comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ⁊ fuigor. fictum. ⁊ tangor. tac
uincior uinctus. fugor. functus
emugor emuctus. extingo. extictus
gor puauctus angor. anctus¶Qd ãt¬
corripr anpenultia paciscor. ⁊ nauciscor
i proficiscor. ⁊ erꝑgiscor. ex compositis si¬
ue primitĩs coꝵ potest dinosci paciscor
depeciscor. ꝓficiscor. afacio. exꝑgiscor. a
pergo pergis. Nanciscor u̾o a nancio ẽ
qd in usu fuit uetustissims. Excipitur¬
defeciscor. defessũ faciens supmũ. ⁊ parti¬
cipiũ pret̾iti defessus. nam aib eo qd est¬
deficio. dẽfectus. fit ꝑticipium p̾titi. Ex¬
ciputur etiam duo composita que
qͣmuis in añpenultĩa .i. habeant corẽ¬
m tũ. in nonm. ctum. faciũt supraũ
cõnuscor. cõmentum. adipiscor. adep¬
tum. si am a reminiscor. supmũ uł par¬
ticipum pret̾iti uł futuri uł ꝑticipii
in usu non inueni. qͣmius ratio quo
rementũ quomodo cõmẽtum exigat

Expanded text:
ctum et fingor fictum et tangor tactuunctus, fungor functus, emungor emunctus, extinguor extinctus, gor planctus, angor anctus; corripitur antepaenultima păciscor et nănciscor et profĭciscor et expĕrgiscor, ex compositis siue primitiuis eorum potest dinosci: păciscor depĕciscor, profĭciscor a făcio, expĕrgiscor a pĕrgo pergis, nănciscor uero a năncio est, quod in usu fuit uetustissimis. defetiscor defessum faciens supinum et participium praeteriti defessus, ut Tedeficio defectus fit participium praeteriti. excipiuntur etiam duo composita, quae quamuis antepaenultimam i habeant corm tamen, non in ctum faciunt supinum: commĭniscor commentum, adĭpiscor adeptum. nam a reminiscor supinum uel participium praeteriti uel futuri in usu non inueni, quamuis ratio hoc quoque rementum, quomodo commentum, exigat
Abbreviated transcription (Latin):
ninant adiectam frequenter inuẽiiꝰ
per scda̾s ⁊ t̾cias ꝑsonas syncopã penstie
pati silse. cum ab .u. loco consonantis m¬
cipit. ut amaui. amanisti. uł amastra
mauimꝰ. amauistis uł amastis. ama¬
uerunt uł amarunt. neo. neui neuisti
ui kesti neuit. neuimius. neuistis uł
nestis. neuerunt uł nenint. Ido auit ad¬
tione sit .u. consonans symcoran prti
uon potest. ut lauo. laui. lauisti. non
possumus dr̃e lasti. nec pio lauistis aia¬
stis: necpro laucrint larunt. simulit
faueo. faues. fauisti. nemo dit s rulit
nec pro foiusti. fosti. nec pro sosuisti sol
nio ubi habeat .u. consonante moues
moui mouisti ex quo sumostes posuat
oratius pro sĩmiouisses in pruno eso¬
uũ. hunc hoĩem uelles i prono spae¬

Expanded text:
rminant adiectam, frequenter inuenimus per secundas et tertias personas syncopam paenultimae pati syllabae, cum ab u loco consonantis incipit, ut amaui amauisti uel amasti amauit amauimus amauistis uel amastis amauerunt uel amarunt; neo neui neuisti uel nesti neuit neuimus neuistis uel nestis neuerunt uel nerunt. ideo autem adtione sit u consonans, syncopam pati non potest, ut lauo laui lauisti, non possumus dicere lasti nec pro lauistis lastis nec pro lauerunt larunt. similiter faueo faui fauisti, nemo dicit fasti, nec pro fouisti fosti, nec pro soluisti solstio uerbi habeat u consonantem: moueo moui mouisti, ex quo summosses posuit Horatius pro summouisses in I sermonum : «hunc hominem uelles si tra
Abbreviated transcription (Latin):
derenictum. siec nurum cum post .q. u.
posita uim lictere amittat in .ci. desinẽ¬
cumm regłam sequi. ¶ Que u̾o in .iii. sil¬
labam profuerunt pretitum ꝑft̃m mu¬
tant cam m. tum. Ita qd̾ nichil aliud
tus simi. cresco creui. cretum. ascisco as¬
ciuuii. ascitum. descisco. descuu. descitum.
positti. ignosco. ignoni. ignotũ. undel
pticipium futuri ignoturus est. uri
n diuatum protulerunt. ignosco ⁊g¬

Expanded text:
delictum. nec mirum, cum post q u posita uim literae amittat, in ci desinentium regulam sequi. quae uero in ui syllabam proferunt praeteritum perfectum, mutant eam in tum ram», cresco creui cretum, ascisco asciui ascitum, descisco desciui descitum. positum "ignosco, ignoui, ignotum", licquam mihi ignoturus est»; quidam pore hoc deriuatum protulerunt, ignosco ig
Abbreviated transcription (Latin):
est mami poituui eius seneo muenitur
in usu. a senes igitur non a senesto fit
pret̾itum seniu ¶ Saluitius in pͥmo hy¬
storiar. susi cũ ita belli desenuisset. Iem
etiam ꝑticipium pret̾iti temporis ex eo
piotulit q̃muis sit nentiale m .iiiiͦ. õs
quib ctrs senecto corpore asinus mili¬

Expanded text:
est: nam positiuum eius seneo inuenitur in usu. Accius ipraeteritum senui. Sallustius in I historiarum : «nisi cum ira belli desenuisset». idem etiam participium praeteriti temporis ex eo protulit, quamuis sit neutrale, in IIII: «omnis, quibus senecto corpore animus mili
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Salustius tñ scd̃m analogicm in
scdo hẏstoriar. neq mermes exprelio
utrũq protulit. in turba oresti cognita
agnota est soror. ¶Pasco paui serua¬
uit in supino .s. solum pastum. ¶Co¬
pesco. compescui. dispesco. dispescui. ⁊ pos¬
co. poposci. ⁊ disco. didisci. a pͥs. tp̃r. taci
unt supinũ mutatõne .s. in .i. correp¬
tam. ⁊ additõne. tum. posco poscitum.

Expanded text:
. Sallustius tamen secundum analogiam in II historiarum : «neque inermos ex proelio secundum utrumque protulit: «in turba Oresti cognĭta agnōta est soror». pasco paui seruauit in supino s solum: pastum. compesco compescui et dispesco dispescui et posco poposci et disco didici a praesenti unt supinum mutatione o in i correptam et additione tum; posco, poscitum;
Abbreviated transcription (Latin):
A. sco. desmentia mutant. sco. in .ui.
uisi sunt ichoatĩa. illa enim carent
pret̾ito ꝑfco. quiesco quicui. pasco pa¬
ascisco. ascum. consuesco. consuei. uei
consuetus sum. Carisius tñ etiam consu¬
caput nidino. Excipunitur pretea euis¬
dem t̾minationis. compesco. compescu.
dispesco. dispescui. qd ponit apuleuisi
nus tanta int̾capedine fastigii dispes¬
cant pro discrint. Excipitur pretea du¬
co didisci. posco. poposci. et ex eis compõi¬
ta que similiter facuint pret̾itum. dedis

Expanded text:
aecedente mutant sco in ui, nisi sint inchoatiua illa enim carent praeterito perfecto: quiesco quieui, pasco paasciui, consuesco consueui uel consuetus sum Charisius tciunt». excipiuntur praeterea eiusdem terminationis compesco compescui, dispesco dispecui, quod ponit Apuleius imis tanta intercapedine fastigii dispescant», pro distent. excipitur praeterea disco didici, posco poposci et ex eis composita, quae similiter
Abbreviated transcription (Latin):
qr demant ⁊ auferant om̃ia dentes.
ip̃i prius incidunt. sequẽtes camiu
uccantur duo quoꝵ in dextra maxil
tradunt ut confringant hn pro longi¬
cantur. ultimi dñr molares qui conca
⁊ concisa a priorib ⁊ confracta a seqñ¬
tib suscipunt ut molant ⁊ masticen
Et sunt płes deutes in uiris ꝙͣ ĩ mulierib¬
uatur pro densato. s densatũ ab aliquo

Expanded text:
quia demant et auferant omnia dentes. ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextera maxilla tradunt ut confringant. Hos vulgcantur. Ultimi dicuntur molares, qui contrita et concisa a prioribus et confracta a sequentibus suscipiunt ut molant et immassent. Et sunt plures dentes in viris quam in femioque inveniatur pro densato, sed densatum ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
mosus sa sum. plenus lacimus uł la
Itẽ alatrma. lacrimor. maris ilacri
niatũ. Antiqui tñ dicebant. lacmo. mas
Et inde ubalia. Et hec lacrimatoriũ.ru.
lccus lacrimarũ. Et lacrimatorus na
Et componitur. illagrimor. maris i aul¬
te lacinnari. Collacrimor. maris .i. si
mui lacamari. Ilactimor. maris. in¬
tus lacriman uł condolere. Et est depo¬
nens laciimor cũ omnib sius compo¬

Expanded text:
imosus -a -um, plenus lacrimis vel lItem a lacrima lacrimor -aris, quod antiqui dicebant lacrimo -as, et inde verbalia, et hoc lacrimatorium, locus lacrimarum, et lacrimatorius -a et componitur allacrimor -aris, ite lacrimari; collacrimor -aris, idest simul lacrimari; illacrimor -aris, intus lacrimari vel condolere; et est deponens cum omnibus suis compo
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc leges lactet cum granescit. Lac¬
to componitur ablacto. ccas .i. a lace
extrahere. uł remouere. segregare. col¬
lacto ctas .i. sumł lactare. uñ colla¬
.i. ualde lactare. uł a lacte segregare
Oblecto.ctas. delectare. Lacto ctas¬
cum omib sius composicis est acci¬
uũ. preter delecto. ctas. qd̾ est ueutrũ
⁊ delector. ctaris qd̾ est deponeus. Et¬
ꝯumia composita retinent litt̾aturã
sui simplicis preter delecto ⁊ oblecto.
que nutant .a. in .e. Itẽ nota ꝙ lac¬
tare ponit᷑ qnͣdo pro decipe. et est tra¬
ctum ab infantib. qr multociens ꝑ¬

Expanded text:
tunc seges lactescit cum granescit. Lacto componitur ablacto -as, idest a lacte extrahere vel removere, segregare; collacto -as, idest simul lactare, unde collavalde lactare vel a lacte segregare; oblecto -as, idest delectare. Lacto cum omnibus suis compositis est activum, preter delecto -as, quod est neutrum, et delector -aris, quod est deponens. Et composita retinent litteraturam sui simplicis, preter delecto et oblecto, que mutant a in e. Item nota quod lactare ponitur quandoque pro decipere et est tractum ab infantibus, qui multotiens
Abbreviated transcription (Latin):
distantib aque guttis oꝑtus ⁊ ꝑfusus
est. Sꝑgo ⁊ eius compõitã sũt actia ⁊ fa¬
cĩt pret̾itũ in. si. ⁊ sup̃ i. sum. Et om̃ĩa
a spargo cõpoĩta mutant ubiq . a. sim¬
plicis in .e. qͣmius qñ in quibꝰdã com¬
põĩtis inuẽĩatur .a. retenta. s pocius ui

Expanded text:
distantibus aque guttis opertus et perfusus est. Et spargo et eius composita sunt activa et faciunt preteritum in -si et supinum in -sum, et omnia a spargo composita mutant ubique a simplicis in e, quamvis quandoque in quibusdam compositis inveniatur a retenta, sed potius ex
Abbreviated transcription (Latin):
palria. Uñ hic iħ spadix. subrdteus. ful¬
uus .s. colore palme. un ⁊ spadices dĩ
equi palmati .i. equi fului. ⁊ rubicũdi
coloris. sicut palia uł qui palme figu¬
ram incrurib hñt.
nucus castratus uñ ⁊ spadones dicũt᷑
surculi uiciũ fruge carentes dã ꝙ sĩnt

Expanded text:
palma, unde hic et hec spadix, subrubeus, fulvus, scilicet colore palme, unde et spadices dicuntur equi palmulati, idest equi fulvi et rubicundi coloris sicut palma vel qui palme figuram in cruribus habent. nuchus, unde et spadones dicuntur surculi vitium fruge carentes, dicti sic quia sint
Abbreviated transcription (Latin):
tã. spatatus
ta armatus:¬
mi uł tolia. uł fructus palmaꝵ añqͣm
ce. latine delicie dñr. Et a spatula sꝑa¬
tulosus sa. sum. Et spatulatus. ta. tũ. qui
magnas ⁊ diffusas hc̃ spatulas. uł deliti¬
osus siue delicatus. ⁊ utrũq comꝑatur
Itẽ. a spatula. spaculor. laris .i. delicior

Expanded text:
ta spatatus ta armatusmi vel folia vel fructus palmarum, antequam ce, latine delicie dicuntur; et a spatula spatulosus -a -um, et spatulatus -a -um qui magnas et diffusas habet spatulas, vel deliciosus sive delicatus, et utrumque comparatur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
rusto. stas .i. crustam facere uł adde̾.
uł apponere. crustis quid inure. ⁊ dr᷑ a¬
crustum. sci. Et componitur concrusto.
stas. Ice̾ decrusto. sitis .i. ualde crusta
Et excrusto. stas. in eodem sensu. Itẽ in¬
crusto stas .i. crustis linuire. crusdas ap¬
tenter crustas auferre. uł subtus. uel
pose incrustare. Et est actim̃ crusto cũ
omnib suis compositis.
rustosus. a crusta. dr crustosus. sa
sum .i. plenus crusta. Et comꝑatur. u̾
hec crustositas. tacis

Expanded text:
st crustam facere vel addere et apponere, crustis aliquid linire. Et componitur concrusto -as et decrusto -as, idest valde crustaritur, et et excrusto in eodem sensu; incrusto -as, idest crustis linere, crustas aptenter crustas auferre vel subtus vel post incrustare. Et est activum crusto cum omnibus suis compositis. Item a crusta crustosus -a -um, idest plenus crusta, et comparatur, unde hec crustositas -tis.
Abbreviated transcription (Latin):
cucirius. ru i. lecti custos uł fabrica¬
toi uł preꝑator. Et inde ħ cubicularia.
rie. m eodem sensu. potest etiã tecłiani
ptiet ad cubiculũ uł cubicłarium¬
bile. lis. et est proprie cõcubinaꝵ. sicut
genialis sponsarum. fit enim ad lectũ
concubmarũ pocius descensus ⁊ incli¬

Expanded text:
cularius, idest lecti custos vel fabricator vel preparator, et inde hec cubicularia -e in eodem sensu; potest etiam declinariquod pertinet ad cubiculum vel cubiculariumbile -lis, et est proprie concubinarum sicut geniale sponsarum: fit enim ad lectum concubinarum potius descensus et incli
Abbreviated transcription (Latin):
nitela. ab ante ⁊ telon ꝙ est longũ. cõ¬
ponitur. hec antela. le cingulũ. illud qd̾
aute pectus equi tenditur. sicut postela dĩ
illud qd̾ posterius tenditur sub aauda. io
dr̃ antela qiͥ ante sellam. Et postela quali
post sellam. Et scd̾m ħ potest dici sic qd ł
ornamentũ equi ante uł retro. uł manti¬
ca que ante portatur uł retro. Giecismus

Expanded text:
Item ab ante et telon, quod est longum, fit antela -le, cingulum illud quod ante pectus equi tenditur, sicut postela dicitur illud quod posterius tenditur sub cauda, vel dicitur antela quasi ante sellam et postela quasi post sellam; et secundum hoc potest dici sic quodlibet ornamentum equi ante vel retro, vel mantica que ante portatur vel retr
Abbreviated transcription (Latin):
lectus est rei cuiuscũq inuisibił certa ⁊
maĩfesta noticia. opiuo ẽ qiͣ pro uero
hr̃e aliquid qd̾ falsũ eẽ nescias. gͦ ut dixi
fides ambiguũ nõ habet. aut si habes. fi¬
des nõ est. s opp̃io. Quid distat ab intel¬
lectu nempe ꝙ ⁊ si nõ habet incertũ ñ ma¬
intellcus. deniq ꝙ intellexisti nõ ẽ de eo
qd̾ ultra q̃ras. aut si ẽ non intellexisti
Nil aũt malumꝰ scire qͣm q̃ fide iã sa¬
mꝰ. nil suꝑerit ad bĩtudinem cũ que iã

Expanded text:
lectus est rei cujuscunque invisibilis certa et lectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio est quasi pro vero habere aliquid, quod falsum esse nescias. Ergo, ut dixi, fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat ab intellectu? Nempe quod etsi non habet incertum non maintellectus. Denique quod intellexisti, non est de eo quod ultra quaeras: aut si est, non intellexisti. Nil autem malumus scire, quam quae fide jam scimus. Nil supererit ad beatitudinem, cum quae jam
Abbreviated transcription (Latin):
duo certam u̾tatẽ. s fides clausam in
uolutã intelligẽtiam nudã ⁊ manifes¬
tã. Cct̾um op̃io cerci nicħ hñs u̾ũ ꝑ u̾i¬
siłia. querit pocius qͣm apprehendit oĩo ĩ
his cauenda est confusio. ne aũt incertũ
opp̃ionis fides figat. aut qd̾ firmũ firũ
q fidei est opp̃io reuocet in q̃onem. Et hoc
sciend̾ qr oppinio si ht assertionẽ temer¬
ra ẽ. fides si ht̃ hesitationẽ infirma ẽ. Itẽ
intellectus si signata fidei tentet irrũꝑe
reputat᷑ effractor scrutatorq maiestatis
multi suam op̃ionẽ intlłcm putau̾unt
⁊ errauerũt. Et quidẽ opp̃io potest puta¬
ri intelłcus intellectꝰ oppĩo nõ poteso.
uñ ħ accidit ꝓfecto qr ħ falli ⁊ fallere ꝑo¬
test. ille nõ potest. auit si potuit falli intel¬
lectus nõ fuit s opĩo. u̾us nẽpe intellectꝰ
cercam ħt nõ modo u̾itatem. s ⁊̃ noticiã
nire. fides est uolũtaria quedam ⁊ cerca
p̾libatio. nec dũ propalate i̾utatis intel¬

Expanded text:
duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi niilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellectus certam habet nonire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intel
Abbreviated transcription (Latin):
stas. ualde onustare. uł omis auferre
Et est actuiũ cum suis compõitis. Item
ab onus. onerosus. sa. sum. pondo̾sus.¬
tis. ⁊ onero rs. grauare. onustare.
sarciuare. Et compõ deon̾o . ras. exone¬
ro. ras .i. ualde onerare. uł onus aufer¬
re. Et ẽ actĩm cum om̃ib sius cõpõitis

Expanded text:
-as, valde onustare vel onus auferre, et est activum cum omnibus suis compositis. Item ab onus onerosus -a -um, ponderosust onero -as, gravare, onustare, sarcinare; et componitur deonero -as, exonero -as, idest valde onerare vel onus auferre; et est activum cum suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
est qui per stuporẽ non mouetur ĩ mui¬
ria. seuiciã eiũ profeit necultus ẽ. uet
ullo ignominie cõmouet᷑ dolore. qr stul
tus est hebetior corde sicut quidã ait. Ego
me esse stultũ extimno. fatuũ eẽ nõ opmor
.I. obtusis quidem sensib. nõ tñ nullis. et¬

Expanded text:
est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae commovetur dolore. 247. tus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. St
Abbreviated transcription (Latin):
Et est stupor casus memoriam ⁊ rõm
auferens ⁊ lingni impediens. uñ scupo¬
prie uirgine uł in moniali. Et ur̃ dici
a corrũpendo. uñ scupror. praris. scu¬
prũ cõmitte. uł stupro corrũpere. un ħ
stupratoriũ. locus stupiandi. Et compo̾
conscupror. praris. Et est stupror depo¬
nens cũ sius compõitis ẜm ug̃. Inuẽi¬

Expanded text:
et est stupor casus memoriam et rationem auferens et linguam impediens, unde stupoin virgine vel moniali, et videtur dici a corrumpendo, unde stupror -aris, stuprum committere vel stupro corrumpere, unde hoc constupratorium, locus stuprandi; et componitur constupror -ris, et est deponens cum suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
timere. eẽ uł fieri stupidũ qͣi sine sensu.
uñ stupidꝰ da. dũ. sepius stupens. Et com¬
patur. uñ stupido. das stupidũ fac̾e uł¬
facio. cis. ⁊ stupesio. fis. scupefactus. Itẽ.
stupeo compo a scupeo. pes ualdescupere
uł ad aliqͥd stupere. extupro. pes. ualde
stupere. uł ascupore uł a scupore cessare
liberari. Instupo. pes. ualde scupere. Ob¬
scupeo. pes. undiq uł ob aliquid stupere
restupeo pes. ⁊ ab om̃ib predãs incho.

Expanded text:
timere, esse vel fieri stupidum et quasi sine sensu, unde stupidus -a -um, sepius stupens, et comparatur, unde stupido -as, stupidum facefacio, et stupefio -is, stupefactus; item stupeo componitur astupeo -es, valde stupere vel ad aliquid stupere, exstupeo -es, valde stupere vel a stupore cessare, liberari, instupeo -es, valde stupere, obstupeo -es, undique vel ob aliquid stupere, restupeo -es, et ab omnibus inchoativa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionẽ simpłicẽ. Stropla est cũ fitinũ¬
tatio de Rnoorio ad u̾sumubi est queda
conũsio mutate melodie pͥoris. antistro¬
phaest qͣndo finito usu remcipr᷑ ipin res¬
ponsoriũ. uł medietas eus. iił cantus
ymnoꝵ inuẽtus est perstropham ⁊ anto¬
stropham ad sonũ firmanienti nõndũ
⁊ planctaꝵ qui contra conusionem celi¬
uoluũtur. uñ quidã cantus solebãt in
eccłia cẽ quos uocabant trophos. un ma¬
crobius in ipĩs ĩ hẏnmis deor per stro¬
pham ⁊ antistropham metra canoris
u̾sib ad hibebantur ut perstro plãretus
orbis stelliferi motus per anastroplam
diũsus magoꝵ regressus p̃dicaret

Expanded text:
ersionem simplicem: stropha est cum fit mutatio de responsorio ad versum ubi est quedam conversio mutate melodie prioris; antistropha est quando, finito versu, reincipitur ipsum responsorium vel eius medietas. Unde cantus ymnorum inventus est per stropham et antistropham ad sonum firmamenti notandum et planetarum, qui contra celi conversionem volvuntur; unde quidam cantus solebant esse in ecclesia, quos vocabant trophos; unde Macrobius 'In ipsis etiam ymnis deorum per stropham et antistropham metra canoris versibus adhibebantur, ut per stropham rectus orbis stelliferi motus, per antistropham diversus vagorum regressus predicaret
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ sc̃e actionis nõ habent. hñt
quipre uolandi pennas per spẽm. sedm
terra repunt per accionẽ. qr alas per fi¬
gura sancticatis oñdunt. s curair ce¬
cularũ ponde pregrauati nullatenus
ius pusa semper oꝑentur. loqui tñ rec¬
ta non desmũt. Bene aũt loquẽdo in fi¬
deua conusatione filios paruũt. s eos
bene iuuendo nutrire nõ possunt. Delie¬

Expanded text:
veritatem sanctae actionis non habent. Habent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus vis perversa semper operentur, loqui tamen recta non desinunt. Bene autem loquendo in fide vel conversatione filios pariunt, sed eos bene vivendo nutrire non possunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lium .lii. qr per auxilumi aliqiud au¬
getur. Et est auxiliũ qd̾ ab extraneis
.ria. rium. qui uł q̃ uł quod potest p¬
bere auxiliũ. Et auxilicitorius. ria. riũ.
pro eodem. Itẽ ab auxiliũ. auxilior. au
Et constriutur cũ accusatĩo ⁊ datĩo. ut
auxilior te ⁊ tibi. uñ hic auxiliator. au¬
xiliatrix. xiliatio. Et hoc auxiliamen.
ninis. Et hic ⁊ ħ auxiliabilis. ⁊ hec. bile.
idẽ ꝙ auxiliarius. Et componitur coau¬

Expanded text:
lium -ii, quia per auxilium aliquid augetur, et est auxilium quod ab extraneis -a -um, qui vel que vel quod potest prebere auxilium, et auxiliatorius -a -um pro et construitur cum accusativo et dativo, ut ‘auxilior te’ et ‘tibi’; unde auxiliator, auxiliatrix, auxiliatio et hoc auxiliamen -nis et hic et hec auxiliabilis et hoc -le, idem quod auxiliaris; et componitur coau
Abbreviated transcription (Latin):
re. uñ quintilianus de causis. eraucora¬
tus manus arnus agresti labore sube¬
git. extuitoratus hic ponitur pro excra
auctem positus. accipitur etiam pro
delere. uñ macrobius de saturualib.
exautorata tñ sequenti etate
utiminus. niui. a tempestate dr̃ que
lepe tunc fit qñ folia cadunt ⁊ omia ma¬
turescunt. uł dr̃ ab augendo. uł abauꝰ¬
tũnando. Nam autũnare est collig̾e

Expanded text:
De causis ‘exautoratus armis manus agresti labore subegit’: exautoratus hic ponitur pro extra auctoritatem positus. Accipitur etiam pro delere, unde Macrobius De Saturnalibus ‘exautorata tamen sequenti etateUTUMNUS a tempestate dicitur, que sepe tunc fit quando folia cadunt et omnia maturescunt; vel dicitur ab augendo vel ab autumnando. Nam autumnare est collige
Abbreviated transcription (Latin):
Alterius uei. uñ macer. de uirib ħbar
si porcina uetus axinigia uingitur il¬
li. Inuenitur etiam hec axinga. ge. m
eodem sensu. et utraq dr̃ ab. anxior.
anxiaris. qr reddit hominẽ auxium.
uñ axungiatius .ria .rium. ad axim¬
giam ꝑtinens uł axungiam uendẽs
Et axungio. gias. axungia ungere
uel axungiam prebere. Et componit
exaxungio. as. axungiam auferre.

Expanded text:
alterius rei, unde MacerDe viribus herbarum ‘si porcina vetus anxungia iungitur illi’. Invenitur etiam hec anxiunga -ge in eodem sensu, et utrumque dicitur ab anxior -aris, quia reddit hominem anxium.unde axungiarius -a -um, ad axungiam pertinens vel axungiam vendens; et axungio -as, axungia ungere vel axungiam prebere, et componitur exaxungio -as, axungiam auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota hic diligenter ordinem in cogna¬
tione. pater. auus. proauus. abauus
atauus. tritauus. qd̾ est ultimũ. ⁊ su¬
perius nomen cegnationis. familia
eius oritur a patre ⁊ t̾minatur in tri¬
tauo. posdea dicimus maiores. Itẽ p̃r
filius nepos. qi natus post filiummi. pro¬
nepos .i. prope nepotẽ. uel porro natus
a filio. abuepos qiͣ longe anepote. Nam
se uingitur a nepote medio pronepote.
atnepos. timepos. qi tetranepos. qr post
nepotem est quartus in ordine. post ea
Idicimus minores

Expanded text:
Nota ergo diligenter ordinem in cognatione: pater, avus, proavus, abavus, attavus et tritavus, quod est ultimum superius nomen cognationis. Familia enim oritur a patre et terminatur in tritavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordine; postea dicimus minores
Abbreviated transcription (Latin):
torirabilis. ⁊ hoc. le. in eodem sensu. factũ
autentitum. uł autorirabile dr̃. ꝙ fit
auctoritare sapientis uł sapientum. ut¬
homo auctenticus. uł autorirabilis .i.
cus .i. nobilis. Et ab autenticus dr hec
autentica quidam liber legalis sic dc̃s
qr in eo cõtinentur autentica dc̃a¬

Expanded text:
bilis et hoc -le in eodem sensu: factum autenticum vel autorizabile, quod fit cum autoritate sapientis vel sapientium, homo autenticusactivi generis. Et ab autenticus hec autentica, quidam liber legalis, sic dictus quia in eo continentur autentica d
Abbreviated transcription (Latin):
carta proprie ubi continetur sũmei debi¬
ti. et nomina debentium ⁊ debitoꝵ. Et po¬
nitur pro qualibet ꝑte carte. Et dicitur
a dico. dicis
Dicacitas. tatis. fe. ge. breuis. ⁊ acuta
dictio ad hoĩm risus. uł inimodetata uł
i caculus. la. lum .i. aliqnͣtulũ dicax.

Expanded text:
Charta proprie, ubi continetur summa debiti, et nomina debitorum, vel debentium, et ponitur pro qualibet parte Chartae: et dicitur a dico, cisdicacitas -tis, brevis et acuta dictio ad hominum risum, vel immoderata et icaculus -a -um, idest aliquantul
Abbreviated transcription (Latin):
amiculũ lineum. pallum meretricũ
ħ erum in adulcerio deprehense indue¬
bantur ut in tali auricło pocius ꝙͣ in
stola polluerent pudiciciam
Et erat olim signũ meretricie uestis
sed nũc est honestatis
amicus .ci qiͣ amoris custos . uł qͣ
mo .i. cathena caritatis. Et adiectiue
amicus . ca. cũ. Et comꝑatur. amicior.
ni amico oportimo amicius. Et inde a
ter ego nͥ sis non est mͥ uerus amicus
ni nchi sis ut ego nõ ers alt̾ ego.

Expanded text:
amiculum lineum pallium meretricum: hoc olim in adulterio deprehense induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerint pudicitiam, et erat olim signum meretricie vestis, sed nunc est honestatis. amicus -ci, quasi amoris custos, vel mo, idest catena caritatis, et adiective amicus -a -um, et comparatur amicior, ni amico oportuno amicius’, et inde ater ego nisi sis, non es michi verus amicus, Ni michi sis ut ego, non eris alter ego.
Abbreviated transcription (Latin):
micor ab amicus di. amico. cas. ac¬
tuiũ. ⁊ amicor. caris. u̾bum deponens
in diu̾sis significationib. ut amico
illum tibi .i. facio illum amicum tibi
et amicor tibi .i. sũ amicus tibizu

Expanded text:
 ab amicus fit amico -as activum, et amicor -aris deponens in diversis significationibus, ut ‘ego amico illum tibi’ idest facio illum amicum tibi, et ‘ego amicor tibi’ idest ego sum amicus tibi;
Abbreviated transcription (Latin):
micalis. ab amicus dĩ hic ⁊ hec ami¬
calis ⁊ ho amicale. Et hic ⁊ hec amica¬
bilis. ⁊ hoc amicabłe. ꝙ potest esse ab a¬
micor. caris. uñ amicabiliter adu̾biũ¬
Et hec amicablitaseddsd

Expanded text:
m ab amicus hic et hec amicalis et hoc -le, et hic et hec amicabilis et hoc -le, quod potest esse ab amicor -caris, unde amicabiliter et hec amicabilitas -tis;
Abbreviated transcription (Latin):
gata in medio haste. uñ amentian dẽ
qiͣ a medio ligatũ. uł qi medie hasse apta¬
tum. uñ amento. tas. amento aliquid
menus. ab amo scd̃m uarronem. a
amandũ alliciat. uł dr̃ amenũ qͣi amu¬
niũ .i. sine munio .i. sine fructu. delecta¬
tionẽ enim solũ confert. Et comparatur
tas. tatis. Et hec amenitudo. dinis. iccũ¬

Expanded text:
gata in medio haste, unde amentum dicitur quasi a medio ligatum, vel quasi medie haste aptatum, unde amento -as, idest amento aliquid em ab amo secundum Varronem ameamandum alliciat’; vel dicitur amenum quasi amunium, idest sine munio, idest sine fructu, delectationem enim solum confert; et comparatur enitas -tis, et hec amenitudo -nis, iocun
Abbreviated transcription (Latin):
dam herbii que erumpit in aduentu nyrũ¬
diuũ. uł qr pulli hyrundinũ si paciant᷑
in oculis. mat̾ ex hac herba mederi dicat᷑
⁊ statim iusum recipiũt. Et celidonia q̃¬
dam gẽna ex hyrimdniũ colore uorata
dius lati ferri cuius mucro duplex ⁊ bi¬
furtatus in modum caude hyrundĩs
ormatu

Expanded text:
dam herba que erumpit in adventu yrundinum, vel quia pullis yrundinum, si patiantur in oculis, mater ex hac herba dicatur mederi, et statim visum recipiunt, et celidonia quedam gemma ex yrundinum colore vocata, dius lati ferri, cuius mucro duplex et bifurcus in modum caude yrundinis formatu
Abbreviated transcription (Latin):
dam mensura decem modioꝵ s her
rebreo descendit qui uoatur chora. ad
similitudinẽ collis. choria eii hxbea¬
yce colles appellantur. Cocirceruati ẽ
medii .xxxͫ. instar collis uidẽtur. et o¬

Expanded text:
dam mensura XXX modiorum, sed hic ex hebreo descendit, qui vocatur ‘cora’ a similitudine collis: ‘coria’ enim hebraice colles appellantur; coacervati enim modii XXX instar collis videntur et o
Abbreviated transcription (Latin):
nomen cuiusdã ꝑsone introducte in
comedia. qr cremabat symonem dene¬
gando filiam suam filio illius. Et ẜm
lic caret aspiratione. Si u̾o habeat as¬
latinũ. nec diriuatur a cremo. mas.

Expanded text:
nomen persone introducte in comedia, quia cremabat Symonem denegando filiam suam filio illius; et secundum hoc caret aspiratione; si vero habet aslatinum nec d
Abbreviated transcription (Latin):
crisim iudicat de infirmo. an debeat eua¬
dere. nec ne. ⁊ creticus .ca. cum. ut creti¬
cus dies in quo sumitur infirmitãs
uideum. qui qiͣ iuidicat ⁊ iudicat homi¬
nem an debeat liłari. nͨ ne

Expanded text:
crisim iudicat de infirmo an debeat evadere necne, et criticus -a -um, ut ‘criticus dies’, in quo sumitur infirmitatis iudicium, qui quasi iudicat hominem an debeat liberari necne.
Abbreviated transcription (Latin):
cuitus. astutus. uafer. p lacidus. mau¬
suctus. Uñ cicuro. ras .i. pristenter.uel
mansucte se continere. militare. man¬
suete facere¬
apio siluestri ⁊ domestica porta. ⁊ dr̃ aci

Expanded text:
cautus, astutus, vafer, placidus, mansuetus, unde cicuro -ras idest prudenter vel mansuete se continere vel militare, mansuefacereapro si
Abbreviated transcription (Latin):
m̾on .u. depositi patris arcus. per longe¬
uam senectutis pluuiarũ regmime a¬
laꝵ q remigio nudatos cutistans so¬
boles ciconiã pemus propriis fouet.Et
quid dicam collato cibo pascit. qñ etiam
ip̃a reꝑarat nature dispendia. ut hinc atq
inde subleuantes seucmi fulcro alarum su¬
aꝵ ad uolandũ exerceant. ⁊ in pristinos
usus desueta. Iai reuocent patris mem¬
bra. Qius uestrum leuare egrum non
fastidiat patrem. quis fessum senem su¬
is humeris imponat. qd̃ in ip̃a hystoria
iux credibile habetur. quis ut puis sit nõ
non est graue ꝙ pietatis eso plenũ. nõ
aues non erubescunt reu̾endi senus mẽ¬
bra portare. est enm uectura pietatis
ꝙ co usq a frequenti cestificatione per¬
tribuit ut congrue mercedem remie¬
rationis muenerit. Nam romanoꝵ usu
pia auis uocatur. ⁊ ꝙ ux uni impera¬
tori consulto senatus delatum d̾i ħ iste a¬
ues in cõe meruenint. hũc ergo aues is¬
te decerta patrum ac proprie insigne de¬

Expanded text:
m depositi patris artus per longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circumstans soboles pennis propriis fovet. Et quid dicam, collatitio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde sublevantes senem fulcro alarum suarum ad volandum exerceant, et in pristinos usus desueta jam revocent pii patris membra? Quis nostrum levare aegrum non fastidiat patrem? Quis fessum senem suis humeris imponat, quod in ipsa historia vix credibile habetur? Quis ut pius sit, nonnon est grave, quod pietatis est plenum: non aues non erubescunt reuerendi senis membra portare. est enim uectura pietatis, quod eo usque frequenti testificatione percrebuit, ut congruae mercedem remunerationis sit; nam Romanorum usu pia auis uocatur et quod uix uno imperatori consulto senatus delatum dicitur hoc istae aues in commune meruerunt. habent ergo aues istae decreta patrum ad propriae insigne cle
Abbreviated transcription (Latin):
ciconiam qd̾ ⁊ ciconium dr̃ uocant hys¬
pani lignum longum quo in ortis hau¬
riunt aqm qr mutatur natam illis
cuus leuantis ⁊ deponentis rostra dum
clangit eandẽ ortolani. telonani uocãt
Tale lignum inuenitur modo suꝑ quos¬
dam puteos cum cathena ferrea. Et¬

Expanded text:
ciconiam, quod et ciconium dicitur, vocant Yspani lignum longum quo in ortis hauriunt aquam, quia imitatur naturam illius avis levantis et deponentis rostrum dum clangit; eundem ortulani telonem vocant. Tale lignum invenitur modo super quosdam puteos cum catena ferrea.
Abbreviated transcription (Latin):
qui nichil habet turpitudnus qiͣ honoris
statum conseruans. Et comꝑatur. stior.
ssimus. uñ honeste. stus. tissime. adu̾¬
buimi. Et hec honestas. statis .i. ꝑpetuus
lonor. qi honoris status. Et componit᷑
inhonestus. scii. stum .i. non honestus.
Et compatur.¶Itẽ. ab honestus. bo-¬
nesto stas. honestum reddere. Et com¬
ponitur delouesto. stas. inhonesto in¬
honescas .i. ualde dehonestare.uł poti¬
us diffamare. itupare ab honestate
remouere. Et sunt actiua. S̾mn hug̾¬

Expanded text:
qui nichil habet turpitudinis, quasi honoris statum conservans; et comparatur -stior -simus, unde honeste -stius -sime adverbium, et hec honestas -tis, idest perpetuus honor, quasi honoris status; et componitur inhonestus -a -um, idest non honestus, et comparatur. Item ab honestus honesto -as, honestum reddere, et componitur dehonesto -as, inhonesto -as, valde dehonestare vel potius diffamare, vituperare, ab honestate removere, et sunt activa. Item h
Abbreviated transcription (Latin):
yster. hystri. ma.ge. fluuius est qui
⁊ danubius dr᷑. uñ hystri dã sunt. Siqꝰ¬
dem de colco insula quidam missi ad p¬
sequendos argonautas aponto intra¬
ueriuit histrum fluiuũ. Et inde a uoca¬
bulo aius quo a mari recesserunt
higri dã sunt. Et inde ħ histua. strie dc̃a
est terra qmͣ incoluerunt. Uñ hister. In¬

Expanded text:
YSTER -stri fluvius est qui et Danubius dicitur, unde Hystri dicti sunt, siquidem de Colco insula quidam, missi ad persequendos Argonautas, a Ponto intraverut Hystrum fluvium, et inde a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, Hystri dicti sunt. Et inde hec Hystria -e dicta est terra quam incoluerut, unde hyster
Abbreviated transcription (Latin):
solent quidam recorquere oculos ad
hyrquos. Et ideo dr᷑ hic hyrcus .ci.i.
⁊ feruens sempet ad coitum. cuius o¬
culi ad libidinem in tnͣsũsum aspici¬
unit. ⁊ ad hyiquos retorquentur. Et m̃
dictus est hyrcus. Dĩ eium in nat᷑ali hysto¬
ua hucos ita esse libidinosos ut indignen¬
tur si uideant aliquos coenutes. ⁊ meos
impetum faciant. Et inde hyrculus .li.ul¬
hyrciolus .li. dimi
Syrsutus ta. tum. asper pilis uł pilosꝰ
ut hyrcus. uñ hẏrtus. ta. tum per syn¬

Expanded text:
solent quidam retorquere oculos ad hyrcos: ideo inde dicitur hic hyrcus -ci, idet fervens semper ad coitum, cuius oculi ob libidinem in transversum aspiciunt et ad hyrquos retorquentur, et inde dictus est hyrcus. Dicitur enim de naturali ystoria hyrcos ita esse libidinosos ut indignentur si videant alios coeuntes, et in eos impetum faciant. Unde hic hyrculhyrciolus dimiyrsutus -a -um, asper pilis vel pilosus ut hyrcus, unde hyrtus -a -um per sin
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit. attende homo quid fusti an¬
te ortum. ⁊ quid es ab ortu usq ad
cccasum. Et quid eris post hnͣc uitã
panno inuolutus menstruali san¬
gume. ⁊ in utero mat̾no fisti nu¬
tritus. tuica tusi fuit pellis secundi¬
lis origo tui. forma fauor ppłi fuor
iuenilis opesq. surripuere tibi
noscere quid sit homo. nichil aliud
est homo nisi sparma fetidum saccus
stercoꝵ. ⁊ cibus u̾mium. Post hoĩem u̾¬
ms. post uennen fetor ⁊ horror. In uer¬
titur om̃is lomo. Cur ergo supbis hõ
attende ꝙ fiisti uile semen. ⁊ sangͥs
coagulatus in utero. deuã miserus.
niius uite expositus ex peccato. post e
tiosis impinguas ⁊ adornas qm post
paucos dies uermes deuoratun sunt ĩ
sepulcro. aĩam ergo tuam cur uon
adornas bonis opib que deo ⁊ angłis
presentanda est in celis. Quare aĩam
tuam ulipendis ⁊ carnem ei pponis:
domimam ancillari ⁊ aucillam dũciri
magna abusio est totus iste mundus ad u¬
nius animc precium eristimari non potest

Expanded text:
 8. Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu usque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam.panno involutus, menstruali sanguine in utero materno fuisti nutritus, et tunica tua fuit pellis  al. pellicia secundilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror. titur omnis homo. 323 Cur ergo superbis, homo, attendens quod fuisti vile semen, et sanguis coagulatus in utero; deinde miseriis hujus vitae expositus et peccato, postea rebus impinguas et adornas, quam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro; animam vero tuam non adornas bonis operibus, quae Deo et Angelis ejus praesentanda est in coelis? Quare animam tuam vilipendis, et ei carnem praeponis? Dominam ancillari, et ancillam dominari, magna abusio est. Totus quidem iste mundus ad unius animae pretium aestimari non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
TUstoria. historm int̾pretatur uidere uł
ccgnoscere. uñ hec hẏstoria. antiquitus
enim nullus scribebat hystoriam iisi ꝙͣ
interfiusset. ⁊ ea que scribenda essent iudis¬
set. uł idõ dr̃ hystoria ab hystorm. qr diu pͣ¬
terita ad ur̃am memoriam ⁊ noticiam re¬
ducit. Est eium hystoria res gesta a me¬
moria hoĩm propter uetustatem remo¬
ta. In nr̃o tamen usu. ⁊ si nuper uel ali¬
qͣntulum retro uł res gesta fit tñ dr᷑ ħ
hystoria. Et inde hystoriola. ole. dumi.
Et per compositione hystoriegraphus des¬
cuptor hystoriarum. uñ ħ historiogr¬
phia est hystorie descuiptio. ⁊ hẏstorior¬
pho. graphas .i. hyscoriam describere. uel
depingere. designare. Et in eodẽ sensu hy¬
storio. as. Et sunt actiua

Expanded text:
STORIN interpretatur videre vel cognoscere; unde hec hystoria -e: antiquitus enim nullus scribebat hystoriam nisi qui interfuisset et ea que conscribenda essent vidisset. Vel ideo dicitur hystoria ab hystorin, quia diu preterita ad nostram notitiam reducit: est enim hystoria res gesta a memoria hominum propter vetustatem remota. In nostro tamen usu et si nuper, vel aliquantulum retro, res gesta sit, tamen dicitur hystoria. Et inde hec hystoriola -le diminutivum, et per compositionem hic hystoriographus, descriptor hystoriarum, unde hec hystoriographia -e, hystorie descriptio, et hystoriographo -as, idest hystoriam describere vel depingere, designare; et, in eodem sensu, hystorio -as, et sunt activa.
Abbreviated transcription (Latin):
parentib uirgniũ eaꝵ facile dictat re¬
ditũ. ea tũ lege ut eius qm peteret uti
comiugio concederenu. conçedr᷑. redou¬
tur uugmes. fit ille uoti sui compos sal¬
ua lege sue condcõnis. uñ moleuit cõ¬
suetudo ut quicũq nuberet eum canꝙͣ
deum nuptiarũ muccarent. qr feliciter
amore suo usus est uł sit. Himeneus ã¬
qnͣdoq ponitur pro nuptiis. qñ pro cohi¬
tu. Et int̾pretatur dormiens ẜm ugut̾

Expanded text:
Parentibus virginum earum facilem dictat reParentibus virginum earum facilem dictat reditum, ea tamen lege ut eius quam peteret uti coniugio concederetur. Conceditur. Redduntur virgines, fit ille sui voti compos, salva lege sue condicionis, unde inolevit consuetudo ut quicumque nuberent eum, tamquam deum nuptiarum, invocarent, quia feliciter amore suo usus sit. Et hymeneus quandoque ponitur pro nuptiis, quandoque pro coitu, et interpretatur dormiens. H 40
Abbreviated transcription (Latin):
s ad creationem. Et ẜm hoc hymeneus
dr̃ ius illa retentiua semimus ex qua ha¬
bent procrean puerpena. Et dr̃ ius illa
deus s̾m consuetudinem antiquoꝵ. qͥ
qͣmlibet essentiam in qua aliquid deita¬
tis aliqͣm .s. emilationem deitatis re¬
segetes producendi uocabant cererem.
Qualitates etiã elementoꝵ natales uo¬
cabant deos. qr suam iudentur hr̃e uim
n compositione corpoꝵ. Sinuliter ⁊stel¬
las. hec enim uidentur hr̃e rationabi
lem effectũ in hus inferiorib. Idem qͦs
de sciencus ⁊ iuitutib que sunt bona xͣ¬
tuita. cum ⁊̃ in uicus quedam sit emu¬
latio deitatis .i. dominar uicia dii dice¬
bantur. uel hymeneus dcũs est a quo¬
dam atheniensi hymeneo nõie qui fe¬
lciter usus est nuptus. Siquidẽ hune¬
neus atheniensis iuuenis amore cuiꝰ¬
dam forma paris. s nobilitate supioris
in arserat. S genens imparitate. re¬
pulsam passus inter iurgmes uirgĩa¬
li nabitu conu̾satus est ⁊ a piratis in¬
ter uugnes captiuatus. ⁊ tandem uir

Expanded text:
st ad creationem, sed hic hymeneus dicitur vis illa retentiva seminis, ex qua habent procreari pueri. Et dicitur vis illa deus, secundum consuetudinem antiquorum, qui quamlibet essentiam in qua aliquid deitatis, aliquam scilicet emulationem deitatis ree producendi segetes vocabant Cererem. Qualitates etiam elementorum vocabant deos, quia suam videntur habere vim in compositione corporum, similiter et stellas: hee enim videntur habere ratioeffectum in his inferioribus. Idem quoque de scientiis et virtutibus que sunt bona gratuita; cum etiam in iis quedam sit emulatio deitatis, idest dominari vitia, dii dicebantur. Vel Hymeneus dictus est a quodam atheniensi Hymeneo nomine, qui feliciter usus est nuptiarum: siquidem Hymeneus atheniensis iuvenis amore cuiusdam, forma paris sed nobilitate superioris, inarserat; sed generis imparitate repulsam passus, inter virgines virginali habitu conversatus et a piratis inter virgines captivatus et tandem vir
Abbreviated transcription (Latin):
ram. sicut scuptum est in. geñ. faiciamꝰ
romimema ad ymaginẽ ⁊ srmilitudinẽ
nĩam. Itẽ horamẽ per culpam sicut sc̾¬
ptin est. ego dixi dii estis i filu excelsi
onmes. uos aũt sicut homunes moue¬
miini. ac si aperte dicat. sicut delinquẽ¬
tes obibitis. uñ ⁊ paulus ait. Cum sit
inter uos zelus ⁊ contentio nõne car¬
nales estis. ⁊ ẜm homniẽ ambłatis
ac si dicat. qui discordes mentes du¬
citis. nõne ad huc ex reprchenisibli hu¬
manicate peccatis. Itẽ hominem per
infirmitatem sicut in hieremua scrip¬
tũ est. maledc̃us qui spem suam po

Expanded text:
r, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: M
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib. iuuere cum arborib. senti¬
re cum aĩcilib. Intelligere cum an¬
gelis. Si igitur cõe habet aliquid cũ
omni creatura homo iuxta aliquid.
omis creatura homo.¶hic nota ꝙ¬

Expanded text:
lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
hyspanie. uñ dc̃a est ħ hyspania. nie.
Et hinc hẏspanus. na .num. gentile
⁊ possessiuum. Et ħ ⁊ hec hyspaniensis¬
⁊ lir .se. gentile. Et habet sex prouin¬
Et sunt due hyspanie. citerior que in
meridie a celtiberis usq ad gadicarium

Expanded text:
Hyspanie, unde dicta est hec Hyspania -e, et hic hyspanus -a -um, gentile et possessivum, et hic et hec hyspaniensis -e, gentile. Et habet sex provinEt sunt due Hyspanie: citerior, que inmeridie a Celtiberis usque ad gaditanum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri fortes. aut urbium conditores. qui¬
b mortius hoĩes qui eos dilexerunt. si¬
mulacia finxerunt. ut haberent aliqd̃
ex ymagniũ contemplatione solatiũ.
S paulatim hic honor ꝑsuadentib demo¬

Expanded text:
uiri fortes aut urbium conditores quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt ut haberent aliquid ex imaginum contemplatione solatium. Sed paulatim hic error posteris demo
Abbreviated transcription (Latin):
yminus .iii. ma. ge. est laus dei cum
cantico. proprie enun hymnus est con¬
tiuens laudem dei. si ergo sit laus ⁊ nõ
sit dei non est hymmnus. si sit laus. et¬
sit dei laus ⁊ non cantetur. non hymnꝰ¬
est. si ergo in laude dei drͣ ⁊ cantatur.
tunc est homnus. cui contrarium est
trenũ. qd̃ est carmen lamenti ⁊ sum̾is

Expanded text:
YMNUS est laus Dei cum cantico. Proprie enim hymnus est continens laudem Dei: si ergo sit laus, et non sit Dei, non est hymnus, et si sit laus et Dei laus et non cantetur non est hymnus; si ergo in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus, cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris;
Abbreviated transcription (Latin):
sursum cleuare. i etiam cuusl rei coa¬
cemnsatio. podici agger. uñ agger dici
media strace enimentia coaceruatis
lapidib strata ab aggere .i. coacerua¬
tione lapidum dc̃a. qm nystorie iami
nulitari i ferratã dicunt. Et hincag¬
gtrosus . sa. sum .i. cumulosus. Et sen¬

Expanded text:
sursum elevate, et etiam cuiuslibet rei coacervantia potest dici agger, unde agger dicitur media strate eminentia, coacervatis lapidibus strata, ab aggere, idest a coacervatione lapidum dicta, quam istorici viam militarem vel stratam dicunt; et hinc aggerosus -a -um, idest cumulosus, et
Abbreviated transcription (Latin):
garem. płt prod̾ dc̃ sunt proseliti ⁊
aduene. ab agar que int̾pretatur conũ¬
sa uł aduena. fuit enim iu egyptia.¬
aduena complexiu abrahe causa ge¬
uerandi data. Que post conceptũ ange

Expanded text:
GARENI dicti sunt proseliti et advene ab Agar, quod interpretatur conversa vel advena; fuit enim egiptia complexui Habrae advena causa generandi data, que post contemptum, inc
Abbreviated transcription (Latin):
fariam. Ett enim ager sacõnalis quiess
aptus seminib. Et est consituus qui ẽ
aptus uiciu i arborib. Et est ager pas¬
cuuis qui est aptus pascius. Et est ager
foudus. uł floreus qui est aptus fiorib
poodutndis. Et iccuto quia huis quatuor
modis agitur in agro. dicendus est ager

Expanded text:
ifariam: est enim ager sationalis, qui est aptus seminibus; est ager consitus, qui est aptus vitibus et arboribus; est ager pascuus, qui est aptus pascuis, est ager floridus vel floreus, qui est aptus floribus producendis. Et idcirco quia hiis quatuor modis agitur in agro, dictus est ager
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ⁊ hoc hybernaculum pro eodem .s.
domus in qua hyemamius in expediti¬
one. Et hyberno. nas. idem ꝙ hyema¬
re. uł in hyberius morari. Et hec hy¬
beriua .nic. prouincia quedam. qr ibi
fit hyenis. precipue dura. uñ hyberuꝰ
na. num. ⁊ hybernicus. ca cum. ⁊ hic
⁊ hec hybernensis. ⁊ hoc. se. gentilia

Expanded text:
num et hoc hybernaculum, pro eodem, scilicet domus in qua hyemamus in expeditione, et hyberno -as, idem quod hyemare vel in hybernis morari; et hec Hybernia -e, provincia quedam, quia ibi sit hyems precipue dura, unde hybernus -a -um et hybernicus -a -um et hic et hec hybernensis -se, gentilia
Abbreviated transcription (Latin):
̾ades. hiados grece. latine dr̃ pluii¬
a. uñ ħ hyas. hyadis quoddam signũ
celeste. et quel stella illius signi potesc
dici hyas. ⁊ hoc signum est i fronte tau¬
ri. Et dñr hyades ab hyados. qr ortu
suo efficiut pluuias. uñ ⁊ latini succu¬
las illas appellant. uel dñr hyades ab

Expanded text:
35 HYETOS grece, latine dicitur pluvia; unde hec Hyas -adis, quoddam signum celeste; et quelibet stella illius signi potest dici Hyas. Et est hoc signum in fronte Tauri; et dicuntur Hyades ab hyetos, quia ortu suo efficiunt pluvias, unde et Latini succulas eas appellant. Vel dicuntur Hyades ab
Abbreviated transcription (Latin):
n eccłia umusquisq caneret qd̾ uolebat
officiũ cominitteret ordinandũ. Ip̃e
igitur sciens hieronimũ in lingua la¬
tina greca. hebrayca ꝑfectum. ⁊ in om¬
ni scientia summũ eidem predcm offi¬
cium cõmisit. Hieronimus ergo psal¬
tetiũ per ferias distinxit. ⁊ unicuiq fe¬
rie noctuniũ proprium assignauit. ac
gloria prĩ. in fine cuuisi psalmi dñd̾
instituit. Deinde epłas ⁊ eunͣgelia per

Expanded text:
in Ecclesia unusquisque cantaret, quod volebat officium committeret ordinandum. Ipse igitur sciens Hieronymum in lingua latina, graeca et hebraea perfectum in omnium sapientia summum, eidem praedictum officium committit. Hieronymus igitur Psalterium per ferias distinxit, et unicuique feriae Nocturnum proprium assignavit, et Gloria Patri in fine cujuslibet Psalmi dicendi instituit. Deinde Epistolas, et Evangelia per