comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cũ loqueret᷑ adnoe de arcu innubib adsig¬
nũ constituendũ: hoc uerbũ sepissime repecit
Et qđ habent latini codices int̾ me & uos: uł int
me & omnẽ animã uiuã & siqua ibi talia dnr̃
int̾ medium meũ & urm inuenit᷑ ingreco ana¬

Expanded text:
Item cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad sigItem cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad signum constituendum , hoc verbum saepissime repetit: et quod habent latini codices, inter me et vos, vel inter me et omnem animam vivam, et si qua ibi talia dicuntur; inter medium meum et vestrum, invenitur in Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
N ec ẽ. amicꝰ recti: qͣndo mall& si fieri poss&: id
qđ iectum ÷ ñ tuberi. Quȩri etiam potest cur nꝰ
sit dictũ si dormiatis incleris: s intͦ medios
cleros: Iuid sit hoc int̾ medios cleros. qđ qui¬
dẽ siexp̃ssius trans ferret᷑ srgrtco: int̾ medium
cleroꝵ diceret᷑. qđ innullo int̾pretatũ legi. a¬
terea credo: quia tantũdẽ ual& qđ dictum ẽ.
uit̃ medios cleros. Hinc gͦ quid mͥ iudeat᷑ exponã
Sepe hoc uerbu adaliꝗͣ conectenda atq paccan¬
da ne int̾ se dissideant: poni sol&. sicut testim̃¬
tum int̾ se & ppłm deo constituente. hoc uer¬
bũ scriptira ponit. Nam ꝓeo qđ ẽ. in latino
utt̾ me & uos: grecus hab& inter medium meuꝰ
& ur̃m. Sic de signo circu̾cifionis cũ loquit᷑ ds̃
adabraham: dicit. Erit testamentũ int̾ me &e
te: & omẽ semen tuum. Qđ grecus hab& inter
medium meũ & tiuiꝰ: & int̾ mediũ semnus tui.

Expanded text:
nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est non juberi. 19. Quaeri etiam potest, cum non sit dictum, Si dormiatis in cleris, sed, inter medios cleros, quid sit hoc, inter medios cleros. Quod quidem si expressius transferretur ex graeco, inter medium clerorum diceretur; quod in nullo interpretum legi: propterea credo quia tantumdem valet quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit; nam pro eo quod est in latino, inter me et vos, graecus habet, inter medium meum et vestrum. Sic et de signo circumcisionis cum loquitur Deus ad Abraham, dicit, Erit testamentum inter me et te, et omne semen tuum : quod Graecus habet, inter medium meum et tuum, et inter medium seminis tui.
Abbreviated transcription (Latin):
te inuiriditate auri. eẽ. dicit. hoc ẽ. iniugore
sapientie. Quẽ uigorẽ meliꝰ ñ puto intelligi
posse: quã caritatẽ. S quare adorso & ñ apec
bit tibi. & sub alis eiꝰ sꝑabit̃. cũ subalis obum¬
brari ñ possit nͥ qđ apectore fuerit. Et latine
quidẽ int̾ scapulas fortasse aliqtio mͦ exutraq
parte possit intelligi: & ante & post. ut scapui¬
las accipiamꝰ quȩ inmedio capie habent. Et
in hebreo fit fortassis ambigitũ: qđ possit &
U trũ ꝓpt̾ea ibi ẽ. auri uiriditas. id ÷ sapientia &
caritas: qr ibi sunti qͦdãmodo radices alartim
anqi ibi portat᷑ illa sartina leiis: Quid erũ
sunt uł tpse alȩ nisi duo p̾cepta caritatis. in
na leuis nisi ipsa caritas que i his duob p̃cep¬
tis implet᷑: quicquid enĩ difficile ẽ. inp̃cepto:
leue ÷ amanti. Nec obaltud recte intelligit᷑ dic¬
lit̾ faciamꝰ qđ timendo qui facit: seruilit̾ facit.

Expanded text:
partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapientiae; quem vigorem melius non puto intelligi posse quam charitatem. Sed quare a dorso, et non a pectbit tibi, et sub alis ejus sperabis , cum sub alis obrumbrari non possit, nisi quod a pectore fuerit. Et latine quidem inter scapulas fortasse aliquo modo ex utraque parte possit intelligi, et ante, et post; ut scapulas accipiamus quae in medio caput habent: et in hebraeo sit fortassis ambiguum, quod possit et Utrum propterea ibi est auri viriditas, id est sapientia et charitas, quia ibi sunt quodammodo radices alarum; an quia ibi portatur illa sarcina levis? Quid enim sunt vel ipsae alae, nisi duo praecepta charitatis, inna levis, nisi ipsa caritas, quae in istis duobus praeceptis impletur? Quicquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud intelligitur recliter faciamus, quod timendo qui facit, serviliter facit:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis ẽ. eloquiis erudita. E loquia nãq dm̃:
alio loco dicunt᷑ argentũ igne examinatũ t̾re
ẽ. dormire inter medios cleros: quȩ ñ nulli duo
testamenta eẽ. uoluerunt: ut dormire sit int᷑
medios cleros incoꝵ testam̃toꝵ auetoritate. re¬
quiescere. id ÷ utriꝰq testamenti testimoniĩs ad¬
quiescere: ut qnͣdo aliquid exhis ꝓfert᷑ & ꝓbat᷑:
omĩs contentio pacifica quiete finiat᷑. Qđ si ita
ẽ: quid aliud ammoneri uident᷑ ȩuangłiran¬
tes untute multa. nisi qr tunc eis dñs dabit
uerbũ ut euangłizare possint. simt̾ medios cle.¬
dat᷑: si auctoritas ab eis duoꝵ testamentorũ
ñ relinquat᷑. ut ipsi sint & penne cotumbȩ de¬
argentate. quoꝵ p̃dicatione incęlũ gła fertur
ȩccłiȩ. Inter scapulas autẽ: pars ẽ. utiq corꝑis.
parsẽ. cura regionẽ cordis aposterioribꝰ tamen:
id ÷ adorso. Quã columbȩ illiꝰ parte̾ deargenta

Expanded text:
divinis eloquiis est erudita: eloquia namque Domini divinis eloquiis est erudita: eloquia namque Domini alio loco dicuntur argentum iest dormire inter medios cleros, quae nonnulli duo testamenta esse uoluerunt, ut dormire sit inter medios cleros in eorum testamentorum auctoritate requiescere, id est, utriusque testamenti testimoniis adquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica quiete finiatur. hyperbole est, quid aliud admoneri videntur evangelizantes virtute multa, nisi quia tunc eis Dominus dabit verbum ut evangelizare possint, si doestamentorum non relinquatur: ut ipsi sint et pennae columbae deargentatae, quorum praedicatione in coelum gloria fertur Ecclesiae. 18. Inter scapulas autem: pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae
Abbreviated transcription (Latin):
spũ: &cetera. Si gͦ uos dormiatis inter medios
cleros tunc penne columbȩ deargentate. niue
dealbabintt᷑ in setmon. Potest & sic. Siuos penne
columbȩ deargentate dormiatis int̾ medios
cleros: muȩ dealbabunt᷑ inselmon ut subitel¬
ligant᷑ homines qui ꝑ grãm remissionẽ peccatoꝵ
accipiunt. Unde etiam de ipsa ȩccłia dr̃ incan¬
tico canticorũ. Quȩ ẽ. ista quȩ ascendit deal¬
centis. Si fuerint peccata urã tamꝗͣ fenit̾ũ: sicut
niuẽ dealbabo. Potest & sic intelligi ut ieo qđ
dictum÷ pentie cotumbȩ deangentate. sub audiat᷑
eritis: ut istȩ sit sensus. Quos quitaq̃ spolia
speciei dom̃ diuidimini si dormiatis int̾ matios
cleros: pennȩ columbe deargentatȩ eritis. ad. mn
altiora eleuabimim cõpagim tam̃ eccłie coheren¬
tes. fullam qͥppe aliam meliꝰ hnc intelligi puto.
colũbam deargentatã: quã illam deqͣ dictum:
una ÷ columba mea. Deargentata ẽ autẽ: quia

Expanded text:
spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. potest et sic intecolumbae deargentatae, dormiatis inter medios cleros, nive dealbabuntur in Selmon, ut subintelligantur homines, qui per gratiam remissionem accipiunt peccatorum. Unde etiam de ipsa Ecclesia dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealcentis: Si fuerint peccata vestra tanquam phoenicium, sicut nivem dealbabo ? Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, pennae columbae deargentatae, subaudiatur, eritis; ut iste sit sensus: O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis; id est, in altiora elevabimim, compagini tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargentatam, quam illam de qua dictum est: Una est columba mea . Deargentata est autem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ: quomͦ finat᷑ sententia quȩ utiq pen¬
d& cum ar᷑ si dormiatis. Denide qđ ait penne
columbȩ de argentate utruꝰ singulari numero
intelligendũ÷ huiꝰ penne: anplurali hȩe penne.
Sed singularẽ numerũ grecꝰ excludit: ubi omiꝰno
pluraliter hoc positu᷑ legit᷑. S adhtic incertũ ÷
utrũ heȩ penne. anouos penne. ut adipsas pen¬
nas loqui uideat᷑. Utrũ gͦ uerbis quȩ pcesserunt
finit᷑ ista sententia ut ordo sit dñs dabit uerbuiꝰ
ȩuangłirantib uirtute multa. Si dormiatis
int̾ medios dderos ouos perne. columbȩ de argen¬
tate. anhis quȩ sequunt᷑ ut ordo sit si dormiatis
int̾ medios cleros pennȩ columbȩ de argentatȩ.
niue dealbabunt᷑ in selmon: id ÷ ipse pennȩ. de¬
albabunt᷑. Si dormiatis int̾ medios cleros ut illis
hoc dicere intelligat᷑: qui speciei domꝰ tamꝗͣ spo¬
lia diuidunt᷑. Id ÷ si dormiatis int̾ medios cleros
o uos qui diuidimini speciei domꝰ ꝑ manifestati

Expanded text:
uerborum, quomodo finiatur sententia; quae utique pendet, cum dicitur: si dormiatis. deinde {quod ait: pennae columbae deargentatae, utrum singulari numero intellegendum est huius pennae, an plurali hae pennae. sed singularem numerum Graecus excludit, ubi omnino pluraliter hoc positum legitur. sed adhuc} incertum est utrum hae pennae, an o uos pennae, ut ad ipsas pennas loqui uideatur. utrum ergo uerbis quae praecesserunt finiatur ista sententia, ut ordo sit: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, si dormiatis inter medios cleros, o uos pennae columbae deargentatae, an his quae sequuntur, ut ordo sit: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon, id est, ipsae pennae dealbabuntur, si dormiatis inter medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui speciei domus tamquam spolia diuiduntur, id est, si dormiatis inter medios cleros, o uos qui diuidimini speciei domus per manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
fumꝰ deficiant. Eatulert̾ enĩ se abignib odi¬
os suũ atq clamantes crucifige crucisige
capto illusert̾. pendente̾ urisert̾. Et unde
uictores tumuert̾: mox uncti euanuerunt.
Sicut fluit cera afaciȩ ignis: sic percant peca¬
tores afacie dei. Quãꝗͣ fortasse eos significa¬
rit quoꝵ duricia inpenitentiȩ lacrimas sol¬
upt᷑: tam̃ etiam illud intelligi potest ut fu¬
turũ uidictum cõminet᷑. Quia cũ in hoc scłõ
sicut stimꝰ se extollendo id ÷ fuꝑbiendo defer¬
rint ueni& illis infine excrema dãpnatio it

Expanded text:
se ab ignibus odios suum , atque clamantes, Crucifige, crucifige , capto illuserunt, pendentem irriserunt: et unde victores tumuerunt, mox victi evanuerunt. Sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. Quanquam fortasse eos hocverit, quorum duritia in poenitentiae lacrymas solvitur: tamen etiam illud intelligi potest, ut futurum judicium comminetur; quia cum in hoc saeculo sicut fumus se extollendo, id est, superbiendo defecerint, veniet illis in fine extrema damnatio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
difftrentia clariꝰ reuelattiẽ. ipsi apłi & beati mar¬
trres ceteriq iusti tãquã arietes & arietũ filii
uiq adhoc temp dormierunt int᷑ medios cle.¬
ros. regni t̾rem felicitate̾ iam contepnentes. &
regni cęloꝵ etͣnitat̾e sꝑantes & nũdũ tenentes.
Et qr tã bene dormierunt: eis uelut pennus nunc
uolitat. & laudib exaltat᷑ ȩccłia. columba scilie&
deargentata. ut hac eoꝵ fama adimitandũ po¬
steris inuitatis dũ sic etiam ceceri dormuit ad¬
dunt᷑ pennȩ quib usq infinẽ scli sublinit᷑¬

Expanded text:
 ipsi Apostoli et beati martyres caeterique justi, tanquam arietes et arietum filii usque ad hoc tempus dormierunt inter medios cleros; regni terreni felicitatem jam contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia, columba scilicet deargentata; ut hac eorum fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus usque in finem saeculi subli
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ cȩlos abinferis ascendendo. Alligauit eñ
dere. Acsic alligato: abstulit tamꝗͣ spolia eius.
uasa. Oꝑabat᷑ qͥppe infiliq̃s diffidentie. quoꝵ
infidelitate utebat᷑ aduoluntat̾e̾ suam. Hec
uasa dñs mucdans remissione peccatorum.
hȩc spolia sct̾ficans hosti erepta prostrato atq
alligato: disit ea speciei domꝰ suȩ. alios consti¬

Expanded text:
ligavit eum dere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vasa ejus. Operabatur quippe in filiis diffidentiae , quorum infidelitate utebatur ad voluntatem suam. Haec vasa Dominus mundans remissione peccatorum, haec spolia sanctificans hosti erepta prostrato atque alligato, divisit ea speciei domus suae; alios consti
Abbreviated transcription (Latin):
sc constitiumt: ne altud opinando dissidean
me aute factum ẽ. ut hoc loco psalmi huiꝰ int̾¬
pretes nr̃i ñ dicerent int̾ cleros qđ latine loquu¬
tioni usitatũ ẽ: s int̾ medios deros tã ꝗͣ int̾
medtũ clerorũ qđ potiꝰ ingreco legit᷑ & qđ dii
sol& meis reb ut dixi quȩ int̾ se debeant hab̾e
consensim. Iub& igit᷑ scriptura ut int̾ me¬
dios deros dormiant quq uł funt penne alꝰ¬
bȩ deargentate. uel exhoc eis prestat᷑ in ł
Porro susti cleri duo testam̃ta significatt qd
aliud admonetñ nͥ ut ea testam̃ta intꝰ se cosi¬
escamꝰ: Iosq simnꝰ eoꝵ concor die signũ anꝙ
documentũ: cũ alterũ aduersus alterũ nichil
dixisse sentimꝰ. & cũ pacifica admiratione quasi
extasis oꝑa monstramꝰ : Cur autẽ meleris testam᷑¬
ta intelligant᷑. cũ hoc nomen grecũ sit quidẽ
s testam̃tũ ita ñ dicat᷑: hec causa ÷ qr ꝑtestam̃

Expanded text:
dissideantme autem factum est, ut hoc loco psalmi hujus interpretes nostri non dicerent, inter cleros, quod latinae locutioni usitatum est; sed inter medios cleros, tanquam inter medium clerorum, quod potius in graeco legitur, et quod dici solet in eis rebus, ut dixi, quae inter se debeant habere consensum. Jubet ergo Scriptura ut inter medios cleros dormiant, qui vel sunt pennae columbae deargentatae, vel ex hoc eis praestatur ut sint. Porro si isti cleri duo Testamenta significant, quid aliud admonemur, nisi ut Testamentis inter se conseescamus, nosque simus eorum concordiae signum atque documentum, cum alterum adversus alterum nihil dixisse sentimus, et cum pacifica admiratione, quasi ecstasis sopore, monstramus? Cur autem in cleris Testamenta intelligantur, cum hoc nomen graecum sit quidem, sed Testamentum non ita dicatur; haec causa e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis tuȩ coronasti nos. Itã pluiuiã cũ
ds transir& indeserto. id÷ predicaret᷑ ingentib
syna. qr & tpsȩ qui plus illis omib laborauit:
ñ ipsȩ autẽ s grã dĩ cũ illo. ut habundantiꝰ
distillar& ingentib id ÷ indeserto ubi xp̃s nͦ
erat annuntiatꝰ. ne suꝑ alient̃ fundam̃tum
edificar&. et ipse inꝗͣ ifrlĩta erat exgenere isrł
detribu beniamin. Et ipse gͦ inseruituite̾ gene¬
ratꝰ erat. de iherłm tr̃ena quȩ seruit cũ filuis fuis.
& ideo ꝑsequebat᷑ eccłiam. Nam qđ ipse cõmunuit.¬

Expanded text:
ronasti nos . Istam pluviam, cum Deus transiret in deserto, id est, praedicaretur in Gentibus, Sina, quia et ipse qui plus omnibus illis laboravit, non ipse autem, sed gratia Dei cum illo , ut abundantius distillaret in gentibus, id est in deserto, ubi Christus non erat annuntiatus, ne super alienum fundamentum aedificaret ; ipse, inquam, Israelita erat ex genere Israel, de tribu Benjamin : et ipse ergo in servitutem generatus erat, de Jerusalem terrena quae servit cum filiis suis, et ideo persequebat
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. & sortes exꝓmissione dĩ partes hereditatis
uocant᷑ quȩ pͥpło sunt distributȩ. Unde trib
leui p̃cepta ẽ. ñ habere sorte̾ int᷑ fr̃s suos: qđ
exeoꝵ decimis sustentaret᷑. Nam cleros & clericos
hinc appellatos puto. qui sunt in aeccłi astici

Expanded text:
dicitur, et sortes ex promissione Dei, partes haereditatis vocantur, quae populo sunt distributae. Unde tribus Levi praecepta est non habere sortem inter fratres suos, quod ex eorum decimis sustentaretur . Nam et Cleros et Clericos hinc appellatos puto, qui sunt in ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
cuangłizantib untute multa. qr ipsa untꝰ
abeo regit᷑ eiq militat aquo datur. ipsȩ inquit
dñs qui dabit uerbu̾ euangłuantib uircute
multa: rex ẽ. uirtitũ dilecti. Deinde sequit᷑.
Dilecti: & speciei domꝰ diuidere spolia. Repeticio
ꝑtin& adcõmendationẽ: quãꝗͣ istam repeticio¬
nem ñ om̃s codices habeant. & eam diligentio¬

Expanded text:
evangelizantibus virtute multa; quia ipsa virtus evangelizantibus virtute multa; quia ipsa virtus ab eo regitur, eique militat a quo datur, ipse, inquit, Dominus qui dabit verbum evangelizantibus virtute multa, rex est virtutum Dilecti. 16. Deinde sequitur: Dilecti, et speciei domus dividere spolia. Repetitio pertinet ad commendationem: quanquam istam repetitionem non omnes codices habeant, et eam diligentio
Abbreviated transcription (Latin):
Inueterib aute libris: crebra ẽ. ista loquutio
Et ideo qͣndo sub obscure fit: ex manifestis su
generis exemplis intelligenda ẽ: sicut hoc loo
psalmi huiꝰ quẽ tractamꝰ sub obscurȩ facta ełt.
tam aꝑta cẽt. quã illa fecit moyses: sicut p̾cepit
dñs moysi. Quia uͦ dictum ÷ iex untutũ di¬
lecti: ñ facile. ẽ. ut occurrat ipsũ rege̾ eẽ. itirtu¬
tũ qui ÷ & dilectꝰ. Rex gͦ uirtutũ dilecti: sic in¬
sitate̾: ut aliud ñ ualeat accipi. quia & pat
potest intelligi rex uirtutũ filii sĩa dileca aq
dicit ipse dilectꝰ. Omĩa mea tuia sunt: & tua
mea sunt. Q& si forte quierat᷑ utrũ ads̃ dñs i
xp̃i pat̾ eciam rex dici possit: nescio utruꝰ e
audeat hoc alieo nomen auferre ubi aps dul̃
gis. nescio utrũ aliud aliquid dictuꝰ⁊ quã filio
tuo. Rexgͦ ẽ: & pater. Unde uersiculis iste psal¬
mi huiꝰ tex uirtutũ dilecti: utroq mͦ intelligi
potest. Cum itaq dixiss& dñs dabit uerbtim

Expanded text:
In veteribus autem libris crebra est ista locutio: et ideo quando subobscure fit, ex manifestis sui generis exemplis intelligenda est; sicut hoc loco psalmi hujus quem tractamus, subobscure facta est. tam aperta esset quam illa, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi: quia vero dictum est, Rex virtutum Dilecti, non facile est ut occurrat ipsum esse regem virtutum, qui est et Dilectus. Rex ergo virtutum Dilecti, sic insitatem, ut aliud non valeat accipi: quia et Pater potest intelligi rex virtutum Filii sui dilecti, cui dicit ipse Dilectus, Omnia mea tua sunt, et tua mea . Quod si fortei Pater etiam rex dici possit; nescio utrum quisquam audeat hoc ab eo nomen auferre, ubi Apostolugis ; nescio utrum aliud aliquid dictum est quam, Filio tuo. Rex ergo est et Pater. Unde versiculus iste psalmi hujus, Rex virtutum Dilecti, utroque modo intelligi potest. Cum itaque dixisset, Dominus dabit verbum
Abbreviated transcription (Latin):
N ec ẽ. illa suauitas: deqͣ alibi dr. Dñs dabit
Ut bonũ op fiat: ñtimore s amore. ñ formi¬
dme pene: s delectatione rusticie. Ipsa ẽ.
enĩ sana & uera lib̃tas. S dñs hoc egenti ꝑa¬
uit ñ habundanti: cui ꝓbro ẽ. ista pauꝑtas.
de qualib alibi ctr̃. Obprobrium his qui
habundant. & despectio suꝑbis. Nos enim
dixit suꝑbos: quos dixit qui abundant.
sius: que ihabitabunt mea. Secł quid oꝑa¬
bunt᷑ hec antmalia quib dabit uerbu:
Quid nsi qđ sequit᷑: E uangłirantib
iurtute multa. Qua untute. nͥ fortitudi¬
ne illa in qua educit cõpeditos: fortasse eti¬
am uirtutẽ hic dicat illam qua ȩuangłiran¬
tes mirabilia signa fecerunt. Quis gͦ dabit
inqͥt urtutũ dilecti. Pater gͦ ẽ .rex: uirtutũ
filii. Dilectꝰ enĩ qndo nꝰ ponit᷑ quis delectus:
pantomasiam fiuliꝰ unic intelligitur. Anuir

Expanded text:
Haec est illa suavitas de qua alibi dicitur, Dominus dabit Haec est illa suavitas de qua alibi dicitur, Dominus dabit ore, sed amore; non formidine poenae, sed delectatione justitiae. Ipsa est enim vera et sana libertas. Sed Dominus hoc egenti paravit, non abundanti, cui opprobrio est ista paupertas; de qualibus alibi dicitur: Opprobrium his qui abundant, et despectio superbis . Hos enim dixit superbos, quos dixit qui abundant. suis quae inhabitabunt in ea. Sed quid operabuntur haec animalia, quibus dabit verbum? quid nisi quod sequitur? Evangelizantibus virtute multa. Qua virtute, nisi fortitudine illa in qua educit compeditos? Fortasse etiam virtutem hic dicat illam, qua evangelizantes mirabilia signa fecerunt. 15. vers. 13.inquit, virtutum Dilecti. Pater ergo est rex virtutum Filii. Dilectus enim, quando non ponitur quis dilectus, per antonomasiam Filius unicus in
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ est humilib autẽ dat gram: & infirmata
ẽ. Tuu ꝑfecisti eam: qr unrtꝰ minfirmitate
ꝑficit᷑. quidã sane codices & latini & graci. ñ
habent mons syna: s afaciȩ diꝰ syna afaciȩ.
dĩ isrł. id cli distalauert̾ afacie di. Et quasi
quereret᷑ cuiꝰ dĩ: a facie inqͥt dĩ syna. a faciȩ
diꝰ ifrł. id÷ a faciȩ dĩ qui legẽ dedit ppłõ fuo¬
sic impletũ ẽ. qđ predictũ c̃. benedictionẽ da¬
hit qui dedit lege: Lege̾ qua t̾reat de huma¬
nis uirib p̾sumentẽ: benedictionẽ qua lib̾ &
in dm̃ sꝑantẽ. lugͦ ꝑfecisti ds̃ hereditatem
tuam: qr infirmata ẽ. inse ut ꝑficeret᷑ abste.¬
Auimalia tua inhabttabunt inea. łua ñ sua
tibi subdita. ñ siba lib̃a. Ate egentia ñ sibi
sufficientia. Deniq sequit᷑. Parasti intua
suauitate aegenti ds̃. Intua suauitate: ñ illiꝰ
facultate. Egens ẽ. enĩ: qm̃ infirmata ẽ. ut
ꝑficiat᷑ Agnouit se indigentẽ.: ut repleat᷑.

Expanded text:
irmata est; tu vero perfecisti eam: quia virtus in infirmitate perficitur . Quidam sane codices, et latini et graeci, non habent, mons Sina; sed a facie Dei Sina, a facie Dei Israel. Id est, coeli distillaverunt a facie Dei: et quasi quaereretur cujus Dei; a facie Dei, inquit, Sina, a facie Dei Israel; id est a facie Dei qui Legem dedit psic impletum est quod praedictum est: Benedictionem dabit qui Legem dedit ? Legem, qua terreat de humanis viribus praesumentem, benedictionem, qua liberet in Deum sperantem. Tu ergo perfecisti, Deus, haereditatem tuamAnimalia tua inhabitabunt in ea. Tua, non sua; tibi subdita, non sibi libera; ad te egentia, non sibi sufficientia. Denique sequitur: Parasti in tua suavitate egenti Deus. In tua suavitate, non illius facultate. Egens est enim, quoniam infirmatus est, ut perficiatur: agnovit se indigentem, ut repleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs untutũ ipsȩ ẽ. rexgłẽ. Qđ autẽ ñ dixit
iex uirtutũ suarũ s rex iurcutũ dileti: loquir¬
tio ẽ. inscripturis usitatissima: siquis auertat.
Qđ ibi maxime appar&. ubi etian ꝓpritim nomꝰ
exprunit᷑: ut eundẽ. eẽ. dequo dr̃ dubitari
omĩno ñ possit. Qualis ẽ. illa: inpentateueho
muttis locis inuenit᷑. Et fecit moyses illtid
atq illud: sicut p̾cepit dñs moysi. Non dixit
qđ usitatũ ÷ in loquutionib nr̃is: & fecit
moyses sicut p̃cepit ei dñs. s fecit moyses sicut
p̃cepit dñs morsi. Quasi atiꝰ sit moyses cui pre¬
cepit: & aliꝰ moyses qui fecit. cum idem ipsȩ sit
Tales loquiitiones: i nouo testamento difficil
de filio suo qui factꝰ ẽ. ei ex semine dauid
scđin carnẽ. qui predestinatꝰ ẽ. filiꝰ dei iniur¬
tute. scdm spm scĩficationis: ex resurrectione.¬

Expanded text:
pse est rex gloriae . Quod autem non dixit, Rex virtutum suarum, sed, Rex virtutum Dilecti, locutio est in Scripturis usitatissima, si quis advertat: quod ibi maxime apparet, ubi etiam proprium nomen exprimitur, ut eumdem esse de quo dicitur, dubitari omnino non possit. Qualis et illa in Pentateucho multis locis invenitur: Et fecit Moyses illud atque illud, sicut praecepit Dominus Moysi . Non dixitis, Et fecit Moyses sicut praecepit ei Dominus; sed, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi; quasi alius sit Moyses cui praecepit, et alius Moyses qui fecit, cum idem ipse sit. Tales locutiones in Novo Testamento difficillDe Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute s
Abbreviated transcription (Latin):
quib impediebant᷑ ne ambularent iniua p̾cep¬
toꝵ. Fducit autẽ eos infortitudine: quã ante.
eiꝰ grãm non habebant. S imiliter amaricantes
qui habitant insepulcris. Id÷ omĩmͦ mortuos.
occupatos ioꝑib mortuis. Hii enĩ amaricant.
resistendo iusticiȩ. Ilam illi cõpediti forsitan uolt̾¬
ambulare nec possunt: dm̃q p̾cant᷑ ut possint.
eiq dicunt. De necessitatib meis educie.
A quo exauiditi gras agunt: dicentes difrupisti
iuncula mea. Isti autẽ amaricantes qui habitant
insepulcris. ineo genere sunt. qđ alio loco script᷑ã
significat dicens. Amortuo uelut qui ñ sit: perit
confessio. Unde ẽ. illud. Peccator cũ uenerit in ꝓ¬
funduĩ maloꝵ contẽpnit. Alud ẽ. enĩ desiderare:
aliud oppugnare iusticiam. Aliud amalo uel.¬
le libari: aliud mala sua defendere poci quã
fateri. Utrosq tamen grã xp̃i edicit infortitu¬
dinẽ. Qua fortitudine nͥ ut aduersus peccatum

Expanded text:
quibus impediebantur ne ambularent in via praecepquibus impediebantur ne ambularent in via praeceptorum: educit autem eos in fortitudine, quam ante ejus gratiam non habebant. Similiter amaricantes qui habitant in sepulcris: id est omni modo mortuos, occupatos in operibus mortuis. Hi enim amaricant resistendo justitiae: nam illi coambulare possunt; Deumque deprecantur, ut possint; eique dicunt: De necessitatibus meis erue me . A quo exauditi gratias agunt, dicentes: Dirupisti vincula mea . Isti autem exasperantes, qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, quod alio loco Scriptura significat, dicens: A mortuo veluti qui non sit, perit confessio . Unde est et illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Aliud est enim desiderare, aliud oppugnare justitiam, aliud a malo velle liberari, aliud mala sua defendere, potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi educit in fortitudine. Qua fortitudine, nisi ut adversus peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ilicosubiecit. Ne queramꝰ eũ absq nob̃: s pociꝰ uniꝰ
modi habitantes indomo maneamꝰ: ut habitare.
incordib siuis id÷ ntalib cubilib sius cõpim¬
gant᷑: habitantes uniꝰmodi indomo. ut adnõ
magne domꝰ i habitent᷑: & apud se ipsos exatidi¬
ant̃. Est eñ domꝰ magna. inqͣ nꝰ solum aurca uasa
sunt & argentea: s & lignea & fictilia. Et alia
quidẽ sunt ihonorẽ: alia icontumeliã. Siqͥ
autẽ mundauerint sem& ipsos auaficontume.¬
in magna hominis domo ñ in qͣlicũq loco domꝰ¬
ipsiꝰ requiescit dñs eiꝰ. s in aliquo utiq secretiori
uniꝰ modi uł uniꝰ moris indomo. Qui enĩ tropi
grece dnir̃: & modi. & mores latine interpretari
possunt. nec hab& grecꝰ qui in habitare facit.
s tantũ habitare facit. Oñs gͦ in loco scõ suo.
Quisẽ. locꝰ iste : ds̃ ipse eum sibifacit. Ds enim¬
nonmeritis eoꝵ p̾cedentib. exquib eum edificat.
uide quid sequat᷑. Qui educit cõpeditos infor¬

Expanded text:
illico subjecit; ne quaeramus eum absque nobis; sed potius unius modi habitantes in domo, mereamur ut habitare talibus cubilibus suis, compungantur , habitantes unius modi in domo, ut a Domino magnae domus inhabitentur, et apud seipsos exaudiantur. Est enim domus magna, in qua non solum aurea vasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia; et alia quidem sunt in honorem, alia in contumeliam: si qui autem mundaverint semetipsos a vasis contumein magna hominis domo, non in qualicunque loco ejus requiescit Dominus ejus, sed in aliquo utique secretiori unius modi, vel unius moris in domo. Qui enim τρόποι graece dicuntur, et modi, et mores latine interpretari possunt. Nec habet graecus, Qui inhabitare facit; sed tantum, habitare facit. Dominus ergo in loco sancto suo. Quis est locus iste? Ipse Deus eum sibi facit. Deus enimnon meritis eorum praecedentibus ex quibus eum aedificat, vide quid sequatur: Qui educit compeditos in for
Abbreviated transcription (Latin):
amontib ȩtͣnis: tamen illitminans tu. Sic &
hic cęli distillauert̾: s a faciȩ dei. Et ipsi enim
salui facti sunt ꝑfidem: & hoc non ex se ipiis
s dei donum ẽ. ñ exopib neforte qͥs extollat᷑
Ipsiꝰ enĩ sumꝰ fignientũ: qui facit uniꝰ mal sl¬
domo. habitare. S quid ẽ. qł sequit᷑ mons
syna afacie dĩ isrł: Anfubaudientũ ẽ. distilla¬
uit. ut qđ uocauit celoꝵ nomine: hoc uelit
intelligi nomie etiam montis syna. Sicut di¬
ammiꝰ cos uocari montes: qui uocati sunt cęli:
N ec misto sensu mouere deb& qđ mons ñ montes.¬

Expanded text:
a montibus aeternis, tamen illuminans tu. Sic et a montibus aeternis, tamen illuminans tu. Sic et hic, coeli distillaverunt; sed, a facie Dei. Et ipsi enim salvi facti sunt per fidem, et hoc non ex seipsis; sed Dei donum est: non ex operibus, ne forte quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum , qui facit unions Sina a facie Dei Israel? An subaudiendum est, distillavit: ut quod vocavit coelorum nomine, hoc voluerit intelligi nomine etiam montis Sina; sicut diximus eos vocari montes, qui vocati sunt coeli? Nec in isto sensu movere debet quod ait, mons
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Et enꝰ ut tr̃a mota eẽt. adfidẽ: cũ indescrto
gentium transir& ȩuargłium. cęli distillaue.¬
it̾ afaciȩ dei. Hu sunt cęli: dequib in alio
psalmo canit᷑. Celi enarrant glãm dĩ. De his
qͥppe: paulop ibi dr̃. Nonsunt loquele neq ser
mones: quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ. In omnẽ t̾rã
exiuit sonꝰ eorũ: & infines orbis t̃rȩ uerba eorũ
Nec tamen istis cęlis tanta gła tribuenda ẽ. tãꝗͣ
abhominib illa gr̾a uenerit indesertũ gentuꝰ
ut t̾ra moueret᷑ adfidem. Non enĩ cęli asc ipsis
distillauert̾. s a faciȩ. dĩ utiq ihabitanitis eos.
& facientis eos in habitare urtiꝰ moris indomo.
Ipsi sunt & enĩ montes: de quib dr̾. leuaui ocłos
meos admontes: unde ueni & auxiltum michi.
Et tamen ne in hominib spem posusse uident᷑
continuo subiecit. Auxilium meum adnõ. qui
fecit celũ & tram. Ei qͥppe: alio loco dr̃. Illumi¬
nans tu mirabilit̾: amontib aeternis. Quãuis

Expanded text:
. Etenim ut terra mota esset ad fidem, cum in deserto Gentium transiret Evangelium, caeli distillaverunt a facie Dei. Hi sunt caeli de quibus in alio psalmo cantatur: Caeli enarrant gloriam Dei . De his quippe paulo post ibi  non audiantur voces eorum: in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Nec tamen istis coelis tanta gloria tribuenda est, tanquam ab hominibus illa gratia venerit in desertum Gentium, ut terra moveretur ad fidem. Non enim coeli a seipsis distillaverunt; sed a facie Dei, utique inhabitantis eos, et facientis eos inhabitare unius moris in domo. Ipsi sunt enim et montes, de quibus dicitur: Levavi oculos meos ad montes, unde veniet auxilium mihi. Et tamen ne in hominibus spem posuisse videretur, continuo subjecit: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ei quippe alio loco dicitur, Illuminans tu admirabiliter, a montibus aeternis : quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ qđ etiam maplõ segͥit᷑. ubi aut̾e habim¬
dauit delictũ siꝑ habundauit grã. Flamq
habundante delicto: muttiplicatȩ sunt infirmi¬
tates eoꝵ &p ea accelerauert̾. Quia ingemue¬
rt̾ & inuocauert᷑. ut ipso aduiuante impleret᷑
qđ ipso tubente non implebat᷑. Est & aliꝰ sensꝰ:¬

Expanded text:
intelligitur quod etiam in Apostolo sequitur, Ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia . Namque abundante delicto, multiplicatae sunt infirmitates eorum; et postea acceleraverunt : quia ingemuerunt, et invocaverunt, ut ipso adjuvante impleretur quod ipso jubente non implebatur. 12. Est in
Abbreviated transcription (Latin):
&. hortat᷑ C antate deo: psallite nomini eiꝰ. lã
hnne intituti expositione qđ uidebat᷑ p᷑loquuti
sumꝰ. Cantat deo: qui utuit deo. Psallit nomi
lendo. id ÷ sic utuendo sic oꝑando. Iter facite
ei inqͥt: qui ascendit suꝑ occasum. lter facite.
sint ei corda creclentiũ. Ipsȩ ẽ. enĩ qui ascendit suꝑ
occasũ: siue qr noneum excipit noua uita se ad.
eũ conuertentis. nͥ uetꝰ occiderit huic scło renun¬
tiantis. siue qui ascendit suꝑ occasũ cũ resurgen¬
do uicit corꝑis casum. Dnis enĩ nomen ẽ. illi.

Expanded text:
ortatur: Cantate Deo, psallite nomini ejus. Jam hinc in tituli expositione, quod videbatur praelocuti sumus. Cantat Deo, qui vivit Deo; psallit nominlendo, id est, sic vivendo, sic operando, Iter facite ei, inquit, qui ascendit super occasum. Iter facite sint ei corda credentium. Ipse est enim qui ascendit super occasum: sive quia non eum excipit nova vita se ad eum convertentis, nisi vetus occiderit huic saeculo renuntiantis; sive quia ascendit super occasum, cum resurgendo vicit corporis casum. Dominus enim nomen est ei.
Abbreviated transcription (Latin):
orphanis & uidius id ÷ spei scłaris societate de¬
stitutis dñs sibi tẽplũ fabricat: deqͦ conseqͣnt̃
dicit. O s̃ inloco scõ suo. Quis enĩ sit locꝰ eiꝰ
aꝑuit cũ dicit. Ds qui inhabitare facit uniꝰ

Expanded text:
orphanis et viduis, id est spei saecularis societate deorphanis et viduis, id est spei saecularis societate destitutis, Dominus sibi templum fabricat: de quo consequenter dicit, Dominus, in loco sancto suo. Quis enim sit locus ejus aperuit, cum ait, Deus qui inhabitar
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. cantate deo psallite nomini eiꝰ. iter faci¬
te ei qui ascendit suꝑ occasũ: etiam exultate
inconspectu eiꝰ. Qnasi tristes: semꝑ aut̾e̾ gau¬
dentes. Dũ enĩ facitis iter ci. dũ p̃paratis qͣue
nat gentesq possideat: multa passitri estis in
conspectu hominũ tristicia s uos ñ solũ noli¬
te deficere: sedetiam exultate. Nlon in conspectu
hominũ: s inconspectu dei. Spe gaudentes: m
tribulatione patientes. exultate inconspectu
eiꝰ. Iui eñ quiuos in conspectu hominũ tur¬
bant: Curbabtnit᷑ afacie eiꝰ patris orpha¬
noꝵ & iudicis uiduarũ. Desolatos enĩ putant
aquib plerũq gladio uerbi dĩ & parentes a
filus. & mariti abuxorib seꝑant᷑. S: habent
consolationẽ destituti atq uiduatȩ patris or¬
phanoꝵ & tudicis uiduaru. Habent eiꝰ conso¬
lationẽ qui ei dicunt qm̃ pat̾ ms & mat̾ mea
uert̾ in dño ꝑsistentes morationib nocte ac die.
Acuiꝰ faciȩ turbabunt᷑ illi: cũ uiderint se nicħ

Expanded text:
er facite ei qui ascendit super occasum, etiam exsultate in conspectu ejus: quasi tristes, semper autem gaudentes . Dum enim facitis iter ei, dum praeparatis qua veniat, gentesque possideat, multa passuri estis in conspectu hominum tristitia: sed vos non solum nolite deficere, sed etiam exsultate; non in conspectu hominum sed in conspectu Dei. Spe gaudentes, in tribulatione tolerantes . Exsultate in conspectu ejus. Illi enim qui vos in conspectu hominum turbant, Turbabuntur a facie ejus, patris orphanorum et judicis viduarum. Desolatos enim putant, a quibus plerumque gladio verbi Dei, et parentes a filiis, et mariti ab uxoribus separantur : sed habent consolationem destituti atque viduati patris orphanorum et judicis viduarum; habent ejus consolationem qui ei dicunt, Quoniam pater meus unt in Domino, persistentes in orationibus nocte ac die ; a cujus facie illi turbabuntur, cum viderint se nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mura atq fastidia: ingens plaga sequita est.
Postremo illi om̃s in heremo consternati sunt: nec
quisquã eoꝵ preter duos tr̃am meruit ꝓmissi¬
onis intrare. Quãquã etiam sidicat᷑ infiliis
eoꝵ hereditas illa ꝑfecta: nos sensũ spu̾alem
liberiꝰ cenere debemꝰ. Omĩa qͥppe illa infigura
contingebant illis. donec aspirar& dies & remo¬

Expanded text:
mura atque fastidia, ingens plaga secuta est . mura atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi omnes in eremo consternati sunt, nec quisquam eorum, praeter duos, terram meruit promissionis intrare . Quanquam etiamsi dicatur in filiis eorum haereditas illa perfecta, nos sensum spiritualem liberius tenere debemus. Omnia quippe illa in figura contingebant in illis ; donec aspiraret dies, et remo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc etiam eẽ. qđ sequit᷑. Mons syna afacie di
isrł: pluuiã uoluntariam segregans heredita¬
ti tuȩ Quia in monte sẏna locutꝰ ẽ. dñs ad
morsen qͣndo lege̾ dedit ut manna sit pliuna
uoluntaria quã segregauit ds̃ hereditati sue
id÷ ppło suo. quia solos eos ita pauit ñ ut ce.¬
teras gt̾s. Ut qđ demde dicit ⁊ infirmata:. ꝓpsa
hereditas infirmata intelligat᷑. qm̃ murmu¬
rantes manna fastictiosi respuert᷑: desiderantes
escas carnuĩ eE ea quib uesci megipto consueue¬
rant. S inhis uerbis si ꝓprietas cantũ mͦ littere
nꝰ spualis requirendus ẽ. intellectꝰ: oport& ut
ostendat᷑ scd̾m ꝓprietatẽ corꝑalem qui tunc cõ¬
pediti quiq etiam habitantes insepuleris edu¬
cti sunt infortitudine. Demde si ille ppłs illa
scilic& hereditas dĩ fastidio manna respuens
s tuuͦ ꝑcussisti eam. Deo quippe offesso ꝑ illa mur¬

Expanded text:
hoc etiam esse quod sequitur, Mons Sina a facie Dei hoc etiam esse quod sequitur, Mons Sina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae, quia in monte Sina locutus est Deus ad Moysen, quando Legem dedit : ut manna sit pluvia voluntaria quam segregavit Deus haereditati suae, id est populo suo: quia solos eos ita pavit, non et caeteras Gentes: ut quod deinde dicit, Et infirmata est, ipsa haereditas infirmata intelligatur; quoniam murmurantes, manna fastidiosi respuerunt, desiderantes escas carnium, et ea quibus vesci in Aegypto consueverant . Sed in his verbis si proprietas tantummodo litterae, non spiritualis requirendus est intellectus, oportet ut ostendatur secundum proprietatem corporalem, qui tunc compediti, quique etiam habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. Deinde si ille populus, illa scilicet haereditas Dei, fastidio manna respuens  eam; sed, Tu vero percussisti eam. Deo quippe offenso per illa mur
Abbreviated transcription (Latin):
sus eiꝰ intelligit᷑. cũ appar& moꝑib suis. Appa¬
tueri. Non enĩ ea oꝑa nũe dico. quȩ conspicua
titudine. similit̾̃ amaricantes qui habitant
in sepulcris: & facifeos umiꝰ moris habitare
indomo. Sic egredit᷑ corã ppło suo. id ÷ coram
eis qui istã grãm eiꝰ intelligunt. Deniq se¬
quit᷑. Cum transieris in deserto: tr̃a mota ÷
Desertũ erant gentes: quȩ tgnorabant dm̃.
Desertũ erat ubi lex nulla abipso deo clata erat
ubi nulli ꝓpħȩ habitauerant. dnm̃q uen
turu eẽ. ñ predixerant. Cũ gͦ transires inde.¬
serto. cũ p̃dicareris ingentib tr̃a mota ẽ. id ÷¬
treni homines ad fidem excitati sunt. Secd
ude mota ÷: Et enĩ cęli distillauerunt
a faciȩ dĩ. forsitan hic aliquis recolat illud tẽp
qͣndo indeserco ds̃ tranfibat. coram ppło fuo
corã filiuis tsrł die incolũpna nubis. nocte in
solsipͤna ignis. & hoc eẽ. sentiat qđ cęli distilla¬
uert̾ a faciȩ dĩ: qm̃ manna pluit ppło suo:

Expanded text:
sus ejus intelligitur, cum apparet in operibus suis. Appatueri. Non enim ea nunc opera dico, quae conspicua titudine, similiter amaricantes qui habitant in sepulcris, et facit eos unius moris habitare in domo. Sic egreditur coram populo suo, id est coram eis qui istam gratiam ejus intelligunt. Denique sequitur: Cum transires in deserto, terra mota est. Desertum erant Gentes, quae ignorabant Deum: desertum erat, ubi lex nulla ab ipso Deo data erat; ubi nulli Prophetae habitaverant, Dominumque esse venturum praedixerant. Cum ergo transires in deserto, cum praedicareris in Gentibus, terra mota est, terreni homines ad fidem excitati sunt. Sed unde mota est? Etenim coeli distillaverunt a facie Dei. Forsitan hic aliquis recolat illud tempus, quando in deserto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, die in columna nubis, nocte in fulgore ignis ; et hoc esse sentiat quod coeli distillaverunt a facie Dei, quoniam manna pluit populo suo ;
Abbreviated transcription (Latin):
erat legis in quo inftrmabat᷑ ꝑ carne̾: Signifi¬
care uolens qr ꝑ sp̃m scm̃ implet᷑: tamen ipsam
dixit infirmari cũ ab infirmis ñ possit imple.¬
ri. Infirmata uͦ tpsa hereditas. id ÷ ipse ppłs:
data sibi lege sine ulla ambiguitate. intelligi¬
t᷑. lex enĩ subintrauit: ut habundane delictũ.
Qđ autẽ sequit᷑ t Tuuͦ ꝑfecisti eam: ad legẽ ita¬

Expanded text:
erat Legi, in quo infirmabatur per carnem; signifierat Legi, in quo infirmabatur per carnem; significare volens quia per spiritum impletur: tamen ipsam dixit infirmari, cum ab infirmis non possit impleri. Infirmata vero ipsa haereditas, id est ipse populus, data sibi Lege, sine ulla ambiguitate intelligitur. Lex enim subintravit, ut abundaret delictum. Quod autem sequitur, Tu
Abbreviated transcription (Latin):
p ea ñ firmamenta s firmam̃tũ. Uocauit enĩ
ds firmamtũ celũ: sicut ingenesi scriptum est.
Ita gͦ celi & cetum. & montes et mons: ñ aliud sed
hoc ipsum. sicut eccłie multȩ. & ima ȩccłia non
altud s hoc ipsum. Cur gͦ mons fyna qui inser¬
uitute generat sicut dicit apłs: Anforte ipsa
lex intelligenda ẽ. inmonte sẏna quã distilla¬
ẽ. t̾re motus. cũ conturbunt᷑ homines qr legẽ
implere non possunt. Qđ si ita ẽ. hec ÷ &e plu¬
uia uoluntaria: dequa consequent᷑ dicit. Plui¬
uiam uoluntariam segregans ds̃ hereditati suȩ
qr ñfecit siculli genti: & iudicia sua ñ mani¬
festauit eis. Segregauit itaq hanc pluuiam
uoluntariam ds hereditati suȩ qđ lege̾ dedit.
Et infirmata ẽ. uł ipsa lex uł ipsa hereditas. lex
infirmata sic accipi potest. eo qđ ñ implet᷑n᷑
qd ipsa infirma sit. s qđ infirmos facit mina¬
ndo pęnã ñ adiuuando ꝑ gram. Flam & apłs
ipso u̾bo usus ẽ: ubi ait. Qd̃ mĩ impossibile.

Expanded text:
menta; sed, firmamentum. Vocavit enim Deus firmamentum, coelum , sicut in Genesi scriptum est. Ita ergo coeli et coelum, montes et mons, non aliud, sed hoc ipsum: sicut Ecclesiae multae et una Ecclesia, non aliud, sed hoc ipsum. Cur ergo, mons Sina qui in servitutem generat , sicut dicit Apostolus? An forte Lex ipsa intelligenda est in monte Sina, quam distillae motus, cum conturbantur homines, quia Legem implere non possunt? Quod si ita est, haec est et pluvia voluntaria, de qua consequenter dicit, Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; quia non fecit sic ulli genti, et judicia sua non manifestavit eis . Segregavit itaque pluviam hanc voluntariam Deus haereditati suae, quod Legem dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed quod infirmos facit minando poenam, nec adjuvando per gratiam. Nam et Apos impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
rit qđ sꝑamꝰ ñ iam int̾ duas hereditates reqͥ¬
escemꝰ: s innoua uera cuiꝰ uetus erat umbra
regnabimꝰ. Qua ꝓpt̾ etiam si ita intellexerimꝰ
qđ dictum ÷ si dormiatis int̾ medios cleros
tãquã si diceret᷑. si moriamini int̾ medios
deos ut stã morte carms more suo scriptã
dormitionẽ uocauerit: hȩc ẽ. mors optima ut
incupiditatũ cohibitione at̾renis inspe celestis hereditatis
homo usq infinẽ ꝑseuerans: diem uitȩ hutiꝰ ul¬
erunt pennȩ columbȩ deargentate. ut tempore.
quo resingent rapiant᷑ innubib ohuam ap̃o
in aera : & semꝑ iam cũ dño uiuant. Aut certe
qr ꝑeos qui sic morumt᷑ qͣnto securiꝰ tanto sub¬
limiꝰ aeccłia diffamat᷑. & quasi quibꝰdã pennis
excelsȩ laudis attollit᷑. Neq enĩ frustra dictũ :

Expanded text:
rit quod speramus, non jam inter duas haereditates requrit quod speramus, non jam inter duas haereditates requiescemus; sed in nova vera, cujus vetus erat umbra, regnabimus. Quapropter etiamsi intellexerimus quod dictum est, Si dormiatis inter medios cleros, tanquam si diceretur, Si moriamini inter medios cleros, ut istam mortem carnis more suo Scriptura dormitionem vocaverit; haec est mors optima, ut in cupiditatum cohibitione a terrenis, in spe coelestis haereditatis homo usque in finem perseverans, diem vitae hujus ulerunt pennae columbae deargentatae; ut tempore quo resurgent, rapiantur in nubibus obviam Christo in aera, et semper jam cum Domino vivant : aut certe, quia per eos qui sic moriuntur, quanto securius, tanto sublimius Ecclesia diffamatur, et quasi quibusdam pennis excelsae laudis att
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmde ꝓpt̾ hereditatẽ quȩ fit testam̃to. tãquã
ꝑid qđ efficit᷑ id qđ efficit: nomine clerorũ
testam̃ta ipsa significata sunt: Quã quã mͥ
& aliꝰ hinc senstis occurrat nisi fallor ante po.¬
nendus. ut cleros mutto ꝓbabiliꝰ ipsas heredi¬
dates intelligamꝰ. Ut qmͣ hereditas ueteris
testam̃ti ẽ. quãuis inumbra significatua
futuri t᷑rena felicitas: hereditas uͦ noui testa¬
m̃ti ẽ. ȩt̾na inmortalitas. dormire sit inter me.¬
dios cleros nec illã iam quęrere ardent᷑: & ad¬
huc istam expectare patienter. Nam qui deo
Inflammantib enĩ cupiditatib agitati. in
flagitia & facinora ꝓpellunt᷑ : nec omĩno reqͥ¬
escunt desiderando ut adquirant. metuen¬
do ne admittant. Qui aute̾ me audit ait.
sapientia. inhabitabit inspe. & quiesc& sine
medias hereditates: ñdũ in re s tam̃ infpe.
cȩlestis hereditatis habitare. & at̾renȩ felicita¬
tis iã cupiditate conquiescere. Cũ autẽ uene¬

Expanded text:
de propter haereditatem quae fit testamento, tanquam per id quod efficitur id quod efficit, nomine clerorum Testamenta ipsa significata sunt. 20. Quanquam mihi et alius hic sensus occurrat, nisi fallor, anteponendus, ut cleros multo probabilius ipsas haereditates intelligamus: ut quoniam haereditas Veteris Testamenti est, quamvis in umbra significativa futuri, terrena felicitas; haereditas vero Novi Testamenti est aeterna immortalitas; dormire sit inter medios cleros, nec illam quaerere ardenter, et adhuc istam expectare patienter. Nam qui Deo us Inflammantibus enim cupiditatibus agitati in flagitia et facinora propelluntur: nec omnino requiescunt desiderando ut acquirant: metuendo ne amiSapientia, inhabitabit in spe, et requiescet sine medias haereditates; nondum in re, sed tamen in spe coelestis haereditatis habitare, et a terrenae felicitatis jam cupiditate conquiescere. Cum autem vene
Abbreviated transcription (Latin):
signunit᷑ notis. S siue repetat᷑ fuie semel di¬
ctum accipiat᷑ qđ positũ ÷ dilecti: sic intelligen¬
diĩ prito qđ sequit᷑ & speciei domꝰ diidere spo¬
lia. ac si diceret᷑ dilecti eciam speciei domꝰ diui¬
dere spolia. id ÷ dilecti etiam addtuidenda
fecit: diuidendo illi spolia sicut speciosum ẽ.
corp distributione mebroꝵ. Spolia porro di¬
cunt᷑: quȩ uictis hostib detrahunt᷑. Hoo quid
sit: euangłium nos admoneat ubi legiinꝰ. Ne¬
mo intrat incdontũ fortis ut uasa eiꝰ diripiat:
nisi priꝰ alligauerit forte̾. Alligarit gͦ diabo¬

Expanded text:
signiuntur notis. Sed sive repetatur, sive semel dictum accipiatur quod positum est, Dilecti; sic intelligendum puto quod sequitur, et speciei domus dividere spolia, ac si diceretur, Dilecti etiam speciei domus dividere spolia, id est, Dilecti etiam ad dividenda m Christus fecit, dividendo illi spolia; sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit Evangelium nos admonet, ubi legimus: Nemo intrat in domum fortis, ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit forte
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ in scła: & disꝑsi sunt nrimici eiꝰ ꝑ om̃s
gentes. ludei in eo ipso loco ubi iinticitias
exercuert̃. debellati atq inde ꝑcuncta dis¬
ꝑsi: & nc̃ odert̾ s metitunt. ⁊ ipso metu
faciunt qđ sequit᷑. Et fugiant qui odert̃ eũ
afacie eiꝰ. fuga qͥppe animi : ẽ. timor. Nam car¬
nali fuga quo fugiunt abeiꝰ faciȩ. qui ubiq
psentie fuȩ demonstrat effectũ: Quo abibo in
mo gͦ non corꝑe fugirint timendo scitic& non
latendo. nec abeafaciȩ quã ñ uident: s ab ea
quã uidere cogunt᷑. fãcies quippe eiꝰ appellata ẽ
p̃sentia eiꝰ ꝑ eccłiam eiꝰ. Unde illis inimicanti¬
b dixit. Amodo uidebitis filium hominuis ue¬
mentẽ innubib. sicut uenit in eccłia sua
diffundens eam toto orbe trarũ. in qͦ disꝑsi
sunt mimici ciꝰ. Uenit aittẽ intalib mibib
de qualib dicit. Mandabo nubib meis:

Expanded text:
dictus in saecula , et dispersi sunt inimici ejus per omnes gentes, Judaei; in eo ipso loco ubi inimicitias exercuerunt, debellati, atque inde per cuncta dispersi: et nunc oderunt, sed metuunt; et in ipso metu faciunt quod sequitur, Et fugiant qui oderunt eum, a facie ejus. Fuga quippe animi, est timor. Nam carnali fuga, quo fugiunt ab ejus facie qui ubique praesentiae suae demonstrat effectum? Quo abibo, inmo ergo, non corpore fugiunt; timendo scilicet, non latendo; nec ab ea facie quam non vident, sed ab ea quam videre coguntur. Facies quippe ejus appellata est praesentia ejus per Ecclesiam ejus. Unde illis inimicantibus dixit: Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus . Sicut venit in Ecclesia sua, diffundens eam toto orbe terrarum, in quo dispersi sunt inimici ejus. Venit autem in talibus nubibus, de qualibus dicit: Mandabo nub