comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rie ppͣ kalixtꝰ Actor. Hic est ut legit᷑ ka¬
lixtus sod̾s qui libellum scripsit de miraculis
sc̃i iacobi. q̃ sparsim legerat in unũ uolumen
cõpilando. De quo ñ nulla ad edificationẽ legẽ¬
ris ⁊ ab infantia bm̃ iacobũ apłm diligens.
xiiii. annoꝵ spacio ꝑambulans tras ⁊ ꝓuinci¬
as barbaras. q̃ de eo scripta inueniebam. pau¬
cis et uilib cedulis diligent̾ scribebam ut ĩ uno
uolumine cõp̾hende possem. Omira fortu¬
na. Int̾ p̾dones cecidi ⁊ raptis om̃ib spoliis meis
codex mͥ tm̃ remansit. Ergastulo trusus fui. ⁊ ꝑ¬
dito toto sensu meo. mͥ tm̃mꝰ codex remansit. In
ꝓfundũ aquarũ multaꝵ crebio cecidi ꝓximus
morti et muume codex ĩfectꝰ euasit. Domꝰ ĩ qua
eram cremabat᷑ ⁊ cõsumptis reb meis codex me¬
cũ euasit. ĩustus. Cũq studiose cegitarẽ ut codex
iste pro quo ĩnumeras passus sũ anxietates quẽ
⁊ manib meis studebam ꝑfic̾e dõ foret acceptabił

Expanded text:
riae papa Calixtus. Hic enim, ut legitur, Calixtus secundus qui libellum scripsit De miraculis sancti Jacobi, quae sparsim legerat in unum volumen compilando, de quo nonnulla ad aedificationem legenris et ab infantia beatum Jacobum diligens, XIV annorum spatio perambulans terras et provincias barbaras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno lumen comprehendere possem. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus morti, et minime codex infectus evasit. Domus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus. Cumque studiose cogitarem ut codex ille pro quo innumeras passus sum anxietates, quem et manibus meis studebam perficere, Deo foret acceptabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
mei sanguinis decoraui. Non conspicio uultũ
signacłi met catactetẽ non uideo trinitatis. Ta
lis int̾esse non pot̾it epulis meis: Ligate eum ma¬
nib ⁊ pedib sius fimicłis qui se ip̃e uolũtarie se¬
itnxit et alios ne ad istud uenirẽt cõuiuiũ im¬
pediuit Iurta semitã multis scandalũ posint quẽ
nũc cũ rubore perpetuo ⁊ dedecore semꝑt̾rio de cõ¬
niuio meo. proieti. Hec ⁊ alia murita dicente. ig¬
ne ꝯscĩe añ ignẽ etnũ obmictescẽs elpydoforus
torrebat᷑¬

Expanded text:
mei sanguinis decoraui. Non conspicio cultum mei sanguinis decoraui. Non conspicio cultum signaculi mei, caracterem non uideo trinitlis interesse non poterit epulis meis. Ligate eum manibus, et pedibus suis, funiculis, quia se ipse voluntarie seuinxit, et alios, ne ad istud uenirent conuiuium, inpediuit. Juxta semitam multis scandalum posuit, quem nunc cum rubore perpetuo et dedecore sempiterno de conuiuio meo proieci\'. Haec et alia Muritta dicente igne conscientiae ante ignem aeternum obmutescens Elpidoforus torrebat
Abbreviated transcription (Latin):
tur ciuitatẽ. Hec sunt lintheamina elpydofore
minist᷑ erroris qui te accusabũt dũ maiestas ue¬
necit iudicãtis. Custo dient᷑ diligentia mea ab
testimoniũ tue ꝑditionis ad demergendũ te ĩ abys¬
sũ putei sulphurantis. Hte ĩ maculatũ curcerũt
de fonte surgentẽ. ħ te acriꝰ ꝑ sequent᷑ flãmantẽ
gehennã cũ ceꝑis possid̾e qi induisti te maledic¬
tionẽ sicut uestimentũ: scindens atz amittẽs ueri
baptismatis et fidei sacramentũ. Quid facturus
es miser cũ serui prifamiliaa ad cenã regiam con¬
gregare ceperint inuitatos: Tũc te aliqñ uocatã
tribilit᷑ indignat᷑ erutũ stolam ret cõspiciẽs nup¬
tialẽ. dicet tibi. Amite qũo huc ueristi uestem
non hñs nuptialẽ: Nõ uideo qd̾ cõtuli: nõ eognos¬
eo qd dedi. ꝓdidisti milicie clamdẽ qmͣ ĩ tela nͥ¬
quicoꝵ membroꝵ gesto. iecẽ mensib teri ⁊ ten¬
ditule crucis extendẽs. aqͣ mũdaui ⁊ putpura

Expanded text:
tur ciuitatem: Chaec sunt linteamina, Elpidofore tur ciuitatem: Chaec sunt linteamina, Elpidofore minister erroris, quae te accusabunt, dum maiestas uenerit iudicantis; custodientur diligentia mea ad testimonium tuae perditionis, ad demergendum te in abysso putei salphurantis: haec te inmaculatum cinxerant de fonte surgentem, haec te acrius persequentur, flammantem gehennam cum coeperis possidere, quia induisti te maledictionem sicut uestimentum, scindens atque amittens ueri baptismatis et fidei sacramentum. Quid facturus es, miser, cum serui patris familias ad cenam regiam congregare coeperint inuitatos ? Tunc te aliquando uocatum terribiliter indignatus exutum stolam rex conspiciet nuptialem dicebitque tibi: amice, quomodo huc uenisti uestem non habens nuptialem? non uideo quod contuli, non cognosco quod dedi. Perdidisti militiae clamidem, quam in tela uirgineorum membrorum decem mensibus texui et tendiculae crucis extendens aqua mundaui et purpura
Abbreviated transcription (Latin):
derent murita diaconũ cetis liberiorem ta¬
cere non deces. Fiut quidam elpydoforus noie it¬
ntũi crudelis ⁊ ferus cui fuerat delegatũ menb
c̃fessoꝵ cp̃i supplicuis coassantib lamace hic
eñ fu̾at apud nos. dudũ in ecc̃a fausti baptiratꝰ.
Quẽ uenerabilis murita dyaconꝰ de alueo fontis
susceꝑat generatũ: post uͦ dũ apostataret tante ex¬
titit feritatis adu̾sus ecc̃am dei. ut suꝑ ior ominb
exetutor ꝑsecutionis fuiss inuentus. Qͥd multa:
Dũ pͥmo pbri suppliciis macerandi ordĩe citarent᷑.
post archidiaconũ salutarẽ aptat᷑ penis memora¬
tus murita. suit eñi scds in officio ministroꝵ. Qͥ
cũ elpydoforo sedente ⁊ fremente honorabilis seni¬
or cepiss extendi: priusqm exueret᷑ clam forte nes¬
cientib crinctis illa quib eũ suscipiens de fonte
dudũ texerat sabana baiuilabat. Quib uentila¬
tis simulq ĩ ostensione cũctoꝵ extentis: in hiis
u̾bis totam ad fletũ ⁊ lacrimas cõmouisse dici¬

Expanded text:
derentur, Murittae. diaconi ceteris liberiorem tacere non debeo. Fuit quidam Elpidoforus nomine nimium crudelis et ferus, cui fuerat delegatum membra confessorum Christi suppliciis grassantibus laniare. Hic  fuerat aput nos in ecclesia Fausti baptizatus, quem uenerabilis Muritta diaconus de alueo fontis susceperat generatum. Post uero dum apostataret, tantae extitit feritatis aduersus ecclesiam dei, ut superior omnibus exsecutor persecutionis fuisset inuentus. Quid multa? Dum primo presbyteri suppliciis macerandi ordine citarentur, post archidiaconum Salutarem artatur poenis memoratus Muritta; fuit enim secundus in officio ministrorum. Qui cum Elpidoforo sedente et fremente honorabilis senior coepisset extendi, priusquam exueretur, clam forte nescientibus cunctis illa, quibus eum suscipiens de fonte dudum texerat, sabana baiulabat. \' Quibus uentilatis simulque in ostensione cunctorum extentis in his uerbis totam ad fletum et lacrimas commouisse dici
Abbreviated transcription (Latin):
ed sciendũ est qd̾ illis sacta uictima mor¬
tuis ꝓsit. qui hic uiuendo obtinuer̃t ut
eos ⁊̃ post mortẽ bona adiuuẽt que ħ pro ip̃is
ab aliis fiunt. Int̾hec ã pensandũ est. ꝙ tuti¬
or uia sit ut bonũ qd̾ qͥsq post mortẽ suã sperat
agi ꝑ alios agat dũ iuit ip̃e prose. Beatiꝰ qͥpe
est liberũ exire: qmͣ post uincula libettatẽ q̃rere

Expanded text:
ed sciendum nobis est quia illis sacra victima mortuis prodest, qui vivendo obtinuerunt, ut etiam post mortem ipsa bona adjuvent, quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est quod tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat dum vivit ipse. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaere
Abbreviated transcription (Latin):
gnis est culpa discordie ꝓ qͣ nec munꝰ accipit᷑.
Debemꝰ itaq ad proximũ qm uis longe positũ
longeq disiunctũ mente ire. eiq animũ sub¬
de humilitate: illũ ac beniuolentia placare. Et
sic conditor nr dũ tale placitũ nr̃e mentis as¬
pexerit: a peccato nos soluit. quia munꝰ ꝓ cul¬
dũ uider sustinet conflemꝰ ĩ lacrimis duriciã
mentis: formemꝰ ĩ proximis gr̃am benigni¬
tatis. Et fident̾ dico. qr hostia salutari post mor¬
tẽ nõ indigebimꝰ: si ante mortẽ deo hostia ip̃i fu

Expanded text:
discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat qui munus pro cul expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fu
Abbreviated transcription (Latin):
ad pastũ eice: ad sextã uͦ horam reu̾tere. C epit ita
ꝙ indesinent hoc age. Inuingebat᷑ urso cura pasto¬
ralis. ⁊ qͣs manducare consueuerat pascebat oues
bestia ieuna. Cũ uir dñi ieuinare uoluiss: ad no
isset: ad sertam. Et ita ĩ om̃ib uiri dei mandatis¬

Expanded text:
ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam isset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandat
Abbreviated transcription (Latin):
enu magna eius opinio longe lateq crebres¬
ceret: quidam dyaconꝰ longe positꝰ ad eñ ꝑgere
studuit. ut eiꝰ se oĩonib cõmendaret. Qui ad eiꝰ
cellulam ueniẽs: omnẽ locũ ꝑ circuitũ ĩuenit
ĩnumeris secpentib plenũ. Cumq uehement᷑
expauissz. clamaiit dicẽs. Secue dñi ora. Erat
autẽ tũc mira serenitas. Egressus uͦ florentiꝰ.
oculos ad celũ ⁊ ꝑalmas tetendit. ut illã pestẽ
sic̾ sciret dñs auferret. Ad cuiꝰ uocẽ subito celum
ĩtonuit: ⁊ idem tonitrũꝰ õs illos qui eũdẽ locum
occupauerãt serpentes. int̾emit. Qͦͥs dũ uir dei
florentiꝰ int̾emptos aspicet: dixit. Ecce occidisti
eos lñe. Qͥs eos hinc leuat: Moxq ad eius
nocem tante aues uener̃t. qnti serpentes occisi
fuer̃t. Que eos portantes singulos ⁊ longuis ꝓir¬
cientes. locũ hĩtationis illiꝰ mũdũ õmo a serpen

Expanded text:
enim magna ejus opinio longe lateque crebresenim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundum a serpe
Abbreviated transcription (Latin):
brescere. Quatuor ã uiri ex discipłis uenerabilie
enthicii uehement inuidẽtes. qd eoꝵ magist᷑ sig¬
na nẽ facet ⁊is qui solus ab eo relictus fuerat tan¬
to hoc mira sło elarus appareret. eunde uesã ĩsidia¬
u̾ altã ꝑrexit ad agrum ursum parit̾ ouesq q̃¬
siturꝰ. Quẽ occisum repperit s sollicite ĩquirẽs: ci¬
tius a quib fuerat occisus inuenit. Tũc sese ĩ la¬
mentis dedit: fratrũ magis maliciã qͣm uisi
magni stimulis accensus: imprecatꝰ est dicens
ursũ meũ occider̃t. Cui uocem protinꝰ ultio diui¬
na est secuta. Nam qͣtuor monachi qui eñdẽ ur¬
sũ occiderũt. statim morbo elephantino sũt ꝑcus¬
si: ita ut menbris putrescentib interirẽt. ¶d̾
tãm uir dei florentius uehement̾ expauit:se q
fr̃ib maledixisse ꝑtimuit. Om̃i . n uite sue tẽ¬
pore flebat quia exauditꝰ fuerat: ħ crudelẽ sein
eorũ interitu clamabat homicidã. ¶ sdem¬
florentiꝰ uir dei egit aliud: qd̾ sileri nõ debeat. Cũ

Expanded text:
enam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiavero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens:ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seqribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
us ħĩtauerat solũ remanere potuss. illic uene¬
rabilẽ uirũ alterũ . s. florentiũ reliquit. ĩ quo dũ
ũ donare dignaret᷑. Qui mox ut cõpleuit oĩonẽ:
oratoriũ egressus añ fores ursũ repperit stantẽ. Q
dũ ad t̾ram caput reclinaret nichilq feritatis in
sius motib demõstraret: aꝑte dabat intelligi qd̃
ad uiri dei obsequiũ uenisset. Qd̾ uir dm̃ ꝓtinus¬

Expanded text:
ius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum um donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisset, quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
tus est b̃s faustinꝰ martyr ĩ cuiꝰ ecc̃a corpꝰ illius
fuetat humatũ custodi suo apparuit dicẽs. Ua
qͣs hic posuit: qr si nõ fecerit die tricesĩo ip̃e mo¬
tiet᷑. Quam iisionem custos ep̃o tuuit cõ¬
nus atq ĩcolumis ad lectũ rediss: subita ⁊ ĩ¬
oppinata morte defunctꝰ est. Iter¬

Expanded text:
tus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens. Vaquas hic posuit; quod si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit connus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
malẽ feminã ĩ loco eodẽ fuisse testat᷑ que car¬
nis quidẽ cõtinẽtiã hũit. s luigue procacitatẽ
at stultiloquiũ non declinauit. Het gͥ defunc¬
ta: atq ĩ ecc̃a sepulta est. Nocte ã eadem: eiꝰdẽ
ecc̃e custos ꝑ reuelationẽ iudit quia deducta añ
sacrũ altare ꝑ mediũ secabat᷑. ⁊ pars una ille
igne cremabat᷑. pars ã alt̾a intacta remanebat.
Cũꝙ hoc surgẽs mane fr̃ib narraret ⁊ locũ uel¬
let ostende in quo fu̾at regne cõsumpta: ip̃a flã¬
me cõbustio ita ante altare ĩ marmorib appa
tuit. ac si illic eadẽ femina corporeo fiuss igne

Expanded text:
carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare per medium secabatur, et pars una illius igni cremabatur, pars autem altera intacta remansit. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare apparuit in marmoribus, ac si illic eadem femina corporeo fuisset igne
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs cellarariũ suũ marculfum iussit omia q̃ poss
parare ⁊ bõ columbano deferre. Oneratis gͥuehicu¬
equis ĩꝑantis potentia uiam aꝑiret. Mira uirtꝰ
antecedentes equi ignotũ ungula callem terunt
rectoq itinere añ fores bĩ columbani ad anagra¬

Expanded text:
 Carantocus Marculfum ire et omnia quae posset parare beato Columbano deferre. Oneratis ergo Marcuequis imperantis potentia viam aperiret. Mira virtus! antecedentes equi ignotum iter ungula terunt, rectoque itinere ante fores B. Columbani ad Anagra
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iste subito raptus est a demonib ĩ locũ
iacens toto corꝑe colliso inuentꝰ est. Qui mons
quatuor dietis distabat a loco ĩ quo raptꝰ fue¬
rat. Ibi demones eũ proiecerant. trib leucis ĩ
altũ supͣ mare.¬

Expanded text:
ecce ille subito raptus est a daemonibus in locuecce ille subito raptus est a daemonibus in locualtissimum mortuus jacens toto corpore colliso inventus est; qui mons quatuor dietis distabat a loco, in quo raptus fuerat. Ibi daemones eum projecerant tribus leugis in altum supra mare.
Abbreviated transcription (Latin):
euerso karolo ĩ galliam quidã rex paganꝰ
Daffricanus collectis exercitib hyspaniam
cõquisiuit. eiectiss ⁊ int̾fectis custodib oppidoꝵ
⁊ urbiũ quos karolus reliq̃rat. Quib auditis
karolus. collectis magnis exertitib reu̾sus ẽ
ĩ hyspaniã ⁊ erat dux exercituũ milo de angle¬
ris p̃r rollandi. Cũ autem apd̾ baionã urbem
bascloꝵ excitꝰ karoli hospitat᷑ ẽẽt quidã nules
romanus noĩe egrotꝰ ⁊ morti ꝓximus. accepta
pñia ⁊ enchatistia. cuidã cõsangͥneo suo p̾cepit
tũ solidos uendidit ⁊ p̾cium cibis ⁊ potib ⁊
nestib uelocit̾ expendit. Transactis ã xxͣx. di
reis fuisse. te ã ĩ eodem loco ĩfernali unde e¬
gressus sũ die crastina scias ponendũ ⁊ ine
in paradyso futurũ. Quib dc̃ĩs dispariit.
Tremefc̃s iste eiugbauit. Et cũ eadem die nar¬
raret sociis sompniũ suũ subito fc̃s est cla¬
mor ĩ aere uelut leonũ. luporũ ⁊ ursoꝵ. Et

Expanded text:
everso Carolo in Galliam, quidam rex paganus Africanus collectis exercitibus Hispaniam conquisivit, ejectis et interfectis custodibus oppidorum et urbium, quos Carolus reliquerat. Quibus auditis, Carolus collectis magnis exercitibus reversus est in Hispaniam: et erat dux exercituum Milo de Anglieris, pater Rollandi. Cum autem apud Bayonnam urbem Basclorum exercitus Caroli hospitatus esset, quidam miles, Romaricus nomine, aegrotus et morti proximus, accepta poenitentia et eucharistia, cuidam consanguineo suo praecepit,tum solidis vendidit; et pretium cibis et potibus et vestibus velociter expendit. Transactis autem triginreis fuisse: te autem in eodem loco infernali unde egressus sum, die crastina scias ponendum; at me in paradiso futurum. » Quibus dictis disparuit. Tremefactus ille evigilavit; et cum eadem die narraret sociis somnium suum, subito factus est clamor in aere, velut leonum, luporum et ursorum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs suus ĩ scł̃o. uenerũt multi sacerdotes et le¬
uite sollempnit̾ induti sicut ad missam cantã¬
dam cũ sericis casulis et aliis ornamentis ualde
p̃ciosis et ornabat᷑ undiq domꝰ illa regia nura¬
bili ornamẽto. Ponebant cyphos et calices au¬
reos et argenteos ⁊ pixides eburneas suꝑ paxil¬
los ⁊ tabulas ⁊ sic domꝰ illa ornabat᷑. ut si ma¬
ior gła ĩ regno dei non esset. ista posse sufficere
uideretur. Om̃s gͦ illi qui ministrabant ante
regem uenientes et genua flectentes dicebant.
Labores manuũ tuaꝵ qr manducabis b̃s es
et bene tibi ert. Tunc tundalus ait ad angelũ
Miror dñe de tot ministris. int̾qͦs nͨ unũ de sua
familia recognosco. Ad hec angelus. Non sunt isti
de sua familia. s pauꝑes xp̃i et peregrini quib
rex bona sua largiebatur. et ido ꝑ manꝰ eoꝵ retri¬

Expanded text:
dominus suus in saeculo, venerunt multi sacerdotes et ledominus suus in saeculo, venerunt multi sacerdotes et levitae induti, sicut ad missam cantandam, cum sericis casulis et aliis ornamentis valde pretiosis: et ornabatur undique domus illa regia mirabili ornamento. Ponebant scyphos et calices aureos et argenteos, et pyxides eburneas super paxillos et tabulas; et sic domus illa ornabatur, ut si major in regno Dei gloria non esset, ista posse sufficere videretur. Omnes ergo illi, qui ministrabant, ante regem venientes, et genua flectentes, dicebant: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit . Tunc Tundalus ait ad angelum: « Miror, Domine, de tot ministris, inter quos nec unum de sua familia recognosco. » Ad hoc angelus: « Non sunt isti de sua familia, sed pauperes Christi, et peregrini, quibus rex bona sua largiebatur; et ideo per manus eor
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ã modicũ procederẽt uderũt domũ mi¬
rabilit̾ ornatã. cuiꝰ parietes et om̃is struc¬
tura ex auro ⁊ argento erant. et ex oĩm lapi¬
dũ p̾ciosoꝵ gen̾ib. S fenestre ibi nõ etant nec
ostiũ: ⁊ tñ omnes qui iutrare uolebant. ĩtrabãt
Erat autẽ domꝰ tam splendida: ac si nõ dico unꝰ
sol s qi ibi multi splenderent soles. Eratq ni¬
mis ampla et rotunda. et nullis colũpnis ful¬
ta: ⁊ totum ⁊ eius nestibulũ auro ⁊ lapidibus
p̾ciosis erat stratũ. Crrcñspiciẽs ã tundalus iu¬
dit unũ sedile aureum cum gemimis et serico
⁊ om̃ib ornamentis ornatũ: ⁊ regem chormar¬
cũ ĩ ip̃o throno sedere uestitũ mirabilib nesti¬
mẽtis et p̾ciosissĩs: supͣ om̃e p̾ciũ t̾renũ. Et cũ
staret admirans uenerunt plurimi ĩ domũ il¬
lam cũ munerib ad regẽ: ⁊ offerebant singuli
cũ gaudio mun̾a sua. Et dũ staret tundalus
duitius añ dñm suũ regem chormartũ. erat .n.

Expanded text:
utem modicum procederent, viderunt domum mirabiliter ornatam, cujus parietes et omnis structura ex auro et argento erat, et ex omnium lapidum pretiosorum generibus. Sed fenestrae ibi non erant, nec ostium; et tamen omnes qui intrare volebant, intrabant. Erat autem intus tam splendida, ac si non dico unus sol, sed quasi ibi multi splenderent soles. Eratque nimis ampla et rotunda, et nullis columnis fulta: et totum etiam ejus vestibulum auro et lapidibus pretiosis erat stratum. Circumspiciens autem Tundalus vidit unum sedile aureum cum gemmis et serico, et omnibus ornamentis ornatum, et regem Chormarcum in ipso throno sedere, vestitum mirabilibus vestimentis, et pretiosissimis, supra omne pretium terrenum. Et cum staret admirans, venerunt plurimi in domum illam cum muneribus ad regem, et offerebant singuli cum gaudio munera sdiutius ante dominum suum regem Chormarcum, erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ panlulũ expestass obscurata ẽ domꝰ: et
om̃s hĩtatores eius ilico cõsternat sũt. Et rex
cõtristatꝰ exiuit cũ fletu. Quẽ cũ tundalus se¬
q̃retur: uidit hanc multitudinẽ qͣm añ intꝰ iu¬
decat. expansis ĩtelũ manib deuotissime depre
uis ⁊ sicut scis misere serui tui. Et respiciẽs ui
indutum. Hanc penam ĩquit angelus cotidie
patitur ꝑ tres horas ⁊ ꝑ horas iuginti et unã
reqtuescit et hoc sc̃o qd̾ legitimi coniugii ma¬
culauit sacramentum. Idõ patit᷑ ignem usq
ad ũbilicũ. ciliciũ uero portat: qr uissit int̾fici
comitem urxta sc̃m patriciũ ⁊ preuaricat᷑ est
iusiutandum. Exceptis hiis duob. cuncta ei
crimina dimissa sunt. s iam ascendamus. De
⁊ cũ paululũ pro

Expanded text:
domus, et omnes habitatores ejus illico consternati sunt; et rex contristatus exivit cum fletu. Quem cum Tundalus sequeretur, vidit hanc multitudinem quam ante intus viderat, expansis in coelum manibus devotissime deprecns, sicut vis, et sicut scis, miserere servi tui. » Et respiciens vidindutum. « Hanc poenam, inquit angelus, quotidie patitur per tres horas, et per horas viginti et unam requiescit. Et hoc ideo quia legitimi conjugii maculavit sacramentum. Ideo patitur usque ad umbilicum. Cilicium vero portat, quia jussit interfici comitem juxta S. Patricium, et praevaricatus est jusjurandum. Exceptis his duobus, cuncta ei crimina dimissa sunt. Sed jam ascendamus. » Et cum paululum pro
Abbreviated transcription (Latin):
tas hĩ. Que illa mira uerecũdia ⁊ sermone ꝑcis¬
cans ip̃a moretet᷑. ⁊ nec unũ filie minimũ dimit¬
tens. ⁊ in fun̾e suo aliena syndone ĩuolueret᷑ ad
extremũ ĩferebat. Ego si petiero multos ĩueniã
qui mͥ tribuant mendicans si a me nõ accepe¬
rit que possum ei ⁊̃ de alieno ttibuere: ⁊ mortu
fi̾ut. a quo eiꝰ aĩa requiret᷑. Hebream lingnam¬

Expanded text:
i, quae illa mira uerecundia et sermone parciscans ipsa moreretur, ut unum nummum filiae non dimitteret et in funere suo aliena sindone inuolueretur. ad extremum mterebat: ego, si petiero, multos mueniam, qui mihi tribuant; iste mendicans si a me non acceperit, quae ei possum etiam de alieno tribuere, et mortuus fuerit, a quo eius anima requiretur
Abbreviated transcription (Latin):
ctes ꝙ iungebat. Ita leuia pcc̃a plangebat: ut
eam grauissimoꝵ criminũ reã crederes. Cũq a
da est facies qmͣ cont̾ dei p̾ceptũ purpurisso
⁊ cerussa ⁊ stibio sepe depurri: affligendũ corpꝰ
qd̾ multis uacauit deliciis: longus risus. per¬
peti fletu cõpensand̃ est. Mlollia lintheamina
⁊ serica p̾ciosissima: asperitate cilicii sũt cõmu¬
tanda. liberalitas sola excedebat modũ ⁊ usuras¬
tribuens. usuram q sepe faciebat ut nulli stipem
rogantiũ denegaret. Fateor errorẽ meũ. Cur ĩ lar

Expanded text:
es lacrimarum; ita leuia peccata plangebat, ut illam grauissimorum criminum crederes ream. cumque a turpanda est facies, quam contra dei praeceptum purpurisso et cerussa et stibio saepe depinxi; adfligendum corpus, quod multis uacauit deliciis; longus risus perpeti conpensandus est fletu; mollia. linteamina et serica pretiosissima asperitate cilicii conmutanda. tribuens, versuram quoque saepius faciebat, ut nulli stipem rogantium denegaret. Fateor errorem meum: cum al. cu
Abbreviated transcription (Latin):
dici discere uoluit. ⁊ ꝯsecuta est ita ut psalmoᷤ
hebraice caneret ⁊ sermonẽ absq ulla latine lĩ¬
eiꝰq imperiis obediuit obediuit: ut numqͣm ab¬
sq ea cubaret uł proced̾et uł cibñ caꝑet ⁊ nec u
nũ minimũ sue potestatis hr̃et: s ⁊ paternam
⁊ mat̾nã substantiolam a m̃re distribui pauꝑib

Expanded text:
 discere uoluit et consecuta est ita, ut psalmos Hebraeice caneret et sermonem absque ulla Latinae linmatri et eius oboediuit imperiis, ut numquam absque ea cubaret, numquam procenummum haberet potestatis suae, sed et paternam et maternam substantiolam a matre distribui pauperib
Abbreviated transcription (Latin):
to⁊ pianstatia ceꝑisse dicebat. Tũt demi misit ꝑ̃¬
tiaũ ãfessorem suũ ad imꝑatorẽ ⁊ adtotam et¬
desiam suam ut optarer ei indulgentiã qr fiuẽ
uite sue aspiciebat. ⁊ iam cito induebat se ange¬
ucdera uestem. et dimisit ac dissoluit nincła om̃i

Expanded text:
tatis coepisse dicebat. Tunc demum misit praedictum confessorem suum ad imperatorem, et ad totam Ecclesiam, ut optaret illi indulgentiam; quia finem vitae suae aspiciebat, et jam cito induebat se angelicam vestem, et dimisit ac dissolvit omni
Abbreviated transcription (Latin):
seres cedomib se etrahentes õs fiũit siluatice Actoꝵ
Aug ustm i bidbro in. de cuutate de simile portentũ
nacrat cõtigisse dicens. Anqm̃ se adiisus remam
larise atu cõmoueret. om̃ia aĩalia humanis usi¬
ua petora sub hominũ dm̃o erant subito efferata
tis. siquis deproximo urgeret. Quam mali signũ
fuit. si hxe signũ fuit. qd̾ tm̃ malũ fuit. si ⁊ sigͥnũ
non fuit.

Expanded text:
seres a domibus se extraneantes, omnes fiunt sylvaticae. Augustinus, in lib. III De civitate Dei, simile portentum narrat contigisse, dicens: « Antequam se adversus Romam sociale Latium commoveret, omnia animalia humanis usiecunque alia pecora sub hominum dominio erant, subito efferata,tis, si quis de proximo urgeret. Quanti mali signum fuit, si hoc signum fuit; quod tantum malum fuit, si etiam signum non fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
actissimũ uirũ posse censeri arbitror: de quo ciuis
malus loqui bonus tace̾ nõ possit. Non maior est
gła dixisse ꝙ nou̾is: qm siluisse qd̃ nescis. Est hec¬
quidem uis malis morib ut innocentiã multitu¬
dinis deuenustent scelera paucoꝵ cũ tñ e diu̾so bo¬
noꝵ raritas flagitia multoꝵ nrtutib cõmunica¬
sordidari uirtutẽ criminatõe uicioꝵ. Si eligimꝰ hu¬
nuilem uecat᷑ abiectus: si erectũ suꝑbus. Si minus
ĩstitutũ: p̃p̃ imꝑiciã credit᷑ irridendͦ. Si aliqͣtenus
doctũ: pp̃ scĩam clamat᷑ in flatꝰ. Si seuerũ tanqm
crudelis horret᷑. si indulgentẽ facultate culpat᷑. Si sĩ¬
plicẽ despicit᷑ ut brutꝰ. si acrem uitat᷑ ut callidꝰ. Si¬

Expanded text:
actissimum virum posse censeri, de quo civis malus loqui, bonus tacere non possgloria dixisse quod noveris quam siluisse quod nescias. at quedam vis malis moribus, ut innocentiam multitudinis devenustent scelera paucorum, cum tamen e diverso bonorum raritas flagitia multorum virtutibus communicasordidari virtutem criminatione vitiorum? Si eligimus humilem, vocatur abiectus; si erectum, superbus; si minus institutum, propter imperitiam creditur irridendus; si aliquatenus doctum, propter scientiam clamatur inflatus; si severum, tamquam crudelis horretur; si indulgentem, facilitate cuspatur; si simplicem, despicitur ut brutus; si acrem, vitatur ut callid
Abbreviated transcription (Latin):
sarracenis desolata corpus inde uẽ marie mag¬
dalene a girardo comite burgundie ad ceno¬
buini uiceliat̾ a se construcłum transfertur.
Qmͣqmͣ aliqui scribant ꝙ hec apud aphesũ
quiescat. nullũ suꝑ se regmen hr̃is. Actor

Expanded text:
Saracenis capta et desolata, corpus beatae Mariae Magdaenae a Girardo comite Burgundiae ad coenobium Vizeliacum a se constructum transfertur: quanquam aliqui scribant, eam apud Ephesum quiescere, et nullum super se tegimen habere. Car
Abbreviated transcription (Latin):
falsi nõis pr̃ĩarcham. Unde duuuntꝰ indigna¬
tio uenit in ciues eiusdem urbis: ãmonẽns
ĩpiũ ĩꝑatorem ut se cohiberet ab insania qͣ
flagrabat. s ille ut quondã pharao in emen¬
datus ꝑmansit. Uenit quippe pestilens mors
ĩcipiens a sicilia ⁊ a calabria in regiam urbẽ.
⁊ ita eam deuastauit ut ⁊̃ in ip̃a plures domꝰ ĩ¬
tegre clauderent᷑: eo qd̃ non eẽt qui eas ĩhĩta¬
ret. fẽrebantur ⁊ ĩ plausitis ad sepeliendũ

Expanded text:
falsi nominis patriarcham, unde divinitus indignatio venit in cives ejusdem urbis, admonens impium imperatorem, ut se cohiberet ab insania, qua flagrabat. Sed ille ut Pharao quondam inemendatus permansit. Venit quippe pestilens mors incipiens a Sicilia et Calabria in regiam urbem, et ita eam devastavit, ut et in ipsa plures domus integrae clauderentur, eo quod non esset qui eas inhabitaret, ferebantur etiam in plaustris ad sepeliendum
Abbreviated transcription (Latin):
lũ caput facile decem cubitis constare poterat
ip̃am decem cubitis ꝑforauit. In quo fc̃o qͦt
sint miranda. quid ue potiꝰ miser. cũ cõsidero
stupeo. Ubi .n. uł tm̃ lapidem potuit ĩuenire
uł qualit̾ potuit tm̃ pondus portare: Aut quẽ
cere: Aut qͣ rõne tam ĩmense ⁊ ĩ audite magni¬
tudinis est credendum fuisse. p̃sertim eum lex
dicat lectum illius ferreum nõ nisi decem cu¬
bitos hũisse. Quo ue pacto tantꝰ hõ tã facili

Expanded text:
ue caput decem cubitis facile constare poterat. ipsam decem cubitis perforavit. In quo facto quot sunt miranda, quidve potius mirer, cum considero, stupeo. Ubi enim vel tantum lapidem invenire, vel qualiter tantum pondus potuit portare? Aut quomocere? Aut qua ratione tam immensae et inauditae magnitudinis credendus est fuisse, praesertim cum lex dicat lectum ejus ferreum non nisi novem cubitos habuisse , quove pacto tantus homo tam facili
Abbreviated transcription (Latin):
illud monstrũ qd̃ og regem basan
nis ⁊ supͣ exceptis mulierib ⁊ ꝑuulis qͥ sup¬
putari non poterant. molem ĩaudite magnitu¬
dinis capiti suo ĩposuit. et cum ea totã ⁊ expeditõ
nem prost̾nere uoluit. S̾ hupupa auis minima
eidem moli suꝑsedit eamq tamdiu rostro suo
cõtulit. donec foramine magno iuixta qͣntitatẽ
capitis eius ꝑacto moles caput transiliens ⁊̃
litii corpore toto fortassis adhuc eã acollo sub¬
leuass. nisi ad auctoꝵ subito dentiũ qͣntitas in¬
pediss. Mox. n ut lapis ĩ collũ eiꝰ descendit. ĩ re
totidẽ ascribitis. se suꝑ t̾ram ĩ modũ salientis
decẽ cubitos erexit. ut eum ĩ aliqͣ corporis ꝑte
uirga ꝑcuteret. Si uͦ cõputes decẽ eubitos corpo¬

Expanded text:
illud monstrum, quod Og rex Basan nis et supra, exceptis mulieribus et parvulis qui supputari non poterant, molem inauditae magnitudinis capiti suo imposuit, et cum ea expeditionem totam prosternere voluit, sed upupa avis minima moli ipsi subsedit, et tam diu rostro suo eam contudit donec foramine magno juxta quantitatem capitis ejusdem regis peracto, moles caput transiliens, in to corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes e ascribitis, se super terram in modum salientis decem cubitos erexit, ut eum in aliquo corporis loco cum virga percuteret. Si ergo computes decem cubitos
Abbreviated transcription (Latin):
honorati exitũ mon̾ast̾ii regimen tenebat cõ
sit: ita ut eũ manib cederet. Et qr uirgam
qͣ eũ fecire poss minime ĩuenit: ꝯp̃henso sca¬
bello subpedaneo ei caput et faciem tutudit.
totũq illiꝰ uultũ tumentẽ ⁊ liuidũ redoidit
Qͥ uehement̾ cesus: ad stratũ ꝓpriũ tacitꝰ
ꝓ utilitate monast̾ii ad cõstitutionẽ cause egres¬
sus fuiss: multi uiri noti ac nobiles qui eum¬
Quib ille dicebat. Hesterno sero peccatis meis
facientib ĩ scabello subpedaneo ĩpegi: atq hoc
ꝑtuli. Sicq uir sc̃s seruans in pectore hondrẽ

Expanded text:
Honorati exitum monasterii regimen tenebat, consit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus o utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eumQuibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem
Abbreviated transcription (Latin):
niss: dei seruus ex caballo quo sedebat ab hõib
Tollite ut habeatis qͣlit̾ hoc iumentũ minare pos¬
sitis. Quib dictis: protiiꝰ sc ĩ or̃onẽ dedit. Cursu
ã rapido p̾dicti ducis exercitꝰ ꝑuenit ad fluuiũ
noĩe uulturnõ. ubi equos suos ceperũt singuli
hastis tunde: calcarib cruentare. s tñ eqͥ u̾berib
cesi s calcarib cruentati fatigari poterãt mo¬
ueri nõ poterãt: sicq aqͣm fluminis tang̾e qͣi
mortale p̾cipiciũ ꝑtimescebãt. Cũq diu ceden¬
do sessores singuli fatigarent᷑: unꝰ eoꝵ intulit
qr ex culpa qmͣ seruo dei ĩ uia fecerãt: illa sui tte¬
neris dispendia tolerabãt. Qui statim reusi: post
se libertinũ reperiunt ĩ or̃one ꝓstratũ. Cui cum
dicerent surge. tolle caballũ tuũ. ille rxndit Ite
cũ bono: ego opꝰ caballo nõ hẽo. Descenden¬
tes uͦ inuitũ eum ĩ caballo de quo deposuerãt
leuauer̃t. ⁊ ꝓtinꝰ ab scesserũt. quoꝵ equi tan¬

Expanded text:
nisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominiTollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tan
Abbreviated transcription (Latin):
retorquẽt. Miset gͦ ille ĩ t̾ram expositus mox totꝰ
dilaceratꝰ. horrendam muriũ famem expleuit. Si
hoc id̾o mirũ minꝰ uidico. qd̾ certũ est ĩ asiaticis re¬
gionib si leopardꝰ aliquẽ mordicus attigerit. cõ¬
festim muriũ corpiam aduentare. ut uulneratũ
cõmiriuant. ĩmũdũq urine diluuiũ comitari ho¬
minis exitiũ. Si uero sedulitate arcentiũ intra
ix. dies uitata fu̾it ꝑnicies: aduocari medicoꝵ in¬
dustriã ⁊ profecto ualiturã. Conspitatꝰ est relator
meus quẽdam eiꝰmodi sauciũ cũ desꝑaret ĩ t̾ra sa¬
lutem. ĩ altũ iactis anchoris ꝓcessisse nec mora
plusqmͣ nulle mures uidisse corticib maloꝵ gra¬
natoꝵ quoꝵdam medullas exederant ĩ clusos. mi
rabile dictu. s obstrepentib nautis dimersos. Ni¬
chil .n. ille parens reꝵ creaturaꝵ destituit ĩgenio.
nicħ noxiũ sine remedio

Expanded text:
retorquent. Miser ergo ille in terram expositus, mox totus retorquent. Miser ergo ille in terram expositus, mox totus dilaceratus horrendam murium famem explevit. Sed hoc ideo minus mirum judico; quia certum est in Asiaticis regionibus, si leopardus aliquem mordicus attigerit, confestim murium copiam adventare, ut vulneratum commingant; immundumque urinae diluvium comitari hominis exitium. Si vero sedulitate arcentium intra 9 dies vitata fuerit pernicies, advocari medicorum industriam, et profecto valituram. Conspicatus est relator meus quemdam ejusmodi saucium, cum desperaret in terra salutem, in altum jactis anchoris processisse; nec mora plusquam mille mures annasse, corticibus malorum granatorum, quorum medullas exederant, rabile dictu, sed obstrepentibus nautis demersos. Nihil 470 enim ille Parens rerum creatum destituit ingenio, nihil porro noxium sine remedio
Abbreviated transcription (Latin):
Nterim henticus. imꝑator leodii morit᷑. Guillsꝰ
Hic henricꝰ hildebranu inimitꝰ ore facundus
fuit acer ingenio. elemosinis largus sexagies
⁊ bis acie collata dimuicauit. plures inimicoꝵ
eiꝰ misero exitu finiere. Quidam ex adu̾saruis
eiꝰ potens homo ⁊ famosus dũ resupmata cerui¬
ce ĩ cõiuuuo resideret repente a mutib circũual¬
latus est: ut nũqmͣ poss effuge. Tantꝰ erat nume¬
tus besti laꝵ ut in qualibet ampla ꝓuuncia
tot eẽ non putarent᷑. fustib et subselliis diu re¬
pulse fugati non potuerunt. Nullũ u̾e noc̾e temp¬
tãbant: nisi illũ solũ quem dentib et t̾ribili quo¬
dam occentu ꝑseq̃bant᷑. Ille ã a famulis ultͣ iactũ
sagitte ĩ pelagus prouẽctus est: s frustra. Nam cõ¬
tinuo tanta ius muriũinundauit. ut mar̾morũ
paleis constratũ iurares. Et cum tabulata nauis
correderent et naufragium certum aquarũ ꝑ riu¬
las ingrediens mirarent᷑ famuli: puppẽ ad litus

Expanded text:
nterim Henricus imperator Leodii moritur. GUILLELMUS. Hic Henricus Hildebrandi inimicus ore facundus fuit, acer ingenio, eleemosynis largus. Sexagies et bis acie collata dimicavit; plures inimicorum ejus vitam misero exitu finiere. Quidam ex adversariis ejus homo potens et factiosus, dum resupinata cervice in convivio resideret, repente a muribus circumvallatus est, ut nunquam posset effugere; tantus erat numerus bestiolarum, ut in qualibet ampla provincia tot esse non putarentur. Fustibus et subselliis diu repulsae fugari non potuerunt. Nulli vero nocere tentabant, nisi illi soli, quem dentibus, et terribili quodam occentu persequebantur. Ille autem a famulis ultra jactum sagittae in pelagus pervectus est, sed frustra. Nam continuo tanta vis murium inundavit, ut marmor paleis constratum jurares: et cum jam tabulata navis corroderent, et naufragium certum aqua per rimulas ingrediens minaretur, famuli puppem ad littus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ hoc fec̾it. dolor continuo cõquiescit.
ubi ecc̃a est. ⁊ ĩ ea memoria mͣris stepħi¬
puerũ quẽdam ꝓuulũ cũ ĩ area luderet exor¬
bitantes boues qui uehiculũ trahebant rota
obtriuerũt: ⁊ cõfestim palpitauit expirauit. hue
mat̾ arreptũ ad eadem memoriã posuit. Et ñ
solũ reureit: uerũ etiã illesus apparuit. Sã

Expanded text:
et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit ubi ecclesia et in ea memoria martyris StepPuerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus
Abbreviated transcription (Latin):
multũ abhorrens a religione xp̃iana. Habebat
sane fidelem filiam ⁊ generũ eodem anno bap¬
tiratũ. Qui cũ eum egrotantẽ multis ⁊ mag¬
nis lacrimis rogarent. ut fieret xp̃ianꝰ: prorsus
abnuit. eos q a se turbida indignatiõe submo¬
uitꝰ uisum est genero eiꝰ ut iret ad memoriã scĩ
illi daret mentẽ bonã: qua credere non differet
ĩ xp̃m. Fecit hoc ingenti gemitu ⁊ fletu: ⁊ since¬
riter ardente pietate ⁊ affectu. Deinde abscedẽs.
aliquid de altari florũ qd̃ octurrit tulit: eiq cũ
iam nox ẽẽt ad caput posuit. Tũ dormitũ est:
lauit. uenetũt: crede se dixit. Admirantib at¬
q gaudentib oĩb baptiratꝰ est. Hic qͣm diu
uͥba bĩssimi stepħi qñ lapidatꝰ esta iudeis ui¬
tima fuisse nesciret: que huic quo ultima fi¬
erũt. Nã nõ młto post. ⁊̃ ip̃e defunctus est. Sa
uelationẽ quid adhiberet qñ. doleret audiu̾it

Expanded text:
multum abhorrens a religione Christiana. Habebat multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. lauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu atissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit;
Abbreviated transcription (Latin):
magne multitudĩs cõcursus ⁊ occursus Ibi peca
mułier ut ad ep̃m portantẽ ducet᷑ orauit. Florẽs
quos ferebat dedit: recepit. ocuł admouit ꝓtinꝰ
uidit. Stupentib qui aderãt p̾ibat exultans: iu¬
lo sinitensi qd ypponensi colonie uicinũ est ei̾dẽ
loci lucellus ep̃c populo p̾cedente atꝙ seq̃nte porta¬
bat. fistula cuiꝰ molestia iam diu laborau̾at. ⁊ fa
miliatissimi sui medici qui eũ secaret oꝑiebat᷑
mañ: illiꝰ pie sarcine uectatione repente sana¬
ta est. Nam deinceps eam ĩ suo corpore nõ ĩue¬
nit. Eucharius ⁊ pb̃r ex hyspania: calame hĩtar
Uet̾e morbo calculi laborabat: ꝑ memoriã supͣ¬
dicti intͣis qͣm possidius illo aduexit ep̃c salu
mortuus sic iacebat: ut ei iam pollices ligarent᷑
Opitulatiõe memorati mris cum de memoria
eiꝰ reportata fuiss ⁊ suꝑ iacentis corpꝰ missa ip̃i
pb̃ri tunica est: suscitatꝰ est. fuit ibi uir ĩ ordĩe
suo pͥmariꝰ noĩe marcialis. euo iam grauis et

Expanded text:
magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit, protinus vidit. Stupentibus qui aderant, praeibat exsultans, vilo Sinitensi, quod Hipponensi coloniae vicinum est, ejusdem loci Lucillus episcopus, populo praecedente atque sequente portabat. Fistula, cujus mmiliarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus,eualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et
Abbreviated transcription (Latin):
lent erig̾e nonnulli ꝓhibuerũt. s potius exi¬
tũ expectandũ ẽẽ dixerunt. Et ecce surretit ⁊¬
non tremebat qm sanatꝰ erat ⁊ stabat ĩ colu¬
mis intuẽs intuentes. Cũ ã ueniss ad me
ꝓduri eũ ad ppłm. Et re eis ostensa seq̃nti die
libellũ. de narratiõe illiꝰ eis recitandũ ꝓmisi
Qd̾ dũ fiecet uidebat ppłs fr̃em sanatũ ⁊ sõ¬
rorem eius iurta eum membris oĩb cõtremẽ¬
tẽ Post hec rettata uita: de cõspectu ppli eos abi¬
re pcepi. Et cum de hac disputarẽ illa soror can¬
cellã intrauit ⁊ staum uelut ob dornies sibi¬
do sanata sterit. Unde ea produta in medũ:
de utrinsq sanitate apud õs exiultato magna

Expanded text:
lent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exilent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se teduxit eum ad populum; et re eis ostensa, sequenti die libellum de narratione illius eis recitandum promisit. Quod dum fieret uidebat populus fratrem sanatum et sororem eius iuxta eum membris omnibus contrementem. Post hec recitata eorum uita de conspectu populi eos abiprecepit; et cum super hoc disputaret, illa soror cancellum intrauit et statim uelut obdormiens subito sana stetit. Vnde ea producta in medium de utriusque sanitate apud omnes exultatio magna
Abbreviated transcription (Latin):
nares toes femine de cesarea capado cie serors¬
eoꝵ obitu distituit q̃ iniuriam sͥ abeis fcãm
acerhissime tulit: tali pena sũt diuinit᷑ coħri¬
ti uit horrabilit̾ qͥterent᷑ os tremore memibroꝵ
In qua fedissima specie cculos suoꝵ cimiũ nõ
ferentes: quaqͥ uͥsũ ciuq ire uisũ est toto pene¬
orbe uagabant romano. Et hiis ⁊̃ ad nopre¬
nertũt dũo frat̾ ⁊ soror. paulus ⁊ pallida mui¬
tis aliis locis miseria diffamante iam eogni¬
tis uenerunt a añ pascha ferie dies qͥndecim
sissemi mr̾is stephani frequẽtabant.: orante
its iam placaretur deus ⁊ salutẽ prstina re¬
deret. Et illic ⁊ q̾d̾cũq ibant cõutebant ĩ secuu¬
tats aspetũ. Nõ nulli qui eos alibi uiderãt cau¬
rans teneret: repente prostratꝰ est ⁊ dormienti
simillimᷤᷤ iacuit. non tñ tremens sicut ⁊̃ ꝑ sõp¬
nũ solebat. Stripentib qui aderãt atq aliis
pauentib aliis dolentib: cũ eum quidã uel¬

Expanded text:
mares, tres femine, de Cesarea Capadocie eorum obitu destitutae, quae injuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt divinitus coerciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum: in qua foedissima specie oculos suorum civium non ferentes, quaquaversum cuique ire visum est, toto pene vagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos venerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante jam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, riosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant caurans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uel
Abbreviated transcription (Latin):
riam mr̃is q̃ in suburbano eiꝰ est egritudĩe ex¬
animatũ posuit in fantulũ suũ. Et post or̃onẽ
qͣm mł̾tis cũ lacrimis ibi fudit: uiuentẽ leua¬
ta p̾clara ꝑ eundẽ rarẽm fc̃a cognouimꝰ: cuiꝰ ibi
memoria Ionge prius qmͣ apud nos ab ep̃o euo¬
nia clarissima femina ibi mirabilit̾ ex mag¬
no atq diuturno ĩ qͣ medicoꝵ adiutoria cunc¬
ta defeterãt langnore sanata est. Hortati
sumꝰ uolente supradicti loci ep̃o ut libellũ da¬
ret qui retitaret᷑ in ppło: ⁊ obedientissime paru¬
it. In quo posuit ⁊ quod hic retit̾e nõ possum:
qͣmius ad ea q̃ hoc opus urgent festinare cõ¬
pellat.A quodã uideo dixit sͥ fuisse ꝑsuasũ ut
Anulũ capillatõ tuncło insececet quo sub om̃i
ueste ad nuda corꝑis ciugeret. Q anulus hcetso
gemia lapidem: ⁊ renib inuentu bonus. te
alligata ꝙ remedio ad sc̃ miis limina uenee¬
bai di profciba a caragine cũ incosinerel¬

Expanded text:
riam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leualta praeclara per eumdem martyrem facta cognovimus, cujus ibi memoria longe prius quam apud nos ab episcopo Evonia materfamilias, quae ibi mirabiliter ex magno atque diuturno, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est. Quam hortati sumus volente supradicto loci episcopo ut libellum daret qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam quod hic reticere non possum, quamvis ad ea quae hoc opus urgent festinare compellar. A quodam Judaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut annulum capillatio vinculo insereret, quo sub omni veste ad nuda corporis cingeretur: qui annulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fl