comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platio uingitur. Nec preualet niens cõ¬
turlata conspicere ad qd̾ iux tnͣsquilla
ualet inhẏare. qr nec solis radius cerni¬
tur cũ commote nubes celi faciem ob¬
ducunt. Nec turlutus fons respicientis
ymagiiem redoit qm tnͣsquillus ꝓprie
ostendit. qr quo eius unda pulpitãt eo
curandum sũmo opere est ne ħ eadem
que instrumento uirtutis assimutur
ancilla ad obsequiũ parata a rõnis
tergo nũqͣm recedat. tunc enĩ robusci¬
us contia uitia erigitur. cum subita rõ¬
n famulatur. sam qnͣtuml ira ex relo
rectitudinus surgat si ĩmoderata mente
uicerit rõni proximus seriuire cõtennit
Et tanto se impudentius dilatat ꝙ̈to
inpacientie uiciũ urtutẽ pucat

Expanded text:
platio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit; et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat
Abbreviated transcription (Latin):
iua naue ierunt pro aureo uł .ere. un ar¬
gouaiuticus ca. qmi. possessiuũ. Et hec
aug onautica .ce. liber compositus ab a¬
pollne de argonautis¬
gumentũ. res ficta que tũ fie̾ri potuit. ut
conicdie tencii. ddĩ etiam argunientũ par¬
uũ opis pͥmissum inquo tota materia
tũ. dĩ etiam argumentũ. rei dubie pro¬
lamentũ. Uñ arguiẽtosus sa. sumi. ple¬
nus argumentis. Et qͣndo expeditus. Et
comparaitur. Uñ argumentor. taris. u̾bũ¬

Expanded text:
illa nave iverunt pro aureo vellere, unde argonauticus -a -um possessivum, et hec Argonautica -ce liber compositus ab pollonio de Argonautisgumentum res ficta que tamen fieri potuit, ut comedie Terentii: dicitur etiam argumentum parvum opus premissum, in quo tota materia tum. Dicitur etiam argumentum rei dubie probamentum, unde argumentosus -a -um plenus argumentis, et quandoque expeditus, et comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
uel dĩ ab areos .i. amare. uñ etiã nigte¬
ri quatutur. qr impugnat murũ in
modũ arietum impugnantiũ. uł quia
fit in sũmo cum cornib ad similitudinẽ
arietuo. Unde arietare dicimius aauuo
iustrumento ꝑcutere. Et anetaie puilr
ad xeruetes. qͣndo sunt i tempore eceũ¬

Expanded text:
vel dicitur ab areos idest a mare, unde et in greri quatiuntur, quia impingit murum in modum arietum pugnantium, vel quia sit in summo cum cornibus ad similitudinem arietis; unde et arietare dicimus cum illo instrumento percutere, et arietare pertinet ad verveces quando sunt in tempore coeun
Abbreviated transcription (Latin):
continer nubat in xp̃o. Idõ femme sub
ui potestate consistunt qr leuitate ani¬
mi płmq decipiũtur. uñ ⁊ equũ erat eas
ui au̾cte reprimi. Promde ueteres uolu¬
erunt fenimas innuptas qͣmus ꝑfecte
eeñt etatis propter ipãm antmi leuitatẽ
in tutela consistere. ¶Qualiter autem¬

Expanded text:
feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres volueruut feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere. Liber
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maritus. ta. tũ. ꝑtinens ad maritũ.
uł maritam. ⁊ maritatus .ta. tum.¬
¶In eligendo aũt marito quatuor expecta¬
ri solent .s. uirtus. genus. pulcritudo.¬
sapiencia. Ex hiis sapientia potentia po¬
tentior est ad amoris affectũ. Similiter
in eligenda uxore quatuor impellunt ho¬
minem ad amorẽ. pulcritudo. genus di¬
uicie. mores. melius tũ si in ea mores
qmͣ pulcutudo querantur. Nunc aũt ille
queruntur qͥs diuicie aut forma nõ qͣs
probitas uł mos cõmendat. Itẽ trib de

Expanded text:
et maritus -a -um, pertinens ad maritum vel maritam, vel maritatus. In eligendo marito quattuor expectari solent: sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Referin eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem fe
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter ⁊ ex eo composita. corpui. cor¬
reptũ. arripui. arreptũ ¶ Cu uero añ
pio. hñtia .o in .iii. conũtunt. ⁊ ꝓducũt
penult̃ in pret̾ito ut cupio. cupuni. uł cu¬
pu. Et ex eo compoĩta. concupio. concu¬
puu uł concupu uetustissimi aũt eciã
scõm qͣrtam cõiugatõnem solebant ꝓ¬
ferre hoc u̾bum. lucrecius. effring̾e ut ar¬
ta nature primus t̾raꝵ claustrã cupi¬
ret. ¶In .ui. diuisas faciens p̾tertum
unir inuenio supradc̃e t̾minationis
rapio. rapui. Et ex eo compõita. enpio
eripui. surpio. surripui. Nam surpui
per symcopã .ri. protulerunt quidam po
sapii. qmͣ sapui protulisse auctores mue¬

Expanded text:
similiter ex eo composita, corripui correptum, arripui arreptum. cu uero ante pio habentia o in ui conuertunt et producunt paenultimam in praeterito, ut cupio cupīui uel cupii et ex eo composita, concupio concupīui uel concupii. uetustissimi autem etiam secundum quartam coniugationem solent proferre hoc uerbum. Lucretius: «effringere ut arta / naturae primus terrarum claustra cupiret». in ui diuisas faciens praeteritum unum inuenio supra dictae terminationis, rapio rapui et ex hoc composita, eripio eripui, surripio surripui; nam surpui per syncopam protulerunt quidam poesapii quam sapiui protulisse auctores inue
Abbreviated transcription (Latin):
non uident᷑ in .uo. duusas t̾mmnare in qͥ¬
bus .u. unn litt̾e amuttunt. uñ m. guo.
qud sułam t̾minantia huiꝰcemodi ẜuãt
regulam in .go. t̾mĩatoꝵ. sicut ⁊ que in
quo. finuntur. rõnem sequntur in. co.
desmentiũ. dicimus igitur unguo . uuxi.
liniquo. liuxi. piuigo puxi. ⁊ linquo. li¬
qui. et uinco. uici ningo quoq ninxi. u
⁊ nix sicut a duxi. dux. Extingo etiam ex

Expanded text:
non uidentur in uo diuisas terminare, in quibus u uim literae amittit, unde in guo quidem syllabam terminantia huiuscemodi seruant regulam in go terminatorum, sicut et quae in quo finiuntur, rationem sequuntur in co desinentium: dicimus igitur unguo unxi et linguo linxi, ut pingo pinxi, et linquo liqui, ut uinco uici, ninguo quoque ninxi, unde et nix, sicut a duxi dux, a rexi rex
Abbreviated transcription (Latin):
analagiam. sputum ⁊ metutum uł me¬
tuitũ. ⁊ plutum a pluui. uelut adiutũ
ab adiuiu. debent facere. S in usu ea noͣ
mucni. ¶ Alia u̾o supradc̃e t̾minatõnis
ulu extremam sillam pret̾iti in ctum
unctum. linqui. lictum. Excipit fluxũ.

Expanded text:
analogiam sputum et metutum uel metuitum et plutum a pluui, uelut adiutum ab adiuui, debent facere, sed in usu ea non inueni. alia uero supra dictae terminationis uerba extremam unctum", "liqui, lictum"; excipitur "fluxum".
Abbreviated transcription (Latin):
upiũ facit geminata .s. ut fodio
fossume Omina enm u̾br que in
di. facunt pret̾itum ꝑfcm̃ in . sum. faci¬
prime est coniugatõnis. que prima¬
nũ. ⁊ ex.eo. compositis que in t̾ciam tͣ¬
seunt comugationem.⁊ .a. penult̾ sim¬
plics supmi in .I. conũtunt. ut do. de
uendidi. uenditum. credo. credidi. cre¬
ditum. dondo. condidi. conditum. odi

Expanded text:
a s, ut fodi fossum. omnia enim uerba, quae in di finiunt praeteritum perfectum, in sum faciprimae est coniugationis, quanum, et ex eo compositis, quae in tertiam transeunt coniugationem et a paenultimam simplicis supini in i conuertunt, ut do dediuendidi uenditum, credo credidi creditum, condo condidi conditum. i
Abbreviated transcription (Latin):
N. dior. quoq desmentia in. sum. fã¬
sum. ordior orsum. inde. orsus. qm̃¬
gi ¶Supinum o in. tum. conutit¬
ut fugio fugitum. confugio. contui
ni .e. productã ⁊ abiecta .o. ꝓducta¬
breuem. pret̾itum u̾o intesiũ manet

Expanded text:
in dior quoque deponentia in sum facum: ordior orsum, ingredior gi. supinum o in tum conuertit: fugio fugitum, confugio confugitn e productam et abiecta o productapreteritum uero integrum manet,
Abbreviated transcription (Latin):
s cio. desmens persi. facir pret̾icum. ge¬
minata .s. quatio. q̃ssi. qd̾ teste cansio
in usu non esd. pcutio ꝑtussi. incutio.
micuss. ¶ Supmũ sco̾ regłam in. si
tatii. quasso. quassas. Similiter percus¬
sum iicussumm. nam ussi. ustũ. et torsi
posita sicut supra dc̃m eit per ptum. facit
Isupniũ. demo dempsi. demptũ. promo
pronsi. pronitũ nubo. nubis. nupsi iup

Expanded text:
 tio desinens per si facit praeteritum geminata s: quatio quassi, quod teste Charisio in usu non est, percutio percussi, incutio incussi. supinum secundum regulam in si tatiuum quasso quassas; similiter percussum, incussum. nam ussi ustum et torsi posita, sicut supra dictum est, per ptum faciunt supinum: demo dempsi demptum, promo prompsi promptum, nubo nupsi
Abbreviated transcription (Latin):
desmentia. orior. ⁊ morior. tum scdͣm
temam. qͣm scd̾m qrͣtam coniugãtõ¬
tionẽ delinauerunt auctores. orior.
oreris. uł oriris. morior moreris. uił mo¬
riris. luc̃ in .iiiͦi. uon gracis moritur m¬
gulo qui prouocat hoctem. lucꝰ mn .uiiͫ¬
conturlare aĩam potis est quicũq adorit᷑
¶Eoꝵ supina. ortimi ⁊ moritũ qmuiso¬
riturus. non orturus inueniatur ꝑticipi¬
um futuri. s p̾t̾iti ortus. nõ oritus dicit᷑.
dũ ꝙ cum moriturus. ¶ Scom analegiã
faciat futurũ paricipium mortuus fecit
pretitum geminata .u. qd̾ in nullo alio
pticipio inuenies pro mortus uł moritus
qd proportio magis exigelat. ¶Hnc actẽ¬

Expanded text:
desinentia, orior et morior, tam secundum tertiam quam secundum quartam coniugationem declinauerunt auctores, orior oreris et oriris, morior moreris et moriris. Lucanus in IIII: «non gratis moritur, iugulo qui prouocat hostem». Ennius in XIIconturbare animam potis est, quicumque adoritur». eorum supina ortum et moritum, quamuis oriturus, non orturus inueniatur participium futuri, sed praeteriti ortus, non oritus dicitur.quod, cum moriturus secundum analogiam faciat participium futuri, mortuus fecit praeteritum geminata u, quod in nullo alio participio inuenies, pro mortus uel moritus, quod proportio magis exigebat. in t
Abbreviated transcription (Latin):
uem positus. uñ ⁊ elisii in inferno dñt ccan¬
pi. ubi requiescunt anime bonoꝵ sin fabłas¬
poetarum. Et dñr illi campi elisii qͣi solutoꝵ
uł qiͣ extra solutionem positoꝵ. sunt enim
ibi cõmorantes beati. ⁊ ita nũqͣm pacientur
dissolutionem. uł dũr elisii qͣi extra lesio¬
nem positi. ab .e. ⁊ lesio. S̾in enum i̾itatẽ¬

Expanded text:
em positus; unde et elisii in inferno dicuntur campi ubi requiescunt anime beatorum, et dicuntur illi campi elisii quasi solutorum vel quasi extra solutionem positorum: sunt enim ibi commorantes beati et ita numquam patientur dissolutionem; vel dicuntur elisii quasi extra lesionem positi, ab e et lesio. Item li
Abbreviated transcription (Latin):
Elixum uecatur ꝙ in aqua solum decoqui¬
tur. lixa enim aqua dr̃ eo ꝙ sit soluta. unde
elleborum dca est quedam herba que cuca il¬
lum fluuiũ plurimũ nascitur. hnͣc romã
uenitrum dñt. qr sumptũ in potum mentẽ
in insaniem reducit. Est aũt elborus pabu

Expanded text:
Elixum, quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde elleborum quedam herba quia circa illum fluvium plurimum nascitur. Hoc Romani veratrum dicunt quia, sumptum in potu, mentem in sanitatem perducit.
Abbreviated transcription (Latin):
hotrogium. sxrba nomen accepit qd̾ esti¬
uo solsticio floreat. ⁊ ꝙ solis motib folia
cutũacta comi̾tat. uñ a latinis solsequia
gumeas habens uenas missus in argen
tcam peluem aqͣm plenam radios solis
in sangumeũ ⁊ obscurum utit colorem ẽ¬

Expanded text:
otropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia guineas habens uenas. Missus in argen/D 72vb/ team peluim aqua plenam radios solis in sanguineum obscurumque mutat colorem
Abbreviated transcription (Latin):
cĩpere. s suimꝰ ip̃i accipimus ab alio
po assumo nus. ad se uł ad aliqͥd sume
Absumo nus. in malo expend̾e. ꝑficere.
consum̾e. deuastare prodig̾e. Cõsumo
mis. idẽ eso qd̾ absimiere. presino mis
.i. añ uł pre alus summere. nõ audenda fa¬
cere. uñ presũptuosus. sa. sũ. Resimo.¬

Expanded text:
ccipere. Sumimus ipsi, accipimus ab alio.ponitur assumo -is, ad se vel ad aliquid sumere, absumo -is, in malo expendere, perficere, consumere, devastare, prodigere, consumo -is, idem quod absumere; presumo -is, idest ante vel pre aliis sumere, non audenda facere, unde presumptuosus -a -um, qui
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ualde suere. uł nõ suere. dessuere. uñ ħ
insuctudo. ꝑsueo. es. ualde uł ꝑfcẽ suere
Et ab om̃ib istis descendũt inchoatiua
Suesco. suescis. absuesco. scis. assuesco¬
scis. Consuesco. scis. Dissuesco. scis. In¬
suesco. ꝓsuesco. Sueo ⁊ eius cõpoĩta neu

Expanded text:
idest valde suere vel non suere, desuere, unde hec insuetudo; persueo -es, valde, perfecte suere. Et ab omnibus predictis descendunt inchoativa suesco -is, absuesco, assuesco, consuesco, desuesco, dissuesco, insuesco, persuesco. Sueo et eius composita
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sensus cet̾is aĩalib habent. siam
soli sua noĩa recegnoscunt. dnos su¬
os diligunt. dñoꝵ techa defendunat.
se dñis sius se morti obiicunt. uolun¬
tarie cum dũo ad predam currũt. cor¬
pus dñi sui etiã mortui custodiũt ⁊ nõ
relingunt. quoꝵ postremo nature est
ex lommnes eẽ non posse. ħ ysidorꝰ.¬
non erubesçar gram un de se m̾entibr
nõ referre cum iuudeat eciã bestias re-¬
fug̾e crimen ingran. ⁊ ille imꝑtite a¬
limonie ẜuant memoriã. tu non ser¬
uas salutis accepte¬
nugnosa ibi ponuntur. un ħ caistrel¬
e .i. cauicies.

Expanded text:
enim sensus caeteris animalibus habent; nam soli sua nomina recognoscunt, dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. Inon erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum uideat etiam bestias refugere crimen ingrati? et illae inpertitae alimoniae seruant memoriam, tu non seruas salutis acceptnuginosa, ibi ponuntur, unde hoc canistrele
Abbreviated transcription (Latin):
ge .i. mercenarius puer qui sequit ex¬
eritũ in eipeditione i portat aqu ad
opus escitus in castrie
lixe uł lirabundus similio ncaui. Dr̃
tuc d̾iuatur a lixo. ras.¬

Expanded text:
e, mercenarius, guarcio, qui sequitur exercitum in expeditionibus et portat aquam ad opus exercitus in castris;lixe, vel lixabundus similis lixanti, et tunc derivatur a lixo -as
Abbreviated transcription (Latin):
dam prepõnes addite designant quas¬
dam cutunstantias sicut distinctu
est. Itẽ. omĩa composita a cado carent
supnus excepto eccido qͥs fticio occasi.¬
et om̃ia mutant. a.in .i. Et omĩa fa¬
ciunt presens in.cido. ⁊ pret̾itum in. ci¬

Expanded text:
ia prepositiones addite designant quasdam circumstantias, sicut distinctum est. Item omnia composita a cado carent supino, excepto occido quod facit occaset omnia mutant a in i, et omnia faciunt presens in -cido et preteritum in -ci
Abbreviated transcription (Latin):
uens qr stcut non potest.omĩs mor¬
tuus aus fimus est auc cadauer. fu¬
nus si sepelicitur. a fimib accensis .n
candelis sic dcm qͣs ante fereccũ papi¬
us cem circuntatas ferelant.Cadauer
si insepultum iacet. Itẽ. fimus dr̃ in
dicimꝰ crematũ. reliquias conditum
Iaam sepultũ corpus consuetudiẽ d̾.
Et a cadauer. catau̾osus. sa. sum. Qd̃
aũt dĩ cadauer caro data u̾mib ethi¬

Expanded text:
-ris, quia stare non potest. Omnis mortuus aut funus est aut cadaver: funus si sepeliatur, a funibus accensis, idest candelis, sic dictum, quas ante feretrum papiris cera circumdatis ferebant; cadaver si insepultum iacet. Item funus dicitur in dicimus, crematum reliquias; conditum iam sepultum corpus consuetudine dicitur; et a cadaver cadaverosus -a -um. Quod autem dicitur cadaver caro data vermibus, ethi
Abbreviated transcription (Latin):
tis quoq alus nõib inuenimꝰ uertu
d̾iuari. ut a comice. cornicor. ⁊ a frut¬
tice. fructicor. ꝑsiꝰ nescio quid tecimu
pho quoq philosoplor. phiaris. et ab
arcitecto. arcitector. ctaris. a patre.
patro. patras. ⁊ patrisso. a greco. gre¬
cisso a spuma. spumo. ab uda. un¬
do. tib undo. inundo. ab aqua. aquor
caris a uespera. uespascos. atuce uiscro

Expanded text:
tis aliis nominibus inuenimus uerba deriuari, ut a cornice cornicor et a frutice fruticor. Persius: «nescio quid tecum pho quoque philosophor philosopharis et ab architecto architector architectaris, a patre patro patras et patrisso, a Graeco graecisso, a spuma spumo, ab unda undo, abundo, inundo, ab aqua aquor caris, a uespera uesperasco, a luce luceo,
Abbreviated transcription (Latin):
e diu̾sis queq consonantib que
ante . us. in pret̾iti temporis ꝑtici¬
pus mueniũtur qͣmius per singulas
u̾bi t̾minatõnes cum de supinis tras¬
taliinus. documiꝰ tũ hic etiam gena¬
liter comprehend̾e non incongiiũ ũ¬
detur eẽDmia igitur ꝑticipia prete¬
riti demporis ut dicit pͥse . ix . lipt
uelm ctus ut sectus. santus. uel m
ptus. ut captus. sũptus. delm i scus ut
ut fluxus. flexus. plexus¬

Expanded text:
de diuersis quoque consonantibus, quae ante us in praeteriti temporis participiis inueniuntur, quamuis per singulas uerbi terminationes, cum de supinis tractabamus, docuimus, tamen hic etiam generaliter comprehendere non incongruum uidetur esse. omnia igitur participia praeteriti temporis uel in octus, lectus, sanctus; uel in ptus, ut raptus, captus, sumptus; uel in stus, ut ut fluxus, flexus, pexus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dignitatũ uoĩa plura exubis
uł nõib nascintur que faciumt ibet¬
la. ut consul a consulendo. dictator a
dictando. questor a queldu. edues eo
edib. Pretor a precundo. ductor adu¬
cendo. Imꝑator ab imperando. xgo
rer solum qd a regendo nascitur pepit
ex sese aliud u̾bum regno. a uulcot¬
iuilico uł uillicor dicetant antiquĩ

Expanded text:
autem dignitatum nomina pleraque ex uerbis uel nominibus nascuntur, quae faciunt uerba, ut consul a consulendo, dictator autem a dictando, quaestor a quaestu et aedilis ab aedibus, praetor a praeeundo, ductor a ducendo, imperator ab imperando. ergo rex solum, quod a regendo nascitur, peperit ex sese aliud uerbum regno. a uilico etiam uilico uel uilicor dicebant antiqui.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Arciũ uero nomma tam apud grecos
pła qͣm apud nos. omĩa post u̾lũ nat᷑¬
liter sunt accipienda. decco post dator
profiteor post professor. suo. post sutor
scribo. post scriptor. oro. post orator. Et
sunt fere om̃ia professionũ noĩa apd̃
latinos. u̾balia in .or. desmũt. Nam gͣ¬
⁊ pocta greca sunt. Ita ex nõib ipsis
habent u̾ba apud grecos. uñ nos quo
philosophor. artitector. poetor in usu ha
agentib imponũtur ex u̾bis nomina
non ex nõib u̾ba ꝑficuit. ut amo. a¬
mator. moneo. monitor. curro. cur¬
sor lego. lector. impero siłr imꝑator
adu̾biis ⁊̃ ⁊ prepositionib inueniũtur
diuatiua u̾ba. ut perendie. pendino.¬
Supra uł super. suꝑo. superas.¶ De ge¬

Expanded text:
artium uero nomina tam apud Graecos pleraque quam apud nos omnia post uerba naturaliter sunt accipienda. doceo post doctor, profiteor post professor, suo post sutor, scribo post scriptor, oro post orator. et sunt fere omnia professionum nomina apud Latinos uerbalia et in or desinunt; nam gret poeta Graeca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent uerba apud Graecos, unde nos quoque philosophor, architector, poetor in usu habagentibus imponuntur, ex uerbis nomina, non ex nominibus uerba perficiunt, ut amo amator, moneo monitor, curro cursor, lego lector; impero similiter imperator, aduerbiis etiam et praepositionibus inueniuntur deriuatiua uerba, ut perendie perendino,supra uel super supero superas. de f
Abbreviated transcription (Latin):
ticipia. tam futuri temporisni tus de¬
sinentia qmͣ pret̾iti que ex ip̃is nascum¬
tur. Qd̾ inuenis in om̃ib meduatis
I inchoatuus in quib deficunt supina
duo extrema quib deficientib supiados¬
rũ quoq tempoꝵ deficiunt pticipłͣ¬

Expanded text:
ticipia tam futuri temporis in rus desinentia quam praeteriti, quae ex ipsis nascuntur, quod inuenis in omnibus meditatiuis et inchoatiuis, in quibus deficiunt supina duo extrema, quibus deficientibus supra dictorum quoque temporum deficiunt particip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticipia ut gaudeo. gaudens. gauisus
gauisurus. audeo. audens. ausus au¬
surus. soleo. solens. solitus. soliturus.
fio. fiens. factus. futurus. drie caussi
ue si facturus dicamus simile sit ꝑtici¬
pio qd̾ uenit a facio u̾bo. qd̾ uim acti¬
uam possidet fie u̾bi. unde a supino eius
nascitur passiuũ pret̾iti ꝑticipiũ i futĩ
accuiũ. factũ. factu. factus. facurus. fi¬
do quoq fidens. fisus. fisurus. ¶ De nu
accidit. uteit singłaris ut currens
pluralis ut currentes. Et sicut nõ defi¬
ciunt casib. sic nec nni̾n̾is defectiua ĩue¬
ies ꝑticipia. ¶ De figͣis ꝑticipioꝵ¬
componitur ꝑticipium nisi prius u̾bum
eius componat᷑. ergo uł simplicia sunt
intelligens ¶Si ciũ ip̃a per se compo¬
uantur non prius u̾bis compositis trã¬
seunt in noĩm uim. sicut etiam si com¬
pentur. ut necens. ninccens. sapiens.
insipiens. simplicia enĩ eoꝵ possunt ⁊
ꝑticipia esse i noĩa compõita u̾o siue

Expanded text:
ticipia, ut gaudeo gaudens gauisus gauisurus, audeo audens ausus ausurus, soleo solens solitus soliturus, fio fiens factus futurus differentiae causa, ne, si facturus dicamus, simile sit participio, quod uenit a facio uerbo, quod uim actiuam possidet fio uerbi, unde a supino eius nascitur passiuum praeteriti participium et futuri actiuum: factum factu, factus facturus; fido quoque fidens fisus fisurus. a commuaccidit uterque, singularis, ut currens, pluralis, ut currentes. et sicut non deficiunt casibus, sic nec numeris defectiua inuenies participia. de figuris fcomponitur participium, nisi prius uerbum eius componatur. ergo uel simplicia sunt intellegens; si enim ipsa per se componantur non prius uerbis compositis, transeunt in nominum uim, sicut etiam, si comparentur: nocens innocens, sapiens insipiens. simplicia enim eorum possunt et participia esse et nomina, composita uero sine
Abbreviated transcription (Latin):
flexus uiarũ. ubi una uia diu̾tit a alia.
uł ip̃e callis per quẽ du̾timus ab alia ui-
Et ponitur gen̾aliter du̾iticulum uel di¬
uortium pro seꝑatione ⁊ diuisione. ⁊ sub
⁊ mulierem quociens scm̃ dissoluto ma¬
tendentes

Expanded text:
licet ubi una via divertit ab alia, vel ipse callis per quem divertimus ab alia via,et ponitur generaliter diverticulum vel divortium pro separatione et divisione et subrtium est quotienscumque dissoluto matendentes
Abbreviated transcription (Latin):
compositionẽ dĩ hic dracomarinus. qui¬
dam piscis qui habet aculeos in branchi
is ad caudam spectates
us .rii .i. uexillifer. uexillanus signifer.
qui fet uexillũ. ubi est depictus draco
e. quedam herba que uulgo dr herbadra¬
conis qr hasta eius uaria sit in modũ¬
colubri. ⁊ similitudinẽ drciconis mutet᷑.
uł qr eam herbam iupera timeat. Itẽ a¬

Expanded text:
compositionem hic dracomarinus, quidam piscis qui aculeos in branchiis habet ad caudam spectantesus, idest vexillifer, vexillarius, signifer qui fert vexillum ubi est depictus draco;a, quedam herba que vulgo dicitur herba draconis, quia hasta eius colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Che
Abbreviated transcription (Latin):
olus. li. ma. ge .i. fraus. malitia. occul¬
ta blandis sermonib adornata. callidi¬
tas mentis. Et dr̃ a dolore qr dolorem in¬
ferat. uł dr̃ dolus a deludo. qi delus. qr de¬
ludat ⁊ decipiat Et fit dolus animo. Insi¬
die loco uł telo fraus circa fidem nutu¬

Expanded text:
olus -li, fraus, malitia occulta blandis sermonibus adornata, calliditas mentis, et dicitur sic quia dolorem inferat, vel dicitur dolus a deludo, quasi delus, quia deludat et decipiat; et fit dolus animo, insidie loco vel telo, fraus circa fidem mutu
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit usus ut sangius pulius. In
hus tũ ip̃is est qͣndo uł euentus uł par¬
ticio regionũ uł diu̾se opiniones. uel
auctoritas uet̾um cogit. uł qͣnͣdo pro
applłatuus quoq proferintur. ut etiã
płali nũo ꝓferuntur ¶ Siliter sũt q̃¬
dam semper płalia. uł ua uł usu. nat᷑¬
a ut genui. ꝓpriũ in signo celesti. ut
pisces usu. ut manes arma. incenia

Expanded text:
tradidit usus, ut sanguis, puluis. in his tamen ipsis est quando uel euentus uel partitio regionum uel diuersae opiniones uel auctoritas ueterum cogit uel quando pro appellatiuis quoque proferuntur, ut etiam plurali numero proferantur: dam semper pluralia uel natura uel usu: natura, ut Gemini, proprium in signo caelesti, et Pisces, usu, ut manes, arma, moenia
Abbreviated transcription (Latin):
a pene fescoꝵ diex noĩa. ¶ Sunt que¬
dam singłaria uoce. intellectu płalia
głaria. uoce płalia. ut athene. thebe. In¬
uenintur tñ in hus quedam etiã si¬
głariter. ꝓlata idem significantia. sta
direq a moenia thebe. ħ psc̃. ¶Qnͣdo¬

Expanded text:
a paene festorum dierum nomina. sunt quaedam singularia uoce, intellectu pluralia, gularia, uoce pluralia, ut Athenae, Thebae, ueniuntur tamen in his quaedam etiam singulariter prolata idem significantia. Virgdiraeque ad moenia Thebes / so
Abbreviated transcription (Latin):
uas. Et est comꝑare .i. simł parare. Item
comꝑare .i. simł conferre. assimulare. It̃
.i. emere. Et ex hac significatione sump¬
ta eso sod̾a. Nam qui aliquid emit. pre¬
ciũ suumi comꝑat .i. confert rei emende

Expanded text:
rare, et comparare idest conferre, assimilare, et emere; et ex hac significatione sumpta est secunda: nam qui aliquid emit pretium suum comparat, idest confert, rei emende
Abbreviated transcription (Latin):
septembris qd̃ sonat fixio tabernaculo¬
rum in qua per septem dies habitabãt
sub umbraculis in memoria in memo¬
na quadragnita annoꝵ in quib in de¬
tem dieb quarum primus ⁊ ultimus so¬
lennes erans. octauus ĩ dies erat solen¬
nis non qr de scenophegia esset. sed qr
ea die conueniebant ad faciendam col¬
lectam forte musus pauperum. uel i¬

Expanded text:
pegia quod sonat fixio tabernaculorum . In qua per septem dies habitabant sub umbraculis, in memoria quadraginta annorum, in quibutem diebus, quarum prima et ultima solemnes erant. Octavus etiam dies erat solemnis, non quia esset de Scenopegia, sed quia ea die conveniebant ad faciendam collectam, forte in usus pauperum, vel i
Abbreviated transcription (Latin):
per egyptũ pertutiens primegenita ab
diem hunc habebitis solennem ⁊ m mo¬
nimentũ in gen̾ationib ur̃is cultu sem¬
pit̾uo. Seꝑtem dieb adrima comedetis
prima dies ent sancta ⁊ uenabilis. siłi¬
ter septima nil operis facietis in eis. ex¬
ceptis hiis que ad uescendũ ꝑtinent. pa¬

Expanded text:
per Aegyptum percutiens primogenita ab ait Dominus: « Diem hunc habebitis solemnem, et in monumentum, in generationibus vestris cultu sempiterno. Septem diebus azyma comedetis, prima dies erit sancta et venerabilis, similiter et septima. Nihil operis facietis in eis, exceptis his quae ad vescendum pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad iudros referens eis diũ placa¬
tum supet offensa uituli conflatilis ecdẽ
die. Ieumabant homines ⁊ iumenco. et
puen septenes a uespem usq ad uespam
pomemoria mortuoꝵ uñ ⁊ dicebatir¬
ꝓ dies affutionis dicebatur. nec nõ dies
eppicitionis. qr codie sanguie uiculer

Expanded text:
Moyses ad eos, referens Deum eis placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines, et jumenta, et pueri septenes, a vespera usque ad vesperam pro memoria mortuorum. Unde etiam dicebatur dies afflictionis. Dicebatur quoque dies expiationis, quia ea die sanguine vitu
Abbreviated transcription (Latin):
.s. festum clangoris neomenia. unde buc¬
cinate in neomenia tuba. in quo bucci¬
nabatur coruib pecormus. qr ea die libe¬
ratus erat yscac ne mimolaretur pecore
septimus fere totus erat solemus. ¶Fe

Expanded text:
 festum Clangoris, vel Tubarum . Unde: « Buccinate in Neomenia tuba . » In quo buccinabant cornibus pecorinis; quia ea die liberatus est Isaac, ne immolaretur, pecoreseptimus mensis fere totus erat solemnis. E
Abbreviated transcription (Latin):
lis ad tͣnseundum huc ⁊ illuc. faselus ⁊̃
dr᷑ quedam insulai gretie. uñ hic faselus
.li. quoddam genus leguninus qd̃ plu¬
primũ inde allatum est. Et ñ hic faseo¬
lus.li. dini. ⁊ hoc faselarium .rii. herba¬

Expanded text:
lis ad transeundum huc et illuc. Faselus etiam dicitur quedam insula Grecie, unde hic faselus -li, quoddam genus leguminis, quia ibi pluprimum inde allatum est; hic faseolus -li diminutivum et hoc faselarium -rii, herba
Abbreviated transcription (Latin):
hortis. a frequentia cohortationis. Et
est cohors multitudo rusticoꝵ. castra ml¬
titudo militum. Cohors incuor continet
quingentos. Cohors minor trecentos.
Itẽ cohors di quoddã genus muitoĩs
a coartando uł coeitendo. qr coerteat cũ¬
cta mt̾iora .i. concludat. uł qr coerte

Expanded text:
-tis, a frequentia cohortationis, et est cohors multitudo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors maior continet quingentos, cohors minor continet trecentos. Item cohors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo, quia coherceat cuncta interiora, idest concl
Abbreviated transcription (Latin):
ognonien. uinus. cõmune nomen
tocius cognationis. uñ mc ⁊ hec cegnoĩs¬
⁊ lix .ne. qui sunt eiusdem cognom̃s
uel nomnus. Et tũc componitura. con
⁊ nomen. Et cognonimo. nas. cogno¬
mine applłare. uł cognomẽ imponere.¬
i. simł noscere. uñ oegnitor dĩ ⁊ cenos¬
cendo rationes utriusq ꝑtis. ceguoscere
etiam dr̃ in alio sensu. ut ibi cognouit
adam urorem suam. Cegnosco compoᷤ¬
Cegnosco. componitur cũ. pre. ⁊ .re. et

Expanded text:
ognomen -is, commune nomen totius cognationis; unde hic et hec cognominis -e, qui sunt eiusdem cognominis, vel nominis, et tunc componitur a con- et nomen; et cognomino -as, cognomine appellare vel cognomen imponere.imul noscere, unde cognitor dicitur a cognoscendo rationes utriusque partis. Cognoscere etiam dicitur in alio sensu, ut ibi ‘cognovit Adam uxorem suam’. Cognosco compontem nosco componitur
Abbreviated transcription (Latin):
to cognoscius. subuicta aũt quatuo
in sac̃re scripture pagnus inuenimus.
S omiua ⁊ enĩ n plerũq ab occulto hos¬
te per illusionẽ fierent. neq̃qͣm uir scipi¬
ens ħ indicaret dicens. multos enii er¬
pare fecerũt sõnia. ⁊ exciderũt sperantes

Expanded text:
to cognoscimus: subjuncta autem illis, quod in sacrae Scripturae paginis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes
Abbreviated transcription (Latin):
sũ n alũ somuua cogitatione simis i reue¬
lacione procedent. neqͥqͣm denuel ꝓplu
nabugodonosor usionẽ disscrens a ra¬
dice cogitatõnis nicho asset dicens Tu
rex crgitare cepisti in stratu tuo quis
esset futurũ postħ. ⁊ qui reuelas nustia¬
post uidelat ⁊ ecce qͣ statua una gpam¬
dis. satua illa magna ⁊ statua suou¬
nust stabat cont te ⁊c̃. danielita dũ
sominiũ adimplendũ reuenter m̾snu
at. ⁊ ex qua ortũ sit cegitatõne manu¬

Expanded text:
 somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec . Quare quipost: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione mani
Abbreviated transcription (Latin):
aut ymagies quodã intimo sapore
discernũt ut sciant ul quida bouoipũ
Namsi erga ħ meus cauta non fuerit
xer deceptorẽ sp̃m mltio se uan tuert
mimergit. Q nõ ñqm solet multa u̾a
predice̾ ut ad extremũ ualecit ex aliqua
falsitate laquerurAsomnndn q¬

Expanded text:
sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex aliqua falsitate laqueare.
Abbreviated transcription (Latin):
Lungus. a fos ꝙ est ignis. dr hic fungus
gi qr fungi ardi ignem acceptũ concipi
fomes ignis ⁊ nutrimentum. uł dñr fun¬
gi. a fungor. geris. ẜi uocem a defũgor.
geris. ẜm significationẽ. qr ex cox genere
quidam sunt interemptoru. uñ ⁊ defuncti

Expanded text:
Item a fos quod est ignis hic fungus, quia fungi aridi ignem acceptum concipiafomes ignis et nutrimentum, vel dicuntur fungi a fungor -eris secundum vocem, a defungor -eris secundum significationem, quia ex eorum genere quidam sint interempto
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm antiquos. ⁊ qr fuo ⁊ sum sunt ciusdẽ
significationis. ⁊ sum caret preterito. ⁊
pret̾itum huius u̾bi fuo nõ habebat pre¬
sens i usu. Idõ. sum . es. est. accepit illd̾
preteritum mutuo. Et ita ex sum . es. est¬
⁊ ex hoc pretito. fui. fc̃m est qiͣ unũ ubũ.
Et cum. sum. es. est. habeat duo ꝑticipi¬
ai. scil. ens. ⁊ futurus. ens formatur a
sum. es. est. futurus a fui. S per medi
ciebat supinũ. futum. tu. Et huic addi¬
ta.rus. fit futurus¬
re. proprie quidẽ est fur qui de nocte ua¬
dit ⁊ ꝑfodit domos. latro qui latet in
silius ⁊ expoliat tnͣsenntes. uñ iᵈ. fur
latet in furno latio se fert obiuus uitͦ.¬

Expanded text:
 fuo et sum sunt eiusdem significationis, et sum carebat preterito, et preteritum huius verbi fuo non habebat presens in usu, ideo sum es est accepit illud preteritum mutuo, et ita, ex sum es est et ex hoc preterito fui, factum est quasi verbum unum. Et, cum sum es est habeat duo participia, scilicet ens et futurus, ens formatur a sum es est, futurus a fuo, sed per mediciebat supinum futum -tu et hinc, addita -rus, fit futurusre; proprie quidem est fur qui de nocte vadit et perfodit domos, latro qui latet in silvis et expoliat transeuntes. Unde illud ‘fur latet in furvo, latro se fert obvius ult
Abbreviated transcription (Latin):
Itc̃. fuita est quoddaam instrimientum
rusticoꝵ. Et scd̾m hoc compouit᷑ a frum̃¬
to ⁊ cilleo. qr cum ea mouetur frumẽtũ
in area. uel furca componitur a fero. fs̃.
⁊ caput. Inde dr᷑ fuita qiͣ ferens caput.
qr autiqui solebant deferre capita occiso¬

Expanded text:
tum rusticorum et secundum hoc componitur a frumento et cilleo, quia cum ea movetur frumentum in area; vel furca componitur a fero fers et caput, inde dicitur furca quasi ferens caput, quia antiqui solebant deferre capita occiso
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ut laui. lautus. faui. fautus. ca¬
iii. cautus. ue si latus. facus. catus. di¬
cemus alias significatõnes habere pu¬
penultias productaᷤᷤ hñt tam in uerbis
preteriti qͣm in ꝑticipiis. exceptis seui sa¬
tus. sun. situs. que inꝑticipus penltias

Expanded text:
tentia: lāui lautus, fāui fautus, cāui cautus, ne, si latus, fatus, catus diceremus, alias significationes habere pultimas productas habent tam in uerbis praeteriti quam in participiis, exceptis seui sătus et siui sĭtus, quae in participiis paenultimas
Abbreviated transcription (Latin):
alia ui peniptus. In scd̾a quoq coniugõ¬
ne excipumtur in .ui. duusas p̾teritum
desiuentia que penst̃ .i. in ꝑticipuis nõ
halrnt. hec docui. doctus. tenui tentus
censui. census. T̃ercie quoq. rapui. rap¬
tus. et exeo compõita. corripui. correp¬
tus p̾ripui. prereptus. Siłiter u̾ba com¬
pia scd̃m primituu formam. canor. cã¬
tus. occmor. eccentus. accinor. accentus
qͣmuis occinui ⁊ accmui. faciunt pret᷑¬
tũ ¶ In .riii. etiam uł in .xiii. peridem
tempus exeuntia. nõ habent .i. in par¬
ticipus. ut desero deserui. desertus. disse¬
ro. disserui. dissertus. insero. inserui. in¬
In . lii. u̾o desmentia ui .in.tus. con¬
litunt in ꝑticipio ut colo. colui. cultus
lmi. dctultus. alo. aliu. altus ⁊ alitus
uñ etiam. uolo uolui. uultus faci quia
nomen est pticipiale. qũo. colui. cultus
.iͭ. conu̾tunt.¶ Que u̾o m psenti r uo.
desmut .i. extrema pͥteriti itus conu̾¬
sa facumt ꝑticipia polluo. lius. tus.

Expanded text:
coniugatione excipiuntur in ui diuisas praeteritum desinentia, quae paenultimam i in participiis non habent, haec: docui doctus, tenui tentus, censui census; tertiae quoque rapui raptus et ex eo composita, corripui correptus, praeripui praereptus. similiter a canendo compia secundum primitiui formam: canor cantus, occinor occentus, accinor accentus, quamuis occinui, accinui faciant praeteritum. in rui etiam et in xui per idem tempus exeuntia non habent i in participiis: desero deserui desertus, dissero disserui dissertus, insero inserui inin lui uero desinentia ui in tus conuertunt in participio, ut colo colui cultus, lui consultus, alo alui altus et alitus. unde etiam uolo uolui uultus facit, quod nomen est participiale, quomodo colui cultusin u conuertunt. quae uero in praesenti in uo desinunt, i extrema praeteriti in tus conuersa faciunt participia: polluo pollui pollutus,
Abbreviated transcription (Latin):
.tus. corrpi in qͣtuor solis ꝑticipus me¬
ii. Suob pume conuigõnis que dupli¬
cant in pretito priorẽ siulalam dedida¬
tus steti. sctitus. Qd ꝑticipio simle uo¬
men est uñ fiturũ staturus. See quas
conugõnis unũ iueni a deponenti re¬

Expanded text:
tus in quattuor solis participiis inueni, duobus primae coniugationis, quae duplicant in praeterito priorem syllabam, dedi dătus et steti stătus, quod participio simile nomen est, unde futurum staturus; secundae quoque unum inueni a deponenti re
Abbreviated transcription (Latin):
ui uł potest componi ab ex ⁊ torris Iñ
extorris. exul propue. cui interdicebatur
ignis patrie
Eitua. ex prepõ est nĩ extra adu̾bium
loci. Et comparatur extra. ext̾ior. extimꝰ.
tremũ facere .i. ultimũ. uł purgare. au¬
ferre. extrisetus deforis ẜu rg̾¬

Expanded text:
ul, vel componitur ab ex et torris, inde extorris exul proprie cui interdicebatur ignis patrie; E 169 EX prepositio est. Inde extra adverbium loci et comparatur extra exterior extimus tremum facere, idest ultimum, vel purgare, auferre extrinsecus, de foris.
Abbreviated transcription (Latin):
ci laron uocant. que uulgo ꝓpter foxte
⁊ calorem fala syraca dĩ. arttor enĩes
magna frictũ ferens ⁊ comestibiler¬
⁊ gustu dulcem. uñ ⁊ mella dca esde i
qua in laude sapĩc dr᷑. ⁊ super mellam
pro quedam fluiuo. Et compo cui. aͦ¬

Expanded text:
e vulgo propter formam et colorem faba siriaca dicitur: arbor enim est magnum fructum ferens commestibilem, gustu dulcem, unde et mella dicta est, de qua in Laude sapientie dicitur ‘et super mellam  quidam fluvius, et componi
Abbreviated transcription (Latin):
uł liberare. uñ manumissio. nussionis¬
⁊ manimussus. ssa. ssum. qiͣ manu e¬
mussus. antiquitus enĩ queciens manu¬
nuttebant eos alapa ꝑcussos circumage¬
lunt ad modũ monachoꝵ ⁊ liberos con¬
furmabant. uñ ⁊ sic manumissi dã sunt

Expanded text:
re, liberare, unde manumissio et manumissus -a -um, idest manu emissus. Antiquitus enim quotiens manumittebant eos, alapa percussos circumagebant ad modum monachorum et liberos confirmabant; unde et sic manumissi dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
incanubiaꝵ .i. excubie. que per spacia noctis
iugilant. Et dũr sic qr per manus .i. cater¬
uas funit. manubie ⁊̃ dũr spolia exinue
que iuictis extrahuntur. sic dc̃e qr mani¬
b uictor extrahuntur ẜm ug̾ pap̾ ĩo¬

Expanded text:
-arum, idest excubie que per spatia noctis vigilant, et dicuntur sic quia per manus, idest catervas, fiunt; manubie etiam dicuntur spolia, exuvie, que victis extrahuntur, sic dicte quia manibus victorum extrahuntur. Et hic mani
Abbreviated transcription (Latin):
uł mantos dc̃a est tam diumatio. qmͣ
filia tiresie. a manes. ⁊ tueor. qͥa ma¬
nes tueatur
die. de qua oriumdus fuit uirgilius. uñ¬
dicit oiudiꝰ. Mantua uirgilio gaudet ne¬
rona catullo pelligne gentis gła dicat
ego. uñ mantuarius.na. riũ¬
qr manus tegat tm̃. Est enĩ breius ami¬
ctus. Uñ ⁊ dr᷑ mantus qͣi manum tegẽs¬
Et est ethymologia

Expanded text:
Vel mantos dicta est, tam divinatio quam filia Tiresie, a manes et tueor, quia manes tueaturvit, de qua fuit Virgilius; unde Ovidius ‘Mantua Virgilio gaudet Verona Catullo, Pelligne gentis gloria dicar ego’; unde mantuanus -a -umquia manus tegat tantum: est enim brevis amictus; unde et dicitur mantus quasi manus teget est ethimologia
Abbreviated transcription (Latin):
guus. gua. guum .i. dubius. Et cõ¬
paratur sic ambignus. magis ami¬
ambiguitas. tatis. Et ambigiguo¬
sus. sa. sum id est dubitabilis. uł ple¬
nus ambagib.¬
ioquens. ⁊ fit ambiloqus. qua. quũ.
firmat. uñ ambiloquiũ . quii. talis

Expanded text:
guus -a -um, idest dubius, et comparatur sic: ambiguus, magis amnde hec ambiguitas -tis, et ambiguosus -a -um, idest dubitabilis vel plenus ambagiloquens et fit ambiloquus -a -um, firmat, unde hoc ambiloquium quii talis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cupidus. ⁊ proprie honoris. Et compa¬
ratur. uñ ħ ambitiositas. tatis .i. cupi¬
ditas. ⁊ hec ambicies. ciei. pro eodem. Et
qr ambitiosoꝵ est blandiri ⁊ adulari. Iõ
quoq qñ ambitio ponitur pro adulatõ¬

Expanded text:
idest cupidus et proprie honoris, et comparatur, unde hec ambitiositas -tis, idest cupiditas, et hec ambities -ei, pro eodem; et quia ambitiosorum est blandiri et adulari, ideo quandoque ambitio ponitur pro adulatio
Abbreviated transcription (Latin):
manducus. ardelio. ganeo. S int̾est
ambro dĩ ille qui bene scit uidicare de
sapore ciboꝵ. et libenter gustat benesa¬
porata. liuto dĩ ille qui gulose ⁊ ĩnũ¬

Expanded text:
manducus, ardelio, ganeo; sed interest: ambro dicitur ille qui bene scit iudicare de sapore ciborum et libenter gustat bene saporata; lurco dicitur ille qui gulose et immun
Abbreviated transcription (Latin):
Duptus a nubo .i. tego d̾iuatur hic nu¬
ptus .i. maritus. ⁊ ħ nupta. pte. uxor.
qr uultus suos uelent. ⁊ nuptus ꝑta.
primo tegintur capita nubentiũ ⁊ sũt
nuptie cõiunctio legictima duoꝵ eiusdẽ
nature diu̾si sexus cũ spe prolis deleccta¬
tõne ⁊ constantia. Uñ hic ⁊ ħ nuptialis ⁊̃¬

Expanded text:
 hic nuptus, maritus, et hec nupta -e, uxor, quia vultus suos velent, et nuptus -a primum teguntur capita nubentium: et sunt nuptie legitima convictio duorum eiusdem nature diversi sexus cum spe prolis, delectatione et constantia; unde hic et hec nuptialis
Abbreviated transcription (Latin):
nuis renuo. nuis. refutare. ⁊ ab omibꝰ
utis freqñtatiua. Nuo neutrũ est cũ sius¬
compõitis pret̾ amiuo pro concede ⁊ ab¬
nuo prenuo que sũt actiua. Itẽ om̃ia
facumt p̾teritũ in .nui. ⁊ sup̃ in. nutũ.
penłt prodͣ. licet qñ in quibusdã eoꝵ u̾lu

Expanded text:
1; renuo -is, refutare; et ab omnibus istis frequentativa. Nuo neutrum est et composita ab eo preter annuo, pro concedere, et abnuo et renuo, que sunt activa. Item omnia faciunt preteritum in nui et supinum in nutum penultima producta, licet quandoque in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ꝙ lic ideo contingit. qr uelotior est
cculus ad iudendũ qmͣ auris ad audiend̾
Radius enĩ ab cculo exiens m ictu ipsius
cculi reꝑcutitur in re remotissima. uñ ccu¬
lus excitatur ⁊ usu rem illam statim per¬
cipit. S sonus nisi primoueniat ad au¬
rem ⁊ eam pcutiat auditu non percipitur
Quia ergo sonus ille ualde est remotus
sensu ad aurem accedens ⁊ ecan ꝑcutiens

Expanded text:
um, et hoc inde contingit quia velocior est oculus ad videndum quam auris ad audiendum: radius enim ab oculo exiens in ictu ipsius oculi repercutitur, etiam in re remotissima unde oculus excitatur, et visu rem illam statim percipit; sed sonus, nisi primo veniat ad aurem et eam percutiat, auditu non percipitur; quia ergo sonus ille valde est remotus, sensim ad aurem accedens et eam percutiens,
Abbreviated transcription (Latin):
illius ignis proprie dr᷑ fulgetra. uł fulgor ig¬
nis illesũ iaculum ex eo factum uł ictus illi¬
us iaculi proprie dĩ fulgus uł fulgur. uel
fulmen a fulgendo .i. feriendo uł pertuçien¬
fulgus qr tangit. fulmen qr findit. sunt
enmi tria genera fulminis. unũ qd̃ gene¬
rat afflat ⁊ tangir. ita ꝙ non urit. s̾m qd̾
urit. Tertumi qd fuidit. Et ideo cum tribus
radus puigitur fulmen. hinc ⁊ trifidam flã¬
mam di᷑ habere. Qnͣdo tñ omnia predca no¬
fulgetra uł fulgur uł fulgor qr fulgeat.
fulgus qr tangat. fulgur qr urat. fulmẽ
qr findat. Ex predcĩs ꝑatet ꝙ añ fit sonus
qmͣ igis. tũ cicius ⁊ añ uidemus ignẽ

Expanded text:
illius ignis proprie vocatur fulgetra vel fulgor; ignis ille, sive iaculum ex eo factum vel ictus illius iaculi, proprie dicitur fulgus vel fulgur vel fulmen a fulgendo, idest feriendo et percutienurit, fulmen quia findit: sunt enim tria genera fulminis, unum quod afflat et tangit ita quod non urit, secundum quod urit, tertium quod findit, et ideo cum ternis radiis pingitur fulmen: hinc et trifidam flammam dicitur habere. Quandoque, tamen, omnia predicta nofulgetra vel fulgor quia fulgeat: fulgus quia tangat, fulgur quia urat, fulmen quia findit. Ex predictis patet quod ante fit sonus quam ignis, tamen citius et ante videmus ig
Abbreviated transcription (Latin):
iugredo illa que pendet de titibib. Et fit
ethia est. Et inde fuligineus. nea. neum
.i. iuger. uł de fuligine existens. uł ad fu¬
natus.ta. tum .i. fuligine denigratus.
quõ potest eẽ pruticipium. Et fuliginosus

Expanded text:
igredo illa que pendet de trabibus et fit ethimologia est. idest niger vel de fuligine existens vel ad funatus a -um, idest fuligine denigratus, quod potest esse participium, et fuliginosus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea si aliquis aliqͣntulum remotus cũ
securi ꝑtutiat arborem uł alud. licet post
percussionẽ subleuet securim tñ prius ui¬
demus secirim eleuatam qm audiamꝰ
sonũ precedentis percussionis. uide e¬

Expanded text:
ari: si aliquis aliquantulum remotus cum securi percutiat arborem vel aliud, licet post percussionem sublevet securim, tamen prius videmus securim elevatam quam audiamus sonum precedentis percussionis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
rere. ꝑtum fac̾e. laborare acquir̾e. ⁊ est
ħ significatõ tracta ex alia. qr cũ muli¬
er parit acquirit ⁊ in labore est licz post¬
ea nõ memimerit laboris propt̾ gau¬
diũ. qr natus est hõ in mũdo. Et erat o¬

Expanded text:
artum facere vel labore adquirere, et est hec significatio tracta ex alia, quia cum mulier parit adquirit et in labore est, licet postea non meminerit laboris propter gaudium, quia natus est homo in mundum; et erat
Abbreviated transcription (Latin):
dic cecim. conuixi. dic bene pegi. Cũ pactũ feci
dicito tunc pepiti. Inuenitur ĩ pango .xi. pro
palimi figere uł plantare. Et nota ꝙ antiqͥ
dicebant. pago. gis. pepigi pro pacisci. ubi
uos diũs. pango. pepigi. Itẽ.scias ꝙ pãgo

Expanded text:
dic cecini, coniunxi dic bene pegi, cum pactum feci, dicito tunc pepigi’; invenitur etiam pango -xi pro palum figere et plantare. Item nota quod antiqui dicebant pago -is pepigi ubi nos dicimus pango pepigi; et a pango
Abbreviated transcription (Latin):
parentes a pariendo ⁊ nõ parendo. qd̾
ꝓbatur ex hoc qr ꝑio primã producit s
fine. uñ ħ parentela. le. cognatio. con¬
sangumitas. cõg̾manitas. cõtribuli¬
tas. Et ħ ⁊ ħ pentalis ⁊ ħ. le. uñ parenca

Expanded text:
parientes a pariendo et non a parendo, quod probatur ex hoc quia pareo primam producit, sed fini; unde hec parentela -e, cognatio, consanguinitas, congermanitas, contribulitas; et hic et hec parentalis -le, parenta
Abbreviated transcription (Latin):
phistica argumentatio qiͣ uixͣ rationem
uł diffinitionẽ silogisii. uñ ꝑalogisti¬
cus .cã. cum. ⁊ pailogiro. zas paralogis¬
mũ facere. uł paralegistice loqui uł para¬
logismo conglud̾euł deciꝑe

Expanded text:
phistica argumentatio, quasi iuxta rationem vel diffinitionem sillogismi; unde paralogisticus -a -um et paralogizo -as, paralogismum facere vel paralogistice loqui vel paralogismo concludere vel de
Abbreviated transcription (Latin):
ria nifernalis. Et dur parte a parcendo
eẽ uoluerut unã que uitam hoib or¬
diuet. alta que contexat. tcia que nĩ¬
pas. Incipimus enĩ cum nascimꝰ. sumꝰ
cũ uuumius. desmimꝰ cum interimus

Expanded text:
 a parcendo esse voluerunt: unam, que vitam hominibus ordiatur; alteram, que contexat; tertiam, que rumpat. Incipimus enim cum nascimur, sumus cum vivimus, desinimus cum interimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lartus. a ꝑoo. cis d̾iuatur. parcus. ca.
aurũ ⁊ prodigũ. plus tñ conoedit aua¬
ro qm̃ prodigo. sicut equo largus plus
libenter. ꝑcus qui retinet qͥ cquid nõ po¬
stulat usus. Qmͣ retinet cupide qd̾ res
deposcit auarus. Et compatur. ꝑcior

Expanded text:
 parcus -a avarum et prodigum, plus tamen concedit avaro quam prodigo, sicut e contra largus plus libenter; parcus qui retinet quicquid non postulat usus; qui retinet cupide quod res deposcit avarus’; et comparatur -or