comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c p̃dictus ẽ. Quando agimꝰ cũ paganis. & os
ctũ ẽ de nomine. xp̃i. de captre & corpore. xp̃i.
se ꝓferimꝰ codices uideoꝵ. hempe uidei inimi¬
ci nr̃i st̃. De cartis inimici: coniuncit᷑ ad uersa¬
riꝰ. Om̃ia gͦ dñs distribuit. om̃ia ꝓsalute nr̃a
ordinauit. Predix̃ ante multoᷤꝰ annos. impleuit ħ¬
tẽꝑe: ñ impleta impleturus ẽ. Ita tenemꝰ reddi.¬
torem. ut credamꝰ debitorẽ: qͥa & illa quȩ ñ dũ
dedit dabit̾ sic̃ eaque ñ dũ dederat dedit. Si
qͥs ꝓuocare uult ubi sint scͥpta. legat moy sen
tias finristis ꝓfefant᷑ codices uideoꝵ. qͥa maior
serui& minori. Ibi legant ista p̃dicta. quomͦ
uidemꝰ impleta. &̃ dicamꝰ om̃s. B enedictꝰ dñs

Expanded text:
o ctum est de nomine Christi, de capite et corpore Christi, se, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante e nondum implevit, impleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen etias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Benedictus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tantibꝰ. Ido enĩ & caput agitabant qͥa uero ca-¬
piti ñ adherebant. Docuit nos plane ille patien¬¬
tiã. Nã qͦd ẽ fortiꝰ fecit.: qui noluit facere qͦd ui¬
dei ꝓuocabant. Multo ẽ enĩ potentiꝰ de sepulchro
surgere: quã de cruce descendere. Qm̃ ñ gaude¬
mͦ caput agitent: immo iã caput figant aut
si agitant caput. stupendo & mirando agitent.
Modo enĩ dicunt Nũqͥd forte ille ẽ quẽ dixer̃
moyses & ꝓpħe. De illo enĩ dixer̃. Sic̃ ouis ad
innolandũ ductꝰ ẽ. & sic̃ agnꝰ corã tondente se
sine noce sic ñ apuit os suũ. Uulneribꝰ eiꝰ sana

Expanded text:
tantibus. Ideo enim et caput agitabant, quia vero catantibus. Ideo enim et caput agitabant, quia vero capiti non inhaerebant. Docuit nos plane ille patientiam. Nam quod est fortius fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudemodo caput agitent: imo jam caput figant; aut si agitant caput, stupendo et mirando agitent. Modo enim dicunt: Numquid forte ille est quem dixerunt Moyses et Prophetae? De illo enim dixerunt: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
se suscitare ñ possit hoc aut̃ suscitauit qo mori
poterat. idẽ caro mortua est. caro suscitata est.
ne tam̃ putetis qͥa ds pat̃ xp̃i potuit suscitare
audite exeugłio. Soluite templũ hoc: & in
triduo suscitabo illud. Noc aut̃ ait eugłista ne
etiã inde dubitaremꝰ. Dicebat inqͥt de templo
corporis sui. Et suscita me. & reddã illis. In hoc¬
cognoui qm̃ uoluisti me. qm̃ ñ gaudebit mr¬
micꝰ m̃s suꝑ me. Qa gauisi st̃ uidei quando ur¬
der̃t xp̃m crucifixum. implere se arbitrati st̃
uoluntatẽ suã nocendi. effectũ fructũ pͣue sue
pendentẽ: agitauer̃t caput:. Si filiꝰ di ẽ descen¬
dat de cruce. Non descendebat qui poterat. ñ¬
inpotentiã demonstrabat: sed patientiã doce-¬
bat. Si enĩ hec illis dicentib de cruce descen-¬
der&: quasi insultantib cessisse uideret᷑ e iuctꝰ
obꝓbria tolerare ñ potuisse crederet᷑ Magis
mansit incruce illis insultantibꝰ. fixus illis iui¬

Expanded text:
se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori poterat: id est, caro mortua est, caro suscitata est. Ne tamen putetis, quia Deus Pater Christi potuit suscitare audite ex Evangelio, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Hoc autem Evangelista, ne etiam inde dubitaremus. dicebat, inquit, de templo corporis sui , et resuscita me, et reddam illis. oniam voluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Quia gavisi sunt Judaei, quando viderunt Christum crucifixum; implesse se arbitrati sunt voluntatem nocendi: effectum fructum saevitiae pendentem; agitaverunt caput, Si Filius Dei est, descendat de cruce . Non descendebat qui poterat: non potentiam demonstrabat, sed patientiam docebat. Si enim haec illis dicentibus de cruce descenderet, quasi insultantibus cessisse videretur, et victus opprobria tolerare non potuisse crederetur: magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ xp̃m uidei: ne ꝑderent locũ. Illo occiso. ꝑ
dũ ad dãpnatiõe. Ciuitas illa inqua fremuit il¬
le ꝑopłs tanquã leo rapieñ e rugienꝰ erelamans
crucifige crucifige. eradicatis inde iudeis xp̃ia¬
nos hab&: a uideo nullo inhabitat᷑ Plantata ẽ ibi
eccła xp̃i: unde eradicatȩ st̃ spinȩ synagoge. P in:¬
de uere ignis eoꝵ exarsit sicut ignis inspinis. Dñs
aut̃ tã quã lignũ uiride erat floc ipse ait quan.¬
do plangebant quedã mulieres ueluti moriturũ
xp̃m. Nolite flere suꝑ me. sed suꝑ uos ipsas flete.
& suꝑ filios ur̃os. ex hoc p̃dicens. suscita me &
reddã illis. Si enĩ inuiridi ligno hȩc faciunt in
arido qͥd fiet: Quando posset uiride lignũ con¬
sumi. abigne spinarũ: Exarsert̃ eñ uelut ignis
inspinis. Ignis spinas consumit. Et cuicũq uiri¬
de lignũ adhibetur. difficile accendit᷑. Numor
enĩ ligni resistit flãme lentȩ & marcidȩ: tam̃
idoneȩ ad consumendas spinas. Et suscita me. &

Expanded text:
enim Christum Judaei, ne perderent locum : illo occiso perdum ad damnationem. Civitas enim illa in qua fremuit populus, tanquam leo rapiens et rugiens, exclamans, Crucifige, crucifige , eradicatis inde Judaeis, Christianos habet, a Judaeo nullo inhabitatur. Plantata est ibi Ecclesia Christi, unde eradicatae sunt spinae Synagogae. Proinde vere ignis eorum exarsit, sicut in spinis : Dominus autem tanquam lignum viride erat. Hoc ipse ait, quando plangebant quaedam mulieres veluti moriturum Christum, Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: ex hoc praedicens, Suscita me, et reddam illis. Si enim in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Quando possit viride lignum consumi ab igne spinarum? Exarserunt enim velut ignis in spinis. Ignis spinas consumit, et cuicumque viridi ligno adhibetur, difficile accenditur, humor enim ligni resistit flammae lentae et marcidae, tamen idoneae ad consumendas spinas. Et suscita me, et
Abbreviated transcription (Latin):
falsos fr̃s qͥsubint᷑iert̃ ꝓscultare lib̾tatẽ nrãmꝰ Ergo
& isti ing̃diebant᷑ ut uiderent. St̃ enĩ hypocͥte simu¬
latores mali. adiuugentes se ficta caritate: captantes
qͥd illis fit: Uidete qͥd seqr̃. Uana locutũ ẽ cor eoꝵ¬
id: loquut᷑ qͣsi ficta dilectioe. Uanũ ẽ qd̃ loquntur.
uerũ ñ ẽ solidũ ñ est. Eqr captant uñ inueniant ac¬
cusationẽ qͥdait: Cong̾gauer̃ nuqͥtatẽ sͥ. Parautes

Expanded text:
s, qui subintroierunt proscultare libertatem nostram ? Ergo et isti ingrediebantur ut viderent, sunt enim hypocritae, simulatores mali adjungentes se ficta charitate, captantes quid illis fit? Videte quid sequitur: Vana locutum est cor eo loquuntur quasi ficta dilectione; vanum est quod loquuntur, verum non est, solidum non est. Et quia captant unde inveniant accusationem, quid ait? Congregaverunt iniquitatem sibi. Parantes
Abbreviated transcription (Latin):
tur illis. Sed remorieamꝰ hec om̃ia: ad innocen.¬
tẽ hominẽ ueniamꝰ: acqͥeseit indomo sua. in
familia sua. in coniuge. infiliis. in pauꝑtate in
p̃diolo suo. in nouella manibꝰ sius consita: in edi.¬
ficio aliquo suo studio fabricato. acquiesct̃ in.¬
nocentes inbis. Sed tam̃ ds̃ uolens nos amorẽ ñ
habere nͥ uitȩ etnȩ. & istis uelut innocentib delec̃¬
tationibꝰ misc& amaritudines. ut inbis patiamͣ
tͥbulationes. & uniu̾sum stratũ nr̃m uertat in¬
infirmitatẽ nrãm. Uniu̾sũ stratũ eiꝰ uertisti in
infirmitatẽ eiꝰ. N gͦ conquerat᷑ quando inhis quȩ
innocent᷑ hab&: patit᷑ aliquas tͥbulationes. Docet᷑
amare meliora ꝑ amaritudinẽ inferioꝵ. ne ui¬
ator tendens ad patͥam. stabulũ am& ꝓdomo sua.
quare ista. Quia flagellat omnẽ filiũ quẽ re.¬
cipit. Quare ista ͤ Qa peccanti homini dictũ ẽ.
In labore uultꝰ tui edes panẽ tuũ. Igit᷑ qui istas

Expanded text:
tur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentem hominem veniamus: acquiescit in domo sua, in familia sua, in conjuge, in filiis, in paupertate, in praediolo suo, in novella manibus suis consita, in aedificio aliquo suo studio fabricato: acquiescunt innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos amorem non habere nisi vitae aeternae, et istis velut innocentibus delectationibus miscet amaritudines; ut et in his patiamur tribulationes, et universum stratum nostruinfirmitate nostra. Universum stratum ejus vertisti in infirmitate ejus. Non ergo conqueratur, quando in his quae innocenter habet, patitur aliquas tribulationes. Docetur amare meliora per amaritudinem inferiorum: ne viator tendens ad patriam, stabulum amet pro domo sua. quare ista? Quia flagellat omnem filium quem recipit . Quare ista? Quia peccanti homini dictum est: In labore vultus tui edes panem tuum . Ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
ta ista. tanta scandala tantos labores. tantã ini¬
quitatem: in quietudinẽ carnis & scłi. Conuertit
se ad d̾m : a tãquã consiliũ medicine eiꝰ nobis
exponens totũ stratũ eiꝰ inqͥt u̾tisti in ĩfirmitate
nũ. uertisti in ĩfirmitate eiꝰ. Omĩs aĩa infirma
ĩ hac uitaq̃rit sͥ aliqͥd t̾renũ uͥreqͥescat. Qm̃ inten.¬
tionẽ laboris & mentis extentie ind̾m difficile
quiescat & quodãmͦ pausationẽ quadã recum.¬
bat ueluti st̃ ista quȩ diligt̃ & innocentes. Neq
enĩ de cupiditatib maloꝵ ñc̃ loquendũ ẽ: qͥa
multi acquiesct̃ intheatris. multi acqͥesct̃ incir.¬
co. inamphitheatro. multi acqͥeset inaula mul¬
ti acqͥesẽt inluxuria popinarũ: multi inlibidi¬
ne adulterioꝵ: multi iniuiolentiis rapinarũ.
multi indolo & in insidiis fraudiũ. acquiesct̃ in
his om̃ibꝰ homines. Qͥd est acquiesẽt : Delectan.¬

Expanded text:
ta vita, tanta scandala, tantos labores, tanta vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilium medicinae ejus nobis exponens: Totum stratum ejus, inquit, vertisti in infirmitate . Omnis anima infirma in hac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile quiescat et quodammodo pausatione quadam recumbat, veluti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque enim de cupiditatibus malorum nunc loquendum est, quia multi acquiescunt in theatris, multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in alea; multi in luxuria popinarum, multi in libidine adulteriorum, multi in violentiis rapinarum, multi in dolo et insidiis fraudium: acquiescunt in his omnibus homines. Quid est, acquiescunt? Delectan
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ asꝑnat᷑ pauꝑtatẽ xp̃i. Intelligit diuitias
inimici sui uolentis ei ꝑsuadere. ut d̾s colatur
ꝓpt̾ celestia: diabolꝰ eolat᷑ ꝓpt̾ terrena. Non tradaͣ
Fõrte incelo. forte inuita et̃na: ut rest&̃ colendꝰ
diaboꝰ ꝓpt̃ in opiã terrenã. ꝓpt̾ necessitates huiꝰ
uite: absit. ꝓmissionẽ habes uitȩ p̃sentis & fut᷑e
Ile ad te uenit int̾rã: ꝑ quẽ factũ ẽ celũ & t̾ra.
Deniq attende qͥd dicat. Dũs opẽ ferat illi Suꝑ
lectũ doloris eiꝰ. Lectꝰ doloris: infirmitas c̃arnis.
He dicas ñ possũ tenere poetare & frenare
carnẽ meã: aduuiaris ut possis. Dñs opẽ ferat
tibi. suꝑ lectũ doloris tui. Portabat te lectꝰ ñ tu
portabas lectũ: Sed paralytieꝰ intͦ eras: adẽ qui
tibi dicat: tolle grabatũ tuũ. ⁊ uade ĩdomũ tuã.¬
Dñs opẽ ferat illi suꝑ lectũ doloris eiꝰ. Et ad ipsũ
dnm conuertit se: tãquã quereret᷑. Quare gͦ
cũ opẽ nobis ferat ds̃. tanta mala patim᷑ inui-¬

Expanded text:
ti, intelligit divitias inimici sui, volentis ei persuadere ut Deus colatur propter coelestia, diabolus colatur propter terrena. Non tradat Forte in coelo, forte in vita aeterna, ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae . Ille ad te venit in terram, per quem factum est coelum et terra. Denique attende quid dicat: Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuaoloris ejus. Et ad ipsum Dominum convertit se, tanquam quaereretur, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in is
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. Nũqͥd qui dormit ñ ad ici ut resurgat᷑
Quando uos exultastis occidisse ille dormiuit.
Dicit enĩ malio psalmo: Ego dormii. Illi sepe.¬
lier̃t & oecidere uoluer̃t: ego dormiui. Nã si uo.¬
liussẽ nec dormissẽ. Ego aormiui qͥ potestatẽ
habeo ponendi animam meã. &̃ potestatẽ ha¬
beo iterũ sũmendi eã. Ego dormiui & somnũ
cepi: & exurrexi. Seiuant gͦ uidei. Tra tradat᷑ in
manꝰ impii. caro ꝑmittat᷑ manibꝰ ꝑsequentiũ :
Suspendant inligno. elauis trans figant lancea
ꝑfodiant. nũqͥd qui dormit ñ ad ici& ut resur¬
gat ᷑ Ut qͥd dormiuit᷑ Qa adã forma erat fu-¬
turi. Et adã dormurit quando de latere eiꝰ fac¬
ta est eua. adã infigura xp̃i. eua infigura eccłȩ
un & appellata ẽ mat̾ uiuoꝵ. Quando fabrica

Expanded text:
ditas. Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Quando vos exsultastis occidisse eum, ille dormivit: dicit enim et in alio psalmo, Ego dormivi. Illi saevierunt, et occidere voluerunt: Ego dormivi. Nam si noluissem, nec dormissem. Ego dormivi: quia potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Ecepi, et exsurrexi . Saeviant ergo Judaei, terra tradatur in manus impii , caro permittatur manibus persequentium, suspendant in ligno, clavis transfigant, laneca perfodiant: Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Utquid dormivit? Quia Adam forma erat futuri : et Adam dormivit, quando de latere ejus Eva facta est . Adam in figura Christi, Eva in figura Ecclesiae: unde est appellata mater vivorum. Quando f
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝰ. hũqͥd ille qui ea quȩ ñ rapuit exsoluebat:
lũqͥd ille solus int̾ mortuos liber: Liber enĩ in-
mortuis sine peccato. Qm̃ om̃is qui faeit pecca¬
tum seruꝰ est peccati. Nũqͥd gͦ ipse : immo ipse
exm̃bris suis. qͥa uor membroꝵ ipsiꝰ uor ipsiꝰ:
qͥa & uox capitis nr̃i uox nr̃a. In illo enĩ eramͦ.
quando dixit tristis ẽ anima mea usq ad mor-¬
tem. Nlon enĩ timebat mori qui uenerat mori::
sumendi eam: Sed loquebant᷑ m̃bra incapite:
& loquebat᷑ caput ꝓm̃bris. In illo gͦ uocem
nr̃am inuenimꝰ. saua animã meã qm̃ peccaui

Expanded text:
peccato? numquid ille qui ea quae non rapuit exsolvebat ? numquid ille solus in mortuis liber ? Liber enim in mortuis, quia sine peccato: quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Numquid ergo ipse? Imo ipse ex membris suis, quia vox membrorum ipsius vox ipsius; quia et vox capitis nostri vox nostra. In illo enim eramus, quando dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Non enim timebat mori, qui venerat mori; sumendi eam : sed loquebantur membra in capite, et loquebatur caput pro membris. In illo ergo vocem nostram invenimus: Sana animam meam, quoniam peccavi
Abbreviated transcription (Latin):
ret: qͥ ꝯgregauit iniquitatẽ sibi. Et enĩ ħo pacis
Smeȩ inquo speraui. qui edebat panes meos ampli¬
auit suꝑ me calcancũ. Frerit suꝑ me pedẽ. con¬
culcare me uoluit. Qͥs ẽ iste ħo pacis ipsuis
speraur᷑ llonne illũ ab inttio nouerat: Nonne
ante quã nasceret᷑ futurũ sciebat : Nonne om̃ib
discipłis suis dixerat. ego uos duodecĩ elegr &
uida sperauert̃ hoc inse trans figurauit dñs:
Quando enĩ udebant uidã multi qui credider̃
in xp̃m ambulare int̾ duodecĩ discipłos: spera:¬
bant illũ aliqui. qͥa talis erat quales & ceteri.
Xp̃e aut̃ qͥa inmembris suis erat hoc sperantib
quomͦ in illisiẽ esurientib & sitientib. qͦmͦ dix̃
esuriui. sic dirit speraui. ꝓinde sic hic dicimꝰ¬
esuristi: quom uobis ibi dicet. cũ uni exminmis
m̃is fecistis mͥ fecistis: sic potest dice. cum unꝰ ex

Expanded text:
pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos, ampliavit super me calcaneum. Erexit super me pedem: conculcare me voluit. Quis est iste homo pacis ipsius? speravi? Nonne illum ab initio noverat? nonne antequam nasceretur futurum sciebat? nonne omnibus discipulis suis dixerat, Ego vos duodecim elegi, eJuda speraverunt, hoc in se transfiguravit Dominus? Quando enim videbant Judam multi qui crediderant in Christum, ambulare inter duodecim discipulos, sperabant in illum aliqui; quia talis erat, quales et caeteri: Christus autem quia in membris suis erat hoc sperantibus, quomodo in illis est esurientibus et sitientibus; quomodo dixit Esurivi, sic dixit Speravi. Proinde si sic esuristi? Quomodo nobis ibi dixit, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; sic potest dicere: Cum unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓpt̾ innocentiã suscepisti. Uere innocen-¬
tiam: integritatẽ sine peccato. redditionẽ sine
debito: flagellũ sine merito. P innocentia mea
suscepisti me. Et confirmasti me inconspectu
tuo ineternũ. Confirmasti ineternũ: infirma¬
sti adtempꝰ. Confirmasti in conspectu tuo: ir¬
firmasti inconspectu hominũ. Qͥd gͦ: laudes
llemo dicat de uideis hoc dixit ñ sũ ego isrł.
Magis uidei ñ st̃ isrł. Maior enĩ filiꝰ ipse ẽ maior

Expanded text:
ter innocentiam meam suscepisti. Vere innocentiam: integritatem sine peccato, redditionem sine debito, flagellum sine merito. Propter innocentiam meam suscepisti me, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? Laudes Nemo dicat: De Judaeis hoc dixit, non sum ego Israel. Magis Judaei non sunt Israel. Major enim filius, ipse est major
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ iã uidens. Nũqͥd & uos discipłi ipstꝰ uultis
esse  Et illi inqͥt eugłm maledirer̃ ei dicentes.
Tusis discipłs eiꝰ. Noc nobis om̃ib eueniat. qͦd il¬
li maledicendo dixert̃. Maledictio ista appella¬
ta ẽ exmaliuolo errore dicentiũ. ñ ex aliquo ma¬
lo uerboꝵ. Quo animo dixerint ñ qͦd dixent
attendit. qui eos maledixisse narrauit. Aduer.¬
sũ me eogitabant mͥ mala. Et quȩ malã xp̃o :
quȩ mala martẏrib Om̃ia inbond̃ uercit ds̃.

Expanded text:
idem jam videns: Numquid et vos discipuli ejus vultis idem jam videns: Numquid et vos discipuli ejus vultis esse? Et illi, inquit Evangelium, maledixerunt ei dicentes: Tu sis discipulus ejus . Hoc nobis omnibus eveniat, quod illi maledicendo dixerunt. Maledictio ista appellata est ex malevolo errore dicentium, non ex aliquo malo verborum: quo animo dixerint, non quid dixerint attendit, qui eos maledixisse narravit. Adversum me cogitabant mala mihi. Et quae mala Christo, quae mala martyribus? Omnia in bonum
Abbreviated transcription (Latin):
una ꝯspiratiõe. xp̃s gͦloqr̃ eis. Consensistis adũsus me.
ꝯsentite mͥ. Qͣdadũsus me qr̃ ñ mecũ: Idipsũ si
semꝑ haberetis. ñ uos inscisma diuideretis. apłs
enĩ dicit. Obseero uos fr̃s ut idipsũ dicatis om̃s.
& ñ sint in uobis scismata. In idipsũ. aduersus
me susurrabant om̃s inimiei mei: aduersus
me cogitabant mala mͥ. Sibi potiꝰ qͥa congre.¬
gauerunt iniquitatẽ sibi. Sed id̾o mͥ: qͥa exani¬
mo suo pendendi ft̃. Non enĩ qͥa nichil facere
potuert̃ nichil facere uoluer̃t. Nã & diabolus
nos uuuficati sumꝰ. Diabolo tam̃ & uidȩ merces¬
uł .. malȩ uoluntatis reddit᷑ ñ nr̃s salutis. Nã ut
noueritis eranimo quẽq pendendũ ad retͥbuti.¬
ium onẽ uel p̃mii uel penȩ: inuenimꝰ hominẽs bo-¬
nũ dixisse cuidã. & tale bonũ quale nos optamꝰ.:
Et tam̃ maledicꝰ appellat᷑ quando aceco illo cui¬
dam iã illuminato & corde & corꝑe conuicia.¬
bant᷑ uidei. uidentes corꝑe. ceci corde: Ait illis

Expanded text:
adversum me, consentite mihi: quid adversum me? quare non mecum? Idipsum si semper haberetis, non vos in schismata divideretis. Apostolus enim dicit: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . In idipsum adversus me susurrabant omnes inimici mei: adversum me cogitabant mala mihi. Sibi potius, quia congregaverunt iniquitatem sibi: sed ideo mihi, quia ex animo suo pendendi sunt. Non enim quia nihil facere potuerunt, nihil facere voluerunt. Nam et diabolus nos vivificati sumus: diabolo tamen et Judae merces malae voluntatis redditur, non nostrae salutis. Nam ut noveritis ex animo quemque pendendum ad retributionem vel praemii vel poenae, invenimus homines bonum dixisse cuidam, et tale bonum quale nos optamus, et tamen maledicos appellatos. Quando a caeco illo quondam, jam illuminato et corpore et corde, convincebantur Judaei, videntes corpore, caeci corde: ait illis
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ Illeqͥint᷑uit u iudẽt eg̃diebat᷑ foras ⁊i loq̃bat᷑
Utinã int̾ eẽt ⁊ueraloq̃ret᷑: ñ exiret foras uͥ falsaloqr̃.
es. tolera pabẽa si frum̃tũ es. tolera pisces malos intra
retia sipĩscis bonꝰ es. Quare añ tẽpͦuentilationis auo¬
lasti: Qr añ tp̃s messis ⁊̃ frum̃ta eradicasti tecũ: Qr̃
anꝗͣ ad litt᷑ uenires tetia dirupistiꝰ Cong̾gauert̃¬

Expanded text:
bantur. Ille qui intravit ut videret, egrediebatur foras et loquebatur. Utinam intus esset, et vera loqueretur! non exiret foras ubi falsa loquitur. es; tolera paleam, si frumentum es ; tolera pisces malos intra retia, si piscis bonus es. Quare ante tempus ventilationis avolasti? Quare ante tempus messis etiam frumenta eradicasti tecum? Quare antequam ad littus venires, retia disrupisti? Egr
Abbreviated transcription (Latin):
seruire & mãmone. Aliũ colis ꝓpt̃ id qd̃ expectas
incelo. & aliũ colis ꝓpt̾ id qͦd expectas interra.
Quanto meliꝰ unũ colis qui fecit celũ & terrã. Qui
curauit ut eẽt terra: imaginẽ suã negligit in
attendat inimicũ suũ hominẽ: quando audit
illo qui cũ illo litẽ inforo habebat: de illo
qui illi uult auferre possessionẽ. q̃ui illũ uult
p̃mere ut uendat illi domũ suã. Nolite ista
cogitare. sed illũ inimicũ cogitate de quo dicit
ipse dñs. Inimicꝰ ħo hoc fecit. Ipse ẽ enĩ qͥ sugge¬
rit ut ꝓpt̾ res t̾renas colat᷑ qͥa ñ potest euertere no.¬
men xp̃ianũ inimicꝰ iste. uid& enĩ se uictũ fama
& laudib xp̃i: uid& in eo qͦd occidit martyres xp̃i
illos coronatos & se tͥumphatũ. & cepit ñ posse hoc

Expanded text:
servire . Et alium colis propter id quod exspectas in coelo, et alium colis propter id quod exspectas in terra: quanto melius unum colis, qui fecit coelum et terram? Qui curavit ut esset terra, imaginem suam negligit in attendat inimicum suum hominem, quando audit illo qui cum illo litem in foro habebat, de illo qui illi vult auferre possessionem, qui illum vult premere ut vendat illi domum suam. Nolite ista cogitare; sed illum inimicum cogitate, de quo dicit Dominus, Inimicus homo hoc fecit . Ipse est enim qui suggerit ut propter res terrenas colatur; quia non potest evertere nomen christianum inimicus iste: vidit enim se victum fama et laudibus Christi, vidit in eo quod occidit martyres Christi, illos coronatos, et se triumphatum; et coepit non posse hoc
Abbreviated transcription (Latin):
conat᷑ deciꝑe. ante qͥd dicebat: Quẽ colitis: Iude¬
ũ mortuũ. erucificũ. nulliꝰ momenti hominẽ:
qui ñ potuit ase mortẽ depellere: Ubi nom̃ eiꝰ ur
dit colere genꝰ humanũ. uidit qͥa ii nomine crir¬
cifixi templa euertunt᷑ idola frangunt᷑. sacͥficia
extinguunt᷑ & hec om̃ia p̃dicta inpropħis attendit
ac om̃ibꝰ ad miratione stupentibu & c lauda̾ir¬
tib ĩa cor adũsus uituꝑationẽ xp̃i. induit se lau¬
dib xp̃i. Et cepit a fide alio mͦ det̾rere. Mag-¬
na lex ẽ xp̃iana. fotens ẽ lex. diuina ineffabilis.
Sed qͥs illã impla  In nomine saluatoris nr̃i con-¬
culcãte leonẽ & draconẽ. aꝑte rep̾hendendo fre-¬
mebat leo: astute laudando insidiat᷑ draco. ueni-¬
ant ad fidẽ qui dubitabant. ñ dicant. Qs hoc imn.¬
pl&. Si de uirib suis p̾sumunt: ñ implebunt.
Presumendo credant: p̃sumendo ueniant. ad ui-

Expanded text:
 decipere. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine crucifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et haec omnia praedicta in Prophetis attenduntur ab hominibus, admiratione stupentibus, et claudentibus jam cor adversus vituperationem Christi; induit se laudibus Christi, et coepit a fide alio modo deterrere. Magna lex est Christiana, potens illa lex, divina, ineffabilis: sed quis illam implet? In nomine Salvatoris nostri conculcate leonem et draconem . Aperte reprehendendo fremebat leo, astute laudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non implebunt. Praesume
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dñi ẽet. mors iustoꝵ etꝰ. Multiplicati st̃
magis magisq xp̃iani : & ñ est impletũ qͦd dixer̃
inmici. quando moriet᷑ & ꝑibit nom̃ eiꝰ. adħue
& mͦ dicitur. Sedent pagani & cõputant sibi
annos audiunt fanaticos suos dicentes. aliqn
admodũ antea colebant᷑. adhuc dict̃. Quando
moriet᷑ & ꝑibit nom̃ eiꝰ  Bisuicti. uel tercio

Expanded text:
spectu Domini mors justorum ejus . Multiplicati sunt spectu Domini mors justorum ejus . Multiplicati sunt magis magisque Christiani, et non est impletum quod dixerunt inimici, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Adhuc et modo dicitur. Sedent Pagani, et computant sibi annos, audiunt fanaticos suos dicentes, Aliquaadmodum antea colebantur, adhuc dicunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Bis victi, vel tertio
Abbreviated transcription (Latin):
uenient romanr⁊ tollent nob̾ locũ ⁊ gentẽ.¬
S Expedit ut unꝰ homo mnoriat᷑ q̃uã tota gens ꝑeat
Fuglista aut̃ uerba nescientis qͥd dicer& exposuit
nobis. & ait Nloc aut̃ ase ñ dixit: sed cũ eẽt ponti¬
fex propħauit qͥa oportebat eũ mori ꝓ ppło &
gente. Tam̃ illi cũ uiderent ppłm pꝰ illũ ire. dix-¬
ert̃. Quando moriet᷑ e ꝑibit nom̃ eiꝰ: Id ẽ cũ oc¬
ciderimꝰ eũ. iã nom̃ eiꝰ ñ erit ultra. int̾ra nec se-¬
due& aliquos mortuus. Sed ipsa ciꝰ int̾fectione
intelligñt hoĩes qi hominẽ seq̃bant᷑ qr ũ erat in
eo spes salutis. ⁊ deserent nom̃ eiꝰ ⁊ñerit. Mortuus
numerosius credere in illũ. ecepert̃ menbra eiꝰ au-¬
inap̃ianos. ñ hoc sibi dicebant delere nom̃ xͥ.
de t̾ra ut moreret᷑ iterũ xp̃s ñ in capite s incor¬
pore suo. Occisi st̃ & martyres. ad multiplican¬
dam eccłam ualuit sc̃s sanguis effusꝰ Semina.¬
tione accessit. ut mors martyrũ p̃ciosa incon-¬

Expanded text:
 tollent nobis et locum et gentem. Expedit ut unus moriatur homo, quam tota gens pereat. Evangelista autem verba nescientis quid diceret, exposuit nobis, et ait: Hoc autem non a se dixit; sed cum esset pontifex prophetavit quia oportebat Jesum mori pro populo et gente . Tamen illi cum viderent populum post illum ire, dixet peribit nomen ejus: id est, cum occiderimus eum, jam nomen ejus non erit in terra, nec seducet aliquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequebantur, quia non erat in eo spes salutis; et deserent nomen ejus, et non erit. Mortuus numerosius credere in illum; et coeperunt membra ejus auin Christianos, non hoc sibi dicebant, delere nomen Christi de terra. Ut moreretur iterum Christus non in capite, sed in corpore suo, occisi sunt et martyres. Ad multiplicandam Ecclesiam valuit sanctus sanguis effusus, seminationi accessit et mors martyrum. Pretiosa in con
Abbreviated transcription (Latin):
ta se pati: conuertat se & dicat. qͦd sequit᷑ fgo
dixi dñe miserere mei: sana animã meã. qm̃ pec¬
caui tibi. O dñe intͥbulationib me exerce flgel
co peꝑcisti. Ille quidẽ sine peccato flagellatꝰ ẽ.
fgo aut̃ dico. miserere mei: sana animã meã qm̃
peccauitͥ. Si sectus ẽ qui putredinẽ ñ babebat.
simedicina ipsa nra ignẽ medicinalẽ ñ respuit:
ĩpatient̃ ferre debemꝰ urentẽ medicũ & secantẽ.
idẽ om̃ibꝰ nos tͥbulationib exercentẽ. & apeccato
sanantẽ: Plane cõmittamꝰ nos medici mani
ñ enĩ errat ut sanũ ꝓputri sec&: Nouit qͦd inspi¬
cit Nouit uiciũ: qͥa ipse fecit naturã qͦd ipse
condidit. Qd de nr̃a cupiditate accessit. discernit.
Scit se sano homni p̃ceptũ dedisse. ne languorẽ
incurrer&: dixisse inparadiso. hoc manduca. &
hoc noli. N audiuit sanꝰ medici p̃ceptũ ut ñ ea¬
der&: audiat uel egrotꝰ ut surgat Ego dixi dñc
miserere mei: sana animã meã qm̃ peccaui tͥ

Expanded text:
d sequitur: Ego dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. O Domine, in tribulationibus me exerce: flagelco pepercisti. Ille quidem sine peccato flagellatus est: ego autem dico, Miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Si secatus est qui putredinem non habebat, si medicina ipsa nostra ignem medicinalem non respuit; impatienter ferre debemus urentem medicum et secantem, id est, omnibus tribulationibus nos exercentem, et a peccato sanantem? Plane committamus nos medici manui; non enim errat, ut sanum pro putri secet: novit quod inspicit, novit vitium, quia ipse fecit naturam; quid ipse condidit, quid de nostra cupiditate accessit, discernit. Scit se sano homini praeceptum dedisse, ne languorem incurreret; dixisse in paradiso: Hoc manduca, et hoc noli . Non audivit sanus medici praeceptum, ut non caderet; audiat vel aegrotus, ut surgat. Ego dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuȩ: & moriente. xp̃o moriturũ erat uerbũ:
Utiq uerbũ di multũ ampliꝰ ẽ quã anima ho.¬
minis: qͥa anima homuinis facta ẽ ado. Et si fac¬
ta ẽ ado ꝑ uerbũ facta est. qͥa om̃ia ꝑ ipsũ facta
st̃ Ergo nec morit᷑ uerbũ: cũ ñ moriat᷑ anima fa¬
cta ꝑ uerbũ. Sed quomͦ recte dicimꝰ mortuꝰ ẽ ħo.
& si diuinitas ipsiꝰ ñ mortat᷑. Mortiuis unde: Cae
genus & pauꝑ. Non te ꝑstringat mors ipsiꝰ & aũ¬
tat te acontuenda diinitate. Beatꝰ qui intelle¬
git suꝑ egenũ & pauperẽ Respice & pauperes
egenos esurientes. sitientes. ꝑegͥnantes. nudos.
egrotos. in carcere constitutos. Intellige & suꝑta¬
lem paupereᷤ qͥa & si suꝑtale intelligis. suꝑ illũ
bene optat homini: intelligenti suꝑ egenũ & pau¬
perẽ. Ista optatio. ꝓmissio ẽ. securi expectent
qui hoc agt̃. Dñs conseru& eũ. Et uiuific& eũ.

Expanded text:
 erat Verbum? Utique Verbum Dei multo amplius est quam anima hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moriatur anima facta per Verbum. Sed quomodo recte dicimus, Mortuus est homo, si divinitas ejus non moriatur. Mortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem, quia et si super talem intelligis, super illum bene optat homini intelligenti super egenum et pauperem. Ista optatio promissio est; securi exspectent qui hoc agunt. Dominus conservet eum, et vivificet eum.
Abbreviated transcription (Latin):
de corona p̃dicit. ĩpse & oe eccła sua fir¬
tura p̃dicit Siuerũ dix̃bis. ⁊ tercio mentitꝰ
ẽ : uanũ ẽ gͦ qd̃ creditis contra illũ: Meliͦ ẽ ut
credatis in illũ. & intelligatis suꝑ egenũ & pau.¬
pauꝑtate ditaremini. Nunc aut̃ qͥa pauꝑ fact᷑
ẽ contẽpnit᷑ & dicit᷑. Nomo erat. Qͥd erat ᷑ Moctuꝰ
est. crucifirus ẽ. Nominẽ colitis in homine spẽ
habetis: mortuũ adoratis. falleris. Intellige suꝑ
egenũ & pauꝑem: ut illiꝰ pauꝑtate diues effici¬
aris. Qd est intelligere suꝑ egenũ & pauperem:
Ut ipsũ xp̃m egenũ & pauperẽ accipias dicentẽ
inalio psalmo. Ego aut̃ egenꝰ &e pauꝑsũ: dñs curã¬

Expanded text:
dixit, ipse et de Ecclesia sua futura praedixit: si verum dixit bis, tertio mentitus est? Vanum est ergo quod creditis contra illum; melius est ut credatis in illum, ut intelligatis super egenum et pau quia pauper factus est, contemnitur, et dicitur: Homo erat. Quid erat? Mortuus est, crucifixus est; hominem colitis, in hominem spem habetis, mortuum adoratis. Falleris. Intellige super egenum et pauperem, ut illius paupertate dives efficiaris. Quid est, Intellige super egenum et pauperem? Ut ipsum Christum egenum et pauperem accipias, dicentem in alio psalmo: Ego autem egenus et pauper su
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ homo. Noc te gͦ turbat qͦd hominẽ uides
qͦd carnẽ intueris. qd̾ mortẽ respicis. qͦd crucẽ
irrides: Nloc te turbat᷑ Intellige suꝑ egenũ
& pauperẽ. Qͥd ẽ hoo  Intellige qͥa ubi tibi ex¬
diuitiȩ nr̃e st̃. Quomͦ infirmitas ipsiꝰ fortitu.
do nr̃a est. quomͦ stulticia ipsiꝰ sapientia nr̃a
est. quomͦ mortalitas ipsiꝰ immortalitas nr̃a ẽ.
Qui sit pauꝑ attende. Non eũ exalioꝵ pauꝑta.¬
temetiaris. Implere ueñ pauꝑes: qui pauꝑ effedꝰ
ẽ. Ppt̃ea aꝑisinũ fidi: suscipe pauꝑem: ne pauꝑ¬

Expanded text:
Hoc te ergo turbat, quod hominem vides, quod carnem intueris, quod mortem respicis, quod crucem irrides? hoc te turbat? Intellige super egenum et pauperem. Quid est hoc? Intellige, quia ubi tibi exdivitiae nostrae sunt: quomodo infirmitas ipsius fortitudo nostra est; quomodo stultum ipsius sapientia nostra est; quomodo mortalitas ipsius, immortalitas nostra est . Quid sit pauper, attende: non cum ex aliorum paupertate metiaris. Implere venit pauperes, qui pauper effectus est. Propterea aperi sinum fidei; suscipe pauperem, ne paup
Abbreviated transcription (Latin):
adtimotheũ ꝓmissionẽ habens uitȩ p̃sentis & fu¬
turȩ ne putarent illi qui intelligt̃ suꝑ egenũ
& pauꝑem recipiendos quidẽ se ẽẽ incelũ. sed
negligi int̾ra: & ñ sperarent nisi qͦd futurũ
ẽ in et̾nũ. qͦd aut̃ adp̾sens est putarent dm non
curare inscĩs & fidelib suis. at ubi dirit qͦd mar¬
ime expectare debemꝰ. dñs conseru& eũ & uuir-¬
fic& eũ : resperit ad istã uitã: Et beatũ inqͥt fa¬
ciat eũ int̾ra. frige gͦ oculos inhãc ꝓmissa xp̃i-¬
ana fide. Nonte deserit ds int̾ra: & aliqͥd ꝓmittit
incelo. Multi enĩ mali xp̃iani inspectores ephe-¬
meridarũ & inquisitores atq obseruatores dierũ
& temporũ. cũ ceperint ibi obuirgari anobis uel
aquibꝰdã bonis melioribq xp̃ianis quare ista
faciant: respondent Nec ꝓpt tempꝰ hoc necessa¬

Expanded text:
missionem habens vitae praesentis et futurae ; ne putarent illi qui intelligunt super egenum et pauperem, recipiendos quidem se esse in coelum, sed negligi in terra; et non sperarent nisi quod futurum est in aeternum, quod autem ad praesens est, putarent Deum non curare in sanctis et fidelibus suis; ubi dixit quod maxime exspectare debemus, Dominus conservet eum, et vivificet eum; respexit ad istam vitam, Et beatum, inquit, faciat eum in terra. Erige ergo oculos in haec promissa christiana fide: non te deserit Deus in terra, et aliquid promittit in coelo. Multi enim mali christiani inspectores ephemeridarum, et inquisitores atque observatores temporum et dierum, cum coeperint ibi objurgari a nobis, vel a quibusdam bonis melioribusque christianis, quare ista faciant, respondent: Haec propter tempus hoc necessa
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq loqui ex se. id ẽ ex ꝑsona sua qͦd ẽ caput
nr̃m. plerũq exꝑsona corporis sui qͦd sumꝰ nos.
& eccła eiꝰ sed ita quasi exuntꝰ hominis ore sona.¬
re ũba. ut intelligamꝰ caput & corpꝰ unitate in.¬
tegritatis consistere: nec separari abiniucẽ tã¬
quã coniugiũ illud de quo dictũ ẽ. ert̃ duo ĩ
carne una. Si gͦagnoscimꝰ duo incarne una. agno¬
scam duoᷤ i uoceuna. Pmo qͦd legñtrespondñtescanta

Expanded text:
 se, id est ex persona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium illud, de quo dictum est: Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus duos in carne una, agnoscamus duos in voce una. Primo quod l
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã sollempnis dies martyrũ illurx¬
ris martyrũ qui ñ sibi pepercit mi¬
litib imꝑans pugnã. sed pͥor pugnauit
prior uicit. ut pugnantes exemplo suo hortare
nar&: audiu̾imꝰ aliqͥd inisto psalmo qͦd ꝑtin& ad
cius passionẽ Cõmendamꝰ aut̃ sepiꝰ nec nos pig&¬

Expanded text:
uoniam solemnis dies Martyrum illuxris martyrum, qui sibi non pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretnaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos pig
Abbreviated transcription (Latin):
feyent᷑ huc. montes nubes hic pluerent.:
hic dñs tonitruo suo regna inelinaret do.¬
nec plenitudo gentiũ intrar&. Et qͥd pꝰea:
Et sic om̃is isrł saluꝰ fier&. Id̾o & hic ipsũ
ordinẽ seruans. exaltabor ĩqͥt ĩ gentib & ex¬
altabor interra: idẽ & in mari & in terra.
Utinã om̃s dicant qͦd sequit᷑. Dñs uirtu

Expanded text:
ferrentur, ut nubes hic pluerent, ferrentur, ut nubes hic pluerent, hic Dominus tonitruo suo regna inclinaret, donec plenitudo Gentium intraret. Et quid postea? Et sic omnis Israel salvus fieret. Ideo et hic ipsum ordinem servans, Exaltabor, inquit, in gentibus et exaltabor in terra. Id est, in mari, et in terra: ut jam omnes dicant, quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
contentioso dr. dr uacate. id est reprimite
animos ur̃os a contradictionibꝰ. nolite ar-¬
gumentarȩ tãquã armari contra dm. Alio.¬
quin uiuunt arma: ñ dũ illo igne cõbu¬
sta. Si aut̃ cõbusta st̃ uacate qͥa ñ habe.¬
tis unde pugnens. Si aut̃ uacaueritis in
mine ceteras gentes. Translati st̃ montes
incorde maris: conturbatȩ st̃ gentes ineli.¬
nata st̃ regna : dedit uocẽ suã altissimꝰ. et
cõmota ẽ terra: dñs uirtutũ nobiscũ. suscep¬
tor nr̃ ds iacob. Facta st̃ miracula ingen¬
tib. implet᷑ fides gentiũ. ardent arma pre-¬
sũptionis humanȩ. uacat᷑ intͣnquillitate
cordis. ut cognoscat᷑ as auctor omniũ mu¬
nerũ suoꝵ & post istã clarificationẽ nũqͥd
deserit & plebẽ uideoꝵ. da qua dicit apłs.¬
dico enĩ uobis. ut ñ sitisuobis sapientes. qͥa
cecitas ex parte inisrł facta ẽ. donec plenitu.¬
do gentiũ intrar&. Idẽ montes huc trans.¬

Expanded text:
contentioso dicitur, Vacate, id est, reprimite contentioso dicitur, Vacate, id est, reprimite animos vestros a contradictionibus. Nolite argumentari et tanquam armari contra Deum: alioquin vivunt arma nondum illo igne combusta. Si autem combusta sunt, Vacate; quia non habetis unde pugnetis. Si autem vacaveritis in mine caeteras gentes. Translati sunt montes in cor maris: conturbatae sunt gentes, inclinata sunt regna, dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Dominus virtutum nobiscum, susceptor Deus Jacob. Facta sunt miracula in gentibus, impletur fides in gentibus, ardent arma praesumptionis humanae, vacatur in tranquillitate cordis, ut cognoscatur Deus auctor omnium munerum suorum. Et post ipsorum clarificationem nunquid deserit et plebem Judaeositis vobis sapientes: quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret, id est, montes huc trans
Abbreviated transcription (Latin):
inerassa ceruice scuti mei. qui priꝰ fui
blasphemꝰ & ꝑsecutor & iniuriosus. s̃ed id̾o
miscđiam consecutꝰ sũ. ut in me ostender&¬
xp̃c iħs omnẽ longanimitatẽ meos qͥ cre-¬
dituri st̃ illi inuitã et̃nam. Auferens bel¬
la usq: ad fines terrȩ. Quando aut̃ nos dñs
suscipit: nũqͥd inermes dimictit : Armat
nos. sed aliis armis. eugłicis. ueritatis. con-¬
tinentiȩ. salutis. fidei. spei. caritatis. Nec
arma habebimꝰ. sed ñ a nobis. arma aut̃
quȩ a nobis habuimꝰ arser̃t. si tam̃ igne il¬
ni. Qui potens inte ẽẽ cupiebas. infirmũ
te fecit d̾s. ut foctẽ te faceret de se. qͥa in-¬
Ad quã rẽ uacate᷑ Et uidete qm̃ ego sũ ds̃
Noc ẽ. ñ uos. sed ego sũ ds. Ego creaui. ego
recreo: Ego formaui. ego reformo. Ego iͦe¬
ci. ego reficio. Si ñ potiusti facere te qͦmͦ
potes reficere te: lloc ñ uidet tumultꝰ con-¬
tentiosiis animi humani. eui tumultui

Expanded text:
in crassa cervice scuti mei, qui prius fui in crassa cervice scuti mei, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenders omnem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Auferens bella usque ad fines terrae. Quando autem nos Dominus suscipit, numquid inermes dimittit? Armat nos, sed aliis armis, evangelicis, veritatis, continentiae, salutis, spei, fidei, charitatis. Haec arma habebimus, sed non a nobis. Arma autem quae a nobis habuimus, arserunt: si tamen igne ilni. Qui potens in te esse cupiebas, infirmum te fecit Deus, ut fortem te faceret de se, quia inAd quam rem? Et videte quoniam ego sum Deus. Hoc est, Non vos, sed ego sum Deus: ego creavi, ego recreo; ego formavi, ego reformo; ego feci, ego reficio. Si non potuisti facere te, quomodo potes reficere te? Hoc non videt tumultus contentiosus animi humani: cui tumultui
Abbreviated transcription (Latin):
Arcũ conter& & confringet arma: & scuta
cõbure igni. arcũ. armã scuta ignis. Arcꝰ
ẽ insidiȩ. arma. publica oppugnatio: scutũ.
uana p̾sumptionis ꝓtectio ignis quo ista cõ.
int̾ram. De quo igne dicit psalmꝰ: Et ñ est
qui se abscondat acalore eiꝰ. Feruente igne
isto. & nulla in nobis impietatis arma rema.¬
nebunt: necee ẽ ut om̃ia confringant᷑ con-¬
terant᷑ comburant᷑: remaneas uiermis ñ ha.¬
bens ullũ adiutoriũ tuũ: & qͦuanto magis
infirmꝰ es nulla tua arma habens .tanar¬
tomagis tẽ sufcipit de quo dictũ ẽ. su¬
sceptor nr̃ d̾s iacob. Ualebas enĩ quasi ꝑte
conturbaris inte. Ede arma quibꝰ p̃sume-¬
bas. Audi dñm dicentẽ sufficit tibi gra
mea. Dic & tu. quando infirmor. tẽ fortis
sũ. apłi uox est. Omĩa arma ꝑdiderat tã-¬
quã fortitudinis suȩ qui dicebat. Ego aut̃
ñ głabor nisi in infirmitatib meis. Ue¬
lut si dicer&. Non eurro aduersus dñm

Expanded text:
Arcum conteret, et confringet arma, et scuta Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni. Arcus, arma, scuta, ignis. Arcus est, insidiae; arma, publica oppugnatio; scutum, vana praesumptionis protectio. Ignis quo ista combuittere in terram . De quo igne dicit psalmus: Et non est qui se abscondat a calore ejus . Fervente igne isto, nulla in nobis impietatis arma remanebunt, necesse est ut omnia confringantur, conterantur, comburantur. Remaneas inermis non habens ullum adjutorium tuum: et quanto magis infirmus es, nulla tua arma habens, tanto magis te suscipit, de quo dictum est: Susceptor noster Deus Jacob. Valebas enim quasi per te, conturbaris in te. Perde arma quibus praesumebas: audi Dominum dicentem, Sufficit tibi gratia mea. Dic et tu, Quando infirmor, tunc fortis sum. Apostoli vox est. Omnia arma sua perdiderat tanquam fortitudinis suae, qui dicebat, Ego autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis : velut si diceret, Non curro adversus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
iore malo suo uenit. quanto maiore impetu
uenerit. Hȩc bella magna erant crebra erãt:
contra d̾m̃. impietas dimicabat: & uasa fic-¬
tilia conterebant᷑. p̃sumendo de se homine̾
de uirtute sua multũ p̃ualendo. Cuiꝰ rei
seutũ etiã iob dixit de quodã impio. Cucur¬
rit aduersus d̾m incrassa ceruice scuti sui.
Qͥd ẽ in crassa ceruice scuti sui᷑ Nimiuĩ p̃¬
sumendo de ꝓtectione sua. Nũ qͥd nã isti
tales erant qui dicebant. d̾s nr refugiũ &
uirtꝰ aduitor intͥbulationibꝰ quȩ inuener̃t
nos nimis: Aut in illo psalmo. non enĩ in
arcu meo sperabo. & brachiũ meũ ñ salua-¬
bit me. Quando qͥsq cognoscit qͥa inse¬
ipso nichil ẽ & adiutoriũ de se nullũ hab&.
arma in illo confracta st̃. bella sedata sunt.
Talia gͦ bella deleuit uox illa altissimi de
nubib scĩs: qua t̾ra cõmota ẽ & inclinata
st̃ regna. Abstulit hȩc bella usq ad fines t̃rȩ

Expanded text:
jore malo suo venit, quanto majore impetu jore malo suo venit, quanto majore impetu venerit. Haec bella magna erant, crebra erant. Contra Deum impietas dimicabat, et vasa fictilia conterebantur: praesumendo de se homines, de virtute sua multum praevalendo. Cujus rei scutum etiam Job dixit de quodam impio: Cucurrit adversus Deum in crassa cervice scuti sui . Quid est, in crassa cervice scuti sui? Nimium praesumendo de protectione sua. Numquidnam isti tales erant qui dicebant: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? aut in alio psalmo: Non enim in arcu meo sperabo, et brachium meum non salvabit me ? Quando quisque cognoscit quia in seipso nihil est, et adjutorium de se nullum habet, arma in illo confracta sunt, bella sedata sunt. Talia ergo bella delevit vox illa Altissimi de nubibus sanctis, qua terra commota est, et inclinata sunt regna: abstulit haec bella usque ad fines terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
ascende. nec credere. nec ꝓfice. Latrant cont᷑ mos¬
tem: iã uullũ totiens offendendo quassati
st̃ & nolunt ascendere: semꝑ eligentes offen¬
dere. Dicamꝰ illis. Uenite  iudete oꝑa dñi.
Quȩ posuit ꝓdigia suꝑ t̾ã. ꝓ digia di¬
cunt᷑ eoqd̾ aliqͥd portendãt. signa illa miracu¬
Toꝵ. que facta st̃ quando mundꝰ credidit. Et̃
qͥd inde factũ est: Qͥd portendebant : Aufe
ꝓregno. int̾ sectas. int̃ uideos. paganos. xp̃i¬
ianos hereticos. st̃ bella: crebrescunt bella:
taliis ꝓueritate. aliis ꝓfalsitate certantibꝰ. Ñ¬
dũ gͦ cõpletũ est auferens bella usq ad fines
tre. sed fortasse cõplebit᷑. an & mͦ cõpletũ ẽ
bella usq ad fines terre: Bella dicit. quib
bellat᷑ aduersꝰ dm. Quis enĩ bellat aduers
đm: Impietas. Et qͥd potest facere dõ un.¬
pietas.: Nichil. Qd facit fictile elisũ ad
petrã: quãuis uehement̃ elidat᷑.: Tanto ma¬

Expanded text:
ascendere, nec credere, nec proficere. Latrant contra monascendere, nec credere, nec proficere. Latrant contra montem. Jam in illum toties offendendo quassati sunt, et nolunt ascendere, semper eligentes offendere. Dicamus illis, Venite, et videte opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Prodigia dicuntur, quod aliquid portendant, signa illa miraculorum quae facta sunt quando mundus credidit. Et quid inde factum est, et quid portendebant? 13. vpro regno; inter sectas, inter Judaeos, Paganos, Christianos, haereticos, sunt bella, crebrescunt bella; aliis pro veritate, aliis pro falsitate certantibus. Nondum ergo completum est, Auferens bella usque ad fines terrae: sed fortasse complebitur. An et modo completum est? bella usque ad fines terrae? Bella dicit, quibus bellatur adversus Deum? Quis enim bellat adversus Deum? Impietas. Et quid potest facere Deo impietas? Nihil. Quid facit fietile vas elisum ad petram, quamvis vehementer elidatur? Tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
fendert in illũ & conquassati st̃. ueni& pꝰea
inuidio suo clarꝰ atq altꝰ. magnꝰ & potens: ñ
infirmꝰ ut iudicet᷑. sed fortis ut uidic&: et con¬
ter& eos qui quassati st̃ in eũ offendendo.
Lapis enĩ offensionis & petra scandali ẽ non
credentib ipse ẽ. Ergo carissimi ñ ẽ mirũ
uũ ante pedes suos iacentẽ contẽpsert̃: illi
mirandi st̃. qui adhuc tã magnũ montẽ
nolunt agnoscere. Iudei in lapidẽ paruuĩ
ñ uidendo offendert̃. heretiei in montẽ of.¬
fendunt. Iã enĩ creuit lapis: iã ecce dicimꝰ.
illis. Impleta ẽ propħia danihelis: Lapis il
ditis: & ñ in illũ ascenditis: Quis tã cetꝰ ẽ
ut offendat inmontẽ: Quasi id̾o adte ue¬
nerit. ut habeas inquẽ oiffendas. & ñ habeas
inquẽ ascendas. Uenite ascendamꝰ in mon¬
tem dñi. Y saias hoc dicit. uenite ascendamꝰ.
Qͥd ẽ. uenite ascendamꝰ: Henite. ẽ. credite.

Expanded text:
fenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet postea fenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet postea in judicio suo clarus atque altus, magnus et potens; non infirmus ut judicetur, sed fortis ut judicet, et conterat eos qui conquassati sunt in eum offendendo. Lapis enim offensionis et petra scandali non credentibus ipse est . Ergo, carissimi, non est mirum idem ante pedes suos jacentem contempserunt: illi mirandi sunt qui adhuc tam magnum montem nolunt agnoscere. Judaei in lapidem parvum non videndo offenderunt, haeretici in montem offendunt. Jam enim crevit ille lapis; jam dicimus illis, Ecce impleta est prophetia Danielis, Lapis illditis, et non in illum ascenditis? Quis tam caecus est ut offendat in montem? Quasi ideo ad te venerit ut habeas in quem offendas, et non habeas in quem ascendas. Venite, ascendamus ad montem Domini . Isaias hoc dicit: Venite, ascendamus. Quid est, Venite, ascendamus? Venite, est credite;