comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes suos. Om̃s reges eoꝵ ceciderunt:
ñ ẽ in eis qui inuocet me. Obscurꝰ
locus & atcento lectoris sensu indi¬
gens. ut primũ hystoriam cognoscamꝰ.
Daululũ isrł & samariȩ ciuitas conqͥe¬
uit. recepto in se erroris ardore: donec
tota massa fermento similis fieret. &
cresceret atq erumꝑet. ac popłs intu¬
mescens clamaret ad fores ieroboam
regis & diceret. Hic ẽ dies ieroboam
regis nr̃i̾. hic ẽ festus dies quẽ nobis¬
ñr constituit imꝑator: hunc celebra¬
mꝰ hunc canimꝰ. in hoc exultamus.
& ludimꝰ. in hoc uitulos aureos adora¬
mus. Clamante popło. pͥncipes ñ ira¬
ti sunt ut quidã putant:. s & ipsi ce¬
per̃t furere auino. & intelligentiam
suȩ mentis amittere: obliuisci dĩ. &
in ydoloꝵ ligna impingere. Qd̃ cũ rex
quasi temulentos & phanaticos nesci-¬
re quid gererent: extendit manum
suã illusorib ⁊ copulauit assensum
his qui ei uanis laudib illudebant.
Q illusores. cũ insidiaret᷑ eis rex suus.

Expanded text:
ces suos. Omnes reges eorum ceciderunt: non est in eis qui invocet me. Obscurus locus et attento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet, ac 72 populus intumescens clamaret ad fores Jeroboam regis, et diceret: Hic est dies Jeroboam regis nostri, hic est festus dies quem nobis constituit imperator noster: hunc celebramus, hunc canimus, in hoc exsultamus et ludimus, in hoc vitulos aureos adoramus. Clamante populo, principes non irati sunt, ut quidam putant; sed et ipsi coeperunt furere a vino, et intelligentiam suae mentis amittere, oblivisci Dei, et in idolorum ligna impingere. Quod cum rex quasi temulentos et fanaticos, nescire quid dicerent, extendit manum suam illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis laudibus illudebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis rex suus,
Abbreviated transcription (Latin):
cet: licet quidã fundamenta earũ id ẽ
urbium ꝓ illius. legant. Scd̃m anago¬
ũi. uocantur quas ante baptismum
comisimꝰ. & quȩ nobis in baptisinate
sunt dimissȩ: peccata aut̃ẽ que post
baptisina egimꝰ. de quib & in psalmo
scriptum ẽ. Beati quoꝵ remisse sunt
miquitates: & quoꝵ tecta sunt peccata.

Expanded text:
cet: licet quidam fundamenta earum, id est, urbium pro illius legant. Secundum autem anagoκίαι vocantur, quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates,
Abbreviated transcription (Latin):
parce seruotuo. Qui si iusto uiro ñ
fuerint dñati: tc̃ immaculatus erit:
& emundabit᷑ a delicto maximo.
Deuoratus est isrł: ñc factus est in na¬
cionib quasi uas imniundũ. Sep¬
tuaginta ꝓ ĩmundo. inutilem tran¬
stuler̃t: cet̾a similit̃. Iminundum
uas siue inutile hebrei mattulam
uocant: qua ad suscipienda & ꝓici¬
enda stercora uti solemus. Huiꝰ im¬
inunditie idolatra & hereticus cõpa¬
rat᷑. qui miscent᷑ gentib dũ di non
custodiunt ueritate: & facti uas in
nico sp̃u i & hereticoꝵ doginatibus
quȩ eos echincis iniscuerunt: Talis
erat ieconias y dolis mancipatus: de
quo ꝑieremiã loquit᷑ ds. In hono¬
ratus ẽ ieconias: sicut uas cuiꝰ mil¬
la ẽ utilitas. Econtrario paulus qui
dicere poterat. an exꝑimentũ queri¬
tis eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃c. appellat᷑
uas electionis aureũ & argenteum:
qui habebat sapientiã & eloquium
dicit deuoratus ẽ & absortus: hoc sig¬

Expanded text:
parce servo tuo. Qui si justo viro non parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus erit, et mundabitur a delicto maximo. Devoratus est Israel, nunc factus est in nationibus quasi vas immundum. Septuaginta pro immundo, inutile transtulerunt, caetera similiter. Immundum vas, sive inutile, Hebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereticos comparat, qui miscentur gentibus, dum Dei non custodiunt veritatem, et facti vas in nico spiritu, et haereticorum dogmatibus, quae eos ethnicis miscuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus, de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratus est Jechonias, sicut vas cujus nulla est utilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? appellatur vas electionis aureum et argenteum: quia habebat sapientiam, et eloquium, dicit, devoratus est, vel absorptus, hoc sig
Abbreviated transcription (Latin):
uacua seminantes.Inania uacuaq
recipiunt: immo semi nantes in car¬
ne. de carne metunt corruptionem:
& circũferunt᷑ omni uento doctrine.
Cumq uentũ seminauerint: metunt
turbines & tempestates. Et pͥmũ qͥdẽ
culmus hoc ẽ stipula ñerit ex his se¬
minib: nec aliquã poter̃t speciem se¬
getis habere fecundȩ. Quod si raro ac¬
ciderit ut eccłiastici qͥd doginatis simi¬
le habere uideant᷑: ipsũ germen et
spica fariã ñ faciet. in cuiꝰ farinȩ satis
trib mittit fermentũ ȩuangłica mu¬
lier ⁊ ut & sp̃s quo sentimus. & amma
qua uiuimꝰ & corpus quo incedimus.
quoq sementis eoꝵ faciat: de hac fari¬
na fiet subcinericius panis qui ñ re-¬
uersatur: & quẽ alieni comedent.
Unde & nc̃ ait. Qd̃ si & fecerit farinam:
alien comedent eam. Alienos autẽ
illos debemꝰ acciꝑe de quib scͥptum
ẽ. filii alien mentiti sunt mͥ. Et in
octauodecimo psalmo. Ab occultis
meis mnunda me dñe: & ab alienis

Expanded text:
vacua seminantes, inania vacuaque vacua seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumferuntur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum Evangelica mulier : ut et spiritus quo sentimus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, quoque sementis eorum faciat, de hac farina fiet subcinericius panis, qui non reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus accipere, de quibus scriptum est: Filii alieni mentiti sunt mihi . Et in octavo decimo psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis
Abbreviated transcription (Latin):
& artifex ẽ dĩ sui : qͥ cito ꝑibit. & arane¬
arum telas imitabit᷑. quȩ leui rum¬
punt᷑ attactu. Quia uentũ semina¬
bunt: & turbine metent. Culmus
stans: ñ ẽ in eis germen ⁊ ñ faciet fari¬
nam. Qd̃ si & fecerit: aliem comedent
eam. Lxxͣ. Quia corrupta uento
seminauert: & subu̾sio eoꝵ suscipiet
ea. Mampulus ñ habet uires ut faci¬
at farinam. Qd̃ si & fecerit: aliem co¬
medent eam. Aranearũ telis sama¬
riȩ uitulum cõꝑarat: iccirco metapho¬
ram seruat in reliquis ⁊ut quos ara¬
nearũ dixerat telas. cõparet uento
& turbim culmisq ñ stantib. & si ste¬
terint. farinam ñ facientib: & si fari¬
nam inquit fecerint. ab aliis deuo¬
rabitur. Et quia tam de hereticis qͣm
de his qui in samaria fabricati sunt
ydola. cõmunis ẽ sensus: cõmuniter
disputandum ẽ. Isti uentum semi-¬
nant. siue quȩ auento corrupta sunt
semina. quȩ medullam ñ habent.

Expanded text:
et artifex est Dei sui, qui cito peribit et araneet artifex est Dei sui, qui cito peribit et aranearum telas imitabitur, quae levi rumpuntur attactu. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans, non est in eo germen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento seminaverunt, et subversio eorum suscipiet ea: manipulus non habens vires ut faciat farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. Aranearum telis, Samariae vitulum comparat: idcirco metaphoram servat in reliquis, ut quos aranearum telas dixerat, comparet vento, et turbini, culmisque non stantibus: et si steterint, farinam non habentibus; et si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur. Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, communis est sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corrupta sunt semina, quae medullam non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
lus tuus samaria: iratus ẽ furorm̃s
in eos. Usq quo ñ poterunt emun
locum penitentiȩ. illos ad sanitatẽ nol¬
le conu̾ti: Et quia dixerat. ꝓice uitu¬
lũ tuũ samaria: exponit qui iste sit
uitulus qͥa ex isrł & ipse ẽ. Non ab
aliis. ait. uitulum gentibus accepistis.
ut baal & astaroch a sydoniis. ut cha¬
mos a moabitis. ut moloch ab ammam¬
tis: s uos ipsi & rex ũr ieroboam qd̾ in
egypto didiceratis. fecistis in isrł. Aut
qualis ille ds ẽ qui manu format᷑ arti-¬
ficise Deniq ut aranearũ fila dissoluun¬
t᷑ inuentum: ita uitulus samariȩ redi-¬
get᷑ in nichili. P roiecit ds̃ hereticoꝵ
uitulos & samariȩ. qͥ dicunt se legis p̃
sitas. ut noluit relinquere ydola que
ipsi fabricatisunt: & ament sordes he¬
reticas ꝓ eccłiȩ munditiis. Quos uitulos
ñ accepit ifrł qui dñm se uidere fingit.
a ceteris gentib: s de scͥpturis sc̃ĩs sibi
ipse conflauit intelligentiȩ prauitatẽ.

Expanded text:
lus tuus Samaria iratus est furor meus in eis usquequo non poterunt emulocum poenitentiae, illos ad sanitatem nolle converti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum. Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samasitas, ut nolint relinquere idola, quae sibi fabricati sunt, et ament  is. Quos vitulos non accepit Israel, qui Dominum videre se fingit 85 a caeteris gentibus: sed de Scripturis sanctis sibi ipse conflavit intelligentiae pravitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
os quos ego nescio. quia mei noticiã
ñ merentur. Argentũ quoq suum
& aurũ quicqͥd habere poterant na¬
turalit̾ sermonis ac sensus. uerter̃t
in ydola quȩ de suo corde finxer̃tac
uercer̃t. ñ ut int̾irent is quia uerte

Expanded text:
os, quos ego nescio, quia mei notitiam os, quos ego nescio, quia mei notitiam non merentur. Argentum quoque suum, et aurum, et quidquid habere poterant naturaliter, sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non ut interiren
Abbreviated transcription (Latin):
rogare dñm. an uellet hoc fieri.
quidẽ tradi filiũ hominis: s ue illi
ꝑ quẽ tradendus sit. Diabolũ qui
ponere cupit suꝑ astra cȩli nidum
suũ: aquila sepissime legimꝰ. Si exal¬
tatus fueris ut aquila: inde te de-¬
traham dicit dñs. Ocls qͦq qͥ ir-¬
ridet patrem & despicit senectutem
matris. effodietur a coruis : & deuoraN
eũ pulli aquilarũi: ꝑdiabolum &
demones clarum uisionis sue lum̃
amittens. Unde in lege p̃cipitur. ut
ñ comedamus aquilam. Hec igitur
aquila uenit suꝑ hereticoꝵ conci¬
liabula quȩ qͦndam fuert̃ domus
dm̃i: & iccirco uenit quia p̾uaricati
sunt fedus eiꝰ. & legem dĩ reliquer̃t.
& sine causa inuocant eũ & dicunt.
ds ins es. et. cognouimꝰ te nos qui
uocamur isrł cernentes dñm & uo¬
cam᷑ nomine xp̃iano. frustra inquit
hȩc faciunt. cum ipsi sibi cͣoͣnstitue¬
rint & contra meã fecerint uolunta¬
tẽ: & pͥncipes habeant adu̾sarios me¬

Expanded text:
rrogare Dominum, an vellet hoc fieri. rrogare Dominum, an vellet hoc fieri. quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non comedamus aquilam . Haec igitur aquila venit super haereticorum conciliabula, quae quondam fuerant domus Domini: et idcirco venit, quia praevaricati sunt foedus ejus, et legem Dei dereliquerunt: et sine causa invocant eum, et dicunt: Deus meus es, et cognovimus te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios me
Abbreviated transcription (Latin):
a quo appellatus est isrł: Iccirco qr
isrł ꝓiecit bonĩr. iuicus hoc est
assyrius ꝑsequet᷑ eum atq cõp̃hen¬
det : qui ine rege deserto petier̃t sibi
& filios eoꝵ ac filias dicit regib serm¬
turas: ut ad dñm regem clementissi¬
mũ reu̾tant᷑. S illi absq uoluntate
di pͥncipes extiterunt. Et ñ eis suffe¬
cit hoc scelus. insi maiori impietate
facinus duplicarent: ut argentum
suũ & aurũ qd acceꝑant ad diuitias
& ornatum in ydola u̾terent. Ergo
saul ñ exuoluntate dĩ. s ex poplĩ
errore rex factus ẽ. Et quia radic̃e
pietatis ñ habuit: stati ut regna¬
re cepit. impietate succisus ẽ. Potest
hoc qd̾ dicit. ipsi regnauer̃t & ñ ex
me. pͥncipes extitert & ñ cognoui.
etiã de ieroboam accipi filio nabath.
& de cet̾is pͥncipib qͥ ei in imꝑio suc¬
cesserunt: nec statim quia d̃s salomo
miratus. regnũ eius diuidi uoluit
iccirco ifrł bene suscepit regem. De¬
buerat em̃ iuxta legis precepta int̃¬

Expanded text:
a quo appellatus est Israel? Idcirco quia Israel projecit bonum, inimicus, hoc est, Assyrius persequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt sibi et filios eorum ac filias dicit regibus servituras, ut ad Dominum regem clementissimum convertantur ; sed illi absque voluntate Dei principes exstiterunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest hoc quod dicit: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi, etiam de Jeroboam accipi filio Nabath, et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta inte
Abbreviated transcription (Latin):
principes extitert̃ & ñ cognoui. Ar¬
gentũ suũ & aurũ fecerunt sibi y¬
dola: ut interirent. Lxx.IN
sinui eoꝵ quasi t̃ra. Sicut aquila
suꝑ domũ dñi: ꝓ eo qd̾ transgressi
sunt testam̃tum meũ : & contra le¬
gem meã impie egerunt. Me inuoca

Expanded text:
principes exstiterunt, et non cognovi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent. LXX: In sinu eorum quasi terra sicut aquila super domum Domini: pro eo quod transgressi sunt testamentum meum, et contra legem meam impie egerunt. Me invoca
Abbreviated transcription (Latin):
cum omm exercitu suo. tam raptim
tam uelocit̾ ut aquile incetur uo¬
latum. festinantis ad p̃dam: & ueni¬
at ñ ad alium locum. s ad ierłm. in
qua templũ di situm ẽ. ut eam de¬
struat atq subũtat. De hac aquila
& iezechiel plemus loquit᷑. magnarũ
alarum. plumarĩiq & unguium
quȩ habet ductum intrandi in liba¬
num. hoc ẽ in templũ dĩ: iuxta ⁊a¬
chariã ꝓpħam in quo scͥptum est.
Aꝑi libane portas tuas: & comedat
tuo sit tuba. ut uocifereris & dicas.
quasi aquilã suꝑ domũ dĩ. regem
uenire chaldeoꝵ: non ob causam
aliã iubeo. nisi qd̾ tͣnͣsgressi sunt fe¬
dus meũ. & meas cerimonias reli-¬
quer̃t. Unde temꝑe necessitatis &
angustiȩ quando captiuitas uene¬
rit: me inuocabt̃ & dicent. D̾s m̃s
cognouimꝰ de isrł. Nos qui appella¬
mur isrł. scimꝰ te atq cognoscumis.
& nomi iacobqui tͥ placuit. seruamꝰ
anti quum. ut dicam᷑ isrł. Quib¬

Expanded text:
cum omni exercitu suo tam raptim, cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat : In gutture tuo sit tuba, ut vocifereris et dicas, quasi aquila super domum Domini, regem venire Chaldaeorum, non aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt et dicent: Deus meus, cognovimus te, Israel; nos qui appellamur Israel, scimus te atque cognoscimus, et nomen Jacob, qui tibi placuit, servamus antiquum, ut dicamur Israel. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
bumet ipsis. & regnauert̃ & ñ ex me:
pͥncipes extitert̃ & ñ indicauer̃t mͥ.
lrgentũ suũ & aurũ suĩi fecerunt sibi
ydola: ut disꝑeant. Hoc quod nos¬
int̾pretati sumꝰ. in guiture tuo sit tu¬
ba. ꝓ quo in hebreo scͥptum ẽ alechãr.
sũphar. & aquila & syminachus et
theodotio similit̃ tͣnͣstulerunt: soli
em̃ estimant sinum duplicit̾ accipii
&. inferiorem partẽ uestim̃ti a genita¬
lib usq ad pedes: & colpum maris
id ẽ sinum. uerbi gr̃a. adriatici. & io¬
nii. & ꝓpentidis ⁊ falsosq magistros
qͥ blasphemnã egyptisunt secuti.¬
omnia in sinu suo libidi seruien¬
tia & t̾rena retinere: uł certe in portu
& refugio nauigationis suȩ nichil
p̃ciosarum mercium s t̾rena conqui¬
rere. Nos autẽ sequentes hebraicam
ueritatẽ: ceptȩ explanationis texamꝰ
ordinẽ. Precipit᷑ ꝓpħȩ & dicit᷑ ad eũ.
in gutture tuo sit tuba : hoc ẽ. sic
exalta uocem tuã ut tubȩ similis sit: ut
Et ẽ sensus. Ueniat nabugodonosor

Expanded text:
me: principes exstiterunt, et non indicaverunt mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut dispereant. Hoc quod interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Soli enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque magistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secutomnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes veritatem Hebraicam, coeptae explanationis texamus ordinem. Praecipitur prophetae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut et est sensus: Veniet Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
dum taxat legimus. ne tradas scep¬
trum tuũ his qui ñ sunt. haud du¬
bium qͥn idola significet. Si em̃ ds
ẽ ueritas: quicqͥd contrariũ ueritati
ẽ. indacium & inchil nominat᷑. Hoc
hereticis conuenit: qͥ instructi de scͥp¬
rum & euangłii uerba u̾tuntur &
sunt quasi arcus dolosus siue ꝑuer¬
rati semꝑ ad pugnã. & contentiones
insubu̾sionem audientiũ. Unde &¬
pͥncipes eoꝵ id ẽ heresiarchȩ dñi mu¬
crone feruintur ꝓpt̃ insamã lingue
sue qd̾ dñm blasphemauer̃t: hoc
idem facientes in falsi nominis ȩcla
quod faciebant eo temꝑe quo in egyp¬
toscłi morabant᷑. hoc ẽ quando genti¬
les erant. Om̃s eñi hereticoꝵ & gentili¬
ũ questiones eȩdem sunt: quia ñ scͥp¬
turarũ auctoritatẽ s humanȩ ratio¬
nis sensum secunt᷑. Iñ gutture tuo
sit tuba ⁊ quasi aquila suꝑ domum

Expanded text:
dumtaxat: Ne tradas sceptrum tuum his qui non sunt , haud dubium quin idola significet. Si enim Deus est veritas, quidquid contrarium veritati est, mendacium est, et nihil nominatur. Hoc haereticis convenit, qui instructi de Scriprum et Evangelii verba vertunt: et sunt quasi arcus dolosus sive perverrati semper ad pugnam et contentiones, in subversionem audientium. Unde principes eorum, id est haeresiarchae, Domini mucrone feriuntur, propter insaniam linguae suae, qua Dominum blasphemaverunt: hoc idem facientes in falsi nominis Ecclesia, quod faciebant eo tempore quo in Aegypto saeculi morabantur, hoc est, quando gentiles erant. Omnes enim haereticorum et gentilium quaestiones eaedem sunt, quia non Scripturarum 81 auctoritatem, sed humanae rationis sensum sequuntur. In gutture tuo sit tuba,
Abbreviated transcription (Latin):
sedebamꝰ suꝑ ollas carmum. & cet̾a.
Suꝑ tritico & uino falsiꝰ mysteriis
corꝑis & sanguinis xp̃i. qͥ dicit in eu¬
angłio. nisi ceciderit granũ tritici
in t̾ram & mortuũ fuerit. ipsũ solũ
manet. & in alio loco. egosum uitis ue¬
ra. et. nisi biberitis sanguinemmeũ:
suꝑ hoc gͦ tritico & uino heretiei con¬
cidunt᷑. & diu̾sa sibi construunt taber¬
nacula : sine p̃cidunt᷑ ab eccłie corꝑe:
& legem di meditari & ruminare se
simulant. S hoc facientes. recedunt
a dño: qui docuit in eccłia eos & de¬
dit eis fortitudinẽ qua contra aduer¬
sarios dimicarent. Illi uͦ cogitauer̃t
hereses extruentes: & reuersi sunt
in statum gentiliũ. ut essent absq
dĩ noticia & iugo. Siue reu̾si sunt
in inchilum: ñ quo ẽẽ desierint i s¬

Expanded text:
as carnium , et caetera. Super tritico et vino, et falsis mysteriis corporis et sanguinis Christi, qui dicit in Evangelio: Nisi ceciderit granum tritici in terram, et mortuum fuerit, ipsum solum manet : Et in alio loco: Ego sum vitis vera : Et: Nisi biberitis sanguinem meum . Super hoc ergo tritico et vino haeretici conciduntur, et diversa sibi construunt tabernacula: sive praeciduntur ab Ecclesiae corpore, et legem Dei meditari, et ruminare se simulant. Sed hoc facientes recedunt a Domino qui docuit eos in Ecclesia, et dedit eis fortitudinem, qua contra adversarios dimicarent. Illi vero cogitaveruhaereses exstruentes, et reversi sunt in statum gentilium, ut essent absque Dei notitia et jugo: sive reversi sunt in nihilum, non quod desierint es
Abbreviated transcription (Latin):
eruditi sunt in me: & confortaui bra¬
chia eoꝵ ⁊ & contra me cogitauer̃t ma¬
la. Conu̾si sunt in nichilii facti sunt quasi
arcus intentus. Cadent in gladio
Ista ẽ subsannatio eoꝵ in t̾ra egẏpti.
Propt̾ abundantiã inquit rerũ
ommũ corruer̃t ⁊ qd̾ etiã ierechiel
insodomis & gomorris factũ esse cõ¬
memorat: ut nichil aliud insi cibos
& luxuriã ruminarent. Proquo.¬

Expanded text:
rtavi brachia eorum, et contra me cogitaverunt mala: conversi sunt in nihilum, facti sunt quasi arcus intentus, cadent in gladio sic est subsannatio eorum in terra Aegypti. Propter abundantiam, inquit, rerum omnium corruerunt. Quod etiam Ezechiel in Sodomis et Gomorrhis factum esse commemorat , ut nihil aliud nisi cibos et luxuriam ruminarent: pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾nũ. quia recessert̃ a dõ ⁊ & mi¬
serisint. quia reliquer̃t creatorem
suũ qui redemit eos sanguine suo:
& ipsi locunt᷑ contraeum m̃dacia.
impia falsitatis dogmata cõponentes:
uñ clamant in cordib suis: s ululant
semꝑ in conciliabulis quȩ pulchre¬
cubilia appellat & serarum lustra.
Istiusmodi ñ possunt dicere. lauabo
ꝑ singulas noctes lectum meũ. in la-¬
crimis stratum meũ rigabo: s uolu¬
tantur in sordib libidinũ: uacant
stupris. Et quicqͥd locunt᷑. & putaue¬
rint se in laudes dĩ dicere: ululatus
lupoꝵ & uaccarũ insamentiũ sontꝰ
ẽ. Raro hereticus diligit castitatem.
Et quicũq pudicitiã simulant se a¬
mare. ut manicheus. & martion.
& arrius. & tatiamis. & instauratores
ueteris hereseos: uenenato ore mella
ꝓmittunt ⁊ ceterũ uixta apłm. quȩ
in secreto agunt. turpe ẽ etiã dicere.
SSuꝑ triticum & uinũ ruminabant:

Expanded text:
sempiternum, quia recessesunt a Deo, et misempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchrcubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumque amare pudicitiam se simulant, ut Manichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere . Super triticum et vinum ruminabant:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in me. Pro eo qd̃ nos diximꝰ ua¬
stabunt᷑. & in hebreo scriptũ ẽ sõdla
hem. id ẽ uastationes: syminachus
int̾itum. theodotio miseriã. int̃pre¬
tati sunt. Porro in editione uulgata
duplicit̃ legimꝰ. Quidã em̃ codices
& miserierunt. & semꝑ timentes ac
formidantes: quia p̾uaricati sunt in
dm̃. ad orantes uituloᷤ aureos. & re¬
linquentes eũ qui redemt eos de e¬
gẏptia seruitute. & eduxit in excel¬
so brachio. Ipsi uͦ locuti sunt contra
drĩm mendacia: dicentes de ydolis.
hisunt dii tui isrł qui de eduxer̃t
de t̾ra egẏpti: & ñ clamauer̃t ad
dñm in corde suo: s in ydolatriȩ
fornicationib uolutabant᷑. Siue
quia demonũ cultũ sequit᷑ libido
eluxuria: qui colebant demones.
consequent̃ instar porcoꝵ in ceno li¬
bidinũ u̾sabant᷑. Et pulchre. cantiea
ydolis seruientiũ. ñ carmina in dm̃
s ululatũ appellat. Duꝑ hereticis
sacilis int̾p̃tatio ẽ: quod ue habeant

Expanded text:
nos diximus, vastabuntur, et in Hebraeo scriptum est SOD LAEM  , id est, vastatio eis: Symmachus, interitum: 78 Theodotio, miseriam interpretati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter legimus; quidam enim codices  miseri erunt, et semper timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servitute, et eduxit in excelso brachio. Ipsi vero locuti sunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae foquia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens loquit᷑. cauete a ferm̃to
phariseoꝵ. intuinuerit in cordibus
deceptoꝵ: tc̃ in aꝑtam ꝓrumpunt
insaniã: & implet᷑ in eis qd̃ a ioh̃e
apło dicit᷑: ex nobis exierunt s non
fuert ex nobis. Si eñi fuissent ex no

Expanded text:
inus intelligens loquitur: Cavete a fermento inus intelligens loquitur: Cavete a fermento Pharisaeorum cum intumuerit in cordibus deceptorum, tunc in apertam prorumpunt insaniam, et impletur in eis quod a Joanne Apostolo dicitur: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis: si enim fui
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t regem & in indaciis suis pͥncipes.
om̃s adulteri sunt: & instar clibani
a ieroboam y dolatriȩ igne succensi :
ut panem cõquerent impietatis. Qͥ
cũ erroris in animas eoꝵ misisset in¬
cendiũ: quasi caminus & clibanus pͥ¬
mo igne succensus. paululũ conquie¬
uit iut ñuim faceret popło. s suȩ eũ
dimitteret uoluntati. donec fermen¬
taretur omne mendaciũ. Quicquid
enum necessitate fit: erco soluitur. Qd̃
uoluntate arripimꝰ: ꝑseuerat. Ideo &
hic translationẽ quã aclibano sũp¬
serat qui ad coquendos panes succen¬
dit᷑ seruat in reliquis: ut in cõmixti¬
one fermenti totius popłi monstret
assensum : quo scilicet & rex & popłs
pari in ydolatria ardore corruerint.
Et hereticoꝵ corda diaboli igne suc¬
censa. ut in eis panis coquat᷑ antixp̃r.
nemo ambigit. Qui iccirco pͥmum
quiescunt in eccłia. & locunt᷑ occul¬
te. & omĩa pacificare ꝓmittunt: ut
cancer paulatim serpat in popłos.

Expanded text:
runt regem, et in mendaciis suis principes, runt regem, et in mendaciis suis principes, omnes adulteri sunt, et instar clibani ab Jeroboam idololatriae igne succensi, ut panem coquerent impietatis, qui cum erroris in animas eorum misisset incendium, quasi caminus et clibanus primo igne succensus, paululum conquievit, ut non vim faceret 71 populo, sed suae eum dimitteret voluntati, donec fermentaretur omne mendacium: quidquid enim necessitate fit, cito solvitur: quod voluntate arripitur, perseverat. Ideo et hic quia translationem a clibano sumpserat, qui ad coquendos panes succenditur, servat in reliquis, ut in commixtione fermenti totius populi monstret assensum: quo scilicet et rex et populus pari in idololatria ardore corruerint. Haereticorum corda diaboli igne succensa, ut in eis panes coquantur Antichristi, nemo ambigit: qui idcirco primum quiescunt in Ecclesia, et loquuntur occulte, et omnia pacifica repromittunt, ut cancer paulatim serpat in populos,
Abbreviated transcription (Latin):
nit quȩ coram facie eiꝰ fecerut. In mali¬
ciis suis letificauer̃t regem ieroboam:
& in mendaciis sius pͥncipes. qͥ sub iero¬
boam. popło p̃fuerant. Heretici qͦq
in malicia oꝑũ suoꝵ letificauert̃ regẽ
diabolũ: & in indaciis dognatũ ꝑuer¬
soꝵ pͥncipes haud dubium qͥn mundi
huiꝰ ⁊ quoꝵ falsam sapientiã destruet
ds. Possumꝰ regem apud hereticos di¬
cere. qͥ pͥmus heresim repꝑit: & pͥnci¬
pes eos qͥ p̃positi hereticoꝵ popłis. falsũ
sibi uendicant sacerdotiũ. Et simul
notandũ qd̃ in peccatis nr̃is gaude-¬
ant contrarie fortitudines: & rectores
ac pͥncipes tenebrarũ istarũ. O m̃s
adulterantes: quasi clibanus succen¬
sus a coquente. Quieuit paululum
ciuitas a cõmixtione ferm̃ti: donec
ferm̃taret᷑ totũ. Lxͣxͣ. Omnes ad¬
ulterantes quasi clibanus ardens ad
coquendũ in adustione flaminȩ & cõ-¬
mixtione ferm̃ti: donec ferm̃taret᷑
totũ. Qui in malicia sua letificaue¬

Expanded text:
ejus fecerunt: In malitiis suis laetificaverunt regem Jeroboam, et in mendaciis suis principes qui sub Jeroboam populo praefuerant. Haeretici quoque in malitia operum suorum laetificaverunt regem diabolum, et in mendaciis dogmatum perversorum principes, haud dubium quin mundi hujus, quorum falsam sapientiam destruit Deus. Possumus regem apud haereticos dicere, qui primus haeresim reperit, et principes eos qui praepositi haereticorum populis, falsum sibi vindicant sacerdotium. Et simul notandum, quod in peccatis nostris gaudeant contrariae fortitudines et rectores ac principes tenebrarum istarum. Omnes adulterantes quasi clibanus succensus a coquente: quievit paululum civitas a commixtione fermenti, donec fermentaretur totum. LXX: Omnes adulterantes quasi clibanus ardens ad coquendum in deustionem flammae a commixtione fermenti, donec fermentaretur totum. Qui in malitia sua laetificave
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sapientia eiꝰ: qͣre ñ dicat᷑ ad
iniquum & ad hereticum. eam hominis
stulticia eius: De hac senectute. damel
dicebat ad p̃sbiterii. Inueterate dierum
maloꝵ. Unde & in libro pastoris. sicui
tam̃ placet illius reciꝑe lec̾tionẽ. her¬
mȩ pͥmũ uidetur eccłia cano capite:
dein adolescentula. & sponsȩ crinib ad¬
ornata. Cumq humiliet᷑ suꝑbia hereci¬
coꝵ. siue contumelia qͣm cotidie faciunt
eccłiastis uiris: ñ reu̾tunt᷑ ad dñm. & in
omnib his nequaqͣm requirt eũ : qr ca¬
lefacti sunt quasi clibanꝰ. & ñ quesier̃t
eũ. Deuorauer̃t iudices eoꝵ & reges pari¬
t̃ concidert. nec ẽ qui clamet meis ad
dñm. Quȩ uniu̾sa ꝑpessi sunt. ut dnm
quererent:quẽ querere noluer̃t. Et
factus ẽ ephraim quasi columba seduc̃¬
ta: ñ habens cor. Egyptũ inuocabant:

Expanded text:
hominis sapientia ejus : quare non dicatur ad iniquum, et ad haereticum: Cani hominis stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, nec est qui clamet ad Dominum. Quae universa perpessi sunt, ut Dominum quaererent, quem quaerere noluerunt. Et factus est Ephraim quasi columba seducta non habens cor.
Abbreviated transcription (Latin):
huic recte cõꝑat᷑ ephraun: qd̾ uastatũ
ꝑ partes popłm ñ sentiat. s negligens
sit salutis suȩ. Qd̃q dicit. cedam eos
scdm auditionẽ cetus eoꝵ: & hoc signi¬
ficare potest. Sicut iuncto consilio om̃s
ydola fabricati sunt: ita me irato om̃s
parit̃ uastabunt᷑. Magistros contra¬
rioꝵ doginatũ qui xp̃i reliquere sapi¬
entiã. & de eccłia sunt egressi. recte insi¬
pientẽ & excordem columbã possumꝰ
dicere: qui t̾rena desiderantes assyri¬
is traditisunt. Et cũ ꝓfecti fuerint de
contra scientiã dĩ. & instar auis ad ex¬
celsa uolitantes. ad humilia detrahat.
& corripiat eos cõminatione & auditio¬
ne penarũ ⁊ ut correcti ñ ꝑeant in eter¬
nũ. Ue his qm̃ recesser̃t ame: uasta¬
bunt᷑ quia p̾uaricati sunt in me. Ego

Expanded text:
huic recte comparatur Ephraim, quod vastatum huic recte comparatur Ephraim, quod vastatum per partes populum non sentiat, sed negligens sit salutis suae. Quodque dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, qui Christum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem et excordem columbam possumus dicere, qui terrena desiderantes, Assyriis traditi sunt. Et cum profecti fuerint de contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes, ad humilia detrahat, et corripiat eos comminatione, et auditione poenarum, ut correcti non pereant in aeternum. Vae eis, quoniam recesserunt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
lus harundineus egyptus: cui qui
Ininsus fuerit. statim conterit eum
& fractus atq contritus. manũ trans¬
forat incumbentis. Et ut ostenderet
ds qd cõmutantes loca. oculos eiꝰ uita¬
re ñ possumꝰ. & semꝑ dĩ regim᷑ potesta¬
te: cũ inquit ꝓfecti fuerint in assyri¬
os. etiã ibi extendam rete meũ. Et si
exaltati fuerint ut uolucres: inde de¬
traham illos. Detraham autẽ ñ in ꝑdi¬
tione. s ut cedam quasi filios ⁊ et cedam
ñ in pęnarũ magnitudine s in timore:
ut audientes uentura supplicia. solis
t̾rorib em̃dentur. Queritur cur ephra¬
Aues cetere pullos suos etiã cũ ꝑiculo
uitȩ suȩ ꝓtegere festinant. Et cũ ad ni¬
dum suũ accipitre. colubrũ. coruum.
siue cornicem accedere uiderint. huc
illucq uolitant. iminittunt se. morsu
& unguib lacerant. & dolorem parentis
querula uoce testant᷑. Sola colum a
ablatos pullos ñ dolet: ñ requirit. ct

Expanded text:
lus arundineus Aegyptus, cui qui lus arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit, statim conteret eum, et fractus atque contritus manum transforat incumbentis. Et ut ostenderet Deus, quod commutantes loca, oculos ejus vitare non possumus, et semper Dei regimur potestate: Cum, inquit, profecti fuerint in Assyrios, etiam ibi extendam rete meum, et si exaltati fuerint ut volucres, inde detraham illos. Deiraham illos autem non in perditionem, sed ut caedam quasi filios: et caedam non in poenarum magnitudine, sed in timore, ut audientes ventura  Al. vetera supplicia, solis terroribus emendentur. Quaeritur cur EphraAves caeterae pullos suos etiam cum periculo vitae suae protegere festinant, 77 et cum ad nidum suum accipitrem, colubrum, corvum, sive cornicem accedere viderint, huc illucque volitant, et immittunt se morsu, et unguibus lacerant, et dotorem parentis querula voce testantur; sola columba ablatos pullos non dolet, non requirit: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uolucrẽ celi detraham eos: cedam eos
scłm auditionẽ cetus eoꝵ. Lxxͣ. Et
erat ephraim quasi columba insipieis.
assyrios abierunt. Sicut ibunt. mit
detraham illos: corripiã eos in auditu
lumbȩ. & astuti quasi serpentes ⁊ ut
imitantes simplicitatẽ columbarũ
& serpentis astutiã. nec aliis nocere
possimus. nec ab aliis patiam᷑ insidias:
s simplicitate & prudentia ex hibeamꝰ
hominẽ temꝑatum: quia prudentia
absq bonitate malicia ẽ: & simplicitas
absq ratione stulticia nominat᷑. factus
ẽ gͦ ephraini quasi columba seducta:
est. Et pulchre columba seducta. siue
insipiens appellat᷑: quia ẽ columba
& sapiens quȩ dicit in psalmis. Quis
dabit mͥ pennas sicut columbe: et
uolabo & requiescame Cuiꝰ pennȩ de¬
argentatȩ sunt: & posteriora eius in
uirore auri. Ephraim autẽ columba
insipiens & ñ habens cor. intantũ
brutȩ mentis ostendit᷑: ut egyptũ
inuocans ad assyrios ꝑrexerit. Qui
ab assyriis captiuus abducit᷑. Bacu¬

Expanded text:
olucres coeli detraham eos, caedam illos secundum auditionem 76 coetus eorum. LXX: Et erat Ephraim quasi columba insipiens nAssyrios abierunt sicut ibunt. Mittdetraham illos, corripiam eos in auditu lumbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, est. Et pulchre columba seducta, sive insipiens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dorsi ejus in virore auri. Ephraim autem columba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, ut Aegyptum invocans, ad Assyrios perrexerit. Qui st, ab Assyriis captivus abducitur. Bacu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ hoc ẽ isrł qui sibi xp̃ianũ nom̃ assu¬
munt. neq eñ de patrib intelligen¬
dum ẽ. intrauerunt ad ydolum beel¬
phegor: qd̾ habet in ore pellem. Quic¬
quid em̃ locunt᷑ heretici. mortiferũ
ẽ: & a uiuente dĩ sermone serunctũ.
Siue intrauerunt ad libidinẽ. Difficile
est em̃ hereticũ reꝑiri. qui diligat casti¬
tatẽ: ñ quo eam p̃ferre defistat in labisi
s quo non seruet in conscientia: aliud
loquens aliud faciens. Unde & ab alie¬
nati sunt adõ. & habent głam in con¬
fusione sua: & facti sunt abominabi¬
les qui prius diligebant᷑ in patribus.
Si autẽ uoluerimꝰ legere facti sunt abo¬
minabiles sicut dilecti. qd̾ tam̃ in he¬
braico ñ habet᷑: dicimꝰ ita factos ẽẽ gen¬
tiles qui sunt abominabiles. qͦmͦ & he¬
reticos. qui prius diligebant᷑ : hoc est.¬

Expanded text:
tem, hoc est, Israel, qui sibi Christianum nomen assutem, hoc est, Israel, qui sibi Christianum nomen assumunt neque enim de patribus intelligendum est, intraverunt ad idolum Beelphegor, quod habet in ore pellem. Quidquid enim loquitur haereticus, mortiferum est, et a vivente Dei sermone sejunctum. Sive intraverunt ad libidinem: difficile est enim haereticum reperire, qui diligat castitatem, non quod eam praeferre desistat in labiis, sed quod non servet in conscientia, aliud loquens, et aliud faciens; unde et abalienati sunt a Deo, et habent gloriam in confusionem suam, et facti sunt abominabiles, qui prius diligebantur in patribus. Si autem voluerimus legere, facti sunt abominabiles, sicut dilecti, quod tamen in Hebraico non habetur: dicemus ita factos esse gentiles, qui sunt abominabiles, quomodo et haereticos qui prius diligebantur in pat
Abbreviated transcription (Latin):
habens in ore id ẽ in suminitate pellem:
siom suȩ. id ẽ idolo mancipati: ut
ꝓpt̾ quod recesserant a dõ illud cole¬
rent: scdm qd̾ scriptum ẽ. aquo em̃
quis suꝑatur. huiꝰ & seruus ẽ: ut sic̃
gulȩ seruientes habent uentrẽ dm̃.
ita qui libidim seruiunt. habeant
din beelphegor. Et facti sunt inqͥt
abominabiles sicut ea quȩ dilexer̃t.
iuxta illud qd̾ scriptũ ẽ in psalmis:
similes illis fiant qui faciunt ea. &
om̃s qui confidunt in eis: ut ñ solum
idolatre s & idola nuncupent᷑. Dicen¬
te autẽ dño in passione sua torcuilar cal¬
caui solus. & de gentib ñ erat uir me¬
cum. & in psalmo. saluũ me fac dñe
neret᷑ in peccato. gentes ignorarent dm̃.
isił reppulisset quẽ aute cognouerat.
primũ in apłis & in apłicis uiris. mue.¬
uidentem dm̃ : & dulcissimis eoꝵ satia¬
tus ẽ fructib ciuia & ficu. Quȩ si indeser¬
to inueniant᷑. & necdum maturo dem¬
ꝑe: ob raritatẽ. maioris sunt gr̃ȩ. Ipsi au¬

Expanded text:
habens in ore, id est, in summitate, pellem;sioni suae, id est, idolo mancipati, ut propter quod recesserant a Deo, illud colerent, secundum quod scriptum est: A quo enim quis superatur, hujus et servus est , et sicut gulae servientes, habent ventrem Deum : ita qui libidini deserviunt, habet Deum Beelphegor. Et facti sunt, inquit, abominabiles, sicut ea quae dilexerunt, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis , ut non solum idololatrae, sed idola nuncupentur. Dicente autem Domino in passione sua: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Et in psalmo: Salvum me fac, Domineretur in peccato, et gentes ignorarent Deum, et Israel repulisset quem ante cognoverat, primum in apostolividentem Deum: et dulcissimis eorum satiatus est fructibus, uva et ficu, quae si in deserto inveniantur, et necdum maturo tempore, ob raritatem majoris sunt gratiae. Ipsi au
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝑmoysen & aaron. qͣndo erant abs-¬
q iugo legisq noticia. & cunctis natio¬
nib miscebant᷑: ita etiã ñc reu̾si sunt
inpͥstinum statum. ut absq iugo &
frenis d̃i ferrent᷑ & ꝑ p̃cipicia: & inu¬
tarent᷑ in arcum dolosum: ut quosds
contra adu̾sarios intenderat. ipsi con¬
tra suũ dñm reu̾terent᷑. & mitterent
adu̾sum eum blasphemiarũ sagit¬
tas. Unde pͥncipes eoꝵ qui infelicem
popłm deceꝑer̃t. cadent gladio ꝓpt̃
furore lingue suȩ. quo uitulos aure¬
os dos appellare sunt ausi: ut hoc
facerent in t̾ra reꝓmissionis qd̃ in
egypto didicerant colentes apim e¬
gẏptium. & omĩa eoꝵ portenta uene¬
rantes. Ita eñi & in solitudine qͣndo
egressi sunt de egypto. dñm subsam.¬
nauert dicentes. isti sunt dii tui ifrł:

Expanded text:
ant absque jugo legisque notitia, et cunctis nationibus miscebantur: ita etiam nunc reversi sunt in pristinum statum: ut absque jugo et frenis deferrentur per praecipitia, et mutarentur in arcum dolosum, ut quem Deus contra adversarios intenderat, ipsi contra suum Dominum verterent, et mitterent adversus eum blasphemiarum sagittas. Unde principes eorum, qui infelicem populum deceperunt, cadent gladio propter furorem linguae suae, quod vitulos aureos deos appellare sunt ausi, ut hoc facerent in terra repromissionis, quod in Aegypto didicerant: colentes Apim Aegyptium, et omnia eorum portenta venerantes: ita enim et in solitudine, quando egressi sunt de Aegypto, Dominum subsannaverunt, dicentes: Isti sunt dii tui, I
Abbreviated transcription (Latin):
b aal qui p̃sente helya concisione
m̃broꝵ pluuias p̃cabant᷑. Simulq
ut ostenderet eos ium̃toꝵ similes. ñ
dixit. comedebant: s ruminabant.
Et ideo recesserunt a dũo. qui dicit.
Ego eos erudiuil ego fortitudine p̃¬
bui: & contra me suas erexere cerui¬
ces. Non quo aliqͥd possint facere &
nocere creatori suo: s quod solum face¬
re potuer̃t. contra me cogitauer̃t

Expanded text:
 qui praesente Elia, concisione membrorum pluvias precabantur . Simulque ut ostenderet eos jumentorum similes, non dixit, comedebant, sed ruminabant: et ideo recesserunt a Domino qui dicit: ego eos erudivi, ego fortitudinem praebui, et contra me suas erexere cervices; non quod aliquid possint facere et nocere Creatori suo: sed quod solum facere potuerunt, cogitaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundum fiet qd̾ oblatum ẽ. Luge.¬
nos parentalia possumus dicere. ab eo
qd̾ parentib mortits immolenturo
Non solum qui obtuler̃t. s etiam qui co¬
mederit de hiuꝰmodi cibis: ĩmundus
erit. Panis eñi eoꝵ hoc ẽ cibus quẽ offer̃t.
ñ intrabit in domũ dñi quȩ destructa
ẽ. quȩ babylonio ẽ igne succensa: s erit

Expanded text:
immundum fiet quod licite oblatum est. Lugenimmundum fiet quod licite oblatum est. Lugennos parentalia possumus dicere, ab eo quod parentibus mortuis immolentur. Et non solum qui obtulerit, sed etiam qui comederit de hujuscemodi cibis immundus erit: panis enim eorum, hoc est cibus quem offerunt, non intrabit in domum Domini, quae destructa est, quae Babylonio i
Abbreviated transcription (Latin):
minabunt᷑: quia panis eoꝵ animȩ
ipsoꝵ ñ intrabit in domũ dñi. Lxͣx.
Non habitauerunt in t̾ra dñi. Ha¬
bitauit ephraim in egypto: & in as¬
syriis immundũ comedit. Non liba¬
uer̃t dño uinũ inec placuer̃t ei sacri¬
ficia eoꝵ: quia panis luctus eis. Om̃s qͥ
manducauer̃t ea. contaminabunt᷑:
quia panes ammarũ eoꝵ ñ intrabuis
indomũ dñi. Hon solum area & tor¬
cular ñ pauit eos. & uinũ m̃titum ẽ
int̾ra ifrł. quando ꝑ trienniũ & men¬
dent de t̾ra dñi. & ducent᷑ in t̾ram ali¬
quid̃ã supͣ addider̃t̃. & in assy riis pol¬
lutũ comedit: qd̾ in hebraico ñ habe¬
tur ⁊ de quo iam diximꝰ. Cum autem
fuerint incͥaldea absq templo et
absq altari: ñ libabunt dño uinũ
s demonib ⁊ & ñ placebunt ei qui
libant diis aliems. Et qui in captiuita¬
te retinent᷑ atq in assyriis. idolotita
comedunt: & quasi panis lugentium
sunt. Non ẽ em̃ licitũ de sacrificiis co¬
nedere lugentem. Et si comederit:

Expanded text:
minabuntur, quia panis eorum, animae ipsorum, non intrabunt in domum Domini. LXX: Non habitaverunt in terra Domini, habitavit Ephraim in Aegypto, et in Assyriis immundum comedit: non libaverunt Domino vinum, nec placuerunt ei sacrificia eorum: quasi panis luctus ejus: omnes qui manducaverint ea, contaminabuntur; quia panes animarum eorum non intrabunt in domum Domini. Non solum area, et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est in terra Israel, quando per triennium, et mendent de terra Domini, et ducentur in terram aliquidam supra addiderunt: et in Assyriis pollutum comedit, quod in Hebraico non habetur, de quo jam diximus. Cum autem fuerint in Chaldaea absque templo et absque altari, non libabunt Domino vinum, sed daemonibus, et non placebunt ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur atque in Assyriis idolothyta comedunt, et quasi panes lugentium sunt. Non est enim licitum de sacrificiis comedere lugentium, et si comederit,
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguum nec satis sonare qͥd diceret:
ñc ponit manifestius. ñ sunt reu̾si ad
his. Qd̃ si reu̾si fuissent ad dĩm: audis
sent utiq ꝑieremiã loquentẽ dñm.
Reu̾timim ad me. & ego reu̾tar ad uos.
fccũ tanta fecerint: ñ quesiert eũ quẽ
suo uicio ꝑdider̃t. Cum autẽ uidea¬
t᷑ ephraim. ut ad sensum aliũ tͣnseamꝰ.
docere popłos. & ad similitudinẽ sui
trahere: ipse popłis cõmiscetur. & sum¬
lis eoꝵ efficitur. iuxta qd̃ supͣ dictum
c̃. erit sicut popłs sic sacerdos. Siue
ephraim popłis & gentib cõmiscet᷑: ut
om̃s heretici nichil differant ab erro¬
re gentiliũ : & qui qͦndã fuit pͥnceps
in eccłia factus ẽ subcinericius panis.
ex om̃i parte ĩ mundo cinere igniũ ar¬
dore circum datus: ut ñ reuerteretur
ad dñm. s incepto ꝑmaneret errore.
Comedert demones robur eiꝰ. isti sunt
ipse nescurit. adu̾sarios amicos putais.
&e deuoratores sui arbitrans ẽẽ conui¬
uas. S & cam effusi sunt. ĩ mo efflorue¬

Expanded text:
ambiguum, nec satis sonare quid diceret, nunc ponit manifestius: Non sunt reversi ad his. Quod si fuissentsent utique per Jeremiam loquentem Deum, Revertimini ad me, et ego revertar 75 ad vos. Et cum tanta fecerint, non quaesierunt eum, quem suo vitio perdiderunt. Cum autem debeat Ephraim, ut ad sensum alium transeamus, docere populos, et ad similitudinem sui trahere, ipse populis commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circumdatus, ut non reverteretur ad Dominum, sed in coepto permaneret errore. Comederunt daemones robur ejus: isti sunt ipse nescivit, adversarios amicos putans, et devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani effusi sunt in eo, immo efflorue
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ aspectũ. Heretici quoq non
possunt uetera contra dñin peccata
causari cũ cotidie antiquis oꝑib no¬
uam addant impietatẽ: ut cũ ꝑditis
ꝑeant. suisq ligent᷑ errorib  & cum
dñm celare se putent. ocłos eiꝰ uitare

Expanded text:
buntur aspectum. Haeretici quoque non buntur aspectum. Haeretici quoque non possunt vetera contra Deum peccata causari; cum quotidie antiquis operibus novam addant impietatem, et cum perditis pereant, suisque ligentur erroribus, et cum Deum se coelare putent, oculos ejus vitare