comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu tre: tñs gssio ẽ facta.⁊ nõ aquis. iñ ẽ quod
ꝯmeoit dñs pieem. s nõ legitur ꝯmedilłe ear¬
nẽ uiuentium de t̾ra maleoiota. nͥ forte de ag¬
no pascali: ꝓ p̾cepto legis. Ad chioit gͦ de labo¬
re. In sudore uultꝰ tui: ues. pane .t. donce in
tram reu̾taris .i. donec moriaris. qr tr̃a es: ⁊
in t̾ram ibis. Pulere dictum ẽ ibis. qĩ qu in
eod̾ statu stetisses donͨ tnͣsires in meliꝰ: si uel¬
les. Modo de misi̾a in misi̾am ibis. morestuẽ¬
tis aque.⁊ tunc adam plangoens misi̾am postĩ¬
tatis: uocauit uxorẽ suam: euam ut dem̃ ẽ

Expanded text:
uis. Inde est quod comedit Dominus piscem, sed non legitur comedisse carnem viventium de terra maledicta, nisi forte de agno paschali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec in terram revertaris, id est donec moriaris, quia terra es, et in terram ibis. Pulchre dictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxorem suam Evam, ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
dñt fuisse ficum arborem ꝓbibitam. ⁊ audiert̃
uocem dm̃ de ambłantis. ut ex ipso suo motu:
iam uid̾etur eos arguere. qr nõ stet̾ant in p̾cep¬
to. loquebat᷑ autẽ ꝑsubiectam ea̾turã eis. ⁊ ab seõ¬
d̾unt se a facie dei in medio lignoꝵ. Uocauitq do
misi̾a es. Qͥ ait. absꝯdi me qr midꝰ eram. Stul¬
ta ixsio. qiͣ displice̾t nudꝰ: qͥ tał fuat factꝰ. Et a¬

Expanded text:
dicunt ficum fuisse arborem prohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a facie Dei in medio lignorum. Vocavitque miseria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
dieb nite tue. Inmo abstulit ei uocem. ⁊ posu¬
it ei uenenũ in ore. Quia decepit. accep̃ hoc.
inimicicias ponã int̾te ⁊ młierem.h uinuit᷑ qͣ¬
lit̾ seruat sp̾ ens. qiͣ seoem uite ⁊ tu insidiabis
caleaneo eiꝰ maxime. Et sic̃ nat᷑ale ẽ odium in
ter oquos ⁊ griphos. lupos.⁊ canes: sie int̾
hominẽ ⁊ serpentẽ. sic̃ uenenũ spentis homĩẽ
sic sputum homĩs ieuini: ꝑmint sp̾entem.
⁊ qr ad huc nudi erant: sp̃ens mͦ hominẽ nu¬
dum tun⁊ ⁊ fugit. inuestitum insilit. In du¬
ob peccauit młer. suꝑbiuit. ⁊ uetitum ꝯme¬
dit. qr suꝑbiuit: huiliauit eam ds̃ dicens. su¬
b uiri potestate eris. uolenta. ut ętiam uul¬
ñĩb te affligat in defloratõne. Nunc quidẽ
subiecta uiro ẽ: ꝯditõne ⁊ timore. quȩ pͥus¬
tñ subiecta ᷤͤ erat. s amore. Et qr in fructu pec¬
tioz. s paries: U̾nlictio ẽ. Maledicta enĩ ÷ st̾ił̾.
⁊ ita in puniendo nõ obluscit᷑ misẽri deus.

Expanded text:
diebus vitae tuae, imo abstulit ei vocem, et posuit ei venenum in ore. Quia decepit, accepit hoc: Inimicitias ponam inter te et mulierem. Hinc innuitur qaliter servat serpens, quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calcaneo illius maximeinter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nudi erant, serpens modo hominem timet nudum, et fugit, et in vestitum insilit. In duobus peccavit mulier, superbivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: Sub potestate viri eris violenta, ut etiam vulneribus te affligat in defloratione. Nunc quidem subdita est viro conditione, et timore, cui prius subjecta fuerat, sed amore. Et quia in fructu pectio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliemgenã s otͥbule. qͥ sũ ꝯsilio põtificis
⁊ semoꝵ neħ ordiaret. In ocio sẽꝑ deutõno¬
muĩ legẽt. uxores sͥ ñ młtplicaret. ne aũt̃¬
ent eũ a recto. ł qͦs aũ opĩ pondea ñ młtip¬
liearet. ne potentior factꝰ seiuret ĩ subditos

Expanded text:
consilio pontificis et seniorum nil ordinaret , in otio semper Deuteronomium legeret, uxores sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potentior factus saeviret in subditos;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusã iͥ u̾ginẽ ꝯcupiuit. aitq pat̾ ⁊ mat̾.
uit ocłis mĩs. Qͥ dix̾unt. Cur negligis fili
ciẽtes qd̾ res fieret a dño. Cũq descende¬
rẽt c̃ eo: apparuit eis eatulꝰ leonis ĩ uine¬
is oppidi.⁊ irruit ĩ eũ sãpson ĩ sp̃u adm̃. nͥl

Expanded text:
ncupivit, aitque patri, et matri: uit oculis meis. Qui dixerunt: Cur negligis filiascientes quod res fieret a Domino. » Cumque descenderent cum eo, apparuit ei catulus leonis in vineis oppidi, et irruit in eum Samson in spiritu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
posuert̃ eũ fumb ĩ lac̾ elchie. ĩ qͦ ñ erat aqͦ.
slutũ. uͥ morte ꝓbrosa suffocatꝰ ꝑiret. ⁊ e
erat ꝓpħa ĩluto usq ad guit᷑. qd̾ erat ei ama¬
riꝰ oĩ morte. Tẽ: ab demelech ethiops uir eu¬
nucꝰ dedomo regis sec̾to dix̃. ad regẽ.pec¬

Expanded text:
 in quo non erat aqua, sed lutum, » ut morte propria suffocatus periret: et erat propheta in luto, usque ad guttur, quod erat ei amarius omni morte. « Tunc Abdemelech Aethiops, vir eunuchus de domo regis, secreto dixit ad regem: Pec
Abbreviated transcription (Latin):
ieris ad pͥncipes babilonis: saluꝰ eristu.
exieris: ciuitas ħ ñ succendet᷑. tu c̃ domo
tua ñ effugies manꝰ eoꝵ. Et ait rex. fa c̾e̾m
qd̾ dicis. s timeo ꝯtͥbules qͥ tnsiert᷑ ad cal¬
deos ne forte accusẽt me.⁊ tradar ĩmanꝰ
eoꝵ ⁊ illudat mͥ. Et ait iere. ñ tͣderis. Gẽ
rex ĩquit. Hullꝰ sciat u̾ba ħ. Si q̃sierit¬

Expanded text:
ieris ad principes Babylonis, salvus eris tu, exieris, civitas succendetur, et tu eum domo tua non effugies manus eorum. Et ait rex: Facerem quod dicis, sed timeo contribules, qui transierunt ad Chaldaeos, ne forte accusent me, et tradar in manu eorum, et illudant mihi. Et ait Jeremias: Non traderis. Tunc rex inquit: Nullus sciat verba
Abbreviated transcription (Latin):
sorori sue uͥ c̃ aĩam esflaret: statĩ illos oc¬
cid̾et. uͥ iͦ om̃is iudea ĩ morte ip̃iꝰ ⁊̃ ĩ uita
plang̾et. Nũcii uͦ qͦs romã misat redeun¬
tes epłam tułunt a cesare. uͥ antipatr̃ ĩ exili¬
ũ daret. uł si mall morte dampnaret. Quo
nũcio paululũ rec̾a̾tꝰ. ẽ pomũ qͦ libent̾ ueᷤ¬
cebat᷑ petiiss: cultellũ qͦ ad ĩcidend̾ poposẽ.

Expanded text:
 illos occideret, ut ita omnis Judaea in morte ipsius, etiam invita plangeret. Nuntii vero quos Romam miserat redeuntes epistolam tulerunt a Caesare, ut Antipatrem in exsilium daret, vel, si mallet, morte damnaret. Quo nuntio paululum recreatus, cum pomum, quo libenter vescebatur, petiisset, cultellum quoque ad incidendum popos
Abbreviated transcription (Latin):
ul uentrẽ purgare ÷ pͣuos p̃̾positos ꝯteͣmptã
ni corde maliciã usq ad oꝑis msiꝰ odorem ex¬
tende.⁊ cogitata apud se noria factis extĩoribꝰ
ereq̃ndo monstrare. quẽ tam̃ dł ferire metu¬
it. qr pie subaitoꝵ m̃tes ab om̃i peste aͦbstrr¬
estionis se abstinentes p̃positoꝵ uitã nullo gla¬

Expanded text:
entrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo l
Abbreviated transcription (Latin):
amna enĩ que peccauit: ipsa moriet᷑.hos faci¬
culo. Illos lapidi funde assimilat. faciełs enĩ
stͥngit᷑ ut s̾u̾etur. lapis in funda: ponit᷑ ut ab¬
ieiat᷑. Sic enĩ electi p̾ssuris tͥbulationũ ꝯstͥngũ¬
tur. ut his admoniti astͥctius ad n̾noem mutu¬
a caritate nectant᷑. ⁊ adunati manu redemp¬
toris inꝑpetuum resu̾entur. Reꝓbi qͣnto laciuᷤꝰᷤ
uoluptati sue dimitunt᷑: tanto largiꝰ a diuĩe
uisionis gła remouent᷑ ⁊ ꝓiciunt᷑. Ipsi enĩ de

Expanded text:
Anima enim, quae peccaverit, ipsa morietur. . Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilavit. Fasciculus enim constringitur ut servetur; lapis in funda ponitur, ut abjiciatur. Sic enim electi pressuris tribulationum constringuntur, ut his admoniti arctius ad invicem mutua charitate nectantur, et adunati manu Redemptoris in perpetuum conserventur. Reprobi quanto latius voluptati suae dimittuntur, tanto longius a divinae vis
Abbreviated transcription (Latin):
syrie audiẽs qd̃ s amou̾at eũ ab ob¬
sidione ⁊ ñ ho̾: ꝯt̾itatꝰ egͣtabat. helẏseus
ã ueniebat damase. ⁊ misit rex ĩ occͣsũ eiꝰ
asael c̃mun̾ib. u̾ ꝯsułet eũ de ĩfirmitate
futur regẽ.Et fleuit helyseꝰ ude̾s ĩ sp̃u.
mala q̃ facturꝰ erat asael filiis isrł. Qͤ ⁊̃

Expanded text:
Syriae, audiens quod Deus amoverat eum ab obsidione, et non homo contristatus aegrotabat . Elisaeus autem veniebat Damascum, et misit rex in occursum ejus Azahel cum muneribus, ut consuleret eum de infirmitate turum regem. Et flevit Elisaeus, videns in spiritu mala quae facturus erat Azahel filiis Israel, quae
Abbreviated transcription (Latin):
meditation sc̾pturaꝵ studiũ nlłm ĩpendũt.
Grubeseat gͦ quoꝵdã eccłiaꝵ minist̾ ĩuti¬
les. inscii ⁊ ignaui. torporẽ excuciãt. libros
legant. talentiĩ expendant. tempꝰ reounant.
qñ dies mali s̃. Oñiib deniq miͦs quib pꝰ¬
sumꝰ nosint ipsos emr̃dare. ł alios adiuuare¬

Expanded text:
meditationi Scripturarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignavi, torporem excutiant, libros legant, talentum expendant, tempus redimant, quoniam dies mali sunt. Omnibus denique modis quibus possumus nosmetipsos emendare vel alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
debuisses. oꝑ ando. p̾di cando. male: malũ
faciendo. pig̾: a bono cessando. Oportuit
te amitt̾e pecuniã meã numulariis. ego¬
qd̾ meũ ẽ recepissẽ ẽ usura. Numularii u̾
qͥ audita p̃dicatione.fc̃o ⁊ uerbo. q̃ audie¬
rũt młtiplicare satagũt. ac si dr̃et. accep¬
ta grã ña: bone oꝑationi. ⁊ p̾dication ui¬
tendere debuisses. qd̾ si fecisses. ñ solũ te. s
ti.ꝑ malitiã tuã qua malũ fecisti. damp
Ideo de malicia ⁊ pigͥcia tua: ite arguo ⁊
ꝯdempno. Gollite ab eo talentũ: ⁊ date ei

Expanded text:
debuisses operando, et praedicando; male, malum faciendo; piger, a bono cessando. Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis; ed meum est cum usura. Nummularii sunt, qui audita praedicatione, facto et verbo, ea quae audierunt multiplicare satagunt. Ac si diceret: Accepta gratia mea bonae operationi et praedicationi intendere debuisses. Quod si fecisses, non solum te, sed et per malitiam tuam qua malum fecisti, damnuideo de malitia et pigritia tua te juste arguo et condemno. Tollite ab eo talentum, et date ei,
Abbreviated transcription (Latin):
omo qͥdam ꝑegͤ ꝓficiscens uocaũ seruos
talenta.: ext̾ioꝵ scĩa .u. sensib acqͥsita. duo
ĩtellectꝰ. Uñ młtiplicatio talentoꝵ. ex̾eitio uͥ¬
tutũ. ⁊ exibitio honoꝵ oꝑũ. ad iꝰtificationẽ
ꝓpͥam.⁊ ad utilitatẽ alienã. Seruus qͥ pecu

Expanded text:
omo quidam peregre proficiscens vocavit servos talenta exterior scientia quinque sensibus acquisita, duo intellectus tantum, multiplicatio talentorum, exercitatio virtutum et exhibitio bonorum operum ad justificationem propriam et ad utilitatem alienam. Servu
Abbreviated transcription (Latin):
puellã ĩ domo iacentẽ recent̾ mortuã resus¬
citasse legr̃. Resusctando uͦ lazar̃ ĩ monum̃to
qͣdriduanũ stemuisse. turbatꝰ fuisse. lacͥmaᷤᷤ
se. uoce magna clamasse ꝑhibet᷑. ñ qd̾ dño tã
facił ñ fu̾it resuscitatio lazan: sic̃ resuscitat̾õ¬

Expanded text:
domo jacentem recenter mortuam suscitasse legitur. Resuscitando vero Lazarum in monumento quatriduanum, fremuisse, turbatus fuisse, lacrymasse, et voce magna clamasse, perhibetur: non quod Domino tam facilis non fuerit resuscitatio Lazari qua
Abbreviated transcription (Latin):
sanata ẽ: sige̾ qd̾ młti s̃ uocati pauci electi.
muliere sanata: puella nũciat᷑ mortua. quia
luit. Resuscitabit᷑ puella.c̾ postqͣm plenitu¬
do gentiũ intrau̾it: om̃is isrł saluus fiet. Dñs
dũ suscitaret puellã paucis retentis alios eiec̃.
irrisorib miracła diuina.Scd̾m moralẽ sen¬
sũ: añs cotidie młierẽ sanat. c̾ aĩam aiu̾si s
uicĩs corruptã ꝑ grãm eurat. Turba qͦ eicit᷑
titudo eiciat᷑ a corde: amĩa qͦ intꝰ iac mortua:
non suscitat᷑. dũ enĩ sese ꝑ ĩnum̾as cogitatioẽs
sꝑargit ad ꝯfid̾atõnẽ salutis nullatenꝰ se colligit.

Expanded text:
at quod multi sunt vocati, pauci electi . Muliere sanata nuntiatur puella mortua, quia t. Resuscitabitur puella, cum postquam plenitudo gentium intraverit, omnis Israel salvus fiet. Dominus, dum suscitaret puellam paucis retentis, alios ejecit, irrisoribus miracula divina. Secundum moralem sensum, Dominus quotidie mulierem sanat, cum animam diversis vitiis corruptitudo ejiciatur a corde, anima intus jacens mortua non suscitatur. Dum enim sese per multas cogitationes spargit, ad considerationem salutis nullatenus se colligit.
Abbreviated transcription (Latin):
ors hominũ. meduĩ noctis: ĩsꝑatꝰ euentꝰ resu¬
trectionis. elamor aduentꝰ sponsi: tuba an¬
głica ĩ die iudicii. p̃paratio lampad̾: recorda¬
tio ⁊ num̾atio oꝑum. S lampades fatuarũ
ex tuigunt᷑. qr iam aduenti uidicis: intꝰ obs

Expanded text:
ors hominum; medium noctis, insperatus eventus resurrectionis; clamor advenientis sponsi, tuba evangelica in die judicii; praeparatio lampadum, recordatio et numeratio operum. Sed lampades fatuarum exstinguuntur, quia in adventu judicii intus obs
Abbreviated transcription (Latin):
tͣns ꝯgnate sue donͤ pareret.⁊ tẽ reoiit ĩ
domũ suã. Octauo ã die ẽ cͥcũcid̾et᷑ pu¬
er. ⁊ uocarent eũ noĩe pat̾s sui zachari
⁊ pat̾ sũpto pugillari. Est ã pugillaris uł¬
tabella q̃ pugno pot̾ includi. ł calamꝰ sẽͥp¬
toris. Et aꝑtũ ẽ os zacharie. ⁊ ꝓpħaus can¬
qr hec duo aantica ñ cantant᷑ in eccłia.
⁊ qr loquit᷑ ad puer̃ qͥ fuit aurora solis.
uͥginis. Respex̃ humilitatẽ. aneille sue. ece

Expanded text:
et tunc rediit in domum suam. Octavo autem die cum circumcideretur puer, et vocarent eum nomine patris sui Zachariaripsit et pater sumpto pugillari. Est autem pugillaris tabula, quae pugno potest includi, ut calamus scriptoris. Et apertum est os Zachariae, Haec duo cantica non cantantur in Ecclesia e et loquitur ad puerum, qui fuit aurora Solis. Virginis: « Respexit humilitatem ancillae suae, » E
Abbreviated transcription (Latin):
sserat particulares. ł forte pͥma capitũ in
cuitate fiebat a p̃side. seda ciuitatum in
regione a legato eesaris. tc̃ia regionũ i or¬
be corã cesare. ħ pͥmũ uidea facta ẽ stipẽ¬
diaria rõanis. ħ descͥptio fi̾ qͦt ãnis uidr̃.¬

Expanded text:
sserant particulares. Vel forte prima capitum in civitate fiebat a praeside, secunda civitatum in regione a legato Caesaris, tertia regionum in urbe coram Caesare. Hic primum Judaea facta est stipendiaria Romanis, hae
Abbreviated transcription (Latin):
eam tradue̾e ĩ ꝯuigẽ occulte uoluit eam
dimitt̾e. In sompnis ã ãmonitꝰ ab angło
ũ acciꝑet eam ĩ ꝯiugẽ ⁊ ne suspiearetur
ad ult̾ium. ꝯceptũ puer̾ de sp̾u scõ indi
ee̾t ppłm a pecc̾is eoꝵ. Ex ħ ꝯgnouit iosepħ
am̃ nasciturũ qͥ solꝰ pece̾a dimitat. Et acci¬

Expanded text:
eam traducere in conjugem, occulte voluit eam dimittere; in somnis autem admonitus est ab angelo, ut acciperet eam in conjugem, et ne suspicaretur adulterium, conceptm a peccatis eorum». Ex hoc cognouit Ioseph dominum nasciturum, qui solus peccata dimittit. Et acci
Abbreviated transcription (Latin):
Ionathas columbe doinũ int̾pr᷑. hii sunt qui
dono sp̃s scĩ replentur. ꝑ quos dñs hereticoꝵ
ꝯuentꝰ dissipat atq in fugam u̾tit. arinigͥ eiꝰ
sp̃ualiũ discipłi qui nõ planã s arduamꝰ iu¬
am arripiunt. quia sac̾dotes ostibꝰ ꝯtra ire
uoeatꝰ ad ostes tenit. quia eatholici ad u̾sus
ad c̾tamina ꝓuocent᷑. Ionathas in agͦ culte
hostes ꝓitũit. ⁊ doctores in meditatione sce̾p

Expanded text:
thas. Columbae donum. Hi sunt qui dono Spiritus sancti replentur, per quos Dominus haereticorum conventus dissipat, atque in fugam vertit. Armiger ejus spiritualium discipuli, qui non per plana, sed ardua iter arripiunt: quia sacerdotes hostibus contraire provocatus ad hostes transit: quia catholici adversus ad certamen provocentur. Jonathas in agro culturae hostes prosternit, et doctores in meditatione Script
Abbreviated transcription (Latin):
mo deficiant. his bene¬
exta die: ornauit ds̃ tram. ꝓdurit enĩ t̾ratͥa
gña animaliũ. ium̃ta. reptilia. bestias. Sci
ta gn̾a.trahentia: ut u̾mes. qͥse ore trahunt.
serpentia: ut colub̾. qͥ ui costaꝵ se rapuit. rep¬
sp̃enti. Dnr autẽ bestie qiͣ uastie a uastando
.i. ledendo ⁊ seuiendo.
ueritur de quib dã minutis animantib
lent. situnc orta fũint. Quoꝵ.ui. sunt gn̾a. q̃¬
dam enĩ ex alationib eẽ hñt. ut bibione ex ui¬

Expanded text:
o deficiant. His benSexta die ornavit Deus terram: produxit enim terra tria genera animalium, jumenta, reptilia, bestias . Scitria genera. Trahentia ut vermes, qui se ore trahunt; serpentia, ut colubri, qui vi costarum se rapiunt, repcae. Dicuntur autem bestiae quasi vastiae a vastando, id est laedendo et saeviendo. Quaeritur de quibusdam minutis animantibus, lent, si tunc orta fuerint. Quorum sex sunt genera: Quaedam enim ex exhalationibus habent esse, ut bibiones,
Abbreviated transcription (Latin):
scdo: qi eũ delib̾atõne factus ÷. In aliis siquidẽ
oꝑib: dixit ⁊ facta s̃. In ħ tanqͣm intra sese deli¬
b̾autes ꝑsone: aierunt. faciamꝰ. tc̾io: qr dñis sta¬
tutꝰ ÷ ammaliũ. ut eẽnt ei quȩ̃ futurũ mortalẽ
seiebat in alim̃tum. indum̃tũ. ⁊ laboris ad iu¬
uam̃tum. Ante pecẽm enĩ herbas tm̃ ⁊ fructus
arboꝵ: dedit ds in escam hominib.⁊ am̃alib ⁊
qd̾ in escam: iñ collig̃. qd̾ ante pecẽm nil noxiũ.
aut stile tñi ꝓdurit. Et nota qd̾ in maximis ut
in leonib ꝑdidit homo añium. ut sciat se am¬
isisse. ⁊ in minimis ut inme̾is.⁊̃ dñium ꝑdid̾.
ut seiat uilitatẽ suã. In mediis ht̃ dm̃um: ad sꝰ¬
olatiũ.⁊ ut sciat se hũisse. ⁊ bñdixit eis ds̃ sie.¬

Expanded text:
secundo quia cum deliberatione factus est. In aliis siquidem operibus, dixit et facta sunt , in hoc tanquam inter se deliberantes personae aierunt, faciamus; tertio, quia stutus est animalium, ut essent ei quem futurum mortalem Deus sciebat, in alimentum, in indumentum, et laboris adjumentum. Ante peccatum enim herbas tantum et fructum arborum dedit Deus in escam hominibus et animalibus. Quod inde colligitur, quia ante peccatum nihil noxium, aut sterile terra produxit. Et nota quia in maximis, ut in leonibus, perdidit homo dominium, ut sciat se amisisse, et in minimis, ut in muscis etiam perdidit, ut sciat vilitatem suam; in mediis habet dominium, ad solatium, et ut sciat se
Abbreviated transcription (Latin):
lus capitis eiꝰ ꝑibit.
dhune mod̾ solet q̃ri. de herbis.⁊ de arbor.¬
Aib infructuosis.si ⁊ in ilł dieb orta sũt: eũ
scͥptura nõ memorat. uͥ herbas seminales: et
homini. spinas ⁊ tͥbulos g̾minabit tͥ. ł queꝯq¬

Expanded text:
lus de capite ejus peribit . Ad hunc modum solet quaeri de herbis et arboribus infructuosis, si etiam in illis diebus orta sint, cum Scriptura non memoret nisi herbas seminales, et homini: Spinas, et tribulos germinabit tibi . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
chis. ł c̃tunt ledi. qr timor marina ÷ pena ẽ.
Corrigͣ his. c̃ scit ista sͥ accidisse: ꝓ pecc̃o suo In¬
struitur: admirando oꝑa dĩ. inagis admirans
oꝑa formicaꝵ : qͣm onera cameloꝵ. uł cumui¬
denis ħ minima pꝰse sͥ noeẽ: recordat᷑ fra gilita¬
tis sue ⁊ humiliat᷑. s dicunt. qr queaã animali¬

Expanded text:
his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam onera camelorum: vel cum videt haec minima sibi posse nocere, recordatur fragilitatis suae, et humiliatur. Sed diceret q
Abbreviated transcription (Latin):
ad intͦitũ porte:fame deficiẽtes. qͥ uesꝑiue
m̾ĩt ad castra syrie ⁊ neminẽ ĩ reꝑerunt.
uerruerat it dñs syros: sonit᷑ excitꝰ mog
ni nuttẽs fr̃ eos. fugu̾mtq aĩas suas tm̃ sal¬
tollẽtes de p̾da iuxͣ cor suti: nũciau̾nt por¬
tariis urb sẏros abiisse.Suspicatꝰ ã rex iłr ł
sẏros simłasse fugã.⁊ late̾: misit duos in
aͥs. q̃ ex plorarẽt om̃ia usq ao iord anem.
Q ẽneusi nulciaret syrtos su gise. eslus¬

Expanded text:
ad introitum portae fame deficientes. Qui vespere venerunt ad castra Syriae, et neminem ibi repererunt. Terruerat enim Dominus Syros, et sonitus eximas suas tantum saltollentes de praeda juxta cor suum, nuntiaverunt portariis urbis Syros abiisse. Suspicatus autem rex Israel Syros simulasse fugam, et latere, misit duos in equis, qui explorarent omnia, usque ad Jordanem. reversi nuntiassent Syros
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsessionẽ.s lepͣ naamã adħebit t̾.⁊ semi¬
nituo ĩ sẽpit̾irũ. Et eg̾ssus ẽ ab eo leꝓsus.
Nõ legr̃ ad litt̾am giezi filiũ hũisse leꝓ¬
sũ. nͨ pꝰt̾um. Certũ ẽ ã de giezitis qd̾ lepra
sẏmonie resꝑsi s̾.¬
securis umꝰ. ĩ aquã. Cuq eiularet ille. mi¬
taũ ferrũ ⁊ culit illõ. Porro rex syrie:
insidus. Qͦs cauebat reu isrł helyseo s̃
manifestãte absꝯdita sẏroꝵ: ⁊ ꝯturbatꝰ
rex sỹrie ait suuis suis. Qͥs ur̃m ꝓditor ẽ¬

Expanded text:
 lepra Naaman adhaerebit tibi, et semini tuo in sempiternum. Et egressus est ab eo leprosus. » Non legitur ad litteram Giezi filium habuisse leprosum, nec posterum. Certum est autem de Giezitis, quod lepra Simoniae respersi ssecuris unius in aquam . Cum ejularet ille, mitavit ferrum, et tulit illud. « Porro rex Syriae insidiis, quas cavebat rex Israel, Elisaeo sibi manifestante ascondita Syrorum. Et conturbatus rex Syriae, ait s
Abbreviated transcription (Latin):
herbas ag̾stes: ĩneñ qiͣ uitẽ siluestre᷑.⁊ co¬
lleg̃ ex ea colo qͥntidas: nesciẽs qͥd ẽẽt.⁊ ꝯci¬
dit̾ ĩ ollã pulm̃ti. hee s̃ ag̾stes encurbite a¬
marissime. nunores his : q̃ ĩ ortis nascunt᷑.
ĩ sepib. fructu modico. ꝓ̃pureo ⁊ rotundo:
c̃ maturꝰ. Cũq gꝰtaiłẽt reꝯbẽtes decoctio¬
ne hac: clamau̾nt. Mors ĩ olla uir dĩ .i. a
maritudo: qͣi ĩ morte.ł mortifa.⁊ allatã fã¬
rinã misit ĩ ollã.⁊ dulcorata ẽ esca.uirã

Expanded text:
herbas agrestes, invenit quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocynthidas nesciens quid esset, et concidit in ollam pulmenti . Hae sunt agrestes cucurbitae amarissimae, minores his quae in hortis nascuntur;in sepibus, fructu modico, purpureo et rotundo, cum maturus est. Cumque gustassent recumbentes de coctione hac clamaverunt: « Mors in olla, vir Dei! » id est amaritudo quasi in morte, vel mortifera. Et allatam farinam misit in ol
Abbreviated transcription (Latin):
dño. unũ ẽ qd̾ mutare ñ pꝰsum. ẽ ĩnitit᷑
rex sr̃ manũ meã.⁊ adorat ĩ tẽplo rẽmon.
Oͥꝑͣ me simł ad orare. Ora dñm. uͥ ñ ĩputet
rit ã giezi pꝰ naamã uͥ ad acciꝑ et ab eo.
zait. dñs m̾s misit me ad te dieẽs. Uen̾ut
ad me duo adoleseẽtes ex filiis ꝓpħaꝵ. da
eis talñtũ argñti.⁊ uestes dupplices. at
ille ded̾ ei duo talñta.⁊ uestes. ⁊ tradidit
ei pu̾os qͥ deferrẽt ea.⁊ absꝯd̾ ea ĩ domo.

Expanded text:
Unum est quod mutare non possum, cum innititur rex super manum meam, et adorat in templo Remmon, oportet me simul adorare. Ora Dominum ut non imputet zi post Naaman, ut aliquid acciperet ab eo, et ait: « Dominus meus misit me ad te dicens: « Venerunt ad me duo adolescentes ex filiis prophetarum, da eis talentum argenti et vestes duplices. At ille dedit ei duo talenta, et vestes, et tradidit ei pueros qui deferrent ea, et abscondit ea in domo.
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ ĩ ꝑa .i. gͣna ꝯfricata. Nõ ẽ ĩtelłndũ
de panib pͥmitiaꝵ. qͥ offe̾bant᷑ ĩ penteco¬
stẽ. neq de polnta q̃ offert᷑ ĩ pascha. s qͥ a
fames erat ĩ t̾ra: festinant̾ de tͥtico ad huc
recẽte fec̾a̾t iste panes. qͦs feẽ helyseꝰ appo

Expanded text:
 id est grana confricata. Non est intelligendum de panibus primitiarum, quae offerebantur in Pentecoste, neque de polenta, quae offertur in Pascha. Sed quia fames erat in terra festinanter de tritico adhuc recente fecerat iste panes, quos fecit Elisaeus appo
Abbreviated transcription (Latin):
tile suꝑ t̾ram: errauit plato. qͥ descendens mę
giptun. libros moysi leg̃. ⁊ putauit moysen
sensisse uolatilia eẽ ornatũ aeris t̃atũ c̾ea t̾ram.
Ornatũ uͦ aeris suꝑioris: calodemones.uł caco¬
es ut dictũ ẽ: sunt ĩ empyreo. aali uͦ in hune
oerem caliginosũ. detrusi sunt ad penam nõ
ad ȩnis ornatum

Expanded text:
i super terram, erravit Plato, qui descendens in Aegyptum libros Moysi legit, et putavit Moysen sensisse volatilia esse ornatum aeris tantum circa terram, ornatum vero aeris superioris calodaemones, et cacoes, ut dictum est, sunt in empyreo; mali vero in hunc aerem caliginosum detrusi sunt ad poenam, non ad ejus ornatum
Abbreviated transcription (Latin):
romanis rex declaratꝰ erat. In aliis fortuna¬
tissimꝰ. ĩ reb domesticis ĩfelicissimꝰ fuit. Sa¬
lome uͦ qͦs oceidi mãdau̾at absoluit. Sepeli¬
uit eũ archelauꝰ ĩ herodiũ nuix̃ ipsiꝰ mãdat̃.
mos iudõꝵ ob expensa sim̾ũ multos
depauꝑ auit. Candida ueste ĩdutꝰ. ascẽ¬
dit ĩ tẽplũ uariisq fauorib a plebe scep¬
tꝰ ẽ. Sedensq ꝓtͥbunali. dix̃ se ⁊̃ a regis
noiẽ uelle tẽꝑare. donͦ a cesare ꝯfirmata
for⁊ successio ꝓmittẽs qd̾ pat̾ melior oĩ¬
b appareret. Q ͦ c̾ca alii t̃buta leuari. alia
uectigalia tolli. qͥdam solui ctodias ac¬
clamabat̃. Postulatis archelaus ãnuen᷑
celebratis hostiis. erat in epuł ẽ amicis.

Expanded text:
Romanis rex declaratus erat. In aliis fortunatissimus, in rebus domesticis infelicissimus fuit. Salome vero quos occidi mandaverat absolvit. Et sepelivit eum Archelaus in Herodio, juxta mandatum mos Judaeorum ob expensas funerum multos depauperavit candida veste indutus ascendit in templum, variisque favoribus a plebe susceptus est, sedensque pro tribunali, dixit, se etiam a regis nomine velle temperare, donec a Caesare confirmata foret successio, promittens quod patre melior omnibus appareret. Quocirca alii tributa levari, alii vectigalia tolli, quidam solvi custodias acclamabant. Postulatis autem Archelaus annuens, celebratis hostiis, erat cum amicis
Abbreviated transcription (Latin):
idens balach filiꝰ sephor. qͥ tͦ rexerat ĩ
moab qͥd fcca̾nt a morreo: timuit. ⁊ a¬
ad radices carꝑe. Misitq eoꝵ ꝯsilio ad bala¬
am filiũ beor ariolũ. qͥ habitabat sr̃ flum̃
amonitaꝵ. ũ ueniret ⁊ maledieet pꝰpͦ hiuic.
Auoierant eñ qo bncdiet enit cui bnchiee

Expanded text:
idens Balac filius Sephor, qui tunc rex erat in Moab, quid fecerat Amorrhaeo timuit, et aad radices carpere . Misitque eorum consilio ad Balaam, filium Beor, ariolum, qui habitabat super flumen Ammonitarum, ut veniret, et malediceret populo huic. Audieran
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ n pͥmo ꝓmulgant᷑ leges solet᷑ ad eas
sacciẽdas gͣues uĩdicte exceri. uͥ rigorẽ le¬
gis ꝓmulgate sãctiat seu̾itas iũdicte. uñ
ĩ mitio legis naseentis ꝓcollectiõe lignoꝵ
ĩ sabb̃o lapidabat᷑ hõ. ĩ mitio sac̾docii .nͦ.
filii aaron igne ꝯsũpti s̾ ꝓ oblato igne
alieno. Sic ananias defraudas de p̾cio
agͥ. corruit ⁊ expirauit. ꝓ t̾rore aliis in¬
cueiẽdo. Qa tã nelor nĩdicta magnũti¬

Expanded text:
s sanciendas graves vindictae exerceri, ut rigorem promulgatae legis sanciat severitas vindictae. Unde in initio legis nascentis pro collectione lignorum in Sabbato lapidabatur homo . In initio sacerdotii duo filii Aaron igne consumpti sunt, pro oblato igne alieno. Sic Ananias, defraudans de pretio agri, corruit et exspiravit, pro terrore aliis incutiendo, quia tam velox vindicta magnum ti
Abbreviated transcription (Latin):
um& scandalizatores pusilloꝵ luĩ ꝓdig¬
dixiss ꝑ metaforam m̃broꝵ erudiendos
⁊ ꝓbiciendos. nͨ ꝯtẽpnend̾ unũ de pusillis
ad ostendend̾ qͣnti s̾ pꝰilli apd̾ patrẽ: dixit
eis ꝑabolam ouis centesime reportate.relie¬

Expanded text:
ue scandalizatores pusillorum dixisset, per metaphoram membrorum, eruendos, et projiciendos, nec contemnendum unum de pusillis, ad ostendendum quanti sint pusilli apud Patrem, dixit eis parabolam ovis centesimae reportatae, reli
Abbreviated transcription (Latin):
uixͣ sephoꝵ. Sub oria rege uida t̾mina¬
ta ẽ inõarchia assẏrioꝵ. Nã sardana pauł
ultimꝰ mãarehꝰ. iuctꝰ ab arbuce medo. se
ã ad medos tnstulit. spe. nõdũ re. ħ i fec̃
dariꝰ occiso balthasar. fuert̾ tñ reges a sy¬
rie. si ñ mõarchi: tñ potẽtes. usq ad sub¬

Expanded text:
ub Ozia rege Juda terminata est monarchia Assyriorum. Nam Sardanapalius ultimus monarcha victus ab Arbace Medo, semam ad Medos transtulit, spe, nondum re: hoc enim fecit Darius, occiso Balthazar. Fuerunt tamen reges Assyrii, si non monarchae, tamen potentes, usque ad sub
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe. ⁊ ista ÷ figura.ꝑ uaccam illam figa̾ta¬
ẽ indea.i. plebs uidaiea. sub ingo legis posita. ꝑ¬
qr ꝑcurricula temꝑũ ab ad.ami usq ad noe. ⁊
ppłs adoleuit. ꝑ turte̾m ⁊ columbam: sp̃uales
sionis ⁊ heredes rogni futuri. Quorum ętas tem¬
stitutis. nͥ quod earnales int̾ se diuiountur: Int̾¬

Expanded text:
Abrahae, et ista est figura. Per vaccam illam figurata est plebs Judaica, sub jugo legis posita; quia per articulos temporum ab Adam usque ad Noe, et turem et columbam spirituales sionis, et haeredes regni futuri, quorum aetas temconstitutis, nisi quod carnales et in populo vet
Abbreviated transcription (Latin):
amma diuino smnone ꝯpuncta deelinans amͣ¬
lo ⁊ faciens bonum tͣnsit. figit in ea tab̾nacłm
ꝑ honestam ꝯũsationẽ. ⁊ edificat in ea altare la¬
pideum ꝑ bonam fidem. ⁊ offert sac̾fitium pa
ꝑ młtiformẽ uͥtutum ex̾citat̃onem.⁊ bonorum¬

Expanded text:
anima divino sermone compuncta, declinans a malo et faciens bonum, transit: figit in ea tabernaculum per honestam conversationem, et aedificat in ea altare lapideum per firmam fidem; offert sacrificium per per multiformem virtutum exercitationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimis exibent᷑. ꝑ młta negocia aiuid untur.
A ues autẽ minime auuo unt᷑. quia cogitatione¬
ꝯtemplatiue ad solam intentionẽ suꝑne uisio¬
nis erigunt᷑. uolueres sac̾fitio insidiantes dem¬
ones sunt. siue inmunde cogitationes. quas in¬
stantia orationis ⁊ eaucela disc̾t̾ionis abiẽe d̃mꝰ¬
due quę sunt res ⁊ uͥtꝰ saeramenti. alta que fit
in p̃senti. qñ anima ꝑ deposit̃onem iniquita
tis cͥcumcio itur. alt̾a quę in futuro fiet. qñ per
ne. seda in m̃te. te̾ia in corꝑe. Detonarius in sa¬
era scͥptura aliqũ tempꝰ resurrectõnis sigẽ. qd̾¬

Expanded text:
ta negotia dividuntur. Aves autem minime dividuntur, quia cogitationntemplativae ad solam intentionem supernae visionis eriguntur. Volucres sacrificio insidiantes daemones sunt sive immundae cogitationes, quas instantia orationis et cautela discretionis abjicere debealiae quae sunt res et virtus sacramenti. Altera quae fit in praesenti, quando per depositionem iniquitatis mens circumciditur. Altera quae in futuro fiet, quando prne; secunda in mente; tertia in corpore. Octonarius vero in sacra Scriptura aliquando tempus resu
Abbreviated transcription (Latin):
xofectꝰ helias de monte: reꝑit heliseum filiũ
salphar arantẽ cũ.xii. uigis boum. ⁊ ip̃e in
.xii. arantibꝰ unꝰ erat. Cumq ueniss helias ad
eum: musit palliuĩ suũ fr̃ eum qͥ statim relietis
bobꝰ: cucurrit pꝰ heliam ⁊ ait osełer oro ate patiẽ¬

Expanded text:
ofectus ergo inde repperit Heliseum filium Saphat arantem duodecim iugis boum et ipse in duodecim arantibus unus erat cumque venisset Helias ad eum misit pallium suum super illum qui statim relictis bubus cucurrit post Heliam et ait osculer oro te pat
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾c̾ subłitatẽ diuine maiestatis. Campestria
uͦ : hũilitatẽ ĩ carnationis. Unigenitꝰ nãq dei
añ ĩcarnationẽ fuit ĩ monte.nr̃am ã carnẽ
assumẽs ad ima descend̾. In monte manens
ĩ forma aĩ.ĩ cãpestrib apparẽs ĩ forma su.
Leꝓsus quẽ dñs sanauit ĩ planicie eãpi: genꝰ¬

Expanded text:
significat sublimitatem divinae majestatis; campestria vero, humilitatem incarnationis. Unigenitus namque Dei ante incarnationem fuit in monte: nostram autem carnem assumens, ad ima descendit: in monte manens in forma Dei, in campestribus apparens in forma servi. Leprosus, quem Dominus sanavit in planitie campi, gen
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ ⁊ faselũ ĩ memoriã fr̃is. reparauit sa¬
mariã qͣm ⁊ sebasten noĩauit. nͥ ⁊ tẽplũ
maximũ cesari iledicauit. aud̾ ⁊̃ tẽplũ
cͥca iordanis fontẽ candido marmore ce¬
sar posuit. Prorsus ñ erat idoneꝰ regni
loc. quẽ uacuũ honore cesaris relinq̃ret.

Expanded text:
it Samariam, quam et Sebastem dixit, ubi et templum maximum Caesari dedicavit. Aliud etiam templum circa Jordanis fontem candido de marmore Caesari dedicavit. Prorsus non erat idoneus regni locus, quem vacuum honore Caesaris relinqueret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłis occ̾rens. deposito habitu regio ĩ cul¬
tu pͥuato stetit añ cesarẽ.⁊ ait. fattor me
utilẽ fuisse antonio ⁊ fidelẽ qd̃ exꝑtꝰ fu¬
isses sub actio si aff̾uisse.uerum nee oĩo
aefui auxilia ⁊ frum̃ta mittens ei. nee mͦi
ni spẽ salutis de uͥtute p̾sumens. Ad hec
cesar immo saluus esto. ⁊ nẽ regnato cerꝰ¬
ciꝰ. m̾tꝰ es uͥ płimos regas. c̃ amiciciã tan¬
ta fide tuearis. Recte fec̾ antoniꝰ qͥ mag̃
cleo patre paruit qͣm tͥ. Te enĩ lucrati su
gustꝰ ĩ egyptũ ñ solũ in p̃liis uirtꝰ. hero¬
dis emieuit u̾m ⁊̃ in deserto eũti ⁊ redeũ

Expanded text:
s Herodes, deposito habitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: « Fateor me utilem fuisse Antonio, et fidelem, quod expertus fuisses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxilia, et frumenta mittens ei, nec modoni, spem salutis de virtute praesumens. » Ad haec Caesar: « Imo salvus esto, et nunc regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Recte fecit Antonius, qui magis Cleopatrae paruit quam tibi. Te enim lucrati sumgustus in Aegyptum, non solum in praeliis virtus Herodis enituit, verum etiam in desert
Abbreviated transcription (Latin):
traconitidẽ.⁊ itureã totamq inantimam.
usq ad pirgũ stratonis. qͣm pꝰ ĩ honorẽ au¬
gͦti. ee. cesareã appellauit. Edificauit ã in
ascalone domũ regiã ⁊ demceps agnomi¬
natꝰ ẽ ascalonita. Na̾tione enĩ fuit ydume
ri dic̾ent᷑. a stumĩe eleuthero suꝑioris ga¬
latie sr̃ quẽ oriũdi fu̾ant. de cet̃o herodia¬

Expanded text:
timam, usque ad Pirgum Stratonis, quam post in honorem Augusti Caesaream appellavit. Aedificavit autem in Ascalone domum regiam, et deinceps agnominatus est Ascalonita. Natione enim Idumaeus fuit ri dicerentur, a flumine Eleuthero superioris Galilaeae, super quod oriundi fuerant, de caetero Herodia
Abbreviated transcription (Latin):
actiũ int̾ augͦtum ⁊ antoni ⁊ iti¬
ũ cui ñ int̾fuit herodes. missꝰ ab antonio
ꝯtra regẽ arabũ ad peticionẽ eleop̾atre ut
quolib eoꝵ uicto ip̃a rognũ illiꝰ obtinet.
Mortem enĩ regũ orientaliũ iam molie¬
bat᷑ ut ꝓ eis ipsa regnaret. Cumq herodẽ
offensũ autonio reode moliret᷑. nec effie̾e̾

Expanded text:
Actium inter Augustum et Antonium, cui non interfuit Herodes, missus ab Antonio contra regem Arabum ad petitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. Cumque Herodem offensum Antonio reddere moliretur, nec efficere
Abbreviated transcription (Latin):
Suinebant᷑ quid̃ qͥngenta sicli uͥgultoꝵ pri
tũ indie. ł ethiopie duoꝵ cubitoꝵ. dc̃mi sic. qiͣ
ciniamoniũ. qr ĩ mod̾ eãne: subtiles ht̃ eilam¬
os. ⁊ replicatos. qͥ fracti. spiram̃tũ reodi̾c iusi¬
bile. Calamꝰ uͦ ẽ sp̃es aromatica uixta libañ.
Cassia ĩ aqͦsis nascr᷑. c̾seit ĩ um̃sũ. odorẽ reddit.

Expanded text:
Sumebantur quidem quingenti sicli virgultorum pritum Indiae, vel Ethiopiae duorum cubitorum, dictum quasi cannamomum, quia in modum cannae subtiles habet calamos, et replicatos, qui fracti spiramentum visibile reddunt. Calamus vero species aromatica juxta Libanum. Casia in aquosis nascit
Abbreviated transcription (Latin):
ulũ.⁊ massã redegit ĩ pulu̾em.quẽ sparsit ĩ
aqͣm.⁊ des̃ exeo p̾otũ filiis ifrł. Cũq acc̾aret
aaron qr ppłm audierat exẽans se aaron dix̃
erat ad malũ. Uioens gͦ moyses qd̾ midatꝰ¬
cet ppꝰ omans.l ał aurilio di ul potuis
manifestau̾at: ł forte uidẽs sͥ ĩdicatos ad eo
scełis auctores ꝑ pulu̾e bibitũ. qͥ ĩbarbis e¬
oꝵ miracłose apparuit: stans ĩ porta castroꝵ.
ad uocans leuitas ait. Qͥ dni ẽ: iũgat᷑mͥ. po¬

Expanded text:
ulum, et massam redegit in pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. » Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aaron, dixierat ad malum. « Videns ergo Moyses, quodilio Dei, vel potius manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui Domini est jungatur
Abbreviated transcription (Latin):
positio tab̾nacłi fc̃a a moyse ĩnuit. nͥ qr pau¬
lꝰ ĩ epła ad hebreos t̾ibłm aureũ ponit intra
.s. uͥ oĩa ãpliata fuert̃ ⁊ młtiplicata: p̃ter al¬
tare aureũ qd̾ erat extra uelũ ad qd̾ bis ui
die necẽe erat ĩgdi. erat sr̃ additũ t̾ibłm in
addito.ĩ qͦ sũmꝰ saẽdos fr̃ priuias tẏmiama

Expanded text:
portio tabernaculi facta a Moise innuat: nisi quia Paulus ad Hebraeos thuribulum aureum ponit intra  omnia ampliata fuerunt, et multiplicata, praeter altare aureum quod erat extra velum, ad quod bis in die necesse erat ingredi, erat superadditum thuribulum in abdito, in quo summus sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
secutꝰ ẽ ptolomeũ. qͥ patrẽ eiꝰ aolo int̾fec̾at.
matir̃q eiꝰ c̃ duob paruuł tenebat ĩ nin¬
cłis. ⁊ ꝯfugãt ad oppid̾ ultra ihericonta. qd̾
agon uocadat᷑. obsesso quid̃ oppido. ẽ ioħs a¬
eriꝰ insultabat. ptolomeꝰ matrẽ ioħis ⁊ fr̃es
sr̃ muros usq ad sangͥnis effusionẽ cedebat.

Expanded text:
 Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfecerat, matremque ejus cum duobus parvulis tenebat in vinculis, et confugerat ad oppidum ultra Jerichonta quod Agon vocabatur. Obsesso quidem oppido cum Joannes acrius insistebat, Ptolemaeus matrem Joannis, et fratres super muros, usque ad sanguinis effus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum. a. gn̾a linguaꝵ .a. interp̾tatio ser¬
monũ. Et pͦmod̾ unicuiq sedm diffr̃ãm
donoꝵ tͥbuetur diffmñ cȩlestium bonorum.
⁊ sed̃m m̾ita redduentur bona p̃mia. Iorda
bꝰ in iordane sae̾dotibꝰ iutrauit t̾ram ꝓmiᷤ¬
Pars suꝑior iordanis in dulocoinẽ ꝑmãsit.
Pars infi̾or in amaritudine magna deflu¬
.xit. qr electi baptizati accepte ᷤ dulcedine fluũit.¬

Expanded text:
tuum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Et postmodum, unicuique secundum differentiam donorum tribuetur differentia coelestium bonorum, et secundum merita tribuentur bona perpetua. Jordanbus in Jordane sacerdotibus, intravit terram promisPars superior Jordanis in dulcedine permansit, pars inferior in amaritudinem marinam defluxit; quia electi baptizati gratiae dulcedinem cust
Abbreviated transcription (Latin):
idemꝰ siquid̾ ysaiam
ysaiam.ieremiam. accinctos expeditos¬
q ad auxilium nr̃m. qͥ cum uolumine suo¬
rũ iacłis cordis ostes nr̃i. ostes ac̾rimos uul¬
n̾ant. Accingit᷑ daniel ad auxiliũ nr̃m. eũ
docet. Iosue bisenas agmina dueit turbas.
Et p̾ceount nos suecineti lumbos in u̾ita¬
te. quam p̃dicant in auxiliũ nr̃m. Et .xii.¬

Expanded text:
idemus, inquit Isaiam, Jeremiam et alios accinctos, expeditosque ad auxilium nostrum, qui voluminum suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerant. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos praecincti lumbos in veritate, quam praedicant in auxilium nostrum. CAP. II
Abbreviated transcription (Latin):
sigẽ legeni. Moyse mortuo .i. lege seđm
carnales ⁊ uetẽs obsu̾antias mortua .i. con¬
sũmata siue finita statim iħs saluator nr̃
qui ppłm suñ a peceis eoꝵ lib̾auit. Iħs in¬
quã filiꝰ dei manifestatꝰ ÷ pͥnceps suꝑ po¬

Expanded text:
icat legem. Moyse mortuo, id est lege secundum carnales et veteres observantias mortua, id est, consummata sive finita, statim Jesus Salvator noster, qui populum suum a peccatis eorum liberavit, Jesus inquam, Filius Dei manifestatus es
Abbreviated transcription (Latin):
md̾oꝵ extirparet. Ip̾e uͦ abiit ĩꝑsidẽ. eg̃a
ab emath.ꝙͣ reꝑans antiochiã noĩau̾at. Et
ꝑambłaũ sr̾iores regiones. Lysias uͦ elegit
ptolomeñ. meanorẽ.⁊ gorgiã.uiros poten¬
tes. ex amicis regis.⁊ misit c̃ eis . xĩ. peoitũ.¬

Expanded text:
m exstirparet. Ipse vero abiit in Persidem egressus ab Emath, quam reparans Antiochiam nominavit, et perambulavit superiores regiones. Lysias vero elegit Ptolemaeum, Nicanorem, et Gorgiam viros potentes ex amicis regis. Et misit cum eis qu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾ flectẽ ꝯ onabant᷑. uͥ elig̾et᷑ q̃ ꝓsũt. ne eis
tãꝗͣ. hostib utẽnt᷑. Qͥ uoluert̃ eos auoire. uẽ
emissarii regis agg̾słi fr̾ eos ĩ dieb salb̃oꝵ
qͥb nefas er̾at eis arma mou̾e.⁊ ꝑ cusserunt
qͦs dã. alios ĩ spelũcis glob̾ fumferis suffo eã¬
mathathie.⁊ eũ iudice̾ sͥ statuert᷑. qͥ docu¬
su̾ abitis: eritis hostes legis. dãtes cãm ut ꝑ
bella ꝯsurgat̃. colligẽsq mathathias arma¬
tos aras deposuit ydoloꝵ. ĩ molãtes qͦs po¬
⁊ ãno uno hẽ gessit magistratũ. Cñq gͣuit̾
egͦtaret ꝯuoeãs filios ait. Ego dec̾tam ꝓficiꝰ¬
cor uiã. ꝯm̃do ub̾ pat̾as leges. ui ꝓ eis grata
m̃te moriamini. Nã corꝑa mortalia sunt.
pi̾a̾m ĩ ꝯsiliis habete patͤm. Iud ã uͦ pp̃ forti¬
tudinẽ dueẽ ĩ armis. Et mortuͦ  mathathi

Expanded text:
lectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocanMathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, utbella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos poEt anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis patrias leges, ut pro eis grata mente moriamini. Nam corpora mortalia sunt, pientiam in consiliis habete patrem. Judam vero propter fortitudinem ducem in armis. Et mortuus est Mathathi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Erat n uir de modin modico udee
iuco sac̾dos. uoĩe mathathias. filiꝰ ioħis. fi¬
lii sỹmonis. filii assamonei. deuice ioachĩ.¬
Qͥsq suo ꝯgnoiẽ eẽsebat᷑.s suffic̾ de uida di¬
&e. qͥ dieebat᷑ machabe. hii iudẽtes mala:¬

Expanded text:
runt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simonis, filii Asmonaei, de vice Joariquisque suo cognomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi vide
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ furore. Et aꝑuert̾ ei portas fauẽtes sͥ. ⁊ in¬
t̾emit ꝯͣria sẽeiẽtes. ⁊ expoliauit tẽplũ me¬
ne lao ductore.tollẽs uasa. ⁊ lue̾nas. m̃sa.
⁊ sa crariũ.⁊ urnã aureã. a ueł qͦ ñ absti¬
nuit.⁊ posuit ĩ tẽplo ẏdolũ iouis olẏmpi.¬
ł hospitał. Obłones mosayeas fieri ꝓhibuit
olare coegit uidõs. areẽq muniuit. ĩ eiuita¬
filios suos reꝑisset̃: spꝰen debat. ⁊ ꝑuulos
ad eolla eoꝵ. Uid ẽtes ã samarite iudeos ħ
pati de ꝯsuetudĩe nate sue:se ñ oẽ ꝯgnatos

Expanded text:
in furore. Et aperuerunt ei portas faventes sibi. Et interemit contraria sentientes, et exspoliavit templum, Menelao ductore, tollens vasa et lucernas, mensam et sacrariam, et urnam auream. A velis quoque non abstinuit. Et posuit in templo  Oblationes Mosaicas fieri prohibuit,olare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitafilios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consue
Abbreviated transcription (Latin):
sec̾ fens. ignorãtib uideis eas ĩ cuutate ꝯ¬
stituit cesare᷑q reoiit. Cũ ã płimi de ie¬
rosolunis ad eũ descẽdissẽt supplicantes
de signis amouẽois. nã oblegẽ uiõoꝵ qui
p̃cessant regni uioee ꝓ curatores sñ signis
urbẽ ing̃di ꝯsueu̾ant. seoit ꝓtͥbunal
pilatꝰ. militesq armatos cͥcũponẽs mor¬
tẽ eis minabat᷑ si ñ qͥeuissent. at illi pa¬
narẽt. Ad miras gͦ pilatꝰ ꝯstanciã uide

Expanded text:
s in civitate constituit, Caesareamque rediit. Cum autem plurimi de Jerosolymitis ad eum descendissent, supplicantes de signis amovendis, nam ob legem Judaeorum, qui praecesserant Judaeae procuratores sine signis urbem ingredi consueverant, sedit pro tribunali Pilatus, militesque armatos circumponens, mortem eis minabatur, si non quievissent. At illi monarent. Admirans ergo Pila
Abbreviated transcription (Latin):
nsq urbẽ aq̃ penuna laborare: aꝑu-¬
it gazophilaga tẽpli.⁊ ex opib templo
dicatis aqͦ ductũ cep̃ eoificare sc̾ipiens
mnigũ corrẽtis qd̾ stadioꝵ duũ miliũ
int̾uallo distabat. Iudĩ uͦ ac clamaba¬
nt uͥ ab illo oꝑe cessaret. Ob ħ pilatus
młtos uidoꝵ occid̾. plerosq sauciauit.¬

Expanded text:
nsque urbem aquae penuria laborare, aperuit gazophylacia templi, et ex opibus templo dicatis aquaeductum coepit aedificare, suscipiens initium torrentis, quod stadiorum duorum millium intervallo distabat. Judaei vero acclamabant, ut ab illo opere cessaretur. Ob hoc Pilatus multos Judaeorum occidit plerosque saucia
Abbreviated transcription (Latin):
deca sur. zmi. sanauit. qñ angͦtias infio eł
udee dese̾ns: ferocitatẽ gentium ꝯpͥmẽs.⁊
fluctuositatẽ sed ans. in p̾dicat̾one decalogi
noxiã tacit᷑nitatẽ.⁊ surditatẽ eurauit hũa¬
ni gn̾is. Manũq ei ĩposuit. qñ illi donauit
facultatẽ suis p̃ceptis obeoiendi.⁊ fidẽ catho
infirmũ dñs de turba seorsũ duc̃. qño quẽ¬
las sanandas mnitcit. ⁊ expuens linguã tang̃.
ficatis p̾cepta diuina.aurib cordis ascultat¬

Expanded text:
et mutum sanavit, quando angustias infidelis Judaeae deserens, ferocitatem gentium comprimens et fluctuositatem sedans in praedicatione Decalogi, noxiam taciturnitatem et surditatem curavit generis humani. Manumque illi imposuit quando illi donavit facultateinfirmum Dominus de turba ducit seorsum, quando quemlas sanandi mittit et exspuens linguam tangit,ficatus, praecepta divina auribus cordis a
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutũ ⁊ actuũ ĩ humano gen̾e designant
restaurationes. Exiens iħs de finib tỹri.
eo ang̾tatũ ẽ stratũ ita u alt̾ decidat. Syoon
gio decapoleos ꝓpt̾ num̃ũ denarii .x. diui¬
ne legis p̾cepta figurat. Mare galilee qd̾ in

Expanded text:
tutum et actuum in humano genere designant restaurationes. Exiens Jesus de finibus Tyri. Coangustatum est stratum, ita ut alter decidat . Sidon gio Decapoleos, propter numerum denarium, decem divinae legis praecepta figurat. Mare Galilaeae quae
Abbreviated transcription (Latin):
sciret᷑. T̃radit᷑ a qͥb dam qd̾ regnia saba
iud̾ ĩ sp̃ũ ĩ domo saltꝰ qͦ ne tota dicebat᷑.
lignũ dñice crucis. ⁊ mĩciaũ salomon̾
c᷑ iam recesfiss ab eo. qd̾ ĩ eo moreretur
loc ⁊ gentẽ. Qd̃ timẽs salo. de fodit ills̃
ĩ t̾ra. nͥ pꝰ fc̃a ẽ piscina. a ppropm qͣnte ã¬

Expanded text:
sciretur. Traditur a quibusdam quod regina Saba vidit in spiritu in domo saltus, quae Nethota dicebatur, lignum Dominicae crucis, et nuntiavit Salomoni cum jam recessisset ab eo, quod in eo moreretur locum et gentem . Quod timens Salomon, defodit illud in terra, ubi post facta est piscina. Appropinquante a
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ.⁊ qͥ pͥmꝰ pꝰ aqͥ motũ descendebat in
eũ : sanꝰ fiebat a quacũq detinebat᷑ in¬
firmitate. ꝓbaton gc̾e. latine ouis. Sic gͦ
dicta erat. qr ĩ ea natͥniei hostias laua¬
bant. Solz ⁊̃ collecta aqͦ pisces ñ hn̾s. pis¬

Expanded text:
scendebat in eam, sanus fiebat a quacunque detineretur infirmitate. » Probaton Graece, Latine ovis. Sic ergo dicta erat, quia in ea Nathinnaei hostias lavabant. Solet autem collecta aqua pisces non habens, pis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ erat a irłm ĩ spatio.Ix. stadioꝵ. tra¬
dũt ge̾i scͥptores. hereulẽ giganteũ. ⁊ ino
a nelitu. exxu. paisꝰ cucͣrisse. ⁊ stetise. ⁊
a stando spaciũ hiꝰ uocat stadiũ. Cumq¬
.uiii. stadia faciant miliare. ĩ sũma .xl.¬

Expanded text:
. Tradunt Graeci scriptores Herculem gigantem uno anhelitu 125 passus cucurrisse, et stetisse, et a stando spatium hujusmodi vocant stadium. Cumque octo stadia faciant milliare in summa
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝯcid̾ant uiuos incend̾. c̃ duob sophis¬
tis. De hinc uariis affligebat᷑ languoribus.
Nam feb̾s ñ meoioe̾s erat prurigo ĩ tołabił
ĩ om̃i corꝑis sr̃ficie. assiduis uexabat᷑ eoli.
torm̃tis. pedes int̾cute uitio tñ u̾ant. Putͤ¬
do testicłoꝵ u̾ mes gn̾abat. Creb̾ anelitꝰ. ⁊
int̾rupta sṗuria. Qͤ ad uidictã dĩ ab om̃ib si
refe̾bant᷑. Ip̃e uͦ iordanẽ tnͣsiens ap̃ calliro̾ẽ
aqͥs calidis utebat᷑. Cũq corpꝰ eiꝰ oleo calidi¬
ori fou̾ medicis placuiss: in arebã ple
De nobilib udeis occidẽ

Expanded text:
lam conciderant, vivos incendit cum duobus sophistis. Dehinc variis affligebatur languoribus. Nam febris non mediocris erat, prurigo intolerabilis in omni corporis superficie, assiduis vexabatur colli tormentis, pedes intercutaneo vitio tumuerant, putredo testiculorum vermes generabat, creber anhelitus et interrupta suspiria, quareferebantur. Ipse vero Jordanem transiens apud Callionem calidis aquis utebatur. Cumque corpus ejus oleo calidiori foveri medicis placuisset, in arcam plenDe nobilibus Judaeis occide