comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa cooꝑant᷑ in bonũ. Sperẽt igit᷑ in te qͥ nouerũt nomen tuũ:
qm ne derelinqͥs sꝑantes in te dñe. sedeatq ppłs tuꝰ sicut scriptum
est. in pulchritudine pacis. in tabernaculis fidutie. in reqͥe opulẽ¬
ta. in securitate sẽpiterna. Omnino pulchra pax et securitas sẽpit̾na
habitare in adiutorio altissimi. in ꝓtectione dei celi cõmorari. prorsus
reqͥes opulẽta. sedere feriatum. sub uite uera ficu et oliua. et post sa¬
turitatẽ uarioꝵ fructuũ. seip̃m multere carmine amatorio ac dicẽ.
Plane dulcis gutturi fructus. de cuiꝰ gustu dulcis erũpit ructus.
Hec sũt ergo tabernacula fidutie. in quib uerus isrł habitat cõ¬
fidenter. pascit et cubat. et nõ est qui exterreat. Et sicut sapiẽtia
promittit. reqͥescens absq t̾rore. habũdantia ꝑfruit᷑. maloꝵ timore
sublato. Et bene timore maloꝵ sublato. nõ timore dñi. ne fiducia
ista et securitate quã cõmendamꝰ negligentiã putes generari. cũ

Expanded text:
 in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non derelinquis sperantes in te, Domine ; sedeatque populus tuus, sicut scriptum est, in pulchritudine pacis, in tabernaculis fiduciae, in requie opulenta, in securitate sempiterna . Omnino pulchra pax et securitas sempiterna, habitare in adjutorio Altissimi, in protectione 973 Dei coeli commorari. Prorsus requies opulenta, sedere feriatum sub vite vera, ficu et oliva; et post saturitatem variorum fructuum, se ipsum mulcere carmine amatorio, ac dicere: SPlane dulcis gutturi fructus de cujus gustu tam dulcis erumpit ructus. 4. Haec sunt ergo tabernacula fiduciae, in quibus verus Israel habitat confidenter, pascit et cubat, et non est qui exterreat; et, sicut Sapientia promittit, Requiescet absque terrore, abundantia perfruetur, malorum timore sublato . Et bene timore malorum sublato, non timore Domini; ne fiducia ista et securitate, quam commendamus, negligentiam putes generari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uermiculo succũbit omĩs fortitudo cõtraria. et illudit᷑ ab ãgelis tuis
in ministeriã nr̃m missis. antiqui draconis astuu̾̾a. ut uolẽs nocere
profitiat. Diligã te dñe ꝓpugnator potẽs. gubernator prudẽs. cõsola¬
tor clemẽs. remunerator affluens. Securꝰ in eũ ꝓitio omnẽ sollicitu¬
dinẽ meã. cuiꝰ nec potẽtia uinci. nec sapiẽtia falli. nec beniuolẽtia po¬
test fatigari. quominꝰ expleat omnẽ indigentiã meã. Quã satius
qͣm securiꝰ est ip̃m esse sollicitũ qͣm me ip̃m pro me. qͣm bonũ est cõfi¬
dere in dño. qͣm in hoĩe. qͣm iure maledc̃s qui cõfidẽs in hoĩe carnẽ

Expanded text:
vermiculo succumbit omnis fortitudo contraria, et illuditur ab angelis tuis, vermiculo succumbit omnis fortitudo contraria, et illuditur ab angelis tuis, in ministerium nostrum missis, antiqui draconis astutia, ut, volens nocere, prosit. Diligam te, Domine, propugnator potens, gubernator prudens, consolator clemens, remunerator affluens. Securus in eum projicio omnem sollicitudinem meam, cujus nec potentia vinci, nec sapientia falli, nec benevolentia potest fatigari quominus expleat omnem indigentiam meam. Quam satius, quam securius est ipsum esse sollicitum, quam me ipsum pro me! quam bonum est confidere in Domino, quam in homine! quam jure maledictus qui co
Abbreviated transcription (Latin):
me d̾eliquisti. puto qͥa nõ usquequaq dereliqͥt. in quo erat mũdũ recõ¬
cilians sibi. O quãta cõsolatio sic desolari. qͣnta dilectio sic derelĩqui. ut
unico patris. unice dilecto merearis uel inpassionib cõsotiari. Aperi
dñe oculos huiꝰ pueri. rudem loquor. et nouitiũ. qui cũ tribulat᷑ putat
se derelictũ. Nouũ hoc omnino et insolitũ. si iustũ quẽpiã uiderẽ dere¬
lictũ. cũ eccłia dicat. unior fui etenĩ senui. et nõ uidi iustũ d̾elictũ
Aperi inqͣm o dñe oculos pueri tui. ut uideat qͥa plures nobiscũ sunt.
qͣm cũ adu̾sariis. Siqͥdem dñs u̾tutũ nobiscũ. et cũ eo omĩs uirtus.
et militia celi. ĩmo fauor omis creature. seruientis nutui et arbi¬
trio creatoris sui. Si enĩ deus pro nobis. quis cõtra nos: Et quis est
qui nobis noceat. si honi emulatores fuerimꝰ : Poterit ĩuidꝰ seuire

Expanded text:
me dereliquisti? puto quia non usquequaque dereliquit, in quo erat mundum reconme dereliquisti? puto quia non usquequaque dereliquit, in quo erat mundum reconcilians sibi. O quanta consolatio, sic desolari; quanta dilectio, sic derelinqui, ut Unico Patris unice dilecto merearis vel in passionibus consociari! 3. Aperi, Domine, oculos hujus pueri, rudem loquor et novitium, cui, cum tribulatur, putat se derelictum. Novum hoc omnino et insolitum, si justum quempiam viderem derelictum, cum Ecclesia dicat: Junior fui, etenim senui, et non vidi justum derelictum . Aperi, inquam, o Domine, oculos pueri tui, ut videat quia plures nobiscum sunt quam cum adversariis. Siquidem Dominus virtutum nobiscum, et cum eo omnis virtus et militia coeli, imo favor omnis creaturae, servientis nutui et arbitrio Creatoris sui. Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? et quis est qui nobis noceat, si boni aemulatores fuerimus? Poterit invidus ille
Abbreviated transcription (Latin):
terrebant᷑ naufragandi. habete inquit fidutiã dei. et quid timidi estis
modice fidei : Illis quos armabat adu̾sus seuitiã mũdi. furoresq dya¬
boli. cõfidite ait. ego uici mũdũ. Et utiq hec est uictoria que uincit
mũdũ. fides nr̃a. si modo nõ sit trepida nõ tepida. sed sit fidatia. id est
fides non ficta. seu spes nõ infirma. Non solũ autẽ mũdus ꝑ eã uĩcit᷑.
sed et celũ possidet᷑. suꝑ et̾nitatẽ homo stabilit̾. et in dño ꝑ caritatẽ radi¬
catur. et fundat᷑. Qui enĩ confidũt in dño sunt sicut mons syon. nc̃.
cõmouebit᷑ in et̾nũ. qui fundatus est suꝑ eternũ. Tam enĩ ꝑire non
potest. qͣm nec ille eui adherens. unꝰ cũ ip̃o sp̃us est. Quis enĩ sꝑauit
in dño et cõfusus est. ꝓmãsit in mãdatis illiꝰ et d̾elictus est: Si dixerit
infidelis. ille derelictꝰ erat. qͥ in cruce clamabat. deus d̾s meus. ut qͥd

Expanded text:
terrebantur naufragandi: Habete, inquit, fidem Dei ; et: Quid timidi estis, terrebantur naufragandi: Habete, inquit, fidem Dei ; et: Quid timidi estis, modicae fidei? Illis quos armabat adversus saevitiam mundi furoresque diaboli: Confidite, ait; ego vici mundum . Et utique haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra , si modo non sit tepida, non trepida; sed sit fiducia, id est fides non ficta, seu spes non infirma. Non solum autem mundus per eam vincitur sed et coelum possidetur, super aeternitatem homo stabilitur, et in Deo ipso per charitatem radicatur et fundatur. Qui enim confidunt in Domino, sunt sicut mons Sion; non commovebitur in aeternum, qui fundatus est super Aeternum . Tam enim perire non potest, quam nec ille cui adhaerens unus cum ipso spiritus est. Quis enim speravit in Domino, et confusus est. permansit in mandatis illius, et derelictus est? Si dixerit infidelis, Ille derelictus erat qui in cruce clamabat: Deus, Deus meus, utquid
Abbreviated transcription (Latin):
rerit tibi. bñdcõib repleat᷑. Merito proinde bñdt̃s in dño uir qui
confidit in dño. qͥa qui in dño fidit. in eo seip̃m figit. Ubi autẽ arbor
figit. inde sucũ uite. atq humorẽ pinguedinis bibit. Plane ad hu¬
morẽ radices misit. qui ut uerbis utar benedti magistri nostri
spem suã deo cõmisit. ac deip̃o fonte sũmi boni aquas uite totiꝰ
bñdictõis et gr̃e bibit. Per hanc nẽpe piam. ⁊ fidelẽ fidutiã re¬
mittũtur pectata. sanitatũ corꝑaliũ sed magis sp̃aliũ obtinent᷑
remedia. ꝓpulsant᷑ ꝑicula. t̾rores contẽpnũtur. uincit᷑ mũdꝰ. omĩa
deniq possibilia credenti reddũt᷑. Illi quippe qui in pit̃is erat. cõfi¬
de ait fili. remittũtur tibi pcc̃a tua. Illis quib donabat᷑ sanitas corpoꝵ
uel aĩaꝵ. scd̾m fidẽ tuã fiat tibi. ⁊ fides tua te saluũ fecit. Illis qͥ ꝑiculo

Expanded text:
xerit tibi, benedictionibus repleatur . Merito proinde benedictus in Domino vir qui xerit tibi, benedictionibus repleatur . Merito proinde benedictus in Domino vir qui confidit in Domino, quia qui in Domino fidit, in eo se ipsum figit. Ubi autem arbor radicem figit, inde succum vitae atque humorem pinguedinis bibit. Plane ad humorem radices misit, qui, ut verbis utar Benedicti magistri, spem suam Deo commisit, ac de ipso fonte summi boni aquas vitae totius benedictionis et gratiae bibit . 2. Per hanc nempe piam et fidelem fiduciam remittuntur peccata; sanitatum corporalium, sed magis spiritualium, obtinentur remedia; propulsantur pericula; terrores contemnuntur; vincitur mundus; omnia denique possibilia credenti redduntur. Illi quippe qui in peccatis erat: Confide, ait, fili, remittuntur tibi peccata tua. Illis quibus donabatur sanitas corporum vel animarum: Secundum fidem tuam fiat tibi; et: Fides tua te salvum fecit . Illis, qui periculo
Abbreviated transcription (Latin):
enedc̃s uir qui cõfidit in dño. St̃us pater ñr. gr̃a bñdc̃s et noĩe.
cuiꝰ memoria in bñdc̃one est. ip̃e profecto fuit benedc̃s uir. qui
confisus est in dño. Quẽ enĩ dñs p̃uenit in bñdictoib dulcedinis:
ut in dño cõfideret. iã bñdicit᷑ omni bñdictione spũali in celestib
in xp̃o. quia in dño cõfisus est. Nec solũ in celestib benedictionem
omniũ angeloꝵ. sed etiã in t̾restrib bñdc̃onẽ oĩm gẽtiũ dedit illi
dñs. Ubi enĩ gentiũ. nõ beneditit᷑ hodie bñdictꝰ dñi benedictus :
Plane bñdictio dñi suꝑ caput iusti. quẽ tot bñdcõib celi et t̾re. gr̃a
dei cumulauit: Non tamẽ sicut bñdictio esau in pinguedine t̾re.
et in rore celi bñdictio eius. sed in pinguedine sp̃us. et in auctore
celi. qui per ꝓph̾am loquitur. ero quasi ros. et cui dicit᷑. ros lucis. ros
tuus. in xp̃o utiq benedicti ꝯ patris. cui pater imp̃catꝰ est. qͥ bñdi¬

Expanded text:
qui confidit in Domino . Sanctus Pater noster gratia Benedictus et nomine, cujus memoria in benedictione est, ipse profecto fuit benedictus vir qui confisus est in Domino. Quem enim Dominus praevenit in benedictionibus dulcedinis, ut in Domino confideret, jam benedixit omni benedictione spirituali in coelestibus in Christo, quia in Domino confisbenedictionem omnium gentium dedit illi Dominus. Ubi enim gentium non benedicetur hodie benedictus Domini Benedictus? Plane benedictio Domini super caput justi , quem tot benedictionibus coeli et terrae gratia Dei cumulavit. Non tamen, sicut Esau, in pinguedine terrae et in rore coeli benedictio 972 ejus ; sed in pinguedine spiritus et in rore coeli, qui per prophetam loquitur: Ero quasi ros , et cui dicitur: Ros lucis, ros tuus . In Christo utique benedictio Patris, cui Pater imprecatus est: Qui benedi
Abbreviated transcription (Latin):
irigendi fr̃es in uia. oĩm fr̃m uł abbatis se orationi¬
cõmendẽt. ⁊ sẽꝑ ad or̃onẽ ultimã oꝑis dei. ꝯmemoratio õim absẽtiũ
fiat. Reu̾tẽtes autẽ deuia fr̃es. ip̃o die qͦ redeũt. ꝑ omẽs canonicas horas.
dũ explet᷑ opꝰ dei. ꝓstrati solo oratorii. ab oĩb petant or̃onẽ ꝓpt̾ excessus.
nequid forte subripuerit in uia uisus. auditꝰ male rei. aut otiosi sermo¬
erit. qͥa plurima destructio est. Quod si qͥs p̃sũpserit. discipline regłari
subiateat. Silit et qui p̃sũpserit claustra mõst̾i egredi. uel quocũq ire.¬

Expanded text:
irigendi fratres in via omnium fratrum vel abbatis se orationicommendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermoerit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire
Abbreviated transcription (Latin):
ad opus dei. post uersũ et głiam pͥmi psalmi. qui post u̾sũ dicit᷑ occ̾rerit.
lege qua supͣdiximꝰ. in ultĩo stet. nec p̃sumat sociari choro psallẽtiũ. usq ad
satisfactionẽ. nisi forte abbas licẽtiã dederit ꝑmissione sua Ita tñ ut satisfaci¬
at reus ex hoc. Ad mensã autẽ qui ante u̾sũ nõ oct̾rerit. ut simul õs dicant
u̾sũ et orent. et sub uno omẽs accedãt ad mensã. qui ꝑ negligẽtiã suã. aut
uitiũ nõ oct᷑rerit. usq ad scd̾am uicẽ pro hoc corripiat᷑. si denuo nõ emen
a ꝯsortio omniũ reficiat solus. sublata ei portione sua de uino. usq ad
satisfactionẽ et emẽdationẽ. Silit̾ autẽ paciet᷑. qui ad illũ u̾sũ nõ fui̾t
p̃sens. qui post cibũ dicit᷑. Nec qͥsqͣm p̃sumat ante statutã horã. uel post¬
ea qͥc qͣm cibi aut potus ꝑcipere. S et si cui offert᷑. aliqͥd a pͥore. et acciꝑe

Expanded text:
ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut vitium non occurrerit, usque secundam vicem pconsortio omnium reficiatur sola, sublata ei portione sua de vino. Eadsatisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nec quisquam praesumat ante statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere
Abbreviated transcription (Latin):
õĩb q̃lib fuerĩt in manib. sũma cũ festinatõe currat᷑. Cũ grauitate
tamen. ut nõ scurrilitas ĩueniat fomitẽ. Ergo nichil operi dei p̃ponat᷑.
Quod si qͥs ad noct̾nas uigilias. post głiam psalmi nonagesimi qͣrti. quẽ¬
ꝓpt᷑ hoc õnino ꝓtrahendo. ⁊ morose uolumꝰ dici occ̾rerit. nõ stet in ordĩe
suo in choro. sed ultimꝰ õiũ stet. aut in loco quẽ talib negligẽtib seorsũ
cõstituerit albas. ut uideat᷑ ab ip̃o. uel ab õĩb. usq dũ ꝯpleto oꝑe dei. pu¬
blica satisfactõe peniteat. Ideo autẽ eos in ultĩo seorsũ. iudicauimꝰ deb̾t
stare. ut uisi ab dĩb uel pro ip̃a uerecũdia sua emendent᷑. Nã si foris ora¬
toriũ remaneant. erit forte talis. qui se aut recollocet et dormiat. aut c̾te
sedeat foris. uel fabulis uacet. Et ne det̾ octasio maligno. sed ingrediat᷑
intus. ut nec totũ ꝑdat. ⁊ de reliquo emendet᷑. Diurnis autẽ horis. qui

Expanded text:
ibus quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur; cum gravitate tamen, ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis ad nocturnas vigilias post Gpropter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui
Abbreviated transcription (Latin):
in saxis. sed sic mãsit ĩtolume. ac si ꝓiectũ minime fuiss. ita ut
neq frangi. neq oleũ effundi potuiss. Quod uir dñi p̃cepit le-¬
uari. atq ut exat integrũ. petenti tribuit. Tunc collectis fr̃ib.
inobedientẽ mochũ. de infidelitate sua. ⁊ suꝑbia. corã oĩb incre¬

Expanded text:
in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus incre
Abbreviated transcription (Latin):
pene nichil in cellario. nisi parũ quid olei. in uitreo uase remaneret
uir dei diuersis indigẽtib.monasterii sui cũcta tribuerat. ut
sibi aliquãtulũ olei dari debuiss. Dir autẽ dñi. qui cũcta decreua̾t.
in t̾ra tribue̾. ut in celo oĩa reseruaret. hoc ip̃m parũ. qͦd remãse¬
rat olei. iussit petenti dari. Mon achꝰ u̾o qͥ cellariũ tenebat. audiuit
qͥdẽ iubẽtis u̾ba. sed ĩplere distulit. Cũq post paululũ. si id qͦd usse¬
rat datũ esset inqͥreret. respõdit moͣchus se minime dedisse. quia
si illud ei tribueret. omnino nichil frĩb remaneret. Tũc iratꝰ
aliis p̃cepit. ut hoc ip̃m uas uitreũ. in quo parũ olei. remãsisse
uidebat᷑. ꝑ fenestrã proicerẽt. ne in cellario aliquid ꝑ inobedientiã
remaneret. Factũq est. Sub fenestra autẽ eadẽ. ingens p̃cipitiũ
patebat. saxoꝵ molibus asꝑrimũ. Proiectũ itaq uas uitreũ. ueĩt

Expanded text:
pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneretir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit
Abbreviated transcription (French):
facteur de chiel et del terre uient de chiel en terre. et ke la chars
puisset iugier meisme des espirs.celi dengnat doneir dieu ꝑ les
homes fais chars. Car de chu soy releuat nr̃e infirmiteit. dont¬
desous soy linfirmiteit de dieu. fut ferme fait desore soy.¬

Expanded text:
faitres del ciel et de la terre uint del ciel en terre, et ke la chars faitres del ciel et de la terre uint del ciel en terre, et ke la chars puisset iugier meismes des espirs, ce li deniat doneir deus por les hommes faiz chars ; car de ce soi leuat nostre enfermeteiz dessoure soi, dont la fermeteiz de deu fut faite enferme desoz so
Abbreviated transcription (French):
doleur: Li queis tantost de sa main. donat une oblation. le queil on
q̃ile oblation. quãt por eles fut sacrifiie. et quãt solunc la cõstume
fut crieit. de dyake. ke chil ki na comengent mie iroient fours
fours. De la queil chose nient dotanment fut cognut. ke quãt
eles entre cheas ki sunt osteit de la cõmunion ne sen alerent
mie. queles reprisent a nr̃e sengnour cõmunion. ꝑmi le seruan¬
uenerable home et santisme. ne quident encor uiuãt en ceste
char corrũpable. pooit desloier les armes. ia establies en cel
mie encor en ceste char. ki oit. tout chu ke tu auras loiet sour la t̾re.
chu serat loiet es chies. et les choses ke tu desloiras sour la terre.
eles seront desloies es chies. Cui foid de loier. et de desloier chils
ont or. ki tinent le luye de saint geuernemẽt. par foid ⁊ ꝑ constu¬
mes. Maĩs ꝑ tant ke uus hõme de terre puist si grandes choses. li

Expanded text:
dolor. Li queiz manes de sa main donat une obleie par ke om dolor. Li queiz manes de sa main donat une obleie par ke om queile oblations cant por eles fut sacrifie, et cant solunc la constume fut crieit del diakene, ke cil ki n'acomengent mie, iroient fors lise. De la queile chose nient dotanment fut conut, ke cant eles entre ceaz ki sont osteit de la communion ne s'en alerent mie, k'eles reprisent del sanior communion parmei lo serhonorable et saintisme homme, nekedent encor uiuant en ceste char corrumpable pooir desloier les anrmes ia establies en cel mie encor en ceste char ki oit : Tot ce ke tu auras loiet sor la terre, ce serat loiet es ciez ; et les choses cui tu auras desloies sor la terre, eles seront desloies etes ciez ? Cui foiede loier et de desloier cil ont or, ki tinent lo liu de saint gouernement par foid et par constumes. Mais par tant ke uns hom de terre puist si grandes choses, li
Abbreviated transcription (Latin):
esse nequisfi : Obtestor nõ me hinc discessurũ. usquqͦ.
restituas. quod noui anissũ. tui negligẽtia. Hec et
his similia. dũ querit᷑. uoce sedula. ex tẽplo reuertit᷑.
raptoris rapina. et absq ulliꝰ regẽtis sollertia. loco cõ¬
stitit. quo in iuste fuerat ablata. Eit cõtinuo cõcursus
ppłoꝵ. ingẽs agit᷑ gaudiũ. benedcẽtes dnm̃. qui talibus¬

Expanded text:
esse nequisti? Obtestor non me hinc discessurum, usquequo esse nequisti? Obtestor non me hinc discessurum, usquequo restituas quod novi amissum tua negligentia. Haec et his similia dum queritur voce sedula, extemplo revertitur raptoris rapina, et absque ullius regentis solertia loco constitit, quo injuste fuerat ablata. Fit continuo concursus populorum, ingens agitur gaudium, etc
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ quidã p̃clare indolis adolescẽs. secus p̃fatãbasi¬
licã iter fatiẽs gr̃a orandi. cũ ꝓpͥo armigero diuertit.
Porro pene fores eccłie. eqiuis aforis relictus. dicẽs. sce
benedicte. hos interĩ tue cõmitto custodie. se in oratio¬
ne ante sacrũ dedit altare. Dũq crebris sigultib pretes
fundit. attẽtiꝰ cõtigit quendã trãsitũ habere pari quidem
itinere. sed dispari oꝑatione. Ergo inser ub neminẽ
custodũ repperit. uim fatiẽs aurige ĩuisibili anima¬
libus cũ armis uuasis. cuiusdã fluuioli. cui nomẽ lubri¬
gatus. uadũ ad usq tendit. Sed demẽs cecatus sue ꝑfidie.
tenebris. dũ mediũ conat᷑ naregurgitis. preceps ruens¬
in undis. nulli ultra cõparuit. Nuuenis uo a tẽplo
egrediẽs. dũ huc illucq oculoꝵ uertit atiẽ. dãpmi haut
frustra inpatiẽs. mox ut animadu̾tit ad u̾sarii fraudẽ.

Expanded text:
Igitur quidam praeclarae indolis adolescens, secus praefatam basiIgitur quidam praeclarae indolis adolescens, secus praefatam basilicam iter faciens, gratia orandi cum proprio armigero devertit. Porro pone fores ecclesiae equis a foris relictis, dicens: Sancte Benedicte, hos interim tuae committo custodiae, se in orationem ante sacrum dedit altare. Dumque crebris singultibus preces fundit attentius, contigit quemdam transitum habere pari quidem itinere, sed dispari operatione. Ergo miser, ubi neminem custodum reperit, vim faciens aurigae invisibili, animalibus cum armis invasis, cujusdam fluvioli, cui nomen Lubrigatus, vadum adusque tendit. Sed demens caecatus perfidiae suae tenebris, dum medium conatur nare gurgitis, praeceps ruens undis, nulli ultra comparuit. Juvenis vero a templo egrediens, dum huc illucque oculorum vertit aciem, damni haud frustra impatiens, mox ut animadvertit adversarii fraudem,
Abbreviated transcription (Latin):
in monasterio scẽ dei genitͥcis. cognomẽto riui pollẽtis
a pueritia sacris imbutus litteris. petalũ ꝓnneruerat
cure pastoralis. scilicet abbatie sc̃e cecilie u̾ginis ⁊ mr̃is.
site in ouiusdã uertice mõtis. Alter u̾o uocabulo bernar¬
dus. a quibusq nobiliũ. sub tyrocynio militie secularis. est
instructꝰ. sed quo ad possibile laico. deo subditꝰ. Qui floren¬
tis fortune. abiectis delitus. quodq. mirificũ est. tedis nup¬
tialib spretis. ignesq animi igne suꝑans. diuine contẽ¬
plationis cũ ꝓprio germano. floriacum usq locum. ut
prelibatũ est deuenit. Ibiq habitũ scẽ religionis humilit̾
quesiuit. et reuerent̾ suscepit. Quod pro certo referente
cognouimꝰ quoddã cenobiũ haberi. in partib illis. dicatũ
ac nomine inditũ. a menorata urbe. iter ꝓtrahens.
uniꝰ diei. In quo loco ĩnumera fiũt miracula. ad laudẽ
quibus pauca ꝑstringere libuit.

Expanded text:
in monasterio Sanctae Dei Genitricis, cognomento Rivipollensis, in monasterio Sanctae Dei Genitricis, cognomento Rivipollensis, a pueritia sacris imbutus litteris, pedum promeruerat curae pastoralis, scilicet abbatiae Sanctae Caeciliae virginis et martyris, sitae in cujusdam vertice montis; alter vero, vocabulo Bernardus, a quibusque nobilium sub tirocinio militiae saecularis est instructus, sed, quoad possibile laico, Deo subditus. Qui florentis militiae abjectis deliciis, quodque mirificum est, taedis nuptialibus spretis, ignesque animi igne superans supernae contemplationis, cum proprio germano Floriacum usque locum, ut praelibatum est, devenit, ibique habitum sanctae religionis humiliter quaesivit, et reverenter suscepit. Quo pro certo referente cognovimus, quoddam coenobium haberi in partibus illis, dicatum amici Dei, a memorata urbe iter protrahens unius diei; in quo loco innumera fiunt miracula ad laudem Dquibus pauca haec perstringere libuit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
patris. ac bituricẽsiũ archipresulis. multi nobiliũ
mundialis uite nugis abnegãtis. in palestra huius loci. dei
et dñi nr̃i. se dedere ditioni. sub ꝓposico scẽ religionis. Nec mi¬
nus et iã ab extiniis hispanie secessib. alii a puero in diuina
obseruatione enutriti. alii a pice pastoralis cure sublimati
patria rebusq abdicatis.p̃sentiã petiere huiꝰ principis dei.
magni existimãtes. si liceret cõspectib ꝑfrui. cuiꝰ erant do¬
ctrina et magisterio informati. ¶ideres cõfluentiũ
agmina undecũq cõcurrere. et camquã ore uno ꝓclama¬
re. illud nobile uaticiniũ ysaie. a finib terre audiuimꝰ
laudes. głiam iusti. Et psalmiste. Et enĩ benedictionẽ dabit
legislator. Cuiꝰ benedictioĩs ut participiũ mererẽtur. quidã
duo germani. nectare tacti suꝑne inspirationis. ab archi¬
nona urbe ꝓfecti. cõmunis ꝓtectoris nr̃i sacrosc̃m una¬
nimi uoto expetiere tumulum. Quoꝵ unꝰ nomẽ iohãnes.

Expanded text:
Patris ac Bituricensium archipraesulis, multi nobilium mundialis vitae nugis abnegatis, in palaestra hujus loci Dei et Domini nostri se dedere ditioni sub proposito sanctae religionis. Nec minus etiam ab extimis Hispaniae secessibus, alii a puero in divina observatione enutriti, alii apice pastoralis curae sublimati, patria rebusque abdicatis, praesentiam petiere hujus principis Dei, magni existimantes, si licerer conspectibus perfrui cujus erant doctrina et magisterio informati. Videres confluentium agmina undecunque concurrere, et tanquam uno ore proclamare illud nobile vaticinium Isaiae: A finibus terrae audivimus laudes, gloriam justi . Et Psalmistae: Etenim benedictionem dabit legislator . Cujus benedictionis ut participium mererentur quidam duo germani, nectare tacti supernae inspirationis a Barcinona urbe profecti, communis protectoris nostri sacrosanctum unanimi voto expetiere tumulum. Quorum unus, nomine Joannes,
Abbreviated transcription (Latin):
cecus. de uilla ip̃iꝰ monast̾ii. moditia noĩe ibi aduenit. mag¬
nis uocib. sc̃m ĩuotãs bñdc̃m. Lama nãq supͣfati mira¬
culi. iã eiꝰ attigerat aures. Qui et ipse nõ młto post quã ibidẽ
aduenerat tẽꝑe. miserãte deo. ⁊ meritis sc̃oꝵ obtinẽtib. lumẽ
qͦd petebat. reciꝑe meruit. In quo uidelic salẽsi cenobio. tãtis
tãq assiduis. idẽ toto orbe. uen̾abilis pat monachoꝵ. renicet
miraculis benedc̃s. ⁊ maxime ĩ uloiscẽdis ĩimicis. Ut si cũc¬
ta qͥs uelit mãdare memorie. ꝓprio indigeãt uolumine.

Expanded text:
caecus de villa ipsius monasterii, Modicia nomine, ibi advenit magcaecus de villa ipsius monasterii, Modicia nomine, ibi advenit magnis vocibus sanctum invocans Benedictum; fama namque suprafati miraculi jam ejus attigerat aures. Qui et ipse non multo postquam ibidem advenerat tempore, miserante Deo et meritis sanctorum obtinentibus, lumen quod petebat, recipere meruit. In quo videlicet Salensi coenobio tantis tamque assiduis idem toto orbe venerabilis Pater monachorum renitet miraculis Benedictus, et maxime in ulciscendis inimicis, ut si cuncta quis velit mandare memoriae, proprio indigeant volumine.
Abbreviated transcription (Latin):
bat enĩ celebre festũ. eiusdẽ sc̃issimi benedc̃i. Et in ip̃a quidẽ
die festiuitatis. eã sanandã. sto patri benedc̃o obtulerunt.
In crastino uo mane surgẽtes. dũ regredi cuperẽt. filiã sanã
omĩbq mẽbris. bene ualentẽ reppererũt. Pro qua re ĩmen¬
sas gr̃aꝵ actiones. deo ac eiꝰ amico. bt̃issimo referẽtes bñdicto.
eandẽ natã suã. ei ꝑpetuo seruiturã tradiderũt. Quẽ post mo¬
dũ ducẽs uirũ. filios ꝓcreauit. Ex quoꝵ ꝓgenie. quidã adhuc
non ĩutiles. in seruitio perdurant fratrum.
magẽsis. castri incola. dũ reliquie ip̃iꝰ p̃cellẽtissimi cõ¬
fessoris xp̃i benedc̃i. a salensi cella. ad scm̃ marcellũ martyrẽ.
a fr̃ib deferrẽt᷑. tacto loculo. cõfestĩ uisũ recepit. Reqͥescit sane
corpꝰ ipsius sc̃i inrys. ĩ eccłia nõ lõge. ab ip̃o castro cõstructa. Qͥd
cũ idẽtidẽ a suis. ad salense monasteriũ delatũ fuisset. alter

Expanded text:
em celebre festum ejusdem sanctissimi Benedicti, et in ipsa quidem die festivitatis eam sanandam sancto Patri Benedicto obtulerunt. In crastino vero mane surgentes, dum regredi cuperent, filiam sanam omnibusque membris benevalentem repererunt. Pro qua re immensas gratiarum actiones Deo ac ejus amico beatissimo referentes Benedicto, eamdem natam suam ei perpetuo servituram tradiderunt, quae postmodum ducens virum, filios procreavit; ex quorum progenie quidam adhuc non inutiles in servitio perdurant fratrum. magensis castri incola, dum reliquiae ipsius praecellentissimi confessoris Christi Benedicti a Salensi cella ad Sanctum Marcellum martyrem a fratribus deferrentur, tacto loculo confestim visum recepit. Requiescit sane corpus ipsius sancti martyris in ecclesia non longe ab ipso castro constructa. Quod cum identidem a suis ad Salense monasterium delatum fuisset, alter
Abbreviated transcription (Latin):
obseruauero me ab iniqͥtate mea. Uolũtatẽ u̾o ꝓpͥã. ita fat̾e̾ ꝓhibem᷑. cũ dicit
scͥpt᷑a nobis. Et a uolũtatib tus au̾t̾e̾. Et icẽ rogamꝰ deũ in orõe. ut fiat uolũ

Expanded text:
observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ ꝯtẽpnẽtes deũ. in gehẽnã pro pcc̃is incidũt. ⁊ uitã et̾nã que timẽtib
deũ pp̃arata est. aĩo suo sẽꝑ euoluat. et custodiẽs se omni hora a pcc̃is ⁊ uitiis.
idest cogitationũ. lĩgue. oculoꝵ. manuũ. pedũ. uel uolũtatis ꝓpͥe. sed et deside¬
ria carnis ãputare festinet. Estimet se hõ. de celis a deo sẽꝑ respici oĩ hora.
et facta sua oĩ loto ab aspt̃u diuinitatis uideri. ⁊ ab ãgelis deo oĩ hora re¬
nũtiari. Demõstrat nobis hoc ꝓpħa. tũ in cogitatõib nr̃is. ita deũ semꝑ
pñtẽ ostẽdit dicẽs. Scrutãs corda et renes d̾s. Et itẽ. Dñs nouit togitatio
nes hõim. q̃m uane sũt. Et itẽ dicit. Incellexisti cogitatões meas a lõge.
et qr cogitat̃o hõis ꝯficebit᷑ tibi. Nã ut sollicitꝰ sit. cirta cogitatões suas¬
ꝑu̾sas. dicat. seꝑ utilis frater in corde suo. Tũt ero ĩmaculatꝰ corã eo. si

Expanded text:
nam quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper evolvat. Et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est cogitationum, linguae, oculorum, manuum, pedum, vel voluntatis propriae: sed et desideria carnis amputare festinet. Aestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua in omni loco ab aspectu Divinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semper praesentem ostendit, dicens: Scrutans corda et renes Dmeas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si
Abbreviated transcription (Latin):
debat intꝰ. uicit itaq pc̃cm. qͥa mutauit incẽdiũ. Ex q uidelic tp̃e. sicut
post disciplis ip̃e ꝑhibebat. ita in illo. est tẽptatio uoluptatis edomita. ut
tale in se aliqͥd minime sẽtiret. Ceperũt postmodũ multi iã mũdũ relin¬
quere. atq ad eiꝰ magisteriũ festinare. ⁊iber qͥppe a tẽptatõis uitio. iire
iã factꝰ est u̾tutũ magister. Unde et ꝑ moysen p̃cipit᷑. ut leuite a uugĩti
qiũq ãnis et supra. ministrare debeant. ab ãno uo qũĩquagesĩo. custo¬
des uasoꝵ fiant. Petrus.a¬
tulũ intelleũs interlucet. S tamen hoc planiꝰ postulo expon

Expanded text:
debat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut debat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custorum fiant. Petrus.tum intellectus interlucet: sed tamen hoc plenius expon
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptator affuit. Nã nigra paruaq auis. q̃ ulgo merula uocatur.
cirta eus fatiẽ uolitare cepit. eiusq ultui ĩportune insist̾e. ita ut
manu capi posset. si hanc uir sc̃s ten̾e uoluiss. S signo crucis edito.
recessit auis. Tanta autẽ carnis tẽptatio. aui eadẽ recedẽte secuta ẽ.
quãtã uir scus nũqͣm fuerat exꝑtꝰ. Quandã nãq aliqͣndo feminam
uiderat. quã malignꝰ sp̃s. añ eiꝰ mẽtis ocłos reduxit. tãtoq igne serui
deli aninũ u isret ĩe uiis etendit. ut se in eiꝰ pectore amoris flãma uir
caueret.t iã pene desere hemũ. uoluptate uictꝰ delibaret. cũ lubito sapra
gr̃a respectꝰ ad semetip̃m reu̾sus est. atq urticaꝵ atq ueriiuĩ. iueta pesa
suctresc̾ẽ frutecta ꝯspitiẽs. exutꝰ indumẽto. nudũ s in epis spiuiata dẽsa¬
leis. ł urticaꝵ incendiis ꝓiecit. ilq diu uolutatꝰ. toto ex eis corpore ul¬

Expanded text:
tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urxutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vul
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias sc̃oꝵ. nõ minima młtitudo uiroꝵ ac mulieꝵ. sũma cũ
deuotione. ob quedã miraculoꝵ beneficia. a dño per beatos mar¬
tyres patrata. Porro quia ex antiqua auctoritate sancitum
erat. feminas infra exteriores portas monasterii. haut quaquã

Expanded text:
reliquias sanctorum non minima multitudo virorum ac mulierum summa cum reliquias sanctorum non minima multitudo virorum ac mulierum summa cum devotione, ob quaedam miraculorum beneficia a Domino per beatos martyres patrata. Porro quia ex antiqua auctoritate sancitum erat, feminas infra exteriores portas monasterii haudquaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cum hilduino reuerẽdo abbate. colloquiũ habuit familiare.
In ter que familiaritatis colloquia. reliquias ab eo sanctoꝵ
martyrũ expetiit. dyonisii. scilicet rustici. et elentherii. atq
sebastiani. Cuiꝰ precib. nobilissimꝰ abbas. libẽtissime ãnuens.
quod petebat᷑. sub ea conditione p̃stitit. ut quot ãnis adueni¬
ente. natalitio eorũdẽ martyrũ. celeberrima apud nos. ip̃oꝵ
festiuitas. more monastico haberet᷑. Susceptis gratãtissime boso
abbas. scõꝵ pignorib. letus ad ꝓpria regredit᷑. Die uero aduẽ¬
tus sui ad monasteriũ. iussit directo misso. ut cum honore scĩe
condigno. frẽs sibi occurrerẽt. haut ꝓcul a monasterio. Iussis
obediẽtes fr̃es. excipiũt memorias sc̃oꝵ. cũ honore. quantũ mor¬
talibus cõcedit᷑ digno. sub die undecimo. kalendaꝵ iuliarum.
atq in eccł̃ia. scẽ dei genitͥcis marie collocant. Sequebat᷑ autẽ

Expanded text:
cum Hilduino reverendo abbate colloquium habuit familiare, cum Hilduino reverendo abbate colloquium habuit familiare, interque familiaritatis colloquia reliquias ab eo sanctorum martyrum expetiit, Dionysii scilicet, Rustici et Eleutherii, atque Sebastiani. Cujus precibus nobilissimus abbas libentissime annuens, quod petebatur sub ea conditione praestitit, ut quotannis adveniente natalitio eorumdem martyrum, celeberrima apud nos ipsorum festivitas more monastico haberetur. Susceptis gratantissime Boso abbas sanctorum pignoribus, laetus ad propria regreditur. Die vero adventus sui ad monasterium, jussit directo misso, ut cum honore satis condigno fratres sibi occurrerent haud procul à monasterio. Jussis obedientes fratres excipiunt memorias sanctorum martyrum cum honore quantum mortalibus conceditur digno sub die undecimo Kalendarum Juliarum, atque in Ecclesia sanctae Dei genitricis Mariae collocant. Sequebatur autem
Abbreviated transcription (Latin):
atq dño cũ sotiis. grates pro posse. ac liberatori suo benedicto.
agens. ad sua regredit᷑. aperte ubiq predicãs. diuinã huic loco.
prestãtius inesse uirtutẽ. nulliq ex setẽtia cedere. si quid praui
adu̾sus sc̃m molitus fuerit benedictum.
mperii frãcoꝵ monarchiã ludouico augusto. ut prefatũ
est gerẽte. Uenerabilis abbas hilduinꝰ cenobii sc̃i mrys
dyonisii. legatos romã direxit. atq ab eugenio papa. corpus
beati sebastiani martyris impetrauit. Quod delatũ. in sc̃i
medardi basilica. uxta corpus eius. in loculo gestatorio. ad
tẽpus collocauit. Quo in loco. ĩnumera miraculoꝵ. a xp̃o pa¬
trata sũt oꝑa. int̾uentu sc̃i mryͣs. Lostea sane cẽpestate:
boso abbas. monasterii sci cõfessoris benedicti. palatiũ aduocatꝰ
adierat. Unde regrediẽs. trãsitũ per monasteriũ sc̃i dyonisii.
cõgruũ habuit. Proinde deuertẽs ad prefatũ monasterium.

Expanded text:
atque Domino cum sociis grates pro posse, ac liberatori suo Benedicto atque Domino cum sociis grates pro posse, ac liberatori suo Benedicto agens, ad sua regreditur, aperte ubique praedicans divinam huic loco praestantius inesse virtutem, nullique ex sententia cedere, si quid pravi adversus sanctum molitus fuerit Benedictum.Imperii Francorum monarchiam Ludovico Augusto ut praefatum est gerente, venerabilis abbas Hilduinus coenobii S. martyris Dionysii legatos Romam direxit, atque ab Eugenio papa corpus S. Sebastiani martyris impetravit, quod delatum in S. Medardi basilica juxta corpus ejus in loculo gestatorio ad tempus collocavit. Quo in loco innumera miraculorum a Christo patrata sunt opera interventu sancti martyris. Postera sane tempestate, Boso abbas monasterii sancti confessoris Benedicti palatium evocatus adierat: unde regrediens transitum per monasterium S. Dionysii congruum habuit. Proinde divertens ad praefatum coenobium
Abbreviated transcription (Latin):
scunt benedc̃o. Depositis deniq armis. calceis quoq pedib.
resolutis: terrã capitib aspergũt. sicq remediũ. petituri
monasteriũ ꝓperant. deducẽtes secũ. illũ diuinitꝰ uinctum
latronẽ. At ubi basilice ꝓximãt. ꝓstratĩ ante ostium:
culpã cũ lacrimis cõfitent᷑. nec illũ solũ modo reũ sceleris.
sed omẽs una cõscios esse criminis edicũt. Postremũ uoto se
obligãt. nũquã se cuiquã. ex familia sc̃i benedicti. aliquid mo¬
lestie illaturos. si modo gr̃am illius ꝓmereri ualerẽt. Cernẽ¬
tes interea custodes sacre domꝰ. deuotionẽ uiroꝵ. totoq inclina¬
tos animo ad misericordiã pii udicis impetrãdã. humi ꝓstratos.
erigũt. deiectosq animo et corpore. cõsolantes eccłiam in troducũt.
atq ad sc̃m tumulũ ꝑducũt. Oratione cõpleta. miser resoluitur.

Expanded text:
scunt Benedicto. Depositis denique armis, calceis pedibus scunt Benedicto. Depositis denique armis, calceis pedibus resolutis, terram capitibus aspergunt: sicque remedium petituri monasterium properant, deducentes secum illum divinitus vinctum latronem. Et ubi basilicae proximant, prostrati ante ostium culpam cum lacrymis confitentur: nec illum solummodo reum sceleris, sed omnes una conscios esse criminis edicunt. Postremo voto se obligant, nunquam se cuiquam ex familia S. Benedicti aliquid molestiae illaturos, si modo gratiam illius promereri valerent. Cernentes interea custodes sacrae domus devotionem virorum, totoque inclinatos animo ad misericordiam pii judicis impetrandam, humi prostratos erigunt, dejectosque animo ac corpore consolantes, Ecclesiam introducunt, atque ad sanctum tumulum perducunt. Oratione completa, miser resolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
predonũ ualida inuadẽs manꝰ minat᷑ partim securi ꝑcus¬
sas. suis epulis p̃parare. partẽ secũ ab̾ducere. Quibus cum
quod si agerent eis inpune nõ cedere. Illi indignãtes. pinguio¬
rem quã conspexerãt iuuencã. a toto separatã grege iugulari
precipiũt. Qua religata unus ex eis. qui audatior yidebat᷑.¬
euaginato ense. exertoq brachio. uactã ꝑcutere nitit᷑. At uero
in ip̃o conatu uinctus. ligatusq in extricabilib uinculis hesit.
ita ut erexerat brachiũ cũ enseretinẽs. nullãq in partẽ deflec¬
tere ualẽs. Uideres miserũ adstare ipso suo conamine loris nõ
patẽtib uinctũ. uirtutẽq diuinã. quã in suo dudũ spreuerat
dilecto. re ipsa in se experiri. Socii uidẽtes emissã celitus uĩdic¬
tam. in cõparẽ deseuire. cõsternati animo. culpã confitent᷑:
misericordiãq ab eo. quẽ suꝑbe contẽpserãt. sco scilicet expo¬

Expanded text:
praedonum valida invadens manus minatur partim securi percuspraedonum valida invadens manus minatur partim securi percussum suis epulis praeparare, partim secum sibi apta abducere. Quibus cum i, quod si agerent, eis impune non cedere; illi indignantes, pinguiorem quam conspexerant juvencam a toto separatam grege jugulari praecipiunt: qua religata, unus ex eis qui audacior videbatevaginato ense exertoque brachio vaccam percutere nititur. At vero in ipso conatu vinctus ligatusque inextricabilibus vinculis haesit, ita ut erexerat brachium cum ense retinens, nullamque in partem deflectere valens. Videres miserum astare ipso suo conanime loris non parentibus vinctum, virtutemque divinam quam in suo spreverat delicto, re ipsa in se experiri. Socii videntes emissam coelitus vindictam in comparem desaevire, consternati animo culpam confitentur, misericordiamque ab eo quem superbe contempserant, sancto scilicet expo
Abbreviated transcription (Latin):
toringos. baioarios. atq alemãnos. eisq quos uirtute fran¬
coꝵ pater armis subegerat. regni statũ in cõposite cõmittit.
Ilud quo animo franci exceperint. in pronitu est agnoscere.
liberalitate igit᷑ trans renani ac si obtutelã imꝑatoris adͤ¬
epta uituis. sese omnẽq subdidere exertitũ. Depredationibus
scilicet pauperũ. bonoꝵ uiroꝵ dehonestatiõib. sacroꝵ locorũ
uiolationib. ac reliquis que piget enumerare malis. Sed
dũ imꝑator expeditionẽ in filiũ agens aquitaniã uersus ligeri
fluuio ꝓpinquaret.accidit quosdã supradictoꝵ ppłoꝵ duces. uil
donũ seuitia quod iã pauꝑib diriperẽt deesset. monasterio
proximãt. quod et in reliquis acturi locis. Erat haut longe
a monasterio armẽtoꝵ grex. nõ paruus depascẽs. qui cõtinu¬
is fratrũ necessitatib deputatus ad seruiendũ erat. Hunc

Expanded text:
Thoringos, Bajoarios atque Alemannos: eisque quos virtute FranThoringos, Bajoarios atque Alemannos: eisque quos virtute Francorum pater armis subegerat, regni statum incomposite committit. Illud quo animo Franci exceperint, in promptu est agnoscere. Libertate igitur Transrhenani ac si ob tutelam imperatoris adepta, vitiis sese omnemque subdidere exercitum, depraedationibus scilicet pauperum, bonorum virorum dehonestationibus, sacrorum locorum violationibus, ac reliquis quae piget enumerare malis. Sed dum imperator expeditionem in filium agens, Aquitaniam versus Ligeri fluvio propinquaret; accidit quosdam supradictorum populorum ducesdonum saevitia, quid jam pauperibus diriperent deesset, monasterio proximant, idipsum quod et in reliquis acturi locis. Erat haud longe a monasterio armentorum grex non parvus depascens, qui continuis fratrum necessitatibus deputatus ad serviendum erat. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Discidio gẽtis frãcoꝵ. accidit multifariã rem publicã eiusdẽ
regni affligi. Nãq paucoꝵ hominũ cõsiliis. dũ consultatio
rei publice. in suꝑbiã dominatũq se trãstormauit. pͥmorib q
magis sibi ĩuicem inuidere. obloqui quã regni utilitati tõ¬
sulere placuit. cepere regib boni quiq suspectiores existe̾.
Quibus ut ait crispus. sẽper aliena uirtus formidolosa est.
deponẽdo insequit᷑. at hii memores. pͥstine uirtutis. defen¬
sare libertatẽ nitunt᷑. defectionis ab imꝑatore regniq ma¬
gnũ pararint eritiũ. Sed quia nr̃i haut quaquã ꝓpositi.
est regũ actus stilo cõprehendere. immo dei mirãda oꝑa:
per seruũ illius benedictũ patrata licteris cõmittere. relictis
mus redeamus.
inꝑator ut dictũ est. suspectos frãcoꝵ pͥmores habẽs ger¬
manie ppłos. aquitaniã ꝓfecturꝰ euocat. saxones uidelicet

Expanded text:
dissidio gentis Francorum accidit multifariam rempublicam ejusdem dissidio gentis Francorum accidit multifariam rempublicam ejusdem regni affligi. Namque pravorum hominum consiliis, dum consultatio reipublicae in superbiam dominatumque se transformavit, primoribusque magis sibi invicem invidere et obloqui, quam regni utilitati consulere placuit; coepere regibus boni quique suspectiores exsistere, quibus ut ait Crispus semper aliena virtus formidolosa est; desponendo insequitur, ac hi memores pristinae virtutis, defensare libertatem nituntur defectionis ab imperatore, regnique magnum pararint exitium. Sed quia nostri haudquaquam propositi est, regum actus stylo comprehendere, imo miranda Dei opera per servum illius Benedictum patrata litteris committere, relictis mus redeamus. Imperator ut dictum est suspectos Francorum primores habens, Germaniae populos Aquitaniam profecturus evocat, Saxones videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
millis quas furto abstulerãt egissent. Responsũ accepit eas
recõditas. secũ haberi. Grauit̾ itaq redarguẽs. acrit᷑q in eos
inuectus. quare tantũ nefas aggredi ausi fuissẽt. qͦd deo homi¬
nibusq execrabile foret. porro leges humane. absq ullo mise¬
ricordie respectu. uita eos carere suspendio iuberẽt. Postremo
helisei ꝓphete exẽplo. qui regis syrie. latrũculos quos ad se
int̾ficiendũ direxerat. captos oculis in mediũ deduxit sama¬
rie. atq rege isrł requirẽte a ꝓpheta. utrũ ne eos gladio ꝑcu¬
teret. prohibuit: quin potius pane refocillatos et aqua. suis
remisit. Misertus latronũ labori. cybo potuq eos refici iussit.
atq ĩcolumes. ad ꝓpria remeare. interdicens. nequando ad
talia audenda prorumperent.
in augusti ludouici tẽporib. cũ scd̃m ewãgelicũ dñi
dictũ. habundãte iniqͥtate. refrigesceret caritas młtoꝵ

Expanded text:
millis quas furto abstulerant egissent, responsum accepit, eas millis quas furto abstulerant egissent, responsum accepit, eas reconditas secum haberi. Graviter itaque redarguens acriterque in eos invectus, quare tantum nefas aggredi ausi fuissent, quod Deo hominibusque exsecrabile foret: porro leges humanae absque ullo misericordiae respectu vita eos carere, suspendio juberent; postremo Elisaei prophetae exemplo qui regis Syriae latrunculos, quos ad se interficiendum direxerat, captos oculis, in medium deduxit Samariae, atque rege Israel requirente a propheta, utrumne eos gladio percuteret, prohibuit, quin potius pane et aqua refocillatos suis remisit: misertus latronum labori, cibo potuque refici jussit, atque incolumes ad propria remeare, interdicens nequando ad talia audenda prorumperent.gelicum Domini dictum, abundante iniquitate refrigesceret charitas multorum ,