comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grediantur. qui post quã romani aduentabant. senatusa Bestia
consultus et placeret ne legatos iugurthȩ recipi membus: hiiq de¬
creuer in regnum ip̃mq deditun uenissent uti diebus in proximis
decem italia decedererit. Conful numidisex senatus decreto nun¬
ciari uibee. ita nifectis rebus illi domum discedunt. Interim calpur¬
nius parato exercitu legit sibi homines nobiles factiosos quorũ aucto¬
nicate que diuqiuisset munita fore sperabat in quibus furat scaurus¬
de cuius natura et habiti supra memerauimus. na in consule nostro
multe boneq artes animi et corporis erant quas onmnes auaritia pre¬
pediebat patiens laborun. acri ingenio satis prorudens belli haudigna¬
rus fortissimus contra pericula ct msidias sed legiones peritalia Regium
ato inde siciliani porto &x sicilia ni aphrica transuecte sunt igitur
Calpurnius in mitio paratis cõmeatibus acnter numidiani aggresfus

Expanded text:
grediantur. Qui postquam Romam adventabant, senatus a Bestia grediantur. Qui postquam Romam adventabant, senatus a Bestia consultus est, placeretne legatos Iugurthae recipi moenibus, iique decrevere, nisi regnum ipsumque deditum venissent, uti in diebus proximis decem Italia decederent. Consul Numidis ex senatus decreto nuntiari iubet. Ita infectis rebus illi domum discedunt. Interim Calpurnius parato exercitu legat sibi homines nobilis factiosos, quorum auctoritate quae deliquisset munita fore sperabat. In quis fuit Scaurus, cuius de natura et habitu supra memorauimus. Nam in consule nostro multae bonaeque artes et animi et corporis erant, quas omnis auaritia praepediebat: patiens laborum, acri ingenio, satis prouidens, belli haud ignarus, firmissimus contra pericula et invidias. Sed legiones per Italiam Regium atque inde Siciliam, porro ex Sicilia in Africam transuectae. Igitur Calpurnius initio paratis commeatibus acriter Numidiam ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
ciatores promiscue uti quisq armatus obuius fuerat interfecit: qđ postes.
rome coginntum est et res in senatu agitari cepit. idem ministri regis
intapellando ac sepe eratia. interdum iuroiis trahendo tempus atrõ¬
Iuguithe scelus condonaretur: profecto oninis inuidia in prolatã¬
dis confultatiombus dilapsa foret tanta us gratie atq pecuma regis
erat: sed ubi senatus delicti conscientia populum timet: lege sempro¬
ma prounicie futuris confulibus nuindia atq italia decrete st
Consules declarati .ꝑ. scipio Nasica. L. Calpurnius bestia: calpur-
mo numidia. scipioni italia obuienit. deinde exercitus qui in
aphricam portaretur scribitur. scipenduni aliaq que bello usui
forent decernuntur. At Iuguitha contra spem nuncio accepto
quippe cui omuia uenuu ire rome in auimo heserat filiũ et cum
eo duos familiares ad senatum legatos mittit: hiisq uti illii quos hi¬
ensale interfecto imiserat precepit. omnes mortales uti pecuma ag¬

Expanded text:
iatores promiscue, uti quisque armatus obvius fuerat, interficit. Quod postquam Romae cognitum est et res in senatu agitari coepta, idem illi ministri regis interpellando ac saepe gratia, interdum iurgiis trahendo tempus atroIugurthae scelus condonaretur, profecto omnis invidia prolatandis consultationibus dilapsa foret: tanta vis gratiae atque pecuniae regis erat. Sed ubi senatus dilicti conscientia populum timet, lege Sempronia prouinciae futuris consulibus Numidia atque Italia decretae; consules declarati P. Scipio Nasica, L. Bestia Calpurnius; Calpurnio Numidia, Scipioni Italia obuenit. Deinde exercitus, qui in Africam portaretur, scribitur; stipendium aliaque, quae bello usui forent, decernuntur. At Iugurtha contra spem nuntio accepto, quippe cui Romae omnia venire in animo haeserat, filium et cum eo duos familiaris ad senatum legatos mittit iisque uti illis, quos Hiempsale interfecto miserat, praecipit, omnis mortalis pecunia ag
Abbreviated transcription (Latin):
tur neq mox ingemo corporis honestiui quã pro uestra saluce fuem iute
fecerin adum En. CCotta. Cos faicio quid sepe maiores aspens bellis fe
Nani talem honorem bonus nemo uolet cum fortune et mars et belli abalis
acti ratioredenda auc turpiter moriendum sit: tantiumodo ĩ auimis
habetote nõ me obscelus aut auaritiam cesum: seduolente pro maximis
beneficiis animam dono de disse peruos guirites ee gloriam maiorum

Expanded text:
tur; neque mox ingenio corporis honestius quam pro vostra salute finem vitae tur; neque mox ingenio corporis honestius quam pro vostra salute finem vitae fecerim. adsum en C. Cotta consul, facio quod saepe maiores asperis bellis feccumspicite; nam talem honorem bonus nemo volet, quom fortunae et maris et belli ab aliis acti ratio reddunda aut turpiter moriundum sit. tantummodo in animis habetote non me ob scelus aut avaritiam caesum, sed volentem pro maxumis beneficiis animam dono dedisse. per vos, Quirites, et gloriam maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uibus fama et fortunis integer agas id dono deltur atq accipitur: con¬
sules uos fecistis quirites belu domiq impeditissima .r.p. namiq impe¬
ratores hispanie stipendui. imlites arma. frumentum poseunt et
id res cogit quomami defectione sociorum. et sertorii per montes
fuga neq manu certare posfunt. neq utilia parare. exercitus :
Asia ciliciaqs ob nimas opes nnthridatis aluntur. Macedonia plena
hostum est: necminus italie maritima et proiunciarum cum interim
uectigalia parua et bells incerta uix parten fumptuu sustmentita
cdasse que cõmeatus tuebatur miuore q ancea nauigamus he si dolo ciue
secordia nostra contracta sunt agite uti no etrira suppleciũ fumite. sui
fortuna cõmunis aspenorest quare indigna uobis nobisq rep incipicis atq
ego cuiui etati mors propior est non depritcor si quid ea uobis incõmodi demi¬

Expanded text:
vibus fama et fortunis integer agas, id dono datur atque accipitur. Convibus fama et fortunis integer agas, id dono datur atque accipitur. Consules nos fecistis, Quirites, domi bellique impeditissuma re publica. namque imperatores Hispaniae stipendium milites arma frumentum poscunt, et id res cogit, quoniam defectione sociorum et Sertori per montis fuga neque manu certare possunt neque utilia parare. exer- citus in Asia Ciliciaque ob nimias opes Mithridatis aluntur, Macedonia plena hostium est nec minus Italiae marituma et provinciarum, quom interim vectigalia parva et bellis incerta vix partem sumptuum sustinent: ita classe, quae commeatus tuebatur, minore quam antea navigamus. haec si dolo aut socordia nostra contracta sunt, agite, ut monet ira, supplicium sumite: sin fortuna communis asperior est, quare indigna vobis nobisque et re publica incipitis? Atque ego, quoius aetati mors propior est, non deprecor, si quid ea vobis incommodi demi
Abbreviated transcription (Latin):
uectus per segrauis curam duplicat cui misero acta iam etate. ne
mortem quiolem honestani sperar᷑ licet. nam si parricida uestri sri
et is genitus hic deos penatis meos patriamq et sũmum imperiũ uilia
habeo. quis michi uiuo cruciatus satis est ant que pena mortuo: cum
omnia memorata apud inferos supplicia scelere meo uici a prima ado¬
lescentia in ore uestro priuatus et in magis tratibus egi. qui lingtia qui
consilio meo qui pecumnia uoluer usi sunt nes ego callidam facundia
neq ingenium ad malefaciendum exerciũ audissimus priuate ora¬
tię maximas mimicitias pro .r p suscepi quis uctus cum illa simul
cum egens aliene opis plura mala ex pectarem: uos quinter runus inichi
patriam deos peuates cum ingenti dignitate de distis pro quibus bens¬
ficiis uix satis gratus iudear si singulis animam quam nequeo con¬
cesserim: nam uita et mors iure nature sunt: ut sine dedecore cumci¬

Expanded text:
nectus, per se gravis, curam duplicat, quoi misero acta iam aetate ne nectus, per se gravis, curam duplicat, quoi misero acta iam aetate ne mortem quidem honestam sperare licet. nam si parricida vostri sum et bis genitus hic deos penatis meos patriamque et summum imperium vilia habeo, quis mihi vivo cruciatus satis est aut quae poena mortuo? quin omnia memorata apud inferos supplicia scelere meo vici. A prima adulescentia in ore vostro privatus et in magistratibus egi: qui lingua, qui consilio meo, qui pecunia voluere, usi sunt; neque ego callidam facundiam neque ingenium ad male faciundum exercui: avidissumus privatae gratiae maxumas inimicitias pro re publica suscepi; quis victus cum illa simul, quom egens alienae opis plura mala expectarem, vos, Quirites, rursus mihi patriam deosque penatis cum ingenti dignitate dedistis. pro quibus beneficiis vix satis gratus videar, si singulis animam quam nequeo concesserim. nam vita et mors iura naturae sunt: ut sine dedecore cum ci
Abbreviated transcription (Latin):
proditorum patrocima qui rapinas et incendia instaurare cupiũt
et rursus aduesum deos penatis manus armare. sin libertas et ue¬
ra inagis placent decerinte digna nomini uio et augete ingenium
uiris fortibus. ad est noruis exertitus ad hoc colonie ueterum imlitũ
nobilitas ominis/ duces optimi tortuna meliores sequicur. iam
illa que secordia nostra collecta sunt dilabentur. Quare ita
censeo quomam Lepidus &ercitum priuato consilio paratum
uibem ducit uti Ap. Clandius interrex cum .Q. Catulo. procos. et
ceteris quibus imperium est urbi prsidio suit: operamq. dent ue
quid. R. R. detrimenti capiat:
ee. querum alia toleraui: partim reppuli decrum auxiliis et
uirtute mea in quis omnibus nunq̃ tnimus negocio de fuit
neq decretis labos: male secundeq res opes non ingeniũ michi mutabãt
At contra in hiis imsaiis cuncta me cum fortuna doerues. pretara se¬

Expanded text:
proditorum patrocinia, qui rapinas et incendia instaurare cupiunt proditorum patrocinia, qui rapinas et incendia instaurare cupiunt et rursus advorsum deos penatis manus armare. sin libertas et vera magis placent, decernite digna nomine et augete ingenium viris fortibus. adest novos exercitus, ad hoc coloniae veterum militum, nobilitas omnis, duces optumi: fortuna meliores sequitur. iam illa, quae socordia nostra conlecta sunt, dilabentur. Quare ita censeo, quoniam M. Lepidus exercitum privato consilio paratum itatem ad urbem ducit, uti Ap. Claudius interrex cum Q. Catulo pro consule et ceteris, quibus imperium est, urbi praesidio sint operamque dent, ne quid res publica detrimenti capiat.'ere, quorum alia toleravi, partim reppuli deorum auxiliis et virtute mea; in quis omnibus numquam animus negotio defuit neque decretis labos; malae secundaeque res opes, non ingenium mihi mutabant. at contra in his miseriis cuncta me cum fortuna deseruere. praeterea se
Abbreviated transcription (Latin):
arma temptabitis: delectus aduersum uos habiti: pecunio pu¬
blice et priuatim extorte : presidia deducta aitq immposita ex li¬
bidine legts imperantur. Cum interim uos legatos ed decrta pa¬
ratis. quanto me hercule auidius pacem pecirẽtis tanto belluim
acruis erit. cum intelligit semctu magis q̃ equo et bono sustenta¬
tuni. nam qui turbas et cedem ciuium odisse ait et obidarma¬
to lepiolo uos mermies retinct que iuictis tolleranola sunt ea cũ facẽ
pessitis pacianum potius censet: ita ili a uobis pacem uobis ab illo
bellun suadent: hec ii placent / si tanta torpedo animos oppressit ut
obliti scelerum cume cuiusmurbem reditu decus ordinis huius
interit. Nichilominus uos atq coniuges et liberos lepido periisfuri
sitis: quid opus decrotis: qui& auxilio catuli quin is et alis boni .r.
ꝑ frustra curant. Agite ut libet. Parate uobis Cethegi atq: alia

Expanded text:
arma temptabitis? dilectus advorsum vos habiti, pecuniae puarma temptabitis? dilectus advorsum vos habiti, pecuniae publice et privatim extortae, praesidia deducta atque inposita: ex lubidine leges imperantur, quom interim vos legatos et decreta paratis. quanto mehercule avidius pacem petieritis, tanto bellum acrius erit, quom intelleget se metu magis quam aequo et bono sustentatum. nam qui turbas et caedem civium odisse ait et ob id armato Lepido vos inermos retinet, quae victis toleranda sunt, ea quom facere possitis, patiamini potius censet. ita illi a vobis pacem, vobis ab illo bellum suadet. haec si placent, si tanta torpedo animos oppressit, ut obliti scelerum Cinnae, quoius in urbem reditu decus ordinis huius interiit, nihilo minus vos atque coniuges et liberos Lepido permissuri sitis, quid opus decretis, quid auxilio Catuli? quin is et alii boni rem publicam frustra curant. agite ut lubet, parate vobis Cethegi atque alia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid expectatis insi forte pudet aut piget recte facer : an Lepidimã¬
data animos mouere: qui placere ait sua cuique reddi et aliena
tenet. belli uira rescindi cum ipe armis cogat ciuitatene confirmari
quibus ademptam negat concordie gratia tribuntiam potestate
restitui ex qua omnes discordic accense pessue omnui atq impu¬
dentis sune tibi ne egestas ciuium et luctuscure sunt : eui nichil est
domi nisi armis partum aue per iniuriam: alterum consula tum
petis quasi primũ red diders. bello contordiani quers quo parta dis¬
turbatur. nostri proditor istis inuidus hostis oniniũ bonorũ uetẽ
nes hominum neq deorum pudet eiuos perfidia auuit periurio uiola¬
sti: qui quando talis esimantas in fententia et retineas arma: te hor¬
tor ueu prolatandis feditionibus inquies ipse nos in sollicitudine atti¬
neas. neq te proruncit neq leges neq dĩ penatis ciuem patumtur

Expanded text:
quid expectatis? nisi forte pudet aut piget recte facere. an Lepidi manquid expectatis? nisi forte pudet aut piget recte facere. an Lepidi mandata animos movere? qui placere ait sua quoique reddi et aliena tenet; belli iura rescindi, quom ipse armis cogat; civitatem confirmari, quibus ademptam negat; concordiae gratia tribuniciam potestatem restitui, ex qua omnes discordiae accensae. pessume omnium atque inpudentissume, tibine egestas civium et luctus curae sunt? quoi nihil est domi nisi armis partum aut per iniuriam. alterum consulatum petis, quasi primum reddideris, bello concordiam quaeris, quo parta disturbatur, nostri proditor, istis infidus, hostis omnium bonorum. ut te neque hominum neque deorum pudet, quos per fidem aut periurio violasti! qui quando talis es, maneas in sententia et retineas arma, te hortor, neu prolatandis seditioni- bus, inquies ipse, nos in sollicitudine attineas. neque te provinciae neque leges neque di penates civem patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ericu rursus admoto ferro atq flama urben inuadat quod multo
proprius est ab eo quo agitat statu q̃. ex pace et concordia ad arma
cuulia que ille aduersum diuina et humana omnia cepit. nou pro
sua aut quorum fimulat iniuria. sed legum ac libartatis subuertin¬
de: angitur enim ac laceratur auimi cupidine et noxarum inctu
expers consilii inquies: hec atq illa tentans meruit ocium: odit bel¬
lum: luxii atq licentia carendum uidet. atq interim abutitur
uestra secordia. Neq michi sacis consilii est metun anignauia
an dementiam eam appellen: qui iudemini intenta m̃ala qͣsi
fulmen optare se quisq ne attingat sed probibere ne conari quidem:
et queso considerate quã conueria rerum natura sit: autea malũ
publicum occulte auxilia palam instruebantur et eo boni malos
facile antribant. nunc pax et concordia disturbantur palani/ de¬
fenduntur occulte. quibus illa placent in armis suntuos ĩ mctu:

Expanded text:
ercitu rursus admoto ferro atque flamma urbem invadat? quod multo ercitu rursus admoto ferro atque flamma urbem invadat? quod multo propius est ab eo quo agitat statu, quam ex pace et concordia ad arma civilia. quae ille advorsum divina et humana omnia cepit, non pro sua aut quorum simulat iniuria, sed legum ac libertatis subvortundae. agitur enim ac laceratur animi cupidine et noxarum metu, expers consili, inquies, haec atque illa temptans; metuit otium, odit bellum; luxu atque licentia carendum videt atque interim abutitur vostra socordia. neque mihi satis consili est, metum an ignaviam an dementiam eam appellem, qui videmini itanta mala quasi fulmen optare se quisque ne attingat, sed prohibere ne conari quidem. et quaeso considerate, quam convorsa rerum natura sit. antea malum publicum occulte, auxilia palam instrue- bantur, et eo boni malos facile anteibant; nunc pax et concordia disturbantur palam, defenduntur occulte. quibus illa placent, in armis sunt, vos in metu.
Abbreviated transcription (Latin):
mutauerit: Nunc est proconsule cum imperio non empto sed dato a uobis
cun legatis adbuc uire parentious et ad eum concurrer homine om¬
niũ hominum corruptii simi flagrante s mopia et cupidimbas sclenũ
conscientia exagitati qͥuidus quic in seditiombus ini pace turbe gunt
hii tumultum ex tumuleu bellum ex bello ferunt : Saturnini olim
post sulpicii. dem Marii Damasippiq nic Lepiodi satellits. pre¬
tara Etruna atq: omnestireliquie belli arrecte Hispanie armis sol¬
licitate Mitindates in later uectigalium nostrorum quibus ad hiu
sustentaniur diem bello circunspicit quin preter idoneun ducem
nchil adest ad subuertenduui imptrium: q̃duos oro atq obsecro
.R.C. ut ammaduertatis ne patiamim licentiam scelerum quasi
rabiem ad integros contractu procede&s. Nam ubi malos premia scqũ¬
tur. haud facile quisqua gratiuto bonus est. an &x pectatis dum ex¬

Expanded text:
mutaverit; nunc est pro consule cum imperio, non empto sed dato a vobis, mutaverit; nunc est pro consule cum imperio, non empto sed dato a vobis, cum legatis adhuc iure parentibus, et ad eum concurrere homines omnium ordinum corruptissumi, flagrantes inopia et cupidinibus, scelerum conscientia exagitati, quibus quies in seditionibus, in pace turbae sunt. hi tumultum ex tumultu, bellum ex bello serunt, Saturnini olim, post Sulpici, dein Mari Damasippique, nunc Lepidi satellites. praeterea Etruria atque omnes reliquiae belli adrectae, Hispaniae armis sollicitae, Mithridates in latere vectigalium nostrorum, quibus adhuc sustentamur, diem bello circumspicit; quin praeter idoneum ducem nihil abest ad subvortundum imperium. quod ego vos oro atque obsecro ut animadvortatis neu patiamini licentiam scelerum quasi rabiem ad integros contactu procedere. nam ubi malos praemia sequontur, haud facile quisquam gratuito bonis est. An expectatis, dum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ob bencfacta cepisset cuius scelenbus tanta premia tribiustis: at
scilicet eos qui ad postremum usq legatos pacem concordiam et
alia huiuiscemodi decreuerunt gratiam habeo peperis se ĩmo des¬
pecti et indigni.r. ꝑ habiti prede loco estimant: Q uippe metu pacẽ
repetentes quo habitum amiseraut. Equidem a principio eum etne¬
riam coniurar proscnptos accersiri largitionibus rem publicam
lacerari udebam maturandum putabam et catuli consilia cum
paucis secutus fum: Ceterum illi qui gentis emilie benefacta ex¬
tollebant et ignoscendo .p. R. maoinitudmem auxisse: nusquã
etiam tum Zepidum progressum auebant tum priuata arma
opprimende libertatii cepisset sibi quisq opes aue patrocima querẽdo
consilium publicum corruperunt: Atrum erat Lepidus lato cum
calombus et paucis sicariis quorum nemo diurna mercede uita

Expanded text:
ob bene facta cepisset, quoius sceleribus tanta praemia tribuistis? at ob bene facta cepisset, quoius sceleribus tanta praemia tribuistis? at scilicet eos, qui ad postremum usque legatos pacem concordiam et alia huiusce modi decreverunt, gratiam ab eo peperisse. immo despecti et indigni re publica habiti praedae loco aestumantur, quippe metu pacem repetentes, quo habitam amiserant. Equidem a principio, quom Etruriam coniurare, proscriptos accersi, largitionibus rem publicam lacerari videbam, maturandum putabam et Catuli consilia cum paucis secutus sum. ceterum illi, qui gentis Aemiliae bene facta extollebant et ignoscundo populi Romani magnitudinem auxisse, nusquam etiam tum Lepidum progressum aiebant, quom privata arma opprimundae libertatis cepisset, sibi quisque opes aut patrocinia quaerundo consilium publicum corruperunt. at tum erat Lepidus latro cum calonibus et paucis sicariis, quorum nemo diurna mercede vitam
Abbreviated transcription (Latin):
in periculis a promptissmio quoque defenoli. demique
praua incepta consultoribus noxe esse. Sed contra sedi¬
tiombus omnia turbata sunt et ab hiis quos prohiber magis decebat
Postremo que pessimi et stultissimi decreuer. ea bonis et sapientibus
facienda sunt: Nam bellum atq: arma quanquã uobis inuisa
tamẽ quia Lepido placent sumenola sunt: insi cͥui forte pacem pre¬
stare et bellum pati consilium est: Proh dii boni qui hanc urbem
omissa cura adhuc regitis : M. Emilus ominiun flagitiosoruꝰ po¬
sbemus qui peior an ignaulor sic deliberari non potostꝰ exereitum
opprimende libertatis habet et se contempto metuendun effecit. uos
mussantes et retrectantes uerbis et uatum carmimbus pacem opta¬
tis magisq̃ defenditis: neq incelligitis mollitia decretorum uobis digni¬
tatem illi metum detrahi. atq idiure quomam ex rapinis consula¬
tum. ob seditionem prouinciani cum exercitu adeptus est. ꝗuid ille

Expanded text:
in periculis a promptissumo quoque defendi, denique in periculis a promptissumo quoque defendi, denique prava incepta consultoribus noxae esse. sed contra seditionibus omnia turbata sunt et ab iis, quos prohibere magis decebat; postremo, quae pessumi et stultissumi decrevere, ea bonis et sapientibus faciunda sunt. nam bellum atque arma, quamquam vobis invisa, tamen, quia Lepido placent, sumunda sunt; nisi forte quoi pacem praestare et bellum pati consilium est. pro di boni, qui hanc urbem omissa cura adhuc tegitis, M. Aemilius, omnium flagitiosorum postremus, qui peior an ignavior sit deliberari non potest, exercitum opprimundae libertatis habet et se e contempto metuendum effecit; vos mussantes et retractantes verbis et vatum carminibus pacem optatis magis quam defenditis, neque intellegitis mollitia decretorum vobis dignitatem, illi metum detrahi. atque id iure, quoniam ex rapinis consulatum, ob seditionem provinciam cum exercitu adeptus est. quid ille
Abbreviated transcription (Latin):
fecti sunt perarma conditam a maioribus suis utiq uira et iudicia
sibi uet extorquerent egregia stilicet mercede cum relegati ni paludes
et siluas contumeliani atq mudiani suam premia penes paucos
intelligerene: Quare igitur tanto agmine acq animis incedit quia
scder et parricidio suo nomina indidit. neq aliter .u. p. et belli fuie
ait nisi maneat expuba agris plebes preda cĩuilis acerbissima iuis
et composita intelligrintur maxima turbamenta .i.p. atq exitia
probate adninte legious impositis: Accipite ocium cum seruuitio
cumueniendam: michi quanquã per hoc sũmum imperiũ satis
quefitum erat nomini maiorum dignitati atq etiã prediota¬
men non fuit consilium priuatas opes facer potiorq uisa est peri¬
culosa libertas quieto seruitio. que si probabitis adest Quirite/ et
bene iuuantibus diis : M. Enuliun consulem ducem et aue̾torẽ
sequimini ad itcipiendam libertatem:

Expanded text:
fecti sunt, per arma conditam a maioribus suis, utique iura et iudicia fecti sunt, per arma conditam a maioribus suis, utique iura et iudicia sibimet extorquerent: egregia scilicet mercede, quom relegati in paludes et silvas contumeliam atque invidiam suam, praemia penes paucos intellegerent. quare igitur tanto agmine atque animis incedit? quia et parricidio suo nomina indidit. neque aliter rem publicam et belli finem ait, nisi maneat expulsa agris plebes, praeda civilis acerbissuma, ius et conposita intelleguntur, maxuma turbamenta rei publicae atque exitia probate, adnuite legibus inpositis, accipite otium cum servitio cumveniundam. mihi quamquam per hoc summum imperium satis quaesitum erat nomini maiorum, dignitati atque etiam praesidio, tamen non fuit consilium privatas opes facere, potiorque visa est periculosa libertas quieto servitio. quae si probatis, adeste, Quirites, et bene iuvantibus divis M. Aemilium consulem ducem et auctorem sequimini ad recipiundam libertatem.'
Abbreviated transcription (Latin):
ma ab &terii/ in nosmet uersa scelerum et contumeliarum omnnum
finis sit quorum adeo Syllami nou pemeit ue et facta igloria nu¬
merit et siliceat auidius fecenie neq iam quid existimetis de illo sed
quantuiu audiatis uereor. ne alius alium principem &pectantes añ
capiamini non opibus eius que futiles et corrupte sunt seduestra se¬
cordia quã raptum iri licet et q̃ audeat tam uideri felicem: nam
priter satellites cõmaculatos quis eadem uult aut quis nõ ommia
mutata preter uictoriam scilicet imlitis quorum sanguine Ianile
Seyrtoq pessimis seruorum diuitie parte funt. an quibus prclatus
in magistratibus capiendis tufidius ancilla turpis honorum om¬
uium dehonestamentum: itaq maximam michi fiduciam pa¬
rit uictor exeicitus cui pertot uulnera et labores inchil preter tyran¬
iuui quesitum est. iisi forte tribiuntiam potestatem euersum pro¬

Expanded text:
ma ab externis in nosmet vorsa. scelerum et contumeliarum omnium ma ab externis in nosmet vorsa. scelerum et contumeliarum omnium finis sit; quorum adeo Sullam non paenitet, ut et facta in gloria numeret et, si liceat, avidius fecerit. Neque iam, quid existumetis de illo, sed quantum audeatis, vereor, ne alius alium principem expectantes ante capiamini, non opibus eius, quae futiles et corruptae sunt, sed vostra socordia, quam raptum ire licet et, quam audeas, tam videri felicem. nam praeter satellites conmaculatos quis eadem volt aut quis non omnia mutata praeter victoriam? scilicet milites, quorum sanguine Tarulae Scirtoque, pessumis servorum, divitiae partae sunt! an quibus praelatus in magistratibus capiundis Fufidius, ancilla turpis, honorum omnium dehonestamentum? itaque maxumam mihi fiduciam parit victor exercitus, quoi per tot volnera et labores nihil praeter tyrannum quaesitum est. nisi forte tribuniciam potesta- tem evorsum pro
Abbreviated transcription (Latin):
inchis ausus nis muliebri ingenio & pectat uerum ego seditiosus uti
sylla ait qui premia turbarum queror et bellum cupiens qui uira
pacis repeto scilicet quia nõ aliter salui satisq tuti imperio eritis insi
Uoctius picens et Scriba Cornelius aliena bene parata prodegenut
nisi approbaritis omnes proscriptionem moxiorum obdiuitias craci¬
atus uirorum illastrium. uastam urbem fuga et cedibus. bona cuiui
miserorum quasi cimbircaui predam uenumi aut dono datam: at
obiectat nnchi possessiones & bonis prescriptoruni quod quidem secle¬
rum illius uel maximum est: non mentq: quenquã omnium satis
tutum fuisse si recte faceremus atq illa quantum formidine mer¬
catus sum precio soluto iuire dominis tamen restituto neq pati con¬
siliim est ullam ex ciuibus predam esse. sacis illa fueriut que rabie cõ¬
tracta tolleraumus manus conserentis inter se romanos exercitus et ar¬

Expanded text:
nihil ausus nisi muliebri ingenio expectat. Verum ego seditiosus, uti nihil ausus nisi muliebri ingenio expectat. Verum ego seditiosus, uti Sulla ait, qui praemia turbarum queror, et bellum cupiens, qui iura pacis repeto; scilicet quia non aliter salvi satisque tuti in imperio eritis, nisi Vettius Picens et scriba Cornelius aliena bene parata prodegerint, nisi adprobaritis omnes proscriptionem innoxiorum ob divitias, cruciatus virorum illustrium, vastam urbem fuga et caedibus, bona civium miserorum quasi Cimbricam praedam venum aut dono datam. at obiectat mihi possessiones ex bonis proscriptorum. quod quidem scelerum illius vel maxumum est, non me neque quemquam omnium satis tutum fuisse, si recte faceremus. atque illa, quae tum formidine mercatus sum, pretio soluto iure, dominis tamen restituo, neque pati consilium est ullam ex civibus praedam esse. satis illa fuerint, quae rabie contracta toleravimus, manus conserentis inter se Romanos exercitus et ar
Abbreviated transcription (Latin):
q̃: laborem cum honoribus capessebant nulla sint. hac tempes tate
saiuendum aut imperandum: hadendus mitus est aut faciendus
Quirites. Nam quid ultra: que ue humana superant aut diuina
ipolluta sunt. Populus romanus paulo ante gentium moderator
exutus imperio. oloria uire cogitandi mops despectusq ue seruilia
quidem alimenta reliqua hab̾et: sociorum et lacis magna uis ciui¬
tate pit niultis et eoregiis factis a uobis data peruum prohibentur
ee plebis muoxie patrias sedes occupauere pauci satellites mercedem
scelerun leges iudicia erariun: proruncie reges penes unũ: demiq
necis ciiniu et uite licentia sinul humanas hostias uidistis et sepul¬
chra infecta sanguine ciuili: est ne uiris reliqui aliudq̃r soluet iniuriã
auc mori peruurtuteni: Quomami quidem unum omnibus fineni
natura uel farro septis statuit. neq quisquã xtremani necqitatem

Expanded text:
quam laborem cum honoribus capessebant, nulla sunt; hac tempestate quam laborem cum honoribus capessebant, nulla sunt; hac tempestate serviundum aut imperitandum, habendus metus est aut faciundus, Quirites. nam quid ultra? quaeve humana superant aut divina inpulluta sunt? populus Romanus, paulo ante gentium moderator, exutus imperio gloria iure, agitandi inops despectusque ne servilia quidem alimenta reliqua habet. sociorum et Lati magna vis civitate pro multis et egregiis factis a vobis data per unum prohibentur, et plebis innoxiae patrias sedes occupavere pauci satellites mercedem scelerum. leges iudicia aerarium provinciae reges penes unum, denique necis civium et vitae licentia. simul humanas hostias vidistis et sepulcra infecta sanguine civili. estne viris reliqui aliud quam solvere iniuriam aut mori per virtutem? quoniam quidem unum omnibus finem natura vel ferro saeptis statuit, neque quisquam extremam necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
seuus iste Romulus quasi ab xxternis rapta tenet nõ tot exeicicuum clade
neq coss et aliorum principum quos fortuna belli consumpserat
saciatus. sed tum crudelior cum pleosq secunde res in ci miserati¬
onem &ira uetunt. quin solus ounuum post menoriã hominum
suprlicia in post fucuros composuit quis prius inuna quã uita cer¬
tasset prauissimeq per sceleris ĩmauitatem adhuc tutus fuit duni
uos metu grauions seruitii a repetenda libertate terrenuni.: Agen:¬
dum atq obiuam eundum est guirites ne spolia uestra penqꝰ ellos
sint Non prosatandum. neq. uotis paranda auxilia. insi forte spera¬
cis cedium iam aut pudorem tyranidis Sylle esse euui perscelus cc¬
cupata penculosius dimisfurum: At ille eo processit ut nichil glori¬
osum isi cutum e omia retiuende dominationis honesta ẽsti¬
met itaq. illa quiss et ocium cum libertate que multi probi potius

Expanded text:
scaevos iste Romulus quasi ab externis rapta tenet, non tot exercituum clade scaevos iste Romulus quasi ab externis rapta tenet, non tot exercituum clade neque consulum et aliorum principum, quos fortuna belli con- sumpserat, satiatus, sed tum crudelior, quom plerosque secundae res in miserationem ex ira vortunt. quin solus omnium post memoriam humani generis supplicia in post futuros conposuit, quis prius iniuria quam vita certa esset, pravissumeque per sceleris immanitatem adhuc tutus fuit, dum vos metu gravioris serviti a repetunda libertate terremini. Agundum atque obviam eundum est, Quirites, ne spolia vostra penes illos sint, non prolatandum neque votis paranda auxilia; nisi forte speratis taedium iam aut pudorem tyrannidis Sullae esse et eum per scelus occupata periculosius dimissurum. at ille eo processit, ut nihil gloriosum nisi tutum et omnia retinendae do- minationis honesta aestumet. itaque illa quies et otium cum libertate, quae multi probi potius
Abbreviated transcription (Latin):
Lementia et probitas uestra Qiurices quibus perceteras
gencis maximi et clari estis plurmui timoris michi faci¬
unt aduerius yrãuidem .L. Sylle neq ipsi nefanda qsti¬
matis ea parum credendo de alis circunuemamini prasertini cum
illi spesoninis in sceler atqi perfidia sit neq sealitertutum pucct q̃. fi
peior atq initestabilior metu uesto suerit quo captiuuis libertatis curã
miseria eximat. aut si prouideritis in tutandis periculis magisquã ulcisen¬
do teneamini: Sacellites quidem eius homines maxiii nominis non¬
mnius optiinis maiorum exemplis nequeo iatis mirari qui domina¬
cionism uos seruitium suum mercedem dant et utrunq permiuriam
masiuit quã opeino ure liben ager. predara Brutorun atq t milioꝵ
et Lutatiorum prole geniti ad ea que maiore uirtute peperer subuer¬
tenda. nam quida Ryrrho. Hamnnoale philippoq. et Autrocho defensu
est alua qs libertas et sue cuiq sede neu cui legibus pareremus que cuncta

Expanded text:
lementia et probitas vostra, Quirites, quibus per ceteras gentis maxumi et clari estis, plurumum timoris mihi faciunt advorsum tyrannidem L. Sullae, ne, quae ipsi nefanda aestumatis, ea parum credundo de aliis circumveniamini — praesertim quom illi spes omnis in scelere atque perfidia sit neque se aliter tutum putet, quam si peior atque intestabilior metu vostro fuerit, quo captis libertatis curam miseria eximat — aut, si provideritis, in tutandis periculis magis quam ulciscundo teneamini. satellites quidem eius, homines maxumi nominis, optumis maiorum exemplis, nequeo satis mirari, qui dominationis in vos servitium suom mercedem dant et utrumque per iniuriam malunt quam optumo iure liberi agere: praeclara Brutorum atque Aemiliorum et Lutatiorum proles, geniti ad ea, quae maiores virtute peperere, subvortunda. nam quid a Pyrrho, Hannibale Philippoque et Antiocho defensum est aliud quam libertas et suae quoique sedes, neu quoi nisi legibus pareremus? quae cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
eum locum postq. demissus est lentulus iudices rerũ capi¬
talium quibus preceptiun erat laqueo oulam fregere: ucas
ille lentulus patricius & clarissima gente corncliorũ qui con¬
sular imperium rome habuerat dignum inoribus factisq:
suis &itum uite muenit De cethego statilio Gabimo: ce¬
pario eodem modo sumptum suppliciũ est
Um ea rome geruntur catilina ex omni copia qua

Expanded text:
eum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capieum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam fregere. Ita ille patricius ex gente clarissuma Corneliorum, qui consulare imperium Romae habuerat, dignum moribus factisque suis exitium vitae invenit. De Cethego, Statilio, Gabinio, Caepario eodem modo supplicium sumptum est. Dum ea Romae geruntur, Catilina ex omni copia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
laudabatur. postremo cear in animũ induxit laborar / igular
nepocis amucorum intentus sua negliger nichil denegarꝰ q̃d
deno dignum esset. sibi maguum im̃perium ecercitum bellum
nouum̃ exoptabat uui untũs entescer posset. At Cato studium
modestie decoris sed maxiine seueritatis erat nõ diuitiis cum
diuite neq factione cum factioso sed cum strenuo urtute cũ
modesto pudor cum innocente abstinentia certabat ese quã
uideri bonus malebat. itaq quominus pctebat gloriã eo magis
assequebatur. postq̃ ut dxi senatus in cacomis sententiam
discessit. consul optinui factum ratus noctem que ĩstabat
ante caper nequid eo spatio nouaretur triũuiros que ad sup¬
plicium postulabat parar uibet: ipse dispositis presidiis lentulii
in carcerem deducit: idem fit ceteris per pretores : Est locus in
inculta tenebris. odor feda atq. terribilis facies eius est: m

Expanded text:
laudabatur. Postremo Caesar in animum induxerat laborare, vigilare; laudabatur. Postremo Caesar in animum induxerat laborare, vigilare; negotiis amicorum intentus sua neglegere, nihil denegare, quod dono dignum esset; sibi magnum imperium, exercitum, bellum novum exoptabat, ubi virtus enitescere posset. At Catoni studium modestiae, decoris, sed maxume severitatis erat; non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat; esse quam videri bonus malebat: ita, quo minus petebat gloriam, eo magis illum sequebatur. Postquam, ut dixi, senatus in Catonis sententiam discessit, consul optumum factu ratus noctem, quae instabat, antecapere, ne quid eo spatio novaretur, tresviros, quae supplicium postulabat, parare iubet. Ipse praesidiis dispositis Lentulum in carcerem deducit; idem fit ceteris per praetores. Est in carcerincultu, tenebris, odore foeda atque terribilis eius facies est. In
Abbreviated transcription (Latin):
stabãt paucorum cuuium egregiam iurtutem cuncta patra¬
uisse eoq factum et uti diunicias paupetas multitudinẽ pau:¬
uitia sustentabat. ac sicuti effeta parentum multis tempesta¬
tibus haua saue quisq rome uirtute magnus fuit. sed memo¬
na mea igenti uirtũte diuersis monbus fuer duo uirin
cato et C cesar quos quomami. res obeulerat silentio nõ fuit¬
michi preteris consilum. quando utriusq natura et morts
quantum ingenio posseni aiperut᷑. Igitur is genus etas eloque¬
tia prope equalia fus magintudo amimi par item gloria sed
alia alii. cesar beneficiis et munificentia magnus habedatur. inte¬
gntate ĩnte cato ille mansuctudm̃e et insencrdia claruo factus hiuie
seueritas dignitatem adaiderat. Cesar dando subleuando ignost̃¬
do. cato nchil largiendo gloriam adeptus: in altero mistis pro¬
suguim in altero m̃alis pernities illius facilitas: huius constãtia

Expanded text:
nstabanstabavisse, eoque factum ut divitias paupertas, multitudinem pauvitia sustentabat ac, sicuti effeta parente, multis tempestatibus haud sane quisquam Romae virtute magnus fuit. Sed memoria mea ingenti virtute, divorsis moribus fuere viri duo, M. Cato et C. Caesar. Quos quoniam res obtulerat, silentio praeterire non fuit consilium, quin utriusque naturam et mores, quantum ingenio possum, aperirem. Igitur iis genus, aetas, eloquentia prope aequalia fuere, magnitudo animi par, item gloria, sed alia alii. Caesar beneficiis ac munificentia magnus habebatur, integritate vitae Cato. Ille mansuetudine et misericordia clarus factus, huic severitas dignitatem addiderat. Caesar dando, sublevando, ignoscundo, Cato nihil largiundo gloriam adeptus est. In altero miseris perfugium erat, in altero malis pernicies. Illius facilitas, huius constantia
Abbreviated transcription (Latin):
parati neq consuli quicq potest occulte quo magis properan¬
dum est. quar̾ ego ita censeo cum nifario consilio scrleratoꝵ
turcii et legatorum allobrogum conuicti confessiq sunt cede
icendia alia feda atq crudelissima facinora in ciues pacriãg
parauisse de confessis sicuti de mamfestis rerum capitalium
more maiorum supplicium sumendum. Postq. Cato assedit¬
onnes consulares itemq senatus magna pais sententiam
eius laudant iurtutem amni ad celum ferũt alii alios m¬
crepantes timidos uocant cato clarus atq marnus habetur
senatus decritum fit sicuti ille censuerat. sed michi multa
maximne tanta negocia sus tiuuussent scubam sepe numero¬
ꝑ r. parua manu cum magnis legionibus hostiuĩ contendisse
cognoueram parius copiis bella gesta cum opulentis regibus ad
hoc sepeo fortune iuolentiani tolerauis se. facundia gretos glia
beluigallos ante romanos fuisse At michi multa aditautics¬

Expanded text:
parari neque consuli quicquam potest occulte : quo magis properanparari neque consuli quicquam potest occulte : quo magis properandum est. Quare ego ita censeo: Cum nefario consilio sceleratorucio T. Volturci et legatorum Allobrogum convicti confessique sint caedem, incendia aliaque se foeda atque crudelia facinora in civis patriamque paravisse, de confessis, sicuti de manufestis rerum capitalium, more maiorum supplicium sumundum." Postquam Cato adsedit, consulares omnes itemque senatus magna pars sententiam eius laudant, virtutem animi ad caelum ferunt, alii alios increpantes timidos vocant. Cato clarus atque magnus habetur; senati decretum fit, sicuti ille censuerat. Sed mihi multa maxume tanta negotia sustinuisset. Sciebam saepenumero parva manu cum magnis legionibus hostium contendisse; cognoveram parvis copiis bella gesta cum opulentis regibus, ad hoc saepe fortunae violentiam toleravisse, facundia Graecos, gloria belli Gallos ante Romanos fuisse. Ac mihi multa agitanti co
Abbreviated transcription (Latin):
atq ignauie tradideris uequicq̃. deos implores irati infestio:
sunt. Apud maiores nr̃os .a Uanlius torquatus bello gallico
filium suit qd is contra imperium s hostem pugnaueratine¬
cari uissit At ille egregius adolescens ĩmoderate fntitudinis
morte penas dedit Uos de crudelissimis patricidis quid sta¬
tuatis cunctamini uidelcet cetera uita eorũ huĩe sedere
obstat. Uerum parcite dignitati lentuli f ipe pudicitie
si fame sue: si ddiis aut homimbus unq̃: ullis pepercit. lyno¬
scite adolescentie bethezi nisi iterum iam patrie bellum̃ in¬
tulit. nam quid ego de gabinio statilio cepario loquatur.
quibus si quicq̃ unq̃ pensi fusset nõ ea consilia de re .p. ha
buissent. Postremo patres cõ. si me hercule peccato locus esset
facile pateres uos ip̃a re corrigi quomam mea uerba con¬
temnitis sed undiq circumuenti fumus catilina cũ gercitu
faucibus urget alii intra menia in sinu urbis sunt hostes neq

Expanded text:
atque ignaviae tradideris, nequiquam deos inplores: irati infestique atque ignaviae tradideris, nequiquam deos inplores: irati infestique sunt. apud maiores nostros A. Manlius Torquatus bello Gallico filium suom, quod is contra imperium in hostem pugnaverat, necari iussit, atque illmorte poenas dedit: vos de crudelissumis parricidis quid statuatis, cunctamini? Videlicet cetera vita eorum huic sceleri obstat. Verum parcite dignitati Lentuli, si ipse pudicitiae, si famae suae, si dis aut hominibus umquam ullis pepercit! Ignoscite Cethegi adulescentiae, nisi iterum patriae bellum fecit! Nam quid ego de Gabinio, Statilio, Caepario loquar? Quibus si quicquam umquam pensi fuisset, non ea consilia de re publica habuissent. Postremo, patres conscripti, si mehercule peccato locus esset, facile paterer vos ipsa re corrigi, quoniam verba contemnitis. Sed undique circumventi sumus. Catilina cum exercitu faucibus urget, alii intra moenia atque in sinu urbis sunt hostes; neque
Abbreviated transcription (Latin):
aut gratie seruitis eo fit ut impetus fiat inuatuã .r.p. ded ego
hec omitto. coniurautꝰ nobilis simi ciues patriam incendea
palorum gentem infistissimami nomini romano accersiunt ad¬
uellimi diox hostu cum ꝯtreitu supra caput et: uos cunta
mini ẽt nunt̃ ac dubitatis quid m̃tra menia de prchensio lestib:
faciatis Nliseranuim censeo deliquer homines uiuenes adedȩcen¬
tułi per ambitionem atq. etiam̃ armatos dimittatis. uertor¬
no ista nobis mansuctudo et misencordia si lli arma tepent in
misriant conuertatur scuicet yer ip̃a aspera est sed nõ tielis eã
iio uas maxime sed mertia et mollitia animi alius alium
m pel tauite cumctamini uidelicet dis imortalibus confisi qui
bane rem ꝑ. sepe in maximuis pericilis seruauer nõ uotis neq
suppliciis snmilieribus auxilia deorum parantur. uiglando
agtudo bent consulendo prosptis omina cedunt. Ubi sc cordis et

Expanded text:
aut gratiae servitis, eo fit, ut impetus fiat in vacuam rem publicam.aut gratiae servitis, eo fit, ut impetus fiat in vacuam rem publicam. Sed ego haec omitto. coniuravere nobilissumi cives patriam incendere, Gallorum gentem infestissumam nomini Romano ad bellum arcessunt, dux hostium cum exercitu supra camini etiam nunc et dubitatis, quid intra moenia deprensis hostibus faciatis? misereamini censeo — deliquere homines adulescentuli per ambitionem — atque etiam armatos dimittatis: ne ista vobis mansuetudo et misericordia, si illi arma ceperint, in miseriam convortat. scilicet res ipsa aspera est, sed vos non timetis eam. immo vero maxume. sed inertia et mollitia animi alius alium expectantes cunctamini, videlicet dis inmortalibus confisi, qui hanc rem publicam saepe in maxumis periculis servavere. non votis neque suppliciis muliebribus auxilia deorum parantur; vigilando, agundo, bene consulundo prospera omnia cedunt. ubi socordiae te
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ metu solue nõ timet eo magis conueiit me michi
atq uobis tnner. Quar cum de ꝑ lenculo ceterisq statuetio pro
certo habetote uos simul de exercitu catiline et de om̃bi coniu¬
ratis decernes. Quauto uos cutentius ea agitis. tanto ellis ani-¬
mus infirmior erit si pauuulum languer uos uiderint omnes¬
eam haberenius quippẽ sociorum atq ciuium ꝑnterta armoꝵ
atq eoporum midior copia nobĩs qͣ. ilłs est . sed alia fuer que illos
magnos ferer que nobis nulla sunt᷑ domi industia foris imperui
iustunt animuis ⁊̃ consulendo liber neq dedecto neq libielmi os¬
nexius. pro suis nõ habemus luxuriani et auaritian publice cgos¬
tacem. priuatim opulentiami. landamus diuitias sequimutꝰ
inetiam niter bonos et malos discrimen nullum omiua uir¬
tucis premia ambitio possidet. neq mirrum ubi uos separatim
sbi quisq conslium capitis ubi domi uoluptatibus hic petunie

Expanded text:
omnium metu solus non timet, eo magis refert me mihi omnium metu solus non timet, eo magis refert me mihi atque vobis timere. qua re quom de P. Lentulo ceterisque statuetis, pro certo habetote vos simul de exercitu Catilinae et de omnibus coniuratis decernere. quanto vos attentius ea agetis, tanto illis animus infirmior erit; si paulum modo vos languere viderint, iam omeam nos haberemus: quippe sociorum atque civium, praeterea armorum atque equorum maior copia nobis quam illis est. sed alia fuere, quae illos magnos fecere, quae nobis nulla sunt: domi industria, foris iustum imperium, animus in consulundo liber, neque delicto neque lubidini obnoxius. pro his nos habemus luxuriam atque avaritiam, publice egestatem, privatim opulentiam. laudamus divitias, sequimur inertiam. inter bonos et malos discrimen nullum, omnia virtutis praemia ambitio possidet. neque mirum: ubi vos separatim sibi quisque consilium capitis, ubi domi voluptatibus, hic pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
tremo sita est. sint saue quomani ita mores habent se liberales
& sociorum fortunis sint misericordes in furibus erani: ne illis
sangunem nr̃m largiantur et duni paucis scderatis par¬
cunt bonus añsi perditu eant. Bene et composite. ccesar
paulo ance de uita et morte disseruit credo falsa ex istinaus
ea que de inferis memorantur: diueso itiuer malos a bonis
loca tetra. inculta. feda atq formidolosa haber attiq censuit
pecumias eorum publicandas et ipsos per municipia ĩ custo¬
diis habendos: uidelicet timens ne si rome sut aut a popula¬
ribus coniurationis. aut a mustitudine conducta perium
eripiantur. quasi uero mali atq scelesti tantumodo ĩ urbe
et ñõ per cotam italiam sint: aue nõ ibi plus possit audacia
ubi ad defendendum oper muiores sunt. Quar uanũ equide
hoc consilium est si pericula ex illis meruit aue si in tanto

Expanded text:
ica in extremo sita est. sint sane, quoniam ita se mores habent, liberales ica in extremo sita est. sint sane, quoniam ita se mores habent, liberales ex sociorum fortunis, sint misericordes in furibus aerari: ne illi sanguinem nostrum largiantur et, dum paucis sceleratis parcunt, bonos omnis perditum eant. Bene et conposite C. Caesar paulo ante in hoc ordine de vita et morte disseruit, credo falsa existumans ea, quae de inferis memorantur: divorso itinere malos a bonis loca taetra, inculta, foeda atque formidulosa habere. itaque censuit pecunias eorum publicandas, ipsos per municipia in custodiis habendos, videlicet timens, ne, si Romae sint, aut a popularibus coniurationis aut a multitudine conducta per vim eripiantur; quasi vero mali atque scelesti tantummodo in urbe et non per totam Italiam sint, aut non ibi plus possit audacia, ubi ad defendundum opes minores sunt. quare vanum equidem hoc consilium est, si periculum ex illis metuit; si in tanto