comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qs orumdꝰ ẽ ab co qui reg̃ ẽ¬
am ꝓuinciã u quis domi¬
cilum ht̃ S ⁊ eos qui cuz
incole eẽnt in ea prouin¬
ca qd admiẜint equñ est
ad rescripti auctoritatẽ ꝑ¬
tine ¶ Dubitatũ ẽ anint̾¬
dic̾e quis alicii possint ꝓ¬
uincia in qua orumdꝰ est
cum ip̃e ei prouince p̾sit
qui patria non t̾dicunt r
ꝙ mag̾ erit probanḋ per
contranuaũt is quiorigi¬
nis prouincie pre ẽ ño ẽ
nacto ius interclicendi e
aꝓuincia quamincołis
qui relegatur ¶ Siquis
gatus iste tribus prouin¬
duis p̾ teritaliam debeat abꝰ¬
tinere ⁊ in qua deliquid.⁊
quam in colaorigims. ⁊si
exduersis prouinciis oriri
iudeatur ꝓp̃ condicionem
p̾sidibus ut młtis prouin¬
ciis int dicere possint. in¬
dulcum ẽ ut p̾sidibus sia¬
ticutum ẽ euman patria¬

Expanded text:
s oriundus est, ab eo qui regit eam prouinciam, ubi quis domicilium habet. sed et eos, qui, cum incolae non essent, in ea prouincia quid admiserint, aequum est ad rescripti auctoritatem pertinere. Dubitatum est, an interdicere quis alicui possit prouincia, in qua oriundus est, cum ipse ei prouinciae praequi patria non interd magis erit probandum. Per contrarium autem is, qui originis prouinciae praeest, non est nanctus ius interdicendi ea prouincia, quam incolit is qui relegatur. Si quisgatus iste tribus prouinciis praeter Italiam debeat abstinere, et in qua deliquit et quam incolit et originis. et si ex diuersis prouinciis oriri uideatur propter condicionem praesidibus, ut multis prouinciis interdicere possint, indultum est: ut praesidibus Syriatitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
od .l. Custodias auditus
tam clissimos iniros qua.
p̃atronos causarum. si os
in tirncate uł pronincia qm
regit agunt adbib̾e̾d ⁊ feri¬
atis dieb custodias audi
posse. rescriptũ estitaut ĩno¬
rios dimitrat et nocentes ꝙ
dimiore ammadilsione iro¬

Expanded text:
oenis.Custodias audituru‹s› tam clarissimos uiros quam patronos causarum, si omnes in ciuitate prouinciae quam regit agunt, adhiber‹e› deatis diebus custodias audiri posse rescriptum est, ita ut innoxios dimittat et nocentes, qui duriorem animadversionem ind
Abbreviated transcription (Latin):
capitania quedamñ capita¬
na. capitalia sunt ex quib
pena. mors aut exiliui est
has.enimpenas eximitur
caput de ciuitate. namcec̾a
ñ exilia. s relegacõnes ꝓp̾e
dicuntur. tunc eñ cuitas.
retinetur. ñ capitula sut
ex quib pecumaria aut i
corpus aliqua cobertio peã¬

Expanded text:
capitalia. capitalia sunt, ex quibus poena mors aut exilium est, has enim poenas eximitur caput de ciuitate. nam cetera non exilia, sed relegationes proprie dicuntur: tunc enim ciuitas retinetur, non capitalia sunt, ex quibus pecuniaria aut in corpus aliqua coercitio p
Abbreviated transcription (Latin):
arc̾.l. Sciend̾ ẽ si in capi¬
talicã sinm sermum reu.
cruẽ factum quis ñ defe¬
enterit. neum pro derelicꝰ
to sri et io̾ si ab solutꝰ fi̾it
nõ lib̾unifieri s treumane
accusatores⁊ re¬
uir de accisatoris absentispre¬
sente reo calumpnia ꝓminci¬

Expanded text:
cis Sciendum est, si in capitali causa suum servum reum crimine factum quis non defenderit, non eum pro derelicto haberi, et ideo, si absolutus fuerit, non liberum fieri, sed maneaccusatorem evel de accusatoris absentis praesente reo calumnia pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
ciomb eim obseratim
ut ñ relacõe crumiñ sig
noscencia reuspingetir
¶Illud icertum ẽ utru
ita demum accusare pat̾
si fuerit libatus au ⁊ sipe¬
uamsbierit. est emim co¬
stiuutum ab ĩꝑatoremõ
a diuopatre enispost da¬
mpnacdem accisacõe
q icore. ꝙ ñ posse. set ħ
puto. adeosdenum ꝑti¬
nere qui uł ciuitatem. asł
ub̾tatẽ amiẜunt. ¶ In co¬
ne delacones. an̾ damp¬
nacionem impłe eis et pꝯ
dampnacõne̾ ꝑmissũ est
rens fint cruis est penia:
extintta.in quat̃q cãt᷑
mĩs extincti d iscegnos¬
cere cunis. depecumaria
re cognitõ eͥ¬
idicii publicicam hñt¬

Expanded text:
tionibus enim observatur, ut non relatione criminum, sed innocentia reus purgetur. Illud incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poenam subierit: est enim constitutum ab imperatore nostro et divo patre eius post damnationem accusationem quem inchoare non posse. sed hoc puto ad eos demum pertinere, qui vel civitatem vel libertatem amiserunt. Inchone delationes ante damnationem implere eis et post damnationem permissum estreus fuit criminis, et poena extincta in quacumque causa criminis extincti debet is cognoscere, cuius de pecuniaria re cognitio eudiciorum publicorum In
Abbreviated transcription (Latin):
eo atiliano rescripsit. pre¬
ces ultra administratois
suie rempus. int̾dic̾e ali¬
auarte sua uti nõ pot
sit. non posse in penis en¬
tandis decurionis filu ho¬
norem uendicure¬

Expanded text:
o Atiliano rescripsit: "Praeses ultra administrationis suae tempus interdicere alicui arte sua uti non potesit, non posse in poenis evitandis decurionis filii honorem vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ cnͣlit in metallũ dapnͣ¬
tur ¶Qui ab orcionis aut a¬
matorĩ poculumdant ⁊ si
dolonon faciant. tñ qr mali
exempli ies ẽ humiliores. ĩ
metallum honestiores: ĩ in¬
sulam amissa ꝑte bonoruz
relegantur. Q si eo mulier

Expanded text:
minus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier
Abbreviated transcription (Latin):
metallu dãpnanturant ho¬
nestiores minsuła deportat᷑
Siquis instrimnentulitis suͤ
aprocirratore adũsario prodi¬
humilior sit in metallumd̾¬
pratur.si honestior adepta
parte bonor dimidia in ꝑpe¬
tuum relegatur¶ Instru¬
menta penes se deposita ꝗẽq
alti alt̾o ab sente redcliderit. ł
adusano prodiderit pro ut
ꝑsone condicio ẽ aut in me¬
tallũ dapnacurant ĩ insuła
deportatin¶Indices pedaner
sipectata cormpti dicancinr
pierurriq ap̾sice. aut curie
summouentur ant in exiliũ
mictumcuraut ad cp̃s relegĩt
Miles qui ex carre date gła¬
dio empit. pena capitis pn¬
nicur eadẽ pena tenetur ⁊ q
anneo quem custodiebat:
deẜuit ¶Miles qui sibi ma¬
nus intulit. nec fcr̃ ꝑ egit
nisimn paciencia doloris aut
morbilucto ue aliciuꝰ uła
lia cãfecit capite puniẽdꝰ ẽ
ał cum ignominia mittẽd̾e
dicamentis ip̃a ab egisset
rei capitał eẽ dampnatam
s si qua iuscerib suis post
marito filiũ procrearet ut
rescriptum est

Expanded text:
etallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procuratore adversario prodihumilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corplerumque a praeside aut curi‹a› summouentur aut in exilium mittuntur aut ‹ad› tempus relegantur. Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicuius uel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mittendus dicamentis ipsa abegisset, rei capitalis esse damnatam. sed et si qua uisceribus suis post marito filium procrearet, ut res
Abbreviated transcription (Latin):
ad eas spes pertinere non
uidetur quib ip̃alege pe¬
na sp̃aliteradditae. neca¬
bigitur in cetero oũure
mIIsimile est delictum
unumeademiege nanis
estimacoib coherceri

Expanded text:
ad eas species pertinere non videtur, quibus ipsa lege poena specialiter addita est. nec ambigitur in cetero omni iuverisimile est delictum unum eadem lege variis aestimationibus coerceri
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ sacłfiuatꝰ furatꝰ sit. pena
metalli uł exilii pimiti¶ cãs¬
fuige ad hostes. uil consiliorũ
exunntuꝵ aus finte suspen¬
duntur ¶ auctores sediciois
⁊ tumulto ppło concitato pro
qualitate dignitatis ant in
furtam tollumturant besti¬
is obiciuntur aut in husula
deportancur ¶Qui no dũ

Expanded text:
neta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes vel consiliorum exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut in insulam deportantur. Qui nondu
Abbreviated transcription (Latin):
nocebit ei doli maliexçep¬
tione nre suerit ire gen¬
tium nb̃ ad quiruntin
ncħ erum tam conuen¬
iens ẽ naturaliequita ti
q̃i uoluntatem domm¬
⁊ uolentis rem suam ma
luim transferniratam⁊
ip̃e dommus ꝑse tradit
alicurem an uolun tae
eius aliquis. Enarõne
sicii liba negornm adi¬
mistratio abeo qui pegre
pro ficiscitur pmissa fue¬
rit. ⁊is exhis neg̃iis rem
uendid̾it. ⁊tradid̃it fac̾
cam accipientis. ¶Inter¬
dum ⁊̃ su traditicẽ ndar
uolinitas domini suffic
adrem transfendam ne¬
q claues orrei tradiderit
emptori transfert ꝓprie¬
tatem m̃tium adempt¬
orem. ¶Iooc aniplius in¬
collata uoluntas domin¬
i transfert reiꝓprietate
cornin quisq excepturu
iaca ẽ earum rerum que
intempestate maris leu¬
andum nauis cã eiciun
cum ip̃a nauepiculum
maris effugiat ¶Qua i
decã. siquis eas fluctibui

Expanded text:
i doli mali exceptione nostrae fiunt, iure gentium nobis adquiruntur: nihil enim tam conueniens est naturali aequitati quam uoluntatem domini uolentis rem suam in alium transferre ratam ipse dominus per se tradat alicui rem an uoluntate eius aliquis. qua ratione, si cui libera negotiorum administratio ab eo qui peregre proficiscitur permissa fuerit et is ex negotiis rem uendiderit et tradiderit, facit eam accipientis.Interdum etiam sine traditione nuda uoluntas domini sufficit ad rem transferendam, uetque claues horrei tradiderit emptori, transfert proprietatem mercium ad emptorem. Hoc amplius incollocata voluntas domini transfert rei proprietateorum quisque excepturus causa est earum rerum, quae in tempestate maris leuandae nauis causa eiciuntcum ipsa naue periculum ‹maris› effugiat. qua de causa si quis eas fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
ltem psernos inquibus
usunifructum habemꝰ
ltem ꝑlomines liberos
⁊seruos alienos quos boȧ
fide possidemus dequib¬
singłis diligentius dis¬
piciams. ¶Is qd serui
ñi extraditione namcł¬
cintur. Siue quidscipr¬
ientur uł exqualib⁊ alia
cã adquint.id nob̾ adq¬
inpotate altius ẽ mehil¬

Expanded text:
eos seruos, in quibus usumfructum habemus; item per homines liberos et seruos alienos, quos bona fide possidemus. de quibsingulis diligentius dispiciamus. Igitur quod serui i ex traditione nanccuntur siue quid stipulentur uel ex qualibet alia causa adquirunt, id nobis adqpotestate alterius e
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾so siquis malieno sol¬
o sua mat̾ĩa edificam̃t il¬
lius sit eclificium cuiꝰ ⁊
ceptionem dolimani rep¬
elli. utiq sinescit qui ecli¬
ficamt alienum eẽ solũ
⁊tanqͣm in suo bonafide
edificauit. nam scienti a
meo solo qd̾ intelligeret
plautam inmosoio pos¬
uero meaerit. Exdiuer¬
so simeam plantam m
alieno soloposuero. illiꝰ
erit simeo ntroq cau ra

Expanded text:
so si quis in alieno solo sua materia aedificaverit, illius fit aedificium, cuius et exceptionem doli mali repelli, utique si nescit qui aedificavit alienum esse solum et tamquam in suo bona fide aedificavit: nam si scit, in eo solo, quod intplantam in meo solo posuero, mea erit: ex diuerso si meam plantam in alieno solo posuero, illius erit: si modo utroque casu ra
Abbreviated transcription (Latin):
asuem̃branas nec inpẽ¬
sas scripture soluere uels
pot̾o me defendere perce¬
ptionem dolimaliutiq
sibona fior eorumi põem
nactussim. ¶S nõ utili¬
ttẽ cartis mbrams ne ced¬
unt. ita solent picture ta

Expanded text:
membranas nec impensas scripturae solvere velis, potero me defendere per exceptionem doli mali, utique si bona fide eorum possessionem nanctus sim. Sed non uti litterae chartis membranisve cedunt, ita solent pictur
Abbreviated transcription (Latin):
solo cedẽ solent ea q̃ eclifi¬
cantur aut inseruntur
id̾oq suncartis m̃bran¬
corporis non ego s tudo¬
minus ẽẽ intellig̾is. s¬

Expanded text:
solo cedere solent ea quae inaedificantur aut inideoque si in chartis membrancorporis non ego, sed tu dominus esse intellegeris. s
Abbreviated transcription (Latin):
qr õe qd̃ in heclificatur
solo cedit nec t̃m id̾ois
qui moiie dominus fy
erit desut donmius eẽ i
s tantispern uendicae᷑
eam potꝰ. n ad exibẽdum
mẽ cogatur. s duplum

Expanded text:
omne quod inaedificatur solo cedit. nec tamen ideo is qui materiae dominus fuit desiit eius dominus esse: sed tantisper neque uindicare eam potest neque ad exhibendum mere cogatur, sed duplum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et qui incinum pdium
uicuntatis ullam ꝑte
meo meo alueo hre. Set
ius ẽ ut idoptineat ali
agit mnundatus fuit. n
ciem aliquam suo noĩe
fecit nerua ⁊ proculus ⁊
rõnem efficẽ putant. ũ
qui materie domnins ẜ¬
nat. idem eius quoq qd̃
exeadem matĩa factim
sit dominus eẽ quia siñ
materia milla sp̃es effi¬
ci possit ueluti si exanro

Expanded text:
et, quia vicinum praedium vicinitatis ullam partem in eo alveo habere: sed vix est, ut id optineat. Aliager inundatus fuerit. neque ciem aliquam suo nomine fecerit, Nerva et Proculus purationem efficere putant, ut qui materiae dominus fuerit, idem eius quoque, quod ex eadem materia factum sit, dominus esset, quia sine materia nulla species effici possit: veluti si ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
ãt reuertendi animum
nere hre tẽ cum reuerten¬
diconfusionem desermn¬
erint. ¶ Sauinarum ⁊ a¬
serum non ẽ fera natura
palam ẽenm auas cẽfe

Expanded text:
 revertendi animum bere tunc, cum revertendi consuetudinem deseruerint. Gallinarum et anserum non est fera natura: palam est enim alias esse
Abbreviated transcription (Latin):
quidem modiam ꝑtem
fluminis tenet comm¬
uius fit eorum qui abi
utq ꝑte fluminis pro
ti proximnor sit eorum

Expanded text:
quidem mediam partem fluminis teneat, communis est eorum qui ab utraque parte fluminis propti proximior sit, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
phoc tp̃c quo eam ꝑseqri¬
mur. alius cam acepit
co animo ũ eam ipe luc¬
facet furtum uideri nb̃
cum cominisisse. plerũ¬
q non alit putam̃t ca
nram eẽ quam sicamce¬
perimus quia multa x¬
cide̾ possuntut eam no
capiamus quam mius ẽ¬

Expanded text:
hoc tempus, quo eam persequimur, alius eam ceperit eo animo, ut ipse lucrifaceret, furtum uideri nobis eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius es
Abbreviated transcription (Latin):
n. Daturalem atenle¬
bertatem recipe m telligx¬
tur.ł cum ocillos ñros ef¬
fugerint usita sit in con¬
spectu ño ut difficir sit
eius persocutio. ¶Illud q̃¬
situm ẽ anfera bestia q̃¬
ita uulnerata sit utcpi
possit. statim Ña ẽẽ int¬

Expanded text:
. Naturalem autem libertatem recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit ejus persecutio. Illud quaesitum est an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit, statim tua esse in
Abbreviated transcription (Latin):
di aucupanoi negr̃a pot̾
adominosus prouideĩt¬
atur ¶Quicquid autem
uo cuaserit custodiam i¬
nram ⁊ mnͣalem liberta¬
tem se recepit nrm c̃ẽ de¬
sunt ⁊rurs occupãtis sit

Expanded text:
 aucupandi gratia, potest a domino, si is prevideatur. Quidquid autem vero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursum occupantis fit
Abbreviated transcription (Latin):
nascimur iure
naturali int̾ os hommi¬
es peq seruatur quar¬
dam uire ciuili .i. iure ꝓ¬
prio cuntatis nr̃e ⁊ qr an¬
tiquum ius gentium ẽ
ip̃o gñe hum mno prodi

Expanded text:
scimur iure naturali inter omnes homines peraeque seruatur, quarundam iure ciuili, id est iure proprio ciuitatis nostrae. et quia antiquius ius gentium cum ipso genere humano prod
Abbreviated transcription (Latin):
bertatem delitsirõnemi
actus sinexfide reddidiss
annos pubertatis eggres¬
sus finiss gaius seius cura¬
torib eĩdem conuentus
sat̾ fec̃ eracta cautione acu¬
ratorib promintiatumẽ¬

Expanded text:
ionem actus sui ex fide dedisset annos pubertatis egressus fuisset Gaius Seius, a curatoribus eiusdem conuentus satisfecit: exacta cautione a curatoribus pronuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
fossam fecit hoc int̾ deo
teneb̾r. ⁊ si acuum succi¬
derit uł disperserit sit uͥ
nõ adusum agriconue
lo nõ cohera s atra sus¬
tinetur. edificia autem
solo coherent.
p̃. Is quimputeumi
uici aliquid infund¬
erit ut hoc fc̃o quidem a¬
quam corrumpant ait
labeo in t̾dco qui uant
clam eum trũ portio eĩ
agͥ indeturaqua mua
quem adm siquidopis
inaq̃ feciss. Quesitum
ẽ sistatuam in mumcip¬
io exlocopublico quis sy¬
hoc int̃ dc̃o teneatur⁊ ex
statua inlocopublico ĩ
muncipio sit posita qd̃
in aut clam agere posse
qrint̾ fiñt eius eam nõ
tolli muncipes aut eti¬
am furti acturos qr res
eorum sit qi publica. si
tmñ deccoit. ip̃i eam detra¬
hunt ⁊ hoc sina uera est¬
Siquis demonumento
statuam sustułit an eii
adquem ius sepulciri
ptinet agẽ ꝓmittatur
qͥplac⁊ ⁊ inhis int̾ dc̃o i¬
locum ec̃ ⁊sanc dicend̃
ẽ. siq̃ sepulcri ornandi
cã ꝓpossita sint sepulcri
ẽẽ uideri. Idem ẽ ⁊ si hos¬

Expanded text:
fossam fecerit, hoc interdicto tenebitur. et si aceruum succenderit uel disperserit sic, ut non ad usum agri conuelo non cohaeret, sed terra sustinetur, aedificia autem solo cohaerent..Is qui in puteum uicini aliquid effuderit, ut hoc facto aquam corrumperet, ait Labeo interdicto quod ui aut clam eum teneri: portio enim agri uidetur aqua uiua, quemadmodum si quid operis in aqua fecisset.Quaesitum est, si statuam in municipio ex loco publico quis suhoc interdicto teneatur. et statua in loco publico in municipio posita sit, quod ui aut clam agere posse, quia interfuerit eius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec sententia uera est.Si quis de monumento statuam sustulerit, an ei, ad quem ius sepulchri pertineret, agere permittitur? et placet et in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulchri ornandi causa adposita sint, sepulchri esse uideri, idem est, et si os
Abbreviated transcription (Latin):
sit ablatum qd̃ mnant
terit. s siquis aliquidi
edib affixum euelłit
statuam forte uł aliqd¬
ter doo teneb̾r. Siquis

Expanded text:
sit ablatum, quod ui aut terit.Sed si quis aliquid aedibus adfixum euellerit, statuam forte uel qterdicto tenebitur.Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sit int̾ dictum qd̃ i aũ
clam locum no ht sinx¬
lior cã fcã sit aͥ qua inꝰ
prohibitus qui sui uel
clam fecit. preterea si fo¬
sam fecerit insiuia pub¬
lica ⁊ bos meus meam
inciderit age̾ possum h̾

Expanded text:
sit, interdictum quod ui aut clam locum non habet, si melior causa facta sit agri, quamuis prohibitus quis ui uel clam fecerit.Praeterea si fossam feceris in silua publica et bos meus in eam inciderit, agere possum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
meum uisserim titio sol
uẽ. deinde titium uetuerĩ
titius nummos accepit
ut eos lucretur alioquin
qm furtum eorum si fcũ¬
rus mansuros eos debito¬
ns ⁊ ido liberationem qui¬
dem ip̃o iure non posse cõ¬

Expanded text:
oluere, deinde Titium uetuerim Titius nummos acceperit, ut eos lucretur. alioquin, quoniam furtum eorum sit facturus, mansuros eos debitoris et ideo liberationem quidem ipso iure non posse co
Abbreviated transcription (Latin):
ntiq naturalit̾ sinum¬
erata sit cͥditori. s asius¬
su eirs ali soluatur ui
crecditori ens uł futuro
debitori uł etiam eicui
donaturus erat absolir
tori quoq si soluta fuerit
.p. uł curatori uł procur¬
atori uł cuilib successior¬
m uł seruo actori profioi
et sollitio. Q d̾ si accep̃to
latum sit qd̃ stipłonis yo¬
mine ypoteca erat oblig¬
atauł sinestipłone acce¬
pta sit solone quidem u¬
aurum. es soluerem no
ubera bors nec repetam h
ci petentem tancum aur
exceptione sb̃monebo si
Nõ reddas es q̃ accepisti.
ranti debitore remotus ẽ
acti recte soluitur. Sero¬
iun tate enim domim so
luitur ei qͣm si nescit mpn¬
tatam quisolut lib̾abit᷑.¬

Expanded text:
tique naturaliter, si numerata sit creditori. sed et si iussu eius alii soluatur, uel creditori eius uel futuro debitori uel etiam ei cui donaturus erat, absoluitori quoque si soluta sit pecunia uel curatori uel procuratori uel cuilibet successori uel seruo actori, proficiet ei solutio. quod si acceptum latum sit, quod stipulationis nomine hypotheca erat obligata uel sine stipulatione accepta sit, solutionis quidem uaurum aes soluerim, non liberabor: sed nec repetam hoci. petentem tamen te aurum exceptione summouebo, si non reddas aes quod accepisti. rante debitore remotus est ab actu, recte solvitur: ex voluntate enim domini ei solvitur, quam si nescit mutatam qui solvit liberat
Abbreviated transcription (Latin):
bretut. an fideuissor libe¬
ratur qd̃ iiliano nõ pła¬
cebt. ⁊quidem sicum fi¬
denissoreexpiundi pote¬
stas noñ fuit. s hoc casu
imp̃m fideuissorem ex
edc̃o actionem restitu de¬
deiussorem qd̃homine¬
promissum occidat. Ꝙ
prot̾e ap̃ citium fideui¬
sera pignus insua obl¬
igc̾e dedit post idem hr̃d¬
ẽ te institint quam ins
exfidenissoria cã nõten¬
nus tantum nõ oblig¬
atum manebit. at sud
alium fidenissorem de¬
dit atq ita tebrdem ĩsti¬
tuerit rectius extimari
ait sb̾lata oblonecius
proquo fidenissit euiii i.
quoq qd̾ fidenissit lib̾aĩ¬
te stet̾it quominus mo
tinenti probaret/ nami
tunc ꝑ inde hñdum eĩt
ac si ꝑatome soluẽ tuer
aliq̃ cã accipẽ nolles inq̃
spẽ non utiq sẽꝑ tuum
piculum eĩt qdemenim
sim oportuno tp̃r łloco
optulerim is ẽẽ ꝯͣseques

Expanded text:
rit, an fideiussor liberetur? quod Iuliano non placebat, et quidem si cum fideiussore experiundi potestas non fuit: sed hoc casu in ipsum fideiussorem ex edicto actionem restitui dedeiussorem, qpromissum occidit. Qui pro te apud Titium fideiusserat, pignus in suam obligationem dedit: post idem heredem te instituit. quamvis ex fideiussoria causa non tennus tamen pignus obligatum manebit. at si idem alium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rectius existimari ait sublata obligatione eius, pro quo fideiussum sit, eum quoque qui fideiusserit liberte steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac si parato me soluere tu ex aliqua causa accipere nolles. in qua specie non utique semper tuum periculum erit: quid enim, si inopportuno tempore uel loco optulerim? his consequens
Abbreviated transcription (Latin):
rori inr spopondit diepto
matrimonio ꝓclia q̃ doti
qeuicta fuit res manet
cepiss re integra cͥditoꝵ
lio fundoremanet integ̃

Expanded text:
ori uir spoponderit dirempto matrimonio praedia, quae doti et euicta fuerit res, manet ccepisset re integra creditor, ltero fundo remanet integra
Abbreviated transcription (Latin):
tollantur urio mom̾ito
ueluti siquispignus ꝓ¬
did̾it debito uendiderit
cclitori. Euenit enimñ.
ex euenditõ tollitur obli¬
gõ adebiti. Item si pupi¬
uo quismne tritoris anec

Expanded text:
tollantur uno momento: veluti si quis pignus pro debito vendiderit creditori: evenit enim, ut et ex vendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo, qui sine tutoris auc
Abbreviated transcription (Latin):
płaris a seio qͣnto minꝰ
abilło ꝯsecutussis ⁊̃ si
.x. petieris atitõ. non tm̃
̃absolintur seius. Qud̃
enm si ꝯdempnatus ti
io prius egẽ̾ fitius ĩmil¬
lam ꝑtem lib̾abr incer¬
tum quippe ẽ an õio seĩ
debituͫa sit deniq si to¬
tum titius soluit nec de¬
bitor fuisse uideb̾r sei
tre inuitodebitorem eiꝰ
liberare non pot̾ acqͥrẽ
enim obłonem pot̾ di
minuerenõ pot̾.¬

Expanded text:
nto minus ab illo consecutus sis: etsi decem petieris a Titio, non tamen absoluitur Seius: quid enim, si condemnatus Titio prius egeris, Titius in nullam partem liberatur: incertum quippe est, an omnino Seius debiturus sit: denique si totum Titius soluerit, nec debitor fuisse uidebitur Setre inuito debitorem eius liberare non potest: adquirere enim obligationem potest, deminuere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
minem meum feceris ⁊
decesfit. ea soloe lib̾atusi
indearis qd̾ nullo modo
probandum ẽ sicutisi ꝯ¬
munem soluisses isq d̾¬
cessiss.¶ Si quis proreo
reuerso fideiusẜit quicũ

Expanded text:
em meum feceris: adecesserit, ea solutione liberatus uidearis: quod nullo modo probandum est, sicuti si communem soluisses isque decessisset. Si quis pro eo reuerso fideiusserit, qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mosa ad solutum uidet̃.
qd̾ exfamosacã deberetũ
pro inde siquid excã ii¬
dicati ⁊ño iudicati terx¬
atur ł pͥutem solutum

Expanded text:
id solutum uidetur, quod ex famosa causa debetur. proinde si quid ex causa iudicati et non iudicati debeatur, id putem solutum,
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃. Si prome quis solre¬
rit cͥditori meol ignorae.
me acquiritur m act̃o pi¬
gnoratitia. Item siquis
soluit legata debent disc¬
edẽ legataru depoe alioqi¬

Expanded text:
ionum Si pro me quis solverit creditori meo, licet ignorante me, adquiritur mihi actio pigneraticia. item si quis solverit legata, debent discedere legatarii de po
Abbreviated transcription (Latin):
ri seutro aliemis nego.¬
tus offerẽti soluendoye¬
moliberab̾r. q̃ cum fug¬
ituus qd̾ prolib̾o seger
tiuos soluentes adomi¬
no lib̾atos nõ eẽ. ¶ Sig¬

Expanded text:
i se ultro alienis negotiis offert, soluendo nemo liberabitur: et cum fugitiuus, qui pro libero se gertiuo soluentes a domino liberatos non esse. Si g
Abbreviated transcription (Latin):
bylus solui nõ põt. s di¬
midie singłorum ptes
debentur. idq̃d̾ẽ siquis
aut luos stichos aut du¬
os pamphy los dari pro¬
misit aut coĩduorum
seruo boĩs .x. dare ꝑmis¬
it nam ambigna uoxẽ
⁊.x. denaiu atq utrius¬
q rei climidium duob
mõis intlłi pot᷑. s ĩ nu¬
mis ⁊ inoleo ⁊ frumẽto
tur ꝓpara hoc accumit
mimero diuidatur obl

Expanded text:
lus solui non potest, sed dimidiae singulorum partes debentur. idemque est, si quis aut duos Stichos aut duos Pamphilos dari promisit aut communi duorum seruo homines decem dare promisit: nam ambigua uox est decem denarii: atque utriusque rei dimidium duobus modis intellegi potest. sed in nummis et oleo ac frumento tur. apparet hoc actum, ‹u›t numero diuidatur obli
Abbreviated transcription (Latin):
ter. furci tm̃ ictionem.
pposito mͥ pt diuornium e¬
ꝯpetituram.qnͣ mea int¬
sit int̾ceptos nummos
nõ eẽ. ¶ De pecuno cumi
natus sount ⁊ fideuisso¬
res proseruo acceptos li
cum iudictum solui sã¬
datum ẽ ⁊dãpnatus reu
soluat no solum iudica¬

Expanded text:
tet. furti tamen actionem in proposito mihi post diuortium competituram, quando mea intersit interceptos nummos non esse. De peculio cum natus soluit. et fideiussores pro seruo acceptos libcum iudicatum solui satisdatum est et damnatus reus soluat, non solum ac
Abbreviated transcription (Latin):
aut pãphylum daripro¬
misit sistichum uulña¬
uit nõ magis enm dãdo
lib̾atur. quam si solum
uulnatum dari. Item
qui honinem dare pro¬
misit uulneratum a se¬
ic offert. nõliberatiir. Iudi

Expanded text:
aut Pamphilum dari promisit, si Stichum uulnerauerat, non magis eum dando liberatur, quam si solum uulneratum daret. item qui hominem dari promisit et uulneratum a se offert, non libe
Abbreviated transcription (Latin):
suis oꝑib id ꝑficiat. fi¬
denissor ip̃e eclificas l
fossam focliens nõ cͦsi̃¬
sne testipłatore nõ lib¬
serit ꝑtenon fieri.quo
m̾nimꝰ ire age̾ liceat
proibens ire fideuissor
stipłonem no ꝯmictit

Expanded text:
suis operis id perficiat, fideiussor ipse aedificans uel fossam fodiens non consentiente stipulatore non libserit: 'per te non fieri, quo minus mihi ire agere liceat?', prohibens ire fideiussor stipulationem non committit
Abbreviated transcription (Latin):
tor titio simlato sepro¬
cura torem soluit ⁊deb¬
itor lib̾ab̾r ⁊ titius furti
actione teneb̾r.
meus cum prolib̾o sege¬
rera nummos mͥ sb̾rep¬
tos cͥclid̾it tibi obligari
te mͥ lab̾o ait. S sicum
liberum existimans sol¬
mũs ei lib̾ari teame. s si
alus soluiss iussueius

Expanded text:
or Titio simulanti se procuratorem solverit, et debitor liberabitur et Titius furti actione tenebiturmeus, cum pro libero se gereret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligari te mihi Labeo ait et, si eum liberum existimans solveris ei, liberari te a me, sed si alii solvisses iussu eius
Abbreviated transcription (Latin):
soluntur id̾ crico ⁊ siqui
dsciẽs suspectis postula¬
tis soluat. nam his inte¬
rim udetur int̾ dcã ad¬
⁊ ininistcio qd̾siremoto
tuendus. ut puta releg¬
ato imppetuum ład tp̃s
cicosiante solum qͣm sb̾¬
stituẽtur curtor oporte li¬
b̾ari s si abfuturo rei .p.¬
quin immo ⁊ siabsenti.¬
ei sb̾stitutus sine ãt le¬
gittimi st̃.siue testam̃¬
solui puto lib̾atioẽm cõ¬
tingẽ curatori qͥq furiosi
recte soluitur Item cura¬
torrs nõ sufficientis łꝑ¬

Expanded text:
co et si quis sciens suspectis postulatis soluat: nam iis interim uidetur interdicta administratio. Quod si remoto tuendus, ut puta relegato in perpetuum uel ad tempus? dico, si ante soluit, quam substitueretur curator; oportere liberari: Sed et si afuturo rei pubquin immo et si absentius substitutus. Siue autem legitimi sunt siue testamesolui, puto liberationem contingere. Curatori quoque furiosi recte soluitur, item curatori sibi non sufficientis
Abbreviated transcription (Latin):
tioss c siquis mandauĩt
ut titio soluam deinde
netũit eum accipẽ. Siigꝰ¬
rans proibitum eum acꝰ¬
cipẽt soluam lib̾abor.S
enm ⁊ siproibeat metit¬
iosoluẽ soluendo tm̃ lib̾a¬
bor qr c̾tam oditioem ha

Expanded text:
tio. Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed enim etsi prohibeat me Titio soluere, soluendo tamen liberabor, quia certam condicionem hab
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Od̾stipłatus ita sũ
m auttitio titius nec pe¬
te nec nouare nec accept̾
mͥ alit pupillodare pro¬
missorsine tutoris auẽt
solnẽdo pupilo lib̾atim¬

Expanded text:
Quod stipulatus ita sum 'mihi aut Titio', Titius nec petere nec nouare nec acceptum'mihi aut pupillo dare?', promissor, sine tutoris auctoritate soluendo pupillo, liberabi
Abbreviated transcription (Latin):
itor cum ignorarq do¬
minum mortuumẽe
an aditam brditate
soluerit libab̾r idemq
iuriserit ⁊ simanumi¬
so seruo debitor pecam
solut. cum ignorara
ei peculium concessu
anmortuo domino pe¬
cuma numiata sit.nã
boc quoq cau debitor
lib̾ab̾r sicꝰ is quissus est

Expanded text:
cum ignoraret dominum mortuum esse, ante aditam hereditatem soluerit, liberabitur. idem iuris erit et si manumisso seruo debitor pecuniam soluerit, cum ignoraret ei peculium concessum an mortuo domino pecunia numerata sit: nam hoc quoque casu debitor liberatur, sicut is, qui iussus est
Abbreviated transcription (Latin):
ue posse palame. S si de¬
derit mimos nõ fiẽt acci¬
pietis uendicareq potue¬
rnt planc si fuint osũp¬
delegarepot quianec anie¬
na re ullam rem pot̾ tan
tum si soluit ei debitor et
numi salui sint petẽtem
pupulum don mali exce¬
siei acceptum fetãtur pe̾a
conditice̾ existente inclłr
at. scripsitenim siqs sb̾

Expanded text:
e posse palam est: sed si dederit nummos, non fient accipientis uindicarique poterunt. plane si fuerint consumpdelegare potest, quia nec alienare ullam rem potest. si tamen soluerit ei debitor et nummi salui sint, patentem pupillum doli mali excesi acceptum feratur, postea condicione existente intellegitur at. scripsit enim, si quis,
Abbreviated transcription (Latin):
derepellendo quẽtur spa¬
tur nec minimum nec
maximum. ⁊ qd̃ magis
intellectu ꝑcipiqͣm exlõ
soluat ut nratum heat
quidicat sidominꝰ soło¬
nem ratam nõ bũit cõ¬
clictio ei qd̃ solum ꝯpet̾
Sunt quidam tutores
ł uolunt tetutorum u¬
in omuttiturgestus ł p̃¬
tor ita decrenir dicoigit̾
cincumq excutoribus
fuint solutur asihonora

Expanded text:
de repellendo quaereretur, spatur nec minimum nec maximum et quod magis intellectu percipi quam ex locsoluat, ut, nisi ratum habeatur, condicat: si dominus solutionem ratam non habuerit, condictio ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores,uel uoluntate tutorum uni committitur gestus, uel praetor ita decernit. dico igitur, cuicumque ex tutoribus fuerat solutum etsi honora
Abbreviated transcription (Latin):
ita pͥmissis in ꝓpontos dice¬
bam cum hr̃s non adiit re¬
reditatem retro peculnum
boms patris accessisse. un
posse dici ⁊ aucta bonapat̾¬

Expanded text:
ita praemissis et in proposito dicebam, cum heres non adiit hereditatem, retro peculium patris bonis accessisse: unde posse dici etiam aucta pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetat. occurtebant n ñ posse
dñum ap̃ duos ꝓsolido fuis¬
sedeniq filium posse manu¬
numitt̾et alias peculu ẜmĩ
adanus ꝯstituit. ⁊ si testam̃¬
totam filii ꝙͣ patris idem ser¬
nus accepiss lb̾tatem ⁊ utiq
pant᷑ decessiss ñ dubitaretin
lib̾tate apatredata illa dici
posfũt. Nunquid q̃ utantur
nire concesso filius ĩ castrensi
peculio. eo usq ius patris ces¬
saint ꝙ si intestatus decesse

Expanded text:
competat. occurrebat enim non posse dominium apud duos pro solido fuisse: denique filium posse manumittere talis peculii seruum Hadrianus constituit: et si testamento tam filii quam patris idem seruus accepisset libertatem et utrique pariter decessissent, non dubitaretur libertate a patre data illa dici possunt, numquid, qu‹o›ad utatur iure concesso filius in castrensi peculio, eousque ius patris cessauerit, quod si intestatus decesse
Abbreviated transcription (Latin):
Ereditate abagnato ꝯmi¬
litonedata sceuo lam̃rcln
bitabat qua potuit. ⁊ ano
tus ⁊ amicus dare potint
⁊ ñdare nͥ comilitum coita¬
tem auxiss nb̃ ita uidetur.
si añ ꝯmilitũ factũ sit testͣ¬
ñ ẽẽ peculii castrensis eam
hrditatẽ si postea cõtra. S
⁊ siẜuns peculii castrefis a
quocunq sit hr̃s scuptus
iuffumilitis adire debebit
brditatem ea que fe ⁊ bõrũ
castresis pectilii. Sifilius
familias paganus depecu¬
lio castrensi fecit testm̃. et
dum ignorat ꝑa tri sesuã
h̾rdum extitisse decessitũ
hrs scriptus uniu̾sa bona
facto testam̃to de cessisset
ignoras selocupletatum
ꝑẜuos alio locoagentes¬
pat̾ peculii castrensis fili

Expanded text:
ereditate ab adgnato commilitone data Scaeuola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et non dare, nisi commilitium caritatem auxisset. nobis ita uidetur, si ante commilitium factum sit testn esse peculii castrensis eam hereditatem, si postea, contra.Sed si seruus peculii castrensis a quocumque sit heres scriptus, iussu militis adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis peculii. Filius familias paganus de peculio castrensi fecit testamentum et, dum ignorat patri se suum heredem extitisse, decessit. heres scriptus uniuersa bona facto testamento decessisset ignorans se locupletatum per seruos alio loco agentes.Pater peculii castrensis filii
Abbreviated transcription (Latin):
fco extraneum hrdum sot¬
ꝑsisse patre dem de suꝑstite
decessisse pat̾re delibante.
h̾rd̃ in stituto⁊ ip̃em fũe¬
tus deindeh̃ro institutus
repudiass h̾rditatem q̃ re¬
batur ad quecastrensepe¬
clilium ꝑtinet. dicebat cas¬
trense peculnĩ filii familiaᷤᷤ
si ꝗdem testatus decesẜ̾iti
scriptos extraneum sc̃psit
hrdem .s. patrem. s cumn¬
chil de peculio dix̾it filius
nõ hunc aduenisse patris
creditur deniq n ẜuos fili
castrensi lib̾tatempat᷑ ad¬
scripꝑẜit. moꝵq filius inuo
patre defuctus nõ impe¬

Expanded text:
um heredem scripsisse, patre deinde superstite decessisse, pater deliberante herede instituto et ipse diem functus, deinde heres institutus repudiasse hereditatem. quaerebatur, ad quem castrense peculium pertineret. dicebam castrense peculium filii familias, si quidem testatus decessit, scripto, siue extraneum scripsit heredem siue patrem. sed cum nihil de peculio decernit filius, non nunc obuenisse patri, sed creditur. denique si seruo filii castrensi libertatem pater adscripserit moxque filius uiuo patre defunctus si
Abbreviated transcription (Latin):
irehat peculiũ. retroq inde¬
ant habinssererum diñia.¬
Nontm̃ si hrs iuo filio uin¬
dictam ẜuo imposuit dicat
tas ñ tam facile est dice con¬
tinatũ prĩp mortẽ filiire¬
rum pecutii dnĩum cũ medi¬
uin tempꝰ quo detibant ĩsti¬
tutibrde mn ymaginem sue¬
cessionis p̾stit̾it abioqͥn ⁊ si al

Expanded text:
deatur habuisse rerum dominia.Non tamen ut heres uiuo filio uindictam seruo imposuit, dicatur tas? non tam facile est dicere continuatum patri post mortem filii rerum peculii dominium, cum medium tempus, quo deliberant instituti heredes, imaginem successioni praestiterit. alio
Abbreviated transcription (Latin):
tes is adqrere. id n.⁊ eũ ci
boms interdictum est. u̾m
est consequi posse. n autẽ
enam bona fide tenebit ã
pr̃ eius in rem uł adexiben¬
dam actõm patidebeatut

Expanded text:
tes his adquirere. id enim et eum, cui bonis interdictum est, uerum est consequi posse. neque autem enam bona fide tenebit, an pater eius in rem uel ad exhibendum actionem pati debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣus tunc ꝓp̾ inc̾tum nilli
sit ad quisitum. omissotes¬
tamento patri tunc pͥmu
pẜuum ad quiratur. Cum
si fuiss exemplo hrditatis
peculio adquisitum inpatͥͣ
hochie non considaretur.
ꝓpetatem hebit filius. Dẽ¬
merens si ⁊̃ patrueli cum qͦ
nũqm mmlitaut reliquid.¬
litie cã m̃itum h̃rditatis ac
at̾ qui castrense peculiumĩ¬
testatititi retinebit es alie
omilite uł qui militaut
̾s institutꝰ testĩ cãm omi¬
fit ⁊ castñse peculium pos
fidetłimhrdes exemplor
cogetur ad fine peculii ꝑpe¬
tuo legata p̾stare. Quco si
filius pr annũ ꝙmilitare
defientiure coĩtestamento
factouita decessitratione
falcidie retinebitur q̃ita:

Expanded text:
muis tunc propter incertum nulli sit adquisitum, omisso testamento patri tunc primum per seruum adquiretur, cum, si fuisset exemplo hereditatis peculio adquisitum, ius patris hodie non consideraretur. peculii non facit, sed alterius pecumerens fratri patrueli, cum quo numquam militauit, reliquitri subiectus est, aliquid r, qui castrense peculium intestati filii retinebit, aes alieno milite uel qui militauit heres institutus testamenti causam omisit et castrense peculium posimi heredis exemplo cogetur ad finem peculii perpetuo legata praestare. quod si filius post annum quam militare desierat iure communi testamento facto uita decessit, ratione Falcidiae retinebitur quarta.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua plerumq nolunta¬
no militi num supplent᷑¬
qui fibium suum subtra¬
hit militie belli tpr exitio
et bonorum ꝑtemulctandũ
est Sim pace fustid cedimni¬
deturet requisitus iuueni
ulapatre postea exibitus
indefiorem miliciam dan¬
dus est. oruod emm seso sti¬
citauit ab ano ueniam nõ
ntretim. eum qui filiũdebi¬
indictum ut mabił milicie
sit pceptum dim traiam de
se .s. depͥhensꝰ offerãt pena
destionis entat necintest
cinse offeratul a quodepre¬
hendatiu leinsitaq deuic¬
tum emansoris seturi nt
erronis mnẜino deẜtionis.
gins ut in fugituius. Exa¬

Expanded text:
quia plerumque uoluntaquia plerumque uoluntario milit‹e› numeri supplentur.Qui filium suum subtrahit militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuuenis uel a patre postea exhibitus in deteriorem militiam dandus est: qui enim se sollicitauit ab alio, ueniam non meretur.Eum, qui filium debiindicto, ut inhabilis militiae sitse, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo deprehendatur.Leuius itaque delictum emansionis habetur, ut erronis in seruis, desertionis grauius, ut in fugitiuis.Exa
Abbreviated transcription (Latin):
re põt. ⁊ honorem pet̾e mili¬
dusmest. nec remittendu
est u̾ reus postulatus estẜ
ut accedente cãmilicie au¬
diendus est. si dictacausa
fit uł requirendus adno¬
tatus Ignorimia mitus
ad idicem suum remitte¬
diin est nec recipiendu
postea uolens militares¬
fu̾it ab solutus aduitiuer
endinon omnis quilite
babuit ⁊ ideo militauit
exactoran iubetur. s qui e¬
o ammomiliciese dedit.
ut subotemptu milie pci¬
osorẽ se adu̾sario fac̾etn
tn facilem dulgendum est¬
negm añ habu̾nt s si ĩtra¬
sactione recid in dulgen¬
dum est. Ex actoratus eo
nomine ñutiq infamis
erit nec ꝓhibendum est fł¬
nitalite militie emsdemoꝵ¬
dinis sedare aliqͥn⁊ siresi¬
quat litem ułtransigat re¬
tinendum est. onoci post
clam nomen dedit legiue
⁊ hos militant᷑ puniendo.¬
Gramus añ delictum est
detractare mimus miric
dictum olim ñ rendebã
ut ꝓditores lib̾tatis ĩẜ
uitem redigebanturs
mutato statu milicieres¬
cesum accipientis pena ẽ.

Expanded text:
re potest et honores petere, milidus est, nec remittendus eo, ubi reus postulatus est, sed, ut accedente causa militiae, audiendus: si dicta causa sit vel requirendus adnotatus, ignominia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipiendus postea volens militarefuerit absolutus.Adulterii endi.Non omnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctor‹ar›i iubetur, sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiorem se aduersario faceret. nec tamen facile indulgendum,m antehabuerunt: sed si in transactione reccidit, indulgendum est. exauctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem vel transigat, retinendus est. Qui post tiam nomen dederunt legiue  hos militariter puniendos.Grauius autem delictum est detrectare munus militiae dilectum olim n‹on› respondebant, ut proditores libertatis in seruitutem redigebantur. sed mutato statu militiae recessum a capitis poena est,
Abbreviated transcription (Latin):
q castrensum rerum sꝑ fi¬
lius etiam inunto patre se¬
bit. Si p̃r familias milicie
gandũ sepbr̾nt. indendum
erit ne huic quoqz ꝓmissa
intelligatur earum rei
nes dehis loqͣnͣtur qui abin¬
itio cum eẽt filii familias
militau̾int ꝙ admittendũ
gnouit hrs institutus ⁊ q¬
tra uissum patris suo arbi

Expanded text:
 castrensium rerum semper filius etiam invito patre habet. Si paterfamilias militiae gandum se praebuerit: videndum erit, ne huic quoque permissa intelligatur earum rerums principales de his loquantur, qui ab initio quum essent filii familias, militaverint, quod admittendum gnouit, heres institutus et citra iussu‹m› patris suo arbit
Abbreviated transcription (Latin):
opare possut. ceterum in
relicet. alioqn fiscouedĩca¬
bitur. Isaũt qui contradi
ciplinam agrum ꝯpauit.
quietan ꝓhibetu. Illudo¬
stat huiꝰ prescriptõitis omo¬
dum ad eos qui ignomime
causa miffisũt non ꝑtine
ꝙ p̾mii loco netans acessũ
intelligitin. Ideo et aden
qui causana missꝰ est. pot̾
ignominiosa honesta est q̃
tpr̃e milicie ĩpleto datur cã¬
rla cum quis incio aĩ uel
corporis minꝰ ydoneus mi¬
licierenũtiatur. Ignomi¬
mosa cansa est cum quis
Inreuentis miles nõ tĩmne
atribuno ułcentiniones¬
siam eum qui centunom

Expanded text:
comparare possunt. ceterum in re licet: alioquin fisco vindicabitur. Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauinquietari prohibetur.Illud constat huius praescriptionis commodum ad eos, qui ignominiae causa missi sunt, non pertinessum intellegitur: et ideo et ad eum, qui causaria missus est, potest ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiatur: ignominiosa causa est, cum quis Inreuerens miles non tantum a tribuno uel centurione,iam
Abbreviated transcription (Latin):
it qui abhostib captus ẽ.
⁊ captum ena ñtransfugi¬
seconstit̾it. ut uet̾amis e¬
ritum cap̃. Qui transfug̾.
⁊ postea multos latrones
ap̃no⁊ transfugas demõ¬
ꝙ alt qua disciplina ꝯmu¬
ms exigit commiititur. ue¬
uiti si segnitie cͥmen ułꝯtuã¬
tie ul desidie qui manus m¬
tulit ꝓposito capite pumen¬
dum est aug̾et aut peculan¬
tie cͥmen dignitate ppositis¬
tumatia omns. adusus di¬
cemul p̾sidem militis. capi¬
te pumenda est. Quodma
tie fugam fec̾it spectantibi¬
luũt.S ⁊ caligatus qui me¬
tu bostium langorem simu
lapide militia reicitur. sig
dus enis reistatus sit. ut si
iꝑatientia doloris antte¬
dio inte aut morbo ntfirio¬
reant pudore in omĩ malu¬

Expanded text:
it qui ab hostibus captus est it qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfugisse constiterit: ut uetritum capit.Qui transfugit et postea multos latrones adprehendit et transfugas demonquod aliter, quam disciplina communis exigit, committitur: ueluti segnitiae crimen uel contumaciae uel desidiae.Qui manus intulit praeposito, capite puniendus est. augetur autem petulantiae crimen dignitate praepositi.Contumacia omnis aduersus ducem uel praesidem militis capite punienda est.Qui in acie prior fugam fecit, spectantibluunt.Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simullapide, militia reicitur, si gdus eius rei statutus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori malu
Abbreviated transcription (Latin):
ut si plagium factum sit us¬
nti ał desertio hebitur. ut si
plagium factum sit ulag̃s¬
sura abigeatꝰ ułꝗd similis
accesẜit deẜtorsi in urbinue¬
matur capite piini sol a
nbi app̾hensus expͥma deser¬
tione restitm põt. Item desen¬
docapite pumendum est.O¬
uos in deseitione finit si seob¬
tulit ex indulgenciam im¬
pris ñian in fulam deporta¬
tus est. ¶ Qued captus cum
pot̾at redire ñ rediit pr tranᷤ¬
fuga hetur. Item eum qui
in presidio captꝰ est. ineadẽ
ꝯditione ẽẽ c̾tum est. Si trĩ
exmpinso dum it̾ facit au̾
epłam feit capiatur quis
ueniam m̾etur. abarbanꝰ
remissus milites ita resti
bunt secaptos enasissenõ
tñffugisse. S ħlicet liquido
ꝯstare ꝓban ñ possit argu¬
mentis tñ cognoscendum
est. et si bomis miles ante
existimatus fu̾it ꝑdeẽ uta¬
ffiimatiomi credatur. Sie¬
masor aut neglegens sũo¬
rum. au̾ segͥs aut extra con¬
tub̾mum agens ⁊l credetur
ei. si prmultum tpr̃is redi¬

Expanded text:
et si furtum factum sit, ueluti alia desertio habebitur: ut si pla gium factum uel adgressura abigeatus uel quid simile accesserit.Desertor si in urbe inueniatur, capite puniri solet: alibi adprehensus ex prima desertione restitui potest, iterum deserendo capite puniendus est.Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia imperatoris nostri in insulam deportatus est.Qui captus, cum poterat redire, non rediit, pro transfuga habetur. item eum, qui in praesidio captus est, in eadem condicione esse certum est: si tamen ex improuiso, dum iter facit aut epistulam fert, capiatur quis, ueniam meretur.A barbaris remissos milites ita restitbunt se captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei.Si post multum temporis red
Abbreviated transcription (Latin):
potint hab̾e et magis estut
n castrensi peculio nõ ad ni¬
miliciam nota eẽt planes
michi ꝓponas ad castrum
eu̾ti marito uxorem ẜuos do¬
nasse uti manumittat ⁊ a¬
bił admiliciam lib̾tos hat
põt dici sua uoluntatesine
patiis ꝑmissu manuitẽ¬
tem ad lib̾tatem ꝑducere

Expanded text:
agis est, ut hoc castrensi peculio non adnumilitiam nota esset. plane si mihi proponas ad castra eunti marito uxorem seruos donasse, ut manumittat et habiles ad militiam libertos habeat, potest dici sua uoluntate sine patris permissu manumittentem ad libertatem perducere