis sec reca

Expanded text:
amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exsc dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quiasupernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta
Abbreviated transcription (Latin):
ce di locucio qualic aduos fiat. insinuat. di
cens. Persõniũ inuisione nocturna: quando
irriut sopor suꝑhomines. & dormiunt in lectu¬
lo. Qd .ẽ. quod ꝑ somniũ uobis locutio diuinita¬
tis innotescit. nisi qđ dĩ secreta ii cognoscun:
si int̾renis desideriis uigilemus : In somno enĩ
exteriores sensus dormiunt: & interiora cer
quasi ꝑ somniũ audit: quando tranqͥlla m̃te
ab huiꝰ scłi actione quiescitꝰ. & in ipso mentis
silentio diuina p̾cepta pensant᷑ Cũ enimab
ex t̾nis actionib mens sopitꝰ: tunc pleni inan¬
datorũ dĩ pondus aguoscitꝰ. Tunc uerba dei
mens uiuatius penstrat: cũ adse ad mutere
curarũ scłarium tumultus recusat. Male au¬
tẽ homo uigilat: qͣndo eũ scłariũ negotiorum
estus in sołenter inquietat: Aurem qͦuippe cor¬
dis. terrenaruĩ eogitationũ turba dũ ꝑstrepit
claudit : atq insecretariũ mentis quanto min
curarũ tuinultuantiũ sonꝰ cõpescitur. tanto

Expanded text:
te Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dite Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, diisione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Quid est quod per somnium nobis locutio Divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus dormiunt, et interiora cernquasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab hujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
coętnus: qͦd existens ante sela genuit xqualem:
quod gignenti uat posterio non est: quę iude¬
licet nos mirari possum : sed intueri ininime
ualem. Illi aut̃ natiuitatis uim iam mirari
posse: Aliquatriuis uidereo e. Seđ quomͦ uidem.
in tenebris clausis oculis iaceat. atq antt euin
subitũ lucerne lum erũpat: clausi eius oculi.
ipso aduentu luminis feriuntꝰ. ut patescant.
Cur gͦ curbati sunt. si clausi nichil iuder̃: nec
tam̾en ꝑfectũ aliquid fuit : quod uidere elausi
potuert᷑. Nam si ꝑfecte totũ uidissent: cur
apti quererent quod uiderent. Sic itaq sic¬
sum:. cũ decomp̾hensibili natiuitate intueri
aliqͥd conamꝰ. Co ipso eni quod fulgore aimi¬
racionis ꝑcutitꝰ anim. & quasi uidet quod ui¬
dere ñ ualet : & uelut in tenebris posiais. um
lucis oculus clausus udet. Quia uͦ hec diuine¬
nature seereta amiratio. ñ facile occupatis
ꝑ terrena desideria mentib innotescit: ap¬

Expanded text:
coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus; illius vero nativitatis vim jam mirari posse aliquatenus videre est, sed quomodo videmus si quis in tenebris clausis oculis jaceat, et ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur Cur ergo turbati sunt, si clausi nihil viderunt? nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre clausi potuerunt; nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Cum de incomprehensibili Deitate intueri aliquid conamur, eo ipso quod fulgore admirationis percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus vim lucis oculis clausis videt. Auctor nnaturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, ap