comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie modus. et redigit apud se totius pos¬
sessionis instrumenta originalia. sic et
exorcista redigit in sua diligentia totius
regni dñi secreta. ut memorie mandet
de scripturarum sacramentis. unde ex
cto concessum. scdm apostoli p̾conium.
Exorcistas enim memorat apłs cum di¬
cit. Numqͥd omnes. donationes habent
sanationum: hii enim cum ordinant᷑
sicut ait canon. accipiant de manu ep̃i
libellum in quo scripti sunt exorcisii.
accipientes potestatem imponendi ma¬
nus suꝑ energuminos siue cathecumi
nos. Item hysodori de accolitis..U.
ccoliti grece. latine ceroferarii dicũ¬
tur a deportandis cereis. quando le¬
gendum est euuangelium aut sacrifi¬
cium offerendum. Tunc enim accẽdun¬
tur luminaria ab eis & deportant᷑ non
ad esfugandas tenebras dum sol eo tem¬
pore rutilat. s ad signum leticie demo¬
strandum. ut sub tẏpo luminis corpora¬
lis illa lux ostendatur. de qua ĩ euuan¬

Expanded text:
tiae modus, et redigit apud se totius postiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic et exorcista redigit in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de scripturarum sacramentis, unde execto concessum, secundum Apostoli praeconium. Exorcistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi manus super energumenos, sive cateItem Isidori de acolythis. Acolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad fugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tumultu possit. Uñde & dũdum lecto
ordine et ministerio eccł̃ie esse exorti¬
stas scđm offitia que in templo salo¬
monis erant disposita. queq posteriꝰ
sunt ab hesdra disꝑtita. inuenimus eo
eos mnc esse exorcistas in eccłia dei.
suerunt enim sub hesdra actores tem¬
pli. seruoꝵ salomonis filii. qͥ actum
templi totius sub cura sua haberent.
ut sacris oblationib deseruirent. Et
cum fuissent ex ordine & ministeno
templi. longe fuerunt ab offitio alta¬
ris dei: quia nec psalmistis. nec ostiariis.
nec sacroꝵ seruis atting̾e licebat ad
munera altaris. nisi tantũmodo leui¬
tis. Quid ergo est: nullam aliam cu¬
ram habebant actores templi. insi
ad sartatecta facienda. ant quecũq
pli aut delapsa. Per eosdem actores
de thesauris dominicis reedificarent᷑
atq excolerentur. Ergo actores tem¬
pli: exorciste sunt in popło d̾i. Quo.¬
modo enim actor prudens et bonus scit
quid sit. dñi sui census. et omĩs substan¬

Expanded text:
tumultu possit. Unde et dudum lectorordine et ministerio Ecclesiae decet esse exorcistas secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispertita. Et invenimus eos eos nunc esse exorcistas in ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra actores templi, servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub cura sua haberent, ac aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt officio ab officio altaris Dei: quia nec psalmistis, nec ostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad sartatecta facienda, ut aut quaepli, aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substan
Abbreviated transcription (Latin):
deditus erat ullatenus declinari paterent᷑. excitato in
rabidissimam iram barbaro pͥmum ꝓscripsit. deinde in
exilium acti: tum atrocissimis suppliciis excruciati. ad¬
postremum diu̾sis mortib int̾empti: illustri marty¬
fio mirabiliter occubuerunt. Puer autem paulalꝰ
nomine frater ehutictam et paschasii. cum a ꝓfessio¬
ne atq a morte catholice fidei nullis minis deturbari
posset: fustib cesus. et ad infimam seruitutẽ dampna¬
tus est. Ideo uo apparetur non occisus ut de suꝑata se¬
uitia impii etiam illa etas głaret᷑. Eodem die: scĩ
menalii redonice ciuitatis epi. Qui post innuimerabi¬
lium signa ixtutum iugiter intentus in telo: emi
cuntate tyrassona: beati emiliani pb̃ri et confesso¬
us cuius admirabilem rutam braulio cesar augn¬
sainus ep̃c simplici sermone describit. Idꝰ Nouemb¬

Expanded text:
deditus erat, ullatenus declinari paterentur, excitato in deditus erat, ullatenus declinari paterentur, excitato in rabidissimam iram barbaro, primum proscripti, deinde in exsilium acti, tum atrocissimis suppliciis excruciati, postmodum diversis mortibus interempti, illustri martyrio mirabiliter occubuerunt. Puer autem Paulillus nomine, frater Eutychiani et Paschasii, cum a professione atque amore catholicae fidei nullis minis deturbari posset, fustibus diu caesus, et ad infimam servitutem damnatus est; ideo, ut apparet, non occisus, ut de superata saevitia impii etiam illa aetas gloriaretur. Eodem die, sancti Melanii, Redonicae civitatis episcopi: qui post innumerabilium sicivitate Tirassona, beati Emiliam presbiteri et confessoris, cujus admirabilem vitam Braulio Caesaraugustanus episcopus simplici sermone descripsit. Civitate
Abbreviated transcription (Latin):
a militib frigate. et carbones ignis suꝑ plagas
eus impostri. ꝑtribulos quoq et sudes ferreos ligatis
grantter contusus. in laude et confessione ommipo¬
tentis dei immobilis ꝑmansit. Nouissime pyrus
dux sententiam ex tabella recitari p̾cepit. Mennate
ex milite omniũ xp̃ianoꝵ auctorem nolentẽ adqraes¬
cerep̃ceptis imꝑatoꝵ neq uolentem sacrificare diis. ani
maduerti placet. et corpus eius igni combuti. furtim
itaq a xp̃ianis corpus enis. ex medio ignis ereptum est
ec mundis lintheaminib aromatib q conditum de¬
bita ueneratione in cimiterio tercio idus nouemibri
curatum est. Cuius deinde sacrum corpus constantiᷤ¬
nopolim translatum: cuuitate regia digno honore ue¬
uita fidei et uirtutũ meritis illustris fuit. Pridie idus
archadii. paschasii. probi. euthiciani. Qui ex hys¬
regem. merito sapientie. et fidelis obsequii. clati cla¬
riq̃ haberentur. Nec in arrianam ꝑfidiam cui ipse

Expanded text:
a militibus fricatae, et carbones ignis super a militibus fricatae, et carbones ignis super eas impositi, per tribulos quoque et sudes ferreas, ligatisgraviter contusus, in laude et confessione omnipotentis Dei immobilis permansit. Novissime Pyrrhus dux sententiam ex tabella recitari praecepit: Mennatem ex milite omnium Christianorum auctorem, nolentem acquiescere praeceptis imperatorum, neque volentem sacrificare diis, gladio animadverti placet, et corpus ejus igni comburi. Furtim itaque a Christianis corpus ejus e medio ignis ereptum est, et mundis linteaminibus aromatibusque conditum, debita veneratione in coemeterio III idus Novembris curatum. Cujus deinde sacrum corpus Constantinopolim translatum, civitate regia digno honore vevita fidei et virtutum meritis illustris fuit. A. PRIDIE IDProbi, Paschasii et Eutychiani: qui ex Hisregem merito sapientiae et fidelis obsequii chari clarique haberentur, nec in Arianam perfidiam, cui ipse
Abbreviated transcription (Latin):
metropoli frigie salutarie: passio sci menne martytis.
Qui ꝑsecutione diccletiani et maximiani. cum esset
miles nobili genere ex egyptioꝵ ꝓuintia ortus. abre¬
nuntians terrene militie primum celesti regi terrena
libera coram ipsis uoce declarans: traditus est pitro
duci torquendus. Qui iussit eum in caroerem in
festiuitate assidente eo ꝓtribunali uissit eum suis
aspectib p̾sentari. Cui et dixit. Hesterna etenim die
infauste temerarie ansus est theatrum introire. ac
uanissimis nescio quib eloquiis ꝓfanare. maxime
cum de te asseratur nr̃e fuisse militie. Sacrifica dĩis
ut omnia tibi que ꝑ ignorantiam gessisti. ignoscant᷑.
et ad honorem pristinum reformeris. Ad hec beatus
mennas cum respondisset: ego huiꝰ scłi honore nonꝰ
extensus. et neruis bubulis manib ligatis cum diu
a militib cesus est: donec sanguine ipsuis locꝰ pla¬
teẽ repleretur. Deinde in eculeo ex ungulis et lam¬
padib cucum latera adustus. cilitioq eius plage

Expanded text:
etropoli Phrygiae Salutariae, passio sancti Mennae martyris: qui persecutione Diocletiani et Maximiani, cum esset miles nobili genere, ex Aegyptiorum provincia ortus, abrenuntians terrenae militiae, primum coelesti Regi secreta libera coram ipsis voce declarans, traditus est Pyrrho duci torquendus; qui jussit eum in carcerem incfestivitate, ac sedente eo pro tribunal, jussit eum suis aspectibus praesentari; cui et dixit: Hesterna die infauste et temerarie ausus es theatrum introire, et vanissimis, nescio quibus, eloquiis profanare, maxime cum de te asseratur nostrae fuisse malitiae. Sacrifica diis, ut omnia tibi quae per ignorantiam gessisti ignoscantur, et ad honorem pristinum reformeris. Ad haec beatus Mennas cum respondisset: Ego hoc saeculi honore non dextensus, et nervis bubulis manibus ligatus, tandiu a militibus virgis caesus est, donec sanguine ipsius plateae locus repleretur. Deinde in equuleo exungulatus, et lampadibus circum latera adustus, cilicioque plagae
Abbreviated transcription (Latin):
pud trachiam ciuitate heraclea:. Natalis scõꝵ mar¬
tyrum. clementini. theodoti. phylomeni Apd̾ alexan̾¬
driam: beati serapionis. Quem ꝑsecitores sub decio do
mui sue reꝑtum crudelissimis affecerunt supplitiis. ita
ut omnes ei uncturas membroꝵ prius soluentes de su¬
periorib eum p̾cipitarent. ac sic xp̃i martyr effiteret᷑.¬
Nlaoditiam: scĩ anatholii epi. Qui multa non solũ
religiosis uris. s et phylosophis admiranda scripta de¬

Expanded text:
Apud Thraciam, civitate Heraclea, natalis Sanctorum martyrum Clementini, Theoditi, et Philumeni. Apud Alexandriam, beati Serapionis, quem persecutores sub Decio, in domo sua repertum, crudelissimis affecerunt suppliciis, ita ut omnes ei juncturas membrorum prius solventes, de superioribus eum praecipitarent, ac sic Christi martyr efficereta Siriae, sancti Anatholii episcopi, qui non solum religiosis viris, sed et philosophis admiranda scripta de
Abbreviated transcription (Latin):
omne ꝓnuntiationis genus accomino¬
data. Plena suco uirili: agrestem et
subrusticum effugiens sonum. Non
humilis. nec adeo sublimis. Non frac¬
ta uł tenera nichilq femineũ sonans
neq cum motu corporis s tantum cũ
grauitatis spetie. Aurib enim ce cor¬
di consulere debet lector non cculis. ne
potꝰ ex se ipso expectatores magis
qͣm auditores faciat. Uetus opimo est
lectoris ꝓnuntiandi causa. p̾cipuam
curam uocis habuisse. ut exaudiri in

Expanded text:
omne pronuntiationis genus accommoomne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, non tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis: ne potius ex seipso exspectatores magis quam auditores faciat. Vetus opinio est, lectores pronuntiandi causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in
Abbreviated transcription (Latin):
sententiarum affectus. modo indicantis
uoce. modo dolentis. modo exhortantis.
siue his similia. scd̾m genus proprie
ꝓmuntiationis. in quo magis illa am¬
bigua sententiarum adhibenda aogni¬
tio est. Multa enim in scripturis sunt
que nisi ꝓpͥo modo ꝓnuntient᷑ incon¬
trariam recedunt sententiam sicuti
est. Quis accusabit adu̾sus electos d̃i.
deus qui iustificat: Quodq si confirma¬
tur. non seruato genere ꝓnuntiationis
sue dicatur: magna ꝑuersitas orit᷑.
Sic ergo ꝓnuntiandum est. Ae si di¬
ceret. D̾s ne. qui iustificat: subaudit᷑.
non. Necesse est ergo in tantis reb sci¬
entie ingemum: quo ꝓprie singula con¬
uementerq ꝓmintentur. Propterea
et accentuum ium oportet lector sci¬
re: ut nouerit in qua sillaba nox ꝓ¬
tenditur. ꝓmintiantis. Plerum q
enim imperiti lectores in uerborum
accentib errant. et solent irridere
penitus nos nescire qd̾ dicimus. Prao
uox lectoris simplex erit et clara ad

Expanded text:
sententiarum affectus: modo indicantis sententiarum affectus: modo indicantis voce, modo dolentis, modo increpantis, modo exhortantis, sive his similia, secundum genus propriae pronuntiationis, in quo magis illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio est. Multa enim in Scripturis sunt, quae nisi proprio modo pronuntientur, in contrariam recidunt sententiam, sicuti est: Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat ? Quodque si confirmative non servato genere pronuntiationis suae dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pronuntiandum est, ac diceret: Deusne qui justificat? subauditur, Non. Necesse est ergo in tantis rebus scientiae ingenium, quo proprie singula convenienterque pronuntientur. Propterea et accentuum vim oportet lectorem scire, ut noverit in qua syllaba vox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent irridere penitus nos nescire quod dicimus. Porro vox lectoris simplex erit et clara, ad
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem. Quiq ordinati ꝑ uices suas
omnia interiora templi uł exteriora cu¬
stodiebant. Hii deniq inter scm̃ et in¬
quum discernentes. eos tantum in eccłia
qui sunt fideles recipiunt. Intrare enĩ
bent enim potestatem tam bonos reci¬
piendi. qͣm reiciendi indignos. Itẽ hysi
mam et initium a ꝓphetis accepit. Suit
igitur lectores qui uerbum dei p̾dicart.
quib dicitur clama ne cesses quasi tuba
exalta uocem tuam. Isti quippe dum ordi¬
nantur pͥmum de eoꝵ conuersatione
ep̃s uerbum facit ad popłm. Demde
coram plebe tradit eis codicem apicũ
diuinoꝵ ad dei uerbum annuntian¬
dum. Qui autem ad huiꝰmodi ꝓue¬
hitur gradum iste erit doctrina et li¬
bris imbutus sensuumq ac uerborũ
scientia pornatus ita ut distinctionib
sententiarum intelligit. ubi finiatur
iunctura. ubi adhuc pendear oratio.
ubi sententia extrema claudat᷑. Sicq
expeditus uim ꝓnuntiationis tenebit
ut ad intellectum omniũ mentes sen
ꝓnuntiationum. atq expͥmendo ꝓprios

Expanded text:
rusalem, quique ordinati, per vices suas omnia interiora templi vel exteriora custodiebant . Hi denique inter sanctum et iniquum discernentes, eos tantum in ecclesia qui sunt fideles, recipiunt. Intrare enim bent enim potestatem tam bonos recipiendi, quam rejiciendi indignos. CAP. 6. - mam et initium a prophetis accepit. Sunt igitur lectores, qui verbum Dei praedicant, quibus dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Isti quippe dum ordinantur, primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum, deinde coram plebe tradit eis codicem apicum divinorum, ad Dei verbum annuntiandum. Qui autem ad hujusmodi provehitur gradum, iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus, ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intepronuntiationum, atque exprimendo proprios
Abbreviated transcription (Latin):
licitandis. cdericis alicnis. .Iu.
Anuarius ep̃c dixit. Illud quoqꝙ sta¬
tuat scĩtas ur̃a. ut nulli epõ liceat
alterius ep̃i ciuitatis ministrum
eccłasticum sollicitare. et in suis par

Expanded text:
licitandis clericis alienis. XVIII. Januarius episcopus dixit: Illud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis par
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce illa casta est. et mechatus est iste.
Dum enim uera et aꝑta sententia est.
quisquis uident mulierem ad concu¬
piscendum eam. iam mechatus est eã
in corde suo. Non ꝑuenit ad illius cu¬
biculum. et in interiore iam suo cubi¬
culo uolutatur. Sic omnis qui male
uiuit. in conspectu eorum quib pre¬
positus est. quantum in ipso est occidit
non imitatur. uiuit. Camen quan¬
tum ad illum ꝑtinet: ambos occidit.
Et qd̃ crassum est inquit interfeci
stis: et oues meas non pascitis. Iam
audistis quid diligant: uidete quid
negligant. Qd̃ infirmatum est non
confortastis. et qd̾ male habuit non
corroborastis. et qd̾ contribulatum est

Expanded text:
ecce illa casta est, et moechus est iste. ecce illa casta est, et moechus est iste. Domini enim vera et aperta sententia est: Quisquis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo . Non pervenit ad illius cubiculum, et in interiore jam suo cubiculo volutatur. Sic omnis qui male vivit in conspectu eorum quibus praepositus est, quantum in ipso est, occidit non imitatur vivit: tamen quantum ad illum pertinet, ambos occidit. Et quod crassum est, inquit, interfstis, et oves meas non pascitis. Jam audistis quid diligant, videte quid negligant. Quod infirmatum est, non confortastis; et quod male habuit, non corroborastis; et quod contribula
Abbreviated transcription (Latin):
tum est seruo dei eminenti in membris
summi pa storis. Cura omnes te ipsũ
bonoꝵ operum p̾bens exemplum. et for¬
ma esto fidelib. Attendit enim ouis eti¬
am fortis plerumq prepositum suũ ma¬
le uiuentem. si declinet oculos a regulis
diũ. Intendit in hominem. incipio dicere
in corde suo. Si p̃positus m̃s sic uiuit. ego
qui sum qui non faciam qd̃ ille facit. oc
facit. qd̃ illud qd̾ non ipse fructificaue¬
rat. s fortem aut robustum inuenerat
male uiuendo interfecit: Dico caritati
ur̃e. iterum dico. Et si iuuunt oues. &¬
si fortes sunt oues in uerbo dm̃. et te¬
nent illud qd̾ audierunt a dño suo. que
dicunt facite. que autem faciunt fac̾e
nolite. tamen qui in conspectu populi
male uiuit. quantum in illo est eum
a quo attenditur occidit. Non sibi ergo
blandiatur. quia ille non est mortu
us. et ille uiuit. et ille homicida est.
Quomodo cum lasciuus homo inten¬
dit mulierem ad concupiscendum e

Expanded text:
tum est servo Dei eminenti in membris tum est servo Dei eminenti in membris summi pastoris: circa omnes teipsum bonorum operum praebe exemplum, et forma esto fidelibus . Attendendo enim ovis etiam fortis plerumque praeposito suo male viventi, si declinet oculos a regulis Domini, et intendit in hominem, incipit dicere in corde suo: Si praepositus meus sic vivit, ego quid sum, qui non faciam, qfaciet, qui illud, quod non ipse fructificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interfecit? Dico charitati vestrae ac iterum dico: Etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite , tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum a quo attenditur, occidit. Non sibi ergo blandiatuus. Et ille vivit, et ille homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit in mulierem ad concupiscendum eam;
Abbreviated transcription (Latin):
ganis et impiis dedit deus. et uobis ñ
dedit: Hec si dixerimꝰ. forte congrega¬
bimus turbas ampliores. Et si sunt
quidam qui sentiant nofihec dicentes
non recte sapere. paucos offendimus.
s multitudinem conciliamus. Qd
si fecerimus. non uerba dei. non u̾ba
xp̃i dicentes s nr̃a: erimus pastores
pascentes nosmet ipsos. non oues. Cum
autem dixisset que diligant isti pasto¬
res. dicit et qd̃ negligant. Uitia enĩ
ouium late iacent. sane atq crasse.
Oues ꝑpauce sunt. id est solide in cibo
ueritatis: utentes pascuis bene de mu¬
nere dei. S mali illi pastores. ñ par¬
cunt talib. Parum est qd̾ illas lan¬
guentes et infirmas. et errantes.
et ꝑditas non curant. etiam istas for¬
tes et pingues necant. Quantum in
ipsis est: et ille uiuunt. de miscłia
dei uiuunt. Tamen quantum ad pa¬
stores malos attinet: occidunt. Quo¬
mõdo inquis occidunt. male uiuendo. ma¬
lum exemplum p̾bendo. An frustra dic¬

Expanded text:
ganis et impiis eam dedit Deus, et vobis non ganis et impiis eam dedit Deus, et vobis non dedit. Haec si dixerimus, forte congregabimus turbas ampliores. Et si sunt quidam, qui sentiant nos haec dicentes non recte sapere, paucos offendimus, sed multitudinem conciliamus. Quod si fecerimus non verba Dei, non verba Christi dicentes, sed nostra; erimus pastores pascentes nosmetipsos, non oves. Cum autem dixisset quae diligant isti pastores, dicit et quae negligant. Vitia enim ovium late patent. Sanae atque crassae oves perpaucae sunt, id est solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et iet perditas, non curant, etiam istas fortes et pingues necant, quantum in ipsis est. Et illi vivunt de misericordia Dei,  vivunt tamen quantum ad malos pastores attinet, occidunt. Quomodo, inquis, occidunt? male vivendo, malum exemplum praebendo. Sin frustra dic
Abbreviated transcription (Latin):
putredini. Ergo inquit iimitus fac¬
tus sum uobis p̾dicans ueritatẽ. Etce
et accepit de lacte ouium. sicut paulo
ante commnemorauimꝰ. et indutus est
lanis ouum. s tam̃ oues ñ neglexit:
Non enim sua querebat: s que ih̾u xp̃i.
Absit ergo ut dicamus uobis. uiuite ut
uultis: securi estote. deus neminem ꝑdet.
tantũ modo fidem xp̃ianam tenete. non
ꝑdet ille qd redemit. non ꝑdet ꝓ quib
sanguinem fudit. Et si spectaculis uo¬
lueritis oblectare animos ur̃os. ite quid
mali est. et festa ista que celebrantur
ꝑ uniu̾sam ciuitatem in leticia conui¬
uantium. et publicis mensis se ipsos
ut putant iocundantium. reuera per¬
dentium. ite celebrate securi. magna
est dei miscdia que totum ignoscat.
Coronate uos rosis: anteqͣm marcescant.
In domo dei ur̃i quando uolueritis con¬
uiliamini. Implemini cibo et uino: cũ
urĩs. Ad hoc enim data est ista creatu¬
ra: ut ea ꝑfruamini.Num enim pa¬

Expanded text:
putredini. Ergo, inquit, inimicus facputredini. Ergo, inquit, inimicus factus sum vobis praedicans veritatem? Ecce et accepit de lacte ovium, sicut paulo ante commemoravimus; et indutus est lanis ovium: sed tamen oves non neglexit. Non enim sua quaerebat, sed quae Jesu Christi. Absit ergo ut dicamus vobis: Vivite ut vultis; securi estote, Deus neminem perdet. Tantummodo fidem Christianam tenete: non perdet ille quod redemit; non perdet pro quibus sanguinem fudit. Et si spectaculis volueritis oblectare animos vestros, ite; quid mali est? et festa ista, quae celebrantur per universam civitatem in laetitia convivantium, et publicis mensis seipsos ut putant jucundantium, re vera perdentium, ite, celebrate securi: magna est Dei misericordia, quae totum ignoscat. Coronate vos rosis, antequam marcescant. In domo Dei vestri, quando volueritis, convivamini: implemini cibo et vino cum vestris. Ad hoc enim data est ista creatura, ut ea pe fruamini. Non enim pa
Abbreviated transcription (Latin):
illi honor exhibitus esset. numqͥd ꝓpt̾
ipsum honorem sibi exhibitum. neͣ for¬
te negaretur. et minus ille cum argu¬
eret laudaretur. peꝑcit errantib: Nam
si hoc fecisset: esset inter illos qui se ip¬
sos pascunt. ñ oues. Diceret ergo apd̾
serpsum. Quid ad me ꝑtinet᷑. Quis
qd̃ uelit agat. Uictus meus saluus est
Honor meis saluus est. Et lac & la¬
na. satis est mͥ. Eat quisq qua potest.¬
Ergo integra tibi sunt omnia. si eat
quisq qua potest. nolo te p̃positum
facere: uinum te constituo de ipsa ple¬
be. Si patitur unum membrum: com¬
patiuntur omĩa membra. Proide
ip̃e apłs cum eos commemoraret qua¬
les fuerint erga illum. ne quasi oblitꝰ
eoꝵ honorificentie uideret᷑. testimoniũ
ꝑhibet qd̾ sicut angłm dei susceperunt
cum. Qd̃ si fieri posset oculos suos uel¬
lent eruere. et illi dare. Et tamen acce¬
dit ad ouem languidam. ad ouem pu¬
tridam secare uulniis. non parcere

Expanded text:
illi honor exhibitus esset, nunquid propter illi honor exhibitus esset, nunquid propter ipsum honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, et minus ille cum argueret laudaretur, pepercit errantibus? Nam si hoc fecisset, esset inter illos qui se ipsos pascunt, non oves. Diceret apud seipsum. Quid ad me pertinet? quisque quod velit, agat. Victus meus salvus est, honor meus salvus est, et lac et lana satis est mihi. Eat quisque qua potest.Ergo integra tibi sunt omnia, si eat quisque qua potest? Nolo te praepositum facere: unum te constituo de ipsa plebe. Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Proinde ipse apostolus cum eis commemorat, quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint eum: quod si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere
Abbreviated transcription (Latin):
et lanis se tegerent: oues negligebant.
Sua ergo tantum querebant: non
lac censumere: queramus qͥd sit lanis
tegere. Qui prebet lac. potum p̃bet.
et qui prebet lanam. honorem p̾bet.
Ista sunt duo que a populis querun¬
tur. qui se ipsos pascunt ñ oues. Com¬
modum supplende necessitatis: & fa¬
uorem honoris & laudis querunt. Et¬
enim uestimentum ꝓpterea bene in¬
telligitur bene in honorem: qͥa nudi¬
tatem contegit. Est enim unusquisq
homo infirmus. Et quid est quisqͥs
uobis p̾est. msi qd̾ uos estis: Carnem
portat mortalis est. Manducat. dor¬
mit. surgit. natus est. moriturus est.
Si ergo cogites quid sit. scd̾m se ipsũ
plius ueluti contegis qd infirmum est.
Uidete cuiꝰ modi indumentum accepe¬
rat abona dei plebe idem paulus cum
diceret. sicut angelum dei excepistis
me. Testimonium enim uobis ꝑhibeo
quia si fieri posset oculos ur̃os erius¬
setis. et dedissetis mͥ. S cum tantus

Expanded text:
et lanis se tegerent, oves negligebant. et lanis se tegerent, oves negligebant. Sua ergo tantum quaerebant, non lac consumere quaeramus, quid sit lanis tegere. Qui praebet lac, potum praebet; et qui praebet lanam, honorem praebet. Ista sunt duo, quae a pastoribus quaeruntur, qui seipsos pascunt, non oves: commodum supplendae necessitatis, et favorem honoris et laudis quaerunt. Etenim vestimentum propterea bene intelligitur in honore, quia nuditatem contegit. Est enim unusquisque homo infirmus. Et quid est, quisquis vobis praeest nisi quod vos estis? Carnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, moriturus est. Si ergo cogites quid sit, secundum seipsum plius velut contegis quod infirmum est. Videte cujusmodi indumentum acceperat a bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: Sicut angelum Dei excepistis me. Testimonium enim vobis perhibeo, quia si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Sed cum tantus
Abbreviated transcription (Latin):
modio s suꝑ candelabrum: ut luceat
omnib qui in domo sunt. Sic luceat
lumen ut̃m coram hominib: ut uĩde¬
ant opera ur̃a bona et głificent patrẽ
ut̾m qui in celis est. Si ergo tibi lucer¬
na accenderetur in domo. nonne adice¬
res oleum ne extingueretur: Porro lucer¬
na non accepto oleo non luceret. Non
erat plane digna que in candelabro po¬
neretur. s que continuo frangeretur.
Uñde ergo uuitur est necessitatis acci¬
pere. est caritatis prebere. Non tanqͣm
uenale. sit eiuiangelium. ut illud sit
p̃cium enus qd̾ sumunt. qͥa annun¬
tiant unde uiuant. Si enim sic uen¬
dunt. magnam rem uiliuendunt. Ac¬
cipiant sustentationem necessitatis a
populo: mercedem dispensationis a do¬
mino. Non est ĩdoneus populus reddere
mercedem illis qui sibi in caritate euã¬
gelii seruiunt. Non expectant illi
mercedem: nisi unde et isti salutem.
Quid autem istis increpatur. unde ar¬
guuntur: Quia cum lac sumerent.

Expanded text:
modio: sed super canmodio: sed super canSic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Si ergo tibi lucerna accenderetur in domo, nonne adjiceres oleum ne exstingueretur? Porro si lucerna accepto oleo non luceret, non erat plane digna, quae in candelabro poneretur, sed quae continuo frangeretur. Unde ergo vivitur, necessitatis est accipere, charitatis est praebere. Non tanquam venale sit evangelium, ut istud sit pretium ejus quod sumunt qui annuntiant, unde vivant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili pretio vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim est idoneus populus reddere mercedem illis, qui sibi in charitate Evangelii serviunt. Non exspectent illi mercedem, nisi unde et isti salutem. Quid ergo istis increpatur, unde arguuntur? quia cum lac sumerent,
Abbreviated transcription (Latin):
didici. in quib sum sufficiens esse.
Scio et habundare noui: et penurrã
pati. Omnia possum in eo qui me con¬
fortat. uerumtamen uos bene fecistis
usib mittere meis. S ut ostenderet
in eo qd̃ illi benefecerunt. quid ipse
quereret ne inter illos esset qui se ip¬
sos pascunt non oues. non tam sue
gaudet subuentum esse necessitati:
quam illorum gratulatur fecunditati.
Quid ergo ibi querebat: Non qͥa que¬
ro inquit datum: s reqͥro fructum
Non ut ego inquit implear: s ne
uos manes remaneatis. Qui ergo nõ
possunt facere qd̃ paulus. ut manib
suis se transfigant. accipiant de lacte
ouium. sustentant suam necessitatem.
s non negligant ouium infirmitatẽ.
Non hoc ibi querant tanquam commo¬
dum suum. ut ex necessitate pentirie
sue uideantur annuntiare euuange
ueritatis. Sunt enim tanquam lu¬
cerne sicut dictum est. Sint lumbi
ur̃i accincti: et lucerne ardentes. Etin¬
mo accendit lucernam ex ponit eam sub

Expanded text:
didici in quibus sum sufficiens esse. didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. Qui ergo non possunt facere quod Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant de lacte ovium: sustentent suam necessitatem, sed non negligant ovium infirmitatem. Non hoc ibi quaerant, tanquam commodum suum, ut ex necessitate penuriae suae videantur annuntiare evangeliveritatis. Sunt enim tanquam lucernae, sicut dictum est: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Et, Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub
Abbreviated transcription (Latin):
De euuangelio uiuant. &edicit alios
ccapostolos suos usos fuisse hac potesta¬
te. non usurpata s data. Plus ille fe¬
cro: ut nec qd̃ debebatur acciꝑet. Ipse
ergo donauit et debitum: s ab aliis ñ
tassis enim ipsum significabat. qͥ egrũ
tum adduceret ad stabulum dixit.
Si quid ampliuis erggaueris: in rede¬
undo rẽddam tibi. De his ergo qui non
indigent lacte gregis quid plura dica¬
mus: Misericordiores sunt: uel potius
ipsius miscd̃ie offitium largius impen¬
dunt. Dossunt. Et qd̾ possunt. faciunt.
Laudentur hii: ut dampnentur illi.
Nam et ipse apłs. datum non que¬
rebat. Fructuosas tamen oues suas esse
cupiebat. non steriles sine lactis uberta¬
te. Itaq cum esset quodam tempore
in magna indigentia uinctus in confes¬
sione ueritatis. missum est illi a fratrib
unde necessitati et indigentie eiꝰ mi¬
nistraretur. Respondit autem illis:
grãs agens et dicit. Bene fecistis. com¬
municare necessitatib meis. Ego enĩ

Expanded text:
de evangelio vivant. Et dicit alios de evangelio vivant. Et dicit alios coapostolos suos usos fuisse hac potestate, non usurpata, sed data. Plus ille fecit, ut nec quod debebatur, acciperet. Ipse ergo donavit et debitum, sed ab aliis notassis enim ipsum significabat, qui aegrum cum adduceret ad stabularium, dixit: Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi . De his ergo qui non indigent lacte gregis, quid plura dicamus? Misericordiores sunt, vel potius ipsius misericordiae officium largius impendunt: possunt enim, et quod possunt faciunt. Laudentur hi, nec damnentur illi. Nam et ipse Apostolus datum non quaerebat. Fructuosas tamen oves suas esse cupiebat, non steriles, sine lactis abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
meas non pascitis. Qd̃ infirmatum est
non confortastis. et qd̾ egrotat non cor¬
roborastis. et qd̃ tribulatum est. non
colligastis. et qd̃ errabat non reuocastis.
et qd̃ periit non requisistis. et qd̾ forte
fuit confregistis: et disꝑse sunt oues
mẽe. eo qd̾ non sit pastor. Dicitur ad
pastores pascentes se ipsos ñ oues: quid
diligant. quid negligant. Quid ergo
diligit: lac consumitis. Propter qd̾
et apłs dicit. Quis plantat uineam
etꝰ de fructu eius non sumit. Quis pas¬
cit gregem. et de lacte gregis nõ ꝑcipit.
inuenimus ergo esse lac gregis. quicqͥd
aplebe distribuitur prepositis. ad eos
sustentandum uictum temporalem
Inde enim loquebatur apłs. cum hec
diceret que commemoraui. Et quidẽ
apłs quamqͣm elegerit manib suis
transigi et nec ipsum lac querere ab
ouib. tamen lactis ꝑcipiendi potesta¬
tem habere se dixit. et sic dñm disposu¬
isse. ut qui euuangelium annuntiart.

Expanded text:
meas non pascitis. Quod infirmum est, meas non pascitis. Quod infirmum est, non confortastis, et quod aegrotat, non corroborastis: et quod contribulatum est, non colligastis: et quod errabat, non revocastis: et quod periit, non requisistis: et quod forte fuit, confregistis: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor . Dicitur ad pastores pascentes seipsos, non oves, quid diligant, quid negligant. Quid ergo diligunt? Lac consumitis. Propter quod et Apostolus dicit: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non sumit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit ? Invenimus ergo lac esse gregis, quidquid a plebe distribuitur praepositis, ad eorum sustentandum victum temporalem. Inde enim loquebatur Apostolus, cum haec diceret quae commemoravi. Et quidem apostolus, quanquam elegerit manibus suis transigi, et nec ipsum lac quaerere ab ovibus, tamen lactis percipiendi potestatem habere se dixit, et sic Dominum disposuisse, ut qui evangelium annuntiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat finis seculi. et quando sit ĩ uno¬
quoq homine huius uite finis. Uis
non timere diem occultumr. dum ue¬
nerit inueniat te paratum. Cum gͦ
p̃positi ad hoc sint ut his qui subiecti
sunt consulant. nec in eo qd p̾sunt
omnino utilitatem suam attendant
s eorum quib ministrant. quisquis
ita p̃positus est. ut in eo qd̃ prepositꝰ
est gaudeat. et honorem suum querat.
et commoda sua sola respiciat. se pas¬
cit. non oues. Ad hos sermo dirigitur.
Audite tanquam oues dei: et iuide¬
te quemadmodum uos securos fece¬
rit deus. Qualescumq sint qͥ uobis
p̾sunt. id est qualescumq nos sumus
uobis securitatem dedit. qui pascit isrł.
Nlam si deus non deserit oues sitas. mali
pastores penas debitas luent. et oues pro¬
missa ꝑcipient. Uideamus ergo quid al¬
loquatur pastores seipsos pascentes non
oues. sermo diuinus nemmem palpars.
Ecce lac consumitis. et lanis uos tegi¬
.tis. et qd̾ crassum est interficitis & oues

Expanded text:
veniat finis saeculi, et quando sit in unoveniat finis saeculi, et quando sit in unoquoque homine hujus vitae finis. Vis non timere diem occultum? Dum venerit, inveniat te paratum. Cum ergo praepositi ad hoc sint, ut his qui subjecti sunt, consulant: nec ideo quod praesunt, omnino utilitatem suam attendant, sed eorum quibus ministrant: quisquis ita praepositus est, ut in eo quod praepositus est, gaudeat, et honorem suum quaerat, et commoda sua sola respiciat, se pascit, non oves. Ad hoc sermo dirigitur. Audite, tanquam oves Dei, et videte quemadmodum vos securos fecerit Deus. Qualescunque sint qui vobis praesunt, id est, qualescunque nos simus, vobis securitatem dedit, qui pascit oves Israel. Nam si Deus non deserit oves suas, et mali pastores debitas poenas luent, et oves promissa percipient. Videamus ergo quid alloquatur pastores seipsos pascentes, non oves, sermo divinus neminem palpans: Ecce lac consuntitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves
Abbreviated transcription (Latin):
cunt pastores s oues. Hec pͥma cau¬
sa est quare arguantur. isti pastores.
stolus dicit. Om̃s enim sua que¬
runt: non que iħu xp̃i. Nos enim qͦs
in loco isto de quo periculosa ratio red¬
ditur. dominus scd̃m dignationem su¬
am. non scdm meritum nr̃m constitu¬
it. Habemus duo quẽdam. Unum. q̃d
xp̃iani sumus. alterum. qͣd prepositi
sumus. Illũd q̃d xpĩani sumus. adiru¬
mus. non nisi ur̃a. Et sunt multi qui
xpĩam et non p̃positi ꝑuenient ad de¬
um. Faciliore fortasse itinere. Et tan¬
to forte expeditius ambulantes: qͣnto
minorem sarcinam portant. Nlos au¬
tem excepto qd̃ xp̃iani sumus. unde
nem reddemus deo. de dispensatione
nr̃a. Ad hoc istam difficultatem ꝓpo¬
no: ut compatientes nobis oretis pro
nobis. ueniet enim dies: quo cuncta
adducuntur in iudicium. Et ille dies
si seculo longe est: unicuiq homini
sue uite ultimus prope est. Lamen
utrumq latere uoluit dñs. Et qͣndo

Expanded text:
cunt pastores, sed oves. Haec prima caucunt pastores, sed oves. Haec prima causa est, quare arguantur isti pastores: stolus dicit: Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi . Nos enim quos in loco isto, de quo periculosa ratio redditur, Dominus secundum dignationem suam, non secundum meritum nostrum, constituit, habemus duo quaedam. Unum, quod Christiani sumus: alterum, quod praepositi sumus. Illud, quod Christiani sumus, prmus, non nisi vestra. Et sunt multi, qui Christiani, et non praepositi, perveniunt ad Deum faciliore fortasse itinere, et tanto forte expeditius ambulantes, quanto minorem sarcinam portant. Nos autem, excepto quod Christiani sumus, unde nem reddemus Deo de dispensatione nostra. Ad hoc istam difficultatem propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur in judicium, et ille dies si saeculo longe est, unicuique homini suae vitae ultimus prope est: tamen utrumque latere voluit Deus, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
um: talis et elausula. Qui inrepre¬
hensibilis est: non solum a domesti¬
cis s ab alienis consonore laudat᷑.
Aueni extra eccłiam sunt: uidei. he¬
retiti. atq gentiles. Talis ergo sit pon¬
tifex xp̃i. ut qui religiomi detrahurt.
uite eius detrahere non audeant.
Hos in sacerdotib eligendis canones
Dui pastoꝵ nominagustini de pastorib
fitium implere nolunt: quid ad eos
ꝑ ꝓpħam dicitur. sicut lectum audi¬
iimus recenseamus. Audite uos
cum intentione. audiamus nos cũ
tremore. Et factum est u̾bum dñi
inquit hiezechiel ad me dicens.
fili hominis: ꝓpheta suꝑ pastores
isrł: et dic ãd pastores isrł. Hanc lec¬
tionem mõdo cum legeretur audiui¬
mus. Hinc cum ur̃a scĩtate aliquid
erimus: pascentes nos. non oues.
Si autem illuis sunt que dicimus
ꝑ quemilibet ipse uos pascit. Hec di¬
cit dominus deus. O pastores isrł qͥ
pascunt se solos. Numquid ñ oues
pascunt pastores: id est non se pas

Expanded text:
um, talis et clausula. Qui irrepreum, talis et clausula. Qui irreprehensibilis est, non solum a domesticis, sed et ab alienis consono ore laudatur. Alieni extra Ecclesiam sunt Judaei, haeretici, atque gentiles. Talis ergo sit pontifex Christi, ut qui religioni detrahunt, vitae ejus detrahere non audeant. Hos in sacerdotibus eligendis canones Qui pastorum Augustini de Pastoribusficium implere nolunt, quid ad eos per prophetam dicatur, sicut lectum audivimus, recenseamus. Audite vos cum intentione, audiamus nos cum tremore. Et factum est verbum Domini, inquit Ezechiel, ad me dicens: Fili hominis, propheta super pastores Israel, et dic ad pastores Israel . Hanc lectionem modo, cum legeretur, audivimus: hinc cum vestra Sanctitate aliquid erimus pascentes nos, non oves: si autem illius sunt quae dicimus, per quemlibet ipse vos pascet. Haec dicit Dominus Deus: O pastores Israel, qui pascunt se solos! Numquid non oves pascunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam elatus. in iudicium incĩdat
diaboli. Heri cathecuminus: hodie pon¬
tifex. Heri in amphiteatro: hodie in ec¬
clesia. Uesꝑe incirco: mane in altari.
Dudum fautor hystrionum: nunc uir¬
ginum consecrator. Qd̃ autem ait.
ne in suꝑbiam elatus in iudicium in¬
cidat diaboli. quos non exemplo ue¬
rum esse probet: ignorat momenta¬
neus sacerdos humilitatem. & man¬
suetudinem. rusticorum. Ignorat blan¬
ditias xp̃ianas: nescit se ipsum contẽp¬
nere. De dignitate transfertur ad dig¬
nitatem. Non ieuinauit. non fleuit.
non mores suos sepe rep̾hendit. & assidua
meditatione correxit. Non substan¬
tiam pauꝑis erogauit. De cathedra quo
modo ducitur ad cathedram. Id est de
suꝑbia ad suꝑbiam: Inditium autẽ
et fumas diaboli. nulliumn dubium
quin arrogantia sit. Incidunt ui eam
qui in puncto hore nec̃dum discipłi.
iam magistri sunt. Oportet autẽ. eũ
et testimonium habere bonum. ab
his qui foris sunt. Quale princpe¬

Expanded text:
superbiam elatus, in judicium incidat superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altari; dudum fautor histrionum, nunc virginum consecrator. Quod autem ait, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli, quis non exemplo verum probet? Ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit seipsum contemnere. De dignitate transfertur ad dignitatem. Non jejunavit, non flevit, non mores suos saepe reprehendit, et assidua meditatione correxit. Non substantiam pauperibus erogavit. De cathedra quodam modo ducitur ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. Judicium autem et ruina diaboli nulli dubium quin arrogantia sit. Incidunt in eam, qui in puncto horae, necdum discipuli, jam magistri sunt. Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt. Quale principi
Abbreviated transcription (Latin):
tia et ira. modestia refrenat᷑. Non litigio¬
sum. Non auarum. Nichil est impoten¬
ad lites. insubiectum sibi gregem tumi¬
dis sermonib tonant. Auaritiam in
sacerdote uitandam. et samuhel docet
nichil coram popło eripuisse se: cui¬
quam ꝓbans. et apostolorum pauꝑtas.
qui refrigeria sumptuum a fratrib
accipiebant. et preter uictum atque
uestitum. nichil se aliud nec habere.
nec uelle gloriabant᷑. Quam ad tymo¬
theum auariciam. ad tytum turpis lu¬
cri cupiditatem. aꝑtissime notat. Do¬
mum suam. bene regentem. Non ut
opes augeat. non ut regias paret epu
phasides aues. lentis uaporib coquat.
qua ad ossa ꝑueniunt. et suꝑfitiem
carnium non dissoluet᷑ artifici temꝑa¬
mento. S ut q̃d populis p̾cepturus
est. prius a domesticis exigatur. Filios
habentem subditos cum om̃i castita¬
te. Ne scilicer imitentur filios hely.
qui in uestibulo templi cum mulie¬
rib dormiebant. Nonneofitum ne in

Expanded text:
tia et ira modestia refraenentur. Non litigiotia et ira modestia refraenentur. Non litigiosum, non avarum. Nihil enim impudenad lites, in subjectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. Avaritiam in sacerdote vitandam et Samuel docet, nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans : et apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant, et praeter victum atque vestitum, nihil se aliud nec habere, nec velle gloriabantur. Quam ad Timotheum avaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat . Domum suam bene regentem. Non ut opes augeat, non ut regias paret epulphasides aves lentis vaporibus coquat, qui ad ossa perveniant, et superficiem carnium non dissolvant artifici temperamento: sed ut quod populo praecepturus est, prius a domesticis exigat. Filios habentem subditos cum omni castitate. Ne scilicet incontinentes imitentur filios Heli, qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant . Non neophytum, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
plenius scribitur. Innocens enim et absq
sermone conuersatio. quantum exemplo
prodest: tantum silentio nocet. Nam latra¬
tu canum. baculoq pastoris. lupoꝵ rabi¬
es deterrenda est. Non innolentum. nõ
ꝑcussorem. Uirtutib. uitia opposuit. Dici
mus quales esse debeamus. discamus
quales non esse debent sacerdotes. Uino¬
lentia scurronum est et comessatorum.
uenter mero estuans: cito dispumat in
libidines. In uino luxuria. In luxuria
uoluptas. In uoluptate. impudicitia est.
Qui luxunatur uiuens: mortuus est.
Ergo qui mebriatur. et mortuus et sepul¬
tus est. Noe ad unius hore ebrietatem nu¬
dat femora sua. que ꝑ sexcentos annos
sobrietate contexerat. Loth ꝑ temulenti¬
am nesciens. libidini miscet incestum. Et
quẽ sodoma non uicerat: uina uicerunt.
Percussorem autem epm ille condemp
nat. qui dorsum posuit ad flagella. & ma¬
ledictus non remaledixit s modestũ. Duob
malis unum apposuit bonum: ut temulen¬

Expanded text:
plenius scribitur . Innocens enim et absque plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. Didicimus dicimus, quales esse debeamus: dquales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem epnat, qui dorsum posuit ad flagella, et maledictus non remaledixit. Sed modestum. Duobus malis unum opposuit bonum, ut temulen
Abbreviated transcription (Latin):
crapula et ebrietate aggrauentur corda
eoꝵ. et ut sensus offitium exhibens d̾o u¬
geat semꝑ et tenus sit. Qõ autem in¬
fert prudentem: excludit eos qui sub
nomine simplicitatis excusant stulti¬
ciam sacerdotum. Nisi enuncerebrum
sanum fuerit omnia membra in uitio
erunt. Ornatum. qui uitia nõ habet:
in rep̃hensibilis appellatur. Qui uirtuti¬
bus pollet: ornatus est. Possumꝰ & aliud
intelligere ex hoc uerbo iuxta illud tullii. Ca¬
put est artis. docere quid facias. Sunt enim
quidam ignorantes mensuram suam & tan¬
te soliditatis ac uecordie ut et in motu et in
incessu et in habitu et in sermone. cominu¬
nem risum expectantib tribuant. Et qua¬
si intelligentes quid sit ornatus comunt
se uestib et munditiis corporis et lautiores
mense epulas parant. cum omnis istius¬
modi ornatus et cultus sordib fẽdior sit.
Qd̃ autem doctrina: a sacerdotib expectat᷑.
et ueteris p̾cepta sunt legis. et ad tytum

Expanded text:
crapula et ebrietate aggraventur corda crapula et ebrietate aggraventur corda eorum : et ut sensus officium exhibens Deo, vigeat semper et tenuis sit. Quod autem infert, prudentem, excludit eos qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. Nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in vitio erunt. Ornatum. Qui vitia non habet, irreprehensibilis appellatur, qui virtutibus pollet, ornatus est; possumus et aliud intelligere ex hoc verbo, juxta illud Tullii: Caput est artis, decere quid facias. Sunt enim quidam ignorantes mensuram suam, et tantae stoliditatis ac vecordiae, ut et in motu, et in incessu, et in habitu, et in sermone communi, risum spectantibus tribuant; et quasi intelligentes quid sit ornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum