comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. pͥmitias om̃is laboris eoꝵ in
tab̾naculis cham. Hȩ om̃s egyptioꝵ
penȩ. allegoria int̃pretatione ex po¬
ni possunt. ꝓut ea quisq intelligẽ
⁊ reb ad quas referendȩ sunt com¬
parare ualuerit. Id nos qͦ fac̾e temp¬
tabimꝰ : tanto aptiꝰ facꝰturi. quanto
magis diuinitꝰ fuerimꝰ aduti. Ad
hoc enĩ psalmi huiͦ nos illa u̾ba con¬
stringunt. uͥ dicꝰtũ ẽ Aꝑiã in pa¬
rabolis os meũ. eloquar ꝓpositiões
ab initio. ꝓptͣ hoc quippe᷑ etiã aliqͣ
cidisse nͣ legimꝰ. cũ om̃s eoꝵ plage
in exodo diligentissime ex ordine cõ¬
texant᷑: ut qmͣ id qd̃ ibi ñ dicꝰtũ eͣ.
ñ frustra in psalmo. dictũ certissimi
sim᷑. neq id intͣp̃tari nͥ figurate. pos¬
sumꝰ: simul intelligamꝰ etiã cetera
quȩ facꝰta ẽẽ constat ob aliquã fi¬
guratã significationẽ facꝰta atq coͣ¬
scripta. facit enĩ hoc scriptura. in
multis locis ꝓpħicoꝵ eloquioꝵ. Di¬

Expanded text:
ypti, primitias laborum eorum in tabernaculis Cham. » 26. Hae omnes Aegyptiorum poenae allegorica interpretatione exponi possunt, prout ea quisque intelligere, et rebus ad quas referendae sunt, comparare voluerit. Quod nos quoque facere tentabimus; tanto aptius facturi, quanto magis divinitus fuerimus adjuti. Ad hoc enim psalmi hujus illa verba constringunt, ubi dictum est, Aperiam in parabolis os meum; eloquar propositiones ab initio. Propter hoc quippe etiam aliqua gyptiis non legimus, cum omnes eorum plagae in Exodo diligentissime ex ordine contexantur; ut quoniam id quod ibi non dictum est, non frustra in Psalmo dictum esse certi sumus, neque id interpretari nisi figurate possumus, simul intelligamus etiam caetera quae facta esse constat, ob aliquam figuratam significationem facta vel conscripta. Facit enim hoc Scriptura in multis locis Propheticorum eloquiorum. Di
Abbreviated transcription (Latin):
tantũm᷑ uariatũ eͣ: uolatilib cęli
ce bestiis t̾rȩ. Meliꝰ sane int̃preta¬
ti sunt qui morticina posuert᷑: quã
sicut quidã mortalia. Morticina enĩ
ñ dicunt᷑ nͥ mortuoꝵ: mortalia uͦ e
tiã uiuoꝵ corpoꝵ nom̃ ẽ. Cũ gͦ sicut
dixi ad agricolam suũ spc̃ martyrum
uelut poma transissent. morticina eo¬
rũ ⁊ carnes eoꝵ posuert᷑ uolatilib o¬
li ⁊ bestiis t̾rȩ: quasi quicquã eoꝵ re¬
surrectioni deꝑiret. Ex occultis natu

Expanded text:
tantummodo variatum est, volatilibus coeli, et bestiis terrae. Melius sane interpretati sunt qui morticina posuerunt, quam sicut quidam mortalia. Morticina enim non dicuntur nisi mortuorum; mortalia vero etiam vivorum corporum nomen est. Cum ergo, sicut dixi, ad agricolam suum spiritus martyrum velut poma transissent, morticina eorum et carnes eorum posuerunt volatilibus coeli, et bestiis terrae: quasi quidquam eorum resurrectioni
Abbreviated transcription (Latin):
cor unũ caritatis igne conflati. quoꝵ
nemo dicebat aliquid ꝓpͥũ. s erant
ilł oĩa cõmunia. hinc scĩ diaconi: quoꝵ
stepħs aute apłos martẏrio coronat᷑
ad uesꝑam diuidens ȩscas. i. pͥus rapi¬
ens ꝑsequutor ad morte᷑. postea pasceis
pͣducator ad uitã. Hiierant ex illo ppło
heditas ddĩ: uñ ait ⁊ ipse. minimus
apłoꝵ docꝰtor gentiuͭ. Dico gͦ. Nũquid
reppulit ds̃ plebẽ suã ͦ Absit. Nã ⁊ ego
isrłita sũ. ex gene̾ isrł de tribu benia

Expanded text:
cor unum charitatis igne conflati; quorum nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia : hinc sancti diaconi, quorum Stephanus ante Apostolos martyrio est coronatus ad vesperum dividens escas , id est, prius rapiens persecutor ad mortem, postea pascens praedicator ad vitam. Hi erant ex illo populo haereditas Dei. Unde et ait ipse minimus Apostolorum , doctor Gentium: « Dico ergo, Numquid repulit Deus plebem suam? Absit. Nam et ego Israelita sum ex
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ioħes baptista amicus sponsi. ⁊ pa¬
rentes eiꝰ xacharias ⁊ elisabeth. hinc
symeon senex. ⁊ anna uidua. qui xp̃m
ñ loquentẽ sensu corporis audierunt.
s ⁊ adhuc infantẽ loquentẽ spũ cogno¬
uertͣ. hinc beati apłi: hinc nathana¬
el in quo dolus ñ erat. Huic aliꝰ ioseph.
qͥ expecꝰtabat etiã ipse regnũ dĩ. hinc
tanta illa multitudo. qͣ p̃cedebat ⁊ quȩ
sequebat᷑. ium̃tũ eiꝰ dicens. bnͣdicꝰtꝰ qui
uenit in noĩe diũ: in qua erat ⁊ con

Expanded text:
hinc Joannes Baptista, amicus sponsi, et parentes ejus Zacharias et Elizabeth : hinc Simeon senex et Anna vidua, qui Christum non loquentem sensu corporis audierunt; sed adhuc infantem non loquentem, spiritu cognoverunt : hinc beati Apostoli: hinc Nathanael in quo dolus non erat : hinc alius Joseph qui exspectabat etiam ipse regnum Dei : hinc tanta illa multitudo quae praecedebat et sequebatur jumentum ejus, dicens, Benedictus qui venit in nomine Domini ; in q
Abbreviated transcription (Latin):
dici potuerit ille ppłs heditas dĩ ñ
tenens. xp̃mͣ: quo reꝓbato ⁊ occiso fac¬
tus ẽ repbus. qui in eũ nec post eius
resurrectionẽ credere uoluit. ⁊ insuꝑ
martyres eiꝰ occidit. Ex illo enĩ popło
isrł quicũq in xp̃o credidert᷑. quibus
facꝰta ẽ xp̃i p̃sentatio. ⁊ quodãmͦ reddi

Expanded text:
dici potuerit jam ille populus haereditas Dei, non tenens Christum, quo reprobato et occiso factus est reprobus, qui in eum nec post ejus resurrectionem credere voluit, et insuper martyres ejus occidit. Ex illo enim populo Israel quicumque in Christum crediderunt, quibus facta est Christi praesentatio, et quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
sione. dedert᷑ in es¬
cã meã fel. ⁊ in siti
mea potauert᷑ me aceto: ⁊ alia qͣ in eodẽ
psalmo uentura uelut facta narrantuR.
Nec illd mirandũ eͣ: qd ista doͣ dicuntur.
N on enĩ nescienti indicant᷑. quo reuelan¬
te pͣscuint᷑ : s amat cũ dõ loqui pietatis
affecꝰtus qͣ nouit ds̃. Nã ⁊ angłi ꝗͣ hoĩb
nuntiant nescientib nuntiant: quȩ aũ
dõ nuntiant. scienti nuntiant : qnͣ illi
offert᷑ or oes. nr̃as. ⁊ ineffabili mͦ de acͦti¬
b sius etͣnã ueritatẽ tãquã legẽ incom
mutabilẽ consulunt. ⁊ iste gͦ hoͣ dĩ dicit
doͣ qd̃ discit a doͣ. tãquã discipłs magistro.
ñ ignoranti s iudicanti. Acsic approbanti
qd̃ docuit. aut qd̃ nͣ docuit rep̃hendenti:
maxime qr specie p̃cantis. ꝓpħat eos in
se transfigurans. qui tc̃ futuri ee̾nt qnͣ
ista e̾e̾nt uentura. Solent aũ in c̃õe di¬
ci dõ. ꝙͣ uindicans fecerit. ⁊ adiungi pe
accidert̃: ⁊ ipsa deploratio atq pͣdicatio

Expanded text:
e, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto ; et alia quae in eodem psalmo ventura velut facta narrantur. Nec illud mirandum est, quod Deo ista dicuntur. Non enim nescienti indicantur, quo revelante praesciuntur; sed anima cum Deo loquitur pietatis affectu quem novit Deus. Nam et Angeli quae hominibus nuntiant, nescientibus nuntiant; quae autem Deo nuntiant, scienti nuntiant, quando illi offerunt orationes nostras, et ineffabili modo de actibus suis aeternam veritatem, tanquam legem ionsulunt. Et iste ergo homo Dei dicit Deo quod discat a Deo, tanquam discipulus magistro non ignoranti, sed judicanti; ac sic, aut probanti quod docuit, aut quod non docuit reprehendenti: maxime quia specie precantis Propheta eos in se transfigurat, qui tunc futuri essent quando ista ventura. Solent autem in oratione dici Deo quae vindicans fecerit. et adjungi petacciderunt; et ipsa deploratio atque precatio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qͣm hic pͣmissã legimꝰ: euidentꝰ sci¬
mꝰ impletã. sũ enĩ ista canerent᷑ tem¬
porib regis dauid. nicħ tale adhuc cõ¬
tigerat ex adu̾sitate gentiũ. ciitati
iherłm. nec tẽplo dĩ: qd nec edi fica¬
tũ adhuc fuit. Post mortẽ quippe da

Expanded text:
vero quam hic praemissam legimus, evidenter scivero quam hic praemissam legimus, evidenter scimus impletam. Cum enim ista canerentur temporibus regis David, nihil tale adhuc contigerat ex adversitate Gentium civitati Jerusalem, nec templo Dei, quod nec aedificatum adhuc erat. Post mortem quip
Abbreviated transcription (Latin):
certe ille dd̾ de cuiꝰ ẽ iste semine: fa¬
c̃ẽ ñ pot̾at in ppło: eui sic̃ hõ regna¬
bat. S ille hoc facit cui recte anima
fidelis dice̾ potest. intellig̾e me fac ⁊
ꝑscrutabor lege̾ tuã.  inde ne ab illo
erremꝰ dũ de nr̃a uelut ex nob̾ sit in¬
telligentia fidimꝰ: eiꝰ manib nos eredea¬
dͥo subdamꝰ. Ipse in nob̾ eã faciat. ut
intelligentia manuũ suaꝵ nos dedu¬
cat. erutos ab errore : eoq nos ꝑducat.
uͥ iã ñ possimꝰ errare. Hic eͣ fructꝰ po¬
płi dĩ attendentis in legẽ dĩ. ⁊ incli¬
nantis aurẽ suã in u̾ba oris eiꝰ: ut di¬
rigat in eo cor suũ. ⁊ sit cũ eo creditꝰ¬
amaricantẽ. S in his oĩb sibi annun¬
tiantis. ñ solũ ad p̃sentẽ uitã. uerum
ȩtiã ad ȩt̃nã: nec tm ad recipienda
bonoꝵ oꝑm p̾mia. s etiã ad ipsa bona
oꝑa facienda. ponat in dõ sp̃e suã.
Ã titulo psalmi huiꝰ. tam breui ⁊ sun
plici: mimorandũ ẽẽ ñ puto. s pħiam

Expanded text:
certe ille David, de cujus est iste semine, facere non poterat in populo cui sicut homo regnabat; sed ille hoc facit, cui recte anima fidelis dicere potest: Intelligere me facito, et perscrutabor legem tuam . Proinde, ne ab illo erremus, dum de nostra, velut ex nobis sit, intelligentia fidimus, ejus manibus nos credendo subdamus. Ipse in nobis eam faciat, ut in intelligentia manuum suarum nos deducat erutos ab errore, eoque perducat ubi jam non possimus errare. Hic est fructus populi Dei, attendentis legem Dei, et inclinantis aurem suam in verba oris ejus, ut dirigat in eo cor suum, et sit cum illo creditamaricantem; sed his omnibus sibi annuntiatis, non solum ad praesentem vitam, verum etiam ad aeternam, nec tantum ad recipienda bonorum operum praemia, sed etiam in ipsa bona opera facienda, ponat in Deo spem suam. In titulo psci immorandum esse non puto. Prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
Que si ñ obliuiscam᷑. s in dõ spẽ nr̃aͣm
ponamꝰ. nec ipsiꝰ gre simꝰ ingrati. e¬
ũq timeamꝰ. ñ timore seruilt quo
sola mala corporalia formidantur.
s timore casto ꝑmanente in scłm se¬
culi. qui timor magnã pęnã e̾e indi
cat pͥuari luce iustitiȩ: ñ efficiemur
tãꝗͣ. patres illi. g̾natio praua ⁊ ama¬
ricans. Terra itaq egypti in figura
iatelligenda ẽ. huiꝰ scłi. Cãpus thane¬
os: plenities ẽ mandati humilis. Nã
mandatũ humile intͣpretat᷑ thanis.
In hoc gͦ scło humilitatis mandatũ
suscipiamꝰ: ut in alio soło exaltatio¬
neͣ quã ꝓmisit. qͥ ꝓptͣ nos hic fac

Expanded text:
iscamur, sed in Deo spem nostram ponamus, nec ipsius gratiae simus ingrati; eumque timeamus, non timore servili, quo sola mala corporalia formidantur, sed timore casto permanente in saeculum saeculi, qui timor magnam esse judicat poenam privari luce justitiae; non efficiemur, tanquam patres illi, generatio prava et amaricans. Terra itaque Aegypti in figura intelligenda est hujus saeculi. Campus Thaneos planities est mandati humilis. Nam Mandatum humile interpretatur Thanis. In hoc ergo saeculo humilitatis mandatum suscipiamus, ut in alio saeculo exaltationem, quam promisit qui propter nos
Abbreviated transcription (Latin):
dilecꝰtionis dĩ ⁊ dilectionis ꝓrumi. linde
sterilis ñ erat in eis. Depost has oues
fetantes dđ nr̃ acceptꝰ. nc̃ alios g̃ges
pascit. in gentib ⁊ ipsos iacob ⁊ isrł.dic
enĩ dictũ ẽ. Pasce̾ iacobseruũ suũ:
isrł heditatẽ suã. Non enĩ qr ex gen

Expanded text:
dilectionis Dei, et dilectionis proximi: unde sterilis non erat in eis. De post has oves fetantes David noster acceptus, nunc alios greges pascit in Gentibus, et ipsos Jacob et Israel: sic enim dictum est, Pascere Jacob servum suum, et Israel haereditatem suam. No
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ abrahe sem̃ ꝓmissionis: de qͦ dñs
dix̃. In ysaac uocabit᷑ tͥ sem̃. Qd̃ expo¬
nens apłs. ñ inquit filii carnis: s filii
ꝓmissionis deputant᷑ in semine: Ex gẽ¬
tib enĩ erant fideles quib dicebat. Si

Expanded text:
enim Abrahae, semen promissionis, de quo ei Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Quod exponens Apostolus: Non, inquit filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine . Ex gentibus enim erant fideles quibus dicebat, Si
Abbreviated transcription (Latin):
q nc̃ in occultis: ut uindicꝰta qͣ in hac ui¬
ta agit᷑ in occulto. post in notescat in na¬
tionib ante ocłos nr̃os. Nõ nãq cũ datur
in reꝓbũ sensũ: in int̾iori sinu accipit sup
in occultis eoꝵ plenissime reꝓba. Tibi enĩ
ex ꝓbrauert᷑: nom̃ tuũ se arbitrantes in

Expanded text:
que nunc in occultis; ut vindicta quae in hac vique nunc in occultis; ut vindicta quae in hac vita agitur in occulto, post innotescat in nationibus ante oculos nostros. Homo namque cum datur in reprobum sensum, in interiore sinu accipit suppo eos in occultis eorum plenissime reproba. Ibi enim exprobraverunt nomen tuum, te arbitrantes in
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatoꝵ dic̃. qͥ ñ solũ ñ ftͣ tͣriti p̃ce¬
dentiũ passionib. s in eũ ꝓ cuiꝰ noĩe pas¬
sos eos nouerant. ex hortante illoꝵ gła ad
imitandũ accensi. copiosissimis agminib
credidert᷑. Idõ dixͣ. sod̾m magnitudinem
brachii tui. Res enĩ tã magna sequita ẽ
in popłis xp̃ianis: cit eã qui se aliqͥd ꝑse¬
rent sequuturã. Redde inquit uicinis
nr̃is septies tm in sinꝰ eoꝵ. Non mala op¬
tat. s iusta ꝓnuntiat ⁊ uera ꝓphetat.
Septenario aũ numero .i. septupla retri¬
butione. ꝑfecꝰtione᷑ penȩ uult intelli¬
gi: qr isto numero plenitudo significa¬
ri solet. Unͣ ⁊ illd̃ eͣ in bonis. accipiet in
hoc scło septies tm. qd̃ positũ ẽ ꝓ oĩb¬
qͦsi nicħ habentes. ⁊ oĩa possidentes. Ui¬
cinos dic̃: qr int̾ illos habitat eccłia.
usq ad diẽ. separationis. Non enĩ modo
fit discessio corporalis. In sinus eoꝵ dic̃ uti¬

Expanded text:
mortificatorum dicit, qui non solum non sunt territi praecemortificatorum dicit, qui non solum non sunt territi praecedentium passionibus, sed in eum pro cujus nomine passos eos noverant, exhortante illorum gloria ad imitandum accensi, copiosissimis agminibus crediderunt. Ideo dixit, Secundum magnitudinem brachii tui. Res enim tam magna secuta est in populis christianis, ut eam qui se aliquid persers. 12. Redde, inquit, vicinis nostris septies tantum in sinus eorum. Non mala optat; sed justa praenuntiat, et ventura prophetat. Septenario autem numero, id est septupla retributione, perfectionem poenae vult intelligi, quia isto numero plenitudo significari solet. Unde et illud est in bonis, Accipiet in hoc saeculo septies tantum : quod positum est ia possidentes . Vicinos dicit, quia inter illos habitat Ecclesia usque in diem separationis: non enim modo fit discessio corporalis. In sinus eorum dicit, uti
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatẽ: uelut cõpedib caro infir¬
ma. ꝓmptũ impedit sp̃m. łlas gͦ cõpedes ñ
sentiunt. nͥ qui in semetipsis ingemiscunt
grauati. habitacłm qd̃ de celo eͣ suꝑ indui
cupientes: qr ⁊ mors horrori ẽ. ⁊ merori
uita mortalis. S his eccłia gemͣtib ingemit:
ut intret in conspectu dĩ gemitꝰ cõpeditoꝵ
Possunt illli intelligi cõpediti. qui p̃ceptis
sapientiȩ colligati st̃: quȩ patient᷑ susten¬
tata in ornam̃ta u̾tunt᷑. uñ scriptũ est.
Inice pedẽ tuũ. in cõpedes eiꝰ. Sedm magni¬
optionẽ filios mortificatoꝵ. uł sic̃ in aliis
codicib legit᷑. posside filios mortificatoꝵ
Ubi satis mͥ uidet᷑ ostendisse scriptura quis
psalmo aꝑtissime ꝓpħant᷑. In diu̾sis enim
passionib constituti orabant ꝓ eccłia ne
infrucꝰtuosus ee̾t posteris sangius illoꝵ
ut dñica seges unͣ inimici eã putauert᷑
ꝑiturã. mn ueraciꝰ pullularet. filios qͥppe

Expanded text:
compedibus caro infirma promptum impedit spiritum. Has ergo compedes non sentiunt, nisi qui in semetipsis ingemiscunt gravati , habitaculum quod de coelo est superindui cupientes, quia et mors horrori est, et moerori vita mortalis. Pro his Propheta gementibus ingemit, ut intret in conspectu Dei gemitus eorum. Possunt et illi intelligi compediti, qui praeceptis sapientiae colligati sunt, quae patienter sustentata in ornamenta vertuntur; unde scriptum est: Injice pedem tuum in compedes ejus . Secundum magnimortificatorum, vel sicut in aliis codicibus legitur, posside filios morte punitorum. Ubi satis mihi videtur ostendisse Scriptura, quis psalmo apertissime prophetantur. In diversis enim passionibus constituti orabant pro Ecclesia, ne infructuosus esset posteris sanguis illorum; ut dominica seges, unde inimici eam putabant perituram, inde feracius pullularet. Filios quippe
Abbreviated transcription (Latin):
cans. in his om̃ib peccauert᷑ adhuc:
⁊ nͣ credidert̃ in mirabilib eiꝰ Et
defecert̃ in uanitate dies eoꝵ. cum
possent si crederent. dies in uerita¬
te sine defectu habe. apud eũ cui dic¬
tũ eͣ. anni tui ñ deficient. De fecert᷑
gͦ in uanitate dies eoꝵ: & anni eoꝵ cũ
festinatione. festinat᷑ quippe. tota ui¬
ta mortaliũ : ⁊ quȩ uidet᷑ ꝓlixior.
uapor eͣ aliqnͣ diuturnior. U erũtam̃¬
cũ occidet eos. te̾ inquerebant eũ:
re metuentes. Querebant gͦ eum ñ
utiq hii qͦs occiderat: s qui exemplo
eoꝵ occidi timebant. Sic aũ de illis scͥp¬
tura loquita ẽ. tãꝗͣ hi dm̃ querant
de uno corpr̃ loqrͣ. ⁊ reu̾tebant᷑ ⁊ di

Expanded text:
his peccaverunt adhuc, et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerunt in vanitate dies eorum: » cum possent, si crederent, dies in veritate sine defectu habere apud eum cui dictum est: Anni tui non deficient . Defecerunt ergo in vanitate dies eorum, et anni eorum cum festinatione. Festinatur quippe tota vita mortalium, et quae videtur prolixior, vapor est aliquanto diuturnior. cum occideret eos, quaerebant eum: re metuentes. Quaerebant ergo eum, non utique ii quos occiderat, sed qui exemplo eorum occidi timebant. Sic autem de illis Scriptura locuta est tanquam hi Deum quaererent d
Abbreviated transcription (Latin):
tiã: s formã serui quã suscepit ex
semine dd. Et sustulit eũ de gregibꝰ
ouiũ: de post fȩtantes accepit eum.
Pasce̾ ia cob seruũ suũ. ⁊ isrł hereditatẽ
suã. Ille quidẽ dd ex cuiꝰ semine caro
xpĩ ẽ ab officio pastorali pecoꝵ. ad
hominũ regnũ translatus ẽ. Nrͣ aũ¬

Expanded text:
sed formam servi susceptam ex semine David. 44. Et sustulit eum de gregibus ovium; de post festantes accepit eum, pascere Jacob servum suum, et Israel haereditatem suam. Ille quidem David, ex cujus semine caro Christi est, ab officio pastorali pecorum ad hominum regnum translatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
reptionẽ fortissime ⁊ piissime ꝑferrenͭ.
nͣ tamͣ tacent hec accidere meritis pec¬
catoꝵ. Hoꝵ enĩ uox ẽ ⁊ in psalmis. ẽ men¬
dans em̃dauit me dñs: ⁊ morti ñ tra¬
didit me: flagellat enĩ omnẽ filiũ quẽ
irã tuã in gentes q̃ te ñ nouert᷑. &
etiã ista ꝓpħatio ẽ ñ optatio. Non ma¬
la illi fuerant ꝓ suis meritis euentura.
ita ꝓpħata st̃ quasi optata sint. Iuẽ ad
g̾e gladiũ tuũ circa femur potentissi¬
me. spͣe tua ⁊ pulchritudine tua intẽ¬
de ꝓsꝑe pcede ⁊ regna. ita ñ optat sed
petit. dicens & in regna qͣ nͣ in uocaue.¬
rt̃ nom̃ tuũ. Nam gentes ꝑ regna re¬
petitũ ẽ. qd̃ ñ inuocauert᷑. nom̃ eius.
Quomͦ gͦ intelligendũ ẽ qđ ait dñs in

Expanded text:
reptionem fortissime et piissime perferant; reptionem fortissime et piissime perferant; non tamen tacent haec accidere meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit me Dominus, et morti non tradidit me . Flagellat enim omnem filium quem iram tuam in gentes quae te non noverunt, et etiam ista prophetatio est, non optatio. Non mala illi fuerant pro suis meritis eventura, ita prophetata sunt, quasi optata sint. Quemadmogere gladium tuum circa femur, potentissime; specie tua, et pulchritudine tua, ee procede, et regna : ita non optat, sed petit, dicens, Et in regna quae non invocaverunt nomen tuum: nam gentes per regna repetitum est, quod non invocaverunt nomen ejus. Quomodo ergo intellig
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilib cęli. hoc u̾bum posterior
nͣ habet. uͥ dictũ ẽ carnes sco̾ꝵ tuoꝵ
bestiis t̃re s subͣdit᷑ utiq quod
habet suꝑuis. posuert̃. Ira porro
⁊ relus dĩ ñ ft̃ ꝑturbationes dĩ. sic̃
ñnulli seripturas quas ñ intelligt᷑ argu¬
unt. s nomine irȩ intelligit᷑ uindicta
iniquitatis. noĩe ⁊ eli exacꝰtio castitatis:
ne aĩa lege᷑ dni sui contẽpnat. ⁊ a dõ for¬
nicando disꝑeat. Nlec gͦ ipso affectu in ho¬
minũ afflictione stͣ turbulenta. in dĩ aũ
dispositioẽ tranqͥlla stͣ: cui dicꝰtũ eͣ. Tu
aũ dñe uirtutũ. cũ tranquillitate iudicas.
Satis aũ his ostendit᷑ u̾bis. ꝓptͣ peccatum
hoĩb licet fidelib has fieri tribulatioes:
quãuis hinc florescat martyrũ gła me¬
rito patientiȩ: ⁊ pie sustentato flagello
diũ moderamine discipline. Noc macha¬
bei int̾ seua torm̃ta. hoc tres uiri intͣ
uitate testant᷑. Quãius enĩ patͣnã cor¬

Expanded text:
eli, hoc verbum posterior non habet, ubi dictum est, Carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; sed subauditur utique quod habet superior, posuerunt. Ira porro et zelus Dei, non sunt perturbationes Dei, sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta , hoc tres viri inter itate testantur. Quamvis enim paternam cor
Abbreviated transcription (Latin):
a quibꝰ erat hoc obꝓbriũ: s in conspec¬
tu diuĩ mors scõꝵ eiꝰ. Subsaunatio ⁊ de¬
risio: uł sicͣ quidã int̾p̃tati sunt. illu¬
sio eis qui incircuitu nr̃o st̃. Repetitio
est sententie suꝑioris. Nã qd̾ supͣ dic̾tũ
e᷑ obꝓbrium: hoc repetitũ e subsanna¬
tio ⁊ irrisio. Et qđ supͣ dictũ ẽ uicins
gentes intelligunt᷑. Scđm aũ iherłm li¬
berã matrẽ nr̃am. uicini stͣ ⁊ in circui¬
tu eiꝰ : int̾ qͦs inimicos suos habitat ecle¬
suꝑioris afflictionis. cõmemoratio ñ ẽẽ.
quasi indicatio. s deploratio: usq quo
usq in finẽ irascat᷑. idͤ ne illa tanta
pͣsiura ⁊ tribulatio atq uastatio. usq
in finẽ ꝑseueret : s temꝑet correctio¬
nẽ. suã scđm illud qd̾ in alio psalmo dr.
Cibabis nos pane lacrimarũ: ⁊ potabis
nos in lacrimis in mͣsura. Nã quousq
dñe irasceris in fine̾. ita dictũ ẽ: ac si
diceret᷑. Noli dñe irasci in finẽ. Q in

Expanded text:
brium, sed in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Subsannatio et irrisio: vel, ut quidam interpretati sunt, illusio, eis qui in circuitu nostro sunt. Repetitio est sententiae superioris: nam quod supra dictum est, opprobrium, hoc repetitum est, subsannatio et irrisio; et quod supra dictum est, vicinis gentes intelliguntur: secundum autem beram matrem nostram, vicini sunt et in circuitu ejus, inter quos inimicos suos habitat Ecclesuperioris afflictionis commemoratio non esse quasi indicatio, sed deploratio: Usquequo,usque in finem irascatur, id est, ne illa tanta pressura, et tribulatio, atque vastatio usque in finem perseveret; sed temperet correptionem suam, secundum illud quod in alio psalmo dicitur: Cibabis nos os in lacrymis in mensura . Nam, quousque, Domine, irasceris in finem? ita dictum est, ac si diceretur, Noli, Domine, irasci in finem. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet tñ de ilł nẽ dici. qͥ iã erant
in t̾rã reꝓmissionis: ⁊ patres eoꝵ dic¬
tos qͥ in heremo amaricauert᷑. Con
uͥ ait. Et in ira cõcitauert᷑ eũ i
collib sius. In idolatriam eos ꝓsiluisse

Expanded text:
tamen nunc de illis dici qui jam erant in terra promissionis, et patres eorum dictos qui in eremo amaricaverunt. 34.ubi ait: Et in iram concitaverunt eum in collibus suis. In idololatriam eos prosiluisse
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ sui ⁊ fac̾ digna plagis uapulabit
paucis: seruus aũ qui scit uoluntatem
diũ sui ⁊ ñ fac̃ digna plagis uapulabit
multis: si maior ira dĩ ẽ in gentes quȩ
dm̃ ñ cognouert̃: In eo qͥppe qd̾ ait. ef¬
funde. irã. tuã: satis hoc u̾bo indicauit.
quã multã irã uoluerit intelligi. Unͣ
postea dic̃. Redde uicinis nr̃is septi
es tantũ. An qr multũ intͣest intͣ
seruos qui nesciunt uoluntatẽ dui
sui. tam̃ inuocant nomͣ eiꝰ ⁊ alienos
a familia tanti patris familias. qͥ sic ig¬
norant dm̃. ut uec iuocent dm̃: In¬

Expanded text:
igna plagis, vapulabit paucis; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit multis , si major ira Dei est in gentes quae Dominum non cognoverunt? In eo quippe quod ait, Effunde iram tuam, satis hoc verbo indicavit quam multam iram voluerit intelligi: unde postea dicit, Redtantum. An quia multum interest inter servos, qui licet nesciant voluntatem Domini sui, tamen invocant nomen ejus, et alienos a familia tanti patrisfamilias, qui sic ignorant Deum, ut nec invocent Deum? In
Abbreviated transcription (Latin):
anto fit hoc meliꝰ. qͣnto int̾uis: uͥ eru¬
ti de potestate tenebraꝵ in regnũ dĩ
m̃te transfernu᷑. ⁊ scđm pascua spũalia
efficim᷑ oues dĩ. ambulantes in hoc scło
uelut in deserto: qm̃ nemini ẽ fides nr̃ã

Expanded text:
lius, quanto interius, ubi eruti de potestate tenebrarum in regnum Dei mente transferimur, et secundum pascua spiritualia efficimur oves Dei, ambulantes in hoc saeculo velut in deserto, quoniam nemini est fides nostra
Abbreviated transcription (Latin):
cit in tabnacłis eoꝵ trib isrł. In ta¬
b̾nacuł inqͥt gentiũ: habitare fecit
trib isrł. Qd spũalit᷑ sic meliꝰ deside.¬
randũ puto. ut in oęlestẽ głam unde
peccantes angłi eiecꝰti st̃. atq deiectis.¬

Expanded text:
cit in tabernaculis eorum tribus Israel. In tabernaculis, inquit, Gentium habitare fecit tribus Israel. Quod spiritualiter sic melius disserendum puto, ut ad coelestem gloriam, unde peccantes angeli ejecti atque dejecti
Abbreviated transcription (Latin):
guine̾ flumina eoꝵ. ⁊ ymbres eoꝵ
ne biberent. Uel potius manationes
aquarũ sicut nnulli melus intelligt᷑.
latine scaturigines dicimꝰ: ab imo a¬
quas ebullientes. fodert᷑ enĩ egyptii.
& sanguine᷑ ꝓ aquis inuenerunt.
Misit in eos cynomiã. ⁊ comedit eos: &
ranã ⁊ disꝑdidit eos. Et dedit erugi¬
ni fruc̾tus eoꝵ : ⁊ labores locustȩ

Expanded text:
nguinem flumina eorum, et imbres eorum nguinem flumina eorum, et imbres eorum ne biberent; vel potius, manationes aquarum, sicut nonnulli melius intelligunt latine scaturigines dicimus, ab imo aquas ebullientes. Foderunt enim Aegyptii, et sanguinem pro aquis invenerunt. « Misit in eos cynomyiam, et comedit eos; et ranam, et disperdidit eos. Et dedit rubigini fructum eorum, et labores
Abbreviated transcription (Latin):
uis sic soluit᷑ questio. qd̃ in ꝓu̾biis sc̃p¬
tum eͣ. cũ de uia iniquitatis seriptu¬
ra loqueret᷑. om̃s qui ambulant in eã
ñ reu̾tentur. Sic enĩ dictũ eͣ. quasi
de iniquis omĩb desꝑandũ sit. Scrip¬
tura uͦ gr̃am cõmendauit: qr ꝑ seip¬
sum homo potest in illa ambulare:
ñ potest aũ ꝑ seipsum redire: nͥ gr̃a
quotiens exacerbauerunt cũ in de¬
serto: ⁊ in ira concitauerunt eum
in inaquoso. Et conu̾si sunt ⁊ temp¬
tauert᷑ dm̃: & scm̃ isrł exacerbaue¬
rt̃. Eandẽ illoꝵ infidelitatẽ repetit.
quã suꝑuis iã cõmemorauerat. s repe¬
tendi causa ẽ ut cõmeniorent᷑. ⁊ pla¬
ge quas inflixit egẏptiis ꝓptͣ illos.
Que omĩa utiq recordari debuerunt.
neq existere: ingrati. Beniq sequit᷑
Non sunt recordati manꝰ eiꝰ. die qua re¬
demit eos de manu tribulantis. Et
incipit dic̾e que fecit egyptiis. Posu¬
it in egypto signa sua: ⁊ ꝓdigia sua
in campo thaneos. Et conu̾tit in sa¬

Expanded text:
lvitur quaestio, quod in Proverbiis scriptum est, cum de via iniquitatis Scriptura loqueretur: Omnes qui ambulant in ea, non revertentur . Sic enim dictum est, quasi de iniquis omnibus desperandum sit: Scriptura vero gratiam commendavit; quia per seipsum homo potest in illa ambulare, non potest autem per seipsum redire, nisi graQuoties exacerbaverunt eum in deserto, et in iram concitaverunt eum in inaquoso! Et conversi sunt, em Israel exacerbaverunt. Eamdem illorum infidelitatem repetit quam superius jam commemoraverat; sed repetendi causa est, ut commemorentur et plagae quas inflixit Aegyptiis propter illos: quae omnia utique recordari debuerant, neque existere ingrati. Denique quid sequitur? Non sunt recordati manus ejus, die qua redemit eos de manu tribulantis. Et incipit dicere quae fecit Aegyptiis: Posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Thaneos. Et convertit in sa
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ facꝰti sumus siẽ immundi
os. ea ratione intelligit᷑ P recessit
enĩ aliquid unde ds̃ ustissime iratꝰ
ab eis suu̾ lum̃ auferret: ut in pec¬
cata qͣ nulla t̾giu̾satione defendi
possũnt ñ eẽ pecc̃a exitas huma¬
nȩ m̃tis offenderet. ab itinere. iustitiȩ
deuiando ⁊ errando. Et qd̾ in alio psal¬
mo scriptũ ẽ de his ipsis egẏptiis qd ds̃
conu̾tit cor eoꝵ. ut odissent popłm eiꝰ.
⁊ dolũ fac̾e̾nt in seruis eiꝰ. bene credit᷑
ds̃ fecisse ꝑ illos angelos malos. ut iam
uitiose mentes filioꝵ infidelitatis. ꝑ eos
angłos quib eadẽ amica st̃ uitia. exci¬
tarentur in odiũ ppłi dĩ. atq ad t̾ren¬
dos ae corrigendos bonos illa mirabilia
sequerent᷑. Illa etiã mala moꝵ q̃ ꝑ his
corporalib plagis significata ẽẽ dixi

Expanded text:
mus, et facti sumus sicut immundi omnes , ea ratione intelligitur: praecessit enim aliquid, unde Deus justissime iratus ab eis suum lumen auferret, ut in peccata quae nulla tergiversatione defendi possunt non esse peccata, caecitas humanae mentis offenderet, ab itinere justitiae deviando et errando. Et quod in alio psalmo scriptum est de his ipsis Aegyptiis, quod Deus converterit cor eorum ut odissent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus , bene creditur Deus fecisse per illos angelos malos; ut jam vitiosae mentes filiorum infidelitatis per eos angelos, quibus eadem amica sunt vitia, excitarentur in odium populi Dei, atque ad terrendos et corrigendos bonos illa mirabilia sequerentur. Illa etiam mala morum, quae his corporalibus plagis significata esse dixi
Abbreviated transcription (Latin):
duxͣ eos in montẽ scĩficationis sue.
Quanto meliꝰ in scãm eccłiamᷤ Montem
quẽ adquisiuit dextera eiꝰ. Iuanto ẽ
eccłia sublimior quã adquisiuit. xp̃e:
de qͦ dictũ ẽ. ⁊ brachiũ dnĩ cui reuela¬
tũ ẽ Et eiecit a facie eoꝵ gentes.

Expanded text:
duxit eos in montem sanctificationis suae. Quanto melius in sanctam Ecclesiam? Montem quem acquisivit dextera ejus. Quanto est Ecclesia sublimior quam acquisivit Christus, de quo dictum est: Et brachium Domini cui revelatum est ? Et ejecit a facie eorum Gentes
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. spe uadens ⁊ ñ reu̾tens. Idõ eos
uocando ⁊ miserando ꝑ suã grãm ip¬
se reuocauit: qr ꝑ seipsos redire non
possent. Quom᷑ enĩ redit caro. sp̃c am¬
bulans ⁊ ñ reu̾tens. urgente se ni
mio atq longinquo maloꝵ ponde¬
re. meritoꝵ. nͥ ꝑ elecꝰtione̾ gr̃e quȩ
ñ meritis tãquã merces redditur.
s tãquã donũ gratis dat᷑ ut iustifi¬
cet᷑ impuis: ⁊ redeat oius ꝑdita. ñ
tam̃ uirib suis. s in humeris reper¬
tata pastoris: quȩ se ꝑdere potuit
dũ sponte uagaret᷑. se aũ inuenire
ñ potuit. nec omĩno inueniret᷑. nͥ
pastoris misocłia quereret᷑. Nũ enĩ
⁊ ille filiꝰ ad hanc uoce̾ ñ ꝑtinet:
qui reu̾sus in seipsũ dixit. surgam
⁊ ibo ad patrẽ meũ. Ooculta itaq
uocatione ⁊ inspiratione etiã ipse¬

Expanded text:
us vadens, et non revertens. Ideo eos vocando et miserando per suam gratiam ipse revocavit, quia per seipsos redire non possent. Quomodo enim redit caro, spiritus ambulans et non revertens, urgente se in ima atque longinqua malorum pondere meritorum, nisi per electionem gratiae? Quae non meritis tanquam merces redditur; sed tanquam donum gratis datur, ut justificetur impius, et redeat ovis perdita; non tamen in viribus suis, sed in humeris reportata pastoris , quae se perdere potuit dum sponte vagaretur, se autem invenire non potuit, nec omnino inveniretur, nisi pastoris misericordia quaereretur. Non enim et ille filius ad hanc ovem non pertinet, qui reversus in semetipsum dixit: Surgam, et ibo ad patrem meum. Occulta itaque vocatione et inspiratione etia
Abbreviated transcription (Latin):
fit qd̃ ait apłs. tradidit illos ds̃ in con¬
cupiscentias cordis eoꝵ. ut faciant quȩ
nͣ conueniunt. ñ illic mali angłi tãquã
in mat̾ia sui oꝑis u̾sant᷑ ⁊ gaudent: qͥb
iustissime subdita ẽ uciositas humana.
p̃ter eos qͦs lib̾at grã. Q ad ħ quis ido¬
neus: Unde cũ dixisset. misit in eos
irã indignationis suȩ indignationẽ &
irã & tribulationẽ. immissionẽ ꝑ ange¬
los malos. illd̾ qd addidit. uiã fec̃ semi¬
te ire suȩ. cuiꝰ tandẽ a cies sufficit pe¬
netrare: ut intelligat capiatq senten¬
tiã in tanta ꝓfunditate latitantem :
Erat enĩ semita irȩ dĩ. q̃ egyptioꝵ im¬
pietatẽ. occulta ȩquitate puniret.
S eidẽ semite uiã fecit. ut eos tãquã
ex abditis. ꝑ angłos malos in manifes¬
ta oꝑa ꝓducens. in euidentissimos im¬
pios euidentissime puniret. Ab hac
potestate maloꝵ angłoꝵ. ñ lib̾at hoĩ¬
it nos de potestate tenebraꝵ: ⁊ tus¬
tulit in regnũ filii caritatis suȩ. siuꝰ

Expanded text:
fit quod ait Apostolus, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt , non illic mali angeli tanquam in materia sui operis versantur et gaudent; quibus justissime subdita est vitiositas humana, praeter eos quos liberat gratia. Et ad haec quis idoneus ? unde, cum dixisset, Misit in eos iram indignationis suae; indignationem, et iram, et tribulationem, immissionem per angelos malos, illud quod addidit, Viam fecit semitae irae suae? cujus tandem acies sufficit penetrare, ut intelligat capiatque sententiam in tanta profunditate latitantem? Erat enim semita irae Dei, qua Aegyptiorum impietatem occulta aequitate puniret; sed eidem semitae viam fecit, ut eos tanquam ex abditis per malos angelos in manifesta scelera producens, in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Ab hac potestate malorum angelorum non liberat homiit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Et pauit eos inquit in innocentia
cor dis sui. Suid illo innocentiꝰ: qͥ nul¬
lũ peccatũ ñ solũ a quo uinceret᷑. sed
etiã qd̃ uinceret ñ habebat: Elt in
intellectu manuũ suaꝵ deduxͣ eos:
uł sic̃ aliqͥ codices habent. in intellec¬
tib manuũ suaꝵ. Aliꝰ putaret itacõ¬
gruentiꝰ potuisse dici: in innocentia ma¬
nuũ. ⁊ in intellectu cordis. łlic aũ qui
magis qͣm alii qͥd loqueret᷑ sciebat: cor¬
di maluit adunge̾ innocentiã. ⁊ ma¬
nib intelligentiã Illud ꝓpt̾ea qͣntũ ex¬
istimo. qr multi sibi uident᷑ innocen

Expanded text:
Et pavit eos, inquit, in innocentia cordis sui. Quid illo innocentius, qui ullum peccatum, non solum a quo vinceretur, sed etiam quod vinceret non habebat? Et in intellectu manuum suarum deduxit eos: vel, sicut aliqui codices habent, in intellectibus manuum suarum. Alius putaret ita congruentius potuisse dici, In innocentia manuum et intellectu cordis: hic autem qui magis quam alii quid loqueretur sciebat, cordi maluit adjungere innocentiam, et manibus intelligentiam. Illud propterea, quantum existimo, quia multi sibi videntur i
Abbreviated transcription (Latin):
In his u̾bis multi sibi impunitatem
de diuina miscđia pollicent᷑. etiã si
tales ẽẽ ꝑstiterint. quał gn̾atio is¬
ta describit᷑. praua ⁊ amaricans :¬
q̃ cor ñ direxit suũ. ⁊ ñ ẽ creditꝰ
cũ dõ sp̃e eiꝰ. Iuib consentire ñ ex¬
pedit. Si enĩ ut scd̾m ipsos loquar
ds̃ fortasse nͣ ꝑdet nec malos: sine
dubio ñ ꝑdet bonos. Cur gͦ nͣ potiꝰ
id eligimur: uͥ dubitatio nulla eͣ
Nã qui in lingua sua mͣtiunt᷑ illi. cũ
aliud habeat cor eoꝵ : putant uti¬
q ⁊ uolunt qnͣ penã etͣnã talib
cõminat᷑. etiã dm̃ ẽẽ m̃dace̾. S cũ
ipsi eũ m̃tiendo ñ fallant: ille ue

Expanded text:
» In his verbis multi sibi iniquitatis impunitatem de divina misericordia pollicentur, etiamsi tales esse perstiterint, qualis generatio ista describitur prava et amaricans quae cor non direxit suum, et non est creditus cum Deo spiritus ejus: quibus consentire non expedit. Si enim, ut secundum ipsos loquar, Deus fortasse non perdet nec malos, sine dubio non perdet bonos. Cur ergo non potius id eligimus, ubi dubitatio nulla est? Nam qui in lingua sua mentiuntur illi, cum aliud habeat cor eorum, putant utique et volunt, quando poenam aeternam talibus comminatur, etiam Deum esse mendacem. Sed cum ipsi eum mentiendo non f
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare. Ñ enĩ excorde faciunt.
Ex corde aũ nullomͦ fieri potest. qd̃
formidine fit penȩ. ñ dilecꝰtione ui¬
stitiȩ. Nã qͣntũ attinet ad facta q̃
forinsecus agunt᷑. ⁊ qui timent pe¬
nã. ⁊ qͥ amant iustitiã ñ furant᷑: &
idoͣ pares ft̃ manu. dispares corde:
pares oꝑe. dispares uoluntate: Ideo
illi sic notati st̃. Gen̾atio inqͥt quȩ
ñ direx̃ cor suũ. Non dicꝰtũ ẽ oꝑa:
s cor. Birecꝰto enĩ corde : direcꝰta st̃

Expanded text:
ambulare: non enim ex corde faciunt. Ex corde autem nullo modo fieri potest, quod formidine fit poenae, non dilectione justitiae. Nam quantum attinet ad facta quae forinsecus aguntur: et qui timent poenam, et qui amant justitiam non furantur; et ideo pares sunt manu, dispares corde; pares opere, dispares voluntate. Ideo illi sic notati sunt: Generatio, inquit, quae cor non direxit suum. Non dictum est, opera: sed, cor. Directo enim corde, re
Abbreviated transcription (Latin):
gua sua mͣtiti st̃ ei. Cor aũ eoꝵ ñ erat
rectũ cũ eo: nec fideles habiti ft̃
in testam̃to eiꝰ. Aluid in lingua eoꝵ
aliud in corde inueniebat. cui se¬
creta hominũ nuda stͣ: ⁊ sine ullo
obstaculo quid potiꝰ amarent uide¬
bat. Recꝰtũ itaq cor cũ dõ ẽ: qnͣ ꝓptͣ
concupiuit. hanc requirit. ut in¬
habitet in domo dñi sem ꝑ: ⁊ con¬
templetur eiꝰ delecꝰtationẽ. Sui dicit
cor fideliũ. saturabor ñ ollis carniũ
egyptioꝵ. nec melonib uł peponibꝰ
⁊ allio. ⁊ cępis. quȩ generatio praua
⁊ amaricans. etiã pani cęlesti p̃fere¬
tur gła tua. hȩc ẽ enĩ hereditas tes
tam̃ti noui: in quo illi fideles habita
ti ñ sunt. Cuiꝰ tñ fides etiã tẽ qnͣ ue¬
labat᷑ erat in electis: ⁊ ncͣ qnͣ iã reue¬
lata eͣ ñ ẽ in multis uocatis. multi e¬
nĩ st̃ uocati. pauci uͦ elecꝰti. Talis gͦ e¬
rat gͣnãtio praua ⁊ amaricans. etiã
cũ dm̃ querere uidert᷑ diligens in o¬

Expanded text:
sua mentiti sunt ei. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. » Aliud in lingua eorum, aliud in corde eorum inveniebat, cui secreta hominum nuda sunt, et sine ullo obstaculo quid potius amarent videbat. Rectum itaque cor cum Deo est, quando omino, hanc requiret, ut inhabitet in domo Domini semper, et contempletur ejus delectationem . Cui dicit cor fidelium: Saturabor, non ollis carnium Aegyptiorum, nec melonibus et peponibus, et allio et cepis, quae generatio prava et amaricans etiam pani coelesti praeferetur gloria tua . Haec est enim haereditas Novi Testamenti, in quo illi fideles habiti non sunt, cujus tamen fides etiam tunc quando velabatur erat in electis, et nunc quando jam revelata est, non est in multis vocatis: Multi enim sunt vocati, pauci autem electi . Talis ergo erat generatio prava et amaricans, etiam cum Deum quaerere videretur; diligens in o
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ ẽ inde : nc̃ gentiũ greges pascit.
Sane depost fetantes acceptus ẽ: Illȩ
quippe pͥores fuert᷑ tales. de qualibꝰ
dr̃ in cantico canticoꝵ uni ȩccłiȩ quȩ
constat ex multis. idest uni gregi cu¬
ius m̃bra st̃. multi greges. De talib gͦ
ei drͣ. dentes tui. id eͣ ꝑ quos loqueris.
uł ꝑ quos in corpꝰ tuũ uelut mandu¬
cando cet̾os traicis. hoc utiq signifi¬
cantes dentes tui. sic̃ grex detonsaroꝵ
ascendens de lauachro. q̃ om̃s gemi¬
nos creant: ⁊ sterilis nͣ eͣ in illis. De¬
posuert᷑ enĩ tẽ uelut uellera on̾a
scłi. qnͣ ante pedes apłoꝵ uenditarũ
rerũ suarũ p̃cia posuert᷑. ascenden¬
tes de lauachro illo de quo eos admo¬
net apłs petrꝰ. sollicitos qd̵ xp̃ĩ san¬
guinẽ fudert᷑ ⁊ dicit. Agite peniten¬
tiã ⁊ baptiretur imusquisq urm̃ in¬

Expanded text:
latus est inde; nunc Gentium greges pascit. Sane de post fetantes inde acceptus ost. Illae quippe priores fuerunt tales, de qualibus dicitur in Cantico canticorum uni Ecclesiae quae constat ex multis, id est uni gregi cujus membra sunt multi greges; de talibus ergo dicitur: Dentes tui, id est, per quos loqueris, vel per quos in corpus tuum, velut manducando, caeteros trajicis; hoc itaque significantes dentes tui, sicut grex detonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in eisllera onera saeculi, quando ante pedes Apostolorum venditarum rerum suarum pretia posuerunt , ascendentes de lavacro illo, de quo eos admonet apostolus Petrus, sollicitos quod Christi sanguinem fuderint, et dicit. Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
tas eoꝵ.Et elecꝰtos isrł impediuit.
Esrant enĩ illic etiã elecꝰti. quoꝵ fidĩ
nͣ comtẽꝑabat᷑ gna̾tio praua ⁊ ama¬
ricans. Impediti st̃ aũ ne aliquid eis
ꝓdessent: quib patͣno affectu con¬
sulere cupiebant. Iuib enĩ ds̃ iras¬
cit᷑: quid miscdia confertur huma¬
na  an potiꝰ simul cũ eis cõpeditos.
etiã electos intelligi uoluit: ut qͥ
uita ⁊ mͣte discernebant᷑. ad exem¬

Expanded text:
ectos Israel impedivit. Erant illic etiam electi, quorum fidei non contemperabatur generatio prava et amaricans. Impediti sunt autem ne aliquid eis prodessent, quibus paterno se affectu consulere cupiebant. Quibus enim Deus irascitur, quid misericordia confertur humana? An potius simul cum eis compeditos etiam electos intelligi voluit; ut qui mente et vita discernebantur, ad exem
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃ra illi ñ licebat loqui. ꝑ u̾ba sonã¬
tia quasi ꝑ uolatilia pͥennata. E in¬
ducendo in uirtute sua affricũ. hoc ẽ
ꝑ uentos meridianos feruentes ⁊ lu¬
centes p̃dicantiũ spc̃. E hoc in uirtu¬
te sua: ne sibi tribuat affricus qd̾ ha¬
bet ex dõ. Uleniunt aũ ulto isti uen¬
ti ad hoiẽs. ⁊ portantes u̾ba diuinitꝰ
nussa. ut in suis sedib ⁊ circa habita¬
cła sua colligant eiꝰ modi uolatilia:⁊
adoret unꝰquisq dnmͣ de loco suo. os̃
insule: gentiũ. S infidelib tãquam

Expanded text:
loqui per verba sonantia, quasi per volatilia pennata; et inducendo in virtute sua Africum, hoc est, per ventos meridianos, ferventes et lucentes praedicantium spiritus; et hoc in virtute sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. Veniunt autem ultro isti venti ad homines, et apportant eis verba divinitus missa; ut in suis sedibus et circa tabernacula sua colligant ejusmodi volatilia, et adoret unusquisque Dominum de loco suo, omnes insulae gentium . 18. Sed infidelibus tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
creditꝰ cũ dõ sp̃c eiꝰ. P ropt̃ hoc audi¬
uit dñs. ⁊ distulit: ⁊ ignis accensus
e in iacob. ⁊ ira ascendit in isrł. Ex¬
posuit qͥd ignẽ dixerit. Irã quiipe
appellauit ignẽ: quãquã multos pro¬
prie etiã ignis accenderit. Qd gͦ est
qd̃ ait. audiuit dnͣs ⁊ distulit: An dis¬
tulit eos introduc̾e in t̾ram ꝓmissio¬
nis quo ducebant᷑: qd̃ intra paucos
dies fieri poterat: S ꝓptͣ peccata in
heremo fuerant conterendi: il ⁊ cõ
qui tẽptantes detrahebant d̃. Nã
om̃s in heremo ꝑierunt. ⁊ filii eoꝵ
in t̃ram ꝓmissionis ingͥssi st̃. An dis¬
tulit penã. ut pͥus saciaret infide¬
lẽ concupiscentiã: ne ꝓpt̾ea putare¬
tur iratꝰ. qr hoc ab illo licet tẽptã¬
tes ⁊ detrahentes petebant. qd̃ fac̾e
ñ posset : Audiuit gͦ ⁊ distulit uin¬
dicare: &e postea quã fecit qd̵ eũ illi¬
ñ fac̾e̾ posse putauert̃. tẽ ira ascen

Expanded text:
audivit Dominus, et distulit, et ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Exposuit quid ignem dixerit. Iram quippe appellavit ignem: quanquam multos proprie etiam ignis accenderit. Quid ergo est quod ait, Audivit Dominus, et distulit? An distulit eos introducere in terram promissionis, quo ducebantur; quod intra paucos dies fieri poterat, sed propter peccata in eremo fuerant conterendi, ubi et coqui tentantes detrahebant de Deo; nam omnes in eremo perierunt, et filii eorum in terram promissionis ingressi sunt. An distulit poenam, ut prius satiaret etiam infidelem concupiscentiam, ne propterea putaretur iratus quia hoc ab illo, licet tentantes et detrahentes, petebant quod facere non posset? Audivit ergo et distulit vindicare; et posteaquam fecit quod eum illi face
Abbreviated transcription (Latin):
erat in ore ipsoꝵ. ⁊ ira dĩ ascendit
distulit. ⁊ postea ignis accensus est
in iacob. ⁊ ira ascendit in isrł. Distu¬
lerat gͦ ut pͥus fac̾et qd̵ eũ fac̾e ñ
posse crediderant. deinde infert
qd eos pati oportebat. Nã si pon̾ent
in dõ spẽ suã. ñ solũ eis illa deside¬
ria carnis. s etiã sp̃c implerentur.
Qͥ enĩ mandauit nubib desuꝑ. ⁊
ianuas cęli aꝑuit. ⁊ pluit illis
manna ad manducandũ. ⁊ panem
cęli dedit eis. ut panẽ angłoꝵ
manducaret homo. qui cibarla
misit eis in abundantia. ut sa¬
ciaret incredulos. ñ ẽ inefficax
dare credentib uerũ ipsũ de cȩlo
panẽ. quẽ manna significabat.
bũ: corruptibiles incorruptibilit᷑

Expanded text:
erat in ora ipsorum. Ira Dei ascendit sus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Distulerat ergo, ut prius faceret quod eum facere non posse crediderant, deinde inferret quod eos pati oportebat. Nam si ponerent in Deo spem suam, non solum eis illa desideria carnis, sed etiam spiritus, implerentur. Qui enim mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit, et pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis, ut panem Angelorum manducaret homo, qui cibaria misit eis in abundantia, ut satiaret incredulos, non est inefficax dare credentibus verum ipsum de coelo panem quem manna significabat; bu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ panis ꝑ nubes eugłicas uni¬
u̾so orbi pluxtur : ⁊ aꝑtis p̃dicatoꝵ
cordib tãꝗͣ cȩlestib ianus. ñ mur¬
muranti ⁊̃ tẽptanti synagoge. sed
credenti ⁊ in illo spẽ ponenti. ec¬
cłiȩ p̃dicatur. Qui transtulit aus¬
trũ de celo ⁊ induxit in uirtute
sua affricũ ⁊ pluit suꝑ eos sic̃ pul¬
uerẽ carnes. ⁊ sic̃ arenã maris uo

Expanded text:
cas universo orbi pluitur; et apertis praedicatorum cordibus tanquam coelestibus januis, non murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti Ecclesiae praedicatur. Qui « transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos sicut pulverem carnes,
Abbreviated transcription (Latin):
qui dirupit mare ⁊ traiecit eos.¬
⁊ statuit aqͣs quasi in utre. ut sie
staret unda tãquã fuisset inclusa:
potest ꝑ suã gr̃am cohibere fluida
⁊ labentia concupiscentiaꝵ carna¬
liũ. cũ fidelit᷑ huic scło renuntiat᷑.
fideliũ popłs ꝑ sacram̃tũ baptisma¬
tis traiciatur. Qui deduxit eos in
nube diei. ⁊ tota nocte. in illium¬
natione ignis. potest etiã spĩtalia
dirige itinera. si ad eũ clamet fides.
itinera mea dirige scdm u̾bũ tuũ.
cursus tuos. ⁊ itinera tua in pacer p
manifestatũ ẽ in carne. uelut i
nube : in iudicio uͦ tãquã in t̃rore
nocꝰturno. qr tẽ erit magna tri¬
bulatio scłi. tãquã ignis: ⁊ lucebit
uistis ⁊ ardebit iniustis. Qui diru¬
pit in deserto petrã: ⁊ ad aqua¬
uit eos sic̃ in abysso multa: Et
eduxit aquã de petra. ⁊ deduxit
tãꝗͣ. flumina aquas: potest utiq
dere de spiritali sequenti petra qd

Expanded text:
qui disrupit mare, et trajecit eos, statuit aquas quasi in utres, ut sic staret unda tanquam fuisset inclusa, potest per suam gratiam cohibere fluida et labentia concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . cursus tuos, et itinera tua in pace promanifestatum est in carne, velut in nube; in judicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Qui disrupit in deserto petram, et adaquavit eos sicut in abysso multa; et eduxit aquam de petra, et deduxit tanquam flumina aquas, potest utique dere de spirituali sequente petra, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pascere. Non tam̃ ab aquilone ue¬
nientib uͥ frigus ⁊ caligo p̃ualet :
id eͣ eloquentia ꝗͣ huic scło fauet.
s transferendo austrũ de celo. Quo.
nͥ ad t̾ras: ut qͥ in fide st̃ paruuli.
audiendo t̾restria. nutriant᷑ ad
capienda cȩlestia.Di enĩ t̃restria
latus enĩ erat ille de cȩlo qͦdãmͦ
uͥ m̃te excesserat dõ: ut tẽꝑans
ẽẽt eis quib dicebat. Non potui uobis
loqui quasi spĩtalib s quasi carnalib.

Expanded text:
amen ab Aquilone venientibus ubi frigus et caligo praevalent, id est, eloquentia quae huic saeculo placet; sed transferendo Austrum de coelo. Quo, nisi ad terras? ut qui in fide sunt parvuli, audiendo terrestria nutriantur ad capienda coelestia. Si enim terrestria,latus enim erat ille de coelo quodammodo, ubi mente excesserat Deo; ut temperans eis esset quibus dicebat: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus