comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
srpcus÷. Absorta÷ mors inuictoria. Ibi:
nors aculeus tuus: Modo enim inchoatis
nnobis primitus mentis unde defideramꝰ
erbn. multa excarne corruptibi conten¬
dunt aduersum nos. quȩ non contendent
cum fuerit mors absorta inuictoria. Pin¬
at pax &fimetur bellum. Quando autem
uncet pax: uincet & illa ciuitas. quȩ dicit᷑
uso pacis. Nulla gͦ erit a morte contentio.
Modo cum morte quanta contendimus:
Inde sunt enim delectationes carnales quȩ
nobis etiam illicitȩ multa suggerunt. qͥb¬
nos non consentimus. sed tamen non con-¬
sentiendo contendimꝰ. Primo gͦ c̃cupiscentia
carnis sequentes duxit nos postea renitenteᷤ
traxit nos. Dein de accepta gr̃a cepit nos
nec ducere nectrahere. sed ad huc c̃tendere
nobiscum. Post contentionẽ: erit uictoria.
Modo te & si oppugnat: non expugnet.
Postea cum absorta fuerit mors inuicto¬
ram. & pugnare cessabit. quid dictũ ÷:
Nouissima inimica destruetur mors. Red¬
dam uotum meum. Qđ uotum : Quasi

Expanded text:
s est: Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finietur bellum. Quando autem vincet pax, vincet illa civitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte contentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pugnare cessabit. Quid dictum est? Novissima inimica destruetur mors . Reddam votum meum. Quod votum? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso titulo psalmi huius. In
lis expopulo trans onoant¬
onis cum iciperent exine
Res queni admodum gesta sit apid pi¬
tres nr̃os tempore transinigrationis ba¬
brlonie. non om̃ib notum ÷ . sednis bi
seripturas scãs diligenter aduertuint ut
audiendo uł legendo Captiuatꝰ : enm

Expanded text:
ex ipso titulo psalmi hujus. Inslis ex populo transmigrationis, cum inciperent exire. Res quemadmodum gesta sit apud patres nostros tempore transmigrationis Babyloniae, non omnibus notum est, sed his qui Scripturas sanctas diligenter advertunt, vel audiendo, vel leg
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. pat̾ fideliũ. ꝑ angłm accepit sti¬
mulũ carnis. aqͦ colafizaret᷑. Quis nr̃m
hoc dicere auderet. nisi ille confiteri ñ
erubesceret : Sienim dixerimus hoc
non passum fuisse paulum. cum ei
quasi deferimus. mendacẽ facimus.
S qr uerax ÷ & uerũ dixit: oportet ut
credamus datũ illi ẽẽ angłm sathane.
ne magnitudine reuelationũ extolle-¬
retur. Ecce quã tim̃dus ÷ serpens suꝑbiȩ.
Quid itaq factũ ÷ istis c Inpeccato suo cõ-¬
prȩ hensi sunt. qr xp̃m occidert̃. Et de nsꝰta
magnitudine peccati. plus humiliati st̃.
& maiore humilitate erigi merueruNT.
Hoc ÷ cõprȩhendunt᷑ insuꝑbia sua. & ex
maledicto & m̃dacio annuntiabuntũr
consũmationes. Id ÷ ideo magis ꝑficient᷑.

Expanded text:
gentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stigentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stimulum carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque factum est istis? In peccato suo comprehensi sunt, quia Christum occiderunt, et de ipsa magnitudine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq dediuitis. iactet depulchritudine
& de uirib corporis. ista certe om̃ia mor¬
talia sunt. Ridendi sunt qui se demor¬
talib iactant. aqͥb reb plerũq aut uiui
deserunt᷑: aut mortui eas necesse ÷ ut
deserant. Illud ÷ uitiũ capitale qͦd cũ qͥsq¬
bene ꝓfecerit: superbia tẽptat᷑ ut ꝑdat
totũ qđ ꝓfecit. Deniq om̃ia uitia in male¬
factis tim̃da sunt. suꝑbia in benefactis
plus metuenda ÷. Non itaq mirũ qr sic
÷ humilis apłs ut dicat. quando infirmor
tc̃ fortis sũ. Nã hoc uitione & ipse tẽpta¬¬
retur : tale sibi medicam̃tũ dicit appositũ
contͣ tumorẽ amedico. qͥ sciret qͥd curaret.
Ne magnitudine inqͥt reuelationũ extollar:
datꝰ ÷ mͥstimulus carnis mee angłs sathanȩ
ut discederet ame. & dixit mͥ. Sufficit tͥ
gr̃a mea. nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur.
Uidete quȩ sint cõsũmationes. Apłs doctor

Expanded text:
quisque de divitiis, jactet de pulchritudine quisque de divitiis, jactet de pulchritudine et de viribus corporis: ista certe omnia mortalia sunt; ridendi sunt qui se de mortalibus jactant, a quibus rebus plerumque aut vivi deseruntur, aut mortui eas necesse est ut deserant. Illud bene profecerit, superbia tentatur, ut perdat totum quod profecit. Denique omnia vitia in malefactis timenda sunt; superbia in benefactis plus metuenda est. Non itaque mirum quia sic est humilis Apostolus, ut dicat: Quando infirmor, tunc fortis sum. Nam hoc vitio ne ipse tentaretur, quale sibi medicamentum dicit appositum contra tumorem, a medico qui sciret quid curaret? Ne magnitudine, inquit, revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, et a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Videte quae sint consummationes. Apostolus, doctor
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio. ñ rapina rerũ alienarũ. sola
Ethoc uitio qͦd suꝑbiã neces sario seqͥt᷑:
lapsus & iã inuidit stanti. & dedit oꝑam
seducere hominẽ. ne ille leuaret᷑ unde
ille deiectꝰ :. Et ideo satagit uera ꝑsuadere
peccata. qͥa talẽ iudicẽ habemꝰ. ub̃i obicere
falsa ñ possit. Nã si apud hominẽ iudicẽ
ageret᷑ causa nr̃a quẽ posset fallere cri-¬
minationib falsis: ñ multũ ageret ut
peccaremꝰ qͥa iudicẽ fallendo & in nocenteᷤᷤ
posset oppͥmere. & circũ uentos ad se tranf¬
ducere. & secũ dãnari facere. Nc̃ uͦ qm̃ scit
talẽ iudicẽ qͥ falli ñ possit. & qͥa scit eum
iustũ ꝑsonas acciꝑe ñ posse : tales ei uult
inducere reos. qͦs necesse sit ut dãnet.
qr iustꝰ ÷. Dat itaq oꝑã ut peccemꝰ sola
inuidentia. quȩ inuidentia necesse ÷ ut
comitetur suꝑbiam. hoc gͦ malũ suꝑbia
÷. impediens ꝑfectionẽ.Iactet gͦ se

Expanded text:
fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola ex hoc vitio, quod superbiam necessario sequitur, lapsus etiam invidit stanti, et dedit operam seducere hominem, ne illo levaretur unde ille dejectus est. Et ideo satagit vera persuadere peccata, quia talem judicem habemus ubi objicere falsa non possit. Nam si apud judicem hominem ageretur causa nostra, quem posset fallere criminationibus falsis; non multum ageret ut peccaremus; quia judicem fallendo, et innocentes posset opprimere, et circumventos ad se traducere, et secum condemnari facere: nunc vero quia scit talem judicem qui falli non possit, et quia scit cum justum personas accipere non posse; tales ei vult reos perducere, quos necesse sit ut damnet, quia justus est. Dat itaque operam ut peccemus sola invidentia, quae invidentia necesse est ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum superbia est, impediens perfectionem. Jactet ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑbia sua. Et ex maledicto & mendatio.
annuntiabuntur c̃sũmationes in ira con
sũmationis & ñerunt. Et hoc difficile in¬
telligitur. quo iungatur non erunt. Quid
nonert̃: Uideam lis gͦ suꝑiorem textũm
Cũ cõp̾hensi fuerint insuꝑbia sua. annun-¬
tiabunt᷑ ex maledicto & m̃dacio c̃ sumati¬
ones. Quȩ sunt c̃sũmationes: Perfectioneᷤᷤ.
Consũmari eñi ꝑfici ÷ Aliud ÷ c̃sũmari.
aliud c̃sumi. Consũmat᷑ qͦd sic finit᷑ ut ꝑ-¬
siciat᷑. c̃ sumit᷑ qͦd sic finit᷑ ut ñ sit. Suꝑbia
ñꝑmittebat hominẽ ꝑfici. Nichil sic impe¬
dit ꝑfectionẽ. Intendat quippe caritas
ur̃a paululũ ad id qͦd dico & uidete malũ
nimis molestũ. nimis cauendũ. Quale
malũ putatis : Quãdui ex aggerẽ. quid
mali sit insuꝑbia: Diabolus inde solũ
puniendus ÷ Certe pͥnceps ÷ om̃iũ pecca-¬
toꝵ certe seductor ad peccandũ. Non ei
imputabit᷑ adulteriũ ñ uinolentia. non

Expanded text:
in superbia sua. 5. Et ex maledicto et mendacio in superbia sua. 5. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira non erunt. Et hoc difficile intelligitur, quo jungatur et non erunt. Quid non erunt? Videamus ergo superiorem textum: cum comprehensi fuerint in superbia sua, annuntiabuntur ex maledicto et mendacio consummationes. Quae sunt consummationes? Perfectiones: consummari enim, perfici est. Aliud est consummari, aliud consumi. Consummatur enim quod sic finitur ut perficiatur: consumitur quod sic finitur ut non sit. Superbia non permittebat hominem perfici; nihil sic impedit perfectionem. Intendat quippe Charitas Vestra paululum ad id quod dico; et videte malum nimis molestum, nimis cavendum. Quale malum putatis? Quamdiu exaggerem quid mali sit in superbia? Diabolus inde solum puniendus est. Certe princeps est omnium peccatorum, certe seductor est ad peccandum: non ei imputatur adulterium, non vinolentia, non
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ occidert̃. extincta quippe morte
in moriente. & resuscitata uita de morte
auiuente. Etenim & ipse se resuscitauit.
quia erat in illo & qđ mori ñ potuit. Qua
fecerunt : Audi qͥd fecert᷑. Soluert̃ tẽ pus
Quid uͦ ipse fecit : Triduo resuscitauit ilus
ꝑhoc gͦ occisa sunt delicta oriseorũ. & ser¬
mo labiorũ eoꝵ. Et quid iã factũs in lisqͣ
conuersi sunt : Et cõpͣhendant᷑ in supbia
sua. Dictũ ÷ eni illis. quia ille quẽ occ̃idertꝰ
se. & eos qͥ ineũ credidert᷑ impleuisse. & in¬
uenerunt se nchil clamasse & nichil fe¬
cisse. Factũ eoꝵ inirritũ uenit. peccatũ
remansit. Quia gͦ factũ euacuatum ÷ͥ. pec¬
catum autẽm mansit suꝑ facientes: cõprȩ¬
hensi st̃ insuꝑbia sua uidert᷑ se subiniqui¬
tate sua. Restabat gͦ ut confiterent᷑ peccatũ
& ille ignosceret qui peccantib cesserat. &
mortẽ suam donaret occisus amortuis.
& unuificans mortuos. Cõprȩhensi sunt gͦ

Expanded text:
mortem occiderunt. Exstincta quippe morte mortem occiderunt. Exstincta quippe morte in moriente, et resurgente vita de morte in vivente, etenim et ipse se resuscitavit, quia erat in illo et quod mori non potuit, quid fecerunt? Audi quid fecerunt: solverunt templum. Quid vero ipse fecit? Triduo resuscitavit illud . Per hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. Et quid jam factum est in his qui conversi sunt? Et comprehendantur in superbia sua. Dictum est enim illis quia ille quem occiderunt, se, et eos qui in illum crediderunt implevisse ; et invenerunt se et nihil damnasse, et nihil fecisse. Factum eorum in irritum venit; peccatum remansit. Quia ergo factum evacuatum est, peccatum autem remansit super facientes; comprehensi sunt in superbia sua, viderunt se sub iniquitate sua. Restabat ergo ut confiterentur peccatum, et ille ignosceret qui peccantibus cesserat, et mortem suam donaret occisus a mortuis, et vivificans mortuos. Comprehensi sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
duc eos. id ÷ noli deserere cũ disꝑgis. qr
ñ derelinquendo habes qͦd in illis agascũ
ipsos ñ occidis. Quid gͦ occides: Delicta
oris eoꝵ sermonẽ labioꝵ eoꝵ. Quid m illsꝰ
occides: Grucifige crucifige. Qđ clama¬
lere interimere. ꝑdere uoluerunt. tu
aut̃ resuscitando xp̃m quẽ ꝑdere uolu¬
erunt: occidis delicta oris eoꝵ. sermonẽ
labioꝵ eoꝵ. Quippe quẽ ꝑdendũ clama¬
uert̾ : uiuere ex pauert̃. Et quẽ interra
contẽpserunt: in cȩlo ad orari ab om̃ib
gentib ad mirantur. Sic occidanturꝰ
delictaoris eoꝵ sermones labioꝵ eoꝵ. &¬
cõp̃hendant᷑ insuꝑbia sua. Quid ÷ cõp̃hen¬
dant᷑ in suꝑbia sua : Quia frustra irruet
aliqͥ uelut fortes uelut potentes. uelut
pͣualentes. uelut leo paratꝰ ad prȩdam.
uelut tauri pingues. sicut eos alio loco
cõmemorat. tauri pingues obsedert᷑ me.
Quid aut̃ fecerunt in xp̃o: Nonuitã sed

Expanded text:
duc eos: id est, noli deserere, cum dispergis; quia duc eos: id est, noli deserere, cum dispergis; quia non deserendo habes quid in illis agas, cum ipsos non occidis. Quid ergo occides? Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quid in illis occides? Crucifige, crucifige ; quod clamalere, interimere, perdere voluerunt: tu autem resuscitando Christum quem perdere voluerunt, occidis delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quippe quem perdendum clamaverunt, vivere expavescunt; et quem in terra contempserunt, in coelo adorari ab omnibus gentibus admirantur: sic occiduntur delicta oris eorum, et sermo labiorum comprehendantur in superbia sua. Quid est, comprehendantur in superbia sua? Quia frustra irruerunt aliquid, velut fortes, velut potentes, velut praevalentes, velut leo paratus ad praedam, velut tauri pingues, sicut eos alio loco commemorat: Tauri pingues obsederunt me . Quid autem fecerunt in Christo? Non vitam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. & ideo ad recentiores m̃tes ur̃as ex¬
positionẽ distuleramꝰ. Nunc itaq qm̃ ñdũ
fatigati estis audiendo: erigite corda ut
adiuuetis meã intentionem. neforte in
obscuritate & ꝑplexitate. aliquanto ser¬
mo nr᷑ non sufficiat intentioni ur̃ȩ. Et de¬
betis aliqͥd & auob̾ afferre. ut qͦd nos dicendo
ñ impleuerimꝰ : intelligendo suppleatis.
Sic ͦ posita ÷ ista sententia mmedio. ut
qͦ con iungat᷑ ñ facile uideamꝰ. Delicta oriꝰ
eorũ sermonẽ labioꝵ eoꝵ. Recurramꝰ gͦ
ad suꝑiora. Om̃ dixerat. ne occidis eos.
nequando obliuiscantur legis tuȩ. qͦs
tam̃ dixerat inimicos: adiunxit duos
uersiculos. Disꝑge eos inuirtute tua. &
deduc eos ꝓtector m̃s dñe. Et continuo
intulit. delicta oris eoꝵ sermonẽ labioꝵ
eoꝵ. hoc ÷ illud occide ñ ipsos. Non gͦ
occideris eos. nequando obliuiscantur le¬
gis tue. Sed ÷ qͦd in illis occidas: ut impleas

Expanded text:
ramus, et ideo ad recentiores mentes vestras exramus, et ideo ad recentiores mentes vestras expositionem distuleramus. Nunc itaque, quoniam nondum fatigati estis in audiendo, erigite corda ut adjuvetis me intentione; ne forte in obscuritate et perplexitate aliquantum sermo noster non sufficiat intentioni vestrae: et debetis aliquid et a vobis afferre, ut quod nos dicendo non impleverimus, intelligendo suppleatis. Sic ergo posita est ista sententia in medio, ut quo jungatur non facile videamus: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Recurramus ergo ad superiora. Quoniam dixerat, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae, quos tamen dixerat inimicos; adjunxit duos versiculos, Disperge eos in virtute tua, et deduc eos, protector meus Domine: et continuo intulit, Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum, hoc est, illum occide, non ipsos. Non ergo occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: sed est quod in illis occidas, ut impleas
Abbreviated transcription (Latin):
boni illis largiat᷑ ds̃. Et de inde. ne occidersꝰ
eos. nequandõ obliuiscant᷑ legis tuȩ. Hoc
dictum ÷ de iudeis. Sed quid illis facies :
Disꝑge illos inuirtute tua. Ostende illisqr
tu fortises ñ ipsi qͥde uirtute sua pͣsum̃do
ueritatẽ tuã non cognouerunt. Non qualeᷤᷤ
suꝑ me fortes sed qualis tu fortis addisꝑ
quando obliuiscantur legistuȩ & in eo ipso
me ꝓtegas. ut de iꝑsorum disꝑsione habeã
testimoniũ miscdiȩ tuȩ. Et sequitur:
DELICTA ORIS EORÕ SERAIONẼ LABIOꝵ IPSOꝵ
Quo coniungitur. quo connectitur ista
sententia: Delicta inqͥt oriseoꝵ sermonẽ
labioꝵ ipsoꝵ. Sequentia n̾ita connectunt᷑.
ut doceant nos qͦ coniungat᷑ ista sententia.
Delicta inqͥt oriseorũ. sermonẽ labiorũ
eorũ. Et comerehen uaNtoR INSOꝑBIA SCa.
et ex maledicto et meniorcio aniontia¬
Bontor c̃sũmationes iNira c̃sũ mationis
ET NON ERUN. Hoc obscurũ. & iam heri dixe¬

Expanded text:
illis Deus largiatur boni. Et deinde, Ne occideris illis Deus largiatur boni. Et deinde, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispquando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium misericordiae tuae. 3. Et sequitur: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quo conjungitur, quo connectitur ista sententia? Delicta, inquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum. Sequentia non ita connectuntur, ut doceant nos quo conjungatur ista sententia. Delicta, inquit, oris eorum, sermonem labiorum eorum: et comprehendanturedicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Hoc obscurum etiam heri dixe
Abbreviated transcription (Latin):
& facti sunt rei fundendo sangumẽ ipsiꝰ
sed ñ om̃s. Hoc & hodie cõm̃damꝰ caritati
ur̃e. Non om̃s qr multi eoꝵ conuersi adeũ
quẽ occiderant. & in eũ credendo ueniã
de effuso ipsius sanguine meruerunt. Ex¬
emplũq p̃buert᷑ hominib quã non debeañ
diffidere dimitti sibi qualecũq peccatum:
quando interfectio xp̃i dimissa ÷ c̃fiten¬
tib Inde gͦ dictũ ÷. qͥa ds̃ susceptor m̃ses.¬
ds̃ m̃s miscđia eius p̃ueniet me. hoc est
ante om̃ia merita mea bona prȩueni&
me miscđia ipsius. Et si nichil in me boni
inuenerit: ipse me faciet bonũ. & ipse
iustificat conuersum. & ipse admonet
ut conuertat᷑ auersus. Ds̃ m̃s inquit
iterũ demonstrauit mͥsinimicis meis.
Id÷ quantũ me diligat. quantũq michi
largiat᷑ debonitate sua: ex cõparatione:
inimicorum meorum michi ostendit. Gͥa
cũ sint exuna massa uasa irȩ uͦsa miscdiȩ:¬
ꝑuasa irȩ discunt uͦsa miscdiȩ. quantum

Expanded text:
et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; et facti sunt rei fundendo sanguinem ipsius; sed non omnes. Hoc et hodie commendamus Charitati Vestrae. Non omnes: quia multi eorum conversi ad eum quem occiderunt, et in eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dictum est, Quia Deus susceptor ms, misericordia ejus praeveniet me: hoc est, ante omnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una massa vasa irae et vasa miseasa irae discunt vasa misericordiae quantum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ incorde suo ne deleat᷑ agit qͦd tenet
uiuendo. qui se cõmemorat qͦd ei incorde
scripta sit lex dĩ: ipse fructuose tenet legẽ
di. ipse non inimicus deputabit᷑. Nã ecce
dictũ ÷. ne occideris eos. nequando oliuiscan¬
tur legis tuȩ. ut gens iudeoꝵ maneret. &¬
ea manente cresceret multitudo xp̃ianoꝵ.
ꝑ om̃s gentes manent certe. & iudei suñ.
Nec deffiterunt. ẽẽ. qđ erant. id ÷ gensipsa
non ita cessit iniuria romanorum. ut ami¬
serit formã uideorum: sed ita subdita
romanis ÷. ut &iam leges suas teneat. que
leges sunt dĩ. S quid in illis factũ ÷: Deci¬
mãtis m̃tã & eẏminum. & relinquitis quȩ
grauiora sunt legis. miscđiã &iudiciũ.
liquantes culicẽ. camelũ aut̃ glutienteᷤᷤ.
Hoc eis dñs dicit. Etreuera ita sunt. Tenent
legem. tenent ꝓpħas. legunt omĩa. can
cum sedet in celo: sed nec t̾c uideruN
quando inter illos humilis ambulabat.

Expanded text:
semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam eccedictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente cresceret multitudo Christianorum. Per omnes gentes manent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantcum sedet in coelo: sed nec tunc viderunt, quando inter illos humilis ambulabat,
Abbreviated transcription (Latin):
eator erit. uerũq ÷ qͦd hic dictũ ÷. fortitu¬
cincꝰ mea adte custodiã qm̃ quicqͥd possumꝰ.
nisi apud ipsum & adillũ seruemꝰ. reçedendo
amittimꝰ: uigilare debet sẽꝑ mens nr̃a. ñ ab
illo receđe. S & si longe erat: magis magisq¬
appro pinquare & accedere. ñ gressu pedum
ñ subuectione uehiculoꝵ. ñ celeritate anima-¬
lium. non elatione pennarũ. sedpuritatis
stat dehoc psalmo. In hoc enĩ dimiseramus.
cum cepisset de inimicis suis loqͥ dicens deo
ne occideris eos. nequando obliuiscant᷑ legiꝰ
tuȩ. Quam uis eos mimicos suos. ẽẽ. dixerit:
rogauit tam̃ dm̃ neoccident᷑ & obliuisce-¬
rent᷑ legis ipsius. Nontam̃ tenere legem.
id÷ ñ obliuisci legẽ: ia ꝑfectio÷. & quasi
securitas depͣmio. & nulla sollicitudo de
supplicio. Sunt eñi qͥ tenent legẽ memoria.
& ñ implent uita. Qui uͦ implent uita: ñ
possunt ñ tenere memoria. Ergo qui mo¬
rib p̃cepta dĩ facit. & quodã modo uuendo

Expanded text:
ictum est, Fortitudinem meam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatione pennarum, sed puritate stat de hoc psalmo. In hoc enim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non tamen tenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut e̾sem qͥd feci: Ut e̾e̾m quite inuocarẽ
quid egic. Si enim egi aliquid ut ẽẽm: iã
eram antequã eẽm. Porro si omnino nichil¬
eram antequam essem: nichil te ꝓmerui
ut ẽẽm. Fecisti ut essem. & ñ tu fecisti ut
bonus essem : Dedisti mͥ ut sim. & potuit
mͥ alius dare ut bonus sim: Situ mͥ de¬
disti ut sim. & alius mͥ dedit ut bonus sim:
melior ille qͥmͥ dedit ut bonus sim. quã
qͥdedit ut sim. Porro quia te nemo melior
nemo potentior. nemo te inmiscđia lar¬
gior: a quo accepi ut essem ab illo accepiut
bonus essem. Ds m̃s miscđia mea. Expł¬

Expanded text:
Ut essem, quid feci? ut essem qui te invocarem, Ut essem, quid feci? ut essem qui te invocarem, quid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihileram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia te nemo melior, nemo te potentior, nemo te in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus misericordia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
medicũ om̃ipotentẽ reqͥrebat. Omnipo¬
tenti medico nichil ÷ insanabile. ñrenun¬
tiat aliquẽ. opus ut tucurari uelis. opus
÷ ut manꝰ eiꝰ non refugias. S & si nolis curari
uulnus tuũ: ad monet ut cureris. & auessũ
reuocat. & refugientẽ qͦdã modo redire ad se
dictũ ÷. p̃ueniet me. Sialiquid tuũ pͥmũ
attulisti. & ex tuo aliqͦ bono pͥmo miscđiã¬
attendens om̃ia bona quęcunq habere
possumus. siue innatura. siue in instituto.
siue in ipsa c̃uersione. infide. inspe. incari-¬
tate. in bonis morib iniustitia in timore
ch̃. totũ ñ ẽẽ nͥ exilliꝰ donis: ita clausit.
Ds oõs ooicdia oea. Non inuenit impletꝰ
bonis dĩ quid appellaret dm̃ suũ nͥ miseri-¬
cordiã suam. O nomen. subqͦ nemini de-
ligo qͥa dat salutẽ. Sidicas refugiũ meũ:
intelligo qͥa confugis ad eum. Sidicas forti¬
tudo mea: intelligo quia dat tͥ fortitudinẽ.

Expanded text:
medicum omnipotentem requirebat. Omnipomedicum omnipotentem requirebat. Omnipotenti medico nihil est insanabile; non renuntiat ad aliquem: opus est ut tu curari velis, opus est ut manus ejus non refugias. Sed etsi nolis curari, vulnus tuum admonet ut cureris: et aversum revocat, et refugientem quodammodo ad se redire dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericoattendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub quo nemini despligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
erant parietes: sed antequam ad angulũ
uenirent. In angulo aut̃ teneantꝰ se. &
tota iã eccła exutroq pariete. quiddicat:
soo aotẽ cantaso potentiã tuaoo. et exal¬
laeo oane ooisc̃biã tuã. Mane transactiꝰ
tẽptationib. mane cum nox huius scłi tͣnsi-¬
erit. mane cũ iã latronũ insidias. diaboli &
angłoꝵ eius ñ expauescemus. mane quando
ñ iam adlucernam ꝓphetiȩ ambulabimus.
sed ipsum dĩ uerbũ tamquã solẽ contẽplabimꝰ.
Exaltabo mane miscdiã tuã. Alerito in alio
psalmo dr̃ mane astabo tͥ &c̃tẽplabor. Me¬
rito & ipsius dñi resurrectio diluculo fuit.
ut impleretur qͦd dictũ ÷ in alio psalmo.
Uesꝑe de morabitur flecus. & inmatutinũ
exultatio. Aduesperam quippe discipłi mor¬
luculo adresurgentẽ exultauerunt. Exaltabo
Ms. EIREFUGIM MEUM IN DIE TRIBULATIONIS CORȨ
Aoutor cõs tiei psallã. qͥa õs suscepton cõs es
uulnere ꝑiclitabar: sed illud uulnus meũ

Expanded text:
erant parietes, sed antequam ad angulum erant parietes, sed antequam ad angulum venirent: in angulo autem teneant se, et tota jam Ecclesia ex utroque pariete, quid dicat? Ego autem cantabo potentiam tuam, et exsultabo mane misericordia tua. Mane transactis tentationibus, mane cum nox hujus saeculi transierit, mane quando jam latronum insidias et diaboli et angelorum ejus non expavescimus, mane quando jam non ad lucernam prophetiae ambulamus, sed ipsum Dei Verbum tanquam solem contemplamur. Et exsultabo mane misericordia tua. Merito in alio psalmo dicitur: Mane astabo tibi, et contemplabor . Merito et ipsius Domini resurrectio diluculo fuit, ut impleretur quod dictum est in alio psalmo: Vespere demorabitur fletus, et in matutino exsultatio . Ad vesperam quippe discipuli morluculo ad resurgentem exsultaverunt. Exsultabo meus, et refugium meum in die tribulationis meae. Adjutor meus tibi psallam, quia tu Deus susceptor meus es.vulnere periclitabar, sed illud vulnus meum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: hoc dictum ÷ hic & ñ erunt in
sperbia sua & scient qr ds̃ dñabit᷑ iacob
& sinum terrȩ. & c̃uertent᷑ aduesꝑã. Bonũ
est eͦ humiliari peccatorẽ. & nemo÷ in sana-¬
blior eo. qui sibi sanus uidetur. E⁊ circũ¬
isunt ciui tatem Iam & hesterno die ex¬
lucrentur alios ut in corpus suum trans-¬
forment credentes. SiaUtẽ NONSΑTURA-¬
PNTUR ETMORMURABUNT. Quia & suꝑius
murmur eoꝵ dixerat dicentium. qm̃ quis
audiuit. & tu dñe inquit irridebis eos dicenteᷤᷤ.
quis audiuit. Quare : Quia ꝓnichilo habebiᷤᷤ
om̃s gentes. Sic & hic. si autem non satura¬
buntur. murmurabunt. Concludat᷑ psalmꝰ.
Uidete angulũ exultantẽ. iã deutroq pa¬
riete gaudentẽ. Suꝑbiebant iudei. humili-¬
ati sunt. Desꝑabant gentes. erectȩ sunt.
Ueniant ad angulum. ibi c̃ueniant. ibi con-¬
currant. ibi pacis osculum inueniant. De
diuerso ueniant sed in aduersũ nueniant.
Illi decircuncisione. isti dep̃putio. Longe

Expanded text:
in superbia sua. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae: et convertentur ad vesperam. Bonum est ergo humiliari peccatorem; et nemo est insanabilior eo qui sibi sanus videtur. Et circumibunt civitatem. Jam et hesterno die exlucrentur alios, ut in corpus suum transforment credentes. Si autem non satiabuntur, et murmurabunt. Quia et superius murmur eorum dixerat, dicentium: Quoniam quis audivit? Et tu, Domine, inquit, deridebis eos, dicentes: Quis audivit? Quare? Quia pro nihilo habebis omnes gentes. Sic et hic: Si autem non satiabuntVidete angulum exsultantem, jam de utroque pariete gaudentem . Superbiebant Judaei; humiliati sunt: desperabant Gentes; erectae sunt. Veniant ad angulum; ibi conveniant, ibi concurrant, ibi pacis osculum inveniant: de diverso veniant, sed in adversum non veniant; illi de circumcisione, isti de praeputio. Longe
Abbreviated transcription (Latin):
De monstrati sunt & iudei peccatores. qrñ.
qui faciat bonum. ñ ÷ usq ad unũ. Deposue¬
runt suꝑbiã. & ñ inuidert̃ saluti gentium:
qr parẽ suã & illoꝵ infirmitatẽ cognouertꝰ.
& mangulari lapide copulati. simul dĩm
adorauert̃. Et scient qr ds̃ dñabit᷑ iacob &
finium t̾rȩ. Nontantũ iudeoꝵ dñatur. sed&
finiũ t̾rȩ. Qđ ñ scirent: si adhuc insuꝑbia sid¬
uiderent᷑. Ut aut̃ iusti sibi ñ uiderent᷑. annun¬
tiatȩ sunt illis ex maledicto & m̃dacio c̃ sũ¬
mationes inira c̃sũmationis. qͥa cõp̾hensi fue¬
rant insuꝑbia sua exmaledicto qđ feceruñ.

Expanded text:
nt et Judaei peccatores; quia non est qui faciat bonum, non est usque ad unum : deposuerunt superbiam et non inviderunt saluti Gentium, quia parem suam et illorum infirmitatem cognoverunt; et in angulari lapide copulati simul Dominum adoraverunt. Et scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae. Non tantum Judaeorum dominabitur, sed et finium terrae: quod non scirent, si adhuc in sviderentur: ut autem sibi justi non viderentur, annuntiatae sunt illis ex maledicto et mendacio consummationes in ira consummationis; quia comprehensi fuerunt in superbia sua, ex maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
faooẽ patieNtor utcanes. S ut canes. non
ut oues. aut uituli. Ut canes. ut gentes. ut
peccatores. qͥa & ipsi cognouer̃t᷑ peccatum
suũ. qͥsibi iusti uidebantur. de qͥb dictũ est
in alio psalmo. pꝰea accelerauert̃. Od ibi dic
tum ÷ postea accelerauert᷑: hoc dictũ ÷ hic
aduesꝑam. Nam ibi sic ÷. Multiplicate suñ
infirmitates eorũ. post ea accelerauerunt.
Unde accelerauert̾ postea:: Quia multipli¬
cate sunt infirmitates eorum. Nã si sibi sani
adhuc uiderentur: numquã accelerareñ
Qd gͦ ibi dictũ: multiplicatȩ sunt in firmi

Expanded text:
famem patientur ut canes. Sed ut canes, non ut oves, aut vituli: ut canes, ut Gentes, ut peccatores; quia et ipsi cognoverunt peccatum suum qui sibi justi videbantur. De quibus dictum est in alio mo, Postea acceleraverunt: hoc dictum est hic, Ad vesperam. Nam ibi sic est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea acceleraverunt . Unde acceleraverunt postea? Quia multiplicatae sunt infirmitates eorum: nam si sibi adhuc sani viderentur, nunquam accelerarent. Quod ergo ibi dictum est, Multiplicatae sunt infir
Abbreviated transcription (Latin):
inqua cõp̃hensi sunt. E⁊ scient guia p̃s ot̃a-¬
bitor iacos. et finiomo terre. Antea enim
iusti sibi uidebantur. qͦd gens iudea legem
acceꝑat. qͦd dĩ p̃cepta seruauerat. De mon¬
stratur illis qr ñ seruauit. cum in ipsis dĩ
prȩceptis xꝑm ñ intellexerit. qͥa cęcitas ex
parte misrł facta ÷. Uident & ip̃si iudei
qr ñdebent gentes contẽnere : quosquasi
canes & peccatores putabant. Quomͦ enim
pariter inuenti sunt in inqͥtate: pariter
uenient ad salutẽ. Non solũ uideis in qͥt apł.¬

Expanded text:
scient quia Deus dominabitur Jacob, et finium terrae. Ante enim justi sibi videbantur, quod gens Judaea Legem acceperat, quod Dei praecepta servaverat: demonstratur illis quia non servavit, cum in ipsis Dei praeceptis Christum non intellexit, quia caecitas ex parte in Israel facta est . Vident et ipsi Judaei quia non debent Gentes contemnere, quos quasi canes et peccatores putabant: quomodo enim pariter inventi sunt in iniquitate; ita pariter pervenient ad salutem. Non solum ex Judaeis, inquit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdĩ miserationem. & ex maledicto &
mendacio annuntiate sunt consũmati-¬
ones. Id ÷ dictũ ÷ homini. uidisti qͥd sis.
sensisti quid sis. errasti excȩcatꝰ es peccasti
lapsus es. agnouisti infirmitatẽ tuam.
supplica medico. noli tͥ uiderisanus.
Ubi ÷ frenesis tua : Ecce medicũ occidisti.
quem occidendo delere ñ potusti. tamen
quantũ ad te ꝑtinuit occidisti. Exmale-¬
dicto & m̃dacio annuntiabunt᷑ consum¬
mationes. Fecistis qͦd ad maledictum
ꝑtinebat o iudei. Male dictꝰ eñi oñus qͥpen¬
det in ligno. Crucifixistis xp̃m. tãquam
maledictũ putastis. adde maledicto m̃da¬
cium. custodes ad sepulchrũ posuistis. ut
m̃tirentur pecuniam dedistis. Ecce xp̃c
resurrexit. ubi ÷ maledictũ crucis qͦd fecistie
Ubi ÷ mendaciũ custodũ. qͦs corrupistis : Et
ex maledicto & m̃dacio annuntiabunt᷑ c̃sũma¬
tiones in ira consũmationis & nonert̃. Quid÷

Expanded text:
tionem, et ex maledicto et mendacio annuntiatae sunt consummationes: id est, dictum est homini, Vidisti quid sis, sensisti quid sis, errasti, excaecatus es, peccasti et lapsus es, agnovisti infirmitatem tuam; supplica medico, noli tibi videri sanus. Ubi est phrenesis tua? Ecce medicum occidisti, quem occidendo perdere non potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, occidisti. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes. Fecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Crucifixistis Christum; tanquam maledictum putastis. Adde maledicto mendacium: custodes ad sepulcrum posuistis; ut mentirentur, pecuniam dedistis . Ecce Christus resurrexit: ubi est maledictum crucis quod fecistis? ubi est mendacium custodum quos corrupistis? 6. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut dãnet. Quomͦ ad hoc iundicat ut ꝑficiat :¬
Hagellat omnẽ filiũ quem recipit. Quomͦ ad
hoc undicat ut dãnet: Quando posuerit im¬
pios adsinistrã. & dixerit eis ite inignẽ ȩt̃num.
qui paratꝰ ÷ diabolo & angłis eiꝰ. Illa ira con¬
sumptionis ÷ ñ consũmationis. Annuntia¬
buntur aut c̃sũmationes mira c̃sũmationis.
id ÷ p̃dicabit᷑ ab apłis. qr ubi abundauit pec¬
catum. suꝑ abundauit gr̃a. & ꝑtinuit ad hu¬
miliationis medicinã infirmitas hominis.
Hoc cogitantes illi & inuenientes atq c̃fiten¬
tes iniquitates suas. ñert̃. Quid ñert̃: In su¬
ꝑbia sua. Supͣ eñĩ dixerat cõpͣhendantur
insuꝑbia sua. & ex maledicto & m̃dacio

Expanded text:
. Quomodo ad hoc vindicat, ut perficiat? Flagellat omnem filium quem recipit . Quomodo ad hoc vindicat, ut damnet? Quando posuerit impios ad sinistram, et dixerit eis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Illa ira consumptionis est, non consummationis. Annuntiabuntur autem consummationes in ira consummationis; id est, praedicabitur ab Apostolis quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et pertinuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc cogitantes illi, et invenientes atque confitentes iniquitates suas, non erunt. Quid non erunt? In superbia sua. Supra enim dixerat, Comprehendantur in superbia sua.
Abbreviated transcription (Latin):
diernũ reliquit. Quia gͦ dñs uoluit:
reddedi tempꝰ aduenit. Quam
uero sumꝰ nos de uoti redditore.
tam debetis. eẽ. auidi exactoreᷤ.
sumus. & uos sic accipiatis. ut sit fru
um sed ignem quęrit. Dñs aut̃ ds̃ nr.
sicut eum uidetis hanc terrã. imbrib
uisitare solennib : ita cor nr̃m uerbo
suo tamquã agrũ suũ uisitare dignat᷑.¬

Expanded text:
diernum reliquit: quia ergo Dominus voluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: sumus, sic accipiatis, ut sit frucum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videtis hanc terram visitare imbribus solemnibus, ita cor nostrum verbo suo tanquam agrum suum visitare dignat
Abbreviated transcription (Latin):
S illo mͦ hic intelligamꝰ isrtitarũ uocem.
qͦmꝰ dixit apłs. Nam & ego isrłita sum ex se¬
mine abrahȩ & tribu beniamin. Hic ergo
intelligamus qđ ꝓpħȩ dixert̃. reliqͥe saluȩ
fiunt. Reliqͥarũ itaq saluatarũ audiamus
hic uocẽ. ut loquatur sẏnagoga quȩ acce¬
ꝑat uetꝰ testam̃tũ & intenta erat in ꝑmissa
carnalia. & ex hoc factũ÷ ut nutarent ei
pedes. Nã & in alio quodã psalmo ubietian
titulus habet asaph. qͥd dr̃: Quã bonus do
Mei aut̃ pene moti sunt pedes. Et qude

Expanded text:
intelligamus Israelitarum vocem, quomodo dixit Apostolus: Nam et ego Israelita sum ex semine Abrahae, de tribu Benjamin . Hic ergo intelligamus quod Prophetae dixerunt: Reliquiae salvae fient . Reliquiarum itaque salvatarum audiamus hic vocem; ut loquatur Synagoga, quae acceperat Vetus Testamentum, et intenta erat in promissa carnalia; et ex hoc factum est ut nutarent ei pedes. Nam et in alio quodam psalmo, ubi etiam titulus habet Asaph, quid dicitur? Quam bonus Deus em pene moti sunt pedes.
Abbreviated transcription (Latin):
esressym oesuꝑ. Quia nͥ desuꝑ egrederet᷑
qͣmͦ dicit daniel: apͥncipio orationis suȩ
egressus ÷ sermo. hoc & dñs ipsi pilato in¬
flanti se & ponenti signa sua signa & non
cognoscenti & dicenti ad xp̃m. Michi non
respondes: Nescis qr potestatẽ habeo occi¬
dendite. & potestatẽ habeo dimittendi te:
Et dñs ad inflatũ tanquã uesicã reflandam
pungens: ñ habes inquit inme potestatem.
ñdata tͥ ẽ&. de suꝑ. Sic & hic posuerunt signa
sua signa. & ñ cognouer̃t. Quomͦ ñ cogno¬
uerunt: Sic̃ in egressũ desuꝑ. Quomͦ egressꝰ
factꝰ fuerat desuꝑ: Ut hoc impleretur
nec inpȩna inimicorũ. QuaSI INSIlUA LIGNOꝵ
SECURIBUS CONCIDERUNT IANUAS EIUS IHIO¬
IpSUΟ INUOLΑBRΟ ΕTFRACTORIΟ OEΙΕCΕΝT
eam. Id ÷ conspirant᷑. conster. indolabro

Expanded text:
egressum desuper. Quia nisi desuper egrederetur egressum desuper. Quia nisi desuper egrederetur quomodo dicit Daniel: A principio orationis tuae egressus est sermo . Hoc et Dominus ipsi Pilato inflanti se, et ponenti signa sua, signa, et non cognoscenti, et dicenti ad Christum, Mihi non respondes? nescis quia potestatem habeo occidendi te, et potestatem habeo dimittendi te? Et Dominus ad inflatum, tanquam vesicam reflandam pungens: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desuper . Sic et hic, Posuerunt signa sua, signa: et non cognoverunt. Quomodo non cognoverunt? Sicut in egressum desuper. Quomodo egressus factus fuerat desuper, ut hoc impleretur,nec in poena inimicorum. Quasi in silva lignorum securibus conciderunt januas ejus in idipsum; in dolabro et fractorio dejecerunt eam: id est, conspiranter, constanter, in dol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓicit farm̃tũ inignẽ & filio seruat he¬
reditatẽ. Sic aliquando ds̃ ꝑmalos erudit
honos. & ꝑtẽporalẽ potentiam dãnandoꝵ¬
exercet disciplinã lib̾andoꝵ. Quid eñi pu¬
tatis fr̃s: quia uere sic data ÷ disciplina
illi genti. ut om̃ino ꝑiret: Quanti in de
postea crediderunt: quanti ad huc credi-¬
turi sunt. Alia ÷ palea. aliud frum̃tũ.
Suꝑ utrunq tam̃ intrat tribula s sub
una tribula aliud cõminuit᷑. aliud pur¬
gatur. Quantũ homiinob̾ ds̃ p̾stitit demalo
iudȩ traditoris. De ipsa seuicia iudeoꝵ qͣn-¬
tum bonũ p̃stitũ ÷ fidelib gentib Occisus
est xp̃c. ut eẽt incruce qͦ attenderet qͥ esset
a serpente ꝑcussus. & sanaret᷑. Sic gͦ & isti forte
adiumis suis audierant. qr debuerunt ire
tissent eã: dixerunt sibi. qđ ademonib suiᷤ
factũ sit. Posuert̾ signa sua signa & non
cognouert᷑. Quid ñ cognouert : Sicut in

Expanded text:
projicit sarmentum in ignem, et filio servat haeprojicit sarmentum in ignem, et filio servat haereditatem: sic aliquando Deus per malos erudit bonos, et per temporalem potentiam damnandoexercet disciplinam liberandorum. Quid enim? putatis, fratres, quia vere sic data est disciplina illi genti, ut omnino periret? Quanti inde postea crediderunt! quanti adhuc credituri sunt! Alia est palea, aliud frumentum; super utrumque tamen intrat tribula: sed sub una tribula aliud comminuitur, aliud purgatur. Quantum bonum nobis Deus praestitit de malo Judae traditoris! De ipsa saevitia Judaeorum quantum bonum praestitum est fidelibus Gentibus! Occisus est Christus, ut esset in cruce quem attenderet qui esset a serpente percussus . Sic ergo et isti forte a divinis suis audierant, quia debuerunt ire tissent eam, dixerunt sibi quod a daemonibus suis factum sit: Posuerunt signa sua, signa; et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
oderuiit. Seruos attende demonum.
seruos simulacroꝵ quales tc̃ gentes enañ
quando euerterunt tẽplũ & ciuitatẽ dĩ.
et ofati st i coeoio soletuitatis rue
Memtote qđ dixi tc̃ euersam. ẽẽ ierl̃m.
cum ipsa solennitas ageret᷑. inqͣsolenni¬
tate dñm crucifixerunt. Congregati
sua aquilas Sas. dracones suos signaro¬
mana aut etiã statuas suas. quas pͥmo
intẽplo posuert. aut forte signa sua
que audierunt auatib demonioꝵ suoꝵ
& ñ cognouerunt. Quid ñ cognouerunt :
quia non hab̾es ime potestatẽ. nͥ tͥ data
esset desuꝑ. Non cognouert᷑ qr ñ ipsis
Honor delatus ÷ ut affligerent. ut caꝑen
uł euerterent ciuitatẽ: sedimpietas ẽoꝵ
tanquã securis dĩ facta ÷. Facti sunt in¬
strum̃tũ irati. ñ in regnũ placati. facit
eni hoc ds̃. qđ plerumq facit & homo.
Aliquando iratus homo app̃hendit uirgã
iacentẽ in medio. fortasse qualecunꝙ
sarm̃tũ: cedit inde filiũ suũ. ac deande

Expanded text:
oderunt te. Servos attende daemonum, servos simulacrorum; quales tunc Gentes erant, quando everterunt templum et civitatem Dei, et gloriati sunt. In medio solemnitatis tuae. Mementote quod dixi, tunc eversam esse Jerusalem, cum ipsa solemnitas ageretur; in qua solemnitate Dominum crucifixerunt: congregati sua, aquilas suas, dracones suos, signa Romana; aut etiam statuas suas, quas primo in templo posuerunt; aut forte signa sua, quae audierant a vatibus daemonum suorum. Et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Quia non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Non cognoverunt quia non ipsis honor delatus est, ut affligerent, ut caperent, vel everterent civitatem; sed impietas eorum tanquam securis Dei facta est: facti sunt instrumentum irati, non in regnum placati. Facit enim hoc Deus quod plerumque facit et homo. Aliquando iratus homo apprehendit virgam jacentem in medio, fortasse qualecumque sarmentum, caedit inde filium suum; ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
tigeris. E tuenit de transuerso serpens
& dixit. Non morte morieris. Creditꝰ
÷ serpens. c̃ tẽptꝰ ÷ ds̃. Creditꝰ ÷ serpens.
tactũ ÷ uẽtitũ mortuus ÷ homo Nonne
ꝓmiserat inimicus: Sic ÷ certe. Agno¬
scimus hoc inde om̃s in morte. Iãm
uł exꝑti cauti simus. Non enĩ cessat &¬
modo serpens in susurrare & dicere.
Nunqͥd uere dãnaturꝰ ÷ ds̃ tantas tͣbas :
Libaturꝰ ÷ paucos: Quid ÷ aliud quam
facite ct᷑ p̃ceptũ. ñ morte moriemini :
S. qͥmͦ tc̃ sic & nẽ. Si feceris qđ suggerit
diaboluis. & c̃ tẽpseris qđ p̃cepit đs̃ ue¬
niet iudicii dies. & inuenies uerũ qͦd mi¬

Expanded text:
tigeris; et venit de transverso serpens, tigeris; et venit de transverso serpens, et dixit: Non morte morieris. Creditus est serpens, contemptus est Deus; creditus est serpens, tactum est vetitum, mortuus est homo . Nonne quam quod promiserat inimicus? Sic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam, Facite contra praeceptum; non moriemini? sed quomodo tunc, sic et nunc. Si feceris quod suggerit diabolus, et contempseris quod praecepit Deus; veniet judiciis dies, et invenies verum quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
buit nob as̃ om̃ia quȩ ꝓmisit. & desolo
die udicii nos fefellite Nonerat xp̃c
sanguis p̾ciosus qͦ deleret᷑ cy rographũ
mortis nr̃e. ꝓmisit. ex hibuit. Nondũ
resurrexerat caro inuitã ȩt̾nã ꝓmisit.
exhibuit. Nondũ crediderant gentes.
ꝓmisit. exhibuit. Nondũ heretici no¬
mine xp̃i armati. c̃tra xp̃m militabaÑ
p̃dix̃. exhibuit. Nondũ idola gentiũ
deterra deleta erant. p̾dix̃. exhibuit.
Ista om̃ia cũ p̃dixisset & exhibuisset.
de solo die udicii m̃titus ÷: Ueniet
omnino qͦmͦ ista uenerunt. qr & ista
antequã uenirent futura erant. & fu-¬
tura pͥus p̾nuntiata sunt. & pꝰeauene.¬
runt. Ueniet fr̃s mei. nemo dicat nͣ
ueniet. aut ueniet s longe ÷ qͦdueniet.
S tibi ꝓpe est ut eas hine. Sufficiat
pͥma deceptio. Si ñ potuimꝰ pͥmo ꝑ ma¬
nere inp̃cepto. saltẽ corrigamͣ exẽplo.
Nondũ erat exẽplũ casus humani. qͣndo
dictũ ẽ. ad adã morte morieris. site¬

Expanded text:
buit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo buit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo die judicii nos fefellit? Non erat Chrisanguis pretiosus, quo deleretur chirographum mortis nostrae; promisit, exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam; promisit, exhibuit: nondum crediderant Gentes; promisit, exhibuit: nondum haeretici nomine Christi armati, contra Christum militabant; praedixit, exhibuit: nondum idola Gentium de terra deleta erant; praedixit, exhibuit: ista omnia cum praedixisset et exhibuisset, de solo die judicii mentitus est? Veniet omnino, quomodo ista venerunt; quia et ista antequam venirent futura erant, et futura prius praenuntiata sunt, et postea venerunt; veniet, fratres mei. Nemo dicat, Non veniet; aut, Veniet, sed longe est quod veniet: sed tibi prope est ut eas hinc. Sufficiat prima deceptio: si non potuimus primo permanere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum erat exemplum casus humani, quando dictum est ad Adam: Morte morieris, si te
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scio : Respondebis qr loquor.
qr ambulo. qr oꝑor. Stulte exoꝑibus
corporis agnosco uiuentẽ. ex oꝑ̃ib erea¬
turȩ ñ potes agnoscere creatorẽ: lt
forte qui dicitꝰ. cũ mortuus fuer opla
ndnl ero & litteras diclicielird obeoiso¬
mesoi didicit hoc. nescio qͦdeliro philoso¬
nominauerunt. qͥuoluptate corporis¬
omin donu dix̃ hunc philosophiuni¬
plraote sein̾ceno carnali. Ab illo forte
qiduit ste litteratꝰ dicere. nero pꝰeai¬
quam mortuus fuero. Siccene᷑ ftumina
eulum ꝑeant doctrinȩ istȩ gentiunt
palulent uuirecta ierłm. Uideant qđ
polunt: corde credant qđ iudere
sosossunt. Certȩ ista omĩa quȩ ꝑmun¬
dun mn uident᷑. quando oꝑatur dẽ
alute inmedio trȩ: cũ ista dicebant᷑
Ndu erant. Et ecce tẽ p̾dicta st᷑ nẽ im¬
plet ernonstrant. & adhuc dicit stultꝰ
qm̃ ita uentura sunt quȩ restant:
seut uenerunt ista quȩ tc̃ ñ fuerañ.
& uentura p̾nuntiabant᷑. Anuͦ exhi¬

Expanded text:
unde scio? Respondebis: Quia loquor, unde scio? Respondebis: Quia loquor, quia ambulo, quia operor. Stulte! ex operibus corporis agnosco viventem; ex operibus creaturae non potes agnoscere Creatorem! Et forte qui dicit, Cum mortuus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epicuro didicit hoc, nescio quo deliro philosonominaverunt: qusummum bonum dixit, hunc philosophuuntatem se in coeno carnali. Ab illo forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam mortuus fuero. Siccentur flumina Etham; pereant doctrinae istae Gentium, pullulent vireta Jerusalem: videant quod possunt; corde credant quod videre non possunt. Certe ista omnia quae per mundum modo videntur, quando operabatur Deus salutem in medio terrae, cum ista dicebantur, nondum erant: et ecce tunc praedicta sunt; nunc impleta monstrantur, et adhuc dicit stultusquoniam ita ventura sunt quae restant, sicut venerunt ista quae tunc non fuerunt, et ventura praenuntiabantur. An vero exhi