comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nalis. Qui se eunuchũ ipse facit: cupi¬
ens euadere dampno testiculi. Ipsi funt¬
& fibri: qui ętiam pontici canes uocant᷑.
Ursus fert᷑ dictus. qd̾ ore suo formet fitꝰ:
quasi orsus. Nam auuit eos informes ge¬
uerare partus: & carnẽ quandã nasci.
qͣm mater lambendo in menbra componit.
Uncte est illud. Sic format lingua fecũ cũ
ꝓtulit ursa. S hoc inmaturitas partus
facit. Deniq tricesimo die generat. U nd̃
euenit : ut precipitata fecunditas infor¬
mis ꝓcreetur. Ursoꝵ caput inualidũ. uis
maxima inbrachiis & lumbis: unde int̾¬
dum erecti insistunt. Lupus greca diri¬
uatione in linguam nr̃am transfert᷑.
Uupos enim illi sicos dicunt. Lĩcos aut̃ gre¬
ce ã moribus appellat᷑: quod rabie rapa¬
citatis quȩq̃ inuenerit trucidet. Alii lu¬
pos uocatos aiunt. quasi leopos. qͦd quasi
leonis: ita sit illi uirtꝰ in pedib. Unde &
quicqd pede presserit ñ uiuit. Rapax au¬
tem bestia & cruous appetens. De quo rus¬

Expanded text:
 Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit illi virtus in pedibus; unde et quidquid pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens; de quo rus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ grecȩ littere. o latinũ in fine adiunctũ:
significat unciã. A labda grecũ ꝑ medium
sui .i. latinũ adiectum: significat librã Ru.
Cappa grecum circa finem comuũ adiuncto
latinum: significat ciatũ . Ro. Si uͦ õ latinum
habuerit adiunctum. eminã demonstrat: qͣm
latiuũ adiunctum. indicat aciabulũ: qͦd
in fine habeus labda grecũ: significat talen¬
tum. Ao grecum in dextro brachio suꝑior õ
littera coniuncta: cenix est. Explicit lib̃¬

Expanded text:
autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habuerit adiunctum, eminam demonstrat, quamLatinum adiunctum, indicat acitabulum, quoin fine habens Labda Graecum significat talentum. Xo. Chi Graecum in dextro brachio superiori O littera coniuncta cenix est. De auctoribu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunditate. Erebus inferoꝵ ꝓfunditas at¬
a tristicia dicta. eo quod tristes faciat
uel qͦd tristiciam gignat. socitus locus
tu & gemitu. Tartarꝰ ⁊ uel quia oĩa illic
re frigoris. quod est algere & rigere: sci¬
licet quia luce soleq caretͤ ilam neꝙ il
lic uapores sunt qui ex solis luce gignun¬
tur. neq flatus qͥ eisdem motib ucita¬
tur: s ꝑpetitus stupor. Tartarixin enim
horrere & tremere apud grecos legitur.
Illic enim fletus & stridor dentiũ. Gehen¬
na est locus ignis & sulphuris: qͣm ap¬
pellari putant ã ualle ydolis consecrata
quȩ est iuxta murum ierłm: repleta
olim cadauerib mortuoꝵ. Ibi enĩ hebrei
filios suos immolabant dȩmonib: & ap¬
pellabatur locꝰ ille gelieimon. Futuri gͦ
supplicii locus. ubi peccatores cruciandi
sunt: huiꝰ loci uocabulo designat᷑. Dupli¬
& frigoris. Inferus appellatur: eo qd in
fra sit. Sicut autem scd̃m corpꝰ si ponde¬

Expanded text:
profunditate. 6. Erebus, inferorum profunditas atprofunditate. 6. Erebus, inferorum profunditas ata tristitia dictvel quod tristitiam gignat. Cocytus locus tu et gemitu. Tartarus vel quia omnia illic re frigoris, quod est algere et rigere, scillic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplilegitur. Inferus appellatur, eo qfra sit. Sicut autem, secundum corpus, si ponde
Abbreviated transcription (Latin):
re: siue quod sint aꝑto cęlo. Opaca uero lo¬
ca. quasi oꝑta celo: aprico contraria Lubri¬
cum dici locum. ab eo quod ibi quis labit᷑
Et lubricum dicit᷑. ñ quod labitur: s in qͦ
labitur. Estiua sunt loca umbrosa: quibꝰ
ꝑ estatem pecora uitant solis ardorem.
Naualia sunt loca ubi naues fabricant᷑. Hoc
& textͥnum uocat᷑. Statio est: ubi ad tem¬
pus stant naues. Nortus. ubi hyemant.
Importunũ aut̃ in qͦ nullum refugiũ: qͣ¬
si nullus portꝰ. Portus autẽ locus est ab ac¬
cessi uentoꝵ remotus: uͥ hyberna oppon̾e
solent. Et portus dictꝰ. a deportandis com¬
merciis. Dunc ueteres a baulandis mer
cibus baias uocabant. illa declinatione ã
baia baias. ut ã familia familias. Litus est
terra aquȩ & mari uicina. E dictum litꝰ.
quia fluctu elidit᷑ : uel qͦd aqua abluit᷑.
Cicero in topicis. Licus est qua fluctus eli¬
dit. Circumluuiũ: locus quem aqͥ circũ¬

Expanded text:
re; sive quod sint aperto caelo. Opaca vero lore; sive quod sint aperto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a bacibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. 41. Littus est terra aquae et mari vicina. Et dictum littus, quia fluctu eliditur, vel quod aqua alluitur. Cicero in Top.: Littus est qua fluctus eludit. 42. Circumluvium, locus quem aqua circum
Abbreviated transcription (Latin):
lustra dicuntur. ꝑ contrariũ scilicet:
quia parum illustrant᷑. Lucus est locꝰ
densis arborili septus: solo lucem decra¬
hens. Potest & a conlucendo crebris lumi¬
nilr dici: quȩ ibi ꝓpter religionẽ gen¬
tilium cultumq fiebant. Deserta uoci¬
ta. quia ñ seruntur. & ideo quasi dese¬
riuit᷑: ut sunt loca siluarũ & montiũ.
contraria uberrimarũ terrarum. qͤ
sunt uberrime glebȩ. Deuia sunt lo¬
ca deserta & abdita ÷ quasi extra uiã.
Ipsa sunt & inuia. Inde & aiuiaria se¬
creta loca. & q̃ uia remota: aut tantũ adibi
auiaria bacis Amena loca uarro dicta ait:
eo quod solum amorẽ prestent. & ad se aman¬
da alliciant. Uerius flaccus. quod sine mu¬
nere sint: nec quicqͣm his officii quasi amy¬
nia hoc est sine fructu: unde nullus fru¬
ctus exsoluit᷑. Inde eciam nicbil prestantes
innuines uocant᷑. aprica loca quȩ sole gui¬
dent. quasi a Ney ꝙͥeoktie. id est sine frigo¬

Expanded text:
lustra dicuntur, per contrarium videlicet, lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilaviaria bacis. Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, quasi ἄνευ φρίκης, id est sine frigo
Abbreviated transcription (Latin):
Iuga aut̃ montium ex eo appellata sunt:
quod ꝓpinquitate sui iungantur. Tumu¬
lus est mons breuis: quasi tumens tellus.
Item tumulus terra congesta: ubi nulla
memoria est. Ualles sitnt᷑ humilia loca:
quasi uulsa. Hinc & conualles: depressa
loca terrarũ inter montes. sampꝰ: terra¬
rum planicies. Dictus autem campꝰ. qͦd̃
sit breuis pedib. nec erectus ut mons:
sed patens & spacio suo porrectꝰ & iacens
tem uom̃ ex greca ehy mologia. Cãmĩ
enim greci breue dicunt. Solum est om¬
ne quod sustinet. a soliditate dictũ sci
siluestria loca: ubi arbores exiliunt in
altum. Fauces sunt aditus angustoꝵ
locoꝵ. iuter arduos montes loca angus¬
ta & breuia. cdicta ã similitudine fau¬
cium. quasi foces sonfrages. loca in quȩ
undiq uenti currunt ac sese frangũt.
Uncde & scabies dicit᷑ a corporis asꝑitate.
Lustra. obscura latibula ferarũ: & lupo¬
rum cubilia sunt. Unde & lupanaria

Expanded text:
Iuga autem montium ex eo appellata sunt Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et iacens; tem nomen ex Graeca etymologia; χαμαὶ enim Graeci breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditate dictum scilsilvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria
Abbreviated transcription (Latin):
fiuitus
pedes centũ uginti. ita.
cxx. Huncbetici arapennem dicunt:¬
Tab arando scilicet. Actus duplicatus. iugerũ
facit : ab eo quod est uinctum iugeri nom̃
accepit. Iugerum aut̃ ostat longitudine
pedum ducentoꝵ quadraginta. latitudine
Porcam idem betici tͥgint᷑a pẽdum latitudine.
& octoginta longitudine definiunt ita.
.xxx S porea est quod in arauebo
exstat : qͦd defossum est lira. Galli
candetũ appellant in areis urbanus spaci¬
um centũ pedum: quasi centetũ. In agresti¬
bus aut̃ pedes centum qͥnquaginta quaoͤ¬
toꝵ agroꝵ iustũ candetũ uocant. Porrosta¬
dialis ager habet passus centũ uignitiqͥn¬
Cuius mensura occies computata. miliariũ
facit : qui constat quinq milia pedibus.
Centuria autem ager est ducentoꝵ iugerũ.
qui apud antiquos centum iigerib uoca¬
batur : s postea duplicata est. nomenq
pristinũ retinuit. In numero enĩ centuriȩ
multiplicate sunt: s nomen mutare ñ po

Expanded text:
finitur pedibus centum viginti, ita fig.. Hunc Baetici arapennem dicunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducentorum quadraginta, latitudine Porcam idem Baetici triginta pedum latitudine et octuaginta longitudine definiunt seq. fig.. Sed porca est quod in arando extat; quod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV, icuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare non po
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres couicẽ uocabant. Dictus aut̃ cortex: qͦd.
couo lignũ tegit. Liber est conticis pars interior.
dictus ã liberato cortice. id est ablito. Est enĩ me¬
dium qͥddam iuter lignũ & corticem. Rami suił:
qui de trunco manant : sicut ã ramusculis oe¬
tera. Surculi ã p̃cisione serre nuncupati. Uir¬
gultum est. qd̾ cde radice pullulatꝰ ramꝰ. qͥ de
dictum uirgultũ. qͥa ex uirga tollit᷑. Tirga. uł
ã uirtute dicit᷑. qͦd uim in se multã habeat:
uel a uiriditate. uel quia pacis indicium est. qd̾
ui regat. Unde hac utunt᷑ magi ad placandos
inter se serpentes. & iocirco in ea hos sustineq
inligatos. Hac etiã phylosophi. ac reges. & ma¬
gistri. & nuncii. & legati utunt᷑. Nagella dicun¬
Inde est ad nos hoc nomen ꝑ diriuationẽ tranˢ¬
latum. Fores noĩati. qͦd cito defluant de arbo¬
plex gr̃a colous & odous. Austro enĩ flores sol¬
uuntur: dẽphiro fiunt. Germen dicimꝰ surcu
lum pregnantẽ: ã gereudo. Tsude & germina¬

Expanded text:
eteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga, vel a virtute dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. Hac etiam philosophi, et reges, ac magistri, et nuntii, et legati utuntur. 19. Flagella dicuninde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. 21. Flores nominati, quod cito defluant de arboplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. lum praegnantem, a gerendo; unde et germina
Abbreviated transcription (Latin):
temna constringit᷑. De qua cinna. atq an¬
quina regat stabilem fortissima curfum.
Remulcũ funis quo deligata nauis trahit᷑
uice remi. De qua ualgꝰ. hic mea me lon¬
go succedens ꝓra remtilco: lecantem gratis sistit
in hospiciis. Struppi᷑ uincula loro uel lino fac̃¬
ta÷ quib remi ad scalmos alligant᷑. De quib
lybius. Tuncq remos uissit religare struppis.
Tataporates linea cum massa plumbea: qua ma¬
ris altitudo temptat᷑. Luciliꝰ. Hanc eataporatẽ
puero dense foret unctũ. plumbi pacillum.

Expanded text:
tenna constringitur. De qua Cinna: Atque antenna constringitur. De qua Cinna: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. 8. Remulcum, funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius: Hic mea me longo succedens prora remulco, Laetantem gratis sistit in hospitiis. 9. Struppi, vincula loro vel lino facta, quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius: Tuncque remos jussit deligare struppis. 10. Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris altitudo tentatur. 425 Lucilius: Hunc catapiratem puer eodem deferat unctum Plumbi pauxillum
Abbreviated transcription (Latin):
quod antea in usum luminis fuerint
circumdati cera. Unde & funalia. Restes:
siue quod rates contineant. siue qͦd̾ his re¬
tes tencdant᷑. Rudentes sunt fimes naui¬
um: ex nimio stricdore ita dicti. Spire dic¬
te. funes quȩ in tempestatib utuntur.
quas nautici suo morẽ cucurbas uocant.
Spire autem ab sparto uocate. Propes. fu¬
nes. qͥs pes ueli alligat᷑ : quasi ꝓpe pedes.
De quo torpiliꝰ quasi cum uentꝰ fert nauem
in mari sccđs: si quis ꝓpedon misit si ueli si¬
nistrũ. Tormentũ funis in naub longͦ. qͥ a¬
ꝓra ad puppim extendit᷑: quo magis ostrin¬
gatur. Tormenta autẽ a tort᷑u dicta restes.
fuuesq. Saphon funis in ꝓra positus. De quo
cicilius. Nenerio cursu ueni ꝓlato pede usq
ad saphonem. Opis phora funes que cornib
antenine cdextra sinistraq tendunt᷑ retro¬
uerso. Rrosnesium funis quo nauis in littore
religat᷑ acd palum. Mitra. funis qua naiuis
mecdia uincit᷑ Anquina. quo ad malum an¬

Expanded text:
quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera, unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes, quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem a sparto vocatae. 424 3. Propes funis quo pes veli alligatur, quasi prope pedes. De quo Turpilius: Quasi cum ventus fert navim in mare secundus, si quis propedem misit, si veli sinistrum. 4. Tormentum funis in navibus longus, quo prora ad puppim extenditur, quo magis constringantur; tormenta autem a tortu dicta, restes, funesque. 5. Saphon, funis in prora positus. De quo Caecilius: Venerio cursu veni prolato pede usque ad saphonem. 6. Opisphora, funes, qui cornibus antennae dextra sinistraque tenduntur, et retroverso. Prymnesium, funis quo navis in littore religatur ad palum. Mitra funis quo navis media vincitur. 7. Anquina, quod ad malum an
Abbreviated transcription (Latin):
hostes sentiunt : adeo ut aduersar iõ mor¬
supetant. Aliqui etiam ꝓprios dños recog¬
noscunt: obliti mansuetudinis. si muten¬
tur. Aliqui preter dũm dorso nullum
recipiunt : interfectis uel morientibꝰ dñis¬
suis multi lacrimas fundunt. Solum enĩ
ȩquoꝵ est ꝓpter hominem lacrimari:
& doloris affectum sentire. Unde in cen
tauris equoꝵ & hominũ natura ꝑmixta
est. Solent ȩciam ex equoꝵ uel mesticia.
uel alacritate euentũ futurũ dimicatu¬
ri colligere. Etas longeua eqͥs ꝑsicis hug

Expanded text:
bello sentiunt, adeo ut adversarios morbello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in tauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hu
Abbreviated transcription (Latin):
agrian ferum. hos affrica habent mag¬
nos & indomitos: & in deserto uagantes.
Singuli autẽ feminarũ gregib̾ presuunt. Nas¬
centib masculis zelant: & testiculos eoꝵ
morsu detruncant. Quod cauentes ma¬
tres eos in secretis locis occultant. Asinos
arcaticos dictos:. eo quod ab arcadia pͥ¬
mum uecti sunt magni & alti. Sinor au¬
tem asellus. agro plus necessariꝰ est: quia
& laborem tollerat. & negligentiam ꝓpe¬
modum ñ recusat Equi dictiꝰ eo qͦd qͣndo
quadrigis uingebantur. equabantur : pa¬
resq forma. & similes cursu copulabant᷑
Caballus autẽ ã cauo dictus: ꝓpter qͦd gra¬
diens ungula impressa terram concauet.
quod reliqua anmalia non habẽt. Incde
& somipes: quod pedibus sonat. Uiuacitas
est equoꝵ multa. Exultant enim in cam¬
pis. odorem habent belli. excitant᷑ sonõ tu¬
bȩ ad prelium : uocẽ accensi ad cursum
ꝓuocant᷑. Dolent cum uicti fuerint: ex¬
ultant cum uicerint. Quidam in bello

Expanded text:
ἄγριον ferum. Hos Africa habet magἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in
Abbreviated transcription (Latin):
uiores & humiles fiant accubant: quia
greci cami humile & breue dicunt: siue
quia curuus est doiso. Camur enim uer¬
bo greco curuũ significat. hos licet Aliȩ
regiones intctantꝰ. sed arabia plurimos
Differunt autẽ sibi. Nam arabici bina tu¬
bera in cdorso habent ⁊ reliquarũ regionũ¬
singła. Dromeda genus calorum est: mi¬
noris quidem staturȩ. sed uelocioris : und̾
& nomen habet. Nam dromos grece cur¬
sus & uelocitas appellatur. sentum enĩ &
ampliꝰ nulia ano die ꝑgere solet. Quod aui¬
mal sicut bos & ouis & camelus ruminat.
Ruminatio autem dicta est a rumma emi¬
nente guturis parte: ꝑ qͣm dimissus
cibus a certis reuocat᷑ animalibꝰ. Asims
& asellus a sedendo dicꝰtus: quasi asede
usqͣm equos caꝑent homines. huic p̾side¬
re ceꝑunt. Animal qͥppe tarctũ. & nulla
ratione renitens: stat᷑im ut uoluit sibi
homo substrauit. Onager interp̃tat᷑ asinꝰ
ferus. Oñ quippe greci asinũ uocant:

Expanded text:
viores, et humiles fiant, accubant, quia viores, et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόμος Graece cursus et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedusequos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ apelle ipsa. quasi pellearia: qđ
est generositatis in boue signũ. Boum
in sociĩs exinia pietas. Nam alter alterũ
inquirit cum quo ducere collo aratra con¬
sueuit. & frequenti mugitu piũ testat᷑
affec̾tum: si fortȩ defecerit. Uacca dic̾ta
quasi boacca. Est enim ex qualitate mo¬
bilium nominũ: sicut leo leena. qraco dra¬
cena. Nitulus & uitula. a uiriditate uo¬
cati sunt: id est ȩtate uiriditatis sicut uir¬
go. Nitulam gͦ paruã essẽ dicũt. & non
enixam. Nam enixa: aut iuuenca est. aut
uacca. Bubali uocati ꝑ diriuationem. qd̾
sint similes boum: adeo incomiti. ut p̃
feritate iugum ceruicib ñ recipiant.
os affrica ꝓcreat. Uri agrestes boues sunt
in germania. habentes cornua in tantum
ꝓtensa:. ut regiis mensis insigni capacita¬
te ex eis gerule fiant Dictiuri. ã poto ori¬
on. id est a montili. Camelis causanomen
dedit. siue quod quando onerant᷑ ut bre¬

Expanded text:
dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defecerit. 44 31. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracaena. 32. Vitulus, et vitula, a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant. Dicti uri ἀπὸ τῶν ὀρέων, id est a montibus. dedit, sive quod quando onerantur, ut bre
Abbreviated transcription (Latin):
setas uocamꝰ. Et setas ã sue dictas. a quibꝰ
& sutores uocant᷑⁊ qͦd ex setis suant. id est
consuant pelles. Aꝑ. a feritate uocatus:
ablata .f. littera. & subrogata .p. Unde &
apud grecos. si agros. id est ferꝰ dicitur.
Omne enim qͦd ferũ est & inmite: abusi¬
ue agreste uocamꝰ. Iuuencus dictus. qͦd
uiuare incipiat hominũ usus in excolen¬
cda terra: uel quia apud gentiles ioui sem¬
ꝑ ubiꝙ intiencus immolabat᷑ numqͣm
taurꝰ Nam in uictimis eciã etas conside¬
rabattr: Taurꝰ. grecum nom̃ est. sicut &¬
bos Indicis tauris color fuluus est: uo¬
lucris ꝑnicitas. pilis in contrariũ uersis:
caput circumplectunt. flexibilitate qua uo¬
lunt ⁊ tergi duricia omni telum respuunt.
inmiti feritate. Bouemi greciboetm̃ dicua.
Hunc latiui trionem uocant: eo quod ter¬
ram terat. quasi terrionem. Neuius. Trio¬
num hic moderator rusticus. Cuiꝰ latitu¬
do pellium ã mento ad crura palearia

Expanded text:
sectas vocamus, et setas a sue dictas, a quibus sectas vocamus, et setas a sue dictas, a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est, consuant pelles. 27. Aper, a feritate vocatus, ablata f littera, et subrogata p. Unde, et apud Graecos σύαγρος, id est, ferus dicitur. Omne enim quod ferum est et immite, abusive agreste vocamus. 28. Juvencus dictus, eo quod juvare incipiat hominum usus in excolenda terra, vel quia apud gentiles Jovi semper ubique juvencus immolabatur, nunquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. 29. Taurus, Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis, caput circumflectunt flexibilitate, qua volunt, tergi duritia omne telum respuunt immiti feritate. 30. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia
Abbreviated transcription (Latin):
sibiq inuicem succedentes. nullum laborẽ
ponderis senciunt. Trãgelaplu a grecis
nonunati: qui dum eadem specie sint.
ut cerui. uillosos tam̃ habent armos.
ut hirci. & menta ꝓmissis hirsuta barb̃.
Qui ñ alibi sunt: qͣm circa fassidem. Hinu¬
li filiĩ sunt ceruoꝵ. ab innuere dic̃ti. qͥa
ad nutum matris abscondunt᷑. Dammu
la uocata: quod de manu effugiat: timidũ
animal & inbelle. De quo martialis. Den¬
te timetur aꝑ. defendunt cornua ceruũ:
grece ꝓ cursu lãgos dicit᷑. Uelox est enĩ
auimal: & satis timitũ. Cuniculi genꝰ
agrestium animaliũ. dicti quasi camculi:
eo qͦd camim indagine capiant᷑. uel exclu¬
dantur ab speluncis. Sus dicta. qͦd pascua
subigat⁊ id est terra subac̾ta escas inqͥrat.
Uerris: qͦd grandes habeat uires. Borcus.
quasi spurcus. Ingurgitat enun se sceno:
luto inmergit. limo inlinit. Oratius. Et
amica lito sus. Hinc ȩtiam spurciciã: uel
spurios homines nuncupatos. Portoꝵ pilos.

Expanded text:
sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. 20. Tragelaphi a Graecis nominati, qui dum eadem specie sint, ut cervi, villosos tamen habent armos, ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. 21. Innuli filii sunt cervorum, ab innuere dicti, quia ad nutum matris absconduntur. 42. 22. Damula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Graece pro cursu λαγὼς dicitur; velox est enim animal, et satis timidum. 24. Cuniculi, genus agrestium animalium, dicti, quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a speluncis. 25. Sus dicta, quod pascua subigat, id est, terra subacta, escas inquirat. 43 Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se coeno, luto immergit, limo illinit. Horatius: Et amica luto sus; hinc etiam spurcitia, vel spurcus, nuncupatur. 26. Porcorum pilos
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Fingunt autẽ circensia romani ad
causas iundi referre. ut sub hac specie.
suꝑstitiones uanitatũ suarũ excusent. De
lunt : eo qͦd aliqui emensꝰ finis est. siue
tanqͣm penas ã flumine exigeret. sagittam
in undas misit. Non multo post graui ualitu
dine correptꝰ: lumen amisit. Qui post cecita¬
tem uisu recepto: duos oboliscos soli sacrauit.¬
Oboliscus enim sagitta dicit᷑. Iui ideo in me¬
dio circo ponit᷑: quia ꝑ mediũ mundum
sol currit. Medio autẽ spacio ab utraq me¬
ta constitutus oboliscus. fastigiũ suminita¬
temq cęli significat: cum soł ab utroq spa¬
cio meclio horarũ discrimine transcendit.
Sumino obolisco suꝑpositũ est qͦddam auratũ
in modũ flaminȩ formatũ: qm̃ sol plurim̃
in se caloris atq ignis habet. De carceribꝰ
A circo unde emittunt᷑ equi. carões dixert̃.
ab ea re qua & ille carcer qui est in ciuita¬
te: quod ut ibi homines dampnati atq
inclusi ita hic eqͥ cohercent᷑. ne exeant. an¬

Expanded text:
cunt. Fingunt autem causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. De lunt, ab eo quod aliqui emensus finis est, sive tamquam penas a flumine exigeret, sagittam in undas misit: nec multo post correptus gravi valetudine, lumen amisit, qui post cecitatem, visu recepto, duos obeliscos soli sacraOboliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur quia per medium mundum sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatum, quoniam sol plurimum in se caloris atque ignis habet. De carceribus . In Circo unde emittuntur equi carceres dicuntur, ab ea re qua et ille carcer qui est in civitate; quod, ut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi cohercentur, ne exeant an
Abbreviated transcription (Latin):
autem. & aduerbiũ & nomen potest esse.
R obustus. fortis. ualidus: ã fortitudine ro¬
boreş arboris appellatus. Rapidus: uelox
pedibus. Raptor: eo quod corruptor. Inde
& rapta: eo quod corrupta est. Reus a re
de qua obnoxius est : & reatũ a reo est
nuncupatũ. Reus maiestatis. pͥmum dic¬
tus. qui aduerdꝰ rem publicam aliqͥd egis¬
set ⁊ aut qͥcumq hostibus consensisset. Bic¬
tus autẽ reus maiestatis: quia maius est
ledere patͥam. qͣm ciuem unũ. Postea ȩti¬
am & hi rei maiestatis dictisunt: qui
aduersus maiestatẽ pͥncipis egisse uide¬
rent᷑: uel qͥ leges mnutiles rei publicȩ

Expanded text:
autem et adverbium et nomen potest esse. autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae d
Abbreviated transcription (Latin):
autem & rupes. ã duricia saxoꝵ nominant᷑
Pusillanimis: ã pusillo animo. Petulcus dic¬
tus. ab appetencto. Ende eciam & merecri¬
ces petulcas dicimus. ꝓductus. in longum
tractus: quasi porro ductus. Pisinnus. ã¬
uestor a querendo dictus: quasi quesi¬
tor. Questuosus . querimoniosus. Quȩ¬
rulus: quia querelã refert. Quietus: qͦd
legit ea quȩ ad cultũ diuinũ ꝑtineant.
Hi sunt cdicti religiosi ex relegendo: tanꝗͣ
ex eligendo eligentes. ex diligendo dili¬
gentes. ex intelligendo intelligentes. Ra-¬
ciocinator dictus est uir magnus : qui
de omnibus rebus quas eẽ mirabiles ꝯstat.
potest reddere rationẽ. Retractor. repe¬
qͦd amiseras. Resipiscens. eo quod mentẽ
quasi post insaniam recipit: aut quia
resapit. qͥ saꝑe desierat. Castigat enun se
ipsum dementiȩ. & confirmat auimũ
suũ ad rectius uiuendũ: cauens ne iterũ
corruat. Repentinus. ã repente. Repens

Expanded text:
autem et rupes a duritia saxorum nominantur. 492 autem et rupes a duritia saxorum nominantur. 492 Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus, dictus ab appetendo, unde etiam et meretrices petulcas vocamus. Pisinus a pusione. Productus, quasi porro ductus. Q 232. Quaestor a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod legit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repequod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens
Abbreviated transcription (Latin):
dolosus & fallax. a pelle. id est ã uultu.
Fous enim ut fallat arridet ⁊ s neqͥciã
intus gerit. Pfanus. quasi ꝓcul a fano:
sacris enĩ illi non licet intertẽ. Parrici¬
da ꝓprie dicit᷑ interfector parentis. qui¬
hunc parenticidam dixerint. qũi par¬
ricidium & homicidiũ quocumq intel¬
ligi possit. cum sint homines homini
tus. Publicanus est: qui uectigalia exi
git: uel qui ꝑ publica negocia seculi
lucra sectatur. Unde & cognominatist̃.
eccator. ã pelice. id ÷ meretrice uocatꝰ:
quasi pelicator. Quod nom̃. apud anti¬
quos tantũ flagiciosum significabat.
fornicib. Telex apud grecos ꝓprie di¬
citur: ã latinis concuba. Dicta autem
ã fallacia : id est uersucia: sub dolosi¬
tate. uel mendacio. Pcuruus: quasiꝑ
longum curuus. Pauidus est: quemi
uexat trepidatio mentis. Habet cordis.
pulsationem: cordis metũ. Nam pauie¬
re. ferire est: unde & paumentũ. Petra

Expanded text:
dolosus, et fallax, a pelle, id est, vultu. dolosus, et fallax, a pelle, id est, vultu. Foris enim ut fallat arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. 226. Parracida, proprie dicitur interfector parentis, quhunc parenticidam dixerint, quoniam parricidium et homicidium in quocunque intelligi possit, cum sint homines hominibtus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit, vel qui per publica negotia saeculi lucra sectatur; unde, et cognominatus est. 228. Peccator, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, fornicibus. Pellex, apud Graecos, proprie dicitur a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est, versutia, sub dolositate vel mendacio. 230. Procurvus, quasi, per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis habet enim cordis pulsationem, cordis motum; nam PAVIRE ferire est, unde et pavimentum. 231. Petrae
Abbreviated transcription (Latin):
cat ⁊ sicut & prescriptiones apud iuril¬
consultos. Pcinctus: expeditus. & arma
tus. Unde & ꝓcinctu: id est cũ belli
causa arma sumebant. Precinctus:
eo quod ante se ponat aliqͥd qͦ precin
gio. id est obliquo: quod ñ certa uia g¬
diatur. sed pelliciendo dolis. Piratȩ
sunt predones maritimi : ab incendio
nauiũ transcuntiũ quas capiebant dic
Peculator. ꝓ eo quod sit pecuniȩ publicȩ
defraudator. Pditor Iqͣuod decegit. Item
ꝓditor ꝑditor ut unius ob irã ꝑdimur:
ꝑ fidus. quia fraudulentus est. &̾ sine fine:
quasi ꝑdens fidem. Peruirꝰ : quia ꝑpe¬
re iurat. id est male iurat. Peiurus au¬
tem in uerbo.r. ñ habet. Nam peiero &
deiero dicimꝰ. Preuaricator. malę fidei
aduocatus: & qui uel in accusando noci¬
tura. uel in defenctendo ꝓfutura p̾tere¬
at. aut inuciliter dubieq ponat: mer¬
cedis gr̃a licet corruptꝰ. sicero. Quid enĩ
tam preuarũ ⁊ id est ualde rarũ. Pellax.

Expanded text:
cat, sicut et praescriptiones apud iuriscat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Ptus; unde: Et in procinctu, id est, cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingλαγίου, id est, obliquo, quod non certa via gradiatur, sed pelliciendo dolis. Piratae, sunt praedones maritimi ab incendio navium transeuntium quas capiebant dictPeculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditor, perditor, ut: Unius ob iram prodimur. 223. Perfidus, quia fraudulentus est, et sine fide, quasi perdens fidem. Perjurus, quia perpere jurat, id est, male jurat. Perjurus autem in verbo r non habet. Nam pejero et dejero dicimus. 224. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui, vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat, aut inutiliter 491 dubieque ponat, mercedis gratia, scilicet corruptus. Cicero: Quid enim tam praevarum? id est, valde varum. 225. Pellax,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnicitas pedum est: ut ꝑnicib ignea
plantis: sicut celeritas pennar ũ est. &¬
leriq fuga sub sydere lapsȩ. Piger. quasi
peclibus eger. Est enim tardus ad inceden¬
clum. Quod nomen ad susum transiit per¬
⁊ ad auimum. Pernox. ꝑuigilans nocte ꝑse
ꝑtenens: Petulans. nunc quidem ꝓ aucda¬
ce & imꝓbo ponit᷑: olim autẽ acerui fła¬
gitatores. & ꝓpͥe argentarioꝵ coac̾toꝵ pu¬
eri. quod precia rerũ crebrius. & asꝑius
exigebant. a petendo petulantes uocati.
cax ꝓprie idem quod petax Nam ꝓcare est
fugus ꝓprie dicitur. qͦui ꝓcul a suis se
dib uagatur⁊ quasi porro fugatus. Pere¬
grinꝰ. longe ã patͥa positꝰ⁊ sicut᷑ alienige¬
n&. Piectus. quasi longe & ꝓcul iactatus:
sicut & ꝓcduxit. quasi porro illũ duxit:
& ꝓuocauit. quasi porro illum uocauit:
Piectus. porro iectus ac preiactatus: un
Proscͥptus ÷ cuiꝰ bona palam̃ & aꝑte scri¬
buntur. Prescriptus. ordinemꝰ signifi¬

Expanded text:
pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, uCelerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perpertinens. 214. Petulans, nunc quidem pro audace et inprobo ponitur: olim autem acerbi flagitatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus ac proiactatus, undProscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Pedagogus est: cui paruuli assig¬
nantur : grecum nom̃ est: & est cõposi¬
tum ab eo quod pueros agat. id est doce¬
at. & lasciuientem refrenet ecatẽ. Pre¬
sens dictus: quod sit presentib. id est
coram oculis. qui sensus sunt corpous
Pr̾or: quod pͥmus sit ordine. & primus
quasi p̾minens. Primꝰ. postremꝰ. Potens:
late patens. Uncle & potestas qͦd pate¬
at illi quaqua uelinit. & nemo inter¬
cludat : nullus obsistere ualeat. Preo¬
pius: quod p̃ ceteris opibꝰ copiosus
ecuniosos tullius pͥmum eos dictos re¬
fert: qͥ plurunã habuissent pecuniã.
id est pecora. Ita enum & antiqui eos ap¬
pellabant. Paulatim aut̃ ꝑ abusionem
toriam ꝑseuerat. Antiqui enĩ uicam di¬
cebant. quam nos uictoriam. Tredo qd̾
inde dicatur herba uicia. idest uicto¬
rialis. Pernix. A ꝑnitendo tractũ est.
id est in conatib ꝑseuerando. Alii ꝑni¬
cem. uelocem intelligunt pectibꝰ. N am

Expanded text:
gant. Paedagogus est cui parvuli adsiggant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enpellabant. Paulatim autem per abusionem toriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos victoriam; credo quod inde dicatur herba vicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
enim est: & incercoꝵ p̾uidet casus.
Paciens dictus est. a pauendo. lauere enĩ
ferire est. ꝑcutit᷑ enim & tollerat. ꝑfectũ
apud gramaticos cõparatio ñ adicitur
quia si dixeris ille ꝑfectior est. iste ꝑfec¬
tus ñ erit. Pulcher⁊ ab specie cutis dictꝰ.
in genus. Nam pulchritudo hominis
aut in uultu est. ut õs humerosq
deo similis: aut in capillis ut namꝙ
ipse decoram cesariem. aut in ocuł ut
lecos oculis afflarat honores: aut in can¬
dore. ut quale manꝰ addunt ebori decꝰ:
aut in liniamentis. ut te multo plus
figura & liniamenta ospiciis delecta¬
bant ÷ aut in ꝓceritate. ut turnꝰ uerti¬
eo quod ꝑluceat. Perpetuus. ꝑ enius: eo
quod sit ꝑpetuus anus. Fresul uocatus:
eo qͦd preest sollicitudine. Prepositus ap¬
pellatus: eo qđ sit subiectoꝵ famulantiuĩ
ordinator. uel rector. Patroni. a patribus
dicti sunt: quod huiꝰmodi affectum dien¬
tibus exhibeant: ut quasi pat᷑s illos re¬

Expanded text:
est enim et incertorum praevidet casus. est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, apud grammaticos comparatio non adjicitur, quia si dixeris: Ille perfectior est, iste perfectus non erit. 204. Pulcher a specie cutis dictus,in genus. Nam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertieo quod perluceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos re
Abbreviated transcription (Latin):
bilum diem tecrum dicimu
rtodoxus. rectȩ głe: grecũ est. Brator
ab ore uocatus. a ꝑorando nominatꝰ :
id est ã discendo. Nam oiare. dicere est.
Obaudiens. ab aure ⁊ eo quod audiat imꝑan¬
tem. Ospes. quod uferat ostio pedem. Ospes
facilis. aptus: & ostio patens. Unde & hospi¬
talis homo dicit᷑. Osor. inimicꝰ ab odio dictꝰ.
sicut amator ab amore: & est generis com¬
munis. Odibilis. odio habitus. O̾bsitus. ob¬
sessus : id est undiq insidiis conuallatus.
Obscenus. impurȩ libidinis: a uicio obscuro
dictus. Obtonsiis. ebetior. & obclusim. qͥsi
ex omni parte tonsus. Obnexus: ꝯtranis.
& conabundꝰ. Obnexius : quia obligatus ẽ
neribus culpe. Oblectator quasi cuͭ lacte.
amantẽ. Inde & oblectari dicit᷑. Obtrecta¬
tor. malignꝰ: & qui obstringulando. offici¬
endoq ñ sinat quẽpiam ꝓgredi & auges¬
cere. Orbus. qͦd liberos ñ habeat: qͣsi ocuł
amissis. Opifex. quod opus faciat aliquod.
rudens: quasi porro uidens. Espicax

Expanded text:
bilum diem tetrum dicimus. Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. si ovilio. Prudens, quasi porro videns. Praespicax
Abbreviated transcription (Latin):
lus terre. Trescens autẽ orientẽ cornibꝰ
spectat. decrescens occidentem. & meritor
quia occasura. & amissura est lumen. De
celeriꝰ ꝑagit cursum. Nam iter qͦd sol in
dieb trescentis. qͥnquaginta quinq ꝑ a¬
git: ista ꝑ triginta dies ꝑcurrit. Und̃
& antiqui menses in luna: annos autẽ
tricesima ad eandem lineam qͣ sol ue¬
hitur ꝑuenit: eiq se obiciens solem ob¬
scurat. Nam deficere nobis sol uidetur:
dum illi orbis lunȩ opponitur. De eelip
nim suum lumen habere: s a sole illu¬
minari putat᷑. Unde & defectum pati¬
tur: si inter ipsam & solem umbrater¬
re interueniat. Patitur autẽ hoc qͥn
decima luna. eo usq qm diu centrum
atq umbrã obstantis terrę exeat. uide¬
atq solem. uł a sole uideatur. De diffe
Nam stella est quelibet singłaris. Sydera
uero sunt stellis plurimis facta: ut hy¬
acdes. plyades Astra aut̃. stellȩ grandes:

Expanded text:
lus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. § 5celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod sol in diebus trecentis sexaginta quinque peragit, ista per triginta dies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. § 59 De enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta decima luna eo usque, quam diu centrum atque umbram obstantis terrae exeat videatque solem, vel a sole videatur. § 60 De Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes
Abbreviated transcription (Latin):
Dum cuiꝰdam glactiatoris in ludum emissum
gladiũ curuatũ fuisset: ex acie recta ꝓcu¬
currit unꝰ ad id corrigendũ. Tuncq a pug¬
nante responsum est. sica pugnabo: inde
sice nomen datũ. Secures signa sunt quȩ
aute consules ferebant᷑: quasispani ab usu
francoꝵ ꝑ diriuationẽ franciscas uocant.

Expanded text:
'Dum cuiusdam gladiatoris in ludum emissi 'Dum cuiusdam gladiatoris in ludum emissi gladius curvatus fuisset ex acie recta, procucurrit unus ad id corrigendum; tumque a pugnante responsum est: Sic ha pugnabo. Inde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Machera autẽ est gladius longͦ: ex una
parte acutus. Framea uero gladiꝰ ex utraq
parte acutꝰ : quam uulgo spatam uocant.
Ipsa est & rumphea. fr̃amea autẽ dicta qͥa
ferrea est. Nam sicut ferramentũ. sic frame
Alii spatam ã latitudine auctumant dictã:
eo quod spaciosa sit. id est lata & ampla
Uude & spatula in pecorib. Senuispaciũ gla¬
dium est ã media spatȩ longitudine appel¬
latum : ñ ut imprudens uulgꝰ dicit sine
spacio. dum sagitta uelocior sit. Iugio. ã¬
pungendo. & tranffigendo uocatus. Est enĩ
glactius paruus. &bis acitus: lateri adhe¬
rens. Idem & cdunabulum:. dictum. qͦd act¬
rum est latũ. Cuiꝰ cduplex mucro. ac bifur¬
cus. in modũ caudȩ hyrundinee format᷑:
unde & celidoniatus clicit᷑. Sica. ã secando
licta. Est enim gladius breuis. qͦ maxime
utunt᷑ qui apud ytalos latrocinia exerceq̃:
ã quo & sicarii dicti. Tranquillus aut̃ dicit.

Expanded text:
ra. Machaera autem est gladius longus ex una ra. Machaera autem est gladius longus ex una parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic frameaAlii spatam Latine autumant dictam, eo quod spatiosa sit, id est lata et ampla: unde et spatula in pecoribus. Semispatium gladium est a media spatae longitudine appellatum, non, ut inprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. pungendo et transfigendo vocatus est. Est enim gladius parvus bis acutus lateri adherens. Idem et clunabulum dictum, qrum est latum, cuius duplex mucro ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur; unde et chelidoniacus dicitur. Sica a secando dicta. Est enim gladius brevis quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent; a quo et sicarii dicti. Tranquillus lud. hist. 195 autem dicit: