comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i altius facere sermonẽ eoqđ in
trium euangelistarũ scriptis mathci
uidelicet marci & lucȩ de humani¬
tate eius ac de his que per hommem
gessit sufficiens sibi uiderent᷑ habere
testimoniũ. Quod ille se non aliter
facturũ spopondit. nisi indicto ieninio
om̃s in cõmune dnm precarentur. ut
ille digna scribere posset. Et hoc pã¬
trato instructus reuelatione ac scĩ
tenebras patefactȩ subito
ueritatis luce dispulit. in principio
inquiens erat uerbũ. & uerbum erat
apud dm̃. & d̾s erat uerbum
Similemq mnitus totum sui
ex homine tẽporaliter factũ. ita etiã
uerũ dm̃ uere ex dõ patre ȩternalit̃
natũ. uere cũ patre & sp̃u sco semꝑ
existentẽ clarissima assertione ꝑdocunit
immo om̃a diuinę ueritatiᷤᷤ.¬
& uerȩ diuinitatis quantum alteri
mortaliũ nulli licuit archana resera¬
uit. Et hoc uirgini priuilegiũ recte
seruabat᷑. ut ad scrutanda uerbi incor¬
ruptibiliᷤᷤ sacram̃ta incorrupto ipse ñ

Expanded text:
i altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato instructus revelatione, ac sancereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Similemque initiis totum sui ex homine temporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et existentem, clarissima assertione perdocuit: imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte reservabatur, et ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
Pacies dñi diuisit eos. non addet ut respiciat
eos. Facies sacerdotum non erubuerunt.
neq senũm muserti sunt Ai t
AIL

Expanded text:
acies Domini divisit eos, non addet ut respiciat eos: facies sacerdotum non erubuerunt, neque senum miserti sunt.  Ai
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as ago. quia de scã uirgine mati
tua nisi qđ piũ & dignũ iusum est¬
tire non potui Diergo dixi ut de
approba xp̃e obsecro tu & tui Di
autem ut non debui ignosce tu

Expanded text:
riste, quia de sancta Virgine matre tua nisi quod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe, obsecro, tu et tui: sin autem ut non debui, ignosce tu
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt cũ illa in basilicã ubi eramnꝰs
adducentes eã sanã de martyris loco
Tunc uͦ tantus ab utroq sexu admira¬
tionis clamor exortꝰ est: ut uox conti¬
nuata cũ lacrimis ñ uideret᷑ posse fimri
Perducta est ad eũ locum ubi paulo ante
steterat tremens. Exultabant eã similẽ
fr̃i. cui doluerant remansisse dissimilẽ
& nondũ fusas preces suas pro illa
iã tamen pręuiã uoluntatẽ tam cito
exauditã esse cernebant. Exultabant
in dĩ laudẽ uoce sine uerbis. tanto
sonitu quantũ nr̃ȩ auees uix ferre
possent. Quid erat in cordib exultan¬
attestant᷑ ista miracula. in qua predicat᷑
xp̃s resurrexisse in carne. & in cęlum
ascendisse cũ carne. quia & ip̃si mar

Expanded text:
si sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, si sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum vero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut vox continuata cum lacrymis, non videretur posse finiri. Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultanattestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne, et in coelum ascendisse cum carne? Quia et ipsi mart
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ die tertio fieret: in gradibus
exedrȩ in qua de superiore loquebar loco
feci stare ambos fr̃s. Cum eꝙ legeret᷑
libellus: intuebat᷑ popłs uniuersus sexus
utriusq unũ stantẽ sine deformi motu.
alterã menbris om̃ibus contrementẽ Et qui
ipsum non uiderant : quid in eo diuinae
miscde factũ esset in eiꝰ sororẽ cernebant¬
U idebant enĩ quid in illo gratulandũ. quid
ꝑ illa esset orandu Inter hȩc recitato eꝙ
libello de conspectu popłi eos abire p̃cepi.
& de tota ipsa causa aliquanto diligentius
cȩperã disputare. cũ ecce me disputante
noces aliȩ de memoria martyris nouae
gratulationis audiunt᷑ Conuersi sunt eo
qui me audiebant. cęperuntq c̃currere
Illa enĩ ubi de gradib descendit in quib
steterat. ad sc̃m martyrẽ orare ꝑrexerat
Quȩ mox ut cancellos attigit: conlapsa
similiter uelut in somnũ sana surrexit
Dum ergo requireremꝰ quid factũ suerit
unde ille strepitꝰ lȩtus extiterit: ingres¬

Expanded text:
Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus universus sexus utriusque, unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non viderant, quid in eo divinae misericordiae factum esset, in ejus sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi; et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante voces aliae de memoria martyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit collapsa similiter velut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde strepitus laetus exstiterit, ingres
Abbreviated transcription (Latin):
enesicia di nr̃i cum magna
atq mirifica sint. tamen nec
noua ꝓbantur esse nec
subita. sed ab initio scłi
& prȩdicta sunt oraculis
et presigurata mysteriis. da¬
cram dñi passionem ab ipsis mundi coa¬
lescentis exordis ueteris testam̃ti respon

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti respon
Abbreviated transcription (Latin):
Recedite polluti clamauerunt eis. recedite
abite. nolite tangere Iurgati quippe fẽ
& commnoti. dixerunt inter gentes. non
addet ultra ut inhabitet in eis.

Expanded text:
Recedite, polluti, clamaverunt eis: recedite, abite, nolite tangere. Jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt inter gentes, Non addet ultra ut inhabitet in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
aute uir gutem
xp̃c ex uirgine Apatre quidem natus
ante scła. sed ex uirgine natꝰ ob scła Illud
erat semꝑ. hoc uoluit esse. Spectate illud
uirginitatis meritũ. Xp̃c uirginis sponsus
Uirgo est ergo quȩ nupsit. uirgo quȩ nos
utero suo portauit. uirgo quȩ genuit. uir¬
go quȩ ꝓprio lacte nutruiti Nam sc̃a

Expanded text:
ante virginem, Christus ex virgine; a Patre quidem natus ante saecula, sed ex virgine natus ob saecula. Illud erat semper, hoc voluit. 22. Spectate et aliud virginitatis meritum: Christus virginis sponsus,t Christus. Virgo est ergo quae nupsit, virgo quae nos suo utero portavit, virgo quae genuit, virgo quae proprio lacte nutrivit, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
kĩi nonsolum studiose
uerũ eciam sapient̃ oĩs¬
CUS audire. cui nos oportet hun¬
liter ac delectabiliter obȩdire: moderationiᷤᷤ
suȩ tenens ubiq temperiẽ. ut nec ouib defint
pabula nec pastoribus alimenta. quędã spe¬
cialiter solis precipit nobis pastoribus. quȩdã
uero generaliter & nobis & uobis gregibus
N obis namq id est seruis quos ille pat̾ familiaᷤ
rerũ omniũ dñs adhoc in sua magna domo
constituit ut popło eius uerbũ grę minis¬
tremus. specialiter iniungit᷑ sc̃ȩ prȩdica¬
tionis officium. generaliter uero & nobis
& uobis salutaris indicit᷑ obȩdientia man¬
datorũ In quib denuo mandatis tamquã
ditissimis ferculis sic cęlestiũ deliciarum
copia sp̃ualis exuberat. ut sit illi qͥ uerbo
d̃i habundat qđ ꝑfectus comedat. sit
etiam qđ paruulus aliquis sugat Ibi est

Expanded text:
 non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m exhortando. obsecrando. increpando.
ipse pis actib desudando. quantũ ualoe
insistat. ne si quempiã rex celestis nunc
desidẽ in opere sui tẽpli conspexerit.
hunc in tẽpore futurȩ dedicationiᷤᷤ mag¬
nȩ. suȩ sollẽpnitatis reddat exsortem:
Satagamꝰ mutuo caritatis auxilio. ut om̃s
nos a lacri corde & indefessos in operib

Expanded text:
nostrum exhortando, obsecrando, increpando, nostrum exhortando, obsecrando, increpando, ipse piis actibus insudando, quantum valet insistat, ne si quempiam rex coelestis nunc desidem in opere sui templi conspexerit, hunc in tempore futurae dedicationis magnae suae solemnitatis reddat exsortem. Satagamus mutuo caritatis auxilio, unde omnes nos alacri corde et indefessos in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia benedicentes regi ꝓfect sunt in
tabernacula sua. quia hȩc est nimirum
sola actio quietissima ac felicissima ciui¬
um supernoꝵ. ymnos gr̃arũ suos dicere
conditori. Hinc & enĩ psalmista ait
Peati qui habitant in domo tua. in scłm
scłi laudabunt te Hinc idem ꝓpheta
ultimos septem psalmos. in laudis diui¬
ne suauitate cõpleuit porro octauũ
ante finẽ psalterui de uictoria pugnae
qua gigantẽ strauerat. dñm benedicen¬
do confecit. Ubi aꝑte indicat. quia
om̃s qui hic maligni hostis certamina su¬
perant illic in requie uer̃a laudem sui
redẽptoris & adiutoris decantant
Benedicentes inquit regi ꝓfecti sunt in tab̾¬
nacula sua letantes & alacri corde suꝑ
omibus bonis quȩ fecerat dñs dauid ser¬
uo suo. & isrł popło suo Lȩtautes qͥppe
iusti suꝑ bonis quȩ adño accipiunt tab̾¬
nacula introeunt cęlestiũ mansionum.
detur & leue totũ. quicquid aeterna
betitudine finit᷑. Vnde oportet km̃i
ut in edificatione dom̃ dĩ unusquisq

Expanded text:
qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissima civium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua; in saeculum saeculi laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Redemptoris et adjutoris decantant. Benedicentes, inquit, regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde, super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo suo. Laetantes quippe 100 justi super bonis quae a Domino accipiunt, tabernacula introeunt coelestium mansionum; detur et leve totum quidquid aeterna beatitudine finitur. Unde oportet, carissimi, ut in aedificatione domus Dei unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
Et maior effecta est iniquitas filiȩ populi
mei peccato sodom&. quȩ subuersa est
in mom̃to. & non ceperunt in ea manus
Candidiores nazarei eius niue. ⁊Ai.¬
nitidiores lacte. rubicundiores ehore
antiquo. saphyro pulchriores
Hethi

Expanded text:
et maior effecta est iniquitas filiae populi mei peccato Sodomorum quae subversa est in momento et non ceperunt in ea manus ZAI candidiores nazarei eius nive nitidiores lacte rubicundiores ebore antiquo sapphyro pulchriores HETH
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pelletis. errorũ ueniã lapsuũq remissi¬
uestiatis nudos. ut si quid defunctoꝵ negli¬
gentia minꝰ factũ est. a side uiuentium
impleat᷑. Adhibeat᷑ quod unusquisq ꝓ cariꝰ
suis sc̃oꝵ. preces & sacrificia offerat. atq
sacerdotali eos ꝓsecutione dño cõmendet
Hȩc sunt quȩ caros ur̃os iuuare possint hȩc
sunt refrigeria quiescentiũ. hȩc remedia
delectari possent. Huic aliquis uinũ offert.
quẽ sentit ꝓ uni & gulȩ nuietate tor¬

Expanded text:
ntur eis errorum veniam, lapsuum remissivestiant nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventium impleatur. Adhibeat quoque unusquisque pro charis suis sanctorum preces, sacrificia offerat, et sacerdotali eos prosecutione Domino commendetec sunt quae charos vestros juvare possunt, haec sunt refrigeria quiescentium, haec remedia delectari possunt. Huic si aliquis vinum offerat, quem sentit pro vini et gulae nimietate tor
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ueneram᷑ : tamen cũ frequent̃ intra
quadraginta dies euenerit. facere eam
nobis debet scõrum dierũ reuerentia
gratiorẽ Bene natalẽ cathedrȩ inter
ipsa iciuniꝙꝵ. initia nobis ds̃ prestitit. ut
dies quȩ erat prius intẽperantiȩ nc̃ sit
sobrietatis. quȩ erat gulȩ sit abstinentiȩ.
quȩ erat peccati sit scĩtatis. Deniq cum¬
hanc sollẽpnitatem aeccłus merito religi¬
osa obseruantia introduxerit. miror cur
apud quosdã infideles tã perniciosus error
increuerit. ut suꝑ tumulos defunctorũ
cibos & uina conferant. quasi egressȩ. animȩ
carnales cibos requirant. Epulas & refec¬
tionẽ caro tantũ requirit. sp̃s autem &
Parare. autẽ se aliquis caris sius dicit quod
ipse deuorat. & qđ prestat uentri impu¬
aut ꝑ uitȩ innocentiã purȩ sunt aut poe
nitentiȩ satisfactione purgant᷑. a saluato
re nr̃o conspiciunt᷑. & cum eo esse creden¬
dȩ sunt. scđm apłi dictũ. Cupio dissolui.

Expanded text:
apostoli veneramur. Tamen cum frequenter intra Quadragesimae dies evenerit, facere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Et bene natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit, ut dies quae erat prius intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit sanctitatis. Hujus au solemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, impuaut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secundum Apostoli dictum, Cupio dissolvi
Abbreviated transcription (Latin):
sundamentũ aeccłȩ nominauit dñs. &
ideo digne hoc fundamentũ generalis
aeccda colit. supra qđ sui ȩdisicu celsitudo
consurgit. Unde conuenient̃ psalmꝰ canit
mentũ hoc in aeccła honoret᷑. per qđ ad
celũ ascendit᷑ Quod natalis ergo cathe¬
drȩ hodie colit᷑ : sacerdotale honoratur

Expanded text:
undamentum Ecclesiae nominavit Dominus, et ideo digne hoc fundamentum generalis Ecclesia colit, supra quod aedificii sui celsitudo consurgit. Unde convenienter Psalmista dicit: mentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honoratur
Abbreviated transcription (Latin):
entemi. Penius inculcat & replicat quare
de die consũmationis & hora nec angłos
nec se scire prȩdixerit. sed solũ patrẽ qđ
non expediat scire apłos & exemplum
inter serit. ut spe pręmioꝵ ministrent
conserius suis in tempore suo cibaria
loctrinaruo¬

Expanded text:
eum. Plenius inculcat et replicat, quare de die consummationis et hora nec angelos, nec se scire praedixerit; sed solum Patrem, quod non expediat scire apostolis: et exemplum interserit, ut spe praemiorum ministrent conservis in tempore suo cibaria doctrinaru
Abbreviated transcription (Latin):
platearum.¬
F ilii syon incliti & amicti auro primo.
quomodo reputati sunt in uasa testea.
opus manuum figuli
lactauerunt catulos suos Filia populi
mei crudelis. quasi strutio in deserto
Adhesit lingua lactantis ad palatũ Belethi¬
enis in siti. paruuli petierunt panem &
nonerat qui frangeret eis He.
Qui uescebant᷑ uoluptuose᷑ interierunt in
uus. qui nutriebantur in croceis comple¬
xati sunt stercora.

Expanded text:
arum.Filii Syon incliti et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in uasa testea opus manuum figuli.lactauerunt 100v catulos suomei crudelis quasi strutio in deserto DELETH adhesit lingua lactantis ad palatum eius in siti parvuli petierunt panem et non erat qui frangeret eis HE qui vescebantur voluptuose interierunt in viis qui nutriebantur in croceis amplexati sunt stercor
Abbreviated transcription (Latin):
ter qđ cum esset d̾s cuius naturȩ non
sumus: factus est homo ut in illo esset
uitis humana natura. cuius & nos ho¬
mines palmites esse possemus. Quid
ergo est ego sum uitis uera: Ab illa¬
utiq discernit cui dicit᷑. quomodo conuer¬
sa es in a maritudiẽ. uitis alienȩ. Nã quo
pacto est uitis uera. quȩ expectata est ut fa¬
ceret uuam. fecit autẽ spinas: Ego sũ inqͥt
uitis uera. & pater m̃s agricola est. Omẽm
palmitem in me non ferentẽ. fructũ. tollet

Expanded text:
ter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s unus panis sumus. Ego sũ uitis uera.
O alibi dicit. Plantaui teꝰ uitem fructuo¬
sam. omnẽ uerã. Uera petra est xp̃c. Bibe

Expanded text:
omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pater per unigenitũ filiũ suum in
uirtute scĩ sp̃s primã mndi crea¬
tionem sex dierum operatione com¬
pleuit: ita etiã duplicato eodem
senario numero unde duodecĩ effici¬
untur. mundũ perditũ & iam ꝓpe
duodecim renouauit apłos. Et sicut
duodecĩ mensibus in circulo anni
diuersis tẽperamentis mundi fructũ
ad usũ humani generis per dĩ largi¬
tatẽ om̃ipotentis renonatur: ita ꝑ
duodecĩ apłoꝵ doctrinã fructum
bonoꝵ operũ dõ afferre humanum
genus sideliter inchoauit. Hic uerꝰ
ma raroth id est signifer circulus per

Expanded text:
Pater per unigenitum Filium suum in virtute Spiritus sancti primam mundi creationem sex dierum operatione complevit, ita etiam duplicato eodem senario numero, unde duodecim efficiuntur, mundum perditum, etiam prope duodecim renovavit apostolos. Et sicut duodecim mensibus in circulo anni diversis temperamentis mundi fructus ad usum humani generis per Dei largitatem omnipotentis renovatur, ita per duodecim apostolorum doctrinam fructum bonorum operum Deo afferre humanum genus fideliter inchoavit. Hic est verus Mazaroth, id est, signifer, per
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut dies duodeci horis ab ortu
uersationis qđ per ortũ solis intelligit᷑
suos illustrat fideles. in quã qui usq
ad occasum id est usq ad finẽ uitae
ꝑ seuerauerit. in ȩternũ saluus erit
Hic sicut iacob qui supplantator inter¬
pretatur xiͦi filios genuit ad possiden¬
quib terrã reꝑmissionis idest regni
cȩlestis benedictionẽ tribuit. & potesta¬
tem eis tradidit calcandi suꝑ serpenteᷤᷤ
& scorpiones. & supra om̃em iurtutẽ
mimici. Hunc uerꝰ moyses undiq ex
om̃i parte idest ab oriente & occidente
ab aquilone & austro ꝑ .xii tribus
metatur castra circa tab̾naculũ suũ
euangeliũ ꝑ quattuor orbis partes
admintians ad ęterna tab̾nacula om̃s
sibi credentes inuitauit dicens. llenite
ad me oñs qͥ laboratis & onerati estis.¬

Expanded text:
 sicut dies duodecim horis ab ortu versationis, quod per ortum solis intelligitur, suos illustrat fideles; in qua qui usque ad occasum, id est, usque ad finem vitae perseveraverit, in aeternum salvus erit. Et sicut Jacob, qui supplantator dicitur, duodecim filios genuit ad possidenquibus terram repromissionis, id est regni coelestis benedictionem, tradidit, et potestatem eis tribuit calcandi super scorpiones et serpentes, et super omnem virtutem inimici. Item sicut Moyses undique ex omni parte, id est, ab oriente et occidente, ab aquilone et austro per duodecim tribus metatur castra circa tabernaculum Dei,Evangelium per quatuor orbis partes annuntians, ad aeterna tabernacula omnes sibi credentes invitavit, dicens: Venite ad me, omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
est ueritas historiae. et
postmodũ requirenda
sp̃ualis intelligentia allego¬
riae Tunc nãq allegoriȩ
fructus suauiter carpitur.
cum prius per historiam
ueritatiᷤᷤ radice solidatur
Sed quia non numquam
allegoria fidẽ edificat &
historia moralitatem. nos
quia auctore dõ iã fidelib
loquimur : non ab re credi¬
mus. si ipsũ loquendi or¬
dinẽ postponamus. quatinꝰ
qui sidem iã firmã tenetis.
prius de alligoria aliquid
breuiter audire debeatis. et
quod uobis de moralitate historie¬

Expanded text:
est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate histor
Abbreviated transcription (Latin):
uotũ ꝑueniret obstiterat. Eadem namq
turba noxiȩ consuetudinis quȩ supra cȩcũ
clamantẽ ne. lumen peteret increpabat.
etiam suspicientẽ publicanũ ne itĩm inde¬
at tardat. Sed sicut cȩcus turbarum
uoces magis ac magis clamando deuicit:
ita pusillus necesse est turbȩ nocentis obsta¬
culum altiora petendo transcendat. ter¬
rena relinquat. arborẽ crucis ascendat
Si comorꝰ namq quȩ est arbor folus moro
similis sed altitudine prestans. uude & a
latinis celsa nuncupat᷑. ficus fatua dicitur
Et eadẽ dnica crux credentes alit ut ficus.
ab incredulis inridet᷑ ut fatua. Nos autẽ
iudeis quidem scandalũ. gentibus autem
stultigam. ipsis uero uocatis uidȩis atq

Expanded text:
votum perveniret, obstiterat. Eadem namque votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam;
Abbreviated transcription (Latin):
Uat impossibilia sunt apud
homines. possibilia sunt apud
đ̾m Ecce eñi camelus deposita
gibbi sarcina ꝑ foramen acus
transiuit. hoc est diues
&e publicanꝰ relicto onere diuitiarum.
contẽpto censu fraudiũ. angustam portam
artãq uiam quȩ ad uitã ducit ascendit
Qui mira deuotione fidei ad udenduni sal¬
uatorẽ quod natura minus habuerat.
ascensu supplet arboris. atq iđo iuste
qu̾auis ipse rogare non audeat. benedicti¬
onẽ dnicȩ susceptionis quã desiderabat ac¬
cepit. Mistice autẽ ⁊acheus qui interpre¬
tatur iustificatꝰ. credentẽ exgentib popłm
significat. qui quanto curis scłarib occu¬
pacior. tanto flagitus deprimentib erat
factus humilior. Sed ablutꝰ est: sed scĩsi¬
catus. sed iustificatꝰ in nomine dñi nr̃i uĩu¬
cho saluatorẽ udere quęrebat sed prȩ
turba non poterat. quia grȩ fidei quam
mundo saluator attulit parcicipare cupie¬
bat. sed inolita uitiorũ consuetudo ne ad

Expanded text:
uae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini cho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i cuius hodie
festa celebramꝰ
landes ad didisse.
aliquid decerp¬
sisse est. cum siqridem iurtutũ enis gr̃a
non sermonibus exponenda sit sed operibus
compbancda. Cun enim dicat seripura
gli patris est filius sapiens: quante. hiuus
sunt głe qui t antorum filioꝵ sapientia et
deuotione lȩtat᷑ In xp̃o enim ituu pec
smo omua ruulorũ purtas emdnaunt

Expanded text:
ri, cujus hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat Scriptura: Gloria Patris est Filius sapiens, quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et devotione laetatur? In Christo enim Jesu per imo omnium rivulorum puritas emanavit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nimirũ decebat. ut ille quo maior
inter natos mulierũ nemo surrexit.
maiore prȩ cęteris scĩs in ipso mox ortu
uir tutũ iubare claresceret. Senes ac
duu infęcundi parentes dono nobilissi¬
mȩ prolis exultant : ipsi patri quem
incredulitas mutũ reddiderat. ad salu¬
tandum nouȩ prȩconẽ gratiȩ os &
lingua reseratur. Nec solũ facultas
dõ benedicendi restituitur . sed de eo
etiam ꝓphetandi uirtus augetur.
Excitati fama facti omnes uicini. ad mi¬
ratione ac metu ꝑcelluntur. om̃ium
qui audiere circumquaq ad aduentũ
noui ꝓphetȩ corda prȩparant᷑. Unde
merito scã ꝑ orbem ȩclesia. quȩ tot

Expanded text:
a nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot
Abbreviated transcription (Latin):
Nlon timebo quid faciat mͥ caro. Qui enĩ car¬
nem uicerit: eccłe fundamentũ est. Et si eͣ¬
ri petro ñ potest imitari potest. Magna enũ
sunt deimunera: qui ñ solũ nobis quȩ fueran
nr̃a reparauit: uerũ
etiam quȩ sunt
sua propria concessit.

Expanded text:
non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnon timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa enim dedit pater filio. Si omĩa dedit.
gternitatẽ quam hab et maiestatẽq trans.¬
fudit. S quo ꝓ labor longius: Fmis fidei
meȩ xp̃c est. & finis fidei meȩ dĩ filius est.
Non licet mͥ scire gen̾ationis seriem: ñ licet
tamen nescire gen̾ationis fidem.
Grede igitur sic quemadmodũ petrus cre¬
didit: ut & tu beatus sis: ut & tu audire
mercaris. Qm̃ non caro & sanguis tibi reue¬
lauit: sed pater meuis qui in celis est. Caro
enim & sanguis: non quę unt nͥ quȩ terre¬
na sunt reuelare. At uͦ qui sp̃u loquitur
mysteria: ñ carnis & sanguinis mysterio.s
diuina inspiratione fundat᷑. Noli gͦ ad qui¬
escere carni & sanguni: ne carnis &e sangui¬
nis p̃cepta haurias. atq ipse caro & sangͥs
fias. Qui enim carni adheret: caro est.
Et qui acheret umuis sp̃s est. Non ꝑmanebit in
sint qui audiunt: s carnis & sanguinis re¬
moti cupiditatib possint dicere singuli.

Expanded text:
omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguini, ne carnis et sanguinis praecepta haurias atque ipse sanguis et caro fias. qui enim carni adhaeret, caro est et qui adhaeret deo unus spiritus est. non permanebit inqsint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli:
Abbreviated transcription (Latin):
ec turbȩ quidem otiosa opinio est:
quia alii heliam quẽ uenturum
putabant alii ioħem quem decol¬
iatum sciebant. auc unũ de ꝓpħis
pͥorib surixxisse credebant. Sed
noc qu̾grere supra nos est: alterius scientiȩ.
asterius prudentiȩ est. Nam si paulo apło sa¬
cis est nieh seire nisi xp̃m iħm & hunc cru¬
cftrum: quid amplius mͥ desiderandum est
scire quam xꝑm: In uno enim hoc homine.
ꝙ diumnitatis & incarnationis expressio. et
files est passionis. Et ido licet cȩceri apłi sci¬
ant petrus tamen respondit ꝓcȩteris. Tu es
ꝯpe filius dei uiui. Complexus est itaq omĩa:
quia & naturã & nomen expressit: in quo
uidicauerit nichil scire. nisi xp̃m lħ̾m &
hinc crucifixum: petrus nichil aliud qͣm
diflium putauerit confitendum: nos & qͣn¬
do & quomͦ natus sit. & quantus sit. huma¬
nt infirmitatis contemplatione rimamur:
Sciuit paulus qđ in his magis offendiculum
Sciuit petrus quod in filio di omnia sint.

Expanded text:
ne turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Helian, quem uenturum putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius prudentiae est. nam si Paulo apostolo satis est nihil scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, quid amplius mihi desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo iudicauerit nihil se scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, Petrus nihil aliud quam dei filium putauerit confitendum? nos et quando et quomodo natus sit et quantus sit humanae infirmitatis contemplatione rimamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendiculum istum Iesum. sciuit Petrus quod in filio dei omnia sint:
Abbreviated transcription (Latin):
Aeterna prȩmia pro dapnus temporalibus¬
querite. Nec quisquam ur̃m suis se urib
hanc implere posse considat. sed optinete
precibus ut ipse hanc qui imperat prestet
Et scimꝰ quia petentes libenter exaudiet
quando hoc petitur largiri quod iubet.
um continue pulsatur in prece: opitulat᷑¬

Expanded text:
Aeterna praemia pro damnis temporalibuserite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concit
Abbreviated transcription (Latin):
est in conspectu dm̃ mors scõrum eius
Nec ullo crudelitatis genere destrui potest
sacramento erucis xp̃i fundata religio
Non minuit᷑ ꝑsecutionib ecła sed augetur
Et semꝑ dñicus ager segete ditiore. uestit᷑
dũ grana quȩ singula cadunt multipli¬
cata nascuntur. Unde duo ista prȩclara
diuini seminis germina in quantã sobolẽ
honore gẽmarum conserto imo diade¬
dilectissimi diuinit̾ nobis ad exemplum
patientiȩ & confirmationẽ sidei prȩpa¬
rato uniuersalit̾ quidẽ in om̃ium sc̃oꝵ
cõmemoratione lȩtandn est. sed in horũ
excellentia patrũ merito exultantius
gloriandu. Quos gr̃a dĩ intantũ apicẽ
inter om̃a ȩccłae menbra ꝓuerit. ut eoᷤᷤ
in corpore cui capuit xp̃c est. quasi ge¬
minũ constitueret lumen oculorum
De quorũ meritis atq uirtutibus quae
omẽm loquendi superant facultatem
nihil diuersũ nihil debemns sentire
discretũ. quia illos & electio pares et
labor similes. & sinis fecit ȩquales

Expanded text:
in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem honore gemmarum conserto uno diadedilectissimi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales
Abbreviated transcription (Latin):
Errauerunt cȩci in plateis. polluti sunt in
sanguine Cumq non possent. tenue¬
runt lacinias suas

Expanded text:
Erraverunt caeci in plateis, polluti sunt in sanguine: cumque non possent, tenuerunt lacinias suas.
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ beata & gloriosa semꝑ uirgo maria
in ciuitate natareth nata. hierusolimis
galilea & ciuitate natareth. maternũ
genꝰ ex bethlcem erat uita eoꝵ simplex
& recta ante đm. apud homines in repre

Expanded text:
gitur beata et gloriosa semper virgo Maria in civitate Nazareth nata, Jerosolymis Galilaea et civitate Nazareth. Maternum autem genus ex Bethlehem erat. Vita eorum simplex et recta apud Dominum, apud homines irrepre
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse hic & illi adhuc essent. Sicenim est
locutꝰ homo congruens hominibus. ut mos
loquendi sese habet humanus. An non coti¬
die dicim̃ iam non est hic de aliquo quan¬
totius abituro: Et maxime hoc de mortaui¬

Expanded text:
 ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de mor
Abbreviated transcription (Latin):
est puecta consessum. Quo ordine operũ
ditmoꝵ nos fundati nos ȩdificati sumus.
ut mirabilior fier& gr̾a dĩ. cũ remotis
a conspectu hominum quae merito re¬
uerentiam sui sentiebant᷑ indicere. fi¬
des non deficer&. spes non fluctuar&.
karitas non teper& Magnarum eni
hic uigor mentium. & ualde fideliũ¬
est hoc lumen animoꝵ ineunctanter
credere quȩ corporeo non uident᷑ intu¬
itu. & ibi figere desiderium. quo nȩ¬
queas inferre conspectum. h&c autẽ
pictas unde in nr̃is cordib nascerit᷑
aut quomͦ quisqu̾a iustificaret᷑ ꝑ fidẽ.
si in his tantũ salus nĩa consister&.

Expanded text:
est provecta consessum. Quo ordine operum est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra cons
Abbreviated transcription (Latin):
acramientũ dilectiisimi salutis sione¬
nr̃ȩ. quã prȩtio sangiuinis sui¬
uniuersitatis conditor estimauit
a die corporis ortus. usq ad exitũ pas¬
sionis ꝑ dispensationẽ humilitatis un¬
pletũ est. Et licet multa etiã in forma
serui diuinitatis signa radiauerint:
ꝓprie tamen illius tẽporis actio ad
demonstrandã suscepti hominis ꝑtinuit
ueritatẽ: Post passionem uero ruptis mor¬
tis unculis quȩ iim suã in eũ qui pec¬
cati erat nescius incidendo ꝑdiderat:
insirmitas in uirtutẽ. mortalitas in
ȩternitatem. contumelia transiit in
reportaiit a mortuis inferret in cęlis
Sicut ergo in sollẽpnitate paschali resur¬
rectio nobis dm fuit causa lętandi: ita
ascensio enis in cęlũ pręsentiũ nobis est
materia gaudiorũ. recolentib illũ diem
& rite uenerantibus quo natura nr̃ȩ hu¬
militatis in xp̃o supra omẽm cȩli militiã.
supra om̃s ordines angłoꝵ. & ultra cune¬
tarũ altitudinẽ potestatũ. ad dĩ patris

Expanded text:
tum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis suuniversitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit inreportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝓ labore patientiȩ bona speranda
sunt sequentis uitȩ. ut tunc prȩmium
nr̃i laboris incipiat. quando om̃is iam
labor fundit̾ cessat. Unde & ꝑ psalinis¬
tam dicitur. Non infinẽ obliuio erit
pauperũ. patientia pauperun ñ peribit
infinem. Quasi enum perisse patientia
pauperũ cornitur. eum nil pro illa in
hac uita humilibis recõpesat᷑. Sed pa¬
tientia pauperũ non peribit in sinem
quia tunc eius gła percipit᷑. cum sunul
om̃a laboriosa terminant᷑. Seruate gͦ
fr̃s in mente. patientiam. eamq cũ res
exigit exercete in operatione Nullum
ur̃m ad odiũ ꝓximi contumeliosa uerba
cõmoueant. nulla periturarum rerum

Expanded text:
nam pro labore patientiae bona speranda nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Noribus plena habet in pace lilia. in
bello rosas. Sciendum preterea est. quod
tribus modis uirtus patientiȩ exerceri
solet Alia namq sunt quȩ adõ. alia
quȩ ab antiquo aduersario. alia quae a
poiio sustinemꝰ. A ꝓximo namq ꝑsecu¬
tiones dãpna & contumelias. ab antiquo
eñ aduersario tẽptamenta. ado autem
flagella toleramus. Sed in om̃ib his trib
modis ingilanti oculo semetipsam debet
mens circũspicere. ne. contra mala ꝓximi
ꝓtrahat᷑ ad recributionẽ mali. nec contra
tẽptamenta aduersarii seducat᷑ ad delec¬
tationem uel consensum delicti. nec ẽtra
flagella opificis ad excessum ꝓruat mur¬
murationis Perfecte enĩ aduersarius
uincitur. quando mens nr̃a & inter tẽp¬
tamenta enis a delectatione. atq consensu¬
& int̾ contumelias ꝓximi custoditur ab
odio & inter flagella dĩ compescitur a
murmuratione. Nec hȩc agentes retri¬
bui nobis pręsentia bona requiramus

Expanded text:
floribus plena, habet in pace lilia, in floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est qtribus modis patientia exerceri solet. Alia namque sunt, quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, et damna, et contumelias; ab antiquo enim adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus;
Abbreviated transcription (Latin):
festa celebramꝰ¬
luides ad didisse
aliquid dererp¬
sisse est cdum siquidem uirtucũ eius gr̃a
non sermonihus exponenda sit sed operibus
compbanda. Cum enim dicat scripcurã
gla patris est siliuis. sapiens: quantȩ huiis
sunt głe qui tantorum filioꝵ sapientia et
deuotione lȩcat᷑ In xp̃o enuim iriu per
eu angłium ipse nos geniut. Qincquid
igit᷑ in hac sc̃a plebe potest esse iurtutis &
re: de hoc quasi quodam fonte lucidis¬
simo omniũ riuulorũ puritas emanauit
t enim quia castitatis pollebat iugore. qͥd
abstnentiȩ. gloriabat Angustus. quia blan¬
dimentis erat prȩditꝰ lenitatis: omniuti
ciuũ in dm̃ ꝓuocauit affectium. Quia
panti ficis adumnistratione. fulgebat: plutẽ¬
e discipulis poebuqpeit sui sacerdemi suecesor
susceptum. Nullo iste gładio pereussus
octubuit. & tamen coronã patientiȩ quã
inmente. tenuit. in egressione percepit
Probañ cotidie uerum esse quod ante nos
dictum est. quia sc̃a aecda electoru̾m

Expanded text:
festa celebramus addidisse aliquid, decerpsisse est; siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda est, sed operibus comprobanda; cum enim dicat Scriptura: Gloria patris est filius sapiens , quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et devotione laetatur? In Christo enim Jesu per Evangelium ipse nos genuit . Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis, et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successorsusceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum continue pulsatur in prece: opitulatꝰ¬
dãpna ꝑturbent Si enini fixa mente man¬
sura dãpna ꝑtimescitis. dãpna rerum tran¬
seuntium grauia non putatis. Si deternȩ
recributionis głam conspicitis: de temporali
in nuria non doletis. lolerate ergo aduersa¬
rios uros. sed ut fr̃s diligite quos toleratis
hanc implere posse considat. sed optinete
precibus ut ipse hanc qui imperat prestet

Expanded text:
Cum continue pulsatur in prece, concitdamna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis.hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere torporẽ suũ. accusare peccatũ suũ
incipit uocatione uenire. ad penitentiã. Merito
ergo qͥ dat niuẽ uelut lanã ꝓpter confectum
tunicȩ.suturȩ. etiã propter uocationẽ in poe¬
nitentiã. nebulã uelut cmerẽ spargit Nebu

Expanded text:
cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebu
Abbreviated transcription (Latin):
repunt in t̾ra & nondũ feruent sp̃ũ carita¬
tis. de p̃destinatione. enĩ adhic loquit᷑. ue¬
luti lanã dedit hos ds̃. facturus est inde uestẽ.
Merito in monte uestis xp̃i fulsit sicut nix Ful¬
gebat uestis xp̃i sicut nix. Tamquã de. illa
lana iã facta erat tunica Dequa lana:
dest de niue. quam dedit sicut lanã. Adhic
prȩdestinati pigri erant. Sed expecta. uide
quid sequit᷑. quia sicut lanã dedit eos. fit
Inde est illud qđ dicit apłs. ut exhberet
sibi głosam aeccłam non habentem maculã
aut rugã. Ergo eriibeat sibi głosam
aeccłam non habentẽ maculã ant rugam
Faciat sibi uestẽ de illa lana. quã p̃destinauit
in mue Adhuc in hominib incredulis et
frigidis & pigris faciat uestem de hac lana.
ut abluat᷑ a maculis. mundet᷑ a side: ut rugã
non habeat. tendat᷑ in cruce. Qui dat niuẽ.
Non ueni uocare nistos sed peccatore ᷤᷤ in pęniten¬
tiam. Incipit ergo ia prȩdestinatione. uis illius

Expanded text:
fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa quomͦ saturalnit. qͥ in peregrinatione
sic pauit:Iam modo de ipsa peregriuatio¬
ne nr̃a locuturus est. quia uenit᷑ ad illam
confirmabunt᷑ uectes portarũ nr̃arum. Qui¬
Idest de. niue quã dedit. De. istis pigris ad huc
spũ &e frigidis quos p̃deflinauit facturꝰ ẽ aliqͥd
Lana enĩ materies est uestis. Lana cũ uidetur
ueluti p̃paratio est aliqua ad uestẽ. Eirgo

Expanded text:
ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane sic pavitne nostra locuturus est, qua venitur ad illam confirmabuntur vectes portarum nostrarum. Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est