comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bñ mͥ cefsit: eum fu liber m̃s. ⁊ q seriuis tiuis sum. io̾ da michi intellectũ: iam habet intelłm Su
b̾iorẽ querit.: ut semꝑ accipiat. ⁊ quodammͦ de fonte lucis et̾ne semꝑ bibat: dico da ad ħutiq: ut sciam
di. ⁊ tempiis loquendi. tempus legis: ar tempus loquendi. ubi exat uox u̾boꝵ: sine oꝑations gr̃s. Cem¬
cando. alicer agentes: qm p̃ceptum foret. Nnde qustibet humiliati: confugerent ad grãm subuenientem:
sequitur. Id̾eo dilexi mandata tua: suꝑ aurum et toparion. Iõ scilicet. qi tẽpꝰ est gr̃e. dilexi man.t.
dabit iniquitas qr uidet illis temꝑib legem di ẽẽ polluendam: clamat tempꝰ ẽẽ subueniendi. ne salus
dilectione impleantur mandata: que timore non poterant impleri: dilexi dico: suꝑ au.⁊ to. hõc
est qd̾ alibi dicit. Super aurum ⁊ lapidẽ p̃tiosum multũ. To̾parius enim dc. lapis multũ pretio¬
sus. Olim cum in ueteri testamento. lateret sub uelo gr̃a: ꝓpter terrenam mercedem conabant᷑

Expanded text:
sum, ideo da mihi intellectum. Jam habet intellectum, sed uberiorem quaerit, ut semper accipiat, et quodammodo de fonte lucis aeternae semper bibat. Dico da, ad hoc utique, ut sciam di, et tempus loquendi . Tempus legis dicitur tempus loquendi, ubi erat vox verborum sine operatione gratiae; temcando, aliter agentes quam praeceptum foret. Unde quilibet humiliati confugerunt ad gratiam subvenientem,  Ideo dilexi mandata tua: super aurum et topazion. » Ideo, scilicet quia tempus est gratiae, dilexi mandatandabit iniquitas. Et quia videt illis temporibus legem Dei esse polluendam, clamat tempus esse subveniendi, ne salus dilectione impleantur mandata, quae timore non poterant impleri. Dilexi dico, super aurum et topazion: hoc est quod alibi dicit, super aurum et lapidem pretiosum multum. Topazius enim dicitur lapis multum pretiosus, olim cum in Veteri Testamento lateret sub velo gratia, propter terrenam mercedem conabantur
Abbreviated transcription (Latin):
si quis uule fac̾e mandata: non potest sine sp̃u scõ. Et est ħ dictum a simili illnuis: qui inestu captat
Uł ꝑos: hic accipͣitur õs anime. qd̾ sub silentio clamat ad łm. Sicͥut moyses cum taceret uoce:cla¬
mabat sp̃us. Susanna quoq cum oraret: tacita clamabat. ab hominibus non auchebatur. a¬
pud d̃m ꝑsonabat. hoc gͦ os .i. mentis introitus aꝑitur: cum discere uolumus attrabit qͥs sp̃m.

Expanded text:
si quis vult facere mandata, non potest sine Spiritu sancto. Haym., Ambr. Et est hoc dictum a simili illius qui in aestu captat si quis vult facere mandata, non potest sine Spiritu sancto. Haym., Ambr. Et est hoc dictum a simili illius qui in aestu captat auram. Vel per os, hic accipitur os animae, quod sub silentio clamat ad Deum, sicut Moses cum taceret voce, clamabat spiritu . Susanna quoque cum oraret, tacita clamabat, ab hominibus non audiebatur, apud Deum personabat . Hoc ergo os, id est mentis introitus aperitur, cum discere volumus. Cassiod. Attrahit
Abbreviated transcription (Latin):
fugiant ad grãm: ħ inuenit iste: qr paruulus est ⁊ ħ su̾nt. mirabilia testimonia. que scruta¬
taest anima paruuli huis. Soli enim paruuli illummnantur. Unde d̃ns in eugłio. Confite¬
or tibi pater cdñe celi ⁊ terre. qr ab̾condidisti hec a sapientib ⁊ prudentib: ⁊ reuelasti ea par¬
uulis: ⁊ alibi. Ego in iuditium ueni in hunc mundum. ut qui non uident: uideant: ⁊ qui
uident: ceci fiant. Facere autem dei mandata recte. nemo potest: nisi ꝑ sp̃m in corde enis daectio
siderabam. Q. cum desid̾a̾tẽ facere mandata: non erat michi unde possem: ⁊ iõ aꝑui os meum.
petendo. querendo. pulsando: aꝑui: conficendo. racionem ampliando: ⁊ sĩtiens. attraxi. bonis
meritis .i. hausi sp̃m: quo facerem mandata. qr post intelłm quem sibi supra dixit datum.

Expanded text:
fugiant ad gratiam. Hoc invenit iste, quia parvulus est. Et haec sunt mirabilia testimonia, quae scrutafugiant ad gratiam. Hoc invenit iste, quia parvulus est. Et haec sunt mirabilia testimonia, quae scrutata est anima parvuli hujus. Ambr., Alcuin., Aug. Soli enim parvuli illuminantur. Unde Dominus in Evangelio: Confiteor tibi, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Et alibi: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant . Facere autem Dei mandata recte, nemo potest, nisi per Spiritum sanctum in corde ejus dilectio si dicat: Cum desiderarem facere mandata, non erat mihi unde possem. Et ideo, aperui os meum petendo, quaerendo, pulsando: aperui, confitendo, rationem ampliando. Et sitiens attraxi bonis meritis, id est hausi spiritum, quo facerem mandata, quia post intellectum, quem sibi supra dixit datum:
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis eius. ⁊ sunt mira. ꝑ ea enim uirtus dĩ. unde angłi beati sunt: innotuit hominibus:
⁊ iõ hec scrutanda sunt: unde subdit: iõ scilicet qi mirabilia sunt. scrutata est ea. a .m. hec enm
assidue licet scrutari. qr cum bonus. bona p̃cepit: eis tamen dedit. qui uos non possunt uiuifica¬
dat paruuilis. Dico qd̾ anima mea scrutata est ea: ⁊ scrutans anima: ħ inuenit. qr me scru¬
tantem. illuminat decla. ser.t.i. noua lex declarans figuras ueteris legis. ⁊ pellens tenebras
nostras. Scrutans sic ꝓficit. Sermones autem dicit: quos sc̃i ꝓpħauerunt. Ut ecce uirgo in¬
conpleta sunt. in euangłio: sicut ꝓpħe predixerunt: ⁊ ħ declaratio: clat intellectum. interiorẽ.
pariulis .i. humilibꝰ. Noli gͦ p̃sumere dete: ⁊ intelligis qr lex bona a bono data sit q̃ tam̃
non uiuificat: Ad ħ scilicet data est: ut magnos faciat paruos. ⁊ diffidentes de uiribus suis.

Expanded text:
angeli beati sunt, innotuit hominibus. Et ideo haec scrutanda sunt. Ideo scilicet quia mirabilia sunt, scrutata est ea anima mea. Haec enim assidue licet scrutari, quia cum bonus bona praecepit, eis tamen dedit, quos non possunt vivificaod., Aug. dico, quod anima mea scrutata est ea, et scrutans anima hoc invenit, quia me scrutantem, illuminat declaratio sermonum tuorum, id est nova lex declarans figuras veteris legis, et pellens tenebras nostras, scrutans sic proficit. Sermones autem dicit, quos sancti prophetaverunt. Ut: Ecce virgtae praedixerunt. Et haec declaratio dat intellectum interiorem parvulis, id est humilibus. Noli ergo praesumere de te, et intelligis quare lex bona a bono data sit, quae tamen non vivificat; ad hoc scilicet data est, ut magnos faciat parvos, et diffidentes de viribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
initas ⁊ mitio. i initialtõ dicit eccła que abinitio generis humani fuit: eognoui de testimoniist.

Expanded text:
veritas. Et initio, id est initialiter dicit Ecclesia, quae ab initio generis humani fveritas. Et initio, id est initialiter dicit Ecclesia, quae ab initio generis humani f
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus. et si etatem uincens. mane surgit: non tamen inoꝑibus suss. sed in mĩa dĩ: confidit. dicens.
appro. michi: qn̾ iam tempus ꝑmmunt. Unde. alibi. tribulatio ꝓxima est: non itiꝙ illa que ad¬
huc nmminet. hic ꝓxima dicitur. q iam erat ei presens passio: s que fit in carne. qͣ nichil propiꝰ
cdomine: et omnes iue tue u̾tas. Q. d. illi appropinquauerunt: s non nocuerunt: qi tu o d̃ne ꝓpe es:
intus adiuuans prope: ad remedium: nec telatet: qd̾ agimus i omnes uie tue sime u̾itas. etiam
qd̾ patimur: non est imm̾ito: hoc ñon potest u̾e dic̾e uideus: s fidelis. qui credit ueritati. Quẽri po¬
test quomͦꝰ hic dicantur omnes uie tuȩ u̾itas: cum alibi legatur. Unu̾se uie dñi: mĩa. ⁊ u̾itas: quia
seretur scilicet ad salutem: umdicte clatur u̾itas ꝙr nullum ĩm̾itum clamnat: s multos inm̾i¬
iitis aduerbialit̃ ꝓontur. sicut solemus aduerbialter dic̃e alias: hoc faciam iõ. om̃nes me tue sũt

Expanded text:
sanctus, etsi aetatem vincens, mane surgit, non tamen in operibus suis, sed in misericordia Dei confidit, dicens: am jam corpus perimunt. Unde alibi: Tribulatio proxima est , non utique; illa quae adhuc imminet, hic proxima dicitur, quia jam erat ei praesens passio; sed quae fit in carne, qua nihil propiusCassiod., Ambr., Aug. quasi dicat: Illi appropinquaverunt, sed non nocuerunt, quia tu, o Domine, prope es, intus adjuvans, prope ad remedium, nec te latet quod agimus, et omnes viae tuae sunt veritas etiam quod patimur non est immerito. Hoc non potest vere dicere Judaeus, sed fidelis qui credit veritati. Quaeri potest quomodo hic dicantur omnes viae tuae veritas, cum alibi legatur: Universae viae Domini seretur, scilicet ad salutem vindictae veritas datur, quia nullum immeritum damnat, sed multos immeriinitio, adverbialiter ponitur, sicut solemus adverbialiter dicere: Alias hoc faciam. Et est, omnes viae tuae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
de etate hominis sicut dictum est: exponitur: deide non mutatis his. clamaui. ⁊ inu̾bũ tuũ
suꝑsꝑaui: subdit de hora diei. dicens. Preuenerunt ocłi m̃i. directi. ad te laudandum in lie. uł ma¬

Expanded text:
de aetate hominis sicut dictum est exponitur; deinde non mutatis his, clamavi, et in verba tua de aetate hominis sicut dictum est exponitur; deinde non mutatis his, clamavi, et in verba tua supersperavi, subdit de hora diei, dicens: Praevenerunt oculi mei directi ad te laudandum, in dilu
Abbreviated transcription (Latin):
Supra .i. in precedenti uersu: dixit ante horam. scd̾m illud. Media nocte surgebam. ⁊ c̃. hic
enim: si radius solis in strato ociosum te inueniat: primitias gͦ cordis et uocis: cotidie deo sacri¬
fica: tunc: ⁊ nox uertitur tibi in lucem. non temꝑis. s gr̃e. Unde sponsa ait ꝑ noctes quesiui
tem maturitatis: qui puer sernilem grauitatẽ induit. qui in annis puerilib: senectutem
anticipat. ut grauitas sit in mente: licet sit uaga ⁊ mollis etas. Non enim magnum est. si de¬
fecto corꝑe: ⁊ gelu senectutis frigido: a uoluptate quiescitur. Non est enim corona: nisi fuerit diffici¬
lioris criminis lucta. Magnim uͦ est ⁊ laudabile: si in feruore etatis sunt temꝑati. u̾t reluctan¬
tem carnem: rationis coherceãt imꝑio. parcaq frugalitate castigent. ⁊ seruituti redigant. ne ef¬
frenata libertate luxuriet. Bonum est enim uiro. si portauerit iugum: ab ad olescentia sua: ħ

Expanded text:
Supra, id est in praecedenti versu, dixit, ante horam, secundum illud: Media nocte surgebam, etc. Hic enim si radius solis in strato otiosum te inveniat. Primitias ergo cordis et vocis, quotidie Deo sacrifica, tunc et nox vertitur tibi in lucem, non temporis, sed gratiae: Unde sponsa ait: Per noctes quaesivi tem maturitatis, qui puer senilem induit gravitatem, qui in annis puerilibus senectutem anticipat, ut gravitas sit in mente, licet sit vaga et mollis aetas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate castigent, et in servitutem redigant, ne effrenata libertate luxuriae luxurient. Bonum est enim viro, si portaverit jugum ab adolescentia sua : hoc
Abbreviated transcription (Latin):
irruentes ab ocłis abigit quib fugatis: ab adiutore suo se p̾catur suscipi. dicens. Suscipe
suscipi non poterat. Et nota qr qͥ supͣdixerat susceptor meus estu. hic dicit. suscipe: at si dicat:
petit sibi ⁊ io̾ ñ est temerarius : siħ petit sũscipe dico: ut ad fut᷑a ueniens. ꝓp̃ q̃ omĩa tole¬
ro: ue̾ uiuã. sic de fut᷑o dictum est. ⁊ uiuam: q̃ mͦ non iuuatur.qr mͦ corpus mortuũ est: ꝓp̃ pec¬
catum i. ut tunc uiuam: non confundas me ab expectatiõe. in .i. largius da sp̃m sc̃m: per ꝙ̃ cari¬
tas diffusa ẽ in cordib nr̃is. qͣ diffusa: sꝑes non confundit: ac si dicat: non uincant᷑ ad u̾sis: qui
in te sꝑant ⁊̃ qiͣ responsum sit ei in silentio. si non uss confundi ab expedatione tua ñ int̃mit¬
tas meditari iustificationes nt̃as. sciens istam meditationẽ plurimum impedit᷑i languorib¬

Expanded text:
 quasi muscas irruentes ab oculis abigit: quibus fugatis, ab adjutore suo precatur suscipi, dicens: VE quasi muscas irruentes ab oculis abigit: quibus fugatis, ab adjutore suo precatur suscipi, dicens: VEsuscipi non poterat. Et nota quod supra dixerat, susceptor meus es tu: hic dicit, suscipe, ac si dicat: petit sibi, et ideo non est temerarius, si hoc petit. Suscipe dico, ut ad futura veniens, propter quae omnia tolero, vere vivam. Sic de futuro dictum est, et vivam quasi dicatcatum; et ut tunc vivam. Non confundas me ab exspectatione mea, id est largius da Spiritum sanctum, per quem charitas diffusa est in cordibus nostris , qua diffusa spes non confundit , ac si dicat: Non vincantur adversis, qui in te sperant; et quasi responsum sit ei in silentio: Si non vis confundi ab exspectatione tua, non intermittas meditari justificationes meas, sentiens istam meditationem plerumque impediri languorib
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑfidoꝵ consornio se seꝑare debet. ficut iste facit: ħ aͣutẽ dicit de ꝑstrepentib: qui contentione.
scripturas lacerant: quib non ẽ uotum conu̾ti: quib ꝯfligentibis: non possumus mandata
scrutari. Uñ subd̾. ⁊ scrutabor. m̃a. dei mei. Uͥ enim ÷ maliguitas: non ẽ mandatoꝵ. celestium
custodia. In maliuolam enĩ aĩam non intrabit sapientia. Uñ alibi querent me mali: ⁊ non
inuenient. Simplicẽ mentẽ. ⁊ defecatũ animum: diligit xͦ. Non potest immacłate uir¬
tuti ullum c̃ macłosis contͣb̾niũ ẽẽ flagitiis. Et uota qd̾ ait scrutabor mandata: ⁊ non
ait faciam: qr mali ad facienda maudata ex̾cent. s a scrutandis auocant: modo ꝑseq̃ndo
ł litigando. ł mͦ honorando.ł on̾ando nos. ut t̃ꝑra que legi di debeinus: t̾renis eoꝵ nego
negotiis uiuandis. ĩpendamꝰ. mͦ p̃meudo infirmos. ut ad nos eos refug̾e necesse sit: talrum

Expanded text:
fidorum consortio se separare debet, sicut iste facit. Hoc autem dicit de perstrepentibus, qui contentione Scripturas lacerant, quibus non est votum converti, quibus confligentibus non possumus mandata scrutari. scrutabor mandata Dei mei. Ubi enim est malignitas, non est mandatorum coelestium custodia. In malevolam enim animam non intrat sapientia, unde alibi: Quaerunt me mali et non invenient. Simplicem mentem et defaecatum animum diligit Christus. Non potest immaculatae virtuti ullum cum maculosis conturbernium esse flagitiis. Et nota quod ait, scrutabor mandata, et non ait, faciam, quia mali ad facienda mandata nos exercent; sed a scrutandis avocant, modo persequendo, modo litigando, vel honorando nos, ut tempora quae legi Dei debemus terrenis eorum negotiis juvandis impendamus; modo premendo infirmos, ut ad nos refugere necesse sit. Talium
Abbreviated transcription (Latin):
deprecatus sum: ⁊ debes. qi ocłi m̃i. quib mors ante intrauerat: q̃ ꝑ fenestras intrat. deduxerũt
recordatione pecc̃oꝵ: iõ: q non custodierunt. ip̃i ocłi. legem tuam. qiͣnb ocłis. custoditis mã¬
datis: eẽt leticia. & autem ad ocłos referri clebeat. non custodierunt: p̾atet ex eo qd̾ in aliis u
diciuir de aliquo. descendit piscinam. ł montes sine. in .ł.ꝑ. Et bene ocłi descendunt humilita:¬
te penitendi: qui ꝑ suꝑbiam prius erant erecti. dum suam uolebant constituere iusticiam. Uñ
p̃uaricando confusi sunt. ⁊ ab illa elatione desçendunt flendo: ut iusticiam dĩ mereantur. Uł scd̾m¬

Expanded text:
deprecatus sum; et debes, quia oculi mei quibus et mors ante intraverat, quae per fenestras intrat , deduxeruntdeprecatus sum; et debes, quia oculi mei quibus et mors ante intraverat, quae per fenestras intrat , deduxeruntrecordatione peccatorum. Ideo, quia non custodierunt, ipsi oculi, legem tuam, quibus oculis custoditis mandatis esset laetitia. Quod autem ad oculos referri debeat, non custodierunt. Patet ex eo quod in aliis lidicitur de aliquo descendit piscinam vel montes, sine in, vel per, et bene oculi descendunt humilitate poenitendi, qui per superbiam prius erant erecti, dum suam volebant justitiam constituere. Unde praevaricando confusi sunt, et ab illa elatione descendunt flendo, ut justitiam Dei mereantur. Vel s
Abbreviated transcription (Latin):
terra sole coniscet: ut sicut usu uisibilis solis. ħ terra coruscat: sic luce inuisibilis solis iusticie .i. xp̃i
dei ueram legis claritatem. sub uelamine sigurarum uidere nequeunt. que est in intellectu spi-¬
ritah: ħ autem uelamen. euacuatum est.: Inͣ xͥ passione. Unde in passione xͥ: uelum scissum
est. Inde est: qd̾ in die passionis. crux ante uelata discoꝑitur: quia misteria in lege oꝑta.⁊ sp̃ua¬
lis intelligentia. uelo litt̾em tecta: ꝑ crucem declarantur. ⁊ est sensus. faciem .t. illu. suꝑ. ser .t.¬
i. sp̃ualem legis intelligentiam michi da. uł aduentum xͥ hic p̃catur. euius facie tenebre sũt
Qͥ gͦ non uenit .i. non facit : non didicit: qui eiim audit. licet memoria teneat qd̾ audit: neqͣ¬
quam didicisse putandus est. si non facit. Recolens autem iste penitentiam p̃uaricationis sue:¬

Expanded text:
terra sole coruscet, ut sicut usu visibilis solis haec terra coruscat, sic luce invisibilis solis justitiae, id est terra sole coruscet, ut sicut usu visibilis solis haec terra coruscat, sic luce invisibilis solis justitiae, id est aei veram legis claritatem sub velamine figurarum videre nequeunt, quae est in intellectu spirituali. Hoc autem velamen evacuatum est in Christi passione. Unde in Christi passione velum scissum est . Inde est quod in die passionis crux ante velata discooperitur, quia mysteria in lege operta, et spiritualis intelligentia velo litterae tecta per crucem declarantur. Et est sensus: Faciem tuam illumina super itualem legis intelligentiam mihi da. Vel adventum Christi hic precatur, cujus facie tenebrae illugo non venit, id est non facit, non didicit. Qui enim audit, licet memoria teneat quod audit, nequaquam didicisse putandus est, si non facit. Recolens autem iste dolorem poenitentis
Abbreviated transcription (Latin):
calumniis hominum .i. dat̾o sp̃u scõ. sac ne calumnie hominum .i. false impositiones. terroribnis
me uincant: ⁊ a tuis mandatis ad sua mandata traducant. quib ubiq agitantur xͥani. Calumne
gͦ sunt: controuersie contra u̾itateni: quas p̃catur auerti: ut mandata indagaret. Farum gͥ est graui-¬
or temptatio: ealumnia est. s tamen grauior. Siquid̾e. temptatio potest ẽẽ sine calumma. Calunnia¬
autem. habet in se temptationem. Est autem temptatio humana. que leuior est: quam ferre possu¬
mus ⁊ ħ calumnia non est. Temptatio autem grauior. que est calumina: est que non solum falsa cõ¬
ponit: uerum etiam. que pie gesta sunt: decolorat. Ut in ioseph: Inpudica domina fecte ⁊ in susanna:
duo prbri: coutra has calumnias: silendum est. Redime dico: quia si ħ michi data pacientia egeris:
int̃ ip̃as caluminas. erit mͥ liberum: ut custodiam mandata.t. qui enim oppͥmitur calumniis: non

Expanded text:
Ambr. id est dato Spiritu sancto, fac ne calumniae hominum, id est falsae impositiones terroribus me vincant, et a tuis mandatis ad sua malefacta traducant, quibus ubique agitantur Christiani. Calumniae ergo sunt controversiae contra veritatem, quas precatur averti ut mandata indagaret. Earum ergo est gravior tentatio, autem habet in se tentationem, est autem tentatio humana, quae levior est, quam ferre possumus: et haec calumnia non est. Tentatio autem gravior, quae est calumnia, est quae non solum falsa componit, verum etiam quae pie gesta sunt, decolorat, ut in Joseph impudica domina fecit , et in Susanna duo presbyteri . Aug., Ambr. Contra has calumnias silendum est. Redime, dico, quia si hoc mihi data patientia egeris, inter ipsas calumnias erit mihi liberum, ut custodiam mandata tua, Qui enim opprimitur calumniis, non
Abbreviated transcription (Latin):
uangłis potest accipi. ⁊ lex tua scilicet euangłii u̾itas est non umbra. non figura: sicut mosaica. s
res. Uł ꝑ legem: accipiuntur genexaliter mandata enis et ẽ. sꝰ ⁊ lex tua. est ueritas. qͣr qui legem dei¬
sequitur: ũ̾itate impletur. qͦ est xͤ. Prop̾ter hanc uͦlegem: patitur iunior a maiore: unde. subdit. Tribu
latio ⁊ angustia. que sun̾t munera nistis ad pondera pecc̃oꝵ deponenda: inuenerunt me. Expectantẽ.
⁊ ꝑãtum. ⁊ quantiuncũꝙ seuiant: tamen mandata tua meditatio. mea est. ħ est remedium. contrã tri-¬
bulationes: ⁊ ut in tribulatione non deficiam: ĩo da michi. i ea intellectum. In tribulatione poscit iste
intellectum. ut sciat qmͣ nichil est: qd̾ ꝑsequentes tollunt: qr ⁊ si uitam finiunt: uiuet in eternũ:
unde: subdit. ⁊ uniam uere: ⁊̃ merito: qr iusticiam que manet in eternũ: s̃poiit temꝑalibus: ⁊¬

Expanded text:
vangelii potest accipi. Et lex tua scilicet evangelii, veritas est, non umbra, non figura, sicut Mosaica, sed res. Cassiod., Aug. Vel per legem accipiuntur generaliter mandata ejus. Et est, lex tua est veritas, quia qui legem sequitur, veritate impletur, quae est latio et angustia, quae sunt munera justis ad pondera peccatorum deponenda, invenerunt me, exspectantem et paratum: et quantumcunque saeviant, tamen mandata tua meditatio mea est, hoc est remedium contra tribulationes; et ut in tribulatione non deficiam, ideo da mihi in ea intellectum. In tribulatione poscit iste intellectum, ut sciat quam nihil est quod persequentes tollunt, quia et si vitam finiunt, vivet in aeternum. Unde subdit, et vivam, vere et merito, quia justitiam quae manet in aeternum p
Abbreviated transcription (Latin):
tas: mirabiliorest. in iuuene ħ autem aliterĩ multis scõꝵ potest conuenire. ⁊ spetialit̾ popło gr̃e.
Mu̾lti enini scõꝵ. a prima adholescentia laborib exercitati sunt. contemꝑti asins: utt᷑ ioseph.
inter fr̃es ⁊ cdauid: inter suos. Sic nouus popłs gr̃e. qui etate sequitur popłm legis. s fide
stiqam suam uolunt constituere. Isti funt duo popłi. qui in utero rebecce luctabantur: de quibus
dicitur: maior seruiet inmori: Iste minor. non est oblitus iustificationes di: cum inimici maiores
sint obliti: quo m̃ito: qr nescientes iusticiam cdĩ: suam querebaut. Iste non est oblitus. quia non

Expanded text:
tas mirabilior est in juvene. Hoc autem ad litteram multis sanctorum potest convenire, et specialiter populo gratiae. Multi enim sanctorum a prima adolescentia laboribus exercitati sunt, contempti a suis, ut Joseph inter fratres , et David inter filios . Sic novus populus gratiae, qui aetate sequitur populum legis, sed fide stitiam suam volunt constituere . Isti sunt duo populi, qui in utero Rebeccae luctabantur, de quibus dicitur: Major serviet minori . Iste minor non est oblitus justificationes Dei, cum inimici majores sint obliti: quod merito, quia nescientes justitiam Dei, suam quaerebant: iste non est oblitus, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
desperans. Descensiis ad litteram: talis ẽ. oͣ diceret. pudet me herroris: tibi dõ uiuo non audeo loqͥ
tamen testimoniis tuȩ miserationis: ueniam ꝓmitis. atq multarum indulgentiarum titulis: ad
liis isrł. ⁊ in ceteris fecisti: iõ scrutata. ẽ ea anima mea. quia mirabilia credit: diligenti indagine q̃¬
Phibent enim testimonium do. bonitatis ⁊ magnitudmis: celum. terra. ⁊ om̃ia uisibilia oꝑa
eius que omnia. ⁊ si quando mortalib usu uiluerunt: tam̃ si bñ attendantur. sunt ãmiratiõe
digna: ħ aũt ãmiratio: non terret. s est causa curiste scrutenir. Unde subdit: iõ scrutata ẽ ea
anima m̃a. qͣi facturus sit ip̃a inuestigandi difficultate. curiosior. Qnͣto enim ꝙ̃ res obstrusiores
habet causas : tanto est mirabilior. Uł testimonia cl̃i. dicit precepta eius: et est iõ dilexi mandata

Expanded text:
desperans. Descensus ad litteram talis est. Quasi dicat: Pudet me erroris. Tibi Deo vivo non audeo loqui; desperans. Descensus ad litteram talis est. Quasi dicat: Pudet me erroris. Tibi Deo vivo non audeo loqui; tamen testimoniis tuae miserationis veniam promittis, atque multarum indulgentiarum titulis ad liis Israel, et in caeteris fecisti. Ideo scrutata est ea anima mea. Quia mirabilia credit, diligenti indagine qutentiae. Perhibent enim testimonium Deo bonitatis et magnitudinis coelum, terra, et omnia visibilia opera ejus: quae omnia, etsi quaedam mortalibus usu viluerunt, tamen si bene attendantur, sunt admiratione digna. Haec autem admiratio non terret, sed est causa cur iste scrutetur. Ideo scrutata est anima mea. Quasi factus sit ipsa investigandi difficultate curiosior. Quanto enim quaeque res obstrusiores causas habet, tanto est mirabilior. Vel, testimonia Dei dicit, praecepta ejus, et est, ideo dilexi mandata
Abbreviated transcription (Latin):
xxͣii. lit̾. se os aꝑuisse dicit. ⁊ attraxisse sp̃m: ut enus audiatur oratio ⁊ plorasse:
qr non est a nuideis lex custodita. Unde. congrue huic octonario sponitur lit̾ phe. qͣ
interpretatur errauit qi hic condolet his. qui a uia u̾itatis errando: calumnantur:
quib proponit quomͦꝰ scrutatur legem: ⁊ qualem incelłm ht̃ in ea. Eo qr phe. inter¬
pretatur erraui: m̾ito huic lit̾. lacrimabilis p̃s subiectus est. scilicet aspice in me ⁊ miserere m̃i. Redime
me a calunniis hominum. faciem tuam ilumina. S quia tardius uenit desideratꝰ: subdit etiã
exitus aquartim cdeduxerunt ocłi mei. In threnis .i. in lamentacionib ꝙͦ ieromie: lacrim abilior
serres siucb hac lit ẽ: dum art. Expandit syon manus suas. non ẽ qui consoletur eam. Iitem.
Aperuerunt in te os omnes iminci tui. sibilauerunt. ⁊ fremuerunt dentib. Sicut gͥ ieremi
as sub hac litecra. excidium sue gentis plorabar: ita dolet hĩc dauso herrorem popłi: s non

Expanded text:
icit se os aperuisse, et attraxisse spiritum, ut ejus audiatur oratio, et plorasse, quia non est a Judaeis lex custodita. Unde congrue huic octonario praeponitur littera Phe, quae interpretatur erravit; quia hic condolet his, qui a via veritatis errando calumniantur: quibus proponit quomodo scrutatur legem, et qualem intellectum habet in ea. Et quia Phe interpretatur erravit, merito huic litterae lacrymabilis psalmus subjectus est, scilicet aspice in me, et miserere mei et redime me a calumniis hominum, faciem tuam illumina. Sed quia tardius venit desideratus, subdit etiam, Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. In Threnis quoque Jeremiae, lacrymabilior series subhac littera est, dum ait: Expandit Sion manus suas; non est qui consoletur eam . Et item: Aperuas sub hac littera excidium suae gentis plorabat, ita dolet hic David errorem populi, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
iexeris odisse: ⁊ qͦs od̾is amare conueniat. Simiłr amiei uitandi sunt: qui mala suadent.
qͥ seꝑe flectunt. qͦs ferrũ non uicit qd̾ audiendũ ẽ:⁊ caute agerdũ. Am̾andi ⁊̃ funt ⁊ parẽ¬
tes. ⁊ amici: s non pliis ꝙͣ. deus. Uñ ip̃e ait. Qͥ diligit patrem. aut matr̃ẽ. plus ꝙͣ me: non est me
dignus ⁊ c̾. Iñiquos .i. exortes legis: odio habui. non ꝙ homines. s q mali. Non enim dauid
odit in hominib miqͥs. qͣ sunt homines. s qd̾ legi ꝙͣ diligit: contrarii sunt: Aduttor ⁊ suscep¬

Expanded text:
exeris odisse, et quos oderis amare conveniat. Similiter amici vitandi sunt, qui mala suadent: qui saepe flectunt quos ferrum non vincit, quod audiendum est et caute agendum. Amandi etiam sunt parentes et amici, sed nst: Iniquos, id est exsortes legis, odio habui, non quia homines, sed quia mali. Non enim David  non naturam odit in hominibus iniquis qua sunt homines; sed quod legi quam diligit, contrarii sunt. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. Si uidens possessiones pupilloꝵ. ⁊ inuasores eoͣꝵ repulisti: sic ꝙͦ ocłs tuus fuit fons
iusticie. Si autẽ aspiciens agrum pupilli. uineis consitũ. segetib letum. auaricie facip¬
b accensiis. transisti patrũ limites. atq in possessionem indefensam ĩprob irriusti: ocłs tuus
fons ⁊ origo peccati. ⁊ mortis ꝑpetue fuit. Iste gͦ spũ ꝓpħico p̾uidens iuditiũ di. in qͦ bonus ni
qd̾ oraui. ⁊ confixis carnib. feci .iti. discernendo in iuditiis. ⁊ iusticiam. in oꝑilnis. Ecce
qui petebat supͣ configi carnes. que inpediunt iudicium: iam facit iudicium. qͥd ip̃o no¬

Expanded text:
justitiae. Si etiam videns possessiones pupillorum, invasores eorum repulisti; sic quoque oculus tuus fuit fons justitiae. Si etiam videns possessiones pupillorum, invasores eorum repulisti; sic quoque oculus tuus fuit fons justitiae. Si autem aspiciens agrum pupilli vineis consitum, segetibus laetum, avaritiae facibus accensus, transisti patrum limites, atque in possessionem indefensam improbus irruisti, oculus tuus fons et origo peccati et mortis perpetuae fui, et confixis carnibus, feci judicium discernendo in judiciis; et justitiam in operibus. Ecce qui petebat supra configi carnes, quae impediunt judicium, jam facit judicium, quod et ipso no
Abbreviated transcription (Latin):
nia:. config̾ carnes suas. Iõ dico timore tuo: qr timor legis ħ non ualet effic̾e. Iam enim timui
a iuditiis tius. Mosayce scił legis. cum lex minaretur penam .i. timor legis seruilis pedagogꝰ
impunitas. Mallet enim lic̾e̾: ⁊ dolet non lic̾e̾: qd̾ lex uetat. qi non spualit̾ delectatur eius bo¬
no. s carnalit̾ malum metuit: ꝙ minatur. Caritas autem peccare tunet: ⁊̃ si sequatur
inpunitas ⁊ ẽ sensus. Da mͥ castum timorẽ. filialem. scił. qͦ confĩgantur carnalia uitia. ad
quem petendum: me qiͣ pedagogus timor legis ꝑdux̃ qͦ timore: auiditiis tuis timui.
quid tenendum sit. ł non. qr hic sagax in discrecione legis ostenditur: contra hericos ⁊
sticie. Si enim uidens mulieris pulcritudinẽ laudasti artificis opus. Ocłus tuus fuit fons

Expanded text:
nia, configit carnes suas. Ideo dico, timore tuo, quia timor legis hoc non valet efficere. Jam enim timui nia, configit carnes suas. Ideo dico, timore tuo, quia timor legis hoc non valet efficere. Jam enim timui a judiciis tuis, cum lex minaretur poenam, id est timor legis servilis paedagoguimpunitas. Mallet enim licere, et dolet non licere, quia lex vetat, quia non spiritualiter delectatur ejus bono, sed carnaliter malum metuit quod minatur: charitas autem peccare timet, etiam si sequatur impunitas. Et est sensus: Da mihi castum timorem, quo configantur carnalia vitia, ad quem petendum me quasi paedagogus, timor legis perduxit; quo timore, a judiciis tuis timui.quid tenendum sit vel non, quia hic sagax in discretione legis ostenditur contra haereticos stitiae. Si enim videns mulieris pulchritudinem, laudasti artificis opus, oculus tuus fuit fons
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑadyso data. ł naturalit̾ insita ł litt̾is iterata: fcit omnes p̃uaricantes: iõ dilexi. tes.t. qͦ
sunt in lege tua. de gr̃a tua. ut non sit in me uisutia mea: s tua lex enim ꝓdest. ut mittat ad
ad gr̃ãm ducit. que sola lib̾at. Cogͥnita autẽ d̾i gr̃a. que sola lib̾at a p̾uaricatione legis: orat.
Confige timore tuo carnes meas: a uiditiis enim tuis timui. d.d. dilexi testi. tua. ⁊ tuꝯ¬
fige.ti.tu. c̾asto. qͥ foras mitut seruilem qͣuo: pena timetur. nõ amat᷑ iusticia: carnes m. utt
xͦ confixius sim cruei: timore filiali. timui enĩ a uiditiis t ⁊ ẽ sensus. Ita imple me timore. ⁊
ꝑfice mͥ hunc timorẽ. ꝙͣ habeo: ut sufficiat crucifigendis carnib .i. ut uelim. ⁊ ualeam
patibulũ crucis tue imitari. carnes ꝓ tuo nomine martyrii cdauis affigendas ⁊radendo.
Uł ita potius timore tuo casto. qͥ ꝑmanet in et̾num. Confige. car. me.i. conpͥme carnalia

Expanded text:
in paradiso data, vel naturaliter insita, vel litteris iterata, fecit omnes praevaricantes, ideo dilexi testimonia, quae sunt in lege, tua, id est de gratia tua, ut non sit in me justitia mea, sed tua. Lex enim prodest, ut mittat ad ad gratiam ducit, quae sola liberat. Cognita autem gratia Dei, quae sola liberat a praevaricatione legis, ora« Confige timore tuo carnes meas, Domine, a judiciis enim tuis timui . » De his cajustitia; carnes meas, ut Christo confixus sim cruci, timore: Timui enim a judiciis tuis. Ita imple me timore, et perfice mihi hunc timorem quem habeo, ut sufficiat crucifigendis carnibus, id est ut velim et valeam patibulum crucis tuae imitari, carnes pro tuo nomine martyrii clavis configendas tradendo. Vel ita potius, timore tuo, casto, qui permanet in aeternum, confige carnes meas, id est comprime carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
pietate sua. P Rodiit
qͣi ex adipe iniqͥtas
eoꝵ tͣnsier̃t in affec¬
tum cordis. Cogita¬
uer̃t et locuti sunt
nequitiã. iniqͥtatem
in excelso locuti sut̃
Posuerunt in celũ
os suũ. et lingua eo¬
rum tͣnsiuit ĩ terra
m̃s hic et dies pleni
inuenient᷑ in eis.
Et dixer̃t qͦmͦ scit d̾s
et siest scientia in

Expanded text:
ua prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum transierunt in affectum cordis cogitaverunt et locuti sunt in nequitia iniquitatem in excelso locuti sunt posuerunt in caelum os suum et lingua eorum transivit in terra meus hic et dies pleni invenientur in eis et dixerunt quomodo scit Deus et si est scientia in
Abbreviated transcription (Latin):
Ni quos odio habuii: ⁊ legem tuam dilexi. Samec. Qͥ supra dixit. lumem u̾bi pedibus
ipradiare. In hcͣ xxͣ. lit̾: agit de odio iniquoꝵ qͥ legi d̾i adu̾santur. Et qr diligens caute¬
qͥ ñ audit intus sp̃ualit̾ aurib mentis. qͥd sequi debeat. Misticũ uͦ notat ẽẽ: qd̾ dicturꝰ
ẽ. qͥ lector̃e ad auditũ uocat. Unde: alibi ad misticũ intellectum. ⁊ rem diligent̃ intel¬
diat. Hoc mͦ audiebat ꝓpħa: qui alibi ait. audiam qͥd loqͣtur in me dñs ds̃. Non gͦ ad audi¬
tum corꝑis otiose admoneris. qui suppetit uniu̾sis ip̃o iure nat̾e. s ad auditũ spualem: ite
non usu corꝑis. s intellectu m̃tis: subscriptoꝵ u̾suũ continentiam non negligenter. s attende:

Expanded text:
niquos odio habui Cassiod, Haym., Ambr. Qui supra dixit lumen verbi pedibus irradiare, in hac decima quinta littera agit de odio iniquorum, qui legi Dei adversantur. Et quia diligens cautequi non audit intus spiritualiter auribus mentis quid sequi debeat. Mysticum vero notat esse quod dicturus est, qui lectorem ad auditum vocat: Unde alibi ad mysticum intellectum, et rem diligenter inteldiat . Hoc modo audiebat Propheta, qui alibi ait: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Non ergo ad auditum corporis otiose admoneris, qui suppetit universis ipso jure naturae, sed ad auditum spiritualem, ut non usu corporis, sed intellectu mentis s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que sepe dixit se accepisse ex ardore caritatis uł cordis iterum petit. Iam enĩ nouerat.¬
nullus potest eam raꝑe. Unde. Iustoꝵ anime in manu d̾i sunt. in cunis manu ⁊ nos su¬
mus: ⁊ sermones nr̃i ⁊ tuis manib adutus: le.t. non .s. oblitus. Inde: potest uideri a¬
nima in manib d̾i locata hõc qͥdẽ planuim: s ñnulli codices hñt. Anima inea in .in.
mis semper qd qͥuomͦ intelligatur: ignoro. Uidr᷑ iunior ille filius aĩam in manibus suis¬

Expanded text:
siod. quae fidelibus aperis, quae saepe dixit se accepisse, ex ardore charitatis iterum petit. Jam enim noveratnullus potest eam rapere. Unde: Justorum animae in manu Dei sunt , in manu cujus et nos sumus et sermones nostri. Et tuis manibus adjutus legem tuam non sum oblitus. Inde potest videri nima in manibus Dei locata, hoc quidem planum est, sed nonnulli codices habent: Anima mea in manibus meis semper, quod quomodo intelligatur ignoro. Videtur junior ille filius animam in manibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
luminis claritate. qͥ ẽ ⁊i pascua fidehum. Ip̾se enim nos p̃ascit. ⁊ reficit: bona est ħ ꝑ ascua:
qr carpis illic nouũ florem. ꝙ resurrectionis dedit bonũ odorem. Carpis illic lilium et̾uita¬
tis: ⁊ rosam dominici eorꝑis ⁊ sariguinis: docet autẽ humilitatẽ. In hc pascua ꝓph̃a .i. in ħ oc¬
tonario. ubi agi de hc pascua. Ip̃e etiam xͦ qui est pascua nr̃a: humilitatẽ in se d̾ocuit. Ip̃e euim
uerus d. humilis. ⁊ manufortis. pat̾ obediens: oues ꝑatͥs sui diuina p̃dicatione pascebat. qͥb
scd̾m scripturas certis inditiis suum ꝓbabat adi̾̃tum. lit̾ sic grinuatur.Q. d. sic ⁊ sic: mͥ ⁊ aliis

Expanded text:
luminis claritate, qui est etiam pascua fidelium. Ipse enim nos pascit et reficit. Bona est haec pascua, quia carpis illic novum florem, quia resurrectionis dedit bonum odorem; carpis illic lilium aeternitatis, et rosam Dominici corporis et sanguinis. Docet autem humilitatem in hac pascua, id est in octonario isto, ubi agit de hac pascua, ipse etiam Christus qui est pascua nostra humilitatem in se docuit. Ipse enim verus David humilis et manu fortis, Patri obediens, oves Patris sui divina praedicatione pascebat, quibus secundum Scripturas certis indiciis suum probabat adventum. Littera sic continuatur. Quasi dicat: Sic et s
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis tanꝙͣ in uase fictili. Uñ apłs habemus thesaurũ istũ in uasis fictilib inse uero
lum̃ est mextinguibile: qr illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundum. Miite gͦ
cis nr̃e dura mollescunt qͦ ⁊̃ collisa scoyilis .i. aculeis pecc̃oꝵ fouent᷑ corꝑa. No̾ta ĩ ꝯgru¬
oui intendentes bene facitis tanꝙͣ luc̾ne in obscuro lucenti loco: i. ẽ: u̾.t om̃is sacre scriꝑ¬
scłi lucens. ubi sunt lãquei. fõuee q̃ ħ sua prudentia non uttaret: ⁊ idem u̾bũ. ẽ. lu. se.¬

Expanded text:
in nobis tanquam in vase fictili, unde Apostolus: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus : in se vero, lumen est inesxtinguibile quod illuminat omnem hominem venientem, etc. Mitte ergo cis nostrae dura mollescunt, quo etiam collisa scopulis peccatorum foventur corpora. Nota etiam congrucui intendentes benefacitis tanquam lucernae in obscuro loco . Et est versaeculi lucens, ubi sunt laquei, foveae, quae homo sua providentia non vitaret. Et idem verbum est lume
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s isrł qͥ facit mirabi¬
lia. solus. Et bñdictũ
nom̃ maiestatis eniꝰ
met̾nũ. et replebit᷑
maiestate eius om̃is
terra fiat fiat. Defece¬
runt laudes dauid filii ies¬
se. psalmus asapb
uam bonus isit
ds: his qͥ recto sũt corde
Mei autẽ pene motift̾
pedes pene effusi sunt

Expanded text:
mirabilia solus et benedictum nomen maiestatis eius in aeternum et replebitur maiestate eius omnis terra fiat fiat defecerunt laudes David filii Iesse psalmus Asaph quam bonus Israhel Deus his qui recto sunt corde mei autem paene moti sunt pedes paene effusi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cationũ.t.s. pone qĩ. lex abeundi sit mͥ. uia iustificationũ tuarũ: ut nusqu̾a diu̾tar. sic̃ imꝑator p̾¬
scͥbit militib suis uiam eundi: qͣ i qͦ eant. neꝓ suo arbitͥo uiam carpant. nec uolũtaria caꝑtent con¬
pendia: nec a signis recedant. declinantes ad dexterã ł ad sinistͣm. ut ⁊ dñs legem uiandi. filiis isrł
comeantib dedit. p̃cedens eos in columpna nubis in die. ⁊ ignis in nocte. que cũ ante ibat: iii
sequebantur. ⁊ cũ stabat. ł euanebat: ip̃i morabant᷑ in cast̾s. Lex gͦ uiandi: erat eis columpna.⁊ ig

Expanded text:
. Quasi dicat: Lex eundi sit mihi via justificationum tuarum, ut nusquam divertar, sicut imperator praescribit militibus suis, quo et qua eant, ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a signis recedant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi filiis Israel commeantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . Lex ergo viandi erat eis columna ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ori. Idõ ꝑ psalt̾iũ: celestia. ꝑcitharã : t̾restͥa sgĩsicant᷑. Seqͥt᷑. lau. eũ in tỹpano .i. in cãr¬
ne mutata. q̃ ẽ sine om̃i corruptõe. Typanũ enĩ sit. de corio siccato. ⁊ firmato. Seqͥt᷑. ⁊ choeo
ficau̾at.ꝰ in organo .i. in ꝯcordi diu̾sitate. Organũ ẽ. gen̾ale nͣ oiũ musicoꝵ uasoꝵ. licru
su dicat᷑ organũ: ꝙ inflatis follib sonat. Gorde u st̃: caro iã ab om̃i corruptõe lib̾a. Qb
addit organũ ñ uͥ singłi ꝑ se sonent. s ũ diu̾sitate ꝯcordissima ꝯsonent. sic̃ fit in cegano
habebt̃ enĩ tc̃ sc̃i diffe̾ntias suas. ꝯsonantes. ñ dissonantes .t ꝯsentientes sic̾ ex diu̾sisuo¬
sonent. iõ labiis nr̃is. a qͥb̾dã cõꝑant᷑. S melius in cĩbalis puto intelligi illos: qͥ inuicẽ
se honorantes. dant laudes dõ. ⁊ ẽ. lau. eũ in cĩ b̾n .i. in his q̃ se iniuicẽ monentes. ⁊ honorã

Expanded text:
 psalterium coelestia, per citharam terrestria significantur. Laudate eum in tympano, id est in carne mutata, quae est sine omni corruptione. Tympanum enim fit de corio siccato et infirmato. Et choro, ficaverat; et organo, id est in concordi diversitate. Organum est generale nomen omnium musicorum vasorum, licet usu dicatur organum quod inflatis follibus sonat. Chordae vero sunt caro jam a corruptione libera, quibus addit organum, non ut singuli sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut fit in organo. Habebunt enim sonent. Ideo labiis nostris a quibusdam comparantur, sed melius in cymbalis intelligi puto illos qui invicem se
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos meos qui habitas incelis. Et quasi aliquis quereret. quomͦ leuasti: subdit ꝑsimile. Ee
imanibus. do .s. ut iuibeant parcere: Seruus enim leuat oculos in manus domini qñ eget
uł qñ uapulat: quia utrum ꝙ est in domini potestate. Sicut ocul ancille in manibus do

Expanded text:
oculos meos qui habitas in coelis. Et quasi aliquis quaereret, quomodo levasti? subdit per simile: VEoculos meos qui habitas in coelis. Et quasi aliquis quaereret, quomodo levasti? subdit per simile: VEbeant parcere. Servus enim levat oculos in manus Domini quando eget, vel quando vapulat, quia utrumque est in Domini potestate. Et VERS. 3.-- « Sicut o
Abbreviated transcription (Latin):
lariter quasi uniis homo loquitur. dicens. Ad teleuaui. ꝑ caritatem namꝙ: multi uisꝰ
homo sunt. qui a finib terre clamat. ⁊ ꝑ eandãm xp̃o unimur: ut cum iꝑ̃o qi unus xͦ
hominis qui est in celo. Descendit quidem caput: ascendit idem cum corꝑe. scilicet eccħã
uestitus. quam sibi exibuit sine macula ⁊ ruga. Solus gͦ ascendit: quia nobiscum uii
est.⁊ solus. Nnitas enim nos conꝑaginat uni eum illo gͦ ascendit: qui cum illo unus ẽẽ.
uoluit ł caritatem: nobiscum est in terra: per caritatem: cum illo sumus in celo. Ille deorsũ
est: compassione caritatis: nos sursum: spe caritatis. Om̃s gͦ: in xͦ sumus unus homo qͥñ
angitur de terrenis: itt mali: s quia pegrinatur. et desicłat patͥam. Cum gͦ singulid¬
cimus. q omnes unũ sumus in xꝑ̃o. unus homo: scd̾ illud dicit. ad te leuaui: non leuaͥmus

Expanded text:
lariter, quasi unus homo loquitur dicens: Ad te levavi. Per charitatem namque, multi unus lariter, quasi unus homo loquitur dicens: Ad te levavi. Per charitatem namque, multi unus homo sunt, qui a finibus terrae clamat, et per eamdem Christo unimur, ut cum ipso quasi unus hominis qui est in coelis , descendit quidem caput, ascendit idem cum corpore, scilicet Ecclesia vestitus, quam sibi exhibuit sine macula et ruga . Solus ergo ascendit, qui nobiscum unus est solus. Unitas enim nos compaginat uni; cum illo ergo ascendit, qui cum illo unus esse voluit per charitatem, nobiscum est in terra, per charitatem cum illo sumus in coelo. Ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum spe charitatis. Omnes ergo in Christo sumus unus homo, qui non angitur de terrenis ut mali, sed quia peregrinatur et desiderat patriam. Cum ergo singuli dicimus, quia omnes unum sumus in Christo, unus homo illud dicit, ad te levavi, non levavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiis gradus est: inter quaslibet angustias constanter de domino presumere.
donec misertus: exaudiat. Intentione monet ascendere. Modiis. biꝑtitus est p̃s.
pͥmo: uox est tribulatoꝵ dm respiciendum non ad alia patrotima. Sedo. pre¬
catur miãm. contra insultantes ibi. Miserere nostri. ⁊c̃ ⁊ attende prog̃s¬
sum ascendentis. Unde. gradus cantici dicitur. Qui enim supra ad mon¬
tes: nunc ad ip̃m deum. qd̵ maus est: oculos leuat aicens: o tu qui habitas in celis .i. ĩ¬
oculos fidei ⁊ caritatis. Unde. se mundat iste: ut celum fiat. Ascensus gͦ: est in affectu. Põ¬
siderio enim bono. leuamur ad celum: sicut desicłio malo. ad ima precipitamur ⁊ sic̃
ait. leuaui oculos ad te. Quo enini leuaret. nisi quo ascendens tendebat: Non se atten¬
ait iste. ut suꝑbris: qui placet sibi. ⁊ iõ displicet cdo deo placet: cui d̾s placet cui uero
Aeus placet: ip̃e displicet sibi. Attende etiam qr cum multi hoc dicant. non płr. s singo¬

Expanded text:
tus gradus est inter quaslibet angustias constanter de Domino praesumere, donec misertus exaudiat. Intentio: Monet ascendere. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo, vox est tribulatorum Deum respicientium, non ad alia patrocinia. Secundo precatur misericordiam contra insultantes, ibi, miserere nostri, etc., et attende progressum ascendentis, unde gradus cantici dicitur. Qui enim supra ad montes, nunc ad ipsum Deum, quod majus est, oculos levat, dicens: O tu. VERS. 1.-- oculos fidei et charitatis. Unde se mundat iste, ut coelum fiat. Ascensus ergo est in affectu. Desiderio enim bono levamur ad coelum sicut desiderio malo ad ima praecipitamur, et sicut m. Et bene ait: Levavi oculos ad te. Quo enim levaret, nisi quo ascendens tendebat! Non se attendit iste ut superbus qui placet sibi, et ideo displicet Deo. Deo placet, cui Deus placet; cui vero Deus placet, ipse sibi displicet. Attende etiam quia cum multi hoc dicant, non pluraliter, sed singu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qu sunt acł pͥacem e ea ꝑ que habundantia est in eternum: hic enim. sunt omnes paupes.
iii diuintes. q hic dde derum sua. S quibus est habimclantia diligentibus te non dieit
multa dantib. s diligentib. Qe enm in alio amat bonura. qd̾ ip̃e non pocest habere n renpis¬
tatir q̃ quas ħ abeat qͥncde si caritas non habet quid det: det calicem aque frigide. ⁊ tamenias
putatur ei. qͣuantum. ⁊ acheo qui dinidium patrimonis donauit pauꝑibris. Qiuiare hoc
Ine tam modicum decdit. ille tam multum dedit. ⁊ tamen illi impitabitur ⁊ tamen ppar¬
qd siumus. ut aliud simiis. ⁊ iõ comparatur morti. hec sic occidit: i te uiificer. unde apłer ad
Siio ego i amnon ego ꝑ hanc. reguntur infirmi. a firmis idate. Sat ꝑax mnuired. ei phãc¬

Expanded text:
Hic enim sunt pauperes omnes, ibi divites, quia hic dederunt sua. Sed quibus est abundantia? diligentibus te, non dicit multa dantibus, sed diligentibus. Qui enim in alio amat bonum quod ipse non potest habere, imputatur ei quasi haberet. Unde, si charitas non habet quid det, det calicem aquae frigidae , et tantum imputatur ei, quantum Zachaeo multa, qui dimidium patrimonii sui donavit pauperibus Quare hoc? ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabatur, tantum planquod sumus, ut aliud simus. Et ideo comparatur morti. Haec sic occidit, ut vivificet, unde Apostolus: Vivo ego, jam non ego Per hanc reguntur infirmi, a firmis, ideo ait, fiat pax in virtute tua
Abbreviated transcription (Latin):
tia seminđ uimiis magnum est. si carnalia ur̃a metannuis: ⁊ hec est equalitas. quam paulus
aict. qua qui multrm habuit: non habundauit. ⁊ qui modicum. non minoraui s̃ ses
uoniuint enim spũales. hic ⁊ in futuro. carnalibus. a quibus sumunt temꝑalurm es¬
num rnice ite conuertit uerba ad iudices. icens. Nogate que ad pacem Nnt ierli
dantiam pacis. quam pacem: amore fratrum predicauit: e. d. ⁊ quia sedebitis. g o se¬

Expanded text:
ia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus . Et haec est aequalitas quam Paulus dicit, qua qui multum habuit non abundavit, et qui modicum, non minoravit. Aug. Subveniunt enim spirituales hic et in futuro carnalibus, a quibus sumunt temporalium fenumdantiam pacis, quam pacem praedicavit amore fratrum. Quasi dicat: Et quia sedebitis, ergo, o se
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: qr omnia ibi stant. nichil transit. uł eadit. Ibi non ꝑtransit belial sbi non est macłã¬
m luna. I birachel non doler. uł timet. Unde alibi. Q posuit fines tuos ꝑaceon ⁊ nota qͦ att
in idipsum qer. que. edi. non saxoꝵ molibus: s dẽ uius lapidibus. que uirtutum soliarene con¬
surgit. ⁊ scõꝵ sotietate numquam dissoluenda instruitur. ut ciuitas .i. ad si militudinem cius¬
li potest clicq hicenim h abent homines huersa: ⁊ deficientia ibi uero: bonun qd fuerit sin¬
guloꝵ erit omnium iõ ait. parti. eius est. inidiꝑsum. qu̾id est idipsum¶ Ia ip̃m estꝰͥ qd seme
eodem modo est .i. ecernum: non potuit expressius dicere. Stabilitatis gͦ particeps est: illa ei¬
uitas qd̃ non est hic aliqua creatura. Ds enim est: idipsum. qui ait. Ego sum: qui sum : on

Expanded text:
Stantes ideo dicit, quia omnia ibi stant. Nihil transit vel cadit, ibi non transit Belial, ibi non est macula; ibi Rachel non dolet vel timet. Unde alibi: Qui posuit fines tuos pacem . Et nota quod ait,  Haym., Gl. int. non saxorum molibus, sed divinis lapidibus quae virtutum soliditate consurgit, et sanctorum societate nunquam dissolvenda exstruitur ut civitas, id est ad similitudinem civinulla carnali potest dici. Hic enim habent homines diversa bona et deficientia; ibi vero bonum quod fuerit singulorum erit omnium. Ideo ait, participatio ejus est in idipsum. Quid est idipsum? Aug. Idipsum est quod semper eodem modo est, id est aeternum. Non potuit expressius dicere. Stabilitatis ergo particeps est illa civitas, quae non est hic in aliqua creatura. Deus ergo est idipsum qui