comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
conmande ⁊ luers que il assis sefurent
li rois fist crier parmi lost que il les tables guẽ¬
pissisent ⁊ toutes les uiandes tost ⁊ isnellem̃t
⁊ les loges ci les tentes ⁊ si suissent leroi sichier
comil auoient lor cors ⁊ lor uies ⁊ qui demoro¬
it puis que li rois departiroit les heberges ia
mar auroit fiance enquan quil auroit neã
lui meismes. Tautost furent sonne li grant
cor bugleret leroi ⁊ les arainnes lioz issi destẽ¬
tes dolanz ⁊ corrochiez tiex iot porlor uiandes
⁊ porlor auoirs que il laissoient. ⁊ si nesauoient
quel part li rois les menoit ue ou il aloient. Li
rois seictraist auers uers leflum ausi come ꝑ
paor reuousist passer outre. Ceste nouuelle
sot tost laroine thamaris par ses espies laou
elle ot ses genz assamblees ⁊ elle taitost pͥst
grant partie desa ch̾rie siles charia a .i. suen fil
leflum sanz ce que il assaterre nefessist ãnui
negreuance empais le laissassent aler sanz fai¬

Expanded text:
comande et lues que il assis se furent li rois fist crier par tote lost que les tables guerpissent tuit et totes les uiandes tost et isnelement et les loges et les tentes et si suissent le roi si chiers com il auoient lor cors et lor uies E qui demoroit puis que li rois partiroit des herberges iamaria mar auroit fiance en quanquil auroit ne en lui meisme Tantost furent sone li grant cor buglerec le roi et les araines et los issi des tentes dolant et corroucie tels ioti ot por les uiandes et por lor auoirs que il laissoient et si ne sauoient quel part li rois les menoit ne la o il aloient lli rois se retraist ariere uers le flum ausi com il por paor reuousist passer outre Ceste nouele sot tost la roine thamaris par ses espies la o ele ot ses gens assamblees et ele tantost prist grant partie de sa chiualerie si les charga a un sien fill le flum sans ce que il a sa terre feist anui ne greuance en pais le laissassent aler sans a lui ne a sa gent fai
Abbreviated transcription (Latin):
Auarus non implebitur pecunia: et qui a¬
mat diuicias fructus non capiet ex eis. Cor
sapientum ubi tristicia est: et cor stultorũ
cendũ. quia ira in sinu sculti requiescit. No
cesse est. Beata terra cuius rex nobilis est
et cuius principes uescunt᷑ in temꝑe suo ad
reficiendum. et non ad luxuriam ¶ Ne fue¬

Expanded text:
Avarus non satiabitur pecunia, et qui amat divitias fructum non capiet ex eis. Cirsapientium, ubi tristitia est: et cor stultorum,cendum: quia ira in sinu stulti requiescit. ne citur: Beata terra cuius rex nobilis est | et cuius principes uescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam. Profe
Abbreviated transcription (Latin):
guiũ humanor ita sũmitali eoꝵdẽ herbaꝵ
inherencia ac si extrmsecꝰ apposita biderẽ¬
tur more eorũ que ex diuersis metallis in

Expanded text:
 haec ita summitati earumdem herbarum inhaerentia, ac si extrinsecus adposita viderentur, more eorum qui ex diversis metallis in
Abbreviated transcription (Latin):
nemq laborem contra medos romanis ges¬
tum laboribus tandem ꝑ rufinũ patritium
lis et galimero rege eorum capto ⁊ constan
tinopolim misso quarto iustiman principis
consulatu ip̃ius moderatione recepta est
sua cum patria firmius ꝙͣ dudum fuerat¬

Expanded text:
nemque laborem contra Medos Romanis gestum sudoribus tandem per Rufinum patriciumlis, et tinopolim misso, quarto Justiniani principis consulatu ipsius moderatione recepta est, sua cum patria firmius quam dudum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
flactus p̃tor in citeriore hysparua
maxĩo prelio.xxiii. nilia hominũ int̾fecit¬
in hyspania ulteriore centũ quĩq oppida
uacuata et quassata bellis ad deditionẽ coegͭ.
ibidẽ iterũ. Ccͭꝰ oppida expugnauit ⁊ cepit
Quib eciã dieb bellũ macedonicũ gestũ est
merito inter maxima bella referendũ Nam
ꝑseus philippi filius quẽ macedones secuti st̃

Expanded text:
Flaccus praetor in citeriore Hispania maximo proelio XXIII milia hominum fuditin Нispania ulteriore centum quinque oppida uacuata quassataque bellis ad deditionem coegit. ibidem iterum 200 oppida expugnavit et cepit. Quibus etiam diebus bellum Macedonicum gestum est, merito inter maxima bella referendum. Nam Perseus, Philippi filius, quem Macedones secuti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
norũ multitudinẽ cepit. partim occidit. par
tun uendidit. partemq secum ĩ macedonia
duxit. Postea cũ eo E milius paulus consul
dimicauit ⁊ uicit. Nam .xx. milia peditũ
post apud alliam in custodia defecit ⁊ filius

Expanded text:
orum multitudinem partim occidit, partim sub corona vendidit: partim secum in Macedoniam duxit. Postea cum eo L. Aemilius Paulus consul dimicavit, et vicit. Nam viginti millia peditum post apud Albam in custodia defecit. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
uorum conflixit in quo p̃lio .xx. milia
hostiũ int̾fecit. ¶ Sequenti amno Scipio af¬
fricanus hñs in auxiliũ euinenẽ attali fi¬
liũ aduersus haiibalẽ qui tũc antiochi
classi p̃erat bellum nauale gessit. Hannui
exercitu amisso. Anthiocꝰ pacem rogauit.¬

Expanded text:
gente conflixit, in quo proelio xx milia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in auxilio Eumenem Attali filium, aduersus Hannibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum nauale gessit; Antiochexercitu amisso pacem rogauit
Abbreviated transcription (Latin):
in europã transiit ex asia. Tunc eciã han¬
nibal ꝓptꝰ excitandi belli tumores clam ex
ad bellum ĩpulit ¶ Scipio affricanus inter
ceteros legatos ad anthiocũ missus eciã cũ
hannibale colloquiũ familiare habuit. sed
infecto patis negocio ab authlocho discessit

Expanded text:
in Europam transiit ex Asia. Tunc etiam Hannibal, propter excitandi belli rumores, qui de ad bellum impulit Scipio Aphricanus inter caeteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Hannibale colloquium familiare habuit. Sed infecto pacis negotio, ab Anthiocho discessit
Abbreviated transcription (Latin):
macedonicũ continuo successit Quod quĩ¬
tus flãmineus consul sortitus post multa
⁊ grauia bella quib macedones uicti sunt.
pacem philippo regi eorũ dedit Deiide cũ
Lacede monis pugnauit. uicto nauide du¬
ce eoꝵ. Nobilissimos obsides demetriũ phi¬
lippi filiũ et arrimenẽ nauidis filiũ ante
currum duxit. Roman captiui qui sub hã
¶ Eo tempore Subresboi. atq Cenomani
manserant et cremonã placentiamq
uastauerant difficilimo bello. a lucio ful¬
uio pretore suꝑati sunt. Postea procõsul
flãmineus ꝑhilippũ regem et cũ eo Traca ᷤᷤ

Expanded text:
Macedonicum continuo successit, quod Quintius Flamininus consul sortitus post multa et grauissima proelia, quibus Macedones uicti sunt, pacem Philippo dedit. deinde cum Lacedaemoniis pugnauit, uicto Nauide duce ipsorum nobilissimos obsides Demetrium Philippi filium et Armenen Nauidis filium ante currum duxit. Romani captiui, qui sub Haneodem tempore Insubres Boi atque Cenomanni manserat, Cremonam, Placentiamque vastantes, difficillimo bello, a Lucio Fulvio praetore superati sunt. Postea Flamminius proconsul Philippum regem, et cum eo Thracas,
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio romanorũ tota primũ italia deinde
ptholomeus rex egipti. et ariarates capado¬
cie et eumenes asie et masynissa munidie
fuerũt. Itaq aduenienti crasso consuli ꝑseꝰ
occurrit cõmissoq plio miserabilit̾ uicti fu¬

Expanded text:
auxilio Romanorum tota primum Italia, deinde Ptholomaeus rex Aegypti, et Ariarates Cappadociae, Eumenes Asiae, Masinissa Numidiae fuerunt. Itaque advenienti Crasso consuli Perseus occurrit, commissoque praelio, miserabiliter victi fu
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio
Abita deinde contione ut fortes mili¬
tes essent ne ue adueisis ut femine
casibus cederent. castra concentu bucine
repente ad nothi uenti spiramina tendi uͥ
collectis barbarorũ indorũq uirib noua
conspirantes bella cognoueram.

Expanded text:
supplicio. Habita deinde contione, ut fortes milites essent neve adversis ut feminae casibus deficerent, castra concentu bucinarum repente ad Noti venti spiracula tetendi, ubi a collectis barbarorum Indorumque viris nova conspirari bella cognoveram.
Abbreviated transcription (Latin):
E ĩ ani gloria Inobediencia iactãcia.
De Inuidia: odiũ susurratio. detractio ex¬
ultatio in aduersis proxim afflictio autẽ ĩ
prosperis nascitur. De ira. xixe. tumor mẽ¬
tis. contumelie clamor indignatio. blasphe¬
mie proferunt. De tristicia. malicia. rãcor
pusillammitas. desꝑatio. torpor circa p̃cep¬
ta dei. uagatio mentis erga illicita nascitͤ
De auaricia proditio. fraus. fallacia ꝑu¬
ria. inquietudo uiolencia et contͣ mĩam
obdurationes cordis oriũtur. De uẽtus in¬
gluuie. ĩepta letitia. scurrilitas ĩmũdicia
multiloquiũ hebetudo sensus circa intelligẽ¬
ciam ꝓpagatur. De luxuria cecitas mẽtis
Inconsideratio. Inconstancia. p̃cipitatio.
amor sui. odiũ dei affectus pñtis scl̃i horior
autem uel desperatio future uite gn̾atur

Expanded text:
e inani gloria inobedientia, iactantia,De inuidia odium, susuratio, detractio, exultatio in aduersis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. 12 De ira rixa, tumor mentis, contumelia, clamor, indignatio et blasfemie proferuntur. 13 De tristicia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa precepta et uagatio mentis erga illicita nascitur. 14 De auaritia proditio, fraus, fallatia, periuria, inquietudo, uiolentia et contra miseriam obdurationes cordis oriuntur. 15 De uentris ingluuie inepta letitia, scurilitas, immunditia, multiloquium et ebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horror a
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ xiiii uir mitissimꝰ atq suauis omniq
bonitate ornatus. amator cleri et onmnis
ppli romani tardus ad irascendũ. ⁊ uelox
ad miserendum. nulli malũ pro malo red¬
dens nec uindictã scd̾m meritũ tubuens

Expanded text:
 erat mitissimus atque suavis omnique bonitate ornatus, amator cleri omnisque populi Christiani, tardus ad irascendum, et velox ad miserandum, nulli pro malo malum reddens, neque vindictam secundum meritum tribuens;
Abbreviated transcription (Latin):
in campo neronis tetendit tentoria. et de¬
predata campania multos nobiles de ro¬
manis more longobardorũ totondit atq
uestiuit. Pro quo uir dei dolore constrictus
sacras claues ex confessione btĩ petri accipi¬

Expanded text:
in campo Neronis tentoria tetendit, depraedataque Campania, multos nobiles de Romanis more Longobardorum totondit, atque vestivit: pro quo vir Dei undique dolore constrictus sacras cla
Abbreviated transcription (Latin):
N aninachia est sepulcrũ romuli
quod uocatur metascĩ petri que fuit miro
lapide tabulata ex quibus factũ est paui¬
mentũ paradisi et gradus sci petri. habuit
tum neronis tante pulcritudinis ⁊ altitudis¬
fuit quante et castellum adriam ĩꝑatoris
gradarum ⁊ paradisũ sancti petri ꝑ actum
fuit quod edificiũ rotundũ fuit duobus
angeli quorũ labia erant coopta tabulis
lapideis pro stillicidiis iuxta quod crucifix¬
fuit beatus petrus aplũs. Est aliud castellũ¬
et diuersis historiis ꝑornatũ. In circuitu
Uero cancellis ereis et deciuratis tircũspec¬
tum cũ pauonibus ereis et tauro ereo et

Expanded text:
Naumachia est sepulcrum Romuli, quod vocatur Meta, que fuit de miro lapide tabulata, ex quibus factum est pavimentum paradisi et graduum sancti Petri. Habuit herebinthum Neronis tantae altitudinis, quantum et castellum Hadriani imperatoris, graduum et paradisi peractum fuit. Quod edificium rotundum fuit duobus labia erant cooperta tabulis lapideis pro stillicidiis, iuxta quod fuit crucifixus beatus Petrus apostolus. 21. De Castellet diversis historiis perornatum est. In circuitu vero cancellis aereis est circumsaeptum cum pavonibus aureis et tauro; ex
Abbreviated transcription (Latin):
nominantur Hic ex p̃cepto beati petri sus¬
cepit eccliẽ pontificatum gubernandum
Ideo lynus et cletus añ eũ conscribũtur
eo ꝙ ab ip̃o principe apłorũ ad mĩsterium
sacerdotale exhibendũ sũt ep̃i ordiati.¬
patre antiocho sedit annis .ix. mẽs
n dieb .x. fuit autẽ temꝑib domiciani.¬

Expanded text:
atholicae nominantur. Hic ex praecepto beati Petri suscepit Ecclesiam et pontificatum gubernandumideo Linus et Cletus ante eum scribuntur, quia ab ipso principe apostolorum ad ministerium sacerdotale exhibendum ordinatipatre Antiocho, sedit annos XII, menses X, dies VII. Fuit autem temporibus Domitiani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinax senex decimꝰ ab augusto a senatu
Iuliam iuris scelere periti in palatio occisus
est. Iulianus interfector ꝑtinace muasit ĩpe¬
riũ sed mox a seuero apudpontẽ molmũ bel¬
lo ciuili uictus interfectus est niẽse .uii. post¬
pͣ ceperait imꝑare. Ita in ꝑtinacẽ et iulumi
Unus annus assumptus est. ãno dm̃ .cxciiii.

Expanded text:
tinax senex, imperator a senatu Juliani jurisperiti scelere in palatio occisus est. lulianus interfecto Pertinace inuasit imperium sed mox a Seuero apud pontem Muluium bello ciuili uictus et interfectus est mense septimo postquam coeperat imperare. ita inter Pertinacem et Iulianum unus annus absumpt
Abbreviated transcription (Latin):
ab augusto uoluntate senatus sumpsit ĩpe¬
riũ. Statimiq gothos iam ꝑ annos .xu. Il
liritum macedoniamq uastantes bello ad¬
ortos intredibili strage deleuit Cui a sena¬
tu clippeus aureus in curia ⁊ in capitolio
statua equestris aurea decreta est. S con¬
tinuo apud syrmiũ priusꝙͣ biẽmũ i ĩ¬
perio expleret morbo correptus interiit
Claudio mortuo euintillus frater ens ĩ

Expanded text:
auus uoluntate senatus sumpsit imperium statimque Gothos iam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque uastantes bello adortus incredibili strage deleuit. cui a senatu clipeus aureus in curia et in Capitolio statua aeque aurea decreta est; sed continuo apud Sirmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo correptus interiit. Claudio mortuo Quintillus frater eius ab
Abbreviated transcription (Latin):
discietũ termino ⁊ equalib ũdi¬
q spaciis collocatũ. uirtutes con¬
tmet angelicas que aduos exeuntes etherea
sibi corpora sumũt. ut possent homĩbus eciã
in edendo smmulari: eademq ibi reuerse depo¬
nunt. Hoc deus aquis glacialibus tẽperauit
ue inferiora succenderẽt elementa. Dehĩc in¬
ferius celum non uniformi s multipliai mo

Expanded text:
etum termino, et aequalibus undique spatiis collocatum virtutes continet angelicas; quae ad nos exeuntes, aetherea sibi corpora sumunt, ut possint hominibus etiam in edendo similari, eademque ibi reversae deponunt. Hoc Deus aquis glacialibus temperavit, ne inferiora succenderet elementa. Dehinc inferius coelum non uniformi, sed multiplici mo
Abbreviated transcription (Latin):
anus fias .l. hoc dimitte. et qd̾ ꝓmittis pro¬
sequere o Constabit gloriã hoĩs ẽẽ possibi¬
lem si probari potert esse necessaria.Nã
Naui qd̾ nccͣm est ẽẽ possibile est esse ¶ta
est O Credo non negabis uerũ esse qd̾ de illo
legitur in multis locis scripture nr̃e. Omĩa
quecunq uoluit fecit .L. perissimũ est. o.
uoluit autẽ deus facere ciuitatẽ celestẽ cuiꝰ
ciues angelos creauit. Omẽs autẽ angelos
bonus deus non creauit nisi bonos a qua ci¬
uitate iuste sunt eiecti: qui nequã sũt facti
Ciuitate ergo ex ꝑte uacuata ĩꝑfectũ remã¬
sit opus quod fecerat deus. propositũ u̾o dei
non põt cassari. et ciuitas quã ceperat deus
necesse est ut ꝑficiatur. ne deus dicat᷑ stulte
cepisse qd̾ postea noluit uel non potuit ꝑfic̾e
Sed nefas est deo asscribere instabilitatẽ uolũ¬
tatis uel ĩpotenciã. ergo quod cepit ꝑficiet deꝰ¬

Expanded text:
anus fias. LEO. Hoc dimitte, et quod promittis prosequere. ODO. Constabit gloriam hominis esse possibilem, si probari possit esse necessariam; nam necessarium est esse, possibile est esse. LEO. Ita est. ODO. Credo, non negabis verum esse quod de Deo legitur in multis locis Scripturae vestrae: Omnia quaecunque voluit fecit . LEO. Verissimum est. ODO. Voluit autem Deus facere civitatem coelestem, cujus cives angelos creavit. Omnes autem angelos bonus Deus non creavit nisi bonos, a qua civitate juste sunt dejecti, qui nequam sunt facti. Civitate ergo ex parte vacuata, imperfectum remansit opus quod coeperat Deus. Propositum vero Dei non potest cassari, et civitas quam coeperat Deus, necesse est ut perficiatur, ne Deus dicatur stulte coepisse quod postea noluit vel non potuit perficere. Sed nefas est ascribere Deo mutabilitatem voluntatis, vel impotentiam. Ergo quod coepit
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo gͦ satisfac̾e p̃t homo. uel
quid recompẽsare pro poc̃o: si tota
creatura minor est. nec ad de lendũ pcc̃m suf
ꝑ pccõrum ueniã. nec tamen ꝑueĩt ad gła
habeat statũ mediũ quo ĩeternũ quiescat
ut angeli qui non peccauerũt ingloriã per¬
maneant: homo uero qui pcci remissionẽ
accepit sui modi quietem obtineat. Qui
uero sine remissione est. penus ꝑpetuas in¬
currat L Et ad hoc processimꝰ qd̾ mũdo
xpũs ur̃ in nullo est necessarius. Nã status
ilie quietis sine xp̃o ꝑ legẽ habet᷑. in qͣ rẽissio
pcc̃orum legitur Et qui ꝓposiusti xp̃i tui
uirtutẽ ostend̾e probasti hominẽ nullo m̃o¬

Expanded text:
uomodo ergo satisfacere potest homo, vel quid recompensare pro peccato, si tota creatura minor est nec ad delendum peccatum super peccatorum veniam nec tamen pervenit ad gloriam, habeat statum medium quo in aeternum quiescat, ut angeli qui non peccaverunt in gloria permaneant, homo vero qui peccati remissionem accepit sui modi quietem obtineat; qui vero sine remissione est, poenas perpetuas incurrat. Et ad hoc processimus quod mundo Christus vester in nullo est necessarius; nam status ille quietis sine Christo per legem habetur, in qua remissio peccatorum legitur. Et qui proposuisti Christi tui virtutem ostende
Abbreviated transcription (Latin):
ii corpore eminebit foras et ea q̃ extra
erũt contemplaus ꝙͣ maxime se a corꝑe
abstrahet. Namq eorũ auimi qui se cor¬
poris uoluptatib dediderunt earũꝙ se q̃i
ministros prebuerũt impulsu qr libidinũ
uoluptatib obedientiũ deorum ⁊ hominũ
uira uiolauerũt corporibus elapsi circũ
terram ipãn uolitant᷑. nec hũc in locũ
iisi multis exagitati seculis reuertuntur
Cceanus non uno sed gemino eiꝰ
ambitu totum corpus terre circũ¬
fluit euiꝰ uerus ⁊ primꝰ meatus est qui ab ĩ¬
docto hominũ genere nascitur. his enĩ quẽ
solum occeanũ plures oꝑmant᷑ de sinb ab
tremitatẽ septentrioiis. alterũ ad australis
Rursusq ab ocadente duo sinus pariter e
refusi occurrunt ab oriente iuicemqz se fe
illa famosi occeani accessio parit᷑ ⁊ refusio
euemũt a quas firmamiẽto impositas celis
quidem spiritalibus humiliores ad sydera

Expanded text:
in corpore, eminebit foras et ea, quae extra in corpore, eminebit foras et ea, quae extra erunt, contemplans quam maxime se a corpore abstrahet. Namque eorum animi, qui se corporis voluptatibus dediderunt earumque se quasi ministros praebuerunt, impulsuque lubidinum uoluptatibus oboedientium deorum et hominum iura uiolauerunt, corporibus elapsi circum terram ipsam uolutantur, nec hunc in locum nisi multis exagitati saeculis reuertunturtruamus: non uno, sed gemino eius ambitu terrae corpus omne circumflui. Cuius uerus et primus meatus est qui ab indocto hominum genere•nescitur. Is enim, quem solum Oceanum plures opinantur, de sinibus ab tremitatem septentrionis, ad australis alterum, rursusque ab occidente duo pariter enrefusi, occurrunt ab oriente demissis. Et duilla famosa Oceani accessio pariter et recessio, . Aquas, firmamento impositas, coelis quidem spiritualibus humiliores, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
umqͣn. Nam pancipiũ extinctũ nec ip̃m
ab alio renascet᷑. nec ex se aliud creabit.
di quidẽ necesse est aprincipio oriri oĩa
Ita fit ut motus principiũ ex eosit quod
ipsum a se mouetur. Id autẽ nec nasci p̃t
nec mori uel concidat omue celum oĩs q
natura ⁊ consistat nc̃cͣe est nec ium ullã
nãstiscatur qua a primo ĩpulsa moueat᷑.
Cum pateat igitur eternũ id esse quod a
se ip̃o moueatur quis est qui hãc naturã
anmis esse tributam neget In anumũ est
eiũ omme quod pulsu agitatur externo
Qd̾ autem est anima id motu cietur ĩte¬
riore ⁊ suo. Nam hec est ꝓpͥanatura am¬
mi. atq ius Que si rest una ex om̃ibus
que sese moueat neqz nata certe est et et̾¬
na est. hanc tu exette optimis in rebus
Sunt autẽ optime cure de salute patrie
quib agitatus ⁊ exercitatus animus uelo¬
tius in hanc sedem et domũ suã ꝑuolabit
id q otius faciet si iam tũc cũ erit ĩdusus

Expanded text:
umquam. Nam principium exstinctum nec ipsum umquam. Nam principium exstinctum nec ipsum ab alio renascetur nec ex se aliud creabit, siquidem necesse est a principio oriri omnia. Ita fit, ut motus principium ex eo sit, quod ipsum a se movetur; id autem nec nasci potest nec mori; vel concidat omne caelum omnisque natura et consistat necesse est nec vim ullam nanciscatur, qua a primo inpulsa moveatur. Cum pateat igitur aeternum id esse, quod a se ipso moveatur, quis est, qui hanc naturam animis esse tributam neget? Inanimum est enim omne, quod pulsu agitatur externo; quod autem est animal, id motu cietur interiore et suo; nam haec est propria natura animi atque vis; quae si est una ex omnibus, quae sese moveat, neque nata certe est et aeterna est. Hanc tu exerce optimis in rebus! sunt autem optimae curae de salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus velocius in hanc sedem et domum suam pervolabit; idque ocius faciet, si iam tum, cum erit inclusus
Abbreviated transcription (Latin):
ista declarat. s mens cuiusq is est quisq
non ea figura que digito demonstrari pocest
Deum ergo te scito esse si quidẽ est deus qui
uiget. qui sentit qui menunit. qui ꝓuidit
qui tam regit ⁊ moderatur ⁊ mouet idto¬
pus cui p̃positus est quã hũt mũdũ ille
princeps deus Et ut ip̃e mũdus ex qͣdam
parte mortalis ip̃e deus eternus sic fragile
corpus animꝰ sempit̾nꝰ mouet. Nã qd̾ semp
mouetur eternũ est Quod autẽ motũ affert
alicui qd̾q ip̃m agitatur alicunde qñ finẽ
habet motus. uiuendi finẽ habeat necesse
est Solum igitur qd̾ se mouet quia nũꝙͣ
deseritur a se nũqͣmͣ ue moueri quidẽ desuit
quin etiã ceteris que mouentur hic fons
hoc principiũ est umendi. Principio autẽ
nulla est origo Nam ex principio oriũtur
omnia. Ipm̃i ãt nulla ex re alia nasci p̃t.
nec enim esset id printipiũ qd̃ gigner etur
aliũde Qd̾ si nũꝙͣ oritur nec occidit qͥdẽ

Expanded text:
ista declarat, sed mens cuiusque is est quisque, ista declarat, sed mens cuiusque is est quisque, non ea figura, quae digito demonstrari potest. Deum te igitur scito esse, siquidem est deus, qui viget, qui sentit, qui meminit, qui providet, qui tam regit et moderatur et movet id corpus, cui praepositus est, quam hunc mundum ille princeps deus; et ut mundum ex quadam parte mortalem ipse deus aeternus, sic fragile corpus animus sempiternus movet. Nam quod semper movetur, aeternum est; quod autem motum adfert alicui, quodque ipsum agitatur aliunde, quando finem habet motus, vivendi finem habeat necesse est. Solum igitur, quod sese movet, quia numquam deseritur a se, numquam ne moveri quidem desinit; quin etiam ceteris, quae moventur, hic fons, hoc principium est movendi. Principii autem nulla est origo; nam ex principio oriuntur omnia, ipsum autem nulla ex re alia nasci potest; nec enim esset id principium, quod gigneretur aliunde; quodsi numquam oritur, ne occidit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quanti tandem est ista hominũ gloria que
ꝑtin̾e uix ad unius anni ꝑtem exiguam
p̃t. G alte spectare si uoles atq hanc sedem
et eternã domũ contueri. neq te sermoni¬
bus uulgi dedideris nec in p̃miis humaĩs
spem posueris rerum tuarũ sius te oportet
illecebris ip̃a uirtus trahat ad uerũ decus
Quid de te alii loquant᷑: ip̃i uideant. Sed lo¬
quentur tamen. Sermo autẽ onnus ille et
angustiis eingitur his regionũ quas uides
nec umꝙͣ de ullo ꝑhenius fuit ⁊ obruit᷑ ho¬
minũ interitu et obluuone posteritatis extĩ¬
guitur Que tum dixisset Ego u̾o inꝙͣ affaca¬
ne si quidẽ bene meritis de patria quasi li¬
mes ad celi aditum patet ꝙͣꝙͣ a puericia
uestigiis ingressus patris et tius decori ño
non defui. nũc tamen tanto p̃mio exposito
enitar multo uigilantius. Et ille. Tu uero
entere et sic habeto te non esse in mortalẽ
s corpus hoc. Nec enim tu is es quẽ forma

Expanded text:
quanti tandem est ista hominum gloria, quae quanti tandem est ista hominum gloria, quae pertinere vix ad unius anni partem exiguam potest? Igitur alte spectare si voles atque hanc sedem et aeternam domum contueri, neque te sermonibus vulgi dedideris nec in praemiis humanis spem posueris rerum tuarum; suis te oportet inlecebris ipsa virtus trahat ad verum decus, quid de te alii loquantur, ipsi videant, sed loquentur tamen. Sermo autem omnis ille et angustiis cingitur iis regionum, quas vides, nec umquam de ullo perennis fuit et obruitur hominum interitu et oblivione posteritatis extinguitur. Quae cum dixisset, Ego vero, inquam, Africane, siquidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, quamquam a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius. Et ille: Tu vero enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc; nec enim tu is es, quem forma
Abbreviated transcription (Latin):
hiis qui posbea nascentur sermonẽ fore de
te Cũ ab illis nullus fuerit qui ante nati
sunt Quin ⁊ pautiores et certe meliores
audiri nomen nr̃m potest. nemo unius
qun memoriã consequi possit. homines
astri reditum metiuntur. Cũ autẽ ad idẽ
unde semel profecta sunt cuncta astra re¬
dierunt. eademq totius celi descriptionẽ
longis interuallis retulernt. tũ ille uere
uertens amnius appellari potest in quo uix
ditere audeo ꝙͣ multa hominũ secula ãmi¬
.xu. teneantur Nam q ut olim defic̾e sel¬
hominib extingniq uisus est cũ romuli
aninis hec ip̃a in templa p̃dicauit penet᷑¬
uit qũ ab eadem ꝑte sol eodem q tempe
iterum defecerit tum signis oninib ad
principiũ stellis q reuocatis expletum
annũ habeto. Huius quidem ãninũdũ
uicesmiã partem sato esse conuersam.
Quo circa si reditũ in hũe locũ desꝑaueris
ni quo omĩa sũt magnis ⁊ prestantib uiris

Expanded text:
iis, qui postea nascentur, sermonem fore de iis, qui postea nascentur, sermonem fore de te, cum ab iis nullus fuerit, qui ante nati sunt? qui nec pauciores et certe meliores sos, a quibus audiri nomen nostrum potest, nemo unius anni memoriam consequi possit. Homines astri, reditu unde semel profecta sunt, cuncta astra redierint, eandemque totius caeli descriptionem longis intervallis retulerint: cum uertens annus appellari potest, in quo uix dicere audeo quam multa hominum saecula teneantur. Namqhominibus exstinguique visus est, cum Romuli animus haec ipsa in templa penetravit, quandoque ab eadem parte sol eodemque tempore iterum defecerit, tum signis omnibus ad principium stellisque revocatis expletum annum habeto; cuius quidem anni nondum vicesimam partem scito esse conversam. Quocirca si reditum in hunc locum desperaveris, in quo omnia sunt magnis et praestantibus viris,
Abbreviated transcription (Latin):
angustata pertitibus ⁊ ateribus latior par¬
ua quedam insula est circunfusa illo ma¬
ri qd̾ atlanticũ. quod magnũ quẽ occea¬
nũ appellatis in terris Qui tamen tãtũ
nomine ꝙͣ sit ꝑuus uides Ex hiis ipsis
cultis notis q terris nuĩ cuit tuũ aut cuiꝰꝙͣ
nr̃m nomen uel caucasũ hunc quẽ cernis
transcendere potuit uel illum gangẽ trãs¬
natare uel quis in ieliquis oriẽtis uel obe¬
untis solis ultimis aut aquilonis austri¬
ne partibus tuũ nomen audiet Quibus
amputatis cernis profecto quãtis angus¬
tis nr̃a se gloria dilatari uelit Ip̃i aũt
qui de nobis loquũt᷑ qͣm loqũtur du.
quin eciã si cuꝑiat proles illa futurorũ
hominũ. demoeps laudes unꝰ cuiꝰq nr̃m
a partibus acceptas posteris prodere tũ
ꝓpt̾ eliuuones exustionesq terrarum
quas accidere temꝑe certo necesse est non
modo .ñ. eterna. s ne diuturnã quidẽ glo¬
riã assequi possimiꝰ Quid autẽ int̾est ab

Expanded text:
angustata verticibus, lateribus latior, parva quaedam insula est circumfusa illo mari, quod Atlanticum, quod magnum, quem Oceanum appellatis in terris, qui tamen tanto nomine quam sit parvus, vides. Ex his ipsis cultis notisque terris num aut tuum aut cuiusquam nostrum nomen vel Caucasum hunc, quem cernis, transcendere potuit vel illum Gangen tranatare? Quis in reliquis orientis aut obeuntis solis ultimis aut aquilonis austrive partibus tuum nomen audiet? quibus amputatis cernis profecto quantis in angustiis vestra se gloria dilatari velit. Ipsi autem, qui de nobis loquuntur, quam loquentur diu? Quin etiam si cupiat proles illa futurorum hominum deinceps laudes unius cuiusque nostrum a patribus acceptas posteris prodere, tamen propter eluviones exustionesque terrarum, quas accidere tempore certo necesse est, non modo non aeternam, sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi possumus. Quid autem interest ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ceus enim ut deum cognoscerẽt profunde
susciperent audire ceperũt El audiut ad
deum currerent incessu alacri uegetant:
Muti ut deum confiterent᷑ daris uotib cla¬
mauerũt. leprosi pro abluendis contariis
amme lurida mẽbra disposuere. xp̃s dei fi¬
sibus ⁊ maris magru precellas suo impio
saxaq sese illidencia dissoluũtur ⁊ ipamors
eum tene non potuit Nai resurgẽs die t̾ria
ad sedem paternã reuolauit psalmista testã¬

Expanded text:
Caecis, enim, ut Deum cognoscerent, profundae susciperent, audire coeperunt. Claudi, ut ad Deum currerent, incessu alacri vegetantur. Muti, ut Deum confiterentur, claris vocibus clamaverunt. Leprosi pro abolendis contagiis animae lurida membra deposuerunt; eft maris magni procellas suo imperisaxaque sese illidentia dissolvuntur, siquidem et ipsa mors eum tenere non potuit. 5. Nam resurgens die tertia, ad sedem paternam revolavit, ministeriisq
Abbreviated transcription (Latin):
ribus constant. fas.: lex diuina est Ius lex
hũana. ẽransire ꝑ alienũ fas est. Ius nõ est
Quid differũt inter se ius et mores. Ius ge¬
nerale nomen est ⁊ lex autẽ iuris est speciẽs
scripta. Mos est uetustate probata cõsuetudo.

Expanded text:
ibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alienum fas est, ius non est. Quid differunt inter se ius, leges et mores . Ius generale nomen est, lex autem iuris est species. scripta. Mos est vetustate probata consuetudo,
Abbreviated transcription (Latin):
uerus affricanus ab oppido lepti sep
natura seuus. fortissime rem publicã rexit
ad tyrannndem aspirauerat apud cyremũ
Uicit et interfecit Iudeos ⁊ samaritas rebel¬
lare conantes ferro coercuit Quĩta post¬
neronẽ ꝑsecutione xpĩanos excruciauit
Plurnmq scorum ꝑ diuersas proiuĩcias
martirio coronati sunt. Seuerus ꝓfectus
sepe gestis receptam partem insule maxi
insuꝑ turribus cõmunitum ꝑ .c.xxii. nu¬
cepit Ibiq apud eburacum oppidũ mior¬
bo obiit. Reliquit duos filios bassianũ ⁊
getam quorũ geta hostis publicus iudica¬
tus interiit. Bassianus antonii cognomi¬
e assumpto imꝑio potitus est
imo ab urbe condita. dcccc.lxii.¬
adeptus est Mansit ꝙ in eo non plenis an¬
nis .uii. uixit patre asperior omnib autẽ
homĩb libidine intemperantior qui eciã
nouertam suã uiliam uxorẽ duxit. hic
contra parthos bellum moliens inter edis¬
sam et carphas ab hostibus catũuentꝰ occi¬

Expanded text:
er Tripolitanus, ab oppido Lepti, decnatura saevus, multad tyrannidem asuicit et interfecit. Iudaeos et Samaritas rebellare conantes ferro cohercuitNeronem persecutione Christianos excruciauit, plurimique sanctorum per diuersas prouincias martyrio coronati sunt. hanc profanam saepe gestis receptam partem insulae a ceinsuper turribus communitum, per duxit. ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus indicatus interiit, Bassianus Antonini cognomine adsumpto regno potitus est. 504 Anno ab Vrbe condita DCCCCLXIIadeptus est, mansitque eo annis non plenis septem. Vixit patre asperior. Omnibus autem hominibus libidine intemperantior, qui etiam nouercam suam Iuliam uxorem duxerit. hic contra Parthos bellum moliens, inter Edessam et Carras ab hostibus circumuentus occi
Abbreviated transcription (Latin):
sis februarii intromissa sunt coram sy nodo
uene rabiliũ patrum dicta Iohĩs constãtino¬
politani. Cyrilli. Athanasii. basilii. õgorii.
nis duas naturales uoluntates ⁊ opatiõẽs
in xp̃o dicentes ad satisfactionẽ principis et

Expanded text:
eret, intromissa sunt coram Synodo venerabilium Patrum dicta Joannis Constantinopolitani, Cyrilli, Athanasii, Basilii, Gregorii nis duas naturas, duas voluntates vel operationes in Christo dicentes ad satisfactionem Principis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
plificauit. Hic repperit in urbe roma ĩba
basilica predicta monachos romanos ĩstitu¬
it Hic dum esset electus mense augusto ap
paruit stella cometa a parte orientis ab galli
cantu usq mane ꝑ menses .iii. Cuiꝰ radii ce¬

Expanded text:
iebus 10. Hic repperit in urbe Roma, in msit, et ibidem monachos Romanos instituic papa dum esset electus, per Augustum mensem apparuit stella a parte Orientis a galli cantu usque mane per menses III, cuius radii ce
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ genuit arfaxat. Arfaxat ãno .xxxu
genuit salem. Salem anno .xxuii.ge nuit
heber. Heber anno .xxxiiii. genuit phalech
Phalech amno .xxx. genuit Reu. Reu ãno
.xxxu. genuit Seruch. Seruch ãno .xxx.
genuit nachor. Achor anno. xxxuiiii. genͤ
thare Thare amio .lxx. genuit abraham¬

Expanded text:
et genuit Arfaxat. Arfaxat anno CXXXV genuit Salam. Salam anno CXXX genuit Cheber. Cheber anno CXXXIIII genuit Falech. Falech anno CXXX genuit Ragau. Ragau anno CXXXII genuit Seruc. Seruc anno CXXX genuit Nachor. Nachor an. LXXVIIII genuit Thara. Thara anno LXX genuit Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
chofago ⁊ malo aureo requiescit. ut sicut
eo uiuente totus mũdus ei subiectꝰ fuit
est. Cesar tantus erat quãtus fuit orbis¬
lapis est unus dic qua fuit arte leuatus
Et si sunt multi dic ubi contigu

Expanded text:
cofago requiescit, ut sicut eo vivente totus mundus ei subiectus fuit, est: Cesar tantus eras quantus et orbislapis est unus, dic, qua sit arte levatus? Si lapides multi, dic, ubi contigu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter dei uoluntatẽ qui tustodes deputauit
aere mansitat. ⁊ quãto est terre ꝓpinquior
eo passiom affectus est accõmodatior. Reliqͥ
demones. nzita ꝓbabiles neq ita cõmodi
nec ĩiusibiles semꝑ s interdum cõtẽplabiles
qũ in diu̾sas u̾tunt᷑ figuras. exsangium

Expanded text:
pter dei uoluntatem qui custodes dedit. Eadaere mansitat et, quanto est terrae propinquior, eo passioni affectus accomodatior. Reliqui daemones neque ita probabiles neque ita commodi nec inuisibiles semper, sed interdum contemplabiles, cum in diuersas conuertuntur figuras. Exsanguium
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑: existente quidẽ alio mortali passiõĩb¬
q obnoxio genere nr̃o .i. humano necesse est
aliquod genus medium fore qd̾ tã celestis
ꝙͣ humane nature sit particeps idq ⁊ ĩmor¬
tale esse ⁊ obuoxiũ passioni. Talis porro na¬
tura demonũ est ut opmor hñs cũ duũtate
consortiũ ꝓpt᷑ ĩmortalitatẽ hñs eciã cũ occi¬
duis cognationẽ quia est passibile nec mi¬
mune a passionib cuiꝰ eͦffectus nobis quoq
consulit. Huiꝰ geneus est illud ethereum
qd̾ in scdo loco esse comimemorauimꝰ positũ
quos hebrei uocant sedo̾s angelos stareq¬
morie tenatitate rebus quidẽ diuiius obse¬
quiũ ministiantes. sũma sapientia. hinna
ins prudenter opitulantes. idẽq speculato¬
nũcupant. quos quidẽ ꝑfectos sensili mũdo
enm deus iuxta angelũ sic angelꝰ iuxta
hominẽ. Dehinc qd̾ nobis usui sint inter¬
p̾tantes ⁊ nũcupantes deo p̃ces nras .i. iter¬

Expanded text:
dicitur, existente item alio mortali passionibusque obnoxio, genere nostro, necesse est aliquod genus medium fore, quod tam caelestis quam terrenae naturae sit particeps, idque et immortale esse et obnoxium passioni. Talis porro natura daemonum est, opinor, habens cum diuinitate consortium propter immortalitatem, habens etiam cum occiduis cognationem, quia est patibile nec immune a passionibus, cuius affectus nobis quoque consulit. Huius porro generis est illud aethereum, quod in secundo loco commemorauimus positum, quos Hebraei uocant sanctos angelos stareqmoriae tenacitate, rebus quidem diuinis obsequium nauantes summa sapientia, humanis uero prudenter opitulantes idemque speculatonuncupant. Quos quidem praefectos sensili mundo dum — ut enim deus iuxta angelum, sic angelus iuxta hominem —, dehinc quod usui nobis sint interpretantes et nuntiantes deo
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ esse decẽ milia eos ꝙ esse tãm obsequio
dei ꝙ̃ in tutela hominũ mortaliũ. nõ certaum
cõficiens sũmã numeri eoꝵ s iuxta uim plẽi
numeri triũ multiplicans . x.. Est igit᷑ dif
ĩmortale. passibile. ethereũ diligẽciã hõĩbus
impartiens. Aĩal d᷑ quia est aĩa et corpore

Expanded text:
ter esse eorum decem milia eosque esse tam in obsequio ter esse eorum decem milia eosque esse tam in obsequio dei quam in tutela mortalium, non certam summam conficiens numeri eorum, sed iuxta uim pleni numeri trium multiplicans decem milia. Erit immortale, patibile, aethereum, diligentiam hominibus impertiens». «Anima» quidem quia est anima corpore
Abbreviated transcription (Latin):
sit sermo de quo ait plato ammirabili qͣdã
esse prudencia memoria q et docilitate ꝙ oĩa
sciat. cogitationes q hominũ introspitiat
et bonis exmue delectetur improbos oderit
contingente se tristicici q̃ nascit᷑ ex odio dis¬
plicentis. Solus quippe deus ut pote plene
ꝑfecte q diũtatis neq tristicia neq uolup¬
tate contingitur. Cunctis ergo celi regio¬
nibus sortitis. demones in quil mos agi mu¬
tuos commeatꝰ mediã mũdi sedem incolẽ¬
tib potestatib obsequiũ celo prebentibus
et terrena curantib. Que potestates ethe¬
rei aereiq sunt demones. remoti sũt a uisi
nr̃o et ceteris sensib quia corꝑa eorũ neq
tantũ ignis hñt ut sunit ꝑspicua ueq tãtũ
terre ut soliditas eorum tacdui uenitatur.
tota ꝙ eorum ex etheris ⁊ aeris serenitate ⁊
liquore cõnexa indissolubilẽ coauginẽtauit
suꝑficiẽ Ex quo nõnullis ꝑ regionẽ hãc nr̃a¬
multos ẽẽ demones ẽt ysidoro placet. ait eĩ

Expanded text:
sit sermo quod ait Plato admirabili quadam esse prudentia memoriaque et docilitate felici, quod omnia sciat cogitationesque hominum introspiciat et bonis quidem eximie delectetur, improbos oderit contingente se tristitia quae nascitur ex odio displicentis — solus quippe deus, utpote plenae perfectaeque diuinitatis, neque tristitia neque uoluptate contingitur. Cunctis ergo caeli regionibus sortitis daemonas inquilinos agi mutuos commeatus mediam mundi sedem incolentibus potestatibus obsequium caelo praebentibus, etiam terrena curantibus. Quae potestates aetherei aereique sunt daemones, remoti a uisu nostro et ceteris sensibus, quia corpora eorum neque tantum ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum tactui renitatur; totaque eorum compago ex aetheris serenitate et aeris liquore conexa indissolubilem coagmentauit superficiem; ex quo non nulli regionem hanc no esse daemonas etiam Hesiodo placet. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum cũ antiloco nestoris filio uenit: Simul¬
undiq ex insidiis concurrũt. tela coniti¬
unt eos paris hortatur. Anchilles cũ anti¬
les multos occidit. Alexander .p. antibocũ
et anchillem multis plagis confodit Ita
anchilles animã ex insidiis nec quitqͣm
fortiter faciens amisit. Quem alexander
feris et uolucrib proici iubet. Id ne fatiat
Tunt eos de phano proiti iubet et suis
sui ferunt agamennõ achillẽ magnifico
nfunere effert et ut ei sepulcrum effert
bres facit Deinde consiliũ conuocat: ar¬
gnios alloquitur. Placet omnibus ut

Expanded text:
t, simulundique ex insidiis occurrunt, tela coniciunt: Paris hortatur. Achilles cum Antiles multos occidit. Alexander Antilochum interimit ipsumque Achillem multis plagis confodit. Ita Achilles animam ex insidiis nequiquam fortiter faciens amisit. Quem Alexander feris et volucribus proici iubet. Hoc ne faciat unc eos de fano eici iubet et suis  ferunt. Agamemnon eos magnifico funere effert Achillique sepulchrum ut os funebres facit. Deinde consilium convocat, Argivos alloquitur. Placet omnibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Placet consiliũ agamendni ⁊ omnibus
datur negotiũ menelao. hic cyrophi pro¬
fitiscunt: ad licomeñẽ auũ eius. Imperat
exercitũ educit instruit. hortatur
Contra ĩ royani ex urbe prodeunt
preliũ cõmittitur In prima acie. Aiax nu¬
dus u̾satur. Clamore orto magno: multi
pugnãdo. Alexander arcum tendit multos
interfecit. aiaci latus nudũ figit. Aiax sau¬
pit nec destitit insi proscerneret. Aiax fes¬
sus uulnere in castio refert᷑ sagitta ex ẽp¬
ta statun moritur aAlexandri corpus ad

Expanded text:
placuit Agamemnoni et omnibus, datur negotium Menelao. Hic Scyrum proficiscitur ad Lycomedem avum eius, imperat,exercitum educit instruit hortatur. Contra Troiani ex urbe prodeunt. Proelium committitur, in prima acie Aiax nudus versatur. Clamore magno orto pereunt. Alexander arcum tetendit, multos interfecit, Aiacis latus nudum figit. Aiax saur, nec destitit, nisi eum occideret. Aiax fessus vulnere in castra refertur, sagitta exempta moritur. Alexandri corpus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Etuba mesta qd̾ duo filii eius for¬
tissimi hector et ⁊̃ roilus ab achille inter¬
fecti essent. consiliũ muliebre et temera¬
drum filium accersit. orat. hortatur ut se
et fr̃ẽs suos ulciscatur. insidias achilli fact¬
at et eum nec opmantẽ occidat Qm̃ ad
se miserit et rogauit ut sibi polixena ĩ
matrimonio daretur. se ad eũ missuram
priami uerbis ut pacem fedusq inter se
et collocaͣturũ ibi ꝙ sibi insidias collocai
satis q esse uite sue si eũ occideret. Quia
promisit facturũ. Noctu de exercitu ducũ¬
tur fortissimi et in phano apollinis collo¬
cantur signũq accipiũt. Hecuba ad achil¬
lem prian uerbis sicuti condixerat nũciũ

Expanded text:
ecuba maesta, quod duo filii eius fortissimi Hector et Troilus ab Achille interfecti essent, consilium muliebre temeradrum filium arcessit orat hortatur, ut se et fratres suos vindicaret, insidias Achilli faceret et eum nec opinantem occidat, quoniam ad se miserit et rogaverit, ut sibi Polyxenam daret in matrimonium: se ad eum missuram Priami verbis, pacem inter se foedusque m, conlocuturum ibique se illi insidias collocare, satis sibi victum esse, si eum occideret. Quod promisit. Noctu de exercitu eliguntur fortissimi et in fano Apollinis collocantur, signum accipiunt. Hecuba ad Achillem, sicuti condixerat, nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuemiũt. Agamenon dyanam placat.
dicit q suis sociis ut classem soluant ad
troyam iter faciant utuntur duce philoc¬
teta qui cum argo nautis ad troyã fuerat
Deinde applicant classem ad oppidũ quod
sub imꝑio priami regis erat et id expug¬
ad priamũ. si uellet helenam reddere et
predam quã alexander fecit restituere.
Achilles ⁊ telephus ad predam missiam
ad theutr autẽ regẽ ꝑueniũt predam q¬
faciunt. Theutians cum exercitu suꝑueĩt
quem achilles fugato exertitu uulnerat
Quem iacentẽ thelephus tlippeo protexit
ne ab achille interficetur Cõmemorant¬
adhuc puer erat a patre hercule ꝓgenitus
a T̃ hentrante rege hospitio receptus dyo
tem et feris ab hertule interfectũ T̃eutrã¬
ti regnũ tutum reddidisse ob hoc ꝙ eus
filium Telephum ei suppetias uenisset
Quod cum tentrans intelligeret se eodẽ
uulnere mortẽ effugere non posse regnũ
dit et eum regẽ ordinauit. Tum regẽ
teutrantẽ telephus magnifice sepeliuit

Expanded text:
eniunt. Agamemnon Dianam placat dicitque sociis suis, ut classem solvant, ad Troiam iter faciant. Vtuntur duce Philocteta, qui cum Argonautis ad Troiam fuerat. Deinde applicant classem ad oppidum quod sub imperio Priami regis erat, et id expug, si velit Helenam reddere et praedam quam Alexander fecit restituere. Achilles et Telephus ad praedandam Mysiam. Ad Teuthrantem regem veniunt praedamqfaciunt. Teuthras cum exercitu superveniunt. Quem Achilles fugato exercitu vulnerat: quem iacentem Telephus clipeo protexit, ne ab Achille interficeretur. Commemoranadhuc puer erat, a patre Hercule progenitus, a Teuthrante rege hospitio receptus est.s et feris ab Hercule interfectum Teuthranti regnum totum tradidisse: ob hoc eius filium Telephum ei subpetias venisse. Quod cum Teuthras intellegeret se eodem vulnere mortem effugere non posse, regnum dit et eum regem ordinavit. Tum regem Teuthrantem Telephus magnifice sepelivit
Abbreviated transcription (Latin):
adducant. Cumq achilles delphos ueniss
ad oraculum ꝑgit. et ex auditu respondĩt᷑
grecos uictores decimo anno troyam cap
natus diuinus dona pro frigibus a suopo¬
pulo missus apollini portabat. Huic ex
classe militũ contra troyanos proficiscat᷑
eosq sua intelligencia moueat ne inde
discedant priusꝙͣ troya capta sit postꝙͣ ĩ
fanum ueutum est inter se achilles et
calcas contulerunt gaudentes. hospicio
amiticiã confirmant una athenas ꝑue

Expanded text:
Achilles cum Delphos venisset, ad oraculum pergit: et ex adyto respondetur Graecos victuros, decimoque anno Troiam captnatus divinus. Dona pro Phrygibus a suo populo missus Apollini portabat, simul coclasse militum contra Troianos proficiscatur eosque sua intellegentia iuvet, neve inde prius discedant, quam Troia capta sit. Postquam in fanum ventum est, inter se Achilles et Calchas responsa contulerunt, gaudentes hospitio amicitiam confirmant, una Athenas prof
Abbreviated transcription (Latin):
quã edificauerat et cibos mense eius ⁊ habi¬
tacula seruorũ eius et ordinẽ ministrãtiũ
uestesqz eorũ et piternas et holocausta q̃
offerebat in domo dñi non habebat ultra¬
spm̃. Dixit q ad regem. Uerus est sermo quẽ
audiui in terra mea suꝑ sermonibus tius.
et suꝑ sapiencia tua: et non credebã narrãtibꝰ
michi. donec ipsa ueni. et uidi oculis meis. ⁊
tui qui stant coram te semꝑ: et audiũt sa¬
pienciã tuam. Sit dñs deus tuus bñdictꝰ
cui placiusti et posuit te suꝑ thronũ isre¬

Expanded text:
quam aedificaverat, et cibos mensae ejus et habitacula servorum, et ordinem ministrantium et vestes eorum, et pincernas, et holocausta, quae offerebat in domo Domini: Verus estm. Dixitque ad regem: Verus est sermo, quem audivi in terra mea, super sermonibus tuis, et super sapientia tua: et non credebam narrantibus mihi, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus cui placuisti, et posuit te super thronum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ti britonibus circiter quadringenti de lige¬
run tũ caballis egressi. cynomãnis cuuta¬
tẽ adeunt. Qua depredata in regressu suo
deus̃ cũ eis esset offendunt. Et conserto p̃¬
lio robertus occiditur. ragnulphꝰ pulne¬
sauciato ⁊ aliis quibusdã occisis ceteri ad
sua quiq discedunt Et qm̃ ragnulphus
et robertus de p̃cedentiũ se uidicta qui
contra suũ ordinẽ alt̾ abbatiã sc̃ĩ hylarii.
alter abbatiã sc̃ĩ martini presumpserat
castigari noluerũt in se ultionẽ experiri
.lx. inde interfecerũt. et capientes quẽdã
sũmã argenti frumenti ꝙͦ ⁊ uini ⁊ aĩalium
ab incolis terre ipiꝰ quesierũt ut cũ eis patẽ

Expanded text:
ti Britonibus, circiter quadringenti de Ligeri cum caballis egressi, Cinomannis civitatem adeunt. Qua depraedata, in regressu suo Deus cum eis esset, offendunt. Et conserto praelio, Rotbertus occiditur, Ramnulfus plvulnerato, et aliis quibusdam occisis, caeteri ad sua quique discedunt. Et quoniam Ramnulfus et Rotbertus de praecedentium se vindicta, qui contra suum ordinem alter abbatiam Sancti Hilarii, alter abbatiam Sancti Martini praesumpserat, castigari noluerunt, in se ultionem experiri 60 circiter inde interfecerunt; et capientes quemdam argenti, frumenti quoque et vini ac animalium ab incolis terrae ipsius quaesierunt, ut cum eis pacem