comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creaturȩ potius qͣm creatori: qui ẽ benedictus
in scła. Non te ꝓhibet ds amare ista. s ñ diligere
ad beatitudinem: s approbare ꝙ laudare crea¬
torem: ut ames. Quẽ admodum fr̃s si sponsus
fecerit sponsȩ suȩ anulum. ꝙ illa acceptũ anulũ
plus diligeret quã sponsum qͥ fecit illi anulũ:
ñne in ipso dono sponsi adultera anima depre¬
henderetur: quãuis hoc amaret qͦd sponsus dedit:
Certe hoc amaret qͦd dedit sponsus. Tam̃ si dice¬
ret sufficit mͥ anulus iste. iam illius faciẽ
nolo uidere: qualis eẽt: Quis ñ detrectaret.
hanc amentiam: Quis ñ adulterum animum
conuinceret: Amas aurum ꝓ uiro: Amas anu¬
lum ꝓ sponso: Si hoc ẽ in te ut ames anulum
ꝓ sponso tuo. & nolis uidere sponsum tuũ. ad
hoc tͥ arram dedit. ut ñ te oppigneraret. s auer¬
teret: Ad hoc itaq arram dat sponsus. ut in
arra sua ipse ametur. Ergo d̃s̃ dedit tͥ omĩa

Expanded text:
creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detestaretur hanc amentiam? quis non adulterinum animum convinceret? Amas aurum pro viro, amas annulum pro sponso: si hoc est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc portamus mortalitatẽ carnis. & de futura
immortalitate p̾sumimus: & in mari fluctuamꝰ:
ista: neqͥs forte dicat. quȩ in mundo sunt ds
fecit. id ẽ cȩlum & t̾ram. mare. solem & lunam.
stellas. omnia ornam̃ta cęloꝵ. Quȩ sunt orna¬
menta maris: Omĩa repentia. Quȩ terrȩ: Ani¬
malia. arbores. uolatilia ista sunt in muncdo:
d̃s ila fecit. Quare gͦ non amem qͦd ds̃ fecit:
Sp̃s sit dĩ in te: ut uideas qr hȩc om̃ia bona
sunt. S ue tibi si amaueris condita: ꝙ deseru¬
eris condicorem. Pulchra tͥ sunt. S quanto ẽ
ille pulchrior qui ista formauit: Intendat
caritas ur̃a. Similitudinib enĩ potestis instrui.
he subrepat uos sachanas dicens. qͦd solet dicere.
bene uob̃ in creatura dĩ. Quare illam fecit nͥ
obliuiscuntur creatdrẽ suum. Dum ñ temꝑant
se. cupide utuntur creatis: creator contẽpnitur.
De talib dicit apłs. Coluerunt & seruierunt

Expanded text:
Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, ista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi obliviscuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit: ascendit in cȩlum. ꝙ uoluit quodã¬
modo circa fluuiũ tempoꝵ plantari. Raperis
in preceps: tene lignum. uoluit te amor mundi.
tene.xp̃m. ꝓpter te factus ẽ temporalis. ut tu
sias ȩt̃nus: qr & ille factus ẽ temporalis: ut ma¬
neret ȩt̃nus. Accessit illi aliquid ex tp̃re: sed ñ
decessit ex ȩt̾nitate. Tu aut̃ temporalis natus es.
& ꝑ peccatum tpr̃alis factus es. Tu factus es tem¬
poralis ꝑ peccatum: ille factus ẽ temporalis ꝑ
miscłiam dimittendo peccata. Quantum
int̾est cũ duo sunt in carcere: int reum ꝙ uisi¬
tatorem eius: homo cũ aliquando uenit ad a¬
micũ suum. & intrat uisitare eum. q ambo in
carcere uidentur. s multum distant. ꝙ distincti
sunt. Illum causa p̾mit. istum humanitas ad¬
duxit. Sic iusta mortalitate nos reatu tenebam᷑ :
ille misccłia descendit. intrauit ad captiuum re-¬
demptor. ñ oppressor. Dñs ꝓ nobis sanguinem
suum fuditꝰ redemit nos: mutauit spem nr̃am.

Expanded text:
resurrexit, ascendit in coelum. Voluit se quodammodo circa fluvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es temporalis per peccatum, ille factus est temporalis per misericordiam dimittendi peccata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram.
Abbreviated transcription (Latin):
mendacii. Nam tu forte m̃dax es quia m̃daciũ
loqueris. s non es pat̃. Si enim qͦd dicis a diabo¬
lo accepisti. & diabolo credidisti. m̃dax es. pat̾̃
mendacii ñ es. Ille uͦ quia ñ aliinde accepit
mendaciũ quo mendacio tanqͣm ueneno serpeis
hominẽ occideret. pater ẽ mendacii. sicut ds
pater ẽ ueritatis. Recedite a patre m̃dacii. acce¬
dite ad patrẽ ueritatis. Amplectimini ueritatẽ.
ut acciplatis lib̾tatem. Illi gͦ uidei apud patrẽ¬

Expanded text:
mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loqueris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mendacii non es: ille vero quia non aliunde accepit mendacium, quo mendacio tanquam veneno serpens hominem occideret, pater est mendacii; sicut Deus Pater est veritatis. Recedite a patre mendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
intellige. Diabolum dñs dixit patrẽ mendacii.
Quid ẽ hoc : Audi qͥd dixit. Replica mͦ ipsa uerba.
q intellige. Hon enimonĩs qui m̃titur. pat̃
m̃dacuĩ suiẽ. Si enĩ ab alio mendaciũ accepisti
pisti m̃dacium. Diabolus aũt a seipso mendax
fuit. m̃dacium suũ ipse genuit. a nemine auduit.
Quomodo deus pater genuit filium ueritatem.
sic diabolus lapsus genuit quasi filiũ menclaciũ.
His aucditis replica nunc & recole uerba dñi mens
catholica. qͥd audieris aduerte. qͥd dicat attende.
Ille. Quis: diabolus homicida erat ab initio. Agnos¬
cimus. occidit adam. Et in ueritate ñ stecit. Agnos¬
cimus. qͥa de ueritate lapsus ẽ. quia ueritas ñ ẽ
m eo. Uerum ẽ. recedendo a ueritate ñ habet
ueritatẽ. Cum loquitur m̃dacium de ꝓpriis
loquitur. Non aliunde arcepit unde loquatur.
Cum loquitur m̃dacium de ꝓpriis loquitur. qͥa
mendax ẽ & pater eius. Et mendax ẽ. & pater

Expanded text:
intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accepisti, pisti mendacium. Diabolus autem a seipso mendax fuit; mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis, replica nunc et recole verba Domini: mens catholica, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit Adam. Et in veritate non stetit. Agnoscimus, quia de veritate lapsus est. Quia veritas non est in eo. Verum est; recedendo a veritate non habet veritatem. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur. Non aliunde accipit unde loquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater
Abbreviated transcription (Latin):
Auclistis uerba ȩugl̃ii. intenti accepistis. Ecce re¬
peto. ut agnoscatis qͥd exigatis. De diabolo dñs
Ille homicida erat ab initio. uerum ẽ. Nam pͥ¬
mum hominẽ occidit. Et in ueritate ñ sterit.
qͥa de ueritate lapsus ẽ. Cum loquitur m̃da-
cium utiq ipse diabolus de ꝓpriis loquitur.
qͥa mendax ẽ & pat̃ eius. In his uerbis qͥdam
patrẽ diabolum habere̾ putauerunt. & quesle¬
runt quis eẽt diaboli pat̾. Hic uͦ detestabilis error
manicheoꝵ inuenit adhuc qua deciꝑet imꝑi¬
tos. Solent enĩ dicere. Pitta diabolus angło fuit.
& lapsus ẽ. Ab illo cȩpit peccatũ. sieut dicitis.
Pat̃ eius qͥs erat : Nos contra. Quis enim nr̃m dỹc
aliquando diabolum habere patrem: Et illi contͣ.
Dñs dicit. euglm loquitur de diabolo dicens. Ait.
Iule homicicda erat ab initio. o in ueritate ñ stetit.
quia ueritas ñ est in eo. Cum loquitur m̃daciũ
de ꝓpriis loquitur. qͥa mendax ẽ.q pater cius.
Audi. intellige. ñ te longe mitto. in ipsis uerbis

Expanded text:
Audistis verba Evangelii, intenti accepistis: ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus Ille homicida erat ab initio. Verum est: nam primum hominem occidit; et in veritate non stetit, quia de veritutique ipse diabolus, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. In his verbis quidam patrem diabolum habere putaverunt, et quaesierunt quis esset diaboli pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis erat? Nos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dicens, ait, Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit; quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. 13. Audi, intellige; non te longe mitto, in ipsis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ret ad crucẽ. distulit qͥdem potentiã. s publicauit
miscd̃iam. Unde distulit potentiam: Quia de cruce
noluit descendere. qui potuit de sepulchro re¬
surgere. Unde publicauit miscdiam: Quia
pendens in cruce dixit. pat̾ ignosce illis. quia
nesciunt qͥd faciunt. Siue gͦ ꝓpter hoc. quia ñ
uenerat iudicare mundum. s saluare mundũ
dixit ego ñ iudico quenqͣm. siue quẽ admodum
cõmemoraui. qm̃ dixerat uos scdm carnẽ uidica¬

Expanded text:
ret ad crucem; distulit quidem potentiam, sed publicavit ret ad crucem; distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicare mundum, sed salvare mundum, dixit:  Ego non judico quemquam; sive quemadmodum commemoravi, quoniam dixerat: Vos s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. usq ad mortẽ crucis factus obediens. elegit
extremũ & pessimũ genus mortis. qͥ omnem
fuerat ablaturus mortẽ. De morte pessima. occi¬
dit omnẽ mortem. Pessima enim erat. ñ intel¬
ligantib udeis. nam a dño electa erat. Ipsam
enim crucẽ suam signũ habiturus erat. ipsam
crucẽ de diabolo suꝑato tanqͣm tropheum in fron¬
tib fideliũ positurus. ut diceret apłs. mͥ autem
erat cunc in carne intolerabilius. nichil ẽ nunc
in fronte glosius. Quid seruat fideli suo. qͥ talem
honorẽ dedit supplicio suo. Deniq mͦ in penis
reoꝵ ñ est apud romanos. Ubi enim dñi crux ho¬
norata ẽ. putatum ẽ quod ꝙ reus honoraretur.
si crucifigeretur. Qui gͦ ideouenit. neminem
iudicauit. & mala passus ẽ. ꝑtulit in iustum iu¬
diciũ. ut ageret iustũ. s in eo qͦd ꝑtulit iniustũ
miscłiȩ fuit. Deniq ita humilis factus ut ueni¬

Expanded text:
est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihierat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium, ut agmisericordiae fuit. Denique ita humilis factus est, ut perveni
Abbreviated transcription (Latin):
primum esset iudicium. nulla esset miscłia.
factus ẽ quod fecerat. ne piret quem fecerat. Qͥd
huic miscdđiȩ addi potest: Et tam̃ addidit. Parũ
ei fuit hominẽ fieri. s etiam ab hominib reꝓba¬
ri. Parũ erat reꝓbari os exhonorari. parũ erat
ex honorari & occidi. s hoc parum ẽ. morte cru¬
cis. Namq cũ eius obedientiã usq ad mortem
factam cõmendaret apls. parũ illi fuit dicere
factus obediens usq ad mortẽ. ñ enim qualemcũq
mortẽ. s addidit. mortem aut̃ crucis. Illa mor¬
te peius nichil fuit. int̾ omnia genera morientiũ.
Deniq ubi dolores acerrimi exagitant. cruciacus
uocatur. a cruce nominatus. Pendentes enim
in ligno crucifixi. clauis ad lignũ pedib manib¬
q confixi. ꝓducta morte necantur. Non enim
crucifigi hoc erat occidi. s diu uiuebatur in cruce.
ñ quia longior uita eligebatur. s qͥa mors ipsa
ꝓtendebatur. ne dolor citius siniretur. Mori
uoluit ꝓ nob̾ parum dicimus. crucisigi dignatꝰ

Expanded text:
primo esset judicium, nulla esset misericorfactus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ñ est uerũ. quia scđm carnẽ iudicatis
quia dm̃ ñ intelligitis ꝙ hominẽ uidetis. & ho¬
minẽ ꝑsequendo. dm̃ latenter offenditis. Ergo
sccłm carnẽ iudicatis. ideo uob̃ arrogans uideos
qͥa ego de me testimoniũ ꝑhibeo. Omnis em̃
homo quando de se testimoniũ ꝑhibere uult
scriptũ est. Non te laudet os tuũ. s laudet te
osꝓximi cui. S hoc homini dictum ẽ. Infirmi
enĩ sumus & apud infirmos loqͥmur. uerũ
riñ potest. Absit ut in lucis diuinȩ splendore.
tenebrȩ m̃dacii reꝑiantur. Loquebatur ille
tanqͣm lux. loquebatur tanqͣm ueritas. s lux
in tenebris lucebat. & tenebre eam ñ comp̃hen

Expanded text:
m carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere tscriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum ri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis &. cor catholicũ. utrunq tene. utrunq
crede. utrunq firmit̃ conficere. & cls xp̃s est¬
& homo xp̃s. qualis ds̃ xp̃s: ęqualis patri. unũ
cum patre. qualis homo xp̃s: de uirgine natꝰ
trahens de homine mortalitatẽ. ñ trahens im¬
quitatẽ. Isti gͦ uidei uidebant hominẽ. nec
intelligebant nec credebant dm. atq inter
çȩtera iam audistis quẽ admodum ei dixerurit.
tu de ceipso testimoniũ dicis. testimoniũ tuum
ñ est uerum. Audistis etiã quid ille respon¬
derit cũ hesterno die lectum eẽt. & ꝓ nr̃is ui¬
rib disputatũ. Hodie uerba enis hȩc lecta st̃.

Expanded text:
fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confitere. Et Deus hristus. Qualis Deus Christus? Aequalis Patri, unum cum Patre. Qualis homo Christus? De virgine natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum. Hodie verba ejus haec lecta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hanc regłam tenueritis. aduersus calumpnias
tenebrarũ hereticarũ tanquã in lumine ambu¬
lantes securi pugnabitis. Non enĩ defuerunt
qui sola eugłica testimonia legendo sectarentur
quȩ de humilitate. xp̃i posita surit. qͥ aduer sus
ea testimonia quȩ diuimtatẽ eius locuta sunt.
surdi fuerunt. ideo surdi ut male uerbosi. Item
qͥdam illa sola attendentes quȩ de dñi sublimi¬
tate dicta sunt. etiã ipsi miscdiam eius qua homo
factus ẽ ꝓpt̃ nos & si legerunt ñ crediderunt. &
ihm̃ xp̃m. ñ etiam hominẽ. alii sic. alii sic utriq
in errore. Catholica aut̃ fides ex utroq uerum
tenens qͦd tenet. & p̃dicans qͦd credit. & dñm̃
xp̃m intellexit. & hominẽ credidit. utrunq
enim scriptũ. & utrunq uerum ẽ. Si dm̃ tan¬
tum dixeris xp̃m. medicinã negas qua sanatus
es: si hominẽ tantũ dixeris xp̃m. potentiam
negas qua treatus es. Utruq qͥ tene anima

Expanded text:
hanc regulam tenueritis, adversus calumnias hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentes quae de Domini sublimitate dicta sunt, etiam ipsi misericordiam ejus, qua homo factus est propter nos, et si legerunt, non crediderunt, et um nostrum Christum, non etiam hominem. Alii sic, alii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima
Abbreviated transcription (Latin):
dmiꝰ discumbebat. De illo gͦ pectore in secreto
bibebat. s qͦd in secreto bibit. in manifesto eructu¬
auit. ut ꝑueniat ad om̃s gentes. ñ solum incar¬
natio filii dĩ & passio & resurrectio s etiam qͦd
erat ante incarnationẽ unicus patri. uerbum
hatris. coet̾ius generanti. equalis ei a qͦ missus
ẽ. s in ipsa missione minor factus quo maior eẽt
pat̃. Quicquid gͦ humilit̾ positum audistis
de dño ihũ. xp̃o. suscepte carnis dispensationẽ
cogitate. qualis factus ẽ ꝓpt̃ nos. ñ qualis erat ut
faceret nos. Quicqͥd aut̃ sublime & supra erea
turas om̃s excelsum atq diuinũ patri equale
atq coetnum de illo audieritis in eugl̃io poni.
uel legeritis. scitote uos hoc legere qͦd ad formã
dei ꝑtinet ñ quod ad formã serui. quia si istam¬
regulam tenueritis qui caꝑe potestis. non autẽ
om̃s cape potestis. s om̃s credere debetis. si ergo

Expanded text:
Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istaregulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
N quatuor eugł̃iis uel potius quatuor libris
multoq sublimius aliis tribus. erexit p̾dicati¬
onem suã. & in eius erectione etiã corda nr̃a
erigi uoluit. Nam ceteritres eugłiste tanqͣm
cum homine dño in terra ambulabant. de diui¬
nitate eius pauca dixerunt. istum aut̃ quasi pi¬
guerit in t̾ra ambulare sic̃ ipso exordio sui ser¬
monis intonuit. erexit se ñ solum suꝑ terram.
o suꝑ omnẽ ambitum aeris & cęli. s suꝑ omnem
etiam exercitũ angłoꝵ. omnẽq constitutionem
inuisibilium potestatũ. & ꝑuenit ad eũ ꝑ quem
facta sunt omnia dicendo in pͥncipio erat uer¬
bum. & uerbum erat apud dm. & ds erat uerbũ.¬
Om̃ia ꝑ ipsum facta sunt . ꝙ sine ipso factum ẽ
nichil. Hinus tanta sublimitate pͥncipii. etiam
cȩtera congrua p̃dicauit. & de dñi diumitate.
quomͦ nullus alius ẽ locutus. hoc ructabat qͦd
biberat. Non enĩ sine causa de illo in ipso isto
engłio narratur. qͥaq. in conuiuio suꝑ pectus

Expanded text:
n quatuor Evangeliis, vel potius quatuor libris multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemque constitutionem invisibilium potestatum, et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia, dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat VerbuOmnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus
Abbreviated transcription (Latin):
bibam illum:
In suo qͥppe facto ille discipłs
magistrum defendere uoluit. ñ quod signifi¬
catum ẽ cogitauit. Et ille gͥ ad patientiã com¬
monendus fuit. & hoc ad intelligentiã conscri¬
bendum. Quod aut̃ a patre sibi dicit datum
calicem passionis ꝓfecto illud est quod ait apłs.¬
auctor calicis huius. ẽ etiam ipse qui bibit. unde
idem apłs item dicit. xp̃c dilexit nos. ꝙ tradidit
semetipsum ꝓ nobis oblationẽ & hostiam dõ in

Expanded text:
bibam illum? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, non quod significatum est cogitavit. Et ille igitur ad patientiam commonendus fuit, et hoc ad intelligentiam conscribendum. Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod Aposeum . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus item dicit: Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ñ dicit. qui ẽ iste pater eoꝵ. Modo illi
qͥd responderunt : Ceꝑunt enĩ utcunq
cognoscere: ñ de carnis generatione dm loqui.
s de uitȩ instieutione. Et qͥa consuetudo scri¬
pturarũ est quas legebant fornicationẽ spũa¬
liter appellari. cũ diis multis & falsis anima
tanqͣm ꝓsticuta subicitur. ad hoc respondert̃
dixeruntq ei.
os exformeatione ñ sumꝰ
nati. unũ patrem habemus dm̃

Expanded text:
adhuc non dicit quis est iste pater eorum. 7. Modo illi quid responderunt. Coeperunt enim utcumque cognoscere, non de carnis generatione Dominum loqui, sed de vitae institutione. Et quia consuetudo Scripturarum est, quas legebant, fornicationem spiritualiter appellare, cum diis multis et falsis anima tanquam prostituta subjicitur, ad hoc responderunt: Dixerunt itaque ei, Nos ex fornicatione non sumus nati, unum patrem habemus D
Abbreviated transcription (Latin):
Ete abraham laudatus. isti dampnati. Abraham¬
alio loco. ante abraham ego sum. Tunc eum illi
lapidare uoluerunt. Non dixit hoc. Interim qͦd
uidetis. qͦd aspicitis. qͦd me solum putatis. homo
sum. hominẽ dicentem uobis qͦd audiuit a ded
quare uultis occidere: nͥ quia ñ estis filii ab rahȩ:
At tam̃ suꝑius dixit. scio qͥa filii abrahȩ estis. Hon
negat eoꝵ originẽ. s facta condempnat. Caro eoꝵ
ex illo erat. s uita ñ erat. Nos aũt carissimi. nun¬
qͥd de genere uemmus abrahe. aut ullo motlo
abraham pater ñr fuit scdm carnem: Originẽ
de carne euis caro iudeoꝵ ducit. ñ caro xp̃ianoꝵ.
Hos de aliis gentib uenimus. & tam̃ imitando
abrahȩ filii facti sumus. Apłm audi. abrahȩ di¬
ctȩ sunt ꝓmissiones & semini eius. Non dicit inqͥt
ꝙ seminib tanqͣm in multis. s tanqͣm in uno.

Expanded text:
e ille laudatus, isti damnati: Abrahamalio loco: Ante Abraham ego sum. Tunc eum illi lapidare voluerunt. Non dixit hoc. Interim quod videtis, quod aspicitis, quod me solum putatis, homo sum. Hominem dicentem vobis quod audivit a Deo, quare vultis occidere, nisi quia non estis filii Abrahae? Et tamen superius ait, Scio quia filii Abrahae estis. Non negat eorum originem, sed facta condemnat: caro eorum ex illo erat, sed vita non erat. 5. Nos autem, charissimi, numquid de genere venimus Abrahae, aut ullo modo Abraham pater noster fuit secundum carnem? Originem de carne ejus caro Judaeorum ducit, non caro Christianorum: nos de aliis gentibus venimus; et tamen imitando, Abrahae filii facti sumus. Audi Apostolum: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, inquit, Et seminibus, tan
Abbreviated transcription (Latin):
uos inqͥt dicitis. demo¬
nium habes. ego uos ad intã uoco. Seruate ser¬
monẽ meum. & ñ moriemini. Illi audiebant
.mortẽ non iudebit in ȩc̃num. qui sermonem
meũ seruauerit. & irascebantur. qͥa iam mortui
erant illa morte quȩ uitanda erat. Dixerunt
gͦ iudei. Nunc cognouimus. qͥa demonium

Expanded text:
os, inquit, dicitis, Daemonium habes; ego vos ad vitam voco: servate sermonem meum, et non moriemini. Illi audiebant, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit; et irascebantur, quia jam mortui erant illa morte quae vitanda erat. Dixerunt ergo Judaei: Nunc cognovimus quia daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
bamus. ut eatis inqͥt & fructum afferatis. Imꝰ
ut afferamus. & ipse ẽ uia qua imus. in qua
nos posuit ut eamus. Minde in omnib mise¬
ricordia eius p̃uenit nos. Et fructus inquit
ur̃ maneat. ut quodcumq petieritis patrẽ
in nomine meo det uobis. Maneat gͦ dilectio.¬

Expanded text:
bamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus bamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
ingrate. ñ uos me elegistis. s ego elegi uos. Non
ẽ ut dicas. ido electus sum. quia iam credebã.
Si enim credebas in eum. iam elegeras eũ. Sed
audi. ñ uos me elegistis. Non ẽ ut dicas.
antequam crederem bona oꝑabar. ideo electus
sum. Quid enim ẽ bom oꝑis ante fidem cum
dicat a płs. omne quod non ẽ ex fide peccatum
est: Quid gͦ dicturi sumus audiendo. ñ uos
me elegistis. nͥ quia mali eramus & electi sumus.
ut boni ꝑ grãm nos eligentis essemus: Non ẽ
enim gr̃a. si p̃cesserant merita. Est aũt gratia.
hȩc gͥ non inuenit. s efficit merita. Et uidete
carissimi. quẽ admodum ñ eligat bonos. s qͦs
eligit faciat bonos Ego inquit elegi uos & po¬
sui uos. ut eatis &. fructum afferatis. & fructus
ur mancat. Nonne iste ẽ fructus de quo iã
dixerat. sine me nichil potestis facere: Elegit
gͦ & posuit ut eamus & fructum afferamus.
Nullum itaq fructum unde nos eligeret habe

Expanded text:
ingrate, audi: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. Non ingrate, audi: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. Non est ut dicas, Ideo electus sum, quia jam credebam. Si enaudi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem? cum dicat Apostolus: « Omne quod non est ex fide, peccatum est . » Quid ergo dicturi sumus audiendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed efficit merita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque f
Abbreviated transcription (Latin):
si iam credentes elegit. electos elegit. Curgͦ di¬
ceret. ñ uos me elegistis. nͥ quia misccłia eius p̃¬
uenit nos: Hic certe uacat uana illoꝵ ratioti¬
natio. qui p̾scientiam dĩ defendunt contra grãm
dĩ. ꝙ ideo nos dicunt electos ante mundi con¬
stitutionẽ. quia prȩsciuit nos ds̃ futuros bo¬
nos. ñ seipsum nos facturum bonos. Non hoc
dicit qui dicit. ñ uos me elegistis. qm̃ si ꝓpterea
nos elegisset. quia bonos futuros ẽẽ prescierit.
simul etiam p̃scisset. quod eum nos fuissemus
pͥus electuri. Non enim alit̾ possemus ẽẽ boni.
nͥ forte dicendus ẽ bonus. qui ñ eligit bonum.
Quid gͦ eligit in non bonis: Non enim electi
sunt quia boni fuerunt. qui boni ñ essent nͥ
electi eeñt. Alioquin gr̃a iam ñ est gr̃a. si pre¬
cessisse contendimus merita. Hȩc quippe
ctȩ sunt. Unde subiungit. si aut̃ gr̃a iam ñ
ex oꝑibus. alioquin gr̃a iam non ẽ gr̃a. Audi

Expanded text:
si jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo disi jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misericordia ejus praevenit nos ? Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, Non vos me elegistis. Quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse nos praesciverat; simul etiam praescisset quod eum non fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus qui non elegit bonum. Quid ergo elegit in non bonis? Non enim electi sunt quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent. Alioquin gratia jam non est gratia, si praecessisse contendimus merita. Haec quippe e salvae factae sunt. Unde subjungit: Si autem gratia, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . Audi,
Abbreviated transcription (Latin):
isto tempore. atq in ista mortalitate in spe potiꝰ
habetur. quam in re tenetur. Uerum hoc
inter ẽst. quod exterior homo nr̃. id est corpus
adhuc corrumpitur. interior aut̃ id est anima
renouatur in die in diem. Itaq sic̃ immortali¬
tatem carnis & salutẽ animarum futuram
expectamiis. quãuis iam pignore accepto salui ẽẽ.
facti dicamur. ita omniũ noticiam quȩcunq
unigenitus audiuit a patre futuram sꝑare¬
debemus. quãuis iam se hoc fecisse dicat xp̃s.
on uos me elegistis. sed ego elegi uos. Hȩc est illa
in effabilis gr̃a. Quid enim eramus quando
xp̃m nondum elegeramus. & ideo ñ diligeba¬
mus : Nam qui ñ eum elegit. quomͦ diligit:
Nunquid iam in nobis erat qͦd in psalmo cantt᷑.
elegi abiectus eẽ in domo d̃i mei. magis quam
habitare in tabernaculis peccatoꝵ: Non utiq
Quid gͦ eramus. nͥ iniqui & ꝑditi: Neq enim
iam credideramus in eũ. ut eligeret nos. Nam

Expanded text:
isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unigenitus audidebemus, quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus. Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Haec est illa ineffabilis gloria. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui non eum eligit, quomodo diligit? Nunquid jam in nobis erat quod in psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum ẽ. quod ex parte ẽ euacuabitur.
Ibi qͥppe dicit. nunc scio ex parte. tunc autẽ
cognoscam sic̃ & cognitus sum. & nunc ꝑ specu¬
lum in enigmate. tunc aut̃ facie ad faciem.
inqͥt salui facti sumus. Spes aut̃ quȩ uidet᷑
non ẽ spes. Quod enim uidet. quis. quid spe¬
rat : Si aut̃ quod non uidemus sꝑamus. per
patientiã expectamus. Unde etiam eius coapłs
petrus. in quem mͦ inquit ñ uidentes creditis.
quẽ cum uideritis exultabitis gaudio ine-¬
narrabili & honorato. ꝑcipientes mercedem fi¬
dei. salutem animarum ur̃arum. Si gͦ nunc
tempus ẽ fidei. salus aut̃ animarum merces
ẽ fidei. Quis dubitet in fide quȩ ꝑ dilectionẽ
oꝑatur ꝑagendum diem. atq in fine diei re¬
cipiendam ẽẽ merceetem. ñ solum redemptio¬
nem corporis nr̃i. de qua dicit apłs paulus. ue¬
rum etiã salutem animarum nr̃arum. de qua
dicit apłs petrus: Utriusq enim rei felicitas

Expanded text:
perfectum est, quod ex parte est evaperfectum est, quod ex parte est evaex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem .inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit quod alt
ñs. uos aut̃ dixi
amicos. quia om̃ia
quȩtũq audiui a pa¬
tre meo. nota feci uobis.
Quis enim audeat affirmare uel credere ullũ
hominum scire omnia quȩcũq audiuit a¬
patre unigenitus filius. qͣndo ne hoc quidem
qͥsquam capit. quomͦ audiat a patre ullum
uerbum. cũ ipse sit patris unicũ uerbum: Qͥd
quod aliquanto post. in hoc tam̃ ipso sermone
quẽ post cenam ante passionẽ ad discipulos
habuit. multa in qͥt habeo uobis dicere. s ñ
potestis illa portare mͦ. Quo gͥ pacto intelle¬
cturi sumus omnia eũ nota fecisse discipulis
quȩcũq audiuit a patre. cum ꝓpterea quȩdã
multa ñ dicat. quia scit eos mͦ portare ñ posse.
Sed nimirũ quod facturus ẽ fecisse se dicit.
nec ait. fossuri sunt. uelut p̃terita dicens. &
ea tam̃ futura p̃dicens. ita & hoc loco ait. om¬
nia se nota fecisse discipłis. quȩ se nouit nota
cẽ facturum. in illa plenitudine conscientiȩ.
de qua dicit apłs. cum aut̃ uenerit quod

Expanded text:
uod ait Dominus, Vos autem dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod
Abbreviated transcription (Latin):
in desiderio. ñdum ẽ in saturitate. & ipso de¬
sidetio qͦdcumq petieritis patrẽ in nomine
sumgeniti filii cdat uobis pat̃. Quod autem
acciꝑe saluandis ñ expedit nobis. ñ existimemꝰ
nos petere in nomine saluatoris. s hoc petimꝰ
in nomine saluatoris. quod ꝑtinet ad rationẽ
salutis. Ex¬

Expanded text:
aturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris; sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quando pertinet ad orationem salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
quieqͥd mutatur. & ẽ quod ñ erat. uideo ibi qͣn¬
dam uitam in eo qͦd est . & mortem in eo qͦd fuit.
Deniq de mortuo cum dicitur. ubi ẽ homo ille.
respondetur. fuit. Oueritas quȩ uere es: nam in
agitatione creaturȩ. duo tempora inuenio. p̃teri¬
tum &e futurũ. Presens quero. nichil stat. quod
rum. in ueritate quȩ manet. p̃tericum & futu¬
rum ñ inuenio. s solum p̃sens. q hoc incorrupti¬
biliter: qͦd in creatura ñ est. Discute rerũ muta¬
tiones. inuenies. fuit & erit. c̃ogita dm. &r inue¬
tues. est: ubi fuit & erit. eẽ non possit. Ut gͦ & tu
sis. transcende tempus. s qͥ transcendit uiribus
suis. leuetͣ illuc qͥ patri dixit: uolo ut ubi sum
ego. ꝙ ipsi sint mecum. Hoc itaq ꝓmittens ne
moriamur in pecceitis nr̃is. nichil aluid dñs ihs¬

Expanded text:
quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quaquidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod rum: in veritate quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in peccatis nostris, nihil aliud Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ipsum eẽ dicat cordi. intus dicat. intus loqͣtur.
Homo interior audiat. mens capiat uere eẽ: est enĩ
semꝑ codem modo. ẽẽ. Res enim aliqua. quȩlibet
om̃ino quasi cepi disputare. & destiti querere.
forte qͦd audiui uolo loqui. auditui meo dexexul¬
tatlonẽ. & ur̃o. cum loquor. res enĩ quȩlibet ꝓrsus
qualicũq excellentia. simutabilis: est. ñ uerum ẽ
Non enim ibi ẽ uerum eẽ. ubi est & ñ esse. Quicqͥd
enĩ mutari pocest. mutatum ñ est qͦd erat.
Si ñ est quod erat. mors quȩdam ibi facta ẽ. ꝑemptũ
est ibi aliqͥd quod erat. & ñ est. nigredo mortua ẽ
in capite albescentib senis. pulchritudo mortua
ẽ in corpore fessi & incurui setus. mortuȩ sunt
iuires in corpore languentis. mortua ẽ statio in
corpore ambulantis. mortua ẽ ambulatio in cor¬
pore stantis. mortua ẽ ambulatio & statio in cor¬
pore iacentis. mortua ẽ locutio in corde tacentis.

Expanded text:
sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in corpore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stet effectum. Nam ego quib uerbis ce si forte
aliqͥd capio ꝑducere possum qͦd capio ad corda
urã: Quis nã sufficit sonus: Quȩ suppetit elo
audiat me. credo p̾resentem. omnino ñ dubito.
Ipse enĩ lixit. ecce ego uob̃cum sum usq ad consũ¬
mationem scl̃i. O dñe ds nr̃ quid ẽ quod aisti.
nͥ credideritis qͥa ego sum: Quid enim ñ est eoꝵ
quȩ fecisti: Numquid celum ñ est: Hunquid
terra ñ est: Nunquid ñ sunt ea quȩ incelo & in
terra sunt: Nunqͥd homo ipse cui loqueris ñ est:
Hunquid angls̃ quem mutis ñ est: Si om̃a sunt
hec quȩ ꝑ te facta sunt. quid est quod tibi ꝓpriũ
qͥcldam tenuisti ipsum eẽ quod aliis ñ dedisti ut
tu solus eẽs: Nam quomͦ audio ego sum qͥ sum
quasi alia ñ sint. & quomͦ audio nͥ credideritis qͥa
ego sum. illi enim ñ erant qͥ audiebant: Et si pera¬
tores erant. homines erant. Quid gͦ facio: Quid

Expanded text:
praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloqisto, dicam, et audiat me. Credo praesentem, omnino non dubito; ipse enim dixit, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . O Domine Deus noster, quid est quod aisti, Nisi credideritis quia ego sum? Quid enim non est eorum quae fecisti? Numquid coelum non est? numquid terra non est? numquid non sunt ea quae in terra et in coelo sunt? numquid homo ipse cui loqueris non est? numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sit. ego sum qͥ sum. & qui ẽ misit me ad
uos. Et si forte caꝑet moyses. illi ad qͦs mictebat᷑
quando caꝑent: Distulit gͦ dñs quod caꝑe homo
ñ posset. o addidit qͦd capere posset. Adiunxit
enĩ & ait. Ego sum cds abraham. & ds ysaac. os ds̃
iacob. hoc poces caꝑe. Nam ego sum qͥ sum. quȩ
mens caꝑe portest: Quid gͦ nos: Audebimus ne
tius ex hoc quod dnm̃ dicere audistis. nͥ credide¬
ritis qͥa ego sum. moriemini in peccatis urĩs:
Ita ne his uirib meis tantillis &. pene nullis audebo
disputare. qͥd sit qͦd ait dñs xp̃s. nisi credicleritis
qͥa ego sum : dudebo ipsum dñm int̾rogare:
Audite me int̾rogantem potius qͣm disputantẽ.
magis querentẽ quam p̃sumentem. potuis dis¬
centem qͣd docentem. & certe in me uel ꝑ me etiã
uos int̾rogate. Presto etiã ipse dñs qui ubiq est.¬
ut audiat int̾rogandi affectum. & intelligendi

Expanded text:
dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? 9. Quid ergo nos? audebimusne tius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait Dominus Christus, Nisi credideritis quia ego sum? Audebo ipsum Dominum interrogare: audite me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi
Abbreviated transcription (Latin):
credideritisqͥa ego sum. moriemini in peccatis
nr̃is. Multum ẽ quod ait. ipsum ego sum. qͥa
sic dixerat ce ds moysi. egosum qͥ sum. Quis di¬
gne eloquatur. qͥd sit sum: Mictebat ds ꝑ angla
suum seruũ suum moysen ad lib̾andum ex egyp¬
to popłm suum. legistis qͦd aucdistis &e nostis. cõme¬
moro tam̃. mutebat trementẽ. excus antem s obeli¬
entem. Cum g̃ excusaret ait dõ quẽ loqui in angl̃
intelligebat. si dixerit michi populus. quis est ds̃
qui misit te. qͥd ei dicam: Et dñs ad illum. Ego
sum qͥ sum. Et repetiuit. Dices filiis isrł. qui est
misit me ad uos. Non ait & ibi. egosum ds̃. aut¬
gator. s hoc tantũ. ego sum qͥ sum. & dices filiis ifrł
qui est ñ addidit. qui est ds̾ ur̃. qui est ds̾ patrũ
urõꝵ. s tantum hoc dixit. qͥ est misit me ad uos.
Forte multũ erat & ad ipsum moysen. sic̃ multum ẽ
& ad nos. &s inultomagis ad nos intelligere quid

Expanded text:
credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixerit mihi populus, Et quis est Deus qui misit te, quid eis dicam? Et Dominus ad eum, Ego sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Dgator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est; non addidit, Qui est Deus vester, qui est Deus patrum vestrorum, sed tantum hoc dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid