comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
summauerunt. Eodem die: scĩ Gregorii martyris. et
pb̃ri. apud spoletum. temporib diocletiani. et maxi¬
miani imperatoꝵ. sub iudice flacco. Quem ad se ad¬
ductum: ita flaccus aggreditur. Tu rebellis es deorum.
et principum contemptor: Cui respondit beatus grego
rius. si uere uis scire. ab infantia mea nunquam a deo
meo recessi: qui me ex limo terre formauit. Cumq ꝑse¬
uerantissimus in fide confessionis maneret: fustib no¬
dosis dorsum eius uerberatum rumpitur. regyratꝰ uen¬
ter eius dissipatur. inde ligatus manus et pedes. in cra¬
ticula suꝑponitur. lignis subpositis. Continuo cecidit
una regio in ciuitate spolitana: et op̾p̾ssit plusquam
trecentos ydolis seruientes. Post ferro constrictus. in car
sitatione consolatur. Eductus ẽ carcere. cardis ferreis
genua illius ꝑcussa sunt. S et ardentib lampadib
latera eius incensa. dicente beato martyre impio uidi¬
ihc xp̃c medicus. qui me sanat et corrolorat. Tunc flac¬

Expanded text:
i Gregorii martyris et presbyteri, temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum, sub judice Flacco. Quem ad se adductum ita Flaccus aggreditur: Tu rebellis es deorum, et principum contemptor? Cui beatus Gregorius respondit: Si vere vis scire, ab infantia mea nunquam a Deo meo recessi, qui me ex limo terrae formavit. Cumque perseverantissimus in fide confessionis maneret, fustibus nodosis dorsum ejus verberatum rumpitur: regyratus venter ejus dissipatur. Inde ligatus manus et pedes, in craticula superponitur, lignis suppositis. Et continuo terraemotu cecidit una regio in civitate Spoletana, et oppressit plusquam trecentos homines idolis servientes. Post ferro constrictus, sub cusitatione consolatur. Eductus e carcere, cardis ferreis in genibus percutitur. Sed et ardentibus lampadibus latera ejus sunt incensa, dicente beato martyre impio judicus Dominus Jesus Christus, qui me sanat et corroborat. Tunc Flac
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificare martyrib. Sacrificare martyrib dixi.
non dixi sacrificare deo in memoriis martyrum: qd̃
frequentissime facimus. Illo dum taxat ritu. quo si¬
bi sacrificare noui testamenti manifestatione p̾cepit
Qd̃ ptinet ad illum cultum que latria dicitur. & uni
deo debetur. ꝓinde uerum sacrificium qd̾ uni uero
debetur deo quoq altare solus xp̃c impleuit in uicti¬
mis pecorum. imitata demonia. sibi arroganter expos
s quia illis offerebatur. Hebrei autem in uictimis pecoꝵ
quas offerebant deo. multis et uariis modis sicut re tar¬
ta dignum erat ꝓpheriam celebrabant future uicti¬
me quam xp̃c obtulit. Unde iam xp̃iani ꝑacti eiꝰdem
sacrifitii memoriam celebrant sacroscã oblatione & par¬
ticipatione corporis et sanguinis xp̃i. Huiꝰ sacrifitii ca¬
ro et sanguis ante aduentum xp̃i ꝑ uictimas similitu¬
dinẽ ꝓmittebatur. In passione xpĩ. ꝑ ipsam ueritatem

Expanded text:
sacrificare martyribus. Sacrificare martyribus dixi, sacrificare martyribus. Sacrificare martyribus dixi, non dixi sacrificare Deo in memoriis martyrum: quod frequentissime facimus, illo duntaxat ritu, quo sibi sacrificari Novi Testamenti manifestatione praecepit: quod pertinet ad illum cultum qui λατρεία dicitur, et uni Deo debetur. Proinde verum sacrificium, quod uni vero debetur Deo, quo ejus altare solus Christus implevit, in victimis pecorum imitata daemonia sibi arroganter exposcsed quia illis offerebatur. Hebraei autem in victimis pecorum quas offerebant Deo multis et variis modis, sicut re tanta dignum erat, prophetiam celebrabant futurae victimae, quam Christus obtulit. Unde jam Christiani peracti ejusdem sacrificii memoriam celebrant sacrosancta oblatione et participatione corporis et sanguinis Christi. Hujus sacrificii caro et sanguis ante adventum Christi per victimas similitudinem promittebatur; in passione Christi per ipsam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ac dicentem adortori suo. Conseruus tuus sum. &
eligunt. diabolus & angłi eiꝰ. sicur ꝑ omĩa templa¬
et sacra gentilium. Quorum similitudo in quibdam etiã
suꝑbis hominib exp̃ssa est. sicut de babylone quibusdam
regib memorie commendatum tenemus. Unde sanctus
danihel accusatores ac ꝑsecutores ꝑtulit. qd̾ regis edicto
ꝓposito ut nichil a quo quam peteret᷑ nisi a rege solo. dm̃
quomodo a nobis aꝓpbari possunt cum eos etiam si in do¬
mo sua hoc faciant. sana doctrina condempnet. S aliud
est qd docemus. aliuid qd̃ sustinemus. aliud qd̃ precipere
iubemur. Aluid qd̃ emendare p̾cipimur. & donec emen¬
demus tolerare compellimur. Alia est disciplina xp̃ia¬
noꝵ. alia luxuria uinolentoꝵ: uel error infirmorum
Ueruntamen et in hoc ipsum distant plurimum culpe
uinolentoꝵ et sacrilegoꝵ. Longe quippe minoris pec¬
cati est ebrium deridere a martyrib. quam uł ieumũ

Expanded text:
ac dac dexigunt, diabolus et angeli ejus, sicut per omnia templaet sacra gentilium. Quorum similitudo in quibusdam etiam superbis hominibus expressa est: sicut de Babyloniae quibusdam regibus memoriae commendatum tenemus. Unde sanctus Daniel accusatores ac persecutores pertulit, quod regis edicto proposito, ut nihil a quoquam Deo peteretur nisi a rege solo, Deum quomodo a nobis approbari possunt, cum eos, etiamsi in domibus suis id faciant, sana doctrina condemnet? Sed aliud est quod docemus, aliud quod sustinemus, aliud quod praecipere jubemur, aliud quod emendare praecipimur, et donec emendemus, tolerare compellimur; alia est disciplina Christianorum, alia luxuria vinolentorum, vel error infirmorum, verumtamen et in hoc ipso distant plurimum culpae vinolentorum et sacrilegorum. Longe quippe minoris peccati est, ebrium redire a martyribus, quam vel jejunum
Abbreviated transcription (Latin):
bo dici non potest: cum sit quedam diuinitati proprie
seruitus debita nec colimus. nec colendum docemus pre¬
ter unum deum. Cum autem ad hunc cultum ꝑtine¬
at oblatio sacrifitii unde ydolati e dicuntur qui hoc
etiam ydolis exhibent. Nullo modo tale aliquid of¬
ferimus. aut̃ offerendum precipimus. uel ciquam
martyri. uł cuiquam scẽ anime. uł cuiqͣm angelo
Et quisquis in hunc errorem delabitur: corripitur
ꝑ sanam doctrinam. Siue ut corrigatur. siue ut ca¬
ueatur. etiam ipsi sancti uł homines. uł angeli: ex¬
hiberi sibi nolunt. qd̾ uni deo debere norunt. Appa¬
ruit hoc in paulo et barnaba. cum commoti miracu¬
lis que ꝑ eos facta sunt licaonie. tanquam diis im¬
molare uoluerint. Conscissis enim uestimentis su¬
is. confitentes et ꝑsuadentes se deos non esse. ista sibi
fieri uetuerunt. Apparuit et in angłis. sicut & in
apocalipsi legimis angłm se adorari phibentem.

Expanded text:
bo dici non potest, cum sit quaedam proprie diuinitati debita bo dici non potest, cum sit quaedam proprie diuinitati debita seruitus, nec colimus nec colendum docemus nisi unum deum. cum autem ad hunc cultum pertineat oblatio sacrificii, unde idolatria dicitur eorum, qui hoc etiam idolis exhibent, nullo modo tale aliquid offerimus aut offerendum praecipimus uel cuiquam martyri uel cuiquam sanctae animae uel cuiquam angelo; et quisquis in hunc errorem delabitur, corripitur per sanam doctrinam, siue ut corrigatur, siue ut caueatur. etiam ipsi enim sancti, uel homines uel angeli, exhiberi sibi nolunt, quod uni deo deberi norunt. adparuit hoc in Paulo et Barnaba, cum conmoti miraculis, quae per eos facta sunt, Lycaonii tamquam diis immolare uoluerunt — conscissis enim uestimentis suis confitentes et persuadentes se deos non esse ista sibi fieri uetuerunt —: adparuit et in angelis sicut in apocalypsi legimus angelum se adorari prohibentem
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum religiosa sollempnitate concelebrat.
ad excitandam imitationem. et ut meritis eorum
consocietur. atq orationib adiuuetur. Ita tamen ut nul¬
li martyrum s ipsi deo martyrum quamius in memo¬
riis martyrum constituamus altaria. Quis enim anti¬
stitum in locis scõrum corporum adsistens altari. ali¬
quando dixit. offerimus tibi petre. aut paule. aut cy¬
nauit. Ut ex ipsorum locorum ammonitione maior ef¬
fectus exurgat. ad augendam caritatem: et in illos
quos imitari possumus. et in illo quo adiuuante pos¬
simus. Colimus ergo martyres eo cultu dilectionis
et societatis. quo et in hac uita coluntur scĩ hominẽs
dei. quoꝵ cor ad talem ꝓ euuangłica ueritate passio¬
nem paratum esse sentimus. S illos tanto deuotius
quanto securius. post incerta omnia suꝑata. quanto
etiam fidentiori laude predicamus iam in uita felici¬
ori uictores. quam in ista adhuc usq pugnantes.
Et illo cultu que grece latria dicitur. latine uno uer¬

Expanded text:
martyrum religiosa sollemnitate concelebrat et ad excitandam imitationem et ut meritis eorum consocietur atque orationibus adiuuetur, ita tamen, ut nulli martyrum, sed ipsi deo martyrum quamuis in memoriis martyrum constituamus altaria. quis enim antistitum in locis sanctorum corporum adsistens altari aliquando dixit: offerimus tibi, Petre aut Paule aut Cynauit, ut ex ipsorum locorum admonitione maior adfectus exsurgat ad acuendam caritatem et in illos, quos imitari possumus, et in illum, quo adiuuante possimus. colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis, quo et in hac uita coluntur sancti homines dei, quorum cor ad talem pro euangelica ueritate passionem paratum esse sentimus; sed illos tanto deuotius, quanto securius post certamina omnia superata, quanto etiam fidentiore laude praedicamus iam in uita feliciere uictores quam in ista adhuc usque pugnantes. at illo cultu, quae graece Xatpsta dicitur, latine uno uer
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qd̾ tu façere uoliristi. apre scri¬
bens nosse adu̾sum nos cunctorum
maledicoꝵ tela esse torquenda. Quos
obsetro ut quiescanr et desiant mra¬
ledicere. Non enim ut adu̾sariis.
s ut amicis scripsimus. Nec inuenti
sumus in eos qui ꝑeccant. s ne peci¬
cent monemus. Neq in illis tabtũ.
s. et in nos ipsos seueri iudices fumꝰ.
uolentes q festucam de cculo alteriꝰ
tollere: nr̃ãm prius trabem eitiamꝰ.
Nullum lesi nullius nomen de¬
mea scriptura designatum est. Nle¬
minem spetialiter mens sermo pul¬
sauit. Generalis de diuitiis disputa¬
tio est. S qui m̃ irasci uoluerit.
pruis ipse de se qd̃ talil est confire¬

Expanded text:
mus, quod tu facere prohibuisti: aut scrimus, quod tu facere prohibuisti: aut scribentes nosse, adversum nos cunctorum maledicorum tela esse torquenda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, nostram prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius nomen mea scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confite
Abbreviated transcription (Latin):
qui deprecatur ut tribuat. cum
acceperis uiliorem te iudicat. Et
mitum in modum si eum rogantẽ
contempseris: plus te potus uene¬
ratur. Procuratores atq dispensa¬
tores domoꝵ alienarum. atq uil¬
larum. quomodo esse possunt cle¬
tici qui proprias iubentur contẽp¬
nere facultates : Amico raꝑe quip¬
piam. furtum est. Eccłiam frau¬
dare. sacrilegͥum est. Accepisse pan¬
perib erogandum et esurientib
plurimis. uł cautum esse uelle.
uel timidum. Nut qõ apertissimi
sceleris est exinde aliquid subtra.¬
here. omnium p̾donum crudelita¬
tem suꝑar. Alter fame torquet᷑.
et tu iidicas qm̃ uentri eius satis
fio: Nut diuide statim qd̾ accipis.
aut si timidus dispensator es. di
mitte largitori ut sua ipse distri¬
buat. Noło sub occasione mea sac¬
culus tuus plenus sit. Nemo mea.
melius me seruare potest. Ipse. est op¬
miu dispensator qui nichil sibi re¬
prodere. Ant enim nichil scriberioũ
fuit. ne hominum udicum subire¬

Expanded text:
qui deprecatur ut tribuat, cum qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat. Et mirum in modum, si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur. Procuratores atque dispensatores domorum alienarum atque villarum, quomodo esse possunt clerici, qui proprias jubentur contemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, eccdare sacrilegium est. accepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis uel cautum esse uelle uel timidum aut — quod apertissimi sceleris est — aliquid inde subtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut diuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispenmitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, sacculus tuus plenus sit. Nemo mea melius me servare potest. Ipse est optimus dispensator, qui nihil sibi reprodere. Aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum judicium subire
Abbreviated transcription (Latin):
aut aures habeas prurientes: io est
ne aut ipse aliis detrahas. aut alios
audias detrahentes. Sedens inquit
adu̾sus fratrem tuum loquebaris.
detrahendo: et aduersum filium ma¬
tris tue ponebas scandalum. et ce¬
tera. Parce a detractione lingue.
Custodi sermones tuos. et scito qͥa
cuncta que de aliis loqueris: tua
sententia iudicaris. Et in his ipse
deprehendendus eris: que in aliisar
guebas. Neq uero illa iusta est ex¬
cusatio. referentib aliis inuiriam
facere non possum. Nemo inuito
auditori. libenter refeit. Officiĩ er¬
go tui sit kĩe: non solum oculos
castos seruare. s et linguam. Nun¬
quam de mulierum formis dispu¬
tes. Nec quid in cuiꝰdam domo aga¬
tur. alia domus ꝑ te nouerit. Om¬
nium xp̃ianoꝵ domos. quasi pro¬
prias ama. Fatilius contempnit᷑
clericus. qui sepe uocatur ad pran¬
dium: et non recusat. Nunquam
petentes raro accipiamus rogati.
Beatius est magis dare qͣm acciꝑe.
Nescio quo enim modo etiam ipse

Expanded text:
aut aures habeas prurientes, id aut aures habeas prurientes, id ne aut ipse aliis detrabat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia per cuncta, quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris, et in his ipse depreheguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Officii ergo tui sit, charissime, non solum oculos castos servare, sed et linguam. Nunquam de mulierum formis disputes, nec quid in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere. Nescio enim quomodo etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pertate. Et leta contempnit. et tri¬
stia. ꝑ diem sol non urit eum: neq
luna ꝑ noctem. Nolo te orare in pla¬
teis angulis platearum: ne rectum
iter precum tuarum frangat aura
populatis. Nolo te dilatare fimbri¬
as. et ostentui habere filateria. & con¬
scientia repugnante pharisaica am¬
bitione circumdari. Inde pendet euuan¬
gelium: inde crux et ꝓphete. Sidelis
mecum lector intelligis quid taceam.
et quid magis tacendo loquar. Tot te
lius erat hec non in corpore. s in cor¬
de gestare. Dñm habere fautorem:
non aspectus hominum. uis scire qua¬
to iusticiam. prudentiam. temꝑantiã.
fortitudinem. His celi plagis inclu¬
dere. hec te quadriga uelut aurigã
xpi ad metam concitum ferat. Si¬
chil hoc monili p̾tiosius: nichil hac
gemmarum uarietate distinctius.
Ex omni parte decoraris. cingeris. at¬
ꝙͣ ꝓtegeris. Et ornamento tibi sunt
et munimini. Gemme uertuntur
in scuta. Caue quoq ne aut linguã

Expanded text:
pertate, et laeta contemnit et tripertate, et laeta contemnit et tristia. per diem sol non uret eum neque luna per noctem. nolo te orare in angulis piter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te lius erat haec non in corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quato justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam,
Abbreviated transcription (Latin):
et non suꝑsticiosa. Quid prodest oleo
ñ uesci. et molestias quasdam difficul¬
tatesq ciborum querere. caricas. piper.
nuces. palmarum fructus. simila. mel
pistacia. tot hortorum cultura uexałͦ.
ut cibario non uescamur pane. Andio
p̾terea quosdam contra retum honor¬
numq naturam aquam non bibere .
nec uesci pane. s sorbiciuntulas deli¬
tias. et contrita olera. betarumq sucũ.
non calice sorbere s conca. fortissimũ
ieumium est. aqua et panis. S quia
głam non habet. et omnes pane. et
aqua uiiumus: quasi publicum et
commune ieiunium putat᷑. Caue
ne hominum rumusculis occupers:
ne in offensam dei populoꝵ laudem
commutes. Si adhuc mquir apłs ho¬
minib placerem: xp̃i secuus hon
essem. Nesiuit placere hominib: et
seruus factus est xp̃i. Det honam ot
malam famam. a dexitis & a simistris
xp̃i miles graditur. Nec laude extol¬
litur: nec uituꝑatione frangitur. Non
diuitiis tumet: non contrahitur pau¬

Expanded text:
et non superstitiosa. Quid prodest oleo et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum jejunium est aqua et panis. Sed quia gloriam non habet et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam et malam famam a. dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur pau
Abbreviated transcription (Latin):
briari potest. siue illa que fermen¬
to conficitur. siue pomorum suco.
aut faui decoquuntur indulce. et
barbaram potionem. aut palmarũ
fructus exprimuntur. in liquorem.
coctisq frugib aqua ꝑinguior colo¬
ratur. Quicquid mebiat & statũ
mentis euertit: fuge similiter ut ui¬
num. Nec hoc dico. qd̃ dei creatura a¬
nobis dampnenir. siquidem et domi¬
nus uini potator est appellatꝰ. Et tymo¬
theo dolenti stomachtim. tuni modica
sorbuio relaxata est. S modum etatis
et ualitudinis. ꝓ corporum qualitate
exigimus in pot᷑ando. Qd̾si absq uino
ardeo. et adolescentis inflammnor calo¬
re. et tenuato sanguine suculento
ualidoq sum corpore. libenter cauebo
poculum in quo suspitio ueneni est.
Dulchre dicitur apud grecos. s nescio
utrum apud nos eque resonet. Pm¬
guis uenter non gignit sensum tenu¬
em. Tantum tibi ieuinioꝵ impone.
quantum ferre potes. Sint tibi ieui
nia pura. casta. simplicia. moderata

Expanded text:
briare potest, siue illa fermenbriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinum. nec hoc dico, quod dei a nobis creatura damnetur, siquidem et dominus uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre nia pura, casta, simplicia, moderata,
Abbreviated transcription (Latin):
xime horum qui honorib tument.
Turpe est ante fores dñi sacerdotis cru
tifixi et pauꝑis. et qui cibo qͦq ues¬
cebatur alieno. lictores consulum
eo milites excubare iudicem ꝙ ꝓum¬
tie melius ius apud te prandere:
qͣm in palatio. Qd̃ si obtenderis sa¬
cere te hec utroges ꝓ miseris atq sub¬
iectis. Iudex seculi plus deferet clero
continenti qͣm diuiti. Et magis scĩ¬
tatem tuam ueneratur quam opes.
Aut si talis est qui non audiat cleri¬
cos. nisi inter fialas. libenter carebo
huiuscemodi benefitio. Et xp̃m ro¬
gabo pro uidice: qui magis potest
citius subuenire. Melius est enim
confidere in domino. qͣm sꝑare in¬
principib. Numquam iinum
redoleas. ne audias illud phylosophi
hoc non est osculum porrigere. s ꝓpi¬
nare. Uinolentos sacerdotes. et apłs
dampnat. eo uetus lex ꝓhibet. Qui
altario seruiunt: uinum et sicerã
ñ bibant. Sicera hebreo sermone
omnis potio nuncupatur. qua me¬

Expanded text:
xime horum qui honoribus tument. xime horum qui honoribus tument. Turpe est ante fores sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quod si obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subjectis, judex saeculi plus defert clerico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, libenter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam principibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae ine
Abbreviated transcription (Latin):
nor meus: Si dominus ego sum:
non habere qd̃ tribuas: qͣm impu¬
denter petere qd̃ des. S et genus ar¬
rogantie est. clementiorem te uelle
iuderi. qͣm pontifex xp̃i esr. Non
omnia possumus omnes. Alius in
eccł̃ia oculus est. alius lingua. altꝰ
manus. alius pes. alius auris. uen¬
ter et cetera. Lege paulum ad co
num corꝑus efficiunt. Nec rusticus
et simplex frater ideo se sc̃m putet.
si nichil nouerit. Nec peritus et elo¬
quens lingua. existimet sanctitatẽ.
Multoq melius est e duob imper¬
fectis rusticitatem habere sanctam:
qͣm eloquentiam peccatricem. Mul¬
.ti edifuant parietes. et columnas
eccłie subtrahunt. Marmora ni¬
tent auro. splendent laquearia gem¬
mis altare distingiuitur. et ministro¬
tum xp̃i nulla electio est. Nimne ue¬
to portemus crucem xp̃i: et diuitias
lutum putemus. Quid miramur
qd xp̃c uecat iniquum mammona.
qͥd suscipimus et amamus qd petrus
se non habere testatur: Coniuura

Expanded text:
nor meus? Si Dominus ego sum, nor meus? Si Dominus ego sum, non habere quod tribuas, quam impudenter petere quod des. Sed et genus arrogantiae est clementiorem te velle videri quam pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, auris, venter et caetera. Lege Pauli Epistolnum corpus efficiunt. Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes, et columnas ecclesiae substruunt, marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Nunc vero portemus crucem Christi, et divitias lutum putabimus. Quid miramur quod Christus vocat iniquum mammona ? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testatur Act. III
Abbreviated transcription (Latin):
piscium. in quo litore conca lecta
sint calleo. saporib auium discerno
ꝓuintias. et ciboꝵ meraritas ac no¬
ussime dampna ipsa delectant. Tu
quidem diuinas scripturas sepius le¬
ge. immo numquam de manib tu¬
ĩl satra lectio deponatur. Disce qͥd
doceas. obtine eum qui scđ̃m doctri¬
nam est fidelem sermonem. ut possis
exhortari in doctrina sana. et contra¬
dicentes reuincere. Permane in his
que didiscisti. et credita sunt tibi
sciens a quo didisceris. paratꝰ semꝑ
ad satisfactionem omni poscenti te
rationem. de ea que in te est spe. Non
confundant opera sermonem tuum.
ne cum in eccłia loqueris. tacitus qͥli¬
bet respondeat. cur ergo hec que di¬
cis ipse non facis: delicatus magister
est. qui pleno uentre de ieuiniis dis¬
putat. Accusare auaritiam. et latro
potest. Sacerdotis xp̃i os cum men
tuo: et quasi anime parientem sus¬
cipe. Amare filioꝵ: timere seruorũ
est. Si pater sum inquit. ubi est ho¬

Expanded text:
piscium, in quo littore conchae lectae piscium, in quo littore conchae lectae sint calleo, saporibus avium discerno provincias, et ciborum me raritas ac novissime damna ipsa delectant. Tu quidem divinas Scripturas saepius lege, imo nunquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. Disce quod doceas, obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere. Permane in his quae didicisti ac credita sunt tibi, sciens a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confundant opera sermonem tuum, ne cum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec quae dicis, ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de jejuniis disputat. Accusare avaritiam et latro potest. Sacerdotis Christi os, menstuo, et quasi animae parentem suspice. Amare, filiorum; timere, servorum est. Si pater sum, inquit, ubi est ho
Abbreviated transcription (Latin):
solus introeas. Tales q habeto so¬
cios: quorum contubernio non infa¬
meris. Si lector. si accolitus. si psal¬
tes sequitur: non ornentur ueste s
morib. Nec calamistro crispent
comas: s pudicitiam habitu polli¬
ceantur. Solus cum sola secreto et
absq arbitre uel teste non sedeas.
Si familiarius est aliquid loquen¬
dum. habet nutricem maiorem do¬
mus uirginem uiduam maritatam.
Non est tam inhumana ut nullũ
preter te habeat. cui se debeat crede¬
re. Caueto omnes suspitiones. et
quicquid probabiliter fingi potest:
ne fingatur ante de uita. Crebra
munuscula et sudariola. et fasciolas
et uestes ori applicatas et oblatas.
ac degustatos cibos. blandas q et
dulces luteras. sanctus amor non
habet. Mel meum. lumen meum.
meumq desiderium. xp̃c est. Natus
in paupere domo. et in tugurio ru¬
sticano. qui iux milio et cibario pa¬
ne rugientem. satiare uentrem po¬
teram. nunc similam et mella fa¬
stido. Noui et genera et nomina

Expanded text:
solus introeas, talesque habeto sosolus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium, Christus est. Natus in paupere domo, et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio. Novi et genera et nomina
Abbreviated transcription (Latin):
rum contempnis: alius diligit. Tu
calcas opes: ille sectatur. Tibi cordis
est mansuetudo. silentium secretum:
illi loquacitas. Attrita frons fora pla¬
cent. et platẽe. et mediocrũ taberne.
In tanta morum discordia. que po¬
test esse concordia: Hospitiolum tu¬
um aut raro aut nunquam mulie¬
rum pedes terant. Omnes puellas
tecto manseris. ne inp̾terita castitate
confidas. Nec dauid sanctior. nec salo¬
mone potes esse sapientior. Mem̃to
semꝑ qd̾ paradysi colonum de posses¬
rit. Egrotanti tibi sc̃s quilibet fra¬
ter adsistat. et germana uł mater
aut ꝓbata queliber apud om̃s fidei.
Qd̃ si huiꝰ cemodi ñ fuerint consan¬
guinitatis. castimonieq ꝑsone. Mul
firmitas quoq tua fructum habeat
elemosine. Scio quosdam conua¬
liusse corpore: et animo egrotare ce¬
pisse. Periculose tibi ministrat: cuiꝰ
uultum frequenter attendis. Si ꝓpt̾
offitium clericatus aut uidua uisi¬
tatur aut uirgo: numqͣm domum

Expanded text:
rum contemnis, alius diligit. Tu rum contemnis, alius diligit. Tu calcas opes, ille sectatur. Tibi cordi est mansuetudo, silentium, secretum: illi loquacitas, attrita frons, fora placent, et plateae, et medicorum tabernae. In tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnes puellas tecto manseris, nec in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior, nec Salomone potes esse sapientior. Memento semper quod paradisi colonum de possesrit . AEgrotanti tibi sanctus quilibet frater assistat, et germana, vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujusmodi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multfirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum
Abbreviated transcription (Latin):
quippiam aliud habuerit preter
dominum: pars eius non erit do¬
minus. Uerbi gratia. si aurum. si
argentum. si possessiones. si uariam
suppellectilem cum istis partibus.
dominus pars eius fieri non digna¬
tur. Si autem ego pars dñi sum.
et funiculus hereditatis eins. nec
accipio partem inter ceteras tribus.
s quasi leuita & sacerdos uiuo de
decimis. et altari seruiens. altaris¬
oblatione sustentor. habens luctum
et uestimentum. his contem ptus
ero. et nudam crucem nudis sequar.
Obsecro itaq te & repetens iterum
iterumq monebo. ne offitium deri-¬
catus genus antique militie putes.
idest ne lucra scłi in xp̃i queras mi¬
licia. Ne plus habeas quam quando
clericus esse cepisti: et dicatur tͥ. Cle¬
rici eoꝵ. non ꝓderunt eis. Mensulam
tuam pauꝑes et ꝑegrini. et cum illis
rem clericum. et ex inope duutem.
ex ignobili gloriosum: quasi quãdã
pestem fuge. Corrumpunt mores bo¬
nos: confabulationes pessime. Tu au¬

Expanded text:
quippiam aliud habuerit praeter quippiam aliud habuerit praeter Dominum, pars ejus non erit Dominus. Verbi gratia: Si aurum, si argentum, si possessiones, si variam supellectilem, cum istis partibus Dominus pars ejus fieri non dignatur. Si autem ego pars Domini sum, et funiculus haereditatis ejus: nec accipio partem inter caeteras tribus, sed quasi levita et sacerdos, vivo de decimis; et altari serviens, altarisoblatione sustentor; habens victum et vestitum, his contentus ero, et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus, genus antiquae militiae putes: id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia; nec plus habeas quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: Cleri eorum non proderunt eis . Mensulam tuam pauperes et peregrini, et cum illis rem clericum, et ex inope divitem, ex ignobili gloriosum, quasi quamdam pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Tu au
Abbreviated transcription (Latin):
etis a me nepotiane km̃e. lit¬
teris trans marinis et crebro
petis. ut tibi breru uolumine digerã.
ricus. rectum xp̃i tramit̾em teneat.
ne ad diu̾sa uitioꝵ diu̾ticula rapia¬
tur. Scio quidem ab auunculo
tuo beato helyodoro ep̃o qui nunc
pontifex xp̃i est. te et didicisse que
scã sunt. et cotidie discere. normã
q te eius exemplo habere uirtutũ.
S et nr̃a qualiacumq sunt suscipe
et libellum hunc libello illuis co¬
pulato. ut cum ille te monachum
erudierit. hic clericum doceat esse
ꝑfectum. Igitur clericus qui xp̃i ser¬
uit eccłie int̾pretur pͥmo uocabulũ
suum: & nominis diffinitione p̃¬
lata. nitatur esse qd dicitur. Si
enim cleros grece latine sors appel¬
latur. ꝓpterea uocantur derici. quia
de sorte sunt domini. uł quia dñs
ipse sors. idest pars clericorum est.
Et quia uel ipse pars domini est.
uł dñm partem habet talem. se
exhibere debet ut ipse possideat
dominum. et ipse possideatur ã do¬
mino. Qui possidet dñm cum ꝓ

Expanded text:
etis a me, Nepotiane charissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram pricus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Stuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotique vitae ejus exemplum habere virtutum. Sed et nostra, qualiacunque sunt, suscipe; et libellum hunc libello illius copulato, ut cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus qui Christi servit Ecclesiae, interpretetur primo vocabulum suum, et nominis definitione prolata, nitatur esse quod dicitur. Si enim cleros Graece, Latine sors appellatur, propterea vocantur clerici, vel quia de sorte sunt Domini, vel quia Dominus ipse sors, id est pars clericorum est. Qui autem vel ipse pars Domini est, vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum, et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum, et
Abbreviated transcription (Latin):
flecti posse iuderent: uisserunt eum duci. Decollatus
bris: eiusq corpus abeato quidem stephano papa ĩ eo¬
dem loco sepultum s a beato sixto pontifice postea leua¬
tum pridie kalendas nouembris. et iuxta eandem iu¬
am appiam incriptam post uenerabiliꝰ curatum. ¶Al
galliis oppido iurmandensi. Natalis sc̃i. Quintini. Qui
sub maximiano imꝑatore martyrium passus est. et¬

Expanded text:
flecti eum posse viderent, jusserunt eum duci ad suppliciuflecti eum posse viderent, jusserunt eum duci ad suppliciubris; ejusque corpus a beato quidem Stephano papa in eodem loco sepultum, sed a beato Sixto pontifice postea levatum, pridie Kalendas Novembris juxta eamdem viam Appiam in crypta venerabilius curatum. In Galliis oppido Virmandensi, sancti Quintini, qui sub Maximiano imperatore martyrium passus est,
Abbreviated transcription (Latin):
et in actib: nos te hortamur cognita ueritate ñ deseras
deos quos semꝑ ab ipsis cunabulis adorasti et coluisti. Nle¬
mesius diaconis plenus lacrimis: respondit. Ego quidẽ
infelix atq peccator semꝑ deserui ueritatem et effudi
sanguinem innocentem. Et iam nimis oneratus et cu¬
mulatus peccatis: licet sera penitudine cognoui creatorẽ
meum miscd̾iam xp̃i filii dei adeptus. Hunc timeo. ip¬
sum adoro. ipsi cultum mee seruitutis seruo. nam omĩa
ydola lapidea. aerea manufacta: abitio. Iratus ualeria¬
nus ussit eum inpriu̾ata custodia mancipari. Et. post
tercia die exhibitus est ualeriano et gallieno simul
q filia eus lucilla. Quam ante patris int̾rogationẽ
fecerunt pumri. credentes qd̃ sic potuissent ammum
beati nemesii molire. S ipse cuius intertora possidebat
spc̃ sc̃s. letior de martyrio filie factus: in confessione
xp̃i ardentior efficitur. Et cum nullo modo a fide xp̃i

Expanded text:
et in actibus? Nos te hortamur, cogita veritatem, non deseras et in actibus? Nos te hortamur, cogita veritatem, non deseras deos quos semper ab ipsis cunabulis coluisti. Nemesius diaconus plenus lacrymis respondit: Ego quidem infelix atque peccator semper deserui veritatem, et effudi sanguinem innocentem, et jam nimis oneratus atque cumulatus peccatis, licet sera poenitudine cognoverim Creatorem meum, misericordiam Christi Filii Dei adeptus; hunc timeo, ipsum adoro, ipsi cultum meae servitutis offero; nam omnia idola lapidea atque aerea manufacta abjicio. Iratus Valerianus, jussit eum in privata custodia mancipari; et post tertium diem exhibetur Valeriano et Gallieno, et filia ejus Lucilla quam ante patris interrogationem fecerunt puniri, credentes quod sic potuissent animum beati Nemesii emollire. Sed ipse, cujus interiora possidebat Spiritus sanctus, laetior de martyrio filiae factus, in confessione Christi ardentior efficitur. Et cum nullo modo a fide Christi
Abbreviated transcription (Latin):
beati nemesii diacomi. et lucille filie eius quam
sc̃s pontifex stephanus bapiiratut quiq ipsum ne¬
mesium diaconem constituit temporib ualeriam
et gallieni. qui decreuerunt ut ubitumq inuentꝰ
fuisset nemesius sine audientia puniret᷑. Nemesius
autem xp̃i gratia roboratus circiubat criptas. et
templum maitis comꝑit ualerianum et maximũ
in templum martis sacrificauere flexis itaq genib
orauit ad dñm dicens. Dñe deus creator celi et terre
ihuxp̃i filii tui quem misisti in hunc mundum ut re¬
sipiscant hii infelices a laqueis diaboli. Statim igitur
maximus consul a diabolo arripitur. et magna uoce
clamare cepit. Nemesius xp̃ianus me incendit eius
oratio me affligit. Egressi quidam de templo: tenuer̃t
nemesium. Et dum contumeliis eum afficerent: subito
maximus expirauit. At illi tenentes nemesium dixeñt
ad ualerianum. Dixit ei ualerianus. Nemesi ubi est
prudentia tua quam semꝑ agnouimus et in consilio

Expanded text:
beati Nemesii diaconi, et Lucillae filiae ejus quos sanctus pontifex Stephanus baptizavit; quippe ipsum Nemesium diaconum constituit, temporibus Valeriani et Gallieni; qui decreverunt ut ubicunque inventus fuisset Nemesius, sine audientia puniretur. Nemesius autem Christi gratia roboratus, circuibat cryptas, et templum Martis, comperit Valerianum et Maximum in templo Martis sacrificare. Flexis itaque genibus, oravit Dominum, dicens: Domine, Deus creator coeli et terrae, ostri Jesu Christi Filii tui, quem misisti in hunc mundum, ut resipiscant hi infelices a laqueis diaboli. Statim igitur Maximus consul a diabolo arripitur, et magna voce clamare coepit Nemesius Christianus me incendit, ejus oratio me affligit. Egressi vero quidam de templo, tenuerunt Nemesium, et dum contumeliis eum afficerent, subito Maximus exspiravit. At illi tenentes Nemesium duxerunt ad Valerianum. Dicitque ei Valerianus: Nemesi, ubi est prudentia tua, quam semper cognovimus, et in consilio,
Abbreviated transcription (Latin):
ficatus ministerio sufficere ñ posset: alexandrum qͥ
lam erat ep̃c. alterius loci dispensatio in adiutoriũ
senis euidentissimis reuelationib euocauit. Expletis
autem centum et sexdecim annis relicta sede beato
alexandro fructum laborum suorum a dño recepit.
Ipso die apud sydonem urbem. Natalis scĩ ⁊ebii pb̃ri.¬
iuitate tingitana. passio sc̃i marcelli kł. siouemb¬
centurionis. Qui capitis abscisione martyrium
consummauit. sub agricolano agente uices p̾fectoꝵ

Expanded text:
ficatus ministerio sufficere non posset, Alexandrum qui ficatus ministerio sufficere non posset, Alexandrum qui jam episcopus esset alterius loci, divina dispensatio in adjutorium senis evidentissimis revelationibus vocavit. Expletis autem centum et sedecim annis, relicta sede ipsi Alexandro, fructum laborum suorum a Domino recepit. Ipso die, apud Sitate Tingitana passio S. Marcelli centurionis qui, capitis abscissione martyrium consummavit, sub Agricolano agente vices praefectorum
Abbreviated transcription (Latin):
sua succensa. cum omni genere omniq familia flã¬
mis ultricib conflagratur. Alius repente ab imis
pedib usq ad summum capitis uerticem morbo re¬
gio quo fuerat inp̾catus repletur atq consumitur.
Tercius autem prioꝵ exitum uidens. et oculum di¬
uinum non latuisse ꝑspiciens. ꝓrumpit in medi¬
um. Et audientib cunctis sera pͥenitentia uniu̾sũ
concinati sceleris pandit ordinem. Cantis autẽ lacri¬
mis immanis commissi facinus deflet. et intantum die
noduq ꝑdurat in fletib usq quo luminib orbaretur.
Hii igitur figmenti sui huiꝰcemodi penas dederunt.
nomen erat clius. Quiq cum pͥaruo tempore p̾fuisset
eccł̃ie: succedit germanio. et germanioni cordiꝰ. Cum
ecce subito uelut rediuinus celoq redditus ex inꝓuiso
apparuit narcissus. Et rursus a fratrib ad p̾sidendũ
rogatur eccłie. Uerum cum ipse iam semo fessus ponti¬

Expanded text:
sua succensa, cum omni genere et omni familia flamsua succensa, cum omni genere et omni familia flammis ultricibus conflagratur. Alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem, morbo regio, quo fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum divinum non latuisse perspiciens, prorupit in medium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fletibus, usquequo luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt. nomen erat Dius, cuique cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae succedit Germanio, et Germanioni Cordius; cum ecce subito velut redivivus coeloque redditus ex improviso apparuit Narcissus; et rursus a fratribus ad praesidendum rogatur ecclesiae. Verum cum ipse jam senio fessus, ponti
Abbreviated transcription (Latin):
me satis et noxium crimen. Conueniunt auditores
testes ex semet ipsis ꝓducunt. qui sub sacramento iu¬
ramenti que obiiebantur confirmarent. Quorum
unus testis. ita ne igni consumeretur. uera se dicere
fatebatur. Alius ita ne regio morbo corrumperetur.
Tercius ita ne luminib orbaret᷑. et qͣmus ne uira¬
mentis quidem istis quisquam fidelium et deum ti¬
mentium crederet. eo qd̵ uita nartissi et institutio ac
pudicitia ab omnib nosceret᷑. ipse tamen eoꝵ que
mota sunt indignitatem ac molestiam ñ ferens. simł
et secretam ac phylosophycam uitam semꝑ habere de¬
siderans. subter eccłie multitudinem et in disertis locis
atq agelli secretiorib delitescit annis. qͣm plurimis.
At non ille magnus diuine ꝓuidentie oculus quies¬
cit in longum. s impios ultionem ꝑ ea ipsa que sibi
inꝑiuriis statuerant maledicta molitur. Primꝰ nãq
ille testis parua ignis scintillã noctis tempore domo

Expanded text:
me satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; me satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quam plurimis. At non ille magnus divinae providentiae oculus quiescit in longum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate patientia ac fide laudabilis. Accidit ali¬
quando in die sollempm iugiliarum pasche oleum
deesse luminarib. Cumq id ꝑ ministros innotuisseo.¬
meror plebi maximus fuit. s narcissus fide confidens.
ministris imꝑat haurire aquam: sibiq deferre. Cumq
tulissent: orauit et benedixit aquam. et fundi lumi¬
narib p̾cepit. Cum repente miro et seculis in audito
gen̾e uirtutis. natura aque in olei pinguedinẽ uersa
splendorem luminũ etiam solito reddidit clariorem.
Ad fidem autem rei a plurimis religiosum fr̃m ex eo¬
dem loco oleo qd̃ uersum de aqua fuerat reseruatum
est. Is namq cum inter cetera uirtutum suarum bona.
esset ualde constantis animi. et iusti rectiq indecli¬
nabiliter tenax. quidam homunculi nequam male
sibi conscii metuentes. nec criminum suoꝵ si arguere¬
tur non possent effugere undictam. p̾ueniunt fac¬
tionib. et conuenire parant illum cuius uidicium
uerebantur. Concinant igitur adu̾sum eum in fa¬

Expanded text:
tientia, ac fide laudabilis. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae, oleum desse luminaribus; cumque id per ministros innotuisseoeror populi maximus fuit; sed Narcissus in fide confidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferre; cumque tulissent, oravit, et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tunc repente miro et saeculis inaudito genere virtus, natura in pinguedinem olei versa, splendorem luminum etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei, a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat, reservatum est. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infa
Abbreviated transcription (Latin):
n monachi. de tyburtina ciuitate. I tem ipsa die. Nlat̾¬
scẽ marie uirgini. Que cum esset ancilla et die uata¬
lis ilii dñĩ fũi ieiunaret. nec ullo mõdo flecti posser at
manducaret de ydolotitis. primo diris u̾berib affucta
dem longa carceris custodia eculei extensione ungula¬
rum laniatione uexata martyrium consummauit.

Expanded text:
ni monachi, de Tiburtina civitate. Item natale S. Mariae virginis: quae cum esset ancilla, et die natalis filii domini sui jejunaret, nec ullo modo flecti potuisset ut manducaret de idolothytis; primo duris verberibus afflicta, dein longa carceris custodia, equulei extensione, et ungularum
Abbreviated transcription (Latin):
iussit iunctum ante carpentũ suum ducere ligatis
manib nudum usq ad templum apollinis. Quo cũ
ꝑuenisset ad orationem eius corruir templum. et oc¬
cidit pontificẽ firminũ. Post hoc reclusus in carcere
a luxtirio primo ciuitatis. fuit ibi annum et mensẽ
tinum. Deinde eductus in forum ab eo dum oraret
celesti est luce curuidatꝰ. Et ut ipse leontiꝰ crederet
et cesarium qui erat nudus suus sua clamide indueret
baptitaretur. corpus et sanguinem dñi acciꝑet de ma¬
nu iuliani pbri. Nec mora suꝑ oratione dicta. tradidit¬
spm tercio kalendas nouembris. Tunc licurius uissit
cesarium ex iulianum muti in saccum et p̾cipitari
in mare. Qui eo die reiecti sunt ad litus: et sepulũ
ab eusebio monacho iuxta urbem terratinam. Idem ũ¬
eusebius postea mariyrium passus est cum felice ꝑbro.¬

Expanded text:
jussit vinctum ante carpentum suum ducere, ligatis jussit vinctum ante carpentum suum ducere, ligatis manibus, nudum usque ad templum Apollinis: quo cum pervenissent, ad orationem ejus corruit templum, et occidit pontificem Firminum; post haec reclusus in carcere a Luxorio primo civitatis, fuit ibi annum et mensem unum. Deinde eductus in foro, a Deo dum oraret coelesti luce circumdatus, ut ipse Leontius crederet, et Caesarium, qui erat nudus, sua chlamyde indueret, et baptizaretur, ac corpus ac sanguinem Domini acciperet de manu Juliani prespiritum III Kalendas Novembris. Tunc Luxurius jussit Julianum et Caesarium mitti in saccum et praecipitari in mare. Qui eo die rejecti sunt ad littus, et sepulti ab Eusebio servo Dei, juxta urbem Terracinam. Et idem Eusebius postea martyrium passus est cum Felice pr