comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uasa multa. Non enĩ dixit bibe aquas
de tuo uase. s de tuis uasis: & ñ dixit.
de putei tui fonte. sed de puteoꝵ tuoꝵ
fonte. Legimꝰ habuisse. et patriarchas
puteos. Habuit abraham. habuit & ysaac:
puto aut̃ habuisse et iacob. Abistis puteiᷤ
sumpto initio. ꝑcurre om̃s scͥpturas pu-¬
teos requirens: & ꝑueni usq ad euangłia.
et ibi inuenies puteũ. suꝑ quẽ saluator¬
nr̃ sedebat. requiescens post itineris la¬
borẽ: tũ cũ ueniente muliere samarita¬
na et uolente haurire aquã de puteo
quȩ ẽẽt in scͥpturis putei. uł puteoꝵ
uirtus exponit᷑. et cõparatio fit aqͣrũ:
ubi et diuini mysterii pandunt᷑ archa
continebat puteus ille terrenus. sitiat
rursus: qͥ aut̃ ex illis biberit quas dat
iħs. fiat in eo fons aquȩ salientis in uitã

Expanded text:
vasa multa. Non enim dixit: Bibe aquas vasa multa. Non enim dixit: Bibe aquas de tuo vase, sed de tuis vasis; et non dixit, de putei tui fonte, sed de puteorum tuorum fonte. Legimus habuisse et patriarchas puteos. Habuit Abraham, habuit Isaac puteos, habuit autem et Jacob. Et ab istis puteis sumpto initio, percurre omnem Scripturam puteos requirens, et perveni usque ad Evangelium, et invenies ibi puteum supra quem Salvator sedebat requiescens post itineris laborem; tunc cum veniente muliere Samaritana, et volente haurire aquam de puteo, quae esset in Scripturis putei vel puteorum virtus exponitur, et comparatio fit aquarum, ubi et divina mysterii panduntur arcans, quas continebat puteus ille terrenus, sitiet rursus. Qui autem ex illis biberit, quas dat Jesus, fiet in eo fons aquae salientis in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
pere precipit ds̃ moysi ppłm congregare:
ut det eis aquã de puteo bibere: Quasi
uͦ ñ etiã sponte ppłs bibendi gr̃a conue-¬
niret ad puteũ. Qd gͦ tantoꝑe ꝓpħȩ pre¬
cipit᷑. ut ꝓpͥo studio et labore congreget
ppłm ad hauriendã putei aquã: Unde
uilitas litterȩ ad preciositatẽ nos sp̃alis
remittit intelligentiȩ. & ideo conuenies
puto etiã de aliis scripturȩ locis puteoꝵ
congregare mysteria: ut ex cõparatione
plurimoꝵ siqͥd presens sermo obscurita¬
tis continet elucescat. Ait gͦ sp̃s dĩ per
salomonẽ inꝓuerbiis. Bibe aquã de
tuis uasis. et de puteoꝵ tuoꝵ fonte: et
ñ suꝑ effundant᷑ aquȩ tibi extra tuum
fontem: quãius in aliis exemplarib lege¬
rimus et effundant᷑ tibi aquȩ extra tuũ
fontẽ: aquȩ tuȩ sint tibi soli. et nemo
alieniis participet ex eis. Habet gͦ ut in
his designat᷑ unusqͥsq nr̃m insemetipso
puteum: immo et aliqͥd amplius dicemꝰ
puteos multos⁊ et ñ unũ uas aquȩ. sed

Expanded text:
pere praecepit Deus Moysi populum congregare, ut det eis aquam bibere de puteo? Quasi vero non etiam sponte populus bibendi gratia conveniret ad puteum. Quid ergo tanti ore prophetae praecipitur, ut proprio studio et labore congreget populum ad hauriendam putei aquam? Unde vilitas litterae ad pretiositatem nos spiritalis remittit intelligentiae. Et ideo conveniens puto, etiam de aliis Scripturae locis puteorum congregare mysteria, ut ex comparatione plurimorum, si quid praesens sermo obscuritatis continet eluceat. Ait ergo Spiritus Dei per Salomonem in Proverbiis: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte: et non superfundantur tibi aquae extra tuum fontem , quamvis in aliis exemplaribus legerimus, et effundantur tibi aquae extra tuum fontem. Aquae tuae sint tibi soli, et nemo alienus participet ex eis. Habet ergo, ut his signatur, unusquisque nostrum in semetipso puteum; imo et aliquid amplius dicimusputeos multos, et non unum vas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dĩ. ꝓpͥa qͥdem substantia subsistentẽ:
uno tam̃ cũ patre & sp̃u scõ dĩtatis fonte
nominatũ: Adhunc gͦ puteũ id est ad
dicit: qͥa moyses de me scͥpsit. Ut qͥd nos¬
conuocat: Ut bibamꝰ aquas: ꝙ cantemꝰ
ei canticũ. hoc ẽ. corde credamꝰ adiusticiã.

Expanded text:
Filium, propria quidem substantia subsistentem, uno tamen cum Patre et Spiritu Deitatis fonte nominatum. Ad hunc ergo puteum, id est ad dicit: quia Moyses de me scripsit . Vocat autem ut bibamus aquas, et cantemus ei canticum, id est, corde credamus ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
uxores scõꝵ. etiã tu si uis pacientiã in
quȩ st̃ illȩ animi uirtutes. et dicere
qđ de sapientia dictũ est. hanc quesiui
assiduus circa puteos istos. et ibi reppies
idest apud uiuentis uerbi fluenta: cer-¬
mã. st̃ et alii plurimi qͥ in singulis qͥbꝰq
scripturarũ sermonib intelliguntur ꝙ
sensibus. Est tam̃ eminentior ceteris
iste puteus et eximius de qͦ in presenti
loco scriptura dicit. quia fodert̃ eũ non
qͥcũq cõmunes homines. sed pͥncipes: & ad¬
huc hoꝵ sublimiores qͦs reges appellauit:
ꝓpter qd et hymnꝰ canit᷑ dõ. apud hunc

Expanded text:
es, si vis patientiam in et alias animi virtutes, et dicere quod de sapientia dictum est: Hanc quaesivi assidue circa puteos istos, et ibi reperies  apud viventis verbi fluenta cermam. Sunt et alii plurimi, qui in singulis quibusque Scripturarum sermonibus intelliguntur et sensibus. Est tamen eminentior caeteris iste puteus et eximius, de quo et in praesenti loco Scriptura dicit, quia foderunt eum non quicunque communes homines, sed principes, et adhuc horum sublimiores, quos reges appellavit. Propter quod et canitur Deo apud hunc
Abbreviated transcription (Latin):
unus ẽ. puteus: quẽ non possunt fõdere
uel excudere. nͥ inueniant᷑ reges ꝙ pͥnci-¬
pes. Uere enĩ reges & uere pͥncipes ha-¬
bendi st̃. qͥ possunt auferre terrã de pu-¬
teo hoc: et ammouere suꝑficiem litterȩ:
eum docere ceteros: qͥ prius fecerit ipsa¬
rit et docuerit sic homines: magnꝰ uoca¬
bitur in regno cȩloꝵ. Magnũ esse aut̃

Expanded text:
quem non possunt fodere neque excidere, nisi inveniantur reges et principes. Vere enim reges et vere principes habendi sunt, qui possunt auferre terram de puteo hoc, et amovere super faciem litterae, eum docere caeteros, qui prius fecerit rit et docuerit sic homines, magnus vocabitur in regno coelorum ; magnum autem
Abbreviated transcription (Latin):
miest. Exciidi enĩ dr̃: qđ in saxo uel¬
it uel format᷑. Principes gͦ tanꝗͣ ali¬
uest. quasi interrȩ mollitiem altitu-¬
s appellat. quasi fortiores et eminen¬
uns ñ solũ terrȩ ꝓfundũ. s et saxi du¬

Expanded text:
r, quod in saxo caeditur vel formatur. Principes ergo tanqest quasi in terrae mollitiem altitudes appellat, quasi fortiores, non solum terrae profundum, sed saxi du
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ in ꝓuerbiis scͥpta ꝓposumꝰ. ubi
putei simul cũ fonte nominant᷑. acci¬
piendũ est. uerbũ dĩ: puteus qͥdem si
ꝓfundi aliquid mysterii tegit : fons aut̃.
si ad popłos abundat et effluit. Sed ñ
pluralem numerũ de puteis exponere.
et singularẽ de fonte: quia inꝓuerbisᷤ
dicit sapientia. bibe aquas de puteoꝵ
tia ingeniti patris unus posst na¬
ligi puteus: sed et unigeniti flie
agnitio alius puteus intelligi dise
alius enĩ apatre filius. et ñ ibemsis
qͥ et pater: sicut et ipse ineuanei
dicit. Alius est. qͥdem: qͥ et testion¬
um dicit pater de me. & rursis tr¬
cium puto uideri puteũ posse agn¬
patre et filio: sicut & de ipso nehus¬
minus in euangłiis dr̃. Mitet uob
pater alium paraclitũ: sp̃m ueritats
Est gͦ hȩc trium distinctio ꝑsonarin
in patre et filio & sp̃u scõ.: quȩ ad pli¬
ralem puteoꝵ numerũ reuocat᷑ sio
hoꝵ puteoꝵ unus est. fons: una eñi¬
substantia ẽ. et natura trinitatis. i

Expanded text:
ea, quae in Proverbiis scripta proposuimus, ubi putei simul cum fonte nominantur, accipiendum est verbum Dei. Puteus quidem, si profundi aliquid mysteriis tegit: fons autem, si ad populos abundat et effluit. Sed nonpluralem numerum de puteis exponere, et singularem de fonte: quia in Proverbiis dicit Sapientia: Bibe aquas de puteoruscientia ingeniti Patris, unus possit intelligi puteus: sed et unigeniti Filii ejus agnitio, alius puteus debeat intelligi. Alius enim a Patre Filius, et non idem Filius qui et Pater, sicut et ipse in Evangelio dicit. Alius est quidem et testimonium dicit Pater. Et rursus, tertium puto videri posse puPatre et Filio, sicut de ipso nihilominus in Evangeliis dicitur: Mittet vobis Pater alium paracletum Spiritum veritatis . Est ergo haec trium distinctio personarum, in Patre, et Filio, et Spiritu sancto, quae ad pluralem puteorum numerum revocatur. Sed horum puteorum unus fons, una substantia est, et natura Trinitatis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iolentib totus sacri huiꝰ uoluminis
intinentiã misticã breuit̃ cõprehende:
it exhis intelligentiȩ sp̃alis occasione
sscepta. unusquisq in reliquis similẽ
ut sicui amplius ds̃ reuelat. suꝑiorẽ
t excelsiorẽ ꝓsequat᷑ indaginẽ. Ego¬

Expanded text:
us voluminis continentiam mysticam breviter comprehendere, ut ex his intelligentiae spiritalis occasione suscepta, unusquisque et in reliquis similem, aut etiam si cui amplius Deus revelat, superiorem et excelsiorem persequatur indaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
metationũ ordo describit᷑. ꝑtinet sine
dubio ad aliquẽ in resurrectione mor¬
tuoꝵ statũ: qđ tres ad orientẽ colloris
dñr trib. & tres ad occidentẽ: tres eia
ad mare: tres ultimȩ ad aquilonẽ. qll
durus dr̃ uentus. S et qđ tribus ul
quȩ regalis est. ad orientẽ statuit᷑.
qua ortus est. dñs nr̃. non puto oups
et qđ ysachar huic iungit᷑ &e abilli
& qd in quatuor partes trinus iste u¬
merus ordinat᷑: quȩ quãuis postisil
suarũ diuersas habeant qualtatis
ons tam̃ intra trinitatis numerũ con-¬
ment᷑: e qd̃ ꝑ totas has quatuor partes
ninũ numerũ colligit᷑ eadẽ trinitaᷤ
mmo: ꝓeo sine dubio qđ sub uno no¬
nne patris &e filii ⁊ sp̃s scĩ. censentur

Expanded text:
metationis ordo scribitur, pertinet sine metationis ordo scribitur, pertinet sine dubio ad aliquem in resurrectione mortuorum statum. Quod tres ad orientem collocatae dicuntur tribus, et tres ad occidentem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad aquilonem, qui durus dicitur ventus. Sed et quod tribus Juda, quae regalis est, ad orientem statuitur, ex qua ortus est Dominus noster, non puto otiosum. Sed quod Isachar huic jungitur et Zabulon, et quod in quatuor partes trinus iste numerus ordinatur Quae quamvis dispositionum suarum diversas habeant qualitates, omnes tamen intra trinitatis numerum continentur: et quod per totas has quatuor partes in numerum unum colligitur eadem trinitas, semper pro eo sine dubio quod sub uno nomine Patris et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansuri : siue aliqui etiã in para¬
disũ. aut in alia quȩlibet ex multis
mansionib quȩ apud patrẽ st̃ trans¬
ferendi loca. Diuersitas aut̃ transla¬
tionis et głȩ. ex meritis sine dubio
et actib uniuscuꝰq prãbit᷑. Et erit
unus quisq in eo ordine quẽ sdi gd
aut̃ in suo ordine. Hinc gͦ ascilt
resurrectione. ut unus quisq aut in
bu ruben sp̃alib indicis ascribrt l
hoc ꝓfecto quod aliqͥd inmorib ait
actib. aut uita. ipsi ruben simile
consanguineũ habuit: alius aut ilo
bu sẏmeon. fortassis ꝓ obȩdientia. A
in tribu leui. credo qui bene prefit
est. sensũ scilicet mentis et cogitationi
cordis. S et singulis quibq tribub
unus qͥsq sociabit᷑: ꝓhis quȩ adinam¬
quãq earũ uel in actib cognata. ues
in morib habuit. Erunt huimodi qͥd̃
ordines in resurrectione mortuoꝵ. st
designat apłs quoꝵ ordinũ typus i
hoc libro et figura premonstrari medi
tribuũ. et conexione castroꝵ postis ꝙ

Expanded text:
s, sive aliqui etiam ad paradisum, aut aliqua quaelibet ex multis mansionibus quae apud Patrem sunt , transferendi loca. Diversitas autem translationis et gloriae ex meritis sine dubio et actibus uniuscujusque praestabitur, et erit unusquisque in eo ordine quem sibi mesquisque in suo ordine . Tunc autresurrectione unusquisque, ut in tribu Ruben spiritalibus indiciis ascribatur; ob hoc profecto quod aliquid in moribus, aut actibus, aut vita, ipsi Ruben simile et consanguineum habuit. Alius autem in tribus Simeon, fortassis pro obedientia; alius in tribu Levi, credo qui bene praefuise est, scilicet mentis et cogitationum cordis. Sed et singulis quibusque tribubus unusquisque sociabitur pro his quae ad unamquamque earum vel in actibus cognata vel in moribus habuit. Erunt ergo hujusmodi quidem ordines in resurrectione mortuorum, sicut designat Apostolus. Quorum ordinum typus in hoc libro et figura praeformari mihi tribuum et connexione castrorum, positio et
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓcedunt in uirtute isrł: &e dgl
diuinis numeris computabor. Donil
aut̃ in est alicui nr̃m uel puerile
lubricus sensus. uel feminea et reslẽ
sgnities. uel egiptios gerimus mores et
iirbaros: haberi apud dm̃. in scõ & con¬
srato numero ñ merem᷑. In numerati
ñi apud salomonẽ dicunt᷑ esse qͥ pere¬
Iꝰ numerati aut̃ om̃s qͥ saluantur:

Expanded text:
qui procedent in virtute Israel, et dignus qui procedent in virtute Israel, et dignus divinis numeris computabor. Donec autem inest alicui vestrum vel pueris et lubricus sensus, vel feminea et resoluta segnities, vel Aegyptios gerimus et barbaros mores, haberi apud Deum in sancto et consecrato numero non meremur. Innumeri autem apud Salomonem dicuntur esse qui pereunt, numerati autem omnes qui salvantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit in uirtute. Non gͦ sila etes
etas ñ numerat᷑: nec apta adilunise
aut sacerdotali uel leuitica sui
descendant. Isti soli in puerulis as¬
prorsus adducit᷑.  quid iudeus
Possunt hȩc uacua eẽ misteris
qui tunc in illo ppło numeratisut
et qui sine numero mansert :s qͥ
dabit᷑ ex hoc ꝓfectus. his qui sacris i¬
luminib gestiunt erudiri: Quiden
ꝓdest ista didicisse: Aut quid anin
confert᷑ ad salutẽ. si sciat qđ pars ali¬
qua popłi numerata ẽ. indeserto:
pars uero innumerata derelieta ẽ
Si uͦ sequentes pauli sententiã. legẽ
sp̃alem eẽ credamꝰ. et sp̃aliter que un¬
tinet audiamꝰ: ingens ꝓfectus anne
in his. quȩ scripta st̃ apparebit. Doct¬
me enĩ presens lectio. qđ si transcen-¬
dero puerilis etatis insipientiam:
desiero paruulus eẽ sensib & uir is¬
fectus deposuero quȩ st̃ paruuli:si
inquã effectus fuero iuuenis. et tals
iuuenis qui uincã malignũ: aptis
uidebor his de quib scriptũ est onse

Expanded text:
 sola aetas, aetas non numeratur, nec apta divinis aut sacerdotali vel Levitica stirpe descendant: isti soli in pueris adprorsus adducitur. Sed quid videtur? Possunt haec vacua esse mysteriis? sed  ut sciremus qui tunc in illo populo numerati sunt, et qui sine numero manserint. Et quis dabitur ex hoc profectus his qui sacris voluminibus gestiunt erudiri? Quid enim prodest ista didicisse, aut quid animae confertur ad salutem, si sciat quod pars aliqua populi numerata est in deserto, pars vero innumerata derelicta est? Si vero sequentes Pauli sententiam legem spiritalem esse credamus, et spiritaliter quae continet audiamus, ingens profectus animae in his quae scripta sunt apparebit. Docet enim praesens lectio quod si transcendero puerilis aetatis insipientiam, si desiero parvulus esse sensibus, et vir effectus deposuero quae sunt parvuli; si, inquam, effectus fuero juvenis, et talis juvenis qui vincam malignum, aptus videbor his de quibus scriptum est: Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
explende purificationes: peragenda
cuncta quȩ lex sp̃s docet: ut possis
aliquando ad isrłiticũ numerũ ꝑti¬
nere. Ego adhuc amplius aliqͥd intueor.
in hoc numeroꝵ libro misterii. Ratio
enĩ tribuũ. et distinctio ordinũ. socie¬
tas familiarũ. atq ordinatio cuncta
castroꝵ. in gentiũ mͥ sacram̃toꝵ ꝓdit
indicia: apło nob̃ paulo sp̃alis intelli-¬
gentiȩ semina resꝑgente. Ꝙ age iam
quid om̃is hȩc numeroꝵ ratio. quid
ordinũ diuersitas intelligentię mi¬
sticȩ contineat. uideamꝰ. Expectatio
certa nob̃ est. resurrectionis mortuoꝵ:
cũ hi qͥ uiuunt. qͥ reliqui st̃. ñ preue¬
nient in aduentu xp̃i eos qͥ dormiert̃:
s simul cũ illis iuncti et sociati rapi¬
entur in nubib obuiã xp̃o in aera.¬
terreni scilicet huiꝰ loci corruptelã.
et mortis habitacula deserentes: siue

Expanded text:
explendae purificationes, peragenda explendae purificationes, peragenda cuncta quae lex spiritus docet, ut possis aliquando ad Israeliticum numerum pertinere. Ergo adhuc amplius aliquid intueor in hoc Numerorum libro mysterii. Ratio enim tribuum et distinctio ordinum, societas familiarum atque ordinatio cuncta castrorum, ingentium mihi sacramentorum prodit indicia, apostolo nobis Paulo spiritalis intelligentiae semina respargente. Et age jam, quid omnis haec numerorum ratio, quid ordinum diversitas intelligentiae mysticae contineat, videamus. Exspectatio certa est nobis resurrectionis mortuorum, cum hi qui vivunt qui reliqui sunt, non praevenient in adventu Christi eos qui dormierunt , sed simul cum illis juncti, rapientur in nubibus obviam Christo in aera: scilicet hujus loci corruptelam et mortis habitacula deserentes, sive
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: s ne tunc quidẽ numerantur:
Non enĩ sufficit adꝑfectionẽ tendenti:
uictoria una. Accipiunt mannȩ cibũ:
et aquȩ poculũ de sequenti hauriunt¬
petra: s neq tunc numerant᷑. Nondũ
enĩ in his ea quȩ numeris apta dicun-¬
tur. ad oleuerant. Tab̃nacłm testimo¬
nii construit᷑: sed ne in hoc quidem
numerandi populi tẽpus aduenit:
Lex ꝑ moysen datur :⁊ sacrificioꝵ mos
traditur: purificationũ ritus docet᷑:
scĩficationũ leges et sacram̃ta con¬
ditor in corde tuo duplicit̃. et tri-¬
pliciter: uide quanta tibi transeun¬
da sunt. quanta toleranda st̃: quot ꝓ-¬
uectib. quot tẽptationib. quot preliis
pugnandũ tibi est. et uincendũ. ut
possis ad diuinũ numerũ ꝑtinere: ut
incompoto aliquo habearis apud dm̃:
ut intra scãs trib numerari dignus
habearis: ut uisitari possis. et ꝑ dĩ sacer-¬
dotes aaron et moysen numerorum
ꝓcessib asscribi. Suscipienda ẽ tͥ pͥma

Expanded text:
cunt, sed nec tunc quidem numerantur: cunt, sed nec tunc quidem numerantur: non enim sufficit ad perfectionem tendenti una victoria. Manna accipiunt cibum, et aquae poculum de petra sequenti hauriunt, sed neque tunc numerantur: nondum enim in his ea quae numeris apta dicuntur, adoleverant. Tabernaculum testimonii construitur, sed nec ibi quidem numerandi populi tempus advenit. Lex per Moysen datur, sacrificiorum mos traditur, purificationum ritus docetur, sanctificationum leges et sacramenta conditor, in corde tuo dupliciter et tripliciter. Vide quanta tibi transeunda sunt, quanta toleranda, quot profectionibus, quot tentationibus, quot praeliis pugnandum est tibi et vincendum, ut possis ad divinum numerum pertinere: ut computo aliquo habearis apud Deum, ut inter sanctas tribus annumerari dignus habearis, ut visitari possis, et per Dei sacerdotes Aaron et Moysen numerorum censibus scribi. Suscipienda est tibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
lgxiorũ. s in uirtute isrł: ipse nu¬
nat᷑ apud dm̃. Est eñi uirtus ani
quã grecoꝵ philosophi docent:
sed hȩc non ꝑtinet ad numerũ dei:
Est &e assyrioꝵ uirtus. ce caldeoꝵ: quȩ¬
in astrologiȩ studiis predicat᷑. S ñ est
ista uirtus isrłitica: & ideo ñ ꝑtinet ad
dm̃. Est et egiptioꝵ uirtus: in ea quã
dicunt secreta sapientia. S hȩc non ad¬
iungit᷑ ad calculũ dĩ. Sola apud dm̃
uirtus isrłitica numeratur: hoc ẽ. illa
uirtus quȩ adeo docet᷑: quȩ ꝑscriptu¬
ras diuinas discit᷑. quȩ ꝑfidem euange¬
licã. & apłicã tradit᷑: et ideo dicit ut
illi soli numerent᷑. qui ꝓgrediunt᷑ in
uirtute isrł. S et illud consideremus.
qͥd est. qđ non statim ut egressus est.
de egipto popłs. numeret᷑. Adhuc enĩ
ꝑsequebatur pharao. S nec cũ mare
quidẽ rubrũ transiens. uenit in deser¬
tũ: dicit᷑ numerari. Nondũ enĩ tẽpta
Confligunt aduersũ amalech. et uin¬

Expanded text:
orum, sed in virtute Israel, ipse numeratur apud Deum. Est enim virtus animi, quam Graecorum philosophi docent. Sed haec non pertinet ad numerum Dei. Est et Assyriorum virtus vel Chaldaeorum, quae astrologiae studiis praedicatur. Sed non est ista virtus Israelitica, et ideo non pertinet ad Deum. Est et Aegyptiorum virtus in ea quam dicunt secreta sapientia, sed haec non adjungitur ad calculum Domini. Sola autem apud Deum virtus Israelitica numeratur, hoc est, illa virtus quae a Deo docetur, quae per Scripturas divinas discitur, quae per fidem evangelicam et apostolicam traditur. Et ideo dicit ut illi soli numerentur qui progrediuntur in virtute Israel. Sed illud consideremus quid est quod non statim ut egressus est populus de Aegypto numeratur, adhuc enim persequebatur Pharao, sed nec cum mare quidem transiens, venisset in desertum, dicitur numerari. Nondum enim tentatiConfligunt enim adversus Amalec et vin
Abbreviated transcription (Latin):
t capillos capitis eoꝵ dicit ẽẽ nume¬
nois. Ait eni. Ur̃i aut̃ etiã capilli ca-¬
ptis numerati st̃. In quo utiq non illos
diebat capillos eẽ numeratos. qui uel
srro attonderi et ꝓici solent: uł tpr̃is
itate defluere ac perire: s illi capitis
opsternendos alienigenas. Uirtutes
gt᷑ animi. et multitudinẽ sensuum.
qi de principali mente tanquã de

Expanded text:
itis eorum dicit esse numeratos. Ait enim: Vestri autem capilli capitis numerati sunt . In quo utique non illos dicebat capillos esse numeratos, qui vel ferro attonderi et projici solent, vel temporis aetate defluere ac perire, sed illi capitis tus sancti ad prosternendos alienigenas. Virtutes ergo animi et multitudinem sensuum, qui de principali mentis, tanquam de
Abbreviated transcription (Latin):
iuinis numeris non om̃s
digni sunt : s certis quibꝰq
prerogatiuis designantur.
hi qui intra numerũ dei
debeant cõprehendi. Huiꝰ¬
aut̃ rei eudens inditium continet
liber hic qui inscribit᷑ numeroꝵ: in
quo refertur qđ exprecepto dei neq
miulieres educunt᷑ ad numerũ. femineȩ
sine dubio infirmitatis obstaculo: neq
seruoꝵ quisquã. iit pote uita moribꝰq
degeneres: s ne egiptioꝵ qͥdem ullus
ex his qui erant admixti numerant᷑.
ꝓfecto ut alienigenȩ et barbari. Sed
soli numerant᷑ isrłite. et isti ñ om̃s:
s auiginti annis et supra. Et nec solȩ
etatis habetur obseruatio ẜ. quertꝰ
et aptũ bellis robur ostenit d

Expanded text:
ivinis numeris non omnes digni sunt, sed certis quibusdam praerogativis designantur hi qui intra numerum Dei debeant comprehendi. Hujus rei evidens indicium continet liber hic, qui inscribitur Numerorum, in quo refertur quod ex praecepto Domini neque mulieres deducantur ad numerum, femininae sine dubio infirmitatis obstaculo; neque servorum quisquam, ut puta vita moribusque degeneres; sed ne Aegyptiorum quidem ullus ex his qui erant admisti numeratur, profecto, ut alienigenae et barbari, sed soli numerantur Israelitae. Et isti non omnes, sed a viginti annis et supra. Et nec sola aetatis habetur observatio, sed quaeritur si et aptum bellis robur ostend
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ qui carnes scas possit come-¬
dere: & non in quocũq loco: s in loco
scõ. intra atrium tabernaculi. Audi¬
ant hȩc qui scindunt ȩccłias: & ꝑe¬
grinas ac prauas inducentes doctri-¬
nas. putant se sacras carnes extra tẽ-¬
plum dei et extra aulã dñicã posse
comedere. Prophana st̃ eoꝵ sacrifi-¬
cia: quȩ contra mandati legẽ gerun-¬
tur. In loco sco edi iubentur: intra
atria tabernaculi testimonii. Atria¬
murus ambit: spei colũpnȩ suspen-¬
dunt: caritatis amplitudo dilatat:
Ubi hȩc ñ st̃: carnes sc̃ȩ nec haberi pos¬

Expanded text:
quaeritur, qui carnes sanctas possit comedere, non in quocunque loco, sed in loco sancto inter atrium tabernaculi. Audiant haec qui scindunt Ecclesias, et peregrinas ac pravas inducentes doctrinas, putant se sacras carnes extra templum Dei, et extra aulam Dominicam posse comedere; profana sunt eorum sacrificia, quae contra mandati legem geruntur. In loco sancto edi jubentur, intra atria tabernaculi testimonii murus ambit, spei columnae suspendunt, charitatis amplitudo dilatat. Ubi haec non sunt carnes sanctae nec haberi pos
Abbreviated transcription (Latin):
rarum intentis studiis ꝑ quirentẽ. In hoc
eoꝵ om̃ĩs flamma ẽ: in his toto ꝑurunt᷑
incendio: qm̃quidem ignorantiȩ tenebris
humanas obscurauerant mentes: & ꝑ hȩc
obtinuerant ut ds̃ quidem ignoraret᷑: ad
ipsos uͦ diuini cultus studia transferrent᷑:
Quȩ putas in illos uindicta datur. quȩ in¬
fertur eis flamma penarũ : cũ uident
hec lumine ueritatis aꝑiri. & fraudis suȩ
nebulas ꝑagnitionẽ legis diuinȩ reserarie¬

Expanded text:
rarum intentis studiis perquirentem: in hoc rarum intentis studiis perquirentem: in hoc eorum omnibus  flammis est, in his toto uruntur incendio, quoniam quidem ignorantiae tenebris humanas obscuraverant mentes, et per haec obtinuerant ut Deus quidem ignoraretur, ad ipsos vero divini cultus studia transferrentur. Quae putas in illos vindicta datur, quae infertur eis flamma poenarum, cum vident haec lumine veritatis aperiri, et fraudis suae nebulas per agnitionem legis di
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ dñs uindictã faciet in demones:
cũ utiq uindicte dies & iudicii nondum
uenerit. S hanc puto in demones fieri uin-¬
dictam: cũ is qͥ abillis deceptus fuerat ut
idola coleret. ꝑuerbũ dñi conuersus dm̃ co-¬
lit: & ex ipso oꝑe conuersionis. uindicta in
eum qui deceꝑat datur. Similiter si is qui
conuertatur ad pudiciciã: diligat castita¬
tem: errasse se defleat: pęnitentiȩ ipsius
lacrimis uritur & incendit᷑ demon: & sic
uindicta datur in deceptionis auctorem:
Similiter etiã siquis de suꝑbia ad humili¬
tatem. de ꝓfusione ad parsimoniã redeat:
ꝑ hȩc singula. demones qui se in hȩc dece¬
perant. Nagellat & cruciat. Quantis eos
putas agi tormentis: siquem uiderint
scđm uerbũ dñi uendere omĩa sua quȩ
possidet. et dare pauperibus. &. tollere cru¬
cem suam & sequi xp̃m: Suꝑ om̃ia uͦ eis.
est. tormentoꝵ genera. & suꝑ om̃s penas
siquẽ uideant uerbo dei oꝑam dare: sci¬
entiam diuinȩ legis. &. misteria scriptu¬

Expanded text:
quomodo Deus vindictam faciat in daemones, cum utique vindictae dies et judicii nondum venerit. Sed hanc ego puto in daemones fieri vindictam, cum is qui ab illis deceptus fuerat ut idola coleret, per verbum Domini conversus, Deum colit, et ex ipso opere conversionis, vindicta in eum qui deceperat datur. Similiter et si is qconvertatur ad pudicitiam, diligat castitatem, errasse se defleat, poenitentiae ipsius lacrymis uritur et incenditur daemon, et sic vindicta datur in deceptionis auctorem. Similiter etiam si quis de superbia ad humilitatem, de luxuria ad parcimoniam redeat, et per haec singula daemones qui se in haec deceperant flagellat et cruciat. Quantis eos putatis agi tormentis, si quem videant secundum verbum Domini vendere omnia sua quae possidet, et dare pauperibus, et tollere crucem suam et sequi Christum? Super omnia vero eis est tormentorum genera, et super omnes poenas, si quem videant verbo Dei operam dare, scientiam divinae legis et mysteria Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
gipto: uel cũ relinquentes gentilem uitã.
wagnitionem diuinȩ legis accedimus:
iea cũ anima de corporis huius habitatio¬
ie discedit. Ad utrumq gͦ istȩ mansiones
quas nunc ꝑ uerbũ dñi moyses describit.
spiciunt. Nam de illis quidem mansioni¬
lus quas anima corpore exuta. immo
irpore suo rursus induta. habitura est:
arem uob̃. Uado. et preparabo uob̃ mansi-¬
mes. Sunt gͦ illȩ multȩ mansiones: quȩ
id patrem ducunt. In quibus singulis qͥd
saisȩ qͥd utilitatis animȩ cõmoratio. quid¬
ue eruditionis aut illuminationis accipiat:
sit ille solus futuri scłi pater. qͥ ait de se-¬
met ipso. quia ego sum ostium. & nemo ue-¬
lit ad patrem nisi ꝑ me. Qui fortasse his
singulis mansionibus unicuiq ostiũ fiet:
it ꝑ ipsum intret. et ꝑipsũ exeat.ꝙ inueniat
pascua. Et iterũ intret ad aliam. & inde ad
aliam mansionem: usq quo ad ipsũ ꝑueniat

Expanded text:
gypto. Vel cum relinquentes gentilem vitam, ad agnitionem divinae legis accedimus, vel cum anima de corporis hujus habitatione discedit. Ad utrumque ergo istae mansiones quas nunc per verbum Domini Moyses describit aspiciunt. Nam de illis quidem mansionibus quod anima corpore exuta, imo corpore suo rursus induta, bibitura est, cerem vobis: Vado et praeparabo vobis mansionem . Sunt ergo multae illae mansiones quae ad Patrem ducunt: in quibus singulis quid causae, quid utilitatis animae commoratio, quidve eruditionis aut illuminationis accipiat, scit ille solus futuri saeculi Pater, qui ait de semetipso, quia ego sum ostium . Nemo venit ad Patrem nisi per me . Qui fortassis in his singulis mansionibus unicuique animae ostium fiet, ut per ipsum intret, et per ipsum exeat, et inveniet pascua. Et iterum intret ad aliam, et inde ad aliam mansionem, usquequo ad ipsum perveniat
Abbreviated transcription (Latin):
gorem. Si uͦ ad scd̾am de qua suꝑius memo¬
rauimus expositionem redeamus: et animȩ
in hac uita positȩ ꝑhȩc doceri intelligamus
ꝓfectus. quȩ conuersa de gentili uita ñ tam
moysen quã legem dei. nec aaron s sacerdotẽ
illũ qui ꝑmanet in ȩternũ sequit᷑. antequã
ad ꝑfectũ ueniat in heremo habitat: ubi sci-¬
licet exerceat᷑ in preceptis dñi. & ubi fides
eiꝰ ꝑtemptationes ꝓbetur. Ubi cũ uicerit u¬
nam temptationẽ. &. fides eiꝰ in ea fuerit ꝓ¬
bata. inde uenit ad aliam: & quasi de una
mansione ad aliam transit: & ibi cũ obtinu-¬
erit quȩ acciderint & fideliter tulerit. ꝑgit
adaliam: et ita ꝑsingula quȩq temptam̃ta
uitȩ. ac fidei ꝓfectus. mansiones habere dice¬
tur. In quibus ꝑsingula. uirtutũ queritur
augmentũ: & impletur in his illud qd serip

Expanded text:
Patrem. Si vero ad secundam, de qua superius memoravimus, expositionem redeamus, et animae in hac vita positae per haec intelligamus profectus, quae conversa de gentili vita, non tam Moysen quam legem Dei, nec Aaron quam sacerdotem qui permanet in aeternum sequitur, antequam ad perfectum veniat, in eremo habitat, ubi scilicet et exerceatur in praeceptis Domini, et ubi fides ejus per tentationes probetur. Ubi cum vicerit unam tentationem, et fides ejus in ea fuerit probata, inde venit ad aliam, et quasi de una mansione ad alteram transit. Et ibi cum obtinuerit quae acciderint et fideliter tulerit, pergat ad aliam. Et ita per singula tentamenta vitae ac fidei profectus mansiones habere dicitur, in quibus per singula virtutum quaeruntur augmenta, et impletur in illis illud quod s
Abbreviated transcription (Latin):
sus in eis opaignorantiȩ conant᷑ oꝑari. Neqen
sine ipsis consũmat᷑ peccatũ.Nã eũ adulterũ q
admittit: non ẽ. utiq sine demone. Uel eu
ira immoderata raptatur. cũ diripit aliena
et qui sedens aduersus ꝓximũ suũ detraht.
&e aduersus filium matris sue ponit scan¬
dalum: ñ est. sine demone. Et ideo om̃ino
nob agendum ẽ. ne forte egiptioꝵ pͥmoge.¬
nita. uel deos eoꝵ quos dñs ꝑcussit & ex¬
tuxit. nos resuscitemus in nob̃: si eis locũ
dederimus oꝑandi in nob̾ ea quȩ odit ds̃.
Si aut̃ ab his om̃ibus contineamꝰ nos: eo
mͦ quo suꝑius diximꝰ. dedit uindictã dñs
in om̃ibus diis egiptioꝵ: penasq ex nr̃a
emendatione & conuersione demones sis

Expanded text:
sus in eos opera ignorantiae conantur operari. Neque enim sine ipsis consummatur omne peccatum. Nam cum adulterium quis admittit, non est utique sine daemone. Vel cum ipsa  immorata rapitur, vel cum diripit aliena, et qui sedens adversus proximum suum detrahit, et adversus filium matris suae ponit scandalum, non est sine daemone. Et ideo agendum nobis est ne forte Aegyptiorum primogenita, vel deos eorum, quos Dominus percussit et exstinxit, ne nos suscitemus in nobis, si eis locum dederimus operandi in nobis ea quae odit Deus. Si autem ab his omnibus contineamus nos eo modo quo superius diximus, dabit vindictam Dominus in omnibus diis Aegyptiorum, poenasque ex nostra emen
Abbreviated transcription (Latin):
ireo uenimus in hunc mundũ. ut transe¬
amus de uirtute inuirtutẽ: non ut ꝑma¬
neamus ꝓ terrenis in terra. sicut ille qui
dicebat. Destruã horrea mea: & alia ma-
na. habes multa bona reposita in annos

Expanded text:
im venimus in hunc mundum, ut transeamus de virtute in virtutem, neque permaneamus pro terrenis in terra, sicut ille qui dma habes multa bona reposita in annos
Abbreviated transcription (Latin):
nhis diximus esse ꝓfectũ. Uirtus aut̃ ñ
nsi exerciciis et labore conquirit᷑: nec
antũ in ꝓsꝑis quantũ in aduersis ꝓbat᷑:
enitur ergo ad conuallem. In conuallibꝰ
uit̃ et inferioribus locis. certam̃ habet᷑
auersũ diabolũ. et contrarias potesta¬
n In conualle gͦ agon gerendus ẽ: & in
onualli pugnandũ est. Deniq et abra-¬

Expanded text:
in his esse profectum. Virtus autem non nisi exercitu et labore conquiritur. Nec tantum in prosperis quantum in adversis probatur. Venitur ergo ad convallem. In convallibus autem et inferioribus locis certamen habetur adversum diabolum et contrarias potestates. In convallibus ergo agon gerendus est, et in convalli
Abbreviated transcription (Latin):
abus mansionibus ꝑueniunt filii isrł usq
ad principium capiendȩ hereditatis. Princi-¬
pium uero capiendȩ hereditatis fuit ibi.¬
ubi ruben. & gad. & dimidia tribus manasse.
accipiunt terram galaad. Constat itaq nu-

Expanded text:
abus mansionibus pervenerunt filii Israel, usque ad principium capiendae haereditatis . » Principium vero capiendae haereditatis fuit ubi Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, accipiunt terram Galaad in
Abbreviated transcription (Latin):
Immo quis est qui hec uel ex parte cognoscat:
sicut apłs dicit. ex parte scimus. et exparte
ꝓpħamus: Quis intelligit quomͦ &e ex parte
dies festos agimus: ut nemo nos iudicet in
parte diei festi. aut neomeniȩ. aut sabbatie

Expanded text:
intelligat? Quis vel ex parte cognoscat? sicut Apostolus dicit: Ex parte scimus, et ex parte prophetamus . Quis enim intelligit quomodo ex parte dies festos agimus, ut nemo nos judicet in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbati?
Abbreviated transcription (Latin):
seruauert̃: oleũ aut̃ caritatis ꝙ pacis et
reliquarũ uirtutũ in uasis suis condẽ
nesciert: & idcirco excluse st̃ athala¬
mo sponsi: qm̃ sola carnis continentia
ad altare dñicũ non potest ꝑuenire:
si reliquis uirtutib & sacerdotalibus
ministeriis deseratur. ꝙ ideo quas

Expanded text:
servaverunt, oleum autem charitatis et pacis et servaverunt, oleum autem charitatis et pacis et reliquarum virtutum in lampadibus suis condere nescierunt, et idcirco exclusae sunt a thalamo sponsi . Quoniam sola carnis continentia ad altare Domini non potest pervenire, si reliquis virtutibus et sacerdotalibus ministeriis deseratur. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
dõ: scđ̃m qđ apłs dicit. Hostiam uiuã.
scãm. placentẽ deo: rationabile sit ob¬
sequium ur̃m. & hoc est ꝑsacerdotẽ.
uł ꝑfilios sacerdotis offerri sanguinẽ
ad altare: cũ et corpore & spu quis
castus efficitur. Sunt enĩ et alii qui
offert̃ quidẽ holocaustũ. carnẽ suam:
sed non ꝑministeriũ sacerdotis. Hon
enĩ scienter nec scđm legẽ quȩ in ore
sacerdotis est offert̃: sed sunt qͥdem
casti corpore: animo aut̃ inueniunt᷑
in cesti. Aut enĩ gloriȩ humanȩ con-¬
cupiscentia maculantur: aut cupidi¬
tatȩ auaritiȩ polluunt᷑: aut inuidiȩ
ac liuoris infelicitate sordescunt: uł
furentis odii & ire in manitate uexant᷑.
Quicũq gͦ tales sunt: licet corpore
casti sint. tam̃ non offert holocausta
sua ꝑmanꝰ et ministeriũ sacerdotis:
Non est enĩ ineis consiliũ. & prudentia.
quȩ sacerdotio fungit᷑ apud dm̃: s st̃
ex illis quinq uirginib stultis quȩ uir¬
gines qͥdem fuert̃. & castitatẽ corporis

Expanded text:
t: Hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequium vestrum . Et hoc est per sacerdotalem vel filios sacerdotis offerre sanguinem ad altare, cum et corpore et spiritu quis castus efficitur. Sunt enim et alii qui offerunt quidem holocaustum carnem suam, sed non per ministerium sacerdotis: Non enim scienter nec secundum legem quae in ore sacerdotis est offerunt, sed sunt quidem casti corpore, animo autem inveniuntur incesti. Aut enim gloriae humanae concupiscentia maculantur, aut cupiditate avaritiae polluuntur, aut invidia ac livoris infelicitate sordescunt, vel furentis odii et irae immanitate vexantur. Quicunque ergo tales sunt, licet corpore casti sint, tamen non offerunt holocausta sua per manus et ministerium sacerdotis: non est enim in eis concilium, et prudentia quae sacerdotio fungitur apud Deum, sed sunt ex illis quinque virginibus stultis quae virgines quidem fuerunt, et castitatem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput hostie: & iugulabt̃ uitu¬
lum contra dñm: & offerent filii
aaron sacerdotis sanguinẽ eius: et
effundent sanguinẽ ad altare in
circuitu qđ est ad ostium tab̃nacłi
testimonii. Potest qͥdem uideri ob
hoc dictũ esse qđ de filiis aaron e¬
rant annas. & cayphas: & cȩteri om̃s
qͥ consiliũ agentes aduersus iħm. pro¬
nuntiauert̃ eum reum mortis: &
effudert̃ sanguinẽ eiꝰ circa basim
altaris tabernacłi testimonii. Ibi &¬
enĩ effundit᷑ sanguis ubi erat altare
et basis eiꝰ: sicut &e ipse dñs dixit:
quia non capit perire ꝓpħam extra
ierłm. Posuit gͦ et manũ suã suꝑ caput
uituli: hoc est peccata generis huma-¬
tasse non sine causa fit: qđ cũ suꝑius
dixisset applicabit eum ad ostiũ tab̃-¬
naculi testimonii: in posteriorib re¬
petit. et iterũ dicit. ad altare qđ est
ad ostium tab̃nacłi testimonii: quasi
ñ ad eundem locũ sub eadẽ narratio¬
ne semel de signasse suffecerit: nisi
quia hoc forte intelligi uoluit. quod

Expanded text:
put hostiae, et jugulabunt vitulum contra Dominum, et offerent filii Aaron sacerdotes sanguinem, et effundent sanguinem ad altare in circuitu quod est ad ostium tabernaculi testimonii. Potest quidem videri ob hoc dictum quod de filiis Aaron erant Anna et Caiphas, et caeteri omnes qui consilium agentes adversum Jesum pronuntiaverunt eum reum mortis, et effuderunt sanguinem ejus circa basem altaris tabernaculi testimonii. Ibi etenim effunditur sanguis ubi erat et altare et basis ejus, sicut et ipse Dominus dixit: Quia non capit perire prophetam extra Hierusalem . Posuit ergo et manum suam super caput vituli, hoc est peccata generis huma hoc fortasse non sine causa fit, quia cum superius dixisset: applicabit eum ad ostium tabernaculi testimonii, in posterioribus repetit et iterum dicit, ad altare, quod est ad ostium tabernaculi testimonii; quasi non eumdem locum suum eadem narratione semel designasse sufficeret, nisi quia forte hoc intelligi voluit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT IN¬
nouissimis diebus
uerbũ dei ex ma-¬
Ria carnȩ uestitũ
processit in hunc¬
mundũ: & aliud
qͥdem erat quod
uidebatur in eo. aliud qđ intellige¬
batur: carnis namq in eo aspectus
patebat om̃ib: paucis uͦ & electis da-¬
batur diuinitatis agnitio: ita et cũ
ꝑ propħas uł legis latores uerbũ dei
ꝓfertur ad homines: ñ absq cõpeten¬
tibus ꝓfertur indum̃tis. Nam sicut
ibi carnis. ita hic litterȩ uelamine te¬
gitur: ut littera qͥdem aspiciat᷑. tãquã
sensus tanquã diuinitas sentiat᷑. lale
gͦ est qđ et nunc inuenimus librum
tũ ministeria. describunt᷑. S: hȩc scđm
litterã quȩ tanquã caro uerbi dei ẽ.
et indum̃tũ diuinitatis eiꝰ: digni for-
tassis uł aspiciant uł audiant. et in¬
digni. S beati st̃ oculi : qͥ uelamine
litterȩ obtectũ intrinsecus. diui¬
nũ sp̃m uident. Et beati st̃: qui ad
hec audienda mundas aures interio¬
ris hominis defert̃. Alioquin: aꝑte

Expanded text:
icut novissimis diebus Verbum Dei ex Maria carne vestitum processit in mundum; et aliud quidem erat quod videbantur in eo, aliud quod intelligebatur carnis namque aspectus in eo patebat omnibus, paucis vero et electis dabatur divinitatis agnitio ita et cum per prophetas vel legislatorem Verbum Dei profertur ad homines, non absque competentibus profertur indumentis. Nam sicut ibi carnis, ita hic litterae velamine tegitur: ut littera quidem aspicitur tanquam sensus tanquam divinitas sentitur. Tale ergo est quod et nunc invenimus librum tum ministeria describuntur; sed haec secundum litteram, quae tanquam caro Verbi Dei est et indumentum divinitatis ejus, digni fudiant indigni: sed beati sunt illi oculi qui velamen litterae obtectum intrinsecus divinum spiritum vident, et beati sunt qui ad haec audienda mundas aures interioris hominis deferunt. Aggredimur
Abbreviated transcription (Latin):
et absq ulla ut ipsi nos ridere solent
stropha uerbi. et allegoriȩ nubilo.
uocẽ legis latoris excipiamꝰ: ego ȩccle¬
siasticus sub fide xp̃i uiuens. & inme¬
dio eccłȩ positus: ad sacrificandum
uitulos. & agnos. et offerendã similã.
cũ ture. et oleo. diuini precepti auc¬

Expanded text:
et absque ulla, ut ipsi nos ridere solent, stropha verbi et allegoriae nubilo vocem legislatoris excipiamus, ego ecclesiasticus sub fide Christi vivens, et in medio Ecclesiae positus, ad sacrificandum vitulos vel agnos, et ad offerendam similam cum thure et oleo, divini praecepti auc
Abbreviated transcription (Latin):
molle. Impone etiã manũ tuã super
hostiã tuã ut sit accepta dño: & iugu¬
la illã contra dnm: hoc est impone ei
continentiȩ frenũ. et manũ disciplinȩ
ne auferas ab ea: sicut imposuit manũ
carni suȩ ille qui dicebat. macero corpꝰ
meũ. & seruituti subitio: neforte cum
aliis predicauero. ipse reprob efficiar
& iugula eam contra dñm: mortificat᷑¬
sine dubio membra tua quȩ st̃ suꝑ t̾rã.
S et filii aaron sacerdotis: offerant san¬
guinẽ eiꝰ. Sacerdos inte est. & filii eius:
mens quȩ inte est. & sensus eiꝰ. Qui me¬
rito sacerdos uel filii sacerdotis. appellant᷑:
soli enĩ st̃. qͥ intelligant dñm. & capaces
st̃ scientiȩ dĩ. Uult gͦ sermo diuinꝰ. ut rationa

Expanded text:
molle. Impone etiam manum tuam super molle. Impone etiam manum tuam super hostiam tuam, ut sit accepta Domino, et jugula illam contra Dominum, hoc est, impone ei continentiae frenum et manum disciplinae ne auferas ab ea, sicut imposuit manum suam carni suae, ille qui dicebat: Macero corpus meum, et servituti subjicio, ne forte cum aliis praedicavero, ipse reprobus efficiar. Et jugula eam contra Dominum, mortificasine dubio membra tua quae sunt super terram. Sed et filii Aaron sacerdotes offerant sanguinem ejus: Sacerdos in te, et filii ejus, mens quae in te est et sensus ejus, qui merito sacerdos vel filii sacerdotis appellantur, soli enim sunt qui intelligunt Deum, et capaces sint scientiae Dei. Vult ergo sermo divinus ut ra
Abbreviated transcription (Latin):
Holocaustũ namq carnis eiꝰ ꝑlignum
crucis oblatũ: terrena cęlestib. & diui¬
nis humana sociauit. Interanea sane
cũ pedib. aqua dilui iubet sermo pre¬
cepti: sacram̃tũ baptismi sub figurali
predicatione denuncians. Nam interna
diluit: qui conscientiã purgat. Pedes
abluit. qui consũmationẽ suscipit sacra¬
menti: & scit quia qͥ mundus est non
indiget. nͥ ut pedes lauet: & qͥa partẽ
quis habere ñ potest cũ iħu. nͥ lauerit
pedes eiꝰ. Uerũ si hȩc etiã ad moralem
locũ inclinare uelis: habes & tu uitulũ
quẽ offerre debeas. Uitulus ȩquidem
ualde suꝑbus: est caro tua. Quã si uis
munus dño offerre. ut eã castã pudi-¬
camq custodias: adduc eam ad ostium
tabernaculi testimonii: idest ubi diui-¬
noꝵ libroꝵ susciꝑe possit auditũ. Mas¬
culinũ sit munus tuũ: feminã nesciat:
concupiscentiã respuat: fragilitatẽ re-¬
fiigiat. Nichil dissolutũ requirat. aut

Expanded text:
Holocaustum namque carnis ejus per lignum Holocaustum namque carnis ejus per lignum crucis oblatum, terrena coelestibus et divinis humana sociavit. Intestina sane cum pedibus aqua dilui jubet sermo praecepti, sacramentum baptismi sub figurali praedicatione denuntians. Nam intestina diluit, qui conscientiam purgat; et pedes abluit, qui consummationem suscipit sacramenti, et scit quia qui mundus est non indiget, nisi ut pedes lavet, et quia partem quis habere non potest cum Jesu, nisi laverit pedes ejus . Verum si haec etiam ad moralem locum inclinare velis, habes et tu vitulum quem offerre debeas, vitulus est et quidem valde superbus caro tua; quam si vis munus Domino offerre, ut eam castam pudicamque custodias, adduc eam ad ostium tabernaculi, id est ubi divinorum librorum suscipere possit auditum; masculinum sit munus tuum, feminam nesciat, concupiscentiam respuat, fragilitatem refugiat, nihil dissolutum requirat aut
Abbreviated transcription (Latin):
reficiendi sint qui infirmant᷑ in fide:
qͥetiã sit cibus solidus & fortis. quo
inpinguandi sint adhletȩ xp̃i: qui
her singula nouit sp̃ali ratione diui¬
sere: potest huuismodi doctor ille
lierdos uideri. qui imponit super
atare holocaustũ ꝑm̃bra diuisum.
lacit ce ligna altari quo ignis ani¬
natur ut ardeat: is aquo ñ solũ de
arporalib uirtutib xp̃i. s etiã de
diuunitate eiꝰ sermo miscet᷑. De sursũ
eñ est diunitas xp̃i: quo ignis iste
itinat. Conuenient̃ ergo om̃a hec
du in corpore a saluatore gesta st̃
Restis ignis absũpsit: &e ad diuinita
sus naturã cuncta restituit. Lig
tani adhibitis: ignis iste succen.¬
ur. Usoy ad lignũ enĩ: in carne
passio fuit xp̃i. Ubi aut̃ suspensus in
ligno est: dispensatio carnis finita est.
Resurgens enĩ amortuis. ascendit ad cȩlũ:
quo iter eiꝰ naturȩ ignis ostendit. Unde
et apłs dicebat. Quia & si cognouimus

Expanded text:
di sint qui infirmantur in fide; di sint qui infirmantur in fide; quis etiam sit cibus solidus et fortis, quo impinguendi sunt athletae Christi; qui haec singula novit spiritali ratione dividere, potest hujusmodi doctor ille sacerdos videri qui imponit super altare holocaustum per membra divisum. Addit et ligna altari quo ignis animetur et ardeat is qui non solum de corporalibus virtutibus Christi, sed etiam de divinitate ejus sermo miscetur; desursum enim est divinitas Christi quo ignis iste festinat. Convenienter ergo omnia haec quae in corpore a Salvatore gesta sunt coelestis ignis assumpsit, et ad divinitatis ejus naturam cuncta restituit. Lignis tamen adhibitis ignis iste succenditur, usque ad lignum enim in carne passio fuit Christi; ubi autem suspensus in ligno est, dispensatio carnis finita est: Resurgens enim a mortuis ascendit ad coelum quod iter ejus natura ignis ostendit, unde et Apostolus dicebat: Quia et si cognovimus
Abbreviated transcription (Latin):
dei abstra̾it uelamen litere: t
m̃bra deniidat: & hȩc m̃bra uerl
interioris scientie non in humile
nis hominib et humilẽ uitã abil.¬
renã ducentib pandit diuna ns¬
ria: s illis qui altare dei st. mals
bratĩ uitulus iste holocausti duls
collocat᷑. Diuidit namq menlies
ntulũ: qui explanare pordinẽ po¬
cest et competenti distinctione dissere
ins potius sit. caput eiꝰ unxisse mirra:
et inpectore eiꝰ recubuisse qͥd ha¬
beit eminentiȩ. Hoꝵ gͦ singuloꝵ cau¬
is disserere: & alia qͥdem incipientib.
alia uͦ his qui iã ꝓficiunt in fide xp̃i.
alia aut̃ illis qui iam ꝓfecti st̃. inscien¬
ta et caritate eiꝰ aptare: hoc est mem-¬
brati uitulũ diuisisse. S et qͥ nouit
ostendẽ quȩ fuerint legis principia.
qui etiã in ꝓpħis ꝓfectus accesserit.
quȩ uero in eugłiis plenitudo ꝑfectio¬
nis habeatur: uel qui docere potest
quo uerbi lacte alendi st̃ paruuli in
pp̃o. & quo uerbi olere refouendi et¬

Expanded text:
terae, et membra denudat, et haec membra, verbi interiores scientiae, non in humili ignis hominibus et humilem vitam ac terrenam ducentibus pandit divina mysteria, sed illis qui altare Dei sunt, in embratim divisus iste holocausti vitulus collocatur. Dividit namque membratim vitulum, qui explanare per ordinem potest, et competenti distinctione dissereriis potius caput ejus unxisse misto, sed et in pectore ejus recubuisse, quid habeat eminentiae. Horum ergo singulorum causas disserere, et alia quidem incipientibus; alia vero his quiientia: et charitate ejus aptare, hoc est membratim vitulum divisisse, et qui novit ostendere quae fuerint legis principia, qui etiam in prophetis profectus, accesserit; quae vero in Evangeliis plenitudo perfectionis habeatur, vel qui docere potest, quo verbi lacte alendi sint parvuli in Christo, et quo verbi olere refoven
Abbreviated transcription (Latin):
Masculus uere est: qui peccatũ qđ
est femineȩ fragilitatis ignorat. Solꝰ
gͦ ille masculus. solus sine macula
est. qͥ peccatũ non fecit. nec dolus
inuentus est in ore eiꝰ: & qui acceptꝰ
contra dnm offert᷑ ad ostium taber
naculi testimonii. Non est intra osti¬
um: s extra ostium. Extra ostium
et enĩ fuit iħs: quia in sua propria
uenit: & sui ñ recepert̃. Non est gͦ
ingressus tabernaculũ illud ad qđ
uenerat: sed ad ostium eiꝰ oblatus ẽ
holocaustũ: quia extra portã passus
ẽ. Nam et illi mali coloni uenientẽ
filium patrisfamilias eiecert̃ foras.
extra uineã: & occidert. Hoc est ergo
qd̃ offert᷑ ad ostium tab̃nacłi: accep

Expanded text:
Masculus vere est, qui peccatum quod Masculus vere est, qui peccatum quod est femineae fragilitatis ignorat. Solus ergo ille masculus, solus sine macula est, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Et qui acceptus contra Dominum offertur ad ostinaculi non est intra ostium, sed extra ostium. Extra ostium etenim fuit Jesus, qui in sua propria venit et sui eum non receperunt. Non est ergo ingressus tabernaculum illud ad quod venerat, sed ad ostium ejus oblatus est holocaustum, qui extra castra passus est: nam et illi mali coloni venientem filium patrisfamilias ejecerunt foras extra vineam et occiderunt. Hoc est ergo quod offer