comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑum exaudiuit dñs. concupiscentiã
cordis eoꝵ audiuit auris tua. Bene uota
iustoꝵ uerbis congrus exprimuntur.
Dicit enim desid̾ium pauꝑũ. qd̾ fecit semꝑ
amore p̃misso. ut illic eum eiudenter
uidere cupiant. ubi nc̃ etiã mentis lu¬
mine transferuntur. Sequit᷑. Concu¬
piscentia cordis eoꝵ. Hoc uerbũ constat
esse uolentius. Concupiscentia enĩ ibi
dicitur. ubi coniuratis quodãmͦ anunȩ
uirib aliquid ardore mentis appetit᷑.
Sequitur. Eraudiuit auris tua. Quos
regularit̾ debemꝰ aduertere. nichil
in dõ corporaliũ. eẽ. membroꝵ. s uir¬
tutis eiꝰ iffectꝰ qua audit. auris uocat᷑.
Qua uidet. ocłs. Qua ꝑficit: manꝰ. Uerũ
hec memoriȩ dicta condantur. ne quia
crebro repetenda st̃. nos ipsa repetend o
fastidium facere uideam᷑. Iudicare¬
pupillo & humili. ut non apponat ultia
maguificare homo se suꝑ terram. Eece
auctoritate ꝓpħica cominonem᷑. ñ solum

Expanded text:
pauperum exaudivit Dominus, concupiscentiam pauperum exaudivit Dominus, concupiscentiam cordis eorum exaudivit auris tua. Bene vota justorum verbis congruis exprimuntur. Dicit enim, desiderium pauperum, quod fit semper amore praemisso, ut illic eum evidenter videre cupiant, ubi nunc etiam mentis lumine transferuntur. Sequitur, concupiscentiam cordis eorum. Hoc verbum constat esse violentius. Concupiscentia enim ibi dicitur, ubi conjuratis quodammodo animae viribus aliquid ardore mentis appetitur. Sequitur, exaudivit auris tua. Quod regulariter debemus advertere, nihil in Deo corporalium esse membrorum, sed virtutis ejus effectus, qua audit, auris vocatur; qua videt, oculus; qua perficit, manus. Verum haec dicta condantur memoriae, ne, quia crebro repetenda sunt, nos ipsa repetendo fastidium facere videamurhumili, ut non apponat ultra magnificare se homo super terram. Ecce auctoritate prophetica commonemur, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
segnit̾ impia faciebant. & hoc nomen
similem ñ habebit. Malignꝰ. quia iniqu¬
us dissuasor erit. ut qͦs terrore non porest
puertere. saltm conet᷑ ꝑ noxia p̃mia de¬
clinare. Delictum aut̃ eiꝰ dicit cõmissa
ꝑperã. qd̾ licet singłarit̾ ꝓnuntiatũ sit.
innumerabilia tam̃ eiꝰ exstabunt sine
dubitatione peccata. Omĩa siquidem
uita delictum uocat᷑. Addit nec inue¬
Extincta clade generali ad futurũ rerũ
ordinem uenit. qm int̾fecto antxp̃o.
dñi regnũ. etͣnũ. pium. munificumq
uenturum est. Permittitur enĩ nimis
p̃currere scelestum malũ. ut gratiꝰ reg¬
nũ dñi suscipiatur optatũ: ubi iam beatoꝵ
adepta securitas conquiescat. Nec ulte¬
riꝰ formident᷑ insidie. quas magis sõs uir
in hoc mundo cogit᷑ sustinere. Gentes
aut̃ posuit peccatores & impios. qͥ fera¬
lit̾ uiiunt. nec dñi legib obsecuntur.
De terra eiꝰ. regnũ significat dñi saluatoris.¬

Expanded text:
signiter impia faciebat; et hoc nomen signiter impia faciebat; et hoc nomen similem non habebit. Malignus, quia iniquus dissuasor erit; ut quos terrore non potest pervertere, saltem conetur per noxia praemia declinare. Delictum autem ejus, dicit commissa perperam; quod licet singulariter pronuntiatum sit, innumerabilia tamen ejus exstabunt sine dubitatione peccata. Omnia siquidem s universa vita delictum vocatur. Addit, nec inveExstincta clade generali, ad futurarum rerum ordinem venit: quoniam interfecto Antichristo, Domini regnum aeternum, pium, munificumque venturum est. Permittitur enim nimis praecurrere scelestum malum, ut gratius regnum Domini suscipiatur optatum: ubi jam beatorum adepta securitas conquiescat, nec ulterius formidentur insidiae, quas magis sanctus vir in hoc mundo cogitur sustinere. Gentes autem posuit peccatores et impios, qui feraliter vivunt, nec Domini legibus obsequuntur. De terra illius, regnum significat D
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit qm̃ qui illi derelinquit᷑. nulla
utilitate fraudatur. Qm̃ hoc ẽ pio pͥn¬
cipi dimitti. qd̾ bonis om̃ib tradi. Pau¬
ꝑ enĩ dictꝰ ẽ. a paululo lare. Relictum
gͦ dicit pauꝑem dõ. ut om̃s uideant
que bona possint de eiꝰ reportare iudicio.
Pupillũ uͦ dicit. ñ cuiꝰ genitor carnalis
occubuit. s cui pat̾ sepultꝰ est mundꝰ.
Nam multos pupillos uiuenes orbatos
patre usibili. & sunt blasphemi ac li¬
gurritores. & qd̃ in illa etate creberri-¬
mum est luxuriosi. Et hi a dño ꝓbant᷑
alieni. s ab illis pupillis diuidi ñ po¬
test aduitoriũ dĩ. quoꝵ pat̾ diabolus
in actione facmorum ꝓbatur extinctꝰ.
Et intende quod dicit tu eris adiutor.
ut cum carnalit᷑ affligi uideas eos. nori
ne illi bachare̾ dutiꝰ liceat in sangui¬
ne beatoꝵ. Contere. id ẽ ad nichilum¬
redige. Brachnum eiꝰ dicit potentiam.
qua peccatores male utebant᷑. quia in¬

Expanded text:
ostendit quoniam qui illi derelinquitur, nulla ostendit quoniam qui illi derelinquitur, nulla utilitate fraudatur, quoniam hoc est pio principi dimitti, quod bonis omnibus tradi. Pauper enim dictus est a paululo lare. Relictum ergo dicit pauperem Deo, ut omnes videant quae bona possint de ejus reportare judicio. Pupillum vero dicit, non cujus genitor carnalis occubuit, sed cui pater sepultus est mundus. Nam multos pupillos invenies orbatos patre visibili, et sunt blasphemi, abliguritores, et quod in illa aetate creberrimum est, luxuriosi, et hi a Domino probantur alieni. Sed ab illis pupillis dividi non potest adjutorium Dei, quorum pater diabolus in actione facinorum probatur exstinctus. Et intende quod dicit: Tu eris adjutor; ut cum carnaliter affligi videas eos, non dne illi bacchari diutius liceat in sanguine beatorum. Contere, id est ad nihilumredige. Brachium ejus dicit potentiam qua peccatores male utebantur: quia in
Abbreviated transcription (Latin):
sub lingua eiꝰ labor & dolor. hec nc̃ uer¬
ba repetit. Uides qm̃ tu laborem & dolo¬
rem consideras. que & ille ꝑfidꝰ dum sub
lingua sua haberet. id ẽ in cogitatione
reuolueret. cognosci penitꝰ non credebat.
Consideras ꝓfecto. quando in tus manib
il ẽ in udicio traditꝰ ñ euadit. s digna
factis recipit. qui uacandũ ab sc̃elerib
non putauit. Sic enuim om̃is potestas
penes dm̃. ẽẽ. declaratur. qͥ peccatores
ipse sibi & tradit & punit. Nam quod
ꝑ ministros eiꝰ gerit᷑. ipsiꝰ uirtute sine
dubitatione completur. Quo fugrat.
quem tanta uirtꝰ insequitur.: ᷤ cõmittat
licet scelera & diuersoꝵ hominũ subu̾¬
sione pascatur. quicquid fecerit ñ erit
impunitũ. cũ et̾na dampnatione tor
pauꝑ.pupillo tu eris adiutor. In medi¬
um deductis impiis atq conuictis redit
ad iustos. ut sicut illi digna factis reci¬
punt. ita isti ꝓmissa p̾mia consequant᷑.
Nam cum dicit. tibi derelictꝰ est pauper.

Expanded text:
labor et dolor; haec nunc verba repetit: Vides quia laborem et dolorem consideras, quae et ille perfidus dum sub lingua sua haberet, id est in cogitatione revolveret, cognosci penitus non credebat. Consideras profecto, quando in tuis manibus, id est judicio traditus non evadit; sed digna factis recipit, qui vacandum ab sceleribus non putavit. Sic omnis potestas penes Deum esse declaratur, qui peccatores ipse sibi et tradit et punit. Nam quod per ministros ejus geritur, ipsius virtute sine dubitatione completur. Quo fugiat, quem tanta virtus insequitur? Committat licet scelera, et diversorum hominum subversione pascatur; quidquid fecerit non erit impunitum, cum aeterna damnatione torqpauper: pupillo tu eris adjutor. In medium deductis impiis atque convictis, redit ad justos; ut sicut illi digna factis recipiunt, ita isti promissa praemia consequantur. Nam cum dicit: Tibi derelictus est pauper,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. ut ꝑ siguram metonomiã id ẽ
transnominationẽ quȩ in scripturis
sicris sepiꝰ inuenit᷑ debeat intelligi. qd̃
utilit̾ suos faciat nescire subiectos. Nã
in genesi abrabam ds dicit. Nc̃ cogno
cognoscere feci. Sic & hic positum esł
nescio. id est nescire uos facio. Nam ipse
dñs alibi similit̾ dic̃ nescio uos. cũ utiq
qͦs dampnabit ignorare ñ poterit. De¬
niq interrogatꝰ de ipło capło dicit. Non¬
ur̃m scire. Sic utrũq seruatũ ẽ. ut &
homines ignorarent que illos ñ oporte¬
bat agnoscere. & hoc dĩ filiꝰ nequaquam
carnis infirmitate nesciret. Quod si
maiestatem illã qd̾ dici nefas est texissẽ
iguorantiam suspicemur. fortior utiq
inueniret᷑ ignorantia quã diuina na¬
tura. Que ut stulte dicam. oppͥmere ua¬
luit ꝓuidentiam. ꝑ quã om̃ia st̃ creata.
S cum hec nins doccantur absurda.
credere dignum est totam trinitatem.
cui una atq omĩps natura est. om̃ium

Expanded text:
 id est transnominationem, quae in Scripturis sacris saepius invenitur, debeat intelligi, quod utiliter suos faciat nescire subjectos. Nam in Genesi Abraham Deus dicit: Nunc cognovi cognoscere feci. Sic et hic positum est, nescio, id est nescire vos facio. Nam ipse Dominus alibi similiter dicit: Nescio vos ; cum utique quos damnabat ignorare non poterat. Denique interrogatus de ipso aum scire. Sic utrumque servatum est, ut et homines ignorarent quae 43 illos non oportebat agnoscere, et hoc Dei Filius nequaquam carnis infirmitate nesciret. Quod si majestatem illam, quod dici nefas est, texisse ignorantiam suspicemur, fortior utique inveniretur ignorantia quam divina natura, quae, ut stulte dicam, opprimere valuit providentiam, per quam omnia sunt creata. Sed cum haec nimis doceantur absurda, credere dignum est totam Trinitatem, cui una atque omnipotens natura est, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
altetur manꝰ tua. Manus oꝑationem
significat. S ista dĩ oꝑatio. uidicium ẽ
quod epectamꝰ. eẽ. uenturũ. Illuc enĩ
desiderabat uenire. ubi iste suꝑb possit
occumbere. Ne obliuiscaris pauꝑum
infinem. contra qͦs impius dicebat. Auer¬
tit faciem suã ne uideat usq in finem.
Nunc rogat. ne scdm uotum antixp̃i obli¬
uiscat᷑ pauꝑũ in finẽ scłi. ubi uentura ẽ
retributio meritoꝵ. Propt̾ quid irri
tauit dñm peccator: dixit enim in corde
suo ñ requiret. In hoc uersu mirabili
breuitare & sciscitatio premitit᷑. & res¬
ponsio apta consequitur. Interrogatiue
Dixit enĩ in corde suo ñ requiret. Constat
quippe ido dñm irritatũ. qm̃ eũ impiꝰ
ficta sua non putabat posse requirere. s
mueniet memorẽ quẽ sperabat oblitum.
& usq ad dimensum sentit recipi. que
pre multitudine delictoꝵ credebat iN

Expanded text:
m significat: sed ista Dei operatio judicium est, quod exspectamus esse venturum. Illud enim desiderabat venire, ubi iste superbus posset occumbere. Ne obliviscaris pauperum in finem. Contra quos impius dicebat: Avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nunc rogat ne secundum votum Antichristi obliviscatur pauperum in finem saeculi, ubi futura est retributio meritorum. inum peccator? Dixit enim in corde suo, non requiret. In hoc versu mirabili brevitate et sciscitatio praemittitur, et responsio apta consequitur. Interrogative Dixit enim in corde suo, non requiret. Constat quippe, ideo Dominum irritatum, quoniam eum impius facta sua non putabat posse requirere. Sed inveniet memorem, quem sperabat oblitum, et usque ad immensum sentit recipi, quae prae multitudine delictorum credebat in
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulare. cui honorem sacrilegus
conatur eripere. putans cum fideles
suos nolle respicere. cum ꝓpt̾ ipsum
doceantur onũa penalia sustinere. Igi¬
rus ueritatis contraria suspicione m¬
uebitur. nec intelligit qd̾ sequit᷑.
obliuiscaris pauꝑum in finẽ. Pon
enum dicit eos nichil. ee̾. passuros.s

Expanded text:
dissimulare, cui honorem sacrilegus dissimulare, cui honorem sacrilegus conatur eripere, putans eum fideles suos nolle respicere, cum propter ipsum doceantur omnia poenalia sustinere. Ignarus veritatis contraria suspicione movebitur; nec intelliget quod sequitur: Ne obliviscaris pauperum in finem. Non enim dicit nihil eos esse passuros,
Abbreviated transcription (Latin):
minis sui uenerationẽ molit᷑ adducere.
Et ne adhuc istud adtrahit eum. dubiũ
habere potiusses. addidit. In laqueo suo
humiliauit eum. Laqueus significat do¬
lum. quo simpliciũ corda capiuntur. &
uelud nodo ꝑuersitatis lam̃tabilit alli¬
gantur. Humiliauit aut̃ bene dictũ
est. qm̃ de uera religione sine dubio cadt.
ꝑum. Hic iam de ipso tẏranno dicitur
qui in di seruos ꝑmissa potestate grassi¬
bitur. Inclinauit se. id ẽ cum anĩmũ
suum nimia ꝑditoꝵ ad quisitione re-¬
miserit. & quasi maloꝵ copia crapulit
in aliquotdotum pꝰ scõꝵ penas afflicti¬
onesq ꝑuenerit. Tunc gͦ de sua p̾suĩp¬
tione nequissimꝰ cadet. quando illi cũ
suis sequacib suꝑuenerit repentinꝰ i¬
teritꝰ. Finẽ quippe scłi nescit. qm̃ eũ
dñs in sua potestate constituit. D um
enim in corde suo oblitꝰ est ds̃. auerm
facieni suam ne uideat usq in finem
Nimis stulta cogitatio. Crediturꝰ ẽ dm̃

Expanded text:
minis sui venerationem molitur adducere. minis sui venerationem molitur adducere. Et ne adhuc istud, attrahit eum, dubium habere potuisses, addidit: In laqueo suo humiliabit eum. Laqueus significat dolum, quo simplicium corda capiuntur, et velut nodo perversitatis lamentabiliter alligantur. Humiliabit autem, bene dictum est: quoniam de vera religione sine dubio cadunt, perum. Hic jam de ipso tyranno dicitur, qui in Dei servos permissa potestate grassabitur. Inclinabit se, id est, cum animum suum nimia perditorum acquisitione remiserit, et quasi malorum copia crapulatus, in aliquod otium post sanctorum poenas afflictionesque pervenerit. Tunc ergo de sua praesumptione nequissimus cadet, quando illi cum suis sequacibus supervenerit repentinus interitus. Finem quippe saeculi nescit, quoniam eum Dominus in sua poteenim in corde suo: Oblitus est Deus: avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nimis stulta cogitatio. Crediturus est Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ad icdoloꝵ sacrificia cogebantur.: altera
fraudulenta. quȩ nc̃ ꝑ hereticos & fal
nichil ꝑiculosiꝰ. qm̃ erit uolenta numis
ex potestate regni scłaris. & deceptiosa
miraculis. ut sic̃ dñs in euũgło dicit.
seducat si fieri potest etiam electos.
Promide ad ium ꝑtinet qd̾ positum est
leo. ad dolos qd̾ ait in cubili suo. Sic
utreq iniquitates eiꝰ singłis sermonib
pauperem. rapere pauꝑem dum attra¬
hit eum. in laqueo suo humiliabit eũ
Iteratio insidiarũ nimietatem callidi ꝑ¬
secutoris ostendit. R.apere uͦ pauꝑem.
significat subitum ꝑiculum animȩ. ad
quod ille nefandissimꝰ trahere nitit᷑
innocentes. Deinde ad expositionem
priorũ. sequitur decora repeticio. Nã
ut non putares pauꝑem raptum. aut
fisci debito aut int̃pellatione cause ciuulis
geminauit raꝑe pauꝑem. & mox causã
ꝑsecutionis adnectit. dum adtrahit eũ.
id ẽ dum illum aueritate culture ad no¬

Expanded text:
ad idolorum sacrificia cogerentur. Altera ad idolorum sacrificia cogerentur. Altera fraudulenta, quae nunc per haereticos et falsnihil periculosius, quoniam erit violenta nimis ex potestate regni singularis, et deceptiosa miraculis; ut sicut Dominus in Evangelio dicit: Seducat etiam, si fieri potest, electos. Proinde ad vim pertinet, quod positum est leo, ad dolos quod ait, in cubili suo: sic utraeque iniquitates ejus singulis sermonibus pauperem: rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Iteratio insidiarum, nimietatem callidi persecutoris ostendit. Rapere vero pauperem significat subitum periculum animae, ad quod ille nefandissimus trahere nititur innocentes. Deinde ad expositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non putares pauperem raptum aut fisci debito, aut interpellatione causae civilis, geminavit rapere pauperem; et mox causam persecutionis annectit, dum attrahit eum, id est, dum illum a veritate culturae ad no
Abbreviated transcription (Latin):
Sedet in insiduis cum diuitib in occultis.
ut int̾ficiat innocentẽ. Oculi eius in
pauꝑem respiciunt. Cum dicit sedet
in insidiis. actꝰ antixp̃i latronũ consue¬
tudini comparauit. qui occultas uias
insident. ut int̾ficiant innocentes. Que
figura dr̃ phantasia. quocies in concipi¬
endis futuris uisionib animꝰ ꝑducit᷑
audientis. Iale enĩ antixp̃i regnũ dic̃
futurũ. qd̾ ad martẏrum coronã & in¬
fidelium ruinã constet. eẽ. ꝑmissum.
Sequitur. cum diuitib. Hic significat
multitudinẽ maloꝵ. Sepe enum in¬
scripturis diuinis diuites in malo acci¬
piuntur. sic̃ pauꝑes in bono. Interficere
uͦ innocentem ẽ. de religioso facere sacri¬
legum. eiꝰq animam ꝑpetua morte dãp¬
nare. Nam cũ dicit ocłos eiꝰ in pauꝑẽ
respicere. non respicit ut ꝓfpiciat. s ad
in cubili suo ante fatum dicit antixp̃m.
iuolenta tantũ fuit. cum a paganis ꝓ¬
scriptionib tormentis. cedib. xp̃iani

Expanded text:
Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem. Oculi ejus in pauperem respiciunt. Cum dicit, Sedet in insidiis, actus Antichristi latronum consuetudini comparavit, qui occultas vias insident, ut interficiant innocentes. Quae figura dicitur phantasia, quoties in concipiendis futuris visionibus animus perducitur audientis. Tale enim Antichristi regnum dicit futurum, quod ad martyrum coronam, et infidelium ruinam constet esse permissum. Sequitur: Cum divitibus. Hic significat multitudineScripturis divinis divites in malo accipiuntur, sicut pauperes in bono. Interficere vero innocentem est de religioso facere sacrilegum, ejusque animam perpetua morte damnare. Nam cum dicit, oculos ejus in pauperem respicere, non respicit ut prospiciat, sed ad in cubili suo antefactum dicit Antichristviolenta tantum fuit, cum a paganis proscriptionibus, tormentis, caedibus Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
espiciamꝰ ꝓpħam in contemplatio¬
ne beata positum. quan io desicdio
głosam incarnationẽ dñi sustinebat
Et hinc aduertamꝰ quale munꝰ inde
suscepimꝰ. qd̾ regem potentẽ & sc̃m ꝓ
sentimꝰ. S dño supplicandum est. ne
diabolo tradat sub desertione temptan¬
dos. & tali beneficio nos reddat indig¬
nos. ut cui ille adhuc uenturũ deuotis¬
sime famulabatur. nos ei qui iam uenit
fidelit̾ seruiamꝰ. Ammonet etiam
duodenariꝰ numerꝰ apłoꝵ nos recolere
quantitatem. qui doctrina ꝑfectissima
Ut merito hic psalmꝰ talia nob̾ sacram̃ta
concesserit. qͥ apłoꝵ noscit᷑ numero con¬
secratꝰ. Duodecim qͦ trͣib hebreoꝵ po¬
płm constat. eẽ. diuisum .xii. etiã sedes
in iudicio uenturo dñs ꝓmittit apłis
xiiͦ. quoq mensib annus ipse partitꝰ.
S & alia huiꝰ modi plura diligens lector
inuenies. ut hunc calculũ multis myste¬
riĩs refertũ. eẽ. cognoscas: E¬
p̃s .xii. incipit p̃s .xiii. In finem p̃s

Expanded text:
espiciamus prophetam in contemplatione beata positum, quanto desiderio gloriosam incarnationem Domini sustinebat; et hinc advertamus quale munus inde suscepimus, quod regem potentem, et sanctsentimus. Sed Domino supplicandum est, ne diabolo tradat sub desertione tentandos, et tali beneficio nos reddat indignos; ut cui ille adhuc venturo devotissime famulabatur, nos ei, qui jam venit, fideliter serviamus. Admonet etiam duodenarius numerus apostolorum nos recolere quantitatem, qui doctrina perfectissima  complexi sunt; ut merito hic psalmus talia nobis sacramenta concesserit, qui apostolorum noscitur numero consecratus. In duodecim quoque tribus Hebraeorum populum constat esse divisum. Duodecim etiam sedes in judicio venturim quoque mensibus annus ipse partitus est. Sed et alia hujusmodi plura diligens lector invenies, ut hunc calculum multis mysteriis refertum esse cognoscas. EXPOSITIO IN PSALMUM XIII. In finem ps
Abbreviated transcription (Latin):
condidit. eo siquidẽ die isti scło resurgendo
dñs subuenisse cognoscit᷑. quando eum &
fecisse declaratur. S quia totꝰ psalmꝰ pꝰ
resurrectionem canit᷑. ido ei titulꝰ iste p̾¬
missꝰ est. ut corda fidelium congruo
moneret indicio.
cio. Hiisio psalmi.
ost resurrectionẽ dñi ꝓpħa letior
effectꝰ humanũ genꝰ alloquitur. qd̾
uria suꝑsticione laborabat. Prima par¬
tẽ desiniens dñi unuiersum orbem. ẽẽ.
terrarũ. ut sicut se nullꝰ ab eiꝰ imꝑio ꝓ¬
baret exceptum. ita nec a fide crederet
alienum. Secundo loco determinans. qͥb
ti. Tercio dem̃tissimos suꝑsticiosos alloqͥt᷑.
ut uero dño famulantes. a noria sibi ꝑ¬
uersitate discedant

Expanded text:
urgendo Dominus subvenisse cognoscitur, quando eum et fecisse declaratur. Sed quia totus psalmus post resurrectionem canitur, ideo ei titulus iste praemissus est, ut corda fidelium congruo moneret indicio. Divisio psalmi. Post resurrectionem Domini propheta laetior effectus, humanum genus alloquitur, quod varia superstitione laborabat. Prima parte definiens Domini universum orbem esse terrarum, ut sicut se nullus ab ejus imperio probaret exceptum, ita nec a fide crederet alienum. Secundo loco determinans quibusti. Tertio dementissimos superstitiosos alloquitur, ut vero Domino famulantes, a noxia sibi perversitate discedant
Abbreviated transcription (Latin):
mor nominum illoꝵ. quando nouis
hominib noua uocabula constat im¬
posita. Labia uͦ regis xp̃i. duo hic acci¬
tates eiꝰ annuntiatas. eẽ. cognoscimus.
ulebre aut̃ dicta st̃ labia. quando utͣq
regnum dĩ predicant. & in uniꝰ soni
concordia sicut labia temperant᷑. Dũ
cordis sit memoria. dicit hic nec me¬
mor ero nominum eoꝵ ꝑ labia mea. qd̃
int̾ ꝓpria scripturȩ diuinȩ debemꝰ acci¬
pere. sicut in seꝑtimo & in decimo psalmo
dictum est. Diĩs pars hereditatis ineȩ
& calicis mei. tu esqͥ restitues hereditatẽ
meam mͥ. Beatum reuera magisteriũ
illud eligere. qd̾ numꝙͣ. nouit aliqua
ꝑmutatione transire. Iale est enim. ac
si diceret. Eligant sibi alii mundanas
concupiscentiãs & uentis cdiscurrentib
similem uitam. mee pars hereditatis &
calicis dñs est. Hereditas ꝑtinet ad gen¬
tium fidem. calix ad uenerabilem pas¬
sionem. qͥ sobrie potatꝰ confert głosissi¬
mam resurrectionem. Et intuendũ

Expanded text:
mor nominum illorum, quando novis mor nominum illorum, quando novis hominibus nova vocabula constat imposita. Labia vero Regis Christi, duo hic debetates ejus enuntiatas esse cognoscimus. Pulchre autem dicta sunt labia, quando utraque regnum Dei praedicant, et in unius soni concordia, sicut labia temperantur, dum cordis sit memoria. Dicit hic: Nec memor ero nominum eorum per labia mea. Quod inter propria Scripturae divinae debemus accipere, sicut et in septimos haereditatis meae et calicis mei: tu es qui restitues mihi haereditatem meam. Beatum revera magisterium illud eligere, quod nunquam novit aliqua permutatione transire. Tale est enim ac si diceret: Eligant sibi alii mundanas concupiscentias, et ventis discurrentibus similem vitam: Meae pars haereditatis et calicis Dominus est. Haereditas pertinet ad gentium fidem, calix ad venerabilem passionem, qui sobrie potatus confert gloriosissimam resurrectionem. Et intuendum
Abbreviated transcription (Latin):
siluberrima de mundi istiꝰ deceptiosa
uoluptate liberati sunt. Priꝰ enĩ multi¬
plicata est illis ꝑ seueritatem legis infir¬
mitas carnalis. ut ad noui testamenti
lib̾atricem gr̃am desicdłabiliꝰ ꝑuenirent.
Quos dicit non sanguine pecudum aut
uictimaꝵ consuetudine congregandos.
s immolatione scilicet corꝑis & sangui¬
nis sui. que humanũ genꝰ toto orbe cele¬
brata saluauit. Nam & ipsum qd̃ dixit
de sanguinib. pecudum designat. qͥ tẽ
copiosiꝰ in sacrificiis fundebatur. Qui
ritꝰ postea xp̃o dño ueniente mutatꝰ ẽ.
Hoc aut̃ nomen de sanguinib contͣ artẽ
positum constat. ẽẽ. grammaticã. apud
quam pluralis huis uerbi numerꝰ non
habetur. & ido int̾ ydiomata. idẽ ꝓpria
Nomina illa antiqua que infideles habu¬
crunt. sequenti dicit gr̃a commuitata.
Priꝰ cnm dicti sunt filũ ire. filiĩ diaboli.
filii carnis. post aduentũ uͦ dñi sacris
fontib renati. appellati sunt. xp̃iani.
filũ dĩ. amici sponsi. Non fuit gͦ me¬

Expanded text:
saluberrima de mundi hujus deceptiosa voluptate liberati sunt. Prius enim multiplicata est illis per severitatem legis infirmitas carnalis, ut ad Novi Testamenti liberatricem gratiam desiderabilius pervenirent: quos dicit non sanguine pecudum aut victimarum consuetudine congregandos; sed immolatione scilicet corporis et sanguinis sui, quae humanum genus toto orbe celebrata salvavit. Nam et ipsum quod dicit, de sanguinibus, pecudum designat, qui tunc copiosus in sacrificiis fundebatur; qui ritus postea, Christo Domino veniente, mutatus est. Hoc autem nomen, de sanguinibus, contra artem positum constat esse grammaticam, apud quam pluralis hujus verbi numerus non habetur; et ideo inter idiomata, id est propNomina illa antiqua quae infideles habuerunt, sequenti dicit gratia commutata. Prius enim dicti sunt filii irae, filii diaboli, filii carnis; post adventum vero Domini, sacris fontibus renati, appellati sunt Christiani, filii Dei, amici Sponsi. Non fuit ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓfert᷑. Nam sicut dixit de malis
insuꝑ. ita sermonẽ ipsum & in bouis
iterauit. & scd̾m mensuram molestiaꝵ
humanitas ipsiꝰ celestia gaudia receps¬
se crederetur. Supͣ exultationes quips
suas sibi adhuc dicit creuisse letician
qd caro illa passibilis quam ꝓ nr̃a om̃u
filute suscepit. ueritatẽ głosȩ resurre¬

Expanded text:
ne profertur. Nam sicut dixit de malis, ne profertur. Nam sicut dixit de malis, insuper, ita sermonem ipsum, et in bonis iteravit, ut secundum mensuram molestiarum humanitas ipsius coelestia gaudia recepisse crederetur. Supra exsultationes quippe suas sibi adhuc dicit crevisse laetitiam; quod caro illa passibilis, quam pro nostra omnium salute suscepit, veritatem gloriosae resurre
Abbreviated transcription (Latin):
passe noscuntur. unde dñs xp̃c
Usq ad noctem. usq ad mortẽ significat.
Renes uͭ parentelam declarant. pꝰ quos
sollempnit̾ generatio humana semina᷑
Exponendo quid fecerit. tradit nobis
singulare remediũ qͦ peccata iutems
Nam qͥ illum semꝑ intuetur aciȩ mentis
nullatenꝰ ad delicta ꝯuertit᷑. Dic qͣndo
ueritas cor in habitat. introitum falsi¬
tatis einundat. Dicit enĩ causam. quart
motꝰ non est. Dño siqͥdem a dextris
opitulante: sinistre ñ preualent. S ani¬
mꝰ quem ille custodit in eo firmissimꝰ
dextris. eẽ. dicebat. quia si ille hanc par¬
tem ñ tenuerit. statim eam insidians
diabolꝰ occupabit. sicut de uida scripiud
Constitue suꝑ eum peccatorem. & diabob
Propt̾ hoc qd̾ ille scilicet ã dextris assisti.
& in cogitationib suis iocunditatem
& exultationem lingue obortam sibiat̾.
testatur. Ipsa est ꝑfecta leticia. que &
hylari corde concipitur. & alacri sermo¬

Expanded text:
passe noscuntur, unde Dominus Chpasse noscuntur, unde Dominus ChUsque ad noctem, ad mortem significat. Renes vero parentelam declarant, per quos solemniter 54 generatio humana seminatuExponendo quid fecerit, tradit nobis singulare remedium quo peccata vitemus. Nam qui illum semper intuetur acie mentis, nullatenus ad delicta convertitur. Sic quando veritas cor inhabitat, introitum falsitatis emendat. Dicit etiam causam qua motus non est; Domino siquidem a dextris opitulante, sinistra non praevalent; sed animus quem ille custodit, in eo firmissimus dextris esse dicebat, quia si ille hanc partem non tenuerit, statim eam insidians diabolus occupabit; sicut de Juda scriptum est: Constitue super eum peccatorem, et diabolus Propter hoc, quod ille scilicet a dextris astitit, et in cogitationibus suis jucunditatem et exsultationem linguae obortam sibi esse testatur. Ipsa est enim perfecta laetitia, quae et hilari corde concipitur, et alacri sermo
Abbreviated transcription (Latin):
gloriant᷑. Sed cum dixerit p̾claram. qͦri
potest cur hereditatem istam sibi ceci¬
disse dicat. qd̾ uerbum aduersis solet
casib applicari. S hoc eloquentia diui¬
na & in bonis utitur. Ait ciĩ in actib
apłoꝵ. Sorscecidit suꝑ mathiam. utiq
cũ honor illi apostolatꝰ ꝓuenisse diuino
tribuit mͥ intellectũ. insuꝑ & usq ad
noctem increpuerunt me renes mer
Ad scdam ꝑuentum ẽ sectionem. in qua
subtiliꝰ intelligenda est scã p̾dicatio.
quanta ꝓuidentia iam tunc hereses
uenturas excluserit. ut incarnatiodo¬
minica intellectũ sibi ꝓnuntiasset a
dño contributum. illum scilicet quo
om̃ia uera scãq cernebat. neqͥd sibi hu¬
mana infirmitas applicaret. cũ nullis
meritis precedentib s gr̃e largitate
ꝓfutura prestent᷑. Sequit᷑. Increpuert̃
me renes mei. Ac si diceret. Supͣ mala
quȩ mͥ fecit om̃is cognatio uideoꝵ insuꝑ
& de tribu uidȩ me incre¬

Expanded text:
gloriatur. Sed cum dixerit, praeclaram, quaeri gloriatur. Sed cum dixerit, praeclaram, quaeri potest cur haereditatem istam sibi cecidisse dicat? Quod verbum adversis solet casibus applicari. Sed hoc eloquentia divina et in bonis utitur; ait enim in Actibus apostolorum: Sors cecidit super Matthiam , utique cum honor illi apostolatus provenisse divino tribuit mihi intellectum: insuper et usque ad noctem increpuerunt me renes mei. Ad secundam perventum est sectionem, in qua subtilius intelligenda est sancta praedicatio. Quanta providentia jam tunc haereses venturas excluserit, ut incarnatio dominica intellectum sibi pronuntiasset a Domino contributum; illum scilicet quo omnia vera sanctaque cernebat: ne quid sibi humana infirmitas applicaret, cum nullis meritis praecedentibus, sed gratiae largitate profutura praestentur. Sequitur, increpuerunt me renes mei, ac si diceret: supra mala quae mihi fecit omnis cognatio Judaeorum; insuper et de tribu Judae me incre
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Quamꝗͣ. eẽt. filiꝰ dĩ. didicit ex
his que passꝰ ẽ obedientiam. & ꝑfectꝰ factꝰ
est om̃ib obaudientib sibi causa salu¬
tis et̃ne. Restitues aut̃ dixit. qm̾ facien¬
te diabolo perierat genꝰ humanũ. Et
reuera ipsi restituta est hereditas. cui
ante conditionem rerum fuerat in p̃des¬
quantita te tributi. & ꝑsone sue
qualitate ꝑciꝑet. sicut moyses legitur
in ueteri testamento iosue p̾cepisse. ut
sunib distribueret hcreditatẽ terrȩ
ꝓmissionis filiis isrł. Unde nunc merito
suniculos dixit. quia hereditatis suȩ lati¬
tudinem głamq memorauit. Possunt
& sunes accipi. huiꝰ scłi iristiciȩ nȩxuose.
Nam & ipsi funes a funerib dicti. qd̾̃ in mo¬
dum cereoꝵ ante cadauera incendebant᷑.
quȩ sine dubio in p̾claris ꝯuersa st̃. dum
ad resurrectionis et̃na munera ꝑuenert̃.
Hereditas autem xp̃i ẽ. p̃destinata multi¬
tudo sc̃oꝵ. ubi idõ addictum ẽ mͥ. quia
non in se scd̾m humanitatẽ s in patre

Expanded text:
ex his quae passus est obedientiam, et perfectus factus est omnibus obaudientibus sibi causa salutis aeternae . Restitues autem dixit, quoniam faciente diabolo perierat genus humanum. Et revera ipsi restituta est haereditas, cui ante conditionem rerum fuerat in praedesquantitate tributi et personae suae qualitate perciperet; sicut Moyses legitur in Veteri Testamento Josue praecepisse ut funibus distribueret haereditatem terrae promissionis filiis Israel. Unde nunc merito funiculos dixit, quia haereditatis suae latitudinem gloriamque memoravit. Possunt et funes accipi hujus saeculi tristitiae nexuosae; nam et ipsi funes a funeribus dicti sunt, quod in modum cereorum ante cadavera incendebantur; qui sine dubio in praeclaris conversi sunt, dum ad resurrectionis aeterna munera pervenerunt. Haereditas autem Christi est praedestinata multitudo sanctorum. Ubi ideo additum est mihi, quia non in se secundum humanitatem, sed in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tium: Non int̾ quoslibet scłi ambiti¬
one se iactantes. s int̾ illos tantũ qui
p̃destinati sunt ad regna celoꝵ. Sigi¬
sicanᷤꝰᷤ innocentes & iustos int̃ qͦs mirs
facte sunt uoluntates dñi saluatoris
quando illis obedientib & uissa ipse
facientib de mortalib et̾nos reddills.¬
& de terrenis celestes beneficio suȩ pietatis

Expanded text:
tium; non inter quoslibet saeculi se ambititium; non inter quoslibet saeculi se ambitione jactantes, sed inter ilegna coelorum; significans innocentes et justos, inter quos mirae factae sunt voluntates Domini Salvatoris, quando illis obedientibus et jussa ipsius facientibus, de mortalibus aeternos reddiditt de terrenis coelestes beneficio suae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. ex duab distinctis ꝑfectisq
cordis affectu. unde scã conscientia loque¬
batur. Ds m̃s estu. Aforma serui fili
dicit ad patrem. ut duas naturas in uni
ꝑsona dñi saluatoris euident̃ agnosetrs
Una. ex nr̃a infirmitate humilis. altera
ex sua potestate mirabilis. ut intelligis
qd̾ passꝰ est. fuisse carnis: qd̃ resurrent
potentissime maiestatis:Ad destrucu¬
dam quoq arrogantiam humani gene¬
ris que sius uirib aliquid boni se facre
qui aliquã bona putant suis uirib ap¬
plicanda. Clamat humanitas uerbi.
bonis sius dm̃ penitꝰ ñ egere. ad ipsim
mirificauit om̃s uoluntates meas inter
illos. Priꝰ nobis uerboꝵ ordo ponend
est. ut sermonũ obscuritate submota.
sensꝰ nobis faciliꝰ elucescat. Scĩs qͥ st̃i
terra eiꝰ nirificauit. id est pat̃ om̃s uo¬
luntates meas. ut cognosceres xp̃mdim̃n
ab electis. ẽẽ. diligendum. Addidit mt̃
illos. hoc ẽ scõs. qui st̃ in terra iuiuer¬

Expanded text:
Salvatoris ex duabus distinctis perfectisque Salvatoris ex duabus distinctis perfectisque cordis affectu; unde sancta conscientia loquebatur. Deus meus es tu, a forma servi Filius dicit ad Patrem, ut duas naturas in una persona Domini Salvatoris evidenter agnosceres. 53 Una ex nostra infirmitate humilis, altera ex sua potestate mirabilis, ut intelligas quod passus est, fuisse carnis; quod resurrexit, potentissimae majestatis. Ad destruendam quoque arrogantiam humani generis, quae suis viribus aliquid boni se facere qui aliqua bona putant suis viribus applicanda. Clamat humanitas Verbi bonis suis Deum penitus non egere, ad ipsum mirificavit omnes voluntates meas inter illos. Prius nobis verborum ordo ponendus est, ut sermonum obscuritate submota, sensus nobis facilius elucescat. Sanctis qui sunt in terra ejus, mirificavit, id est Pater omnes voluntates meas. Ut cognosceres Christum Dominum ab electis esse diligendum, addidit, inter illos, hoc est sanctos qui sunt in terra viven
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝗͣ. minuens. s naturam humanita¬
tis ostendens. Naturam dico originem
uniꝰ cuiꝰq rei. uigoremq substantie.
Subiungit etiam quẽ adinodũ scĩ euis
non carnalib desideriis s spiritalib
uirtutib eligant᷑. om̃ia quȩ ꝑtulit
ad hereditatis sue głam asserens fuisse
ꝑducta. Scda positione idem pat̾ gr̃as
refert. qui illi adextris apparendo. mi¬
quitatẽ huiꝰ scłi om̃ipotentiȩ suȩ uir¬
tute suꝑauit. Unde animã suã de in¬
strno asserit. eẽ. lib̾atam. & pꝰ resurrec̃¬
tionis głam in delectationib dextere
ipsiꝰ se memorat collocatum: Ps
Inter pericula humana uenturꝰ
& iuduce obstinationis impios
fensꝰ natura humanitatis assumpta.
conseruari se pat̾na ꝓtectione dep̾cat᷑.
& qͦ ficiliꝰ eiꝰ rci sequeret᷑ effectꝰ. speras¬
se se dixit semꝑ indño. Hec figura dicr
ethopopoea. quociens datur locutio
certe ꝑsonȩ. Persona est enum hic dñ

Expanded text:
quidquam minuens, sed naturam humanitaquidquam minuens, sed naturam humanitatis ostendens. Naturam dico, originem uniuscujusque rei, vigoremque substantiae. Subjungit etiam quemadmodum sancti ejus non carnalibus desideriis, sed spiritualibus virtutibus eligantur; omnia quae pertulit ad haereditatis suae gloriam asserens fuisse perducta. Secunda positione idem Patri gratias refert, qui illi a dextris apparendo, iniquitatem hujus saeculi, omnipotentiae suae virtute superavit. Unde animam suam de inferno asserit esse liberatam, et post resurrectionis gloriam in delectationibus dexterae ipsius se memorat collocatum. ExpInter pericula humana venturus, et Judaicae obstinationis impios sensus, natura humanitatis assumpta conservari se paterna protectione deprecatur; et quo facilius ejus rei sequeretur effectus, sperasse se dicit semper in Domino. Haec figura dicitur ethopoeia, quoties datur locutio certae personae. Persona est enim hic Domini
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃s dicantur inscriptiones
tituloꝵ qui psalmoꝵ frontib affi-¬
gunt᷑. nescio quid mysticũ iste designars
hoc specialit̾ pͥmꝰ continere declaratur.
hunc titulum suꝑ caput eiꝰ fuisse con¬
scriptum. ũc nararenꝰ rex iudeoꝵ. S
ipsi ueracit̃ intelligendi sunt udei. qͥ¬
pura xp̃o deuotione fimulantur. Et
quia rex nr̃ saluator de sua passione & re¬
surrectione dicturꝰ est. merito huiꝰ in¬
scriptionis commemoratio facta ẽ: que
tantis post temporib erat dño dispen¬
sante secutura. Et ut hanc tituli inscͥp¬
ceres. adiectũ ẽ ipsi dauid. quod ad dñm
saluatorem competent̃ referri crebra
expositione monstrabimꝰ. Sciendũ est
autem qd̾ hic psalmꝰ scd̾s est eoꝵ qͥ passi¬
onẽ & resurrectionẽ dñi breuit̾ tangt̾:¬
er totum psalmũ Duus¬
introducit᷑ ꝑsona dñi saluatoris.
Prima positione scłm ꝯsuetudinẽ suã
ex humanitate suscepta uerba facit ad
patrem. conseruari se petens. qͥ spem

Expanded text:
um omnes dicantur inscriptiones titulorum qui psalmorum frontibus affiguntur, nescio quid mysticum iste designans, hoc specialiter primus continere declaratur. hunc titulum supra caput ejus fuisse conscriptum, Jesus Nazarenus Rex Judaeorum . Sed ipsi veraciter intelligendi sunt Judaei, qpura Christo devotione famulantur. Et quia Rex noster Salvator de sua passione et resurrectione locuturus est, merito hujus inscriptionis commemoratio facta est, quae tantis post temporibus erat, Domino dispensante, secutura. Et ut hanc tituli inscripceres, adjectum est, ipsi David; quod ad Dominum Salvatorem competenter referri crebra expositione monstravimus. Sciendum est autem quod hic psalmus secundus est eorum qui passionem et resurrectionem Der totum psalmum introducitur persona Domini Salvatoris. Prima positione secundum consuetudinem suam ex humanitate suscepta, verba facit ad Patrem, conservari se petens, quia spe
Abbreviated transcription (Latin):
studioso ambiguitas cuncta tollatur.
Nona. pꝰ multiplicia preconia. quȩ
mͦ a deitate. mͦ ab humanitate ipsrꝰ
mutatis ꝑsonis & titulis ponitur
alleluia. qd̃ significat laudate dnm
Decima. sequunt᷑ gradales. qui animũ
nr̃m ad dnm saluatorem pura &
humili satisfactione ꝑducunt. Un¬
maiestatem. ut nulli sit dubium
scãm trinitatem singłarit᷑ om̃ipo¬
tentem quȩ uult facere in gelo &
in terra. Duodecima. septẽ psalmi
relinquunt᷑ in fine. qui exultatioĩb
hymnicis totam głam sc̃ę trinitats
generalit̾ deuota mente concȩlebrant.
Sic textꝰ tociꝰ psalterii. duodecim parti¬
bus diuisꝰ. in apłoꝵ numero mirabili
laude concluditur. quatinꝰ & iste illud
ducto. criminib suis terra diluta est.
Sic & hi psalmi tali numero ꝓducti.
genꝰ humanum peccatis suis pollutũ.
conuenient̃ reddunt absolutum.
Nunc minutatĩ ad exponenda psalterii
uerba ueniamus. E¬

Expanded text:
studioso ambiguitas cuncta tollatur. studioso ambiguitas cuncta tollatur. Nona, post multiplicia praeconia, quae modo a deitate, modo ab humanitate ipsius, mutatis personis et titulis ponitur Alleluia, quod significat: Laudate Dominum. Decima: sequuntur gradales, qui animum nostrum ad Dominum Salvatorem pura et humili satisfactione perducunt. Unmajestatem, ut nulli sanctam Trinitatem singulariter omnipotentem, quae vult facere in coelo et in terra. Duodecima, septem psalmi relinquuntur in fine, qui exsultationibus hymnidicis totam gloriam sanctae Trinitatis generaliter devota mente concelebrant. Sic textus totius Psalterii duodecim partibus divisus in apostolorum numero mirabili laude concluditur, quatenus et iste illud  diebus diluvio superducto criminibus suis terra diluta est: sic et hi psalmi tali numero producti, genus humanum peccatis suis pollutum convenienter reddunt absolutum. Nunc minutatim ad exponenda Psalterii verba veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
popłos. qui eũ nitebant᷑ extinguere.
ut desinant iuidei mala cogitare uł
facere. qm̃ se nouerint diuinis uͥtutib
destruendos. In quinta. dñs xp̃c cla-¬
mat ad patrem. ut eiꝰ audiatur oratio.
& in resurrectione ipsiꝰ mundo pro¬
futura concedat. Sexta. ꝑ totũ psal¬
mum uerba sunt penitentis. cui un¬
guntur eiusdẽ modi alii sex. qͥ tam̃
in conclusione quinquagesimi psilmi¬
descripti sunt. In septima parte. xp̃c
humilit̾ quidem petit ut ei subue¬
niatur a patre. s habet fiduciam
recte ꝯuersationis. qd̃ magis ad eius
ꝑtinet deitatem. S more humani¬
tatis assumpte sibi postulat subue¬
niri. ne diabolꝰ animam eiꝰ iniqua
p̾sumptione diripiat. & gła ipsius
m puluerem deducta dispereat. In
octaua. parabolis & trõpicis allusio¬
nib congregatis. subsequens dragina
decurritur: & ꝑ allegoricas similitu
Que schemata nos locis aptissimis eui¬
dentissime commonemꝰ. ut lectori

Expanded text:
populos, qui eum nitebantur exstinguere. populos, qui eum nitebantur exstinguere. ut desinant Judaei mala cogitare, vel facere: quoniam se noverint divinis virtutibus destruendos. In quinta Dominus Christus clamat ad Patrem, ut ejus audiatur oratio, et in resurrectione ipsius mundo profutura concedat. Sexta, per totum psalmum verba sunt poenitentis, cui junguntur ejusdem modi alii sex, qui tamen in conclusione quinquagesimi psdescripti sunt. In septima parte Christus humiliter quidem petit ut ei subveniatur a Patre, sed habet fiduciam rectae conversationis; quod magis ad ejus pertinet deitatem. Sed more humanitatis assumptae sibi postulat subveniri, ne diabolus animam ejus, iniqua praesumptione diripiat, et gloria ipsius in pulverem deducta dispereat. In octava, parabolis et tropicis allusionibus congregatis, subsequens drama decurritur, et per allegoricas similitudistum. Quae schemata nos locis aptissimis evidentissime commonemus, ut lectori
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ liber ille diuinꝰ mystica p̾dicati¬
one complectit᷑. Quaꝓpt̾ factis au¬
ditorib. ꝑ quandam ysagogen quȩ est
sequentis oꝑis introductio. index celesti¬
um mysterioꝵ. & sacre p̾nuntia dicti¬
onis. ut opinor sufficienter attonitis.
& desid̾io suꝑno diuina largitate flam¬
matis. nunc ad soluenda quȩ ꝓmissa
gent̃. ut libent̾. ut ꝓficue meream᷑
audiri. Tuis enĩ adiutoriis om̃imo¬
dis indigemꝰ. ut ualeamꝰ concesso ser¬
mone aliquatenꝰ uerba tuȩ maiestatis
antequã celestis psalterii mella
degustem. & campos illos głosissimȩ
passionis dño prestante contingam.
quȩdam mͥ uidentur diuisis capitib
de textu ipsi carminis intimanda.
ut & legentes distinctiꝰ debeamꝰ edo¬
cere. & nos ordines ipsos sine aliqua
offensione curramꝰ. In pͥma parte
itaq dñi carnalis uita describitur.
In sccła. natura deitatis ipsiꝰ subtilit̾
indicatur. Tercia. multiplicatos dic̃

Expanded text:
quae liber ille divinus mystica praedicatiquae liber ille divinus mystica praedicatione complectitur. Quapropter factis auditoribus per quamdam isagogen, quae est sequentis operis introductio, index coelestium mysteriorum, et sacrae praenuntia dictionis, ut opinor, sufficienter attonitis et desiderio superno divina largitate flammatis, nunc ad solvenda quae promissgenter, ut libenter, ut proficue mereamur audiri. Tuis enim adjutoriis omnimodis indigemus, ut valeamus concesso sermone aliquatenus verba tuae majestatis antequam coelestis Psalterii mella degustem, et campos illos gloriosissimae passionis, Domino praestante, contingam, quaedam mihi videntur, divisis capitulis, de textu ipsius carminis intimare, ut et legentes distinctius debeamus edocere, et nos ordines ipsos sine aliqua offensione curramus. In prima itaque parte Domini carnalis vita describitur. In secunda, natura deitatis ipsius subtiliter indicatur. Tertia, multiplicatos dicit
Abbreviated transcription (Latin):
niue candidior. sine macula. sine ruga.
de qua scriptũ est in cantico canticoꝵ.
Quȩ est ista que ꝓgreditur quasi aurora
consurgens. pulchra ut luna. electa ut
sol. terribilis ut acies ordinata.Et
paulopost. O culi tui columbarum.
absq eo quod intrinsecus latet. Cuius
dentes sicut greges tonsarũ. quȩ ascen¬
derunt de lauachro. Om̃s gemellis
fetib: & sterilis non est int̾ eas. Sic̃
uitta coccinea labia tua. mat̾ & u̾go.
feta & integra. genitͥr & incorrupta.
cuiꝰ os uirtutum om̃iũ flãglat odorib.
De qua sponsꝰ dicit. Odor oris tui sic̃
maloꝵ. Et post paululum. O dor¬
unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa aromata.
fauus distillans labia tua sponsa. mel &
lac sub lingua rua. Que mereris de¬
niq osculari xp̃m . & decus illud per¬
hennit᷑ custodire uirgineum. Tibi enĩ
dicitur. Osculetur me oscło oris sui.
quia meliora sunt ubera tua uino.
flaglantia unguentis optimis. & cet̾a

Expanded text:
nive candidior, sine macula, sine ruga. nive candidior, sine macula, sine ruga. De qua scriptum est in cantico Canticorum: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens, pulchra ut lstrorum acies ordinata. Et paulo post: Oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet. Cujus dentes, sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis non est inter eas. Sicut vitta coccinea labia tua , mater et virgo, feta et integra, genitrix et incorrupta, cujus os virtutum omnium fragrat odoribus. De qua sponsus dicit: Odor oris tui sicut malorum . Et post paululum: Odorunguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua . Quae mereris denique osculari Christum, et decus illud perenniter custodire virgineum. Tibi enim dicitur: Osculetur me osculo oris sui, quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis ; et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
quippe doces ingenitũ. filium genitũ.
unum dm̃ scãm p̾dicans trinitatem.
& carne humanitatis assumpta salua
uniuscuiꝰq ꝓprietate nature. unam
confiteris. eẽ. ꝑsonam. uet̾i testam̃to
de nouo fidem faciens. nouũ a ueteri
exortũ. eẽ. cognoscens. Et ut breuĩt
cuncta complectar. nescis loqui nͥ qd̃
expedit credi. Nam quamius diu̾sis
hic afficiaris angustiis. & dolosi hostis
contrarietate quatiaris. tam̃ de tocius
mundi circulo congregata. resplender ᷤ
in modũ pulcherrimẽ pyramidis ad
ȩterna regna ꝑduceris. quȩ huic sce¬
mati ñ inmerito compararis. Qm̃
de uniuersis gentib extollens uerticem
p̃ciosum. iustoꝵ animas quasi lumen
exinium ad suꝑna regna transmittis.
Meta frumentis plena celestib. de diuer¬
sis gentibꝰ scõꝵ beata collectio: serenaꝵ
mentiũ lampabilis çetꝰ. insolubilis con-¬
structio de uiuis lapidib fabricata. Bea¬
toꝵ om̃ium et̾na felicitas sole lucidior.

Expanded text:
quippe doces ingenitum, Filium genitum, quippe doces ingenitum, Filium genitum, Unum Deum, sanctam praedicans Trinitatem, et carne humanitatis assumptae, salva uniuscujusque proprietate naturae, unam confiteris esse personam, Veteri Testamento, de novo fidem faciens, Novum a Veteri exortum esse cognoscens. Et, ut breviter cuncta complectar, nescis loqui, nisi quae expedit credi. Nam quamvis diversis hic afficiaris angustiis et dolosi hostis contrarietate quatiaris, tamen de totius mundi circulo congregata resplendens, in modum pulcherrimae pyramidis ad aeterna regna perduceris. Quae huic schemati non immerito compararis quoniam de universis gentibus extollens verticem pretiosum, justorum animas quasi lumen eximium ad superna regna transmittis. Meta frumentis plena coelestibus, de diversis gentibus sanctorum beata collectio, serenarum mentium lampabilis coetus, insolubilis constructio de vivis lapidibus fabricata, beatorum omnium aeterna fencitas, sole lucidior,
Abbreviated transcription (Latin):
o immaculata. o ꝑfecta mat̾ eccłia.
quȩ diuina gr̃a largiente sola uinificas.
sola scĩficas. & ꝑditum ꝓpriis culpis.
institutione tua humanũ genꝰ instau¬
ras. cuiꝰ piȩ confessioni nichil addi. ni¬
chil mnui potest. Per om̃s quippe
psalmos ꝑ om̃ia quippe cantica p̾conia
scẽ trinitatis interseris. ut cuiꝰ sunt
sacrata uerba que loquimur. ei laus
dine quȩ tuam euident̃ portauit ima¬
ginem. sola in offenso fidei cursu sine
periculo diluuii constant᷑ enauigas.
nec ullis terrorib adquiescis. quãius
adhuc int̾ prauitates huiꝰ scłi grauis¬
sima necessitate uerseris. Quicquid
enĩ repperitur preter uitale gremiũ
tuũ. mortiferum constat. eẽ. naufragiũ.
Nam cũ sabelliꝰ detestabilis in patrẽ
erret. demens arrius delinquat infilio.
mannes sacrilegus neget spm scm̃. ali
scelerati uet̃i testamento derogent.
non nulli noul grãm non sequantur.
tu tantũ deuocione fideli p̾stante dño
in offense cuncta complecteris. Patrẽ

Expanded text:
o immaculata, o perfecta mater Ecclesia, quae, divina gratia largiente, sola vivificas, sola sanctificas, et perditum propriis culpis, institutione sua, humanum genus instauras. Cujus piae confessioni nihil addi, nihil minui potest. Per omnes quippe psalmos, per omnia cantica, praeconia sanctae Trinitatis interseris, ut, cujus sunt sacrata verba quae loquimur, ei laus dine, quae tuam evidenter portavit imaginem; sola inoffenso fidei cursu, sine periculo diluvii constanter enavigas, nec ullis erroribus acquiescis, quamvis adhuc inter pravitates hujus saeculi gravissima necessitate verseris. Quidquid enim reperitur praeter vitale gremium tuum mortiferum constat esse naufragium. Nam cum Sabellius detestabilis erret in Patre, demens Arius delinquat in Filio, Manes sacrilegus neget Spiritum sanctum, alii scelerati Veteri Testamento derogent; nonnulli Novi gratiam non sequantur, tu tantum devotione fideli, praestante Domino, inoffense cuncta complecteris; Patrem