comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d ecce minc apud se hoĩes dicinnt. Nos iam dominũ et sermones e
non erubescinus.ꝗa aꝑta eum uoce confitemur. Quib ego res¬
pondeo. quoo ibac plebexꝑiana sunt ñmulli qui eꝑm ideo confi¬
pobimanum pudorẽ subdidit. Cerce enĩ ꝑsecutionis tur embesc erͣ
pocerant fideles. substancus nudari. de dignicatib ceici. uerberidisᷤ
afflit . Baris cnit̃ ẽpor quia bec anr̃is ꝑsecutionibus desiuitere alibo
u atteud amus nobis. Ueremur sepe apximis despici. deoit namue
iuruas uerbi colerare: si contingit uirguĩ fortalłe cum ꝑrrimo. e¬
rubeseinuis priores satis facẽ. Cor quippe carnale dum huius iute glo¬
riam queret. humilitatẽ respuit. Et dicebat illis Am̃ dieo uobiꝰ
qee a siunt quidã dehic stantib qui non gustabunt morcem. dõ¬
Egnum dei hoc loeo p̾sens ȩccła uocatur. Et quia ĩnulli ex
uiseipulis usꝙ adeo incorpore uicturi erant ut ȩcclam di

Expanded text:
Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confirtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi: pacis autem tempore, quia haec a nostris persecutoribus desunt, est aliter probet. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare. Si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit: et plerumque nt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem, doegnum Dei hoc loco praesens Ecclesia vocatur; et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant, ut Ecclesiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eutionis atq aliud pacis. red empcor nr̃ ipsa euis tempora de¬
signauit iup̃ceptis. Nam ꝑsecutionis tempore ponenda ẽ. aĩa
Pacis aut̃ t̃ꝑr ea quȩ amplius duari polłunt frangenda sunt
um ꝑsecutio ab adu̾sarus de est: ualde iugilantius cor
eustochendũ ẽ. Nam pacis tꝑr quia licet iuiuere: libet
& ambire. Plerumq aut̃ et auariciã uincimus. s adhuc ob¬
stat quod uias rectitudinis minori tenemus custodia ꝑfeeti¬
onis. Nam sepe labentia cuneta despicimus. s tam̃ adhue
humanȩ uerecundie usu p̾pedimur. ut rectitud inẽ quam
seruamus in m̃te nõdum expͥmẽ ualeamus in uoce. et tanto
dei facie ad iusticig deffensionẽ negligimus: quanto buniauaᷤᷤ
facies contra iusticiã ueremur. S huic qͦq uulnei congriũ
subuingetur medicañitũ. Cum dñs dicat. Qui enĩ rne confelłu
fuerit et uerba mea ingenatione ista adultera et peccatrice. et
filus hois conficebr᷑ eũ cũ ueni̾t ingła patͥs sui. eũ angelis scẽ.

Expanded text:
cutionis atque aliud pacis, Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est, nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire, plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat, quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus; sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente, nondum exprimere valeamus in voce, et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum, cum Dominus dicat: Qui enim me confessus fuerit, et mea verba, in generatione ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confitebitur eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
infqutia. Ec frequentꝰ eũ et iniguẽ et maqͣs misit. ut eũ ꝑdłet
rubescat iulianus qͥ dicere audet om̃s hoĩes absq ulla
peccati contagione nasei mearne.tam in nocentes ꝑomnia
Quã fuit acdam quando creatus ẽ. Iuid ii. habuit iste puer ut ab
infanitia demonio uexaretur acerbissimo. si nõ ullo originalis pe¬
habere peccatum: Confiteatur catholicus ꝗa nemo innunis a
inreguo denȩloꝵ in hoc demoniaco adnõ curato: saluationem
omniũ fidelium eẽ. designatam. Qui oritimalis eulpȩ reatuastet
ueniunt inmundum: nec nisi unuis redemtoris ihu .xͥ. fide ft̃et gñ
saluandi. Iuod aut̃ dietum ẽ. et frequent̾ eum et iignem et in
aquas misit: maxima humang uecordie facinora designat.
Ignis namq arclor ad feruorem iracumdiȩ referendusẽ. Aqͣ
atluoluptates carinsquȩ dissolue̾ mentẽ ꝑ delitias solent. Ulel

Expanded text:
infantia. Et frequenter eum et in ignem, et in aquas misit, ut eum perderet. infantia. Et frequenter eum et in ignem, et in aquas misit, ut eum perderet. Erubescat Julianus, qui dicere audet omnes homines absque ulla peccati contagione nasci in carne, tamque innocentes per omnia quam fuit Adam quando creatus est. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia daemonio vexaretur acerbissimo, si non ullo originalis pehabere peccatum? Confiteatur Catholicus, quia nemo immunis a in regno coelorum, in hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, nec nisi unius Redemptoris Jesu Christi fide sunt et gratia salvandi. Quod autem dictum est: Et frequenter eum et in ignem et in aquas misit, maxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est. Aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per del
Abbreviated transcription (Latin):
Ion quo tedio suꝑatus sit mansuetus ac mittis. qͥ nõ aꝑuic sic̃
agrus corã tondente ose ossuum nec inuerba furoris erupit.
sed quo in sumilitudinẽ medici si egrocũ uideat eontra p̃cepta sua
stuti uiculerit. Afferte illum ad me. Et attulerunt inquit eum. o
cum undisset illum Ntaci spe conturbauit eum: et elisus mt̾ram uolit¬
llatum thnõ puerum sꝑc conturbat et elidit. qa sepe
duni conuerti ad dominũ post peccata conamurꝰ maĩo¬
ribus noiuisq antiq hostis pulsamur insicliis. quod obis utic
collidus facit aduersarus. ut uel odiũ uircutis incutiat.
nel eepulsionis suȩ iundicet in uxiã. łlinc ẽ. enĩut despetie
transeamus atdigenus. quod ȩccłȩ sc̃ȩ pͥmordus tot grauillima
conferebat certamina ꝑsecutionũ. quot suo regno dolebat
subito anmiarũ unlata fuisse dispendia. Et int̾rogauit pa¬
trem euis. Quantũ temporis ẽ. ex quo ei accidit: At ille ait. ab

Expanded text:
Non quod taedio superatus sit, mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut Non quod taedio superatus sit, mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris erupit, sed quo in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta statim intulerit: Afferte illum ad me. Et attulerunt eum. Et cum vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus llatum Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis. Quod ob id utique callidus facit adversarius, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Hinc est enim ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quot suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. Et interrogavit patrem ejus: Quantum temporis est, ex quo hoc ei accidit? At ille ait: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
Stultus ut luna niutatur. Qui numꝗͣ in eodẽ statu ꝑmanenteᷤ :
nẽ adhȩc mine ad illa uitia mutati eresciit atq decereseunt.
Qui muci sunt nõ agendo fidẽ: surdi nec ipsum aliquatenus ueri¬
tatis audiendo sermonẽ. Spumant autẽ cum stulticia tabes¬
cunt. Stultoꝵ namq et languentiũ et hebetum ẽ. spumas saliua¬
rum ex ore cdimittere. Strident deutib: cum ira eumdis furore flãmeᷤ¬
cunt. a rescunt: cum otio torpente languescunt. et nulla uirtutis
industria confortati: eneruit̾ uiuunt. Quod autẽ ait. et drei clisci¬
pulis tuis ut eicerent illum et nõ potuerunt. latent̾ apostolos ac¬
eusat. cum imposuibilitas curandi int̾clum nõ adibec illitatẽ eurautiũ
sed ad eoꝵ qui curandi sunt: ficdem referatur. Dicente dnõ. fiat tͥ scdm
fidem tuã. Qui respondens eis: dixit. Ogeneratio meredula quam¬
diu apud uos ero: Quamdni uos patiar.

Expanded text:
Stultus ut luna mutatur. Qui nunquam in eodem statu permanentes, Stultus ut luna mutatur. Qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt, non confitendo fidem: surdi, nec ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem. Spumant autem cum stultitia tabescunt. Stultorum namque et languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore flammescunt. Arescunt, cum otio torpente languescunt, et, nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: Et dixi discipulis tuis ut ejicerent illum, et non potuerunt, latenter apostolos accusat, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam . Qui respondens eis dixit: O generatio incredula, quandiu apud vos ero, quandiu vos patiar?
Abbreviated transcription (Latin):
otancum aut̃ quod semꝑ loca rebus congruiunt. In monte
domiius orat transformatur. discipulis aychana suȩ maie¬
tatis aꝑit inniferiora descendens turbe occursu excipitur. muise¬
roꝵ fletu pulsatur. Sursum discipulis misteria regni aꝑit reserit
deoisum turbis peccata infidelitatis exꝓbrat. Dursum pat̾s uo
cem his qͥ seqͥ se poteraut pandit. deorsum sꝑe malos ab his qui
uexabantur expellit. Iui cẽ nẽ ꝓqualitate meritoꝵ alus aseen¬
dere aliis ud̾ non desistit descendere. Nam caruales adhue et
incipientes quasi ima petens confortat. docet castigat. Efectos
antem quoꝵ conu̾sio incęlis ẽ. sublimus excollendo glificat. libe¬
rius de ȩt̾nis instruit. et sepe ꝗ̃ aturbis ne audiri quidẽ ualeant
docet. Demoniacum aut̃ hẽ quẽ descendens domiuius de mon¬
te sanauit: iarcus quidem surdũ mutũq. matheus uͦ lunaticũ
fiuusse conmemorat. Significat aut̃ eos de quib scriptum est.

Expanded text:
otandum quod semper loca rebus congruunt. In monte Dominus orat, transformatus, discipulis arcana suae majestatis aperuit; in inferiora descendens, turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur; sursum, discipulis mysteria regni coelestis reserat; deorsum, turbis pecem iis qui sequi se poterant pandit; deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat. Perfectos autem quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docet. Daemoniacum autem hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum mutumque, Matthaeus vero lunaticum fuisse commemorat. Significat autem eos de quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
simul et credebat et incredulus erat. Et cum intleret ih̾e con¬
de ec mute sꝑc. ego p̾cipio tibi exi abeo. et ampluis nõ intͦeasin eũ
onninatio dnĩ: diuini ẽ imꝑii uirtus. Non autẽ puero qui
ium patiebatur. sed demoni qui inferebat conmiuatus est.
Quia qͥ peccantẽ emendare desidat᷑ uitiũ utiq increpando
et execrando debet ext̾minare. sed hominẽ nmando refoue.
Bene aut̃ clominus qͥ sꝑm in mundũ pellit abhoĩe: simul ne
amplius ii eum iurgrediatur imꝑat. ꝗa ille ueracit᷑ ademo¬
naca duãtione liberatur. qͥ adpeccata aquib semel peni¬
tendo mundatus ẽ: uitat male inuendo reu̾ti exclamans
et multum discerpens eum: exiit abeo.

Expanded text:
simul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nsimul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nne introeas in eum. Comminatio Domini divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat comminatus est. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus, qui spiritum immundum pellit ab homine, simul ne amplius in eum ingrediatur imperat. Quia ille veraciter a daemoniaca dominatione liberatur, qui ad peccata a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. Exclamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
Apossum uos misertus ad iuuare. quia fides nõ fieta: omĩa Siqͥd poces adiuuo¬
quȩ salubrit̾ petit impetrare merecur. Cui contra leprosus nos. Et dñs.¬
qͥ fidelit̾ clamabat. domine si ius potes me mundare congru¬
um suȩ fidei accepit responsum. uolo. mundare. Et contunuo
exclanians pat̾ pueri cum lacͥmis: aibat. Credo dnẽ. atdirnta incredulitatẽ meã¬
emo repente fic sumimus. sed inbona uolantate et comisati¬
one: aminimis quisq inchoat ut ad magna ꝑueniat. a¬
lia naniq sunt uircutis exordia: aliud ꝓfec tus. aliud ꝑfectio. Si
enim et ipsa fides ad ꝑfectionẽ suã quibusdã gradibus nõ duci¬
recur: iste int̾rogatus an crederet: non respondẽt eredo dñe
adiuua incredulitatẽ meam.Si enim credebat eur mereclubi¬
tatem dicebat: Si uõ incredulitatẽ habere se nouerat. quomͦ¬
credebatꝰS ed ꝗa ꝑ occultã inspuationẽ merctoꝵ suoꝵ gradib¬
fides crescit̾. uno eoclemq t̃ꝑr is qͥ necdum ꝑfeete crediderat:

Expanded text:
possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omnia quae salubriter petit impetrare meretur. Cui contra leprosus, qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare, congruum suae fidei accepit responsum: Volo, mundare . Et continuo exclamans pater pueri, cum lacrymis aiebat: Credo, DominNemo repente fit summus: sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur: iste interrogatus an crederet, non responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomcredebatfides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum perfecte crediderat,
Abbreviated transcription (Latin):
plici corde fidẽ quã ꝑcipit seruat: tunc luce aꝑcȩ uisionis
quod crediderat com templabitur. ipsaq quam lustrabitur
inꝑpecuũ gra ꝓcegetur. Et statim circumspitientes: neminem
uidert̃ amplius nisi ihesum secum. tãntũ.
bi cepit filius designari: mox serui discessert̃.: ne adillos pat̾¬
na uox emissa putaret᷑. Aliter. Cum fieret uox suꝑ filiũ inuentꝰ
re splendebit. Propt̾ quã unitatẽ alibi dicebat. Et nenio ascend
incȩlun nͥ qͥ descendit de cęlo: filius hominis qͥ ẽ. incelo. Et des¬
cendentibus illis de monte. p̃recepit eis ne eui quȩ uictissent n¬
ralsent nisi cum filius hominis a morcius resurrexerit.

Expanded text:
plici corde fidem quam percepit servat, tunc luce apertae visionis plici corde fidem quam percepit servat, tunc luce apertae visionis quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur in perpetuum gratia protegetur. Et statim circumspicientes neminem viderunt amplius, nisi Jesum tantum secum. Ubi coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter, cum fieret vox super Filium, inventus um corpore splendebit. Propter quam unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . Et descendentibus illis de monte, praecepit illis, ne cui quae vidissent narrarent, nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit.
Abbreviated transcription (Latin):
eitets fuerit uobis. Eric aut̃ umñis anima q̃cumq nõ audient ꝓ¬
uuetã illũ ext̾ minabitur de plebe. Iuẽ g̃ moyses eũ uenent᷑ in
carne audiendum ab omĩ anima quȩ saluari p̃drett: hc̃ iã ue
nientẽ ucarne deus pat̾ audiendum discipulis ostendit. et sũ
oe senũ celesti uoee signauit. Et quasi manifestius fidem ad uen¬
cus eius illis insinuaus. hic uir inquet hic ẽ ile quẽ moises ite
nobis sepius inmundo naseiturũ p̾dixit. Nuuis uerbis uixta pre¬
ceptũ ipsius moẏsi et uos auscultate. et om̃s ur̃os amatores
auscultare iubete. Et notandum sic̃ dño in iorclane bapti¬
tato: sic et in monte clarificato toens seẽ tͥuitatis misteri¬
um declaratur. Iuia nimirũ głam eius quã inbaptismo
credentes confitemur: in resurrectione indentes collauda¬
bimus. Nec frustra sꝑc ses hie in lucida nube ut alius em̃i¬
gelista conmemorat illic apparebat in columba. ꝗa qͥ nẽ sim¬

Expanded text:
mnis anima quaecunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses cum venerit in carne, audiendum ab omni anima quae salvari velit praedixit, hunc jam venientem in carne Deus Pater audiendum discipulis ostendit, et suum esse Filium coelesti voce signavit. Et quasi manifestius fidem adventus ejus illis insinuans: Hic vir inquit hic est ille, quem Moyses iste vobis saepius in mundo nasciturum promisit. Hujus verbis juxta praeceptum ipsius Moysi et vos auscultate, et omnes veri amatores auscultare jubete. Et notandum quod sicut Domino in Jordane baptizato, sic et in monte clarificato totius sanctae Trinitatis mysterium declaratur. Quia nimirum gloriam ejus quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes collaudabimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, ut alius evangelista commemorat, illic apparebat in columba, quia qui nunc sim
Abbreviated transcription (Latin):
est quomodo dexꝑi passione multifaria ꝓpħe mnulti seripse¬
riuit sic et helias eum uenerit multa passurus ẽ ec concep¬
uendus abimpiis. Restituet gͦ omĩa pͥmo. indelieet corda
hominũ illius xui initititendo ad eredeudum xpo ac resistendũ
ponendo. De quo ui apocalipsi plenus mistico fermone nar¬
parunsuerdiro uobis quia ethelias nenit. et fecerunt illi que ẽ¬
q uoluert̃. sicuc scriptum ẽ. de eo.
pse qui uenturus ẽ. insedo saluatoris adduentu ixta corporis¬

Expanded text:
est quomodo de Christi passione multifarie prophetae multa scripserunt, sic et Elias, cum venerit, multa passurus est, contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominum illius aevi, instituendo ad credendum Christo, ac resistendum  Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone narratur. Sed dico vobis, quia et Elias venit, et fecerunt illi quaecunque voluerunt, sicut scriptum est de eo. Ipse qui venturus est in secundo Salvatoris ad
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerẽ. hoc ẽ. spreuert̃ et decollauert̃ eum. Et ueniensad
discipulos suos: uidit turbam maguã cirea eos et seribascõ¬
querentes cum illis. Et confellĩ omĩs populus uidens eum
stupefaelus ẽ. et expauert̃. Et occurrentes: lalitabant eum.
otanda in omnib locis distantia mentis seribarũ et
Aturbȩ. Erat .ii. cum discipulis turba. erant et seribe. sed
addueurente clomino mox omnis turba stupefacba expauie.
eumq salitans accurrit. scribȩ uichil deuoctonis fidei humi¬
litatis et reuerentiȩ ei exbibuisse narrantur. Iuid aut̃ cum
discipulis domini turbȩ siue scribȩ couquererent: enĩgita̾
non dicit. Lotest uo̾ in fallor apte incelligi de boc q̃stioñe fuise
notam. quare ipsi cum ee̾nt discipuli saluatoris saluare demoniaxũ
qͥ in meclio eratpositus nõ possent. quod exsequentibus enugli uer¬
bis potest conei dum dr̃. Et int̾rogauit eos. Quid int̾ uosiꝰqueritis.
Et respondens unus de turba dixit. Magister attuili filiũ meũ ad

Expanded text:
llaverunt eum. Et veniens ad discipulos suos, vidit turbam magnam circa eos, et scribas conquirentes cum illis. Et confestim omnis populus videns eum stupefactus est, et expaverunt. Et accurrentes salutabant eum. Notanda in omnibus locis distantia mentis scribarum et turbae. Erat enim cum discipulis turba, erant et scribae; sed, adveniente Domino, mox omnis turba stupefacta expavit, eumque salutans accurrit. Scribae nihil devotionis, fidei, humilitatis et reverentiae, ei exhibuisse narrantur. Quid autem cum discipulis Domini turbae sive scribae conquirerent, evangelista non dicit. Potest vero ni fallor apte intelligi de hoc quaestionem fuisse motam, quare ipsi cum essent discipuli Salvatoris, salvare daemoniacum, qui in medio erat positus, non possent. Quod ex sequentibus Evangelii verbis potest conjici, dum dicitur: Et interrogavit eos: Quid inter vos conquiritis? Et respond
Abbreviated transcription (Latin):
Raditio phariseoꝵ ẽ. upeta malachiã ꝓph̾am qui ẽ. nouissi¬
mus in duodecim: quod helias ueniat aute aduentum sal¬
uatoris. et reducat cor patrũ adfilios et filioꝵ ad patres. et resti¬
tuat omia in antiquum statum. Estimant gͦ discipuli transtor
uenisti ingła quom p̾cursor tuus nõ apparet maxime ꝗa heliã
uiderant recesisse. Quando adiciunt aucẽ scribe et dicunt ꝗa heliã
oporteat pͥmum uenire. pͥmũ diceudo ostenlunt quod nͭ helias¬

Expanded text:
raditio Pharisaeorum est juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituet omnia in antiquum statum. Existimabant apostoli transformquomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt: Scribae dicunt quod Eliam oporteat primum venire, primum dicendo, osten
Abbreviated transcription (Latin):
Et quieumq non receperint uos nec audierint uos: ex euntes
inde excutite pulue̾m de pedib ur̃is incestimonium illis.
Iulius excutitur de pedibus incestimoniũ laboris sui: quod in¬
gressi sunt enutatẽ. et p̾dicatio aplica adillos usq ꝑuenerit. diue
excutitur puluis ut mehil abeis accipiant. ne ad iucꝰtũ quidẽ neces¬
sariũ: qui euũgłm̾ spreuerunt. Et exeuntes: predicabant ut pe¬
nicentiã agerent. Et demonia multa eitiebant. Et ungebant

Expanded text:
Et quicunque non receperint vos, nec audierint vos, exeuntes Et quicunque non receperint vos, nec audierint vos, exeuntes inde excutite pulverem de pedibus vestris, in testimonium illis. Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Et exeuntes praedicabant ut poenitentiam a
Abbreviated transcription (Latin):
siguatur. Qui .i. sapientiȩ uerbum habet seo hoc erogare pri.¬
mo negligit: quasi pecͥcuniã inzona clausam tenet. Ec serptũ ẽ.
Sapientia abscondita et thesaurus occultus. q̃ utilitas inutrisq.
Non gͦ pera apostolis nõ panis nõ aes in zona ferendum ẽ. quia
quisq offit̾ium doctoris accipit. neq oneribus scłariũ negocioꝵ
depͥmi. neq desideriis carnalibus resolui. neq cõmissum sibi ca¬
lentum uerbi sub ocio debet lenti torporis absconde̾. Et dicebat
eis. Qcumq incͦieritis indomũ illic manete: donec eͣaͣtis inde.
N oratheo ita scriptum ẽ. In quaieumq euutatẽ aut castellum
intraueritis: int̾rogate ꝗs inea dignus sit. et ibi manete oonee
exeatis. Dat constancie generale mandatũ. ut hospitalis necessi¬
mathm domus quã ingrediantur apostoli legenda deceruicur
ut mutandi hospici necessitudinisq iolende causa nõ suppetat.

Expanded text:
signatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proxisignatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in zona clausam tenet: et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque ? Non ergo apostolis pera, non panis, non aes in zona ferendum est, quia quisquis officium doctoris accepit, neque oneribus saecularium negotiorum deprimi, neque desideriis carnalibus resolvi, neque commissum sibi talentum verbi, sub otio debet lenti torporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scriptum est: In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis . Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessiMatthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat.
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. Ut iutelligatur ꝗa ꝑ pocestatẽ a duõ acceptã q̃ uute
nomine siguificata e &̃ quȩ non portantur nõ de ert̃. hoc et
de duabus tunicis intelligendam ẽ: ne quisꝗͣ eoꝵ p̾cer eã qua
ee̾t indutus aliam portandã putaret sollieitus. eũ uec opus ẽẽt
eũ ex illa potestate possit acciꝑe. Proinde mareus dicendo calcȩa¬
habere ammonet. Ut pes neq tectus sit nec nudus ad terran.
id÷ nec occultetur enugłm. nec t̾reins cõmodis in nitatur. & qd̃
sed simplicit̾ ambulare ᷤ. Aliter. Iuduabus tumcis uidetur michi
duplex ostend̾e uestimentũ. nõ quo inlocis sithiȩ glaciali niue ri¬
gentib unica quis tunica debeat eẽ. contentus: sed quo uituniea
uestim̾tum intelliganuis. ue aliuo uestici aliud futuroꝵ nobisti¬
more seruemus. allegorice aut̃ ꝑ perani: onera seculi. Perpanẽ:
deliciȩ temporales. Per aes inzona: occultacio sapientis de¬

Expanded text:
tantum, ut intelligatur quia per potestatem a Domino acceptam quae virgae tantum, ut intelligatur quia per potestatem a Domino acceptam quae virgae nomine significata est etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quidquam eorum praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Proinde Marcus dicendo calceacationis habere admonet, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Et quod sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus; sed quod in tunica vestimentum intelligamus, ne aliud vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Allegorice autem per peram, onera saeculi, per panem deliciae temporales, per aes in zona occultatio sapientiae de
Abbreviated transcription (Latin):
euugłte uiuere nõ debeant aliunde quam eis p̾bentibus quib
qͥuietum de manuũ suarum laboribus transigebat: ne ciuquã
granis eẽt. sed pocestatẽ dedisse: in qua scirent sibi ista deberi.Cũ
aut̃ a domino aliꝗd imꝑatur: nͥ fiat in obȩdienciȩ culpa ẽ. Sĩ
aut̾ potestas datur: licet unieuiq nõ uti et camquã de suo iure
cedere. Noc gͦ ordinans dominus quod eum ordinalse diẽ aposto¬
lus. his qui eũngłm amĩtiant. de euũgło iuuere. Illa apłis loq̃¬
batur ut securi nõ posside̾nt. neq portarent huic uite necessa¬
ria nec magna nec minima. Ideo posuit nec uirgam: ostendens
afidelib siuis oĩa oebere ministris suis. nulla suꝑflua reqͥrentib
de ꝑhoe addenio dignus ẽ. cum oꝑaruis eibo suo: prsus aꝑuit
et illustranit: unde hȩc oiꝰ̃a loqueretur. Hanc gͦ potestatem uir¬
ge nomine siguificauit. cũ clixit ne ꝗd tollerent iniua nͥuirgã¬

Expanded text:
ere aliunde non debeant, quam eis praebentibus quibus ere aliunde non debeant, quam eis praebentibus quibus ostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset , sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet unicuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dicit Apostolus, his qui evangelium annuntiant, de evangelio vivere , illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent hujus vitae necessaria, nec magna, nec minima. Ideo posuit, nec virgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis, nulla superflua requirentibus. Ac per hoc addendo, Dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem, virgae nomine significavit cum dicit, Ne
Abbreviated transcription (Latin):
sciat. Nedum mens eius occupatur ad tẽporalia: minus alis
ꝓuideat et̾na. Solet aut̃ quexi quomͦ matheus et lucas cõme¬
Et p̾cepit eis nequid tollerent iniua. nͥ uirgam tantũ. Enod ita
soluitur. ut intelligamus sub alia signifieatione dieꝰtã uirgã
q̃ sedm marcum ferenda ẽ. et sedm aliam illam quȩ sed̾m mathe¬
um et lucam non ẽ ferenda Dic̃ sub alia sig̾one incelligitur cẽp¬
tatio. dequa dr̃. deus neminẽ temptat. & sub alia dietum est.
⁊ emptat uos domuuis deus nr̃. ut seiat si diligatis eum. Illa se¬
due tionis ẽ: ista ꝓbationis. utrũq gͦ accipiendum ẽ. adomine
apostolis dietum. Et ut nec uirgam ferrent: et ut nõ nͥ iurgam
ferrent. Cimi enim sccdm matħm dicẽt eis. Nolite possidẽ aurum
neq argencum ec eȩc̾a: continuo. Dubiecit. Diguus oꝑarius cibo¬
ut eis hec deberi moustraret ab illis quib eu̾ugłm creoencibus

Expanded text:
sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Solet autem quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commeEt praecepit eis ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus, sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda: sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est, Deus neminem tentaTentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum. Illa seductionis est, haec probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum, et ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum neque argentumut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
signis: nichilominus inereduli durabant. Sed in uno eoꝵ ide¬
cur gentium. qͥ int̾ iudeos natũ sed expulsum: ipsi eũ oraculi
sacͥsmediatorẽ dei et hominũ hominem xꝑm ihm̾ suscipe me¬
ruert᷑. Et cͥcumibat castella in cͥcuitu docens. Et conuoeauit diᷤ
enignus ac clemens dominus ac magister non yiuidle ser
seruis ac discipulis suis iurtutes suas. etsicut ipse curau̾at
dmnẽ langͥorẽ et omnẽ infirmicacẽ. apłis quoq suis dedit
pocestatẽ ut curent oe̾m langͥorẽ et omnẽ ufirmicatem.¬
Ded multa distancia ẽ. int̾ habere et tͥbuere. cdonare et accipe
lste quodcintiq agit: pocestate cdomini agit. Illi siquid facimit.
in uia: nͥ uirgam tantum. Non panem. nõ peram. neq in rona
aes. sed calciatos sandaliis. et ne induerencur duabus tunicis.
anta p̾dicatori uideo debet ẽȩ. fiducia. ut p̾sentis uite sup̃¬
tus quãius nõ p̾udeat: tam̃ sibi hos nõ dee̾e. cercissime

Expanded text:
signis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaesignis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaetur gentium, qui inter Judaeos natum, sed expulsum ipsi cum oraculis sacris mediatorem Dei et hominum, hominem Jesum Christum suscipere meruerunt. Et circumibat castella in circuitenignus et clemens Dominus ac magister, non invidet servis atque discipulis virtutes suas. Et sicut ipse curaverat omnem languorem et omnem infirmitatem, apostolis quoque suis tribuit potestatem, ut curarent omnem langSed multa distantia est inter habere et tribuere, donare et accipere. Iste quodcunque agit, potestate Domini agit, illi si quid faciunt,in via, nisi virgam tantum. Non peram, non panem, neque in zona aes, sed calceatos sandaliis, et ne induerentur duabus tunicis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͦ ne multa faciens eiues merednlos condẽnaret. Pocest
aut᷑ et alit̾ incelligi. quod iħ̾e despit̾atur idomo et iupatria
penitiis excusabiles fierent. Maiora aut̃ signa cotidie ingentib
ꝑ apłos facit. nõ tam insanatione corpoꝵ quã in aĩarũ salute:
Euod aut̾ murari dieitur ineredulitatẽ illor: nõ quasi inopinata
et in ꝓuisa miratur qui nouit omĩa auteqͣ siant. Sicut nec fidem
centurionis quasi nouam et ante incognitam mirari tune cȩpit
quando audiens uerba piȩ confessionis ens ait: Quia nec miłr
cantam fidem inueni. Sed qui nouit occulta cordis quod mirand¬
uult intimnare hominib: mirari se coram hominib ostendit. G¬
randa ni. erat fides centurionis. qͥ sine homine doctore sine eloqͥis
scͥpturarũ. sine oraculis angeloꝵ. tantũ naturali sensu diuinitus
illumuiato: cognouit ꝑ miracula dm̃ ẽẽ. uerum. quẽ ꝓhumaue
p̾sentẽ habentes xꝑm. agnitionẽ sui illis et uerbis ingerentẽ e

Expanded text:
iens, cives incredulos condemnaret. Potest autem et aliter intelligi, quod Jesus despiciatur in domo et in patria  ne penitus inexcusabiles fierent. Majora autem signa quotidie in gentibus per apostolos facit, non tam in sanatione corporum, quam in animarum salute. Quod autem mirari dicitur Dominus incredulitatem illorum, non quasi inopinata et improvisa miratur, qui novit omnia antequam fiant, sicut nec fidem Centurionis, quasi novam et ante incognitam mirari tunc coepit, quando audiens verba piae confessionis ejus ait: Quia nec in Israel tantam fidem inveni , sed qui novit occulta cordis, quod mirandum intimare vult hominibus, mirari se coram hominibus ostendit. Miranda enim erat fides Centurionis, qui sine homine doctore, sine eloquiis Scripturarum, sine oraculis angelorum, tantum naturali sensu divinitus illuminato cognovit per miracula Deum esse verum quem per humanae praesentem habentes Christum, agnitionem sui illis et verbis ingerentem et
Abbreviated transcription (Latin):
quod insus redempcionis memoriã ȩccłam frequentare uole¬
bat. Ut uidelicet ꝓ carne agni ac sangͥne: sui corporis ac sau¬
gͥnis sacrami̾tum substitueret. ipsumq se e̾e̾. monstraret. cui
iurauit dñs et nõ penitebit eum cu es sacerdos ingt̾num
scd̾m ordinẽ melchisedec. Frangit aut̃ ipse panẽ quẽ discipliꝰ
porirgit. ut ostendat corporis sui fracꝰtionẽ nõ absq sua spon¬
te ac pcuracione uenturam. s siẽ alibi dieit potestatẽ se ha¬
bere ponendi aiam suã. et potȩᷤtatẽ hobere iterũ sumendi cã
Quẽ uidl̃. panẽ certi quoq gr̾a sacram̃ti pͥusquã frange̾t
b̾ndixit. qa naturã humanam quam passurus assumpsit ipse
una cum patre et sꝑu scõ grã diuine uirtutis impleuit. Bene¬
dixit panem et fregit. ꝗa hoĩem assumꝑtũ ita morti subdẽ
monstraret. ideo q uelocius eum a morte resusettand um

Expanded text:
quod in suae redemptionis memoria, Ecclesiam frequentare volequod in suae redemptionis memoria, Ecclesiam frequentare volebat, ut scilicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque sacramentum institueret, ipsumque se esse monstraret, cui « juravit Dominus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . » Frangit autem ipse panem quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem, non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed sicut alibi dicit potestatem se habere ponendi animam suam, et potestatem Quem videlicet panem certi quoque gratia sacramenti priusquam frangeret benedixit. Quia naturam humanam quam passurus assumpsit ipse una cum Patre et Spiritu sancto, gratia divinae virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum ita morti subderetiam demonstraret, ideoque velocius eum a morte resuscitandum
Abbreviated transcription (Latin):
in die ire. Penam p̾dicit: ut quẽ pudor nõ uicerat. corrigãt
denuntiata supplitia. Sed et hodie quoq et insem pit̾num:
ue hoi illi qͥ admensam dnĩ malignus accedit. qͥ insidiis ni̾te
liũ hominis tradct. Non quidẽ uidȩis peccantib sed tam̃ pec¬
catorib. menbris uidelicet siuis quib illud inetimabile et ui
uiolabile dnici corporis ac sangͥnis sacram̾tũ temerare p̾su¬
mit. Ille dnm uendit qͥ eius timore atq amore neglecto: ter¬
rena ꝓ illo et caduca unmo &̃ cͥmmosa dilige̾ et curare con¬
on ideo putadus ẽ. ante fuisse quã nasceret᷑. quia nulli po¬
sit eͥeͥ bene nͥ ei qͥ fu̾it: sed simplicit dieꝰ tum ẽ. multo meliꝰ
eͥe. nõ subsistẽ: quam male subsistẽ. Et manducantib illis:
initis pasce ueteris solleminis quȩ in cõmerationẽ antiquȩ de
egipto liberationis populi agebantur: transit ad nouũ

Expanded text:
in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente lium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccaviolabile Dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Dominum vendit qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa diligere et curare conon ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere quam male subsistere. Respondens initis veteris phase solemniis, quae in commemoratione antiquae de Aegypto liberationis populi Dei agebantur, transit ad novum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne manifeste quo argutus inpudentior fieret. Mutit cͥmen in
mimero: ut agat conscuis peuitentiã At illi ceperunt contriꝰ¬
tari: et dicere singuli. Numquid ego: siñgillati.¬
Et cerce nou̾ant undecim apłi quod nichil tale cont᷑ dnm
cogitarent: sed plus credunt magistro quã sibi. et cim̃tes
fragilitatẽ suã tristes int̾rogant de peccato cuius conscientiã
orira diĩ potencia. Primum dix̾at unus ex uobismȩ tͣde
ꝑseuerat ꝓditor in malo. manifestus arguit: et tam̃ nom̾̃
ꝓpͥe non cdesignat. ludas ceteris concͥstatis et recrahentib ma¬
num et int̾dieentibus cibos orisuo: temeritate qͥa ꝓditurus e¬
audacia bonã conscientiã mentiretur. Ecfiliꝰ qͥdẽ hoisuadit sie
scͥptũ ẽ. de eo. ue aut̃ hõi illi ꝑ quenfilius hominis tradetur.
Dec pͥmo nec scd̾o correp̾tus aꝓditione retrahit pedẽ. sed pati¬
entia diũ nutrit impudentã suã. et tbesauritat sibi iram

Expanded text:
ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. At illi coeperunt contristari, et dicere ei singillatim: Nunquid ego? Et cercogitarent. Sed plus credunt magistro quam sibi; et timentes fragilitatem suam tristes interrogant de peccato, cujus conscientiam ira Domini potentia? Primum dixerat: Unus ex vobis me tradet. Perseverat proditor in malo: manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis ac retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate eaudacia bonam conscientiam mentiretur. Ecce humilitas escriptum est de eo. Vae autem homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram
Abbreviated transcription (Latin):
imbui. eũq sux mentis hospitio susciꝑe uolentib et quęrentib:
facultas danda signetur. Et ipse uobꝰ demonstrabit eenaculum
grande stratum: et ibi parate nobis et cetera.¬
enaculum magnum lee sꝑalis ẽ. quiȩ de angustuis litc̾e egre¬
diens. insublimi loco recipit saluatorẽ. Nam qͥ ad huc occidii
tem lit̾am seruauĩt qͥ nõ aliud magno quã pecus intellexerit:
iste nimirũ in imis pasca facit. quia maietatẽ sꝑc inuerbis dei
comp̾hende̾ needum dicit. At qͥ aquȩ baiulũ hoc ẽ gr̾e p̾conẽ
ta uel pasce sacram̾ita uel cetera legis decreca enis eẽ. sacramita
tib eis et manducantib: et ait iħ̾e. Amen dieo uobis tradet¬
me: ꝗa unus ex uobis tradet mẽ. qui manducat mecum.
ui de passione p̾dix̾at: et cdȩꝓditore p̾dicit. dans locũ penite̾¬
tiȩ. ut cum intellexissec sciri cogitaciones suas et consilia
õcculta: penit̾et eũ facti sui. Et tam̃ nõ designat specialiter

Expanded text:
imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus, facultas danda signetur. Et ipse vobis demonstrabit coenaculum grande stratum, et ibi parate nobis, etc. Coenaculum magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhtem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intellexerit, iste nimirum in imis pascha facit, quia spiritus majestatem comprehendere necdum dicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem cta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta esse sacramenta tibus eis, et manducantibus, ait Jesus: Amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me, qui manducat mecum. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas, et occulta conscientiae, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter,
Abbreviated transcription (Latin):
debebat dimittẽ nolens: decẽ milia talenta sibi a dũo frustra
p̾cabatur remitti: ne ieiunũ ab amore conditoris pectus hab̾nᷤ
temporalia ꝗͣlibet potius in oratione quã euis uisionẽ requirat
adnum erandus micis de quib ipse ait. Iiuia reccꝑunt merrdẽ suã.
lmino qͥppe cogitationẽ ponẽ quid aliud ẽ quã quȩdã auditasm̃ti
cibo pascuntur: quasi largiori alun̾to pascuntupinguesct̃. ttac enĩ
pinguedine saginari psalmista concupierat: cũ dicebat Sic̃ adipe
et pinguedine repleatur aĩa mã. Quantũ nͦ ad ipsam dñeȩ pasli¬
onis dispensationẽ ꝑtinet: apte ad ppians morti dñs inualle
pinguedinis dñf orauit: quia ꝑ uallẽ humilitatis et pinguedinẽ
caritatis ꝓnobis mortẽ soluit. Humiliauit enĩ semecipsum fuct
obedien̾s pat̾ usq ad mortẽ. Et maiorẽ hac dilectionẽ nemo

Expanded text:
debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a Domino frustra debebat, dimittere nolens, decem millia talenta sibi a Domino frustra precabatur remitti , ne jejunium ab amore Conditoris pectus habens, temporalia quaelibet potius in oratione quam ejus visionem requirat, adnumerandus in eis de quibus ait ipse: Quia receperunt mercedem suam . In imo quippe cogitationem ponere, quidcibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Haec enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quantum vero ad ipsam dominicae passionis dispensationem pertinet, apte approprians morti Dominus, in valle pinguedinis oravit, quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit. Humiliavit enim semetipsum, factus obediens Patri usque ad mort
Abbreviated transcription (Latin):
inpredium cui nomen gethsemani.
onstratur usq hodie locus gethsemani inqͦ dñs orauit
ad radices montis oluieti: nẽ eccłã desuꝑ gdificata. Int̾pre¬
tatur aut̃ gessemam uallis pingũ siue pirguedinũ. quod uͦ
nõ solum dieta uel oꝑa nrĩ saluatoris. uerũetiam loca et oꝑa¬
c̃ꝑra inquib oꝑatur ec loqr̃ musticis ut sepe dictum ẽ. sunt
plena figuris. Cum in moute orat dñs: quasi tacite nos ad mo¬
net sublimia tantũ orando inqͥri et bonis ꝓ cęlestib supplicari
debere. At cum in ualle orat et hoc inualle pingͥũ siue pingue¬
dinis ipsius: ȩque insinuat nobis humilitatẽ semꝑ in or̾oib et int̾¬
re sua mi̾ta inexemplũ pharisei suꝑbientis aucleat. qͥn potius hu¬
mili uoce ac mente ꝓclamet. Dens ꝓpitius esto ipeccatori. Ne a¬
udũ adilectione ꝓrum cor gestans ad placanclam conditoris
sibi gram genu flectat. iuxca eum qͥ centũ denanosfrĩ qͦs sibi

Expanded text:
in praedium, cui nomen Gethsemani. in praedium, cui nomen Gethsemani. Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit, ad radices montis Oliveti, nunc ecclesia desuper aedificata. Interpretatur autem Gethsemani vallis pinguium sive pinguedinum. Quonon solum dicta vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora, in quibus operatur et loquitur, mysticis ut saepe dictum est sint plena figuris, cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet, sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeque insinuat nobis humilitatem semper in orationibus, et intere sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: Deus propitius esto mihi peccatori , ne aridum a dilectione proximi cor gestans, ad placandam sibi Conditoris gratiam genu flectat, juxta eum qui centum denarios fratri quos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia ante pͥmũ galli cantum cepta ẽ. illa tͥna negatio: ad¬
tendert̃ illi tres nõ quando eam complecturus ẽe̾t. petrus: s
sit intelligi. Quãuis enĩ uerbis negantisante pͥmũ cepta. aute se¬
cundum aut̾ gailli cantũ ꝑacta sit᷑: tota illa tͥna negatio: tam̃ af¬
fretione animi et timore petͥ ante pͥmũ tota coneeptaẽ. Nec
uit̾ est quantis morarũ int̾uallis tͥna uoce en̾tiata sit: cũ cor eiꝰ
&ẽ ante pͥmũ galli cantũ tota possidẽt. tã magua scl. formidine
uihibita ut posset dnm nõ solum semel sed iterũ et t̾çio rogatus
negare. Ut diligeutius et rectuis attendentib quomꝰ iam mecha¬
tatus ẽ mulierem incorde suo qͥ eam iuderit ad concupiscend
sic petrus quando cũq uerbis ederet timorẽ quẽ tam uebem̃ tẽ
animo couceꝑat. ut ꝑdurare posset usq ad t̾ciam domini
negationẽ: tuta tͥna negatio ei tempori deputanda ẽ. qͣdo
eum tͥuȩ negationi suffitiens timor inuasit. Et uenunt

Expanded text:
sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed sit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa tfectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. Nec interest quantis morarum intervallis trina voce enuntiata sit, cum cor ejus etiam ante primum galli cantum totam possideret, tam magna scilicet formidine imbibita, ut posset Dominum, non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque attendentibus quomodo jam moechatus est mulierem in corde suo qui eam viderit ad concupiscendum, sic Petrus, quandocunque verbis ederet timorem, quem tam vehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam Domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor invasit. Et veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos in omĩ loco. ꝗaxꝑi bonus odor sumus deo. Quȩ cũ potenciã diui¬
ne uircittis eius quȩ illi una cum patre ẽ ligna reuerentia confite¬
tur. laudat. et predicat: caput ꝓfecto illius unguento ꝑsundit.
p̾tioso. Cum uero assumptx inistera humanitatis eque digna reue¬
rentia suscipit: inpedes utiq dĩ unguentũ nardipisticũ id÷ fidele
ac uerũ ꝑfundit. Quia illam eius naturã qua t̾ram contugẽ hoc ẽ.
int̾ homines conuiersari dignatus ẽ.: p̃ia p̾dicatione conm̃dat ac de¬
aitus hec qͦmodo et matheussinecdochicos loqr: pluralem ui¬
delicet numerũ ꝓsingulari ponens. Nam iohns distmeꝰ luis
loqñs uidam hec locitũ e̾e. testatur. & hoc grã cupiditatis eoquod
fur eet. et loculos habens ea quȩ mittebaittur portaret. Potest aut̃¬
oẽ intelligi quod et alii discipuli aut senseruit hoc aut dix̾int. aut
eis iuda dicente ꝑsuasum sit atq omniũ uoluntatẽ matheus et

Expanded text:
o, « quia Christi bonus odor sumus Deo. » Quae cum potentiam divinae virtutis ejus quae illi una cum Patre est, digna reverentia confitetur, laudat et praedicat, caput profecto illius unguento perfundit pretioso. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suscipit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est fidele ac verum profundit: quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat ac dearcus quomodo et Matthaeus synecdochicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum fuisse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur fuisset, et loculos habens, ea quae mittebantur portaret . Potest etiam intelligi quod et alii discipuli aut senserint, hoc aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatem Matthaeus et