comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectat. S pes añ hec qͣmuis stulti ⁊ hebetes aꝑfidis iudicemͣ. credentes ea que munaana
carent rõne. non tñ confundit .i. ñ facit erubesc̾e qr impletur. confundit᷑ enm. qui qd̾ sꝑa¬
pignꝰ implende spei. Aitende qd̾ gradatim apłc ꝓducit usq ad caritate dĩ que maior est
alis qͣm cũ dicit nos hr̃e ꝑdonũ sp̃c scĩ monstrat illa omĩa dõ eẽ tribueuda. Ergo unde tͥ ohõ
in altũ.i. ad patrẽ. ipse enim dedit dona hominib. Insinuat᷑ nob̾ inpatre auctoritas. infilio

Expanded text:
 Spes autem haec, quamvis stulti et hebetes a perfidis judicemur, credentes ea quae mundana carent ratione, non tamen confundit, id est non facit erubescere, quia impletur. Confunditur enim qui quod spera perducit usque ad charitatem Dei, quae major est aliis: quam cum dicit nos habere per donum Spiritus, monstrat illa omnia Deo esse tribuenda. Ergo unde est tibiin altum, id est ad Patrem? Ipse enim dedit dona hominibus . Insinuatur nobis auctoritas in Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
terã patͥs. impleturꝰ ingentib ꝓmissa. ħ gͦ
totũ fuit ꝓpħandũ de illo. p̃nuntiandũ fu¬
it eũ uentur̃. ut ñ subito ueniens horreret᷑.
tis qualitatib. qr mͦ ꝑsomꝑnia. ut danieli:
mͦ aꝑta uoce. ut moysi. mͦ int̾iori inspirat̃o

Expanded text:
 in gentibus promissa. Hoc ergo totum fuit prophetandum de illo, praenuntiandum fuit eum venturum, ut non subito veniens horreretur, dis. Quia modo per somnia, ut Danieli: modo aperta voce, ut Moysi: modo interiori inspiratio
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥ qͥdẽ de filiis leui acci.¬
sac̾dotiũ. Alit̃ .i. ñ aude̾nt
sum̾e ñ dico sumunt deci.¬
mas s hñt mandatũ in le¬
ge sine cuiꝰ auctoriate ñ¬

Expanded text:
liqui quidem de filiis Levi acciium. Aliter enim non auderent sumere, non dico sumunt decimas, sed habent mandatum in lege, sine cujus auctoritate nu
Abbreviated transcription (Latin):
quo cͥmine. qr nãq pacient̃ quelibet mala sustineo: patet ñ ẽe¬
scel falsitatis. qd̾ inme iusta nindicta ꝑcellat. s qͣndã u̾itatis¬
uirtutẽ qͣ sustinendi fortitudo magnificat manifesta fierent di¬
co mõi p̃toris. uͥ maiores ꝯueniunt. ⁊ incet̾is oĩb locis. Cũ erĩ

Expanded text:
quo crimine, quia namque patienter quaelibet mala sustineo, patet non esscelus falsitatis, quod in me justa vindicta procellat; sed quamdam veritatem, quam sustinendi fortitudo magnificat Hieron. Manifesta fierent dico in omni praetorio, quo majores conveniunt; et in caeteris omnibus locis. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
malus alt̃ bonus fuit. Sequitur. Cum enim . q. rebecca habuit ꝓmiᷤᷤ¬
sionem. ⁊ uere. quia banc maior .i. esau seruiet minori ĩ. iacob ⁊ ne
quis pauet hoc fieri. exp̃cedente merito illoꝵ .i quia hoc dictum
est ei .i. matri. cũ ñdum natifuissent. ⁊ quia possent inut̾o ⁊̃ luctã¬
do aliqͥd meruisse uidi. subdit. aut cũ ñdum egissent aliqͥd boni. ł
ret᷑ .i. impleri intellig̾etur. scd̾m electictionẽ .i. scđm grãm. qua elegit sic̃
exoꝑib. sic̃ ostendit. ñ ꝓm̃itis p̃cedentib. illud fuisse dictum. ita nec

Expanded text:
ebecca habuit promissionem, et vere, quia hanc, major, id est Esau, serviet minori, id est Jacob. Et ne quis putet hoc fieri ex praecedente merito illorum, enim, id est quia hoc, dictum est ei, id est matri, cum nondum nati fuissent, et quia possent in utero, etiam luctando aliquid meruisse videri, subdit, aut cum nondum egissent aliquid boni, aut ret, ex operibus, sicut ostendit: non pro meritis praecedentibus illud fuisse dictum, ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
filii sunt ꝓmissioĩs.
extimant᷑ insemine
tempꝰ ueniam. et
erit sare filiꝰ. Non
solum ant illa.s.
et rebecca ex uno
concubitu habens
ysaac patris nr̃i.
Cum enim ñdum
nati fuissent. aut
aliquid egissent¬
bomi aut mali. ut
scd̃m electionẽ ꝓ¬
positum dĩ man̾et.

Expanded text:
filii sunt promissionis , » aestimantur in semine. tempus veniam, et erit Sarae filius . » Non solum autem illa, et Rebecca ex uno concubitu habens, Isaac patris nostri . » Cum enim nondum nati fuissent, aut aliquid boni egissent, aut mali ut secundum electionem propositum Dei mane
Abbreviated transcription (Latin):
putabunt̾ similes ẏsaac. qui sunt p̃sigurati abeo. In ysaac qͥppe qͥs ꝓmis¬
sus ẽ filiꝰ abrahe figurati sunt. ñ qui se ipsos iustos. s quos ds̃facit. Uñ ꝑ
ꝓpħam dicit eccłe. Ego sũ dñs qui facio. Isi sunt filii lib̾e. que sursũ ÷ que ẽ
mat̃ nra. filii uͦ carnis sunt. t̾rena ierłm. que seruit cũ filiis suis. ⁊ sic̃ ysaac
ñ m̾u̾it. ut nascitutꝰ ꝓmitt̾eur : sic ⁊ isti. s sola grã ꝓmissa ẽ eis. ⁊ data fi¬

Expanded text:
putabuntur similes Isaac, qui sunt praefigurati ab eo. In Isaac quippe qui promissus est filius Abrahae figurati sunt, non qui se ipsos justos, sed quos Deus facit. Unde per prophetam dicit Ecclesiae: Ego sum Dominus qui facio. Isti smater nostra. Filii carnis sunt terrenae Jerusalem, quae servit cum filiis suis. Sicut Isaac non meruit ut nasciturus promitteretur, sic et isti, sed sola gratia promissa est et eis data fi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erit filiꝰ sare .i. qd̾ sara. habebit filium. Non solum autẽ illa .s. sara
habuit ꝓmissionẽ.s. ⁊ rebecta habuit ꝓmissionẽ. habens.s. duos filios.
eximo concubitu ysaac: hoc dicit. ne uident̾ merita parentum ẽẽ diffe¬
rentia ingn̾atis. ñ enim potest dici. tunc genitus esau. qñ parentes erãt¬
mali. ⁊ tunc genitus iacob. qñ parentes erantboni. ysaac dico. patris
cum ismael de abraham natus: reꝓbatus sit. de quo eodem ysaac nat᷑.
sola grã est saluatus. Ista uͦ ꝓmissio facta rebecce. ostendit: qd̾ ꝓpt̾ mul¬
lum m̾itum suum. uł parentũ aliquis eligit᷑. s sola gra. Uigilantissi me

Expanded text:
d est quod Sara habebit filium. Non solum autem illa, scilicet Sara, habuit promissionem, sed etiam Rebecca habuit promissionem, habens scilicet duos filios, ex uno concubitu Isaac; hoc dicit, ne viderentur merita parentum esse differentia in generatis. Non enim potest dici tunc genitus Esau, quando parentes mali, et tunc genitus Jacob quando parentes erant boni. Isaac dico, patris, id cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nullum meritum suum, vel parentum aliquis eligitur, sed sola gratia. Vigilantissim
Abbreviated transcription (Latin):
hñt duoꝵ popłoꝵ .i. credentum. ⁊ ñ credentiũ. fuerunt tñ boni ⁊ fide¬
les de esau. qd̾ ꝓbat iob. qui fuit exfiliis esau qͥntus. ab habrahã hoc
filii carnis sunt. hii sunt filii dĩ. idem ẽ qd̾ filii abrahe .i. non sunt
humano oꝑe filii dĩ.s qui filii sunt ꝓmissionis .i. qui sola dĩ ꝓmis
sione gn̾antur. ut ysaac. extimant᷑ insemine. qui exdĩ uocatione sunt.
Qd̃ aut̃ ysaac ex dĩ ꝓmissione sit. ostendit exipsis u̾bis ꝓmissionis.

Expanded text:
um, id est credentium, et non credentium. Fuerunt tamen boni et fideles de Esau quod probat Job, qui fuit ex filiis Esau, quintus ab Abraham, hoc filii carnis sunt, hi sunt fiii Dei, idem est quod filii Abrahae, id est non sunt humano opere filii Dei, sed qui sunt filii promissionis, id est qui ssione generantur, ut Isaac, aestimantur in semine, quia ex Dei vocatione sunt. Quod autem Isaac ex Dei promissione sit, ostendit ex ipsis verbis promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mii uirtutib aucti sint meliora sectando. Tante
sius ñ credentib. ꝑicła deuoto aĩo ꝓnoĩe xͣ sustin̾e̾nt.¬
abathenis. ⁊ ẽ intentio apłi. in hac epła pͣuos ⁊ in¬
correptos corrig̾e. ⁊ bonos ad ꝑseu̾antiã alioꝵq correctio¬
nẽ cohortari. Modꝰ tał. De more
suo. sa¬
lutationẽ p̃mitat qua p̃missa. de bonis eoꝵ: grãs agit.
loꝵ sustinentiã. ⁊ ut ad ꝑseu̾andũ magis eos ꝓuoeet.
de suis quoq laboribꝰ. ⁊ euangłii u̾itate ⁊ prudenti. uit̃
eos ꝯu̾satione. ⁊ quãto affectu eos desid̾et uid̾e int̾serit.
Dem̃ prauos ut aluxuria ⁊ ocio ⁊ curiositate ꝯrineant ob¬
secrat. ⁊ mortuos resurrecturos: ꝯfirmat. Circa finẽ mora¬
lis ẽ instruetio. Premittit aũ salutationẽ dicens Paulus
⁊ siluanꝰ ⁊ timotheus. hii coaduitores fuer̾t apłi. in illis
instruendis ⁊ in ꝓfectu illoꝵ. parit̃ gaudebint. ⁊ iõ no¬

Expanded text:
praemii virtutibus aucti sunt meliora sectando. Tantae suis non credentibus, pericula devoto animo ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, lorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem, dicens: Paulus, et Silvanus, et Timotheus. Hi coadjutores fuerunt Apostoli in illis instruendis, et in profectu illorum pariter gaudebant. Et ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ natos. qd̾ nusꝗͣ sacͥ pagina narrat. ł fabulas hic dic̃ doctͥnã
illoꝵ. qui legẽ cũ grã p̃dicant eẽ necessariã. ꝙ enĩ dict̃ de lege fa
iudaitantes alit̾ doce̾ ppłm ꝗͣ ip̾e tradid̾at. nec subditos intend̾e
fabuł eoꝵ ⁊ genealogiis. quib narrant se ẽẽ de gen̾e̾ abrahe. ⁊ da-¬
uid. qͣi ei salus debeat᷑. Uł quib narrant xp̃m ñ ẽẽ de dauid. ge¬
eloquia fabulas appellasse. sic̃ ⁊ alibi cũ ait. ꝓphauas ⁊ amiles
fabulas deuita. Quis ita. ñ hecicꝰ multũ cecus erraret: cur gͦ
⁊ alt̃ in alt̾m loq̃ndo tnsfundit. qͣs de ut̾osm uocant. ñ dicunt
⁊ credunt. duas uxores pͥmo hõi dm̃ ꝓcreasse exquib texunt.
genealogias infinitas. parientes infructuosissumas questiones.

Expanded text:
esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Quod enim dicunt de lege fabjudaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genealogiis, quibus narrant se esse de genere Abrahae et David, quasi eis salus debeatur; vel quibus narrant Christum non esse de David. Geeloquia fabulas appellasse, sicut et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo et alter in alterum loquendo transfundit, quas Deuterosin vocant, ubi dicunt duas uxores Deum primo homini creasse, ex quibus texunt genealogias infinitas, parientes infructuosissimas quaestiones.
Abbreviated transcription (Latin):
m spem .i. spectacionẽ futoꝵ bonoꝵ. qr sic̃ ille resurrex̃ amor¬
uus. ⁊ ascendit ad celos. ita ꝑip̃m sꝑamꝰ refurrectionẽ ⁊ ad głam
et̃ne beatitudinis ascensionẽ. Paulꝰ inqͣm scͥbit timotħo dilecto
solet. grã uͦ qͣm hic addit ep̃is optatur.i. donatio sp̃s sc̃i. qͣ munstͥ
dĩ armant᷑. Sic̃ rogani te. Post salutacionẽ priꝰ de pseudo repellẽ¬
sic̃ rogauite. q. cõparẽ. ñ dico p̃cepi. qi minori. qd̾ fac̃ apłe ꝑꝑ affe¬
ctum caritatis. ⁊ ut formã humilitatis iłł ostend̾et. Ita gͦ. ⁊ ñ minꝰ
ꝗͣ rogaui facito. qͥd rogami: ut remaneres ephesi. ad ordinandã
iõ rogaui te ibi reman̾e. ut denuntiares qͥbꝰdã. discreus acatho¬
lica side. tã doctorib ꝗͣ minorib: ne doctimes. alit̾ doceant ꝗͣ nos
neq subditi intend̾ent. fabuł uideoꝵ. qͥ dieunt duas mulieres
fuisse pͥmo hõi. euã. ⁊ alt̾am exqua dic̃t: multos filios

Expanded text:
 ille resurrexit a mortuis, et ascendit ad coelos, ita per ipsum speramus resurrectionem, et ad gloriam aeternae beatitudinis ascensionem. Paulus, inquam, scribit Timotheo dilecto filio solet; gratia vero quam hic addit episcopis optatur, id est donatio Spiritus sancti, quo ministri Dei armantur. Sicut rogavi te. Post salutationem prius de pseudo repellensicut rogavi te, quasi comparem, non dico praecepi quasi minori: quod facit Actum charitatis, et ut formam humilitatis illi ostenderet. Ita ergo et non minus quam rogavi facito. Quid rogavi? ut remaneres Ephesi, ad ordinandam ideo rogavi te ibi remanere, ut denuntiares quibusdam discretis a Catholica fide, tam doctoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis Judaeorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram ex qua dicunt multos filios
Abbreviated transcription (Latin):
dalũ enim d̾r. cũ inuia obexaliqͥs inuenit᷑. qui gressus incedentis im¬
pediat. qr gͥ hii qui erant insyon. uiam ñ bonam incedentes. ⁊ it̃ ꝑdi¬
tionis ꝯcito pede currentes. xp̃m infut᷑o sentient uindicẽ. io petͣ scandali.¬
uł sic̃ pet᷑ dr᷑ añ politionẽ. ⁊ lapis: ꝑ politionẽ. Ita ⁊ xp̃s ⁊ petra d̾rañ po¬
litionẽ. ⁊ lapis ꝓpolitionẽ. Politio aut̃ xp̃i passio fuit. qua infirmitatis¬
infirmitatis miseriã deposuit. xp̃s gͦ ante passionẽ fu̾it petra scandali.
qr eo tp̃e scandalizati st̃ in eũ: iudĩ irascentes ⁊ indignantes. qd̾ filiũ dĩ
se faceret. Lapis uͦ offensionis fuit xp̃c: impolitione .i. inpassione. qñ
maxima offend̾int. ⁊ excetati st̃. dm̃ ñ eẽ credentes. mortuũ uidebant.
Piudens sinȩ sit gentił. qui credidit meũ ñ confundet᷑. cũ uenit infut᷑o.

Expanded text:
dalum enim dicitur cum in via obex aliquis invenitur qui gressus incedentis impediat, quia igitur hi qui erant in Sion viam non bonam incedentes, et iter perditionis concito pede currentes, Christum in futuro sentient vindicem, ideo petra scandaliante politionem, et lapis per politionem; ita Christus et petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem. Politio autem Christi passio fuit, quia infirmitatis miseriam deposuit, Christus ergo ante passionem fuit petra scandali, quia illo tempore scandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensionis fuit Christus in politione, id est in passione, quando maxime offenderunt, et excaecati sunt, Deum non esse credentes quem mortuum videbant, Judaeus sive gentilis, qui crediderit in eum, non confundetur, cum venerit in futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
cionib affligunt. infuto ead̾ paciant᷑ que faciunt. illi aũ sint inrequie
qͥ magnã tbulationẽ passi st ꝓ regno et̃no: ł ita. qͣs susti. ⁊ agit de ni¬

Expanded text:
tionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de ju
Abbreviated transcription (Latin):
lomeensibꝰ. Orta enĩ apud eos grauiori tͥbulatione.¬
itẽ monet eos ad pacientiã. ostñdens iustũ dĩ udi¬
cium. ut boni głam ꝯseqͣntur. ⁊ mali penã. ⁊ qͥs
in pͥma epła quedã dix̃. de aduentu dñi. ⁊ de resur¬
rectione mortuoꝵ. un putabatur dies dñ insta¬
re. Nunc aliã scribit epłam. inqua significat licet obscure. nec enim
aꝑte pͥ. de abolitione romani regni. ⁊ deantixͥ apparentia. ⁊ dãpnatio.¬
ne. ⁊ de qͦrudã fr̃m in quietudine. Scribit ⁊̃ ñ instare diem dnĩ.

Expanded text:
lonicensibus. Orta enim apud eos graviori tribulatione monet eos ad patientiam, ostendens justum Dei judicium, ut boni gloriam consequantur, mali poenam. Et quia in prima epistola quaedam dicit de Adventu Domini et de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Domini instare; nunc alteram scribit epistolam, in qua significat, licet obscure nec enim aperte potest, de abolitione regni Romani, de Antichristi apparentia, et damnatione, et de quorumdam fratrum in
Abbreviated transcription (Latin):
uentu eiꝰ resurgent pͥmi. dem̃ nos qui uiuimꝰ. qui residui sumꝰ
sinnul rapiemur cũ ilł. ꝯturbati st̃ nimiũq ꝑt̾riti. putantes ui¬
cuiũ ẽẽ diem dnũ. ⁊ tim̃tes ne dampnarent᷑ cũ diabolo: eoqd̾ tar¬
de adfidẽ uenientes. imꝑfecti eẽnt. Idõq ħ compto scͥpsit eis ñ
umin̾e diẽ uidicii suo tp̃e ne apłc inħ m̃tit᷑ ꝑ omĩa reꝓbaretur.¬

Expanded text:
rgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Ap
Abbreviated transcription (Latin):
corpis. su m̃bra. os̃ fideles: ⁊ alii de carne eiꝰ st̃.i. infirim qͣ incligent sus¬
uidisset: ingenesi dic̃. hoc nc̃ os. de ossibꝰ meis. ⁊ caro de carne mea. Sic̃
enĩ eua de adã facta: trax̃abeo carnẽ ⁊ ossa: ita nos axͦ instituti alii sumꝰ
ut ossa .s. robusti: alii ut caro. s. infirmi: ⁊ ĩo ait extarne eiꝰ .i. infirmi
sumꝰ: asimili infirmitatis eiꝰ ꝗͣ habuit inhoĩe. Propt̾ ħ ostũdentũ . s.¬

Expanded text:
corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent susvidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus quam habuit in homine. Propter hoc ostendendum, s
Abbreviated transcription (Latin):
iudicor: Et ñ
sicut blasphe¬
mam᷑ &e sicut
aiunt nos qͥ¬
dam dice faci¬
amus mala u
ueniant bona
quoꝵ damp¬
natio iusta est.
Quid gͥ p̃celli¬
mus eos: Neqͣ¬
quam Cau¬
sati enu sumꝰ.
iudeos atq
grecos omnes
sub pecc̃o eẽ si¬
cut scͥptum ẽ.

Expanded text:
iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
limotħs aũ iste: suit filiꝰ mulieris fideł pa¬
tre gentili ꝓcreatꝰ. ⁊ cũ ñ eẽt cͥcũcisꝰ. si eẽt ip̃e
gentił. huic dabant bonũ testimoniũ fr̃s. qͥ
erant lustris: ⁊ ycomo. hunc uoluit paulus
ꝓficisci secũ. ⁊ iõ circũcidit ꝑꝑ udeos qui erant iniłł locis. Eratq¬

Expanded text:
te fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter Judaeos qui erant in illis locis. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
nauit ep̃m: ⁊ ĩo eũ cõmonet. ut sollicitꝰ sit in eccłiastica ordi¬
natione. Limotheo .Nt. inasia relicto ep̃o. scͥbit paulꝰ apłe de
at: quales prb̃os ł diacones ordinet. qͣles uiduas honoret.
quomͦ ineccłam se habeat. ł quomͦ eã regat. ⁊ ẽ intentio apłi
in hac epła: instruere timotħm de epłali dignitatis officio.
Modꝰ tał. pͥmo salutat eũ. dem̃ monet eũ ut pseudo apłis re¬
sistat. pꝰea instruit. de ep̃ali officio: dꝯcens quales debeat or-¬
dinare prb̃os. ⁊ diacones.⁊ quales debeant ẽẽ mulieres eoꝵ. deĩn
quales uiduas recipe debeat. pꝰ ea demͦ correctionis instruit eũ.
infine aũ monet: ut uitet ꝓphanas nouitates. Premittit uͦ

Expanded text:
um, et ideo eum commonet ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de at, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vitet profanas novitates, praemit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ rumorosi. oꝑantes manducent panẽ suũ i ꝓprii laboris. ne
aũ ac occasione ministrare cessarent pauꝑibꝰ. addidit. ¶os aũ fr̃s
indig̾e. ⁊ io̾ monet ne illi qui habebant uñ seruis dĩ necessaria
p̃bent. hac occ̾one pigrescent. Non .it. inrep̃hensione uenit. qui
humanꝰ ẽ in largiendo. s: ħ qui cũ possit laborẽ ferre. ociose uult

Expanded text:
n rumorosi, operantes manducent panem suum, id est proprii laboris; ne autem hac occasione ministrare cessarent pauperibus, addidit: vos autem, fratres, men nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possit laborem ferre, otiose vult
Abbreviated transcription (Latin):
adño. siue lib sit siue seruus. ñ enĩ minꝰ recipiet seruus ꝗͣ lib̾.
tate. remitt̃ntes ilł. si qñq peccant. ñ solũ u̾ba. s ⁊̃ minas scien
tes ꝙ. d. ⁊ ur̃ ẽ inceł. ⁊ quia ꝑsonarũ acceptio ñ est apud dm̃.
Dñs enim iustus uidex causas discreuit ñ ꝑsonas ideo inqͣ
m̃sura. quis m̃surau̾it remetienir illi. De cet̾o post specia¬
lia p̃cepta quib admonuit singulos ordineᷤ.
incommuni admonet omnes quasi hucusq
infide ⁊ dilectione confortamini. contra bel-¬
lum diaboli. indomino .i. inauxilio domini
et in potentia uirtutis eius. quia ipse dat uͥ¬
tute potentẽ pugnare uolentibꝰ. ⁊ utiq ita

Expanded text:
no, sive liber sit, sive servus, non enim minus recipiet servus, quam libtate, remittentes illis, si quando peccant, non solum verbera, sed etiam minest in coelis, et quia personarum acceptio non est apud Deum; Dominus enim justus judex causas discernit, non personas. Ideo in qua mensura quis mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singulos ordines in communi admonet omnes. Ambrosius Qin fide et dilectione, confortamini, contra bellum diaboli, in Domino, id est in auxilio Domini, et in potentia virtutis ejus, quia ipse dat potentem virtutem pugnare volentibus: et utique ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi. odio qd̾ facio. si aũ qsd̾ uolo exm̃te. illud fatio.
fit inme qd̾ nolo. qd̾ ñ uult ⁊ lex. uolo id̾ cũ lege
legi. ⁊ testis sũ qr bona ẽ. qm̃ id̾ uolo qd̾ lex. Diẽ
etm lex. ñ ꝯcupisces.⁊ ego nolo ocupiscẽ. si uellẽ
ocupisc̾e. legi ñ ꝯsentirẽ. Nunc aũ qd̾ ñ uult no¬
hic legẽ nolle qd̾ nolebat apłc. illud. ⁊i. qd̾ apłe

Expanded text:
at: Odio quod facio, si autem quod nolo, ex mente, illud facio fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, m idem volo quod lex. Dicit enim lex, non concupisces, et ego nolo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consentire. Nunc autem quod non vult nohic legem nolle quod nolebat Apostolus. Illud e
Abbreviated transcription (Latin):
montionintserat ⁊ qꝓpe fine.: de grã quã sibi romã ꝑapafro¬
dicĩ muserant. gaułe sedicit. Premntens gͦ salut anonẽ ati
abesipi ad ipiant s erui iħu xp̃i. nomen dignitatie taeeti.
q̃dest apio qua nonerat opus austortate: cum recta de iMlo
sentuent. Conulitione faiet̃ qr casto timore xp̃o sub dite uere liberi st̃.

Expanded text:
a quam sibi Romam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: ab eo bene accipiant. Servi Jesu Christi. Nomen dignitatis tacet quod est Apostolus, quia non erat opus auctoritate cum de illo recta sentirent. Conditionem fatetur, quia casto timore Christo subditi vere liberi
Abbreviated transcription (Latin):
uñ subdit. ⁊ sic effugi. ma .e. p̃positi. Uidet᷑ ne fecisse. sic̃ bonus
pastor. s ut m̾cẽnariꝰ cui ñ ÷ cura de ouib. qͣs lupo ueniente
deserit. S ñ qͥd ñ fuit ei cura dexiubꝰ. qi fugit. fuit plane. eas
eñ pastori . s. incelo sedenti oratidlubꝰ cõm̃dauit. ⁊ utilitati ea¬
rũ sefugiendo seruabat. qd̾ ⁊ ab ip̃o sũmo pastore dictũ au
uiu̾e nequeunt deserent᷑ greges. qͦs suo sanguine cõꝑauit:¬

Expanded text:
sius Videtur non fecisse sicut bonus pastor, sed ut mercenarius cui non est cura de ovibus, quas lupo veniente deserit. Sed nunquid non fuit ei cura de ovibus, quia fugit? Fuit plane. Eas enim Pastori in coelo sedenti orationibus commendabat, et utilitati earum se fugiendo servabat. Quod ab ipso summo Pastore dictum audvivere nequeunt, desererentur greges quos suo sanguine compa
Abbreviated transcription (Latin):
significare uolebane ⁊. de
putaret qͥs qd̃ illã q̃rerent.¬
dequa exierant itibdit¬
siquidẽ meminissent illiꝰ¬
pat̾e dequa grtiant habe¬
bant utiq tẽpꝰ i eu̾ten .li.¬

Expanded text:
significare valebant. Et ne putaret quis quod illam quaerequa exierant, subdituidem meminissent illipatriae de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi.
Abbreviated transcription (Latin):
deor t reputor. qr sic offend̾unt ut tm̃ cad̾ent. sũ reꝑatione. ⁊ utili¬
t̃atee s nũqͥd putatis: qd̾ in recuꝑabilit̾⁊ sũ utilitate cecidint. qd̾ dico¬
illos excecatos. auctoritate ꝓpħarũ: Inio ⁊ casus eoꝵ ꝓdest: ⁊ possunt
restiti. nequis gͦ despiciat eos. Nũqͥd enĩ sic offendunt. ut unitilit̃.
uł in recupabilit̃ cad̾ent: bsit. ut inuuilis sit casus eoꝵ S ed potiꝰ
facta ẽ gentib ad quas: relictis iudĩs. apłi comisi sunt. exquoꝵ uoce
gentes. ⁊ ita ęxeoꝵ delicto. quo repulert̃ u̾bum fuit salus gentib.
fuit etiã ex delicto quo xp̃m occidunt: salus gentib. dũ uidĩ ꝓ
pecco mortis xp̃i: uastati infelitiꝰ aromanis. ⁊ diuisi ꝑmundũ fun¬

Expanded text:
et utilitate. Sed nunquid putatis quod irrecuperabiliter, sine utilitate ceciderint, quia dico excaecatos auctoritate prophetarum? Imo et casus eorum prodest et possunt restitui, ne quis adeo despiciat eos. Nunquid enim sic offenderunt, ut inutiliter vel irrecuperabiliter caderent? Absit! Ut inutilis sit casus eorum, sed potius facta est gentibus; ad quas relictis Judaeis apostoli conversi sunt, ex quorum vocegentes . Et ita ex eorum delicto quo repulerunt Verbum fuit salus gentibus. Fuit etiam ex delicto quo Ipsum occiderunt salus gentibus, dum Judaei, pro peccato mortis Christi vastati, infelicius a Romanis, et divisi per mundum, fun
Abbreviated transcription (Latin):
mo ab ip̃a m̃te tał sña ꝓfetat᷑. ũ se indignũ hõiudicet. participatiõe corꝑiᷤ
⁊ sangͥns diuĩ. uͥ qͥ seꝑari aregno timet ꝑultimã sñam. ad tẽpꝰ ꝑ eccłiasticã
disciplinã. asacͣm̃to celestis pariis seꝑet᷑. Indigne .it. accip̃. si tẽ accip̃ eũ de¬
bet ag̾e penit̃tiã. gͦ priꝰ se iudicet. ⁊ seu̾itate penitñtie se ex̾ceat. u ase ip̃o
iudicatꝰ. ñ uidicet᷑ adnõ. Recc̃a .N. siue parua siue magna sint. inpunita
diuina. si ꝯu̾sio p̃currat humana. Uñ ait. sinos. di. ñ utiq uidi .i. ñ pu

Expanded text:
alis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne  severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nosmetipsos dijudicaremu
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ nature ẽ homo. no¬
ent m̃ officii miles. homo
gͦ fit nules: ñ miles hõ.¬
sic eos qui erant sp̃s cõ¬
diti acreatore dõ. facit

Expanded text:
nomen naturae est homo, nen officii miles. Homo ergo fit miles, non miles hosic eos qui erant spiritus conditi a Creatore Deo facit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dicit: Et ad orent eũ. qui passus ẽ ⁊ mortuuᷤ.
ñ enĩ de dõ u̾bo ista dicunt᷑. s de hoĩe suscepto.
ad orent in qͣm. õs angłi dĩ. scd̾m humanitatẽ
iubent᷑ angłi ad orare xp̃m. ex quo eũ tan¬
to meliorẽ angłis demonstrat. q̃nto seruis¬

Expanded text:
d dicit? Et adorent eum. Qui passus est et mortuus. Non enim de Deo Verbo ista dicuntur, sed de homine suscepto. Adorent, inquam, omnes angeli Dei, secundum humanitatem jubentur angeli adorare Christum, ex quo eum tanto meliorem ang
Abbreviated transcription (Latin):
ad orent eũ õs angłi dĩ. qr iussiom eiꝰ obtẽ¬
ꝑant. Et it̾m dic̃. pat̾ de filio ħ quid̃ ad an¬
głos ꝑtinens qui filiꝰ facit sp̃s. celestes an¬
phin qui sunt de ordine suꝑioꝵ. fac̃ mini¬
stros suos. Quãuis .n. ñ uideamꝰ apparitio¬
nẽ angłoꝵ. abscondita ẽ .ii. abocłis nr̃is. ⁊
ẽ in qͣdã re publica magna imꝑatoris dei.

Expanded text:
orent eum omnes angeli Dei, quod jussioni ejus obtemperant. Et iterum dicit, Pater de Filio, hoc quidem ad angelos, pertinens: qui, Filius, facit spiritus, coelestes anphin qui sunt de ordine superiorum. Facit ministros suos. Quamvis enim non videamus apparitionem angelorum, abscondita est enim ab oculis nostris, et est in quadam republ
Abbreviated transcription (Latin):
test inscłõ gaude. ⁊ indño. Amicꝰ .it. huiꝰ mundi: inimicꝰ dĩ reputabi
in eodẽ ẽẽ possunt. Uincat gaudiũ indño donec finiat᷑ gaudiũ inscło.
Illud semꝑ augeat᷑. ħ semꝑ mimiat᷑. donec finat᷑. Qͥd ẽ scłi gaudiũ. bre¬
uit̃ dic̃o. Scłi leticia ẽ. impunita neqͥtia. s. luxuriari. inspectacłis
nugari. ebriositate ingurgitari. turpicudine fet̾e. ⁊ nicħ mali pati.
Ecce gaudiũ scłi huiꝰ modi nec castigari fame. ł belli timore. ł inorbo.
ł aliquia ad u̾sitate. s oĩa inrerũ habundantia. in pace carnis. inse¬
gehienne dampna .i: mͦ flagello dignat᷑ castigare. bonũ ẽ nobi. ut sub¬
te. inspẽ et̾nitatis. ñ inflore uanitatis. ⁊ hoc adõ necessariũ uob ẽ. qd̾
it̾m dico gau. in dño. ñ ut quedã alia. dico semel. Idõ ħ facite qr ħ est.
odestia. ⁊ rectꝰ mod̾. ut indño sit õe gaudiũ. ⁊ ħ modestia sit ur̃a. ⁊

Expanded text:
test in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inimicus Dei reputabitin eodem esse possunt. Vincat ergo gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in segehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subt inoc facite, quia haec est modestia, et rectus modus ut in Domino sit omne gaudium. Et haec modestia sit vestra, et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ a ꝓbitate remotum ẽ. quos sua cecitas aui̾tatis lumine funditꝰ exelud̾. tradid̾
dico ut faciant oꝑe ea que ñ ꝯueniunt. ro̾ni illos dicõ. Nepletos oĩ iiquita. qͣi
ñ par̾ hñtes. dem̃ emim̾at iniquitatis ꝑtes. ut aꝑtiꝰ eos accuset .s. illos dico repletos
malicia. Malicia ẽ qñ aliqͥs dampnũ molit᷑ alicui. fornicatione. fõrmcatio ẽ omĩs
usus caruał ꝯmixtionis p̃ter legitimũ ꝯcubitũ. auaricia. auaritia ẽ multa acqͥ¬
rere. nec suꝑflua pauꝑib erogare. nequitia. nequitia ẽ tem̾itas. qñ quis audet
qd̾ neqͥt. uł nequitia ẽ intemꝑlantia sui. illos dico. plenos inuidia .i. dolore alieni
cũ aut qd̾ ipse ẽ aliu: a ẽẽ ñ uult. aut aliũ uidens ẽẽ meliorẽ. dolet se ñ ẽe con¬
similẽ. homicidiis. płalit̃ dic̃. qr sunt homicidia actꝰ ⁊ uoliuitatis. ꝯtentione
Contentio ẽ inpugnatio u̾itatis. ꝑ confidentiã dlamoris. dolo. dolus ẽ qualtud

Expanded text:
quod a probitate remotum est, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico, ut faciant opere ea, quae non conveniunt rationi. Illos dico repletos omni iniquitate, quasi non parum habentes. Deinde enumerat iniquitatis partes, ut apertius accuset. 10 Illos dico repletos malitia. Malitia est quando damnum molitur quis alicui. Fornicatione. Fornicatio est omnis usus carnalis commistionis praeter legitimum concubitum. Avaritia. Avaritia est multum acquirere nec superflua pauperibus erogare. Nequitia. Nequitia est temeritas, quando quis audet quod nequit; vel, nequitia est intemperantia sui. Illos dico plenos invidia, id est dolore alieni cum aut quod ipse est alium esse non vult, aut alium videns meliorem, dolet se non esse consimilem. Homicidiis, pluraliter dicit, quia sunt homicidia actus et voluntatis. Contentione. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Dolo. Dolus est quando
Abbreviated transcription (Latin):
deserendo. siue alio mͦ explicabili uł in explicabili inpassiones ignominie. ut cri¬
mina cͥminib uindicarent᷑. ⁊ supplicia pectantiũ. ñ t̃m sunt torm̃ta. s uitioꝵ in¬
ultimam peuam ignis et̃n. media que sunt. ⁊ pecc̃a st̃. ⁊ pene. Et sic̃ uł qm̃¬
inalia cadunt ꝓ ead̾ culpa. ꝑ hoc aũ qd̾ dic̃. sicut. penam pecc̃o assimilat. ut sic̃
peccauert insensu dĩ arbitrantes dm̃ nescire mala sua sic puniti sint in pͥosẽsu.

Expanded text:
deserendo, sive alio modo explicabili, sive inexplicabili, in passione ignominiae, ut crimina criminibus vindicarentur, et supplicia peccantium non tantum sint tormenta, sed et vitiorum inultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et poenae suin alia cadunt pro eadem culpa. Per hoc autem quod dicit, sicut, poenam peccato assimilat, ut sicut peccaverunt in sensu Dei, arbitrantes Deum nescire mala sua, sic puniti sunt in proprio sensu.
Abbreviated transcription (Latin):
ne uituli. Uel ludere. id est adorare. quod est ludo pueroꝵ
simile facilis unq adlusum est pueritia. Quid autẽ lusui¬
puerili tam simile est. qua ydola adorarare : Neq form
cemur. ut aliqui inuob faciunt. sicut quidam exipsis for¬
nicati sunt. cum madianitis mulierib ⁊ ideo. ceciderunt
una die .xx. tria milia. Neq temꝑtemus xp̃m. ut faciũt

Expanded text:
ne vituli; Vel, ludere, id est adorare, quod est ludo puerorum simile. Facilis utique ad lusum est pueritia. Quid autem lusuipuerili tam simile est quam idola adorare? Ambrosius Neque fornicemur, ut aliqui in vobis faciunt, sicut quidam ex ipsis fornicati sunt cum Madianitis mulieribus, et ideo ceciderunt una die viginti tria millia. Neque tentemus Christum, ut faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
uos .t. nͥ humana. hortat᷑. uit humana tẽptat̾o illos app̃hendat. ñ alia
humana .ii. tẽptato ẽ: ut innecessitate. ł p̃ssura ñ diffidat hõ de dõ:
usq ad p̃cidende cõmiunoiis. ⁊ ꝯdendi scismatis. ł hesis. saclegium
ꝑuenire: diabolica p̃sũptio ẽ. inmillo aũ alit̃ saꝑe qͣm res seht: angłi¬
cͥa ꝑfectio ẽ. humana gͥ tẽptat̾o ẽ. c̾do cũ bono qͥs aĩo: sccłm humanã
tñ fragilitatẽ in aliqͦ labit᷑ osilio. ł cũ irritat᷑ infrẽm studio corrigndi.
mꝰ. qͥb inresurrectione eqͣbim̃: si ñ ÷ inob ꝑfestio angłi. ñ sit p̃sũptio¬

Expanded text:
os, etc. Hortatur ut humana tentatio illos apprehendat, non alia. Humana enim tentatio est, ut in necessitate vel pressura non diffidat homo de Deo,usque ad praecidendae communionis et condendi schismatis aut haeresis sacrilegium pervenire, diabolica praesumptio est. In nullo autem aliter sapere quam se res  credo, cum bono quis animo secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo labitur consilio, vel cum irritatur in fratrem studio corrigendi,mus, quibus in resurrectione aequabimur, si non est in
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt aũ ad cor nrãm. ꝑ hec enĩ exempla ad correctiorẽ uitam ꝓuoca¬
mur. ut aut p̃miũ si obedientes fu̾mꝰ. aut ꝓpensiorẽ penã inobedien-¬
illa rerũ signa. iam ñ sit necc̾e obseruari anob. dũ .i. dic̃. scͥpta sunt
uͦ dix̃ infiga. oftñdit iam ñ ẽẽ opꝰ. ut figarũ p̃uinitiantiũ celebratiõi
seruiamꝰ. cũ res ip̃a manifesta sit ad correctionẽ urãm dico in qͦs .s. no̾

Expanded text:
tantum. Per haec enim exempla ad correctiorem vitam provocamur, ut aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam inobedienilla rerum signa jam non sit necesse observari a nobis. Dum enim dicit, scripta sunt vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebrationi serviamus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m̃ accipitis quẽ ñ ac-¬
cepistis aut aliud euan.¬
glium qd̃ ñ recepistis
recte pat̾emini. Existi¬
mo enu nicħ me mi.¬
nus fecisse amagnis a¬
tus sermone ñ tñscĩa.
In om̃ĩb autẽ manife¬
status sum uob̃. Nut
nũqͥd pecẽm feci mẽ ip
sum humilians ut uos
exaltemini. qm gratis
euangłium dĩ euangłi¬
taui uobis: Qlas ec¬
cłas expoliaui. accipiẽs

Expanded text:
is quem non accepistis aut aliud evangelium quod non recepistis recte pateremini existimo enim nihil me minus fecisse magnis atus sermone sed non scientia in omnibus autem manifestatus sum vobis aut numquid peccatum fsum humiliando, ut uos exaltaremini, quoniam gratis euangelium dei euangelizaui uobis? alias ecclesias spoliaui accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
deuians cadit intenebras. qui ita dignos fec̃ qd̾ inbaptismo. eripuit nos.
bis. diabolꝰ .it. ⁊ angli eiꝰ. captiuau̾ant p̃destinatos. adĩ gr̃ã. a redẽptore
aut̃ nr̃o foras miss: qui dñari in fidelibꝰ solebant. intͥnsecꝰ fideles oppu¬
gnante extͥnsecꝰ s ñ expugnant. ⁊ tͣnstulit nos de mũdo. in reg. filii .i.
ut eẽmꝰ regnũ filii. dequo ip̃e dic̃. regnũ meũ ñ ÷ de ħ mundo. Non

Expanded text:
uasi dicat: Qui ita dignos nos fecit, quod in baptismo eripuit nos, bis. Diabolus enim et angeli ejus captivaverant praedestinatos ad Dei gloriam, a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mundo in regnum Filii, id est ut essemus regnum filii. De quo ipse dicit: Regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
saria ẽ. Ne quisꝗͣ cũ bonos angłos amnicos hr̃e se putat. hãt ma¬
los demones fictos amicos. eosq tanto nocentiores: qͣnto astutio¬
res. ac fallaciores: patit᷑ inmicos. neq sci ⁊ fideles uniꝰu̾i dĩ cul¬
tores. ab eoꝵ fallaciis ⁊ multiformi temptatione securi st̃ inhis
dieb malignis. uͥ ista sollicitudo ñ: inutił. ne cũ sathanas setͣns¬
figurat: fallendo ad aliqͣ ꝑniciosa seducat. Nam qn sensꝰ corꝑis fal¬
lit. m̃tẽ uͦ ñ mouet: au̾a rectaq sentẽcia: q̃ qͥsq uttã fidelẽ g̾it: nłłm

Expanded text:
saria est, ne quisquam cum bonos angelos amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ debebant fac̾e aliis qd̾ pati nolebaut. Ilai usq adeo pecẽm ñ erat ignotũ int̃ homines
nnarent᷑ Et nota qd̾ dicendo usq aolegẽ. uł usꝙ ad moysen includit. qr ⁊tẽ .s. sub lege pi¬
catũ erat ⁊ mors i. dampnatio. Sciendum quid̾⁊ plerosq latinas codices sic hr̃e reqnauit
ip̃m illi qui legunt ad suꝑiorẽ referunt uitellectũ. ut insimilitudinẽ p̃uaricationis ade
peccasse accipiant illos. qui in illo peccauert. ut ei similes crearent᷑ . s. sic̃ ex hoĩe homines.
ita ex pecc̃ore pecc̃ores.⁊ ex morito moriti. dampnatoq dampnandi. Greci aũ codices uũ¬

Expanded text:
d non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum inter homines arentur. Et nota quod dicendo usque ad legem, vel usque ad Mosen includit quia etiam tunc, ccatum erat et mors, id est damnatio: Sciendum quidem est plerosque Latinos codices sic habere: Regnavit Adae. Quod etiam ipsum illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverita ex peccatore peccatores, ex morituro morituri, damnatoque damnati. Item : Potes
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m ⁊ cepit inuidea pͥmũ destrin regnũ mortis. nc̃ uͦ ubiq destrint᷑. ꝑ xp̃i grãm. et

Expanded text:
peccatum, et coepit in Judaea primum destrui regnum mortis. Nunc vero ubique destruitur ppeccatum, et coepit in Judaea primum destrui regnum mortis. Nunc vero ubique destruitur p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃.q bñdixi pecẽm ꝑtͣnsisse iom̃s. enim .i. qr usq adlegẽ .i.etia ante lege pecet erat in
turũ. cum nescitur iudicaturꝰ. Asserebant .N. hoĩes dm̃ incuriosum eẽ. ⁊ iõ apud eũ imprine¬
futura pecc̃a. s ñ apud homines. Non.it. lex naturał penitꝰ obtorpuerat qd̾ ñ ignorabant
qui¬
qd̾ iosepl qͣmuis ꝑ calũpniam. tñ qͣi reus clausus ẽ incarce ⁊ pistor. ⁊ puc̾na pharaonis.
secure. possidente hoĩes diabło ꝓimpunitate credita. Impune ⁊ enĩ peccare se putantes¬
magis delinquebant. cͥca ħ pect̃a ꝓmptiores: que mundꝰ qͣi licita nutebat quo facto gai
usq admo. ꝑ quẽ rediit cognitio imiꝰ dĩ. qr ꝑ eũ data ẽ lex. inqua p̃cipiebat᷑ de uno deo
quo possent lib̾ari. sub qua tñ si eẽnt similes p̃uaricationis ade. meo mors regnaret. s lex
data ẽ imnitio regressionis de egypto docens.detino dõ.ne regnaret mors.s. diabolus ⁊

Expanded text:
enim, id est quia usque ad legem, id est etiam ante legem, peccatum erat in turum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impunfutura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod Joseph, quamvis per calumniam, tum quasi reus clausus est in carcere, et pistor, et pincerna Pharaonis. secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune etenim peccare se putantesmagis delinquebant, certa haec peccata promptiores, quae mundus quasi licita nutriebat. Quo facto gaudusque ad Mosen, per quem rediit cognitio unius Dei, quia per eum data est lex in qua praecipiebatur de uno Dbus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nalit punit. Immo sub spe seruati ft̃ mnaduentu xͥ lib̾andi. sic̃ de abrahã legit᷑. qr qͣuis
apud inferos fu̾it discreiꝰ. tñ longo int̾uallo erat apecc̃orib. ita ut cahos eẽt ingens inti
mortẽ regnasse. etiam meos qͥ ñ pectauert in similitudinẽ. pua ade que lit̃a ⁊ ingretis co-¬

Expanded text:
adventu Christi liberandi, sicut de Abraham legitur, quia quamvis adventu Christi liberandi, sicut de Abraham legitur, quia quamvis apud inferos fuerit discretus, tamen longo intervallo erat a peccatoribus, ita ut chaos ingens esset inter um est mortem regnasse, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
ade .i. insimiles p̃uaricatons ade. qui .s. neglecto creatore seruiert creature dõs s̃ ꝯstitu.¬
entes quos cołent ad iniuriã dĩ. sicut ille loco dĩ diabolo ꝯsensit. Pecẽm ade: ñ longe
abidolatͥa ẽ qui ꝯtempto creatoris p̃cepto diaboli suasioni ꝯsentiens qͣi in loco dĩ dia¬
bolũ statuit. ⁊ sic̃ ds̃ eẽ uoluit. fuerunt aũ qui peccauerunt ñ pret̾ito dõ. qui enim in¬
tellexit. sine extra duce. siue inditio naturali. ⁊ uen̾atꝰ est dm̃ uullihonorificentiã noĩs
ac maiestatis imꝑtiens. si peccauit qd̾ : impossibile ñ peccare. sub dõ peccauit. ñ indm̃.
Idõq inhos mors ñ regnauit s in hos qui insimilitudine ade p̃uaricauert̃ id ÷ qͥsub
sp̃ẽ ẏdoloꝵ seruiert diabolo tales erant fere os usq adlegẽ ꝑ pauci ut abrahã umi dõ ser¬
itierunt. ⁊ meos ñ regnauit mors. qr pꝰ mortẽ istam que pͥma d̾r ad scdam ñ ꝑuener̃t que¬

Expanded text:
d est in similes praevaricatori Adae; qui scilicet neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constitentes, quos colerent ad injuriam Dei, sicut ille loco Dei diabolo consensit. Peccatum enim Adae non longe ab idololatria est, qui contempto Creatoris praecepto diaboli suasioni consentiens, quasi in loco Dei diabolum statuit, et sicut Deus esse voluit. Fuerunt autem qui peccaverunt, non praeterito Deo; qui enim intellexit sive ex traduce, sive indicio naturali, et veneratus est Deum nulli honorificentiam nominis ac majestatis impartiens, si peccavit, quia impossibile erat non peccare, sub Deo peccavit, non in Deum. Ideoque in eos mors non regnavit, sed in hos qui in similitudinem Adae peccaverunt, id est qui sub specie idolorum servierunt diabolo. Tales erant fere omnes usque ad legem; perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et non in eos regnavit mors, quia post mortem istam quae prima dicitur, ad secundam non
Abbreviated transcription (Latin):
b̃ infudit. qͥdix̃ .i. p̃cepto solo fec̃. lucẽ splendesc̾e de tenebͥs. qd̾ fuit inseꝑa-¬
cione dem̃toꝵ. Ceꝑunt .at tenebre ex qͦ ꝯfusa moles celi ⁊t̃re cepit eẽ: anqͣm
lux facta ẽẽt qͣ illuminaret᷑: qd̾ sũ luce fu̾at tenebrosũ. pꝰ ea uͦ añcedente luce:
qd̾ fc̃m ẽ: meliꝰ reddit᷑. in qͦ ꝓficientis hoĩs affectio: significat᷑. Uñ apłc loq̃nᷤ
ad fideles: ait. fuistis aliqñ tenebre. nc̃ aũ lux indno. Ille ħ fec̃: qͥ tenebre

Expanded text:
hoc fecit, lucem splendescere de tenebris, quod fuit in separatione elementorum. Coeperunt enim ex quo confusa moles coeli et terrae coepit esse, antequam lux facta esset qua illuminaretur, quod sine luce fuerat tenebrosum; postea vero accedente luce, quod factum est, melius redditur, in quo proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum te
Abbreviated transcription (Latin):
tudo: distinguenda ft̃. qr uͥ imago: ꝯtinuo similitudo ẽ: ñ ꝯtinuo eqͣtitaᷤ.
uͥ equalitas: ꝯtinuo. ⁊ similitudo: ñ ꝯtinuo imago: uͥ similitudo: nͨ ꝯti¬
nuo imago. nec eqͣlitas. Uerbi grã. Inspecło ẽ imago ⁊ similitudo. ñ tñ eqͣ¬
litas qr multa desunt imagini que insunt illirei deq̃ exp̃ssa ẽ. Pot̃ etiã aliq̃n
ẽẽ nnago inq̃sit eqͣlitas ut in parentib ⁊ filiis inuenit᷑ imago ⁊ similitudo
⁊ equalitas excepto tp̃e quo p̃cedunt parentes. qr de parente ex p̃mit᷑. simi¬
litudo filii ut recte imago dicat᷑. ⁊ p̾ ẽẽ tanta. ut recte dicat᷑ eqͣritas. Potest ⁊
aliqñ ẽẽ siilitudo: ⁊ equialitas: q̃mins ñ sit imago. ut induob ouis paribꝰ.

Expanded text:
t, quia ubi imago, continuo similitudo est, non continuo aequalitas; ubi aequalitas, continuo et similitudo, non continuo imago; ubi similitudo, non continuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequalitas. Potest etiam aliquando esse similitudo et aequalitas quamvis non sit imago, ut in duobus ovis paribus.
Abbreviated transcription (Latin):
iste fidelis inxpo. quẽ salutat: ⁊ siñ sinis amni¬
cus eẽt: ł particeps oꝑis. Salutate eos qͥ st̃
exaristoboli domo. ar istobob ile solebat ꝯgre¬
gare fr̃s inxp̃o. quos salutat apłc adõ ꝓbans
factum illiꝰ ałt herodionẽ cognatũ meñ.
Sałt eos qui sunt ex narcisi domo. Lartisus
iste d̾r fuisse prb̃r. sic̃ legit᷑ in aliis codicib qͥ¬

Expanded text:
delis in Christo, quem salutat, etsi non amicus esset vel particeps operis. Salutate eos qui sunt ex Aristoboli domo. Aristobolus ille solebat congregare fratres in Christo, quos salutat Apostolus adeo probans factum illius. Salutate Herodionem cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcissi domo. Narcissus iste dicitur fuisse pr
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ mita nou̾at: disc̾nit subdens. qui st¬
omnes digni erant. Salt triphenã ⁊ tͣpho.
qui laborant indomino .s. inministerio sc̃o¬
rum: ⁊ in angustiis. S ałt ꝑsidam carissi¬
mam meam que multũ. s. plusqͣm p̃dic¬

Expanded text:
illorum merita noverat, discernit, subdens: qui somnes digni erant. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino, scilicet in ministerio sanctorum, et in angustiis. Salutate Persidam charissimam meam, quae multum, scilicet plu
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nogo aũ.q. hos p̃dictos salutate. ⁊ imi¬
discensionẽ ⁊ offendicła .i. qui fatiunt nos
dissentire. ⁊ offende iniucẽ. illos dico entes
p̃ter doctͥnam. qͣm uos didicistis. ai̾is a¬
postolis. qr illi delege agebant. qͣ cogebant
credentes iudantate. In hoc pseudo apłos
nicum. ⁊ uiliam. cognatos ⁊ concap¬
tiuos meos. qui sunt nobiles in apłis.
qui ce ante me fuerunt inxp̃o Sa¬
luta ampliatum dilectissimum mͥ

Expanded text:
 dicat: Hos prae dictos salutate, et imidissensiones et offendicula, id est qui faciunt vos dissentire et offendere invicem. Illos dico docentes, praeter doctrinam quam vos didicistis, a veris apostolis, quia illi de lege agebant, quia cogebant credentes judaizare. In hoc pseudo-aposiam cognatos et concaptivos meos qui sunt nobiles in apostolis qui et ante me fuerunt in Christo salutate Ampliatum dilectissimum mih
Abbreviated transcription (Latin):
faciend̾. Sic .ii. natiuitas nͥ nut̾iñta habeat int̾it. quib fota adolescat. ita ⁊ natale ingeniũ¬

Expanded text:
faciendum. faciendum.