comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ uel ignotas de desertis ꝓcul montibꝰ ra.¬
dices euellendo: uel pauculos de imis gurgitibꝰ
ꝓfuntla scrutatiõe pisciculos trahendo: siue in¬
tẽpestiua de arentibꝰ rubetis arbusta colligendo.
uniꝰ appetitꝰ petulantiã cõpescere queat: Et sane
mͥ ñ satis patere pot̾ qͦd uiciũ istos exagitet: nͥ qr
forte ꝑ quanclã animi insolentiã multos in suo ob¬¬
seqͥo occupari gaudent: situe qͥa ꝑ tumorẽ elatiõĩs.
ceteris om̃ibꝰ qͣntũ cibo dissimiles st̃. tantũ merito
dissimiles iuderi uolunt: Alii suꝑsticiosũ nimis
in p̃parandis cibis studiũ adhibent. infinita decos.¬
tionũ ⁊ frixurarũ ⁊ condiñtoꝵ gen̾a excogitan.¬
tes: mͦ mollia. mͦ dura mͦ frigida. m̃ calida. mͦ¬
cocta. m̃ assa. mͦ piꝑe. mͦ allio. mͦ cimino. mͦ sale con-¬
dita. scdm consuetudinẽ pregnantiũ mulierum
desicdantes: Hi ꝓfecto ñ solu̾ arguendi.s etiã deri.¬

Expanded text:
tandem vel ignotas de desertis procul montibus ratandem vel ignotas de desertis procul montibus radices evellendo vel pauculos de imis gurgitibus profunda scrutatione pisciculos trahendo, sive intempestiva de arentibus rubetis arbuta colligendo, unius appetitus petulantiam compescere queat. Et sane mihi non satis patere potest, quod vitium istos exagitet, nisi forte quia per quamdam animi insolentiam multos in suo obsequio occupari gaudent, sive quia per tumorem elationis caeteris omnibus quantum cibo dissimiles sunt, tantum merito dissimiles videri volunt. Alii superstitiosum nimis in praeparandis cibis studium adhibent, infinita decoctionum et frixurarum et condimentorum genera excogitantes, modo mollia, modo dura, modo frigida, modo calida, mmodo assa, modo pipere, modo allio, modo cumino, modo sale condita, secundum consuetudinem praegnantium mulierum desiderantes. Hi profecto non solum arguendi sed etiam deri
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥt᷑ etiã triplex obseruantia discipline in
cibo Obseruantia ieo qͥd sumat: obseruan-¬
rara ⁊ insolita req̾rat: nec nimis accurate ⁊ laute
p̃parata concupiscat: In pͥmo enĩ luxis arguit᷑:
in scdo curiositas: in t̾cio suꝑsticio notat᷑ Sunt
n̾aq qͥdã quoꝵ fauces satis ridicula infirmitate
egrotant: quȩ nͥ pinguia ⁊ delicata deglutire
ñ posst̃: ⁊ si qͣndo eis parci aut frugales cibi ob¬¬
lati fuerint: stati aut in tligestionẽ stomachi.
aut pectoris siccitatẽ. aut obripilationẽ capitis:
aut si quast̃ talia ad excusandas excusationes
p̾tendunt: Alii delicias ⁊ luxus ciboꝵ magna
constantia asꝑnant᷑: s ab eis iterũ ñ minori aut
tolerabiliori petulantia cõmuniũ cibarioꝵ usꝰ
om̾̃ino despicit᷑: Noua quȩdã ⁊ isolita ciboꝵ ge-¬
nera exqͥrunt: ita ut sepe ꝓpt̾ uniꝰ uentr̃e hõis.
ꝑ om̃s circũpagos tba famuloꝵ discurrat: ⁊ uix

Expanded text:
Sequitur etiam triplex observatio disciplinae in Sequitur etiam triplex observatio disciplinae in cibo, observatio in eo quid sumat, observarara et insolita requirat, nec nimis laute et accurate praeparata concupiscat. In primo enim luxus arguitur, in secundo curiositas, in tertio superstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non possunt. Et si quando eis parci aut frugales cibi oblati fuerint, statim aut indigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes praetendunt. Alii delicias et luxum ciborum magna constantia aspernantur, sed ab eis iterum non minori aut tolerabiliori petulantia communium cibariorum usus omnino despicitur. Nova quaedam et insolita ciborum genera exquirunt, ita ut saepe propter unius ventrem hominis per omnes circum pagos turba famulorum discurrat, et vix
Abbreviated transcription (Latin):
existimes eos aliũ rugienti uentri patentiorem
aditũ querere: qͣsi angustia fauciũ ñ possit esu-¬
rienti stomacho satis sufficientẽ abundantiã mi-¬
nistrare: In uno gͦ locosedentes. ocłis ac manibus
quȩ ꝓpe. quȩ longe. oĩa circũcurrunt: simul cõ-
minuunt panes: uiua in calices ⁊ pateres effun¬¬
dunt: discos ingirũ circu̾̃ducunt: ⁊uelut rex
suꝑ obsessã ciuitatẽ assultũ facturꝰ. cdubitant ubi
pͥmũ expugnationẽ aggrediant᷑: cdũ simul in õi
parte irruptionẽ facere concupiscunt: Plus nsto
fortassis ista dicentes. uerecundiȩ obliti sumus:
s nescit aliqͣndo ĩpudentia erubescere: nͥ fue.¬
rit manifeste confusa: His gͥ tribꝰ modis debet
qͥsq uit̾ epulas conseruare disciplinã in semet.¬
ipso: iudeł ut lingu̾a suã a loquacitate restrmn-¬
gat: ⁊ ocłos suos a circũspectiõe cohibeat: ⁊ ut
cet̾a oĩa m̃bra cũ modestia ⁊ qͥete contineat:¬

Expanded text:
existimes eos alium rugienti ventri patentiorem existimes eos alium rugienti ventri patentiorem aditum quaerere, quasi angustia faucium non possit esurienti stomacho satis sufficientem abundantiam ministrare. In uno ergo loco sedentes, oculis, et manibus quae prope, quae longe, omnia circumcurrunt, simul panes comminuunt, vina in calices, et pateras effundunt, discos in gyrum circumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum simul in omni parte irruptionem facere concupiscunt. Plus justo fortassis ista dicentes, verecundiae obliti sumus, sed nescit aliquando impudentia erubescere, nisi fuerit manifeste confusa. His igitur tribus modis debet quisque inter epulas conservare disciplinam in semetipso, videlicet ut et linguam suam a loquacitate restringat, et oculos suos a circumspectione cohibeat, et ut caetera membra omnia cum modestia et quiete contineat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipue ut ñ uagos hõ habeat ocłos neq curiose ⁊
ut ãpliꝰ aliqͥd dicã. impudent᷑ ea quȩ apud alios
agunt᷑. circũlustrando ꝓspiciat: s ut ꝓotiꝰ pudi.¬
ce demissis luminibꝰ. ea tantũ quȩ sibi ante posita.
n apposita st̃ attenclat Custodia qͦ continendi
neq ingestui. indecens aliqͥtl aut inhonestũ agat̾
Nicħ cũ strepitu aut tumultu fiat: s oĩa m̃bra cũ
moclestia ⁊ tranqͥllitate in disciplina contineant᷑:
ñ sic̃ qͥdã faciunt. qͥ cũ acd edendũ asederint: inqͥ.¬
eta qͣdã agitatiõe ⁊ confusiõe m̃broꝵ. intẽ ꝑantiã
animi sui designant: Caput excutiunt: brachia
ȩxerunt: manꝰ in altũ expandt̃. ⁊ ñ sie magna
t̃pitudine. qͣsi totũ epulũ simul sint absorturi.
ingentes qͦsdã conatꝰ ⁊ gestꝰ satis intlecoros osten¬
dunt: hanelant ⁊ suspirant p̃ angustia: ita ut

Expanded text:
praecipue, ut vagos homo habeat oculos, neque curiose, et praecipue, ut vagos homo habeat oculos, neque curiose, et ut amplius aliquid dicam impudenter ea quae apud alios aguntur circumlustrando prospiciat, sed ut potius pudice demissis luminibus ea tantum quae sibi anteposita et apposita sunt attendat. Custodia quoque continendi neque in gestu indecens aliquid aut inhonestum agatur. Nihil cum strepitu aut tumultu fiat, sed omnia membra cum modestia, et tranquillitate in disciplina contineantur. Non sicut quidam faciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadam agitatione et confusione membrorum intemperantiam animi sui designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros ostendunt. Anhelant, et suspirant prae augustia, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
miscent se rixis: ⁊ os eiꝰ iurgia ꝓ̃uocat: De u̾bo eti.¬
ã m̃doso qͣntũ sit cauendũ: ide ipse insinuat di.¬
cens Testis falsus ñ erit ĩpunitꝰ: ⁊ qͥ m̃dacia loqͥt
ñ effugiet S et u̾bũ dulce qͣntũ ualeat in sermo.¬
ne: liber ȩccłasticꝰ patent̾ demonstrat ubi dic̃:
abundat:
bet hõ seruare cdisciplinã in habitu suo: ⁊ disci.¬
plinã in cibo suo Disciplinã in habitu tribꝰ mo.¬
dis: in disciplina tacendi: in disciplina uiden.¬
di: in disciplina sese continendi Tacit̾nitas
int̾ epulas necessaria ẽ: iccirco qm̃ lingua quȩ omñ
tẽpore ꝓna ad peccatũ labit᷑: ꝑicłosiꝰ cũ ꝑ crapulã
inflãmata fuerit. ad loquendũ relaxat᷑: Propt̾ea
enĩ diues qͥ int̾ epulas loqͣcitati seruierat: pꝰ m in-
ferno positꝰ uehem̃tiꝰ in lingua ardebat: Custodia
ocłoꝵ ꝓpt̾ea int̾ epulas necessaria ẽ: qͥa decet ibi

Expanded text:
miscent se rixis, et os ejus jurgia provocat . De verbo etimiscent se rixis, et os ejus jurgia provocat . De verbo etiam mendaci quantum sit cavendum, idem ipse insinuat, dicens: Testis falsus non erit impunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet . Sed et verbum dulce, quantum valeat in sermone, liber Ecclesiasticus patenter demonstrat ubi dicit:abundat .bet homo servare disciplinam in habitu suo, et disciplinam in cibo suo. Disciplinam in habitu, tribus modis, in disciplina tacendi, in disciplina videndi, in disciplina continendi sese. Taciturnitas inter epulas necessaria est idcirco, quoniam lingua quae omni tempore prona ad peccatum labitur, periculosius cum per crapulam inflammata fuerit, ad loquendum relaxatur. Propterea enim dives qui inter epulas loquacitati servierat, post in inferno positus vehibi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dicens: Non decent stultũ u̾ba composita:
Et iterũ: Non ẽ speciosa in ore stulti parabola
Et iterũ: fons uitȩ eruditio possidentis: doctrina
stultoꝵ fatuitas Et iterũ: Doctrina sua noscitur
uir: qͥ aut̃ uanꝰ ⁊ excors ẽ. patebit contẽptui Itẽ:
Qͦ m pulchras frustra habet claudus tibras: sic in-¬
decens ẽ in ore stultoꝵ parabola Qa uͦ typus
elatiõis sermonẽ hõis ingratũ auditoribꝰ reddat:
salomon iterũ testat᷑ dicens Excelsa stulto sa.¬
pientia: in porta ñ aꝑiet ossuũ & iterũ dicit:
Cũ obsecrationibꝰ loquet᷑ pauꝑ: ⁊ diues effabit᷑
rigide: Quantũ aut̃ serino clamosus a discipli-¬
natis cauendus sit. ipse auctor disciplinȩ osten-¬
dit: de qͦ ꝑ usaiã scriptũ ẽ: Non clamabit neq
accipiet ꝑsonã. neq audiet᷑ foris uox eiꝰ: Herbũ
aut̃ asꝑũ ⁊ rixosũ om̃ino a sermonibꝰ disciplinatis

Expanded text:
ostendit, dicens: Non decent stultum verba composita . ostendit, dicens: Non decent stultum verba composita . Et iterum: Non est speciosa in ore stulti parabola . Et iterum: Fons vitae eruditio possidentis; doctrina stultorum fatuitas . Et iterum: Doctrina sua noscitur vir, qui autem vanus, et excors est, patebit contemptui . Item: Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias, sic indecens est in ore stultorum parabola . Quod vero typus elationis sermonem hominis ingratum auditoribus reddat, Salomon iterum testatur, dicens: Excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum . Et iterum dicit: Cum obsecrationibus loquetur pauper, et dives effabitur rigide . Quantum autem sermo clamosus a disciplinatis cavendus sit, ipse auctor disciplinae ostendit, de quo per Isaiam scriptum est: Non clamabit neque accipiet personam neque audietur foris vox ejus . Verbum autem asperum, et rixosum omnino sermonibus disciplinatis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ãm sermo eiꝰ inueniat: Sonꝰ loquentis ẽẽ debet
demissus: ne strepitu ⁊ ĩmocdata clamositate auditores
fuos aut iniuste t̾reat: aut iuste offenclat: Suauis tle-¬
bet eẽ: ne ꝓlationis aspitate tanto fiat animis audi.¬
entiũ onerosior: qͣnto ad aures clurior uenit ⁊ iuo¬
cuncdioi: Significatio id ẽ sententia sermonis ideo
debet ẽẽ uera: qr fallax u̾bũ etiã si facunde ⁊ com-¬
posite dr̃: nichilominꝰ tam̃ ab auditore aut noxiũ.
aut ociost̃. si fuerit intellectũ reputat᷑: S et cum
ueritate necesse ẽ ut sermo loquentis dulcedi-¬
nẽ habeat: qr sepe etiã ueritas auditori amara
efficit᷑. si aut sine ratione. aut sine dilectione. hoc ẽ
uel ĩportune. uel impie cont᷑ eũ ꝓferat᷑: Singula
hȩc: script̾ȩ sacrȩ testimonio cõꝑbemꝰ: Quod habitꝰ
indisciplinatꝰ sermonẽ contẽptibilẽ faciat: salomõn

Expanded text:
gratiam sermo ejus inveniat. Sonus loquentis esse debet gratiam sermo ejus inveniat. Sonus loquentis esse debet demissus, ne strepitu, et immoderata clamositate auditores suos aut injuste terreat aut juste offendat. Suavis debet esse, ne prolationis asperitate tanto fiat animis audientium onerosior, quanto ad aures durior venit, et injucundior. Significatio, id est sententia sermonis, ideo debet esse vera, quia fallax verbum etiam si facunde aut composite dicitur, nihilominus tamen ab auditore aut noxium aut otiosum si fuerit intellectum reputatur. Sed et cum veritate necesse est, ut sermo loquentis dulcedinem habeat, quia saepe etiam veritas auditori amara efficitur, si aut sine ratione, aut sine dilectione, hoc est, vel importune, vel impie contra eum proferatur. Singula haec Scripturae sacrae testimoniis comprobemus. Quod habitus indisciplinatus sermonem contemptibilem faciat, Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo loqͥ clebet ꝑ negligentiã sileat: uel ne onĩ
tẽpore qͣndo loqͥ licet. ꝑ licentiã concessã in multi.¬
loqͥũ cadat: Necte aut̃ tẽpꝰ loquendi discernit᷑: si
hõnec ũqua qͣndo loqͥ debet sileat: nec sẽꝑ qͣndo
licet loqͣt: Restat uc ut pꝰquã ostendimꝰ qͥt. uel cui.
nribi.⁊ qͣndo loquendũ sit: etiã qͣlit᷑ loquendũ sit
demonstremꝰ: Qualitas id ẽ mociꝰ loquendim tribꝰ
constat: hoc ẽ qͦ gestu. qͦ sono. qͦ significatiõe. ꝗͥd
dicat᷑. Disciplina iubet. ut loquentis sit gestꝰ mo¬
destꝰ: humilis: sonꝰ demissus ⁊ suauis: significatio
uerax ⁊ dulcis: Modestiã debet hab̃e gestꝰ loquen¬
tis: ut nec mortlinate nec impudice. nec turbulente
int̾ loquendũ m̃bra moueat: nec ocłoꝵ nutibꝰ.
aut aliqͣ indecenti conformatiõe siue tͦnsmita.¬
tiõe uultꝰ placorẽ sui sermonis ĩminuat: Hu¬
milis debet ẽẽ gestꝰ laquentis: ut apud auditores

Expanded text:
ne omni tempore quando loqui licet, per licentiam concessam in multiloquium cadat. Recte ergo tempus loquendi discernitur, si homo nec unquam quando loqui debet, sileat, nec semper quando licet, loquatur. Restat nunc ut, postquam ostendimus quid vel cui et ubi et quando loquendum sit, etiam qualiter loquenduuendum sit. Qualitas, id est motus loquendi in tribus constat, hoc est quo gestu, quo sono, qua significatione quid dicatur. Disciplina jubet ut loquentis sit gestus modestus et humilis, sonus demissus et suavis, significatio verax et dulcis. Modestiam debet habere gestus loquentis, ut nec inordinate, nec impudice, nec turbulenter inter loquendum membra moveat, neque oculorum nutibus, aut indecenti conformatione sive transmutatione vultus, placorem sui sermonis imminuat. Humilis debet esse gestus loquentis, ut apud auditores
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑueniens tẽptatio imꝓiudũ ad malũ opꝰ deici-¬
at: neq indiscretũ in bono oꝑe p̃sens negligen-¬
tia fallat: Quisqͥs corsuũ in huiꝰmodi studio exer-¬
cet: existimo qđ cito ad ilłã bonã ⁊ salubrẽ scien-¬
tiã ꝑueniat: qũa sic̃ supͣdiximꝰ ad seruandã dis-¬

Expanded text:
superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et salubrem scientiam perveniat, quam, sicut supra diximus, ad servandam dis
Abbreviated transcription (Latin):
nua festinatione comedat: ubi nos quidem
quantu̾ fieri potest. modũ et mensuram om̃s
tenere suademus: lege̾ tam̃ nulła dare p̾sumimꝰ.
qͥa sic̃ iã supra dixinꝰ. aliꝰ sic. ⁊ aliꝰsic Hȩc uobis

Expanded text:
mia festinatione comedat; ubi nos quidem mia festinatione comedat; ubi nos quidem quantum fieri potest modum et mensuram omnes tenere suademus, legem tamen nullam dare praesumsimus, quia, sicut jam supra diximus, alius sic et alius sic. Haec vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑmiciunt: donec iterũ eiusceratis int̾ioribꝰ ea
quȩ remanserant in pͥstinũ locũ reponant: Alii bi¬
bentes. cdigitos mecdiotenꝰ pocłis ĩmergunt: alii une¬
tas manꝰ ad uestim̃ta sua det̾gentes. rursus ad cila.¬
ria tractanda redeunt: alii nudis articłis coele¬
aris uice. olera sua piscant᷑: ita ut in eoclẽ iure
n manꝰ ablutionẽ. ⁊ uent̾ refectionẽ querere uideat᷑.
Alii semicorrosas crustas. ⁊ p̃morsas colliridas ci.¬
bariis iterando infigunt: yreliqͥas cdentiũ suoꝵ
offas facturi. in pocłis demergunt: Hȩc sic̃ supra
diximꝰ. dicentibꝰ erubescentla fuerant: si a facien-¬
tibꝰ p̾sũpta ñ fuissent: Nunc aut̃ sustineant in au.¬
diendo uerecundiam: qͥ noluerunt infaciendo
habere disciplinam Uerũtam̃ hȩc de immundi.¬
cia inlisciplinate manclucantiũ ad exemplum
dicta sufficiant: Temperantiam mnanducandi
intelligimus: in eo si homo tractim et non cũ ni.¬

Expanded text:
super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, et reliquias dentium suorum offas facturi in poculis demergunt. Haec, sicut supra diximus, dicentibus erubescenda fuerant, si a facientibus praesumpta non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere disciplinam. Verumtamen haec de immunditia indisciplinate manducantium ad exemplum dicta sufficiant. Temperantiam manducandi intelligimus in eo, si tractim homo et non cum ni
Abbreviated transcription (Latin):
sic Cui minꝰ sufficit: iste priꝰqũa ad tͣpitudinẽ
eclacitatis pueniat: in suꝑfluitatẽ offendit Cui
multũ opꝰ ẽ: in eo sepe honestas comedendi ledit᷑.
etiã priꝰqu̾a ad suꝑfluitatẽ ueniat᷑: Gͦ ille eui pa.¬
rũ satis ẽ: magis suꝑfluitatẽ caueat Ille ũ eui mul.¬
tũ opꝰ ẽ. magis ad honestate attendat: qr neq ille
nͥ teꝑantiȩ metas tnsierit ad tͣpitudinẽ ueniet:
neq iste nͥ priꝰ honestatis oblitꝰ fuerit. in suꝑflui-¬
tatẽ impinget Postrema obseruantia ẽ icibo.¬
qͦm qͥs cibũ sumere debeat: hoc ẽ quã munde.⁊
qũa tẽꝑate: De ĩmunclicia comelentdi pauea
exẽpla ꝓferre sufficiat: ut dũ in qͥbdã suis par.¬
tibꝰ cernit᷑: facile ꝑ similitudinẽ ubiq caueat᷑
Quidã int̾ comeclentũ dũ scutellas gxonerare
uolunt. qͣ rata ferculoꝵ frusta adipẽ siue sagi.¬
nã suproratã stillantia m̃salibꝰ inuoluunt. aut̃

Expanded text:
sic. Cui minus sufficit, iste priusquam ad turpitudinem edacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quia neque ille nisi temperantiae metas transierit, ad turpitudinem veniet, neque iste nisi prius honestatis oblitus fuerit, in superfluitatem impinget. quomodo quis cibum sumere debeat. Hoc est quam munde et quam temperate. De immunditia comedendi pauca exempla proferre sufficiat, ut dum in quibusdam suis partibus cernitur, facile per similitudinem ubique caveatur. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ redeat: qͣnto ꝓmptiꝰ i om̃em qua uitdert
uirtutis speciẽ ꝑ uoluntariã obedientiã se inclinat
et tanto altiꝰ ei uestigiũ alienȩ bonitatis incipiat
inherere: qͣnto artiꝰ studet bona alioꝵ unitari
ranãq quȩ in sigillo foris eminet. in imp̃ssione cen
introrsũ signata apparet: ⁊ quȩ insigillo in trinsecus
sculpta ostencit᷑: in cera exteriꝰ figurata deuionstiat.
Qͥagͦ aliud inisto nob̃ innuit᷑. nͥ qͥa nosqͥ ꝑ exẽplũ bon

Expanded text:
itatem redeat, quanto promptius in omnem quam viderit virtutis speciem, per voluntariam obedientiam se inclinat, et tanto altius ei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitarra namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonstratur. Quid ergo aliud in isto nobis innuitur, nisi quia nos qui per exemplum bon
Abbreviated transcription (Latin):
diti: Senes loqͥ debent de discretione bene consu.¬
lencdi: iuuenes de instantia bene oꝑantli: Sapien.¬
tes de mysteriis scripturarũ: simplices de exẽplis
bonoꝵ oꝑũ: Hi qͥ ext̾iora tractant negotia. de sol¬
lertia adqͥrendi. hi qͥ qͥetã uitã ducunt. de liscipli.¬
na iuuendi: Prelati de ꝓuisione rerũ: subcliti de¬
obedientia p̃ceptoꝵ Et unꝰ qͥsq qͥ loqͥt᷑. sccłm qͣli¬
tatẽ ꝑsonȩ suȩ. qͣlitat̾ẽ materiȩ inqͥrat congruam.
etiã cui dicat cdiligent᷑ attendat: qͥa sic̃ ait qͥdã
sapiens. qͥ narrat u̾bũ ñ audienti: qͦsi qͥ excitat¬

Expanded text:
diti. Senes loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam ducunt, de disciplina vivendi. Praelati de provisione reruobedientia praeceptorum. Et unusquisque qui loquitur secundum qualitatem personae suae, qualitatem materiae inquirat congruam detiam cui dicat diligenter attendat. Quia sicut ait quidam sapiens: Qui narrat verbum non audienti, quasi q
Abbreviated transcription (Latin):
de opario annuali tłe consũmatiõe anir cũ seruo
pigro. de multa oꝑatioẽ: Ubi intelligi dat̃. qct boni
p̃uoꝵ colloqͥa aliqͣndio appetere: aliqndo uitare
debent: Appetere debent boni p̾uoꝵ colloqͥa. qͣn-¬
cdo ⁊ sua exhortatiõe illos sꝑant posse corrigi: : tan.¬
tũ de sua stabilitate conficit᷑. ut ñ timeant ex illoꝵ
p̃ua suggestiõe corrũpi Quando uͦ⁊ illoꝵ luri.¬
ciã⁊ suã infirmitatẽ consid̾ant: expedit eis ut
fugiant: ne dũ illos ñ ualent amonitiõibꝰ suis cor-¬
rigere: paulati incipiant ipsi ad pͣuitatẽ illoꝵ

Expanded text:
atione anni, cum servo pigro de multa operatione . Ubi intelligi datur quod boni pravorum colloquia aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione corrumpi. Quando vero et illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, paulatim incipiant ipsi ad pravitatem illorum
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥ ꝰ formã ⁊ exẽ plũ sũpsit boni oꝑisIsta fr̃s si as.¬
sidue uolueritis cogitare: scietis cito⁊ intelligetis
quȩ sit uia disciplinȩ: quȩ uos ꝑ exercitiũ boni
oꝑis. cducat ad consũmationẽ bonitatis S et si
forte atl hȩc inuestiganla atq cdiscernentda qͣn¬
tũ expedit ꝑuos minꝰ sufficitis: dño adiuuan.¬
facienda audietis: ⁊ facta uidebitis : Et ne in
hac etiã parte uob̃ ministeriũ nr̃ȩ exhortationis
tiesit: ostendã nc̃ breuit᷑. qͣles uos ad ꝑcipi-¬
en dã doctrinã. uel ad imitanda

Expanded text:
a quibus formam et exemplum sumpsit boni operis. Ista, fratres, si asa quibus formam et exemplum sumpsit boni operis. Ista, fratres, si assidue volueritis cogitare, scietis et cito intelligetis quae sit via disciplinae, quae vos per exercitium boni operis ducat ad consummationem bonitatis. Sed et si forte ad haec investiganda atque discernenda quantum expedit per vos minus sufficitis, facienda audietis et facta videbitis. Et ne in hac etiam parte vobis ministerium nostrae exhortationis desit, ostendam nunc breviter quales vos vel ad percipien
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa int̾ pares ñ nũqu̾a ꝑu̾sa quȩdã uirtutis emu¬
latio eẽ solet: ut uideł sibi inuicẽ tle successu ui.¬
tutũ inuideant: ⁊ obhoc in exercendo bono oꝑe
tantũ ne inferiores uideant᷑ alterutrũ sese p̾̃uen¬
re contendant: tanto nos ttiseretiõis mocdamine
continere necesse ẽ. ut oꝑam mram sic̃ clictũ est
neq ingeramꝰ nolentibꝰ: neq petentibꝰ subtraha.¬
mꝰ: qr inutroq liuoris fuspicio ẽẽ pot̾: Si qͣndo
aut̃ in aliqͦ forte negotio laborantibꝰ opẽ ferre
cupimꝰ: tanta hoc humilitate ⁊ mansuetudine
faciencũ ẽ: ut hiscdẽ ipsis manifestũ sit. qđ ñ ex.¬
cellentiã oꝑis. s consortiũ queramꝰ laboris: Cetem̃
qͣntũ ꝑtinet ad nos sũmoꝑe intendũ ẽ: ne qͣneo
uel in labore minꝰ patientes. uel i obedicatia p̾.¬
ceptoꝵ minꝰ alacres: uel in caritatis oꝑibꝰ exe-¬
quendis minꝰ inueniam̃ feruentes: qͣtinꝰ bona
conũsatio mã ensdẽ p̾beat mettam̃tũ uirtutis.

Expanded text:
sa quaedam virtutis aemulatio esse solet, ut videlicet sibi invicem de successu virtutum invideant, et ob hoc in exercendo bono opere tantum ne inferiores videantur, alter alterum praevenire contendant, tanto nos discretionis moderamine continere necesse est, ut operam nostram, sicut dictum est, neque ingeramus nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in aliquo forte negotio laborantibus opem ferre cupimus, tanta hoc humilitate et mansuetudine faciendum est, ut iisdem ipsis manifestum sit, quod non excellentiam operis, sed consortium quaeramus laboris. Caeterum quantum pertinet ad nos summopere nitendum est, nequando vel in labore minus patientes, vel in obedientia praeceptorum minus alacres, vel in charitatis operibus exsequendis minus inveniamur ferventes, quatenus bona conversatio nostra eisdem praebeat incitamentum virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
isciplina ẽ conu̾satio bona ⁊ honestat cui
parũ ẽ malũ ñ facere: s studet etiã in his
quȩ bene agit ꝑ cuncta inrep̃hensibił appare¬
re Itẽ lisciplina ẽ mñbroꝵ om̃iũ motꝰ ordinatꝰ:
n dispositio decens in om̃i habitu ⁊ actione:
Auclistis qͥcd sit disciplina: nẽ attendite qu̾a
utilis ⁊ quã necessaria sit Disciplina ẽ cõpes cupi.¬
ditatis: maloꝵ lesitłioꝵ carcer: frenũ lasciuiȩ:
elationis iugũ: uinculũ iracundiȩ: quȩ tlonat
intẽꝑantiã: leuitatẽ ligat.: ⁊ om̃s in orclinatos

Expanded text:
isciplina est conversatio bona et honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et o
Abbreviated transcription (Latin):
erubescunt magistros hab̃̾e om̃s a qͥbꝰ discere possunt
qͦd iguorant. qͥ bene tlicta om̃iũ libent̾ approbant
erroresuͦ alienos qͣntũ atdse ꝑtinere cognouerint.
ꝓ tẽpore stutlent uel modeste corriꝑe: uel prudent̃
dissimulare: Qui cdeniq studiũ scientie. noꝵ disei-¬
plina exornant: ⁊ mansuetudinẽ ac modestiã m̃tis
sue. ñ solũ in custodia oris. s etiã in habitu. gestu
corporis fui demonstrant: S et de bonoꝵ exẽplis
quȩ in p̃senti nob̃ dicenda existimo: paucis nunc
imitari p̃cipim̃: nͥ ut ꝑ eoꝵ imitationẽ ad nouȩ ui.¬
tȩ similitudinẽ reformem̃: In ipsis siqͥde similitudi.

Expanded text:
erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant. Sed et de bonorum exemplis quae in praesenti vobis dicenda existimo, paucis nunc imitari praecipimur, nisi ut per eorum imitationem ad novae vitae similitu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ restringite: s in ipsis etiã quȩ recta st̃ m̃isu-¬
rã ⁊ modũ tenete: ⁊ in collatiõe sc̃oꝵ magis autdi.¬
tores quã tloctores ẽẽ tłiligite: Os clausũ. ⁊ aures
aꝑtas habete: ⁊ qͣntũ estis ad loquendũ modestio.¬
res: tantũ estote ad intelligendũ sagatiores: Suffi-¬
ciat uob̃ si forte ressic exigat qđ sapitis petentibꝰ
mex ut lingua indiscrete ad multiloqͥũ resoluit᷑:
ad disturbandã pacẽ cortlis nr̃i qͣsi iantia hosti aꝑi-¬
t̾: Restat gͦ fr̃s ut si uere discipłi ueritatis ẽẽ cupitiꝰ.
tales uosstudeatis exhib̾e. qͥbꝰ ueritas facile ꝑsuaddi
possit: qͥa y ipsa doctrina ueritatis tales authitores
amat. qͥ eã ⁊ asapientibꝰ exhibitã humilit̾ suscipiunt:
a si plicioribꝰ qͦ ãministratã arrogaut̃ ñ contẽpnunt:
qͥ in scientia dĩ hoc ẽ in peritia bene agendi cunctos
prudentiores ac sapientiores qu̾ã se ẽẽ existimante nec

Expanded text:
ecta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibusmox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uituĩ ẽe cognoscit. in qͦ priꝰ sibi animꝰ falso de uirtute
blandiebat᷑. Et rursũ inueniunt aliud adhuc ẽẽ
ꝓpt̾ q circũspectio hoi ubiq necessaria ẽ: qm̃ ad
it etiã qł bonũ ẽ agendũ tantomagis hõ peritꝰ

Expanded text:
vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitur aliud adhuc esse propter quod circumspectio homini ubique necessaria est, quoniam ad id etiam quod bonum est, agendum tanto magis h
Abbreviated transcription (Latin):
spect᷑⁊ ꝓiucrͣ ꝯ cotiliana cliscussiõe. cogitationes. locu-¬
tiões. parit ⁊ factasua apud semetipsũ exainuiet Sapi.¬
entes qͥppe sẽꝑ agendo discunt:⁊ ꝑ exercitiũ bonoꝵ
oꝑũ cotidianis ꝓfectibꝰ in maiorẽ uirtutis agnitionẽ
excrescunt: Pexꝑientiã nãq eoꝵ quȩ faciunt: ad ea
quȩ p̾motũ agenda fuerint cautiores fiunt Uidẽt
enĩ qͥa sepe opꝰ qđ bona intentiõe inchoari credit᷑:
tanto citiꝰ hõem in deceptiõis laqueũ p̃cipitat. qͣnto
de intentiõis sue pͥncipio securꝰ finẽ actiõis ñ obsernat:
ꝯtpriidens qͣsi uia plana ad foueã currit: qr uidet
qł faciat s qͥdi factũ suũ seqͥ debeat ñ attenilit :It̃e
ñ considant qł ñnuqua euenire solet ut affectus
animi ita abiguus sit: ut nͥ ex fine oꝑis. discernere
ñ posit hõ qͣlitatẽ suȩ intentiõis Si uͦ diligent̃ con-¬
sicset ad quẽ finẽ tendat m̾tis affectio: t̃t iã plene

Expanded text:
s et providus, quotidiana discussione cogitationes, locutiones pariter et facta sua apud semetipsum examinet. Sapientes quippe semper agendo discunt, et per exercitium bonorum operum quotidianis profectibus in majorem virtutis agnitionem excrescunt. Per experientiam namque eorum quae faciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat qrnere non possit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane
Abbreviated transcription (Latin):
appetere nolumꝰ: duplex nob̃ utilitatis fruetus
ꝓuenit: qr et culpa fugimꝰ ⁊innocentiȩ nr̃ȩ testi.¬
montũ ꝑhibemꝰ Cotidiana gͥ ⁊ frequens conũsatio
qͦscũq in bono oꝑe feruentiores cernimꝰ: eoꝵ socu¬
tatẽ atq familiaritatẽ auicdꝰ appetamꝰ: Cũ his uͦ
tanta nob̃ pacis ⁊ concoidiş seruandȩ cliligentia st̃

Expanded text:
appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus provenit, quia et culpam fugimus, et innocentiae nostrae testimonium perhibequoscunque in bono opere ferventiores cernimus, eorum societatem atque familiaritatem avidius appetamus. Cum his vero tanta nobis pacis et concordiae ser
Abbreviated transcription (Latin):
illis sentiamꝰ Negligentes uͦ ⁊ maxime eos quoꝵ
oꝑa uel studia rep̃hensiõe tligna apparent: ta.¬
li nos cautela leclinare oportet⁊ ut ⁊ fugiamꝰ
quȩ faciunt: et tam̃ iudicare ñ p̃sumaniꝰ qđ
sunt: Cogitemꝰ in eiꝰmnocli nob̾ neq cdars exẽplũ.
neq ꝑmitti iudiciũ: qr hoc in eis fortassis igno¬
rantia seu infirmitas excusat: qł si a nob̾ fieret.
excusationẽ ñ hab̾et: Itaq necesse ẽ ut sic̃ ꝑfec.¬
toꝵ societatẽ ꝓpt̾ reuerentiã appetere ñ p̃su.¬
mimꝰ: ita qͦ istoꝵ consortiũ ꝓpt̾ cautelã fugia.¬
mͦ: illos honorando q talibꝰ sociari cligni non
sumꝰ: istos cauendo qr talibꝰ sociati. facile cor.¬
rũpi possumꝰ Preterea sic̃ his qͥ suꝑioribꝰ sẽꝑ so¬¬
ciari appetit. se elatũ eẽ indicat: ita qͥ cũ pe¬
ioribꝰ assidue conu̾sari concupiscit. depͣuatũ
se eẽ tlemonstrat Et ideo cũ maloꝵ consortum

Expanded text:
illis sentiamus. Negligentes vero et maxime eos quorum illis sentiamus. Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nobis neque dari exemplum neque permitti judicium, quia hoc in eis fortassis ignorantia aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusationem non haberet. Itaque necesse est ut sicut perfectorum societatem propter reverentiam appetere non praesumimus, ita quoque istorum consortium propter cautelam fugiamus, illos honorando, quia talibus sociari digni non sumus, istos cavendo, quia talibus sociati facile corrumpi possumus. Praeterea sicut is qui superioribus semper sociari appetit, se elatum esse indicat, ita qui cum pejoribus assidue conversari concupiscit, depravatum se esse demonstrat. Et ideo cum malorum consortium
Abbreviated transcription (Latin):
Illorũ conũsatio qͣsi par nob̃ ẽ: quoꝵ oꝑa ita nr̃is
uiribꝰ cont̾ẽꝑant᷑: ut in eis nicħ sit qđ possibili¬
tatẽ nr̃am excedat: et tam̃ deuotio nr̃a satis in
eis qł imitari possit inueniat. Iloꝵ couũsatio
q̃si inferior nob ẽ: qͥ uel tanta nequeunt. qͣnta nos
facere possumꝰ: uel talia faciunt. qͣlia nos imita.
riũ debemꝰ: Proinde in bis talis habenda ẽ dis-¬
cretio: ut suꝑioribꝰ qͥdẽ in om̃i loco. y m om̃i oꝑe
uel sermone exhib̃e studeamꝰ reu̾entiã: et qͥcqͥd
egerint. aut ubicũq fuerint. ñ p̃sumamꝰ ĩpui¬
dent̃ eis nos qͣsi coȩqͣ̃ndo ingerere: Sic namq
debemꝰ in eiꝰmodi uirtutis exẽplũ qrł imitem᷑ qͦ.¬
dãmꝰ taciti. ⁊ qͣsi delonge consicłare: ut tam̃ con-
sortiũ cooꝑantdi nũquã p̃sumamꝰ expetere: qͣti.¬
nꝰ clũ eis ubiq cetlimꝰ. facile ex nr̃a modestia cla-¬
reat: quã humilia tle nob̾. ⁊ quã sublrmnia de

Expanded text:
io quasi par nobis est, quorum opera ita nostris viribus contemperantur, ut in eis nihil sit quod possibilitatem nostram excedat, et tamen devotio nostra satis in eis quod imitari possit inveniat. Illorum conversatio uasi inferior nobis est, qui vel tanta nequeunt, quanta nos facere possumus, vel talia faciunt qualia nos imitari non debemus. Proinde in his, talis habenda est discretio, ut superioribus quidem in omni loco et in omni opere vel sermone exhibere studeamus reverentiam, et quidquid egerint aut ubicunque fuerint, non praesumamus impudenter eis nos quasi coaequando ingerere. Sic namque debemus in ejusmodi virtutis exemplum quod imitemur, quodammodo taciti et a longe considerare, utsortium cooperandi nunquam praesumamus expetere, quatenus dum eis ubique cedimus, facile ex nostra modestia clareat, quam humilia de nobis, et quam sublimia de
Abbreviated transcription (Latin):
tace. intra in tenebras filia chaldeoꝵ: qͥa ñ uocab̾
ułtra chña regnoꝵ. Que gͦ descendẽ p̾cipit᷑: de ꝓc¬
ci gestu ꝯ typo arrogantiȩ inerepat᷑. IInde ⁊ ben
subiungił. ũ ẽ soliũ filiȩ chaldeoꝵ: qͥa sepe homo
apud alios tantomagis despectꝰ habet᷑: qͦnto ma¬
gis apud se ipsũ ꝑ tumorẽ arrogantiȩ extollitur.
tenebras filia chaldeoꝵ: qr ñ uocabis ultra dña
regnoꝵ Magna et enĩ tẽ hõem confusio sequit᷑.
qͣndo se ab aliis despici uitdet. etiã ꝓ eo in qͦ ipse
suꝑbis: increpata arrogantia. lasciuiã etiam
arguit: cũ subiungit: T̃olle molã. mole farinã:
denuda turpitudinẽ: discooꝑi humerũ : reuela
crurar transi flumina: qͥa ultra ñ uocabis mollis
⁊ tenera Quã sit gͦ odibił apud dm̃ lasciuia et
ꝓcacitas: ex hoc patent̾ ostendit᷑. qđ seript̾a tã
districta anĩ adu̾siõe. et deiectionẽ arrogantibꝰ.
et asꝑitatẽ mollibꝰ suꝑuenturã cõminat᷑. Hinc ẽ

Expanded text:
as, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Quae ergo descendere praecipitur, de procaci gestu et typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud alios tanto magis despectus habetur, quanto magis apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Magna etenim tunc hominem confusio sequitur, quando se ab aliis despici videt, etiam pro eo in quo ipse superbis, increpata arrogantia, lasciviam etiam arguit cum subjungit: Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem, discooperi humerum, revela crura, transi flumina, quia ultra non vocaberis mollis et tenera . Quam sit ergo odibilis apud Deum lascivia et procacitas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mo
Abbreviated transcription (Latin):
ũsationẽ alios nob̃ qͣsi supiores: alios qͣsi ȩqͣles: alios
qͣsi inferiores lebemꝰ attendẽ lloꝵ conu̾satio infe.¬
rior ẽ nob: quoꝵ facta ⁊ si condẽpnare ñ p̃sumimꝰ:
imitari tam̃ ñ debemꝰ. Illoꝵ conu̾satio par nob̃ est:
quȩ sic nr̃ȩ infirmitati contẽꝑata ẽ. ut ꝯ uirtutis
exẽplũ p̃beat: et cooꝑancli facilitate in consortiũ
nos suȩ exereitatiõis acdinittat Illoꝵ conũsatio sup̃
nos ẽ: quã uen̾ari qͥłe ꝯãmirari possumꝰ: imitari

Expanded text:
ionem alios nobis quasi superiores, alios quasi aequales, alios quasi inferiores debemus attendere. Illorum conversatio inferior est nobis, quorum facta etsi condemnare non praesumimus, imitari tamen non debemus. Illorum conversatio par nobis est, quae sic nostrae infirmitati contemperata est, ut et virtutis exemplum praebeat, et cooperandi facilitate in consortium nos suae exercitationis admittat. Illorum conversatio supra nos est, quam venerari quidem et admirari
Abbreviated transcription (Latin):
rit. cũ alacritate n deuotiõe qͣsi ex necessitate sub¬
iecti obetlire: Inferioribꝰ sẽꝑ beneficiũ ⁊ auxiliũ im-¬
penłe: nũqu̾a ĩpꝑare: sine contumelia corriꝑe:
sine suꝑbia gubnare: sine crudelitate castigare:
cũ pietate fouere. Sen̾ationẽ ñ exigere: societatẽ
atq eqͣlitatẽ amare: Maioribꝰ ꝑ timore subdr: ȩqͣlibꝰ
ꝑ caritatẽ obseqͥ: iunioribꝰ ꝑ bumilitatẽ coȩquari:

Expanded text:
rit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmaligna: illas solũmꝰ astutiȩ uias exqͥrens. qͥbus
possit ⁊ suũ errorẽ tegere: ⁊ alienã ueritatẽ qũ auis
manifestã in opmnione stultoꝵ ⁊ insipientiũ homi-¬
nũ cdep̃uare s ñ tał ẽ sapientia quȩ de sursum
uenit: quȩ nescit etiã semetipsã cont᷑ ueritatẽ cdi.¬
ligere: sẽꝑ parata uel bonũ qđ habet ñ habentibꝰ¬
aliis ueracit᷑ accusare: Propt̾ea de ipsa icłe iacobꝰ
apłs sic ait Sapientia aut̃ quȩ de sursũ ẽ pͥmũ
qͥcde pudica ẽ. deude pacifica: modesta: suadi.¬
bilis: bonis consentiens: plena miscdia⁊ fructibꝰ

Expanded text:
e vias exquirens quibus possit errorem suum tegere, et alienam veritatem quamvis manifestam, in opinione stultorum et insipientium hominum depravare. Sed non talis est sapientia quae desursum venit, quae nescit etiam semetipsam contra veritatem diligere, semper parata vel bonum quod non habet ab habentibaliis veraciter accusare. Propterea de ipsa idem Jacobus apostolus sic ait: Sapientia autem quae desursum est primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, bonis co
Abbreviated transcription (Latin):
Sex deniq modis discretionẽ ꝑsonarũ habendã:
ex his colligimꝰ: Tribꝰ scd̃m dignitatẽ: ⁊ tribꝰ sccł̃m
conu̾sationẽ : Alii nãq secłm dignitate suꝑiores st̃:

Expanded text:
Sex denique modis discretionem personarum habendam Sex denique modis discretionem personarum habendam ex his colligimus, tribus secundum dignitatem, et tribus secundum conversationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ scdm meritũ: qͣntũ uͦ ad uen̾ationem
secdm etatẽ y officiũ habenda ẽ: Iumores diligere:
suꝑiores honorare debenꝰ᷑: qͥa par contumacia est.
siue in eo qͥ ꝓpt̾ inferior̃ẽ gradũ in hõe uirtutem
despicit: siue in eo qͥ ꝓpt̾ uitã inferiorẽ gradum
suꝑiorẽ contẽpnit: Istis gͦ honor. illis amor impen¬
dat᷑: sic tam̃ ut ⁊ honoristoꝵ sit uoluntariꝰ. ⁊ illoꝵ
amor uen̾andꝰ Reu̾entia en nĩ sine amore magis ser-¬
uilis ẽ: ⁊ amor sine reuerentia puerilis iudicari
debet: Cũ tanta gͥ humilitate ⁊ reu̾entia iumori-¬
bꝰ exhibendũ ẽ beneficiũ cdilectiõis: ut illis quasi
ex necessitate uideam̃ ẽẽ subiecti: et cũ tanto af.¬
fectu atq hylaritate suꝑioribꝰ soluendũ ẽ obseqͥu̾̃
subiectiõis: ut solo potiꝰ dilectiõis debito illis cre.¬
dam̾ astricti Istis sic reddamꝰ sua qͣsi nr̃m ĩ pen.¬
derimꝰ: ilis sic exhibeamꝰ nr̃a qͣsi suũ redderemꝰ:

Expanded text:
ationem, secundum aetatem et officium habenda est. Meliores diligere, superiores honorare debemus, quia percontumacia est sive in eo qui propter inferiorem gradum, in homine virtutem despicit; sive in eo qui propter vitam inferiorem, gradum superiorem contemnit. Istis ergo honor, illis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amore magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverentia melioribus exhibendum est beneficium dilectionis, ut illis quasi ex necessitate videamur esse subjecti, et cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi nostrum impenderemus; illis sic exhibeamus nostra, quasi suum redderemus.
Abbreviated transcription (Latin):
rosq c̾nimꝰ. ⁊ in medio ppłorum
iuuere: et tam̃ uiram torpentis
ppłi nõ tenere. Hinc est enĩ quod
plerosq c̾nimus et maloꝵ turbaᷤ
nõ fugere. et tamẽ suꝑno ardore
flagrare. Hinc est enĩ quod ple-¬
rosq cernimꝰ ut ita clixerim in
frigore calere. Unde enim nulli
inter t̾renorum hominũ torpo¬
res positi. suꝑne fidei desideriis
in ardescũt. Unde et inter frigi¬
da corda suscensi sunt. nisi quia
om̃ipotẽs deus derelicta oua scit
etiã inpulu̾e calefac̾e̾. et frigo¬
ris pͥstini in sensibilitate discuᷤ¬
sa ꝑ sensum sp̃c uitalis. aĩare
ut nequaꝙͣ iacentia in infimis
torpeant seinuinis uolatilibus¬
u̾sa sese ad celestia contemplando
.i. uolando suspendant. Notand̾
u̾o ẽ qd̾ in hiis u̾bis nõ solũ ypocͥ¬
taꝵ actio peru̾sa reꝓbat᷑. sed bo¬
noꝵ etiam magisterioꝵ siqua¬

Expanded text:
rosque cernimus et in medio populorum rosque cernimus et in medio populorum vivere, et tamen vitam torpentis populi non tenere. Hinc est etiam quod plerosque cernimus et malorum turbas non fugere, et tamen superno ardore flagrare. Hinc quoque est quod plerosque cernimus ut ita dixerim in frigore calere. Unde enim nonnulli inter terrenorum hominum torpores positi supernae spei desideriis inardescunt? Unde etiam inter frigida corda succensi sunt, nisi quia omnipotens Deus derelicta ova scit etiam pulvere calefacere, et frigoris pristini insensibilitate discussa, per sensum spiritus vitalis animare, ut nequaquam jacentia in infimis torpeant, sed in viva volatilia versa, sese ad coelestia contemplando, id est volando, suspendant. Notandum vero est quod in his verbis non solum hypocritarum actio perversa reprobatur, sed bonorum etiam magistro
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ nates ꝑ com̾sionẽ filics. neqͣ¬
quam aterrenis actibus int̾positos
exhortationis uido suspendere.
na interra dereliquisse est: millũ
celestis uite filiis exemplum pre¬
bere. Quia enim ypocͥte per cali¬
tatis uistera nõ calent: de corꝑe
re ne quaqͣm dolent. Et quanto
selibentius terrenis actib uiser̃t.
tanto negligentins eos quos ge¬
nerãt agere t̾rena ꝑmittunt. S
qr derelictos ypocͥtarũ filios suꝑna
cura nõ deserit : nõ nullos namꝙ
etiam extalibus intima electõe:
prescitos largite gr̃e respectu cale¬
facit recte subiungit᷑. Tu foesitan ĩ
pulu̾e calefacies ea: Ac si dicat ut
ego qui illa inpulu̾e calefacio: qd̾¬
scilicet paruuloꝵ animas in medio
peccantiũ positas a moris igne suc¬
derelicta calefacit quia paruuloꝵ
animas p̃dicatoꝵ suoꝵ sollicitu¬
dine destitutas. etiã in medio peccã¬
tium positas amoris sui igne suc¬
cendit. Hinc est enim quod ple

Expanded text:
se est natos per conversionem filios nequase est natos per conversionem filios nequaquam a terrenis actibus interposito exhortationis nido suspendere. Ova in terra dereliquisse est nullum coelestis vitae filiis exemplum praebere. Quia enim hypocritae per charitatis viscera non calent, de torpore re nequaquam dolent; et quanto se libentius terrenis actibus inserunt, tanto negligentius eos quos generant agere terrena permittunt. Sed quia derelictos hypocritarum filios superna cura non deserit, nonnulloetiam ex talibus intima electione praescitos largitae gratiae respectu calefacit recte subjungitur: Tu forsitan in pulvere calefacies ea . Ac si dicat: Ut ego, qui illa in pulscilicet parvulorum animas, et in medio peccantium positas, amoris mei igne sucderelicta calefacit, quia parvulorum animas praedicatorum suorum sollicitudine destitutas, etiam in medio peccantium positas amoris sui igne succendit. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝑclucatur: oua quippe insensi¬
bilia insemet ip̃is sunt. sed tam̃
calefc̃a in uiuis uolatilib conu̾¬
tunt᷑. Ita nimirũ pariuili audito¬
res ac filii certum est quod frigidi
insensibilesq remaneant nisi
dectoris sui sollicita exhortatione
calefiant. Neigit᷑ derelicti ĩ sua
in sensibilitate torpescant: assidua
dectoꝵ uoce fouendi sunt. quous¬
ꝙ ualeant ⁊ per intelligentiam.
uiu̾e: ⁊ ꝑ contemplatiõẽm uola¬
re. Qina u̾o ypocͥte quamuis per
u̾sa semꝑ operent᷑. Loqui tamẽ
recta nõ desimunt: bene. loquẽdo¬
aut̃ in fide uel com̾isatc̃e filies ꝑi¬
unt. sed eos bene uiuendo nitrire
nõ posunt. Recte de hac structiõe
dicitur. que dereliquit in terra
oua sua. Curã namq filiorum
ẏpocͥta negligit. quia ex amore ĩ¬
timo rebus se ext̾iorib subdit ĩ
quib quantomagis extollitur.
tanto minꝰ de prolis sue defectu cru¬
ciatur. Ona igitur int̾ra dereliqͥs¬

Expanded text:
le perducatur. Ova quippe insensile perducatur. Ova quippe insensibilia in semetipsis sunt, sed tamen calefacta in vivis volatilibus corvertuntur; ita nimirum parvuli auditores ac filii certum est quod frigidi insensibilesque remaneant, nisi doctoris sui sollicita exhortaticalefiant. Ne igitur derelicti in sua insensibilitate torpescant, assidua doctorum voce fovendi sunt, quousque valeant et per intelligentiam vivere, et per contemplationem volare. Quia vero hypocritae quamvis per operentur, loqui tamen recta non desinunt; bene autem loquendo in fide vel conversatione filios pariunt, sed eos bene vivendo nutrire non possunt, recte de hac struthione dicitur: Quae derelinquit in terra ova sua. Curam namque filiorum hypocrita negligit, quia ex amore itimo rebus se exterioribus subdit, in quibus quanto magis extollitur, tanto minus de prolis suae defectu cruciatur. Ova ergo in terra dereliquis