comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quib xp̃c crucifixꝰ est scanda¬
lum. & gentes. quib xp̃c crucisix̃ stiu¬
titia. Sed ea uocatione p̃destimatos
uocat quam distuixit apłs dicens ip¬
sis uocatis uideis & grecis: p̃dicart
se. xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapicntiã. Sic
enim ait. ipsis autem uocatis. ut ilb
ostenderet ñ uocatos. sciens quandam¬
c̃e certam uocationẽ eoꝵ qui scãm
ꝓpositum uocati sunt. quos ant prl¬
sciuit & p̃destinauit conformes ima¬
ginis filii sui. Quam uocationẽ sig¬
nificans ait. Non ex oꝑib s ex i¬
cante dictum est. quia maior seriu¬
et minori. Numquid dixit. ñ cxo¬
ꝑib s excredente. Prorsus etiam
hic abstulit homini ut totum d uils
d̾o. Dix̃ gͦ s ex uocante non quais
uocatione. s qua uocatione fis as¬
dens. Hanc intuebat᷑ etiam aun
diceret. sire penitentia sunt doni

Expanded text:
crucifixus scandalum est; et Gentes, quibus crucifixus stultitia est: sed ea vocatione praedestinatos vocat, quam distinxit Apostolus, dicens, ipsis vocatis Judaeis et Graecis praedicare se Christum Dei virtutem et Dei sapientiam. Sic enim ait, Ipsis autem vocatis ; ut illos ostenderet non vocatos: sciens esse quamdam certam vocationem eorum qui secundum propositum vocati sunt, quos ante praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui . Quam vocationem significans, ait: Non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori . Numquid dixit, Non ex operibus, sed ex credente? Prorsus etiam hoc abstulit homini, ut totum daret Deo. Dixit ergo, sed ex vocante: non quacumque vocatione, sed qua vocatione fit credens. 33. Hanc intuebatur etiam, cum diceret: Sine poenitentia sunt dona
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Ditium pandendo se. pastor m¬
tor est dł̃dit & menbris sius. Nans oa
petrus pastor & paulus pastor. & iren
uero nemo nr̃ise dicit. Hoc sibi pos
ꝓprie tenuit. qua intrarent oues. Den¬
ꝙ paulus apĩs boni pastoris implebat es¬
ficium quando xp̃m p̾dicabat quia
ostium intrabat. At ubi oues indisc¬
plinate ceperunt scismata. & alia ofti-¬
a sibi ponere non qua intrarent ut on¬
gregarentur. s qua errarent ut dnude¬
rent᷑. dicentes alii. ego sum pauli. ali
ego cephȩ. alii. ego apollo. alii ega xp̃i: ꝓ
pauescens ad eos qui dixerunt ego sum
pauli. tamꝗͣ clamans ad oues. misere qͣi¬
tis non sum hostium. numquid paulus
inquid pro uobis crucifixus este aut
in nomine pauli baptrrati estis: Qui
ostium. Discite quantum p̾sumatis
de deo. & quantum tribuatis homini¬
bus. quia malcdictus om̃is qui spem
illos quando uoluerunt dicere. egosi
pauli. ego apollo. suam ꝑsonam potuis
assumpsit quam calcaret & conten¬

Expanded text:
tor: ostium pandendo se, pastor itor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caetvero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum Cephae; alii, Ego Apollo; alii, Ego Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Qum. Discite quantum praesumatis de Deo, et quantum tribuatis hominibus; quia maledictus omnis qui spem illos quando voluerunt dicere, Ego sum Pauli, ego Apollo ; suam personam potius assumpsit, quam calcaret et contem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Probo ipsa ueritate dicente. quan¬
do int̾rogauit uideos baptismus ioħis
unde est de cęlo an ex hominibꝰ.: Et¬
go ne tot baptismi dicerent᷑ quod cãt
serui qui baptizabant accepta potesta¬
te a dño: sibi tenuit dñs baptirandi
potestatem. seruis ministerium delie
Dicit se seruus baptirrare: recte dieis.
sicut apłs dicit. ħ aptiraui autem &

Expanded text:
Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus ? Ergo ne tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
trrauit autem dñs: tamꝗͣ potestas
Intendite. & potuit hanc potestatem
hanc potestatem seruis id est ut ipsoꝵ
esset quod dñi erat. tot ceñt baptis¬
mi quod eent serui. ut quomͦ dictus
est baptismus ioħis. sic diceret᷑ hap¬
tismus petri. baptismus pauli. baptĩ¬

Expanded text:
tizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem hanc potestatem servis, id est ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi, ut quomodo dictus est baptismus Jotismus Petri, baptismus Pauli, baptis
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. ego autem apollo. ego uͦ cephe.
Ipso est petrus. Q alii qui nolcbant
cognouit se eligi &. xp̃m contempnr
diuisus ẽ inquit. xp̃c: Numquid pau¬
lus ꝓ uobis crucifixus est. aut in nomi
ne pauli baptirati estis: Quomͦ non
in pauli. sic nec in petri. s in nomine
xp̃i: ut petrus edificaret᷑ supra petrã
non petra suꝑ petrum. Fiustis enim¬
inquit aliquando tenebre. nunc au-¬
tem lux. s in dño. Quod nemo po¬
test in paulo. nemo in petro. nemo in
alio ullo apłoꝵ: hoc potest in dño. Id̾o
bñ paulus utilit̾ se contempnens illũ
commendans. numquid paulus inqͥt
ꝓ uobis crucifixꝰ est. aut in nomine
pauli baptizati estis. Non gͦ in me s
mecum. non sub me s sub illo. Di¬

Expanded text:
Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ipse est Petrus. Et alii qui nolebant cognovit se eligi, et Christum contemni: Divisus est, inquit, Christus? Numquid Paulus pro vobis crucifixus ne Pauli baptizati estis? Quomodo non in Pauli, sic nec in Petri, sed in nomine Christi, ut Petrus aedificetur super petram, non petra super Petrum. Haec e aliquando tenebrae, nunc autem lux; sed in Domino . Quod nemo potest in Paulo, nemo in Petro, nemo in alio ullo Apostolorum, hoc potest in Domino. Ideo bene Paulus utiliter se contemnens, illum commendans: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? Non ergo in me, sed mecum; non sub me, sed sub illo.
Abbreviated transcription (Latin):
cant ego sum pauli. ego autem apollo.
ego uͦ cephe. s om̃s dicant ego sum axp̃i.
Hec est iustitia non ante ponere ser¬
uos dño nec ȩquare. ita leuare ocłõs
in montes unde ueniat auxilium mͥ.
ut tam̃ auxiliũ suum ñ sꝑent a monti¬
bus. s a dño qui fecit celum ꝙ terrã.
Et ego dico tͥ tues petrus. Symon qͥp¬
pe antea uocabat᷑. Hoc autem ci nom̃
ut petrus appellarct᷑. a dño impositũ ẽ.
ꝙ hoc in ea figura ut significaret ec¬
cłiam: quia enim. xp̃c petra:. petrus po-¬
pls apĩanuis. P etra enim principale no¬
men est. Id̾o petrus a petra non petra
anus uocat᷑. Tu es gͦ inquit petrus. &
suꝑ hanc petram quam confossus es. su¬
per hanc petram quam cognouisti di¬
cens. tu es xp̃c filius dĩ uiui: edificabo
eccłiam meam. idest suꝑ me ipsum fi¬
lium di uiui edificabo ȩccłiam meã.
Suꝑ me edificabo te: non me suꝑ te.
homines dicebant. Ego quidem sum

Expanded text:
cant, Ego sum Pauli, ego sum Apollo, cant, Ego sum Pauli, ego sum Apollo, ego vero Cephae; sed omnes dicant: Ego sum Christi . Haec est justitia: non anteponere servos Domino, nec aequare; ita levare oculos in montes unde veniat auxilium sibi, ut tamen auxilium suum non sperent a montibus, sed a Det ego dico tibi, Tu es Petrus. Simon quippe antea vocabatur. Hoc autem ei nomen, ut Petrus appellaretur, a Domino impositum est: et hoc in ea figura, ut significaret Ecclesiam. Quia enim Christus petra, Petrus populus christianus. Petra enim principale nomen est. Ideo Petrus a petra, non petra anus vocatur. Tu es ergo, inquit, Petrus; et super hanc petram quam confessus es, super hanc petram quam cognovisti, dicens, Tu es Christus Filius Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam : id est, Super me ipsum Filium Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam. Super me aedificabo te, non me super tehomines, dicebant: Ego quidem sum
Abbreviated transcription (Latin):
lolentes appellari ex nomine suo. re¬
cifixus est  & quid gͦ÷ Quando illos
generasti. quid. si nomen tuum illis im-
trrati estis. Delectauerunt te filiȩ regũ
in honore tuo. Tencte. scruate. in hono¬
re tuo. Hoc est habere uestem nupti¬
alem: illius honorem. illius głam que¬
ciant. unitatis compage di rupta. Col-¬
les autem ita cos initando & obediendo
subsequant᷑ ut cis. xp̃m anteponant. ne
maloꝵ montium qm̃ uident᷑ excellere
uana auctoritate seducti. sc a. xp̃i uni¬
tate di rumpant. Ideo dictum est. Su¬
scipiant montes pacem ppło. Dicant qͥ¬
dem. Imitatores mei estote sicut & ego
xp̃i. S rursus dicant. Licet si nos aut
angłs de celo uobis annuntiauerit. p̾¬
ter quam quod accepistis. anathema sit.
Dicant etiam. Numquid paulus pro
uobis crucifixꝰ est aut in nomine pau¬
li baptrzati estis: Ita suscipiant pacẽ
ppło d̃i. id est pauꝑib dĩ non illis s cũ
islis regnare cupientes. Iui quoq ñ di¬

Expanded text:
volentes appellari ex nomine suo, revolentes appellari ex nomine suo, recifixus est? Et quid ergo? Quando illos generasti, quid si nomen tuum illis impoli baptizati estis ? Delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Tenete, servate, in honore tuo. Hoc est habere vestem nuptialem, illius honorem, illius gloriam quciant, unitatis compage disrupta. Colles autem ita eos imitando et obediendo subsequantur, ut eis Christum anteponant; ne malorum montium, quoniam videntur excellere, vana auctoritate seducti, se a Christi unitate disrumpant. Ideo dictum est: Suscipiant montes pacem populo. Dicant quidem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Sed rursus dicant: Licet si nos, aut angelus de coelo vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis. anathema sit . Dicant etiam: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ita suscipiant pacem populo Dei, id est, pauperibus Dei; non illis, sed cum illis regnare cupientes. Illi quoque non di
Abbreviated transcription (Latin):
psoꝵ: flic regum sunt. Iue enim rex re a. liui¬
qum. illi autẽ reges de quib dictum. ẽ.
Seaebitis suꝑ duodecim sedes iudican¬
ss auodecim trib isrł. P redicauerunt
uobum ueritatis. & genuerunt çccłias
ñ sibi s ili. Ad hoc sacramentum ꝑtin&
quod scͥptum est in lege. Si mortuus
fucrit fr̃ accipiat uxorem cius fr̃ cius.
& suscitet semen. non sibi. s fr̃i suo. Dix̃
se corpore. Susccperunt fr̃s eius uxorẽ
euis p̾dicatione euuangłii gencraturi
filios ñ ꝑse ip̃sos s per eugłium. ꝓpter
fri suo quotquot generauerunt. non
pausianos aut petrianos. s xp̃ianos
nominaucrunt. Nidete si non iste sen¬
in honore tuo. filiȩ quidem regum. fsli
semen illi suscitauerunt fr̃i suo. Ileo
ipsos quos suscitauerat fr̃ suo. paulus
aum uideret currere ad nomen suum:
eiclamauit. Numquid paulus cruci¬
frus est pro uobis. Qui enim ait lexꝰ
Ohabeat natus nomen defuncti. de¬
suncto nascat᷑. & defuncti nomine
apeletur. ad hoc legitunum paulus

Expanded text:
 filiae regum sunt. Ille est enim Rex regum: illi autem reges de quibus dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Praedicaverunt verbum veritatis, et genuerunt Ecclesias, non sibi, sed illi. Ad hoc sacramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem ejus frater ejus, et suscse corpore: susceperunt fratres ejus uxorem ejus, praedicatione Evangelii generaturi filios, non per seipsos, sed per Evangelium, propter fratri suo, quotquot genuerunt, non Paulianos aut Petrianos, sed Christianos nominaverunt. Videte si non iste senim semen illi suscitaverunt fratri suo. Ideo ipsos quos suscitaverat fratri suo Paulus, cum videret currere ad nomen suum, exclamavit: Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? Quid enim ait Lex? Et habeat natus nomen defuncti. Defuncto nascatur, defuncti nomine appelletur. Servat hoc legitimum Paulus:
Abbreviated transcription (Latin):
shc xp̃c si uellet dare potestatem ali¬
cui scruo suo. ut daret baptismum
tamꝗͣ uice sua. Transferret a se bap¬
tirandi potestatem & constitueret in
aliqͥ scruo. & tantam ium daret bap¬
tismo translati in seruum: quantan
ium haberet baptisinus datus a lni
Hoc noluit idõ ut in illo spes. esst
baptiratoꝵ. a quo se baptiratos agnis¬
cerent. Noluit gͦ ponere seruum pon
ret homines uolentes spem poneren

Expanded text:
s, si vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismumice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere videret homines volentes ponere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnomen eius. Id̃o filii. quia remissis
peccatis nascimini. Sed ꝑ cuius no¬
men remutuntur peccata. Num qͥd
augustim: Ergo nec ꝑ nomen dona¬
il. Hidctis quis augustimis. aut quis
nom̃ pauli. Nam diuidentibꝰ sibi ec¬
ełiam. & partes facere de unitate co¬
nantib. parturiens paruulos mat̃
caritas in apło exponit uiscera sua c̃¬
scindit quodãmͦ uerbis ubera sua.
plorat filios quos uidet esserri. Re¬
llocat ad unum nomen eos. qui mul¬
la nomina sibi facere uolebant. Re¬
pellit ab amore suo ut xp̃c ametur.
e dicit. Numquio paulus ꝓ uobis
crucisixus est. aut in nomine pau¬
a baptrati estis: Quid ddicit: Nolo

Expanded text:
per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis . Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis
Abbreviated transcription (Latin):
ut confundat fortia. & ignobilia mun-¬
di & contemptibilia elegit ds. & ea qͦ
non sunt tamꝗͣ sint. ut quȩ sunt eua¬
cuet. ut non głetur contra dm̃ om̃is ca¬
ro. Hic certe contra humanã suꝑbiã
satis clara est apłi intentio. ne in homi¬
ne quis glorietur. ac ꝑ hoc nec in se ip¬
so. Deniq cum dixisset ut non gloriet᷑
in quo debeat homo głari. mox ad¬
didit ex ip̃so autem uos estis in xp̃o
ih̃u. qui factus est nobis sapientia a
do & iustitia. & sc̃ificatio & redempti¬
o. ut quemadmodum scriptũ est. qͥ
gloriatur in dño gloriet᷑. Inde ꝑuenit
ista eius intentio. ut postea increpais
dicat. adhuc enim carnales estis.
Cum enim sit int̾ uos emulatio &
contentio nonne carnales estis & scd̾m
hominem ambulatis: Cum enim qͥs¬

Expanded text:
fortia; et ignobilia mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam sint, ut quae sunt evacuet; ut non glorietur coram Deo omnis caro. Hic certe contra humanam superbiam satis clara est Apostoli intentio, ne in homine quisquam glorietur, ac per hoc nec in se ipso. Denique cum dixisset, ut non glorietur in quo debeat homo gloriari, mox addidit, Ex ipso autem, vos estis in Christo Jesu, qui factus est nobis sapientia a Deo et justitia, et sanctificatio, et redemptio: ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur : inde pervenit ista ejus intentio, ut postea increpans dicat, Adhuc enim carnales estis: cum enim sint inter vos aemulatio et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Cum enim q
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid neq qui rigat. s qui ineremen¬
tum dat d̾s. Illi dicebant. ego sũ pau¬
li. ego apollo. ego cephe. & ille. Er¬
go diuisus est. xp̃c: In uno estote. unũ
estote. unus estote. Nemo ascendit in
cęb̃ nͥ qui de glo descendit. Cecc uo¬
lumus esse tui dicebant paulo. &
ille. Nolo sitis pauli. s euis estote cuiꝰ
est uobiscũ paulus. Nemo¬
nouit filiũ nisi pat̃. neq patrem quis
nouit nisi filius. & cui uoluerit filius re¬
uelare. Sicut gͦ ip̃se ꝑse nouit patrẽ.
nos autem ꝑ illum nouimꝰ patrem. sic
intrat in ouile ꝑ se ipsum. & nos ꝑip
sum. Ostium dicebamus xp̃m nos ha-¬
berc aduos. Quare : Quia xp̃m p̃dica¬
intramꝰ. X p̃c autem p̃dicat. xp̃m qͥa¬

Expanded text:
aliquid, neque qui rigat, sed qui incremenaliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Illi dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae. Et ille: Divisus est Christus ? In uno estote, unum estote, unus estote: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit. Ecce volumus esse tui, dicebant Paulo. Et ille: Nolo sitis Pauli, sed ejus estote cujus est vobiscum Paulus. novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quisquam novit, nis Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem per illum novimus Patrem; sic intrat in ovile per semetipsum, et nos per ipsum. Ostium dicebamus per Christum nos habere ad vos; quare? Quia Christum praedicaintram
Abbreviated transcription (Latin):
tem incrementum dedit. Itaq neq
qui plantat est aliquid neq qui rigat.
s qui increm̃tum dat d̾s. Hidetisne
nichil agere apłm. nisi ut humiliet᷑
homo & exaltet᷑ d̾s solus. quandoqͥ
plantatorem & rigatorẽ dicit esse
aliquid s qui incrementum dat ds:
quamuis & hoc ipsum quod ille plã¬
tat. hic rigat non ipsis s dño tri¬
buat dicens. unicuiq sicut dñs de¬
dit. ego plantaui apollo rigauit:
Hinc ergo & in eadem intentione ꝑ¬
sistens. adhoc uenit ut diceret. Itaq
nemo gloriet᷑ in homine. Iam enun di¬
xerat. qui gloriat᷑ in dño głetur. Post
hȩc & alia nonnulla quȩ his connectũ¬
tur: adhoc ꝑducit᷑ eadem eius ipsa in¬
est unus ꝓ altero infletur aduersus
alterum. Ue illis qui oderunt unita¬
tem & partes sibi faciunt in hominibꝰ
audiant illũ qui uolebat eos facere
unum in uno adunum. audiant il¬
lum dicentem. nolite uos facere multõ
Ego plantaui. apollo rigauit. s ds inc̃¬
mentum dedit. Neq qui plantat est

Expanded text:
 incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Videtisne nihil agere Apostolum, nisi ut humilietur homo, et exaltetur Deus solus? Quandoquiplantatorem et rigatorem dicit esse aliquid, sed qui incrementum dat, Deum: quamvis et hoc ipsum quod ille plantat, hic rigat, non ipsis, sed Domino tribuat, dicens: Unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Hinc ergo in eadem intentione persistens, ad hoc venit ut diceret, Itaque nemo glorietur in homine . Jam enim dixerat, Qui gloriatur, in Domino glorietur. Post haec et alia nonnulla quae his connectuntur, ad hoc perducitur eadem ipsa ejus inest unus pro altero infletur adversus ae. Vae illis qui oderunt unitatem, et partes sibi faciunt in hominibus! Audiant illum qui volebat eos facere unum in uno ad unum: audiant illum dicentem, Nolite vos facere multos: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: sed neque qui plantat est
Abbreviated transcription (Latin):
unus ds. nec huius trinitatis tercia
pars ẽ unus. nec maior pars duo quam
unus ẽ ibi. nec maius aliquid sunt
om̃s quam singłi quia spũalis ñ cor¬
ꝑalis ẽ magnitudo. Qui potest capere
capiat. Qui autem ñ potest credat &¬
oret ut quod credit intelligat. Herum

Expanded text:
unus Deus: nec hujus Trinitatis tertia pars est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli: quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat : qui autem non potest, credat, et oret ut quod credit intelligat. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita de re tanta ẽẽ potest intelligen¬
tam ꝑuenirent. idest ut linguis ꝓpħia p̃¬
poncret᷑: ut non ꝑturbate. illa gererent᷑
gret. ut mulicres in eccłia tacerent. ut
omĩa honeste & scd̃m ordinem fierent.
Hec cum ageret ait. Si quis udet᷑ pro¬
pħia ẽẽ aut spũalis cognoscat que scͥbo
uobis. qm̃ dñi est preceptum. Si quis
autem ignorat ignorabit᷑. his uerbis co¬
hercens. & ad pacificum ordinẽ reuocãs
inquietos. tanto ad seditionẽ faciliores
quanto fibi uidebant᷑ precellere. sp̃u. cũ¬
suꝑbiendo cuncta turbarent. Si quis gͦ¬
indet᷑ ꝓpħa ẽẽ aut spũalis cognoscat inqͥt
quȩ scribo uob quia dñi ẽ mandatũ. Si
quis iudet᷑ ec̃ & utiq non ẽ. nam qui est
sine dubitatione cognoscit. nec ammoniti-¬
one ꝙ cohertione opus habet quia omĩa
iudicat. ꝙ a nemine iudicat᷑. Illi gͦ sedi¬
tiones & ꝑturbationes in eccłia faciebãt

Expanded text:
hac uita de re tanta esse potest, intellegenhac uita de re tanta esse potest, intellegentiam peruenirent, id est ut linguis prophetia praeponeretur, ut non perturbate illa gererenturgeret, ut m u Ii ere sin ecclesia tacerent, ut omnia honeste et secundum ordinem fierent. haec cum ageret, ait: Si quis uidetur propheta esse aut spiritalis, cognoscat, quae scribo uobis. quia domini est mandatum. si quis autem ignorat. ignorabitur, his uerbis cohercens et ad pacificum ordinem reuocans inquietos tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi uidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent. si quis spiritalis. cognoscat, inquit, quae scribo uobis, quia domini est.mandatum. si quia uidetur esse et utique non est; nam qui est, sine dubitatione cognoscit nec admonitione et cohortatione opus habet, quia omnia iudicat et a nemine iudicatur. illi ergo seditiones et perturbationes in ecclesia faciebant,
Abbreviated transcription (Latin):
i qł sum. Atq ut ostende̾t & liberũ
arbitriũ mox addidit: & gr̃a eius in
me uacua non fuit. s plus om̃ib illis
laboraui. Hoc enim liberũ arbitrium
hominis exhortat᷑ & maliis quib dic̃.
rogamus ue in uacuum grãm dĩreci¬
piatis. Utquid eos rogat si grãm sic su¬
sceperunt ut ꝓpͥam ꝑderent uoluntatẽ.:
Tamen ne ipsa uoluntas sine gr̃a di pu¬
tetur boni aliquid posse. continuo cũ
dixiset gr̃a enus in me uacua non fuit
s plus om̃ib illis laboraui. subiunx̃
atq ait non autem ego s gr̃a dũ mecũ¬
ia est non solus s gr̃a dĩ mecũ. ac ꝑ hoc
nec gr̃ã ddi sola. necipse solus. s grã dĩ cũ ł xł deci¬

Expanded text:
et liberum arbitrium, mox addidit, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Hoc enim liberum arbitrium hominis exhortatur et in aliis, quibus dicit, Rogamus ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Utquid enim eos rogat, si gratiam sic susceperunt, ut propriam perderent voluntatem? Tamen ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur boni aliquid posse, continuo cum dixisset, Gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi; subjunxit atque aitid est non solus, sed gratia Dei mecum; ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum
Abbreviated transcription (Latin):
monte syna. ẜpħarũ autẽ nomine a¬
am psalmmi significati sunt. & tanni
lio loco ipse saluator oportebat mant
impleri om̃ĩa quȩ scͥpta sunt in ligi e
ꝓphis & psalmis de me. Hic rursus ꝓm̾¬
rum nomine exceptis psalmis intilligi
uoluit. Dicit᷑ gͦ lex unnuersalit̾ eum pro¬

Expanded text:
monte Sina. prophetarum autem nomine etiam psalmi significati sunt, et tamen alio loco ipse saluator: oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. hic rursus prophetarum nomine exceptis psalmis intellegi uoluit. dicitur ergo lex uniuersaliter cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
miert̃. Siue isti oum illis undec̃
erant congregati. clausis hostiis ꝓpt̃
metum udeoꝵ. uñ cum exisset tho¬
mas uenit ad cos iħc. siue pꝰ octonils
dies quandolib&. Cepit autem aut¬
re ad plebem ꝑabolam hanc. Homo
plantauit uineam. & cet̾a. In hac gͥ
plebe intelligendũ. ẽ. etiam illos ct po¬
tuisse qui sic eum audirent: quom
cui dixerant bñdictus qui uent in
runt ut non frustra in ipso eorpe am̃
iam sicut menbra deputarent᷑. quiaĩ
bat turbas discipłors sicut ipsi eagl¬
stȩ sepe testant᷑. ꝙ unde etam aaus
ili quingenti fis quib cum paulis

Expanded text:
mul, siue isti cum illis undecim erant congregati clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus, siue post octo illos dies quando libet, nihil habet aere ad plebem parabolam hanc: homo plantauit uineam, et cetera. in hac ergo plebe intellegei\\dum est etiam illos esse potuisse qui sic eum audirent, quomodo cui dixerant: benedictus qui uenit in runt, ut non frustra in ipso corpore domini. iam sicut membra deputarentur, ut merbat turbas discipulorum, sicut ipsi euangelistae saepe testantur, et unde erant etiam illi quingenti fratres, quibus eum apos
Abbreviated transcription (Latin):
miscãiam. Infirmata est gͦ ipsa heredi¬
tas & agnouit inse infirmã eẽ. ut fir-¬
ma eẽt inte. Non firmaret᷑ si non infir-¬
nffirmatũ. qui dix̃. Non sum idoneus
uocari apłs quia ꝑsecutus sum eccłiam
ari. Quare gͦ apłs esd Gr̃a dĩ sum ia qd̾

Expanded text:
a haereditas, et agnovit se infirmam in se, ut firma esset in te. Non firmaretur, si non infirinfirmatum, qui dixit: Non sum idoneus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quando mali. eligunt᷑ a malis. Qd̃
si putauerimꝰ & illũ electũ. ut ꝑ eius
traditionẽ dũi passio compleret᷑ id est
mialitiam cius ad aliqiuid acã bñ n¬
rent ão etam malis: Anid ate dan
ubi aie Non de om̃io uobis ald ar

Expanded text:
nisi quando mali eliguntur a malis. quod nisi quando mali eliguntur a malis. quod si putauerimus et illum electum, ut per eius traditionem domini passio compleretur, id est malitiam eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus ubi ait: non de
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ium gͦ uiroꝵ primo apparuisse intel¬
ligitur petro ex his duntaxat om̃ibꝰ qͦs
euglistȩ quatuor & paulus apl̃s comme¬
morauert̃. Ceterum si apparuit alicui
alioꝵ priusquam petro qđ om̃s tacuert
quis ł dicere audeat ł negare: Neq ꝙͣ
paulus dix̃. apparuit pͥmo cephe: s ap¬
paruit inquit cephȩ. Nam cẽt contrari¬
um qđ primo muli crib apparuisse in
tur. Uui enim pars maior ẽ aut potior
solet euis nomine etiam illud comp̃hen¬
di qđ ad ipsum nomen non ꝑtinet sic̃
ad duodecim apłas iam non ꝑtinebat
uidas. qui etiam mortuus fuit cũ dñs
eum apparuisse illis duodecim. Cum ai¬
ticło enim hoc greci codices habent. ut
non possent intelligi quic̃q duodeci.
s illi in eo numero insignes. Co mͦ lo¬
cutionis puto & illum a dño dictum.
nonne ẽgo uos duodecim elegi. & unꝰ
ex uob̾ diabolus ẽ: ut non ad electionẽ
etiam ipse ꝑtinere uideat᷑. Non enim
facile inuenit᷑ electoꝵ nom̃ in malo.

Expanded text:
Omnium ergo virorum primo apparuisse intelligitur Petro, ex his duntaxat omnibus quos Evangelistae quatuor et Paulus apostolus commemoraverunt. Caeterum si apparuit alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis vel dicere audeat vel negare? Neque enim et Paulus dixit, Apparuit primo Cephae; sed, Apparum quod primo mulieribus apparuisse in atur: ubi enim pars major est aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendi quod ad ipsum nomen pertinet: sicut ad duodecim apostolos jam non pertinebat Judas, qui etiam moreum apparuisse illis duodecim. cum articulo enim hoc graeci codices habent, ut non possint intellegi quicumque duodecim, sed illi in eo numero insignes. eo modo locutionis puto et illud a domino dictum: nonne ego uos duodecim elegi? et unus ex uobis diabolus est, ut non ad electionem etiam ipse pertinere uideatur. non enim facile inuenitur electorum nomen in malo,
Abbreviated transcription (Latin):
braham ciuius iustitia fidei nobis ad exem¬
plũ imitanda ꝓposita. ẽ. ut et nos iustifi¬
cati ex fide pacem habeamus ad dm̃ ĩtel¬
ligere debemꝰ. quemadmodũ iixerit ñ re¬
prchendere ne ante ꝑ abortum labam᷑
ex utero matris eccłiȩ. quam ꝑstabiłe ẽ¬
ceptũ formati ꝑfectiq nascamur. E go

Expanded text:
braham. cuius ergo iustitia fidei nobis ad exemplum imitanda proposita est, ut et nos iustificati ex fide pacem habeamus ad deum, intellegere debemus, quemadmodum uixerit, non reprehendere, ne ante per abortum labamur ex utero matris ecclesiae. quam per stabilem conceptum formati perfectique nascamur. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ces uerius habeant qui undecim hm̃
decim stare noluerit quia duodenarns
in eis numerus ita misticus erat. ut mo
posset in locum udȩ nisi alius ideft m-¬
thias ad conseruandum sacram̃tũ eiusd
numeri subrogari. qđ libet gͦ hox sit:

Expanded text:
ces uerius habeant qui undecim habedecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat ut non posset in locum Iudae nisi alius, id est Matthias, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo eorum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
minus nr̃ singłare humilitatis exemplũ
suꝑbiã ueteris hominis innouanda hu¬
milit᷑ uita similitudine puerił etatis ac¬
cusat. Quappt̃ dilectissimi cum canta¬
ri auditis psalmum laudate pueri do¬
minum. ne arbitremini ad uos istam
exhortationẽ non ꝑtinere. quia iam cor-¬
ꝑis pueritiã suꝑgressi. ł iuuenili deco¬
re uile̾scitis. ł senili honore canescitis.
maxime nͥ suꝑbia: Ipsa enim de ua exict᷑ eus̃¬
na granditate p̃sumens ñ sunt homi scd̃m ioħ¬
nem ambulare ꝑ artã uiã. & intrare xcu.¬
ꝑ angustam portam. Puer autẽ fuci¬
le intrat ꝑ angustam. Q ideo nemo
nesi ut puer intrat in regnum celoꝵ.¬

Expanded text:
ster, per singulare humilitatis exemplum superbiam veteris hominis ad innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aetatis accusat. Quapropter, charissimi, cum cantari auditis in Psalmis, «Laudate, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: maxime, nisi superbia? Ipsa enim de vana granditate praesumens non sinit hominem ambulare per arctam viam, et intrare per angustam portam: puer autem facile intrat per angustum; et ideo nemo, nisi ut puer, intrat in regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
boraui. Quasi tibi cepisti tͥbuere: qđ pau¬
lo ante d̃o dederas. agnosce & sequere.
Non ego autem. s gr̃a cdĩ mecum. Bñ
infirme firmissime exaltatus eris. qui¬
a non ẽ ingratus. Tu es idem ipse pau¬
lus in te parius inaño magnus. Tu
es idem qui t̃ dnñ rogasti. ut stimula-¬
tus carnis angłs sathanȩ. a quo colafira-¬
baris auferret᷑ ate. Quid tͥ dictum ẽ.
quid audisti. quando hoc petisti: Suffi¬
cit tͥ gr̃a mea. Nam uirtus in infirmita¬
te ꝑficit᷑. & enim infirmatꝰ c̃. tu uͦ ꝑfe¬
cisti eum.Laborant pelagiani quan¬
tum posfunt ostendere gram cd̃i scd̾m
merita nr̃a dari. hoc est grãm ñ ẽẽ gra¬
tiam. Quib enim gr̃a scđ̾m merita
in apło paulo. s malum quando ꝑse¬
quebat᷑ eccłiam. Unde dicit. Non sũ
idoneus uocari apłs. quia ꝑsecutus sũ

Expanded text:
boravi: quasi tibi coepisti tribuere, quod paulo ante Deo dederas. Agnosce, et sequere: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Bene, infirme: firmissime eris exaltatus, quia non es ingratus. Tu es idem ipse Paulus in te parvus, in Domino magnus. Tu es qui ter Dominum rogasti, ut stimulus carnis, angelus satanae, a quo colaphizabaris, auferretur a te. Quid tibi dictum est? quid audisti quando hoc petisti? Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. . Etenim infirmatus est, tu vero perfecisti eum.tum possunt, ostendere gratiam Dei secundum merita nostra dari; hoc est, gratiam non esse gratiam. Quibus enim secundum meritum in apostolo Paulo, sed malum, quando persequebatur Ecclesiam: unde dicit, Non sum idoneus vocari A
Abbreviated transcription (Latin):
dextra. illa sinistra. utraq tamen at¬
ma sunt. Utrisq armis & dextris ⁊
sinistris utor. & laudantib̃ & intiupan¬
tib. & honorem deferentibꝰ. & iguim¬
niam irrogantib. ho
utrisq armis confligo cum diabolo.
trisq cum ferio. ꝓsꝑis si ñ corrumpae.
aduersis si non frangor. Non ut cn¬

Expanded text:
 arma sunt, illa dextra, illa sinistra; utraque tamen arma sunt: utrisque armis, et dextris et sinistris utor, et laudantibus et vituperantibus, et honorem deferentibus et ignominiam irrogantibus: in his utrisque armis confligo cum diabolo, utrisque eum ferio: prosperis, si non corrumpor; adversis, si non frangor. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
taq postea quam eos docuit. quid eẽt
diligere ꝓximum tamꝗͣ se ipsũ infu¬
so etiam etiam sp̃u sc̃õ quem decet di¬
eb completis pꝰ ascensionem suã desu¬
ꝑ ut ꝓmiserat misit. non defuerurt
tales undicte quamins multo rarnus
quam in ueteri testam̃to. Ibi emn ex
maiore parte seruientes timore p̾me¬
bantur. hic autem maxime dilectione
nec resuscitati sunt s sepulti. &
sihinc libro heretici qui aduersant᷑
ueteri testamento nolunt credere
paulum apłm quem nobiscum legt̃
intucantur dicentẽ de quodam pec¬
catore. Quem tradidi sathanȩ in ĩ¬
teritũ carnis ut anima salua sit.
& si uolunt hic mortem intelligere
fortasse enim intelligendum ẽ quam¬
libet undictam ꝑ sathanam sactã.
ab apło fateant᷑. quod eum ñ odio s

Expanded text:
taque posteaquam eos docuit quid esset taque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper, ut promiserat, misit , non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes timore premebantur; hic autem maxime dilectione nec resuscitati sunt, sed sepulti . 65. Sed si huic libro haeretici qui adversantur Veteri Testamento, nolunt credere, Paulum apostolum quem nobiscum legunt, intueantur dicentem de quodam peccatore quem tradidit satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Et si nolunt hic mortem intelligere fortasse enim incertum est, quamlibet vindictam per satanam factam ab Apostolo fateantur: quod non eum odio
Abbreviated transcription (Latin):
ut essem. fecisti ut essem. & non tu fe¬
cisti ut bonus cẽm: Dedisti mͥ ut sim
& potiit michi alius dare ut bonus
sim. Si tu dedisti ut sim. & alius dedit.
michi ut bonus sim. melior ille qui mͥ
dedit ut bonus sim: quam ille qui de¬
te in misccia largior a quo acccpi ut
essem. ab ipso accepi ut bonus essem
d̾s m̃s miscłia mea. Aiguens enĩ¬
ait quid habes quod non accepisti.
Non arguebaris qͦuia dicebas te habe¬
re quod habes ᷤ quia ex te tibi uolebas
cẽ quod habes. Iinmo & habere te cog¬
nosce. & ex te nichil habere. ut nec su-¬
pbus sis nec ingratus. Quia spes
sipienti dedisti me. Inter cos me ui
uere uoluisti. int̾ eos p̃dicare ueritatẽ
qui amant uantatem. ñ possum nisi
irridcri ab cis. quia spectałm facti su¬
mus huic mundo & angłis & homi¬
nib. angłis laudantłb hominib op¬
nib laudantib & uituꝑantib a dextͥs¬

Expanded text:
ut essem. Fecisti ut essem, et non tu feut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mite in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus misericordia mea. IN ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nsipienti vere voluisti, inter eos praedicare veritatem, qui amant vanitatem; et non possum nisi irrideri ab eis: quia spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus ; Angelis laudantibus, hominibus oplis laudantibus et vituperantibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
pueniet me. Cogitate quod dictum
c̃. p̃uemet me. Si aliqͥd tuũ pͥmum
attulisti. & ex tuo aliquo pͥmo bono
nisi intelligas quod ait apłs. quid
enim habes quod non accepisti: hoc¬
ẽ miscd̃ia eius p̾ueniet me. Deniq
attendens om̃ia bona quecq habere
possumus. siue in natura suie in in¬
stituto siue in ipsa conuersatione. in
fide. in spe. in caritate. in bonis mo-¬
rib. iniustitia in timore di totum
non esse nisi ex illius donis. ita con¬
dusit. D̾s m̃s miscłia miscdia mea
Non inueni impletus bonis dĩ quid
appellaret dm̃ suum. nisi miscdian
suam. O nomen sub quo nemini des¬
mea. Quid est miscłia meaͦ. Si dicas
salus mea. intelligo quia dat salutem.
Si dicas refugium meum intelligo qͥ-¬
a confugis ad eum. Si dicaf fortitudo
mea. intelligo quia dat tibi fortitudi¬
nem. Miscđ̾ia mea quid ẽ: Totum qͥc¬
Si enim egi aliquid ut essem. iam erã
anteꝗͣ essem. Porro si omino nichil e¬
ram anteꝗͣ essem. nichil te ꝓmcrui

Expanded text:
praeveniet me. Cogitate quod dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primonisi intelligas quod ait Apostolus: Quid enim habes, quod non accepisti? est, Misericordia ejus praeveniet me. Denique attendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub quo nemini desmea. Quid est, misericordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem: Misericordia mea, quid est? Totum quiSi enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui
Abbreviated transcription (Latin):
& apł̃s conatur. Quid uultis in urga
neniam aduos: Absit ut diccrent
pn slii. Si cum uirga uenturꝰ es noli
uenre. Melius ẽ enim crudiri in uͥ¬
ga patris. quam in blandunento ꝑire

Expanded text:
 comminatur: «Quid vultis? in virga veniam ad vos» ? Absit ut dicerent pii filii, Si cum virga venturus es, noli venire. Melius est enim erudiri in virga patris, quam in blandimento perire
Abbreviated transcription (Latin):
accominodatiꝰ accepimus patres mor¬
sen & aaron aliosq semores qui cõme¬
morantur in eadem scͥptura etiam spm
accepisse unde acceꝑat moyses ut cun
aduiuarent ad cundẽ ipłm regendũ
ac ferendum. Cur enun non appellaren¬
t᷑ patres: Non sicut d̾s pater unis est
etatem curamq pietatis sicut paulus se¬
nior dicit. Non ut confundamt uos h̾
scribo s ut filios meos carisimos mat¬
o. cum sciret utiq a dño dictum. Nlub¬
bis ilicatis patrem in t̾ra. unus est ail
pater ur̃ d̾s. Quod ñ ido dictum e. il
hoc uocabulũ honoris humani ae lĩ
testat ł etiam sc̃tati cuius quam honl̃
aibuerctur. Ideo cum dictret ego uos¬

Expanded text:
accommodatius accipimus patres, Moysen, et Aaron, aliosque seniores qui commemorantur in eadem Scriptura etiam spiritum accepisse, unde acceperat et Moyses, ut eum adjuvarent ad eumdem populum regendum ac ferendum ? Cur enim non appellarentur patres? Non sicut Deus Pater unus est is gratia, propter aetatem curamque pietatis: sicut Paulus senior dicit, Non ut confundam vos, haec scribo; sed ut filios meos charissimos moneo; cum sciret utique a Domino dictum, Ne vobis dicatis patrem in terra; unus est enim Pater vester Deus . Quod non ideo dictumhoc vocabulum honoris humani, de loqupotestati vel etiam sanctitati cujusquam hominis tribueretur. Ideo cum diceret: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
impleri iam cernit̃ toto orbe terra¬
rum. atq in om̃ib gentib dilatat᷑.
Hic certe sicut scͥptum ẽ filius malꝰ
ipse sc ustum dicit. exitum autẽ suum
non abluit. Hoc est ñ excusat non
diluit. non defendit. quod furore
scimatico in hereticum pestem de do-
moᷤ exire non timuit. squia si uere u¬
stus eẽt sicut paulus apls cum fr̃ib
falsis de quib in suis epłis ingemit

Expanded text:
implerique iam cernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus gentibus dilatatur? hic certe, sicut scriptum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excusat, non diluit, non defendit, quod furore schismatico in haereticam pestem de domo dei exire non timuit, quia, si uere iustus esset, sicut apostolus Paulus cum fratribus falsis, de quibus in suis epistulis ingemit
Abbreviated transcription (Latin):
latum in mortali coeꝑe. S quid dic̃
apłs: Non regnet peccatum in ur̃o
mortali corꝑe ad obediendum deside¬
deriis cius. Quando incipit non es¬
se: Quando complebitur in nobis qd
ait. Cum corruptibile hoc induerit ĩ¬
corruptionẽ. & mortale hoc induerit
inmortalitatem. Anteꝗͣ hoc fiat est
delectatio iniquitatis in corꝑe: s maior
est delectatio uoluptatis in uerbis sa-
tatem enis. Peccatum & miquitatẽ o¬
deris. ut uingas te dõ qui tecum illd̾
od̾it. Iam comunctus mente legi d̃i: m̃¬
te serui legi di. & si carne ꝓpterca ser¬
uis legi peccati. quia sunt in te delec¬
tationes quedam carnales. tunc nullȩ
crunt quando iam non pugnabis.

Expanded text:
sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus . Quando incipit non esse? Quando complebitur in nobis quod ait: Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Antequam hoc fiat, est delectatio iniquitatis in corpore; sed major est delectatio voluptatis verbi sapientitatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnabis.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s aduersus carnem non habco de¬
sidia mala: Illud gͦ sac. Non regnet
peccatum in ur̃o mortali corꝑe. ado¬
bediendum desideriis cius. Et si sit
desideria non eis obediatur. ne miqͥ¬
tas dominetur. Nec exhibeatis men¬
bra ur̃a arma iniquitatis peccato.
Non fiant menbra tua arma iniqͥ¬

Expanded text:
s adversus carnem, non habeo desideria mala? Illud ergo fac, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus. Etsi sunt desideria, non eis obediatur, ne iniquitas dominetur. Nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non fiant membra tua arma iniq
Abbreviated transcription (Latin):
non merat. Et tamen quodammnꝰ pec ridion.¬
catis mortuus est. dum moritur car-¬
m in qua erat similitudo peccati: ut
cum scđ̃m uetustatem peccati numꝗͣ
ipse uxisset. nrãm ex morte ueteri qͣ ĩ
pecato morti fucramus reunnsicen-¬
tem utam nouam sua resurrectione
signaret. Ipsum est quod in nobis ce¬
lebrat᷑ magnum baptismatis sacram̃¬
tum: ut quicumq ad istam ꝑtinent
grãm moriantur peccato sicut ipse
mortuus est peccato quia mortuus ẽ
carni. hoc est peccati similitudini. &
uiuant a lauachro renascendo sicut ip¬
se a sepulchro refurgendo quamlibet
ctatem corꝑis gerant. A paruulo enĩ
recens nato usq ad decrepitum scnẽ
sicut nullus ꝓhibendꝰ est a baptismo.
la nullus est qui non peccato moriat᷑
in baptismo. Sed paruuli tantum ori¬
giali. maiores autem his om̃ibꝰ pecca

Expanded text:
non inerat, et tamen quodammodo peccato mortuus est, dum moritur carni in qua erat similitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam moriantur peccato, sicut ipse mortuus dicitur peccato, quia mortuus est carni, hoc est peccati similitudini, et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamlibet aetatem corporis gerant. A parvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his omnibus moriu
Abbreviated transcription (Latin):
si consẽsifris. Ex quadam parte herti
dco. ex quadam parte delectaris scło.
illud quo delectaris scło pugnat adu̾¬
iutorium habet. Nincet quod in illa si¬
bi rebellat. Perseueret inpugnando.
Est peccatum in corꝑe tuo. s non reg¬
net. Nongͦ regnet inquit peccatum ĩ
ur̃o mortali corꝑe: ad obediendum de¬
sidiis enis. Si non obaudieris. & si ẽ.
quod suadeat quod delectet ad malũ.
non obtemꝑando facias ut non regnet
quod est. & ita fiet postea ut non sit
quod erat. Quando: Cum absorbebi¬
tur mors in uictoriam. cum corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionem.
ibi non erit quod tibi repugnet: ñ
erit aliud quod delectet nisi ds. Hõ¬

Expanded text:
 aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adverjutorium habet. Vincit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
quamdiu est mortale: est ibi pecca¬
tum. S quid ait  Non regnet pec¬
catum in ur̃o mortali corꝑe. Quid ẽ.
non regnet ipse exposuit. Ad obedi¬
endum inquit desideriis eius. St̃
desideria. existunt desideria. Non
tu obedis desideriis tuis non sẽque-
ris desideria tua. non illis consentis
E st ibi peccatum. s amisit regnum.
quando iam non inte regnat peccatũ

Expanded text:
est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediendum, inquit, desideriis ejus . Sunt desideria, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te
Abbreviated transcription (Latin):
catum in ur̃o mortali corꝑe. Quid
est non regnet: Ad obediendum de¬
sideriis eius. Non dixit. noli habere
desideria mala. Quomodo enim in
hac carne mortali ubi caro concupis
nem. non habeo desideria mala. Qͦ¬

Expanded text:
catum in vestro mortali corpore. Quid est, Non regnet? Ad obediendum desideriis ejus. Non dixit, Noli habere desideria mala. Quomodo enim in hac carne mortali, ubi caro concupiscsus carnem, non habeo desideria mala?
Abbreviated transcription (Latin):
tem. de peccato peccatum. de serpen¬
te serpentem. Maledicta autem ms
maledictum peccatum: maledictus
serpens. & hec omia in cruce trium¬
r̾a di ꝑ baptismum eius quiuenit ĩ
similitudine carnis peccati. id agitur
ut cuacuetur caro peccati. Euacuat᷑
autem non ut in ipsa uiuente carus
concupiscentia consꝑsa & innata n¬
pente absumat᷑ & nonsit. s ne obsit
mortuo quȩ in erat nato. Nam sip̃
qua pugnet: eamq adiuuante deo
suꝑet sinon in uacuum grãm d̃i su¬
scepit. si reꝓbus esse noluerit. Non
forte miracło ineffabili om̃i potentisi¬
mi crcatoris. ut lex peccati quȩ est ĩ
menbris repugnans legi mentis. prs¬
penitus extinguat᷑ & non sit. Sedu
aliquid mali ab homine factum. dictũ
cogitatum est. cum cidem concupsen¬
tię subiecta mente seruiret totim abi¬
leatur. ac uelut factum non fuerit li¬
beat̃. Ipsa uͦ soluto reatus inncło. qua
ꝑ illam diabolus animam retieba.
& incclusione destructa qua hominie
a suo creatore seꝑabat. maneat mai

Expanded text:
t de peccato peccatum, de serpente serpentem. Maledicta autem mors, maledictum peccatum, maledictus serpens; et haec omnia in cruce triuma dei per baptismum eius, qui ucnit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut euacuetur caro peccati. euacuatur autem, non ut in ipsa uiuente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. nam si poqua pugnet eamque adiuuante deo superet, si non in uacuum gratiam eius suscepit, si reprobus esse noluerit. nam forte miraculo ineffabili omnipotentissimi creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris repugnans legi mentis, penitus extinguatur et non sit, sed ut quicquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subiecta mente seruiret, totum aboleatur ac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et interclusione destructa, qua hominem a suo creatore separabat, maneat in