comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciles animas ꝑ alios uider. Dicat ergo. Nũ¬
quid uolet rinocerus seruire tibi: subaudis
loco ipsa scriptura sacra non inconuemienter
accipitur. in qua uerbi pabulo animalia sc̃a
a pastorib in presepe reperitur: quia eius in¬
carnatio. in ea que nos reficit. ꝓpħarũ scrip¬
tura cognoscitut. Rinocerus itaq iste. uide¬
licet omnis elatus in primordiis nascentis
eccłie. cũ patriarcharum dicta. cũ ꝓphetarũ
mysteria. cũ euangelii archana audiret. irri¬
debat: quia tanto in predicatoꝵ presepe clau¬
di satiariq contempserat ⁊ quanto in uolup¬
tatib propriis dimissus desperationis sue
campum tenebat. Quẽ superboꝵ campũ: be¬
ne paulus insinuat dicens. Qui desperanteᷤ
semet ipsos tradiderunt impudicicie & in o¬
perationẽ immudicie omnis. in auariciã.
Tanto enĩ se quisq in malis presentib latiꝰ
relaxat: quanto post hanc uitam. se assequi

Expanded text:
ciles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunciles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunquid volet rhinoceros tibi? Subaudis: loco ipsa Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta a pastoribus in praesepi reperitur , quia ejus incarnatio, in ea quae nos reficit Prophetarum scriptura cognoscitur. Rhinoceros itaque iste, videlicet omnis elatus in primordiis nascentis Ecclesiae, cum patriarcharum dicta, cum prophetarum mysteria, cum Evangelii arcana audiret, irridebat, quia tanto in praedicatorum praesepi claudi satiarique contempserat, quanto in voluptatibus propriis dimissus, desperationis suae campum tenebat. Quem superborum campum bene Paulus insinuat, dicens: Qui desperantes semetipsos tradiderunt impudicitiae in operationem immunditiae omnis, in avaritiam . Tanto enim se quisque in malis praesentibus latius relaxat, quanto post hanc vitam se assequi
Abbreviated transcription (Latin):
subditos iam uidemus. Quasi de quodã in¬
doniito rinocerote dñs loquebatur: cũ dicẽt.
Dines difficile intrabit in regnũ celoꝵ. Cui cũ
responsũ eẽt. Et quis poterit saluus fieri: ili¬
co adiunxit. Apud homines hoc ĩpossibile est:
apud deum autẽ omĩa possibilia sunt. Ne si
diceret. Rinocerus iste humanis uirib man¬
suescere non potest: s tamen diuinis subdi
miraculis potest. Unde hic quoq apte bea
lui miraculis straui: Ac si apertiꝰ dicat. Nũ¬
quid hi qui fatua elatione suꝑbiint. sine
meis aduitoriis. tue predicatiori subdunt᷑.
ꝑ quem itaq preualeas considera ⁊ in om̃e
quod preuales sensum elationis inclina.
Uel certe ad beati iob noticiã ꝓ humilianda
eius uirtute deducitur : quã mira quando¬
q ꝑ apłos agantur qui mundũ deo fubici¬
unt. eiq edomitam potentum huius scl̃i su¬
ꝑbiam flectunt: ut tanto de se beatus iob mi¬
nus estunet. quanto aggregare deo tã diffi¬

Expanded text:
subditos jam videmus. Quasi de quodam insubditos jam videmus. Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus loquebatur, cum diceret: Dives difficile intrabit in regnum coelorum . Cui cum responsum esset: Et quis poterit salvus fieri? Illico adjunxit: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Ac si diceret: Rhinoceros iste humanis viribus mansuescere non potest, sed tamen divinis subdi miraculis potest. Unde hic quoque apte bealui, miraculis stravi. Ac si apertius dicat: Nunquid hi qui fatua elatione superbiunt sine meis adjutoriis tuae praedicationi subduntur? Per quem itaque praevaleas considera, et in omne quod praevales elationis sensum inclina. Vel certe ad beati Job notitiam pro humilianda ejus virtute deducitur, quam mira quandoque per apostolos agantur, qui mundum Deo subjiciunt, eique edomitam potentum hujus saeculi superbiam flectunt, ut tanto de se beatus Job minus aestimet, quanto aggregari Deo tam diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is uͦ iniciis nascentis eccłie dũ contr̃a illã
diuitũ se potestas excolleret. atq in eius nece
ĩmensitate tante crudelitatis anhelaret. clũ
tot cruciatib anxia. tot ꝑsecutionib pressa
succũberet ⁊ quis tunc credere potuit qͦd illa
erecta ce asꝑa suꝑboꝵ colla sibi subiceret &e ui¬
go sci timoris edomita mitĩb fidei loris li¬
garet: Dui quippe mexordiis suis rinocero¬
tis huius cornu uentilata. & quasi funditꝰ
interimenda ꝑcussa est: s diuina gratia dis¬
pensante &e illa moriendo uiuificata ꝯualu¬
io ⁊ & cornu suũ rmnocerus iste feriendo lassat᷑
inclinauit: quodq impossibile hominib fu¬
it deo difficile ñ fuit̾. qui potestates huiꝰ mun¬
di rigidas ñ uerbis. s miraculis fregit. Ecce e¬
nim cotidie seruire rinocerotes agnoscimus:
dum potentes huius mundi qui in uiribus
sius fatua dudũ fuerant elatione confisi. d̾o

Expanded text:
ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam divitum se potestas extolleret, atque in ejus necem immensitate tantae crudelitatis anhelaret, dum tot cruciatibus anxia, tot persecutionibus pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod illa recta et aspera superborum colla sibi subjiceret, et jugo sancti timoris edomita, mitibus fidei loris ligaret? Diu quippe in exordiis suis rhinocerotis hujus cornu ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. Sed divina gratia dispensante, et illa moriendo vivificata convaluit, et cornu suum rhinoceros iste feriendo lassatus inclinavit; quodque impossibile hominibus fuit, Deo difficile non fuit, qui potestates hujus mundi rigidas non verbis, sed miraculis fregit. Ecce enim quotidie servire rhinocerotes agnoscimus, dum potentes mundi hujus, qui in viribus suis fatua dudum fuerant elatione confisi, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
chra ce fatua. hereticam namꝙ doctrinã ntore
uidit eloquii resplendere: nec tamen sapientie
apto intellectu congruere: & ait. Circulus au¬
reus in naribus suis ⁊ idest pulchra &e circum¬
plexa locutio. in sensib mentis stulte: cui exelo¬
quio autũ pendet: s tamen ex terrene intenti¬
onis pondere. more sius ad suꝑiora ñ respicit:¬
quod secutus exposuit dicens. Mulier pulch̾
ce fatua idest doctrina heretica. pulchra per
uerbum: fatua ꝑ intellectũ. In cornu uͦ quia
superbia frequenter accipitur: ꝓpħa atcestan¬
de didicimus qui ait. Dixi iniquis nolite mi¬
que agere: &e delinquentib nolite exaltare cor¬
ni. Quid ergo inrinocerote hoc nisipotenteᷤ¬
huius seculi designantur ⁊ uł ip̃e in eo sũme¬
principatuũ potestates. qui typo fatue iacta¬
tionis elati. dum falsis exterius inflantur
honorib. ueris miseriis inanescunt: Qb
bene dicit᷑. Quid suꝑbit terra &e cinis: In¬

Expanded text:
chra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore chra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicitQuod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua per intellectum. In cornu vero, quia elatio frequenter accipitur, 996 Propheta attestante didicimus, qui ait: Dixi iniquis, nolite inique agere, et delinquentibus, nolite exaltare cornu . Quid ergo inhujus saeculi designantur? vel ipsae in eo principatuum potestates, qui typo fatuae jactationis elati, dum falsis exterius inflantur honoribus, veris miseriis intus inanescunt? Quibus bene dicitur: « Quid superbis terra et cinis?
Abbreviated transcription (Latin):
piciunt. eorũ quoꝵ prius contempsẽre uitã. post¬
modũ obstupuere miracula: unde mox paridi
ad sua corda redeuntes extimuerunt sanctitatẽ
in miraculis quã despexerant in preceptis. Per
infirma ergo confusa sunt forcia: quia dũ in
uenerationem uita surgit humiliũ: elatio ceci¬
dit superboꝵ. Igitur quia beatus iob sc̃e eccłie
tipũ tenet. & om̃ipotens d̃s preuidet. quod in
primordiis nascentis eccłie. potentes huiꝰ scl̃i.
lene enis ingũ suscipere. crassa cordis ceruice
ommino est: ita ut siqñ captus fuerit: teneri
nullatentis possit. Impatiens quippe ut fert᷑
ilico moritur: eius uero nomen latina lingua
interpretatũ sonat. in nare cormi. Et quid ali¬
ud in nare nisi fatuitas ⁊ quid in cormi nisi ela¬
tio designatur: Nam quia in nare fatutas so¬
let intelligi: salomone attestante didicimꝰ qui
ait. Circulus aureus innarib suis: mulier pul¬

Expanded text:
piciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postpiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis, quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgit humilium, elatio cecidit superborum. Igitur quia beatus Job sanctae Ecclesiae typum tenet, et omnipotens Deus praevidit quod in primordiis nascentis Ecclesiae, potentes hujus saeculi leve ejus jugum suscipere crassa cordis cervice naturae est; ita ut si quando captus fuerit, teneri nullatenus possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomen Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare nisi fatuitas, quid in cornu nisi elatio designatur? Nam quia in nare fatuitas solet intelligi, Salomone attestante didicimus, qui ait: Circulus aureus in naribus suis, mulier pul
Abbreviated transcription (Latin):
N paradiso sano homini diabolus muidens
suꝑbie uulnus inflixit: ut qui mortẽ ñ acce¬
perat conditus. mereretur elatus.S quia duti¬
nepotentie subpetit ñ solum bona de nichilo fa¬
cere. s ea iam ex malis que diabolus ꝑpetraue¬
rat reformare: contra hoc inflictũ uulnus suꝑ¬
bientis diaboli medicina apparuit int̾ homineᷤ
hunilitas dei: ut auctoris exemplo humilitate
surgerent: qui imnitatione hostis elaticecider̃t̃.
Contra ergo suꝑbientẽ diabolum: apparuit int̾
homines homo factus humilis d̃s. hunc poten¬
tes huius seculi idest membra diaboli. suꝑbien¬
tes eo despicabilẽ crediderunt: quo humilem con¬
specerunt. Uulnus enim cordis eoꝵ qͣntomagis
tumuit: tanto amplius medicamentũ uite de ᷤᷤ¬
pe mundi elegit d̾s: ut confundat fortia. Actũ¬
ꝙ est cum ꝓauperib: quod post etiã diuites elati
mrarent᷑. Nam dũ nouas in illis uirtutes as¬

Expanded text:
n paradiso sano homini diabolus invidens n paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humiliati surgerent, qui imitatione hostis elati ceciderant. Contra ergo superbientem diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus. Hunc potentes hujus saeculi, id est membra diaboli superbientis, eo despicabilem crediderunt, quo humilem conspexerunt. Vulnus enim cordis eorum quanto magis tumuit, tanto amplius medicamentum mite desppe mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites erati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes as
Abbreviated transcription (Latin):
ce istos reatus flagicii. & illum silentii pena
multaret. Inter hec gͥ cum uel pro quo ser¬
mo detur. uel propter quem subtrahatur
ignoramus : unũ est salubre remẽdiũ. nec
de his que aliis magis accepimꝰ. nosmet ip̃oᷤ
extollere nec de eo alterũ quod minus acce¬
perit irridere s fixo humilitatis pede graui¬
ter ce̾ constanter incedere. quia in hac uita
tanto ueracius docti sumꝰ. quanto doctrinã
nobis a nobismet ip̃is suppetere non posse
cognoscimꝰ. Cur ergo quilibet de doctrina su¬
pbiat ⁊ que occulto iudicio uel cui quando
detur. uel quando cui subtrahatur ignorat:
Quãius enim securitati timor semꝑ longe
uideatur abesse: nobis tam̃ nichil est securiꝰ
quã sub spe semꝑ timere⁊ ne incauta menᷤ
aut desperando semuiciis deiciat: aut extol¬
lendo de donis ruat. Ande districti enĩ acpii
uidicis ocłos quanto de se sub spe humiliꝰ
tcepidat: tanto millo robustius stat.

Expanded text:
et istos reatus flagitii, et illum silentii poena et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet de doctrina superbiat, qui occulto judicio vel cui quando detur, vel quando cui subtrahatur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius stat.
Abbreviated transcription (Latin):
torpescat. Pro auditoris namq gratia dat᷑
bonis. etiam & malis sermo doctoribus: sicut
potuerunt phariseiᷤ suppetere uerba predica¬
tionis : de quib scriptum est. Omĩa autem
quetumq dixerint nobis seruate cẽ facite:
secundum opera uero eoꝵ nolite facere. Op¬
ter auditorum uero reprobationem bonis
etiam doctoribus sermo subtrahitur: situt
ad ierechielem contra ifrael dicitur. Lui¬
guam tuam adherescere faciam palato
tuo et eris mutus nec quasi uir obuugans:
dera setmo predicationis propter utrosꝙ
datur: aliquando propter utrosq subtra¬
hitur. Propter utrosꝙ enĩ datur: sicut di¬
uina uoce paulo apud corithios dicitur.
noli timere sed loquere. Et paulopost: qͥa
populus multus est michi in hac cutate.
Oropter utrosꝙ uero subtrahitur sicut hel
sacerclos. c prauam filioꝵ cognouit actionẽ.
&e̾ dignã increpationis ñ exercuit uocẽ: cum
profecto futurum eẽt. ut in mortis supplicio

Expanded text:
torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, etem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit eligendũ. Et suitriusq expositioniᷤ
intelligentiam fortasse despexerit: libenter
ip̃e. lectorẽ meũ subtilius utrisq sentientẽ.
uelut magistrũ discipulus sequor⁊ quia mͥ
de deo aliquid sonare nitimur. organa ueri¬
tatis sumus: et in eiusdem ueritatis po¬
destate est. utrum ꝑ me sonet alterran per
alterum michi. Ipsa quippe auditio in me
est: oe sepe alium tangit ut bene audiat.
quod pet alium ipsa sonuerit: sepe uero
alium tangit. ut bene quod ab aliis audia¬
tur sonet: sepe doctori uerbũ pro gratia tri
buit auditoris ⁊ &e sepe propter auditoris cul¬
pam. subtrahitur sermo doctori.In his ergo
que ubertim predicat doctor. nulla elatio¬
ne se efferat: ne fortasse non pro sua sed
pro auditoris gratia. eius repleatur lingua.
Et in his que doctor steriliter dicit. auditor
non succenseat: ne fortasse doctoris lingua.
non pro sua sed pro auditoris reprobatione

Expanded text:
duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse lectorem meum subtilius veriusque sentientem, velut magistrum discipulus sequar, quia mihi de Deo aliquid sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostrqua est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. 82. Saepe doctori verbum buitur auditoris, et saepe propter auditoris culpam subtrahitur sermo doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, ne fortasse 994 non pro sua, sed pro auditoris gratia ejus repleatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione
Abbreviated transcription (Latin):
suam dño. conuiuiũ magnũ fecit. Mons
itaq iste huic onagro. uirentes pascue her¬
bas protulit: quia oe foras eum ouuuio. &̃
rntus epulis uirtutũ ꝓauit. Quod adhuc
plenissime expletue: cum subditur. Uiren¬
tia queq ꝑquirit. Arentia enim deserit: ce
uirentia queq perquicit.Arent nãq corda
hominũ: que in huius seculi sꝑe peritura.
plantata. eternitatis fiduciam non habent.
Uirent autẽ que illi hereditati inherent:
de qua petrus apłs dicit. In hereditatẽ in¬
corruptibilem & incontaminatã. &e ĩmarces¬
cibilem. Tanto enum uerius quiq uicentes
sunt: quanto in hereditatis ĩmarcescibilis
sorte cogitationis radicem figunt. Quisqͥs
itaq intrinsecus arere formidat: arentia
extrinsecus marndi huius desideria fugi¬
at. Quis quis a dño ꝑquiri desiderat: eternã
patriam appetens in interna cordis planta
ta: sub duplici intellectu sufficiant. Lectoriᷤᷤ
uero udicio relinquendũ est: quid magis

Expanded text:
suam Domino, convivium magnum fecit . Mons suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas protulit, quia et foris eum convivio, et intus epulis virtutum pavit. Quod adhuc plenissime expletur, cum subditur: tia requirit.---Arentia enim deserit, et virentia quaeque perquirit. Arentia namque corda sunt hominum, quae in hujus saeculi spe peritura plantata, aeternitatis fiduciam non habent. Virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus mundi hujus desideria fugiat. Quisquis a Domino perquiri desiderat, aeternam patriam appetens, in interna cordis plantatta sub duplici intellectu sufficiant. Lectoris vero judicio relinquendum est quid magis
Abbreviated transcription (Latin):
sus foras fleuit amare: & sicut salomonait.
Rex qui sẽdet in solio iudicii: dissipat om̃e
malum intuitu suo. De hoc respectu mon¬
tium: rursum ꝑpropħam dicitur. Mhontes
sicut cera fluxerunt a facie dñi: quia post
ꝑuersitatis sue duriciam liquefacti. ab illo¬
erdum etiam quod non ait inspicit: s cir¬
cũspicit montes pascue sue. In uidea quip¬
pe incarnatus est dñs. que postra in medio
gentiũ fuit: atq ideo curũspexit montes.
quia elatos huius seculi encũquaq po¬
fitos exgentilitatis uniuersitate collegit.
In his itaq montib pascitur: quia boniᷤ
oꝑib conuersoꝵ quasi herbis uirentib
sãtiatur. Hinc est quod ei sponse uoce in
cum ex desideriis carnalib ardenti corde
reproboꝵ aꝑud electoꝵ suoꝵ pectora. refrige¬
rium inuenit cogitationis bone. Mons e¬
nim quidam matheus fuerat: qñ in thelo¬
nei lucris tumebat. De quo & scriptum est:
quia postquã credidit. inuitato in domum

Expanded text:
sus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: sus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia post perversitatis suae duritiamendum etiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis virentibus satiatur. Hinc est quod ei sponsae voce incum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum apud 993 electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo et scriptum est quia postquam credidit, invitato in domum
Abbreviated transcription (Latin):
cue sue. Montes accipimus omnes elatos
huius seculi: qui in carne sua altitudine
terrena tumuerunt. S quia etiam tales
dñs eccłie sue corpore conuersos inuiscerat:
eosq a priore elatione commutans. in sua
membra transformat⁊ isti montes pascue
eius sunt: quia nimitũ de conuersione
errantiũ. & de suꝑboꝵ humilitate satiat᷑.
sicut ip̃e ait. Meus cibus est ut faciam uo¬
luntatem eius qui misit me: & sicut apłis
ad predicationẽ missis precepit dicens.
Operamini non cibum qui perit: sed qui
permanet in uitam eternam. De his mon¬
tibus per propham d̃r. Quia non repellet
dñs plebem suam ⁊ qm̃ in manu eius st̃
omnes fines terre: & altitudines montiũ
ip̃e conspicit. Altitudines enim montium
elationes sunt utiq suꝑboꝵ: quas dommnꝰ
conspicere dicitur: idest ab iniquitate sua
quẽ dñs conspicit. Unde scriptum est. Con¬
uersus dñs respexit petrũ: ce recordatus est
quã gallus cantet ter me negabis: ce egres¬

Expanded text:
cit.---Montes accipimus omnes elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudine terrena tumuerunt. Sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corpori conversos inviscerat, eosque a priori elatione commutans, in sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur, sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis praecepit, dicens: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . De his montibus per Prophetam dicitur: Non repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, plebem suam, etc.--Altitudines montium, elationes sunt utique superborum, quas Dominus conspicere dicitur, id est ab iniquitate sua nus eum quem conspicit. Unde scriptum est: Conversus Dominus respexit Petrum; et recordatus est squam gallus cantet, ter me negabis; et egres
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã suꝑbe libera ceruice contradicat.
Nec moueat si quid suggerendo submurmu
tionis premat. Sieq fit ut dũ repressa uitia
reniti quidẽ nobis patrmur. & tam̃ hec no¬
biscum congredi ex equo prohibemꝰ : nec uitia
contra uirtutem preualeant: nec rursum ur¬
tus cũ uitioꝵ ominmoda extinctione suoctim¬
bat. Qua inre sola elatio funditus extingut᷑
quia quamius uictorie seruiat ⁊ ad edomandã
tamen cogitationũ suꝑbiam continua nobis
pugna seruatur. Unde bene hic quia unusqͥs¬
ꝙ uir continens. & debite necessitati congru¬
it. &e molente uoluptati contradicit: uoce do¬
iinica d̾r. Clamorem exactoris ñ audit. Qa
autẽ discretus uir eo ad intelligenda supetio¬
ra se eleuat. quo in se carnus incentiua casti¬
gat: recte post contemptũ exactoris clamorẽ.

Expanded text:
nunquam superbe libera cervice contradicat. nunquam superbe libera cervice contradicat. Nec moveat si quid suggerendo submurmurtionis premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem
Abbreviated transcription (Latin):
etiara ab̃ exercitatione boni oꝑis eneruatur:
ut ad orationem quoq uel predicationem
ñ sufficiat. dum incentiua uitioꝵ in se fun¬
ditus suffocare festinat. Aduitorẽ quippe ha¬
bemus intentionis interne hinc hominẽ
quẽ exteruis gestamus ⁊ & ip̃i insunt motꝰ
lasciuie: ip̃i. effectus suppetunt oꝑationis bo¬
ne. Sepe uero dum in illo hostem in sequim:
etiã ciuem quẽ diligimꝰ trucidamꝰ. Et sepe dũ
quasi conciui parcimus: ad preliũ hostẽ nu¬
trimꝰ. Eisdẽ namq alimentis uicia superbi¬
unt: quib nutrite uirtutes uiuunt. Et cũ
urctus alitur: plerũq uires uitiis augentur.
Cum uero ĩmensa continentia. uitioꝵ uires ex¬
tenuat: etiam uirtus deficiens anhelat. Unde
necesse est. ut interior homo nr̃ equus quidẽ
arbiter presideat. inter se &e eum quẽ exterius
gestat: quatinus &e homo suus exterior. & sẽꝑ
ad debitum ministeriũ serire sufficiat : et

Expanded text:
etiam ab exercitatione boni operis enervatur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus, et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium hostem nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires quoque vitiis augentur; cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo noster, aequus quidem arbiter praesideat inter se et eum quem exterius gestat, quatenus ei suus homo exterior, et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et
Abbreviated transcription (Latin):
nit. s ualde est difficile discernere cum in
ip̃o esu necessario. se occulta subiungit. Nã
quia preeuntẽ nature appetitũ sequitur:
quasi a tergo ueniens tardius uidet᷑. Eo enĩ
tempore quo necessitati debitũ soluit᷑ quia
per esũ uoluptas necessitati miscetur: qͥd
necessitas petat. & quid sicut dictum est.uo¬
luptas suppetat ignoratur. Sepe uero ce dis¬
libet ut sciendo fallamur. Et dũ sibi mens
ex necessitate blanditur: ex uoluptate deci¬
pitur. Scriptum quippe est.Carnis curam
ne feceritis in desideriis. Que gͥ fieri in de¬
siderio prohibetur: in necessitate conceditur.
S sepe dũ incaute necessitati condescendimꝰ:
desideriis deseruimus. Non nũquã uero dñ
desideriis ummoderatius obiuare nitimur:
necessitatis miserias augemꝰ. Sic enĩ necesse
est ut arcem quisq continentie teneat: qua¬
tinus ñ carnem. s uicia carius occidat. Nã
plerumꝙ dum plus iusto caro restringitur.

Expanded text:
nit, sed valde est difficile discernere cum in nit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur; quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et dislibet ut sciendo fallamur. Et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur, sicut scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis. Quae igitur in desiderio fieri prohibetur, in necessitate conceditur. Sed saepe dum incaute necessitati condescendimus, desideriis deservimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut artem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dando naturam nutrire: que fortasse discre¬
tio subinfertur cum d̃t. Clamorẽ exactoris
non audit. Sermo nãꝙ huius exactoris est:
necessaria postulatio nature. Clamor uͦ eius
est: mensuram necessitatis transiens appeti¬
tus gule. hic itaq onager exactoris huius
sermonẽ audit:clamorem non audit: quia
discretus uir ac continens. & usq ad tempe¬
randam necessitatẽ uentrẽ reficit : ce a uolup¬
tate restringit. Sciendum uero est quia sic
uoluptas sub necessitate se palliat: ut ux
eam ꝑfectus quisq discernat. Nam dũ sol¬
ui debitũ necessitas petit. uoluptas explere
desideriũ suppetit: & tanto gulam securius
in preceps rapit: quanto sub honesto nõie
necessitatis explende se contegit. Sepe aut̃e
in ip̃a edendi iua furtiue adiuncta subseqͥt.
ñ numquã uero impudenter libera etiam
preire conatur. facile aut̾e est apprehende¬
re cum uoluptas eius necessitatẽ preue¬

Expanded text:
dando naturam nutrire. Rec. XIV. Quae fortasse discredando naturam nutrire. Rec. XIV. Quae fortasse discretio subinfertur, cum dicitur: Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a voluptate restvoluptas sub necessitate se palliat, ut vix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas explere desiderium suppetit, et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendi via furtive adjuncta subsequitur, nonnunquam vero impudenter libera etiam praeire conatur. Facile est autem deprehendere, cum voluptas ejus necessitatem praeve
Abbreviated transcription (Latin):
mus. hic quippe quẽ diximꝰ esau primatum
ꝑ lenticulam perdidit: ce helyas in heremo uir¬
tutẽ corporis carnes edendo seruauit. Uñ et
antiqutis hostis quia non cibum s cibi dcu¬
piscentiam ẽẽ causam dampnationis intelli¬
git̾. & primũ sibi hominẽ noncarne s pomo
subdidit: & scd̃m non carne s pane temptauit
hinc est quod plerumq adam culpa cõmitti¬
tur: etiam cũ abiecta cẽ uilia sumuntur. Neq¬
enim adam solus ut a uetito se pomo suspen¬
deret: preceptum prohibitionis accepit. Nam
cum alimenta quedã saluti nr̃e d̾s contraria
indicat. ab his nos quasi ꝑ sententiã uetat:
ce cũ concupiscentes noxia attingimus ⁊ pro¬
fecto quid aliud qm uetita degustamꝰ: Osce
itaq sumende sunt quas nature necessitas
querit: &e nonquas edendi libido suggerit.¬
S magnus discretionis labor est hiuc exac¬
tori &e aliquid impendere. & aliquid dene¬
gare: ce non dando.gulam restringere. et

Expanded text:
mus. Hic quippe quem diximus Esau, primatummus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis, quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit. Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque Adam solus, ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per praesentiam vetat; et cum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita degustamus? Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido suggeritSed magnus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et
Abbreviated transcription (Latin):
rat: &e damen ip̃o estu ĩmensi desiderii deterius
peccat. Mortis quippe sententiam patris ore
ionecham meruit: quia ingustum mellis con¬
stitutũ edendi tempiis autecessit. Et ex egypto po¬
pulus eductus in heremo occubuit: quia des¬
pecto manna cibos carniũ petiit. quos lautio
est: quod ex eoꝵ uoto. sacerdotis puer. ñ antiqͦ
more coctas uellet de sacrificio carnes acciꝑe:
s crudas quereret. quas accuratuis exhibe
abundantia: aperte ostenditur. quod iccirco
salutem perdidit ⁊ quia cũ superbie uicio men¬
surã moderate refectionis excessit. Et primoge¬
nitoꝵ głam esau amisit: quia magno estu desi¬
derii. uilem cibum idest lenticulam concupnut :
quia dum uenditis eam primogenitis pretu¬
lit: quo in illam appetitu anhelaret indicauit.
Neꝙ enim cib s appetitus in uitio est. Unde et
lautiores cibos plerũq sine culpa sumimus:
ce abiectiores non sine reatu conscuntie degusta¬

Expanded text:
rat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius rat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit . Et ex Aegypto populus eductus, in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium est, quod ex eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas, vellet de sacrificio et carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberabundantia aquae , » aperte ostenditur, quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Quam cum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degusta
Abbreviated transcription (Latin):
tra nos subicimus: extrapositis aduersariis pug¬
nos damus. hinc est quod rex babilonis suocen¬
di fornacem iubet: napte. stuppe. picis. malleolis
ministrari congeriem precipit: s tamen abstinen¬
tes pueros hoc igne mintine consuit: quia an¬
tiquus hostis licet inumeras ciboꝵ concupis¬
centias nr̃is obtutib opponat. quib libidinis
ignis crescat : bonis tamen mentib suꝑni sp̃s
gratia insibilat. & a carnalis concupiscentie esti¬
bus illesi ꝑdurant: ut &e siusq ad temptationẽ
cordis flamina ardeao: usq ad consensũ tam̃¬
quia quinꝙ nos modisgule uiciũ temptat.
Aliqũ namq indigentie tempora preuenit:
aliqũ uero tempus non preuente s cibos lau¬
tioreᷤᷤ querit: aliqñ que libet sumenda sint p̃¬
parare accuratius expetit. aliqñ autẽ & quali¬
tati ciboꝵ & tempori congruit: s in ip̃a quan¬
non nũquã uero c̃ abiectius est quod deside¬

Expanded text:
tra nos subjicimus; extra positis adversariis pugtra nos subjicimus; extra positis adversariis pugnos damus. Hinc est 983 quod cum rex Babylonis succendi fornacem jubet , naphthae, stuppae, picis et malleoli ministrari congeriem praecepit; sed tamen abstinentes pueros hoc igne minime consumit, quia antiquus hostis licet innumeras ciborum concupiscentias nostris obtutibus opponat, quibus libidinis ignis crescat, bonis tamen mentibus superni Spiritus gratia insibilat, ut a carnalis concupiscentiae aestibus illaesae perdurent, ut etsi usque ad tentationem cordis flamquia quinque nos modis gulae vitium tentat . Aliquando namque indigentiae tempora praevenit; aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit; aliquando quaelibet quae sumenda sint praeparari accuratius expetit, aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quanNonnunquam vero et abjectius est quod deside
Abbreviated transcription (Latin):
uenter non restringitur: ꝑ carnis concupiscen¬
tiam. simul cuncte uirtutes obruutur. Unde
ce nabuchodonosor uincente scribitur. Princepͤ
cocorũ destruxit muros ierłm. Quid enim per
murros ierłm significans scriptura exprint:
nisi uirtutes amine que ad pacis insionẽ ten¬
dunt: Aut quis cocorũ princeps insiuenter
accipitur ⁊ cui diligentissima a coquentib eu¬
ra seruitur: Muros gͥ iherusalem princeps co¬
coꝵ destruxit: quia uirtutes anme dum non
restringitur uenter perdit. hinc est quod paulꝰ
contra ierłm menia. decertãti uires oocoꝵ princi¬
pi subtrahebat: cum diceret. Castigo corpus me¬
um &e seruituti subicio: ne forte aliis predicans
ip̃e reprobus efficiar. hinc ettam premisit dicenᷤ.
Sic curro non quasi in incertum: sic pugno non
quasi aerem uerberans. Quia cum carnem restͥn¬
gimus: ipsis continentie nr̃e ictib ñ aerem sed
ĩmundos sp̃s uerberamꝰ. Et cum hoc quod est in¬

Expanded text:
venter non restringitur, per carnis concupiscenventer non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes obruuntur. Unde et de Nabuchodonosor vincente scribitur : Princeps coquorum destruxit muros Jerusalem. Quid enim per muros Jerusalem significans Scriptura exprimit, nisi virtutes animae, quae ad pacis visionem tendit? Aut quis coquorum princeps, nisi venter accipitur, cui diligentissima a coquentibus cura servitur? Muros igitur Jerusalem princeps coquorum destruit, quia virtutes animae dum non restringitur venter, perdit. Hinc est quod Paulus contra Jerusalem moenia decertanti vires coquorum principi subtrahebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Hinc etiam praemisit, dicens: Sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . Quia cum carnem restringimus, ipsis abstinentiae nostrae ictibus non aerem, sed immundos spiritus verberamus; et cum hoc quod est in
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiam. carnis incentiua deuicentt:
Neq enim ad conflictũ spiritualis agonis
assunrgitur: si non prtus intra nosmẽtipsᷤ
hostis positus gule uidelicet appetitꝰ edomet᷑
quia si non ea que nobis sunt uiciniora ꝓ¬
sternimꝰ ÷ nimirum maniter ad ea que lon¬
gius sunt impugnanda transimꝰ. In cassũ
uamq contra exteriores immicos incampo
bellum geritur: si intra urbis menia quis
insidians habetur. Mens quoq ip̃a certan¬
tis. sub graui confusionis dedẽcore ab spiri¬
tualis certaminis congressione repellitur:
quando infirma. in carnis prelio. gule gladiis
confossa superatur. Nam cum se parius ꝓster¬
ni prospicit: confligere maiorib erubescit. Non
domare gulam negligunt: ce iam iam ad spiri¬
tualia bella consurgunt: qui aliquando mul¬
ta etiam que magne sunt fortitudinis faciunt:
s dominante gule uitio. ꝑ carnis illecebram.
ormne quod fortiter egerunt ꝑdunt. Et dum

Expanded text:
concupiscentiam carnis incentiva devicerit? concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae longius sunt impugnanda transimus. Incassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligere majoribus erubescit. 59. domare gulam negligunt, et jam ad spiritalia bella consurgunt. Qui aliquando multa etiam quae magnae sunt fortitudinis faciunt, sed, dominante gulae vitio, per carnis illecebram omne quod fortiter egerint perdunt; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
clamor est: iam non lenis szmolenta temp¬
rit. hic exactor clamat: cũ fortiter tempiat.
Qamorem ergo exactoris ñ audire est: uo¬
lentis demaptationũ motib minime den¬
tire. Audiret enim: si ea que suggerit face¬
ret. S cum peruersa agere despicit: recte
dicitur. Clamorẽ exactoris ñ audit. Nomtul
trem uolunt. Ipse nãꝙ a nobis quoddam
debitum exigit: quiã cotidianũ fructum
sibi humani laboris impendi etiam ꝑ na¬
turam querit. Abstinentes gͥ iuri qui ho
loco onagri uocabulo figurantur: dũ iuo¬
lenta gule desideria reprimunt quasi cla¬
mantis exactoris uerba contempnunt. Sed
cum continenti uiro contra ini̾mera utta
multa uirtutũ certamina submittant: cur
sub exactoris clamore contempto de solo
hic uentre dicitur. quod eius impetũ im¬
pulsumq restringat: nisi quod nullus pal¬
mã spiritualis cercaminis apprehendit. qu
non in semet ip̃o prius ꝑ asflictam uentris

Expanded text:
clamor est jam non lenis, sed violenta tenclamor est jam non lenis, sed violenta ten. Hic exactor clamat, cum fortiter tentat. Clamorem ergo exactoris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere despicit, recte dicitur: Clamorem exactoris non audit. Vet. trem volunt. Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris
Abbreviated transcription (Latin):
queq anima etiam inter peccantes po
sita. quia ad auctoris sui ymaginẽ ac si¬
militudinẽ sit condita meminit: & iuxta
ꝑcepte similitudinis ordinẽ incedit. Que
qͥ se non cognoscit egreditur: quia a secre¬
to sui cordis expulsa in exteriorib dcupis¬
centiis dissipatur. Egressa uero abit post
uestigia gregũ quia interna sua deserens
ad latam uidelicet uiam ducitur. & sequit᷑
exempla populoꝵ ⁊nec iam magnos sed e¬
dos pascit: quia non innoxias cogitationes
mentis. s nutrire prauos motus carnis
intendit. Quia ergo electus quisq ao con¬
tinens abire post gregũ uestigia despicit:
dicatur recte. Contempnit multitudinem
cuntatis. Ubi oe aꝑde subiungitur. Clamorẽ¬
Sexactoris non audit. Quis intelligi ex actor
nisi diabolus potest: Qui semel in paradiso
homimi male ꝑsuasionis nũmum ꝯtulit:
oe cotidie ab eo hunus debiti exigere reatum
querit. Huius exactoris sermo est: male
suggestionis inchoatio. Huius exactoris

Expanded text:
quaeque anima etiam inter pecquaeque anima etiam inter pecsita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, ut juxta perceptae similitudinis ordinem incedat. Quae si se non cognoscit, egreditur a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur; egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum; nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus caintendit. Quia ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. Ubi et apte subjungitur: CAamoribus.---Quis intelligi exactor alius, nisi diabolus potest, 982 qui semel in paradiso homini malae persuasionis nummum contulit , et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris
Abbreviated transcription (Latin):
terra salsuguns tabernacula habere ꝑhi¬
bentur. Incessanter quippe accenduntur
ut sitiant: sitiunt ut satientur sicut scͣp¬
tum est. Beati qui esurumt & sitiunt uis¬
ticiam: qm̃ ip̃i saturabuntur. Sequitur.
titudinem ciuitatis contempnere est. hu¬
miane ꝯuersationis praua studia denita¬
re ⁊ut iam non libeat terrenoꝵ hominũ
qui pre habundantia iniquitatis multi
sunt. ꝑditos mores ruitari. Cũ paucis nã¬
q ingredi angustam portam desiderant:
cẽ non cum multis lata itinera ingrẽdi
appetunt: que ad interitum ducunt. Sol¬
lerter quippe a quo & ad quid sunt crea-¬
ti conspiciunt: & recta consideratione accep¬
te ymaginis sequi uulgi multitudinẽ de¬
dignantur. Unde & sponsi uoce. sponse in
canticis canticoꝵ dr̃. Nisi agnoueris te o
pulchra inter mulieres: egredere et abi
post uestigia gregum ce pasce edos tuos.
Semetipsam namq ea que est inter mu
lieres pulchra cognoscit quando electa

Expanded text:
terra salsuginis tabernacula habere perhiterra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sequitur: titudinem civitatis contemnere est humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde et sponsi voce sponsae in Canticis canticorum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Semetipsam namque ea quae est pulchra inter mulieres cognoscit, quando electa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad secretũ huius silentii recurrenteᷤᷤ
ab om̃i exterius ꝑturbatione sopiamur.
Quod silentiũ nostrũ bene etiam adam
dormiens figurauit ⁊ de cuius mox late¬
re mulier processit:quia quis quis ad
interiora intelligenda rapitur: a rebus
uisibilibus oculos claudit. Et tunc in se¬
ip̃o uel que preesse uiriliter debeant. uel
que subesse possint infirma distinguit:
ut alud in illo sit quod regere ualeat tan¬
quam uir: aliud tanquam femina qͦd
regatur. In hoc itaꝙ silentio cordis: dũ
ꝑ contemplationem interius ugilamꝰ:
exterius obdormiscimus. Quia ergo remo¬
ti uiri idest adesideriis oarnalib alieni.
hoc silentium mentis inhabitant. huic o¬
nagro dñs in solitisdine domũ dedit: ut
turba desiderioꝵ temporaliũ non prema
nis. Salsugo accendere situm solet. Et quia
sci uiri qͣm dui in huius uite tabernacu¬
lis degunt. ad supernam patriam desi¬
derii sui cotidianis estib accendunur: in

Expanded text:
nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematnis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ ce palmo se uidisse destatur. In mon¬
de quippe eccłia electoꝵ sita est: quia funda¬
ta in infimis flesideriis non est. Quid autẽ
ꝑ cubitum nisi oꝑatio ⁊ quid autẽ ꝑ senari¬
um numerũ nisi ꝑfectio oꝑationis osten¬
ditur: Quia ce sext̾o die euncta opera dñs
explesse memoratur. Quid ergo suꝑ sex cu¬
bitos palius insinuat : nisi contemplati¬
onis urm que iam inicia eterne & septime
quietis demonstrat: Quia emm eternoꝵ
contemplatio hic minime perficitur. men¬
sura septimi cubiti non expletur. Electorũ
itaq eccłia quia cuncta que operanda st̃
perficit: in sex cubitis sese in monte posita
ciuitas ostendit. Quia uero hic adhuc sola
imcia contemplationis inspicit: de septi¬
mo cubito non insi palmũ tangit. Scien
templationis attingimus: si non ab ex¬
terioris cure oppressione cessemus. Neqͣ¬
quã nos met ipͣsos intuemur ut sciamꝰ
le quod regit. aliud animale qͦd regit᷑:

Expanded text:
cubitorum et palmi, se vidisse testatur. In moncubitorum et palmi, se vidisse testatur. In monte quippe electorum ecclesia sita est, quia fundata in infimis desideriis non est. Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi palmum tangit. 54. templationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamuquod regit, aliud animale quod regitur,