comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indicans beneficia dñi. que nullis pos¬
sunt uoluminib explicari. Bona siqͥ¬
dẽ uoluntas creatoris. que nos ineffibi¬
lib munerib replere dignata est. Scu
cora concedit. Clippeus enĩ impositꝰ
capiti corone est aptꝰ. cordis defensio
Hic est qui oũis fideles ꝓtegit. Ipse oꝑit
eccłiam toto orbe diffusam. ipse qͦ ample¬
titur & celum. qͦ celant᷑ uniuersa. muni¬
men. qd̾ nullꝰ ictꝰ irrumpat. Arma.
quȩ nullum intret exitiũ. ꝑ que pociꝰ
mors uicta succubuit. & salꝰ hominis
desperata surrexit. Bonȩ uoluntatis.
qm̃ uocatio dñi om̃e meritũ p̾cedit.
nec inuenit dignũ: s facit. Ido enini
gratuna. alioquin iusta diceret᷑. Hȩ
est gͦ bona uoluntas. que nos uocat &¬
attrahit. nec quicꝗ̃. ꝓficuũ ualemꝰ o¬
gitare uel facere. nisi hoc accipiamus
a bonitatis auctore. sicut apłs dicit.
escat gͥ pelagiana dementia. ne cũ sibi
aliquid boni falso applicare nititur. ue¬
ro pocius donatore fraudetur. Concł.¬

Expanded text:
indicans beneficia Domini, quae nullis possunt voluminibus explicari. Bona siquidem voluntas Creatoris, quae nos ineffabilibus muneribus replet, dicta est scutucora concedit. Clypeus enim impositus capiti, corona est; aptatus cordi, defensio. Hic est qui omnes fideles protegit: ipse operit Ecclesiam toto orbe diffusam; ipse quoque amplectitur et coelum, quo celantur universa: munimen quod nullus ictus irrumpat; arma quae nullum intret exitium; per quae potius mors victa succubuit, et salus hominis desperata surrexit. Bonae voluntatis. Quoniam vocatio Domini omne meritum praecedit, nec invenit dignum, sed facit; ideo enim gratuita, alioquin justa diceretur. Haec est ergo bona voluntas, quae nos vocat et attrahit; nec quidquam proficuum valemus cogitare vel facere, nisi hoc accipiamus a bonitatis auctore, sicut Apostolus diescat ergo Pelagiana dementia, ne cum sibi aliquid boni falso applicare nititur, vero potius donatore fraudetur. Conc
Abbreviated transcription (Latin):
sequatiũ animas ꝑdiderunt. Quid enĩ
potest. cẽ. grauiꝰ. quã ibi errare. ubi &
alterũ possit extinguere. Ad postremũ
dicit. Uirũ sangumũ & dolosum abo¬
minabit᷑ dñs. Uir quidẽ sanguinũ est.
qui humano cruore polluit᷑. s & ille
qui decipit uiuũ.Addidit & dolosum
Multa enĩ ꝑperã fiunt. que ꝓpͥa uolunta¬
te non agimꝰ. Dolosos aut̃ illos signisi¬
cat. qui scientes malũ. alienũ oꝑari
nitunt᷑ exitiũ. Dũ dicit abominabit᷑.
significat om̃s qͦs suꝑiꝰ dixit a regno
dni reddendos extraneos. Illi enĩ abo¬
minandi sunt. qͥ eiꝰ premia consequi ñ
merent᷑. Complete sunt ab utraq par¬
te ennoematice defmnitiones. que senten¬

Expanded text:
sequacium animas perdiderunt. Quid enim sequacium animas perdiderunt. Quid enim potest esse gravius quam ibi errare, ubi et alterum possit exstinguere? Ad postremum dicit: virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Vir quidem sanguinum est qui humano cruore polluitur, sed et ille qui decipit vivum. Addidit, et dolosum. Multa enim perperam fiunt, quae propria voluntate non agimus. Dolosus autem illos significat qui scientes malum, alienum operari nituntur exitium. Dum dicit: abominabitur, significat omnes quos superius dixit a regno Domini reddendos extraneos. Illi enim abominandi sunt qui ejus praemia consequi non merentur. Completae sunt ab utraque parte ennoematic
Abbreviated transcription (Latin):
chil est enĩ qd̾ ds ñ uideat. dũ ubiq
presens & totꝰ. eẽ. noscatur. S illi cõrã
ipso recte. eẽ. minime dicunt᷑. qui ab
ciꝰ gra donoq pͥuandi sunt. Hactenꝰ
aliis trib modis ostendit᷑ affirmando
qd̾ est. Dicit enĩ. O disti om̃s qͥ oꝑant᷑
iniquitatẽ. Non dixit qui oꝑati sunt.
qr illi tantũ in iudicio dampnabunt᷑.
qui usq ad finẽ uitȩ suȩ crimine se
nesando cõmaculant. S int̾ speciales
enumerationes criminũ congrue no¬
men generale positũ est. id ẽ oꝑatores
iniqͥtatũ. ut ibi intelligas quicqͥd a
diuinis mandatis constat alienũ. Adie¬
cit. Perdes eos qui locuntur mendatiũ
Uident᷑ iste sententie non nullã recipere
questionẽ. ut iniquitatẽ oꝑantes. odisse
tantũ dñm dicat. mendaciũ uͦ loquen¬
tes perire confirmet. dũ si luterã ĩ ten¬
das. grauiꝰ uideat᷑. eẽ. agere iniquitatẽ
quam loqui mendaciũ. S hic signifi¬
cat hereticos. qͥ loquentes mendacium

Expanded text:
hil est enim quod Deus non videat, dum ubique praesens et totus esse noscatur. Sed illi recte coram ipso esse minime dicuntur, qui ab ejus gratia donoque privandi sunt. Hactenusaliis tribus modis ostenditur affirmando quod est. Dicit enim: Odisti omnes qui operantur iniquitatem; non dixit qui operati sunt, quia illi tantum in judicio damnabuntur, qui usque ad finem vitae suae crimine se nefando commaculant. Sed inter speciales enumerationes criminum, congrue nomen generale positum est, id est, operatores iniquitatum, ut ibi intelligas quidquid a divinis mandatis constat alienum. Adjecit: perdes eos qui loquuntur mendacium. Videntur istae sententiae nonnullam recipere quaestionem, ut iniquitatem operantes odisse tantum Dominum dicat: mendacium vero loquentes perire confirmet; dum si litteram intendas, gravius videatur esse agere iniquitatem quam loqui mendacium. Sed hic significat haereticos, qui loquentes mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
& dolosum abominabit᷑ ds In pͥmo
psalmo diximꝰ enoematicȩ definitionis
banc. eẽ. urtutẽ. ut negando qd̃ ñ est
hoc qd̾ intendit declarare uideat᷑. & ite¬
rum dicendo qd̾ est: id qd̾ ꝓponit eui¬
dent̃ possit ostendi. Quod in his trib
uersib utrũq ꝓbatur effectũ. Dicit
enim ni es ds̃. qui iniquitatẽ nolle cog¬
nosceris. Quid enĩ aliud d̃s potest uelle.
nisi qd̾ ꝓbatur ipse p̾ciꝑe.Sicut & ysay¬
asait. Ego sum dñs qui loquor iusticiã.
& annuntio recta. Sequitur. Non habi¬
tabit uixta te malignꝰ. Hic peccatores a
regno dñi significat excludendos: qͥ nul¬
la conuersione mutati sunt. Nam licet
cũ carnalit̾ tantũ uideant quos reatꝰ
inuoluit sicut scriptũ est uidebunt in
quem compunxerunt. iuxta ipsũ tũ
habitare nequeunt. qui gehennȩ crucia

Expanded text:
n primo psalmo diximus ennoematicae definitionis hanc esse virtutem, ut negando quod non est, hoc quod intendit declarare videatur; et iterum dicendo quod est, id quod proponit, evidenter possit ostendi. Quod in his tribus versibus utrumque probatur effectum. Dicit enim: Tu es Deus, qui iniquitatem nolle cognosceris. Quid enim aliud potest Deus velle, nisi quod probatur ipse praecipere? Sicut Isaias ait: Ego sum Dominus, qui loquor justitiam et annuntio recta . Sequitur: non habitabit juxta te malignus. Hic peccatores a regno Dei significat excludendos, qui nulla conversione mutati sunt. Nam licet eum carnaliter tantum videant, quos reatus involvit, sicut scriptum est: Videbunt in quem compunxerunt ; juxta ipsum tamen habitare nequeunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Plisit ds spm̃ filii sui in corda
nr̃a. in quo clamamꝰ abba pat̃. Aures
aut᷑ diuinitatis ad similitudinẽ corꝑal̃
dicunt᷑. ꝑ quas aere uerberato hominib
intrat auditꝰ. Auris enĩ. ab auditu dictaẽ
Et considã. qm̃ clamorẽ suũ petiuit intelli¬
gi. Uox enĩ ista ñ erat labioꝵ crepitꝰ. s¬

Expanded text:
Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, in quo clamamus, Abba, Pater . Aures autem Divinitatis ad similitudinem corporalem dicuntur, per quas aere verberato hominibus intrat auditus. Auris enim ab auditu dicta est. Et considera quoniam clamorem suum petivit intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
erba mea aurib ꝑcipe dñe. intel¬
lige clamorem meũ. Per sigurã
methophoeã quã in quarto psal¬
mo iam diximꝰ. aptissime hic uerba
dant᷑ eccłiȩ. ut amata dñm expectet.
accersita festinet. quatinꝰ scłi huiꝰ ne¬
quitias eod̃ iuiuante ꝑtransiens. sponso
suo inmaculata & sine ruga semꝑ adhe¬
reat. Ubi pͥma fronte ꝑ partes trine
orationis uirtꝰ trinitatis exponit᷑. quali
habere scãm decet eccłiam. Dicendo enĩ.

Expanded text:
cipe, Domine; intellige clamorem meum. Per figuram mythopoeiam, quam in quarto psalmo jam diximus, aptissime haec verba dantur Ecclesiae; ut amata Dominum exspectet, accersita festinet; quatenus saeculi hujus nequitias eodem juvante pertransiens, Sponso suo immaculata, et sine ruga semper adhaereat. Ubi prima fronte per partes trinae orationis, virtus Trinitatis exponitur, qualem habere sanctam decet Ecclesiam. Dicendo enim:
Abbreviated transcription (Latin):
nus feteret. Intende qd̃ dicit. linguis
sius dolose agebant. Frequent̃ ciĩ dolos
tantũ loquimur. & habere non ꝓbant᷑
sffectum. S hic ut grauiora peccata mon¬
straret. addidit agebant. ut malicia
mos est. futura p̃dicere. Non eiũ male¬
dictionis uoto talia optauit eccłia. cũ
ipsi ꝓbat᷑ addi. quicquid bonoꝵ nume¬
ro uicdetur acquiri. S necesse erat de
ꝑtinacib & p̾scitis dicere. quos nouerat
dñm posse dampnare. Decicdant a cogi¬
tationib suis. cũ se ñ uiderint adipisci:
qd̃ credebant posse ꝓmereri. Decidere
enĩ ꝓprie dicit᷑. qͥ spei suȩ amissione fra¬

Expanded text:
nus feteret. Intende quod dixit: linguis nus feteret. Intende quod dixit: linguis suis dolose agebant. Frequenter enim dolos tantum loquuntur, et habere non probantur effectum; sed hic ut graviora peccata monstraret, addidit, Agebant, ut malitia mos est futura praedicere. Non enim maledictionis voto talia optavit Ecclesia, cum ipsi probetur addi, quidquid bonorum numero videtur acquiri. Sed necesse erat de pertinacibus et praescitis dicere, quos noverat Dominum posse damnare. Decidant a cogitationibus suis, cum se non viderint adipisci, quod credebant posse promereri. Decidere enim proprie dicitur, qui spei suae amissione fra
Abbreviated transcription (Latin):
nib eiꝰ non credit aduersitas. Dirige
in conspectu tuo uiam meã: id ẽ uiã meã
ꝑduc ad tuȩ serenitatis aspectũ. Non enĩ
nr̃a facultate ad eũ ꝑuenire possumꝰ. qͥ
tortuosis semꝑ semitis ambulamꝰ. Om̃
beatoꝵ eiꝰ munere possit adipisci: nẽ
humanas cognoscit᷑ increpare fallacias.
ut ostendat obstinationes ꝑtinatium
hereticoꝵ non posse ad talia p̾mia ꝑ-¬
uenire. que suis fidelib dñs preparauit
Recte enĩ dicit᷑ in ore ipsoꝵ non. eẽ. ue¬
ritatẽ. quoꝵ cor uanitas possidebat.
Lingua enĩ sequit᷑ mentis arbitriũ. im¬
perioq cordis ciꝰ mobilitas naturali or¬
guttur eoꝵ. linguis sius dolose agebant.
Der figurã parabole. nimis competens
facta ꝓbat᷑ allusio. Sepulchrũ enĩ mor¬
tui. gutrur est mentientis. quando exi¬
tiabilẽ sibi uanitatẽ in faucib reuoluit.
que malũ mortis infligit. Bene autẽ
addidit patens. qd̾ si clausum. cẽt. mi¬

Expanded text:
nibus ejus non credit adversitas. Dirige nibus ejus non credit adversitas. Dirige in conspectu tuo viam meam, id est, vitam meam perduc ad tuae serenitatis aspectum. Non enim nostra facultate ad eum pervenire possumus, qui tortuosis semper semitis ambulamus. Verbeatorum ejus munere possit adipisci, nunc humanas cognoscitur increpare fallacias, ut ostendat obstinationes pertinacium haereticorum non posse ad talia praemia pervenire, quae suis fidelibus Dominus praeparavit. Recte enim dicitur: in ore ipsorum non esse veritatem, quorum cor vanitas possidebat. Lingua enim sequitur mentis arbitrium, imperioque cordis ejus mobilitas naturali orguttur eorum, linguis suis dolose agebant. Per figuram parabolen nimis competens facta probatur allusio. Sepulcrum enim mortui, guttur est mentientis, quando exitiabilem sibi vanitatem in faucibus revolvit, quae malum mortis infligit. Bene autem addidit, patens; quod si clausum esset, mi
Abbreviated transcription (Latin):
templũ hoc. & in triduo edificabo illud.
Squit᷑. in timore tuo. Ut cordis compunc̃¬
tionẽ declararet timoris intulit menti¬
onẽ. quia tunc sides solida est. quando
amore casto formido diumitatis adhebet᷑¬
meos. dirige in conspectu tuo iuiã meã.
Postqͣ. orationẽ suã dixit matutinis tempo¬
rib audiendã. peocatoꝵ qͦ cõmemorars
gitiabilem repulsam. hinc sccłam ingre¬
dit᷑ sectionẽ. postulans dñm ut iam ad
em̃a gaudia deducat᷑. que hic diuersis
fatigibatur angustũs: Lit enĩ in tua
iusficia. id est dũ confitentib parcis. seq
penitendo dampnantes. equissima po¬
tentia tue pietatis absoluis. Nam qui
abicit rebelles. iustũ est ut uelit reciꝑe
supplicantes. Propt̃ inimicos meos. id
est ꝓpt̾ hereticos & paganos. Unꝰ enĩ
prauo dogmate contrariꝰ. alter ñ creden¬
do sẽꝑ aduersꝰ est. Propt̃ qͦs in dñi iusti¬
cia se petit. ẽẽ. dirigendũ. quia p̃dicatio¬

Expanded text:
templum hoc, et in triduo aedificabo illud . templum hoc, et in triduo aedificabo illud . Sequitur: in timore tuo. Ut cordis compunctionem declararet, timoris intulit mentionem: quia tunc fides solida est, quando amori casto formido Divinitatis adhibetmeos dirige in conspectu tuo viam meam. Postquam orationem suam dixit matutinis temporibus audiendam, peccatorum quoque commemorans exitiabilem repulsam, hinc secundam ingreditur sectionem, postulans Dominum ut jam ad aeterna gaudia deducatur, quia hic diversis fatigabatur angustiis. Ait enim: in tua justitia, id est, dum confitentibus parcis, seque poenitendo damnantes, aequissima potentia tuae pietatis absolvis. Nam qui abjicit rebelles, justum est ut velit recipere supplicantes. Propter inimicos meos, id est propter haereticos et paganos. Unus enim pravo dogmate contrarius, alter non credendo semper adversus est. Propter quos in Domini justitia se petit esse dirigendam, quia praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in multitudinẽ miscdiȩ tuȩ intro¬
ibo in domũ tuã. Qm̃ malos dixerat
abominandos. consequens erat ut se
ꝑ diumam gr̃am in domo dñi testarit᷑
admitti. Nam cũ ipsa eccłia hic domꝰ
sit dñi. tam̃ potest ꝑ unũquemq beatnĩ
dicere qui eiꝰ membra sunt futurã se
ierłm nichilominꝰ intraturã. Sic enĩ
dicunꝰ & patriã & ciuitatẽ. & tam̃ hus
reb uerba damꝰ. que ad ciuies eaꝵ no¬
uimus ꝑtinere. S quia illa futura
ierłm lapidib uiuis scõꝵ credit᷑ mula¬
cudine construenda. apte dixit introibo
m domũ tuã. quasi in illiꝰ fabrice ꝑfec̾¬
ta edificatione concludar. Adorabo
ad templũ scm̃ tuu̾ in timore tuo. Con¬
sid̾andũ est qd̾ ñ dixit in templo. s ad
cemplũ. quia nec sillabas ipsas a sacram̃¬
tis uacare p̃dictũ est. Templũ sc̃m̃. cor¬
pus est dñi saluatoris. quod uire adorat
cccłia. ꝑ qd̾̃ meruit. eẽ. reuerenda. Sic
nĩ ipse de suo corpore dixit. Destrute

Expanded text:
autem in multitudine misericordiae tuae. Introibo in domum tuam. Quoniam malos dixerat abominandos, consequens erat ut se per divinam gratiam in domo Domini testaretur admitti. Nam cum ipsa Ecclesia hic domus sit Domini, tamen potest per unumquemque beatum dicere, qui ejus membra sunt, Jeruim dicimus et patriam, et civitatem; et tamen his rebus verba damus, quae ad cives earum novimus pertinere. Sed quia illa futura Jerusalem lapidibus vivis sanctorum creditur multitudine construenda, 26 apte dixit: Introibo in domum tuam: quasi in illius fabricae perfecta aedificatione concludat. Vers. 8. Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Considerandum est quod non dixit: in templo, sed ad templum; quia nec syllabas ipsas a sacramentis vacare praedictum est. Templum sanctum, corpus est Domini Salvatoris, quod jure adorat Ecclesia, per quod meruit esse reverenda; sic enim ipse de suo corpore dixit: Destruite
Abbreviated transcription (Latin):
unsideremꝰ hunc psalmũ nimis
utilia nob̾ sacramenta declarasse.
Dixit enĩ quam uanis &e suꝑflus homi¬
nes locutionib occupentur. ut ñ ueri¬
tatem qua uiuant. s qͦ morunt᷑ uelus
affectare mendacium. Deinde quale
sit eloquiũ dñi consequent̃ exposuit.
ut salutarit̾ unicuiq sua sordeant. si
quantum sint mundissima dñi u̾ba
cognoscant. Quib reb illud remediũ
datur. qm̃ scd̃m potentiam dñi filios
hominũ constat posse lib̾ari. Et quia
undecuni numeri uirtꝰ in qͦ hic psalmꝰ
est constitutꝰ. euũgłicum nob̾ cognoscit᷑¬
indicare mẏsterium. patrifamilias sup¬
plicemꝰ. ut in uineã suam saltim uel un¬
decima nos hora clementissimꝰ intro
oꝑib s dignetur donare gratuitam.
Nam & beatus ꝓsper in sccła parte libri
qͥ inscribit᷑ ante legem. sub lege & sub
gr̃a. de undecimo calculo sic ait. Heq
sine hoc mysterio undecim uelis cilici¬
nis tab̾naculum desuꝑ oꝑiebatur. qͦ

Expanded text:
nsideremus hunc psalmum nimis utilia nobis sacramenta declarasse. Dixit enim quam vanis et superfluis homines locutionibus occupentur; ut non veritatem qua vivant, sed quo moriuntur, velint affectare mendacium. Deinde quale sit eloquium Domini consequenter exposuit; ut salutariter unicuique sua sordeant, si quantum sint mundissima Domini verba cognoscant. Quibus rebus illud remedium datur, quoniam secundum potentiam Domini filios hominum constat posse liberari. Et quia undecimi numeri virtus, in quo hic psalmus est constitutus, evangelicum nobis cognoscitindicare mysterium; Patrifamilias supplicemus, ut in vineam suam saltem vel undecima nos hora clementissimus introm debitam, sed dignetur donare gratuitam. Nam et beatus Prosper in secunda parte libri qui inscribitur, Ante legem, sub lege, et sub gratia; de undecimo calculo sic ait: Neque sine hoc mysterio undecim velis cilicinis tabernaculum desuper operiebatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
agnifica nob̾ psalmi huiꝰ si studiose
consid̾emꝰ. sacramenta patuerunt.
Prima parte fructuosam pacientiam
docet. quȩ ꝑfectos ꝓbat᷑ efficere xp̃ianos.
Pacientia ẽ enĩ religiosi uiri laboꝵ ac do¬
loꝵ om̃ium spe futuraꝵ rerũ & amore
dñi grata tolerantia. Scła parte. salutẽ
rectis corde ipse dñs pollicet᷑. Tercia.
terrent᷑ impũ. ne in illo udicio damp¬
nent᷑ errantes. Opietas optimi reuera
creatoris. qͥ ñ ius delinquere. quos nosti
ad tuũ iudicium conuenire. & inmensȩ
pietatis archano dum confitentib par¬
cis. tͥ reos ipse subducis. Quis enĩ iusticiã
ret. a Septenariꝰ qͦ numerꝰ ammonet
nos de illa requie et̾̃na cogitare. ad quã
nos spem p̾sens psalmꝰ extendit. ut me.¬
rito tali numero receptꝰ iocunda exulta¬
tione cantet᷑. Dubium qͥppe ñ ẽ qd̾ ꝑac̾¬
tis sex dieb qͥ ad actiuã ꝑtinent partẽ
septimꝰ repausationi deputet᷑. qͥ contem¬
plationi theoloice noscitur adherere.

Expanded text:
agnifica nobis plsami hujus, si studiose consideremus, sacramenta patuerunt. Prima parte fructuosam patientiam docet, quae perfectos probatur efficere Christianos. Patientia est enim religiosi viri laborum ac dolorum omnium, spe futurarum rerum et amore Domini, grata tolerantia. Secunda parte salutem rectis corde ipse Dominus pollicetur. Tertia terrentur impii, ne in illo judicio damnentur errantes. O pietas optimi revera Creatoris! qui non vis derelinquere quos nosti ad tuum judicium convenire; et immensae pietatis arcano, dum confitentibus parcis, tibi reos ipse subducis. Quis enim justitiam ret? Septenarius quoque numerus admonet nos de illa requie aeterna cogitare, ad quam nos spem praesens psalmus extendit; ut merito tali numero receptus, jucunda exsultatione cantetur. Dubium quippe non est, quod peractis sex diebus qui ad activam pertinent partem, septimus repausationi deputetur, qui contemplationi theologicae noscitur adhaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
iudei talia. timuerunt. & xp̃i dñi p̃¬
dicationib ppłoꝵ agmna crediderunt.
Sꝑauerunt aut̃ in dño. quando xp̃iani
esse ceperunt: ut pꝰ illum timorem
miraculoꝵ conuersi. spem in dño fir¬
missimã habere ꝓbarent᷑. Heatꝰ uir

Expanded text:
Judaei talia, timuerunt, et Christi Judaei talia, timuerunt, et Christi dicationibus populorum agmina crediderunt. Speraverunt autem in Domino, quando Christiani esse coeperunt: ut post illum timorem miraculorum conversi, 136 spem in Domino firmissimam habere probarentur Ver
Abbreviated transcription (Latin):
hẏninum dõ nr̃o. uidebunt multi &
timebunt. & sꝑabunt in dño. Suꝑiora
psalmi ad illud ꝑtinent. qm ds̾ hu¬
manũ genꝰ in mundi istiꝰ cenositate
dimersum. ad petre transtulit firmi¬
tatem. ad religionẽ uidelicet xp̃ianã.
qd̾ uersꝰ iste nunc aperit dicendo. Et
inmisit in os meum canticũ nouum.
id ẽ noui testamenti scĩssimam p̾dicati¬
onem. S nouum bene dicit᷑. quia in¬
carnationem dñi corporeis oculis
etas antea nulla conspexit. Dõ enim
nichil nouũ ẽ. quando ante constitu¬
tionem mundi dispensationis suȩ
uniuersa p̾sciuit. Hymnꝰ aut̃. grecꝰ
sermo est. id ẽ laus carminũ lege com¬
posita. Et qm̃ hymni erant quos
idolis siuis etiam gentilitas ꝑsonabat.
addidit dõ nr̃o. ut qualẽ hẏmnum
diceret. distincte potussemꝰ auertere.
Uidebunt multi & tumebunt. De
mirabilib dicit. que tempore sc̃ȩ in¬
carnationis effecta sunt. Uidentes autẽ

Expanded text:
hymnum Deo nostro: videbunt multi et hymnum Deo nostro: videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino. Superiora psalmi ad illud pertinent, quoniam Deus humanum genus in mundi istius coenositate demersum, ad petrae transtulit firmitatem, ad religionem videlicet Christianam. Quod versus iste nunc aperit dicendo: Et immisit in os meum canticum novum, id est Novi Testamenti sanctissimam praedicationem. Sed novum bene dicitur, quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit. Deo enim nihil novum est, quando ante constitutionem mundi dispensationis suae universa praescivit. Hymnus autem Graecus sermo est, id est, laus carminum lege composita. Et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat, addidit, Deo nostro; ut qualem hymnum diceret, distincte potuissemus advertere. Videbunt multi et timebunt. De mirabilibus dicit, quae tempore sanctae incarnationis effecta sunt. Videntes enim
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ut nos educat de mundi istiꝰ
nata est maligna latitudo. licꝰ miseriȩ.
lutꝰq fecilentꝰ. Et ut expͥmeret delic̃¬
toꝵ crassitudinem. corpulentũq lutũ.
addidit qd̃ imitatꝰ continetur. ne pec¬
cata solis aqͥs cognosceres quamus den¬
sissimis comparata. Nã sicut lutꝰ laci
fetidꝰ atq grauis est. ita & hominum
delicta limosa sunt. Que & fetoribus
horrescunt. & grauitate dimergunt.
Deinde pedes nr̃os supra petram sta¬
tuit. cum in xp̃i dñi uissionib ambu¬
lamus. Ipse ẽ enim nobis spiritalis
petra. qui in se fixa non sinit dimergi
uestigia. Et respice quia sicut peccatã
uirtutib contraria sunt. ita & earũ
uie ꝓbant᷑. eẽ. dissimiles. Illa enim sic̃
sunt mollia & dissoluta. in itineris
sui cenositate uoluunt᷑. Uirtutes autẽ
quemadmodũ rigide sunt & im mobi¬
les. sic habent uiam petralem. ubi ñ
inquinatis s mundis pedib ambulat᷑.
Et inmisit in os nicum canticũ nouũ.

Expanded text:
est enim, ut nos educat de mundi istiusest enim, ut nos educat de mundi istiusnata est maligna latitudo, lacus miseriae lutusque faecilentus. Et ut exprimeret delictorum crassitudinem corpulentam, lutum addidit, qui lacu continetur: ne peccata solis aquis cognosceres quamvis densissimis comparata. Nam sicut lutus laci fetidus atque gravis est, ita et hominum delicta limosa sunt, quae et fetoribus horrescunt, et gravitate demergunt. Deinde pedes nostros supra petram statuit, cum in Christi Domini jussionibus ambulamus. Ipse est enim nobis spiritualis petra, quae in se fixa non sinit demergi vestigia. Et respice quia sicut peccata virtutibus contraria sunt, ita et eorum viae probantur esse dissimiles. Illa enim sicut sunt mollia et dissoluta, in itineris sui coenositate volvuntur. Virtutes autem quemadmodum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis pedibus ambulatur. Et immisit in os meum canticum novum,
Abbreviated transcription (Latin):
non est tam decora repeticio. Expecta¬
re siquidẽ possumꝰ. & ingrati. Expec̃¬
lantes autem expectamꝰ. quando mites
aliquid cum magno desidĩo sustinemꝰ.
Hoc argum̃tum dr̃ a coniugatis. qͣndo
unũ uerbum ortũ ab alio uarie cõmu¬
tamꝰ. ut sapiens sapient̃. prudens pru¬
dent᷑. & his similia. Respexit. quia
p̾uenit om̃e bonũ nr̃m. Lumen qͥppe
ueritatis habere non possumꝰ. nisi ab
illiꝰ conspici claritate meream᷑. Subiun¬
gitur. Exaudiuit me. ut pie atq effi¬
cacit᷑ expectasse uideatur. Dep̾catio qͦ
significat ut dictum est frequentissi¬
mam p̾cem. qm̃ rariꝰ orare ñ poterat.
quȩ sustinens dñm sustinebat. Et
eduxit me de lacu miserie. & de luto
fecis. & statuit sup̃ petrã pedes meos.
& direxit gressꝰ meos. Dicut duob mo¬
dis oꝑari p̾cipit xp̃ianum. ut declinet
a malo & faciat bonũ. ita duplici ratiõe
dñm dicit ꝓfutura concedere. Primũ

Expanded text:
non est tam decora repetitio. Exspectanon est tam decora repetitio. Exspectare siquidem possumus et ingrati. Exspectantes autem exspectamus, quando mites aliquid cum magno desiderio sustinemus. Hoc argumentum dicitur a conjugatis, quando unum verbum ortum ab alio varie commutamus, ut sapiens sapienter, prudens prudenter, et his similia. Respexit: quia praevenit omne bonum nostrum. Lumen quippe veritatis habere non possumus, nisi ab illius conspici claritate mereamur. Subjungitur, exaudivit me, ut pie atque efficaciter exspectasse videatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequentissimam precem: quoniam rarius orare non poterat, quae sustinens Dominum sustinebat. Vers. 2. Et eduxit me de laecis: et statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos. Sicut duobus modis operari praecipit Christianum, ut declinet a malo et faciat bonum; ita duplici ratione Dominum dicit profutura concedere. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
aptandꝰ ẽ. s in pͥmordiis eiꝰ eccłia loqͥt᷑.
hoc ist sponsa celestis. membra .xͥ. fideli¬
um multitudo. Deinde uenit ad capd̃
nr̃m dñm saluatorem. ut tociꝰ psalmi
contextio uni corꝑi congruent̾ aptet᷑.¬
liberata. ad noui testam̃ti meruit gau¬
dia ꝑuenire. Scd̾a. ipse dñs loquit᷑ xp̃c.¬
sc̃am incarnationẽ & iusticiam sue p̾di¬
cationis exponens. Ob hoc patris auxi¬
lium dep̾cat᷑. ut ꝑicula possit a iudeis
illata superare. confundi postulans mi¬
micos. & letari om̃s qui sꝑant in euu:
xpectans expectaui dũm.
& respexit me. & exaudiuit dep̃¬
cationẽ meam. Eccłia catholica
que fuerat de tociꝰ mundi partibus
congreganda pacientiȩ uirtutẽ p̃dicat.
quam int̾ summas laudes habere con¬
uenit xp̃ianũ. Quemadmodũ enĩ aut
tribulationes sũfferat. aut ꝑiculorũ
pondꝰ euadat. nͥ diuino beneficio tole¬
rantie robore fulciat᷑. dd consid̾andꝰ
est hic sermo geminatꝰ. quia suꝑflua

Expanded text:
aptandus est. Sed in primordiis ejus Ecclesia loquitur, hoc est sponsa coelestis, membra Christi, fidelium multitudo. Deinde venit ad caput nostrum Dominum Salvatorem, ut totius psalmi contextio uni corpori congruenter aptetliberata ad novi testamenti meruit gaudia pervenire. Secunda ipse Dominus loquitur sanctam Incarnationem et justitiam suae praedicationis exponens. Ob hoc Patris auxilium deprecatur, ut pericula possit a Judaeis illata devincere, confundi postulans inimicos, et laetari omnes qui sperant in eum. spectans exspectavi Dominum, et respexit me: et exaudivit deprecationem meam. Ecclesia catholica, quae fuerat de totius mundi partibus congreganda, patientiae virtutem praedicat, quam inter summas laudes habere convenit Christianum. Quemadmodum enim aut tribulationes sufferat, aut periculorum pondus evadat, nisi divino beneficio tolerantiae robore fulciatur? Sed considerandus est hic sermo geminatus, quia superflua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia nocentia destruumt᷑. ut placeat
dño cũ eripere. qͥ mundi istiꝰ contrarie¬
tatib cingebatur. Et intuere qd̾ dixit
complaceat. id ẽ comniunit̃ placeat
Concordia enim hic. triritatis osten¬
ditur. Nã qd̾̃ placet patri. hoc placet
& filio. & sp̃itui sc̃o. Addidit tͥ. ut scãm
trinitatem unũ dm̃. eẽ. cognosceres.
Sequitur. Dñe in auxilium meum
respice: ut intelligamꝰ respectũ ipsiꝰ
nr̃m. eẽ. p̾sidium. sicut ẽ illud eĩugłii.
Respexit dñs petrũ. & fleuit amnare.¬

Expanded text:
omnia nocentia destruuntur; ut placeat omnia nocentia destruuntur; ut placeat Domino eum eripere, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter placeat. Concordia enim hic Trinitatis ostenditur: nam quod placet Patri, hoc placet et Filio et Spiritui sancto. Addidit, tibi: ut sanctam Trinitatem unum Deum esse cognosceres. Sequitur, Domine, in auxilium meum respice, ut intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; sicut est illud Evangelii: Respexit Petrum, et fle
Abbreviated transcription (Latin):
sustinent᷑. Pietatis enĩ ñri capitis fuit.
ut qui de se multa dixerat. cominemora¬
tionem qͦ fidelium facere dignaretur.
ne se sequestratos putarent. cum p̾t̾itos
esse cognoscerent. Et ñ potui ut ui¬
deremꝰ. multiplicati sunt suꝑ capillos
capitis mei. & cor meũ dereliquid me.
Hoc om̃ino ad membra referendũ est.
ceterũ in dño xp̃o nequeunt talia con¬
uenire. Non potui ut uiderem. id ẽ
circumdantib me iniquitatib meis.
qd̃ ueracit̾ potest fidelis edicere. Et
quamuis in homine capilli capitis
uideant᷑ innumeri. tam̃ peccata eoꝵ
calculum ꝓbant᷑ excedere. Nec frustra.¬
in comparationem delictoꝵ cipilli de¬
ducti sunt. Nam in ueteri testam̃to
sacerdotes ipsi similitudine radebant᷑.
ut tali emundatione purgati. carnis
uicia deposuisse uiderent᷑. Qor uͦ nos
derelinquid. quando peccatis egrum
p̾missas uenit ad siluberrimã ꝯclusio¬
nem. unde om̃is impugnatur adu̾sitas.

Expanded text:
sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, ut qui de se multa dixerat, commemorationem quoque fidelium facere dignaretur: ne se sequestratos putarent, cum praeteritos esse cognoscerent Vers. 16. Et derem: multiplicati sunt super capillos capitis mei, et cor meum dereliquit me. Hoc omnino ad membra referendum est; caeterum in Domino Christo nequeunt talia convenire. Non potui ut viderem, id est, circumdantibus me iniquitatibus meis, quod veraciter potest fidelis edicere. Et quamvis in homine capilli capitis videantur innumeri, tamen peccata eorum calculum probantur excedere. Nec frustrain comparationem delictorum capilli deducti sunt. Nam in Veteri Testamento sacerdotes ipsa similitudine radebantur; ut tali emundatione purgati carnis vitia deposuisse viderentur. Cor vero nos derelinquit, quando peccatis aegrum praemissas, venit ad saluberrimam conclusionem, unde omnis impugnatur adversitas,
Abbreviated transcription (Latin):
quare me dereliquisti. Miscłia enĩ
fuit. ut humanam naturã p̃uaricati¬
onis uitio sauciatam. sca incaruatione
saluaret. Ueritas. ut resurrectionis ꝓ¬
misse beneficio sederet ad dexterã patͥs.
inde uenturꝰ iudicare uiuos & mortuos.
Susceperunt me. id est głificandum
receperunt. Illos enim in bonã partẽ
siuis dicit. quoꝵ ipsẽ caput ẽ xp̃c. ut se
pati ꝓfiteret᷑. quod turba fidelium susti¬
nebat. sicut est illud. Saule saule. qͥd me
ꝑsequeris. SSequit᷑. Quoꝵ non ẽ nume¬
rus. scilicet apud homines. Nã om̃ia
d̃o dinumerata sunt. qui arenã maris
& guttas pluuiarum stellarũq mul¬
titudinem complexibili quantitate cog¬
noscit. Aadidit. Comprehenderunt᷑
me iniquitates mee. Eodẽ mͦ loquitur
qͦ suꝑiꝰ dixit. circumdedert̃ me mala.
Dñs enu saluator nec mala ꝑpetrauit.
nec iniquitatib patuit. s hoc a parte
membroꝵ apte dicitur. a quib talia

Expanded text:
quare me dereliquisti ? Misericordia enim quare me dereliquisti ? Misericordia enim fuit, ut humanam naturam praevaricationis vitio sauciatam sancta incarnatione salvaret. Veritas, ut resurrectionis promissae beneficio sederet ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Susceperunt me, id est glorificandum receperunt. Illos enim in bonam partem suis dicit, quorum ipse caput est Christus; ut se pati profiteretur, quod turba fidelium sustinebat; sicut est illud: Saule, Saule, quid me persequeris ? Sequitur, quorum non est numerus, scilicet apud homines; nam omnia Deo dinumerata sunt, qui arenam maris et guttas pluviarum, stellarumque multitudinem complexabili quantitate cognme iniquitates meae. Eodem modo loquitur, quo superius dixit: Circumdederunt me mala. Dominus enim Salvator nec mala perpetravit, nec iniquitatibus patuit: sed hoc a parte membrorum apte dicitur, a quibus talia
Abbreviated transcription (Latin):
& reł. Hon celaui miscłiam tuam
& ueritatem tuam a synagoga multa.
Adhuc in exponendis suis oꝑib ꝑseue¬
rat. Hon celauit miscd̃iam patͥs. qͣndo
dixit. Si uos cum sitis mali nostis bo¬
na data dare filiis ur̃is. quantomagis
pat̾ ur̃ celestis dabit bona petentib se. d
Ueritatem qͦ dixit in synagoga multa.
id ẽ in ppłoꝵ congregatione densissima.
quando ysaiȩ librum legit acceptum.
& dixit. Hodie impleta est hec scriptu¬
ra in aurib ur̃is. Audis uidee incredu¬
le ꝓpħam aliquando tuũ nr̃o euu̾gło
consonantem. quem ultra sustines. qui
iam xp̃m dñm uenisse cognoscis. si ad¬
huc cor tuũ noxio uelãmine non
& ueritas tua semꝑ susceperunt me.
Narratis scĩs oꝑib ad passionis suę
głam uenit. ut tociꝰ uite atq uiuifica¬
tricis mortis declaret᷑ integritas. ubi
merito patrem p̾catur ne longe ab eo
faciat miscdias suas. qui erat suscepti
hominis ueritate moriturus. sicut
& alibi dixit. Ds̃ d̾s m̃s respice ĩ me.

Expanded text:
 13. Non celavi misericordiam tuam, et veritatem tuam in Synagoga multa. Adhuc in exponendis suis operibus perseverat. Non celavit misericordiam Patris, quando dixit: Si vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ! Veritatem quoque dixit: in Synagoga multa, id est in populorum congregatione densissima, quando Isaiae librum legit acceptum, et dixit: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Audis, Judaee incredule, prophetam aliquando tuum nostro Evangelio consonantem? Quem ultra sustines, qui jam Christum Dominum venisse cognoscis, si adhuc cor tuum noxio velamine non et veritas tua semper susceperunt me. Narratis sanctis operibus, ad passionis suae gloriam venit: ut totius vitae atque vivificatricis mortis declararetur integritas. Ubi merito Patrem precatur, ne longe ab eo faciat misericordias suas, qui erat suscepti hominis veritate moriturus; sicut et alibi dicit: Deus meus, respice in me,
Abbreviated transcription (Latin):
beatoꝵ multiplicata ẽ turba peccantiũ.
De quã magnis enĩ ppłis. ꝙͣ pauci fide¬
les sunt. Non imerito. quia dum
multi mundi huiꝰ uanitatib occu¬
sapientes. Et uide qd̃ dicit suꝑ nu¬
merum. designat enim illos tantũ
in libro uiuentiũ supputatos. qͥ illi

Expanded text:
beatorum multiplicata est turba peccantium. beatorum multiplicata est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi mundi hujus vanitatibus occusapientes. Et vide quod dicit, super numerum; designat enim illos tantum in libro viventium supputatos, qui illi
Abbreviated transcription (Latin):
cas audire tragedias. quale ẽ in choris
cccłie salutiferas cognoscere psalmodias.dS
Istas res potiꝰ legentes spectare debemꝰ.
qͥs nec fatue querunꝰ. & ꝓficue semper
audimꝰ. Dicendo enim qͥs similis tibi.
malarum rerũ arguit inuentores. qͥ
se nequit̾ efferentes fallatium artiũ
auctores. eẽ. gloriant᷑. Hactenꝰ p̃dicaũ
sancta mat̾ eccłia. Nunc audiamus
loquentem dñm saluatorem. ut qd̃
dictum est qͥs similis tͥ. manifestum
nobis subsequenti expositione reddat᷑.
est scd̾a narratio. s pꝰ figuram exallage.
que latine appellatur immutatio. ex
ꝑsona dñi mystica uerba ꝓferuntur
ubi aduentum suum & pias p̾dicati¬
ones gentib innotescit. Annuntiare
est enum. uentura p̾dicere. qd̾ fecit
ore ꝓpħarum. Locutꝰ sum. id ẽ cũ int̾
nos conuersatꝰ enũgłizauit. quando
sacramentũ beate incarnationis assũp¬
sit. Addidit multiplicati sunt super
numerum. scilicet quia suꝑ calculum

Expanded text:
cas audire tragoedias, quale est in choris cas audire tragoedias, quale est in choris Ecclesiae salutiferas cognoscere psalmodias? Istas res potius legentes spectare debemus, quas nec fatue quaerimus, et proficue semper audimus. Dicendo enim, quis similis, tibi, malarum rerum arguit inventores, qui se nequiter efferentes, fallacium artium auctores esse gloriantur. Hactenus praedicavit sancta mater Ecclesia: nunc audiamus loquentem Dominum Salvatorem; ut quod dictum est: Quis similis tibi? manifestum nobis subsequenti expositione reddatur.est secunda narratio, sed per figuram exallage, quae Latine appellatur immutatio. Ex persona Domini mystica verba proferuntur, ubi adventum suum et pias praedicationes gentibus innotescit. Annuntiare est enim ventura praedicare, quod fecit ore prophetarum. Locutus sum, id est, cum inter nos conversatus evangelizavit, quando sacramentum beatae incarnationis assumpsit. Addidit, Multiplicati sunt super numerum; scilicet quia super calculum
Abbreviated transcription (Latin):
mero posite sunt insanie. ut ꝑsiill¬
tudines rerũ latiꝰ discurere debeauꝰ¬
& cogitationib tuis ñ est qͥs similis sit¬
tibi. Cum de oꝑibꝰ hominum loque¬
retur iisanis. apte intulit diuina mi¬
racula. Nã qui inflammant᷑ conten¬
dentib aurigis qui pantomimis sal¬
tantib molliunt᷑. quanto meliꝰ si cogi¬
tent celum & terrã pulcherruna diu̾¬
sitate formata. quȩ habent & aspectũ
decorum. & considationẽ omnino mi¬
rabilem. d Sequit᷑. Et cogitationibꝰ
tius ñ ẽ qͥs similis sit tͥ. Adhuc illas
suꝑsticiones elidit. qͥs sibi homines
aut ad religionem ꝑuersam reppere¬
runt. aut in spectaculis celebrandis
moti aliqua uoluptate finxerunt.
S numquid tale ẽ ꝑ funẽ currere pede
suspenso. quale petrũ terga maris fixo
pressisse uestigio. Humquid tale est
ignitis facib in theatro ludere. quale
fuit camini incendia trib pueris
ambulasse. d Numquid tale est sceni¬

Expanded text:
mero positae sunt insaniae, ut per similimero positae sunt insaniae, ut per similitudines rerum latius discurrere debeaet cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Cum de operibus hominum loqueretur insanis, apte intulit divina miracula. Nam qui inflammantur contendentibus aurigis, qui pantomimis saltantibus molliuntur, quanto melius si cogitent coelum et terram pulcherrima diversitate formata, quae habent et aspectum decorum, et considerationem omnino mirabilem! Sequitur, et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Adhuc illas superstitiones elidit, quas sibi homines aut ad religionem perversam repererunt, aut in spectaculis celebrandis moti aliqua voluptate finxerunt. Sed nunquid tale est per funem currere pede suspenso, quale Petrum terga maris fixo pressisse vestigio? Nunquid tale est ignitis facibus in theatro ludere, quale fuit camini incendia tribus pueris ambulasse? Nunquid tale est sceni
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑit᷑. cum ppłs isrłiticꝰ terrã repmissi¬
nis intraret. qd̾ idõ multifariam dicit᷑.
quia diuersis modis beatitudo pr̃atur.
S hec om̃ia ꝑ singulas species definitio¬
num diligent̃ exp̃ressa. studiosꝰ lector
de suꝑiore sententia. Exponit enim
cui sit spes. in nomine dñi scilicet. qñ
respexit in uanitates & insinias falsas
Legitur enim. Nemo potest duob
dnĩs seriuire. qd̾ & locꝰ iste cominemora
Ham qui spem habet in dño. rerũ om̃ũ
potente: respicere ñ debet ad caduca
Uanitas ẽ enĩ a sc̃a religione subita uari¬
etate mutari. & mentem fallaci illusi¬
ne conuertere. Insanie uͦ false sunt sax¬
is formasse dm̃. quem gentilitas adora¬
ret. ubi futuroꝵ ordinẽ mendaciter
inquirebant. Et est epitheton. insi¬
niȩ pulcherrimũ. id ẽ falsitas. Insane
quippe mentẽ fallunt. qm̃ a ueritat
dissentiunt. Potest hoc & ad illos ap¬
tari. qui spectaculoꝵ fallatiũ deledi¬
tione capiant᷑. Id̾o enim plurali nu¬

Expanded text:
ritur; cum populus Israeliticus terram repromissionis intraret; quod ideo multifarie dicitur, quia diversis modis beatitudo praestatur. Sed haec omnia per singulas species definitionum diligenter expressa, studiosus lectorde superiore sententia, exponit enim cui sit spes in nomine Domini, scilicet qui non respexit in vanitates et insanias falsas. Legitur enim: Nemo potest duobus dominis servire ; quod et locus iste commemorat. Nam qui spem habet in Domino rerum omnium potente, respicere non debet ad caduca. Vanitas est enim a sancta religione subita varietate mutari, et mentem fallaci illusione convertere. Insaniae vero falsae sunt saxis formasse deum, quem gentilitas adoraret, ubi futurorum ordinem mendaciter inquirebant. Et est epitheton insaniae pulcherrimum, id est falsitas. Insaniae quippe mentem fallunt, quoniam a veritate dissentiunt. Potest hoc et ad illos aptari, qui spectaculorum fallacium delectatione capiuntur. Ideo enim plurali nu
Abbreviated transcription (Latin):
debeas iam uenisse beatum nr̃m. cuius
uitã sicut iam contigit ꝯstat expositam.
Ubi sunt qui se uident sicut hic pro¬
missum ẽ sacͥficia ñ habere. & tamquã
sententiam istam in codicib sacris non
habeant. sic stupefacti ad obiectos ser¬
mones ꝓbabilit̾ obmutescunt. d Ut
faciam uoluntatẽ tuã ds̃ m̃s uolui. &
legem tuam in medio cordis mei. Filii
uerba dirigunt᷑ ad patrẽ. Desidauit
enim eiꝰ facere uoluntatem. qui non
abiit in consilio impioꝵ. & in uia pecca¬
toꝵ ñ stetit. & in cathedra pestilentiȩ ñ
sedit. Nã qd̃ dixit uolui. uirtutem p̃¬
scientiȩ declarauit. ut diceret p̾teritum
qd̃ constabat. eẽ. uenturũ. Manebat
etiam lex diuina in medio cordis ipsis
dum in lege dñi fuit uoluntas eiꝰ. ꝙ in
lege eiꝰ meditatꝰ ẽ die ac nocte. B ene

Expanded text:
debeas jam venisse beatum nostrum, cujus debeas jam venisse beatum nostrum, cujus vitam sicut jam contigit constat expositam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupefacti ad objectos sermones probabiliter obmutescunt? Vers. 10. Ut faciam voluntatem tuam, Deus meus, volui: et legem tuam in medio cordis mei. Filii verba diriguntur ad Patrem; desideravit enim ejus facere voluntatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditatus est die ac nocte . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. ut corpꝰ qd̾ ante fuit ꝑ facrifi¬
cioꝵ imagines ꝓmissum. nc̃ dicat ad¬
uentu ꝓp̃rio fuisse completum. Addidit.
Holochausta etiam ꝓ delicto ñ postula¬
sti. Holocausta dicunt᷑ tota incensa.
que ꝓ delictis sacris imponebant᷑ altari¬
bus. & postea igne cremabant᷑. ut deuo¬
ratio eoꝵ fieret abolitio peccatoꝵ. Hec
dicit iam dũm non petisse. Merito.
qm̃ illud a nobis expetit. qd̾ in qͥnqua¬
gesimo legitur psalmo. Cor contritũ
& humiliatũ ds ñ sꝑnit. Uides eccłiam
est de me. Ecce statim significat celeri¬
tatem ꝓmittens. uelocitatem modis
om̃ib pollicetur. Et tu uidee cum
ꝓpria sacrificia non habeas. quem de¬
ceptꝰ expectas. d ille iam uenit. ille uer
bum caro factum est. ille mundum
salutari p̃dicatione compleuit. s ad
huc nescio qͥd in tuis cubilib sompnia¬
ris. Quid ult̾iꝰ queris. qͥd stupore defi¬
geris. In libro isto psalmorum in capi¬
te de se dicit. ẽẽ. conscriptum. ut credere

Expanded text:
ostendit; ut corpus quod ante fuit per sacrificiorum imagines promissum, nunc dicat adventu proprio fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota incensa, quae pro delictis sacris imponebantur altaribus, et postea igne cremabantur, ut devoratio eorum fieret abolitio peccatorum. Haec dicit jam Dominum non petiisse; merito, quoniam illud a nobis expetit, quod in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Vides Ecclesiam ri scriptum est de me. Ecce, statim significat, celeritatem promittens, velocitatem modis omnibus pollicetur. Et tu, Judaee, cum propria sacrificia non habeas, quem deceptus exspectas? Ille jam venit, ille jam Verbum caro factum est, ille mundum salutari praedicatione complevit. Sed tu adhuc nescio quid in tuis cubilibus somniaris. Quid 137 ulterius quaeris? Quid stupore defigeris? In libro isto psalmorum, in capite de se dicit esse conscriptum, ut credere
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ & reuereant᷑ simul. qui quert̃
animam uieam ut auferant eã. Uenit
ad eam que suꝑest narrationẽ. ubi con¬
fusionem & reuerentiam dñs saliator
optat impiis. exultationẽ uͦ & leticiam
ꝓuenire petit deuotis. S uide in ista
depͣcatione quanta gerat studia pietatis.
Confundant᷑ dixit. mirabiliũ oꝑatiõe
turbentur. Reuereant᷑ aut̃. resurrec̃¬
tionis gła corrigant᷑. ut illum confi¬
teantur dm̃. quem dudũ putauer̃t
esse trucidandũ. Simul. id ẽ sicut ꝑse¬
cuti sunt. ita & p̃destinati conuersi¬
onis munere liberent᷑. Sequitur

Expanded text:
 revereantur simul, qui quaerunt animam meam, ut auferant eam. Venit ad eam, quae superest, narrationem: ubi confusionem et reverentiam Dominus Salvator optat impiis: exsultationem vero et laetitiam provenire petit devotis. Sed vide in ista deprecatione quanta gerat studia pietatis. Confundantur, dixit, mirabilium operatione turbentur. Revereantur autem, resurrectionis gloria corrigantur: ut illum confiteantur Deum, quem dudum putaverant esse trucidandum. Simul; id est, sicut persecuti sunt, ita et praedestinati conversionis munere liberentur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. que grece enneomatice. latine
notio nuicupat᷑. Hec unãquãq rẽ
ꝑ id qd̾ ait. ñ ꝑ id qd̃ ẽ. conat᷑ ostendere.
Nam qui sit iste beatꝰ posita detͣmina¬
tione p̾finitur. id ẽ cuiꝰ ẽ spes nomͣ dñi.
Spes enim dicta c̃. quasi stabilis pes.
Ham & illi dicunt᷑ spem suã in domino
ponere. qui ab eo dari sibi temporalu
dep̾cantur. Hi uident᷑ ñ ꝓpt̾ sc dilige¬
re dm̃n. s ꝓpt̾ illa que postulant. Illẽ
autem ueracit̾ habet spem nominis dñ
qui solam contemplationẽ eiꝰ auidꝰ concu¬
piscit. Nomen gͥ dñi int̾ cetͣa saluator
et̃nꝰ est. Et ille spem suam ponit in ce
nomine. qͥ se ñ sius meritis s ab eo ꝑ¬

Expanded text:
ece ennoematice, Latine notio nuncupatur. Haec unamquamque rem per id quod agit, non per id quod est, conatur ostendere. Nam qui sit iste beatus posita determinatione praefinitur, id est cujus est spes nomen Domini. Spes enim dicta est quasi stabilis pes. Nam et illi dicuntur spem suam in Domino ponere, qui ab eo dari sibi temporalia deprecantur. Hi videntur non propter se diligere Deum, sed propter illa quae postulant. Ille autem veraciter habet spem nominis Domini, qui solam contemplationem ejus avidius concupiscit. Nomen ergo Domini inter caetera Salvator aeternus est; et ille spem suam ponit in ejus nomine, qui se non suis meritis, sed ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. increpabat incredulos. & multã
huiꝰ cemodi p̾dicabat. que ȩuũgłii
textꝰ eloquit᷑. Fuit tam̃ tempꝰ cum in
passione tacuit. sicut scriptum est. At
u̾c nichil respondit ei. quippe cui pon¬
tuis pilatꝰ dixit. Nichi non loqueris. d
Ucritatem dixit. qͣndo ꝓnuntiauit.
ego sum uia.ueritas. & uita. Salutaris¬

Expanded text:
bat, increpabat incredulos, et multa bat, increpabat incredulos, et multa hujuscemodi praedicabat, quae Evangelii textus eloquitur. Fuit tamen tempus cum in passione tacuit, sicut scriptum est: At Jesus nihil respondit ei; quippe cui Pontius Pilatus dixit: Mihi non loqueris ? Veritatem dixit quando pronuntiavit: Ego sum via, veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. quando dictum ẽ. ñ sic impii n̾sic.
s tamꝗͣ puluis quem ꝓicit uentꝰ a facie
terre. In eccłia magna. sicut sepe dixi¬
mus catholicam dicit. que toto orbe
diffusa est. de qua ibi dictum ẽ. qd̾ fruc¬
tum suum dabit in tempore suo. Seqͥt᷑.
Ecce labia mea ñ ꝓhibebo. dñe tu cog¬
nouisti. Loquit᷑ ꝑ id qd̾ dõ subiectꝰ ẽ
filiꝰ. Nam quamuis int̾ obstiuatos
periculosum fuerit p̾dicare ueritatẽ.
dum mortem suam exinde nosset esse
uenturam. tam̃ non destitit ammonere
uiam iustoꝵ. & iter impioꝵ peribit.
In qua parte patrem habuit testem
quem inuocat. quia nulla ꝑicula timu¬
it. quando carnali ppło sp̾alia bona
p̾dicauit. Sic pͥmi psalmi uerissimus
textꝰ nc̃ etiã dñica cominemoratione
ñ abscondi in corde meo. ueritatẽ tuã
& silutare tuum dixi. Iusticie uolun¬
tas est. quando potest ꝓdẽe. ñ abscon¬
dere ueritatem. qd̃ dñm saluatorem
fecisse ñ dubiũ ẽ. quando turbas argui¬

Expanded text:
ni, quando dictum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . In Ecclesia magna, sicut saepe diximus, catholicam dicit, quae toto orbe diffusa est: de qua ibi dictum est, quod fructum suum dubit in tempore suo . Sequitur, ecce labia mea non prohibebo, Domine, tu cognovisti. Loquitur per id quod Deo subjectus est Filius. Nam quamvis inter obstinatos periculosum fuerit praedicare veritatem, dum mortem suam exinde nosceret esse venturam, tamen non destitit admonere viam justorum, et iter impiorum peribit . In qua parte Patrem habuit testem quem invocat, quia nulla pericula timuit, quando carnali populo spiritualia bona praedicavit. Sic primi psalmi verissimus textus, nunc etiam dominica commemoratione non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum dixi. Justi voluntas est, quando potest prodesse, non abscondere veritatem; quod Dominum Salvatorem fecisse non dubium est, quando turbas argue