comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis inspitiat. Inde si q̃rit poie mẽtis¬
eius deligiosa deuotio: trãseũdũ ad omelas
in landib ug̃ĩs matris. et illũ quẽ de diligĩdo
deo edidit librũ. Si feruẽs tõtra suoꝵ uł alioꝵ
uitia zelus: legat᷑ io qũe a pologititum
uocat.Si iugioͬ in zelo cordis et cetũspecta
distretio. de p̾cepto i et dispensant disserẽs
audiat᷑. Quã bo fidelis cuiuslibet pre cõu̾¬
sa̾nis cõmendator fuerit et adiutor⁊ exhor¬
tarius ad milites templi simo eiꝰ diclarat.
Quã nõ ingratꝰ fuerit gr̃e dei: ex hisliquet
q̃ de gr̃a et libero arbitriotam fidetĩt̾ ꝙͣ sub¬
tilit disputauit. Q. liber in uoce ꝙͣ disertꝰ
et in Rerũ suptrioꝵ parit inferioꝵ ꝙ sciẽtia¬
locuples: In his q̃ ad papã eugemiũ de cõsi¬
derane scͥsit diligẽs cõsiderator agnoscet.
Quã deuotissimꝰ p̾dicator alient scĩtatis :
tam diligẽt ep̃i sc̃i malachie uitã ꝓsecutꝰ

Expanded text:
Humilitatis inspiciat. Inde si quaeritur piae mentHumilitatis inspiciat. Inde si quaeritur piae mentis religiosa devotio, transeundum ad homilias in Laudibus Virginis Matris; et illum quem de Diligendo Deo edidit librum. Si fervens contra suorum vel aliorum vitia zelus, legatur is quem Apologeticum vocat. Si vigil eodem in zelo circumspecta discretio, de Praecepto eaudiatur. Quam vero fidelis cujuslibet piae conversationis commendator fuerit et adjutor, exhortatorius ad Milites Templi Sermo declarat. Quam non ingratus gratiae Dei, ex his liquet quae de Gratia et Libero Arbitrio tam fideliter, quam subtiliter disputavit. Quam liber in voce, quam disertus et in rerum superiorum pariter inferiolocuples, in his quae ad papam Eugenium de Consideratione scripsit, diligens considerator agnoscet. Quam devotissimus praedicator alienae sanctitatis, tam diligenter episcopi sancti Malachiae vitam prosecutus
Abbreviated transcription (Latin):
tates: piissiõ miserabas ᷑ affectu. Cuiꝰ tãta
erat humaitas. ut nõ modo hõib. uerũ irraͦ¬
nabiib etiã ãantib. auib cõpateret et
feris̾: nec cõpatiẽti dcerat u̾tutis effectꝰ. Cõ¬
tigit ẽi alignes ut iler agẽs. fugitãtẽ et ut
uidelatur ꝓtimis capiendã uł lepusculam
a canib. uł auitulã ab accipitrib signo
crutis edito mirabilĩt liberaret: diceretq
seguẽtil frustra se se conari. nͨ ullatenus se
nos quidem de sacus morib prĩt nr̃i : pro
modulo nr̃o sus breuitate ꝑstrĩxinus
ille in suio libris apparet: et ex litteris
uidit᷑ imaginem. et exhibuisse speculum qddã
sui. ut Illud ꝯͦq ambrosianũ merito ilłi posse
uideat᷑ aptari. Tande ipiꝰ se sones. et laieatꝰ
spũ scoiptis coronet᷑ suis Si quis ẽi nosse
desiderat ꝙͣ sotlicitꝰ ab iuiciõ sui ip̃iꝰ duudicator
et scrutator extit̾it: Pͥmũ opꝰ illiꝰ de gradib

Expanded text:
tates piissimo miserabatur affectu; cujus tanta tates piissimo miserabatur affectu; cujus tanta erat humanitas, ut non modo hominibus, sed irrationabilibus etiam animantibus, avibus compateretur et feris. Nec compatienti deerat virtutis effectus. Contigit enim aliquoties, ut iter agens, fugientem, et ut videbatur protinus capiendum vel lepusculum a canibus, vel aviculam ab accipitribus, signo crucis edito mirabiliter liberaret, diceretque sequentibus frustra sese conari, nec ullatenus se nos quidem de sacris moribus Patris nostri pro modulo nostro sub brevitate perstrinximus. ille libris apparet, et ex litteris expressisse imaginem, et exhibuisse speculum quoddam sui, ut illud quoque Ambrosianum merito illi posse videatur aptari: « Laude sua ipse se sonet, et laureatus spiritu scriptis coronetur suis. » Si quis enim nosse desiderat, quam sollicitus ab initio sui ipsius dijudicator et scrutator exstiterit, primum opus illius de gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã fres scribens int̾ ceta ait. Adherebo
uobis et si nolitis: adherebo et si nolũn ip̃e.
Inuitis pstabo᷑ ingratis adiciã: honorabo et
cõtẽuẽtes me. Usq adto siquidẽ oeo hõiẽs ger¬
mano amplectebat ᷑ affectu. ut eotũ stãdilo
situt ip̃e fateri solebat graniꝰ breret᷑. qͥb
nullã bidẽt᷑ occasionẽ scãdali pbuisse. Plꝰ
ẽi pissunũ pectꝰ illiꝰ gratuitũ affligebat
altiꝰ scandalũ: ꝙͣ ꝓprie inmiunitas cõstiẽtie
solabat᷑. Siquidem miniꝰ spabat posse sauari.
qd unde ꝓcederet nõ uidebat magnũ s̃ e Regio¬
ne solatiũ fore ꝑhibẽs scies Inut̃oret unde
satifface̾ posset uł hõi pro se: uł deo ꝓhoĩe
nõ sine occasione turbato.
rga oĩz quidem hõi spiritale cõmodum
ĩcõmodidue ampliꝰ afficiebat᷑. et sũmũ
ei desideriũ. sũmũ gaudiũ erat aĩaꝵ fructꝰ.¬
cõuersio pc̃toꝵ. Et corporeas tãm necessi¬

Expanded text:
quosdam fratres scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo quosdam fratres scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. » 28. Usque adeo siquidem omnes homines germano amplectebatur affectu, ut eorum scandalo, sicut ipse fateri solebat, gravius ureretur, quibus nullam videretur occasionem scandali praebuisse. Plus enim piissimum pectus gratuitum affligebat alterius scandalum, quam propriae immunitas conscientiae solabatur. Siquidem minus sperabat posse sanari quod unde procederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini pro se, vel Deo pro homine non sine occasione turbato. Erga omnium quidem hominum spiri afficiebatur: et summum ei desiderium, summum gaudium erat animarum fructconversio peccatorum. Et corporeas tamen necessi
Abbreviated transcription (Latin):
tirũq corporib exeuia secũ Rtulis preciosa:
Int̾que beati cesarii dentem quonãm᷑ receꝑit
memorãdũ. Cũ eĩ integrũ ei p̃dicti caput
martirs exhiberet᷑᷑ bt coleret Inde qd uellet.
dari sibi peciit dentem unũ. Frustra uero ali¬
ꝙͣdiu frẽs qͥ cũ uenerãt latorẽtes: cõcessũ sͥ
trahe ptintꝰ dẽtem nõ ualebãt. ffractis ẽi
cultellio duob ãt trib quos applicuerãt: nichi-¬
lomimnꝰ adhuc dens Immnobilis ꝑmanebat. Tũ
ułe orãdim nobis ait. Nec ẽĩ habẽ possumꝰ.
nisi martis ip̃e tocedat. Facta deuiqz or̃one
reuerẽter accedẽs. Incredibili facilitate duob
tulit digitis: quod ferreis ãte moueri non
polerat instriuũtis.

Expanded text:
tyrumque corporibus xenia secum attulit pretiosa, Inter quae beati Caesarii dentem quonam modo receperit, memorandum. Cum enim integrum ei praedicti martyris caput exhiberetur, ut tolleret inde quod vellet, dari petiit dentem unum. Frustra vero aliquandiu fratres qui cum eo venerant laborantes, concessum sibi trahere penitus non valebant. Fractis enim cultellis duobus aut tribus quos applicuerant, nihilominus adhuc dens immobilis permanebat. Tum ille: « Orandum nobis, » ait. « Nec enim habere possumus, nisi Martyr ipse concedat. » Facta denique oratione reverenter accedens, incredibili facilitate duobus tulit digitis, quod ferreis ante moveri non poterat instrumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
quarto seruus dm̃ bernardus clareual
respexit ocło. et serenior tandem uuitꝰ arrisit
Id quituisset rabies ieonina.. accepisset fint
uide̾tur de suo Reditu exhibe. ꝙ de pace atidila
nuĩciare letitiã. Uñ etiam mirari ip̃e sepiusq
causari solebat: qd dũ sibi post tam graues
frequẽtias hõi et tuultꝰ. uelut ab epordio
ualefaciedũ scc̃o Iudicaret. et tãꝙͣ de nouo ado¬
mũ uberiorib excipe̾t ᷑ gaudiis: obsequiis cole̾t᷑᷑¬

Expanded text:
rdus Clarae-Varespexit oculus, et serenior tandem vultus arrisit, quod quievisset rabies Leonina, accepisset finem videretur de suo reditu exhibere, quam de pace reddita nuntiare laetitiam. Unde etiam mirari ipse saepiusque causari, quod dum sibi post tam graves frequentias hominum et tumultus, velut ab exordio valefaciendum saeculo judicaret, et tanquam de novo adomum uberioribus exciperetur gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
to i nõ cõpescuit᷑ q̃ scismaita nõ resartuit᷑
quas hereses nõ cõfutauit: Quid uo scm̃ qͥd
hõestũ. qͥd pulicũ. quid amabile. qiͥ bõe faine.
Quid uotutis an laudib discipline suis ortũ
in qualibet Regione dieb nõ Roborauit enis
autoritas᷑ nõ fouit taritas: diligẽtia nõ
pinouit. Quid autẽ puictũ dilatari ãpliꝰ
nõ optanit Quid forte collapsum nõ totis
ꝑ loco et tpre uirib egit ut repararet ͦ Quis
malicĩa Iñtũq disponẽs eiꝰ ielũ et autoritatẽ
nõ tunuit᷑ quis ꝓponẽs ꝯd̾cũq bonũ eiꝰ si po¬
tuit nõ tõsuluit sc̃ĩtãte: nõ desiderauit fauore.
optmn nõ flagitauit Quis ad sacrũ ĩ eĩs
pectore habitãtis templũ diuinitatis de quatũ
tubulane fidelit᷑ clamaturꝰ accessit. et inef¬
ficatit̾ laboranit: Mestꝰ ab eo solaciũ÷
afflictꝰ auxiliũ. cõsclũ auxius: eger Reme¬

Expanded text:
 schismata non resarcivit? quas haereses non confutavit? Quid vero sanctum, quid honestum, quid pudicum, quid amabile, quid bonae famae, quid virtutis, aut laudabilis disciplinae, suis ortum in qualibet regione diebus non roboravit ejus auctoritas, non fovit charitas, diligentia non promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore viribus egit ut repararetur? Quis malitiam quamcumque disponens ejus zelum et auctoritatem non timuit? Quis proponens quodcumque bonum, ejus, si potuit, non consuluit sanctitatem, non desideravit favorem, opem non flagitavit? Quis ad sacrum in ejus pectore habitantis templum divinitatis, de quacumque tribulatione fideliter clamaturus accessit, et inefficaciter laboravit? Moestus ab eo solatium, afflictus auxilium, consilium anxius, aeger reme
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾iq modestia. dulce ẽẽ colłoquiũ. ub̾i
uł exꝑte alla utiler ubi ex neutra ꝑuicio¬
sum. Ubi enim hincinde duricia fonat.
Iurgiũ est nõ correptiot u disciplina sed
Riga: ut deceat magis Interõ dissimulare
prelatum et cõmotiõe sanata utiliꝰ castigare
subiectos: ãt certe si ita Res̾ exigit. obguare
cõsiliũ sapientis. qr stultꝰ nõ corrigi ꝟbis.¬

Expanded text:
utrimque modestia, dulce esse colloquium: ubi utrimque modestia, dulce esse colloquium: ubi vel ex parte altera, utile: ubi ex neutra, perniciosum. Ubi enim hinc inde duritia sonat, jurgium est, non correctio; nec disciplina, sed rixa; ut deceat magis interim dissimulare praelatum, et commotione sanata, utilius castigare subjectos; aut certe, si ita res exigit, observare consilium Sapientis, quia stultus non corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab aliquoei ubͣ in aliquo nocẽt᷑. Qa̾
tam districte p̾cexit: It miser ille timens
rũ hamilitate et mansuetudĩe tñ. ut quodã ͦ
uideret᷑ et uereri neminẽ. et omnne hoĩs Reuereri.
Increpatõne Rerius ulebat᷑. monitis̾ potiꝰ
et obsecraͦnib agens̾. ꝙͣ ueroimtus et nõ
ex cordis amaritudĩe u̾bũ ꝓfcrret amarũ.
ex to maxĩe aĩaduertebat ᷑: quod ꝑfacile
eifiodi Impetũ cohiberet. Siguidem mi-¬
rabat᷑ hominũ imꝓbitatẽ. quos aliq̃ñ forte
turbatos excusanem quãlibet Rationabilẽ.
saciffactionẽ quãlibet huultin admilte᷑
delectet miseros. ut oderint omne Remedud:
ut cõtintãt aures. claudãt ottos : obitiãt
manus: et õimodis satagãt ne semel orta
tõmotio sedari baleat et sanati. Qius tñ
et turbulenta responsio ꝙͣ huĩlis et modesta:
ut ab aliqͥb prouide dicẽt᷑r cedenti insiste ⁊
cedere Resistenti. Dicebat eĩ uli Ronat

Expanded text:
ne ab aliquo ei vel in aliquo noceretur. Quod ne ab aliquo ei vel in aliquo noceretur. Quod tam districte praecepit, ut miser ille timens um humilitate et mansuetudine tamen, ut quodam modo videretur et vereri neminem, et omnem hominem revereri. Increpatione rarius utebatur, monitis potius et obsecrationibus agens. Quam vero invitus, et non ex cordis amaritudine verbum proferret amarum, ex eo maxime animadvertebatur, quod perfacile hujusmodi impetum cohiberet. Siquidem mirabatur hominum improbitatem, quos aliquando forte turbatos, excusationem quamlibet rationabilem, satisfactiondelectet, ut oderint omne remedium; ut contineant aures, claudant oculos, objiciant manus, et omnimodis satagant, ne semel orta commotio sedari valeat et sanari. Ejus tameet turbulenta responsio, quam humilis et modesta; ut ab aliquibus proinde diceretur cedenti insistere, cedere resistenti. Dicebat enim, ubi resonat
Abbreviated transcription (Latin):
reciperet᷑ͦ. Suadẽte pr̃e st̃o ut ad suã Re¬
uerteres ᷑ eccłiam. nͥ acquiestẽte recipe̾ eũ ⁊̃
us quidergo ait ille in libris tuis tãtope
ꝑfectionem cõmẽdasti. si cã desiderãti op̃e
reuuis exhibere: Et maligno spũ eacũdie
uehem̃tiꝰ iustigatꝰ sicut postinodũ eudẽt᷑
apparuit: iam iuguit si illes tenerem dister¬
pere libros. Cui uir dñ. puto ait in nullo
eoꝵ legisti: nõ posse te in tuo claustro esse
ꝑfectũ. Morũ correctõnẽ nõ locoꝵ muta¬
tionem: si bene intmũ in libris oĩb cõmen¬
daui. Tum uero impetũ facĩes homobelud
insanꝰ in ẽũ. ꝑcussit maxillã eiꝰe id qtã
grauit᷑. ut succederet statim Rubor ictus. tu¬
mor Rubori. Iam q aderãt in saclegum
ĩuolabant. sed p̾ueĩt eos scruꝰ dñi clamãs
st adiurãt ꝑ nomien cristi nullatenꝰ eum
tãge̾ ÷ sed edure cante et cur̃a eiꝰ habert.

Expanded text:
reciperetur. Suadente Patre sancto ut ad suam rereciperetur. Suadente Patre sancto ut ad suam reverteretur ecclesiam, nec acquiescente recipere eum: « Utquid ergo, ait ille, in libris tuis tantopere perfectionem commendasti, si eam desideranti opem renuis exhibere? » Et maligno spiritu iracundiae vehementius instigatus, sicut postmodum evidenter apparuit: « Jam, » inquit, « si illos tenerem, discerperem libros. » Cui Vir Domini: « Puto, » ait, « in nullo eorum legisti, non possete in tuo claustro esse perfectum. Morum correctionem, non locorum mutationem, si bene memini, in libris omnibus commendavi. » Tum vero impetum faciens homo velut insanus in eum, percussit maxillam ejus, idque tam graviter, ut succederet statim rubor ictui, tumor rubori. Jam qui aderant in sacrilegum involabant: sed praevenit eos Servus Domini clamans, et adjurans per nomen Christi nullatenus eum tangere, sed educere caute, et curam ejus habere,
Abbreviated transcription (Latin):
ualle uotauerat moasteriũ eis edifi¬
taturꝰ ͤ⁊ sed Romanus Impediuis antistes :
et sibi tos tolles in loco alĩo ordinanis. Uñ
pliũ dolens p̾dictꝰ ille uix magnus et
magne dtuotionis. collectã pecuiã sexce¬
tarũ fire marcaꝵ argẽti deposuis sub cy¬
rographo: quas ad dti hoiem ueniẽs obtulit
ei. Rohãs us qd nõ meruerat in partibus
suis᷑ ut nitra alpes nouũ exinde̾ renobiũ
cõderet . NNissum ẽ parg̃ẽto: et tõtũ prsꝰ
amissum. Nec Respõdit aliud uir dei cũ ei
batur ĩmanis: ac uehemẽs fuit ip̃a cẽptaͦ.
Giatulari etia cõsueuerat dec̃ẽ iicit mõa¬
steria ũł edificandis meãsteriis loca cõgaa
mit̾rãs frandulẽter sͥ et uiolãter ablata:
dũ cõtende̾ nollet et magis cũ uinci ꝙͣalios
uince delectaret. Capm .xxu.¬
Enĩes aliqñ clarãuallem clĩtꝰ quidã
ex his quos Regulares ranonitos uoĩãt:
Importune satis iustabat. ut in mõãchũ

Expanded text:
-Valle vocaverat, monasterium eis aedifi-Valle vocaverat, monasterium eis aedificaturus: sed Romanus impedivit Antistes, et sibi tollens eos in loco altero ordinavit. Unde plurimum dolens praedictus ille vir magnus, et magnae devotionis, collectam pecuniam sexcentarum fere marcarum argenti deposuit sub chirographo, quam ad Dei Hominem veniens obtulit ei, rogans ut quod non meruerat in partibus suis, vel citra Alpes novum exinde coenobium conderetur. Missum est pro argento, et totum prorsus amissum. Nec respondit aliud Homo Dei, cum ei batur immanis, ac vehemens fuit ista tentatio. » Gratulari etiam consueverat, decem circiter monasteria, vel aedificandis monasteriis loca congrua numerans, fraudulenter et violenter sibi ablata, dum contendere nollet, 1127 et magis eum vinci, quam alios vincere delectaret. 25. Veniens aliquando Claram-Vallem clericus quidam, ex his quos Regulares vocant, importune satis instabat ut in monachum
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. ad corporis lesiontin: de singulit̾ salte
singula ꝓponamꝰ exempla. q̃Interim nõs
occurrf¬
Cripserat aliqñ dei famulus ad ep̃m
aliquẽ de curia et cõfilio regis: monĩs
eũ suꝑ quibusd u̾bis regi suadere et cõsuee̾
meliora. At ille uehemĩter epacerbat. ama¬
rissimã ei Reddidit epłam. dicẽs in ip̃a sa-¬
luta̾ne p̾ma. salutem et ñ spm̃ blasphennie.
tanꝙͣ uidelicet uir sc̃s quod hortor est dicere
ex blasphtune spũ illa dixisset. did quod
ubũ mansuctissimꝰ cristi p̾uus menior dõce
Responsionis. ego demoniũ nõ habeo. sicut
hodicq extaus eiꝰi epła cõtinet. minime qͥdt̃
ait sp̃m blasphemie habere me credo. sed ñ
maledixisse cuiquã ãt maledice̾ ie uelle
me scio: prefertun prĩcipi ppłi mei Nec mi¬
nus possta carũ nec minꝰ familiarẽ enudem
ep̃m habuit: sed eulogiũ illud p̃ductũ apud
eũ sic fuit quasi nõ dictũ..Cxm̃ xxiiii.
bbas farnẽsis cõuẽtum fratrũ a clara¬

Expanded text:
gulis saltem singula proponamus exempla, quae interim nobis occurrcripserat aliquando Dei Famulus ad episcopum aliquem de curia et concilio Regis, monens eum super quibusdam verbis regi suadere, et consulere meliora. At ille vehementer exacerbatus, amarissimam ei reddidit epistolam, dicens in ipsa salutatione prima, « Salutem, et non spiritum blasphemiae; » tanquam videlicet Vir sanctus quod horror est dicere ex blasphemiae spiritu illa scripsisset. Ad quod verbum mansuetissimus Christi servus, memor Dominicae responsionis, Ego daemonium non habeo sicut hodieque exstans ejus epistola continet: « Minime quidem, ait, spiritum blasphemiae habere me credo, sed nec maledixisse cuiquam, aut maledicere velle me scio, praesertim principi populi mei. » Nec minus postea charum nec minus familiarem eumdem episcopum habuit, sed elogium illud praedictum apud eum sic fuit quasi non dictum. 24. Abbas Farfensis conventum fratrum a Clara
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝓbatam: que niuirũ ab ip̃o sue tou̾sionis
iitio usq ad diem sacre depositionis tanta
sustimit. ut uita eiꝰ his qͥ nouerãt. nõ n᷑ q̃dã
mortis ꝓtelatio uideret᷑: Cetũ erga hoĩto qq¬

Expanded text:
probatam: qui nimirum ab ipso suae conversionis probatam: qui nimirum ab ipso suae conversionis initio usque ad diem sacrae depositionis tanta sustinuit, ut vita ejus, his qui noverant, nonnisi quaedam mortis protelatio videretur. Caeterum erga homines q
Abbreviated transcription (Latin):
denicere solus. Sũmꝰ reputabat᷑ ab oĩb infi¬
mũ se ip̃t Rpũtãs: et qũe sibi oes ip̃e se nẽi
p̾ferebat. Deniq sicut nobis sepius fatebas᷑
int̾ sũmos quosq honores et fauores ppłoꝵ
uel sublimũ ꝑsonaꝵ. alterũ sibi hoic̃m
mutaͣtus bidc̃batur. seq potius reputabat
absentem belut quoddam sompinũ suspitatꝰ.
Ubi uero simplitiores ei frẽs ut assolet fidu¬
cialius loguerẽt᷑. et amita semp licerit hu¬
militate frui: ibi se inuenisse gaudebat
⁊ in ꝓopam rediisse ꝑsonam. Capͫ xxii.¬
Nnata ei a puero uerecũdia. usq ad
diem ꝑseuerauit extremũ. Inde erat
ꝙ licet tam magnus̾ ẽẽt et excelsus in ubo
glorie ⁊ nũꝙͣ tamen ficut sepe eũ audiuimꝰ
ꝓtestantem in quolibet hunili cetu sine matu
et Rucrẽtia u̾bũ fecit: tatẽ magis defiderãs
inisi tosciencie ꝓpe stimulis urgeret ͦ tuuores
deis caritate fiatua. Racientiã eiꝰ mapĩe
quidem flagellis dñicis extercitatẽ nommꝰ

Expanded text:
 ab omnibus, infimum ipse se reputans: et quem sibi omnes, ipse se nemini praeferebat. Denique, sicut nobis saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores populorum, vel sublimium personarum, alterum sibi mutuatus hominem videbatur, seque potius reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, fiducialius loquerentur, et amica semper liceret humilitate frui; ibi se invenisse gaudebat, et in propriam rediisse personam. Innata ei a puero verecundia usque ad diem perseveravit extremum. Inde erat, quod licet tam magnus esset, et excelsus in verbo gloriae, numquam tamen sicut saepe eum audivimus protestantem in quamlibet humili coetu sine metu et reverentia verbum fecit, tacere magis desiderans, nisi conscientiae propriae stimulis urgeretur, timore Dei, charitate fraterna. 23. Patientiam ejus maxime quidem flagellis dominicis exercitatam novimus et
Abbreviated transcription (Latin):
ai et illud propter posteros Anliemo¬
randum ꝙͣmultipliciter eccłie sancti
uiri dei doctomna profuerit: in catholi¬
cop morib corrigendis in scismaticoꝵ
furorib cõp̾mendis. in hereticoꝵ errorib
confutandis. Si quid preter eos quos
docuit sobrie. iuste et pie uiuere ĩ setulo.
quãtos etiam perfectius ualedicere seculo
persuasit: uel ex hoc liquet. quod nõ cessait
ꝓ̃diu uixit deserta seculi. seculi deserto¬
rib Implens. Cuiꝰ miiisterio uidetur
propheticimi illud etiam corporaliter
ephiberi. Posuit desertum in stagna
aqͥuarimi: et cerram sue aqua ĩ exitꝰ
agnap. Et collocauit illic esuriẽtes: et

Expanded text:
am et illud propter posteros memorandum, quam multipliciter Ecclesiae sanctae Viri Dei doctrina profuerit in Catholicorum moribus corrigendis, in schismaticorum furoribus comprimendis, in haereticorum erroribus confutandis. Siquidem praeter eos quos docuit sobrie, et juste, et pie vivere in saeculo; quantos etiam perfectius valedicere saeculo persuasit, vel ex hoc liquet, quod non cessavit, quamdiu vixit, deserta saeculi, saeculi desertoribus implere. Cujus ministerio videtur propheticum illud etiam corporaliter exhiberi: Posuit desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum. Et collocavit illic esurientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius papam sibi pro illo alterutoũ sta¬
tuerũt : nõ tam exꝑtinacia scismatis.
ꝙͣ ut oportumus ꝑ ãquã tẽporis moran
pape Innocencio reconsiliarentur. Quo
sine mora ꝑ manũ serui sui xp̃s effecit.
Uiam et ip̃e rudiculus pontifex petr
Leonis heret ad eumid uirũ dei nolte
se contulit: et ille eũ nudatũ quĩdẽ usur¬
patis insignib ad dm̃i Innocencii pedes
adduxit. Quo fãcto: cĩtas gratulabũda
Letaltur: innocencio ecellã redditur:
romanus popalus ut pastorẽ et diuñ
Iunocintet Aeneratuo. Abbatꝰ daie¬
uallis In mira reuerentia habetur:

Expanded text:
ipsius, Papam sibi pro illo alterum staipsius, Papam sibi pro illo alterum statuerunt; non tam ex pertinacia schismatis, quam ut opportunius per aliquam temporis moram papae Innocentio reconciliarentur: quod sine mora per manum servi sui Christus effecit. Nam et ipse ridiculus pontifex, Petri Leonis haeres, ad eumdem virum Dei nocte se contulit: et ille quidem nudatum eum usurpatis insignibus ad domini Innocentii pedes adduxit. Quo facto civitas gratulabunda laetatur, Innocentio ecclesia redditur, Romanus populus ut pastorem et dominum Innocentium veneratur. Abbas Clarae-Vallis in mira reverentia habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
efficaceni. hunc Inquirere Iubetur : et
Inuenit: aquã petiit: bibit. cõualuit. hoc
uerbũ per totani urben diuulgatuui ad
aures regis et procerum eius ꝑuenit.
Cum omniũ igitur populoꝵ Fauore
solo rege ĩ malicia ꝑmanẽte abbas romã
reuertitur: predictũ quoq petrũ pisa.¬
nũ et quosdam alios reconciliat ecclesie
et innocẽtio pape confederat. Ca. xxx¬
dueuerat tempꝰ iii quo cõpletal
amorrei malicia angelꝰ ꝑtutiens gla¬
dñ Iam uibrauit. et ꝑtransiens domos
quap sux liminaria sanguis agni Imbue¬
rati ad domũ petri leoms ueniense salutare
ĩ ea non reperit signũ. Percussit igitur
mserũ. nec tamon illico defungitur :
s datur ꝑ tridnũ penitentie locus.¶
Iue patientia dei abutitur : et ĩ pcto suo
moritur desꝑatus. Miserabili põpa corpꝰ
eius affertur: cadauer eiꝰ ĩ latebris
sẽpeliturr: et usq hodie fonea illa acħho
acatholicis innorctur. Attamẽ pars

Expanded text:
efficacem. Hunc inquirere jubetur, et efficacem. Hunc inquirere jubetur, et invenit, aquam petiit, bibit, convaluit. Hoc verbum per totam urbem divulgatum, ad aures Regis et procerum ejus pervenit. Cum omnium igitur populorum favore, solo Rege in malitia permanente, Abbas Romam revertitur: praedictum quoque Petrum Pisanum, et quosdam alios reconciliat Ecclesiae, et Innocentio papae confoederat. 47. Advenerat tempus, in quo completa Amorrhaei malitia, angelus percutiens gladium jam vibrabat, et pertransiens domos, quarum superliminaria sanguis Agni imbuerat, ad domum Petri Leonis veniens, salutare in ea non reperit signum. Percussit igitur miserum, nec tamen illico defungitur: sed datur per triduum poenitentiae locus. Ille patientia Dei abutitur, et in peccato suo moritur desperatus. Miserabili pompa corpus ejus effertur, cadaver ejus in latebris sepelitur, et usque hodie fovea illa a Catholicis ignoratur. Attamen pars
Abbreviated transcription (Latin):
est qualis extiterit : regnũ celoꝵ obtineat.
Adhec uerba non ultra se poterant qui
presentes aderant contiuere: s abhominati
sunt et uitam petri et cansani. Abbas
autem tenens manũ peti eleuauit eũ et
nus persuauit. ut ad urbẽ redĩẽs Innocẽtio
pape reconsiliaretur. Soluta concione rex
necdum uoluit obedire: qy sancti petri patri¬
monimq quod In casuensi ealeẜra et bene¬¬
uentana promuciã amplissimum est.
cupidus occupaueras: putabat q hꝰ modi
suspensionidz aliqua a romanis extouq̃re
pͥulegia: per q̃ inius propͥũ deinceps sibi sta¬
biliretur hereditas. Sit herodes uisum
et cõtẽpnẽtes se facit inglorios: et eruat
ĩsublime humuliatos.¬
gitur circa curatiõe cꝯd uiri nobilis
et in urbe salernitana notissum sũc¬
cumbentib medicis. quop ibi p̾cipue aret¬
ar ars uiget. et studium: eid uiro de
medicoꝵ auxilio despanti. noctu quidam

Expanded text:
 vita palam est qualis exstiterit, regnum coelorum obtineat! » 46.  vita palam est qualis exstiterit, regnum coelorum obtineat! » 46. Ad haec verba non se poterant ultra, qui praesentes aderant, continere, sed abominati sunt et vitam Petri Leonis, et causam. Abbas autem tenens manum Petri Pisani elevavit eum, et nus persuasit ut ad Urbem rediens, Innocentio papae reconciliaretur. Soluta concione, Rex necdum voluit obedire, quia sancti 1111 Petri patrimonium, quod in Cassinensi et Beneventana provincia amplissimum est, cupidus occupaverat, putabatque hujusmodi suspensionibus aliqua a Romanis extorquere privilegia, per quae in jus proprium deinceps sibi stabiliretur haereditas. Sic Herodes visum et contemnentes se facit inglorios et erigit in sublime humiliatos.gitur circa curationem cujusdam viri nobilis, et in urbe Salernitana notissimi, succumbentibus medicis, quorum ibi praecipue ars viget et studium, eidem viro de medicorum auxilio desperanti, noctu quidam
Abbreviated transcription (Latin):
archa tp̃e diluii fuit. In har octo anime
cet̾is omib ꝑentib euaserunt: et quotqͣt
ex archã Inuenti sunt ꝑierũt. ocham
hanc typum hr̃e ecclie : nemo q̃. auigat.
Archa alia nuꝑ fabcata est : et ꝯ sint
due. alterã neccesse est esse adulterani.
et in profundo demergi. Archa quami
regit petrus si ex deo est: neccesse ẽ us
archa quã regit Innocẽtius obruatur.
Peribit ergo oriẽtalit ecclesia; ꝑibit
occideus totꝰ: ꝑibit francia. ꝑibͭ ger-¬
mania : hyberi et augli et Barbara
regna ⁊ profundũ pelagi demergẽtur.
acensis. et cisterciensis. et premõstratensis.
alia q inmmerabilia seruoꝵ   et ancillars
collegia neccesse est ut sub uno turbine cor-¬
ruant in abyssim. Epoͣs et abbates et
reliquos etclesie pͥncipes: collo precipiti
molla asinaria allugata pelagus uorapo exo¬
cipiet. Solus exp̾ncipib mũdi archã petri
intrauit iste rogerus: et cet̾is om̃ib enẽca¬

Expanded text:
arca tempore diluvii fuit: in hac octo animae arca tempore diluvii fuit: in hac octo animae caeteris omnibus pereuntibus evaserunt, et quotquot extra arcam inventi sunt, perierunt. Arcam hanc typum habere Ecclesiae nemo est qui ambigat. Arca alia nuper fabricata est; et cum sint duae, alteram neceset in profundum demergi. Arca, quam regit Petrus, si ex Deo est, necesse est ut arca, quam regit Innocentius, obruatur. Peribit ergo orientalis Ecclesia, peribit Occidens totus: peribit Francia, peribit Germania: Iberi et Angli, et barbara regna in profundum pelagi demergentur. ensis, et Grandimontensis, et Cisterciensis, et Praemonstratensis, aliaque innumerabilia servorum, et ancillarum Dei collegia, necesse est ut sub uno turbine corruant in abyssum. Episcopos, et abbates, et reliquos Ecclesiae principes collo praecipiti mola asinaria alligata pelagus vorax excipiet. Solus ex principibus mundi arcam Petri intravit iste Rogerius, et caeteris omnibus eneca
Abbreviated transcription (Latin):
scipata militib curia utrãq partẽ p̾cipͭ
accersiri  et priꝰ Instructo petro. et c¬
multaꝵ promissionũ auctoramẽtis accenso.
de cause sue ratoĩb eloqui Iubet. Prior
itaq petrus electõe dñi sui canonican
probare contendit: et uerba sua multis
legũ et canonũ assertionib munit . At
uero uir dei nõ in sermone s in uirtute
regnũ dei esse intelligens. sc̃io inqͥt petre
te uirũ sapientẽ et litteratũ esse. et
utinã samor pars et honestrora te
causa felicior obtineret: et sine dubio
rationabilia allegãtõ mos posset Impedire
si causa fidei nõ urgeret: institutũ tene¬
renius silentium. Nunc autẽ cogis nos
eloqui caritas: qu tuicã do. quã ĩ tp̃e pas¬
iudeus, fautore hoc dño petrus leoins la¬
cerat et dirũpit. Sna est fides: unꝰ
dñs : unũ taptisina. Nos neq duos dños
neq ggeminãfidẽ. nec duo baptismata
nouimus. Ut ab ãtiquis ordiar: una

Expanded text:
stipata militibus curia, utramque partem praecipit stipata militibus curia, utramque partem praecipit accersiri; et prius instructo Petro, et multarum promissionum auctoramentis accenso, de causae suae rationibus eloqui jubet. Prior itaque Petrus electionem domini sui canonicam probare contendit; et verba sua multis legum et canonum assertionibus munit. At vero Vir Dei non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse intelligens: « Scio, inquit, Petre, te virum sapientem et litteratum esse; et utinam sanior pars, et honestiora te m causa justior et felicior obtineret! et sine dubio rationabilia allegantem nulla posset impedire si causa fidei non urgeret, institutum silentium teneremus. Nunc autem cogit nos eloqui, quia tunicam Domini, quam in tempore pasec Judaeus, fautore hoc domino, Petrus Leonis lacerat et dirumpit. Una est fides, unus Dominus, unum Baptisma . Nos neque duos dominos, nec geminam fidem, nec duo baptismata novimus. Ut ab antiquis ordiar, una
Abbreviated transcription (Latin):
sit illis uictoriã pollicitꝰ est et triũphũ.
Cũq adproximã uillulaui declinasset
et iustaret ouationi: repẽte sugiẽtumm¬
ꝑ enuũ locuni sugiẽtẽ regis excercitũ
⁊ anulphus insequebã Egressꝰ itaq
frater quid exhuis qui ꝯ abbate erant
uni ex nullitib occurrit: et quid accidisses
Interrdgabat/. At Bille siquid lictas nouerat.
uidi inquit Impiũ suꝑexaltatũ et eleuatũ
sicut cedros libam: et transiui et ecte nõ
erat. Nec mora dux ip̃e sequtus ut mor¬
nachũ uidit sicut erat armatꝰ equo desiliit.
et eius pedib aduolutus. grãs inquit aco
deo et fideli sẽiuo eius: qu qu nõ nrĩs ui¬
rib sed eius fidei collata est hec uictoria.
Iterũ q equo insiliens : hostes inseq̃batur.
Nes tamen hac plaga sibi inflicta celitus
correctus est animus regis: nec detumuit
s post fugã reuersis qui euaserant. sinmi¬
lans alac̾tatẽ. regio se ornatu attoelens.

Expanded text:
sic illis victoriam pollicitus est et triumphum. sic illis victoriam pollicitus est et triumphum. Cumque ad proximam villulam declinasset, et instaret orationi, repente fugient locum fugientem Regis exercitum Rannulfus persequebatur. Egressus itaque frater quidam ex his qui cum Abbate erant, uni ex militibus occurrit, et quid accidisset, interrogabat. At ille, siquidem litteras noverat: Vidi, inquit, impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat . Nec mora, Dux ipse secutus, ut monachum vidit, sicut erat armatus, equo desiliit; et ejus pedibus advolutus: « Gratias, inquit, ago Deo, et fideli servo ejus, quia non nostris viribus, sed ejus fidei collata haec victoria est. » Iterumque insiliens equo, hostes insequebatur. 45. Nec tamen hac plaga, sibi inflicta coelitus, correctus est animus Regis, nec detumuit sed post fugam reversis qui evaserant, simulans alacritatem, regio se ornatu attollens,
Abbreviated transcription (Latin):
abbatis posse obrui : et silentiũ eõ ei ui
uerboꝵ et pondere rationũ Imponi.
Ne du morer uenerat pars utraq saler¬
nũ : s diuina militauerat ultio. et
preuenerat tanti sceleris machinamẽtũ.
ĩ cãpũ armatas produx̾at aciẽs: cũ
subito uisu duce audacter obm̃a ꝓtedẽte.
territus fugit. effusum q excercitum
prede et opcoruitib cedib exposuit ⁊̃ et
Innumeris militib captis et interfectis.
Inuitus ducẽ ditauit opib: gliã sublima¬
uit Que quid ei iupta uiri dei uerbiu
omiã contigerunt. Cum enñ p̃mꝰ eoꝵ
qui uocati fuerant abbas sanctꝰ adueĩens
regẽ ĩ castris positum Inuenisset᷑: ꝑ młtos
dies uicinas acies ne cõnutterẽt Impediuit:
demĩcians regi. qu si conflictumi Inieris.
Belli. uirũ sanctũ querẽtẽ ea q̃ pacis erãt
ulterint audire contempsit. At ille
ducẽ rauulphũ et catholicoꝵ aciem uer¬
bis potentib adhortatus: sicut rei fugã

Expanded text:
Abbatis posse obrui, et silentium ei vi Abbatis posse obrui, et silentium ei vi verborum et pondere rationum imponi. Ne diu morer, venit pars utraque Salernum. Sed militaverat ultio, et praevenerat tanti sceleris machinamentum.  in campum armatas produxerat acies: cum subito viso duce audacter obviam procedente, territus fugit, effusumque exercitum praedae et caedibus exposuit, et innumeris militibus captis et interfectis, invitus Ducem ditavit opibus. gloria sublimavit. Quae quidem ei juxta verbum Viri Dei omnia contigerunt. Cum enim primus eorum qui vocati fuerant Abbas sanctus adveniens, Regem in castris positum invenisset, per multos dies vicinas acies, ne committerent, impedivit: denuntians Regi, « Quia si 1110 conflictum inieris, belli, Virum sanctum quaerentem ea quae pacis erant, ulterius audire contempsit. 44. At ille ducem Rannulfum, et Catholicorum aciem verbis potentibus adhortatus, sicut Regi fugam,
Abbreviated transcription (Latin):
arruerant minesteria dommit. rarus
mensam eiut freptabat cõuina. delitie
iuplebeia cibaria cõmutate: cultꝰ obse-¬
quẽtũ ues uetastãte obsturꝰ ᷑ macri et
acuti ftipendiarii ere alieno oppressi:
et tota domus esfigies palida dissolutionem
propimam Indicabat. Ca .xxuiii.
nterea rex cicilie rogerius qui solus Ian
detrectabat ad eun mictit petens. ut hãme¬
ricum cancellariũ suũ et abbatẽ clareuallis
ad se mitteret : nichiloꝰ apetro leonis ideu
petens. ut petrum sibi pisanũ asno latere
de legaret. Aiebat autem se dissentionis
huiꝰ que iam diu induruerat uelle scire
orignieni: et cognita ueritate aut corrige
erporẽ. aut santire sententiã. Mictebat
autem In dolo. Audierat enĩ petrũ pisanũ
eloquẽtissimũ esse. et ⁊ legũ et cauonum
sc̃ientia mulli sc dñ̃: putabat q si eloꝙͣtie
eiꝰ in publico consistorio audiencia p̾berẽt
de clamationib rethoricis simplicitatem

Expanded text:
aruerant ministeria domus. Rarus aruerant ministeria domus. Rarus mensam ejus frequentabat conviva, deliciae in plebeia cibaria commutatae, cultus obsequentium vetustate obscurus, macri et acuti stipendiarii aere alieno oppressi, et tota domus effigies pallida, dissolutionem proximam indicabat. 43. nterea rex Siciliae Rogerius, qui solus jamtio detrectabat, ad eum mittit, petens, ut Haimericum cancellarium suum, et Abbatem Clarae-Vallensem ad se mitteret: nihilominus a Petro Leonis idem petens, ut Petrum sibi Pisanum a suo latere delegaret. Aiebat autem se dissensionis hujus, quae jamdiu induruerat, velle scire originem; et cognita veritate, aut corrigere errorem, aut sancire sententiam. Mittebat autem in dolo, quia audierat Petrum Pisanum eloquentissimum esse, et in legum et canonum scientia nulli secundum; putabatque si eloquentiae ejus in publico consistorio audientia praeberetur, declamationibus rhetoricis simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
erant hec erat respontio: quia Iam credi
eis a nemine posset si demenbrarẽt geꝰ sũũ:
et eum relinquere ut qui cognationis sue¬
et caput esset et dñs. Ceteri Iuranẽto
fidelitatis excusabant ꝑfidiã᷑ nec aͥqͣt
ex sana consciencia parti illi cõferebat
suffragia. Denũtiabat ataq eis abbas
colligators Impietatit esse sacrilegas
atq profãnas: conspiratoes legib et
canonib condẽpuatas Iuram̃tis nõ posse
muniiii muniri : nec debere ueritatis
sacram̃ta mendatio susfragari. Insa¬
nire autẽ eos qui rem illicitani sacͣmẽti
patrocinio constare existimant: ꝯ opor¬
teat extra ordiuarias pactrones quoꝰ
Auditis his q hꝰ modi uiri dei sermo¬
inbus defluebant apetro: et quotidie
partis illius dissociatis agninib uĩcula
rũpebantur: ip̃ius q petii animꝰ tabe¬
scebate qu se quotidie minui. Innocẽtiũ
uero trescerẽ non dubitabat. Defecerãt
pecumie. contabuerat curie amplitudoͤ

Expanded text:
erant, haec erat responsio: quia jam credi erant, haec erat responsio: quia jam credi eis a nemine posset, si demembrarent genus suum, et eum relinquerent, qui cognationis suae caput esset et dominus. Caeteri juramento fidelitatis excusabant perfidiam, nec aliquis ex sana conscientia parti illi conferebat suffragia. Denuntiabat itaque eis Abbas colligationes impietatis esse sacrilegas, et profanas conspirationes legibus et canonibus condemnatas juramentis non posse muniri; non posse, nec debere veritatis sacramenta mendacio suffragari. Insanire autem eos, qui rem illicitam sacramenti patrocinio constare existimant, cum oporteat extraordinarias pactiones quocunque Auditis his aliisque Viri Dei sermonibus defluebant a Petro, et quotidie partis illius dissociatis agminibus, vincula rumpebantur: ipsius quoque Petri animus tabescebat, quia se quotidie minui, Innocentium vero crescere minime dubitabat. Defecerant pecuniae, contabuerat curiae amplitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
Inutiles reputetis. Ennd est autẽ quo nos
obediencia uotat: et hꝰ dons patutatẽ¬
cõfidentes de eins clemencia tradimꝰ et
commendamiis
et dicens et benedicens plentib uniu̾sis
discessit: et ꝯ multa reuerenciã ubi
sũsceptus. deuũ romã ꝑuenit. In cꝯ aduẽtu
tatis ꝙ eo consiliis scdm̃ reꝵ prouẽtus et
status causap. abbas alia uia opꝰ aggredᵒ.
neci ĩ curoib nec in equis sp̃e ponens : sad
colloquia quoxd suscipiens. sticitatur q̃
sit eoꝵ facultas: qui fantoꝵ auiiut . utrũ
eirore an malitia de seducti tãtũ scelus
protrahant et protelent. Intelligit ex
sicretis clerum qui ꝯpetro erati destatu
suo sollicitum ĩ scire quid pectatumi. s non
audere reuerti. ne perpetua uocatꝰ notatus
intanna uilis Inter ceteros haberetur: et
malle sub umbra honestatis Interur sic esse
ꝙͣ expelli a sedĩb suis: et publice mẽdicił¬
tati exponi E oꝵ uero qui depeta prosapi

Expanded text:
inutiles reputetis. Eundum est autem quo nos inutiles reputetis. Eundum est autem quo nos obedientia vocat, et hujus domus frateconfidentes de ejus clementia, tradimus et commendamus. » 42. Haec dicens, et benedicens, flentibus universis, discessit: et cum multa reverentia ubique susceptus, demum Romam pervenit. In cujus adventu catis cum eo consiliis, secundum rerum proventus et statum causarum Abbas alia via aggreditur: nec in curribus, nec in equis spem ponens, sed colloquia quorumdam suscipiens, sciscitatur, quae sit eorum facultas, qui fautorum animi; utrum errore, an malitia seducti, tantum scelus protrahant et protelent. Intelligit ex secretis clerum qui cum Petro erat, de statu suo sollicitum, scire quidem peccatum, sed non audere reverti, ne perpetua notatus infamia, vilis inter caeteros haberetur: et malle sub umbra honestatis interim sic esse, quam expelli a sedibus suis, et publicae mendicitati exponi. Eorum qui de Petri prosapia
Abbreviated transcription (Latin):
occidẽte edomito suꝑest lucta. Oyãtib
uobis et Iubilãtib iericho corruet: et cũ
extenderitis ad deũ ꝯ moyse manus. amalech
uictus auffugiet. Iosue pugnat. et ut ad
cõsumationẽ uictorie dies sufficiat ꝓtelata.
soli ut stet nõ tam orat ꝙ̃ Imꝑat: et me¬
retur fides tam solit obedientiã. ꝙ̃ de hoste
proserato uictoriã. Nobis igctus pugnã¬
tib uos ferte presidiũ: et aupiliũ decelo
supplicib amiuis Implorate. Agite q̃
agitis. etistate ĩ gradu quo statis: et
licet nichil uobis conseni futis sitis. indi¬
tio tamen ur̃o nõ estimetis uos Iustos:
qr solus deus quos iustificat indicat: et
humano die nõ multũ curetis: neq urã
prop̃a neq aliena iudicia approtãtes.
sũb turiore dei sic ftate. uti nec uos quꝵ¬
quẽpiam Iudicãtes. aligñ extollamin:
nec alioꝵ curãtet Iudicia excidatis in
migas: sugula Ro proseq̃tes. uos seruos

Expanded text:
Occidente edomito, superest lucta. Orantibus Occidente edomito, superest lucta. Orantibus vobis et jubilantibus Jericho ruet; et cum extenderitis ad Deum cum Moyse manus, Amalech victus aufugiet. Josue pugnat, et ut ad consummationem victoriae dies sufficiat protelata, soli ut stet, non tam orat, quam imperat: et meretur fides tam solis obedientiam, quam de hoste prostrato victoriam. Nobis igitur pugnantibus vos ferte praesidium, et auxilium de coelo supplicibus animis implorate. Agite quae agitis, et state in gradu quo statis: et licet nihil vobis conscii sitis, judicio tamen vestro non aestimetis vos justos; quia solus Deus quos justificat judicat, et humano die non multum curetis, neque vestra propria, neque aliena judicia approbantes; sub timore Dei sic state, ut nec vos quempiam judicantes aliquando extollamini: nec aliorum curantes judicia, excidatis in nugas: singula vero prosequentes, vos servos
Abbreviated transcription (Latin):
nterea littere aplĩce uiuũ dei uotãt:
et uti assiti laborãti ecdĩe sũplitant
cardiuales. Intermictũtur studia. et que
modo cõtuna erant: interpolatit curfta¬
discursib resumũtur. Nulla uatatio
suꝑest: seruus dei aut orat. aut medita᷑
aut legit. aut concionatur. Sidens
igr̃ excusãtiones frustra expendi: cõnoca-
q sũspirans affatur. Widetis fyatret
ĩ quãtis tribulatoĩb laborat eccłia. Pars
quidẽ petri et In italia et inpͣquitaniã
auctore deo elisa: iani nõ parturit sed
abortit. Enasãti sunt in his regiomibus
scisinatis defensores. Rome magͣ pars
nobiliũ innocenciũ sequitur. et fauent es
multi fidelium. qui tamẽ temerarie
multitudiuis Impetum forundãtesi non¬
audent ħ publice consiteri quẽ Innocẽtio
firmauere consensiiiii. Coniuratos h
petrꝰ hoĩes ꝑditos quos pordis corrupit
peccimia ĩ et munitionib eoꝵ occupatis.
nõ simonis petri fiden. s sinonis magi
represẽtat uestigia. Contra unã getẽ:

Expanded text:
nterea litterae apostolicae Virum Dei vocant, et ut adsit laboranti Ecclesiae, supplicant cardinales. Intermittuntur studia, et quae modo continua erant, interpolatis discursibus resumuntur. Nulla vacatio superest: Servus Dei aut orat, aut meditatur, aut legit, aut concionatur. Videns igitur excusationes frustra expendi  al. obteque suspirans, affatur: « Videtis, fratres, in quantis tribulationibus laboret Ecclesia. Pars quidem Petri, et in Italia, et in Aquitania, auctore Deo elisa, jam non parturit, sed abortit. Evasati sunt in his regionibus schismatis defensores. Romae magna pars nobilium Innocentium sequitur, et favent ei multi fidelium: qui tamen temerariae multitudinis impetum force confiteri, quem Innocentio firmavere, consensum. Conjuratores habet Petrus homines perditos, quos corrupit pecunia: et munitionibus eorum occupatis, non Simonis Petri fidem, sed Simonis Magi repraesentat praestigias. Contra unam gentem,
Abbreviated transcription (Latin):
diuino urgẽte metu. Inmo regẽte spũ
studium hoc lucris uberiorib postponebat.
doctut quere non quod sibi erat utile. s
quod multis. Alioquin In quolib cetu hoĩz
uer tumultu. nisi eius Intentionẽ causa
deposceret : tota facilitate animũe colligẽs.
attendeus quod sonaret uel appareret erofiꝰ¬
famulus annos a quot In claraualle
peregisset. subiit animũ eius ut sanctum
hugonẽ grationopolitanũ epm et cartu¬
sienses fratres deuotionis grã uisitaret.
Quẽ predictꝰ epͣs tam gratãter et reuerẽter
suscepit. diuinam Int̾ligẽs ĩ eiusd̃ hospitis

Expanded text:
divino urgente metu, imo regente spiritu, divino urgente metu, imo regente spiritu, studium hoc lucris uberioribus postponebat; doctus quaerere non quod sibi erat utile, sed quod multis. Alioquin in quolibet coetu hominum vel tumultu, nisi ejus intentionem causa deposceret, tota facilitate 1118 animum colligens, attendens quod sonaret vel appareret exteriFamulus annos aliquot in Clara-Valle peregisset, subiit animum ejus, ut sanctum Hugonem Gratianopolitanum episcopum, et Cartusienses fratres devotionis gratia visitaret: quem praedictus episcopus tam gratanter et tam reverenter suscepit, divinam int
Abbreviated transcription (Latin):
declinaret sub umbra neccessitatis. De
de cere monachum quando sunuere oporteret
tiens sibi uinum patiebatur apponi :
ut nõ modo post unũ potum. sed post
totum qualecumq prandium suum. ua¬
sculum In quo ei propinabatur uix
aliquando uideretur minus plenũ Camẽ¬
sula reportari¬
inus quid stare poterat s erat sedẽs
pene Ingiter: et rarissune mouebãͦ:
quotiens substrahere se negotiis poterat.¬
a aut orans. aut legens. aut scribent.
aut Insistens doctrine. et fratrũ edificam:
aut in satra meditatione coꝑsistens
In quo niiiruui studio sp̃mituali obti¬
nnit gram spialeni singularẽ. ut nõ
tedium In illo non difficultatẽ aliquã
sustineret: libere setum habitans. et
de ambulans In latitudine cordĩs sui: et
ibid̃ exipens christo ut mouere alios ip̃e
solebat ⁊ cenaculum grande stratũ. Oĩs
ei ad meditand hora breuis : Iocꝰ omĩs
congruus erat. Crequẽter tamẽ sic affẽc̃tꝰ

Expanded text:
declinaret sub umbra necessitatis. De declinaret sub umbra necessitatis. De decere monachum, quando sumere oporteret, ties sibi vinum patiebatur apponi, ut non modo post unum potum, sed post totum qualecunque prandium, suum vasculum, in quo ei propinabatur, vix aliquando videretur minus plenum a mansula reportariinus quidem stare poterat, sed erat sedens pene jugiter, et rarissime movebatur. Quoties subtrahere se negotiis poterat, aut orans, aut legens, aut scribens; aut insistens doctrinae, et fratrum aedificationi; aut in sacra meditatione persistens. In quo nimirum studio spirituali obtinuerat gratiam singularem, ut non taedium in illo, non difficultatem aliquam sustineret: libere secum habitans, et deambulans in latitudine cordis sui, et ibidem exhibens Christo ut monere alios ipse solebat coenaculum grande stratum. Omnis ei ad meditandum hora brevis, locus omnis congruus erat. Frequenter tamen, licet sic affectus,
Abbreviated transcription (Latin):
Expropͥa si quid̃ exꝑientia diffinire
solitus sapaẽtem. cur queq res saxiñt
prout sunt.
pͥmis fere ãnis sic euasit illecebrat
gule. ut ipsam quoqz saporis di¬
screctionẽ magna ex parte ꝑdiderit.
Quotient pia ministrãtium sibi frau¬
de deceptut : liquores pro aliis alios
sumꝑfit. Nam et oleuin sibi ꝑ erroren
aliqñ propinatum bibit: et penitus
iguorauit. Nec pͥus id cognitum : q̃
suꝑueniens quid labia eiꝰ miraret
inuncta. Cibut eius buccella panis
in aqua calida penitus emolliti. cũ
exiguis sorbitiunculis erat. Modicꝰ
olle quid: sed nõ modicã eiꝰ parten
crudam r eiciebat Ctomachꝰ. nequa foret¬
illi foret In cibo uoluptas: quẽ sumere
piculumi : sũptũ tenere dolor: reicere
miseria uit nimonii fideli seruo Iuxta desi¬
derium cordis sui dispensãtio superna proui¬
derat ⁊ ut nec ei fructus deessẽt abftinẽtie
singularis: et odiosam semꝑ ãmirationẽ

Expanded text:
Ex propria siquidem experientia definire Ex propria siquidem experientia definire solitus sapientem, cui quaeque res sapiunt prout sunt. mis fere annis sic evasit illecebras gulae, ut ipsam quoque saporum discretionem ex magna parte perdiderit. Quoties pia sibi ministrantium fraude deceptus, liquores pro aliis alios sumpsit? Nam et oleum sibi per errorem aliquando propinatum bibit, et penitus ignoravit. Nec prius id cognitum, quam superveniens quidam labia ejus miraretur inuncta. Cibus ejus buccella panis, in aqua calida penitus emolliti, cum exiguis sorbitiunculis erat. Modicus ille quidem: sed non modicam ejus partem crudam rejiciebat stomachus, ne qua illi foret in cibo voluptas, quem sumere periculum, sumptum tenere dolor, rejicere miseria. Sic nimirum fideli servo, juxta desiderium cordis sui, dispensatio superna providerat, ut nec fructus ei deesset abstinentiae singularis, et odiosam semper admirationem