comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta calicẽ tribulationũ: angusti¬
ariĩ passionũ: Hite inquit. bi¬
te: ut uiuas. Et ne respondenꝑ
ei languidus. nõ possũ. nõ fero.
no bils. prior bibit medicus sa¬
nis: ut bitere nõ dubitaret e¬
gotus Quid etũ amarũ est. ĩ s¬
tali potulo qd̾ ille nõ biberit:
auduuit cũ demones expellerq
demomũ habet: q qd̾ in beelze¬
bub eicit demonia Unde iꝑẽ cũ
consolaretur egros ait :Si pa¬
trẽ familias beelzebub nocaue¬
rũt. quãto magis domesticos
eius: Si dolores aman sunt.
ligatus. ⁊ flagellanis: et cru¬
cifixus est. Si mors amara
est. ꝙ iã mortuus est. Sige¬
nus mortis ex horrescit ĩfirmi¬
tas: nichil illo tempore fuit
ignominiosius ꝙͣ mors crucis
Nõ enĩ frustra cõm̾dadͦ eiuo
bedientiã apłs addidit dicens.
factus obediens usq ad mortẽ:
mortẽ aut̃ crucis: Sed quia ip̃e
honoraturus erat fideles suos
infine huius scłi prius hono¬

Expanded text:
ta, calicem tribulationum, angustita, calicem tribulationum, angustiarum, passionum. Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet ei languidus, Non possum, non fero, non bibo: prior bibit medicus sanus, ut bibere non dubitaret aegrotus. Quid enim amarum est in tali poculo, quod ille non biberit? audivit cum daemones expelleret, Daemonium habet , et quod in Beelzebub ejicit daemonia . Unde ut ipse consolaretur aegros, ait, Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Si dolores amari sunt: ligatus et flagellatus et crucifixus est. Si mors amara est: etiam mortuus est. Si genus mortis exhorrescit infirmitas: nihil illo tempore fuit ignominiosius quam mors crucis. Non enim frustra commendans ejus obedientiam Apostolus addidit, dicens: Factus obediens usque ad mortem, morhonoraturus erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius hono
Abbreviated transcription (Latin):
adami om̃s enĩ nos. duo homi¬
nes aligͣdo fumus c̾ si noluiel
optẽperare medico ut nõ egn¬
taremus: optem peremꝰ ut a
egritudine liberemur: Dedi
dit p̃cepta medicus ne media
indigeremus: Non opus est
quit sams medicus: sed egri¬
tantib. Sam p̃cepta contẽst
q experimẽto sensimus ĩꝙͣtan
inis: s nõ desperemus: Quia
en admedicũ uenite nõ potera¬
ans qie ad nos uenire dignatꝰ
msion contempsit sancium:
estmptus a saucio Non destitit
dite alia precepta languẽti qͥ
quma custodire noluit᷑ ne langue¬
ber tanꝙͣ diceret: Certe experi¬
entia sensisti uerum me dixisse
Qͣl dixi noli tange̾ hoc: Sana¬
rergo tantem. ꝙ reuiuisce. et¬
e portd infirmitatẽ tuã . Si be
amatũ calicem T enĩ tibi fe¬
cisti p̃cepta illa mea que sa¬
no data sunt tã dulcia: tã la¬
loriosa Contẽpta sunt: ceputi
liliate. Sanari nõ potes. nsi
amarũ calicẽ biberis ̃ calitẽ tẽp¬
tationũ quib abundat hec ui¬

Expanded text:
 omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantsumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem tentationum, quibus abundat haec vi
Abbreviated transcription (Latin):
daret unde uideres eum qui
fecit cũ te ad ymaginẽ sua
fecerit: Dedit et hoc: Utrin
dedit tͥ. Sed multũ hos ocii
exteriores diligis. multũ islbi
teriorẽ negligis. quẽ de teitũ
tas atq sauciatũ Pena tͥ e
si se uoluerit ostendere fabu¬
tor tuus: pena est ocło tuo a¬
ꝙͣ curetur atq sauetur: sau
et in paradyso pectauit adan
q ab scondĩt se afaciẽ dei sum
haberet ergo cor sanũ pure
scientie: gaudebat ad p̃senu
dĩ. Postꝙͣ peccato odłs ille sa¬
ciatus est cepit luce̾ formid¬
re diuinã. refugit intenebr
atq intensa lignoꝵ. uericati
fugiens: umbras apetens: ẜ¬

Expanded text:
daret unde videres eum qui te fecit, cum te ad imaginem suam fecerit? Dedit et hoc: utrumque dedit tibi. Sed multum hos oculos exteriores diligis, multum illum interiorem negligis: detritum portas atque sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere fabricator tuus: poena est oculo tuo, antequam curetur atque sanetur. Nam et in paradiso peccavit Adam, et abscondit se a facie Dei. Cum haberet ergo cor sanum purae conscientiae, gaudebat ad praesentiam Dei: postquam peccato oculus ille sauciatus est, coepit lucem formidare divinam, refugit in tenebras atque in densa lignorum, veritatem fugiens, umbras appetens.
Abbreviated transcription (Latin):
a retinetur. Si eñ nõ cõtẽtus sti¬
pendiis fuerit que de altario doͦ
uibente consequitur. sed exercet
mercimonia. int̾cessiones uendit.
iuduarum munera libent̾ amplec¬
titur: hic negotiator magis potest
uderi quam clericus: Het dicere
possumus. nemo nos in uasores ar¬
guit. iuolentie nullus accusat. qͣi
nõ interdum maiorẽ p̃dam aui¬
duab blandimẽta eliciant. quã
tormenta Nec inter est apud dm̃
utrũ ui an circũuentione quis
res alienas occupet: dũ modo qͦ¬
quo pacto teneat alienũ:¬

Expanded text:
a retinetur. Si enim non contentus stia retinetur. Si enim non contentus stipendiis fuerit, quae de altario, Domino jubente, consequitur; sed exercet mercimonia, intercessiones vendit, viduarum munera libenter amplectitur: hic negotiator magis potest videri, quam clericus. Nec dicere possumus, Nemo nos invasores arguit, violentiae nullus accusat: quasi non interdum majorem praedam a viduis blandimenta eliciant, quam tormenta. Nec interest apud Deum utrum vi an circumventione quis res alienas occupet, dummodo quoquo pacto teneat alienu
Abbreviated transcription (Latin):
tente que ad milites loquitur. po¬
test etiã ad cleritos retorqueri. qͥa
et sinõ militare uideamur scło ta¬
mẽ deo et dño nuilitamus: sicut
aitapłs: Nemo nulitãs deo obli¬
gat se negociis secularib: Hidem᷑
inquã nõ miłitare remissis ac fluẽ¬
tib tunicis. sed habemus milicie
nr̃e cingulũ: quo castimonie inte¬
tiora constringimus De quo cin¬
gulo: dñs ait ad apłos suos: Sĩt
lumbi uri p̃cincti:q lucerne ardẽ¬
tes in manib urĩs: Milites igit
xp̃i sumus. et stipendiũ ab ip̃o do¬
nũq ꝑcipimus : sicut dicit bea¬
tus apls: Qui dedit nobis pignus
sp̃s: hoc est qui sp̃s scĩ nos remu¬
neratione ditauit: Siquis ergo
xp̃ianoꝵ. hoc donatiuo ꝯtẽtus for¬
te nõ fuerit.ꝙ querit amplius: inci¬
pit hoc ip̃o carere qd̾ meruit: Qd̃
specialit̾ contingit hereticis: arri¬
anis Dum enĩ nescio quid ampli-¬
us querunt. inuenientes erroris s
et catholicus clericus hac sentenci¬

Expanded text:
tur, potest etiam ad clericos retorqueri: quia etiamsi non militare videamur saeculo; tamen Deo et Domino militamus, sicut ait Apostolus, Nemo militans Deo, obligat se negotiis saecularibus : videmur, inquam, non militare remissis ac fluentibus tunicis: sed habemus militiae nostrae cingulum, quo castimoniae interiora constringimus; de quo cingulo dominus ait ad Apostolos suos, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Milites igitur Christi sumus, et stipendium ab ipso donativumque percepimus, sicut dicit beatus Apostolus, Qui dedit nobis pignus Spiritus: hoc est qui Spiritus sancti nos remuneratione ditavit. Si quis ergo Christianorum hoc donativo contentus forte non fuerit, et quaerit amplius, incipit hoc ipso carere quod meruit. Quod specialiter contingit haereticis Arianis: dum enim nescio quid amplius quaerunt, invenientes erroris spunt. Nam et catholicus clericus hac sententi
Abbreviated transcription (Latin):
tatione tribulationũ meliores
efecti sut̃. ꝙ si intribulationi¬
b nõ blasphemauetũt. tãꝙͣ ĩte¬
grauasa defornace exierũt: ⁊
dnta bñdictione cepleti sunt: Is¬
tiaut᷑ blasphematores t̾rena
setantes. t̾rena desiderantes. ĩ
tecrenis spem ponẽtes: cũ ista
uelint uolint ꝑdiderint quid
tenebunt: ubi remanebũt.ͣ fo
is: intus nichil In onis archa:
mamor consciencia LIbi reqͥesͦ
ubi salusꝰ ubi spesꝰ ueniant gͦ
desinãt bͥlasphemare: discant ad¬
orate scorpii ꝓungentes a gal¬
lina comedantur ⁊ in corpus
traicientis conu̾tantꝰ: in t̾ra
exerceantur: in celo coronẽ¬

Expanded text:
tione tribulationum meliores effecti sunt. Et si in tribulationibus non blasphemaverunt, tanquam integra vasa de fornace exierunt, et dominica benedictione repleti sunt. Isti autem blasphematores, terrena sectantes, terrena desiderantes, in terrenis spem ponentes, cum ista velint nolint perdiderint, quid tenebunt? ubi remanebunt? Foris nihil, intus nihil: inanis arca, inanior conscientia. Ubi requies? ubi salus? ubi spes? Veniant ergo, desinant blasphemare, discant adorare: scorpii pungentes a gallina comedantur, in corpus trajicientis convertantur; in terra exerceantur, in coelo corone
Abbreviated transcription (Latin):
re filuis urĩs: quãtomagis pr̃
ur̃ qui in celis ẽ dabit bona.
cõside̾mꝰ: ne forte iͥ sint illa tͥa.
fides. spes. caritas. maior aut̃
hoꝵ caritas: Pone gͦ tͥa panẽ
piscẽ. ouũ. maior horũ: panis
Ideo bene panẽ intelligimꝰ in
his trib caritatẽ. ꝓpͣterea pa¬
n lapidem opposuit : quia du¬
ticia cõtratia ẽ caritati: Pist̃
fidem intelligimꝰ: Dixit qdã
sc̃s : ⁊ nos dicere delectat: P¬
cis bonus: pia est fides Uiũt
int̾ fluctus: nec frangitur an
soluitur fluctib biuit int̾ qͥ¬
ptationes tempestatesq hurs
scłi pia fides: Seiuit mũdꝰ
⁊ integra ẽ Tantũ contrati¬
um fidei: serpentẽ illũ obse¬
ua In fide cĩ desponsata est.¶¬
la cui dicitur in canticis cam¬
coꝵ: eni delibano sponsa me¬
a: ueniens ⁊ ꝑtransiens ab
initio fidei: Ideo ⁊ desponsara.
quia ⁊ desponsationis mittũ
fides est. Pronuititur eĩ absi¬
so aliqͥd: et ꝓmissa fide demri¬
tur: Opposuit ciũ dñs serp¬

Expanded text:
uanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona consideremus, ne forte ibi sint illa tria, fides, spes, charitas: major autem horum charitas. Pone ergo tria, panem, piscem, ovum: major horum panis. Ideo bene panem intelligimus in his tribus charitatem. Propterea p lapidem opposuit, quia duritia contraria est charitati. Piscem fidem intelligimus. Dixit quidam sanctus, et nos dicere delectat: Piscis bonus, pia est fides. Vivit inter fluctus, nec frangitur aut solvitur fluctibus. Vivit inter tentationes tempestatesque hujus saeculi, pia fides: saevit mundus, et integra est. Tantum contrarium fidei serpentem illum observa. In fide enim desponsata est illa, cui dicitur in Canticis canticorum: Veni de Libano, sponsa mea, veniens et pertransiens ab initio fidei . Ideo et desponsata, quia desponsationis initium fides est. Promittitur enim ab sponso aliquid, et promissa fide detinetur. Opposuit autem Dominus serp
Abbreviated transcription (Latin):
tat spes: que quãtũ michil
aliquid s nõdũ est pullus: Qͣ¬
onipedes ergo filios parũt: a¬
ues aut̃ sp̃e filiorũ : Spes ergo
adhoc nos hortatur: ut p̃sen¬
i contẽpnamꝰ futura expecte¬
mnuisꝰ et ea queretro st̃ obliuis¬
cẽtes cũ apło in anteriora extẽ

Expanded text:
s, quae, quantum mihi aliquid, sed nondum est pullus. Quadrupedes ergo filios pariunt, aves autem spem filiorum. Spes ergo ad hoc nos hortatur, ut praesentia contemnamus, futura exspectemus; ea quae retro sunt obliviscentes, c
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tote: Nõ est longũ: paucil
ni sut̃. recordamim: Fu̾sis il
urbe roma omĩb simulacha
ragadaisus rex go thoꝵ cũ ĩgl¬
ti extercitu multo numerosis¬
re ꝙͣ alaritꝰ suit: uenit. Pi¬
ganus homo erat radagãtsiul
ini habemꝰ a sacͥficante : qͥbus
licet sacrificate Deus os¬
deus quia nõ in istis sacrifi¬
ꝗs ẽ ipã tẽꝑalis salus. ip̃a re¬
a t̾rena: uictus est radaga¬
Iis adiuuante dño miro modo
Sostea uenerunt gothi nõ
utificantes: et si fide xpĩana
ñs tatholici. tam̃ idolis inimici:
uenerunt idolis adu̾santes: et
qĩceperunt: Uicerũt de idolis
plim̃tes. et ꝑdita idola adhuc
querentes: et ꝑditi ad huc sacri¬
ficate cupientes: S iͥ erant ⁊
nri ⁊ afflicti sunt: E nouerant
dice̾. bñdicã dnm̃ in omĩ tempore

Expanded text:
tote: non est longum, pauci anni sunt, recordamini. Eversis in urbe Roma omnibus simulacris, Rhadagaysus rex Gothorum cum ingenti exercitu, multo numerosiore quam Alarici fuit, venit. Paganus homo erat Rhadagaysus: vinci habemus a sacrificante, quibus non licet sacrificare. Deus ostendens quia non in istis sacrificiis est ipsa temporalis salus, ipsa regna terrena, victus est Rhadagaysus, adjuvante Domino, miro modo. Postea venerunt Gothi non sacrificantes, etsi fide christiana non Catholici, tamen idolis inimici; venerunt idolis adversantes, et ipsi ceperunt: vicerunt de idolis praesumentes, et perdita idola adhuc quaerentes, et perditis adhuc sacrificare cupientes. Sed ibi erant et nostri, et afflicti sunt: sed noverant dicere, Benedicam Dominum in omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
ani sumꝰ Non ad delicia᷑ xp̃s ĩ
carne descendit: toleremus p̃¬
soꝵ est manifesta ꝑnicies: ꝓs¬
peroꝵ falsa blandicies: Eime a¬
mare. ⁊quãto malicia est: Om¬
nitio ñ frustra audiamꝰ sursũ
cor Quid ponimꝰ cor interra. c̃
uideatis qͥa eu̾titut t̾ra ͤ nos nõ
possumꝰ nͥ ex hortari uos ut ha¬
beatis quid dicatis: ꝙ quid ꝓ spe¬

Expanded text:
ani sumus. Non ad delicias Christus in carnem descendit: toleremus porsorum est manifesta pernicies, prosperorum falsa blandities. Time mare et quando malacia est. Omnino non frustra audiamus, sursum cor. Quid ponimus cor in terra, cum videamus quia evertitur terra? Nos non possumus nisi exhortari vos, ut habeatis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ qualisq exhortator: Absit
a me ut insultẽ: au̾tat deus
a corde mõ: ⁊ adolore cõscien¬
tie meez Ibi multos frẽs nõ
habuimus: nõ ad huc habemꝰ:
portio peregrinãtis ihxrusalẽ
ciuitatis nõ iͥ magna degitͦ
Nõ ibi tẽporalia ꝑtulit: sede¬
terna nõ ꝑdidit: qd̃ dii lapi
dei romã tuebantur q lignet:
adde p̃ciũ erei᷑ ad de plus argẽ-¬
tei et aurei: idola gentiũ argen¬
tũ et aurũ: Tam̃ nõ dixit lapis ᷑
nõ dixit lignũ: nõ dixit testas
sed quod ꝓ magno habent: ar¬
gentũ: et aurũ Tamẽ ipm ar¬
gentũ et aurũ: ocłos habent
et ñ uident: Dii aurei et dii
lignei. ad preciũ dispares sũt:
ad habere ocłos et nõ uidere pa¬
res sunt: Ecce qualib rom̃ã¬
docti homines custodib cõm¬
serut: Habentib ocłos ⁊̃ nõ us¬
dentib Aut si romã seruati
potuerũtꝰ quare ipi añ per

Expanded text:
vester qualiscumque exhortator. Absit vester qualiscumque exhortator. Absit a me, ut insultem. Avertat Deus a corde meo, et a dolore conscientiae meae. Ibi multos fratres non habuimus? non adhuc habemus? Portio peregrinantis Jerusalem civitatis non ibi magna degit? non ibi temporalia pertulit? sed aeterna non perdidit. Qdei Romam tuebantur et lignei? Adde pretium, aerei. Adde plus, argentei et aurei: Idola gentium argentum et aurum. Non dixit, Lapis; non dixit, Lignum; non dixit, Testa: sed quod pro magno habent, argentum et aurum. Tamen ipsum argentum et aurum oculos habent, et non vident . Dii aurei et dii lignei ad pretium dispares sunt: ad habere oculos et non videre, pares sunt. Ecce qualibus Romadocti homines custodibus commiserunt, habentibus oculos, et non videntibus. Aut si Romam servare potuerunt, quare ipsi ante per
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Ihrłm ihrełm. illi false et
ꝑdite. quocies uolui colligere fi¬
lios tuos tanꝙͣ gallina pullos
Non nobis dicatur: quociens
nolui. ⁊ noluisti: Illa enĩ galli¬
na diuina sapientia est: sed as¬
sumpsit carnẽ. ut pullis cõ¬
grueroe Uidete gallinã hispi¬
dam plumis: dimissis alis. uo¬
ce fracta. ⁊ quassa. ꝙ lassa. et lã¬
guida. cõgruere paruuilis siuis
Ouũ gͦ nr̃m id est spem nram:
sub alis illus galline ponamꝰ:¬
Animadũtitis forte quomodo gal¬
lina cũcidat scorpionẽ. Uri¬
nam gͦ et istos blasphemãtes.
in t̾ra reptantes. De tau̾nis ꝓde¬
untes. et male pungẽtes. illa
gallina cõcidat ⁊ deuoret: in
corpus suũ traiciat: ⁊ in ouũ
uertat : Non irascamur: Com¬
moti uidemut: s maledicta
meledictis nõ radimꝰ Maledi¬
cimur ⁊ bñdicimꝰ: blasphemati:
de p̃camͦ. s nõ dicat de roma:
dictum ẽ de mez Osi taceat de
roma quasi ego insurtator sĩ:
et nõ pociꝰ dñi dep̃cator᷑ et

Expanded text:
m, Jerusalem, illi falsae et perditae, quoties volui colligere filios tuos, tanquam gallina pullos Non nobis dicatur, Quoties volui, et noluisti? Illa enim gallina divina Sapientia est: sed assumpsit carnem, ut pullis congrueret. Videte gallinam hispidam plumis, dimissis alis, voce fracta, et quassa, et lassa, et languida congruere parvulis suis. Ovum ergo nostrum, id est, spem nostram sub alis illius gallinae ponamAnimadvertistis forte, quomodo gallina concidat scorpionem. Utinam ergo et istos blasphemantes, in terra reptantes, de cavernis prodeuntes, et male pungentes, illa gallina concidat et devoret, in corpus suum trajiciat, et in ovum vertat. Non irascantur: commoti videmur; sed maledicta maledictis non reddimus. Maledicimur et benedicimus, blasphemati deprecamur . Sed non dicat de Roma, dictum est de me: O si taceat de Roma: quasi ego insultator sim, et non potius Domini deprecator, et
Abbreviated transcription (Latin):
Manet ciuitas que nos carnalit̾
genuit: d̾o grãs: Utinã ⁊ spirita¬
lit̾ generẽtur: q nobiscũ transe¬
at ad et̾nitatẽ: Sed nõ manet
ciuitas que nos carnalit̾ genuit:
manet que nos sꝑitalit̾ genuit:
edifitans iherusalem dñs: Nũqͥd
dormitando edificiũ suũ ꝑdidit.
aut nõ custodiendo hostes admi¬
sit. Nisi dñs custodietit ciuita¬
tẽ: inuanũ nigilat qui custodͭ
eam: Qẜ quã ciuitatẽ  nõ dormit

Expanded text:
«civitas que nos carnaliter genuit. Deo gratias; utinam et spiritaliter generetur et nobiscum transeat ad eternitatem: sed non manet civitas que nos carnaliter genuit, manet que nos spiritaliter genuit. Edificans Ierusalem Dominus: nunquid dormitando edificium suum perdidit aut non custodiendo hostes admisit? Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam. Et quam civitatem? non dormiet
Abbreviated transcription (Latin):
Etua ꝓmisit er̃nũs: Si credidero.
ex mortali fiam et̾nus Quid
strepis omũde. imnunde: quid
strepis : qͥd au̾tere coneis : tene¬
re ius periens: Quid facetes si
maneres: quẽ nõ decipeces dulcis::
si amarus almm̃ta mẽtiris: ͤ Ego
si habeo spẽ. si teneo spẽ: om̃i me¬
um ñ ẽ. abscorpione ꝑcussũ Hñ¬
dicam dnm in om̃i tempore: sẽꝑ
laux eius in ore mõ Relix sit mũ¬
dus᷑ eu̾tatur mũdus: bñdicã dñm.

Expanded text:
erna promisit aeternus: si credidero, ex mortali fiam aeternus. Quid strepis, o munde immunde? quid strepis? Quid avertere conaris? Tenere vis periens: quid faceres, si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Ego si habeo spem, si teneo spem, ovum meum non est ab scorpione percussum. Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Felix sit mundus, evertatur mund
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ male sit. bñdicã dnm̃ in om̃ĩ
temꝑe: semꝑ laus eius in ore mõz
Nam si bñdico qñ bñ ẽ. q blasphe¬
mo ꝙͣdo male est suscepi scorpi¬
onis aculeũ. cõpunctus retro res¬
pexi qd̾ absit a nobis: Dñs dedͭ¬

Expanded text:
nedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo. Nam si benedico quando bene est, et blasphemo quando male est; suscepi scorpionis aculeum, compunctus retro respexi; quod absit a nobis. Dominus ded
Abbreviated transcription (Latin):
Onũ ẽ: ⁊ pullus nõdũ est. s tes¬
tudine tectũ est. nõ uidetur qͥa
oꝑitur Cum patientia expectet᷑
feruescat ut iuiuiscat: Intende.
extendere in anteriora: obluus¬
cere p̃teritaz Que eĩ uidẽtur
dentur et̾na In illa gͦ q̃ nõ ni¬
dentur extende spẽ Expecta sus¬
tine: noli retro respicere Quuo
tuo: scorpiũ time Uide quia de
cauda ꝑcutit e quã retro habet.
Nõ gͦ scorpius ꝑim̃at ouum
tuũ. mũdũ iste spem cuã ut iͣ
dicã ueneno ei contratio Quo
cũtrario. quãtatͥ loquitur nũd.
quãta post dorsũ strepit ut retꝰͦ
respicias. id est ut in reb p̃sẽ¬
tib: Nec p̃sentib. nõ enĩ dicẽda
sunt p̃sentia nũꝙͣ stancia spẽ
dabit au̾tas animũ tuũ et ue
ritudines miscet: ut alia que¬
ratur felicitas cuius dulcedo
nõ est fallax Et de ipĩs ama¬
ritudinib conatus mũdus au̾¬
tere te ab eo qd̾ intẽdis ĩ añrio¬
ra: et retro ꝯu̾tere: De ipĩs ama¬

Expanded text:
ovum, et pullus nondum est. Et testudine tectum est: non videtur, quia operitur: cum patientia exspectetur; fervescat, ut viviscat. Intende, extendere in anteriora, obliviscere praeterita. Quae enim videntur, dentur, aeterna . In illa ergo quae non videntur, extende spem: exspecta, sustine. Noli retro respicere. Ovo tuo scorpium time. Vide quia de cauda percutit, quam retro habet. Non ergo scorpius perimat ovum tuum, mundus iste spem tuam, ut ita dicam, veneno eo contrario, quo retrario. Quanta tibi loquitur mundus, quanta post dorsum strepit, ut retro respicias: id est, ut in rebus praesentibus nec praesentibus; non enim dicenda sunt praesentia nunquam stantia spem dabit, avertas animum tuum, et velritudines miscet, ut alia quaeratur felicitas, cujus dulcedo non est fallax: et de ipsis amaritudinibus conatur mundus avertere ab eo quod intendis in anteriora, et retro convertere. De ipsis ama
Abbreviated transcription (Latin):
pite̾ id ẽ in eis reb qͥue p̃ter¬
labuntur ꝙ transeunt spẽ po¬
nere. S iuhis que ñdũ date
sunt. sed dande quãdo q nũqm̃
transibũt: Quando aut̃ scat&
tẽptationib mũdus uelud plu¬
uia sodome sulphurea: metuẽ¬
dũ est. exemplũ uxoris loth: Ne¬
iro eñ respexit: s uͥ respexit i
remansit: insalẽ conu̾sa est:
it prutentes cdiret exemplo
dpłs paulus dehac spe ita lo¬
quitur: Spe eĩ salui fc̃ sumꝰ.
Sies aut̃ que indetur: nõ est.
spes qd̾ enĩ uidet quis. quid spe¬
rat. Si aut̃ quod nõ uidemꝰ spe

Expanded text:
picere, id est, in eis rebus, quae praeterlabuntur et transeunt, spem ponere: sed in his quae nondum datae sunt, sed dandae quandoque nunquam transibunt. Quando autem scatet tentationibus mundus, velut pluvia Sodomae sulfurea, metuendum est exemplum uxoris Loth. Retro enim respexit; et ubi respexit, ibi remansit. In salem conversa est , ut prudentes condiret exemplo. Apostolus Paulus de hac spe ita loquitur: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si au
Abbreviated transcription (Latin):
doce: iuiue ⁊ pasce. Deus qui tͥ
dat: nichil melius ꝙͣ se tͥ dat: A¬
uare quid aliud que rebas: aut
si aluid petis. quid tͥ sufficit cui
ut habeas caritatẽ habeas fidẽ
habeas spem. ut possit tͥ dulceeẽ.
qd̾ datur: spͣ hec ip̃a t̾a sunt fi
des. caritas spes: Et hec ip̃a dĩ
dona sunt: Nam fidem ab ip̃o at¬
cepimus: Sicut deus inquid
unicuiq partitus est. mẽsurã
fidei sẜ spem ab ip̃o accepimus

Expanded text:
doce; vive, et pasce. Deus qui tibi dat, nihil melius quam se tibi dat. Avare, quid aliud quaerebas? Aut si aliud petas, quid tibi sufficit, cuiut habeas charitatem, habeas fidem, habeas spem: ut possit tibi dulce esse quod datur. Et haec ipsa tria sunt, fides, spes, charitas. Et haec ipsa dona Dei sunt. Nam fidem ab ipso accepimus: Sicut Deus, inquit, unicuique partitus est mensuram fidei . Et spem ab ipso accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
nens. Libi forte sufficiebat sim¬
ples fides: illi nõ sufficit: Nũqͥd de
pulsd orando. pete insta: Nõ qͣm
amicꝰ ille ĩ similitudine pofitus
tedio uictus surget: et dabit. Da¬
re uult. tu pulsans: nõdũ acçe¬
pisti Pulsa. dare uult: ꝙ qd̾ dif
nes hoc ẽ. ad cibũ et intelligenti¬
am trinitatis: habes ⁊ unde ui¬
uas. ⁊ unde pascas: Nec peregri¬
num uenientẽ deina. reformides.
sed excipiendo ciuem domesticũ
facies: Nec timeas ne fimas. Nõ
panis ille fimetur: sed indigẽti¬
ã tuã fiuet: Panis est. ⁊ panis
ẽ ꝙ panis est Deus pater deꝰ

Expanded text:
riens. Tibi forte sufficiebat simriens. Tibi forte sufficiebat simplex fides, illi non sufficit. Numquid despulsa orando, pete, insta. Non quomodo amicus ille in similitudine positus, taedio victus surget et dabit. Dare vult: tu pulsans nondum accepisti; pulsa, dare vult. Et quod danes, hoc est, ad cibum et intelligentiam Trinitatis, habes et unde vivas, et unde pascas. Nec peregrinum venientem de via reformides, sed excipiendo civem domesticum facias: nec timeas ne finias. Non panis ille finietur, sed indigentiam tuam finiet. Panis est, et panis est, et panis est: Deus Pater, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
s age iter. dauenturo locũ: Ant
forte de uia mala: hoc ẽ. de uita
mala. fatigatus nestio qͥs amicus
nius nõ inueniẽs ueritatẽ. qua
audita ⁊ ꝑcepta beatꝰ fiat. sed laᷤ¬
satus in om̃i cupiditate q eges¬
m̾e xͥanũ: s int̾rogat qd̾ forte
tu ꝑ simplicitatẽ fidei nesciebas:
et nõ est. unde reficias esurientẽ.
ꝙͥ te admonitus inuenis indigẽ¬
tẽ ꝙ cũius docere cogeris disce¬
te: ¶. dũ erubescis eum qui te ĩ¬
terrogauit. quod querebat non
inte iueniens: cõpelleris q̃tere
ille int̾ragauit in libro positũ est.
sd obscurũ est Forte dixit hoc a¬
pls in epła sua: Sic dixit ut le¬
gere possis. intelligere nõ possis:
Transire nõ ꝑmittetis: urget eĩ
int̾rogator. ip̃m paulum aut pe¬
trũ. aut aliꝙ̃ ꝓphetam int̾rogare
nõ sinctis. Iam eñi requiescit fa¬
milia ista cũ dño suo. et sccłi hu¬
lus ignorantia ualida est. hoc ẽ
nog media: ⁊ urget amicus esu¬

Expanded text:
si; age iter, da venturo locum . Aut si; age iter, da venturo locum . Aut forte de via mala, hoc est, de vita mala, fatigatus nescio quis amicus tuus, non inveniens veritatem, qua audita et percepta beatus fiat, sed lassatus in omni cupiditate et egesme Christianum. Et interrogat quod forte tu per simplicitatem fidei nesciebas: et non est unde reficias esurientem, et te admonitus invenis indigentem; et cum vis docere, cogeris discere: et dum erubescis eum qui interrogavit, quod quaerebat non in te inveniens, compelleris quaerere, ille interrogavit, in libro positum est, sed obscurum est. Forte dixit hoc Apostolus in Epistola sua. Sic dixit, ut legere possis, intelligere non possis: transire non permitteris. Urget enim interrogator; ipsum Paulum, aut Petrum, aut aliquem prophetam interrogare non sineris. Jam enim requiescit familia ista cum Domino suo, et saeculi hujus ignorantia valida est, hoc est, nox media, et urget amicus esu
Abbreviated transcription (Latin):
timebat. nec hominẽ reuereba
ꝙͣ tam̃ cũ eũ quedam uidua in¬
terpellarq cotidie tedio uicͥi
dedit: qd̾ bñficio nõ potuit in
iiuis petitor cũ prẽ dator. nõ in¬
q nos tantũ hortaretur ut ꝑ¬
teremꝰ. nisi dare uello: Erule¬
cat humana pigricia Plus u
dare quã nos acciꝑe: plus ui
ille misereri. qua nos amis¬
ria libetari. Ꝙ utiq siñ libꝰ
fuerimꝰ: nos miseri remaneb¬
mus: Nam ille qd̾ nos hora
seqͣmur: ut ad dautẽ gander
Fortassis enĩ et nobis aliꝯᷤ
uenit amicus deuia: et ñ mus¬
minus qd̾ ei apponeremꝰ ⁊ ii
sitatẽ passi sumus. ⁊ acce pii
nobis. ⁊ isti Fieri enĩ nõ pose
nͥ ut aliquis passus fuetr
cum aliquid int̾rogantẽ qd̾ ss¬
pondere nõ possit : ⁊ tũc st ll
nõ habete.quãdo coactus est. dare:
Hent tͥ amicus de uia. idest
deuita huiꝰ scħ̃ inqua om̃s uelut
eregrini transeunt: nec ullus
quisi possessor manet. sed omĩ
homin dicitur Nefectus es: tran¬

Expanded text:
timebat, nec homines reverebatur, timebat, nec homines reverebatur, et tamen cum eum quaedam vidua interpellaret quotidie, taedio victus der nos petitor, cum Patre dator, non utique nos tantum hortaretur ut peteremus, nisi dare vellet. Erubescat humana pigritia: plus vult ille dare, quam nos accipere: plus vult ille misereri, quam nos a miseria liberari: et utique si non liberati fuerimus, nos miseri remanebimus. Nam ille quod nos hortatur, obsequamur, et ad dantem gaudeamus. Fortassis enim et nobis aliquando venit amicus de via, et non invenimus quod ei apponeremus; et necessitatem passi sumus, et accepimus et nobis et illi. Fieri enim non potest, nisi ut aliquis passus fuerit amicum aliquid interrogantem, quod respondere non possit: et tunc se invenit non habere, quando coactus est dare. Venit tibi amicus de via, id est, de vita hujus saeculi, in qua omnes velut peregrini transeunt, nec ullus quasi possessor manet; sed omni homini dicitur: Refectus es, tran
Abbreviated transcription (Latin):
magistrũ. ꝙ fidelissimũ
cu siliariũ eiundẽ hortatorẽ ut
petamꝰ: ⁊ datorẽ cũpetimus: dudi¬
iumꝰ eũ in eunͣgłio hortantẽ nos
eum petere instant̾. et pulsare
usq ad similitudĩem imꝓbitatis
Propo suit enĩ nobis exempli
grã: siquis nr̃m haberet amic̾.
aquo nocte peteret tres paues.
qd̾ ei apponeret nõ haberet ⁊ Si
aut̃ ille respondeat iam se reqͥ¬
escere q seruos suos secũ. nec
debere illius p̃cib in quetari:
ille aut̃ pulsando instet. et
ꝑseueret nec pudore territus ab¬
scedat. s necessitate coactus ĩ¬
mineat : surrectut̃ illum ⁊ sĩ¬
ꝓpt̾ amiciciã. certe ꝓpt̾ illiꝰ imꝓ¬
bitatẽ q daturũ ei quãtos uo¬
luerit. Quãtos aut̃ uoluit:
nichil plus ille uoluit. ꝙͣ tres
In hac ergo similitudie adium¬
xit hortationẽ dñs. et om̃ino
stimulauit nos querẽ. petere
pulsare. donec accipiamꝰ qd̾ pe¬
timus. qd̃ querimus. qd̃ pull¬
mus: usus exemplo a c̾trario
sicut de illo iudice qui nec du

Expanded text:
idelissimum consiliarium, eumdem hortatorem, ut petamus, et datorem cum petimus. Audivimus eum in Evangelio hortantem nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsiicitiam, certe propter illius imbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus, quod quaerimus, quod pulsamus, usus exemplo a contrario: sicut de illo judice qui nec Deum
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa: s omĩa dei dona Olauẽt
enĩ tria hec. fides. spes cari¬
tas: maior aut̃ hoꝵ caritas:
In illis panib nõ est. dictus a¬
liqͥs panis maior aliis: sed sĩ¬
Ecce alia tria: Quis est nr̃m
a quo petit filius suus panẽ:
Nũquid lapidem porrigit ei ͤ
dut quis utm a quo petit piscẽ:
sũqͥd serpentẽ porrigit erͤ aut
a quo petit ouũt: Nũquid porti¬
git ei scorpionẽ: Si gͦ uos cũ

Expanded text:
diversa; sed omnia Dei dona. Manent enim tria haec, fides, spes, charitas: major autem horum charitas . In illis panibus non est dictus aliquis panis major aliis: sed simEcce alia tria: Quis est vestrum, a quo petit filius suus panem, numquid lapidem porriget ei? Aut quis est vestrum, a quo petit piscem, numquid serpentem porriget ei? Aut a quo petit ovum, numquid porriget ei scorpionem? Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
chil dedisti: in t̾ra ẽ aniñcelo:
lum ⁊ t̾ra transient: Cransiẽt
lnꝰ hinc exagitare uͥgiliũ et
nsultare quate hoc dixerit: in
parte tolletet nos. et diceret
nbis Et ego scio: S quid fa¬
cetẽ qui tomanis u̾ba uente¬
lñ nͥ hic adulatione aliqͥd ꝓmit¬
tetẽ qd̃ falsum erat: q tam̃ in
sot cautus fui. qd̾ dixi imꝑium
sine fine dedi Iouẽ ipõꝵ indu¬
xi qui hoc dicerꝙ Nõ ex ꝑsona
mea dixi rem falsam : sed ioui
imposui falsitatis ꝑsonã. Sicut
deus falsus erat: ita mẽdax ua¬
tes erat: Nlam uultis nosse. qͥa
ista noueram: alio loco quãdo
nõiouẽ lapidem induxi loquẽ¬
tẽ. sed ex ꝑsona mea locutus
sũ dixi. ꝑitura nõ res romane
ꝑituraq regna: Uidete quia dixi
ꝑitura regna Dixit peritura
regna: nõ tacuit ꝑitura Ueritatẽ
nõ tacuit: semꝑ mã sura adula¬

Expanded text:
nihil dedisti, in terra est, an in coelo? nihil dedisti, in terra est, an in coelo? lum et terra transient. Transient mus hinc exagitare Virgilium, et insultare, quare hoc dixerit; in parte tolleret nos, et diceret nobis: Et ego scio; sed quid facerem qui Romanis verba vendebam, nisi hac adulatione aliquid promitterem quod falsum erat? Et tamen et in hoc cautus fui, quando dixi, « Imperium sine fine dedi, » Jovem ipsorum induxi, qui hoc diceret. Non ex persona mea dixi rem falsam, sed Jovi imposui falsitatis personam: sicut Deus falsus erat, ita mendax vates erat. Nam vultis nosse quia ista noveram? Alio loco, quando non Jovem lapidem induxi loquentem, sed ex persona mea locutus sum, dixi: Non res Romanae perituraque regna. Videte quia dixi peritura regna. Dixi peritura regna, non tacui. Peritura, veritate non tacuit: semper mansura, adula
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ heredes: In seminẽ
tuo inquid bñdicentur om̃s
gentes: Ciuitas scã. ciuitas s¬
delis. ciuitas in t̾ra peregrim
in celo fundata est O fidelis
noli corrumꝑe spẽ: noli amit¬
tere caritatem Accinge lum¬
bos tuos: accende p̃tende luces¬
nas tuas. expecła dnm̃ ꝙͣdou
cis. quia ꝑeunt regna terrena
ideo tͥ celeste ꝓmissur̃ est: nec
t̾renis perires: Nam ista peritui¬
ra p̃dicta sunt: Predicta om̃¬
no: Nõ eĩ negare̾ possumus. q
p̃dcm est. Dñs tuus quẽ exi¬
tas dixit tibi Exurget gens
suꝑ gentẽ. M regnũ suꝑ regnũ
Habẽt mutationes regna t̾re¬
na: ueniet ille de quo dictum
est. ꝙ regni eius nõ erit finis
Qui hoc t̾renis regnis ꝓmise¬
runt: nõ uetitate ducli st̃. seda¬
ulatione m̃titi st̃: Poeta illoꝵ
quidam induxit iõuem loꝙ̃¬
tẽ: ⁊ ait de romanis: His ego
nec metas terum. nec tẽꝑa p¬
no: imꝑiũ sine fine dedii ssõps¬
ne iͣ respondet iu̾tas Regnum
hoc. qđ sine fine dedisti o quim

Expanded text:
ne tuo, inquit, benedicentur omnes gentes . Civitas sancta, civitas fidelis, civitas in terra peregrina, in coelo fundata est. O fidelis, noli corrumpere spem, noli amittere charitatem, accinge lumbos tuos, ascende, praetende lucernas tuas, exspecta Dominuscis quia pereunt regna terrena? Ideo tibi celeste promissum est, ne cum terrenis perires; nam ista peritura predicta sunt, predicta omnino; non enim negare possumus qm est; Dominus tuus quem expectas, dixit tibi: ‘Exurget gens super gentem et regnum super regnum’; habent mutationes regna terrena, veniet Ille de quo dictum est: ‘Et regni eius non erit finisQui hoc terrenis regnis promiserunt, non veritate ducti sunt, sed adulatione mentiti sunt. Poeta illorum quidam induxit Jovem loquentem, et ait de Romanis, His ego nec metas rerum, nec tempora pono: Imperium sine fine dedi. Non plane ita respondet veritas. Regnum hoc, quod sine fine dedisti, o qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutam atq dicẽtẽ cet̾a¬
ꝓpter diem nouissimũ uigilemꝰ:
unusquisq de nouissimo suo di¬
e cogitet: ue forte consenseritis
uł putaueritis longe eẽ. nouis¬
suũ scłi diem: dormitetis ad
nouissiũ urm̃ diem: He die
nouissimo scłi huius audistis
quid dñs dixerit: quia nesciũt
eum neq angłi celorum neq
filius nisi pater: Esbi quidem
magna questio est. ne carnalit᷑
sapientes. putemus aliquid pa¬
trem scire qd̾ nesciat filius: Nã
unq cũ dixit pat̾ scit. ideo hoc
dixit. quia in patre ⁊ filius scit:
Quid enĩ est in die qd̾ nõ in u̾¬
bo fcm̃ est. ꝑ quem factus est
dies : Nemo inquit querat uo¬
uissimũ diem quando futurus
sit: sed iugilemus om̃s bene
iuiuendo. ne nouissima dies cu¬
iuscum nr̃m nos inueniat ĩ¬
paratos: et qualis quis hinc
exierit suo nouissimo die: ta¬
lis inueniatur in nouissimo scłi
die: Nichil te adiuuabit qd̾ hic
nõ feceris: Unũ quẽq oꝑa su¬
a iuuabunt: aut opera stia p̃s¬

Expanded text:
turam atque dicentem, ut propter diem novissimum vigilemus, unusquisque de novissimo suo die cogitet: ne forte cum senseritis vel putaveritis longe esse novissimum saeculi diem, dormitetis ad novissimum vestrum diem. De die novissimo saeculi hujus audistis quid dixerit: Quia nesciunt eum, neque Angeli coelorum, neque Filius, nisi Pater. Ubi quidem magna quaestio est, ne carnaliter sapientes putemus aliquid Patrem scire, quod nesciat Filius. Nam utique cum dixit, Pater scit; ideo hoc dixit, quia in Patre et Filius scit. Quid enim est in die, quod non in Verbo factum est, per quem factus est dies? Nemo ergo quaerat novissimum diem, quando futurus sit: sed vigilemus omnes bene vivendo, ne novissimus dies cujuscumque nostrum nos inveniat imparatos, et qualis quisque hinc exierit suo novissimo die, talis inveniatur in novissimo saeculi die. Nihil te adjuvabit quod hic non feceris. Unumquemque opera sua juvabunt, aut opera sua pres
Abbreviated transcription (Latin):
Tu te noli conculcare: ꝙ nõ teuĩ¬
cit homo Ecce enĩ homo potens
terret te. Nnde te terret.; Spo¬
lio. dampno. torqueo. occido: ꝙ
dicis. te ip̃m artendis: quia times
minas hominũz Mortiuis te cõ¬
culcat. ꝙ quia nõ timeres nisi eẽs
homo: conculcat te homo: Quod
etgo remediũ : O homo adhere
deo: aquo factus est homo: Illi ad¬
here: in ip̃o p̃sume Ipm inuoca:
uirtus tua ip̃e sit: Dic illi inte
dñe uirtus mea: et acõminatio¬
nib hominũ cantabis Ꝙ quid
postea cantes: ipse dñs dicit:. In
deo sperabo: nõ timebo quid faciat

Expanded text:
Tu te noli conculcare, et non te vinTu te noli conculcare, et non te vincit homo. Ecce enim homo potens terret te. Unde te terret? Spolio, damno, torqueo, occido. Et dicis, te ipsum attendis: quia times minas hominis, mortuus te conculcat; et quia non timeres, nisi esses homo, conculcat te homo. Quod est ergo remedium? O homo, haere Deo, a quo factus es homo: illi adhaere, in ipso praesume, ipsum invoca, virtus tua ipse sit. Dic illi: In te, Domine, virtus mea. Et a comminationibus hominum cantabis; et quod postea cantes, ipse Dominus dicit: In Deo sperabo, non timebo quid faciat
Abbreviated transcription (Latin):
uiasti. tu gaude: Quare nos: Q¬
te nobis dicit gaudete. nisi qͥa
nibis uitit. nobis pugnauit:
bi enim pugnauit. Quia ho¬
minẽ suscepit: Tolle qd̾ deuit¬
gine natus. tolle qd̾ semet ip̃m
exinaniuit formã serui accipi¬
ens. in similitudine hominũ fac¬
tus ꝙ habitu inuentus ut homo:
tolle hoc Ubi luctamẽ. ubi cer¬
tamẽ. ubi temptatio. ubi uicto¬
nia. ꝙͣ nõ p̃cessit pugna : In prin¬
cipio etat u̾bum. ꝙ u̾bum erat
apud dm̃: et deus erat u̾buum:
Noc erat in printipio apud d̾mi
Omĩa ꝑ ipm̃ facta sunt. ꝙ sine
ipõ ft̃m est nichil Nunquid ħ
ubum iudeus crucifigeret: Nũ¬
quid huic u̾bo imꝑius insulta¬
ret: Nlunquid hoc uerbum cola¬
phis cederetur: Nũquid hoc uer¬
bum spinis coronaretur: Ut
aut̃ ista pateretur: u̾bũ caro fa¬
ctum est: ꝙ ista passus: resur¬
gendo uicit: Ergo nobis uicit.
quib securitatẽ resurrectionis
ostendit: Dicis ergo deo Misete̾

Expanded text:
vicisti, tu gaude. Quare nos? Qvicisti, tu gaude. Quare nos? Quare nobis dicit, Gaudete; nisi quia nobis vicit, nobis pugnavit? Ubi enim pugnavit? Quia hominem suscepit. Tolle quod de virgine natus, tolle quod semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : tolle hoc, ubi luctamen? ubi certamen? ubi tentatio? ubi victoria, quam non praecessit pugna? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Numquid hoc Verbum Judaeus crucifigeret? numquid huic Verbo impius insultaret? numquid hoc Verbum colaphis caederetur? numquid hoc Verbum spinis coronaretur? Ut autem ista pateretur, Verbum caro factum est : et ista passus resurgendo vicit. Ergo nobis vicit, quibus securitatem resurrectionis ostendit. Dicis ergo Deo, Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
te nõ erit: Nũquid potes dicere
forte moritur: forte nõ moritur:
quomͦ medici quando in spexent̃
ualitudinẽ et mortiferã eẽ cog¬
nouerint hoc ꝓmuintiãt. mout᷑
inte nõ euadit: Ex quo nascitur ho¬
mo: dicendũ est nõ euadit: Qluũ¬
do natus est: egrotare cepit: Q¬
do mortuus fuent: finit quidẽ e¬
gritudinẽ. s nescit utrum ꝑgat
impeiorẽ: Finierat diues ille e¬
gritudinẽ deliciosam: uenit ad
cortuosam Pauꝑ uero ille fin
egritudinẽ: et ꝑuenit aid samiꝰ¬
tatẽ S qd ppstea haberet hic
elegit: et qd̾ iͥ messuit hic se¬
minauit: Ideo cũ uiuimus. ui¬
gilare debemus. ꝙ eligete del¬
mus quid infuturo teneamꝰ: ¶si
res suos: nõ eos ad bonũ addu¬
cit: Laborandũ est t̃ eo pocus
ne capiat: quã timẽdũ ne cada
Ecce cadit mũdus. stat xͥanus.
quia nõ cadit xp̃s: Nam quati
dicit dñs. gaudete. quia ego ui¬
ci mũdũ: Nespondeamus er si
placet: Baude Sed tu: Si u

Expanded text:
rte non erit. Numquid potes dicere, rte non erit. Numquid potes dicere, Forte moritur, forte non moritur? Quomodo medici quando inspexerint valetudinem, et mortiferam esse cognoverint, hoc pronuntiant: Moritur, inde non evadit. Ex quo nascitur homo, dicendum est, Non evadit. Quando natus est, aegrotare coepit. Quando mortuus fuerit, finit quidem aegritudinem: sed nescit utrum pergat in pejorem. Finierat dives ille aegritudinem deliciosam, venit ad tortuosam. Pauper vero ille finiit aegritudinem, et pervenit ad sanitatem . Sed quod postea haberet hic elegit; et quod ibi messuit, hic seminavit. Ideo cum vivimus, vigilare debemus, et eligere debemus quod in futuro teneamus. CAPres suos, non eos ad bonum adducit. Laborandum est in eo potius ne capiat, quam timendum ne cadat. Ecce cadit mundus; stat christianus, quia non cadit Christus. Nam quare dicit Dominus, Gaudete, quia ego vici mundum ? Respondeamus ei, si placet: Gaude, sed tu. Si tu
Abbreviated transcription (Latin):
in ortales estis: ꝙ sicut diabolus
suꝑbi estis:Utatur ergo homo
pena sua fr̃es bene. utatur ma¬
lo suo. ut ꝓficiat bono suo Qs
nescit quia pena est. necesse eẽ
ut morianur: Et quod est gra¬
uius. quãdo nescimus: pena certa ẽ
hora incerta Et de ista sola pe¬
na: certi sumus in reb humanis
ta sunt. sola mors certa est: Qd
est qd̾ dico: Conceptus est puer
forte nascitur: forte ab orsũ facit.
Ita in certũ est forte crescit: for¬
te nõ crescit: Forte se nescit: for¬
te nõ se nescit: Forte diues erit:
forte pauꝑ: Forte honoratus. for¬
te humiliatus Forte habebit fi¬
hos: forte nõ habebit: Forte ducet¬
uxorem: forte nõ ducet: Quic¬
quid aliud nominaueris inbo¬
nis. Respice q ad mala Forte
egrotat: forte nõ egrotat: Forte
a serpente ꝑcutitur: forte nõ ꝑa¬
titur: Forte a bestia deuoratur.
forte nõ deuoratur: ꝙ respice oĩ¬
a malaz ubique est forte erit: fe¬

Expanded text:
mortales estis, et sicut diabolus mortales estis, et sicut diabolus superbi estis. Utatur ergo homo poena sua, fratres: bene utatur malo suo, ut proficiat bono suo. Quis nescit quia poena est, necesse esse ut moriamur; et quod est gravius, quando nescimus? Poena certa est, hora incerta: et de ista poena sola certi sumus in rebus humanis.ta sunt: sola mors certa est. Quid est quod dico? Conceptus est puer, forte nascitur, forte aborsum facit. Ita incertum est: forte crescit, forte non crescit: forte senescit, forte non senescit: forte dives erit, forte pauper: forte honoratus, forte humiliatus: forte habebit filios, forte non habebit: forte ducetuxorem, forte non ducet: et quidquid aliud nominaveris in bonis. Respice et ad mala: forte aegrotat, forte non aegrotat: forte a serpente percutitur, forte non percutitur: forte a bestia devoratur, forte non devoratur. Et respice omnia mala: ubique est, Forte erit, fo
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ qui uocati sũt ut eeñt fi¬
lii dĩ. et eẽ potiꝰ homines uolu¬
erunt id est scd̃m hominẽ ui¬
uere: uos autẽ inquit sicut ho-¬
mines moriemini:q sicut u¬
nus exprincipib cadetis: Et¬
enĩ qd̾ mortalis est. homo ad
disciplinã illi debet ualere: nõ
ad iactanciam: Unde se iactat
uernus. crastino moriturus:
Dico caritati urẽ frẽs: De di¬
abolo debent erubescere mor-¬
tales suꝑbi: Ille emĩ et si su¬
est: ꝙ si maligniis. illi dies no¬
uissimus penalis seruatur infi¬
nẽ. tamẽ mortẽ ꝙͣ nos patitum.
ille nõ patitur: Pludiuit aut̃ ho¬
mo morte morieris. utatur be¬
ne pena sua Quid est qd̾ dixiu
tatur bene pena sua: Noninde
eat ad suꝑbiam: unde accepit
penã Agnostat se mortalem: ꝙ
frangat elationẽ Nudiat sibi
di  Quid suꝑbit terra ⁊ cinis :
Etiã si suꝑbit diabolus: nõ est
terra ⁊ cinis: Ideo dictum est.
Uos autem ut homines mori¬
emini: ꝙ sicut unus de principi¬
b cadetis: Non attenditis quia

Expanded text:
sunt ut essent filii Dei, et esse potius homines voluerunt, id est, secundum hominem vivere: Vos autem, inquit, sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis . Etenim quod mortalis est homo, ad disciplinam illi debet valere, non ad jactantiam. Unde se jactat vermis crastino moriturus? Dico Charitati vestrae, fratres: de diabolo debent erubescere mortales superbi. Ille enim etsi suest, etsi malignus. Illi dies novissimus poenalis servatur in finem: tamen mortem quam nos patimur, ille non patitur. Audivit autem homo, Morte morieris . Utatur bene poena sua. Quid est quod dixi, Utatur bene poena sua. Non inde eat ad superbiam, unde accepit poenam; agnoscat se mortalem, et frangat elationem. Audiat sibi dici, Quid superbit terra et cinis ? Etiamsi superbit diabolus, non est terra et cinis. Ideo dictum est, Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis. Non attenditis quia
Abbreviated transcription (Latin):
suis: Imitando eum fiunt ex par¬
te ipsius Nunquid dictũ est ĩ
illo peccauerunt: Cum uero de
adam diceretur. ꝓpt̾ originem
ꝓpt̾ postecitatẽ. ꝓpt̾ ꝓ paginem
uiscerum. in quo om̃nes inquit
peccauerunt: Nam si ꝓꝑterea pri¬
inus constitutus ẽ adam quia pͥ¬
mus peccauit. tamꝙͣ exemplo
sit nõ in originem. ut quid tan
in longinquo post tã ꝓlixa tẽ¬
pora contra adam quetitur xp̃s
si om̃s peccatores ad adam pro
ritur regeneratio. Pronide ne¬
mo nos fallat Scripture euidẽs
est auctoritas. fundatissima ẽ
fides. ca tholicissima est Omĩs
generatus. dãnatus. Nemo libe¬
tatus. nͥ regeneratus. Unde ⁊ al¬
teri u̾sutie illoꝵ. iam uos instruc¬
ti respondete. carissimi quando
dicunt ⁊ paruulos turbant. Si
de peccatore peccatores nati st̃.
quare nõ de baptizato. iam fide¬
li cui temissa sunt unui̾sa pcc̃a.
iusti nascunt᷑  Cito tespondete Iõ
de baptizato nõ instus nafcitua¬

Expanded text:
sius . Imitando eum fiunt ex parsius . Imitando eum fiunt ex parte ipsius. Numquid dictum est, In illo peccaverunt? Cum vero de Adam diceretur, propter originem, propter posteritatem, propter propaginem viscerum, In quo omnes, inquit, peccaverunt. Nam si propterea primus constitutus est Adam, quia primus peccavit, tanquam in exemplo sit, non in origine; utquid tam in longinquo, post tam prolixa tempora contra Adam quaeritur Christus? Si omnes peccatores ad Adam propritur regeneratio? mo nos fallat: Scriptura evidens est, auctoritas fundatissima est, fides catholicissima est. Omnis generatus, damnatus: nemo liberatus, nisi regeneratus. Unde et alteri versutiae illorum jam vos instructi respondete, charissimi: quando dicunt, et parvulos turbant, Si de peccatore peccatores nati sunt, quare non de baptizato jam fideli, cui remissa sunt universa peccata, justi nascuntur? Cito respondete: Ideo de baptizato non justus nascitu
Abbreviated transcription (Latin):
itetum parturio. Qui identi dem
dicit. Imitatores mĩ estote ¶ẜ ꝓpt̾
ipãm imitationẽ: dicitut impũs:
uos aprẽ dẏabo lo estis: Nam cõstat
in catholica fide. quod dyabolus nͤͦ
generauit nr̃ãm naturam: nec
condidit: Sola in illa seductioẽ
precedentis: imitatio consequen¬
tis: Deniq quomͦ dcm̃ est de
adam in quo om̃s peccauerunt:
legatur mͥ alicubi om̃s indya¬
bolo peccauert̃ Aliud est illo p̃¬
cedente ⁊ seducente pectare: aliud
in illo peccare Qui secundũ ꝓpagi¬
nem carnis in illo examꝰ om̃es añ¬
quam nati cẽmus : tamquã in pa¬
rente. tamꝙͣ in radice ibi eramꝰ
Sic uenenata est ista arbor: ĩ er¬
mus Nam quia ad dẏalplũ hoc ẽ
pr̃ĩcipem pectati ⁊ uere pͥmũ pec¬
catorem nõ ꝑtinet origo sedimi¬
tatio: cũ de illo scriptura loquere¬
tut. in uidia inquit dẏaboli. mors
intrauit in orbem terraꝵ: Imitãtꝰ
aut̃ eum. qui sunt ex parte ip¬

Expanded text:
iterum parturio . Qui itidem iterum parturio . Qui itidem dicit: Imitatores mei estote . Et propter ipsam imitationem dicitur impiis: Vos a patre diabolo estis . Nam constat in catholica fide, quod diabolus nec generavit nostram naturam, nec condidit: sola in illo seductio est praecedentis, imitatio consequentis. Denique quomodo dictum est de Adam, In quo omnes peccaverunt; legatur mihi alicubi, Omnes in diabolo peccaverunt. Aliud est illo praecedente et seducente peccare, aliud in illo peccare. Quia secundum propaginem carnis in illo eramus omnes, antequam nati essemus, tanquam in parente, tanquam in radice ibi eramus: sic venenata est ista arbor, ubi eramus. Nam quia ad diabolum, hoc est, principem peccati, et vere primum peccatorem, non pertinet origo, sed imitatio; cum de illo Scriptura loqueretur, Invidia, inquit, diaboli, mors intravit in orbem terrarum: imitantur autem eum, qui sunt ex parte ip