comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne sentientes. ⁊ iõ numis tenere de amitoꝵ morte
lios corrigant. scripsit ã abathenis. ⁊ est intentio
apostoli in hac epła pͣuos ⁊ incorrectos corrig̃e: ⁊
bonos ad perseuerantiam auorum q correctionẽ
cohortari. modus taus de more suo salutationem pre¬
mittit. qua p̃missa debonis eoꝵ gr̃as agit. tõmemo¬
rans ñ solum ficdem ⁊ opera: s ⁊̃ conũsionis modum
⁊ maloꝵ sustinentiam. ⁊ ut ad ꝑsenerandũ magis
eos ꝓuocet de s̾us qͦ laborib ⁊ euangelii n̾itate.
⁊ prudenti int̾ eos ꝯũsatione ⁊ quanto affectu eos
desideret uidere: nt̾serit. dem̃ pͣuos ut alicuria ⁊
ocio. ⁊ turiositate ꝯtineant: obsecrat. ⁊ mortuos
resurrecturos ꝯfirmat. tirca finem moralis est in¬
structio. Premittit aũ salutationem dicens. ꝑaulꝰ¬

Expanded text:
o nimis de amicorum morte lios corrigant. Scripsit autem ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus tamittit, qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non solum fidem et opera, sed etiam conversionis modum et malorum sustinentiam.eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem, dicens: Paul
Abbreviated transcription (Latin):
postons thessa¬
lonitensib. ceꝰ¬
saionica met᷑¬
polis est mace
ꝯñsi nec per tribu¬
lanones. nec per
psendo predicato¬
res potuerunt mo

Expanded text:
postolus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedconversi, nec per tribulationes, nec per pseudopraedicatores potuerunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
sine argum̃tis loquor
ut auint atcende cy
a uob̾ tanquam ter¬
rere uos ⁊ oꝑeq. minor
natur ⁊ hoc idem sci

Expanded text:
sine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor natur. Et hoc idem scia
Abbreviated transcription (Latin):
a.ẜ mensuratũ adeo ppłm. cuius egosũ regula
ad dirigendũ. sub qͣ mensura ⁊ nos estis. uñ sure
m̃surã dico pertingen. monitu dei us aduos. Dei
enĩ nutu corinthiis euangebiraremonitus est.
partitũ it erat unieuiq ad qͦs in p̃dicatione diri¬
getur.ut singuli aliqͦs ppłos hr̃ent ꝓpͥos de quo¬
rum fide głiarentur. Adregulam añ apłi illt os̃
pertinebant quos in fide fundauerat. qui ad om̃s

Expanded text:
 mihi a Deo populum, cujus ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, pertingendi monitu Dei usque ad vos. Ambrosius Dei enim nutu Corinthiis evangelizare monitus est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mentes. Il̾i aũ ñ ac¬
cepta potestate. s u¬
surpata. dñari uolt̃.
nõi suo uendicantes
auccoritatem aut
ñ cõꝑamus noi illis:
ut nos sic̃ illi adule¬
palpemus. ꝙ poss fa

Expanded text:
mentes. Illi autem non accepta potestate, sed usurpata, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Aut non comparamus nos illis, ut nos sicut illi adulepalpemus, quod posset
Abbreviated transcription (Latin):
on enim ay¬
demus nos in¬
serere aut com¬
ꝑare nos qͥbus¬
dam qui se ip̃os
cõmendant.
Sed ipsi nobis
nosmet ipsos
mecientez ⁊ cõ¬
pantes nosinz¬
ip̃os nobis. Nos
sum głiabim᷑.
Sed scc̃m men

Expanded text:
on enim audemus inserere aut comparare nos quibusdam, qui se ipsos commendant; sed ipsi nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos nsum gloriabimur, sed secundum men
Abbreviated transcription (Latin):
ccepisti: boni. ꝙ ñ accepistiadeo:
¶ciendum ẽ neminẽ pos
iscerni ab illa ꝑditionis massa nisi qͥ hocbo¬
nũ ht̃ ut credat ꝙ qͥ cq̃o boni ht̃ gr̃a saluato¬
ris accepit. sciendum ⁊̃.ꝙ. sic̃ supra tem̃ariũ ui¬
diciũ ꝓhibuit. ita ħ alnud gñs arrogãtie amo¬

Expanded text:
es boni, quod non accepisti a Deo? Sciendum est neminem posse discerni ab illa perditionis massa, nisi qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admo
Abbreviated transcription (Latin):
Pcte iam ex quantulotũq pignore de ambuiat dẽ
in nob̾. ⁊ sic pignꝰ accepunus Quidani tñ codices me¬
lius hñt arram. candem qͥrpe remint̃pretes dicere.
uolutrunt int̾ est tñ aliq. inloqͣndiusi. int̾ arrã
i pigiꝰ Dignus it qñ datursoluto eo ꝓ qͦ ponit᷑. au¬
fertur arra uo est cum de ip̃o p̾cio datur aliqͥ. ꝙ. siẽ
reddita. auferendumn a nosꝰ est pignꝰ. Ab̾sit. s. ħ a
dedit implebit. iõ melius hr arra qnam rignins. de¬

Expanded text:
ce jam ex quantulocunque pignore deambulat Deus in nobis, et sic pignus accepimus. Quidam tamen codices melius habent arrham; eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, soluto eo pro quo ponitur, aufertur; arrha vero est cum de ipso datur aliquid quod non est reddita, auferendum est a nobis pignus? Absit! sed hoc quod dedit implebit Ideo melius habetur arrha quam pignus. De
Abbreviated transcription (Latin):
tra Rt ⁊c̃. potest ⁊ a¬
liter. hoc capitulũ:¬
intelligi. uit dicat᷑.
mipossibile fore. eoᷤ¬
qui peccauer̃t per pe¬
nitentiam tenoua

Expanded text:
 etc. Potest etiam aliter hoc capitulintelligi, ut dicatur impossibile fore eo peccaverunt per poenitentiam renova
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥ in seculo bonos deprimunt ⁊ perseentio¬
nib affligunt in futuro eadempaciantur q̃ fa
tiunt. Illi aũ fint in requie. qui magnam triby¬
lationẽ pasli sunt ꝓ regno eterno. uł ita. quas
sus. ⁊ agit de iudicio p̾senti. quo sunt d̃ malo
afflig̾e bonos ⁊ ꝓsperari. Bonos uero facit ad ũ¬
ita ut sitis exemplũ ⁊ docum̃tũ. aliis ꝙ luste i¬
dicat ds̃ dumsuos permittrt affligi. ⁊ maiosꝓ
sperari. uident enim uos: ex malis in melius
ꝓficere allos. ex ꝓsperis deterimos aĩ.

Expanded text:
ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonos et prosperari; bonos vero facit adita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores
Abbreviated transcription (Latin):
re diem dñi sicut occasione prioris epłe uidebatur.
illis. conturbati sunt nmumq perterriti putã
entes: imperfecti eẽnt. Iõq hoc compto scriput
en ñ mumere diem iudicti suo tempore. ne apłs
in hoc m̃titus per omnia reproretur. uł ne dya¬
bolus hoc expectantib aliqua fraude illudet tor¬
rigit ⁊̃ asperius in quietos ⁊ est intentio apłi in
hac epła bonos ⁊ quietos ad pacĩam moñe ⁊ inqͥ¬
etos corrig̃e. ⁊ q̃ obscure in p̃cedenti epistola dixe¬
rat. hic aliquatenus aperire. Modus taus prim̃
salutat. dem̃ gr̃as agit de bonis eorum. postea:
monet ad pac̾iam ⁊ ad constantiam. Iñ asserit
de abolicione romani regni ⁊ interfectione an¬
ti tres sunt quoꝵ noĩe seribitar b ct prima cpla¬

Expanded text:
re diem Domini, sicut occasione prioris Epistolae videbaillis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putanentes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit de abolitione Romani regni et de interfectione Anti tres sunt quorum nomine scribitur haec et prima ep
Abbreviated transcription (Latin):
supra exposita sunt. Oras hic agit gras deo de
bonis eorum ne for¬
te detanto bono q.
ex deo habebant. ex¬
tollentur tanquã
a se ip̃is hñtes. a. di
nete. qr bonum est de
gr̃as agere deo. ⁊ nũ¬

Expanded text:
supra exposita sunt. Gratias. Hic agit gratias Deo de bonis eorum, ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanquam a seipsis habentes. Quasi nete, quia bonum est; de gratias agere Deo, et nun
Abbreviated transcription (Latin):
lationes. ⁊ persecuti
dunt qͥ in iudicio¬
futuro pacientib
⁊ inferentib sit¬
dandum. Si it tam
seũe punit deus pet¬
cata in penitentib
ꝙͥ faciet induratisi
iõ dicit. p̃ssuras ius¬
t̃ẽ iusti iudicii. dei.
ut indelligatur q¬
ñ parcet impiis tã¬
quam sarm̃tis pre¬
tiu̾s ad combustio¬
nem. qui ñ parcit ꝰ¬
tis pp̃ ꝓficiendam pͣ¬
gationẽ. uñ petrus

Expanded text:
lationes et persecutiodunt, quid in judiciofuturo patientibus et inferentibus sitdandum. Si enim tam severe punit Deus pcata in poenitentibus, quid faciet induratis?  dicit pressuras jusesse justi judicii Dei, ut intelligatur qn parcet impiis tanquam sarmentis prs ad combustionem, qui non parcit jter perficiendam purgationem. Unde Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
uabitur. pectator ⁊ ĩ¬
pus ubi parebunt:¬
Sustinetis dico iõ:
ut digni haleami.¬
.l. inter alios glori¬
na ueatitudine. uł¬

Expanded text:
vabitur, peccator et impius ubi parebuSustinetis, dico, ideo ut digni habeamiest inter alios glorina beatitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
latione cormchioꝵ
alie eccłie dum au¬
dit illos prius
eciorb implicatos
post ea bone uolun¬
tatis fuisse effettoᷤ¬

Expanded text:
latione Corinthiorum aliae Ecclesiae, dum audiunt illos prius erroribus implicatos, postea bonae voluntatis fuisse effecto
Abbreviated transcription (Latin):
latio ꝓuoca¬
uit plurimõ.
isimus aũ
gł̾iamur de uo¬
bis euacuat᷑
in hac parte q̃
admodũ dixi.
ꝑati sitis necũ
uenerint me¬
cum macedo¬
nes ⁊ ĩuenerĩt
uos inꝑatos
erubescamus
nos ut ñ dicã

Expanded text:
latio prouocauit plurimos. misi autem gloriamur de uobis euacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uos inparatos, erubescamus nos, ut non dica
Abbreviated transcription (Latin):
taretulit. ⁊ iõ appol¬
lo qui prius rogatus¬
ire ad eos noluit mo¬
illos correctos seqt̃.
qui .s. tytus est sociꝰ¬

Expanded text:
retulit, et ideo Apollo, qui prius rogatuire ad eos noluit, moos correctos. Qui, scilicet Titus, est soci
Abbreviated transcription (Latin):
il .i. scientes opus il¬
lorum hoc exigere
net p̃latos ut iub¬
ieccorum impbita¬
pacienter ferant.
dum in aliqͦ hono¬
re ̃ eoi murmu¬
res debent maio¬

Expanded text:
id est scientes opus illorum hoc exigere net praelatos ut subjectorum improbitapatienter ferant, dum in aliquo contra eos murmures debent majo
Abbreviated transcription (Latin):
rent p̃biteros nect̃ia
eis ministrañdo ⁊
norem sine fructu
hr̃e: Sicut diuicie
negligentiam pa¬
riunt salutis itae¬
gestas dum satu

Expanded text:
rent presbyteros necessaria eis ministrando, etnorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas, dum satu
Abbreviated transcription (Latin):
gradus delictoꝵ
rõnis ⁊ sensui sunit ũba qr ⁊ tum tegit: remitẽ¬
⁊ tũ si remittit: ñ imputatis ad laudem. gr̃e
dei ꝓlixiꝰ loquitur: secha¬
eatitudo eͦ

Expanded text:
gradus delictorurationis et sensus sunt verba, quia et cum tegit remittit, et cum remittit non imputat. Sed ad laudem gratiae Dei prolixius loquitur: VEReatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
litaĩ. q̃ dr᷑ fornes pectatian bap̃m culpa est ⁊ pena
post bap̃m aũ pena est. ⁊ ñ culpa. q̃ paruula habi¬
ꝯcupisce. q̃ licet in regeneratis iam ñ depͥittetur
a pecta p̃tereant actui. ⁊ remaneãt reatu. ut ho¬
at accui. De hac ita ait aũg. Manͣet qͥppe in corpore
dine ñ est pentum. ꝯcubitũ. ob hoc filiorum exe-¬
orum carne nascentiũ ñ pot̾ sine pecc̃o ẽẽ concep¬
homtines hñt. ex illiuis primi iustissima condemp¬
natione pecc̃i. Ideo beatus dd̾ pp̃ originiale pect̃ini
quo naturaliter obstricti. filii ire sunt. Dicit aũ
iniqͥtatib conceptus iñ ⁊ in pecc̃is concepit me̾
tre ꝯditione trahitur. Non enim qr ab adam deicẽ¬
dimus per tarnũ ꝓpaginẽ. iõ originali pecto teneam.¬

Expanded text:
itur fomes peccati, ante baptismum culpa est et poena; post baptismum autem poena est et non culpa, quod parvulum habiconcupiscere, quae licet in regeneratis jam non deputetur a peccata praetereunt actu et remanent reatu, ut hoat actu. De hac ita ait Augustinus: Manet quippe in corpore dine non est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex eadem carne nascentium, non potest sine peccato esse concephomines habent ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus David propter originale peccatum quo naturaliter obstricti filii sunt irae, dicit: In iniquitatibus conceptus sum et in peccatis concepit me trae conditione trahitur. Non enim quia ab Adam descendimus per carnis progaginem ideo originali peccato tenem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ita est de me. quid de alus est hoc dicit de se ne illi
quos in hac epistola laudat. ⁊ in quorum fide ⁊ deuo¬
tione. se gaudere testatur. ut homines inflatione: ex¬
tollantur.s laborent a ddere. ut ip̃e facit qui tantusẽ
Siẽnm ip̃e qui tanta p̃ditus est dignitate. adhuc de¬
ẽẽ sibi ad perfectionem ꝯfitetur. quanto magishiie¬
laborandũ sibi ẽẽ uttellig̃e debent. ut iustificationũ m̃i¬
ta. ac perfectionis metam adipiscantur. Nlem̃o gͦ fideli

Expanded text:
 si ita est de me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaborandum esse sibi intelligere debent, ut justificationum merit
Abbreviated transcription (Latin):
gant in die uidicu. soli tñ iusti głiose imutabuntur
⁊ eccurrent dño in aera: de portati ab angelis. impnu
manebunt in t̾ra: qͦ us ꝑcipiant t̾ribilem sñam u¬
dicis ⁊ neuideatur sr̃ fluum apłm tot pati. cum fidẽ
⁊ aliabona ẜ̾at subdit. slonꝙ.&. merito proilla głia

Expanded text:
gant in die judicii, soli tamen justi gloriose mutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam ju ne videatur superfluum tot pati, cum fidem et alia bona habeat, subdit: Merito pro illa gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ego uolonistificari
est ex deo q̃ est infide
Ad quid: ad cognos¬
enim resuriõne iustificamur. tanqmͣ apetra cut
cit: qͥ peream ad celigaudia ꝑuenire credit. ego dico
tribuit .s. calicem passionis uñ ꝓpħa. ouid retͥ. dño ⁊c̃.¬

Expanded text:
ego volo justificari est, quae est in fide. Ad quid? Ad cognosenim resurrectione justificamur, tanquam enim a petcit, qui per eam ad coeli gaudia pervenire credit. Ego dico,tribuit, scilicet calicem passionis. Unde propheta: Quid retribuam
Abbreviated transcription (Latin):
it bonam nat᷑am ⁊ excil¬
sant turpitudines per ignorantiam . Ctontra añ
apłs dicit eos. ⁊ priꝰ hũisse notiniam ⁊ ꝑdidisse per
culpam ⁊ uonam nat᷑amsibi rõis a deo reliitami
in oĩa mala p̃ciprtatam. q .d. ex fide est utsticia ⁊
m̃ saulus qr ex impietate est inuusticia. ⁊ iñ ini

Expanded text:
t bonam naturam, et excusant turpitudines per ignorantiam. Econtra autem Apostolus dicit eos, et prius habuisse notitiam, et perdidisse per culpam, et bonam naturam sibi ipsis a Deo relictam in omnia mala praecipitatam. Quasi dicat: Ex fide est justitia, et inde, salus, quia ex impietate est injust
Abbreviated transcription (Latin):
taber ydolo sicut dedit figuram daret ⁊ cor. ab ip̃o
ydolo fab̾ adoraretur. qũo gͦ est hõ. taber deus tũ
ñ est. Si hõ ydoli faber est: ouis est deus tnus quife
qũo detinent u̾itatem in ĩnisticia. occurrebat

Expanded text:
faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fequomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat
Abbreviated transcription (Latin):
dat. ⁊ est sensus. uindicta des de telo uenturi adiu¬
diciũ: uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ in euangelio manifestat᷑
uratorem ł aluatorem .Eͥ ifai enimo celifabrica
iratus illis dẽ ostendr̃. qͥ iõ tam pulcta astra ꝯdid̾.
ut ex ens qͣntus. ⁊ qͣm ad mirabilis creator coꝵ est
possit agnosti. ⁊ solus adorari. Reum gͥ facit apł.
dere fabrica mundi testante. auctorẽ dm̃ solũ
diligendũ: s in uisticia ⁊ impietas in eis apparet.
dum hec udentes dissimulant au̾istate. ñ fatentes
tollunt. malentes morau inniste: insua uolup
dei .i. ueram dedeo cognitioneni detinent. cum i põ
lo. bonum est ꝙ tenent . s malũ est uͥtenent. ĩn¬
tatem it tenent. s iniqͥtate. inuenisti ⁊t dm̃ o
tu gentilis. ophylosople. ⁊ colis ydolũ. innenisti
u̾itatem ⁊ ip̃am decines in ĩuisticia. ⁊ qd̾ per
dei opera cognouisti. ⁊ per hoĩs opera pertidisti. Tõ¬
tum ꝯsiderasti rertim ordinẽ ⁊ nonnis atcendere
ꝙ mundus opus dei sit ydolum opus fabrt. si

Expanded text:
t est sensus: Vindicta Dei de coelo venturi ad judicium vivorum, et mortuorum in Evangelio manifestaturCreatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum igitur facit Adere fabrica mundi testificante auctorem Deum solum diligendum; sed injustitia et impietas in eis apparet, dum haec videntes dissimulant a veritate, non fatentes tollunt malentes morari injuste in sua volupd est veram de Deo cognitionem detinent, cum spontelo. Bonum est quod tenent, sed malum est ubi tenent. Veritatem enim tenent, sed in iniquitate. Invenisti enim Deum, o tu gentilis, o philosophe, et colis idolum; invenisti veritatem, et ipsam detines in injustitia; et quod per Dei opera cognovisti, per hominis opera perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mor .i. primus mor¬
tuorum adĩmor¬
tautatem resurges¬
Sicut it natus est
añ oĩa de deo. ut oĩa¬
e. re. o .i. placuit trinitati. ꝙ in ip̃o omnis plenitudõ¬

Expanded text:
mortuis, primus mortuorum ad immortalitatem resurgenSicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omniam quia complacuit Trinitati, quod in ipso omnis plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tum scpe repellit. hoc aũmͦ
xie delectationis ex q̃ ꝓuenit amaritudo. sur. g̃¬
amariiudrius est mala rogitatio. qr sicut radix
amaradultes fructus ũ profert. & suisimules .i.
amaros. ⁊ fonssulphurens aqͣs ñ habiles adbibẽ¬
die amaritudmis gͥminet ostendit per partes.
in quib aliqͦs de illis notat subdens.

Expanded text:
tum saepe repellit. Hoc autem noxiae delectationis, ex qua provenit amaritudo, suramaritudinis mala cogitatio est, quia sicut radix amara dulces fructus non profert, sed sui similes, id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendix amaritudinis germinet, ostendit per partes in quibus aliquos de illis notat, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
nde enim
scis mulier. si
uirum saluu
facies: Aut ũ¬
de scisumesi
mulierem sal¬
uam facies. m¬
Siuniciq si¬
uocauit ita ã¬
bulet. ⁊ sicut ĩ

Expanded text:
unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuique siuocauit deus, ita ambulet: sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
tantus est. tcende ꝙ filuis se tradidit ut ħͥ dr̃. ⁊ pa
filium: ⁊ filiꝰ tradidit se ip̃m. uidas qͥ fecit. Facta est
traditio apr̃e. fcã est traditio afilio. sc̃a est traditio
a uida una res fc̃a est. Quid ergo disceriut patrem t᷑¬
idas aũ fecit in ꝓdicione. Uidetis qr nũqͥ faciat
hõ ꝯsiderandum est. s quo ammo ⁊ uoluntate faci¬
at in eodem frõ inuenimꝰ dm̃: in qͦ iuenimꝰ uidam
dm̃bñdicimꝰ: udam de testaniur uñdicimꝰ caritatẽ
detestamur inde iqͥtatem. d̃ cogitant salutẽ
nr̃am ꝙͣ. redemptisumꝰ. iudas cogitauit p̃cium qͦ
uendidit dñm. filius p̃cium ꝙ dedit pronod̾. diũ
detestandum inue¬
minus. Pon abicio

Expanded text:
tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et Filium, et Filius tradidit seipsum, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda, una res facta est. Quid ergo discrevit Patrem trJudas autem fecit in proditione. Videtis quia non quid faciat homo considerandum est, sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum, in quo invenimus Judam; Deum benedicimus, Judam detestamur; benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Deus cogitavit salutem nostram, qua redempti sumuvendidit Dominum; Filius pretium quod dedit pro nobis. Diversa etestandum invenimus. Non abjicio
Abbreviated transcription (Latin):
ł ita. do. for.xͤ mai .i. formosus aliis per nos appareat¬
⁊ est hoc grauius dc̃m. qm si dtẽt eos reformarim tͦ
dicerem: q̃ nolo scrite. ne ꝑmaneant apuduos. iõ¬
autem p̃sentes fit: cupit nocem apłicam uocem in¬
litteris cõprehensam in p̃sentiã cõmutare ẜcrip¬
tura i diuma edificat lecta. s multo plus pcest si
deutteris mutatur ĩ uocem. magnã si quidẽ uim
ht̃ nox uiua uox de anctoris suore resonans. q̃ ea
potest uocem obnirgantis expͥm̃e. ñ ualet irascen¬
tis resonare elamorem ⁊ dolorem pectoris aꝑicib
explicares non habeo qͥrpe fructus qͦs solent de disci¬
pulis hĩb dectores. ⁊ sine cã sem̃ iactum ẽ doctrine.

Expanded text:
tus in vobis, id est formosus aliis per vos appareat. Et hoc est gravius dictum, quam si diceret eos reformari in Cdicerem quae nolo scribere, ne permaneant apud vos. Iad praesentes fit, cupit vocem apostolicam, vocem litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae epotest vocem objurgantis exprimere, non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃tũ in cormuptionẽ. ut uttra ñ esuriat.
ia aliqͣtemis ledatur. ⁊ oportet mortale ħ .i. ħ
tra non dissoluaturr. Hxͣc gͣ insibił caro sine dy¬
bitatione resurge credenda est. Nide̾tur it apłs
eam tanqͣ digito ostend̾e. cum dic̾. oportet cor¬
intendit. ut eadem caro q̃ nt̃ resurrectura mõ¬
stretur. s ñ talis. sed̾m hoc dr supra. caro ñ poᷤ

Expanded text:
ornamentum, incorruptionem, ut ultra non esuriat, vel aliquatenus laedatur. Et oportet mortale hoc, id tra non dissolvatur. Haec ergo visibilis caro sine dubitatione resurgere credendum est. Videtur enim Apostolus eam tanqintendit, ut eadem caro quae videtur resurrectura monstretur, sed non talis. Secundum hoc dicitur supra, caro non pos
Abbreviated transcription (Latin):
icit .i. ꝑcutit uisa ⁊ icitur a palpebra .i. in sũ
uitatẽ sigẽ. ut per hoc mirabilior ostendatur
eẽ resurrectio: ⁊ dei potentia ex euis celeritate
cõmendetur. fiet ergo resurrectio ĩic. oi. quã
cito oculi radius transit adremota. ⁊ trans¬
a. ⁊ est sensus. Resurrõ fiet in no.t .i. in nouꝰ¬
simo signo q dab̃r ut ista compleantur. ħ
t̾uba est. clamor de quo dr̃ in euangelio. Me¬
dia nocte clamor sc̃s est. ecce sp̃osus uenit.

Expanded text:
est percutit visa, vel icitur a palpebra, id est in vitatem significat, ut per hoc mirabilior ostendatur esse resurrectio, et Dei potentia ex ejus celeritate commendetur. Fiet ergo resurrectio, in ictu oculi, id est quam cito oculi radius transit ad remota, et transia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit,
Abbreviated transcription (Latin):
natos ad dei głiam.¬
a redemptore autẽ
ip̃e dicit. R egnum meum ñ est de hoc mundo. nõ
nos de uno tarthari. itduxit in celum cum ũo filio
suo Iam enim credentes qui fixa ñte deuoti surit.
exeuntes de ieculo duce dextre patris angelo. indu

Expanded text:
natos ad Dei ga Redemptore autem ipse dicit: Regnum meum non est de hoc mundo Non nos de imo tartari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextrae Patris angelo, induc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr uoluntas dei est fac̃e hec omnia iõ uos maio¬
ues qui per sp̃m sc̃m h̾etis donum intelligentie
piritum no

Expanded text:
Et quia voluntas Dei est facere haec omnia, ideo, vos majores, qui per Spiritum sanctum habetis donum intelligentiae, piritus
Abbreviated transcription (Latin):
brdam sc̃sticione abstinendũ. & si prĩ dum eratis
utatur. credens mñ instificari. ista dicoiam cxistenti
non ħ p̃cepit dẽ seruari. s phirisei. ⁊ auctoritate
p̃ceꝑta ⁊ dectrina hominũ: ĩ dei exhibita u̾itate.

Expanded text:
dam superstitiose abstinendum! quia si prius dum eratis utatur, credens inde justificari. Ista dico jam existentinon praecipit Deus haec servari, sed Pharisaei et auctoritate praecepta et doctrinae hominum, non Dei exhibita veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
m .i. separati a lege q̃
est institutio puorũ
qͥ mundana petunt
mortuidicor per ħ qd̾
estis. cum xp̃o quidad¬
iudei quimundo iu
geritis. ⁊ t̃. iIł ita. Si
ergo elenita dicit. cie¬
aturas hꝰ mundi.e.¬

Expanded text:
 est separati a lege, quae est institutio puerorum qui mundana petunt, mortui dico, per hoc quod estis cum Christo, quid adudaei qui mundo vivunt, geritis, etc. Vel ita, si ergo. Elementa dicit creaturas hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ⁊ si abaptizatis na¬
tismt. carne tñ nati
renouatiur nulla cã ueniendi futt ⁊io domino n
pectoret saluos fac̃e. tolłe morbo tollere nulnera. ⁊
milla cã est medicine siuenit ce telo magni mediens
magniis per totum orrẽ t̾re iacebat egrotus. ũe egrot᷑
gemus humanũ est ꝙ dtum perierat. ex qͦ petcau̾iti
uñ ui q̃ erat totiu s uenit tinus sine pecc̃o. qͥ sal¬
uos fat̾et a petco. uenit enim filiꝰ hõis q̃rere ⁊ salua¬
re ꝙ perierat. uenit per ꝙ lõ eat. namper ꝙ ds̃ erat.¬
lemper ħͥ erat. qui dixit. telum ⁊ t̾ram ego impleo. gͦͣ
⁊ inmundo erat ⁊ uenit. ħ erat per duimam ma¬
iestatem. uenit per humanam infirmitatẽ. are ue¬
nit  decc̃ores saluos fac̾e ñ eũ de celo ad t̾ram meri¬
ta nra s pecc̃a traxerunt uñ ⁊ uocab̾ nom̃ eus iħm
ouaret andi. Ip̃e it saluũ faciet po . su. uñ: a pec̃tise¬
lis pertinent plane. Sic credite cum ista fide paruu

Expanded text:
quia etsi a baptizatis nat, carne tamen nati renovatur. Nulla causa veniendi fuit Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est mmagnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in quo erat totum; sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato. Venit enim filius hominis quaerere et salvare quod perierat . Venit per t, qui dixit: Coelum et terram ego impleo . Ergo et in mundo erat et venit. Hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eum de coelo ad terram merita nostra, sed peccata traxerunt. Unde: Et vocabis nomen ejus Jesum . Quare? Audi: Ipse enim salvabit populum suum . Unde? a peccatisli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvul
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qr eoi nullui alins turare potuit. qͣlr aliquis
non hr̃et. uͥcut ꝓ nob̾ ip̃a cliuinitas. quo usq se de¬
poneret. humanũ ñ hũit. qͣm inscepta natura ho¬
minũ cũ infirmitate tarms. usq ad mortem cru¬
tis. Ocħ eodem aimo ita ait. ¶ Ionͣ de u̾boloqͣr hic¬

Expanded text:
ia eos nullus alius curare potuit, qualiter aliquis non haberet, sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. De hoc eodem Haimo ait: Non de Verbo loq
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ iħu xͦ scriptũ est. ꝙ semper cum patre fuit. ⁊
numꝙͣ eum ut eĩt uoluntas pat̾na p̃tessit. ⁊ ille qͥ¬
dem natura filuis est. nolño ad optione. ille uͭ nũꝙͣ
liui. ñ ex natura aũ est. qñ ñ eãdem in seht̃ natri
⁊ generans. Neq cnim t̾ilins est natura: tin alia ac
dicens. clarifica filium .t. ñ solo nomine contestat᷑
talis hicfiluis. hic enim uerus. ⁊ ꝓprius est filius ori¬
gine: ñ ad optione. ueritate ñ nr̃cupatiorie. uatun.¬

Expanded text:
u scriptum est, quia semper cum Patre fuit, et nunquam eum, ut esset, voluntas paterna praecessit. Ille quidem natura filius est, nos vero adoptione; ille nunquam lius. Non ex natura autem est, quando non eadem in se habet natus et generans. Neque enim Filius est, cui alia ac dicens: Clarifica Filium tuum , non solo nomine contestatustalis hic Filius. Hic enim verus et proprius est Filius, origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nat
Abbreviated transcription (Latin):
quo magił moueniur Si quiis dit̾it atq crediderit
t̃a. ꝙ qr nefas est ds̃e: auĩ sentire. p̃drctarum aue¬
toritatũ ũba sic intelligi sane possunt. rt hõ xͤ si
caro in quib subsistit hõ: sunt assumpta au̾bo. ũ
ad ip̃ius hõis xp̃i naturam repicias ñ ad periona
cum assumptũ dicis. Item. Quer solet reccum hõ¬

Expanded text:
quo magis movemur: Si quis dixerit atque crediderit ta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Chriscaro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Item, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pit. siludei unitũ femina illa gr̃a plena conce¬
pit: de sp̃iseo. ex uirgine maria: deus unicꝰ natͥ
est. ñ tarnil upidine: sed solo dei mimñessiba in
illo hoĩe uoluitas erat.⁊ tanto magis: quan¬
to magis pectarõi poterat. Apparet itaq nob̾ĩ
nr̃o capite ip̃e fon. gr̃e. aqͦ: in cuncta m̃bra eiꝰ¬
fĩs est xp̃c de ip̃o sp̃u. hi cenatus est de sp̃u: il
le natus est lp̃u. tit uinoi ĩ remissio petcorũ
sp̃u ft̃m̃ est in illo: ut nulluꝵ hr̃et pec̃cm. Qe
fecit illumhoĩem sine ullis eiꝰ pedentib meri¬
mittat omne pect̃m. qui fecit illum talem ut
numꝙͣ habint habiturus ꝙ: sit uoluntatem
malam: ip̃c faeit i membris enñ ex mala uolũ¬
tate ronam tillumgͦ ⁊ nos p̃destinait. qr ⁊ in
ilo ut ẽẽt capit nr̃m. ⁊ in noł: ut enus corpus eẽ

Expanded text:
pit; Filium Dei unicum femina illa gratia plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, quanto magis peccare non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, a quo in cuncta membra efile natus est: spiritu fit in nobis remissio peccatorum; spiritu factum est in illo ut nullum haberet peccatum. Qui fecit illum hominem sine ullis ejus praecedentibus merimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et illum ergo et nos praedestinavit; quia et in illo ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
lex naturalis ht̃. ñ moysi qͥmultaꝑduricia
illiꝰ pͥp ꝓhibiit. hoc dicit ꝙ licebat ei sumptus
a potest instant᷑ argur. a quo accipitur maxi¬
me cũisle pmptus ad dandũsit. itt sibi hummili¬
et p̃positũ. uñ ⁊ dicit. s ego sub. n .p. re. minuen¬
doubertatẽ meam reprehendendi. ꝙ facerem.
si sumptus ab eis acciperem. Pseũdo aũ apłiqͥ
ri ẽẽpectantib. Esca ⁊ ̃. a aierelicet maccipe
necessarios sumptus qr esca deletur u. ⁊ .u.es. s¬
hñt. ñ possidebunt reg̃. dei ⁊ iõuitanda sut̃.

Expanded text:
lex naturalis habet, non Mosi qui multa pro duritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius do libertatem meam, reprehendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostori esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca debetur ventri, et habent, non possidebunt regnum, et ideo vitanda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lic̾e ⁊ ñ expedire q̃ ꝑiusticiam qͥ coram deo est. per¬
ntccunt᷑. s p̃p offensionẽ hõium. neob hoc un¬
pediantur ad salutẽ: untandasitt̃. ea uͥ nõ lic̃e
⁊ iõñ expedire. q̃sic. ip̃a iusticia uetanturait fa¬
cienda non sint: ⁊ si ab eislandentur: qͥb ĩno

Expanded text:
licere et non expedire, quae per justitiam, quae coram Deo est, permittuntur; sed propter offensionem hominum, ne ob hoc impediantur ad salutem, vitanda sunt; ea vero non licere, et ideo non expedire; quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda n
Abbreviated transcription (Latin):
enini quim xp̃o uolunt uiũe. uirtutes appetende sũt.
⁊ uicia fugienda. media ũo q̃ int̾ uircutes ⁊ uicia fr̃.
nec fugienda sunt. nec apperenda. ut circuncisio ⁊ p̃¬
fides sine operib ñ sanat. s que operatur. per caritatẽ
dei ⁊ proximi. Op̃is fidei ip̃a dilectio est. fine dilecti¬
nes crrdunt ⁊ ꝯtrenuscunt. ouiaut̃ ñ credunt tar
xp̃m credideriuntisre emin

Expanded text:
in Christo volunt vivere virtutes appetendae sunt, et vitia fugienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio et pid est non salvat, sed quae operatur per charitatem Dei et proximi. Opus fidei, ipsa dilectio; sine dilectines credunt et contremiscunt : qui autem non credunt, tardcrediderunt. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
i. per opera legisard
dm̃ ⁊ si apud hoĩesqi
falluntur. manifes.
est ex ilbis abacuch.
Ile iuistificatur a pd̾
dm̃i qui eum gratis
⁊e amittendi. In ip̃o¬
a solo uera nr̃a rea¬
manifestũ dico qr¬

Expanded text:
st per opera legis, apud Deum, etsi apud homines falluntur, manifestum est, ex verbis Habacuc. Ille justificatur apud Deum, qui eum gratis mittendi. In ipsolo vera nostra beam est, dico, q
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam gr̃am apponente. istos nͦ ꝑ uidicium deserente.
sua adinti sunt. ñ ĩmissa malicia s delerente gr̃a
ut qr scientes ũm. dicebant eẽ faliu. de cet̾o ñ intelli
Non ita aũ est de illis qͥ errore hocagunt. dem̃ auctori¬
tate ydaie ꝓbat uideos ex parte fuisse excecatos dicõz.
Situt strip. ẽ in ysaia. licet alsis u̾b̾. dedit il. dẽ sꝯ

Expanded text:
iam gratiam apponente, istos vero per judicium deserente. sua adjuti sunt, non immissa malitia, sed deserente gratia, ut quia scientes verum diceNon ita autem est de illis qui errore hoc agunt. Deinde auctoritate Isaiae probat Judaeos ex parte fuisse excaecatos dicens: Sicut scriptum est in Isaia, licet et aliis verbis: Dedit enim illis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ. ñ ait. ne terreamini ł seducamini. s addidit.
qĩ instet dies do. hoc iõ dicit. ne ip̃a per turbatione.
dum incanti iuenirentur possent seduci ad ado¬
randum dyabolũ qui ħ iõ agebat ut sub nomi
ne xͥ apparens facit se adorari. ꝙ ut ñ possit facere
ĩpudentissimus sathanas tempus ⁊ signa aduent᷑
comuni apłs p̃scribit. qr ñ prius ueniet dñs qͣm reg
romani defectio fiat. ⁊ appareat antic. ⁊ hoc est q
no discedãt imꝑio. ñ ꝙ statim post uemiat dñs.
occutte loquitur te destructione romani imperii.
ne forte si aꝑte hoc dic̃et. irritaret eos ad ꝑsetnti

Expanded text:
n ait, ne terreamini, vel seducemini, sed addit, quasi instet dies Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur currant ad orandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentissimus Satanas. Tempus et signa adventus Domini Apostolus rescribit, quia non prius veniet Dominus quam regni Romani defectio fiat, et appareat Antichristus. Auguno discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret eos ad persecut
Abbreviated transcription (Latin):
solum ubis docebat. s lortabittur ⁊ fc̃n ydonei enĩ
¶Mlagis ⁊ oꝑa suadent ꝙͣ ũba. iõ magnis p̃coniis re¬
munerandi sunt. qͥ negligentib magistris de scłꝰ
rant suba in plere ut disc̾nerent lib̾tatem suam ñ
amuitere. uñ ⁊ salomon. Raro inqͥt inferes pedem
ad amicum tuũ. ne sociatus tui: oderit te Qmi i fre¬
quent̃ ad alienam m̃sam ꝯuenit: ocio deditus ad¬
uletur nec̃ce est pascenti. S. cum religio nr̃a ad lib̾¬

Expanded text:
solum verbis docebat, sed hortabatur et factis. Idonei enim Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solisrant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad lib
Abbreviated transcription (Latin):
ualittera ⁊ non mẽ¬
de loquitur ille mis¬
teria. sp̃c hic potest
intelligi anime uts
riendo .i. qui exponit
scripturas que nuuu¬
⁊ lo.i. intelligentie hõĩum
qd ualet ad edificationẽ
incipientiũ ⁊ exbortatiouẽ ꝓuectorun. ⁊ ⁊sola¬
tionem desolatorum. Ideo item meluis ẽ ꝓpħe
tum ad se quamuis
gue preponit tam̃.

Expanded text:
littera, non mente, loquitur ille mysteria. Spiritus hic potest intelligi animae visriendo, id est qui exponit Scripturas quae muntelligentiae hominum. Quod valet ad aedificationem insipientium, et exhortationem provectorum, et consolationem desolatorum. Ideo item melius est proptum ad se. Quamvis guae praeponam, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sue donĩ. ⁊ in eiaũ. qͥ. oderam anqͣ. natus fecul aliqͥ.
mali nͥ originale peftm. nam nec in illo dilig̃et uis¬
ticiam qͣm nullam ille fecerat.n iisto odish natu-¬
ram ꝙͣ uonam ip̃e fecerat. s qͣm rem stupendam de ñ¬
dũ natis. nec aliqͥ. bomi ia mali agentib pposuerat. s.
cum nicħ egissent. qr res ut dc̃m est stupenda est. si¬
bi obiecit expͥmens. uñ mom̃ posset auditor:⁊ait.¬

Expanded text:
suae donum? et in Esau quid oderat antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid boni vel mali agentibus proposuerat, cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset auditor, et
Abbreviated transcription (Latin):
cit ⁊̃ mĩa dei. si ñ sit uoluntas hõĩs. ac perħ si recte dc̃m
trario recte dr̃. Non miserentis est dei. s uolentĩ est ho¬
intelligatur ut totum deo detur qͥhõis uoluntatẽ bo¬
nam ⁊ p̃ꝑat adiuuandã. ⁊ adiuriat p̃paratã uolentẽ
p̃uenit ut uelit uolentẽ subsequit᷑ ne frustra nebit.

Expanded text:
ac per hoc si recte dictum recte dicitur: Non miserentis est Dei, sed volentis est hointelligatur, ut totum Deo detur: qui hominis voluntatem bonam, et praeparat ad juvandam, et adjuvat praeparatam: volentem praevenit ut velit, volen
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ ñ dare illi cui dandũsi est. ut es̃ nocet ꝙ̃ suiat obeꝰ¬
dire illũ iio ñ. ꝙ̃ iciat ñ obedire. qr ñ inuolurtate petẽ¬
tis s m arbitrio dantił debet ẽẽ ꝙ datur. An i daridũ fit
dantis debet iudicio pensari. ⁊ qmus ꝓiculosũ fit iudicñ
dei discernere tn pphesitantes ne putent in instũ iudicrũ

Expanded text:
t eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia non in voluntate petentis, sed in arbitrio dantis debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari. Et quamvis periculosum sit judicium Dei discernere, tamen propter haesitantes ne putent injustum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ñ qͣr hot sme uoluntate nt̃a agitur.s qr noluntas
nr̃a nil boni agit nili drumitis adiuetur. uñ alibia
est qui oꝑatur in nobis nelle ⁊ operaribonum. s cũ hõ
ccederet sꝑate ñ possit. nili uelit net peruenire ad palmã
nisi uoluntate currat qũo dicit. s̃ est uo.ni.c. s mi dei.¬

Expanded text:
Dei, non quia hoc sine voluntate nostra agatur, sed quia voluntas nostra nil boni agit, nisi divinitus adjuvetur. Unde alibi Aest qui operatur in nobis velle et operari bonum, sed cum homo credere, vel sperare non possit, nisi velit, nec pervenire ad palmam, nisi voluntate currat, quomodo dicit, non est volentis ne
Abbreviated transcription (Latin):
tantie. ut .s. det ton¬
stantiam qua ha¬
bita a confessione
nullo mͦ flecti pos¬
sint. uł opus fi. est
oẽbonũ. ꝙ fides exi¬
git ⁊ est. it imple¬
omnia bona sine qͥ

Expanded text:
tantiae, ut scilicet det constantiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, impleomnia bona sine qui
Abbreviated transcription (Latin):
hot uobis persuadeat. uł si quis ditat se persp̃m
st̃m reuelantem ħ tognouisie q dies iudicis m̃ru¬
neat nolite ei cred̾e .n. terreamini pet sermones
alitinꝰ psendo apłi. quiħ exponat de scripturis. nec
epistolam finge. nt auctoritas nominis possit com̃¬
dare ꝙ perse ip̃mrerpiñ posset. end per singulaᷤ

Expanded text:
hoc vobis persuadeat, vel si quis dicat se per Spiritum sanctum revelantem hoc cognovisse quod dies judicii immineat, nolite credere, neque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis, neque Epistolam fingere, ut auctoritas nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula?
Abbreviated transcription (Latin):
usq dixit se pro eis
gr̃as agere ⁊ orare
hic decermninat de di¬
e iudicii. obserrans
eos ne leuiter ⁊ fa¬
tile de aduentu do¬

Expanded text:
usque dixit se pro eis gratias agere et orare: hic determinat de die judicii, obsecrans eos ne leviter et facile de adventu D
Abbreviated transcription (Latin):
instruat. quales p̃sbi
⁊ est intentio apłi in hac epła instruere tymotleum
de episcopalis dignitatis officio. codus taus. primo
salutat eum. dem̃ monet ut ꝑsendo apostolis resis¬
tat. postea instruit de ep̃ali offõ docens. qͣles debeat
postea de modo correctioris instruit eummi. Intine mo-
nit ut hac auctoritate tymotheus munitus resistat
głiam. Qui gͦ apło resistit. imperio dei patris qui sai¬
uãt. ⁊ xp̃o ex quo est spes głie repugnat. salutẽ aũ
dedit nobis sauitem perfiliũsuũ. ꝙ̃ dignatus est mit
cendit ad celos. ita per ip̃m sꝑanus resurrectionẽ ⁊
ad głam eterne beatitudinis asconsianã inus ui

Expanded text:
instruat, quales presbyEt est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat postea de modo correctionis instruit eum. In fine autemnit, ut hac auctoritate Timotheus munitus, resistat gloriam. Qui ergo Apostolo resistit, imperio Dei Patris qui salvat, et Christo ex quo est spes gloriae, repugnat. Salutem autem dedit nobis salutem per Filium suum, quem dignatus est mittcendit ad coelos, ita per ipsum speramus resurrectionem, et ad gloriam aeternae beatitudinis ascensionem. Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: uiris eis regẽ¬
dis nec̃tu ñ sunt
tollendi. ⁊ nota q
cum sc̃m p̃cipit
creari ep̃m ⁊ dia¬
conũ. utiq plebẽ

Expanded text:
sunt, viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sine crimine ut¬
xͣ IU. m̃da sit eccl̃ia s cathasuge octasione
rib loquitur. dicurit dẏaconos debere ordinari ꝙ Sͣ
auccoritatem est Dyacones post int̾positionẽ de mu¬
lierib. iterum de dyaconis aitit. cyacones ⁊̃. sint

Expanded text:
esse sine crimine ut munda sit Ecclesia. Sed Cataphrygae occasione ribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic ministrẽt
nullum crimẽ
¶ulieres simi¬
liter pudicas nõ
detrahentes so¬
brias fideles i
omnib diaco¬
nes sint unius
uxoris uiri. qui
filiis suis bene
presint ⁊ suis
domib. qui enĩ
bene ministra¬
uerint gradũ
sibi bonum ac¬
quirent ⁊ mul

Expanded text:
 sic ministrent, nullum crimen Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diacones sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraverint, gradum sibi bonum acquirent, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
hic describit qualẽ
debeant ẽẽ cdẏaco¬
nes. de presbiteriᷤ
ad diaconos. de qui¬
b ait. dia. oportet
ẽt̃ pudicos ñbilin¬
gues ut qui semi
qui frequenter loc
huic ꝑfessioni ques¬
tib studere. hñtes

Expanded text:
Hic describit quales debeant esse diacones. De presbyteris ad diacones, de quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminqui frequenter hoc huic professioni quaestibus studere. Habentes
Abbreviated transcription (Latin):
ne hꝰ corporis. Uerũ qr ñ m fornicatio in sacri
litteris specialiter: s ĩ generaliteraccipr̃. Co¬
ralis gfornicatio hũane aĩe est. cum aliquisũ
adħens deo: adħet᷑ mundo. uñ dr amicus mũ¬
dr inimitꝰ dei est. ⁊ iterũ. Siquis dilexit mũdũ:
dilectio pr̃is nõ est u̾llo. Q g̃ herens mũdo. lõ¬
ret deo: ñ mundo. ꝙ cũq auud pect̃m. a ꝯcupi¬
scentia carnali alienũ humana tragilitate
pͥiscentia pectat s hũa temptatione q̃ facue
ignoscttur. Cum aũ adħet mundo temꝑalĩt
diligit. ⁊ ꝯcupiscit m̃ito in corpus suũ pecca

Expanded text:
ne hujus corporis. Verum quia non modo fornicatio in sacris ne hujus corporis. Verum quia non modo fornicatio in sacris litteris specialiter sed generaliter etiam enim fornicatio humanae animae est cum aliquis non adhaerens Deo adhaeret mundo, unde dicitur: Amicus mundi, inimicus est Dei . Et item: Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in illo . Qui ergo haerens mundo lonret Deo non mundo, quodcunque aliud peccatum a concupiscentia carnali alienum fragilitate humana piscentia peccat, sed humana tentatione quae facile ignoscitur. Cum autem adhaeret mundo, temporaliter diligit et concupiscit, merito in corpus suum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
paratione h̾. ⁊ si per corpus gerantur. hĩc enĩ
aĩa sub corpore est alia n pecc̃a ⁊ siper corpus
nali ita efficiunt obstriccũ ⁊ obnoxiũ sic̃ in
solo corpore fornicationis corꝑalis fit cõmiscĩ
facit animũ iuslibidinis cum ip̃o corpore. ⁊
unũ cum ip̃o quedam mͦ quui aglucinatur. uñ
to hꝰ tam magni flagitii cogitare hoĩlice¬
at.aut intendere. qr mentẽ captuam subeᷤ
ip̃a subinsio. ⁊ absorbitio libidinis. qr libidi¬
nis ardore. quo maior nullus est. uoluptas ip̃i¬
us corporis aĩmũ seruũ tenet. efficit q capti¬
uũ. liberũ it est aĩo in aliis quibq scelerib.
⁊ unumaliquid eoꝵ operari. ⁊ eodem tempore
onis oꝑẽac temꝑe ñ ucet aĩo. Sic u totus hõ¬
o
absorletur a carne: ut iam diciñ possit ip̃e
animus sius eẽ s simultotus hõ dicipossit ca¬
ro.ut ⁊̃ scd̾m ħ recte posint duo ẽẽ in carneu¬
na. ħ qͥdem dicta sunt de speciali fornicatio¬

Expanded text:
paratione hujus, etsi per corpus gerantur. Hic enim anima sub corpore est. Alia enim peccata, etsi per corpus scentiae carnali ita efficiunt, obstrictum et obnoxium, sicut in solo opere fornicationis corporalis fit cum misceri facit animum vis libidinis cum ipso corpore, et unum cum ipso quodammodo cui agglutinatur, unde to, hujus tam magni flagitii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major est; voluptas ipsius corporis animum servum tenet, efficitque captivum. Liberum enim est animo in aliis quibusque saecularibus, et unum aliquid eorum operari, et eodem tonis opere ac tempore non licet animo. Sic enim totus homo absorbetur a carne, ut jam dici non possit, ipse animus suus est, sed simul totus homo dici possit caro. Ut secundum hoc recte dici possint duo esse in carne una, haec quidem dicta sunt de speciali fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
b multis iudeoꝵ gs̃ msite sunt ꝑfidem in spe ꝓmis¬
legem insertionis. Sona N arbor in fi bonam inse¬
risolet. hic añ si bona in bonã. Dicit enĩ oleastrũ ĩ¬
sertum. ut surculus fraitũ radicis afferat. Noli gͦ gay¬
dere i ĩtrudelitate illoꝵ. ut N ait salomor. Displicet

Expanded text:
 et gentes insitae sunt per fidem in spe promisa morem et legem insertionis. Bona etenim arbor in non bonam inseri solet. Hic autem non bona in bonam. Dicit enim oleastrum insertum, ut surculus fructum radicis afferat. Noli ergo gaudere in incredulitate illorum. Ut enim ait Salomon: Displicet