comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii eorum. qͥ humiliauer̃ tẽ
Et bene de morientibus ppłis
non ait transibunt. sed ꝑtransi¬
bunt: quia etiã uiuendo tẽpo¬
raliter. cotidie ad finẽ tendimꝰ:
&e p̃sent̾e uitã. quasi quandam
uiam subigendo transimꝰ. Iooc
ipsum enĩ morituris uiuere:
quasi ad mort̾ate. ẽ. Et quot
locũ ꝓpositum quasi tot passibꝰ
ꝓpinꝰquamꝰ. Ipsa quippe augm̃ta
detrimenta sunt tempoꝵ: quia
uitȩ nr̃ȩ spacia quanta. ẽẽ. cȩpe-¬
rint: incipiunt iam tanta non
fuit: ut manente illo decidereñ
tempora: nec cũ temporibꝰ ipse
transir&. Stabat enim momen¬
tis decurrentibus: quia neqͣqua
ad uitȩ t̾minũ. ꝑ dierũ increm̃¬
ta tendebat. Stabat tanto ro¬
bustius: quanto semꝑ stanti artiꝰ
inhȩrebat. Atubi uetitũ conti¬
ꝗt: mex offenso creatore: cepit
incũ tempore. Statu uidelic&
imnortalitatis amisso: cursus
eun mortalitatis absorbuit. Eẜ
dumi uuentute ad seniũ: sẽnio
traheietur ad mortẽ: transeun¬

Expanded text:
pertransibunt, qui in obscuritatiEt bene de morientibus populis non ait: Transibunt, sed pertransibunt, quia etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta esse coeperint, incipiunt jam tanta non fuit, ut manente illo decederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto robustius quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox 789 offenso creatore coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeun
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt. Lum̃ enĩ intelligents
humilitas aꝑit: suꝑbia abscond̃
Nam secrẽtũ qđdam pietatisl
& tantominꝰ ad illud animꝰ ꝑul.¬
nit: quantomagis intu mescͥit,
Qui & eo ipso foras repellitur:
quo insanius inflatur. Sequit᷑:¬

Expanded text:
viderunt. Lumenviderunt. Lumenhumilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam est pietatis; et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quoniam eo ipso foras repellitur, quanto insanius inflatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
recte dr̃ Nias eius intelligere
noluerunt. Uiȩ enĩ istȩ uisione
despectȩ sunt: sed intellectu re¬
uerendȩ. Aliud .ẽ. quippe in
eis quod cernit᷑: aliud quod ex.¬
pectat᷑. Quid enĩ in hac uita ali¬
ud quã deiection̾e. sputa. ludi¬
bria. mortemq intuentiũ ocu¬
lis ostendit: Sed ꝑ hȩc infima
transitur ad summa. ꝑ hȩc de¬
dẽcora: quȩ p̃cedunt: ȩt̃na nob
& gloriosa pollicent᷑. Niderum
ergo suꝑbi uias dm̃: sed intellige¬
re noluer̃: quia dũ abiecta quę
illȩ in se ostendt̃ despiciunt: ꝑdi.¬
derunt isti sublimia quȩ ꝓmit.¬
tunt. Uias itaq dei intelligere
est: & humilit̾ tolerare transito.¬
ria. & ꝑseuerant᷑ expectare mai¬
sura: ut exemplo dñico ȩterna
queratur gła. obꝓbriis tempo.¬
ralibus comparata : & ñ qđ hic
quisq tolerat. sed id quod expi¬
ctat intendat. Ad hȩc gͦ suꝑbi
clausos oculos tenuer̃: quia dũ
in gła p̾sentis uitȩ suꝑbiunt hi.¬
militatis dñicȩ celsitudine̾ non

Expanded text:
re noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei, sed intelligere noluerunt, quia dum abjecta quae in se illae ostendunt despiciunt, perdiderunt isti sublimia quae promittunt. Vias itaque Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coaeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non
Abbreviated transcription (Latin):
paries iungitur. Ciuitas gͦ dñi
a turre ananebel usq ad portã
anguli ȩdificari ꝑhibet᷑: quia
sc̃a ȩccła a celsitudine supernȩ
gr̃e inchoans. usq ad ingressum
susceptionemq construit᷑ utro-¬
rũq popłoꝵ: iudaici uidelicet
atq gentilis. Sed quia in ea cres¬
cente multitudine. etiã reꝓbi
colligunt᷑: apte subdit᷑. W exibit
ultra normã mensurȩ: qͥa usq
ad eos quoq extendit᷑: qͥ norm̃ã
iusticiȩ transeuntes. intra men-¬
sure cȩlestis numerũ non sunt:
Unde per isayam quoq eidem
eccłȩ dicit᷑. Add dexterã enĩ & ad
leuã dilataberis: & semen tuũ
gentes hereditabit. Intrante
quippe multitudine gentium.
ad dexterã extenditur: dũ qͦs¬
dam iustificandos suscipit: adle.¬
uã quoq dilatat᷑: dũ ad se quos¬
dam etiã in iniquitate ꝑmansuroᷤᷤ
adinittit: Propt̾ hanc multi-¬
Multi uocati: pauci uͦ electi.b
quia hoc quod electis aliis. alii

Expanded text:
paries jungitur. Civitas ergo Domini paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananehel usque ad portam anguli aedificari perhibetur, quia sancta Ecclesia a celsitudine supernae gratiae inchoans, usque ad ingressum susceptionemque construitur utrorumque populorum, Judaici videlicet atque gentilis. Sed quia in ea crescente multitudine etiam reprobi colliguntur, apte subditur: Et exibit ultra normam mensurae, quia usque ad eos quoque extenditur, qui normam justitiae transeuntes, intra mensurae coelestis numerum non sunt. Unde per Isaiam quoque eidem Ecclesiae dicitur: Ad dexteram enim et ad laevam dilataberis, et semen tuum gentes haereditabit . In tanta quippe multitudine gentium ad dexteram 799 extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multiMulti sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit innumerabiles: uł mul¬
titudinẽ exprimere studuit
reꝓboꝵ quȩ humanȩ rationis
nũmerũ transit: uel certe indi¬
care uoluit. qđ om̃s qͥ pereunt
intra electoꝵ numerũ non haben¬
tur: ut eo sint innumerabiles. qͦ
extra numerũ currunt. Vnde
ꝓpħa intuens tantos hoc ȩccłȩ
tempore specietenꝰ crede: qͣntos
nimirũ cercũ. ẽ. electoꝵ nume¬
rũ sũmaq transire: ait. Multi-¬
plicati sunt suꝑ numerũ. Ac si
dicer&. Multis ȩccłam intrantibꝰ:
etiã hi ad fidem specietenꝰ ueni-¬
unt: qui a numero regni cȩle¬¬
stis excludunt᷑: qͥa electorum
sũma. sua uidelic& multiplicita¬
te transcendunt. & ꝑ iheremiã¬
ꝓpħam dicit᷑. E dificabit᷑ ciuitas
dnõ a turre ananehel. usq ad
portã anguli: & exibit ultra
normã mensurae. Ciuitatẽ qͥppe
esse dñi scãm ȩccłam. nullus igno¬
rat. Ananehel uͦ: dei gr̃a inter-¬
pretat᷑. In angulo autẽ: duplex

Expanded text:
junxit, Innumerabiles, vel muljunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam sua videlicet multiplicitate transcendunt. Unde eam dicitur: Aedificabitur civitas Domino a turre Ananehel usque ad portam anguli, et exibit ultra normam mensurae . Civitatem quippe esse Domini sanctam Ecclesiam nullus ignorat. Ananehel vero Dei gratia interpretatur. In angulo autem duplex
Abbreviated transcription (Latin):
alii solidari ꝑhibent᷑: electoꝵ nu
Hac gͦ sententia qua narratur
alioꝵ erigi. alioꝵ aute bonauita
confringiꝰ: & spes nutrit᷑ humi¬
liũ. & elatio p̃mit᷑ suꝑboꝵ: dũ
& illi possunt bona amittere de
quibus suꝑbiunt: & isti ea ꝑciꝑe
quȩ quia non habeant contem¬
pnuntur. Formidemꝰ gͥ in his quȩ
accepimꝰ: nec eos qui illa necdũ
assecuti sunt desperemꝰ. Quid enĩ
sumus hodie nouimꝰ: quid autẽ
post paululũ possumꝰ. ẽẽ. nescimꝰ:
Hi uͦ quos fortasse despicimus:
& tarde possunt inciꝑe: & tam̃
uitã nr̃am feruentioribꝰ studiis
anteire Timendum itaq est. ne
etiã nobis cadentibus surgat:
qͥ a nobis stantibus irridetur:
quãuis stare iam non nouit. qͥ
non stantẽ nouit irridere Hc̃
autẽ suꝑnoꝵ iudicioꝵ mȩtũ
paulus apłs discipuloꝵ cordibꝰ
incutiens: ait. Qui se existimat
stare: uideat necadat. Qd̃ aut
dicens conter& multos. ilico ad¬

Expanded text:
alii solidari perhibentur, electorum numalii solidari perhibentur, electorum numHac ergo sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium, elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habeant contemnuntur. Formidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico ad
Abbreviated transcription (Latin):
Amissis enĩ cȩlestibus. t̾renũ est
om̃e quod sitiunt: & dũ plus
uideri conant᷑ : minus. ẽ. qđ ap.¬
petunt. De quibꝰ recte ꝑ ihere.¬
miã dictũ. ẽ. Recedentes a te. in
terra scribent᷑. At contra de ele¬
ctis dicit᷑. Gaudete qđ nomina
ur̃a scripta sunt in cęlis. Ista gͦ
contritio prius serpit in m̃te :
ut postmodũ ꝓcedat in opere
Priꝰ fundamenta cogitationis
concutit: ut postmodũ fabri¬
cã operationis allidat. Unde sũ¬
ma. ẽ. cura satagendũ: ut illic
uitetur. ubi orit᷑. Scriptũ nãq
est. Om̃i custodia serua cor tuũ:
quia ex ipso uita ꝓcedit. Et
rursum scriptũ est. Ex corde
exeunt cogitationes malȩ. Intꝰ
ergo uigilandum. ẽ: ne mens
dum extollit᷑ cadat: intus ser-¬
uemus om̃e quod foras agimus
Si enĩ semel medullam cordis. ela¬
tionis putredo consumpserit:
citius corru& cortex uacua ex¬
t̃nȩ uisionis. Notandum uͦ. ẽ. qͥa
dum aliis cadentibꝰ ad standum¬

Expanded text:
Amissis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt: et dum plus videre conantur, minus est quod appetunt. De quibus per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentib
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ mentes ingredit᷑: illici¬
ta suggerit: temp̃tationibus
fatigat: rectit udine̾ sp̃c. ad de¬
lectationẽ carnis inflectere co¬
natur: delectationẽ quoq ad
consensum ꝑdiicere nitit᷑: sed
tam̃ resistente diuino adiuto¬
rio. p̃ualere ꝓhibet᷑. Intraregͥ
test: sed in eis morari ñ potest.
quia cor iusti. huiꝰ bestiȩ antrũ
ñ.ẽ. Quos enĩ quasi ꝓpriũ an¬
trũ possid&: eoꝵ mentes ꝓcul
dubio immorans ten&: quia &
priꝰ in eis cogitationes usq add
iniqua desideria: & post iniqͣ
desideria. usq ad nequissima
oꝑa ꝑdiicit. Neq enĩ student
reꝓbi suggestiones eiꝰ recta iudi.¬
ciiꝰ manu repellere: cuiꝰ uolupti¬
tibus appetunt subdita delata.¬
tione seruire. Cũq in eoꝵ on.¬
dibus prauũ quid orit᷑: moxꝑ
studiũ delectationis enutritur
& cũ sibi minime resistit᷑. ꝓ̃tiꝰ
ex consensu roborat᷑: statimq oom.¬
sensus ad opus ducit᷑: opus uero

Expanded text:
bonorum mentes ingreditur, illicibonorum mentes ingreditur, illicita suggerit, tentationibus fatigat, rectitudinem spiritus ad delectationem carnis deflectere conatur, delectationem quoque ad consensum perducere nititur, sed tamen resistente superno adjutorio praevalere prohibetest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Quos enim quasi proprium antrum possidet, eorum mentes procul dubio immorans tenet, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perducit. Neque enim student reprobi suggestiones ejus recta judicii manu repellere, cujus voluntatibus appetunt subdita delectatione servire. Cumque in eorum cordibus pravum quid oritur, mox per studium delectationis enutritur; et cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. & nex efficitur: qͥa pͣuoꝵ
mens. ignorantiȩ suȩ erroribus
cecatur. In qua om̃s bestiȩ siluȩ
ꝑtranseunt: dũ maligni sp̾c sub
opacitate fraudis latentes. in
reꝓboꝵ corda prauitates suas ex-¬
plendo ꝑcurrunt. In qua & cã-¬
tuli leonũ riigiunt: qͥa neqͥssi¬
marũ sedtam̾ eminentiũ pote¬
statũ ministri sp̃c. importunis
temptationibus insurgunt. Qͥ
tamen a deo ȩscam expetunt: qͥa
nimirũ animas caꝑe nequeunt:
nͥ iusto iudicio p̃ualere diuini¬
tus ꝑmittant᷑. Ubi & apte sub
iungit᷑: ortus. ẽ. sol & congrega.¬
ti sunt. & in cubilibus suis selo.¬
cauer̃: quia ueritatis lumine ꝑ
carnẽ apparente. a fideliũ m̃tibꝰ
excussi: quasi ad cubilia sua reu̾.¬
si sunt: dum sola infideliũ corda
bile: hoc hic antrũ bestiȩ dicit᷑¬
Notandũ uͦ magnoꝑe ȩstimo: qd̾¬
hȩc bestia non solũ antru suũ
ingredi. sed in eo etiã morari ꝑhi¬
betur. Aliquando nanq etiã

Expanded text:
trahit. Et nox efficitur, quia pravorum trahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate fraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subtus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocaverunt . Quia veritatis lumine per carnem apparente, a fidelium mentibus excussi, quasi ad cubilia sua reversi sunt, dum sola infidelium corda bile, hic antrum bestiae dicitNotandum vero magnopere aestimo quod bestia haec non solum antrum suum ingredi, sed in eo etiam morari perhibetur. Aliquando namque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quod nocere bonis appecit: in
eoꝵ se obscuris mentibus abscon¬
dit An iudeoꝵ ꝑsequentium
corda. antrũ huius bestiȩ ñ fu.¬
erunt: in quoꝵ diu consiliis la-¬
tuit. sed repente uocibus erupit
clamantiũ. crucifige crucifige :
Et quia ad lacerationẽ mentis ꝑ¬
tingere temptando ñ potuit:
in redemptõre nr̃o ad mort̾e car¬
nis anhelauit Hȩc nimirũ be-¬
stia. multa electoꝵ corda tenuit:
sed hanc ab illis moriens agnꝰ ex¬
cussit. Unde & in eugłio dicit.
Nunc pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑
foras. Qui miro rectõq iudicio
dũ confessio nes humiliũ illumi¬
nans suscȩ̃pit: suꝑboꝵ oculos de¬
serens clausit. Unde ei ꝑ psalmi.¬
stam dr̃. Posiuisti tenebras & fac¬
ta. ẽ. nex: in ipsa ꝑtransibt̾ om̃s
bestiȩ siluȩ: catuli leonũ rugien¬
tes ut rapiant: & querant a deo
ȩscam sibi. Tenebras qͥppe dñs
ponit: cũ peccatis iudicia repen-¬
dens. lum̃ suȩ intelligentiȩ sũb¬

Expanded text:
quod nocere bonis appetit in quod nocere bonis appetit in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit in Redemptore nostro , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Qui miro rectoque judicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborum oculos deserens clausit. Unde ei per Psalmistam dicitur: Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
ngrediet᷑ bestia latibulũ suu:
& in antro suo morabit᷑. Quis
alius nomine bestiȩ. nͥ antiqurs
hostis accipitur: qui deceptio.¬
nẽ pͥmi hominis sȩuus impetiit.
& in tegritatẽ uitȩ illiꝰ. mala sua¬
dendo laniauit: Contra quem
in antiquo statu restauranda.
ꝓmittit᷑. & mala bestia non tͣn¬
sibit ꝑ eam. Sed hȩc bestia cum
post redemptoris aduentũ. post
p̾dicatoꝵ uoces. quasi post toni¬
truũ nubiũ. in fine mundi illũ
dampnatũ homine̾ qͥ antixp̃c
uocatur inuaserit: quid aliud
quã latibulũ suũ ingredit᷑. ut
in antro ꝓpͥo demoret᷑. Nas qͥp¬
pe illud d̾iaboli antrũ ac latibu.
lum bestiȩ. ẽ: ut insidians ho¬
minibus uiam huiꝰ uitȩ carpen¬
tibus in illo & ꝑ signa lateat: &
ꝑ maliciam occidat. Qui tamen
om̃iũ reꝓboꝵ corda etiã nc̃ priꝰ.¬
quã apertꝰ appareat possidet:
eaq ꝑ occultam maliciã quasi
ꝓpriũ antrũ ten&: atq ad om̃e

Expanded text:
ngredietur bestia latibulum suum, ngredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. - Quis alius nomine bestiae, nisi antiquus hostis accipitur, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius male suadendo laniavit? Contra quem in antiquo statu restauranda promittitur, et mala bestia non transibit per eam. Sed haec bestia, cum post Redemptoris adventum, post praedicatorum voces quasi post tonitruum nubium, in fine mundi illum damnatum hominem, qui Antichristus vocatur, invaserit; quid aliud quam latibulum suum ingreditur, ut in antro proprio demoretur? Vas quippe illud diaboli antrum lum bestiae est, ut insidians hominibus viam hujus vitae carpentibus, in illo et per signa lateat, et per malitiam occidat. Qui tamen omnium reproborum corda etiam nunc priusquam apertus appareat possidet, eaque per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, atque ad omne
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio ad iudiciũ ꝑuenire. Eañ
gͥ p̃dicatores scĩ: redarguant fa-¬
cta peccantiũ: auditores autem
praui contempnant uerba ius-¬
toꝵ: defendant quantũ ualue.¬
rint prauitates suas: atq impu-¬
denter gestas. impudentiꝰ defen-¬
dendo multiplicent. Cer te ipsi
sibi in conscientia testes sunt: qͥa
excusabiles non sunt. Eo enĩ ipso
quo rationalem creaturã ds̃ hõ.¬
minẽ condidit: in manu om̃iũ
hominũ signat: ut nouerint
singuli oꝑa sua. Sed quia heliu
de prauitate singuloꝵ sententiã
ꝓtulit: ilico ad ipsumm pͣuitatis
auctorẽ. ꝑ quẽ unũ quodq ma-¬
lũ oboritur. mentis oculos defle.¬
etit: ut qͥa uno hoc uersu pͣui
capitis membra ꝑstrinxerat᷑ etiã
hoc ipsum membroꝵ caput sub
breuitate describat. Nel certe
qͥa suꝑiꝰ nubiũ dei uirtutes in¬
tulerat: agit nc̃ ut contͣ bonoꝵ
uitã etiã aduersarii impugna.¬
tionẽ in notescat. Nam sequit᷑¬

Expanded text:
judicio ad judicium pervenire. Eant judicio ad judicium pervenire. Eant ergo praedicatores sancti, redarguant facta peccantium, auditores autem pravi contemnant verba justorum, defendant quantum voluerint pravitates suas, atque impudenter gestas impudentius defendendo multiplicent, certe ipsi sibi in conscientia testes sunt qui excusabiles non sunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate describat. Vel certe quia superius , nubium Dei virtutes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes innotescat. Nam sequit
Abbreviated transcription (Latin):
de facto suo conscientiã pulsans
timor redarguit: ipsa sibi testi.¬
moniũ ꝑhib&. dãpnabile. eẽ. qđ
agit. Quod contra ꝑ iohannẽ
dicit᷑. Si cor nr̃m ñ rep̃hendit
nos: fiduciã habemꝰ apud deũ
fugiant gͦ iniqͥ humanos oculo.
seme ipsos certe fugere ñ posst̃
Quia enĩ malũ quod faciunt
nouer̃: habent testẽ conscien.¬
tiã: habent iudicẽ rationẽ suã
In peccato gͥ qđ cõmittunt᷑ priꝰ
contra se iudiciũ suȩ rationis
inueniunt: & post ad distric¬
cionẽ ȩt̾ni examinis ꝑducunt᷑
Et hoc ẽ. fortasse quod ꝑ psal¬
mistam dr̃ abẏssus abyssũ inuo¬
cat. in uoce cataractarũ tuarũ:
qͥa dũ miro ordine dispositionis
occultȩ. malũ non ꝑmitcit᷑ nesci¬¬
re quod agit᷑. & suo se iã iudicio
peccator in conscientia condẽp.
nat: & post condẽpnationẽ ꝓpriã.
ad ȩt̾ni iudicis sententiã ꝓperat
Abyssogͦ abyssũ inuocare. ẽ: de

Expanded text:
de facto suo conscientiam pulsans de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt pricontra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum , quia dum miro ordine dispositionis occultae, malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam, ad aeterni judicis sententiam properat. Abysso ergo abyssum invocari, est de
Abbreviated transcription (Latin):
laã exꝓbratione dr̃. Qͥ cadens
de aduentu redemptoris dixerat:
& quȩ in nouissimis temporibus
erant uentura p̃uidebat: secdtam̃
ei uiuendo assurgere noluit: quẽ
p̃uidendo p̾dicauit. Iacens ergo
aꝑtos oculos habuit: cũ eiꝰ m̃tẽ̾
auaricia in terra retiner&. Ia¬
cens aꝑtos oculos habuit: quia
eũ uidere de suꝑioribꝰ potuit:
quẽ ꝓstratus in infimis ñ ama¬
uit᷑. Heliũ itaq qui beatũ iob
nequaquã credidit uiuendo te¬
nuisse quod dix̾: quasi admonenᷤᷤ
ait. Sta & considera miracula dĩ:
Quẽ adhiic de uenturis discu¬
tit: & quasi de ignorantia hu-¬
milians. adiungit. Nunqͥd¬

Expanded text:
laam exprobrationem dicitur: Qui cadens laam exprobrationem dicitur: Qui cadens de adventu Redemptoris dixerat, et quae in novissimis temporibus erant ventura praevidebat, sed tamen ei vivendo assurgere noluit, quem praevidendo praedicavit. Jacens ergo apertos oculos habuit, cum ejus mentemavaritia in terra retineret. Jacens apertos oculos habuit, quia eum videre de superioribus potuit, quem prostratus in infimis non amavit. Eliu itaque, qui beatum Job nequaquam credidit vivendo tenuisse quod dixit, quasi admonens dicit: Sta, et considera miracula Dei. Quem adhuc de venturis discutit, et quasi de ignorantia humilians adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ arrogantia minoris ẽ. audi¬
tũ sibi uelle extorquere maioris
Sed lic& heliu bona quȩ dicit.
nesciat pensare cui dicit: nos qͥ
erudiri ab om̃ibꝰ querimꝰ: inda.¬
gare uerba doctrinȩ illiꝰ subtilit̾
debemꝰ. Nam magna fortasse
uirtitis arte dr̃: sta & consida
miracula dei. Sunt qͥppe ñ nulli
qͥ dei miracula iacentes conside.¬
rant : quia oꝑationis eiꝰ potentiã
non sequentes admirantur. Sta.¬
re qͥppe.ẽ: recte agere. Unde ꝑ
paulum dicit᷑. Qui se existimat
stare: uideat necadat. Et sȩpe
camenta celestis patriȩ cũ audi.¬
unt diligunt. mira oꝑa int̾nae
dispositionis obstupescunt sal
tam̃ amando & uiuendo ad hȩc
eadem oꝑa assurgere negligt̃
lacentes ergo dei miracula con¬
siderant: quia eiꝰ potentiã scien-
do pensant: sed uiuendo non
amant. Per contemplationẽ qͥde
in considerationẽ oculos tendt̃:
sed tam̃ ꝑ intentionẽ. sese a t̾ra
non erigunt. Unde bene in ba-¬

Expanded text:
ximus , arrogantia minoris est audiximus , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte dicitur: Sta, et considera miracula Dei. Sunt nonnulli quippe qui Dei miracula jacentes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agere. Unde et per Paulum dicitur: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Et saepe camentum coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt: sed tamen amando et videndo, ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerant, qui ejus potentiam do pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quidem in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Unde bene in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
sua seu in quocũq loco miscđiȩ
suȩ eas iusserit inueniri: qͥa p̾di¬
catores ueteris & noui testam̃¬
ti. aliquando soli tribui iudȩ
contulit: & ifrł pęne totũ ex
praua regũ gubernatione rep-¬
bauit: aliquando & in terra
sua has pluere nubes fȩcit: quia
eundẽ israheliticũ ppłm ad an¬
tiquã grãm. post correctionẽ
captiuitatẽq reuocauit: ali¬
quando loco suȩ miscđĩȩ eas cla¬
rescere uoluit: qͥa ꝑ p̾dicatores
scõs etiã gentibus. uirtutũ mi¬
racula ostendit: ut sola miscdia
a iugo erroris absoluer&: quos
limit̾ ꝓtulit: uir arrogans elatio¬
nis suȩ pondere lassatus: ñ ua.¬
l& portare quȩ dicit. Nam ꝑ
iactantiã ꝓtinus adiungit:
uscultã hȩc iob: sta. & consi¬
dera miracula dei. Quasi in cõ¬
paratione sui iacentẽ uidit: qu̾̃
ad uerba tantȩ p̾dicationis ut
staret admonuit. Quãuis & ꝑ¬
hoc quod dicit ausculta: gͣuem
beato iob contumeliã irrogat:
quia sicut iã de illo & suꝑiusdi¬

Expanded text:
quocunque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri, quia praedicatores Veteris Novique Testamenti aliquando soli tribui Judae contulit, et Israel pene totum ex prava regum gubernatione reprobavit. Aliquando et in terra sua has pluere nubes facit, quia eumdem Israeliticum populum ad antiquam gratiam post correptionem captivitatemque revocavit. Aliquando de loco suae misericordiae eas clarescere voluit, quia per praedicatores sanctos etiam gentibus virtutum miracula ostendit, ut sola misericordia a jugo erroris absolveret, quos limiter protulit, vir arrogans elationis suae pondere lassatus non valet portare quae dicit. Nam per jactantiam protinus adjungit:usculta haec, Job, sta et considera miracula Dei. - Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret, admonuit, sed hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius di
Abbreviated transcription (Latin):
turba p̾pedit: quia infirmitatẽ
humanȩ mentis ne lucẽ ueritatis
intendat: curarũ sclariũ tumul¬
tus p̾mit. Sed prudent̾ sicomoꝵ
ascendimꝰ: si ꝓuidi eã quȩ diuinitꝰ
in hoc mundo stultiꝰ. quã amissa ñ
querere: possessa rapientibꝰ rela¬
xare᷑: nullam ꝓ acceptis iniuriis
iniuriã reddere: unmo & adiun.¬
ctis aliis patientiã p̃bere: Quasi
enĩ sicomoꝵ nos ascendẽ dñs p̃ci.¬
pit: cũ dicit. Qui aufert q̃ tua
sunt: ne repetas. Et rursũ. Siqͥs
te ꝑcusserit in dexterã maxillã.
prebe illi & alterã. Per sicomorũ
transiens dñs cernit᷑: quia ꝑ hãc
sapientẽ stulticiã. & si necdũ ut
est solide. iam tam̃ ꝑ contẽpla.¬
tionis lumen. dei sapientia qͣsi
in transitu uidetur. Quã iinta¬
qui sibi sapientes. ẽẽ. uident᷑
quia ad conspiciendũ dñm in
elata cogitationũ suaru̾ turba
dep̃hensi: adhuc sicomoꝵ arbo.¬
rem non inuenerunt:

Expanded text:
turba praepedit, quia infirmitatem turba praepedit, quia infirmitatem humanae mentis ne lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt, ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et alteram . Per sycomorum igitur transiens Dominus cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in transitu videtur. Quam qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba depressi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
apud sem& ipsos huimiles ñ st̃:
quia in eoꝵ mentibꝰ dũ tumor
elationis crescit: arce̾ cont̾ẽplati.¬
onis claudit. Et unde se lucere
ne ueritatis priuant. Si gͥ uerã.¬
cit̾ sapientes. eẽ. atq ipsã sapientiã
contẽplari appetimꝰ: stultos noᷤ hu¬
milit̃ cognoscamꝰ. Relinquamus
noxiã sapientiã: discamꝰ laudã
bilem fatuitat̾ẽ Hinc qͥppe scͥp¬
tũ est. Stulta mundi elegit ds̃:
ut confundat sapientes. Hinc
rursum dicit᷑. Siquis uidet᷑ int᷑
uos sapiens. ẽe. in hoc scło: stultꝰ
fiat ut sit sapiens Hinc eugłicȩ
historiȩ uerba testant᷑: quia ⁊ache¬
us cũ uidere p̃ turba nil possae.
sicomoꝵ arborẽ ascendit: ut tͣn¬
seuntẽ dnm cerner&. Si comorꝰ
quippe: ficus fatua dr̃. Pusillus
itaq ⁊acheus si comoꝵ subiit. &
dñm uidit: qͥa qui mundi stulti¬
ciã humilit̾ eligunt: ipsi dĩ sapien¬
tiã subtilit̾ contemplant᷑. Pusilli.¬
tatẽ nanq nr̃am ad uidendũ dñm

Expanded text:
metipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere ne veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laubilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
rantiȩ angustia deglutit᷑ Loquit᷑
eñĩ caro de sp̃u: circumscriptus
sp̃s de incircũscripto: creatura de
creatore: temporalis de ȩt̾no: mu.¬
tabilis de immutabili: mortalis de
uiuificante: & cũ in tenebris po¬
situs. int̾nũ lum̃ sicut. ẽ. nesciat:
homo de ȩt̾nitate disserere cupi
quia si effari homo et̾nitatẽ sic̃. ẽ.
appetit: etiã hoc sibi subtrahit.
Quod de illa uel tacitus sentit. Sed
hȩc ȩt̾nitas tc̃ hominibꝰ uere in¬
lotuit: cũ se eis humanitate susce.¬
pta monstrauit. Quȩ qͥa necdum
reuelata fuerat: de eisdem homi¬
nibus recte subiungit᷑. At nc̃¬

Expanded text:
rantiae angustia deglutitur. Loquitur rantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiequia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit. Quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte subjungitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
rantiȩ tenebris inuoluim᷑ debes
Qui mox ab irrisione resiliens:
dicat. Quȩ egõ ei de suis laudibꝰ
acite sentiens ñ audita loquor:
quis hec narrare uel postquam
audierit potest: Sed quia cũ
doctrina & arrogantia in unius
mentis habitatione confligit:
a loquentis ore ñ solũ sonat ui¬
uendi leuitas. sed etiã grauitas
sentiendi: postquã heliũ ꝑ arro¬
gantiã leuit̾ intumuit dicens.
quis narrabit ei quȩ loqͦr: mex
ꝑ doctrinã subdidit. Etiã si¬
lociitus fuerit homo: deuor abit᷑
Omne quod aliquid deuorat:
hoc introrsus trahens ab intuentir̃
oculis occultat: & rem quȩ uideri
in suꝑficie potuit. in ꝓfundum
rapit Homo gͥ cũ de deo tac&: ꝑ
rationẽ in qua. ẽ. conditus. esse
aliquid uidetur. At si loqui de
deo cȩperit: ilico quã nil sit osten¬
ditur: quia magnitudinis illiꝰ im¬
mensitate deuoratur: & quasi in
ꝓfundũ raptus abscondit᷑: qͥa fari
ineffabilem cupiens. ipsa suȩ igno¬

Expanded text:
rantiae tenebris involvimur debes. rantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, dicat: Quae ego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: CAPUT locutus fuerit homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si aliquid de Deo loqui coeperit illico quam nihil sit ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae igno
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ uocat᷑: quia uidelic&e na¬
tura angłica & priꝰ subtilis est
in suꝑioribus condita: & post ne
unquã potuissae cadere mirabi.¬
lius confirmata. Possunt etiã cȩ¬
ctoꝵ mentes expͥmi. a cunctis
terrenis contagiis intimo a more
suspensȩ: quia quãuis corpore de.¬
gant in infimis: quia tam̃ cordeu
inhęrent sũmis. ueracit᷑ dicunt:
Nr̃a conuersatio in celis. ẽ. Qui
solidissimi ut ęre fusi sunt: qͥa ab
integritate ceptȩ fortitudinis.
nulla mutabilitatis rubigine con¬
sumunt᷑. Quibus & fortit᷑ contra
aduersa durantibus: auctoris uo.¬
ce dicit᷑. Tos estis amici mei: qui
ꝑ mansistis mecũ in temptationibꝰ
meis. Sed quãuis doctus &e arro¬
gans cũ ir ridere scm̃ uirũ nitit᷑
irrisioni suȩ fortia dicta ꝑmisceat.
a dictis tam̃ fortibꝰ semꝑ ad suꝑ.¬
uacua uerba relabit᷑ Nam iterũ
deridendo subiungit. stende
Tu qͥ iam magna intelligentiȩ lu.
ce ꝑfrueris: docere nos qui igno.¬

Expanded text:
mentum vocatur, quia videlicet namentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam pectorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo subjungit: VERS. 1Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui igno
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo fabricatus es cȩlos: qͥ solidis¬
simi qͦsi ȩre fusi sunt. Possunt ꝑ
cȩlos hi qui in cęlestibꝰ sunt conditi.
angłici sp̃c designari. Unde & in
oratione nr̃a dicere uoce uerita¬
tis instrum᷑. fiat uoluntas tua
sicut in cęlo & in terra: ut nimirũ
uoluntas dei sicut a suꝑiore creatu.¬
ra agit᷑: tta in hominibꝰ etiã ab hu-¬
mana infirmitate seruet᷑. De
quibꝰ bene dr̃. Qui solidissimi qͣsi
ȩre fusi sunt. Natura nanq ęris
est: rubigine difficile consumi:
E uirtutes angłicȩ quȩ in diuino
amore fixȩ ꝑstiter̾. lapsis suꝑbien-¬
tibus angelis. hoc in munere re¬
tributionis accȩper: ut nulla iã
rubigine surripientis culpȩ mor¬
deantur: ut in contemplatione
conditoris sine fęlicitatis fine per.¬
maneant. & in hoc qđ sunt condi.¬
tȩ. ȩt̾na stabilitate subsistant Qd̾
bene apud moysen ipsa de mun.¬
di origine historiȩ uerba testan¬
& hoc idem postmodum firma.¬

Expanded text:
cum eo fabricatus es coelos, qui solidiscum eo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt. - Possunt per coelos hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: « Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra . » Naturt a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testanet hoc idem postmodum firma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exhortationẽ suã. ad sũma ꝑfi.¬
cere auditores uident: quia nisi
sp̃c sanctus eoꝵ corda repleat: ad
aures corpoꝵ uox docentiũ incas¬
sũ sonat. Formare enĩ uocẽ magi-¬
stri exteriꝰ possunt: sed hanc in¬
primere interiꝰ non possunt. Neq
enĩ qui plantat. ẽ. aliquid neq
qui rigat: sed qui increm̃tũ dat
deus. Dicat gͦ. Nonne uestim̃ta
tua calida sunt. dũ ꝑflata fuerit
terra austro : Quia nimirũ tc̃
auditores qͥ iã beneuiuentibꝰ do¬
ctoribꝰ inherent. calorẽ suꝑni
amoris accipiunt: cũ ꝑ afflatum
scĩ sp̃c excitant᷑. Ac si aꝑte beato
iob dicer&. Incassum tibi tribuis:
si quos ꝑ te ꝓfecisse in uirtitibuᷤᷤ
contemplaris: qͥa hi quos per te in¬
caluisse estimas: nisi eos scĩ sp̃c fer¬
uor at tinger&. frigidi in sua insen-¬
sibilitate remanerent. Postquã uͦ
hȩc fortit̾ dixit: ꝑ arrogantiã le¬
uit̾ motus. irrisionis ilico uerba

Expanded text:
per exhortationem suam ad summa proper exhortationem suam ad summa procere auditores vident, quia nisi Spiritus sanctus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus doctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba
Abbreviated transcription (Latin):
ctores autẽ sc̃i dũ auditores suos
in amore dei ꝓficere sentiunt:
ipsi ampliꝰ in doctrinȩ uirtute
feruescunt. Et quia eos ad sũma
in ardescere & feruere conspicuuĩ:
ad p̃dicanda bona cȩlestis patriȩ.
ualidius suocendunt᷑. Qui & si qͣn¬
do ꝓ eo quod adhuc uitã corrup.¬
tibilem humanȩ infirmitatis a¬
gunt: de qualib& culpa saltẽ te¬
nut̾ in oꝑe. in locutione. in co.¬
gitatione temptant᷑: discipłoꝵ¬
ꝓuectũ conspiciunt: & ipsi uł in
minimis. ẽẽ. rep̃hensibiles erubes¬
cunt: nequa forte exempla torti.¬
tudinis p̃beant eis: quos ꝑ p̃dica.¬
tionis uoce̾. ad regulam intimę
rectitudinis uocant. Dũ gͦ u̾bo
doctoꝵ accendunt᷑ auditores:
quasi ex uiuenti corpore uesti¬¬
menta calefiunt: sed dũ ex ꝓue.¬
ctu auditoꝵ etiã uita docentiũ
ꝓficit᷑ quasi ex calefactis uestim̃.¬
tis. calor ad corpꝰ redit. Sed nequa¬
quã sibi doctores tribuant᷑: qđ

Expanded text:
ctores autem sancti dum auditores suos ctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in opere, in locutione, in cogitatione tentantur, discipectum conspiciunt, 884 et ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod
Abbreviated transcription (Latin):
quia sic hȩc generalit̾ in sancta
ȩccła dicimus: ut tam̃ ꝑ membra
eius singula specialit̾ teneamus¬
Unusquisq enĩ qui recte uiuit:
atq hoc & alios docere consueuit:
quasi tot uestimenta hab&. quot
auditores ei concordit inherent
sed adiuncta uiuenti corpori dũ
exhalantes membroꝵ poros con¬
tegunt: emanantẽ ab intimis
calorẽ expͥmunt. Quo nimirũ
calore hȩc eadẽ uestimenta calefi.¬
unt: sed calefacta. calorẽ quem
accȩperint retinendo. ad corpus
reddunt. Quid gͦ ꝑ uestimenta
uiuenti corpori adhȩrentia: nisi
discipuloꝵ uita. magistris bene
uiuentibus coniuncta signatur :
Quȩ quasi ꝑ poros calorẽ accipit:
qͥa ad amorem dei. & exẽplo ac¬
tionis & impulsu exhortationis
ignescit. Quȩ uelut frigus ꝓpͥũ
respuit: dũ a pristina iniquitate
discedit. Calorẽ quẽ accipit rẽ¬
tin&: quia in eo quẽ ꝑ p̃dicam̃ta
sũpserat feruore conualescit. Do¬

Expanded text:
quia sic haec generaliter in sancta quia sic haec generaliter in sancta Ecclesia dicimus, ut tamen per membra ejus singula specialiter teneamusUnusquisque enim qui recte vivit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditer inhaerensed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Do
Abbreviated transcription (Latin):
atũ iob figurã scẽ eccłȩ tenere iã
diximꝰ. Uestimenta uͦ ȩccłȩ sunt.
om̃s qui ei fidei adunatione iun-
ris. Per austrũ uͦ qui nimirũ cã-¬
lidus uentus. ẽ. non imnerito sp̾̃s
sõs designatur: quo qͥsq dũ tan¬
git᷑᷑ abiniquitatis suę torpore li¬
berat᷑. Unde bene in canticis can-¬
ticorũ dr̃ Surge aquilo. & ueni
auster: ꝑfla ortũ meũ: & fluant
aromata illiꝰ. Aquilo enĩ iubet᷑
ut surgat: ut nimirũ is qͥ mor¬
taliũ corda restringit aduersariꝰ
sp̃s. fugiat. Auster enĩ uenit. &
ortũ ꝑflat. ut eiꝰ aromata deflu.¬
ant: quia ꝑ aduentũ scĩ sp̃c. dum
mens hominũ repletur: ex ea mox
opinio uirtutũ asꝑgit᷑: ut iure
iam scoꝵ lingua quasi ortus austro
calida sunt. dũ terra austro ꝑfla-¬
turꝰ quia qͥ ei ꝑ fidem inhȩrent.
feruentibus caritatis studiis in¬
ardescunt: dũ eoꝵ mens sci sp̃c af.
flatu ꝑfundit᷑. Quod qͥdem de
beato iob nichil obstat intelligi:

Expanded text:
atum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguris . Per Austrum vero, qui nimirum calidus ventus est, non immerito Spiritus sanctus designatur, quo quisque dum tangitur, ab iniquitatis suae torpore liberatur. Unde bene in Canticis canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluant, quia per adventum sancti Spiritus, dum mens hominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus Austro calida sunt, dum terra Austro perflatur, quia hi qui ei per fidem inhaerent, ferventibus charitatis studiis inardescunt, dum eorum mens sancti Spiritus afflatu perfunditur. Quod quidem ebeato Job nihil obstat intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ: petro dr̃. Quare intro¬
isti ad uiros p̃putiũ habentes: &
comedisti cũ eis: Quo contra. rec.
& austro: noli ꝓhibere. Sic̃ enĩ ꝑ¬
aquilonem ge̾ntilitas: sic per au¬
strũ iudȩa signatur. Quȩ quasi
meridiano sole incaluit: quia
redemptore in carne apparente.
Austro autẽ iubetur ne ꝓhibeat.
quia hebreis in fide consistentibꝰ
p̾cipit᷑:. ne uitam gentiũ repellen¬

Expanded text:
gentium Petro dicitur: Quare introgentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis ? Quo contra recte et Austro, Noli prohibere . Sicut per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur. Quae quasi meridiano sole incaluit; quia Redemptore in carne veniente feAustro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur, ne vitam gentium repellen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aqͥlonẽ: nisi peccati frigore con¬
stricta gentilitas designat᷑. Quã
ille sub iugo suȩ tyrannidis tenuit:
qui suꝑbiens dixit. sedebo in mon¬
te testamenti in lateribꝰ aqͥlonis:
ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ :
similis ero altissimo. Quid uero
expͥmuntur : De quibꝰ ꝑ ieremiã
dr. Quomͦ obscuratũ est aurum:
mutatus. ẽ. color optimꝰ: Aurũ
qͥppe obscuratũ doluit: quia in
quibusdam claritatẽ innocentiȩ.
uersam in culpe nigredine̾ uidit
Ab aquilone ergo aurũ uenire
dr̃: qͥa ꝑ respectum gr̃ę redẽptoriᷤ.
a gentilitate dudum ꝑfidiȩ tor¬
pore frigida: intra scãm ȩccłam
p̾ciosa deo uita fideliũ multipli.¬
cat᷑. Ab aqͥlone & enĩ auru uenit:
cũ ab ipsis idoloꝵ cultoribꝰ uera
in dño fides clarescit. Sed conuer¬
sis ad fidem gentibꝰ iudȩa contra.¬
dicit: & ad p̾mioꝵ retributionẽ
cęlestiũ dedignat᷑ suscipere. eos
qui dudum fuerant cultores ido¬
loꝵ. Unde post conuersionem

Expanded text:
 Aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . Quid vero exprimuntur? De quibus per Jeremiam dicitur: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone ergo aurum venire dicitur, quia per respectum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uentus gͦ transiens nubes fugat:
quia mortalis uita ꝑcurrens. p̃di.¬
catores scõs a nr̃is oculis corporalit̃
occultat. Uentus transiens nubes
fugat: qͥa uitȩ temporalis excursꝰ.
a carne apłos subtrahit: & eos a
terrȩ suꝑficie in secreta requie qͣsi
in cęloꝵ cardine abscondit. Sed
qͥa usq ad mortẽ p̃dicare ñ desi-¬
nunt: & p̃sentis uitȩ spaciũ more
nubiũ cũ uerboꝵ pluuiis excurr̃.¬

Expanded text:
entus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvi