comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posuit ds̃. in oꝑa sua ab inicio: & in ueritate enͣ¬
cio scienttam eius. In uidicio dĩ oꝑa ipsius ab
inicio: ⁊ ab iustitutione ipsoꝵ distinxit partes
illoꝵ .&. micra ipsorum in gentib sius. Ornauit
in et̾num oꝑa illorum. nec esurerunt. nec labora¬
uert. ⁊ non destitert ab oꝑib suis: unus quisq ꝓ¬
xinum sibi non angustiabit. usq in euum. Noͣ¬
sis incredibilis u̾bo illius. Post hec dñs in t̾ram
respexit. & impletut illam bonis sins. Anma oĩs
uitalis denunciauit ante faciem ipsius. ⁊ ipsa ite

Expanded text:
posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuposuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃ memorabitur: In populo magno: ñ agnoscar.¬
Que est enim anima mea uitam inmensa crea¬
tura: Ecce celum.⁊ celi celorum. abissus. ꝙ unru̾
sa t̾ra ⁊ que in eis sunt. in conspectu illius cõmoue¬
buntur. monces simul ⁊ colles. ⁊ fundam̃ta t̾re. Et
cum conspexerit illa deus : tremore concutientur.
& in omnib his insensatum est cor. ⁊ omne cor intel¬
ligitur ab illo Et uias illius quis intelligit: Et
ꝓcella qm nec ocłs uidebit homrnis. Nam płima
oꝑa illius funt in absconditis. S oꝑa iusticie qͥs
enunciabite aut quis sustinebit: Longe enim ẽ
testamentum a quib dam: ꝙ int̾rogatio hõĩum
in confum matione est. Qui minoratur corde co¬
gitat inania. ⁊ uir imprudens ⁊ errans cogitat
udi me fili. ⁊ disce discipli. .xluii.s.stulta.¬
nam sensus. & in u̾bis mis. atcende in corde
tuo. Et dicam in equitate disciplinam. q scruta¬
in corde tuo. Et dico in equitate sp̃s uirtutis qmͣ

Expanded text:
mei memorabitur? In populo magno non agnoscar.mei memorabitur? In populo magno non agnoscar.Quae est enim anima mea in tam immensa creatura? Ecce coelum, et coeli coelorum, abyssusra et quae in eis sunt, in conspectu illius commovebuntur, montes similiter et colles et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur, et in omnibus his insensatum est cor. Et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit? Et procellam quam nec oculus vidit hominis? Nam plurimaa illius sunt in absconsis opera iustitiae quis enuntiabit aut quis sustinebit longe enim est testamentum a quibusdam et interrogatio omnium in consummatione est qui minoratur corde cogitat inania et vir inprudens et errans cogitat stulta audi me fili et disce disciplinam sensus, et in verbis meis attende in corde tuo, et dicam in aequitate disciplinam, et scrutartutes quas
Abbreviated transcription (Latin):
los. si non est timor dĩ cum illis. non credas uite illoꝵ:
qr ne respexeris in labores illoꝵ. Melior est emͣ unus
timens dm̃: quam mille filii impii. Et utile est mo¬
ri sine filiis: qmͣ relinquere filios impios. Ab unꝯ
sensato in habitabitur patria: & a tͥbus impris deseret᷑.
Multa alia uidit ocłs meus. ⁊ fortiora horũ audruit
auris mea. In sinagoga peccantrum exardebit ignis.¬
ꝙ in gente incredibeli exardescit ira. Non exorauert̃
ꝓ peccatis suis antiqui gigantes. qui destruxerunt
confidentes sue uircuti: Et non peꝑcit ꝑegͥnationi il
tus est illis totam gentem ꝑdens. & extollentẽ se
in suis peccatis. Et sicut sexcenta milra peditum
qui congregati in duriciam cordis sui. Et si unus fu¬
isset c̾uicatus : nimirum si fuisset immuis. Miscd̾ta
enim &r ira est cum illo: potens exoratio. & effundnͣs
scd̃m oꝑa sua iudicat. non effugiet in rapinã pecca¬
on dicas a deo abscondar. & ex summo qͥs xloi.

Expanded text:
os, si non est timor Dei cum illis. Non credas vitae illorum, et non respexeris in labores eorum. Melior est enim unus timens Deum, quam mille filii impii. Et utile, mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraverunt pro peccatis suis antiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non pepercit peregrinationi illrum. Non misertus est illis, totam gentem perdens, et extollentes se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim et ira est cum illo, potens exoratio, et effundenssecundum opera sua judicabit. Non effugiet in rapina peccationis ipsius. Non dicas: A Deo abscondar, et ex summo quis
Abbreviated transcription (Latin):
ostia. Qui dõcet filiũ fuũ laudabitur in illo: qꝰ in me¬
dio domesticoꝵ in illo głabitur. Qui docet filiũ suum ĩ
zelum mittit inimicũ. ⁊ in medio amicoꝵ głabitur in
illo: Mortuus est pat̾ illius. ⁊ quasi ñ est mortuus. similẽ
enim sibi reliquit. post se. In uita sua uidit ⁊ lecatꝰ est ĩ
illo. in obitu suo non est contristatus. nec confusus est
coram inimicis. Reliquit enim defensorẽ domus contͣ
inimicos: & amicis reddentẽ gr̾am. ꝓ animabus filioꝵ
colligabit uuluera sua. ⁊ suꝑ omnem uocem turba¬
buntur uscera eius. Equus indomitus euadit durꝰ
qr filius remissus euadet p̃ceps. Lacta filiũ & pauen¬
tem de faciet: lude cum eo ⁊ contiistabit te. Non cõ-
ideas ili nec doleas: q in nouissimo obtupescent deates
tui: Non des illi pocestate̾ in iuuentute : & ne despici¬
as cogitatus illius. Curua ceruicem ens in iuuentute.
& tonde latera illius dum infans est: Ne forte induret
& non credat tibi: ⁊ erit tibi dolor anrme. Noce filium

Expanded text:
suo qui docet filium suum laudabitur in illo et in medio domesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim sibi reliquit post se. In vita sua vidit, et laetatus est in ipso, et in obitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis; rel amicis reddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus evadit praeceps lacta filium et paventem te faciet lude cum eo et contristideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, e
Abbreviated transcription (Latin):
&r illic aduocare. ⁊ illic lude. ⁊ age conceptiones tiras.
qr ñ in delictis ⁊ u̾bo suꝑbo. Suꝑ his om̃ib benedicito
dñm. qui fecit de. ꝙ inebriantẽ te ab om̃ibus bonis
suis. Qui timet dñm excipiet doctͥnam erus. q qui
uigilau̾int ad illum. inuenient benedictionem.
Qui querit legem replebitur ab ea. ⁊ qui insi diose
agit scandalizabit᷑ in ea. Qui timent dñm inueni¬
ent rudiciũ iustum: & iustictas quas litm̃ accendnt.
Peccator homo utabit correptionem. &ͥ scd̾m uolunta
intelligentiam. alienus ⁊ suꝑb ñ ꝑtimescit timorẽ.
etiam postqͣm fecit cũ eo sine consilio. ex suis in secta¬
tionebus arguetur

Expanded text:
c avocare, et illic lude, et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo. Et super his omnibus benedicito Deum, qui fecit te, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. Qui timet Deum, excipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverint ad illum, invenient benedictionem. Qui quaerit legem, replebitur ab ea; et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. Qui timent Dominum, invenient judicium justum, et justitiam quasi lumen accendent. Peccator homo devitabit correptintelligentiam: alienus et superbus non pertimescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur
Abbreviated transcription (Latin):
ectorem te posuerunt noli extolli. esto in illis
quasi unus ex ipsis. Curam illoꝵ habe. q sic
considera. ⁊ omni cura tua explicata recumbe: ut le-¬
teris ꝓpt̾ illos. Ut ornamentum gr̃e accipias coronã
&e dignationem consequaris conrogationis. Loquere
maior natu: decet enim te.Pnmum u̾bum dilgenti
scientram. qr non impeoras musicam. Ubi auditꝰ¬
non est ñ effundas sermonem. & importune noli ex¬
tolli in sapientia tua. Gemmula carbunculi in orna¬
mento auri. ⁊ comparatio musicoꝵ in cõuiuio uini.
Sicut in fabricatione auri signũ est smaragoi. sic nu¬
merus musicoꝵ in iocundo ⁊ moderato uino Audi ta¬
cens. ⁊ ꝓ reuerentia accedet tibi bona gr̃a. Adolescens
loquere in tua causa uix. si bis int̾rogatus fui̾s. habe
ce audi tacens. sicut ⁊ q̃rens. In medio magnatorum
loqui ñ p̾siumas: ⁊ ubi sunt senes non multũ loqͣris.
ante grandinem p̃ibit coruscatio. ⁊ ante uerecũ diã
p̃ibit gr̾a. Et ꝓ reuerentia accedet tͥ bona gr̃a q ho

Expanded text:
ectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loqet audi tacens simul et quaerens. In medio magnatorum loqui non praesumas; et ubi sunt senes, non multum loquaris. nte grandinem praeibit coruscatio, et ante verecundiam praeibit gratia, et pro reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
supponit in cogitatu meo flagella. & in corde meo de¬
atuam sapientie. ut ignorationib eoꝵ ñ pareat mich
& non appareant delicta illorum. ne adincreseant ig¬
norantie meẽ. ⁊ multiplicentur delicta mea. & peccata
mea habundent & incidam in conspectu adu̾sanoꝵ.
& gaudeat inimicꝰ meus : Domine pat̾ ⁊id̃s uite
mie: ne derelinquas me incogitatu illoꝵ. Eetollen¬
tiam ocłoꝵ meoꝵ ne dederis michi.⁊ omne deside

Expanded text:
flagella, et in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta illorum; ne adincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum, et gaudeat inimicus meus: Domine pater, et Deus vitae meae, ne derelinquas me in cogitatu illorum. Extollentiam oculorum meorum ne dederis mih
Abbreviated transcription (Latin):
ane semina semen tuum: q uesꝑe ne cesset ma¬
nus tua: quia nescis quid magis oriatur hoc
aut illud. Et si utrumq simul: melius erit. Uulce
lumen ⁊ delectabile est ocłis uidere solem. Si annis
multis uixerit homo: qr in his omnib letus fui̾t.
meminisse debet tenebrosi temporis. & dierũ mul
toꝵ. qui cum uenerint uanitates arguunt᷑ p̃terita
Letare ergo iuuenis in adolescentia tua: & in bono
sit cor tuum in diebus iuuentutis tue. & ambula ĩ
uiis cordis tui. & in intuitu ocłoꝵ tuoꝵ. Et scito qd̃
ꝓ omnib adducet te ds in udicium.¬

Expanded text:
Mane semina semen tuum, et vespere non cesset manus tua, quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud: et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum mutorum qui, cum venerint, vanitatis arguentur preterita. Letare ergo, iuvenis, in adolescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tue et ambula in viis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum et scito quod pro his omnibus adducet te Deus ad iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
linquunt dm̃ incident in illam. Et exard ebit in illis
& non extinguetur. Et mimittet᷑ in eos quasi leo: ce
quasi pardus leoet illos. Sepi aures tuas spinis: et
noli audire linguam nequã. ⁊ ori tuo facito hostia
qr seras aurib tuis. Aurũ tirum ⁊ argentũ tuũ confla.

Expanded text:
linquunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, linquunt Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo facito ostia, et sera
Abbreviated transcription (Latin):
tos enim turbabit pacem habentes. Lingua t̾cia
multos cõmouit. ⁊ disꝑsit illos agente in gentẽ. Ciui¬
tates muratas diuitum destruxit: & domos magna¬
torum effodit. Uirtutes populoꝵ concidit: &r gentes
fortes dissoluit. Lingua t̾cia mulieres iuratas eicit.
i pͥuabit illas de laborib suis. Qui respicit illam ñ
habebit requiem. nec habebit amicum in quo requi¬
escat. Flagelli plaga lruorem facit. plaga utẽ lin¬
gue comminuit ossa. Multi cecideĩt inore gladii.
s non sic quasi qui interi ert̾ ꝑ linguã suam. Beatꝰ
qui tectus est a lingua nequam. Qui in iracundia illiꝰ
non tͣnsitit. ⁊ qui non attraxit nigum eius. & in um¬
culis illius ñ est ligatus. Iugum enim illius ugum
ferreũ est. ⁊ uinculum illius uinculũ ereũ est. Mors
illrus mors nequissima. ⁊ utilis infer̾ potius quã illa.
ꝑ seuerantia illius non ꝑmanebit: s obtinebit uiaᷤ
iniustoꝵ. In flamina sua ñ comburet iustos. qui re¬

Expanded text:
tia multos commovit, et dispersit illos a gente in gentem. Civitates muratas divitum destruxit, et domos magnatorum effodit. Virtutes populorum concidit, et gentes fortes dissolvit. Lingua tertia mulieres irritas ejecit, et privavit illas de laboribus suis. Qui respicit illam, non habebit requiem, nec habitabit cum requie. Flagelli plaga livorem facit: plaga autem linguae comminuit ossa. Multi ceciderunt in ore gladii: sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia injustorum, et in flamma sua non comburet justos. Qui dere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quod fit iusticia. ꝑ manus autẽ qd̃ fit idolum.
maledictum est. & ip̃sum: & qui fecit illud: qͥa
ule quidẽ oꝑatus est. illud autem cum eẽt fragile
ds̾ cognominatꝰ est. Similit̾ autem odio st̃ deo: im¬
puis qr impietas eitis. Et enim qd̃ factum est: cum
illo qui fecit tormenta patietur. ꝓpt̾ hoc qr idolis
nationum non erit respectus. qm creature dĩ in odiũ
facts sunt. & in temptationes anime hominũ. q in
muscipulas pedib insipientium. Inicium enĩ for

Expanded text:
per quod fit iustitia per manus autem qper quod fit iustitia per manus autem qmaledictum est et ipsum, et qui fecit illud: quia lle quidem operatus est: illud autem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius, et impietas ejus. Etenim quod factum est, cum illo, qui fnationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedib
Abbreviated transcription (Latin):
utilem uocat. & ꝓ itinere petit ab eo. qui ambula-¬
re non potest. & de adquirendo. & de oꝑando:⁊ de
omniũ rerũ euentu petitab eo qui in om̃ib est in-¬
utilis. Iteram alrus nauigare cogitans. & ꝑ feros
fluctus incipiens iter facere. ligno portante se. fra¬
gilius lignum inuocat. Illud enim cupiditas ad qͥ¬
rendi excogitauit. & artifex sapientra fab̾cauit
sua: tua aũ pater gub̾nat prudentia. qm̃ dedist
in mari uiam. & in fluctib semitam firmissimã.
Ostendens qm̃ potens es ex omnib sanare. etiam
si sine rate aliquis adeat mare. S ut non eẽnt
uacua sapientie tue oꝑa: ꝑpt̾ hoc etiam exiguo
ligno credunt homines animas suas: & tnͣseuntes
mare ꝑ ratem liberati sunt. Ab inicio enĩ cum ꝑirent
suꝑbi giggantes: spes orbis t̾rarum ad ratem con-¬
fugiens. remisit scło semen naturitatis. que ma-¬
nũ tua erat gub̃nata. Benedictum est enim lignũ

Expanded text:
utilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulautilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum
Abbreviated transcription (Latin):
sira usus diligenter fabricet uas utile. in conu̾sa¬
tione uite. reliquias autem eus oꝑis ad p̃parati¬
onem esce abutatur. & reliquum hoꝵ quod ad
nullum usum facit. lignum curuum. & uerici¬
bus plenum. sculpat. diligenter ꝑ uanitatẽ suã.
qr ꝑ scientram aitis sue figuret illud. q assimilet
illud uragini hominis. aut alicui ex animalib
illud comparet. ꝑliniens lubrica. ⁊ rabicundum
faciens. fuco colorem illius. a omnem maculam
que in illo est ꝑliniens t̾ra. ꝙ facrat ei dignam
habitationem. in pariete ponens illud. confirmans
ferro ne forte cadat ꝓspiciens illi. sciens qm̃ non po¬
test se adiuuare. imago enim est. & opus est illi ad¬
uitoriũ. & de substantia sua. ꝙ de filiis suis. & de nup¬
tiis uotum faciensinquirit. non erubescit loqui ẽ
illo qui sine anima est. & ꝓ sanitate quidẽ infirmũ
p̾catur. & ꝓ uita mortuũ rogat. q in adnutoriũ in¬

Expanded text:
sua usus diligenter fabricet vas utile in conversasua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium in
Abbreviated transcription (Latin):
delectati deos putauerunt: sciant quanto his dña¬
tor eoꝵ speciosior est. Speciei enim generator: hec
intelligant ab ipsis. qm̾ qui hec constituit fortior est
illis dmagnitudine enim speciei & creature. cognos¬
cibiliter poterit horum creator uideri. s tam̃ ad huc
in his minor est querela.
t hii enim fortassis erant dm̃ q̃rentes. qr uolen¬
tes inuenire. Et enim cum inoꝑib illius conusen¬
tur. inquirt̾ & ꝑsuasum habent qͣm bona sunt. que
uidentur. Iterum autẽ nec his debet ignosci. Si enĩ
tm̃ potuerunt scire ut possent estimare scłm. qͦmͦ
hurus dñm non faciluis inuenert̃
Nfelices autem sunt. q int̾ mortuos spes illoꝵ est.
qui appellauert̾ deos oꝑa manuum hominũ. aurũ
ar argentum. artis inuentionem. & similitudines
animaliũ. aut lapidem inutilem opus manꝰ antique.
Aut si quis aitifex faber desilua lignum rectum
secau̾it. ꝙ huiꝰ docte eradat onnem corticem. & arte

Expanded text:
delectati deos putaverunt sciant quanto dominadelectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec  sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hec que coluert̃ dedisti summa tormenta. Et enĩ
in erroris sui uia diutius errauert̾. deos estimantes.
hec que in animalib sunt suꝑuacita: infantum
insensatoꝵ more uiuentes. ꝓpt̾ hoc tanquam pue¬
ris insensatis: iudiciũ in derisum dedisti. Qui aũ
dĩ iudicium exꝑti sunt In his enim que patieban¬
tur moleste ferebant. in quib patientes in digna¬
bantur. ꝑ hec quos putabant deos in ipsis cum ex-¬
t̾minarentur. uidentes illun quem olim negabant.
se nosse dm̃ uerum agnouer̃t ꝓpt̾ quod: & finis cõ¬
ani sunt autem onmes homines: in quib nõ
sub est scientia dĩ. Et de his que uidentur bo¬
ua. non potuerunt intelligere eum qui est: neq
oꝑib attendentes. agnouert̃ quis eẽt artifex. Sed
aut ignẽ aut sp̃m. aut citatũ aerẽ. aut gyrũ stella¬
rui. aut nimtam aquam. aut solem. aut lunã:
rectores orbis t̾rarum deos putauert̃. Quoꝵ si specie

Expanded text:
per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta, etenim per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta, etenim in erroris via diutius erraverunt, deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua, infantum insensatorum more viventes, propter hoc tanquam pueris insensatis judicium in derisum dedisti. Merito tur: In his enim quae patiebantur moleste ferebant, in quibus patientes indignabantur, per haec quos putabant deos, in ipsis cum exterminarentur videntes, illum, quem olim negabant se nosse, Deum verum agnoverunt; propter quod et finis conani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie
Abbreviated transcription (Latin):
qd omnrũ dñs es. omnib te parcere facis. Uiitite ei
ostendis tu: qui non crederis eẽ. in uirtute consĩ ma¬
tute sit hos qui te nesciunt: ꝑ audatiã tradueis Tu
cas. at cum magna reuerentia disponis nos. Sub est enĩ
tibi cum uolueris posse. Docuist autẽ popłm tuum
ꝑtalia oꝑa. qm̃ oportet iustum cẽ. & humanũ. Et
bene spei: fecisti filios tuos¬
iñ iudicans das locum in peccatis. penitentie.
Si enim mimicos seruoꝵ tuoꝵ & debitos mor¬
dncum tanta craciasti attentione. & liberast. dans
tempꝰ o locum ꝑque possent mutar a malicta. cum
quanta diligentia iudicast filios tuos. quoꝵ paren¬
tib iuramenta. & conuentiones dedisti bonarũ pmis¬
sionum: Cum ergo nobis disciplinam das: inimicoᷤ
niõs multipliciter flagellas.
t bonitatem tuam cogitemus iudicantis. & cũ
de nob̾ iudicatur: sꝑemus miscd̾iã tuã. Unde
&e iitis qui in uita sua insensate & iniuste uixert̃.

Expanded text:
quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu cas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et in
Abbreviated transcription (Latin):
carior est t̾ra. S ꝙ his tanquam hominib peꝑci¬
sti. & misist antecesfores exercitus tui uespas: ut
illos paulatim ext̾miarent: Non quia impotens
eras in bello. subicere impios iustis. aut bestiis se¬
uis. aut uerbo duro simul exterminare: s partib
iudicans dabas locum penitentie. non ignorans
petuum: semen enĩ erat maledictum ab inicio.¬
nec timenis aliquem ueniã dabas peccatis illoꝵ Quis eni¬
dicet tibi quio fecisti. aut quis stabit contia iudiciũ
guim s dut quis tn conspectu tuo ueniet iuindex ini¬
neioꝵ hominum Aut quis tibi imputabiti si na uai¬
nes piorint quas tũ fecistis ⁊ iec enim et allus deius
onamto. cuius cura est de hominib ut ostendas qm
hon fuiste iudicas iudicium. Neq rex neq tyrana
in confpcetu tuo exquirent dehi. quos poioistant
sis erge. destus. iuste om̃ta disponis. Ipsũ quoq qui
non debet punri. condempnas: de excerũ estimas a tua
uarante. uUutus enim tua : iusticie miciũ est : & ob hoc

Expanded text:
is tanquam hominibus pepercisti, et misisti antecessores exercitus tui vespas, ut illos paulatim exterminarent. Non quia impotens eras in bello subjicere impios justis, aut bestiis saevis, aut verbo duro simul exterminare; sed partibus judicans dabas locum poenitentiae, non ignorans, illorum in perpetuum. Semen enim erat maledictum ab initionec timens aliquam veniam dabas peccatis illorum. sti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mis afflixerant dolorib. ꝑcussi sunt autẽ cecitate.
sicut illi in forib iusti. Cum subitaneis cooꝑti ẽẽnt
tenebris: unusquisq hostũ sui tnͣsitũ querebat. In
se enim elementa dum conu̾cuntur sicut in organo qͣ¬
litatis sonus iminutatur. ꝙ om̃ta suu̾ sonũ custo¬
diunt. Unde est estinrari. ꝙ ex ipso c̾to uisu. a greᷤ¬
tia enim in aquatica conuertebant᷑. & quecũq erant
natantia in t̾ram tnsibant. Ignis in aqua ualebat
supͣ suam iitutẽ. & aqua extinguentis nature o¬
bliuiscebatur. flamme e contrario corruptibiliũ
animaliũ non uexauert̃ carnes coambulantiũ. nec
dissoluebant illam que facile dissoluebat᷑. sicut gla-¬
cies bonam escam. In omnib enĩ domine magnifi¬
casti populum tuum ar honorasti. &r non despexi¬
sti in omni tempore. a in om̃i loco assistens eis.¬

Expanded text:
mis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate mis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram tsupra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco adsistens eis
Abbreviated transcription (Latin):
magnificantes te dñe qui liberasti illos. Memores
enim erant adhuc eorum: que in incolatu illoꝵ
facta fuerant. Quemadmodũ ꝓ natione animaliũ
eduxit t̾ra muscas. & ꝓ piscib eructuauit fluuiꝰ
multitudinem ranarum. Nouissime autẽ uideĩt
nouam creaturã auium: cum abducti concupis¬
centia postulauert̃ escam epulationis.
N allocutione enim desiderii ascendit illis de mari
ortigometra: & uexationes peccatorib suꝑ uener̃t.
non sine illis que ante facta erant argum̃tis. ꝑ
ium fluminũ. Iuste enim patiebant᷑. scdm suas
nequitias. Et enim detestabiliorẽ inhospitalitatem
insticuert̃. Alii quidem ignotos non recipiebant adue¬
nas. alii autem bonos hospites in seruitutẽ recipiebaĩt.
& non solum hoc sed alius quidem respectus erat. illoꝵ
qm̃ inuiti recipiebant extraneos. Qui autem cũ leticia
receꝑunt: hos qui eisoem usi erant. iusticiis: seuissi¬

Expanded text:
magnificantes te Domine qui liberasti illos memores magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissi
Abbreviated transcription (Latin):
i quatcor ordmib lapidum sculpa eragt ali¬
magnisicentia tua in drademate capttis alius eeit
su hec extimuit. Etat enim sola temprtatin abe
plorantes ad monumenta mortui ouclin ib des¬
sumpsert̾ cogitationem inscientie. & quos roganteᷤᷤ
ꝓiecerant. hos tanquam fugitiuos ꝑsequebantur.
Ducebat enim illos ad hc̃ finem. digna necessitas: &
hoꝵ que acciderant cõmemorationẽ amittebant. ut qͥ
deerant tormentis repleret punicio. Et popłs quidẽ
tuus mirabilit̾ tͣnsiret: illi autem nouam mortem
inuenirent. Omuis enim creatura ad suũ genus ab
inicio refigurabatur: deseruiens tuis p̾ceptis. tit
pueri tui custodirentur illesi. Nam nubes castra
eorum obumbrabat. Et ex aqua que ante erat t̾ra
arida apparuit: & in mari robro uia sine impedi¬
mento. & campus germinans de ꝓfundo nimio.
ꝑ quem omĩs nacio tͣnͣsiuit. que tegebatur tua
manu. uidentes mirabilia & monstra. Tanquam
equi enim depauert̾. & tanquam agni exultauert̃.

Expanded text:
or ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae plorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et populus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tamquam equi enim depaverunt et tamquam agni exultaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuus exiliens de celo. a regalib sedib durus debella¬
tor in mediam ext̾ininii t̾ram ꝓsiliuit. gladium ac¬
cutum insimulatum. un ꝑium tuũ portans
Etstans repleuit om̃ta morte: & usq ad celum
attingebat stans in t̾ram. Tunc continuo uisus
sompnioꝵ maloꝵ turbauert̾ illos: & timores suꝑ¬
uenerunt insꝑati. Et alius alibi ꝓiectus semiuiuꝰ.
ꝓpt̾ quam moriebatur causam demonstrabat
mortis. Uisiones enim que illos turbauert le pͥmo¬
I nebant.
ne inseis quare meala patiebantur ꝑirent. Tetigit aũ
tis u tustes demꝑsatis mortis. d onmnotio inhe ueno

Expanded text:
 durus debellator in medio exterminii terram prosilivit. Gladius acutus in simulatum imperium tuum portans: et stans replevit omnia morte: et usque ad celum attingebat stans in terram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tetigit autem tunc et justos tentatio mortis: et commotio in heremo
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵi. quia digni erant ab huius modi ext̾minari.
illos. In memoria enim sermonũ tuoꝵ ext̾mina¬
bantar. & saluabantur. ne in altam mcidentes obhe¬
uionem non possent tuo uti adiutorio. Et enĩ neq
herba. neq malagnia sanauit illos. s tuus dñe ser¬
mo qui sanat omnia.

Expanded text:
illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ortigometram: ut illi quidem concupiscentes escam ꝓpt̾
ea que ulis ostensa. & missa sunt etram a necessaa eõ¬
ctipiscentra au̾terentur. hii autem in breui inopes fa¬
chi seit. nouam gustauert̾ escam Oportebat enĩ illis
quidem sine excusatione suꝑuenire interitũ. exercen¬
tib tũiannidem. his autem tm̃ ostendere quemadino¬
der iimici illoꝵ exterminabantur. Et enim cum suꝑ¬
uenit illis seua bestiarum ira. morsib ꝑuersoꝵ cołu¬
bruam ecterminabantui: S non imꝑpetuum ꝑ man¬
sit ira tua sed ad correptionem in breui turbati st̃
signum habentes salutis. ad commemorationẽ man¬
dati legis tue. Qui enim conuersus est non ꝑ hoc qd̾
uid ebat sanabatur. sed ꝑ te om̾iũ saliatore. et in
hoc autem ostendisti mimicis nr̃is: quta tu es qui li¬
beras ab omni malo. Illos enim locustarũ ⁊ muscar
occidert̾ morsus: & non est inuenta sanitas annne

Expanded text:
ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ea quae illis ostensa et missa sunt etiam a necessaria concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur etenim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus perversarum colubrarum exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae
Abbreviated transcription (Latin):
estimauert̃ deos: quib neq ocłoꝵ uisus est.
ad uidendum. neq nares ad ꝑcipiendũ sp̃m. neq au¬
res ad audiendum. nec digiti manuum ad tͣctandũ.
S & pedes eoꝵ pigri ad ambulandum. Homo enim fe
cit illos: q qui sp̃m mutͥatꝰ est fuixit illos. Nemo enĩ
sibi similem homo poterit dm̃ fingere. Cum sit enĩ
mortalis mortuum fingit. manib miquis. Melior
est enim ipse his quos colit. quia ipse quidem uixit
cum eẽt mortalis: illi autem nonquã. S & anima¬
lia miserrima colunt. In sensate enim cõparata: his
alii sunt deteriora. S nec aspectu aliquis ex his ani¬
malib: bona pot̾ conspicere. Effugert̃ autẽ dĩ laudẽ.
Q benedictionem eius. ꝓpt̾ hoc ꝑ hec similia passi
sunt digne tormenta. & ꝑ multitudinẽ bestraram
exterminati sunt. ꝓ quibus cormentis bene dispo¬
suisti popłm tuum. quib dedist concupiscenciam
delectamenti sui. nouum saporem escam parans eis.

Expanded text:
stimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est stimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. cit illos, et qui spiritum mutuatus est, finxit illos; nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem escam parans eis
Abbreviated transcription (Latin):
qui sit usus uidex est figulus. & cum labore itano¬
dm̃ fingit de eodem luto. ille qui paulo ante de
t̾ra factus fuerat. Et post pusillum seoueit. unde
acceptus est. repetitus debitũ amime quã habebat.
S est illi cura. non quia laboraturus est. nec qm̃
breuis ill uita est. s concertatur aurificib ꝙr
argentariis. feo & erarios imitatur. qr głam pre¬
fert. qm̃ res suꝑuacuas fingit. Ciis est cor euis
& t̾ra suꝑuacua spes illius. & luto uilior uita
ulrus. qm ignorauit qui se finxit. & inspirauit illi
animam. que oꝑatur. & qui insufflauit spm̃ uitalẽ.
S. estimauert̾ lusum eẽ. uitam nr̃am. & conu̾sationẽ
uite compositam ad lucrum: & oportere undecũq
etiam ex malo adquirere. hic enim suꝑ omnes scit.
se delinquere. qui ex t̾re mat̾ra fragilia uasa. ꝙ scul¬
ptilra fingit. Omnes enim insipientes a infelices su¬
pra modum anime suꝑbi sunt. inimici popłi tui &¬

Expanded text:
qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanqui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui inspiravit illi animam quae operatur et qui insuflavit spiritum vitalem sed aestimaverunt ludum esse vitam nostram et conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui
Abbreviated transcription (Latin):
attendentes idolis. & iniuste turauert̃ in dolo. cõ¬
tempnentes iusticiam: Non enim nirantiũ est uircꝰ.¬
seo peccantiũ pena: ꝑambulat semꝑ iustoꝵ p̾uari
& patiens: & in miscd̾ia disponens omnra:
Et enim si peccau̾imus tui sumus. scientes magni¬
tudinem tuam: & si non peccau̾imus. scimꝰ qm̃ a¬
pud te sumus deputati: Nosse enim te consũmata
nos. hominum male artis excogitatio. nec um¬
bra pͥicture labor sine fructu. effigies sculpta per
uarios colores: cuius aspectus insensato dat concu¬
piscentiã. & diligit mortue imaginis effigie̾. sine
anima. Maloꝵ amores digni. qui spem in talibus
habent. ⁊ qui faciunt illos. & qui diligunt. & qͥ co¬
lunt. S o figulus mollem t̾ram p̾mens. laboriase
fingit ad usus nr̃os. unumquodq uas & de eodẽ
luto fingit que munda sunt in usum utasa. simi¬
liter & que bis sunt contraria. hoꝵ autẽ iasoꝵ

Expanded text:
adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo conadtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtsed pecs patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et non suffecerat errasse eos. ciira dĩ scientram. sed
& in magno uiuentes in scientie bello. tat & tam
magira mala pacem appellant. Aut enĩ filios su os
sacͥficantes. aut obscura facͥficia facientes. aut in sa¬
nie plenas uigiltas habentes. neq uitam neq nup
tras mundas tam custodiunt. S aliꝰ altũ ꝑ inui-
dram occidit. aut ad ulterans contͥstat. & om̃ia cõmix
ta sunt. sanguis homicidium. furcum. & fictio.
corruptio. infidelitas. turbatio. ꝙ ꝑ iurium. tumul¬
tus bonoꝵ. dñi ĩmemoratio. animarũ inquinatio.
natiuitatis immutatio. nuptiarũ in constantia. in¬
ordinatio mechie.q inpudicitie. Infandoꝵ enĩ ydo¬
loꝵ cultura. om̃is causa mali ẽ: & miciũ & finis.
Aut enim dũ lecantur insamunt. aut certe uatici¬
nantur falsa. aut uiuunt iniuste. aut ꝑiurant
cito. Dum enim confidunt in idolis que sunt sine
anima: male iurantes noceri se non sꝑant. Utraq
ergo illis euenient digne. qm̃ male sensert̃ de clõ.

Expanded text:
Et non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias haEt non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos ta sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inntia moechiae et inpudicitia infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
rentis nimium. aut sonus ualidus p̾cipitatarũ¬
petiarum ait lud entium animaltum cursus in insus.
aut mugientium uailio a bestiarum uox art resonaus
de altilimis montib ecbo deficientes faciebartꝰ ulan

Expanded text:
rentis nimium aut sonus validus praecipitarurentis nimium aut sonus validus praecipitarupetrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montib
Abbreviated transcription (Latin):
da nequitia: dat testimonium comdempnationi. Sẽ¬
ꝑ enim p̾sumit. seua conturbata conscientia. Nich̾
enim est timor: nisi p̾sumptionis adiutorrũ. ꝓdicio
cogitationis auxiliorum. Et dum ab intro minor ẽ
expectatio: maiorem putat scienciam cause. de qua
tormentum p̃stat. Illi autem qui impotente uere
noctem. & ab infimis. & ab altissimis inferis suꝑue¬
nientem eiundem sompnũ dormientes: aliquando
monstrorum exagita bantur timore. aliquando aĩe
deficiebant traductione. Subitaneus enim illis &
insꝑatus timor suꝑuenerat. Deide si quisquã ex
illis decidisset: custodiebatur in carcere sine ferto
reclusus. Si enim rusticus quis erat. aut pasto ᷑
aut agri laborum oꝑarius preoccupatus
eẽt: in effugibilem fustinebat necessitatẽ.
Una enin cathena tenebrarum. onmes
erant colligati. Site sp̾s sibilans. aut ur ÷ spisos
ramos aurtm. sonus suauis. aut ius aque decire¬

Expanded text:
da nequitia dat testimonium condemnata sempeda nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decur
Abbreviated transcription (Latin):
nebitirumt ar longe noctis compeoits. mneluai. sũo
puatant se latere in obscuris pecca psicienet roso obl¬
auionis uelamento di spsi sunt : pauenten ebroso doe¬
Q ce rco aoroiraitione nmia ꝑturbati es eor tende
que contonebut iulos spelunea sine timore q strine¬
luilla uiispoterat illis lumen prebere nec sidrr qe
lumpioe fel amine uluminare potereni t iel sia noitt¬
itarebat autemꝰ fubitaneus ignis. horrendã¬
timore plenus & timore ꝑculsi illius que nonuaꝰ¬
bebatur faciei. estinabant deceriora elle que uoi ui¬
bantur. Et magice artis appositi. erãt derisu. e
sapientie gła correptio cum contumelia. Illi enim qͥ
ꝓmittebant timores. & turbationes. expellere se ab aĩa
sanguente. hii cum derisu pleni timore languebant.
Nam ce si nichil illos ex monstris ꝑturbabat. tͣnsitu
animalium &e serpentiũ sibilatione commoti. treme¬
bundi ꝑibant. & aerem quem nulla ratione quis ef¬
fugere posset. negantes se uidere. Cum sit enim timi¬

Expanded text:
nebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca sine timore custodienulla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctarebat autem illis subitaneus ignis, timore plenus: et timore perculsi illius, quae non videbatur, faciei, aestimabant deteriora esse quae videbantur: et magicae artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae correptio cum contumelipromittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore languebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timi
Abbreviated transcription (Latin):
a populo tuo sanitas qiuoem nusoer ta ell aure
autem exterminatio.
icut enim lesisti aduersarios: sic nos ꝓuocans
mragnificasti. Absconse enim sacri ficabant.
iusti pueri bonoꝵ: & iusticie legem in concordtam
disposuert̃: similit̾ bona & mala recepturos iustoᷤ.
patizas decantantes laudes. Resonabat autem in¬
conueniens mimicoꝵ uox. & flebilis audiebatur
planctus. ploratoꝵ infantium. Simili autẽ pena
seruus cum domino afflictus. & popularis homo
regi similia passus. Simiłr ergo omnes uno noĩe mor-¬
tis mortuos habebant innumerabiles. Nec enĩ ad se¬
peliendũ uiui fufficiebant: qm̃ uno momento que
erat p̾clarior natio illoꝵ ext̾minata ẽ. De om̃ib enĩ
non credentes: ꝓpt̾ beneficia: t̾c cum primum fuit
ext̾mmium pͥmogenitoꝵ. spoponderunt popłm dei

Expanded text:
a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primog