comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñci scripta patrũ ueterũ. ablata qͥdem uideis suꝑ¬
bientib falce diuinȩ animaduersionis. ⁊ humilib ȩccłi
popłis ad spiritale subsidium data: iuxta qd̾ dñs illis
p̃tiũ. agnos innocentes. hȩdos pęnitentes ñcupat.
agnoꝵ gͦ uellere uestieris. dum bonis obedientium
discipłoꝵ morib pastor ipse ꝓfeceris. eoꝵq laudabilia
facta cernens. un ornatu uirtutũ ⁊ in calore dilectio¬
nis ipse głosior exciteris. Hedis agrũ comꝑabis.: dum
peccatores ad pęnitentiam uocando. sublimiorẽ tͥ int̾ra
uiuentium locũ adqͥris. Sufficiat tͥ lac capͣrũ in eibis
tus. ⁊ in necessaria domꝰ tuȩ. ad uictũ ancillis tuis: Can¬
ta instantia pecꝰ tͥ cõmissũ pasce. ne tͥ lac estate nouũ.
nec frigore desit. s tͥ semꝑ tiusq sufficiat: idẽ tam sedu¬
lo doctrine insta. ut etiam quondã penitentes ad offi¬

Expanded text:
inici scripta Patrum veterum. Ablata quidem Judaeis supinici scripta Patrum veterum. Ablata quidem Judaeis superbientibus, falce divinae animadversionis et humilibus Ecclesiae populis ad spiritale subsidium data. Juxta quod Dominus illis,ad agri pretium. Agnos innocentes, haedos poenitentes nuncupat. Agnorum ergo vellere vestieris, dum bonis obedientium discipulorum moribus pastor ipse profeceris, eorumque laudabilia facta cernens, et in ornatu virtutum, et in calore dilectionis ipse gloriosior exstiteris. Haedibus agrum comparabis, dum peccatores ad poenitentiam vocando, sublimiorem tibi in terra viventium locum acquiris. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos et in necessaria domta instantia pecus tibi commissum pasce, Ne tibi lac aestate novum, nec frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat; id est, tam sedulo doctrinae insta, ut etiam quondam poenitentes ad offi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ⁊ ideo sine fine pęnas luunt. qr. uoluntatẽ habue¬
runt sine finc peccandi. si naturam haberent sine
fine iuuendi. Diligent᷑ agnosce uulcum pecoris tui.
tuosq greges c̃sidera. Non enĩ habebis iugit᷑ potesta¬
tem. s corona tͥbuet᷑ in generatione generationũ. Pas¬
tori dr̃ eccłiȩ. Diligent᷑ adhibe curã eis. qͥb te pẽe
c̃tigerit. Agnosce animos actusq singuloꝵ:⁊ si qͥd
in eis uitii sordidantis inueneris. citiꝰ castigare me¬
m̃to. Non enĩ tu semꝑ oues diucas pascendi potes¬
tatẽ habebis. s ȩt̾̃na ẽ corona quã ꝑcipies. si cõmissũ
tͥ gͣdũ tuo tp̃r bene ministͣueris. aꝑta st̃ pͣta. ⁊ appa¬
ruert̃ herbȩ uirentes. ⁊ collecta st̃ fęna de montib
aꝑta st̃ mͦ pascua sacͬmentoꝵ cȩlestiũ. quȩ dui fue¬
rant tẏpis p̾clusa legalib. Aparuit nouus uiror. ex¬
glice ueritatis. ⁊ gr̃ę. collecta st̃ in pabulum gregis

Expanded text:
qui et ideo sine fine poenas luunt, quia voluntatem habuequi et ideo sine fine poenas luunt, quia voluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent sine fine vivendi. Diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem, sed corona tribuetur in generatione generationum. Pastori dicitur Ecclesiae. Diligenter adhibe curam eis quibus te praeesse contigerit, agnosce animos actusque singulorum, et si quid in eis vitii sordidantis inveneris, citius castigare memento, non enim tu semper oves Dominicas pascendi potestatem habebis, sed aeterna est corona, quam percipies, si commissum tibi gradum tuo tempore bene ministraveris. Aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus. Aperta sunt modo pascua sacramentorum coelestium, quae diu fuerant typis praeclusa legalibus, apparuit novus viror Evangelicae veritatis et gratiae, collecta sunt in pabulum gregis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbauit. Q benedicit ꝓrimo suo uoce gͣndi de nocte
c̃surgens male dicenti simius ẽ. lloce gͣndi primo
benedicit. qui eu fauore suꝑfluȩ laudis extouit. ut
malis uidelicet actib eiꝰ contͤ iustitiam fauendo. uł
bona plus iusto laudando s hic maledicenti assimilat᷑.
qr plurimũ ledit eum cui laudando siue in mala acti¬
one confidentiã tribuit. seu in oꝑe recto simplicitatẽ
puri cordis minuit: ut uidelicet bonũ qd̾ suꝑnȩ mer¬
cedis intuitu inchoarat transitoriȩ laudis amore c̃¬
sũmet ferrum ferro acuitur: ⁊ homo exacuet faciẽ
amici sui. Satis bona ẽ collatio ⁊ c̃silium sapientir̃.
qͥ uͥse inuicem c̾sulendo instruunt. ferrũ ferro acy¬
it᷑ infernꝰ ⁊ ꝑditio ñ replebunt᷑. silit᷑ ioculi ho¬
minũ insatiabiles. Inferni tormenta ñ replebunt᷑ ter¬
minũ accipiendo. similit᷑ ⁊ intentiones eoꝵ qͥ huma¬
ua sapiunt. in satiabiles sunt in desiderio peccandi

Expanded text:
e grandi de nocte consurgens maledicenti similis est. Voce grandi proximo benedicit, qui cum favore superfluae laudis extollit, vel malis videlicet actibus ejus contra justitiam favendo, vel bona plus justo laudando, sed hic maledicenti assimilatur, quia plurimum laedit eum, cui laudando sive in mala actione confidentiam tribuit, seu in opere recto simplicitatem puri cordis minuit, ut videlicet bonum quod supernae mercedis intuitu inchoarat transitoriae laudis amore consummet. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuet faciem amici sui. Satis bona est consolatio et consilium sapientum, qui ubique se invicem consulendo instruunt, Ferrum ferro acuitur. Infernus et perditio non replebuntur, similiter et oculi hominum insatiabiles; inferni tormenta non replebuntur terminum accipiendo, similiter et intentiones quae humana rapiunt, insatiabiles sunt in desiderio peccandi,
Abbreviated transcription (Latin):
nit auditam regnicȩlestis dulcedinẽ. Anima aut᷑
eoꝵ qui esurunt ⁊ sitiunt iustitiã. etiã aduersa
sciens se ꝑ poculum amaritudinis ad gaudia ꝑpe¬
tuę salutis ẽẽ uenturã. Sic̃ auis transmigrans de
nido suo. sic uir qͥ relinqͥt locum suũ. Siẽ auis quȩ
nidũ suũ neglegit.oua siue pullos qͦs fouerat. alaꝵ
auiũ uł animantiũ raptu dimittit. sic nunirum
ille qui custodiam uirtutũ in qͥb ꝓficiebat deserit
habere uidebat᷑ immundis spiritib ꝓditor. existic
unde auas dr᷑. Si sp̃c potestatem habentis ascend̾it
suꝑte. locum tuũ ne dimiseris. Qd̾ ẽ aꝑte dicere. Si
pͥncipis mundi id ẽ diaboli temptatio tͥ forte instite¬
rit. caueto sollicitus. ne a bona oꝑatione cui insu¬
dabas desistas. Melior uicinꝰ uixta. quã fr̃ ꝓcui. Me¬

Expanded text:
egni dulcedinem; anima autem eorum, qui esuriunt et sitiunt justitiam, etiam adversa sciens se per poculum amaritudinis ad gaudia perpetuae salutis esse venturam. Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui relinquit locum suum. Sicut avis quae nidum suum negligit, ova sive pullos quos foverat aliarum avium vel animantium raptui dimittit, sic nimirum ille, qui custodiam virtutum in quibus proficiebat deserit, batur immundis spiritibus ipse proditor existit, unde alias dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris, quod est aperte dicere: Si principis mundi, id est diaboli, tentatio tibi forte institerit, caveto sollicitus ne a bona operatione cui insudabas desistas. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Me
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt: possunt ñ incongrue etiã ꝓuerbia uocari.
qr. talia s̃ quȩ merito sepius in ore colloquentium
uersari ac memoria debeant retineri. Nã ⁊ ꝓuerbia
plerũq tã obscure dicunt᷑. ut merito eadẽ possint
etiã parabolarũ nomine notari. dño attestante qͥ ait.
hec in ꝓuerbiis lyquutus sũ uob̃. uenit hora cũ iã ñ¬
ine replent. qr in corde neglegentui prurientia ter¬
ena desideria ⁊ punctiones pullulant uitioꝵ. iuxta
d̾ scriptũ ẽ. In desideriis ẽ om̃is otiosus. Et maceria la

Expanded text:
ta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, ta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt quae merito saepius in ore colloquentium versari ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut merito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, venit hora cum jam ninae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria, et punctiones pullulant vitiorum. Juxta quod scriptum est: In desideriis est omnis otiosus. Et maceria la
Abbreviated transcription (Latin):
arabolȩ grece: latine dicunt᷑
similitudines. Quod huic libro uocabulũ
salomon obid imposuit: ut sciremꝰ altius
& ñ iuxta literam intellegere quȩ dicit. In quo
dñm significat ꝑ parabolas turbis fuisse loquuturum:
sic̃ etiã nomine ꝓpͥo & pacifico regni sui statu. regnũ
xp̃i & eccłãm ꝑhenne denuntiat. de quo scriptũ est. myl¬
tiplicabit᷑ eiꝰ imꝑiũ. ⁊ pacis ñ erit finis. suꝑ soliũ dd̃
& suꝑ regnũ eius. sic templi constructione ac dedicatio¬
ne. ȩdificationẽ sc̃ȩ eccliȩ quȩ tempore resurrectionis
in ȩt̃num dedicabit᷑ insinuat. Nam ⁊ ipse filius e̾ẽ dđ̃
⁊ rex sp̃ualis ifrł. etiã turbarũ testimonio quȩ ei ihe¬
rosolimã uenienti cũ ramis palmarũ & laudib oc
currere declaratur. Notandum aut̃ qđ uulgata ȩdi¬
tio ꝓ parabolis quȩ hebraice masloth uocant᷑ parho¬
enuas id ẽ ꝓuerbia dicit. S nec ipsũ nomen abhorret
a uero. Quȩ enĩ parabolȩ recꝰte nuncupant᷑ qr occul¬

Expanded text:
arabolae Graece, Latine dicuntur similitudines. Quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus altius et non juxta litteram intelligere quae dicit: in quo Dominum significat per parabolas turbis fuisse locuturum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui statu regnum Christi et Ecclesiae perenne denuntiat, de quo scriptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et super regnum ejus . Sicut templi constructione ac dedicatione, aedificationem Ecclesiae sanctae, quae tempore resurrectionis in aeternum dedicabitur, insinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam veniecurrerent, declaratur. Notandum autem quod vulgata editio pro Parabolis, quae Hebraice Mas Loth vocantur, Parhoemias, id est Proverbia, dicit; sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia tam occul
Abbreviated transcription (Latin):
d nõ oporttat Iacio munsterio dedita¬
a presbiteris usqz ad diaconos ⁊ a
liquũ ecalehiastitũ ordine̾ yderi usq ad iub¬
diatõnos. lectores. cantores. cportistas an
hosriarios. et ex nimio cõtiẽtiũ ⁊ mona¬

Expanded text:
rio deditoa presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est usque ad subdiaconos, lectores, cantores, exorcistas et ostiarios, et ex numero continentium et mona
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui cõmumone priuantur
seu ex clero ex laico ordine ab epĩs
ꝑ unãquãq prouintiã sententia Regi¬
laris obtineat. ut hu qui abicuntur.
cougregacione seclusus ut herge di¬
cencius Inquiratur. bent placuit ains
Inctulis ꝓunãꝯnãq prouinciã bũ Ini
anno consilia celebrari. ut cõmuniter
cuciãt huiusmodi questiones t sit qui
suo peccauerunt cuidenter ex̃o. excõnu¬
utati Rauenabiliter ab omib estim̃tur.
usqzqͦ uel in cõmum uel ex̃o placeat hu¬

Expanded text:
e his qui communione privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine, ab episcopis per unamquamque provinciam, sententia regularis obtineat: ut hi qui abjiciunturcongregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit, annis singulis, per unamquamque provinciam bis in anno concilia celebrari: ut communiter cutiantur hujusmodi quaestiones, et sic qui suo peccaverunt evidenter episcopo, excommunicati rationabiliter ab omnibus aestimentur, usquequo vel in communi, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
millus alionũ clericũ solluitare uel tenere
p̃sumat sus ep̃o non prebente consensu
forte ex placito caritatis. Id Int̾ dantem
accipientẽ conuemiãt. Nam grauis inurit
Reus est. q̃de fratris eccłia Id qd̾ c̃ utilitis
aut preciosuis audet uel abicere uel tenire
Itaq siintra proiĩtiã Res agitur. trans¬
fugam clitũ ad eccłiam luã metropolitanꝰ
Redire cõpellatt ⁊ aũ longius Recessit
tui precepti auctoritate Reuocabitur. It i
cu piditati nes ambiciom. otrasio Relinqua¬

Expanded text:
nullus alienum clericum sollicitare, vel tenere praesumat, suo episcopo non praebente consensumforte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque convenerit. Nam gravius injuriae reus est, qui de fratris Ecclesia id, quod est utilius, aut pretiosius audet vel abjicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad Ecclesiam suam metropolitauus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinqua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bi tm̃ ͦ nuini strare. Si uero Iam qui trãs¬
latus ẽ ex alia In aliam eccliam. prioris
egcle uel marlpriorũ que isubea sunt aut
pthothiorũ aut zen odochiorã Reb. In nul¬
lo cõmuoncent. Ecos uero qui au si fueñt
post defectionẽ magne ⁊ uniuersalis huiꝰ
Ixnodi qͥtquã exhis que sunt phibita ppe¬
trare. decieuit scã synodus. a prop̾o huuis¬

Expanded text:
modo ministrare. Si vero jam quis translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicent. Eos vero qui ausi fuerint, post diffinitionem magnae et universalis huius synodi quicquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus a propri
Abbreviated transcription (Latin):
uicinq temere ac ꝑiculose iqr
tunoitm dei pre oculis habentt.
net aq̃uositute eccle fiasticã Regulam
Discedmit ab eccl̃ĩa pbri aut diãton¬
uel quitũq sus legula proqͥus existunt. hi
neqnaquã debent in aliã ecłiam lecipi.⁊
omñe necessitatem conuemt Ielis Imomꝰ.
ut i. id Iuas parrochias Reuertantur. Qd
si nõ fectoũt oportet eot tõmumons ptiuati.
ti quis autem ad aliũ pertint̃tem audaatti
Inuadere et in sua erclta ordinaie tep̃tant¬
rit ño const enciẽte epo a qͥ distissit. hur
quĩ Regule mancipantus odmatio huiuiste
de flectendo genu. cap plt
In uinutosis locis consonanter obsinant
et ministrare temptãtib. Mlenᵒ
fuerint de muisterio sacro continge̾. suis
ep̃s iuxta precedentem consuctudinẽ. siẽ
presbiter aut diaconus. nullo mͤ liccat
ci nrein alia sirodo Restitucionis spem aut
otum habere satissacionis. ẜ ⁊⁊ cõmuirates
onĩs abici de ecclĩa. Et maximũ si postea¬
quã didicerint aduersum memorate ꝓro¬

Expanded text:
uicunque temere et periculose, neque timorem Domini prae oculis habentes, nec agnoscentes ecclesiasticam regulam, discedunt ab ecclesia presbyteri et diaconvel quicunque sub regula prorsus existunt, hi nequaquam debent in aliam ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi ut ad suas parochias revertantur; quod si non fecerint, oportet eos communione privari. Si quis autem ad alium pertinentem audacter invadere, et in sua Ecclesia ordinare tentaverit, non consentiente episcopo a quo discessit is qui regulae mancipatur: ode flectendo genu, tit. XX,in universis locis consonanter observentur, et ministrare temptantibus ex confuerint aliquid de ministerio sacro contingere, sive episcopus juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis. Sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, maxime si posteaquam didicerunt adversum memoratos pro
Abbreviated transcription (Latin):
nus aut asynodo fuerit eps fote
dampnatus. ⁊ Imꝑatoris auuibus moles¬
tus exciterit. oportet ad maiis ep̃orum
conuerti consiliũ. ⁊ que putauerint ha¬
bere iusta plurmns epĩs suggerant.
eoꝵq discussiones ac iudicia prestolẽtur.
Sa uerohet praipendentes molesti fue¬
rint Impatori. hos nulla uenia dignos
esse. nec locum sa tiffacionis habere nec
spt̃ future Restitutionis penitꝰ opiri

Expanded text:
nus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit, oportet ad majus episcoporum converti concilium, et quae putaverint habere justa, plurimis episcopis suggerant, eorumque discussiones ac judicia praestolentur. Si vero haec parvi pendentes molesti fuerint imperatori, hos nulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae restitutionis penitus opperi
Abbreviated transcription (Latin):
i quis carnes edentem preter¬
sanguinẽ ⁊ Idolis Inimolatum
⁊ Iuffocatum cũ Religione ⁊ fide cõdemp¬
uãt. uelut Ipem propter huinsmdi per¬
ceptions nõ habẽtem. anathema fit. ꝑi¬

Expanded text:
i quis carnes edentem, praetersanguinem, et idolis immolatum, et suffocatum, cum religione, et fide, condemnat, velut spem, propter hujusmodi perceptionem, non habentem: anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s qui ingrediũtur eccliãm dei ⁊
scripturas sacras audunt. nec cõ¬
numitant In oionẽ cũ ppło. s ꝓquadam
intemperantia se a ꝑcepcione sc̃e cõmus¬
nẽ auertunt. hũ de ecclia Remoneantus.
ꝙͣr dui ⁊ confessiont penitennie fruutrs

Expanded text:
i qui ingrediuntur in ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, neque communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sacrae communionis avertunt, hi de ecclesia removeantur, donec per confessionem poenitentiae f
Abbreviated transcription (Latin):
Imputrililia ligna querendi sũt.
qui Instructiomi sacrorũ uoluminũ so
Inherentes. sanctt eccłie uintatẽ demũ¬
nent. ⁊ quasi Introunssi circuli ar chã
d̃m̃ portent. Uectib archam dm̃
portare est. bonus doctoribut stam̃
eccliam ac ludes infideliũ mentes pre¬
dicando deduci. Qui auro quoq in¬
bentur operi ut cũ snout alus inso¬
nãt. Iosi eciã uitt spltũdore fulees cãs
Necesse est igit᷑. ut qui ad efficiũ pre¬
diracionit exrubant a sacre litouit
studio non Recedant. Ad hoc nãq uectes
ẽt in circulis arche semꝑ iubeutur at
cũ portari archã opotunitat exigit.
de Introundendit uectil portandi lardi¬
tat nilla gentretur Quia uidelieet
cũ spixitale aliquid a subditut pastor
Inꝯmpitur Ignomimnesum ualde est
si tunc querat discere. cũquestiont̃ de¬
bes enõairre. Cirtulis arche federit uer¬
tees iubereant. It dectoret semp in suit
cordibus elognia sacra meditantete testa¬

Expanded text:
imputribilia ligna quaerendi sunt, imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circuli arcam Domini portent. Vectibus arcam testamenti portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant: ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur: quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodars inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testa
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾ẽt qualiter doctat. ⁊⁊ sfecti docts
Infirinitatẽ sua cotidit quanta ton¬
sideratione cognostat. Ie aut humi¬
litat accessum fugiat. aut put̃ciem
uita contradicat. aut uitam doctua
de struat. aut doctrint presumꝓtio
extollat. print g appetitũ hmior tero¬
peret. post autẽ magistepiũ qd nõ¬
a querente suscipitur. uita cõmediri¬
Le deinde necesse est. ut pastorit benũ
qd uiuindo osteuditur. loqutino pro¬
pagetur. Id extremũ uero suꝵ est
cot ꝑfecta queq opera cõsideracio
proprie infiruntatis de primat. nec
hoc ault occiati arbitat ocłõs. timor
elacionit extinguat. Y saias qͦ ꝓpħã
ait. Clama in cesses. sicut tuba ex¬
alta uoctin fuq̃. Preconis nãq offe¬
ciũ suscipit quisquis ad sacerdociũ
accedit. ut ante aduẽtũ Indicit qui
terribiliter sequitur. pp̃t scilicet dic¬
mando gradiatur. Iacerdos ergo
si predicacionit est nscuis quã ila¬
moris uoit Daturus est pͥco nutus.
Fortes ꝑseuerentes qz doctores. Uelut

Expanded text:
ceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta valet consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Primum ergo appetitum timor temperet; post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur; ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, nehaec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Isaias quoque ait: Clama, ne cesses: sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis namque officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus! Fortes perseverantesque doctores velut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepta dona subocio lenti corpous
mppetit. attendat: ne ꝑ exẽplũ pͥm
operis phariseo more ad̾ ingressũ
Regmn tendentib obstaculum fiat.
ui iuxta magĩstri uoc̃e nec yp̃i in¬
trant. nec alios Intrare ꝑmiftunt
Considerandũ qnoq est. quia cum
causam popłi clectus presul susci
quasi ad egrũ miditus accedͥ hi ꝯ
adhuc Ieus In opere passiones unuii
qua pͥsup̃ciont ꝑcussum mederi pro¬
perat. qui in facit uulinis portat

Expanded text:
percepta dona sub otio lenti torporis percepta dona sub otio lenti torporis appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat. Qui juxta vocem Magistri, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt . Considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suppetit fuge. qui ad hant didicit
cũ detsset enhelare. Ne quaquã uĩct
auariciã potist. quãdoad multorũ
Iubst antan̾e Iendit It cui iuffictre ꝓ¬
pria nec soli potuerũt. Ex ante acta
ergo uita se quisq Iuuemiat. ne aꝑ
petitu se culimius Imago cogitacioes
lludat. Plerũq In occupatiõe Regi¬
minis. Ipe quoqz bom operis usut ꝑ¬
ditur. qui In ransquillitate tencli.
Quiã quicto mari Recte naut̃ ⁊ Im¬
peritus diriget. Iurbatis autẽ tem¬
pestatũ fluctib eciã ꝑctus se nanta
confuudit. Quid est gtas culimins.
nisi tempestas mentis. In qua cogita¬
cionũ semp procellis nauis cordis
quatitur. huc Illucq Incessanter imi¬
pellitur. Ut prepentines excessus o¬
ris s⁊ eperit. quasi ꝑ obiiãtia faxa
uemiat. uirtutibus uacunt nec cont
accedatur. Ille si omnim Renititur
tantat ue acceptã pecumã In sudario
ligans. dt eius occultationt Iudicet.
pecimia qͦq in sudario ligars est.

Expanded text:
cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum semper procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa veniat; virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tlacionis Ingentiont appetant. epa¬
turos tamen se magna ꝑtractãt fit ꝑ
tractantis animo suꝑficiet cen itacionis
ostendat. Nam sibi Ip̃a de se ment. se¬
pe m̃titur s⁊ fingit st de bous opere ama¬
re qd̾ nõ amat. de mũdi autẽ gloria nõ
amare qd amat. Sept intus prĩcipari
apetens. fit ad hocͥ. paiida cũ q̃rit.
audax cũ ꝑuenerit. Tendent eñ ne
nõ putinat trepidat. sz Reptute perue¬
mẽs. Iurt sibi. hoc debitũ ad qd̾ par¬
uenerit putat. Cũq ꝑcepte principa¬
tus officio ꝑ frui seculariter ctꝑit. li¬
benter obliuistitur ꝯͥcquid Religiose cegi¬
tauit. Necesse est tñ̃. ut cũ cogitacio
extra usum ducitur. protuns mentis
oculos ad oꝑa trausacta Renocetur.
At penset quisq qd subiectus egerit.
⁊ Repẽte cognoscit. si prelatus bona agt
que proposutrit possit. Nequaꝯnã ualet
In culmine humilitatem discere. In iuis
positus nõ desut suꝓbirt. Nescit landẽ

Expanded text:
hoc elationis intentione appetant, operahoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant. Fitque repat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit de se bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat. Saepe mens principari appetens, fit ad hoc pavida, cum quaerit; audax, cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat, trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem
Abbreviated transcription (Latin):
magisterio. sub disciplina cor premitur.
d̾ si ad Reguimus culmẽ eruꝑit. In
elacionẽ protins usu glorit ꝑmitatur.
dit saul qui Indignũ se prins conside¬
rant fugerat. mox ut Regni guberna¬
cula ꝑcexit Intimuit. honorari nanq
corã populo cupiẽs. dũ Reprehendi pu¬
blice noluit. Ipm̃ tam̃t qui In Regno se
unxerat scidit. Daud ꝓpha auctorie
Iudicio pent in cunctis actibus placens
nox uf pressurt pondere carut intimore
uuluerit eru pit. facturqz est in mortt uiri
crudeliter Rigidus. qui In appetitu femine
eneruiter fuerat fluxus. Et qui malis
ante nouerat pie parcere. In bonorũ qͦ
uece post didicit sue obstaculo Retractams
auhelare. Prins qui ppe ferire de p̾hẽsum
ꝑsertorẽ nolunt ⁊ post cũ dap̃no desu-¬
tantis exercitus eciã denotũ militẽ extĩxͭ
Qũt profecto ab electorũ inimero culpa lõ
gisteriũ pastorale cupiñt. non nulla qs
bona opera aĩõ proponũt. Et qui quã

Expanded text:
magisterio sub disciplina cor premitur: magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans, fugerat, mox ut regni gubernaculo suscepit, intumuit. Honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum tamen qui in regem se unxerat, abscidit. David propheta, auctoris sui judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit: factusque est in morte Uriae crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae enerviter fuerat flexus. Et qui malis ante pie noverat parcere, in bonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus, etiam devotum militem extinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longgisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt. Et quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsa honoris sũma facit̃ positi. pro¬
udentis Itmneris officiũ susceperunt.
Quibus miuirũ hi qui subsequent᷑ In¬
herent. Dorsa nommnãtur Obscturatit
ergo ocłis Dorsum flectitur. quia cũ lu¬
m̃t sc̃ietie ꝑdunt qui pretunt. profecto
ad portanda pecc̃oꝵ curuãt᷑ oñt qui
secinitur Indigni ꝯͣ quetanti Rtatus p̃o¬
dera fugeret. si ueritatit sentt̃tiã sallicita
coddis aure pensarent. qua ait Qui
staudalizaueris unũ et pusillis Istis
qui in me credunt. expedit ei ut suspẽ¬
datur mola asuaria collotins. ⁊ de mer
gatur in prosinidũd marit. Ne temerar
sacra Regimina quisquit his Impar est
aneeat. ⁊ per cõtu piscentiã culiniunt du¬
catũ suscipiat ꝑdicionit. huit tm̃ pit
Iacobus prohibet dicent. Nolite plures
magistri fieri fr̃s mei. Hint iõe dei hõĩnũ¬
qz mediator Regnũ ꝑcpere uitauit In
terris qui suꝑnorũ qͦq spiritũi scit̾cĩa
senfumqz transcendens. aute secula Re¬
gnatꝰ n celir. Plerũ ad uersitatis

Expanded text:
mi facie positi providendi itineris officium susceperunt; quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui tur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur molagatur in profundum maris . Ne temerare sacra regimina, quisquis his impar est, audeat: et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque mediator, regnum percipere vitavit in terris: qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sẽe qd sunt. Non aliens laudib sed
moribus suis eximii. nec solum de sua
Dignitate. s pocius de sacerdotalis lite
nobilitate cõspicui. qui lũt ñ appellatic̃e
tenus sed uirtute pontifices. Uite
cõtemplatuit capaces. si ganduim it¬
lestiũ coheredet¬
am doctrina quã uita clarere de¬
let ecclesiasticus doctor. Nlam
Soctria sut uita. arrogantẽ Rcddit
uita sunit doctoina. Inutilẽ facit tn¬

Expanded text:
sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredeam doctrina quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor: nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde nõ inflant᷑ quia hu onũo fa¬
deliũ catholicorũ honorãtur ut rapita.
scd letantur pocius quia Ibi ꝓpi qͥ est
sactidotũ ac fidelium omniũ caput icla¬
riora intubra futuri funt. At si qs
ab sit secularib negocus Implicati. fii¬
dorũ ttrmminos suit terimo cupiditatis
extendant. ac se passim exquisitit de licus
ditant que ammũ corpͦq debilitant.
du lantis honoribz querant. plusqz de se
alien luigut quã sue consciẽct credañ.
Si omut gaudiũ siñ nõ In futurorũ
Rtumieraciont . nte in scĩtate uite. s in
sua tm̃ dignitate constituãt. st dñ ta¬
les ẽẽ quales creduntux amant. nuihͣ
sibi displiccãt. ac placẽtes sibi nõ sunt
de sua correctiont solliciti. quis ñ intelli¬
gat tales si in talib ꝑseuerant. nec se
autt fuit uite presentie cinendent. ton¬
templatiut uite participes ẽẽ non posse
Ad qũã nõ ꝑutinũt. in si qui studtrmnit
esse qdͥ factisunt nec affectant uideri.

Expanded text:
Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita; sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac fidelium omnium caput, clariora membra futuri sunt. 2. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termino cupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque debilitant; dulantis honoribus quaerant, plusque de se alienae linguae quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant, et dum tales esse quales creduntur, amant, nunquam sibi displiceant, ac placentes sibi non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat, tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem vitae praesentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri,
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat. Per propħam dñs dicit Suꝑ
montẽ excelsum ascende tu. qui enãge¬
lizas syon iut uidelicet qui cilesti predi¬
caciont utitur una terrenorĩd optrum
deserens in ferũ culimini stare uideatur.
Cantoq facilius subditis ad incliera per¬
trahat. quãto ꝑuite miuitũ de suꝑuit
clamat. Recte sacerdos suphumirale ex
auro. Iacuicto. purpura bis ticto.
quãta uirtutũ diuersetatt clarescere de¬
beat demonstretur. In sacerdotis ꝯuirpt ha¬
bitu. aute onña aurũ fulget. ut In eo In¬
tellectus sapitucie p̾ncipaliter cuncet.
Cui Iacuctus qui ⁊ acrio colore Resplẽ¬
det adiungitur. ut ꝑ ouint qd intelligt̃¬
do ptnetrat. non as femores Insimos. si
ad amori celestium surgat nt dũ suis
Incantus laudib capitur. Ipo eciã ueritas
Intellectu uacuetur. Luro uidelicet. Ia¬
cuicto. ac purpura. bis cuictus cextus

Expanded text:
ut fiat. Per prophetam Dominus dicit: Super ut fiat. Per prophetam Dominus dicit: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur, tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Recte etiam sacerdos superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto quanta virtutum diversitate clarescere debeat, demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, qui adet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyaci
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Et panis qui uitam fortiũ Ro¬
borat. pariuilorũ necat. Pro qualita¬
te Igitur audientiũ. formari debet
sermo doctorũ. ut et ad sua singlis cõ¬
gruat. ⁊ tam̃t a cõmunis edificatioĩs
arce nĩqnã Recedat. Quid eñ̃ sut Intẽte
mentes auditorũ insi ut Ita dixtrĩ qd
Incithara tenciones tracte cordarũ. Qͥs
tangendi artifex ut nõ sibumtipĩ dis¬
sile canticũ faciat. dissimilit᷑ pulsat.
Et idcirto corde cõsonã modulationẽ Rd¬
dũt. quia uno quidẽ plectro. s nõ uno
Inpulso feruutur. Doctor quisq ut in
una cinctos uirtuti caritatis edificet.
ex una doctrma non una cadt̃q exhor¬
taciont tangere corda audiẽtiũ debet.
Docter et em̃ qui loci sui necessititate
xigitur sũma dicere. hac eade neces¬
sitatem cõpellitur sidma monstrare. Illa
nãq uox libentiꝰ auditorũ cor penitrat
quã diceutis uita cõmendat. Quiã qd ͥ¬
loquendo imperat ostendendo adunat

Expanded text:
jungit: et panis, qui vitam fortium rojungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat? Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno quidem impulsu feriuntur. Doctor quisque, ut una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. Doctor etenim qui loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendendo adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
tate ut locus est corripitudi sunt. nõ tait
tũ seueritatt ficut hu qui nobis Regẽdi sũr¬
cõmssi. Prius doctudi sunt semores plebit.
ut ꝓ eos Infra positi. facilius doctantuy.
honnub. qui Idonti sunt ⁊ alios doctie. un
gtinũ bom dectoris est. Incipic̃tib a laudib
touĩ quos salubriter obiurgatos corrigẽ
cupiũt. Bicut apłe ad thoritios facit. qͦs
a laudibus Inchoat. ⁊ increpationib ꝓbat.
Sed exant apud chorintios. qui /⁊ In lande
⁊ increpaciont digni essent. Ille ũ sit dis¬
Quia Igitur qualis esse debeat postor
Iuxerius ostendinus. nnc qualites doceat
demonstremus. Iam una eadem q cũc¬
tis exhortacio congruit. quia nec cũctos
parmorid qualitat astringit. De pe nãqr
alus officĩt. que aluis prosunt. Quia si
plerũqz herbt. q̃ hec ammalia mitriũt.
alia occidñt. Et lenis sibilus eques miti¬
gat. catules instigat. Et medicamẽtũ
qd̾ hunc morbũ innunt alteriuiret

Expanded text:
tate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen tate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi commissi sunt. 7. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. fidelibus, qui idonei sunt et alios docere . 8. Ingenium boni doctoris est incipientis a laudibus eorum, quos salubriter objurgatos corrigere cupit, sicut apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios, qui et laude et increpatione digni essent. Ille vero indis9. Quia igitur qualis esse debeat pastor superius ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Non una, eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt, et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires
Abbreviated transcription (Latin):
Carnalib qui ppe amimnus nec alta mimis
de celestibz. nec ltrrena conuemĩt predi¬
care. s mediocriter. ut Initia eorñ mo¬
resqz de siderãt edoctri. Cormis dũ suos
pullos uiderit albi coloris. nullis eos
cibis alit. sr tantũdẽ attendat. donec
paterno colore ingrestant. I⁊ sit Illos
frequẽti cibo Reficiat. Itã et eccłie doctor
stremuis in si ces quos docet uiderit ad
suam simlitudinẽ ꝑtintẽtit confessione
nigescert. si nitore seculari deposito.
lamẽtutionit habitũ de pecrati Recor¬
datione Induere. utpote ad huc exterio¬
ribus. hoc est carualibus non aperit
Intelligencie spiritalis profundiora mis¬
teria. ut dũ audita nõ capĩt. print incipiãt
cãtpue quã uenerari mandata celestia. Alit
est agendum erga eos qui nr̃o cõmittũt᷑ Regi¬
num s offendũt. atqr aliter cũ his qui nõb
commissi non sunt, Qui si iusti funt dotue¬
randi sunt. Siuero delinquñt. pro sola cari¬

Expanded text:
. Carnalibus quippe animis, nec alta nimis . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare, sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edocere. 5. Corvus, dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit, sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit; ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et, nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, upote adhuc exterioribus, hoc est, carnalibus, non aperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt; 331 qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola chari
Abbreviated transcription (Latin):
morũ dimasa exhortacio eril dectoristũ
mom ꝯuosdam Inciepatio dura qͥscũ
ueio ehoitatio corugit blandas modeot
peuti media ad barios torporis enaiet
diusoso mẽdicamint siuiñt. Itaut iueta
dulutũd uartetates me ditina diu̾sa sit
sit si doctor ecclĩ singulii quib q tõ¬
ꝯuũ doctrine Remẽdiũ ad hibebit. Et
ꝯuid cuiq oporitat ꝓetatt. pro sexu
at professiont amĩtiabil. Alon oĩbu
da que sunt clausa aperit̃da sunt . Nilti
suĩem̃ qui capere nõ possunt. quib
⁊ indiscaete mamfestentur. statimãt
Setrahunt ant negligñt. p̾rima quint¬
prudencit uirtus ist. eã qua doit oportat
existunare ꝓsonã. Rudib ppłis seu car¬
nalib. plana atq cõmunia. nõ atq
ardua preditanda sunt: ut Intusita¬
te doctrint. oprimantur potins quã
erudiantur. Unde ⁊⁊ paulus a płs ait
Non potui uõb loqui quasi spirctalibus.
s quasl carnalib. Tanquã pariuulis
n xp̃o. lat uobis potũ dedi nõ estam

Expanded text:
morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamvarietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit; et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Rudibuprudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulscam
Abbreviated transcription (Latin):
cit erectus. ut et bonit In nullo se pro¬
ferat. s⁊ cũ prauorũ culꝑa exigit. potes¬
se subditis bent uiuẽtib deputet. et
cere formidet. Omnes homñes natura
equales genuit.⁊ z uariãte miritoꝵ
ordine. alios alus culxa postponit.
Ipsa antem diuersitat qut accessit ere
uacio diumo Iudicio dispensatura Re
quia omint homo equt stare non ualet
asteꝵ Regatur ab altero. Cuncti qui p¬
sunt nõ unse ptatem debent ordinit ẜ
equalitattm pensart condicionis Het
preesse hominibus gaudcãr̃. s prodesse.
quã uidelicet pote̾ciã bens regit. qui eͥ
ttnere Illam nontrit /⁊ impugnare
Rene hant Reg it quiscit ꝑlllad suina
cuspat tugi: scit cũ Ila cetexis eigia¬

Expanded text:
tiae erectus, quatenus et bonis in nullo se pratiae erectus, quatenus et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, pse subditis bene viventibus deputet, et ercere non formidet. Omnes homines natura aequales genuit: sed variante meritorum ordine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur: ut quia omnis homo aeque stare alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequa
Abbreviated transcription (Latin):
txemplo. Uera est tm̃ Illa dortrmae
quã uinendi sequit᷑ forma. Nam milal
tur puie est. quã si bonũ quõd quis q
predutat. explere opert ne glusatu
tunc tm̃ predicatio utiliter profertur.
quando efficatiter adimpletur. unus¬
quisqz doctor s⁊ bontactionis ⁊ bont
predicationis. habere debit studim.
Nam alterũ suit altero nõ fat̾ ꝑfec¬
tũ. sed precedat Iustus bent agere. ut
sequenter possit bene doct. Urent in
pondus Inguiritur. Ita in omm doctore
eetlaftitoi quido sequatuo. qud doitat
qͦ uiuat Per qualitatẽ Igit metall.
Doctria. ꝓ figurã simulitũdo patdã.
per pondus hũilitas de signatur. Qui
gͦ abhis tbus distrepauerit. nõ me¬
tallũ s terra trit.
it Rector distritus insilencio.
huilis In uerbo. ne aut tacenda
proferat aut ꝓferenda Recitestat. Nã
sicut Iucanta locutiom errorẽ ꝓtrahit.
Ita Indiscretũ filtutiũ hos qui erudiri
poterãt in errore derelinquit. ent Ret¬
contra delinꝯuẽtiũ uitia ꝑzelũ Iusti¬

Expanded text:
illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si bonum quod quisquam praedicat explere opere negligit. Tunc praedicatio utiliter profertur, quando efficaciter adimpletur. Unusquisque doctor et bonae actionis, et bonae praedicationis habere debet studium. Nam alterum sine altero non facit perfectum, sed praecedet justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in figura inquiritur, ita in omni doctore ecclesiastico quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit. ut et discretus sit in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saecontra delinquentium vitia per zelum justi
Abbreviated transcription (Latin):
sanqum̃t cuis de manu tua Requixama
horrt dictie dici pectata sua nõ aunũ¬
ciaueris. si cum nõ argueris ut al
Impictate sua conuertatur ⁊ uiuat ⁊
t ꝯui non Increpasti ti Ipm̃ quilt tatẽ¬
teꝰ petrauit flãmis ꝓhemub perdanpo
Quĩs Rogo tam sapei pectoris. quis ta
ferieus eris qũe sentencia Ista nõ treat
Quis tã alieuns a fide qui sentencie isti

Expanded text:
sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris, ut ab impietate sua convertatur et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente, peccavit, flammis perennibus perdam. Quis, rogo, tam saxei pectoris, quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti
Abbreviated transcription (Latin):
tussorẽ uirtutib. uicia oꝑposuit. Dicinꝰ
quales esse debeanus dicamꝰ quales nõ
esse debeant sactõdotes. umolencia. scur¬
ronũ est s⁊ comessatorũ. uenterq mero
estuane ccto dispunat In libidines. inumo
supuria In luxuria uoluxtas. In uoluꝵ¬
tatt inpudicitia est. Qui luxuriatur
uinẽs. mortinis est. Eugo Int̾briat᷑. et
mortus et sepultus est. Nos ad unuuis
hore ebrictattm. undat femora sua. qi ꝑ
scꝑcentos annos sobrittate conltxerat.
ots ⁊ tenulenciã. nescieut libidim miscet
Incestũ. Et qñt sodoniã nõ uicerat. unia
qui dorsum posuit ad flanella. ⁊⁊ male¬
Dicitur non Remaledixit. T. modestũ.
Duobus malit unũ apposuit bonũ. ut
temulencia ⁊ Ira. modestia Rifiertur.
Non litigiosum. Non auarũ. Nichil est
sermonibus touant. Auaritiã ĩ sacdote
erripuisse se cuiquã probus. Et apło¬

Expanded text:
ibus uitia obposuit. Didicimus, quales esse, discamus, quales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nsexcentos annos sobrietate contexerat. Lot per temulentiam, nesciens libidini miscet incestum: et quem Sodoma non vicerat, vina qui dorsum suum posuit ad flagella: et maledictus non remaledixit . Sed modestum . Duobus malis unum opposuit bonum; ut temulentia et ira, modestia refrenentur. Non litigiosum, non avarum. Nihil enim egem tumidis sermonibus tonant. Avaritiam in Sacerdote eripuisse se cuiquam probans : et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
pacionibus mũdi. sine diumarũ stu¬
qd hic probatur ẽe ꝓfectius Ipa ui¬
sio dei : nõ uideo quid Impe̾dimẽti sc̃is
accidotib possit afferri. quo minꝰ ad
hec quatuor que cõitinoram ꝑut¬
mãt. Duo em̃ primũ /⁊ ultimũ. Idest
Rerũ latenciũ futurarũb noticia.
psa uisio dei. Incõparabiliter prestã¬
tiora erut in Illa uita beata. quã in
Ista diuersis trroribus Implicata.
Quãdo quidẽ tã Rerũ omniũ noticia.
quã uxã dei substancia plent ac ꝓfec¬
te uidebitur. Duo auttm media. uacam
scilicet ab omnib occupationil muidi
⁊ diumarũ studiũ litterarũ. dciã huit
possunt habere pontifices. t illi qui
st abomub Implicamẽtit negociorũ
serulariũ Remonẽtes non forpẽt otio.
s insistunt ꝑfectionis Iut uegotioe

Expanded text:
arum stuod his probatur esse perfectius, ipsa visio Dei; non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri quominus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futuripsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, s