comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo filium sanguinariae
deditum uoluptati & eum
qui postea fratrem possit
ocadere pr&ermisso illo qui
in nocenter habitabat domũ uel¬
lefferre & suam magis quã dĩ
facere uoluntatem. egoputo
diuinae dispensationis fuisse
ut oculis cecur&ur: &cum
ipsedicer&. uoxhaec uox ia cob
manus aũ manus esau. tamen
N intelleger& minorem eẽ
filium qui adbenedictionem
patris prereptor adstiterat
qm̃ aut̃ polliciti sumus & de
eo quid infigura significar&
adiunger& hyppoliti mar¬
trris uerba ponimus A quo
& uictorinus noster non
plurimum discrepat. non
quo omnia plenius exsecutus
sit. sed quo possit occasionem
pbere lectori Ad intellegen¬
tram latiorem. Isa ac portat
imaginem dĩ patris. rebecca
spi scĩ. esau populi prioris
&r tabuli. ia cob ecclesiae
siue xp̃i. Senuis se isaae
consum mationem orbis
oftendit. Oculos illius
caligas se. fidem peris se
demundo. &religionis lum̃
ante eum neglectum esse

Expanded text:
quo filium sanguinariae quo filium sanguinariae deditum uoluptati et eum, qui postea fratrem posset occidere, I praetermisso illo, qui innocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo puto diuinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur et, cum ipse diceret: uox uox Iacob, manus autem manus Esau, tamen non intellegeret minorem esse filium, qui ad benedictionem fratris praereptor adstiterat. Quoniam autem polliciti sumus et de eo, quid in figura significaret, adiungere, Hippolyti martyris uerba ponemus, a quo et Victorinus noster non plurimum discrepat, non quo omnia plenius exsecutus sit, sed quo possit occasionem praebere lectori ad intellegentiam latiorem: \'Isaac portat imaginem dei patris, Rebecca spiritus sancti, Esau populi prioris et diaboli, Iacob ecclesiae siue Christi. senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse
Abbreviated transcription (Latin):
connumerabitur moysi insa
cerdotio dĩ Adunguendum
regem missus cum maximũ
filiorum iesse uidiss& heli¬
ab ait. Ecce coram dño xp̃s eius
Et dixit. dixit dñs adsamuhel.
Noli aspicere adfaciem eius
&instaturam illius qm̃ re¬
probaui eum. quia non quo
quiduplici glorificatus ẽ spũ
cuius ossa uitam exanime
cadaueri reddiderunt. cum
sunamitis ad eum uenis s& in
montem & ad pedes eius fle¬
biliter corruis s& gieti prohi¬
bente nefacer&. Ait. Dimit¬
te eam qm̃anima illius in ama¬
ritudine est. & dñs abscondit
Ame &non nuntiauit mihi
Plura sunt quae ut exemplis
debeamus docere scõs uiros
& dõkaros eatantum modo
scisse quae eis adño reuelata
sunt. ignorasse uero quae
reuelata non fuerant. Qad
singulas uisiones zacharia
atq danihelem in terrogare
angelum &suppliciter dep̃¬
cari ut expona it sibi quae
sint illa quȩ uideat. unde
non mirum est &isaac in
suam maxime utilitatem
nescisse quid facer&. cum
magis eo tempore errar&

Expanded text:
connumeratus connumeratus cerdotio Dei , ad ungendum regem missus cum maximum filiorum Iesse uidisset Heliab, ait: ecce coram domino Christus eius. et dixit dominus ad Samuhel: noli adspicere ad faciem eius et in staturam illius, quoniam reprobaui eum, quia non, quoqui duplici glorificatus est spiritu, cuius ossa uitam exanimo cadaueri reddiderant, cum Sunamitis ad eum uenisset in montem et ad pedes eius flebiliter corruisset, Giezi prohibente, ne faceret, ait: dimitte eam, quoniam anima illius in amaritudine est et dominus abscondit a me et non nuntiauit mihi. plura sunt, quam ut exemplis debeamus docere sanctos uiros et deo caros ea tantummodo scisse, quae eis a domino reuelata sunt, ignorasse uero, quae reuelata non fuerant, et ad singulas uisiones Zachariam atque Danihelum interrogare angelum et suppliciter deprecari, ut exponant sibi, quae sint illa, quae uideat. unde non mirum est et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse, quid faceret, cum magis eo tempore erraret,
Abbreviated transcription (Latin):
obscura manifest&. non quȩ
uerborum conpositione fron¬
descat. Sint alii disserti lau
dentur ut uolunt. & in flatis
buccis spumantia uerba truti¬
nentur. mihi sufficit sic loqui
ut intellegatur. & ut descrip¬
turis disputans scripturarũ
imiter simplicitatem. Cur¬
non illi cui uoluit sed cue noluit
deceptus erroredixit. differo
paulisꝑ trpos & eaquae amaio¬
ribus nr̃is suꝑ hoc loco sunt in¬
terp̃tata p̾tereo. Non quo
oppinioni eorumñ ad quiescam
sed quo tũ hoc tantum quęris
quare uir iustus aliquid ignora¬
uerit &contra suam fecerit
uoluntatem. Ad quod distric¬
ta responsio est. nullũ hominũ
excepto eo qui obnrãm salutẽ
carnem ẽ dignatus assumere
plenam habuisse scientiam
& certissimam ueritatem.
Deniq paulus exparte cognoscit
& ex parte proph&at. & nunc
ꝑspeculum uid& in enigmate
& secundum quod oport&
orare nescirenos dicit. quia
cum uenerit quod ꝑfectũ ẽ.
tunc quod exparte est destru¬
etur. Samuhel proph&a

Expanded text:
obscura manifestet, non quae obscura manifestet, non quae verborum compositione frondescadentur ut volunt, et inflatis buccis spumantia verba trutinent; mihi sufficit sic loqui ut intelligar, et ut de Scripturis disputans Scripturarum imiter simplicitatem. non illi, cui noluit, sed, cui noluit, deceptus errore benedixit? Differo paulisper typos et ea, quae a maioribus nostris super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quo opinioni eorum non adquiescam, sed quo tu hoc tantum quaeris, quare uir iustus aliquid ignorauerit et contra suam fecerit uoluntatem. ad quod districta responsio est nullum hominum excepto eo, qui ob nostram salutem carnem est dignatus adsumere, plenam habuisse scientiam et certissimam ueritatem. denique Paulus ex parte cognoscit et ex parte prophetat et nunc per speculum uidet in aenigmate et, secundum quod oportet orare, nescire nos dicit, quia, cum uenerit, quod perfectum est, tunc, quod ex parte est, destruetur. Samuhel propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Aquilam uero & in c&eris & in
hoc maxime loco proprie
transtulis se omnis iudea con¬
damat & synagogarũ conso¬
nant uniuersa subsellia. quod
udelic& idem sermo & hisdẽ
litteris scriptus diuersas
&apud eos uoces & intelle¬
gentias habeat ex quibus
exempli causa unum ponimus
ut quod dicimus ꝑspicuũ fiat
Pastores & amatores eisdem
litteris scribuntur. Res. am.
mem. sed pastores. roim.
Amatores leguntur. reaim.
Vnde euenit ut ubi hierusalẽ
in proph&is cumamatoribus
suis fornicationis arguitur.
ibi in nr̃is codicibus proama¬
toribus pastorũ nomen sit in¬
mutatum. Scio haec molesta
es se lectori. sed de hebreis litte¬
ris disputantem non dec&
aris totelis argumenta con¬
querere. nec ex flumine tul¬
lano eloquentiae dicendus ẽ
riuolus. nec aures quintiliam
flosculi & scholari declama¬
tione mulcendae. pedestri&
cottidiano similis & nullam
lucubrationem redolens.
oratio neces saria est. quae
rem explic&. sensum edis serat.

Expanded text:
Aquilam vero ut in caeteris, et in Aquilam vero ut in caeteris, et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Judaea conclamat: et Synagogarum consonant universa subsellia, quod videlicet idem sermo, et eisdem litteris scriptus, diversas apud eos et voces et intelligentias habeat. Ex quibus exemut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\' eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. unde euenit, ut, ubi Hierusalem in prophetis cum amatoribus suis fornicationis arguitur, ibi in nostris codicibus pro amatoribus pastorum nomen sit inmutatum. Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraeis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tullrivulus: nec aures Quintiliani flocculis et scholari declamatione mulcendae. Pedestris et quotidianae similis, et nullam lucubrationem redolens oratio, necessaria est quae rem explicet, sensum edisserat,
Abbreviated transcription (Latin):
ocoicõ. idest. & armati ascen¬
derunt filu israhel de terra
aegypti. Lic& pro eo quod ar¬
mati nos diximus secundum
greciser monis ambiguitatẽ
& in structi siue muniti propt̃
suppellectilem qua egyptios¬
exspoliauerunt possit intelle¬
gi. Aestimas curiositatem ee
finitam. maior quȩrendi ardor
exoritur. & insimilitudinem
hieremiȩ dissoluor undique
& ferre non possum quare
& aquila transtulit armatos
Volum en hebreum replico qđ
tendens scriptum repperio
uȩmesim alubne is rahel mea
inatraa nreliqua parte
iginterptatio non discordat¬
a omnns pugna deuerbo est
antem simꝰ quod his litteris
nitos son& & quidem quinq
hoe sermone dici negare non
pssumus Gerum quinq
itatali numero non quinta
ncnlli interp̃tati sunt singulari
gad nec generatio inuenitur ad¬
niuncta. quae lingua hebrea
generatio sermone leger& ur
dlorum Amesador. nuncaũ
quinq aũ ascenderunt filu i srł
de terra aegypti. Quod quia
minus uidebatur in tellegi
Ad iuncta generatio est.

Expanded text:
id est: et armati ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti, licet pro eo, quod carmati\' nos diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem et Cinstructi\' siue \'muniti\' propter supellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae dissoluor undique et ferre non possum, quareet Aquila transtulVolumen Hebraeum replico, qutendens, scriptuamusim alu bne israhel mearez mezraim. in reliqua parte interpretatio non discordat; omnis pugna de uerbo est \'amesim\', quod his litteris nitos\' sonet. et quidem \'quinque\' hoc sermone dici negare non possumus, uerum \'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea geillorum AMESA DOR. Nunc autem « Quinta autem ascenderunt filii Israel de terra Aegypti: » quod quia minus videbatur intelligi, adjuncta generatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
putantur generationes.iiii.
Lic& quidam uelint ab abrahã
incipere & adfine es ut nos
in eleatar fecimus peruenire
Siuero uolueris dispari numero
ostendere quomodo secundũ
exodum quinta generatione
egres si sunt filii israhel deter¬
ra ȩgypti. tribus tibi iudȩ
ordo numer&ur. Iuda genuit
phares. phares genuit ȩsrom.
esrom genuit aram. Aram
genuit amminadab. Ammina¬
dab genuit maasson. naas son
genuit salmon. Fares cum
patre suo iuda ingressus est
aegyptum. maasson princeps
tribus uida inde serto describit
cuius filius salmon. terram
repromissionis introut.
Computa a fare usq: ad naas son
& inuenies generationes quinq
tamen & si nonnulla ut in tribu
leui ostendimus in esrom
initium faciant &xosalmon
usq ꝑueniant puto problema
dissolutum. sed sidisplitea
compendium tieniam &xulta
in hebieo non es sediue sui
Aquilainamq: qui nortanten¬
tiosius iut quidam putant pe
sed studiosius uerbrm interi¬

Expanded text:
putantur generationes quattuor, putantur generationes quattuor, licet quidam uelint ab Ambram incipere et usque ad Finees, ut nos in Eleazar fecimus, peruenire. si uero uolueris disparem numerum ostendere, quomodo secundum Exodum quinta generatione egressi sint filii Israhel de terra Aegypti, tribus tibi Indae ordo numeretur: Iuda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui non contentiosius, ut quidam putant, sed studiosius uerbum inter
Abbreviated transcription (Latin):
nauit inhierusalem sedecim
annos. cum utiq pater eius
duo decimo Anno regnare in¬
cipiens annis quadraginta
regnauerit. &undecimo filiũ
generare non quiuerat. Dũ haec
& multa istius modi mecũ sollici¬
tus uoluerem a peruit mihi
ostium quihab& clauem dauid¬
& introduxit me incubiculũ suũ
posuitq in foramine p&rae. ut
post spiritum seuientem. post
terrae meae motum. post in¬
cendium ignorantiae quo
urebar. uox ad me aura e
lenioris ascender&. dicerẽq
inueniquem quȩ siuit anima
mea. tenebo eum &nondimit¬
tam eum. Et enim cumuide¬
Atur scriptura inter se esse
contraria. utrumq uerum ẽ
cum diuersum sit. Egres si¬
sunt quarta generatione filui
israhel de terra aegypti.
replico genealogram leui.
Leui genuit kaath. kaath
genuit ambram. Ambrã genuit¬
aaron. Aaron genuit eleatar
eleazar genuit finees
Kaath cum patre suo ingres¬
sus est Aegyptum rursum
meleatar cumpatresuo Aaron
egressus est abaegypto
Akaath usq Adeleatar com¬

Expanded text:
navit in Hierusalem sedecim navit in Hierusalem sedecim annis, cum utique pater ejus undecimo anno regnare incipiens, annis quadraginta regnaverit, et undecimo filium generare nequiverit. Dum haec et multa istiusmodi oracula mecum sollicitus volverim, aperuit mihi ostium qui habet clavem David, introduxit me in cubiculum suum, posuitque me in foramine petrae, ut post spiritum saevientem, post terrae meae motum, post incendium ignorantiae quo urebar, vox ad me aurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam . Etenim cum inter se Scriptura videatur esse contraria, utrumque verum est, cum diversum sit. Egressunt quarta generatione filii Israhel de terra Aegypti. replica genealogiam Leui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambram genuitAaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar con
Abbreviated transcription (Latin):
rium hoc uero problema cũ
legissem coepi mecum tacitus
estuare. & euestigio genesim
exodumq ꝑcurrens repperi
loca inquibus scripta sunt
quȩ uidentur facere quȩstionẽ.
Aoprimo ȩstimabam spiritalib
spiritalia comparans in disso¬
lubile esse sicuti &multa alia
sunt. sam & mathusala xinii
annos post diluuium uixis se
scribitur nec tamen Arcam in¬
gressus est cum noe. &cum
ipse dñs locutus sit Adabraham
Sciendo scies quia peregrinum
erit sementuum in terra non
sua & inseruitutem redigent
eos. & adfligent eos & humi¬
liabunt eos qua dringentis
annis. postea moyses scribit
in exodo. & factum est post
quadringentos & triginta an¬
nos. &exiuit omnispotentia
dñi de terra aegypti Agar
quoq: ismahelem quasi lactan¬
tem & tenerum portat inhu¬
ferme &amplius sepperiat᷑
annorum & ridiculum sit tam
grandem iuuenem matris se¬
disse ceruicibus. Noboam
uero filius salomonis quadra¬
gesimo primo a&atis suae anno
regni sumpsit exordium. & reg¬

Expanded text:
rium. Hoc uero problema cum rium. Hoc uero problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestuare, et e vestigio Genesim Exodumque percurrens, reperi loca in quibus scripta sunt, quae videntur facere quaestionem, ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia comparans indissolubilia esse, sicuti et multa sunt alia. Nam et Mathusalam XIV annis post diluvium vixisse scribitur, nec tamen arcam ingresipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: et factum est post quadringentos triginta annos, exiuit omnis potentia domini de terrquoque Ismaelem quasi lactantem et tenerum portat in huferme et amplius reperiatur annorum, ut ridiculum sit tam grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam autem filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
confractum. Ponam & aliã
oppinionem nequid uideas
pr&er gressus. quidam sep¬
timum annũ remissionis &
quinquagesimum iubelei &
quadringentesimum nonage¬
simum quod uolunt intellegi
septuagies septies. multis
modis interptantur. Aseren¬
tas obhanc causam quinqua¬
gesimi & quingentesimi nume¬
ri sacrati in euangelio positũ
debitorem & quinquagesimũ
psalmum poenitentiae qui sep¬
tem conficitur septimanis &
in principium octoadis erũpit
Gerum ne longius sermo proce¬
dat. hucusq suꝑhoc locutũ esse
sufficiat. quia & ex his quae
reiglimus. ingentem tibi dispa¬
tationis siluam poteris ipse
conficere. sciens origeieni
duo decimũ & tertũ de cimũ
ingenesi librum de hactantũ
questione dictasse. Cur dr̃
loquitur ad abrabam quod
quarta progenie filii israhel
essent deterra aegypti re¬
uersuri. & postea morses i¬
scribit quinta &ũ progenie
A scenderunt filuistabel de ter¬
ra aegrpti. quod utiq nisi
exponatur uid&ur es secontra¬

Expanded text:
confractum. Ponam et aliam confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid videar praetergressus. Quidam septimum annum remissionis, et quinquagesimum jubilaei, et quadringentesimum nonagesimum, quod volunt intelligi septuagies septies, multis modis interpretantur, asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrati in Evangelio positum debitorem, et quinquagesimum psalmum poenitentiae, qui septem conficitur septimanis, et in principio octoadis erumpit. Verum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his quae reperimus ingentem tibi disputationis silvam poteris ipsi conficere, sciens Origenem duodecimum et tertiodecimum in Genesi librum de hac tantum quaestione dictasse. Cur deus loquitur ad Abraham, quod quarta progenie filii Israhel essent de terra Aegypti reuersuri, et postea Moyses scribit: quinta autem progenie ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti? quod utique nisi exponatur, uidetur esse contra
Abbreviated transcription (Latin):
Agentes poenitentiam impe¬
trarent misericordiam dĩ
&dicunt illum aclementis si¬
mo dõ ideo usq adseptẽ gene¬
rationes fuisse dilatum. ut
saltim malis ipsis & longae¬
uitae merore conpulsus poe¬
nitentiamager& & mereret̾
absolui. Nonnulli septenariũ
numerum plenũ &perfectũ
inter p̃tantur demultis scrip¬
turarum locis testimonia con¬
trahentes & hunc eẽ sensum
quem supra ꝑstrinximus qđ
interfecerit cain abingenti
plicio transeuntem liberar&
poena Sunt Aũ qui & deeuan¬
gelio interrogationem p&ri
replicent. Dñe quotiens pec¬
cauit in me frat̃ meus & dimit¬
tam ei usq septies. dicite uhs
non dico tibi septies. sedusque
septuagies septies: Etputant
mortom atq peccatum in sep¬
tima progenie sabbatizas se
quia enoch raptus ẽ & non in¬
ueniebatur quia transtulit
illum dr̃. deseptuanta aũ
& septem. illam expositionẽ
secuntur in aduentu xp̃i mor¬
tisq atq peccati eculeũ esse

Expanded text:
agentes poenitentiam, impeagentes poenitentiam, impetrarent misericordiam Dei. Nam tradunt illum a clementissimo Deo, ideo usque ad septem generationes fuisse dilatum, ut saltem malis ipsis, et longaevitate moeroris compulsus, poenitentiam ageret, et mereretur absolvi. 7. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantur, de multis Scripturarum locis testimonia contrahentes, et hunc esse sensum quem supra perstrinximus, quia qui interfecerit Cain, ab ingenti plicia transeunte, liberaret poena. Sunt autem qui et de Evangelio interrogationem Petri replicent: Domine, quoties peccaverit in me frater meus, et dimittam ei? usque septies ? Dicit ei Jesus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies , et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch raptus est, et non inveniebatur, quia transtulit eum Deus. De septuaginta autem et septem illam expositionem sequuntur: in adventu Christi, mortis atque peccati aculeum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inipsum & qui semebre¬
cepit mala sua inuita sux
tdado demcrucitis. patieur
snerte quor ẽpas susi muita
ita & lamech peccatum idest
insanguine uuae &torcular
calcauit folus quide edom¬
Astendens ad caelum rubicun
dus clamantibus angelis
miraculum p̃buit. Leuate
portas principis ur̃i & intro¬
ibit rexglorie. & c&era
Nefferebat mihi quidam he¬
brcus ina pocrifis eorũ libris
useptuaginta &UIi. animas
iex la mech progenie repperiri¬
t quae diluuio deleesint. &¬
in hoc numero dela mech factã
os se uindictam quod genus
ipsius usq adcata cly smum¬
septom iundictis cain uarra
se spiaantur. & primum eius
iaidserune fuis se peccatũ quod
moni ent diunseriu fecundũ¬
quod dolore egerit dicens
tum quohinterfecerit. quin¬
rtum. quod procatiter negaue
eulpa mea est quam ut demit tar.
septimum quod necdam natus
egerit penitentiam. secundum
nineuitas & ezechiam regẽ iudȩ
qui inminentem mortẽ lacri¬
mis distulerunt ut quidamna¬
tifuerant nonperirent. sed

Expanded text:
qui semel recepit mala sua in uita sua, non eosdem cruciatus patietur in morte, quos est passus in uita — ita et Lamech peccatum, id est in sanguine uuae et torcular calcauit solus, qui de Edom ad caelum rubicundus ascendens clamantibus angelis miraculum praebuit: leuate portas, principes, uestras, et introibit rex gloriae et cetera. referebat mihi quidam Hebraeus in apocryphorum libris septuaginta et septem animas ex Lamech progenie repperiri, quae diluuio deletae sint, et in hoc numero de Lamech factam esse uindictam, quod genus ipsius usque ad cataclysmumseptem uindictis Cain uaria suspicantur et primum eius adserunt fuisse peccatum, quod non recte diuiserit; secunduquod dolose egerit, dicens: tum, quod interfecerit. Quintum, quod procaciter negaver: « Major culpa mea est, quam ut dimittar » . Septimum, quia nec damnatus egerit poenitentiam, secundum Ninivitas, et Ezechiam regem Juda: qui imminentem mortem lacrymis sustulerunt ut qui damnati fuerant, non perirent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut uis morieris & finies morte
supplicia. uerum longo tempore
custodieris Aduitam. & tam
infeliciter in hacluce uersabe¬
ris ut quicũq te occiderit.
beneficiũ tibi prest& occiso.
dumde tam multis te liberati
quidem editionem hic nobis
sensur uid&ur:  Deeoaũ qđ
aquila posuit septempliciter
& semmachus ebdomaas siue
septimus ulcisc&ur. Maiorũ
nostrorũ ista est sententia
quod putent inseptima gene¬
ratione ala mech inter fectũ
cain. Adam quippe genuit
cain. cai genuit e noch.
enoch genuit gaioadi Gaidao
genuit malaleel. malelehol
genuit mathusalam: imatbu¬
sułã genuit lamech. quisep¬
timus abadam non sponte ficut
unquodam hebreo uolumine
seibitur interfecit cam̃ &
psi postea confit&ura quia
gitum occidi in uulnere mihi
& suuenem in liuore mneo
por sepͥties uindicabitur de
carm delamech. aũ septuagies
sepues & quidem decam
quod imseptima generatione
ente featursit. & iuxta aliã
ex posuponemi. poenam suisce¬

Expanded text:
ut vis morieris, et finies morte ut vis morieris, et finies morte supplicia, verum longo tempore custodieris ad uitam et tam infeliciter in hac luce uersaberis, ut, quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso, dum de tam multis te liberat cuaginta quidem editionem hic nobis sensus uidetur. De eo autem, quod Aquila posuit septempliciter et Symmachus ebdomatos siue septimus ulciscetur, maiorum nostrorum ista sententia est, quod putent in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamech, qui septimus ab Adam non sponte, sicuti in quodam Hebraeo uolumine scribitur, interfecit Cain. et ipse postea confitetur: quia uirum occidi in uulnere mihi et iuuenem in liuore meo, quoniam septies uindicabitur de Cain, de Lamech autem septuagies septies. et quidem de Cain, quod in septima generatione interfectus sit et iuxta aliam expositionem poenam sui sce
Abbreviated transcription (Latin):
rit me occidit me. dumex
tremore corporis & furratae
mentis agitatum se esse intel¬
legit qui mereatur. interfici
Uerum ds̃ molens eũ compendiosȩ
mortis finire cruciatu. nec
tradens penae quase ipsedam
nauerat. Ait. non sic. id est
non ita ut estimas morieris.
& mortem proremedio Acci¬
pies. Verum uiues usque
ad septimam generationem.
& conscientiae tue igne torque¬
beris. Ita ut quicumq te occi¬
derit. secundum duplicem in¬
tellegentiam Aut inseptima
generatione. Aut magno te
lber& cruciato. non quod
ipse qui ꝑcus serit cain. septẽ
ultionibus subiciendus sit.
sed quo septem uindictas
quae in cain tanto tempore
cucurrerunt soluat in inter¬
fecto occidens eum qui uitae¬
fuerat derelictus ad poenã
Vt aũ quod dicimus manifesti¬
ius frat cottidranae consue¬
tudinis ponemus exemplũ
Loquitur inter uerbera serlus
ad dominũ. Quia incendidomũ
tuam & unuersam substantiã¬
tuam dissipaui interficeme.
dominusq respondeat. nonita

Expanded text:
rit me, occidet me, dum ex rit me, occidet me, dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens pnaverat ait: Non sic, id est, non ita ut aestimas morieris, et mortem pro remedio accipies, verum vives usque ad septimam generationem, et conscientiae tuae igne torqueberis, ita ut quicunque te occiderit, secundum duplicem intelligentiam, aut in septima generatione, aut magno te liberet cruciatu: non quod ipse qui percusserit Cain septem ultionibus subjiciendus sit, sed quod septem vindictas quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, solvat in interfectofuerat derelictus ad poenam. Ut autem quod dicimus manifestius fiat, quotidianae consuetudinis ponamus exemplum. Loquitur inter verbera servus ad dominum: Quia incendi domum tuam et universam substantiam dissipavi, interfice me. Dominusque respondeat: Non
Abbreviated transcription (Latin):
possit intellegi. VAior. merlo.
adonai. lachen. chol. oreg
chain. sabathaim. iouramo:
Aquila. & dixit eidñs. Propt̃ea
omnis qui occiderit cam sep¬
templiciter ulcisc&ur : Srm
qui occiderit cam septem uin¬
dictass ex solu& : Postquam
cam ocaiderat fratrẽ. in terro¬
gans Adño ubi est abel frat̃
tuus. contumeliose responde¬
rat nescio. numquid custos
fratris mei sum᷑. quam obrẽ
maledictione damnatus ut
gemens & tremens uiuer&
super terram. noluit ueniã
dep̃cari. sed peccatis peccata
congeminans tantum putauit
nefas. cui adõ non possit ignosci
Deniq respondit Ad dñm . Maior
causa mea quam ut dimittar.¬
id est plus peccaui quam ut mere¬
ar absolui. Ecce eicisme a facie
terrae &a facie tua abscondar.
& ero gemens &tremens super
terram. &erit omnis qui inue¬
nerit me occidit me. Licior
inquit a conspectutuo. & consci¬
entia sceleris lucem ipsam ferre
non sustinens Abscondar & lati¬
tem eritq omnis qui inuene¬

Expanded text:
possit intellegi: uaiomer lo possit intellegi: uaiomer lo adonai lochen chol orec cain sobathaim ioccamo; Aquila: et dixit ei dominus: propterea omnis, qui occiderit Cain, septempliciter ulciscetur; Symmqui occiderit Cain septem vindictas exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset ignosci. denique respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut dimittar—\'id est:pluspeccaui, quamutmerear absolui\' —. ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero gemens et tremens super terram; et erit: omnis, qui inuenerit me, occidet me. \'eicior,\' inquit, \'a conspectu tuo et conscientia sceleris lucem ipsam ferre non sustinens abscondar, ut latitem, eritque: omnis, qui inuene
Abbreviated transcription (Latin):
de sententras tibi uelis digeri
singulorum. An libros confici.
am eorigenes inquarto
THOMO. decircum cisione
magnifice disputauit. & de
miundis Atq inmundis Ani¬
malibus in leuitico pluradis¬
seruit. & supse inuenire nihil
possim. de eius tamen fontib
mutuarem. &ut uerius bequar.
didr̃mi despũ scõ librum inna¬
nibus habeoquem translatũ
tibi cupio dedicare. ne me esti¬
mes tintummododormitare.
quia lectionem sincisstilo som¬
nam putas Antelatis itaq
probilematibur qua e epis colȩ
tuae subiecerar quid miba :udẽ¬
setur donexiui uienint postu¬
lans cefestinationis ppriter
& morarum: festinationis
rum dierum opus. T arditatis
quod alio opere detentus.
statim non ad interrogata re¬
scripsi. Quid sibi uult quod inge¬
nesi scriptum est. Omnis qui
occiderit cain septem uindic¬
tas exsolu&. Ante quam de
quȩstione dicamus. rectum ui¬
singulorum cũ ipso hebreo con¬
ferentes sermone digeramus.
quo facilius sensus scripturae

Expanded text:
te sententias tibi uelis digeri te sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto tomo de circumcisione magnifice disputauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somnum putas. antelatis itaque problematibus, quae epistulae tuae subieceras, quid mihi uideretur, adnexui ueniam postulans et festinationis pariter et morarum: festinationis, rem dierum; tarditatis, quia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de quaestione dicamus, rectum uisingulorum cum ipso Hebraico conferentes sermone, digeramus, quo facilius Sc
Abbreviated transcription (Latin):
MASO NIERONIMUS
ost quam epistolam tue
scĩ tatis Accepi confestim
accito notario ut exciper &
imperaui. quo adofficium
p̃parato quod eram uoce promp¬
turus Ante mihi cogitationi
pingebam. Interim ram &
ego linguam & ille articulũ
mouebamus. cum subito hebre¬
us interuenit deferens non
pauca uolumina que desrna¬
goga quasi lecturus acceperat
Et ilico habes inquit quod
postulaueras. meq dubium
&quid facerem nescientem
festinus ex terruit ut omni¬
bus p̃termissis xdscribendũ
trans uolarem. quod quidem
usq Adp̃sens facio. Verum
quia heri diacono misso Ad¬
me ut tuputas epistolam ut
ego sentio commentariũ te
expectare dixisti responsionẽ¬
breuem Ad eaquae desideras¬
Adnectens. que singula magno¬
rum uoluminum indigent¬
unculis pr&ermissis. non quod
ñ potuerim & adillas Aliquid
respondere. sed quoo & ab
eloquentis simis uiris tertul
sermone sunt editae. & si
noua uoluerimus adferre.
sit latius disputandum
Certe expecto quid placeat.
utrumne ep: stolaribreuita¬

Expanded text:
maso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum uoluminum indigentunculis praetermissis, non quo non potuerim et ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis uiris, Tertullsermone sint editae et, si noua uoluerimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuita
Abbreviated transcription (Latin):
quam tuuider tibi dabo eam & semini tuo. Quattuor dimata
mundi posuit. orientem &occidentem septentrionem & meridianũ
quod autem in omnibus scripturis legitur hic dixis se sufficiat. mare

Expanded text:
quam tu vides, tibi dabo eam et semini tuo. Quatuor climata mundi posuit, orientem et occidentem, septentrionem et meridianum. Quod autem in omnibus Scripturis legitur, hic semel dixisse sufficiat, mare
Abbreviated transcription (Latin):
identes aũ filii dĩ filias hominum qui abonae sunt. uerbũ hebraicũ
eroiM̃. communis est numeri. & dr̃ quippe & dnsimiliter appel¬
lantur. propter quod aquila plurali numero filios deorum Ausus ẽ
dicere deos intellegens scõs siue angelos. dr̃ enim st&t insrna¬
goga deorum: inmedio aũ deos discernit. Vnde & symmachus¬

Expanded text:
Videntes autem filii Dei filias hominum, quia bonae sunt. Verbum Hebraicum Videntes autem filii Dei filias hominum, quia bonae sunt. Verbum Hebraicum ELOIM  , communis est numeri: et Deus quippe et dii similiter appellantur: propter quod Aquila plurali numero, filios deorum ausus est dicere: Deos intelligens, Sanctos, sive Angelos. Deus enim stetit in synagoga deorum: in medio autem deos discernit. Al.
Abbreviated transcription (Latin):
mero. Siquidem in hebreis & samaritanorum libris ita scriptũ reperis
Et uixit mathusala centum octoginta septem annis & genuit lamech.
Et uixit mathusala post quam genuit lamech septingentos octogintad
annos & genuit filios & filias. & fuerunt omnes dies mathusalȩ anni
non genti sexaginta nouem & mortuus est. Et uixit lamech. cbaxxui
m annos & genuit noe : Adie ergo natiuitatis mathusalae usq Ad
diem ortus noe sunt anni trecenti sexaginta nouem his ad desexcen¬
tos annos noe quia insexcentesimo uitae eius anno diluuiũ factũ est.
atque ita fit. ut non gentesimo sexagesimo nono anno uitae sia e
mathusala mortuus est. eo anno quo coepit esse diluuium.
it uocauit nomen eius noe dicens. isterequiescere nos faci& abope¬
ribus nostris. Noe requies interpr&atur. Ab eo igitur quod sub
illo omnia r&ro opera quieuerint ꝑdiluuiũ appellatus est requies

Expanded text:
mero. Siquidem et in Hebraeis et Samaritanorum libris, ita scriptum reperi: mero. Siquidem et in Hebraeis et Samaritanorum libris, ita scriptum reperi: Et vixit Mathusala centum octoginta septem annis, et genuit Lamech. Et vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, septingentos octoginta duos annos et genuit filios et filias. Et fuerunt omnes dies Mathusalae, anni nongenti sexagintanovem, et mortuus est. Et vixit Lamech centum octoginta duobus annis, et genuit Noe. A die ergo nativitatis Mathusalae, usque ad diem ortus Noe, sunt anni trecenti sexaginta novem: his adde sexcentos annos Noe: quia in sexcentesimo vitae ejus anno factum est diluvium: atque ita fit, ut nongentesimo sexagesimo nono vitae suae Mathusala mortuus sit, eo anno, quo coepit esse diluvium. Et vocavit nomen ejus Noe, dicens: Iste requiescere nos faciet ab operibus nostris NOE  , requies interpretatur. Ab eo igitur, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium, appellatus est requies.
Abbreviated transcription (Latin):
anni nongenti sexaginta nouem & mortuus est Famosa quęstio &
disputatione eclesiarum omnium uentilata. quod uxta diligentẽ
supputationem quatuor decim annos postdiluuium mathusala
uixis se refertur. & enim cum ess& mathusala Annorũ centum
sexaginta septem genuit lamech. rursum lamech cum ess& an¬
norum centum octoginta octo genuit noe : & fiunt simulusq
podiem natiuitatis noe anmsutae mathus ꝓla entrecenti quin qũa¬
ginta quinq Sexcentesimo aũ annocutaei noe dilũuium facta e
hac ꝑ hochabita supputatione ꝑ partes nongentesimo quinquages¬
mo quinto anno mathusalae diluuium fuis se conuincitur. Eũaũ
supra nongentis sexaginta nouem annis uixisse sit dictus nullidu¬
bium est quattuordecim eum annos uixis se. post dilliuium. &
quomodo uerum est quod octo tantum animae in arcasaluȩ factȩ
isint. Restat ergo ut quomodo in plerisq: ita & in hoc sit error innu¬

Expanded text:
anni nongenti sexagintanovem, et mortuus est. Famosa quaestio, et anni nongenti sexagintanovem, et mortuus est. Famosa quaestio, et disputatione omnium Ecclesiarum ventilata, quod juxta diligentem supputationem, quatuordecim annos post diluvium Mathusala vixisse referatur. Etenim cum esset Mathusala annorum centum sexaginta septem, genuit Lamech. Rursum Lamech, cum esset annorum centum octoginta octo, genuit Noe. Et fiunt simul usque ad diem nativitatis Noe, anni vitae Mathusalae, trecenti quinquaginta quinque. Sexcentesimo autem anno vitae Noe, diluvium factum est. Ac per hoc, habita supputatione per partes, nongentesimo quinquagesimo quinto anno Mathusalae, diluvium fuisse convincitur. Cum autem supra nongentis sexaginta novem annis vixisse 314 sit dictus, nulli dubium est quatuordecim eum annos vixisse post diluvium. Et quomodo verum est, quod octo tantum animae in arca salvae factae sunt? Restat ergo, ut quomodo in plerisque, ita et in hoc sit error in nu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ Quomodo adam homo interpr&atur. ita & enos iuxta he¬
bree linguae uȩritatem homo uel uirdicitur. & pulchre quia
hocuocabulum habuit. de eo scriptum est. Tunc initium
fuit inuocandi nomen dñi. Lic& pleriq hebreorum aliud arbitrert
adam id est homo. hominis aũ nomen tam uiro quam feminȩ conuenit
Ad diluuium ubi in nr̃is codicibus ducentorũ & quod excurrit annorũ
genuisse. A quis dicitur in hebreo habeat centum annos &reliquos qͥ sequnt᷑.
Fuerunt aũdies adam postquam genit s& h septingentianni quia
inducentis errauerant. Consequenter hic posuit septingentos cũ
in hebreo hic habeat octingentos & supra centum.
t uexit mathiusala annis centum sexaginta septem & genuit lam&h
qo uixit mathusala postquam genuit la mech annos octingentos duo
& genuit filios & filias. & fuerunt omnes dies mathusalae quos uixit

Expanded text:
ei. Quomodo ADAM   homo interpretatur: ita et ENOS   juxta Heei. Quomodo ADAM   homo interpretatur: ita et ENOS   juxta Hebraeae linguae varietatem, homo vel vir dicitur. Et pulchre, quia hoc vocabulum habuit, de eo scriptum est, Tunc initium fuit invocandi nomen Domini: licet plerique Hebraeorum aliud arbitrentur, Adam, id est, homo. Hominis autem nomen, tam viro quam feminae convenit. ad diluvium, ubi in nostris codicibus, ducentorum et quod excurrit annorum genuisse quis dicitur: in Hebraeo habeat centum annos, et reliquos qui sequuntur. Fuerunt autem dies Adam, postquam genuit Seth, septingenti anni. Quia in ducentis erraverat, consequenter hic posuit septingentos, cum in Hebraeo hic habeatur octingentos, et supra centum. Et vixit Mathusala annis centum sexaginta septem, et genuit Lamech. Et vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, annos octingentos duos, et genuit filios et filias. Et fuerunt omnes dies Mathusalae, quos vixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Imnis qui occid erit cain. septem uindictas exsolu&. ꝑrosep¬
tem uindictis. Aquila septempliciter interpr&atus est. symma¬
chus septimum. theodotion ꝑ ebdomadem. super quo capitulti
ex stat epistola nostra adepiscopum dama sumemago¬
t habitauit in terra. nard. quod septuaginta naid. transtuleriut
in hebreo nõo dicitur & interpr&atur. CΛΑΕΥΟΜΕNΟCΩ
id est instabilis & fluctuans. ac sedis incertae Non est igits
terra. naro. ut uulgus nostrorum putat. sed expl&ur sen¬
tentia dĩ quod huc atq illuc uagus & profugus oberrat: ad
t uocauit nomen eius sethsuscitauit enim mihi ds̃ sem̃
aliud pro abel quem occidit eam. Seth proprie. oecis. idest
positio dicitur: Quia igitur posuerit eum ds̃ proabel. proptre
serh id esti positio appellaturo: Deniq aquila. &uocauit inqui
nomen eius seth dicens quia posuit mihi ds semen alterum: u¬
atuocauit nomen eius enos. hicsperauit inuocare nomen dñidĩ.¬

Expanded text:
Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet. Pro sepOmnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet. Pro septem vindictis, Aquila septempliciter interpretatus est. Symmachus, septimum. Theodotio, per hebdomadem. Super quo capitulo exstat Epistola nostra ad episcopum Damasum. Et habitavit in terra Naid. Quod Septuaginta Naid transtulerunt, in Hebraeo NOD   dicitur: et interpretatur σαλευόμενος, id est, instabilis et fluctuans, ac sedis incertae. Non est igitur terra Naid, ut vulgus nostrorum putat: sed expletur sententia Dei, quod huc atque illuc vagus et profugus oberravit. Et vocavit nomen ejus Seth. Suscitavit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. SETH   proprie θέσις, id est, positio dicitur. Quia igitur posuerat eum Deus pro Abel, propterea SETH, id est, positio appellatur. Denique Aquila: Et vocavit, inquit, nomen ejus Seth, dicens: Quia posuit mihi Deus semen alterum. Et vocavit nomen ejus Enos: hic speravit invocare nomen Domini D
Abbreviated transcription (Latin):
ris dimitt&ur tibĩ . & si non bene egeris ante fores peccatũ sedebit̃
& ad te soci&as eius. sed tu magis dominare eius: Quodaũ dicit
hoc est quare irasceris & inuidiȩ in fratrem liuore cruciatus uul¬
tum dimittis in terram̃. non ne si benefeceris dimitt&ur tibi
omne delictum̃. siue ut theodotion Ait. acceptabileerit. id est
munus tuum. suscipiam ut suscepi fratristui. quod simale ege¬
ris. ilicopeccatum Ante uestibulum tuum sedebit. & tali ianitore
comitaberis. uerum quia liberi arbitrii es. moneo ut non tui pec¬
fecit errorem. illud est quia peccatum. id est. atnã. in hebreoge¬
neris masculiiest ingreco feminini. & qui inter pr&ati sunt mascu¬
lino illud ut erat in hebreo genere transtulerunt
Et dixit cain adabel fratrem suum. sub auditur ea quȩ locutus ẽdñs
Superfluum ergo est quod insamaritanorum & nostro uolu¬
mine repperitur. transeamus in campum.

Expanded text:
ris, dimittetur tibi, et si non bene egeris, ante fores peccatum tuum sedebit? ris, dimittetur tibi, et si non bene egeris, ante fores peccatum tuum sedebit? et ad te societas ejus: sed tu magis dominare ejus. Quod autem dicit, hoc est: Quare irasceris, et invidiae in fratrem livore cruciatus, vultum dimittis in terram? Nonne si bene feceris dimittetur tibi omne delictum tuum: sive ut Theodotion ait, acceptabile erit: id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi fratris tui? Quod si male egeris: illico peccatum ante vestibulum tuum sedebit, et tali janitore comitaberis. Verum quia liberi arbitrii es: moneo ut non tibi pecfecit errorem, illud est: quia peccatum, id est, ATTATH   in Hebraeo generis masculini est, in Graeco feminini. Et qui interpretati sunt, masculino illud ut erat in Hebraeo genere transtulerunt. 312 Et dixit Cain ad Abel fratrem suum. Subauditur ea, quae locutus est Dominus. Superfluum ergo est, quod in Samaritanorum et nostro volumine reperitur, Transeamus in campum.
Abbreviated transcription (Latin):
÷cai adquisitio siue possessio interpr&atur. idest. Et ncic
super cain aũ & supersacrificia eius non respexit. & contristatus ẽ
cain ualde. Vnde scire potuit cai quod fratris munera susce¬
piss& dr & sua repudiass& . nisi illa inter pr&atio uera est
quam theo dotion posuit. & in flammauit dñs super abel & suꝑ¬
sacrificium eius. super ca in uero & suꝑ sacrificium eius non in flã
mauit. Ignem aũ adsacrificium deuorandum solitum uenire
decaelo & indedicationem templi subsalomone legimus. &
quando helias inmonte carmelo construxit altare.
tdixit dñs ds̃ adcain. quare concidit uultus tuũs. non ne si
& te offeras non recte aũ diuidas peccastĩ. quiesce. Adte con¬
uersio eius & tu dominaberis eius. Necessitate compellimur
insingulis diutius inmorari. siquidem & nunc multo alius in he
Quare irasceris. & quare concidit uultus tuus. non ne sibene ege¬

Expanded text:
 acquisitio, sive possessio interpretatur, id est κτῆσις,  acquisitio, sive possessio interpretatur, id est κτῆσις, super Cain autem et super sacrificia ejus non respexit, et contristatus est Cain valde. Unde scire poterat Cain, quod fratris munera suscepisset Deus, et sua repudiasset: nisi illa interpretatio vera est, quam Theodotion 311 posuit. Et inflammavit Dper munera eius, super Cain uero et super sacrificia eimavit. Ignem autem ad sacrificium devorandum solitum venire de coelo: et in dedicatione templi sub Salomone legimus, et quando Elias in monte Carmelo construxit altare . Et dixit Dominus ad Cain: Quare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti? Quiesce, ad te conversio ejus, et tu dominaberis ejus. Necessitate compellimur in singulis diutius immorari. Siquidem et nunc multo alius in HebQuare irasceris, et quare concidit vultus tuus? Nonne si bene ege
Abbreviated transcription (Latin):
quidam putant. sed peccata significat ut in hebreo hab& :aqui¬
la non discordat dicens. maledicta humus proptente. eedicos¬
dotion. maledicta adoma intrans gressione tua. luta¬
uiuentium ȩua quippe transfertur inuitam utucana
Et eiecit adam & habitare fecit contra paradisum uoluptatis.
& statuit cherubim & flammeam rompheam que uertitur ad
custo diendam uiam ligni uitae Alius multo sensus in hebreo se¬
quam hic intellegitur. Ait enim. &eiecit Adam. haud dibiũ quin
dñs & habitare fecit Ante para disum uoluptatis cherubim& flã¬
mineum gladium quiuerter&ur &custo dir& uiam ligni uitȩ
Non quo ipsum adam quem eiecerat ds̃ habita re fecerit contra
paradisum uoluptatis. sed quo illo eiecto ante fores paradisi. che¬
rubim & flammeum gladium posuerit adcustodiendũ paradisi
uestibulum nequis possit intrare ituruInem perdm̃.¬
t concepit & peperit chain & dixit. Ad quisiui siue possedi homi

Expanded text:
plerique putant, sed peccata significantur: ut in Hebraeo habetur: Et Aquiplerique putant, sed peccata significantur: ut in Hebraeo habetur: Et Aquila non discordat, dicens: Maledicta humus propter te. Et Theodotion: Maledicta adama in transgressione tua. viventium. EVA quippe transfertur in vitam. Et ejecit Adam, et habitare fecit contra paradisum voluptatis. Et statuit Cherubim et flammeam romphaeam, quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae. Alius multo sensus est in Hebraeo quam hic intelligitur. Ait enim: Et ejecit Adam, haud dubium quin Dominus: Et habitare fecit ante paradisum voluptatis Cherubim, et flammeum gladium, qui verteretur, et custodiret viam ligni vitae. Non quod ipsum Adam, quem ejecerat Deus, habitare fecerit contra paradisum voluptatis; sed quod illo ejecto ante fores paradisi Cherubim, et flammeum gladium posuerit ad custodiendum paradisi vestibulum, ne quis posset intrare. Et concept peperit Cain, et dixit, acquisivi sive possedi homi
Abbreviated transcription (Latin):
nmtłalcu did est ꝑsp̃m diei.lporro theodotion manifestius
calore trans acto. refrigerium aure spirantis ostender&
Cuperpectus tuum &uentrem tuum ambulabis. uentrem septua¬
Oginta interpr&es addiderunt. c&erum in hebreo pectus tantum
hab&. ut calliditatem &uersutias cogitationum eius Apperir &.
quod omnes gressus ipsius nequitiae essent & fraudis. sed &id qđ sequit¬
a far scriptum est quod nos fauillam possumus & puluerem dicere.
psa seruabit caputtuum. & tu seruabis eius calcaneum. melius ha¬
b& in hebreo. ipsa conter& caput tuum & tu conteres eius calca¬
neum. quia & nostrigressus prȩpeduntur acalubro.&
dñs conter& satanan subpedibus nostris uelo citer onin
Multiplicans multi plicabo tristitiastuas & gemitus tuos.
Et adiurum conuersio tua pro conuersione aquila socidiãtem.
symmachus ad p&itum uelimp&um transtulerunt int
Naledicta terra in operibustius: Opera hic non ruris colendi ut

Expanded text:
t, per spiritum diei. Porro Theodotion manifestius calore transacto, refrigerium aurae spirantis ostenderet. Super pectus tuum, et ventrem tuum ambulabis. Ventrem Septuaginta interpretes addiderunt: caeterum in Hebraeo pectus tantum habet: ut calliditatem et versutias cogitationum ejus aperiret: quod omnes gressus ejus nequitiae essent, et fraudes. Sed et id quod sequitAPHAR   scriptum est, quod nos favillam et pulverem possumus dicere. Ipse servabit caput tuum, et tu servabis ejus calcaneum. Melius habet in Hebraeo: Ipse conteret caput tuum, et tu conteres ejus calcaneum: quia et nostri gressus praepediuntur a colubro: et Dominus conteret Satanam sub pedibus nostris velociter. Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos. Et ad virum conversio tua. Pro conversione 310 Aquila, societatem: Symmachus, appetitum vel impetum transtulerunt. Maledicta terra in operibus tuis. Opera hic non ruris colendi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in tomis id est. in disputatione maiori hebraica ueritate supe¬
ratus. & suorum circũdatus agminibus. Anterdum linguae
peregrinae quaerit Auxilat cHoc unum dico quodi ellem
cum inuidia nominis eius habere &iam scientiam scrptura¬
rum flocci pendens imagines umbrasq lariarum quarum
n principio ds̃ fecit caelum & terram. plerique ȩstimant
sicut in altercatione quoq: iasonis & papisci scriptum est
& tertullianus in libro contra praxeũ disputat. Necnon
hilarius in expositione cuiusdam psalmi adfirmat in hebrec
haberi infilio fecit ds̃ caelum & terram. quod falsum esse¬
rei ipsius ueritas comprobat: Nam & bex interpr&es¬

Expanded text:
in tomis, id est, in disputatione majori, Hebraica veritate supein tomis, id est, in disputatione majori, Hebraica veritate superatus, et suorum circumdatus agminibus, interdum linguae peregrinae quaerit auxilia. Hoc unum dico, quod vellem cum invidia nominis ejus habere etiam scientiam Scripturarum, flocci pendens imagines umbrasque larvarum, quarumIn principio fecit Deus coelum et terram. Plerique existimant, sicut in Altercatione quoque Jasonis et Papisci scriptum est, et Tertullianus in libro contra Praxeam disputat: necnon Hilarius in expositione cujusdam Psalmi affirmat, in Hebraeo haberi: In filio fecit Deus coelum et terram: quod falsum esse, ipsius rei veritas comprobat. Nam et Sep