comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũ Meo an dei ͤ dudio enĩ uer¬
ba tua: ꝙ adhut ambiguitate ꝑ¬
moueor. Sp̃s enim cũ dicitur.
s hominis est aliꝙͣdo et pecoris
pͣs dicitur. sicut scͥptum est ꝑ
diluuiũ mortuã ẽẽ om̃em carnẽ
hic et pecoris sp̃s dicitur. ꝙ ho¬
minis sp̃s. dicitur Aliꝙͣdo ⁊
uentus sp̃s dicitur: sicut habe¬
tur in psalmo: Ignis. grando.
nx glacies. sp̃s tempestatis: Cũ
gͦ multis modis dicatur sp̃s.
quo spũ dixisti o apłe factacrͣ¬
us. mortificanda: meo an deiͤ
ai qd̾ sequitur: ⁊ intellege
Siblata est questio sequẽti uer¬
dis Sum eĩ dixiss si aut̃ spũ
sata carnis mortificaneritis ui
uetis. inuetis: continuo addidit
Quot quot enĩ spũ dei agun¬
tur: hi filii sunt dĩ Agis. si a¬
garis: Ꝙ bene agis. si abono a¬
garis. Ergo qd dixit tͥ si spũ
facta carus mortificaueritis ui¬
uetis: ꝙ ambiguũ tͥ erat de
quo spũ dixetat. in seꝙͣtibus
uerbis intellige p̃ceptorẽ. agnos¬

Expanded text:
u: meo, an Dei? Audio enim verba tua, et adhuc ambiguitate promoveor. Spiritus enim cum dicitur, et hominis est aliquando, et pecoris spiritus dicitur; sicut scriptum est, per diluvium mortuam esse omnem carnem,  Ac per hoc et pecoris spiritus dicitur, et hominis spiritus dicitur. Aliquando et ventus spiritus dicitur; sicut habetur in Psalmo, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Cum ergo multis modis dicatur spiritus, quo spiritu dixisti, o Apostole, facta carnis mortificanda? meo, an Dei? Audi quod sequitur, et intellige. Sublata est quaestio sequentibus verbis. Cum enim dixisset, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; continuo addidit, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Agis, si agaris; et bene agis, si a bono agaris. Ergo quod dixit tibi, Si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; et ambiguum tibi erat de quo spiritu dixerat, in sequentibus verbis intellige praeceptorem, agnos
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ait: caro concupiscit aduͥ
tantum datũ: Sp̃s dei est
pugnat inte aduersus te: adi¬
sus illud qd̃ est inte: concia s
Noluisti cñĩ stare ad dñm̃. cetol¬
ti fractus es quomͦ uas qua
demanu hominis cadit ĩ fte
es contra te: Nichil sit inte cu¬
tra te: et in teger stabis: Nu
stolus Si em̃ scd̾m carnis
iuxeritisͥ moriemim : Si ans
spũ facta cartus mortisa¬

Expanded text:
enim ait, Caro concupiscit advertantum datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus te, adversus illud quod est in te contra te. Noluisti enim stare ad Dominum; cecidisti, fractus es; quomodo vas quando de manu hominis cadit in terres contra te. Nihil sit in te contra te, et integer stabis. CAPstolus, Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis morti
Abbreviated transcription (Latin):
mus testis est. Qui aut̃ dl
miquitatẽ odit aĩam suad
aut᷑ odisti aiãm tuiã: quid ł le
dest. quia diligis carnẽ tual
uis diligenda est que subdene¬

Expanded text:
mus testis est: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam . Si autem odisti animam tuam, quid tibi prodest quia diligis carnem tuam?ima diligenda est, quae De
Abbreviated transcription (Latin):
ondit. Dicite mͥ duos Maptis¬
nũ ioħis de celo est an ex homr¬
nib : dudierunt ⁊ tacuerunt:
Cogitauerunt enĩ apud se cito
Si dixetimus ab hominib la¬
pidabit nos ppłs. quia ꝓphetã
habent ioh̾m: Si dixerimus de
re ergo nõ credidisti ei: qui a
An gustati in cordib suis: que¬
stionib suis.ꝙ in laqueati laque¬
is suis. responderunt: Nestimꝰ:
Que potuit. alia uox eẽ tene¬
bratũ: tectum est quidem homi¬
n: ut quãdo nescit. dicat nesci¬
O Quãdo aut̃ scit ⁊ dicit nesti¬
o: testis est contra sei Utiq no¬
uerant excellentiam iohantis.
et quia de celo erat baptismũ
eius. sed nolebant ad quiescere.
cui testimoniũ ꝑhibuit iohs:
Aut ubi dixerũt nescimus tes¬
pondit eis iħs. Hec ego dicam
uobis in qua potestate ista fa¬
cio Q confusi sunt ꝙ imple-¬

Expanded text:
pondit: Dicite mihi et vos, Baptispondit: Dicite mihi et vos, Baptismum Joannis de coelo est, an ex hominibus? Audierunt, et tacuerunt. Cogitaverunt enim apud se cito, Si dixerimus, Ab hominibus, lapidabit nos populus: quia prophetam habent Joannem. Si dixerimus, De re ergo non credidistis ei? Quia timonium. Angustati in cordibus suis quaestionibus suis, et illaqueati laqueis suis, responderunt, Nescimus. Quae potuit alia vox esse tenebrarum? Rectum est quidem homini, ut quando nescit, dicat, Nescio. Quando autem scit, et dicit, Nescio; testis est contra se. Utique noverant excellentiam Joannis, et quia de coelo erat baptismum ejus: sed nolebant acquiescere cui testimonium perhibuit Joannes. At ubi dixerunt, Nescimus: respondit eis Jesus, Nec ego dicam vobis in qua potestate ista facio . Et confusi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et. ego sum uia ueritas et uita
Iu gͦ credendũ est si uecitati nõ ẽ
cidendũ: ꝑfecto enĩ nõ uult crede̾
nͥ falsitati: qui nõ eligit credete
ueritati: Diclum est gͦ hoc scd̾m
pp̃s ut sic intelligas: et ex his
urbis hunc sensum concipias:
Siego testimoniũ ꝑhibeo de me᷑
cessimoniũ meũ nõ est uerũ id̃t
sicut putatis: Ille enĩ nouerat
uetum eẽ dese testimoniũ suum.
sed ꝓpter infirmos. ꝓpter incre¬
dulos. ꝓpt̾ intelligentes: sol lucer ̃¬
nas que rebat. Fulgorẽ quippe so¬
bs lppitudo eoꝵ ferre nõ poterat
audistis quid ait: Uos uenistis ad
iohannẽ: Ille erat lucerna ar¬
dens et lucens: et uos uoluistis
pultare ad horam in lumine eiꝰ.
i licrnã xp̃õ mõ. Ut quid luc̾¬
Ũ soli ᷤ mimicos eius induam
ifusione: suꝑ ip̃m aut̃ flore¬
it scificatio mea: Deniq hinc
sint confusi quodam loco ꝑ ip¬
lt iohãnẽ. quãdo dixerunt
no udei in qua potestate hec
faus: dic nobis: Dit quib tes¬

Expanded text:
 veritas, et vita ? Cui ergo credendum est, si veritati non est credendum? Profecto enim non vult credere nisi falsitati, qui non eligit credere veritati. Dictum est ergo hoc secundum ipsos, ut sic intelligas, et ex his verbis hunc sensum concipias: Si ego testimonium perhibeo de me, testimonium meum non est verum, id est, sicut putatis. Ille enim noverat verum esse de se testimonium suum: sed propter infirmos, propter incredulos, propter non intelligentes, sol lucernas quaerebat. Fulgorem quippe solis lippitudo eorum ferre non poterat. audistis quid ait: Vos venistis ad Joannem. Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus. vi lucernam Christo meo. Utquid lucernam soli? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit sanctificatio mea . Denique hinc sunt confusi quodam loco per ipsum Joannem, quando dixerunt Domino Judaei: In qua potestate ista facis? dic nobis. Quibus res
Abbreviated transcription (Latin):
stancie Alii uero eiusdem qui¬
dem substancie cõfitentur. seo
equalem negant: Quid opus
est dehis disputare qui negãt
equalem: si enĩ negant equalẽ.
negant filium: Si negant fili¬
um: negant xp̃in: Si negant
xpm. quomodo confitontur incͤ¬
tut qd̃ nos. imigenitum filium
qualem pr̃i enus dem substan¬
ie. et̾no coef̾num. ⁊ tamẽ dona-¬
ste sunt : Dicamius eis: u̾bis
infitemim: fcĩs negatis: Aliqͥs
oimnegat factis: nõ õmĩs qui
gat uerbo negat. Plane sut
smines. qui factis negant: Int̾¬
gemus apłm Om̃ia inquit
minda mũdis: iinundis antẽ
pinfidelib nichil est. mũdum
pollute sũt eoꝵ ⁊ mẽs et con¬
ientia Confitẽtur enĩ dm̃ se nos
stĩs aut̃ negant: Quid ẽ ne¬
are factis: suꝑbire ⁊ chismate fa¬
me. nõ in deo sed in homine glori¬
uri Ita fcĩs negatur xp̃s unita¬
tn quippe amiat xp̃s: Postre¬
no ecce quomͦ et ipi xpm̃ ne¬
gant It aꝑtius loquamꝰ uos

Expanded text:
stantiae: alii vero eorum, ejusdem quistantiae: alii vero eorum, ejusdem quidem substantiae confitentur, sed aequalem negant. Quid opus est disputare de his qui negant aequalem? Si enim negant aequalem, negant Filium. Si negant Filium, negant Christum. Si negant Christum, quomodo confitentur in catur quod nos, unigenitum Filium aequalem Patri, ejusdem substantiae, aeterno coaeternum; et tamen Donatistae sunt. Dicamus eis: Verbis confitemini, factis negatis. Aliquis enim negat factis. Non omnis qui negat, verbo negat. Plane sunt homines qui factis negant. Interrogemus Apostolum: Omnia inquit, munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed pollutae sunt eorum et mens et conscientia. Confitentur enim Deum se nosse, factis autem negant . Quid est, negare factis? Superbire, et schismata facere; non in Deo, sed in homine gloriari. Ita factis negatur Christus: unitatem quippe amat Christus. Postremo ecce quomodo et ipsi Christum negant, ut apertius loquamur. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
eius: nõ multum diu̾sus O enĩ
dicunt arriam confessi finsse. qui¬
a uł similis est patri filius. E
sñ equalis dixerunt: sed similis
Ille. nec similis: Et iste negat xp̃m:
lem. negat᷑ xp̃m Qui negat sis¬
uenit in carne xp̃s : responder.
uenit. ⁊ putanns quia confite¬
tur. Int̾rogo. quis xp̃s uenit s̃
carñe: Eq̃ualis pri: an in equa¬
lis. Respondet. in equalisIn¬
equalem gͦ pr̃i dicis uenisse
est filius qui est ⁊ ꝑat̾. Noc
dicitꝰ hinc pungitꝰ huic ue¬
nena diffundit. Ip̃e est inquit
pͣr est. nõ est ipse xp̃s ꝙẜ tuer¬
ras: Si hunc xp̃m dicis incar¬
ne uenisse: quia iste xp̃s nõẽ
Quid d̾icis fotine: ait fotimis
xp̃s solum homo est. deus nõ
est. Forma serui confiteris. for¬
mã dei negas Et xp̃s informa
dei equalis est pri in formas¬
ui consors est. nobis. ⁊ tu negas
sta quid: donatists plurimi hoc cõ¬
fitentur defilio qd̾ nos qd equa¬
lis sit prĩ filius: eiusdemq sub¬

Expanded text:
non multum diversus. Etenim dicuntur Ariani confessi fuisse quia vel similis est Patri Filius; et si non aequalis dixerunt, sed similis, Ille, nec similis. Et iste ergo negat Clem, negat Christum; qui negat simpondet: Venit. Et putamus quia confitetur. Interrogo: Quis Christus venit in carne? aequalis Patri, an inaequalis? Respondet: Inaequalis. Inaequalem ergo Patri dicis venisse est Filius, qui est et Pater. Hoc dicit, hinc pungit, hinc venena diffundit. Ipse est, inquit, Pater est. Non est ipse Christus. Et tu erras, si hunc Christum dicis in carne venisse: quia iste Christus Quid dicis, Photine? Ait Photinus: Christus solum homo est, Deus non est. Formam servi confiteris, formam Dei negas. Et Christus in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi consors est nobis. Et tu negas sta quid? Donatistae plurimi hoc confitentur de Filio quod nos, quod aequalis sit Patri Filius, ejusdemque sub
Abbreviated transcription (Latin):
iis eccłe: que p̃dicatur in oẽs
gentes. q pullulat et crescin
usq ad fines tetre incipienti¬
est xp̃s Cu quid dicis : c̾miꝰ spõ¬
sus est xp̃s: partis donati: nõ
est ip̃e: nõ est ipse: Nomo bene:
nõ est ipse. Inimo hõ maleũ
ẽ ipse Admiptias uenimus. ta¬
bulas legamus: ⁊ nõ ligomus
Ergo si tu dicis. xp̃s est sponsus
partis donati᷑ ego tabulas lego.¬

Expanded text:
jus Ecclesiae, quae praedicatur in omnes jus Ecclesiae, quae praedicatur in omnes gentes, et pullulat et crescit usque ad fines terrae, incipientiest Christus. Tu quid dicis? Cujus sponsus est Christus? Partis Donati? Non est ipse, non est ipse. Homo bone, non est ipse: imo homo male, non est ipse. Ad nuptias venimus, tabulas legamus, et non litigemus. Ergo si tu dicis, Christus est sponsus partis Donati; ego tabulas lego,
Abbreviated transcription (Latin):
alium est dei uini oportebat
it pateretur: et itio die resur¬
debãt: caput tenebant. corpus
querebant. Quod est caput. ip̃e
xp̃s: Passuis est s̾tio die resurrex̃
Caput est eccłe Corpus quod̾
ẽ : ip̃a eccła uidebãt gͦ discipli ca-¬
put: corpus ñ uidebãt: Ergo cor
pus nõ uidentes doceat caꝑut
Dic dñe iħ̾u dic scẽ sponse instrue
nos decorpore tuo de sponsa tua.
de dilecta tua. de colũba tua ꝙͣ
dotasti sanguine tuo: Dic. compor¬
tebat xp̃s pani ⁊ resurge amor¬
tins t̾cio die Etce sponsus: Dic
de sponsa Imple tabulas matri¬
mõiales Nudite spõsa. & p̃dicari
inquid. Hoc emm sequitur:
Oportebat xp̃m pati. & resut¬
gere amortus tercio dieret
p̃dicari in nomine cius peni¬
tenciam ⁊ remissionẽ peccatoꝵ
ꝑ om̃s gentes: Ub te abscondis
ꝑ om̃s gentes incipientib ab ihe¬
tusalem sic est fcm̃. Iegims ꝓ¬
missum: uidemus impletum.
Ecce lux mea. Ubi est obscuri¬
tas tua ͤ Ergo xp̃s sponsus. hu¬

Expanded text:
ortebat ut pateretur, et tertio die resurdebant, caput tenebant, corpus quaerebant. Quod est caput? Ipse Christus: passus est, tertio die resurrexit: caput est Ecclesiae. Corpus quod est? Ipsa Ecclesia. Videbant ergo discipuli caput, corpus non videbant. Ergo eos corpus non videntes, doceat caput. Dic, Domine Jesu; dic, sancte sponse, instrue nos de corpore tuo, de sponsa tua, de dilecta tua, de columba tua, quam dotasti sanguine tuo, dic: Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Ecce sponsus: dic de sponsa, imple tabulas matrimoniales. Audite sponsam: Et praedicari, inquit. Hoc enim sequitur. Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes. Ubi te abscondis? Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Sic est factum. Legimus promissum, videmus impletum. Ecce lux mea; ubi est obscuritas tua? Ergo Christus sponsus est hu
Abbreviated transcription (Latin):
deus u̾bum: sed euangelisti dicit
in pͥncipio erat uerbum ⁊ ideo
ĩ pͥncipio fecit deus cehn cel
⁊ t̾ram. Quia erat u̾bim. om̃ia
unigenitũ. nõ ad optatum Talem
filium querimꝰ. tã uerum filum que¬
riꝰ. qui cũ informa dĩ eẽt. apłi u̾¬
ba st̾. ꝓpt̾ rudes cõmemoro neme
a putentur: illum filium querimꝰ.
qui cum inforina dĩ eq̃ sicut dicit
apłs. ñ rapinam arbitratꝰ ẽ eẽ equa¬
lis deo. Non rapina: quia natura
Natura erat: rapina nõ erat. Nõ
rapinam arbitratus ẽ ẽẽ equalis
deo Non erat ei raꝑina: natura erat
sic erat ẽt̾nntate: sic erat coet̾nus
gignenti. sic erat equalis parri. sic
erat semet ip̃m exinaniuit: Ut
cõfiteamꝰ ih̾m xp̃m in carne uẽis¬
se.: semq ipm̃ exinamuit. Quo¬
mͦ: amittendo qd̃ erat an assum̃¬
do qd̃ nõ erat: sequatur apłs: au¬
diamus: Semq ipm̃ exinanuit:
formã serui accipiens. sic se exma¬
muit: formã serui accipiens. nõ
formã dei amittens: Forma seruiac¬

Expanded text:
eus Verbum: sed Evangelista dicit, In principio erat Verbum. Et ideo in principio fecit Deus coelum et terram, quia erat Verbum. Omnia unigenitum, non adoptatum. Talem Filium quaerimus, tam verum Filium quaerimus, qui cum in forma Dei esset, Apba sunt, propter rudes commemoro, ne mea verba putentur: illum Filium quaerimus, qui cum in forma Dei esset, sicut dicit Apostolus, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non rapina, quia natura. Natura erat, rapina non erat. Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non erat ei rapina, natura erat: sic erat ex aeternitate, sic erat coaeternus gignenti, sic erat aequalis Patri, sic erat. Semetipsum exinanivit: ut confiteamur Jesum Christum in carne venisse. Semetipsum exinanivit. Quomodo? Amittendo quod erat, an assumendo quod non erat? Sequatur Apostolus; audiamus: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Sic se exinanivit, formam servi accipiens, non formam Dei amittens. Forma servi ac
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta fugitiua sunt: Propt̾ quid
cat. uł cũ peccaret: attendat. Po¬
tetat uidete quia uoluptas trãsi¬
tura sine prudentia desideratur:
uł cum ttansicrit cũ penitentia co¬
gitatur. Nos itridetis quia spetamꝰ
ct̾na q̃ ñ uidemꝰ: cũ uos eis que ui¬
dentut temporalib subditi nescia¬
us qualis uobis dies crastinus
Ilucestat: qui sepe bonũ sperantes
malũ inuentis. nͨ sibonꝰ fuerit
cum ne fugiat tenete poteritis:
Nos irridetis quia speramus et̾na.
que cũ uenerint nõ transibunt.
quia nec ipã ueniut̃ s semꝑ ma¬
nẽt: Nos aut̃ ad illa ueniemuis.

Expanded text:
pter quid cat, vel cum peccaret attendat. Poterat videre quia voluptas transitura sine prudentia desideratur; vel cum transierit, cum poenitentia cogitatur. Nos irridetis, quia speramus aeterna, quae non videmus; cum vos eis quae videntur temporalibus subditi, nesciatis qualis vobis dies crastinus illucescat: quem saepe bonum sperantes, malum invenitis; nec, si bonus fuerit, eum ne fugiat tenere poteritis. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bibamus: cras emĩ morie¬
mur: S uidete quid ipse ca¬
uendum monuerit: Cortum¬
pũt inquit mores borios.
coloquia malaz Sobrii estote
iusti: et nolite peccare: Caue
is mores ur̃i cortumpant.
eu̾tatut spesꝰ encruetur pati¬
entia. ⁊ deuertatis inuias p᷑¬
uas: Inmo uero mites atq̃
mãsueti tenete iuas rectas quas
uos dñs docet: de quib psal¬
mus dicit. diliget mites iniidi¬
cio. docebit mansuctos massuas
Datientiam quippe in laboribus
huiꝰ uite sine qua nõ potest custo¬
diri spes futute uite. nemo po¬
test ꝑpetuo retinere nisi mitis
atq mansuetꝰ qui nõ tesistit uo¬
lutati dĩ. cuius ugũ lene est.
⁊ sarcina leiuis: sed credentib
deo ⁊ sperantib in eum ⁊ dili¬
gentib eum: Ita quippe mites
atq mãfueti nõ solũ consolati¬
ones eius amabitis: sed etiam
flagella eiꝰ tamꝙͣ boni filii to¬
lerabitisꝰ ut qm̃ qd̾ nõ uidetis
speratis: ꝑ pacientia expectetis:

Expanded text:
et bibamus: cras enim morieet bibamus: cras enim moriemur. Sed videte quid ipse cavendum monuerit: Corrumpunt, inquit, mores bonos colloquia mala. Sobrii estote juste, et nolite peccare . CAPUis mores vestri corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est et sarcina levis, sed credentibus Deo, et sperantibus in eum, et diligentibus eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. nõ nũquã fallũt. S quiamũ¬
dus quod pollicetur hic uidetur
daturꝰ. idẽ in hac t̾ra morienua
inqua nunc sumus: deus aut̃ qd̾
poslicetur int̾ra uiuentium nob
daturus est: multi fatigantut ex¬
pectare ueracemꝰ q nõ erubescũt
amare fallacem De talibus dic̃
scͥptura: Ue his qui ꝑdiderunt su¬
stinentiã ⁊ diu̾tetut᷑ in uias pͣ¬
uas: cũ etiã uirilit̾ agentibus
ẜ corde confortato dm̃ sustinẽ¬
tib filii sempit̾ne mortis in-¬
sultare nõ cessant: iactates su¬
as delicias temporales. que ad
tempus obdulcant fauces eoꝵ:
iostea ueto amarioles felle in¬
uemẽt eas: Dicunt emĩ nobis
ubi est quod uobis ꝓmittitur
post hãc uitã: quis ħuc inde te¬
uetsus ẽ. ꝙ indicauit uera ẽẽ
que creditis.ꝰ Ece nos in nr̃aꝵ
uoluptatũ sacietate letemur qr
qđ uidemus speramus: uos aut̃
in laborib c̃tinẽcie cruciamini.
credendo quod nõ uidetis: De¬
inde sub uingunt: quod cõme¬
morauit apłs: Manducemꝰ

Expanded text:
sa nunquam fallunt. Sed quia mundus quod pollicetur, hic videtur daturus, id est, in hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem. De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit vera esse quae creditis? Ecce nos in nostrarum voluptatum satietate laetamur, quia quod videmus, speramus: vos autem in laboribus continentiae cruciamini, credendo quod non videtis. Deinde subjungunt quod commemoravit Apostolus: Manducemus
Abbreviated transcription (Latin):
uas: nõ dicimꝰ nͥ erũt cũ hec uta
transierit: s mͦ ubi sut̃: Cum
est̾nũ diem hodiernus ab stulem.
et hodiernum crastiniis abli¬
tutꝰ sit. qͥd eoꝵ que diligitis non
transcurrit ⁊ tnͣs uolat: qͥd nõ fu¬
git pene añ qmͣ capiatur: cũ ex
ip̃o hodierno die nulla possit ił
hora retineri: Ita enĩ secũda exdli¬
ditur et̾na: ficut pͥma exdusa ẽ
a sed̾a. Ipĩis hore unius q̃ p̃ss
nidetur: nichil est presens. Ps¬

Expanded text:
 dicimus, ubi erunt, cum haec vita transierit; sed modo ubi sunt? Cum hesternum diem hodiernus abstulerit, et hodiernum crastinus ablaturus sit, quid eorum quae diligitis, non transcurrit et transvolat? Quid non fugit pene antequam capitur, cum ex ipso hodierno die nulla possit vel hora retineri? Ita enim secunda excluditur a tertia, sicut prima exclusa est a secunda. Ipsius horae unius, quae praesens videtur, ni
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtia torquete tnͣseũtia. Nõne
ip̃ã sutit q̃ cũcirpita ĩ ardescũt.
ad empta uilescũt. amissa ua¬
gaudia nra figimꝰ ne illis laben¬
tib subruamur. Utim eĩ hoc mũ¬
do tãꝙͣ ñ utẽtes. ut ueniamus
ad eum qui fecit hũc mũdũ ⁊ in
comaneamꝰ eiꝰ et̾nitete ꝑfruentes.
Quid est aut̃ qd̾ dicitis. quis huc
iñ ueĩt. q qͥd apud in feros ge¬
tatur quis hominib ĩdicauit :¬
ꝙ hĩt uob̾ os clausit. qui mortuũ¬
die quarto resuscitauit: ⁊ ultͣ nõ
moriturꝰ die t̾cio resurrex̃ꝰ ⁊ añqͣm
moreretur. qualis uta moriẽtes

Expanded text:
tia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vagaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam non utentes , ut veniamus ad eum qui fecit hunc mundum, et in eo maneamus, ejus aeternitate perfruentes.Quid est autem quod dicitis, Quis huc inde venit, et quid apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
nũdũ uenerit nr̃i gaudii ple¬
nitudo tiec modo lumĩ sinegau¬
dio relicti sumꝰ: quia spe salui
facdi sumꝰ Ideo ⁊ ipse apłs qui
ait si quod ñ uidemꝰ spetamꝰ ꝓpa
tientiã ex pectamꝰ dicit alio lo¬
co: Spe gaudentes: in tribula¬
tione pacientes: Ha bentes gͦ
talem sꝑem. mnusta fiducia u¬
tamut: ⁊ sermo nr̃ ingr̃a con¬
ditus sit sale. ut sciamus qũe¬
admodum oporteat unicuiq
respondere Dicendũ est enĩ eis
qui cũ ꝑdidissent uł nũꝙͣ sus¬
cepisset᷑ sustinẽtiam: nobis susti¬
uentib dñm. quia qd̃ ñ uidemus
spetantes ꝓpatientiã expecdamꝰ
etiam in sultare audent cũ imi¬
tari deberent: Ubi sunt delicie.¬

Expanded text:
nondum venerit nostri gaudii plenitudo: nec modo tamen sine gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent sustinentiam, nobis sustinentibus Dominum quia quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus etiam insultare audent, cum imitari deberent: Ubi sunt delici
Abbreviated transcription (Latin):
iãuidemꝰ ĩpletũ: ⁊ qd̾ untiu̾so orbi cre¬
at̃ nũc ⁊ dicãt: mãducemꝰ ⁊ bibamꝰ
cras eĩ moriem᷑ Illi se ad huc cras di¬
cũt morituros. ueritas aut̃ illos iã
cũ ista dicũt ĩuenit mortuos. Uos
aut̃ fres filii resurrectionis. ciues

Expanded text:
 creant nunc et dicant: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur. Illi se adhuc cras dicunt morituros, veritas autem illos jam cum ista dicunt, invenit mortuos. Vos autem, fratres, filii resurrectionis, cives
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. ut in resurrectione gaudea¬
mꝰ: Ita enĩ uerũ ẽ. qd̾ flagellat
omẽm filiũ que recipit. ut nͨ
unico suo peꝑcerit. s ꝓ nobis
omĩb tradiderit eũ Intuen¬
tes gͦ eum qͥ sine ꝑcc̃i meritõ¬

Expanded text:
 ut in resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito
Abbreviated transcription (Latin):
et quis quid sperat: Si fur nõ¬
aut̃ quod nõ uidemꝰ sꝑa ẽ spes.¬
mus: ꝑ patientiam expectamus
Hinc uobis exhortatoriũ et
consolatorium p̃bere sermonẽ
admonet nos ipse dñs deus
nr̃: cui diciͦ in psalmo. spes mã
estu. portio mã in t̾ra uiuẽtum.
Ipẽ in quã qui spes nr̃a ẽ. ĩ t̾ra

Expanded text:
et quis, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus. Hinc vobis exhortatorium et consolatorium praebere sermonem admonet nos ipse Dominus Deus noster, cui dicitur in Psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Ipse, inquam, qui spes nostra est in terra
Abbreviated transcription (Latin):
quia una est uoluntas parris
⁊ filii scd̾m equalitatẽ forme dĩ
in qua cũ eq̃ꝵ nõ rapunã arbitra¬
tus est eẽ. equalis deo et singu¬
larit̾ obedientẽ scd̃m qd̃ semq¬
ipm̃ euacuauit formã serui ac¬
cipiens Nam ipse dilexit nos.
⁊ tradidit semq ip̃m ꝓ nobis.
oblatione ⁊ hostiã deo: inodorẽ
suauitatis: Sigͦ pat̾ ꝓpͥo filio

Expanded text:
ntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Sic ergo P
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃a ᷑ omĩa. traditus ꝓpt̾ formã
serui inobꝓbrium hominũ et
abiectionẽ plebis: in cõtume¬
lias. inflagella. in mortẽ ctucis
docuit gͦꝰ nos exemplo passionis
cũ quanta patientia in illo am¬
bulemꝰ: et firmauit nos exem¬
plo sue resurretionis. quid ab
illo pacient̾ spetare debcamꝰ. Si
eiũ quod nõ uidemꝰ speramus.

Expanded text:
t omnia, traditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
ore: Fortior es leone: unde fc̃s
es. ad ymagiem dei. Imago d̾i
domat feram: et nõ domat d̾s
Ꝙ donec domemur ꝙ ꝑ doine¬
uur. id est ꝑficiamur: domito¬
rem feramus: Plerumq em̃
ꝓfert domitor nr̃: ⁊̃̾ flagella
Si enĩ tu addomanda iumenta
tua ꝓfers uirgam: ꝓfers flagel¬
lum᷑: deꝰ nõ ꝓfert addomanda
iumenta sũa qd̾ sumus nos qͥ
de ium̃tis suis faciet filios su¬
os : Domas equũ tuũ:. Quid
daturus es equo tuo. cũ te ce¬
perit portare mansuetus: fer¬
re disciplinam tuam: obedire
imꝑio tuo᷑ ẽẽ iuum̃tũ. hoc est
ad iumentũ infirmitatis tue᷑
Qͥd ei retribuis. quem nec sal¬
tem sepelis cũ mornuus fu̾it:
sed discerpendũ uolatilib ꝓicis
Domita tͥ. deꝰ hxreditatẽ seruat
qd̃ est ip̃e deus: ⁊ ad tempus
mortuũ resuscitat te. Carnẽ
tuam usq ad numerum capil-¬
lorum reddet tͥ: et constituet
cum angłis in et̾num. ubi iam
nõ indigeas domari: sed tantũ¬

Expanded text:
ore. Fortior es leone, unde factus ore. Fortior es leone, unde factus es ad imaginem Dei. Imago Dei domat feram; et non domat Deuset donec domemur et perdomemur, id est, perficiamur, domitorem feramus. Plerumque enim profert domitor noster etiam flagella. Si enim tu ad domanda jumenta tua profers virgam, profers flagellum; Deus non profert ad domanda jumenta sua, quod sumus nos, qui de jumentis suis faciet filios suos? Domas equum tuum: quid daturus es equo tuo, cum te coeperit portare mansuetus, ferre disciplinam tuam, obedire imperio tuo, esse jumentum, hoc est, adjumentum infirmitatis tuae? Quid ei retribuis, quem nec saltem sepelis cum mortuus fuerit, sed discerpendum volatilibus projicis? Domito tibi Deus haereditatem servat, quod est ipse Deus: et ad tempus mortuum, resuscitat te. Carnem tuam usque ad numerum capillorum reddet tibi: et constituet te cum Angelis in aeternum, ubi jam non indigeas domari, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
refugium factus es nobis G¬
feramus nos ad te: et bene no¬
bis erit dete. Malum est enun
nobis: de nobis: Quia dimisi¬
mus te: Dimisisti nos nobis. Ĩ¬
ueniam᷑ gͦ inte: quia petiera¬
mus in nobis: Domine refugi¬
um fcũs eg nob̾ Quid gͦ frẽs
mei dubitare debemus ẽ quia
mansuetos nos faciet dñs. si
uos ei domandos p̃beamusͤ
Domiusti leonem quẽ nõ feci¬
sti᷑ nõ domat te qui fecit te᷑
Unde enun bestias tam ĩ ma¬
nes domare potiuistiͤ Nunqͥd
eis equaris uirib corporisͤ
Qua ergo uirtute ingentes bes¬
tias domare potiusti Ipa uim̃¬
ta que dicũtur: bestie s Nõ emĩ
in domita tolerantur: Sed qͥa
nõ eas nouit ꝯsuetudo nisi in
manib hominũt᷑ q sub freuis
hominũ. q sub potestate homi¬
nĩ. putas eas mansuetas nas¬
ci potuisse: Certe feras ĩ manes
aitende: fremit leo: quis nõ
timeat: Et tamẽ nude te ĩ¬
telligis fortiorem ͤ Non cors uͥ
tute: s mentis ratione interi¬

Expanded text:
refugium factus es nobis. Crefugium factus es nobis. Conferimus nos ad te, et bene nobis erit de te. Malum est enim nobis de nobis. Quia dimisimus te, dimisisti nos nobis. Inveniamur ergo in te, quia perieramus in nobis. Domine, refugium factus es nobis. Quid ergo, fratres mei, dubitare debemus, quia mansuetos nos faciet Dominus, si nos domandos ei praebeamus? Domuisti leonem, quem non fecisti; non domat te, qui fecit te? Unde enim bestias tam immanes domare potuisti? Numquid eis aequaris viribus corporis? Qua ergo virtute ingentes bestias domare potuisti? Ipsa jumenta quae dicuntur, bestiae sunt. Non enim indomita tolerantur. Sed quia non eas novit consuetudo, nisi in manibus hominum et sub frenis hominum et sub potestate hominum, putas eas mansuetas nasci potuisse? Certe feras immanes attende. Fremit leo, quis non timeat? Et tamen unde te intelligis fortiorem? Non corporis virtute, sed mentis ratione interi
Abbreviated transcription (Latin):
audit extraneus. Unũ sumus.
quia in imũ sumus: Qͥd fa¬
ciemus: Qui dixerit ft̃i suo
fatue: reus erit gehenne igai
Linguam aut̃. nullus homiñ
domare potest. Ibunt gͦ om̃s
homines in gelx̃nã ignis: Ab¬
sit: Dñe refugiũ factus es no¬
bis: a generatione in generan¬
onẽ: Ira tua iusta ẽ: neminẽ
in gehẽnam miitis ĩiustez R
ibo a spũ tuo᷑ ⁊ ate quo fugiã
nͥ ad te. Ergo intelligamꝰ kim̃.
quia si linguã nullus homiñ
domare potest: ad dm̃ confu¬
giendum est. qͥ domet lingu̾a
nrãm Si enĩ tu eam domare
uolueris. nõ potes: quia hon
es: Linguã ulłus hominũ do¬
mare potest: Attendite simil¬
tudinẽ ab ip̃ts bestis. quas do¬
manius: Equus nõ se domat
camelus nõ se domat: elefantꝰ
nõ se domat: aspis nõ se domi
leo nõ se domat: sic ⁊ homo ñ
se domat. S ut domet᷑ equus
bos. camesus. elefantꝰ. leo. aspi
queritꝰ homo: Ergo d̾squera
ut dometur homo. Ergo dnñ¬

Expanded text:
audit extraneus, unum sumus, audit extraneus, unum sumus, quia in unum sumus. Quid faciemus? Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae ignis: Linguam autem nullus hominum domare potest. Ibunt ergo omnes in gehennam ignis? Absit. Domine, refugium factus es nobis, a generatione in generationem . Ira tua justa est: neminem in gehennam mittis injuste. Quo ibo a spiritu tuo, et a te quo fugiam , nisi ad te? Ergo intelligamus, charissimi, quia si linguam nullus hominum domare potest, ad Deum confugiendum est, qui domet linguam nostram. Si enim tu eam domare volueris, non potes, quia homo es? Linguam nullus hominum domare potest. Attendite similitudinem ab ipsis bestiis quas domamus. Equus non se domat; camelus non se domat; elephantus non se domat; aspis non se domat; leo non se domat: sic et homo non se domat. Sed ut dometur equus, bos, camelus, elephantus, leo, aspis, quaeritur homo. Ergo Deus quaeratur, ut dometur homo.
Abbreviated transcription (Latin):
modo cum lege̾turis
audiuimus: ualde nos t̾ruit.
si fidem habemꝰ os aut nõ
terruit: qui fidem᷑ habent: Et
quia nõ t̾ret eos. uolunt ẽẽ ꝑ¬
u̾se securi: nescientes distribu¬
ere.⁊distinguere tempora ti¬
moris ⁊ securitatis. Bimear
gꝰ qui duc̃ modo uitam cum
fine: quo possit in illa uita ha¬
bere securitatẽ sine fine. Si¬
ergo timuimus: quis enimñ
timeat loquentẽ u̾itatẽ ⁊ dicẽ¬
tem᷑ qui dixerit frĩ suo fatue.
reus erit gehennȩ ignis. Bĩ¬
guam aut̃. nullus hominũ
domare potest: Et homo domnt
fetam: nõ domat linguam: Do¬
mat leonẽ: ⁊ nõ refrenat ser¬
monẽ: Domat ip̃e: et nõ do¬
mat se ip̃m. Domat qd̾ tiine¬
bat: ⁊ ut se domet. nõ timet qd̾
timere debebat. S quid fit: Sẽ¬
tencia uera. et ista ꝓcessit de
oracło u̾itatis Linguam autẽ
nullus hominũ domare po¬
Nideo me quidem ad multitu
dinem loqui. S qr unũ sumꝰ
omẽs in xp̃o᷑ tanꝙͣ in secreto
consilium capiamꝰ: Nullus nos

Expanded text:
modo cum legeretur audivimus, valde nos terruit, si fidem habemus: eos autem non terruit, qui fidem non habent. Et quia non terret eos, volunt esse perverse securi, nescientes distribuere et distinguere tempora timoris et securitatis. Timeat ergo qui ducit modo vitam cum fine, quo possit in illa vita habere securitatem sine fine. Ergo timuimus. Quis enim non timeat loquentem Veritatem et dicentem, Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis? Linguam autem nullus hominum domare potest. Et homo domat feram, non domat linguam: domat leonem, et non refrenat sermonem: domat ipse, et non domat se ipsum: domat quod timebat; et ut se domet, non timet quod timere debebat. Sed quid fit? Sententia vera, et ista processit de oraculo veritatis: Linguam autem nullus hominum domare pondinem loqui: sed quia unum sumus omnes in Christo, tanquam in secreto consilium capiamus. Nullus nos
Abbreviated transcription (Latin):
auferre: Nõ enĩ hic aliquid tͥ
dimist. qd̾ ip̃iꝰ eẽ possit Cessit:
ut succederes Seus aut̃ tu¬
us. redemptor tuus. domitor tu¬
us. castigator tuus. pater tu¬
us: erudit te: Quo: It ac¬
cipias ereditatẽ. ubi nõn effe¬
tas patrem: sed hereditatem
habeas ip̃m patrem Ad hãt
spẽ eruditis et murmurasͤ
Q si quid triste acciderit for¬
tasse blasphemas. Quo ibis
a spũ eius ͤ Ecce dimunt te
et nõ flagellat : Deserit bli¬
phemantẽ: nõ sencies iuditã¬
tem: Nonne melius est ui
flagellet te. et recipiat te. qmͣ
parcat tͥ: ⁊ deserat te :Dica

Expanded text:
auferre. Non enim hic aliquid tibi auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius esse possit: cessit, ut sic accederes. Deus autem tuus, redemptor tuus, domitor tuus, castigator tuus, pater tuus, erudit te. Quo? Ut accipias haereditatem, ubi non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi, et deserat te? CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc spem homo domanur:
q domitor intolerabłis habetut ͤ
Ad hanc spem homo domatꝰ:
et contra istum utilem domi¬
torem si forte flagellum ꝓfe¬
rat murmuratur : Nludistis ex¬
ortantem apłm Si separetis
uos a disciplina: etgo nothi ⁊
nõ estis filii Nothi sunt adul¬
teri: Qͥs enim est filtus. cuiñ
D et disciplinam pat̾ eius ͤ¬
S carnis quidem nr̃e inquit
prẽs habebamus correptores ⁊
uerebam᷑: Non multomagis
subiciemur patri spirituum
⁊ uiuemus. Quid enim tͥ potu¬
it p̃stare pater tuus: qͥa corri¬
puit te. quia u̾betauit te. qͥa
Flagellum ꝓtulit ⁊ acidit teͤ
Nũquid p̃st᷑are potuit ut uiue¬
res ietetrnũ. Qd̾ nõ potuit p̃s¬
tare sibi: quando p̃staret tibi
Proter pecuniam suam qͣntu-¬
lam cũq ꝙͣ de usuris et labori¬
bus collegit erudiebat te fla-¬
gellis: ne tͥ dimissus labor eiꝰ
te male uiuente disꝑderetur.
⁊ ocidit filium. timens petire
laboref suos. qm̃ reliquit tͥ qd̾
net tenere hic poterat nec

Expanded text:
Ad hanc spem homo domatur, et domitor intolerabilis habetur? Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? Et carnis quidem nostrae, inquit, patres habebamus correptores, et reverebamur; non multo magis subjiciemur Patri spirituum, et vivemus ? Quid enim tibi potuit praestare pater tuus, quia corripuit te, quia verberavit te, quia flagellum protulit et cecidit te? Numquid praestare potuit ut viveres in aeternum? Quod non potuit praestare sibi, quando praestaret tibi? Propter pecuniam suam quantulamcumque, quam de usuris et labore collegit, erudiebat te flagellis, ne tibi dimissus labor ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores suos: quoniam reliquit tibi, quod nec tenere hic poterat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ingeneratĩone ⁊ generationẽ
In pͥma generatione. ⁊ altera
generatione: refugium fcũs
es nobis: Cu refugium ut na¬
sceremur quiño etamꝰ: tu re¬
fugium ut renasce̾mur qui
mali etamus: tu refugium
ut pasceres desertores tuos
tu refugium ut erigas. et di¬
rigas filios tuos : tu refugiũ
fcũs es nobis: Nte nõ recedi¬
mus. cũ liberaiu̾s nos ab om̃¬
bus malis nr̃is: q impleue¬
ris nos bonis tuis: Bona des
blandiris. ne fatigemur in
uiaz Cortipis cedis. ꝑcutis. di¬
rigis: ne ab erremus in uia:
Siue gͦ blandius ne fatige
inia᷑ siue castiges ne eb er¬
temus inuia. Dne resugium

Expanded text:
generatione et generatione. In prima generatione et altera generatione, refugium factus es nobis. Tu refugium ut nasceremur, qui non eramus: tu refugium ut renasceremur, qui mali eramus: tu refugium ut pasceres desertores tuos: tu refugium ut erigas et dirigas filios tuos: tu refugium factus es nobis. A te non recedemus, cum liberaveris nos ab omnibus malis nostris, et impleveris nos bonis tuis. Bona das, blandiris, ne fatigemur in via: corripis, caedis, percutis, dirigis, ne aberremus a via. Sive ergo blandiris, ne fatigemur in via; sive castigas, ne aberremus a via; Domine, refugium
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s dilectus in quo mͥ cõplacui
Sed hoc mitacłm de celo sonã¬
tis uerbi qmͣiuis ad ꝑsonã patͥs
mus Neq enĩ quia tunc filius
carne portans cũ hominib cõu̾¬
sabatur in t̾ra ideo nõ erat eti¬
am in simi patris tanꝙͣ unigei¬
tum u̾bum. quando illa demi¬
be uox facta est ait sapienter
et spiritalit̾ credi potest dm̃i pa-¬
trem operationẽ uerboꝵ suoꝵ
sonantiũ atq transeuntiũ a sue
sapientie suiq sp̃s cooperatio¬
ne sepatasse Eodẽ modo cum
bulasse cuius unius caro en
illa. ꝙ plante fluctib inus¬
tes. illud tam̃ opus tantin
enim et solum filiũ uenl¬
me dicimus ipãm susceps
solum filiũ ꝑtinẽtẽ quis qu
negat cooperatũ patrẽ aur
ritũ scm̃. non recte sapit. I
dicimus nec patrẽ nec filiu

Expanded text:
meus dilectus, in quo complacui . Sed hoc miraculum de coelo sonabilis verbi, quamvis ad personam Patris mus. Neque enim quia tunc Filius carnem portans cum hominibus conversabatur in terra, ideo non erat etiam in sinu Patris tanquam unigenitum Verbum, quando illa de nube vox facta est; aut sapienter et spiritualiter credi potest, Deum Patrem operationem verborum suorum sonantium atque transeuntium a suae Sapientiae suique Spiritus cooperatione separasse. Eombulasse , cujus humus caro erat illa, et plantae fluctibus innitentes; illud tamen opus tanti enim et solum Filium verissime dicimus ipsam suscepissolum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
anq pat̾ et filius. Respond
qd̃ ⁊ pater ⁊ filius Ip̃e enil
de patre dicit: Si dimist
dimute nob̾ debita nrã.
autem ip̃e ait. Ut sciatis
habeat filius hominis pos¬
tem in t̾ra dimittendi pate
Si ergo inquis ꝙ pat᷑ ep
quiit illa inpenitẽcia quen
dimittetur. tantũ modo ad
tanqu ille qui hot in penitenci¬
e reccato fuerit obligatus.
dono scĩ sp̃s tesistere uideaturꝰ
quo dono adeo fiat temissio pͤ¬
catorum: Ibi et ego quero:

Expanded text:
an et Pater et Filius. Respondemus, quod et Pater et Filius. Ipse enim Filius de Patre dicit: Si dimiserDimitte nobis debita nostra . De se autem ipse ait: Ut sciatis quod habeat Filius hominis potestatem in terra dimittendi peccata . Si ergo, inquis, et Pater cur illa impoenitentia quae nunquam dimittetur, tantummodo ad tanquam ille qui hoc impoenitentiae peccato fuerit obligatus, dono Spiritus sancti resistere videatur, quod eo dono fiat remissio peccatorum? Ubi et ego quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur contra filium honi
quia eriã si in illo pectato
rint om̃s obligati qd̾ ꝯm¬
rauit ubi ait. si nõ ueniss
et locutus eis fuissem pe¬
tum nõ haberent: qd̾ ⁊̃i
scd̃m iohem ualde graues¬
dit eẽ peccatũ. ubi ait de
spũ scõ cum eũ se missi
eẽ ꝓpmitteret: ille arguet
dum de peccato et de iustici
de iudicio: De pectato quidẽ
nõ crediderunt in me: tam̃
dixerit illa cordis in pent
duticia uerbum contra sp̃a¬

Expanded text:
dicitur contra Filium hominis; quia etiamsi in illo peccato fuerint homines obligati, quod commemoravit, ubi ait, Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent : quod etidum Joannem, valde grave ostendit esse peccatum ubi ait de Spiritu sancto, cum eum se missurum esse promitteret: Ille arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio, de peccato quidem, quod non crediderunt in me; tamen si non dixerit illa cordis impoenitentis duritia verbum contra Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ quia sumꝰ filii dei Ad ip̃m
em̃ ꝑtinet societas. qua effici¬
mur munuĩ corpus imici filii
dei: Unde scͥptum est: Si qua
igitur ex ortatio in xp̃o. si quod
solanũ caritatis: siqua societas
sp̃s. Popt̾ hanc societatẽ illi
mau̾os pͥmitus uenit. Iinguis
om̃nuĩ gentnĩ sunt locuti. qͥa
ꝑlinguas consociatior est soci¬
etas generis humani. Sic o

Expanded text:
 quod sumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scriptum est: Si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic o
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑantib duob conuenie
in trib agendi concordͥa.
uno deficiente efficatia ꝑ¬
dii que cũ ita sint. hinc ẽ q
implere nõ potetat. attis
aditorium tanꝙͣ huit ops
nõ sufficiens assumebat: sa
ritũ diuisũ in semet ipsĩ es
congruebat expelli. quẽ pas
et filius nõ diuisi in semet ipis
cõmunit habent. Sic et pecta¬
ta quia preter eccł̃iam nõ dumi¬
ituntur: in eo spũ dimiiti opor
tebat. quo in unũ eccl̃a congre¬
gatur. Eenq si quẽqm extra
eccłam suoꝵ peniteat peccatoꝵ:
et huius tanti peccati quo alie¬
nus est ab eccła dei. cor inpeni¬
tens habeat : quid ei ꝓdest illa
penitencia. eum in isto solo uer¬
bum dicat contra sp̃m scm̃. qͦd
extraneus est ab ecclã: que acce¬
pit hoc donũ. ut in ea in spũ .s.
fiat remissio peccatoꝵ: Quam
remissionẽ cũ trinitas faciat.

Expanded text:
cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sint, hinc est qimplere non poterat, atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum eo Spiritu congruebat expelli, quem Pater et Filius non divisi in semetipsis communiter habent. Sic et peccata, quia praeter Ecclesiam non dimittuntur, in eo Spiritu dimitti opotebat, quo in unum Ecclesia congregatur. Denique si quemquam extra Ecclesiam suorum poeniteat peccatorum, et hujus tanti peccati quo alienus est ab Ecclesia Dei cor impoenitens habeat, quid ei prodest illa poenitentia; cum isto solo verbum dicat contra Spiritum sanctum, quo extraneus est ab Ecclesia, quae accepit hoc donum, ut in ea in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum? Quam remissionem cum Trinitas faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
cirtũcideret filios istł S qui
ult spirat: Illud uero qd̾ apłs
ait. omia aut̃ het oꝑatur nnus
atq idem sp̃s: uerendũ est ne
quisꝙͣ arbitretur qd̾ ea nõ oꝑet᷑
pater et filius ⁊ cũ in eis operi¬
bus ꝯmemoraueritq donatio¬
nes curationũ. et oꝑationes uͥ¬
tutum: ubi est utiq ꝙ expulsio
demomioꝵ: Cum uero adiungit
q dic̃. diuidens ꝓpͥa uncuiq ꝓ¬
ut uult: nonne manifestat e̾ti¬
am scĩ sp̃s potestatẽ : sed apr̃e
et filio plane in diuiduamͦ Si
eego hec ita dicuntur ut tamẽ
inseparabilis intelligatur ope
nõ sine pr̃e et filio. satis notũ
qd̾ ab illo sit origo etiã operũ
a quo est existencia cooperanti¬
um ꝑsonatum. quia et filius
tus est filius. et cum quo illi cõ¬
ait dñs si oꝑa nõ fecissem ineis
que nemo aliꝰ fecit nõ ad prẽm uł
spm̃ retulisse qd̾ ei nõ sint in il¬
lis operib ccoperati: sed ad homĩes

Expanded text:
circumcideret filios Israel. Sed qui circumcideret filios Israel. Sed qui vult spirat . Illud vero quod Apostolus ait, Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intenon sine Patre et Filio. Satis notum quod ab illo sit origo etiam operum, a quo est existentia cooperantium personarum: quia et Filius tus est Filius, et cum quo illi comait Dominus, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati; sed ad homines,
Abbreviated transcription (Latin):
cit oꝑa : Fãquã filius nõ faciat.
sed pater manẽs infilio: Cur gͦ
alio loco dicit. pat̾ meus usq nũt
oꝑatur et ego operor:q paulo
post. quecũq ille enĩ fecerit. hec
et filius similit̾ facit: Quod a̾
alio loco dicit. si opera nõ fecis¬
sem in eis que nemo alius fecit:
ita dicit quasi solus faciat: Si
aut̃ hec ita dicuntur ut tamẽ
in sepatabilia sint opera patris
et filii: quid credendũ est de
ratur: Nam in eo ip̃o loco unde
exorta est ista questio quã discu¬
timus: cum filius eiceret demo¬
mua. ip̃e tam̃ ait. Si ego in spũ
scõ eicio demoma: igitur ꝑuenit
inuos regnũ dei. Hit forte quis¬
est in spũ scõ eicio demonia. quod
ut sic intelligatur qd̾ dictũ est.
in spũ scõ eicio tanꝙͣ diceretur
spũ scõ eicio. Solent qmippe ita
loqui scpture. intfecer̃ in gladi¬
o᷑ id est gladio: succẽderunt in ig¬
ni : id est igni: et accepit iħs cul¬
tros petrinos in quib cirton¬
cideret filios isrł. ido ẽ quibus

Expanded text:
cit opera; tanquam Filius non faciat, sed Pater manens in Filio. Cur ergo alio loco dicit, Pater meus usquemodo operatur, et ego operor? et paulo post, Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Quod autem alio loco dicit, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , ita dicit quasi solus faciat. Si autem haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilia sint opera Patris et Filii; quid credendum est de ratur? Nam in eo ipso loco, unde exorta est ista quaestio quam discutimus, cum Filius ejiceret daemonia, ipse tamen ait, Si ego in Spiritu sancto ejicio daemonia, igitur pervenit in vos regnum Dei. CAPUT est, In Spiritu sancto ejicio daemonia, quod ut sic intelligatur quod dictum est, In Spiritu sancto ejicio, tanquam diceretur, Spiritu sancto ejicio. Solent quippe ita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumcideret filios Israel : id est, quibus