comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b his. ab occulto nescio quo conscientiȩ excutere ñ pot̾ a¬
culeum mortis. ñ quidẽ trans pungentẽ. s tam̃ pungen¬
liqua parte conscientie suȩ. qđ contra eũ sit: cũ hec ip¬
satimoris. ⁊ doloris anxietas. uerȩ fidi manifestum ar.¬
gum̃tum sit: ñ sentit hoc nͥ qͥ pugnat: ⁊ qͥ iam qd̾ credit
amat. & tim & ꝑdere qd̃ iã tenet: qui sp̾ualit̾ examinat᷑:
cul ñ sufficit cõmunis cũ multis consuetudo assentien¬
di. & ꝓfessio confitendi: qui exꝑtus iã aliqͥd incipit sci¬
re qͥd desit sibi. Qͥd autem timet in huiꝰ modi qͥd anxi¬
at᷑. quid dolet. nͥ fides Statuit gͦ se contra se homo d
& ipse semetipsum sp̾ualit̾ examinans dicit. Quid ẽ õ
anima mea. in quo conturbas me: Nonfide stasꝰ Non
credis Et duo hȩc ꝓponende sibi conferens ⁊ agens se¬
spondeat cor siuuim. Discutit utrũq qͥd sit. & inuenit

Expanded text:
bus his ab occulto nescio quo conscientiae excutere non potest abus his ab occulto nescio quo conscientiae excutere non potest aculeum mortis, non quidem transpungentem, sed tamen pungenliqua parte conscientiae suae, quod contra eum sit: cum haec ipsa timoris et doloris anxietas verae fidei manifestum argumentum sit. Non sentit hoc, nisi qui pugnat; et qui jam quod credit amat, et timet perdere quod jam tenet, qui spiritualiter examinatur; cui non sufficit communis cum multis consuetudo assentiendi, et professio confitendi: qui expertus jam aliquid, incipit scire quid desit sibi. Quid autem timet in hujusmodi, quid anxiatur, quid dolet nisi fides? Statuit ergo se contra se homo Dei; et ipse semetipsum spiritualiter examinans dicit: Quid est, o anima, in quo conturbas me? Non fide stas? Non credis? Et duo haec proponendo sibi conferens, et agens sepondeat cor suum. Discutit utrumque quid sit, et invenit
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate diuina. ⁊ fide ñ ficta ñ dubiũ tribuit assensũ.
S qͥd faciat creditus cũ d̾o sp̾s: Legit sibi euuangłica t̃
uerba dm̃ qͣm miracula: & in om̃ib uenerat᷑. & ad orat
ueritatis sc̃a uestigia. Requisitus fidem tues inquit
te: & animã meã pono ꝓte. Et cũ cuncta quȩ fidei ft̾ in¬
trepido corde credat adiustitiam ore autẽ confiteat᷑
ad salutẽ. ex regula auctoritatis. ab aure tam̃ cordis
excutere ñ pot̾ forsitan ⁊ forsitan susurriũ temptati¬
oniẜñ illud dicens sibi. s molestissime ferens ab aliquo
anime sue sensu dici sibi Gemit gͥ ad uerba apłi: &
nimium ipse suspectus ẽ sibi. Hosmetipsos inquit tẽp¬
tate. si estis in fide. ipsi uos ꝓbate. An ñ cognoscitis
uosipsos quia xp̾ciħc in uob̾ ẽ. nͥ forte reꝓbi estis: Et ali¬
bi. Nemo loquens in sp̾u sc̾o. dicit anathema ib̃u. Cui

Expanded text:
ctoritate divina et fide non ficta, non dubium tribuit assensum. ctoritate divina et fide non ficta, non dubium tribuit assensum. Sed quid faciat creditus cum Deo spiritus? Legit sibi evangelica tam verba Domini quam miracula, et in omnibus veneratur et adorat veritatis sancta vestigia. Requisitus fidem: « Tu es, » te; et animam meam pono pro te . » Et cum cuncta quae fidei sunt intrepido corde credat ad justitiam, ore autem confiteatur ad salutem, ex regula auctoritatis; ab aure tamen cordis excutere non potest forsitan et forsitan, susurrium tentationis, non illud dicens sibi, sed molestissime ferens ab aliquo animae suae sensu dici sibi. Gemit ergo ad verba Apostoli, et nimium ipse suspectus est sibi. « Vosmetipsos, » inquit, « tentate si estis in fide; ipsi vos probate. Annon cognoscitis Christus Jesus in vobis est, nisi forte reprobi estis? » Et alibi: « Nemo loquens in Spiritu saneto, dicit anathema Jesu . » Cui
Abbreviated transcription (Latin):
debuit d̾s homo fieri. Et multa in hunc modũ. Nã
etiã feruentiores in religione animos. s teneriores
adhuc in fide. ad tẽptare sepe solent huiꝰ modi de fi¬
de temptationes. ñ occurrendo in faciem uenientes
s latent̾ quasi a latere insidiantes. & quasi uestem fidei
sitan susurrantes forsitan inquiunt. sic ẽ: forsitan ñ
ẽ. forsitan alit̾ fuit. alit̾ scriptum ẽ. ꝓpter aliquid qđ
scriptum ñ ẽ. Et respiciente rationis iudicio disparen
omĩa: & integra quidẽ licet inueniatur fidei uestis:
uellicata tam̃ sentitur & concussa. Siquidem. & ratio
uidetur eẽ q̃ inpugnat. & ratio q̃ repugnat: illa ani¬
malis. & carnalit̃ sapiens. Hec autẽ sp̃ualis. ⁊ sp̾ualit̃ di¬
iudicans om̃ia illa quasi de in exꝑtis hesitando. Hec uͦ
auctoritati omĩa subdendo insuꝑ egre ferendo. in aliqua
sui parte aliquatenꝰ sibi rem uenire in dubiũ. cui ex au¬

Expanded text:
debuit Deus homo fieri. Et multa in hunc modum. Nam debuit Deus homo fieri. Et multa in hunc modum. Nam etiam ferventiores in religione animos, sed teneriores adhuc in fide, attentare saepe solent hujusmodi de fide tentationes, non occurrendo in faciem venientes, sed latenter quasi a latere insidiantes, et quasi vestem fidei an et forsitan susurrantes. Forsitan, inquiunt, sic est; forsitan non est. Forsitan aliter fuit, aliter scriptum est; propter aliquid quod scriptum non est. Et respiciente rationis judicio disparent omnia, et integra quidem licet inveniatur fidei vestis, vellicata tamen sentitur et concussa. Siquidem et ratio videtur esse quae impugnat, et ratio quae repugnat: illa animalis et carnaliter sapiens, haec autem spiritualis et spiritualiter dijudicans omnia; illa quasi de inexpertis haesitando, haec vero auctoritati omnia subdendo: insuper aegre ferendo in aliqua sui parte aliquatenus sibi rem venire in dubium; cui ex au
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sc̃i sp̃c. ipsa sicut dicit ꝓpħa exꝑlentia intellectum
incipiat dare auditui: donec obtineat fides. ut rescuiꝰ
precessit fides credentis illucescat affectui. ut de fide ihũ
xp̃i. fiat in corde eius. & exemplũ humilitatis. & incen¬
tiuum amoris. & sacram̃tum redemptionis. ut sicut
de digne fidi cogitatur: quamuis ñ iam tam cogitatur.
actualit̾ quodãmͦ oꝑatur: cũ affectus fidei feruet in
conscientia. in intellectu uͦ fulget illuminans gr̾a &
effectus boni oꝑis respondet inuita. Relicta uͦ in initio
credendi auctoritate duce. necesse ẽ perire de uia iu¬
sta ambulantes in sensu carnis sue. ñnullos uero etiã
de numero fidelium. sepius offendere: qui & si ñ sic of¬
fendunt ut cadant. ñ tam̃ sine aliquo uie discrimine.
& sc̃ĩ in fide ꝓfectus detrim̃to. inueniunt᷑ ꝑtransire.
uidentia di. Miratur alius. si ꝓ salute hominis. uel

Expanded text:
nem sancti Spiritus ipsa, sicut dicit propheta, experientia intellectum nem sancti Spiritus ipsa, sicut dicit propheta, experientia intellectum incipiat dare auditui ; donec obtineat fides, ut res cujus praecessit fides, credentis illucescat affectui, ut de fide Jesu Christi fiat in corde ejus et exemplum humilitatis, et incentivum amoris, et sacramentum redemptionis; ut, sicut de digne fidei cogitatur, quamvis non jam tam cogitatur, actualiter quodammodo operatur, cum affectus fidei fervet in conscientia; in intellectu vero fulget illuminans gratia, et affectus boni operis resplendet in vita Relicta vero in initio credendi auctoritate duce, necesse est perire de via justa ambulantes in sensu carnis suae; nonnullos vero etiam de numero fidelium saepius offendere: qui etsi non sic offendunt ut cadant, non tamen sine aliquo viae discrimine et sancti in fide profectus detrimento, inveniuntur pertransire. rovidentia Dei. Miratur alius, si pro salute hominis vel
Abbreviated transcription (Latin):
uatore. humanȩ dispensationis euuangłica historia. E
gestorũ eius. que eis qui tẽ fuerunt tc̃ facta st̃. ad uidendĩ
⁊ ad credendum qđ ñ uidebant. nob̾ autẽ credenda indicun¬
t᷑. quia sic facta sint. ⁊ ꝑ ea credendũ ẽ. qđ & illi credebant.
S & cũ incorde ebullire incipiunt. sensuũ carnalium
temptationes. scandala fidei. tristes hesitationes . & que¬
stiones tenebrose. quib ñ tam ex placito uoluntatis. qͣm
ex incuria neglecte mentis. uel leuitate naturalis de rati¬
nalitate feruoris. fidelis etiam animꝰ. ññuquã caligare
solet: nulli melius animꝰ regendum se credit & cõmit¬
tit. quã diuinȩ auctoritati. scilicet quã diuinitas in
ta eminenti culmine dignitatis constituit: & quã uer
o iscripto. & uita ⁊ morte sua nob̃ cõm̃dauerunt tot¬
& tanti homines di In qua cũ pie & humilit̾ ad qͥescitur.
bene ibi & quasi in tuto requiescitur: donec ꝑ oꝑatio¬

Expanded text:
vatore humanae dispensationis evangelica historia, et vatore humanae dispensationis evangelica historia, et gestorum ejus, quae eis qui tunc fuerunt, tunc facta sunt ad videndum et ad credendum quod non videbant; nobis autem credenda indicuntur, quia sic facta sint, et per ea credendum est quod et illi credebant. Sed etsi in corde ebullire incipiunt sensuum carnalium tentationes, scandala fidei, tristes haesitationes, et quaestiones tenebrosae, quibus non tam ex placito voluntatis, quam ex incuria neglectae mentis, vel levitate naturalis de rationalitate fervoris, fidelis etiam animus nonnunquam caligare solet; nulli melius animus regendum se credit et committit, quam divinae auctoritati; scilicet quam divinitas in tam eminenti culmine dignitatis constituit; et quam verbo et scripto, et vita et morte sua nobis commendaverunt tot et tanti homines Dei. In qua cum pie et humiliter acquiescitur, bene ibi et quasi in tuto requiescitur, donec per operatio
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ abba pat̾ sic etiam in ipso tempore gr̾ȩ. priꝰquã splende¬
tatẽ credendi. a g̾ra meream᷑ illuminari. Cũ enĩ u enerit
illuminans gr̾a. iam ñ sumꝰ sub pedagogo quia ubi fue¬
rit sp̾c dñi ibi libertas. accepto enĩ sp̃n filii d̃i efficim᷑ &
ipsi filii di. & intelligentes. ⁊ sentientes. nos patrem habere
dm: cũ omi iam fidutia renuntiantes auetoritati. dicimꝰ ei
qd mulieri illi samaritane dicebant conciues sui. Quia
iam ñ ꝓpter tuam loquelam credimꝰ: ipsi enĩ audiuimꝰ :
⁊ scimꝰ. quia hic ẽ. uere saluator mundi. Interim uͦ dũ
p̃paratur credendo. id ẽ in his quȩ fidi st̃ cogitando. intel¬
lectui locus suus. agatur necesse ẽ: ut incogitatione det᷑
auctoritati magnus locus. In eo ergo qđ nec sensu conci¬
pi. nec ulla ualet ratione interim in uestigari. obedien¬
tissime cedatur ⁊ credat᷑ diuinȩ auctoritati. sicuti ẽ de sal¬

Expanded text:
mamus: Abba, Pater : sic etiam in ipso tempore gratiae, priusquam splendemamus: Abba, Pater : sic etiam in ipso tempore gratiae, priusquam splende humilitatem credendi a gratia mereamur illuminari. Cum enim venerit illuminans gratia, jam non sumus sub paedagogo, quia ubi fuerit Spiritus Domini, ibi libertas . Accepto enim Spiritu Filii Dei, efficimur et ipsi filii Dei; et intelligentes et sentientes nos patrem habere Deum, cum omni jam fiducia renuntiantes auctoritati, dicimus ei, quod mulieri Samaritanae dicebant concives sui: « Quia jam non propter tuam loquelam credimus: ipsi enim audivimus, et scimus, quia hic est vere Salvator mundi . » Interim vero dum praeparatur credendo, id est in his quae fidei sunt cogitando, intellectui locus suus agatur necesse est, ut in cogitatione detur auctoritati magnus locus. In eo ergo quod nec sensu concipi, nec ulla valet ratione interim investigari, obedientissime cedatur et credatur divinae auctoritati, sicuti est de Sal
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam quã nox nocti indicat: deinde aduerbum. qd̃
dies diei eructat. Satagitq discere. ñ solum qd creditur.
s etiam. quib contra inimicos fidei. fides ipsa inuniatur
quo fiat fides ipsa ubi ñ ẽ. confirmet᷑ ubi ẽ: uitam etiam
moresq coaptans. ut qđ creditur. ñ solum credatur. s & spes¬
retur & diligatur. &̃ diligendo intelligatur. ⁊ intelligendo
gr̾am. fides intellectum.⁊ affectum pietatis. ⁊ intellectum
amoris. in captiuitatem redigentem omnẽ intellectum. in
telligetis. qui credit eredendo intelligere mereat᷑ qđ credit.
Sicut enĩ olim priusquã ueniret fides. sublege custodiebamͣ.
conclusi in eam fidem q̃ reuelanda erat. ⁊ lex pedagogus nr̃¬
fuit in xp̾o iħu. ut ex fide iustificaremͣ᷑:. at ubi uenit fides.
iam ñ fuimꝰ sub pedagogo. s recepta adoptione filiorũ. in¬
uenti sumus filii di accepto in cordib nr̃is spu di in quo cla¬

Expanded text:
scientiam, quam nox nocti indicat; deinde ad verbum quod scientiam, quam nox nocti indicat; deinde ad verbum quod dies diei eructat: satagitque discere non solum quod creditur, sed etiam quibus contra inimicos fidei fides ipsa muniatur; quo fiat fides ipsa ubi non est, confirmetur ubi est: vitam etiam moresque coaptans, ut quod creditur, non solum credatur, sed et speretur et diligatur; et diligendo intelligatur, et intelligendo nctum, gratia gratiam, fides intellectum et affectum pietatis, et intellectum amoris, in captivitatem redigentem omnem intellectum in oderitis non intelligetis , » qui credit, amando intelligere mereatur quod credit. Sicut enim olim priusquam veniret fides, sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem, quae revelanda erat, et lux paedagogus nfuit in Christo Jesu, ut ex fide justificaremur : at ubi venit fides, jam non sumus sub paedagogo, sed recepta adoptione filiorum inventi sumus filii Dei, accepto in cordibus nostris Spiritu Dei, in quo cla
Abbreviated transcription (Latin):
quasi infinitatẽ diuinȩ potentiȩ metiunt᷑ de infirmita¬
te sensus humani. seu fidi suȩ: quasi suggerente natu¬
ra humana & sensu eiꝰ. dm̃ nil posse. uł esse uł agere. nͥ qd̃
homo de eo uidet᷑ sibi posse intelligere: ⁊ sacram̃ta fidei
& sc̾arum misteria scripturarũ. figm̃ta ẽẽ humanarũ
adinuentionum. Porro uir fider ⁊ uirtutis. quicũq il¬
le fuerit ad uitã p̃destinatus. p̃uentus agr̃a. ⁊ sic̃ paulꝰ.
miscđiam consequutus. ut sit fidelis: ⁊ si aliquando in
eis quȩ fidei sunt patitur aliquẽ carnis sue sensum. nul¬
lũ prorsus p̃bet assensũ s sic̃ diuine auctoritatis fidele
mancipium. pͥmo om̃i studio animi subicit se discipline
fidei eiꝰ quȩ discit᷑. deinde omĩ pietatis affectu ambit
ad eam. quȩ donat᷑. pͥmo adeam. quã reuelat caro & sanguis
deinde ad eam quã ñ reuelat. nͥ pat qui ẽ incelis. pͥmo ad

Expanded text:
quasi infinitatem divinae potentiae metiuntur de infirmitaquasi infinitatem divinae potentiae metiuntur de infirmitate sensus humani, seu fidei suae, quasi suggerente natura humana et sensu ejus, Deum nil posse, vel esse, vel agere, nisi quod homo de eo videtur sibi posse intelligere, sacramenta fidei, sanctarum mysteria Scripturarum figmenta esse humanarum adinventionum. Porro vir fidei et virtutis, quicunque ille fuerit ad vitam praedestinatus, praeventus a gratia, et sicut Paulus misericordiam consecutus, ut sit fidelis , etsi aliquando in eis quae fidei sunt patitur aliquem carnis suae sensum, nullum prorsus praebet assensum, sed, sicut divinae auctoritatis fidele mancipium primo omni studio animi subjicit se disciplinae fidei ejus quae discitur; deinde omni pietatis affectu ambit ad eam quae donatur: primo ad eam quam revelat caro et sanguis; deinde ad eam quam non revelat nisi Pater qui est in coelis: primo ad
Abbreviated transcription (Latin):
multis ẽ. si necessitas uł occasio ingruerit. mori etiam ꝓpi
fidem: quib incredendo. hoc ẽ de eis quȩ fidei st̃ cogitan¬
do ñ facile ẽ fidei ipsius assequi puritatẽ. Nec mirũ. cũ
sepe etiam ꝓmptissime moriant᷑ ꝓpter fidẽ: quib difficile
nimis ẽ uiuere scđm fidẽ. hinc nãq ẽ: qd̾ cũ ea q̃ fidĩ ft̃ in
scripturis. seu hẏstorialit̾ audiuntur. seu moralit̾ ascis
doctorib tradunt᷑. seuinmisteriis quibꝰq uł sacram̃tis tra¬
ctantur: ñ nũquã quidẽ ñ consentiente sensu. ñ nũquam
uͦ etiam errante consensui: a plerisq etiã fidelib tã disficult̾
scrupulose accipiunt᷑. ea q̃ dicunt᷑. Infirmi quippe ingenii.
s infirmioris fidei. homines animales. ñ ꝑcipientes. aut
uix ꝑcipientes ea q̃ di sunt. licet repugnante ratione fi¬
dei rationi & consuetudini humane. sepe etiã nolentes.

Expanded text:
multis est, si necessitas vel occasio ingruerit, mori etiam propter multis est, si necessitas vel occasio ingruerit, mori etiam propter fidem: quibus in credendo, hoc est de eis quae fidei sunt cogitando, non facile est ipsius fidei assequi puritatem. Nec mirum, cum saepe etiam promptissime moriantur propter fidem; quibus difficile nimis est vivere secundum fidem. Hinc namque est, quod cum ea quae fidei sunt in Scripturis, seu historialiter audiuntur, seu moraliter a sanctis doctoribus traduntur, seu in mysteriis quibusque vel sacramentis tractantur, nonnunquam quidem non consentiente sensu, nonnunquam vero etiam errante consensu, a plerisque etiam fidelibus tam difficulter et tam scrupulose accipiuntur, ea quae dicuntur. Infirmi quippe ingenii, sed infirmioris fidei homines animales, non percipientes, aut vix percipientes ea quae Dei sunt, licet repugnante ratione fidei rationi et consuetudini humanae; saepe etiam nolentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dem: nequaquã in eis q̃ fidei st̃. quid credat. eligit. s sine
om̃i retractatione ⁊ hesitatione. qͥcqͥd credendũ indicit d¬
uina auctoritas. credit. Nec nouas ipse sibi fides confin¬
gendo. sapit ea. que quasi carnali euis sensui magis con¬
ueniunt: s semꝑ ea sapere appetit. q̃ uera st̾: ipsis rationẽ
conquirens. & doctrinã coaptans: nec de eis hesitans. hu¬
mana ea ratione duudicando: s certa habens. fide & a¬
more inherendo. In quo tam̃fit aliquando. ut sint qui
fidẽ habeant. qua maiorem nemo habere possit: in con¬
fessione eius parati dare animas suas. sic̃ dño attestante
maiorem nemo caritatẽ habet. quã ut animã suam po¬
nat quis ꝓ amicis suis. qui incredendo tam̃. hoc ẽ in co¬
gitando ea quȩ fidi sunt. caligant & laborant. Huma¬
ni autẽ hec animi grauitas. & grauis infirmitas: ⁊ mi¬
ra cecitas ẽ. Facillimum quippe & optabile etiam sepe

Expanded text:
dem, nequaquam in eis quae fidei sunt, quid credat eligit; sed sine dem, nequaquam in eis quae fidei sunt, quid credat eligit; sed sine omni retractatione et haesitatione, quidquid credendum indicit divina auctoritas, credit. Nec novas ipse sibi fides confingendo, sapit ea, quae quasi carnali ejus sensui magis conveniunt; sed semper ea sapere appetit, quae vera sunt, ipsis rationem conquirens, et doctrinam coaptans; nec de eis haesitans humana ea ratione dijudicando, sed certa habens, fide et amore inhaerendo. In quo tamen fit aliquando, ut sint qui fidem habeant, qua majorem nemo habere possit; in confessione ejus parati dare animas suas, sicut Domino attestante majorem nemo charitatem habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis : qui in credendo tamen, hoc est in cogitando ea quae fidei sunt, caligant et laborant. Humani autem haec animi gravitas, et gravis infirmitas, et mira caecitas est. Facillimum quippe et optabile etiam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
grauis naturȩ iniuria ẽ. agnosce matrem grãm: pacient̾
sustine: ut tenutriat insinu auctoritatis. lacte simplicis
historiȩ & inhia uberib ut cito crescas. Crescere. ꝓficere.
decrescere uͦ deficere ẽ. Nec nasci. nec crescere scđm carnẽ.¬
uoluntatis ẽ. sp̾ualis uͦ natiuitas. & increm̃ta sp̃ualia
uoluntatis sunt. lloluntas uͦ in hoc filia grȩ ẽ. Gr̃a eã
generat: gr̾a lactat: gr̃a nutrit. ac ꝓuehit. & ad ꝑfeco
usq ꝑducit. hoc ẽ ut caritas. id ẽ magna. ⁊ bene affe¬
cta uoluntas fiat caritate uͦ operante. multo dulcius
onũ affectu carnali. ⁊ multo certius. p̃sto fit sp̾s ad testi¬
moniũ ꝑ hibendum filiis gr̃ȩ. qđ sint filii dĩ: quã natu¬
ra filiis hominũ qd̃ sint filii parentũ suorũ. Qui uͦ ere¬
dit. scire debet qͥd credat:. quo auctore. qͦ docente qd̾ eredi
credat. Qui enĩ uere fidelis ẽ. ⁊ bonȩ uoluntatis circa fi¬

Expanded text:
gravis naturae injuria est. Agnosce matrem gratiam; patienter gravis naturae injuria est. Agnosce matrem gratiam; patienter sustine ut te nutriat in sinu auctoritatis lacte simplicis historiae, et inhia uberibus ut cito crescas. Crescere, proficere; decrescere vero, deficere est. Nec nasci, nec crescere secundum carnevoluntatis est; spiritualis vero nativitas et incrementa spiritualia voluntatis sunt. Voluntas vero in hoc filia gratiae est. Gratia generat, gratia lactat, gratia nutrit ac provehit, et ad perfectum usque perducit; hoc est, ut charitas, id est magna et bene affecta voluntas fiat; charitate vero operante multo dulcius omni affectu carnali et multo certius, praesto fit Spiritus ad testimonium perhibendum filiis gratiae, quod sint filii Dei, quam natura filiis hominum, quod sint filii parentum suorum. Qui vero credit, scire debet, quid credat; quo auctore, quo docente, quod credit credat. Qui enim vere fidelis est et bonae voluntatis circa fi
Abbreviated transcription (Latin):
amor crediti. suggerit facultatẽ credendi. acarnali affecti¬
one accipe similitudinẽ ad patrem dm. Credit se homo ma¬
iorũ auctoritati & qd nullo didicit exꝑĩto patris. ⁊ matͥs
suȩ filium se ẽẽ indubitant̾ tenet: quia crediti patris ⁊ ma¬
tris tanti apud eũ ẽ auctoritas. ut eam nec refellere uelit. qͥa
diliguntur: nec possit quia digni habentur iniudicio dili¬
gentis: quib absq dubitatione credendũ uideatur. Ample¬
ctere & tu gr̾am diuinȩ adoptionis heres dĩ & coheres xp̃i.
flecte genua tua ad patrem dñi nr̃i ibuxp̾i. a qͦ om̃is pat̾¬
nitas in celo & in terra nominat᷑: ut det tͥ scđm diuitias głe
suȩ uirtutem corroborari ꝑ sp̃m eiꝰ in interiori bomine.
habitare.xp̃m ꝑfidem in corde tuo. Et agnosce generis
tui dignitatẽ. ne degenerẽ te cõpbes ꝑ incredulitatẽ. Nã
& scđm generationem carnalem: ab negare parentes.

Expanded text:
amor crediti, suggerit facultatem credendi. A carnali affectiamor crediti, suggerit facultatem credendi. A carnali affectione accipe similitudinem ad Patrem Deum. Credit se homo majorum auctoritati, et quod nullo didicit experimento, patris et matris suae filium se esse indubitanter tenet; quia crediti patris et matris tanti apud eum est auctoritas, ut eam nec refellere velit, quia diliguntur; nec possit, quia digni habentur in judicio diligentis, quibus absque dubitatione credendum videatur. Amplectere et tu gratiam divinae adoptionis, haeres Dei et cohaeres Christi. Flecte genua tua ad Patrem Domini nostri Jesu Christm divitias gloriae suae, virtutem corroborari per spiritum ejus in interiori homine, habitare Christum per fidem in corde » tuo, et agnosce generis tui dignitatem, ne degenerem te comprobes per incredulitatem. Nam et secundum generationem carnalem, abnegare parentes
Abbreviated transcription (Latin):
credis: s ñ uis nͥ apatre traharis: ⁊ siuis ido utiq uis: quia
nȩ uoluntatis: uolendo scilicet ut habitet xp̃c ꝑ fidem
incordib nr̃is. Uoluntas enĩ hec aliquantus iã amor
xp̃i ẽ. sine quo fides in xpͥm omĩno ẽẽ ñ pot̃. Fia nãq fi¬
des sine spe & caritate ẽẽ ñ pot̾. Omĩmoda ergobone uo¬
luntatis absentia. signũ ẽ omĩmode reꝓbationis. & ob¬
duratȩ infidelitatis:. sic̃ bona eius conscientia testimo¬
nium ẽ dñi fidele. qd sumꝰ filii di. ⁊ gr̃ȩ adoptantis. Cur e¬
nim ñ credis o infidelis: Iltiq quia ñ diligis. Non credis
quia ñ diligis. ñ diligis quia ñ eredis. Neq enĩ alterũ eẽ
pot̾ sine altero. quia alterũ pendet ex altero. Incipe dilig̾e.
hoc ẽ age ut uelis: & incipies credere. & tantum credes.
qͣntum uoles. hoc ẽ quantum diliges. lloluntas enimini¬
tium amoris ẽ. amor siquidem. uehemens uoluntas ẽ. Et

Expanded text:
credis, sed non vis, nisi a Patre traharis; et si vis, ideo utique vis, quia credis, sed non vis, nisi a Patre traharis; et si vis, ideo utique vis, quia nae voluntatis: volendo scilicet, ut habitet Christus per fidem in cordibus nostris. Voluntas enim haec aliquantus jam amor Christi est, sine quo fides in Christum omnino esse non potest. Pia namque fides sine spe et charitate esse non potest. Omnimoda ergo bonae voluntatis absentia signum est omnimodae reprobationis, et obduratae infidelitatis, sicut bona ejus conscientia testimonium est Domini fidele, quod sumus filii Dei et gratiae adoptantis. Cur enim non credis, o infidelis? Utique quia non diligis. Non credis, quia non diligis; non diligis, quia non credis. Neque enim alterum esse potest sine altero; quia alterum pendet ex altero. Incipe diligere, hoc est, age ut velis; et incipies credere; et tantum credes, quantum voles, hoc est, quantum diliges. Voluntas enim initium amoris est. Amor siquidem vehemens voluntas est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑpauidus. ubiq trepidꝰ ad arbitriũ figuli. qđ cũq
uoluerit deluto suo facientis. Ingressus etiã ñ ẽ securꝰ
quamdiu grauat eum sensus carnis suȩ: incedens cumti¬
more. ꝓficiens cũ amore.: ardens ad intelligenda quȩ ui¬
det: timens uͦ scrutari quȩ ñ debet. Nongͦ uolentis
neq currentis. s miserentis ẽ d̃i. & qđ beneuis. o homo
& qđ credis. ¶ Equidem si ñuis credere. ñ credis: credis
autem si uis. s ñ uis nͥ agr̾a p̃ueniaris: quia nemo uenit
ad filium nͥ pat̾ traxerit eum. Quomͦ: Iltiq creando
in eo. & inspirando ei liberam uoluntatẽ. qua lib̾e uult
id qđ uult. hoc ẽ ut uoluntatis eiussit. qd̾ bene uult. D̾
enĩ inspirante fit in nobuoluntarius mentis assensus in
his q̃ de ipso sunt. & corde creditur ad iustitiam: ore autẽ
confessio fit ad salutẽ & ipsa ẽ fides. Sic gͦ dictum ẽ. siuis

Expanded text:
semper pavidus, ubique trepidus ad arbitrium figuli quodcunque semper pavidus, ubique trepidus ad arbitrium figuli quodcunque voluerit de luto suo facientis. Ingressus etiam non est securus, quandiu gravat eum sensus carnis suae; incedens cum timore, proficiens cum amore, ardens ad intelligenda quae videt, timens vero scrutari quae non debet. Non ergo volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei , et quod bene vis, o homo, et quod credis. Equidem si non vis credere, non credis; credis autem, si vis: sed non vis, nisi a gratia praeveniaris: quia nemo venit ad Filium, nisi Pater traxerit eum . Quomodo? Utique creando in eo, et inspirando ei liberam voluntatem, qua libere vult id quod vult, hoc est, ut voluntatis ejus sit, quod bene vult. Deo enim inspirante fit in nobis voluntarius mentis assensus in his quae de ipso sunt, et corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ; et ipsa est fides. Sic ergo dictum est: Si vis
Abbreviated transcription (Latin):
litas credentis certissimum ẽ signum ouis dñi quȩ ponenda
ẽ a dextris sic suꝑba questio ñ credentis signum ẽ hedi po¬
nendi asinistris. Nã apud dm̃ nullus nͥ humilis sp̃u saluat᷑:
in ostium fidi nͥ humiliato capite. nullus ingreditur. fora¬
m̃ acus ẽ fides: ñ pot̾ ꝑ eam intrare camelus enormis & tor¬
tuosus: nͥ ad humilitatẽ ⁊ simplicitatẽ xp̃i adtenuatus
fuerit ⁊ directus. Uenit enĩ ad ostium fidĩ suꝑbꝰ ⁊ elatus
& dũ uocat᷑ ad credendum & inuitatur ad ingrediendũ
stat & disputat contra ostium. cur allo admisso. alius exclu¬
datur: donec iusto udicio ostiarii claudit᷑ es ostium: & de
admissis ⁊ exolusis disceptans. ipse int̃ exclusos inuenit᷑.
Dicit enĩ ad singula quȩ ñ capit. durus ẽ hic sermo. du¬
rior ipse: & abiens ⁊ conuersus retro. in eis q̃ retro st̃ ordi
nit ac plorat. & ut ad mittat᷑ orat & cũ admittit᷑ adorat.

Expanded text:
litas credentis certissimum est signum ovis Domini, quae ponenda litas credentis certissimum est signum ovis Domini, quae ponenda est a dextris; sic superba quaestio non credentis, signum est haedi ponendi a sinistris. Nam apud Deum nullus, nisi humilis spiritu salvatur; in ostium fidei, nisi humiliato capite, nullus ingreditur. Foramen acus est fides; non potest per eam intrare camelus enormis et tortuosus, nisi ad humilitatem et simplicitatem Christi attenuatus fuerit et directus. Venit enim ad ostium fidei superbus et elatus, et dum vocatur ad credendum, invitatur ad ingrediendum, stat et disputat contra ostiarium cur, alio admisso, alius excludatur; donec justo judicio ostiarii clauditur ei ostium, et de admissis et exclusis disceptans, ipse inter exclusos invenitur. Dicit enim ad singula quae non capit: « Durus est hic sermo ; » durior ipse: et abiens et conversus retro, in eis quae retro sunt ordinnit ac plorat; et ut admittatur, orat; et cum admittitur, adorat;
Abbreviated transcription (Latin):
sent: glorificandi. cũ in mortales fient. Noti gͦ ⁊ p̃cogni¬
ti in di p̃scientia: notificantur etiam sibi in conscientia
sua inquantũ inuocant nom̃ dñi. & testimoniũ reddit
spͥs sc̾s conscientiȩ eorum. qd st̃ filii di noti etiã fuint ho¬
mitub in quantum discedunt ab iniquitate. p̃ceteris
hominib. S in magna domoñ solum st̃ uasa aurea & ar¬
gentea: s & lignea acfictilia: & alia quidẽ sunt in hono¬
rem. alia uͦ incontumeliam. Qđ quare sit. uł quomͦ sit.
arbit̃ ẽ figulus: qͥ habet potestatẽ ex eodẽ luto facere qđ
uult. siue in honorem siuie in contumeliam. Nec habet
suꝑ hoc respondere figm̃tum figulo. homo d̾o. lutũ pla¬
manti. creatura creatori suo: qͥ cũ faciat omĩa. causa uł rati¬
one qua ipse nouit: cũ sit dñs om̃iũ. libere de omĩb qd̾ bonũ
ẽ in oculis eiꝰ facit: ⁊ certe bonꝰ bene omĩa facit. In qͦ sic̃ humi¬

Expanded text:
sent; glorificandi, cum immortales fient. Noti ergo et praecognisent; glorificandi, cum immortales fient. Noti ergo et praecogniti in Dei praescientia, notificantur etiam sibi in conscientia sua, in quantum invocant nomen Domini; et testimonium reddit Spiritus sanctus conscientiae eorum, quod sunt filii Dei; noti etiam fiunt hominibus, in quantum discedunt ab iniquitate prae caeteris hominibus. Sed in magna domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea ac fictilia; et alia quidem sunt in honorem, alia vero in contumeliam . Quod quare sit, vel quomodo sit, arbiter est figulus: qui habet potestatem ex eodem luto facere quod vult, sive in honorem, sive in contumeliam. Nec habet super hoc respondere figmentum figulo, homo Deo, lutum plasmanti, creatura Creatori suo: qui cum faciat omnia causa vel ratione, qua ipse novit, cum sit Dominus omnium, libere de omnibus, quod bonum est in oculis ejus facit; et certe bonus bene omnia facit. In quo sicut humi
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ⁊ meret᷑ dãpnationẽ desertus ⁊ reꝓbatus. Dicit enĩ.
Quid adhuc querit᷑. Uoluntati enĩ eiꝰ quis resistit:
Tremat qͥ sperat. ubi sic audet. qͥ desperat. Non querat
rationẽ. s imploret miserationẽ: ⁊ ex eo qͥ repbatur nͥ sub¬
habens signaculum hoc. Nouit dñs qui sunt eius: & dis¬
cedant ab iniquitate. om̃s qui inuocant nom̃ dñi. Qui¬
cũq enim ab ȩterno in prescientia dĩ sunt p̃cogniti: ipsi st̾
qui crediderunt. qͥ credunt. qͥ sunt credituri. Ipsi st̃. ⁊ extra
eos nullus: oues dñi oues pascuȩ eius. q̃ uocẽ eiꝰ audiunt.
quas nemo rapit de manu eiꝰ: popłs euis: scientes qm̃ dñs
ipse ẽ ds. Ipsi st̾ uere credentes ueri adoratores in sp̃u
ueritate. ab ȩt̾no p̃sciti cũ ñ ẽẽnt: predestinati ut aliqͥd es¬
sent: uocati cũ auersi e̾ent: iustificati. cũ peccatores es¬

Expanded text:
onem, et meretur damnationem desertus et reprobatus. Dicit enim: « onem, et meretur damnationem desertus et reprobatus. Dicit enim: « Quid adhuc quaeritur? Voluntati enim ejus quis resistit? » Tremat qui sperat; ubi sic audet, qui desperat. Non quaerat rationem, sed imploret miserationem: et ex eo qui reprobatur, nisi subhabens signaculum hoc. Novit Dominus, qui sunt ejus: et, discedant ab iniquitate omnes qui invocant nomen Domini . » Quicunque enim ab aeterno in praescientia Dei sunt praecogniti, ipsi sunt qui crediderunt, qui credunt, qui sunt credituri. Ipsi sunt, et extra eos nullus, oves Domini, oves pascuae ejus, quae vocem ejus audiunt , quas nemo rapit de manu ejus; populus ejus, scientes quoniam Dominus ipse est Deus. Ipsi sunt vere credentes, veri adoratores in spiritu et veritate: ab aeterno praesciti, cum non essent; praedestinati, ut aliquid essent; vocati, cum aversi essent; justificati, cum peccatores es
Abbreviated transcription (Latin):
ante omĩa cuiꝰ donũsit. Est autẽ fides. res liberi arbitrii.
s liberati agr̃a. Nequaquã enĩ liberũ pot̾ ẽẽ arbitriũ
hominis uenundati sub peccato. nͥ liberante eo. de qͦ dicit᷑.
Si uos filius liberauerit: tc̃ uere liberi eritis. ad pecca¬
tum tantum ꝑ se liberũ ẽ: qua libertate peccant om̃is. qͥ¬
cũq delectatione. uł amore peccati peceant. S hac liber-¬
tate. serui facti sunt peccati liberi iustitiȩ: ad nullũ fru¬
ctũ iustitiȩ liberũ habentes uł uelle. uł ꝑficere: nͥ liberante
gr̾a liberati a peccato. serui facti fuerint iustitiȩ. In quo in
filiis ade uenientib ex massa dampnationis antiquȩ. qũ
uult iuste deserendo indurat debita iustitia: cuiꝰ uult sub¬
ueniendo miseret᷑ in debita misericordia. Ubi offert bonã
⁊ liberã uoluntatẽ. ⁊ accipit fidem adutus. iactat questi¬

Expanded text:
ante omnia, cujus donum sit. Est autem fides res liberi arbitrii, ante omnia, cujus donum sit. Est autem fides res liberi arbitrii, sed liberati a gratia. Nequaquam enim liberum potest esse arbitrium hominis venundati sub peccato, nisi liberante eo, de quo dicitur: « Si vos filius liberaverit: tunc vere liberi eritis . » Ad peccatum tantum per se liberum est: qua libertate peccant omnes, quicunque delectatione vel amore peccati peccant. Sed hac libertate servi facti sunt peccati, liberi justitiae; nullum fructum justitiae liberum habentes vel velle vel perficere, nisi liberante gratia liberari a peccato servi facti fuerint justitiae. In quo in filiis Adae venientibus ex massa damnationis antiquae, quem vult juste deserendo indurat debita justitia: cujus vult subveniendo miseretur indebita misericordia. Ubi offert bonam et liberam voluntatem, et accipit fidem adjutus, jactat quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ homo: palam om̃ib ẽ. quã ñ diligat dnm dm̃ suum sic̃ de¬
bitor ẽ. scilicet ex toto qđ homoẽ. qđ uiuit: qͥ tociens tã mul¬
ta. tam carnalit̾ extra dm̃ concupiscit. Quadiu enĩ hic ui¬
uitur: carnalis concupiscentia minui pot̾: frenari pot̾. extin¬
gui uͦ ut penitus ñ sit. ñ pot̾. Quaꝓpter ꝑfecta illa dilectio.
quȩ ex toto ẽ. quȩ scđm p̃ceptum legis dño dõ debet᷑. Precipit᷑
in hac uita: s nequa quã aquoquã ꝑficit᷑. Precipit᷑ tam̃: ut
quo nos extendere debeamꝰ. ñ ignoretur. Quȩ in quantũ
ꝓficit in nob̾: in tantũ concupiscentias carnis minui neces¬
se ẽ: donec ibi ꝑficiat᷑. Ubi extra dm̃ iam nulla concupiscen¬
tia ẽ. In quo hic ꝓficere : ꝑ fidẽ ambulare ẽ. In quo quicũq
ꝓficiens inueniet᷑ exiens de hac uita: indubitant̾ de eo cre¬
dendũ ẽ ⁊ sꝑandum. ꝑficiendũ eum in futura uita.
De fide autẽ ñ rectam fidẽ habemꝰ siñ intelligimꝰ fidelit̾

Expanded text:
est homo, palam omnibus est, quam non diligat Dominum Deum suum, sicut debitor est; scilicet ex toto quod homo est, quod vivit; qui toties tam multa, tam carnaliter extra Deum concupiscit. Quandiu enim hic vivitur, carnalis concupiscentia minui potest, frenari potest; exstingui vero ut penitus non sit, non potest. Quapropter perfecta illa dilectio quae ex toto est, quae secundum praeceptum legis Domino Deo debetur, praecipitur in hac vita, sed nequaquam a quoquam perficitur. Praecipitur tamen, ut quo nos extendere debeamus, non ignoretur. Quae in quantum proficit in nobis, in tantum concupiscentias carnis minui necesse est, donec ibi perficiatur, ubi extra Deum jam nulla concupiscentia est. In quo hic proficere, per fidem ambulare est. In quo quicunque proficiens invenietur exiens de hac vita, indubitanter de eo credendum est et sperandum, perficiendum eum in futura vita. De fide autem non rectam fidem habemus; si non intelligimus fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis cordis carnalibꝰ credentiũ. Ubi cũ plana omĩa
inuenio. ⁊ rẽ cõmunẽ tã sapientibꝰ qͣm sĩplicibꝰ. ⁊ que
sic fortes exerceat. ut ĩ firmos qͦsq a se ñ absterreat: rẽdit
nec tare manꝰ egypto & assiriis. ut saturem᷑ pane: s gͣdis
oĩa accipimꝰ. Presto ibi ẽ oĩbꝰ diuina auctoritas cui ẽtͣbic̃e¬

Expanded text:
arnalibus credentium. Ubi cum plana omnia invenio, et rem communem tam sapientibus quam simplicibus, et quae sic fortes exerceat, ut infirmos quosque a se non absterreat; redit nec dare manus Aegypto et Assyriis, ut saturemur pane ; sed gratis omnia accipimus. Praesto ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝗͣ magnoꝵ. qͦmͦ cũ querit᷑ ap̃ scõs doctores. scientia
eiꝰ. tantis inuenit᷑ questionũ ꝑplexitatibꝰ inuoluta
tantis disputationũ enigniatibꝰ obseurata. ut uix a
paucissimis hõĩbꝰ puritas eiꝰ queat ap̃phendi. iusũ ẽ ali¬
qͣndo ad felicissima illa ⁊ aurea euuanglĩcȩ sĩplicita¬
tis tẽpora pͥma recurrere.⁊ ad ꝓpͥũ illũ stilũ sp̃c sc̃i

Expanded text:
o, cum quaeritur apud sanctos doctores scientia ejus tantis invenitur quaestionum perplexitatibus involuta, tantis disputationum aenigmatibus obscurata, ut vix a paucissimis hominibus puritas ejus queat apprehendi, visum est aliquando ad felicissima illa et aurea evangelicae simplicitatis tempora prima recurrere, et ad proprium illum stylum Spi
Abbreviated transcription (Latin):
semel ꝓ peccatis nr̃is mortuus ẽ. & resurrexit: qđ iam ñ
sꝑatur futurum: s tãtũ diligit᷑ factum. Ea uͦ q̃ nondũ
st̃ s futura st̾ ita credunt᷑ ut etiam uidenda sperent᷑.
& iam diligant᷑ sic̃ ẽ sp̾ualiũ corporũ nrorum resur¬
rectio. licet ostendi nullo possint modo. Quȩ uͦ ita st̃
ut neq pretereant neq futura sint s et̾na ꝑmaneant.
partim st̃ in uisibilia sic̃ sapientia ⁊ iusticia: partĩ

Expanded text:
semel pro peccatis nostris mortuus est et resurrexit; quod jam non speratur futurum, sed tantum diligitur factum. Ea vero quae nondum sunt, sed futura sunt, ita creduntur, ut etiam videnda sperentur, et etiam diligantur; sicut est spiritualium corporum nostrorum resurrectio, licet ostendi modo nullo possint modo. Quae vero ita sunt, ut neque praetereant, neque futura sint, sed aeterna permaneant; partim sunt invisibilia, sicut sapientia et justitia; partim
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ principium ex eo est. qd̾ ds famulo suo moysi sciscitan¬
ti nom̃ suũ ego sum inqͥt qui sũ. Sic ait dices filiis isrł. Q
ẽ misit me ad uos. Sic̃ enĩ ex eo qͥ e̾ subsistere. sub̾a dicitur:
sic ab eo qd ÷ e̾e essentia. Substantia enĩ qͦm ñ ꝯueniat do. lic&
hoc noĩe sepe scͥpturȩ abutant᷑: iam supͣ dictum ÷. Cui ꝙͣ ue

Expanded text:
Quorum principium ex eo est, quod Deus famulo suo Moysi sciscitanQuorum principium ex eo est, quod Deus famulo suo Moysi sciscitanti nomen suum: « Ego sum, inquit, qui sum » Sic, ait: Dices filiis Israel: « Qui est, misit me ad vos . » Sicut enim ex eo quod est subsistere, substantia dicitur, sic ab eo quod est esse, essentia. Substantia enim quomodo non conveniat Deo, licet hoc nomine saepe Scripturae abutantur, ja
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ. Sicq q de potentia. de sapientia. de caritate. de
ueritate & de oĩb noĩb diuinis sentiendũ ẽ: qͥb siẽ dic¬
hoꝵ dr̃: ñ qͣlis sit s quid sit ꝓnunciat᷑. ꝓpria uͦ. seu singła¬
ria qͦmͦ ad inuicẽ referantur manifestũ ÷ pat̾ scilicẽt ad
Hoc gͦ modo ⁊ ea sũmȩ eẽntiȩ noĩa quȩ ad se st̃. ⁊ ea triita¬
tis. qͥb tres adinuicẽ st̾. & p̃dicant unitatẽ n ñ tacent tͥ¬
nitatem: suo mͦ singła. Illa enĩ in eo qͥ trib cõmunia
st̃. ꝑ sonalẽ monstrant trinitatẽ: in eo qͥ insũma semꝑ
unum st̃. ꝯsubstantialẽ unitatẽ: ħ aũ in eo qͥ singłoꝵ¬
ꝓpͥa st̃ singła. tͥnitatis ueritatẽ: in eo aũ qͦ adinuicẽ st̃ &
se alterũ ad alterũ ipso singłaritatis sue noie referri
ostendt̃. substantiȩ unitatem. Nẽ de essentia di nelꝰ nomini¬
b ꝓsequamur. scilicet q̃ ab ipsa ee̾ntia essentialia dicunt᷑.

Expanded text:
magnus. Sicque de potentia, de sapientia, de charitate, de veritate, et de omnibus nominibus divinis sentiendum est: quibus, sicut dicur, non qualis sit, sed quid sit, pronuntiatur. Propria vero seu singularia quomodo ad invicem referantur, manifestum est: Pater scilicet ad FHoc ergo modo et ea summae essentiae nomina, quae ad se sunt; et ea Trinitatis, quibus tres ad invicem sunt; et praedicant unitatem, et non tacent Trinitatem, suo modo singula. Illa enim in eo quod tribus communia sunt, personalem monstrant Trinitatem; in eo quod in summa semper unum sunt, consubstantialem unitatem: haec autem in eo quod sing Trinitatis veritatem; in eo autem quod ad invicem sunt, et se alterum ad alterum ipso singularitatis suae nomine referri ostendunt, substantiae unitatem. Nunc de essentia Dei et ejus nominibus prosequamur: scilicet quae ab ipsa essentia essentialia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. psa enĩ natura suscipienda erat q̃ liberan¬
da: & neq quis forte sexus a suo creatore se conteptũ
putaret: uirũ suscepit: natus ex femina ẽ. Nicħ egtt
ui. s omĩa suadendo ⁊ monendo. Uetere quippe ser¬
uitute transacta. t̾epꝰ noue lib̃tatis illuxerat. ⁊ o¬
portune iã homini sua debat᷑ atq salubrit̾ quã libe¬
ro creatus ẽet arbitrio. Miraculis conciliauit fidem
deo qͥ ipse erat. passione homini quẽ gerebat. Satel¬
lites uoluptatum diuitias ꝑniciose populi appetebant
pauꝑ ẽẽ uoluit. Honorib & imꝑiis inhiabant rex ẽe
noluit. Carnales filios magnũ bonum putabant tale con
iugiũ prolemq contẽpsit. Contumelias suꝑbissime hor¬
rebant. om̃e genus contumeliarũ sustinuit. Iniurias
intolerabiles ẽẽ arbitrabant᷑. quȩ maior iniuria qͣm
iustum innocentẽq dãpnari : Dolores corporis execra¬
bantur. flagellatus atq cruciatus ẽ. Mori metuebant

Expanded text:
paruit. Ipsa enim natura suscipienda erat, quae liberanparuit. Ipsa enim natura suscipienda erat, quae liberanda: et ne quis forte sexus a suo Creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina est. Nihil egit vi, sed omnia suadendo et monendo. Vetere quippe servitute transacta, tempus novae libertatis illuxerat, et opportune jam homini suadebatur atque salubriter, quam libero creatus esset arbitrio. Miraculis conciliavit fidem Deo, qui ipse erat; passione homini, quem gerebat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant; pauper esse voluit. Honoribus et imperiis inhiabant: Rex esse noluit. Carnaiugium prolemque contemsit; contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant:
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ & uiuendi nob̾ preberet exemplũ. ñ alit̃ quã in
homine. qm & nos homines sumꝰ. S qr nos cũ ad illã
uenimꝰ sapient̾ facimꝰ ipsa cũ ad nos uenit ab homi¬
nib suꝑbis quasi stulte fecisse putat᷑. Et qm nos cũ ad
ula uenimꝰ conualescimꝰ. ipsa cũ ad nos uenit quasi
dis medeat᷑ animis ds̃ ꝓ tẽporũ oportunitatib q̃ mi¬
ra sapientia ab ipso ordinant᷑. nullomͦ beneficientius
consuluit generi humano qͣm cũ ipsa di sapientia
idẽ unicus filius consubstantialis patri & coet̾nus
totũ hominẽ susciꝑe dignatꝰ ẽ & uerbũ caro factũ
ẽn habitauit in nobis. Ita enĩ demonstrauit carna¬
lib & ñ ualentib in tueri mente ueritatẽ. corpore¬
isq sensib deditis qͣm excelsum locũ int̾ creaturas ha¬
beat humana uatura. qđ ñ solum uisibilit̾ nã id po¬
terat & in aliquo ethereo corpore ad nrorũ aspectuum
tolerantiam tẽperato s hominibus in uero homine ap¬

Expanded text:
liter quam in homine, quoniam et nos homines sumus. sed quia nos, cum ad illam uenimus, sapienter facimus, ipsa, cum ad nos uenit, ab hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum ad illam uenimus, conualescimus, ipsa, cum ad nos uenit, quasi odis medeatur animis Deus pro temporum opportunitatibus, quae mira sapientia ab ipso ordinantur, nullo modo beneficentius consuluit generi humano, quam cum ipsa Dei sapientia, id est unicus Filius consubstantialis Patri et coaeternus, totum hominem suscipere dignata est, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Ita enim demonstravit carnalibus, et non valentibus intueri mente, veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura; quod non solum visibiliter, nam id poterat et in aliquo aethereo corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato, sed hominibus in vero homine ap
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco filiꝰ dĩ qui informa di erat. exinaniuit semet¬
ipsum formã serui accipiens. ut homines in homine
dm̃ credendo recipientes accepta potestate efficerent᷑
filii di. Non enĩ adeũ qui ubiq p̾sens ÷ locis moue¬
mͣ s bono studio bonisq morib. Qd̃ ñ possemꝰ. nͥ ip

Expanded text:
Idcirco Filius Dei qui in forma Dei erat, exinanivit semetIdcirco Filius Dei qui in forma Dei erat, exinanivit semetipsum formam servi accipiens, ut homines in homine Deum credendo recipientes, accepta potestate, efficerentur filii Dei. Non enim ad eum qui ubique praesens est, locis movemur; sed bono studio bonisque moribus. Quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Cui cũ se humilit̃ credt̃ homines. & credendo ei subi¬
cunt᷑ ipsa ẽ fides ꝑ quã mundant᷑ beati mundo corde
auia eni ad ȩt̾na capessenda idonei ñ eramꝰ. sordesq
peccatorum nos p̃grauabant temporaliũ rerũ amore
contra cte & de ꝓpagine mortalitatis. tanquã natu¬
ralit̾ in olitȩ. purgandi eramꝰ. Purgari aut̃ ut contẽpe¬
rarem eternis. ñ nusi ꝑ temporalia poteramꝰ qualib
iam contemperati tenebam᷑. Quia enĩ in tẽporalia
deuenimꝰ. ⁊ eorũ amore ab et̾nis impedim᷑. quedã nos
tẽporalis medicina suscipit curandos q̃ ñ scientes s
credentes ad salutẽ uocat. ñ nature excellentia s
tẽporis ordine prior. Nã in quẽ locũ quisq cecide¬
rit. ibi debet incũbere & inniti ut resurgat. forme
carnales amore suo nos detinent. in quẽ ꝑconsen¬
sum peccati cecidimꝰ. ipsis in intendũ ẽ ut surgamus.

Expanded text:
Cui cum se humiliter credunt homines, et credendo ei subjiCui cum se humiliter credunt homines, et credendo ei subjiciuntur; ipsa est fides per quam mundantur beati mundo corde, Quia enim ad aeterna capessenda idonei non eramus, sordesque peccatorum nos praegravabant temporalium rerum amore contractae, et de propagine mortalitatis tanquam naturaliter inolitae, purgandi eramus. Purgati autem ut contemperaremur aeternis, nonnisi per temporalia poteramus; quamlibet jam contemperati tenebamur. Quia enim in temporalia devenimus, et eorum amore ab aeternis impedimur, quaedam nos temporalis medicina suscipit curandos; quae non scientes, sed credentes ad salutem vocat, non naturae excellentia, sed temporis ordine prior. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere et inniti ut resurgat. Formae carnales amore suo nos detinent, in quem per consensum peccati cecidimus, ipsis innitendum est, ut surgamus.
Abbreviated transcription (Latin):
net impolitos homines. ñ ꝑitos gr̃amatica. ñ arma¬
tos dialectica piscatores xp̃c cũ retib fidi ad mare
scłi paucissimos misit . xii. ex quib unus abiit retro¬
sum. Et tam̃sic ꝑ eos omĩ genere pisciũ repleuit
eccłias ut plurimi etiam exipsis sapientib scłi qͥb
uidebat᷑ ignominiosa crux xp̃i ea infronte signen¬
tur: & de qua erubescendum putabant eã in arce
pudoris constituant. Cũ gͦ egrotaret totꝰ mundus
hoc mͦ uenit ad eos uerbũ dĩ carne uelatum. ad sa¬
nandũ eũ de interitionib suis. manib suis medi¬
cam̃ta conficiens. & spargens ea suꝑ morbos orbis
terrarũ eugłm regni qd p̃dicandum erat inuniu̾¬
so mundo. & scͥpturã ueteris & noui testam̃ti quȩ
de ipso ẽ. Tantãq ei dedit auctoritatẽ inuniu̾so
mundo.quantã habere oportebat rẽ. ꝑ qũa d̾s inno¬
tescere uellet hominib. & ab hominib credi sibi.

Expanded text:
net, impolitos homines, non peritos grammatica, non armanet, impolitos homines, non peritos grammatica, non armatos dialectica, piscatores Christus cum retibus fidei ad mare saeculi paucissimos misit, duodecim, ex quibus unus abiit retrorsum. Et tamen sic per eos omni genere piscium replevit Ecclesias, ut plurimi etiam ex ipsis sapientibus saeculi; quibus videbatur ignominiosa crux Christi, ea in fronte signentur; et de qua erubescendum putabant, eam in arce pudoris constituant. Cum ergo aegrotaret totus mundus, hoc modo venit ad eos Verbum Dei carne velatum, ad sanandum eum de interitionibus suis, manibus suis medicamenta conficiens, et spargens ea super morbos orbis terrarum, Evangelium regni quod praedicandum erat in universo mundo, et Scripturam Veteris et Novi Testamenti, quae de ipso est. Tantamque ei dedit auctoritatem in universo mundo, quantam habere oportebat rem per quam Deus innotescere vellet hominibus, et ab hominibus credi sibi.