comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequentitp̃r. hoc intra an¬
num aqͣ influcerit ipsa
sibi met eoñoducente a
an hinc int̃dc̃o locus sit.⁊
refert seuerus nalerius ⁊¬
petẽ ei hoc int̾dictum qra¬
si duxisse irceatur lzꝑem
tus prospicientib nõ urd¬
oncende. Duxeritmma di¬
e. an recte ⁊ sinecptioe pos¬
ssessoris recte dirrisse ind¬
atur ut hoc int̾clictum loc¬
hẽt Efait enim p̃tor. uti ħ
amno aquam duxxistude
qui hoc int̾dc̃o nti uelit. i¬
siamcum sufficiat. łio
die hoc anno aqm duxis¬
se nicħ̾ refert qualem a
ductum hñs duxit inelꝰ¬
ei prodẽẽ uudetur. Prete¬
rea illud sciend̾ ẽ sic̾ aq̃m
duxisses aduisarius te ꝓ¬
bibuit. de m̃ tu interim
ius a q̃ ducendum amis¬
eris mrestitutiõem hoc ye¬
nire ut tibi p̾stetur. ꝓhoc
int̾clictum qd̃ mnsisti ⁊
hoc uerum puto. ¶Si fũ¬
dum adꝙ̃ aqͣm ducebas
uendid̃is ⁊ tradid̃is icħ̾¬
ominus cibi incͣclictum

Expanded text:
sequenti tempore, hoc est intra annum, aqua influxerit ipsa sibi me non ducente, an hoc interdicto locus sit. et refert Seuerus Ualerius competere ei hoc interdictum, quasi duxisse uideatur, licet penitus prospicientibus non uidducendae, duxerit una die, an recte et sine captione possessoris recte duxisse videatur, ut hoc interdictum habeat: ait enim praetor: "uti hoc anno aquam duxisti" qui hoc interdicto uti velit: nam cum sufficiat vel uno die hoc anno aquam duxisse, nihil refert, qualem aquae ductum habens duxeei prodesse uidetur.Praeterea illud sciendum est, si, cum aquam duxisses, aduersarius te prohibuerit, deinde tu interim ius aquae ducendae amiseris, in restitutionem hoc uenire, ut tibi praestetur per hoc interdictum quod amisisti: et hoc uerum puto.Si fundum, ad quem aquam ducebas, uendideris et tradideris, nihilo minus interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
utili cõĩ dundundo iudi¬
dundi pot̾ eodem tp̃r aliꝰ
cotidianam anus estirã
aqͣm clucẽ ita ut estae di¬
uidatur inteos aq̃ yeme
solus dnca is quicotidi¬
anc ius hẽr. Int̾cduos q
codem ruo aquam certi
oris sepatim ducebant cõ¬
uenit ut ꝑmitatis inter
tprib aqua uterentur.i
Quero cum ampluis tẽ¬
pore serututib prefinito
ita duxissent ut neut̾ eo¬
rum suo tp̃r usus eẽt nr̃
ius utendi amississẽt ye

Expanded text:
utile communi dividundo iudidividi, potest eodem tempore alius cottidianam, alius aestivam aquam ducere, ita ut aestate dividatur inter eos aqsolus ducat is qui cottidianae ius habeat.Inter duos, qui eodem riuo aquam certis horis separatim ducebant, conuenit, ut permutatis inter se temporibus aqua uterentur: quaero, cum amplius tempore seruitutibus praefinito ita duxissent, ut neuter eorum suo tempore usus esset, num ius utendi amississent. ne
Abbreviated transcription (Latin):
qui malia riꝑa sit¶Si aq̃
exflumine pͥublico dixe¬
ris ꝯ fluñ rocessit nõ pot̾
iuus is locus meus sit. s si
allumone panlatim ace¬
sserit fundo tuo subsequi
potes. quia locus tocus flx¬
minis seruis adluctioĩ
s crrcum flumine cepe¬
tit. mutato alueo nõ pot̾
qr meliꝰ locus nõ ẜunat ĩ¬
terruptaq sit seritus.a¬
aqua quenrino nascitũ
tacite lucri fit abeo qui di¬
cit ductus aq̃ c̾origo ie¬
moriam excessit uire cõ¬
stituci loco bẽtur. Is quii

Expanded text:
qui in alia ripa sit.Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potes sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione paulatim accesserit fundo tuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis seruiat ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus.Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit.Ductus aquae, cuius origo memoriam excessit, iure constituti loco habetur.Is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas data. fco hrdis nõ pe¬
rinturaut quid in leg¬
atocomõ datum dicemꝰ.
diuersum enimnulla ro¬
ne dicetur.nam int̾liber¬
tatem ⁊ legatum quant̃
adhãc cãm inchꝰ discat

Expanded text:
rtas data facto heredis non peremitur. aut quid in legato eo modo dato dicemus? diversum enim nulla ratione dicetur: nam inter libertatem et legatum, quantum ad hanc causam, nihil distat
Abbreviated transcription (Latin):
siña presentib omnib̾
quos cã contingit indi¬
cari o. alit̾ enim iudi
iudicatis subiciendi g̃
qd̃ eo appara si seꝑe oue¬
ti presentiam suam fa¬
cre noluerint. N¬

Expanded text:
tio praesentibus omnibus, quos causa contingit, iudicari oportet: aliter enim iudiciudicatis subiciendi sunt. Quod eo apparet, si saepe conuenti praesentiam suam facere noluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
slam scientib nicħ pr¬
eudietneluti siexduo¬
b hr̃dibuiis debitorisi
alt̾ ꝯdempnatur. nam
alt̃ integra defensio ẽ q̃
lios data obẽ cum siqui
de eare cuius actioł defẽ¬
sio primum sͥ competit
sequentem ageͣpatiatun
ueluti si debitor expm
pissus sit cclitorem deꝓ
torem deꝓprietatem rei
empte ⁊ hec ita exmult¬
is constitutionibꝰ ĩtel¬
dem scĩa noet. supiorib.
uõnon nocet. Illa ro est
qd̃ qui scit cobrdem suũ
agẽ prohibẽ eum quor
mmus utinelit ppria
acticẽ uł defensione ut¬
atur nõ põt. is uero qui
priorem dominum def¬
ende̾ cãm ꝑatitur. Iõ ppt̃
sciam prescripticẽ rei qu¬
amuis int̾ alios indica¬
te summouetur.qr exr
uoluntate eiꝰsdem iure
qd̃ exꝑsona agentis hab¬
uit iudicaum ẽinam q¬
preiidicaur. Dinersa
cãc si fundum atetituã
petierit quem ego q̃q si
nõ exꝑsonatitui adme
p̃iudicium patiorqr n¬

Expanded text:
am scientibus nihil praeiudicat, ueluti si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, elios data est, obest, cum quis de ea re, cuius actio uel defensio primum sibi competit, sequent‹em› agere patiatur, ueluti si creditor experiri passus sit debitorem de torem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intelidem scientia nocet, superioribus uero non nocet, illa ratio est, quod qui scit coheredem suum agere, prohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uero, qui priorem dominum defendere causam patitur, ideo propter scientiam praescriptione rei quamuis inter alios iudicatae summouetur, quia ex uoluntate eius de iure, quod ex persona agentis habuit, iudicatum est. praeiudicatur. diuersa causa est, si fundum a te Titius petierit, quem ego quoque, sed non ex persona Titii ad me praeiudicium patior,
Abbreviated transcription (Latin):
tur non recte ꝓmintiãt
debent enim deusiis i¬
qq̃ cognoscere ⁊certam
facẽ ꝯdempnatioem. a¬
Siquis ex dco pempto¬
rio post mortemsit cõ¬
morte rei pemptoriu
sountur. idõq ut inre ĩ¬
bitur ⁊ qd̃ optim̃ potu¬
erit statuetur.
absente eo promintiaᷤ
rib ac urdice diem cli¬
ffert. Sonticus ãt exti¬
mandus ẽ qui cuusq

Expanded text:
tur', non recte pronuntiant: debent enim de usuris quoque cognoscere et certam facere condemnationem. Si quis ex edicto peremptorio post mortem sit conmorte rei peremptorium soluitur. ideoque, ut in re inbitur et quod optimum patuerit, statuetur. absente eo pronuntiassribus ac iudice diem differt. sonticus autem existimandus est, qui cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ equissumum ẽ tuerir
minor gerit dicẽdume
uin slictionem eius nõ
reprobari ⁊ si forte exc̃o¬
sensu uidex minor datꝰ
sit scientib his qui in
eum ꝯsen tiebant rectis¬
pro uroc siminor pretõ
uł consul ius dixerit i¬
sententiãue protuleĩt¬
ualebit princeps enim
quiei magrãtum dede¬
precessiss capta sunt.
⁊distracta pignora poͬ
sunt reuocari.
et si expresserit udex i.¬
summam in snĩa. solyi¬
q usserit uł prestari ł
quo alio u̾bo hoc signfi¬
cauit amplius ẽ iyptr̃

Expanded text:
et aequissimum est tueri minor gerit, dicendum est iurisdictionem eius non improbari. et si forte ex consensu iudex minor datus sit scientibus his, qui in eum consentiebant, rectisproinde si minor praetor, si consul ius dixerit sententiamue protuleualebit: princeps enim, qui ei magistratum dedpraecessisset, capta sunt et distracta pignora, possunt reuocari. et, si expresserit iudex summam in sententia soluique iusserit uel praestari uel quo alio uerbo hoc significauerit. Ampliu
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Siquis dolo fece¬
t ut bona eius ueni¬
rent. in solidum tene¬
tur. ¶S iquis creclitorẽ
missum in põne reise¬
uande ca non admise¬
rit ⁊ siuenditor prestit¬
arimicum iuroagatu
quam q̃m indeatur a e¬
societatis ire cãm hab¬
cohercetur. ¶Concuma
xẽ quitrib edictis pro¬
positis uł unoprotrib
qdmugo ꝑemptoriu
ꝓpellatur litt̾is enocat᷑
presentiam sui facẽ cõ¬
tempint.¶Penam eõ¬
tumacis non patitur q̃
nõ uidentuꝵ ñqui cũ
obelire deb̾ent nõ obse¬
cuntur .i. qui adiuris¬
dictionem eius cui ye

Expanded text:
um. Si quis dolo fecerit, ut bona eius uenirent, in solidum tenetur. Si quis creditorem missum in possessionem rei seruandae causa non admiserit, si uenditor praestitarum cum uiro agatur, quamquam uideatur ea qsocietatis uitae causam habcoercetur. Contumax est, qui tribus edictis propositis uel uno pro tribus, quod uulgo peremptorium appellatur, litteris euocatus praesentiam sui facere contemnet. Poenam contumacis non patitur, qunon uidentur, nisi qui, cum oboedire deberent, non obsequuntur, id est qui ad iurisdictionem eius, cui ne
Abbreviated transcription (Latin):
ceu Excontractu pat¬
no actum ẽ cum pup¬
illa auctore tutore ⁊ o¬
dempnata ẽ postea tu¬
cati tenean tur reꝑsit
dandam meos actioez
nisi culpa tutorum py
ta si ꝑtes ꝯsentiant et
uidex hoc ꝑmiserit p̾t
uibere ca die circudi¬

Expanded text:
Ex contractu paterno actum est cum pupilla tutore auctore et condemnata est: postea tucati teneantur. rescripsit dandam in eos actionem, nisi culpa tutorum pupta, si partes consentiant et iudex hoc permiserit, potest iubere ea die circu
Abbreviated transcription (Latin):
ram quen febrem ꝓpel¬
lantur igitur sirei udi¬
candum tp̃r alt̾ exlitig¬
atorib febrem hũt re
nõ iudetur iudicata pt
tñ clici ẽẽ aliquam ⁊ febr
sanus alias ac robustus
tp̃r iudicandi leussia
febre ⁊ .ar. correptus fue¬
nt aut siquis tam uete
bum sonticum nõhr̾e

Expanded text:
 quem febrem appellant? igitur si rei iudicandae tempore alter ex litigatoribus febrem habuit, res non uidetur iudicata. potest tamen dici esse aliquam et febrisanus alias ac robustus tempore iudicandi leuissima febre correptus fuerit, aut si quis tam ueterbum sonticum non habe
Abbreviated transcription (Latin):
a hoc uire utimur ut ui¬
tentiam suam nõ pos¬
ł ꝯfessionem miure fa¬
tam. nich queritur post
orationem diuumarci:
quia iniure ꝯfessi prori
iudicatis hntur¬

Expanded text:
 hoc iure utimur, ut iutentiam suam non posuel confessionem in iure factam nihil quaeritur post orationem diui Marci, quia in iure confessi pro iudicatis habentur
Abbreviated transcription (Latin):
ci nich̾ negocium uł lis
tuendum¶ Contra ind̾¬
fensos mnmores tutore
ł curatorem non h̃nte
nulla sina proferedac

Expanded text:
i uel negotium uel lis tuendum. Contra indefensos minores tutorem uel curatorem non habentes nulla sententia proferenda
Abbreviated transcription (Latin):
seunt ad alios nelut ea iꝰ¬
quamlt secius exceptio¬
nem mio qd̾ face̾ possit ł
parens prõmis uenon o¬
petit fide iussori. Sici N¬
tifidenissor post solut an¬
mm datus insolidum do¬
tis nomine ꝯdẽpnatur.⁊
Rei al cobites excepticẽs
ret iuidicate doli maliiur

Expanded text:
os, ueluti ea quam socius habet exceptionem 'quod facere possit', uel parens patronusue, non competit fideiussori: sic mariti fideiussor post solutum matrimonium datus in solidum dotis nomine condemnatur. Rei autem cohaerentes exceptiones rei iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
Dom. Exorptiodcã ẽ qi
quedam exclusic que t¬
poni actiomẽcuaq reit
solet. ad excludendum io
qd̾ inu tentio nem con¬
dempnatioẽm᷑ deductu
tiones excludant. semp̃
enim replicatio idcͥco ob¬
icitur. ut exceptioem op¬
pugnet ¶lud cenendũ
uł replicationem exclu¬
soriam ẽẽ. Exceptio. act¬
orem excludit. replicao
triplicationem rursus
ade inceps multiplican¬
exceptiones ẽẽ dilatoriaᷤᷤ
ptio que differt actioẽm
ueluti procuratoris exce¬
ptio dilatoriac̃. namqy
sus litem inficiatur s ꝑ¬
sonam euitat

Expanded text:
m. Exceptio dicta est quasi quaedam exclusio, quae opponi actioni cuiusque rei solet ad ‹ex›cludendum id, quod in intentionem condemnationemue deductum tiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum l replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatitriplicationem rursus et deinceps multiplicanexceptiones esse dilatorias, ptio, quae differt actionem, ueluti procuratoria exceptio dilatoria est: nam sus litem infitiatur, sed personam euitat
Abbreviated transcription (Latin):
dominus nactus sit ut
suo nomine possidea ad¬
empto puta poculiodi
uus bona fideemerit pe¬
culiari nommne. egi ubi
primum cognomꝰ̾ sciã
alienam processuram
usucapionem celsus
ait. Initium enim põn¬
tło fuisse. s eam ip̃o tp̃r
quo emerit quamquã
id bona fide faciat ego a
lienam rem eẽ scĩa. usu
me nõ cpturum. Et si
qd non bona fide seruuᷤ
m̃s emerit inpactioẽm
libertatis michi dedeĩt
non idõme magis usu
emerosinc tutoris anc¬
toritate quem pube̾m ⁊¬
eẽ putem dicemus usu¬
capionem sequi ut bic
plus non sit inrequam
in extimatione qd si sci¬
as pupillum eẽ putes
t̾n pupillis licere res su¬
as sinc tutoris aucte ad¬
minstrare non capies
nsu quia uiris errori
lli prode. Siafirrioso qy¬
em putem sane menti

Expanded text:
dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, duus bona fide emerit peculiari nomine, ego ubi primum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim potio fuisse: sed si eo tempore quo emit, quamquam ilienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona fide servus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucemero sine tutoris auctoritate, quem puberem ee putem, dicimus usucapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem
Abbreviated transcription (Latin):
mala fide quem ad mod̾
qui sciens alienam rem
emnt proemptore possi¬
det. l usu nõ capia. ¶Si
sb̃ conditione empto fca
sit. pendente conditione
emptor usuno capit.id̾
ẽ ⁊ si putꝰ conditionẽex¬
titisse que nõdum extit¬
it.similis ẽ enim eiqui
putat seemisse. Contr¬
a siextitit ⁊ ignoret pot̾
dici scdm sabinum qui
pocius sb̾stantiam in tu¬
etur q̃m opꝑimionem. us¬
ucape eum posse. Est tin
nõ nulla diuersitas qd̾ i

Expanded text:
modum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat. Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capit. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra si exstitit et ignoret, potest dici secundum Sabinum, qui potius substantiam intuetur quam opinionem, usucapere eum. est tamen nonnulla diuersitas, quod i
Abbreviated transcription (Latin):
cã proemptoreusucap¬
turum.idem pot̾ dici ⁊
sinegocia domugeres
ignorantis emerit Iꝑ eã¬
dem utilitatem. si sermu
tuus peculiarinomine i¬
emat rem quam scitali¬
enam lztuignorans ẽẽ¬

Expanded text:
causa pro emptore usucapturum. idem potest dici et si negotia domini gerens ignorantis emerit propter eandem utilitatem. Si seruus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores
Abbreviated transcription (Latin):
aluł. P roemptore dẽ¬
possidet quire nera emit:
Nec sufficit tantum mea
oppimone ẽẽ eum ut pu¬
tt se pro emptore posside̾¬
ns. ¶ Sitantum existim¬
ans me debẽ tibi ignora¬
ti tradam usucpies. Qĩ
ergo ⁊si putes me uendid¬
stipuler rem alienam u¬
sucapiam sicum traditꝰ¬
ẽ michi existim̃ illius i¬
eẽ. at memptione ⁊ illd̃
tp̃e inspicitur quocontr¬
aitur .s. ⁊ bona fide emis¬

Expanded text:
um. Pro emptore possidet, qui re uera emit, nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidenis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me uendidstipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide emis
Abbreviated transcription (Latin):
quib extrebelliano res¬
tuitur h̃rditas cefisq p̃¬
torus successorib obsẽ¬
natum e ¶Emptoritpẽ
uenditoris adusucapio¬
nem procedit¶Siremi
alienam emerem acum
usucapem eandem rem
domimis ame pecierit
nõ intpellariusueapio ̃¬
nem meam litis ꝯtesta¬
tionem. s ⁊ silitis extiã¬
tionem sufferre malue¬
ritait iulianꝰ cãm põis¬
mutari ei quilitis extiã¬
tionem sustułitidemq
eẽ si dominus ei qui rem
emiss añ domino dona¬
s eam q̃ue sna uera ẽ.¬
Ip̃. Litis extimatio siłis
ita ur̃m eẽ existimo. si
qͣ pars alienaeẽt meo ⁊¬
fundo emptor ignorar¬
erat. Qd̾ sic̾tumꝰ locum
bico. Idem uiris ẽ sus qy¬
itotum fundum emeb¬
at pro indunsoꝑtema¬
liquam alienam eẽscit
gamenim dum taxat¬

Expanded text:
quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus obseruatum est. Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre maluerim, ait Iulianus causam pomutari ei, qui litis aestimationem sustulerit, idemque esse, si domin‹u›s ei, qui rem emisset a non domino, donasset: eaque sententia ueramutari ei, qui litis aestimationem sustulerit, idemque ita uerum esse existimo, si, quae pars aliena esset in eo fundo, emptor ignorauerat: quod si certum locum bito. Idem iuris est, si is, qui totum fundum emebat, pro indiuiso partem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxa
Abbreviated transcription (Latin):
ibicum remputat alie¬
nam quesit uenditoris
affectionem emptoris
beat. atcum nõdump¬
ntat conditionemerti¬
tisseqi nondum putat
sibi emisse ¶Qd aꝑtius
q̃ri pot̾. sicũ defimetus d̾¬
creuiss hr̃ dieius tradat᷑
quinesciat defimctumi
emisse. s exaliaca sibi tra¬
Sabinus si sic empta sit
Siconuentio ẽ magis re¬
soluctur qͣm inplebr̃. Si
indiem adiectio facta sit
.a.insisiquis meliorem ꝯ¬
ditionem adtusit ꝑfectã
ec̃ emptioem ⁊ fructus ẽp¬
toris effici ⁊usucapioẽm
hinc sb̾conditioe cẽ con¬
tractam.Ille non contra¬
hi s resolu dicebat. Que
sña uera ẽ. s ⁊illa empt̾o
pura ẽ ubi conuenit ut
si displicũt int̾ diem cẽ¬
tum memptasit. Cuzst¬
cum enissem clama mi¬
chi ꝑignorantiam proi
traditus ẽ priscus ait us¬
ume cum nõ capturum
qQ id qd̾emptum nonsit
proemptore usncpino
sit ⁊ ampliores fines po᷑¬
sesse sint. totum longor
tp̃e capi quomam ininic̃¬

Expanded text:
i, cum rem putat alienam, quae sit uenditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi traabinus, si sic empta sit,si conuentio est, magis resoluetur quam implebitur. Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse emptionem et fructus emptoris effici et usucapionem hanc sub condicione esse contractam, ille non contrahi, sed resolvi dicebat, quae sententia vera est. Sed et illa emptio pura est, ubi convenit, ut, si displicuerit intra diem certum, inempta sit. Cum Stichum emissem, Dama per ignorantiam mihi pro eo traditus est. Priscus ait usu me eum non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore capi, quoniam univer
Abbreviated transcription (Latin):
se. quamuis nulla cet
emptio. ⁊ ido neq deeu¬
itione actionascitur oͣ
nec publiciana ꝯpetit
nec accessio po̾nis ¶Si¬
eam rem quam pro emp¬
tore usu capiebas sciẽti
michi alienam eẽ uen¬

Expanded text:
se, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio poseam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse uen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.O retor aitqro
minus locopubli¬
co ꝙis cui locandi
ius fuit fruendum alic
locauit ei quicondux̃ so¬
cio ue ens ex lege locatio¬
ns frui licet. inde fi ue¬
to ¶In tclictum hoc pub
proibecur quis inde facẽ
ei quuid fruendum odu¬
xit s si simuluemat ad
intictum mouẽdum
ip̃e qui condux̾ ⁊ sociuseiꝰ
magis ẽ ut ipẽ ꝯductorp̃¬
feratur. ¶Pretor ait quo
minus exlege locacioni
frui licer m̾ito ait. Erle
gem łcontra legem nõd
magines statue q̃ orna¬
m̃to rei publice sint futr¬
re inpublic̾ ponantur.

Expanded text:
Praetor ait: 'Quo minus loco publico, quem is, cui locandi ius fuerit, fruendum alicui locauit, ei qui conduxit socioue eius e lege locationis frui liceat, uim fieri ueto'. Interdictum hoc publprohibetur quis uim facere ei, qui id fruendum conduxit. Sed si simul ueniant ad interdictum mouendum ipse qui conduxerit et socius eius, magis e‹s›t, ut ipse conductor praeferatur. Ait praetor 'quo minus e lege locationis frui licevel contra legem non demagines et statuae, quae ornamenta rei publicae sunt futurae, in publicum ponantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tam oẽ mintegrum c̃a
restituertoum in hec uẽ¬
barepsit. Ecemplum li¬
belli dati michi auilio l¬
tarentino mictitibi ius
si si tibi probiuit consp¬
iratione adusariorumi
⁊testib pecuma corrup¬
tis oppressum se ⁊ rem se¬
udice tam malo exẽplo

Expanded text:
 in integrum causam restituendam in haec verba rescripsit: "Exemplum libelli dati mihi a Iulio Tarentino mitti tibi iussi: tu, si tibi probaverit conspiratione adversariorum et testibus pecunia corruptis oppressum se, et rem seudice tam malo exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾erit probandum ad¬
distis itaq bomis directe
lib̾tates puredatestatim
conpetunt exdiccum di¬
oclitio ertitit nec entabre

Expanded text:
magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dicondicio extiterit: nec erit ab re
Abbreviated transcription (Latin):
deus nõ posse eum manif¬
esti furti ꝯueniriqr orig¬
o furtim sermtute feĩ non
elegantur scripsit depre¬
bensionem fiera manif¬
estum furem. cetum sicũ
tibi furtum facẽ de domo
tua abscondistitene occi¬
dam te ⁊̃ suudisti furtuzi
S celsus deprehensiom
eum sbnpientem ⁊ ado
risses abiecto furto effug̃
furem manifestum essẽ
paruiq referreputat. do¬
nmus anuicinus an q̃
tum quid sit appara nã ꝓ
mamfestum est nõ ẽ hoc
sis nec mam festum ẽ¬

Expanded text:
 non posse eum manifesti conveniri, quia origo furti in servitute facti non eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti te, ne te occidam, etiamsi vidisti furtum Sed Celsus deprehensioni eum subripientem risses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quitum quid sit, apparet: nam quod manifestum non est, hoc scilicet nec manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
ab negat nõ statim ⁊̃ fr̾¬
s int̾cipiendi cã ceculta¬
mͣt. Furtum ẽ contracta¬
tio rei frandulosa lucri f
qd̾ lege naturali prohib¬
itum ẽ admitte¬
henderit cum furto. apã
in refert aquo deprehen¬
datur ntrum abeo cin̾res
fuit. in ab alio sntrum
ita demum fur sit man¬
festus. sunfaciendo fur¬
to deprehendatur anuero
tu ec̃ furem manifestum
sicum refurtiua funĩt ap¬
prebensus priusqm eo
loci rem ptulerit quo de
ẽ .i. quodestinam̃t eo di¬
emanẽ cum eo furto.¬
lp̃. Siue igitur inpubl¬
ico sinemprinato de pr¬
chenditur anqm adloc
destinatum rem ꝑferra
tiua deprehendatur ⁊ ita
ehendatur cum refurtira
nõẽ manifestus fim.

Expanded text:
negat, non statim etiam furid intercipiendi causa occultaverit. Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri fanisve. quod lege naturali prohibitum est admitteedictum Furtoui refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio.Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an uero esse furem manifestum, si cum re furtiua fuerit adprehensus, priusquam eo loci rem pertulerit, quo deest 'quo destinauerit eo die manere cum eo furto.Siue igitur in publico siue in priuato deprehendatur, antequam ad locum destinatum rem perferrtiua deprehendatur: et it deprehendatur cum re furtiua, non est manifestus fur.
Abbreviated transcription (Latin):
serno potestas eet quia id
maxime sino mniria do¬
minorum concessisse in¬
debatur qd siultra quis ꝓ¬
gredietur nõ multum ab¬

Expanded text:
seruo potestas esset, quia id maxime sine iniuria dominorum concedi uidebatur. quod si ultra quis progredietur, non multum ab
Abbreviated transcription (Latin):
cum nõ manumiserit lib̾
esto potit ab brde maniñt¬
ti nõ gͥ ꝯtra uoluntatem
testatõris admiitur eilibẽ¬
tas s notam ꝯtinuum tp̃e
erigendum ẽ ut pcipitari
cogatur hr̃s ł experegrinat
mittendumł adiinistr¬
atioem reꝵ nocciarum in¬
t̾mittẽ nec rursus tam lõ¬
gum ut qm cliuuiuat ꝓ¬
trabatur manumissio set
modicum quo primumi
possit sine magno ĩ ꝯmo¬
dosuohrs manumittẽ q̃
sitpc̃.ad iectum fuerit illo¬

Expanded text:
eum non manumiserit, liber esto', poterit ab herede manumit: non contra uoluntatem testatoris adimitur ei libertus. sed non tam continuum tempus exigendum est, ut praecipitari cogatur heres uel ex peregrinatmittendum uel administrationem rerum necessariarum intermittere, nec rursus tam longum, ut, quamdiu uiuat, protrahatur manumissio, sed modicum, quo primum possit sine magno incommodo suo heres manumittere. quod si tempus adiectum fuerit, ill
Abbreviated transcription (Latin):
ffric̾. M Ortuo hdesistã¬
tu lib̾locuplectiorem hroi¬
tatem tanta pecuma qua¬
tamdarȩ sit ussus fecent
ueluti editoribꝰ soluedo
cibaria familie dandosta¬
tim cum adlib̾tatem ẽẽ i¬
uenturum existimauit
¶Hrs cum statu liberuz
.x. dare nissum uendẽt cõ¬
ditiõem ꝓmintianit ⁊ tr¬
aditiomꝰ legem dix̃ ut sib
pocius q̃m emptori ea .x.
⁊si talem legem diciss ut
extraneo asicui statu liber

Expanded text:
. Mortuo herede si statuliber locupletiorem hereditatem tanta pecunia, quantam dare sit iussus, fecerit, ueluti creditoribus soluendo, cibaria familiae dando: statim eum ad libertatem esse uenturum existimauit. Heres cum statuliberum decem dare iussum uenderet, condicionem pronuntiauit et traditioni legem dixit, ut sibi potius quam emptori eadem det si talem legem dixisset, ut extraneo alicui statuliber
Abbreviated transcription (Latin):
ta nõ ẽ an no indignus sit
hrs qui õ uoluntatem de¬
functi fec̃ cam pecumam
lucrari⁊ cum serno meħ̾⁊
absit ⁊ lib̾tas ei compet᷑
mindiosum ẽ hrdem fra¬
dari ¶S̾ illo queritur si ĩ¬
intobrde det ant nesciete
an faciat minimos acci¬

Expanded text:
indignus sit heres, qui contra uoluntatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrari? et cum seruo nihil absit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem fraudari. De illo quaeritur, si inuito herede det aut nesciente, an faciat nummos acci
Abbreviated transcription (Latin):
expeculio suo dare explen¬
dum conditionis cã con¬
cessum ẽ ita int̾pretari de¬
benius ut nõ q̃ exeo dare
possit qd exͣ peculium est
nec mepretit hos nũmo
peculiares posselici qua¬
nis si nicħ pretea seruus

Expanded text:
ex peculio suo dare explendae condicionis causa concessum est, ita interpretari debemus, ut non etiam ex eo dare possit, quod extra peculium est. nec me praeterit hos nummos peculiares posse dici, quamuis, si nihil praeterea seruus
Abbreviated transcription (Latin):
profructui fundi pecuma
deliss. ¶ Seriius cum brd¬
i unorum .xii. opas de¬
diss lib̾ eẽ uissus cra. is s¬
nus fugerat ⁊ annum in
rum. no enim fugituui
opas dommo dedis se q̃re n̾
totidem dies quot adfius¬
s serius ⁊ nõ foreliberum

Expanded text:
pecuniam dedisset. Seruus cum heredi annorum septem operas dedisset, liber esse iussus erat: is seruus fugerat et annum in rum: non enim fugitiuum operas domino dedisse: quare nisi totidem dies, quot afuisset, seruisset, non fore liberum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntunt̾ fuit actoris re
int̾dcm̃ editum ẽ ergoi
et fructus exdic int̾ dei
eliti prãbuntur. Siser¬
intute usus nõ fuit is
quipcario rogauit ac ꝑ
hoc amissa sit irocamu
an Intdc̃o teneitur. Ego
arbitror nõ alias qm̃ si
dicẽdum mrestitutioe.¬

Expanded text:
actoris ei interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur. Si seruitute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non alias, quam si dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
tis sit sidolus tm p̃stet̃
culpam tĩn dolo proxi¬
mam ꝯtĩ quis mitoi
dixit ¶Exhoc int̾dc̃ore¬
stiti d res inpristina

Expanded text:
tis sit, si dolus tantum praestetur. culpam tamen dolo proximam contineri quis merito dixerit.Ex hoc interdicto restitui debet in pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Deratius scripsit
ei cuilibtassic datae. sim
nillus filius s erit cum
um fuisse nuillo filio na¬
toqd̃ mag arbitror pro¬
Omp̃. Euta sit scriptu
stichus sirõnes diligen¬
ter tractasse indebitim li¬
ber estodiligentia desider¬
erit utilis ꝯincta fidi bo¬
ne ⁊ inreliqs q̃q̃ reddẽdis

Expanded text:
m. Neratius scribit s, cui libertas sic data est 'si mihi nullus filius erit cum rum fuisse nullo filio nato? quod magis arbitror proSi ita sit scriptum: 'Stichus, si rationes diligenter tractasse uidebitur, liber esto', diligentiam desidererit utilis, coniuncta fidei bonae et in reliquis quoque reddendis
Abbreviated transcription (Latin):
non abiciendi primle¬
gii cã stipłatus ẽ sispõ¬
sadedit dotem ⁊ imptu
renuntiatum ẽ tamet¬
si ip̃a dotem olicit. tam̃
equum ẽ hanc adprum¬
legium admittil nus¬

Expanded text:
non abiciendi priuilegii causa stipulatus est.Si sponsa dedit dotem et nuptiis renuntiatum est, tametsi ipsa dotem condicit, tamen aequum est hanc ad priuilegium admitti,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ qdem si nullam mo¬
pat̾red fec̾. nichil destatu
corummutatur rõoq eos
int̾im legari posse set cum
suacã constat.
ita poł daribr̃s si uolueris
fid̾i tuc comimitto ũsticũ
manumittas quamius
lẽ exmnitu bris plane ⁊ sisti¬
berum eẽ uoio m indetuꝵ
posse dici uałe libertatem
qr conclitio pocius ẽ que¬
admodum sim legatum
c̃ẽt sicitius capitolium a¬
scendit qd̃ suta scriptum¬
sit si br̃s uoluerit nõ uale¬
bit. S ita demum uolũt
sitotum inuoluntate fec
brdis si ei libũit ceterum si
arbitrium illiqiuroboro
dedit nõ dubitauimus qn
lb̾tas debeatur namqea
ub̾tatem deb̾i placuit si ti¬
bi indebiti peto manui¬
mittas ita enim ħ̾ acipie¬
dume sitibiq̃i unro bono
indebitin. Nam ntarelic¬
tum nuolũtatem meam ꝑ¬
baĩs puto debi q̃ admos

Expanded text:
t quidem si nullam modebet fecit, nihil de statu eorum mutatur: ideoque eos interim legari posse, sed cum sua causa, constat. ita potest dari: 'heres, si uolueris, fidei tuae committo, ut Stichum manumittas', quamuis lere ex nutu heredis. Plane etberum esse uolo', mihi uidetur posse dici ualere libertatem, quia condicio potius est, quemadmodum si mihi legatum esset, si Titius Capitolium ascendsit "si heres voluerit", non valebit, sed ita demum, si totum in voluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi viro bono dedit, non dubitabimus, quin libertas debeatur: nam et eam libertatem deberi placuit "si tibi videbitur, peto manumittas": ita enim hoc accipiendum "si tibi quasi viro bono videbitur". nam et ita relictum "si voluntatem meam probaveris" puto deb
Abbreviated transcription (Latin):
debeat .R̾. filie q̃ hrs exais¬
e extitisse ꝓponẽtur prosol¬
idodandum. ¶ordefilio
suo exasse insticuto liberta¬
tatem dedit in haeculu de¬
cenbris dispensatormeus
seuerus uilicus ⁊ ictoria
uilica serũ contubnalis ĩ
inministio fiui meiẽeno¬
lo. te at seuẽ filu km̃e peto
ubi decemb̾ ⁊ seuerum cõ¬
mendatum hẽas quibꝰ pre¬
sentem libtatem nodedi
ut ydonea ministia beres
quosperote ⁊ lib̾taos ydore¬
os bĩturum qͥro cumeotẽ¬
pore quo titius testam̃tu
faciebat filius natus anyo
rat dilata extestamtifcii
tp̃r at uero exmortis cpre¬
numerari debeant .12. pos¬
se uideri testatoremeos mm¬
nos octo dilate lib̾tatis cõ¬
prebendisse qui computã¬
rus cumiliasua infiamil.¬
ianupserit. sirõnes idore¬
e filix mec administraas

Expanded text:
dit filiae, quae heres ex asse extitisse proponeretur, pro solido dandum. Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec uerba: 'December dispensator meus, Seuerus uilicus et Uictorina uilica Seueri contubernalis in in ministerio filii mei esse uolo: teuti Decembrem et Seuerum commendatos habeas, quibus praesentem libertatem non dedi, ut idonea ministeria haberes, quos spero te et libertos idoneos habiturum'. quaero, cum eo tempore, quo Titius testamentum faciebat, filius natus annorrat dilata, ex testamenti facti tempore an uero ex mortis numerari debeant. respondit posse uideri testatorem eos annos octo dilatae libertatis comprehendisse, qui computanrus, cum filia mea in familia nupserit, si rationes idonee filiae meae administratas
Abbreviated transcription (Latin):
preciosiueminus cogͥ lib̾¬
tatem prare simõ semel
agnouit uoluntatemẽ¬
ditoris agnouisse ãt sici
accipimus si forte conre¬
mretur abhrde usus est
ecceptioẽ uł alias nolun.¬
tatem suam ostendit.M
am si conuemantur de¬
bitor abhrde c̾ditoris do¬
li exceptione ntipot̾ ĩ io
qd̾ intereĩt debitoris an¬
cillam suam bre. ¶nfid¬
cicommissaria lib̾tate q̃¬
ius ꝗs modicum legatu
fint consecutus nec ht sẽ¬

Expanded text:
retio minus, cogitur libertatem praestare, si modo semel adgnouit uoluntatem creditoris. adgnouisse autem sic accipimus, si forte, ‹c›um conueniretur ab herede, usus est exceptione uel alias uoluntatem suam ostendit: nam si conueniatur debitor ab herede creditoris, doli exceptione uti potest in id, quod intererit debitoris ancillam suam habere. In fideicommissaria libertate, quamuis quis modicum legatum fuerit consecutus, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
rit manumittẽ cumci pe¬
eumamanumittat ⁊ dñs
noluit eum nẽ dẽ legaum
retinẽt exuolimtate̾ defũc¬
lib̃tis debetur lib̾i quodai¬
rĩo loco ẽ ⁊ statulib̾i locum
optinet uł eomagis. qd̾ ñ
malienum transferrend̾
ẽ. ut ant libertas eiꝰ inpe¬
diatur aut iura pr̃onoru

Expanded text:
rit manumittere, cum ei peeum et manumittat, et dominus nolit eum uendere, legatum retinet ex uoluntate defunclibertas debetur, liberi quodammodo loco est, et statuliberi locum optinet uel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum
Abbreviated transcription (Latin):
sent utilem acciõem eono¬
minedari debẽ uł infami¬
lie hrciscunde iudicio rec
consuitus putabat nonis¬
simam scriptam ualẽ. sir̃
lib̾tas sit siuelegatum. qr
cum lib̾tatem datam pcͥa
bscuro sit q̃ mente postlib̾¬
tatem legauit eundems¬
uum mobscuro lib̾tatem

Expanded text:
sent, utilem actionem eo nomine dari debere uel etiam familiae erciscundae iudicio rectconsultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam posteobscuro sit, qua mente post libertatem legauit eundem seruum, in obscuro libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
cum mertrema cẽt ualitu¬
dine p̃sentibo honestis u¬
ns aplurib ⁊ matre sua
adqͣm legittima hrditas
cius ꝑtinebat ita locuta ẽ
ancillas meas meiuam
stata decesserit q̃rosimatẽ
exsenatus consulto legit¬
timam hrditatem eius¬

Expanded text:
cum in extrema esset valetudine, praesentibus honestis viris compluribus et matre sua, ad quam legitima hereditas eius pertinebat, ita locuta est "ancillas meas Maeviam stata decessit: quaero, si mater ex senatus consulto legitimam h
Abbreviated transcription (Latin):
naiaea que mextremis
dixiss ancillas meas uiã
⁊ illam lib̾as eẽ uolo. ind̾i
ab omnib qui legutim
br̃des aut bonorum poss¬
essõres futurieent petisse
meus dato ita ut eum titi¬
us manumittat dixi pet¬
enti legatario stichimex¬
ceptionem dolimali obi¬
staturam insicauĩt selib̾¬
tatem scd̾m uoluntotem
defuncti patrarum.¬

Expanded text:
quae in extremis dixisset "ancillas meas illam et illam liberas esse volo", videri ab omnibus, qui legitimi heredes aut bonorum possessores futuri essent, petisse,meus dato ita, ut eum Titius manumittat", dixi petenti legatario Stichum exceptionem doli mali obstaturam, nisi caverit se libertatem secundum voluntatem defuncti pra
Abbreviated transcription (Latin):
.D̾. Impator antonĩ cum
firmus titiano tragedost
tres legass ⁊ adieciss quoᷤ
tibi comendo nec cii alui
seruiant publicatis boni
titiam repsit debẽ eos pub¬
lice manumicti. ¶C lega

Expanded text:
.Imperator Antoninus, cum Firmus Titiano tragoedos tres legasset et adiecisset: 'quos tibi commendo, ne cui alii seruiant', publicatis bonis Titiani rescripsit debere eos publice manumitti.Et lega
Abbreviated transcription (Latin):
rit sicclitorib meis solio
solutum fueritsticus lib̾
estonon pot̾ iideri frauo¬
andorum editorum grr̃a¬
liberum ec̃ iusisse ¶ Sititĩ
nchil amplius in bonis
quam stichum ⁊ pamphi¬
lantimenio ita promisit
stichum aut pamphylũ
dare spondẽ. O inde en ali¬

Expanded text:
meis solidum solutum fuerit, Stichus liber esto', non potest uideri fraudandorum creditorum liberos esse iussisse. Si Titius nihil amplius in bonis quam Stichum et Pamphilanti Maeuio ita promiserit 'Stichum aut Pamphilum dare sponde
Abbreviated transcription (Latin):
sit.ł in distincte homoleg¬
atus sit nõ pot̾ si relegatꝰ
nos manumittendo ant
auertẽ aut mimẽ ius ele¬
ctionis namoptioẽ siuc e¬
lectiõe serindata quodam¬
modo singłi sb̾ conditioẽ
legati uidentur.

Expanded text:
sit uel indistincte homo legatus sit, non potest heres nes manumittendo aut euertere aut minuere ius electionis: nam optione siue electione serui data quodammodo singuli sub condicione legati uidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
moripo possit. nõ sine fra¬
ndestiplatoris stichumi
manumiserit. qd̃ sisolu
pamphylum dare promi¬
Ass. nõ dubitaremquin
stichꝰ ad lib̾tatem puen¬
ret quam ius siłr pamph¬
ylus mori possit multun
enim int̾ est contineatur
ip̃a stiplone is qͥ manimi¬
ittitir an ex̃ oblonemsit.
Nam ⁊ qui obaureos qnq
stichum ⁊ pamphylumi¬

Expanded text:
sit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos quinque Stichum et Pamphilum
Abbreviated transcription (Latin):
cep̾it mouet questione
ꝙ quam us possi desu
um eo temꝑe quo ĩfug̃
ẽuideor at cmfurti acci¬
onem nonteneor qmo
sit in meapotestate ꝙ
eram uidor posside adu¬

Expanded text:
perit. movet quaestionem, quod, quamvis possidere servum eo tempore, quo in fuga est, videor, attamen furti actione non teneor, quasi non sit in mea potestate: quod enim videor possidere, ad u
Abbreviated transcription (Latin):
am putaũ ułuefuit toqiꝰ
poctuliũ eũ furtumn facere
põponimꝰ scrꝑsit s sidenu
bonerata surco ꝗs sextari¬
ricur in horeo pleno⁊ du
rũ ẽ dic̾e tociꝰ furtum fieri
.⁊qd sicisterna  uinisit ꝗd
dic es ant aqua mcister¬
na:ꝗd de me si denauein
naria. ut sunt multe inqͣ
de eo quimnu ansit. an
tocius hon̾itz fursit. ⁊mag̃
est ut ihicnon todius di¬
camus. ctesiproponazĩ
apotheca amphoras eẽ ni
apothecequeni admͦd siex
plurib iebus monentib
in horẽolo reclusis imam
tulit ¶ quid furti faciende
cã concladene intrauit ñ¬
dum fur ẽ quamuris furã¬
accione tenebituruti. q i¬
iriaꝵaut deui acrusab̃¬

Expanded text:
fuit, totius poculi eum furtum facere Pomponius scripsit. Sed si de naui onerata furto quis sextariritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtum fieri. et quid si cisterna uini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si naue naria ut sunt multae, in de eo, qui vinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut et hic non totius dicamus. Certe si proponas in apotheca amphoras esse viapothecae, quemadmodum si ex pluribus rebus mouen tibus in horreo reclusis unam tulerit. Qui furti faciendi causa conclaue intrauit, nondum fur est, quamuis furanactione tenebitur? utique iniuriarum: aut de ui accusab
Abbreviated transcription (Latin):
eo erant contractauita
reuersus imam exbis ab¬
tulit ⁊an quam serecipet
qui destinauat dep̾hensꝰ
fuit eidem reia manifes¬
cus qnec manifestus erit
aut lucem secat ⁊ ꝯtirictat
aliunisaccum in quo sit

Expanded text:
eo erant, contrectaverit, reversus unam ex his abstulerit, et ante quam se reciperet quo destinaverat, deprehensus fuerit, ejusdem rei et manifestus et nec manifestus fur erit. m luce secat et contrectat, alium saccum, in quo scit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ furtum quidem nobis
faciunt. ip̃i aut furtinon
tenent neq enim qui pot᷑
in fure statue necce bt ad¬
uersus furẽ litigare idc
sifuit alienatꝯ ułmami¬
uersus hunc furem pla¬
ne simanimissꝰ otractab
dicendum eĩt tem eum
furti uidicio qr hoclie fur¬
tum fec̃. ¶ Cum aut ẜinis

Expanded text:
 furtum quidem nobis faciunt, ipsi autem furti non tenentur: neque enim qui potest in furem statuere, necesse habet adversus furem litigare: idcsi fuerit alienatus vel manumiversus hunc furem. plane si manumissus contrectabit, dicendum erit teneri eum furti iudicio, quia hodie furtum fecit. Cum autem s
Abbreviated transcription (Latin):
turpiter fit fiurum nõ
sit s sidatum e aurum
demuin cu chxiss se pon¬
deiare au obsignare uel¬
le essubiec. finitum fecit
rem eĩ pignoridatam ĩ¬
ter uertit ¶ Si bona fide
iem nram emerit eam

Expanded text:
turpiter fit, furtum non fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam interuertit. Si bona fide rem meam emeris eamque
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̃ rem demostrarit
possit intelligid podẽ
aut uasor nonẽ neccẽ
loquisufficiet gͥ itadici
lancẽ uł discuul patera¬
mat̾ia e utium argetea
anaurea analia que sit
ꝙ siquis argentũ in feci
petat imassamargen¬
team. dice ⁊ pordꝯ debeb
ponere signati aigente
plectineluti aureos tot
plies ue fuito ei ab eẽ
deuestequerituran co¬
lor eius clicendus sit.
querum est colore eius

Expanded text:
sufficit rem demonstrari, ut possit intellegi. De pondere autem uasorum non est necesse loqui: sufficiet igitur ita dici 'lancem' uel 'discum' uel 'pateramateria est, utrum argentea an aurea an alia quae sit. Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere. Signati argenti plecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei abesse. De ueste quaeritur, an color eius dicendus sit. et uerum est colorem eius
Abbreviated transcription (Latin):
dici oport̾e ut quẽ. iomo¬
duminuasis dictur. Pa¬
tãaureaita⁊ mueste co¬
lor dicatur plane siquis
iures ꝓceitosecolorem
dic̾e non poss remitti ei
huiꝰ rei necessitas. deb
¶Qui rem pignori dat e¬
amq subripit furti ac¬
cionetenetur futum añt
reipignorate cłns non
sidenti siue terienti credi¬
ã si eo tempore abstułit
quo non possidebat ut
pura si rempigneratam

Expanded text:
dici oportere, ut, quemadmodum in uasis dicitur patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet. Qui rem pignori dat eamque subripit, furti actione tenetur. Furtum autem rei pigneratae dominus non sidenti siue tenenti credit si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pi
Abbreviated transcription (Latin):
lidum consecutꝯ sit alti¬
noe nitħ consequetur.
¶t ponponiꝰ libro decimꝰ
sabinũ scriꝑsit.sihis cui
comodaui dolofecit curtͣ
remꝯmodatamagere
ami fuitinon posse. ide
mandatoalicurꝰ accep̃ ꝑ¬
ferendam¶an pat ciuꝰ
alo ꝯmodatares ẽfurti
actice habeat queritur

Expanded text:
idum consecutus sit, alterius nihil consequetur. Item Pomponius libro decimo ex Sabino scripsit, si is cui commodaui dolo fecerit circa rem commodatam, agere eum furti non posse. Idem mandato alicuius accepit perferendam. An pater, cuius filio commodata res est, furti actionem habeat, quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
ionem̃ pr̃et. ad eo ãt ẽp¬
tor antradition furtiñ
litem actionemnt sit q̃¬
situm. an ip̃e surrpiẽdo
rem emptor furti tenca
cuius custodiam uendi¬
torem prestare oporteb¬
at soluto precio subripr¬
erit. furti aͥctionem non
tenetur. Blanesi an qm

Expanded text:
ionem praestet. Adeo autem emptor ante traditionem furti non habet actionem, ut sit quaesitum, an ipse subripiendo rem emptor furti teneatcuius custodiam venditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetur. pla
Abbreviated transcription (Latin):
debrb furti actionem ñ
habetur si ea sb̾repta sit
cum ꝑdebitorem stetiss
qquominus eamdara.
ẽtradita el res furti actio¬
nem nõb̾̃re. s adhuc nẽ¬
ditoris eẽ hanc actione
celsus scripsit. mandaẽ
eum plane oportebit ẽp¬
tori furti actionem ⁊ co¬
dictionem ⁊ uendicitio¬
nem ⁊ siquid exhis acti¬
onib fuit con secutus ⁊
id pr̃are emptori eumo¬
portebit quesm̃a neraẽ

Expanded text:
debetur, furti actionem non habet, si ea subrepta sit, cum per debitorem stetisset, quo minus eam daretn tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc venditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et vindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, id praestare eum emptori oportebit: quae sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Bis antap que res depo¬
posita ẽ uideamus anho¬
beat finti accionẽ ⁊ cum
cet non here eũ firma ac¬
cionem qd eĩ eius int̾ẽ
si dolo careat ꝙsi dolo fec
iam ꝗde ꝑiculum pp̃ius
est s non deb ex dolosto
surti quere accione inli

Expanded text:
Is autem, apud quem res deposita est, videamus, an habeat furti actionem. et cum cet non habere eum furti actionem: quid enim eius interest, si dolo careat? quod si dolo fecit, iam quidem periculum ipsius est, sed non debet ex dolo suo furti quaerere actionem. Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
dest. ⁊ ita uł scripsit nec
non ⁊ ip̃i dominodari pl¬
aciit ⁊ sic fit.ut nonten¬
catur furti ⁊ agat Ido at¬
utriusq int̾est. s utrur

Expanded text:
ta Iulianus scripsit. nec non et ipsi domino dari placet, et sic fit, ut non teneatur furti et agat. ideo autriusque interest. sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
quid gͦ furtiagiis cuiꝰ in rer¬
sint eam nõsbripiidẽ ẽ ad cinꝰ
ntilitatẽ ꝑtinebant eaq̃ sċo
age̾ possit. asi custodia eiꝰ epła
redcle furti hebit accionem
finge eam epłam fuisse que
ꝯtinebat ut ei quid reddet᷑
sieret uepot̃ hab̾e furaactio¬
nem uł sicustodiam eiꝰ rei
recipet uł m̾cedem ꝑferende
accep ⁊ ent in hẽcasum simł¬

Expanded text:
quis ergo furti aget? is cuius interfuit eam non subripi, id est ad cuius utilitatem pertinebant ea quae scagere possit. et si custodia eius ad re, furti habebit actionem. finge eam epistulam fuisse, quae continebat, ut ei quid redderetur fieretue: potest habere furti actionem: uel si custodiam eius rei recepit uel mercedem perferendae accipit. et erit in hunc casum s
Abbreviated transcription (Latin):
egis fame crimi¬
ne suppcimancipi bona
possessor non tenetur .i. ꝙ
ꝯqui uolutate dn puta¬
bat id eum acr̾e ⁊ ita debo¬
ne fidi possessore ip̃a lex stͥp
sessores hac lege nõ tener¬
¶ llud non ẽ omitendum:

Expanded text:
egis Fabiae crimine suppressi mancipii bona fide possessor non tenetur, id est et qui voluntate domini putabat id eum agere. et ita de bona fide possessore ipsa lex scripsessores hac lege teneantur. Illud non est omitten
Abbreviated transcription (Latin):
.c. aureis cum in famia ꝑ¬
unuitur. T lege dam pnͣt
si aliũ comiicerit ininceg¬
mam recepit. It is quino¬
ũ uectigal instituit exse¬
natus .c. Hac pena płctitur
ꝙ siquis ieus uł accusator
domim indicis ingredi¬

Expanded text:
centum aureis cum infamia punitur. Qua lege damnatus si alium convicerit, in integiam recipit. Item is, qui novum vectigal instituerit, ex senatus consulto hac poena plectitur. Et si qui reus vel accusator domum iudicis ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
emptorsciens enut capi¬
tale crine adu̇sus eumex
lege flama de plagio nas
quicum ab sentes Euos
qui mandamt ẜnũ fugi¬
tinũ ꝑsequendũ ⁊distra¬
hendum. Hec .ii. fugã ue

Expanded text:
emptor sciens emerit, capitale crimen aduersus eum ex lege Fabia de plagio nascqui, cum absentes seruos qui mandauit seruum fugitiuum persequendum et distrahendum: nec enim fugam ue
Abbreviated transcription (Latin):
trinim aliemĩs suscepis¬
se ⁊celasse doceatur: ex eo
qȯ ꝓͥetatis questione ye¬
ferret qimen siꝓbeture¬
uitare minime posse

Expanded text:
tiuum alienum suscepisse et celasse doceatur, ex eo, quod proprietatis quaestionem referret, crimen, si probetur, euitare minime posse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aũt quendam clarissimũ
iuenem cum inuẽto eẽt
traberet ⁊ semarcula iteru
referret coniuctũ in insu¬
lam deportanex¬

Expanded text:
us quendam clarissimum iuuenem, cum inuentus esset btraheret et se in arculam iterum referret, conuictum in insulam deportaue