comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpneret᷑ non crucifigeret᷑: Si non crucifigeret᷑.
non funderet sanguinẽ. qͦ p̃cio nos redemit Ut
ret᷑: contẽptꝰ est. Ut contẽpneret᷑: humilis appa¬
ruit: Tam̃ qͥa qͦͥsi in nocte apparuit. in corpore mor¬
tali. lucernã sibi accendit unde uideretur: Ipsa lu
lentia erat in ioħe: ut posset credi. xp̃c Et in eo
ꝓbata est humilitas eiꝰ: qͥa dixit se non e̾e. cũ posset
credi e̾e Ergo hoc est testimoniũ ioħis. qnͣdo mi¬
seruint iudei ab hierosolima sacedotes & leuitas ad
eũ: ut in t̾rogarent eũ tu qͥs es. Non aut̃ mitterẽt.
nͥ mouerent᷑ excellentia auctoritatis eiꝰ: qͥa ausus
est baptizare: Et confessus est: & non negauit:
Nouerant enĩ qͥa p̃cessurꝰ erat helias xp̃m Non enĩ
alicui incognitũ erat nom̃ xxp̃i: apud iudeos Istũ
non putauerunt ẽẽ xp̃m: non omnino. xp̃m non
ẽ̾ẽ uenturũ Cũ sperant uenturũ sic offenderũt

Expanded text:
temneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, temneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio nos redemit. Ut retur, contemptus est; ut contemneretur, humilis apparuit. 3. Tamen quia quasi in nocte apparuit in corpore mortali, lucernam sibi accendit unde videretur. Ipsa luclentia erat in Joanne, ut posset credi Christus: et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit se non esse, cum posset credi esse. Ergo, Hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes et Levitas ad eum, ut interrogarent eum, Tu quis es? Non autem mitterent, nisi moverentur excellentia auctoritatis ejus, quia ausus est baptizare. Et confessus est, et non negavit. Noverant enim quia praecessurus erat Elias Christum. Non enim alicui incognitum erat nomen Christi apud Judaeos. Istum non putaverunt esse Christum: non omnino Christum non esse venturum. Cum sperarent venturum, sic offenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ manifestus ueniet. nͥ pͥmo uenisset oc¬
cultus: Nec diceret᷑ non silebit: nͥ qͥa pͥmo siluit:
Q uomͦ siluit: in t̾roga isayam Sic̃ oius ad occisio¬
nẽ ductus est. & sic̃ agnꝰ corã eo qͥ se tonderet fuit
sine uoce. sic non aperuit ossuũ Ueniet aut̃ ma¬
nifestꝰ & non silebit: Quomͦ manifestꝰ: Ignis an¬
te eũ p̃ibit. & in circiuitu eiꝰ tẽpestas ualicla Tem¬
pestas illa tollere habet totã paleam de area: quȩ
mͦ triturat᷑. & ignis incendere qd̾ tẽpestas abstule¬
rit: Modo aut̃ tacet iudicio s non tacet p̃cepto.
Si enĩ tacet xep̃c. qͥd sibi uolunt hec eugłia: qͥd sibi
uolunt uoces a płicȩ: qͥd cantica psalmoꝵ: quid
tacet mͦ ut non uindicet: non tacet ut moneat:
Ueniet aut̃ p̃clarus in tundicta: & apparebit. om̃ib
etiãhiꝰᷤ qͥ in eũ non credunt: Modo uͦ qͥa & p̃sens oc¬
cultꝰ erat: oportebat ut contẽpneret᷑: Nisi enĩ con¬

Expanded text:
diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset ocdiceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quitacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim con
Abbreviated transcription (Latin):
epissime audiuit scĩtas ur̃a. & optime
nostis: qm̃ ioħ s baptista qͣnto p̃clarior
erat in natis mulierũ. & qͣnto humilior
ad cognoscendũ dim̃m tanto meruit e̾ẽ amicꝰ spon-
sĩ telans non sibi. non suũ honorẽ querens. s iudi¬
cis sui: quem tanqͣm p̃co p̃ibat: Itaq ꝓpħis p̃ce¬
dentib p̃nuntiare de xp̃o futura concessũ est.
huic aut̃ digito ostendere: Sic̃ enĩ ignorabatur
xp̃o ab eis qui ꝓpħis non crediderant. anteqͣm ue¬
niret: sic & abhis ignorabat᷑ p̃sens Uenerat enĩ
humilit̃ pͥmo & occultꝰ. tanto occultior qͣnto hu¬
milior Popłi aut̃ sꝑnentes ꝑ suꝑbiã suã humi¬
litatẽ dĩ: crucifixerunt saluatorẽ suũ: & fecert̃
dãpnatorẽ suũ: S qͥ pͥmo uenit occultꝰ qͥa uenit
humilis: nũqͥd de inceps non est uenturꝰ mani¬
festus qͥa excelsus: Audistis mͦ psalmũ: Ds̃ ma¬
nifestus uenret. ds̃ nr̃ & non silebit: Siluit ut
iudicaret᷑. non silebit cũ ceperit iudicare Non

Expanded text:
epissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. in effabile sacram̃tũ: Uide qͥa solus xp̃c
meruit baptitari ioħis baptismo Atq ita maior
dignarent᷑ alii serui susciꝑe bapitismũ dm̃ Ad
nouerat: Si non nouerat: qͣre dicebat qnͣdo ue¬
nit ad fluuiũ xp̃e. ego ate debeo baptitari: Hoc
est scio quis sis Si gͦ iã ñ nouerat: certe tunc cogno¬
uit. qnͣdo uidit colũbã descendentẽ: Manifestũ est.
qͥaͥ colũba non descendit suꝑ dñm: nͥ postea quã as¬
cendit ab aqua baptismi: Dñs baptitatꝰ ascendit
ab aquã aꝑti st̃ cęli: & uidit suꝑ eũ colũbã: Si gͦ
post baptismũ descendit colũba⁊ anteqͣm baptiza

Expanded text:
habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Chabuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Cmeruit baptizari baptismo Joannis. Atque ita major dignarentur alii servi suscipere baptismum Domini. noverat? Si non noverat, quare dicebat quando venit ad fluvium Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptism
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ baptismo ioħis: Multi aut̃ baptirati st̃ bap¬
tismo ioħis: Bͥ aptizatꝰ est & dñs baptismo ioħis:
& cessauit baptismꝰ ioħis: In de iã misus est in car¬
cerẽ ioħs: Ac de in ceps. nemo baptizatꝰ in uenit᷑
illo baptismate: Si gͦ ꝓpt̾ẽa uenit & ioħs bapti¬
zans. ut dni nob̾ humilitas demonstraret᷑. ut quia
ille suscepit a seruo nos non de dignarem᷑ susciꝑe
santiꝰ fuisse baptismũ ioħis qͣm xp̃i. qͣsi baptismo
ioħis solus xp̃c meruisset baptizari: baptismo aũt
xp̃i genus humanũ: Intendat caritas ur̃a Bap¬
tismo. xp̃i baptizati sumꝰ. non tantũ nos s & uniuer¬
sus orbis terrarũ: & baptitat᷑ usq in finẽ: Quis
dixit indignũ soluere corrigiã calciam̃ti: Si gͦ
ille xp̃c tante excellentiȩ homo ds̃. solus baptita¬
ret᷑ baptismo ioħis: quid dicturi ee̾nt homines :
quale baptismũ habuit ioħs: Magnũ baptismũ

Expanded text:
retur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt bapretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizaet cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo, nos non dedignaremur suscipersanctius fuisse baptisma Joannis quam Christi: quasi baptismate Joannis solus Christus meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis  Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
loqueret᷑ filiũ suꝑbientẽ. & extollentẽ se. ac delig
extollis. qͣnta est excellentia tua. qͣnta gr̃a tua:
unqͥd maior potest e̾e̾ quã mea: Si ego ueni ad
seruũ: tu dedignaris uenire ad dñm: Si ego
suscepi baptismũ serui: tu dedignaris a dno
baptitaris Nã ut nouerttis fr̃s mei qͥa non ex-
necessitate alicuiꝰ uinculi peccati dñs ueniebat ad
ipsũ ioħm: sic̃ dicunt alii eugłiste. cũ ad illũ ueni¬
ret baptizandus dñs: ait ipse ioħs: Tu ad me ue-¬
nis: ego a te. debeo baptitari Et quid ei respon¬
dit: Sine mͦ: impleat᷑ omĩs usticia: Quid est im¬
pleat᷑ om̃is iusticia: mori ueni ꝓ hominib bapti¬
tari non habeo ꝓhominib: Quid est impleatur
omĩs iusticias impleat᷑ omĩs humilitas: Quid gͦ:
non erat suscepturꝰ baptismũ abono seruor qui
passionẽ suscepit a seruis malis: In tendite gͦ bap¬
titato dñõ.: si ꝓpt̾ea baptirauit ioħs ut in eiꝰ baptis¬
mo dñs ostenderet humilitatẽ: nemo aliꝰ baptita¬

Expanded text:
em se, ac dedignextollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
ille: ecce agnꝰ dĩ: Si agnꝰ in nocens: & ioħs agnꝰ:
An ñ i ipse ĩnoces: S qͥs ĩ dͥcẽs. aut qͣntũ ĩnocẽs: Os ex illa
tͣdtice uenuit. ⁊ ex illa ꝓpagine: de qua cantat gemens
dd̃: Ego in iniqͥtate conceptꝰ sũ: & in peccatis ma¬
ter mea in utero me aluit: Solus gͦ ille agnus:
qui non sic uenit: Non enĩ in iniqͥtate conceptꝰ
est: qͥa non de mortalitate conceptus est Nec eũ
in peceatis mat̾ eiꝰ in utero aluit quẽ u̾go conce¬
pit. uirgo peperit. quia fide concepit: & fide susce¬
pit: Ergo ecce agnus dĩ Non habet iste tradu¬
cem de adam: Carnẽ tantũ assũpsit de adam:
peccatũ non assũpsit Qui non assũpnt de nr̃a
massa peccatũ: ipse est qui tollit nr̃m peccatũ
Ecce agnus dĩ: ecce qui tollit peccatũ munhi¬

Expanded text:
ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Solus ergo ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi
Abbreviated transcription (Latin):
diceret non sũ dignus corrigiã soluere: qͦ mͦ
cit non ego s ille: illi dicunt nos Non est dig.¬
nus ioħs soluere corrigiã calcam̃ti eiꝰ: Qd̃si dig¬
nũ se diceret. quã humilis ee̾t Si dignũ se dice¬
ret. &. sic diceret. ille uenit post me qͥ ante me
factus est. cuiꝰ tantũmꝰ corigiã calciam̃ti dignus
sũ soluere. multũ se humiliasset: Quando aut̃
nec ad hoc dignũ sedicit. uere plenus sp̃u scõ
erat: qͥ sic seruus dñm agnouit: & ex seruo amicꝰ
fieri meruit: Hec in bethania facta st̃ tͣns iordã¬
nẽ.: ubi erat ioħs baptizans:
ltera die uidit ioħs iħm uenientẽ ad se. &ait
e cce agnus dĩ: ecce qͥ tollit peccatũ mũdi: Nemosibi
arroget & dicat. qͥa ipse aufert peccatũ mũdi¬
Unde iã ad tendite. contͣ qͦs suꝑbos intendebat digitꝰ
iob̃is: Nondũ erant nati heretici: & iã ostendeban¬
tur Contra illos clamabat tunc a fluuio: contͣ
qͦs mͦ clamat ex eugłio: Uenit iħc E qͥd dicit

Expanded text:
diceret, Non sum ego dignus corrigiam solvere; quomodo cit, Non ego, sed ille: illi dicunt, Nos. Non est dignus Joannes solvere corrigiam calceamenti ejus: quod si dignum se diceret, quam humilis esset? Et si dignum se diceret, et sic diceret, Ille venit post me, qui ante me factus est, cujus tantummodo corrigiam calceamenti dignus sum solvere; multum se humiliasset. Quando autem nec ad hoc dignum se dicit, vere plenus Spiritu sancto erat, qui sic servus Dominum agnovit, et ex servo amicus fieri meruit. 10. Haec in Bethania facta stizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c neq helias. neq ꝓpħas qͣsi audatiȩ uidebat᷑ ẽe
baptizare: Quasi in qua ꝑsona. Querimꝰ utrũ tu sis
xp̃e : tu dicis te non e̾e: Querimꝰ ne forte p̃cursor
tẽ. nec ꝓpħam te c̾e dicis: Et non erat ꝓpħa ioħs.
maior erat quã ꝓpħa: Dñs tale de illo testimoniũ
dedit: Quid existis uidere in deserto: Harundinẽ
uento agitatã : utiq non uento agitari subaudis.
qͥd existis uidere: Hominẽ mollib uestitum:
U estiebat᷑ enĩ ioħs asperis ĩd est tunica facta de
pilis cameli: Ecce qͥ mollib uestiunt᷑. in domib
regũ st̃: Non gͦ uidere existis homnẽ mollibus uesti¬

Expanded text:
 neque Elias, neque propheta? Quasi audaciae videbatur esse baptizare, quasi, In qua persona? Quaerimus utrum tu sis Christus; tu dicis te non esse: quaerimus ne forte praecursor tem; nec prophetam te esse dicis. Et non erat propheta Joannes: major erat quam propheta. Dominus de illo tale testimonium dedit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitari. Utique, Non vento agitari, subaudis; quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Vestiebatur enim Joannes asperis, id est, tunica facta de pilis cameli. Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Non ergo existis videre hominem mollibus vesti
Abbreviated transcription (Latin):
runt gͦ ei Quis es ut responsũ demꝰ his qͥ mise-¬
runt nos: Quid dicis de te ipso: ait Ego uox
clamantis in deserto: Isayas illud dixit: In ioħe.
ꝓphetia. ista isaye impleta est: ego uox clamantiᷤᷤ
in deserto: Quid clamantis: dirigite uiã dñi:
ioħs: Immo uocat ioħs ad humilẽ : ne uidex sen¬
tiat᷑ excelsus: E go uox clamantis in deserto: diri¬
gite uiã dñi: sic̃ dix̃ isayas ꝓpħa Non dix̃ ego sũ

Expanded text:
 Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite viam DominiJoannes. Imo vocat Joannes ad humilem, ne judex sentiatur excelsus. Ego vox clamantis in deserto, dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Non dixit, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
non sũ ego xp̃c Nũqͥd tu helias es: lam si diceret
helias sũ. gͦ iã in scdo ad uentu adueniens xp̃ciu
dicaret: non ad huc in pͥmo udicaret᷑: Tanqͣm
dicens. uenturus est & helias: non sũ inqͥt helias:
obseruate humilẽ ante quẽ uenit ioħs: ne sen¬
tiatis excelsũ ante quẽ uenturꝰ est helias Nam
& dñs ita cõpleuit: Ipse est ioħs baptista qͥ uentu¬
rus est: Ipsa p̃figuratione uenit iste: qua ꝓpͥetate
uenturꝰ est helias: Tunc helias ꝑ ꝓpͥetatẽ helias
bo p̃cones sibi dederunt similitudines suas: & te¬
nuerunt ꝓpͥetates suas: Unus autt dñs uidex:

Expanded text:
 Numquid tu Elias es? Jam si diceret, Elias sum; ergo jam in secundo adventu adveniens Christus judicaret, non adhuc in primo judicaretur. Tanquam dicens, Venturus est et Elias; Non sum, inquit, Elias. Sed observate humilem, ante quem venit Joannes, ne sentiatis excelsum ante quem venturus est Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias bo praecones sibi dederunt similitudines suas, et tenuerunt proprietates suas: unus autem Dominus judex,
Abbreviated transcription (Latin):
tis senis: pulchritudo mortua ẽ in corpore fes¬
si & incurui senis: Mortue st̃ uires in corpoe¬
re languentis: mortua ẽ statio in corpore am¬
bulantis: Mortua est am bulatio in corpore
stantis: mortua ẽ ambulatio & statio in corpore
iacentis ⁊ mortua ẽ locutio in lingua tacentis:
Quic qͥd mutat᷑ & est qđ ñ erat ÷ uideo ibi quan¬
dã uitã in eo qđ est: & mortẽ in eo qđ fuit:
Deniq de mortuo cũ dicit᷑ ubi ẽ homo ille: res¬
pondetur fuit: Oueritas quȩ uere es : Nam
in omĩb actionib & motib nris & in uniu̾sa¬
ꝓrsus agitatione creature. duo tẽpora in ue¬
nio: p̃teritũ & futurũ: Presens quero: ni¬
chil stat: Qd dixi iam ñ est: qđ dicturus

Expanded text:
tis senis, pulchritudo mortua est in corpore festis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in corpore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in omni prorsus agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam
Abbreviated transcription (Latin):
hemo ipse eui loqueris ñ est.: Nũ quid
legs que mettis ñ est :ͣ Si omĩa st̃ hec qͣ
ꝑ te facta sunt. quid ẽ qđ tibi ꝓpriũ qͥddam te¬
nuisti ipsũ eẽ. qd aliis ñ dedisti. ut tu solus
esses: Nam quomͦ audio. ego sũ qui sũ qͣsi
alia ñ sint: Et quomͦ audio. nͥ credideritis
qͥa ego sũ: Illi enĩ non erant qͥ audiebant:
Et si peccatores erant: homines erant: Quid
gͦ facio: Quid est ipsũ eẽ: Dicat cordi: intꝰ
dicat: intus loqͣtur. homo interior audiat:
mens capiat: Uerũ ẽe est enĩ: semꝑ eodem
mͦ eẽ: Res enĩ aliqua quelibet omĩno quasi
cepi disputare & destiti querere: forte quod
audiui uolo loqui: auditui meo det exulta¬
tionẽ. & ur̃o cũ loquor: Res enĩ quelibet pror¬
sus qualicũq excellentia si mutabilis est: ñ
uere est: Non enĩ est ibi uerũ eẽ: ubi ẽ &
ñ eẽ: Quic qͥd enĩ mutari potest: mutatũ.
non ẽ qd erat: Si non ẽ qdđ erat : mors quedã
& non est: Ni gredo mortua ẽ in capite albesen¬

Expanded text:
 numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam  non est. Nigredo mortua est in capite albescen
Abbreviated transcription (Latin):
q qđ in suo peccato morerent᷑. Deinde ad iun¬
t. quo ego uacio uos ñ potestis uenire: Hoc
gdstipuilis alio loco dixit: nec tam̃ eis dixit
n hie discipłis dñs loquebatur⁊ tunc ñ po¬
mnt uenire quo ille ibat: s postea uenturi
oant: sti aut̃ nũquã: quib p̃scitis dixit. in
pcato un moriemini: His aut̃ auditis uer

Expanded text:
suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, « In peccato vestro moriemini. » His autem a
Abbreviated transcription (Latin):
feminini generis est principũ ueluit ua¬
est tu quis es. respondere debuisse uertis
eos ita dixisse tu quis es: ac si dicerent. li
abste audiuimꝰ nͥ credideritis qͥa ego sũ. qn
te eẽ credemus: Ad hoc respondit. priuq
um: tanquã diceret principiũ me anit
& addidit qui & loquor uob̾ ⁊ id est qͥih
milis ꝓpt̃ uos factus ad ista uerba desieai
Nã si principiũ sicuti ẽ ita maneret apihi
trẽ ut non acciperet formã serui. & hin¬
non loqueret᷑ hominib : quomͦ ei cre
cũ infirma corda intelligibile uerbũ lm
ce sensibili audire non possent: Eigo citt
s & loquor uob̃ S de hac re iã multue lasͥ
uobis: Paaceat itaq Raritati ur̃e: it qł e

Expanded text:
ubi feminini generis est principium. Velut ubi feminini generis est principium. Velut est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritaeos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? um: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non possent? Ergo, inqused et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat
Abbreviated transcription (Latin):
quã enĩ in eo qđ dixerunt tu quis es. nichil
aliud dixerunt quã qͥd te eẽ credemꝰ: respon¬
dit: Principiũ: id est principiũ me credite
In greco nãq eloquio. discernit᷑ : qđ ñ pot̃
in latino: A pud grecos enĩ feminini generiᷤ
ẽ pͥncipiũ: sic̃ apud nos lex generis femini¬
ni ẽ. quȩ apud illos ẽ masculini: sic̃ sa¬
pientia & apud nos & apud illos generis fe¬
nunini est Consuetudo locutionis. ideo
ꝑ diuersas linguas uariat genera uocabu-¬
loꝵ : qͥa in ipsis rebus non inuenies sexũ:
Non enĩ sapientia uere femina est: cũ xp̃c
sit dĩ sapientia n & xp̃c appellet᷑ genere
masculino. sapientia femimino: Cũ g̃ sia
iudei tu quis es: ille qui sciebat ẽ ibi auos
credituros: & ideo dixisse tu quis es l sx
quid illũ credere deberent: r espondit in¬
pium non tanquã diceret principiũ sĩ.
tanquã diceret principiũ me cradite. Qu
in sermone greco ut dixi euident̃ apant

Expanded text:
quam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil quam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet,
Abbreviated transcription (Latin):
bis mͥ uidet᷑ dixisse quã hoc : nͥ credideritis
qͥa ego sũ moriemini in peccatis urĩs Be-¬
ne. dõ gr̃as: quia dixit nͥ credideritis: non
dixit nisi ceꝑitis: Quis enĩ hoc capiat:
aut uͦ qͥa ausus sũ dicere. & uisi estis intellige¬
re ⁊ aliquid de tanta in effabilitate cepistis:
Si gͦ non capis: fides te liberat: Ideo & dñs ñ
ait. nͥ ceperitis qͥa ego sũ: s qđ poterant dix̃
nisi credideritis qͥa ego sũ: moriemini in
peccatis ur̃is: Et illi semꝑ t̾rena sapientes.
& semꝑ scd̾m carnẽ & audientes & respon-¬
dentes. quid ei dixerunt: Tu quis es: Non
enĩ cũ dixisti. nͥ credideritis qͥa ego sũ: ad di¬
ille: Principiũ: Ecce qđ est eẽ: Principiũ
mutari non potest: Pirincipiũ in se manet:
& in nouat omĩa: Principiũ est cui dictũ est.
tu aut̃ idem ipse es. & anni tui ñ deficient: Prin¬
cipiũ ait: qui & loquor uob̃ Principiũ me
credite : ne moriamini inpeccatis urĩs: Tan¬

Expanded text:
Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi semper terrena sapientes et semdentes, quid ei dixerunt? VERS. 25.-- Tu quis es? Non enim, cum dixisti: Nisi credideritis, quia ego sum, addiille: Principium. Ecce quod est, esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ manet. p̃teritũ & futurũ ñ in uenio:
s solũ p̃sens : & hoc in corruptibilit̾. qđ in
creatura ñ est Discute rerũ mutationes:
in uenies fuit & erit: Cogua dm̃: inuenies est
tt sis: transcende tẽpus: S quis trans cen¬
det uirib suis: Leuet illuc ille qui pa¬
tri dixit: uolo ut ubi ego sũ & ipsi sint
mecũ: hoc itaq ꝓmittens ne moriamur
in peccatis nr̃is: nichil aliud dñs nr̃ iħe

Expanded text:
 manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in peccatis nostris, nihil aliud Dominus Je
Abbreviated transcription (Latin):
plim̃tem: potiꝰ discentẽ quã docentẽ: Et
arte in me uel ꝑ me. etiã uos in t̾rogate: p̃sto ẽ
ñ ipse dñs qui ubiq est: Audiat int̾rogan¬
diafatũ: & intelligendi p̾stet effectũ: Nam
i qub uerbis & si forte aliquid capio: ꝑdu¬
im possũ qđ capio ad corda ur̃a: Quis nam
lisut fons. quȩ suppetit eloquentia. qͦ uires
ineligendi. quȩ facultas ꝓferendi: Dicã gͦ¬

Expanded text:
entem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligendi? quae facultas proferendi? 10.
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ: ñ moriemini in peccatis ur̃is: Red¬
dita spes ẽ desꝑantib: excitatio facta est dor¬
mientib: Cordib euigilauerunt: inde plu¬
rimi credidert̃. sic̃ eugłii ipsius consequen¬
a quo erucifreus est. a quo in ligno suspensi a
a quio pendens irrisus ẽ. a quo lancrausile¬
tus ẽ. a quo felle & aceto potatus ẽ enti¬
bra xp̃i: ꝓ quib dixit: Pat̃ ignose ilis. un
nesciunt quid facitint: Quid aut̃ conus e
noscitur i si fusus ap̃i sanguis ignoseati. si
homicida desꝑet: si in spem recdditus ẽa su
ti: donatus est eis sanguis xp̃i⁊ ut magil e
biberent quo liberarent᷑: quã rei de illo fi
tenerent᷑. Quis despet: si in cruce latro sale
est. ante paululũ homicicla. post paululũ aen¬
satus. conuictꝰ. dãpnatꝰ. suspensus. lib̾atꝰ N
ubi mutatus In hoc gͦ popło cui dñs loguli¬
tur. erant qui in peccato suo fuerant mortr.
erant etiã qui in ipsũ qui loquebat᷑ suerat

Expanded text:
ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Redego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequena quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus estquibus dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis homicida desperet, si in spem redditus est a qumulti; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli iberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peuri, et qui in ipsum qui loquebatur, fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
s in peccatis mori: Hoc est qđ debet fugere
om̃is ap̃ianus: Propt̾ hoc ad baptisiũ curri¬
doceba tur. ꝓpt̾ hoc qui egritiidi ne uel aliun¬
de ꝑiclitantur. sibi desiderant subueniri : ꝓpt̃
hoc etiã sugens paruulus a matre piis manibꝰ
ad eccłam fertur: ne sine baptismo exeat: & in
peccato quo natꝰ est moriat᷑: In felicissima
conditio misera sorͦ istoꝵ: qui de ore ueridico
audierunt in peccatis ur̃is moriemini: Unde
tam̃ hoc eis contingat. ex ponit: Si enĩ ñ cre
fr̃s: in illa multitudine quȩ dnm̃ audiebat &
eos fuisse qui credituri erant: Quasi in om̃s
aut ꝓcesserat seuerissima illa sententia. in pec¬
cato ur̃o moriemini: hac per hoc & illis qui
credituri erant spes erat ablata: Illi seuiebãt:
illi timebant: immo non timebant s iã des¬
ꝑabant: Reuocauit eos in spem: Ad iunxit
enĩ: Si non credicseritis qͥa ego sũ: moriemi¬
m in peccatis ur̃is Ergo si credideritis quia

Expanded text:
sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et in peccato quo natus est moriatur. Infelicissima conditio, misera sors istorum, qui de ore veridico audierunt, In peccatis vestris moriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit: Si enim non crefratres, in illa multitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia
Abbreviated transcription (Latin):
dus : semꝑ uis ẽẽ immundus Si aũt iam
non te delectat hic mundus: iã tu es mun¬
dus: Ueruntam̃ si aliqua in firmitate ad¬
huc te delectat mundus : habitet in te qui mun¬
dat : & eris mundus: Si aut̃ fueris mundus:
ñ remanebis in mundo.⁊ nec audies qđ atidier̃
iudei: moriemini in peccatis ur̃is: Om̃s enĩ
cũ peccato nati sumꝰ: om̃s uiuendo ad id qđ na¬
ti eramꝰ ad didimꝰ: magisq de mundo facti su¬
mus: quã tunc qnͣdo de parentib nr̃is nati sumꝰ:
Et ubi eẽmꝰ. si ille ñ ueniret qͥ non habebat peccatũ:
ut solueret omẽ peccatũ: In quẽ iudei qͥa non
credebant. merito audierunt moriemini in pec¬
catis ur̃is: qͥa non habere peccatũ nullomͦ potui¬
stis. qͥ cũ peccato nati estis: Sed tam̃ si in me in¬
quit credideritis: cũ peccato quidẽ nati estis. sed
in peccato ur̃o morituri ñ estis: Tota gͦ infelici¬
tas uidȩoꝵ ipsa erat: non peccatũ non habere.

Expanded text:
dus, semper vis esse immundus; si autem jam dus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitathuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere,
Abbreviated transcription (Latin):
erant ⁊ qͥa infideles erant: qͥa terrena sapie¬
bant: Nam quid uob̾ uidet᷑ de scĩs apłis:
Tantũ intererat int̾ uideos & apłos: qͣntum
int̾ tenebras & lucẽ: qnͣtũ uit̃ fidem & infi¬
delitatẽ: quantũ int̾pietatẽ & impietatẽ:
qͣntũ int̾ spẽ & desperationẽ: qͣntũ int̾ Rari¬
tatẽ & cupiditatẽ Multũ gͦ int̾erat: Quid
ergo: qͥa tantũ int̾erat: apłi de mundo ñ
erant: Si cogites quomͦ nati sint & unde
uenerint: qͥa om̃s ex adã uenerant. de hoc
mundo erant: S quid eis ait ipse dñs: Ego
uos de mundo elegi: Quigͦ erant de mundo: fa
cti sunt ñ de mundo: & ꝑtinere cȩperũtad eũ
ꝑ quẽ factus est mundus: Isti aut̃ remanser̃t
eẽ de mundo: quib dictũ est. moriemini in
peccatis ur̃is: Nemo gͦ dicat sr̃s : de hoc mun¬
do non sũ: Quisqͥs es homo: de hoc mundo
es: S uenit ad te qui fecit mundũ: & libe¬
rauit te de hoc mundo: Si delectat te mun¬

Expanded text:
erant, quia infideles erant, quia terrena sapieerant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. Nam quid vobis videtur de sanctis Apostolis? Quantum intererat inter Judaeos et Apostolos? Quantum inter tenebras et lucem, quantum inter fidem et infidelitatem, quantum intentum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mun
Abbreviated transcription (Latin):
lĩ. e omĩa per ipsum facta sunt. Sic ergo
Et lle desupnis. De quibus suꝑnis: de aeree
Absit: Ibi & aues uolitant: De cȩlo qđ uidemus:
Et hoc absit: Ibi & stelle. & sol. & luna. cireueunt:
De angłis: Neq hoc intelligatis: P illũ & an¬
głi facti sunt: ꝑ quẽ omĩa facta sunt: De qui
tũ . sine tẽpore: ꝑ quẽ conderet tẽpora: Sic
gͦ accipe. xp̃m de suꝑnis: ut excedas cogitatio¬
ne tua omẽ qd factũ est: uniu̾sam omĩno crea¬
turã: omẽ corpus . omnẽ conditũ sp̃m: om¬
nẽ rem quo qͦ modo mutabilẽ: Totũ excede
sic̃ excessit ioħs: ut contingeret. in principio
erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbũ: Ego gͦ inqͥt de suꝑnis sũ: Uos de hoc
mundo estis: ego ñ sũ de hoc mundo: Dixi
gͦ uob̾: qͥa morienuni in peccatis ur̃is E x¬
posuit nob̃ fr̃s: quid intelligi uoluerit uos de
mundo estis: Ideo quippe dixit. uos de łerat:
mundo estis⁊ qͥa peccatores erant: qͥa iniqui

Expanded text:
Verbum; omnia per ipsum facta sunt . Sic ergo erat ille de supernis. De quibus supernis? De aere? Absit: ibi et aves volitant. De coelo quod videmus? Et hoc absit; ibi et stellae et sol et luna circumeunt. De Angelis? Neque hoc intelligatis: per illum et Angeli facti suntum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, sicut excessit Joannes, ut contingeret, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 5. Ego ergo, inquit, de supernis sum. Vos de ixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris. Exposuit nobis, fratres, quid intelligi voluerit, Vos de hoc mundo estis. Ideo quippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
as qi be dixiti. qui ẽ misit me ad uos Forte
ltiꝰ erat it ad ipsũ moysen sic̃ multũ ẽ⁊ ad
ps a nultomagis ad nos in telligere quid
alu sit. ego sũ qui sũ: Ergo qui est misit
abuos. & si forte caperet moyses. illi ad qͦs
miilat qñdo caꝑent: Distulit gͦ dñs quod
upt homo ñ posset: & ad didit qđ caꝑe posset:
Iiit enĩ &e ait: Ego sũ ds̃ ab rahã. & ds̃
sui e es̃ iacob Hoc potes caꝑe: nã ego
si qu sũ quȩ mens potest caꝑe: Quid gͦ nosc̃
dnaemꝰne aliquid dicere ex hoc qd dic tũ est
ipsi qu sũ. uel potiꝰ ex hoc qđ dñm dicere
andisis. ñ credideritis qr ego sũ moriemini
npauatis ur̃is: Itane his uerbis meis tãtilliᷤ
a pene millis. audebo dispitare qͥd sit qđ ait

Expanded text:
 dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abrahaus Jacob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? 9. Quid ergo nos? audebimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ xp̃c . nͥ credideritis qͥa ego sũ di filius:
nͥ credideritis qͥa ego sũ uerbũ patrisynͥ cridi¬
deritis qr ego sũ conditor mundi: nͥ erdidet
tis qͥa ego sũ: moriemini inpeccatis ur̃is. Ma¬
tã est qł ait ipsũ. ego sũ: qͥa sic dixerat ais
moysi Ego sũ qui sũ: Quis digne elous
quid sit sũ: Al ittebat ds̃ ꝑ angłm suũ li¬
uũ suũ moysen: ad liberandũ ex egyitop
obedientẽ Cũ gͦ excusaret: ait dõ qul
in angło intelligebat: Si dixerit mͥ pde

Expanded text:
is quia ego sum Dei Filius; nisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi crediditis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixerit mihi po
Abbreviated transcription (Latin):
ati sapientes. dixert̃: Nũquid int̾ficiet semet¬
ipsĩ qͥa dicit quo ego uado uos ñ potestis ueni¬
i: Stulta uerba: & omĩno insipientiȩ plena
sud enĩ. non poterant illo uenire quo ille per¬
passet. si int̾ficeret semetipsũ: Hũquid ipsi
uon erant morituri: Quid est gͦ nũ qͥd int̾fici¬
it semet ipsũ. qͥa dixit quo ego uado uos non
patistis uenire: Si de morte hominis diceret:
qͥolono ñ morit᷑: Ergo quo ego uado dixit.
s̃ũtur ad mortẽ: s quo ibat ipse post mor¬
s̃ Iili itaq ñ intelligentes: ista responder̃t:
Et añs ad eos qui t̾ram sapiebant quid ait: &¬
dusiat eis: Hos de orsũ esti. Idõ t̾rã sapiti. qͥa sic̃ serpens

Expanded text:
t: Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim non poterant illo venire, quo ille perrexit, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Nunquid interficiet semetipsum, quia dixit, Quo ego vado, vos nos potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo quo ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illis itaque non intelligentibus ista, respondit eis Dominus, qui terram sapiebant. Quid ait? Dicebat eis, Vos deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpens
Abbreviated transcription (Latin):
positũ xp̃m sub aliqua necessitate fatali. isli
impietas auderet imꝓbe suspicari Honts
enĩ uenerat hora eiꝰ: qͥa ex ordine suo sebi
s occideret᷑ paratus: Modo art̃ de ipsipb¬
ne sua quȩ posita erat non in eiꝰ necessitat
potestate: locutus est iudȩis dicens Egua¬
do: Xp̃o enĩ dño mors ꝓfectio fuit ills ande
uenerat : & unde ñ discesserat: Eg inqͥt u
do & queretis me: non desiderio s odio: Qi
illũ postea quã ab scessit ab oculis homii
inqͥsierunt & qui oderant & qui amalust
illi ꝑsequendo. illi habere cupiendo: Ii pl
& non est qui reqͥrat animã mea: Q itril
ait. alio loco in psalmo: Confundant᷑ at
uereant᷑ reqͥrentes animã meã: Culpus
qͥ non requirerent: dampnauit qui isa¬
rent Alalum est enĩ non querere aneil¬

Expanded text:
ristum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secused occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psaet non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco in Psalmo, Confundantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere ani
Abbreviated transcription (Latin):
sit me baptirare in aqua. ipse michi dixit:
suꝑ quẽ uideris spm descentẽ sic̃ colũbã. &
manentẽ suꝑ eũ: ipse est qui baptirat in
spͥritu sancto.

Expanded text:
misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est, qui baptizat in Spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
in me est. Aloquin ꝓpter oꝑa ipsa cradar. li¬
tea solus philippus arguebatur: nunc at̃ in
ibi eũ solum fuisse. qui esset arguendus istet
Propt̃ oꝑa ipsa inquit credite: quia ego nian

Expanded text:
in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Anin me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia ego in Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
filius equalis est patri: ut sabellianus e¬
undem dicat esse & patrem. Tu adde quẽ tol¬
lis: tu ad imple quem minuis: et nob̾cũ am¬
bo consensistis: quia nec tu tollis. nec tu mi¬
nuis eũ. qui et alter est a patre. ut conuin¬
cat sabelliant̃ : & equalis est patri. ut conuin¬
cat arrianum. Utriꝰq enĩ clamat : ego & pat̾̃
unum sumus. Quod ait unũ audiant arria¬
ni: quod ait sumus. audiant sabelliani : et
nec illi equalẽ nec illi alterum negando. sint
uani. Si gͦ qm̃ dixit uerba quȩ ego loquor
uobꝰ ame iplo non loguor. ꝓpterea putatꝰ is
imparis potestatis. ut non quod ipse iua
audiatur quod dixit. Sicut pater suserti
tuos et uiuificat: sic et filius quos iust.
lis alter alteri. ut tam̃ alter ex altero: do po
quitur a se ipso. qͥa non est a se ipso. Etian
in illo manens. facit oꝑa ipse: quia ꝑ quẽ ta
quo facit. non est nisi ab ipso. Deniq ad iug
et dicit. Non creditis quia ego in patre. et pe

Expanded text:
Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eFilius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usimparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
pe dicunt. Ecce in equalis est patri filius: non¬
a se ipso loquitur. Dicunt sabelliani contra: id est
patripasiani. Ecce qui pater est: ipse & filius.
me maneo ego qui facio: Contraria dicitis: s ñ
eo modo sicut est falsum contrariũ uͦ : s sicut int̾
se duo falsa contraria. E narrando. in diuersa
istis: in medio ẽ uia quã reliquistis. Inter uos ip¬
sos longiore int̾uallo seꝑati estis: quã ab ipsa uia
cuius desertores estis. Uos hinc uos aut̃ illine.
huc uenite: alteri ad alteros. transire nolite :
s hi nc atq illi ne ad nos ueniendo. in uicem
uos in uenite. Sabelliani agnoscite quẽ p̃ter¬
mittitis: arriani. equate quẽ subditis: & in uia
uera nob̾cum ambulabitis. Est enĩ quod inui¬
cem ex uob̾ alteri ex alteris: ammoneri utriq
debeatis. Audi sabelliane. Usq ad eo ñ ipse pat̾
s alter est filius: ut eũ arrianus in equalem
asserat patri. Audi arriane. Usq ad eo

Expanded text:
pe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, pe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo