comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
operatur. Et loquebarꝰ inquit de testi¬
moniis tuis in conspectu regum. & non
confundebar. tanquam ille̾ qui petierat
& acceperat. ut responderet ex ꝓbrantib
sibi uerbum. & non auferretur exore
eius uerbum ueritatis. Itaq ꝓ illa usq
ad mortem certans. nec̃ in conspecture¬
gum confundebatur eam loqui. Testi¬
monia quippe inquib dic̃ quod loque¬
batur: grece martiria nuncupantur.
quo uerbo iam utimur ꝓlatino. Unde
dictum ÷ etiam uocabulum martirũ
quibus prȩ dixit ds̃. quod & ante
bar inquit in mandatis tuis quȩ dilexi.
Et leuaui manus meas ad mandata tua
quȩ dilexi. siue quod non nulli codices h¬
habent.
in utrõq uersu dilexi ualde aut nimis.
aut uehementer: sicut interprȩtari
placuit quod grece dicitur spodra.
Mandata ergo deidilexit per hoc ꝑ qđ
ambulabat᷑ in latitudine. ꝑ sp̃m scilicet
scm̃. perquem dilectio ipia diffundit᷑.¬
& dilatat corda fidelium. Dilexit aut̃
& cogitando & oꝑando. Nam quod ad

Expanded text:
Et loquebar,» inquit, «in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar:» tanquam ille qui petierat et acceperat, ut responderet exprobrantibus sibi verbum, et non auferretur ex ore ejus verbum veritatis. Itaque pro illa usque ad mortem certans, nec in conspectu regum confundebatur eam loqui. Testimonia quippe, in quibus dicit quod loquebatur, graece martyria nuncupantur; quo verbo jam utimur pro latino. Unde dictum est etiam vocabulum Martyrum, quibus praedixit Jesus quod et ante bar,» inquit, «in mandatis tuis, quae dilexi, et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi:» sive, quod nonnulli codices habent in utroque versu, «dilexi valde,» aut «nimis,» aut «vehementer,» sicut interpretari placuit quod graece dicitur σφόδρα. Mandata ergo Dei dilexit per hoc per quod ambulabat in latitudine; per Spiritum scilicet sanctum, per quem dilectio ipsa diffunditur, et dilatat corda fidelium. Dilexit autem, et cogitando et operando. Nam quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
rursus alio loco dicit. Dedit ds̃
abba pater. Quomodo nos clamamus
si ipse clamat in nobis. nisi quia clamare
nos fecit. dum habitare cȩpit in nob̾:
Etiam hoc itaq agit acceptus. ut largius
accipiendus petendo. quȩrendo. pulsan¬
do poscatur. Siue enim ut uita bona
petatur. siue ut bene uiuatur: quot¬
quot sp̃ũ dĩ aguntur. hi filii sunt dei.
Ergo ambulabam inquit in latitudine:
qm̃ mandata tua exquisiui. Ex quisierat
& inuenerat. qm petierat & acceperat
sp̃m bonum : quo factus ÷ bonus ut fa

Expanded text:
rursus alio loco dicit, «Dedit Deurursus alio loco dicit, «Dedit Deulamantem, Abba, Pater» . Quomodo nos clamamus, si ipse clamat in nobis, nisi quia clamare nos fecit, dum habitare coepit in nobis? Etiam hoc itaque agit acceptus, ut largius accipiendus petendo, quaerendo, pulsando, poscatur. Sive enim ut vita bona petatur, sive ut bene vivatur; quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Ergo, «Ambulabam,» inquit, «in latitudine, quoniam mandata tua exquisivi.» Exquisierat et invenerat, quoniam petierat et acceperat Spiritum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
bona data dare filus ur̃is. quanto magis
pater ur̃ qui incelis ÷ dabit bona petentib
sec Ubi euidenter ostendit quod dixerat
petite. quȩrite pulsate. non nisi ad po¬
scendi hoc ÷ orandi instantiam ꝑtinere
Alius porro euglista non ait dabit bona
petentib se : quȩ multipliciter possunt
in telligi. uł corporalia ł sp̃ualia: sed circũ¬
cidit inde alia. satisq diligenter exp̾ssit.
quid nos uehem̾̃ter atq instanter uolu¬
erit poscere dñs. & ait. Quanto magis
pater ur de cȩlo dabit sp̃m bonum pe-¬
tentibus se s Hic ÷ ille sp̃s perquem dif¬
funditur caritas incordibus nr̃is: ut dm̃
ꝓxiniumq diligendo. diuina maudata
faciamus. Hic ÷ ille sp̃s. in quo elamamꝰ
abba pater. Ac per hoc ipse nos facit
petere quem desideramus accipere. ipse
nos facit quęrere quem cupimus inue¬
nire. ipse nos facit pulsare adquẽ nitim᷑
peruenire. Hoc docet apłs. quicum dicat
in sp̃u sc̃o nos clamare abba pat̾:

Expanded text:
dare filiis vestris; quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se» ? Ubi evidenter ostendit quod dixerat, «Petite, quaerite, pulsate,» nonnisi ad poscendi, hoc est, orandi instantiam pertinere. Alius porro evangelista non ait, «Dabit bona petentibus se,» quae multipliciter possunt intelligi, vel corporalia, vel spiritualia; sed circumcidit inde alia, satisque diligenter expressit quid nos vehementer atque instanter voluerit poscere Dominus, et ait: «Quanto magis Pater vester de coelo dabit Spiritum bonum petentibus se» ? Hic est ille Spiritus per quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut Deum proximumque diligendo divina mandata faciamus. Hic est ille Spiritus in quo clamamus, «Abba, Pater» . Ac per hoc ipse nos facit petere, quem desideramus accipere; ipse nos facit quaerere, quem cupimus invenire; ipse nos facit pulsare, ad quem nitimur pervenire. Hoc docet Apostolus, qui cum dicat in Spiritu sancto nos clamare, «Abba, Pater;»
Abbreviated transcription (Latin):
yperiores uersos ꝓlixr
psalmi huius orationem
habent. hi autem qui sequun¬
tur de quib nunc disputan¬
dum ÷ narrationem. Petebat
enim homo dĩ superius ad rũtoriũ
gr̃ȩ dĩ cum dicebat. in tua iustitia
uiuifica me. & ueniat super me
misericordia tua dñe. & alia similia uł
supra uł infra. Nunc autem dicit.

Expanded text:
periores versus prolixi psalmi hujus orationem habent; hi autem qui sequuntur, de quibus nunc disputandum est, narrationem. Petebat enim homo Dei superius adjutorium gratiae Dei, cum dicebat, «In tua justitia vivifica me; et veniat super me misericordia tua, Domine:» et alia similia vel supra vel infra.
Abbreviated transcription (Latin):
me lib̾abit de corpore mortis huius:
Nunquid separabitur ate hoc corpꝰ. & tẽ
securus eris :: Et quid ÷ in nob̾met ipsis
ingemiscimus. ad optionẽ expectantes
redemptionẽ corporis nr̃i : Reparat᷑
gͦ amortalitate ad immortalitatẽ. & iã
non resistit : quia ñ est mortalitas quȩ
resistat. Propterea castiga corpus tuũ.
mͦ doma. qđ postea recipias. Modo de¬
ficiat : ut tõ sufficiat. Nlam in hacuita
reparari non potest: quam diu mor¬¬
tale geritur. Nonte deponat. non te
abrũpat. Porta. erudi. castiga. repa¬
rabitur infine. Et quia nemo unquã
carnẽ suã odio habuit: resurget & caro.
Sed quomͦ etiam tunc luctaturus sum :¬
siue sit ꝓximus. siue sit uicinus. siue tu
ipse : in miscđia debes argui & m̃dari.
oleum aut̃ peccatoris non impinguet
caput tuum. Sed quid facio dicis me
Patior adulatores. non cessant ꝓstre¬
pere. laudant in me quȩ nolo. Quȩ
ego parui pendo laudant inme. qđ

Expanded text:
me liberabit de corpore mortis hujus?» me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptergo a mortalitate ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc luctaturus sum? «sive sit proximus, sive sit vicinus, sive tu ipse, in misericordia debes argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant in me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quid sꝑo: Infelix ego homo. quismȩ
lib̾abit decorpore mortis huius e Gr̃a
iam cępit resculpere. gr̃a dĩ quȩ in¬
fundit suauitatem: ut iam ꝑ int̾iorẽ
hominem condelecteris legi dĩ. Inde
cȩtera sanabuntur : unde & ista sanata
sunt. Geme adhuc uulneratus. castiga
te. displice tibi. Non sic pugno inquit
quasi aerem uerberans: sed castigo
corpꝰ meũ & inseruitutẽ redigo. ne forte
aliis predicans. ipse reꝓb mueniarꝰ.
Nunquid qui castigat corpꝰ. odit corpꝰ:
Siquis castigat seruum. odit seriume
Siquis uerberat filium. odit filium :¬
Et ut aliquid coniunctiꝰ eloquamur:
caro tua tanquam coniunx tua est.
caro tanquam coniunx est. & nemo
carnẽ suam odio habet. Tamen quid
alio loco: Caro concupiscit aduersus
sp̃m. & sp̃s aduersus caruem. Concupiscit
aduersum te tanquã coniunx tua. ama
& castiga donec fiat in una reformatio¬
ne: una concordia. Quancdo istud erit
qm̃ mͦ clamas. infelix ego hõ. quis

Expanded text:
quid spero? «Infelix ego homo, quis me quid spero? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Graquae coepit jam resculpere, gratia Dei quae infundit suavitatem, ut jam per interiorem hominem condelecteris legi Dei: inde caetera sanabuntur, unde et ista sanata sunt. Geme adhuc vulneratus, castiga te, displice tibi. 16. «Non sic pugno,» inquit, «quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat corpus, odit corpus? Si quis castigat servum, odit servum? si quis verberat filium, odit filiumEt ut aliquid conjunctius eloquamur, caro tua tanquam conjux tua est. caro tanquam conjux est, et nemo carnem suam odio habet. Tamen quid alio loco? «Caro concupiscit adversusspiritus adversus carnem» . Concupiscit adversus te, tanquam conjux tua; ama et castiga, donec fiat in una reformatione una concordia. Quando istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
displicet: uide quam iustꝰ es. Ex quo
autem lapsus fecisti ea quȩ displicent
dõ. & fragilitate quadam infirmitatiꝰ
humane ꝓlaberis in illa. & ad huc portaᷤᷤ
infirmitatẽ carnis. & gemis cuiꝰdam
reluctationis conscientia: ex hac parte
iniquiᷤᷤ es. & peccator es. Quomͦ inquies
ex quadam parte iustus. ex quadã parte
peccator : Quid ÷ qđ dicis: Iaboramus.
uidemur loqui contͣria. nisi nob̾ subue¬
mat apłica auctoritas. Audi illud ab
apło. neme malus intellector. accuses.
Condelector enim inqͥt legi dĩ. scdđm in¬
teriorem hominem. Ecce iustꝰ. Annon
est iustus. qui condelectatur legi dei :
Unde gͦ peccator⁊ Uideo aliam legem
in membris meis. repugnantẽ legi m̃tis
meȩ. & captiuũ me ducentẽ in lege peccati.
Adhuc bellum aduersum me gero. ñdũ
sum totus instauratus. Adimaginem
fabricatoris mei cępi resculpi. Ex ea
parte qua reformor: displicet mͥ qđ
deforme est. Ergo quamdiu ita simi

Expanded text:
displicet, vide quam justus es: ex quo displicet, vide quam justus es: ex quo autem lapsus fecisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quadam infirmitatis humanae prolaberis in illa, et adhuc portas infirmitatem carnis, et gemis cujusdam reluctationis conscientia, ex hac parte iniquus et peccator es. 15. Quomodo, inquies, ex quadam parte justus, ex quadam parte peccator? quid est quod dicis? Laboramus, videmur loqui contraria, nisi nobis subveniat apostolica auctoritas. Audi illud ab Apostolo, ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem.» Ecce justus. Annon est justus qui condelectatur legi Dei? Unde ergo peccator? «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Adhuc bellum adversus me gero, nondum sum totus instauratus ad imaginem fabricatoris mei; coepi resculpi, et ex ea parte qua reformor, displicet mihi quod deforme est. Ergo quamdiu ita sum,
Abbreviated transcription (Latin):
dedissem. utiq ait peccator holocau¬
stis non delectab̾is. Quid gͦ: Nullum
accipit sac rificiũ: Sacrificiũ deo sps
contribulatus. corcontritũ & humili¬
atum ds̃ ñ spernit humilia cortuũ.¬
contere cortuũ. crucia cortuũ. & tu
odisti te: cũ seuis inte. Eris in parte
emĩdante iustus. quãuis sis ad huc in
em̃danda peccator. Ex qua eñi parte
tͥ displices. in iustus es. ex qua tibi
displicet inte qđ iniustũ est: iustus
es. Uis uidere quam iustus sis : hoc
inte tibi displicet qđ & dõ. Iã coniun¬
xisti te uoluntati dĩ. & inte ipso ñ qđ̃
ille fecit : sed qđ odit ille odisti. Ex eo
qđ odisti inte qđ fecisti. qđ odit & ille
qui hoc ñ fecit: cȩpisti inte ẽẽ seuerꝰ.
erit ille misericors. Parcet. quia tu ñ
pepercisti. Ergo ex quo coniunctus es
oculis enus. & condelectaris legi eius.
& hoc inte arguis qđ lex eiꝰ arguit. &¬
hoc inte tibi displicet qđ & oculis dei

Expanded text:
dedissem utique,» ait peccator, «holocaudedissem utique,» ait peccator, «holocaustis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sacrificium? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Humilia cor tucontere cor tuum, crucia cor tuum; et odisti te, cum saevis in te. Eris in parte emendante justus, quamvis sis adhuc in emendanda peccator: ex qua parte enim tibi displices, injustus es; ex qua tibi displicet in te quod injustum est, justus es. Vis videre quam justus es? Hoc in te tibi displicet quod et Deo: jam conjunxisti te voluntati Dei, et in teipso non quod ille fecit, sed quod ille odit odisti. Ex eo quod odisti in te quod fecisti, quod odit et ille qui hoc non fecit, coepisti in te esse severus; erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. Ergo ex quo conjunctus es oculis ejus, et condelectaris legi ejus, et hoc in te arguis quod lex ejus arguit, et hoc in te tibi displicet quod et oculis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bit caput meum : Non crescit caput
neum de adulatione. Falsa laus: ad¬
ulatio÷ Falsa laus adulatoris: id est
oleum peccatoris. Propterea & homi¬
des cum falsa laude aliquẽ irriserint:
hoc etiã de illo dicunt. Unxi illi caput.
amare laudari apeccatore cũ irrisione.
babetote oleum uob̾cũ. & ñ quęretis oleũ
peecatoris. Sapientes eñi ille uirgines. secũ por
cia illarũ eis testimoniũ ꝑib̾at. Oleum
gła ÷ fulget. nitet insuꝑficie. S bona
debet ẽẽ gła. & uera gła: ut ibi sit intꝰ
inuasis suis. Audi quidꝰ ÷ inuasis. Probet
aut̃ se homo: & tc̃ insemet ipso habebit
głam. & non in altero. Quid ÷ inuasis suis:
in corpore xp̃i es. & ad huc portas mortali¬
tatẽ quandam: tu tibi esto iustꝰ. & in te
to iustus. Peccator es. uindica inte. redi
ad conscientiam tuã. exige dete pęna ᷤ.
crucia te ipsum. Ita enĩ offers sacrifi¬
cium dño. Quia si uoluisses sacrificiũ

Expanded text:
bit caput meum?» Non crescet caput bit caput meum?» Non crescet caput meum de adulatione. Falsa laus adulatio est; falsa laus adulatoris, hoc est oleum peccatoris. Propterea et homines cum falsa laude aliquem irriserint, hoc etiam de illo dicunt: Unxi illi caput. a; nolite ergo amare laudari a peccatore cum irrisione. Habetote oleum vobiscum, et non quaeretis oleum peccatoris. Sapientes enim illae virgines secum portia illarum illis testimonium perhibebat. Oleum gloria est, fulget, nitet in superficie. Sed bona debet esse gloria, et vera gloria, ut ibi sit intus in vasis suis. Audi quid est in vasis: «Probet autem se homo, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero» . Quid est, In vasis suis? in corpore Christi es, et adhuc portas mortalitatem quamdam; tu tibi esto justus, et in te esto justus. Peccator es, vindica in te; redi ad conscientiam tuam, exige de te poenas, crucia teipsum. Ita enim offers sacrificium Deo. «Quia si voluisses sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
nes cor meum in uerba malignate
non combinabo cum electis eoꝵ.
Eooenoasit me iustos in aoiscõa n
arobet me. Uidete peccatoꝵ corfe¬
sorem. Emendari se uult miscđiter.
quam laudari fallaciter. Em̃dabit me
ustus in miscđia. si iustus ÷. si misericos
÷. quando me uidet peccantem. hoc
utiq quȩdã membra xp̃i dicunt. de
quibusdam mẽbris xp̃i dicunt. muno
corpore dicunt. dignatur loqͥ dñsex
persona em̃datoris. nec respuit per¬
iustus. Quis ustus te emendaturꝰ:
Caput em̃dat om̃a mẽbra. E menda¬
bit me iustus in miscđa & arguet
me. Arguet s in miscđa. Arguet
sed non odit. Et eo magis argue
quia non odit. Et iste inde quareꝰ
gr̃as agit ÷ Quia corripe sapientẽ
&amabit te . Smendabit me us
quia ꝓsequitur : Absit. hic ÷ pouiꝰ
em̃dandus : si odio emendat. Quasts
peccatoris ñ inpinguabit caput meũ.
uid ÷ oleum peccatoris non impingua¬

Expanded text:
nes cor meum in verba maligna, et nes cor meum in verba maligna, et non combinabo cum electEmendabit me justus in misericordia, et arguet me.» Videte peccatorem confessorem: emendari se vult misericorditer, potius quam laudari fallaciter. «Emendabit me justus in misericordia:» si justus est, si misericors est, quando me videt peccantem. Hoc utique quaedam membra Christi dicunt, de quibusdam membris Christi dicunt, in uno corpore dicunt. Dignatur loqui Dominus ex persona emendatoris, nec respuit perjustus.» Quis justus te emendaturus est? Caput emendat omnia membra. «Emendabit me justus in misericordia, et arguet me.» Arguet, sed in misericordia: arguet, sed non odit; et eo magis arguet, quia non odit. Et iste quare inde gratias agit? Quia, «Corripe sapientem, et amabit te» . «Emendabit me justus:» quia persequitur? Absit: hic est potius emendandus, si odio emendat. Quare peccatoris non impinguabit caput meum.» Quid est, «Oleum peccatoris non impingua
Abbreviated transcription (Latin):
Di̾ membra uexat : qui herbam
deterra euellit. Dei mẽbra uexat:
qui pomum carpit de arbore.
Hȩc nefaciat in agno falsa homi¬
cidia : facit infenore uera ho-¬
micidia. Panẽ manducanti non
porrigit. Uidete si potest ẽẽ ma¬
ior in iquitas: ista iusticia Pa¬
nẽ manducanti non porrigit᷑.
Queris quare. Neuita quȩ est in
pane quam dicunt membrum
dĩ. substantiã diuinã m̃dicus
ille accipiat & liget illã incarne.
Quid gͦ uos : Quid: Quare man¬
ducatis : Carnẽ ñ habetis: Secd nos
inquiunt quia fide manichei uos¬
minati sumus: orationib & paliis
nr̃is qui electi sumus. purgaslis
inde uitam quȩ ⁊ inlo pane. &is¬
timus illã ad thesauros cȩloriui
sunt electi. ut non sint saluandi ali
plane blasphematores xp̃i. & idõ ꝙ
tur m̃dico & ploret inbuccella nm¬
brum dĩ: mendicus fame moitins
est. Falsa miscła inbuccellam fant
uer um homicidium in homiun
S qui sunt isti :: Rlecti eoꝵ. Nondedi¬

Expanded text:
Dei membra vexat, qui herbam Dei membra vexat, qui herbam de terra vellit; Dei membra vexat, qui pomum carpit de arbore. Haec ne faciat in agro falsa homicidia, facit in fenore vera homicidia. Panem mendicanti non porrigit. Videte si potest esse major iniquitas ista justitia. Panem mendicanti non porrigit: quaeris, quare? Ne vitam quae est in pane, quam dicunt membrum Dei, substantiam divinam, mendicus ille accipiat, et liget eam in carne. Quid ergo vos? quid? quare manducatis? Carnem non habetis? Sed nos, inquiunt, quia fide Manichaei illuminati sumus, orationibus et psalmis nostris, qui electi sumus, purgamus inde vitam quae est in illo pane, et mittimus illam ad thesauros coelorum. Tales sunt electi, ut non sint salvandi a Deplane blasphematores Christi, ei idedetur mendico, et ploret in buccella membrum Dei, mendicus fame moriturus est! Falsa misericordia in buccellam, facit verum homicidium in hominem. Sed qui sunt isti electi eorum? «Non decli
Abbreviated transcription (Latin):
est cum te punit ꝑseuerantem.
& misericors cum liberat confiten¬
tem. Non gͦ inquid declines cor
meum inuerba maligna ad excu¬
sandas excusatiod ᷤ impeccatis: ut
dicam quiagens tenebrarum
fecit quod ego feci. cũ hominib
tatem. Quam iniquitatẽ : Dicamꝰ
aliquam eorum nefandam iniqͥ¬
tatem. Audite iniquitatẽ nefariã
manicheorũ publicã: quã c̃fitent᷑.
Expedire dicunt hominẽ fenera¬
torem ẽẽ : quam agricolã. Quęris
causam: & reddunt᷑ rationem.
Uide siratio illa ñ dem̃tia nomi¬
nanda 3. Qui enĩ inusurã in qͥunt
dat pecuniam: non ledit crucẽ
luminis. Multi ñ intelligunt s
exponam. Qui aut̃ inquiunt agri¬
cola ÷. multum ledit crucem᷑
luminis. Quęris. Quam crucẽ
luminis : Mẽbra inquiunt illa
dĩ quȩ capta sunt in illo p̾lio:
mixta sunt in uniuerso inundo.
& sunt in arborib. in herb. in po¬
mis. infructib. Dĩ mẽbra uexat :
qui terram sulco discindit.

Expanded text:
est, cum te punit perseverantem; est, cum te punit perseverantem; et misericors, cum liberat confitentem. «Non» ergo, inquit, «declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis;» ut dicam quia gens tenebrarum fecit quod ego feci. 12. «Cum hominibus tatem.» Quam iniquitatem? Dicamus aliquam eorum iniquitatem nefandam. Audite iniquitatem nefariam Manichaeorum publicam, quam confitentur. Expedire dicunt homini feneratorem esse, quam agricolam. Quaeris causam, et reddunt rationem. Vide si ratio illa non dementia nominanda est. Qui enim in usuram, inquiunt, dat pecuniam, non laedit crucem luminis multi non intelligunt, sed exponam: qui autem, inquiunt, agricola est, multum laedit crucem luminis. Quaeris quam crucem luminis? Membra, inquiunt, illa Dei quae capta sunt in illo praelio, mixta sunt universo mundo, et sunt in arboribus, in herbis, in pomis, in fructibus. Dei membra vexat, qui terram sulco discindit;
Abbreviated transcription (Latin):
Si non timuit. quare huc te misit.
ut tanta hic patiaris. cũsis mem¬
brum ipsius. cũ sis substantia ipsiꝰ
Si non timuit: in uidit. Si hoc ti-¬
more non fecit: crudelitate fecit.
Quam gͦ iniquus est eui nichil no¬
cere poterat. & fecit ut mẽbris
suis hic ita noceretur. Anpoterat
nocerie Ergo incorruptibilis
non est. Cũ uis te gͦ defendere de
peccato tuo: laudare ñ potes dm̃.
In laude dĩ non caꝑeris: nͥ in tua
iactareris. Transi ad uituꝑationẽ
tuam. & lauelab dm̃. Redi ad uerba
psalmoꝵ. quos execramini. Dic.
Ego dixi dnẽ miserere mei. sana
animã meã qm̃ peccaui tibi. Ego
dixi. ego peccaui. non fortuna.
non fat̾ũ. non gens tenebrarum.
Si gͦ tu peccasti: iã uide quẽ ad mo¬
dum pateat laus dĩ. in quã an¬
gustabaris. cũ te uelles de fendere.
Melius inpeccatis tuis angustaris:
& in illꝰ laude dilatarii. Iam gͦ¬
c̃fesso peccato tuo: uide quẽ ad¬
modum laudetur ds̃. Quia & uistꝰ

Expanded text:
Si non timuit, quare huc te misit, Si non timuit, quare huc te misit, ut tanta hic patiaris, cum sis membrum ipsius, cum sis substantia ipsius? si non timuit, invidit; si hoc timore non fecit, crudelitate fecit. Quam ergo iniquus est, cui nihil noceri poterat, et fecit ut membris suis hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo incorruptibilis non est. Cum vis ergo te defendere de peccato tuo, laudare non potes Deum. In laude Dei non capereris, nisi in tua jactareris. Transi ad vituperationem tuam, et laudabis Deum. Redi ad verba Psalmorum quos exsecramini, dic: «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi.» Ego dixi, ego peccavi; non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum. Si ergo tu peccasti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua angustabaris, cum te velles defendere. Melius in peccatis tuis angustaris, et in illius laude dilataris. Jam econfesso peccato tuo, vide quemadmodum laudetur Deus: quia et justus
Abbreviated transcription (Latin):
cit massam: quale ÷ illugd qđ huc
sit. hoc ipsĩ dicunt. ipsi fatentur:
quia duę substantię sunt. una
illa. & una ista. Libri eoꝵ hoc
habent. Et si negant: legantur
& conuincuntur. Quid ergo : Ut
in hoc uno exordio nichił ãpliꝰ
dicã. ñ dicã peiora. ñ dicã sceleratiora
in hoc ipso exordio quo bellum
inducunt: uidete quẽ ad modũ
debellentur. Et ubi pugnatum
aduersus dm̃ agente tenebrarũ
dicunt: ipsi in eoꝵ uerborum
pugna capiuntur. Non enĩ est
qđ dicant. aut quo refugiant.
S uis o ne fande. false electe. de¬
fendere peccatum tuũ: ut qͣndo
aliquid mali feceris. ñ tu fecisse
uidearis. Quȩris inquẽ peccatum
tuum refundas. & refundis ingen-¬
tem tenebrarũ. S ad dm̃ attende.
si ñ in illum refundis. Si enĩ posset
gens tenebrarũ quã fingitis: hoc
tibi diceret. Quid me accusas÷
Potui aliquid facere dõ tuo. an¬
non potui. Si potui fortior illo
sum. Si ñ potui. quare me timuit :

Expanded text:
cit massam. Quale est illud quod huc cit massam. Quale est illud quod huc sit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si negant, leguntur, et convincuntur. 11. Quid ergo? Ut in hoc uno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non dicam sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum inducunt, videte quemadmodum debellentur; et ubi pugnatum adversus Deum a gente tenebrarum dicunt, ipsi in eorum verborum pugna capiuntur. Non enim est quod dicant, aut quo refugiant. Sed vis, o nefande, false electe, defendere peccatum tuum, ut quando aliquid mali feceris, non tu fecisse videaris: quaeris in quem peccatum tuum refundas, et refundis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum attende, si non in illum refundis. Si enim posset gens tenebrarum, quam fingitis, hoc tibi diceret: Quid me accusas? Potui aliquid facere Deo tuo, annon potui? Si potui, fortior illo sum: si non potui, quare me timuit?
Abbreviated transcription (Latin):
lucem. Quicquid illud ÷ hoc misit.
& miscuit unscerib gentis tenebrarũ
dicunt & fabricauĩt inde mundũ.
& nos animȩ inquiunt de ipsis mẽ¬
bris dĩ sumus. sed p̃mim᷑ hic uisce¬
ribus gentis tenebrarũ. & qͥcqͥd pec¬
care dicimur : illa gens peccat. Se
quidem uidentur excusare apeccato:
corruptibilitatis. Si enĩ in corrupti¬
labilis. si impenetrabilis. qͥd ei fatura
erat gens illa s. Fecisset illa quem
uellet impetũ. quomͦ terrefet im¬
penetrabilem. in uiolabilẽ. in con¬
Si qͦ talis ds̃: crudelisqͥa sine causa
hue uos misit. cui nichil noceripo¬
terat. Quare uos misit : Ecce genᷤ
tenebrarum illi nocere non po¬
terat. ipse autem grauit̃ uobis
nocuit. & ipse magis quã illa ho¬
stis ur̃ fuit. Quanquã & si ipsa uob̃
nocere potuit. potuistis premi.
potiustis captiuari. potiustis in¬
quinari. potuistis corrũpi: potuit
gͦ & ille. fr̾ustum enĩ quodãmͦ
& particula naturȩ ipsius c̃cun¬

Expanded text:
lucem: quidquid illud est, hoc misit, lucem: quidquid illud est, hoc misit, et miscuit visceribus gentis tenebrarum, dicunt, et fabricavit inde mundum. Et nos animae, inquiunt, de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens peccat. Se quidem videntur excusare a peccato; corruptibilitatis. Si enim incorruptilabilis, si impenetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem vellet impetum; quomodo terreret impenetrabilem, inviolabilem, inconSi ergo talis Deus, crudelis; quia sine causa huc vos misit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non poterat; ipse autem vobis graviter nocuit, et ipse, magis quam illa, hostis vester fuit: quanquam et ipsa vobis nocere potuit. Potuistis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convin
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ ÷ p̃termittendũ. quasi iustoꝰ
eminentiores. in se tenentes uelut
pͥmum gradum iusticie: electosuo¬
cari apud manicheos. Qui nouert
recognoscant. qui nesciebant aud¬
ant. Electi quidem sunt om̃s seids
& habemꝰ hoc inscripturis. S usur¬
part sibi illud nom̃ & quasi faml¬
riꝰ sibi applicauer̾t: ut tanquã pt¬
prie iam electi appellentur. Qui
sunt isti electi: Quib si dixeris pa¬
casti: statim illã defensionem in¬
piam & peiorẽ cȩteris magisq sac¬
legam ꝓfert᷑. Non ego peccau o
gens tenebrarũ. Que ÷ ista gens
tenebrarir. Quȩ bellũ gessit cudo
& ipsa peccat cũ cu peccas: Ipsa ia¬
quit quia cõmixtus sum illi. 
em̃ qui te miscuit. quid timuit :
Noc eñi dicunt. qđ illa gens tene¬
brarũ rebellauerit aduersus dm̃.
antequã mundus fieret & ille ca¬
uens ne regna eiꝰ illo adueniente
hostili impetu uastarentur: misit
huc mẽbra sua substantiã suam.
hoc qđ ÷ ipse. Si aurũ: aurũ. Si lux:

Expanded text:
 praetermittendum, quasi justos eminentiores in se tenentes velut primum gradum justitiae, Electos vocari apud Manichaeos. Qui noverunt, recognoscant; qui nesciebant, audiant. Electi quidem Dei sunt omnes sancti, et habemus hoc in Scripturis : sed usurparunt sibi illud nomen, et quasi familiarius sibi applicaverunt, ut tanquam proprie jam electi appellentur. Qui sunt isti electi? Quibus si dixeris, Peccasti; statim illam defensionem impiam et pejorem caeteris magisque sacrilegam proferunt: Non ego peccavi, sed gens tenebrarum. Quae est ista gens tenebrarum? Quae bellum gessit cum Deo. Et ipsa peccat, cum tu peccas? Ipsa, inquit, quia commixtus sum illi. Deus enim qui te commiscuit, quid timuit? Hoc enim dicunt, quod illa gens tenebrarum rebellaverit adversus Deum, antequam mundus fieret; et ille cavens ne regna ejus loco adveniente hostili impetu vastarentur, misit huc membra sua, substantiam suam, hoc quod ipse est; si aurum, aurum; si lux,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi resurrectione. Ergo ñdum erat
tempus: ut disꝑgerentur illa ossa iuxta
infernũ. Nã uidete : quam multi de¬
fecerunt. Usq ad ipsos pͥmos herentẽ
orieius. etiam ipsi defecer̃. Quare
hoc : Singularis ego sum: lonec
transeam. Hoc seqͥtur in psalmo. Supͣ
dixerat. custodi me dñe amuscipula
erant duces eccłẽ. & coliinȩ terifas
transeã loȩc uox exꝑsona capitisꝰ que¬
gularis ego sum donec transeam su
÷ singularis ⁊ In passione tu solus pna¬
ris tu solus occideris ab inimles o
gularis ego sum donec transea ESꝗ¬

Expanded text:
Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque ad ipsos primos haerentes ori ejus; etiam ipsi defecerunt. Quare hoc? «Singularis ego sum, donec transeam.» Hoc enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custodi me, Domine, a muscipula erant duces Ecclesiae et columnae terrae, transeam?» Haec vox ex persona capitis, «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «singularis?» In passione tu solus pateris, tu solus occideris ab inimicis. «Singularis ego sum, donec transea
Abbreviated transcription (Latin):
in se ignoraret ȩgrotus. fẽbriens enim
sanum dixerat se. cordis uenã ille tan¬
gebat. Uentũ ÷ ad tẽptationẽ. uentum
⁊ ad probationẽ. uentũ ÷ ad dccusatio¬
nem etiam ipse int̾rogatꝰ ñ ab aliqͣ ma-¬
gna potestate. ab infimo mancipio. &
hoc femina. ab ancilla int̾rogatꝰ. succubuit
negauit ter. Semel negato cõmemora¬
retur. Negauit iterũ. Bis negato. com
memoraret᷑. Negauit t̾tio. hȩc p̃dixe¬
rat dñs. non p̾ceꝑat. ñ coegerat. Aut
siꝓpterea putatur petrus recte fecisse
quia hoc prȩdixerat dñs: recte fecit
& iudas qui tradidit eum. quia & hoc
prȩdixerat dñs. Absit fr̃s mei. hȩc
uox illoꝵ electoꝵ ÷: qui etiã peccãta
sua de fendunt potiꝰ quam fateantur.
Petrum ipsũ potiꝰ attendamꝰ. Si nichil
peccauit. quare fleuit : Non int̾ro¬
gemꝰ de petro: nͥ lacruas petri.
passioni. Sequeris me postea illi dictũ
erat. Ad huc futurꝰ erat firmꝰ confirmatꝰ

Expanded text:
in se ageretur aegrotus. Febriens enim in se ageretur aegrotus. Febriens enim sanum se dixerat; cordis venam ille tangebat. Ventum est ad tentationem, ventum est ad probationem, ventum est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate, sed ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterum: bis negato, cum memoraretur, negavit tertio. Hoc praedixerat Dominus; non praeceperat, non coegerat. Aut si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres mei; haec vox illorum electorum est, qui etiam peccata sua defendunt potius quam fatentur. Petrum ipsum potius attendamus. Si nihil peccavit, quare flevit? Non interrogemus de Petro, nisi lacrymas Petri:  erat passioni: «Sequeris me postea» , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
sit iste quem imiter. Hęc tͥ facio.
si non consenseris. Custodi me amu¬
scipula quam statuer̃. Ecce frater
tuus iã consensit. Et ab scandalis eoꝵ
qui oꝑantur iniquitatem. CabeNT̃¬
Caclent in retia eiꝰ peccatores. s ñ om̃s
peccatores. Quidã peccatores. qui
usq eo sunt peccatores. ut sic ament
uitam istam. ut p̃ponant illã uitȩ
ȩternȩ. cadunt inmuscipulã eius.
S quid dicis : Putas isti tales cadunt in
retia eiꝰ e Seđ quid de discipłis tuis oxp̃es
Ecce cũ ferueret ꝑsecutio. quando dimi¬
serunt te om̃s sõlum. & ier̃ unus qͥsq in
sua. p̾dixisti hoc: quia p̃indisti. Non eñi
quia pręnuntiasti tufecisti. aut tu in
quoquã te negasti. s certe illi qͥt̾ cohere¬
bant. intua temptatione & ꝑsecutione
qua te inimici requirebant crucifigen¬
dum. de fecer̃t. Et unus ille audax qͥt᷑
ꝓmiserat quia tecũ paratꝰ eẽt ire ũsq ad
mortem: audiuit quidem amedico qđ

Expanded text:
sit iste, quem imiter. Haec tibi facio, sit iste, quem imiter. Haec tibi facio, si non consenseris: «Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi.» Ecce frater tuus jam consensit: «Et ab scandalis eorum qui operantur iniquitatem.Cadent in retpeccatores: quidam peccatores, qui usque eo sunt peccatores, ut sic ament vitam istam, ut praeponant illam vitae aeternae, cadent in muscipulam ejus. Sed quid dicis? Putas, isti tales cadunt in retia ejus? Sed quid de discipulis tuis, o Christe? Ecce cum ferveret persecutio, quando dimiserunt te omnes solum, et ierunt unusquisque in sua praedixisti hoc, quia praevidisti: non enim quia tu praenuntiasti, tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid
Abbreviated transcription (Latin):
quid minentur qui circũ stant ad te
dñe oculi mei. Plus figo oculum
in promissis tuis : quã inminis eoꝵ.
Noui quid ꝓme passus sis. quid michi
ꝓinise ris. Adte dñe oculi mei in
te sꝑaui. ne auferas animã meam
Cos topiare a cuuscipula quãs ta¬
TueruNt michi. Quȩ erant musci¬
pulȩ : Si c̃sentis: parco. In muscipula
posita ÷ esca uitȩ huiꝰ. Si amat auis
escam hanc: cadit in muscipulam.
Si aut̃ auis talis. ẽ. ut dicat. & diem
hominis ñ concupiui tuscis: oculi eiꝰ
non recedunt adõ. & ipsa euellet de
laqueo pedes eius. Custodi me amu¬
scipula quam statuer̃ mͥ. et abscanpa¬
lis gui oꝑantor iiguitateoꝯ. Duas
res dixit. ambas int̾se distinguen¬
das. Muscipulam statuisse ꝑ secutoreᷤᷤ
dix̃. scandala uͦ ab eis qui c̃senserunt
& apostata uer̃t. Ex utrisq se uult
custodiri. Hinc seuiunt minantes.
Hinc labunt᷑ consentientes. Timeo ne
talis sit iste quem timeam. netalis

Expanded text:
quid minentur qui circumstant; «Ad te, quid minentur qui circumstant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me passus sis, quid mihi promiseris: «Ad te, Domine, oculi mei: in te speravi; ne auferas animam meamCustodi me a muscipula quam statuerunt mihi.» Quae erat muscipula? Si consentis, parco. In muscipula posita est esca vitae hujus: si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam: si autem avis talis est ut dicat, «Et diem hominis non concupivi, tu scis» ; oculi ejus non recedent a Deo, et ipse evellet de laqueo pedes ejus . «Custodi me a muscipula quam statuer qui operantur iniquitatem.» Duas res dixit, ambas inter se distinguendas: muscipulam statuisse persecutores dixit, scandala vero ab eis qui consenserunt et apostataverunt; et ex utrisque vult se custodiri. Hinc saeviunt minantes, hinc labuntur consentientes: timeo ne talis sit iste, quem timeam; ne talis
Abbreviated transcription (Latin):
latus ÷ insinum abraham. Pretiosa in
conspectu dñi mors scõꝵ eiꝰ. Sic̃ contẽ¬
ptibilis ÷ scło: ita p̃tiosa ÷ agricole. Nouit
enim ibi utilitatẽ & uberem sucum.
& nouit quid affectet. quid eligat.
unde seges fertilis surgat. S contẽnit
ea ste mundus. Mescitis. qͥa contẽptibilia
mundi elegit ds̃ ea quȩ ñ sunt tanꝙͣ
quȩ sint. ut ea quȩ sunt euacuentur :
Destercore erectuis petrus & paulus.
& cum occiderentur contẽnebantur:
Modo iam saginata inde t̾ra. exurgente
segete ȩccłȩ: ecc ȩ qđ ÷ nobile. & p̃ci¬
puum inmundo. imꝑator uenit ro¬
mani. quo festinat ⁊ Ad tẽplũ imꝑa¬
toris an ad memoriam piscatoris :¬
Sic̃ enĩ crassitudo terrę dirupta est
suꝑ terram. disꝑsa sunt ossa nr̃a ui
ei. iNte speradi. Neaofẽras ani¬
mracꝯ meam. Cruciati sunt enim
in ꝑsecutionib & multi de fecerunt.¬
& quia de captiuitate ꝑsecutionis dix̃
de fecisse. & multos ꝑiclitatos ẽẽ. &
tanquam in mediis tribulationib

Expanded text:
Pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Sicut contemptibilis est saeculo, ita pretiosa est agricolae. Novit enim ibi utilitatem et uberem succum, et novit quid affectet, quid eligat, unde seges fertilis surgat: sed contemnit eam iste mundus. Nescitis quia «contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur» ? De stercore erectus Petrus, et Paulus; et cum occiderentur, contemnebantur: modo jam saginata inde terra, exsurgente segete Ecclesiae, ecce quod est nobile et praecipuum in mundo, imperator venit Romam; quo festinat? ad templum Imperatoris, an ad memoriam Piscatoris? «Sicut» enim «crassitudo terrae disrupta est super terram, dissipata sunt juxta imei: in te speravi; ne auferas animam meam.» Cruciati sunt enim in persecutionibus, et multi defecerunt. Et quia de captivitate persecutionis dixitdefecisse et multos periclitatos esse; et tanquam in mediis tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ fuerit: solũ manet. si aut̃ mortuũ
suerit. multũ fructũ affert. Ergo
illi grano mnulta seges debebatur.
sed expecta mortificetur adhuc. qͥa
granum nͥ init̾ra ceciderit & mortifica¬
tum fuerit: solũ remanet Ergo
solus erat. antequã esset mortificatꝰ.
Propterea & petrꝰ. ñdũ habebat taleᷤᷤ
uires. Accepturus ires sequendi: ñ
habebat p̾cedendi ꝓpter xp̃m enĩ

Expanded text:
tuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum tuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Ergo illi grano multa seges debebatur: sed exspecta, mortificetur adhuc; quia granum nisi in terram ceciderit et mortificatum fuerit, solum remanet. 26. Ergo solus erat, antequam esset mortificatus. Propterea et Petrus nondum habebat tales vires: accepturus erat vires sequendi, non habebat praecedend
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Scđ̾m hebream aut̃ linguam
sic̃ int̾pretati st̃ qui nouerunt. pasha
transitus int̾pretatur. Nã si interto¬
getis bene grecos : negant grecum
ẽẽ pascha. Sonat ibi quidem paschm
id ÷ pati: s non solet sic de flecti Pas¬
sio enĩ pathos grece dr̃ ñ pascha. Ergo
pascha sic̃ dictꝰ qui nouert̃. & qui nob
qđ legeremꝰ interp̃tati sunt : traniꝰ¬
tum int̃p̃tatur. Idõ uentura passio¬
ne dñi tanquã ipso uerbo loqueret᷑
euanglista. cũ uenisset inquit hora.
ut transiret ihẽ de hoc mundo ad
patrem. Pascha hic gͦ sonuit in hos
uersu: singularis sum donec tͣnsean:
Post pascha iã non ero singularis pͥ
transitum iã non ero singularis
Dulti imit abunt᷑. multi c̃sequentur.
hoc psalmo. singularis ego sũ donec
piseam: Quid ÷ qđ exposuimꝰ si intel¬
nt ubi etiam dixit. Cũ exaltatꝰ fuero
aterra: om̃a tͣham ad me. Nisi granũ
frumenti inquit cadens interra mor¬

Expanded text:
hebraeam autem linguam, sicut interpretati sunt qui noverunt, Pascha Transitus interpretatur. Nam et si interrogetis bene Graecos, negant graecum esse Pascha. Sonat ibi quidem πάσχειν, id est pati, sed non solet sic deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Ideo ventura passione Domini, tanquam ipso verbo loqueretur Evangelista: «Cum venisset,» inquit, «hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem.» Pascha hic ergo sonuit in hoc versu, «Singularis ego sum, donec transeam.» Post Pascha jam non ero singularis, post transitum non ero singularis. Multi imitabuntur, multi consequentur: hoc psalmo, «Singularis ego sum donec transeam?» quid est quod exposuimus? Si intelait, ubi etiam dixit: «Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum» . «Nisi granum frumenti,» inquit, «cadens in terram mor
Abbreviated transcription (Latin):
id est cũ quib ñ ÷ habenda societa
Qui st̃ ÷ Aut arbi trantes se uistosa
contẽnentes cȩteros quasi peccata
sicut erant illi pharisei. aut qui¬
ipfa ipsa peccata manifesta depha
& asserentes nealiqͥd eoꝵ culptu¬
atur. & ut ipsi nichil mali fecsseu¬
dicent᷑. s totum ds̃ qͥuł sic crauit
hominẽ dicunt uł stellas cõposut.
uł res humanas neglegit. Defensio¬
nes sunt electoꝵ scłi. Seddicat men¬
brum xp̃i. dicat corpꝰ xp̃i. dicat p¬

Expanded text:
id est, cum quibus non est habenda societas. id est, cum quibus non est habenda societas. Qui sunt autem? Arbitrantes se justos, et contemnentes caeteros quasi peccatores, sicut erant illi pharisaei: aut quia ipsa peccata manifeste vel deet asserentes, ne aliquid culpnihil mali fecisse judicentur, sed totum Deus, qui vel sic creavit hominem, dicunt, vel stellas composuit, vel res humanas negligit. Defensiones sunt electorum saeculi. Sed dicat membrum Christi, dicat corpus Christi, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
describunt. coniciunt. docti magni
uidentur. Totum hoc doctũ & ma¬
gnum: defensio peccati est. Eris ad¬
ulter̾ : quia sic habes uenerem. Eris
homicida: quia sic habes martem.
tu dãneris. Ds̃ enĩ quidãnaturus
est nouit quia tu es. qͥ dicis ñ ego
iudici scienti. Porro ipse mathe¬
maticus qui tibi fabulas laqueoꝵ tuoꝵ
etiam uendit. ut ñ uł gratuitã cõ¬
pares mortẽ. emis enĩ mortẽ ama¬
thematico p̃tio. qui contẽpsisti uitã
axp̾o gratis ipse gͦ mathematicꝰ.
si uxorem suam paulo petulantiꝰ
uiderit conuersari. aut̃ alienos
aliquos im̃ꝓbe attendere. aut fene¬
strã crebro repetere. ñ ne arripit
uerbat & dat disciplinã in domosua
Respondeat illi uxor Si poteniosre¬
rem cede ñ me. Non ne &ille respo¬
debit. fatua. aliud ÷ qđ cõpetit po¬
ctori. aliud qđ ꝓfert᷑ emptors E
electi eorũ qui sunt : Electi malorꝰ
electi impioꝵ. cũ qͥb ñ ÷ cõbinandi

Expanded text:
describunt, conjiciunt. Docti, magni describunt, conjiciunt. Docti, magni videntur. Totum hoc doctum et magnum, defensio peccati est. Eris adulter, quia sic habes habes Venerem: eris homicida, quia sic Martem. tu damneris. Deus enim qui damnaturus est, novit quia tu es, qui dicis, Non ego, judici scienti. Porro ipse mathematicus qui tibi fabulas laqueorum tuorum etiam vendit, ut non vel gratuitam compares mortem emis enim mortem a mathematico pretio, qui contempsisti vitam a Christo gratis: ipse ergo mathematicus si uxorem suam paulo petulantius viderit conversari, aut aliquos alienos improbe attendere, aut fenestram crebro repetere; nonne arripit, verberat, et dat disciplinam in domo sua? Respondeat illi uxor: Si potes, Venerem caede, non me. Nonne et ille respondebit: Fatua, aliud est quod competit rectori, aliud quod profertur emptori? Ergo electi eorum qui sunt? Electi malorum, electi impiorum, cum quibus non est combinandum,
Abbreviated transcription (Latin):
declisti. illa lacrimis suis lauit mͥ pe¬
des. Oleum mͥ non dedisti. illa unx̃
unguento. ꝓpterea dico tibi. di¬
mit̾tuntur ei peccata multa quia¬
dilexit multum. Quare: qͥa c̃fessa est.
quia fleuit. quia ñ declinatũ ÷ coreiꝰ
in uerba maligna ad excusandas excu¬
sationes in peccatis. Non cõbinata ÷
cor enis inuerba maligna: de ẽẽt de¬
fensio peccatoꝵ. Annon cotidie pareᷤ
eius in turpitudine. sed non pares
in confessione. meretrices flagitiose
Si latuerint : negad̃. Si aut̃ uł dep̾hen¬
sȩ atq con uict̾e fuerint. uł publice
id egerint: defendunt. Et quã facibiᷤ
de fensio earum. quãcita. sed quam
preceps. quam cotidiana. & quã sacri¬
miserere mei. ñ quomͦ illa peccatrix
ad pedes medici ueniens. sana anmã
qualiũ defensio est : Nonsolũ indo¬
ctoꝵ. sed etiã doctoꝵ. Sedent & cõ¬
putant sidera int̾ ualla. cursus. uo¬
lubilitates. statꝰ motꝰ. Intendunt.

Expanded text:
dedisti; illa lacrymis suis lavit mihi pededisti; illa lacrymis suis lavit mihi pedes: oleum mihi non dedisti; illa unxit unguento. Propter quod dico tibi: dimittuntur ei peccata multa, quondilexit multum» . Quare? Quia confessa est, quia flevit, quia non declinatum est cor ejus in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, non combinata escor ejus in verba maligna, deesset defensio peccatorum. Annon quotidie pares ejus in turpitudine, sed non pares in confessione, meretrices, adulterae,Si latuerint, negant; si autem vel deprehensae atque convictae fuerint, vel publice id egerint, defendunt. Et quam facilis defensio earum, quam cita, sed quam praeceps, quam quotidiana et quam sacrimiserere mei;» non quomodo illa peccatrix ad pedes medici veniens, «Sana animam mei, defensio qualium est? Non solum indoctorum, sed etiam doctorum. Sedent, et computant sidera; intervalla, cursus, volubilitates, status, motus intendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dñs non fecit: existimauit eũ.
nescire quȩ illa ẽẽt. & dix̃ apud se¬
met ipsum. Hic siẽẽt ꝓpħa: sciret
quȩ mulier illi accessit ad pedes.
Non dixit reppulisset eã. sed sciret
que eẽt : tanquam eẽt consequens.
ut siciret repelleret. Ex illo gͦ qđ ñ
eam reppulit: etiam ne scise eum
ꝓcerto suspicatꝰ ÷. Dñs aut̃ sic ha¬
bebat oculos ad illam mulierem:
ut aures haberet incorde pharisei.
taq audita cogitatione eiꝰ: ꝓposuit
similitudinẽ quam nostis. Duo
debitores erant cuidã feneratori.
unus debebat quingentos de narios.
alter quinquaginta. Cũ ãbo ñ hab̾ent
unde redderent : donauit ambobus.
Quęro abste in quit. qͥs cũ plus dilexit.
Et ille respondit. iã coactus ueritate
donauit. & conuersus ad mulierem
dix̃ ad simonẽ. Uides istã mulierem :¬
ntraui in domũ tuam. osculũ michi
non dedisti. illa aut̃ ñ int̾ misit pedeᷤ meos
osculari. Aquam mͥ ad pedes non

Expanded text:
hoc Dominus non fecit, existimavit eum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsum, «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Non dixit, repulisset eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset consequens ut si sciret, repelleret. Ex illo ergo quod non eam repulit, etiam nescisse eum pro certo suspicatus est. Dominus autem sic habebat oculos in illam mulierem, ut aures haberet in cor pharisaei. Itaque audita cogitatione ejus, proposuit similitudinem quam nostis. «Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quingentos denarios, alter quinquaginta: cum non haberent ambo unde redderent, donavit ambobus. Quaero abs te,» inquit, «quis eum plus dilexit? Et Ille respondit,» jam coactus veritate donavit. Et conversus ad mulierem, dixit ad Simonem: Vides istam mulierem? Introivi in domum tuam: osculum mihi non dedisti; illa autem non intermisit pedes meos osculari: aquam mihi ad pedes non
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine discipłi: am̃ dico uob̾ ñ ꝑdet
mercedem suam. Qui gͦ tali humanitate
pedes dñi suscepit. quid impendit. nisi
quȩ habebat in domo suꝑflua : Merito
qͥa capilli qͣsi suꝑflui sunt: inde illa pede ᷤ
dñi det̾gebat. Suꝑflua tua necessaria
fiunt tͥ: si inde fueris obsecutꝰ pedibus
dñi. Ergo illacurari uolebat: conscia
magni uulneris. S nunqͥd magnum
uulnius & paruus medicꝰ: Pharisei aũt
nolebant se tangi ab immundis. ui¬
tabant omẽm c̃tactũ peccatoꝵ. & si
quando forte necessitate tangebant᷑:
sua. lectos suos. calices parapsides. sic̃
dñs in euangło cõmemorat. Cũ gͦ ille
phariseus nosset hanc mulierem.
quȩ utiq si ad pedes illiꝰ pharisei ac¬
cederet. repelleret eam ne sc̃ĩtas eiꝰ
pollueretur. habebat enĩ eã in corpore
ñ incorde. & quia eã non habebat᷑
in corde. utiq falsam habebat in
corpore. qͥa gͦ ille repulsurꝰ eẽt cũ

Expanded text:
in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Qui ergo tali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Merito quia capilli quasi superflui sunt, inde illa pedes Domini detergebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis, vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, sua, lectos suos, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nosset hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia ergo ille eam repulsurus esset, cum