comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utds̃. ut a̧qualis. ut filius. & uerbum
patris: Processĩt ex dõ &uenit: qr uer¬
bũ qđ erat in principio caro factũ :
& babitauit in nob Venire enĩ huma¬
nitatis . ẽ: sic̃ manere diuinitatis: Pro¬
cessit expatre &uenit: qr apatre in
Imundũ missus . ẽ. sic̃ ipse dicit Non
enĩ ameipsoueni: sed ille memisit:
Quȩmissio: utiq in carnatio intelli¬
genda .ẽ: Quare loquelã meã ñ ag¬
noscitis : Quia ñ potestis audire ser¬
monẽnieũ: Quare sermonẽ eiꝰ audire
ñ poterant. nisi qr in eũ credere & asua
impietate corrigi nolebant: adhuc
quare ñ poterant audire :qr filui
diaboli Elegerant manere: Vnde
sequit᷑ Uos expatre diabolo estis: Filios
diaboli dic̃ iudeos: ñ nascendo sedi¬
mitando Nã consuetudo .ẽ. sacrȩscrip¬
turȩ. eximitatione ułsimilitudine
filios appellare : iuxta qđ iezechi el

Expanded text:
us, et aequalis ut Filius et verbum Patris. Processit ex Deo et venit, quia Verbum quod erat in principio, caro factum est, et habitavit in nobis. Venire enim humanitatis est, sicut manere divinitatis. Processit a Patrmundum missus est, sicut dicit: Non enim a meipso veni, sed ille me misit. Quae missio utique incarnatio intelligenda est. Quare loquelam meam non cognoscitis? quia non potestis audire sermonem meum. Quare sermonem ejus audire non poterant, nisi quia in eum credere, et a sua impietate corrigi nolebant? Adhuc quare non poterant audire? quia filii diaboli elegerant manere. Unde sequitur: Vos ex patre diabolo estis. Filios diaboli dicit esse Judaeos, non nascendo, sed imitando. Nam consuetudinis est sacrae Scripturae, ex imitatione vel similitudine filios appellare, juxta quod Ezechiel
Abbreviated transcription (Latin):
mȩt̃nũ : qr quiman& inpeccato. non
ꝑman& in ȩccła: Ecce aꝑte ostendit:
qr aliud .ẽ. peccare. aliud . eẽ. seruũ
peccati Nemo enĩ potest ñ. eẽ pecca¬
tor: sed potest ñ eẽ. seruus peccati:
łmanere enĩ inpeccato : hoc . ẽ. seruũ
eẽ. peccati seruus uͦ ñ man& indomo
p̃sentia ab aetła ꝓiecti: & nouissĩmȩ in
die iudicii abelectoꝵ societate segrega¬
ti ad sinistrã statuendĩ Unusquisq gͦ
quise recognoscit seruũ. eẽ. peccati : stu¬
deat abicere iugũ durissimȩ seruitutis
Credat infiliũ dĩ obtẽper& p̃ceptis filii¬
dĩ: ut possit effici filiusdĩ Hanc enĩgrãm
dedit inse credentib & se diligentib

Expanded text:
manet in peccato, non permanet in Ecclesia. Ecce aperte ostendit quia aliud est peccare, aliud servum esse peccati. Nemo enim potest non esse peccator, sed potest non esse servus peccati. Permanere autem in peccato, hoc est servum esse peccati. Servus enim non manet in domo praesentia ab Ecclesia projecti, et novissime in die judicii ab electorum societate segregati, ad sinistram qui se recognoscit servum esse peccati, studeat abjicere jugum durissimae servitutis: credat in Filium Dei, obtemperet praeceptis Filii, ut possit et ipse effici Filius Dei. Hanc enim gratiam dedit credentibus et se diligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Si filii abrahȩ essetis: oꝑa abrahȩ face¬
retis : Id .ẽ. sic me amaretis. sic demea p̃¬
sentia gauderetis: sic̃ abrahã quiexiu¬
tauit ut uider& diẽ meũ. & uidit &ga¬
abrahȩ : qr quȩritis me int̃ficere ho¬
minẽ qui uera locutꝰ sũ uob Ueritatẽ
illis loquȩbat᷑ : cũ se & patrẽ illis annun¬
ciar&: Ethanc ueritatẽ adõ audierat:
qr ipse qui . ẽ. ueritas adõ patre gẽnitꝰ
erat: Audire enĩ illi nibil. ẽ aliud: qua
esse apatre. Queritis inquit me occidere :
Hoc abrabã ñ fec̃ Ergo ciꝰsiliasuos ñ eẽ.
conuincitis: dũ ei contraria oraagitis
Sup̃enĩ dixerat. scioc el x¬

Expanded text:
Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis, id est, sic me amaretis, sic de mea praesentia gauderetis, sicut Abraham, qui exsultavit ut videret diem meum, et vidit, et gaesse Abrahae: quia quaeritis me interficere, hominem qui veritatem locutus sum vobis. Veritatem illis loquebatur, cum se et Patrem illis annuntiaret, et hanc veritatem a Deo audierat, quia ipse qui est veritas, a Deo Patre genitus erat. Audire enim illius, nihil aliud est quam esse a Patre. Quaeritis, inquit, me occidere, hoc Abraham non fecit, ergo ejus filios vos non esse convincitis, dum ei contraria opera agitis. Supra enim dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
multi credider̃ in eũ: Nontam̃ om̃s
credebant: qr necdũ omib p̾dicatũ
fuerat. necdũ in omẽm̃terrã apłicae
p̃dicationis sonus exierat: nec dũ apłis
p̾ceptũ fuerat. ite docete om̃s gentes :
Adhos ergo qui inse crediderant: loque¬
bat᷑ dñs: siuos manseritis insermonẽ
meo: uere disdiscipłi mei eritis Iã doc¬
trina spũali initiati erant: iã ibi esse
cęperant Et ideo dic̃ si manseritis in
sermone meo. hoc .ẽ. infide quȩ in uob
credentib eẽ.cȩpit : tunc uere discpła

Expanded text:
multi in eum, non tamen omnes, credebant, quia necdum omnibus praedicatum fuerat; necdum in omnem terram apostolicae praedicationis sonus exierat, necdum apostolis praeceptum fuerat: Ite, docete omnes gentes . Ad hos ergo qui in se crediderant loquebatur, dicens: Si vos manseritis in sermone meo, vere discipuli mei eritis. Jam doctrina spirituali initiati erant, jam ibi esse coeperant, et ideo dicit: Si manseritis in sermone meo, hoc est, in fide, quae in vobis credentibus inesse coepit, tunc vere discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ dñs eũ qui uoluntatẽ patri sui fecerit
frem ac sorẽ uocat. ꝓpt̾ utrũq sexum
qui ad fidẽ colligit᷑ ñ .ẽ. mirũ : Ualde
aut̃ mirũ & quȩsitũ dignũ . ẽ: quomͦ
& iã mat̃ dñi dici possit. Nã & discpłos
fr̃s dignatꝰ ẽ. appellare. post resurrecti¬
onẽ : ite inquiens nunciate frĩb meis :
Quiergo fr̃.ẽ. in eũ credendo. & patris
uoluntatẽ implendo: quopacto & iã
mat̾ fieri possit inuestigandũ . ẽ sed

Expanded text:
nus eum qui voluntatem Patris sui fecerit, fratrem et sororem vocat, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur, non est mirum. Valde autem mirum, et quaesitu dignum est, quomodo etiam mater Domini dici possit. Nam et discipulos fratres dignatus est appellare post resurrectionem, ita inquiens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater est in eo credendo, et Patris voluntatem implendo, quomodo etiam mater fieri possit, investigan
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: U erbo dñi cȩli firmatis unt: & spũ oris eiꝰ om̃is uirtus eoꝵ: B inas maretas

Expanded text:
dicebat: « Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . » Binas metretadicebat: « Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . » Binas metreta
Abbreviated transcription (Latin):
does. Qudicebat picanticis canticorũ: O sculetur me osculo orissui: quia
med ra sunt ubera eꝰ uino fraglantia ungentis obtimis: Quicũq ergo ꝑsin¬
pullas aetates exemplũ sc̃orũ considerans bene uiuere. & spiritalit̾ didicerit
intellegere coꝵ doctrinã in singulis & atib inueniet hydrias equarũ cau
artblui & saciari possit: Pul cherrime aut̃ mentib sc̃oꝵ conuenit e: qd de eisdẽ
hycdris dr̃ Capientes singulȩ mecretas : binas uł t̃nas : Metron enĩ grece ar¬
aris latine mensura diciturtriũ modiorũ: Nonenĩ dicit qr aliȩ capieban
binas & aliȩ t̃nas : sed singulȩ capiebant maeretas binas uł t̾nas: Eũeni sci uiri
cũ patris & filii & sp̃s scĩ simul mentionẽ fatiunt: ide ipsi t̃nas meretas capiunt
Quasi enĩbinas metretas spiritalis hydria capiebat: cũ de patre &filio loque¬
batur dicens. Om̃a insapientia fecisti Quasi t̾nas idẽ. ipse capiebat: cũ alibi¬

Expanded text:
icis canticorum: « Osculetur me osculo oris sui, quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . » Quicunque ergo per singulas aetates exempla sanctorum considerans, bene vivere et spiritaliter didicerit intelligere eorum doctrinam, in singulis aetatibus inveniet hydrias, de quarum haustum et ablui et satiari possit. Pulcherrime autem mentibus sanctorum convenit, quod de iisdem hydriis dicitur: « Capientes singulae metretas binas vel ternas. » Μέτρον enim Graece, Latine mensura dicitur trium modioringulae capiebant metretas binas vel ternas. Cum enim sancti viri, cum Patris et Filii et Spiritus sancti simul mentionem faciunt, iidem ipsi ternas metretas capiunt. Quasi enim binas metretas David spiritualis hydria capiebat, cum de Patre et Filio loquebatur, dicens: « Omnia in sapientia fecisti . » Quasi ternas idem ipse capiebat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m. qui factus sacerdos in ȩt̃nũ scđm ordinẽ mel chisedehe electossuos decap¬
tiuitate babiloniȩ iđ ad cȩlestẽ patriã reuocauit. hydria tua quȩprius aquã
habebat conuersa ÷ tibi inuinũ: Insexta xtate legimus qđ ipse auctor & redẽptor
ost haec diȩ intẽplo p̃sentatꝰ. atque legalis hostia ꝓ eo .ẽ. o
audiens cogitaueris cũ quante sollicitudinis studio euuangłu debeas obseruare

Expanded text:
istum, qui factus est sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchiscdech , qui electos suos de captivitate Babyloniae ad coelestem patriam revocavit: hydria tua, quae prius aquam habebat, conversa est tibi in vinum. In sexta aetate legimus , quod ipse auctor et redemptotertia post haec die in templo praesentatus, atque legalis hostia pro eo est oaudiens cogitaveris cum quanta sollicitudine et studio
Abbreviated transcription (Latin):
misertus eidẽ popło ds̃ suscitauit iosedehc filiũ ioseph sacerdotẽ magnum
Qđ situ haec audiens timueris peccare. neforte aut captiuas aut infirmitis¬
aut qualis cũ que tẽporalis tribulatio ꝓpt̃ peccatũ tibi accidat: inquinta
tuã trans tuleris. ut intellegas popłm israheliti cũgenus humanũ. ꝓnabuchog¬
nosor quipopłm captiuauit diabolũ figurari. ꝑbabiloniã quȩ confusio int̃¬
p̃tatur infernũ ubi diabolus genꝰ humanũ ꝑp̃uaricationẽ captiuũ traxit. ꝑ hirłm¬

Expanded text:
misertus eidem populo Deus, suscitavit Jesum filium Josedech sacerdotem magnum, Quod si tu haec audiens, timueris peccare, ne forte aut captivitas, aut qualiscunque temporalis tribulatio propter peccatum tibi accidat, invenistituam transtuleris, ut intelligas per populum Israeliticum genus humanum; per Nabuchodonosor, qui populum captivavit, diabolum figurari, per Babyloniam, quae confusio interpretatur, infernum; ubi diabolus genus humanum post praevaricationem captivum traxit; per
Abbreviated transcription (Latin):
doenibus. Qũe assũ mens obtulit holo caustũ ꝓfilio: Q uicũq ergo haetau¬
suo unigenito parcere. habet int̾cia atate hydriã aqua plenã: diuero in hoc
fas to abrabe spiritalem intellectũ quȩsierit. ut intellegat ꝑabrahã dm̃patr̃e
s pisaac unigenitũ filũ eius dnm̃ nr̃m ibm xip̃m qui ẽ. unigenitus filius patris
ꝑ immolationẽ isaac dñi passionẽ quiꝓ nobis lignũ inquo pateretur. ipse p

Expanded text:
ssumens, obtulit holocaustum pro filio. » Quicunque ergo, haec ausuo unigenito parcere, habet in tertia aetate hydriam aqua plenam. Si vero in hoc facto Abrahae spiritualem intellectum quaesierit, ut intelligat per Abraham Deum Patrem, et per Isaac unigenitum filium ejus, Dominum Jesum Christum, qui est unigenitus Filius Patris, per immolationem Isaac Domini passio
Abbreviated transcription (Latin):
pulis suis. aanducauit & lauit pedes eorum
dans aob exẽplum qđ similit̃ faciamus nos
nris tamulis & pauꝑib hodie c̃seerat᷑ crima
unde om̃s funt xpĩani: Inh ec die paeniten¬
tes societatem aecđae recipiunt &s ĩ Incũ

Expanded text:
pulis suis manducavit, et lavit pedes eorum, dans nobis exemplum quo similiter faciamus nos nostris famulis et pauperibus. Hodie consecratur chrisma, unde omnes fiunt Christiani. In hac die poenitentes societ
Abbreviated transcription (Latin):
uelle aurũ possidentib imꝑare.
quã aurũ babere aut possidere:
ta sc̃ĩ apłi magis desiderabant pos¬
sessores diuitiarũ ꝑfidẽ & doctrinã
xp̃i possidere : quã aliquid ꝓpriũ
habere Possumꝰ & iãdicere qr in hoc

Expanded text:
elle aurum possidentibus imperare, quam aurum habere aut possidere, ita sancti apostoli magis desiderabant possessores divitiarum per fidem et doctrinam Christi possidere, quam aliquid proprium habere. Possumus etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ appetit ea quȩ inmundos cognos¬
cens ꝓcul dubio qr mundus transibit
& concupiscentia eiꝰ : Et in boc qđ ñ ap¬
petit nec quȩrit habere nisi qđ hab&:
quasi om̃a possid&. Nemo enĩ amplius
hab&. quã qui nullo indig&. Et tam̃
cũdiuites multa habeant: multis in¬
digent qr plus desiderant babere
quã habeant: Ille aut̃ nullo indig&:
qui p̃t̃ neces saria uict. uestim̃ti. & cal¬
ctores & patronos nrõs. sic̃ filuboni
imitant᷑ bonos patres: ut int̃ aduersa
& ꝓsꝑa pacient̃ incedamꝰ. exhibentes
nos sic̃dĩ ministros: qm̃si participes

Expanded text:
ea quae in mundo sunt, cognoscens procul dubio quia mundus transibit et concupiscentia ejus, et in hoc quod non appetit nec quaerit habere nisi quod habet, quasi omnia possidet. Nemo enim plus habet quam qui nullo indiget; et tamen cum divites multa habeant, multis indigent quia plus desiderant habere quam habent. Ille autem nullo indiget, qui praeter necessaria victus, vestimenti et calctores et patronos nostros, sicut filii boni imitantur bonos patres, ut inter adversa et prospera patienter incedamus, exhibentes nos sicut Dei ministros, quoniam si participes
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: Et ete quidã legis peritus surrex̃
tẽptans illũ & dicens: Magister quid faci¬
ex ipsius uerbis dñ occasionẽ assumpsit
quibus discpłis dicentẽ audierat: Gaudete:
quia nomina ura scripta sunt incȩlis:

Expanded text:
Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans illum et dicens: Magister, quid faciex ipsius verbis occasionem sumpsit, quibus superius Dominus dixerat: « Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
nis laudib & ugiliis studiumꝰ ages
sollempnem. Et hanc nos festiutaẽ
eo maiore deuotione ulebiare oportes
quo eam redemptori nrõ gracissiman
eẽ cognouimꝰ adeo ut in illa cemplun¬
ipse ingredi & sermonem fãcere tad

Expanded text:
nis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem. Et hanc nos festivitatem eo majore devotione celebrare oportet, quo eam Redemptori nostro gratissimam esse cognovimus, adeo ut in illa ipse templum ingredi, et sermonem facere ad
Abbreviated transcription (Latin):
iem ui qua certaueritus immortalẽ
ceipt reddet. Quib uerbis eoꝵ
ioq cerieritatem qui sibi laqueos mor
parabaue redarouit manifestetia¬
habuit priusquã mundus eẽt apud
paaem: ipse in humanitace extem¬
pore in carnationis accepit. Et nemo
potest raꝑe de manu patris mei.
Supra de ouib siuis dicit. non rapiet
eas quisquam de manu mea: & nunc
subiungit. & nemo raꝑe potest de
manu patris mei: aꝑte dans intelli¬
gi. unam atq in dissimilem e̾e̾ manũ.
hoc est uircutem suam & patris.
non sicuc ceteri scĩficatus ꝑ grãm ex
tempore. sed uerus semꝑ extiterit
filius le Qđ eciam sequente senten

Expanded text:
em in qua certaverunt, immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis eorum quoque temeritatem, qui sibi laqueos mortis parabant redarguit: manifeste ihabuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humanitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; aperte dans intelligi, unam atque indissimilem esse manum, hoc est virtutem suam et Patris; non sicut caeteri sanctificatus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei. Quod etiam sequenti s
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim non facile uiderit: qͥa nulla
creatura unum cum illo qui om̃ia cre¬
auit nacuraliter existere possit: Et qͥa
xꝑs naturaliter unum cum patre est.
dampnanda est arrii ꝑuicatia. quȩ
illum eẽ creaturam asfirmant. Porro
sabellius. non sunt inqͥt duȩ ꝑsonȩ
patris & filii confitendȩ: sed ipse pat̾
quando uult pater est. quando uult
filius est: idem tamen unus est. Quẽ
memorata sententia. filius ipse con
dempnat. Constat namq quia ego
dici non potuit. Sumus. de uno dici
non congruit. Qua pueer

Expanded text:
quis enim non facile videret quia nulla creatura unum cum illo, qui cuncta creavit, naturaliter existere possit? Et quia Christus naturaliter unum cum Patre est, damnanda est Arii perfidia, quae illum creaturam esse affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Pater et Filius confitendae; sed ipse Pater, quando vult, Pater est, quando vult Filius est; idem tamen unum est; quae mdemnat. Constat enim quia ego dici non potuit, sumus de uno dici non congruit. Quapr
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ conficet᷑ & hominem: illi purum
tantum modo hominem futursi. non
autem & dm̃ ẽẽ credebant. Memores
uidelicet quia de humanicate illuis ui¬
rauit dñs dauid: de fructu uentris eius
sedere suꝑ sedem suam: sed obliti qđ ipse
de sua diunitate ꝑeundem dauid ceci¬
nic dicens. dñs dixit adme silius meus
es tu. Credebant gͦ xp̃m de stirpe da¬
iud nasciturum. & regem ceteris omĩb¬
regem excellentiorem ẽẽ uenturum:
qua etiam dementia posteri eoꝵ usq in
prȩsens. & donec antichristum pro xp̃o
suscipiant. errare non cessant. Et sise dnĩs
cradere potestaci presidis puniendum:
quasi conti augustum repugnans. illici¬
cum sibi usipa imperium. Sed ipse
sponsum temperauit
suum ut
pniatorum ora conclu

Expanded text:
erum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum; non autem et Deum esse credebant. Memores videlicet quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus se sedere super sedem suam; sed obliti quod ipsi de sua divinitate per eumdem David cecinit: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Credebant ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse venturum. Qua etiam dementia posteri eorum usque in praesens, donec Antichristum pro Christo suscipiant, errare non cessant. Etsi se Dominutradere potestati praesidis puniendum; quasi contra Augustum repugnans illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse ta responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora conclu
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat udere ꝑpecuam. uocem
xp̃i necess est non solum audiendo.
& credeno. sed & bene uiuendo se¬
quatuy Quod aitem se oues suas
pgnoscere dicet. eligere utiq & ad
raonm deste qedestinare signifi

Expanded text:
desiderat perpetuam, vocem Christi necesse est non solum audiendo et credendo, sed et bene vivendo sequatur. Quod autem se oves suas cognoscere dicit, eligere utique, ad regnum coeleste praedestinare signifi
Abbreviated transcription (Latin):
parcicipem extempore factum eẽ cog¬
nouimus: da ut quod interim pia fide
ueneramur. plena in fucuro uisione
speculemur. Hȩc est & enmi urnca ani¬
mȩ nr̃ȩ salus & uita nium pͥpetuo uul¬
cum. tuam cernere iucem. Nes dabica¬
dum quia rogantes udo

Expanded text:
participem, ex tempore factum esse cognovimus, da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exau
Abbreviated transcription (Latin):
uisere atq iliustiure desiderat. si tamen
cam pdicũ eẽ slomonis. hoc est si cã
r rem suum qł est iniciũ sapientiȩ
ꝑbere ꝑspexerit. Neq enĩ putandũ
st qua domus solunmodo in qua ad
iraidum uel ad miseria celebranda
conueumꝰ templunisit dnĩ. & non
ipsi quinnomine dii conuenimus.

Expanded text:
isere atque illustrare desiderat si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit: neque enim putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad mysteria celebranda convenimus, templum sit Domini; et non ipsi, qui in nomine Domini convenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia non eis incredulis & contradicen¬
tibus aꝑcȩ suȩ maiestacis archana rese¬
rauit: Sed ut scriptura admonet. senti¬
endo de illo in bonitate & in simplici
tur abhis qui non temptant illum:
apparet autem eis qui fidem habent in
illum : Dicamus ei supplices. quia cu es
xp̃s. Te filium dei unigenitum pacri

Expanded text:
quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseravit; sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate et  Al. add.,tur ab his qui non tentant eum, apparet autem illis qui fidem habent in illum. Dicamus ei supplices, quia tu es Christus, te Filium unigenitum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ad instrumtx cuiꝰ munere
quedã ipsius antiqͥora sollemmia
non fuit contenta deuotio ficeliũ:
qͥn natiuitatis eiꝰ sollempne suꝑ ad¬
derec hodiernũ. Hac itaq die pecu
liarit̾ in eccła recitandꝰ eẽ uideret᷑
ille liber: qui de ortu eiꝰ acq uita
scriptꝰ inueniebat᷑ : si ñ uidicassent
eũ patres int̾ apocripha numeran¬
dum. At qm̃ magnis ac sapientibus
uiris ita uisũ est: nos alia quedam
sed non aliena legences. ecclasticum
mortm debitis officiis exequamur.
Maria. priusquã nasceret᷑ oraculis
enunciata est: & designata mira¬
culis. Nata uͦ ꝑgeniȩ diuinitꝰ ordi¬
nata pͥulegio uircutũ insignis eni¬
tuit. saluatore edidit. aquõ glori¬
ficata incęlo: nũquã terrigẽnis
patrocinare desistit. Proposicionẽ
sequat᷑ ordine su ratio. iamq
referamꝰ umi ta prȩcaxatis oraculis.
ac dorade paucis expediamꝰ dixit
et̾nus ad ueterem: dñs ad serpencẽ
nimicicias ponã int̾ ce & mulierẽ.:

Expanded text:
ad instrumenta morum. Inter quedam ipsius antiquiora solemnia: non fuit contenta devotio fidelium: quin Nativitatis solemnem diem superadderet hodieliariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem,
Abbreviated transcription (Latin):
causa habeas rumarũ. Itaq ñ fr̃. ñ uxoꝵ
ñ silii. ñ amici. ñ omĩs affectꝰ qͥnos exclu¬
dere pocest a regno celoꝵ. amori diũ
p̃ponat᷑. Nouĩt unꝰqͥsq credentium
qͥd sibi noceat. uł in qͦ sollicitet᷑ animꝰ.
ac sepe temptet᷑. Meliꝰ e̾ uitã solitariã
ducere. quã obuite p̾sentis necessaria¬

Expanded text:
causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coelorum, amori Domini praeponatur. Novit unusquisque credentium, quid sibi noceat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae p
Abbreviated transcription (Latin):
se eꝰ eni: ut ueniant scandala. Uerũpta¬
m̃ ue homini: ꝑ quẽ scandalũ uenit.
Ñi qd̾ necesse sit uenire scandala: alio¬
qͥn absq cuipa essent qͥ scandalũ faci¬
unt: s cũ necesse sit inisto mundo
fieri scandala. unꝰ qͥsq suo udicio scan¬
dalis patet. Simulq ꝑ generasẽ sen¬
tentiã ꝑ cutit᷑ uid as. qͥ p̃ro ditioni a¬
nimũ p̾parauerat.Ss aut̃ manꝰ tua
homini qͥ qđ necesse e̾ ut inmundo fiat.¬
uiciosuo facit ut ꝑse fiat. Igit᷑ om̃is
truncat᷑ affectꝰ & uniuersa ꝓpinqͥtas
amputat᷑. ne ꝑ occasionẽ piecatis unꝰ¬
qͥsq credentiũ scandalis pateat. Si inqͥt
ita ẽ. qͥs cibi coniunctꝰ ut manꝰ. pes.
occłs. & est utilis atq sollicitꝰ. & acutꝰ
ad ꝑspiciendũ. scandalũ aut̃ tͥ facit.
& ꝓpt̾ dissonanciã moꝵs ce ꝑtrahit
ingehennã: meliꝰ e̾ ut & ꝓpinqͥtate eiꝰ
& emolum̃tis carnalib careas. quã dũ
ius lucri facere. cognatos & necessarioᷤ

Expanded text:
 enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quod necesse sit venire scandala, alioquin sine culpa essent, qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet. Simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparaverat. Si autem manus tuacesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum: scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam: melius est, ut et propinquitate ejus, et emolumentis carnalibus careas, ne dum vis lucrifacere cognatos et necessarios,
Abbreviated transcription (Latin):
faciem patris mei qͥ in celis est. Supra
dixerat ꝑ manũ & pedem & ocł̾m.
om̃s ꝑpinqͥtates & necessitudin es.
que scandalũ facere poterant ampu¬
cundas. austeritatẽ itaq sentenciȩ
subiecto p̾cepto temꝑat dicens. ui¬
dete ne contẽpnatis unũ ex pusillis
istis. Sic inqͥt p̾cio seueritatẽ ut cõ¬
mixtim clem̃tiã doceam. Quancũ
in uobis est nolite contẽpnere. sed
ꝑ urãm salutẽ etiã illors querite

Expanded text:
t. Supra dixerat per manum, et pedem, et oculum, omnes propinquitates et necessitudines, quae scandalum facere poterant, amputandas: austeritatem itaque sententiae, subjecto praecepto temperat, dicens: Videte ne contemnatis unum ex pusillis istis. Sic, inquit, praecipio severitatem, ut, commisceri clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contemnere, sed per vestram salutem etiam illorum quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Expedit ei ut suspendat᷑ mola
asinaria in collo eiꝰ & demergat᷑ in pro¬
fundũ maris. Quã quã hȩc generalis
possit ẽẽ sententia aduersũ om̃s qui
aliquẽ scandalizent: tam̃ uixta conse¬
quentiã sermonis eciã contra apłos
dictũ intelligi potest: qͥ int̾ro gando
int̾se de dignitate concendere. Et si
in hoc uiciõ ꝑ mansissent. poterant
eos qͦs ad fidem uocant ꝑ suũ scanda¬
lũꝑdere: dũ apłos uident int̾ se de
honore pugnare. Qd aut̃ dixit expe¬

Expanded text:
pedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus et demergatur in profundum maris. Quanquam generalis possit esse sententia adversum omnes qui aliquem scandalizent, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest. Qui interrogando invicem de dignitate contendere . Etsi in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant per suum scandalum perdere, dum apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ypseuerat in iracundia. ñ lesus memi¬
nt. ñ uidens pulchrã mulierẽ delecta¬
cͣ ĩ aliud cogitat aliud loqͥt᷑. sic & uos
NIIIlẽ habueritis in nocentiã & ani¬
mi putẽ. regnũ cȩloꝵ ñ poteritiᷤᷤ
intrare Sĩl ut̃. Qͥcũq humiliaue
& se in exemplo mei hui. liauerit. ut
tantũ se deiciat. quantũ es. deieci for¬
mã serui accipiens. hic int̾rabu in reg¬
nũ celoꝵ. Ec qͥ susceꝑit unũ paruũlũ
talẽ in nomine meo: me suscipit. Qui
talis fuerit ut xꝑi imitet᷑ humilitatẽ
& in nocentiã: in eo xꝑs suscipit᷑. Et pru¬
honoratos: adiecit non illos sui meric
s magistri honore suscipien dos ui
aut̃ sam dalitauerit unũ dde pi¬

Expanded text:
severat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum ego dejeci formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus suscipitur. Et pruhonoratos, adjecit non illos sui merito sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de p
Abbreviated transcription (Latin):
quondam ita scripsit. corporale pondꝰ
pondere atq honere corporali ince¬
dere suꝑ aquas non infusis pedib. Nã
dionisius egregiꝰ int̾ ȩccłasticos scrip¬
cores in opusculis de diuinis uolumini¬
bus hoc mͦ loquit᷑ Ignoramꝰ enĩ qualit̃
de uirgineis sanguinib alla lege pret̃
nacuralem formabat᷑. & qualit̾ non
infusis pedibus corporale pondꝰ haben¬
tib & maceri ale onus deambulabat
in humidã & instabilem substanciam.
Intuendũ est gͥ quomͦ marcus dicat. qͦd
circa quartam uigiliam noccis ueniret
ad eos dñs ambulans suꝑ mare. & uel¬
let prȩterire eos. Quomͦ aut̃ uolebat
eos ch̃is prȩterire camquã alienos. ad
quos de ꝑiculo naufragii liberandos ad¬
uenerat: nisi ut ad horam curbati &
pauentes sed continuo liberati. ampliꝰ
ereptori suo grãs refeͬrent: qͥa & intẽpes¬
tatib passionũ quę constantia fidei a
ꝑfidis ingereuncur:. talis nonnumqu̾a
prouisio diuis ostendit᷑. Sepe enim ita

Expanded text:
us ita scripsit, corporale ponduspondere atque onere corporali incedere super aquas non infusis pedibus. Nam Dionysius egregius inter ecclesiasticos scriptores, in opusculis de divinis nominibus, hoc modo loquitur: « Ignoramus enim qualiter de virgineis sanguinibus, alia lege praeter naturalem formabatur, et qualiter non infusis pedibus, corporale pondus habentibus et materiale onus, deambulabat in humida et instabili substantia. » Intuendum est igitur quomodo Marcus dicat, quod circa quartam vigiliam noctis veniret ad eos Dominus ambulans super mare et vellet praeterire eos. Quomodo autem volebat Dominus eos praeterire tanquam alienos, ad quos de periculo naufragii liberandos advenerat? nisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptori suo gratias referrent? Quia et in tempestatibus passionum quae pro constantia fidei a perfidis ingeruntur, talis nonnunquam provisio divinitus ostenditur. Saepe enim ita
Abbreviated transcription (Latin):
lo ai apiaquante et lucifero solis
doiq exortũ ꝓmitente. uenit dñt
E suꝑ ambulans cumida freti cerga
cõprimit: qͥa cũ pressuris obsita fragi¬
litas humana. pusillanimitatẽ uri¬
um suarũ considerat. nichil erga se
aluid quã tenebras angustiarũ et es¬
tus cerrat hostiũ confligentiũ. Cũ
uero mentẽ adsuꝑii lumen p̾sidii.
& ꝑpetue dona recributionis erexe¬
rit: quasi int̾ umbras noctis repen¬
te exortũ luciferi conspicit. qͥ diẽ
proximũ nuntiet. Lucifer namq
cũ plurimũ tres horas noctis. idest
totã uigiliã matutinã illuminare
per hibet᷑. aderitq dñs. qui sopitis
tẽptationũ periculis plenã laborã¬
tibus fiduciã suȩ ꝓtectionis attribu¬
natus de uugine. sed uisus intantas¬
mate. qͦmodo nunc apłi tumest ne
faneasina uideant: Ao hue heretici
pricant fantasma tuisse di et
serã assumo sise carne drui

Expanded text:
lo appropinquante, et Lucifero solis dieique exortum promittente, venit Dominus, et superambulans, tumida freti terga comprimit. Quia cum pressuris obsita fragilitas humana, pusillitatem virium suarum considerat, nihil erga se aliud quam tenebras angustiarum, et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, et perpetuae dona retributionis erexerit: quasi inter umbras noctis repente exortum Luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiet. Lucifer namque cum plurimum, tres horas noctis, id est totam vigiliam matutinam illuminare perhibetur. Aderitque Dominus qui, sopitis tentationum periculis, plenam libertatis fiduciam suae protectionis attribunatus ex virgine, sed visus in phantasmate, quomodo nunc apostoli timent, ne phantasma videant. Adhuc haeretici putant phantasma fuisse Dominum, nec veram assumpsisse ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui escunt. Qui aut̃ innauicłã erant:
uenerunt & adorauerunt eũ dicẽtes.
Uere: filius dei es. Ad unũ signũ tran¬
uictores uere dĩ filium confitent᷑. &
arrius in ȩccła predicat creaturam.
Nos ergo ipsũ iusta hereticorũ dem̃tiã.¬
non c̃reacurã in t̃ omĩa creata. sed cre¬
existentem atq manentem credamus
& confice amuR: & in ipsa confessione
dignis bonorũ laudib operũ uenere¬
mur eũ. & p̾dicemus in conspectu fili¬
orũ hominũ. ipsum eẽ filium dĩ uni¬

Expanded text:
quiescunt. Qui autem in navicula erant, quiescunt. Qui autem in navicula erant, venerunt et adoraverunt eum dicentes: Vere Filius Dei es. Ad unum signum, tranvectores vere Dei Filium confitentur, et Arius in Ecclesia praedicat creaturam. Nos ergo ipsum non juxta haereticorum dementiam creaturam inter omnia creatam, sed creritu sancto existentem, atque manentem credamus et confiteamur. Et in ipsa confessione dignis bonorum laudibus operum veneremur eum, et praedicemus in conspectu filiorum hominum ipsum esse Filium Dei uni
Abbreviated transcription (Latin):
te territus ne inꝑfidiam & in uoragi¬
nẽ peccatoꝵ mergat᷑ porrecca diuinȩ
ꝓpicionis dextera extrahit. & sicut
petrũ eriitũ de abysso pelagi. ita illos
ereptos de ꝑsecutorũ scandalo. in firmo
qui etis eternȩ solio iuxta se collo cabit.
quia impossibile est ut eor aliqͥs pereat
quos censura iusti iudicis p̾destinatos
habet ad uitam ȩt̾nam. Unde ipsa ue¬
ritas ait. Om̃e qd̾ dat mͥ pat̃ adme ue¬
niet: & eũ qui uenic ad me ñ eiciam
fonis. Nouit enĩ dr̾s pios de tẽptatione
eripere . & non ẽ impotens int̾ curbi¬
nes tempestatũ huius scłi suos ab omĩ
neqͥtia prauoꝵ illesos custodire.
S uideamꝰ qͥd sequit᷑. Et cũ ascendisses
in nauicłam cessauit uentꝰ Prima gͦ
copidancium & periclicantiũ sub¬
uectio e: incussum cordib expellere
cimorem: scđa: tempestacũ furias
suȩ prȩsentiȩ uirtuce compescere.
N ec mirandũ siascendente in nauiculã
sauicioꝵ & aduersantis mundi. siuie
spũum malignorum bella compressa

Expanded text:
ne funditus in perfidiam et in voraginem peccatorum mergantur, porrecta divinae propitationis dextra extrahit. Et sicut Petrum erutum de abyssi pelago, ita illos ereptos de persecutorum scandalo in firmo quietis supernae solo juxta se collocabit. Quia impossibile est ut eorum aliquis pereat, quos censura justi judicis praedestinatos habet ad vitam aeternam. Unde ipsa Veritas ait, Omne quod dat mihi Pater ad me veniet, et eum qui venit ad me, non ejiciam foras . Novit enim Dominus pios de tentatione eripere . Et non est impotens inter turbines tempestatum hujus saeculi suos ab omni nequitia pravorum illaesos custodire. Sed videamus quid sequitur: Et cum ascendisset in naviculam cessavit ventus. Prima ergo trepidantium et periclitantium subventio est incussum cordibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente in naviculam sa vitiorum et adversantis mundi sive spirituum malignorum bella compressa
Abbreviated transcription (Latin):
inuici & recraccantes apłi adnõ recesse¬
rant. ne illo absente naufragiũ susti¬
nerent. Deniq onõ in montis cacu¬
mine cõmorante. statimuentꝰ contra¬
rius oboricur & turbatitemare &
periclitant̾ apli & e aui iminuens¬

Expanded text:
inviti et retractantes apostoli a Domino recesseinviti et retractantes apostoli a Domino recesserant, ne illo absente naufragium sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbatur mare, et periclitantur apostoli, et tam diu
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃is qui orat ascendic in montẽ.
Est enim oratio quȩ peccacum facit
sed quibene orat. qui dm̃ orando qͦric
hic a terrenis ad suꝑiora ꝑgrediens.
uerticem curȩ sublimioris ascendit ui
uͦ de uiciis aut de honore scłi aut certe
de inimici morte sollicitus obsecrat: ip¬
se in infimis iacens uiles ad dm̃ prȩces
mittit. Orat aut̃ dñs non ut prose ob¬
se obsecret: sed ut pro me impecret.
Nam & si omĩa posuerit in pocestate fi¬
lii pater. filiꝰ tamen ut formam hominiᷤ
impleret. obsecrandũ patrem putat ẽẽ
pro nobis. qͥa aduocatus est nr̃. Aduoca¬
xꝑm. Si aduocatus est: debet meis in¬
teruenire peccatis. Non gͦ quasi infir¬
mus. sed quasi pius obseerat. Uisscire
qd̾ omĩa quȩ uelit possit: Et aduocatꝰ
& uidex est: in altero potestatis officiũ.
in altero in signe est potestatis. Uesꝑe
autem facto: solus eratͥ Nauicła aut̃
in medio mari iactabat᷑ fluctibus.
Frat enĩ contrariꝰuentꝰ. Recte quasi

Expanded text:
non omnis qui orat ascendit in montem. Est enim oratio quae peccatum facit; sed qui bene orat, qui Deum orando quaerit, hic a terrenis ad superiora progrediens, verticem curae sublimioris ascendit; qui vero de divitiis, aut de honore saeculi, aut certe de inimici morte sollicitus obsecrat, ipse in infimis jacens viles ad Deum preces mittit. Orat autem Dominus non ut pro se obsecret, sed ut pro me impetret. Nam et si omnia posuerit Pater in potestate Filii, Filius tamen, ut formam hominis impleret, obsecrandum Patrem putat esse pro nobis, quia advocatus est noster. Advocam. si aduocatus est, debet pro meis interuenire peccatis. non ergo quasi infirmus, sed quasi pius obsecrat. uis scire quam omnia quae uelit possit? et aduocatus et iudex est. in altero pietatis officium, in altero insigne est potestatis. Et eautem facto solus erat ibi; navicula autem in medio mari jactabatur fluctibus; erat enim ventus contrarius. Recte quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uertuncur ultionis. Tranquillitatem
quippe humanȩ pacis adusum uertimꝰ
uane securitatis. Peregrinationem terrȩ.

Expanded text:
vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis. Peregrinationem terr
Abbreviated transcription (Latin):
essimus¬
cimor. ꝑculit: ut nulles egredient illa scã
anima ulic stare potuisset. Et hi gͦ qͥd ui¬
derant: ihi qui omĩno nichil uid̾ant. Ne
om̃s timore ꝑcussi ⁊ territi fugerut nub¬

Expanded text:
ssimusperculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nu
Abbreviated transcription (Latin):
tolerantiȩ sternit. Sciendum uͦest: qđ ple¬
runq euenire pacientib solet. ut eoqͥdem
tp̃s quo aduersa paciunt᷑. uł contumelias
Uandiunt nullo dolore pulsent᷑ et sic pa¬
a exhibeant: ut custodire giã cordis
entiã curent. S cum pꝰpauuilum hi
igne uehem̃tissimi doloris instigan.
Argum̃ta ultionis inquirunt: e
dinem quã colerantes habua

Expanded text:
tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuer
Abbreviated transcription (Latin):
non uituꝑamus con iugum casta com¬
mertia: sed uirginum ꝑseuerantiam
adornamus. Non enim uirginitas mał
reb suꝑ ponenda est: sed ÷ reb bonis p̃fe¬
renda. Quȩ enim mundis mundior. et
uituꝑatione laudari. Sequant᷑ itaq
scã coniugia patriarcharum coniuiges.
in religione positȩ ac diuinis literis
informatȩ: Sarram. Rebeccã. Rachelem.
annam. susannam. acsesphoram. imit.¬
tentur uxores. Xp̃i uero uirgines. solam
uirginem matrem luminis subsequan¬
tur. Huius pedissequa agnes beacissima
magnum dese pudicitiȩ excitauit exem¬
plum cum uirginitatem p̾tulit uitȩ:
omẽmq ase amorem t̾rȩnum ꝑ aniorem
cȩlestem expellens. tropheum crucis xp̃i
arripuit: &tam contra libidines quã
etiam contra uniuersa supplicia fide
potius armata quam ferro. fortiter di¬
micauit & uicit. Aspicit oeniq blandi¬
attendit: & ridet Nescit aliquis amare.
qđ cransit. Et dun nimis uirginitatẽ
diligit: nec ludilria que slamnias ne
nec gladiu

Expanded text:
non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem matrem Virginis luminis subsequantur. 4. Hujus pedissequa Agnes beatissima de se magnum pudicitiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandiattendit, et ridet. Nescit aliquid amare, 457 quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec nec gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. tantum insuam animã erubescebat
se esse formosam: tanto studens displicere
carnalib in carnis aspectu. qͣnto xp̃o
instituit. & eiꝰ angłis compla.ere. Turba¬
tur iuuenis apuella conaemptus: & se
munerib complacere posse existimans:
aurum. gemnias. congeminans uestes:
pͣdia p̾ciosa conuectat. Sed quia xp̃i
caritas p̾cium pecuniarum ñ habet:
uirginitas sacratissima insuo graduusq
insanguinis effusione ꝑmansit. q̃msuo.
illam sanguine subarrauerat xp̃s. Ad
concupiscentem gͥ reuertitur censis: &
inconcussa uirginitas. xp̃o semel oblata
ꝑdurat. Discite uirgines xp̃i nor mani
puellaris exempli: & oblata subspetiȩ
pietatis munuscula uiroꝵ. tota inten-¬
tione respuite: &quasi rabidi canis mor¬
sus om̃i cum gaudio recusate. A quo
ñ recepis qđ cimeas dĩ: ñ accipias quod
diligas mundi. Accipe uirgo. sed quod
amui ęt̾no ꝑficiat. Quotiens cumq
homine secura fueris. censum sic acci¬
xp̃i cognoscas. Uidet

Expanded text:
ceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. 5. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accinsam agnoscas. Videt
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene. ꝓcedit. ut qm̃ hodie natalis est
uinginis. de uirginib sit loquendum: &
exp̃dicatione liber sumat exordium.
Natalis : uirginis. integritatẽ sequam᷑:
natalis: marcyris. hostias inmolamus:
natalis: sc̃ȩ agnes. mirentur uiri. non
quid dignum ea loqui possumus: Ne
nom quidem uacuum luce lauoisfuit
deuotio supra ȩtatem: uirtus supͣ na¬
turam. Ut michi uideatur ñ hominis
habuisse nomen: sed or̃aculum marty¬
ris. quȩ indicauit quid esset futura
Habeo tamen: unde mͥ subsidium compa¬
retur. ꝓlomen uirginis: ticulus÷ pudoris.

Expanded text:
Et bene procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris.
Abbreviated transcription (Latin):
helram ignib raptum. & pueros tres
ihmnediis ignib nulla ratione c̃sũptos.
dut quia laurentium craticula suscep¬
tum recols. Cagnem sicut teclam flam¬
marum gioho euasisse cognoscis nullã
in his suspicei uarietatem fidei tunc
fuisse. Una & en imfides scõ. dĩ inpassione
didit utrosq uictores. Nam qͥ c̃sumptos
est martyr exultat: & qui e iasit. uictor
exultat. Et isaias sectuis martyrem fecit.¬
& danielem leonum rabiem morsusq con¬
cempnentem. ꝓbatissimum d̃s confessorem
expressit. Quo facto : utrosq xp̃s diaboli
ostendit esse uictores. Unus enim moritur
& triumphat: alius euadit & regnat.
Ueni iam uirgo ad thalamum quem que-¬
sisti. & ꝓamore sponsi gladium ꝑcussoris
admitte: ut sponsam te uirginitas in ma¬
culata comꝓbet xp̃i: & martyram confes¬
sio ꝓbata consignet. felix caterua uirgi
quib studium: tut seqyi confessio¬
nis uestigia. Habebunt enim cecũ coro
tibi ue¬

Expanded text:
Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis et Agnem sicut Theclam flammarum globos evasisse cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione didit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: et qui evasit victor, exsultat: et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum corontibi
Abbreviated transcription (Latin):
degit agcipiet. siar i pcussu morarios
et tc upꝰ quo amari potest ocłis quib
nolo Stecis orauit: ceruicẽ inflexit.
serneres. epidare carrificem. qͣsi ipse
addiꝗs fuisset. treriere ꝑcussoris dex¬
aran allere ota alieno cinłtis pieulo.
cumn uesla uontimeret suo. Habetis

Expanded text:
 moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis
Abbreviated transcription (Latin):
bis & ista subiungit. si ñ uenissem &
locutꝰ fuissem eis: peccatũ ñ habe¬
rent. ludei gͦ ꝑsecuti sunt xꝑm. qd
euidentissime indicat euangłm: iu
peccatũ ñ haberent. nũqͥd sine pecca¬
to erant iudęi: antequã xp̃s ad eos
carne uenisset: Quis hoc uł stultis¬
simꝰ dixerit: s magnũ qđ dã pecca¬
cũ ñ om̃e peccatũ. quãsi sub genera¬
li nomine uult intelligi. Hoc e̾ enĩ
peccatũ qͦ cenent᷑ cunc̾ta peccata:
qđ unꝰ qͥsq si ñ habeat. dimictunt᷑ ei
cuncta peccata hoc e̾ aut̃ qđ ñ cre¬

Expanded text:
i non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaei ergo persecuti sunt Christum, quod evidentissime indicat Evangelium; peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata: quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non cre
Abbreviated transcription (Latin):
se m̃brũ supra uercicẽ extollit: sẽcu¬
rus esto incorꝑe. si ñuis odiũ mundi
sustinere cũ capite. Si demundo in¬
qͥt essecis. mnundꝰ qđ suũ erat diligeret
plerũq etiã ipsam mundi nomin
appellat. sicut illud eꝰ s erat¬
nu subiecit. qr uͦ de mundo ñ estis
sego elegi uos de mundo. ꝑpterea
odit uos mundꝰ. Ergo & ip̃si in de erãt
unde ut ñ essent electi sunt. in de
ñ mericis suis. quoꝵ nulla bona
p̃cesserant oꝑa. ñ natura quȩ tota
fuerat ꝑ liberũ arbitriũ in ipsa ra¬
dice uiciata: s gratuita hoc ẽ uera
gr̃a. Qͥ enĩ de mundo mundũ ele¬
git fecit qđ eligeret ñ inuenit. Me¬

Expanded text:
se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud estnuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: