comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oseph mo¬
habita de futis memoratꝰ est de ꝓfectiõe
filioꝵ isrł ab egypto. ubi sigcabat᷑ fideli¬
ũ redemptio. a peccĩs fide fut᷑ȩ resurrectiõi.
de ossib sius mandaũ. aduirans filios is¬
rł. uc asportarent ea in t̾rã ꝓmissionis. ⁊
quiescebant. Qd̾ idõ uoluerunt. qr m ea

Expanded text:
oseph mohabita de futuris, memoratus est de profectione filiorum Israel de Aegypto, ubi significabatur fidelium redemptio a peccatis, et fide futurae resurrectionis. De ossibus suis mandavit, adjurans filios Israel, ut asportarent ea in terram promissionis et quiescebant: quod ideo voluerunt, quia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
fide .i. ꝑ fidem ip̃oꝵ parentũ. qui crede¬
bant dm̃ eẽ facturum aliquid magnũ
ꝑ eũ. cum eẽt a dõ elegantis forme. Uñ
subdit. eo qd uidissent eum elegantem
infantem. qi ab ortu fuit illi infusa
magna gr̃a uenustatis. ñ nat᷑a s dono
dĩ⁊ ꝓpt̾ hoc ñ timuert̃ parentes eius
edictum regis qui om̃s masculos hebreoꝵ
filios necaripreceperat. Item.¬
Fi de moyses grandis
liũ pharaonis filie ma¬
gis eligens affligi cum
ppłõ dĩ. qͣm temporalis
peccati habere iocundi¬
tatem. maiores diuitiaᷤ¬
estimans thesauro egy

Expanded text:
debant Deum esse facturum aliquid magnum per eum, cum esset adeo elegantis formae. Unde subdit: Eo quod vidissent eum elegantem infantem, quia ab ortu fuit illi infusa magna gratia venustatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt parentes ejus edictum regis, qui omnes masculos Hebraeorum filios necari praeceperat. Item Moyses grandis filiae Pharaonis magis eligens adfligi cum populo Dei quam temporalis peccati habere iucunditatem maiores divitias aestimans thesauro Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
significari cuiꝰ dĩtas nõ morit᷑ s aries
herens cornib int̾ uepres .i. caro xp̃i la¬
borans inter udõs in cornib crucis po¬
tuit dõ offerri. spinis iudaicis añ corona¬
xic singłis filioꝵ ioseph .s. efframi ⁊ ma¬

Expanded text:
significari, cujus deitas non moritur; sed aries haerens cornibus inter vepres, id est caro laborans inter Judaeos in cornibus crucis, potuit Deo offerri spinis Judaicis ante coronas singulos filio
Abbreviated transcription (Latin):
braham cred̾e. qñ ꝓmittebat᷑. qñ trepi¬
dauit offerre qñ exigebat᷑. Eiꝰ dext̾a e¬
rigit᷑ ad sacͥficiũ ut moreret᷑. cuiꝰ cor erec¬
tum ẽ ad fidem ut nasc̾e̾t᷑. nͨ fuit religio
credentis contraria deuotioni obtempe¬
rantis. Promissionẽ enĩ pat̾ piꝰ. fideliter
denens qͣm per hunc oportebat impleri.
quem d̃s iubebat occidi. ñ hesitauit qdsͥ
reddi potãt immolatꝰ. qui dari pot̾at ñ
speratus. Nõ sibi fecit questionẽ qͣi de otͣ¬
rus. ⁊ sibi adu̾santib u̾bis dĩ ꝓmittentis
filiũ nasciturũ. ⁊ postea dicentis occide
mͥ filium tuũ. S erat in corde eiꝰ fides
in concussa. ⁊ ñ deficiens. qua credidit
dm̃ qui dedit ut ille de senib nascẽtur
posse etiam de morte reparare.

Expanded text:
ttebatur, non trepidavit offerre quando exigebatur. Ejus dextera erigitur ad sacrificium, ut moreretur cujus cor erectum est ad fidem, ut nasceretur. Nec fuit religio credentis contraria devotioni obtemperantis. Promissionem enim pius Pater fideliter tenens quam per hunc oportebat impleri quem Deus jubebat occidi, non haesitavit quod sibi reddi poterat immolatus, qui dari potuit non speratus; non sibi fecit quaestionem quasi de contrariis, et sibi adversantibus verbis Dei promittentis filium nasciturum, et postea dicentis: Occide mihi filium tuum. Sed erat in corde ejus fides inconcussa et non deficiens qua credidit Deum qui dedit, ut ille de senibus nasceretur posse, etiam de morte reparare.
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ tendit. q̃ sana st̃ corrũpendo. ⁊
ita ad impietatẽ trahendo. ex qͥbꝰ ẽ y. ⁊ phy.
ueat. qͦs ⁊ ꝓphanos ⁊ impios designat. et
im̃ ⁊̃ mag̃ noxũ sunt s ab ea deciderunt
qͥ dormierant surrexer̃t. ⁊ negabant
resurrõnẽ gen̾alẽ. q̃ adhuc futura ẽ. ł
ita. ut de resurĩ ne aĩe suscipiat᷑. Due it.¬

Expanded text:
paulatim tendit, quae sana sunt corrumpendo, et ita ad impietatem trahendo. Ex quibus est Hymenaeveat; quos et profanos et impios designat, et unde etiam magis noxii sunt; sed ab ea exciderunt, qui dormierant surrexerunt . Et negabant resurrectionem generalem quae adhuc futura est. Vel ita, ut de resurrectione animae accipiatur. Duae
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo diuinitatis. qr ille ẽ caput in qͦ
sunt õs sensus. in scĩs uͦ: qͣi solus tactus est
quibꝰ datus ẽ sp̃c ad m̃surã. Pret̾ea ẽ aliud
quo int̾sit plane int̾ illud cap̃. ⁊ cuiꝰ libet
m̃bri excellentiã. qi singłari quadã suscep

Expanded text:
plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt sensus, in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus Spiritus ad mensuram. Praeterea est aliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ab hõib tradita. Tradidert̃ .N. philosophi qͦs
hões uocat dñi ñ posse fieri creaturã. hoẽm
ñ posse nasci de uͥgine .ł mortuũ reuiu̾e ꝯsi¬
derantes elem̃ta .i. has creaturas uisibiles.
ii quibꝰ ex cõnuxtiõe seminis aĩalia gen̾at᷑.
⁊ ꝙ moritur: ñ it̾m uiuit. Iõ monet cau̾e

Expanded text:
ab omnibus tradita. Tradiderunt enim philosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum revivere, considerantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo mone
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. Ds̃ quidẽ ubiq p̃sens ẽ. ⁊ ubiq
tot presens ne tũ ubiq habitars  nitẽ¬
plo suo tm̃. ⁊ capit᷑ habitans ab aliis ampliꝰ
ab aliis miinꝰ. s de solo capite nr̃o dr̃. qr in ip̃o¬
sit d̾s. s uerbo translato usus. qr in templo m.¬
nufc̃o olim ñ corꝑalit̾. s umbratilit̾ habitaũ¬

Expanded text:
s quidem ubique praesens est, et ubique totus praesens, nec tamen ubique habitans, sed in templo suo tantum et capitur habitans ab aliis amplius ab aliis minus, sed de solo capite nostro dicisit Deus, sed verbo translato usus est, quia in templo manufacto, non corporaliter, sed umbratiliter habita
Abbreviated transcription (Latin):
coartat. ñ alit̾ credens fac̾e ł posse. ꝗͣ carnał
rõ suadet. q̃ oĩo cauenda ẽ. q mundi cult̾x ẽ.
hac falsitate. nulla ẽ utilitas. ꝙ solet aliq̃n eẽ
in falsis. Philosophiã dicit: ea qͥbꝰ ꝓbare uolt̾¬
bitã it. ueritatẽ lex ñ est tͣditio dĩ s hominũ ⁊

Expanded text:
redens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est hac falsitate nulla est utilitas; quod solet esse aliquando in falsis. Philosophiam dicit ea quibus hobitam 192 enim veritatem, lex non est traditio Dei sed hominum, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñdix̃ ei .s. sideli clando incrementũ
corpꝰ ⁊ sanguinẽ fuũ. quo pasti. a p̃t̾itiᷤᷤ
mudant᷑ ⁊ in futurũ ꝯfortant᷑. Cui
abrahã .i. fidelis dat decimas om̃i ñ.
diligentꝰ arcende q̃ sequunt᷑ quomͦ¬

Expanded text:
 scilicet fideli dando incrementum corpus et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis dat decimas omnium, idiligenter attende quae sequuntur quom
Abbreviated transcription (Latin):
chi dr᷑ rex. sedech. iustus. ł iusticia inde
melchisedech dõs ẽ .i. rex iusticie. Dem̃ ã
dc̃s ẽ rex salẽ ꝙ ẽ rex pacis. Salem enĩ
int̾pretat᷑ pax. ip̃e dico: ens sũ pa. ⁊s.m.¬
ñ ꝙ ñ hũit. s qr scripta prouide non
in figura xͥ subticente. Iõ gͦ ħ d̾r non¬

Expanded text:
citur rex; Sedech, justus vel justitia; inde Melchisedech, id est rex justitiae. Deinde autem dictus est rex Salem quod est rex pacis, Salem enim interpretatur pax. Ipse, dico, ens sine pan habuit, sed quia Scriptura provide non in figura Christi subticente. Chryso
Abbreviated transcription (Latin):
doct᷑. fi i. ueracẽ. ita ħ hãt. ut potens sit
uita. ⁊ scĩa exhortari scientes in doctͥna
uita. qͦs redarguere magnũ opꝰ ẽ. gͣndis
cũuentionibꝰ. ⁊ c̾cumq generis fraudibꝰ.
Maxime qͥ de circũcisione

Expanded text:
d est veracem. Ita haec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina vita: quos redarguere magnum opus est, grandis cumventionibus, et cujuscunque generis fraudibus, et maxime qui de circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
uicia. ⁊ ohpbria s ĩ usq adm. ꝗͣta humilitas.
Humiliauit sexp̃c usq ad incarnationẽ. usqꝑ
ad mortalitatis humane participationem.
usq ad cdiaboli tẽptationẽ usq ad ppłi irrifio¬
nẽ usꝙ ad sputa. iuincula. ⁊ alapas. ⁊ flagella.
usq ad mortẽ ⁊ si parũ est ħ. aliqͥd de genere
Opellis morticina qͥd tendis ͤ O sanies fetida
qͥd inflaris: Princeps tiuis humł. ⁊ tusuꝑbis.¬

Expanded text:
Quanta humilitas! humiliavit se Christus usque ad incarnationem, usque ad mortalitatis humanae participationem, usque ad diaboli tentationem, usque ad populi irrisionem, usque ad sputa et vincula, et alapas, flagella, usque ad mortem. Et si parum est hoc, aliquid de genere O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis
Abbreviated transcription (Latin):
s habitu fẽs est. cũ indutꝰ est hõem q̃ sͥ unieis
quodãm᷑ atq ꝯformaus. ĩ mortalitati eterni¬
tatiq sociaret. Non gͦ oportet intelligi nci
tatũ ẽẽ uerbũ susceptiõe hominis. sicut nec
m̃bra ueste induta mutant᷑. ꝗͣius illa su¬
sceptio ineffabilit̾ susceptũ suscipienti copu¬
laret. Habitus gͦ ẽ fusceptio hoĩs. Q uestis.
q̃ ñ mutat ꝙ uestit᷑. Sequit᷑ ad cõm̃dationẽ
maiorẽ humilitatis. ⁊ ait. ⁊ etiã: hi. seizip.

Expanded text:
tus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique consociaret. Non ergo oportet intelligi Verbum mutatum esse susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis susceptio illa ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. Habitus ergo est suceptio hominis, quasi vestis quae non mutat, quod vestitur ad commendationem majoris humilita
Abbreviated transcription (Latin):
qr quedã eoꝵ q̃ accedunt ut habitũ faciañ.
ñ mutant᷑ s ip̃a mutant. in se integra ⁊ in¬
ꝯcussa manentia sicut sapĩa accedens hõi.
acced̃t. nͨ ab eis ip̃a mutant᷑. sic̃ anułꝰ positꝰ
in digito. ꝙ genꝰ rarissune reꝑit᷑. Qxtum
genꝰ est. cũ ea q̃ accedt̃ mutant᷑ ñ a sua na

Expanded text:
ccidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens hominiaccidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum gen
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ adhuc ñ ualeo loqui sapĩaui. qͥ adhͨ
lacte potant᷑. ñ solido cibo. pascunt᷑. s illis
dico: qͥ lam uident᷑ ẽẽ ꝑfẽi. qͥ manducant
solidũ cibũ. qr intelligt equalitatẽ uerbi
cũ patre. s ñ sic uident adhuc. quomͦ uiden¬
dũ est facie ad faciẽ. Certa .it. fides: uteumq
inchoat cognitionẽ. cognitio uͦ certa ñ ꝑficit᷑¬
nͥ pꝰ hanc uitã. cũ uderimꝰ facie ad faciẽ. H gͦ
sapiamꝰ. ut nou̾imꝰ tutiorẽ eẽ affectũ uera
q̃rendi. ꝗͣ incognita ꝓ cognitis p̃sumendi.
Sic gͦ queramꝰ. tãꝗͣ inuenturi sic inueniamꝰ
taꝗͣ quesituri. de credendis nulla infidelitate
dubitemꝰ. de intelligendis: nulla tem̾itate
affirmemꝰ. In illis autoritas ẽtenenda: in
his u̾itas exqͥrenda. Et sciendũ ꝙ iusticia qͣ
iustꝰ ex fide uiuit. nc̃: uera iusticia ẽ. q̃licet ñ
ĩmerito in aliquibꝰ iustis. ꝓ hꝰ uite capacitate
cepit eqͣlitas angłoꝵ ꝗͣ qui ñdũ habebat.⁊

Expanded text:
quibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum est facie ad faciem. Certa enim fides utcunque inchoat cognitionem. Cognitio enim perfecte ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri, et sic inveniamus tanquam quaesituri. De credendis, nulla infidelitate dubitemus; de intelligendis, nulla temeritate affirmemus. In illis auctoritas tenenda est, in his veritas exsquirenda. Et sciendum quod justitia qua justus ea fide vivit, nunc vera justitia est. Quae licet non immerito in aliquibus justis pro hujus vitae capacitate ceperit aequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
idicii. soli tñ usti głose ĩmutabunt᷑. ⁊ occͣress
dño in aera. deportati ab angłis. impii uͦ ma¬
nebunt in terra. quousꝙ ꝑcipiant t̾ribilem
sententiã iudicis. A ne uideat᷑ suꝑfluũ apłm
tot pati cũ fidẽ ⁊ alia bona habeat. subdit.

Expanded text:
judicii, soli tamen justi gloriose mutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fidem et alia bona habeat, subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
audemꝰ ꝓuocare. ħ mala facit manis gloria.
t sciendũ qr cũ ꝑ om̃e uiciũ antiqͥ hostis uirꝰ
humano cordi infundat᷑. in zelo inuidie tota
ñ ht̃. ꝑmanens ugit̾ sũ fine. cũ alia scelera
ꝓfecerit tanto uiuidꝰ in maiꝰ incendiũ liuoris
ignibꝰ mardescit. Hiuic unltꝰ muiar. toruus
aspectꝰ. pallor in facie. in labiis tremor. stridor
in dentibꝰ. uerba rabida. ⁊ effrenata ꝯuicia. ma¬

Expanded text:
audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota non habet, permanens jugiter sine fine, cum alia scelera profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicia, ma
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixi passionẽ celebramꝰ. repͥmendarũ
carnaliũ uoluptatũ. crucẽ nob̾ faciamꝰ. In
hac quidẽ cruce semꝑ in hac uita debet pen¬
dere xp̃ianus. ut sit fixus claius .i. p̃ceptis
iusticie. ut xp̃c in cruce clauis ꝯfixus fuit.

Expanded text:
celebramus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus, ut sit fixus clavis, id est praeceptis justitiae, ut Christus in cruce clavis confixus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmatũ nͥ caritas. sñ qua uͥtute cetẽ ñ repu¬
tabunt᷑ ẽẽ uirtutes. ex qͣ nascunt᷑ uniu̾sa
bona᷑ Deũi sequunt᷑ m̃bra ex isto capite
ñ diligit bonũ uñ gaudet. ñ ht̃ pacẽ uerã
cũ aliquo. nͥ eũ diligat. ñ est longaniinis ꝑ¬
seu̾ant̾ expectando: nͥ ferueat diligendo.¬
ñ est benignꝰ nͥ diligat cui opitulat᷑. ñ est
bonꝰ nͥ diligendo. ñ fidelis salubrit̾. nͥ ea fid

Expanded text:
as, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite non diligit bonum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fid
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. ne p̃ssura tbulationũ ip̃a formidĩe
acum̃ doctrine obtundat. ita ut cũ siducia
s. ubere absq impedunto posum notũ fac̃̾e
cesso a legatione. Dico cũ fiducia possi notũ
fac̾e eugłm. ⁊ ita cu fiducia ut in ip̃o euan.¬
gelio p̃dicando audeã loqͥ int̃ mala om̃a
put oportet me l. ⁊ ne auditis tͥblõnibꝰ moue¬
rent᷑. dic̃ tyticũ om̃a eis notificare. subilens.
It aũt ⁊ uos sciatis que circa

Expanded text:
passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine acumen doctrinae obtundat, ita, ut cum fiducia, scilicet libere absque impedimento possim notum facere cesso a legatione. Dico possim cum fiducia notum facere Evangelium, et cum fiducia, ut in ipso Evangelio praedicando, audeam loqui, inter mala omnia, prout oportet me loqui. Et ne auditis tribulationibus moverentur, dicit Tychicum omnia eis notificare, subdens: Ut autem et vos sciatis ea quae circa
Abbreviated transcription (Latin):
sibile. ẽ.q. p.d. fdeo ẽ fides necessaria:
qd̵ sine ea qͥsqͣm ñ placet dõ. ⁊ uere sine
fide aliqͥs ñ potest placere. qr nec potest ac¬
cedẽ ad eum. Cred̾e enĩ oportet. quenilib
accedentẽ ad d̃m. hoc .s. oportet cred̾e. qi
d̃s unꝰ est. Esse ꝓpͥe dõ ꝯuenit. qr ĩmutabi

Expanded text:
e Deo. A Deo est fides necessaria, quod sine ea quisquam non placet Deo. Et vere sine fide aliquis non potest placere, quia nec potest accedere. Credere enim oportet quemlibet accedentem ad Deum, hoc, scilicet oportet credere, quia Deus un
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ statutũ ẽ hominib lege nat᷑e
restat iudiciũ. in qͦ accipiant scdm̃ qd̃
stat. ut it̾m surgant. ⁊ it̾m moriant᷑. sic¬
⁊ xͨ eadem necessitate. ⁊ ure nat᷑e oblat᷑
ẽ ñ sepe. s semel. Alit̾ eẽt miserabilior
sola uoluntate. uerum ut homo semel
ñ potest ampliꝰ mori s nec indigemꝰ:
qi illa una oblatio sufficit. ad exhau¬
rienda pecc̃a. ũ dico omĩũ. s multoꝵ
qr ñ om̃s cred̃t. scło aũ aduentu ueni¬
eoꝵ mortuus ẽ. Apparebit dico sine pec¬
cõ .i. sine similitudĩe carnis pecc̃i. s po¬
tẽ ñ erit hosti ꝓ pecc̃o. s usticiam remu¬
nando. uel damnando. ⁊ si nec in die ire ho¬
stia erit. multominꝰ in aliis temꝑib.¬

Expanded text:
admodum statutum est hominibus lege naturae,restat judicium, in quo accipient secundum quod stat ut iterum surgant, et iterum moriantur, si eadem necessitate et jure naturae, oblatus est, non semel, sed saepe, aliter esset miserabilior sola voluntate. Verum ut homo semel non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, venitis mortuus est. Apparebit dico, sine peccato, scilicet sine similitudine carnis peccati, sed potunc non erit hostia pro peccato, sed justitia in remunerando, vel damnando. Quod si nec in die irae hostia erit, multo minus in aliis tem
Abbreviated transcription (Latin):
stat. qd̾ apꝓaruit paͥ ꝑ hostiam suam
ñ sepe s semel oblatam ad destructionẽ
adimpleta. q̃ añ erant imꝑfecta ⁊ id̾o
ñ opꝰ fuit ut inciꝑet pati ab origine
mundi. ⁊ quẽadmodũ. Itẽ ꝑ hoc ꝓbat᷑.
qd̃ ñ nͥ semel pati debuit. qi lex nat᷑e ħ¬

Expanded text:
constat quod apparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam ad destitutionem adimpleta quae ante erant imperfecta, et ideo non opus fuit ut inciperet pati ab origine mundi. Et quemadmodum. Item per hoc probatur quod nisi semel pati debuit, quia lex nat
Abbreviated transcription (Latin):
i gaudebo dete in regno dĩ situ feceris
Deinde blanditur ei dicen. Ego
Confidens de obedientia
tua scripsi tibi. sciens ꝙ su¬

Expanded text:
 gaudebo de te in regno Dei, si feceris Deinde blanditur ei, dicens: Ego confidens in obedientia tua scripsi, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
delicta q̃ m̃bra appellat. ut pꝰ acceptã u̾itatiᷤᷤ
rõnẽ: bone uite oꝑam darent. Alultũ ut
obest scire ronẽ ueri. ⁊ ñ eã tã factis exeĩ
Qn scit uoluntatẽ dñ sui ⁊ ñ facit. uapu¬
nes discurreutẽ. ꝯcupiscentiã malã. de alie¬
na uxore. ł de alia re. ⁊ auaritiã. q̃ si non

Expanded text:
delicta, quae membra appellat, ut post acceptam veritatis rationem bonae vitae operam darent. Multum enim obest scire rationem veri, et non eam factis exsequi. Qui enim scit voluntatem domini sui, et non facit, vapunes discurrentem; concupiscentiam malam de aliena uxore, vel de alia re; et avaritiam, quae si non
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicat ñ ualere. ñ bene fc̃m ẽẽ aut suꝑor.
ut alit̾ de rebꝰ illis disponat. s est in autori¬
tate omĩiũ. maxĩe cũ sit ꝯfirmatũ testibꝰ.
⁊ morte testatoris simiłr. testa .i. ꝓmissionẽ¬
subderet᷑. facilis eẽt intelligentia in ap̃tõne
similituduiis. s ex eo aliꝗͣtulũ obscurat᷑. qr
ante ꝗͣ illud inferat. p̃mittit cui fc̃m sit. ł ẽ
ut ex dantis ⁊ accipientis dignitate iudea¬
tur incontaminabilis sponsio. ⁊ ħ ẽ ꝙ ait.¬

Expanded text:
ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter testamentum, id esubderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferat, promittit cui factum sit testuod ideo facit, ut ex dantis et accipientis dignitate videatur incommutabilis sponsio. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ debes. qr in eã uocatꝰ es. ñ in aliud. ⁊ ħ est
ꝙ subdit. in ꝗͣ habendã uocatꝰ es. ⁊ etia iõ
debes: qi ꝯfessus es iam corã multis testibꝰ.
uel in ordinatioẽ. uel in prdicatione. bonã
ꝯfessionẽ . s. illud quod fides exigit.

Expanded text:
est quod subdit: In quam habendam vocatus es, et, etiam ideo debes, quia confessus es jam coram multis testibus, vel in ordinatione, vel in praedicatione, bonam confessionem, id est illud quod fides exigit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis magist̾ tͥ existeret. qͥ dix̾at tolle crucẽ
tuã ⁊ sequere me. Tollit᷑ crux. cũ spũ fcã
carnis mortificant᷑. Qͣndu gͦ enacuatur
corpꝰ pecc̃i: qͣndii ext̾ior hõ corrũpit᷑. ut in¬
terior renouet᷑ de die in diẽ. tempꝰ ẽ crucis.
In cuiꝰ gͦ potestate erat mori. ł ñ mori: ⁊ sic.
ł ñ sic mori: ñ frustra crucẽ elegit. ubi te
huic nundo crucisig̾et. Nam latitudo ẽ
in cruce transuersũ lignũ. ubi figuntur
stat. ⁊ ip̃a statio ꝑseuerantiã sigc̃. Altitudo ã¬

Expanded text:
tis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur stat: et ipsa statio
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ẽ qua sursũ cor dirigit᷑. ut ds̃ in p̃miũ
expectet᷑. Nã si bene oꝑaris. ⁊̃ usq ad inimi¬
cos. ⁊ hylarit̾ tͥbuis: habes latitudinẽ. ⁊ si
in his usq in finẽ ꝑseu̾as. h̃s longitudinẽ.
s si om̃a hec ñ pp̃ m̾cedẽ suꝑnã facis. altitu¬
dinẽ ñ hs̃. ⁊ illa iam: nec longitudo erit nͨ
ip̃m coronatorẽ. postremo ip̃m p̾miũ de¬
putare. ñ aluso ab ip̃o q̃ ip̃m ex pectare
Si amas: gratis ama. si u̾e amas: ip̃e sit
possitis intelligere occultũ d̾i udiciũ eẽ. qr
isti dat: illi ñ. De ꝓfundo it udicioꝵ dĩ. que
scͥutari ꝯtẽplariq nequimꝰ. ꝓcedit omne ꝙ
possumꝰ. C possũ uideo. uñ possim ñ uideo.
uisi qr noui ẽẽ a dõ. Qre ã illi. ⁊ ñ illi det.
multũ ẽ ad me. abyssus ẽ ⁊ ꝓfundũ. Nc̃ gͦ
ip̃a caritas: in bonis oꝑibꝰ exercet᷑ ad subue¬
niendũ aliis. ⁊ usq ad inimicos porrigitur.
⁊ hec latitudo ẽ. Nc̃ longanimitate adu̾sa

Expanded text:
ec est quae sursum cor dirigit, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam ad inimicos et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinem. Sed si omnia haec non propter mercedem sudinem non habes; et illa jam nec latitudo erit, neipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari contemplarique nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum video, unde possum non video, nisi quia novi esse a Deo. Quare illi et non illi det, multum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ uerboꝵ intellectꝰ coaptat᷑. ut sit sensꝰ.
q̃ sit lati. in oꝑibꝰ caritatis. q̃ extenditur
usq ad inimicos diligendos. sic̃ xp̃c fecit
qͥ orarut ꝓ inimicis. ꝙ ostensũ in cruce sua fuit
que ui latũ tensa ẽ a dextra in sinistram.
ubi manꝰ fixe. ꝑ qͣs oꝑa signant᷑. q̃ in hyla¬
ritate decet ẽẽ. ⁊ que longi. caritatis .s. ꝙ usq¬

Expanded text:
tellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur usque ad inimicos diligendos, sicut Christus fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatis, sc
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑante. qͥ illũ possidebit. totũ faciet. ñ tñ
sine sensu ut frenetici. qͥ culpã ñ hñt d̾ ma¬
lis. ita si uexaret᷑ a diabolo tanqͣ frenetitꝰ
ñ ei imputaret᷑ quicqͥd ageret. ⁊ illiꝰ aduen¬
tꝰ erit. in õi uͥtute humane potestatis ⁊ di

Expanded text:
operante qui illum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputaretur quidquid ageret. Et illius adventus erit in omni virtute humanae potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ secũ ht̃ pacẽ. in qua pace uocati esus
õibꝰ grati estote dõ dodentes ⁊ uos ⁊ alios q̃
ignoratis ꝑ uos. ⁊ cõmonentes uesinz ipsos
de scitis. ut doctrina fiat illis qͥ nesciunt.
⁊ cõmonitio illis qͥ scuint. s pigrift̃ docen¬
tes dico: ⁊ cõmonentes de his q̃ ꝯtiuentitr
ui psalmis qͥ de moribꝰ agunt. ⁊ hẏmnis
qui de laudibꝰ dĩ ag̃t. ⁊ canticis sp̃ualibꝰ que
sunt de et̾no bono. ⁊ his docti ⁊ commoniti

Expanded text:
em, quam facit; in qua pace vocati estis, omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, ut doctrina fiat illis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his quae continentur in psalmis qui de moribus agunt, et in hymnis, qui de laudibus Dei agunt, et canticis spiritualibus, qui sunt de aeterno bono, et his docti et commoniti,
Abbreviated transcription (Latin):
corpore. ⁊ grati estote. u̾bum
in om̃i sapĩa. docentes ⁊ cõ¬
monentes uosiz ipsos. in
psalinis. ⁊ hymnis. ⁊ canticis
spũalibus in gr̃a cantantes
i cordibus uestris dño.

Expanded text:
 grati estote. Verbum in omni sapientia docentes et commonentes vosmetipsos, in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus, in gratia cantantes in cordibus vestris Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
addit p̃ illis. Nam dũ mortalis fuit. dif¬
ferens nom̃ hũit. qr angłi ministͤbant
ei: postꝗͣ ĩmortał. magis differens. quia
honorabilior atq p̃clarior illis ꝑ om̃a
extitit. Iõꝙ addit. p̃ illis. ł heredi .i.¬

Expanded text:
Addit prae illis. Nam dum mortalis fuit differens nomen habuit, quia angeli ministrabant ei, postquam immortalis magis differens, quia honorabilior atque praeclarior illis per omnia exstitit. Ideoque addit, prae illis, vel, haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
eos hortando. ⁊ minores perfectos i¬
mitando eos. consid̾emꝰ nos inuicẽ di¬
co. ñ deserentes tẽpͤper secutioĩs collec¬
tionem nr̃am .i. collectos infide nob̃cũ
sicut ẽ ꝯsuetudinis nqͥbrdam. ur̃m.
qͥ uel timore ꝑsecutiõis cedt̃. uel ꝓpͥa
p̃sumptiõe. apecc̃orib uel imꝑfectis. ut
iusti iideant᷑ recedt̃. Culpat gͦ hic illoᷤᷤ
scidentes unitatẽ caritatis. qͣi int̾a
lios ñ possent habitare causa scĩtatis
sue. qͥ potiꝰ suo exemplo. debuer̃t̃ osola¬
ri alios: uñ subdit. S potiꝰ ꝯsolantes
eos. Consolat᷑ laborantẽ qui parit̃ in la¬
bore ꝑsistit. qi subleuatio laborisẽ. uisio
collaborantis. ut in itin̾e fic: ⁊tantoma¬
gis ꝯsolem᷑. qͣnto magis uditis diem
retͥbutiõis ꝑ passionem appropinqͣn
tionis. tantomagis instate. neqͥs culpa

Expanded text:
eos hortando et minores perfectos imitando eos. Consideremus nos invicem dico, non deserentes tempore persecutionis, collectionem nostram, id est collectos in fide nobiscum, sicut est consuetudinis quibusdam vestrum, qui vel timore persecutionis cedunt, vel propria praesumptione a peccatoribus vel imperfectis, ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per passionem appropinquantionis, aut tanto magis instate, ne quis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ⁊ innocentiã. hyrcꝰ ꝓ similitudĩe car¬
nis pecci. qi caro eiꝰ passibił ⁊ mortal.: arieᷤᷤ
q uitia ꝓpulit gemino cornu caritatis.
caurꝰ fortitudĩe resurrectiõis. Quod
cremat᷑ cinis efficit᷑. ꝑ cin̾em memoria
rei p̃ti̾te acciꝑit᷑. Extͣ castͣ eẽ ẽ: uolupta¬
tes corꝑis exuere. His gͦ qͥ sunt extͣ castͣ.

Expanded text:
innocentiam; hircus, pro similitudine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitudine resurrectionis: quod crematur, cinis efficitur. Per cinerem, memoria rei praeteritae accipitur; extra castra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra,
Abbreviated transcription (Latin):
cdat. ut ħ iutuentes in tumorẽ carnalẽ nõ
decidant. ⁊ qr mutati erant in det̾iꝰ inc̾pat
parcit secare ł urere qr ñ q̃rit sua. s q̃ xͥ¬
sunt. Non q̃rit lac ⁊ lanã de ouibꝰ .i. cõmo¬
dũ supplende necc̃itatis. ⁊ fauorẽ honoris. s

Expanded text:
ndat ut, hoc intuentes, in timorem carnalem non decidant. Et quia mutati erant in deterius, increpat parcit secare et urere, quia non quaerit sua, sed quae Christi. Non quaerit lac et lanam de ovibus, idem commodum supplendae nec
Abbreviated transcription (Latin):
głam. ¶ui gͦ apło resistit imꝑio dĩ pat̾s qui
saluat. ⁊ xͦ ex quo ẽ spes głe repugnat. Salutẽ
baptismo. ⁊ in aliis sacram̃tis ꝑ xp̃muͦ hm̃s
spem .i. expectõnẽ fut᷑oꝵ bonoꝵ. q sicut ille
resurrexit a mortuis. ⁊ ascendit ad celos. ita
ꝑ ipm speramꝰ resurronẽ. ⁊ ad glam et̾ne
bitudinis ascensionẽ. Paulꝰ inquã scribit
timotheo filio suo in fide. ⁊ an alia salutat.
tria ponit. q̃ ei optat. cũ in aliis tm̃ duo
litas animi. et prelibatio eterne pacis.
Hec cõmuniter omnibꝰ optare solet.
gr̃a uero: quã hic addit. epĩs optatur .i.

Expanded text:
gloriam. Qui ergo Apostolo resistit, imperio Dei Patris qui salvat, et Christo ex quo est spes gloriae, repugnat. Salutem baptismo et aliis sacramentis. Per Chrisut ille resurrexit a mortuis, et ascendit ad coelos, ita per ipsum speramus resurrectionem, et ad gloriam aeternae beatitudinis ascensionem. Paulus, inquam, scribit Timotheo dilecto filio suo in fide, et ante alia salutat tria ponit quae ei optat, cum in aliis tantum duo litas animi et praelibatio aeternae pacis. Hanc communiter omnibus optare solet; gratia vero quam hic addit episcopis optatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
filius uuilieris fidelis. patre gentili pro¬
creatꝰ. ⁊ cũ ñ eẽt cicũcists. ⁊ eet ipẽ genti¬
lis. ħuic dabant testimoniũ bonũfr̃s qui
erant lystris ⁊ ycomo. Hẽ uoluit paulus ꝑ¬
sicisci secũ ⁊ iõ circũcidit pp̃ uideos qͥ erant

Expanded text:
filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter Judaeos qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
quales pb̃ros ł cdiacones ordinet. quales
offõ. Modus talis. Erimo salritat eũ. dem̃
monet: ut pseudo apłis resistat. Postea ĩ¬
struit de ep̃ali offõ. docens qͣles debeat orcli¬
nare pbros ⁊ diaconos. ⁊ qͣles eẽ debeant¬
at. ⁊ postea de mͦ corrrectionis instruit eũ.
In finemonet. ut urtet ꝓphanas nouitateᷤᷤ.

Expanded text:
quales presbyteros et diacones ordinet, quales officio. Modus talis: primo salutat eum; deinde monet ut pseudo resistat; postea instruit de episcopali officio, docens quales debeat ordinare presbyteros et diaconos. Deinde quaat; postea de modo correptionis instruit eum; in fine autem monet ut vitet profanas novitates.
Abbreviated transcription (Latin):
Fr̃s. Aspere correctos ga¬
cendo: excusat se. qr pseudo dix̾ant paulũ
galathis inimicũ. nec uoluisse eos docere:
q̃ in aliis ecclesiis p̃dicabat. Hanc calũniã
diluens apłs: inimicitie cãm submouet.

Expanded text:
res, aspere correctos Gacendo excusat se, quia pseudo dixerant Paulum Galatis inimicum, nec voluisse eos docere quae in aliis Ecclesiis praedicabat. Hanc calumniam diluens Apostolus inimicitiae causam submovet,
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾are ip̃e in illa etate poss adhuc. Ad
aliquid gͦ erat emortuũ corpꝰ eiꝰ. ⁊ ñ ad oĩa.
Ab uno inqͣm tot orti sunt. qͥ st̃ tamꝙͣ. syda̾
celi inmultitudine. Hoc dicit qͣntũ ad bo¬
nos. qui luce uirtutũ ⁊ multitudine com¬
pant᷑ sid̾ib. ⁊ sicut aͥrena innum̾abilis.
q̃ ẽ ad horam maris .i. litꝰ matis. Hoc dicit
qͣntum ad malos. qͥ instabilitate ce num̃o
ꝯꝑant᷑ harerene. Mare est gentilitas. ho¬
ra maris ritus gentilitatis. quꝓpinqui
facti st̃. aliqͥ uidei ñ tñ in gentilita te õmo¬

Expanded text:
nerare ipsum in illa aetate adhuc posset. Ad nerare ipsum in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid ergo erat emortuum corpus ejus, et non ad omnia. Ab uno, inquam, tot orti sunt, qui sunt tanquam sidera coeli in multitudine. Hoc dicit quantum ad bonos qui luce virtutum et multitudine comparantur sideribus, et sicut arena innumerabilis quae est ad oram, id est littus, maris. Hoc dicit quantum ad malos, qui instabilitate et numero comparantur arenae. Mare est gentilitas; ora maris, ritus gentilitatis. Tibi propinqui facti sunt aliqui Judaei, non tamen in gentilitate omni
Abbreviated transcription (Latin):
i cum ẽẽt st̾ilis ⁊ in senio. hac utiq fi¬
de. qm̃ credidit eũ ẽẽ fidelẽ qͥ repromi¬
sit. Eriꝰ quidẽ risit ⁊ si ex gaudio. ñ tñ
plena fide. s pꝰ u̾bis angłi in fide solida¬
est. s risus ille admiratiõis fuitꝰ ce gau
tuo: emortuũ dicit. ad opꝰ ꝯcipiendi sare
uterũ. quantũ ad uirũ seniorẽ. ł ip̃m ab¬
ham ad opꝰ gen̾andi emortuũ dicit. qͣn¬
tũ ad seniorem feminã. Ambo enĩ senio¬
res erant. s illa ⁊̃ st̾ił erat. ⁊ cruore m̃¬
struo iam destituta. ꝑꝑ qd iam par̾e̾
ñ poss. ⁊̃ si stilis ñ fuisset. Senior enĩ fe¬
mina ⁊̃ si adhuc fluant illi solita muli¬
erũ. de seniore parere ñ potest. de uiue¬
ne potest.Senior uͦ gign̾e potest s de ado¬
lescentula. sicut abraham pꝰ mortẽ sare
de cet̾a q̃ uiuenis erat potuit gen̾are. qi
uiuidã inuenit eiꝰ etatem. Ad hocgͦ dicit
abrahe fuisse corpꝰ iam emortuũ. qm ñ ex
om̃i femina. cui adhuc eẽt pariendi tẽpꝰ¬

Expanded text:
 cum esset sterilis et in senio; hac utique fide, quoniam credidit eum fidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidaest, sed risus ille admirationis fuit et gaudituo, emortuum dicit ad opus concipiendi Sarae uterum quantum ad virum seniorem. Vel ipsum Abraham ad opus generandi emortuum dicit quantum ad seniorem feminam. Ambo enim seniores erant, sed illa etiam sterilis erat, et cruore menstrui jam destituta; propter quod jam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Senior enim femina, etiam si adhuc fluant illi solita mulierum, de seniore parere non potest, de juvene potest. Senior vero gignere potest, sed de adolescentula, sicut Abraham post mortem Sarae de Cethura quae juvenis erat potuit generare, quia vividam invenit ejus aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisse jam corpus emortuum, quia non ex omni femina cui adhuc esset tempus pariendi ge
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ dĩ. ita ⁊ uos ꝑ eam habetis qͥc¬
qͥd boni ẽ uob̾. Paulus inꝗͣ scribit ł man¬
dat. ł ego paulꝰ scribo sine mando om̃ibꝰ
qui sunt ephesi .s. exercitio uͥtutũ. ⁊ fidelibꝰ.
suit. Tunc .. ꝓdest ac credit᷑ bona uita. si
inxͦ. Uel distingue int̾ scõs: ⁊ fideles. ut
scõs intelligas maiores. ⁊ ꝑfectiores. fideles:

Expanded text:
etis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus suit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles
Abbreviated transcription (Latin):
s. anteqͣ sciremꝰ ꝯstantiã ur̃am. nos dico re¬
moti a uob̾ ore .i. sermone. aspectu .i. p̃sen
s corcdis asfectꝰ .i. sollicitudo ñꝗͣ cessat. nos inqͣ
desolati: abundantiꝰ qͣ si nichil pat̾emini festi.
⁊ iõ: state. uid̾e faciẽ ur̃am p̃p maior̃e instrucli¬
onẽ. ut plene uos instruerẽ. in qͦ nobis mala
exhortandi uos. ⁊ u̾e festinauimꝰ. qniqͥd̾ nos¬

Expanded text:
est antequam sciremus constantiam vestram. Nos dico, remoti a vobis, ore, id est sermone, aspectu, id est prsed cordis affectus et sollicitudo nunquam cessat. Nos, dico, desolati ideo state, videre faciem vestram, propter majorem instructionem, ut plene vos instruam, in quo vobis mala exhortandi vos. Et vere festinavimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
łsticia. faciamꝰ utiq ista cũ gaudio. qñ u
demꝰ hoĩes ꝓfic̾e̾ in u̾b dĩ. Tunc enĩ cũ
gaudio laborat oꝑariꝰ in agͦ. qñ atten¬
dit arborem ⁊ fructũ uidet. qñ attendit
segetem ceuidet ub̾tatem. Tunc intelli¬
git qd̾ ñ sine causa laborauit. qd̾ ñ siue
causa dorsũ cͣuauit. ñ sine causa manꝰ at¬
tbuit. ñ sine causa frigꝰ. estꝰ q tolerauit:¬

Expanded text:
io. Faciamus utique ista cum gaudio, quando videmus homines proficere in verbis Dei. Tunc enim cum gaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando attendit segetem, et videt ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus aestusque toleravit
Abbreviated transcription (Latin):
se iustificari sub maledicto tͣnsgressionis st̃
ut neq̃ant euad̾e. ⁊ iõ illud ꝙ dictum est
abrahe.s. in te bñdicent᷑ om̃s gentes. ũ ẽ
alit̾ intelligendũ ꝗͣ supͣ exposuit. N n. sic
intelligi debet. ut dicat᷑ sicut udĩ uoluis¬

Expanded text:
se justificari, sub maledicto transgressionis sunt, ut nequeant evadere, et ideo illud quod dictum est Abrahae, scilicet in te benedicentur omnes gentes, non est aliter intelligendum quam supra exposuit. Non enim sic intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dã suꝑbiã. qͥ dicebat. ñ deest qͥ impleat.
s deest qͥ iubeat. ⁊ iõ maledc̃i erant om̃s
q̃ sub lege erant. q in õĩbꝰ erat reatꝰ trais¬
gressionis. a qͦ illi absoluti erant. qͥ in gr̃a
ꝯfidebant. spũałr saltẽ legẽ implentes.
in qͦ ĩnuit desid̾andũ ẽẽ saluatorẽ qͥ finẽ
ponat his. ⁊ lib̾et ñ solũ ab aliis peccatis.

Expanded text:
at, sed deest qui jubeat. Et ideo maledicti erant omnes qui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in quo innuit desiderandum esse Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab aliis peccatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ extͣ castra: sic ⁊ dñs extͣ cuitatẽ eiectꝰ ẽ:
Ciecta ẽ in locum mundũ: qr dñs ñ hu̾it
causam malam. Occisa ẽ in ospectu elea¬
zar: sic occisa ẽ caro xͥ in ꝯspectu eoꝵ qͥ fu¬
turi erant innouo testam̃to. dñi sac̾dotes.
Piꝰ sanguinẽ asꝑsit otͣ faciem testimonii¬

Expanded text:
ta est extra castra, sic et Dominus extra civitatem ejectus est; ejecta est in locum mundum, quia Dominus non habuit causam malam. Occisa est in conspectu Eleazar, sic occisa est caro Christi in conspectu eorum qui futuri in Novo Testamento Domini sacerdotes. Ejus sanguinem aspersit
Abbreviated transcription (Latin):
in remissionẽ pecc̃oꝵ. Idõ otͣ faciem testi¬
monii. q ñ alit̾ declaratum ẽ qͣm fue¬
rat dutino testimonio p̃nũtiatũ. Ideo
crematio ẽ signũ resurrectionis. Nat᷑a .n.
qd̾ cremat᷑. ⁊ ip̃m u̾bũ cremare. de greco
in latinũ ductũ. scd̃m grecũ a suspensio¬
ne dr̃. In ꝯspectu elearar cremata dã. qr
regale sac̾dotiũ. Pelł eiꝰ cũ carne. ⁊ sangui
diũ obustionis mittit sac̾dos lignũ ce¬
dͥnũ. ysopũ. ⁊ coccinũ. Lignũ cednũ est
spes que in suꝑnis firmit᷑ habitat. ysopꝰ
fides. q̃ cũ sit humił radicib heret in pet.
cocciũ caritas. qi feruorẽ sp̃c. igneo colo¬
re testatur. Hec tͥa debent mitti in mediũ
illo abscondita sit uita nr̃a. Cinis aũ .i.¬

Expanded text:
 ideo contra faciem testimonii, quia non aliter declaratum est, quam fuerat divino testimonio praenuntiatum. Ideo continuatio signum est resurrectionis. Natura enim d crematur, et ipsum verbum, cremare, de Graeco in Latinum ductum; secundum Graecum a suspensione dicitur. In conspectu Eleazar cremata dicitur,regale sacerdotium. Pellis ejus cum carne, et sanguis dium combustionis mittit sacerdos lignum cedrinum, hyssopum, et coccinum. Lignum cedrinum est spes quae in supernis firmiter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium illo abscondita sit vita vestra. Cinis au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea. s ꝑ fidẽ accepi potestatẽ dando sp̃m¬
in minist̾io. ñ autoritate. ⁊ oꝑandi mira¬
cula. de eo qͥ sub lege fuerat possent dubi¬
tari. s ꝑ similitudinẽ istoꝵ liq̃t. Deinde
adhibet exemplũ patͥs abrahã. cui ante
cͥcũcisionẽ fides reputata ẽ ad iusticiam.
scriptũ ẽ in genesi abrahã credidit deo. ⁊

Expanded text:
 ea, sed per fidem accepi potestatem dandi spiritum ministerio, non auctoritate, et operandi miracula. De eo quod sub lege fuerat, posset dubitari, sed per similitudinem istorum liquet. Deinde adhibet exemplum patris Abraham, cui ante circumcisionem fides reputata est ad justitiam scriptum est in Genesi; Abraham credidit Deo, et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dõ ꝑ spm̃ scm̃ .s. de qͦ ꝯceptꝰ ĩmunis a
do. inquinatur. sicut qͥ tangebat mortu¬
ũ quomqͥnabat᷑. nec intrat iste in celũ.
sicut nec ille in tẽplũ. emũdabit apeoẽis
qui est uita ex se uiuens. ¶emo gͥ pot̾et
ei seruire qͥ mortua oꝑa ht̃. uel facit. Hec

Expanded text:
immunis a do inquinatur, sicut qui tangebat mortuum coinquinabatur, nec intrat iste in coelum, sicut nec ille in templum emundabit a peccatis.qui est vita ex se vivens. Nemo ergo potest ei servire qui mortua opera habet, vel
Abbreviated transcription (Latin):
usq adhuc. Si aũt obseruent᷑ illa ⁊ intelli¬
ꝯgruant. sic̃ a moyse ⁊ ꝓphetis obseruata
sunt. ⁊ ꝯgruentia oĩ ppło. cui adhuc tał
seruitꝰ utił erat. ut sub timore custodiret᷑.
ñ intellectũ. Intellectũ uͦ piũ gaudium
parit. ⁊ celebrat᷑ lib̾e. si opꝰ est tꝑi. si uͭũ
est opus. cũ suauitate sp̃itali tm̃ legitur ⁊
tractat᷑ Om̃e i sacram̃tũ cũ intelligit᷑. ꝑ
ad ꝯtẽplationẽ u̾itatis. ł ad bonos mores re¬
fert᷑. Otẽplatio u̾itatis: in soliꝰ dĩ dilc̾one. ⁊
cognitiõe fundata ẽ. boni mores: in dilc̃oẽ
dĩ ⁊ ꝓximi. In quibꝰ duobꝰ. tota lex pendet
⁊ ꝓpħe. Sequit᷑. Sic stulti. Itẽ hic increpat
ꝑ carnales obseruantias. a qͥbꝰ nec inicium
iusticie pot̾at hr̃i. ⁊ ita ordinẽ ꝯfunditis.
Ordo i a carnalibꝰ ad spũalia surg̾e. nõ a
spũalibꝰ ad carnalia cad̾e. sic̃ uob̾ accidit.
carnalibꝰ obseruantiis. s ñ ꝯsũmamini.

Expanded text:
observentur illa et intellicongruant: sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. non intellectum; intellectum vero pium gaudium ptali tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus tota lex pendet sunt. Sic stulti. Item hic increpat est per carnales observantias, a quibus nec initium justitiae poterat haberi, et ita ordinem confunditis. a carnalibus ad spiritualia surgere, non a spiritualibus ad carnalia cadere, sicut vobis accidit, carnalibus observantiis, sed non consummamini,
Abbreviated transcription (Latin):
catus fuerit. ñ erit mundꝰ. Om̃is qͥ teti¬
g̾it mortuũ ⁊ mortuus fuerit ñ pͣificatꝰ.
illa ex isrł. Item ait. I accipiens ysopũ
tinget in aqͣ uir mundꝰ & asperget su
Rufa ẽ. q passione. xͥ caro cruentata est.
Hanc acciputnt amoyse. qͥ est figͣa legis.
ẽ iuuenca. oꝑ immunis apecc̃is caroxͥ¬

Expanded text:
. Omnis qui tetigerit mortuum, et mortuus fuerit non purificatus, illa ex Israel. Item ait: Et accipiens hyssopum tinget in aqua vir mundus, et asperget supRufa est, quia passione caro Christi cruentata est. Hanc accipiunt a Moyse qui est figura legis, est juvenca, quia immunis a peccato caro
Abbreviated transcription (Latin):
De iuuenca aũ rufa. cuiꝰ qn̾em ad aqͣm
asꝑsionis. eoꝵq mundationẽ. qui mor¬
tuũ tetig̾int. ꝓfic̾e lex mandauit. ñ ẽ
ea noui testam̃ti figͣat᷑. De hac d̃r in li
bro num̃i dñs dixisse moysi. Loquere
filiis isrł: ce accipiant a te uuencam.
rufam sineuitio .i. que ñ ht̃ in se uitiũ
& ñ ẽ positũ suꝑ eam ugum. ⁊ dabiᷤ eã
ad eleazar sac̾dotem. & eicient eam
extra castra. in locum mundũ. ⁊ occideñ
piet sacdos lignũ cedrum ⁊ ysopun. ⁊
coccunum. ⁊ mittet in medium ꝯbustio¬
nis iuuence. ce ꝯgregabit homo mundꝰ
cinerem iuuencȩ ⁊ ponet extra castra.
i locũ mundum. ⁊ erit filii isrł e ꝓse¬
litis legitimũ et̾nũ uel sempit̾uum. Ex
isto cin̾e fiebat aqͣ asꝑsionis. uñ munda¬
bant᷑ a otactu mortuoꝵ. Ait enĩ sic. Om̃s
aninia hominis qͥ tetigĩt mortuum. im¬

Expanded text:
De iuuenca rufa, cuius cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec taea noui testamenti praefiguratur — nec satis dibro Numeri Dominus dixisse Moysi: Loquere filiis Israel; Et accipiant a te juvencam rufam sine vitio, quae nec habet in se vitium, et non est impositum super eam jugum, et dabis eam ad Eleazar sacerdotem, et ejicient eam extra castra in locum mundum, et occident piet sacerdos lignum cedrinum, et hyssopum, et coccinum, et mittet in medium combustionis juvencae, et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in locum mundum, et erit filiis Israel, et proselytis legitimum sempiternum , ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum. Ait enim: Omnis enim anima hominis q
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰlib. ł spĩalit̾ nego ciũ scłare appellat.
ut q m̾catũ faciens qͥs: de spũalibꝰ carna¬
ua querat. ⁊ ẽ hic disfinitio boni militis.
Ur gͦ sit bonꝰ miles. ñ implicet sescłaribꝰ
negociis. Hoc iõ dicit apłs. scribens timo¬
theo. ne forte cũ indig̾et timotħs. ⁊ nollet
uictu cotidiano ab eis sustentari. quibus
engłm ministrabat. nec oꝑe corꝑali labo¬
rare poss. aliqͣ sͥ negocia q̃reret. quibꝰ aĩ¬
eiꝰ intentio implicaret᷑. Nã ⁊ illa negocia

Expanded text:
quibuslibet. Vel specialiter negotium saeculare appellat, ut quasi mercatum faciens quis de spiritualibus carnalia quaerens. Et est haec diffinitio boni militis: ut ergo sit bonus miles non implicet se saecularibus negotiis. Hoc ideo dicit Apostolus scribens Timotheo, ne forte cum indigeret Timotheus, et nollet victu quotidiano ab eis sustentari quibus Evangelium ministrabat, nec in opere corporali laborare posset, aliqua negotia sibi quaereret quibus animi ejus implicarentur. Nam et illa negotia
Abbreviated transcription (Latin):
tunc niehil mali erit in eis. irrepbensibiles
dico: corã ip̃o. qͥ oĩa uidet. ł rep̃sentet corã ip̃o.
qr ic ei p̾sentes erits. uidentes eũ sicut ẽ facie
ad faciẽ. de qͦ diffidendũ ñ est. Si it. mortalis ⁊
niortuus potiuit reꝯciliare. iã i̾mortalis pot̾¬

Expanded text:
tunc nihil mali erat in eis. Irreprehensibiles d i co, coram ipso, quia omnia videt. Vel repraesentet, coram ipso, qui tunc ei praesentes eritis, videntes eum sicuti est facie ad faciem, de quo diffidendum non est. Si enim mortalis et mortuus pot
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantẽ legi ñrtis. ⁊ inuisibilẽ ꝯcupi¬
scentiã. ꝗͣuis eã casta ⁊ bona iura uup¬
tiaꝵ ñ sinant ualere. nͥ qͣntũ ex ea pos¬
sunt gen̾i substituendo ꝓspic̾e. Iue ã
ñ ibi decimatꝰ est. cuiꝰ caro in ũ fernorẽ
uulu̾is. s materiã medicaminis t᷑eit
Nã cũ ipsa decimatio ad p̃figurandã
medicinã ꝑtinuerit: istudi abinhe
carne decimabat᷑. ꝙ curabat᷑. ñ illud:
ĩ curabat᷑. Eadẽ .it. caro abrahe. ł ip̃iꝰ
pͥmi hoĩs simul habebat. ⁊ uulnꝰ p̃ua¬
ricõnis. ⁊ medicam̃tũ tulu̾is. uulnꝰ
p̃uaricõnis: in lege m̃broꝵ reptignan¬
te legi mĩtis. q̃ ꝑ omuẽ iñ ꝓpagatam
carnẽ seminali rõne qͣi transcribit᷑.

Expanded text:
tis et invisilbiem concupiscentiam, quamvis eam casta et bona jura nuptiarum non sinant valere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere. Ille autem non ibi decimatus est cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit. Nam cum ipsa decimatio ad praesignandum medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabitur, quod curabatur, non illud unde curabatur. Eadem enim caro Abrahae vel ipsius primi hominis simul habebat, et vulnus praevaricationis, et medicamentum vulneris. Vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur.