comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat: assũpsit anob. unde ui deretur
A nob̾ Raoix gͦ secus aquas aꝑit̾: qr auc¬
tor humani generis ꝑhumanitatẽ suã
hominibꝰ demonstrat᷑ Unoe recte qͦq¬
ꝑ pscilmistã dr̃ &erit tanquã lignũ :¬
qđ plantatũ ÷ secus decursus aquarum:
Decursus qͥppe a quarũ st̃: cotididni tran¬
sitꝰ deficientiũ popłoꝵ. Et oesemet ipsa
ueritas dicit Si inligno uiridi hȩc faci¬
unt. in arido qͥd fiet : lignũ uͦ setus de¬
cursus aqͣrũ est : qr fructũ ⁊ ꝓtectionẽ
sui nob̃ umbraculi ꝓferens. apparuit
creator incarne: ut humanũ genꝰ ꝑre
surrectionẽ figeret. qđ ꝑ defẽctũ qͦtidie
ibat in mortẽ: Sequitur. Et Ros mo¬

Expanded text:
rat, assumpsit a nobis unde videretur rat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstrat Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ueraturos credebat. Dicebaq Innidu¬
lo meo moriar: ⁊ sieut palma multi¬
multiplicabo dies: Quasi enum multipli¬
care se dies credidit: que mentes fioeli¬
u adex tremiu usq robustiores exurgere
ꝓuttibat : Cũ enim multoꝵ corda ꝑsequu¬
tionis tẽpore ceperint lassata mollesce¬
re Solet iã inse qͦsi ad debilitatẽ tende¬
re. qͦs mirat᷑ forcia ꝓposuisse: Et q semꝑ
Menis radix aꝑit̾: qͣndo ad ꝑcipienda ueri¬
tatis fluenta. latenter cogitatio mentis ex¬
pandit̃ Ut enim suꝑiorĩ libro iã dixunꝰ
solet insacro eloqͥo radicis nomine. occul¬
ta cogitatio designari Radicẽ igit nr̃a
secꝰ aquas aꝑimꝰ: cũ infusione intimȩ co¬
gitationẽ taciti cordis intendimꝰ Quȩ
dep̃toris intelligi. que uixta a qͦs aꝑitiẽ.
dũ os inuisibilis ꝑ assũptionẽ humanita¬
tis suȩ patuit aspectib uisionis nr̃e: Cre¬
ator qͥppe qͥ indiuinitate uideri ñ pote¬

Expanded text:
veraturos credebat: Dicebamque: In niduveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia enim radix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem taciti cordis intendimus. Vetdemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non pote
Abbreviated transcription (Latin):
quã et̃ ceꝑit qualitatis exradice: qr se¬
pe dectoꝵ c̃uersio. plus fimendo ꝑagit:
quã ꝓponit inchoando Et si tepidius pri¬
ma inchoat: feruentius extrema consũmat:
Uidelicet semꝑ inchoare se estimat: ⁊ iocir¬
co infatigabilis in nouitate ꝑdurat Hanc
sciliet iustoꝵ constantiã. ꝓpħa in tuens:
ait. Qui c̃fidunt in dño mutabunt for¬
titudinẽ suã : assumi nt pennas ut aqͥ¬
lȩ.current ⁊ ñlaborabunlui beficient:
Mutant qͥppe fortitudinẽ : quia fortesstu¬
dent eẽ inspĩtali oꝑe. qͥ dudũ fuerant
fortes in carne Assumunt autẽ pennas
cellectus sui uelocitatẽ retinent. ut tar¬
oioribꝰ c̃descenoant: Incunctis uͦ bona
que accipiunt: qͣnto aliis libent̃ acco¬
modant. tanto ipsi in cõmutabiles in
nouitate ꝑdurant: Et qr tenues ara¬
dice inchoationis exeunt fortes incul¬
minis ꝑfectione c̃ ualescunt: Dicat itaq
sos habuerat : atq inbonis moribꝰ ꝑse¬

Expanded text:
quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saequam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semper inchoare se aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens, ait: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunMutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spiritali opere, qui dudum fuerant fortes in carne. Assumunt autem pennas tellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque sos habuerat, atque in bonis moribus perse
Abbreviated transcription (Latin):
Sescenoit᷑: Acsi eis aꝑtius oiceret᷑ : Sineq¬
qͣm amplius potestis salte estote Assrue¬
cuibonoꝵ opum. qͣles fuistis duoũ inacti¬
one uit̾ioꝵ: Net debisiores uosn maet
sc̃a libts aeris: qͦs in carne ualidos habu¬
it usus t̃renȩ uoluptatis: Sunt uͦ ñ nulli¬
qͥ cũ celestia appetunt. atq huiꝰ mundi
noria facta derelinquunt: ab inc oatione
sua cotidie in constantiȩ pusillanimitate
deficiunt:Iuibꝰ hos nisi arbustis reliqͥs simi¬
les dixerĩ. qͥ neqͦqͣm tales suꝑius surgunt.
qles iniferuis oriunt᷑ : hi qͥppe in c̃uersatio¬
nt uementes: ñ tnles qͣles ceꝑpint ꝑseuerant:
tenui succresscunt: q paulisꝑ ꝑ augm̃ta
tempoꝵ patiunt᷑ detruñta uirtutũ. Sen¬
sunqͥppe meis desideria suꝑna languescunt.
A qͥrobusta fortia ꝓposuerant. debilia
atq infirina c̃sũmant: Dũq etaitis augm̃¬
to ꝓficiunt: qͦsi flexibiles crescunt : Palma
uͦ sicut dictũ ÷. uastioris in sũmitate est

Expanded text:
enditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat ncta libertas haeredes, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis. CAP. X.-- Vellqui cum coelestia appetunt, 631 atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus hos nisi arbustis reliquis similes dixerim qui nequaquam tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales coeperunt perseverant, crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim quippe in eis desideria superna languescunt; et qui robusta ac fortia proposuerant, debilia atque infirma consummant; dumque aetatis augmento proficiunt, quasi flexibiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastioris in summitate est
Abbreviated transcription (Latin):
põtest ire quo uidet Crebro nãq pec¬
catũ aut ignorantia. Aut infirmitate ꝑ¬
petrat᷑: ut uł nesciat homo qͥd uelle debe¬
at. uł non om̃e qđ uoluerit possit Iuo
c̃tra: recte ꝑpsalmistã dr̃ dñs illumi

Expanded text:
potest ire quo videt. Crebro namque pecpotest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
scustoioit: penisuã dõ tribuit. ⁊ se pec¬
cato Hloc qđmiinꝰe obtulit auctoriꝑ
& hoc qđ maius. seruauit iniqͥtat. Be
ne ituiq ꝑbeatũ iob prius dr̃. ustitia
ndutꝰ su &uestiuit mne sicut uestim̃tũ.
r sicut diademate iudicio meo. acde¬
inde subiungit. occłs fui ceco n pes
elaudo quĩa tunt est apuo diñ obla¬
tio uera rectituoinis cũ deradice iusti¬
tie ꝓcedunt rami pietatis Seo qr imp
animꝰ pensari quã factũ: notandũ qđ
ceci ocłm se fuisse asserit. pedẽ claudi:
tando sustinebat Ꝙx qͣ rẽ colligit᷑: su¬
ꝑ egenos ac debiles. quantũ miscdie illiꝰ
uiscera fund eba̾tur. Unde & subdit᷑:
tatione referamꝰ: ipsa ẽ. ocłs cȩco. qr
ꝑ uerbũ lucet.ipsa pesclaudo : qr ꝑ
ad iutoriũ c̃tinet Cecos enim p̃dican¬
do illuminat: claudos uͦ opitulando
sustentut Cecus qͥppe est : qͥ ad huc qͦ
ꝑgat ñ uidet Claudus autẽ ÷: qͥ non

Expanded text:
non custodit, rem suam Deo tribuit, et se pecnon custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia inanimus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. tando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: etatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximis ruus miscđiȩ. de iustitiȩ fon¬
te ducatur Nã multi ꝓximis quasi¬
oꝑa miscđiȩ impendunt: sed iniusti¬
tiȩ facta ñ deser Qui si ueracit̃ ꝓxi¬
mis miscđiã facere student: sibi ipsis
prius debuerant iuste iuiuendo misere
ri Unde scriptũ ẽ: Miserere animȩ tuȩ
placens dõ Qui gͦ misereri uult ꝓxi¬
mo: a se trahat necesse ẽ. originẽ mise¬
rendi Scriptũ nãq est Diliges ꝓxi¬
mũ tuũ : sicut te ipsũ Quom̃odo gͦ al¬
teri miserendo pius ẽ: qͥ ad huc inuis¬
te uiuiuendo sit impius sibimet ipsi
quã: cui bonꝰ erit : Ad exibendã qͥppe
miscđiam ut indigentibꝰ plene exte¬
rius ualeat impendi: duo sibi neces¬
saria c̃gruunt. id ẽ. homo qͥ prehec̃
& ses que p̃beutur: Sed longe in con¬
parabilit melior est homo: quã res
Qui itaq indigenti ꝓximo exterios
substantiuã p̃bet. sed uitã suã ansqͥ pe

Expanded text:
proximis rivus misericordiae de justitiae fonproximis rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Nam multi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? quam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibrius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia
Abbreviated transcription (Latin):
lis apudse maneat in cogitatione. Sẽĩ gͦ ui¬
ri cũ cogunt᷑ bona narrare quȩ faciunt:
non elationi seruiunt s utilitati Unoe
beatus iob amicis suis se in iuste in cre¬
pantib adq iocirco nescientibꝰ bona
sua loquendo aꝑit: ut nimirũ disce¬
rent ñ c̃tra eiꝰ uitã increpantes erigi.
s hanc tucentes imitari Quãuis u̾t
supra iã diximꝰ : hunc ad memoriam
facta sua reducere. inuecta ab incre¬
pantib desꝑatio compellebat Nã in¬
t̃tot dolores uulneris ⁊ uerba desꝑa¬
tionis. cũ bona quȩ fecit narrat: qͣsi
collapsũ uerbis ⁊ uerbibꝰ ad spẽ animũ
reformat dicat gͦ bona quȩ fecit: ut
ñ cogatur int̾ tõt mala. dese despe¬
rarẽ que audit Ocłs fui ceco: ⁊ pes
randi ordo seruet̾. ut ante iustitiȩ et
post miscđiȩ oꝑa eẽ. deseribantur Ii¬
le qͥppe bene agit quȩ bonas: qͥscit
prius seruare que iusta ut collatꝰ in

Expanded text:
lis apud se maneat in cogitatione. Sancti ergo vilis apud se maneat in cogitatione. Sancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes randi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in
Abbreviated transcription (Latin):
auere fidei tramite deuiare: eis se sum mo¬
ꝑȩ qͣntũ ẽẽt. uenerandus ostendit dicens
In quoquis auo et. in insipientia dico: aude
& ego Hebrei s̃: & ego. Isrłitȩ s̃ : ⁊ ego Sem̃
abrahes: ⁊ ego Ministri xp̃isunt: ⁊ ego
qđ rap̃tus etiam parudisi archana peni¬
trauit Ecce honorẽ fugiens. seruũ se
discipłoꝵ p̃dicat Ecce honorẽ ꝓutilita¬
te audientiũ quęrens: falsis apłis uitȩ
suȩ merita suꝑ ponit Egit qͥppe doctor
egregius : ut dũ ipse qualis eẽt agitur: ⁊u
tã & lingua male p̃dicantiũ ẽius compa¬
ratione uilesceret Illos uidelicet. cõmen¬
daret : sise absconderet: Cũq se ñ osten¬
deret: errorilocũ dedisset Miro igitur
modo. ⁊ humilitatis exhibet gr̃am. ⁊ uti¬
lititis querit increm̃ta : ut ⁊̃ seruum se
discipłis p̃dicet. ⁊ aduersariis potiorem
demonstret Ostendit discipłis quid hu¬
militatis acceꝑit: ostendit aduersoriis¬

Expanded text:
sionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere, quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipmilitatis acceperat, ostendit adver
Abbreviated transcription (Latin):
suliet ũerba: etiam ꝑuõcẽ eccłȩ ad
in pͥtationẽ trpicã possumus ñ inc̃¬
ueuent᷑ referre: Ipsa qͥppe ꝑ electos
seos cu mala caͥrnaliũ iudicat: hoc
adiescit inuestigat:. Quia mala quȩ
euit oꝑ ando: inuestigat ꝑiuorcium
dor fuerit adtempꝰ imꝓbitate cõpres
reminiscitur diceꝰs. Causã quam
nesceba : diligentissime in uestigabam:
Aq aꝑte dicãt: Mala que inelesmnimẽ
agbido ñ noueram : ininiqͥs hominibꝰ
Sistricte iudicando cõplecteb&. Et
& nunc uirtute p̃dicationis sue dicbo¬
luctenrit: atq de eiꝰ ore unius ciuq

Expanded text:
scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe electos suos, cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando, investigat per judicium  fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m qͥ incęlis ẽ : aliquando sc̃i uiri ⁊ co¬
rã hominib cõpellunt᷑ bona facere.
uit etidem hominib sua facta narrare:
S adcũ finẽ omĩa referentes: ut ñ ipsi
eisdem oꝑib s pat̾ eorũ qͥ incelis est
debeat głificari: Dũ enim sca p̃dicant:
ipsa p̃ dicatio eoꝵ fortasse d espicitur. quoꝵ
uita nescitur Cõpellunt᷑ gͦ uitã suã dice¬
re at auditoꝵ suoꝵ ualeant uitã mutare:
Et facta sua refer̃ ut uenerationisint: uene¬
rari appetunt ut reuerent̃ audiant᷑: Scrip¬
tum qͥppeest Cũ eleuarent᷑ Animalia det̃¬
ra. eleuabant᷑ parit̃ ⁊ rotȩ : quia uidelicet

Expanded text:
 in coelis est ; aliquando sancti viri coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare, sed ad cum finem omnia referentes ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, et ipsa praedicatio eorum fortasse despicitur quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam discere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare; et facta sua referunt ut venerationi sint; venerari appetunt ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabuntur pariter
Abbreviated transcription (Latin):
bit i¶ causã quã nesciebã: diligentissime
inuestgabã : In qͥbꝰ uidelicet uerbis pen¬
sandisunt omia quã districte narran¬
di : qđ nulla ab eo merces p̃termictitur:
astus qͥppe ẽ. in actionib suis: pius in
firmitatibꝰ ꝓximoꝵ. strenuus in negociis
pauꝑũ. Qui enĩ ȩt̾nȩ retributionis bona
gligit: Hinc enim paulus ait Ad om̃e
opus bonũ parati Sed int̾ hec sciendum
est: qr aliquando in actionib nr̃is mi¬
nora nr̃a p̃t̃ mittenda sunt ꝓutilitate
maiorũ Nã qͥs ignoret esse boni oꝑis
meritũ. mortuũ sepelire : & tam̃ cuidã
qͥ ad sepeliendũ patrẽ se dimitti poposce¬
rat: dictum ẽ Sine ut mostui sepeliant
mostuos suos: tu autẽ uade ⁊ annun¬
cia regnũ dĩ Post ponendũ nãq erat¬
obsequiũ huiꝰ ministerii. officio p̃dica¬
tionis : & illoscarne mortuos int̾rã con¬
deret. istoᷤ autẽ anima mortuos aduitã

Expanded text:
didit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia, quam distincte narrantur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strennus in negotiis pauperum. Qui aeternae retributionis bona il negligit . Hinc Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponenduobsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Conteptibiles qͥs̃ in ȩcła : illos constitui¬
te aduidicandũ Auditor es enini suos
aduirtutẽ sopientiȩ. ad linguarũ gene¬
ra. ad ꝓphetiȩ qͦq indaganda mysteria :¬
succend ebat dicens Emulamini sp̃ittlia:
magis autẽ ut ꝓphetetis: Sed qr spĩ¬
talia dona ñ caꝑent. si t̃rena eos ne¬
gocia dep̃ssisent longe ante p̃misit
dicens Contẽp̃tibil es qͥ sunt in ȩccła: il¬
los constituite ad uidicandũ Acsi aꝑte
dicat qui minoris meriti sunt in eccła.
& nullis magnoꝵ donoꝵ uirtutib pollent.
ipsi det̾renis negociis udicent. quatinꝰ ꝑ qͦs
inagna nequeunt. bona minora supple¬
antur Quos ⁊ contemptibiles nominat: et
tam̃ sapientss uocat cũ dicit Sic ñ ⁊ sapiẽs

Expanded text:
ptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si terrena eos negotia depressissent, longe ante praemisit, dicens: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Ac si aperte dicat, qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
membris siusor loqͥtur dicens: Oełs fui
poplos colligit uidũ scilicet atq
genlẽ recte etiad otest ceco genti¬
lis dauoo autẽ uidcuis popłs desig¬
nari. Gentilis qͥppe dodos n hã¬
buit q naccepta lege suoit qͥ ire
debuisset: At contra ĩuoaus babens
ocłos clauoꝰ fuit: qx lege Nem scien¬
dotenuit. sed in ea gressũ ree opis
ñ tetendit Si enim gentilis pipis cecꝰ
minone fiusset: ꝓpħa ñ dicere Popłs
qͥ sedebat intenebris: uidit lucemag¬
nã. Aursũ si isrłiticus popłs ab ono
oꝑe minime claudicasset: nequaquã
uoce dñi psalmista dixisset filuĩ
alieni m̃titis mͥ. filii alieni inuete¬
Rauer ⁊ claudicauer̃ a semitis suis
Qui nimirũ popłs claudus idcircono¬
minatur: qr sanũ gressũ in oꝑatione
ñ habuit Quippe qͣ utroq peo e uti
noluit: dũ unũ testam̃tũ recipit.
aliuo sꝑnit Quẽcũ ad se uenientẽ
scã ȩccła suscipit. qr ei iam uetꝰ tenen¬
ti enam nouuũ testam̃tũ inserit: ad

Expanded text:
uia pulos colligit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi uia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ nec essitatib in quantũ decent̃ ua¬
lent. K aritatis c̃descensione seruire Nec
tedere anunũ debet. si sensus eiꝰ contẽ¬
plationi sp̃italiũ semꝑ intentꝰ: aliqͦndo
dispensandis rebꝰ minimis. qͦsi minoratus
inflectitur : qͣndo illud uerbũ ꝑ qđ cons¬
tat om̃ia creata. ut ꝓdẽẽt hominib
assumta humanitate : uoluit palo minꝰ
ab angłis minorari Quio gͦ mirũ si homo
se ꝓpt̃ hominẽ attrahit. dũ creator homi¬
nũ ⁊ angłoꝵ forinã hominisꝓpt̃ hominẽ
suscepit : nec tam̃ minoratur sensus. si sic
at traitur : ꝙr tanto subtilius suꝑiora pe¬
nitrat. qͣnto humilius ꝓ amore condito¬
ris nec inferiora contẽpnit Suid indig¬
nũ nob̾ uł difficile ÷ si supra infraq
animũ ducimus: qͥ eadem manu corporiᷤᷤ
lauamꝰ faciem. qua etiã calciamꝰ pedem :
Beatus igitur iob qr cũ magna ageret.

Expanded text:
illorum necessitatibus, in quantum decenter vaillorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ at̾re tactii minime distingunitur:
Ołsqͥppe luci intenditur: ⁊ nẽ cecariua¬
lea t apuluere custoditur Pes uͦ tune
suũ officiũ recteꝑagit: cũ suscipiendũ
t̾rȩ puluerẽ non refugit Quȩ tamen
corporis m̃ebra uicissim sibi sua officia
imꝑtiendo copulantur: ut pes ocłis cu¬
eccłȩ membra debent ⁊ officio esse distine¬
ta. ⁊ caritate conuncta : ut sũmi uir
eoꝵ uiã ꝓuid eant. qͥ int̾renis negocii
ambulet : Et rursũ qͥcqͥo t̾renis negꝰ¬
cus implicati agunt. hoc ad maioꝵ utili¬
catẽ referant: ut pesciũ iua ꝓspicitur
non sibi tantũ modo sed etiam oclis graoi¬
atii Dũ ittiq sibi inuicẽ alt̾nã am¬
ministratione conueniunt: miro modo
agitur. ut quia electi qͥq uicissim sibi¬
met impendendo qđ ualent faciunt: eoꝵ
fiant oꝑa etiam quȩ faicere ipsi ñ possunt.
Sed int̾ hec sciendũ ÷ : quia cũ ꝓximorũ
eoꝵ infirmitati condescendere. t̾renisq

Expanded text:
quae a terrae tactu minime disjunguntur. quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipiendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis cuEccta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non possunt.Sed inter haec sciendum est quia cum proximorum eorum infirmitati condescendere, terrenisque
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: Qua exre qͥo colligit᷑. nisi ut hi t̾renas
causas examinent. qͥ exteriorũ rerũ sapi¬
ditatis : ꝓfecto t̾renis ñ debent nego cus
implicari. ut duł cogunt̾ inferiora bona
disponere: exercitt̃ti ualeant bonis su¬
ꝑioribꝰ deseruire Sed curandũ magno¬
ꝑe ẽ: ut hi qͥdonis spittlibꝰ emicant. ne¬
qͣ quã ꝓximoꝵ infirmantiũ snegotia de¬
serant: sed hȩc aliis qͥb dignũ ẽ. tractan
ut qͦnto se abexterioribꝰ causis abs c̃deret.
tanto ardentius int̾na penitraret Sicq
fit ut ⁊ sũmi uiri magis adspitalia dona
ꝓficiant: dũ eoꝵm̃tẽ res infimȩ ñ con¬
culcant. ⁊ rursũ uiri in ȩccta ultimi sine
bono oꝑe nonuiuant: dũ in reb exte¬
rioribꝰ inueniunt recta quȩ agarit Sc̃ã
quippe ȩccła sic c̃sistit unitatĩ fideliũ:
sicut corpꝰ nr̃m unitũ ẽ. compage mẽ¬
broꝵ Alia nãq sunt membra incorpo¬
re. quȩ intuendȩ luci deseruiunt: alia

Expanded text:
uam. Qua ex re quid aliud colligitur, nisi ut hi causas terrenas examinent, qui exteriorum rerum sapidicti sunt, terrenis non debent negotiis idisponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractandt, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia
Abbreviated transcription (Latin):
circa ipsũ finẽ tempoꝵ. grandi p̃dicati¬
onis uirtute roboratur. Nã susceptis
adplenũ gentib. om̃em isrliticũ ppłm
qͥtunc inuentus fuerit: infid ei sinum
do gentiũ introiret: & sic om̃is isrł

Expanded text:
circa ipsum finem temporum grandi praedicaticirca ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute rad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum do gentium intraret: et sic omnis Israe
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ unius cuiꝰq hominis: sic sc̃ȩ ȩccłȩ ȩtus
de scribitur: Paruula quippe tñc erat.
cũ anatiuitate recens. uerbũ uitę p̃di¬
care ñ poterat Hinc & enĩ de illa dr̃.
Soror nr̃a paruuila ẽ: ⁊uba ñ habet.
ꝑ increm̃ta uirtutis: infirmis qͥbq au¬
ditorib p̃bere ñ potuit u̾ba p̃dicationis:
Adulta uͦ ȩccła dr̃: qͣndo dĩ uerbo copu
Quos exostando parturit: c̃uertendo pa¬
ȩccłȩ quę unã catholicã fuciunt: a do¬
lescentulȩ uocant̾: Non iã uetustate
ꝑculpã: s nouelle ꝑ gr̃am Non senio
steriles: sed ȩtate mentis adspiritalem
congruȩ fȩcunditatẽ Tunc gͦ cũ indiebꝰ
illis eccła quasi quondã senio debilitu¬
ta. ꝑ p̃dicationẽ filios parere ñ ualet:¬
reminiscit᷑ fecunditatis. Antiquȩ dicens:
Sicut fui indieb ad olescentiȩ meȩ. Quã¬
uis pꝰ eosdem dies qͥbꝰ deprimit᷑: iã tam̃

Expanded text:
- Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas - Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur. Parvula tunc quippe erat, cum nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur: « Soror nostra parvula est, et ubera non habet . s, infimis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecclesia, quando Dei verbo copulquos exhortando parturit, convertendo paEcclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere nreminiscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ eiꝰ ambulabã intenebris Lucer nȩ
H abemus infirmiorẽ ꝓpheticũ sermo¬
nẽ : cu bene facitis attenoentes qͦsi
lucernȩ lucenti incaliginoso loco. donec
dies in lucescut: tilucifem oriit᷑ incor¬
dibꝰ ur̃is &psailmista ait: Lucerna
pedib meis : uerbũ tuũ dñe Quia au¬
tẽ principale nr̃m mens est: appel¬
latione. capitis mens uocatur : Unde
ꝑ psalmistã dr̃. Impĩgasti inoleo ca¬
put meũ. Acsi aꝑte dieat Caritatis¬
diant. ut in hoc caliginoso uitȩ p̃sen¬
tis loco : dũ uerboꝵ dĩ lucẽ ꝑcipimus.
quȩ sunt agenda iudeamus. Nuncad
lum̃ intenebris ambuleuit: qm̃ sc̃a uni¬
uersalis ȩccła. ⁊ si alienȩ occulta cogi¬
tationis ñpenitrat: qr qͦs faciem non
cognoseit in nocte. ponit tam̃ gressus
boti opis directa luminȩ suꝑ nȩ loquu¬
tionis: Sequitur
Sicut fui in dieb adolescentie mee¬
I quando secreto ds erat intabnaculo meo.

Expanded text:
men ejus ambulabam in tenebris. Lucernae emen ejus ambulabam in tenebris. Lucernae eHabemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac diant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco dum verborum Dei lucem percipimus, quae sint agenda videamus. Nunc ad lumen in tenebris ambulat, qversalis Ecclesia, etsi alienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, tamen ponit gressus boni operis, directa lumine supernae locutionis. SequiturSicut filii in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo.
Abbreviated transcription (Latin):
ex se ꝑsequutione cogente infirmoꝵ multos
cadere : quos nunc ut mat̾ intra pacis
sinũ paruulos fouet. ⁊ intranqͥllas fider
cunas c̃tinet. qr aomixti fortib: ipsa
fide tranqͥllitate nutriunt᷑: Tunc uͦ
Itedes multi casurist: ⁊ ꝑ uiscera carita¬
tis qͥcqͥd indamno paruuloꝵ sustinet.
se ꝑpeti animꝰ ꝑfectoꝵ dolet Infirmoꝵ
& eiim dampna: ad corda fortiũ ꝑ cõ¬
passionẽ transeunt Unde ꝑpaulũ dr̃
Quis infirmatͥ. ⁊ ego ñ infirinor : qͥs scan¬
dalitat᷑ ⁊ ego ñ uror : tanto enĩ qͥsq
ꝑfectus ÷ : quanto ꝑfecte sentit dolores
alienos. Unde sca eccła infirmis tunc
cadentib angustata. cũ hoꝵ reminis¬
cit̾ tẽpore iuire dictura. ẽ Scd̾m dies
qͣbꝰ os custodiebat me quia se tunc inuilli
estĩmat cadere : quȩ se nc̃inustis respi¬
cit̾ sture Bene autẽ dr̃. qͥndo splende¬
bat lucerna eiꝰ suꝑ capt̃ ineũ : ⁊ adlu¬

Expanded text:
ex se persecutione cogente infirmorum tumultus ex se persecutione cogente infirmorum tumultus cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et in tranquillas fidei cunas continet, qui admisti fortibus ipsa fidei tranquillitate nutriuntur. Tunc se tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
Apristinos: Multa enĩ talia: scã
eccła dolorib p̾ssa dictura. ẽ. Iantis qͥp¬
peillã futurũ est tribulationibꝰ angus¬
tari: ut hȩc tempora cũ magno suspirio
desideret: quȩ nos cũ magnõ dolore to
qr enistatutus dierũ numerꝰ m̃ses uocan¬
tur: qͥd nomine signat mensiũ. nisi col¬
lectiones animarũ : Dies qͥppe dũ colli¬
gunt᷑: inm̃sib sub trahuntur Quia et
hoc tempre sca ȩccła dũ ueritatis luce
resplendentes animas colligit: ininti¬
mis abscondit Aliqͦndo etiã m̃ses ꝓꝑ
fectione ponunt᷑: sicut ꝓpha ait Erit
mensis exm̃se: ꝑfectio uidelicet eis uire¬
quiem. qͥbꝰ nunc ꝑfectio fuerit in oꝑatio
reducat ad memoriã quanta predicu
& angustata tribulationibꝰ dicat Quu
mtribuat ut sim iuxta m̃ses pristi¬
nos : in ꝗqͥb ꝓfecto mensib qualis fue¬
rit enumerando sub iungit dicens¬
Oquando splendebat lucerna eiꝰ suꝑ
caput meũ. & aolum̃ eiꝰ ambula¬
bam intenebris: Tunc qͥppe uidet

Expanded text:
a est.---Multa enim talia sancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore tolQuia enim statutus dierum numerus menses vocantur, qlectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur, in mensibus subtrahuntur. Quia et in hoc tempore sancta Ecclesia dum veritatis luce resplendentis animas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione ponitur, sicut propheta ait: Erit mensis ex mense ; perfectio videlicet eis in requie, quibus nunc perfectio fuerit in operatireducat ad memoriam quanta praedicaet angustata tribulationibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto mensibus qualis fuerit, enumerando subjungit, dicensquando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. - Tunc quippe videt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qđ suꝑius dicens. uidebant me
ui uenos ⁊ abs c̃debant᷑ nunc astruit
cor uiduȩ consolatussũ : quanta disci¬
plina regiminis. ut ante eũ iuuenes
absedebant᷑. quanta mansuetudo
pietatis ut ꝑ eũ uiouarũ corda con¬
solent Sunt namq ñ nulli itt dis¬
tric l ut om̃em etiã mansuetudinẽ
bengutatis amit tant & s̃ ñ nulli itt.¬
mansueti : ut ꝑdant districti uira re¬
gininis. VUnde cunctis rectorib utraq
sunmoꝑe sunt tenenda: ut nec in disci¬
pline uigore benignitatẽ mansuetudi¬
pul sec rursũ inmansuetudine. distric¬
tioñe deserant discipline: qͣtinꝰ nec a cõ¬
passione pretatis obdures cant cũ contu¬
maces corrigunt: nec discipline iugo¬
remolliant. cũ infirmoꝵ animos ẽso¬
lant᷑: Regat gͦ disciplinȩ iuigor mansu¬
etudinẽ: & mansuetudo ornet uigorem
Q sic alterũ cõmendenr exaltero: ut nec
ugor sit rigidus. nec mansuetudo dissoluta¬

Expanded text:
idebant me juvenes, et abscondebantur; nunc astruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nmansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
parere metuimꝰ : ⁊ in interiori conien¬
tione illius respectũ ñmeciumꝰ a queen
uis ente onuae non uidłmꝰ. Multo em̃
magis intruisecꝰ do: quã ex trinsetꝰ ho¬
minib conspicabiles sumꝰ: Unde scĩ
om̃s forisse intusq conspiciunt: & uł
rep̃hendentesse exterius. uł iniqͦsse
interuis uiđe in uisibilit̃ timent: Hinc :
circuitu ⁊ intus plena ocłis. eẽ. memoran¬
t. Quisqͥs enĩ exteriora sua honeste diꝰ¬
ponit. s interiora negligit : incirciutu
sua uigilant̃ attendunt qr sese inrȩꝓ¬
babiles int̾ni uidicis obtutibꝰ parant:
com̃ponunt Sicut ꝑpsalmistã qͦq: de
abintus S qr exteriora sua etiam
in rep̃h ensibilia custodit: uire de ea
sub didit Infimbriis aureis: circũ a mic¬
ta uarietate & ut pulchra intꝰ sibi sit¬
& aliis foras: & se ꝓuehens ꝑ int̾nã głã¬
alios erudĩens ꝑ exteriora oꝑum . bea¬
tus igitur iob dicat exse : dicat exꝑso¬
na uniuersalis excłȩ. Quando secreto

Expanded text:
et in interiori cogitatione, illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo, quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde sancti  foris se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendos se exterius vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est circuitu et intus plena oculis esse memorantur. Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant,componunt, sicut per Psalmistam quoque deab intus . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se provehens per internam galios erudiens per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto
Abbreviated transcription (Latin):
minis uocatione discernens: qͥ raptꝰ
supra hominẽ diuina iã saꝑ et Ita
etiãm hoc loco. cũ lucẽ dĩ in accessibi¬
lẽ ꝑ hib̾et: ut ostenderet qͥb subdi¬
dit. que uidit nullus hominũ s nec
uidere potest: More suo homines
uocans om̃s humana sapientes. qr
qͥ diuina sapiunt. udelicet supra ho¬
mines sunt Uidebimus igitur dm̃¬
nes eẽ mereamꝰ Nec tam̃ ita uid ebi¬
mus: sicut uidet ipse se ipsũ Longe
qͥppe disparilit̃ uidet crector se: quã
uidet creatura creatorẽ Nã quantũ
contemplationis qr eo ipso pondere
circũ scribim᷑ ꝗͦ creatura sumus Sie
ꝓfecto ñ ita conspicimus dm̃ sicut ipse
conspicit se: sicut non itu reqͥ escimꝰ
in dõ quem admodũ ipse requiesert ut
se. Nam uisionr̃a uł requies erit ut¬
cũq similis uisioni uł requi er illius
sed equalis ñ erit. Ne enuim iaceamus¬

Expanded text:
minis vocatione discernens qui raptus supra hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhibet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest, more suo homines vocans omnes humana sapientes, quia qui divina sapiunt videlicet supra homines sunt. Deum igitur pnes esse mereamur. Nec tamen ita videbimus, sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se quam videt creatura Creatorem. Quantum pertcontemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur quo creatura sumus. Sed profecto non ita conspicimus Deum sicut ipse conspicit se, sicut non ita requiescimus in Deo quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne torpore
Abbreviated transcription (Latin):
ra moderatisint ꝑ infirmitatẽ suã
nillis uirtutibꝰ helias qͥo oe oõ acceꝑat.
inistis infirmitatib qͥo de se poterat
agnoscebat. Illa potentia uirtus fuit:
ista infirmitas custos uirtutis In illis uir
tutib ostendebat qͥd acceꝑat: inistis
infirmitatib hoc qđ acceꝑat custodie¬
bat. Aliraculis monstrabatur helias
ininfirmitatibꝰ seruatur: Sic paulũ ui¬

Expanded text:
erati sint per infirmitatem suam. In illis virtutibus Elias quod de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista inftutibus ostendebat quid acceperat, infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. Posthaec
Abbreviated transcription (Latin):
& similis ero altissimo: Eece quã alta uolan
mis hominib ꝑsuasit Ipsi qͥppe uolan¬
do. quasi suꝑse ire conatisunt: quando
eis dictũ ÷ ut guftarent ⁊ essent sicut du:
Cũq similitudĩnẽ diuinitatis appetunt.
in mortalitutis munera ꝑ dider̃ Sui int̃
rã moriendo ñ ient: si suꝑ t̾rã humilit̃
stare uoliussent At c̃tra in bono uolucre
poni solent. sicut ineugłio dñs cũ similitu¬
dinẽ regni celestis ex grano sinapis de¬
signaret̃ : dix̃ Cui simile. ẽ. regnũ dĩ.
& cui simile estimabo illuo : Si mile . ẽ.
grano sinapis: qđ acceptũ homo misit
mortũ suũ. & creuit. & fuctũ ÷ in arbo
reͣ magnã. ⁊ uolucres cęli requi euer̃ in
ramis eiꝰ: Ipse qͥppe.ẽ. granũ sinapis. qͥ
in orti sepultura plantãtꝰ. arbor magna
surrex̃ Granũ nãq fuit cũ moreretur:
arbor cũ resurgeret Granũ ꝑhumilita¬
tẽ carnis: arbor ꝑ potentiã maiestatis

Expanded text:
similis Altissimo . Ecce quam alta superbe imis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munrram moriendo non issent, si super terram humiliter stare voluissent. 3. At contra in bono volucres poni solent, sicut in Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, dixit: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in, hortum suum, et crevit, et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret; granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis;
Abbreviated transcription (Latin):
disũ. Intueam᷑ qͣlis ad patibulũ uene
rit : ⁊apatibulo qualis abscesserit
mans ped esq ligauerant: nichil in eo
a penis liberũ. nisi cor & lingua reman¬
serat Inspirante dõ totũ illi obtulit:
qđ inse libum inuenit: ut uixta hoc
quos scritũ ÷ corde credet adiustitiã.
ore autẽ confiteretur ad salutem: In
corde autẽ fideliũ. tressum moꝑe
manere uirtutes testatur apłs dicens¬
H unc autẽ manent fid es. spes. Karitas.
Quas cunctas subito repletus: & acce¬
pit latro. & seruauit incruce Fidem
nãq habuit: qͥ regnaturũ dñm ere¬
didit. quẽ secũ parĩt morientẽ uidit
Spem habuit: qui regni eiꝰ aditũ pos¬
inmorte sua uiuacit̃ tenuit. qͥ fra

Expanded text:
disum. Intueamur qualis ad patibulum venit, disum. Intueamur qualis ad patibulum venit, et a patibulo qualis abscessit. manus ejus pedesque ligaverant, nihil in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserat, inspirante Deo totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est: Corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus dicens: Nunc autem manet fides, spes, charitas . Quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit, qui regni ejus aditum posi
Abbreviated transcription (Latin):
exlibero quoq arbitrio subsequat᷑
actio cui pꝰhane uitã retributio a et̃na
respondeat: ilico adiecit & gr̃a eius
in me uacua nonfuit. Sed sunt ñ nul
p̃cedentib meritis redemtosse. eẽ. gło¬
riantur: Quorũ ꝓfecto assertio inuẽni¬
tur sibimnet ipsi contraria : quia dũ &
inuocentes se asser̃ ⁊ redemtos. hoc ipsũ
in se redemtionis nom̃ euacuant Om̃is
nãq qͥ redimitur: exaliqua ꝓeul du¬
bio captuutate libatur. Unde gͦ qͥlib&
iste red ẽptꝰ ẽ. si prius ñfuit sub culpa
captiuus: liquet itaq qr multũ desi¬
pit: qͥsqͥs hec sapit Homuiis qͥppe me¬
ritũ suꝑna gr̃a ñ ut ueniat inuenit:
sed post quã uenerit facit Adq ⁊ ad in¬
dignã mentẽ ueniens ds̃. dignã sibi
exhibet ueniendo: ⁊ facit in ea meri¬
tũ qđ remuneret. qͥ hoc solũ inuene¬
rat qđ puniret Lib& int̾ hȩc m̃tis¬
ocłos ad illũ latronẽ reducere : qͥ de
fraude ascendit erucẽ. decruce para¬

Expanded text:
quatur actio, cui post hanc vitam retributio aeterna respondeat, illico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli, praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur; quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis continnocentes se asserunt, et redemptos, hoc ipsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec sapit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atque et ad indignam mentem veniens Deus, dignam 586 sibi exhibet veniendo; et facit in ea meritum quod remuneret, qui hoc solum invenerat qoculos ad illum latronem reducere qui de fauce ascendit crucem, de cruce para
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ gͦ qđ tot testam̃ti ueteris patres
dm̃ se uidisse testatist̃: ⁊ tam̃ de hac
morttilit̃ uiuit᷑ uideri ꝑqͣsdã imagines
Apotest sed ꝑ ipsa naturȩ suȩ speciem
qͥ dm̃ se ui disse testatur: hunc rnisi in
angło uidit: Hlinc ÷ qđ morses qͥcũ dõ
facie adfaciem loqͥt᷑. sicut homo solet
loqͥ cũ amico suo: ei in ipsa uerba suȩ
lo quutionis dicit: Si inueni gr̃am in cons¬
pectu tuo: ostenoe mihi tẽmet ipsum
manifeste. ut uideam te Certe enĩ si ds̃
ñ erat cũ qͦ loquebat᷑ cur sẽ petebat ui

Expanded text:
quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed ipsam naturae suae speciem qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut homo loqui solet cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim, si Deus non erat cum quo loquebatur, Ostende mi
Abbreviated transcription (Latin):
acsapientiȩ claritate ꝑfidẽ fulsit : ad¬
ungitur. Et glebȩ illius : aurũ. Quio ꝑ
glebas. nisi collectiones singuloꝵ ordinum.
ac multitudines designantur : glebȩ autẽ:
exhumore ⁊ puluere constrũguntur.
O m̃s gͦ qͥrore gr̃ȩ infusi. ex mortis debito
se puluerẽ esse ueraci cognitione confessi-
s̃ : cũ uite uirtute clarescerent. quasi au¬
habuit in ꝓphetis: glebas in doctorib
glebas in patrib antiquis: qͥ magna se
infusione gr̃ȩ. in ꝓfessiones & oꝑis ũnani¬
mitate tenuerunt: Dicat gͦ ⁊glebȩ illa
aurũ : quia in eo multitudo sp̃italue
to maiorę uirtute claruit: quanto se
dm̃ acꝓximũ maiori unanimitate cons¬
tenebres obscuratũ Cuiꝰ ꝓfecto nigredi¬
nẽ. hieremias ꝓ pħa intuens: deplorat
dicens: Quo modo obscuratũ ẽ. aurũ. inu¬
tatusẽ. color optimus Aurũ nãq obs¬
cu ratũ ẽ: ꝙr in eis antiquus ille fideiatq

Expanded text:
ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi auhabuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constenebris obscuratunem hic propheta intuens, deplorat, dicens; Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque