comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
generatione ⁊ generationẽ annum¬
tiabo ueritatẽ tuam more meo. Obseqͣntur
mebra inqͥt mea dno meo loqr s tua loqͦr.
Anruntiabo ueritatẽ tuã more meo. Si ñ obse¬
qͦt: seruus ñ fũ. Siame loqͦr: mendax sum.
Ergo ut & abste dicã ⁊ ego dicã. Duo quȩlã st̾.
U nt̃ tuũ: unũ meũ. Ueritas tua: os meũ. Quiꝰ
g ueritatẽ annunti&. qͣs mniscdias cante.¬

Expanded text:
generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Obsequantur membra, inquit, mea Domino meo: loquor, sed tua loquor; «annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Si non obsequor, servus non sum; si a me loquor, mendax sum. Ergo ut et abs te dicam, et ego dicam, duo quaedam sunt: unum tuum, unum meum; veritas tua, os meum. Quam ergo veritatem annuntiet, quas misericordias cante
Abbreviated transcription (Latin):
Usq mȩc̾nũ p̃parabo sem̃ tuum. E⁊ edificabo
ingeneratione ⁊ generationẽ sedẽ tuã. Puta
rationẽ. ¶m̃ ⁊ supͣ dycerat ingenerationẽ ⁊
generationẽ: annatiabo ueritatẽ ttiam
more meo. Quid ÷ ingenenitionẽ ⁊ generati¬
onẽ: Inomne̾ generationẽ. Nonenĩ tocies
repetendũ erat uerbũ: quocies generatio
uenit ⁊transit. Ergo multiplicatio genera¬
tionũ: inrepeticione significata ⁊ cõmenda¬
ta ÷. Anforte due generationes intelligendȩ¬
st̃. sicut nosas sicut iã insinuatũ ur̃e carita¬
ti retinetis: Est enĩ generatio nc̃ carnis ⁊ san¬
guinis: ent generatio futura inresurrectiõe¬

Expanded text:
«Usque in aeternum praeparabo semen tuum; et aedificabo in generationem et generatquoniam et supra dixerat, «In generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Quid est, «in generationem et generationem?» In omnem generationem. Non enim toties repetendum erat verbum, quoties generatio venit et transit. Ergo multiplicatio generationum in repetitione significata et commendata est. An forte duae generationes sunt intelligendae, sicut nostis, sicut jam insinuatum vestrae Charitati retinetis? Est enim generatio nunc carnis, et sanguinis; erit generatio futura in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
loqͦr. Si securũ me facit qr dixisti. qnͣto
securiorẽ qr uirastie Dei qͥppe uiratio ꝓmis¬
sionis ÷ conftrmatio. B ene ꝓhibet᷑ homo rura¬
re. ne consuetudine uirandi qr potest homo
falli etiam inꝑuirium ꝓlabat᷑. Ds̃ solus
securꝰ urat: qui falli ñpotest. Uideamꝰ gͦ:¬

Expanded text:
. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. Deus solus securus jurat, quia falli non potest. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiandeseruit os meuꝰ. Qm̃ dixisti in
ȩt̃nũ misccłia edificabit᷑. Sio inqͥs edifico: utꝰ
ñ destruam. qm̃ qͦsclã sic destrues ut edifices.
qͣsdã uͦ sic destruies ut ñ edifices. Nisi enĩ qͥdã
estruerent᷑ ut edificarent᷑: ñ diceret᷑ ihere¬
miȩ. ł ece posui te ad destructionẽ: ⁊ adedifi¬
cationẽ. Et̃ utiq om̃s qui idola colebant.
⁊ lapidib seruiebant: in xp̃o ñ elificarent᷑

Expanded text:
annuntiandae servit os meum: «Quoniam dixisti, In aeternum misericordia aedificabitur.» Sic, inquis, aedifico, ut non destruam: quoniam quosdam sic destruis, ut non aedifices: quosdam vero sic destruis, ut aedifices. Nisi enim quidam destruerentur, ut aedificarentur, non diceretur Jeremiae, «Ecce posui te ad destructionem, et aedificationem» . Et utique omnes qui idola colebant et lapidibus serviebant, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo. Et statim adiunxit: descendant m
infernũ uiuentes ꝓpt̾ duces qͦs t̃rȩ hyatꝰ ab.¬
sorbuit. Namqͦmͦ descend łnt ininfernũ
utuentes deqͥb dꝑxerat ueniat morssuꝑ
eos Siiam siꝑꝑ eos morsuenerat. qͦmͦ utui
adinferos descendebant: Ergo aminoribꝰ
cepit: admaiores conclusit. Ueniat mors
suꝑ eos: qͥ consensert & conseqituti st̃. Quid
illi duces & pͥncipes: Descendant minfer-¬
nũ uiuentes: qͥa ipsi scripturas tractant
& nouert̃ bene cotidie legendo qͦmͦ eccłi a
catholica ꝑ totũ orbẽ tr̃arũ ita diffusa ẽ:
ut om̃ino contͣlictio omĩs tiac& ne inueni

Expanded text:
venit ignis de coelo: et statim adjunxit, Descendant ad venit ignis de coelo: et statim adjunxit, Descendant ad infernum viventes, propter duces quos terrae hiatus absorbuit. Nam quomodo descenderent ad infernum viventes, de quibus dixerat, Veniat mors super eos? si jam super eos mors venerat, quomodo vivi ad inferos descendebant? Ergo a minoribus coepit, ad majores conclusit. Veniat mors super eos, qui consenserunt et consecuti sunt. Quid illi duces et principes? Descendant ad infernum viventes: quia ipsi Scripturas tractant, et noverunt bene quotidie legendo quomodo Ecclesia catholica per totum orbem terrarum ita diffusa est, ut omnino contradictio omnis vacet, nec i
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. unũ ȩuuan głiũ audimꝰ. unũipsal-¬
mũ cantamꝰ. uni amen respondemꝰ. unũ
alletina resonamꝰ. unũ prisca cęlebramꝰ.
Quidtuforis es &ego intꝰ sũ: Plerũq angu¬
statꝰ & considerans quã uera dicant᷑ red¬
dat ait dñs maiorib nr̃is. Ergo. utuus
perit. Demde addis & mones. Saltim sołu
sit malũ fegregationis. cur adiungis &
rebaptuationis : Agnosce in qͥt mine qđ ha¬
bes & tu. Et si tume odisti: xp̃o mine par¬
ce. Et hoc eis malũ: plerũq & maxime dis¬
plic& Uere inquiunt male fit. Utinã
possit ñ fieri. S qͥd factmꝰ destatutis ma¬
iorũ nr̃oꝵ: Descendant ad infernt̃ uiuen-¬
tes. Si mortitus descenderes: qͥd ageres ig¬
norares. Cũ uͦ scismalũ. cẽ. qđ facis & ta¬
men facis. nĩme uurus descendis ad infe.¬
ros: S quare maximȩ ipsos duces trȩ hy¬
atꝰ absorbuit uiuos. popłm aut̃ illis con-¬
sentientẽ ecȩlo irruens ignis confũpsit:
Propt̾ea hanc penã cõmemorans psalmꝰ istȩ:

Expanded text:
udimus, unum Psalmum cantamus, unum Amen respondemus, unum Alleluia resonamus, unum Pascha celebramus: quid tu foris es, et ego intus sum? Plerumque angustatus et considerans quam vera dicantur, Reddat, ait, Deus majoribus nostris. Ergo vivus perit. Deinde addis et mones: Saltem solum sit malum segregationis, cur adjungis et rebaptizationis? Agnosce in me quod habes; et si tu me odisti, Christo in me parce. Et hoc eis malum plerumque et maxime displicet: Vere, inquiunt, male fit; utinam posset non fieri! sed quid facimus de statutis majorum nostrorum? Descendant ad infernum viventes. Si mortuus descenderes, quid ageres ignorares: cum vero scis malum esse quod facis, et tamen facis; nonne vivus descendis ad inferos? Et quare maxime ipsos duces terrae hiatus absorbuit vivos, populum autem illis censentientem e coelo irruens ignis absumpsit ? Propterea hanc poenam commemorans psalmus iste,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m inmultis erant mecũ. Qui se seꝑauerant
ame mecĩi erant: ñ inpaucis s inmtttis.
Et enĩ ꝑtotũ orbẽ trarũ pauca st̃ grana: mul¬
tȩ st̃ paleẽ. Qd gͦ ait : Inpalea mecũ erant.
intritico ñ erant mecũ. Et ꝓpinquat palea
tritico. Deuno semme exiit. inuno agro radi¬
cat᷑: una pluina nutrit᷑. eumidẽ messorẽ pa¬
eãdẽ expectat. ñ nimũ horreũ intrat. Qm̃¬
humiliabit illos: qͥẽ. ante scła. Illi enĩ p̃su¬
munt de nescio qͦduce fuo. qͥ cep̃heri humi
humiliauit illos qͥẽ. ante scła. Nonenĩẽ

Expanded text:
m in multis erant mecum, qui se separaverunt a me, mecum erant, non in paucis, sed in multis. Etenim per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea mecum erant, in tritico non mecum erant: et propinquat palea tritico, de uno semine exit, in uno agro radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem paeamdehumiliabit illos, qui est ante saecula. Illi enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit heri: humilHumiliabit illos qui est ante s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uislonẽ. Iam eccc dñs iħs eluxit untũso
mundo. cantent inunitate cũ toto mundo.
Non em̃i ẽ. qͥse abscondat a calore illiꝰ. Iii aut̃
traducentes a toto ad pałre. acorpore aduul¬
nꝰ. auita adp̃cisionẽ. qͥd passurist̾ nͥ inpute.
ũ corruptiõis iturir Umi sanguinũ &do¬
lositatis. Utrossanguineos ꝓpt̾ int̾fectiones
dicit: atq utin̾a corꝑales & ñ sp̾uales. San¬
guis enĩ decarne exiens: uidet᷑ & horret᷑.
Quis uid& sanguinẽ cordis inrebaptitato:
Iilȩ mortes alios ocłos quȩr̃t. quãꝗ̃ & de istis
mortib uifibilib ñ quiescant armati ubi¬
q circu̾celliones. Et stistas uisibiles mortes
attendamꝰ: uiri sanguinu̾ funt. Attende.
armatũ siuir pacis ẽ: & ñ sanguinis. Si
fuste saltim solu̾ ferr&: ferr& fundibałũ.
Fert secure̾. ferc lapides. fert lanceas. Et ista
portantes ubiq qua posst̾ euagant᷑: san

Expanded text:
n visionem. Nam ecce Dominus Jesus eluxit universo mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad vulnus, a vita ad praecisionem, quid passuri um corruptionis ituri? 26. Viri sanguinum et dolositatis. Viros sanguinum propter interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portante
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib mortib funt uiri sanguinu̾.
sed deistis dicamꝰ. Utmã solas uisibiles¬
facerent: & animas ñ ꝑimerent. Isti qͥ sutł
uiri sanguttũ & dolositatis. neputent
qr nos malesic intelligimꝰ: uiros sangui¬
nũ qͥ animas occidunt. Ipsi maximiani.¬
stas suos: sic ñ intellexert̾. Nã cũ eos dãp¬
narent in ipsa senttentia concilii sus: ista
uerba posuert. Ueloces pedes eorũ ad effim¬
dendũ sanguinẽ ad nuntiatoꝵ. Contri¬
bulatio & calamitas inuiis eoꝵ. & uiam

Expanded text:
ilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuntiatorum. Contribulatio et calamitas in viis eo
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. indimidio dierũ eiꝰ derelinquent.
eũ. & innouissimis sius erit insipiens. ꝓfici¬
unt: s adcẽp. Qdem̃ ait apls: Maligni
aut̾e homines & seductores ꝓficiunt inpeiꝰ:
ipsi errantes & alios inerrore mittentes. Cecꝰ
aut̃ cecũ ducens: ambo inforieam cadunt.
Merito cadunt inputeũ corruptionis. Qdgͦ
ait: Proficient inpeiꝰ: nontam̃ diu. Nã pau¬
lo ante dixit: s ultra ñ ꝑficient. hocẽ. non
dimidiab̾t dies suos. Sequat᷑ aplłs & dicat
quare. Dem̃tia enĩ eoꝵ manifesta erit ont̾ib.
sicut & illoꝵ fuit. Uiri sangumu̾ & dolosi¬
tatis ñ dimnidiabt̾ dies suos. ego autẽ inte

Expanded text:
dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiuntores proficient in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et dolositatis non dimidi
Abbreviated transcription (Latin):
qr & ipsi ñ funderent. si. eĩt. talis mutti¬
tudo quȩ funder&. secđppt̾ timiditat̾e.
paucitatis suȩ magis ab eis passi ft̃ ałiqͥd:
qͣm ipsi tale aliqͥd aliqͣndo fecert. Ergo
int̾rogo donatistã & dico. confilio tuo po¬
stusti demaximianistis. ueloces pedes eoꝵ
ad effundendũ sanguinẽ: unũ mͥ date
quẽ digito leserint maxinianistȩ. Qd
m aluid responsurꝰ ẽ. nͥ qđ ego dico: Qui
se seꝑaucrt̾ abunitate. & antmas seducendo
interimunt: sp̾tialit̃ ñ carnalit̃ sanguin̾e
fundunt. Optime exposunsti: s in expositi¬
one tua cognoscȩ facta tua Uirisanguinu
& dolositatis. Infraude dolositas. instmu¬
latione. inseductione. Qdgͦ: Illi ipsi qͥdi-¬
uisi ft̾ p̃ira uultꝰ eiꝰ. Ipsi st̾ uiri sanguinũ
& dolositatis. S qͥd deillis ait: Nondimi¬
diabunt dies suos. Qdẽ. ñ dimidiabitił dies
suos ñ ꝓficiunt qͣntu putant. Intra tẽp
qđ sꝑant: ꝑibunt. Ipsȩ eni ẽ. ꝑdix illȩ deqͦ

Expanded text:
quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. Viri sanguinum et dolositatis. In fraude dolositas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt. Ipse est enim perdix ille, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
cio qͥs & dic̃ ego exxipio. Pãꝗͣ naui fluctuanti
occurrit & dic̃: ego excipio. Responde & tu.
Porcũ quęxo. ñ saxũ. Iacca indnm curã tuã.
& ipse te enutri&: et uide qͥa portꝰ te exppit.
Iondabis met̾nũ fluccuationẽ t̾co. Uideris
fluctuari inmari isto: s excipit te porcꝰ. łu
tantũ anteꝗͣ intres inportũ: ab anchora noli
abrũpi. fluccuat nauis manchoris: s ñ lon¬
ge atra picit᷑. Nec inęt̾nũ fluctuabit: & si ad
tẽpꝰ fluctuat. Et enĩ ad fluctuationẽ ꝑtineł
ũba fuꝑiora. contristatꝰ sũ in exercitatione.
mea: & contͣbatꝰ sũ. Expectabã eũ qͥsalitũt¬
me facer& apufillanimitate & tẽpestate.
Fluctuans loquit᷑: s ñ in ȩt̃nũ fluctuabit. an¬
chora ligat᷑. Anchora spes eiꝰ est. Nondabit
Tuuͦ ds dectuces eos inputeũ corruptionis.
Puteus corruptionis: tenebre submersioris
Deduces eos inqͥt. inputeũ corruptionis. Qͥa
cecꝰ cetũ dricens: amibo infoueã cactunt. De¬

Expanded text:
cio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fcitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Non dabit us deduces eos in puteum corruptionis. Puteus corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . De
Abbreviated transcription (Latin):
factist̃. Molliti ñ uirtutẽ amisert̃: s mniactila
conũsi ft̃. Molliti st̃ sermones eiꝰ suꝑ oleutm.
& ipsi molliti sermones ipsist̃ iacula. S tu
ñdũ forte idoneus es: qͥ armeris his iactitis.
& nũdũ tͥ ebuxit qđ insermone forte obs¬
curũ ẽ. & durũ. Iacta indn̾o curã tuã: &
ipsȩ te enutri&. Indño iacta. Ecce uis te
iactare in drim̃: nemo se subponat ꝓ dño.
Iacca indnõ citrã tuã. Uide quẽ ad modtĩ
magnꝰ illȩ miles xp̃i inse curã pariuilorũ iac¬
tari noluit. Nu̾qͥd paulꝰ ꝓuob̃ erucifixtisẽ.
aut innomine pauli baptitati estis: Q deis
aliud dicebat. nͥ iaccate indño cura uram

Expanded text:
t. Molliti non virtutem amiserunt, sed in jacula conversi sunt. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi, molliti sermones, ipsi sunt jacula. Sed tu nondum forte idoneus es qui armeris his jaculis, et nondum tibi eluxit quod in sermone forte obscurum est et durum; Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. In Dominum jacta te. Ecce vis te jactare in DJacta in Dominum curam tuam. Vide quemadmodum magnus ille miles Christi in se curam parvulorum jactari noluit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis Quid eis aliud dicebat, nisi, Jactate in Dominum curam
Abbreviated transcription (Latin):
latebant: & intellecta ẽ. uoluntas dĩ. Inde
dr̃ in alio psalmo: congregatio taitroꝵ int̾
uaccas pͦpłoꝵ. ut excludant᷑ hii qͥ probati ft̃
argento. Excludant᷑ enĩ dixit: eminearit¬
eant. appareant. Unde dicunt᷑ & marte.
argentaria exclusores: id ẽ. exquadã confu¬
sione massȩ. suȩ forme exp̃ssores. Ergo multi
qͥ optime poterant scripturas dmoscere. & ꝑ-¬
tractare latebant inppło dĩ. nec disserebant
solutionẽ questionu̾ difficiliũ. cũ calũpni.¬
ator nullꝰ instar&. Nũqͥd eni ꝑfectȩ detri.¬
nitate tractatũ ẽ. anteꝗͣ oblatrarent arri-¬
ani: Nũqͥd ꝑfectȩ depenitentia tractatu ẽ.
anteqͣ obsisterent nouatiani: Sic ñ ꝑfecte
debaptismo tractatũ ẽ: anteꝗͣ contradicerent
foris positi rebaptriatores. Nec deipsa uni-
tate xp̃i enucleate dicta erant q̃ dicta ft̃: ͥ
p ea quã seꝑatio illa urgere cȩpit fr̃s infir-
dissoluere neꝑtrent infirmi sollicitati que¬

Expanded text:
latebant, et intellecta est voluntas Dei. Inde dicitur in alio psalmo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant. Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, ex quadam confusione massae, formae expressores. Ergo multi qui optime possent Scripturas dignoscere et pertractare, latebant in populo Dei; nec asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblatrarent Ariani? numquid perfecte de poenitentia tractatum est, antequam obsisterent Novatiani? Sic non perfecte de Baptismate tractatum est, antequam contradicerent foris positi rebaptizatores; tate Christi enucleate dicta erant quae dicta sunt, nisi postea quam separatio illa urgere caepit infirmos fradissolvere, ne perirent infirmi, sollicitati quae
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ eiꝰ. & adppinquauit cor illiꝰ Molliti st̾
sermones eiꝰ suꝑ oleũ: & ipsi st̃ ia cula Quȩ¬
dã eni inscripturis dura uidebant᷑: cũ obs¬
cura eẽnt exposita mollita st̃. Ilã & pͥma
heresis indiscipłis xp̃i. uelut adduriciam
sermonis ipsiꝰ facta ẽ. Cũ enĩ dicer& nͥ qͥs
manducauerit carnẽ meã & biberit san¬
guinẽ incũ. ñ habebit uitã inse: illi ñ

Expanded text:
 appropinquavit cor illius. 23. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ habebamꝰ: utriq erant in eo mecũ. Eu¬
uangłium utriq legebamꝰ: erant ineo me.¬
cũ. festa martyrũ cȩlebrabamꝰ: erant ibi
mecũ. Paschȩ sollẽpnitatẽ. frequentabamꝰ:
erant ibi metũ. s ñ om̾ino mecũ. Inscisma¬
te ñ mecũ: inherese ñ mecũ. In multis mecu̾
in paucis ñ mecũ. S inhis paucis inqͥb non
mect̾i: ñ eis ꝓsit multa in qͥb mecũ. Et enĩ
fr̃s uidete. quã multa enarrauit apłs paulꝰ.
U nũ dix̃ si defuerit: frustra st̃ illa. Si lingitis
hominũ loquar & angłoꝵ ait. si habeam
omnẽ ꝓpħium. & omnẽ fidẽ. ⁊ omnẽ scienti¬
am. Si montes transferã. si distribuã omĩu
mea pauꝑib. si tradã corpꝰ meũ ut ardeat.
quã multa enumerauit: his om̾ib mul¬
tis si desit una caritas nichil ꝓsunt. Illa
numero plena ft̾: hȩc pondere maior ẽ. frgo¬

Expanded text:
tismum habebamus utrique, in eo erant mecum; Evangelium utrique legebamus, erant in eo mecum; festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in his paucis in quibus non mecum, non eis prosunt multa in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarravit apostolus Paulus: unum dixit; si defuerit, frustra sunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, h
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. qͣͥspot̃ eũ audire : bicentes qr durꝰ
ẽ. ipsȩ sermo. sepauert̾ se abipso: remansit
cũ alus .xii. Cũ ei suggessissent illi inser¬
miͦne eiꝰ. eẽ. se scandalrratos: Nũqͥd & uos
inqͥt uultis ire: Et petrꝰ. Uerbũ uitȩ ȩt̃nȩ
habes. Ad quẽ ibtmꝰ : intendite obsecramꝰ
uos: & paruuli estote. discite pietatẽ. Nũqͥt
iãpetrꝰ intelligebat secretu̾ sermonis illiꝰ dĩ:
Nondũ intelligebat: s bona eẽ. ũba quȩ ñ ipi¬
telligebat pie credebat. Ergo si durꝰ ẽ sermo
& ñdũ intellectꝰ ẽ: durꝰ sit impio. tibi autẽ
pietate molliat᷑: qͥa qndoq soluet᷑. & fi& t̾
Forte tͥ panis lat&: et adhuc lactȩ nittrienoꝰ
es. Noli irasci uberib tpsate idoneũ redderł
adm̃sã. cui mͦ minꝰ idoneus es. Ecce ꝑdiuisi¬
onẽ hereticoꝵ multa dura mollitaft̃. Ser¬
mones illiꝰ duri molliti st̃ suꝑ oletĩ. & ipsi
st̾ iacula. Armauert eituangłizantes. &
ipsi sermones dirigunt᷑ inpectora quoruq

Expanded text:
audire? Dicentes quia durus est sermo hic; separaverunt se ab illo: remansit cum aliis duodecim. Cum ei suggessissent illos in sermone ejus fuisse scandalizatos, Numquid et vos, inquit, vultis ire? Et Petrus: Verbum vitae aeternae habes, ad quem ibimus Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretum illius sermonis Domini? Nondum intelligebat; sed bona esse verba quae non intelligebat, pie credebat. Ergo si durus est sermo, et nondum intellectus est, durus sit impio, tibi autem pietate molliatur: quia quandoque solvetur, et fiet tibi forte tibi panis latet, et adhuc lacte nutriendus es ; noli irasci uberibus, ipsa te idoneum reddent ad mensam, cui modo minus idoneus es. Ecce per divisionem haereticorum multa dura mollita sunt: sermones illius duri molliti sunt super oleum, et ipsi sunt jacula. Armaverunt evangelizantes: et ipsi sermones diriguntur in pectora quorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ne tuo benedicent᷑ om̃s gentes: tu qͥ dimifi¬
stiunitatẽ omtũ gentiũ. & inparte reman¬
sisti: polliusti testam̃tũ eiꝰ. Quid tͥ gͦ conti¬
git ᷑ ut ext̃minareris. ut abhereditate se¬
parareris: derra deiẽ. Actende qͥ a siquit᷑.

Expanded text:
ne tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Attende enim quid sequatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixtendit manu̾ suã in retribuendo: pollu¬
er̃t testam̃tũ eiꝰ: lege testam̃tũ qͥd polluert̃.
Insemine tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Pollu¬
ert̾ testam̃tũ eiꝰ. ⁊ucontͣ ista u̾ba contestato¬
ris qͥd dicis: Affrica sola ista grãm meruit
sc̃i donati. in ipso remansit ȩccłia xp̃i. Dic
saltim. ȩccła donati. Quare adiungis xp̃i
deqͦ dictũ ẽ. insemine tuo benedicent᷑ om̃s
gentes: Post donat̾u iuustrȩ: Pone xp̃m: &
sic recede. Uidete gͦ. qͥd sequit᷑. Polluert̾ testa¬
m̃tũ eiꝰ. Qđ testam̃tũ : Abrahȩ dicte st̾ ꝓmis¬

Expanded text:
retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testam
Abbreviated transcription (Latin):
s multũ sibi tribuentes ad dissensionẽ ꝑatoᷤ.
s occasionẽ ñ inuenientes. ipsa eͥ. palea dñi-¬
ce aree. Hinc illos paucos suꝑbiȩuentꝰ ex¬
cussit. urit. Tota palea ñ uolabit. nͥ cũ illȩ
multimo uentilabit. S nos qͥd: nͥ cũ isto
cantemꝰ. cũ isto oremꝰ. cũ isto plangamꝰ &
dicamꝰ securi. R edin& inpace animã
meã : Contͣ illos qͥ ñ amant pacẽ. inpace re-¬
dim& antmã meã: qr cũ his qͥ oderant pac̾e
erã pacificus. Redim& inpace antmã meã
abhis qͥ ad pinqͣnt mͥ. Iam abillis qͥlonge
st̃ ame: facilis causa ẽ. Non me tã cito fal¬
lit qͥ dicit ueni idotũ adorare. Multũ ame.

Expanded text:
sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pace animam meam, ab his qui appropinquant mihi. Nam ab illis qui longe sunt a me, facilis causa est: non me tam cito fallit qui dicit, Veni, idolum adora: multum a me
Abbreviated transcription (Latin):
mane. & meridie. narrabo & annuntiabo. &
exaudi& uoce meam. Euuangłira tu: noli
tacere tu qđ accepisti. Uesꝑe. dep̃teritis. ma¬
ne defuturis: meridie desc̃p̃it̾nis. Ideo ad
id qđ ait uespȩ: ꝑtin& qđ enarrat adid qđ
ait mane: ꝑtin& qđ admintiat. Ad id qđ̃
ait inmeridie: ꝑtin& qđ exaudit᷑ uox eiꝰ.
Finis enĩ inmeridiȩ ẽ: s unde ñ declinat᷑ i
occasũ. Inmeridiȩ en̾i lux excelsa. ẽ. splendor
sapientiȩ. feruor dilectionis. Uesꝑe & mane.
& meridiȩ. Uesꝑe dñs incruce. mane in resur-¬
rectione. meridie inascensione: Enarrabo
uesꝑe sapientiã morientis. annuntiabo
mane uitã resurrectionis. Orabo ut exau-¬
dias meridiȩ: sedens ad dexterã patris. Exau-¬
cdi& uocẽ meã: qͥ int̃pellat ꝓ nob̾. Qnͣta
huiꝰ securitas: quanta huiꝰ consolatio:
Qͣnta refectio: Apusillanimitate & tẽpestate.
detis turbulentos suꝑbos. sua quęrentes. ela¬
tos. ñ hab̾entes ⁊ elũ dĩ castũ. sanũ. quietũ

Expanded text:
mane, et meridie, enarrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Evangeliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo ad id quod ait, vespere, pertinet quod enarrat: ad id quod ait, mane, pertinet quod annuntiat: ad id quod ait, meridie, pertinet quod exauditur vox ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate,detis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum,
Abbreviated transcription (Latin):
nouert̾ bene. Ideo ad inferos uiuentes
descendunt: qͥa malũ qđ factunt malũ
eẽ. nouert᷑. Illos aut̾e de diuma iracundiu
ignis assũpsit. Studio erã suȩ contentionis
accensi: aducib siis malis recedere noluert᷑.¬
U enit siꝑ ignẽ ignis: suꝑ ardorẽ dissensioĩs
ardor consũptiõĩs. Uemat mors suꝑ illos.
& descendant minfernũ uiuentes. Qm̃
nequitiu inhospiciis eorũ: in medio eoꝵ.
Inhospicus ubi peregrinant᷑ & transeunt..
Nonenĩ hic seꝑ̃ futuri sunt: & tamen ꝓ ani¬
mositate tẽꝑali sic pugnant. In hospiciis
gͦ eoꝵ miquitas: in medio eorũ miquitas.
batione ȩxercitatiõis suȩ: illȩ umnꝰ homo in
uno corꝑ e posita unitas. cũ teder& antina

Expanded text:
ntes descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit super ignem ignis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, ubi peregrinantur et transeunt. Non enim hic semper futuri sunt: et tamen pro animositate temporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniquitas, in medio eorum iniquitas: batione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet animam
Abbreviated transcription (Latin):
mnꝑseuerationȩ suȩ nequitiȩ morituros.
U idemꝰ enĩ eos: & ñ ẽ. illis cõmutatio. Qti sic
moriunt᷑ in ipsa ꝑuersitate inipso scismatȩ
ñ ẽ. illis comutatio. Numiliauit illos ds̃. hu¬
mitiauit illos indãpnatione. qͥa eriti sunt
in dissensione. Non ÷ illis cõmutatio: qr ñ mu-¬
tant᷑ in meliꝰ s inpeiꝰ. nec cũi hic ft̾ nec cũ inre¬
surrectione. Om̃s eni resurgemꝰ: s ñ om̃s im.

Expanded text:
suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus; nec cum hic sunt, nec in resu
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ẽ. Timeant dm̃: deserant donatii. dic̃
illis. Peris inheresi. inscisiatȩ. & necesse. ẽ.
ut ds retribuat istis malis. uenies indãp¬
nationẽ. noli tͥ blandiri ũbis tuis: ne se.¬
quaris cecũ ducẽ. Cecꝰ autẽ cetũ ducens:
simuł infotieã cadunt. Qͥd adme ait:
Quomͦ heriuꝑxi: sic & hodiȩ. Parentes mĩ qͥd
fuerunt: hoc & ego. Nontimes dm̃. datimo.¬
re̾ dõ. Cogit& qr ista omĩa uera ft̃ quȩ le¬
gunt᷑: qͥa ẽ fides xp̃i. quȩ falli ñ potest̃.

Expanded text:
dium est: timeant Deum, deserant Donatum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Quid ad me, ait? quomodo vixi heri, sic et hodie; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogitet quia ista omnia vera sunt quae leguntur, quia est fides Christi quae falli n
Abbreviated transcription (Latin):
tendit dilectionẽ ut disigat inimicos: aif¬
rabiȩ circũlatratꝰ & quadã humanõ inftr¬
mitate succtibuit: utidit se ia inciꝑe peni¬
trari mala ꝑsuasione diabolica. ut idiũ
inducat adũsũ mimicos reluctans odio. ut ꝑ
tꝰ ẽ p̃ra ocłs m̃s. Et qͥd ibi seqͥt᷑: Inueteraui
om̃ib intmicis meis. Uelut intẽpestate &
fluctib mergi ceꝑat: sic̃ petrꝰ. Iuȩ enĩ calcat
fluctꝰ huiꝰ scłi: qͥ diligit inimicos. xp̃c in mari
ambulabat intrepidus: cuiꝰ om̃tno de corde.
auferri ñ poterat inimici dilectio: qui pen¬
dens in cruce: dicebat. Pat̃ ignosce iltis: qi
nesciunt qͥd faciunt. Et petrꝰ uoluit ambu¬
larc. Illȩ tã ꝗ capd: petrꝰ tanꝗͣ corpꝰ. Quia suꝑ
hanc petrã inqͥt: edificabo ȩccłiam meam.
Iussus ẽ ambulare: & ambulabat gr̃a iuben

Expanded text:
tendit dilectionem ut etiam diligat inimicos, rabie circumvallatus quadam humana infirmitate succubuit, vidit se penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut pertus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Juss
Abbreviated transcription (Latin):
humilib ꝓderat. At ubi illa collectio in cons¬
piratione suꝑ biȩ p̃cipitata ẽ: peꝑcit. ilis
ds ut diuider& lirguas. ne se intelligendo
ꝑnitiosã facerent unitat̾e. Persuꝑbos homi¬
nes: duusȩ st̃ linguȩ. ꝑ humiles apłos: con-¬

Expanded text:
hominibus proderat: at ubi illa collectio in conshominibus proderat: at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae, per humiles Apostolos con
Abbreviated transcription (Latin):
Submerge dnẽ: & diuide linguas eorum.
Attendit tribulantes se. & adumbrantes se
&e obtauit hoc. ñ de tra fr̾s. qͥ se male excu¬
lert̾: expedit eis ut submergant᷑. Qui male
conspirauerunt: expedit eis ut linguȩ eoꝵ
dtui dant᷑. Adbonũ consentrant: & concor¬
dant linguȩ eoꝵ. Si autẽ inicdipsiĩ acdu¬
sũ me susurrabant: ait. om̃s intmici mei
ꝑdant᷑ inidipsũ ni malo diuidant᷑ lingue
coꝵ nonsibi consentiant. Submerge dnẽ &
diuide linguascoꝵ. Submerge. Quare: Qͥa
se exculert. Siuide. Quare: Qiia in malũ
consptrauer̾t. Turrẽ illam recorclare suꝑboꝵ
factã pꝰ diluuium. Qd dixertͥ suꝑbi: neꝑe
amꝰ diluuio: faciamꝰ altã turrẽ. Suꝑbia se
mutos eẽ. arbitrabant᷑. Extruxert altã t᷑rĩ:
& dñs diuisit linguas eorũ. Hnc se ceꝑunt.
ñ intelligere. Hinc facta ẽ. origo linguarũ
multarũ. Antea enĩ una lingua erat. S u¬
na lingua: concordib ꝓderat. Gna lingua:

Expanded text:
Submerge, Domine, et divide linguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domine, et divide linguas eorum. Submerge, quare? Quia se extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. Turrem illam recordare superborum factadiluvio, faciamus altam turrem . Superbia se munitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ ẽ. ubitu & ds̃ ẽ. Nã simndeserto in aliqͦ
loco ei: qͥd facies de congregantibꝰ se: Non
enĩ agenere hrimano seꝑatꝰ. eẽ. poteris. ꝗͣ¬
diu in hominibꝰ uiis. Attende potiꝰ con
Forte iste ut dixi fugerat ad conscientiã fuã
ibi aliqͣntulũ desertũ intienerat. ubi reqͥ¬
escer&. S illa dilectio: cont᷑babat eũ. Solꝰ

Expanded text:
tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius conForte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio co
Abbreviated transcription (Latin):
epłãm hunc notate. & nolite cõmisceri
cũ eo. S nesubreꝑ& tͥ ex hoc tracundia
& turbar& oculũ tuũ: ñ inqͥt ait immicũ
eũ existimetis. sed corripite eũ ut fre̾m.
ut erubescat. A qͦ indixit seꝑationẽ: ñ pre¬
cidit dileccionẽ. Uiuit illȩ ocłs: urtut. ui¬
ta tua. Est enĩ amissa dilectione: morstua.
hanc illȩ amttere timuit. qui dixit. metꝰ.
mortis cecidit suꝑ me. Itaq me amittã di-¬
lectionis uiam: qͥs dabit mͥ pennas sicut
colũbe. & uolabo & reqͥescã : Quo iturꝰes:¬
qͦuolaturꝰ ubi reqͥeturꝰ: Ecce elongaaui
fugiens: & mansi insolitudine. Inqͦ deser¬
to: Ubicũq fueris: congregabunt se ceteri.
Desertũ tecũ petent: affectabunt uitã tuã.
tu repellere ñ potessocietat̾e. fratrũ. Ais¬
cent᷑ tibi etiam małi. Adhuc t̾ exercita¬
tio debet᷑. Ecce elongaui fugiens: & man¬
si indeserto. Inqͦ deserto : Si forte inconsci¬
entia qͦ nulluf homnaũ intrat. ubi nemo

Expanded text:
sceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbquo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo
Abbreviated transcription (Latin):
as ad ppłm ñ credentẽ. & contradicentẽ.
Et tam̃ & ipsos expectabat dicens: pat̃ ig¬
nosce illis. qͥa nesciunt qͥd faciunt. Ad
Modo extendił̃nt manꝰ adreliqͥas ñ credentes
& contͣdicentes. Qm uidi iniqͥtat̾e & con¬
tradiction̾e incuutate. Die ac nocte cir.

Expanded text:
dentem et contradicentem; et tamen et ipsos exspectans dicebat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Admodo extendit manus ad reliquias non credentes et contradicentes. Quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpateris. aut inimicũ formsecꝰ pateris. oͦs
ñ passus sũ : fremebant forinsecꝰ uidei: intꝰ
inqͣ discipłi nauigabant: xp̾c aut̾e. dormi-¬
ebat. Iandẽ aliqͣndo uistĩ ẽ. illis qi int̃ illos
dormiebat uentoꝵ imꝑator & creator.
Merito gͦ forte turbat᷑ cortitũ: qͥa excidit tͥ
inquẽ credideris. Intoleraebilit̃ pateris: qͥa
ñ uenit tͥ inmentẽ. qͥd ꝓte ꝑtulerit xpc̃.¬

Expanded text:
ateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intin qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te pertulerit C
Abbreviated transcription (Latin):
passiones xp̃i. Func inte uigilat xp̃c: si me¬
ministi passionũ xp̃i. Cũ enĩ pleno corde
intuitꝰ fueris qͥd illȩ fuerit passtis. ñne ȩquo
animo & tu tolerabisif: Et fortasse gaudens.
qi inuentꝰ es maliqͣ similitudine passionũ
regis tui. Cũ gͦ ista cogitans consolari &

Expanded text:
passiones Christi: tunc in te vigilat Christus, si meministi passionum Christi. Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. ut sit. Nec patit᷑ hoc desideriũ. nͥ qui
ceꝑit ambulare angustã illã uiã. ut no¬
uerit qͥa ñ desunt ȩccłiȩ ꝑsequutiones etiã
ihoc tẽꝑe. qͣndo tranqͥllitas uidet᷑ ȩccłiȩ:
Abhis quidẽ ꝑ sequutionib qͣs martyres nr̃i

Expanded text:
se est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui se est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecution
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gemitib quã colũba. Die noctuq ge¬
mit: tãꝗͣ hicposita ubi gemendũ ẽ. Quid
gͦ dicit iste. dilector: conuicia homtnt̾i fer¬
re ñ possũ stridint. rabiȩ ferunt᷑. accendim¬
t᷑ iniracundia. In ira adumbrabant me.
ꝓ desse illis ñ possũ. Utinã reqͥescã alicubi
abeis seꝑatꝰ cor ꝑe ñ amore. ne inime cont᷑.¬
bet᷑ ipsa dilectio. Uerbis meis & colloquutio¬
ne mea ꝓd. eẽ. ñ possũ. orando ꝓ eis forsitan
ꝓdero. Dicunt ista homines. Sedplerũq ita
sigant᷑ ut uolare ñ possint. forte enĩ ñ ligan.¬
t lisco: s ligant᷑ officio. Si aut̃ ligant᷑ cura
& officio. & deserere ñposst̃: dicant. Optabã
dissolui & eẽ. cũ xp̃o. multo enĩ magis op¬
timuĩ: manere incarne necessartũ ꝓpt̃ uos.
Colũba religata affectu ñ cupiditate uolare.¬
ñ poterat ꝓꝓpt̾ implendũ offictũ ñ ꝓpt̾ par¬
uũ meritũ : Tam̃ desideriũ in corde. neces¬

Expanded text:
cum gemitibus quam columba: die noctuque gecum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Colunon poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde neces
Abbreviated transcription (Latin):
Tanꝗ dicer& deillo psalmo. Tediũ decinuit
me apeccatorib derelinquentib legẽ tuã.
Conat᷑ gͦ homo plerũq corrigere homines
distortos. prauos. ꝑtinentes qͥdẽ ad curã
suam: sed inqͥb deficiat oñis humana in-¬
dustria & uigllantia: corrigere ñ potest:
pati necesse. ẽ. Et qͥ corrigi ñ potest. tuus ẽ.
aut consorcio generis humani. aut plerũ¬
q ȩcelĩastica cõmunione. Intꝰ es. qͥd facies:
quo ibis: Quo te seꝑabis. ut ista ñ p̃atiaris:
S ed̃ cidesto. loquere. ex hortater. blandire.
minare. corripe. feci ontĩa qͥcqͥd iurtum
habiti. impendi & expressi: nichil me ui¬
cseo ꝓfecisȩ. Om̃s oꝑa in cõsũmata ẽ. dolor
remansit. Oͦmͦ gͦ reqiiescoe cor meũ atałi¬
b. nͥ ut dicã qͥs dabit mͥ pennas sicut colũ¬
bȩ: Et tamen nonsicut coruo. Colũba a
molestiis quȩrit auolatione: scd ñ amittit
dilectionẽ. Colu̾ba enĩ ꝓsigno dilectionis
ponit᷑: & mea gemitꝰ amat᷑. Nichil tã ani¬

Expanded text:
mo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam ami
Abbreviated transcription (Latin):
derabat. Quã diu inqͥt id mecũ agit᷑ id
mͥ p̃cipit᷑: ut inimicos diligã: conuicia
istoꝵ crebrescentia & adumbrantia me.
cõmorient. ocłm meũ ꝑturbant lumen
meũ. appetunt cor meũ. int̾fictunt ani¬
mã meã: u̾iellẽ ut abtre si infirmꝰ sũ. no
manendo. augeant᷑ peccata peccatis. aut
certe separari paululũ agenere. humano.
nͨ paciat᷑ itulnꝰ meũ crebras plagas: ut sa¬
natũ exercitationi reddat᷑. fit hoc frs.
Et stirgit plerũq in animo serui dĩ defi¬
dertũ solitudmis: non obaliud ñ ꝓpt̃
turbã tribulationu̾ & scandaloꝵ & dicit.
Quis dabit mͥ pennas: Uid& se sine pennis.
anpociꝰ ligatis pemus: Si dest̾: dent᷑. Sili¬
gate st̃: soluant᷑. Quia etiam qͥ soluit pernas
aui: aut dat atit reddit illi pernas suas. N

Expanded text:
. Quamdiu, inquit, id mecum agitur, id mihi praecipitur ut inimicos diligam, convicia istorum crebrescentia et adumbrantia me, commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer paululum a genere humano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitudinis, non ob aliud nisi propter turbam tribulationum et scandalorum, et dicit: Quis mihi dabit pennas? Videt se sine pennis, an potius ligatis pennis? Si desunt, dentur; si ligatae sunt, solvantur: quia etiam qui solvit pennas avi, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ceseẽ. ut iueant᷑ mali. Ds eni qͥ noiit.
exercendos nos misc& nob & ñ ꝑseueratu-¬
ros aut certe ita simulatos. ut ner inchoa¬
uerint in qͦ ꝑseuerare debeant. Nouit enĩ
necessartũ eẽ. nob̃ ut feramꝰ malos. & ꝓficiat
amꝰ. castigemꝰ. ex cõmunicemꝰ. cũ dilectione

Expanded text:
cesse est ut inveniantur mali. Deus enim qui novit cesse est ut inveniantur mali. Deus enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare deberent. Novit enim necessarium esse nobis ut feramus malos, et proficamus, castigemus, excommunicemus, cum dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. pie uiuere in xp̾o: Ut ꝑtineat adiuscera
tua qđ ait apłs. Quis infirmat᷑. & ego ñ
inftrmor: qͥ scandalirat᷑. & ego ñ uror :¬
Aliorũ infirmitates. alioꝵ scandala. ꝑsequu¬
tiones illi fuerunt. Nũqͥd gͦ de sunt hoc
tẽꝑe: Plures abundant illis: qui ea curant.
Et plerũq de longinqͦ uidet᷑ homo: & dr̃
beneẽ. ilłi. Et ille qͥ dicit. Aut sua gustat
& alicna ñ pot̃. aut apd se qd̃ gust& ñ hab&
& alteri gustanti inimo deuoranti ñ cõpa-¬
tit᷑. Incipiat gͦpie uiuere inxp̃o: & ꝓb& qđ¬
dr̃. Incipit desiderare. pennas: elongare.
fugere: manere indeserto. Unde enũputatis.
fr̾s seruis dĩ impleta. eẽ. deserta: Sibene illis
eẽt. int̾ homines: recederent ab hominibꝰ :
Et tamen qͥd faciunt ipsi: fcce elorgant
fugientes: manent in deserto. S nũqͥd sin¬
gillatĩ ten& eos caritas. ut cũ multis mane.¬
ant: Et deipsis multis ex istunt. qͥ exerceant
qr in omĩ congaegatione. muftitudinis. ne¬

Expanded text:
o? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curant. Et plerumque de longinquo videtur homo, et dicitur, Bene est illi. Et ille qui dicit, aut sua gustat, et aliena non potest; aut apud se quod gustet non habet, et alteri gustanti, imo devoranti non compatitur. Incipiat ergo pie vivere in r: incipit desiderare pennas, elongare, fugere, et manere in deserto. 9. Unde enim putatis, fratres, servis Dei impleta esse deserta? Si bene illis esset inter homines, recederent ab hominibus? Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid singillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis ne
Abbreviated transcription (Latin):
acriorẽ morte̾. & interiore mort̾e. qua oc¬
cidit᷑ antina: ñ corp. Attendebas homi¬
ne̾ seuientẽ inte. quid eras facturꝰ: contͣ
que tͥ securitat̾e tuus dñs dederat dicens:
Nolite. timere eos qui corp occidunt. Illȩ
sertiendo corp oceidit: tuodiũ habendo
animã occidisti. Et illȩ corp alienũ: tu
animã ttiam. Mecꝰ gͦ mortis: cecidit suꝑ¬
me. Timor & tremor uenert suꝑ me: &
contexert me tenebrȩ. & dixi. Qui odit
fr̾e̾m suũ: intenebris ẽ. tisq adhuc. Si
dilectio lum̃ ẽ: odiũ tenebre. Et qͥd sibi
ait in isla infirmitate. positꝰ. & milla exer¬
citatione cũ turbatꝰ: Quis dabit mͥ pen¬
nas sicut colũbȩ. & uołabo & reqͥescam̃:¬

Expanded text:
acriorem mortem, et interiorem mortem, qua ocacriorem mortem, et interiorem mortem, qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis cecidit su tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Et dixi. Qui audit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut columb