comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra. arbitrant᷑ umbrã mortis: & sic in tenebris qͣ¬
si in luoe ambulant. Leuis ẽ suꝑ faciẽ aquȩ.
Maledicta sit pars eiꝰ in terra: nec ambulet ꝑ
uiam uieaꝵ. Ad nimium calorẽ transeat ab
aquis niuium: & usq ad inferos peccatũ illius.
Obliuiscat᷑ eiꝰ misedia: dulcedo illiꝰ uermis. Nõ
sit in recordatione: sed conterat᷑ quasi lignũ
infructuosum. Pauit enĩ sterilẽ & quȩ non
dit uitȩ suȩ. Bedit ei ds̃ locũ penitentiȩ: & il¬
le abutit᷑ eo in suꝑbiã. Oculi aut̃ eiꝰ funt in
Et humiliabunt᷑ sicut omĩa & auferent᷑: & siẽ
sũmitates spiearũ conterent᷑. Qđ si ñ ita ẽ: qͥs
me potest arguere eẽ mentitũ. & ponere.

Expanded text:
ortis: et sic in tenebris quasi in luce ambulant. Levis est super faciem aquae: maledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium, et usque ad inferos peccatum illius. Obliviscatur ejus misericordia: dulcedo illius vermes: Non sit in recordatione, sed conteratur quasi lignum infructuosum. Pavit enim sterilem, quae  Al.det vitae suae. Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia: oculi autem ejus sunt in iabuntur sicut omnia et auferentur et sicut summitates spicarum conterentur quod si non est ita quis me potest arguere esse mentitum et ponere
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulentiis: Ipse uos arguet: qm̃ in abscon¬
dito faciem enis accipitis. Statim ut se cõmoue¬
rit turbabit uos: & terror eius irruet super
uos. Alemoria ur̃a cõparabit᷑ cineri: & redigen¬
tur in lutũ ceruices ur̃e. Tacete paulisꝑ. ut
loquar qđcũq michi mens suggesserit. Qua
meam porto in manib meis: Etiam si occiderit
me in ipso sperabo. Uerũtamen uias meas in cons
enuim ueniet in conspectu eiꝰ om̃is hẏpocrita. Au¬
dite sermonẽ meum: & enigmata ꝑcipite. auri¬
b ur̃is. Si fuero iudicatꝰ: scio qd iustꝰ inueniar.
& tunc a facie tua non abscondar. Manũ tuã
longe fac a me: & formido tua non me terreat.

Expanded text:
fraudulentiis ipse vos arguet quoniam in absconfraudulentiis ipse vos arguet quoniam in abscondito faciem eius accipitis statim ut se commoverit turbabit vos et terror eius inruet super vos memoria vestra conparabitur cineri et redigentur in lutum cervices vestrae tacete paquaecumque mihi mens suggesserit  Al.meam porto in manibus meis? Etiam si occiderit me, in ipso sperabo: verumtamen vias meas in conspenim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. Audite sermonem meum, et aenigmata percipite auribus vestris. Si fuero judicatus. scio quod justus inveniar. et tunc a facie tua non abscondar: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat.
Abbreviated transcription (Latin):
& eos qui oppressi fuerant releuans. Qui
reuelat ꝓfunda de tenebris: & ꝓducit in
lucẽ umbrã mortis. Qui multiplieit genteᷤ
& ꝑdit eas: & subuersas in integrũ restitu¬
it. Qui immutat cor principũ popłi terre:
&e decipit eos ut frustra incedant ꝑ inuium.
Palpabunt quasi in tenebris & non in luce:
& errare eos faciet quasi ebrios. Ecce omĩa ui
dit oculus meus. & audiuit auyis mea: & intel¬
lexi singula. Scđ̃m scientiam urãm & ego no¬
ui: ner inferior ur̃i sũ. Sed tamen ad omĩpoten¬
tẽ loquar. & disputare cũ dõ cupio: priusuos
ostendens fabricatores mendacii. & cultores
ꝑuersoꝵ dognatũ. Atq utinã taceretis. ut
putaremini eẽ sapientes. Audite gͦ correctiões
meis: & iudicium labioꝵ meoꝵ attendite. Nũ¬
quid ds̃ indiget ur̃o mendacio: ut ꝓ illo lo¬
quamini dolos: Nũ quid faciẽ enis accipitis. ꝓ
ꝓ dõ nidicare nitimini: Aut placebit ei. qũe
celare nicħ potest.: aut deripiet᷑ ut homo ur̃i

Expanded text:
 eos qui oppressi fuerant relevans qui revelat profunda de tenebris et producit in lucem umbram mortis qui multiplicat gentes et perdet eas et subversas in integrum restituet qui inmutat cor principum populi terrae et decipit eos ut frustra incedant per invium palpabunt quasi in tenebris et non in luce et errare eos faciet quasi ebrios ecce omnia et vidit oculus meus et audivit auris mea et intellexi singula secundum scientiam vestram et ego novi nec inferior vestri sum sed tamen ad Omnipotentem loquar et disputare cum Deo cupio prius vos ostendens fabricatores mendacii et cultorersorum dogmatum atque utinam taceretis ut putaremini esse sapientes audite ergo correptiones meas et iudicium labiorum meorum adtendite numquid Deus indiget vestro mendacio ut pro illo loquamini dolos numquid faciem eius accipitis et pro Deo iudicare nitimini aut placebit ei quem celare nihil potest aut decipietur ut homo vestris
Abbreviated transcription (Latin):
saporẽ: In antiquis ẽ sapientia: & in multo
tẽpore prudentia. Apud ipsũ ẽ sapientia &
fortitudo: ipse habet consilium & intelli¬
gentiã. Si destruxerit nemo ẽ qui ȩdificet. si
incluserit hominẽ nemo ẽ qui aperiat. di
continuerit aquas omĩa siceabunt᷑. & siemi¬
serit eas subuertẽt terrã. apud ipsum ẽ ste¬
titudo & sapientia: ipse nouit &e decipientẽ
& eum qui decipit᷑. Adducit consiliarios in
stultũ finẽ: & iudices in stuporẽ. Balteum regẽ
dissoluit: & p̃cingit fune renes eoꝵ. Pueit sa

Expanded text:
e in antiquis est sapientia, et in multo tempore prudentia? Apud ipsum est sapientia et fortitudo; ipse habet consilium et intelligentiam; si destruxerit, nemo est qui aedificet; si incluserit hominem, nullus est qui aperiat . Liinuerit aquas, omnia siccabuntur; si emiserit eas, subvertent terram. Apud ipsum est fortitudo et sapientia; ipse novit et decipientem et eum qui decipitur. Et adducit consiliarios in stultum finem, et judices in stuporem. Balteum regum dissolvit et praecingit fune ren
Abbreviated transcription (Latin):
ro hoc ipsũ ignorabit anima mea: & tedebit
centẽ & impium ipse consumit. Si flagellat
occidat semel: & non de pęnis innocentũ ride¬
at. Cerra data ẽ in manu impii: uultũ iudicũ
eiꝰ operit. Qđ si non ille ẽ: quis gͦ ẽ  dies mei
uelociores fuert̃ cursore : fugerunt & non ui¬
derunt bonũ. ꝑ transierunt quasi naues po¬
ma portantes: sicut aquila uolans ad escam.
Cũ dixero nequaꝗͣ ita loquar: cõmuto faciẽ &
dolore torqueor. Uerebar omĩa opera mea: scieñ
qd̾ non parceres delinquenti. Si aũt ꝙ sie impiꝰ
sum: quare frustra laboraui: Si lotus fuero
quasi aquis niuis. & fulserunt uelut mundĩ¬
simȩ manus meȩ: tamen sordib tinges me: ꝙ
abhominabunt᷑ me uestimenta mea. Neq enĩ
uiro qui similis mei ẽ. respondebo: ner qͥ mecũ
in iudicio possit audiri ex equo. Non ẽ qui u¬

Expanded text:
ro hoc ipsum ignorabit anima mea et taedebit centem et impium ipse consumit si flagellat occidat semel et non de poenis innocentum rideat terra data est in manu impii vultum iudicum eius operit quod si non ille est quis ergo est dies mei velociores fuerunt cursore fugerunt et non viderunt bonum pertransierunt quasi naves poma portantes sicut aquila volans ad escam cum dixero nequaquam ita loquar commuto faciem meam et dolore torqueor verebar omnia opera mea sciens quod non parceres delinquenti si autem et sic impius sum quare frustra laboravi si lotus fuero quasi aquis nivis et fulserint velut mundissimae manus meae tamen sordibus intingues me et abominabuntur me vestimenta mea neque enim viro qui similis mei est respondebo nec qui mecum in iudicio ex aequo possit audiri non e
Abbreviated transcription (Latin):
isti michi: & uisitatio tua custodiuit sp̃m me¬
um. Licet hȩc cęles in corde tuo: tamen scio qr
uniuersoꝵ memineris. Si peccaui & ad horam
peꝑcisti michi: eur ab iniquitate mea mun¬
dum me eẽ non pateris: & si impius fuero ue

Expanded text:
isti mihi, et visitatio tua custodivit spiritum meum. Licet haec celes in corde tuo: tamen scio quia universorum memineris. Si peccavi, et ad horam perpecisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Et si impius fuero, vae
Abbreviated transcription (Latin):
ere scio qd̾ ita sit: & qd̵̾ non iustificet᷑ homo
cõpositꝰ dõ. Si uoluerit contendere cũ eo. ñ
poterit ei respondere unũ ꝓ mille. Sapiens ce¬
de ẽ: & fortis robore. Quis restitit ei. & pacem
habuit: Qui transtulit montes & nescierunt hi
quos subuertit in furore suo: qui cõmouet t̃¬
ram de loco suo. & colũnȩ eiꝰ concutiunt᷑. Qui p̃

Expanded text:
re scio quod ita sit et quod non iustificetur homo conpositus Deo si voluerit contendere cum eo non poterit ei respondere unum pro mille sapiens corde est et fortis robore quis restitit ei et pacem habuit qui transtulit montes et nescierunt hii quos subvertit in furore suo qui commovet terram de loco suo et c
Abbreviated transcription (Latin):
& hẏadas. & interiora austri: qui facit magiaes
incõprehensibilia. & mirabilia quoꝵ non ẽ muns¬
rus. Si ueneritad męuidebo: si abierit non intel¬
uant᷑ qui portant orbẽ. Quantꝰ gͦ sũ ego ut
respondeam ei: & loquar uerbis meis cũ eo: Qui
etiã si habuero qͥppiam iustũ non respondebo:
sed meum fidice dep̃cabor. & cũ imnuocantem
multiplicabit uulnera mea etiã sine causa. Nõ
concedit requiescere sp̃m meum : & implet me
amaritudinib. Si fortitudo querit᷑: robustis¬
simus ẽ. Si equitas iudicii: nemo ꝓ me audet

Expanded text:
Qui facit magna, et incomprehensibilia, et mirabilia, quorum non est numerus. Si venerit ad me, non videbo: si abierit, non intelvantur qui portant orbem. Quantus ergo sum ego, ut respondeam ei, et loquar verbis meis cum eo? Qui etiam si habuero quippiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Portantmultiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Non concedit requiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. Si fortitudo quaeritur, robustissimus est: si aequitas
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulatione spc̃ mei: confabulabor cũ a¬
maritudme animȩ meȩ. Nũqͥd mare sũ ego
aut oxtus: ꝙ cireũdedisti me carcere : Si di¬
rero consolabit᷑ me lectulus meus. & releuabor
loquens instratu meo. terrebis me ꝑ somnia.
& ꝑ iusiones horrore concuties. Qũã obrẽ eleg̃
suspendium anima mea: & mortẽ. ossa
mea. desperaui: nequaꝗͣ. ultra iã uiuã. Parce
michi: nicħ enĩ sunt dies mei. Qͥd ẽ homo qr
magnificas eum: aut qr ponis erga eum ꝙe

Expanded text:
 mei: confabulabor cum amaritudine animae meae. Numquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Si dixero: Consolabitur me lectulus meus, et revelabor loquens mecum in stratu meo: Terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Quam ob rem elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. Desperavi, nequaquam ultra jam vivam: parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Quid est homo, quia magnificas e
Abbreviated transcription (Latin):
nim generationẽ pristinã. & diligent̃ in uestea
patrum memoriam: hesterni quippe sumus.
& ignoramus qm̃ sicut umbra dies nr̃i funt su¬
ꝑ t̾ram: & ipsi docebunt te: loquent᷑ tibi. &. de
crde suo ꝓferent eloquia. Nũqͥd ui ere potest

Expanded text:
nim generationem pristinam, et diligenter investiga patrum memoriam. Hesterni quippe sumus, et ignoramus: quoniam sicut umbra dies nostri sunt super terram: ipsi docebunt te. Loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
& mͦ uidentes plagam meam timetis. Nũquid
diri afferte michi. & de substantia ur̃a donate
michi: uł liberate me de manu hostis. & de ma¬
nu robustoꝵ eruite me: Docete me. & ego tace¬
bo: & si quid forte ignoraui instruite. me. Qua
re detraxistis sermonib ueritatis: cũ e uob̾ nul¬
lus sit qui possit arguere: Ad increpandũ tan¬
tũ eloquia concinnatis: & in uentũ uerba pro¬
fertis. Suꝑ pupillum irruitis: & subuertere ni¬
timini amicũ ur̃m. Uerũtamen qđ &pistis ex.¬
plete. Prebete aurẽ: & uidete. an mentiar. Res

Expanded text:
et modo videntes plagam meam timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi: vel liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo, et sire detraxistis sermonibus veritatis cum e vobis nullus sit qui possit arguere ad increpandum tantum eloquia concinnatis et in ventum verba profertis super pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebete
Abbreviated transcription (Latin):
squeqͦ affligitis animã meã: & atte aut iob dũ.¬
ritis me sermonib: En decies confunditis me:
& non erubescitis opprimentes me. Nẽpe & si ig¬
noraui: merũ erit ignoratio mea. At uos cont᷑
me erigimini : & arguitis me opꝓbriis meis. Saltẽ
nunc intelligite qr ds̃ non equo iudicio afflxe.¬
rit me: & flagellis suis me emxerit. Eoce clamo

Expanded text:
squequo affligitis animam meam et atteritis me sermonibus? En decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me. Nempe etsi ignoravi, mecum erit ignorantia mea. At vos contra me erigimini, et arguitis me opprobriis meis. Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me, et flagellis suis me cinxerit. Ecce cl
Abbreviated transcription (Latin):
curasti iniquitatẽ meam: Ihons cadens deflu¬
it: & saxũ tranffert᷑ de loco suo. Lapides exca¬
uant aquȩ : & alluuione paulatĩ terra consu¬
mit᷑. & homines gͦ similit̃ ꝑdes. Roborasti eũ
paululũ: ut inꝑpetuũ ꝑtransiret. Immutab̾

Expanded text:
s cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur: et hominem ergo similiter perdes. Roborasti eum paululum ut in perpetuum transiret: immutabis
Abbreviated transcription (Latin):
rud replent domos suas argento. Aut siert
abortuiũ absconditũ non subsisterẽ uł qͥ con¬
cepti non uiderunt lucem. Ibi impii cessauert̃
a tumultu. & ibi requieuert̃ fessi robore: &
qͦͥnclam uincti sine molestia. non audiert̃
uocẽ exactoris. Paruus & magnus ibi sunt:
& seruus liber a dño suo. Quare. data ẽ muse¬
ro lux: & uita his qui in animȩ sunt: Qui¬

Expanded text:
domos suas argento aut sicut abortivum absconditum non subsisterem vel qui concepti non viderunt lucem ibi impii cessaverunt a tumultu et ibi requieverunt fessi robore et quondam vincti pariter sine molestia non audierunt vocem exactoris parvus et magnus ibi sunt et servus liber a domino suo quare data est misero lux et vita his qui in amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
rugitus meus: qr timor qũe timebũ euenit mͥi.
& qđ uerebar accidit. Nonne dissimulaui. non¬
ne silui: nonne quieui: Et uenit suꝑ me indis¬
Ecce docuisti multos: & manꝰ lassas roborasti
Uacillante confirmauerunt sermones tui: &
genua trementia confortasti. Hune aũt uenit
suꝑ te plaga  defecisti: tetigit te. & contur¬
batus es. T imor tuus fortitudo tua. patienti¬
a tua. & ꝑfectio iuarũ tuarũ. Recordare ob¬
serro quis uinqũa in nocens ꝑiit: aut quando
recti deleti sunt: Qum potius uidi eos quio.¬
perant᷑ iniquitatẽ. & seminant dolores. e ms¬

Expanded text:
rugitus meus: Quia timor, quem timebam, evenit mihi: et quod verebar, accidit. Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? et venit super me indigEcce docuisti multos, et manus lassas roborasti: Vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortasti nunc autem venit super te plaga et defecisti tetigit te et conturbatus es timor tuus fortitudo tua patientia tua et perfectio viarum tuarum recordare obsecro te quis umquam innocens perierit aut quando recti deleti sint quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores et me
Abbreviated transcription (Latin):
ris stibilis. & non timebis. Miseriȩ quoq ob¬
liuisceris. & quasi aquarũ quȩ p̃terierint
rerordaberis. Et quasi meridianus fulgorẽ¬
surget tibi ad uesperã: & cum te consũptum
putaueris orieris ut lucifer. Et habebis fidu¬
eiã ꝓposita tibi spe: & defossus securus dormi¬
es. Requiesces & non erit qui te ext̾reat. &
de p̃eabunt᷑ faciem tuam plurimi. Seuli autẽ
impioꝵ deficient. & effugnim peribit ab eis. &
speseoꝵ ab hominatio anuȩ.¬
rgo uos estis soli homines: & uobeũ & uo¬
orit᷑ sapientia: & michi ẽ cor sieut ee uobis:
nec inferior ur̃i sum. Quis enĩ hec quȩ nostis
ignorat: Qui deridet᷑ ab amieo fuo sicut ego.
inuiocabit dñm & exaudiet eum. Beridet enĩ
iusti simplicitas. Lampas contẽpta apud cogi¬

Expanded text:
ris stabilis et non timebis. Miserie quoque obris stabilis et non timebis. Miserie quoque oblivisceris et quasi aquarum que preterierint non recordaberis. Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam, et cum te consumptum putaveris, orieris ut lucifer. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe, et defossus securus dormies requiesces et non erit qui te exterreat et deprecabuntur faciem tuam plurimi oculi autem impiorum deficient et effugium peribit ab eis et spes eorum abominatio anos estis soli homines, et vobiscum morietur sapientia? Et mihi est cor sicut et vobis: nec inferior vestri sum. Quis enim haec quae nostis ignorat? Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum. Deridetur enim justi simplicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
kelpondens aut soplrnam atiutes diĩ
tinqͥd qui multa loquit᷑ non exaudiet᷑: aut
uir uerbosus iustificabit᷑:: Tibi soli tacebunt
om̃s: & cũ cȩteros irriseris a nullo confutabe
tibi secreta sapientiȩ. & qd̾ multiplex eẽt lex
eiꝰ. & intelligeres qđ multo minora exigaris ã
dõ quã meret᷑ iniquitas tua fo̾rsitan uestigia
dĩ cõprehendes: & usq ad ꝑfectũ omĩpotentẽ
reperies. Ercelsior oelo ẽ : & quid facies fim
dior inferno: & unde cognosces: Longior terra
mensura eiꝰ: & latior mari. Si subuerterit om̃i
auł in unum coartauerit: quis contradicet
ei: Ipse enim nouit hominũ uanitatẽ: & u¬
dens iniquitatẽ. Nonne consid̾at : uir uanus
in suꝑbia erigit᷑. & tamꝗͣ pullũ onagri seli¬
berũ natũ putat. Tu aũt firmasti cor tuũ:
& expandisti ad eum manus tuas. Si miqta¬
tẽ que ẽ in mani tua abstuleris a te.aeñ
manserit in tabnaculo tuo in iusticii tune
leuare poteris faciẽ tuã absq macula. & e¬

Expanded text:
Respondens autem Sophar Naamathites, dixit: Numquid qui multa loquitur, non exaudiet, aut vir verbosus justificabitur? Tibi soli tacebunt homines? et cum caeteros irriseris, a nullo confutabertibi secreta sapientiae, et quod multiplex esset lex ejus! Et intelligeres quod multo minora exigaris a Deo, quam mereretur iniquitas tua. Forsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum omnipotentem reperies? Excelsior est coelo, dior inferno, et unde cognosces? Longior terra mensura ejus, et latior mari. Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit. quis contradicet ei? Ipse enim novit hominum vanitatem; et videns iniquitatem, nonne considerat? Vir vanus in superbiam erigitur et tamquam pullum onagri se liberum natum putat tu autem firmasti cor tuum et expandisti ad eum manus tuas si iniquitatem quod est in manu tua abstuleris a te et non manserit in tabernaculo tuo iniustitilevare poteris faciem tuam absque macula et e
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. ipse me conterat. Soluat manũ suam ꝙ
succidat me: & hȩc mͥ sit consolatio ut affligenᷤ
me dolore non parcat. nec contradicã sermoni¬
b scĩ. Quȩ ẽ enim fortitudo mea ut sustineã:
aut qͥs finis meus ut patient agam: Nec for¬

Expanded text:
epit, ipse me conterat. Solvat manum suam et succidat me; et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat: nec contradicam sermonibus sanctis? Quae est enim fortitudo mea ut sustineam: aut quis finis meus ut patienter agam? Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
pidib regionũ pactũ tuum: & bestiȩ terrȩ pa¬
cificȩ erunt tibi. & scres qd̾ pacẽ habeat tab̃na¬
culũ tuum: & uisitans speciẽ tuam non pecrab̾.
Seies quoq qm̃ multiplex erit semen tuum: &
ꝓgenies tua quasi berba terrȩ. Ingredieris in ha¬
bundantia sepulchrũ: sicut infert᷑ acceruus ĩ
tempore. suo. Eccc boc ut inuestigauimꝰ ita ẽ:
qd̾ auditũ mente ꝑtracta. Respondens aut̃¬

Expanded text:
estiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam, non peccabis. Scies quoque quoniam multiplex erit semen tuum, et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, ut investigavimus, ita est: quod auditum, mente pertracta. RESPONDENS AUT
Abbreviated transcription (Latin):
tutia eoꝵ. & consilium prauoꝵ dissipat. ł diẽ.
ineurrent tenebi: & quasi in nocte sic palpabt̃¬
in meridie. Porro saluum faciet a gladio oris e¬
oꝵ: & de manu uiolenti pauperẽ. & erit ege¬
no spes: iniquitas aũt̃ contrahet os suum. Bea¬
tus homo. qui corripit᷑ a dõ. Increpationẽ gͦ
dñi ne reꝓbes. qr ipse uulnerat & medet᷑: ꝑcu¬
tit & manus eiꝰ sanabunt. In sex tribulationib
liberabit te: & in septima non tanget te malũ.
In fame eruet te de morte: & in bello de manu¬

Expanded text:
lium pravorum dissipat. Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes; iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo qui corripitur a Deo. Increpationem ergo Domini ne reprobes. Quia ipse vulnerat et medetur: percutit, liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte. Resurre
Abbreviated transcription (Latin):
ri os tuum decerne qd̵ iustũ ẽ & iudica in opẽ
Ulierẽ fortẽ quis inueniet: ꝓcul & de ultimiᷤ
finib p̃cnim eiꝰ. Reth. Confidit in ea corui¬
ri sui: & spolus non indigebit. Reddet
ei bonũ & non malũ: om̃ib dieb uitȩ suȩ. Que

Expanded text:
ri os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem ri os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
rex qui resistat ei. Et qui stultus apparuit post¬
ꝗͣ clatus ẽ in sublime: si enĩ intellexisset ori ĩ¬
posuisset manũ. Qui aut̃ fortit̾ p̃mit ubera
ad eliciendũ lac. exprimit butyrũ: & qui uehe¬
ment emulgit. elicit sanguinẽ: & qui ꝓuocat
iras. ꝓducit discordias. erba lamuhel regis: ui xxx¬
sio qua erudiuit cum mat̾ sua. Qͥd dilecte mi.
qͥd dilecte uteri mei: qͥd electe uotoꝵ meoꝵ: Ne
dederis mulierib substantiam tuã: & delicias tr¬
as ad delendos reges. Noli regib õ lamuhel. noli¬
regib dare uinũ. qr nullũ serretũ ẽ ubi regnat
ebrietas: ne forte bibant & obliuiscant᷑ benefi¬
cioꝵ tuoꝵ. & mutent causã filioꝵ pauperis. Date
sicerã merentib: & uinũ his qui amaro sunt
animo. Bibant ut obliuiscant᷑ egestatis sue
& doloris ñ recordent᷑ ampliꝰ. Aperi os tuum mu¬
to: ꝙ causis om̃ium filioꝵ qui ꝑtranseunt. Ape¬

Expanded text:
rex qui resistat ei et qui stultus apparuit postrex qui resistat ei et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset ori inposuisset manum qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos regestum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt ape
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ ignoro. Uiam aquilȩ in celo. uiã colubri
suꝑ petrã. uiam nauis in medio mari. & uiã ui¬
ri in adolescentia. Talis ẽ uia mulieris adulte¬
re: quȩ comedit & tergens os suum dicit. Non
sũ operata malũ. ẜ tria mouet᷑ terra: ꝙ quartr̃
ñ potest sustineri. E seruũ cũ regnauerit. per
stultũ cũ saturatus fuerit cibo: ꝑ odiosã muli¬
erẽ cũ in matrimonium fuerit assũpta. & per
ancillã cum heres fuerit dñȩ suȩ. Quattuor st̃
minima terre: & ipsa sunt sapientiora sapien¬
tib. Formice popłs infirmus: quȩ p̃parat in
messe cibũ sibi. Iepu̾culus plebs inualida: quȩ
collocat in petra cubile suum. Regẽ locusta ñ
habet: & egredit᷑ uniuersa ꝑ turmas suas. Stelli¬
o manib nitit᷑: & morat᷑ in ędib regis. Tria st̃
que bene gradiunt᷑: & quartũ qđ incedit feli¬
cit᷑. Leo fortissimus bestiarũ: ad nulliꝰ pauebit
occur sũ. Gallus succinctus lũbos: & aries nec ẽ

Expanded text:
noro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cuhabet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius paveboccursum gallus succinctus lumbos et aries nec est
Abbreviated transcription (Latin):
loca occulta in deserto. & abissent post illos
multi. Et statim ꝑrexerunt ad eos. & cons¬
tituerunt aduersus eos p̾lium in dic sabba¬
toꝵ: & dixerunt ad eos. Resistitis & nunc ad¬
huc: Exite & facite scđm uerbũ regis: & unie¬
tis. & dierunt. Non exibimus. neq faciemꝰ
uerbum regis: ut polluamus diem sabbato¬
rum. Et concitauerunt aduersus eos p̃lium.
Et non responderunt eis. non lapide misert¬
Moriamur om̃s in simplicitate nr̃a: & testes
erunt suꝑ nos clum & t̾ra qđ iniuste ꝑditis
nos. Et intulerunt eis bellũ sabbatis: & mor¬
tui sunt ipsi & uxores eoꝵ. & filii eoꝵ. & pec¬
cora eoꝵ. usq ad mille animas hominũ. Et cog¬
nouit matathias & amici enis: & luctũ habu¬
erunt suꝑ eos ualde..u.¬
t dixit iuir ꝓximo suo. Si om̃s fecerimꝰ sic̃

Expanded text:
los multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilavermoriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is: disꝑdent citius nos a terra. Et cogitaue¬
runt in illa die dicentes. Omis homo quicũ¬
q uenerit ad nos in bello die sabbatoꝵ. pug¬
nemus aduersus eos: & non moriemur om̃ssic̃
mortui sunt fr̃es nr̃i in ocultis: Tunc congre¬
gregata ẽ ad eos synagoga assideoꝵ foctis iuiri¬
b ex isrł: om̃is uoluntarius in lege. Et om̃s
qui fugiebant a malis additi sunt ad eos: &
facti sunt illis ad firmamentũ. Et collegert̃
exercitũ. & ꝑcusserunt peccatores in ira sua.
&e uiros iniquos in indignatione sua: & & teri
fugerunt ad nationes ut euaderent. Et cirxui¬
uit matathias & amici eius. & destruxerunt a¬
ras ⁊ circũciderunt pueros incircũcisos: quot¬
quot inuenerunt in finib isrł in fortitudi¬
ne. Et ꝑsequuti sunt filios suꝑbiȩ. & ꝓspera¬
tũ ẽ opus in manus eoꝵ: & obtinuert̃ lege de
manib gentium. & de manib regũ: & ñ dede¬
runt cormi peccatori.pͦ .uii.

Expanded text:
s disperdent nos a terra. et cogitauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et nomortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et ciruit Matathias et amici eius, et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inuenerunt in finibus Israel in fortitudine, et persecuti sunt filios superbiae et prosperauit opus in manus eorum, et obtinuerunt legem de manibus gentium et regum, et non dederunt cornum peccatori .
Abbreviated transcription (Latin):
citat: qͥ uͦ sperat in dño sanabit᷑. Qui confi¬
dit in corde suo. stultus e: qui aũt graditur
sapient̃. ipse saluabit᷑. Qui dat pauperi non
indigebit: qui despicit dep̃cantẽ sustinebit
penuriã. Cũ surrexerint impii abscondent᷑
homines: cum illi perierint multiplicabunt᷑

Expanded text:
nabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint, multiplicabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& ursus esuriens: princeps impius suꝑ popło
pauperẽ. Dux indigens prudentia. multos op¬
primet ꝑ calũniam: qui aut̃ odit auariciam.
longi fient dies eiꝰ. ł lomini qui calũniat᷑ ani¬
me. sanguinẽ enis si usq ad lacũ fuerit. ne¬
mo sustinet. Qui ambulat simplicit̾ saluus
exit: qͥ ꝑuersis ingredit᷑ uiis concidet semel.
Qui operat᷑ terram suam satiabit᷑ panib: qui
sectat᷑ otium replebit᷑ egestate. Uir fidelis.
multũ laudabit᷑: qui aut festinat ditari. ñ
erit innocens. Qui cognoscit in iudicio faciẽ
non facit bene: iste & ꝓ buella paiis deserit
ueritatẽ. Uir qui festinat ditari & aliis inui¬
det: ignorat qd̾ egestas suꝑ ueniet ei. Qui
magis quã ille qui ꝑ linguę blandimenta de¬
cipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo & a
matre. & dicit hoc non ex̃ peccatũ: particeps

Expanded text:
ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis multum laudaerit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dic
Abbreviated transcription (Latin):
grediaris in dic afflictionis tuȩ. Melior. ẽ uicmꝰ
iuxꝰta: quã frat᷑ ꝓeul. Stude. sapientiȩ fili mi. &
letifica cor meum: ut possis exꝓbranti responde¬
re sermonẽ. Astutus uidens malũ. absconditus
ẽ: paruuli transeuntes sustinuere dispendia.
Tolle uestimentũ eius qui fidẽ facit ꝓ extia¬
neo: & ꝓ alienis aufer pignus ab eo. Qui bene¬
dicit primo suo uoce grandi. de nocꝰte consur¬
gens maledicenti similis erit. Tecta ꝑstillantia
in die frigoris: litigiosȩ mulieri cõparantur.
Qui retinet eam quasi qui uentũ teneat: & ole¬
um dexters suȩ euacuet. Ferrũ ferro acuitur
& homo exacuit faciem amici sui. Qui seruat
ficum comedet fructũ eius: & qui eustos est
diuĩ sui. glorificabit᷑. Quomͦ in aqua resplen

Expanded text:
die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens maledicenti similis erit tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur quomodo in aquis resple
Abbreviated transcription (Latin):
sanitas non sequet᷑. In multiplicatione iustoꝵ
letabit᷑ uulgus: cũ impii sũpserunt pͥn ci¬
patũ gemet popłs. Uir qui amat sapientiã lȩ¬
tificat patrẽ suum: qui aut̃ nutrit scorta ꝑdit
substantiã. Rex iustus erigit terrã: uir aut̃ a¬
uarus destruet eam. Homo qui blandis fictis¬
q sermonib loquit᷑ amico suo: rete expandit
gressib eius. Peccatẽ urũ iniquũ inuoluet la¬
queus: & iustus laudabit atq gaudebit. No¬
uit iustus causam pauperũ: impius ignorat
scientiã. Homines pestilentes dissipant ciuitatẽ:
sapiente uͦ auertunt furorẽ. Uir sapiens si cũ
stulto contenderit: siue irascat᷑ siue rideat ñ
inueniet requiẽ. Hirisanguinũ oderunt simpli

Expanded text:
. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sangu
Abbreviated transcription (Latin):
habet miscdiam. nec erũpens furor: & impetũ
concitati ferre qͥs poterit:
elior. ẽ manifesta correptio: quã amor abs¬
conditꝰ. Mleliora sunt uulnera diligentis. ꝗͣ
fraudulenta odientis oscula. Anima satiata cal¬
cabit fauũ: anima esuriens. & amarũ ꝓ dulce
sumit. Sicut auis transmigrans de nido suo:
sic uir qui relinqͥt domũ suam. Unguento &
uariis odorib delectat᷑ cor: & bonis amici con

Expanded text:
habet misericordiam nec erumpens furor et impetum habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit melior est manifesta correptio quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici c
Abbreviated transcription (Latin):
eet amico suo: & cũ fuerit dep̾hensus dicit ludeu
feci. Ium defecerint ligna extinguet᷑ ignis: &
susurrone subtrac̾to iurgia conquiescunt. Si¬
cut carbones ad prunas. & ligna ad iguẽ: sic ho¬
mo iracundus ꝓuocat rixas. Uerba susiu̾onuum
quasi simplicia: & ipsa ꝑueniunt usq ad inti¬
ma uentris. Quomͦ si argento sordido ornare ue
lis uas fictile: sic labia tumentia cũ pessimo cor
sũmiserit uoct̃ suam ne eredideris ei. qm̃ septẽ
nequitiȩ sunt in corde illius. Qui operit odiũ
fraudulent᷑: reuelalnt᷑ malitia in concilio. Qui
fodit foueam incidet in eam: & qͥ uoluit lapi¬
dẽ reuertet᷑ ad eum. Lingua fallax non amat
ueritatẽ: & os lubricũ operat᷑ ruinas Ne glori x¬
eris in crastinũ: ignorans quid suꝑuentura pa¬
riat dies. Laudet te alienus. & non os tuum:
extraneus. & non labia tua. Graue ẽ saxũ & one¬
rosa arena: sed ira stulti utroq grauior. Ira ñ

Expanded text:
cet amico suo: et cum fcet amico suo: et cum ffeci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. uerba susurratoris quasi simplicia et ipsa perueniunt ad intima ulis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo cordsubmiserit vocem suam ne credideris ei quoniam septem nequitiae sunt in corde illius qui operit odium fraudulenter revelabitur malitia eius in concilio qui fodit foveam incidet in eam et qui volvit lapidem revertetur ad eum lingua fallax non amat veritatem et os lubricum operatur ruinas ne glorieris in crastinum ignorans quid superventura pariat dies laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior ira non
Abbreviated transcription (Latin):
Itulticiã suam: ne sibi sapiens cẽ uideat᷑. Clau¬
dus pedib & iniquitatẽ bibens: qui mittit
uerba ꝑ nuntium stultũ. Quomͦ pulehras
aceruũ mercurii: ita qui tribuit insipienti
honorẽ. Quomͦ si spina nascat᷑ in manu temu¬
Alenti: sic parabola in ore stultoꝵ. Iudici¬
um det̾minat causas: & qui imponit stulto si¬
lentium iras mitigat. Sicut canis qͥ reuertit᷑
ad uomitũ suum: sic imprudens qui iterat
stulticiam suam. Uidisti hominẽ sapientẽ si¬
bi uideri: magis illo spẽ habebit stultus. Bi¬
cit piger. leo in uia: legna in itincrib. Sicut
ostium uertit᷑ in cardine suo: ita piger in lec¬
tulo suo. Abscondit piger manus sub ascellã
sua: & laborat si ad ossuum cas conuerterit.
Spientior sibi piger uidet᷑. scptẽ uiris loquen¬
tib parabolas. Sicut qui app̃hendit aurib
canẽ: sic qui transit. & impatiens cõmiscetur
rirȩ alterius. Sicut noxius ẽ qui mittit la noe¬
as & sagitas in mortẽ. sie uir qui fraudulent᷑ no¬

Expanded text:
ltitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchraacervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprustultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qurixae alterius. Sicut noxius est qui mittit sagittas, et lanceas in mortem: ita vir, qui fraudulenter no
Abbreviated transcription (Latin):
ret scientiam. Si contuderis stultũ in pila qͣ¬
si tipsanas feriente desuꝑ pilo: non auferet᷑
ab eo stulticia eius. Biligent᷑ agnosce uultũ
percoris tuosq greges considera: non enĩ ha¬
bebis nigit᷑ potestatẽ. sed corona tribuetur
in generationẽ & generationẽ.
perta sunt prata. & apparuerunt herbȩ
uirentes. & collecta sunt fena de montib.
agni ad uestimentũ tuum: & hedi ad agri p̾¬
cium. Suficiat tibi lac caprarum in cibos tu¬
os & in necessaria domus tuȩ: & ad uictũ an¬
cillis tuis Eugit impius nemine ꝑsequente:
iustus aut̃ quasi leo confidens absq terrore

Expanded text:
re laudantis. Si contuderis stultum in pila quasi ptisanas, feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur in generatione, et generationem. Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena deAgni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absq
Abbreviated transcription (Latin):
illaquear ad negandũ. & dicã qͥs ẽ dñs: & egesta¬
te cõpulsus furer ꝙ peiorẽ nomen dĩ mei. Ne
accuses seruũ ad dnm suum: ne forte maledi¬
cat tibi & moriaris. Generatio quȩ patri suo
maledicit: & quȩ non benedicit matri suę.
Generatio quȩ sibi munda udet᷑. ꝙ tãmen ñ ẽ
lota a sordib suis. Generatio cuiꝰ excelsi sunt o¬
culi: & palpebrȩ cius sunt in altũ porrectȩ.
Generatio quȩ ꝓ dentib gladios habet. ꝙ com¬
mandit molarib suis: ut comedat inopes de
terra. & pauperes ab hominib. Sanguisugȩ du¬
ȩ sunt filiȩ dicentes: affer affer. Tria sunt insa¬
turabilia. & quartũ qđ nũquã dicit sufficit. In¬
fernus. & os uuluȩ. & terra quȩ nũquã satia¬
tur aqua: ignis uͦ nũquã dicit sufficit. Oeulũ
qui subsannat patrẽ. & despicit partũ matrĩ
suȩ. effodiant cum corui de torrentib: & co¬
medant illũ filii aquilȩ.

Expanded text:
 dicam: Quis est Dominus? et egestate compulsus furer, et perjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad Dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corruas Generatio, quae patri suo maledicit, et quae non benedicit matri suae. Generatio, quae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia et quartum quod numquam dicit sufficit infernus et os vulvae et terra quae non satiatur aqua ignis vero numquam dicit sufficit oculum qui subsannat patrem et qui despicit partum matris suae effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquil
Abbreviated transcription (Latin):
peccarum ꝓcliuior. Suꝑbum sequit᷑ humili¬
tas: & humilẽ spũ suscipiet gła. Qui cum fure
partit᷑ odit animã suã: adiurantẽ audit & ñ
indicat. Qui timet hominẽ eito corruet: qui
sperat in dño subleuabit᷑. Alulti requirunt fa¬
ciẽ principis. & a dño udiciũ egredit᷑ singuloꝵ.
bhominant᷑ iusti uirũ impium: & xxx.
abhominant᷑ impii eos qui in recta sunt ui¬

Expanded text:
peccatum proclivior. Superbum sequitur humilipeccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domino judicium egreditur singulorum. Abominantur justi virum impium: et abominant
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sp̃m suum ꝑfert stultꝰ: sapiens differt
& reseruat in posterũ. Princeps qui libent᷑
audit uerba mendacii: om̃s ministros habebit
impios. Pauꝑ & creditor obuiauerunt sibi: u¬
triusq illuminator ẽ dñs. Rex qui iudicat in
ueritate pauperes: thronus eiꝰ in ueritate fir¬
mabit᷑. Uirga atq correptio tribuunt sapien¬
tiã: puer aut̃ qui dimittit᷑ uoluntati suȩ con¬
fundit matrẽ suam. In multiplicatione impi¬
oꝵ multiplieabint᷑ scelera: & iusti ruinas eoꝵ
uidebunt. F rudi filium tuum & refrigerabit
te: & dabit delicias ayimȩ tuȩ. Cũ ꝓphetia de¬
fecerit dissipabit᷑ popłs: qui uͦ custodit legẽ
beatus ẽ. Seruus non potest crudiri uerbis:
nit. Uidisti homirlẽ uelocẽ ad loquendũ. stul¬
ticia magis speranuia ẽ quã illius correptio. Qui
delicate a puericia nutrit seruũ suum: post¬
ca illũ sentiet contumacẽ. Uir iracundꝰ ꝓuocat
rixas: & qui ad indignandũ facilis ẽ erit ad

Expanded text:
tultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non potest erudiri quia nit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad
Abbreviated transcription (Latin):
nians pauperi: similis ẽ ymbri uehementi. in
quo paratur fames. Qui derelinquunt legem.
laudant impium: qui custodiunt succendunt᷑
contra eum. Uiri mali non cogitant iudicium.
qui aut̃ ꝑquirunt dnm̃ animaduertunt om¬
nia. Melior ẽ pauꝑ ambulant in simplicitate
sua: quã diues prauis itinerib Qui custodit le¬
confundit patrẽ suum. Qui coaceruat diuiti¬
as usuris & fenore liberali: in pauperes congre¬
gat eas. Qui declinat aure suam ne audiat le¬
ge̾: oratio cius erit execrabilis.liiii.¬
Ni decipit iustos in uia mala. in interito
suo corruet: ꝙ simplices possidebuts
bona eius. Sapiens sibi uidet᷑ uir diuesꝰ pauꝑ

Expanded text:
nians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam diues prauis itineribus. Et pconfundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper
Abbreviated transcription (Latin):
confringet duriciam. Mel inuenisti comede
qđ sufficit tibi: ne forte satiatus euomaᷤ illuod.
ubtrahe pedẽ tuum de domo ꝑxi aluiiii.¬
mi tui: ne forte satiatus oderit te. Iaculũ &
gladius & sagitta acuta: homo qui loquit᷑
contra ꝑximũ suum. testimoniũ falsũ. Dens pu
tridus & pes lassus. qui sperat suꝑ infideli in
die angustiȩ: & amittit pallium in die frigo¬
ris. Acctũ in iutro. & qui cantat carmina cor¬
de ꝑuerso. Sicut tinea uestimento. & uermis
ligno: ita tristicia uiri nocet cordi. Si esurierit
inimicus tuus ciba illũ: si sitierit da ei aquam
bibere: prunas enĩ congregabis suꝑ caput eiꝰ.
& dñs reddet tibi. Uentus aquilo dissipat plu¬
uias: & facies tristis linguã detrabentẽ. Meliuis
ẽ sedere in angulo dogniatis: quã cũ muliere
litigiosa & in domo cõmuni. Aqua frigida ani¬
mȩ sitienti: & nuntius bonus de terra longin¬
qua. Fons turbatus pede. & uena corrupta:
iustus cadens corã impio. Sicut qui mel comedit

Expanded text:
get duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens tridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aquam bibere: prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristiest sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum c
Abbreviated transcription (Latin):
firmabit᷑ iusticia thronus eiꝰ. Ne głosus appa¬
reas coram rege: & in loco magnoꝵ ne steteris.
Melius ẽ enim ut dicat᷑ tibi ascende huc: quã
ut humilieris corã principe. Quȩ uiderunt o¬
culi tui ne ꝓferas in iurgio cito: ne postea em̃¬
dare non possis cũ dehonestaueris amicũ tuũ.
Causam tuã tracta cũ amico tuo. & seeretum¬
extraneo ne reueles: ne forte insultet tibi. cũ
audierit. & exꝓbrare non cesset. Gratia & ami¬
fias. Mlala aurea in lectis argenteis: qui loquit᷑
uerbũ in tempore suo. Inauris aurca & mar¬
garitum fulgens: qui arguit sapientẽ & aurẽ
obedientẽ. Sicut frigus niuis in die messis. ita
legatus fidelis ei qui misit cum: animã illius
re quiescere facit. Nubes & uentus & pluuiȩ ñ¬

Expanded text:
abitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuoextraneo ne reveles: Ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala acesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ eius spinȩ: & maceria lapidũ destructa
erat. Qd̾ cũ uidissẽ posui in corde meo: ꝙ
exemplo didici disciplinã. Usquequo piger
dormis: usqueqͦ de sõno consurges: Parum¬
in quã dormies. modicũ dormitabis. paululũ
manus conseres ut quiescas: & ueniet quasi
cursor egestas: & mendicitas quasi uir armatꝰ.

Expanded text:
 destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir armatus
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ recordare: ne irritũ facias fędus tuũ nob̃¬
cũ. Nũqͥd sunt in sculptilib gentiũ qui pluañ.
aut cęli possunt dare ymbres: Nonne tues dñs
hel corã me: ñ ẽ anima mea ad popłm istũ.
Tice illos a facie mea. & egrediam᷑t. Qđ si dixerint¬

Expanded text:
facias foedus tuum nobiscum numquid sunt in sculptilibus gentium qui pluant aut caeli possunt dare imbres nonne tu es Dominhel coram me non est anima mea ad populum istum eice illos a facie mea et egredia