comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostiȩ subtrahimꝰ: cũ amentis nr̃e
oculis. suꝑficiem uirtutis amoue¬
mus. Quius artus in frusta cone¬
cidimus: cũ distinguentes. subti¬
lit̾ eius intima. membratimq
cogitamꝰ. Curandum gͦ. ẽ necũ
mala iuncimus. bonis lasciuuen¬
tibus supplantem᷑: ne fottasse
fluxa ꝓdeant: ne incircu̾specta
capiantur : ne ꝑ errorẽ uiã dese¬
rant: ne ꝑ lassitudinẽ fracta. an¬
teacti temporis meritũ ꝑdant
Incunctis enĩ uigilant̃ debet se
mens circũspicere: atq in ipsa
circunspectionis suę ꝓuidentia
ꝑseuerare. Unde & recte subiun¬
Incassum qͥppe bonũ agit᷑. si ante
t̃minũ uitȩ deserat᷑: quia & fru¬
stra uelociter currit: qui priꝰquã
ad metas ueniat deficit. Hinc. ẽ.
quod electis suis ueritas dicit.
Uos estis qui ꝑmansistis mecũ in
temptationibus meis. Hinc ioseph
qui inter fr̃s usq ad finẽ iustus
ꝑseuerasse describitur: solus tala¬
rem tunicam habuisse ꝑhibet᷑
Nam quid.ẽ. talaris tunica᷑ nͥ

Expanded text:
hostiae subtrahimus, cum a mentis nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima, membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur; ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorem, viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis 38 suae providentia perseverare. Unde et recte subjunIncassum quippe bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sum domus mulierẽ. id. ẽ. ad m̃¬
tis aditũ mollem custodiã depu¬
tass&. Fortis nanq uirilisq sensus.
p̃poni cordis foribus deb&: quem¬
nec neglegentiȩ somnꝰ opprimat:
nec ignorantiȩ error fallat. Unde
bene & isboseth appellatus. ẽ: qͥ
custode femina hostilibꝰ gladiis
nudat᷑. Isboseth qͥppe uir confusi¬
onis dĩ. Uir autẽ confusionis est.
qͥ forti mentis custodia munitus
non.ẽ: qͥa dũ uirtutes se agere
ȩstimat: subintrantia uicia nesci¬
entẽ necant. Tota itaq uircute
muniendus. ẽ. aditus mentis: ne
quando eam insidiantes hostes pe¬
netrent. foramine neglectȩ cogi-¬
tationis. Hinc salomon ait. Om̃i
custodia serua cor tuũ: qͥa ex ip.¬
so uita ꝓcedit. Uirtutes gͦ quas
agimꝰ: dignũ.ẽ. ut sũmoꝑe ab
intentionis origine pensemꝰ. ne
ex malo ortu ꝓdeant: etiã si recta
sunt quȩ ostentant. Unde hic qͦq

Expanded text:
sum domus mulierem, id est ad mesum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque virilisque sensus praeponi cordis foribus debnec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis, ne quando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Virtutes ergo quas a mus dignum est ut summopere ab intentionis origine pensemus, ne ex malo ortu prodeant, etiam si recta sunt quae ostentant. Unde hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
isse testat᷑. dicens. Uenientes filii
remmon berothithȩ. recha. & ba-¬
naha. ingressi sunt feruente die
domũ isboseth: qͥ dormiebat suꝑ
stratum suũ meridie. Ingressi sus
autẽ domũ: & ostiaria domꝰ pur¬
gans triticũ. obdormiuit. Assum̃¬
tesq spicas tritici latent̃ ingres¬
si sunt : & ꝑcusser̾ eũ in inguine
Ostiaria triticum purgat: cũ men¬
tis custodia discernendo uir tutes
a uiciis separat. Quȩ si obdormie
rit. in mortẽ. ꝓprii dñi insidiatõ¬
res admittit᷑: quia cũ discretionis
sollicitudo cessauerit: ad int̾ficien¬
dam anim̾a. malignis spiritibus
iter pandit. Qui ingressi spicas
tollunt: quia mox bonaru cogita¬
tionũ germ̃ aufert: atq in in¬
guine feriunt: quia uirtutẽ cor¬
dis. delectatione carnis occidunt
In inguine qͥppe ferire. ẽ: uitam
mentis carnis delectatione ꝑforare
Nequaquã uͦ isboseth iste hac mor¬
te succumber&: si non ad ingres¬

Expanded text:
isse testatur, dicens: « Venientes filii isse testatur, dicens: « Venientes filii Remmon Berothitae, Rechab, et Baana ingressi sunt fervente die domum Isboseth, qui dormiebat super stratum suum autem domum, et ostiaria domus purgans triticum obdormivit; assumentes spicas tritici latenter ingressi sunt et percusserunt eum in inguine. « Ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo, virtutes a vitiis separat: quae, si obdorrit, in mortem proprii Domini sui insidiatores admittit: quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt, atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste hac morte succumberet, si non ad ingres
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã p̾b& p̾cipit&: ne scientia
dum nouit. & non diligit inflet᷑
ne pietas dũ se extra rectitudinẽ
inclinat intorqueat : ne timor dũ
plus iusto trepidat. in desperatiõ¬
nis foueam mergat. Cũ gͦ pro
unaqͣq uirtute ut pura esse de¬
beat. p̃ces dño fundimꝰ: qͥd aliud
quã iuxta filioꝵ numerũ. holo¬
caustũ ꝑ singulos exhibemꝰ: Ho¬
locaustum nanq totũ incensum
dr̃. Holocaustũ igit᷑ dare. ẽ. totã
mentẽ igne cõpunctionis incendẽ:
ut in ara amoris corardeat: & qͣsi
delicta ꝓpriȩ sobolis. inqͥnam̃ta
cogitationis exurat. Sed hoc agere
nesciunt. nͥ hi qͥ priꝰquã cogitatio¬
nes ad opus ꝓdeant: int̾nos suos
motus. sollicite circuspicientes
frenant. Hȩc cauere nesciunt: nͥ¬
hi qͥ uirili custodia munire men¬
tẽ nouerunt. Unde recte inopi-¬
nata morte extinctus isbosech
dr̃: quẽ scriptura sacra nͦ in do¬
mo ostiarium. sed ostiariã habu¬

Expanded text:
fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in desperationis foveam mergat. Cum ergo pro unaquaque virtute, ut pura esse debeat, preces Domino fundimus, quid aliud, quam juxta filiorum numerum holocaustum per singulos exhibemus? Holocaustum namque totum incensum dicitur. Holocaustum igitur dare, est totam mentem igne compunctionut in ara amoris cor ardeat, et quasi delicta propriae sobolis inquinamenta cogitationis exurat. Sed haec agere nesciunt, nisi hi qui priusquam cogitationes ad opus prodeant, internos suos motus sollicite circumspicientes frenant. Haec agere nesciunt, nisi qui virili custodia munire mentem noverunt. Unde et recte inopinata morte exstinctus Isboseth dicitur, quem Scriptura sacra non in domo ostiarium, sed ostiariam habu
Abbreviated transcription (Latin):
ne mundare: ne bona estiment᷑
quȩ mala sunt: ne saltẽ ueractiꝰ
bona putent᷑ sufficientia ciꝰ
ꝑfecta non sunt. Sic enĩ mens ple.¬
runq decipit᷑: ut aut qualitate mu¬
li. aut boni quantitate fallat᷑. Se
discussiones inueniunt. Nã ea qus
pscrutari in nobism& ipsis plenus
nitimur: sȩpe ueriꝰ orando quã
inuestigando penetram. Cũ eñi
mens ꝑ quandam cõpunctionis
machina ad alta sustollit᷑: om̃e
qđ ei de seipsa occurrerit. sub se
ipsa diudicando certiꝰ contẽplat᷑.
NUnde recte subiungit᷑. Consur
consurgimꝰ: cum cõpunctionis lu-
ce ꝑfusi. humanitatis nr̃ȩ noctẽ
deserimus: & ad ueri luminis
radios. oculos mentis aperimus
Atq holocaustũ ꝑ singulos filios
offerimus: cũ ꝓ unaquaq uirtu¬
te. dño hostiam nr̃ȩ p̾cis immo¬
lamus: ne sapientia eleu& ne
intellectus dũ subtilit̾ currit ab¬
err&: ne consiliũ dũ se multipli¬
cat confundat: ne fortitudo dũ

Expanded text:
ne mundare; ne bona aestimentur ne mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut boni quantitate fallatur.  discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta sustollitur, omne, quod ei de se ipsa occurrerit, sub se ipsa dijudicando certius contemplatur. Unde et recte subjungiturconsurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri luminis radios, oculos mentis aperimus. Atque holocaustum per singulos filios offerimus, cum pro unaquaque virtute Domino hostiam nostrae precis immolamus: ne sapientia elevet; ne intellectus, dum subtiliter currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum
Abbreviated transcription (Latin):
sorores uocant: ut fides spes ͤ cͤari¬
tas gaudeant in oꝑe bono. quod
unaquęq uirtus administrat:
Quȩ quasi ex cẏbo uires accipi¬
unt: dũ bonis oꝑibus fidentiores
funt: & dũ post cibũ. contẽpla¬
tionis rore infundi appetunt:
quasi ex poculo debriant᷑. Sed¬
quid . ẽ. quod in hac uita si ne
quãuis tenuissimi contagii inqͥ¬
natione ꝑagatur: Nonnũquã
nanq ipsis bonis que agimus
ad deterius ꝓpinquamus: quia
dũ lȩticiam menti pariunt.
quandam etiã securitatem gig¬
nunt: dũq mens secura redditur
in torporẽ laxat᷑. Non nunqul
uͦ aliquantula elatione nos pol.¬
luunt: & tanto deiectiores apud
deum faciunt: quanto apud nos¬
m&ipsos tumidiores reddunt:
Unde bene subi ungit᷑. Cũq in¬
acto quippe orbe dierũ conuiuii
mittere ad filios eosq sc̃ificare. ẽ:
post uirtutũ sensum intentionẽ
cordis dirigere: & omne qđ agit᷑
districta retractationis discussio¬

Expanded text:
sorores vocant, ut fides, spes et charisorores vocant, ut fides, spes et charitas gaudeant in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. Quae quasi ex cibo vires accipiunt, dum bonis operibus fidentiores fiunt; et dum post cibum contemplationis rore infundi appetunt, quasi ex poculo ebriantur. quid est, quod in hac vita sine quavis tenuissimi contagii inquinatione peragatur? Nonnunquam namque ipsis bonis quae agimus ad deterius propinquamus; quia dum laetitiam menti pariunt, quamdam etiam securitatem gignunt; dumque mens secura redditur, in torporem laxatur. Nonnunquam vero aliquantula elatione nos polluunt; et tanto dejectiores apud Deum faciunt, quanto apud nosmetipsos tumidiores reddunt. Unde bene subjungitur. CAPUT acto quippe orbe dierum convivii, mittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussio
Abbreviated transcription (Latin):
eo uirtus sine rationis moderami¬
ne. deterius in p̃ceps ruit. Nulla
est scientia: si utilitatẽ pietatis ñ
hab&: quia dũ bona cognita exeqͥ
neglegit. sese ad iudicium artius
stringit. Et ualde inutilis. ẽ. pie¬
tas. si scientiȩ discretione car&: qͥa
dũ nulla hanc scientia illuminat:
quomͦ misereat᷑ ignorat. Timor
quoq ipse. nͥ has etiã uir tutes
habuerit: ad nullũ opus ꝓculdu¬
bio bonȩ actionis surgitꝰ: quia
dũ ad cuncta trepidat: ipsa sua
formidine. a bonis om̃ibus torpens
uacat. Quia gͦ alt̾nato ministe¬
rio. uirtus a uirtute reficitur:
recte dr̃. quod apud se uicissim
filii conuiuant᷑: cũq una aliã
subleuando subleuat: qͣsi ꝑ¬
dies suos numerosa sobo les
li.pascenda conuiuium parat. Se¬
quit᷑. Et mittentes uocabant
tres sorores suas: ut comederent
& biberent cũ eis. Cũ uir tutes
nr̃ȩ in omne qđ agunt. spem. fi¬
dem. & caritatẽ sciunt: quasi ope¬
ratores filii. tres ad conuiuium

Expanded text:
eo virtus sine rationis moderamieo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit; et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur, ignorat. Timor quoque ipse si non has etiam virtutes habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit: quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sua fortitudine a bonis omnibus torpens vacat. Quia ergo alternato ministerio virtus a virtute reficitur, recte dicitur, quod apud se vicissim filii convivantur. Cumque unam alia sublevandam sublevat, quasi dies suos numerosa soboles pascenda convivium parati. Sequitur: Et mittebant et vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Cum virtutes nostrae in omni, quod agunt, spem, fidem, et charitatem sciunt, quasi operatores filii tres ad convivium
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Scientia in die suo conuiuiũ
parat: quia in uentre mentis ig¬
norantiȩ ieiuniũ suꝑat. Pietas in
die suo conuiuiũ exhib&: quia
cordis uiscera miscdĩȩ oꝑibꝰ
repl&. Timor in die suo con¬
uiuiũ facit: qͥa dũ p̃mit men¬
tẽ ne de p̾sentibus suꝑbiat: de
futuris illã spei cibo confortat.
ꝑscrutandum uideo: qđ semoe¬
ipsos inuicẽ pascunt. Ualde e¬
nĩ singula quęlib& destituit᷑.¬
si non una alii. uirtus. uircuti
suffragetur. Minor quippe. ẽ.
sapientia. si intellectu careat÷ &
ualde inutilis intellectus. ẽ. si
ex sapientia non subsistat: quia
cũ altiora sine sapientiȩ pondẽ
penetrat: sua illum leuitas gra-¬
uiꝰ ruiturũ leuat. Nile. ẽ. consi¬
lium. cui robur fortitudinis deest:
qͥa qđ tractando inuenit: carens
uiribus. usq ad ꝑfectionẽ oꝑis ñ
ꝑdiicit. Et ualde fortitudo des¬
truit᷑ : nisi ꝑ consilium fulciat᷑:
quia ꝗͦ plus se posse conspicit:

Expanded text:
nit. Scientia in die suo convivium nit. Scientia in die suo convivium parat, quia in ventre mentis ignorantiae jejunium superat. Pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet. Timor in die suo convivium facit; quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. perscrutandum video, quod semetipsos invicem pascunt. Valde enim singula quaelibetsi non una alii virtus virtuti suffragetur. Minor quippe est sapientia, si intellectu careat: et valde inutilis est, intellectus si ex sapientia non subsistat. Quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit; et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur: quia quo plus se posse conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
filii ꝑ domos conuiuiũ faciunt:
dũ uir tutes singulȩ. iuxta modũ
ꝓpriũ. mentẽ pascunt. Ubi & bene
dr̃: unusquisq in die suo. Dies e¬¬
nĩ uniꝰcuiꝰq filii. ẽ: illuminatio
uniꝰcuiꝰq uirtutis. Ut enĩ hȩc ipsa
dona breuit̾ septiformis gr̃ę repli-¬
cem: aliũ diem hab& sapientia :
aliũ intellectus: aliũ consilium:
aliũ fortitudoꝰ aliũ scientia: aliũ
pietas: aliũ timor. Neq enĩ hoc
est sapere qđ intelligere: quia
multi ȩt̃na qͥdem sapiunt: sed
hȩc intelligere nequaquã posst̃
Sapientia gͦ in die suo conuiuiũ
facit: quia mentẽ de ęt̾norũ spe
& cercitudine reficit. Intel lectꝰ
in die suo conuiuium parat: qͥa
in eo quod audita penetrat. refi¬
ciendo cor. tenebras eiꝰ illustrat.
Consiliũ in die suo conuiuiũ exhi¬
b& : qͥa dum esse p̾cipitẽ ꝓhib& :
ratione animũ repl&. fortitudo
in die suo conuiuiũ facit: quia
dum aduersa ñ mȩtuit: trepidan¬
ti menti cybos confidentię appo¬

Expanded text:
ium faciunt, dum virtutes singulae juxta modum proprium mentem pascunt. Et bene dicitur: Unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breviter septiformis gratiae replicem, alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Neque enim hoc est sapere, quod intelligere; quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere nequaquam possunt. Sapientia ergo in 32 die suo convivium facit, quia mentem de aeternorum spe et certitudine reficit. Intellectus in die suo convivium parat; quia in eo quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat. Consilium in die suo convivium exhibet; quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet. Fortitudo in die suo convivium facit; quia dum adversa non metuit, trepidanti menti cibos confidentiae appo
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit: & dũ zelo rectitidhis
immoderatius mentẽ turbat: cun-¬
ctã quietis intimȩ salutẽ sauciat
Sȩpe grauitatẽ cordis. quasi subiun-¬
cta ex latere tristicia sequit᷑. atq
omne opus qđ mens bona inten¬
tione inchoat: hȩc uelamine me¬
roris obumbrat: quȩ & ñnunquã
tanto tardius repellit᷑: quanto
& pressȩ menti quasi serior famu¬
latur. Sȩpe se bono oꝑi lȩticia
immoderata subiungit᷑: cumq
plus mentẽ quã dec& hylarescere
exigit: ab actione bona omne
pondus grauitatis repellit. Qͥa
enĩ etiã bene inchoantibꝰ subesse
in itinere laqueos psalmista con¬
spexerat: recte ꝓpħico plenꝰ spũ
dicebat. In uia hac qua ambulabã:
absconder̃ laqueos mͥ. Qd bene
ac subtilit̾ ieremias insinuatꝰ qͥ
dum gesta foris referre studuit:
quȩ intus apud nosin& ipsos gere¬
rent᷑ indicauit dicens. Uenerunt
octoginta uiri de sichem. & de sylo
& de samaria. rasi barbã. & scissis

Expanded text:
subjungit, et dum zelo rectitudinis subjungit, et dum zelo rectitudinis immoderatius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere tristitia sequitur, atque omne opus, quod mens bona intentione inchoat, haec velamine moeroris obverberat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur. Saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit; cumque plus mentem quam decet, hilarescere exigit, ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia enim bene etiam inchoantibus subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi . Quod bene ac subtiliter Jeremias insinuat, qui dum gesta foris referre studuit, quae intus apud nosmetipsos gererentur indicavit, dicens: Venerunt octoginta viri de Sichem, et de Silo, et de Samaria, rasi barba, et scissis
Abbreviated transcription (Latin):
in bono oꝑe polluit: quia cũ fa¬
cilia ad decipiendum corda ho¬
minu conspicit: eoꝵ desideriis
auram transitorii fauoris appont
ut in his quȩ recta faciunt. ad ap¬
petenda ima. tortitudine intento¬
nis inclinent᷑. Unde recte sub iu¬
deȩ specie. de unaquaq anima
la queo miserȩ intentionis capti
Cum bonu̾ opus ñ bona intentio.¬
ne sumit᷑: Huic aduersantes sp̃c
ab ipso cogitationis exordio pͥnci.¬
pant᷑: tantoq eam pleniꝰ possided
quanto & ꝑ initiũ dominantes te¬
nent. Cũ uͦ intentionẽ uiciare ñ
p̾ual&: in uia positos laqueos te¬
git: ut in eo quod bene agit᷑: cor
tione longe aliter quã ceꝑat ꝑcur¬
rat. Sȩpe enĩ bono oꝑi dũ laus hi¬
mana obuiat. mentẽ oꝑantis ĩm¬
tat: quȩ quãuis quesita ñ fuerat.
tam̃ oblata delectat᷑ cuiꝰ delecta¬
tione dum mens bene oꝑantis ri¬
soluit᷑: ab om̃i intentionis intims
uigore dissipat᷑. Sepe se bene in¬

Expanded text:
in bono opere polluit, quia cum fain bono opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii favoris apponit, ut in his, quae faciunt recta, ad appetenda ima, tortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta,Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur; tantoque eam plenius possident, quanto et per initium dominantes tenent. 52. Cum vero intentionem vitiare non praevalent, in via positos laqueos tegunt, ut in eo quod bene agitur cor tione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutatamen oblata delectat: cujus delectatione cum mens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriã laudem quer̃. Sciendũ uͦ¬
est. Qđ bona nr̃a tribus modis an-¬
tiquus hostis insequit᷑: ut uideli¬
c& hoc qđ rectũ corã hominibus
agit᷑. in int̾ni iudicis conspectu
uiciet᷑. Aliquando nanq in bono
oꝑe intentionẽ polluit: ut omne
quod in actione sequit᷑. eo purũ
mundũq non exeat: quo hoc ab
origine ꝑturbat. Aliquando uͦ
intentionẽ boni oꝑis. uiciare ñ
p̃ual&: sed in ipsa actione se qͣsi
in itinere opponit: ut cũ ꝑ ꝓpo¬
sitũ mentis securior quisq egredi¬
tur: subiuncto latent̃ uicio qͣsi
ex insidiis ꝑimat᷑. Aliquando uͦ
nec intentionẽ uiciat. nec in itine¬
re supplantat: sed opus bonũ in
fine actionis illaqueat: quantoq
uel a domo cordis. uel ab itinere
tanto decipiendũ bonȩ actionis
terminũ astiitiꝰ expectat: & quo
incautum quẽq quasi recedendo
reddiderit: eo illũ repentino ñ¬
nũquã uulnere. durius insanabi¬
liusq transfigit. Intentionẽ qͥppi

Expanded text:
e. --Filii in cordibus maledicunt, cum reest, quod bona nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus bonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere tanto decipiendum bonae actionis terminum astutius expetit, et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit. Intentionem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Possidemus gͦ multã fami¬
liam: cũ recto iure. innumeris
cogitationibus. rationis discretio¬
ne dñam᷑. Qđ nimirũ cũ soller¬
ter agimꝰ: iungi ꝑ eandẽ discreti¬
onẽ angelis conamur. Unde &¬
efficim᷑: cum eis spiritibus qͥ orien¬
ti luci inhęrent : pressa carna¬
lis corruptionis nebula. disere¬
tionis nr̃ȩ radiis inquantum
possibilitas suppetit sociamur
temporalia ac defectiua seqͥtur.
occasum petit: quisquis uͦ suꝑna
desiderat: qͥa in oriente habit&
demonstrat. Magnꝰ gͦ ñ int̾ occi¬
dentales. sed inter orientales
efficitur. qui ñ inter actiones ma-¬
loꝵ. ima & fugitiua querentiũ.
sed inter choros ꝓficere suꝑnoꝵ

Expanded text:
dunt. Possidemus ergo multam famidunt. Possidemus ergo multam familiam, cum recto jure innumeris cogitationibus rationis discretione dominamur. Quod nimirum cum solerter agimus, jungi per eamdem discretionem angelis conamur. Unde efficimur, cum eis spiritibus, qui orienti luci inhaerent, pressa carnalis corruptionis nebula, discretionis nostrae radiis, in quantum possibilitas suppetit, sociamur. temporalia ac defectiva sequitur, occasum petit; quisquis vero superna desiderat, quia in Oriente habitet, demonstrat. Magnus ergo non inter Occidentales, sed inter Orientales efficitur, qui non inter malorum acones ima et fugitiva quaerentium, sed inter choros proficere supernorum
Abbreviated transcription (Latin):
nimis familiã possidemus: cũ co.¬
gitationes innumeras sub mentis
dominatione restringimꝰ: ne ip¬
sa sui multitudine animũ suꝑens:
ne ꝑuerso ordine. discretionis nis
pͥncipatũ calcent. Et bene cogita.¬
tionũ turba. multȩ familię ap¬
pellatione signat᷑. Nam scimis
qdđ absente domina. ancillarũ
linguȩ ꝑstrepunt: silentiũ deser̾:
deputati oꝑis officia negligunt:
totũq sibim& ordinẽ uiuendi con-¬
sundunt. At si repente domina
ueniat: mox ꝑstrepentes linguȩ
reticent: officia uniꝰcuiꝰq oꝑis
rẽpecunt: sicq ad opus ꝓpriũ.
ac si non recesserint reuercunt᷑:
Si gͥ a domo mentis ad mom̃tũ
ratio discedat: quasi absente do¬
mina cogitationui se clamor ue-¬
lut garrula ancillarum turba
multiplicat. Ut aut̾ẽ ratio ad
mentem redierit: mox se confu¬
sio tumultuosa compescit: & qͣsi
ancillȩ se ad iniunctũ opus tacite
repͥmunt: dũ cogitationes ꝓtinꝰ
causis se ꝓpriis ad utilitat̾e sub¬

Expanded text:
nimis familiam possidemus, cum cogitationes innumeras sub mentis dominatione restringimus; ne ipsa sui multitudine animum superent, ne perverso ordine discretionis nostrae principatum calcent. Et bene cogitationum turba multae familiae appellatione signatur. Nam scimus quod absente domina, ancillarum linguae perstrepunt, silentium deserunt, deputati operis officia negligunt, totumque sibimet ordinem vivendi confundunt. At si repente domina veniat, mox perstrepentes linguae reticent, officia uniuscujusque operis repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non recesserint, revertuntur. Si igitur a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrula ancillarum turba multiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes protinus causis se propriis ad utilitatem sub
Abbreviated transcription (Latin):
asinȩ. Iuga boum in usu nr̃ȩ
possessionis sunt: cũ concordes
uirtutes exarant duriciã m̃tis:
Quingentas quoq asinas possidẽ¬
mus: cum lasciuientes motus re¬
stringimꝰ: & qͥcqͥd in nobis carna¬
le exurgere appetit: spuali cor¬
dis dñatu refrenamus. Uel certe
asinas possidere. ẽ: cogitationes
intra nos simplices regere: quȩ
dum in subtiliori intellectu cur¬
rere ñ ualent: quo quasi pigriꝰ
ambulant. eo frat̃na onera man¬
suetius portant. Sunt nanq ñ¬
nulli. qui dũ alta ñ intelligunt:
ad exteriora conuersationis oꝑa
se humilius p̃munt. Bene gͦ per
asinas. pigrum qͥdem animal.
sedtam̃ portandis oneribꝰ delitũ
simplices cogitationes accipimꝰ
qͥa dum nrãm plerunq ignoran.¬
tiã cognoscimꝰ: lȩtiuᷤ onera alienato¬
leramꝰ: cũq nos qͣsi singłaris sapientis
altitudo ñ eleuat: ad ferendã alieni
cordis inertiã. mens se nr̃a ȩqͣnimit
inclinat. Recte autẽ siue iuga bor̃

Expanded text:
ices. --Juga boum in usum nostrae possessionis sunt, cum concordes virtutes exarant duritiam mentis. Quingentas quoque asinas possidemus, cum lascivientes motus restringimus; et quidquid in nobis carnale exsurgere appetit, spiritali cordis dominatu refrenamus. Vel certe asinas possidere, est cogitationes intra nos simplices regere: quae dum in subtiliori intellectu currere non valent quo quasi pigrius ambulant, eo fraterna onera mansuetius portant. Sunt namque nonnulli qui dum alta non intelligunt, ad exteriora conversationis opera se humilius premunt. Bene ergo per asinas, pigrum quidem animal, sed tamen portandis oneribus deditum, 31 simplices cogitationes accipimus; quia dum nostram plerumque ignorantiam cognoscimus, levius onera aliena toleramus. Cumque nos quasi singularis sapientiae altitudo non elevat, ad perferendam alieni cordis inertiam, mens se nostra aequanimiter inclinat. Recte autem sive juga boum,
Abbreviated transcription (Latin):
ter tenent: In septẽ ergo filiis
ordo p̾dicantium: in tribus uͦfi
liabrs multitudo significat᷑ au¬
ditoꝵ. Possunt etiã ꝑ tres filias
tres ordines fideliũ designari
Post filios qͥppe. filiȩ nominant᷑
quia post apłoꝵ conspect̾a forti¬
tudinem÷ tres distinctiones fide¬
liũ in ȩccłȩ conuersatione sequus¬
te sunt: Pastorũ uidelic&. conti.¬
nentiũ. atq coniugatoꝵ. Unde¬
& ezechiel ꝓpħa tres liberatosu
ros audisse se asserit: noe scilici
danielem & iob. Quid enĩ ꝑ na
qͥ archam in undis rexit. nͥ p̃pol¬
toꝵ ordo signat᷑: qui dũ ad formꝰ
uitȩ populis p̃sunt. scam ȩccłamin
tẽ ꝑtationũ fluctibus regunt:
Quid ꝑ danielem. cuiꝰ mira absti¬
nentia scribit᷑. nisi continentium
uita figurat᷑: qui dum cuncta q̃
mundi sunt deserunt. despectȩ
babiloniȩ alta mente dominantꝰ
Quid ꝑ iob nisi bonoꝵ coniugum
uita signat᷑: qui de rebus mundi

Expanded text:
ter tenent. In septem ergo filiis ter tenent. In septem ergo filiis ordo praedicatorum, in tribus vero filiabus multitudo signatur auditorum. Possunt etiam per tres filias tres ordines fidelium designari. Post filios quippe filiae nominantur, quia post apostolorum conspectam fortitudinem tres distinctiones fidelium in Ecclesiae conversatione factae sunt, pastorum videlicet, continentium atque conjugatorum. Unde Ezechiel propheta tres liberatos viros audisse asserit; Noe scilicet, Danielem et Job . Quid enim per Noe qui arcam in undis rexit, nisi praepos ordo signatur; qui dum ad formam vitae populis praesunt, sanctam Ecclesiam in tentationum fluctibus regunt? Quid per Danielem, cujus mira abstinentia scribitur, nisi continentium vita figuratur; qui dum cuncta, quae mundi sunt, deserunt, despectae Babyloniae alta mente dominantur? Quid per Job, nisi bonorum conjugum vita signatur; qui de rebus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ hominibus. id. ẽ in sabba¬
tũ datus. ẽ: hinc. ẽ qđ iubeleus
annus in quo plena requies expͥmi¬
tur. septẽ ebdomadibus consũmat᷑:
qui monade addito. nr̃ȩ adunatio¬
nis sũma impletur. Nati gͦ sunt
septẽ filii. ad p̃dicandũ scilic& ui¬
rilit̾ incedentes apłi: qui dũ ꝑfec¬
tionis p̃cepta ꝑagunt: quasi suꝑi-¬
oris sexus fortitudinẽ. in conuer¬
satione tenuerunt. Hinc. ẽ. enĩ qđ
duodecĩ sunt electi. Aseptenario
quippe numero. in duodenarium
surgitur. Flam septenarius suis in
se par tibus multiplicatus: ad duode¬
nariũ tendit. Siue enĩ quattuor
ꝑtria. seu tria ꝑ quat cuor ducan᷑
septẽ in duodecim uertunt. Unde
scĩ apłi qͥa trinitatẽ in quat tuor
mundi partibꝰ p̾dicare mit tebant᷑.
duodecĩ sunt electi: ut etiã nume
ro ꝑfectionẽ ostendent. quã uita
miores fideliũ plebes accipimꝰ:
quȩ & si ad ꝑfectionẽ oꝑis nequi¬
quã forti uirtute ꝑmanent. fi

Expanded text:
requiem hominibus, id est, in sabbarequiem hominibus, id est, in sabbatum datus est. Hinc est quod jubileus annus, in quo plenaria requies exptur, septem hebdomadibus consummatur, qui, monade addito, nostrae actionis summa impletur. Hinc estseptem filii. Ad praedicandum scilicet viriliter incedentes apostoli. Qui dum perfectionis praecepta peragunt, quasi superioris sexus fortitudinem in conversatione tenuerunt. Hinc est enim, quoduodecim suquippe numero, in duodenarium surgitur. Nam septenarius suis in se partibus multiplicatus, ad duodenarium tenditur, sive enim quia quatuor per tria, seu tria per quatuor ducantur, septem in duodecim vertunt. Unde sancti apostoli, qui Trinitatem in quatuor mundi partibus praedicare mittebantur duodecim sunro perfectionem ostenderent, quam vita miores fidelium plebes accipimus? Quae etsi ad perfectionem operis nequaquam forti virtute permanent, fid
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ de illo. ẽ: & replebit eũ
sp̃c timoris dñi. In carnatus enim
dñs in sem&ipso omne qđ nobis in¬
spirauit ostendit: ut quod p̃cepto
dicer &: exemplo suader&e. Iuxta
nr̃ deum timuit: quia ut suꝑbũ
hominẽ redimer&: mentẽ ꝓ illo
non quod faciendo contigit: sed
qđ inueniendo rȩpbauit: qͥa ue-¬
tustam quã natus inuenit. huma¬
nȩ conuersationis uitã deseruit:
& nouã quã secũ detulit: seqͣciũ
moribꝰ impressit. Natiq sunt ei
septenario numero. nͥ sũma ꝑfe¬
ctionis accipit᷑ : Ut enĩ humanȩ
rationis causas de septenario nui¬
mero taceamꝰ. quȩ asserunt quod
iccirco ꝑfectus sit. qͥa ex primo
constat pari. & pͥmo impari: ex
pͥmo qͥ diuidi potest. & pͥmo qui
diuidi non potest: certissime sci-¬
mus. quod septenariũ numerum
scriptura sacra ꝓ ꝑfectione pone¬
re consueuit: unde & septimo die
dnm̃ requieuisse ab oꝑibꝰ asserit
Hinc. ẽ. etiã quod septimꝰ dies in

Expanded text:
Scriptum est de illo: Et replevit eum Scriptum est de illo: Et replevit eum spiritus timoris Domini. Incarnatus enim Dominus in semetipso omne quod nobis inspiravit, ostendit, ut quod percepto diceret, exemplo persuaderet. Juxta noster Deum timuit, quia ut superbum hominem redimeret, mentem pro illo non quod faciendo coquod inveniendo reprobavit: quia vetustam, quam natus invenit, humanae conversationis vitam deseruit; et novam, quam secum detulit sequacium moribus impressit. CAPUT XIseptenario numero nisi summa perfectionis accipitur? Ut enim humanae rationis causas de septenario numero taceamus, quae asserunt, quod idcirco perfectus sit, quia ex primo pari constat, et primo impari; ex primo qui dividi potest, et primo qui dividi non potest; certissime scimus quod septenarium numerum Scriptura sacra pro perfectione ponere consuevit . Unde et septimo die Dominum requievisse ab operibus asserit. Hinc est etiam quod septimus dies in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rectitudinẽ iusticiȩ exequim᷑:¬
mansuetudinẽ relinqͥm: & cum
mansuetudinẽ seruare cupimus:
iusticiȩ rectitudinẽ declinamus
Incarnatus uͦ dñs. simplicitatẽ cũ
rectitudine tenuit: quia nec in
mansuetudine districtionẽ iusti-¬
ciȩ: nec rursum in districtione
iusticiȩ. uir tutẽ mansuetudinis
amisit. Unde cũ qͥdam deducta
adultera hunc temptare uoluis¬
sent. ut in culpam aut in mansue-¬
tudinis. aut in iusticiȩ laberet᷑.¬
ad utraq respondit dicens. Qui
sine peccato est ur̾m: pͥmꝰ in illã
lapidem mittat. Dat simplicitatẽ
mansuetudinis qui sine peccato. ẽ.
illam lapidem mit tat. Unde ei ꝑ
de & regna. ꝓpt̾ ueritatẽ & man-¬
suetudinẽ & iusticiã. Ueritatem
quippe exequens. mansuetudinẽ
eũ iusticia conseruauit: ut nec ze¬
lum rectitudinis. in mansuetudiniᷤᷤ
pondere amit ter&: nec rursum
pondus mansuetudinis. zelo recti¬
tudinis ꝑturbar&. Sequitur:
Timens deum. & recedens a malo:

Expanded text:
 exsequimumansuetudinem relinquimus; et cum mansuetudinem servare cupimus, justitiae rectitudinem declinamus. Incarnatus 22 vero Dominus simplicitatem cum rectitudine tenuit: quia nec in mansuetudine districtionem justitiae, nec rursum in districtione justitiae virtutem mansuetudinis amisit. Unde cum quidam, deducta adultera, hunc tentare voluissent, ut in culpam aut immansuetudinis aut injustitiae laberetuad utraque respondit dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Dat simplicitatem mansuetudinis qui sine peccato est illam lapidem mittat. Unde et ei de, et regna propter veritatem et mansuetudinem et justitiam . Veritatem quippe exsequens, mansuetudinem cum justitia conservavit; ut nec zelum rectitudinis in mansuetudinis pondere amitteret, nec rursum pondus mansuetudinis zelo rectitudinis perturbaret. Sequitur:Timens Deum et recedens a malo.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ ꝑ hanc & ad p̾sens mens
confunditur: & in ꝑpetuũ merce ᷤ
parat᷑: quasi cõmune animal. &
aliqͥd de lege hab&. & aliquid ñ
hab&. Ungulam nanq ñ findit:
qͥa ñ se penitꝰ anima ab om̃i t̾re-¬
no oꝑe disiungit: sedtam̾ riimi-¬
nat: qͥa bene dispensando tempo¬
ralia: ꝑ certitudinis fiduciã cȩle-¬
stia sꝑat. Terrenȩ gͥ dispensatio¬
nes quasi cameloꝵ more. capite
legi concordant. pede discrepañ:
tes appetunt: & huiꝰ mundi st̃
ea in quibus oꝑe uersant᷑. Nlos
gͦ cũ easdem terrenas dispensati-¬
ones cognitioni trinitatis subdi¬
mus: quasi camelos fide posside¬

Expanded text:
ur per hanc et ad praesens mens confunditur, et in perpetuum merces paratur, quasi commune animal, et aliquid de lege habet, et aliquid non habet. Ungulam namque non findit, quia non se penitus anima ab omni terreno opere disjungit; sed tamen ruminat, quia bene dispensando temporalia, per certitudinis fiduciam coelestia sperat. Terrenae igitur dispensationes, quasi camelorum more, capite legi concordant, pede discrepant; tes appetunt, et hujus mundi sunt ea in quibus opere versantur. Nos ergo cum easdem terrenas dispensationes cognitioni Trinitatis subdimus, quasi camelos fide posside
Abbreviated transcription (Latin):
errore substrauit: Bos gͦ posses¬
quia & hebraicus ppłs. dm̃ quẽ
colebat sed ignorabat repperit:
& gentilitas legis pabulũ qđ ñ
habebat accepit. Quod gͥ suꝑiꝰ no.¬
minatis ouibus & camelis dicit᷑:
hoc inferiꝰ in bobus & asinis repli¬

Expanded text:
errore substravit? Bos ergo posseserrore substravit? Bos ergo possesquia et Hebraicus populus Deum, quem colebat, sed ignorabat, reperit; et gentilitas legis pabulum, quod non habebat, accepit. Quod igitur superius nominatis ovibus et camelis dicitur, hoc inferius in bobus et asinis repli
Abbreviated transcription (Latin):
simul & asino. Ac si diceret᷑. Fatu¬
os sapientibus in p̾dicatione ñ sõ.¬
cies: ne ꝑ eum qui implere rem
non ual&. & illi qui p̾ualae obsi¬
stas. Immoderata quoq petulan¬
tiũ luxuria. asinorum appel lati-¬
one expͥmit᷑ : ut ꝓpħa testat᷑ qui
ait. Quoꝵ carnes sunt ut carnes
asinoꝵ. Asinoꝵ rursũ nomine:
simplicitas gentilis ostendit᷑. Un¬
de ierłm tendens dñs: asellũ se¬
disse ꝑhibet᷑. Quid. ẽ. enĩ sedendo
asinũ ierłm uenire: nͥ gentilitatis
simplicia corda possidendo. ea ad
uisionẽ pacis regendo. & p̃siden¬
do ꝑducere: Quod uno & facili
testimonio ostendit᷑: qͥa & ꝑ bo
gentiles popłi designant᷑: cum ꝑ¬
sorẽ suũ: & asinus p̃sepe dñi sui
Quis enĩ bos. nͥ iudaicus ppłs ex¬
titit. cuiꝰ ceruicẽ iugũ legis at¬
triuit: Et quis asinus. nͥ gentili¬
tas fuit÷ quã quilib& seductor
repperit. quasi brutũ animal. &
nulla ratione renitens. qͦ uoluit

Expanded text:
simul et asino . Ac si diceret: Fatusimul et asino . Ac si diceret: Fatuos sapientibus in praedicatione non socies, ne per eum qui implere rem non valet, illi qui praevalet obsistas. Immoderata quoque petulantium luxuria asinorum appellatione exprimitur, ut propheta testatur, qui ait: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Asinorum rursus nomine, simplicitas gentilitatis ostenditur. Unde Jerusalem tendens Dominus, asellum sedisse perhibetur . Quid est enim sedendo asinum Jerusalem venire, nisi gentilitatis simplicia corda possidendo, ea ad visionem pacis regendo et praesidendo perducere? Quod uno et facili testimonio ostenditur: quia et pegentiles populi designantur, cum sorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Quis enim bos, nisi Judaicus populus exstitit, cujus cervicem jugum legis attrivit? Et quis asinus, nisi gentilitas fuit, quam quilibet seductor reperit quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit
Abbreviated transcription (Latin):
quod in qͥnquagenario numero qͥ
septẽ ebdomadibus ac monade addi¬
to implet᷑: requies designat᷑. Dena-¬
rio autẽ numero. sũma ꝑfectionis
exprimit᷑. Quia uͦ fidelibus ꝑfectio
qͥetis ꝓmittit᷑: quasi qͥnquagenario
decies ducto. ad qͥngentesimũ ꝑue-
um nomine. aliquando hebitu-¬
do fatuorũ: aliquando bene ope¬
rantiũ uita signatut. Quia enĩ
bouis nomine stultoꝵ uecordia fi¬
gurat᷑: recte ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Statĩq eam sequit᷑: quasi bos du-¬
ctus ad uictimã. Rursum quia
boum nomine uita uniuscuiꝰq
oꝑantis expͥmit᷑: legis p̃cepta
testantur quȩ ꝑ moysen p̾cȩpit
dicens. Non alligabis os boui
trituranti. Quod aꝑte rursũ
dr̃. Dignꝰ. ẽ. oꝑarius mercede sua
Asinoꝵ qͦq nomine aliquando
stultoꝵ pigricia: aliquando im¬
moderata p̾etulantiũ luxuria:
aliquando gentiliũ simplicitas
designat᷑. Stultoꝵ pigricia asino¬
rũ appellatione figurat᷑: sic̃ ꝑ
moysen dr̃. Non arabis in boue

Expanded text:
quod in quinquagenario numero, qui septem hebdomadibus ac monade addita impletur, requies designatur; denario autem numero summa perfectionis exprimitur. Quia vero fidelibus perfectio quietis promittitur, quasi quinquagenario decies ducto ad quingentesimum perveum nomine aliquando hebetudo fatuorum, aliquando bene operantium vita signatur. Quia enim bovis nomine stultorum vecordia figuratur, recte per Salomonem dicitur: Statimque eam sequitur quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia boum nomine vita uniuscujusque operantis exprimitur, legis praecepta testantur, quae per Moysen praecepit, dicens: Non alligabis os bovi trituranti . Quod aperte rursum dicitur: Dignus est operarius mercede sua . Asinorum quoque nomine aliquando stultorum pigritia, aliquando immoderata petulantium luxuria, aliquando gentilium simplicitas designatur. Stultorum pigritia asinorum appellatione figuratur, sicut per Moysen dicitur: Non arabis in bove
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis nesciunt. Et quid
esse grauiꝰ. atq onustius potest. qͣm
afflictionẽ scłi p̃tere untis ꝑpeti:
& nequaquã ad reuelationẽ m̃tis:
gaudia remunerationis sperare :
Sed quia in carne dñs apparens.
& hebreoꝵ populos ꝑfectioniᷤ gr̃a
impleuit: & samaritanoꝵ qͦsdam.
ad cognitionẽ fidei mira oꝑa osten-¬
dendo ꝑdux̃: dicatur recte de um-¬
bra quȩ ueritatem exprimer&. qđ
& septẽ milia ouiũ. & tria milia¬

Expanded text:
resurrectionis nesciunt. Et quid resurrectionis nesciunt. Et quid esse gravius atque onustius potest, quam afflictionem saeculi praetereuntis perpeti, et nequaquam ad relevationem mentis gaudia remunerationis sperare? Sed quia in carne Dominus apparens, et Hebraeorum populos perfectionis gratia implevit, et Samaritanorum quosdam ad cognitionem fidei, mira opera ostendendo, perduxit; dicatur recte de umbra, quae veritatem exprimeret, quod et septem millia ovium, et camel
Abbreviated transcription (Latin):
meli deducit᷑: quia ad xp̃m ex
gentilitate ȩccła ꝓꝑans. in tortis
uiciosisq uitȩ ueteris conuersatio¬
nibus inuenit᷑. Quȩ isaac uiso des¬
cendit: qͥa dño cognito uicia sua
gentilitas deseruit : & ab elatione
celsitudinis ima humilitatis petiit
Quȩ & uerecundata pallio uelat᷑.
quia corã illo ex anteacta uita con
os. a pascuis legis ad fidem ueni¬
entes accipimꝰ: nichil obstat ut
ꝑ camelos tortos moribus atq o¬
nustos. idoloꝵ cultibus gentiliũ
populos sentiamus. Quia enĩ ex
sem&e ipsis sibi inuenerunt deos qͦs
colerent: quasi a sem& ipsis eis onus
sunt animalia. samaritanoꝵ uita
signari. Cameli nanq ruminant:
sed nequaquã ungulam findunt:
Samarei quoq quasi ruminant :
qͥa ex parte. legis uerba recipiunt:¬
& quasi ungulam ñ findunt: qͥa
eam ꝓ parte contempnunt. Qui
& graue onus in dorso mentis tole-¬
rant: quia in omne qđ faciunt sine
spe ȩt̾nitatis elaborant. fidẽ qͥppe

Expanded text:
meli deducitur; quia ad Christum ex meli deducitur; quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit; quia Domino cognito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quae et verecundata pallio velatur, quia coram illo ex anteacta vita confos a pascuis legis ad fidem venientes accipimus, nihil obstat ut per camelos, tortos moribus, atque onustos idolorum cultibus, gentilium populos sentiamus. Quia enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus sunt animalia, Samaritanorum vita signari. Cameli namque ruminant, sed nequaquam ungulam findunt. Samaritani quoque quasi ruminant, quia ex parte legis verba recipiunt; et quasi ungulam non findunt, quia eam pro parte contemnunt. Qui et grave onus in dorso mentis tolerant, quia in omne, quod faciunt, sine spe aeternitatis elaborant. Fidem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Quia fideles auditores ex uaria
conuersatione collecti sunt: qus
priꝰ uniuersalit̾ memoratis filiabꝰ
dicit᷑: hoc distincte postmodũ.
appellatione animalium subin¬
fert᷑. Quid em̃ in septẽ milibus
ouium. nisi ꝑfectam quoꝵdam
in nocentiam expͥmit: quȩ ad ꝑ-¬
ceptione gr̾e. ex legis pascius ue¬
nit: Quid uͦ in tribus milibꝰ ca-¬
meloꝵ: nͥ ad plenitudiñe fidei ue¬
niens torta gentilium uiciositas
dñs: aliquando autẽ popłs gentilis
ex pͥmit᷑. Cameli eñĩ nomine dñs
designat᷑: sic̃ ab eodem dño iudeis
aduersantibꝰ dr̃: liquantes culicẽ:
camelum glutientes. Culex enĩ su¬
surrando uulnerat: camelus aut̃
sponte se ad suscipienda onera in¬
clinat. Liquauerunt gͦ iudei cũ-¬
mitci petierꝰ: camelum uͦ glutiye¬
runt: quia eũ qui ad suscipienda
nr̃ȩ mortalitatis onera sponte des¬
cenderat: extinguere clamando
conati sunt. Rursus cameli nomi-¬
ne. gentilitas designat᷑. Unde &
rebecca ad isa ac ueniens: dorso ca-¬

Expanded text:
Quia fideles auditores ex varia conversatione collecti sunt, quod prius universaliter, memoratis filiabus, dicitur, hoc distincte postmodum appellatione animalium subinfertur. Quid enim in septem millibus ovium, nisi perfectam quorumdam innocentiam exprimit, quae ad perfectionem gratiae, ex legis pascuis venit? Quid vero in tribus millibus camelorum, nisi ad plenitudinem fidei veniens, torta gentilium vitiositas Dominus, aliquando autem populus gentilis exprimitur. Cameli enim nomine Dominus designatur, sicut ab eodem Domino Judaeis adversantibus dicitur: Liquantes culicem, camelum glutientes . Culex enim susurrando vulnerat, camelus autem sponte se ad suscipienda onera inclinat. Liquaverunt ergo Judaei curonem petierunt; camelum vero glutierunt, quia eum qui ad suscipienda nostrae mortalitatis onera sponte descenderat exstinguere clamando conati sunt. Rursus cameli nomine gentilitas designatur. Unde et Rebecca ad Isaac veniens , dorso ca
Abbreviated transcription (Latin):
nobis altũ ac tortuosum . ẽ. ratio¬
ni fidei subdit᷑ & sub cognitione
trinitatis. sponte in appetitu hu¬
militatis inclinat᷑. Camelos qͥp¬
pe possidemus: si qd altũ sapimꝰ
humilit̃ deponamꝰ. Camelos ꝓ¬
culdubio possidemus: cũ cogita¬
tiones nr̃as ad infirmitatis fr̃ nę
compassionẽ flectimꝰ: ut uicissim
onera nr̃a portantes. alienȩ infir.¬
mitati cõpati condescendendo
nouerimus. Possunt etiã ꝑ ca-¬
melos qͥ ungulam nequaquam
findunt. sedtam̃ ruminant: ter¬
renarũ rerũ bonȩ dispensationes
intelligi: quȩ qͥa aliqͥd habent¬

Expanded text:
nobis altum ac tortuosum est, rationobis altum ac tortuosum est, rationi fidei subditur, et sub cognitione Trinitatis, sponte in appetitu humilitatis inclinatur. Camelos quippe possidemus, si quod altum sapimus, humiliter deponamus. Camelos procul dubio possidemus, cum cogitationes nostras ad infirmitatis fraternae compassionem flectimus, ut vicissim onera nostra portantes, alienae infirmitati compati condescendendo noverimus. Possunt etiam per camelos, qui ungulam nequaquam findunt, sed tamen ruminant, terrenarum rerum bonae dispensationes intelligi: quae quia habent
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ sp̃c scĩ. sapientia. intellectus.
consiliũ. fortitudo. scientia. pie¬
tas. ac timor dei. unicuiq nr̃m
gignitur: quasi mansura posteri¬
tas in mente ꝓpagat᷑: quȩ suꝑnȩ
nr̃ȩ nobilitatis genꝰ eo ad uitã
longius seruat: quo amori et̃ni¬
tatis sociat. Sed habent in nob̃
septẽ filii ꝓculdubio tres soro¬
res suas: quia qͥcqͥd uirile hi uir¬
tutũ sensus faciunt: spei. fidei. ca¬
ritatiq coniungunt. Neq enim
ad denarii ꝑfectionem. septẽ filii
ꝑueniunt: nisi in spe. fide. & cari¬
tate fuerit omne quod agunt:
Quia uͦ hanc p̾euntiũ uir tutũ
copiam. multimoda bonoꝵ oꝑũ
cogitatio sequit᷑: recte subi ungit᷑.¬
Seruata quippe ueritate historię:
imitari spu̾aliter possumꝰ. quod
carnaliter audimus. Oues enĩ sep¬
tem milia possidemꝰ: cũ cogitatio¬
nes innocuas. ꝑfecta cordis mun¬
dicia intra nos m&ipsos inqͥsito
ueritatis pabulo pascimus. Ert̃q¬
milia cameloꝵ: si om̃e quod in

Expanded text:
tus sancti, sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas ac timor Domini unicuique nostrum 30 gignitur, quasi mansura posteritas in mente propagatur, quae supernae nostrae nobilitatis genus eo ad vitam longius servat, quo amori aeternitatis sociat. Sed habent in nobis septem filii tres procul dubio sorores suas, quia quidquid virile hi virtutum sensus faciunt, spei, fidei charitatique conjungunt. Neque enim ad denarii perfectionem septem filii perveniunt, nisi in fide, spe et charitate fuerit omne quod agunt. Quia vero hanc praeeuntium virtutum copiam multimoda bonorum operum cogitatio sequitur, recte subjungitServata quippe veritate historiae, imitari spiritaliter possumus, quod carnaliter audimus. Ovium enim septem millia possidemus, cum cogitationes innocuas, perfecta cordis munditia, intra nosmetipsos inquisito veritatis pabulo pascimus. 40. Camillia camelorum, si omne, quod in