comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Di quis clericus furtũ aut falfitatem admisert
quarapitalia eliam ipsa sunt criminai. cõione
concessa. ab ordine degradetur. De periurio ꝟõ¬
id sensiuimꝰ obseruandã. ut si quis tlericus in
causis q̃ sus Iurenerando fimiendos sunt/ p̃buir
Iuramenta/ e post rebus euidentibus delegitꝭ
pererasse / biemi tempore a cõione pellatur
De agellis uerõ ceterisq facultatibus etclesicsticis
a sacerdotibus nõ alienandis nec per cõtractus
inutiles obligandis prioꝵ canonũ statuta seruet
ut nobis per nullos contractus res ecclesiasticas
alienare aut mutilitebliceat obligare. Ea ctiam
que de rebus ecclesiasticis ab antecessoribus alienata
uel quibuscunq instrumentis mutiliarm dispendiũ
ecclesia᷑ obligata noscũtu᷑r et intra trecẽnaria tẽpa
repetitio suppetit / qua acta sunt suffragante Iusti ⁊¬
cia per publicum/ aut clericoꝵ Iudiciuẽ reuocẽtñt.¬
Item quia persuasum est populis die dnico cũ cabalłis

Expanded text:
i quis clericus furtum aut falsitatem commiserit, quia capitalia sunt ipsa crimina, communione concessa, ab ordine degradetur. Aera id censuimus observandum, ut si quis clericus in causis quae sub jurejurando finiendae sunt, praebuerit juramenta, et post rebus evidentibus detegitur perjurasse, biennii tempore a communione pellaturDe agellis vero caeterisque facultatibus ecclesiasticis a sacerdotibus non alienandis, nec per contractus inutiles obligandis priorum canonum statuta serventur: ut nobis per nullos contractus res ecclesiasticas alienare aut inutiliter liceat obligare. Ea etiam quae de rebus ecclesiasticis ab antecessoribus alienata vel quibuscunque instrumentis inutiliter in dispendium ecclesiae obligata noscuntur, et intra tricennaria tempora repetitio suppetit, quae acta sunt suffragante justitia per publicum aut electorum judicium revocent Quia persuasum est populis die Dominico cum caballis,
Abbreviated transcription (Latin):
Noueras eni esse scripte. Ex substantia tua fat ele¬
emosynã. et noli auerlere faciem tuã ab ullo paupero
Ita enĩ frei ut nec a te auertatur facies domiri.
Ile. E leemosyna ab ei ꝑeccato et a morle bberat et
nõ patietur animã ire in tenebras. Atq ideo uir iste¬

Expanded text:
praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini.iam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patietur animam ire in tenebras. Fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
potius qui nõ eral redditurus agnouis : Si ne¬
cessitas arripiende legatiois incubuil nõ ille
semel pro hac ciuitate scetit ante ꝑellitos Reges
uel ante principes purpuratos. Si abigitur que
magistro rudimentis fidei fuerit imbutus ul pro-¬
Iuerbialiter loquar/ domi habuit unde disceror
Postremo iste est ille charissimi cũi in tenẽbris
ergastularibus consatuto, multipliciter obserata
barbarici carceris duuintus claustra patuerunt
Istũ ut anduuimꝰ / tam socero ꝙ patre postpositis
ad sacerdotiu duci oportere uociferabamin. Quo
quid̃ tempore, plurinũ laudit donũ retulis qg
honorari parentu maluit dignitate ꝙ propria.
Pane transieram quod prateriri no oportueral

Expanded text:
potius, qui non erat redditurus, agnovit, si nepotius, qui non erat redditurus, agnovit, si necessitas arripiendae legationis incubuit, non ille semel pro hac civitate stetit vel ante pellitos reges vel ante principes purpuratos. si ambigitur quo magistro rudimentis fidei fuerit imbutus: ut proverbialiter loquar, domi habuit unde disceret. postremo iste est ille, carissimi, cui in tenebris ergastularibus constituta multipliciter obserata barbarici carceris divinitus claustra patuerunt. istum, ut audivimus, tam socero quam patre postpositis ad sacerdotium duci oportere vociferabamini; quo quidem tempore plurimum laudis domum rettulit, quando honorari parentum maluit dignitate quam propria. paene transieram, quod praeteriri non oportuera
Abbreviated transcription (Latin):
modo per uos deus anuatꝰ habendus ordinis comet
ita utriq parti uel actu. uel professione responder
Iol et respublica in eo quod admiretur / et etlesia
possii inuenire ꝙrdiligal. Di natanibus seruãda
reuerentia est quiaet hob nõ ossinittendos enau¬
gelista monstrauit nalucas laudationẽ Ioãnis
prius tñ extulit familia dignitatem / parentes
ipsius aut cathedris , aut tribunalibus p̃sederum
Illustris in utraqz couersione prosapia aut episcopis
floruit/ aul prafectis Ita semper huiusce mais¬
ribus aul humanu , aut diuinũ dictare ius usui
fuit. Si uerõ personam suam tractatu cõsilisiore
perisemꝰ / iuenimꝰ illam tenere istit inter specta¬
haber efficaciam de Iuuentute de senectute cõsiluẽ
Si literas uel ingenium conferamꝰ certat naturae
doctrina: Si humanitas requirenda est ciuĩ
clerito peregrino minimo maximoꝙ etiam sup̃ra
Iufficientiam offertur et suũ sappuis ꝑanem ille

Expanded text:
modo per vos deus annuat, habendus ordinis comes, modo per vos deus annuat, habendus ordinis comes, ita utrique parti vel actu vel professione respondet, ut et respublica in eo quod admiretur et ecclesia possit invenire quod diligat. si natalibus servanda reverentia est, quia et hos non omittendos evangelista monstravit nam Lucas laudationem Iohannisprius tamen extulit familiae dignitatem: parentes ipsius aut cathedris aut tribunalibus praesederunt. inlustris in utraque conversatione prosapia aut episcopis floruit aut praefectis: ita semper huiusce maioribus aut humanum aut divinum dictare ius usui fuit. si vero personam suam tractatu consiliosiore pensemus, invenimus eam tenere istic inter spectahabet efficaciam de iuventute, de senectute consulum, si litteras vel ingenium conferamus, certat natura doctrinae. si humanitas requirenda est, civi clerico peregrino, minimo maximoque, etiam supra sufficientiam offertur, et suum saepius panem ille
Abbreviated transcription (Latin):
circũstantiũ multos episcopales esse sed totos
episcopos esse nõ ꝑosse Et tũ singuli diuersoꝵ
charisiatum proprietate ꝑotiantur. Sufficere oͥes
sibi / dibus neminem. Si militarem diperoffor
personam ꝑrotinus in hac uba consurgitur: Quia
de seculari / professione translatus est / ideo sibi assu¬
mere Metropolitañ de religiosa congregatione dissimulas
Natalibus turger dignitatum fastigatur insiguibus
contempiniꝰ pauperes cristi. Q uapropt in p̃sentiaꝵ
soluam quã nõ tam bonoꝵ charitati ꝙͣ maledicorũ
suspiciomi debeo fidem Uiuit spiritus sanctus uipotens
deus nasy qui ꝑetri uoce dãnauit simonem magum
cum opmaretur graz uenedictionis precio sese posse¬
mercari.ec en quem uobis oportunũ censui¬
Inec pecunia fauere nec gratiee Ied statu satis
superq trutinato persone temporis prouincia cui¬
tatis uirum in anꝰ consequentibus raptim uita
replicabitur compertissimũ credidisse. Benedictus
simplicius hactemes uestri, iaq as hinc nostri

Expanded text:
circumstantium multos episcopales esse, sed totos episcopos esse non posse; et, cum singuli diversorum charismatum proprietate potiantur, sufficere omnes sibi, omnibus neminem. si militarem dixero forte personam, protinus in haec verba consurgitur: 'Sidonius ad clericatum quia de saeculari professione 'translatus est, ideo sibi assumere metropolitanum de religiosa congregatione dissimulat; 'natalibus turget, dignitatum fastigatur insignibus, contemnit pauperes Christi', quapropter inpraesentiarum solvam quam non tam bonorum caritati quam maledicorum suspicioni debeo fidem vivit spiritus sanctus, omnipotens deus noster, qui Petri voce damnavit in Simone mago cur opinaretur gramercari; me in eo quem vobis opportunum censui, nec pecuniae favere nec gratiae; sed statu satis superque trutinato, personae, temporis, provinciae, civitatis, virum cujus in 194 consequentibus raptim vita replicabitur, competentissimum cSimplicius, hactenus vestri iamque abhinc nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
colunba in ecclesia seruat. in foro serpẽts
asuitiam/ bouis pendens, malis cantus
iudicatur. Esermonem maximo tẽperanũto
cũ colloquente dispensat in quo non pati¬
tue aut ullam ueremũdiam exteruis, aut
familiaris iniuriam. Si quis uero in¬

Expanded text:
columbae in ecclesia servat, in foro serpentis astutiam; bonis prudens, malis cautusiorum. sermonem maximo temperamento cum conloquente dispensat, in quo non patitur ullam aut verecundiam externus aut familiaris iniuriam, aut cred
Abbreviated transcription (Latin):
quietis uenisset tu qui eid̃ fri tur congratu¬
lari debueras. uersa uice in ipsius iieriam
et perturbationẽ ausu temerario prorupisti
⁊ caressimũ feliũ nr̃u Audonicũ Illustrem
francoꝵ Reegem coronare in bituricersi curitale
cõtra appellationẽ ad sedem apostolicam p̃sũpsisti.
Q nod nec tuynec aliquis p̃decessorũ tuorum
ferisse dignoscitur Ied bituricersis archiepiscopai
Leodegarius uideliceꝵ ulgrinub  Alberitus bone
memoris̾ usq ad hac tempora quiele ei pacifice
oplinuisse noscił. nec profuit sid̃ Archiepõ
illad ulaimũ miseroꝵ refugue sedis apostolice

Expanded text:
quietis venisset: tu qui eidem fratri tuo congratulari debueras, versa vice in ipsius injuriam et perturbationem ausu temerario prorupisti, et charissimum filium nostrum Ludovicum illustrem Francorum regem coronare in Bituricensi civitate contra appellationem ad sedem apostolicam praesumpsisti: quod nec tu, nec aliquis praedecessorum tuorum fecisse dignoscitur: sed Bituricenses archiepiscopi, Leodegarius videlicet, Vulgrinus, et Albericus bonae memoriae usque ad haec tempora quiete et pacifice obtinuisse noscuntur. Nec profuit eidem archiepiscopo illud ultimum miserorum refugium, sedis ap
Abbreviated transcription (Latin):
c decinis ceterisq pertinentiis sues ecclq de Weoto
c̃ demnis ceterisq pertineñ suis medietatẽ castri
s. Palladii et Iuerim totã et alterã madietatem
in casamento / casteu Alagduni cũ tota castellima
in casameto / et oleu quod ex ipso in otua bonimi
anualiti uobis persoluitur / lignũn hominiũ de dño
ipsius castri et fedelitatem: Iural eta Idem dũs
singulis archiepis ꝙ quãdocũq cũ multis siue
c̃ paucis ipsũ caster cũ sua nunifione pe¬
tierin eis trader libere. Terrã de Borno cum
pertinenciis sus uiginti solidos in furuo s. farterii
et alios uiginti censuales quos Alardus quilebandi
pro salule aĩae sus uobis cõcessir de castro quod fer¬
mitas Subandi deces. Cereũ unũ censualem
sexdeum grossaꝵ libraꝵ in festintate pet pecostes
de singulis domib qua sũi bituricersi parfocha
denariũ unũ ad altare d. stephani ixta ãtiquã
consuetudinem. Obente uero te mĩe ouesd ecclie

Expanded text:
ono cum decimis ceterisque pertinentiis suis, medietatem castri sancti Paladii et turrim totam et alteram medietatem in casamento, castrum Madum cum tota castellania in casamento, et oleum, quod ex ipso in cena domini annualiter vobis persolvitur, ligium hominium de dominio ipsius castri et fidelitatem. Jurat eciam idem dominus singulis archiepiscopis, qui quandoque cum multis sive cum paucis ipsum castrum cum sua municione pecierint, quod tradet eis libere terram de Borno cum pertinenciis suis, viginti solidos in furno sancti Karterii et alios viginti censuales, quos Alardus Gilbaldi pro salute anime sue vobis concessit. Castrum, quod firmitas Humbaudi dicitur, cereum unum censualem sexdecim grossarum librarum in festivitate penthecostes de singulis domibus, que sint in Bituricensi parrochia, denarium unum ad altare beati Stephani iuxta antiquam consue
Abbreviated transcription (Latin):
fuis iniuria prestlui facias. De tanto uerõ
beati petri et nr̃o cõtempti cũ cõplicibus tues
lomer landunẽsi Hesaurario. E Bosone Remẽsi
qui tibi in tauta p̃sumptione astiterũt proximis
beati Martini octanis responsurus et satisfactures
Apostelico te conspectui representes. Dalũ

Expanded text:
fuit injuria, restitui facias. De tanto vero fuit injuria, restitui facias. De tanto vero B. Petri et nostro contemptu, cum complicibus tuis, lomeo Laudensi thesaurario, et Bosone Remensi, qui tibi in tanta praesumptione astiterunt, proximis B. Martini octavis responsurus et satisfacturus apostolico te conspectui repraesentes. Datum
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ad bituricersis ecilise regimen destinatus
Ande scire te uolumus quia ipsins et cõmissos
sibi a dño ecclia iniurias nõ alienas sed pro¬
prias ⁊ tãꝙ nobs ipsis illatas deputamus.
Quans itaq pro tanto epcessu et tã mane¬
festo cõlemptu graniorem in te e cõplices tnos
rex rigore Iusticia possemus protulisse seutetia
ex mansurtudine tamen sedis apostolice debita
sententiam duximus differendã. Uerñtamen
ne tantu excessũ dessimulare licet quasi silitio
praterire uideam ᷑ coicato fratrũ nr̃oꝵ consilio
Iosũ pallii tibi interdicimus iper apostolica tibi scupta
mãdanles atq precipientes quatinus infra xl¬
dies postꝙͣ p̃sentia scripta susceperis, easdi obla¬
fiones / e p̃cipuẽ eosid cereos quos in eadem
ecclia recepisti per Idoneas et honestas ꝑsonas
ad eccliam bituriceusem cũ Integritale demittas
et super ipsũ altare manifestẽ sicut manifesta

Expanded text:
ipso ad Bituricensis regimen Ecclesiae destinatus. ipso ad Bituricensis regimen Ecclesiae destinatus. Unde scire te volumus, quia ipsius et commissae sibi a Domino Ecclesiae injurias non alienas, sed proprias, et tanquam nobis ipsis illatas deputamus. Quamvis itaque pro tanto excessu et tam manifesto contemptu graviorem in te et complices tuos ex rigore justitiae possemus protulisse sententiam, ex mansuetudine tamen sedis apostolicae debitam sententiam duximus differendam. Verumtamen ne tantum excessum dissimulare et quasi silentio praeterire videamur, communicato fratrum nostrorum consilio usum pallii tibi interdicimus, per apostolica tibi scripta mandantes atque praecipientes, quatenus infra dies XL postquam praesentia scripta susceperis, easdem oblationes, et praecipue eosdem cereos quos in eadem ecclesia recepisti, per idoneas et honestas personas ad ecclesiam Bituricensem cum integritate remittas, et super ipsum altare manifeste, sicut manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
q nr̃u cõlemptĩ bturitense ecclesiam a diuius
officis interdictã cũ bosleno suessionẽsi exscopo
⁊ aliis ecclia tus suffraganeis abbatib quoꝑ
et multis alus tus pronicia ausu sacrelego muasisti
el diuina ibid officia celebrare et oblationes aspor¬
tare temere p̃sumpsisti. tatuto etiam appollatiors
termino net ipse uenisti nec sufficientes respousales
pii pro le responderent ad nr̃a p̃sentiam destinasti
In quo quantũ offenderis quãtũq matris tuce seloe
Romane ecclia dignitati derogaueribisi sollicita cõ¬
fideratioẽ pensasses/ neꝓgͣ in tantã audaciã pro¬¬
rupisses. Quanto eni ã matre tua sc̃ta koma¬
na ecclia ampliorem cõsecutus est dignitatem
tato maiorem ei honorem o reuerentiã te decinss
exhibere. Nec hoc etiam reticendũ duximus
ꝙ Idem frater nr̃ petrus Archiepũs a p̃decessore
nr̃o felias memoria p̃p innocẽtio ad sacros or¬
dines in lomana ecc̃lia promotus est ier ab

Expanded text:
ensem ecclesiam a divinis officiis interdictam cum Gosseno Suessionensi episcopo, et aliis ecclesiae tuae suffraganeis, abbatibus quoque et multis aliis tuae provinciae, ausu sacrilego invasisti, et divina ibidem officia celebrare, et oblationes asportare temere praesumpsisti. Statuto etiam appellationis termino, nec ipse venisti, nec sufficientes responsales qui pro te responderent, ad nostram praesentiam destinasti. In quo quantum offenderis, quantumque matris tuae S. R. E. dignitati derogaveris, si sollicita consideratione pensasses, nequaquam in tantam audaciam prorupisses. Quanto etiam a matre tua S. R. E. ampliorem consecutus es dignitatem, tanto majorem ei honorem et reverentiam te decuit exhibere. Nec hoc etiam reticendum duximus, quod idem frater noster Petrus archiepiscopus a praedecessore nostro felicis memoriae papa Innocentio ad sacros ordines in Romana Ecclesia promotus est, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
descedui ecclesia. Qui putant Reomanamꝰ
ecclesiam parietes esse uel maemora
Cat holici exi d tatholici tardinales qui
cũ dño papa Innocentio perseculionẽ paliũt
proplis Iusticeam / hi sũt Romana ecclisia
nõ illi persecutores qui sacram sedem uioleter
tenendo uiolant / nec illi scismaticii qui mags
tilliuerũt Sominẽ ꝙ̃ dec. Qi adherẽtes
petro lioues amisere petram insticice, quor
conculcabit leone et dracone. Et cilo cõ¬
terer sub pedibis sues oẽyi satꝰ auae polestatem
Nos autem fratres fundamentũ petraᵈ suꝑ quod
edificare cepistis firmitrihatere. Minas princi¬
pũ / damna possessionũ uexationes corpori cha¬
ritate foras mittente timorem  cõtemnite nno
sicut disciplinami apprehendite ut c apostalo
confedenteret exultando dicatis. Quis nos
separabit a charitate xp̃i: Tribulatio/ an
angustia / an famnes, anꝭ mditas, an perse¬
quulio / an gladius. Ded in his dĩbyssupe¬

Expanded text:
discedunt Ecclesia; qui putant Romanam discedunt Ecclesia; qui putant Romanam Ecclesiam parietes esse, vel marmora. Catholici episcopi et Catholici cardinales, qui cum domino papa Innocentio persecutionem patiuntur propter justitiam, hi sunt Romana Ecclesia, non illi persecutores qui sacram sedem violenter tenendo violant, nec illi schismatici qui magis timuerunt hominem quam Deum; qui adhaerentes Petro Leonis, amisere petram justitiae, quae conculcabit leonem et draconem, et cito conteret sub pedibus suis omnem Satanae potestatem. Vos autem, fratres, fundamento petrae, super quod aedificare coepistis, firmiter inhaerete. Minas principum, damna possessionum, vexationes corporum charitate foras mittente timorem contemnite, imo sicut disciplinam apprehendite, ut cum Apostolo confidenter et exsultando dicatis: « Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio, an gladius? Sed in his omnibus supe
Abbreviated transcription (Latin):
Ulgrnus dei gra pennas ecelosiare aquitanie
Ienera bilibus fr̾ibus et fatholicis sancla dei eccliad
felus Agenñesi Pictanẽsi / petragoricensi Rantonẽsi
ep̃is/ et clero et populo burdegalensis prouincia
salite et benediclionẽ.
Iementore de lectissum fratres e mõtls
uestes tenac lerimprimatur . quonia hec est uictor¬
ria qua uincil mũdũ fides nostra. Sancta
ecclisia tat holica ꝙnis plerũq cõcutiatur ad¬
uersis tamem inuicta t iobils in unitate
et ueritate fidei perseuera/. Haepe accidis ut
machiatioe hereticoꝵ et tyrauide principum
ã sedibus suis tatholici e religiosi expellettĩtur
episcopi / nec tñ euerti potuit ecclisia lei Quita
em̃ edificata est supra petram / nõ possũt ad¬
uersus ea porla inferi p̃ualere. Quia igitur
er partibus ur̃is aperta esi porta inferi ca¬
ueant oes fatꝰ olicine per eam corrnant
et ne descendant i inferm domeules. Quo
utiq corriuil et descendũt qui a Reomana

Expanded text:
ULGRINUS, Dei gratia primas Ecclesiarum Aquitaniarum, venerabilibus fratribus et Catholicis sanctae Dei Ecclesiae filiis Agennensi, Pictavensi, Petragoricensi, Xantonensi episcopis, et clero et populo Burdegalensis provinciae, salutem et benedictionem. Mementote, dilectissimi fratres, et mentibus vestris tenaciter imprimatur, quoniam haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Sancta Ecclesia Catholica quamvis plerumque concutiatur adversis, tamen invicta et immobilis in unitate et veritate fidei perseverat. Saepe accidit ut machinatione haereticorum et tyrannide principum a sedibus suis Catholici et religiosi expellerentur episcopi, nec tamen everti potuit Ecclesia Dei; quia enim aedificata est supra petram, non possunt adversus eam portae inferi praevalere. Quia igitur in partibus vestris aperta est porta inferi, caveant omnes Catholici ne per eam corruant, et ne descendant in infernum viventes. Quo utique corruunt et descendunt qui a Romana
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ auxilio sanctae matris ur̃aet bituricꝭ eccłiaꝭ.
Uolutarii eni sumus A paratos nos ex hi¬
bemius trebulationibus ur̃es cõpati  suppor¬
tare onera ura in charitate. Quod si guardus
ille, qui per inuasionem burdegalersee ecclesia
Aichiepuz noĩari se facit obedientiam a uobs
requirit / in proptu habes prndentia ur̃a quid
ei respondeatis. Quã enim subutctionẽ uel
obedientiam debealis illi, quẽ catholica eccłia
in Reemesi fonfilio pro scismate abuauit  excoi

Expanded text:
et auxilio sanctae matris Bituricensis Ecclesiae. et auxilio sanctae matris Bituricensis Ecclesiae. Voluntarii enim sumus, et paratos nos exhibemus tribulationibus vestris compati, et supportare onera vestra in charitate. Quod si Girardus ille, qui per invasionem Burdegalensis Ecclesiae archiepiscopum nominari se facit, obedientiam a vobis requirit, in promptu habet prudentia vestra quid ei respondeatis. Quam enim subjectionem vel obedientiam debeatis illi, quem Catholica Ecclesia in Remensi concilio pro
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcee et primates, Mletropolfitani, Q epi
inuumerabiles. In hac unitato permaner dips
Rex francoꝵ similebler leex angloꝵ. Reex alerna¬
buces ac principes fere totus orbis terraru.
Het est catholica, hec est uniuersalis eclia
quee fulget in oriente e parer usq in occillte
Illa aute dõuenticula girardi engolisiensts
mania sinit et perniciosa et cĩ seducan
mulierculas oueratas peccatis Iestis uiris
ac uere̾ tatholicis nocere nõ praeualent.
Quia necesse est horeses esse. ul qui pro¬
bati sũt manifesu fiani. Uos ixitur fratres
alectissimi constantes estote in deffecsione cra¬
tolca ueritatis. Confedite in eo qui dicir
In mũdo pressuram habebitis sed cõfidite q
ego uici nũdu. Sperate in eo qui Imperauit
uentis et mari, et facta est tranquilitas may¬
na. Qui et uobes tranquilltatem dabit et
pacem. C erti uerõ sitis et securi de consilio

Expanded text:
patriarchae et primates, metropolitani et episcopi patriarchae et primates, metropolitani et episcopi innumerabiles. In hac unitate permanet dominus rex Francorum, similiter et rex Anglorum, rex Alemanduces ac principes fere totius orbis terrarum. Haec est Catholica, haec est universalis Ecclesia, quae fulget in Oriente et paret usque in Occidentem. Illa autem conventicula Girardi Engolismensis inania sunt et perniciosa, et cum seducant mulierculas oneratas peccatis, justis viris ac vere Catholicis nocere non praevalent, « quia necesse est haereses esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant. » Vos igitur, fratres dilectissimi, constantes estote in defensione Catholicae veritatis. Confidite in eo qui dicit: « In mundo pressuram habebitis; sed confidite, quia ego vici mundum. » Sperate in eo qui imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna, qui et vobis tranquillitatem dabit et pacem. Certi vero sitis et securi de consilio
Abbreviated transcription (Latin):
lias epscopis burdegalensis ecclia suffraganers
salutem e bemedictionem.
Pratias agimus deo pro uobes dileclissimi frlee
quia fides uestra amũciatur in uniuerso mudo
facti ests ecclisie dei exemplĩ et speculum
pirtutis e fidei. Nenonata est in uobis
sanctoꝵ Martyrũ fortitudo. Aliis curnãtebus
genua sua ante baal uos pro fide cat holita
fidelifrdimicatis/ A deo p̃stante uirtutẽ inuẽti
ests in fide stabiles et in opere efficatos.
Nos estes qui corde creditis et ore profelemini
ueritatem. Uos estis quos aduersitatũ turbo
non frangil , quos tribulatis uel angustia
cẽ christi charitate non separat. Quod
nos quid qui in regimine prime sedes aucto
deo constiluli sumius dño pape Innocentio sicur
sancla sedis aposcolice p̃suli et catholico uni¬
uersals eccłia pastori sincera deuotione obedimꝰ
Inhilq est per quod ab eius obedientia dĩmoneti
possimus. In hac unitate nobiscĩ perseuerar

Expanded text:
licis episcopis Burdegalensis Ecclesiae suffraganeis, licis episcopis Burdegalensis Ecclesiae suffraganeis, salutem et benedictionem. Gratias agimus Deo pro vobis, dilectissimi fratres, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Facti estis Ecclesiae Dei exemplum et speculum virtutis et fidei. Renovata est in vobis sanctorum martyrum fortitudo. Aliis curvantibus genua sua ante Baal, vos pro fide Catholica fideliter dimicatis, et Deo praestante virtutem, inventi estis in fide stabiles, et in opere efficaces. Vos estis qui fide creditis, et ore profitemini veritatem. Vos estis quos adversitatum turbo non frangit, quos tribulatio vel angustia a Christi charitate non separat. Quod nos quidem, qui in regimine primae sedis, auctore Deo, constituti sumus, Domino papae Innocentio, sicut sanctae sedis apostolicae praesuli, et Catholico universalis Ecclesiae pastori sincera devotione obedimus, nihilque est per quod ab ejus obedientia dimoveri possimus. In hac unitate nobiscum perseverant
Abbreviated transcription (Latin):
palimini proptel Iusticiam, nolie terreri.
ded e diuina elementia quee nõ patilur fe¬
deles temꝑtari supra id quod possũt statuer
procellam in aurã. E deducet suos in portu
uolũtatis eoꝵ. E xhortam᷑ ergo frateruitate
uestram ut cõsernetes Romauct eccłise unitalẽ
⁊ iuicta utule resistatis hirardo engolimersi
qui manifesti scismatis ducem se e signifer
facil. Qui modo ã fructibus suis cognoseẽb
quĩ antesiites lemonicegt pictanẽh ᵗ tat Solice
ẽ canonice ordinatos a sedibus sues indecdil
expulerit, quũ in caliẽ os sue posuerer
et euidenterimpugner tat holicam ueritatem
Nos autẽ excoicationes sententiam quõe super
eie et super fartores eius dũs papa proniulyauir
amuiciamus et obseruari p̃cipimus. E lectionem
qioꝵi quã de eo ia excomunicato burde galenset
clerici fecerul improbanus. e ne quis ei obediat
A lgrinus dei gra primas ecclesiaꝵ aquitanis
Peuera bilibus ac dilectis in xp̃o foi̾bas catho¬

Expanded text:
e terreri; sed et divina clementia, quae non patitur fideles tentari supra id quod possunt, statuet procellam in auram, et deducet suos in portum voluntatis eorum. Exhortamur ergo fraternitatem vestram ut conservetis Romanae Ecclesiae unitatem, et invicta virtute resistatis Girardo Engolismensi, qui manifesti schismatis ducem se et signiferum facit; qui modo a fructibus suis cognoscitur, cum antistites Lemovicensem et Pictavensem catholice et canonice ordinatos, a sedibus suis indecenter expulerit, cum in coelum os suum posuerit, et evidenter impugnet Catholicam veritatem. Nos autem excommunicationis sententiam, quam super eum et super fautores ejus dominus papa promulgavit, annuntiamus et observari praecipimus. Electionem quoque quam de eo jam excommunicato Burdegalenses clerici fecerunt, improbamus, et ne quis ei obediat VULGRINUS, Dei gratia primas Ecclesiarum Aquitaniae, venerabilibus ac dilectis in Christo fratribus Catho
Abbreviated transcription (Latin):
tderellus in die festinitalis sancho Alariar
Iaꝯdalende excdicari et publicari facialis
Inos siquid ꝙ̃le ad nos pertiner tã nefadi
satrilegii inuasores sa thance tradidimus in in¬
terilũ carnis / ꝯ ab beclesiasticis circũscrip¬
simus honoribus e promoteonibus. Quod
Utug̃ã  uos in .W. boeserellu im uiriute seli
spiritus excerceatis. L¬

Expanded text:
cherellus, in die festivitatis sanctae Mariae cherellus, in die festivitatis sanctae Mariae Magdalenae excommunicari et publicari faciatis: nos siquidem, quantum ad nos pertinet, tam nefandi sacrilegii invasores Satanae tradidimus in interitum carnis, et ab ecclesiasticis circumscripsimus honoribus et promotionibus. Quod utinam et vos in Vu. Bocherellum in virtute sancti Spiritus exerceatis.
Abbreviated transcription (Latin):
burdegaleñ suffraganeis br̃s suis suũ ma¬
mitene de hac rez et promittah t tribuat.
Quoniam multõ securiores ob hoc ermins
et firmiores. Crãs ur̃as et Reegis nobis trãs¬
mittite. Si possetes descendere usq fadurciũ
⁊ nos ibi cõuenire illud landabile esset
et exul ꝓptiriisticiami salutẽ ⁊ dilectioe.
Pentionibus filioꝵ ur̃oꝵ suffraganeorum
burdegalensis ecclia p̃sertim iustis paterui¬
tatis urãt dulcedo facilem praebebit assensum.
Posculant eten õẽs unanuuiter sancritale¬
uram suꝑplicitorantes quatines girardũ engo¬
lismensem haeresiarch am isa crilegi / iuuasorẽ
sedis burdegalensis iexcõicatũ ⁊ eexconinuicetis
⁊ tam suffraganeis ꝙ̃ llero buedegalensi ne
illũ in archiepũ recipiant polestate a deo uobis
tradita sicur priias inhibeatis. esta ipsũ
ꝙͣ petrũ de fastro aurardi uitulũ inflatlem
e oes eoꝵ coadintores quoꝵ dux osi A. bo¬

Expanded text:
Burdegalensium suffraganeis litteris suis suum maBurdegalensium suffraganeis litteris suis suum manutentum de hac re et promittat et tribuat; quoniam multo securiores ob hoc erimus et firmiores, litteras vestras et regis nobis transmittite. Si possetis descendere usque Cadurcium, et nos ibi convenire, illud laudabile esset.et exsul propter justitiam, salutem et benedictionem. Petitionibus filiorum vestrorum suffraganeorum Burdegalensis Ecclesiae, praesertim justis paternitatis vestrae dulcedo facilem praebebit assensum. Postulant etenim omnes unanimiter sanctitatevestram suppliciter orantes, quatenus Girardum Engolismensem haeresiarcham, sacrilegum, invasorem sedis Burdegalensis, excommunicatum reexcommunicetis, et tam suffraganeis quam clero Burdegalensi ne illum in archiepiscopum recipiant potestate a Deo vobis tradita sicut primas inhibeatis, et tam ipsum quam Petrum de Castro Aurardi vitulum inflatilem, et omnes eorum coadjutores, quorum dux est Vu. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
innocentii firmiter perseuerare audiuims ual¬
de gandenub Meram᷑ tamen supra modie
ꝙ uos qui p̃rimas nõtrestis necdu litters ur̃is
nos uisitasts, nec in hac re confirmauistis.
marestati igitur ur̃ee persuademus quatenus
nos et ões burdegaleñ suffragauers de pro¬
posita obedientiae firmitate certficetis et cõ¬
firmetis, atq literis uris securos nos faciatis
ur in quãtũq partem res aliquo casu declina¬
ueril. uos semper nos mauuteneatis, nec de
proposita obedientia sine nobis aliquid per¬
mutetis sed una nobiscũ oĩbus ad certũ fie
pernenatis. El quid. G. engolismñ qui se
burdegaleñ Art̾hiepu sine nr̃o consilio fecit et
de obedientia nos impetil respondeamus. oporter
ene ui uos prunatem nr̃u et caput sequant᷑.
et uos sicut filios ur̃os et mẽbra ur̃a in probet¬
tronis urat gremio nos foueatis ⁊ ꝓtegatis. Date
et operam ut dñs Rex francoꝵ nobes e oĩbus

Expanded text:
Innocentii firmiter perseverare audivimus, valInnocentii firmiter perseverare audivimus, valde gaudemus. Miramur tamen supra modum quod vos qui primas noster estis, necdum litteris vestris nos visitastis, nec in hac re confirmavistis. Majestati igitur vestrae persuademus, quatenus nos et omnes Burdegalenses suffraganeos de propositae obedientiae firmitate certificetis et confirmetis, atque litteris vestris securos nos faciatis, ut in quamcunque partem res aliquo casu declinaverit, vos semper nos manuteneatis, nec de proposita obedientia sine nobis aliquid permutetis, sed una nobiscum omnibus ad certum finem perveniatis. Et quidem G. Engolismensem, qui se Burdegalensem archiepiscopum sine nostro consilio fecit, et de obedientia nos impetit, respondeamus; oportet enim ut vos primatem nostrum et caput sequamur. Et vos sicut filios vestros et membra vestra in protectionis vestrae gremio nos foveatis et protegatis. Date et operam ut dominus rex Francorum nobis et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
a quibus captus tenetur inferre temptane¬
rinr excomunicetis. Insuper uerõ Auxiensi
Arcꝭ ynopo et buedegabensi ecclosioe et eoꝵ suffraganeis
per obedũtiam p̃cipiatis ut õẽs Alos publite exco¬
municeut qui bnci aquitanie auxiliu impenderĩꝵ
donec in hac Ecclesiae lei pertuebatione perman¬
seriꝰ. Coepiscopis quoq nr̃is pracipiatis ul ai¬
maro de Archiaco pecunia et mumneribus, auxi¬
lusq aliis subueniant. ut se deffendere possir
aduersus principem cẽou et engolismenisem
comitem / qui pro deliberando hirardo ei minãt᷑
dei gra primati bituricꝭ G. petragor ecclesia¬
humilis minister ualutem et delitã obediẽtiam
Nouit ꝑaternitas uestra quãtet persequutio in
burdegalensi prouiciã et etiam in llituricensi
ꝑro scismate girardi engolismensis exorta si⁊
Et ob hoc quod nos qui in illa ꝓuicia sumꝰ
maximã tribulatione sustinemus. ded quia
uos  Reegem francoꝵ in obediẽtia dni papa

Expanded text:
a quibus captus tenetur, inferre tentavea quibus captus tenetur, inferre tentaverint, excommunicetis. Insuper vero Auxiensi archiepiscopo, et Burdegalensi Ecclesiae, et eorum suffraganeis per obedientiam praecipiatis, ut omnes illos publice excommunicent qui duci Aquitaniae auxilium impenderint, donec in hac Ecclesiae Dei perturbatione permanserit. Coepiscopis quoque nostris praecipiatis ut Aimaro de Archiaco pecunia et muneribus, auxiliisque aliis subveniant, ut se defendere possit adversus principem nostrum et Engolismensem comitem, qui pro deliberando Girardo ei minatur.Dei gratia primati Bituricensi, G., Petragoricensihumilis minister, salutem et debitam obedientiam. Novit paternitas vestra quanta persecutio in Burdegalensi provincia, et etiam in Bituricensi pro schismate Girardi Engolismensis exorta sit, et ob hoc quod nos qui in illa provincia sumus, maximam tribulationem sustinemus. Sed quia vos et regem Francorum in obedientia Domini papae
Abbreviated transcription (Latin):
sor antichrisa girardus engolismeñ quadã die
cũ per episcopatũ neu transisset ab aimaro
de Archiaco milite strenuo sororgio nr̃o captus
haberetur. et captus modo tenetur. Enius
captio declesiae sancte e ui populo gandium
esi et exultatio ꝙmaxima. Inde paternitat
uestra supplicamus ut burdegalensi eclesis quie eũ
in Archiepu sibi elegir . et agenniensi ⁊ petrago¬
ricensi ⁊ pictauensi/ et lemonicersi exĩs. et
nobis e oĩ clero et populo lilteras uestras trãs⁊¬
mittatis, per obedientiam oĩbus inhibendo Ot
precepiendo ne in aliquo obediant girardo i neꝑ
quã de ipso burdegaleñ fanonice uiolentia to¬
milis in archiepuz fecerũt. quia sine electior
dicente agennensi facta esty cassetiuo : condẽnetis /
e ipsum girardũ perpetus deponatis. Illis uerõ
qui girardũ ceperũt / gratiam Qt absolutionẽ
uestram impartiamini. Et illos qui uiolen¬
tiam aliqua pro deliberatione girardi Alis

Expanded text:
sor Antichristi Girardus Engolismensis quadam die sor Antichristi Girardus Engolismensis quadam die cum per episcopatum nostrum transisset, ab Aimaro de Archiaco, milite strenuo, sororgio nostro captus haberetur, et captus modo tenetur. Cujus captio Ecclesiae nostrae et omni populo gaudium est et exsultatio quam maxima. Unde paternut Burdegalensi Ecclesiae, quae eum in archiepiscopum sibi elegit, et Agennensi, et Petragoricensi, et Pictavensi, et Lemovicensi episcopis, et nobis, et omni clero et populo litteras vestras transmittatis, per obedientiam omnibus inhibendo et praecipiendo ne in aliquo obediant Girardo, nequequam de ipso Burdegalenses canonici violentia comitis in archiepiscopum fecerunt, quia sine electione imo contradicente Agennensi, facta est, cassetis, condemnetis, et ipsum Girardum perpetuo deponatis. Illis vero qui Girardum ceperunt, gratiam et absolutionem vestram impartiamini. Et illos qui violentiam aliquam pro deliberatione Girardi illis
Abbreviated transcription (Latin):
simo . I. Bantenẽsis epus salutem et obedientiam
uanctitati ur̃ae significamus ꝙ hirardus ille
engolismensis ecclesiam dei in partibus nẽis
adeõ perturbanerat. ul ia quaereretur inthnos
cuius ques professionis esser. Et quia ipsins
prande persuasiomi nos et cõpronĩciales ep̃i
assentire nolebamuis, Pictauẽsem d lemouicẽnr¬
sem fretus auxilio principis nr̃i a sedibus sus
exꝑulit e alios intrusil. Sed quia nõ halere
poterat ep̃os nõ cõsecrauit illos. Abbatem
quoq augeriaceñ in nr̃a diccesi existentem
a monasterio suo per manũ tomilis erecir.
Iut nos eliam principemq nr̃u tãtam senũ¬
nauit ascordiam pro eo ꝙ intrusos suos cou¬
secrare ĩmo execrare nolebamꝰ Es nos
er fanonici nr̃i ee sede nr̃a et ab urbe Or
ecclesia ob metũ O minas principis egressi
Iumus derelictis domibus et possessionibus nr̃is
Iusticia gratia. Aecridit autem ox diuinet respecti
pietalis ꝙ iste tã nefandus et sceleratus p̃cur ⁊¬

Expanded text:
simo, VU. Xantonensis episcopus, salutem et obedientiam. Sanctitati vestrae significamus quod Girardus ille Engolismensis Ecclesiam Dei in partibus nostris adeo perturbaverat, ut jam quaereretur inter nos cujus quis professionis esset. Et quia ipsius pravae persuasioni nos et comprovinciales episcopi assentire nolebamus, Pictavensem et Lemovicensem, fretus auxilio principis nostri, a sedibus suis expulit, et alios intrusit. Sed quia non habere poterat episcopos, non consecravit illos. Abbatem quoque Angeriacensem in nostra dioecesi existentem, a monasterio suo per manum comitis ejecit. Inter nos etiam principcemque nostrum tantam seminavit discordiam pro eo quod intrusos suos consecrare, imo exsecrare nolebamus, quod et nos et canonici nostri a sede nostra et ab urbe et Ecclesia ob metum et minas principis egressi sumus, derelictis domibus et possessionibus nostris justitiae gratia. Accidit autem ex divinae respectu pietatis, quod iste tam nefandus et sceleratus praecur
Abbreviated transcription (Latin):
de Locõ regio. Abbatiã de Halauero. Abbatiã de
fonte moriniati Abbatiã de bomo dei . Abbaliam
de pratea alias de pralis: Abbatia de landeiso. Ab¬
batiam de Bardela Abbatea de Petris/ Abbaliam
de bosco dagberti. Abbatiam de Albimaco / Abbatan
⁊ hadionisii hxoldum / Abbatiã de uiesiones Abbatiã
Macracensem / Eccłiam de Uastinno . occlesia de fraci

Expanded text:
de loco Regio, abbaciam de Chanlario !, abbaciam de fonte Moriniaci, abbaciam de domo dei, abbaciam de Pratis, abbaciam de Landeiso, abbaciam de Bardela, abbaciam de Petris, abbaciam de Bosco Dagoberti, abbaciam de Albiniaco, abbaciam sancti Dionisii Exoldunensis, abbaciam de Virsione, abbaciam Matiac
Abbreviated transcription (Latin):
Pro dño seege franciae nobili et speciali filio
uestro beniguitatem ur̃as deprecor ut quia
nõ solũ Rex est nõ solũ magnificus rector
manuu uestraꝵ quẽ ad regine proueristes
quẽ sacris manibus uris mũxistes, queri
halles nr̃es potentiorem patribus Regem de¬
signastes si quid fortẽ ad huce ut eetate Iuuenis
inconsultẽ egit e condescendatis, ⁊ eius
errorem / sapientiae uestre uelãmine cõlegatis
Est emi prĩs ut filii et maximie tãti er
exrorem emẽder. O honore conseruer
Hoc pro difidio quod interipsũ t dominit
beturicersem Archiepu est dico. Est eñi
sicut sensi res nõ leuis. Er ne de grani
incaptio grauiorem uergal in exitũ multũ
cauenda Opiritus aute consilii qui spiear
Iobi uult, qui per uos eccliae sust per totu orbem
diffusus assidne̾ consuliꝵ / etam nñe per uos
regno francias nõ uili portioni eccłice suae confalu

Expanded text:
Pro domino rege Franciae, magno, nobili et speciali filio vestro, benignitatem apostolicam deprecor, ut quia non solum rex est, non solum magnificus rector manuum vestrarum est, quem ad regnū prouexistis, quem sacris manibus vestris inunxistis, quem Gallis nostris potentiorem patribus regem designastis: si quid forte adhuc vt ætate iuuenis inconsulte egit, ei condescendatis, & eius forte errorem sapientiae vestrae velamine contegatis. Est enim patris, ut filii, et maxime tanti, et errorem emendet, et honorem conservet. Hoc pro dissidio, quod inter ipsum et dominum Bituricensem archiepiscopum est, dico. Est enim, sicut sensi, res non levis, et, ne de gravi incepto graviorem vergat in exitum, multum cavenda. Spiritus autem consilii, qui spirat vbi vult, qui per vos Ecclesiæ suæ per totū orbē diffusæ assidue consulit: etiam nunc per vos regno Franciæ non vili portioni Ecclesiæ suæ consulat
Abbreviated transcription (Latin):
su biectione persistere consutimus ibidelicer
C laromõtensꝰ  emouicensem / kutenenia Albi ⁊
gensen. Cadurcensez ez Aualensem. Et
ippaꝵ ciuitatũ episcopi ipsam bituricense eccłia
puatrem er magistram recognoscant atq tibi
tuuisq successoribus tanꝙ̃ proprio Aetropolitano
obedientiam ac reuerentiam humiletlex hibe¬
ini. Porrõ tibi tuisq successoribus usũ pallii
cõfirmamus. Atꝙ ad maierem reuerentiam
per suꝑradictas prouicias uexilla duicae tracis ãłe
uos deferri concedimubi sicut etam antqua predeces¬
sora ur̃oꝵ consuetudo obtimur¶ Preterea qua scp
possessiones quetuq bona inprasenteaꝵ iunstẽ et ca¬

Expanded text:
subjectione persistere constituimus, videlicet subjectione persistere constituimus, videlicet Claromontensem, Lemovicengensem, Candurcensem, et Mimatensem. Et ipsarum civitatum episcopi ipsam Bituricensem ecclesiam matrem et magistram recognoscant, atque tibi tuisque successoribus tanquam proprio metropolitano obedientiam ac reverentiam humiliter exhibeant. Porro tibi tuisque successoribus usum pallii confirmamus. Atque ad majorem reverentiam per supradictas provincias vexillum Dominicae crucis ante vos deferri concedimus, sicut etiam antiqua praedecessorum vestrorum consuetudo obtinuit. Praeterea quascunque possessiones, quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
Efficii nr̃i nobhortatur auctoritas pro ecclesiaꝵ
statu paterua solliceludine gerere/ et eaꝵ quieti
mac ꝑaci auxiliante dño salubriti prouidere Iustum
nãꝙ est ut dignitatem eccłia uel personis apostolica
sedis liberalitate concessam, nos quoq auctore dro
firmã et inuiolabilem conseruemius. Tuam Eego
fratex in christo charissime petre Archiepiscops
denotionem circa nos et circa sanctã Romanam
ecclesiam cuius specialis filius es, et in qua sa¬
cros ordines suscepisse dignosceris . attendenteh no¬
bilem bituricensem Ecclesiam, cui deo anctore
presides sub beati petri et nr̃a peotectione susci¬
pimus,  p̃sentis scripti priuilegio comunimus.
Ppesentis itaq priuilegii pagina confirmamꝰ.
Io suꝑer duas prouĩcias uidelicet super ip̃sam
bituricꝭ et super burdegalensem primatũ obtine¬
as ssicut hactemus obtimisse dignosceris : Dioceses
uero illas quaitra eãdem prouiciam biturithis
sita sunt in tua tuoꝵq successoꝵ potestate at

Expanded text:
fficii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu paternam sollicitudinem gerere, et earum quieti ac paci auxiliante Domino salubriter providere. Justum namque est ut dignitatem Ecclesiae vel personis apostolicae sedis liberalitate concessam, nos quoque auctore Deo firmam et inviolabilem conservemus. Tuam ergo, frater in Christo charissime Petre archiepiscope, devotionem circa nos, et circa sanctam Romanam Ecclesiam, cujus filius specialis es, et in qua sacros ordines suscepisse dignosceris, attendentes, nobilem Bituricensem ecclesiam, cui Deo auctore praesides, B. Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus. Praesentis itaque privilegii pagina confirmamus, ut super duas provincias, videlicet super ipsam Bituricensem, et super Burdigalensem, primatum obtineas, sicut hactenus obtinuisse dignosceris. Dioeceses vero illas quae intra eamdem provinciam Bituricensem sitae sunt, in tua tuorumque successorum potestate ac
Abbreviated transcription (Latin):
tinere uidentur, sed etiam de suis propens haere¬
Aetalibus atq de thesauris fuis ad restauratiq
loci multa donaria tribuerat Ipsam ecclesiatꝰ
quid ad ecclosiam uel altare pertiner uidelur
qua oĩa de Iure matris ecclisias pdomartyris
lephani in beneficio se habere testant᷑ / precibus¬
puella ⁊ comitis palatii canonias eiuss loci
cõferimus inminem et leberam ab hodierna die
n deinceps. Statuumus praferea ut millus
successorũ nr̃oꝵ cõtra hoc nr̃a deliberationis
scriptu agere cõtra ipsos fauonicos pertemꝑter
excepto ꝙ debitam subiectionem matris ecclesia
cauonice exoluent/ et in inuẽtione beati pro¬
Nomartyres stephani, quae colitur tertio nonas
Augusti processionem et duas libras incensi¬

Expanded text:
tinere videntur, sed etiam de suis propriis heretinere videntur, sed etiam de suis propriis hereditatibus adque de thesauris ad restaurationem loci multa donaria tribuunt, ipsam ȩcclesiam quid ad ȩcclesiam vel ad altare pertinere videtur quȩ omnia de jure matris ȩcclesiȩ prothomartiris Stephani in benefitio se habere testantur, precibuspuelle et comitis palatii, canonicis ejusdem loci conferimus, immunem et liberam ab hodierna die et deinceps. Statuimus preterea ut nullus successorum nostrorum contra hoc nostrȩ deliberationis scriptum agere contra ipsos canonicos pertemptet excepto quod debitam subjectionem Matris ȩcclesiȩ canonice exsolvant, et in inventione beati prothomartiris Stephani quȩ colitur III nonas augusti processionem et duas libras
Abbreviated transcription (Latin):
ArcSiepus. Quoniã quadã Iuuencula nomine
pultildis filia cuiusd̃ nostet ecclesia᷑ militis noĩe
Simonis cuius eral caster̃ quod dicitur sancti sahi¬
necnon et odo comes palatii quem sibi ead̃ Inuen⁊¬
cula sola sine fratribus inler cognatos et amicos
emeritum elegit quẽ sibi subrogaret uiuens et mor¬
tua in Ius hereditatis sanctoꝵ necessitatibus
comunicantes ꝑedam locũ in honore sancti peta
principis apostoloꝵ e sanci satyri, plurimoꝵq¬
sanctoꝵ martyrũ qaoꝵ noĩa in calis scripta sui
intiques temꝑoribus multo honore dicatũ sed
dactu restaurare cupientes serenitatem nostram
adeudo petierunt consensu et adstipulatione nẽaa
fieri quiequid restaurationis et honoris pro ret¬
medio amina sua a parentũ suoꝵt eid̃ loco npedere
uoluerint. Deniq impenuis p̃dictũ locũ honore
praeciꝑuo decorantes officiu clericoꝵ mibi cano¬
nice uiuentiũ consensu et actu eoꝵ deuotẽ con-¬
non solum de his que ad eadem ecclesiam per¬

Expanded text:
is quoniam quȩdam juvencula nomine Mathildis, filia cujusdam nostrȩ ȩcclesiȩ militis nomine Gimonis cujus erat castrum quod dicitur Sancti Satinecnon et Odo comes palatii quem sibi eadem juvencula sola sine fratribus inter cognatos et amicos emeritum elegit, quem sibi subrogaret vivens et mortua in jus hereditatis sanctorum necessitatibus communicantes quendam locum in honore sancti Petri principis apostolorum et sancti Sats martirum quorum nomina in cȩlis scripta sunt antiquis temporibus multo honore ditatum sed dactum restaurare cupientes serenitatem nostram adeundo pecierunt consensu et adstipulatione nostra fieri quicquid restaurationis et honoris, pro remedio animȩ suȩ et parentum suorum eidem loco conferre voluerint. Denique in primis prȩdictum locum honore precipuo decorantes offitium clericorum inibi canonice viventium consensu et actu eorum devote connon solum de his quȩ ad ȩandem ȩcclesiam per
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ecclia gallicana per uiros religione
ac sapientia illustret Iuilone morniacẽsem epũs
humilitalis uirtute precipuũ Alusiũ attrebatens
liberalitate atq cõfilio et facũdia clarũ. Hode¬
fridũ lingonẽsem. Hugonẽ autissiodorensem
goslenũ Inesionensem. Doffridũ farnolensem
Albericũ bituricensem Arc̾hrepũ scientia litte¬
rarũ atq consilii prudentia clarissimũ. Inter
hos e alios multos tũt claros scientia uiros
oppinatessimit religionis, emiuentissime clarebal¬

Expanded text:
lesia per viros religione ac sapientia illustres, Milonem Morinensem episcopum, humilitatis virtute precipuum, Alvisum Atrebatensem, liberalitate atque consilio et facundia clarum, Godefridum Lingonensem, Hugonem Autisiodorensem, Joslenum Suessionensem, Giffridum Catalaunensem, Albericum Bituricensem archiepiscopum, scientia litterarum atque consilii prudentia clarissimum. Inter hos et alios multos tunc claros scientia viros opinatissimae religionis, eminentissime clareba
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc premonstaterses hĩc tstercierses hĩt¬
e flumacenses Iarnaci tũ etiam diuersi
habitus et professiones sanctimoniales o mu¬
lieres deo deuotee in continertia atq pauper ⁊¬
tate sub obedientia Iugo regulari tr uiuentes
fernore religionis iuicem prouocarenꝵ ꝙ noua cer¬
tatim diueisis in locs monasteria fudarent. Cum
his etiam Maonatdi cartusienses et ipsi paulatim
pullulabant. Bed et presules ecelesiaꝵ ac principel¬
saculi peopt simẽ annebant ul etiam sponte offere¬
et celera qua monasterus edfficandis necessari

Expanded text:
stercienses, inde Cluniacenses monachi, tum etiam diversi habitus atque professionis sanctimoniales et mulieres Deo devotae, in continentia atque paupertate sub obedientiae jugo regulariter viventes, fervore religionis invicem provocarent, et nova certatim diversis in locis monasteria fundarent. Cum his etiam monachi Cartugienses et ipsi paulatim pullulabant; qui seculi promptissime annuebant, vel etiam sponte offeet cetera que monasteriis edificandis neces
Abbreviated transcription (Latin):
enacuarem. Ded quonia et meod et uestra᷑
ratiocinationes falli possũt diuino ex amini¬
oĩa cõmittamus. Corpus meu autecessoꝵ¬
meoꝵ more cõposilit. aute iannas ecclesiat
sistites Iamee autẽ sers et repagulis obfire¬
mentur. Eti deus uoluerit ut ingrediar
applandatis miraculo : sin minus de cadauer

Expanded text:
evacuarem. Sed, quoniam et meae et vestrae evacuarem. Sed, quoniam et meae et vestrae ratiocinationes falli possunt, commimini. Corpus meum antecessorum more compositum ante januas ecclesiae sistite; januae seris et repagulis damnentur. Si Deus voluerit ut ingrediar, applaudatis miraculo; sin minus, de cadaver