comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ se a dño eẽ conquęstꝰ ẽ.: ut eiꝰ cadauera iacerent in deser¬
to. Cui omp̃s dñs iratꝰ dix̃. qđ nullus eoꝵ trã repmissionis
intraret. Q trore cõpuncti pue. se egisse cognouert̃. sese. in
lacrimis afflixert̃. & accincti armis ꝓtinus cepert̃ contra
hostes ascendere: ut repmissionis t̃rã post lacrimã intrare
potuissent. Qͥb ꝑ moysen dñs dic̃. Dic eis nolite. ascendere. ue¬
ꝙ pugnetis. ñ enĩ sũ uob̾cũ. ne cadatis corã inimicis uris. Q
in re pensandũ ẽ. si cũ ipsis ñ erat cur eos ne caderent ascen¬
dere ꝓhibebat: si aũt cũ ipsis erat. qͥd ẽ qd ait ñ sũ uobeũꝰ¬
S mira dispensatione disciplinȩ ac miscdĩȩ & cũ ipsis erat
& cũ ipsis ñ erat. Cũ ipsis ñ erat ut uincerent: s tam̃ cũ
ipsis erat ne ab hostib perirent. Sineffabilia pietatis ui¬

Expanded text:
tum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in desertum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non elinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis vis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ omĩ mͦ irasceret᷑. Nã si iratꝰ ñ eẽt in captuutatẽ.
iuna miscdia. ut ex una eadẽq re ex qua carnalib dat
flagellũ. ex ea spiritalib uirtutis prestet incrementr̃.
cũq illos ꝑ tͥbulationẽ purgat. istos ex societate tribulã¬
tiũ ad maiora ꝓmerenda excitat: & sic in uistis israscit᷑.
ut tam̃ eoꝵ corda ꝑ iustoꝵ consortiũ consolet᷑: ne si om̃ĩ mͦ
deserat. nullus post culpas ad ueniã redeat. Tenendo gͥ
simul in tͥbulationẽ nuttit qͦs amat. Qͥs ista tantȩ pieta¬
tis uiscera pensare sufficiat. qd̃ & culpas popłi dñs sine
iuindicta ñ deserit. & tam̃ delinquentẽ popłm a se funditꝰ
ñ repellit. Sic cũ moyses ad reꝓmissionis t̃rã exploratore
duodecĩ misisset. ex qͥb cũ decẽ postmodũ desꝑationẽ. po¬
pło facer̾ent. isdẽ. popłs in irã m̾murationis accensus. seduc¬

Expanded text:
tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem vina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeat. Tenendo igisimul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seduc
Abbreviated transcription (Latin):
dormieris cũ patͥb tius. suscitabo sem̃ tuũ post te. qd
egrediet᷑ de uterotuo. & firmabo regnũ eiꝰ. ipse ȩdi¬
ficabit domũ nomini meo. Ecce nathan ꝓpħa qui
pͥus regi dixerat uade & fac: ipse postiodũ ꝑꝓphe¬
tiȩ sp̃m edoctꝰ hoc fieri ñ posse denuntians. & regis
dixerat falsũ fuisse rep̃hendit. Qua in re int̾ ꝓphas
falsa denuntiant. & alieni a scõ sp̃u in sua falsitate
ꝑdurant. Consideratis gͥ. ꝓphetiȩ temporib & modis.
moderamina dispensat. Asrłiticꝰ quippe popłs condito¬
ri suo deliquerat. & iccirco regi babylonio in captiuitatẽ
seriuebat: cũ quo tam̃ iezechiel ꝓpħa in captiuitate ser¬
uiebat. Quẽ diuina gr̃a ita sibi placabilẽ. fecerat. ut ꝑ
eũ uentura queq p̃diceret. & afflicti popłi mentẽ con¬
solari dignaret᷑. Consideremꝰ gͦ si possumꝰ quanta ẽ diᷤ¬
pensatio suꝑnȩ pietatis. qr sic iratꝰ ẽ popło suo dñs. ut

Expanded text:
scitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firm abo regnum eius, ipse aedificabit domum nomini meo. Ecce Nathan Propheta, qui prius regi dixerat, Vade et fac: ipse postmodum prophetiae Spiritu eductus, hoc fieri non posse denuncians, et regisdixerat, falsum fuisse deprehendit. Hieronymus ae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus et modis, uae irae moderamina dispensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praediceret, et afflicti populi mentem consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, q
Abbreviated transcription (Latin):
apparere uoluisset. fulgore suo potius nos mcenderet.
quã renouaret. S claritatẽ suȩ magnitudinis tẽpera¬
uit nr̃is ocłis dñs: ut dũ nob̃ eiꝰ claritas tẽꝑat᷑. etiã nr̃a

Expanded text:
apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris o
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ eis. lstȩ itaq ignis malitiȩ qui in uideoꝵ cordi¬
b arsit in ꝑsequutione. pͥusquã scõs apłos seitiendo af¬
fligeret. in ipso se exercuit auctore ac redemptore
eiȩ nisi dñs xp̃c iħe mediator dĩ & hominũ designa¬
tur. electrũ quippe ex auro & argento ẽ. In electru
dũ aurũ argentũq miscet᷑: argentũ ad claritatẽ ere¬
cit. aurũ uͦ a suo fulgore palleseit. lilud ad clarita¬
tẽ ꝓficit: hoc a claritate temperat᷑. Quia g in uni¬
genito di filio natiuȩ duunitatis unita ẽ natura nr̃a.
in qua adunatione humanitas in maiestatis gla exere¬
uit. duunitas uͦ a sui fulgoris potentia humanis se
ocłis temperauit: ꝑ hoc qd̾ humana natura elariot
facta ẽ. quasi ꝑ aurũ ereuit argentũ: ⁊ qr diuinitas
a fulgore suo nr̃is ẽ aspectib temperata. quasi aui¬
rũ nob̃ palluit ꝑ argentũ. Ila enĩ natura immuta¬
bił quȩ in se manens innouat omĩa. si ita ut ẽ nob̃

Expanded text:
. Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore cie, nisi Christus Jesus Mediator Dei et hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
paret usq ad occidentẽ. ita erit aduentꝰ filii hominis
qbi nullus tunc a iudicio in sua m̃te latere ꝑmittit᷑.
qr ipso iudicis fulgore penetrat᷑. De quo mox iudice sub¬
dit᷑. Et de medio eiꝰ quasi species electri. id ẽ de medio ig¬
nis. Ipse enĩ angłis atq archangł̃is om̃ib q uirtutib p̃¬
sidens redemptor. nr̃. qͥ uelud in electri similitudine u¬
nꝰ exutraq & inutraq natura & ds ꝑmansit cũ patre. &
ad redemptionẽ nram factus ẽ mortał cũ hominib. in
suo tunc t̃rore uidebit᷑: eiq ignis iudicii in reꝓboꝵ um
dicta famulat᷑. Hinc & enĩ seriptũ ẽ. Dies dnĩ declarabit.
qr in igne reuelabit᷑. Hinc psalmista ait. ds̃ manifeste¬

Expanded text:
paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis . Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. De quo mox subditur: Et in medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster, qui velut in electri similitudinem unus ex utraque et in utraque natura et Deus permansit cum Patre, et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: D
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. & stellȩ cadent de cȩlo. & uirtutes cȩloꝵ cõmouebũ
t᷑: quȩ mens hominis erit ęt̃ni iudicis sententiã non
formidantis : Ibi enĩ tunc cuncta simul peccata ante
ocłos redeunt ibi omĩa quę cũ delectatione acta sunt.
ad memoriã cũ pauore reuocant᷑: ibi caligo cogitatio¬
nis miserȩ: ex pena ꝓrimȩ dãpnationis. Unde & subdi¬
t᷑. & nubes magna. Tunc qͥppe ex peccatoꝵ memoria sen¬
sũ m̃tis depͥmet caligo cęcitatis: cũ unigenitũ dĩ filiũ in
forma diuinitatis conspicere reꝓbi ñ ꝑmittunt᷑. Uide¬
bunt enĩ in quẽ tranfixerunt: & tollat᷑ impiꝰ ne uide¬
at glam dĩ. ubi & apte subdit᷑. & ignis inuoluens: qr ui
delicet ĩgnis ille iudicii qͥ cęlũ aereũ & t̾rã coneremat.
peccatores iã in sua suꝑbia ñ ꝑmittit erigi. s inuoluit.
qͦs ꝓculdubio in penȩ suȩ dãpnationis confringit. Et

Expanded text:
um, et stellae cadent de coelo, et virtuteum, et stellae cadent de coelo, et virtutetur , quae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam in sua superbia non permittit erigi, sed involvit, quos procul dubio in poenae suae damnatione confringit. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
eugłiste. & eiusdẽ dñi incarnatione ad fidei uirtutẽ soli¬
dati st̃. & in igne ꝑsequutionis multis tribulationib af¬
flicti. Qd̃ siquis hȩc quȩ de pͥmo dñi aduentu diximꝰ etiã
de scđ̃o uelit accipere. celeri assensu sequendus ẽ: qr se¬
pe ꝓphetiȩ sp̃c in unũ qd̵ loquit᷑ multa simul intuet᷑.
Uentꝰ gͦ turbinis ab aqͥlone uenit: qr niimnirũ eausa pe¬
ccatoꝵ erigit. ut districti iudicii concussio. omĩa simol
elem̃ta ꝑturbet. Cerror enĩ ꝑturbationis ultimȩ: in¬
de uenire dicit᷑ unde generat᷑. Nã qr ad feriendas frigi
das peccatoꝵ m̃tes uiditiũ ꝑturbationis ultimȩ agit᷑:
recte. ab aqͥlone uentꝰ turbinis uenire ꝑhibet᷑. Quȩ ni¬
delicet c̃cussio. apte uentus turbins dicit᷑: qr in illo die
cunctoꝵ qͥ tunc in carne mortali inuenti fuerint. in
pauore nimio corda cõmouent᷑. Cũ enĩ çperit imple¬
ri qd̾ scriptũ ẽ. sol obscurabit᷑ & luna ñ dabit lum̃ su¬

Expanded text:
et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Naium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen su
Abbreviated transcription (Latin):
tauerant. uidentes negabant. Unde actũ ẽ ut eoꝵ meis
magna ignorantiȩ suȩ nube tegeret᷑. ne. hunc post mn¬
quirentes agnoscerent: quẽ pͥus & denuntiare. poterant
ꝙ amare rennuebant. Nã cũ mͦ eiꝰ uirtutes & miracu¬
la. mͦ aũt passiones aspicerent. in infideliũ cordib nu¬
bes magna ab aquilone uenerat: ex peccati sui frigore
ꝓpt̃ infirmitatẽ passionis illiꝰ e int̾ signia caligabant.
Quid nͦ ex illa nubis magnȩ caligine sit sequutũ. sub¬

Expanded text:
taverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens taverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, sub
Abbreviated transcription (Latin):
medici. cũ languor creuit egroti. bene aũt maligni sp̃c
immissio: uentus turbinis appellat᷑. Curbo qui ppe
edificiũ qđ tangit. concutiendo subruit. & om̃is anti¬
qui hostis temptatio quȩ agit᷑ in mente uentus tur¬
hinis: qr hanc concutiendo ꝑ desideria ab statu suȩ rec¬
titudinis euellit. Sed nos ista reticentes quȩ humano
generi erant ab hoste callido in fine uentura ad solã
nit uerba uertamꝰ: quȩ in carnato dño tanto grauius
ab aquilone uentũ turbinis ꝑtulit. quanto asua rec¬
titudine concussa. catlens ꝑ torporẽ mentis inꝑfidiã
frigida remansit. Uentꝰ gͦ turbinis ab aquilone uenit:
cũ uitã iudaici popłi malignꝰ sp̃c intẽptatione concus
qͥsq exarsit in crudelitate. tanto ãplius obcecari meru¬
it in ignorantiȩ suȩ caligine. Redemptorẽ quippe hu¬
mani generis quẽ in lege ac ꝓpħis intellegentes expec¬

Expanded text:
medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam cit, verba vertamus. Quae incarnato Domino tanto gravius ab Aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in perfidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussquisque exarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspec
Abbreviated transcription (Latin):
ueni auster: ꝑfla ortũ meũ & fluant a romata illiꝰ. Cũ e
nĩ uibente do frigidus sp̃e recedit: calidus sp̃e mentẽ fi¬
deliũ occupat. Qui ortũ dĩ. id ẽ sanctã eccłiam ꝑflat.
ut opiniones uirtutũ eiꝰ ad multoꝵ noticiã uelut aro¬
mata defluant. Recedente & enĩ aquilone id ẽ malig
endo flauerit. statim de fideliũ cordib aromata uirtu¬
ciens. uenire ab aquilone uentũ turbinis iudit: qr in
extremo scł̃i m̃tes hominũ torporis sui frigore malignꝰ
sp̃e grauius occupauit. Unde scriptũ ẽ. He t̾rȩ & mari.
qr descendit diabolus ad uos habens irã magnã: sciens qd̃
modicũ tẽpus habet. Antiquus quippe aduersarius.
insidiaꝵ suaꝵ molimina in humanis m̃tib grauius ex¬
aggerabat. contra cuius excrescentẽ suꝑbiã. incarnati
manifestata ẽ humilitas di. atq ut humanũ genus a
suo languore. sanaret. tunc magna apparuit potentia

Expanded text:
veni, Auster, perfla hortum meum, et flveni, Auster, perfla hortum meum, et flfrigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentem fidelium occupat; qui hortum Dei, id est sanctam Ecclesiam perflat, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata defluant. Recedente etenim Aquilone, id est maliendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtuciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓphetica alt̾ ẽ qui p̃sidet. alt̃ qui obsequit᷑. cũ de
quã de alio dicit᷑ facta ẽ suꝑ eũ ibi manꝰ dñi. & de se. ꝓti¬
nꝰ ad iungit. & iudi & ecce uentus turbinis ueniebat. ab
aquilone. Nunc itaq discutiendũ nob̾ ẽ quid sit qd̾ di¬
eit. & ecce uentus turbinis ueniebat ab aquilone. nu
besq magnã: Peo qd̾ uentus aquilo constringit in fri¬
gore: ñ incongrue aquilonis nomine torpor maligr¬
ni sp̃c designat᷑. ad ysaias quoq ꝓpħa testat᷑. qui dieiꝰ¬
xisse diabolũ denuntiat dicens. sedebo in monte testam̃¬
ti. in laterib aquilonis. Malignus enĩ sp̃e montẽ tes¬
tam̃ti tenuit : qr iudaicũ popłm qui legẽ. acceperat si¬
bi in ꝑfidiã subiugauit. Quando enĩ corda doctoꝵ tenet.
monti testam̃ti diabolus p̃sidet. Qͥ etiã in laterib aqui¬
lonis sedet : qi m̃tes hominũ frigidas possidet. Unde &
sponsi uoce in cantico canticoꝵ dicit᷑. Surge aquilo &

Expanded text:
one prophetica alter est qui praesidet, alter qui obsequitur, cum de quam de alio dicitur: Et facta est super eum ibi manus Domini; et de se protinus adjungit est quid sit quod dicit: Et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna. 9. Pro eo quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus designatur. Quod Isaias quoque propheta testatur, qui dixisse diabolum denuntiat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus enim spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugavit. Quando enim corda doctorum tenet, monti testamenti diabolus praesidet. Qui etiam in lateribus Aquilonis sedet, quia mentes hominum frigidas possidet. Unde et sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et
Abbreviated transcription (Latin):
de maiestatis suȩ: sedebitis & uos suꝑ sedes duodecĩ uidi¬
cantes duodecĩ trib ifrł. hinc ysaias ait. dñs ad iudiciũ
ueniet. cũ seniorib poplĩ sui. Hinc salomon de ȩccłia loqͥ¬
t᷑ dicens. Nobilis uir eiꝰ in portis. cũ sederit cũ senatorib
t̾rȩ. his itaq sub breuitate transcursis: aduentus pͥ mi
ordinẽ sic̃ cȩpimꝰ exequentes. ad eugłistaꝵ ꝑsonas in ex¬

Expanded text:
uodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur, dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus terrae . His itaque sub brevitate transcursis, adventus primi ordinem, sicut coepimus, exsequentes, ad Evangelistarum personas in ex
Abbreviated transcription (Latin):
se ȩqualẽ dõ. sed semetipsũ ex inaniuit formã serui ac¬
cipiens. in similitudinẽ hominũ factꝰ. & habitu inuẽ¬
tꝰ ut homo.: hȩc itaq animalia ut surgere ad sc̃ĩta¬
tis uirtutẽ. ualeant: ad huuis hominis similitudinẽ tẽ¬
dunt. Sc̃a enĩ ñ esset. si huius hominis similitudinẽ ñ
haberent. Quicquid in eis de iuscerib pietatis. quicqd
de mansuetudine sp̃e. quicqͥd de zelo rectitudinis. qͥeqͥd
de custodia humilitatis. quicqͥd de feruore caritatis ẽ: hoc
ab ipso fonte miscdĩȩ ab ipsa radice mansuetudinis. ab
ipsa uirtute iusticiȩ. id ẽ a mediatore dĩ & hominũ dõ
dno traxerunt. Huius se hominis similitudinẽ habere
egregius p̃dicator ostendit dicens. Imitatores mei estote

Expanded text:
it, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est a Mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: Imitatores mei estote,
Abbreviated transcription (Latin):
ta malitia ñ arsisset. Nubẽ itaq sequit᷑ ignis inuoluess:
qr in eiꝰ cȩcitatẽ m̃tis sequuta ẽ crudelitas ꝑsequutionis.
Sienĩ cognouisc̾ent. nũquã dnm głȩ crucifixissent. Sed
ignis iste alibi arsit. atq alibi splenduit. Nã subdit᷑.

Expanded text:
ta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, ta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splendu
Abbreviated transcription (Latin):
flata mens terrena. a carnalib suis desideriis conere¬
mat᷑. de malo aut̃ igne dicit᷑. E nunc ignis aduersa¬
rios consumit : qr cor pessimũ ex sua malitia pauesc̃.
Sic̃ aut̃ ignis amoris mentẽ erigit. ita ignis malitię i
ne suo conuoluta ẽ: quȩ in obligatione se nequitiȩ
ꝑ eandẽ ipsã crudelitatẽ qua arsit implicauit. Uen¬
tus aut̃ turbinis ueniebat ab aquilone & nubes mag¬
na & ignis inuoluens: qr ex torporis sui frigore ad
ignorantiȩ caliginẽ ꝓducta. usq ad malitiã ꝑsequu¬
tionis eruꝑit. Unde ad aliũ quoq propħam dicit᷑. Qd
tu uides: Qui ilico respondit. Ollã succensã ego uide¬
o: & faciẽ eiꝰ a facie aqͥlonis. ludeoꝵ quippe mens in
ꝑsecutione sȩuiens. atq in crudelitate malitiȩ undaᷤᷤ
cogitationũ uoluens: quid aliud quã olla sucensa fuit:
Cuius facies a faciȩ aquilonis ẽẽ dicit᷑: qr sise aduerso
sp̃ui ꝑ torporẽ mentis ñ subderet. contra bonos in taͥ¬

Expanded text:
ideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae inne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tan
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ uitui p̃dicatione etatis solide ex̃ deseribit᷑: quatiñ ei
eũ uita s spũ om̃ia quȩ ad p̃clicandũ congruunt. coneos¬
dare uideant᷑. Nec contra mouere quẽpiã debet. qd hie¬
remias at e claniel ꝓphetiȩ sp̃m pueri ꝑceperunt.: q mi¬
raenla in eremplũ oꝑationis ñ st̃ trahenda. Omps enĩ ds̃
ce lnguas infantiũ fac̃ disertas. ⁊ ex ore infantiũ atq lac¬
tentiũ ꝑsicit laudẽ: sed aliud ẽ qd̾ nos de doctrine usu

Expanded text:
tis sit in praedicatione, aetatis solidae esse describitur, quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt concordare videantur. 4. Nec contra haec quempiam movere dremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quia miracula in exemplo operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas, et ex ore infantium et lactentium perfecit laudem.
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. sca apł̃oꝵ p̃dicatio in uniuerso mundo disꝑsa ẽ: sic̃
ipsi dicunt. uob̃ missũ fuerat uerbũ dĩ. sed qr indigno
uos uidicastis. ecce imus ad gentes. De crudelitate. gͦ ma¬
litiȩ quȩ mentẽ udeȩ concremauit. omp̃s ds̃ lucem
gentib sparsit : qr ꝑ hoc qd̃ illa redemptorẽ suũ ac

Expanded text:
universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illa Redemptorem suum ac
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. eũq in rupibus & uallib querunt. In futuro
gͦ eoꝵ m̃tẽ. ꝓphetiȩ sp̃c & ex parte tetigerat. &ẜ ex par¬
te minime tangebat. quando eũ quẽ tollendũ noue¬
rant. non inueniendũ querebant. Ex parte itaq tac¬
ti sunt. atq ex parte non tacti. qui & sciebant qd̾ tol
ẽ e ex parte ñ tactus. eũ regi isrł diceret. ꝑcute ia¬
culo t᷑ram. Et cũ ꝑcussiset tribus uicibus & stetisset.

Expanded text:
 vallibus quaerunt. In futuro ergo eorum mentem prophetiae spiritus ex parte tetigerat, et ex parte non tangebat, quando eum quem tollendum noverant non inveniendum quaerebant. Ex parte itaque tacti sunt, atque ex parte non tacti, quia et sciebant quod tolliest, et ex parte non tactus, cum regi Israel diceret: Percute jaculo terram. Et cum percussisset tribus vicibu
Abbreviated transcription (Latin):
na eitiꝰ ostendimꝰ amittamꝰ qr & arbusta plantata si
pͥus in t̾ra radicata non fuerint. manu tacta citiꝰ arescunt
At si semel radicẽ. fixerint. manꝰ tangit. & tam̃ nichil offieit
uenti impellunt. nec tam̃ impellentes ledunt. E construc¬
t parietes si impellant᷑ ruunt: nisi a suo pͥus fuerint hu¬
more siccati. Mens itaq quousq ab humore. pͣuitatis suȩ
ꝑfecte ñ fuerit exsiccata. alienȩ linguȩ manu tangi ñ de¬
bet. ne pͥusquã plene ꝑxipiat ꝑdat soliditatẽ suã ne im¬
pulsa ruat. ne uelud arbustũ sine radicib dũ plusquã to¬
lerare ualet concutitur arescat. Ad exemplũ gͦ ñ st̃ ostendẽ¬
da iͥ quȩ firma sunt. Priꝰ enĩ conualescere. debet mens: att
ad utilitatẽ primoꝵ postmodũ demonstrari: eũ iã nec ꝑlau¬
dẽ eleuata corruat. nec ꝑuituꝑationẽ ꝑcussa contabescat.
Hã .& si timotheo dicit᷑ p̃cipe hȩc & doce: nemo adolescentia

Expanded text:
na citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si na citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam etsi Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sumo anno sp̃m ꝓphetiş acceperit. indicat nob aliquid
considerandũ: uidelicet. qr iuxta rationis usũ doctrse¬
ne sermo ñ suppetit nisi in ȩtate ꝑfecta. Unde & ipse
dñs anno duodecimo ȩtatis suȩ in medio doctoꝵ intẽ¬
plo sedens. ñ docens. sed int̾rogans uoluit inuenire et
enũ ñ auderent homines minfirma ȩtate p̃dicare. il¬
ie anno duodecimo ȩtatis suȩ homines int̾rogare ẽ dig¬
eedo Quia enĩ ipse ẽ dĩ sapientia. de ipso angliod di¬
do uiuunt hoc q beatitudine et̾̃na satiant᷑. Suod mo¬
yses quoq sub allegoriȩ mysterio ammonet duce nsediõ
arabis in pͥmogenito bouuis. Pmogenitũ enĩ bonistadrip.¬
mꝰ inmfirma ȩtate pͥmi nr̃i temporis bonã oꝑatiomẽ.
In qua tam̃ arandũ ñ ẽ.: qi cũ pͥma sunt adolelcrione
nt uuuentutis nr̃e tẽpora nobis adca p̃dicatione ce¬
tram cordis alieni. sludadusa Senĩ infiin t euera. con¬
tinere nos intra nosmetipsos debenꝰ. ne dũ teners uo¬

Expanded text:
simo anno spiritum prophetiae acceperit, indicat nobis aliquid considerandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit, nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens sed interrogans voluit inveniri. Ut enim non auderent homines in infirmitate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homi Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione ceterram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bo
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ñ deciperet. si ꝓphetiȩ sp̃m p̃sentẽ habuisset.
Sciendũ quoq ẽ. qd aliquando ꝓphȩ sci dũ consulun¬
diunt: & semetipsos qr falsa dixeruit rep̃hendunt.
Qͥ dauid regẽ e de culpa aꝑte rep̃hendit. & quȩ eiꝓ
culpa eadẽ eent uentura nuntiauit. quẽ. tam̃ dũ is¬

Expanded text:
 praesentem habuisset. 16. Sciendum quoque est quod aliquando prophetae sancti dum consulundiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavit;
Abbreviated transcription (Latin):
ret issi de futuro etiã aliqͥd ñ dixisset.In ipsuis. enim
librifine in cuius ȩxordio illa de p̃terito dixera.: aliqͥd
ꝓphetiȩ ꝑ iacob uocẽ de uenturis ꝑmiscuit dicens. Non
auferet᷑ sceptrũ de uida. & dux de femorib eiꝰ. donec ueni¬
at qͥ mittendus ẽ. e ipse erit expectatio gentiũ. Qui etiã

Expanded text:
ret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim ret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse eri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ futurum ẽ. s ostendit qd̃ ẽ. Quo aut̃ pacto ꝓphetiȩ
dicat᷑ sp̃c. qui nichil futurũ indicat. s p̾sens narrat:
Qua in re ammaduertendũ ẽ. qd̵ recte ꝓphetia dicit᷑ ñ
qr. p̾dicit uentura: s qr ꝓdit occulta. Rem qͥppe quãli¬
bet sic̃ ab ocłis nr̃is in futuro subtrahunt tempora: ita
ab ocłis nr̃is in p̾senti subtrahit causa. Uentura enĩ
res. occultat᷑ in futuro tempore. p̾sens aut̃ cogitatio
absconditur in latenti corde. Est enim ꝓphetia p̾sens. cũ
naaman syri munera ꝑcipiebat. Cuitam̃ isdẽ ꝓpħa dic̃.
nonne cor meũ in p̾senti erat. quando reuersus ẽ homo
de curru suo in occursũ tibi: Sciendũ quoq ẽ. qr ꝓphe¬
tiȩ tempora inuicẽ sibi concinunt ad ꝓbationẽ: ut a¬
liquando ex futuris p̾terita. aliquando uero ex p̃teritis
ꝓbentur futura. Dixerat enĩ moyses. in pͥncipio creauit
ds glũ & t̾rã. Sed quis crederet qr uerũ de p̃terito dice¬

Expanded text:
turum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito dice
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. atq hunc ad cęlos ascensurũ & ad patͥs dexterã sessu¬
rũ intellegit dicens. dix̃ dñs dño meo. sede adextris mĩs:
& tam̃ multa quȩ e uicino acta st̃ minime p̃uidit. Ut
enĩ pauca de multis loquar. seruũ mifiboseth sibi contra
suũ dñm mentientẽ. ñ intellex̃: & amase ꝓmittens dic̃.
hȩc faciat mͥ ds̃ e hȩc addat. si ñ magist̃ militię fueris

Expanded text:
dexteram sessurum intelligit, dicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphiboseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non mag
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat. easq inuentas ẽẽ nuntiauit: saul regẽ futu¬
rũ p̃dicit. dđ quoq qr in eiꝰ regno succederet nuntia¬
uit: s qr pat̾ regis ęt̃ni futurus sit ñ p̃dicit. Qͥdã ue¬
ro tangunt᷑ elonginquo & ñ tangunt᷑ epximo. sic̃ is
dẽ dđ incarnandũ dĩ unigenitũ nouerat de udea¬

Expanded text:
noverat, easque inventas esse nuntiavit, et Saul regem futurum praedicit ; David quoque quia in ejus regno succederet nuntiat, sed quia pater Regis aeterni futurus sit non praedicit . Quidam vero tanguntur e longinquo, et non tanguntur e proximo, sicut idem David incarnandum D
Abbreviated transcription (Latin):
set t̾ram. s cũ ei diceret ꝑcute t̾rã quotiens eã ꝑcussu¬
rus eẽt ignorabat. qͥppe qr & indignatꝰ ẽ t̾rã tertio
fuisse ꝑcussã: ꝓfecto constat qr de futuro ex parte tac¬
tus fuerat & ex parte ñ tactus. qui sẏriam ꝑcuti p̃di¬
gendũ dauid a dño mitteret᷑. respondit. Quomͦ
uadã. Audiet enĩ saul. & int̾ficiet me. Qͥ e dauid

Expanded text:
 cum ei diceret, Percute terram, quoties eam percussurus esset ignorabat quippe quia et indignatus est terram tertio fuisse percussam, profecto constat quia de futuro ex parte tactus fuerat, et ex parte non tactus, qui Syriam percuti praediguendum David a Domino mitteretur, respondit: Quomodo vadam? Audiet enim Saul, et inter ficiet me . Q
Abbreviated transcription (Latin):
dignata ẽ peccatoꝵ suoꝵ pondera portanti generi huma¬
no. qđ ab ortu suo cottidie defluit ad mortẽ: sic̃ de illo
& ꝑ psalinistã dicit᷑. Et erit tamquã lignũ qd̾ plantatũ
ẽ secus decursus aquaꝵ. luxta decursus quoq aquaꝵ
plantatus ẽ: quia uixta lapsus incarnatꝰ ẽ defluentiũ
uitus dei incarnari dignatꝰ ẽ. quẽ. ꝓpt̃ culpã ꝑfidiȩ
dñs despexit. fortitudo gͦ dĩ ex contemptu uł despectu na¬
popło ꝑfido & contempto dignatus ẽ. uenit gͦ in t̾rã chal¬
deoꝵ. Chaldei int̃p̃tant᷑ ut diximꝰ captiuantes. siue qua¬
si demones. Iniqͥ eenĩ qͥ & ipsi iniquitates ꝑpetrant. &
ad iniquitatẽ alios ꝑsuadendo trahunt: nimirũ capti
qui & alios ad iniqͥtatẽ suadendo ꝑtrahunt. in semetipsiᷤᷤ
mysteriũ demonũ ad iniquitatẽ suscipiunt : quãuis
demones ꝑ naturã ñ sint. Uenit gͦ fortitudo dei in t̾rã¬

Expanded text:
dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humadignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium nitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu napopulo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivqui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
cens. hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ. in quo mͥ cõplacu. Sed & ipsa
uerba hebrea. multũ nob̃ ad misteriũ int̾p̃tandũ ualent.
Nã chobar interp̃tat᷑ grauitudo uł grauitas. hiecechiel for¬
tutido dei. buzi despectus uł contemiptꝰ. chaldei captiuã¬
tes uł quasi dęmones. uenit gͦ hierechiel iuxta fluuiũ cho¬
bar. Quia enĩ chobar grauitudo uł grauitas dicit᷑. qͥd ꝑ cho¬
bar fluuiũ nͥ humanũ genꝰ congrue designat᷑: Qd̾̃ ab or¬
tu defluit ad mortẽ. & graue sibi ẽ ex peccatis quȩ ꝑpe¬
trat & portat: q sic̃ scriptũ ẽ. iniquitas in talento plũbi
sedet. Oñe enĩ peccatũ graue ẽ: qr ñ ꝑmittit animã ad
sublimia lȩuari. Unde. & ꝑ psalmistã dicit᷑. filii hominũ
usqueqꝰ gram corde. Scriptũ uͦ de dño ẽ: qr ipse ẽ. di uirtꝰ¬
e dĩ sapientia. uenit gͦ hierechiel uixta fluuuũ chobar: qͥa
fortitudo dĩ ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ ꝓpinquare

Expanded text:
ctus, in quo mihi complacui . 6. Sed et ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii hominum, usquequo gravi corde ? Scriptum vero de Domino est, Quientia . Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare
Abbreviated transcription (Latin):
phȩ facto cognoscit᷑. qr qui requirit ubi ceciderat
quid eẽt facturus nouerat. Sed tam̃ cũ reqͥrit. constat
qͥ & ferrũ in ꝓfundis demersũ. quia reuocaturus eẽt
ad suꝑficiẽ scire potuit. sed uͥ ceciderit omĩno nesciuit.
Aliquando uͦ ꝓphetiȩ sp̃c in p̃senti ex parte tangit. &
ex parte ñ tangit. Qd̃ petri apłi hẏstoria testat᷑. cũ mi¬
si ad eũ ã cornelio milites eist̃ ꝑ sp̃m nuntiati. Scrip
ille descendit. & reqͥrens dix̃. Quȩ causa ẽ ꝓpt̃ quã ne¬
ñ audierat. quã a militib reqͥrebat. In p̃senti gͦ mentẽ
petri sp̃c & ex parte tetigit. & ex parte ñ tetigit. qͥ &

Expanded text:
rophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat rophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat quid esset facturus noverat; sed tamen cum requirit, constat qui et ferrum in profundis demersum, quia revocaturus esset ad superficiem, scire potuit; sed ubi ceciderat omnino nescivit. 11. Aliquando ex parte non tangit. Quod Petri apostoli historia testatur, cum missi ad eum a Cornelio milites ei sunt per spiritum nuntiati; scriptille descendit, et requirens dixit: Quae causa est propter quam vespiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti ergo mentem Petri spiritus ex parte te tigerat, et ex parte non teti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ reuelationẽ cognouerat. cũ hierosolunã p̃dicatu¬
rus ascenderet. ait. Ecce ego alligatꝰ sp̃u uado in hie¬
rłm. quȩ inea uentura sint michi ignorans hoc quip
gesima ascendit in cęlũ. atq in dextera patris sedet.
de pͣterito tactus ẽ. s quia quid ꝓ eodẽ eugło passurus
ẽẽt ignorauit. de futuro ꝓculdubio tactus nonẽ. Nã¬
dit᷑. qr ea quȩ ipsi futura essent aliis de ipso reuelata
erant. ñ aut̃ ipsi de se. sic de illo ꝑ agabũ dicit᷑. Uirũ
ciuus hȩc zona ẽ. ita alligari oportet in hierłm. A
liquando aut̃ ꝓphetiȩ sp̃c tangit ex futuro. nec tan¬
git ex p̃terito. sic̃ de helisei facto scriptũ ẽ. qr cũ unus
ex filiis ꝓpħaꝵ materiẽ succideret. huic ferrũ securiᷤᷤ
in aquã cecidit qui exclamauit. Heu heu dñe mi. E
hoc ipsũ mutuo acceperã. Dix̃ aut̃ homo dĩ. Ubi ce¬
cidit. at ille monstrauit ei locũ. Precidit gͦ lignũ
& misit illuc. natauitq ferrũ. In quo uidelicet ꝓ¬

Expanded text:
 revelationem cognoverat, cum Jerosolymam praedicaturus ascenderet, ait: Ecce ego alligatus spiritu, vado in Jerusalem: quae in ea ventura sint mihi ignorans . Hoc quipgesima ascendit in coelum, atque in dextera Patris sedet. de praeterito tactus est; sed quia quid pro eodem Evangelio passurus erat ignoravit, de futuro procul dubio tactus non est. Nadens quia ea quae ipsi futura essent aliis de ipso revelata erant, non autem ipsi de se, sicut de illo per Agabum dicitur: Virum, cujus haec zona est ita alligari oportet in Jerusalem . 10. Aliquando autem prophetiae spiritus tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito; sicut de Elisaei facto scriptum est, quia cum unus ex filiis prophetarum materiam succideret, huic ferrum securis in aquam cecidit, qui exclamavit: Heu! heu! Domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. Dixit autem homo Dei: Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum, et misit illuc, natavitque ferrum . In quo videlicet p
Abbreviated transcription (Latin):
ius con ceptione: ꝑ angłm quoq ad ioseph dicit᷑. Qd e¬
nĩ in ea natũ ẽ. de sp̃u scõ ẽ. Quȩ uidelicet elisabeth di¬
cit. beata es quȩ credidisti. qm̃ ꝑficientur in te ea quȩ
dicta sunt tͥ a dño. dicens enĩ beata quȩ credidisti. aꝑ¬
te indicat qr uerba angłi quȩ dicta ad mariã fuerant.
ꝑ sp̃m agnouit. atq subiungens ꝑficient᷑ in te ea quȩ
dicta ft̃ tibi a dño. ea quȩ etiã in futuro sequerent᷑¬

Expanded text:
us conceptione per angelum quoque ad Joseph dicitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Quae videlicet Elisabeth dixit: Beata quae credidisti, quoniam perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino . Dicens enim: Beata quae credidisti, aperte indicat quia verba angeli quae dicta ad Mariam fuerant per spiritum agnovit; atque sunjungens: Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝓphetiȩ loquutionis ẽ. ut pͥus ꝑso¬
nã. tempus. locũq describat. & postmodũ
dicere mysteria ꝓphetiȩ incipiat. quatinꝰ
ad ueritatẽ solidius ostendendã ante hysto¬
riȩ radicẽ. figat. & post fructꝰ sp̃e ꝑ signa &
allegorias ꝓferat. Hiezechiel itaq etatis suȩ tẽpꝰ ĩ¬
dicat dicens. & factũ ẽ in tricesimo anno. in qͣr¬
to mense in quinta mensis. Locũ quoq denuntianᷤᷤ
adiungit. cũ ẽẽm in medio captiuoꝵ uixta flumen
transmigrationis regis ioachim. Qui ut bene ꝑsonã
indicet. etiã genꝰ narrat. cũ subdit᷑. & factũ ẽ uerbũ
dñi ad hierechiel filiũ buzi sacerdotẽ. S pͥma nob̃ qͣs

Expanded text:
sus propheticae locutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus spiritus per signa et allegorias proferat. Ezechiel itaque aetatis suae tempus indicat, dicens: EZECuntians adjungit. « Cum essem in medio captivorum juxta fluvium quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed
Abbreviated transcription (Latin):
es male suꝑ om̃s qui fuerunt antete. & fecisti tibi deos ali¬
enos & conflatiles ut me ad iracundiã ꝓuocares. me aut̃. ꝓ¬
iecisti post corpus tuũ. iccireo ego inducã mala suꝑ domũ
hierobaĩ. Ex p̃senti gͦ atq ex futuro parit̾ ꝓphantis am¬
mnꝰ tactus fuerat: qui & ingredientẽ dep̃hendere potuit.

Expanded text:
es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super domum Jeroboam . Ex praesenti enim atque ex futuro pariter prophetantis animus tactus fuerat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dicens. & factũ ẽ in tricesimo anno. E nãq sermo cõ¬
uictionis ẽ: & scimꝰ qr ñ coniungit᷑ sermo subsequens.
nisi sermoni p̃cedenti. Qͥ gͥ nichil dixerat. cur diẽ ⁊
factũ ẽ. cũ non sit sermo eui hoc qđ incipit subiungat :
Qua in re intuendũ ẽ : qr sic̃ nos corporalia sic ꝓpħȩ
sensu spiritalia aspiciunt: eisq & illa sunt p̾sentia quȩ
nr̃ȩ ignorantiȩ̨ absentia uident᷑. Unde fit ut in men¬
te ꝓpħaꝵ ita coniuncti sint exteriorib interiora. qua¬
tinꝰ simul utraq uideant. simulq in eis fiant : & intus
uerbũ qd̾. audiunt. & foris qd̾ dicunt. Patet g casa ceuoe
qui nichil dixerat inchoauit dicens. & factũ ẽ intrice¬
simo anno: qr hoc uerbũ qd foris ꝓtulit. illi uerbo
qd̾ intus audierat conuuxit. Continuauit gͦ que

Expanded text:
 dicens: Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit e
Abbreviated transcription (Latin):
TIS ASPIRATONE:
de iherechiele ꝓpħa loquuturus
prius debeo tempora & modos aperire ꝓphetiȩ: ut dum
accessus eius ostenditur. uirtus melius cognoscatur. ꝓphe¬
tiȩ tempora tria sunt : scilicet p̃teritum. p̾sens. & futu¬
rum. Sed sciendum ẽ. qd̃ in duob temporibus ꝓphecia ȩ¬
timologiam ꝑdit: qr cum ido ꝓphetia dicta sit qđ futu¬
ra p̾dicat. quando de p̾terito uł p̾senti loquitur. ratio¬
st̃. Quȩ tam̃ tria ꝓphetiȩ tempora uerius loquimur. si
ex sacrȩ scripturȩ testimoniis ostendamꝰ. ꝓphetia de fu¬
turo ẽ. ecce uirgo concipiet & pariet filium: ꝓphetia de p̃¬
terito. in principio creauit deus cęlũ & t̾ram. De illo enĩ
tempore dix̃ homo: quo ñ erat homo. ꝓphetia de p̾senti
ẽ. quam paulus apłs dicit. si aũt om̃s ꝓphetent. intret

Expanded text:
tis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, ratiosunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et terram . De illo enim tempore dixit homo quo non erat homo. Prophetia de praesenti est, quando Paulus apostolus dicit: Si autem