comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualis celestis tales & caelestes nisi inmostales ex in mortali & per in¬
est cũ eõ caelestis: ut eos qui terreni erant facer& caȩlestes: Hoc ÷
motando naturam. ut eos qui mostales erant facer& in mostales in¬
ꝑtiendo dñicam gr̃am non seruilem iniuriã pestiendo Cũ igit᷑ dere
tibilib: in corruptibilia : ex contẽptibilib gloriosa : ex infirmis fostia
ex animalib spiritalia hoc ÷ ex mortalib: in mortalia : subiecit atq¬
Et ne quisquam putar& sicut substantiã carnis hoc apłs diffinisse:
aperuit quid dicer& sub iungende. Neq corruptio in corruptionẽ
possidebit tamquã dicer&. qđ dixi caro & sanguis regnũ dĩ non pos¬
sid obunt: ideo dixi quia corruptio in corruptionẽ non possidebit
Hoc ergo loco : nomine carnis & sanguinis corruptionẽ mortalitatis
intellegi uoluit. deniq tam̃ si ei dicer&ur quomodo caro erit & caro

Expanded text:
Qualis caelestis, tales et caelestes nisi inmortales per inQualis caelestis, tales et caelestes nisi inmortales per inest, cum esset caelestis, ut eos, qui terreni erant faceret caelestes, hoc est omini mutando naturam, ut eos, qui mortales erant, faceret inmortales impertiendo dominicam gratiam, non seruilem iniuriam retinendo. Cum igitur de tibilibus incorruptibilia, ei contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus spiritalia, hoc est ex mortalibus inmortalia, subiecitet ne quisquam putaret secundum substantiam carnis hoc apostolum definisse, aperuit, quid diceret, subiungendo: Neque corruptio incorruptionem possidebit, tamquam diceret: \'Quod dixi: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, ideo dixi, quia corruptio incorruptionem non possidebit. hoc ergo loco nomine carnis et sanguinis corruptionem mortalitatis intellegi uoluit. Denique, tamquam ei diceretur: \'Quo modo caro erit et caro
Abbreviated transcription (Latin):
iue in uno quoq homine utrũq cõpleat᷑ ut primꝰ adam sit ho¬
mo in corpore mortali nouissimꝰ adam idem ipse in corpore in mor¬
tali tam̃ intir animã uiuentem & sp̃m uiuificantẽ hoc int̾ ẽẽ uo¬
luit ut illic sit corpus animale hic spiritale Anima quippe
in corporeo nimali uunt quidem: sed ñ uiuificat usq: ad auferaudam
corruptionenꝵ: Incorpore uero spiritali qm̃ perfeste adherens dño
unus sp̃s est: sc uiuficat ut spiritale corpus effiruat ab sumens omnẽ
corruptionẽ : nullã n&uens separatonẽ. Pro inde sequitur. Sed non
decerra terrenus : scđs homo de catdo oaelestis. qualis terrenus talis
terreni & qualis caelestis : talis celestes. Sicut postiuumnus i maginem
illius terreni: ꝓpostemus & imaginem eius qui incaelo est : quid÷¬
qualis terrenus tales & terreni nisi. mostales ex mertali : & quid est

Expanded text:
siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit hosiue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad auferendam corruptionem; in corpore uero spiritali, quoniam perfecte adhaerens domino unus spiritus est, sic uiuificat, ut spiritale corpus efficiat absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. Proinde sequitur: Sed non de terra terrenus secundus homo de caelo caelestis qualis terrenus tales et terreni et qualis caelestis tales et caelestes igitur sicut portavimus imaginem terreni portemus et imaginem caelestiQualis terrenus, tales et terreni nisi mortales ex mortali? et quid est:
Abbreviated transcription (Latin):
atq seperandum. Sicut corpus animale quale animatũ est dĩ
flatu cũ factũs est homo inanimam uiuã : &iam ipsum exanima¬
li spiritale sine mostis int̾ uentu futurũ : nisi trans gressio p̃cepti
prius cõmisso peccato infliger& poenã : quia ds̃ seruate iustitiae
uenit iustus ꝓstratꝰ quodã modo humilitatis nr̃ȩ. sed non cũ morsu
iniquitatis nr̃ȩ. Nã ꝑ animale nobis hoc est ꝑmortale corpus ap¬
paruit : qui utiq si uoluiss& cũ corpore in mortali primitus ad¬
uoniss& : sed quia nos humilitate filu dĩ sanari oportebat : usq ad
nr̃am infirmitatem discedit & fidei nr̃ȩ meritũ ac p̃miũ uirtute suȩ
resurrestionis ostendit. Ideo sequit᷑ apłs & dicit nouissimꝰ adam
in sp̃m uiuificantẽ siue intellegat᷑ primus adam qui depuluere
ante formatus est : nouissimꝰ autẽ. qui de uirgine ꝓcreatus est

Expanded text:
atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustitiae inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
de animalib ꝓducat terra ammã uiuã: intellegit᷑ ergo corpꝰ
animale non dissimile c&eris animalib p̃t̃ mostis desolutionẽ
& corruptionẽ : quȩ cotide cibo reficitur & postea seperata ani¬
mantis compago desoluitur. Spiritale autem corpus qđ iam
cũ sp̃u in mortale est. quãuis non nulli arbitrant᷑ tunc fieri corpꝰ
spiritale : cũ iam & ipsũ corpus mutat᷑ in sp̃u : & qđ homo erat
ex corpoit & sp̃u utrũq ac totũ sp̃s erit . quasi dixerat apłs
Seminat᷑ corpus: surgit sp̃s. dixit autem semst᷑ corpus animale:
surg& corpus spiritale. Pro inde sicut animale corpus non ÷ anima
Porro quis audiat opinari uel xp̃i corpus non spiritale resurrexisse
uoł si spiritale surrexit : non iam corpus fuisse sed sp̃m: cũ hanc
opmisus discipulorũ refellat ubi ait: cum uidentis existimarent
Ecut mo uil&is habere.Iam igit᷑ illa uero spintale erat corpus
nor tan sp̃s: sedcoriiis nulla ulterius moste ab anima resoluendum

Expanded text:
go corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit apostolus: \'Seminatur corpus, surget spiritus\'. dixit autem: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. proinde, sicut animale corpus non est anima  corpus. quis porro audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem discipulorum refellat, ubi, cum eum uidentes existimarenttis habere? iam igitur illa caro spiritale erat corpus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum
Abbreviated transcription (Latin):
surg& ingła. Seminat᷑ in infirmitate : surg& inuistute. Semina¬
tur corpus animale : surg& corpus spiritale . In his omnib: uerbͥ
apłis : nũquid fas est putare melius corpora nr̃a resurrestura quã
xp̃i. cũ de ilło sit ꝓpositũ exemplũ qđ fidelit̃ intendere & ꝑ eius
gr̃am sperare debeamus Pac ꝑ hoc nullomͦ potuit corpus xp̃i cũ
corruptione resurgere. Si nr̃m mincorruptione resurresturũ
ꝓmittit᷑. Nec potuit illud sine gła : si meũ resurg& ingła: quȩ
autẽ gła ubi adhuc corruptio : nimis itaq absurdum est: ut
credamꝰ illud corpus. & minfirmitate seminatũ eẽ id est mortificatũ
infirmitate : sed uiuit inuistute dĩ. Quis uero tã absorde sapiat
ut credat illud corpus animale seminatũ animale resuscitatum:¬

Expanded text:
surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminasurget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. in his uerbis apostoli numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi, cum de illo sit propositum exemplum, quod fideliter intendere et per eius gratiam sperare debeamus? ac per hoc nullo modo potuit corpus Christi CUDI corruptione resurgere, si nostrum in incorruptione resurrecturum promittitur, nec potuit illud sine gloria, si nostrum resurget in gloria: quae autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum infirmitate, sed uiuit in uirtute dei. quis uero tam absurde sapiat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicia in palea tegmina granorũ. Cum quibus tamen semina
exsurgunt. Ideo ait sed nudum granũ huic uolens ostendere quiã
sids̃ uolens addere qđ de erat innudo femine: multomagis potest
reparare quod erat in hominis corpore. Iam uero qđ iungit ad
deferentiã ꝑtin& resurgentiũ : ꝓpter diuersas glorias fideliũ atq
scõrũ. Non omnis inquit eadem caro: alia quidem hominum:
& corpora terrestriũ sed alia caelestium gła & alia terrestriũ &¬
ꝓdiuersitatib animarũ unde alia est caelestiũ gła alia terrestrium:
Et si in locis sublimib cũ sint cuncta caelestia: differunt tamen
ipse claritates luminũ. Non mirũ est qđ in resurrectione mostuoꝵ.
distabit gła meritorũ. Hinc &iam uenit ad illud qđ cõmunit̃ ha¬
b& omnis caro : quae ad uitã resurgit a dernã. & dicit Seminat᷑
in corruptione : surg& incorruptione: Seminat᷑ in contumelia.

Expanded text:
et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostendere, quia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adiungit, ad differentiam pertinet resurgentium propter diuersas glorias fidelium atque sanctorum. non omnis, inquit, caro eadem caro, alia quidem hominet corpora terrestria sed alia quidem caelestium gloria alia autem terrestrium diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum sint cuncta caelestia, differunt etiam ipsa claritatibus luminum, non mirum est, quod in resurrectione mortuorum distabit gloria meritorum. Hine iam uenit ad illud, quod communiter habet omnis caro, quae ad uitam resurgit aeternam, et dicit: Seminatur in corruptione, surget in incorruptione; seminatur in contum
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid nam hoc &iam illi carni conp&it dequa distũ ÷ palpate
& uid&e quia sp̃s carnẽ & ossa non hab& sicut me uid&is habere:
Nam quando arescat aut decidat cum scriptũ sit: qđ xp̃s resungens
amostuis iã non morit᷑ : & mors ei ultra non dominabit᷑. Proinde
ipsam apłicam sententiã desuꝑ inspice : totãq considera : cũ resur¬
rectione mortuorũ ꝑsuadere uell& eis qui dicebant quia resurrectio
mortuorũ non est: xp̃i resurrestione p̃missa in exemplũ int̃ c&era
quib deseruit intulit ibi questionẽ atq ait. Sed dic& aliquis quando
pore. Deinde adhibens do m̃ta seminũ: stulte inquit tu qđ seminas
non uiuificat᷑ nisi prius moriat᷑ qđ seminas: non corpus qđ futurũ
est seminas. sed nudũ granũ farris triticũ. aut alicuius c&erorum
Scđm hoc ergo dixerat non corpus qđ futurũ seminas neq enĩ non
tritcum erit ex tritico sic quia nemo seminat herbam uel stipulam.

Expanded text:
. Numquidnam hoc etiam illi carni competit, de qua dictum est: Palpate . Numquidnam hoc etiam illi carni competit, de qua dictum est: Palpate us ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere? nam quo modo arescat aut decidat, cum scriptum sit, quod Christus surgens a mortuis iam non moriatur et mors ei ultra non dominetur? Proinde ipsam apostolicam sententiam desuper inspice totamque considera. cum resurrectionem mortuorum persuadere uellet eis, qui dicebant, quia resurrectio mortuorum non est, Christi resurrectione praemissa in exemplum inter cetera, quae ibi disseruit, intulit sibi quaestionem atque ait: Sed dicet aliquis: \'Quo modo pore? Deinde adhibens documenta seminum: Stulte, inquit, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur; et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nusecundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam uel stipulam
Abbreviated transcription (Latin):
tib auferre quas uoluerit qualitates ac ꝑhoc ual& &iam mebra
mortalia forme liniam̃tis manentib: corruptione uere mortalitatis
mostua stabili uigore firmare : ut ad sit effigies: absit lues asit muta
tio : absit fatigatio: ad uescendi potestas. absit esuriendi necessitas.
Quod ergo legit᷑ apud apłos: caro & sanguis regnũ dĩ non possidebunt:
solu&ur quidẽ questio &iam isto modo quemtu cõmemorasti ut carnis
rib sed de modo resurrestionis loquebat᷑ apłs: & eam questionẽ dispu¬
tabat uersando : melius eo loco intellegit᷑ caro & sanguis ꝓcorruptione
carnis & sanguinis posita. Si enim nomine carnis significat opera¬
tionẽ : cur non significat &iam corruptionẽ : Sicut dictũ est: om̃is
caro foenũ. Nam & hic: ipsa corruptibilitas significata est. Sequit᷑
enĩ. Et omnis honor carnis: ut flos foeni foenũ aruit & flos cecidit

Expanded text:
tibus auferre quas uoluerit qualitates, ac per hoc ualet etiam membra tibus auferre quas uoluerit qualitates, ac per hoc ualet etiam membra mortalia formae liniamentis manentibus, corruptione uero mortalitatis emortua stabili uitio, absit fatigatio; adsit vescendi potestas, absit esuriendi necessitas. CAPUT II. 5. Quod ergo legitur apud Apostolum, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt , solvitur quidem quaestio etiam isto modo quem tu commemorasti, ut carnis ribus, sed de modo resurrectionis loquebatur Apostolus, et eam quaestionem disputando versabat, melius eo loco intelligitur caro et sanguis pro corruptione carnis et sanguinis posita. Si enim nomen carnis significat operationem, cur non significet etiam corruptionem, sicut dictum est, Omnis caro fenum? Nam et hic ipsa corruptibilitas significata est: sequitur enim, et omnis honor carnis ut flos feni; fenum aruit, flos decidit
Abbreviated transcription (Latin):
igne corrũpi & fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec
senio nec ulla ui alia qua sol& humana corpora labe factare corrup¬
tio  qđ si quisquã dicit non carni trium uirorũ illorũ additã contra
ignẽ in corruptionẽ sed illi d&ractã igni corrũpendi facultatẽ : quid
uerem᷑ ne carnẽ facere nequiuerit non posse corrũpi qui fecit ignẽ
non posse corrũpere : nam si illud nonde carnis sed de ignis cõmota¬
tione intellegit᷑: multo est mirabilib. Simul enĩ & hominũ corporã
non urebat: ne poss& nocere : & ligna fornacis urebat ut poss& ar¬
dere Sed qui &iam non credunt: nimiũ dediuina potestate difiduĩ:
nec eũ eis uel adeos nunc sermo nobis est. qui autẽ ista credunt: ex
his &iã illa ut cũq conicint quȩ fideliter quer. Ual& ergo diuina
potentia de ista uisibili atq tractabili natura corporũ : quib: manen¬

Expanded text:
igne corrumpi fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec igne corrumpi fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec senio nec ulla ui alia, qua solet humana corpora labefactare corruptio? quod si quisquam dicit non carni trium illorum uirorum additam contra ignem incorruptionem, sed ipsi igni detractam corrumpendi facultatem, quid ueremur, ne carnem facere nequiuerit non posse corrumpi qui fecit ignem non posse corrumpere? nam si illud non de carnis, sed de ignis mutatione intellegitur, multo est mirabilius; simul enim et hominum corpora non urebat, ne posset nocere, et ligna fornacis urebat, ut posset ardere. sed qui etiam ista non credunt, nimium de diuina potestate diffidunt nec cum eis uel ad eos nunc sermo nobis est. qui autem ista credunt, ex his etiam illa utcumque coniciunt quae fideliter quaerunt. ualet igitur diuina potentia de ista uisibili atque tractabili natura corporum quibusdam manen
Abbreviated transcription (Latin):
ductus aspestib eorũ : ubi uox angelica sonuit. Sic ueni&: quem¬
ad modũ uidistis eũ euntẽ. Fides adst&: nulla questio remanebit:
Non ergo & nos ad damꝰ in quirere : qđ ille a ddidit dicere: Et
de compendiosi plac& finita sit questio. Fortassis enĩ accepta occasione
sanguinis: urgebit nos molestior per scrutator &dica. Si sanguis.
curñ & fel flabum & fel nigrũ quib: quattuor humorib: naturã
carnis tẽperari &iã medicina disciplina testat᷑ : sed quod lib& quisq
m&i&ur humana : & acũtule segarrire arbitrat᷑ cũ dicit: Si caro
malõ dicer& : Si flãma ÷ & ard&: si ard& & urit: Si urit: ergo uirorũ
triũ infornace ignis sub impio missorũ corpora incendit : si autem
hoc intrib uiris miraculũ factũ ẽẽ non dubitat quisquis dediuinis
operibus reste sapit: cur ñcredat᷑ qui fecit illa corpora non posse

Expanded text:
ductus aspectibus. Ibi vox angelica sonuit: Sic veniet, quemductus aspectibus. Ibi vox angelica sonuit: Sic veniet, quem euntem in caelum. fides adsit et nulla quaestio remanebit. non ergo et nos addamus inquirere, quod ille non addidit dicere. et de compendio, si placet, finita sit quaestio; fortassis enim accepta occasione sanguinis urgebit nos molestior perscrutator et dicet: Si sanguis, cur non et fel flauum et fel nigrum, quibus quattuor humoribus naturam carnis temperari etiam medicinae disciplina testatur? sed quodlibet quisque metitur humana et acutule sese garrire arbitratur, Quam. dicit: si caro modo diceret: si flamma est, et ardet; si ardet, et urit; si urit, ergo et uirorum trium in fornacem ignis ab impio rege missorum corpora incendit. si autem hoc in tribus uiris miraculum factum esse non dubitat quisquis de diuinis operibus recte sapit, cur non credatur qui fecit illa corpora non posse
Abbreviated transcription (Latin):
aut reliqua carnis liniam̃ta : quib: si adderes utrũ &iã uestim̃ta: non¬
ne auger&ur questio : qua causa nisi quia ea quae in usu uite huius
nr̃ȩ corruptibilia nouimus. sine corruptione cogitare uix possumꝰ
diuinorũ miraculorũ quedã docum̃ta iam data sunt ex quib liceat
coniactare maiore. Nam si uestis israhelitarũ ꝑ tot annos inheremo
sine tritura ẽẽ potuit: si morticina pellis calciam̃torũ tãdiu sine
labe durauit : potest utiq ds̃ quorũ lib& corporũ per quantũ uoluerit
qurrpus in corruptã p̃tendere qualitatẽ : Ego pro inde dñi corpus
incaelo ẽẽ credo ut erat quando ascendit in caelũ: Dixerat autẽ
discipulis ut in euangelio legimus : de sua resurrestione dubitan¬
tibus: & illud qđ uidebant. non corpus: sed sp̃m ẽo putantibus:
Uid&e manus meas & pedes meos. Palpate & uid&e: quia sp̃s¬

Expanded text:
aut reliqua carnis liniamenta. quid, si adderes, utrum etiam uestimeuta, nonaut reliqua carnis liniamenta. quid, si adderes, utrum etiam uestimeuta, nonne augeretur quaestio? qua causa. nisi quia ea, quae in usu uitae huius nostrae corruptibilia nouimus. sine corruptione cogitare uix possumus, cum diuinorum miraculorum quaedam documenta iam data sint, ex quibus liceat coniectare maiora? nam si uestis Israhelitarum per tot annos in heremo sine tritura esse potuit, si morticina pellis calciamentorum tam diu sine labe durauit, potest utique deus quorumlibet corporum, per quantum uoluerit tempus, incorruptam protendere qualitatem. ego proinde domini corpus ita in caelo esse credo, ut erat, quando ascendit in caelum. dixerat autem discipulis, ut in euangelio legimus, de sua resurrectione dubitantibus et illud, quod uidebant, non corpus sed spiritum esse putantibus: Videte manus meas et pedes; palpate et uidete, quia sp
Abbreviated transcription (Latin):
ilestissimo fratri consentio episcopo agustinus salutẽ:
quantũ ad oculos corporales attin& quosdam uidemus nec nouimus
quorũ a nobis uita studia quȩ nesciunt᷑. quosdam nouimus neq uidemꝰ
quorũ caritas nobis & affectus in notuit : in quib: & te enumeramus :¬
mꝰ. Nam & illi qui ignoti nr̃is oculis ingerunt᷑ : non solũ desidera¬
biles non s̃: seduix tollerabiles sunt : nisi aliquib signis pulchritu
tudo in his hominis interioris appareat. Quorũ autt̃ sicut tuus
nobis prius animus intellegendo quã uidendo corpus apparuit:
amico interiore ꝑfruam᷑. Verũ & hoc date nobis ds̃ fortasse donabit
qui & iorib & tranquilliorib sicut optamus reb humanis ut id honeste¬
caritatis sit priusquã moleste necessitatis. Nunc ad ea respondeamꝰ :¬
sicut dño adiuuante potero : quȩ pr&er epłam in alia Kartula a me
querenda missisti: Queris utrũ nunc corpus dñi ossa & sanguinẽ hab&.

Expanded text:
ILECTISSIMO FRATRI CONSENTIO AUGUSTINUS. Quantum ad oculos adtinet corporales, quosdam uidemus nec nouimus, quorum a nobis uita studiaque nesciuntur; quosdam nouimus nec uidemus, quorum nobis cantu et affectus innotuit, in quibus et te adnumeramus; eouimus. nam illi. qui ignoti nostris oculis ingeruntur, non solum desiderabiles non sunt. sed uix tolerabiles sunt, nisi aliquibus signis pulchritutudo in his hominis interioris appareat. Quorum autem, sicut tuus, nobis prius animus intelligendo, quam videndo corpus apparuit, amico interiore perfruamur. Verum et hoc de te nobis Deus fortasse donabit, quietioribus et tranquillioribus, sicut optamus, rebcaritatis sit potius quam molestae necessitatis. nunc ad ea respondeam, sicut domino adiuuante potuero, quae praeter epistulam in alia chartula a me quaerenda misisti. Quaeris, utrum nunc corpus domini ossa et sanguinem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ putredinis in sepulchro non uider& unde scriptũ est.
Nec dabis sc̃m tuũ uidere corruptionẽ. Clauis tam̃ & lancea:
prũpi potuit : nunc omnino in in corruptione consistere: & qđ
in contumelia passionis mortisq seminatũ est nunc eẽ ingła uite
aderne. Et qđ ex infirmitate potuit crucifigi: nunc inuir¬
tute regnare. Et qđ erat corpus animale : qm̃ ex adam sũptũ
est. nunc ẽẽ spiritale qm̃ spiritui iam inseparabilit̃ copulatũ
est. Cũ enĩ uell& apłs de corpore animali adhibere testimoniũ
scripturarũ : illud posuit qđ ingenesi legit᷑. Si est inquit corpꝰ
animale : est & spiritale sicut scriptũ est: Factus est primꝰ

Expanded text:
ruptionem putredinis in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in uirtute regnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc esse spiritale, quoniam spiritui iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est pr
Abbreviated transcription (Latin):
diuini corporis & sanguinis. consortes cum ep̃is sunt:
Similiter & indoctrina populorum . & inofficio predi¬
disciplina aeccł ae uendicata concordiam soluere scan¬
dala generaros : Nlam paulus apostolus eosdem presbite¬
ros ut uere sacerdotes sub nomine ep̃orum ita ad seuerat:
loquens ad titum: Huius inquid rei gr̃a. reliquite crete
ut ea quae de sunt corrigas & constĩtuas ꝑciuitates pres¬
biteros quem admodum ego tibi disposui: Siquis sine
erimine est unius uxoris uirum: filios habentem fideles
Nonin accusatione luxurie. aut non subditos: Oport& enĩ
ep̃m sine crimine esse: Qua sententia. ostendit & iam pres¬
biteros subepiscoporum nomine taxari: it e& Beati¬

Expanded text:
divini corporis et sanguinis consortes cum episcopis sunt. Similiter et in doctrina populorum, et in officio praedidisciplina Ecclesiae vindicata concordiam solveret, et scandala generaret. Nam Paulus apostolus eosdem presbyteros, ut vere sacerdotes sub nomine episcoporum ita asseverat, loquens ad Titum: Hujus, inquit, rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros, quemadmodum ego tibi disposui. Si quis sine crimnon in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim episcopum sine crimine esse. Qua sententia ostendit etiam presbyteros sub episcoporum nomine taxari. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
incidat diaboli: Item adtitum: Oport& enim ep̃m
sine crimine esse sicut dĩ dispensatorem nonsuꝑbum
non iracundum. nonuinolentũ. non ꝑcussorem nontur
pis lucri cupidum. sed hospitalem. benignũ. sobrium.
iustumm. scm̃: continentem. amplectentem eum quise¬
cundum doctrinam est fidelem sermonem ut potens
sit exortari in doctrina sana. & eos qui contra dicunt
bensibilem esse : Id ipsum quoq adtitum siquis est sine
cr urnoe : Siones uirtut es iuno sermone comprehendn
& penerem contra naturam exigit : Sienimomine pecca¬
tun. &eiam motioso uerbo reprehensione dignum est
quis ille qui absque peceato idest sine reprehensione uerse¬
eur inmundo sed futurus pastor eccłae talis ehigit ue
Adeuius comparationem recte grex ceteri nominent᷑:
suspicatur. Perdit enim auctoritatem docendi cuius
sermo operibus destruitur: VInius uxoris iirum idest¬

Expanded text:
illud Apostoli ad Titum: Oportet enim episcopum sine crimine esse, ut Dei dispensatorem; non superbum, non irapilucrum, sed hospitalem, beniynum, sobrium, iustum, sanctum, continentem, amplectentem id quod secundum doctrinam est fidem uerbi, ut potens sit ehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus pastor ecclesiae talis eligitur, ad cuius conparationem recte grex ceteri nominentur.suscipiatur. perdit enim auctoritatem docendi, cuius sermo opere destruitur. uniusuxoris uirum: de
Abbreviated transcription (Latin):
datur memoria est: non tamen haec diuidentur in sub
huius modi potest differentia. eẽ. quod omnis anima
sp̃u psallã. & mente: Sp̃u psallit qui rerum obscuras sig¬
nificationes non intellegens ore ꝓfert. psallit mentẽ
quieas dem significationes. mentis efficacia intellegit:¬
naturas dignitate precellit: Quac etiam plucẽ gere
que sunt excellentiora mundi corpora corpus amininis¬
trat suũ: Omnũ rerũ species lux animae adnuntiatt
quas ipsa inse accept as specificat. specificat asq recondit:
Sepe etiam intantũ affectata erit qualib& cogitatione.
ut quã uis aꝑtos. habeat oculos quȩ presto sunt nonudit:¬

Expanded text:
datur, memoria est. Non tamen haec ita dividentur in subsdatur, memoria est. Non tamen haec ita dividentur in subsejusmodi potest differentia esse, quod omnis anima spiritu, psallam et mente . Spiritu psallit, qui rerum obscuras significationes non intelligens, ore profert; psallit mente, qui easdem significationes mentis efficacia intelligitnaturae dignitate praecellit. Quae etiam per lucem et aerem, quae sunt excellentiora mundi corpora, corpus administrat suum. Omnium rerum species lux animae annuntiat, quas ipsa in se acceptas specificat, specificatasque recondit; Saepe etiam in tantum affectata erit qualibet cogitatione, ut, quamvis apertos habeat oculos, quae praesto sunt, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ animae summa beatitudo. eũ diligere a quo est¬
& socias suae beatitudinis diligere animas. & illis ꝓdessẽ¬
inquantũ ualeat: Hoc modo anima definiri potest.
lectualis. rationalis: semꝑ inmota semꝑ uiuens. bonae.
maleq uoluntatis capax. sed benignitate creatoris
libero arbitrio nobilitata: sua uoluntate uitiata. dei
gratia liberata inquib ipse dñs uoluit. ad regendũ motꝰ
carnis creata: inuisibilis. incorporalis: sine pondere. fine
colore: circũ scripta. insingulis suae carnis membristota
inqua est imago conditoris spiritaliter in pressa: Nonha¬
bensinse potestatẽ exeundi decarne & redeundi iterũ ineam
sed eiꝰ arbitrio quifecit eã carniq inmisit: Inqua est amor
natur aliter qui amor intellectu discernendus est &ratio
Anima est dũ uiuificat. dũ contemplat̾ sp̃s est. dũ sentit
sensus est. dũ sapit animꝰ est : dũ intellegit mens est dũ
discernit ratio ẽ : dũ consentit uoluntas est dũ recor¬

Expanded text:
 animae summa beatitudo, eum diligere a quo est, et socias suae beatitudinis diligere animas, et illis prodesset. X. Hoc modo anima definiri potest j spiritus intellectualis, rationalis, semper in motu, semper vivens, bonae malaeque voluntatis capax; secundum benignitatem Creatoris libero arbitrio nobilitatus, sua voluntate vitiatus. Dei gratia liberatus in quibus Deus ipse voluit; ad regendum carnis motus creatus, invisibilis, incorporalis, sine pondere, sine colore, circumscriptus, in singulis suae carnis membris totus; in quo est imago Conditoris spiritaliter prbens in se potestatem exeundi de carne, et redeundi iterum in eam, sed ejus arbitrio qui fecit eam carnique immisit. Exiet naturaliter, quia amor intellectu discernendus est, et ratominibus: anima est, dum vivificat; dum contemplatur, spiritus est; dum sentit, sensus est; dum sapit, animus est; dum intelligit, mens est; dum discernit, ratio est; dum consentit, voluntas est; dum recor
Abbreviated transcription (Latin):
haec omnia & castitatis eminent̾iam. ita ut mens xp̃i
corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit mu¬
da &libera: Inter haec oport& eum sollicita dispensatio¬
ne curam gerere pauperum. esurientes pascere. uestire
nudos: suscipere ꝑegrinos captiuos redimere. uiduas¬
ac pupillos tueri. ꝑuigilem in cunctis exhibere curam
pindentia & distributione discreta:¬

Expanded text:
haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam providentia et distributione discreta
Abbreviated transcription (Latin):
gentium occult antes sacerdotes quasi subsignaculum
condunt. neindignis quibusq sacramenta dei aꝑiantur:¬
Cuius preceteris speciale officium est scripturas lege¬
re ꝑcucurre canones. exempla scõrum imitari Uigilus
ieiuniis. orat ionibus incumbere Cum fratrib habere
pacem. nec quemquam exmembris suis discerpere:
Nullum dampnare. nisi conꝓbatum: Nullum ex com
municarẽ. nisi discussum: Quique ita humilitate parit̾
& auctoritate prestabit. ut nec ꝑnimiam humil itatem.
suam subditoꝵ uitia conualescere faciat: nec per in¬
moderatam auctoritatem se ueritatis potestatem ex¬
erceat. sed tanto cautius erga commissos agat quanto
durius axp̃o iudicari formidat: Tenebit quoque illam
suꝑ eminentem donis omnibus caritatem. sine qua omnis
uirtus nchil est: Custos enim sc̃itatis caritas est: Locus
autem huius custodis. humilitas: Habebit &iam in ter

Expanded text:
gentium sensibus mentibus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo gentium sensibus mentibus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo condunt, ne indignis quibusque sacramenta Dei aperianturCujus prae caeteris speciale officium est, Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari. Vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere: cum fratribus habere pacem, nec quemquam ex membris suis discerpere. Nullum damnare, nisi comprobatum: nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque illam supereminentem donis omnibus charitatem, sine qua omnis virtus nihil est; custos enim sanctitatis charitas, locus autem hujus custodis humilitas. Habebit etiam inter
Abbreviated transcription (Latin):
iam non indige paruulorum: sed ꝑfectionis ui plena est
er obusta & ãd om̃e discipline ac magisteri exercitium
preparata: Quod uero unius uirginalis matrimoniae sint
quieliguntur mordine pontificatus: & inlege ueceri
mandatum est & plenius scribit apłs dicens: Vnius ucoris
uirum. Sacerdotem querit aeccła aut̃ demonogamia
abuno sedacunctis ꝓuincialibus ep̃is ordinatur. ideo est¬
institutum ne aliquid contra fidem aeccł ae unius tyran¬
nica actoritas moliȩtur: Propterea ab omnib: conueni¬
entibus constituitur. Ac nonminus atribus presentibus
caeteris tamen consentientibus testimoniũm litterarũ:
łluic Autem dum consecratur datur baculus ut eis in¬
ditio subditam plebem uel regat uel corrigat. uel
infirmitates infirmorum sustmeat: Datur anulus pp¬
ter signum pontificalis honoris uel signaculũ seoreto¬
rum: Nam multa sunt quae carnalium minusq intelle

Expanded text:
jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ab uno, sed a cunctis provincialibus episcopis ordinatur, ideo institutum est, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur. Propterea ab omnibus convenientibus constituitur, ac non minus, quam a tribus praesentibus, caeteris tamen consentientibus testimonio litterarum. Huic autem, dum consecratur, datur baculus, ut ejus indicio subditam plebem vel regat, vel corrigat, vel infirmitates infirmorum sustineat. Datur et annulus, propter signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt, quae carnalium minusque intelli
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelitare ad inluminationẽ omniũ populorum:
Episcopus autẽ. ut quidã prudentium ait: nomen est
operis non honoris: Grecum est enim: atque inde duc
tor possumus dicere. ut intellegat nonesse se ep̃m qui
non ꝓdesse sed pre esse dilexerit: Quod uero ꝑmanus
inpositionẽ aprecessorib di sacerdotibus ep̃i ordinant᷑.
antiqua est institutio: lsaac autem patri archa sc̃s
ponons manum suã suꝑ caput iacob: & benedixit ei: Si
sp̃m uirtutis & ducatus inpopulo ifrahel: Sic & super im
nem apostolos benedixit: Sicut ineuuangelio luce
scriptum est & ꝑduxit illos trans bechaniam &eleuauit
manus suas & benedixit eos: Cactumq est cũ benedixiss&
illis disscessit ab eis: Uipsi reuersi sunt hierusalem. cum
& sic missi sunt adeuuangelit andum: Quod autẽ atriginta
aunis sacentlos efficitur. abaetate stilic& xp̃i sumptum est
exqua nlem orsus est predicare Haec enim aecas ꝑfectum

Expanded text:
evangelizare ad illuminationem omnium populorum. evangelizare ad illuminationem omnium populorum. Episcopus autem, ut quidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ducttem possumus dicere: ut intelligat non se esse episcopum, qui non prodesse, sed praeesse dilexerit. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedixit ei . Sispiritum virtutis et ducatus in populo Israel. Sic et superimplanus impositionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum et sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu
Abbreviated transcription (Latin):
aedifficabo aeccłam meã. & porte inferi nonpre¬
caelorum: Hinc ergo ligandi soluendique potesta¬
tem primus cępit. primusq adfidem populum
uirtute suę predicationes ad duxit: Siquidem &
ceteri apostoli. cum p&ro pari consortio honoris
& potestatis acceperunt: Qui etiam in toto orbe
disꝑsi: euuangelium predicauerunt: Quibus que
decidentibus successerunt ep̃i: qui sunt constituti
pertotũ mundũ in sedib apłorum quinoniam ex
genere carnis & sanguinis eliguntur sicut primũ
secundum ordinẽ a aron: sedpunius cuiusq merito
quodineum gr̃a diuina contulerit: Quattuor enim¬
sunt genera apostoloꝵ.: Unum ado tantũ: ut moy ses
Aterũ ꝑhominẽ &dm: ut iosue Tertium tartum per
hominem : sicut his temporib multi fauore populi
& potestatum: insacerdotiũ subrogantur: Quartũ
a postolorum: Quid sit autẽ nomen apłoꝵ : Apłi in lati¬
nalingua: missi interpretantur. quia ipsos milit dñs

Expanded text:
aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praeaedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praecoelorum » . Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adduxit; siquidem 419 et caeteri apostoli cum Petro pari consortio honoris et potestatis effecti sunt, qui etiam in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi, qui sunt constituti per totum mundum in sedibus apostolorum, qui non jam ex genere carnis et sanguinis eliguntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerit, sunt genera apostolorum. Unum a Deo tantum, ut Moyses. Alterum per hominem et Deum, ut Josue. Tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur. Quartum oapostolorum. Quid est autem nomen apostolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos misit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
monstrasse: Fuerunt enim filii ãaron & ipsi sacer¬
dores: quib merito adstare debuissent leuite sicut
sunmo sacerdoti: Et hoc fuit inter aaron suminum
sacerdotom & inter filios eiꝰ dẽ aaron qui ccipsierant
sacerdotes. quod aaron suꝑ tonicam accipiebat. podo¬
rem stolam scãm & coroniam auream mitra & tonã
aureã & suꝑ humerale &eceera que supra memorata
sunt: Plu autem a aron: suꝑ tunicas lineas cinctitantũ¬
modo &trarati adstabant sacrificio dei: Sed forsitan
quaeritur & hoc cuius figuram faciebat morses: Si enĩ
aaronfilu pres biterorum figuram faciebant. & aaron
uerus dux populoꝵ : uerus princeps sacerdotum
Actenus deprimordus sacerdotalibus inueteri testa¬
mento: in nouo autem testamento post xp̃m. sacer¬
dotalis ordo apero coepit: Ipsi enim primũ datus
esti pontificatus in aeccła xp̃i: Sic enim loquitur
adeũ dñs: Iues inquit p&rus & suꝑ hanc p&ram

Expanded text:
monstrasse. Fuerunt enim filii Aaron et ipsi sacermonstrasse. Fuerunt enim filii Aaron et ipsi sacerdotes, quibus merito astare debuissent levitae, sicut summo sacerdoti. Sed hoc fuit inter Aaron summum sacerdotem et inter filios ejusdem Aaron, qui et ipsi erant sacerdotes: quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et caetera quae supra memorata sunt. Filii autem Aaron, super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati astabant sacrificio Dei. Sed forsitan quaeritur et hoc, cujus figuram faciebat Moyses? Si enim filii Aaron presbyterorum figuram faciebant, et Aaron  qui est verus dux populorum, verus princeps sacerdotum,aeculorum. Amen. Hactenus de primordiis sacerdotalibus in Veteri Testamento: in Novo autem Testamento, post Christum, sacerdotalis ordo a Petro coepit. Ipsi enim primum datus est pontificatus in Ecclesia Christi. Sic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram
Abbreviated transcription (Latin):
nitium quidem sacerdotii aaron fuit. quam quã
meichi sedech prior obtulerit sacrificium & post hune
abraham. isa ac. & iacob: Sedisti spontanea uoluntate:
non sacerdo tali auctoritate ista fecerunt: Ceterum
ad ron primꝰ in lege sacerdotale nomen accepit. pri¬
musque pontific ali stola indutus uictimas obtulit
iubente dño acloquente ad moysen: Accipe inquit
aaron & filios eius & ad plicabis adhostiũ tabernaculi
deftimonii: Cumq laueris patrem cum filiis aqua:
indues aaron uestimentis suis. id est linea tonica &
suꝑ umerale. & rationale quod constringes baltheo
& pones tyaram incapite eiꝰ. & laminam scãmi suꝑ
traram &oleum unctionis fundes suꝑ caput eius.
atq hocritu consecrabitur: Filios quoq illius ad¬
plic abis & indues lineis tumcis. cingesque balteo.
aaron scilic& & liberos eius & inpones eis mitraserunT¬
que sacerdotes mei religione ꝑpecuo: Quo loco con

Expanded text:
nitium quidem sacerdotii Aaron fuit. Quanquam et nitium quidem sacerdotii Aaron fuit. Quanquam et Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate ista fecerunt. 2. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit, primusque pontificali stola infulatus victimas obtulit, jubente Domino, ac loquente ad Moysen: « Accipe, inquit, Aaron, et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cindues Aaron vestimentis suis, id est, lineam tunicam et superhumerale et rationale quod constringes balteo, et pones tiaram in capite eius et lamminam sanctam super tiaram et oleum unctionis fundes super caput eius atque hoc ritu consecrabitur filios quoque illius adplicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron scilicet et liberos eius et inpones eis mitras eruntque sace
Abbreviated transcription (Latin):
aliaru Se coue nembroꝵ pinpetigine dituia ntia
abtarum quo que uirtutũ pauaritiam pulchritudo
depiraatun. E quasi tocum corpus ex asperat: quia
pumiueria uit ia animum sub plantat Paudo attet¬
tante quiart E adix omnium malorum est cupidi¬
tas. Ponderosus est qui turpitudinem non exero&e
ope: sed tamen ab hac cogitatione continua sine
moderat ione grauat᷑ inmente : Qui ne quaquam usq
adopus quidem nefarium rapitur: sed eiꝰ animum
uiscerum aduires labitur. que ꝓfecto cum molestia
dedecoris intumescunt: Ponderosus est qui totis
cogitationib ad lasciuiam defluens pondus turpitudi¬
nis gestat incorde: Et quam uis praua nonexerceat
inope: abhis tamen non euellitur mente: Nec adusũ
boni oꝑis in aperto ual& ad surgere: quia grauat hunc
mabditis pondus turpe Quisquis ergo quolib& hari
uitio subigitur: panes dño offerre pr̃ohibotur: Nep¬
fecto diluere aligena delicta nonualeat: his quem
adhuc propria deuastant: ysidoni desactRpotibos

Expanded text:
it. Decor membrorum per impetiginem perditur, quia aliarum quoque virtutum per avaritiam pulchritudo depravatur. Et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hoc cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Qui nequaquam usque ad opus quidem nefarium rapitur, sed ejus animus viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeatis, quem adhuc propria devastant. . Cum sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas: Inuoluptate. inpudicitia est Quiluxur iatur
iuens mortuus est: Ergo qui inebriatur. & mortuus ade¬
pultus est: Noe adunius horae ebrietatem nudat femora
sua. quae ꝑsexcentos annos sobriȩtati contexerat: Lolit
ꝑtemulentiam nesciens libidini misc& incestum: Ꝙquẽ
sodoma nonucerat: uina uicerunt: Nonpercussorem:
Dercussorẽ autem ep̃m ille condempnat. quidorsũ posuit
ad flagella : & maledictus nonremaledixit: Altiori tam̃¬
intellectu non ꝑcussorem illum esse dicimus quim ansuetꝰ
& patiens est: & scit intempore quid loquendum sit quio
tacendum. ne sermone inutili conscientiam ꝑcutiat infir¬
morum: Sed modestum. duobus malis unum apposuit
bonum : ut temulentia &ira modestia refrenetur: Non
putant. & parant se semꝑ adlites insubiectum sibi gregem
doctor prabiem furoris disciplinȩ modum. ad inmanitatem
crudelitatis conuertit: & unde emendare subditos poterat.

Expanded text:
uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed mtem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus et patiens, sciat quid in tempore loquendum sit, quid tacendum, ne sermone inutili conscientiam percutiat infir sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
& non comedens &bibens cumebriosis. ꝑcuti& seruos
&ancillas. sed incertum dñi expect& aduentum & do
conseruis intempore cibaria: Prudentem. pudicum.¬
talis pudicitia. ut non solum ab opere se inmundo abstineat
uerum &iam aiactu oculorum & cogitationis errore
mens corpus xp̃i confectura sit libera: Ornatum non¬
prehensibilis apellatur: Qui uirtutibus poll&: ornatus
lio implere debeant. hospes fui & suscepistis me: quanto
magis ep̃s cuius domus omnium communẽ deb& essẽ hos¬
pitium: Laicus enim unum hospitem aut duos aut paucos
recipiens impleuit hospitalitatis officium. ep̃s nisi om̃s
receperit inhumanus est: Doctorem: doctrina namq¬
a sacerdotibus exquiritur: In nocens enim & absque ser¬
mone conuersatio: quantum exemplo ꝓdest. tantum
silentio noc&: Nam latratu canum baculoque pastori
luporum rabies deterrenda est: Nonuinolentũ. umolen
tia scurronum est & comesatoꝵ Uenterquȩ mero estuan
cito dispumat in libidines: Inumõ: luxuria: Inluxuria

Expanded text:
 non comedens et bibens cum ebriosis, percutiat servos et ancillas; sed incertum Dei exspectet adventum, et det conservis in tempore cibaria. Inter villicumtalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam ab intuitu oculorum, et cogitationis errore, mens Christi corpus confectura sit libera. Justus qprehensibilis appellatur; qui uirtutibus pollet, ornatus lio audire desiderant: Hospes fui, et suscepistis me , quanto magis episcopus, cujus domus omnium commune debet esse hospitiurecipiens, implevit hospitalitatis officium: episcopus nisi omnes receperit, inhumanus est. Docibilem. Id est, sa plenius scribitur. innocens enim et absque sermone conuersatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; et latratu canum baculoque pastoris luporum rabies deterrenda est. non uinolentumtia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
iniudicio: Interlaioi autem & ep̃i iustitiam hoc inter¬
est: Quod laicus potest apparere iustus in paucis ep̃s
uero in tot exercere iustitiam. quot & subditos habos:
Talis ergo sit pontifex xp̃i ut qui religioni detrahunt
uitae eius detrahere non audeant: Hos insacerdotibus
eligendis. canones obseruare oport&.:¬

Expanded text:
in judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interin judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interest, quod laicus potest apparere justus in paucis: episcopus vero in tot exercere justitiam, quot et subditos habet. Talis ergo sit pontifex Christi, ut qui religioni detrahunt, vitae ejus detrahere non audeant. Hos in sacerdotibus eligendis canones observare oport