comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudamus:: Dicamꝰ. & cũ dicimꝰ laudemꝰ.
e i ogoltom omisericons. QUAuIS DNS
ooibos. et ooiserationes rios in ocõa
oꝑa rius. Nisi ille talis ẽẽ de nob̾ repe¬
titio nulla eẽt. Attende ad te ipsum
qͥd merebaris. Peccator contẽptor dĩ.
quid merebaris : Uide si occurrit tibi
nisi pęna. si occurrit tͥ nͥ supplicium.
Uides gͦ qđ tibi debebat᷑. & quid dederit
qui gratis dedit: Data ÷ uenia peccatori.
datus ÷ sp̃s iustificationis. data ÷ caritas
& dilectio. in qͣ bona om̃a facias. & suꝑ hȩc
dabit & uitam ȩternã & societatẽ angłoꝵ.
Totum de miscđa merita tua nusquam
iactes. quia & ipsa tua merita illius
dona sunt. Et iusticia tua exultabt̃.
Miserator & misericors dñs. quifecisti gratiꝰ
ñ dedit longanimis ñ dãnans s expectanᷤ.
ipsa expectatione clamans. Conuerti¬
mini ad me & conuertar ad uos. Et uide
nimiã longanimitatẽ. Nolo inquit

Expanded text:
laudamus? Dicamus, et cum dicimus, laudemus. laudamus? Dicamus, et cum dicimus, laudemus. et multum misericors. Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona facias; et super haec dabit et vitam aeternam, et societatem Angelorum: totum de misericordia. Merita tua nusquam jactes, quia et ipsa tua merita illius dona sunt: «Et justitia tua exsultabunt. Misericors et miserator Dominus:» qui fecisti omnia non dedit, «longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil meruisti. Nam simeritis aliqͥd red¬
ditum ÷: merces ÷ non gr̃a. Grã inquit
salui facti estis ꝑfidem. Expone illud
aꝑtius ꝓpter arrogantes . ꝓpter sibi pla¬
centes: ꝓpter ignorantes dĩ iusticiã. &
suam uolentes constituere. Audi hoc
idem aꝑtiꝰ. Et hoc inquit qđ gr̃a salui
facti estis: non ex uob̾. sed dĩ donũ :. S
oꝑamur : Ammo oꝑamur. Sed quomͦ :
Ipso in nob̾ oꝑante. qͥuia ꝑfidẽ locũ damꝰ
in corde nr̃o ei qͥ in nob̾ & ꝑnos bona oꝑat᷑.
Audi enĩ unde oꝑeris bona Ipsius enim
sumus figm̃tũ creati in xp̃o ihũ in oꝑib
bonis: ut in illis ambulemus. Ista ẽ sua¬
uitas ab undans memorie ipsius circa noᷤ.
Hanc eructando p̃dicatores eiꝰ: iusticia eiꝰ
exultabt̃ ñ sua. Quid gͦ ut simꝰ. ut laudemꝰ.
ut iusticia tua exultemus. ut memoriam
abundantiȩ suauitatis tuȩ eructemꝰ.
quid erga nos fecisti dñe quem

Expanded text:
nihil meruisti: nam si meritis aliquid rednihil meruisti: nam si meritis aliquid redditum est, merces est, non gratia. «Gratia,» inquit, «salvi facti estis per fidem.» Expone illud apertius propter arrogantes, propter sibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. Audi hoc idem apertius: «Et hoc,» inquit, quod «gratia salvi facti estis, non ex vobis, sed Dei donum est.» Sed operamur? Imo operamur. Sed quomodo? Ipso in nobis operante; quia per fidem locum damus in corde nostro ei qui in nobis et per nos bona operatur. Audi enim unde opereris bona: «Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, ut in illis ambulemus» . Ista est suavitas abundans memoriae ipsius circa nos. Hanc eructando, praedicatores ejus justitia ejus exsultabunt, non sua. Quid ergo ut simus, ut laudemus, ut justitia tua exsultemus, ut memoriam abundantiae suavitatis tuae eructemus, quid erga nos fecisti, Domine, quem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ÷: & si tribuat quia iustꝰ ÷. Meliꝰ :
enĩ qđ tibi uis tribuere. qͣm qđ illi. Meliꝰ
eñi aliqͥd es. quia iustꝰ es: quam qͥa homo
es. Inferiꝰ aliqͥd das dõ & suꝑiꝰ tͥ : Totum
illi dã. in toto ipsum lauda ñ cadas de
manu artificis. Ut eẽs qͥd fecit : Nonne
scriptum ÷ qͥa sumpsit ds̃ limũ det̾ra.
& formauit hominẽ : Ante quam homo
eẽs. limꝰ eras. anteqͣm limꝰ esses. inchil eras.
S ñ de isto solo figm̃to grãs agas artifici
tuo. audi aliud eiꝰ figmentũ ubi tefecit.
Non exoꝑib ait. neforte quis extollat᷑.
Sed quid dixit non exoꝑib ne forte qͥs
extollatur : Suꝑius quid comemorauit :
cti estis ꝑfidẽ. & hoc ut salui eẽtis ꝑfidẽ.
non ex uob̾. Quam uis hoc ipsum qđ di-¬
xerat gr̃a : utiq non ex uobis. Sed neqͥs
aliter intelligeret: p̾laniꝰ hoc aꝑire
dignatus ÷. Da intellectorẽ. & totũ dix̃
grã salui facti estis. Ubi audis gr̃am: gratisᷤ
intellige. Si gͦ gratis: nichil tuattulisti.

Expanded text:
st. Melius est enim quod tibi vis tribuere, quam quod illi: melius enim aliquid es quia justus es, quam quia homo es. Inferius aliquid das Deo; et superius tibi. Totum illi da, in toto ipsum lauda: non cadas de manu artificis. Ut esses quis fecit? Nonne scriptum est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo esses, limus eras; antequam limus esses, nihil eras. Sed non de isto solo figmento gratias agas artifici tuo; audi aliud figmentum ubi te fecit. «Non ex operibus,» ait, «ne forte quis extollatur.» Sed qui dixit, «Non ex operibus, ne forte quis extollatur;» superius quid commemoravit? cti estis per fidem; et hoc» ut salvi essetis per fidem «non ex vobis.» Quamvis hoc ipsum quod dixerat, «Gratia;» utique, «non ex vobis:» sed ne quis aliter intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti,
Abbreviated transcription (Latin):
tollatur illi: medicꝰ expectat tẽpꝰ. ñ facit.
qđ rogat eger: ñ tam̃ recedit. Et ꝓpe est
& non facit̾. & idõ inagis non facit: quia ꝓ¬
pe est. Qurando eni imposuit qđ impo̾suit.
& curando ñ facit qđ rogat᷑. Non te exaudit
adp̃sentẽ uoluntatem ex audiendo ad futu¬
ram sanitatẽ. & hoc utiq ad uoluntatem
Nam utiq sanꝰ eẽ uult: etiam qͥuri ñ uultꝰ.
Prope est gͦ dñs om̃ib inuocantib eũ. Sed
quib om̃ib: Om̃ib qui inuocant eum in
ueritate. Tales om̃s confirmat deciden
Et si non faciet adhoram. faciẽt tam̃. Cer &¬
te si idõ ties dm̃. ut tufacias ipsius uo¬
luntatem: ecce & ipse qͦdãmͦ ministrat tͥ.
facit uoluntatẽ tuã. Et p̃ces xorum &¬
audiet. et saluos facret eos. Uides ad
hoc exaudire medicũ: ut saluos faciat.
Quando hoc :. Audi apłm dicentẽ. Spe
enĩ salui facti sumꝰ. Spes aut̃ quȩ ui¬
detur ñ ÷ spes. Si aut̃ qđ uidemus sꝑamꝰ:

Expanded text:
medicus exspectat tempus, non facit quod rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et non facit; et ideo magis non facit, quia prope est. Curando enim imposuit quod imposuit, et curando non facit quod rogatur. Non te exaudit ad praesentem voluntatem, exaudiendo ad futuram sanitatem; et hoc utique ad voluntatem: nam utique sanus esse vult, etiam qui uri non vult. «Prope est» ergo «Dominus omnibus invocantibus eum.» Sed quibus «omnibus? Omnibus qui invocant eum in veritate.» Tales omnes confirmat decidentetsi non faciat ad horam, faciet tamen. Certe, si ideo times Deum, ut tu facias ipsius voluntatem, ecce et ipse quodammodo ministrat tibi, facit voluntatem tuam. «Et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos.» Vides ad hoc exaudire medicum, ut salvos faciat. Quando hoc? Audi Apostolum dicentem: «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: si autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
& quando curat. iustꝰ ÷ & apud eũ iniqͥ¬
tas ñ ÷. Deniq om̃s scĩ intͥbulationib
c̃stituti. pͥus iustitiã eiꝰ laudauerunt.¬
& sic beneficia petiuert̃. Priꝰ dixert̃.
iustũ ÷ qđ facis. Sic rogauit danihel:
sicut alii scĩ. Iusta sunt iudicia tua.
bene passi sumꝰ. recte passi sumꝰ. Nonde¬
derunt dõ iniusticiã. ñ ei deder̃ iniqͥ¬
tatẽ & insipientiã. Laudauer̾ pͥmum
flagellantẽ. & sic senser̃ cibantẽ. Iustꝰ

Expanded text:
 apud eum iniquitas non est. Denique omnes sancti in tribulationibus constituti, prius justitiam ejus laudaverunt, et sic beneficia petiverunt. Prius dixerunt: Justum est quod facis. Sic rogavit Daniel, sic alii sancti: Justa sunt judicia tua, bene passi sumus, recte passi sumus . Non dederunt Deo injustitiam, non ei dederunt iniquitatem et insipientiam. Laudaverunt primo flagellantem, et sic sense
Abbreviated transcription (Latin):
regni illiꝰ qđ uenturũ ÷ unde ÷ inoratio¬
nẽ nr̃a adueniat regnũ tuũ. Ipsũ eñi
regnũ optamꝰ ut ueniat. hoc regnum
uenturum: scĩ p̃dicant. Mundũ istũ at¬
tendite. de corẽ habet. Quẽ de corẽ habet:
Terra. mare. aer. cȩlũ. sydera. om̃a hȩc
ñ ne omnẽ consideratorẽ t̾rent: Nonne
pulchritudo ipsa sic eminet. ut quasi
pulchriꝰ nichil inueniri possit e Et hic
uiuunt inisto decore. in istapulchritu¬
dine ꝓpe iã in effabili. hic uiuunt tecũ
& uermiculi. & mures. & om̃a t̾rȩ repen¬
tia. Ista tecũ uiuunt. indecore isto.
Quale decus ÷ illiꝰ regni. ubi tecũ non
uiuunt nͥ angłi . Idõ parũ fuit. ut di¬
ceret głam decoris. Potuit enĩ dici
& gładecoris cuiꝰlibet speciei etiam in hoc
mundo constituȩ. uł det̾ra uirentis. uł
de cęlo fulgentis. s magnitudinis decoriᷤ
regni tui. aliqͥd cõmendat qđ ñdum
uidemꝰ. qđ ñdũ uisũ credimꝰ qđ creditũ
desideramꝰ. ꝓpt̃ cuiꝰ desideriũ om̃a su.¬

Expanded text:
gni illius quod venturum est; unde est in oratione nostra, «Adveniat regnum tuum» . Ipsum enim regnum optamus ut veniat; hoc regnum venturum sancti praedicant. Mundum istum attendite; decorem habet. Quem decorem habet terra, mare, aer, coelum, sidera! Omnia haec nonne omnem consideratorem terrent? Nonne pulchritudo ipsa sic eminet, ut quasi pulchrius nihil inveniri possit? Et hic vivunt in isto decore, in ista pulchritudine prope jam ineffabili, hic vivunt tecum et vermiculi et mures, et omnia terrae repentia; ista tecum vivunt in decore isto. Quale decus est illius regni, ubi tecum non vivunt nisi Angeli? Ideo parum fuit ut diceret gloriam decoris. Potuit enim dici et gloria decoris cujuslibet speciei etiam in hoc mundo constitutae, vel de terra virentis, vel de coelo fulgentis: sed «magnitudinis decoris regni tui,» aliquid commendat quod nondum videmus, quod nondum visum credimus, quod creditum desideramus, propter cujus desideriu
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ipse dedit uerũ dicis Peait p
filios & multos & bonos. dedit famiua
dedit om̃a bona. Idõ amas idõnili
ampliꝰ quȩris : Esto esuriens ad hicu¬
sa adianuã patris familias. habe ist
qđ det. Inm̃dicitate ͤcũ his om̃ib aut¬

Expanded text:
Et hoc ipse dedit; verum dicis. Dedit, inquit, filios, et multos et bonos, dedit familiam, dedit omnia bona. Ideo amas? Ideo nihil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
uersa dedit uiscerib terrȩ: ut germi-¬
narent tantam uarietatẽ fruticum.
tantã speciẽ arborũ. Quam potens ds̃.
quam magnꝰ ds̃. tu int̾rogas. creatura
respondet. & de responsione tanquam
c̃fessione creaturȩ tu sc̃ẽ dĩ benedicis
dm̃ & potentiã loqueris. t notam¬
Eł Głaoo Masnit uoinis oecoris Reoni
⁊UI. Sci gͦ tui cõmendant głam magni-¬
tudinis decoris regni tui. Magnitudiniᷤ
decoris głam. Est quȩdã magnitudo de¬
coris regnitui. hoc ÷ regnũ tuũ habet
decorem & magnũ decorẽ. Quandoqͥdẽ
qͥcquid habet decorẽ. ate habet decorẽ.
ipsũ regnũ tuũ qualẽ decorẽ habet:
Non nos terreat regnum habet decorẽ
quo delectem᷑. Et enĩ quale illud decꝰ:
quo ꝑfruentur scĩ quib dicetur. uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnũ :

Expanded text:
versa dedit visceribus terrae, ut germiversa dedit visceribus terrae, ut germinarent tantam varietatem fruticum, tantam speciem arborum! quam potens Deus, quam magnus Deus! Tu interroga, creatura respondet; et de responsione, tanquam confessione creaturae, tu, sancte Dei, benedicis Deum, et potentiam loqueris.» Enaet gloriam magnitudinis decoris regni tui.» Sancti ergo tui commendant gloriam magnitudinis decoris regni tui; magnitudinis decoris gloriam. Est quaedam magnitudo decoris regni tui; hoc est, regnum tuum habet decorem, et magnum decorem. Quandoquidem uidquid habet decorem, a te habet decorem; ipsum regnum tuum qualem decorem habet! Non nos terreat regnum, habet et decorem quo delectemur. Etenim quale illud decus est quo perfruentur sancti, quibus dicetur, «Venite, benedict
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione tua tanqͣm int̾yogas eã.
& ipsa inqͥsitio int̾rogatio ÷. Cũ aut̃
in quisieris ad mirans & ꝑscrutatus
fueris. & magnã uim. magnã pulchri¬
tudinẽ p̃clarãq uirtutẽ inueneris:
qm̃ apud se & ase habere hanc uirtutẽ
ñ posset c̃tinuo tibi uenit inm̃tẽ. qͥa
non potuit ase eẽ nͥ ab illo creatore.
& qͦd in ea inuenisti uox ẽfessionis
ipsius ÷ ut laudes creatorẽ. Honne
considerata uniuersa pulchritudine
mundi huius. tanquã una uoce tibi¬
species ipsa respondet ñ me ego feci.
confessione oꝑũ tuoꝵ sc̃i tui  benedicant:
ipsi scĩ tui inspiciant creaturã c̃fitentẽ.
& illoꝵ uocẽ audi benedicentẽ. Et enĩ
cum sc̃ĩ tui benedicunt te. quid dicunt :¬
O łam regni toi oicent. et potentiam
tbam loguentor. Quã potens ds̃ qͥfecit
terrã. quam potens ds̃ qui impleuit t̾rã
bonis. Quã potens ds̃ qui dedit uit as suas
ꝓpͥis animalib qͣm potens ds̃ qͥ semina di¬

Expanded text:
nsideratione tua tamquam interrogas eam; nsideratione tua tamquam interrogas eam; et ipsa inquisitio interrogatio est. Cum autem inquisieris admirans, et perscrutatus fueris, et magnam vim, magnam pulchritudinem, praeclaramque virtutem inveneris, quoniam apud se et a se habere hanc virtutem non posset, continuo tibi venit in mentem, quia non potuit a se esse, nisi ab illo Creatore. Et hoc quod in ea invenisti, vox confessionis ipsius est, ut laudes Creatorem. Nonne considerata universa pulchritudine mundi huius, tanquam una voce tibi ipsa respondet: Non me ego feci, confessione operum tuorum sancti tui te benedicant, ipsi sancti tui inspiciant creaturam confitentem. Et illorum vocem audi benedicentem. Etenim cum sancti tui benedicunt te, quid dicunt? Gloriam regni tui dicent, et potentiam tuam loquentur. Quam potens Deus, qui fecit terram! quens Deus, qui dedit vitas suas proprias animalibus! quam potens Deus, qui semina di
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. Quib dã dedit sensum & intel-¬
lectum cũ mortalitate: sicut hominib.
Quibdã dedit sensũ corporis. nec intelle¬
ctum nec ĩ mortalitatem dedit: sicut
pecorib. Quib dã uero nec sensũ nec
intellectũ. nec immortalitatẽ: sicut
herb̾. lignis. lapidib. Tam̃ & ipsa in
genere suo de eẽ ñ possunt. Et gradib
quib dam ordinauit creaturã a t̾ra
usq incȩlũ. auisibilib ad inuisibilia
amortalib ad inmortalia. Ista c̃textio
creaturȩ. ista ordinatissima pulchri¬
tudo abimis ad sũma c̃ scendens. a sũmiᷤᷤ
adima descendens. nusquã int̾ rupta
sed dissimilib tẽꝑata: tota laudat dm̃.
Quare gͦ tota lauclat dm̃: Quia cũ eã
c̃sideras. & pulchrã uides: tu in illa lau-¬
das dm̃. Uox quȩdã ÷ mute terrȩ. spe¬
cies terrȩ. At tendis & uides eiꝰ speciẽ.
uides eiꝰ fecunditatẽ. uides eiꝰ uires.
qͦmͦ concipiat sem̃. qͦmͦ pleruq
afferat qđ ñ ÷ seminatũ. Uides. & c̃¬

Expanded text:
 quibusdam dedit sensum et intellectum cum mortalitate, sicut hominibus; quibusdam dedit sensum corporis, nec intellectum, nec immortalitatem dedit, sicut pecoribus; quibusdam vero nec sensum, nec intellectum, nec immortalitatem, sicut herbis, lignis, lapidibus; tamen et ipsa in genere suo deesse non possunt, et gradibus quibusdam ordinavit creaturam, a terra usque ad coelum, a visibilibus ad invisibilia, a mortalibus ad immortalia. Ista contextio creaturae, ista ordinatissima pulchritudo, ab imis ad summa conscendens, a summis ad ima descendens, nusquam interrupta, sed dissimilibus temperata, tota laudat Deum. Quare ergo tota laudat Deum? Quia cum eam consideras et pulchram vides, tu in illa laudas Deum. Vox quaedam est mutae terrae, species terrae. Attendis et vides eius speciem, vides eius fecunditatem, vides eius vires, quomodo concipiat semen, quomodo plerumque afferat quod non est seminatum: vides, et co
Abbreviated transcription (Latin):
iã satiatꝰ ñ rogas : Beati qui esurunt
& sitiunt iusticiã. qͥa ipsi saturabuntus
Ergo sibonꝰ ÷ ds̃ qͥa ista tͥ dedit. quantĩ
beatior eris. cũ se ipsum tͥ dederit: Ie¬
siderasti tanta ab illo. rogo te desidera
& ipsum. Neq enĩ uere dulciora sunt
ista quam ille. aut ex aliqͣ parte cõpa¬
randa sunt illi. Ergo qͥdm̃ ipsũ aqͥaccept
de qͥb gaudet. p̃ponit his om̃ib reb qͣs
accepit: ipse in uocat dm̃ seritate. Nam
ut noueritis. sitalib hominib ꝓponat᷑
&dicat᷑. qͥd si ista om̃a de qͥb gaudes ueit
tͥ auferre ds̃ : iã ñ amabitur ñ erit qui¬

Expanded text:
ui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invocat Deum in veritate. Nam ut noveritis, si talibus hominibus proponatur et dicatur. Quid, si ista omnia de quibus gaudes, velit tibi auferre Deus? jam non amabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sua. s inoꝑa tua. Deniq si tollasqu
Terra non ÷ opꝰ eiꝰ: Ligna ñ sunt oꝑa
quidem in angłis confiteri illi oꝑa
eiꝰ. & enĩ oꝑa eiꝰ st̃ angłi. Et homines
oꝑa eiꝰ sunt. & cum confitent᷑ ei homi¬
nes. oꝑa eiꝰ illi confitent᷑. Nunquid
ligna & lapides uocẽ habent c̃fessio¬
nis : Prorsus confiteantur ei om̃a
oꝑa eius. Quid dicis : Et terra & li¬
gna om̃a oꝑa eiꝰ. Si om̃a laudan
cur nom̃a confitent᷑: C onfessioeu
non peccatorũ tantũ dr̃ : s & lauds
Neforte ubicunq auditis confessonẽ
putetis iam non eẽ nͥ peccati. Usq adeo
enĩ hoc putat᷑: ut quando sonuerit
de diuinis eloqͥis continuo sit c̃suetudo
pectora tundere. Audi qͥa ÷ & laudis

Expanded text:
sua, sed in opera tua. Denique si tollas opera terra non est opus ejus? ligna non sunt opera et haec? Video quidem in Angelis confiteri illi opera ejus; etenim opera ejus sunt Angeli: et homines opera ejus sunt; et cum confitentur illi homines, opera ejus illi confitentur: numquid ligna et lapides vocem habent confessionis? Prorsus confiteantur ei omnia opera ejus. Quid dicis? Et terra et ligna? Omnia opera ejus. Si omnia laudant, cur non omnia confitentur? Confessio enim non peccatorum tantum dicitur, sed et laudis: ne forte ubicumque auditis confessionem, putetis jam non esse nisi peccati. Usque adeo enim hoc putatur, ut quando sonuerit de divinis eloquiis, continuo sit consuetudo pectora tundere. Audi quia est et laudis
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ discendũ. repetendũ. tenendũ
animo. numquam obliuiscendũ. ꝓpter
abundantiam temptationũ in isto scło.
Qind dicam : Reuera comparandus apłs
diabolo : Apłs rogat & non accipit.
diaboliis petit & accipit. S ñ accepit
bolus ad damnationẽ suã. Deniq ipse
iob accepit sanitatẽ in opportunitate :¬
Dilatus tam̃ ut ꝓbaret᷑. & diu sedit in
uulnere. & multa dix̃. & rogabat dm̃
ut auferrent᷑ ab eo ista & ds̃ ñ aufere¬
bat. Citiꝰ diabolũ exaudiuit ad eum
tẽptandũ: quã ipsũ iob adsanandum.
Niscite gͦ ñ murmurare aduersus dm̃.
inmanib peccatoꝵ sanguine suo de-¬
lere cyrographũ mortis nr̃ȩ. Ad hoc
uenerat. & tam̃ ut ostenderet exẽplũ
patientiȩ : transfigurauit corpus hu-¬

Expanded text:
enendum animo, nunquam obliviscendum, propter abundantiam tentationum in isto saeculo. Quid dicam? Revera comparandus Apostolus diabolo? Apostolus rogat, et non accipit; diabolus petit, et accipit. Sed non accepit Abolus ad damnationem suam. Denique ipse Job accepit sanitatem in opportunitateDilatus tamen, ut probaretur, et diu sedit in vulnere, et multa dixit; et rogabat Deum ut auferrentur ab eo ista, et Deus non auferebat. Citius diabolum exaudivit ad eum tentandum, quam ipsum Job ad sanandum. Discite ergo non murmurare adversus Deum, in manibus peccatorum, sanguine suo delere chirographum mortis nostrae; ad hoc venerat: et tamen ut tibi ostenderet exemplum patientiae, transfigura
Abbreviated transcription (Latin):
li. Uidetis in choatam ẽẽ laudem dĩ
& usq ad finẽ psalmi laus ipsa ꝑducit᷑.
ex semine dd̃. ipse aut̃ rex noster est
regens nos & introducens nos inre¬
gnum suum: intelligitur laus ipsi

Expanded text:
li.» Videtis inchoatam esse laudem Dei, et usque ad finem Psalmi laus ipsa perducituex semine David , ipse autem rex noster est, regens nos, et introducens nos in regnum suum: intelligitur «Laus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ laudat: Et uirtutẽ tuam annun¬
tiabt̃. In laudandis oꝑib tuis: uirtutẽ
tuam annuntiabt̃. Laudatores isti scĩ
& boni. fideles. ueri laudatores. non
ingrati grae. cũ laudant oꝑa dĩ hȩc
atq illa. sũma & ima cęlestia & terre¬
stria. int̾ipsa oꝑa dĩ quȩ laudant: &
se ipsos inueniunt quia in oꝑib dĩ & ipsi
sunt. Qui enĩ fecit om̃a: ipse nos fecit

Expanded text:
quomodo laudat? «Et virtutem tuam annunquomodo laudat? «Et virtutem tuam annuntiabunt.» In laudandis operibus tuis, virtutem tuam annuntiabunt. Laudatores isti, sancti et boni fideles, veri laudatores, non ingrati gratiae, cum laudant opera Dei haec atque illa, summa et ima, coelestia et terrestria, inter ipsa opera Dei quae laudant, et seipsos inveniunt, quia in operibus Dei et ipsi sunt. Qui enim fecit om
Abbreviated transcription (Latin):
homini laus solis. laus cęli. laus trȩ
ut adminora etiam ueniam. lausrosȩ.
laus auri. Om̃a ista. oꝑa dĩ sunt ꝓpo¬
nuntur suscipiuntur. laudantur oꝑa
cȩlebrantur. de oꝑatore tacetur. Ergo
in oꝑib uolo laudare creatorẽ. ingra¬
tum non amo laudatorẽ. Laudas qđ
fecit. taces de illo qui fecit. Quasi uͦ
nͥ ille tantus ẽẽt: inuenires qđlu
laudares in eo qđ uides. Quid ibi lau¬
datur: Species. utilitas. aliqua uirtꝰ.
aliqua potentia rerũ istarum. Si
pulcritudo te delectat. quid pulchriꝰ
faciente Si utilitas laudatur: quid
illo utiliꝰ qui fecit om̃a ͤ Siuirtus
laudatur. qͥd illo potentiꝰ a quo facta
sunt om̃a aquo etiam facta ñ dimit¬
tuntur. sed reguntur & gubnant᷑
om̃a : Nongͦ quẽ ad modũ qͥdã eloqͦnteᷤᷤ.
multi laudantes creaturã. obliuiscente ᷤᷤ
creatorẽ: non sic te laudat generatio⁊ gn̾atio
in seruis tus cũ laudat oꝑa tua. Sed

Expanded text:
homini laus solis, laus coeli, laus terrae; homini laus solis, laus coeli, laus terrae; ut ad minora etiam veniam, laus rosae, laus lauri: omnia ista opera Dei sunt, proponuntur, suscipiuntur, laudantur; opera celebrantur, de operatore tacetur. Ego in operibus volo laudari Creatorem; ingratum non amo laudatorem. Laudas quod fecit, taces de illo qui fecit? Quasi vero nisi ille tantus esset, invenires quod laudares. In eo quod vides, quid ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo facta sunt omnia; a quo etiam facta non dimittuntur, sed reguntur et gubernantur omnia? Non ergo quemadmodum quidam eloquentes muti, laudantes creaturam, obliviscentes Creatorem; non sic te laudat generatio et generatio in servis tuis, cum laudat opera tua. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne filii dei . erimꝰ in alia generatione
filii resurrectionis. Appellauit scriptu¬
ra filios resurrectionis. Ipsam resur¬
rectionem. regenerationẽ uocauit.
In regeneratione inquit cum uenerit
filiꝰ hominis in maiestate sua. Itẽ alio
loco. Non enĩ nubent neq uxores du-¬
cent: cum sint filii resurrectionis.
Ergo generatio & generatio laudabit
oꝑa tua. Laudamus nc̃ oꝑa di: cumĩ
hac mortalitate uiuimꝰ. Et si lauda-¬
mus compediti. quomꝰ laudabimus
coronati: Ergo hȩc nc̃ attendamꝰ
in hac generatione oꝑa dñi. in cuiꝰ lau-
de dr̃. generatio & generatio laudabit
oꝑa tua. qm̃ magnitudinis tuȩ ñ ẽ finis.
Oꝑa tua in tueri libet. ut tu lauderis.
qui talia oꝑaris. Etoirto teoꝯ tuaoꝯ
ANNUNTIAB T̃. Neq enim oꝑa tua lau¬
dabunt: nisi ut uirtutẽ tuam annun-¬
tient. ꝓponunt᷑ laudes pueris in scola.
& om̃a talia ꝓponunt᷑ quȩ lau¬
dentur. quȩ ds̃ ẽ oꝑatus ꝓponitur

Expanded text:
ne filii Dei; erimus in alia generatione ne filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavit Scriptura filios resurrectionis; ipsam resurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate sua» . Item in alio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si laudamus compediti, quomodo laudabimus coronati! Ergo haec nunc attendamus in hac generatione opera Domini, in cujus laude dicitur, «Generatio et generatio, laudabit opera tua;» quoniam magnitudinis tuae non est finis. Opera tua intueri licet, ut tu lauderis qui talia operaris. 7. «Et virtutem tuam annuntiabunt.» Neque enim opera tua laudabunt, nisi ut virtutem tuam annuntient. Proponuntur laudes pueris in schola, et omnia talia proponuntur quae laudentur, quae Deus est operatus: proponitur
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uagatur acies nr̃a: Ultracȩlos
quis extendat aciem uł mentis. ñ dicã
carnis : Ergo quantũ nota sunt nob̾
oꝑa eius. laudemꝰ eum ꝑ oꝑa eiꝰ. Inuisi¬
bilia em̃ eiꝰ aconstitutione mundi ꝑea
quȩ facta sunt: intellecta c̃spiciunt᷑.
enerano et Generauo lauoasi⁊ oꝑa
tba. Om̃is generatio laudabit oꝑatua.
forte eñi om̃is generatio. dicta ÷ gene¬
ratio & generatio. Non eñi tã diui dicturꝰ
erat generatio & generatio. quã diu
finiret numerum om̃ium generatio¬
num: sedrepetid᷑ loquentis. in in finitũ
misit animũ cogitantis. Ecce ista gene¬
ratio quȩ nc̃ in carne ÷ transitura hinc
sicut uenit. laudat oꝑa dĩ. & illa cui
succedenti cedit. laudabit utiq oꝑa
di. Et post illã erit & alia. & usq infi¬
nem scłi quam multȩ generationes. Hoc
significans ait. generatio & generatio
laudabit oꝑa tua. An forte duas qͣsdã
generationes insinuare uoluit ista re¬
petitione : Sumꝰ enĩ in hac generatio¬

Expanded text:
ubi vagatur acies nostra: ultra coelos quis extendat vel aciem mentis, non dicam carnis? Ergo quantum nota sunt nobis opera ejus, laudemus eum per opera ejus. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Omnis generatio laudabit opera tua. Forte enim omnis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim tamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc significans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic manduca ut eructes. sic accipeit
des. Manducas cũ discis. eructas cum
doces. Manducas cũ audis eruetas cui
p̃dicas. Hoc tam̃ eructas: qđ mandi¬
qͥd eructauit : In pͥncipio erat uerbũ
& uerbũ erat apud dm̃. Memoriã gͦ ab.¬
undantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt.

Expanded text:
ructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manduquid eructavit? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum» . «Memoriam» ergo «abundantiae suavitati
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtam̃ qͥa magnitudinis eiꝰ ñ ÷ finis &
eum quẽ non capimꝰ laudare debemus
si enĩ capimus ÷ magnitudinis eiꝰ finis
si aut̃ magnitudinĩs eiꝰ ñ ÷ finis. cape
ex eo aliquid possumꝰ. dm̃ tam̃ totum
caꝑe ñ possumꝰ : tanqͣm deficientesin
eius magnitudine. ut reficiam᷑ eiꝰ boni
creatura creatorẽ. Uideamꝰ quȩ hic fe¬
cerit. quȩ nob̾ nota sunt. quȩ nob̾ man¬
festa sunt. Iuiꝰ enĩ ĩmensa bonitas. &i
t̃nirabilis magnitudo qͣnta alia se

Expanded text:
erumtamen, quia «magnitudinis ejus non est finis,» et eum quem non capimus, laudare debemus si enim capimus, magnitudinis ejus est finis: si autem magnitudinis ejus non est finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magnitudine, ut reficiamur ejus boncreatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius enim immensa bonitas et interminabilis magn
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde factũ ÷ ut eiꝰ sis & mortuus : qͥ
p̃tio sui sanguinis te redemit & motuꝰ.
Quomͦ ꝑdit seruũ mortuũ cuiꝰ mors et
pretium tuum :. Idõ cũ dixisset. siue
iuuimꝰ siue morimur dñi sumꝰ: ut oste¬
deret ipsũ p̾tiũ. ad hoc enĩ inqͥt xp̃s

Expanded text:
Et unde factum est ut ejus sis et mortuus? Quia pretio sui sanguinis te redemit et mortuus. Quomodo perdit servum mortuum, cujus mors est pretium tuum? Ideo cum dixisset, «Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus;» ut ostenderet ipsum pretium, «Ad hoc enim,» in
Abbreviated transcription (Latin):
dinis eiꝰ ñ ÷ finis : ne forte incipias uelle
laudare. & putes te laudando posse
finire. cuiꝰ magnitudo finẽ ñ potest
habere. Noli gͦ te putare eũ cuius
magnitudinis finis ñ ÷ͥ: sufficient̃
posse laudare. Nonne gͦ melius ÷
nim cũ mortius fueris in hac caritu
sines laudare dm̃. dictũ ÷ qͥdent i

Expanded text:
dinis ejus non est finis:» ne forte incipias velle dinis ejus non est finis:» ne forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Dominum. Dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
noueris eũ miscđiter dare cumdat. mi¬
sericordit̾ auferre cũ tollit. Nocte cre¬
das amiscđia eius derelinqui: qui tͥ
aut blanditur dando ne deficias.
aut corripit exultantẽ neꝑ eas. Siue
gͦ in eiꝰ donis. siue in eiꝰ flagellis: lau¬
da tu. Laus flagellantis: medicina ÷
uulneris. ꝑ singulos in qͥt dies benedi¬
cam te. Prorsus ꝑsingulos dies fr̃s
benedicite. om̃ino quicqͥd acciderit
benedicite dñm. Et eñi ne accidat ali¬
quid qđ ferre ñ potestis: ipse facit.
Idõ cũ timore debes ẽẽ quando tibi
bene ÷. neq te ad hoc parare qͣsi
Si enĩ nunqͣm tẽptaris: nunquã ꝓbari.
Nonne meliꝰ ÷ tẽptari & ꝓbari. quam
oñs et laooasilis oalde. Quantum
dicturus erat quȩ uerba quesiturus :
Quantã c̾ceptionẽ c̃clusit in uno ualde:
Cogita quantũ uis. Quando aut̃ potest
cogitari. qui capi ñ potest : Laudabili
finis. Idõ dixit ualde. quia magnitu¬

Expanded text:
noveris eum misericorditer dare cum dat, minoveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque te ad hoc parare, quasi ut Si enim nunquam tentaris, nunquam probaris. Nonne melius est tentari et probari, quam nus et laudabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quantum vis. Quando autem potest cogitari, qui capi non potest? «Laudabilis» finis.» Ideo dixit, «valde;» quia, «magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
quemad modum om̃a deqͥb gaudere
putabatur. ñ dequib gaudebat dia¬
bolo tẽptante sub tracta sunt. quẽ¬
ad modũ & filii mortui sunt. Put qđ
seruabatur: ꝑiert̃ qͥb seruabatur.
nec tam̃ ꝑit qͥ & illud & illos dedit.
Et ipsi filii p̾senti scło ꝑier̃t. agnoscen¬
di & recipiendi infuturo Iue tam̃
uir habens aliud unde gauderet
in qͦ uerũ erat qͦđ mͦ cõmemorauimꝰ.¬
persingulos dies benedicã te: nun¬
quid qͥa ille dies qͦ cuncta ꝑierant
tristis illuxͭ idõ lux interior in corde
defecit : Stecit quippe in illa luce:
& ait. Pnĩs dedit dñs abstulit. sicut dño
placuit ita factũ ÷ sit nom̃ dñi bene¬
dictum. Ergo ꝑsingulos dies lauda¬
uit : qͥ etiã indie tam tristi laudauit.
Breue magisteriũ ÷ ut sẽꝑ laudes dm̃.
ueroq corde ñ falso dicas. Benedicã
dñm in om̃i tẽpore. sẽꝑ laus eiꝰ in ore
meo. Breue magisteriũ ÷ scilicet ut

Expanded text:
quemadmodum omnia de quibus gaudere quemadmodum omnia de quibus gaudere putabatur, non de quibus gaudebat, diabolo tentante subtracta sunt! quemadmodum et filii mortui sunt! Periit quod servabatur, perierunt quibus servabatur; nec tamen periit qui et illud et illos dedit. Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimusPer singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ tͥ uemo aufert: situ eũ ñ dimiseriᷤ.
Non enĩ sic ÷ ds̃ quomͦ luxista decelo
fulgens. Non quando uolumus ad
eam accedimus: quia non momiloco
lucet. ꝑinfirmitatem nr̃am forte
fit. ut hic minus delectet ẽẽ in ipsa
luce. Nc̃ autẽ ꝑ estatẽ uidetis. qm̃ ma¬
gis eum locum quȩ siuimꝰ. ut in illa
luce ñstaremus. Indõ autẽ tuo qͣndo
stas & in lumine ueritatis eius delecta¬
ris : ñ queris locũ quo ad eum accedas.
sed conscientia accedit. c̃ scientia recedit.
Qđ dictum ÷ accedite adeũ & illumina¬
mini: animo dictũ ÷ ñ uehiculo. affe¬
ctibus dictũ ÷ ñ pedib. Et cũ in eo stab̾:
estus non patieris. Sp̃s enĩ spirabit
tibi. & subalis eiꝰ sꝑabis. Uides gͦ hab̾e
te qͦmͦ delecteris ꝑ singulos dies : Non
tefium dimittet ds̃ tuus: etiam si
aliquid triste accederit. Quã enim
triste erat qđ scõ uiro iob acciderat.
quam repente. quam multa mala.

Expanded text:
Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem per aestatem videtis quia magis eum locum quaesivimus, ut in ipsa luce non staremus. In Deo autem tuo quando stas, et in lumine veritatis ejus delectaris, non quaeris locum quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, conscientia recedit. Quod dictum est, «Accedite ad eum, et illuminamini» : animo dictum est, non vehiculo; affectibus dictum est, non pedibus. Et cum in eo stabis, aestus non patieris. Spiritus enim spirabit tibi, et sub alis ejus sperabis . 4. Vides ergo habere te quomodo delecteris per singulos dies. Non enim te dimittet Deus tuus, etiam si aliquid triste acciderit. Quam enim triste erat, quod sancto viro Job acciderat! Quam repente, quam multa mala!
Abbreviated transcription (Latin):
male. erit tibi indõ tuo bene. Est enĩ
& quando tibi male ⁊ ubi tibi bene
sit. Si enĩ i aliquo malo male ÷ tibi:
ꝓculdubio in aliquo bono. bene tͥerit.
&quid tam bonũ. quã ds tuus. de quo
dictũ ÷. nemobonꝰ nisi unꝰ ds̃ : llam
quam sit secura ista laudatio. & qͣm
sit securum hoc bene: intellige de
ipso bono. Nam si gaudes de bono qđ
tibi accidit ꝑdiem. fortasse tͣnsut alio
die bonũ hoc unde gaudes. Bene fuit
mͥ. honũ diẽ duxi. ouia forte lucra
uenerunt. aut inuitatus es. aut in
epulis diu fuisti. Gaudes quia mepuls
diu fuisti. alter te dolet quia ñ erubu¬
isti. Uerũtam̃ de qͦcunq tali bono gaude¬
as: certe transitorium est. Siaut̃ gau¬
deas in dño dõ tuo: audies dicentem
scripturam. Delectare indño. Tanto
firmius gaudeb̾: quanto ÷ ille certior
in quo gaudebis. Si enĩ gaudes denũmo:
times furem. Si autẽ gaudes dedõ:
quid tunes netͥ quisquã auferat dm̃ :

Expanded text:
male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quando male est tibi, ubi bene tibi sit. Si enim in aliquo malo male est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est: «Nemo bonus, nisi unus Deus» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum?
Abbreviated transcription (Latin):
Modo gͦ meipe laudare. si in ȩternum
laudaturꝰ es. Qui laudare non uult in
transitu huiꝰ scłi: ommutescit cũ uenerit
scł̃m scłi. Proinde sequentib uersibus
prope hoc dixit. Nequis etiam aliter
intelligeret qđ ait: Laudabo nomen tuũ
in scłm & quȩreret aliud scłm quando
laudaret: PersiNGulos inquit oies
benepicaco te. Lauda gͦ & benedie
dũm dm̃ tuum ꝑ singulos dies. ut cum
finiti fuerint singuli dies. & uenerit
sine fine unus dies: eas exlaudib in
dies: quo te ñ benedicã. Nec mirũ est
silȩto die tuo benedicis dm̃ tuũ. Quid
si forte aliquis illuxerit tristis dies sic̃
se habent humanȩ res. sic̃ ÷ abundan-¬
tia scandaloꝵ. sicut ẽ multiplicatiotẽ¬
ptationum : Quid si gͦ aliquid accidat
triste homini. desines laudare dm̃:
Desines benedicere creatorẽ tuũ : Si
desines : mentitus es dicendo. ꝑsingu¬
los dies benedicã te dñe. Siaut̃ non
desines: & si tibi uidet᷑ indie tristi

Expanded text:
Modo ergo incipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus versibus prope hoc dixit. 3. «vers.» 2. Ne quis etiam aliter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in dies quo te non benedicam. Nec mirum est si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. Et qm̃ hoc concedere dgnt
ut laus quam illi dicimus. habcait
ordinem suum neforte aliqͦ exdesũ
quem laudat offendat: mesiꝰ t̃ tellis
Audeo enĩ dicere caritati ur̃e utdue
ab homine laudetur ds̃. laudaut
se ipse ds̃. Et quia dignatꝰ ÷ laudare s̃
idd inuenit homo quẽ ad modũ lau
eum. Neq enĩ hoc potest dici doa
dictum ÷ homini: nonte laudet stnꝰ
Ut eñĩ homo se laudet. arrogantisus
deẽ nouit ut amemꝰ eum: laudando
se amabilẽ se facit. & in eo nob̾ consilt
quia se amabilem facit. Ex hortat᷑ enn
cor nr̃m in laudem suã. & spũ suo implt
se laudat: Incipit gͦ psalmꝰ iste ita.¬

Expanded text:
imus: et quoniam hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudAudeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te laudet os tuum» . Ut enim se homo laudet, arrogantia est: prodesse novit, ut amemus eum, laudando se amabilem se facit; et in eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo implevit se laudat? Incipit ergo psa mus iste ita
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmͦ dicenti Noluit sibi al ero
centi s seduoluit teneri ser ptulid
Quomͦ sidiceres alicui homini. Cuia
Et enĩ quia generatio uadit & geuor¬
tio uenit. & sic tnscurrunt stĩ els
dentib succedentibq mortalls sel¬

Expanded text:
tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aEtenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibus succedentib
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dñe pat᷑ cęli & t̾rȩ. C onfessio ÷ gͦ in
tua oꝑa. Sed talis quęstio redit ad
laudem : qualis erat inc̾fessione. Si
enim propterea c̃fiteri ñ poterit t̾ra
li igna & quȩq insensata qͥ a uocem
ñ hãbent c̃fitendi: idõ nec laudabt̃
quia uocẽ ñ habent p̃dicandi. Nonne
tam̃. Nonne tam̃ om̃a tres illi ꝓueri
enumerant de ambulantes int̾ flãmaᷤᷤ
in noxias. quib spaciũ erat ñ solum ñ
ardendi. sed etiam laudandi dm̃i :
Om̃ib dicunt. acȩlestib usq ad t̾rena.
Benedicite. hymnũ dicite. & suꝑ exal¬
tate eũ in scła. Ecce qͦmͦ dicunt hỹnũ:
Nemo hoc sentiat qđ mutꝰ lapis aut
mutũ animal. habeat rationẽ in telli¬
gendi dm̃. h oc qͥputauer̃: multum
aueritate ab errauer̃. Ds̃ ordinauit

Expanded text:
ine coeli et terrae» . Confessio est ergo in opera tua. Sed talis quaestio redit ad laudem, qualis erat in confessione. Si enim propterea confiteri non poterunt terra, ligna et quaeque insensata, quia vocem non habent confitendi; ideo nec laudabunt, quia vocem non habent praedicandi. Nonne tamen omnia tres illi pueri enumerant, deambulantes inter flammas innoxias; quibus spatium erat, non solum non ardendi, sed etiam laudandi Deum? Omnibus dicunt a coelestibus usque ad terrena: «Benedicite, hymnum dicite, et superexaltate eum in saecula» . Ecce quomodo dicunt hymnum. Nemo hoc sentiat, quod mutus lapis aut mutum animal habeat rationem intelligendi Deum: hoc qui putaverunt, multum a veritate aberraverunt. Deus ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
quere. mirabilia eius en arrã. uirtutẽ
metuendorum eiꝰ dic. Iste enĩ amabilis
& terribilis est. Non enĩ blanditur. &
non minatur. Sinon blandiret᷑: nulla
eẽt exhortatio. Si non minaret᷑: nulla
eẽt correctio. Dicent gͦ laudatores tui.
& uirtutem metuendoꝵ. Uirtutẽ crea-¬
turȩ tuȩ punientis & disciplinam dantis
dicent: non tacebt̃. Non enĩ p̃dicabunt
regnum tuum ȩternum. & tacebunt ignẽ
ȩternum. Laus enim dĩ inuia te c̃stituenᷤ.
ostendere tibi debet & quiddiligas. &
quid timeas. & quid appetas & quid fu¬
gias. & quid eligas. & qͥd reicias. Tẽpus
electionis nẽ ÷ acceptionis postea erit.
Dicatur gͦ uirtus metuendorum. &
magnitudinẽ tuam inqͥt enarrabunt
eam. Sic infinitam. sic quomͦ magni¬
tudinis tuȩ ñ ÷ finis: ñ de illa tacebunt.
enarrabt̃ eam. Quo mͦ enarrabt̃ eam
si finis eiꝰ mias ł narrabt̃ eã cumnland¬
bt̃ eã Et quia finis eiꝰ ñ ÷ sic elaulaico¬

Expanded text:
quere, mirabilia ejus enarra, virtutem quere, mirabilia ejus enarra, virtutem metuendorum dic. Iste enim amabilis est et terribilis. Non enim blanditur et non minatur. Si non blandiretur, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedicabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendere tibi debquid timeas, et quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnitudinem tuam,» inquit, «enarrabunt eam.» Sic infinitam, sic quomodo magnitudinis tuae non est finis; non de illa tacebunt. enarrabunt eam.» Quomodo enarrabunt eam, si finis non est? Enarrabunt eam, cum laudabunt eam; et quia finis e
Abbreviated transcription (Latin):
tum ÷ quomͦ & te laudare possis. & ar¬
rogans non sis. Om̃ inte lauda. ñte.
Non quia tutalis es : sed quia ille fecit
te. Non quia tu aliquid potes: sed qͥa
Intuentes oꝑa. miramini artificem.
grãs agendo n arrogando. laudate
quia ipse fecit. qͥa sic constituit. qͥa
nuntiabt̃. Eł̃ mas qificestiam ołȩ
sc̃itatis toe loguenitor. E⁊ooira¬
bilia iua nar kast. Et uir tutemꝯ
METUENDORUM TUORUM DiceNT. et
MasnItUiNemꝯ traco garrast̃ tamo.
PEMoRIM ΑBUNOANTIE SUAUITATIS TUE
eructabt̃. Nonnisi tuum. ñ nͥ tua.¬
Iste oꝑum considerator: uide si deflexus
÷ ab oꝑante adopus. Uide sideficit ab
eo qui fecit : ad ea quȩ fecit. Abiis quȩ
facta sunt gradum sibi fecit ad eum
non ab illo ad ista casum. Si enĩ amaue¬
ris hȩc plusquam illum: non habebis
illum. Et quid tibi ꝓdest abundare oꝑib
site deserit oꝑator:. Certe ama &
hȩc: sed plus illum ama & hȩo rꝓpter
illum ama. Annuntia uirtutem eiꝰ.
magnificentiam głȩ sc̃ĩtatis eius lo-¬

Expanded text:
tum est quomodo et te laudare possis, et arrogans non sis. Deum in te lauda, non te: non quia tu es talis, sed quia ille fecit te; non quia tu aliquid potes, sed quiaIntuentes opera, miramini artificem; tias agendo, non arrogando. Laudate quia ipse fecit, quia sic constituit, quia t. Et magnificentiam gloriae sanctitatis tuae loquentur, et mirabilia tua narrabunt. Et virtutem metuendorum tuorum dicent, et magnitudinem tuam enarrabunt eam. Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt:» nonnisi tuam. Iste operum considerator, vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operator? Certe ama et haec; sed plus illum ama, et haec propter illum ama. Annuntia virtutem ejus, magnificentiam gloriae sanctitatis ejus lo
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmemorabunt᷑ eñĩ & conuertentur ad
dm̃ uniuersi fines terrȩ. Qa gͦ memorã
abundantiȩ suauitatis tuȩ eructabt᷑ in¬
telligentes in se nichil boni esse qđ atł
ñ sit. nec potuisse c̃uerti ad te. nͥ cõme¬
morarent᷑ abste. nec reduci potuisse
in memoriam tui. si tu obliuiscereris
illoꝵ: hec considerantes ingr̃a tua. et
ius ticia tua exultast̃. Hȩc inquã in
tua gra considerantes: exultabunt iu¬
sticia tua non sua. Fr̃s. siuultis ructare
grãm: bibite grãm. Quid ÷ bibite grãm:
Siscite gr̃am. intelligite grãm. Nos ante¬
sumꝰ homines. cum ante nichil eẽmus.
Deinde iam ipsi homines extraduce uniꝰ
peccatores & maligni eramꝰ & filii irȩ
natura sic̃ & ceteri. At tendamꝰ gͦ gr̃am
dĩ ñ solum qͥa fecit nos: uerũ etiam quia
refecit. Cui gͦ debemꝰ qͥa sumꝰ: illi debemꝰ

Expanded text:
rtentur ad Dominum universi fines terrae» . Quia ergo «memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt,» intelligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gratia considerantes, «exsultabunt justitia tua,» non sua. Fratres, si vultis eructare gratiam, bibite gratiam. Quid est, bibite gratiam? Discite gratiam, intelligite gratiam. Nos antesumus homines, cum ante nihil essemus: deinde jam ipsi homines ex traduce illius peccatoris, et maligni eramus, et filii irae natura, sicut et caeteri . Attendamus ergo gratiam Dei, non solum qua fecit nos, verum etiam qua refecit. Cui ergo debemus quia sumus, illi deb