comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. s iudiciũ quo pͥnceps huius mundi
cicietur foras. Quomͦ gͦ intus erat. & qͦ eum
do erat. & extra mundum missus ẽ foras. Si
enĩ de illo udicio diceret qͦd in fine uenturũ ẽ
posset aliqͥs opinari et̃num ignẽ quo mictendus
ẽ diabolus cum angłis suis q om̃ib qui sunt ex
parte euis. ñ natura s uitio. ñ quia creauit aut
genuit. s quia ꝑsuasit & tenuit. posset gͦ aliquis
opinari illum ignẽ ȩternum extra mundum cẽ.
& hoc ẽẽ dictum. cicietur foras. Quia uͦ ait nunc
iudicium ẽ mundi. & exponens qͥd dixerit. nunc
inqͥt princeps huius mundi eiciet᷑ feras. hoc in¬
telligendum ẽ. qͦd nunc fit. ñ qͦd tanto post fiu¬
rum ẽ in nouissimo die. Preuidebat gͦ dñs quod
sciebat post passionẽ & guificationẽ suam ꝑ uniuerꝰ¬
sum munclum multos popłos credituros. in quoꝵ
cordib cliabolus intus erat. eui qͣndo ex fide renun¬
tiant. eicitur foras. S dicit aliqͥs. Nunqͥa de cor¬

Expanded text:
quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat, et quo eum do erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos crecordibus diabolus intus erat, cui quando ex fide renuntiant, ejicietur foras. Sed dicet aliquis: Nunquid de cor
Abbreviated transcription (Latin):
& utiliũ ꝓfessionib om̃ib. & quicqͥd aliud di¬
ci potest scđm innumerabiles differentias quib
int̾ se pret̾ sola peccata homines distant ab excel¬
sissimis usq ad humillimos. a rege usq ad mẽ¬
dicũ. omnia inqͥt traham in qͥt post me ut sit
caput eoꝵ & illi m̃bra eius. S si exaltatus inqͥt
fuero a terra. hoc ẽ cum exaltatus fuero. Hon
enĩ dubitat futurũ eẽ. quod uenit implere. Hoc
refertur ad illud qͦd suꝑuis ait. si aut̃ mortuũ fu¬
suam qͥd aliud dixit. quã in cruce passionem.
Quod os ipse eugłista ñ tacuit. Subiunxit enĩ  ait.
Hoc aũt dice bat. significans qua morte eẽt mori¬
turus. Respondit ei turba. Nos audiuimus

Expanded text:
 utilium professionibus omnibus: et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias, quibus inter se per sola peccata homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum. « Omnia, » inquit, « traham post me, » ut sim caput eorum, et illi membra mea. « Sed si exaltatus, » inquit, « fuero a terra, » hoc est, cum exaltatus fuero. Non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud quod superius ait: « Si autem mortuum fusuam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim et ait: « Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei turba:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. ds erat in xp̃o mundum reconcilians sibi
hũ sunt ex quoꝵ cordib pͥnceps mundi eicitur fo¬
ras. Cum gͦ dixisset. nunc pͥnceps huius mundi
eicitur foras. et ego inqͥt si exaltatus fuero a t̾ra.
omnia traham. post me. Quȩ omnia. nͥ ex qͥb
ille eicitur foras: Non aũt̃ dixit om̃s s omnia.
ñ enim omniũ ẽ fides. Non itaq hoc ad uniuer¬
sitatẽ hominũ retulit. s ad creature integritatẽ.
mus. & illud qͦ uiuimus. & illud qͦ uisibiles &
contrectabiles sumus. Qui enĩ dixit. capillus ca¬
pitis ur̃i ñ ꝑibit. omĩa trahit post se. Aut si om¬
nia ipsi homines intelligendi sunt. om̃ia pre¬
destinata ad salutẽ possumus dicere. ex quib
om̃ib ait nichil eẽ ꝑiturũ cum supra de suis
ouib loqueretur. aut certe omĩa hominum
gencra. siue in linguis om̃ib. siue in ȩtatibus
omĩb siuie in gradib bonoꝵ om̃ib. siue in di

Expanded text:
s: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum cordibus princeps mundi ejicietur foras. Cum ergo dixisset: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, mus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnibus, sive in di
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ expectandum ẽ in fine scłi : S in fine
quod expectatur iudiciũ erit iudicandoꝵ ui¬
ȩt̃narum. Quale gͦ nunc udiciũ est:Iam in
suꝑiorib lectionib quantũ potui cõmonui
caritatem urãm. dici etiã udicium ñ dampna¬
tionis s discretionis. unde scriptum ẽ uidica
me ds. & discerne causam meã de gente ñ scã.
Multa aut̃ sunt iudicia di. unde dicitur in

Expanded text:
fine quod exspectatur judicium, erit judicandorum viaeternarum. Quale ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium ẽst mundi. seruato illo iudicio infine.
ubi nouissime uiui &s mortui iudicandi sunt.
Possidebat gͦ diabolus genus humanũ. & reos suppli¬
cioꝵ tenebat eyrographo peccatoꝵ. dñabatur in cor¬
dib infideliũ. ad creaturã colendam deserto creato¬
re. deceptos captiuosq ꝑtrahebat. Exp̃i aut̃ fidẽ
quȩ morte eius & resurrectione firmata ẽ. ꝑ eius
sanguinẽ qui in remissionẽ fusus ẽ peccatorum.
milia credentiũ a dñatu diaboli liberant᷑. xp̃i
corpori copulantur. & sub tanto capite uno euis
cium. hanc discretionẽ. hanc a suis redemptis
diaboli expulsionẽ. Deniq attende qͥd dicat.
Quasi quereremus qͥd eẽt quod ait. nunc iudiciũ
ẽ mundi. secutus exposuit. dit enim. Nun¬
princeps huius mundi eicietur foras.
uimus quale lixerit eẽ iuidicium. Non gͦ illud

Expanded text:
udicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus cium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende, quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunprinceps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium
Abbreviated transcription (Latin):
quodammͦ suam dignitate̾ minuers. ut te
partitipem faceret. Quiem ego siluester
eiꝰ seruꝰ successioneq indignꝰ. ꝑ patͥarchain
antiochenũ agricium renouans confirmo
ad honorem patrie domnȩ helene auguste
met᷑polis eiꝰdem inbigene: ꝗm ipsa felir per
apłm Mathiam uidea tͣnslatũ. cũ touica
& clauo dñi. ceterisq reliquiis magrafice
ditauit: specialiterq prouexit. Huiꝰ pri.¬
uilegii conscii nociui emuli cõmunione
dirimant᷑ qm̃ anathemate ma¬
culantur. xxp̃k.

Expanded text:
quodammodo minuens dignitatem, ut te participem faceret. Quem ego Silvester ejus servus successioneque indignus per patriarcham Anthiocenum Agricium renovans, confirmo ad honorem patriae domnae Helenae augustae, metropolis ejusdem indigenae, quam ipsa felix per apostolum Mathiam Judea translat papae ceterisque reliquiis magnifice ditavit specialiterque provexit. Hujus privilegii conscii nocivi aemuli communione dirimantur, quoniam anathemate maculantur. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Ecce uenit hora ut unusqͥsq disceclat ad
sua. & me solum relinquatis. s ñ sum solus. qͥa
pat̾ mecum ẽ. Quomͦ eum misit. cũ quo uenit:
Q uomͦ eum misit. a quo ñ recessit: Alio loco dixit.
Pater aut̃ in me manens. ipse facit oꝑa . Eoce in
illo ẽ. ecce oꝑacur. ñ recessit a misso mitens.
quia missio & mitens unum sunt. Ex plicit¬

Expanded text:
dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad sua, et me solum relinquatis: sed non solus sum, quia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum sunt. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. & minor qͥ mutitur. quanqͣm & res ipsȩ
humanȩ dicunt contra te testimoniũ. uelut uer¬
bi gr̃a. si qͥs uxorem uelit appetere &e ꝑ se ñ possit.
amicũ maiorem mutit qͥ ei petat. q sunt mul¬
ta in quib ipse maior eligitur qͥ mittitur a mi¬
nore. Quid gͦ iam calumpniã uis facere. qͥa ille
misit. ille missus est: Sol radiũ mittit ꝙ ñ sepa¬
rat. luna splendorẽ mutit ꝙ ñ separat. lucerna
lum̃ fundit & ñ separat. Uideo ibi emissionem.
q nullam uideo separationẽ. Nam si de rebus
humanis queris exempla o heretica uanitas. quã¬
qͣm ficut paulo ante dixi & ipsȩ res humanȩ in
qͥbusdam exemplis coarguunt & conuineunt te.
tam̃ actende qͣm sit aliud in reb humanis unde
us ducere exempla ad res diuinas. Homo qui
mittic manet ipse. o ꝑgit ille qͥ mictitur. Nun-¬
qͥd homo ꝑgit cum eo qui mutit᷑. Pater aut̃ qui
misit silium. ñ recessit a filio. Ipsum dnm̃ audi

Expanded text:
mittit, et minor qui mittitur: quanquam et ipsae res mittit, et minor qui mittitur: quanquam et ipsae res humanae dicunt contra te testimonium. Velut, verbi gratia, si quis uxorem velit petere, et per se non possit, amicum majorem mittit qui ei petat. Et sunt multa in quibus ipse major eligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet ipse, et pergit ille qui mittitur: numquid pergit homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum Dominum audi
Abbreviated transcription (Latin):
Et contempnitur
filius. filius enĩ uidebatur ut seruus. pat̾ hono¬
rificabatur ut ds̃. Apparebit & filius eqͣlis patri.
ut om̃s honorificent filium sicut honorificat patrẽ.
Modo gͦ hoc habemus in fide. nec dicat iudeus. pa¬
trem honorifico. quid michi est cum filio: Res-¬
pondeat illi. Qui non honorificat filium.
Mentiris omnino. filium blasphemas. & patri facis
iniuriã. Pater enĩ filium misit. tu contempnis
quẽ misit. Quomͦ honorificas mutentẽ. qui blasphe¬
mas missum: Ecce inqͥt aliquis. missus ẽ. & ma
mo suggerit uetustati. tu in hono agnosce noui¬
tatem. Nouus tͥ. a scło antiquus. ꝑpetuus. ȩt̃nus
reuocet ad hoc intellectum. Mmor ẽ filius. qͥa
dictus ẽ missus filius. Missionẽ audio. ñ separationẽ.
S hic inqͥt uidemus in reb humanis. qͥa maior
ẽ qui mittit qͣm qui mutitur. S res humanȩ
fallunt hominẽ. diuinȩ res purgant. Noli at¬
tendere ad res humanas. ubi maior uidetur qui

Expanded text:
, contemnitur Filius. Filius enim videbatur ut servus, Pater honorificabatur ut Deus. Apparebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec dicat Judaeus: Patrem honorifico; quid mihi est cum Filio? Respondeat illi, Qui non honorificat Filium, Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit aliquis, missus est Filiumo suggerit vetustatem, tu in novo agnosce novitatem. Novus tibi a saeculo antiquus, perpetuus, aeternus, revocet ad hoc intellectum. Minor est Filius, quia missus dictus est Filius? Missionem audio, non separationem. Sed hoc, inquit, videmus in rebus humanis, quia major est qui mittit, quam ille qui mittitur. Sed res humanae fallunt hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad res humanas, ubi major videtur qui
Abbreviated transcription (Latin):
nob dare magnũ suum. qͥ suscepit paruũ nr̃m.
Hȩc dixi. ne qͥs uel nos rep̃hendat ista tractantes
quasi multũ audaces. uel de se ñ desꝑet quod¬
ñ possit caꝑe dono dei. qͦd illi dignatus ẽ loqui
filius clĩ. Ergo loqui nob dignatus ẽ. Debemus
credere. qͥa uoluit ut intelligamus. s si non
possumus. prestat incellectum rogatus. qͥ uer¬
bum prestitit ñ rogatus. Ecce quȩ uerboꝵ istoꝵ
secreta sunt. attendite.
Amen am̃ dico uobis.
quia qui uerbum meũ audit. q credit ei qui
misit me. habet uitam ȩt̃nam. Ad i

Expanded text:
nobis dare magnum suum, qui suscepit parvum nostrum. nobis dare magnum suum, qui suscepit parvum nostrum. Haec dixi, ne quis vel nos reprehendat ista tractantes, quasi multum audaces; vel de se desperet quod possit capere dono Dei, quod illi dignatus est loqui Filius Dei. Ergo quod loqui nobis dignatus est, debemus credere, quia voluit ut intelligamus. Sed si non possumus, praestat intellectum rogatus, qui verbum praestitit non rogatus. 2. Ecce quae verborum ista secreta sint, attendite. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
UOTUS TARCIANI
de hesterni diei sermones
redditos uobis. sequitur
hodierna euglica lectio.
quam ex ordine ꝑtractemus
non ꝓ eius dignitate. sed
ꝑuiribus nr̃is. quia & uos ñ ꝓ inundantis fon¬
tis largitate. s ꝓ ur̃o modulo capitis. Et nos
ñ tantum dicimus in aures ur̃as. quantum
ipse fons manat. s qͣntum caꝑe possumus. qͦd
in ur̃os sensus traiciamus. habundantius ope-¬
rante ipso in cordib ur̃is. quam nob̃ in auribus
ur̃is. Res enĩ magna tractatur. & ñ a magnis.
immo multũ paruis. spem tam̃ & fidutiã dat
nobis. qͥ magnus. ꝓpt̾ nos factus ẽ paruus. Si
enum ab illo ñ exhortaremur. nec inuitaremur
ad eum intelligendum. s desereret nos canqͣm
contemptibiles. quia caꝑe ñ possumus diuinita¬
tem ipsius. si ñ caꝑet ipse mortalitatem nr̃am.
& ꝑueniret ad nos ut loqueretur nob̃ eugł̃m.
si quod in nob̃ abiectum ꝙ minimũ est. uoluit
cõmunicare nob̃cum. putaremus eũ noluisse

Expanded text:
udiustertiani et hesterni diei sermones redditos vobis sequitur hodierna evangelica lectio, quam ex ordine pertractemus, non pro ejus dignitate, sed pro viribus nostris: quia et vos non pro inundantis fontis largitate, sed pro vestro modulo capitis. Et nos non tantum dicimus in aures vestras, quantum ipse fons manat; sed quantum capere possumus, quod in vestros sensus trajiciamus, abundantius operante ipso in cordibus vestris, quam nobis in auribus vestris. Res enim magna tractatur, et non a magnis, imo multum parvis: spem tamen et fiduciam dat nobis, qui magnus propter nos factus est parvus. Si enim ab illo non exhortaremur, nec invitaremur ad eum intelligendum, sed desereret nos tanquam contemptibiles; quia capere non possumus divinitatem ipsius, si non caperet ipse mortalitatem nostram, et perveniret ad nos ut loqueretur nobis Evangelium; si quod in nobis abjectum et minimum est, noluisset communicare nobiscum; putaremus eum noluisse
Abbreviated transcription (Latin):
se panẽ qui de cęlo descendit. hortans ut crecdamꝰ
in eum. Credere enĩ in eum. hoc ẽ manducare
panem uiuũ. Qui credit manducat. inuisibilit̾
saginatur. quia inuisibilit̃ renascitur. infans
intus ẽ. nouus intus ẽ. ubi nouellatur ibi satiatur.
Quid gͦ talib murmurantib respondit iħs:
olite murmurare inuicem.

Expanded text:
se panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum. Qui credit, manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus intus est: ubi novellatur, ibi satiatur. 2. Quid ergo talibus murmurantibus respondit Jesus? Nolite murmurare ad invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
idem apłs. ignorantes enim dĩ iusticiã. ꝙ suam
uolentes constituere. iusticiȩ dei ñ sunt stibiecli.
Inde erant isti. qui panẽ de cȩlo descendencem
non intelligebant. quia sua iusticia saturati.
iucticiam dei ñ esuriebant. Quid ẽ hoc iusticia
d̃ĩ ꝙ iusticia hominis: Iusticia dĩ hic dicitur.
ñ qua iustus ẽ ds. s quam dat homini ds̃. ut
nistus sit homo ꝑ dm̃. Quȩ aut̃ erat illoꝵ iusticia:
Quã de suis uirib p̃sumebant. & quasi impletores
legis seipsos ex sua uirtuce docebant. Nemo aũt
implet legem. nͥ quem adiuuerit grã. id ẽ panis
qͥ de cȩlo descendit. Legis enĩ plenitudo cõpendio
ut ait apłs caritas ẽ. caritas ñ inimii s dei. cari¬
tas ñ terrȩ. ñ cęli. s eius qui fecit cęlum os t̾ram.¬

Expanded text:
aeis, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Inde erant isti qui panem de coelo descendentem non intelligebant, quia sua justitia saturati, justitiam Dei non esuriebant. Quid est hoc, justitia Dei et justitia hominis? Justitia Dei hic dicitur, non qua justus est Deus, sed quam dat homini Deus, ut justus sit homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, charitas est : charitas non nummi, sed Dei; charitas non terrae, non coeli, sed ejus qui fecit coelum
Abbreviated transcription (Latin):
& dixerunt. Nonne hic ẽ
ilis filius ioseph. cͥuius nos nouimus patrem
cendi: Isti a pane de celo longe erant. nec cũ
esurire nouerant. fauces cordis languidas ha¬
bebant. aurib aꝑtis surdi erant. uidebant.
q ceci stabant. Panis qͥppe iste interioris homi¬
nis querebat esuriem. unde alio loco dicit. beati
qͥ esuriunt ꝙ sitiunt iusticiam. qm̃ ipsi satura¬

Expanded text:
 dixerunt, Nonne hic est Jesus filius Joseph, cujus nos novimus patrem coelo? Isti a pane de coelo lesurire noverant. Fauces cordis languidas habebant, auribus apertis surdi erant: videbant, et caeci stabant. Panis quippe iste, interioris hominis quaerit esuriem: unde alio loco dicit: Beati, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satura
Abbreviated transcription (Latin):
unum sunt. tanqͣm idõ credat quod eas unũ
ẽẽ uidet. cum ipse mundus sit om̃is qui cre¬
dendo unum funt: S orando dixit ut mun¬
dus credat. sic̃ orando dixit ut om̃s unum sint
orando dixit. ut o ipsi in nobis unum sint
Hoc ẽ enim om̃s unum sint. quod ẽ mundus ere¬
dat. qm̃ credendo unum fuint. ꝑfecte unum.
qui cum natura eẽnt unum. dissentiendo ab
uno ñ erunt unum. Deniq si uerbum qͦd ait
rogo. t̾cio subaudiamus. uł potius quo planius
fiat ubiq ponamiis. erit huius expositio sen¬
tentiȩ manifestior. Rogo ut om̃s unum sint.
sic̃ tu pat̾ in me. & ego inte. Rogo ut & ipsim
nobis unum sint. ro go ut mundus credat
quia tu me misisti. Ideo qͥppe addidit qͦd dr̃
in nobis. ut qͦd unum efficimur fidelissima
caritate. gr̃ȩ dĩ nouerimus tribuendum eẽ ñ
nobis. sicut apłs cum dixisset. fuistis enim ali¬
quando tenebrȩ. nunc aũt lux inquit. & ne sibi

Expanded text:
unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut mundus credat; sicut orando dixit, Ut omnes unum sint; orando dixit, Ut et ipsi in nobis unum sint? Hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat: quoniam credendo unum fiunt; perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentiendo ab uno non erant unum. Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius quo plenius fiat, ubique ponamus; erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit, quod dixit, in nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis: sicut Apostolus cum dixisset, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit; et ne sibi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ñ ꝓ his aut̃ rogo tantum. s o ꝓ eis qui
credituri sunt ꝑ uerbum eoꝵ in me. continuo
subrungens. ut om̃s unum sint. Isti aũt om̃s
quid ẽ nisi mundus : Non hostilis utiq s fi¬
delis. Nam ecce qui dixerat. ñ ꝓ mundo rogo.
ꝓ munclo rogat ut credat. qm̃ ẽ mundus de
quo scriptum ẽ. ne cum mundo dampnemur.
ꝓ isto mundo ñ rogat. neq enim quo sit p̃de¬
stinatus ignorat. Et ẽ mundus de quo scriptũ
ẽ. ñ uenit filius hominis ut udicet mundum.
s ut saluetur muncdtus ꝑ ipsum. Unde & apl̃
d̾s erat inquit in xp̃o mundum reconcilians
sibi. Misto mundo rogat dicens. ut mundus
credat quia tu me misisti. ꝑ hanc enu fidem
mundus reconciliatur dõ. cum credit in xp̃m
qui ẽ missus a deo. Quom itellecturi sumꝰ
quod ait. ut & ipsi in nobis unum sint. ut
credat munctus qͥa tu me misisti. nͥ quia ñ in
eo causam posuit ut credat mundus quia ili

Expanded text:
rat: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui rat: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens ut omnes unum sint. Isti autem omnes, qui nisi mundus est, non hostilis utique, sed fidelis? Nam ecce qui dixerat Non pro mundo rogo, pro mundo rogat, ut credat, quoniam est mundus de quo scriptum est: Ne cum hoc mundo damnemur . Pro isto mundo non rogat; neque enim quo sit praedestinatus ignorat. Est et mundus de quo scriptum est: Non venit Filius hominis ut judicet mundum, ed ut salvet erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic itaq sunt in nobis uł nos in illis. ut illi
unum sint in natura sua nos unum in nr̃a.
Sunt qͥppe ipsi in nobis tanqͣm ds̃ in templo
suo. sumus aut nos in illis. tanqͣm creatura in
creatore suo. Deinde cum dixisset. ut ipsi in
nobis unum sint. adiunxit.i
nam tunc credituriis ẽ mundus. quando in
patre ce filio unum om̃s erimus: Nonne ista
ẽ pax illa ꝑpetua. & potius fidei merces qͣm fi¬
des: Unum enim erimus. ñ ut credamus.
s quia credidimus. S & si in hac uita ꝓpter
cõmunem fidem. om̃s qui unum credimus
unum sumus. uixta illud apłi. om̃s enim uos
unum estis in xp̃o ihũ. etiam sic ñ ut credamꝰ.
s quia credidimus unũ sumus. Quid est gͦ. ut
om̃s unum fint. ut mundus credat: Ipsi qͥppe
om̃s. mundus ẽ credens. Neq enim alii sunt
qui unuin erunt. & alius ẽ mundus ꝓpterea
crediturus qͥa illi unum erunt. cũ ꝓcul dubio
de his dicat. ut om̃s unum sint de quib dixe¬

Expanded text:
Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Unam tunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam communem fidem, omnes qui in unum credimus, unum sumus, juxta illud Apostoli, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut om
Abbreviated transcription (Latin):
nomine tuo quos dedisti mͥ. ut sint unum
sicut & nos. Hoc gͦ etiam nunc & ꝓ nobis ro¬
gauit quod tunc ꝓ illis. ut om̃s. hoc ẽ & nos o
illi unum simus. Ubi diligenter aduertendum
ẽ. ñ dixisse dñm ut om̃s unum simus. s ut om̃s
unum sint. sic̃ tupater in me. & ego in te.subin¬
telligitur. unum sumus. Quod aꝑtius dicitur
postea. quia ꝙ pͥus dixerat de discipłis qui cum
illo erant. ut sint unum sic̃ ꝙ nos. quãobrẽ ita
ẽ pat̾ infilio ꝙ filius in patre ut unum sint.
quia unius substantiȩ sunt. nos uero esse
quidem in eis possumus. unum tam̃ cum eis
eẽ non possumus. qͥa unniis substantiȩ nos &
ipsi ñ sumus. in quantũ filius cum patre d̃s ẽ.
Nam in quantum homo ẽ eiusdem substantiȩ
ẽ cuius & nos sumus. s nunc illud potius uo¬
luit cõmendare. quod alio loco ait. ego &
pat̾ unum sumus. ubi eandem patris & suã
significauit ẽe naturam. ac ꝑ hoc cum & in no¬
mus eos putare naturȩ unius ẽt̃ nobiscum.

Expanded text:
unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum: ut omnes unum simus, sed ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, subintelligitur unum sumus. Quod aptius dicitur postea, quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant ut sint unum, sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus, quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam. Ac per hoc et cum in nomus eos putare naturae unius esse nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis quos tunc se¬
cum habebat. atq adiun¬
xisset suos alios dicens. ñ
ꝓ his aũt rogo tantum .s
o ꝓ eis qui credituri sunt
ꝑ uerbum eoꝵ in me. uelut quereremus quid

Expanded text:
discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
corã hominib oꝑari . u̾nde & in psalmo legit᷑
exiit homo ad opꝰ suũ. & ipse dñs dic̃. luceant
oꝑa ur̃a corã hominib. S plus me delectat qͦd
ipsa ueritas tanqͣm pastor bonꝰ & idõ doctor bonꝰ
qͦdammͦ nos anmonu̾it. quẽ admodũ intellige¬
re debeamꝰ qͦd ait ingͥdietur ꝙ egrediet᷑ & pascua
ut furetur & mactet q ꝑdat. ego ueni ut uitã
habeant. & habundantus habeant. uidecur
enĩ m̃ dixisse. ut uitã habeant ingredientes &e

Expanded text:
in psalmo dicitur: « Exiet homo ad opus suum . » Et ipse Dominus dicit: « Luceant opera vestra coram hominibus . » Sed plus me delectat quod ipsa veritas tanquam pastor bonus, et ideo doctor bonus quodammodo nos admonuit, quemadmodum intelligere debeamus quod ait: « Ingredietur et egredietur, et pascuut furetur et mactet, et perdat. Ego veni, ut vitam habeant, et abundantius habeant. Videtur enim dixisse, ut vitam habeant ingredientes  I
Abbreviated transcription (Latin):
rati sunt homines. & qui eũ uiuum contem¬
pserunt. mortuũ sic ammirati sunt ut dice
rent qͥdam. uere. silius dei ẽ hic. Unde ẽ & illud
fr̃s ubi ait querentib. ego sum. & illi retro
recdeuntes om̃s ceciderunt. Erat gͦ in illo po¬
testas sumnia. nec hora cogebatur mori. s horã
expestabat. qua oportune fieret uolunitas. non
qua inuiti impleretur necessitas. ¶De turba
NDͥ aũt multi crediderunt in eum. Humiles &s

Expanded text:
rati sunt homines: et qui eum vivum contemrati sunt homines: et qui eum vivum contempserunt, mortuum srent quidam, Vere Filius Dei est hic . Unde est et illud, fratres, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba m multi crediderunt in eum. Humiles
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cruce acetũ. Accepit & ait. ꝑfectum ẽ. Et inclinato
capite. reddidit spm. Uidetis potestatẽ morien¬
tis. qͥa hoc expectabat donec omĩa complerent᷑.
quȩ de illo p̃dicta fuerant ante mortẽ futura:
Dixerat enim ꝓpha. dederunt in escam meã fel.
q in siti mea potauerunt me aceto. Expectabat
ut hȩc om̃ia complerentur. postea qͣm completa
sunt dixit. ꝑ fectum ẽ. ꝙ abscessit potestate. qͥa
ñ uenerat necessitate. Ideo quidam plus mirati
sunt istam potestatẽ morientis. qͣm potentiam
miracula facientis. Uentum ẽ enim ad crucẽ
ut corpora deponerentur de ligno. qm̃ sabbatũ
illucescebat. & inuenti sunt latrones uiuentes.
suppliciũ quippe crucis idõ durius erat. quia
diutius cruciabat. & om̃s crucifixi longa mor¬
te necabantur. Illi aũt ne manerent in ligno.
erurib fractis coacti sunt mori. ut possent inde
deponi. Dñs aũt inuentus ẽ mortuus. ꝙ ammi¬

Expanded text:
acetum in cruce: accepit, et ait, Perfectum est; et inclinato acetum in cruce: accepit, et ait, Perfectum est; et inclinato capite, reddidit spiritum. Videtis potestatem morientis, quia hoc exspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: posteaquam completa sunt, dixit, Perfectum est; et abscessit potestate, quia non venerat necessitate. Ideo quidam plus mirati sunt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim ad crucem, ut corpora deponerentur de ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admi
Abbreviated transcription (Latin):
sum mͦ quam mane. Ita nichil stat. nichil fixũ
manet in tempore. Amare itaq debemus ꝑ
quẽ facta sunt tempora ut liberemur a tẽpore.
o figamur in ȩt̾nitate. ubi iam nulla ẽ mutabili¬
sunt tempora. factum eẽ inter omnia. ꝑ quem
facta sunt omnĩa. factum ẽẽ quod fecit. Factus
ẽ enim qͦo fecerat. Factus ẽ enimhomo qui ho¬
minem fecerat. ne ꝑiret quod fecerat. Sed̃m
hanc dispensationẽ iam uenerat hora natiuitatis
& natus erat. s ñdum uenerat hora passionis
ideo ñdum passus erat. Deniq ut noueritis ñ
necessitatẽ s potestatem morientis. ꝓpter ñ nullos
hoc loquor. qͥ cum audierint. ñdum uenit ho¬
ra eius. edificantur ad credenda fata. & fiunt
corda eoꝵ fatua. ut gͦ noueritis potestatem mo¬
rientis ipsam passionẽ recolite. crucifixum in¬
tuemini. Bixit in ligno pendens. sitio. Iui hoc
audito. in harundine ꝑ spongiã obtulerunt ei

Expanded text:
sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum manet in tempore. Amare itaque debemus per quem facta sunt tempora, ut liberemur a tempore, et figamur in aeternitate, ubi jam nulla est mutabilisunt tempora; factum esse inter omnia, per quem facta sunt omnia: factum esse quod fecit. Factus est enim quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem jam venerat hora nativitatis, et natus erat: sed nondum venerat hora passionis, ideo nondum passus erat. 6. Denique ut noveritis non necessitatem, sed potestatem morientis: propter nonnullos hoc loquor, qui cum audierint, nondum venit hora ejus, aedificantur ad credenda fata, et fiunt corda eorum fatua: ut ergo noveritis potestatem morientis, ipsam passionem recolite, crucifixum intuemini. Dixit in ligno pendens, Sitio. Illi hoc audito, in arundine per spongiam obtulerunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
uenit plenitudo temporis. misit ds̃ filium suũ.
Id̾o multi dicunt. Quare ñ ante uenit xp̃s :
Quib respondendum ẽ. quia ñdum uenerat
plenitudo temporis. moderante illo ꝑ quem
facta sunt tempora. Sciebat enĩ. quando ueni¬
re deberet. Primo ꝑ multam seriem tempoꝵ q
annoꝵ p̾dicandus fuit. ñ enim aliquid paruũ
uenturũ fuit. Dui fuerat p̃dicandus. semꝑtenen¬
dus. Quanto maior uidex ueniebat. tanto p̾co¬
num longior series p̃cedebat. Deniq ubi uenit
plenitudo temporis. uenit & ille qͥ nos liberaret
a tempore. Lib̾ati enima tempore. uenturi sumꝰ
ad illam ẽt̾nitatem. ubi non ẽ tempus. nec dicet᷑
ibi. quando ueniet hora : Dies ẽ enim sempit̾nus.
qͥ nec p̃ceditur hesterno. nec excluditur crastino.
In hoc aut̃ scło uoluuntur dies. & alii transeunt.
sonare possit scła ex quo loquimur. Aliqͣntum
senuimus. & sine aliqua dubitatione senior

Expanded text:
venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ideo multi dicunt: Quare non ante venit Christus? Quibus respondendum est, quia nondum venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum et annorum praedicendus fuit; non enim aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberaret a tempore. Liberati enim a tempore, venturi sumus ad aeternitatem illam, ubi non est tempus: nec dicitur ibi, Quando veniet hora; dies est enim sempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec excluditur crastino. In hoc autem saeculo volvuntur dies, et alii transeunt, sonare possit secunda. Ex quo loquimur aliquantum senuimus, et sine ulla dubitatione senior
Abbreviated transcription (Latin):
Ab ipso inqͥt sum. quia filius a patre & qͥcquid ẽ
filius de illo ẽ. cuius filius ẽ. Ideo dñm ihm̃ di¬
cimus dm̃ de dõ. s tantum dm̃. & dicimus dñm
iħͣm lumen de lumine. Patrem ñ dicimus lum̃
de lumine. s tantũ lumen. Ad hoc gͦ ꝑtinet qͦd
dixit: ab ipso sum. Quod aut̃ uidetis me in carne.
ipse me misit. Ubi audis. ipse me misit. noli in¬
telligere naturȩ dissimilitudinẽ. s generantis
auctoritatẽ. Querebant gͦ eum app̃henclere.
& nemo misit in illum manus. quia uondum
hoc ẽ. quia nolebat. Quid
ẽ enim ñdum uenerat hora enis: Non enim dñs
sub fato natus ẽ. Hoc nec de te credendum ẽ. ne¬
dum de illo ꝑ quẽ factus es. Si tua hora ẽ uolun¬
tas illius. illius hora quȩ est. nͥ uoluntas sua:
Non gͦ horam dixit qua cogeretur mori. s qua di¬
gnaretur occidi. Tempis enĩ expectabat quo
moreretur. quia & tempus expectauit qͦ nascere¬
tur. De hoc tempore apls loquens ait. Cum aũt

Expanded text:
Ab ipso, inquit, sum, quia Filius de Patre: et quidquid est Filius, de illo est cujus est Filius. Ideo Dominum Jesum dicimus Deum de Deo, sed tantum Deum: et dicimus Dominum Jesum Lumen de Lumine; Patrem non dicimus Lumen de Lumine, sed tantum Lumen. Ad hoc ergo pertinet, quod dixit, Ab ipso sum. Quod autem videtis me in carne, ipse me misit. Ubi audis, ipse me misit, noli intelligere naturae dissimilitudinem, sed generantis auctoritatem. 5. Quaerebant ergo eum apprehendere, et nemo misit in illum manus, quia nondumhoc est, quia nolebat. Quid est enim, nondum venerat hora ejus? Non enim Dominus sub fato natus est. Hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Si tua hora voluntas est illius; illius hora quae est, nisi voluntas sua? Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia et tempus exspectavit quo nasceretur. De hoc tempore Apostolus loquens, ait: Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
indigniores facti. qui eoꝵ fieri qualescunq socii
deberemus.
ab eo. Pat̃ quos dedisti mͥ uolo ut ubi sũ ego.
N magnam spem dñs iħc nos erigit. qua
maior omnino eẽ non possit. Audite & estote
inspe gaudentes. ꝓpt̾ quod uita ista ñ aman¬
da s toleranda sit. ut ẽẽ possitis in eius tribu¬
latione patientes. audite inqͣm. & quo spes nr̃a
euerur attendite. Ap̃c ihe dicit. filius dei
unigenitus. qui patri coȩtnus os equalis ẽ dicit.
qui ꝓpt̾ nos homo factus ẽ. s sicut omnis ho¬
mo mendax ñ factus ẽ dicit. uia. uita. & ueri¬
tas dicit. qui mundum uicit. de his quib
uicit. dicit Audite. credite sꝑate. desiderate
qͦd dicit. Pater inquit.c
quos clelisti michi

Expanded text:
indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus. cit, Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego n magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes . Audite, inquam, et quo spes nostra levetur attendite. Christus Jesus dicit, Filius Dei unigenitus qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit; qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit ; qui mundum vicit , de his quibus vicit, dicit. Audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
egrotauit. ut ñ possit aliter quã medici more
cina morboꝵ. An ido nos p̃ferimus angłis.
quia cum & angłi peccauerint. nichil ais tale
unde sanarentur impensum ẽ. quasi aliquid
eis uel paruum ẽẽt impensum. & nobis ampli¬
us Quod si & hoc factum eẽt. adhuc queri pos¬
set. utrũ ideo fuisset factum qͦd steteramis excel¬
lentius. an quod desꝑantius iacebamus. Cum
uͦ nouerimus bonoꝵ omniũ creatorem. repa¬
randis angłis malis nichil gr̃ȩ contulissȩ. cur
ñ potius intelligamus qͦd tanto clampnabilior
eoꝵ iudicata sit culpa. quanto erat natura fub¬
limior: t̃anto enim minus qͣm nos peccare de¬
buerunt. qͣnto meliores nobis fuerunt. Nunc
aut̃ in offendendo creatore. tanto execrabilius
beneficio eius ingrati exticerunt. qͣnto benefi¬
cientius sunt creati. nec eis satis fuit desertores
ẽẽ illius. nͥ &e nr̃i fierent deceptores. Hoc itaq
nobis magnũ bonum conferret. qui dilexit

Expanded text:
aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte cina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
sanando ea ꝑ miscdiam. uł ordinando ꝑ nudici¬
um bona sunt ipsa quȩ facit. Cum gͥ eoꝵ quȩ
fecit nichil oderit. qͥs digne possit eloqui quan¬
tum diligat m̃bra unigeniti sui. ꝙ quanto
amplius ipsum unigenitũ. in quo condita
sunt omnia uisibilia & inuisibilia. quȩ in
suis generib ordinata ordina tissime diligit:
Membra qͥppe unigeniti ad angłoꝵ scoꝵ equali
aut̃ cum sit dñs omnium ꝓcul dubio ẽ dñs
angłoꝵ. natura qua ds̃ ẽ. non angłis s patri
pouus ȩqualis. Gratia uͦ qua homo ẽ. quomͦ
ñ excedit excellentiã cuiuis libet angłi. cum sic
una ꝑsona carnis & uerbi: Quãquam ñ desuł
qui etiam nos anglis p̃ferant. quia ꝓ nobis
inquiunt ñ ꝓ angłis mortuus est. xp̃e. Quis¬
xp̃c sicut ait apłs. uixta tempus ꝓ impus mo¬
tuus ẽ. Hic gͦ non meritum nr̃m. s dei
misccłia conimendatur. Nam quale ẽ ideo
uelle se laudari. qͥa uicio suo tam detestabilit̃

Expanded text:
sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicisanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorumautem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus est Christus sicut ait Apostolus, juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
eẽmus. xp̃s ꝓ nobis mortuus ẽ. Habebat itaq
ille erga nos caritatẽ. etiam inimicitias aduer¬
sus eum exercentes oꝑaremur iniquitatẽ. ꝙ
tam̃ ei uerissime dictum ẽ. ocdisti dñe om̃s qui
oꝑantur iniquitatem. Proinde miro & diumo
modo. & qͣndo nos oderat diligebat. Oderat enĩ
nos quales ipse ñ fecerat. & quia iniquitas m̃a
opus eius ñ ex omni parte consumꝑserat no¬
uerat simul in unoquoq nr̃m & odisse quod
feceramus. & amare qͦd fecerat. Et hoc qͥdem in
omnib intelligi potest de illo cui ueracit̾ dicit᷑
nichil odisti hoꝵ quȩ fecisti. Non enim qͦdcunq
odisset ẽẽ uoluisset. aut omnino eẽt quod om̃px¬
ds eẽ noluisset. nͥ & in eo quod odit. eẽt etiam
qͦd amaret. Merito qͥppe odit. ꝙ uelut a re
pnatione iudicium. ita ds nichil odit eoꝵ quȩ
fecit. Naturarũ enim ñ uitioꝵ conditor ma¬
la quȩ odit ipse ñ fecit. & de malis eiscdem uł

Expanded text:
us pro nobis mortuus est. Habebat itaque us pro nobis mortuus est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime dictum est: Odisti, Domine, omnes qui erantur iniquitatem. Proinde miro et divino modo, et quando nos oderat, diligebat; oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel
Abbreviated transcription (Latin):
caro sactum ẽ. & ꝓpt̾ uerbum ẽ ei cara uerbi
caro. Nos aut̃ diligit qm̃ sumus eius m̃bra.
quẽ diligit. & hoc ut cẽmus ꝓpt̾ hoc nos dilexit.
antequam eẽmuis. Quappt̾ in comprehensibilis
ẽ dilectio qua diligit ds̃. neq mutabilis. Non
enim ex quo ei reconciliati sumus ꝑ sanguinẽ
filii euis. nos cȩpit diligere. s ante mundi con¬
sticutionẽ dilexit nos. ut cum euis unigenito
etiã nos filii eius eẽmus. priusqͣm omnino aliqͥd
cẽmus. Quod gͦ reconciliati sumus dõ ꝑ mortẽ
filii cius. ñ sic audiatur. ñ sic accipiatur quasi
idõ nos reconciliauerit ei filius. ut iam inciꝑet
amare qͦs oderat. sicut reconciliatur inimicus
inimico. ut deinde sint amici & inuicẽ diligat̃
qui oderant inuicẽ. s iam nos diligenti recon¬
ciliati sumus ei. cum quo ꝓpt̾ peccatum inimi¬
cicias habebamus. Quod iterũ uerum dicam.
attestatur apłs. Commendat inquit d̾s dilecti¬

Expanded text:
caro factum est, et propter Verbum est ei chara Verbi caro factum est, et propter Verbum est ei chara Verbi caro: nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit. sicut illud ita & illud. s aliquando
tantũ quia ẽ illiul. ẽ & illud. aut quia ẽ illud.
ut sit & illud. Quis enim dixerit eo ꝓrsus mo¬
do in mundum a xp̃o apłos missos. quomͦ ipse
ẽ missus a patre: Ut enim alias taceam dif¬
ferentias quas cõmemorare longum ẽ. missi
sunt certe illi cũ iam homines eẽnt. missus ẽ
aut̃ ipse ut homo eẽt. & tam̃ suꝑius ait. sic̃
me misisti in mundum. & ego misi eos in
mundum. tanqͣm diceret. quia misisti me. mi¬
si eos. Ita o hoc loco dilexisti eos inqͥt sicut &¬
me dilexisti. qͦd aliud nichil ẽ. quam dilexisti
eos qm̃ & me dilexisti. Non enim m̃bra filii
ñ diligeret qui diligit filium. aut alia causa
ẽ diligendi m̃bra enis nͥ quia diligit eum.s
diligit filium scdm diuinitatẽ. quia genuit
illum ȩqualem sibi. Diligit eum etiam scd̃m
id quod homo ẽ. quia ipsum unigenitũ. uerbũ

Expanded text:
qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando tantum, Quia est illud, est et illud; aut, Quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo Apostolos missos, quomodo est ipse missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent; missus est autem ipse ut homo esset: et tamen superius ait, Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum ; tanquam diceret, Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco, Dilexisti eos, inquit, sicut me dilexisti; quod nihil aliud est quam, Dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum