comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petro. dixit talib itlc. amͦ dico uobis: qͦd uos qui
secuti estis me in regenaratione cũ sederit
filiꝰ hominis in sede inaiestatis suȩ. sedebitis s. uos
suꝑ sedes duodeqr̃. iudicantes duodecĩ tͥb ifrahel.
Itl hac quippe uita ꝓ suo nouime laborantes: in
alia p̃miũ sperare debent: id est in regenerati¬
one. cũ uidelice. in uitã ĩmortałe fuerimꝰ ĩ mor
talit̾ genici. Et tuixta prorsus retributio. ut
qui hic pro xpo. humauȩ głam celsitudinis neglexe
manȩ conu̾sationis assideant: ꝙ qͥ a sequendis eiꝰ uesti¬
giis. muilla racioue poterant auell. usq ad fagꝰtigiũ
iudiciariȩ potestatis illum se quęndo ꝑueniant:
Nemo autẽ putr duodecĩ tant uͥ apłar. qͥa ꝓ iuda
p̃uaricatore mathr as electus ect: tunc esse iudi¬
caturos. sicut nec duodeciͣ solȩ st̃ tͥbus ifrł iudican¬
de. Alioquin tͥbus leur. quȩ t̃tia decuna est. ingu¬

Expanded text:
Petro, dixit talibus Jesus: Amen dico vobis, quod vos qui Petro, dixit talibus Jesus: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in ssuper sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. In hac quippe vita pro ejus nomine laborantes, in alia praemium sperare docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus ramus geniti. Et justa prorsus retributio ut qui hic pro Christo humanae gloriam celsitudinis neglexermanae conversationis assideant; et qui a sequendis ejus vestigiis nulla ratione poterant avelli, usque ad fastigium judiciariae potestatis illum sequendo perveniant. Nemo autem putet duodecim tantum apostolos, quiaaricante Matthias electus est, tunc esse judicaturos, sicut nec duodecim solae sunt tribus Israel judicandae, alioqui tribus Levi, quae tertia decima est, inju
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥmꝰ om̃i. & secuti sumꝰ te. Quid gͦ erit
Nudiens a dño setpꝰ quia diues difficile
int̾rara in regnũ cęloꝵ. sciens se eũ suis
condiscipulis ad integrũ mundi fallentis spre¬
uisse delitias. uoluit agnoscere quid uł ipsi uł
cȩteri inundi cõtemptores. ꝓ maiori mentie
uirtute. maioris p̃mii sperare deberent: &.
respondens dño ait. Ecce nos reliquimꝰ ouĩia: &.
lert᷑ intuendum. quod non solũ om̃ia se reliqͥs
se. seds. dum sequi glatur: quia sꝰtultũ pro¬
fecto est iuxta platoneni ꝙ diogeneni. ꝙ qͦsdã
alios phylosophos uitȩ quidẽ huiꝰ diuitias calca¬
re & non hȩc pro ȩt̃na uita adipiscenda. s ꝓ
inani agere mortaliũ laude captanda: Stultum
p̃sentes labores ultro absq spe futurȩ subire
quietis & pacis. Perfectus autẽ ille esł: qui ab:¬
ens uendit om̃ia quȩ hab&̧. & dat pauperibuᷤ.
& ueniens se quit᷑ xp̃m. habebit eñ thesaurũ non
deficientẽ incelis. Unde bene inter rogant e

Expanded text:
i sumus te. Quid ergo erit omino Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis virtute majoris praemii sperare deberent. Et respondens Domino ait: Ecce nos reliquimus omnia, et erter intuendum quod non soltultum profecto est, juxta Platonem et Diogenem, et quosdam alios philosophos, vitae quidem hujus divitias calcare, et non haec pro aeterna adipiscenda vita, sed pro inani agere mortalium laude captanda: stultum praesentes labores ultro, absque spe futurae subire quietis et pacis. Perfectus autem ille est qui abiens vendit omnia quae habet, et dat pauperibus, ac veniens sequitur Christum. Habebit enim thesaurum non deficientem in coelis. Unde bene interrogante
Abbreviated transcription (Latin):
quia qͥ de filio hominis loquunt᷑: homineᷤᷤ fẽ
Qui uero diumitatẽ illius intelligunt: non
homines sed di appellant᷑ At illi dixerunt.
Alu iohannẽ baptistã. alii heliã. alii uero hie¬
remiã. aut unũ ex ꝓphetis. Miror quosdã
incerpretes causas errorũ inquirere. singulꝙ
& disputationẽ longissimã terere. quare
alu heliam. alii hieremiã. aut unũ ex ꝓphetiᷤ
cũ sic errare potuerint in helia & hieremia.
quomͦ herodes errauit in iohanne dicens
Quẽ ego decollaui iohannẽ ipse surrexit a
mortuis. & uirtutes operant᷑ meo llos
autẽ quẽ me esse dicitis: Respondens

Expanded text:
Quia qui de filio hominis loquuntur, homines sunt. Quia qui de filio hominis loquuntur, homines sunt. Qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. Et illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiainterpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quarealii Eliam, alii Jeremiam, aut ex prophetis unum, cum sic errare potuerunt in Elia, aut in Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo . Vos autem quem me ess
Abbreviated transcription (Latin):
regionũ. qui in honore tyberii
cesaris cesareã philippi quȩ nẽ paneas
dicit᷑ appellauit & est in prouintia
phenicis. imitatꝰ herodẽ patrẽ. qui in
honore dugusti cęsaris appellauit cęsa¬
ream quȩ prius turriᷤ stratonis uocabat᷑
& ex nomine filie eius lybiadem trans
iordanẽ extruxit. Iste locus est cȩsareae
philippi. ubi iordanis ad radices oritur¬
lybani. & habet duos fontes unum
nomine ior. & alterũ dan. qui simul
mirti iordanis nomen efficiunt. Et
interrogabat discipulos suos dicens
Quem dicunt homines esse filiũ hominis:
Non dioxit quem me dicunt esse. homines sed
filium hominis. ne iactanter de se quęrere
uideret᷑. Et nota qđ ubicũq scriptũ est in
ueteri testamento filius hominis. in hebreo
positũ est filius adã. Illudq quod in psalmo
legimꝰ filii hominũ usq quo graui corde. in
hebreo dicit᷑ filii adam. Pulchre autẽ inter¬
rogat quẽ dicunt homines esse filiũ hominiᷤ.

Expanded text:
in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine ejus filiae Lubiadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis oritur ad radices Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? Non dixit: Quem me dicunt homines esse, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam; illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum usquequo gravi corde , in Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogabat: Quem dicunt homines esse filium hominis?
Abbreviated transcription (Latin):
tu esap̃e filius dĩ uiui: continuo purã eus
confessionẽ iuxta utriusq nominis signisi¬
cantiam digna remuneratione. donauit.
sed & ipsa petri appellatio quid inse sacra¬
menti gestaret aperuit. Primonamq ait
de sy mone. beatꝰ es sẏmon bariona. quia
caro & sanguis non reuelauit tibi sed pat̾

Expanded text:
Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavi
Abbreviated transcription (Latin):
onis lño impendit. quicquid merito obedi¬
entiȩ pręmi ꝑennis adno recipit: totum
hoc nimirũ pręueniente se gr̃a supernae
pietatis ut habere posset accepit. Ecce
symon dictus. quo mysterio filius sit iohanna:
restat ꝑscrutari quid archani contincat
nonien. quo eũ denno saluator appellauit
n inquit uocaberis cephas. qđ interpre¬
tat᷑ petrus. Neq uero petri uocabulo
quasi hebreo uel syro aliam interpretati¬
onem quęrere oportet sed ꝓcerto nosse
quia idem grece & latine petrus qđ syriace
cephas significat. & in utraq lingua nom̃
a petra diriuatũ est. Nocat᷑ autẽ petrꝰ
ob firmitatẽ fidei. uocat᷑ petrus ob inum¬
cibile robur mentis. Uocat᷑ petrus quia
illi solidissime petrȩ de qua apłs ait. petra
autẽ erat xp̃c unica deuotione adhesit.
Hinc est enĩ quod eadem petra uidelicet a p̃c
cũ interrogaret discipulos suos quẽ eum¬
esse dicerent. ac petrus responderet dicens.

Expanded text:
onis Domino impendit, quidquid merito obedionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit. Ecce um prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ a parentib acceperat nom̃ etiã ipsum
significatione uirttis non careret. Symon
grẽ dĩ Et merito ille obȩdientis nomine
conset᷑. qui & prius inuitante. andrea. mox
dñm etiam uidere curauit. & postinodũ
cũ ipse. dñs cum ad discipulatũ uocaret
statĩ cum eodẽ Andrea quem parit̾ uocauit
relictis retibus quorũ uiuebat usu eũ sequi
non distulit Unde & andre e quoq nom̃
uerã mentis eius imaginẽ pręfert Andreaᷤᷤ
namq grece latine dicitur uirilis. Et ille
uel ad ipsius dm iussionẽ sequendo. ad eorũ
se sortẽ pertinere docet. qui tẽporaliđ pos¬
sident fortiter deternoꝵ. amore contemp¬
nunt qui credentes uidere bona dñi in t̾ra
uiuentium donec hȩc ꝑcipiant expectare
dnm um psalmista. & uiriliter agere. ac
cor suũ confortare contendunt. Qđ autẽ
synion filius sit iohanna idest grẽ dĩ aꝑte
demonstrat. quia quicquid denote obȩditi¬

Expanded text:
quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, Latine dicitur virilis. Et illi ationem Joannis, vel ad ipsius Domini jussionem sequendo ad eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obediti
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris tir̃i. in cuius typo etiam materiali
liriebant᷑ oleo. Non solũ autem illi sed & nr̃i
cupantur ꝓphieta teste qui ait. existi uisa¬
lutẽ popłi tui. ut saluos facias xp̃os tuos
cipes Sequit̾. Intuitꝰ autẽ eum itc dixit.
ues symon filius iohanna Intuitꝰ est symo¬
nem itĩc non exterioribus solũ oculis. si d&
interno diuinitatis intuitu. iuxta illud beati
saiuclis. homo uidet in facie. dĩ autẽ incu¬
eturcor. Uidit cordis cius simplicitatem
uidit animi sublimitatẽ. cuiꝰ merito cunctȩ
esset prȩferendus aeccłȩ Uidit quia uo¬
cante andiea feruenti ad se amore ꝑ uo¬
lauerit. idoq uenientẽ mox familiari affatꝰ
eloquio. tues inquiens symon filius iohanna
Nec magnũ est dño uocabulũ cuiuslibet ho¬
mins uel patris eiꝰ dicere. qͥ omniũ scõꝵ
nomina scripta tenet in cęlo. Ded positurꝰ
discipulo nom̃ meritiq sublimioris ditaturꝰ
grueret primo uoluit ostendere. quia

Expanded text:
Salvatoris, in cujus typo etiam materiali Salvatoris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri cupantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos cipes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublimioris, ditaturugrueret, primo voluit ostendere quia
Abbreviated transcription (Latin):
lectione feruere. fraternȩ quoq salutis
curã gerere Ille. & enĩ perfecte conditori
sui ducatũ sequit᷑. qui etiã praximi quan¬
tum ualet habere comitatũ nititur Inue¬
nimꝰ inquit messiam. qđ est interpretatũ
sias hebreo sermone xp̃c dicit᷑ greco. la¬
tine autẽ unctus interpretat᷑ Ande &
crisia grece latine unctio dicit᷑. Ap̃s
autem idest unctus appellat᷑ dñs. quia
sicut petrꝰ ait unxit eũ ds spũ sc̃o et uir¬
tute. Unde et̾iam psalmista in eiꝰ laude
loquit᷑. Vnxit te đs ds tuus oleo lȩtitiȩ¬
prȩ consortib tuis. Consortes autẽ eius
nos uocat. qui ad accipiendã sp̃s sc̃i grãni
in baptismo etiam chrismate iusibili ꝑun¬
Sed ille prȩ consortib unctus est. cui sicut
iołis baptista testat᷑ non ad mensurã dat
ds sp̃m sed om̃a dedit in manu eiꝰ Nã de
consortibus eiusdẽ unctionis dicit apłs
Uncuiq nr̃m data est gr̃a scđm iuensuram
donationis xp̃i Uocabant᷑ autem xp̃i et

Expanded text:
lectione fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum sias Hebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appellatur Dominus, quia, sicut Petrus ait, Unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiprae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perunSed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicinostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi . Vocabantur autem Christi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo pacis: nunquã ab ȩterna lege dis¬
sentiunt. fideli oratione dicentes. fiat uo¬
luntas tua sicut in cęlo & in terra. Hi sunt
pacifici. hi bene uuanimes scẽq concordes.
uocandi eterno nomine filii dĩ. coheredes
ut nullas iam aduersitates sentiat. nulla
scandala ꝑtimescat. sed finito omniũ temp¬
tationũ certamine. in tranquillissima dĩ

Expanded text:
vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege disvinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii Dei, cohaeredesut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Splendor est enĩ luminis ueri. Si sordent
acies: uideri non poterit. Et qđ erit iocun¬
ditas mentibus uitidis. hoc erit pęna macu¬
losis. Dedinent᷑ ergo terrenarũ caligines
uanitatũ. & ab om̃i squalore iniquitatis¬
tanta dĩ usione pascatur. Ad hoc enim
consensionis est. nec qualicumq concordia¬
esse potest. sed illius de qua apłs dicit. pacẽ
habete ad dm̃. & de qua dicit ꝓpheta da¬
uid. par multa diligentib nomen tuũ. &¬
artissima amicitiarũ uincula. & indiscre.¬
tac similitudines animꝙ non ueraciter
sibi uendicant. si non cũ dĩ uoluntate con¬
cordant. Catra dignitatẽ huius pacis sunt
imꝓbarum parilitates cupiditatũ. federa
scelerũ & pacta uitiorũ. Amor mnundi cũ
dĩ amore non congruit. nec ad societatẽ.
filiorũ di ꝑuenit. qui se a carnali genera¬
tioneꝰ diuidit. Qui autẽ semꝑ mente cuni
dõ sunt sollicia feruare unitatẽ sp̃s in

Expanded text:
Splendorem enim veri luminis sordens Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete ad Deum : et de qua dicit propheta David: Pax multa diligentibarctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinarum artibus. ad quȩ prȩmia uo¬
ceris intellige. Miscđa te misericordem.
iustũ uult esse iustitia. ut in creatura sua cre¬
ator appareat. & in speculo cordis humani
Secura esto operantiũ fides. aderunt tibi desi¬
deria tua. ut his quȩ amas sine fine potiariᷤᷤ
eam quoq beatitudinẽ: quę consequenter
felicitas dilectissum. cui tantũ pręmiũ prę¬
paratur. Quid est ergo habere. cor mundũ
nisi eis quę supra dictȩ sunt studere uirtu¬
tibus: Uidere autem dm̃ quantę sit bea¬
titudinis. quȩ mens concipere quȩ lingua
ualeat explicare Et tamen hoc consequet᷑
cum transformabitur humana natura. ut
non iam ꝑ speculũ neq in enignate sed fa¬
cie ad faciem ipsã quam nullus hominum
uidere potuit ficuti est uideat ditatem. &
qđ oculus non uidit nec auris audiuit nec
in cor hominis ascendit. ꝑ ineffabile gaudiũ
eternę contẽplationis obtincat. Merito
hȩc beatitudo cordis ꝓmitat᷑ puritati

Expanded text:
disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. eam quoque beatitudinem, quae consequenter felicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audi ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati.
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓphetȩ & regis exemplũ. Qui cum
in tantis regni affluentis honorib ac diuituᷤᷤ
nullũ animę sue solatiũ posset inuenire :
tandẽ erecto ad suꝑna desideria mentis
intuitu memor fu̾it dĩ & delectatus est
Utq ad camdẽ eius uisionem peruenire.
mereamur: obstacula uitiorũ quę hanc
imipedire solent satagamꝰ a nr̃o & corpore et
mente secludere. Neq enĩ ad eum nisi rectis
operũ gressibus ꝑuenit᷑. neq facies eiꝰ munda
nisi a mundis corde uidet᷑. Beati autẽ mundo
corde. qm̃ ipsidin uidebunt. Quod ipse
nobis prestare dignet̾ qui est ꝓmittere dig¬

Expanded text:
David prophetae et regis exemplum, qui cum David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae suae solatium posset invenire, tandem ad superna desideria, erecto mentis intuitu, memor fuit Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignet
Abbreviated transcription (Latin):
aqua regenerationis abluit. ac deinde. ad
participationẽ sacri altaris ubi redẽptoris
nr̃i carni ac sanguini cõmunicemꝰ transiittit
Haec de mysterio petrȩ sp̃ualis a qua & primꝰ
pastor aecde nomen accepit. & in qua totiuᷤ
sc̃ȩ aeccłe fabrica immobilis & in concussa con¬
sistit. & per quã ipsa aeccła nascit᷑ ac nutrit᷑
latius exponendo dicere. libuit. quia sołent
artius multũ & aliquando dulcus inherere
cordib audientiũ ea quȩ figurarũ antiqui¬
tate pręmissa sic demũ noua sp̃ualiter ex¬
planatione dilucidantur. quam quȩ sine
ullis figurarũ exemplis simplici tantum
narratione credenda uel agenda monent᷑
contrarietate terrente: uulla blandiente
serenitate. a sidei firantate diuellamur
Neglectis deliciis temporalibus sola nos in
presenti redẽptoris nr̃i dona cęlestia delec¬
tent. sola inter erũnas scł̃i spes uisionis
illius consolet᷑. Recolamꝰ sedule egregiũ

Expanded text:
a nos regenerationis abluit, ac deinde ad a nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monenturcontrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium
Abbreviated transcription (Latin):
moyse sicut scriptũ est pluit illis manna man¬
ducare panẽ cęli dedit illis. Rursus quoq
prȩcepit moysi. ut ꝑcuteret uirga petram
quȩ nos prȩmebant accepimꝰ. nos in quam¬
qui inter erũnas uitȩ. praesentis quasi in
siccitate heremi ꝓmissum nobis patriȩ cae¬
lestis expectamꝰ ingressum. In qua uidelicet
heremo siti periditarem̃ ac spuali fame de¬
ficeremꝰ si non redẽptoris nr̃i nos dona confir¬
marent. si non incarnationis eiꝰ sacramenta
celesti ne. in huius scłi itinere deficiamus
recreat. Ipse petra. quȩ sp̃ualibus nos donis
inebriat. quȩ ligno crucis ꝑcussa poculum
nobis uitȩ de suo latere manauit. Unde
dicit in eu angłio. Ego sum panis uitȩ qui
ueniet ad me non esuriet. & qui credit in
me non sitiet uinqu̾ã Et congruente satiᷤ
figurarũ ordine primo popłs permare sal¬
uatꝰ est. ac sic ad cibũ manne. atq ad petrã¬
potꝰ mistici ꝑuenit. quia primũ quidẽ nos¬

Expanded text:
Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manMoyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram.quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus sacramenta quae nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petram mystici potus pervenit, quia primum quidem aqu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hanc petrã ȩdificabo ȩccłam meã lues
inquit petrus. & suꝑ hanc petrã a qua tu
nomen accepisti hoc est suꝑ meipsũ ȩdificabo
aeccłam meam. Super hanc fidei ꝑfectio¬
uem quã tu confessus es aedificabo acccłam
meã. a cuiꝰ societate confessionis quisq deui
ȩdificiũ deccłȩ meae non ꝑtinet. Pecrꝰ autẽ
a firma petra uidelicet xp̃o. quem ardenter
quia in expugnabile ad se confugientibus
prȩsidiñ tribuit. quia in se ab antiqui hostiᷤ
insidus munitos reddit & tutos. Nec prȩce¬
reundũ est qđ ad hoc quoq dñs petra uocat᷑.
quia sp̃nalium nobis carismatũ fluenta mi¬
nistrat. quia sacrosc̃a nos sui sanguinis cõ¬
munione purificat. Quod facilius intelli¬
gitur & iocundius & fortius retinebit᷑. si
ad memoriã reuocet᷑ quȩ sit uixta hstoriã
petra. de qua apł̃s mistice quia ap̃m signi¬
quodã tempore fame ac siti fatigatus in
heremo clamauit ad moysen. At dñs orante

Expanded text:
super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam tu confessus es, aedificabo Ecclesiam meam, a cujus societate confessionis quisque  aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum signiquodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnitate diei expers nullomͦ credenda
est. quȩ dĩ popłm faciendo monebat
spernere perituri luxus scłi ac lenocinia
mortalis uitȩ declinare: carnis pudicitiã
cũ uirginitatis honore intra cordis hospi¬
tia obseruare. eamq uirtutũ omnium

Expanded text:
s virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis. immutatę sollempnitas mentis
Despiciamꝰ quȩ terrena sunt: relictis tẽpo¬
ralibus mercemur deterna. Si autẽ necdũ
possumus relinquere propria. saltem non
concupiscamus alicua. Si necdũ mens
nr̃a accenditur igne caritatis: in ambiti¬
one sua habeat srenum timoris. ut pro¬
uectus sui passibus uegetata. dũ ab alie¬
norum appetitu compescitur: quandoq
ad propria contepuenda ꝑducatur

Expanded text:
devotionis immutatae solemnitas mentis; devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ. cȩperit. illa discedit. Unde prȩdi
umquã appetere. nil uel sine. appetitu
possidere. Quos bene isaias intuens dit
Qui sunt isti qui ut nubes uolant. & sicut
columbe ad fenestras suas: Uidit quip¬
pe eos terrena despicere. mente celestibus
propinquare. uerbis pluere. muiraculis
coruscare. Et quos a terrenis contagiis
scã prȩdicatio & sublimis uita suspenderat
hos uolantes pariter & nubes appellat
Fenestrę autem nr̃ȩ sunt oculi. quia ꝑ ipłoꝰ
anima respicit qđ exterus concupiscit
Columba uero simplex est anmal. atq a
malicia fellis alienũ. Quasi columbȩ sunt
ad fenestras suas. qui nihil in hoc mundo
concupiscunt. quia om̃a simpliciter aspici¬
unt. & in hȩc quę uident rapacitatis stu¬
dio non trahuntur. At contra miluus non
columba ad fenestras suas est qui ad ea
quȩ oculis considerat rapinę desiderio
Anatalicia celebramꝰ: debemus initari
quod colimus. Ostendat nr̃ȩ obsequium

Expanded text:
mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicmentem ceperit, illa discedit. Unde praedicunquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderionatalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
exterius munera offerenda non habeo: intra
memetipsum tamen inuenio qđ in ara tuȩ
laudis impono. quia qui nr̃a datione non
pasceris. oblatione cordis melius placaris.
Nil quippe offert᷑ dõ ditius uoluntate bona
Uoluntas enĩ bona est. sic aduersa alterius
sicut nr̃a ꝑtimescere. sic de ꝓsperitate
ꝓximi sicut de nr̃o ꝓfectu gratulari. ali¬
ena dampna nr̃a credere. aliena lucra nr̃a
deputare. amicũ non propter mundum
sed propter đm diligere. amando etiam
inimicũ tolerare. nulli quod pati non uiꝰ
iures uelle. Quid ergo isto holocausto
locupletius. quando per hoc qđ do immo¬
lat in ara cordis anima semetipsã mactat:
Sed hoc bonę uoluntatis sacrisiciũ̃ numquã
plene ꝑsoluit᷑. nisi mundi huiꝰ cupiditas
ꝑfecte deseratur. Nam quicquid in eo
concupiscimꝰ. hoc proculdubio praximis
inuidemus. Uidet᷑ etenim qđ nobis desit
qđ alter assequit᷑ Et quia semꝑ inuidia
abona uoluntate discordat: mox ut hȩc

Expanded text:
exterius munera offerenda non habeo, intra exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
tamen regnum đi tanti ualet quantum
habes. Ualuit namq zacheo dimidium
substantiȩ. quia dimidium aliud ad hoc qđ
inuste abstulit resticuendũ in quadruplũ
reseruauit. Ualiut petro & ARUREaE
dimissis retib & naui. Ualuit iuduae
duobus minutis Ualuit alteri calice aquę
frigidȩ Regnũ itaq dĩ ut diximꝰ tanti
ualet quantũ habes sensate igit᷑ fr̃s. quid
uilius cũ emit᷑. quid carius cũ possidetur:
Sed fortasse nec calix aquę frigidę suppecit
qui indigenti prębeat᷑. lamen etiã sęcu¬
ritatẽ nobis ꝓmittit sermo diuinus.
Redẽptore ecenim nato cęli ciues ostensi st̃
qui clamarent. gła in excelsis dõ. & in
terra pax hominibus bonȩ uoluntatis.
Ante namq dĩ oculos nunquã est uacua
manꝰ a munere. si ara cordis repleta est¬
bona uoluitate. Hinc etenĩ psalmista
dicit. In me sunt ds̃ uota tua. quȩ reddã¬
laulationis tibi Ac si aꝑte dicat. Et si

Expanded text:
tamen regnum Dei tantum valet quantum tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddalaudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi
Abbreviated transcription (Latin):
iste piscator quid aut quantũ dimisit. qui
pene nihil habuit: Sed hac inre fr̃s
parum totum deseruit. Certe nos et ha¬
bita cum amore possidemꝰ. & ea quȩ mini¬
me habem᷑ ex desiderio quęrimꝰ. Multum
ergo petrus & andreas dimiserunt. quan¬
do uterq etiam desideria habendi dereliqͥt
Multũ dimisit. qui cũ re possessa etiam
concupiscentiis reuuntiauit. A sequentibus
ergo tanta dimissa sunt quanta a non
sequentibus concupisci potuerunt. Nemo
igitur eciã cum quosdã conspicit multa
reliquisse. apud semetipsũ dicat. Imitari
huius mundi contẽptores uolo. sed quod
relinquã non habeo. Multa fr̃s kmi
relinquitis. si desiderus terrenis renuitt
stantiã pensat. nec perpendit quant um
in eius sacrificio sed ex quanto ꝓferatur
Nam si exteriorẽ substantiam ꝑpendamꝰ
ecce sc̃i negotiatores nr̃i perpetuã angłoꝵ.
uitã datis retibus & naui mercati sunt
Aestinationẽ quippe pretu non habet. sed

Expanded text:
iste piscator quid aut quantum dimisit, qui iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fraparum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiastantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis fr̃s km̃i quia ad unius us¬
sionis uocẽ. petrus & ANDREAS
relictis retibus secuti sunt redẽp¬
torem. Nulla uero hunc facere
adhuc miracula uiderant. nihil ab eo de
premio aeternę retributionis audierant.
Mtamen ad unũ dñi pręceptũ hoc quod
possidere uidebantur obliti sunt. Quanta
nos eius miracula uidemꝰ. quot flagellis
affligimur. quantis minarũ asperitatibus
deterrem᷑. & tamen uocantẽ. sequi contẽp¬
nimus. In cęlo iam sedet. qui de conuersi¬
one nos admonet. Iam iugo fidei colla
gentiũ subdidit. iam mundi głam strauit.
iam runis eiꝰ crebrescentib districti sui u¬
dicii diẽ propinquantẽ. denuntiat. & tam̃
superba mens nr̃a non uult hoc sponte
descrere qđ cotidie perdit inuita. Quid
ergo fr̃s km̃i quid in eius iudicio dicturi
sumus. qui ab amore pręsentis scł̃i nec prȩ¬
ceptis flectim̃. nec uerberib emendanur :
Sed fortasse aliquis tacitis secũ sibi cogita¬
tionibus dicat. Ad uocẽ dñicam uterq

Expanded text:
issimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbnos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque
Abbreviated transcription (Latin):
die illo. Hora autẽ erat quasi decima
Quia lex in decẽ prȩceptis data est. solet in
denario numero ꝑfectio legis indicari
Bene ergo decima hora uenerunt discipuli
ut mansionẽ inu uiderent. quia numirũ
necesse est ut qui dm̃ desiderat iuidere.
di se mandatis humiliter subdat. quiq
luce diuinę contẽplationis postmodũ frui
appecit: prius ad iuuante dño decalogum
legis ꝑ opera lucis quasi ꝑ decẽ horas dici
sole inlustrante cõpleat. Et illi quidẽ die
illo nianentes apud dum felicissima ueritatiᷤᷤ
speculatione uesperã expectabant. At uͦ
oñis electi post operũ bonoꝵ ꝑfectionem.
post impleta legis dĩ prȩcepta. perpetuũ
& nullo fim obnoxium diẽ sunt cũ illo
acturi. illum uidelicet quẽ uidere deside¬
rans ꝓpheta cantabat. quia melior est dicᷤ
una in atrus tuis suꝑ milia. Erat autem̃
andreas frater symonis petri unꝰ ex duob
qui audierant ab iohanne & secuti fue¬

Expanded text:
die illo: hora autem erat quasi decima. die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fue
Abbreviated transcription (Latin):
& uiderunt ubi maneret. & apud eum
manserunt die illo. Quod si altiori sensu
libet inspicere quid nobis agendũ insinuent
discipuli ii eo qđ ad dñm quidẽ uenerant
ambulantẽ. sed locũ continuo ubi habi¬
taret inquirebant: admonent utiq nos.
ut quotiens incarnationis eiꝰ transitum ad
mentẽ reducimꝰ: sollicito semꝑ eũ corde
rogemꝰ. ut habitationẽ nobis ȩternȩ suȩ
mansionis quȩ est apud patrẽ ostendere
dignet᷑. dicentes cũ moyse đne ostende
nobis głam tuã Quod autẽ ipse discipu¬
los uenire & ubi maneret uidere p̃cepit:
uirtutũ profecto studiũ quib ad ȩterua
gaudia ꝑueniamꝰ. subeundũ nobis offendit
Uenire & enĩ post irĩm est ut mansioneni
eiꝰ uidere possimꝰ. bonif operib quȩ ipse
premonstrauerit insistere. horũq cotidi¬
ams ꝓfectibus ad celsitudinẽ diuinȩ uisi¬
onis attingere Uenerunt inquit et ui¬
derunt ubi maneret. & apud cũ iansert̃

Expanded text:
et viderunt ubi maneret, et apud eum et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est & eiusdẽ sui redeptoris & fratrũ
simul amore flagrantes. Conuersus au¬
teni inĩe & uidens eos sequentes dicit cis
Quid quęritis : Non potiuit ignorare dũs
quid sequentes se discipuli iohannis qst e¬
rogandi: manifeste innotuit. quautum
bonis nr̃is studũs delectet᷑. quam libenter
iter ueritatis inchoantib ipse auxilum
laturꝰ occurrat. Qui dixerunt ei Rabbi
qđ dicit᷑ interpretatũ magister. ubi habitas:
Nolebant transitorie magisterio ueritatis
ꝑfrui. sed mansionẽ potius in qua habitaret
inquirebant. quatimis & tunc liberius in
secreto uerbis illus imbui. & exinde sepitiᷤ
eũ possent uisitare plenus instruendi. Un¬
de & ipse quia illos bene petentes. quȩrenteᷤᷤ.
pulsantes uidit : libens eis secretariũ sui
reserauit archani. eosq introducens ueri¬
tatis euangelicȩ rudimentis quȩ desiderabant
illustrauit᷑. Nã sequit᷑. Dicit eis. Uenite
& udete. Statĩq subiungit᷑. Uenerunt

Expanded text:
hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaerogandi, manifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte puuntiabat. quia non ipse. ut puta¬
bant᷑ sed ille esset qui ad redẽptionem
generis humani ado patre essec missus in
mundũ ille qui formã innocentiȩ & pati¬
entide inse credentib esset daturꝰ. de quo
in carne uenturo prȩcinens ꝓpheta dicebat
Sicut oius ad occisionẽ ducet᷑. & sicut liñ
corã tondente se sine uore sic obmutescet
Et iterũ Ipse autem uulneratꝰ est propter
peccata nr̃a. & luiore eiꝰ sanati sumus
Et audierunt eũ duo discipuli loquentem.
& secuti sunt itim. Iestunoniũ ꝑhibente
iohanne quia itĩc esset agnꝰ di: secuti st̃
eũ duo discipuli. magis desiderantes ab
ipso utĩu quã a prȩcursore illuis uerbum
grẽ ꝑcipere. quo & ipsi mererent᷑ in
agnorũ dĩ sorte cõputari. Bene autẽ¬
funt duo discipuli inuenti qui dñm pri¬
mi scquerent᷑. ut etiã mystice designa¬
rent om̃s qui illũ perfecte. sequerentur
gemiina dilectione: deuotos esse debere

Expanded text:
aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putaaperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere,
Abbreviated transcription (Latin):
licȩ cõmemorant si enueleatius discutiant᷑
inueniemꝰ cęlestib redundare mysterus.
Stabat enĩ iohannes & resperit iñm. quia
in magno iam culmine ꝑfectionis animi
gressum fixerat. unde iure celsitudinem
diuinȩ maiestatis mereret᷑ intucri. Stabat¬
cni quia illam uirtutũ arcẽ conscenderat
a qua nullis temptationũ posset improbi¬
tatibus deici. Stabant cum illo & discipuli.
quia magisteriũ eius corde sequebantur im¬
mobili. Et respiciens inquit itĩm ambulan¬
tem dicit. Ecce agnꝰ dĩ Ambulatio inu
dispensationẽ incarnationis qua ad nos
uenire. ac nobis exempla uiuendi prȩbere
dignatꝰ est insinuat. sicut mansio eius et̃¬
nitatẽ diuinitatis in qua semꝑ est patri ae¬
qualis aꝑtissime designat. Respicieus
ergo itĩm anibulantẽ iohannes dicit
ecce agnꝰ dĩ. quia uidens eũ inter homi¬
nes conuersantẽ profeclumq illis uitae
celestis & factis demonstrantẽ. et uerbis

Expanded text:
licae commemorant, si enucleatius discutiatur, licae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis
Abbreviated transcription (Latin):
et respiciens im ambulantẽ dicit. Ecce
agnꝰ dĩ Stat̃iq cognouimꝰ. inmo iã notũ
ad memoriã reuocauimꝰ. quare iñm prę¬
cursor suus agnũ dĩ uocauerit. quia uide¬
licet cũ prȩ ceteris mortalibus singulariter
innocentẽ hoc est ab om̃i peccato mundum
nouit. quia nos suo sanguine redempturĩ
quia dona sui uelleris sponte largitur uis
ex quo uestẽ nobis nuptialẽ facere possin
idest exempla uiuendi nobis relicturum prȩ̨¬
uidit. quib in dilectione calefieri deberenꝰ
Hoc enĩ testimoniũ pręcursoris dñi quia
facile patet fidelibus: citũ amoris intimi
fomitẽ audientiũ cordib insundit. Sed
non est putandum quia sine certi ratione
mysteru hoc relaturꝰ euangłista pręmiserit
stecisse iohannẽ cum discipulis. itĩm uero
ambulasse. & illo utiq ambulasse. ubi se.¬
sequentib discipulis iohanis mansionem
in qua habitabat ostenderit. Cȩteraq
huiusmodi quȩ sequentia lectionis euange¬

Expanded text:
 dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evange