comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nensis ȩccłȩ suis usibꝰ usurpare aut minuere aut ad ciuitat᷑e.
aliqua specie deferre ñ pͣsumat. Et qͥcqͥd ad ipsum altare in
dĩ noĩe fuerit oblatum a qͥbuscũq deo inspirante transmissũ.
nichil sibi exinde ꝓreuerentia sc̃e Mariȩ in cuius honore ipsa
basilica uel reliquoꝵ scoꝵ constructa ẽẽ uidetur: pontifex aut
eis archidiaconus:uel qͥlibet ordinator eccłȩ taruanensis aude¬
at uindicare a pͣfato monasterio neq in agͥs ipsius conuiuia.
ego uel pontifices successores nrͣi uel archidiaconus pͣparare.¬

Expanded text:
nensis Ecclesiae, suis usibus usurpare aut minuere, aut ad civitatem nensis Ecclesiae, suis usibus usurpare aut minuere, aut ad civitatem aliqua specie deferre non praesumat. Et quidquid ad ipsum altare in Dei nomine fuerit oblatum a quibuscunque, Deo inspirante, transmissum, nihil sibi exinde, pro reverentia sanctae Mariae, in cujus honore ipsa basilica vel reliquorum sanctorum constructa esse videtur, pontifex aut ejus archidiaconus, vel quilibet ordinator ecclesiae Tarnanensis, audeat vindicare a praefato monasterio; neque in agris ipsius convivia, ego, vel pontifices successores nostri, vel archidiaconus praeparare
Abbreviated transcription (Latin):
in tegra reseruanda reqͥrere ñ p̃sumat. Et sicut antiqͦꝵ uel
in nouo tepore monasteria ꝓpͥa pͥuilegia stͣ consecuta sita et hoc
a successoribus custodiat᷑. ut quicqͥd in ipsa basilica uel eius mo¬
nastio ibidem offert᷑ ipse alba uł monachi ibidem seruientes abs.¬
q ullius contrarietate uel repetitione. epͣoꝵ liberi cum dei adiu¬
torio hoc possideant. Et iuxta qͦd decretũ ẽ qcqͥd pͣdicti basili¬
ci monachi sub lib̾tate euangłica regularit᷑ uiuentes regio
munere seu a qͥbitslihet xpͣianis: in agris mancipis: auro ar-¬
gentoue sacrisq uoluminibus uel in qͥbuscũq speciebus quȩ ad
ornamͣtum diuini cultus iuel ad opus eoꝵ monachorum ꝑtinere
noscuntur. uel in cȩt̾is rebus collatis aut deinceps collaturis in
pͣsenti uita nr̃is temporibits seu successoꝵ meoꝵ. neq: ego nullaꝙ
sibi pontifex aut aliquis ex ordine clericoꝵ ordinator tarua¬

Expanded text:
integra reservanda, requirere non praesumat. Et, sicut antiquorum, vel integra reservanda, requirere non praesumat. Et, sicut antiquorum, vel in novo tempore, monasteria propria privilegia sunt consecuta, ita et hoc a successoribus custodiatur; ut quidquid in ipsa basilica vel ejus monasterio ibidem offertur, ipse abbas vel monachi ibidem servientes, absque ullius contrarietate vel repetitione episcoporum, liberi, cum Dei adjutorio, hoc possideant; et, juxta quod decretum est, quidquid praedicti basilici monachi sub libertate evangelica regulariter viventes, regio munere, seu a quibuslibet Christianis, in agris, mancipiis, auro argentoque sacrisque voluminibus, vel in quibuscunque speciebus, quae ad ornamentum divini cultus, vel ad opus eorum monachorum pertinere noscuntur, vel in caeteris rebus collatis aut deinceps collaturis, in praesenti vita nostris temporibus seu successorum meorum, neque ego nullusque sibi pontifex, aut aliquis ex ordine clericorum ordinator Tarna
Abbreviated transcription (Latin):
tefecimus : qͦd uoluntas nrͣa talit᷑ decreuit. ut cũ ipsis peregͥnis
in ipsa basilica qu̾a ꝓeoꝵ adium̃to c̃struximꝰ: ibidem me reqͥ¬
escere scđm ipsoꝵ monachoꝵ uoluntat᷑e & dĩ adiutorio licen¬
tiam habere debeam. & ipsi frͣs de qͥbuslibet locis in pͣfata insu¬
la corpus meũ adducere & ibidem recondere debeant. ꝑ ꝗd
decerno & iuxta consensũ frm clericoꝵ taruanensis ȩccłȩ uel
illustribus uiris ꝑsonis intͣdico. ut ipsa basilica sub umbracu¬
lo patͦcinii albis Bertini qͥ nc̃ teporis in antedicto monast̾io
p̃ẽẽ uidetur: seu ã successoribus suis sub eoꝵ gub̾natione regen¬
da. cũ diuino cultu affectuq piissimo & dilectione qua decet:
et cũ om̃i integra soliditate insulȩ sithiu monast̾io in sui iuris
obtineant uigore arbitͥoq uel rebꝰ inibidem aspicientibus
muneris causa ꝓ eiꝰ adiutorio seruoꝵ di uel ipsoꝵ libertate

Expanded text:
tefecimus, quod voluntas nostra taliter decrevit, ut cum ipsis peregrinis, tefecimus, quod voluntas nostra taliter decrevit, ut cum ipsis peregrinis, in ipsa basilica, quam pro eorum adjumento construximus, ibidem me requiescere, secundum ipsorum monachorum voluntatem, et Dei adjutorio, licentiam habere debeam; et ipsi fratres, de quibuslibet locis, in praefata insula corpus meum adducere et ibidem recondere debeant. Per quod decerno, et, juxta consensum fratrum clericorum Tarnanensis ecclesiae, vel illustribus viris personis interdico, ut ipsa basilica sub umbraculo patrocinii abbatis Bertini, qui nunc temporis in ante dicto monasterio praeesse videtur, seu a successoribus suis, sub eodem gubernatione regenda, cum divino cultu affectuque piissimo et dilectione qua decet, et cum omni integra soliditate insulae Sithiu monasterio in sui juris obtineant vigore arbitrioque, vel rebus inibidem aspicientibus;muneris causa, pro ejusdem adjutorio, servorum Dei vel ipsorum libertate
Abbreviated transcription (Latin):
deberet. int᷑ ipsoꝵ corpuscula monachoꝵ¬
qͥ religioso habitu ad om̃ipotentis dei uerbu conuenert̃ de dissi¬
milibus gentibus: de spalitate. mundi. in unius gremio sc̃e ȩccłȩ
excutiant. om̃ia deserere: terrenȩ curȩ pondera deponere: atq
ad cȩleste desidium latius animi sinuͣ laxent: uit᷑a remot᷑a ꝓsu
ꝑna retͥbutione. petiert̃. ut in ea sc̃is pͣcibus dediti: et uetustat᷑e.
cordis a societate scłarium strepitus disiungere: et in igne amo¬
ris dñi conflant: ut ad cȩleste gaudium contͣeplandũ se in no
uent. Proinde ego qua fiducia ꝓuocatus : intͣcessores meos apud
clemͣtissimũ & om̃ipotente̾ dñm ut suis p̃cibus pͣbere mͥ dignen¬
tur amminiculũ humilit᷑ deposco. & talit᷑ ab ipsa congregati¬
one supplico: ubi et ubi locus euenerit in qͦ dñs de hac luce me
migrare iusserit: consocia caritate iuxta qͦd in auribꝰ urͣis pa¬

Expanded text:
deberet, inter ipsorum corpuscula monachordeberet, inter ipsorum corpuscula monachorui religioso habitu, ad omnipotentis Dei verbum convenerunt, de dissimilibus gentibus, de esqualitate mundi in unius gremii sanctae Eccleexcuciant, omnia deserere, terrene cure pondera deponere, atque ad celeste desiderium latius animi sinum laxent, vitam remotam pro superna retributione petierunt, ut in ea sanctis precibus dediti, et vetustati cordis a societate secularium strepitus disjungere, et in igne amoris Dvent. Proinde ego qua fiducia provocatus, intercessores meos apud clementissimum et omnipotentem Dominum, ut suis precibus praebere mihi dignentur amminiculum, humiliter deposco, et taliter ab ipsa congregatione supplico, ubi et ubi locus evenerit, in quo Dominus de hac luce me migrare jusserit, consocia charitate, juxta quod in auribus vestris pa
Abbreviated transcription (Latin):
NͣIs sc̃is ac uenerabilibits in xp̃o mͥ adherentibus fr̃ibus
tam abbatib qu̾a & pb̃ris uel diaconibus uel om̃i clero
taruennensis ȩccłe. seu uiris illustribꝰ optimatis sublimis ꝑ¬
sonis uel reliqͥs quͣa pluribus. Ax do marus xpͣi gr̃a taruens¬
bri obseruatione. custodire conueniat. tnͣ diuina largitate.
inspirante. utili ꝓuisione. ꝑtractante. constituimus. ut qͦd sacͥs
deliberationibus ñ derogat. intrepida obseruatione conser-¬
uetur. Quia placuit nobis iuxta frͣnalem consensum & uis.¬
ceralis pietatis affectus ita cor nrͣm intrinsecs molliuit. ut
basilica in insula sitbiu ubi in antea monasterium in dĩ nõie.
ȩdificatũ ẽẽ uidetur: ubi regularit᷑ uiuentes aderant mona-¬
chi sub libertate constituti. ibidem parit᷑ cũ ipsis monachis
ꝓ eoꝵ consolatione. uel adiutorio basilica comuni opere ad cor-¬
fr̃m plenissimã caritat᷑e in eiꝰ locello corpu¬
sculuͣ
meuͣ post obitũ meu̾ ibidem depositits uł c̃di

Expanded text:
nis sanctis ac venerabilibus in Christo mihi adhaerentibus fratribus, tam abbatibus quam et presbiteris vel diaconibus, vel omni clero Taruanninsae Ecclesiae, seu viris illustribus, optimatis, sublimis personis, vel reliquis quampluribus: Audomarus, Christi gratia Taruanbri observatione custodire conveniat, tamen, divina largitate inspirante, utili provisione pertractante, constituimus ut, quod sacris deliberationibus non derogat, intrepida observatione conservetur. Quia placuit nobis, juxta fraternalem consensum et visceralis pietatis affectus, ita cor nostrum intrinsecus mollivit, ut basilica in insula Sithiu, ubi in antea monasterium in Dei nomine aedificatum esse videtur, ubi regulariter viventes aderant monachi sub libertate constituti, ibidem pariter cum ipsis monachis, pro eorum consolatione vel adjutorio, basilicam communi opere, ad corfratrum plenissimam caritatem, in ejus locello corpusculum meum post obitum meum ibidem depositus vel conditus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ꝑmanere firmissime. ut iam dicti monlachi ã sepedicto
monastio eiꝯq cellulas : qͥa nichil de canonica auctoritate con-¬
uellitur: qͥcqͥd domesticrĩ fidei ꝓ tranqͥllitate pacis uł reue.¬
rentia sc̃oꝵ tͥbuitur. Iuud etiã placuit addere. ut absq ĩtͦitu
pontificis, ipsi monachi sub religione. uel regula sicut suꝑius
diximus uiuere debeant xp̃o ꝓtegente : qͥ adiuuet. hanc epłam
consertantibus. & qͥ destruat. infringere. eam pͣsum̃tibus. Quͣa
diffinitionem constitutionis nrͣe. inrͣis & futuris temporis ut
ualitura sit: manus nr̃ȩ subscriptionis roborauimus. & fr̃ibꝰ
nrͣis et illustrib uiris ut et ipsi ꝑfirmare deberent rogaui.
Actum in basilica ipsa sub die. xuiii. mai. Anno .ui. regni tdom¬
ni nrͣi. Clothacarii regis. In xͥ Nomine. quͣauis peccator ego
dictaui. et recensere audiui. et qui subterius scribere deb̾ent

Expanded text:
tuum permanere firmissime, ut jam dicti monachi a saepe dicto tuum permanere firmissime, ut jam dicti monachi a saepe dicto monasterio ejusque cellulas, quia nihil de catholica auctoritate conellitur, quidquid domesticis fidei, pro tranquillitate pacis vel reverentia sanctorum, tribuitur. Illud etiam placuit addere, ut, absque introitu pontificis, ipsi monachi sub religione vel regula, sicut superius diximus, vivere debeant, Christo protegente, qui adjuvet hanc epistolam conservantibus et qui destruat infringere eam praesumentibus. Quam diffinitionem constitutionis nostrae, nostris et futuris temporibus, ut valitura sit, manus nostrae subscriptionis roboravimus, et fratribus nostris et illustribus viris, ut et ipsi perfirmare deberent, rogavi. « Actum in basilica ipsa, sub die XVIII Maii, anno VI regni domni nostri Clothacarii regis. « In Christi nomine, quamvis peccator, ego,m voluntarius dictavi et recensere audivi; et qui subterius scribere deberent,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. fuerit rogatus. & ꝑacto diuino misterio absq
ullo incõmodo in sua studeat hab̾e regressum. Neq ulla alia
potestate in ipso monastio ut diximus neq in rebꝰ seu mistiuͣ
aut ornam̃tũ ipsius ineq in ꝑsonis donandi aut cõmutan
quieti sub regula sc̃a ipsi monachi uiuere. debeant ad ipsũ
monasterium deseruientes: ut de ꝑfecta qͥete ipsa congregatio
ualeat duce dño illeso tramite. ꝑ tͣepora exultare. et. ad portũ
qͥetis ȩternȩ felicit᷑ ꝑuenire: Et sicut plura monasteria sub
lib̾tate uiuentes sut ꝓstatu ȩccłȩ & salute regis uel stabilita¬
te regni & tranquillitate patͥȩ ualeant in ipsoloco uel ad eoꝵ
reliqͥas scoꝵ plenius exorare. & iuxta decreta antiqͦꝵ patru
dño adiuuante ualeant ꝑseuerare: quatinꝰ hanc epłam cu pͥui¬
legio c̃cesso atq indulto sub ea ut diximus lib̾tate sic̃ plurima
monasteria: ut monachi ibidem consistentes gebeant in ꝓpe¬

Expanded text:
oluntate fuerit rogatus, et, peracto divino mysterio, absque ullo incommodo, in sua studeat habere regressum; neque ulla alia potestate in ipso monasterio, ut dicimus, neque in rebus, seu mysterium aut ornamentum ipsius, neque in personis donandi aut commutandquieti sub regula sancta ipsi monachi vivere debeant, ad ipsum monasterium deservientes, ut de perfecta quiete ipsa congregatio valeat, duce Domino, illaeso tramite, per tempora exsultare, et ad portum quietis aeternae feliciter pervenire; et, sicut plura monasteria, sub libertate viventes, ut pro statu Ecclesiae et salute regis vel stabilitate regni et tranquillitate patriae, valeant in ipso loco vel ad eorum reliquias sanctorum plenius exorare, et, juxta decreta antiquorum patrum, Domino adjuvante, valeant perseverare; quatenus hanc epistolam, cum privilegio concesso atque indulto sub ea, ut diximus, libertate, sicut plurima monasteria, ut monachi ibidem consistentes debeant in perpe
Abbreviated transcription (Latin):
monacho hoc pͥuilegium rogatꝰ scͥpsi & subscͥpsi. Igit decedente
dõno audomano ep̃o in uilla waurantis dicta. distante a sithiu
cenobio fere.iiii. miliaribꝰ. a domno Bentino scđm ipsis beati
uiri in ħ pͥuilegio rogatum exinde deportatus. in supͣscͥpta basi¬
lica corã altare di genitͥcis est humatus. ac deinceps ipsa basilica
domno Bertino fuit subdita.

Expanded text:
monachus, hoc privilegium, rogatus scripsi et subscripsi. » Igitur decedente domno Audomaro episcopo, in villa Worantis dicta, distante a Sithiu coenobio fere quatuor miliaribus, a domno Bertino, secundum ipsius beati viri in hoc privilegio rogatum, exinde deportatus, in suprascripta basilica, coram altare Dei Genitricis est humatus; ac deinceps ipsa basilica domno Bertino fuit subdita.
Abbreviated transcription (Latin):
una cum beneficio tuo in cafitiere. id st̃ bunaria .xxx. ac
Mancipia .xii. his nominib ostorbaldum. Gernhardum. here¬
bald. Radburg. Sigb̃ta. thiobert. Strilleburg. Uiufken. lolithai.¬
liodburgam. Uuinetħ̾tan. adalb̾tan. ad custodiam sc̃ĩ letri et.
sc̃i Bertini. specialit̾q ad altare. coram quo corpus genitoris nr̃i
Nunroci requiescit. sub censu luminario annuatim nrãm eiꝰ ꝙ:
elemosinam reddendo confirmaremus. Iuxta itaq petitionẽ.
tuam. res utrasq concedimus tam tͥ qu̾a uxori tuş et filiis tuis
sc̃o loco abstrahere temptauerit. iram dĩ om̃ipotentis et sc̃i Petͥ
sc̃iq Bertini incurrat. si conamen impium ñ omiserit. et. hȩc
prestaria manu nr̃a fr̃mq roborata firma ꝑmaneat cũ stipu.¬
latione subnixa. Actum Sithiu monasterio in basilica sc̃i Berti¬
ni. Noñ se ł temb̾ in festiuitate. ipsiꝰ. anno xiiii. regnante. dõno

Expanded text:
una cum beneficio tuo in Cafitmere, id sunt bunaria XXX ac una cum beneficio tuo in Cafitmere, id sunt bunaria XXX ac mancipia XII, his nominibus: Ostarbaldum, Gernhardum, Heribaldum, Radburg, SigbLiodburgam, Winetbertan, Adalbertan, ad custodiam sancti Petri et sancti Bertini, specialiterque ad altare, coram quo corpus genitoris nostri Hunroci requiescit, sub censu luminario annuatim nostram ejusque elemosinam reddendo, confirmaremus. Juxta itaque petitionem tuam, res utrasque concedimus, tam tibi quam uxori tuæ et filiis tuis, sancto loco abstrahere temptaverit, iram Dei omnipotentis et sancti Petri sanctique Bertini incurrat. Si conamen impium non omiserit. Et hæc prestaria, manu nostra fratrumque roborata, firma permaneat cum stipulatione subnixa. «Actum Sithiu monasterio, in basilica sancti Bertini, nonis septembr. in festivitate ipsius, anno XIIII. regnante domno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥerat annꝰ Regis karoli .xiiii. et ep̃atus beati folqͥni xxx.¬
iiii. et regiminis iam dicti adalardi abbis .xi. c̃cessit. isdem atb
ꝓ prestariam cuidam homini odiuino. tram qua habuerat
isdem in beneficio in cafitmere. id ẽ Bunaria .xxx. cũ porti¬
uncula qũa tsdem oduuinꝰ tradiderat ad monastium Sithix
in pago Bononensi in loco nuncupante. Mighem bunaria. iii
lnea ratione ut annis singulis ad festiuitate sc̃i Bertini. Nonas
Sept̃. de cera ualente soł.U. ꝑsoluat. ut spetialit᷑ lumen ad
altare. ante qͦd pat̾ iam dicti abb̃is hunrocus tumulato nosci¬
tur ẽe nullo umquam desit. tempore.
sidelium annuerint. di se in hoc uoluntati parere non
su frim nr̃or prestator. Multoꝵ notitia patet quia nuꝑ por¬
tiunculam tuam in pago Bononensi in lo co nuncupante oighem¬
scilicet Bunaria.iii. ad precium ualens libras .iiii. nob̾ uł ad p̃¬
scriptũ monasterium delegasti. expetens ut. te cũ uxore ac liberis.

Expanded text:
am dicti Caroli XIV, et episcopatus beati Folquini XXXIX, et regiminis jam dicti Adalardis abbatis XI, concessit isdem abbas per praestariam, cuidam homini Odwino terram quam habuerat isdem in beneficio in Cafitmere, id est bunaria XXX, cum portiuncula quam isdem Odwinus tradiderat ad monasterium Sithiu, in pago Bononensi, in loco nuncupante Mighem, bunaria III; in ea ratione, ut annis singulis, ad festivitatem sancti Bertini, Nonas Septembris, de cera valente solidos V persolvat, ut specialiter lumen ad altare, ante quod pater jam dicti abbatis Hunrocus tumulatus noscitur esse, nullo unquam desit tempore. Xfidelium annuerint, Dei se in hoc voluntati parere non su fratrum nostrorum, praestator. Multorum notitia patet, quia nuper portiunculam tuam in pago Bononensi, in loco nuncupante Mighemscilicet bunaria III, ad pretium valens libras IV, nobis vel ad prscriptum monasterium delegasti, expetens ut te, cum uxore ac liberis
Abbreviated transcription (Latin):
et in arbore uicina sub ascilla ligatũ suspendert̃. Cũq adhuc palpi¬
taret pendens in arbore. iussit Rex qͦ pendebat incidere. et dei¬
hunc potestati cõmittere. si huius sub hoc casti uellet uitam serua¬
re. Dõ aute iuli iustam retͥbutionẽ ꝓ factis reddente. cũ dimissꝰ fu¬
isset. ex arbore. crepuit medius erat enĩ crassitudinis nimiȩ.
taliq morte finẽ pͣsentis habuit uitȩ
De morte Baldumni abb̃is.

Expanded text:
et in arbore vicina, sub ascilla ligatum, suspenderunt. Cunque adhuc palpiet in arbore vicina, sub ascilla ligatum, suspenderunt. Cunque adhuc palpitaret pendens in arbore, jussit rex quo pendebat funem incidere, et Deihunc potestati committere, si hujus sub hoc casu vellet vitam servare. Deo autem illi justam retributionem pro factis reddente, cum dimissus fuisset ex arbore, crepuit medius: erat enim crassitudinis nimiae. Talique morte finem praesentis habuit vitae. LXXIII. De morte Balduini abbatis.
Abbreviated transcription (Latin):
se iungeret regem. moxq ligamine uinctũ. crudelitatis suȩ
exerceret actũ. Hoc autẽ c̃siliũ dõ miserante ñ potuit latere.
sed Regi nunciatũ est ab uno hoꝵ qͥ huic cͣsilio uidebantur int᷑eẽ.
cũq die statuto ad uenationem exissent. parte aliqu̾a militum
Rex in occulto insidiarũ posuit loco. dato illis cognitionis signo
qͦd audientes aduolarent continuo. Igitur cũ utriq sermocinan¬
tes incederent rex scilicet insidiatorq suus. app̃hendens eũ Rex
quasi amplexandi gr̃a. abstraxit uinculũ setis contortũ sellȩ
aliꝰ suȩ alligationis causa alligatũ. Moxq signo dato insidiȩ sur¬
rexert᷑ de loco. captũq heribtũ. int̾rogat. Rex qͥd sibi uellet uincu¬
lo qu̾e sellȩ gerebat affixo. moxq confessꝰ ẽ quȩ adũsꝰ eundẽ ma¬
chinatus erat corde ꝑu̾so. Precepit autẽ Rex et comp̃hendert̃ eũ

Expanded text:
sejungeret regem, moxque ligamine vinctum, crudelitatis suae sejungeret regem, moxque ligamine vinctum, crudelitatis suae exerceret actum. Hoc autem consilium, Deo miserante, non potuit latere, sed regi nuntiatum est ab uno horum qui huic consilio videbantur interesse. Cumque die statuto, ad venationem exissent, partem aliquam militum rex in occulto insidiarum posuit loco, dato illis cognitionis signo, quod audientes, advolarent continuo. Igitur, cum utrique sermocinantes incederent, rex scilicet insidiatorque suus, apprehendens eum rex, quasi amplexandi gratia, abstraxit vinculum setis contortum, sellae illius, suae alligationis causa, alligatum; moxque, signo dato, insidiae surrexerunt de loco. Captumque Heribertum interrogat rex, quid sibi vellet vinculo quod sellae gerebat affixo; moxque confessus est quae adversus eumdem machinatus erat corde perverso. Praecepit autem rex, et comprehenderunt eum,
Abbreviated transcription (Latin):
maximo dispendio.
Rex in Parona castro in custodia qua missꝰ fuerat. obiit .xui.
kł octobris. sepultusq ẽ in monasterio sc̃i fursei. Obiit etiam
post hȩc Rodulfus Rex. Quo defuncto. franci transmare. ꝓpter hlu¬
douicũ dirigunt ut eum in paterno solio in regnũ sullimarent.
uitatẽ cũ maximo honore regem suscepturi obuiam ꝑgunt: Intͣ
quos erat hugo dux francoꝵ inclitus. heribertusq deceptor frau¬
dulentissimus. et ad alolphus markasus. Suscipientes regem
lugduno ciuitate cũ honore maximo deducunt. ibiq eũ in regͣe
eleuant et ungunt. Q c̃firmatus in regno. Heribertũ patͥs sui
traditorẽ et tortorem. se qͦq parili mͦ decipere cupient̾e. do illi
dignã ꝓ factis cõpensationẽ reddente. tali puniuit ultione. No¬
tauerat islem heribertus diem qͦ rex hludouicũs uenatũ ire.
deberet. ꝑcogitauitq ingeniũ. ut quando ipse cũ rege uena.¬
torio insisteret litsui. fabulis suts illectum ꝓcul a uenatorib

Expanded text:
maximo dispendio. rex in Parona castro, in custodia qua missus fuerat, obiit VI Kalendas Octobris, sepultusque est in monasterio sancti Fursei. Obiit etiam post haec Rodulfus rex. Quo defuncto, Franci transmare propter Ludovicum dirigunt, ut cum in paterno solio in regnum sublimarent Fvitatem, cum maximo honore regem suscepturi obviam pergunt; inter quos erat Hugo, dux Francorum inclitus, Heribertusque, deceptor fraudulentissimus, et Adalolfus marchisus. Suscipientes regem Lugduni civitate, cum honore maximo deducunt, ibique eum in regem elevant et ungunt. Qui confirmatus in regno, Heribertum, patris sui traditorem et tortorem, se quoque parili modo decipere cupientem, Deo illi dignam pro factis compensationem reddente, tali punivit ultione. Notaverat isdem Heribertus diem quo rex Ludovicus venatum ire deberet; percogitavitque ingenium ut, quando ipse cum rege venatorio insisteret lusui, fabulis suis illectum, procul a venatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
amministrando. Post decessum uõ supradictoꝵ tͥum uiroꝵ
quadonoci uidelicet et ingenoci et madoci. sc̃s Bertuius c̃uen¬
ticulo frm inibi degentium beatũ concessit pͣẽe uuinneeũ. qͥa
de eius uita & moribo ñ dubitabat. quem secum ab infantia
sub dñica monastii scola nut̾erat. Cuius uita & uirtutes q̃
diligent᷑ inuestigare uoluerit. a qͦdam eligentissime ẽ sc̃pt̾a
inuenire apud nos poterit. nos interim cepta ꝑcurramus.

Expanded text:
administrando. Post decessum vero supradictorum trium virorum, administrando. Post decessum vero supradictorum trium virorum, Quadonoci videlicet et Ingenoci et Madoci, sanctus Bertinus, conventiculo fratrum inibi degentium, beatum concessit praeesse Winnocum, quia de ejus vita et moribus non dubitabat, quem secum ab infantia sub Dominica monasterii scola nutriebat: cujus vitam et virtutes, qui diligenter investigare voluerit, a quodam eligentissime conscriptam, invenire apud nos poterit. Nos interim coepta percurramus.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente monasterio suo adauxit cũ ingenti desudatione.
Multa etiam p̃terea partim p̃cedentiũ incuria. partim quoq
diuturna uetustate. demolita. nob̾ hactenꝰ manent in cogni¬
ta. Certũ ẽ aut̃ẽ qͦd om̃i uitȩ suȩ tempore in p̾paratione loci
sibi a dõ traditi sudasset. unde nec abstitit donec priscis mo¬
nast̾iis regali auctoritate constructis regalibꝰ pͥuilegiis. &
traꝵ opulentia coequaret. Quin etiã et alia monachoꝵ cȩno¬
bia se adhuc uiuente. construxit. ex quibus unũ est qͥa uo¬
catur worom hold. quod qͥdam uir diues heRemarꝰ nomine
eidem uiro dĩ contradidit. Scͣs uo bertinus seruoꝵ di multi¬
plicare uolens habitacula hoc ipsum cȩnobium quattuor uiris
ad se a Brittanniȩ partibꝰ aduenientib ad construendũ re.¬
gendũq cõmisit: quadonoco uidelicet & ingenoco. madoco. scõq
uuinnooo. ut inibi receptionem pauperũ construendo. hospi¬
tum peregͥnoꝵq curam gererent non modicam. in necessariis

Expanded text:
ivente, monasterio suo adauxit cum ingenti desudatione. Multa etiam praeterea, partim praecedentum incuria, partim quoque diuturna vetustate demolita, nobis hactenus manent incognita. Certum est autem quod omni vitae suae tempore in praeparatione loci sibi a Domino traditi sudasset; unde nec abstitit, donec priscis monasteriis regali auctoritate constructis, regalibus privilegiis et terrarum opulentia coaequaret. Quin etiam et alia monachorum coenobia, se adhuc vivente, construxit, ex quibus unum est quod vocatur Woromhold, quod quidam vir dives, Heremarus nomine, eidem viro Dei contradidit. Sanctus vero Bertinus servorum Dei multiplicare volens habitacula, hoc ipsum coenobium quatuor viris, ad se a Britanniae partibus advenientibus, se construendum regendumque commisit, Quadonoco videlicet et Ingenoco, Madoco sanctoque Winnoco, ut inibi receptionem pauperum construendo, hospitum peregrinorumque curam gererent non modicam in necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
subintrabant aginina. Igitur qͥa iam nox incu̾behat. ab̃b̃ Rege.¬
noldꝰ ꝓspiciens tempits iam nͣ ẽe. reditus. illic cũ scoꝵ corporib
nocte illa est ꝑnoctatus. In crastino obsequente. utroq monasteri¬
oꝵ conuentu ad ꝓpͥa reqͥetionis loca st̃ referta: Post ħ Rikeli¬
nus qͥda tc̃ puerulus hic monachus ẽ oblatus. Cũ qͦ pat᷑ ipsiꝰ
nom ine. utialdo ȩccłam quanda hereditatis suȩ in uilla Granai
dicta sacro huic loco tradidit. quͣa et ꝑ p̾cariam in sua et filu
alteriꝰ uita emeliorandam recepit
Qd̃ locus hic a dõ cepit

Expanded text:
subintrabant agmina. Igitur, quia jam nox incumbebat, abbas Regesubintrabant agmina. Igitur, quia jam nox incumbebat, abbas Regenoldus, prospiciens jam non esse reditus, illic cum sanctorum corporibus nocte illa est pernoctatus. In crastino obsequente, utroque monasteriorum conventu ad propria requietionis loca sunt referta. Post haec Rikelinus quidam tunc puerulus hic monachus est oblatus; cum quo pater ipsius, nomine Vualdo, ecclesiam quamdam haereditatis suae, in villa Granai dicta sacro huic loco tradidit, quam et per praecariam, in sua et filii alterius vitam emeliorandam recepit. LXXX. Quod locus hic a Domino coepit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾e et ep̃s ipse. et eleuantes scissimi patͥs audomari corpis. ad
inferius monasteriũ cũ flentiũ popłoꝵ deportant multitudi¬
ne. facta aute inibi oratione. releuantes eiusde sc̃i corpus sc̃isi¬
miq b̾tini piessimi suoꝵ in necessitatib ꝓtectoris. una cũ sc̃is
Richario et uualarico. ad suꝑiꝰ defert᷑ monast̾ium calle. repetito.
Cũq uenissent. in interstitio quoda duoꝵ monasterioꝵ. ep̃o ser mo¬
nem faciente. ad ppłm. Rodulfirs qu̾e suꝑra memoraui tͥrã qͣndã
hereditatis suę nuncupat᷑a
cͣiuge et filiis cͣsentien¬
tib sc̃oͬ Bertino tradidit possidendam. Uxor uo eiꝰ binas aureas
lunulas ꝓmtissima eidem scoͣ c̃cessit uoluntate:. Post hoc scõꝵ cor¬
pora ad s̃ audomari monasterium st̃ delata. atq in introitu
ȩccłȩ ad hõis statura trabib suꝑeleuata sub ea ppłoꝵ in ȩccła

Expanded text:
autem et episcopus ipse, et elevantes sanctissimi patris Audomari corpus ad autem et episcopus ipse, et elevantes sanctissimi patris Audomari corpus ad inferius monasterium cum flentium populorum deportant multitudine. Facta autem inibi oratione, relevantes ejusdem sancti corpus sanctissimique Bertini, piissimi suorum in necessitatibus protectoris, una eum sanctis Richario et Walarico ad superius deferunt monasterium, calle repetito. Cumque venissent in interstitio quodam duorum monasteriorum, episcopo sermonem faciente ad populum, Rodulfus, quem supra memoravi, terram quamdam haereditatis suae nuncupatauge et filiis consentientibus, sancto Bertino tradidit possidendam. Uxor vero ejus binas aureas lunulas promptissima eidem sancto concessit voluntate; post hoc, sanctorum corpora ad sancti Audomari monasterium sunt delata; atque, in introitu ecclesiae, ad hominis staturam trabibus superelevata, sub ea populorum in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
frekenas regia donatione. recepta. cũ reliqͥas sc̃ĩ ad ꝓpͥa st̃ reu̾si.¬
nis p̾fati abbatis.i. głosissimꝰ Rex occidentaliũ francoꝵ hludou ies
decessit a scło. ⁊ Remis in monasterio s̃ Remigii est tumulatus. uii
idꝰ Sept̾ cui in regno successit. filius eiꝰ adhuc puer Nlotarrus. uii
idꝰ hou̾ in regem ab artaldo archip̃sule rem̃sis eccłȩ consecratus.
Anno post hoc .u. signũ crucrs nescio qͣ causa exigente. subito in
uestim̃tis in signitũ uidebatur humanis. Erat aut̃e color ac si ex
aliqͦ pinguedinis liquore. uestis in qͥ apparebat ꝑ loca in crucis mo¬
dũ uideret᷑ infecta. sed ñ erat nosse ex qua acciderat. causa. Uun¬
de tim̃tis regionts huius populi ne. aliqͦd flagellum suꝑ eos ĩ mi¬
neret. irritati dñi. ad orationis studiũ frequentius accurrt᷑. tem¬
ru. ad Sithiu iussit aduentare monasteriũ. Igit᷑ xi. Rł feb̾r

Expanded text:
Frekenis regia donatione recepta, cum reliquiis sFrekenis regia donatione recepta, cum reliquiis sSub praefati abbatis I, gloriosissimus rex occidentalium Francorum Ludovicus decessit a saeculo, et Remis, in monasterio sancti Remigii, est tumulatus IX Idus Septembris. Cui in regno successit filius ejus adhuc puer Lotharius, III Idus Novembris, in regem ab Artoldo archipraesule Remensis ecclesiae consecratus. Anno post hoc quinto signum crucis, nescio qua causa exigente, subito in vestimentis insignitum videbatur humanis. Erat autem color acsi ex aliquo pinguedinis liquore vestis, in qua apparebat per loca, in crucis modum videretur infecta; sed non erat nosce ex qua acciderat causa. Unde timentis regionis hujus populi, ne aliquod flagellum super eos immineret irritati Domini, ad orationis studium frequentius accurrunt, temrum, ad Sithiu jussit adventare monasterium. Igitur XI Kalendas
Abbreviated transcription (Latin):
sitas huic sacro loco iam olim a fidelib concessas adqͥreret. Neu¬
mago usq regio palatio deportauit. Quo in loco trͣ głosus otto Rex
orientalis galliȩ aduenerat. Cũq uentũ eẽt. ad thiale portũ. custos
ȩccłȩ blasphemando et reliquias sc̃as uituperando nolebat ȩccłam
aperire. Post paululũ autẽ qͥdam concite adcucurrit. nuntians
eundem custodem a balneis reu̾sũ subita infirmitate. correptũ
et ni int̾cessione succurrant monachi. mox ẽe. moriturũ. Qd̾ au¬
dientes fr̃s cũ raptim. uno eucharistiam. altͣ sacratas reliqͥas affer.¬
re conarentur. ecce alter adest nuntius dicens eis ne. sollicitarent᷑.
te t minũ pͣsentis fecisset uitȩ. Cognito aut̾e hoc ppłi undiq ad
ȩccłam concurrert. et facultate qua poterant. reliqͥas scãs hono¬
rauert᷑. Partim aut̃e ꝓspere ꝓ qͥb uenerant adqͥsitis. ȩccłam in

Expanded text:
sitas, huic sacro loco jam olim a fidelibus concessas acquireret, Neusitas, huic sacro loco jam olim a fidelibus concessas acquireret, Neumago usque regio palatio deportavit, quo in loco tunc gloriosus Otto, rex orientalis Galliae, advenerat. Cumque ventum esset ad Thiale portum, custos ecclesiae blasphemando, et reliquias sanctas vituperando, nolebat ecclesiam aperire. Post paululum autem, quidam concite accucurrit, nuntians eumdem custodem a balneis reversum, subita infirmitate correptum, et, ni intercessione succurrant monachi, mox esse moriturum. Quod audientes fratres, cum raptim unus Eucharistiam, alter sacratas reliquias afferre conarentur, ecce alter adest nuntius, dicens eis ne sollicitarentur, te, terminum praesentis fecisset vitae. Cognito autem hoc populi undique ad ecclesiam concurrerunt, et facult te qua poterant, reliquias sanctas honoraverunt. Partim autem prospere pro quibus venerant acquisitis, ecclesia in
Abbreviated transcription (Latin):
nore. Ordinatus ẽ aut᷑e anno ab incarnatione d̾. dcoce .L.iiii. xii
Kt apͥł ab uuicfrido taruanensis ȩccłş p̃sule. hildebrandꝰ aut̃e abb̃
nob̾ flentib cura animarũ eidẽ dõno abb̃i Regenoldo cõmittens.
atrebatis rediit. Regenoldꝰ autẽ abb̃ satis ꝑuigili cura sollicitus
erat circa regim̃ animarũ sibi comissarũ. In breui autͣe tpͣre ama¬
bilis extitit om̃ib et deuotus. Qcͣfirmatus in loco. emit a qͦda ui¬
ro illustrissimo hugone uocabulo adiuuante inclito markione
arnulfo ȩccłam qͣndã in honore s̾ Michaelis c̃structa nuncupat᷑a
Uuachunuillare. sit᷑a in pago bononensi. libris.u. deñ. Hic etiã
tpre regiminis sui. consentiente ĩmo cͣpellente głoso comite. arnul¬
fo. sc̃i audomari reliqͥãs cũ honore maximo. et cu multimodo ac de¬
uotissimo monachoꝵ ac canonicoꝵ obseqͥo. ut tras trans rhenũ¬

Expanded text:
nore. Ordinatus est autem anno ab incarnatione Domini 954, XIInore. Ordinatus est autem anno ab incarnatione Domini 954, XII ab Wicfrido, Tarvanensis Ecclesiae praesule. Hildebrandus autem abbas, nobis flentibus, curam animarum eidem domno abbati Regenoldo committens, Atrebatis rediit. Regenoldus autem abbas satis pervigili cura sollicitus erat circa regimen animarum sibi commissarum; in brevi autem tempore amabilis extiti omnibus et devotus. Qui confirmatus in loco emit a quodam viro illustrissimo, Hugone vocabulo, adjuvante inclito marchione Arnulfo, ecclesiam quamdam in honore sancti Michaelis constructam, nuncupatam Vuachimvillare, sitam in pago Bononensi, libris V denariorum. Hic etiam tempore regiminis sui, consentiente, imo compellente glorioso comite Arnulfo, sancti Audomari reliquias cum honore maximo, et cum multimodo ac devotissimo monachorum ac canonicorum obsequio, ut terras, trans Rhenu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio incidit głoso comiti arnulfo. ut pari religione. sc̃i uedasti
nobilitaret monasteriũ. Unde et accersito dõno abb̃e hildebrando.
tione ad obseruantiã eos accenderet monasticȩ regulȩ. Qcu ꝑue
nisset. et id ꝓ quo uenerat implere om̃imodis satageret. ad ulti¬
muͣ pͣfatus głosꝰ comes obedire nolentes pͣcepit monast̾io exire. mo¬
nasterii aut̾e cur̃a cũ his qͥ remanserant eidem abb̃i p̃cepit gub̾nare.
Qid ꝓ uirib ad tͣepus strenue adimplente. ꝓ labore et ex hortati¬
one quȩ illis ut pote. rudib impendi erat necesse. negligebat᷑ ab
illo locus iste. Dep̃catus ẽ autẽ ⁊sdẽ abb inclitũ marchisũ arnulfũ.
ut monast̾ium hoc sithiu alicui ex ipsis fr̃ib comitteret gubnan¬
cduͣ. ne dũ curis insisteret monast̾ii uniꝰ. negligeret᷑ alteriꝰ. Annu¬
ens aute comes cũ illiꝰ cͣsilio cuida ipsiꝰ monast̾ii monacho nõĩe.
Regenoldo. fr̃m tm uoluntate obstante. in abb̃is sublimauit ho¬

Expanded text:
cogitatio incidit glorioso comiti Arnulfo, ut pari religione sancti Vedasti nobilitaret monasterium. Unde et accersito domno abbate Hildebrando, tione ad observantiam eos accenderet monasticae regulae. Quo cum pervenisset, et id pro quo venerat implere omnimodis satageret, ad ultimum praefatus gloriosus comes obedire nolentes praecepit monasterio exire; monasterii autem curam cum his qui remanserant, eidem abbati praecepit gubernare. Quo id pro viribus ad tempus strenue adimplente, pro labore et exhortatione quae illis utpote rudibus impendi erat necesse, negligebatur ab illo locus iste. Deprecatus est autem isdem abbas inclitum marchisum Arnulfum, ut monasterium hoc Sithiu alicui ex ipsis fratribus committeret gubernandum, ne, dum curis insisteret monasterii unius, negligeret alterius. Annuens autem comes, cum illius consilio, cuidam ipsius monasterii monacho, nomine Regenoldo, fratrum tantum voluntate obstante, in abbatis sublimavit ho
Abbreviated transcription (Latin):
Uir qͥdam inclitus nomine amalfridoꝰ tradidit domno Ber-¬
tino. monasterium qͦd ipse construxerat in ꝓpͥetate sua noĩe
hunulficurte in pago cameracense suꝑfluuio scald. ubi et filia
ipsius illustris uiri auriana noie abbatissa. sc̃imonialium rec¬
trix ẽẽ uidetur. eo tenore. ut hoc ipse dum aduiueret ꝑ p̾cariã
haberet. & post suum obitũ ac filiȩ eius aurianȩ. supradictus
alba Bertinus. seu successores sui hoc habeant. teneant. atq pos¬
sideant. & qu̾ecũq p̾positum ibi p̃ponere uoluerint licentiam
habeant. sicut etiam exemplar illius traditionis apud nos hacten
conseruatum testatur hoc modo.
Traditio amalfridi de eade cella

Expanded text:
vir quidam inclitus, nomine Amalfridus, tradidit domno Bertino monasterium quod ipse construxerat in proprietate sua, nomine Hunulfi curte in pago Cameracense, super fluvio Scald; ubi et filia ipsius illustris viri Auriana nomine, abbatissa sanctimonialium rectrix esse videtur eo tenore ut hoc ipse, dum adviveret, per precariam haberet, et post suum obitum ac filiae ejus Aurianae, supradictus abbas Bertinus seu successores sui hoc habeant, teneant atque possideant; et quemcunque praepositum ibi praeponere voluerint, licentiam habeant, sicut etiam exemplar illius traditionis apud nos hactenus conservatum, testatur hoc modo. XI. Traditio Amalfridi de eadem cella
Abbreviated transcription (Latin):
linquant. uel qͥcqͥd exinde facere decreuerint liberam in oͣibꝰ
habeant potestatem. & nulla int᷑ ipsos lis & altercatio post t᷑ẽ po¬
ribꝰ ante parentũ nroꝵ regibꝰ maneat. nͥ tam de parte dõno
Mumoleno epͣo quͣa & de successoribꝰ suis Nouiomagense ciui¬
tate. nulla reqͥsitio nec remallatio fiat. & de parte. Bertino ab¬
bate uel ipsius monasterii sitdiu seu successoribꝰ suis ñ fiat.
& nec successoris urͣi in curticellas suꝑscriptas nec qͥslibet ut dic¬
tum est iudiciaria potestas ibidem ingredere ñ pͣsumat nͥ pro
nrͣa mercede habuero introitum iudicum
memoratus
abba uel successores sui ibidem consistentes ad
parte
ipsius monasterii ualeant possidere. qͥliter
in
illis delectetur ad ipsa sc̃a congregatione. pro
nob̾
dñi miscdiam iugiter deprecare. Et ut hȩc preceptio firmi¬
or habeatur & a uobis successoribusq urͣis ꝑ tempora in õibs

Expanded text:
linquant uel quicquid exinde facere decreuerint liberam in omnibus linquant uel quicquid exinde facere decreuerint liberam in omnibus habeant potestatem et nulla inter ipsos lis et altercatio post temporibus anteparentorum nostrorum regibus maneat nisi tam de parte domno Mommolino episcopo quam et de successoribus suis Nouiomaginse ciuitate nulla requisitio nec remallatio fiat et de parte Bertino abbate uel ipsius monasterii Sitdiu seu successoribus suis non fiat. Et nec successoris uestri in curticellas superscriptas nec quislibet ut dictum est iudiciaria potestas ibidem ingredere non presumat nisi pro nostra mercede habuero introitum iudicum. Memoratus abba uel successores sui ibidem consistentes ad parte ipsius monasterii ualeant possidere qualiter in illis delectetur ad ipsa sancta congregatione pro nobis domini misericordiam iugiter deprecare. Et ut hęec preceptio firmior habeatur et a uobis successoribus que uestris per tempora in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tia ipsius sc̃i loci. uel bertino. seu monasterii sui sithiu ut
hoc in eis metipsis mumoleno ep̃o & Bertino abbate sicut. suꝑiꝰ
diximus integra nr̃a auctoritas plenius confirmata deb̾et.
Cuiꝰ petitioni ita prestitisse et in om̃ib confirmasse cognosci¬
te. Precipientes enim ut sicut constat de ipsas res suꝑius qͥc¬
qͥd dictum est in ipsa loca cum om̃ia & ex omͣibꝰ totum & ad
integrum. id est cum terris. domibꝰ. mancipiis. farinariis.
uinens. uel qͥcqͥd intͣ se cõmutauert᷑. cultis & incultis. & hoc
ad pͣsentes pͣsenti tempore. possedere. uel dñare uidentur. ita
& in antea ꝑ nr̃m pͣceptum plenius inde confirmatum &
suꝑscripti domno Mumolenus ep̃s & Bentinus abba de ipsas
res suꝑius nominatas qͥcqͥd ꝑ manu nra fuit delegatum uel
firmatum sicut ꝑ eadem declaramus. hoc habeant. teneant
atq possideant. suisq successoribus cum dei & nrͣa gr̃a dere.¬

Expanded text:
tia ipsius sancti loci uel Bertino seu monasterii sui Sithiu ut tia ipsius sancti loci uel Bertino seu monasterii sui Sithiu ut hoc in eismetipsis Mommolino episcopo et Bertino abbate sicut superius diximus integra nostra auctoritas plenius confirmata deberet. Cuius peticioni ita prestitisse et in omnibus confirmasse cognoscite precipientes enim ut sicut constat de ipsas res superius quicquid dictum est in ipsa loca cum omnia et ex omnibus totum et ad integrum id est cum terris domibus mancipiis farinariis uineis uel quicquid inter se commutauerunt cultis et incultis et hoc ad presentes presenti tempore possedere uel dominare uidentur ita et inantea per nostrum preceptum plenius inde confirmatum et superscripti domnus Mommolinus episcopus et Bertinus abba de ipsas res superius nominatas quicquid per manu nostra fuit delegatum uel firmatum sicut per eadem declaramus hoc habeant teneant atque possideant suis que successoribus cum dei et nostra gratia dere
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tͥbuere deberemus tam de parte domno inu̾ molẽno
ep̃o uel ciuitate nouiom̃se ipsius pontificato. quã et de par.¬
te ipsius Bertino abb̃e uel monasterii sui fitdiu quandoquidem
eis complacuert᷑. et locum inuenirent licentiam nrãm ha¬
beant faciendum. Inuenerunt inter se ambo locella aliqua
his nominibus uallis quem de parte uenerabili uiro fber¬
tramno abb̃e de basilica sc̃i Quintini ꝓ alia uilla cognominan¬
ti Tunninio.seu et inbrago. & in glindono. uel in selerciaco.
in ista loca quinta denominata dedit Mu̾molenus epͣs iam dicto
Bertino ab̃be. Similit᷑ dedit Bertinus abba memorato domno
Mumoleno abbati uel epͣo portione sua de uilla nuncupante.
uausune in pago constantino ad integrum. quem de illustri
uiro agulfo ꝓ alia uilla franciliaco in concambio accepit. et
alio locello qͥ uocatur laudardiaca uilla in pago
ad integrum. Ista om̃ia denominata quod nos ꝓ reueren¬

Expanded text:
tiam tribuere deberemus tam de parte domno Mommolino tiam tribuere deberemus tam de parte domno Mommolino episcopo uel ciuitate Nouiominse ipsius pontificato quam et de parte ipsius Bertino abbate uel monasterii sui Sitdiu quandoquidem eis complacuerunt et locum inuenirent licentiam nostram habeant faciendum. Inuenerunt inter se ambo locella aliqua his nominibus Vallis quem de parte uenerabili uiro Ebertramno abbate de basilica sancti Quintini pro alia uilla cognominanti Tunninio seu et in Brago et in Glindono uel in Selerciaco in ista loca quinta denominata dedit Mommolinus episcopus iam dicto Bertino abbate. Similiter dedit Bertinus abba memorato domno Mommolino abbati uel episcopo porcione sua de uilla noncupante Vausune in pago Constantino ad integrum quem de illustri uiro Agulfo pro alia uilla Franciliaco in concambio accepit, et alio locello qui uocatur Laudardiaca uilla in pago - ad integrum. Ista omnia denominata quod nos pro reueren
Abbreviated transcription (Latin):
um et nob̾ dñs in solio parentũ nr̃oꝵ fecit sedere.
oportet nobis salubriter peragere ut ea in di noĩe
debeamus ꝓpensare ut id quȩ qđ ꝓfectum ȩccłarũ uel res
scõꝵ saluandum ꝑtinet libenti animo debeamꝰ prestare.
qualit᷑ hoc in dĩ nomine inlibata debeat ꝑmanere. et
apud ȩternũ retͥbutore nobis ex hoc ad mercedem possit
studeant deprecare. Igit᷑ apłicus uir mũmoleno nouio¬
m̃sis urb̃ epͣs. nec non et uenerabilis uir Bertinus
abba de monasterio sitdiu. qͥ ponitur in pago taruanense
a qͦꝵ amboꝵ opere uisi fuert edificare. et est in honore
uenientes clem̃tiȩ regni nr̃i detulert᷑ notitia. ut aliqͥ
locella eoꝵ congrua et oportuna tam in pago constanti.¬
no qua in houiomagense uł cameracense seu uerman¬
dense. ubicũq congruũ locũ aduenirent int᷑ se comuta¬
re deberent. Ideo petiert nob̾ unanimit᷑ antedictus donꝰ
Mu̾molenꝰ ep̃s. seu uenerandꝰ uir Bertins alba ut eis licen¬

Expanded text:
um et nobis dominus in solio parentum nostrorum fecit sedere oportet nobis salubriter peragere ut ea in dei nomine debeamus propensare ut idque quod profectum ecclesiarum uel res sanctorum saluandum pertinet libenti animo debeamus prestare qualiter hoc in dei nomine inlibata debeat permanere et apud ęternum retributorem nobis ex hoc ad mercedem possit studeant deprecare. Igitur apostolicus uir Mommolenus Nouiomensis urbis episcopus necnon et uenerabilis uir Bertinus abba de monasterio Sitdiu qui ponitur in pago Teruuaninse a quorum amborum opere uisi fuerunt edificare et est in honoreuenientes clementię regni nostri detulerunt notitia ut aliqua locella eorum congrua et oportuna tam in pago Constantino quam in Nouiomaginse uel Cambracinse seu Uermandinse ubicumque congruum locum aduenirent inter se commutare deberent. Ideo petierunt nobis unianimiter antedictus domnus Mommolenus episcopus seu uenerandus uir Bertinus abba ut eis licen
Abbreviated transcription (Latin):
et insuꝑ distringente. fisco auri untias.ui. argenti pondera multa
coponat. et. q repetit. euindicare. ñ ualeat. sed pͥsens epła om̃i t̾epore.
firma ꝑmaneat cũ stipulatione subnixa. Actum Gisna uilla pub¬¬
lice quando fecit. Mensis Octob̃. dies .xi. anno xl. regni et octauo lm-¬
perii domni nr̃i karoli pussimi imperatoris augusti. S̾ Lebdru.¬
dis uiduȩ quȩ hanc donationem fieri rogauit. S Madalgeri. S̾ Odi
bertus sacerd̾ scripsi ⁊ subscripsi.

Expanded text:
et insuper, distringente fisco, auri untias VI, argenti pondera multa et insuper, distringente fisco, auri untias VI, argenti pondera multa componat, et quod repetit evindicare non valeat: sed presens epistola omni tempore firma permaneat cum stipulatione subnixa. «Actum Gisna villa publice, quando fecit mensis octobr. dies XI, anno XL. regni, et octavo imperii domni nostri Karoli piissimi imperatoris augusti. «Signum LEBDRUDIS, viduæ, quæ hanc donationem fieri rogavit. «Signum MADALGERI. Signum ODILBERTUS, sacerdos, scripsi et subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾ii ur̃i in loco nuncupante. ȩclouo in ipsopago Bononensi
hoc st̃ Bunaria .ii. In ea uͦ ratione ut ipsas t̾ras ego et tres infantes
neficio ad usum fructuũ possidere debeamꝰ. Unde qͦq ꝓ eodem
usu annis singulis ad festiuitat᷑e sc̃i audomari kł NoU. pensas
duas de formaticis transsoluere. debeamus et. nͦ habeam pontifici¬
um ipsas Res alienare:. nͥ tantũ ꝓ beneficio ur̃o ad usũ fructuum
excolere debeamꝰ. Et post nr̃m om̃iũ obitũ ambas pͣdictas Res
rectores monast̾ii ur̃i pͣsentalit̾ ꝑpetua portione. potiantur. Si qͥs
ũo qđ fieriminime credo. si egomet. ipsa aut ullus de heredib
mets seu qͥslibet. ulla opposita ꝑsona quȩ contra hanc donatione.
uentre uoluerit. aut. infringere. pͣsumpserit. iram dĩ atq. pͥscrip¬
toru scõꝵ incurrat. et ab uniu̾sali fide excõmunicatꝰ appareat.

Expanded text:
monasterii vestri, in loco nuncupante Ecloum, in ipso pago Bononensi, monasterii vestri, in loco nuncupante Ecloum, in ipso pago Bononensi, hoc sunt, bunaria II; in ea vero ratione, ut ipsas terras ego et tres infantes pro vestro beneficio, ad usum fructuum possidere debeamus. Unde quoque, pro eodem usu, annis singulis, ad festivitatem sancti Audomari, kal. novembr. pensas duas de formaticis transsolvere debeamus; et non habeam pontificium ipsas res alienare, nisi tantum pro beneficio vestro ad usum fructuum excolere debeamus; et, post nostrum omnium obitum, ambas predictas res rectores monasterii vestri presentaliter perpetua portione potiantur. Si quis vero, quod fieri minime credo; si egomet ipsa aut ullus de heredibus meis, seu quislibet ulla opposita persona, quæ contra hanc donationem venire voluerit, aut infringere presumpserit, iram Dei atque prescriptorum sanctorum incurrat, et ab universali fide excommunicatus appareat;
Abbreviated transcription (Latin):
nõ magnifico in xp̃o patͥ Nanthario abb̃i de monast̾io Exẽplar
Suthiu qđ ẽ constructum in pago taruuanense. suꝑ fluũiũ
tioni etiam ipsiꝰ sci loci.¬
Ego lebdrudis uidua cogitans ob amorem cȩlestem uł ꝓ abluen¬
dis facinorib mers mͥ complacuit. ut aliqua munuscula meȩ par¬
uitatis dño conferre. deberem. qđ ita et feci. Ergo dono om̃em Rem
meȩ ꝓpͥetatis in loco nuncupante. Gisna siue. Totingetun in pago
Bononensi suꝑ fluuium uuasconinga uuala. hoc est mansa cũ
casa uł casticiis. edificiis. pratis. pascuis. terris. ꝑuiis ⁊ uuadrisca¬
pis. uł qͥcqͥd ibidem aspectum uł subiectũ ẽẽ uidetur. et mea le¬
gitima fuit possessio uł dñatio cũ re. in exqͥsita ad integrum. Hȩc
aut᷑e om̃ia suꝑius cõp̾hensa ad pͣfatũ monastium ꝑ hanc paginã
traditionis dono. trado atq transfirmo. ꝑpetualiter ad possiden¬
dũ. Pro qua uͦ donatione. et. ur̃a pietate. expetiui a uob̃ t̾ram aliqm

Expanded text:
no magnifico in Christo patri Nanthario, abbati de monasterio Sithiu, quod est constructum in pago Taruuanense super fluvium tioni etiam ipsius sancti loci.Ego Lebtrudis vidua, cogitans ob amorem celestem vel pro abluendis facinoribus meis, mihi complacuit ut aliqua munuscula meæ parvitatis Domino conferre deberem, quod ita et feci. Ergo dono omnem rem meæ proprietatis in loco nuncupante Gisna sive Totingetun, in pago Bononensi, super fluvium Vuasconinga vvala, hoc est, mansa cum casa vel casticiis, edificiis, pratis, pascuis, terris, perviis et vvadriscapis, vel quicquid ibidem aspectum vel subjectum esse videtur: et mea legitima fuit possessio vel dominatio, cum re inexquisita ad integrum. Hæc autem omnia superius comprehensa ad prefatum monasterium per hanc paginam traditionis dono, trado atque transfirmo perpetualiter ad possidendum. Pro qua vero donatione et vestra pietate, expetivi a vobis terram aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
deq clericatus. rogans et c̃testans ꝑ dñm ut hȩc ꝑficiant᷑ ita. ꝓpͥa ma¬
nu scͥpsi. infirmꝰ capite ualde ⁊ oculis ⁊ subscripsi¬

Expanded text:
demque clericatus, rogans et contestans per Dominum ut haec perficiantur ita, propria mademque clericatus, rogans et contestans per Dominum ut haec perficiantur ita, propria manu scripsi, infirmus capite valde et oculis