comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum secretisui solitudo tua. Hic p̃sens t adsit quandociumq
uolueris: occurrat sepe. ⁊ cum nolueris. Increpatioẽs eiꝰ describet
tͥ cogitata sc̃aeiꝰ seueritas: consolationes. pietas ⁊ benignitas. exem¬
plum. sc̃ȩ uitȩ sinceritas. Nam om̃s &̃ cogitationes tuas cum ab eo
uideri cogitabis. ac si uideat acsi arguat. em̃dare cogeris.
Sic scd̃m p̃ceptum apłi. sollicite temet ipsum custodi. Lut temet.
corpis ocłs: si sic̃ cet̾a sic &̾ uidere posset semet ipsum. quod eum
interiori oc ło concessum sit. si ad exterioris exemplum. se ipsũ negli¬
gens uacat circa aliena. cum multum uult. non sufficit redire ad
se ipsum. Tibi uaca: multa tiupse tͥ sollicitudinis materiaes. Exclu¬
de &̃ ab ocłis exteriorib qͦd desue uisti uidere: ab interiorib qͦd ama.¬
re: qͥa uiltam facile recrudescit qm amor: maxime inteneriorib

Expanded text:
damnum secreti sui solitudo tua. Hic praesens tibi adsit quandocunque damnum secreti sui solitudo tua. Hic praesens tibi adsit quandocunque volueris: occurrat saepe et cum nolueris. Increpationes ejus describet tibi cogitata sancta ejus severitas; consolationes, pietas et benignitas; exemplum, sanctae vitae sinceritas. Nam omnes cogitationes tuas cum ab eo videri cogitabis: ac si videat, ac si arguat, emendare cogeris. Sic, secundum praeceptum Apostoli, sollicite semetipsum custodi : et ut temetipcorporis est oculus: si sicut caetera, sic etiam videre posset semetipsum. Quod cum interiori oculo concessum sit, si ad exterioris exemplum seipsum negligens, vacat circa aliena; etiam cum vult, non sufficit redire ad seipsum. Tibi vaca: multa tu ipse tibi sollicitudinis materia es. Exclude etiam ab oculis exterioribus quod desuevisti videre; ab interioribus, quod amare: quia nil tam facile recrudescit quam amor, et maxime in tenerioribus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. ut qͣsi unguentis ⁊ emplastris leniorib omĩa uoluerit
curare: tuage ꝑtem& ipso: ⁊ remedii fortioris. & celerioris auiduᷤ
sanitatis. ferrum require. cauterium exposce. Medicꝰ semꝑ
Deo debes pietatẽ. cui totum te impendas. conscientiȩ tuȩ honore.
coram qua peccare erubescas: patͥ sꝑuali obedientiam caritatiᷤ ad
quẽ de om̃ib recurras. Insuꝑ ut gratũ me habeas. addam tͥ ⁊ quar¬
tum: ⁊ quamdui paruulꝰ es. ⁊ donec pleniꝰ addiscas diuinam cogitare
p̃sentiam. pedagogum t ꝓcurabo. E lige tͥ tiupse consilio meo homi.¬
nem. cuiꝰ uitȩ exemplar sic cordi duo insederit. reuerentia inheserit.
ut quotiens eiꝰ recordatꝰ fueris. ad reuerentiam cogitati assurgas. et
temet ipsum ordines ⁊ cõponas. qͥ cogitatꝰ. ac sip̃sens sit in affectu mu¬
tuȩ caritatis emendet in te omĩa emendanda. ⁊ tñ nullũ patiatur

Expanded text:
fuerit, ut quasi unguentis et emplastris lenioribus omnia voluerit fuerit, ut quasi unguentis et emplastris lenioribus omnia voluerit curare, tu age pro temetipso, et remedii fortioris et celerioris avidus, sanitatis ferrum require, cauterium exposce. Medicus tibiDeo debes pietatem, cui te totum impendas: conscientiae tuae, honorem, coram qua peccare erubescas: patri spirituali, obedientiam charitatis, ad quem de omnibus recurras. Insuper ut gratum me habeas, addam tibi et quartum: et quandiu parvulus es, et donec plenius addiscas divinam cogitare praesentiam, paedagogum tibi procurabo. Elige tibi tu ipse consilio meo hominem, cujus vitae exemplar sic cordi tuo insederit, reverentia inhaeserit, ut quoties ejus recordatus fueris, ad reverentiam cogitati assurgas, et temetipsum ordines et componas: qui cogitatus ac si praesens sit, in affectum mutuae charitatis emendet in te omnia emendanda, et tamen nullum patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
mutes. nec aliud palio accipias: s usq ad t̾minum ꝑfecte sanitatiᷤ
medicinat obecdientiȩ rȩmedio utere. Nec abicies eam ut ingratꝰ
cum factꝰ fueris sanus: s tñ in reliquum alio ea modo uti ꝑmit¬
teris Si gͦ ad sanitatem festinas. uide ut nil uł modicum de
temet ipso agere p̃sumas medico inconsulto: a qͦ sioꝑan medi.¬
cantis expectas. necesse ẽ ut ulcus semꝑ tuum detegere ei non
erubescas. Erubesce. s dñ reuela totum: nec abscondas. Sunt enĩ
qui confitendo sic̃ fabulam. enarrant peccõꝵ suorum historiam: &
nitentia. ⁊ sine affectu doloris. Cito enim lacͥmas inuenit ⁊ resoluit᷑
ingemitum: qͥ h̾t sensum doloris. Si uͦ malȩ egͥtudini desꝑabilior
stupor accesserit: hic in eo qͦd non dolet. quanto sanitati uidetur
ipinquior. tanto ab ea fit remotior. Qđ si medicꝰ quasi clementior

Expanded text:
 ergo remedium mutes, nec aliud pro alio accipias, sed 212 usque ad terminum perfectae sanitatis,  ergo remedium mutes, nec aliud pro alio accipias, sed 212 usque ad terminum perfectae sanitatis, medicinalis obedientiae remedio utere: nec abjicias eam, ut ingratus, cum factus fueris sanus; sed tamen in reliquum alio modo ea uti permitteris. Si ergo ad sanitatem festinas, vide ut nil, vel modicum de temetipso agere praesumas medico inconsulto; a quo si operam medicantis exspectas, necesse est ut vulnus tuum semper ei detegere non erubescas. Erubesce, sed tamen revela totum, nec abscondas. Sunt enim qui confitendo quasi fabulam enarrant suorum historiam pecnitentia, et sine affectu doloris. Cito enim lacrymas invenit, et resolvitur in gemitum, qui habet sensum doloris. Si vero malae aegritudini desperabilior stupor accesserit, hic in eo quod non dolet, quanto sanitati videtur esse propinquior, tanto ab ea fit remotior. Quod si medicus quasi clementior
Abbreviated transcription (Latin):
tat non animum: eundem u̾q se inuenit: uͥ qđ deteriorem facit
ipsa mobilitas. si c̃ ledere solet egrum qͥ circumferendo coneutit.
Egrum enim se sciat: ⁊ uacet eirca causarias partes egͥtudimꝰ suȩ.
Sinon interrumpit᷑ quies. remedia continuata cito pficient. &
tura. Imcumbat gͦ immobilit̾ ualetudinario suo. sic enum appel.
lare solent medici ualetudinũ curandaꝵ officinam: ⁊ reme¬
dii suscepti ꝓsequat᷑ usum. usq ad sanitatis exꝑimentum.
Valetudinarium dum õ egrote õ languide cęlla tuaẽ : remediũ qͦ
curari cȩpisti. obedientia ẽ. obedientia uera. Scito quia remedia
crebro mutata uocent: naturam turbant: egrum disterminan̾.
lam ⁊ qͥ aliqͣ tendit. siunam ⁊ rectã tenuerit uiam. eito ꝑuenit qͦ
tendit. ⁊tineris ⁊ laboris fac̃ finẽ. suͦ multas agg̃dit᷑ iuias. errat.

Expanded text:
tat, non animum. Eumdem ubique se invenit: nisi quod deteriorem facit tat, non animum. Eumdem ubique se invenit: nisi quod deteriorem facit ipsa mobilitas; sicut laedere solet aegrum, qui circumferendo concutit eum. Aegrum enim se sciat, et vacet circa causarias partes aegritudinis suae. Si non interrumpitur quies, remedia continuata cito proficient, tura. Incumbat ergo immobiliter valetudinario suo sic enim solent appellare medici valetudinum curandarum officinam, et remedii suscepti prosequatur usum usque ad sanitatis experimentum. 26. Valetudinarium tuum, o aegrote, o languide, cella tua est: remedium in quo curari coepisti, obedientia est, obedientia vera. Sed scito quod remedia crebro mutata nocent, naturam disturbant, et aegrum disterminant. Nam et qui aliquo pergit, si unam certam tenuerit viam, cito perveniet quo tendit, et itineris, et laboris faciet finem. Si vero multas aggreditur vias, errat,
Abbreviated transcription (Latin):
grãm dĩ miserentis. ⁊ studium hominis uolentis ⁊ currentis.
Omnium uͦ bonoꝵ hoꝵ officina cȩlla ẽ. ⁊ stabił ꝑseuerantia in ea.
bonam uoluntatem habuerit. secum ht̃. qͥc qͥd ei ad bniuuen¬
dum opꝰ est. Qmͣuis bonȩ uoluntati ñ semꝑ erediexpedit. sed
frenanda ẽ. s regenda ẽ. ⁊ maxime in incipiente. Pegat sc̃ȩ obe¬
dientiȩ regła bonam uoluntatem: illa uͦ corpꝰ. Doceat illud po¬
se consistere in loco. &ȩ llampati. secumq morari. qͦd in ꝓficier¬
te bonȩ compositioĩs initiumẽ. ⁊ certum bonȩ spei argumentum.
lmpossibile enimẽ hominem fidelit̾ figere in uno animum suum:
qͥ non pͥ alicu soco ꝑseueranter affixerit corpꝰ suũ. Namqͥ egͥtudiñẽ
anini migrando de loco ad locum effuge̾ nitit᷑: sic ẽ. sic̃ qͥ fugit um¬
bram corꝑis sui. Se ipsum fugit. se ipsum curpinfert. locum mu.¬

Expanded text:
gratiam Dei miserentis et studium hominis volentis et currentis.gratiam Dei miserentis et studium hominis volentis et currentis.Omnium vero bonorum horum officina est cella, et stabilis perseverantia in ea. bonam voluntatem habuerit, secum habet quidquid ad bene vivendum ei opus est: quamvis bonae voluntati non semper credi expedit, sed frenanda est, sed regenda est, et maxime in incipiente. Regat sanctae obedientiae regula bonam voluntatem; illa vero corpus, et doceat illud posse consistere in loco, cellam pati, secumque morari: quod in proficiente bonae compositionis initium est, et certum bonae spei argumentum. Impossibile enim est hominem fideliter figere in uno animum suum, qui non prius alicui loco perseveranter affixerit corpus suum. Nam qui aegritudinem animi migrando de loco ad locum effugere nititur, sic est sicut qui fugit umbram corporis sui: seipsum fugit, seipsum circumfert: locum mu
Abbreviated transcription (Latin):
ita nc̃ exibete m̃brauĩa iusticiȩ inscĩficationem. Audiat hoc hacte¬
nus ainicum corꝑis suimancipium animał hõ. qͥ iam incipit
iaa exuendam fedȩ seruitutis necessitatẽ. ⁊ carnissuȩ dominan.¬
dem consuetudinẽ se accingat. Necessitatẽ sͥ faciat cont᷑ necessi.¬
tatem. ⁊ consuetudiñe contͣ consuetudinẽ. ⁊ affectum s̃ formet con¬
de lectet eum de menbris sui corꝑis seruire iusticie insc̃ĩficatione.
quantum eim delectabat serure immunditiȩ uiniqͥtãti ad unqͥ¬
tatem. Hȩc ẽ enim ꝑfectio hominis animał insuostatu. uł nouitii
incipientis. Q eum consummauerit hoc animale uł humanum.
si ñ respexerit retro. si fidelit̾ in anteriora se extenderit.: eito ꝑueni¬
et ad illud diuinum. ut incipiat app̃hende̾. sic̃ app̃hensus ẽ. ⁊ cogno ᷤ¬
cere sic̃ ⁊ cognitꝰ est. Hocaut̃ opꝰ noninuno sit inomento conu̾siois
non uniꝰ diei. s multi temꝑis ẽ. multi laboris. multi sudoris. scđm

Expanded text:
a vestra servire justitiae in sanctificationem . Audiat hoc hactenus amicum corporis sui mancipium animalis homo, qui jam incipit et ad exuendam fide servitutis necessitatem, et carnis suae dominantem consuetudinem se accingat. Necessitatem sibi faciat contra necessitatem, et consuetudinem contra consuetudinem, et affectum sibi formet condelectet eum de membris sui corporis servire justitiae in sanctificationem, quantum prius delectabat eum servire immunditiae et iniquitati ad iniquitatem. Haec est perfectio animalis hominis in suo statu, vel novitii incipientis: qui cum consummaverit hoc animale vel humanum, si non respexerit retro, sed fideliter in anteriora se extenderit, cito perveniet ad illud divinum, ut incipiat apprehendere sicut apprehensus est, et cognoscere sicut cognitus est. Hoc autem opus non in uno fit momento conversionis, non est unius diei, sed multi temporis, multi laboris, multi sudoris, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Nuniqm intelliges dauid. donec ipsaerꝑientia ipsos psalmoꝵ affectꝰ indui¬
eris. Sicq de reliquis. Iin om̃i scͥptura. tm̃ distat studium a lecti.¬
oue. quantum amicitia ab hospicio. sociał affectio a fortuita saluta.¬
tione. Sed ⁊ de cotidiana lectiõe aliquid cotidie in uentrẽ memoriȩ
demittendum ẽ. qͦd fideliꝰ digerat᷑. ĩ sursum reuocatum crebriꝰ ru¬
minetur. qͦd pposito conueniat. qd intentioni ꝓficiat. qͦd detineat
animum. ut alieua cogitare non libeat. Hauriendus ẽ de lectiõis serie
affectꝰ: ÷ formanda oratio. q̃ lectionẽ interrumpat: nec tam impediat
interrumpendo. qmͣ puriorẽ contuiuo animum ad initelligentiã
lectionis restituat. Intentioni enim seruit lectio. Si uere in lec.¬
tiõe dñi q̃rit qͥ legit. omĩa q̃ legit cooꝑant᷑ ei in hoc ipsum: ⁊ capti.¬
uat sensus legentis. u nseruitutẽ redigit omnẽ lectionis intellec¬

Expanded text:
Nunquam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos Psalmorum affectus induNunquam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos Psalmorum affectus indueris. Sicque de reliquis. Et in omni scriptura tantum distat studium a lectione, quantum amicitia ab hospitio, socialis affectio a fortuita salutatione. Sed et de quotidiana lectione aliquid quotidie in ventrem memoriae demittendum est, quod fidelius digeratur, et sursum revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda oratio, quae lectionem interrumpat, et non tam impediat interrumpendo, quam puriorem continuo animum ad intelligentiam lectionis restituat. Intentioni servit lectio. Si vere in lectione Deum quaerit qui legit, omnia quae legit cooperantur ei in bonum, et captivat sensus legentis,
Abbreviated transcription (Latin):
ñisi dignꝰ udoneus. Sacramentũ enim sine re sacͤmenti sumentimors
reuis: om̃ib horis tamdiei ꝗͣ noctis. hȩc tͥ incȩlla tua p̾sto ẽ. Qe tiens
in cõinemorationem eiꝰ qͥ ꝑte passus ẽ. huic facto eiꝰ pie ac fidelit̾
fueris affectꝰ c̾orpꝰ eiꝰ manducas. ⁊ sanguinẽ bibis. qmͣdiu in eo
manes ꝑ amorem. ipse uͦ inte ꝑ sc̃ĩtatis ⁊ iusticiȩ oꝑationem. in eiꝰ
corpore. ⁊ inmenbris eiꝰ computaris. Deinde &̃ certis horis. certȩ lec.¬
tioni uacandum ẽ. Fõrtuita enim ⁊ uaria lectio. ⁊ quasi casu reꝑta . ñ
eclificat. s reddit animum instabilem: ⁊ leuit̃ admissa. leuiꝰ recedit
a memoria. Sedcertis ingeniis iminorandum ẽ: ⁊ assuefaciendus ẽ
animꝰ. q̃enim sp̃u scͥpturȩ factȩ st̃. eo spu legi desiderant: ipso &ẽ ⁊ intel.¬
ligendȩ sunt. Numqͣm ing̃dieris in sensum pauli: donec usu bonȩ uite¬
tiouis in lectioẽ eiꝰ. ⁊ studio assiduȩ meditationis. sp̃m eiꝰ iubiber is.

Expanded text:
nisi dignus et idoneus. Sacramentum enim sine re Sacramenti sumenti mors lla tua praesto est. Quoties in commemorationem ejus qui pro te passus est, hoc facto ejus pie ac fideliter fueris affectus, corpus ejus manducas, et sanguinem bibis. Quandiu in eo manes per amorem, et ipse in te per sanctitatis et justitiae operationem, in ejus corpore et membris ejus computaris. 31. Deinde etiam certis horis, certae lectioni vacandum est. Fortuita enim et varia lectio, et quasi casu reperta, non aedificat, sed reddit animum instabilem; et leviter admissa levius recedit a memoria. Sed certis ingeniis immorandum est, et assuefaciendus est animus. Quo enim spiritu Scripturae factae sunt, eo spiritu legi desiderant: ipso etiam intelligendae sunt. Nunquam ingredieris in sensum Pauli donec usu bonae intentionis in lectione ejus, et studio assiduae meditationis, spiritum ejus imbiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ fructꝰ sui. ut exinde uł in abuncdantia b̾ndictioĩs di inqͥetem
noctis relaxem᷑ uł surgentib nob ad laudes di oĩs exinde tenor oꝑi
turnis uigiliis. non expedit multitudine psalmoꝵ obruere intel.¬
lectum. ⁊ exaurire sp̃m. uł extinguere. s ꝗꝙͣ dui sobriꝰ inuenit᷑. pietati
afficiendus ẽ. ⁊ suo itinere dirigendus ad dñm. donec dilatato corde
currere incipiat. usq ad finem oꝑis di postmodum feruoris sui de¬
norem habiturꝰ. nͥuł magna intercidat᷑ negligentia. uł obmittat᷑
xp̃i deceat. ⁊ utile ei sit una saltem aliqua dieihora passiõĩs ipsiꝰ ac redẽp¬
tionis attentiꝰ recollig̾e bñficia. ad fruendum suauit̾ in c̾seientia.
⁊ recondendun fidelit̾ in menioria: qd ẽ spũ alit̾ manducare corpꝰ dñi. ⁊bi.¬

Expanded text:
sunt fructus sui, ut exinde vel in abundantia benedictionis Dei in in quietem noctis relaxemur: vel surgentibus nobis ad laudes Dei, omnis exinde tenor operdis nocturnis vigiliis non expedit multitudine psalmorum obruere intellectum, et exhaurire spiritum, vel exstinguere. Sed quandiu sobrius invenitur, pietati afficiendus est, et suo itinere dirigendus ad Deum: donec dilatato corde currere incipiat usque ad finem operis Dei, postmodum fervoris sui modum, sive tenorem habiturus, nisi magna intercidatur negligentia, vel omittatur Christi deceat et utile ei sit, una saltem aliqua diei hora, passionis et redemptionis ipsius attentius recolere beneficia, ad fruendum suaviter in conscientia, et recondendum fideliter in memoria: quod est spiritualiter manducare corp
Abbreviated transcription (Latin):
ocendus ÷ sic habere corpꝰsuum. sic̃ egrum cõmendatum: cui &̃
multum uolentiinutilia st̃ neganda. utilia uͦ etiã nolentiuinge¬
renda: sic de eo ag̾e. sic̃ de ñ suo: s xiꝰ. a qͦ p̃cio magno emptisumꝰ.
ut głificemꝰ eum in corꝑe nr̃o. Rursumq docendus ẽ cauere.
urm̃: multumq eẽ cauendum. ne ꝓ necessariis uite huius
uł cõmodis. appositi rectitudine. ł dignitate naturȩ. in honorẽ
łamorem corporis sui. sinat im aliqͦ degenerare sp̃m suum. Ideoq
durius qͥde tractandum ẽ corpꝰ ne rebellet. ne insolescat᷑. sic tam̃
ut seriure sufficiat: quia ad seruiendum spũu datum est. Nec sic ha.¬
bendum ẽ. tanꝗͣ ꝓpt̾ illud uiuamꝰ: s tanꝗͣ sine quo uiu̾e ñ possumꝰ.
fedus enim qd habemꝰ cum coꝵꝑe. non quandocumq uolumꝰ possumꝰ¬

Expanded text:
Docendus est sic habere corpus suum, sicut aegrotum commendatum, cui etiam Docendus est sic habere corpus suum, sicut aegrotum commendatum, cui etiam multum volenti inutilia sunt neganda, utilia vero etiam nolenti ingerenda. Sic de eo agere, sicut de non suo, sed ejus a quo pretio magno empti sumus, ut glorificemus eum in corpore nostro . Rursumque docendus est cavere, um . Multumque esse cavendum, ne pro necessariis hujus vitae vel commodis, a propositi rectitudine, vel dignitate naturae, in amorem vel honorem corporis sui sinat in aliquo degenerare spiritum suum. Ideoque durius tractandum est corpus, ne rebellet, ne insolescat: sic tamen, ut servire sufficiat; quia ad serviendum spiritui datum est. Nec sic habendum est tanquam propter illud vivamus; sed tanquam sine quo vivere non possumus. Foedus enim quod habemus cum co
Abbreviated transcription (Latin):
menta st̃ hȩc tam uitioꝵ ꝗͣ uirtutum. Non gͦ refugiat doceri
nium corpꝰ adaptet: ars naturam informet: intellectꝰ non elatũ
facrat animum. s docibilem. Ingenium quippe. ars. uł intełłs.
sit: nec alit̃ ut doceri. uł quęri ł haberipossit. Primumitaq do¬
cendus est rudis in cola heremi scd̾m apłicam pauli institutionẽ.
ut exib eat corpꝰ suum. hostiam uiuent̾ẽ. scãm. deo placentem:
rationabile obsequium suum. Q etiam compescens in nouitio
feruore animalis hominis qͥ nondum ꝑcipit eaquȩ dĩsunt.
circa sp̃ualia ac diuina ĩproperam ⁊ curiosam uniqͥsitionem: sub¬
uos. non płꝰ saꝑe quam oportet sapere: s saꝑe ad sobrietatem.
Lia enimom̃is uł p̃cipue animalis hominis institutio. circa corpꝰ:
⁊ exterioris hominis compositionem: docendꝰ ẽ rationabilit̾ mort¬
habere iudicium. nec alicuꝰ eoꝵ inuidicio accipere ꝑsonam.

Expanded text:
menta sunt haec tam vitiorum quam virtutum. Non ergo refugiat doceri, menta sunt haec tam vitiorum quam virtutum. Non ergo refugiat doceri, nium corpus adaptet, ars naturam informet, et intellectus non elatum faciat animum, sed docibilem. Ingenium quippe, ars, intellectus, sit; nec aliter, vel doceri, vel quaeri, vel haberi potest. CAPUT us et rudis incola eremi, secundum apostolicam Pauli institutionem, ut exhibeat corpus suum hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium suum. Qui etiam compescens in novitio fervore animalis hominis, qui nondum percipit ea quae Dei sunt, circa spiritualia ac divina praeproperam et curiosam inquisitionem, subvos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Quia enim omnis vel praecipue animalis hominis institutio circa corpus est et exterioris hominis compositionem, docendus est rationabiliter morthabere judicium, nec alicujus eorum in judicio 209 accipere personam.
Abbreviated transcription (Latin):
nequius ferueat.⁊ amplius pruriat. efficiunt. Hinc enun codidie
fiunt noue occupationes. noue oeepationumuł labori adin¬
uentiones. lectiones diuersȩ. ñ ad edificandum animũ. s ad fal¬
lendum tardantis diei tedium: ut cum dampnauerit solita¬
rius omnia uetera. oĩa solita. ⁊ defecerint noua: ñ restet nͥ odi¬
um cęllȩ:̃ĩfugamatura. Propt̾ qͦdpia simplicitas. un ꝑfessiõe
religionis ⁊ solitudinis nouus homo. qͥ ñ ht uł rationem ducen.¬
tem. ⁊ affectum trahentẽ. ł discretionẽ moderantem. s ui qͥd̾ã
utitur insem&. ipsum: tanꝗͣ. afigulo figmentũ. lege quadã
mandatoꝵ quasimanib alienis faciendꝰ ẽ ⁊ formandus in om̃i
patientia : ⁊ in rota uolubił obedientiȩ: ⁊inigne ꝓbatioĩs suȩ.
plasmatoris & formatoris sui uoluntati ⁊ arbitrio subdendus.
Nam ⁊ sicallet ingenio: siuiget arte: sip̃minet intellectu: instru:¬

Expanded text:
nequius ferveat, et amplius pruriat, efficiunt. Hinc quotidie nequius ferveat, et amplius pruriat, efficiunt. Hinc quotidie fiunt novae occupationes, novae actionum et laborum adinventiones, lectiones diversae, non ad aedificandum animum, sed ad fallendum tardantis diei taedium: ut cum damnaverit solitarius omnia vetera, omnia solita, et defecerint nova, non restet nisi odium cellae, et fuga matura. 17. Propter quod pia simplicitas, et in professione religionis et solitudinis novus homo, qui non habet vel rationem ducentem, vel affectum trahentem, vel discretionem moderantem, sed vi quadam utitur in semetipsum tanquam a figulo figmentum; lege quadam mandatorum Dei, quasi manibus alienis faciendus est, et formandus in omni patientia, et in rota volubilis obedientiae, et in igne probationis suae, plasmatoris et formatoris sui voluntati et arbitrio subdendus. Nam etsi callet ingenio, si viget arte, si praeeminet intellectu, instru
Abbreviated transcription (Latin):
nationes: ⁊ noxias. uł occupatorias. ł otiosas. quȩ exinde pas¬
sim oriunt᷑ cogitationes. Ninc in tempore spalmodiȩ ⁊ ora¬
tioĩs. ceteroꝵ q exercitiorum spualum. in corde serui di
etiam nolentis ⁊ reluctantis imaginationes uoluuntur.
&. fantasmata cogitationum u̾santur: a quib uelut auib
immundis insidentib circumuolantibus sacͥficiũ deuoti¬
onis. uł om̃ino rapit᷑ de manu tenentis: uł sepe polluitur¬
usq ad lacrimas offerentis. Fit q miserabił ⁊ iniqua miserȩ aĩe
diuisio: sp̃u ⁊ ratiõe uoluntatem cordis ⁊ intentionem. & corꝑis¬
ꝓmptum obsequium sͥ defendente: aninali uͦ unꝑbitate affec
ositatis ebulliunt: hinc solitudinis ⁊ silentii quęrunt᷑ inordinate
⁊ ꝓposito inimicȩ consolationes. inuia regia cominunium institutio.¬
fricando uident᷑ ad horam lenire:. s calefaciunt ⁊ accendunt: ⁊̃ ut pꝰmodũ

Expanded text:
nationes, et noxias vel occupatorias vel otiosas, quae exinde pasnationes, et noxias vel occupatorias vel otiosas, quae exinde passim oriuntur, cogitationes. Hinc in tempore psalmodiae vel orationis, caeterorumque exercitiorum spiritualium, in corde servi Dei, etiam nolentis et reluctantis, imaginationes volvuntur, et phantasmata cogitationum versantur: a quibus, velut ab avibus immundis insidentibus vel circumvolantibus, sacrificium devotionis vel omnino rapitur de manu tenentis, vel saepe polluiturusque ad lacrymas offerentis. Fitque miserabilis et iniqua miserae animae divisio; spiritu et ratione voluntatem cordis et intentionem, et cormptum obsequium defendente: animali vero improbitate siositatis ebulliunt. Hinc solitudinis et silentii quaeruntur inordinatae, et proposito inimicae consolationes, in via regia communium institutiofricando, videntur ad horam lenire; sed calefaciunt et accendunt, et ut postea
Abbreviated transcription (Latin):
continentia. ⁊ pietas ꝓmissionẽ habens uitȩ quȩ nẽ est.⁊ fu.¬
turȩ. Hii utriq quaidiu sunul in actusunt. homines uident
similes actiones: ds autem uoluntates disc̾nit untentioẽs.
Cuinuͦ unus quisq redit insua: unumquemq ex fructib inten¬
tioĩs suȩ pascit conscientiasua. Nec tam ab utroq ȩque ad consei.¬
entiam reditur: qa nemoadeam redire amat pꝰ actionem: qͥ recta
intentione ad agendum ab ea ñ ꝓficiscit᷑. Qͥ tam̃ redit ad cons.¬
cientiam: si nondum uicit concũpiscentiam suam inuenit ibi de
ipsa concupiscentia sua. uł suaues delectationes. uł graue̾ eor.¬
rosiones: ⁊ inde multiplicat cogitationes. Qͥ uͦ iam concupis:¬
centiam uicit: qmͣdiu tam̃ ueri bomi maior concupiscentia. uł ma.¬
ior delectatio mentem eiꝰ non obtinuerit: cum exosa quadam uo¬
luptate gestoꝵ. uisoꝵ. auditorum patit᷑ imaginationes. Unde
ad ubtatem aspirat. excutere ase non pot̾ affectionum imagi¬

Expanded text:
missionem habens vitae quae nunc est, et futurae . 16. Hi utrique quamdiu simul sunt in actu, homines vident similes actiones, Deus autem voluntates discernit et intentiones. Cum vero unusquisque redit in sua, unumquemque ex fructibus intentionis suae pascit conscientia sua. Nec tamen ab utroque aeque ad conscientiam reditur: quia nemo ad eam redire amat post actionem, qui recta intentione ad agendum ab ea non proficiscitur. Qui tamen redit ad conscientiam, si nondum vicit concupiscentiam suam, invenit ibi de ipsa concupiscentia sua vel suaves delectationes, vel graves corrosiones; et inde multiplicat cogitationes. Qui vero jam concupiscentiam vicit, quandiu tamen veri boni major concupiscentia, vel major delectatio mentem ejus non obtinuerit, cum exosa quadam voluptate, gestorum, visorum vel auditorum patitur imaginationes: unde ad libertatem aspirat, excutere a se non potest affectionum imagi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua sanata : statim naturalib natura arridet. Fodem modo &
de labore. Pusticꝰ duroᷤ habet ueruos. fortes lac̾tos: exercitatio hoc
fecit. Sine eum torpere: mollescit. Noluntas facit usum: usus
exercitium: exercitiumuires iom̃i labore subministrat. Sed
redeamꝰ ad ppositum. Hoc om̃ib modis agat. ⁊ labor & otium
nrm̃. ut numqͣm simꝰ otiosi. hoc semꝑsit negotium nr̃m. ut ꝑfec.¬

Expanded text:
qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eodem modo et qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eodem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes lacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollescit. Voluntas facit usum, usus exercitium, exercitium vires in omni labore subministrat. 24. Sed redeamus ad propositum. Hoc omnibus modis agat, et labor, et otium nostrum, ut nunquam simus otiosi: et hoc semper sit negotium nostrum, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
lasciuire cisuacat apondere laboris: ⁊ subactr ⁊ humiliati in obseqͥum
spe. docent᷑ conformari ei ⁊ in laboris participatiõe. & in expectatione
consolationis. Exordinata enim natura ꝑpecc̃m. ⁊ a conditiõĩs suȩ
rectitudine exorbitans. si ad dm̃fuerit conu̾sa. recuꝑat cito ꝓ modo
sp̃e reformari adimaginem conditoris sui. mox etiam caro reflores.
cens ex uoluntate sua incipit conformari reformato sp̃ui. Nam &
contra sensum sium incipit eam delectare qͥsqͥd delectat sp̃m. insuꝑ
&. ꝓnultiplici defectu suo expenapeccati. multiplicit̾ sitiens ad
dm̃ ñ numquam &̃ contendit p̃cedere rectorem suum. Delectati.¬
ones enim non ꝑdimꝰ s mutamus. a corꝑe ad animum. a sensib ad
conseientiam. Panis furfureus ⁊ simplex aqua. olera uł legumina
condimento. scd̃m naturam uiue̾: si insauia nr̃a nos ꝑmit teret.

Expanded text:
lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium spiritus docentur conformari ei, et in laboris participatione, et in consolationis exspectatione. Exordinata enim natura per peccatum, et a conditionis suae rectitudine exorbitans, si ad Deum fuerit conversa, recuperat cito pro modo t ubi coeperit spiritus reformari ad imaginem conditoris sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit conformari reformato spiritui. Nam et contra sensum suum incipit eam delectare quidquid delectat spiritum suum. Insuper et pro multiplici defectu suo ex poena peccati multipliciter sitiens ad Deum, nonnunquam etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectationes enim non perdimus, sed mutamus a corpore ad animum, a sensibus ad conscientiam. Panis furfureus, et simplex aqua, et olera, et tegumina condimento secundum naturam vivere, si insania nostra nos permitteret:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbere qͦd legatur. Subdiualia enim exercitia ⁊ oꝑa. sic̃ sensus diftra¬
hunt. sic sepe &̃ sp̃m exhauruint: nͥ cum grauiore ruraliũ labore
oꝑum fit magna contritio corꝑis. usq ad contritionem ⁊ humilia¬
tionem cordis. ⁊ fatigationis suȩ p̾ssura expͥmunt sepe uehem̃tiori
affectum deuotionis: qͦd &̃. in labore ieiunioꝵ. iugiliaꝵ. ⁊ omniũ in
quib afflictio corꝑis ẽ. crebro fieri mauifestumẽ. Serius tñ auimꝰ
& prudens. ad omnem se comparat laborem. nec in eo dissoluitur.
s ꝑ eũ magis inse ipsum colligit᷑: qͥ semꝑ p̃ocłis habens ũtam qͦd a¬
git. ꝗͣ quo ãgendo intendit. om̃is consuminationis attendit fi.¬
nem: qͦ inquantum ueriꝰ nitit᷑. in tantum etiam feruentiꝰ ⁊ fide¬
lius manib oꝑatur. totiꝰs corꝑis sui in hoc subiciens uoluntatẽ.
Coguntur enim inunum sensus a disciplina bonȩ uoluntatis. nec

Expanded text:
scribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrascribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, si saepe etiam spiritum exhauriunt, nisi cum graviore ruralium labore operum sit major contritio corporis usque ad contritionem et humiliationem cordis. Fatigationis enim suae pressura exprimunt saepe vehementioris affectum devotionis. Quod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum, et omnium in quibus afflictio corporis est, crebro fieri manifestum est. 23. Serius tamen animus et prudens ad omnem se comparat laborem, nec in eo dissolvitur, sed per eum magis in seipsum colligitur: qui semper prae oculis habens, non tam quod agit, quam quo agendo intendit, omnis consummationis attendit finem; quo in quantum verius innititur, in tantum etiam ferventius et fidelibus manibus operatur, totius sibi corporis sui subjiciens servitutem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ganda non est. deinde operandum ẽ oẽ manib aliquid qͦd inuit¬
gitur. non tam qͦd animum delectando ad horam detineat. ꝗͣ
qͦd sp̃ualib studiis delectationẽ conseruet ⁊ nutriat. in qͦ remitta¬
tur ad horam animus. non resoluat᷑. unde se facile mox ut s ad se¬
ipsum redeundum eẽ uisum fuerit. expediat. absq cont᷑uersia
inherentis uoluntatis. absq contagio contractȩ delectationis. ł
memoriȩ imaginantis. Nonenim uir ꝓpt̾ mulierẽ: s mulier ꝓpt̃
iurum: non spũalia exercitia st̃ ipt̃ corporalia s corporalia ꝓpter
simile s ⁊ ex ipsa hominis suba: sic cũ in adiutoriũ sp̃uat studii ne.¬
cessaria sint. non tñ in hoc semꝑ eque conuenire uident᷑ oĩa corꝑalia
exercitia: s quȩ cum spũalib ꝓporem habere uident᷑ similitudin̾e.
⁊ affinitat̃e ꝓporẽ. sic̃ ad edifica̾tionẽ spũalẽ. meditari qͦd scbat᷑. uł

Expanded text:
ganda non est. Deinde operandum est aliquid manibus quod injunganda non est. Deinde operandum est aliquid manibus quod injungitur, non tam quod animum delectando ad horam detineat, quam quod spiritualibus studiis delectationem conservet et nutriat; in quo remittatur ad horam animus, non resolvatur: unde se facile mox, ut sibi ad seipsum redeundum esse visum fuerit, expediat, sine controversia inhibentis voluntatis, absque contagio contractae delectationis, vel memoriae imaginantis. Non enim vir propter mulierem, sed mulier propter virum . Non spiritualia exercitia sunt propter corporalia, sed corporalia propter utorium simile sibi ex ipsa hominis substantia: sic cum in adjutorium spiritualis studii necessaria sint, non tamen in hoc semper aeque convenire videntur omnia corporalia exercitia, sed quae cum spiritualibus propiorem videet affinitatem; sicut ad aedificationem spiritualem meditari quod scribatur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Nlum quam otiosus sit seruiis dĩ qm̃ius ad dm̃ feriatꝰ sit. Nomen qppe
tamsiuspectum. ⁊uanum. & molle: rei tamcertȩ. tam scẽ. tam seuere
umponendum nonẽ. Otiosumẽ uacare deo: Immo negotium nego.
rs r idiełinẽ. Otiosum aut̃ ẽ. qͦd uł nullam ht utilitatem: uł uti.¬
litatisintentionem. Nonaut̃ hoc tm̃inꝰ agendum ẽ ut cũ aliqua
delectatiõe. ut sine grancli nausea otii dies transigat᷑. s ut ẽt de
ꝑacta dieta adꝓfectum mentis semꝑ aliqͥdinconscientia resideat.
aliqͥdđ eotidie in thesaurum cordis congerat᷑. Nec ea die bonꝰcelli:¬
ta se uixisse debet estimare: inqua nilse eoꝵ egisse recolit. ipt̃ q̃
incȩlla uiuit᷑: quȩris qͥd agas in qͦ de occupes: p̃rimum extra
cotidianum orationũ sacͥficium. ł lectionis studium. cotidianȩ cons¬
cientiȩ discussiomi. emendationi. composioni. pars sua diei ne.¬

Expanded text:
Nunquam otiosus sit servus Dei, quamvis a Deo feriatus sit. Nomen quippe Nunquam otiosus sit servus Dei, quamvis a Deo feriatus sit. Nomen quippe tam suspectum et vanum et molle, rei tam certae, tam sanctae, tam severae imponendum non est. Otiosum non est vacare Deo, imo negotium negotiri ridiculum est. Otiosum autem est, quod nullam habet utilitatem, vel utilitatis intentionem. Non autem hoc tantummodo agendum est, ut cum aliqua delectatione, vel sine grandi nausea otii dies transigatur: sed, ut etiam de peracta dieta ad profectum mentis semper aliquid in conscientia resideat, aliquid quotidie in thesaurum cordis congeratur. Nec ea die bonus cellita se vixisse debet existimare, in qua nil eorum se egisse recolit, propter quae in cella vivitur. 22. Quaeris quid agas, vel in quo te occupes? Primum extra quotidianum orationum sacrificium, vel lectionis studium, quotidianae conscientiae discussioni, emendationi, morum compositioni pars sua diei ne
Abbreviated transcription (Latin):
corruet in malum. Licet enim necessitas sic sit ordinata. ut nec
querels ulterius locꝰ sit ullus. & om̃is sit suꝑfluitas amputata:
siquid tñ uł publice uł priuatim addendum ẽ uł minuendum:
hoc inpͥoris ẽ arbitrio: absq om̃i scrupulo obedientium subditoꝵ
tutionis normam concupiscentias carnissuȩ p̃teritorum pe:
contemptum uenire. p̃muniendis est assidue cont̾ tempeari¬
ones aerius insolitarium nouitium deseuientes. eum seruum.
ongratisoeo seriuente. non cessant sollicitare uicra: mercele
obsate delectationis diabolo suggerente: carne coneupiscente
taeile uincunt᷑: i facile a ratione eis occurritur. quȩ ut suspectȩ sunt.
ut pͥma facie malȩ innotescunt. Quȩ uͦ subspecie bonise ingerunt.
& difficiliꝰ discernunt᷑. ⁊ ꝑicłosius admit tuntur: sic̃ eum diffic illime
dilium sentina: otiumẽ. Summa enum nientis maliciaẽ: otiũ mers.

Expanded text:
corruet in malum . Licet enim necessitas sic sit ordinata, ut nec corruet in malum . Licet enim necessitas sic sit ordinata, ut nec querelae ulterius sit locus ullus, et omnis sit superfluitas amputata, si quid tamen vel publice, vel privatim addendum est, vel minuendum, hoc in Prioris est arbitrio, absque omni scrupulo obedientium subditorututionis normam concupiscentias carnis suae praeteritorum pcontemptum venire. Praemuniendus est assidue contra tentationes, acrius in solitarium novitium desaevientes: cum servum Dei gratis Deo servientem non cessent sollicitare vitia mercede oblatae delectationis, diabolo suggerente, carne concupiscente, ones facile vincuntur, et facile a ratione eis occurritur, quae vel suspectae sunt, vel prima facie malae esse innotescunt: quae vero sub specie boni se ingerunt, et difficilius discernuntur, et periculosius admittuntur. Sicut enim difficillime tilium sentina otium est. Summa etenim mentis malitia est otium iners.
Abbreviated transcription (Latin):
conueniendum: quasi non dui nob̾ cum eo sit commorandum: sicq
ut si aut̃ euenerit. ñ urgeam᷑ ad exeundum. In qͦmultũ ⁊ scrupu¬
lose laborandum. ⁊ ꝑicłose sepe fuerat errandum: nͥ lex obedien¬
tiȩ ⁊ cellȩ plenam cõmunis institutionis formam semel tradens
ing̾dienti. de uictui. ⁊ uestitu. de labore. ⁊ quiete. de silentio ⁊
solitudine. & om̃ib q̃ ad exterioris hominis cultũ uł necessita.¬
tein spectant: frẽm obedientẽ. ⁊ patientem ⁊ qͥetum. in reliquũ
cautum redderet & securum. Inqͥb sic semel circumcisa om̃ia
tes cupiant. unfirmiñ refugiant: nec ulteriꝰ qnͣtitas concessoꝵ
ledere possit in aliqͦ utentium cum gr̃aꝵ actione conscientiam:
nec q̃ sunt amputata. temptare aliquatenus debeant inseruo dei
corꝑis bñ morigerati. ⁊ recte educati sufficientiam. Inqͥb sic̃ salomon
dic̃. qͥ ambulat simplicit̃. ambulat confidenter. qͥuͦ mentis ẽ durȩ.

Expanded text:
conveniendum, quasi non diu nobis sit cum eo commorandum: sicque ut si aliter evenerit, non urgeamur ad exeundum. In quo multum et scrupulose laborandum, et periculose saepe fuerat errandum, nisi lex obedientiae et cellae plenam communis institutionis formam semel tradens, ingredienti de victu et vestitu, de labore et quiete, de silentio et solitudine, et omnibus quae ad exterioris hominis cultum, vel necessitatem spectant, fratrem obedientem, et patientem, et quietum, in reliquum cautum redderet et securum. In quibus sic semel circumcisa sunt otes cupiant, et infirmi non refugiant: nec ulterius quantitas concessorum laedere possit in aliquo utentium cum gratiarum actione conscientiam; nec quae sunt amputata, tentare debeant aliquatenus in servo Dei corporis bene morigerati, et recte educati sufficientiam. In quibus, sicut Salomon dicit: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter; qui vero mentis est durae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ innumerabilit̾ multiplices hominum adinuentioẽs. tot
ꝓcesserunt modistudioꝵ. dot genera ꝓfessionum: subtilita¬
tes ex quisitȩ scientiȩ. artes eloquentiȩ. dignitatũ. officioꝵq
uarietateᷤ. ⁊ innumerabile̾ conqͥsitioẽs huiꝰ scłi: quib hoiẽs
illi &̃ qͥ dicunt᷑ sapientes huiꝰ mundi cum eis qͥ st̃ simpliceᷤ
filii dĩ. parit̾ utunt᷑ ad necessitat̾ẽ ⁊ utilitatem. Sed illi abu¬
tuntur eis ad curiositatẽ. ⁊ uoluptatem. ⁊ suꝑbiã: hi autẽ
seriuunt in eisppt̾ necessitatem. alibihabentes suam suauitatem.
Ideo illoᷤ seruo sensiu̾ suoꝵ ⁊ corpoꝵ suoꝵ sequunt᷑ fructꝰ carnisue. qͥ st̃.
fornicatio. unmundicia. luxuria. inmicitiȩ. contentiones. emulati¬

Expanded text:
per innumerabiliter multiplices hominum adinventiones, tot per innumerabiliter multiplices hominum adinventiones, tot processerunt modi studiorum, tot genera professionum, subtilitates, exquisitae scientiae, artes, eloquentiae, dignitatum officiorumque varietates, et innumerabiles conquisitiones hujus saeculi, quibus homines illi, etiam qui dicuntur sapientes hujus mundi, cum eis qui sunt simplices et filii Dei, pariter utuntur ad necessitatem et utilitatem. Sed illi abutuntur eis ad curiositatem et voluptatem, et superbiam: hi autem utuntur eis propter necessitatem, alibi habentes suam suavitatem. Ideo illos servos sensuum suorum et corporum suorum sequuntur fructus carnis suae, qui sunt fornicatio, immunditia,
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ humanȩ. relictꝰ est ã creatore bono intellectꝰ: uingeniũ.
& iningenio ars : in qͦ constituit d̃s homin̾e̾ suꝑ oꝑa manuum su¬
arum. ⁊ omnia secularia ista subiecit sub pedib eiꝰ. animali suꝑbo.
intestimonium naturalis dignitatis. ⁊ similitudinis di amisse: sim¬
pliciuͦ ⁊ humili. in auxilium recuperandȩ ⁊ conseruandȩ. In hoc
qͦd notum ẽ di manifestum ÷ illis in illiᷤ. in ħ estimat᷑ de creatura
creator. in ħ eognoscit᷑ iusticia di : ⁊ qaͥ qͥ bñ agunt digni st̃ uita. qͥ
uͦ alit̾ dignist̾ morte. In hoc creat᷑a q̃ sponte hominiseruit ad na¬
turam. subicit᷑ ĩ aptatur. ut seruiat ad eam quȩ ex peccato ẽ. neces.¬
huic necessaria. ⁊ bonis ⁊ malis utilia. ungenere suopulcher.¬
runa. ⁊ ã bonis & a malis hominib facta sint ⁊ fiant : omnib
manifestum ẽ. Hinc enim in literis uł opificiis. uł edificiis.

Expanded text:
animae humanae relictus est a creatore bono intellectus et ingenium, animae humanae relictus est a creatore bono intellectus et ingenium, et in ingenio ars, in quo constituit Deus hominem super opera manuum suarum, et omnia saecularia ista subjecit sub pedibus ejus; animali superbo, in testimonium naturalis dignitatis, et similitudinis Dei amissae; simplici vero et humili, in auxilium recuperandae dignitatis, et creatura Creator. In hoc cognoscitur justitia Dei: et quia qui bene agunt, digni sunt vita; qui vero aliter, digni sunt morte. In hoc creatura quae sponte homini servit, ad naturam subjicitur et aptatur, ut serviat ad eam quae ex peccato est neceshuic necessaria, et bonis et malis utilia, et in genere suo pulcherrima, et a bonis et a malis hominibus facta sunt et fiant, omnibus manifestum est. Hinc enim in litteris, vel opificiis, vel aedificiis,
Abbreviated transcription (Latin):
iuro uecteobedit uir simplex acrect in sem& ipso: rectius aũe
ordine nature. habere debet uxor ad urum. anialitas ud ippm¬
p̃misuuum: ut sp̃ualem aliquem iuirum. conu̾sionem legitum aniu
por cobedientiam ꝑfectam. ꝑfecta uͭ obedientia ẽ maxune in inci¬
ignium enimscientiȩ bonri mali in ꝑadiso. censura dissretionie
ni conusatiõẽ religionis penes patrem spualem. qͥ diudicnt om̃ia:¬
nͣ anemine duudicat᷑. Ipsius ẽ disc̾nere: alioꝵ ẽ obedire.
dan gustauit in malum suũ de ligno uetito: edoctꝰ ab es qui
igeerendo ait. Q dare p̃cepit uobis ds. ut deligno ñ comederetiꝰ
ce discretio: cur p̃ceptum sit. Et addidit. Sciebat enim. q qͥdie
rudentem incipientẽ sapientem: incella posse diu consist
xuncong̃gatione durare impossibileẽ. Stultus fiae ust sit
apiens. hoc omnis sit eiꝰ discretio: uit in hoenulla cesit
iscretio. hȩc oĩs eiꝰ sapientia sit : ut in hac parte nulla et sit.

Expanded text:
iro recte obedit vir simplex et rectus in semetipso: rectius autem ordine naturae habere debet uxor ad virum, animalitas ad spiritum suum, vel spiritualem aliquem virum, conversionem legitimam, hoc est obedientiam perfectam. Perfecta vero obedientia est maxime in inciLignum enim scientiae boni et mali in paradiso, censura 207 discretionis est in conversatione religionis penes patrem spiritualem, qui dijudicat omnia nemine judicatur. Ipsius est discernere, aliorum est obedire. Adam gustavit in malum suum de ligno vetito, edoctus ab eo qui suggerendo ait: Quare praecepit vobis Deus ut de ligno non comederetis? Ecce discretio, cur praeceptum sit. Et addit: Sciebat enim quia qua die prudentem, incipientem sapientem in cella diu posse consistere, in congregatione durare, impossibile est. Stultus fiat, ut sit sapiens: et haec omnis sit ejus discretio, ut in hoc nulla sit ei discretio. Haec omnis sapientia ejus sit. ut in hac parte nulla ei sit.
Abbreviated transcription (Latin):
timorem clñi. ex ipso colligit nec ꝑse eam formariposse. nec
qͥcqm tam expedire stulto. ꝗͣseruire sapienti. Itaq homini
se ppt̃ dm̃ subiciens. ipsam ei bonã uoluntatem cõmittit in deo
formandam: insensu ⁊ sp̃u humili. iã timore dĩ incipiente oꝑa.
ri omnẽ uirtutum plenitudinem. dum ꝑiusticiã defert imnaioꝵ

Expanded text:
timorem Domini, ex ipso colligit, nec per se eam formari posse, nec timorem Domini, ex ipso colligit, nec per se eam formari posse, nec quidquam tam expedire stulto, quam servire sapienti. Itaque homini se propter Deum subjiciens, ipsam ei bonam voluntatem committit in Deo formandam in sensu et spiritu humili; jam timore Dei incipiente operari in eo omnem virtutum plenitudinem, dum per justi
Abbreviated transcription (Latin):
upsa s sapientia ẽẽ uidet᷑. cum stulticia sit. dicente apło. Dicenteᷤ
enunse e̾e sapiente̾: stultifactist̃. Porro ad dm̃ conu̾sa. fit sc̃a simpli¬
citas. hoc ÷ eadem semꝑcirca id̃e uoluntas: sic̃ fuit iobuir simplex
uoluntas: unam petens a dño hanc reqͥrens. ñ ambiens multi:¬
plicari inscło. Uel ẽ simplicitas. inconu̾siõe uera humilitas:
scilic& urtutis magis conscientiam amplectens ꝗͣ famam:
cũ non refugit uir simplex uideri stultꝰ in ħscło: ut sit sapieis
ratiõe formata. ut amorsit. id ÷ formata uoluntas ñdũ illumi¬
nata. ut sit caritas. hoc ẽ amoris iocunditas. Simplicitas ergo.
initium aliquod in se ipsa habens creaturȩ di. hoc ẽ uoluntatẽ
simplicem ⁊ bonã. qͣsi futuri boni hominiᷤᷤ informem materia :
inpͥmordio ꝯu̾sioi̾s suȩ. auctori suo eam offert formandam.
Iam enim cum bona uoluntate habens &̃ initiũ sapientiȩ. id ÷

Expanded text:
ipsa sibi sapientia esse videtur, cum stultitia sit, dicente Apostolo: Dicentes ipsa sibi sapientia esse videtur, cum stultitia sit, dicente Apostolo: Dicentes se esse sapientes; stulti facti sunt . Porro ad Deum conversa, fit sancta simplicitasa voluntas, unam petens a Domino, hanc requirens, non ambiens multiplicari in saeculo. Vel est simplicitas, in conversatione vera humilitas, scilicet virtutis magis conscientiam amplectens quam famam, cum non refugit vir simplex videri stultus in saeculo, ut sit sapiens  nondum ratione formata ut amor sit, id est formata voluntas, nondum illuminata ut sit charitas, hoc est amoris jucunditas. 14. Simplicitas ergo initium aliquod in seipsa habens creaturae Dei, hoc est, voluntatem simplicem et bonam, quasi futuri boni hominis informem materiam, in primordio conversionis suae auctori suo eam offert formandam. Jam enim cum bona voluntate habens initium sapientiae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cie speculari głam di: ꝑfectio uͦ tranfformarimeandẽ inagi.¬
nem a claritate inclaritatem : sic̃ ã dñi sp̃u. Ut gͦ pͥmũ ꝓseqͣmͣ¬
de pͥno: anialitã ÷ uitȩ modus sensib corporis seruiens. scilic&e
cum anima quasi extra se ꝑsensus coꝑꝑi. circa dilectoꝵ delectati.¬
ones corporum affecta. eoꝵ fruitiõe pascit. ł nutrit sensualitatẽ
siram: seu cũint᷑ se regrediens. ⁊ corpora qͥb forti glutine amoris
⁊ consuetudinis adhesit. in locum incorꝑẽẽ nature secũ ferre
non p̃ualens. eoꝵ illuc secum contrahit imagines. ⁊ amucabilit̃
ibi cum eis conu̾sat᷑. Qͥb assuef acta cũ nilputat eẽ. nͥ uł qle
foris re liquit. uł quale intꝰ contraxit. ꝗͣ dui lic&. iocundu ht
scd̃m cdelectationẽ corꝑis uiuere: cũ autem ab eis au̾tit᷑. nescit nͥ
corꝑa imaginando cogitare. Cum uͦ ad cogitanda sp̃ualia ł diui¬
Hec au̾sa adeo. fit stulticia: cũ nimium intra sem&. ipsam fue¬

Expanded text:
cie speculari gloriam Dei: perfectio vero, transformari in eamdem imaginem a claritate in claritatem, sicut a Domini Spiritu. 13. Ut e animalitas est vitae modus sensibus corporis serviens: scilicet cum anima, quasi extra se per sensus corporis circa dilectorum delectationes corporum affecta, eorum fruitione pascit, vel nutrit sensualitatem suam: seu cum intra se regrediens, et corpora quibus forti glutino amoris et consuetudinis adhaesit, in locum incorporeae naturae secum ferre non praevalens, eorum illuc secum trahit imagines, et amicabiliter ibi cum eis conversatur: quibus assuefacta cum nil putat esse, nisi vel quale foris reliquit, vel quale intus contraxit, secundum delectationes corporis vivere. Cum autem ab eis evertitur, nescit nisi corporea imaginando cogitare. Cum vero ad cogitanda spiritualia vel divitest aestimare. Haec aversa a Deo, fit stultitia, cum nimium intra semetipsam fue
Abbreviated transcription (Latin):
git miser. nudus & tremebundus. sic̃ cain a facie dñ. expositꝰ
uitiis ⁊ demonib: ut qͥ prior inuenerit eũ. morte animȩ occidat eũ
Nel si aliquandu durauerit in ea. ñ uirtutis constantia .s. ꝑtina¬
ci miseria. sic eicȩlla ẽ quasi carcer: aut sic̃ uiuenti sepultura.
Pestilente uͦ f lagellato. sapiens sapientior erit: ⁊i lauabit iuistꝰ
manus suã insanguine peccoris. Si c̃ gͦ dicit ꝓph̾a. si conu̾terisisrł.
conuertere. hoc ÷ ꝑfectȩ conu̾sioĩs culmen apprehende. Nulli
enim in eodem statu du ẽẽ concedit᷑. Seruo dĩ semꝑ aut ꝓficien¬
dum aut deficiendũ ÷: aut sursum nitit᷑. aut in inferioraurget᷑.
Ab om̃ib aut̃ uob ꝑfectio exigit᷑: lic&s ñ uniformis. S suncipis .in.¬
cipe ꝑfecte : siam in ꝓfectu es. ⁊ hoc ipsum iam ꝑfecteage. suã
ꝑfectionis aliqͥd attigisti. te ipsum intemet ipso metire: ⁊ diccũ apło.¬

Expanded text:
git miser, nudus et tremebundus, sicut Cain a facie Domini: expositus git miser, nudus et tremebundus, sicut Cain a facie Domini: expositus vitiis et daemonibus, ut qui prior invenerit eum, morte animae eum occidat. Vel si aliquandiu duraverit in ea, non virtutis constantia, sed pertinaci miseria, sic ei cella est quasi carcer, aut sicut viventi sepultura. Pestilente vero flagellato sapiens sapientior erit , et lavabit justus manus suas in sanguine peccatoris . Sicut ergo dicit propheta, Si conveconvertere : hoc est, perfectae conversionis culmen apprehende. Nulli enim in eodem statu diu esse conceditur. Servo Dei aut semper proficiendum, aut deficiendum est: aut sursum nititur, aut in inferiora urgetur. Ab omnibus autem vobis perfectio exigitur, licet non uniformis. Sed si incipis, incipe perfecte: si jam in profectu es, et hoc ipsum jam perfecte age: si autem perfectionis aliquid attigisti, te ipsum in temetipso metire, et dic cum Apo