comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uia tua uiuifica me .iiii.¬
t enĩ qͥ in uia ẽ cli. uanitates
picere: cũ. xp̃c in carne sua omnes
mundi huiꝰ crucifixerit uanitates ᷤ
Auertam᷑us gͥ oculos nr̃os a uanita¬
tib: ne qd oculus uiderit. animꝰ
cencupiscat. Mystica enĩ differamꝰ
interim. Ntinã hac int̃pretatione
possimꝰ reuocari. ad diuersa circen¬
sium ludoꝵ. atq theatraliũ spec
tacula festinantes. uanitas ẽ illa
quȩ cernis. Pantominũ aspicis ua¬
nitas ẽ. Luctatores aspicis: uani¬
tas ẽ: qr cernis eos de uiridi lucta¬
ntes corona. llli enĩ ueri sunt luc¬
tatores: qͥ aduersũ huiꝰ scłi luctan¬
tur inlecebras. Non capiat oculos
tuos palestra menbroꝵ. Equos cur¬
rentes aspicis: uanitas ẽ: qr uane
currunt. qͥ ascendentẽ saluare non
possunt. Deniq recursus ipse te doce¬
at. qr uane currunt qͥ ñ directiũ con¬
ficiunt iter: obliuiscentes. suꝑiora &
ea quȩ inferiora sunt appetentes. An-

Expanded text:
in uia tua uiuifica me. ein uia tua uiuifica me. etenim qui in uia est dei, uanitates non picere, cum Christus in carne sua omnes mundi huius crucifixerit uanitates? auertamus igitur oculos nostros a uanitatibus, ne, quod oculus uiderit, animus concupiscat; mystica enim differamus interim. utinam hac interpretatione possimus reuocare ad diuersa circensium ludorum atque theatralium sptacula festinantes. Vanitas est illa quam cernis. Pantomimum aspicis, vanitas est: luctatores aspicis, vanitas est; quia cernis eos de viridi luctantes corona. Illi enim veri sunt luctatores, qui adversum hujus saeculi luctantur illecebras. Non capiat oculos tuos palaestra membrorum. Equos currentes aspicis, vanitas est; quia vane currunt, qui ascendentem salvare non possunt. Denique recursus ipse te doceat quia vane currunt, qui non directum conficiunt iter, obliviscentes 1027 superiora, et ea quae posteriora sunt, app
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ detrim̃tũ. Ergo scd̃m eos qͥ ita
acceperunt. ut op tet ꝓpħra incli¬
nare cor suũ in testimonia. & ñ in
auaritiã. & ñ congriumꝰ ad sensum:
atq utinã precẽ scĩ sequentes. et
oremꝰ qd̾ ille orauit. et qd̃ oramus
imnitem᷑ affectu. Qͥd enĩ mͥ ꝓdest si
orem ut auertat cor meũ dñs ab
auaritia: et ipse dieb ac nocꝰtib pe¬
cumȩ querã conpendias si oramus
serinone: cõpatiam᷑ & mente. Audit
sensũ nrm iħc: et cognoscens duiob
istis ñ conuenire. sermoni & cupidi¬
tati. ñ exaudit. loquentẽ: & icło qͥ
bene uolebrit orare dicebeit. Orabo
spũ. orabo & mente: psallã spũ.
psallã ⁊ mente. Ita magis audit
orantẽ. si asꝑnet᷑ auariciã. s qr
inualidi sumꝰ. E plerũq uolenteᷤᷤ
auertere cor nr̃m a pecunia. uł
auri. ł argenti capimur aspecꝰtu.
et agrũ aut edificiũ uidentes
alienũ concupiscimꝰ. bene addidit
propheta dicens. Suerte oculos
meos ne uideant uanitatem.

Expanded text:
ta acceperunt, ut optet propheta inclinari cor suum in testimonia et non in auaritiam, et nos congruimus ad sensum. atque utinam precem sancti sequentes et oremus quod ille orauit et quod oramus imitemur affectu! quid enim mihi prodest, si orem ut auertat cor meum dominus ab auaritia et ipse diebus ac noctibus pecuniae quaeram conpendia? si oramus sermone, conpatiamur et mente; audit sensum nostrum Iesus et cognoscens duobus istis non conuenire, sermoni et cupiditati, non exaudit loquentem. et ideo, qui bene uolebat orare, dicebat: orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente. ita magis audit orantem, si aspernatur auaritiam. Sed quia inualidi sumus et plerumque uolentes auertere cor nostrum a pecunia uel auro uel argento capimur aspectu et agrum aut aedificium uidentes alienum concupiscimus, bene addidit propheta dicens: auerte oculos s meos, ne uideant uanitate s,
Abbreviated transcription (Latin):
ris illã ut pecuniã. & ut thesauroᷤ
scrutatꝰ fueris ea: tẽ intelliges ti¬
morẽ dñi. & ido tamquã suꝑ ba¬
sim bonã dicit. statue seruo tuo
eloquiũ tuũ. in timore tuo. Nlena
disciplinȩ oratio: ꝑ quã docem᷑ quẽ¬
admodũ debeamꝰ orare. Hnusqͥsq
sermo. doctrina ẽ dep̃candi. & quia

Expanded text:
 ut thesauros scrutatus fueris eam, tunc in- telleges timorem domini. et ideo, tamquam super basim bonam, dicit: statue seruo tuo eloquium tuum in timore tuo. plena disciplinae oratio, per quam docemur quemadmodum debeamus orare; unusquisque sermo doctrina est deprecandi. et q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nr̃ã redemptione. Ceruices suas
posuit in flagella: maxillas suas.
in palmas. Ascendit crucẽ: ut doce¬
ret mortẽ ñ ẽẽ metuendã. Beniq
quasi p̃cedens. ait petro. Tu me se¬
quere. & id̃o petrus cursũ consũma
alibi habent. et puto qd̃ ideo
niutatũ sit: qr utilitas bone rei uide¬
tur ẽẽ expetenda potiꝰ quã declinan¬
da: s qr pleriq lucrũ pecuniarum
utilitatẽ suã putant ẽẽ. iło si legi¬
inus utilitatẽ. ñ anime utilitatẽ
acciꝑe debemꝰ ꝓpħam declinare:

Expanded text:
pro nostra redemptione. ceruices suas pro nostra redemptione. ceruices suas posuit in flagella, maxillas suas in palmas; ascendit crucem, ut doceret mortem non esse metuendam. denique quasi praecedens ait Petro: t u me sequere, et ideo Petrus cursum consummautem\' alii habent et puto, quod ideo mutatum sit, quia utilitas bonae rei uidetur esse expetenda potius quam declinanda. sed quia plerique lucrum pecuniarum utilitatem suam putant esse, ideo, si legimus "utilitatem", non animae utilitatem accipere debemus prophetam decli
Abbreviated transcription (Latin):
te deducit. Qͦmͦ deducat audi. Nisi
qͥ tulerit crucẽ suã. & post me secu¬
tus fuerit: ñ ẽ me dignꝰ. Precedit gͦ
xpc̃. ut nos sequam᷑. p̃cedit uerbũ.
Dñs craauit me ꝓrincipiũ uarum
suarũ. aduertimꝰ qd̾ xt pͥncipiũ uiaꝵ¬
xp̃c: & finis uiarũ sit. Non uereor ne
debo. Ita creatũ dico quẽ ad modum
factũ legi: hoc ẽ factũ ex muliere fa¬
ctum sub lege. hoc ẽ scd̃m susceptionẽ
carnis creatũ. scd̃m qd̃ est natꝰ ex iu¬
rgine. Creatꝰ ẽ. ut redimeret creatu¬
ras: homo factꝰ ẽ: ut homines a mor¬
te ꝑpetua liberaret. Creatꝰ ẽ ut uiaᷤ
mͥ demonstraret et̃nas: qͥb homo
redire possit ad dĩ regnũ. Ergo qr
pͥncipiũ ẽ uiarũ dĩ: hoc pͥncipiũ
sequam᷑. Frus uiã noui ingressus¬
ẽ testam̃ti: ut uiã nob̾ douetionis
sterneret iteni ieuinamꝰ. ante noᷤ
ille ieiunauit. Si ꝓ nomine eiꝰ sus¬
tinemꝰ inuirias: priꝰ ille sustinuit

Expanded text:
te deducit. quomodo deducat, audi: nisi te deducit. quomodo deducat, audi: nisi qui tulerit crucem suam et post me secutus fuerit, non est me dignus. praecedit ergo Christus, ut nos sequamur, praecedit uerbum. nus creauit me principium uiarum suarum. aduertimus. quod et principium Christus et finis uiarum sit. non uereor, ne s?\' respondebo: ita creatum dico, quemadmodum factum legi, hoc est: factum ex muliere, factum sub lege, hoc est: secundum susceptionem carnis creatum, secundum quod est natus ex uirgine. creatus est, ut redimeret creaturas, homo factus est, ut homines a morte perpetua liberaret. creatus est, ut uias mihi demonstraret aeternas, quibus homo redire possit ad dei regnum. ergo quia principium est uiarum dei, hoc principium sequamur. primus uiam noni ingressus testamenti, ut uia nobis deuotionis sterneret iter. si ieiunamus, ante nos ille ieiunauit. si pro nomine dei sustinemus iniurias, prius ille sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dico. Itaq ñ usurpatorie dixe¬
ita p̃ceptũ ẽ p̃ceptoꝵ. S ut ista ser¬
uare possimꝰ: intellectũ petamꝰ a dño.
Intellegamꝰ qͥd sit circũtisio. Circũ¬
crdit lͥesus petrinis gladiis: & ab¬
stulit obprobriũ egypti a filiis
isrł. Petra xp̃c ẽ. Circũcidat te uer¬
bũ d̃i & gladius oris eiꝰ: & sic egy¬
pti carebis obꝓbrio. Non gͥ corporis
s cordis intellegenda ẽ circũcisio:
si intellexeris legẽ. seruabis eã in
corde tuo. Iudeus in corde legẽ ñ
seruat. s in labiis recitat: & legẽ
ignorat. Deniq popłs hic labiis in¬
quit me honorat: cor aut̃ eoꝵ lon¬
ge ẽ a me. Qͦmͦ potest lȩgẽ tenere:
qͥ longe ẽ a legis auctore: Tercuis
uersiculus qͣ habeat consideremꝰ.
Deduc me in semitã mandatorũ
tugrum: quoniam uolui eam.
uis hoc licit: nͥ qui. xp̃m
seqͤtutur. Non potest aluis
hoc dicere. nͥ qͥ illud exequit᷑ qd̃
scriptũ ẽ: post dñm dm̃ tuũ am¬
bulabis. et ipsi adherebis qi ipse

Expanded text:
tum dico\'. itaque non usurpatorie dixeita praeceptum est praeceptorum. Sed ut ista seruare possimus, intellectum petamus a domino. intellegamus, quae sit circumcisio. circumcidit Iesus petrinis gladiis et abstulit obprobrium Aegypti a filiis Israel. petra Christus est; circumcidat te uerbum dei et gladius oris eius, et sic Aegypti carebis obprobrio. non igitur corporis, sed cordis intellegenda est circumcisio. si intellexeris legem, seruabis eam in corde tuo. Iudaeus in corde legem non seruat, sed in labiis legem recitat et legem ignorat. denique: populus hic, inquit, labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. quomodo potest legem tenere qui longe est a legis auctore? tertius uersiculus quid habeat, consideremus. Deduc me in semitam mandatorum tuorum. quoniam uolui eam. quis hoc dicit nisi qui Christum sequitur? non potest alius hoc dicere nisi qui illud exequitur, quod scriptum est: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
orũ tuorũ delecꝰtabitr. ẽ & uia man¬
datorũ. Niã mandatoꝵ tuoꝵ cuturi.¬
ri. Interrogemꝰ gͦ has uiaᷤ. ut dicatur
nob̾. state in uiis legis. & int̾rogate
semitas et̾nas: & uidete que uia
melior & ambulate in ea. Cũ om̃s
gͥ abulauerimꝰ uias: ueniemꝰ in
tũ ẽ: estote mͥ testes. & ego testis dic̃
d̃as. ⁊ puer meus quẽ elegi. Aduer¬
tim᷑ gͥ quantũ nob̃ ambulandũ sit:
ut ueniamꝰ ad xp̃m. ambulandũ in
lege. qr finis legis ẽ xp̃c sine lege
qͦ ñ ꝑuenit᷑ ad xp̃m. Unde manifes¬
tum ẽ qd̵ heretici qͥ legis ueteris
ñ accipiunt testamenti : & si dicãt
Ipse ẽ enĩ iħc initiũ ⁊ furis. Oportet
gͥ ut ambulemꝰ scd̃m legẽ spũalẽ. ut
ueniamꝰ ad legis finẽ dñm iħm. O¬
portet ut sequam̃ testimonia. ut
ꝑuenire possimꝰ ad magnũ testimo¬

Expanded text:
 et uia mandatorum: uiam mandatorum tuorum cucurri. interrogemus ergo has uias, ut dicatur nobis: state in uiis legis et interrogate semitas aeter- nas et uidete quae uia melior et ambulate in e a. cum omnes igitur ambulauerimus uias. ueniemus intum est: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus, et puer meus quem elegi. Aduertimus igitur, quantum nobis ambulandum sit, ut ueniamus ad Christum, ambulandum in lege, quia finis legis est Christus. sine legem. Unde manifestum est quod haeretici, qui Legem veteris non accipiunt Testamenti, etsi dicant Ipse Jesus est initium et finis. Oportet igitur ut ambulemus secundum legem spiritalem; ut veniamus ad Legis finem Dominum Jesum. Oportet ut sequamur testimonia; ut pervenire possimus ad magnum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
cula mansionũ. in qͥb requiescunt scĩ:
de qͥb iste ẽ qͥ dicit. Negẽ mͥ constitu¬
e dñe: uiã iustificationũ tuarũ. Be¬
ne ait statuȩ: ut in pectore eiꝰ un¬
mobilis & fixa ꝑmaneat. nec aliqͦ
scłi turbine ab eiꝰ conuellat᷑ affectu:
ut ipse sibi lex sit. opꝰ habens legis
scriptũ in corde suo. & queã inqͥt
illã semꝑ. Non ẽ enĩ mediocre qd̾ re¬
quirit᷑ parachysi grã. dĩ regnũ. an¬
geloꝵ consortiũ. ĩmortalitatis ᷑ domici¬
liũs ñ gͦ uno die querit᷑ nec duob
aut paucis mensib. s querit᷑ semꝑ.
& queritur ꝑ omnia. et meritorũ
multa concurrunt suffragia. Aia
Nantoc. enĩ & omẽ tẽpus. significat.

Expanded text:
requiescunt sancti, de quibus iste est qui dicit: legem mihi constitue, domine, uiam iustitiarum tuarum. bene ait \'statue\', ut in pectore eius inmobilis et fixa permaneat nec aliquo saeculi turbine ab eius conuellatur affectu, ut ipse sibi lex sit, opus habens legis scriptum in corde suo. Et quaeram, inquit, illam semper; non est enim mediocre, quod requiritur paradisi gragelorum consortium inmortalitatisque domicilium. non ergo uno die quaeritur nec duobus aut paucis mensibus, sed quaeritur semper et quaeritur per omnia, ut meritorum multa concurrant suffragia; διὰ παντὸς enim et \'omne tempus\' significat
Abbreviated transcription (Latin):
lia Ue enĩ his qͥ adsuunt ceruicalia:.
ihezechiel dicit. Has mansiones pͣ-
laudat sapiens uias eiꝰ. Niȩ eiꝰ uie
bonȩ: & om̃s semite eiꝰ in pace. s qr
sapientia. honesta cariras. ita ꝑfec¬
ti sunt: si habeant caritatẽ. Nemi¬
tudo enĩ legis. caritas ẽ: Suscitari
& resuscitari uult caritatẽ: suscita¬
ri in ueterc testam̃to. resuscitari
in nouo. Caritas ds ẽ ut legimus.
caritas xp̃c ẽ. suscitat᷑ tumquã leo.
et catulus leonis. ut pudȩ ascendat
ex germine. sesuscitat᷑ ut dormiens.
ut recũbens: q ñ humana s sua
& patris maiestate ẽ suscitatꝰ a mor¬
tuis. Unde ait scriptura. qui susci¬
tauit illũ: ñ enĩ poterat illũ aut
angłs. aut potestas suscitare aliena.
cũ ipse alios resuscitaret. Ergo cum
bic dicit si suscitaueritis. aut re¬
suscitaueritis caritatẽ usq qͦ uolu¬
erit. de his dicit qͥ resurrectionẽ eiꝰ
possint congrue p̃dicare: ut audien¬

Expanded text:
lia! uae enim his qui adsuunt ceruicalia, lia! uae enim his qui adsuunt ceruicalia, Ezechiel dicit. has mansiones praelaudat Sapiens uias eius: uiae eius uiae bonae et omnes semitae eius in pace. Sed quia sapientia; honestas, claritas ita perfecta sunt, si habeant caritatem — plenitudo enim legis caritas est —, suscitari et resuscitari uult caritatem, suscitari in ueteri testamento, resuscitari in nouo. caritas deus est, ut legimus, caritas Christus est. suscitatur tamquam leo et catulus leonis, ut Iudae ascendat ex germine: resuscitatur ut dormiens, ut recumbens, quia non humana, sed sua et patris maiestate est suscitatus a mortuis. unde ait scriptura: quis suscitabit illum ? non enim poterat illum aut angelus aut potestas suscitare aliena, cum ipse alios resuscitaret. ergo cura hic dicit: si suscitaueritis aut resuscitaueritis caritatem usque quo uoluer i t, de his dicit, qui resurrectionem eius possint congrue praedicare, ut audien
Abbreviated transcription (Latin):
tudinib agri: si suscitaueritis
& resuscitaueritis caritẽ. usqueqͦ
uoluerit. E iste mansiones sunt
et arcersio uos. Bona mansio
sapientiȩ: & siue in leua eiꝰ siue
in dextera bona mansio. ꝙ uia retca¬
lis ẽ. Id̾oq sapientes nuntii dicunt.
Nia reggali ibimꝰ: ñ diuertimꝰ dexte¬
ra neq in sinistra. qͦadusq transe¬
amꝰ t̃minos tuos. hoc dixert̃ mis¬
si a moyse nuntii ad regẽ edom:
hoc ẽ t̾renũ. qr t̾rena omĩa siuem
.dextera siue in sinsstra mala suis
Mala mansio insipientia. mala
mansio intẽꝑantia. S ido ꝑ transit
has mansiones hebreus. ñ diuertit
ad eas: s ꝑtransit ut ꝑueniat ad si¬
nistrã sapientiȩ & destxter̃ ͤ in ip¬
sis maneat. ubi diuitiȩ simplicita¬
tis. uͥ gła. uͥ longititudo uite est.
Longitudo uitȩ enĩ in dextera eiꝰ
ut ait salomon: in sinistra aut eius
diuitiȩ & gła. In dextera uita est.
in sinistra requies. Htinã suꝑ simi¬
strã eiꝰ requiescã: ne querã ceruica¬

Expanded text:
inibus agri, si suscitaueritis et resuscitaueritis caritatem usque quo uoluerit. et istae mansiones sunt et accersio uos. bona mansio sapientiae et siue in laeua eius siue in dextra bona mansio, quia uia regalis est. ideoque sapientes nuntii dicunt: u ia regali ibimus, non deuertemus dextra neque sinistra, quoad usque transeamus terminos tuos. hoc dixerunt missi a Moyse nuntii ad regem Edom, hoc est ̒terrenum, quia terrena omnia siue in dextra siue in sinistra mala sunt. mala mansio insipientia, mala mansio intemperantia, et ideo pertransit has mansiones Hebraeus; non deuertit ad eas, sed pertransit, ut perueniat ad sinistram sapientiae et dexteram et in ipsis maneat, ubi diuitiae simplicitatis, ubi gloria, ubi longitudo uitae est; longitudo enim uitae in dextera eius, ut ait Salomon, in sinistra autem eius diuitiae et gloria. in dextra uita est, in sinistra requies. utinam super sinistram eius requiescam, ne quaeram ceruica
Abbreviated transcription (Latin):
Nudemꝰ menbra nr̃a bono uulneri:
ȩlectã. Bonũ gͦ hac uulnerari sa¬
gitta. Non mediotris mansionis. is¬
te ꝓcessus. Non oñs possunt dicere:¬
p̃dicarent. Dicebat paulus cũ tel
iurgis cederet᷑: & clie ac nocte xp̃m
adorandũ gentib disputaret.
Dicunt hoc martyres. qͥ uulnerã
ad hanc gͦ ueniens mansionẽ eccl̃ã.
adhunc ꝓcessũ ut ꝓ. xp̃o filios su¬
os offerat. ut excipiat uulnaera
caritatis: quasi bona ficłi alim̃¬
ta re periens pietatisq fructus.
gustauit ipsa. & ortari cȩteros
cepit dicens. Gustate & iudere
qm̃ suauis ẽ dñs sicut mulũ: et
in malo uulnus ẽ: s tam̃ suaue ẽ.
Uenit iterũ ad uallẽ botrionis.
iudit ingentis uuã magnitudi¬
nis. quã duo portare uix poterãt.
unus qͥ p̃cederet. alius qͥ sequerit᷑.
gustauit in caleph: quai dicebant
mel & lac. Gustate & uidete qͣm su¬
ais ẽ ctñs. E addidit eccła dicere.
leua eiꝰ subcapite meo. & dexte¬

Expanded text:
Nudemus membra nostra bono uulneri, Nudemus membra nostra bono uulneri, electam. bonum ergo hac uulnerari sagitta. non mediocris mansionis iste stum praedicarent: dicebat Paulus cum ter virgis caederetur, et die ac nocte Christum adorandum gentibus disputaret: dicunt hoc martyres, qui vulneranAd hanc ergo veniens mansionem Ecclesia, ad hunc processum, ut pro Christo filios suos offerat, ut excipiat vulnera charitatis, quasi bona fidei alimenta reperiens, pietatis gustauit ipsa et hortari ceteros coepit dicens: ̒gustate et uidete quoniam suauis est dominus, sicut malum. et m malo uulnus est, sed tamen suaue est. uemt lteriun ad uallem botryonis, uidit ingentis uuam magnitudinis quam duo portare uix poterant, unus qui praecederet, alius qui sequeretur. gustauit in Caleph, qui dicebant mel et lac. gustate et uidete quam suauis est dominus. Et addidit ecclesia dicere: laeua eius sub capite meo et dexte
Abbreviated transcription (Latin):
clesia cũ dilectione succedit. Iste
mansiones sunt crricis. xp̃i & se¬
pulture. in qͥb uulnerata ẽ eccl̃a.
s uulnere caritatis. Hulnꝰ enĩ est
Qd̃ xp̃c excepit. s unguentũ aest
qd̾ effudit. Poniũ ẽ qd̃ pependit.
hoc pomũ gustauit eccła. & ait. ꝙ
fructus eiꝰ dulcis in faucib meis.
Q ut scias ꝙr pomũ ẽ dñs. legisti
supra. Tamquã mabũ in lignis sil
ue. ita consobrinus meus. Nos qͦq
uulnus fatem᷑. cũ p̃dicamꝰ. xp̃m cr¬
ucifixũ. s bonꝰ odor sumus deo:
q crux xp̃i uideis scandalũ. gre¬
cis stultitia: nob̾ aũt uirtus dei
atq sapientia ẽ. Hoc uulnere eccła
uulnerat᷑: cũ saluatoris sui p̃dicat
mortẽ: s hoc uulnus ẽ caritatis
Deniq qͥ ñ credit. negat: qͥ diligit
confitetur. Manicheus negat. xp̃ia¬
nus confiͣtetur. R id̾o scriptũ. uti¬
lia uulnera amici: quã uolunta¬
ria oscula inimici. Pulchre gͦ dicit
eccła: ꝙ uulnerata caritate ego sũ.

Expanded text:
clesia cum delectatione succedit. istae clesia cum delectatione succedit. istae mansiones sunt crucis Christi et sepulturae, in quibus uulnerata est ecclesia, sed uulnere caritatis; uulnus enim est quod Christus excepit, sed unguentum est quod effudit, pomum est quod pependit. hoc pomum gustauit ecclesia et ait: et fructus eius dulcis in faucibus meis. et ut scias, quia pomum est dominus, legisti supra: tamquam malum in lignis silu ae, ita consobvulnus fatemur, cum praedicamus Christum crucifixum, sed bonus odor sumus Deo; quia crux Christi Judaeis scandalum, Graecis stultitia, nobis autem virtus Dei atque sapientia est. uulneratur, cum saluatoris sui praedicat mortem, sed hoc uulnus est caritatis. denique qui non credit negat, qui diligit confitetur: Manicheus negat, christianus fatetur. et ideo scriptum: utilia uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. pulchre ergo dicit ecclesia: quia uulnerata caritatis ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ si incognitũ carpendũ ẽ iter.
duces eligunt᷑ uiarũ qͥ p̃currant.
agmini. s hoc imꝑatores isti inui¬
riosũ sibi arbitrant᷑. Ps aut̃ p̃ibat
cũ hebrei facerent iter. Peniq et
in coluina nubis loquebat᷑ ad eos.
Q ut scias qr p̃ibat. d̃s inquit pre¬
ibat illos interdiu qͥde in colunna
nubis ostendens illis uiã. noctu aut
in colunna ignis: s. ñ deficiebat co¬
lumna nubis. Interdui hanc p̃ceoen¬
tem nubis columnã sequens. eccła
ñ deficientẽ ne ipsa deficeret. um¬
bra eiꝰ refrigerabat᷑ & ideo dicit. In
cebatur deducta. in locũ pascuum.
& aquã refectionis. Introduc me in
rit ꝓgredi ad aliã mansionẽ. inqͣ
misterioꝵ grãm & leticie capiat
suauitatẽ. Hinc qͦ ꝓmouens uerũ
iter ait. Constituite in me clilecti¬
onẽ. Bonã statiua. ubi plenitudo
ẽ caritatis. Confirmate me inquit
in ungentis. stipate me in malis.
habes alias mansiones: ad qͦs ȩc¬

Expanded text:
mum si incognitum carpendum est iter, mum si incognitum carpendum est iter, duces eliguntur viarum, qui praecurrant agmini, sed hoc imperatores isti injuriosum sibi arbitrantur: Deus autem praeibat, cum Hebraei facerent iter, denique in columna nubis loquebatur ad eos. Et ut scias quia praeibat, Deus, inquit, praeibat illos: interdiu quidem in columna nubis ostenin columna ignis, et non deficiebat columna nubis interdiu. Hanc praecedentem nubis columnam sequens ecclesia non deficiente, ne ipsa deficeret, umbra eius refrigerabatur, et ideo dicit: in  a domino pascebatur deducta in locum pascuum et aquam refectionis. introducite me in rit progredi ad aliam mansionem, in qua mysteriorum gratiam et laetitiae capiat suauitatem. hinc quoque promouens uerum iter ait: constituite in me dilectionem. bona statiua, ubi plenitudo est caritatis. confirmate me, inquit, in unguentis, stipate me i n malis. Habes alias mansiones, ad quas ec
Abbreviated transcription (Latin):
querit eũ. merito desiderat: qi om
nia in occursu atq itinere dispo¬
suit imperator nr̃. Frimũ omniũ
ficdei fundamento tabernaculũ
hoc confirmandũ putauit. Dem¬
de siqua ẽ nob aspera atq arida
et prerupta mansio: imperator
tamen iste turbata discernit.
arida irrigat. deserta fecundat.
di qͥd amaritudinis. siqͥd temptationis.
siqͥd infirmitatis ẽ: ducꝰtor nr̃ et a¬
mara temperat. & sollicita mitigat᷑
dura dissoluit. & inualicla confir¬
mat: sicubi uult reqͥesc̾e rex t̃re . ex.¬
ercitũ suũ. ñ ignobilẽ uicũ. ñ com¬
meatib indigentẽ. ñ arenosa & nu¬
da gignentẽ: s urbem ȩdificiis no¬
bilem. refertã & uberem copiarũ.¬
aut agrũ amenũ & iurentẽ pas¬
cusi aut nemorosa & campestria.
statiuis oportuna decernit. Ergo si
reges t̾re norunt cõmoda p̾uiclere
sequentib se: quantomagis ds qui
bonus ẽ nouit quẽ admoclũ ꝓ futu¬
ra disponat diligentib se :  ac pri.¬

Expanded text:
quaeri eum, mento aeSlQerat, quia bene quaeri eum, mento aeSlQerat, quia bene omnia in hoc cursu atque itinere disposuit imperator noster. primum omnium fidei fundamento tabernaculum hoc confirmandum putauit: deinde, si qua est nobis aspera atque arida et praerupta mansio, imperator tamen iste turbata discernit, arida inrigat, deserta fecundat. si quid amaritudinis, si quid temptationis, si quid infirmitatis est, ductor noster et amara temperat et sollicita mitigat, dura dissoluit et inualida confirmat. Sicubi uult requiescere rex terrae exercitum suum, non ignobilem uicum, non commeatibus indigentem, non harenosa et nuda gignentium, sed urbem aedificiis nobilem, refertam aut agrum amoenum, aut virentem pascuis, aut nemorosa et campestria stativis opportuna decernit. Ergo si reges terrae norunt commoda providere sequentibus se, quanto magis Deus qui bonus est, novit quemadmodum profutura disponat diligentibus se? Ac pri
Abbreviated transcription (Latin):
tione inluminatos: spuali saginatoᷤᷤ
grã. Dicit in his eccła quȩ xp̃m
eiꝰ pascit᷑. In umbra eiꝰ concupiui ꝙ
sedi. et fructus eiꝰ clulces in fau¬
aib meis Qͥ fr̾ucꝰtꝰ eiꝰ dulcis. nisi
p̃dicatio dñce prssionis ut ipse
ait: ecce hȩxeditas dñi. fibii merces
fructus uentris. Qͥ enĩ dulcior po¬
remissio peccatorũ. & bene flos ẽ
eccła quȩ fructũ annuntꝗat hoc
marie Benedicta tu inter muliereᷤ.
et benedictus fructꝰ uentris tui.
Ergo uͥ gustauit fruc̾tũ suauita¬
tis: in prtiens ad ꝑfecꝰtiora festinat
dicens. Introduc me in domũ uiiii.
constituite ^ me dilectionẽ. confir¬
mate me in unguentis. stipate me
in malis: ꝙ uulnerata dilectione
ego sum: Leua eiꝰ sub capite meo:
et dextera eiꝰ amplexabit᷑ me. Ad¬
uiraui uos filiȩ ierusalẽ in ui¬
rtutib et fortitudinib agri. si
suscitaueritis et resuscitaueritis
dilecꝰtionẽ: usqueq uoluerit. Herito

Expanded text:
tione inluminatos, spiritali saginatos tione inluminatos, spiritali saginatos gratia; dicit in his ecclesia, quae  pascitur: i n umbra eius concupiui et sedi et fructus eius dulcis in faucibus meis. qui fructus eius dulcis nisi praedicatio dominicae passionis, ut ipse ait: ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris? qui enim dulcior frremissio peccatorum ? et bene flos est eccMariae: benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. Ergo ubi gustauit fructum suauitatis, inpatiens ad perfectiora festinat dicens: introducite me in domum uini, constituite in me dilectionem. confirmate me in unguentis, stipate me in malis, quia uulnerata dilectionis ego sum. laeua eius sub capite meo et dextera eius amplexabitur me. aduraui uos, filiae Hierusalem, in uirtutibus et fortitudinibus agri, si susci taueri tis et resuscidilectionem usque quo uo- luerit. merito
Abbreviated transcription (Latin):
scã deuotio. Dicit gͦ congregatio re¬
ligiosa: uł scã anima. Inumbra
eiꝰ concupiui & secdi. Umbra ẽ iu¬
bileus annus. Qͥs enĩ eiꝰ mistica
uidet: ut facie ad faciẽ cognoscat
quȩ anno qͥnquagesimo cõplenda
lege p̃scẽipta sunt. Ambra sunt
dies festi scd̃m legẽ primo mense.
decima menses. usq ad quartam
decimã: et inde usq ad uicesimũ
primã mensis. Quȩ umbra ẽ cele¬
britas illa inter primũ & septi¬
mũ mensẽ. In tp̃r illo a nono de¬
sis: neominiȩ et memoriale tubuꝵ
septimi mensis dies decimꝰ. dies ꝓ¬
pitiationis. Hides qr monas & cle¬
cas duo festi clies: itẽ quͥntꝰ decimꝰ
dies. dies tab̃nacłorũ ꝑ octo dies
in umbra. Hec omĩa in umbra
Prima & dies uocata & octaua dies
uocata in umbra: quȩ in sceno¬
phegiis p̃scripta ẽ scd̃m legẽ. Con¬
stitue mͥ aliqͦs ex circũcisione
creclentes in legis doctos obseruan¬
tia sollicite uiros. & nc̃ engłii agni¬

Expanded text:
tarum sancta deuotio. Dicit ergo congregatio retarum sancta deuotio. Dicit ergo congregatio religiosa uel sancta anima: in umbra eius concupiui et sedi. umbra est iubileus annus — quis enim eius mystica uidet, ut facie ad faciem cognoscat, quae anno quinquagesimo complenda lege praescripta sunt? —, umbra sunt dies festi secundum legem primo mense decima mensis usque ad quartam decimam et inde usque ad uicesimam primam mensis, quae umbra est celebritas illa inter primum et septimum mensem in tempore illo anonnsis neomeniae et memoriale tubarum septimi mensis dies decimus, dies propitiationis. uides, quia monas et decas duo festi dies, item quintus decimus dies, dies tabernaculorum per octo dies. in umbra haec omnia; in umbra prima dies uocata et octaua dies uocata in umbra, quae in scenopegiis praescripta secundum legem. Constitue mihi aliquos ex circumcisione credentes in lege doctos obseruantiae sollicitae uiros et nunc euangelii agni
Abbreviated transcription (Latin):
Tamquã malũ inquit in lignis
silue. ita consobrinus meus. in me
intima corda hominũ uerboꝵ sua¬
uitate mulcebat. s ñ solũ odor. ue¬
rũ etiã cib suauis in malo est.
Ergo cib suauis ẽ. xp̃c. In umbra
inquit eiꝰ concupui. & secli. Legẽ
enĩ acceꝑat. hanc sequebait᷑. hanc
currebat uiã. In lege itaq requies¬
cens: in umbra xp̃i reqͥescebat Bo¬
na umbra quȩ nos ab iniqͥtatis so
le deferdit. Cui aut̃ dubiũ qd lex
d̾i. umbra sit xpit Ed ẽ lex diei fes¬
ti nedmenie sabbatoꝵ nͥ umbra
futuroꝵ Quid dies sccł̾m legẽ moy¬
si Ut uideã sex dies. ꝙ iterũ sep¬
tinũ die: & sic ꝑpetua scła: qͥ mensis
scd̃m legẽ moysi. It sciens mensẽ
prima mensis iciã neomenia. et
uera scã in neomeniis offerenda
Qui scdm legẽ moysi aunus: er
illis dieb constat de qͥb ait. sex
annis seruiet hebreus & septi¬
mo anno liberabit᷑: ut inuenian¬
requiescebat patrũ fides. ꝓpħarũ

Expanded text:
tamquam ma1um, inquit, in lignis tamquam ma1um, inquit, in lignis siluae, ita consobrinus meus in mediintima corda hominum uerborum suauitate mulcebat. sed non solum odor, uerum etiam cibus suauis in malo est: ergo cibus suauis est Christus.\' In umbra, inquit, eius concupiui et sedi: legem enim acceperat, hanc sequebatur, hanc currebat uiam. in lege itaque requiescens in umbra Christi requiescebat. bona umbra, quae nos ab iniquitatis calore sola defendit. cui autem dubium, quod lex dei umbra sit Christi? quid est lex diei festi neomeniae, sabbatorum, nisi umbra futurorum ? qui dies secundum legem Moysi, ut uideam sex dies et iterum septimum diem et sic perpetua saecula ? qui mensis secundum legem Moysi. ut sciens mensem sciam primam mensis neomeniam et uera sancta in neomeniis offerenda? qui secundum legem Moysi annus ex illis diebus constat, de quibus ait: sex annis seruiet Hebraeus et septimo anno liberabitur, ut inuenianrequiescebat patrum fides et prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Refert etiã considerare qđ hoc lili¬
lim splendore circũfusum sit: intꝰ
aut̃ qd habet rubeũ sit bomi & ip¬
sum odoris: eo qd̃ caro xp̃i utlut
morali diuinitatis claritudine cir¬
cũsepta. celestis habuerit ꝓtecꝰti¬
onẽ gr̃ȩ Ieniq in pofteriorib ait.
fr̃nus meus candidus & ruberis.
Candidus claritate du̾na. ru¬
beus speciȩ coloris humani: quẽ
sacramento in carnationis ad sũp¬
sit leritoq et ipsũ qd̃ ẽ rubeum
bene olet. qr caro xp̃i sine pecca¬
to ẽ: quã ꝑfidi contrectantes. ma
nus inquinauert: scĩ uenerantes
pietatis odore flagrarunt. Accepit
hunc odorẽ dñs iħc flagrantis ec
meus: ecce es bonꝰ tamquã malus
in lignis silue. Huiꝰ modi pomũ
odorẽ gratũ habet: ut ceterorũ
pomorũ flagrantiã uincat. Ip̃c¬
gͦ ad fixus ad lignũ sicut malũ
penclens in arbore. bonũ odorem
mundanȩ fundaebat redẽptionis
et unguentũ positꝰ uitale effudit.

Expanded text:
Refert etiam considerare, quod hoc liliRefert etiam considerare, quod hoc lilium splendore circumfusum sit, intus autem quod habet rubeum sit, boni et ipsum odoris, eo quod caro Christi uelut mortalis diuinitatis claritudine circumsaepta caelestis habuerit protectionem gratiae. denique in posterioribus ait: fraternus meus candidus et rubeus, candidus claritate diuina, rubeus specie coloris humani, quem sacramento incarnationis adsumpsit. meritoque et ipsum quod est rubeum bene olet, quia caro Christi sine peccato est. quam perfidi contrectantes manus suas inquinauerunt, sancti uenerantes pietatis odore fragrarunt. Accepit hunc odorem dominus Iesus fragrantis eccmeus. ecce es bonus tam quam malum in lignis siluae\'. huiusmodi pomum odoram gratiam habet, ut ceterorum pomorum fragrantiam uincat. Christusergo adfixus ad lignum, sicut malum pendens in arbore, bonum odorem mundanae fundebat redemptionis, et unguentum potus uitalis effudit.
Abbreviated transcription (Latin):
requieuit. & iħc manifeste susce¬
sub legis timore sit popłd. s resus¬
citatꝰ a mortuis fructu uitȩ fru¬
atur ȩternȩ. Ambulemꝰ gͥ scd̃m le¬
gis doctrinã: uia nob̾ lex cłi sit.
hanc ambulans eccła dicit. Ego flos
campi & liliũ conualliũ. sicũt li¬
lium in medio spinarũ. In totam
enĩ t̾rã fides popłi credentis exi¬
uit: a ͥ spatioso posuit pedes suos
xp̃c: & id̾o pulchre ait florẽ e̾ẽ se
campi. flos erat etiã paulus. qui
Et uers flos: qͥ poterat noua et
uetaera de sui cordis ꝓferre the
dent oꝑa scõꝵ. Pulcherrime eciã
dicꝰtũ ẽ. liliũ conualliũ. qr in hu¬
milib magis elucet gr̃a. s hoc
liliũ in mecdio spinarũ. hoc inter
iudeos et hereticos. hoc inter solli¬
citudines istu̾is scł̃i. qͥue mentẽ
hominis animũq compungunt.
Possumꝰ etiã alit̾ acciꝑe: qr sicut
liliũ inter spinas emunet. ita su¬
per om̃s conuentꝰ eccła di refulget.

Expanded text:
requieuit et Iesus manifeste mansrequieuit et Iesus manifeste manssub legis timore sit populus, sed resuscitatus a mortuis fructu uitae fruatur aeternae. ambulemus igitur secundum legis doctrinam, uia nobis lex dei sit. Hanc uiam ambulans ecclesia dicit: ego flos campi et lilium conuallium, sicut lilium in medio spinarum. in totam enim terram fides populi credentis exiuit et in spatioso posuit pedes suos Christus, et ideo pulchre ait florem se esse campi. flos erat etiam Paulus, qui et uere flos, qui poterat nona et uetera de sui cordis proferre thesdent opera sanctorum. pulcherrime etiam dictum est lilium conuallium, quia in humilibus magis elucet gratia. sed hoc lilium in medio spinarum, hoc inter Iudaeos et haereticos, hoc inter sollicitudines istius saeculi, quae mentem hominis animumque conpungunt. possumus etiam aliter accipere, quia, sicut lilium inter spinas eminet, ita super omnes conuentus ecclesia dei refulget.
Abbreviated transcription (Latin):
na & fecunda succedere. Inde rasidin:
bens in se & popłi temptationẽ. et
leggis ꝓmulgationẽ. Uariant᷑ meri¬
ta mansionũ: ꝙ nulli iuigis in hoc
scło uiuendi potest ẽẽ successus. Bonꝰ
S imꝑator alibi manna esurienti
popło ministrauit: alibi de petra
potũ fluere qͦ sitim popłi restrin¬
ceeret augusta ꝓuisione p̃cepit. ali¬
bi legẽ dedit. alibi triumphos do¬
nauit: ut his beneficiis fotus ex¬
ercitus nullũ ꝓlixi itineris sen¬
tiret laborẽ. Itaq in illo popło
antea ꝑ ih̃m t̾rã reꝓmissionis in
possessionẽ popło suo dedit. s etiã
quando moyses iudebat᷑ ducꝰtor
ẽe: aderat illi iħc. Aderat aut̃. ñ
palã nec aꝑte ductorẽ aut pͥnci¬
pem popłi se gerens. Expectabat
enĩ clonec moyses tempus exple¬
ret sirũ. Qͦ completo successit iħc.
Itaq si consideres scripturã di¬
tum iuginti uidebis mysteriũ
plenitudinis temporũ et .c.xx. an¬
nos post quos et moyses in monte

Expanded text:
na et fecunda succedere. inde Rafidin. na et fecunda succedere. inde Rafidin. bens in se et populi temptationem et legis promulgationem. uariantur merita mansionum, quia nullis iugis in hoc saeculo uiuendi potest esse successus. bonus igitur imperator alibi manna esurienti populo ministrauit, alibi potum de petra fluere, quo sitim populi restingueret, augusta prouisione praecepit, alibi legem dedit, alibi triumphos donauit, ut his beneficiis fotus exercitus nullum tiret laborem. 6. Itaque in illo populo antea per Jesum terram repromissionis in possessionem populo suo dedit. Sed etiam quando Moyses videbatur ductor esse, aderat illi Jesus; aderat autem non palam, nec aperte ductorem, aut principem populi sese gerens; exspectabat enim donec Moyses tempus expleret suum, quo completo, successit Jesus. Itaque si consideres Scripturam diuiginti, uidebis mysterium plenitudinis temporum et centum uiginti annos, post quos et Moyses in monte
Abbreviated transcription (Latin):
aggnus łi: ecce qͥ tollit pecatũ mũ¬
di. Ante hesternũ lecͥtũ ẽ: qr stabrit
iħc: & habebat uestimenta sordida.
Mea enĩ peccata portabat. sũpsit
uestum̃ta nr̃a: ut nos splendore un¬
mortalitatis indueret. Henit in nu¬
be leui: quasi iusticia. Iniquitas enĩ
firmitatẽ. ꝓ nobis esuririt. uapu¬
lauit. crucifixus. ẽ: mortiuis ẽ. ut
nob̾ inquib ante uita ignobilis
et degener habebatur. inciperet
mors ẽc̃ p̃tiosa. S reuertam᷑ ad
confectionẽ itineris: et ordinem
niansionũ. & tu sequere spũalit᷑
hanc legẽ uiandi: ut exeas ex egy
culum. Hec prima tibi statio sit:
soccoth prima mansio ẽ: signifi¬
in te ẽ: mentisq tuȩ stationẽ. confir¬
ma: ut radicatꝰ atq fũtidatꝰ maneas
in amaritucline. Non om̃s mansiones
equales sunt. Inde uentũ ẽ ui helum:
ubi fontes duoctecim & septuaginta
arbores palmarũ. Fost amaritudinẽ
ne popłs deficeret: debuerunt ame¬

Expanded text:
agnus dei, ecce qui tollit peccatum munagnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi. ante hesternum lectum est, quia stabat Iesus et habebat uestimenta sordida; mea enim peccata portabat. sumpsit uestimenta nostra, ut nos splendore inmortalitatis indueret. uenit in nube leui quasi iustitia — iniquitas enim firmitatem, pro nobis esuriuit, uapulauit, crucifixus est, mortuus est, ut nobis, in quibus ante uita ignobilis et degener habebatur, inciperet mors esse pretiosa. Sed reuertamur ad confectionem itineris et ordinem mansionum. et tu sequere spiritaliter hanc legem uiandi, ut exeas ex Aegypculum in Sochoth. haec prima tibi statio sit; Sochoth prima mansio signifiin te est mentisque tuae stationem confirma, ut radicatus atque fundatus maneas in amaritudine; non omnes mansiones aequales sunt. inde uentum est in Helim, ubi fontes duodecim et septuaginta arbores palmarum; post amaritudinem, ne populus deficeret, debuerunt amoe
Abbreviated transcription (Latin):
neris ñ mouebat᷑ columna ignis:
nec transibat nebula lucis. Quan¬
do aut̃ uolebat exercitũ mouere
ꝓuehebat᷑ & columna icnis in noc¬
te: columna aut̃ nubis in die. Illa
columna nubis speciȩ quid̃e p̃ce¬
debrit filios isrł: misterio aut̃ sig¬
nificabat dñm iħm in nube uentu¬
rũ leui sicut dixit efaias hoe ẽ
in uirgine maria. quȩ nubes e¬
rat scłm hereilitatẽ euȩ. leius
erat scd̃m uirginis integritatẽ. Lerus
erat. que ñ homii querebat place¬
te conceꝑat. s spũ suꝑueniente generi¬
bert: nec in delicto. s cũ grã partu¬
riebat. Alit̾ qͦq hanc int̾pretationẽ
sumere licet. Henit in nube leui
xp̃c in cgẏptũ. hoc ẽ uenit in susce¬
ptione corporis. in hoc scłm. In nu¬
be uenit. quẽ nebula corporis obũ¬
brrabat: s leius erat caro. quã nul¬
la sua grauabant delicta. Qͦmͦ enĩ
peccatis grauaret᷑ suis: qͥ auferebat
om̃iũ peccata popłoꝵ.. Cece inquit

Expanded text:
neris, non mouebatur columna ignis neris, non mouebatur columna ignis nec transibat nebula lucis; quando autem uolebat exercitum mouere, prouehebatur et columna ignis in nocte, columna autem nubis in die. illa columna nubis specie quidem praecedebat filios Israel, mysterio autem significabat dominum Iesum in nube uenturum leui, sicut dixit Esaias, hoc est in uirgine Maria, quae nubes erat secundum hereditatem Euae, leuis erat secundum uirginitatis integritatem; leuis erat quae non homini quaerebat placete conceperat, sed spiritu superueniente generabat nec in delicto, sed cum gratia parturibat. Aliter quoque hanc interpretationem sumere licet. uenit in nube leui Christus in Aegyptum, hoc est: uenit in susceptione corporis in hoc saeculum; in nube uenit quem nebula corporis obumbrabat, sed leuis erat caro quam nulla sua grauabant delicta. quomodo enim peccatis grauaretur suis, qui auferebat omnium peccata populorum ? ecce, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
frequentant᷑. & ita sine labore con¬
ficitur iter: cdnec ad eã urbẽ ꝑueni¬
at᷑. quȩ quasi regalis eligit᷑. in qua
fessis exercitib requies ministret᷑.
hanc legẽ iuandi eͥc̃ p̃scriptã xp̃o
ducente scĩs cõmeantib recognoᷤtas
uelim. Profecti enĩ sunt & patre ᷤ nr̃i
de t̾ra. egipti ꝑ longa spatia t̃rarũ.
quoꝵ statiuȩ om̃s mansionesq des¬
criptȩ sunt: donec cacles idẽ ad ser¬
scãm t̃ram ꝑueniret᷑. Iste sunt sta¬
tiue filioꝵ isrł: quas descripsit mo¬
yses ex p̃cepto dm̃. Aduertimꝰ ͦ qͥs
has ordinauerit mansiones. qͦmͦ am¬
bulare oporteret filios isrł. freibat
enĩ illos d̾s ꝑdiẽ in columna nu¬
bis. ut refrigeraret uiantib: noctu
aut̃ in colũna ignis ut uiã osten¬
deret ambulantib. & tenebras
dimoueret. Lex uiarũ colũna erat
et ignis. & nubis. Heniq in colĩma
nubis loquebat᷑ ad eos. Ubi uolebat
exertitũ requiescere a labore iti¬

Expanded text:
frequentantur. et ita sine labore confrequentantur. et ita sine labore conficitur iter, donec ad eam urbem perueniatur quae quasi regalis eligitur, in qua fessis exercitibus requies ministretur. Hanc legem uiandi esse praescriptam Christo ducente sanctis commeantibus, recognoscas uelim. profecti sunt enim et patres nostri de terra Aegypti per longa spatia terrarum; quorum statiuae omnes mansionesque descriptae sunt, donec Cades, id est ad sanctam terram, perueniretur. istae sunt statiuae filiorum Israel, quas descripsit Moyses ex praecepto domini. aduertimus ergo quis has ordinauerit mansiones, quomodo ambulare oporteret filios Israel. praeibat enim illos deus per diem in columna nubis, ut refrigeraret uiantibus, noctu autem in columna ignis, ut uiam ostenderet ambulantibus et tenebras dimoueret. lex uiarum columna erat et ignis et nubis; denique in columna nubis loquebatur ad eos. ubi uolebat exercitum requiescere a labore iti
Abbreviated transcription (Latin):
dñe uiam iustiiarũ tua¬
ũ: et querã illã sempeR
iles qͥ ingredit᷑ iter. uan¬
di orclinẽ ñ ipse disponit
sibi. nec suo arbitrio uiã carpit:
nec uoluptaria capta compencdia. ne
recedat a signis: s itpnerariũ ab un¬
ꝑatore accipit & custodit illud. fre¬
scripto incedit ordine. cũ armis
sius ambulat. rectaq uia conficit
iter: ut inueniat cõmeatũ parata
subsiałia. Si alio ambulauerit iti¬
nere. annonã ñ accipit. mansionem
paratã ñ inuenit: ꝙ imꝑator his
uibet hȩc p̃parari oma qͥ sequunt᷑.
nec dextera nec sinistra a p̃scripto
itinere declinant. Meritoq ñ defi¬
cit. qͥ imꝑatorẽ sequit᷑ suũ. Modera¬
te enĩ abulat: qr imperator ñ qdđ̵ si¬
bi utile. s qd̃ omĩb p ossibile conside¬
rat: ido et statiuas orlinat. triduo
ambulat & exercet᷑. quarto reqͥescit
die. eligunt᷑ cuuttates in qͥb triduũ.
quatruluũ. & plures inter ponanit᷑
dies. si aquis habundant. cõmerciiᷤᷤ

Expanded text:
ne, uiam iustitiarum tuarum, et quaeram illam semper. miles qui ingreditur iter uiandi. ordinem non ipse disponit sibi nec pro suo arbitrio uiam carpit nec uoluptaria captat conpendia, ne recedat a signis, sed itinerarium ab imperatore accipit et custodit illud, praescripto incedit ordine, cum annis suis ambulat rectaque uia conficit iter, ut inueniat commeatuum parata subsidia. si alio ambulauent itinere, annonam non arcipit, mansionem paratam non inuenit, quia imperator his iubet haec praeparari omnia qui secuntur nec dextra nec sinistra a praescripto itinere declinant. meritoque non deficit qui imperatorem sequitur suum; moderate enim ambulat, quia imperator non quod sibi utile, sed quod omnibus possibile considerat ideo et statiuas ordinat; triduo ambulat exercitus, quarto requiescit die. eliguntur ciuitates, in quibus triduum, quatriduum et plures interponantur dies, si aquis abundant, commerciis
Abbreviated transcription (Latin):
gat enĩ dñs quẽ diligit. Castigatis
ẽ etiã dauid. Leniq ait. Et fui flagal¬
latus tota die. s uir sapiens qͥ intel¬
lexit castigationẽ illã sibi dñi ꝓfui¬
isse ait. Bonitatẽ fecisti cũ seruo
am corporis: tam̃ scd̃m uerbũ tu¬
um: castigatio illa fructꝰ bonitatis
attulit Illã mͥ castigationẽ intelle¬
xi ꝓfuisse. illa castigatione me a
uitiis e̾ẽ reuocatũ. illa castigatione
ñ diuu aliquid in me licuisse flagitis
ꝑ illã castigationẽ dñi nichil in me
aduersario licuisse. nil morti. Demqi¬
cãstigans castigauit me dñs: & mor¬
ti ñ tradidit me: Ipse ꝓpħa memo¬
rauit. Castigat᷑ enĩ qͥ recipit᷑. qui au¬
tẽ ñ recipiunt᷑. ñ flagellant᷑. In labo¬
rib enĩ hominũ ñ sunt: & cũ ho¬
supra ait: quã bonus isrł ds. rectis
corde. Ergo bonus om̃ib: ꝙ om̃s rec¬
to uult eẽ corde. Iui aut̃ cor decli¬
nauerit: ipse a se grãm duuinȩ bo¬

Expanded text:
gat enim dominus quem diligit. Castigatus gat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die. sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini profuisse, ait: bonitatem fecisti cum seruo am corporis, tamen secundum uerbum tuum castigatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, illa castigatione me a uitiis esse reuocatum, illa castigatione non diu aliquid in me licuisse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano licuisse, nil morti. demque:castigans castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit; castigatur enim qui recipitur, qui autem non recipiuntur non flagellantur; in laboribus enim hominum non sunt et cum hosupra ait: quam bonus Israel deus rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto uult esse corde. qui autem cor declinauerit, ipse a se gratiam diuinae bo
Abbreviated transcription (Latin):
In eos qͥd̾e qͥ ceciderunt seuerita¬
tãt  in te aut̃ bonitatẽ. Si enĩ ñ
cecidissent. utiq uterent᷑ & ipsi
cłi bonitatẽ. Nam & tibi id̾o bonꝰ
in bonitate: & tu excideris. Non
gͦ ds ꝓpterea bonus eẽ desiester.
qr tu lapsus es̃ & inliges seue¬
rite si quid̾e & seueritas dĩ in
bonitate returxat. Wus quisq
castigatꝰ pedẽ referat a peccatis:
& ad uirtutũ tramitẽ bonãq cõ¬
uersationẽ recurrat. Beniq docet
uiͣgulta. Ita & homineᷤᷤ uelut cau¬
ditib quibdã uirtutis inserti.
bonoꝵ fructus possint ferre me¬
ritoꝵ accuses necesse ẽ medicũ cru¬
delitatis. ꝙ putre factas uulnerum
fibras ferro putauerit ex secandans:
qr noxia & serpentia ulcera igni ad¬
userit ne uirus in ulteriora ꝓser¬
pet. uł qr magister discipłm uer¬
berauerit neglegentẽ. ut metu
uerboꝵ indueret dibrgentiã Casti¬
gare enĩ amantis ẽ: ñ execrantis:
flagitia. & cũ peccata castigat. Casti¬

Expanded text:
in eos quidem qui ceciderunt seueritain eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonit atem; si enim non cecidissent, utiqudei bonitate. nam et tibi ideo bonus in bonitate, et tu excideris. non ergo deus propterea bonus esse desistet, quia tu lapsus es et indiges seueritate, siquidem et seueritas dei in bonitate recurrat, unusquisque castigatus pedem referat a peccatis et ad uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. denique docet uirgulta, ita et homines uelut caudicibus quibusdam uirtutis inserti bonorum fructus possint ferre meritorum, accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas uulnerum fibras ferro putauerit exsecandas, quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne uirus in ulteriora proserperet, uel quia magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non execrantis, flagitia et cum peccata castigat; casti
Abbreviated transcription (Latin):
crancla cũ ꝓdit᷑. Suaues epulȩ cum
summunt᷑. s fetidȩ cũ digeruntur.
Bona multa in hoc scło dũ uuumꝰ
estimant᷑: qr usui nob̾ sunt: ut pe¬
cunia. honores. aurũ. argentũ. pos¬
sessiones. Cacłe nichil possunt ꝓdes¬
se defunctis: hic omĩa relinquiut᷑.
Iuim etiã maiori dolore qͥs mo¬
ritur: cũ se his fraudari copiis in¬
gemiscit. Non ẽ gͦ iocunditas uera:
nisi illa quȩ scd̃m uerbũ di ẽ: ut
qͥs bonoꝵ meritoꝵ atq uirtutum
subsidiis gaudeat se eẽ munitum.
Hac cdauid iocuncditate d̃i uł bo¬
nitate letat᷑. ꝙ uigũ graue a ru¬
uentute portauit & sustinuit:
atq expec̾tauit dñi in se grãm
ñ p̃ripuitc qͥ sepe occidendi regis
slul triblta sibi copia. maluit
su. quã occiso rege p̃ripere. Semꝑ
ds bonus ẽ. ldoq & paulus ait. hi¬
de gͦ bonitatẽ & seueritatẽ dĩ. Bo¬
nitas enĩ in om̃s ẽ: seueritas in pa¬
ucos. Beniq subdidit idem apłs

Expanded text:
cranda cum proditur: suaues epulae cum cranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum digeruntur. bona multa in hoc saeculo dum uiuimus aestimantur, quia usui nobis sunt, ut pecunia honor aurum argentum possessiones: eadem nihil possunt prodesse defunctis, hic omnia relinquuntur, quin etiam maiore dolore quis moritur, cum se his fraudari copiis ingemescit. non est ergo iucunditas uera nisi illa. quae secundum uerbum est dei, ut quis bonorum meritorum atque uirtutum subsidiis gaudeat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum graue a iuuentute portauit et sustinuit atque expectauit domini in se gratiam, non praeripuit, qui saepe occidendi regis Saul tributa sibi copia maluit trii quam occiso rege praeripere. semper deus bonus est, ideoque et Paulus ait: uide ergo bonitatem e t seueritatem dei; bonitas enim in omnes est, seueritas in paucos. denique subdidit idem apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. quã uulnerati famerabie¬
runt conpuncti a natiuitate e¬
agimꝰ penitentiã delicꝰtoꝵ. Compin¬
gun᷑ etiã recordatione dictoꝵ Iu
de ait ꝓpħa dauid. Que dicitis in
cordib ur̃is: & in cubilib ur̃is cõ¬
punginini. Qͥ aut᷑ cõpungit᷑. utiq
delectationẽ excludit erroris. & qͥ
agit. penitentiã. excludit pudor¬
rẽt fihtiestrat ueretundiã. flagitii
confutud ut recuperande sꝑẽmt
salutis. inueniat. Neritoq e ipse da¬
tud ubi. agnouit errorẽ: peccaui in¬
erubuit peccatũ ꝓpriũ confiteri:
& icło dictũ ẽ ei. E dñs abstulit pec¬
catũ tuũ. Sublato gͥ peccato ait.
ocundita fecisti cum seruo tuo
dnẽ. secundum uerbum tuum.
ulta uident᷑ in hoc scło io¬
cuncla e̾e̾ quȩ ñ sunt: mul¬
ta suauia. bona plurima. Lixu¬
ries uidet᷑ eẽ iocuncda: s ex hausto
fit amara patrimonio. Iulcis libi¬
do cũ feruet: s eacłe horrida & exe¬

Expanded text:
gladio quam uulnerati fame; abiegladio quam uulnerati fame; abierunt conpuncti a natiuitate aagimus paenitentiam delictorum, conpungimur etiam recordationis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini. qui autem conpungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inerubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato igitur peccato ait: iucunditatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundum um uerbum tuum. multa uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et exe