comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donauit alius. s toto patͥmonio cessurꝰ: Sũma eadẽ ẽ beneficiũ
idẽ ñ ẽ: Etiam nc̃ adice hic pecuniã ꝓ addicto dependit: s cũ
illam domo ꝓtulisset: Ille dedit eandẽ: s mutuã sumpsit aut
rogauit.⁊ se obligari ingenti merito passus ẽ fodẽ existimas
loco eẽ illum qͥ beneficium ex facili. largitꝰ ẽ & hunc qͥ accip̃
ut daret. Temꝑe q̃dam magna fiunt. ñ sũma. Beneficiũ est
donata possessio: cuiꝰ fertilitas laxare possit annonã Bene¬
ficiũ ẽ unus in fame panis Beneficiũ. ẽ donare regiones ꝑ
quas magna flumina ⁊ nauigabilia decurrant: Beneficiũ
fontem. Qs int̃ se ista comꝑabit qͥs expendet: difficit. ẽ sen¬
tentia quȩ ñ rẽ. s ium rei querit: Eadẽ licet sint alit̃ data:
ñ idem pendent: Dedit hic mͥ beneficiũ s ñ libent᷑ s dedile

Expanded text:
donavit alius, sed toto patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium donavit alius, sed toto patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium idem non est. Etiamnunc adice : hic pecuniam pro addicto dependit, sed cum illam domo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligari ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum, qui beneficium ex facili largitus est, et hunc, qui accepit, ut daret ? Tempore quaedam magna fiunt, non summa. Beneficium est donata possessio, cuius fertilitas laxare possit annonam, beneficium est unus in fame panis ; beneficium est donare regiones, per quas magna flumina et navigabilia decurrant, beneficium fontem. Quis inter se ista comparabit ? Quis expendet ? Difficilis est sententia, quae non rem, sed vim rei quaerit ; eadem licet sint, aliter data non idem pendent. Dedit hic mihi beneficium, sed non libenter, sed dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
illud int̃pretet᷑ uidex. quid sit. ingratꝰ nulla lex monstrat.
Sepe &e qui reddidit qd̾ accepit ingratꝰ ẽ & qͥ ñ reddidit gratꝰ:
De qͥbꝰdam & imꝑitus iudex dimittere tabellã potest. ubi fe¬
cisse aut ñ fecisse ꝓñtiandum. ẽ ubi ꝓlatis cautionib. contro¬
u̾sia tollit᷑. ubi int̃ disputantes ratio iusdicit Ubiuͦ animi cõ¬
iectura capienda ẽ ubi id dequo sola sapientia decernit in contͦ¬
u̾siam incidit: ñ potest ad hec sumi iudex exturba se lectoꝵ.
quẽ census in album ⁊ equestris hereditas misit. Itaq ñ hȩc pa¬
rum idonea. res uisa ẽ q̃ deduceret᷑ ad iudicẽ. s nemo huic rei
satis idoncꝰ uidex inuent᷑ ẽ Qd ñ admirab̾is si excusseris quid
habiturꝰ fuerit difficultatis: qͥsquis in eiuismodi reũ exissec do¬
nauit aliqͥs magnã pecuniã: s diues. s ñ sensurꝰ impendium

Expanded text:
illud interpretetur iudex. Quid sit ingratus, nulla lex monstrat ; illud interpretetur iudex. Quid sit ingratus, nulla lex monstrat ; saepe et qui reddidit, quod accepit, ingratus est, et qui non reddidit, gratus. De quibusdam et imperitus iudex demittere tabellam potest, ubi fecisse aut non fecisse pronuntiandum est, ubi prolatis cautionibus controversia tollitur, ubi inter disputantes ratio ius dicit. Ubi vero animi coniectura capienda est, ubi id, de quo sola sapientia decernit, in controversiam incidit, non potest sumi ad haec iudex ex turba selectorum, quem census in album et equestris hereditas misit. Itaque non haec parum idonea res visa est, quae deduceretur ad iudicem, sed nemo huic rei satis idoneus iudex inventus est ; quod non admiraberis, si excusseris, quid habiturus fuerit difficultatis, quisquis in eiusmodi reum exisset. Donavit aliquis magnam pecuniam, sed dives, sed non sensurus impendium ;
Abbreviated transcription (Latin):
sicum. ẽ si beneficium ñ dat s cõmodat. aut in illo qͥ reddit. ñ
gͣcum fuisse. Adice nunc qͥđ huic uni legi om̃ĩa fora uix
sufficient: Quis erit qͥ ñ agat quis cum qͦ ñ agat᷑ Om̃s sua
extolle̾nt om̃s etiã minima q̃ in alios contulere: dilatant:
Prȩcẽa quȩc̃q incognitionẽ cadunt comp̃hendi posst̃. & ñ
dare in sinitã licentiam iudicu: Idõ melior uidet᷑ conditio:
causȩ bonȩ si ad iudicem quã si ad arbitrum mittit᷑. quia
illum formula includit. ⁊ certos qͦs ñ excedat tm̃inos ponit.
Huiꝰ lib̃a ⁊ nulł adstricta uncłis religio. ⁊ detrahere aliquid
potest: ⁊ adicere. & sententiam suã ñ ꝓut lex ut iusticia suadet:
s ꝓut humanitas aut miscdia impulit: regere: Ingrati accio.¬
ñ erat. iudicẽ alligatura. s regno lib̃rimo positura Qd sit eñi
beneficium: ñ constat: Deinde quantũ sit refert quã benigne

Expanded text:
ficum est, si beneficium non dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, nficum est, si beneficium non dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, ngratum fuisse. Adice nunc, quod huic uni legi omnia fora vix sufficient. Quis erit, qui non agat ? Quis, cum quo non agatur ? Omnes sua extollunt, omnes etiam minima, quae in alios contulere, dilatant. Praeterea, quaecumque in cognitionem cadunt, comprendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici; ideo melior videtur condicio causae bonae, si ad iudicem quam si ad arbitrum mittitur, quia illum formula includit et certos, quos non excedat, terminos ponit, huius libera et nullis adstricta vinculis religio et detrahere aliquid potest et adicere et sententiam suam, non prout lex aut iustitia suadet, sed prout humanitas aut misericordia impulit, regere. Ingrati actio non erat iudicem adligatura sed regno liberrimo positura. Quid sit enim beneficium, non constat, deinde, quantum sit ; refert, quam benigne
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ rei ȩstimatio. tantum odio dãpnauimꝰ. ⁊ ut̾ea reliquimus. q̃
ad iudices deos mittimus IRationes aut̃ multȩ mͥ occurrunt.
ꝓpt̃ quas crim̃ hoc uilegẽ cade ñ debeat: ẜrimũ om̃ium: pars
optima beneficui ꝑiit si accio sic̃ certȩ pecuniȩ aut ex condu¬
do &. locato dat᷑ Hoc enim in illo speciosissimũ ẽ. qd̾ dedimus
ut ꝑdituri. qd̾ totum ꝑmisimꝰ accipientiũ arbitrio Si apello.
si adiudicẽ uoco: incipit. ñ beneficiũ. eẽ s creditũ.¶ Deinde cũͥ
res honestissima sit referre grãm: desinit eẽ honesta. si neces¬
saria ẽ. t̃ magis enĩ laudauit quisquã gratũ hominẽ ꝙͣ eũ
q̃ depositũ reddidit. aut q̃d debebat: citra udicẽ soluit: Ita du¬
as res quibꝰ in uita humana nicħ pulcriꝰ ẽ corrumpimus
gratum hominem & beneficium. Quid eñĩ aut in hoc magni¬

Expanded text:
tae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, quae tae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, quae ad iudices deos mittimus. Rationes autem multae mihi occurrunt, propter quas crimen hoc in legem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, si actio sicut certae pecuniae aut ex conducto et locato datur. Hoc enim in illo speciosissimum est, quod dedimus vel perdituri, quod totum permisimus accipientium arbitrio ; si appello, si ad iudicem voco, incipit non beneficium esse, sed creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si necessaria est ; non magis enim laudabit quisquam gratum hominem, quam eum, qui depositum reddidit aut, quod debebat, citra iudicem solvit. Ita duas res, quibus in vita humana nihil pulchrius est, corrumpimus, gratum hominem et beneficium ; quid enim aut in hoc magni
Abbreviated transcription (Latin):
beneficium inmentẽ uenit. IHoc tñ inuisum uitĩ. an inpuni ⁊¬
tum eẽ. debeat: querutͣ ⁊̃ an hȩc lex quȩ inscolis exeiret᷑ etiã inci¬
uitate ponenda sit qͣ ingrati dat᷑ actio: quȩ uidet᷑ equa om̃ib aͥd
ti. cun urbes quoq urbib quȩ p̃stitere exꝓbrent & maiores col¬
lata aposteris exigant: nr̃i maiores. maxum scilicet uiri: abho¬
stib tantum espetiert̃ beneficia magno animo dabant: in ag¬
no ꝑdebant: Excepta macedonum gente. ñ ẽ inulla data adũs
ingratum: actio: Magnumq hoc argum̃tũ ẽ: dandã ñ fuisse:
Quia adu̾sus maleficium omne: cõsensimꝰ. & homicidu. ueneficũ
parricidii. uiolatarũ. regionum alicubi atq alicubi diu̾sa pe¬
na ẽ s ubiq aliqua: hoc frequentillimũ crim̃ nusꝗͣ punit᷑.
ubiq imꝓbat᷑ Neq ab solumus illud. s cum difficił eẽt incer¬

Expanded text:
beneficium in mentem venit. Hoc tam invisum vitium an impunibeneficium in mentem venit. Hoc tam invisum vitium an impunitum esse debeat, quaeritur, et an haec lex, quae in scholis exercetur, etiam in civitate ponenda sit, qua ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus. " Quidni ? cum urbes quoque urbibus, quae praestitere, exprobrent et in maiores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet viri, ab hostibus tantum res repetierunt, beneficia magno animo dabant, magno perdebant; excepta Macedonum gente non est in ulla data adversus ingratum actio. Magnumque hoc argumentum est dandam non fuisse, quia adversus maleficium omne consensimus, et homicidii, veneficii, parricidii, violatarum religionum aliubi atque aliubi diversa poenubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incer
Abbreviated transcription (Latin):
res semel ꝑceptȩ hȩrent. q̃dam ut scias. ñ est satis. didicisse In¬
tudit enim eoꝵ scientia: nisi contineat᷑ geometͥam dico ⁊ sub¬
lumium cursũ. ⁊ si qua alia ꝓpt̃ subtilitatẽ lubrica sc̃qta
beneficia q̃dã magnitudo ñ patit᷑ excidere. quȩdã minora
s numero płima: ⁊ tempib diu̾sa: esfluunt qͥa ut dixi ñ sub¬
inde illa tractam. neclibent̃ qͥd cuiq debeamus recognoscimus.::
Audi uoces petentiũ: Nemo ñ uicturã semꝑ in animo suo memo¬
riã dix̃. nemo ñ deditum se & deuotũ ꝓfessus ẽ et siqđ aliuo ho¬
miliꝰ u̾bum q se obpigneret: inuenit ẜ ost exiguũ tempꝰ: idẽ illi
u̾ba pͥora quasi sordida. ⁊ parum liba : euitant: ꝑueniunt de¬
inde eo quo ut ego existimo pessimꝰ quisq atq ingratissimꝰ ꝑue¬
uit  obluiscant᷑: Adeo enim ingrat᷑ e. qͥ oblitꝰ s̃ ut ingrat̾ sit cui

Expanded text:
res semel perceptae haerent, quaedam, ut scias, non est satis didicisse inres semel perceptae haerent, quaedam, ut scias, non est satis didicisse intercidit enim eorum scientia, nisi continuetur, geometriam dico et sublimium cursum et si qua alia propter suptilitatem lubrica sunt, ita benefised numero plurima et temporibus diversa effluunt, quia, ut dixi, non subinde illa tractamus nec libenter, quid cuique debeamus, recognoscimus. Audi voces petentium. Nemo non victuram semper in animo suo memoriam dixit, nemo non deditum se et devotum professus est, et si quod aliud humilius verbum, quo se oppigneraret, invenit. Post exiguum tempus idem illi verba priora quasi sordida et parum libera evitant ; perveniunt deinde eo, quo, ut ego existimo, pessimus quisque atque ingratissimus pervenit, ut obliviscantur. Adeo enim ingratus est, qui oblitus est, ut ingratus sit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tiam reliquimꝰ: Sic fit ut in adolescentiã nram collata ꝑ eãt
qͥa ipsa numꝗͣ retractat᷑: Nemo qđ fuit tanꝗͣ in p̃terito: s
tanꝗͣ inꝑdito ponit: Ideoq caduca memoria: ẽ futuro imini¬
nentium: Hoc loco: reddendũ ẽ epicuro testimonium. qͥ assi¬
due. querit᷑ qđ adu̾sus p̃terita simus ĩgrati. qđ quȩcũq ꝑci¬
pimus bona ad nĩtem ñ recducam. nec int̾ uoluptates nume¬
remus. cum certior nulla sit uoluptas: quã quȩ iã eripi. nõ
potest: Presentia bona. ñdum tota insolida sunt: Potest illa
casus aliquis incidẽ: futura pendent. & incerta sunt: Qđ prȩ¬
teriĩt int̃tuta se positum ẽ. Quomͦ grat᷑ eẽ quisquã ad u̾sus
beneficia potest qui omnẽ uitã suã transtulit: Presentiũ. tu¬
tos ac futuroꝵ memoria gratos eẽ facit. : Memoriȩ minimũ:
tͥbuit: quisqͥs spei płimum Quẽadmodũ mi libalis quȩdam

Expanded text:
tiam reliquimus ; sic fit, ut in adulescentiam nostram collata pereant, tiam reliquimus ; sic fit, ut in adulescentiam nostram collata pereant, quia ipsa numquam retractatur. Nemo, quod fuit, tamquam in praeterito sed tamquam in perdito ponit, ideoque caduca memoria est futuro imminentium. Hoc loco reddendum est Epicuro testimonium, qui adsidue queritur, quod adversus praeterita simus ingrati, quod, quaecumque percipimus bona, non reducamus nec inter voluptates numeremus, cum certior nulla sit voluptas, quam quae iam eripi non potest. Praesentia bona nondum tota in solido sunt, potest illa casus aliquis incidere ; futura pendent et incerta sunt ; quod praeteriit, inter tuta sepositum est. Quomodo gratus esse quisquam adversus beneficia potest, qui omnem vitam suam transilit praesentium totus ac futurorum ? Memoria gratum facit ; memoriae minimum tribuit, quisquis spei plurimum. Quemadmodum, mi Liberalis, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
intentis: quic qͥd ẽ domi: uile ẽ. Sequitur aut̃. ut ubi qd̾
acceꝑis leue nouoꝵ cupiditas fec̃. auctor quoq eoꝵ ñ sit inp̃cio
Amauimus aliquẽ & suspeximꝰ. & fundatum ab illo statum
nr̃m ꝓfessi sumus: ꝗͣ diu nob placebant ea quȩ consecuti su¬
mus: Deinde irrumpit aminũ alioꝵ admiratio. & ad ea im¬
petꝰ factus ẽ ut mot̾alib mors ẽ ex magnis maiora cupiendi.
ꝓtinus excidit quicqͥd ante apud nos beneficium uocabat᷑ Nec
ea intuemur quȩ nos aliis p̃posuere. s ea sola quȩ fortuna prȩ¬
cedentium ostentat: Nompostest aut̃. qͥsquã. et inuide: & gr̃ãs
agere. quia inuidẽ querentis et mesti ẽ grãs agere gauden¬
tis. Deinde quia nemo nrm nouit: nisi ad tempus. qđ eum
maxime transit: Ad p̃terita: rari animũ recorquent Iic fic
ut p̃ceptores eorumq beneficia int̾cidant: qr totã pueri¬

Expanded text:
intentis, quidquid est domi, vile est. Sequitur autem, ut, ubi quod intentis, quidquid est domi, vile est. Sequitur autem, ut, ubi quod acceperis leve novorum cupiditas fecit, auctor quoque eorum non sit in pretio. Amavimus aliquem et suspeximus et fundatum ab illo statum nostrum professi sumus, quamdiu nobis placebant ea, quae consecuti sumus ; deinde irrumpit animum aliorum admiratio, et ad ea impetus factus est, uti mortalibus mos est ex magnis maiora cupiendi. Protinus excidit, quidquid ante apud nos beneficium vocabatur, nec ea intuemur, quae nos aliis praeposuere, sed ea sola, quae fortuna praecedentium ostentat. Non potest autem quisquam et invidere et gratias agere, quia invidere querentis et maesti est, gratias agere gaudentis. Deinde quia nemo nostrum novit nisi id tempus, quod cum maxime transit, ad praeterita rari animum retorquent ; sic fit, ut praeceptores eorumque beneficia intercidant, quia totam pueri
Abbreviated transcription (Latin):
dendã grãm: ⁊ iurtute opꝰ ẽ & temꝑe. & facultate. & aspiran¬
te fortuna. Qui meminit: sine impendio gratꝰ ẽ Hoc qđ ñ
oꝑam exigit ñ opes. ñ fecilitatem. qͥ ñ p̃stat nullũ habet
quo lateat. patrocinium: Num quã eñĩ uoluit gratꝰ eẽ: qui
beneficiũ tam longe ꝓiecit: ut extra conspectũ suũ pon̾ẽt
Quẽ ad modũ quȩ inusu sunt: & manum cotidie dactũq
patiunt᷑ numꝗͣ piclum sitꝰ ad eunt: illa quȩ ad odos ñ
reuocant᷑. s extra conũsationẽ ut suꝑuacua iacuert̃ sordes
ipsa colligunt uetustate: ita quicqͥd frequens cogitatio exer¬
cet ac renouat: memoriȩ: numꝗͣ subducit᷑. quȩ nicħ ꝑdit:
nisi ad qd̾ ñ sȩpe respexit: Erȩt̃ hanc causã alie quoq ft̃
quȩ nob̾ merita ñ numꝗͣ maxima uellant: Prima om¬
niũ ac potentissima: qđ nouis semꝑ cupiditatibꝰ occupa¬

Expanded text:
dendam gratiam et virtute opus est et tempore et facultate et adspirandendam gratiam et virtute opus est et tempore et facultate et adspirante fortuna ; qui meminit, sat sine impendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opes, non felicitatem, qui non praestat, nullum habet, quo lateat, patrocinium ; numquam enim voluit gratus esse, qui beneficium tam longe proiecit, ut extra conspectum suum poneret. Quemadmodum, quae in usu sunt et manum cotidie tactumque patiuntur, numquam periculum situs adeunt, illa, quae ad oculos non revocantur, sed extra conversationem ut supervacua iacuerunt, sordes ipsa colligunt vetustate, ita, quidquid frequens cogitatio exercet ac renovat, memoriae numquam subducitur, quae nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Praeter hanc causam aliae quoque sunt, quae nobis merita non numquam maxima evellant. Prima omnium ac potentissima, quod novis semper cupiditatibus occupa
Abbreviated transcription (Latin):
Ingratissimus om̃ium: qͥ oblitꝰ ẽ: Illi enim si ñ soluunt tam̃
debent: & extat apud illos uestigium certe meritoꝵ: intra
malã cõscientiã inclusoꝵ: Aliquando adferendã grãm con¬
ũti ex aliqua causa possunt si illos pudor ammonuerit.
si subita honestȩ. rei cupiditas. quał solet adtempꝰ etiã in
mał pectorib ex surgere: si inuitauerit facił occasio: hic
ñ quam fieri gratꝰ potest: cui beneficium totũ elapsum ẽ.
& utrum tu peiorẽ uocas apud quẽ grã beneficii intc̃idit. an
apud quem etiã inemoria : Uitiosi ocłi sunt qui lucẽ reforii¬
daut. gȩci qui ñ uident Et parentes suos ñ amare impieras
ẽ ñ agnoscere insania. &s cam ingratꝰ ẽ quã qͥ qđ inpͥma par.¬
de animi positum. eẽ debuit & semꝑ occurrere: ita se posu
it. & abiecit. ut in ignorantiã uerteret Apparet illũ ñ sepe:
de reddendo cogitasse: cui obrepsit obliuio. Deniq adred¬

Expanded text:
ingratissimus omnium, qui oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen ingratissimus omnium, qui oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud illos vestigium certe meritorum intra malam conscientiam inclusorum ; aliquando ad referendam gratiam converti ex aliqua causa possunt, si illos pudor admonuerit, si subita honestae rei cupiditas, qualis solet ad tempus etiam in malis pectoribus exsurgere, si invitaverit facilis occasio ; hic numquam fieri gratus potest, cui beneficium totum elapsum est. Et utrum tu peiorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria ? Vitiosi oculi sunt, qui lucem reformidant, caeci, qui non vident ; et parentes suos non amare impietas est, non adgnoscere insania ! Quis tam ingratus est, quam qui, quod in prima parte animi positum esse debuit et semper occurrere, ita seposuit et abiecit, ut in ignorantiam verteret ? Apparet illum non saepe de reddendo cogitasse, cui obrepsit oblivio. Denique ad red
Abbreviated transcription (Latin):
beneficuis grãm. ⁊ ẽ. turpe. & apud om̃s habet᷑. ebu¬
ti lib̾ał Ideo de ingratis: etiã ingrati querunt᷑: Cũ
interim hȩc om̃ib herec qđ om̃ibꝰ displicet. adeoq
incont᷑riũ it᷑. ut quosdã habeamͦ infestissimos. ñ pꝰ beneficia
tantũ s ꝓpt̃ beneficia: Hoc prauitate naturȩ acciđe qͥb̃¬
dam ñ negauerim: Plurib qͥa memoriam tempꝰ int̃posidũ
sub ducit: Namquȩ recentia apud illos iuguert. ea int̾¬
iecto spatio obsolescunt: Dequib fuisse mͥ tecũ disputati¬
onẽ scio. cum tu illos ñ ingratos uocates: s oblitos tanqͣ
ea res inigratũ excuset quȩ facit: Aut qͥa hoc accidit alicui:
ñ sit ingratꝰ: cum ñ accidat nͥ ingratoi Multa st̃ genera ing̾¬
toꝵ. ut furũ. homicidarum. quoꝵ una culpa ẽ ce̾terũ in par¬
tib̾: uarietas magna. Ingrat᷑ ẽ q̃ beneficiũ accepisse si ne:¬
gat: qđ accepit: Ingratꝰ ẽ: qui dissimulat: Ingratꝰ. qͥ ñ reddit

Expanded text:
beneficiis gratiam et est turpe et apud omnes habetur, Aebuti Liberalis ; ideo de ingratis etiam ingrati queruntur, cum interim hoc omnibus haeret, quod omnibus displicet, adeoque in contrarium itur, ut quosdam habeamus infestissimos non post beneficia tantum sed propter beneficia. Hoc pravitate naturae accidere quibusdam non negaverim, pluribus, quia memoriam tempus interpositum subducit ; nam quae recentia apud illos viguerunt, ea interiecto spatio obsolescunt. De quibus fuisse mihi tecum disputationem scio, cum tu illos non ingratos vocares sed oblitos, tamquam ea res ingratum excuset, quae facit, aut, quia hoc accidit alicui, non sit ingratus, cum hoc non accidat nisi ingrato. Multa sunt genera ingratorum, ut furum, ut homicidarum, quorum una culpa est, ceterum in partibus varietas magna. Ingratus est, qui beneficium accepisse se negat, quod accepit ; ingratus est, qui dissimulat; ingratus, qui non reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cura dicendũ: ꝗͣ qđ in manib ẽ an beneficium
dare. ⁊ inuicem grãm referre. ꝑse res expetendȩ sit̃s
Inuenut᷑ qͥ honesta inmercedẽ colant qͥb ꝙ ñ
placeat uirtꝰ gratuita. q̃ nicħ ht̃ inse magnificũ: si qͥcꝙͣ ue¬
nale: Qd enim ẽ turpiꝰ ꝙͣ aliquem cõputare. quanti uir bonꝰ
sit. cum uirtꝰ nec lucro inuitet. nec abstreat. dampno: ad eoq
neminẽ spe ac pollicitatione corrumpat. ut contra impende
inse iubeat: et cum sepiꝰ inultro cributis sit Calcatis utilitatibꝰ.¬
ad illam eundũ ẽ quoc̃q uocauit. quoc̃q misit. sine respectu
rei familiaris intdum etiã. sine ulla sanguinis sui parsimo¬
nia uadendũ. nec umꝗͣ imꝑiũ eius detraectandũ Quid cseqͣr
inquit si hoc fortit̃. si hoc grate fecero: Qđ feceris. Nich tͥ extra

Expanded text:
 in manibus est : an beneficium dare et in vicem gratiam referre per se res expetendae sint. Inveniuntur, qui honesta in mercedem colant quibusque non placeat virtus gratuita ; quae nihil habet in se magnificum, si quicquam venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare, quanti vir bonus sit, cum virtus nec lucro invitet nec absterreat damno adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpam ut contra impendere in se iubeat et saepius in ultro tributis sit ? Calcatis ad illam utilitatibus eundum est ; quocumque vocavit, quocumque misit, sine respectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius detractandum. " Quid consequar," inquit, " si hoc fortiter, si hoc grate fecero ? " Quod feceris ; nihil tibi extra
Abbreviated transcription (Latin):
ri industria merui: Numqͥt tñ ideo maximis oꝑib p̃feres nutͥ¬
cis officium: At qͥ qͥd int̃ ẽ cum ȩque sine patͥs beneficio quã
sine nutͥcis. ñ potuerit. ad ult̾i̾ora ꝓcede: Qđ si initio meo qͥcqͥd
iam possum debeo: cogita ñ eẽ initium mei patrẽ. ne auũ qͥdem
Semꝑ enim erit ult̾iꝰ aliqͥd ex qͦ originis ꝓximȩ origo descendat.
At qͥ nemo dic̃ me plus deb̾e ignotis. ⁊ ult memoriã positis maio¬
rib quã patͥ: Eiꝰ aut̃ debeo: si hoc ipsum qͦd genuit me pat̃ m̃s. ma¬

Expanded text:
ri industria merui ; numquid tamen ideo maximis operibus praeferes nutrri industria merui ; numquid tamen ideo maximis operibus praeferes nutricis officium ? Atqui quid interest, cum aeque sine patris beneficio quam sine nutricis non potuerim ad ulteriora procedere ? Quod si initio meo, quidquid iam possum, debeo, cogita non esse initium mei patrem, ne avum quidem ; semper enim erit ulterius aliquid, ex quo originis proximae origo descendat. Atqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriam positis maioribus quam patri; plus autem debeo, si hoc ipsum, quod genuit me pater meus, ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cam̃ minumȩ partes sunt eoꝵ q̃ gignunt. Aspice rhenũ. aspice
euph̾aten om̃s deniq inclitos annes: Quid sunt si illos illic un¬
de effluunt estimes: quicqͥd ẽ quo tim̃tur qͦ nominant᷑: in ꝓces¬
tes uestient᷑ Aspice trabes. siue ꝓceritatẽ. estimes altissimas. si¬
ue crassitudinẽ spatiumq ramoꝵ latissime fusas. quantulũ
ẽ his cõꝑatũ illd̃ qđ radix tenui fibra complectit᷑ In nutunt᷑
totius oꝑis iacta sunt: latent. Idem incȩt̾is euenit: Erincipia sua:
semꝑ sequens magnitudo obruet./ Non potuissem quicꝗͣ con¬
seqͥ: nͥ parentum beneficiũ antecessisset: S ñ idõ qͥcqd consecutꝰ
sum minus. ẽ. eo. sine qͦ consecitꝰ ñ eẽm. Hisi me nutͥx aliussoe
infantẽ: nicħ eoꝵ quȩ consilio ac manugero facere potuissẽ.
nec in hanc emergere nominis claritatẽ quam ciuili ac milita¬

Expanded text:
et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adspice et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adspice Euphraten, omnes denique inclutos amnes. Quid sunt, si illos illic, unde effluunt, aestimes ? Quidquid est, quo timentur, quo nominantur, in proceserunt. Adspice trabes, sive proceritatem aestimes, altissimas, sive crassitudinem spatiumque ramorum, latissime fusas. Quantulum est his comparatum illud, quod radix tenui fibra complectitur ! Tolle ratotius operis iacta sunt, latent. Idem in ceteris evenit; principia sua semper sequens magnitudo obruet. Non potuissem quicquam consequi, nisi parentum beneficium antecessisset ; sed non ideo, quidquid consecutus sum, minus est eo, sine quo consecutus non essem. Nisi me nutrix aluisset infantem, nihil eorum, quae consilio ac manu gero, facere potuissem nec in hanc emergere nominis claritatem, quam civili ac milita
Abbreviated transcription (Latin):
didicert̃ dicenda hec fuer̃ ad contundendã in solentia animũ exfor¬
na pendentium. uindicandũq uis beneficũ dandi serius ut
afilus quoq iundicaret᷑: Querit᷑ enim an aliꝗdo libi maio q̃o¬
ra beneficia dare parentibꝰ siuis possint: quã acceꝑint: uilid ro¬
concedit̾ multos filios maiores potentioresq excitisse quam
parentes suos. equȩ & illud meliores fuisse. Qđ si constat. potest
fieri. ut meliora tͥbuerint. cum ⁊ fortuna illis maior eẽt. & melior
ipsam dandi facultatẽ patͥ debet. Ita numqͣ beneficio uincitur
cuiꝰ bñficiũ ẽ ipsum qͦd uincit᷑s Primũ quȩdã initiũ ab aliistra selu¬
hunt: & tam̃ initiis suis maiora st̃: nec idõ aliqͥd ñ ẽ mauis eo qͦ
cȩpit: qr ñ potuisset intantũ ꝓcede nͥ cȩpisset: Nulla ñ res: pͥn¬
cipia sua magno gradu transit: Semina: om̃iĩ rerũ causȩ surt.

Expanded text:
didicerunt. Dicenda haec fuerunt ad contundendam insolentiam hominum ex fordidicerunt. Dicenda haec fuerunt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendentium vindicandumque ius beneficii dandi servis, ut filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando, liberi maiora beneficia dare parentibus suis possint, quam acceperint. Illud conceditur multos filios maiores potentioresque extitisse quam parentes suos ; aeque et illud meliores fuisse. Quod si constat, potest fieri, ut meliora tribuerint, cum et fortuna illis maior esset et meliorest, quia hanc ipsam dandi facultatem patri debet. Ita numquam beneficio vincitur, cuius beneficium est ipsum, quod vincitur." Primum quaedam initium ab aliis trahunt et tamen initiis suis maiora sunt ; nec ideo aliquid non est maius eo, quo coepit, quia non potuisset in tantum procedere, nisi coepisset. Nulla non res principia sua magno gradu transit. Semina omnium rerum causae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut beneficia a seruis indignemur acciꝑe. ⁊ sortẽ eoꝵ expectemꝰ
obliti meritoꝵ: Seruum tu quẽq uocas. libidinis &gule ser¬
uus :⁊ adultere. immo ad ulterarũ. comiune mancipiũ Ser¬
ĩ uocas quẽq du: Quo tandẽ abistis geruł raꝑis. cubile istẽ
tuum cux ferentibꝰ: Quo ce penulati inmilitum qͥdẽ ñ uulga¬
rẽ cultum subornati: Quo in quã te isti efferunt. Ad ostium
alicũ ostiarũ. ad ortos alicuiꝰ ne ordinarium. qͥdem habentis
officiĩ. & deide negas tͥ a seruo tuo bñficiũ dari posse ciu os¬
culum asieni serui beneficium ẽ Quȩ ẽ tanta anum discordia
Fodem cemꝑe seruos despicis ⁊ colis: Imꝑiosus intra lim̃: atq
upotens. hunuł. foris ⁊ tam contemptꝰ quã contẽpnis: Neq eñ
ulli magis abiciunt animos: quã qͥ imꝓbe tollunt nulliq ad
calcandos alios paratiores: ꝗͣ qui cõtumelias facere accipiendo

Expanded text:
ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritorum ? Servum tu quemquam vocas, libidinis et gulae servus et adulterae, immo adulterarum commune mancipium ? Servum vocas quemquam tu ? Quo tandem ab istis gerulis raperis cubile istud tuum circumferentibus ? Quo te penulati in militum quidem non vulgarem cultum subornati, quo, inquam, te isti efferunt ? Ad ostium alicuius ostiarii, ad hortos alicuius, ne ordinarium quidem habentis officium ; et deinde negas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneficium est ? Quae est tanta animi discordia ? Eodem tempore servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, humilis foris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contumelias facere accipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
nestet Fadẽ om̃ib pͥncipia. eadc̃q origo: Nemo altero nobilior¬
esi eui reciꝰ ingeuium & artib bonis aptius. & imagmes inatrio
exponunt.⁊ nomina familiȩ. suȩ longo ordine ac multilstem¬
matum illigata fleruris in parte pͥma edium collocant. ñ noci
magis quam nobiles funt: Unus om̃ium parens mundꝰ ẽ sule
ꝑsplendidos siue ꝑsordidos gradꝰ adhunc prima cuiꝰq origo ꝑ¬
ducit᷑: fl ẽ qͦd te isti decipiant Qͥ cum maiores suos recensent. u̾¬
cumꝙ nom̃ illustre fec̃ illos: deos fingunt. Neminẽ despexr̾is
etiam si cuxa illum obsoleta sunt nomina. ⁊ parũ induugẽ¬
te ad uitam fortuna: Siue lib̃tini ante uos habent. siue ser¬
ii. siue exterarũ gentium homines: erigite audact̃ animos &
qͥ cq̃d in medio sordidi iacet cransilite. expectat uos in sũmo
magna nobilitas Qd suꝑbia intantam uanitatẽ atcollumur

Expanded text:
nestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobiliornestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobiliorsi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. Qui imagines in atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine ac multis stemmatum inligata flexuris in parte prima aedium collocant, non noti magis quam nobiles sunt ? Unus omnium parens mundus est, sive per splendidos sive per sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo perdueitur. Non est, quod te isti decipiant, qui, cum maiores suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. Neminem despexeris, etiam si circa illum obsoleta sunt nomina et parum indulgente adiuta fortuna. Sive libertini ante vos habentur sive servi sive exterarum gentium homines, erigite audacter animos et, quidquid in medio sordidi iacet, transilite ; expectat vos in summo magna nobilitas. Quid superbia in tantam vanitatem attollimur,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipse se deferat. Usus consilio: descendenti ꝯsari. occur¬
rit & cum malã m̃tem habuisse. se pͥdiȩ iurasset: id ut in se
& in filios suos recidet optauit. & ꝯsarẽ ut ignosceret sibi.
rediretq in grãm secum: rogauit: Cum dixisset se &sar face̾:
nemo inquit credecte mecum in grãm redisse: nͥ aliqͥd mͥ do¬
naueris: Petitq ñ fastidiendã. ã ꝓpitio sũmã: ⁊ impetrauit: sȩ¬
sar ait: Mea causa dabo oꝑam: neumꝗͣ tͥ irascar Honestȩ fec̃
cȩsar qđ ignouit. qđ lib̾alitatẽ clem̃tis adiecit: Quic̃q hoc
audierit exemplum: necesse. ẽ eȩsarẽ laudet. s cum seruum
ante laudau̾̃it: Ñ ex pectes ut tͥ narrẽ manumissũ qͥ hoc fe¬
cerit nec tñ gratis. pecuniã ꝓlib̾tate eius cesar num̃auerat:
Post cot exempla. ñ dubium ẽ qͥn bñficiũ aliqñ a seruo dñs
accipiat: Qr̃ potius ꝑsona rẽminuat. ꝙͣ ꝑsonã res ipsa coho¬

Expanded text:
atque ipse se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occuratque ipse se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occurrit et, cum malam mentem habuisse se pridie iurasset, id ut in se et in filios suos redderet, optavit et Caesarem, ut ignosceret sibi rediretque in gratiam secum, rogavit. Cum dixisset se Caesar facere : " Nemo," inquit, " credet te mecum in gratiam redisse, nisi aliquid mihi donaveris," petitque non fastidiendam etiam a propitio summam et impetravit. Caesar ait : " Mea causa dabo operam, ne umquam tibi irascar ! " Honeste fecit Caesar, quod ignovit, quod liberalitatem clementiae adiecit. Quicumque hoc audierit exemplum, necesse est Caesarem laudet, sed cum servum ante laudaverit. Non expectas, ut tibi narrem manu missum, qui hoc fecerat. Nec tamen gratis : pecuniam pro libertate eius Caesar numeraverat. Post tot exempla num dubium est, quin beneficium aliquando a servo dominus accipiat ? Quare potius persona rem minuat, quam personam res ipsa coho
Abbreviated transcription (Latin):
in anulo optipa et eminente gemma. Rẽ in eptissimã fecero si
nc̃ u̾ba quȩsiero quẽadmodũ dicam illũ matellã sũpsisse. qđ
factum simul ⁊ maro ex notis illiꝰ temꝑis uestigatorib notauit.
& seruus eiꝰ qͦ nectebant᷑ insidiȩ. ei ebrio anulũ extrax̃ Et cũ ma¬
ro cõuiuas testaret᷑ ad motã. eẽ unaginem obscenis. ⁊ iã subsqͥp¬
cionẽ cõponeret: ostendit. in manu sua seruus anulũ: Si quis
hc̃ seruum uocat: ⁊ illum conuiuã uocabit Sub diuo aug
to ñdum hominib u̾ba sua ꝑicłosa erant.s. iã molesta. Ru¬
fus uir ordinis senatorii. intcenam optauerat ne csar sal-¬
uus rediret ex ea pegrinatione. quã parabat. ⁊ ad iecerat. idẽ
om̃s ⁊ tauros. & uitulos optare. fuert̃ qui illa diligent̃ audi¬
rent. Ut pͥmum dilux̃: seruus qͥ cȩnanti ad pedes steterat:
narrat. q̃ int cȩnam ebriꝰ ẽ. dixisset: Hortat᷑ ut cȩsarẽ occupet

Expanded text:
habens ectypa et eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si habens ectypa et eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si nunc verba quaesiero, quemadmodum dicam illum matellam sumpsisse ; quod factum simul et Maro ex notis illius temporis vestigatoribus notavit et servus eius, quoi nectebantur insidiae, ei ebrio anulum extraxit. Et cum Maro convivas testaretur admotam esse imaginem obscenis et iam subscriptionem componeret, ostendit in manu sua servus anulum. Si quis hunc servum vocat, et illum convivam vocabit. Sub divo Augusto nondum hominibus verba sua periculosa erant, iam molesta. Rufus, vir ordinis senatorii, inter cenam optaverat, ne Caesar salvus rediret ex ea peregrinatione, quam parabat; et adiecerat idem omnes et tauros et vitulos optare. Fuerunt, qui illa diligenter audirent. Ut primum diluxit, servus, qui cenanti ad pedes steterat, narrat, quae inter cenam ebrius dixisset, et hortatur, ut Caesarem occupet
Abbreviated transcription (Latin):
illum seruus seruauerat: Bello cuuli: ꝓscͥptum dñm seriuus
abscondit & cum anulos cius sibi aptasset ac uestẽ indius¬
set: spidatorib occurrit nicħq se dep̃cari. quo minꝰ imꝑata
pagerent. dixit ⁊ deinde ceruicẽ porrexit. Quantiuiri ẽ ꝓ
dño eo demꝑe. mori uelle. quo erat rara fides. dñm mori nol¬
le inpublica crudelitate. Item inueniri inpublica ꝑfidia. fi¬
delẽ. cum p̃mia ꝓditionis uigentia. ostendant᷑ p̃miũ fidei
mortẽ concupiscere. Ilr̃i scłi exempla ñ pret̾ibo. Sub ꝙrbio &e¬
sane fuit accusandi frequens & pene publica rabies. quȩ om̃a
cuili bello grauiꝰ cogatã cuutatẽ c fec: Excipiebat᷑ ebriorum
sermo. simplicitas iocantium: Nich̃ erat. cutũ. om̃is seuiendi pla¬
cebat occasio. nec iam reoꝵ expectabat᷑ euentꝰ cum ẽẽt unus: Ce¬
nabat paulus p̃toriꝰ inconuiuio qͦdam. imaginẽ. tib̃. cȩs. habeis

Expanded text:
illum servus servaverat. Bello civili proscriptum dominum servus illum servus servaverat. Bello civili proscriptum dominum servus abscondit et, cum anulos eius sibi aptasset ac vestem induisset, speculatoribus occurrit nihilque se deprecari, quo minus imperata peragerent, dixit et deinde cervicem porrexit. Quanti viri est pro domino eo tempore mori velle, quo rara erat fides dominum mori nolle ! in publica crudelitate mitem inveniri, in publica perfidia fidelem ! cum praemia proditionis ingentia ostendantur, praemium fidei mortem concupiscere ! Nostri saeculi exempla non praeteribo. Sub Tib. Caesare fuit accusandi frequens et paene publica rabies, quae omni civili bello gravius togatam civitatem confecit ; excipiebatur ebriorum sermo, simplicitas iocantium ; nihil erat tutum ; omnis saeviendi placebat occasio, nec iam reorum expectabantur eventus, cum esset unus. Cenabat Paulus praetorius in convivio quodam imaginem Tib. Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ab illa prȩt transfugas fugerunt: at hiut ostendent qͥ
animo facta eẽt pͥor illa transitio: a uictoribꝰ ad captiuã tñsfu¬
sceleris emisse: Uectenus p̃tor marsoꝵ clucebat᷑ ad romanum
imꝑium: Seruus eiꝰ gladium militi ipsi aq̃ trahebat᷑ eduxi:
pͥmum dnm̃ occidit deinde tempꝰ. ẽ inquit me & michi cõ¬
quẽquã qͥ magnificentiꝰ dominũ seruauerit: Corfiniũ cesar
obsidebat tenebat᷑ inclusus domiciꝰ. imꝑauit medico eidẽ
seruo suo: ut sibi uenenum daret: Cum dergi u̾santẽ uidet qͥd
cunctaris inquit tanquã intua potestate cotum istud sit: inor¬
cem rogo armat̾ lum ille ꝓmisit ⁊ medicam̃tũ in noxiũ bibẽ¬
dum illi dedit: Quo cum sopitꝰ eẽt. accessit ad filium iꝰ. Iube¬
inqͥt me ad seruari: dum exeuentu intelligas. an uenenum
pat̾ tuo dedim Hixit domitiꝰ. ⁊ seruat̾ a cesare ẽ. Eriortam̃

Expanded text:
omnes ab illa praeter transfugas fugerunt ; at hi, ut ostenderent, quo omnes ab illa praeter transfugas fugerunt ; at hi, ut ostenderent, quo animo facta esset prior illa transitio, a victoribus ad captivam transfusceleris emisse. Vettius, praetor Marsorum, ducebatur ad Romanum imperatorem ; servus eius gladium militi illi ipsi, a quo trahebatur, eduxit et primum dominum occidit, deinde : " Tempus est," inquit, " me et mihi conquemquam, qui magnificentius dominum servaverit. Corfinium Caesar obsidebat, tenebatur inclutus Domitius ; imperavit medico eidemque servo suo, ut sibi venenum daret. Cum tergiversantem videret : " Quid cunctaris," inquit, " tamquam in tua potestate totum istud sit ? Mortem rogo armatus." Tum ille promisit et medicamentum innoxium bibendum illi dedit ; quo cum sopitus esset, accessit ad filium eiuit, " me adservari, dum ex eventu intellegis, an venenum patri tuo dederim." Vixit Domitius et servatus a Caesare est ; prior tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tradit. cum obsidet᷑ grum̃tum. ⁊ iam ad sũmã desꝑationẽ
uentum eẽt duos seruos adhostẽ cnsfugisse.⁊ oꝑe p̃ciũ fecis¬
se. Deinde urbe cepta. passim discurrente uictore. illos ꝑno¬
ta itinera ad domũ in qua seruierant. p̃cucurrisse. ⁊ dñam
suã ante se egisse: Quȩrentib quȩ nã eẽt: dñam ⁊ qͥdẽ cru¬
delissimã ad suppliciũ ab ipsis duci ꝓfessos eẽ. Eductã deinde
extra muros: sũma cura celasse. donec hostilis ira consideret
Deinde ut saciat᷑ miles cito ad romanos mores rediit illos qͦq
ad suos redisse. ⁊ dnãm sibi ipsos dedisse: manumisit utrũq
euestigio illa. nec indignata ẽ. ab his se uitã accepisse: in qͦsuitȩ
necisq potestatẽ habuiset: Eotuit sibi hoc uł magis gratular:
Aut̃ enim seruata minus note ⁊ uulgaris clem̃tiȩ habuisset
Sic seruata: nobił fabula et exemplum duarũ urbiũ fuit
Intanta confusione captȩ ciuitatis cũ sibi quisq consuleret:

Expanded text:
etur Grumentum et iam ad summam desperationem ventum esset, duos servos ad hostem transfugisse et operae pretium fecisse. Deinde urbe capta passim discurrente victore illos per nota itinera ad domum, in qua servierant, praecucurrisse et dominam suam ante egisse ; quaerentibus, quaenam esset, dominam et quidem crudelissimam ad supplicium ab ipsis duci professes esse. Eductam deinde extra mures summa cura celasse, donec hostilis ira consideret ; deinde, ut satiatus miles cito ad Romanos mores rediit, illos quoque ad suos redisse et dominam sibi ipsos dedisse. Manu misit utrumque e vestigio illa nec indignata est ab his se vitam accepisse, in quos vitae necisque potestatem habuisset. Potuit sibi hoc vel magis gratulari ; aliter enim servata munus notae et vulgaris clementiae habuisset, sic servata nobilis fabula et exemplum duarum urbium fuit. In tanta confusione captae civitatis eum sibi quisque consuleret,
Abbreviated transcription (Latin):
ro adiciat. Idic scipionis patrẽ dubium ẽ quingenerandi uul¬
gare beneficiũ uicerit eximia pietas ⁊ uirtꝰ. ipsi urbi nescio utr̃
maiꝰ p̃sidium ad ferens andecus: Beinde sihoc parũ ẽ finge
aliquẽ torm̃ta patͥs discussisse. finge inse tͣnstulisse. licet tͥ inqͣn
cum ueł extendere. beneficia filii. cum pat̾nũ munꝰ ⁊ simplex sit
⁊ facile. s danti uoluntariũ. qđ necesse. ẽ ille multis dedit.
etiã quibꝰ dedisse se nescit: Inquo consortẽ ht̃ in quo spectauit le¬
tis lib̾alib ꝓfici: Ipsos tñ qͥ tͣdidert̃ illa: transcendimꝰ. utiq eos.
qͥ pͥma elem̃ta docuerit Et qͣuis sine itł nemo qͥcꝙͣ asseqͥ posset

Expanded text:
ro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit letis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi posset,
Abbreviated transcription (Latin):
inplio patrẽ scipio.⁊ p̃textat᷑ ĩ hostes equũ cc̃itat. parũ. ẽ qdͥ
ut ꝓueniret ad patrẽ: cot ꝑida maximos duces cũ maxime pre¬
m̃tia contempsit cot oppositoͣs difficultates. qđ ad pͥmã pu¬
gnam exitur᷑ ty ro ꝑueteranoꝵ corꝑa cucurrit qđ annossuos
tͣnsiliuit.¶Adice ut idẽ patrẽ reum defendat. ⁊ conspirationi
inimicoꝵ potentiũ eripiat. ut alt̾um illi consulatũ ac t̃ciũ ali¬
osq honores etiã consularib concupiscendos congerat. Ut pau¬
ꝑi raptas belli iure opes tͣdat.⁊ qđ ẽ militarib uiris spetiosis¬
simũ. diuitẽ illum spolus etiã hostilib faciatssi ad huc parũ
ẽ adice ut ꝓuintias ⁊ extͣ ordinaria imꝑia continuet. ut di¬
rutis maximis urbib romani imꝑii sine ȩmulo adortꝰ occa¬
susq uenturi defensor. ⁊ conditor. maiorẽ nobilitatẽ nobiliui¬

Expanded text:
in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, perveniret ad patrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili vi
Abbreviated transcription (Latin):
not᷑ anpat dedit. agrippa. nauali corona insignis. unicũ adep¬
tus int̃ dona militaria decus qui tot inurbe maxima oꝑa ex¬
citauit. quȩ ⁊ p̾orem magnificentiã uincerent. ⁊ nulla p̾ea uin
pisset uoluptatẽ si illum pꝰt debellata arma cuuilia uidisset se¬
cure paci p̃sidentẽ. ñ. ad agnoscens bonũ suũ nec satis credens:
Quotiens respexisset. ad se potiusse illũ uirũ in domũ suãuasci
&o nc̃ çȩtos ꝓsequar. qͦs iã consũpsisset obluno. nisi ulos filioꝵ głã
filius patͥ maiora beneficia reddidit quã apatre acceꝑat s anali¬
quis possit maiora redde: etiã si quȩ retuli exempla ñdũ satisfa¬
ciunt: nec bñficia parentiũ suoꝵ suꝑ initiunt. capit tñ hoc na¬
tura qd̾ ñ dum ulla ȩtas tulit: si singła pat̾noꝵ m̾itor magnitu¬
dinẽ ex suꝑare ñ posft̃: plura in unũ congesta suꝑabt̃: Seruauit

Expanded text:
notus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adepnotus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria decus, qui tot in urbe maxima opera excitavit, quae et priorem magnificentiam vincerent et nulla postea vipisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nascinc ceteros prosequar, quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria filius patri maiora beneficia reddiderit, quam a patre acceperat, sed an aliquis possit maiora reddere, etiam si, quae rettuli, exempla nondum satis faciunt nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuperare non possunt, plura in unum congesta superabunt. Servavit
Abbreviated transcription (Latin):
ne uiuo s potiui ⁊ male: Ia boc tantũ. ẽ tuũ qd iuuo Siuita
impiitos mm ꝓse nudã egentẽ cõsilũ. ⁊ id ut magnũ bonũiac¬
tas cogita ce m̃ imputare muscarũ ac ũmium bonũs deiude
ut nicħ aliud dicam ꝙͣ bonis artib me studuisse ut cursũ ad re¬
genuisse gaudes Aluit me pat̃. si idẽ p̃sto: plus reddo. qͥa ñ tant̃
aluisse: s a filio ali gaudet. ⁊ maiorẽ ex animo meo ꝙͣ ex ipsa re
iusticia. aut beciłł reb ⁊ pat̾ quoq ingentẽ circũfundet famã
tenebrasq natalium suoꝵ clara luce discutẽt. Nõ in estimabile
in parentes suos bñficiũ contulit. An quisꝙͣ aristonẽ ⁊ crillum
nisi ꝓpt̃ xenephontẽ ac platonẽ filios nosset s ophroniscũ socra¬
tes expirare. ñ patitur. Cȩtõs enumerare longum ẽ qͥ durant ob
nullã aliã causã. ꝙͣ qđ illos lib̾oꝵ exinia urtꝰ tradidit posteris
Utrum maiꝰ bñficiũ dedit. m̃. agrippȩ pat̃ ne pꝰt. agrippã qͥdẽ

Expanded text:
ita hoc tantum est tuum, quod vivo. Si vitam imputas mihi per se, nudam, egentem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imputare muscarum ac vermium bonum. Deinde, ut nihil aliud dicam, quam bonis artibus me studuisse et cursum ad regenuisse gauderes. Aluit me pater. Si idem praesto, plus reddo, quia non tantum ali se, sed a filio ali gaudet et maiorem ex animo meo quam ex ipsa riustitia aut bellicis rebus et patri quoque ingentem circumfunderet famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit ? An quisquam Aristonem et Gryllum nisi propter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, qui durant ob nullam aliam causam, quam quod illos liberorum eximia virtus tradidit posteris. Utrum maius beneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ sit estimari. an io qͦd potuit ⁊ id qđ fec̃ meũ sit mearunt
uiriũ. meȩ uoluntatis. Ilud qđ nat̾ sum ꝑse intuere quale sit
Animadũtis ex iguum & incertũ & bom maliq cõmunẽ mai¬
tiam. sine dubio pͥmũ ad om̃ia gratũ s ñ ideo maiorẽ om̃ibꝰ
q̃a pͥmũ ẽ Seruaui patrẽ meũ. ⁊ adsũmã ꝓuexi dignitatẽ &
prucipẽ urb suȩ feci. nec tantum reb ame gestis nobilitaui
s ipsi quoq gerendarũ ingentẽ ac facilẽ. nec tutã minus quam
glosam dedi mat̾ã: honores opes. qͥcqͥd humanos ad se animos ra¬
pit cũ gessi ⁊cũ sup om̃s starẽ infra illũ steci die ut hoc ipsum
qd ista potiusti patͥs munus ẽ Respondebot̃ Et ꝓrsussi ad ista¬

Expanded text:
estimari, an id, quod potui, et id, quod feci, meum sit, mearum virium, meae voluntatis. Illud, quod natus sum, per se intuere, quale sit : animadvertis exiguum et incertum et boni malique communem materiam, sine dubio primum ad omnia gradum, sed non ideo maiorem omnibus, quia primus est. Servavi patrem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris munus e
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ inuiria. Potest dare bũficiũ dño: si a dño iniuriã acci¬
ꝑe: At qͥ de in uiriis dñoꝵ inseruos qͥ audiat positꝰ ẽ qͥ ⁊ seui¬
tiam. ⁊ libidinẽ. & inp̃bendis aduictum necessariis auaritiã
compescat: Qͥd gͦ: beneficiũ dñs a seruo accipit: immo homo
ab homine: Deniq qd̾ inilliꝰ potestate fuit: fec̃. bñficiũ dño
dedit Ile a seruo acceꝑis: in tua potestate ẽ Qͥs aut̃ tantꝰ. est.
quẽ ñ fortuna indigere etiã in firmis cogat. Multa iã bñfi¬
doꝵ exempla referam & dissimilia. ⁊ q̃dã int̃ se contraria
Dedit aliquis dño suo uitam. dedit mortẽ. seruauit ꝑiturũ.
& hoc si parũ ẽ ꝑ eundo seruauit. Aliꝰ mortẽ dñi adiuuit. aliꝰ

Expanded text:
um et iniuria ; potest dare beneficium domino, si a domino iniuriam accium et iniuria ; potest dare beneficium domino, si a domino iniuriam accipere. Atqui de iniuriis dominorum in servos qui audiat positus est, qui et saevitiam et libidinem et in praebendis ad victum necessariis avaritiam compescat. Quid ergo ? Beneficium dominus a servo accipit ? Immo homo ab homine. Denique, quod in illius potestate fuit, fecit : beneficium domino dedit ; ne a servo acceperis, in tua potestate est. Quis autem tantus est, quem non fortuna indigere etiam infimis cogat ? Multa iam beneficiorum exempla referam et dissimilia et quaedam inter se contraria. Dedit aliquis domino suo vitam, dedit mortem, servavit periturum et, hoc si parum est, pereundo servavit ; alius mort