comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciphus ioseph. nͥ
qd̾ in corpore pau¬
li iam doctrine
celestis p̃fulgebat
eloquiũ: dũ e̾et
eruditꝰ in lege:
S qr subiectꝰ non
erat : intͣ saccum
sacco: doctrina
intͣ legẽ. lucerna
untͣ modiũ. Missus
tam̃ ananias in
ꝑaulũ manꝰ posuit:
marsupiũ soluit:
marsupio soluto
argentũ resplen¬
duit. & deciden¬
tib squamis uelut
quibusdã sacci
uincłis. soluto sac¬
co. id÷ deposito
legis uelamine.
adeptꝰ gr̃am liber¬
tatis & reuelata
facie sermonis eu¬
angeliũ p̃dicat:¬
¶Arc̃. Dep̃hensi gͦ frs
ioseph reu̾si st̃ in .o. ⁊c̃.
Qͥa sibi uelit queri so¬
let. An quia ñ serio s
ioco dictũ ẽ ut exitus
docuit: non ẽ haben¬
dũ m̃daciũ: Mendacia
enĩ a m̃clacib serio
agunt᷑ ñ ioco. Cũ aũ
cunt᷑ : ñ deputant᷑ men¬
cdacia. S magis mno¬
uet qͥd sibi uelit ista
actio ioseꝑh: qua frẽs
suos donec eis aꝑiret
qͥs ẽet totiens ludifica¬
uit. & tanta expectati¬
one suspendit. Quod
licet tanto sit suauiꝰ

Expanded text:
cyphus Joseph, nisi quia in corpore Pauli, jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat, intra saccum s, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias , in Paulum manus posuit, marsupium solvit, marsupio soluto argentum resplenduit, et decidentibus squamis, velut quibusdam sacci vinculis, soluto sacco, id est, deposito legis velamine, adeptus est gratiam libertatis, et revelata facie sermonis evangelium praedicat. Deprehensi ergo fratres Joseph  sibi uelit quaeri solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem cuntur, non deputantur mendacia. sed magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius
Abbreviated transcription (Latin):
tuat. Dehine
ciphus argente¬
us soliꝰ sacco u¬
moris inseritur.
S qͥd sibi uult
qͥ inuentꝰ est in
sacco beniamin

Expanded text:
tur. Dehinc scyphus argenteus soli sacculo junioris inseritur. 26. Sed quid sibi vult, quod inventus est in sacco Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
adorauer̾t eum. Attollens aut̃ ioseph oculos uidit ben¬
iamin frẽm suũ uterinũ. ⁊ ait. Iste ẽ fr̃ ũr minimus
de quo dixeratis mͥ: Et rursum. D̃s inquit misereat᷑
tiu fili mi. Festinauitq quia cõmota fuerant uiscera
culum fleuit. Rursumq lota facie egressus. continuit
seorsum fr̃ib eius egyptiis quoq qui uescebant᷑ simul
seorsũ. illicitum ẽ enĩ egyptiis comede cum hebreis. et
ꝓfanum putant h̾cemõi conuiuiũ. sedebant coram eo.
pͥmogenitꝰ iuxta pͥmogenita sua. ⁊ minimꝰ iuxta etatẽ
suam. Et mirabant᷑ nimis: sumptis partib qͣs ab eo

Expanded text:
adoraverunt eum. Attollens autem Joseph oculos, vidit Benadoraverunt eum. Attollens autem Joseph oculos, vidit Benjamin fratrem suum uterinum, et ait: Iste est frater vester minimus, de quo dixeratis mihi? et rursum: Deus, inquit, misereatur tui, fili mi. Festinavitque, quia commota fuerant visculum flevit. Lotaque facie egressus continuit rsum fratribus Aegyptiis quoque qui vescebantur simul seorsum inlicitum est enim Aegyptiis comedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi convivium sederunt coram eo primogenitus iuxta primogenita sua et minimus iuxta aetatem suam et mirabantur nimis sumptis partibus quas ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ in saccis nr̃is introducti sumus. ut deuoluat in nos calũp¬
niam ⁊ uiolent̃ subiciat seruittiti:⁊ nos ⁊ asmos nr̃os. Qũa
obrem in ipsis forib accedentes ad dispensatorem loquuti suñ.
Oramus dñe ut audias. Iam ante descendimus: ut emeremꝰ
escas. Quib emptis cũ uenissemus ad diuersoriũ aꝑuimus
sacculos nr̃os.⁊ inuenimꝰ pecunã in ore saccoꝵ: qũã ñc̃ eocdẽ
poncde reportamus. S ⁊ aliud altulimꝰ argentum: ut ema
Eduxitq ad eos symeon. Et introductis domum attulit
aqũa. ⁊ lauer̃t pedes suos. deditq pabula asinis eoꝵ. Iui uͦ
parabant munera: donec egredetur ioseph. meridie. Au-¬
dierant eñ qd̃ ibi comessuri ẽent panẽ. G ingressus est
iosephi dom̃ũ. optuleruntq ei munera tenenentes in ma¬
eis int̾rogauit eos dicens. Saluus ne ẽ pat᷑ ũr senex de quo
dixeratis mͥ: Adhuc uiuit: Qui responderunt. Sos¬
pesẽ seruus tuus pat̃ ñr. Adhuc inuit. Et incuruati

Expanded text:
ucti sumus ut devolvat in nos calumniam et violenter subiciat servituti et nos et asinos nostros quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt oramus domine ut audias iam ante descendimus ut emeremus escas quibus emptis cum venissemus ad diversorium aperuimus sacculos nostros et invenimus pecuniam in ore saccorum quam nunc eodem pondere reportamus sed et aliud adtulimus argentum ut emameduxitque ad eos Symeon et introdaquam, et laverunt pedes suos, deditque pabula jumentis eorum. Illi vero paraverunt munera donec ingrederetur Joseph meridie, audierant enim quod ibi comessuri essent panem. Igitur ingressus est Joseph domum suam, obtuleruntque ei munera, et eis, interrogavit dicens: Salvusne est pater vester senex de quo dixeratis mihi: adhuc vivit? Qui responderunt. Sospes est servus tuus pater noster, adhuc vivit, et incurvati
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ qd̾ eũ intͣ se
penitentes filii isrł
loquerent᷑ de fratre
suo ioseph qđ cũ illo
male egerint. & hoc
eis diuino iudicio
redderet᷑ qͦd se ꝑieli¬
tari uidebant. aduin¬
git script᷑a & diẽ. ipsi
ignorabant qd̾ intel¬
lig̾et ioseph. int̾pres
eñ int̾ illos erat: Hoc
scił intelligendũ est
ideo eos putasse qr
ille ñ audiret: qđ ui¬
debant int̾p̃tẽ qui
int̾ illos erat nichil
ei dic̾e eoꝵ quȩ loque¬
bant᷑. Nec ob aliud
adhibitũ ꝑutabant int̾¬
pretẽ. nͥ qd eoꝵ linguã
ipse nesciret: nͦ cura
erat int̃p̃tis ea dic̾e
illi a qͦ positꝰ fuerat
q̃ ñ ad illũ s int̾ se
soquebant᷑.¬

Expanded text:
Quid est quod cum inter se paenitentes filii Israhel loquerentur de fratre suo Ioseph, quod cum illo male egerint et hoc eis diuino iudicio redderetur, quod se periclitari uidebant, adiungit scriptura et dicit: ipsi ignorabant quia audiebat Ioseph; interpres enim inter illos erat. hoc scilicet intellegendum est ideo eos putasse quia ille non audiret, quod uidebant interpretem, qui inter illos erat, nihil ei dicere eorum quae loquebantur nec ob aliud adhibitum putabant interpretem, nisi quod eorum linguam ille nesciret. nec cura erat interpretis ea dicere illi, a quo positus fuerat, quae non ad illum, sed inter se loquebant
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ille ait. Cur sic agere uoluistis: An igno oui m¬
ratis qd ñ sit similis mei in augurandi scientia:
Cui uidas. Quid respondebimꝰ inqͥt dño meo
uł quid loquemͣ. aut iuste pot̾imus obtendere:
D̾s inuenit iniquitate seruoꝵ tuoꝵ. En omnes
sumꝰ serui dñi mei. ⁊ nos. et apud qũe inuentus ẽ
ciphus. Respondit ioseph. Absit ame ut sicagam.
Qui furatus ẽ ciphum: ipse sit seruus m̃s. uos ãu
confident̃ ait. Oro dñe mi. loquat᷑ seruus tuus
t̃ibum in aurib tius. ⁊ ne irascaris famulo tuo.
Tues em̃ pꝰpharaonẽ dñs m̃s. Int̾rogasti prius seruos
tuos. habetis patr̃e aut frẽm: Et nos respondimus ł
dño meo. Est nob̾ pat̃ ñr senex. ⁊ puer paruulus. qͥ
in senectute illius natusẽ. cuiꝰ utermus fr̃ mortuus

Expanded text:
Quibus ille ait: Cur sic agere voluistis? an ignoratis quod non sit similis mei in augurandi scientia? Cui Judas: Quid respondebimus, inquit, domino meo? vel quid loquemur, aut juste poterimus obtendere? Deus invenit iniquitatem servorum tuorum: en omnes servi sumus domini mei, et nos, et apud quem inventus est scyphus. Respondit Joseph: Absit a me ut sic agam: qui furatus est scyphum, ipse sit servus meus: vos autconfidenter ait: Oro, domine mi, loquatur servus tuus verbum in auribus tuis, et ne irascaris famulo tuo:  Pharaonem dominus meus. Interrogasti prius servos tuos: Habetis patrem, aut f: Est nobis pater senex et puer parvulus, qui in senectute illius natus est, cujus uterinus frater es
Abbreviated transcription (Latin):
niam singłoꝵ in sũmitate sacci. Sciphum aut̃ meum
argenteum.⁊ p̃cium qd̵ dedit tritici. pone in ore sacci
iunioris. Factumq ẽ ita. Et orto mane: dimissi ft̃
cum asinis suis. Iamq ex urbe exierant. ⁊ ꝓcesserant
paululum. Tum ioseph accersito dispensatore domꝰ.
surge inquit ꝑ sequere uitos. ⁊ app̃hensis dicito. Quare
reddidistis malum ꝓ bono: Ciphum qũe furatiestis.
ipse ẽ in quobibit dñs m̃s. ⁊ in quo augurari solet.
Pessimam rem fecistis. Fecit ille ut iusserat. Et ap¬
p̃hensis. ꝑ ordinem loquutus ẽ. Qui responderunt.
Quare sic loquitur dñs ñr. ut seruitui tantũ flagicii
cõmiserint: Pecuniam qũa inuenimꝰ in sũmitate
saccoꝵ reportauimus ad te de t̾ra chanaan. Et qͦmͦ
consequensẽ ut furati simus de domo dm̃ tui aurũ
uł argentũ: Apud quecumq fu̾it inuentũ seruorũ
tuoꝵ qd̾ queris. moriat᷑: ⁊ nos serui erimus dñi nr̃i.

Expanded text:
niam singulorum in summitate sacci scyphum autem meum argenteum et pretium quod dedit tritici pone in ore sacci iunioris factumque est ita et orto mane dimissi sunt cum asinis suis iamque urbem exierant et processerant paululum tum Ioseph arcessito dispensatore domus surge inquit persequere viros et adprehensis dicito quare reddidistiipse est in quo bibit dominus meus, et in quo augurari solet: pessimam rem fecistis. Fecit ille ut jusserat. Et apprehensis per ordinem locutus est. Qui responderunt: Quare sic loquitur dominus noster, ut servi tui tantum flagitii commiserint? Pecuniam, quam invenimus in summitate saccorum, reportavimus ad te de terra Chanaan: et quo modo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum? Apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quaeris, moriatur, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
illos filios isrł .h
ꝓpt̾ ioseph. qui
ualde sapiens
cõm̃dat᷑. S hoc
u̾bũ & ꝓ satieta¬
te solere poni in
inueniet. Un̾
est illud. Uisita¬
sti t̾rã & inebria¬
sti eã mn. ditare
hanc ebrietatẽ
saturitatẽ signi¬
ficari. Nã ita
inebriari ut
in ebriant᷑ ebri¬
osi. nͨ iꝑsi terre
utile ẽ: quando
maiore ꝗͣ satie¬
tati sufficit lu¬
more corrũpit᷑
sicut uita ebri¬
osor qui non
satietate se re¬
plent. s merg̾t
diluuio:¬

Expanded text:
illos filios Israhel sed propter Ioseph, qui ualde sapiens commendatur; sed hoc uerbum et pro satietate solere poni in inueniet. unde est illud: uisitasti terram et inebriasti eam, hanc ebrietatem saturitatem significare. Nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est, quoniam majore quam satietati sufficit humore corrumpitur, sicut vita ebriosorum, qui non satietati se replent, sed merguntur diluvio
Abbreviated transcription (Latin):
tiauit nob̃ iur ille sub testificatione iurandi dicens.
duxeritis uob̾cum. Sigͦ uism titere eum nob̾cũ ꝑgemꝰ
parit̃. ⁊ ememus tͥ necessaria. sin aut̃ ñ uis. ñ ibimus. Uir
eñ ut sepe diximus: denuntiauit nob̃ dicens. Non ui-¬
debitis faciem meam absq fr̃e ur̃o minimo. Dixit isrł.
In meã hȩc fecistis miseriam: ut indicare
et respondimus ei consequent̃ iuxta id qd fu̾at sciscitat᷑.
Hunquid scire pot̾amus qd dicturus eẽt. ad ducite uob̃¬
c̃u ut ꝓficiscam᷑ ⁊ possimꝰ uil̾ie. ne moriam᷑ nos ⁊ paruuli
nr̃i. Ego suscipio puerũ. De manu mea require illũ. Nͥ
reduxero ⁊ tradido eum tͥ. ero peccati reus in te om̃i tp̃re.
pat̾ eoꝵ dixit eis. Si sic necesse ẽ. facite qd̾ uultis. Sumite
de optimis t̾rȩ frugib in uasis ur̃is: ⁊ deferte uiro mun̾a.
Modicum resinȩ ⁊ mellis. ⁊ stiracis. ⁊ stactes. ⁊ therebinti.
et amigdalaꝵ pecuniamq duplicẽ ferte uob̃c̃u. ⁊ illam

Expanded text:
tiavit nobis vir ille sub testificatione iurandi dicens nduxeritis vobiscum si ergo vis mittere eum nobiscum pergemus pariter et ememus tibi necessaria si autem non vis non ibimus vir enim ut saepe diximus denuntiavit nobis dicens non videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo dixit eis Israhel in meam hoc fecistis miseriam ut indicareet nos respondimus ei consequenter juxta id quod fuerat sciscitatus: numquid scire poteramus quod dicturus esset: Adducite vobinos, et parvuli nostri. Ego suscipio puerum: de manu mea require illum: nisi reduxero, et reddidero eum tibi, ero peccati reus in te omni tempore.  Israel pater eorum dixit eis: Si sic necesse est, facite quod vultis: sumite de optimis terrae fructibus in vasis vestris et deferte viro munera modicum resinae et mellis et styracis et stactes et terebinthi et amigdalarum pecuniamque duplicem ferte vobiscum et illam
Abbreviated transcription (Latin):
saccoꝵ ligatas pecunias. Ext̾ritisq simul om̃ĩb dixit
pat̾ iacob. Absq lib̾is me ẽẽ fecistis. Ioseph ñẽ suꝑ. symeoi
tenet᷑ in uinculis. beniamin auferetis: in me hec mala
omnia recicdunt. Qui respondit ruben. Duos fillos me.¬
osint̾fice. si ñ reduxero illum tͥ. Trade eum in manu mea.
et ego eum tͥ restituam. At ille. Non descendet filiꝰ m̃s
ei adũsi accidit in t̾ra ad qũa ꝑgitis: deducens canos meos

Expanded text:
 simul omnibus, dixit pater Jacob: Absque liberis me esse fecistis, Joseph non est super, Simeon tenetur in vinculis, Benjamin auferetis: in me haec mala omnia reciderunt. Cui respondit Ruben: Duos filios meos interfice, si non reduxero illum tibi: trade illum in manu mea, et ego eum tibi restituam. At ille: Non descendet, inquit, fei adversi acciderit in terra ad quam pergitis, deducetis canos meos
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ioseph dedert̃ pe¬
cuniã suã in emptionẽ
frum̃ti. s eã ipsi ac¬
cepto frum̃to quod
emerant. i terũ pecu¬
niã suã receꝑunt: nͥ
qͥ ioseph nr̃ ñ querit
nr̃a s nos. gratis enĩ
dat sua munera. &
in nr̃a emꝑtione nos
ditiores facit e¬
omĩa quȩ accidissent sͥ dicentes. Ioquiitus ẽ nob̾ cdñs t̾rȩ¬
illius dure. ⁊ putauit nos exploratores ꝓuuitiȩ. Quires¬
pondimus. Pacifici sumus. nec ullas molimur insidias.
Duodecim fr̃s. uno patre geniti sumus. unus ñ ẽ suꝑ: mi-¬
nimus cũ patre moratur in t̾ra chanaan. Qui ait nobis.
Sic ꝓbabo. qd̃ pacifici estis. Frẽmur̃m unum dimittite
apud me. ⁊ cibaria domib ur̃is necessaria sumite ⁊ abite.
frẽmq ur̃m minimũ ad me adducite. ut sciam qd̃ ñ sitis

Expanded text:
res Joseph dederunt pecuniam in emptionem frumenti, sed eam ipsi, accepto frumento quod emerant, iterum pecuniam suam receperunt, nisi quod Joseph noster non quaerit nostra, sed nos? Gratis enim dat sua munera, et in nostra emptione nos ditiores fecit dicentes: Locutus est nobis dominus terrae dure, et putavit nos exploratores provinciae. Cui respondimus: Pacifici sumus, nec ullas molimur insidias. Duodecim fratres uno patre geniti sumus: unus non est super, minimus cum patre versatur in terra Chanaan. Qui ait nobis: Sic probabo quod pacifici sitis: Fratrem vestrum unum dimittite apud me, et cibaria domibus vestris necessaria sumite, et abite, fratremque vestrum minimum adducite ad me, ut sciam
Abbreviated transcription (Latin):
testis assistam. Non se pot̾at contine ultra ioseph. multis
coram astantib. Unde p̃cepit ut egredentur cuncti foras.
et nullusintẽet alienus agm̃tiom mutue. Eleuauitq.
uocem cũ fletu. Qũa audiert̃ egyptii. omĩsq lomꝰ phara-¬

Expanded text:
testis assistam. Non se poterat ultra cohibere Joseph multis testis assistam. Non se poterat ultra cohibere Joseph multis coram astantibus: unde praecepit ut egrederentur cuncti foras, et nullus interesset alienus agnitioni mutuae. Elevavitque vocem cum fletu: quam audierunt Aegyptii, omnisque dom
Abbreviated transcription (Latin):
rauimꝰ ei omĩa: quȩ loquutus ẽ dñs ñr. Et dixit pat̃
ñr. Reu̾timini: ⁊ emite nob parũ tͥtici. Oui diximus
faciem uiri. Ad quȩ ille respondit. Uosseitis qd̾ duos
genuerit mnͥ uxor mea. Egressus ẽ unus. ⁊ dixistis.
bestia deuorauit eũ. ⁊ hucusq ñ comparet. Si tule.¬
ritis ⁊ istum. ⁊ aliquid ei in uia contig̾it: deducetis canos meos
ł merore.¬
cum dolore ad inferos. G si intrauero ad seruũ tuũ patrem
nr̃m ⁊ puer defiñt. cũ anima illiꝰ ex anima huiuspendeat.
uicditq eum ñ ẽe nob̾cum. moriet᷑. ⁊ deducent famuli tui
canos eius cũ dolore ad inferos. Ego ꝓpͥe seruus tuus sum.
qui in meã hunc recepi fidem: ⁊ spopondi dicens. Si ñ re¬
duxero eum. peccati reusero in patr̃e meũ om̃i tp̃r. Mane¬
bo itaq seruus tuus ꝓ puero in minisf̾ium dñ mei.⁊ pu-¬
er ascendat cũ fr̃ib suis. Non eñĩ possum redire ad pat̾re
absente puero. ne calamitatis quȩ opp̃ssura ẽ patr̃e meũ

Expanded text:
imus ei omnia quae locutus est dominus meus. Et dixit pater noster: Revertimini, et emite nobis parum tritici. Cui diximus.faciem viri. Ad quae ille respondit: Vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea. Egressus est unus, et dixistis: Bestia devoravit eum: et hucusque non comparet. Si tuleritis et istum, et aliquid ei in via contigerit, deducetis canos meos cum moeroretrem nostrum, et puer defuerit cum anima illius ex hujus anima dependeat videritque eum non esse nobiscum, morietur, et deducent famuli tui canos ejus cum dolore ad inferos. Ego proprie servus tuus sum, qui in meam hunc recepi fidem, et spopondi dicens: Nisi reduxero eum, peccati reus ero in patrem omni tempore. Manebo itaque servus tuus pro puero in ministerio domini mei, et puer ascendat cum fratribus suis. Non enim possum redire ad patrem, absente puero: ne calamitatis, quae oppressura est patrem meum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ maturam
in carne fidei
ȩtatẽ gerebat.
scens legit᷑: qñ
pauli fletꝰ ẽ xp̃i.
Lauat faciẽ suã¬

Expanded text:
ndum maturam in carne fidei aetatem 344 gerebat. scens legitur fuisPauli fletus est Christi. Lavat faciem sua
Abbreviated transcription (Latin):
castitas obtinebit: quẽ
furor ceꝑat. patientia uen¬
dicabit: quẽ tͥsticia mortẽ
oꝑans occupau̾at. saluta¬
yis ⁊ plena gaudio leticia
possidebitͥ quẽ accidia
litas honestabit. Ita singłis
uiciis expulsis. eoꝵ loca.i.
effectꝰ. uirtutes ꝯt᷑riȩ possi¬
dm̃ uidentes nuncuꝑant᷑.
Qͥ cũ uniu̾sas cordis expule¬
rint passiones. ñ tam alie¬
nas possessiones ꝑuasisse.
ꝗͣ ꝓprias recuꝑasse eͦdendi
sunt: qr scđm ueterẽ t᷑di¬
tionẽ. terrã chananeoꝵ¬

Expanded text:
castitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia uindicabit: quem tristitia mortem operans occupauerat, salutaris et plena gaudio tristitia possidebit: quem acedia ulitas honestabit. et ita singulis uitiis expulsis eorum loca, id est adfectus, uirtutes contrariae possiDeum videntis nuncupantur: qui cum universas cordis expulerint passiones, non tam alienas possessiones rapuisse quam proprias recuperasse credendi sunt; quia secundum veterem traditionem, terram Chananaeo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdꝙ uiciũ in corde nr̃o
ꝓꝑriã mansionẽ. quã sibi
uendicans in aĩȩ nr̃e re-¬
cessu. ext̾minat ifrłem .i.
rerũ sũmarũ otẽplationẽ.
⁊ adu̾sari ñ desinit. Non
enĩ posst̃̾ uͥtutes cũ uicũs
morari. s cũ ab isrłitis .i.¬

Expanded text:
que vitium in corde nostro propriam mansionem, quam sibi vindicans, in animae nostrae recessu exterminat Israelem, id est rerum summarum contemplationem, et adversari non desinit: non enim possunt virtutes cum vitiis morari. Sed cum ab Israelitis, i
Abbreviated transcription (Latin):
bi enĩ situs est adam maximus.
⁊ abraham. ⁊ ysaac. ⁊ iacob.
Conuallis mambre ab uno ami¬
corum abraham dicta est: qui
manbre uocabatur.
principalia uicia. quattuor
uirtutibus principalibus contra¬
ria: que quinq nr̃os sensus ꝑ
quinq senquentes reges signifi¬
catos subiugare temptant. per
concupiscentiam carnis. percon¬
cupiscentiam ocdorum. peram¬
bitionem secyli.¬
I Balẽ lingua hebrea: deuoratio
dicitur. Tradunt gͥ hebrei haẽ
eandem malio loco scͥpturarum
ma ⁊ gomorra ad ama ⁊ seboin.
diuino igne subuerse sunt
illa paruula nuncupetur.
Siquidẽ segor transfertur
inparuam. quȩ in lingua syra.
⁊oara dicitur.¬
¶ Uallis autem salinarum sic̃
in hoc eodem libro scribitur.
in qua fuerunt antea putei bi¬
tuminis: post dei iram ⁊ sulphu¬
ris pluuiam inmare mortuũ
uersa est.
Percusseruntq raphaim masta¬
roth carnaim. ⁊i gentes fortes¬
uenirent qͥtuor reges ꝓfecti deba¬
bilone int̾fecerunt gigantes. hoc

Expanded text:
Ibi enim situs est Adam maximus, et Abraham, et Isaac et Jacob. Convallis Mambre ab uno amicorum Abraham dicta est qui Mambre vocabatur.principalia vitia, quatuor virtutibus principalibus contraria; quae quinque sensus per quinque reges significatos subjugare nituntur, per concupiscentiam carnis, per concupiscentiam oculorum, per ambitionem saeculi.. Bale lingua Hebraea devoratio dicitur. Tradunt igitur Hebraei hanc eamdem in alio Scripturarum ma et Gomorrha, Adama et Seboim, divino igne subversae sunt, illa parvula nuncupatur. Siquidem Segor transfertur in parvam, quae in lingua Syra Zoara dicitur. Vallis autem Salinarum, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt ante putei bituminis, post Dei iram et sulphuris pluviam, in mare Mortuum versa est. Percusseruntque Raphaim in Assarothcarnaim eervenirent quatuor reges profecti de Babylone, interfecerunt gigantes hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deiherosolimis: maneret
terra tam̃ inaliis eiuitatib
terre chanaan. ⁊ usq infinẽ
manebunt. ⁊ uniuersa t̾ra
illa cum axp̃ianis in habi¬
tatur: ⁊ ipsum semen est

Expanded text:
solymis, manent tamen in aliis ciuitatibus terrae Chanaan, et usque in finem manebunt; et uniuersa terra illa cum a Christianis inhabitatur, etiam ipsum semen est
Abbreviated transcription (Latin):
t̾raͦ Maiꝰ porro malũ ẽ ablate
adiutȩ. qͦd significat meror eoꝵ
Ds̃ tam̃ ambos occidisse dictꝰ ẽ:
ubi figurat᷑ regnũ talib ho¬
minib abstulisse. Terciꝰ uͦ fili
uidȩ qd̾ illi mulieri ñ iungi¬
tur. sigc̾at tempꝰ ex qͦ reges
plebi udeoꝵ. ceꝑunt de tͥbu
uidȩ ñ fieri. Ꝙ ideo erat
dimissio eiꝰ. Non ꝑtinent¬
sane ad hanc significationẽ
uiri scĩ ⁊ iustĩ qui licet illo
tẽpore fu̾int. ad nouũ tam̃
ꝑtinent testam̃tũ: qui ꝓphe¬
tando scient̾ utiles fueruis
qualis dd fuit. Eo sane tẽ¬
pore qͦ iam uidea ceꝑat re¬
ges de tribu uida ñ habere:
ñ ẽ cõputandꝰ herodes maior
in regib eiꝰ. tanꝗͣ maritus
thamar. Erat enĩ alienige.¬
na. nec ei sacram̃to illo my¬
sticȩ unctionis tanꝗͣ conuiga¬
li federe coherebat: s tanꝗͣ
extraneus dñ abat᷑. quan¬
tetrarchȩ. quoꝵ erat unus
herodes patris noĩe appella¬
tus: qͥ cũ pilato in ꝑassione
dñi concordauit. Isti gͦ alie.¬

Expanded text:
orro malum est ablatae ad vitae, quod significat memor eorum. Deus tamen ambos occidisse dictus est, ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. Tertius vero filius Judae, qui illi mulieri non jungitur, significat tempus ex quo reges plebi Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri. Ideo erat dimissio ejus. Non sane ad hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quatetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alie
Abbreviated transcription (Latin):
dens uenientẽ ad baꝑtisma. ex
qͦd testimoniũ ad hesit xp̃o sẏna¬
goga. quã sig̃cat sue .filia cha¬
nanei: qr ei danda erat t̾ra hu-¬
milis ꝓmissionis. qͦd int̃p̃tat᷑
chanaan. Hec gͦ synagoga ad¬

Expanded text:
 venientem ad baptismum, hoc testimonium adhaesit Christo Synagoga, quam significat Sue, filia Chananaei, quia ei danda erat terra humilis professionis, quod interpretatur Chanaan. Haec ergo Synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
eui de tͥbu iuda reges tanꝗͣ
mariti debebant᷑. Merito no¬
ñi eiꝰ amaritudo int̃p̃tat᷑. Ip¬
sa enĩ dño fellis poculũ dedit.
Duo aũ gen̾a pͥncipũ qͥ ñ recte
oꝑabant᷑ in plebe: unũ. eoꝵ
qͥ oberant. alterũ qui nichil
ꝓderant. sig̃cant᷑ in duob fi¬
in t̾ra fundebat ne sem̃ daret
ad fecundandã thamar. slec
sunt ampliꝰ ꝗͣ duo gen̾a hõiũ
inutili a generi humano. unũ
nocentiũ: alterũ p̃stare nolen¬
tiũ. ⁊ si qͥd boni hñt in hac
t̃rena uita ꝑdentiũ tanꝗͣ
in t̾ra fundentiũ. Ꝙ qr in ma¬
lo pͥor est qͥ nocet ꝗͣ ille qui
ñ ꝓdest: ideo maior dicitur
qͥ sem̃ fundebat in t̾ra. Nom̃¬
q maioris qͥ uocat᷑ her. int̾p̃¬
tat᷑ pelliciꝰ. qualib tunicis in

Expanded text:
ui de tribu Iuda reges tamquam mariti adhibebantur. merito nomen eius "amaritudo" interpretatur; ipsa enim domino fellis poculum dedit. duo autem genera principum, qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus fiin terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terra fundentium; et quia in malo prior est ille qui nocet quam ille qui non prodest, ideo major dicitur qui fundebat in terram. Nomenque majoris, qui vocatur Her, interpretatur pellic
Abbreviated transcription (Latin):
sius. diuertit ad uirum odollamitem nõie
iran: uiditq ibi filiam hominis chananei.
uocabulo sue. Qua uxore accepta: ingress
ẽ ad eam. Quȩ concepit ⁊ peꝑit filium uo.¬
cauitq nom̃ eius her. Rursum concepto

Expanded text:
is divertit ad virum Odollamitem nomine Hiram, viditque ibi filiam hominis Chananaei vocabulo Suae, et uxore accepta ingressus est ad eam, quae concepit et peperit filium, voc
Abbreviated transcription (Latin):
das ad onam filium suum. Ingredere ad
uxorem fr̃is tui. et sociare illi. ut suscites
semen fr̃i tuo. Ille sciens ñ sibi nasci filios.
introiens ad uxorem fr̃is sui. semen funde¬
bat in t̃ram. ne lib̾i fr̃is nomine nascerent᷑.¬

Expanded text:
das ad Onam filium suum: Ingredere ad uxorem fratris tui, et sociare illi, ut suscites semen fratri tuo. Ille autem sciens non sibi nasci filios, introiens ad uxorem fratris sui semen fundebat in terram, ne liberi fratris nomine nascerent
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝯcepti. Culpã originalẽ nob̾ẽ
tximꝰ. Uñ etiã uoluntate nr̃a pecc̃is
ĩplicam᷑. d qͥ post maliciã carnis. ad
innocentiã ꝯu̾tit᷑ cordis. p̾mogenitũ asini mutat oue
app̃hensa carnis mundicia innocentiã custodit: in o¬
blationẽ dĩ pͥmogenitũ asini in ouẽ mutat¬
In manii enim forti eduxit nos cdñs de egypto:
de domo seruitutis. Nam cũ iduratus ẽẽt pha-¬

Expanded text:
i, culpam originalem nobis contraximus. Unde etiam voluntate nostra peccatis implicamur. Sed et qui post malitiam carnis ad innocentiam convertitur cordis, primogenitum asini mutat ove, apprehensa carnis munditia innocentiam custodit, in oblationem Dei primogenitum asini ove mutain manu forti eduxit nos Dominus de Aegypto de domo servitutis nam cum induratus esset Pha
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. antios accesserint.lxx. unus.
fiunt anni .cc.lxxxui. Rema¬
ioseph. His antus q̃ntũ multipli¬
cari pouierunt. si fecunditas
hoĩs considetur. adiuuante eo
qͥ eos uoluit multiplicari. reꝑi¬
tur ñ esse mirũ. qđ in sexcentiᷤᷤ

Expanded text:
 annos accesserint septuaginta unus, fiunt anni CCLXXXVI. restIoseph. his annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas. hominis consideretur, adiuuante illo qui eos uoluit ualde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sescentis
Abbreviated transcription (Latin):
ad natũ ysaac. His adducunt᷑ õs
unt ducenti .u. Tunc erat iacob
annoꝵ.c.xx. Nati st̾ enĩ sexage¬
nario patre genim ipse & esar
Post decẽ uͭ annos int̾uit iacob in
egyptũ. cũ ee̾t annoꝵ .c.xx. io

Expanded text:
ad natum Isaac. his adduntur omnesunt ducenti quinque. tunc erat Iacob annorum CXX; nati sunt enim sexagenario patri gemini ipse et Esau. post X autem annos intrauit Iacob in Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat domus: in qua ĩaceret inortu¬
us. Uocatisq pharao moyse ⁊ aaron noc¬
te ait. Surgite egredimini appło meo:⁊
uos. ⁊ filii isrł. Ite. immolate cdño: sicut
dicitis. Ques ur̃as ⁊ armenta assumite
ut petieratis: ⁊ abeuntes benecficite mͥ
Urgebantq egyptii ppłm de t̾ra exire
uelocit: dicentes. Om̃s moriemur. Tu¬
lit gͥ ppłs consꝑsam farinam. antequam

Expanded text:
tuus. Vocatisque Moyse et Aaron, ait: Surgite, egredimini a populo meo, vos et filii vestri: ite, immolate Domino sicut dicitis. Oves vestras, et armenta assumite ut petieratis, et abeuntes benedicito mihi. Urgebantque Aegyptii populum de terra exire velociter, dicentes: Omnes moriemur. Tulit igitur populus consparsam farinam antequam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora ita solet cõputare. ut
qd̃ de sũma ꝑfectionis num̾i
paululũ excrescit aut infra:
seruitute redigent eos. & no¬
cccc. atini ad id qd̾ dictum÷
ꝑegͥnũ erit sem̃ tuũ in t̾̃ra nor¬

Expanded text:
tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra eseruitutem redigent eos et nocccc anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra no
Abbreviated transcription (Latin):
ad quẽ uenit᷑ de ramesse. ue¬
nert̃ in sochot. qd̾ int̾pretat᷑
tab̾nacula. Cũ gͦ reliq̃ris egy¬
ptũ. discusseris tineas totiꝰ cor¬
ruptelȩ. ⁊ uitioꝵ incitam̃ta re¬
ri. habitatõ aũ tab̾nacłoꝵ ⁊ pe¬
ditũ. indicat ẽẽ eũ qui festinat
ad dm. S nec in ħ standũ ÷. Mo¬
uenda sunt castra d̾ sochot. ⁊ fe

Expanded text:
uem venitur. De Ramesse venerunt in Socoth, quod interpretatur tabernacula. Cum ergo, relinquens Aegyptum, discusseris tineas totius corruptelae, et vitiorum incitamenta reri. Habitatio autem tabernaculorum expeditum indicat esse eum qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc standum est: movend
Abbreviated transcription (Latin):
tis t̾ra chanaan ꝓmiti¬
tur. ut qñq ad eterna
ppłs ꝓ missionib ñ crede¬
ret. nisi a ꝓmissore aliqͥd
go solũ spe ad res. s reb
quoq ad spem trahitur.

Expanded text:
tis terra Chanaan promittitur, ut quandoque ad aeterna populus promissionibus non crederet, nisi a promissore aliquidgo solum spe ad res, sed rebus quandoque ad spem trahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
s.t. &ẽ ẽ. Sreuocata ẽ manꝰ
ad sinum. &̾ reuocata ad colorẽ
suum. Sie plebs iudea aliena
a sinu d̃i. foras immunda re-¬
mansit. S reuocata redibit
ad pristinum eolorem. eum
agnouerit saluatorem. Ceci¬
tas enim ex parte contigit
misrahel.¬

Expanded text:
. Sed revocata est manus in sinum, et reversa est ad colorem suum: sic plebs Judaica, alienata a sinu Dei, foras immunda remansit; sed revocata, redibit ad pristinum colorem, cum agnoverit Salvatorem. Caecitas enim ex parte contigit in Israel
Abbreviated transcription (Latin):
yses udaicꝰ ppłs. uir¬
ga diuinitatis pote¬
stas. serpens a morta¬
litas. Quia N ꝑ serpẽ¬
tem mors. ꝑ serpentẽ
mortalitas signat᷑. Uñ

Expanded text:
ses, Judaicus populus; virga, Divinitatis potestas; serpens, Christi mortalitas: quia enim per serpentem mors, per serpentem mortalitas signatur. Vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat muttu eũ ineipit eog¬
noscere uerũ uerbũ qđ erat
in principio apud dm̃. Mutis
N aĩalib qũauis indoctꝰ homo
cõparetur. eloq̃ns uidebitur.
Si uero eruditis & eloq̃ntibus.
stultꝰ & mutꝰ. At siquis d̾i u̾bũ
⁊ diuinã respiciat sapĩam.
multo ampliꝰ quã apud nos
it᷑. Mox serpens in uirgam redit. qr ut uida
dñs rursum. Mitte manũ tuam insi.¬
ñ tuum. Qũa cum misisset insinum:
manũ ait. in sinum tuũ. Retraxit et

Expanded text:
it cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruditis et eloquentibus, stultus et mutus. At si quis Dei verbum et divinam respiciat sapientiam multo amplius guam apud nos d mox serpens in virgam redit, quia statimnus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum, quam cum misisset in sinum manum in sin
Abbreviated transcription (Latin):
breis ut acciꝑent ab egypti¬
is uasa aurea & argentea ⁊
IIIIIII eos. mandati huiꝰ nos
pot̃ in iustũ ẽẽ iudicium.
Mandatũ ndi ẽ. de qͦ ñ iudi¬
candũs obtẽꝑ andũ fuit.¬
Iãs. Serpens ꝑsuasit
homini mortẽ. Mors gͦ
spe in qua fuerant rece¬
dentes. App̃hend̃ caudã .i.
postiora. & fachꝰ ÷ uirga.
qr pͥmo occisus pꝰea patra¬
tis om̃ib ad id qͥ fuerat re¬
surgendo reu̾sus ẽ u̾ ꝑ ui¬
tã morte osũpta. neħ in
eo serpentis apparuit. Uł
cauda serpentis finis scłi.
qr sic mortalitas eccłe ꝑ lu¬
brica tpr̃a uoluit᷑. alii e¬
unt. alii ueniunt ꝑ mort̃e
tãquã ꝑserpentẽ ꝑ quem
mors seminata ẽ. S infine
t parte .i. posteriori tp̃re eccłe.s. in fine mundi sese ad fide colligit. colubri
caudam tenens. qr eum quẽ mortalem ante despexerat inultima parte eccłe
redemptorem suum confitebit᷑. Q
homo despectus ÷. de eelo ue-¬
niens suꝑ angłos indebitur

Expanded text:
en, ut acciperent ab Aegyptiis vasa aurea et argentea et abimini eos: mandati hujus non potest injustum esse judicium. Mandatum enim Dei est, de quo non judicandum, sed ei obtemperandum fuit.s. Serpens persuasit homini mortem. Mors ergspe in qua fuerunt recedentes. Apprehendit caudam, id est posteriora, et factus est virga: quia primo occisus, postea patratis omnibus, ad id quod fuerat resurgendo reversus est, ubi per vitam morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. Vel cauda serpentis, finis saeculi, quia sic mortalitas Ecclesiae per lubrica tempora volvitur; alii eunt, alii veniunt per mortem, tanquam per serpentem, per quem mors seminata est: sed in finepore Ecclesiae, scilicet in fine mundi, sese ad fidem colliget; colubri caudam tenens, quia eum quem mortalem ante despexerat, in ultima parte Ecclesiae Redemptorem suum confitebitur. Mhomo despectus est, de coelo veniens super angelos videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ieronimꝰ scribens ad mar¬
loco ponit nom̃. ẽs euicie.
qđ in exodo legit᷑. qui estͥ
misit me. Us enĩ solus qui
exordiũ ñ ht̃ uere ẽẽntie
dictum ẽ moysi nom̃ eis
querenti. qr in eiꝰ cõꝑatio¬

Expanded text:
ieronymus, scribens ad Marloco ponit nomen ehieh  , quod in Exodo legitur: Qui est, misit me ad vos. Deus enim solus, qui exordium non habet, verae essentiae dictum est Mosi nomen ejus quaerenti, quia in ejus co
Abbreviated transcription (Latin):
Manus alba.i. immuncda.
Albor Nmeute lepra ẽ ñean¬
dor. Ipsa n hereditas di id ÷
ppłs foras ab eo missus factus
est immundus. Uñ. Utqͥd a

Expanded text:
Manus alba, id est immunda, albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est populus, foras ab eo missus factus est immundus. Unde psa
Abbreviated transcription (Latin):
glutem significans dilectionis ardorem. iii mag¬
nȩ fortitudinis ad tenendam societatem spũalẽ
omnia tolerantem. Qd̃ sexies longa ad latitudi
nem suam. ⁊ decies ad altitudinem suam: hu¬
mani corporis in star ostendit. in quo xp̃c
apparuit. Corporis enĩ longitudo auertice usq
ad uestigium sexies tm̃ ht̃. quam latitudo. quȩ est
uentrem. Uelut si iacentem hominem metiaris
supinum siue pronũ: sexies tantum longitudi
insinistram. uł asinistra indexteram:q
decies quam latus aterra. Unde facta est archa.

Expanded text:
gluten, significans dilectionis ardorem, vi maggluten, significans dilectionis ardorem, vi magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritalem omnia tolerantem. Qnem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Corporis enim longitudo, quae a vertice usque ad vestigium sexies tantum habet quam latitudo, quae est ventrem, velut si jacentem hominem metiaris supinum, seu pronum, in sinistram, vel a sinistra in dexteram: et decies quam altus a terra. Unde facta est arca
Abbreviated transcription (Latin):
angustia. uͥ enum bestiales hominum mores tolerat: illic latiꝰ sinũ lax¬
at. uͥ aũt eos ht̃ qui spũali rationem fulti sunt: illic quid̾ ad sum mum
est quȩ ducit ad perditionẽ ⁊ multi sunt qui ua¬
dunt peream. ⁊ angusta porta ẽ. que ducit adui¬
tam. ⁊ pauei sunt qui inueniunt eam.¬
Areham construxit noe delignis non putrestentib:
Ecclesiam construitur axp̃o ex hominib mnȩternũ
uicturis. Archa enĩ ista eccłiam demonstat: quȩ
natat influctib mundi hꝰ. Qd̃ aut̃ eadem archa
de lignis quadratis fieri uibetur. sic ecclesia de scĩs¬
Quacunq enim parte quadratum u̾eteris: stabit¬
firmit̾. Qd̃ exbitumine glutinant᷑ arche ligna
intrinsecꝰ . iextrinsecꝰ: ut excompage unitatis
significetur tolerantia caritatis: ne scandalis
ecclesiam temptantib siue abhis quȩ intus
sunt. siue ab his quȩ foris sunt cedat fraterna
natura. ⁊ soluatur uinculum pacis. Est enĩ
bitumen feruentissimum ⁊ iuolentissimum

Expanded text:
angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum dest 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eamArcam instruxit Noe de lignis non putrescentibus: Ecclesia construitur a Christo ex hominibus in sempiternum victuris. Arca enim ista Ecclesiam demonstrabat, quae natat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique squocunque enim verteris, quadratum firmiter stabit. Quod bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compage unitatis significetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus sive ab his qui intus sunt, sive ab his qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis. Est enim bitumen ferventissimum et violentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
Archa mundis diluuii quȩ
huiꝰ ecłie typum gessit. ⁊ ampla
sua. adumꝰ mensuram cubiti
qua drupedia atq reptilia.
Superiꝰ uero aues ⁊ homines
habuisse credenda est. Ibi lata
extitit. ibibestias habuit. Ibi an¬
gusta: uͥ homines seruauit. Quia nmirũ
sca ecelesia incarnalib ampla ẽ. inspulib¬

Expanded text:
arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla sua ad unius mensuram cubiti quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spi
Abbreviated transcription (Latin):
totidem ȩneis: quȩ capita cu celaturis
suis habebunt argenttea. Similit̾ in
lat̾e aquilonis ꝑ longum erunt tento¬
ria centum cubitoꝵ ⁊ columne inginti
atrii. supͣ dictũ ẽ. ubi eiusdem nu

Expanded text:
totidem aeneis quae capita cum celaturis suis habebunt argentea similiter in latere aquilonis per longum erunt tentoria centum cubitorum columnae viginti a
Abbreviated transcription (Latin):
si fecisti: quẽ tam̃
ñ fecisse certũ h̃t.
S ait aliqͥs. Uerũ est
qr si fecit adult̾iũ.
damnat illũ ds.
siñ uerũ dicitis ex¬
ploratores estis: cũ
ita dictũ ẽe̾ ex plo¬
ratores estis. tanqͣ
si dictũ e̾e̾t. explo¬
ratoꝵ pena digni
estis: hoc ẽ. explo¬
ratores deputamini
m̾ito m̃dacii ur̃i.
stis añ potuisse dici
ꝓ habemini & de¬
putamini : innume

Expanded text:
si fecisti, quem tamen si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. Sed ait aliquis: Verum est, quia si fecit adulterium, damnat illum Deus. si non verum dicitis, exploratores estis cum eita dictum esse. Exploratores estis, tanquam si dictum esset, exploratorum poena digni estis, hoc et exploratores deputamini merito mendacii vestri. Estis autem potuisse dici pro habemini et deputabimini, innume
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Qͥd ẽ quod
ioseph uir tã sapienᷤᷤ
tꝰ ita iurauit ꝑ salu
fuerat salus pharas.
nis: cui fidẽ sic̃ pri¬
mitꝰ dño suo serua¬
empticiũ possidebat
Qd̾ si ñ eurabat pha¬
raonis salutẽ: nũqͥd
hõis salute uitare
ñ debuit: An non ẽ
ꝑuiriũ Tenuit enĩ
uũ eoꝵ donͦ ueniri
ben iamin: & uerũ
factũ ẽ qͦd dixerat.
Non exibitis hinc: nͥ
nisi ad eũ reducen¬
dũ aliqui redissent:
S qͦd sequit᷑. magis
urget q̃stionẽ. ubi
it̾m iurauit dicens.
Mittite ex uob̾ unũ.
sint u̾ba ur̃a. si uera
tis exploratores estis.
Huic sententiȩ in t̾po¬
suit iurationẽ: qr
si uera ñ dixissent
erploratores e̾e̾nt.¬
& ideo exploratoꝵ
pena digni e̾e̾nt:
qͦs tam̃ uera dic̾e sei¬
ebat. Neq enĩ ꝑiurꝰ
ẽ quisq si ei quem
castissimũ nouit di¬
cat. si hoc adult̾rũ
de qͦ argueris cõmi¬
sisti. damnat te d̾s
&si his u̾bis adhibe¬
at iurationẽ : uerũ
onmino urat. Ibi
enĩ ẽ oditio qͣ dixit

Expanded text:
at. Quid est quod Ioseph uir tam sapiens aus ita iurat per salutfuerat Pharaonis salus, cui fidem sicut primitus domino suo seruaemticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, numquid hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis hinc, nisnisi ad eum adducendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uobis unum sint uerba uestra, si uetis, exploratores estis; huic sententiae interposuit jurationem, quia si vera non dixissent, exploratores essent, ideo exploratorum poena digni essent. Quos tamen vera dicere sciebat; neque enim perjurus est quisque, si ei quem castissimum novit dicat: Si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te Deus, et his verbis adhibuit jurationem, verum omnino jurat. Ibi enim est conditio, quia dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Tollensq symeon ⁊ ligans eum illis p̃sentibus.
iussit ministris ut implerent saccos eoꝵ tritico.
et reponerent pecunias singuloꝵ in sacculis su¬
is. datisq supͣ cibariis in uia. Qui fecerunt ita.
At illi portantes frum̃ta in asinis: ꝓfecti sunt.
Aꝑtoq unus sacco. ut daret iumento pabulumc
in diu̾sorio. contemplatꝰ pecuniã in ore sacculi.
dixit fr̃ib suis. Reddita ẽ mͥ pecunia. en habet᷑
in sacco. Et stupefacti turbatiq. dixert̃ mutuo.

Expanded text:
Tollens Simeon, et ligans illis praesentibus, jussit ministris ut implerent saccos eorum tritico, et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis supra eis cibariis in via. Qui fecerunt ita. At illi portantes frumenta in asinis profecti sunt: apertoque unus sacco, ut daret jumento pabulum in diversorio, contemplatus pecuniam in ore sacculi, dixit fratribus suis, reddita est mihi pecunia, en habetur in sacco. Et obstupefacti turbatique dixerunt mutuo,
Abbreviated transcription (Latin):
cte singłis tabulis supꝑonun¬
tur: qr dũ ꝓpħȩ in u̾bis suiᷤ
de xp̃i incarnatione concor¬
dant. seq̃ntes p̃dicatores e¬
dificant: ut qͦ a semet ipsis
ñ discreꝑant. illos robustiꝰ
figant. Ex argento fundi
iubent᷑. argenti enĩ claritaᷤ
ex usu seruat᷑ sine usu in
usu sp̃alis intelligentiȩ non
nr̃os incarnationis manu¬
tersit. quicqͥd lucis in eis
latebat claruit. sensus ꝙ
patrũ p̃cedentiũ in usum
dedit. qr u̾ba reb ex posuit.

Expanded text:
ctae singulis tabulis supponuntur: quia dum prophetae in verbis suis de Christi incarnatione concordant, sequentes praedicatores aedificant, ut quo a semetipsis non discrepant, illos robustius figant. Ex argento fundi jubentur. Argenti enim claritas ex usu servatur, sine usu in usu spiritualis intelligentiae non nostros incarnationis suae manutersit, quidquid lucis in eis latebat inclaruit, sensusque Patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos ire cupiebas. et desiderio tͥ erat domus
patris tui. Cur furatus es deos meos: Res-¬
pondit iacob. Quod inscio te ꝓfectus sum:
timui ne iuolenter auferres filias: Qd̃ autẽ
furti me arguis: apud quecumq inueneris

Expanded text:
tuos ire cupiebas: et desiderio tibi erat domus patris tui: cur furatus es Deos meos? Respondit Iacob quod inscio te profectus sum timui ne violenter auferres filias tuas furti arguis apud quemcumque inveneris
Abbreviated transcription (Latin):
& auaricia q̃
ẽ idoloꝵ serui¬
tus. Laban gͦ
ueniens apud
iacob idola ñ
inuenit: qr
ostensis mundi
thesauris dia¬
bolus in redẽp¬
tore nr̃o uesti¬
gia concupisc̾iȩ
trene ñ repꝑit̾.
S quȩ iacob ñ
habuit : ea ra
chel sedendo
sederitis. Ra¬
chel gͦ idola
sedendo oꝑuit:
concupiscĩȩ ꝑ
it. De hac coo¬
ꝑtione uicioꝵ¬

Expanded text:
 avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea chel sedendo am sederitis. » Rachel idosedendo operuit, concupiscentiae it. De hac coopertione vitio
Abbreviated transcription (Latin):
dit mͥ. Sic delusa sollicitudo querentis ẽ.
Tumensq iacob cum iurgio ait. Quam ob
culpam meam. ⁊ ob qd̃ peccatum sic exarsis¬
ti post me. ⁊ scrutatus es omnẽ suppellecti.¬
lem meam : Quid inuenisti de cuncta
sub̃a domus tuȩ: Pone hic coram fr̃ib me

Expanded text:
dit mihi: sic delusa sollicitudo quaerentis est. Tumensque Jacob, cum jurgio ait: Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me, et scrutatus es omnem supellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tuae? pone hic coram fratribus me
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i mẽbra st̃
ꝑseq̃ndo oppͥ¬
mere conatur.
mundi. siue
diaboli ia eob
abstulit: eũ
tris abstulit:

Expanded text:
ri membra sunt, persequendo opprimere conatur. mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum tris abstulit,
Abbreviated transcription (Latin):
faciem laban quod ñ eẽt erga se sicut heri
et nudius t̾cius. maxime dicente sibi dño.¬
reuertere in t̾ram patrum tuoꝵ. ⁊ ad gene¬
rationem tuã. eroq tecum: misit ⁊ uoca¬
uit rachel ⁊ lẏam in agrum ubi pascebat
greges. dixitq eis. Uideo faciem patͥs ũri
qd̃ ñ sit erga me sicut heri ⁊ nudius t̾cius.
D̾s aut̃ẽ patͥs mei fuit mecum. ⁊ ipse nos¬
tis qd̃ totis uirib meis seruierim patͥ ur̃o¬

Expanded text:
i et nudiustertius, maxime dicente sibi DoRevertere in terram patrum tuorum, et ad generationem tuam, eroque tecum. Misit et vocavit Rachel et Liam in agrum, ubi pascebat greges, dixitque eis: Video faciem patris vestri, quod non sit erga me sicut heri et nudiustertius. Deus autem patris mei fuit mecum, et ipsae nostis quod totis viribus meis servierim patr
Abbreviated transcription (Latin):
Rost longam
iacob apud so¬
cerũ suũ ꝓ uxo¬
rib ł ꝓ mercede
sustinuit. p̃ce¬
ꝑit eids ut
reu̾teret᷑ ad pa¬
triã suã. Tunc
ignorante soce¬
ro suo cũ uxori
b cũ comitata¬

Expanded text:
ost longam Jacob apud socerum suum pro uxoribus vel pro mercede sustinuit, praecepit ei Deus ut reverteretur ad patriam suam. Tunc ignorante socero suo, cum uxoribus suis, cum comitat
Abbreviated transcription (Latin):
ac filias iacõb.
laban suos¬
scripture saciȩ
quȩ filios seu
fr̃s cognatos
appellat. sic̃
in seq̃ntib
ostendet᷑ ubi
scriptũ ẽ. dix̃¬
suis. afferte
lapides: filioᷤᷤ
fratrũ nomine
nuncupans.
Ꝙ in eugłio fi¬
lios marie
matertere
dñi. fratres
dñi appellat:¬

Expanded text:
ac filias Jacob, Laban suosScripturae sacrae, quo filios seu fratres cognatos appellat, sicut in sequentibus ostendetur, ubi scriptum est: Dixisuis: Afforte lapides, filios, fratrum nomine nuncupans, et in Evangelio filios Mariae materterae Domini fratres Domini appellat
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cũ in monte
galaad eũ furo¬
re. atq idola
quȩ rachel fu¬
rata erat. apud
eũ reqͥsiut. nec
sibi hoc ipsũ fi¬
guralit̾ uelit:
Cũ enĩ laban su¬
periꝰ aliã gerat
diaboli tẏpum
figurat. Laban
quippe int̾p̾tat᷑
dealbatio. Deal
tur : qr cũ sit
tenebrosus ex
boꝵ iudaicus
ne incarnatus
dñs ueñ. Pocest
etiã ꝑ laban hic¬
qui cũ furore

Expanded text:
est eum in monte Galaad cum furore, atque idola quae Rachel furata erat apud eum requisivit, nec sibi hoc ipsum figuraliter velit? Dum enim Laban superius aliam gerat diaboli typum figurat. Laban quippe interpretatur dealbatio. Dealbtur; qui cum sit tenebrosus ex borum Judaicus ne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban munqui c