comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medio. et om̃ parit᷑ in ip̃iꝰ cõsilio irrefraga/¬
uilit̾ est firmata uolũtas. Ed ꝯdem nõ sine
subita et ptunitꝰ insperata quorũdam ex ip̃is
mutatione faccũ est aĩoꝵ. Demq cũ iamdei
hoim segret᷑ p̃dictꝰ ille gaufadꝰ: grauissia
cepit tẽptane pulsari. Intuitꝰ autẽ illum
unus ẽ fratrib quid est inguit ꝙ fracits
ad dei fanculũ ille frãt̾ satis auxius Retu
Cet̾ĩs autẽ de foris expectãtib: gaufridus ille
grauatꝰ tedio suꝑ lapidem obdormiuit. Cemũ
cũ amboparit surrexissent. ille de oratõe
ille de sõpno. apparuit idem gaufudus tã¬
tum Iocũdior et hylarior ceteris : ꝙ̃tum tri¬
stior pͥus. Cũꝙ ei p̃dictꝰ frat u̾bũ mestitie
qd̾ locutꝰ fuerat amicabilit impperaret.
et si tũc inquit dixi mĩꝙͣ ãpliꝰ letꝰ cro: sed
nũt dico nũꝙͣ ãpliꝰ tristis ero Caͥ xb.
Dem qͦq gaufridꝰ pͥmo gp̃re tyrocum

Expanded text:
medio, et omnium pariter in ipsius consilio irrefragamedio, et omnium pariter in ipsius consilio irrefragabiliter est firmata voluntas. Quod quidem non sine subita et penitus insperata quorumdam ex ipsis mutatione factum est animorum. Denique cum jam Deim sequeretur praedictus ille Gaufridus, gravissima coepit tentatione pulsari. Intuitus autem illum unus e fratribus: « Quid est, inquit, quod facies ad Dei Famulum idem frater satis anxius retulCaeteris autem deforis praestolantibus, Gaufridus ille gravatus taedio super lapidem obdormivit. Demum cum ambo pariter surrexissent, ille de oratione, iste de somno, apparuit idem Gaufridus tantum jucundior et hilarior caeteris, quantum tristior prius. Cumque ei praedictus frater verbum moestitiae quod locutus fuerat, amicabiliter improperaret: « Etsi tunc, inquit, dixi, Nunquam amplius laetus ero; sed nunc dico, Nunquam amplius tristis ero. » 1137 17. Idem quoque Gaufridus primo tempore tirocinii
Abbreviated transcription (Latin):
Illa tãtũ die ꝓcedens et sepellẽs quoda modo
dei gram: nocte ꝓxĩa uictꝰ et quasi uinctus
trahente se et uun faciẽte spũ dei. die expecta¬
re nõ potuit: sed exurg̃ẽs ãte diluculã uelo
uel magis de saulo abtero paulũ alterũ
exibelat:
Nter ceteros quos de bana cõu̾satõne
puit. de partib flandrie mła aliq̃n nobiles
młti sapiẽtes et litterati uiri: sub ip̃i ma¬
gisterio sacrã ꝓfessi sunt seruututẽ. Quorũ
pͥmꝰ uidebat᷑ gaufudus de perona qͥ postiuod
in claraualle pͥoris officio fũctꝰ est. et defũ
ctus est in eo. In qͥb eiudẽter satis euãgelitũ
ulud impletũ ẽ. młti dicẽt bobis ecce hic est
xpp̃s. ecce illit. Plurimis eĩ ꝑsuasionib actĩt
est cũ eis ut aliã magis elige̾ ꝓfessionẽ et
Loca alia debuissent. donee occurrit dei fauu¬
luo iam prope dispersis: et in u̾bis grẽ que ꝓ¬
redebãt dt ore eiꝰ pͣstina om̃is esitatio factã de

Expanded text:
Illa tantum die procedens et repellens quodammodo Illa tantum die procedens et repellens quodammodo gratiam Dei, nocte proxima victus et quasi vinctus trahente se et vim faciente Spiritu Dei, diem exspectare non potuit; sed exsurgens ante diluculum, velovel magis de Saulo altero Paulum alterum exhibebat. nter caeteros quos de vana conversationepuit, de partibus Flandriae multi aliquando nobiles, multi sapientes et litterati viri sub ipsius magisterio sacram professi sunt servitutem: quorum primus videbatur Gaufridus ille de Perona, qui postmodum in Clara-Valle Prctus in eo. In quibus evidenter satis evangelicum illud impletum est: Multi dicent vobis, Ecce hic est Christus, ecce illic . Plurimis enim persuasionibus actum est cum eis, ut aliam magis eligere professionem, et loca alia debuissent, donec occurrit Dei Famulus jam prope dispersis: et in verbis gratiae, quae procedebant de ore ejus, pristina omnis haesitatio facta de
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitꝰ sio̾. qr tuus est ille. Cũs ampliꝰ spe
cõrepta heuritꝰ instaret bt lãgret᷑ audree: feneriꝰ
intintꝰ eũ uir der. quid hoc est ait: Nũquid nõ
iam dixi tibi tuus est ille: Audies hoc ãdreas
astabat ẽĩ et ip̃e: sicut płrimũ impbꝰ erat.
et a sacra cõu̾satione uchem̃t alhorrẽs talia
se eũ ut hodieq fatet᷑ tacita cogita̾ne uoluelat.
In hoc nũt scio falsum te ẽẽ ꝓphãm.l Ic enĩ
certꝰ sum qr locutꝰ es b̾bũ ⁊ nõ fiet. Hoc tibi
ego corã Rtiie ⁊ pͥnipib in celebri ꝯmĩd cõ¬
uẽtu ĩpperare̾ nõ parcam: ut tua oĩb fahitas
dic altͤa ibat audreas mala oĩa ĩpcãs mõa¬
sterio ubi dñm dimuittebat. ñam ꝙ desiderãs
uallem funditꝰ subrui cũ habitatoribus su̾is
Nec parũ moti sũt et miaati qui p̃dictum
uiri sãcti de ip̃o audierãt ubũ: tũ taliter
uideret᷑ abire. Sed nõ dui pusillammitatem
eoꝵ et fidem modicã temptari passꝰ ẽ deus.

Expanded text:
ille. » Cumque amplius spe concepta Henricus instaret ut loqueretur Andreae, severius intuitus eum Vir Dei. « Quid hoc est, ait? nunquid non jam dixi tibi, Tuus est ille? » Audiens haec Andreas, astabat enim et ipse, sicut plurimum improbus erat, et a sacra conversatione vehementer abhorrens, talia secum, ut hodieque fatetur, tacita cogitatione volvebat: « In hoc nunc scio falsum te esse prophetam. Hoc enim certus sum quia locutus es verbum, et non fiet. Hoc tibi ego coram Rege et principibus, in celebri quocunque conventu improperare non parcam, ut tua omnibus falsitdie altera ibat Andreas mala omnia imprecans monasterio, ubi dominum dimittebat, ipsam quoque desiderans vallem funditus subrui cum habitatoribus suis. Nec parum moti sunt et mirati, qui praedictum Viri sancti de ipso audierunt verbum, cum taliter videretur abire. Sed non diu pusillanimitatem eorum et fidem modicam tentari passus est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnoctaret. exibitũ sibi Inuenẽ clandũ
orõue et bñdictõe sanait: ita it post
pantissimos dies ꝑ eñd locũ Redeũti
Incolumis et deuetꝰ adstaret  xxx
Neisd̃ partib uito cui nomen algo¬
riũ: mulierẽ freneticã ppłs obtulit
trãseñti. cui manus imponẽs et orãs: sa¬
nam dimisit et abiit. hauc in eod̾ uico
postea uidimꝰ. uiro dei cũ gr̃ãꝵ actõnib
occurrẽtẽ. In remotis etiã Regionib quo¬
nĩq cũ eccliẽ sce necessitas traxit. uirtꝰ¬
est ꝓfecuta signorum¬
pud uiride foliũ sit tĩ dr̃ castrũ terei¬
torii tolosami: qd̾ ut suꝑiori libro me¬

Expanded text:
i juvenem claudum oratione et benedictione sanavit, ita ut post dies paucissimos per eumdem locum redeunti incolumis et devotus astaret. In eisdem partibus, vico cui nomen Algorrium, mulierem phreneticam populus obtulit transeunti: cui manus imponens et orans, sanam dimisit, et abiit. Hanc in eodem vico postea vidimus, Viro Dei cum gratiarum actionibus occurrentem. 29. In remotis etiam regionibus, quocunque eum Ecclesiae sanctae necessitas traxit, virtest prosecuta signorumpud Viride-Folium sic enim dicitur castrum territorii Tolosani, quod, ut superiore libro me
Abbreviated transcription (Latin):
Astrũ uillanũ acole uocãt qd̾ a cla¬
⁊ aualle ut aut sex miliariis distat.
ubi mulier pregnãs tẽpꝰ omne transierat pa¬
riendi: et aligͣtio mẽsib iam deciersio. cum
necdũ pareret ampliꝰ mirabat᷑ Cuiꝰ consq
dilatꝰ est ꝑtus ut morbꝰ potius uideres ᷑ nec
credẽ posset infantulũ ãno integro intra
uiscera posse mat̾ua teneri: Despata gͥ
mulier ad mõasteriũ uiri dei ducit᷑. sit se
hũs. Sistit᷑ ad portã misera: et portario frĩ
cã tã miserabilis intimat. Rogatꝰ ille et
mandito cõpassus ĩcõmodo supplex adiit
prẽm scim̃ fidelit ei iudicãs necessitatem
mulieris : fidelit explẽs negociũ suscepte
legatõnis. Et o mira diuine u̾tutis oꝑatõ:
mirabilius acceler̾atis Id mirabilit tarda¬
bat᷑ Tanꝙͣ eĩ hoc solũ tãto tpre nasciturꝰ
infaus expectaũit hora cad feĩa peperit :
et pturrẽte Rmedio ad portã Rediẽs frater
ille ĩcõmodũ qdł mĩciauerat nõ inueuit

Expanded text:
astrum-Villanum accolae vocant, quod a Clara-Valle, ut aiunt, sex milliariis distat: ubi mulier praegnans tempus omne transierat pariendi, et aliquantis mensibus jam decursis, cum necdum pareret, amplius mirabatur. Cujus eo usque dilatus est partus, ut morbus potius videretur, nec credere posset infantulum anno integro intra viscera posse materna teneri? Desperata igitur mulier ad monasterium Viri Dei ducitur sic se habens. Sistitur ad portam misera, et portario fratri causa tam miserabilis intimatur. Rogatus ille, et inaudito compassus incommodo, supplex adiit Patrem sanctum, fideliter ei necessitatem indicans mulieris, fideliter explens negotium susceptae legationis. Et, o mira divinae virtutis operatio, mirabilius accelerantis quod mirabiliter tardabatur! Tanquam enim hoc solum tanto tempore nasciturus infans exspectaverit, hora eadem femina peperit, et praecurrente remedio, ad portam rediens frater ille incommodum quod nuntiaverat, non invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
medũ piẽe mubiti tũ Ieuib unibilito pedio
autt̃ natib adhessent : dei famulo offerebãt.
At ille mẽbra singula edito pus signo trtis
attrectans. mira facilitate extendit ꝓtiius
et sauauit. Apphendẽs deiq manũ eius ere¬
pit ilłũ. et dimisit liberi gradientẽ populꝰ
autẽ pro tantis ninirũ uirtutib maguis
uonb dñm collaudabati
am et die sequẽti in pago lemouicẽsi
t utꝰ erat dm̃i ad sanãdũ eos̃. Ubi inter
cetõs puer ferme decẽnis cecꝰ ex utero mrrs
sue: torã oĩ ppło oblatꝰ ⁊̃ uiro dti. Qui indi/¬
gitos suos expues et limẽs oños eiꝰ breuẽ
fecit orõmẽ. et in noĩe xp̃i aꝑuil oculos
ceci nati

Expanded text:
modum pilae cubiti cum genibus umbilico, pedes autem natibus adhaesissent, Dei Famulo offerebant. At ille singula membra, edito prius signo crucis, attrectans, mira facilitate extendit protinus et sanavit. Apprehendens denique manum ejus erexit illum, et dimisit libere gradientem. Populus autem pro tantis nimirum virtutibus, magnis vocibus Dominum collaudabat. Nam et die sequenti in pago Lemovicensi,et virtus erat Domini ad sanandum eos. Ubi inter caeteros puer ferme decennis, caecus ex utero matris suae, coram omni populo oblatus est Viro Dei. Qui in digitos suos exspuens, et liniens oculos ejus, brevem fecit orationem, et in nomine Christi aperuit oculos caeci nati
Abbreviated transcription (Latin):
Ernoctabat aliq̃n dei famulꝰ inorõne¬
in suo clareuallẽsi cenobio cõstitutut:
cadem hora pauꝑem quẽdã et uere pauꝑem
spũ. in celła hospitũ mori. Cuiꝰ aĩam cũ
uotib cauoris in celũ deferri pr̃ sc̃o audiuit:
⁊ interrogatis mane fr̃ib qui affueiãt. illã
fuisse horam obitꝰ eiꝰ cõperit: inapõdictas
audierat in sublime tendentiũ uoces:¶ płm¬
cuiꝰ uitã u̾tutib plenam uir sc̃s stu¬
diose descripsit iuxta desideriũ cordis in cła¬
raualle beatam celo aiam reddidisset:offerẽs
ꝑ eiꝰ transitu uener abilis albas hostiam
salutarẽ. głiam̃ eiꝰ dño Ruclãte cognouit.
et eodem inspirãte sacrifitio iam expletofor¬
mã mutauit orõnis: et collectã intulit que ad
scõꝵ põtificũ celebritates nõ ad cõmẽdatões
defu̾ctoꝵ ꝑtinet. ita dicẽs. Deus ꝯͥ beatũ
malachiã põtificẽ scõꝵ tuoꝵ meritio tot¬

Expanded text:
ernoctabat aliquando Dei Famulus in oin suo Clarae-Vallensi coenobio constitutus, t autem eadem hora pauperem quemdam, et vere pauperem spiritu, in cella hospitum mori, cujus animam cum vocibus canoris in coelum deferri Pater sanctus audivit: et interrogatis mane fratribus, qui adfuerant, illam fuisse horam obitus ejus comperit, qua praedictas audierat in sublime tendentium voces. jus vitam virtutibus plenam Vir sanctus studiose descripsit, juxta desiderium cordis sui in Clara-Valle beatam coelo animam reddidisset; offerens pro ejus transitu venerabilis Abbas hostiam salutarem, gloriam ejus Domino revelante cognovit, et eodem inspirante, sacrificio jam expleto, formam mutavit orationis, et collectam intulit, quae ad sanctorum pontificum celebritates, non ad commendationes defunctorum pertinet, ita dicens: « Deus, qui beatum Malachiam pontificem sanctorum tuorum meritis coae
Abbreviated transcription (Latin):
Ngressus aliq̃ñ seruus dei germanie
regnũ festinabat ad partes magũti¬
norũ: Pacem refermatuiꝰ int᷑ Regem lotha¬
riũ et p̾decessoris eiꝰ imꝑatoris henriti nepotes
conrãdũ si qui lochario postea successit in
Regiinius: et sedericũ patrem huiꝰ federici
qui post cõrandũ clectꝰ obtinet hodie pͥncipatũ.
Uenerabilis autẽ netpolitanus magũtinoꝵ
albertꝰ. honorabilem quẽdã cleritũ mastelinũ
cũ a dño suo missũ se ẽẽ dicẽt ad seruied
ei paulisper intuit ilłũ uir dei alius ĩqͣt
dñs ad sibi seruiendũ te misis. Expauit cheu¬
tonitꝰ et nuxatꝰ qͥd dicẽ bellet: frrmi ꝰ asserebat
a dño suo magũtino archierõo sese destinatũ.
qui misit te xp̃s. Tũc omiui intelliga homo
nͨ ascendit suꝑ cor meũ. Nichilonimꝰ tamen
Rnuẽte Illo dei famulus affiomabat oĩmodis
fieri oportere nõ qd̾ ip̃e dese cogitauerat: sed qd
de eo disposuerat deus. In codtm deiig itinẽ

Expanded text:
ngressus aliquando Servus Christi Germaniae regnum, festinabat ad partes Moguntinorum, pacem reformaturus inter regem Lotharium, et praedecessoris ejus imperatoris Henrici nepotes; Conradum scilicet, qui Lothario postea successit in regnum, et Fridericum patrem hujus Friderici, qui post Conradum electus obtinet hodie principatum. Venerabilis autem metropolitanus Moguntinorum Albertus honorabilem quemdam clericum, nomine Mascum a domino suo missum se esse diceret ad serviendum ei, paulisper intuitus illum Vir Dei: « Alius, inquit, Dominus ad sibi serviendum te misit. » Expavit Teutonicus, et miratus quid dicere vellet, firmius asserebat a domino suo Moguntino sese archiepiscopo destinatum. qui misit te, Christus. » Tunc demum intelligens homo nec ascendit super cor meum. » Nihilominus tamen renuente illo, Dei Famulus affirmabat omnimodis fieri oportere, non quod ipse de se cogitaverat, sed quod de eo disposuerat Deus. In eodem denique itinere
Abbreviated transcription (Latin):
Dissimili dñs cõuersione mutauit. Aicadit cĩ
ut beniẽs idem heuricꝰ ad hoiẽm dei. suꝑ
quodũ se culari negocio locuturꝰ: cõuentũ
etiam fañ uisitãs eoꝵ sese orõnib cõmendaret.
sed uelociter expimĩto ꝓprio te pbaturũ quãtũ
istoꝵ tibi prosit or̃o quã expetisti. Quod eod̃
postmodũ die. nõ absq młtoꝵ ãmiratione
completũ est. et de tanti Iunenis cõuersione ce¬
ugentib autẽ sociis et familia tocai ac᷑
si mortuũ illũ cerner et etulante. p̃ cetĩs
ãcrtas ꝯͥdam parisiẽsis hemicũ ebriũ henricũ
uocifrabas᷑ insanũ: nec cõuiciis nͨ blasphemiis
parcẽs. Etõra sane idem henritꝰ pro illiꝰ potis¬
simũ cõusibnt. dei horẽm dare oꝑam põcabat᷑
Cui bir sc̃s audic̃tib mĩtis. dimitte ait hocc̃m.

Expanded text:
dissimili Dominus conversione mutavit. Accidit enim ut veniens idem Henricus ad Hominem Dei super quodam saeculari negotio locuturus, conventum etiam fratrum visitans eorum sese orationibus commendaret. sed velociter experimento proprio probaturum, quantum tibi istorum prosit oratio quam expetisti. » Quod eodem postmodum die non absque multorum admiratione completum est, et de tanti juvenis conversione coeugentibus autem sociis, et familia tota, ac si mortuum illum cernerent, ejulante, prae caeteris Andreas quidam Parisiensis Henricum ebrium, Henricum vociferabatur insanum, nec conviciis, nec blasphemiis parcens. Econtra sane, idem Henricus pro illius potissimum conversione Dei Hominem dare operam precabatur. Cui Vir sanctus audientibus multis
Abbreviated transcription (Latin):
Inclĩabatur ad uespũ. Ilłiꝰ autẽ sp̃s magis at
magio. eleuabat᷑ ad dñm. Demũ cirta unde¬
cimã hõrã in ip̃o mortis agone positus. obducto
prorsus uot assolet luiẽ oculoꝵ. et neñ Iam
intendẽs: ad eoitũ festinabat. Interim uisitãs
cũ pĩ sc̃o uolũt ab alto sompno reuocat᷑ et qͣr
retrahit cõmẽãtem: nec insalutatũ a bire per¬
mittit. Od cuiꝰ botem aꝑits otłos: et mirũ
inmodũ facie serenata. Aigͣdiu ĩtẽdebat in
cũ. Mirabam᷑ oẽs mortalem hoicm ĩmo iam
moriẽtem eatemus triũphare de morte: ut ĩ
ip̃o mortis artitulo erultaret ĩ gaudio. pul¬
chctõie nobis exhibẽs ilud potte. Incipe parut
huĩlem pauꝑis sue familie falutatõe. ¶d
hãt uocẽ qua potuit capitis Incliãtõe et mati
labioꝵ ãnũes. iterũ clausit oculot̾: et eadem
hora ĩ pace quieuit

Expanded text:
ad vesperam, illius autem spiritus magis ac magis elevabatur ad Dominum. Demum circa undecimam horam in ipso mortis agone positus, obducto prorsus, ut assolet, lumine oculorum, et nemini jam intendens, ad exitum festinabat. Interim visitans eum Pater sanctus, velut ab alto somno revocat, et quasi retrahit commeantem, nec insalutatum abire permittit. Ad cujus vocem aperiens oculos, et mirum in modum facie serenata, aliquandiu intendebat in eum. Mirabamur omnes mortalem hominem, imo jam morientem eatenus triumphare de morte, ut in ipso mortis articulo exsultaret in gaudio, pulcherrime nobis exhibens illud poetae: Incipe, parvehumilem pauperis suae familiae salutationem. Ad hanc vocemqua potuit capitis inclinatione et motu annuens labiorum, iterum clausit oculos, et eadem hora in pace quievit
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. Ic niinirũ potentissimꝰ in Regno et
scds a rege: totꝰ tamen elemosus deditus.
⁊ studio pietatis intẽtꝰ: om̃is seruoꝵ Dei
sed specialit bernadi clareualdẽsis amator
deuotissimꝰ erat. Quẽ tatenus Impugnari
et affãgi passuo est deꝰ. ut Rege pit ee bitinis
potentib fere cũctis adu̾sꝰ eũ cõurãtib us adeo
de ciꝰ euasione deẜpart᷑. ut publice s iam
insultaret᷑ eiꝰ Religioni et pietati detrahe̾t᷑
elemosinis derogaret᷑. Meichi et cõu̾si. In¬
utiles eiꝰ milites et balistarii dicebanturo.
Nec modo apd̾ extrantes: si in ip̃is qͦ eis
cĩtatib et castelłis eiusmodi iam ulasphe¬
mie psonabãt. Demq cõg̾gatis aliq̃ñ exĩs

Expanded text:
simus in regno, et secundus a rege, totus tamen eleemosynis deditus, et studio pietatis intentus, omniumque servorum Dei, sed specialiter Bernardi Clarae-Vallensis amator devotissimus erat. Quem eatenus impugnari et affligi passus est Deus, ut Rege pariter et vicinis potentibus fere cunctis adversus eum conjurantibus, usque adeo de ejus evasione desperaretur, ut publice quoque jam insultaretur religioni, pietati detraheretur, eleemosynis derogaretur. Monachi et Conversi, inutiles ejus milites et balistarii dicebantur. Nec modo apud extraneos, sed in ipsis quoque ejus civitatibus et castellis ejusmodi jam blasphemi
Abbreviated transcription (Latin):
icctot. ꝙͣ apta excusatĩoe : q̃ humilitatem magis
p̾dicabilem p̾serendo estimatõnem nõ nuiuerẽt
honorẽ sed augeret. Unde quodam loco ex ꝓpͥa
loquẽs exꝑietia. uerus̃ inquit humilis uitis bult
reputari nõ hũilis p̾dicari: Capłm.ui.
llud quoq notissimũ ffuit. qd adhuc incar¬
ne degens. apparẽs autẽ in spũ: fratri
ciudam ob̃itus sui p̾mĩciauit diem. Infirma¬
bat᷑ nouiciꝰ quidã frãt in claraualler bone
cõuiauis et bone indolis adolestes. Nec lõge
aberat dĩes qua post ãnuã ex more ꝓb̾atõtm
nouũ Indueret hoĩe. si nõ priuo hoĩe exuissei.
Biguidẽ cõsũmatꝰ in breui expleuit tempora młta:
placita ẽi erat deo aĩa ilłiꝰ. Quĩto gͥ die añ
nonitiꝰ exhilaratꝰ plurimũ. Inter alia spirita¬
lio ꝯre b̾ba: ecce inquit gmĩta moriar die Hodie
moãtho S et uan cõsolatõe refonẽs. quĩto

Expanded text:
ectione, quam aperta excusatione, quae humilitatem magis ectione, quam aperta excusatione, quae humilitatem magis praedicabilem praeferendo, existimationem non minueret hominum, sed augeret. Unde quodam loco ex propria loquens experientia: « Verus, inquit, humilis vilis vult reputari, non humilis praedicari. » CAPUT II.llud quoque notissimum fuit, quod adhuc in carne degens, apparens autem in spiritu, fratri cuidam obitus sui praenuntiaverit diem. Infirmabatur novitius quidam frater in Clara-Valle, bonae conversationis et bonae indolis adolescens. Nec longe aberat dies, qua post annuam ex more probationem, novum indueret hominem, si non prius hominem exuisset. Siquidem consummatus in brevi, explevit tempora multa: placita eninovitius exhilaratus plurimum, inter alia spiritualis gratiae verba: « Ecce, inquit, quinta moriar die. Hodiemonachorum, et blanda consolatione refovens, quinto
Abbreviated transcription (Latin):
Nmõasterio cui nomen est bellauallis
ꝓpe urbem crispolim hono quidam a
demonc uexabat᷑: mia eo iustigãte fatĩs
dat᷑/ gst uenerabulis abbasͥ loci illiꝰ põtiud̾ho¬
dicq suꝑstes habtie se stolłã qua beatus
pat᷑ alig diu lsus fuerat in oblatõne hostie
salutaris nec cũctatꝰ tulit ꝓtiuꝰ armapo¬
fentia dẽo: et fiducialit̃ aggressus ẽ i̾iitũ.
Implunen actigerat celłule ĩ qua mistr liõ
iarebait: tñ subito ilłe malignꝰ harc̃dis uo¬
ptiu qr manere ultra nõ possum. Respadtie
autem atbate ꝑ nomen dm̃. et ip̃iꝰ b̾eati biri
merĩtũ cuiꝰ ħet stola fuit tibi p̾cipioaxr
ritius. m morcris: cõtumo demon fugatur
subsãnãs eos qͦs uidebat magna suꝑ hot
ãmiratõe moneri: hec eadã uba respõdit.¬
Quid in facile nos duo prtitpa nꝭ in unũ ͤ
leuiter illum eicẽ potuit deus⁊ psertim cũ ego
humilitatis. efficaciꝰ posse dissuaderi hominib
qd̃ stupebant obliqua quadã et artificiosa ob-¬

Expanded text:
monasterio, cui nomen est Bella-Vallis, prope urbem Chrysopolim, homo quidam a daemone vexabatur, mira eo instigante faciens,datus est venerabilis abbas loci illius Pontius hodieque superstes, habere se stolam, qua beatus Pater aliquandiu usus fuerat in oblatione hostiae salutaris. Nec cunctatus tulit protinus arma potentia Deo, et fiducialiter aggressus est inimicum. Vix limen attigerat cellulae, in qua miser homo jacebat, cum subito ille malignus horrendis vomanere ultra non possum. » Respondente autem Abbate, « Per nomen Domini, et ipsius beati Viri meritum, cujus haec stola fuit, tibi praecipio, exi citius; ne moreris: » continuo daemon fugatur subsannans eos quod videbat magna super hoc admiratione moveri, haec eadem verba responditQuidni facile nos duo praevaluissemus in unum? Leviter illum ejicere potuit Deus, praesertim cum ehumilitatis, efficacius dissuaderi posse hominibus quod stupebant, obliqua quadam et artificiosa obj
Abbreviated transcription (Latin):
exẽpli gr̃ã panca subuectimꝰ. Cũ eẽt aliq̃ñ
p̃r sc̃s in brbe nouioniẽsiũ in domo ep̃ĩ sy
monis: adductꝰ est adẽũ herutꝰ de bãgẽtio
puer admodũ gratiosus ortꝰ ex Regio sãgiuẽ:
et ipiꝰ ep̃i nepos. De quo seguẽti nocte famulo
suo xp̃s ostendit: qd erat post tẽpora lõga
futurũ. diguidem uidebat᷑ sͥ tanꝙ̃ in missaꝵ
celebratõe angelo cuddã pacis osculũ dare:
qd̾ ad pucrũ deferret᷑. Nec dubius de Reuelatõe:
eũdem herueũ remĩciaturũ seculo et futurũ
aliq̃ñ deuotũ xp̃i famulũ ꝓmittebat. Que
promissio tam celebris extitit et uulgata: ut
ip̃e quoq herueꝰ nobis postea fateret᷑ a dole¬
scenti sͥ ad oẽs arguẽtis cõsciẽtie stimiulos semꝑ
occurre. Impossibile ẽẽ ut post uiri sc̃i tale

Expanded text:
exempli gratia pauca subnectimus. Cum esset aliquando Pater sanctus in urbe Noviomensium in domo episcopi Simonis, adductus est ad eum Herveius de Baugenceio, puer admodum gratiosus, ortus ex regio sanguine, et ipsius episcopi nepos. De quo sequenti nocte famulo suo Christus ostendit, quod erat post tempora longa futurum: siquidem videbatur sibi tanquam in Missarum celebratione angelo cuidam pacis osculum dare, quod ad puerum deferretur. Nec dubius de revelatione eumdem Herveium renuntiaturum saeculo, et futurum aliquando devotum Christi famulum promittebat. Quae promissio tam celebris exstitit et vulgata, ut ipse quoque Herveius nobis postea fateretur, adolescenti sibi ad omnes arguentis conscientiae stimulos semper occurrere, impossibile esse ut p
Abbreviated transcription (Latin):
ratres aũt ierosolimitaui templi fidelis
specialiq patrono suo. tumitã eiꝰ ꝑ eyima bñ¬
dictiõe siuabãt. Apud gs rod̃ ãno sacdos qͥdã
grauissiã febre correptus: desꝑabilĩt egrota¬
bat. Ut aut̃ oĩo defitiẽs. deuenisse uisꝰ est ad
extrema᷑ portari se in oratoriũ et pdictam
beati uiri tuncã supponi fibi fecit. in sola
positꝰ expectane exitꝰ mortis cũ subito Raptꝰ
⁊̃ quẽda mẽtis excessũ. ac ueluti iã carne so¬
in loco belut exanime. iam circũdatũ mẽtitu¬
dine sat̾iotũ aꝑtos tenẽtiũ libros. et celebrã¬
tĩ exequias ex more solennes. Nec mora
in uultu habituq predicti pris sc̃i Reuerẽda
q̃dã ꝑfona ꝓdicus ex altari manu illis ĩuunit
ut tacerẽt: boce pit̾ prohibẽs ne mortuũ R¬
putarẽt. cuiꝰ bitam clareuallensi albati do¬
nantrat deꝰ. Cõfestim deuiq ad se Rdiens. sa¬

Expanded text:
ratres autem Jerosolymitani Templi, fidelisspecialique patrono suo, tunicam ejus pro eximia benedictione servabant; apud quos eodem anno sacerdos quidam gravissima febre correptus desperabiliter aegrotabat. Ut autem omnino deficiens devenisse visus est ad extrema, portari sese in oratorium, et praedictam beati Viri tunicam supponi sibi fecit, in sola positus exspectatione exitus mortis: cum subito raptus in quemdam mentis excessum, ac veluti jam carne soin loco exanime, jam circumdatum multitudine sacerdotum, apertos tenentium libros, et celebrantium exsequias ex more solemnes. 1131 Nec mora, in vultu habituque praedicti Patris sancti reverenda quaedam persona prodiens ex altari, manu illis innuit ut tacerent, voce pariter prohibens ne mortuum reputarent, cujus vitam Clarae-Vallensi Abbati donaverat Deus. Co
Abbreviated transcription (Latin):
et claudo nato gressũ donauit. Multa qͥd
et alia in manu eiꝰ ibidem xp̃s efferit: fed
ad exẽplũ pauca sufficĩãt. Nõmillos ẽĩ
pauptulos etĩa pueros Rex ip̃e denotus
suis illi manib offerẽs de multoꝵ cura¬
tione meruit gratulari.
diocesis locũ ubi ĩnũeris u̾tutib idem dei
seruus effulsit. De tota siqͥdem regione
nude birũ scm̃ in propas ul̾nas suscipiõs
de basilica aportarit. Inter płios sane
q̃ ibidem adepti sũt sauitatẽ. senex ꝯͥd
palititꝰ de uicina Illa hõ notꝰ et honoratꝰ
młtis suoꝵ p̾cib et nõ sine młto labore
introductꝰ ẽ ad hoie dei. ag̃uo post bre¬
uissimã ut solẽbat or̃onẽ erertꝰ ꝑtimus
et sanatꝰ nõmͦ incolimis sed et fortis
lectũ eiꝰ in quo aduectꝰ eratitũ Reuocãs
rũ unus ex curcũ stãtib hugo scił tullẽsis

Expanded text:
et claudo nato gressum donavit. Multa quidem et claudo nato gressum donavit. Multa quidem et alia in manu ejus ibidem Christus effecit, sed ad exemplum pauca sufficiant. Nonnullos etiam pauperculos pueros rex ipse devotus suis illi manibus offerens, de multorum curatione meruit gratulari. dioecesis locum, innumeris virtutibus idem Dei servus effulsit. De tota siquidem regione myde Virum sanctum in proprias ulnas suscipiens, de basilica exportarit. Inter plurimos sane qui ibi dem adepti sunt sanitatem, senex quidam paralyticus de vicinia illa, homo notus et honoratus, multis suorum precibus, non sine multo labore introductus est ad Hominem Dei: a quo post brevissimam, ut solebat, orationem erectus protinus et sanatus, non modo incolumis, sed et fortis lectum ejus in quo advectus erat, cum revocans eum unus ex circumstantibus Hugo Tullensis
Abbreviated transcription (Latin):
diocesim ꝑtinẽs ciuitatis: sed plurimũ a
puĩtie ꝑ q̃ transiit locis młtio̾in seruo
suo signis glorificatꝰẽ deꝰ. Ubi etiam
cecꝰ natꝰ: sub manu eiꝰ bisũ recepit.
Item alteri a natinitate surdo ⁊ muto:
audditꝰ Redditꝰ est et loq̃la.xxxuiii.¬
n ciuitate enã basileia cũ ex more
sermonẽ habuisset ad ppłm ut ĩpleret᷑
in eo qd̃ de scis apłis legit᷑. qui uidelicet
monẽ cõfirmante. sequẽtib signit̾. oblata
est et femina muta. et cõsestim orate to ly¬
cuta est. oblatꝰ est nlaudus et ambulanit
oblatꝰ est cecꝰ et bidit
pud spirensiũ cĩtatem presente Ro¬
manoꝵ rege cõrando qui dei hoiem
ab ecclia ad hospiciũ deuotissĩe deducebat
offerebãt puerũ claudũ. Rogãtes ul ei ma¬
nũ imponẽ dignaret᷑. Qũe signatũ pro¬
tinꝰ erigẽs suꝑ pedes statuit et libere gra¬
Item in capelła ep̃i cĩtatis ip̃iꝰ ieꝯe ipõo
uidente uisum Reddidit cece ciidã mulieri

Expanded text:
dioecesim pertinens civitatis, sed plurimum a iae per quae transiit locis, multis in Servo suo miraculis glorificatus est Deus: ubi etiam caecus natus sub manu ejus visum recepit. Item alteri a nativitate surdo et muto auditus redditus est et loquela. In civitate etiam Basilea cum ex more sermonem habuisset ad populum, ut impleretur in eo quod de sanctis Apostolis legitur, qui videlicet monem confirmante, sequentibus signis , oblata est ei femina muta, et confestim orante eo locuta est: oblatus est claudus, et ambulavit: oblatus est caecus, et vidit. 31. Apud Spirensium civitatem, praesente Romanorum rege Conrado, qui Dei Hominem ab ecclesia ad hospitium devotissime deducebat, offerebant puerum claudum, rogantes ut ei manum imponere dignaretur. Quem signatum protinus erigens, suis. In capella episcopi civitatis ipsius, rege ipso vidente, visum reddidit caecae cuidam mulieri,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in partib aquitame deg̃ẽs beneficiũ quod
accepit sedule cõfitet᷑. ip̃iꝰ p̾conio cuiꝰ merito
uiuens Si quis hoc minꝰ mipat᷑. aĩaduertat
miũ cõmẽdari. qd̾ imꝑatorẽ cõstãtinũ ab
interitu quorũdã lohe cõstitutꝰ ꝑ uisũ deflepit
Nec Illud dissimile ẽ. sd ãnectimꝰ: Caͫ. ℥.¬
lbas gerardus demoris. qd̵ est mõast̾iũ
proximũ clareualli. testatꝰ est nobis
uidisse se eũ aliq̃n psallẽtiũ frm circuire
choros. et sicut fregͣter a gebat excitare tor¬
pentes⁊ita ut affectuostꝰ et uiriliꝰ pfalleret᷑
qd̃ Reliquũ fuit uigiliaꝵ. Cũq die sepͣti apd̾
eũ familiarit causaret᷑. tardius illũ ꝙͣ opor¬
tuerat ea nocte uisitasse psallentes: ego ait
nocturnis horis corporeo occupabar ĩ cõmodo᷑
sed qd̾ nõ potuit corpꝰ sp̃s ꝑegit. Expauit
ille, audiens nõ affuisse ĩ corpore. que tãdiu
ip̃e corporeo spectasset obtutu circũeũtem

Expanded text:
et in partibus Aquitaniae degens, beneficium quod accepit sedulo confitetur, ipsius praeconio, cujus merito vivens. Si quis hoc minus miratur, animadvertat mium commendari, quod imperatorem Constantinum ab interitu quorumdam longe constitutus per visum deflexit. 3. Nec illud dissimile est quod annectimus. Abbas Gerardus de Moris, quod est monasterium proximum Clarae-Valli, testatus est nobis vidisse se eum aliquando psallentium fratrum circuire choros, et sicut frequenter agebat, excitare torpentes, ita ut affectiosius et virilius psalleretur quod reliquum fuit vigiliarum. Cumque die sequenti apud eum familiariter causaretur tardius illum quam oportuerat ea nocte visitasse psallentes: « Ego, ait, nocturnis horis corporeo occupabar incommodo: sed quo non potuit corpus, spiritus venit. » Expavit ille audiens non adfuisse in corpore, quem tamdiu ipse corporeo spectasset obtuitu, circumeuntem
Abbreviated transcription (Latin):
Ille pͥmũ iutuẽs cũ subito intłoquẽdũ surgeret.
peteretq uestigia eiꝰ: inclinauit se modice. et
fratri cuidã ꝓpius assidenti ĩaure locutus est
dicẽs. Istum ego sicut nũc loideo uemẽtẽ noct᷑¬
na uisione p̾uidi: ꝓpt̃ quẽ huc etiã dño nos ad¬
duxit. Qui minirũ nom eius in młta postinod
puritate et deuotiõe cõu̾sat. plurimũq acceptꝰ
dto et hõib: i̾claraualle postãnos aliquot beato

Expanded text:
ille primum intuens, cum subito inter loquendum surgeret, ille primum intuens, cum subito inter loquendum surgeret, peteretque vestigia ejus, inclinavit se modice, et fratri cuidam propius assidenti in aure locutus est, dicens: « Istum ego, sicut nunc video, venientem nocturna visione praevidi, propter quem etiam Dominus nos adduxit. » Qui nimirum novitius in multa postmodum puritate et devotione conversatus, plurimumque acceptus Deo et h
Abbreviated transcription (Latin):
patẽ quã ex ore pr̃is sc̃i ip̃e susceperat. eid¬
cõmunitauit heruero. Cuiꝰ talis postinodum¬
extitit uel apparuit cõu̾sa ͦ: bt tali dignus
oracio uidẽt᷑. Nam et poicto galerãno in legi¬
mine mõasterii brsicãpi. Ille successit᷑ et nouis¬
sime obitra suũ ĩminẽtem samis adhuc et
incolumis eodem galerãnio ꝑ Reuelãtõnẽ gͥ ã¬
t quod addimꝰ. huit simile fuit. Patrẽ
sc̃m fines parisioꝵ aliqn pagrãtem.
ad ipam diuerte cĩtatem ep̃s stephanuo et cet̾i
oẽs qui parit̾ aderãt obiuxe R̾rgãtes: nõ polat
oblinere. mMagno siquid zelo nisi cã grauis
prgeret: cõuẽtꝰ publicos declinabat. Cũq u̾spe
iter suũ alias ordinasset: mane bbi pͥmũ lo
ibunꝰ ut Rogasti. Cõnemẽte igit ᷑ clero adiuo¬
dũ copioso sicut semꝑ folebãt ab eo expetere
xbũ dei : cõtinuo tres ex Illis̾ cõpũcti sũ et cõ¬
uersi ab inanib studnis ad uere sapiẽne cultũ
abrem̃ciãtes scl̃o et dei famulo adherẽtes. Quoꝵ

Expanded text:
i ipse susceperat, communicavit Herveio. Cujus talis postmodum apparuit conversatio, ut tali dignus oraculo videretur. Nam et praedicto Waleranno in regimine monasterii Ursi-Campi ille successit; et novissime obitum suum imminentem sanus adhuc et incolumis, eodem Waleranno per revelationem sibi ant quod addimus, huic simile fuit. Patrem sanctum fines Parisiorum aliquando peragrantem, ut ad ipsam diverteret civitatem, episcopus Stephanus et caeteri omnes qui pariter aderant, obnixe rogantes non poterant obtinere. Magno siquidem zelo, nisi causa gravis urgeret, conventus publicos declinabat. Cumque vespere iter suum alias ordinasset, mane ubi primum loibimus, ut rogasti. » Conveniente igitur clero admodum copioso, sicut semper ab eo solebant expetere verbum Dei, continuo tres ex illis compuncti sunt, et conversi ab inanibus studiis ad verae sapientiae cultum, abrenuntiantes saeculo, et Dei famulo adhaerentes: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ritate et opinione prudẽtie celeberoimꝰ aiebat.
In mani Regis est comes theobaldus nõ est
qui possit cruere. Respõdente alio qđai ãtistite
est ꝯͥ possit liberare eũ: młtũ ille miratus
quisuã crederet᷑ posse g̃rebat. Deniq audies
substomachans. p̃t inquit si manisestus
appareat. si clauam tencat. si huic Inde ꝑtu¬
ciat: sea hactenus nõ fecit. In tãta igitur
desperane cũ p̾dictũ pncip̃t uehemter urge¬
rẽt extranei gramus tam Impugnarẽt qui
ab eo pene defecerãt donuisi pene potẽtes
hõies sui: nͨ minꝰ illũ affligerẽt pauci qͣ
Residui uidebãt᷑ ex alioꝵ defertu ip̃i quoq
suspecti: lingonẽsis ex̃s iodefridꝰ freꝙ̃ter et
familiarit᷑ dei hoic̃m cõsulebat. suidũa sibi
dñs suꝑ his Reuclaret. Cui Ille cũ iã sepins
Respo disset nichil sibi apparere insi tribu-¬
latõnem suꝑ tribulatõnẽ. demũ aliq̃n scisti¬
tãti ait. qr quĩto mense pax erit.Sane ultiã

Expanded text:
ritate et opinione prudentiae celeberrimus aiebat: « In manu Regis est comes Theobaldus, non est qui possit eum eruere. » Respondente alio quodam antistite, « Est qui possit liberare eum: » multum ille miratus quisnam crederetur posse, quaerebat. Demum audiens substomachans: « Potest, » inquit, « si manifestus appareat, si clavam teneat, hinc inde percutiat; sed hactenus ista non fecit. » In tanta igitur desperatione, cum praedictum principem vehementer urgerent extranei, gravius tamen impugnarent qui ab eo defecerant universi pene potentes homines sui; nec minus illum affligerent pauci qui residui videbantur, ex aliorum defectu ipsi quoque suspecti: Lingonensis episcopus Godefridus frequenter et familiariter Dei hominem consulebat, quidnam sibi Dominus super his revelaret. Cui ille, cum jam saepius respondisset, nihil sibi apparere nisi tribulationem super tribulationem, demum aliquando sciscitanti, ait, quia quinto mense pax erit. Sane ultima
Abbreviated transcription (Latin):
frecti. Anter hec suꝑuemẽtes alii offerelũt
btato uiro hoĩẽm surdũ obsecrãtes ut ei
mam̃ imponẽ dignaretur. At ille fider
zelo succensus. sicut int̾dum obcausas ne¬
cessarias terror quidã et auctoritas sup̃
hoit̃m in eiꝰ facie rutilabat: cõuersus ad
militem tu nos inquit audire cõtẽno :
quos cõtinuo corã te audiet surdꝰ. Et ĩpo¬
nẽs manus hõi signauit eñ. et in aures
eiꝰ digitos mifit. Quo protinꝰ audiẽte pa¬
uenp̾ heuricꝰ et tremẽs ruit ad pedes hõĩs
dei: humilit satifatĩes et libe̾ ãuũes qͣcqͥd
fuerat postulatꝰ. cxxxix.
fansiens aliqñ seruus dei brenã oppi¬
diuii: menditãtẽ inplatea iuuenit
seminã cerã. Quã aliꝙtisꝑ intuitus.
cũ ex more a trauseũtib elemosynam
flagitaret: tu inquit petis argẽtũ et deꝰ
tibi bisum donabit. Acredens ergo tetigit
quas hec habũdancissima uitis einisit.
in Remoꝵ parrochia mõasteriũ igmatẽse

Expanded text:
flecti. Inter haec supervenientes alii offerebant flecti. Inter haec supervenientes alii offerebant beato Viro hominem surdum, obsecrantes ut ei manum imponere dignaretur. At ille fidei zelo succensus, sicut interdum ob causas necessarias terror quidam et auctoritas supra hominem in ejus facie rutilabat, conversus ad militem: « Tu nos, inquit, audire contemnis, quos continuo coram te audiet surdus. » Et imponens manus homini, signavit eum, et in aures ejus digitos misit. Quo protinus audiente, pavens Henricus et tremens ruit ad pedes Hominis Dei, humiliter satisfaciens, et libere annuens quidquid fuerat postulatus 50. ransiens aliquando servus Christi Brenam oppidum, mendicantem in platea vidit feminam caecam. Quam aliquantisper intuitus, cum ex more a transeuntibus eleemosynam flagitaret: « Tu, inquit, petis argentum, et Deus tibi visum donabit. » Accedens ergo tetigit quas haec abundantissima vitis emisit, in Remorum paroecia monasterium Igniacense
Abbreviated transcription (Latin):
quoq se sẽpisse ꝟtutem. In territorio et̃a
senonẽsi in oppido qd sci florẽtini noĩe
uorãt: oblata est uiro dei mulier suda:
Cui manus ĩponẽs ꝑ sp̃m sensit ut̾utis
effectũ: cũ illa adhuc stupida et tumus¬
mosa ut̃ ẽ gemus illuo. et ut ip̃a ãte solebat
nichil se audire clamaret. Mane aũg
facto cũ nec illa Rediret. nec alt̾ aliquid
gͣ aueditum recepisse: uenit glorificans
deũ. es dei famulo grãs agc̃s. lxxxuiii¬
grediebat᷑ idem p̃r̃ metensiũ cĩtatẽ ⁊
et ex more deuotꝰ ppłs eum deducebat
cũ ep̃o eoꝵ ꝟtephano et frẽ erꝰ ramaldo
Garrensi comite aliisq ꝑsonis tam ex
cleritali quã ex militari ordine multis.
Iñtim cã extitit ut Rogaret nobilẽ birũ
heuricũ de salinis suꝑ ꝟo quodam ꝯd¬
ip̃e et eps et alii qui couenerãt sugesãt:
ut uidelic metensi cĩtati et popło pãtẽ
daret cui graut ĩnucabat᷑ Ille uero re¬
miere penitꝰ et abiurare: nec ullit pretibꝰ

Expanded text:
sensisse virtutem. 49. In territorio etiam Senonensi, in oppido quod Sancti-Florentini nomine vocant, oblata est Viro Dei mulier surda: cui manus imponens, per spiritum sensit virtutis effectum, cum illa adhuc stupida et tumultuosa ut est genus istud, et, ut ipsa ante solebat, nihil se audire clamaret. Mane autem facto, cum nec illa rediret, nec alter aliquidigitur auditum recepisse, venit glorificans Deum, et Dei Famulo gratias agens. Egrediebatur idem pater Metensium civitatem, et ex more devotus eum populus deducebat, cum episcopo eorum Stephano, et fratre ejus Rainaldo Barrensi comite, aliisque personis tam ex clericali, quam ex militari ordine multis. Interim causa exstitit ut rogaret nobilem virum Henricum de Salmis super verbo quodam, qipse ei episcopus et alii qui convenerant, suggerebant, ut videlicet Metensi civitati et populo pacem daret, cui graviter inimicabatur. Ille vero renuere penitus et abjurare, nec ullis precibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacrã eiꝰ depositionem corporis ãno uno. De
qua feliciũ eiꝰ actuũ felicissima cõsũma¬
tione erit nobis iam sus alia narratone
ditendũ Nimis ẽĩ fallit᷑ si quis arbitratur
huꝰ sciIsum uiri facta mirifica posse tũcta
narrari. et tam necesse ẽ młta fileri. ꝙ
impossibile oĩa cõprehendi¬

Expanded text:
sacram ejus depositionem corporis anno uno. De sacram ejus depositionem corporis anno uno. De qua felicium ejus actuum felicissima consummatione erit nobis jam, sed sub alia narratione dicendum. Nimis enim fallitur, si quis arbitratur hujus sanctissimi viri facta mirifica posse cuncta narrari: et tam necesse est multa sileri, quam impossibile omnia comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
samulo ruũt undiq et leuantes hoĩem fer̃t
et offert ei Qui imponẽs utrãq manũ ra¬
piti eiꝰ. et in celũ suspiciẽs ac breuit᷑ orãs :
deponi illum iubet et ambulare. Exrusãte
illo et dicẽte nõ possum. ego tibi ait in nõie
dñi et eiꝰ u̾tute p̾cipio uade et samus esto
sanatus est. statim gradiebat᷑ libẽ Rexletꝰ
stupore et extasi in eo qd̾ cõtigerat sibi
hed et uicini eiꝰ et noti pariter cõgratulã¬
tes dum collandabãt qui mistrabilis hõis
et meritũ suuł et botũ habũdãtia sue pie¬
tatis excessit. Unde etiam usq hodie lotutꝰ
as incolis demonstrat᷑ rbi signũ tameu¬
dtus diuine ututis effulsit: bbi senex clandꝰ
ex młtis ãnis. tota inferiori sui corporis ꝑte
pmortuus. et a renib deorsum õi pẽitꝰ mẽbroꝵ
destitutꝰ offficio: dum stipem postulat sauitatẽ
recexit. Hic fuit uiri sci nonifsimꝰ in remoꝵ
partes ingressus: siquidem factũ hoc ante

Expanded text:
Famulo ruunt undique, et levantes hominem ferunt, Famulo ruunt undique, et levantes hominem ferunt, et offerunt ei. Qui imponens utramque manum capiti ejus, et in coelum suspiciens ac breviter orans, deponi illum jubet, et ambulare. Excusante eo et dicente, « Non possum:--Ego tibi, ait, in nomine Domini et ejus virtute praecipio, vade, et sanus esto sanatus est, statim libere gradiebatur repletus stupore et exstasi in eo quod contigerat sibi. Sed et vicini ejus et noti pariter congratulantes Dominum collaudabant, qui miserabilis hominis et meritum simul et votum abundantia suae pietatis excessit. Unde etiam usque hodie locus ab incolis demonstratur, ubi signum tam evidens divinae virtutis effulsit, ubi senex claudus ex multis annis, tota inferiori corporis sui parte praemortuus, et a renibus deorsum omni prorsus membrorum destitutus officio, dum stipem postulat, sanitatem recepit. Hic fuit Viri sancti novissimus in Remorum partes ingressus: siquidem factum est hoc ante
Abbreviated transcription (Latin):
dicãdũ positꝰ erat in biã. cui unꝰ e frĩb el̃e¬
mosinã Aedit. Secutꝰ abbas sc̃s cũ iam hoicm
ptrausisset cõuertit se. et paulisꝑ intendẽs
ii eũ quid patiat᷑ interrogat circũ stantes:
ut sisi illũ precepit exhileri. Suspitati
hoĩes ꝙ eẽt ei amplius aliquid ipe daturus.¬
dne in qũt clandus est. nͨ mouerix̃t. not̾
ad cum fẽrimꝰ ꝯd uolueris dare. Quo Rexe¬
tentẽ xbnm et dicente tollite cũ et afferte
ad me: pͥmo quid̃ p ãmiratõne muitao sese
intuebant᷑. innorãtes quid eẽt facturꝰ de¬
mũ ignostentes eum rlamabãt adimicẽ
atbas est clareuallis: et ꝓtinꝰ illũ sanabit.
Nimirũ sofitꝰ erat quones poterat oꝑam
dare ne in uitis agnostẽt᷑ et intdice᷑ soriis
ne cui ex occurpẽtib maifestarẽt eũ ãt
de eo aliquid loq̃rent᷑. sed guerẽtib quis trã¬
siret dicerẽt moãchos eẽ: at aliquã de
ꝑsonis suũl eũtib noĩarẽt Igit agintodei

Expanded text:
erat in via, cui unus e fratribus eleemosynam dedit. Secutus Abbas sanctus, cum jam hominem pertransisset, convertit se; et paulisper intendens in eum, quid patiatur interrogat circumstantes, et sibi illum praecipit exhiberi. Suspicati homines quod esset ei amplius aliquid ipse daturusne, inquiunt, claudus est, nec moveri potest; nos ad eum feremus quod volueris dare. » Quo respondente verbum et dicente, « Tollite eum, et afferte ad me; » primo quidem prae admiratione mutuo sese intuebantur, ignorantes quid esset facturus. Demum agnoscentes eum, clamabant ad invicem: « Abbas est Clarae-Vallis, et protinus illum sanabit. » 51. Nimirum solitus erat, quoties poterat, operam dare ne in vicis agnosceretur, et interdicere sociis ne cui ex occurrentibus manifestarent eum, aut de eo aliquid loquerentur; sed quaerentibus quis transiret, dicerent monachos esse, aut aliquem de rsonis simul euntibus nominarent. Igitur agnito Dei
Abbreviated transcription (Latin):
beato petro acrurpẽte ereptus nichil deĩ
ongum esset mucta narrare que
suꝑ his qui ex hac uita discesserãt.
et eop felicitate seu etiã neccessitate
diuina ei gr̃a reuelare abip̾is / miciis
consuenit. Qnũ tamẽ dixerim: qd
ob fuatrñ cõmonitionẽ aliquotiẽs etiam
ip̃e cõmemorabat. Frater quid̃ bone Intecu
s durioris erga cetos fres eduersatoĩs et minꝰ
cõpatiens gpio ꝙͣ deberet: ⁊̃ monastĩo de fuuita
esti. Post pancos autẽ dies uiro dei aparit
uultu lugubri et habitu miscrabili: signi¬
ficaus nõ ad uotum cũcta sibi sũccedere. Int̾ro¬
gatus autem quid sibi essẽt : quatuor dilate
randi sese traditum querebaͬ. Ad quod uer¬
bum continuo Impulsus est: et quasi p̾cipitã¬
ter expulsus a facie uiri dei. Qui guius
Ingemiscens: post tergũ eius clainaut.
Precipio tibi in noĩe dñi : ut qualiter
hostre salutaris: aquos etiã fratrũ quep
ampliorẽ nouerat sanctitatẽ. eid similz

Expanded text:
beato Petro accurrente ereptus, nihil sensit beato Petro accurrente ereptus, nihil sensit ongum esset cuncta narrare quae super his qui ex hac vita discesserant, et eorum felicitate seu etiam necessitate, divina ei gratia revelare ab ipsis initiis consuevit. Unum tamen dixerim, quod ob fratrum commonitionem aliquoties etiam ipse commemorat. Frater quidam bonae intentionis, sed durioris erga caeteros fratres conversationis, et minus compatiens quam deberet, in monasterio defunctus est. Post paucos autem dies Viro Dei apparuit vultu lugubri, et habitu miserabili, significans non ad votum sibi cuncta succedere. Interrogatus autem quid sibi esset, quatuor lacertis  al. dilaceratis sese traditum querebatur. Ad quod verbum continuo impulsus est, quasi praecipitanter expulsus a facie Viri Dei, qui gravius ingemiscens, post tergum ejus clamavit: « Praecipio tibi, in nomine Domini, ut qualiter hostiae salutaris, aliquos etiam fratrum, quorum ampliorem noverat sanctitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
oppouens ei ne forte hec diceret cãptans
febrem abscedere Iubeti. Nec mora ad Impiũ
eius reliquit eum febris i expertũ ĩ semẽt¬
ipo quod In cet̾is arguebat. Idem quoq
galdricus cũ in claraualle aliꝙ̃tos iam
peregiss ãnos: Feruens spũ et totiꝰ bom
emulator ex hat luce migraiit. Que
aute unam fere horam mortis turbatꝰ
ad momomentum. et coto corpore terribłr
motus Infremunt: ss pstinam sereuitatẽ
reuersus uultu deinceps placidissimo
gopirauit Noluit autem doꝰ sollicitum
Abatis animũ hꝯrei cognitione frandari
Siquid̃ post aquot dies idem galdritus
apͥparens ei ĩ uisu noctis. cũ oiã erga
se prospa esse siscitanti respõderet. et In
magna se se gratularetur felicitate locatũ.
denium Interrogatꝰ est quiduã sibi uo¬
luerit tam acerba illa In morte tãq re¬
pẽtina cõmotio. Dicebat autẽ ꝙ ea hora
rassent: unde territꝰ ita cõstremuit: s

Expanded text:
opponens ei, ne forte haec diceret tentans opponens ei, ne forte haec diceret tentans febrem abscedere jubet. Nec mora, ad imperium ejus reliquit eum febris, expertum in semetipso quod in caeteris arguebat. Idem quoque Galdricus cum in Clara-Valle aliquantos jam perageret annos, fervens spiritu, et totius boni aemulator, ex hac luce migravit: qui ante unam fere horam mortis turbatus ad momentum, et toto corpore terribiliter motus infremuit; sed ad pristinam serenitatem reversus, vultu deinceps placidissimo exspiravit. Noluit autem Dominus sollicitum Abbatis animum hujus rei cognitione fraudari. Siquidem post aliquot dies idem Galdricus apparens ei in visu noctis, cum omnia erga se prospera esse sciscitanti reponderet, et in magna sese gratularetur felicitate locatum, demum interrogatus est, 1082 quidnam sibi voluerit tam acerba illa in morte, tamque repentina commotio. Dicebat autem quod ea hora rassent: unde territus ita contremuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gudonẽ. Qrat emm eis trausitꝰꝑ castrũ¬
nantonis ĩ territorio senonũ: et Iuuenis
quid̃ cꝯ pedem fistula occupauerat. p̾dicti
patris tactum et benedictionẽ ꝯ multa
suplicatione petebat. Signatus autẽ
statim cõualuit: et post pancissimos diet
regressi ꝑ idem opidum sanũ eũ et Inco-¬
Lumen Inuenerũt. Ceterũ sepedictꝰ btĩ
uiri frater. nec ipsomy quid̃ poterat cõ¬
pesti miraculo. quominus Increparet eũ.
et p̾sumptionis argueret ꝙ acquieuerit
tange hoiem̃: tanta siquid̃ caritate pro
eo sollicitus erat.
eius galdricus qui et ipe zelo siuili
mãsuetudiẽ eius sicut pdixiꝰ duxis Incre¬
pationib obruebat: gramssmuis febrib
laboraret. demũ Ingrauestr̃te morbo
ipã dolorit magͥtudiẽ suꝑatus: abbtem̃
hunuli obsecratõe compellat ut sui mise¬
reatux: et opem sibi ferat quã ceteris
põmũ Leniter breuites q cõmeorãs tre¬
bras sux huimodi obiurgatoes eiꝰ : et

Expanded text:
Guidonem. Erat enim eis transitus per CastrumGuidonem. Erat enim eis transitus per Castrum-Nantonis in territorio Senonum, et juvenis quidam, cujus pedem fistula occupaverat, praedicti Patris tactum et benedictionem cum multa supplicatione petebat. Signatus autem statim convaluit, et post paucissimos dies regressi per idem oppidum, sanum eum atque incolumem invenerunt. Caeterum saepe dictus beati Viri frater ne ipso quidem poterat compesci miraculo, quominus increparet eum, et praesumptionis argueret, quod acquieverit tangere hominem: tanta siquidem charitate pro eo sollicitus erat. ejus Galdricus, qui et ipse zelo simili ejus mansuetudinem, sicut praediximus, duris increpationibus obruebat, gravissimis febribus laboraret. Demum ingravescente morbo, ipsa doloris magnitudine superatus, Abbatem humili obsecratione compellat ut sui misereatur, et opem sibi ferat quam caeterisprimum leniter breviterque commemorans crebras super hujusmodi objurgationes ipsius, et