comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidi calumnias quȩ sub sole geuerantur: & lacri¬
mas innocentũ. & consolatorẽ neminen. Nec pose
resistere eor̃ iuolentiȩ. cunctorũ auxilio destituos.
Et laulau magis mortuos quã uiuentes. & felici¬
orẽ utroq iudicaui. qͥnec dũ uatus ẽ: nec uidi ma¬
la quȩ sub sole fiunt. Rursũ contemplat᷑ sũ om̃s
labores homuiũ & industrias animaduerti patere
in uidiȩ proximi. Et in hoc ergo uanitas. & cura suꝑ¬
flua ẽ. Stultꝰ cõplicat inanꝰ suas: & comedit carnes
suas dicens. Melior ẽ. pugillus cũ requie: quã ple
na utraq manus cũ labore & afflctione animi. Eon¬
siderans repperi: & aliã uanitatẽ sub sole.e
¶ nus ẽ. ar secundũ ñ habet. Non filiũ. ñ patie.
ae taiñ laborare ñ cellat. Nec saciant̃. oculi eiꝰ
ditus. nec recogitat dicens. cui laboro &e fraudo ani¬
mam mcã bonis. In hoc quoq uanitas ẽ: & afflictio pes¬
sima. Melius ergo ẽ. duo simul ẽẽ. quam uinĩ huit

Expanded text:
vidi calumnias quae sub sole geruntur, et lacrymas innocentium, et consolari eos neminem, nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos.s mortuos, quam viventes: et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior na utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum habent
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt melius. nisi letari & facere bene in uita sua.
Om̃is homo qͥcomedit & bibit. & uidit bonũ de labo.¬
re suo: hoc donũ dĩ ẽ. Didici quod om̃a oꝑa quȩ
fecit ds̃. ꝑseuerent in ꝑpetuũ. Non possumus his
quisquã addere nec auserre quȩ fec̃ ds̃ ut tune
atur. Quod factũ ẽ ipsũ ꝑmanet. Quȩ futura st̃.
iam fuerunt. & ds̃ instaurat quod abiit. Uidi sub
sole in loco iuditii impietatẽ. & in loco iustitiȩ in¬
iquitatem. Et dixi incorde meo. Iustũ & impium
uidicabit ds̃: & temp̃ om̃i rei tuunc erit. Dixi in cor¬
de meo de filiis hominũ. ut ꝓbaret eos ils: & osten¬
deret similes eẽ. bestiis.
dcͥco unus int̾itus ẽ. homuus & iumentorũ: & equa

Expanded text:
non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae featur. Quod factum est, ipsum permanet: quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus instaurat quod abiit. Vidi sub sole in loco judicii impietatem, et in loco justitiae iniquitatem. Et dixi in corde meo: justum et impium judicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis. Idcirco unus i
Abbreviated transcription (Latin):
minia tempus ht̃t. & suis spatũs trauseunt ui¬
uersa subcelo. Tempus nascendi: & tempꝰ mori-¬
endi. Tempus plantandi: & tempus euellandi quod
plantatum ẽ. Tempus occidendi: & temp̃ sanandi. Cem¬
pus destruendi: & cempus edificandi. Tempus flendi:
& tempus ridendi. Tempus plangendi: & tempꝰ sal-¬
tandi. Tempus spargendi lapides: & tempiis colligen¬
di. Tempus amplexandi: & tempus louge fieri. a com¬
plexib Tempus adquirendi: & tempus ꝑdendi. Tem¬
pus custodiendi: & tempus abiciendi. Tempꝰ scinden¬
di: & tempus consuendi. Tempus tacendi: & tempꝰ
loquendi. Tempus dilectionis & tempus odii. Tem¬
pus belli: & tempus pacis. Quid amplius habet ho¬
mo de uinuerso labore suo: Uidi afflictionẽ quã
deidit ads siliis hominũ: ut distendantur in ea. Cunc¬
ca fecit bona intempore suo. & mundum traddidit dis¬
putationi eorũ: ut ñ mueniat homo opus quod opera¬
tus ẽ. ds̃ abinitio usq ad finem. Et cognoui quod

Expanded text:
mnia tempus habent et suis spatiis transeunt uniuersa sub caelo. tempus nascendi et tempus moriendi. tempus plantandi et tempus euellenplantatum est tempus occidendi et tempus sanandi tempus destruendi et tempus aedificandi tempus flendi et tempus ridendi tempus plangendi et tempus saltandi tempus spargendi lapides et tempus colligendi tempus amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus tempus adquirendi et tempus perdendi tempus custodiendi et tempus abiciendi tempus scindendi et tempus consuendi tempus tacendi et tempus loquendi tempus dilectionis et tempus odii tempus belli et tempus pacis quid habet amplius homo de labore suo vidi adflictionem quam dedit Deus filiis hominum ut distendantur in ea cuncta fecit bona in tempore suo et mundum tradidit disputationi eorum ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod
Abbreviated transcription (Latin):
angłos stantes in conspectu dĩ: &e cdate sunt illis sep¬
tem tube. Et ecce alius angłs uenit &e stetit ante al¬
tare: habens thuribulũ aureũ. Et data sunt illi in¬
censa multa ut daret orationib scõrum om̃ĩum suꝑ
altare aureaim quod est ante thronũ. Et ascendit.
fumus incensorum de orationib scõrum de manu
angłi coram cleo. Et accepit angls thuribulum.
ce impleuit illud de igne altaris: & misit in ter¬
ram. Et facta sunt tonitrua &e uoces &e fulgura
et terremotus. Et septem angłi qui habebant sep¬
tem tubas: parauerunt se ut tuba canerent:
It primus angłs tuba ceciit: a
facta. ẽ. grando & ignis in ꝑxta in sanguine.
Et missũ est ui t̾iam: & tercia pars t̾re combusta.ẽ. et
t̾cia parsarborum combusta est: &e om̃e fenum ui-¬

Expanded text:
angelos slantes in conspectu Dei, et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum. Et data sunt illi incensa multa ut daret orationibus sanctorum omnium super altare aureum quod est ante thronum et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo et accepit angelus turibulum et implevit illud de igne altaris et misit in terram et facta sunt tonitrua et voces et fulgora et terraemotus et septem angeli qui habebant septem tubas paraverunt se ut tuba canerent et primus tuba cecinit et facta est grando et ignis mixta in set missum est in terram, et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum combusta est, et omne fenum vi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut capillos mulierum. &e dentes earum sicut leo¬
num erant: ce habebant loricas sicut loricas ferre¬
as. Et uox alarum earum sicut uox curruum equor
multorum currentium in bellum: & habebant
caudas similes scorpionum. & aculei in caudis earũ.
potestas earum nocere hominib mensib quinq.
Et habebant suꝑ se regem angłm abyssi: cui nom̃
hebraice ab adcdon. grece autẽ appollyon: ce latine

Expanded text:
sicut capillos mulierum et dentes earum sicut leosicut capillos mulierum et dentes earum sicut leonum erant et habebant loricas sicut loricas ferreas et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorum currentium in bellum et habebant caudas similes scorpionum et aculei in caudis earum potestas earum nocere hominibus mensibus quinque et habebant super se regem angelum abyssi cui nomen hebraice Abaddon graece au
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant tuba canturi EEt quintus angl̃s tuba ceci¬
nit: & uidi stellam de celo cecidisse in terrã. Et data
est illi elauis putei abyssi. & apuit puteum abyssi.
ascendit fumus putei sicut fumus fornacis mag¬
ne. & obscuratus. ẽ. sol &e aer de fumo putei. Et de fu¬
mo exierunt locuste ui t̾tam: & data ẽ. illis potestas:
sic̃ hñt potestatẽ scorpiones t̾re. Et p̃ceptũ.ẽ. illis ne
lederent fenũ t̾re.: neq om̃e iuride. neq omnẽ arho¬
rẽ. insi tautũ homines qui ñ habent signũ dei in
stontib siuis. Et datum ẽ illis ne occiderent cos: sea
ut etueͥntur mensib quinq: &e cruciatus corum ut
cruciatus scorpii cum ꝑcutit hominẽ. Et in dieb
illis querent homines mortẽ ce ñ inuenient eam. c
cupient mori. & fugiet mors ab ipsis. Et similitudi
nes locustarũ similes equis paratis in prelium: ce suꝑ
capita earũ tanquã corone similes auro. Et facies ea¬
rum sicut facies hominum: ce habebant capillos

Expanded text:
a cecinit et vidi stellam de caelo cecidisse in terram et data est illi clavis putei abyssi et aperuit puteum abyssi et ascendit fumus putei sicut fumus fornacis magnae et obscuratus est sol et aer de fumo putei et de fumo exierunt lucustae in terram et data est illis potestas sicut habent potestatem scorpiones terrae et praeceptum est  neque omne viride, neque omnem arborem: nisi tantum homines, qui non habent signum Dei in frontibus suis: et datum est illis, ne occiderent eos; sed ut cruciarent mensibus quinque: et cruciatus eorum ut cruciatus illis querent homines mortem et non inuenient eam et cupient mori et fugienes lucustarum similes equis paratis in proelium et super capita earum tamquam coronae similes auro et facies earum sicut facies hominum et habebant capillos
Abbreviated transcription (Latin):
x spectauimꝰ lucẽ & ecce tenebre: splendorẽ in
E tenebris ambulauimꝰ Palpaiumꝰ sic̃ ceci parie¬
etẽ: & quasi absq oculis ad trectauinius. In peginius
meridiȩ quasi intenebris: incaligosis quasi mor¬
tui. Rugiemꝰ quasi ursi om̃s: & quasi colũbe me¬
ditantes gememꝰ. Exspectauimꝰ iuditiũ & nonẽ
salutẽ & elongata ẽ a nob̾. Multiplicatȩ st̃ enim¬

Expanded text:
 ecce tenebrae; splendorem, et in tenebris ambulavimus. Palpavimus sicut caeci parietem, et quasi absque oculis adtrectavimus: impegimus meridie quasi in tenebris, et caliginosi quasi mortui. Rugiemus quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus: expectavimus judicium, et non est; salute
Abbreviated transcription (Latin):
teni calũpniã & transgressionẽ. Concepimus:
& locuti sumꝰ decorde uerba mendatu. Et con¬
uersũ ẽ recrorsũ iuditiũ: et iustitia longe stecit.
Quia corruit in platea ueritas: & eqͥtas ñ potuit
ingredi. Et facta ẽ. ueritas in obliuionẽ: et qͥ re¬
cessit amalo: prede patuit.¬

Expanded text:
essionem concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii et conversum est retrorsum iudicium et iustitia longe stetit quia corruit in platea veritas et aequitas non potuit ingredi et facta est veritas in oblivione et qui recessit a malo praedae patuit
Abbreviated transcription (Latin):
neritis eum. Et addetis Ipse quoq sctuus tius ia cob:
iter nr̃m insequit᷑. Dixit euĩ. Ei acabo cum munerib que
p̃cedut. et eũ postea uidebo: forsitã ꝓpiciabit᷑ michi. Pre¬
cesserunt itaq munera ante cun: ipse uͦ mansit nocte illa
in castris. Cunq matirȩ surrexisset. tulit duas uxores suas.
et totidẽ famulas suas cum undecĩ filiis: et transiuuit ua¬
dum iaboch. Traductisq om̃ib quȩ ad se ꝑtinebant: re¬
mansit solus. Et ecce uir luctabat᷑ cum eo. usq mane. cxxiii.¬
ui cum uidet qͦd eum suꝑare ñ posset: tetigit nenrũ

Expanded text:
neritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob neritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit enim: Placabo illum muneribus quae praecedunt, et cesserunt itaque munera ante eum, ipse vero mansit nocte illa in castris. Cumque mature surrexisset, tulit duas uxores suas, et totidem famulas, cum undecim filiis, et transivit vadum Jaboch. Traductisque omnibus quae ad se pertinebant, mansit solus: et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
erue ie de manu frĩs mei esau: quia ualde eum timeo. ue
forte uemens matrẽ ꝑcutiat cũ filis. su locutꝰ es qd̾ bene mnͥ¬
faceres. et dilatares semen meũ sicut arenã maris: qͣ p̃mul¬
titudine num̾ari ñ pot̃. Cunq dormisset ibi nocte illa.
separauit de his quȩ habebat muña esau frĩ suo. capras
ducentas. hyrcos iugunti. oues ducentas. arietes inginti.
camelos fȩtas cũ pulł suis trigiata. uaccas quadragin¬
ta. et tauros iuiginti. asinas uiginti. et pullos eanĩ de¬
cẽ: et misit ꝑ manus seruoꝵ suorũ. singulos seor sũ gre¬
ges: dix̃q pueris suis. Anteceddite me: et sit spatiũ int̾
ggem et gregẽ. Et precep̃ priou dicens. Si obuiã habu¬
cõb. Quña misit dño suo esaũ. Ipse quoq p̾t nos uenit.
Similit̾ mandata dedit scdo ac t̾cio. et cunctis qͥ sequeba¬
tur g̃ges dicens. Isdẽ uerõ loquimim ad esau: cũ inue¬

Expanded text:
erue me de manu erue me de manu forte veniens percutiat matrem cum filiis. Tu locutus es quod benefaceres mihi, et dilatares semen meum sicut arenam maris, quae prae multitudine numerari non potest. Cumque dormisset ibi nocte illa, separavit de his quae habebat, munera Esau fratri suo, capras ducentas, hircos viginti, oves ducentas, et arietes viginti, camelos fetas cum pullis suis triginta, vaccas quadraginta, et tauros decem, asinas viginti, et pullos earum decem. Et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges: dixitque pueris suis: Antecedite me, et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori dicens: Si obvium habucob, munera misit domino meo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter mandata dedit secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum inve
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit nomen loci illiꝰ manaym: id ẽ castra.
meo esau. Hȩc dicit frat̾ tuus iacob. Apud laban ꝑegrinatꝰ
sum: et fui usq inp̃sentẽ diem. Habeo boues:⁊ asinos. oues.
et seruos. atq ancillas: mittoq nc̃ legationẽ ad dñm meũ
ut inueniã grãm in conspectu tuo. Reu̾si sunt nuntii ad
ia cob dicentes. Uenimꝰ ad esaii frẽm tuũ: et ecce ꝓperat in
occursũ tibi. cũ quadrigentis uiris. Tunuit iacob ualde:
et ꝑterrit᷑ diuisit ppłm qui secũ erat. greges quoq et oues.
boues. et camelos. induas turinas dicens. Si uenerit esau ad
unã turmã et ꝑcussent eã: alia turma quȩ reliqua ẽ salua¬
ẏsaac: dñe qui dixisti mͥ reu̾tere interrã tuã. et in locum
natiuitatis tuȩ: et bene faciã tibi. minoi sum cunctis mi¬
serationib et ueritate qͣm explesti seruo tuo. in baculo
meo transim iordanẽ istũ. et nc̃ cum duab turmis reg̃dior.

Expanded text:
pellavit nomen loci illius Mahnaim, id est, Castra. pellavit nomen loci illius Mahnaim, id est, Castra. meo Esau: Haec dicit frater tuus Jacob: Apud Laban peregrinatus sum, et fui usque in praesentem diem. Habeo boves, et asinos, oves, et servos, atque ancillas: mittoque nunc legationem ad dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo reversi sunt nuntii ad Iacob dicentes venimus ad Esau fratrem tuum et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris timuit Iacob valde et perterritus divisit populum qui secum erat gboves, et camelos, in duas turmas, dicens: Si venerit Esau ad unam turmam et percusserit eam, alia turma quae reliqua est, salvaIsaac, qui dixisti mihi, Revertere in terram tuam, et in locum nativitatis tuae, et bene faciam tibi; minor sum cunctis miserationibus, et veritate quam explesti servo tuo: in baculo meo transivi Jordanem istum, et nunc cum duabus turmis regredior;
Abbreviated transcription (Latin):
iulus iste testis ent int̾ me et te: hodie. Et iccuro appellatũ
ẽ nom̃ eius galaad: id ẽ tumulꝰ testis. Intueat᷑ dñs et iudicet
nit nos: quando recesserimꝰ a uob̃. Si afflixeuis filias meas.
et si introdixeris uxoies alias snꝑ eas. iiullꝰ sermonis nr̃ite¬
stis ẽ absq deo qui p̃sens respicit. Dix̃q rursũ ad iacob. En
tumul hic et lapis quẽ erexi int̾ me ette: testis erit. Tumulꝰ
inquã iste et lapis: sint intestimonio. Si autẽ ego tͣnsiero
ulũ ꝑgens adte: aut tu p̃terieus malũ mͥ cogitans: ds abra¬
am. et ds nachor iudicet uit̾ nos: ds patris eorũ. Iurauit ia
cob ꝑtimorẽ patris sin ysaac. Iinmolatisq uictimns in mon¬
te. uocauit fr̃s suos: ut ederent panẽ. Qͥ cũ comedissent:
mauserunt ibi. Laban uero de uocte confurgens: osculatꝰ
ẽ filios et filias suas. et benedix̃ illis. reu̾susq ẽ iulocũ stiũ.

Expanded text:
mulus iste testis erit inter me et te hodie, et idcirco appellatum mulus iste testis erit inter me et te hodie, et idcirco appellatum est nomen ejus Galaad, id est, Tumulus testis. Intueatur Dominus et judicet inter nos quando recesserimus a nobis, si afflixeris filias meas, et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri testis est absque Deo qui praesens respicit dixitque rursus ad Iacob en tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te testis erit tumulus inquam iste et lapis sint in testimonio si aut ego transiero illum pergens ad te aut tu praeterieris malum mihi cogitans Deus Abraham et Deus Nahor iudicob per timorem patris sui Isaac: immolatisque victimis in monte: vocavit fratres suos: ut ederent panem. Qui cum comedissent: manserunt ibi. Laban vero de nocte consurgens: osculatus est filios ac filias suas: et benedixit illis: reversusque est in locum suum:
Abbreviated transcription (Latin):
toctuq estu urebar et gelui. fugiebat sommus ab ocłis meis.
Sic ꝑ uiguiti annos indomo tua seruiui tͥ. quatuordecĩ pro
filiabi. et sex pro gregib tuis. Iumutasti quoq mercedẽ meã
decẽ uicib. Nisi ds̃ patris mei abrabã. et timor ẏsaac adfuiss
mͥ: forsitã modo midũ me dunisisses. afflictionẽ meã et labo¬
rẽ mainiũ uearũ respex̃ ds̃: et arguit te heri. Respondit ei
laban. Filiȩ mee. et filii. et g̃gestui. et omiã quȩ cernis. mea
st̃. Qͥo possũ facere filiis et nepotib meis: Ueni ergo et mne-¬
amus fedus: ut sit testimoiiũ int̾ me et tẽ. Tulit itaq ia¬
eob lapidẽ. et erex̃ illũ intitulũ: dix̃q frĩb sus. Adfeite
lapides. Qui congiegantes fecerunt tumuilũ: comedernut
suꝑ eum. Quẽ uocaint laban tumul testis. et iacob aceruũ
testimonis: ut̾q uixta ꝓpͥetatẽ lingnȩ suȩ. Dix̃q laban. su¬

Expanded text:
noctuque aestu urebar et gelu fugiebat somnus ab oculis meis noctuque aestu urebar et gelu fugiebat somnus ab oculis meis sic per viginti annos in domo tua servivi tibi quattuordecim pro filiabus et sex pro gregibus tuis inmutasti quoque mercedem meam decem vicibus nisi Deus patris mei Abraham et Timor Isaac adfuisset mihi forsitan modo nudum me dimisisses adflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus et arguit te heri respondit ei Laban filiae et filii et greges tui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum dixitque fratribus suis adferte lapides qui congreganAcervum testimonii; uterque juxta proprietatem linguae suae. Dixitque Laban: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
iacob et hye. et utrĩq famulȩ: ñ inuenit. Cunq intrasset
tentoriũ rachelis. illa festinani abscondit ydola subt̾ stra¬
ñita cameli: et sedit desuꝑ. Scrutantiq omne tentoriũ. et
nichil inuenienti ait. Ne irascat᷑ dñs meus quod corã te as¬
surg̃e nequeo: qr iuxta consuetudinẽ feminatũ uẽ accidit
mͥ. Sic delusa. sollicitudo querentis ẽ. Tumeusq iatob: cũ
uirgio ait. Quã ob culpã meã. et ob qͦd peccatũ sic exarsisti.
post me. et scritat᷑ es omnẽ supellectilẽ meã: Qt inuenisti
de cuncta substantia domustue: Pone hic corã fr̃ĩb meis et
fr̾ib tuis: et iudicent int̾ me et tẽ. Iccuco uiguiti antos
fui tecũ: oues tuȩ et caprȩ steriles non fuerunt. Arietes gre¬
gistui ñ comedi: nec captũ a bestia. ostendi tibi. Ego damp¬
mim omẽ reldebã. Quicqͥd furto ꝑierat: a me exigebas. Die

Expanded text:
Jacob et Liae, et utriusque famulae, non invenit. Cumque intrasset Jacob et Liae, et utriusque famulae, non invenit. Cumque intrasset tentoriorum Rachelis, illa festinans abscondit idola subter stramenta cameli, et sedit desuper: scrutantique omne tentorium, et nihil invenienti, ait: Ne irascatur dominus meus quod coram te assurgere nequeo: quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi: sic delusa sollicitudo qiurgio ait quam ob culpam meam et ob quod peccatum sic exarsisti post me et scrutatus es omnem supellectilem meam quid invenisti de cuncta substantia domus tuae pone hic coram fratribus meis et fratribus tuis et iudicent inter me et te idcirco viginti annis fui tecum oves tuae et caprae steriles non fuerunt arietes gregis tui non comedi nec captum a bestia ostendi tibi ego damnum omne reddebam quicquid furto perierat a me exigebas die
Abbreviated transcription (Latin):
laad fixit ientoriũ. Et dixit ad iacob. Quare ita egisti: ut clã
me abig̾es filias ineas. quasi captiuas gladio: Cur ignorante
me fug̾e uoluisti. uec indicare mͥ. ut ꝓsequerer te cũ gaudio.
et eanticis. et tympamis. et cytharis: Non es passꝰ ut osculaitr
filios meos acfilias. Stulte oꝑatus es. Et nc̃ ualet quid̾ mauꝰ
mea redałe tibi malũ: s ds̃ patris uñ hen dix̃ michi. Caue ne
loquaris cum racob quicqͣm durius. Esto ad tuos ire cupiebaᷤ.
et desidio tibi erat dom̃ patris tui. Cur furatꝰ es deos meos:
Respondit iacõb. Quod iuscio te ꝓfectus sũ: tinui ne molenter
aufferres filias tuas. Qd̃ autẽ fuiti me arguis: apud quẽcũq
inueneris deos tuos: necetur corã frĩb nrĩs. Scrutare: quic¬
quid tuoꝵ apud me inueneris. auffer. Hȩc diceus: iguorabat
qd rachel furata eẽt ydola. Iug̃ssus itaq laban tab̾nacła

Expanded text:
laad fixit tentorium et dixit ad Iacob quare ita egisti ut clam laad fixit tentorium et dixit ad Iacob quare ita egisti ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio cur ignorante me fugere voluisti nec indicare mihi ut prosequerer te cum gaudio et canticis et tympanis et cithara non es passus ut oscularer filios meos ac filias stulte operatus es et nunc valet mea reddere tibi malum sed Deus patris vestri heri dixit mihi cave ne loquaris cum Iacob quicquam durius esto ad tuos ire cupiebas et desiderio tibi erat domus patris tui cur furatus es deos meos respondit Iacob quod inscio te profectus sum timui ne violenter auferres filias tuas quod autem furti arguis apud quemcumque inveneris deos tuos necetur coram fratribus quid tuorum erga me inveneris: et aufer. Hec dicens: ignorabat quod Rachel furata esset idola. Ingressus itaque Laban tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
quiq̃ in facultatib et hereditate domꝰ patris gr̃i: Noune
quasi alienas reputauit nos. et uendidit comeditq p̃ciũ
nĩm: S ds tulit opes patris nr̃i: et nob̾ ea tradidit ac filiis
suꝑ camelos abiit. Tulitq omnẽ substantiã et gͥges. et qͥc¬
quid in mesopotamia adqͥsierat: ꝑgens ad ysaac patrẽ suiĩ.
intra chanaan. Eotp̃r labau ierat ad tondendas oues: et ra¬
chel turata ẽ idola patris su. Noluitq iacob confiteri socero
suo qd̃ fug̾et. Cunq abisset tã ipse quã omĩa quȩ iuris eius
erant. et ainne transmisso ꝑgeret contra moutẽ gala ad:
nunciatũ ẽ laban die t̃tio quod fug̃et iacõb. Q ad sumptis
trib sius ꝑsecutꝰ ẽ eum dieb septẽ: et cõprebendit in mos¬
te galaad. Uiditq in sominis dicentẽ sibi dum. Caue ne qͥcꝙ̃.
asꝑe loquaris contra iacõb. Iamq iacob extendat in moule
tabnaculũ: cum secutus eum cũ sr̃b siuis in codem monte ga.¬

Expanded text:
te domus patris nostri? Nonne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, conceditque pretium nostrum? sed Deus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidit ac filiis super camelos abiit; tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas ochel furata est idola patris sui. Noluitque Jacob confiteri socero suo quod fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmisso pergeret contra montem Galaad, nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob. Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem: et comprehendit eum in monte Galaad viditque in somnis dicentem sibi Dominum cave ne quicquam aspere loquaris contra Iacob iamque Iacob extenderat in monte tabernaculum cum ille consecutus eum cum fratribus suis in eodem monte Ga
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nunqͥd ut scorto abiiti debuere soroĩe nr̃a: cxxui.¬
Nterea locitus ẽ dñs ad iacob. Surge et ascende bethel:
et habita ibi: facq altare deo qui apparuit tͥ quando su¬
giebas esau frem̃tuum. Iacob uͦ comio cata onñ domo sita.
ait. abicite deos alienos qͥ in medio ur̃i st̃: et mundami
thel: ut faciamꝰ ibi altare deo. qͥ exaudiuit me indie tri¬
bulationis mee: et fuit sotius itim̃s mei. Dedunt ergo
ei om̃s deos alienos qͣs habebant: et in aures quȩ erant
in aurib earum. at ille infõdit eas subt̃ terebintũ quȩ
ẽ post urbẽ sẏchem. Cunq profecti eẽnt. tror dm̃ inuasit
om̃s ꝑ cirtuitũ ciuitates: et ñ sunt ausi ꝑseqͥ recebentes.
eint gͥ iacob luram. quȩ ẽ int̾ra chanaani.
cognom̃to bethel: ipse et om̃ĩs ppłs cum eo. Edisi¬
cauitq ibi altare: et appellaiit nom̃ loci domꝰ di. Ibi
mortua ẽ. delbora nutrix rebecce: et sepulta ad radices

Expanded text:
runt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra irunt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra interea locutus est Deus ad Iacob surge et ascende Bethel et habita ibi facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum Iacob vero convocata omni domo sua ait abicite deos alithel, et  Vulg. ut faciamus ibi altare Deo, qui exaudivit me in die tribulationis meae, et socius fuit itineris mei. Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant, et inaures quae erant in auribus eorum: at ille infodit eas subter terebinthum, quae est post urbem Sichem. Cumque profecti essent, terror Dei invasit omnes per circuitum citur Jacob Luzan, quae est in terra Chanaan cognomento Bethel, ipse et omnis populus cum eo; aedificavitque ibi altare, et appellavit nomen loci Domus Dei. Ibi mortua est Debora nutrix Rebeccae, et sepulta ad radices
Abbreviated transcription (Latin):
escamꝰ: et habitantes simul unĩ efficiemꝰ ppłm. Adseti¬
si sunt om̃s: circuncisis cunctis marib. Et ecce die
tercio qͣndo grauissimꝰ uulnerũ dolor ẽ: arreptis duo
iacob filii symeon et leui fĩs dinȩ gladiis. ing̃ssi st̃¬
urbem uehem̃ter. Interfectisq omuib masculis. emor et
sychem parit necauert̃: tollentes dinã de domo sẏchem.
soroiẽ sua. Quib egressis. irruerunt suꝑ occisos cȩteri fi¬
lii iacob: et depopulati sunt urbẽ in ultionẽ stupri. oueᷤ
eorũ et arm̃ta. et asinos cunctaq uastantes quȩ in domi¬
m et in agris erant. Paruulos quoq et uxores eorũ daxert̃
captiuas. Quib patratis aubacter: iacob dix̃ ad sẏmeon.
et leui. Turbastis me: et odiosum fecistis chananeis. et phe¬
rereis. habitatorib t̾r̃ȩ huiꝰ. Nos pauci sumꝰ. illi cong̾gati
ꝑcutient me: et delebor ego et domus mea. Responde¬

Expanded text:
escamus et habitantes simul unum efficiemus populum adsenescamus et habitantes simul unum efficiemus populum adsensi sunt omnes circumcisis cunctis maribus et ecce die tertio quando gravissimus vulnerum dolor est arreptis duo Iacob filii Symeon et Levi fratres Dinae gladiis ingressi surbem confidenter interfectisque omnibus masculis Emor et Sychem pariter necaverunt tollentes Dinam de domo Sychem sororem suam quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri oves eorum et armenta et asinos cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi turbastis me et odiosum fecistis Chananeis et Ferezeis habitatoribus terrae huius nos pauci sumus illi congregati percutient me et delebor ego et domus mea responde
Abbreviated transcription (Latin):
eritis nr̃i similes. et cirruncidat᷑ in uobis om̃e masculi¬
ni sexus. Tc̃ dabimꝰ et accipiemꝰ mutuo filias nr̃as. ac ur̃aᷤᷤ
et habitabunus uobiscum: erimmisq unus ppłs. Sin au¬
tem circuncidi nolueritis: tollemꝰ filiam ur̃am. et re¬
cedemꝰ. Placuit oblatio eorũ emor et sychem filio eius.
nec distulit adolescens: quin statim qͦd pecebat᷑ explẽ¬
ret. Amabat enim puellã ualde: et ipse erat inclytus
in omi domo patris sui. Ingressiq portã urbis: Locu.¬
ti sunt ppło. Uiri isti pacifici sunt: et uolunt habita¬
re nobiscum. Negotientur init̾ra. et exerceant eã: quȩ
spatiosa et lata cultorib indiget. Filias eorum accipie¬
mus uxores: et nrãs illis dabunus. Unũ ẽ quo differtur
tantũ bonuĩ. Si circuncidamꝰ masculos nrõs ri¬
tum gentis imitantes. et substantia eorũ et peccora. et
cuncta quȩ possident nrã erunt. Tantũ in hoc adqui¬

Expanded text:
eritis nostri similes et circumcidatur in vobis omne masculieritis nostri similes et circumcidatur in vobis omne masculini sexus tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras et habitabimus vobiscum erimusque unus populus sin autem circumcidi nolueritis tollemus filiam nostram et recedemus placuit oblatio eorum Emor et Sychem filio eius nec distulit adulescens quin statim quod petebatur expleret amabat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui ingressique portam urbis locuti sunt populo viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur in terra et exerceant eam quae spatiosa et lata cultoribus indiget filias eorum accipiemus uxores et nostras illis dabimus unum est quod differtur tantum bonum si circumcidamus masculos nostros ritum gentis imitantes et substantia eorum et pecora et cuncta quae possident nostra erunt tantum in hoc adqui
Abbreviated transcription (Latin):
fedam rem eẽt oꝑatus in isrł: et uiolata filia iacob. rem
inlicitã ꝑpetrasset. Locutus ẽ itaq emmoi ad eos: et di¬
xit. Sychem filii mei. adhesit auima filiȩ uĩẽ. Date eã
illi uxorẽ: et ungamꝰ uicissim conubia. Filias urãs tra¬
dite nob̾. et filias nr̃as accipite: et habitate nob̾cũ. Ter¬
ra in potestate urã ẽ: exercete negotiamini. et possibe.¬
te eam. Sed et sychem ad patrẽ et ad fis̃ eius ait. Inue¬
niã grãm corã uobis: et quecũq statuertis dabo. Au¬
gete dotẽ. inuuera postulate. libens tribuã quod pe¬
cieritis: tautũ date in puellã hanc uxorem.Responde cxxui.¬
runt filii iacob sẏchem et patri eiꝰ indolo: semientes in
struprũ sororis. Non possumꝰ facere qd̃ petitis. nec dare
sororẽ urãm homim incircunciso. quod inlicitũ et ne¬
farrũ ẽ. apito nõs. S in hoc ualebimꝰ feb̾ari. si eẽ uolu¬

Expanded text:
foedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem foedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei adhesit anima filiae vestrae date eam illi uxorem et iungamus vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite et habitate nobiscum terra in potestate vestra est exercete negotiamini et possidete eam sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coram vobis et quaecumque statueritis dabo augete dotem munera postulate libens tribuam quod petieritis tantum date mihi puellam hanc uxorem responderunt filii Iacob Sychem et patri eius in dolo saevientes ob stuprum sororis non possumus facere quod petitis nec dare sororem nostram homini incircumciso quod inlicitum et nefarium est apud nos sed in hoc valebimus foederari si esse volu
Abbreviated transcription (Latin):
salem urbem sychimoꝵ. quȩ ẽ int̾ra chanaã. post quã
reuersus est de mesopotaima sỹriȩ: et habitauit uix¬
ta oppidũ. Emitq partẽ agri in qua fixerat tab̾nacła
a filiis emoi patris sẏchem: centũ annis. Et erecto ibi
altari. inn uocauit suꝑ illud fortissimũ dm̃ isri EE gressa ox¬
ẽ autẽ uina filia lyȩ: ut uideret mulieres regionis il¬
lius. Qua cum uidisset sẏchem filius emoi euei. princepᷤ
terrȩ illiꝰ. adamauit et rapuit: et dormuit cũ illa: ui
opprimens uirginẽ. Et conglutinata ẽ anima eiꝰ cum
ea: tristemq blauditiis delimuit. Et ꝑgens ad emor
patrẽ suũ: accipe mͥ in qͥt puellã hanc conugẽ. Quod
cum audisset iacõb absentib filiis et in pastu occupa¬
tis peccoꝵ: siluit donec redirent. Eg̾sso autẽ emor pa¬
tre sẏchem ut loqueret᷑ ad iacob: ecce filii eis ueme¬
bant de agro. Auditoq qd̃ accibat. uati sunt ualde. eo qͦd

Expanded text:
Salem urbem Sichimorum, quae est in terra Chanaan, postquam Salem urbem Sichimorum, quae est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae: et habitavit juxta oppidum. Emitque partem agri in qua fixerat tabernacula a filiis Hemor patris Sichem, centum agnis. Et erecto ibi altari, invocavit super illud fortissimum Deum Israel. R\. st autem Dina filia Liae ut videret mulieres regionis illius quam cum vidisset Sychem filius Emor Evei princeps terrae illius adamavit et rapuit et dormivit cum illa vi opprimens virginem et conglutinata est anima eius cum ea tristemque blanditiis delinivit et pergens ad Emor patrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis pecorum siluit donec redirent egresso autem Emor patre Sychem ut loqueretur ad Iacob ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ueni grãm in ocłis tuis: accipe munusculũ de manib
meis. Sic enim uidi faciẽ tuã: quasi uiderẽ uultum
cłi. Esto mͥ ꝓpitius: et suscipe benedictionẽ quã altuli
tibi. et quã donauit mͥ d̃s. tribuens omĩa. Uix fratre
cõpellente suscipiens ait. Gradiamͣ simul: eroq sotiꝰ
itineris tui. Dix̃q iacob. Iosti dũe mi: qd paruuloᷤ
habeã tentros. et oues ac boues fetas metũ. Quas si
plus in ambulando fecero laborare: morien¬
tur una die cuncti g̃ges. Ptecedat dñs m̃s ante seiuũ
suũ. et ego sequar paulatĩ uestigia eius. sicut uidero
posse paruulos meos: donec ueniã ad dñm meũ in se.¬
yr. Responait esaii. Oip te: ut de ppło qui mec̃ ẽ. faltẽ
sotii remaneant uȩ tuȩ. Non ẽ inquit necesse. Hoc
uno indigeo. ut inueniã grãm in conspectu tuo dñe
Iui ȩdificata domo et fixis tentoriis: appellauit no¬
men loci illiꝰ sochot: id ẽ tab̾nacła. Transiuitq in¬

Expanded text:
inveni gratiam in oculis tuis, accipe munuscuinveni gratiam in oculis tuis, accipe munuscumeis: sic enim vidi faciem tuam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente suscipiens, ait: Gradiamur simul, eroque socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves ac boves foetas mecum; quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur una die cuncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum, et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro posse parvulos meos, donec veniam ad dominum meum in Ser. Respondit Esau: Oro te, ut de populo qui mecum est, saltem socii remaneant viae tuae. Non est, inquit, necesse; hoc uno tantum indigeo, ut inveniam gratiam in conspectu domini ubi aedificata domo et fixis tentoriis, appellavit nomen loci illius Sochoth, id est, tabernacula. B.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ esaii. et cũ eo quadringentos utros. Diusitq filioᷤ
lyȩ. et rachel. ambarũq famularũ. et posuit utrãq an¬
cillã et lib̾os earum in pͥncipio. Lyam uero et lib̃os eius
in scdo loco: rachel autẽ et ioseph uouissimos. Et ipse ꝓ¬
grediens. adorauit ꝓnus int̾ram septies: donet ad ꝓpin¬
quaret frat̃ eius. Currens itaq esau obuiã fr̃ fuo: ample¬
ratus ẽ eum. stringensq collũ eius. et oscłans fleuit. Leua¬
tisq ocłis. uidit mulieres et partiulos earũ. et ait. Quid
sibi uolunt isti: et si ad te ꝑtinent: Respondit. Parmili
sunt: qͦs donauit mͥ ds̃ seruo tuo. Et adpropinquantes
ancillȩ et filii earum: incuruati sunt. accessitq lia cũ
rachel adorauerunt. Et ait esaii. Quȩ nam sunt inqͥt¬
istȩ turmȩ. quas obuias habui: Respondit. Ut inueni¬
rẽ grãm corã dũo meo. Et ille. habeo inqͥt plurima frat̃
mi: sint tua tibi. Dixit iacob. Noli ita obsecro: s sum

Expanded text:
venientem Esau, et cum eo quadringentos viros; divisitque filios Liae et Rachel, ambarumque famularum; et posuit utramque ancillam et liberos earum in principio, Liam vero et filios ejus in secundo loco, Rachel autem et Joseph novissimos; et ipse progrediens adoravit pronus in terra septies, donec appropinquaret frater ejus. Currens itaque obviam Esau m: stringensque collum ejus et osculans flevit. Levatisque oculis, vidit mulieres et parvulos earum, et ait: Quid sibi volunt isti? et si ad te pertinent? Respondit: Parvuli sunt, quos donavit mihi Deus servo tuo. Et appropinquantes ancillae et filii earum, incurvati sunt. Accessit quoque LiaRachel adoraverunt. Dixitque Esau: Quaenam sunt istae turmae, quas obviam habui? Respondit: Ut invenirem gratiam coram domino meo. At ille ait: Habeo plurima, frater mi, sint tua tibi. Dixitque Jacob; Noli ita, obsecro: sed si
Abbreviated transcription (Latin):
Apostquã reuersus ẽ de mesopotamia sẏriȩ: bene¬
uixitq ei dicens. Non uocab̾is ultra ia cob: s isrł ent
nom̃ tuum. Et appellauit eũ isrł. Dixitq ei. Ego ds omp̃s. exx
Cresce et multiplicare: gentes et ppłi uationũ erunt extẽ.
Reges de lumbis tuis egrecdient᷑. Terramq quã dedi abra¬
ham ex ysaat cdabo tͥ: et semini tuo post te. Et recessit ab
eo. Ile uͦ erexit titulũ lapideũ in loco quo locutus ei fuerat
ds̃: libans suꝑ eum libamina. et effundens oleũ. uocans¬
q nom̃ loci illiꝰ bethel. Eg̾ssus inde. uenit uerno tp̃r ad
terrã quȩ ducit ephratã. Inqua cũ parturĩret rachel:
ob difficultatẽ partus ꝑiclitari cȩpit. Dixitq ei obstegͥc.
Noli timere: qr et hunc habebisfiliũ. Egrediene aut̃
anima p̃dolore. et imminente iã morte: uocauit nom̃
fitii sui benoni. idẽ. filius doloris mei. Pat̃ ueno appella¬
uit eũ bemamin: id ẽ. siliũ dextere. Mortua ẽ gͦ rachel. cxx¬

Expanded text:
rsus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens non vocaberis ultra Iacob sed Israhel erit nomen tuum et appellavit eum Israhel dixitque ei ego Deus omnipotens cresce et multiplicare gentes et populi nationum erunt ex te reges de lumbis tuis egredientur terramque quam dedi Abraham et Isaac dabo tibi et semini tuo post te et recessit ab eo ille vero erexit titulum lapideum in loco quo locutus ei fuerat Deus libans super eum libamina et effundens oleum vocansque nomen loci Bethel egressus inde venit verno tempore ad terram quae ducit Eob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit nomen filii sui Benoni id est filius doloris mei pater vero appellavit eum Beniamin id est filius dexterae mortua est ergo Ra
Abbreviated transcription (Latin):
nec tota plaustri suꝑ ciminũ circuiet. S in
iurga excutiet᷑ gith: & cuninũ inbaculo. panis
autẽ cõminuetur. Uerũ ñ in ꝑpecuũ cricurans
triturabit illũ. neq uexabit illũ Rota plaustri
nec in uugulis suis. cõminuet eũ Et hoc adño do
exercituũ exiuit. ut mirabile faceret consiliũ.
E magnisicaret iustitiã.

Expanded text:
nec rota plaustri super cyminum circuibit, sed in virga excutietur gith, et cyminum in baculo: Panis autem comminuetur: Verum non in perpetuum triturans triturabit illum, neque vexabit eum rota plaustri, nec in ungulis suis comminuet eum. Et hoc a Domino Deo exercituum exivit, ut mirabile faceret consilium, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod callidissimis pseudo apłis crediderũt.
Ephesii sane nulla reprehensione s multa laude
digni sunt: quia fidem apłicam seruauerunt.
Philippenses autem multomagis laudantur.:
quia nec audire quidem falsos apłos uoluerunt.
Colosenses autem tales erant ut cum ab apło uisi
corporaliter non fuissent hac laude digni habe¬
rentur. Et si corpore inquit absens sum sed spũ uo
biscum sum: gaudens et uidens ordinem ur̃m.
Thessalonicenses nichilominus in duab epłis oñi
laude prosequitur. eo quod non solum fidem in¬
concussam seruauerunt ueritatis: sed etiam in ꝑ¬
secutione ciuium fuerunt constantes inuenti. Le
facti esse cticuntur. Sicut ipse ait. Et uos frẽs mabta¬
tores facti estis eccłarum dei que sunt in iudea: ea¬
dem enim passi estis: & uos a contribulib urĩs qͣ
morat cdicens. Ham et uinctis compassi estis. & rapi¬
nam bonorum urorum cum gauilio fuscepistis: ag

Expanded text:
tantum quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. tantum quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apostoColossenses autem tales erant, ut cum apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur. Et si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalonicenses nihilominus in duabus Epistolis omni laude prosequitur, eo quod non solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contributibus vestris,morat, dicens: Nam et vincti compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cu
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓficiciscentem ierosoluam scripsisse testat᷑
cum corinthios et alios ante iam ut muusterui
quod secum portaturus erat colligerent litte¬
ris adhortatus sit. Unde iuntelligi quidam uo¬
lunt ita om̃s eplas ordinatas. ut ptima poueretur
quamuis posterior fuerit ordinata: ut ꝑsingłas
eplas grandib ad ꝑfectionem ueniretur. Romanoꝵ
namq pletiq tam rudes erant. ut non initelligent
dei se giatia &e non siuis meritis esse saluatos. et
ob hoc duo inter se popłi conflictarent: id cireo
illos indigere asserit corrigi. uicia gentilitatis pri¬
ora commemorans. Cornthuis autem iam dicitur
scientie grãm esse concessam. et non tam om̃s inere¬
pat quam cur peccatores non increparent repre¬
hendit: sicut ait. Auditur inter uos fornicatio.
Et iterum. Congregatis uobiscum meo spu trade¬
dantur: &e ut magis ac magis ꝑfitiant admonent᷑.
Galathe iam nullius criminis arguuntur: nisi tã

Expanded text:
se proficiscentem Hierosolymam scripsisse testatur, se proficiscentem Hierosolymam scripsisse testatur, cum Corinthios et alios jam ante, ut ministerium quod secum portaturus erat, colligerent, litteris adhortatus sit. Unde et intelligi quidam volunt ita omnes epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quamvis posterior fuerit destinata, ut per singulas epistolas gradibus ad perfectiora veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut 4 non intelligerent Dei se gratia et non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idcirco illos indigere asserit corrigi, vitia gentilitatis priora commemorans. Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint reprehendit, sicut ait: Auditur inter vos fornicatio . Et iterum: Congregatis vobis cum meo spiritu tradedantur, et ut magis ac magis proficiant commonentur. Galatae vero jam nullius criminis arguuntur, nisi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
bulas lapideas duorum testamentorum habuis-¬
se figuram: nob uiri eruditissimi tractiderunt.
Eplam saue que ad hebreos scribitur quidam pau¬
li non esse affirmant. eo quod non sit eius nomine
titulata. & ꝓpter sermonis stiliq distantiam. seo
aut barnabe uixta tertullianum. aut luce iuxta
respondendum est.Si propterea pauli non erit
quia illius non habet nom̃. ergo nec ullius erit
quia nullius nomine titulatur. Quod si absur¬
dum est & ipsius magis esse ctedenda est. quȩ tan¬
to doctrine sue fulget eloquio. Sed qĩ apud he¬
bteorum eccłas quasi destructor legis falsa suspi¬
tione habebatur. uoluit tacito nomine de six¬
ris legis et uerttate xp̃i reddere rationem neu
diũ nomunis fronte prelatiutilitatem exclude¬
ret lectionis. Non est sane mĩrum si eloquentio
udeatur quis in proprio id est hebreo. quami
norum epła in primo sit postta: cum eam non
primum scriptam ratio manifestat. Nam haue

Expanded text:
bulas lapideas, duorum testamentorum bulas lapideas, duorum testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam; sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta respondendum est: Si propterea Pauli non erit, quia ejus non habet nomen, nec alicujus erit, quia nullius nomine titulatur. Quod si absurdum est, ipsius esse magis credenda est quae tanto doctrinae suae fulget eloquio; vel certe quia apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine suris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem excluderet lectionis. Non est sane mirum si eloquentior videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam in norum Epistola in primo sit posita, cum eam non primo scriptam ratio manifestet. Nam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
bis exempla et pre
hac autem causa factum uidetur ut scilicet ini¬
tia nascentis eccłe nouis causis existentib premuni¬
ret. ut et p̾sentia atq orientia resecaret: &e ut post
futuras excluderet questiones. Exemplo ꝓpħarum
cui post editam legem moysi in qua omĩa dei
mancdata legebantur: nichilominus tam̃ doctri¬
na sua rediuiua semꝑ ppłi compressẽre peccata.
ce ꝓpter exemplum uiuendi libris ad nr̃am etiã
memoriam transmiserunt. Neuide queritur cur
non amplius quam decem epłas ad eccłãs scripse¬
rit. Decem sunt enim cum illa: que dieitur ad he-¬
breos. Nam relique quatuor: ad discipłos speciali-¬
Iter sunt porrecte. Ut ofstenderet nouum non clis¬
crepare a ueteri testamento. & se contra legem
non facere moysi: ad numerum primorum de¬
calogi mandatorum suas epłas ordinauit. Et
quot ille preceptis a pharaone instituit libera¬
tos. totidem hic epħs a laqueis ctiaboli &e ydola¬
trie seruitute edocet adquisitos. Nam et duas ta¬

Expanded text:
exempla et praeHac autem causa factum videtur, ut scilicet initia nascentis Ecclesiae, novis causis existentibus, praeveniret, et ut praesentia atque orientia resecaret vitia; et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata; et propter exemplum vivendi, libros ad nostram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit. Decem sunt enim, cum ea quae dicitur ad Hebraeos; nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas destinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas ta
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã eus. quia contra dñm pugnare ñẽ facile:
& secutus ẽ. atergo potentes. & incdieb moysi mise¬
ricordiã fec̃ ipse & caleb filius iephonne stare con¬
tra hostẽ. & ꝓhibere gentẽ apeccatis: & ꝑfringere mur¬
mur malitię. Et ipsi duo constituti: aꝑiculo libera¬
ti st̃: A numero sexcentorũ miliũ peditũ. inducere illos
inheretitatẽ: int̾ra quȩ manat lac & mel. Et dedit
dñs ipsi caleb fortitudinẽ. & usq ad senectutẽ: ꝑman-¬
sit illi uirtuf. Ut ascenderet in excelsũ trȩ locũ. et
sem̃ ipsius obtinuit hereditatẽ. Ut uider̃ om̃s filiĩ
isrł quod honũ ẽ obsequi scõ dõ: & iudices singuli
suo nomine. quorũ ñ ẽ. corruptũ cor. qͥ ñ auersi sunt
adũo: ut sit memoria illorũ. in benedictionẽ. Et
ossa eorũ pullulent de loco suo: & nom̃ ipsorũ ꝑma-
net in et̾iut̃ ꝑ manente ad filios ipsorũ scõrũ uiro

Expanded text:
 facile et secutus est a tergo potentes et in diebus Mosi misericordiam fecit ipse et Chaleb filius Iepphonne stare contra hostem prohibere gentem a peccatis et perfringere murmur malitiae et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sescentorum milium peditum inducere illos in hereditatem in terram quae manat lac et mel et dedit Dominus ipsi Chaleb fortitudinem et usque ad senectutem permansit illi virtus ut ascenderet in excelsum terrae locum et semen ipsius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum net in aeternum. Permanente ad filios eorum sanctorum viro