comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatos esse constiterit: quibus potest uiuentib
&scientibus subueniri ut eis solis non obsint qui uel
inonrntur uel ante defuncti sunt . ut manifestacus
posteamalis baptizatoribus suis i ambapti zari non
possint: baptizate in quam prodito adultero atque
damnato quos ab eo cum later& baptizatos esse con¬
stiterit amortuo quippebapti⁊ atis unt omnem
peccatorem sineulla exceptione intellegendum
esredixisti quibaptizare non posit adiungenda
testiinonium deoleo peccatoris ut dixisti tuscrib¬
sisti teipsum audilegete ipsum siomnis peccator
cam quam mortuus non potest baptizare. nec
occultus pocest non enim quia oc cultus ideo uiuus:
cum multo profundius &iam mendatio simula¬
tionis absumptussit minus enim mortuus clice¬
r&ur sisaltem confiter&ur sed fit millo quod alio
loco scribtum est amorcuo uelue qui nonsit perit
confessio. abisto morcuo intanta mortis profun¬

Expanded text:
baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus et scientibus subueniri, ut eis solis nunc obsint. qui uel ignorant uel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis iam baptizari non possint. baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe baptizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione intellegendum esse dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptus sit. minus enim mortuus diceretur, si saltem confiteretur, sed fit in illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profun
Abbreviated transcription (Latin):
quentia nonaduerteris. aut ab cis dissimulandum
putaueris. paulo post quippe subieti & dixi namsi
hoc loco morcuum intellexero peccatorem bapti¬
⁊ atorem: eadem illa consequ&ur absurditas. ut
quis quis &iam latente impio fuerit baptizatus
tam quam amortuo baptizatus inaniter lot ussit:
non enim ait quibaptizatur amortuo manifesto
sedabso lute dixit mortuo. haec manifestatio uer¬
borum illic meorum quem non desomno uel po¬
tius deipsa morte excitar&: & tamente non excitauit:
& insuper quod ezo contir petilianum dixeram
quasi contra medicens uehementius &iam con¬
firmasti sicut solent homines inuectam sagittam
nesciendo excludere altius &iam penitus quidem¬
egere: ad seruistienim mortuum nonintellegendũ.
nis ipeccatorem baptistam & nullum peccatorem
excipiendum &ideo quodego dicebam contrirte. con¬
luditur nec occultum excipi posse : ubinullus excipitꝰ
rebartizate igitur eos quos ab occultis peccatoribus

Expanded text:
quentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum quentia non aduerteris aut ab eis dissimulandum putaueris. paulo post quippe subieci et dixi: nam si hoc loco mortuum intellexero peccatorem baptizatorem, eadem illa consequetur absurditas, ut, quisquis etiam a latente impio fuerit baptizatus, tamquam mortuo baptizatus inaniter lotus sit. non enim ait: \'qui baptizatur a mortuo manifesto, sed absolute dixit: \'mortuo\'. haec manifestatio uerborum illic meorum quem non de somno uel potius de ipsa morte excitaret? et tamen te non excitauit, et insuper, quod ego contra Petilianum dixeram, quasi contra me dicens uehementius etiam confirmasti. sicut solent homines iniectam sagittam nesciendo excludere altius etiam penitusque degere. adseruisti enim mortuum non intellegendum nisi peccatorem baptistam et nullum peccatorem excipiendum, et ideo quod ego dicebam contra te concluditur, nec occultum excipi posse ubi nullus excipitur. rebaptizate igitur eos, quos ab occultis peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
raltem diligenter atcendis non meipsos cultores
mortuos appellasse quamuis alio modo &iam
ipsi moreuis int sed deos falros quos colunt quia
homines fuerunt & sicut homines de corpore
exicrunt nec resurrexerunt : nec uita ullum me¬
ritum qui post hanc uitam promititur habue¬
runt ab ipsis ergodus quibaptizantur sicut dixi
uere amoraus baptiz antur id est qui in eorum
nomine bapti z antur: quia &ipsi non in nomine sacer¬
dotum suorum sed deorum: dequibus uana opmnantꝰ
se sc̃ĩ ficariputant xp̃s autem resurrexit &uiuit: pro¬
inde qui ab illo baptizatur non solum perbonum
ueriun&iam permalum ministrum perditis mo¬
rib moreuum nonamortuo baptizatur ab illo
enim baptizatur quiuiuie in a&ernum & dequodic¬
cumert meuangelio. quod &iam ibi cominemora¬
mea quantu indicant uerbatua nonin tellexisti.
nolo enim dicere parum intellegens fric udare
uoluirti miror auẽ quod uerba illicinea conse¬

Expanded text:
saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores saltem diligenter attendis, non me ipsos cultores mortuos appellasse, quamuis alio modo etiam ipsi mortui sint, sed deos falsos quos colunt, quia homines fuerunt et sicut homines de corpore exierunt nec resurrexerunt nec uitae ullum meritum, quae post hanc uitam promittitur, habuerunt. ab ipsis ergo diis qui baptizantur, sicut dixi, uere a mortuis baptizantur, id est, qui in eorum nomine baptizantur, quia et ipsi non in nomine sacerdotum suorum, sed deorum, de quibus uana opinantur, se sanctificari putant. Christus autem resurrexit et uiuit; proinde qui ab illo baptizatur, non solum per bonum, uerum etiam per malum ministrum perditis moribus mortuum, non a mortuo baptizatur. ab illo enim baptizatur, qui uiuit in aeternum et de quo dictum est in euangelio, quod etiam ibi commemoramea, quantum indicant uerba tua, non intellexisti; nolo enim dicere: parum intellegens fraudare uoluisti. miror autem. quod uerba illic mea conse
Abbreviated transcription (Latin):
adolatione q uod superiont uerba satis indicant
nam tocasententia ita conectitur emundabit
meiustus in mesericordia &argu& me oleurr
aut̃ peccatoris non in pinguabit caput meum:
maliut ergo contundica put suum ab ar guente
ueraciter quamungi ablandiente fallaciter¬
crans latis uerbis oleo &unctione lenitudine sgni¬
eicantibus adulantis quidautemegi milla epistula
de hoctestimonio senserim ubi dictum est quibap¬
tizatur a mortuo: ipsis exea rep&itis uerbis. satis
quantum opinor ostendam cum enim dissere¬
rem quid respondere debeat adistas catholicus
inidolorum templis nonenim &ipsi asacerdo¬
tibus suis seaccipere arbitrantur scĩficationem
quam putant sedadussuis qui quõ homines fuei
&ita mortui sunt ut neque superterras neque in ri¬
quie scõrum uiuant uereipsi amortuis bapti¬
Tantur hucusque exepistula mea uerba ipsa tran¬
scribsi in quibus iam perspicis ut opinor sinun

Expanded text:
adulatione, quod superiora uerba satis indicant; adulatione, quod superiora uerba satis indicant; nam tota sententia ita conectitur: emendabit me iustus in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maluit ergo contundi caput suum ab arguente ueraciter quam ungi a blandiente fallacitertranslatis uerbis oleo et unctione lenitudinem significantibus adulantis. Quid autem ego in illa epistula de hoc testimonio senserim, ubi dictum est: qui baptizatur a mortuo, ipsis ex ea repetitis uerbis satis, quantum opinor, ostendam. cum enim dissererem, quid respondere debeat ad ista catholicus in idolorum templis. non enim et ipsi a sacerdotibus suis se accipere arbitrantur sanctificationem quam putant, sed a diis suis. qui quoniam homines fuerunt et ita mortui sunt, ut neque super terras neque in requie sanctorum uiuant, uere ipsi a mortuis baptizantur. huc usque ex epistula mea uerba ipsa transcripsi, in quibus iam perspicis, ut opinor, si nunc
Abbreviated transcription (Latin):
amortuo quid proneit lauatio eius quam non in tellex¬
eris quodego milla epistula posui quancumq: meuer¬
bistuis acduueris. paululum attende cum enim pu¬
tasses amemortuum hocloco intellegi cultorem
idolorum quasieos solos exceperim quibapti⁊ are
non possint eleginti quantum potisti rep&ito illo
deo leo testimonio quodnullum peccatorem bap¬
tizare uoluerit quidixit oleum peccatoris nomn
pinguabit capudineum non excipiendo aliquem
peccatorem undeuos magisur gemini sicut paulo
ante monstricui sienim nullus peccator excep¬
tus est promde bantizatos ab occultis malis cum
conuincti fuerint denuobaptizata hiciam cona¬
tieris occultum excipere peccatorem quem scã
scribtura non excepit tocus igitur iste uester
intelletus falsus aueritate conumcitur cum
&uestiae intentionisimiliter repugnare mon¬
stratur neque enim hoc reuerir. debaptis mo
insalmo positum est hac non deassematoris

Expanded text:
a mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexa mortuo quid proficit lauatio eius?, quam non intellexeris, quod ego in illa epistula posui, quantumque me uerbis tuis adiuueris, paululum adtende. cum enim putasses a me mortuum hoc loco intellegi cultorem idolorum. quasi eos solos exceperim qui baptizare non possint, egisti. quantum potuisti, repetito illo de oleo testimonio, quod nullum peccatorem baptizare uoluerit qui dixit: oleum peccatoris non inpinguabit caput meum, non excipiendo aliquem peccatorem. unde uos magis urgemini, sicut paulo ante monstraui. si enim nullus peccator exceptus est, proinde baptizatos ab occultis malis, cum conuicti fuerint, denuo baptizate. hic iam conaberis occultum excipere peccatorem, quem sancta scriptura non excepit. totus igitur iste uester intellectus falsus a ueritate conuincitur, cum et uestrae intentioni similiter repugnare monstratur. neque enim hoc re uera de baptismo in psalmo positum est ac non de assentatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cuius & falsam sama mundande alienae consci¬
entiae prodesse aliquid credidisti: nisi quia illud
non dialecticum sedplane sophisticum quod inme
erustrir quasiin dialectico reprehendisti subueni¬
retibarbi tiirtus es simentiris uerum dicis quid
enimalid conaris asserere cum homini tribuen
baptirmum quemn dĩ esse nonuis ag noscere ideo
dicis adulterum dare posse uerum baptis mum
quia seipsum occultando castum essementitur
itaque tuncuerum dicit inbaptismo tuminennii
inflagitio &ionest aqua eius mendax quam esse
uultis mecdesia secundum promisionem tot
proph&iarum toco terrarum orbediffusã cum
aquam mendacem non baptisinum dixerit
hieremias sedinendaces homines secundum in¬
tellectum quimanifestus est ina pocalipsi ubi
interrogante io hanne quidessent aquae illae iniu¬
sione monitirtae populos esse responsum est
deillo uero testimonio quodscriptumest . quibaptizatꝰ

Expanded text:
cuius et falsam famam mundandae alienae conscicuius et falsam famam mundandae alienae conscientiae prodesse aliquid credidisti, nisi quia illud non dialecticum, sed plane sophisticum, quod in me frustra quasi in dialectico reprehendisti, subuenire tibi arbitratus es: si mentiris, uerum dicis! quid enim aliud conaris asserere, cum homini tribuens baptismum, quem dei esse non uis agnoscere, ideo dicis adulterum dare posse uerum baptismum, quia se ipsum occultando castum esse mentitur? itaque tunc uerum dicit in baptismo, cum mentitur in flagitio, et non est aqua eius mendax, quam esse uultis in ecclesia secundum promissionem tot prophetiarum toto terrarum orbe diffusa, cum aquam mendacem non baptismum dixerit Hieremias, sed mendaces homines secundum intellectum qui manifestus est in Apocalypsi, ubi interrogante Iohanne, quid essent aquae illae in uisione monstratae, populos esse responsum est. De illo uero testimonio, quod scriptum est: qui baptixatur
Abbreviated transcription (Latin):
uenire poss& inmentem quamiusta uocesit dictũ.
de trirhentem proximosuo occulte. hunc perse¬
quebar: & abipso dño ihũ xp̃o inexcellentissima
proph&ia persequar inimicos meos & conprehen¬
dam illos & non conuertar donec deficiant: & alia multai
diuina testimonia quae persequi lonum ÷ sitam̃
non mihi propter hoc uerbum calumniaris ut quõ
dixi persequilongum ÷ persequutorem medi¬
uinorum testimoniorum esse crimineris. oppo¬
nis inibi uerba scribtuntrum totiens de monstrata¬
quam uos nihil adiuuent oleum peccatoris non in¬
pingu& caput meum cum & apuduos essesaltem oc¬
cultos peccatores negare non ponis quita menbap¬
tizant nechis uerbis exceptis unt: nonenim ait oleũ
manifesti peccatoris. sed absolute oleum peccatoris
& factis unt mihi uelut aqua mendax non habens
fidem ubimiror prudentiamtuam quomodotibi
non uideatur aquam endax simulatoris occulti:

Expanded text:
uenire posset in mentem, quam iusta uoce sit dictum: uenire posset in mentem, quam iusta uoce sit dictum: detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar, et ab ipso domino Iesu Christo in excellentissima prophetia: persequar inimicos meos et conprehendam illos, et non conuertar donec deficiant. et alia multa diuina testimonia, quae persequi longum est, si tamen non mihi propter hoc uerbum calumniaris, ut, quoniam dixi: \'persequi longum est\', persecutorem me diuinorum testimoniorum esse crimineris. Opponis mihi uerba scripturarum totiens demonstrataquam uos nihil adiuuent: oleum peccatoris non inpinguet caput meum — cum et apud uos esse saltem occultos peccatores negare non possis, qui tamen baptizant nec his uerbis excepti sunt; non enim ait: \'oleum manifesti peccatoris\', sed absolute: \'oleum peccatoris\' — et: facti sunt mihi uelut aqua mendax non habens fidem. ubi miror prudentiam tuam, quomodo tibi non uideatur aqua mendax simulatoris occulti,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩs sed fame hominum credidistis quaesi potest
esreralsa bona demalis cur non possit &iam
mala debonis depersecutione aut̃ hoctibi breuiter
iterum que responderin quod cum respondis sem
p&iliano resellere minime ualuisti inscribtura
quippescã quae neminem fallit area dicta est eccle¬
siadĩ dninque ipsum cumuenti labro esseuentun
& inundaturum aream suam ut stumenta recon¬
dat inhorreo paleam uero conbunrt gni in extin¬
guibili. autergo recte passi estis persecutionem
aut simodus xpĩanus excessus est paleanit fecit
propter quam non fuert area dominica dese¬
renda : nequis quis ante tempus uentilationis . ab
area paleam refugere. afrumento separatus palea
fer& tuautem cu hoc non meum sed staẽ strib¬
curae testimonium resellere conareris. nullam
persequutionem iustam esse posredixisti ubi ig¬
noscendum tibi est nescienti scribturas. unde tibi

Expanded text:
sanctis, sed famae hominum credidistis. quae si potest sanctis, sed famae hominum credidistis. quae si potest esse falsa bona de malis, cur non possit etiam mala de bonis? de persecutione autem hoc tibi breuiter iterumque responderim, quod cum respondissem Petiliano refellere minime ualuisti. in scriptura quippe sancta, quae neminem fallit, area dicta est ecclesia dei dominumque ipsum cum uentilabro esse uenturum et mundaturum aream suam, ut frumenta recondat in horreo, paleam uero conburat igni inextinguibili. aut ergo recte passi estis persecutionem aut, si modus christianus excessus est, palea nostra fecit, propter quam non fuerat area dominica deserenda, ne, quisquis ante tempus uentilationis ab area paleam refugeret. a frumento separatus palea fieret. tu autem, cum hoc non meum, sed sanctae scripturae testimonium refellere conareris. nullam persecutionem iustam esse posse dixisti; ubi ignoscendum tibi est nescienti scripturas, unde tibi
Abbreviated transcription (Latin):
corpore xp̃i nonsunt quod est ecclesia quõ non po¬
test xp̃s habere membne damnata: proinde &ipsi
exti ir ecclesiam baptiz ant omnia quippeista mon¬
stra absit omnino ut inmembris illius columbȩ
unicae conputentur absit ut intrirre possint limi¬
tes horti conclusi cuiusille custos est qui non potes
falli quitam en si confitentur & corriuntur tunc
inturne tuncmundantur tunc inarborib: horci
conlusi tunc in membris columbȩ unicae nume¬
rantur nec tamen denuo bapti⁊ antur: ita &cum
ab her&icis ueniunt cumipso bapt is matȩ quod
& foris habuerunt sed non &cum ipsa mundatione
quamintus accipunt : ut quod defuit praestaetur.
quod aut̃ nonmutatum est ad prob&ur ur̃a inquis
perurõs maiores traditiones & curisicationis & per
uos pesecutionis crimine damnata conscientia.
est detraditoribus quidem &turificatoribus qui fu¬
erint qui hoc nesas ad miserint non inscripturis

Expanded text:
corpore Christi non sunt, quod est ecclesia, quoniam non pocorpore Christi non sunt, quod est ecclesia, quoniam non potest Christus habere membra damnata. proinde et ipsi extra ecclesiam baptizant. omnia quippe ista monstra absit omnino ut in membris illius columbae unicae conputentur, absit ut intrare possint limites horti conclusi, cuius ille custos est qui non potest falli. qui tamen si confitentur et corriguntur, tunc intrant, tunc mundantur, tunc in arboribus horti conclusi, tunc in membris columbae unicae numerantur nec tamen denuo baptizantur; ita et cum ab haereticis ueniunt cum ipso baptismate, quod et foris baptismo. sed non et cum ipsa mundatione, quam intus accipiunt, ut quod defuit praestetur, quod autem non mutatum est adprobetur. Uestra, inquis, per uestros maiores traditionis et turificationis et per uos persecutionis crimine damnata conscientia est. de traditoribus quidem et turificatoribus, qui fuerint qui hoc nefas admiserint, non scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
baptizare quomodo baptizant quos dam nauit ds̃
antequam deillis quic quam iudicar& ecclesia qui
enim mente peruerra uid&ur intus esse cumforis
sit abipsoxp̃o iamiudicatus est: ipsequippeait: qui
non credit iamiudicatus est paulus aut̃ apostolus
dicit ecclena subdita est xp̃o noniitur deb& eccle¬
sia sexp̃o preponere ut put& baptizare porse abillo
iudicatos esseaut̃ iudicatos baptiZare non possecum
ille semper ueraciter iudic& ecclesiastici aut̃
iudices sicut homines plerum que fallantur: bap
ergo quantum attin& adiusibi leministeriũ
&buin & mali inuisibiliter aut̃ pereos illebapti ⁊ at
cuius est &ius ibile baptisma & inuisibilis grrcia: tin¬
guere ergo possunt & boni & mali abluere autem
conscientiam non nis iille qui semper est bonus:
hacperhoc &iam nescientem ecclesiam proptermal
pollutam que conscientiam damnati axp̃o iam in

Expanded text:
baptizare, quomodo baptizant quos damnauit deus, baptizare, quomodo baptizant quos damnauit deus, antequam de illis quicquam iudicaret ecclesia. qui enim mente peruersa uidetur intus esse cum foris sit, ab ipso Christo iam iudicatus est. ipse quippe ait: qui non credit iam iudicatus est, Paulus autem apostolus dicit: ecclesia subdita est Christo. non igitur debet ecclesia se Christo praeponere. ut putet baptizare posse ab illo iudicatos. a se autem iudicatos baptizare non posse, cum ille semper ueraciter iudicet, ecclesiastici autem iudices sicut homines plerumque fallantur. baptizant ergo, quantum attinet ad uisibile ministerium, boni et mali, inuisibiliter autem per eos ille baptizat, cuius est et uisibile baptisma et inuisibilis gratia. tinguere ergo possunt et boni et mali, abluere autem conscientiam non nisi ille, qui semper est bonus. ac per hoc etiam nesciente ecclesia propter malam pollutamque conscientiam damnati a Christo iam in
Abbreviated transcription (Latin):
cuminanifestos bonos sihomo abluit quando dan¬
tis conscientiabona: & manifesta ds̃ aut̃ quando mali
& occulta dicergo quod dicimus. quia hoc est uerum hoc
sanum hoc catholicum quod xp̃s mund& accipientiũ
conscientias siue perbo nos ministros baptis misui
siue permalos quõ deillo scribtum est xp̃s dilexit
ecclesiam &seipsum trrdidit proea ut eam scĩficar&
mundans eam labacro aquae in uerbo tumquis responde
quomodo baptizent quos damnauit eclesia iam
ergo receditur a uerbis p&iliani. quõ illo dicente con¬
scientia scȩ̃ dantis ad tendicur queabluat accipien¬
tis cum quȩrerem quis abluat accipientis conscien¬
tiam quando polluta dantis occulta est nonmni hi
potuit responderi tamen contiix ueritatem
dicitur quod falsa eius fama possit abluere quam
sihoc ipsa possedicer&ur riaut̃ queris quomodo bap¬
tizent quos dam nauit ecclesia respondeo siceos

Expanded text:
cum manifestos bonos, si homo abluit. quando dancum manifestos bonos, si homo abluit. quando dantis conscientia bona est et manifesta, deus autem, quando mala et occulta. dic ergo quod dicimus?, quia hoc est uerum, hoc sanum, hoc catholicum, quod Christus mundet accipientium conscientias siue per bonos ministros baptismi sui siue per malos, quoniam de illo scriptum est: Christus dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret mundans eam lauacro aquae in uerbo. Tu, inquis, responde, quomodo baptixent quos damnauit ecclesia. iam ergo receditur a uerbis Petiliani, quoniam illo dicente: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis cum quaererem quis abluat accipientis conscientiam, quando polluta dantis occulta est, non mihi potuit responderi. tam enim contra ueritatem dicitur, quod falsa eius fama possit abluere, quam si hoc ipsa posse diceretur. Si autem quaeris, quomodo baptizent quos damnauit ecclesia, respondeo sic eos
Abbreviated transcription (Latin):
mali hominis. falsa bonafama credentes accipien¬
tes abluebat Nec generiebat in hominem gnrtiam
diuinae ueritatis falsitas humane opinionis. &illud
testimonium quod descripturis posuisti quȩ ma¬
nifestasunt uobis quae autem occulta sunt dño dõ
ur̃o ista uerba redar guit atque conuincit: sienim
quȩ occultas unt dño dõ nr̃o relinauendas unt quo¬
modo conscientia dantis nonsolum mala uerum
&iam bona cum occultaest attenditur utab luat
accipientis aut supsa cu occulta ÷ non adtenditur
quid tunc accipiens iubecis attendat unde consei¬
entia eius abluatur exper ges cimini aliquando
nunc saltem dicite attendat dm̃ quitim ecis nehu¬
inquis quodtimeam sienim cumlat& dantis consci¬
entia dixero ut accipiens attendat dm̃. & ab illo tunc
eius ablui conscientiam confessus fuero illa meor¬
renda consequitur absurditas sanctius ablu homi¬
nes cum baptizatores habent occultos malos quam

Expanded text:
mali hominis falsa bona fama credentes accipienmali hominis falsa bona fama credentes accipientes abluebat nec generabat in homine gratiam diuinae ueritatis falsitas humanae opinionis. Et illud testimonium, quod de scripturis posuisti: quae manifesta sunt, uobis, quae autem occulta sunt, domino deo uestro, ista uerba redarguit atque conuincit si enim quae occulta sunt domino deo nostro relinquenda sunt. quomodo conscientia dantis non solum mala, uerum etiam bona, cum occulta est. attenditur, ut abluat accipientis? aut si ipsa, cum occulta est. non attenditur. quid tunc accipiens iubetis attendat, unde conscientia eius abluatur? Ei Expergiscimini aliquando, nunc saltem dicite: attendat deum. quid timetis ne hui ? \'est\', inquis, \'quod timeam. si enim, cum latet dantis conscientia, dixero. ut accipiens attendat deum, et ab illo tunc eius ablui conscientiam confessus fuero, illa me horrenda consequetur absurditas. sanctius ablui homines, cum baptizatores habent occultos malos quam
Abbreviated transcription (Latin):
cum de illo crediderie falsum atque ita nedes it
arbor quaefructum pariat hȩr&ici erroris fic
mater falsitas ueritatis hocideo totum tamex¬
secrirbile tam minbiliter peruersum & insa¬
num ne quod dĩ est dĩ essedicatur ut quod adõ
sumitur hominib: tribuatur nequed ixit consci¬
entia sc̃edantis attenditur quaabluat accipien¬
tis eruirsse uideatur: nr̃i hioc in quibus describturis¬
probant quõ iudas traditor antequam dam nare¬
tur omnia sicuca postolus gessit: quidhoc ad p&i¬
liani sententiam fixam atquedifinitam conscien¬
cia sc̃ẽ dantis atcenditur quȩ abluat accipientis
nisi quod &iudas istemimium contrauos escum
uerbis alienis in considenrtae prolatis patrorini ũ¬
prebere conamini cum enim iudas ricut a postolus
bapti ⁊ ar& quando quidem malus erret. quia fur erat:¬
& eaquaemit tebantur in comiissos sibi loculos ause¬
rebat nonutique conscientia eius attendebatur. sed

Expanded text:
cum de illo crediderit falsum, atque ita, ne desit cum de illo crediderit falsum, atque ita, ne desit arbor, quae fructum pariat haeretici erroris, fit mater falsitas ueritatis. hoc ideo totum tam execrabile, tam mirabiliter peruersum et insanum, ne quod dei est dei esse dicatur, ut quod a deo sumitur hominibus tribuatur, ne qui dixit: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis errasse uideatur. Nostri hoc, inprobant, quoniam Judas traditor, antequam damnaretur, omnia sicut apostolus gessit. Quid hoc ad Petiliani sententiam fixam atque definitam, Conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis nisi quod et ludas iste nimium contra uos est, cum uerbis alienis inconsiderate prolatis patrociniupraebere conamini? cum enim ludas sicut apostolus baptizaret, quandoquidem malus erat, quia fur erat et ea quae mittebantur in commissos sibi loculos auferebat, non utique conscientia eius attendebatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
inrerum ueritate sedmmperplexitate locutionis
humanae quaedam uerba dicunt tunc uideri uera
cum falsasunt tuncfalsa cumuerasunt. quȩ cum
disputationem inciderint: animo discermi&iam¬
sidis solui sermone nonopossunt: tuuero non uer¬
bum quod lib& nec remquam lib& sed ipsam
quam ia&ernam uitam renascimur munda¬
tionem conscientiae ueram feri possedicis in ho¬
minem perfamam falsam: aliena conscientiae
& netibi hoc tribuatur qui dialecticam didicisti.
uestrorum dicis hancesse sententiam. quib:
nonut dia lecticus sed plane ut hereticus consen¬
sisti pertegitur autperurõs haec est magnifica
inuenta uel demonsturta doctrina cumix̃a
datis bona conscientia est tunc adea fit bonus
quibaptizatur tuncarbor bona bonum fructũ
parit: cum uero conscientia dantis mala & occul¬
taest tunc eius quȩ falsa est bona fama consulitꝰ
ut cunc afallente accipiat homobaptis mum uers

Expanded text:
in rerum ueritate, sed in perplexitate locutionis in rerum ueritate, sed in perplexitate locutionis humanae quaedam uerba dicunt tunc uideri uera cum falsa sunt, tunc falsa cum uera sunt; quae cum in disputationem inciderint animo discerni, etiamsi dissolui sermone non possunt. tu uero non uerbum quodlibet nec rem quamlibet, sed ipsam qua in aeternam uitam renascimur mundationem conscientiae ueram fieri posse dicis in homine per famam falsam alienae conscientiae. et ne tibi hoc tribuatur, qui dialecticam didicisti. uestrorum dicis hanc esse sententiam, quibus non ut dialecticus, sed plane ut haereticus consensisti. per te igitur aut per uestros haec est magnifica inuenta uel demonstrata doctrina: cum sancte dantis bona conscientia est, tunc ad eam fit bonus qui baptizatur, tunc arbor bona bonum fructum parit: cum uero conscientia dantis mala et occulta est, tunc eius quae falsa est bona fama consulitur, ut tunc a fallente accipiat homo baptismum uerum,
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam cum uero constientia dantis latent̃
inmunda est tunc ds̃ angelus ueabluit cabe tene
qui uobis haec dicentibus credunt occultos malos
optent inuenire a quib bapti⁊entur: ut multo
sanctius ab ipso dõ uel angelo eius abluantur hanc
absurditatem uel deridendam uel de cestandam
cum uerbis praecedentib: petiliani perspiceres:
consequentes & ame mepistulamea cominemo¬
ratam caute tuquidem quas inihilhorum dixe¬
rim remtantam silendam putasti sed confugisti
adnescio quid absurdius. ut cum maculora consci¬
entia dantis occulta est &ideo non potest accipien¬
tis abluere tuncfalsa famaeius accipiens abluatꝰ
& in eo ueritatem fals itas oper&ur: nunc & accus a
calum mosiȩ dia lecticos. quod fuzienda uersutia
sermonis efficiant ut si falsum ÷ uerumsit: si uers
falsumsit: eccetale aliquid ipsa sacrir menta xp̃i¬
anȩ regenerctionis inmittis immopeius magis¬
que figiendum: illienim non in sua frirude nec

Expanded text:
conscientiam, cum vero conscientia dantis latenter conscientiam, cum vero conscientia dantis latenter immunda est, tunc Deus angelusve abluit: cavete ne qui vobis haec dicentibus credunt, occultos malos optent invenire a quibus baptizentur, ut multo sanctius ab ipso Deo vel angelo ejus abluantur. Hanc absurditatem vel deridendam vel detestandam cum verbis praecedentibus Petiliani perspiceres consequenter et a me in epistola mea commemoratam, caute tu quidem quasi nihil horum dixerim, rem tantam silendam putasti; sed confugisti ad nescio quid absurdius, ut cum maculosa conscientia dantis occulta est, et ideo non potest accipientis abluere, tunc falsa fama eius accipiens abluatur et in eo ueritatem falsitas operetur. I nunc et accusa calumniose dialecticos, quod fugienda uersutia sermonis efficiant, ut si falsum est uerum sit, si uerum est falsum sit. ecce tale aliquid ipse in sacramenta christianae regenerationis inmittis, immo peius magisque fugiendum. illi enim non in sua fraude nec
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia restat ut abste &iam requiri inus quod
&ibi quaes iuimus quõ sicut dicit p&ilianus uelquilib&
alius consentientibus uobis cum scaẽ lantis conscienti¬
a est idest cumbona &munda conscientia: abluit ac¬
cipientis conscientiam:  unde abluatur accipiens
quando lat& dantis maculosa conscientia puto enĩ
iam nonte repetiturum atquedicturum. quodim¬
pleat in abluendo uicem conscientiae bonae falsa eius
famabona sufficit: quod hoc uestros non tedicere
adseruisti illorum tepudeit non &iam tiui restat̃
ergo ut cuncuelds̃ uelquis quam sc̃s angelus abluat
quo dsidixeritis illa horrenda consequ&ur ab sur¬
ditas: quam in illa epistula mea cominem onrtam
nondico uidere uoliusti quia prorsus nonattiisti
sedtanto attentius acutiusq uidisti quantomagis
uciere timuisti sienim hocdicitis quod cum st̃s
homobaptizat : scã eius conscientia diluit accipientis

Expanded text:
conscientia, restat, ut abs te etiam requiramus quod conscientia, restat, ut abs te etiam requiramus quod et ibi quaesiuimus — quoniam, sicut dicit Petilianus uel quilibet alius consentientibus uobis, cum sancte dantis conscientia est, id est cum bona et munda conscientia est, abluit accipientis conscientiam —, unde abluatur accipiens, quando latet dantis maculosa conscientia. puto enim iam non te repetiturum atque dicturum, quod impleat in abluendo uicem conscientiae bonae falsa eius fama bona; sufficit quod hoc uestros, non te, dicere adseruisti. illorum te pudeat, non etiam tui. restat ergo, ut tunc uel deus uel quisquam sanctus angelus abluat. quod si dixeritis. illa horrenda consequetur absurditas, quam in illa epistula mea commemoratam non dico uidere noluisti, quia prorsus non attised tanto attentius acutiusque vidisti, quanto magis attingere timuisti. Si enim hoc dicitis, quod cum sanctus homo baptizat, sancta ejus conscientia diluit accipientis
Abbreviated transcription (Latin):
abluit abluit ergo accipientem: mali hominis
famabona nompsius dantis polluta conscientia
curergo dictum est conscientia scae dantes atten¬
ditur quae abluat accipientis nisi quia non abluit
accipientis sinonest constientia scaẽ dantis sima¬
culosa &minunda ÷ quidergo tunc atcenditꝰ ĩpsa
in quis attenditur cum fama eiꝰ attenditur: & sibo
na fama nihil inter est adabluendum accipien¬
cem &iam cum est mala conscientia sed abluit
bonaeꝰ fama dicrogate cum mala conscientia est
uenrest bona fama eius anfalsa proculdubio utiq
falsa promde cumbona non est & occulta est dan¬
tis conscientia. quo modo lib& eam tibi uidearis
attendere secundum hanc sententiam non ab¬
luit accipientem nisidantis. aut sama falsa aut
polluta conscientia: utrum que insanum est:
sitetalia delectant tuelige quids it insanius: por¬
ro quia ueritas non admittit. ut accipientis consci¬
entiam uel falsa famadantis ab luat. uel polluta

Expanded text:
abluit. abluit ergo accipientem mali hominis abluit. abluit ergo accipientem mali hominis fama bona, non ipsius dantis polluta conscientia. cur ergo dictum est: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, nisi quia non abluit accipientis, si non est conscientia sancte dantis, si maculosa et inmunda est? quid ergo tunc attenditur? ipsa, inquis, attenditur, cum fama eius attenditur, et si bona est fama, nihil interest ad abluendum accipientem etiam cum est mala conscientia, sed abluit bona eius fama. dic, rogo te, cum mala conscientia est, uera est bona fama eius an falsa? procul dubio utique falsa. proinde cum bona non est et occulta est dantis conscientia, quomodolibet eam tibi uidearis attendere, secundum hanc sententiam non abluit accipientem nisi dantis aut fama falsa aut polluta conscientia. utrumque insanum est; si te talia delectant, tu elige quid sit insanius. porro quia ueritas non admittit, ut accipientis conscientiam uel falsa fama dantis abluat uel polluta
Abbreviated transcription (Latin):
gnorem propter hocenim ab omm potente
dõ dicumest quaenota rnt uobis que occult a
mibi sempergitur attendo conicientiã dantir¬
& quia ipsam nonuideo: quidde ea mpublico notum :
quaero nec adrem pertin& naliudsit insecr&a
conscientia aliud inpublica fama sufficit enim
scisse quinec dum eius a quo accipio dam nata con¬
scientia ÷ ecceipsa uerbatua posui quib tedicere
ostenderem: quod meis uerbis breuiter a pertaq:
conplexussum: quod ad hoc attendatur abluentis
conscientia ut quȩ deilla famasit cognoscatur
nonergo ipia attenditur homobone non ipsa
attenditur quaeuideri non potest sedfama atten¬
ditur qua&iam falsaesse potest quodipse conite¬
ris atque concedis nam &tu uidisti maculosam
conscientiam non ualere adabluendum non
ergo conscientia scae dantis attenditur quarab¬
luat accipientis redfama quaputatur scã dare
&iam quiscãẽ nondat & putatur abluere quinon

Expanded text:
ignorem. propter hoc enim ab omnipotente ignorem. propter hoc enim ab omnipotente deo dictum est: quae nota sunt, uobis, quae occulta, mihi. semper igitur attendo conscientiam dantiet quia ipsam non uideo, quid d.e ea in publico notum est quaero, nec ad rem pertinet, si aliud sit in secreta conscientia, aliud in publica fama. sufficit enim scisse, qui? necdum eius a quo accipio damnata conscientia est. Ecce ipsa uerba tua posui, quibus te dicere ostenderem quod meis uerbis breuiter aperteque conplexus sum, quod ad hoc adtendatur abluentis conscientia, ut quae de illa fama sit cognoscatur. non ergo ipsa adtenditur, homo bone, non ipsa adtenditur quae uideri non potest, sed fama adtenditur quae etiam falsa esse potest, quod ipse confiteris atque concedis; nam et tu uidisti maculosam conscientiam non ualere ad abluendum. non ergo conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, sed fama, qua putatur sancte dare etiam qui sancte non dat et putatur abluere qui non
Abbreviated transcription (Latin):
cipitium conpulerit homines angustia non in¬
ueniendi quaexirent itanedantis maculosa
conscientia conscientiam potest accipientis ab¬
luere sihabeat famam bonam: & tantum ad ablu¬
endum poterit quantum bona sibonam famam
fallendo contraxerit: atcendis quiddicatur: &ius
iam precer eam hunc locum an hocidem adhuc
uersabo ut diligentius cogaris attendere: p&ilian
dixit conscientia scãe dantis attenditur quae ab¬
luat accipientis egodixi auidsilateat dantis con
scientia & fortasse maculosa sit : quomodo pote¬
rit accipientis abluere constientiam tũ uel po¬
tius ur̃i dixerunt namtu uirtalis quando ista
dixisses quamuis habeat conscientiam macu¬
loram mibi tamen qui habeo baptitor qui ala
t& & nescio sufficit quodi ab eo accipio cuius
in nocentem quia meccleria ÷ conscientiã puto
nam ideo in quis conscientiam dantis attendo
nonut quideieri non potes delatentibus iudicem
sedut si quid deeo ipublica conscientiaet non

Expanded text:
cipitium conpulerit homines angustia non incipitium conpulerit homines angustia non inueniendi qua exirent. itane dantis maculosa conscientia conscientiam potest accipientis abluere, si habeat famam bonam, et tantum ad abluendum poterit quantum bona, si bonam famam fallendo contraxerit? adtendis, quid dicatur, et uis iam praetereamus hunc locum, an hoc idem adhuc uersabo, ut diligentius cogaris adtendere? Petilianus dixit: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientiscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam tu uel potius uestri dixerunt — nam tu uir talis quando ista dixisses? —: quamuis habeat conscientiam maculosam, mihi tamen, qui ab eo baptizor, quia latet et nescio, sufficit quod ab eo accipio, cuius innocentem, quia in ecclesia est, conscientiam puto. nam ideo, inquis, conscientiam dantis attendo, non ut, quod fieri non potest, de latentibus iudicem, sed ut. si quid de eo in publica conscientia est, non
Abbreviated transcription (Latin):
tis nec cam̃ sineuenia uel insanabiles estis mise¬
ricordiae dĩ: quia dis cordioso errore deposito ad
catholicam ueritatem pacem que conuersi per
dari sanarique poteritis non ut destruantur
muobis ecclesia sac ramenta quaȩaliena pernitio¬
alium conscientia sca dantis ad tenditur qu .x
abluat accipientis ubi ego dixi quidsi lateat dantis
conscientia & fortasie maculosa sit quomodo po¬
terit accipientis abluere conscientiam tucontra
non quidate homineacuto sed quidaur̃s dicatur
di locutus es quodtotum breuiter itadicipotest
conscientiam dantis ad tendi non setundumaenꝰ
sinceritatem quaem illa uideri mon potest sedie¬
cundum fama quadeilla seuuera seufilsaest
quia uidelic& es÷ hominis qui&si scelentto: occuliu
sit sufficit accipienti quod bonaesit aestimationis
nondum cognitus nondum iudicatus. nondum
abeccdesia separatus: uideo obsecrote in quod pre¬

Expanded text:
tis: nec tamen sine venia vel insanabiles estis misetis: nec tamen sine venia vel insanabiles estis misericordiae Dei; quia discordioso errore deposito, ad catholicam veritatem pacemque conversi, per dari sanarique poteritis: non ut destruantur in vobis Ecclesiae Sacramenta, quae aliena pernicioalium, Conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis. Ubi ego dixi: Quid, si lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam? tu contra non quid a te homine acuto, sed quid a uestris dicatur diu locutus es, quod totum breuiter ita dici potest: conscientiam dantis adtendi non secundum eius sinceritatem. quae in illa uideri non potest, sed secundum famam, quae de illa seu uera seu falsa est, quia uidelicet eius est hominis, qui etsi sceleratus occultus sit, sufficit accipienti quod bonae sit aestimationis, nondum cognitus, nondum iudicatus, nondum ab ecclesia separatus. uide, obsecro te, in quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
dño perquos dimis enrnt dñm: quodenim ual&
ad inundanda sac rilegia gentilium recte perceptũ
sacramentum baptis matis hoc ual& ad mundan¬
da sacrilegia schismaticorum & her&icor uenecit᷑
ad prehensa caritas unitatis quam obrem sicutse
ductores fidelium xpĩanorum uenientes ad xp̃m
seductis redeuntibus preponuntur undeisti
& ẽ fieri posrunt illinon porrunt itamirari non
debent decepti abher&icis quando ad catholicam
red eunt suos deceptoressibi anteponi quando adcnt¬
holicam ueniunt istinam que excusabilius p&unt
quarsibi desuerunt illihumilius rep&ir quod ri¬
erunt: istos honoribilius ubi non dui st&eno nt
aduocamus illos sus pectius unde labsi fuerant
reuocamus proinde iamperuides ut opinor non
frustne medixisse donastistarum: uelut cum
aliis donatianorum her&icorum sacrilegum er¬
rorem si & abecclesia catholica dissentitis & quȩ
una atque cadem fatemini sacrirmenta rescindi¬

Expanded text:
domino, per quos dimiserant dominum. quod enim ualet domino, per quos dimiserant dominum. quod enim ualet ad mundanda sacrilegia gentilium recte perceptum sacramentum baptismatis, hoc ualet ad mundanda sacrilegia schismaticorum et haereticorum ueraciter adprehensa caritas unitatis. quamoductores fidelium christianorum venientes ad Christum seductis redeuntibus praeponuntur, unde isti et episcopi fieri possunt, illi non possunt: ita mirari non debent decepti ab haereticis, quando ad Catholicam redeunt, suos deceptores sibi anteponi quando ad Catholicam veniunt. Isti namque excusabilius petunt quae sibi defuerunt; illi humilius repetunt quod fuerunt: istos honorabilius ubi nondum steterant advocamus; illos suspectius unde lapsi fuerant revocamus. 20. Proinde jam pervides, ut opinor, non frustra me dixisse Donatistarum, vel, ut tu mavis, Donatianorum, haereticorum sacrilegum errorem , si et ab Ecclesia catholica dissentitis, et quae una atque eadem fatemini Sacramenta rescindi
Abbreviated transcription (Latin):
scm sine quib: utique nullo dubitante interissent
quid quidaliud apuduos quod deecclesia fortes
trahi potuit habuissent: faciliore autem uenia
quod nondum habuerunt accipiunt quamsi habu¬
issent tamen & deseruissent: & hoc discernitur
apudnos ut aliter recipiantur quicat holicam reliquerẽ
aliter qui adillam primitus ueniunt illos enim am¬
plius grrbat crimen desertionis. hos aut̃ non ase
dis ruptum redcognitum &retentum uinculum
relebat unitatis undefieri potest ut quos seductos
rebapti Tauerunt: ipsi proeis penitentibus dñm
deprecentur siprius isti conciliati quam illi recon¬
ciliati ecclesiae fuerint. sicut fieri potest ut &iam
cultores idolorum siquos forte xp̃ianos adidola
seductos apostatas secerint sipriores seductores
facci fuerint xpĩani & magnum aliquod meritũ
mecclesia consequuti peripsos illi quos decepenrnt
redeamt peripsos commendentur & reconcilientꝰ

Expanded text:
 sanctum. sine quibus utique nullo dubitante interissent,  sanctum. sine quibus utique nullo dubitante interissent, quidquid aliud apud uos, quod de ecclesia foras trahi potuit, habuissent, faciliore autem uenia quod nondum habuerunt accipiunt, quam si habuissent iam et desenris sent. et hoc discernitur apud nos. ut aliter recipiantur qui catholicam reliquerunt, aliter qui ad illam primitus ueniunt. illos enim amplius grauat crimen desertionis, hos autem non a se disruptum, sed cognitum et retentum uinculum releuat unitatis. unde fieri potest. ut, qui seductos rebaptizauerunt. ipsi pro eis paenitentibus dominum deprecentur. si prius isti conciliati quam illi reconciliati ecclesiae fuerint; sicut fieri potest, ut etiam cultores idolorum, si quos forte christianos ad idola seductos apostatas fecerint. si priores seductores facti fuerint christiani et magnum aliquod meritum in ecclesia consecuti, per ipsos illi quos deceperant redeant. per ipsos commendentur et reconcilientur
Abbreviated transcription (Latin):
tas dĩ dif̃funditur incordib nr̃is nullus istorum
nisimuta¬
tus accedit ita omnnomundan¬
dus ut non
sit alienus sed sit incrlesti parti¬
ceps pacis scaẽ : sotius unitatis. plenus indiuiduae
caritatis ciuis angelicae ciuitatis adhanc itaque
ciuitatem quis quis haeresis uel schismatis. deposito
errore. correctis moribus piamente conuertitꝰ:
si iam sacurmenta gestabat quae fones &iam adin¬
dignos profluere potuerunt: hec hononent ur
meo quia & malienis nonuidentur alienu sediam
illo proprio cuinemo communicat alienus. illo si
quis quis c& eris moribus laudabilis fuerit solo schis¬
matis uel heresis crimine sepantur: cumerzo
ueniunt ad nosur̃i desistentes esse ur̃i. incipientes
este nr̃i iccipiunt quod non habebant intsalubrit̃
habere incipiant quod tanto pernitiosius. quanto
indignius habebant accipiunt enim primitus
ipsam ecclesiam & inea pacem unitatem caritatẽ

Expanded text:
tas dei diffunditur in cordibus nostris, nullus istorum tas dei diffunditur in cordibus nostris, nullus istorum nisi mutatus accedit, ita omnino mutandus, ut non sit alienus. sed sit caelestis particeps pacis, sanctae socius unitatis, plenus indiuiduae caritatis. ciuis angelicae ciuitatis. ad hanc itaque ciuitatem quisquis haeresis uel schismatis deposito errore correctis moribus pia mente conuertitur, si iam sacramenta gestabat, quae foras etiam ad indignos profluere potuerunt, haec honorantur io eo, quia et in alienis non uidentur aliena, sed iam illo proprio, cui nemo communicat alienus, illo sigquisquis ceteris moribus laudabilis fuerit, solo schismatis uel haeresis crimine separatur. Cum ergo ueniunt ad nos uestri desistentes esse uestri, incipientes esse nostri, accipiunt quod non habebant. ut salubriter habere incipiant, quod tanto perniciosius quanto indignius habebant. accipiunt enim primitus ipsam ecclesiam et in ea pacem unitatem caritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tibi: dehacenim ecclesia & deisto fonte dicitur &m
cantico canticorum: oreus conclusus. fons signa¬
tus put eus aquae uiuae: hacur̃i deuis ibili baptis¬
matis sacrirmento accipientes tantum errant:
ut res absur dissimas fateri cogatur muiti quod
ad illum scilic& fontem qui proprius unica colũ¬
bȩ dequo dictum est nemo alienus commnunic&
tibi adortum conclusum puteum que signatum
pocuerit accedere simonmagus : quem legimus
apphilippo baptizatum potuerint accedere tor
ficti dequib gemens loquitur crprianus saculo
uerbis rolis & non factis renuntiantes cot epĩ auari.
dequibus idem ipse cestatur. fundos insidiosis
fncudibus rapientes usuris multiplicantib: faenus
uggentes isti quippe baptizati & baptizantes uisi¬
bili baptismo reperiuntur adillum camen fontẽ
proprium cuinemo cominunicat alienus adillum
fontem signatum hoc est adspsscĩ donum quo cari¬

Expanded text:
tibi. de hac enim ecclesia et de isto fonte dicitur et in tibi. de hac enim ecclesia et de isto fonte dicitur et in Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae. Haec uestri de uisibili baptismatis sacramento accipientes tantum errant, ut res absurdissimas fateri cogantur inuiti, quod ad illum scilicet fontem, qui proprius unicae columbae, de quo dictum est: nemo alienus communicet tibi, ad hortum conclusum puteumque signatum potuerit accedere Simon magus, quem legimus a Philippo baptizatum, potuerint accedere tot ficti, de quibus gemens loquitur Cyprianus: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, tot episcopi auari, de quibus idem ipse testatur: fundos insidiosis fraudibus rapientes, usuris multiplicantibus faenus augentes. isti quippe baptizati et baptizantes uisibili baptismo repperiuntur: ad illum tamen fontem proprium. cui nemo communicat alienus, ad illum fontem signatum, hoc est ad spiritus sancti donum, quo cari
Abbreviated transcription (Latin):
gens hoc aut̃ dicebat despũ quem accepturi ertrs
credentes meum sp̃senim non dum eret latis
quia lhs nondum fuenat clarificatus & utique
quantum ad sacrirmentum attin& labacriuis¬
bilis ante quam ess& resurgendo clarificatus
iam bapti Zaueret plures quam io hannes sicut
ipsum loquitur euangelium: undedicit discipuli
sius nohannes quidem bapti⁊ auit aqua uos autem¬
spũ scõ baptizabimini quem & accepturi estis no
post multos dies hos usque adpente costen hic s&
qui eum acceperrnt linguis omnium gentium
loquerentur quia portendebat ecclesia in ꝑõns
gentes fut iiein nec quein quam accepturum sp̃m
largo atque inuisibili flumine
l&ificat
dĩ cuuta tem suam: dequa proph&a
prȩdixit
fluminis imp&us ladificant ciuitatem dĩ: adhunc
enim fontem nullus extraneus. quia nullus nisi
uita aderna dignus accedit: hic est proprius eccle
sit tibi proprius. & nemo alienus communic&

Expanded text:
gens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant gens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic saut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per omnes gentes futuram nec quemquam accepturum spirilargo atque inuisibili flumine laetificat deus ciuitatem suam, de qua propheta praedixit: fluminis impetus laetificant ciuitatem dei. ad hunc enim fontem nullus extraneus, quia nullus nisi uita aeterna dignus. accedit. hic est proprius ecclessit tibi proprius et nemo alienus communicet