comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducitis qͥ ñ displicet uidentibꝰ: ⁊ roga¬
te illũ ut illuminet eos ⁊ expecꝰtent.
Annuntiauert᷑ cęli iustitiã eiꝰ. ⁊ uidertͣ¬
qͥ adorant sculptilia. Nonne fac̾tũ ẽ
Nlonne confusi st̃:Nonne cotidie confun¬
dent᷑ Sculptilia enĩ st̃ manufacta
ydola. Quare iã confundunt᷑ om̃s qui
des. Iuia lapides illi mortui erant.
nos uiuũ lapidẽ inuenimꝰ. Immo la¬
pides illi nũꝗͣ uixert̃. ut nec mor
tuus reuixit. ⁊ mͦ uiuit. ⁊ mors ei ul¬
tra ñ dominabit᷑. Hlanc głam ipsiꝰ cog¬
nouert̃ ppłi. dimittunt tẽpla. curr̃t
ad eccłias. Confundant᷑ om̃s qͥ adorant
sculptilia. Adhuc quert̃ adorare sculp¬
tilia. noluert̃ deserere idola. deserti
st᷑ ab ydoł. Confundant᷑ om̃s qͥ adorañ
sculptilia. qui głant᷑ in simu lachris
suis. S nis io existit nescio quis dispu¬
tator. qͥ doctꝰ sibi uidebat᷑ ⁊ ait. Non
ego illũ lapidẽ colo. nec illud simula¬

Expanded text:
ducitis, qui non displicet vindetibus; et rogaducitis, qui non displicet vindetibus; et rogate illum ut illuminet eos, et bene spectent. «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderqui adorant sculptilia.» Nonne factum est? Nonne confusi sunt? Nonne quotidie confunduntur? Sculptilia enim sunt manu facta idola. Quare jam confunduntur omnes qui des. Quia lapides illi mortui erant, nos vivum lapidem invenimus: imo lapides illi nunquam vixerunt, ut nec morttuus revixit, et modo vivit, et mors ei ultra non dominabitur . Hanc gloriam ipsius cognoverunt populi; dimittunt templa, currunt ad ecclesias. «Confundantur omnes qui adorant sculptilia.» Adhuc quaerunt adorare sculptilia? Noluerunt deserere idola; deserti sunt ab idolis. «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis.» Sed existit nescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simula
Abbreviated transcription (Latin):
lonu̾satio enĩ tua m oeł erit. Tał annun¬
Intendat caritas ur̃a. Putatis qr nos so¬
li stantes hic annuntiamꝰ xp̃m. ⁊ uos
ñ annuntiatis. unde ad nos ueniunt
xpĩani. uolentes eẽ qͦs nũquã uidimꝰ.
qͦs ñ nouimꝰ. quibꝰ nũquã p̃dicauimꝰ :
An forte credidert᷑ nullo nuntiante:
A płs dic̃. Quomͦ credent. quẽ ñ audiert̃:
Quomͦ audient sine p̃dicante: Ergo to¬
ẽ luerari dõ eos qͥ ñdũ credidert̃. &
faciunt hoc ex caritate: celi st̃. Intona
de illis ds̃ iudicii sui t̃rorẽ: ⁊ tremit
qui infidelis erat ⁊ pauescit ⁊ credit.
cendo eos ad amandũ xp̃m. Quantie¬
nĩ hodie adduxert᷑ amicos suos. ad
pantomimũ aut ad coraulã. Qrͣ nisi a¬
mando illũ: & uos amate. xp̃m. Tanta
enĩ specꝰtacła pͣbuit. in quo nemo po¬
test dic̾e aliquid rep̃hensionis. iueni¬
re in illũ qͥ uicit scłm. Nã ⁊ aliqͣndo
quẽ amat quisq in theatro uineitur
te qͦs potestis. Securi estote ad eũ ad¬

Expanded text:
atio enim tua in coelis erit . Talis annunIntendat Charitas vestra: putatis quia nos soli stantes hic annuntiamus Christum, et vos non annuntiatis? Unde ad nos veniunt, christiani volentes esse, quos nunquam vidimus, quos non novimus, quibus nunquam praedicavimus? An forte crediderunt nullo annuntiante? Apostolus dicit: «Quomodo credent quem non audierunt, quomodo audient sine praedicante» ? Ergo toest lucrari Deo eos qui nondum crediderunt, et faciunt hoc ex charitate, coeli sunt. Intonat de illis Deus judicii sui terrorem; et tremit qui infidelis erat, et pavescit, et credit. cendo eos ad amandum Christum. Quanti enim hodie adduxerunt amicos suos, aut ad pantomimum, aut ad choraulam? Quare, nisi amando illum? Et vos amate Christum. Tanta enim spectacula praebuit, in quo nemo potest dicere aliquid se reprehensionis invenire, ille qui vicit saeculum. Nam et aliquando quem amat quisque in theatro, vincitur te quos potestis: securi estote, ad eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Sufficit tͥ grͣa mea. nã uirtꝰ in in¬
firmitate ꝑficit᷑. Ego tubã inquit ille
fabricator ꝑficere uolo: ñ ꝑficiã nͥ tun¬
dam. In infirmitate uirtus ꝑficit᷑. E au¬
di. iã ipsã. tubã ductilẽ ⁊ bene sonantẽ:
Quando infirmor. tcͣ ꝓotens sũ. Et ipse¬
apłs tãquã herens apłs. herens illi
dextere de qua tenetur malleus. ut
ꝓducat tubam in illa dextera positꝰ
facit n ipse de illo malleo. dicit de
quibusdã quos tradidit sathane. ut
discant ñ blasphentare: tradidit mal¬
leo tundendos. Malei sonabant ante¬
quã ꝓducerent᷑. forte ꝓduetĩ n fae¬
ti tube ducbiles. amissa. blaspbentia
laudes dni sonuert̃. hȩ st̃ tubȩ ductiles.
Nox tubȩ corneȩ quid ẽ: Cornu excedit
carnẽ: necesse ẽ ut carne̾ suꝑando sit
uocis. S unde hoc: Quia carne̾ suꝑauit.
Qͥ uult e̾ẽ tuba cor nea. suꝑet carne: Ed
ẽ suꝑet carne̾: Transcendat carnales

Expanded text:
mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in inmihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur.» Ego tubam, inquit ille fabricator, perficere volo; non perficiam nisi tundam: «in infirmitate virtus perficitur.» Et audi jam ipsam tubam ductilem bene sonantem: «Quando infirmor, tapostolus haerens Christo, haerens illi dexterae de qua tenetur malleus ut producat tubam, in illa dextera positus facit et ipse de ipso malleo; dicit de quibusdam, «Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare» . Tradidit malleo tundendos. Male sonabant antequam producerentur; forte producti et facti tubae ductiles, amissa blasphemia, laudes Domini sonuerunt. Hae sunt tubae ductiles. 7. Vox tubae corneae quid est? Cornu excedit carnem: necesse est ut carnem superando sit vocis. Sed unde hoc? Quia carnem superavit. Qui vult esse tuba cornea, superet carnem. Quid est, superet carnem? Transcendat carnales
Abbreviated transcription (Latin):
Si bona accepimꝰ de manu dñi. mala n
sustinebimꝰ: O sonũ forte̾. o sonũ dulce̾.
Quẽ ñ dormientẽ excitet sonus iste:Qͤm
ñ excitet p̃sumptio in dõ. ut adu̾sus di¬
abolũ securus ꝓcedat in pͣlium. ñ siuis
uiribꝰ obtenturus. s illiꝰ qui ꝓbat: Sa¬
etiã ipse tundit. ñ enĩ faceret malle¬
os de seipso. De illiꝰ enĩ diaboli pena fu¬
tura ꝓpħa cõmemorans ait. Contritus
ẽ malleus uniu̾se t̾rȩ. Alalleũ uniu̾se
t̃re. diabolũ uoluit intelligi. De ip¬
so malleo in manu dñi posito. id eͣ in po¬
testate dĩ tundunt᷑ ducꝰtiles tubȩ ut
resonent laudes dĩ. Nidete quẽadmo¬
dũ audeo dicere fres mei. de isto malleo
etiã apłs tundebat᷑. In magnituduie in¬
quit reuelationũ ne extollar. datꝰ ẽ mͥ
stimulus carnis meȩ angłs sathanȩ. qͥ
me colafizet. Ecce tundit᷑. uideamꝰ quẽ¬
admodũ sonet. Propt̃ qđ ter inquit
dñm rogaui. ut auferat euͣ ame. ⁊ dixͣ

Expanded text:
bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus» ? O sonum fortem! o sonum dulcem! Quem non dormientem excitet sonus iste? quem non excitet praesumptio in Deo, ut adversus diabolum securus procedat in praelium; non suis viribus obtenturus, sed illius qui probat? Quia ipse etiam tundit; non enim faceret malleus de seipso. De illius enim diaboli poena futura propheta commemorans ait: «Contritus est malleus universae terrae» . Malleum universae terrae, diabolum voluit intelligi. De ipso malleo in manu Dei posito, id est in potestate Dei, tunduntur ductiles tubae, ut resonent laudes Dei. Videte quemadmodum audeo dicere, fratres mei, de isto malleo etiam Apostolus tundebatur: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae angelus satanae, qui me colaphizet.» Ecce tunditur; videamus quemadmodum sonet: «Propter quod,» inquitut auferret eum a me; et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tube corneȩ si suꝑarent carne̾. fr̃es.
hoc facitis. carnẽ sapitis. Tuba ñ ẽ illa.
quȩ delecꝰtat aurib dĩ. Insultationis
tuba infructuosũ bellũ facit. Tuba
cornea te erigat adu̾sus diabolũ: non
tuba carnea adu̾sus frẽm tuũ. In tubis
ductilibꝰ ⁊ uoce tube corneģ. Iubilate in
cn.spectu regis dñi. & uobis iubilan

Expanded text:
tubae corneae, si superarent carnem. Fratres, tubae corneae, si superarent carnem. Fratres, uia quamdiu hoc facitis, carnem sapitis. Tuba non est illa quae delectat aures Dei: insultationis tuba infructuosum bellum facit. Tuba cornea te erigat adversus diabolum, non tuba carnea adversus fratrem tuum. «In tubis ductilibus et voce tubae corneae jubilate in conspectu regis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib. tãquã pariuilis in xp̃o lac
uob̃ potũ dedi ñ escã. Neq enĩ poteratis.
s nec adhuc quidẽ potestis. estis enĩ ad¬
huc carnales. Ergo ñ erant tube corner:
qr nͣ excederant carne̾: Cornu ⁊ carni
heret. ⁊ carne excedit. E quã ꝗͣ. de car¬
ne oriat᷑. suꝑat carne᷑. fies gͦ ex carnali
spũalis. Adhuc carne calcas t̾rã: ⁊ spu
erũpes in celũ. In carne enĩ ambulantes
inquit. ñ scdm carnẽ nulitamꝰ. Nã illd̃
lis ait. Inde ꝓbaret illos carnales car¬
nalia sapere : ⁊ ñdũ facꝰtas tubas cor¬
neas. Cũ enĩ dicit unꝰquisq ur̃m ego
sũ pauli. ego apollo. aliꝰ aũ ego cephȩ.
nonne carnales estis. ⁊ scdđm hominẽ
ambulatis: Qͥd eͣ aũ apollo: Qd aut̃
paulus: oomistri dĩ. ꝑ quos credidistis.
Ego plantaui. apollo rigauit. s ds̃ in
cremtũ dedit Wlt gͦ illos erigi ab
spe quã in honune posuerant: ⁊ con¬
tingere. spiritalia xp̃i ut possent eẽ

Expanded text:
anquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; estis enim adhuc carnales.» Ergo non erant tubae corneae, quia non excesserant carnem. Cornu et carni haeret, et carnem excedit; et quanquam de carne oriatur, superat carnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In carne enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamus» . Nam illud lis ait, unde probaret illos carnales carnalia sapere, et nondum factos tubas corneas? «Cum enim dicit unusquisque vestrum, Ego sum Pauli; alius, Ego Apollo; alius autem, Ego Cephae: nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Quid est autem Apollo? quid autem Paulus? Ministri Dei, per quos credidistis. Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus in crementum dedit» . Vult illos ergo erigi ab spe quam in homine posuerant, et contingere spiritualia Christi; ut possent esse
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. & si forte ille occupatꝰ ẽẽt circa
cõpositionẽ mͣbroꝵ in illa bestia ⁊ om̃s
illas congruentias miraret᷑. tu qͥ noue¬
ras aliã pulchritudine̾. negares istam ⁊
diceres. ñ ẽ. Quare: Quia aliã nosti. Sed
dicis. Ego illã quã uidebat ẏsaias ñ uide¬
o. Crede. ⁊ uidebis. forte enĩ ñ habes.
unde uideas. Est enĩ ocłs. unde illa pul¬
chritudo uideat᷑. Nã quomͦ eͣ ocłs carnis
unde lux ista uideat᷑: sic ẽ ocłs cordis
unde illa iocunditas uideat᷑. forte ille
ocłs sauciꝰ ẽ. sordidatꝰ ẽ. turbatꝰ ẽ. ab
ira. ab auaritia. a cupiditate. a libidi¬
ne insensata turbatꝰ ẽ ocłs tuus. ñ po¬
test uide illã lucẽ. Crede anteꝗͣ. uide¬
as: sanaberis ⁊ uidebis. Lux ortaẽ iusto.
⁊ recꝰtis corde iocunditas. Iocundͥamini
ait iusti in dño: ⁊ confitemini memo¬
rie scitatis eiꝰ. lã iocundati in dño. iã
gaudentes in dño. illi confitemini. qͥa

Expanded text:
itudo. Et si forte ille occupatus esset circa itudo. Et si forte ille occupatus esset circa compositionem membrorum in illa bestia, et omnes illas congruentias miraretur; tu qui noveras aliam pulchritudinem, negares istam, et diceres: Non est. Quare? Quia aliam nosti. Sed dicis: Ego illam quam videbat Isaias, non video. Crede, et videbis. Forte enim non habes unde videas; est enim oculus unde illa pulchritudo videatur. Nam quomodo est oculus carnis, unde lux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius est, sordidatus est, turbatus est ab ira, ab avaritia, a cupiditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in Domino, illi confitemini; quia
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia ista scłaria ⁊ luxuriosa. Ille qͥ
nouerat illa. ait pͣsumens. Non ẽ gaudi¬
ũ impiis. dic̃ dñs. S ñ dic̃ homo. dñs dicit.
Ex ueritate dnĩ. ñ eͣ gaud̾e impiis. Nã¬
diũ uidens. ait. Et diẽ hominis nͣ concu¬
puu tu seis. Iui mͥ aliũ diẽ ostendis. qui
me aliã lucẽ. doces. qͥ me alia iocundita¬
te ꝑfundis. qͥ aliud mͥ intꝰ insinuas. feci¬
sti me nͣ concupisc̾e diẽ hominũ. Utiq
uidebat ysaias homines in potatione.
m lux uria. in theatris ⁊ expectacłis to¬
tũ mundũ luxuriari. uariis nugis. & ta¬
m̃ clamabat ñ ẽ gaude impiis dic̃ dñs.
Si hoc ñ eͣ gaude quale gaudiũ uidebat.
in euiꝰ cõparatione ñ erat hoc gaudiỹ.
Tanꝗͣ. si tu nosses solẽ. & alicii laudanti
luc̾nam. liceres nͣ est ista lux. Quare lux
ñ ẽ. Ille ꝓ magno habet. gaudoe. exil¬
tat: ⁊ tu dicis ñ ẽ ista lux: Aut si quis
symiam miraret᷑. diceres ñ ẽ ista pulcͥh¬

Expanded text:
gaudia ista saecularia et luxuriosa. Ille qui gaudia ista saecularia et luxuriosa. Ille qui noverat illa, ait praesumens: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Sed non dicit homo; «Dominus dicit:» ex veritate Domini , «Non est gaudere impiisdium videns, ait: «Et diem hominum non concupivi, tu scis» . Qui mihi alium diem ostendis, qui me aliam lucem doces, qui me alia jucunditate perfundis, qui aliud mihi intus insinuas, fecisti me non concupiscere diem hominum. Utique videbat Isaias homines in potatione, in luxuria, in theatris, et spectaculis, totum mundum luxuriari variis nugis; et tamen clamabat, «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gaudere, quale gaudium videbat, in cujus comparatione non erat hoc gaudium? Tanquam si tu nosses solem, et alicui laudanti lucernam diceres: Non est ista lux. Quare lux non est? Ille pro magno habet, gaudet, exsultat; et tu dicis: Non est ista lux. Aut si quis simiam miraretur, diceres: Non est ista pulchr
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ resistens uoluntati ipsiꝰ ⁊ uolens illũ
curuare ad te ⁊ nͣ dirigere ad illũ. &
senties iocunditatẽ. qͣm norunt om̃s qͥ
recto st̃ corde: Lux orta ẽ iusto. ⁊ recꝰtis
forte fideles st̃ audientes iocundamini.
conuiuia meditant᷑. calices pͣparant. ro¬
saꝵ tp̃s expectant. qr dicꝰtũ ẽ iocunda¬
mini iusti. Hide quid sequit᷑. in dño. Io¬
cundamini iusti in dño. Expecta tẽpus
habes illũ nocte. habes illũ die: Esto rec¬
tus corde. ⁊ semꝑ ẽ tͥ de illo iocunditas
Non enĩ iocunditas quȩ eͣ scd̾m scł̃m. ill¬
ra iocunditas. ẽ. Audi ꝓpħam ysaiã. Non
eͣ gaudere impiis dic̃ dñs. Gaude qd̾ uo¬
cant impii. nͣ ẽ gaude. Quale gaudiũ
nou̾at: qui hoc gaudiũ imꝓbabat: Cre¬
damꝰ illi frẽs. homo erat. s: ambo gaudia
nouerat. Homo utiq nouerat calicis.
gaudia. quia homo erat nouerat gau¬
ddia mĩse. nou̾at gaudiũ lecti: nouerat

Expanded text:
Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt corde. «Lux orta est justo, et rectis forte fideles audientes, «Jucundamini,» convivia meditantur, calices praeparant, rosarum tempus exspectant; quia dictum est, «Jucundamini, justi.» Vide quid sequitur: «in Domino. Jucundamini, justhabes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditas quae est secundum saeculra jucunditas est. Audi prophetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudere quod vocant impii, non est gaudere. Quale gaudium noverat qui hoc gaudium improbabat? Credamus illi, fratres. Homo erat, sed ambo gaudia noverat. Utique noverat gaudia calicis, quia homo erat, noverat gaudium mensae, noverat gaudium lecti, noverat
Abbreviated transcription (Latin):
cordis iacuert᷑. Qͥ d ꝓftut ocłis uide istũ.
⁊ m̃te ñ uidere illũ: Thobias cecus erat.
⁊ filiũ suũ uiã dĩ docebat. Nostis hoc qr
thobi filiũ suũ admonebat ⁊ dicebat.
fili fac ȩlemosinas. qr elemosine ñ ꝑmit¬
tunt ire in tenebras. ⁊ loquebat᷑ ille qͥ
in tenebris erat. Nidetis qr eͣ alia lux q̃
orit᷑ iusto. ⁊ recꝰtis corde iocunditas. Ocłos
ñ habebat. ⁊ filio suo dicebat. fac elemo¬
sinas. qr elemosine ñ sinunt ire in te¬
nebras: nec timuit ne diceret in corde
suo filiꝰ siuuis. Tu enĩ elemosinas ñ fecisti.
quare cȩcus mͥ loqueris. Eoce elemosine
ad tenebras te ꝑ duxert᷑. Et qͦmͦ mͥ dicis.
glemosine ñ sinunt ire in tenebras: Qrͣ
cẽ uidebat: filiꝰ patri manũ tenebat
ut ambularet: s patͣ filiũ uiã docebat
ut uiueret. Est gͦ alia lux quȩ oritur
iusto. Lux orta ẽ iusto. ⁊ recꝰtis corde io¬
cunditas. Uis illã nosse. Esto recꝰtꝰ corde.

Expanded text:
cordis jacuerunt. Quid profuit oculis videre istum, cordis jacuerunt. Quid profuit oculis videre istum, et mente non videre illum? Tobias caecus erat, et filium suum viam Dei docebat. Nostis hoc, quia Tobias filium suum admonebat, et dicebat, «Fili, fac eleemosynas, quia eleemosynae non permittunt ire in tenebras» : et loquebatur ille qui in tenebris erat. Videtis quia est alia lux quae oritur justo, et rectis corde jucunditas? Oculos non habebat, et filio suo dicebat, «Fac eleemosynas; eleemosynae non sinunt ire in tenebras:» nec timuit, ne diceret sibi in corde suo filius ipsius, Tu enim eleemosynas non fecisti: quare caecus mihi loqueris? Ecce eleemosynae ad tenebras te perduxerunt, et quomodo mihi dicis: «Eleemosynae non sinuntcem videbat? Filius patri manum tenebat, ut ambularet: sed pater filium viam docebat, ut viveret. Est ergo alia lux, quae oritur justo: «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde.
Abbreviated transcription (Latin):
Quã tumes ꝑdere uidemꝰ quibꝰ donata ẽ
cũ quibꝰ tͥ cõmunis eͣ Nũqͥd soli boni
uident istũ solẽ. cũ faciat oriri solem
suũ suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ uis¬
tos ⁊ inuistos. Istã lucẽ uident tecum
iniqui. uident tecũ latrones. uident un
pudici. uident tecũ bestiȩ muscȩ uer¬
mniculi. Qualẽ lucẽ iustis seruat. qͥ ⁊ is¬
tis istã dat. Merito hanc luce̾ in fide
martyres uidert᷑. Iui enĩ istã contẽp¬
sert. aliqͣm uidert᷑ quã desiderauert̃
qͥ hane respuert̃. Lux orta eͣ iusto: &
rec̾tis corde iocunditas. Nolite putare
qr uere. in miseria fuert̃. cũ in cathe¬
na ambulauert̃. Latus fuit carcer
fidelibꝰ: lenes fuert cathene confiten¬
tibꝰ. Flabeant gaudia in catasta: qui
xpm p̃dicabant in torm̃ta. Lux or ta
ẽ pusto. Quȩ lux orta iusto: Que non
erit inuisto. slã ista lux quã facit o¬
riri suꝑ bonos ⁊ malos. ẽ alia lix quȩ
orit᷑ iusto. De qua luce ñ sͥ orta in fine.

Expanded text:
m perdere, videmus quibus donata est, cum quibus tibi communis est. Numquid soli boni vident istum solem, cum faciat oriri solem suum super bonos et malos, et pluat super justos et injustos ? Istam lucem vident tecum iniqui, vident tecum latrones, vident tecum impudici, vident tecum bestiae, muscae, vermiculi. Qualem lucem justo servat, qui et istis istam donat? Merito hanc lucem in fide martyres viderunt. Qui enim istam contempserunt, aliquam viderunt quam desideraverunt, qui hanc respuerunt. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Nolite putare quia vere in miseria fuerunt, cum in catena ambulaverunt. Latus fuit carcer fidelibus, leves fuerunt catenae confitentibus. Habebant gaudia in catasta, qui Christum praedicabant inter tormenta. «Lux orta est justo.» Quae lux orta est justo? Quae non oritur injusto; non ista lux quam facit oriri super bonos et malos. Est alia lux quae oritur justo; de qua luce non sibi orta, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
pace. qmͣ uidert᷑ ocłi łalutare tuũ. Notũ
fecit dñs salutare suũ. Cui notũ fecit
P arti an uniu̾so: Non parti alicui. Hemo
fallat. nemo decipiat. nemo dicat. ecce hie
ẽ .xͦ. ecce illic. Iui dicit ecce hic ẽ xpͣs.
ecce illic. partes ostendit. Cui notũ fecit
dñs salutare suũ. Audi quid sequit᷑. An¬
te conspectũ gentiũ reuelauit iustitiuã
suã. Dextera dĩ. brachiũ dĩ. salutare di.¬

Expanded text:
am viderunt oculi mei salutare tuum . Notum fecit Dommus salutare suum.» Cui notum fecit? parti, an universo? Non parti alicui. Nemo fallat, nemo decipiat, nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic» : qui dicit, «Ecce hic est, ecce illic,» partes ostendit. Cui «notum fecit Dominus salutare suum?» Audi quid sequitur: «Ante conspectum gentium revelavit justitiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
antate dño canticũ nouũ.
Nouus hõ nouit : uetus
uita: ⁊ nouus hõ noua
uita. uetꝰ uita ex adam
cantet canticũ nouũ. Nã aꝑtiꝰ alibi sic
drͣ. Cantate dño canticũ nouũ. canta¬
te dño oĩs tͣra. ut intelligant qͥ se pͣ¬
cidt̃ a cõmunione totiꝰ orbis trarũ.
ñ se posse cantare canticũ nouũ : qͥa
canticũ nouuͣ in toto orbe nͣ in parte
cantat᷑. & hic attendite ⁊ uidete hoc
dici. & cũ drͣ uniu̾so orbi t̃raꝵ. ut can¬
tet canticũ nouũ hoc intelligit᷑. qr pax
cantat canticũ nouũ Cantate dño can¬
tieũ nouuͣ: qm mirabilia fecit dñs.
Quȩ mirabilia: Eoce mͦ legebat᷑ eugłm:
⁊ audiuimꝰ mirabilia dñi. Effe rebatur
mortuus unicus matris suȩ quȩ erat
uidua. misertꝰ dñs fecit illos stare. De¬
posuert̃ illi ⁊ dixit. Iuuenis tͥ dico sur¬
ge: ⁊ resedit qͥ erat mortuus ⁊ cepit lo¬
qui. ⁊ reddidit illũ matri sue. Ecce mi¬
rabilia fecit dñs. S multo maiora mira¬

Expanded text:
ticum novum.» Novus homo novit, vetus vita, et novus homo nova vita: vetus vita ex Adam cantet canticum novum. Nam apertius alibi sic dicitur, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» ; ut intelligant qui se praecidunt a communione totius orbis terrarum, non se posse cantare canticum novum, quia canticum novum in toto, non in parte cantatur. Et hic attendite et videte hoc dici. Et cum dicitur universo orbi terrarum ut cantet canticum novum, hoc intelligitur, quia pax cantat canticum novum. «Cantate Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Ecce modo legebatur Evangelium, et audivimus mirabilia Domini. Efferebatur mortuus unicus matris suae, quae erat vidua: misertus Dominus fecit illos stare; deposuerunt illum; et dixit, «Juvenis, tibi dico, surge.» Et sedit ille mortuus, et coepit loqui, et reddidit illum matri suae . Ecce mirabilia fecit Dominus; sed multo majora mira
Abbreviated transcription (Latin):
te dõ omĩs t̾ra. lã nostis quid sit iubi¬
lare. gaudete ⁊ loquimini. S qd gau¬
detis loqui nͣ potestis. iubilate. Gau¬
diũ nr̃m expͥmat iubilatio: si ñ potest
loquutio. Non sit tamͣ mutũ gaudiũ:
cor nͣ taceat dm̃ suũ. ñ taceat munera
eiꝰ Si tͥ loqueris. t̾ sanatus es. Si te sa¬
nauit dextera eiꝰ: ei loquere. eui saña¬
tꝰ es. Uidertͣ om̃s fiies tͣrȩ. salutare.¬

Expanded text:
te Deo, universa terra.» Jam nostis quid sit jubilare. Gaudete et loquimini. Si quod gaudetis loqui non potestis, jubilate; gaudium vestrum exprimat jubilatio, si non potest locutio: non sit tamen mutum gaudium; cor non taceat Deum suum, non taceat munera ejus. Si tibi loqueris, tibi sanatus es; si ei te sanavit dextera ejus, ei loquere cui sanatus es. «Vider
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suȩ domꝰ isrł. Qͥd eͣ memor fuit
ricordiã ueritas. consequuta eͣ. Miscd̾ia
p̃misit ꝓmissionẽ: ꝓmissio reddidit ue
domꝰ isrł. ⁊ isrł iacob. Iacob enĩ filiꝰ ysaac.
isaac aũ ipse filiꝰ abrahe fuit. Ergo
iacob nepos abrahȩ fuit. Et de iacob
duodecim filii. ⁊ de duodecĩ filiis uniu̾¬
sa ꝓpago iudõꝵ. Nũquid illis tantũ ꝓ¬
missus ẽ xp̃c.Si discutias qͥd sit isrł. is¬

Expanded text:
tatis suae domui Israel.» Quid est, «Memor fuit ricordiam, veritas consecuta est: misericordia praemisit promissionem, promissio reddidit verdomus Israel, et Israel Jacob. Jacob enim filius Isaac, Isaac autem ipse filius Abrahae. Ergo Jacob nepos Abrahae fuit; et de Jacob duodecim filii, et de duodecim filiis universa propago Judaeorum. Numquid illis tantum promissus est Christus? Si discutias quid sit Israel, Is
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicebant dm̃. Hoc ẽ qd̃ hic cõmemorat.
audiuit ⁊ iocundata ẽ syon. Et exul¬
cundata ẽ syon: Quia receꝑunt gen¬
tes u̾bum dł. Hniis paries uenerat.
s anguli ñdũ erant. Syon ipsa eccłia
quȩ erat in iudȩa. ꝓpͥe hic nominata

Expanded text:
nedicebant Deum.» Hoc est quod hic commemorat: «Audivit, et jucundata est Sion; et exsulcundata est Sion? Quia receperunt Gentes verbum Dei.» Unus paries venerat, sed angelus nondum erat. Sion ipsa Ecclesia quae erat in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̃ recti: mansuetis aũ iustitia ⁊ iudi¬
bit. ⁊ inflãmabit in circuitu in imi¬
cos eiꝰ. De quo igne dieit frẽs. ignis
ante eũ p̃ibit. ⁊ inflãmabit in circuitu¬
eiꝰ inimicos eiꝰ ᷤ Non arbitror de illo ig¬
ne dici in quẽ nittendi stͣ impii illa iu¬
dicii ultima sententia. qͥbꝰ ad sinistram
separa.tis sic̃ in eugłio lecꝰtũ meminimꝰ
dicturus eͣ. ite in ignẽ ȩt̃nũ qͥ paratꝰ ẽ
diabolo ⁊ angłis eiꝰ. ñ puto de. illo igne di

Expanded text:
non sunt recti; mansuetis autem, «justitia et judinon sunt recti; mansuetis autem, «justitia et judiaeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus.» De quo igne dicit, fratres, «Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus?» Non arbitror de illo igne dici, in quem mittendi sunt impii illa ultima judicii sententia, quibus ad sinistram separatis, sicut in Evangelio lectum meminimus, dicturus est, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. ⁊ qͥ uid̾ent oeoi fiant. Q sibi
uidere uident᷑ qͥ se sapientes putañ.
ñ cognouert᷑. confitentibꝰ aũ ⁊ humi¬
liantibꝰ se iustitia ⁊ idiciũ direc̾tio
sedis eiꝰ. Sedeͣ eiꝰ dicit eos ipsos qͥ in eỹ
crediddert᷑. De ipsis enĩ sibi fecit sedẽ:
qr in eis sedet sapientia. filius enĩdũ
sapientia ẽ. Audiuimꝰ aũ ex alia scͥp¬
tura. magnũ huꝰ intelligentiȩ do¬
cum̃tũ. Anima iusti. sedes ẽͣ sapientiȩ.
Esrgo quia isti facti st̃ iusti qui in eũ cre¬
didertͣ. iustificati ex fide facti st̃ sedes
ipsius. sedes in ipsis udicans ex ipsis :
dirigens eos. Quare: Qͥa mansuetos in¬
uenit ueluti ium̃ta mitia ñ recaleit᷑n¬
tia. ñ collũ suꝑbũ adũ̾sus uigũ eiꝰ excu¬
tiantia. ñ flagellũ eiꝰ recusantia. fac̾ta
st̃ ium̃ta eiꝰ bona. mansueta: ⁊ meruert᷑
qd dicꝰtũ ẽ in alio psalmo. Diriget mã¬
suetos in iudicio. docebit mtes uias
suas. Propt̾ea gͦ illis nubes ⁊ caligo qr

Expanded text:
uid est, «qui vident caeci fiant?» Qui sibi videre videntur, qui se sapientes putant, non cognoverunt; confitentibus autem et humiliantibus se, «justitia et judicium directio sedis ejus.» Sedem ejus dicit eos ipsos qui in eum crediderunt: de ipsis enim sibi fecit sedem, quia in eis sedet Sapientia; Filius enim Dei, Sapientia Dei est . Audivimus autem ex alia Scriptura magnum hujus intelligentiae documentum. «Anima justi, sedes sapientiae.» Ergo quia isti facti sunt justi, qui in eum crediderunt; justificati ex fide, facti sunt sedes ipsius: sedet in ipsis, judicans ex ipsis, et dirigens eos. Quare? Quia mansuetos invenit, veluti jumenta mitia, non recalcitrantia, non collum superbum adversus jugum ejus excutientia, non flagellum ejus recusantia: facta sunt jumenta ejus bona, mansueta; et meruerunt quod dictum est in alio psalmo, «Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas» . Propterea ergo illis «nubes et caligo,» quia
Abbreviated transcription (Latin):
&e si dissipat carnẽ: ñ impedit re:¬
surrectionẽ. De anima sua. timebad̃
homines. E quid eis dñs ait ͦ uri
aũ ⁊ capilli capitis. numerati stͣ.
Times ne anumã ꝑdas : qͥ capillũ ñ ꝑ¬
dis  Dõ aũ oĩa numerata stͣ. Sĩa re¬
dintegrabit: qͥ oĩa creauit. Non
erant ⁊ creata st̃: erant ⁊ ñ repa¬
rabunt᷑: Credite g̾ toto corde frẽs
mei: ⁊ qͥ diligite dnmͣ odite malignũ.

Expanded text:
etsi dissipet carnem, non impedit reetsi dissipet carnem, non impedit resurrectionem. De anima sua timebant homines, et quid eis Dominus ait? «Vestri autem capilli capitis omnes numerati sunt» . Times ne animam perdas, qui capillum non perdis? Deo omnia numerata sunt. Omnia redintegrabit, qui omnia creavit. Non erant, et creata sunt: erant, et non reparabuntur? Credite ergo toto corde, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
deret te malignꝰ. subiecit statiͣ custo¬
dit dñs aĩas seruoꝵ suoꝵ. Audi illum
nolite tim̾e eos qͥ corpꝰ occidt᷑. animã
aũ ñ posst̃ occiłe. Docidit ⁊ corpꝰ. qui
Ille uenit ferre uitã tuã tẽporalẽ. in¬
firmã. morti obnoxiã. Certe tumes
mori. si potes ñ mori. Qđ ꝑ naturam
uitare ñ potes. qr̾ ꝓpt̃ fie̾ ñ suscipiᷤᷤ :¬
Tollat tͥ uitã istã qͥ minat᷑ adu̾saruis:
dat tͥ ds̃ aliã uitã. qr ⁊ istã ipse tibi
dedit. Et si ipse noluerit: nec ipsa tol¬
let᷑. Si aũ uoluerit. tollet᷑ tͥ. flabet
qd tecũ mutet : noli tun̾e spoliari ꝓ
illo. Ñ ius exui uestẽ pannosã. Sto¬
lã głe t daturus ẽ. Quã stolã dicis mͥ:
Oportet corruptibile hoc induere in corrͣ:¬
immortalitatẽ. Ab ipsa corona tua
ñ ꝑiet. llsq ad mortẽ potest seiuire
inimicus. potestate᷑ ultra ñ habet.
nec in animã nec in ipsã carne̾: qr

Expanded text:
deret te malignus, subjecit statim, «Custoderet te malignus, subjecit statim, «Custodit Dominus animas servorum suorum». Audi illum «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Occidit et corpus, qui Ille venit ferre vitam tuam temporalem, infirmam, morti obnoxiam. Certe time mori, si potes non mori. Quod per naturam vitare non potes, quare propter fidem non suscipis? Tollat tibi istam vitam qui minatur adversarius, dat tibi Deus aliam vitam: quia et istam ipse tibi dedit, et si ipse noluerit, nec ipsa tolletur; si autem voluerit ut tollatur tibi, habet quod tecum mutet; noli timere spoliari pro illo. Non vis exui veste pannosa? Stolam gloriae tibi daturus est. Quam stolam dicis mihi? «Oportet corruptibile hoc induere incorrimmortalitatem» . Haec ipsa caro tua non peribit. Usque ad mortem potest saevire inimicus: potestatem ultra non habet, nec in animam, nec in ipsam carnem; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ. au ꝓpt̃ t̾renã felicitatẽ. Intro¬
ga fidẽ tuã. pone in castasta conscien¬
tig animã tuã. torque teipsũ timore
uidicii. responde cuii credideris. quare
ostendit inse: Mortuus ẽ ⁊ resurrex̃.
ascendit in celũ. Nis sequi: Imitare
passionẽ: expecꝰta ꝓmissionẽ. Nuid gͦ
tͥ ablaturus ẽ seuiens cũ ceꝑis odisse
malignũ. qͥ diligis dñm quid ablat᷑us:
Latrimoniũ. Ilũquid eglũ: Dostremo qͥe¬
quid dedit tͥ ds̃ tollat. ille ñ tollit qͥ¬
deͣ si ñ uult ds̃. Si aũ uult ds̃ tollit
qd dedit ds̃. ne se tͥ auferat ipse dẽ.
Dm̃ nemo tͥ tollet. Tu tͥ illũ tollis. si illum
fugis. forte respondes. Non curo de pa¬
trionio meo: dñs dedit. dñs abstulit.
łossumꝰ dicere:. Sicut dño placuit ita fac¬
ẽ. Audi gͦ psalmũ consolante̾. Suitodit
dñs aĩas seruoꝵ suoꝵ. Qͥa gͦ dixerat
suꝑius qͥ diligitis dñm odite malignum.
ne idõ timeres odisse malignũ. ne occi¬

Expanded text:
ditatem, an propter terrenam felicitatem? Interroga fidem tuam, pone in catasta conscientiae animam tuam, torque teipsum timore judicii, responde cui credideris, quare ostendit in se? Mortuus est, et resurrexit, ascendit in coelum. Vis sequi? Imitare passionem, exspecta promissionem. Quid ergo tibi ablaturus est saeviens, cum coeperis odisse malignum, quia diligis Dominum? quid ablaturus? Patrimonium: numquid coelum? Postremo quidquid tibi dedit Deus, tollat ille non tollit quidem, si non vult Deus, si autem vult Deus, tollit quod dedit Deus, ne se tibi auferat ipse Deus: Deum tibi nemo tollet, tu tibi illum tollis, si illum fugis. 17. Forte respondes: Non curo de patrimonio meo; «Dominus dedit, Dominus abstulit;» possum dicere, «Sicut Domino placuit, ita faclmum consolantem: «Custodit Dominus animas servorum suorum.» Quia ergo dixerat superius, «Qui diligitis Dominum, odite malignum;» ne ideo timeres odisse malignum, ne occi
Abbreviated transcription (Latin):
ligitis dñm. odite malignũ. S cũ ceperi¬
m᷑ odisse malignũ. subsequent᷑ ꝑsequu¬
tiones. Odimꝰ malignũ. Dicit nobis aliqͥs
ꝑsequutor. fac fraudẽ. dicit nob̃ adora
idolũ. dicit nob̃ thus pone demoniis. s
nos audiuimꝰ. qui diligite. dñm odite
malignũ. Audiuimꝰ quidẽ. s sĩ fecerunꝰ

Expanded text:
ligitis Dominum, odite malignum.» 16. Sed cum coeperimus odisse malignum, subsequentur persecutiones. Odimus malignum; dicit nobis aliquis persecutor, Fac fraudem; dicit nobis, Adora idolum, dicit nobis, Thus pone daemoniis: sed nos audivimus, «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Audivimus quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ion enĩ dypert̃ spamꝰ eũ redempturĩ
s sꝑabamꝰ qͦd ipse ẽẽt redempturus isrł.
Ipse cũ eis erat: ⁊ spes illiꝰ in illis ñ erat
Ostendit se illis manifestatꝰ ẽ etiã cȩt̾is
discipłis. uisus. contrectatꝰ: ⁊ inuentus
illis quibꝰ iã perisse uidebat᷑. Reuocata
ẽ fides eoꝵ qui oeciderant. restituta ẽ.
otas homines loqui omĩũ gentiũ lin¬
guis. Tc̃ ille ꝓ qͥb ñ frustra dixerat
pat᷑ ignosce illis qr nesciunt qͥd faci¬
unt coͣmoti ut diximꝰ quesiert᷑ salu¬
tẽ. consiliũ acceper̃t. ut in eũ erede¬
rent. Credidert̃ uno die tria milia.⁊
ipse habeo alias oues quȩ ñ ft̃ ex hoc
ouili oportet me ⁊ eas adducere. ut
sit unꝰ grex ⁊ unꝰ pastor. etiã ad gentes
ad quas ꝓpħȩ missi ñ erant. apłi missi
st̃. Quesiti st̃ qui ñ quęsierant : inue̾¬
ti stͣ qui nicħ expectabant. Que̾ ñ te

Expanded text:
um redempturum; sed, «Sperabamus quod esset redempturus Israel.» Ipse cum eis erat, et spes illius in illis non erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est otas homines, loqui omnium gentium linguis. Tunc illi pro quibus non frustra dixerat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» , commoti, ut diximus, quaesierunt salutem, consilium acceperunt ut in eum crederent; crediderunt uno die tria millia, et ipse, «Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant, invent
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑ om̃s dõs: Qd gͦ facimꝰ om̃s qͥ
ad illũ conuenimꝰ. ad eũ qͥ nimis exal¬
nob dedit. Qui diligitis dnm. odite. ma¬
lignũ. Non ẽ dignꝰ. xp̃c. cũ quo diligas a¬
uaritiã. Amas illũ. debes odisse qd̃ oddit.
homo ẽ inunieus tiuis: hoc ẽ qd̾ tu. Et̃ tñ¬
si filiꝰ tuus loquat᷑ cũ mminuco tuo. ⁊ ueni¬
at ad domũ inimuci tui. ⁊ assiduas colloqun¬
tiones habeat cũ illo. exheredare illũ
nis. qr loquit᷑ iumico tuo. E quomͦͦ Qm
iustã uocẽ uideris tͥ habere: Amicus es
inimici mei ⁊ queris aliquid de re mea:
Ergo attende. Diligis xp̃m. inimica. xp̃i ẽ
auaritia. Quare cũ illa loqueris: Non di¬
co loqueris cũ illa. qr illi seruis: Nã mul¬

Expanded text:
 facimus omnes qui ad illum convenimus, ad eum qui nimis exalnobis dedit. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creatsi filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servis? Nam mul
Abbreviated transcription (Latin):
tacuert̃ ⁊ magnificauert̃ dm̃ dicen¬
tes. utiq ⁊ gentibꝰ ds penitentiã ad
uitã dedit. Ecct audiuit ⁊ iocunda¬
ta ẽ syon. ⁊ exultauert᷑ filie iude.
ꝓpt̃ iudicia tua dñe. Qus iudicia:
Quia ñ ẽ ꝑsonaꝵ acceptor ds̃. Nãq ipse
petrus cũ uidisset corneliũ centurionẽ
⁊ eos qui cũ illo erant adimpletos spũ
scõ. gxclamauit ⁊ ait ln u̾itate. cõp re¬
hendi. qr nͣ eͣ ꝑsonaꝵ acceptor ds̃. Er¬
go exultauert᷑ filie iudȩ ꝓpt̾ iuticia¬

Expanded text:
tacuerunt, et magnificaverunt Deum, dicentes: «Utique et Gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit» . Ecce, «Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine.» Quae judicia? Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Petrus cum vidisset Cornelium centurionem, et eos qui cum illo erant, adimpletos Spiritu sancto, exclamavit, et ait, «In veritate comprehendo quia non est personarum acceptor Deus.» Ergo, «Exsultaver
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ mare. ⁊ plenitudo eiꝰ. frẽs p̃dican¬
tibꝰ ueritatẽ apłis tãquã tubis ducti¬
libꝰ ⁊ tubis corneis cõmotũ ẽ mare: sur¬
rexert᷑ fluctꝰ. creuert potestates. fac¬
tȩ st̃ ꝑsequutiones eccłiȩ. Unde cõmotũ
dĩ aures delecꝰtabunt᷑. maris fluctus
excitabunt᷑. Cõmoueat᷑ mare. ⁊ pleni¬
tudo eiꝰ: orbis tͣre ⁊ om̃s inhabitantes
in ea. Cõmoueatur mare in ꝑsequiti¬
onibꝰ. fumina plaudent manꝰ in id ip¬
sum. Moueatur mare ⁊ flumina plau¬
dent manibꝰ in id ipsũ. fuint ꝑsequu¬
tiones. ⁊ scĩ gaudent in dño. Inde flu¬
mina plaudent manibꝰ Quid ẽ plau¬
dere manibꝰ: Gaudere oꝑibꝰ. Plaudere
gaudere ẽ manibꝰ oꝑibꝰ. Quȩ flumina:
Quos ds̃ fecit flumina. dando illis aquã¬

Expanded text:
atur mare et plenitudo ejus.» Fratres, praedicantibus veritatem Apostolis, tanquam tubis ductilibus et tubis corneis, commotum est mare, surrexerunt finctus, creverunt tempestates, factae sunt persecutiones Ecclesiae. Unde commotum Dei aures delectabantur, maris fluctus excitabantur. «Commoveatur mare et plenitudo ejus, orbis terrae et omnes habitantes in eo.» Commoveatur mare in persecutionibus. «Flumina plaudent manibus in idipsum.» Moveatur mare, et flumina plaudent manibus in idipsum: fiunt persecutiones, et gaudent sancti in Deum. Unde flumina plaudent manibus? quid est, plaudere manibus? Gaudere operibus. Plaudere, gaudere est; manibus, operibus. Quae flumina? Quos Deus fecit flumina, dando illis illa
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ illi impones. sathanas. diabole. hoc
illi dicis. fortasse in hoc erras qr hoĩ hoc
dicis. ⁊ immoderata ira raperis ad con¬
uiciandã mmaginẽ dĩ: ⁊ tam̃ hoc eligis
qd ei dicas qd ualde detestaris. Si posset
ille. ñ se uindicaret: S ñ ꝑmittit᷑. &
tͣm facit qͣntũ ꝑmutit᷑. Nã ⁊ iob tẽpta¬

Expanded text:
nomen illi imponis: Satanas, diabole; hoc nomen illi imponis: Satanas, diabole; hoc illi dicis. Fortasse in hoc erras, quia homini hoc dicis, et immoderata ira raperis ad conviciandam imaginem Dei: et tamen hoc eligis quod ei dicas, quod valde detestaris. Si posset ille, non se vindicaret? Sed non permittitur: et tantum facit, quantum permittitur. Nam et Job tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Angłos qͦs dicitis ipsos ⁊ nos coliꝰ: uir¬
tutes dĩ magni. ⁊ ministeria dĩ mag¬
ni. Utinã ipsos colere uelletis : faci¬
le ab ipsis disceretis ñ illos colere. Au¬
dite. angłm docꝰtorẽ. Pocebat quendã
discipłm xp̃i. ⁊ ostendebat illi multa
miracła in apocalipsi iohanni. ille
aũ quodã sibi demonstrato miracło
uisionis expauit ⁊ misit se ad pedes
timeo ne irascat᷑. mͥ angłs si ñ illũ co¬
lo ꝓ dõ. meo. Teͣ tͥ irascit᷑. qnͣ ipsũ cołe
uolueris. Bonꝰ ẽ enĩ. & dmͣ amat. Quo¬
mͦ enĩ demones irascunt᷑. si nͣ colant᷑:
sic angłi indignant᷑ si ꝓ dõ colantur.
S ne forte dicat sibi cor infirmũ. cor
trepidũ. gͦ si irascunt᷑ dȩmonia quȩ ñ
colunt᷑. tuneo offendere demonia. Ed
tͥ facꝰturus ẽ uł pͥnceps ipsoꝵ diabolꝰ:
Si posset aliqͥd. nullus nrͣm remaneret.
lonne cotidie tanta in illo dicuntur
Qnͣ irasceris nequissimo seruo tuo. hoc

Expanded text:
Angelos quos dicitis, ipsos et nos colimus, virAngelos quos dicitis, ipsos et nos colimus, virtutes Dei magni et ministeria Dei magni. Utinam ipsos colere velletis: facile ab ipsis disceretis non illos colere. Audite angelum doctorem. Docebat quemdam discipulum Christi, et ostendebat illi multa miracula in Apocalypsi Joannis: ille autem quodam sibi demonstrato miraculo visionis expavit, et misit se ad pedes Timeo ne irascatur mihi angelus, si non illum colo pro deo meo. Tunc tibi irascitur, quando ipsum colere volueris: bonus est enim, et Deum amat. Quomodo daemones irascuntur, si non colantur; sic Angeli indignantur, si pro Deo colantur. Sed ne forte dicat sibi cor infirmum, cor trepidum: Ergo si irascuntur daemonia quia non coluntur, timeo offendere daemonia. Quid tibi facturus est vel princeps ipsorum diabolus? Si posset aliquid, nullus nostrum remaneret. Nonne quotidie tanta in illum dicuntur um? Quando irasceris nequissimo servo tuo, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deͣ. ⁊ dicit quomͦ moti stͣ. Tunc paulus
⁊ barnabas conscidert̃ uestimͣta sua. ⁊
dixert᷑. Hiri fr̃es. quid facitis: & nos ho¬
mines sumꝰ passibiles. similes uob̃. Inten¬
dite gͦ quomͦ homines boni ꝓhibent
eos qui illos uoluert᷑ colere tãqͣm dõs:
⁊ uolt̃ potiꝰ ut dẽ unꝰ colat᷑. ds̃ unꝰ ado¬
ret᷑. dõ uni sacrificiũ offerat᷑ ñ sibi. Sic
diligt᷑. Ad eiꝰ cultũ. ad eiꝰ orationẽ. ad eiꝰ
contemplationẽ os qͦs diligt̃. raꝑe ⁊ in¬
flãmare student. ipsũ illis annuntiañ
Si aũ suiã głam quesierint. tẏramu dãp¬
nant᷑. Talis extitit diabolus. ⁊ demo¬
nia id ẽ angłi eiꝰ. Arrogant sibi hono¬
rẽ diuinũ. ⁊ om̃ibꝰ demoniis. ⁊ imple¬
uit tẽpla paganoꝵ: ⁊ ꝑsuasit simu¬
lachra. ꝑsuasit illa sacrificia offerri
sibi. Nonne meliꝰ erat ut scos ange¬
los. quã ut demonia colerent: Res¬
pondent. ¶on colimꝰ mala demonia.

Expanded text:
dem, et dicit quomodo moti sunt: «Tunc Paulus dem, et dicit quomodo moti sunt: «Tunc Paulus et Barnabas consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, Viri» «fratres, quid facitis? Et nos homines sumus passibiles, similes vobis» . Intendite. Quomodo ergo homines boni prohibent eos qui illos voluerant colere tanquam deos, et volunt potius ut Deus unus colatur, Deus unus adoretur, Deo uni sacrificium offeratur, non sibi: sic diligunt; ad ejus cultum, ad ejus adorationem, ad ejus contemplationem omnes quos diligunt rapere et inflammare student; ipsum illis annuntiant,si autem suam gloriam quaesierint, ut tyranni damnantur. Talis exstitit diabolus et daemonia, id est angeli ejus: arrogavit sibi honorem divinum et omnibus daemoniis; et implevit templa Paganorum, et persuasit simulacra, et persuasit illa sacrificia offerri sibi. Nonne melius erat ut Angelos sanctos, quam ut daemones colerent? Respondent: Non colimus mala daemonia;
Abbreviated transcription (Latin):
Audite quid sequat᷑. Tũ enĩ dixisset
confundant᷑ qui adorant sculptilia.¬
⁊ qui głant᷑ in simulachris suis. ne
existerent qͣsi reddentes rationẽ de
simulachris ⁊ dicerent ñ lapides s
miini na colimꝰ. Que numina colis
is nͣ colunt᷑ nisi sp̃c maligni. qͥ sͥ ex¬
igunt suꝑbe sacrificiũ. ⁊ uoltͣ sẽ oo¬
les st̃ oͣm̃s hoĩes nͣ boni qui suã gło¬
illũ colere. ⁊ ador are: ꝓ dõ ꝓhibce
te. nͣ uult sibi arrogare. honore̾ dĩ. ñ
hoc apłi sciͣ. paulus ⁊ barnabas. p̃du¬
cabant u̾bũ dĩ in lẏcaonia. ¶ irabilia
cũ fecissent. licaoni ciues eiusdẽ regi¬
onis adduxert̃ uictimas ⁊ uoluerunt
iłł sacrificare. dicentes barnabã iouẽ
⁊ paulũ mercuriũ. Illi ñ ftͣ delectati.
An forte idõ sibi ummolari noluert᷑. qr.
demonibꝰ se cõparari ex seerati st̃.
Non. S qr honorẽ diuinũ ex hiberi ho¬
minibꝰ renuert᷑. Nerba eoꝵ indicant.
nͣ suspicam᷑. Sequit᷑ enĩ lectio libri eius¬

Expanded text:
Audite quid sequatur. Cum enim dixisset, «Confundantur omnes qui adorant sculptilia», «qui gloriantur in simulacris suis:» ne existerent quasi reddentes rationem de simulacris, et dicerent, Non lapides, sed numina colimus; Quae numina colis? is non coluntur nisi spiritus maligni: qui sibi exigunt superbe sacrificium, et volunt se coles sunt etiam homines non boni, qui suam gloillum colere et adorare pro Deo, prohibet te, non vult sibi arrogare honorem Dei, non hoc apostoli sancti Paulus et Barnabas. Praedicabant verbum Dei in Lycaonia. Mirabilia cum fecissent Lycaoniae, cives ejusdem regionis adduxerunt victimas, et voluerunt illis sacrificare, dicentes Barnabam Jovem, et Paulum Mercurium: illi non sunt delectati. An forte ideo sibi immolari noluerunt, quia daemonibus se comparari exsecrati sunt? Non, sed quia honorem divinum exhiberi hominibus horruerunt. Verba ipsorum indicant, non suspicamur. Sequitur enim lectio libri ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ syon. ⁊ exultauer̃ filiȩ iudȩ. Postea
quidã de circũcisis calũpmari uolue¬
rt̃ petro ⁊ dixert̃ illi. Suare intrasti
ad gentiles ⁊ meireũcisos. ⁊ manducasti
cũ eis: Ille aũ reddidit ilt rationem
qͦm eũ oraret demonstratũ ẽ illi. dis¬
cus pendens quatuor lineis. discus ille
qͥ habebat omĩa animalia. ⁊ significa¬
bat om̃s gc̃s. Idõ aũ quatuor lineis
pendebat. qr quatuor st̃ partes orbis
unde futuri popłi erant. Et idõ qua¬

Expanded text:
 exsultaverunt filiae Judaeae.» Postea quidam de circumcisis calumniari voluerunt Petro, et dixerunt illi: «Quare intrasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentes. Ideo autem quatuor lineis pendebat, quia quatuor partes sunt orbis, unde futuri populi erant: et ideo qua
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ. baptirati stͣ ⁊ illi qui cũ cornelio
erant. S ut baptuarent᷑. quid fac¬
tũ ẽ seitis. Non quidẽ huc usq ꝑue¬
nit lecꝰtor. s tam̃ aliqui recordantur.
⁊ qͥ ñ recordant᷑ audiant ame bre¬
uit᷑. Missus ẽ angłs ad corneluĩ. An¬
głs corneliũ misit ad petrũ: petrꝰ
uenit ad corneliũ. Et qr de gentibꝰ
erat cornelius. ⁊ ipse ⁊ qui cũ eo erant.
In istos aũ ante baptismũ cecidit. Pos
bile. ⁊ tulit dubitationẽ de saeram᷑¬
do uisibili: ⁊ baptirati stͣ om̃s. & ha¬

Expanded text:
est, baptizati sunt et illi qui cum Cornelio est, baptizati sunt et illi qui cum Cornelio erant. Sed ut baptizarentur, quid factum est, scitis: non quidem huc usque pervenit Lector, sed tamen aliqui recordantur; et qui non recordantur, audiant a me breviter. Missus est angelus ad Cornelium, angelus Cornelium misit ad Petrum, Petrus venit ad Cornelium. Et quia de Gentibus erat Cornelius, et ipse et qui cum illo erant, in istos autem ante Baptismum cecidit. Possbile, et tulit dubitationem de Sacramento visibili; baptizati sunt omnes. Et ha
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ñ securus adoras dm̃. quo nolente ne¬
mo tͥ nocet. ⁊ quo ꝑmittente emͣdaris
ñ eu̾teris. Si enĩ placuerit dño tuo ꝑ¬
mittere ut aliquis tͥ homo noceat
aut aliquis tͥ sp̃c noceat. enĩdauit te.
ut clames ad eũ. E m̃dans em̃dauit me
dñs. s morti ᷑ tradidit me. Ergo confun¬
dant᷑ om̃s qͥ adorant sculptilia. qͥ głant᷑
in simulachris suis. Adorate eũ om̃s
angłi eiꝰ. Discant pagani. adorare dm̃.
Angelos uolunt adorare. angłos uni¬
tent᷑: ⁊ illũ adorent qui ab angłis ad¬
orat᷑. Adorate eũ om̃s angłi eiꝰ. Ado¬
ret᷑ angłs ille: qui missus ẽ ad corne¬
om̃s angłi eiꝰ. Quid auduiit syon: Foce
quid audiuit. Annuntiauert̃ cȩli pis¬
Confundant᷑ om̃s qui adorant sculpti
lia. qͥ głant᷑ in simulachris suis. Senĩ
eccłia ñdũ erat in gentibꝰ. In iudȩa ere¬
diderant ex uideis. ⁊ putabant ipsi iu¬
dȩi qͥ crediderant solos se ꝑtinere ad
corrnelio. Credidit corneliꝰ. baptiz atꝰ

Expanded text:
go securus Deum adoras, quo nolente nemo tibi nocet, et quo permittente emendaris, non everteris? Si enim placuerit Domino Deo tuo permittere ut aliquis homo tibi noceat, aut aliquis spiritus tibi noceat; emendabit te, ut clames ad eum: «Emendans emendavit me Dominus, sed morti non tradidit me» . Ergo, «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Adorate» «eum omnes Angeli ejus.» Discant Pagani adorare Deum. Angelos volunt adorare; Angelos imitentur, et illum adorent qui ab Angelis adoratur. «Adorate eum omnes Angeli ejus.» Adoret angelus ille qui missus est ad Corneomnes Angeli ejus. Quid audivit Sion? ecce quid audivit: «Annuntiaverunt coeli jusconfundantur omnes qui adoraantur in simulacris suis.» Etenim Ecclesia necdum erat in Gentibus; in Judaea crediderant ex Judaeis, et putabant ipsi Judaei qui crediderant solos se pertinere aCornelio; credidit Cornelius, baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eugłm ñ ꝓmittit. Ecce ueniant leti¬
ora tẽpora. ⁊ facio illd̃. ⁊ nemo illud.
Bonũ ẽ tibi ut attendas illũ. qͥ ñ fal¬
lit. nec fefellit aliquẽ : qui tͥ ꝓmisit
ñ hic letitiã. s in se. Et cũ transie¬
rint ista. speres qr cũ illo regnabis.
in et̃num: ne cũ hic uis regnare.
neq hic habeas iocunditatẽ. neq
illic inuenias. Explicit de psalmo¬

Expanded text:
 non promittit. Ecce venient laetiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non fallitur, nec fefellit aliquem, qui tibi promisit non hic laetitiam, sed in se; et cum transierint ista, speres quia cum illo regnabis in aeternum; ne cum hic vis regnare, neque hic habeas jucunditatem, neque illic invenias. IN PSALM