comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex filius ioatham succedit achaz impiis¬
simus quiclusit ianuas templi. et inualle
gcũ no ad orauit baalim et filium suũ
ti daut auferret altare
ꝓeum quod salom
Serat & poneret
plar dedamasco acceps Iuste igitur
adñi auxilio derelictis  onsurrexe¬
runt aduersum eum raasisyriae
idest aram et phaceae filius eliae
rexis rahel. insamaria .etuenert in hie¬
rusalem ut expugnaret eam : Legnus in
parali pomenon libro raasin regemda
masci uicto achaz multos deiudea da¬
mascum transtulisse: et phaceae filium
romeliae regem decem tribuum quae ap¬
pellabantur is raheli ecregnabant in so
iuda hominum bellatorum et emilia¬
t mulierum puerorumq: acpuellã num
cum infinita preda insamariã duxins
captiua. De quo certamine prop seta
nunc tacuit sed secundum refer proeli¬
um quando experimentum þabentes
fostitudinis suae atq: uictoriae: & inui¬
tati prede magnitudine. rursum ueniuis
adiudeam et hierusalem. cupiunt de¬

Expanded text:
rex filius Joatham succedit Achaz impiisrex filius Joatham succedit Achaz impiissimus , qui clausit januas templi, et in valle Benbannom adoravit Baalim, et filium suum Ita ut auferret altare aeneum, quod Salomon fecerat, et poneret plar de Damasco acceperat. Juste igitur a Domini auxilio derelictus est, et consurrexerunt adversus eum Rasin rex Syriae, id est, Aram, et Phacee filius Romeliae, rex Israel in Samaria, et venerunt in Jerusalem, ut expugnarent eam . Legimus in Paralipomenon libro, Ramasci, victo Achaz, multos de Judaea Damascum transtulisse, et Phacee filium Romeliae regem decem tribuum, quae appellabantur Israel et regnabant in SamJuda hominum bellatorum, et ducenta millia mulierum, puerorumque et puellarum cum infinita praeda, in Samariam duxisse captiva. De quo certamine propheta nunc tacuit, sed secundum refert praelium: quando experimentum habentes fortitudinis suae atque victoriae, et invitati praedae magnitudine, rursum veniunt ad Judam, et Hierusalem cupiunt de
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab orige additum in eclesiae festur
exemplarꝰ ut post quam intrauerit
plenitus gentium tunc omnis isra¬
hel sapis fiat . Et impleatur etiam in
hoc rmore dñ idicentis. Ego occidam
etgo uiuificabo. ꝑcutiam et ego sanabo:¬
Efactũ est indieb achaã filii ioatham
filii gqiae regis iuda. ascendit raa sin
rex siriae et phãceaȩ filius romeliae rex
israhel ibierisalem ad proeliandum
contra eam et non potuerunt debellare
ea et nuntia uerunt domi dauiddicen¬
tes. Consem sit srria curo efram: & com¬
uotum est cõreius et corpopuli illius si¬
cinmouent᷑  ligna siluarũ a facie
uenta Ozias quietazarias rexiuda
quae prȩceritus sermo disseruit: Quo
mortuo et regnante proeo ioatham filio
eius rege iustissimo : Vidit statim pro¬
pheta dñm saluatorem in sua maiestate
regnantem. et adnuntiantem iudaici
populi cecitatem & subuersionem in hie¬
rusalem. et ceterarum urbium subuespa¬
siano et ariano : Et quomodo in aposto¬
lis reliquiae sint saluandae. Tertius

Expanded text:
ditum; in Ecclesiae fertur exemplaribus, ut postquam intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiat; et impleatur etiam in hoc sermo Domini, dicentis: Ego occidam, et ego vivificabo, et percutiam, et ego sanabofactum est in diebus Ahaz filii Ioatham filii Oziae regis Iuda ascendit Rasin rex Syriae et Phacee filiuIsrael, in Hierusalem ad praeliandum contra eam, et non potuerunt debellare eam. Et nuntiaverunt domui David, dicentes: Consensit Syria cum Ephraim, et commotum est cor ejus et cor populi illius, sicut moventur ligna silvarum a facie venti. Ozias qui et Azarias, rex Judquae praeteritus sermo disseruit. Quo mortuo, et regnante pro eo Joatham filio ejus, rege justissimo, vidit statim propheta Dominum Salvatorem in sua majestate regnantem, et annuntiantem Judaici populi caecitatem, et subversionem Jerusalem, et caeterarum urbium sub Vespasiano, et Adriano: et quomodo in Apostolis reliquiae sint salvandae. Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
sed endatbnquan fronus duethodie epiu¬
phaniam uotant: tilula requoque scubi¬
ptilia inblerlis alemĩ desu ad diderunt:
quodque supra scriptum est  Sidixerint
ei iti solus es princeps: Respondebit ꝓ
non tult regionem illam & illam: sed
tuli a rabiam exdamascum. & sumainam.
huna suggerit sensum: cuminquitup
dixpitint assirio qui capti sunt fu
pdceps es omnium ille adhuc iinfirmsi
se. sentiensa Respondebit: & uamodo¬

Expanded text:
sed Emath, quam Syri usque hodie Epiphaniam vocant. Ululate quoque sculptilia in Jerusalem, de suo addiderunt. Quodque supra scriptum est: Si dixerint ei, tu solus es princeps, respondebit, non tuli regionem illam, et illam, sed tuli Arabiam, et Damascum, et Samariam, hunc suggerit sensum: Cum inquit, dixerint Assyrio qui capti sunt, tu princeps es omnium, ille adhuc infirmum se esse sentiens, respondebit  A
Abbreviated transcription (Latin):
i regionem qioue est suprababrlo
o chalannerubi turh̃s eolificata est
fuli autem aribram r lima sclim &s
mariam sicutibas ubasi camnia regnati
capiam: ululate sculptilia hieru salems
& samarlay sicut enimfecus amariae &.
id aliseius sic faciam hierusalem &x sundi¬
ł acribriusi primumi scuehdum. quedin
hebra ico inen babeatrchalanns sodhaoq¬
lnno : ultima enim mominis hinus liti¬
utera. non est lothi ut illi putauomunt: seci
icau: quae littere sola inter sedistant
magnitudin eũ stunnis uutem aedificata
est in campoiseniaar i inquo erantie

Expanded text:
it: Non tuli regionem quae est supra Babylonem, et Chalane, ubi turris aedificata est. Tuli autem Arabiam, et Damascum, et Samariam: sicut has tuli, sic omnia regna capiam. Ululate sculptilia in Jerusalem, et Samaria; sicut enim feci Samariae, et idolis ejus, sic faciam Jerusalem et simulacris illius. Primum sciendum est quod in Hebraico non habet Chalane, sed CHALANNO . Ultima enim nominis hujus littera non est IOD, ut illi putaverunt, sed VAU, quae litterae sola inter se distant magnitudine. Turris autem aedificata est in campo Sennaar, in quo erant
Abbreviated transcription (Latin):
quae scriptura cominemorat quo adid¬
re nolente ipse dñs loquitur adabat
et p̃cipit ei utpetat sibi signum in prosundũ
siue in excelsum : quores pondente non
petam et non temptabo dñm Dimissorege
impio addomumdauid dĩ uerba uestuntur:
et promittitur ei uirgo paritura filium
cuius nomen sit emmanuel. hoc est nobis¬
cum ds̃ : quisi crebro fuerit inuocatussa¬
maria subuertatur et srria: Sub uestat᷑
aũ a rege assyriorum qui et ipsum iudam
post ea capturus sit. ita uto

Expanded text:
quae Scriptura commemorat: quo audire nolente, ipse Dominus loquitur ad Achaz, et praecepit ei, ut petat sibi signum in profundum, sive in excelsum. Quo respondente, Non petam, et non tentabo Dominum: dimisso rege impio, ad domum David Dei verba vertuntur, et promittitur ei Virgo paritura filium, cujus nomen sit Emmanuel, hoc est, nobiscum Deus. Qui si crebro fuerit invocatus, Samaria subvertatur et Syria: subvertatur autem a rege Assyriorum, qui et ipsum Judam postea capturus sit; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
pariter explicabo: Onus dama it
da masci : Lxx uerbũ contra damcum
addentes de suo. quod & inmos
cere principio : damasci prifs no¬
men ingenesi legimus quaite
isaac fuit uernaculus abshis
putabatur heres nisi ess si
filius ex promissione. genes

Expanded text:
pariter explicabo. Cap. XVII Onupariter explicabo. Cap. XVII OnuDamasci: LXX, Verbum contra Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nomen in Genesi legimus, qui ante Isaac fuit vernaculus Abraham, et putabatur haeres, nisi esset Sarae filius ex promissione generat
Abbreviated transcription (Latin):
Srum esse participes: non enim obdi¬
lectionem dnĩ sed obmercedem
cuncta faciunt qui comedunt do¬
mos uiduarum : et proprios addu¬
cunt greges ut lanis eorum uesti¬
anturꝰ. & lac mulgeant: quod de
doctrina mercennaria diximus:
referamus ad cetera : si praebeo
aele mosinam ut glorificer ab homi¬
nibus. recepi mercedem meam &
mercennarius appellandus sum:
si castum me esse simulo & aliud ẽ in
conscientia: habeo gloriam mer¬
cennarii. sed supplicia peccatoris:
Et in cõnparatione duorum malo¬
rum: leuius malum est aperte
peccare : quam simulare & fingere
scĩtatem : uerum & in hoc profec¬
tus est moab: ut qui prius multos
erroris. sui habebat comites: Posteo¬
dili redigatum ad paucos: uel qui us
multus erat indiuiti peccatorum
post paenite nt iam paruus & po¬
per sit in malitia
dusest immo extrens hor
enim. decem uisionum dopologioo
explanatio terminatusiam cur
uum : &utramq explarationa uix¬
ta priores usq ad quarcum luos

Expanded text:
torum esse participes. Non enim ob ditorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant . Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia mea, habeo non gloriam mercenarii, sed supplicia peccatoris. Et in comparatione duorum malorum, levius malum est aperte peccare, quam simulare et fingere sanctitatem. Verum et in hoc profectus est Moab, ut qui prius multos erroris sui habebat comites, postea redigatur ad paucos; vel qui prius multus erat in divitiis peccatorum, post poenitentiam parvus et pauper sit in malitia.dus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum tropologica explanatio terminatur: quem vum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quartum, libros,
Abbreviated transcription (Latin):
pro annis numerantur. is ra
noc est decem tribubus quae
aiora peccauerant sub putentur
quoq ut uulgata editio habet.
& iudȩis in quo erat templum dĩ
meretur miseri cordiam: potentes
autem potenter tormenta pati¬
entur: & seruus qui scit uolunta¬
tem domini sui & non facit eam
uapulabit multum: moab igitur
qui externus erat. nec depopulo
dĩ sed relicto errore conuersusa
mus: recordamini dierum saeculi:
& annos aeternos inmente habuit
si enim umbrae & exemplaribus
seruiebat iuxta carnem is rahel
& omnis eorum sollemnitas futuro¬
rum erat tr̃pus quare non &anni
oraesentis temporis. fut ura tempo¬
ra me figurent̃ de quibus & in alio
loco legimur: auid facietis in dieb
coruentus & in diebus festiuita¬
tis dita uodo iungitur quasiꝰ
quod falsa doctrina pr
.pastor cuius non sunt oues
derit lupum uenientem fugio
quia mercennarius est. & oues
eum non pertinent: Quam obrem
puto aduenam & mercennarium de
scis non comedere. Nec seruos scõ¬

Expanded text:
pro annis numerantur Israeli , hoc est, decem tribubus, quae majora peccaverant, supputentur , ut Vulgata editio habet: et Judae, in quo erat Templum Dei,meretur misericordiam: potentes autem potenter tormenta patientur . Et servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Moab igitur quia externus erat, nec de populo Dei, sed relicto errore conversus, est: Recordamini dierum saeculi .os, et annos aeternos in mente habui Si enim umbrae et exemplaribus serviebat juxta carnem Israel, et omnis eorum solemnitas futurorum erat typus, quare non et anni praesentis temporis futura tempora praefigurent? de quibus et in alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi quod falsa pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent . Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Myaicẽ nascuntur indesertis lo¬
cis : iuxta illud quod scriptum est
inmaledictione eius hominis qui con¬
fidit in homine & ad nõ recedit cor
Erit inquit: quasi mrri¬
ce indeserto & non uidebit cum ue
nerint bona: Sed habitabit insicci¬
tate indeserto. interra salsuginis
& in habitabili : alii uero dicunt
ex hac arbore maleficis artibus.
mis i Rã iidest odia concitari yun
ergo qui prius erant indesertoio
gentiliũ & in odium nominis xpĩ¬
tan : xp̃i gregibus seruient. qui re¬
quiescent in eis. & non erit qui ex¬
erreat quia dns̃ habitabit inter
presente. pastore. lupum

Expanded text:
myrice, nascuntur in desertis lomyrice, nascuntur in desertis locis, juxta illud quod scriptum est in maledictione ejus hominis qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus: Erit, inquit, quasi myrice in deserto, et non videbit bonum cum venerit; sed habitabit in siccitate, in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili . Alii vero dicunt ex hac arbore maleficis artibus μίστρα, id est, odia concitari. Ergo qui prius erant in deserto gentilium, et in odio nominis Christiani, Christi gregibus servient, qui requiescent in eis, et non erit qui exterreat, quia Dominus habitabit inter eos, et praesente Pastore, lupum
Abbreviated transcription (Latin):
gibus erunt : & requiescent ibi & non
erit qui exterreat:&c
sabit adiutorium ab efraim & reg¬
num de damasco: & relique srriae
sic ut gloria filiorum israhel erunt.
dicit dns̃ exercituum  Sicut in¬
tit ulo demonstratum est: per da¬
mascum uocatio gentium signifi¬
catur : quae amabant uel bibebant
sanguinem: quae post quam in
xpm̃ crediderint: pristinae conuer¬
sationis ciuitas essei desistant: &e
runt sicut aceruus lapidum in rin¬
na : quomodo enim acerui¬
dum qui in agris
credentium congregadus
ruina populi iudaeorum. ill
dentibus & nobis surgentibus:
relicte quoq ciuitates. AROER̃.
idest MΥRΙCΟΝ̃ ec clesiasticis gre¬
gibus erunt: ut quas iudaes dese¬
uerant nos in colamus: siue destruc¬
ta idolatria. extruetur euange¬
lium : hoc & nostris temporibus ui¬
demus esse completum: serapium
alex andriae & marne templũ gataẽ in ec¬
clesias dm̃ surrexer̃ : &ciuitates aroer
euangelicis gregibus  praeparatae
haRoer̃. id est

Expanded text:
gibus erunt et requiescent ibi et non gibus erunt et requiescent ibi et non erit qui exterreat et cessabit adiutorium ab Ephraim et regnum a Damasco et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israhel erunt dicit Dominus exercituum et titulo demonstratum est, per Damascum vocatio gentium significatur, quae amabant vel bibebant sanguinem, quae postquam in Christum crediderint, pristinae conversationis 279 civitates esse desistent, et erunt sicut acervus lapidum in ruina. Quomodo enim acervi lapidum, qui in agris credentium congregatus est in ruina populi Judaeorum, illis cadentibus, et nobis surgentibus. Derelictae quoque civitates AROER  , id est, myrice, Ecclesiasticis gregibus erunt, ut quas Judaei deseruerunt, nos incolamus: sive destructa idololatria exstruetur Evangelium. Hoc et nostris temporibus videmus esse completum: Serapium Alexandriae, et Marnae templum Gazae in ecclesias Domini surrexerunt, et civitates Aroer Evangelicis gregibus praeparatae sunt. Aroer, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
pus domuiniti adenetus eniri anmn
cialeausi Pos finem enim anni
ucceptabilis iquo a saliutore aur
euangeliu predicatum es. Ae¬
tendit ꝯdamasco gentium exer¬
citur ⁊ paucis uiris contra iudã
a hieusalem qui reliquerant
dnm̃ Et omnes eorum legis
ac pphetarum abstulere diuiti
as eniserunt regi damasci. Uiris
ecelsiasticis &doctrinae euange¬
licaq qui ad comparationem toti
mindi Adhuc tunc infideles.
eto orbe dispersorum iudeo
damasco. & nunc inesaia
a prȩdicentur : quia & de
so is rahel qui certe portio dĩ est
nunc aduersa. Nunc prospera nun¬
tiantur: Et quomodo est isrł
iuxta carnem. & ad gentes dici¬
tur. uos gentes iuxta carnem
qui dicimini prȩputium ab ea quae
appellatur in carne circumcisio.
sic econtrario est israhel iuxta
& interceteras gentes est damas¬
cus iuxta spm̃: Nec tantum iu¬
daicis fabulis adquiescamus: Ecce
da mascus desinet esse ciuitas. & e
rit sicut aceruus lapidum in ruina:
derelicte ciuitates. ARO ER Gre¬

Expanded text:
pus Dominici adventus referre valeamus. Post finem enim anni acceptabilis, in quo a Salvatore est Evangelium praedicatum, ascendit de Damasco gentium exercitus in paucis viris contra Judam et Jerusalem, qui reliquerant Dominum: et omnes eorum Legis ac Pas, et miserunt regi Damasci, viris ecclesiasticis et doctrinae evangelicae, qui ad comparationem totius mundi adhuc tunc fideles, et in toto orbe dispersorum JudaeoDamasco, et nunc in Isaia tristia praedicentur: quia et de ipso Israel, qui certe portio Dei est, nunc adversa, nunc prospera nuntiantur. Et quomodo ad Israel juxta carnem, et ad gentes dicitur: Vos gentes juxta carnem, qui dicimini praeputium ab ea quae appellatur in carne Circumcisio: sic econtrario est Israel juxta et inter caeteras gentes est Damascus juxta spiritum, ne tantum Judaicis fabulis acquiescamus. Ecce Damascurit sicut acervus lapidum in ruina derelictae civitates Aroer gre
Abbreviated transcription (Latin):
ama q od interpretatur t&¬
lens altitudinem: eo quod in altim
se erigat. & superbiae suaetum¬
rem usq ad caelum struere conoi¬
tur : quod autem in Lex positum
est habitatoribus deseth. in herai¬
co non habetur:. sed pro hoc lgi¬
tur arẽs. quod testam siugo¬
tum laterem significat: Domi¬
inigentium exciderunt: agel¬
la ens: usque ad garerreruene¬
runt errauerunt  eserto i
propagines eius sp hog

Expanded text:
ama, quae interpretatur attollens altitudinem, eo quod in altum se erigat, et superbiae suae turrim usque ad coelum exstruere conetur. Quod autem in LXX positum est, habitatoribus Deseth, in Hebraico non habetur; sed pro hoc legitur ARES , quod testam, sive coctum laterem significat. Domini gentium exciderunt flagella ejus: usque ad Jazer pervenerunt. Erraverunt in deserto: pro
Abbreviated transcription (Latin):
habeant id est spiritalis circumc¬
nis notitiam: sed quo falso habere
se iactent: Cumq suc cisae fuerint
uineae & ablata laetitia &exulta¬
tio de falsi nominis scientia: T unc
nullus erit de pristinis calcatori¬
bus qui calcet uuas quas ante calca¬
uerat. Et uox eorum  aeterno
obmute scet silentio.
uper hoc uenter meus admoab
quasi crthara sonabit. Et uis¬
Icera mea admurum cocti lateres.
I&erit cum apparuerit quod labo¬
÷ rauerit moab ab excelsis sus. in¬
gredietur inscã sua ut obsecret:
& non prȩualebit : hoc uerbum
quod locutus est dñs ad moab ex
tunc: Destructo errore moabiti¬
co. immo falsa laetitia in luctũ
lacrimasq mutata: &uenter meus
prophetae uenter qui instar cr¬
thare musica arte conpositus
est. & qui de dĩ timore concipi¬
ens multos liberos procreauit.
lta ut nulla sit corda quae non
reddat sonum suum: resonabit
luctũ agenti paenitentiam moab
& omnia uiscera mea admurum
lateris: pro quo interpre
theodotio. admurum

Expanded text:
i vere Carmelum habeant, id est, spiritalis circumcisionis notitiam, sed quo falso habere se jactent. Cumque succisae fuerint vineae, et ablata laetitia et exsultatio de falsi nominis scientia, tunc nullus erit de pristinis calcatoribus, qui calcet uvas, quas ante calcaverat, et vox eorum aeterno obmutescet silentio, Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Et erit: cum apparuerit quod laboravit Moab super excelsis suis, ingredietur ad sancta sua ut obsecret, et non praevalebit. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Destructo errore Moabitico: immo falsa laetitia in luctum lacrymasque mutata, venter meus, prophetae, qui instar citharae musica arte compositus est, et qui de Dei timore concipiens, multos liberos procreavit, ita ut nulla sit chorda, quae non reddat sonum suum, resonabit luctum agentis poenitentiam Moab: et omnia viscera mea ad murum cocti lateris: pro quo interpretatus est Theodotio ad murum
Abbreviated transcription (Latin):
qrsie id est uos sententia: pouro
iista illa inter pretati sunt
iterioraophetae quasi murum
renouata dõ. Et erubescere eum
id est nib & intrare ad aras
et aq quae manu facta sint:.
ita isserere possumus: ut dica¬
musemper prophetae renoua¬
re sceraocadõ fieri fortiora
ut diersaru confundantur : & eae
ca santellegant. & nihil ad sa¬

Expanded text:
sit, id est, una sententia. Porro juxta LXX qui interpretati sunt: Interiora prophetae quasi murum renovata a Deo, et erubescere eum, id est, Moab, et intrare ad aras, et ad ea quae manu facta sint, ita disserere possumus, ut dicamus semper prophetae renovari viscera, et a Deo fieri fortiora, ut adversarii confundantur, et ea cassa intelligant, et nihil ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
ens hereticorum id est
: & uineae sabama. quae se extol
contra scientiam dĩ: Et in ebriabo
lacrimam meam esebon: Cogitatio¬
nes scilicet eorum & eleale quibus
ad excelsa conscenderunt: Cur autem
plangit iauer uineam sabama. et in¬
ebriat esebon et eleale lacrimis
suis ut dum & ipse plorat: & illos plo¬
rare doceat: quõ inquit super
uineam tuam & super messem tuam.
uox calcantium irruit uinea moabi¬
tarum : propter uineam loci talis est.
qualis & uinea sodomorum. dequa dici¬
tur: de uinea enim sodomorum ui¬
nea eorum. Et propago eorum dego¬
morra : & inseptuagesimo septimo
psalmo. de aegrpto uineam legimus
trans latam : quam ds̃ percutit gran¬
dine: messes quoque moabiticȩ nas¬
cuntur inuallibus quae appellantur
ra faim falsaq uindemia est uineae.
dequa supra dicitur: domini gen¬
tium. exciderunt flagella eius.
Isti enim conterunt uuas a marissi¬
mas & suis calcant pedibus. ne dra¬
cones ex eis primantur uenena:
& omnes interficiant bibentes:

Expanded text:
em haereticorum, id est, Jazer et vineam Sabama, quae se extollit contra scientiam Dei: « et inebriabo lacryma mea Esebon, » cogitationes scilicet eorum, et Eleale, quibus ad excelsa conscendunt. Cur autem plangit Jazer vineam Sabama, et inebriat Esebon, et Eleale lacrymis suis? ut dum ipse plorat, et illos plorare doceat. Quoniam, inquit, super vindemiam tuam et super messem tuam vox calcantium irruittarum, propter viciniam loci, talis est, qualis et vinea Sodomorum, de qua dicitur: « De vinea Sodomorum vinea eorum, et propago eorum de Gomorrha. » Et in septuagesimo septimo psalmo de Aegypto vineam legimus translatam, quam Deus percutit grandine. Messes quoque Moabiticae nascuntur in vallibus, quae appellantur Raphaim, falsaque vindemia est vineae, de qua supra dicitur: « Domini gentium exciderunt flagella ejus. » Isti enim conterunt uvas amarissimas, et suis calcant pedibus, ne draconis ex eis exprimant venena, et omnes interficiantur bibentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ltim una corrupta sue¬
rit. sic spiritalis uenter Pphetae
rit non poterit nelos dulces reso¬
nare : Nec adla teriium murumn
cunctis clamare uteribus Philoso¬
phorum quoq sentetia est. hȩrere
sibi uirtutes &a polli iacobi utp
ciii una defuerit: omes de essea
uirtutes: Cum autem ntellexerst
moab frustra se in his quae prust
putabat excelsa dogmatibus

Expanded text:
ltem una chorda rupta fuerit; sic spiritalis venter prophetae, rit, non poterit melos dulce resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visceribus. Philosophorum quoque sententia est, haerere sibi virtutes; et Apostoli Jacobi, ut cui una defuerit, huic omnes deesse virtutes. Cum autem intellexerit Moab frustra se in his, quae prius putabat excelsa, dogmatibus
Abbreviated transcription (Latin):
pentis absciderantenne enalius
sesres infinerrantiume faede
sustitis & non solum excide¬
munt o pagines sabamȩ: sed
i diater pes uenerunt quae
inter praetantir fortitudo eo¬
rum: hoc est al fortissima quae¬
que dogmata hereticorum &
dialectica are constructa. in
quibus robis sui habere uide¬
bantur errris & intantum eorum
muro bacclatus estia ut nouissi mae
erarent in solitudine : & quem inter
non haberent: Cumq illi

Expanded text:
tus absciderunt, ne ex aliis ses et infinita errantium fieret multitudo. Et non solum exciderunt propagines Sabamae, sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum, hoc est, ad fortissima quaeque dogmata haereticorum et dialectica arte constructa, in quibus robur sui videbantur habere, et in tantum eorum mucro bacchatus est, ut novissime errarent in solitudine, et quem interficerent non haberent. Cumque illi
Abbreviated transcription (Latin):
populorum & sicut colliguntum oua
quae derelicta sunt: sic uiniuersam tor¬
ram ego congregaui: & non fuit quamo¬
uer& pinnam & aperir&os. atq gannir&
lxx. Profructi sensum uel mentemmag¬
nam interprecati sunt post captiuita¬
tem samariae & assyriorum uictoriam
& comminationem aduersum hierusa¬
lem qs ꝓsimula chra imitata sa mariae
simili sit ferienda sententia: nunc ad¬
uersum ipsum assrrium qui elatus est
in superbiam . & suae forituidinis puta¬
uit esie quod uicit. proph& a loquitur
dixit enim assrrius cordistumore cunqnan sur

Expanded text:
populorum; et sicut colliguntur ova, quae derelicta sunt; sic universam terram ego congregavi, et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. LXX pro fructu, sensum, vel mentem magnam interpretati sunt. Post captivitatem Samariae, et Assyriorum victoriam, et comminationem adversum Jerusalem, quia simulacra imitata Samariae, simili sit ferienda sententia; nunc adversum ipsum Assyrium qui elatus est in superbiam, et suae fortitudinis putavit esse quod vicit, Propheta loquitur. Dixit enim Assyrius, cordis tumore s
Abbreviated transcription (Latin):
forion ad somnam quȩ storem & di¬
ces ei: quid tu hic: aut quid tibi est
hic quõ excidisti tibi sepulchrum.
& fecisti tibi in excelso memoriam.
& descripsisti tibi in terra taberna¬
culum : ecce dns̃ sabaoth. eici&
stolam &coronam tuam gloriosam.
& proiciette: in regionem magnam.
& absq mensura tus &uibi morieris :
& pon& currum tuum optimum
in ignominiam. & domum princire¬
pis tui in conculcationem : &aufere¬
ris adispensatione tua & degradis
tuo : & erit indie illa uocabo pue¬
rum meum heliachim filium hel¬
chiae : & induam illum stolatuar
& coronam tuam dabo illi fortiter
& dispensationem utuam dabo inma¬
nus eius u&erit quasi paterihabita¬
toribus hierus alem & iudae : &da¬
bo gloriam dauid ei. & principabitur.
& non erit qui contrardicat & claudst.¬

Expanded text:
orion ad Somnam quaestorem, et dices ei, Quid tu hic? aut quid tibi est hic? quoniam excidisti tibi sepulcrum, et fecisti tibi in excelso memoriam: et descripsisti tibi in terra tabernaculum? Ecce Dominus Sabaoth ejiciet, stolam et coronam tuam gloriosam, et projiciet te in regionem magnam, et absque mensura, et ibi morieris: et ponet currum tuum optimum in ignominiam, et domum principis tui in conculcationem. Et aufereris a dispensatione tua, et de gradu tuo. Et erit in die illa, vocabo puerum meum Eliacim filium Helciae, et induam illum stola tua, et coronam tuam dabo illi fortiter, et dispensationem tuam dabo in manus ejus, et erit quasi pater habitatoribus Jerusalem, 318 et Judae, et dabo gloriam domus David ei, et principabitur, et non erit qui contradicat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cium transtulit : sicut inquit
gallus gallinacius umero portito¬
ris de alio loco transfertur adali¬
um. sic te dñs de loco tuo lȩuiter
asportabit : & qui quondam habe¬
bas coronam pontificis & stĩfican¬
tionem in auri lamina inqua erat
scriptum nomen dĩ. coronaberis na¬
tribulat ione & angustia: & quo¬
modo sisphera mittatur indecli¬
ui loco atq spatioso stare non u¬
potest. sed in inmensum noluiturii
sic omnis populus tuus in orbis etra¬
minos disperge ur: ibiq i

Expanded text:
ceum transtulit. Sicut, inquit, ceum transtulit. Sicut, inquit, gallus gallinaceus humero portitoris de alio loco transfertur ad alium, sic te Dominus de loco tuo leviter asportabit. Et qui quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in auri lamina, in qua erat scriptum nomen Dei , coronaberis tribulatione et angustia. Et quomodo si sphaera mittatur in declivi loco atque spatioso, stare non potest, sed in immensum volvitur: sic omnis populus tuus in orbis terminos dispergetur. 319 Ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
dititui sahioth: mouebit
mo qui stabilitus erat in loco
li : &auferetur & corruet. & dispe¬
ribit gloria quae erat in eo. quõ
dns locutus est. Praecipitur
esaiae prophetae. ut ingrediatur
ad eum qui habitat intaber naculo
quod hebraice dicitur socheñ
ad sobnam praepositum templi:
siue ut laex transtulerunt Tamĩ¬
añ iohod est questorem & dispen¬
satorem ut hes aurorum domus
dĩ : sochen autem nel tabernacu.¬
lum interpretitur. uel pasto fo¬
rium hoc est thalamũ: in quo ha¬
bitat prepositus templi: quis est
autem alius qui habitabit inta¬
bernaculo iuda eorum & indomo
quondime dĩ. nisi iudaicae legis
sermo &traditio quae inu&eris
instrumenti. lectione uersata
est s. huic ugitur t raditioni dici¬
tura atq doctrinae: quid hic
agis cur tibiuis aedificare domum
in occidente littera l& tabernacu¬
lum tuuma quod non hab& funda¬
mentum in p&re figere firmi¬
ubliquod non tam taberna
qla nos in ueeris cestamenti lec¬
tione erudiuit: gallum gallinar¬

Expanded text:
Dominus Sabaoth: Movebitur homo qui stabilitus erat in loco fideli: et auferetur, et corruet, et disperibit gloria quae erat in eo: quoniam Dominus locutus est. Praecipitur Isaiae prophetae ut ingrediatur ad eum qui habitat in tabernaculo, quod Hebraice dicitur SOCHEN  , ad Sobnam praepositum templi, sive ut LXX transtulerunt, ταμίαν, hoc est, quaestorem et dispensatorem thesaurorum domus Dei. Sochen autem vel tabernaculum interpretatur, vel pastophorion, hoc est thalamus, in quo habitat praepositus templi. Quis est autem alius, qui habitavit in tabernaculo Judaeorum, et in domo quondam Dei, nisi Judaicae legis sermo et ratio, quae in veteris Instrumenti lectione versata est? Huic itaque traditioni dicitur atque doctrinae: quid hic agis? Cur tibi vis aedificare domum in occidente littera, et tabernaculum tuum, quod non habet fundamentum, in petrae figere firmitate: quod non tam tabernacqui nos in veteris Instrumenti lectione erudivit, gallum gallina
Abbreviated transcription (Latin):
ssensum qui inuenitur inlitera: & fre¬
quenter euenit: ut homines saeculi
mrsticanescientes. simplici scriptu¬
rarum lectione pastantur: Infans
quoque quimalitia paruulus est.
mitut manum in foramen aspidis:
& de obsessis hominum corporibus
fugat dẽ mones: Qui autem ablacta¬
tus est & nequaquam lacte nutri¬
tur infantiae. Sediam solido uesci¬
tur crbo. iste inreguli cauernam
mitt& manum hoc est in ipsius sata¬
nȩ habitaculum & inde eum extrab&:¬

Expanded text:
sensum qui invenitur in littera: et fresensum qui invenitur in littera: et frequenter evenit, ut homines saeculi, mystica nescientes, simplici Scripturarum lectione pascantur. Infans quoque, qui malitia parvulus est, mittit manum in foramine aspidis, et de obsessis hominum corporibus fugat daemones. Qui autem ablactatus est, nequaquam lacte nutritur infantiae, sed jam solido vescitur cibo. Iste in reguli cavernam mittit manum, hoc est, in ipsius Satanae habitaculum, et inde eum extra
Abbreviated transcription (Latin):
lo. cuidictum est. pasce agnos meos.
Et pardus. qui prius nonmutabat uari¬
&ates suas.: Lotus infonte dñi accubu¬
it cumhedo: Non quia sinistris est : sed
quilmmolatur. in paschadñi: & hoc
notandum. quod non agnus. & hedus
habitent & accubent cum lupo & pardo.
tendr Innocentia
pariter morabuntur: Quodadi¬
e cernimis in ecclesia: Duntes & pau¬
peres potentes & humiles. reges atq
priuatos pariter commorari & apue¬
ris paruulis. Quos a postolos intelle¬
gimus & apostolicos uiros imperitos
sermone sed nonscientia regi in eccle¬
sia: Quicum interse. disciplina dñi
fuerint foederati. Ita ut eorum quo¬
que familiae conlugantur : Tunc com¬
plebitur: sihisilrequiescent catuli eo¬
rum: Leo quoque non carnes comed&
ised paleas: Sinscilic& uescatur ci¬
bo simplici: & hic obseruandum nu
q̃ nod nonhas curnes. seelled paleas
comall i Puleas puto insorindiris
st̃is uerba semplicia intellegi : Triti¬
cum autem & interiorem medullam.

Expanded text:
lo, cui dictum est: Pasce agnos meos . lo, cui dictum est: Pasce agnos meos . Et pardus qui prius non mutabat varietates suas, lotus in fonte Domini accubuit cum haedo, non qui a sinistris est, sed qui immolatur in pascha Domini. Et hoc notandum, quod non agnus et haedus habitent, et accubent cum lupo et pardo, tentur innocentiapariter morabuntur. Quod quotidie cernimus in Ecclesia, divites et pauperes, potentes et humiles, reges atque privatos pariter commorari, et a pueris parvulis, quos Apostolos intelligimus, et Apostolicos viros, imperitos sermone, sed non scientia, regi in Ecclesia. Qui cum inter se disciplina Domini fuerint foederati, ita ut eorum quoque familiae conjungantur, tunc complebitur: Simul requiescent catuli eorum. Leo quoque non carnes comedet, sed paleas, quod scilicet vescatur cibo simplici. Et hic observandum, quod non bos carnes, sed leo paleas comedat. Paleas puto in Scripturis sanctis verba simplicia intelligi. Triticum autem, et interiorem medullam,
Abbreviated transcription (Latin):
oxa homines omnibus bonis
perfruantur. Audiar nobisii
añobis nihil
essebonum nis¬
atium dicente ps almis¬
ta aQuis est homo qui uult uitam
& diligit dies uiderebonos. Conpes¬
cata linguam suam amalo & labia
eius neloquantur dolum: Declinaa
malo & facbonum: Diuitiae autem.
& sanitas corporis & rerumomnium
abundantia & his contraria. pauper¬
tas. infirmitas: incpia. &tiam apud
philosophos sȩculi nec in terbona re¬
putantur nec intermalaiũ Sed appel¬
lantur indifferentiasiInde &stoi¬
ci qui nostro dogmatim plerisque
concordant: nihil appellant bonum.
nisi solam honestatem. atque partu¬
tem Nihilmalum nisi turpitudinẽ
haec breuiter diximus. intlulaitan¬
tes nostros. gralussimo somno stertere
conuincamus. E&erum iuxta uiui¬
ficantem sp̃m. facilis intellegentia est:
Lupus enimpaulus. qui primum per¬
sequebatur. & lacerabat edesiam
Dequo dictum est:. Beniamin lupus ra¬
pax. habitauit cum agno ł aninia a
quo baptitatus est: Nel pero aposto¬

Expanded text:
noxa, homines bonis omnibus perfruantur, audiant a nobis, nihil esse bonum nisvitium, dicente Psalmista: Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Compesce linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Declina a malo, et fac bonum . Divitiae autem, et sanitas corporis, et rerum omnium abundantia, et his contraria, paupertas, infirmitas, et inopia, etiam apud philosophos saeculi, nec inter bona reputantur, nec inter mala, sed appellantur indifferentia. Unde et Stoici, qui nostro dogmati in plerisque concordant, nihil appellant bonum, nisi solam honestatem atque virtutem: nihil malum, nisi turpitudinem. Haec breviter diximus, ut Judaizantes nostros gravissimo somno stertere convincamus. Caeterum juxta vivificantem spiritum facilis intelligentia est. Lupus enim Paulus, qui primum persequebatur, 160 et lacerabat Ecclesiam, de quo dictum est: Benjamin lupus rapax, habitavit cum agno, vel Anania a quo baptizatus est , vel Petro aposto
Abbreviated transcription (Latin):
udirdm̃ isrꝓ el sedentem super thronum
saimi reinis exercitus caeli stabat i¬
cicarelim adextris &a sinistris. Dextrae :¬
uurtates sunt eorum angelorum qui
adbena mittuntur: sinistrae autem ꝰ¬
porum quibus apumendum tradimur
ne dit eliscant nonblasphemare: Nomen.
ducem gintunt proquo in hebreo

Expanded text:
inum Israelem sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat circa eum a dextris, et a sinistris . Dextrae virtutes sunt eorum Angelorum qui ad bona mittuntur: sinistrae autem eorum quibus ad puniendum tradimur.nae, ut discant non blasphemare . Nomen autem gigantium, pro quo in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
constituta uit qui euangelium pro¬
dicant uiuant Vieuangelio ser¬
uire autẽ dño et habitare coram
eo non est loci sed maiti hucusq:
uisiones isaiȩ siue onera quae
certis gentibus imposuit : ut ius¬
sisti et ut nos quiuimus instorica
interpretatione disseruimus. he¬
braicȩ tantum ueritatis priemeo¬
tes uestigia : quae sequuntur. ad
omnes pertinent nationes. et geo¬
ner aliter ad totius mundis consu
LIBER
ANPRAECIDENTIVOLU¬
Epollicitus sum ut supra
s damentum historiae. si uolunta
eosurae xp̃s adnuerit spiritale
struerem aedificium & inposito cul¬
mune. perfectae ecclesiae ornamenta
moustrarem : Hoc insequentĩ duebus
oradi ambustius edtũ miseri cordia
facere conabor : Vt eodem labore
oqultiiuatus liber ltom̃am comt¬
cipndi aeeous & septimus peristringat
ebes seteruiri ante nos senserint iq¬
ir seatsio contra babylonem

Expanded text:
constituit, ut qui Evangelium praconstituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummLIBER praecedenti voluine pollicitus sum, ut super fundamenta historiae, si voluntati nostrae Christus annueret, spirituale exstruerem aedificium, et imposito culmine perfectae ecclesiae ornamenta monstrarem, hoc in sequentibus duobus orationibus tuis, et Domini misericordia facere conabor, ut eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat siastici viri ante nos senserint, brOnus seu visio contra Babylonem
Abbreviated transcription (Latin):
interra eius positum
recognosco. et inda masci cete¬
rasque uisionibus nostrorum
esse temporum sacramen¬
ta non dubito: Ita et inui¬
sionetrm quale oxtrem&
estai xp̃i anei felicitatis
tempus interpretor quod
post quamu aedificata est
et irecepit pristinum statũ:
et omnis negotiator mnanti¬
quam consuetudinem  por¬
tum eius ingressus est
et mercimonia et labor eorũ
dño dedicentur cernamus in
tyro extructas xp̃i ecclesias.
consideremus opes omnium.
quod non reponantur nec the¬
sauritentur. sedentur his qui
habitant corã dño : qui seruientes
altari participantur cũ altari
ministrant autẽ trrii non addi¬
utias nec ad cumulandas sacerdotũ
opes. sed aduictus ne ara sipe¬
tenla. ut iuxta apostolari sum
uctũ atq uestitũ. his contemid
simus et nota quod nondixerit
negotiationes et mercedes trm
sanctificatas dño hisdandas qui
tauerint hierusalem sicut iude
arbitrantur : sed quifuer intcon
di qui seruiunt eĩ sic enim etbñ

Expanded text:
in terra ejus positum in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibus omnibus, nostrorum esse temporum sacramenta non dubito: ita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolumctum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuerint coram Domino, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
negotiatio
eius
et mercedes eius scĩfica¬
tae dño non condentur¬
neque reponentur:¬
quia his qui habitauerint
coram
oram dñoerit negotia¬
tio eius. ut manducent
insaturitatem: et uestiantur
usque aduetustatem
Haec secundum historiam
nec dum facta conperimus.
nisi forte pi
rint ciuitates: et ad templũ
dĩ crebro.  trrira donat
trans miserint sicut & ine¬
tra legimus: quod trriosi
qui pisces uendebanto insab¬
bato abegerit: et introre.
non permiserit : atq:
exuno mercimonio etiã
deceteris
aestimandum
sit
Iudaei. cassa in futurũ
uota
differunt : post
anti xp̃m inmilleannis
haec explenda memorantes:
nec mirum siista confin¬
gant: quis pretauerit ate
xp̃i. organum diaboli
anti xp̃m recepturi sunt.
cum etiam xp̃iani
iualuetes demille
an¬
norum beatitudine
haec
dicta contendant.
Ego autem quo modo inuisi¬
one babrlonis subtrpo euer¬
sioniseius consumationis
tempus intellego et in aegrp¬
to destructis idolis altare
tempus refero. et inuisione
moab thronum saluatoris

Expanded text:
negotiatio ejus, et merces ejus sanctae Domino: non condenturneque reponenturQuia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putrint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, post Antichristum in mille annis haec explenda memorantes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
mili loco & indemersis uallibus. sedi
inmonte caligos siue campestre :
Quorum alterum significat abscon¬
dita ecclesiae sacramenta:: Quae
ut uider& morses &audi rit uocem
dĩ intrauit tenebras & caligine
ardis Et mubes &caligo incircuntu
ius Alter idocet sic nos & excelsa
ecilesiasticcrum dogmatum debe¬
rȩ cons raidere. Vt uixta apostolum
humilienuan atq dicamus Qui non
sum edignus uocari apostolus quia
sum perecutus ecclesiam di. Qui
gapserlituabat signum inmontapi
tam pestri quando sibi humibreate¬
⁊ dicebat. Ega aũtem udicani inhil¬

Expanded text:
mili loco, et in demersis vallibus, sed mili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginesuum: et nubes et caligo in circuitu ejus . Alterum docet, sic nos ad excelsa ecclesiasticorum dogmatum debere conscendere, ut juxta Apostolum Paulum humiliemur atque dicamus: Qui non sum dignus vocari Apostolus, quia sum persecutus Ecclesiam Dei . Qui et ipse elevavit signum in monte campestri, quando insita sibi humilitate dicebat: Ego autem judicavi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sedebo inmonte testamenti in late¬
bus aquilonis ascendam super altiu¬
dinem nubium ero similis altissimo
Iste qui ostendit dño uniuersa reg¬
na mundi et dixit ei. haec omnia
mihi tradita sunt. &tibi cabo.sica¬
deris ad oraueris meiDeniq in con¬
sequentibus nequa quam contrala
brlonem sed contra orbem terraran
comminatio est Dñs sabaoth prae¬
ep̃it genti bellicosissimae. ut ueniat
de terra longinqua a summitate
caeli ut disperdat orbem terrarum
Et iterum: ecce diesuernt insanabilis
furoris &irae . Vt ponat orbem terra¬
rum desertum. & peccatõr es disperi¬
det exeo : ac de inde praecipiam rorbi
terrarum uniuerso mala &impiis pec¬
ncata sua Ex quibus probantur omnia
quae dicuntur contra babrlonem.
admundi huius confusionem & inte¬
ritum pertineres Sũpermontem
caligosum siue campestrẽ. leuate sig¬
num. A postolis precipitur &a posto¬
licis uiris ac magistris ecclesiarum:
ut dicturi. contra babilonem signum
eleuent dominicae crucis. non in hu¬

Expanded text:
sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Iste est qui ostendit Domino universa regna mundi, et dixit ei: Haec omnia mihi tradita sunt, et tibi dabo, si cadens adoraveris me . Denique in consequentibus nequaquamrbem terrarum comminatio est. Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furoris et irae, ut ponat orbem terrarum desertum, et peccatores disperdat ex eo. Ac deinde: Praecipiam orbi terrarum universo mala, et impiis peccata sua. Ex quibus probatur, omnia quae dicuntur contra Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in hu
Abbreviated transcription (Latin):
ifrahel: Encaltate uocem. leuate
imanun qnfroquorlxx transtule¬
oruntq: Gonsolamin manumi exalta¬
it ur & pͥrae segiinausiue brediaet
transitura comtempnit. Qui audit
abeodem esaia super montem ex¬
celsum ascende: qui euangelizas
unssionuleua infortitudine uoem tuam
qui euangelitas hierusalem: ele¬
niunt manum. qui potest cum dauid
dicere: Eleuatio manuum mearũ
sacrificium uespertinum. Et qui
in omni loco leuat scãs manus ut
non solum leuet manus sed etiam
consoletur manu: ne dicat pauperi
cras ueni &accipe: sed ut pauperiem
& necessitatem praesenti mise¬
Et ingredian

Expanded text:
ocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: Consolamini manum. Exaltitur, et praesentia quasi brevia, et transitoria contemnit. Qui audit ab eodem Isaia: Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem, elevat manum suam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; et qui in omni loco levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti miseEt ingredian
Abbreviated transcription (Latin):
quenti uersiculo euangelicae prac¬
dicationis sacramenta monstrantuta
Quia repl&a est terra scientia łmyr
hoc est illud quod supra dicebatur ob¬
scurius: Habitabit lupus cunlagno
& pardu s cumhedo acctibabit: & lux¬
ta consueudinem suam proph& alia
infine uerba panduntur: Si cutaquae
in quit maris operientes: quomodo
aquae maris. cooperiunt profunda i¬
ris. hoc est terram quae operta ẽ eb¬

Expanded text:
elicae praedicationis sacramenta monstrantur: Quia repleta est terra scientia Domini: hoc est illud quod supra dicebatur obscurius: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit; et juxta consuetudinem suam prophetalia in fine verba panduntur: Sicut aquae, inquit, maris operientes. Quomodo aquae maris operiunt profunda maris, hoc est, terram quae operta est flucti
Abbreviated transcription (Latin):
ico non hab&ur: ad sonitum fuge eus
contremesc& rama ciuitassaulis quod
perspicue falsumest: ciuitas enimsaul
appellatur gabee : ut in hebraico contin&ur :
de inde ueni& ingallim: audi& laisa. aud¬
& anathoth contreme sc& medemena.
habitatores autem gabin & colles qui
sunt inhierus alem idest excelsi quique
uiri probiocantur ad consolandam hie¬
rusalem: non longo post tempore sed in
presentiarum & eademdie dumltiuis
est assrrius ut maneant in locis siuss
& perturbatistiborȩ nequaquam N¬
ant ÷ hacie luxtalitteramie & orum uid̃
inistolococum falsgrum namini fa

Expanded text:
ico non habetur. Ad sonitum fugae ejus ico non habetur. Ad sonitum fugae ejus contremiscet Rama, civitas Saul: quod perspicue falsum est. Civitas enim Saul appellatur Gaba, ut in Hebraico continetur. Deinde veniet in Gallim: audiet Laisa, audiet Anathoth, contremiscet Medemena. Habitatores autem Gebim et colles, quae sunt in Jerusalem, id est, excelsi quique viri, provocantur ad consolandam Jerusalem: non longo post tempore, sed in praesentiarum, et eadem die dum in via est Assyrius; ut maneant in locis suis, et perturbati timore nequaquam fugiant. Hoc juxta litteram. Caeterum quidam in isto loco, cum falsorum nomin