comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Uniformes or̃ones emuutti sꝑ a nemĩe posse cͥ¬
tissimũ est. Alit̾ eñi quisq supplicat cũ alacer
uget. alit̾ cũ ĩpugnationũ mole depͥmit᷑. Alit̾
cũ ueniã pcc̃oꝵ. Alit̾ cũ acquisitionẽ gr̃e seu cu¬
iuslib iuctutis exposcit ur certe extinctionẽ tꝰ¬
q uicii dep̾cat᷑. Alit̾ cũ cõsideratione gehennie
ac futuri iudicii timore cõpungit᷑. Alit̾ cũ spe fu¬
turoꝵ bonoꝵ desiderioq flãmatur. Alit̾ cũ in ne¬
cessitatib ac ꝑiculis: alit̾ cũ in securitate ac

Expanded text:
rco uniformes orationes emitti semper a nemine posse certissimum est. aliter enim quisque supplicat cum alacer uiget, aliter cum inpugnationum mole deprimitur, aliter cum ueniam peccatorum, aliter cum adquisitionem gratiae seu cuiuslibet uirtutis exposcit uel certe extinctionem cuiuscumque uitii deprecatur, aliter cum consideratione gehennae ac futuri iudicii timore conpungitur, aliter cum spe futurorum bonorum desiderioque flammatur, aliter cum in necessitatibus ac pericu
Abbreviated transcription (Latin):
libent̾ audiente ⁊ assertiones eiꝰ diligent per
singula notante. Cardinales tñ qui a rege¬
accepta pecunia partem eius fouebant mul¬
tam nexationẽ hõ uiro ĩ sua c̃ã p̾stiterũt. Pre¬
cicior ⁊ familiarior. Hic .n. bm̃ iurũ modis
om̃ib impedire satagens ad singula ĩ surge¬
bat. seq ei obiciebat. multa ꝓponens ⁊ mul¬
ta inquirens. que uir uenerabilis uelut fila
araneaꝵ sine difficultate ⁊ hesitatione. uel
solnebat. uel cõuincebat. Putabat .n. idem
guillermꝰ qd̃ archiep̃c oĩone uteretur aliena
deflecte continuo eum ludibrio ⁊ cõfusioni
habendũ. S ⁊ ip̃e uir sc̃s intelligẽs guillermũ
Sͥ ex directo obniti. aliquociens reciproco sermo¬
nis excursu ita suis intricauit ⁊ illa queauit
obiestionib. ut om̃ib manifestũ fieret. qd̾ ñ
solũ ꝓpriis uteret᷑ uirib ⁊ disertitudĩe uerũ¬

Expanded text:
libenter audiente et assertiones ejus diligenter per libenter audiente et assertiones ejus diligenter per singula notante. Cardinales tamen, qui accepta tam vexationem beato viro in sua causa praestiterunt, praeicior et familiarior. Hic enim beatum virum modis omnibus impedire satagens, ad singula insurgebat, seque ei objiciebat: multa ei proponens, multa inquirens, quae vir venerabilis ut fila aranearum sine difficultate et haesitatione vel solvebat, vel convincebat. Putabat enim idem Guillelmus, quod archiepiscopus oratione uteretur aliena,deflectere, continuo eum ludibrio et confusioni habendum. Sed et ipse sanctus intelligens Guillelmum sibi ex directo obniti, aliquoties eum reciproco sermonis excursu ita suis intricavit et illaqueavit objectionibus, ut omnibus manifestum fieret, quod non solum propriis uteretur viribus et disertitudine, veru
Abbreviated transcription (Latin):
eas sc̃e paternitati ur̃e ostenderemꝰ ⁊ cõsiliũ
suꝑ hiis haberemꝰ aduenimꝰ. Iubcat gͥ si pla-¬
cet᷑ sc̃itas ur̃a eas legi ⁊ audiri. Qiuisqͥs .n.
ista audierit. mirũ est si nõ tunuant aui¬
ue aures eius audientes a xp̃ianis contra
legem xp̃ianitatis agi ⁊ dampnatis scõnum
patrũ uenerandis instrtutis nouas ⁊ ĩaudi¬
tas tyrannoꝵ ueterum p̾sumptas abusiones
stante eum turba cłicoꝵ suoꝵ. Cũq ad p̃-¬
ceptũ dñi ppͦ consuetudĩes legerentur. ille¬
⁊ qui legebat primũ pronũtiass capłm
cepit uenerandus antistes contra ꝓpositũ
capitłm mirabilit̾ disserere ⁊ regis in hoe
intentioriem plenius elucidare ⁊ detege̾. os¬
tendens ⁊ cõuincens ex decretis ⁊ legib ĩ qͥb¬
⁊ ĩ qͣntis qd̾ pronũciatũ fu̾at sc̃oꝵ patrũ
canonib. obuiaret. qͣntũq discrimen ecc̃e
dei ĩmineret. si rex qd̃ intendebat obtineret
Similit̾q ad singula capitula dño ppͣ eũ

Expanded text:
ium super eis haberemus, advenimus: Jubeat igitur, si placet, sanctitas tua eas legi et audiri. Quisquis enim ista audierit, mirum est si non tinniant ambae aures ejus, audiens a Christianis contra legem Christianitatis agi et damnatis sanctorum Patrum venerandis institutis novas et inauditas veterum tyrannorum praesumptas abusiones stante eum turba clericorum suorum. Cumque ad praeceptum domini papae consuedines illae legerentur, et qui legebat primum pronuntiasset capitulum, coepit venerandus antistes contra propositum capitulum mirabiliter disserere, et regis in hoc intentionem plenius elucidare et detegere; ostendens et convincens ex decretis et legibus, in quibus et quantis quod pronuntiatum fuerat, sanctorum Patrum canonibus obviaret, quantumque discrimen Ecclesiae Dei immineret, si rex quod intendebat obtineret. Similiter fecit ad singula capitula domino papa eum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i thome. Uenit gͦ senonis ad papam alexã¬
drũ afferens secũ cõsuetud ĩes regis anglie
scriptas pp̃ qͣs xrulabat. easq tenens ĩ ma¬
nibtartam explicatã ⁊ expansam añ pedes
eius posuit. dicens. Ecte p̃r sacre imo sa¬
crilege consuetudĩes regis anglie. canonib

Expanded text:
ciam, et venit Senonas ad papam Alexandrum III, afferens secum consuetudines regis Angliae scriptas, propter quas exsulabat. Eas igitur tenens in manibus chartam explicatam et expansam ante pedes ejus posuit, dicens: « Ecce, pater, sacrae, imo sacrilegae consuetudines regis Angliae; canonibus
Abbreviated transcription (Latin):
de tanta hõis dei compunctꝰ simplici purita¬
famulab ouiculam cõmendauit. Quã ille
ob sc̃i reuerentiã deuote suscipiẽtes. diligent̾
longo tp̃re nutrierũt. donec tiuucã de tp̃ius la¬
na texentes illam bõ niro munꝰ acceptum de
pc̃e ouicula transmiserũt. Alio quo tp̃re ꝑ
candẽ marchiã p̃dc̃o fr̃e comite transiens in¬
uenit ĩ itinere quẽdam uirũ qui duos ĩ hu¬
uiscera eius ⁊ accedẽs benigne eos ueluti m̃r
plorantes filios attrectauit. Dixit ã ad iuirũ
Quare fr̃es meos agniculos sic ligatos ⁊ sus¬
pensos excrucias: Q cũ Rendiss quod eos ad
foꝵ p̃cĩi ncc̃itate deferret. q̃rentiq qͥd de illis
postea fieret iuir eos mactandos asseceret ait¬
sc̃s. Absit ut hoc fiat qͥn potiꝰ mantellũ qͦ cõte¬
gor accipe ⁊ fr̃es meos agnos mͥ relinque. Acqͥe
fideli mutuauerat ip̃a die. Igit᷑ acceptis agrus
qͥd de eis ageret sollicitꝰ extitit. Tandem cũ sccio

Expanded text:
de tanta hominis Dei compunctus simplici puritafamulabus oviculam commendavit; quam illae ob sancti reverentiam devotissime suscipientes, diligenter eam longo tempore nutrierunt, donec tunicam de ipsius tandem lana texentes, illam beato viro munus acceptissimum de fratre ovicula transmiserunt. 43 Alio quoque tempore per eamdem Marchiam, iam dicto fratre comite, transiens, invenit in itinere quemdam virum, qui duos in huviscera eius et accedens benigne eos veluti mater plorantes filios attrectavit. Dixit autem ad virum: "Quare fratres meos agniculos sic ligatos et suspensos excrucias?". Qui cum respondisset quod eos ad forum pretii necessitate deferret, quaerentique quid de illis postea fieret vir eos mactandos assereret, ais: "Absit ut hoc fiat! Quin potius mantellum hunc, quo contegor, accipe, et fratres meos agniculos mihi relinque!". Acqufideli mutuaverat ipsa die. Igitur acceptis agniculis, quid de ipsis ageret sollicitus exstitit; tandem cum socio
Abbreviated transcription (Latin):
diuini amoris dulcedo repleue¬
rat ut ĩ om̃ib opera creatoris miranda con¬
siderãs marima ⁊̃ erga cunctas afflueret. pie¬
tatis teneritudĩe creaturas. Int̾ alias tñ illas
p̾cipue diligebat qͣs ut puta ouiculas simpli¬
scriptuns audierat. Nam tp̃re quodã ꝑ mar¬
chiã anchone cũ fr̃e paulo quẽ ibidẽ ininistrũ
solã ouiculã int̾ hyrcos ⁊ capras simpliciter

Expanded text:
divini amoris dulcedo repleverat, ut in omnibus opera Creatoris miranda considerans, maxima etiam erga cunctas afflueret pietatis teneritudine creaturas. Inter alias tamen illas praecipue diligebat, quas, ut puta oviculas, simpliScripturis audierat. Nam tempore quodam per Marchiam Anconae cum fratre Paulo, quem ibidem ministrum solam oviculam inter hircos et capras simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
facies om̃is.Qa nec boues suberãt: nec castra
usqm̃ oĩno remanserãt. S ⁊ rnsticoꝵ manꝰ
alia interierat: ⁊ subinde q̃ forte suꝑerat iam
sepulturã q̃ rebat. Alii diffusi ꝑ campos alii
secreta silue petebant: antiqͣs radices ħbarum
uł quisquilia aliqͣ requirentes. Nonulli cũ do¬
mos intetentur ingredi: ĩ ip̃o limine corruen¬
tes cateruatim fame debellante cadebãt. Sita¬
te uͭ uł semite cadau̾ib replete: exalantiũ feto¬
re mortuoꝵ gradientes uinos ex om̃i ꝑte neca¬
bant. Nec deerant cotdie ubiq expirantiũ fu¬
nera: ⁊ non erat uirtus q̃ miserationis ĩpen¬
deret sepulturã. Neq .n. sufficiebãt ad sepelien¬
dũ iuui: fame dñante ⁊ ip̃i post paululũ mo¬
rituri. urgebatur infelix multitudo: ad ip̃am¬
uibem carthaginẽ cõgͥregari. Et dũ adhuc ca¬
teruatim illuc aĩata cadau̾a fluerent: ubi rex
ĩferendoꝵ mortuoꝵ uidit strages pelli urbe õs
ilico iubet: ne cõtagio deficientiũ cõmune para¬

Expanded text:
atrum, quia nec boues suberant nec castra omnino remanserant. Sed et rusticorum manus alia interierat, et subinde quae forte supererat, iam sepulturam quaerebat. siluarum secreta petebant, antiquas radices herbarum uel quisquilia alia requirentes. Nonnulli, cum domo niterentur egredi, in ipso limine conruentes cateruatim fame debellante cadebant; stratae uero uel semitae. cadaueribus repletae exalantium fetore mortuorum gradientes uiuos omni ex parte neoabant. Nec deerant cotidie ubique expirantium funera et non fuerat uirtus, quae miserationis inpenderet sepulturam; neque enim sufficiebant ad sepeliendum uiui, fame dominante et ipsi post paululum morituri. urbem Carthaginem congregare. Et dum illuc catervatim adhuc animata cadavera confluerent, ubi rex inferendarum mortium vidit strages, pelli urbe omnes ilico iubet, ne contagio deficientium commune para
Abbreviated transcription (Latin):
qñ gradi doceat ⁊ pͥmũ quidẽ eum reptare ꝑmit¬
nt de hinc erectum ut alterius passib ĩnutatur
dextere sue iurtute sustentat. mox paululũ dere¬
lictũ si titubantẽ uiderit protinꝰ apprehendit nu¬
uantẽ suscipit. lapsũ erigit ⁊ uł arcet casũ uł ⁊̃
decidere leuit̾ sinens eleuat post ruinã cũ a̾ eũ
ad pu̾iciam uł adolescentie uł iuentutis ꝑ dixx¬
erit robur q̃dam ⁊̃ pondera uł labores quib non
opprimatur s ex̾ceatur iniũgit. et cum emulis
nouit quem sinũ gr̃e sue gestet quẽ libere uolũ¬
tatis arbitrio ⁊̃ cõspectu suo exerceat ad uirtutẽ
⁊ tñ adiuuat laborantẽ exaudit uocantẽ nõ resĩ¬
quit q̃rentem eripit de ꝑiculo interdũ ⁊̃ nesciẽ¬
uolens motu humane affectionis exp̾mere
nec inueniẽs in hac creatura talem caritatis
affectũ cui eũ cõpatare dignius posset tenerri¬
mis pie m̃ris iuscerib cõparauit. Nũqͥd ait põt mu

Expanded text:
ngredi doceat, et primum quidem eum reptare permittit, dein erectum ut alternis passibus innitatur dexterae suae uirtute sustentat, mox paululum derelictum si titubantem uiderit protinus adprehendit, nutantem suscipit, lapsum erigit et uel arcet a casu uel etiam decidere leuiter sinens eleuat post ruinam, cum autem eum ad pueritiam uel adulescentiae ac iuuentatia perduxerit robur, quaedam etiam pondera uel labores quibus non obprimatur sed exerceatur iniungit et cum aemulis nouit quem sinu gratiae suae gestet, quem liberae uoluntatis arbitrio in conspectu suo exer-25 ceat ad uirtutem, et tamen adiuuat laborantem, exaudit uocantem, non relinquit quaerentem, eripit de periculo interdum etiam nescienuolens motu humanae affectionis exprimere nec inueniens in hac creatura talem caritatis affectum, eoi eum conparare dignius posset, tenerrimis piae matris uisceribus conparauit et utitu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ seĩa. beneficio creatoris inserta. S nͥ ħ opitula¬
tione dei fu̾int excitata ad incrementũ ꝑfectioĩs
nr̃o in bonã ꝑten cooꝑat᷑ arbitrio atq ĩ om̃ib il¬
lud adiuuat ꝓregit ac defendit. ut nõnũ qm ⁊ iã
ab eo quosdam conatꝰ bone uoluntatis uł exigat
uł expectet ne penitꝰ dormienti aut ĩerti ocio dis¬
soluto sua dona cõferre iudeatur oc̃tones quodãmͦ
q̃rẽs quib humane segniciei corpore discusso nõ
itrõnabilis munificentie sue largita uideat᷑. dũ
eam sub colore cuidam desidetii ac doloris imꝑ¬

Expanded text:
tum semina beneficio Creatoris inserta; sed nisi haec opitulatione Dei fuerint excitata, ad incrementum perfectionis ro in bonam partem cooperatur arbitrio, atque in omnibus illud adjuvat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae voluntatis vel exigat vel exspectet; ne penitus dormienti aut inerti otio dissoluto sua dona conferre videatur, occasiones quodammodo quaerens, quibus, humanae segnitiei torpore discusso, non irrationabilis munificentiae suae largitas videatur, dum eam sub colore cujusdam desiderii ac laboris imp
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ est qͥ semitas dñi rectas ac leues pͣius
ac driris desidetioꝵ cantib asꝑam᷑: qui uiam
tam amentissie deserentes. deuia q̃q ac dumo¬
sa sectam᷑. Et p̾sentiũ oblectationũ illecebris
tamꝰ: nõ m̃ acutissimis nepriũ aculeis cõfrĩ¬
gendi s ⁊̃ iurulentoꝵ serpentiũ uł scorpionũ
inqͥt mei ppłs meus: frustra labentes ⁊ ĩꝑingẽ¬
tes ĩ uiis sius ĩ semitis seculi ut ambularent
labor inquit stultoꝵ affliget .e. ⁊c̾. Et reuera
si cõparare uolus splendentẽ uirginitatis
florem ⁊ suaue olentẽ castimonie puritatẽ
tetris ac fetidis libidinũ nolutabris quie¬
tem socuritatẽq monachoꝵ ꝑiculis ⁊ ercĩp¬
nis quib mũdi h hoĩes implicant᷑ pauper¬
tatis nr̃e requiem edacib diuitũ tristiciis
ac ꝑuigilib curis. in quib non absq sumo
uite piculo dieb ac noctib consumunt᷑. sua¬
uissimũ ugũ xp̃i onꝰq leuissimũ facillime

Expanded text:
nifestum est, qui semitas domini rectas ac leues prauis ac duris desideriorum cautibus asperamus, qui uiam tam amentissime dtoerentes deuia quaeque ac dumosa sectamur, et praesentium oblectationum inlecebris tamne, non modo acutissimis ueprium aculeis configendi, sed etiam uirulentorum serpentium uel scorpionest mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis saeculi, ut ambularent . Et revera si comparare voluerimus splendentem virginitatis florem et suave olentem castimoniae puritatem tetris ac fetidis libidinum volutabris: quietem securitatemque monachorum, periculis et aerumnis quibus mundi hujus homines implicantur, paupertatis nostrae requiem edacibus divitum tristitiis ac pervigilibus curis, in quibus non absque summo vitae periculo diebus ac noctibus consumuntur, suavissimum jugum Christi, onusque levissimu
Abbreviated transcription (Latin):
tu us: At ã nobis econtͣrio iugum xp̃i nec
rũ.s facultatũ materias retentantes. Quaꝵ
cũ nexib aĩm nr̃m dyabolus teneat illigatũ:
quid suꝑest nisi ut cũ uolu̾it nos aspualib
gaudiis seꝑare. earũdem ĩmutatiõe ac puatiõe
mestificet scłariũ curaꝵ flagris semꝑ extruci¬
et ex nobismetipis quo dilacerem᷑ exclilpẽs. Ip̃e¬

Expanded text:
t autem nobis e contrario iugum Christi non  facultatum materias retentantes; quarum cum nexibus animum nostrum diabolus teneat illigatum, quid superest nisi ut cum voluerit nos a spiritalibus gaudiis separare, earumdem imminutione ac privatione etitos saecularium curarum flagris semper excruciet, ex nobismet ipsis quo dilaceremur exculpens?
Abbreviated transcription (Latin):
qui nec dũ se circũuenire elulos suos potius
decepisse: sũmis laudib cũ exultatiõe ⁊ fauore
cunctoꝵ ut fortissimos bellatores extollebat. ¶Qͦ¬
eum eadem ip̃a nocte ruina fornicatioĩs elide
ret. ⁊ cũ sacra puella qͣdam non solũ ĩpulisse.
ut stupri crimen ĩcurreret s ⁊̃ ꝑsuasisse ut eã
sͥ iure coniugii retineret. Suꝑ cͥuiꝰ relatione cñ
ĩmane cunctoꝵ gaudiũ fuiss exortũ: sũmis
dubitans fr̃ de assertione sp̃c ĩmũdi magisq¬

Expanded text:
qui necdum se circumuenire aemulos suos potuissdecepisse summis laudibus cum exultatione ac fauore cunctorum ut fortissimos bellatores ad exeum eadem ipsa nocte ruina fornicationis elideret: nam cum quadam sacra puella non solum inpulisse ut stupri crimen incurreret, sed etiam persuasisse ut eam sibimet iure coniugii retentaret. super cuius relatione cum inmane cunctorum gaudium fuisset eIorturn, summis tudo, dubitans frater de adsertione spiritus inmundi magisq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exꝑimenta scõꝵ multa nos edocent. Nã cum
mnius e fr̃ib nr̃is ĩ hac solitudĩe it̾ ageret: ad¬
repente cepit cat̾uas demonũ undiq cõfluen¬
tiũ ĩnumerabiles intueri. Que infinita con¬
stipatione ⁊ ordine longissime ꝓcedentes alii¬

Expanded text:
et experimenta sanctorum multa nos edocent. nam cum unus e fratribus nostris in hac solitudine iter ageret, adrepente coepit catervas daemonum undique confluentium innumerabiles intueri, quae infinita constipatione atque ordine longissimo procedentes, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ather rex ytalie phelotheũ regem rugoꝵ
bello op̃pssũ extinguit. Huic ꝓhelotheo ⁊ uxori
eiꝰ gise. sc̃s seuerinus ħ uent᷑a p̃dix̾at qi eos ama¬
lis cõpesce nõ pot̾at. Ext̾minatis ã rugis longo
gͦ longobardoꝵ mentionẽ fecimꝰ quoꝵ tp̃ia pp̃¬
ignoratã hystorice narratiõis distinctionẽ nõ¬
dũ accingimꝰ: iã nũc narrationẽ eoꝵ ordiam᷑
partu enixa. cũ eos in piscinã ꝓieciss ⁊ rex agel¬
mundꝰ it̾ faciens eos hasta euolueret iste hastã
firmit̾ tenuit. ⁊ ab eo nutritꝰ eo uirtutis pro¬
cessit ut ĩ regno ei succed̾et ⁊ necẽ eiꝰ ĩbulgares
ultꝰ sit. lechu: t̾cius. hildeoch qͣrtus. gindeoch.
quint̾ fuit. Ex quo gͦ in rugilam ꝓfecti sũt
usq ad annos .xl. talis fuit rerũ gestaꝵ corũ
cõseq̃ntia. Sub gudeoch ⁊ filio eiꝰ alaffone sex¬
to rege: in rugilam hĩtauere. Sub tactone sep¬
timo rege: ĩ campis affed hĩtauere. Ubi t̾tio
ãno tedulfo heruloꝵ rege a tactone ꝑempto

Expanded text:
acer rex Italiae Feletheum regem Rugorum bello oppressum extinguit. Huic Feletheo et uxori ejus Gisae sanctus Severinus haec ventura predixerat, quia eos a malis compescere non poterat. In Africa Hoergo Langobardorum mentionem fecimus, ignoratam hystoricae narrationis distinctionem nondum attigimus. Jam nunc narrationem eorum, ordiamur, partu enixa, cum eos in piscinam projecisset, et rex Agelmundus iter faciens eos hasta revolveret, is hastam ejus firmiter tenuit et ab eo nutritus, eo virtutis processit, ut in regno ei successerit, et necem ejus in Bulgares ultus sit. Lethu tertius, Hildeoch quartus, Gudeoch fuit quintus. Ex quo ergo in Rugilant profecti sunt, usque ad annos 40, talis fuit rerum gestarum horum consequentia. Sub Gudeoch et filio ejus Claffone sexto rege in Rugilant habitavere. Sub Tattone septimo rege in campis Asfeld habitavere; ubi tertio anno, Rodulfo Herulorum rege a Tattone perempto
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbat tollentes. ligatis a t̾go manib ⁊ capu¬
tio cappe añ oculos eiꝰ admoto. Abduxerũt eũ
de uia ⁊ int̾ condensa saltus frutecta dimiserũt.
Talib angustiis cõp̃hensus nescius qͥd ag̾et
ĩ fortuniũ suũ lamentabat᷑. Tandẽ nocturno
tm̃ tempꝰ ĩ discendo expendi et corpꝰ animũq ĩ
curabo. ut tͥ seriure ualeam ⁊ sciam. Surgente
ab eis uociferando auxiliũ petere. Qui acceden¬

Expanded text:
habebat tollentes, ligatis a tergo manibus, et caputio cappae ante oculos admoto, abduxerunt illum de via, et inter condensa saltus fruteta dimiserunt. Talibus angustiis comprehensus, nescius quid ageret, suum infortunium lamentabatur. Tandem nocturno m tempus in discendo expendi, et corpus et animum in curabo, ut tibi servire valeam et sciam. » Surgente  vociferando ab eis auxilium petere. Illi audien
Abbreviated transcription (Latin):
cãtor audiss. Quadam ⁊̃ die dum ad mensã
legeret quiddam int̾ legendum dixit sicut di
erat. s uir sapiens et sciens magis obedien¬
tiam xp̃o deberi quam donato: dimisit qd̾
bene ꝓnuntiau̾at. et dixit qd̾ non reste dic̾e

Expanded text:
cantor audisset. Quadam die dum ad mensam legeret, dixit quiddam inter legendum sicut dicerat. At vir sapiens sciens magis obedientiam Christo deberi quam Donato, dimisit quod bene pronuntiaverat, et dixit quod non recte dicere
Abbreviated transcription (Latin):
rim cũ hoste dixerit. Qui abiens cuutates sygib̾¬
ti auuncłi sui ꝑuasit .i. turonis. pictanus. ⁊ reliqͣs
Apud pictauos ã contͣ gundobaldũ ducẽ ꝑtigna¬
uit: collisusq est excitus gundobaldi ⁊ fugit ma
exercitu lemouicinũ cadurtinũq abiens ꝑuasit
clericos interfecit. Monast̾i̾a uiroꝵ deiecit: puella¬
rũ delusit. et cuncta deuastauit. fuitq eo tpr̃e pe¬
sit: cuncta incendens atq debellans. Qd audiẽs
sygibertꝰ cõuocatis gentib illis q̃ ultra rhenũ st̃
ricꝰ qͦ ꝑ rodomagensem fugiens cũ uxore sua ⁊ fi¬
liis tornacũ ciuitatẽ ĩgressus ibi se reclusit et com¬
mnuniuit. Sygibertꝰ uero ciuitates illas q̃ ultͣ pa¬
risius sũt posite usq rodomacũ accepit. ⁊ reu̾sus¬
est inde parisius

Expanded text:
manu direxit. Qui abiens civitates Sigiberti avunculi sui pervasit, id est Toronis, Pictavis, vel reliquas. Apud Pictavis autem contra Gundoaldum ducem pugnavit; collaesusque est exercitus Gundoaldi, et fugit. Maexercitu Lemovicinum Cadurcinumque abiit, easqueabolivit, clericos interfecit, monasteria virorum dejecit, puellarum deludit, et cuncta devastavit. Fuitque sit, cuncta incendens atque debellans. Quod audiens Sigibertus, convocatis gentibus illis quae ultra Rhenum sunt, ricus enim per Rothomaginsem fugiens, cum uxore sua ac filiis Turnacum civitatem ingressus, ibi se reclusit et communivit. Sighibertus vero civitates illas quae ultra Parisius sunt positae usque Rothomacum accepit. Regressus inde, Parisius
Abbreviated transcription (Latin):
umititur. fides auctoritati. opuuo uerisimi
nino ã ĩ hiis cauenda ẽ confusio. ne aut ĩcer¬
tum opinionis fides fugat. aut qd̾ firmũ fi¬
si ħt hesitationẽ. ĩfirma est. Intellectꝰ. si signa
ht̃. Etce affectus nr̃i iacent mole corporea p̾gͣ¬
uati ⁊ luto hĩtantib desideriis sola interĩ ari¬
da ⁊ tenius consideratio p̃uolat. ⁊ tñ ex tantil¬
lo qd̃ iam datur. libet exclamare. Dñe dilexi
decorẽ domꝰ tue ⁊ locũ hĩtationis glorie tue.
Qͥd si totã aĩa se colligat. ⁊ reductis affecti¬
b e cunctis locis quib captiui tenent᷑. tunẽ¬
do que ñ opoz amando q̃ non decet dolendo ua-¬
ne. gaudendo uanius. cũ hiis in eat tota uolũ¬
tate ⁊ libertate uolatũ. Pulset ĩpetu sp̃c. ⁊ in
pinguedine gr̃e illabat᷑. Nonne cũ ceꝑit cirtu¬

Expanded text:
ititur, fides auctoritati, opinio sola verOmnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fisi habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signat. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum c
Abbreviated transcription (Latin):
ciensq tua pereginat᷑ cõsideratõ. quotiens
ab illis reb ad ista deflectitur inferiora ⁊ iusi¬
bilia. sũ intuenda ad noticiã. siue appetenda ad
nsũ siue ꝓ officio disponenda uł affitanda. Si
tñ u̾satur ĩ hiis ut ꝑ hec illa requirat. haut ꝓ¬
cul exulat. Sic cõsiderare repatriare ẽ. Subli¬
mior ã iste p̃sentiũ ac dignior usus est reꝵ cũ¬

Expanded text:
ies peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus reru
Abbreviated transcription (Latin):
sita eẽt. Pulchutudo ã ista spes est uenie quam
hẽo. p̃p̃ cõfessionẽ qmͣ feci si tñ mͥ succurratur
qr pñiam suã ꝑegit. Cortupte & dc̃s est a iul¬
go hellelns: ꝓro karlekins. fuit .n. karolus
quintꝰ. qui pt̃toꝵ suoꝵ longam egit penitentiã
⁊ nuꝑ tandem ꝑ intercessionẽ bĩ dyonisii libe¬
rat᷑ est. S rego ut misereamin mei. Hoc dicẽs
cũ fletu euanuit.

Expanded text:
sita esset. Pulchritudo autem ista spes est veniae quam sita esset. Pulchritudo autem ista spes est veniae quam habeo propter confessionem, quam feci: si tamen mihi succurratur.ntiam suam peregit. Corrupte autem dictus est a vulgo Hellequinus, pro Karlequinus. Fuit enim Carolus quintus, qui peccatorum suorum longam egit poenitentiam, et nuper tandem per intercessionem beati Dionysii liberatus est; sed rogo vos ut misereamini mei; et hoc dicens cum fletu, evanuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditu tͣns alpino ad eum dicere. Natalis bene ue¬
neris. Numquid iam rediit archidiaconꝰ: Non ĩ¬
qͥt dñe: s ego solus redii iuxta cõstitutũ. Mortu¬
us .n. sũ. Nolite timere. ego nullũ timorẽ uobis
ĩferam. S p̾cor uos ut succurratis mͥ: nã ĩ mag¬
nis tormentis sum. Cur inquam: Satis honestus
nisi hodie subita p̾uentꝰ ira. me demonib cõmen¬
dassem. Rogo a uos: ut quoscũ potueritis monea¬
tis ut ħ nunqͣm faciant. Qui .n. se cõmendat de¬
monib dat eis potestatem suꝑ se sicut igo miser¬
rimꝰ feci. Unde potestatem habuerũt. ut me sta¬
tim submergerẽt. Propt̾ hoc solũ torqueor. Na̾
bene cõfessus eram de omnib pcc̃is meis: ⁊ in nul¬
lũ recideram. Tunc ego. Qño tam pulchrã capã
hẽtis si ui tormentis estis: Dñe inquit ħ capa
q̃ tam pulchra uobis uidetur ponderosior ⁊ graui¬
dr est nchi quam turris parisiensis: si mͥ suꝑpo¬

Expanded text:
dditu transalpino ei dicere: Natalis, bene vedditu transalpino ei dicere: Natalis, bene veneritis: nunquid jam rediit archidiaconus? Non, inquit, domine, sed ego solus redii juxta constitutum. Mortuus enim sum. Nolite ergo timere, ego nullum timorem vobis inferam; sed precor, ut succurratis mihi; ego enim in magnis tormentis sum. Cur, inquam? Satis enim honenisi hodie subita praeventus ira, me daemonibus commendassem. Rogo autem vos, ut quoscunque poteritis, moneatis, ut hoc nunquam faciant. Qui enim se commendat daemonibus, dat eis potestatem super se, sicut ego miserrimus feci: unde potestatem habuerunt, ut me statim submergerent, et propter hoc solum torqueor. Nam bene confessus eram de omnibus peccatis meis, et in nullum recideram. Tunc ego: Quomodo tam pulchram cappam habetis, si in tormentis estis? Domine, inquit, haec cappa, quae tam pulchra vobis videtur, ponderosior et gravior est mihi, quam turris Parmensis, si mihi superpo
Abbreviated transcription (Latin):
dit quodam die ut p̾fatus buchardꝰ cũ natali
cłico rõnem poneret de cotidians expensis et
magna sũma minutile singulos numos ⁊ obo¬
los exigeret: qui ĩ quos usus abissent. Natalis
a̾ qui tam minutas rõnes reddere mͥ non cõsue¬
uerat. quippe tui ego tamqͣm mͥ credebam. itatꝰ
adu̾sus iurũ nobilem sordidissime prouidentie
cũ ĩ reddenda rõne deficeret. se qd̃ auditu quo
horrendum est demonib cõmendauit. Codem
die. cũ quanidam aquam transuadarent. bu¬
chardus ⁊ natalis: idem natalis submersus ẽ
Sequenti nocte ꝓxima cũ ĩ lecto meo quiescerẽ
nigilans et corain me lumẽ fulgeret ĩ lampade
qr sꝑ ĩ nocte cõsueui tenebras horresc̾e: ecce nata¬
lis clericꝰ meus ante me astitit cappa iudutꝰ plu¬
uiali. sicut mͥ iudebat᷑ pulcherrima coloris plũbei
Ego autẽ nicħ omo t̾ritꝰ et eũ optime recegnos¬
cens cepi q gratulans de tam maturo eius re¬

Expanded text:
dit quadam die ut praefatus Burchardus cum Natali dit quadam die ut praefatus Burchardus cum Natali clerico rationem poneret de quotidianis expensis, et de magna summa minutatim singulos nummos, et obolos exigeret, quo et in quos usus abissent. Natalis autem qui tam minutas rationes reddere mihi non consueverat, quippe cui ego tanquam mihi credebam, iratus adversus virum nobilem sordidissimae providentiae, cum in reddenda ratione deficeret, se quod auditu quoque horrendum est! daemonibus commendavit. Eodem autem die cum quamdam aquam transvadarent idem Burchardus et Natalis, idem Natalis submersus est. Sequenti vero nocte proxima cum in lecto meo quiescerem vigilans, et coram me lumen fulgeret in lampade, quia semper nocte consuevi tenebras horrescere, ecce Natalis clericus ante me astitit, cappa indutus pluviali, sicut mihi videbatur, pulcherrima, coloris plumbei. Ego autem nihil omnino territus, et eum optime recognoscens, coepi quasi gratulans de tam maturo ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
mento de piusaco. iturus erat romã
rogauit me ut quẽdam elericũ natalẽ noĩe
domꝰ mee ethonomũ ei sociũ darem: qr cautulus
erat in rei familiaris custodia dispensator et
prudens ⁊ fidelis qd̾ rarissime in dispensatorib
inuenitur. Uolebat gͦ idem buchardꝰ hũc hr̃e so¬
ciũ itineris sui nõ tam id̾o qd̾ eum dilig̾e̾t. qmͣ
qr pecunie sue ut auarissimꝰ ualde timeret. Ego
a̾ tam nobili ꝑsone ⁊ archidyacono meo: non
potui hoc negare. Precepi gͦ natali cłico ut cũ
eo iret: ⁊ ei tanquam michi ĩ om̃ib obediret
Ꝙ ille inuitus annuit. timens mores buchar¬
di: cuiꝰ auaticiam nõ ignorabat. Inieramꝰ ã ego
⁊ natalis fedus qd̾dam secretissimũ. qd̃ uter ex
nobis duob pͥus moreret᷑ intͣ .xxx. dies. si poss
ad sociũ redi nichq ei in apparitione sua t̾roris ĩ¬
cutiens: s blande illum cõmonefaciẽs ⁊ de statu
suo certificans. Cũ ã iam ꝓpe romam ẽẽnt: acti¬

Expanded text:
s erat Romam. Rogavit autem me, ut quemdam clericum Natalem nomine, domus meae economum, ei socium darem, tantulus erat in rei familiaris custodia, bonus dispensator, et prudens, et fidelis, quod rarissime in dispensatoribus invenitur. Volebat ergo Burchardus hunc habere socium itineris sui, non tam ideo quod cum diligeret, quam quia pecuniae suae, ut avarissimus, valde timeret. Ego autem tam nobili personae, et archidiacono meo non potui negare. Praecepi ergo Natali clerico, ut cum eo iret, et ei tanquam mihi, in omnibus obediret: quod ille invitus annuit, timens mores Burchardi, cujus avaritiam non ignorabat. Inieramus autem ego et Natalis foedus quoddam secretissimum quod uter e duobus nobis prius moreretur, intra 30 dies, si posset ad socium suum rediret, nihil ei apparitione sua terroris incutiens, sed blande illum commonefaciens, et de statu suo certificans. Cum autem jam prope Romam essent, acci
Abbreviated transcription (Latin):
li uolentia nob̾ uidentib ibi carthagĩe. filiꝰ cuiꝰ¬
dam nobilis annoꝵ circit̾ septem iuslu cyrille a
parentib seꝑatus est: sine ueretundia matrona¬
li matre solutis crinib post raptores tota urbe cur

Expanded text:
 V, 14 Tali uiolentia nobis uidentibus ibi GLrthagine filius cuiu V, 14 Tali uiolentia nobis uidentibus ibi GLrthagine filius cuiusdaparentibus separatus est, matre sine verecundia matronali, solutis crinibus, post raptores tota urbe cur
Abbreviated transcription (Latin):
nati ut iranseũtes itin̾a: sacerdotib suis adduce¬
rent iugulandos. Nõ licebat siue pͥuatis siue ne
toꝵ manu nocturnis ip̃rib nicos uł oppida cucui¬
bant ⁊ sic despicastis poitib ianuaꝵ aquam gla¬
diũq gestantes aĩaꝵ p̾dones intrabãt. Et quos
doni repererãt alios forte ĩ lectulis soporatos. ig¬
ned ymbre atq flumineo resꝑgentes. demonia¬
ca uociferatione xp̃os suos ip̃i parit᷑ uccitabant.
uit ludũ potiꝰ sue hereseos quam aliqm̃ religionẽ
ostenderẽt. In quo muniꝰ capaces ⁊ ignaui ĩpletum
ĩ sepollutionis sacrilegiũ ĩputabat prudentiores
uͦ nicħ̃ s̃ ꝙ nolentib atq dormientib ingestum
ẽ obẽe gaudebãt. Niã ⁊ multi eadẽ hora crnerem su¬
is capitib iniecetunt: alii sese uł qr fc̃m est cilĩ¬
cio lugubri tererũt nõnulli ceno fetido linierũt.
⁊ lintheamina iuolent ĩposita ꝑfida coscidert̃ atit

Expanded text:
nati, ut transeuntes itinera sacerdotibus suis adducenati, ut transeuntes itinera sacerdotibus suis adducerent iugulandos. At torum manu nocturnis temporibus uicus uel oppida circuibant, et sic despicatis postibus ianuarum aquam gladiumque gestantes animarum praedones intrabant; et quos domi reppererant, alios forte in lectulis soporatos, imbre igneo atque fulmineo respergentes daemonica uociferatione Christianos suos ipsi pariter uocitabant, ut ludum prorsus suae hereseos quam aliquam religionem ostenderent. In quo minus capaces et ignaui impletum in se pollutionis sacrilegium imputabant, prudentioresatque dormientibus ingestum est, obesse gaudebant. Nam et multi eadem hora cinerem capitibus suis iniecerunt, alii sese, uel quia factum est, cilicio lugubri texerunt, nonnulli caeno fetido linierunt et linteamina uiolenter inposita par fila conseidanmt atque
Abbreviated transcription (Latin):
lio ã ep̃o nr̃o habethdñi similit̾ relegato
fuerat: qͣntũ potuerit infestare res ip̃a demonst᷑t
Nã cũ diu̾sis eũ ꝑsecutionib affligẽt nec posset
facere arrianũ: uideretq xp̃i militem sꝑ in con¬
gentib arctat ep̃m. oreq obturato ne lingͣ cla¬
maret: aqm corpori ut putabat rebaptiratioĩs
adẽet qui audit gemitꝰ cõpeditoꝵ ⁊ cordis secreta
timatur.uł suꝑare posset aqͣ mendar tante uolũ¬
tatis ꝓpositũ qd̾ iam ħo dei mittentib lacribuis mi¬
serat legatũ incelũ. Exuit statim iurũ ruincłis
⁊ tali q̃ gaudẽs ꝓsequit᷑ uoce. Ecc̃e nr̃e fr̃ habetħ¬
mortis antonii dampnatõ.: ubi uoluntatis tene¬
tur assensio. Ego fidei mee tenax: nocib cõfitens
crebris qd̵ credo ⁊ credidi elamando defendi. S et
postea qm cathenis uinxisti ⁊ oris ianuam opi
gelis gesta confeci: ⁊ lectitanda ĩꝑatori meo tnͣs
noꝵ.Nam wandali pro hac re ubiq fuerãt desti¬

Expanded text:
 episcopo Habetdeum similiter relegato fuerat, quantum potuerit infestari res ipsa demonstrat. Nam cum diversis eum persecutionibus adfligeret nec posset facere Arrianum, videretque Christi militem semper in congentibus artat episcopum, oreque obturato, ne lingua clamaret, aqaderat qui audit gemitus compeditorum et cordis secreta rimatur, vel superare posset aqua mendax tantae voluntatis propositum, quem iam homo dei metantibus lacrimis miserat legatum in caelum. Exuit statim virum vinculis et tali quasi gaudena prosequitur voce: ecce iam, frater HabetAntoni, mortis damnatio, ubi uoluntatis tenetur adsensio. Ego fidei meae tenax, uocibus confitens crebris, quod credo et credidi, clamando defendi. Sed et posteaquam catenis uinxisti et oris ianuam obpigelis gesta confeci et lectitanda imperatori meo trannorum. Nam Uuandali pro hac re ubique fuerant desti
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sc̃oꝵ petri ⁊ pauli apłoꝵ tantis ĩ ec̃ciis su¬
is choruscant miracłis atq t̾rorib. ut neq ad
orandũ sine magno illic timore possit accedi.
qd̾ supͣ sacratissimũ corpꝰ sc̃i petri apłi erat lon¬
ge tñ ab eodem corꝑe fere quindecim pedib muta¬
re uoluit: signũ ei nõ parui t̾roris apparuit. S ⁊
ego aliqͥd similit̾ ad sacratissimũ corpꝰ sc̃i pauli
apłi meliorare uolui. et qͥa ncc̃e erat ut uixta se¬
pulchꝵ eiꝰ effodi altiꝰ debuiss. p̃positꝰ loci ip̃us ossa
aliqͣ nõ quidem eidem sepulchro coniunda reppe¬
rit. Que qm̃ leuare p̾sumpsit: atq ĩ alio loco trãs¬
pon̾e: apparentib qͥbdã tristib sigius subita mor¬
te defunctus ẽ.reter hec a̾ sc̃e memorie deces¬
sor meus idẽ ad corpꝰ scĩ laucentii mrͣis q̃dã melio
ignorant̾ aꝑtũ est. Et hii qui p̾sentes erant at
laborabant monachi ⁊ mansionarii qui corpꝰ

Expanded text:
Petri et Pauli apostolorum tantis in ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. quod supra sacratissimum corpus beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quindecim pedum spatio, mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimi corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui, et quia necepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non quidem eidem sepulcro conjuncta reperit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decessor meus, itidem ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant atque laborabant, monachi et mansionarii, qui corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uideri uiuere. Plus sibi blandit᷑ de uno ieui¬
nio. qd̃ cet̾ĩs prandentib facit: qmͣ si cũ ce¬
tetis septẽ dies ieiunauerit. Cõmodior sibi
indet᷑ una oratiũcula peculiaris: qm̃ tota
psalmodia uniꝰ noctis. Int̾ prandendũ crebro
solet oculos iactare ꝑ mensas. ut si quẽ mi¬
nus comedere uiderit. uictũ se doleat ⁊ incipiat
idip̃m sibi crudelit̾ subtrahere quo nccͣciũ iuctui¬
nuus: ad cõmunia piget. Uigilat ĩ lecto: dormit
ĩ choro. Cumq aliis psallentib ad iugilias to¬
ta nocte dormtet: p̃t ugilias aliis ĩ claustro qtu¬
escentib solus ĩ oratorio remanet. Cũ aͥ ex hiis

Expanded text:
eri hominum . Plus sibi blanditur de uno jejunio, quod caeteris prandentibus facit, quam si cum caeteris septem dies jejunaverit. Commodior sibi videtur una oratiuncula peculiaris, quam tota psalmodia unius noctis. Inter prandendum crebro solet oculos jactare per mensas, ut si quem minus comedere viderit, victum se doleat, et incipiat idipsum sibi crudeliter subtrahere, quod necessarium vinuus, ad communia piger. Vigilat in lecto, dormit in choro: cumque aliis psallentibus ad vigilias tota nocte dormitet, post vigilias aliis in claustro quiescentibus solus in oratorio remanet: exs
Abbreviated transcription (Latin):
defensio peccatoꝵ nou̾is corruisse. Multis uero
modis fiũt extusationes ĩ pcc̃is. Aũt .n. dicit
si male nõ multũ male aut si multũ male.

Expanded text:
defensio peccatorum . 45. Multis vero modis fiunt excusationes in peccatis. Aut enim dicit Si male, non multum male; aut, Si multum male
Abbreviated transcription (Latin):
nõ atcendit. obliuiscitur intentionẽ: dũ ample¬
ctitur opinionẽ. Quiq de om̃i alia re plus cre¬
dit sͥ qͣm aliis. de se solo plus aliis quã .s. ⁊ quic
uolentie laudatoris s sius meritis arrogant̾
ascribit. Uñ pt sugnlaritatẽ sectũ sibi gradũ
iure arrogantia uendicauit. Ot̃ hanc p̃ sũp¬
tio ĩuenitur ĩqͣ septimꝰ gradꝰ cõstituit᷑. Qͥ eñĩ
alios se p̾celle putat qũo plus de se qm de aliis
nõ p̾sumat. Primꝰ ĩ cõuentib residet ĩ cõsilus
primus R̾ndet. nõ uocatꝰ accedit non iussus se
intromitut. Reordinat ordinata: reficit fc̃a. Qc¬
quid non fecerit aut ordinau̾it nõ recte fc̃m nͨ
pulclre estimat ordinatũ. Iudicãtes iudicat.¬
se nõ ẽẽ minorib occupandũ: qͥ se ad maiora sẽ¬

Expanded text:
non attendit. Obliviscitur intentionem dum amplectitur opinionem. Quique de omni alia re plus sibi credit, quam aliis, de se solo plus aliis credit, quam volentiae laudatoris, sed suis meritis arroganter ascribit. Unde post singularitatem, sextum sibi gradum jure arrogantia vindicat. Post hanc praesumptio invenitur, ie aliis praesumat? Primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet: non vocatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existimat ordinatum, Judicat judicantese non esse minoribus occupandum, qui se ad majora sen
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gulosi alit̾ abstinentes. Illos .n. suꝑflui¬
tas lecutionis. leuitas oꝑis atq luxuria: istos ue
sepe imꝑacĩe. sepe uero suꝑbie culpa comitatur. Ni¬
si n. gule deditos ĩmoderata loquatitas rapet di
tinus oꝑis sequat᷑ auctortas sacͣ testat᷑ dicens.
Sedit ppłs manducare et bibere. ⁊ surrexerunt
ludere. Quos ⁊̃ plerumq edacitas ad luxuriã
ꝑtrahit: qr dũ saturitate uent̾ extendit᷑ aculei

Expanded text:
tque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, tinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei
Abbreviated transcription (Latin):
nachus de domo tua. Precor ut dicas abbĩ tuo et
suus mandat ei ut corrigat sollicitꝰq se hẽat ꝙͣ
huc usq hũit custodiendo ordinẽ suum. Hiis in¬
ter signis credat qd̾ cũ eo migrarem de corpore ui¬
di quandam coronam descendentẽ de celo quam
putaui meam fore s data est cridam monacho qͥ
ante mortuus est Pro qͣ te contristatus fui ĩuidẽs
bono fr̃is meride qͣ re eidẽ abbĩ confessionẽ feci
⁊ penitiri. Terp̃m admonco ut ĩ pposito tuo ꝑma¬
neas humilis ⁊ obediens ⁊ honores fugiẽs ⁊ tus
ꝓpͥam uoluntatẽ nõqmͣ facere delesteris ⁊ sꝑ deũ
timeas.

Expanded text:
nachus de domo tua. Precor ut dicas abbati tuo et nachus de domo tua. Precor ut dicas abbati tuo et  quondam suus mandat ei, ut corrigat se, sollicitiusque se habeat, quam hucusque habuit, custodiendo ordinem suum. His intersigniis credat, quod cum ego migrarem de corpore, vidi quamdam coronam descendentem de coelo, quam putavi meam fore, sed data est cuidam monacho, qui ante me mortuus est; pro qua re contristatus fui, invidens bono fratris mei. De qua re eidem abbati confessionem feci, et poenitui. Teipsum admoneo ut in proposito tuo permaneas humilis et obediens, honores fugiens, et tuam propriam voluntatem nunquam facere delecteris, et semper Deum timeas.
Abbreviated transcription (Latin):
mea mecũ ad seruiendũ michi sicut ꝓmisisti:
sc̃s benedictꝰ posuit eũ suꝑ bistium dicens. Aspice
diligent᷑ et retine firmiter qd̾ uisutꝰ es qr utile e¬
rit tibi hec uidisse. Tũc sc̃s benedictꝰ accepit pel¬
uim ⁊ lintheo p̾cixit. ⁊ dedit peluim dñe ñr̃e ⁊
illa cepit lauare pedos oĩm ibi sedentiũ ꝑ ordinẽ.
⁊ sc̃s benedictꝰ post eam extergebat flexis genib
fc̃o illo mandato. sc̃s benedictus reduxit noni¬
ciũ ꝑ loca florida et deletabilia et suauit redolẽ¬
tia et occe multitudo monachoꝵ ⁊ nouicioꝵ occur¬
rerunt eis ex quib qͥdã pulcras coronas hẽbant
ĩcapitib sius alii nõdũ eas hebant ĩ capitib
s cum fiducia expectabant. Int̾ quos erat qui¬
dam monachꝰ qui ꝑ signũ peciit a scõ benedc̃o li¬
centiã loq̃ndi cũ illo nouicio ⁊ accepit. Qua ac¬
cepta. dixit ad nouiciũ fr̃ gonteline ego fui mo¬

Expanded text:
mea mecum, ad serviendum mihi, sicut promisisti? mea mecum, ad serviendum mihi, sicut promisisti? S. Benedictus posuit eum post ostium, dicens: « Aspice diligenter, et retine firmiter quod visurus es, quia utile tibi erit haec vidisse. » Tunc S. Benedictus accepit pelvim, et linteo praecinxit se, et dedit pelvim dominae nostrae: et coepit illa lavare pedes omnium ibi sedentium per ordinem, et S. Benedictus post eam extergebat flexis genibus. Facto illo mandato sanctus Benedictus reduxit novitium per loca florida et delectabilia, et suaviter redolentia: et ecce multitudo monachorum et novitiorum occurrerunt eis. Ex quibus quidam pulchras coronas habebant in capitibus suis; alii nondum habebant in capitibus, sed cum fiducia exspectabant. Inter quos erat quidam monachus, qui per signum petiit a sancto Benedicto licentiam loquendi cum illo novitio, et accepit. Qua accepta, dixit ad novitium: « Frater Gunthelme, ego fui mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ceperunt ascendere sublunes gradus
Et erant in singulis gradib duo demones qui
intentabant ascendentes ⁊ in singulis gradib
ꝑcutiebant illum nouiciũ. Qui fatigatꝰ ab
iatib demontim tux iam sequi poterat ducto¬
rem suũ. Respiciens aũ pt̃ se sc̃s benedictus po¬
suit mariũ suam suꝑ caput nouicii ⁊ conforta¬
uit eũ. Post illos gradus ascensos iuidit noui lo¬
cũ magne claritatis et uiriditatis in regione pu¬
ri etheris. Et uidit ibi capellam ĩ aere pendentẽ
tam paruam ut miraret᷑ ad qͥd tã capella fc̃a e¬
rat. Ad quem sc̃s benedictꝰ. Noli mirari opera dei
qui solus scit rõnem operũ suorũ. Intrans aũt
sẽs benedictus iussit nouiciũ stare post ostium
Ibi erat quidam candidatoꝵ grex sedentes ĩ cir¬
mĩe. resplendens sicut sol int̾ stellas. Ad quam
Dña inquit ecre nouitius quẽ adduci iussistis
Et illa. facite illũ coram me uenire. Qui cũ ac¬
cessisset: dixit ad eum dña. Uis morari ĩ domo

Expanded text:
eperunt ascendere sublimes gradus, et erant in singulis gradibus duo daemones, qui incantabant ascendentes, et in singulis gradibus percutiebant illum novitium. Qui defatigatus ab ictibus daemonum vix jam sequi poterat ductorem suum. Respiciens autem post se sanctus Benedictus, posuit manum suam super caput novitii, et confortavit eum. Post illos gradus ascensos vidit novitius locum magnae claritatis et viriditatis in regione puri aetheris: et vidit ibi capellam in aere pendentem, tam perviam, ut miraretur, ad quid tam parva capella facta erat. Ad quem sanctus Benedictus: « Noli qui scit solus rationem operum suorum. » Intrans autem sanctus Benedictus, jussit novitium stare post ostium. Ibi erat quidam candidatorum grex, sedentes in cirer misericordiae, resplendens sicut sol inter stellas. Ad quam  Dominus. Domina, inquit, ecce novitius, quem adduci jussistis. » Et illa: « Facite illum coram venire. » Qui cum accessisset, dixit ad eum domina: « Vis morari in domo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Implacabiles inimicicias ⁊ odia ĩuete¬
rata frequenter extinxit ⁊ grama ad modũ
bella cõpeseuit desperatas reconsiliationes in¬
ter marimos ⁊̃ pͥncipes dño cooꝑante ⁊ sermo¬
nem cõfirmante sequentib signis effecit. In¬
ter principẽ suũ comitem nubettũ ⁊ tanniun¬
dũ comitẽ tolosanũ ĩ regione grãnopolita¬
na eo tp̃re dñantẽ. nõ sine multis incendiĩ
et homicidiis guerrã diutius agitatã mł¬
to labore sedauit. Cuĩ occ̃one negotii ad hen¬
ricũ regem angloꝵ uehementer desideratus
accessit. In quo itinere miratulũ singula
diuna irtus ꝑ eum ꝑfecit. Apud st̃m sym¬
phorianũ qd est castrum lugdunensis etc̃e¬
pautis ab urbe lugis distans. de qͤdam mi se

Expanded text:
tes. Implacabiles inimicitias, et odia invetetes. Implacabiles inimicitias, et odia inveterata frequenter exstinxit, et gravia admodum bella compescuit. Desperatas reconciliationes inter maximos etiam principes: Domino cooperante, et sermonem ejus confirmante sequentibus signis , effecit. Inter principem suum comitem Imbertum, et Raymundum comitem Tolosanum in regione Gratianopolitana eo tempore dominantem, non sine multis incendiis, et homicidiis guerram diutius agitatam multo labore sedavit. Cujus occasione negotii ad Henricum regem Anglorum vehementer desideratus accessit: in quo itinere miraculum singulare divina virtus per eum perfecit apud S. Symphorianum, quod est castrum Lugdunensis Ecclepaucis ab urbe leucis distans. Ibi erat vir
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ gr̃a petrus tarantasiensis ep̃c cuiꝰ
uirtutũ fama cũ ad ciuitatem lausennã ꝑ¬
ueniss tres uiri ibi ĩ carcere clausi custodib
sius añ ostium carceris obseratũ ludentib
flentes et lugentes ceperũt nomẽ eiꝰ supplicit
⁊ fidelit̾ inuocare. Adest cõtinuo pontifex aduo¬
catus. soluit cõpeditos manũ porrigit. aꝑit
ostiũ. iubet ut exeuntes sequantur se. Sic
manifestus apparẽs illis ⁊ a nullis aliis ui¬
sus extrahit eos. ⁊ deducit. Cũq nulla foret
oportunitas diuertendi seq̃ntes p̾uiũ ducẽ
suũ desuꝑ tabulas quib custodes ludebant
int̾ illos medios ꝑtransibant. Nec mirum
si uideri p̾sentes ab hostib ip̃i nõ poterant.
qui sic uidere sͥ uidebant᷑ ab sentem. Ne ab eis
pontifex añ disparuit. quã euasisse pericula
et ad locũ sese cognoscetent ꝑuenisse secutũ
Unde ⁊̃ uoto sese obligantes nõ gustauere ci¬
derent. nona et mira dei magnalia p̾dican¬

Expanded text:
culorum gratia Petrus Tarentasiensis episcopus. Cujus virtutum fama cum ad civitatem Lausennam pervenisset, tres viri ibi in carcere clausi, custodibus suis ante ostium carceris obseratum ludentibus, flentes et lugentes, coeperunt nomen ejus suppliciter et fideliter invocare. Adest continuo pontifex invocatus, solvit compeditos, manum porrigit, aperit ostium, jubet ut exeuntes sequantur se. Sic manifestus apparens illis, et a multis aliis visus, extrahit eos et deducit. Cumque nulla foret opportunitas divertendi, sequentes praevium ducem suum desuper tabulas quibus custodes ludebant, inter illos medios pertransibant. Nec mirum: si videri praesentes ab hostibus ipsi non poterant: qui sic videre sibi videbantur absentes. Nec ab eis pontifex ante disparuit, quam evasisse pericula, et ad locum sese cognoscerent pervenisse securum. Unde et voto sese obligantes, non gustavere ciederent, nova et mira Dei magnalia praedican