comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ommendamus caritati ur̃ȩ. Non om̃s: quia mul¬
ines credendo ueniam de effusionie ipsius san¬
Quis meruerunt: exemplum ꝙ prebuerunt
bdumbus quam non debeant diffidere dimita
s aulecumꝙ peccatum: quando et interfectio
picmnisai est consitentibus. Inde ergo dictum
eus anceus susceptor meus es. ds meus miscdia
sus pauenet met hoc est ante om̃ia merita mea
bona preueniet me misccłia euis et si nchil in me
boni inuenerit. ipse me faciet bonum: et ipse u¬
stificat conuersum: et ipse admonet ut conuertat᷑
auersus. Deus meus inquit iterum demonstrauit
michi iminicis meis: id est quantum me diligit.
quantumq michi largiatur. de bonitate sua ex
comparatione iniicorum meorum michi osten-¬
dit: quia cum sint ex una massa uasa irȩ. et uasa
deris eos: nequando obliuiscantur legis tuę.
Hoc dictum est de uideis. Sed quid illis facies:
Pisꝑge eos in uircute tua. Ostende illis quia tu

Expanded text:
commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia mulcommendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia mulin eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dictum est, Quia Deus susceptor meus es; Deus meus, misericordia ejus praeveniet me: hoc est, ante omnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una massa vasa irae et vasa mderis eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu
Abbreviated transcription (Latin):
de ilis dictum est. ne occideris eos. nequando obli¬
uiscantur legis tuȩ. Ut gens iudeorum maneret.
it rimanente. cresceret multitudo xp̃ianorum:
poñis gentes manent. certe et iudei sunt. Nec de¬
sterunt esse quod erant: id est gens ipsa. Non ita
cesit iniura romanorum. ut amiserit formam
iuderium: sed ita subclita romanis est. ut etiam
legissuas teneat. quȩ leges dĩ sunt. Secd quid in
ilis fictum est: Decimatis mentam et cyminum.
et relinquitis quȩ grauiora sunt legis: miscłiam
et iudicium: liquantes culicem. camelum enim
glitientes. hoc eis dñs dicit. Et reuera ita sunt.
senent legene tenent ꝓpħas: legunt om̃ia: can¬
tant om̃ia. Lucem ꝓph̃arum non ibi uident: qui
est xp̃c ibs. Non solum eum nunc non uident: cũ
sedet in cȩlo: sed nec tunc uiderunt quando int̾
slos bumilis ambulabat: et facti sunt rei funden¬
do sanguimnem ipsius: setlnon om̃s. Hoc et hodie

Expanded text:
de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando oblide illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente cresceret multitudo Christianorum. Per omnes gentes manent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantant omnia: lucem Prophetarum non ibi vident, qui est Christus Jesus. Non solum eum nunc non vident, cum sedet in coelo: sed nec tunc viderunt, quando inter illos humilis ambulabat, et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; sed non omnes. Hoc et hodie
Abbreviated transcription (Latin):
bet semꝑ mens nr̃a. non ab illo recedem
et si longe erat. magis magisq ꝓpinquats
accetlere: non gressu petdum. non subus¬
ne uehiculorum. non celeritate animalto
non elatione pennarum: sed puritates
enim dimiseramus: cum cepisset de iuis
loqui. dicens dõ. NNe occideris eos: nequ
obliuiscantur legis tuȩ. Quamuis eos ins
suos esse dixerit: rogauit tamen dm̃ nea
rentur: et obliscerentur legem ipsiulil
cnilla sollicituclo de supplicio. Sunt enim qui
enet legem memoria: et non unplent uita. Qui
aers inplent uita: non possunt non tenere me¬
meuia frgo qui moribus precepta clei facit. et
quos imodo uiuendo semꝑ in corde suo ne dele¬
mtir agit quod tenet: uiuendo ꝙ semꝑ comine¬
moat quid ei in corde scriptum sit de lege dei:
iple fructuose tenet legem dei: ipse non iimicus
depitabitur: slam ecce inimici iudei quos uidet᷑
sigusicare psalmus iste legem dei tenent: et idõ

Expanded text:
debet semper mens nostra non ab illo recedere, debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed puritate aenim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
esternus sermo ꝓtractus: debitorema
n bodiernum reliquit. Quia ergou
it deus: reddendi tempus aduent
Qu̾am uero sumus nos deuote debitores tan
debetis uos esse auidi exartores. Hoc est quos
ille clonat: et nos recidimus. Ille enum cinsi
serui sumus. Sic accipiatis: ut sit fruetis i
auditione ur̃a de uita ur̃a. Cultus enim ag
fructum non reddens et ingratus agricole
frugibus spinas afferens: non horreum seds
nem querit. Dñs autem deus nr̃ sicut eum u¬
bus: ita cor nr̃m uerbo suo tanquam agriu
suum uisitare dignatur: et de corde ñ sti
tus querit: quia nouit et quid ibi seminti
quantum pluat. Et quia reuera nichil sne
illo sumus: quia et ante quam essemus mas
eramus: et quisquis iam homo est. et sine ili
esse uoluerit. nichil aliud homo quam hon
peccator erit: uerum est quod dictum esth
titudinem meam ad te custodiam: quoni
quicquid possumus nisi apud illum et a
seruemus: recedendo amittinus. Uigilan

Expanded text:
esternus sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliquit: quia ergo Dominus voluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, non horreum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videbus, ita cor nostrum verbo suo tanquam agrum suum visitare dignatur; et de corde nostro fructus quaerit, quia novit et quid ibi seminet, et quantum pluat. Et quia revera nihil sine illo sumus, quia et antequam essemus, nihil eramus, et quisquis jam homo est et sine illo esse voluerit, nihil aliud quam homo peccator erit; verumque est quod hic dictum est, Fortitudinem meam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare
Abbreviated transcription (Latin):
prehensi sunt. Et scient quia deus dñ abitur
iacob: et finium terrȩ. Antea enu iusti sibi ui-¬
debantur. quod gens udea legem acceꝑat: qđ
dĩ precepta seruauerat: demonstratur illis
quia non seruauit cum in ipsis dei preceptis
xp̃m non intellexit: quia cecitas ex parte in
isrł facta est. Uident et ipsi iuder: quia nona
gentes contempnere. quos quasi canes et per¬
tores putabant. Quomocdo eium pariter i¬
ti sunt ad iniquitatem: sic pariter uenien
reꝓbauerunt edificantes: hic factus est ii ci
anguli. ut duos iungeret in se. Angulus ta
cluos parietes copulat. Iucdei excelsi et mix
sibi uidebantur: gentes tanquam infirm
quam peccatores. tanquam demonum se
tanquam iclolorum adoratores: et tameni
utrisq iniquitas erat. Demonstrati sunt et ine
peccatores: quia non est qui faciat bonuma
est usq ad unum. Deposuerunt suꝑbiam a
non inuiderunt saluti gentium: quia pat
suam et illorum infirmitatem cognoueri

Expanded text:
prehensi sunt. 7. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae. Ante enim justi sibi videbantur, quod gens Judaea Legem acceperat, quod Dei praecepta servaverat: demonstratur illis quia non servavit, cum in ipsis Dei praeceptis Christum non intellexit, quia caecitas ex parte in Israel facta est . Vident et ipsi Judaei quia non debent Gentes contemnere, quos quasi canes et peccatores putabant: quomodo enim pariter inventi sunt in iniquitate; ita pariter pervenient reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli , ut duos jungeret in se: angulus enim duos parietes copulat. Judaei excelsi et magni sibi videbantur: Gentes tanquam infirmi, tanquam peccatores, tanquam daemonum servi, tanquam idolorum adoratores; et tamen in utrisque iniquitas erat. Demonstrati sunt et Judaei peccatores; quia non est qui faciat bonum, non est usque ad unum : deposuerunt superbiam et non inviderunt saluti Gentium, quia parem suam et illorum infirmitatem cognoverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti ut bonus essem: Declisti michi ut sim. et
potuit michi alius clare ut bonus sime Si tu
michi dectisti ut sim. et alius michi dedit ut
bonus sim: melior est ille qui michi cdeclit ut bo¬
nus sim. quam qui michi decdit ut sim. Porro qr
te nemo melior. nemo potentior. nemote in mi¬
scdia largior: a quo accepi ut essem. ab illo ac-¬
cepi ut bonus essem. Deus meus misccłia mea.

Expanded text:
fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia te nemo melior, nemo te potentior, nemo te in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus misericordia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligas quoc ait apłs. quid enim habes quod
non accepisti: Et si enun accepistir quid głaris
quasi non acceꝑis: Hoc est miscdłia eius premet
me. Deniq adtendens om̃ia bona quecumq habe¬
re possumus. siue in natura. siue in instituto. siue
in ipsa conuersatione: in fide. in spe. in caritate.
in bonis moribus. in iusticia. in timore dei. totum
non esse nisi ex illius donis: ita conclusit. ¶Ieus
mers misedia mea. Non inuenit impletus bonis
cdei. quid appellaret dm̃ suum: nisi misccłiam su¬
am. O nomenr sub quo nemini desꝑandum est.
Ds meus inquit: misccdia mea. Quid est misccłia
mea: Si dicas salus mea: uitelligo quia dat salu¬
est: Totum quicquid sum: de miscłia tua est.
Sed ꝓmerui te: inuocando te. Ut essem. quid fe¬
ci: Nt essem qui te inuocarem quid egi: Si enim
egi aliquid ut essem: iam eram ante quam essem.
Porro si om̃ino nichil eram ante quam essem: ni¬
chil te ꝓmerui ut essem. fecisti ut essem: et tu ñ

Expanded text:
intelligas quod ait Apostolus: Quid enim habes, quod intelligas quod ait Apostolus: Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quas omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub quo nemini desperandum est! Deus meus, inquit, misericordia mea. Quid est, misericordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat saluest? Totum quidquid sum, de misericordia tua est. Sed promerui te, invocando te! Ut essem, quid feci? ut essem qui te invocarem, quid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut impleretur quocd dictum est in alio psalmo.
Ad uesꝑum demorabitur fletus: et ad matuti¬
num ieticia. Ad uesꝑum quippe. cliscipli mortu¬
ad resurrectionem exultauerunt. Et exultabo
mane misccliam tuam. Quia factus es suscep¬¬
tor meus. et refugium meum: in die tribulatio
nis meȩ. Adiutor meus tibi psallam: quia dĩ
susceptor meus es. Quid eram: nisi subuenires:¬
clitabar: sed illud uulnus meum. medicum
om̃ipotentem requirebat. Om̃i potenti medico:
nichil est insanabile. Non renuntiat aliquem.
Opis est ut tu curari uelis: opus est ut manus
eius non refugias. Sed et si nolis curari uulnus
tuum. admonet ut cureris. et auersum reuo¬
cat: et refugientem quodaminodo redire ad se
compellit et attrahit: in om̃ibus implet quod
dictum est. Miscdia eius preueniet ine. Cogita¬
te quod dictum est: preueniet me. Si aliquid
tuum primum attulistis et ex tuo bono aliquo
primo dei misccłiam meruisti: non te preuenit.
Quando enim uel intelligis quia preuentus es. nisi

Expanded text:
st in alio psalmo: Vespere demorabitur fletus, et in matutino exsultatio . Ad vesperam quippe discipuli mortuad resurgentem exsultaverunt. Exsultabo mane misericordia tua. 11. Quia factus es susceptor meus, et refugtor meus tibi psallam, quia tu Deus susceptor meus es. Quid eram, nisi subclitabar, sed illud vulnus meum medicum omnipotentem requirebat. Omnipotenti medico nihil est insanabile; non renuntiat ad aliquem: opus est ut tu curari velis, opus est ut manus ejus non refugias. Sed etsi nolis curari, vulnus tuum admonet ut cureris: et aversum revocat, et refugientem quodammodo ad se redire compellit, et attrahit. In omnibus implet quod dictum est: Misericordia ejus praeveniet me. Cogitate quod dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericordiam meruisti, non te praevenit. Quando autem vel intelligis quia praeventus es, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
eiueso ueniant: sed in aduersum non ue¬
slere Ili de cireumcisionie. isti de preputio.
Longe erant parietes: sed ante quam ad angulũ
uenirent. In angulo enu teneant se: et tota iam
ȩccła ex utroꝙ pariete. quid dicat. Ego autem
cantabo potentiam tuam: et exultabo mane mi¬
sccłiam tuam. Mane transactis temptationibus:
mane cum nox scłi huius transierit: mane quan¬
do iam latronum insidias cliaboli et angłorum
eius non expauescimus mane quando iam non
ad lucernam ꝓpħiȩ ambulamus: sed ipsum dei
uerbum tanquam solem contemplabimur. fxul¬
tabo mane misccłiam tuam. Merito in alio psal¬
mo clicitur. Mane astabo tibi et contemplabor.

Expanded text:
de diverso veniant, sed in adversum non vede diverso veniant, sed in adversum non veniant; illi de circumcisione, isti de praeputio. Longe erant parietes, sed antequam ad angulum venirent: in angulo autem teneant se, et tota jam Ecclesia ex utroque pariete, quid dicat? Ego autem cantabo potentiam tuam, et exsultabo mane misericordia tua. Mane transactis tentationibus, mane cum nox hujus saeculi transierit, mane quando jam latronum insidias et diaboli et angelorum ejus non expavescimus, mane quando jam non ad lucernam prophetiae ambulamus, sed ipsum Dei Verbum tanquam solem contemplamur. Et exsultabo mane misericordia tua. Merito in alio psalmo dicitur: Mane astabo tibi, et conte
Abbreviated transcription (Latin):
intatis eorum: hoc dictum est hic comprehendau¬
tur uisupbia sua⁊ et ex maledicto et mendatio
anuntiabuntur consuminationes. in ira consũ¬
mationis et non erunt. Et quod ibi cdictum est
posta acelerauerunt: hoc clictum est hic et non
eruit in suꝑbia sua. Et scient quia deus dñ abit̾
iacobet finium terrȩ: et conuertentur ad uespe¬
ram. bonum est ergo humiliari peccatorem: et
nemo est insanabilior eo qui sibi sanus uidetur.
Eercuibunt ciuitatem. Iam et hesterno die ex¬
lucrentur alios: ut in corpus suum transforment
eredentes. Ei autem non saturabunt᷑. et murmu¬
tabunt. Quia et supius murmur eorum dixe
aridebis eos dicentes quis audiuit. Quare :
Quia ꝓnichilo babes om̃s gentes. Sic et hic. Si
eum nonsaturabuntur: murmurabunt. Con
mi ie ittoꝙ pariete gaudentem. Suꝑbrebant
sidei. bumiliati sunt. Desꝑabant gentes: erectȩ
sie. heniant acl angulum: ibi conueniant:
oncurrant: ibi pacis osculum inueniant.

Expanded text:
mitates eorum; hoc dictum est hic, Comprehendanmitates eorum; hoc dictum est hic, Comprehendantur in superbia sua, et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes in ira consummationis. Et quod ibi dictum est, Postea acceleraverunt; hoc dictum est hic, Et non erunt, in superbia sua. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae: et convertentur ad vesperam. Bonum est ergo humiliari peccatorem; et nemo est insanabilior eo qui sibi sanus videtur. Et circumibunt civitatem. Jam et hesterno die exlucrentur alios, ut in corpus suum transforment credentes. Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. Quia et superius murmur eorum dixeromine, inquit, deridebis eos, dicentes: Quis audivit? Quare? Quia pro nihilo habebis omnes gentes. Sic et hic: Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. 10. jam de utroque pariete gaudentem . Superbiebant Judaei; humiliati sunt: desperabant Gentes; erectae sunt. Veniant ad angulum; ibi conveniant, ibi concurrant, ibi pacis osculum inveniant:
Abbreviated transcription (Latin):
iniusti non uiderentur. annuntiate sin
ex maledicto et mendatio consummatris
in ira consummationis: quia comprebus
erunt in suꝑbia sua ex maledicto quods
runt quando xp̃m occiderunt. Ecce quo
Hac fusus est sanguis: hac ꝓfluit: sedeos¬
sis om̃ibus ꝓfuit: quia et illi quem oceidie
agnouerunt: et ab illo ipsius interfection
delicti sui magni ueniam meruerunt.
ergo et de ipsis: Quod supra. ¶onuere
ad uesꝑam. id est et si sero. id est post intdeꝰ
uon it oues aut uituli⁊ ut canes. ut gentes. ut
paistoies quia et ipsi cognouerunt peccatum
iumn qu iusti sibi uidebantur. De quibus dictũ
as m alio psalmo postea accelerauierunt: hoc
dim est bic ad uesꝑani. Nam ibi sic est. Multi¬
queite sunt infirmitates eorum: postea accele¬
nuerunt. Hnde accelerauerunt postea: Quia
nultiplicatȩ sunt infirmitates eorum. Nam si sibi¬
sm adhue uiderentur: nunquam accelerarent.
luod ergo ibi dictun est. multiplicatȩ sunt infir¬

Expanded text:
sibi justi non viderentur, annuntiatae sunt illis ex maledicto et mendacio consummationes in ira consummationis; quia comprehensi fuerunt in superbia sua, ex maledicto quod fecerunt, quando Christum occiderunt. Ecce quidhac fusus est sanguis, hac profuit; sed conversis omnibus profuit; quia et illi quem occiderunt agnoverunt, et ab illo ipsius interfectionis et delicti sui magni veniam meruerunt.ergo et de ipsis? Quod supra: Convertentur ad vesperam: id est etsi sero, id est post interfenon ut oves, aut vituli: ut canes, ut Gentes, ut peccatores; quia et ipsi cognoverunt peccatum suum qui sibi justi videbantur. De quibus dictum est in alio psalmo, Postea acceleraverunt: hoc dictum est hic, Ad vesperam. Nam ibi sic est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea acceleraverunt . Unde acceleraverunt postea? Quia multiplicatae sunt infirmitates eorum: nam si sibi adhuc sani viderentur, nunquam accelerarent. Quod ergo ibi dictum est, Multiplicatae sunt infir
Abbreviated transcription (Latin):
gerentur. Nichil horum cantat. Et si ali.¬
ud aliquicd. non ergo consonat psalmus ti¬
tulo suo: et aliucl portat in fronte. et aliud
inuoce: immo nichil aliud. sed intellectores
querit. Koquitur enim de edificatione
domus: om̃s lapides ipsius domus intelli¬
gunit. quod cantarunt. E dificatur enum
domus dõ: non illo loco ubi eclificauit
silomon. Edificauit enim templum: et
de ipso templo audistis modo quȩ dixit
añs. cum saxa templi et moles ingentes
immirarentur discipłi: indicauerunt
dño ammirationem et stuporem suum.
Et dñs illis. Amen dico uobis: non relinque.¬
tur hic lapis suꝑ lapidem qui non destruet᷑.
Non talis edificatio domus. Nam uidete

Expanded text:
gerentur. Nihil horum cantat: et si aligerentur. Nihil horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat Psalmus titulo suo, et aliud portat in fronte, aliud in voce? Imo nihil aliud, sed intellectores quaerit. Loquitur enim de aedificatione domus. Omnes lapides ipsius domus intelligant quod cantarunt. Aedificatur enim domus Deo, non illo loco ubi aedificavit Salomon. Aedificavit enim templum : et de ipso templo audistis modo quae dixerit Dominus. Cum saxa templi et moles ingentes admirarentur discipuli, indicaverunt Domino admirationem et stuporem suum; et Dominus illis: «Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruetur» . Non talis aedificatur domu
Abbreviated transcription (Latin):
ñs et frater meus seuerus acdbus
differt leticiam nr̃am. de ser.¬
mone quem nobis debet: nam
qͦuos debitor teneatur agnoscit. Om̃s enim
ȩccłas quacumq transitum fecit. letifica¬
uit dñs ꝑ os ipsius: multo magis ergo ista
letificanda est de qua ceteris eum dñs ꝓ.¬
pagauit. Secd quid facturi sumus: nisi
ut seruiamus uoluntati ipsius: Differe
illum tamen dixi fr̃is: non fraudare. Itaq
tenete debitorem: nec dimittatis cum
sauerit. A uertat itaꝙ caritas ur̃a quan¬
amdonat dñs: de isto psalmo dicamus
aiquid quoei quidem iam nostis: sed dulcis
t cominemoratio ueritatis. forte eum ꝓpi¬
naretur titulus euis: cum admiratione ali¬
qui audierunt. Inseribitur enum titulus psal¬
n: quando domus eclificabatur post capti¬
uitatem. Hoc titulo premisso iam in iꝑso
tertu psalmi expectabatis fortasse qui la¬
pdes preciderentur de montibus: quȩ moles
atraherentur: quȩ fundamenta iacerent᷑:
quȩ trabes imponerent᷑: quȩ columpnȩ eri¬

Expanded text:
nus et frater meus Severus adhuc differt laetitiam nostram de sermone quem nobis debet: nam quod debitor teneatur, agnoscit. Omnes enim Ecclesias quacumque transitum fecit, laetificavit Dominus per os ipsius: multo magis ergo ista laetificanda est, de qua caeteris eum Dominus propagavit. Sed quid facturi sumus, nisi ut serviamus voluntati ipsius? Differre illum tamen dixi, fratres, non fraudare. Itaque tenete debitorem, nec dimittatis, nisi cum solverit. Advertat itaque Charitas vestra: quantum donat Dominus, de isto psalmo dicamus aliquid quod quidem jam nostis; sed dulcis est commemoratio veritatis. Forte cum pronuntiaretur titulus ejus, cum admiratione aliqui audierunt. Inscribitur enim titulus Psalmi: «Quando domus aedificabatur post captivitatem.» Hoc titulo praedicto, jam in ipso textu Psalmi exspectabatis fortasse qui lapides praeciderentur de montibus, quae moles attraherentur, quae fundamenta jacerentur, quae trabes imponerentur, quae columnae eri
Abbreviated transcription (Latin):
tollent te: ne quando difendas ad lapi.¬
dem pedem tuum. Sublatus est xp̃c. in
manibus angłorum quando assumptus
est in cęlum: non quia si non portarent
angłi ruiturus erat : sed quia obseque¬
bantur regi: ne forte dicatis meliores sunt
qui portabant. quam ille qui portabat᷑.
Ergo meliora sunt iumenta quam homi¬
nes. Sed quia infirmitatem hominum por¬
tant iumenta: nec hoc debemus dicere.
Et enim iumenta si se subtrahant: cadunt
qui secdent. Seci quomodo debemus dice¬
re: Nam et de dõ dictum est: cȩlum
michi sedes est. Quia ergo cȩlum portat.
et cds sedet⁊ idõ melius est cȩluiꝰ. Sic
ergo et de obsequio angłorum in hoc
psalmo intelligere poterimus. Non ad
infirmitatem dñi ꝑtinet: sed ad illoru
honorificentiam: ad illorum seruitutem
apłm aulite. Mortuus est ꝓpter delicta
nr̃a : et resurrexit ꝓpter iustificationem

Expanded text:
tollent te, nequando offendas ad lapitollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Sublatus est Christus in manibus Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiam, ad illorum servitutem.Apostolum audite. «Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem
Abbreviated transcription (Latin):
ponclit clñs. Ait illi chiabolus. Mitte te de.¬
uisum: quia scriptum est. Angłis suis man¬
dauit de te. ut in manibus tollant ce:
ne forte offencdas ad lapidem pedem tuũ.
Si te dimiseris: angłi te suscipiunt. Et
posset quiclem fieri fr̃s: ut si se misisset
dñs. obsequia angłorum susciꝑent car.¬
nem dñi. Sed quid illi ait: Sed iterum
scriptum est. Non temptabis dñm dm̃
tuum. Hominem me putas. Ad hoc enim
accessit diabolus ut temptaret: utrum
filius dĩ ipse esset. Uidebat carnem: sed
maiestas in oꝑibus apparebat. Angłi tes.¬
tionium dixerant: ille uidebat morta¬
lem ut temptaret.i et ut xp̃o temptato
doceretur xp̃ianus. Quid ergo seriptum
est: Non temptabis dũm dm̃ tuum. Itaꝙ
non temptemus dñm: ut dicamus. si ad
te ꝑtinemus. muraculum faciamus. Rede¬
amus ꝓpter uerba psalmi: angłis suis
inquit mancdauit de te ut custocdiant
te in om̃ibus uiis tuis. n manibus

Expanded text:
pondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deopondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum Deum tuum.» Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8. Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus
Abbreviated transcription (Latin):
uitidos: filius autem hominis non habet
in capat suum recliuet. Uulpes foueas in¬
hibent: uolucres cȩli nidos in te habent.
hapes cdolus est: uolucres cęli suꝑbia est.
scut enuim uolucres alta petunt: sic suꝑ
I. Et uulpes cauernas habent dolosas: ita
lomines insidiatores. Quicd ergo respondit
epe non habet ubi in te habitet. ubi incli¬
ut caput suum: quia humiliatio capi¬
as humilitas xp̃i est. Nisi reclinet caput.
in iustificaberis. Calia desiderantes et dis.¬
cpu. et uolentes iam appetere sedem regni.
ute quam uiam humilitatis caꝑent:
qundo illi suggestum est a matre disci¬
plorum. Dic ut unus sedeat ad dexterã
t alius ad sinistram. Potentiam querebat:
id ꝑ passionem humilitatis. ꝑuenitur ad
itentiam regni. Ait dñs. Potestis bibere
ulicem quem ego bibiturus sumẽ Quid co-¬
gtatis altitudinem regna÷ et non imita¬
mini humilitatem meam: Ergo quid:
si sic te temptet fac miracula: ne tu temp.¬
tis dm̃ quid debes respondere: Quod res.¬

Expanded text:
nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet» . Vulpes in te foveas habent; volucres coeli nidos in te habent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit ; Christus non habet ubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passionem humilitatis venitur ad potentiam regni. Ait Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod res
Abbreviated transcription (Latin):
torum tuorum curremus. Uenit enim et
oluit: et oclor ipsius impleuit mundum.
Inde ocdor: De celo. Sequere ergo ad cȩ-¬
lum: si non falsum respondes. quod dicit᷑.
Sursum eor. sursum cogitationem. sur sum
amorem: sursum spem. Ne putrescat in
terra triticum: non audes ponere in hu¬
mida terra. Ne putrescat quia lbborasti
et messuisti: triturasti et uentilasti. Queris
locum tritico tuos et non queris locum
cordi tuo: Non queris thesauro tuo locum.
fac quicquid potes in terra: erogat non
ꝑdes sed recondes. Et quis seruat: Xp̃e
qui et te seruat. Te nouit seruarer thes¬
aurum tuum non nouit seruare: Quare
autem uult ut locum mutes thesauro tuos
nisi ut locum mutes cordi tuo: Nemo
enim cogicat nisi de thesauro suo. Quam
multi sunt hic qui me modo audiunt:
et non est cor eorum nisi in sacellis suis.
In terra estis: quia in terra est quol a¬
matis. Mittatur in cȩlum: et erit ibi
cor ur̃m. Ubi enim fuerit thesaurus tuus:

Expanded text:
torum tuorum curremus» . Venit enim et torum tuorum curremus» . Venit enim et olevit, et odor ipsius implevit mundum. Unde odor? De coelo. Sequere ergo ad coelum, si non falsum respondes cum dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo audiunt, et non est cor eorum nisi in saccellis suis? In terra estis, quia in terra est quod amatis: mittatur in coelum, et erit ibi cor vestrum. Ubi enim fuerit thesaurus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
nlie lucor. et ego eliligam eum. Et quia
dceretur ei. quid ei dlabis qui diligt
⁊ osendam inquit me ipsum illi. Seside¬
panis et amemus: et flagremus si sponsa
aius. s ponsus absens est: sustineamus.
peuet quem desideramus. Cantum pis.¬
usdedit. Ne timeat sponsa. ne deserat᷑
isonso: non dimittet pignus suum.
la pignora dimittet ille sponsusꝰ Si non
maret: talia pignora non claret. Iam
inat. O si sic amaremus. Maiorem hac¬
dilaetionem nemo habet: quam ut ani¬
mam suam ponat quis ꝓ amicis suis.
E nos quomodo posumus animas nr̃as
ponere ꝓ illo: Quid illi ꝓdest quando iam
ltissimun posuit refugium suum⁊ et fla¬
gilum non appropinquat tabernaculo
nis:ꝰ Sed quid dicit ioħes: Sieut xp̃es¬
debemus ꝓ fr̃ibus animas ponere. Unus¬
ponit: quomodo pascens fr̃em. xp̃m pascit¬
sum enum uni ex minimis meis fecistis.
nichi fecistis. Amemus et imitemur: cur¬
tmus post unguenta eius: sicut dicitur
n cantico canticorum. Post odorem unguen-¬

Expanded text:
e meo, et ego diligam eum.» Et quasi diceretur ei, Et quid ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et amemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponsus absens est, sustineamus: veniet quem desideramus. Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne deseratur ab sponso: non dimittit pignus suum. it. Talia pignora dimittet ille sponsus? Si non amaret, talia pignora non daret. Jam amat. O si sic amaremus! Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et nos quomodo possumus ponere animas nostras pro illo? Quid illi prodest, quando jam altissimum posuit refugium suum, et flagellum non appropinquat tabernaculo ejus? Sed quid dicit Joannes? «Sicut Chrisdebemus pro fratribus animam ponere» . Unusponit; quomodo pascens fratrem, Christum pascit: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Amemus, et imitemur; curramus post unguenta ejus, quomodo dicitur in Canticis canticorum: «Post odorem unguen
Abbreviated transcription (Latin):
lier non a marito dõ. sed a serpente.
Quicl autem ȩccła: Suꝑ aspiclem et basi¬
liscum ambulabis. Rex est serpentium
basiliscus: sicut diabolus demoniorum.
Et conculcabis leonem et raconem.
Iam uerba clĩ al eccłam ¶ Quoniam in
me sꝑauit eruam eum. Nott᷑ iolum ergo
caput est quod modo selet in cȩlo: quia
altissimum posuit refugium suum. ad
quod non accedent mala. et flagellum
non appropinquabit tabernaculo eius:
sed et nos qui laboramus in terra. et ad¬
huc in temptationibus uiuimus. quorũ
gressus timentur ne incidamus in laque¬
os audiamus uocem dñi dĩ nr̃i. consolan¬
tem nos et clicentem nobis: quoniam in

Expanded text:
lier non a marito Deo, sed a serpente. lier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum. «Et conculcabis leonem et draconem.am verba Dei ad Ecclesiam: «Quoniam» «in me speravit, eruam eum.» Non solum ergo caput, quod modo sedet in coelo, quia altissimum posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos, et dicentis nobis: «Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Non te frangat leo: non te decipiat draco.
Probemus quia leo erat: quando aꝑte seuie.¬
bat. Exhortans martyres petrus: ait. Nesci¬
tis quia aduersarius u̾r diabolus. tanqu̾a
leo rugiens. cireuit querens quem deuoret:
Aꝑte seuiens leo: querebat quem deuora-¬
ret. Draco quomodo insidiatur: Per here¬
ticos. Cales timens paulus ne ab eis corrum-¬
petur ȩccła a uirginitate ficdei quam gesta¬
bat in corde: ait. Desponsaui enim uos uni
uiro uirginem castam exhibere xcp̃o: et ti¬
meo ne sicut serpens euam seduxit. astutia
suarita et mentes ur̃ȩ corrumpantur. a ca¬
ritate quȩ est in xp̃o. Uirginitatem corporis
ipsa fide uirginitatem cordis timebat cor¬
rumpi a diabolo: quam qui uirginitatem¬
ꝑliderint. sine causa sunt uirgines corpore.
Corrupto corde: quid seruat in corpore:
Ideo mulier catholica: precedit uirginem
bereticam. Illa enim non est uirgo in cor¬
pore: ista mulier facta est in corde: et mu¬

Expanded text:
non te fregit leo, non te decipiat draco. non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte saeviens leo quaerebat quem devoraret: draco quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; et timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mu
Abbreviated transcription (Latin):
ao interrogat: et iam te dio affectus pe¬
nis. quasi dubitaret dñs de amore ipsius
i. Sed tr̃s cum illo sic egit: tanquam di-¬
unet. Ter me negasti timendo: ter me con¬
stre amando. Isto amore. et ista caritate:
ieuit discipłos suos. Quare: Quia altis¬
ium posuit refugium suum: quia clari¬
scatus misit sp̃m scm̃: soluit credentes a re-¬
atu legis: ne in lapidem offenderent pe.
quia sepe tractata sunt. Suꝑ aspiclem
t basiliscum ambulabis: et conculcabis leo¬
um et draconem. Qui sit serpens nostis:
quomodo suꝑ illum calcet ȩccła quȩ non
uncitur: quia cauet astutiam eius. Quem¬
adlmodum autem sit leo et draco: puto
et hoc nosse caritatem ur̃am. Leo aꝑte se.¬
uit: draco occulte insidiatur. Utramq
ium. et potestatem. habet diabolus. Quan-¬
cdo martyres occidebantur leo erat seiuens:
quando. heretici insicli antur. draco est
subrepens. Uicisti leonem: iunce draconem.

Expanded text:
mo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Pemo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus de amore ipsius:te» . Sed Dominus cum illo sic egit, tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent pedequia saepe tractata sunt. «Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem:
Abbreviated transcription (Latin):
et cdonauerunt suas. Ergo non est miran.¬
dum quia ideo in manibus angłorum as¬
sumptus est dñs in cęlum. ne offenderet
ad lapidem pes eius: ne illi qui in terra
laborabant in corpore eius ꝑagrantes totĩ
orbem terrarum. fierent rei legis sibtu¬
xit ab eis cimorem. et impleuit eos anuilt.¬
aos sicducia cepit prehicare: qui ad uoc̃e
ulls te negauit. Aecepto sp̾u sẽo: inter
figeia principum confessus est quem nega¬
int. slon mirum: quia dãs ipsum trinum
andiem trino amore dissoluit. Resurgens
ii a mortuis: ait petro. Petre amas me
son chxit petre times me. Nam si adhue ci¬
nt. offendit ad lapidem peclem suum. Amas
aqut: et ille. Amo. Sufficiebat semel. for¬
a nichi sufficeret qui eor non udeo: quan
ꝯmagis sufficeret dño. qui uidebat quibꝰ
nedullis uiscerum suorum dicebat petrus
mo: Non sufficit dño respondere semel:
aterrogauit iterum. et respondit. Iile ter¬

Expanded text:
et donaverunt suas. Ergo non est miranet donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amorcum fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «A
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sem̃. Et cdixeram iam cludani qua
caput in celo est: pedes in terri. Siupi
in cȩlo. pedes in terrał quid est peds an
dm̃ ÷ Apłi missi ꝑ cotum orbem derrari
Qui funt pedes cdñi : Om̃s eugliste: in qus
pagrat dñs unuersas gentes. Metuenduan
erat: ne eugłistȩ offenderent in laprdem.
Illo enum in cȩlo posito capite: perisquin
terra laborabant. possent offendere in la¬
pidem. In quem lapicleme In legeni uita¬
bulis lapideis datam. Ne ergo legis reife¬
rent non accepta gr̃a. et in lege retierent᷑
ipsa est enum offensio reatus quos lextene¬
bat reos: absoluit dñs ut iam in lege no
offenderent: ne pedes huius capitis incir¬
rerent in legis reatum. missus est sp̃s sẽbi
ut amorem faceret. et solueret a timore.
Timor legem non implebat: amor imple¬
uit. Cimuerunt homines et non impleue¬
runt: amauerunt et impleuerunt. Quo¬
modo timuerunt et non impleuerunt.
amauerunt et impleuerunt: Cunebant
homines et rapiebant res alienas: amauert̃

Expanded text:
sanctum. Et dixeram jamdudum quia caput in coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes in terra; quid est, pedes Domini i missi per totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non habet finem. Ecce ubi erteudie
auaricia nr̃a. Argentum uis siue fines
Uitam ȩteruam desidera sine fine son
uis ut habeat finem possessio tua. utar
replebo eum: et ostencdam illi salitare
meum. Nec hoc fr̃s breuiter preterandi
est. Ostendam illi salutare meum. hoc di¬
xit: ostendam illi ipsum xpm̃. Quare: Nor
est uisus in tderra: Quid magnum nobis
habet ostendere: Sel non est uisus cali
uisu: quali uidebimus eum. Cali uisu u¬
sus est: quali uiderunt qui crucifixeriit.
Ecce qui uiderunt crucifixerunt: nos¬
qui non uicdiinus credimus. Illi ocłos
habebant . nos non habemus: Immo nos
cordis ocłos habemus: sed ꝑ fidem adhuc
uiuimus: non ꝑ spetiem. Quando erit
speties: Quando uidebimus facie ad faci¬
em. quod dicit apłs: quod nobis ꝓmitit
dĩ in magno premio om̃ium laborum
nostrorum. Quicquid laboras: ad hoc la.¬
boras ut uideas. Nescio quid inagnum
est quod uisuri sumus: quando tota mes¬

Expanded text:
quae non habet finem. Ecce ubi extendatur quae non habet finem. Ecce ubi extendatur avaritia nostra. Argentum vis sine fine? Vitam aeternam desidera sine fine. Non vis ut habeat finem possessio tua? Vitam replebo eum.» 13. «Et ostendam illi salutmeum. Nec hoc, fratres, breviter praetereundum est. Ostendam illi salutare meum, hoc dixit, ostest visus in terra? Quid magnum nobis habet ostendere? Sed non est visus tali visu, quali videbimus. Tali visu visus est, quali qui viderunt, crucifixerunt: ecce qui viderunt, crucifixerunt; nos non vidimus, et credidimus. Illi oculos habebant, nos non habemus? Imo et nos cordis habemus; sed per fidem adhuc videmus, non per speciem. Quando erit species? Quando videbimus «facie ad faciem,» quod dicit Apostolus : quod nobis promittit Deus in magno praemio omnium laborum nostrorum. Quidquid laboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri sumus, quando tota mer
Abbreviated transcription (Latin):
et exaudiam eum: cum ip̃so sum in tri¬
bulatione. Noli timere quando tribula¬
latione. fluctus sunt maris: turbaris in
nauigio: quia dormit xp̃c. Dormiebat
in naui xp̃c: ꝑierant homines. Si fides
tua clormit in corde tuos tanquam in
in te habitat. Cum turbari ceꝑis. excita
xp̃m dormientem : erige fidem tuam:
et noueris quia non te deserit. Sed ideo
putas te deseri: quia non quando uis eri¬
beos : Absit. Et illos eripuit: et illos. Illos
corporaliter ut infideles confunderentur:
illos sp̃aliter ut fideles imitarentur.
do dierum: Uita ȩterna. fr̃s. nolite pu¬
tare longitudinem dierum dici. sicut
sunt hieme dies minores: et estate sunt¬
dies maiores. Tales dies habet nobis da¬
re longitudo illa: qui non habent finem.
Eterna uita est: quȩ nobis ꝓmittitur in di¬
ebus longis. feicerte quia suflet uens
causa dixit replebo eum. Non ncuens
beat finem: et ideo nec longum deni
esti Et si auari sumus⁊ ute ȩceras ade¬
nus esse auari: et talem uitam descdens

Expanded text:
go exaudiam eum; cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribulalatione. Fluctus sunt maris, turbaris in navigio, quia dormit Christus. Dormiebat in navi Christus, peribant homines . Si fides tua dormit in corde tuo, tanquam in in te habitat. Cum turbari coeperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eriaeos ? Absit. Et illos eripuit, et illos: illos corporaliter, ut infideles confunderentur; istos spiritualiter, ut fideles imitarentur. do dierum? Vita aeterna. Fratres, nolite putare longitudinem dierum dici, sicut sunt hieme dies minores, aestate dies majores. Tales dies nobis habet dare? Longitudo illa est quae non habet finem, aeterna vita quae nobis promittitur in diebus longis. Et vere, quia sufficit, non sine causa dixit, «replebo eum.» Non nobis pore, si habet finem; et ideo nec longum dicendum est. Et si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate,
Abbreviated transcription (Latin):
In lege autem in libro moysi exodo. a die
agni occisi et manclucati. quinquagin¬
ta dies numerantur: et cdata est lex in
tabulis lapicdeis. scripta digito dĩ. Quid
sit digitus dĩ eugłium nobis exponit:
quia digitus dĩ sp̃s sc̃s est. Quomodo
ꝓbamus : Dñs respondens eis qui illum
dicebant in beeltebub nomine eicere de¬
monia ait. Si ego in sp̃u clĩ eicio demo¬
nia. Alius eugłista cum hoc narraret:
si ego inquit in digito dĩ eicio demonia.
Quod ergo positum est aꝑte in uno: posi.¬
tum est in altero obseure. Nesciebas quid
sit digitus cdĩ: exponit alius eugłista cli¬
cens eum esse sp̃m dĩ. Digito ergo dĩ scrip¬
ta lex: data die quinquagesimo ab occi¬
sione agni et sp̃s sẽs uenit die quinqua¬
est agnus ⁊ factum est pascha : impleti qͥn
quaguita dies. Data est lex: sed lex illa
ad timorem. non ad amorem. Ut autẽ
timor conuerteretur in amorem⁊ occi¬
sus est iustus iam in ueritate: cuius typus
erat ille agnus quem oceidebant uidei.

Expanded text:
In Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies numerantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis exponit: quia digitus Dei Spiritus sanctus est. Quomodo probamus? Dominus respondens eis qui illum dicebant in nomine Beelzebub ejicere daemonia, ait, «Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia» : alius evangelista cum hoc narraret, «Si ego,» inquit, «in digito Dei ejicio daemonia» . Quod ergo positum est in uno aperte, positum est in altero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, exponit alius evangelista, dicens eum esse Spiritum Dei. Digito ergo Dei scripta Lex data est die quinquagesimo ab occisione agni, et Spiritus sanctus venit die quinquaest agnus, factum est Pascha, impleti sunt quinquaginta dies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei.
Abbreviated transcription (Latin):
fficcus coniunctio. clamauit de cȩlo.
duile saule: quid me ꝑsequeris: Prostra¬
ut enum eum uoce obiir gante: et leua¬
ut dextra miserante. Qui corpus xp̃i ꝑ
squebatur factus est membrum xp̃i: ut
quod faciebat ipse pateretur. Quid ergo
bi fr̃s de capite ur̃o. quid dictum est. Qm̃¬

Expanded text:
affectus conjunctio clamavit de coelo, affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi; ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? de capite nostro quid dictum est?