comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ usq ad inopiã: sed sepe
usq ad corporis cruciatũ portant:
Despectũ nãq egestatemq ꝑpeti.
laboriosum bonis mentibus ñ. ẽ:
sed cũ usq ad afflictionẽ carnis
aduersitas uercit᷑: labor ꝓculdu¬
bio ex dolore sentit᷑. Potest etiã
ñ inconuenient̃ intelligi: qđ sc̃s
qͥsq m̃ses uacuos sic̃ mercennarius
ducit : qͥa laborẽ iã sustin&: sed p̃¬
miũ necdũ ten& Hoc tolerat: il¬
lud expectat. Noctes uͦ laboriosas
enumerat : quia aduersitates sibi
p̃sentis temporis. sese in uircutibus
exercendo coaceruat. Nam si ꝓfice¬
re in mente ñ appecit: minꝰ for¬
tasse aspera. quȩ mundi sunt sentit:
Quȩ tam̃ sententia. si ad uocem sc̃ẽ
eccłȩ ducit᷑: intellectus eius paulo
subtiliꝰ indagat᷑. Ipsa quippe uacu¬
terrenas actiones absq uitȩ p̾mio
defluentes sustinae. Ipsa noctes labo¬
riosas enumerat: quȩ in membris for¬
tibus. multiplices tribulationes por¬

Expanded text:
non solum usque ad inopiam, sed saepe non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe mensterrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes por
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuniis multis: in fame & siti᷑ in
frigore. & nuditate. laborauit. Qi
foris pugnas: intus timores sustinu.¬
it: qͥ ultra uires grauatũ se. ẽẽ. asse¬
rit dicens. Supra modũ grauati
sumꝰ. supra uircutẽ: ita ut tedera&
nos etiã uiuere. Sed quomͦ remu¬
nerationis linteo sudorẽ tanti la¬
boris tergat: ipse denunciat di-¬
huiꝰ temporis: ad futurã głam q̃
reuelabit᷑ in nob̃. Finẽ itaq oꝑis.
quasi mercennariꝰ p̃stolat᷑: qͥ dũ
ꝓuectũ remunerationis considat:
uile existimat. qđ pęne deficiens
laborat. Apte autẽ subdit᷑. Sic
& ego habui menses uacuos: &
noctes laboriosas enumeraui mͥ¬
Electi qͥppe conditori rerũ serui¬
unt: & sepe rerũ inopia coangu¬
stant᷑. ꝑ amorẽ dõ inhȩrent: & tam̃
subsidiis p̃sentis uitȩ egent. Qui
gͥ ꝑ actiones suas. p̃sentia ñ quer̃:
amundi cõpendiis. uacuos menses
ducunt. Noctes quoq laboriosas
tolerant: qͥa aduersitatũ tenebraᷤᷤ.

Expanded text:
jejuniis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit: qui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se esse asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat ipse denuntiat, dihujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur qui, dum provectum remunerationis considerat, vile existimat quod pene deficiens laborat. Apte autem subditur: Si et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mElecti quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mentis oculũ ad ȩt̾nȩ patriȩ con¬
siderationẽ tendunt: ex cõparatio¬
ne p̃mii. quã sit leue qđ patiunt᷑
inueniunt. Quod enĩ ualde. ẽ im¬
portabile. ex dolore ostendit᷑: con.¬
siderationi. ꝓuidȩ ex remuneratio¬
ne leuigat᷑. Hinc. ẽ. qđ paulus
semꝑ seipso robustior. contra ad¬
uersa erigit᷑: qͥa nimirũ finẽ oꝑis
sui. sic̃ mercenariꝰ p̃stolat᷑. Graue
nãq qđ sustin& estimat: sed leue
se quippe quã sit graue qđ patit᷑
indicat: qͥ in carceribꝰ habundantꝰ.
in plagis supra modũ: in mortibꝰ
frequent᷑ fuisse testat᷑: qͥ a iudeꝰ
qͥnquies quadragenas una minꝰ acce-¬
pttꝰ qui ter uirgis cȩsus semel lapi¬
datus e ter naufragiũ passus: no¬
cte & die in ꝓfundo maris fuit: qͥ
ꝑscula fluminũ. latronũ. ex gene¬
re. ex gentibus. in ciuitate. in soli¬
tudineꝰ. in mari. in falsis fr̃ibꝰ ꝑtu-¬
lit. Qui in labore. & erũpna. in

Expanded text:
cum mentis oculum ad aeternae patriae concum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex consideratione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex renumeratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper semetipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve se quippe quam sit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur: qui a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit: qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit: qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit: qui in labore, et aerumna, in
Abbreviated transcription (Latin):
nis gła exaltat E quantũ ad p̾sen¬
tis necessitatis pondera. nc̃ in dĩ fi¬
liis de libertate nich ostenditur:
tantũ ad subsequentis libertatis
głam. tc̃ in dĩ famulis. de serui¬
tute nicħ apparebit. Creatura
gͦ seruitute corruptionis exuta
& dignitate libertatis accepta
in filioꝵ dei głam uertit᷑: quia
unita dõ ꝑ sp̃m. quasi hocipsum
quod creatura. ẽ. transisse ac sub¬
egisse declarat᷑. Sed qui adhric
umbrã desiderat seruus. ẽ: qͥa qͦuq
& enĩ cũ facienda oꝑa conspicit:
mentẽ ꝓtinꝰ ex longinquitate. &
pondere laboris addicit. Cũ uͦ
lassescentẽ animũ. ad considandũ
oꝑis p̾̃miũ reuocat: uigorẽ mox
animi. ad exercitiũ laboris refor.
mat: & quod graue ꝑpendit ex
opere: leue estimat ex remunera¬
tione. Sic sic electi quiq cũ mun¬
di huiꝰ aduersa patiunt᷑ cumho.¬
nestatis contumelias: rerũ dãpna.
cruciatus corporis tolerant: esse
grauia quibꝰ exercent᷑. pensant. Sei

Expanded text:
gloria exaltabit; et quanto ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tanto vero ad subsequentis libertatis gloriam tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta, et libertate dignitatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur; quia unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est, transisse ac subegisse declaratur. Sed quia adhuc umbram desiderat, cervus est; quia quousque etenim cum facienda opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium mat, et quod grave perpendit ex opere leve aestimat ex remuneratione. Sic electi quique, cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia, quibus exercentur, pensant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nimirũ dolor ñ ꝑmit cit pla¬
cere quȩ adiunt. Cũq ment̾ẽ ꝑ
experimentũ p̾sentium afficit :
semꝑ hanc quasi consolante desi¬
derio. ad alia ꝑ expectationem
tendit. Sed quia &e afflicta mens
pappetitũ ducit᷑ & tam̃ dolor eiꝰ
etia seductis desideriis non finit᷑:
eiuslem doloris expͥmit᷑: cũ ꝓtinꝰ

Expanded text:
quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideriis non finitur,ejusdem doloris exprimitur, cum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
stico grauida non fuissent. Beatus
tangere nolebat anima mea. nc̃ p̃
angustia cibi mei sunt: qͥa nimirũ
amoris sui ęstibus anxia. cibũ scri¬
pturȩ ueteris. conuersa gentilitas
esuritꝰ quẽ dudũ suꝑba despexit:
Quȩ tam̃ & iudeȩ uocibus congru¬
unt: si paulo consideratiꝰ disserañ:
Ipsa quippe ex eruditione legis
ex uniꝰ dei cognitione sal habuit:¬
& cunctas gentes. non alit̾ quam
animalia bruta despęxit. S qͥa
societatẽ gentiliũ ad sem& ipsã
reciꝑe. p̃ceptis legis erudita con¬
tempserat: quid aliud quã insul¬
sum cibũ sumere fastidiebat: Di¬
uina quippe sententia. ꝓpõsita
morte uetuerat: ne plebs isrłitica
fȩdus cũ alienigenis iunger&: &
uitã sc̃ẽ religionis inqͥnar&. Un¬
de &e subditur. Aut gustare aliqͥᷤ
potest. quod gustatũ affert mor¬
tem: Sed quia ad redemptoris
p̃dicationis obsequium. hebreorũ
suꝑbia reppulit: unde mox ad col¬

Expanded text:
stico gravida non fuissent. 11. Beatus stico gravida non fuissent. 11. Beatus tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad col
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde nanq in errorẽ labit᷑ qui
beati iob uerba. ad solam ꝓlata hi¬
storiã suspicat᷑. Uir enĩ sc̃s. & tot
conditoris sui p̃coniis fultus. qͥd mag¬
nui uiel potiꝰ quid uerũ dicerae: si in¬
silsum cibũ cõmedi non posse dixis
uAut quis eius esui. mortifera ali.¬
menta optulerat. ut subiungat᷑ aut
potest aliquis gustare. qđ gustatũ
affert mortẽ: Quȩ si de amicorum¬
cius colloquiis dicta sentimꝰ: ab in¬
cellectu hoc. sententia subiuncta cõ¬
pescim᷑. qua ait. Quȩ priꝰ tangere no¬
lebat anima mea: nc̃ p̃ angustia cibi
mei sunt. Absit enĩ ut uir sc̃s in sta¬¬
tus sui incolumitate constitutꝰ. ami-¬
coꝵ suoꝵ aliquando dicta despȩxerit:
qui sicut ipso at testante post discimꝰ
oseruis humilis fuit. Uerba gͦ eiꝰ
amẏsteriis non uacant: quȩ sic̾ ex
sine historiȩ discimꝰ: & int̾nus arbit̾
laudat: quȩ nequaquã etiã cũ tan-¬
ta ueneratione. usq ad mundi ex¬
trema decurrerent: si intellectu my-¬

Expanded text:
alde namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu my
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ: quando ueniã & apparebo
ante faciem dei : E rursũ. Heu me
qđ incolatus meus ꝓlongatꝰ. ẽ:
Qui quasi a labore agri. ȩstũ fu.¬
giens: atq ad optinendam requiẽ
refrigerii tegm̃ querens: iterũ
dicit. Ingrediar in locũ taberna¬
culi ãmirabilis. usq ad domũ dei.
Hanc umbrã comp̃hende paulus
anhelabat: desideriũ habens dissol
ex desiderii iam ꝑfectione ꝑuene¬
rant: qͥ dicebant. Nos qͥ portaui¬
mꝰ pondus diei & ęstus. Bene autẽ
qͥ desiderare umbrã dr̃. seruus uo¬
cat᷑: quia electus quisq qͦusq in¬
firmitatis conditione constringi¬
t᷑ sub dominantis corruptionis¬
iugo. quasi sub estus anxietate. re¬
tinet᷑ Qui nimirũ cũ corruptio¬
ne exitus fuerit: tc̃ sibimae ipsi
liber. & tranquillus innotescit:
Unde & recte etiã ꝑ paulũ dicit᷑:
Ipsa creatura liberabit᷑ a seruitute
corruptionis: in libertatẽ głȩ filioꝵ

Expanded text:
vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendanhelabat, desiderium habens dissolvex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos portavimus pondus diei, et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, cervus vocatur; quia electus quisque, quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis jugo corruptionis, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde etiam recte per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in lib
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sũmoꝑe. ẽ. quod qͥdã nob̃. appel¬
latione militiȩ amplius quã nomi.¬
ne temptationis innuit᷑. Hoc nãq
nro intellectui ex pressione militiȩ
auget᷑: qđ numirũ ꝑ militiã ad finẽ
cotidie tendit᷑: cũq ꝑ ordinẽ mi¬
litiȩ locus crescit: tota simul mi¬
uita hominis suꝑ terrã: qͥa sic̃ et
superiꝰ diximꝰ: unusquisq dũ coti¬
die ad uitȩ t̾minũ. ꝑ tempoꝵ au-

Expanded text:
uod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hovita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae
Abbreviated transcription (Latin):
in uano non accipiunt: qͥa inten-¬
tione continua. ad eiꝰ utilitatẽ re-¬
fer̃ quicqͥd corporalit̾ oꝑant᷑: quã¬
tinus & transeunte oꝑe. oꝑis cau-¬
sa non transeat: quȩ uitȩ p̾mia
pꝰuitã parat. Sed hȩc curare re-¬
ꝓbi negligunt: qͥa ꝓfecto ambu¬
lantes in uacuũ. uitã sequentes fii.¬
gunt: inuenientes ꝑdunt. Meliꝰ
uͦ a prauoꝵ imitatione cõpescim᷑:

Expanded text:
in vanum non accipiunt, quia intenin vanum non accipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid corporaliter operantur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Melius vero a pravorum imitatione compesc
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicandis facultatibꝰ ȩstuat:
alius ꝓmerendis laudibꝰ anhelat:
sed quia cuncta hȩc. hic qͥsq mori¬
ens deserit: labores in uacuũ ꝑdi.¬
dit: qͥ secũ ante iudicẽ nicħ tulit
Quocontͣ bene ꝑ legẽ dr̃. Non ap¬
parebis in conspectu dñ uacuus. Q
enĩ ꝓmerendȩ uitȩ. mercedem bene
agendo ñ p̃uid&: in conspectu dñ
uacuus appar&. Hinc de iustis ꝑ
psalmistã dr̃. Uenientes autẽ ue¬
nient. in exultatione: portantes
manipulos suos. Ad exam̃ dppe
iudicii. portantes manipulos ueni-¬
unt: qui in sem&e ipsis recta opera
quibus uitã mereant᷑ ostendt̃. Hinc
delins quoq electo psalmista iterũ
dicit. Qui ñ accipit in uano ani.¬
mã suã. In uano nãq animã suã
accipit: qui sola p̾sentia cogitans:
quȩq sequant᷑ in ꝑpetuũ ñ atten-¬
dit. In uano animã suã accipit:
qui eiꝰ uitã negligens: ei curã car-¬
nis anteponit. Sed animã suã iusti

Expanded text:
multimultialius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit. Sed animam suam justi
Abbreviated transcription (Latin):
rationis lumine pͥuet᷑. Unde ba¬
bilonis rex extinctis priꝰ filiis. se¬
dechiȩ oculos eruit: qͥa malignus
intelligentiȩ lum̃ tollit. Qđ recte
sedechias in reblatha patit᷑. Rebla¬
tha qͥppe: multa hȩc int̾p̃tat᷑. sẜeñ
quandoq & lum̃ rationis claudit᷑
qđ prauo usu ex iniquitatis suȩ¬
casionibus erũpat: reꝓboꝵ tamen
semitȩ semꝑ inuolutȩ st̃: ut pͣuis
concupiscentiis dediti. aut bona
nulla ap̃petant: aut appetentes
infirmo desidĩo. ad hȩc nequaquã
mentis liberos gressus tendant.
Recta enĩ aut ñ incipiunt: aut
in ipso fracti itinere. ad hȩc mini¬
me ꝑtingunt. Unde fit plerũq ut
uoluptatibus sternant: sola quę
transeunt cogitent: nulla q̃ secũ
ꝑmaneant curent. Unde & apte
subdit᷑. Ambulabunt in uacuũ
& peribunt. In uacuũ qͥppe ambu¬
lant: qͥa nichil secũ. de fructu la¬
boris sui portant. Alius nãq adi¬
piscendis honoribus exũdat: alius

Expanded text:
rationis lumine privetur. Unde Barationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, exstinctis prius filiis, Sedeciae oculos eruit, quia malignus intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedecias in Reblatha patitur. Reblatha quippe, mulcta haec interpretatur. Etenim ei quandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo usu eoccasionibus erumpat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut in ipso fracti itinere, ad haec minime pertingunt. Unde fit plerumque utvoluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae secum permaneant, curent. Unde et aperte subditur: Ambulabunt in vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nihil secum de fructu laboris portant. Alius namque pro adipiscendis honoribus desudat, alius
Abbreviated transcription (Latin):
& recta oꝑatio exteriꝰ ꝑdit᷑: & tam̃
adhic rationis lum̃ in corde re¬
tinet᷑: ꝓpħa iheremias insinuat᷑:
qui dum sedechiȩ captiuitat̾e nar-¬
rat: ordinẽ captiuitatis int̾nae.
denunciat dicens. Et occidit rex
babylonis filios sedechiȩ in rebla¬
tha in oculis eius: & om̃s nobiles
uida occidit rex babylonis. oculos
quoq sedechiȩ eruit. Rex quippe¬
babilonis. ẽ. antiquus hostis. pos¬
sessor intimȩ confusionis: qui priꝰ
filios ante intuentis oculos truci¬
dat: qͥa sepe sic bona oꝑa int̾ficit:
ut hȩc se amittere ipse qͥ captꝰ. ẽ.
dolens cernat. Nam gemit plerũꝙ
animꝰ: & tam̃ carnis suȩ delectatio¬
nibus uictus. bona quȩ genuit
amans ꝑdit: & ea quȩ patit᷑ dãp¬
na considerat: nec tãm̃ uirtutis bra¬
chiũ. contra regem babylonis le¬
uat: sed dũ uidens neqͥciȩ ꝑpetra¬
tione ꝑcutit᷑: ad hoc quandoq
peccati usu ꝑducit᷑: ut ipso quoq

Expanded text:
et recta operatio exterius perditur, et tamen et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, propheta Jeremias insinuat, qui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: Et occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia sut haec se amittere ipse qui captus est animus dolens cernat. Nam genuit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdidit. Ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetrationem percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dum mentẽ reꝓbã. culpa ꝑ culpã
obtundit᷑: & postmodũ captꝰ ani-¬
mꝰ ꝑ exteriora desid̾ia uagat᷑: ut
cȩca mens. quo ducit᷑ nesciat: & car¬
nis suȩ illecebris. sese libent̾ subdat
Aliquando uͦ priꝰ desidia carnis
ebulliunt: & post longũ usũ illi.¬
citi opis oculũ cordis claudunt:¬
Nam sȩpe mens recta cernit: nec
tam̃ audent᷑ contra ꝑuersa se eri-¬
git: & renitens uincit᷑: dũ hocip¬
sum qđ agit diuudicans. carniᷤᷤ suȩ
delectatione suꝑat᷑. Quia enĩ ple¬
rũq priꝰ oculus contemplationis
amitcit᷑: & post ꝑ carnis desidia
huiꝰ mundi laboribus animꝰ sub¬
iugat᷑: testat᷑ samson ab allophi¬
lis captus: qͥ postquã oculos ꝑdi¬
dit. ad molã deputatus. ẽ: qͥa nimi¬
rũ maligni sp̃c postquã tẽptatio¬
nũ stimulis intus aciẽ contẽpla¬
tionis effodiunt᷑: foris in circuitũ
laboꝵ mittunt. Rursũ qͥa sepe

Expanded text:
dum mentem reprobam culpa per culpam dum mentem reprobam culpa per culpam obtunditur, et postmodum captus animus per vana desideria vagatur: ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis clauduntNam saepe mens recta cernit, nec tamen audacter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est. Quia nimirum maligni spiritus postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursum, quia saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ta neqͥcia ad ꝑpetrandã aliã uo-¬
cat: & quasi  quadam cogna.¬
tionis uoce. cõmissa iam culpa. cul¬
Sepe nãq ut diximꝰ. gula dicit
Si habundanti alimento corpꝰ ñ
reficis: in nullo utili labore subsi¬
stis. Cũq mentẽ ꝑ desidĩa carnis
accenderit: mox quoq luxuriȩ
uerba. ꝓpriȩ suggestioni facit di-¬
cens. S̾i misceri deus homines cor¬
poralit̾ noll&: membra ipsa coeun¬¬
di apta usibus non fȩcissa. Cũq
hȩc quasi ex ratione suggerit: m̃¬
tẽ ad libidinis effrenationẽ trahit:
Quȩ sȩpe dep̃hensa. patrocinũ
mex fallaciȩ. & negationis inqͥrit:
reamq se. eẽ. ñ ȩstimat᷑: si m̃tiendo
uttã defendat. Pilosus gͦ alt̾ ad al¬
terũ clamat: quando sub aliqua
ratiocinandi specie. ꝑuersam m̃tẽ
culpa subsequens ex occasione cul¬
pę p̾cedentis illaqueat. Cũq hanc
pilosi dominant᷑. Sicq fit. ut sẽꝑ
se gressuũ semitȩ deteriꝰ inuoluas:

Expanded text:
ta nequitia perpetrandam malitiam provta nequitia perpetrandam malitiam provocat; et quasi quadam cognationis voce, commissa jam culpa, culSaepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abundanti cibo vel alimento corpus non reficis, in nullo utili labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumque hanc pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant,
Abbreviated transcription (Latin):
cundia. ñ solũ se amittere recti¬
tudinẽ non dolent: sed adhic
etiã de oꝑe confusionis gaudent:
Onocentauris autẽ demonia oc¬
curr̃: quia maligni sp̃c ualde eis
ad uotũ deseruiunt: quos de his
gaudere conspiciunt. quȩ flere
debuer̃. Ubi apte subiungit᷑ Ꝙ
pilosus clamabit. alt̾ ad alterum
Qui nãꝙ alii pilosi appellatione
figurantur: nisi hi quos grȩci
na effigie incipit᷑: sed bestiali ex¬
tremitate t̃minat᷑. Pilosi gͦ nõmi-¬
ne. cuius lib& peccati asperitas
designat᷑: qđ & siquando quasi¬
ab optentu rationis incipit: sẽꝑ
tam̃ ad irrationabiles motꝰ ten.¬
dit: & quasi homo in bestiã desi¬
nit: dũ culpas ꝑ rationis imaginẽ
inchoans: usq ad irrationabilẽ
effectũ trahit. Nam sȩpe edendi
delectatio seruit gulȩ: & seruire
uentrẽ in ingluuiẽ extendit: mẽ¬
bra in luxuriã erigit. Pilosus aut̃
alt̾ ad alterũ clamat: cũ ꝑpetra-¬¬

Expanded text:
cundia, non solum se amittere recticundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci na effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationalem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam mergit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetra
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Quidnã ꝑ dracones nͥ malicua:
Quid uͦ strutionũ nomine: nisi
hipocrisis designatur: Strutio qͥp.¬
pe speciem uolandi hab&. s usum
uolandi ñ hab&: quia & hipocri¬
sis cunctis intuentibus imaginem
de se sc̃itatis insinuat: sed tenere
uitã sc̃ĩtatis ignorat. In ꝑuersa
gͥ m̃te draco cubat: & strutio pis¬
cit᷑ quia & latens malicia callide
tegit᷑: & intuentiũ oculis simu-¬
latio bonitatis antefert᷑. Quid
N onocentaurorum nomine: nͥ
&e appellatione asini. luxuria de¬
signatur: ꝓpħa at testante qͥ ait
Nt carnes asinoꝵ: carnes eorum:
sauri autẽ uocabulo. ceruix suꝑ¬
biȩ demonstrat᷑: sicut uoce dñica.
de iudeis suꝑbientibus ꝑ psalmi¬
stã dicit᷑ lauri pingues obseder̃
me. Onocentauri gͦ sunt: qͥ sub¬¬
iecti luxuriȩ uiciis: inde cerui¬
&ẽ erigunt: unde humiliari de¬
uuerꝰ. Qui carnis suȩ uoluptatibꝰ
seruientes: expulsa longe uere.¬

Expanded text:
rum . Quid namque per dracones nisi malitia, rum . Quid namque per dracones nisi malitia, quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem de se sanctitatis insinuat, sed tenere vitam sanctitatis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat, et struthio pascitur, quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine, nisi citur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante, qui ait: Ut carnes asinorum, carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pinme . Onocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliare debuerunt; quia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe vere
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uicissim tradunt. Puersi itaq
inuoliitȩ sunt gressuũ semitȩ:
quia & si deuicta iina neqͥcia pe¬
dem leuant: regnante tam̃ altera
hc̃ in ea etiã quã deuicerant impli¬
suũ semitis. & nulla culpa deuin¬
cit᷑: & alia ꝑ aliam ꝑpetrat᷑. Nã
sȩpe furto. negationis fallacia un¬
git᷑ : & sȩpe culpa fallaciȩ. ꝑiurũ
reatu cumulatur. Sȩpe qđ lib&
uiciu̾ impudenti p̾sumptione cõ¬
mittit᷑: & sepe quod om̃i culpa
fit grauiꝰ. etiã de cõmisso uicio su¬
ꝑbit᷑. Nam quãuis de uirtute
nasci elatio soleat: ñnũquã tamen
stulta mens. de ꝑpetrata se neqͥcia
exaltat. Sed cum culpa culpȩ ad.¬
ungit᷑ : qͥd aliud quã inuolutis sẽ¬
mitis. atq in nodatis uinculis. pͣ¬
uoꝵ gressus ligant᷑: Unde bene
contra ꝑuersam mentem: sub iudeȩ
specie ꝑͥ isaiam dr̃. Erit cubile dra¬
conũ. & pascua strutionũ: & oc¬
current demonia. onocentauris:
& pilosus clamabit alter ad alte.¬

Expanded text:
sibi vicissim tradunt. Perversis itaque sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsi devicta una nequitia pedem levant, regnante tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant implisuum semitis et nulla culpa devincitur, et alia per aliam perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alte
Abbreviated transcription (Latin):
te occasionis articulo. etiã in luxu¬
riã labit᷑. quã iã subegisse uidelũt᷑.
Alius auariciȩ ȩstũ uicit: sed ne¬
quaquã uim luxuriȩ subdidit
Cũq explendȩ luxuriȩ p̃ciũ p̃pa¬
rat: iugo quoq auariciȩ quã dui¬
dũ edomuit. cordis ceruicẽ subdit
Aliꝰ rebellantẽ iã impatientiã stra¬
uit: sed inanẽ głam necdũ uicit
Et cũ se ꝑ hanc mundi honoribus
inserit: confixus causarũ stimulis.
ad impatientiã captus redit. Cũq
inanis gła ad defensionẽ sui ani-¬
mũ erigit : & illam uictus tolerat
quã suꝑauit. Alius in anẽ ĩã głam
subdidit: secdtam̃ impatientiã nec¬
dũ strauit. Et cũ multa resisten¬
tibꝰ. ꝑ impatientiã minat᷑: erubes¬
cens nͣ implere qđ loquit᷑ sub ina¬
ꝑ aliud tolerat: qđ plene se uics¬
se gaudebat. Sic gͦ ope uicaria
sugitiuum suũ uicia retinent:
& quasi iã amissum. sub dominis
iure recipiunt: atq ad uindictã

Expanded text:
te occasionis articulo, etiam in luxute occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae quam dudum domuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc honoribus mundi inserit, confixus causarum stimulis, et impatientia captus redit, cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem jam gloriam subdidit, et tamen impatientiam necdum stravit, et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inaper aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii sui jure recipiunt, atque ad vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
extensi ad sem& ipsos ꝑ circuitũ
redeunt: qͥ bona qͥdem cupiunt:
sed a malis nũquã recedt̃. Esse qͥp¬¬
pe humil es sedtam̃ sine despectu.
ẽẽ. contenti ꝓpriis. sed sine neces-¬
sitate: ẽẽ. casti. sed sine maceratio¬
ne corporis: eẽ. patientes: s sine
contumeliis uolunt. Cũq ad ipis¬
ci uirtutes quęrunt. sed labores
uirtutũ fugiunt᷑ qͥd aliud quã &
belli certamina in cãpo nesciunt
& triumphare in urbibꝰ de bello
coꝵ semitȩ inuolitȩ memorant᷑:
adhiic intelligi & alit̾ possit. Sepe
nãq ñnulli contra quędã se uicia
uehem̃t accingunt: sed quȩdam
subigere negligunt. Cũq se contͣ
ista nꝰ erigunt: & illa contra se
reparantꝰ quȩ subeger̃. Aliꝰ nanq
iã carnẽ aluxuria edõmuit: sed
tam̃ adhuc mentẽ ab auaricia non
frenauit. Cũq se in mundo ꝓ ex¬
ercenda auaricia retin&: cumq a¬
t̾renis actibus ñ recedit: erũpen¬

Expanded text:
tensi, ad semetipsos per circuitum tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt, qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt; cumque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit; cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinterrenis actibus non recedit, erumpen
Abbreviated transcription (Latin):
mũ occasio pulsat: quanta sit man-¬
suetudinis uirtus. quanta patien¬
tiȩ altitudo. considerat: seq etiã
contra contumelias patientẽ parat:
Sed cũ parua quãlib& cõmotionis
occasio nascit᷑: repente ad uoces &
contumelias. medullitꝰ inflãmat᷑:
ita ut non solũ ad memoriã patien-¬
tia. ꝓmissa non redeat: s & sem&e ip.¬
sam mens. & ẽa quȩ loquit᷑ conuicia
ñ agnoscat. Cũq furori plene satis¬
fȩcerit: quasi pꝰ exercitiũ in tranqͥl¬
litatẽ reditꝰ & tc̃ se ad silentii clau-¬
stra recolligit: cũ linguȩ ñ patientiȩ
sed ꝓcacitatis suȩ satisfactio frenum
ponit. Uix gͥ sero pꝰ conuicia illata
se cohib&: quia & a cursu sepe spu-¬
mantes equos. ñ p̃sidentis dextera:
sed cãpi t̃minꝰ coherc&. Bene gͦ de
repbis dr̃. inuolutȩ st̃ semitȩ gres¬
suũ eoꝵ: qͥa recta qͥdem delibando
appetunt: sed ad consueta semꝑ
mala replicant᷑: & quasi extͣ se

Expanded text:
mum occasio pulsat, quanta sit manmum occasio pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo considerat, seque etiam contra contumelias patientem parat; sed cum parva quamlibet commotionis occasio nascitur, 227 repente ad voces et contumelias medullitus inflammatur; ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed et semetipsam mens et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit; et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum posuit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia et a cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quidem deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur; et quasi extra se
Abbreviated transcription (Latin):
lata quȩ placeant: in ambitione
ꝓtinꝰ mens anhelat. Sem& ipsam
non capit: ad ipiscendi hȩc occasi-¬
onẽ querit: & oblita continentiȩ
quã secũ pepigerat: cogitationũ¬
se stimulis ꝑ desidia adquisitionis
inquietat. Alius luxuriȩ tabe
polluit᷑: & longa iã consuetudi¬
ne captus tenetur. Quanta aut̃
castitatis sit mundicia conspicit:
& carne uinci. turpe dep̃hendit¬
Restringere gͦ uoluptatũ fluxa
deliberat: & resultare consuetii¬
dini quasi totis se uiribus parat.
sed uel obiecta oculis specie. uel
ad memoriã reducta: cũ subita
temptatione concutit᷑: ꝓtinus a
pristina p̃paratione dissipat᷑. Et
qͥ contra hanc clipeũ delibationis
erexerat: delectationis iaculo con-¬
fossus iacce. Sicq eũ luxuria ener-¬
uem superat: ac si nulla contͣ eã
intentiõnis arma p̃parass&e. Aliꝰ
iracundiȩ flãmis accendit᷑: & usq
ad inferendas ꝓximis contumelias
effrenat᷑. Cum uͦ nulla furoris ani.¬

Expanded text:
lata quae placent, in ambitione lata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec occasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe depRestringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat. Sed vel objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur; et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis iaculo confossus jacet; sicque eum luxuria enervem superat, ac si nulla contra eam intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris ani
Abbreviated transcription (Latin):
audiam᷑. Dequit᷑. In uolute st̃ se¬
uitur: in sem& ipsum replicatur:
Et sunt nonnulli qͥ seducentibꝰ
uiciis obuiare quasi tota intentio¬
Ne deliberant: sed irruente tem¬
ptationis articulo. in delibatio¬
nis ꝓposito ñ ꝑdiirant. Aliꝰ nãq
prauo ausu suꝑbiȩ inflatꝰ. cũ mag¬
na esse p̾mia humilitatis considat:
aduersũ sem& ipsum se erigit: et
quasi tumorẽ turgidi fastus de-¬
ponit. Exhibere se quibus libae con-¬
tumeliis humilem ꝓmitcit: s cũ
sauerit: ad consuetã ꝓtinꝰ elationẽ
reditꝰ: sicq ad tumorem diicit᷑: ut
nequãquã quia humilitatis bonũ
c̃cupierat. recordet᷑. Alius auaricia¬
estuans. augendis facultatibꝰ anhe¬
lans: cũ p̃terire omĩa uelocit̾ coñ¬
spicit: uagantẽ ꝑ concupiscentias
mentẽ figit. Decernit iã nil ap¬
petere: adepta tantũmͦ. sub ma-¬
gni moderaminis freno possidere
bed cũ repente fuerint oculis ob-¬

Expanded text:
audiamaudiamvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum saverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis ob
Abbreviated transcription (Latin):
dissipat : & tc̃ etiã exteriꝰ pereuã:
perierunt. De quibꝰ recte ad dit᷑
t ut incaluerint: soluent᷑ de loco
suo. Iniquus & enĩ quisq cũ inca-¬
luerit de loco suo soluit᷑: qͥa iudi¬
cio intimȩ districtionis apꝓpin¬
quante: cũ iam ꝑ cognitionẽ penȩ
feruere &perit: ab ea cui dudũ
separat᷑. Hinc. ẽ. enĩ qđ ꝑ ꝓpħam¬
contra reꝓbos dr̃: & tantũmͦ sola
uexatio intellectũ dabit auditui:
qͥa uidelic& ȩt̾na ñ intelligunt: nͥ
cũ ꝓ temporalibꝰ iam sine em̃datio¬
ne puniunt᷑. Tunc mens ȩstuat:
& infructuosȩ penitentiȩ se ignibꝰ
inflãmat. Duci ad suppliciũ tim&e
p̃sentẽ uitã ex desidĩo retin&. S
de loco suo soluit᷑: qͥa oblectam̃ta
carnis deserens: eiꝰ duricia ꝑ suppli¬
ciũ liquãt᷑. Sed qͥa iniqui om̃s.
quid abstractionis suȩ tempore
patiant᷑ audiuimꝰ adhiic aliqͣ qͥbꝰ
in liber tatis suȩ sꝑacio ĩplicant᷑

Expanded text:
dissipat, et tunc etiam exterius pereunt, dissipat, et tunc etiam exterius pereunt, perierunt. De quibus recte additur: « Et cum incaluerint solventur de loco suo. » Iniquus etenim quisque cum incaluerit, de loco suo solvitur, quia judicio intimae discretionis appropinquans cum jam per cognitionem pene fervere coeperit, ab ea cui dudum separatur. Hinc est enim quod pcontra reprobos dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui , quia videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat, duci ad supplicium timet, praesentem vitam ex desiderio retinet; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liquatur. Sed quia iniqui omnes quid abstractionis suae tempore patientur audivimus, adhuc aliqua quibus in libertatis suae spatio implicantur
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ suoꝵ consciꝰ ea quȩ pos¬
sid&. indigentibus iam largiri.
desidat: sedtam̃ ne datis rebꝰ egeat
ipse formidat. Cũq carnis subsi¬
dia reseruando trepidus p̃parat᷑:
ab alimentis miscdiȩ animã ne-¬
cat: & cũ pati in terra inõpiã
mȩtuit: ȩt̾nã sibi habundantia
suꝑnȩ refectionis abscidit. Rec¬
te gͦ dr̃. qui timent pruinã ir¬
ru&e suꝑ eos nix: qͥa qui concul¬
canda ab infimis mȩtuunt᷑ a sũ¬
mis mȩtuenda patiunt᷑: & cum
transire nolunt qđ calcare põte¬
rant: iudiciũ de suꝑnis excipi¬
unt: qudd tolerare nequaquam
possunt. Sed hȩc agentes: mundi
głam temporalit̾ optinent. Quid
autẽ tempore uocationis suȩ fac.¬
turi sunt. cũ cuncta simul pauidi
deserunt: quȩ hic cũ graui timo¬
re seruauer̾: Unde apte subiun¬
git᷑. Tempore qͦ fuerint dissipa.¬
ti: peribunt. Quos enĩ p̾sentis
uitȩ sollicitudo ordinat᷑: amissio

Expanded text:
peccatorum suorum conscius, ea quae pospeccatorum suorum conscius, ea quae possidet, indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat, ipse formidat Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat. Et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae respectionis abscidit. tur: « Qui timent pruinam, irruet super eos nix. » Quia qui conculcanda in infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur. Et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt, qui cuncta simul pavidi deserent, quae hic cum gravi timore servaverunt? Unde apte subdit: « Tempore quo fuerint dissipati peribunt. » Quos enim praesentis vitae sollicitudo ornat, omissio
Abbreviated transcription (Latin):
Stulta & enĩ mens. cũ malũ repen¬
te inuenerit. qđ nequaquã p̾te¬
rit: ȩt̾nitatẽ eius tolerando intel¬
ligit: quia qđ p̃terire potuit.
uanũ fuit. Sciendum uͦ. ẽ. quod
pleriq agere recta desiderant:
sed nonnulla sunt. quȩ infirmis
eoꝵ mentibus ex p̃senti uita con-¬
tradicunt. Cumq aduersa in in¬
fimis ꝑpeti mętuunt: in suꝑni
iudicii rectitudine offendunt᷑. Un.¬
nã: irru& suꝑ eos nĩx. Pruina qͥp¬
pe inferiꝰ gelascit: nix autẽ de su-¬
ꝑioribꝰ ruit. E sȩpe ñnulli dum
temporalia aduersa ꝑtimescunt:¬
districtioni sẽ ęt̾nȩ animaduer¬
sionis obiciunt. De quibus bene ꝑ
psalmistã dr̃. Illic trepidauer ti¬
more: ubi nͨ erat timor. Iste nãq
ueritatẽ ia lib̾e defendẽ appetit᷑ sed
tam̃ in ipso suo appetitu trepidus.
indignationẽ potestatis humanȩ
ꝑtimescit: cũq in terra hominẽ
contra ueritatẽ pau&. eius dem
ueritatis irã. oelitus sustin&. Ille

Expanded text:
Stulta etenim mens cum malum repenStulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae eorum mentibus ex praesenti vita contradicunt. Cumque adfimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unnam, irruet super eum nix. - Pruina quippe inferius gelescit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem verita
Abbreviated transcription (Latin):
ĩma pęnarũ loca intelligimꝰ: in iusti
quiq sic̃ torrens raptim ad con¬
ualles transeunt: qͥa in hac uita.
quã totis desideriis ap̃petunt: diu
stare nequaquã possunt. Nam qͦt
dies ȩtatis accipiunt: quasi tot co¬
tidie gressibus ad finem tendunt:
Augeri sibi optant tempora: s qͥa
concessa subsistere nesciunt: quot¬
ad augmenta uiuendi ꝑcipiunt:
de uiuendi spacio totidem ꝑdunt:
Momenta ergo tempoꝵ. quot se¬
quunt᷑ fugiunt: qͦt accipiunt amit.¬
tunt. Raptĩ itaq ad conualles tͣn¬
seunt: qͥ in longũ qͥdem uoluptatũ
desicłia ꝑ̃trahunt: sed ad inferni
tate extensum. ẽ. si fine claudit᷑.
longũ non. ẽ: ex fine miseri colli¬
gunt. breue fuisse qđ amit tendo
tenuer̃. Unde bene & ꝑ salomonẽ
dr̃. Si multis annis uixerit ho-¬
mo. & in his om̃ibꝰ letatus fuerit.
meminisse deb& tenebrosi tp̃ris.
& dierũ multoꝵ: quȩ cũ uene¬
rint. uanitatis arguunt᷑ p̃terita

Expanded text:
ima poenarum loca intelligimus, injusti ima poenarum loca intelligimus, injusti quique sicut torrens raptim ad convalles transeunt, quia in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo temporum quo sequuntur fugiunt, quo accipiunt amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longum quidem voluptatum desideria pertrahunt, sed ad inferni bet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene et per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita .
Abbreviated transcription (Latin):
libus. Tor rentẽ quippe ad conual¬
les raptĩ transire. ẽ: prauoꝵ men-¬
tes ad ima desidia. sine ullo obsta.¬
culo. ac difficultate descendere:
sum gressus. ad suꝑiora tendit᷑:
ꝑ remissionẽ uͦ. ad inferiora decli¬
natur. Ad montis enĩ uerticem
saxũ subuehere magni laboris. ẽ:
eumq a sũmis ad ima dimit tere
labor non. ẽ. Sine mora uidelic&e
ꝓruit: qͥ magnis conatibus ad sũ¬
ma ꝑuenit. Longo studio seges
seritur: sole. atq hymbre diutino
nutrit᷑: sed tam̃ una & subita scin-¬
tilla consumit᷑. Paulisꝑ ȩdificia
alta ꝓficiunt: sed repentinis casibꝰ
terram pecunt. Robusta arbor
in aera ꝑ tarda incrementa se eri¬
git: sed qͥcqͥd diu ad alta ꝓtulit:
semel. & simul cadit. Quia gͥ as¬
census in labore. ẽ descensus in uo¬
luptate: recte nc̃ dicit᷑. fr̃s mei p̃-¬
terier̃ me: sicut torrens qͥ raptim
transit in conuallibꝰ. Qđ tam̃ sen-¬
tiri & alit̾ potest. Si enĩ conualles

Expanded text:
libus. Torrentem quippe ad convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate descendere. sum gressus ad superiora tenditur, per remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis enim verticem saxum subvehere magni laboris est, idemque a summis ad ima dimittere labor non est. Sine mora videlicet proruit, qui magnis conatibus ad summa pervenit. Longo studio seges seritur, sole atque imbre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit, semel et simul cadit. Quia igitur ascensus in labore est, descensus in voluptate, recte nunc dicitur: Fratres mei praeterierunt me sicut torrens, qui raptim transit in convallibus. Quod tamen sentiri et aliter potest. 225 31. Si enim convalles