comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sibi debetur ꝑcepit iega¬
tarius erem plo pignoratici
cactionis. ⁊̃ utilis actio. id
id recloend̾ dare debxbit. ¶S
pignora quid ꝗs ⁊̃ distrarere

Expanded text:
erit legatarius, exemplo pigneraticiae actionis etiam utilis actio ad id refundendum dari debebit. sed pignora quidem quis et distrahere
Abbreviated transcription (Latin):
rorum annoꝵ legatu leg¬
atarium mortuu adh̃dem
tis iegauit s inples pension¬
es diuisit ex hon̾andi pronsi
r̾ unũ legatum unt̃ decenni

Expanded text:
rorum annorum legatum legatarium mortuum ad heredem ntis legauit, sed in plures pensiones diuisit exonerandi heredis rum unum esse legatum et i
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑ̾it in repeti satis¬
datio ista possit uthr̃s ꝯdieat
ubatione. ⁊ quid̃ sisciens hr̃s
indebitum cauit. repet̾e ñpoͣt¬
it. quid n sugnoranit remis¬
sam sibi sat̾tatõm põt ꝯdͣce.¬

Expanded text:
acceperit, an repeti satisdatio ista possit, ut heres condicat liberationem? et quidem ‹si› sciens heres indebitum cauit, repetere non potest. quid deinde, si ignorauit remissam sibi satisdationem? pote
Abbreviated transcription (Latin):
sum e̾ ut si fructunis ꝑcliclisset
ꝙ ei in testõ relictumõ rursꝰ
nr̃s euis id restituet. non eoꝑ
tinet ut ant fructulo priorũ
iegatoꝵ nomine sat̾datio in¬
iungenda aut honerandus sit
in ꝑfidi. postĩus duplicataie¬

Expanded text:
si Fructulus perdidisset quod ei in testamento relictum est, rursus heres ei id rest‹it›ueret, non eo pertinet, ut aut Fructulo priorum legatorum nomine satisdatio iniungenda aut onerandus sit icommissum posterius duplicata le
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. pñ siqua sit exceptio que pe¬
centi legatumoppom solet. ean¬
dem exstipulatu quor agenti op¬
ponendam ẽe placet ¶ prociato¬
ñeius qui ad sensc̃e dr̃ sistipul
ueniant q̃ legatest̃ anu̾o p̾cia
eoꝵ ⁊ ẽuius inhacstiplone res
legatum sit relictu. asciuꝓpri¬
et᷑as iegata c̾ ip̃onit .x. uendica¬

Expanded text:
 si qua sit exceptio, quae ‹pet›enti legatum opponi solet, eandem ex stipulatu quoque agenti opponendam esse placet.Procuratori eius, qui absens esse dicitur, si stipulaueniant quae legatae sunt an uero pretiaest uerius in hanc stipulationem res legatum sit relictum, is cui proprietas legata est ipso iure decem uindica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd ⁊ si ꝯinissa sit stipło fiter¬
sores putamus utiexcepcõnͣẽ
utiposse. anño.⁊ magise̾ ut u¬
cessit sat̾ditio exq̃ nõdebuit.¬
Non exigit᷑ p̾tor ut phrdemstet

Expanded text:
de, si commissa sit stipulatio, fideiussores putamus exceptione uti posse an non? et magis est, ut urcessit satisdatio, ex qua non debuit.Non exigit praetor, ut per heredem stet,
Abbreviated transcription (Latin):
ta quͣnus longena sit cerca ẽ
ueluti nłis ianuarii antecẽ¬
tesimũis dies qui d legati sta¬
tancedit.s ante diempeti n̾
petest᷑. ac si in c̾taqicum puro¬

Expanded text:
ta quamuis longa sit, si certa est, ueluti Kalendis Ianuariis centesimis, dies quidem legati statim cedit, sed ante diem peti non potest: at si incerta, quasi 'cum pub
Abbreviated transcription (Latin):
tam br̾ditatem cedit. n peticio
ad hrdem tñsi Id̾ ẽ si ex diesit
usust. relictus. Id
coprde defimetus legatarius
adhrdem ñ trañsfert. suiocũ
ip̃e legatarns moriet̾ ieget᷑ ei¬
tñsst̾ legatum Itaꝙ sipur̾ le¬
gatum sit er dremortis dies ciꝰ
cedit /siu̾o post dicmͣ st̾ legara
relicta simili mõatꝙ in puris
dies cedit insi forte io ficit legat̾¬

Expanded text:
tam hereditatem cedit neque petitio ad heredem transit. idem et si ex die sit usus fructus relictus: Ideherede defunctus legatarius ad heredem non transfert. si vero "cum ipse legatarius moriett legatum.Itaque si purum legatum sit, ex die mortis dies eius cedit: si uero post diem sint legata relicta, simili modo atque in puris dies cedit, nisi forte id fuit legat
Abbreviated transcription (Latin):
ipo cestõ i añ decetut legatariꝰ
ad prdem mͣsmisisse iegatu
dm̃s ueniti si rtm dotaem in¬
antisiegan̾it extero ⁊ uxorei
auqmͣ ꝓdotali re pecumã de¬
in detibante uxore de elec̾toe
dotis decesẜit iegatanus acp
iegatum eleg̾it mułr. ad h̾r¬
dem tnͣsire legatumͣ ccm est
ꝯdõ legato miecta inc̾ta uide¬
atur. ¶ Eorum legatoꝵ q̃ in
cedicuł relicta st̃ pm̃ diescedit a

Expanded text:
tarius, ad heredem transmississe legatum dicimus: ueluti si rem dotalem maritus legauerit extero et uxori aliquam pro dotali re pecuniam, deinde deliberante uxore de el‹e›ctione dotis decesserit legatarius atque legatum elegerit mulier, ad heredem transire legatum dictum est. o legato iniecta uidetur.Eorum legatorum, quae in codicillis relicta sunt, perinde dies cedit a
Abbreviated transcription (Latin):
ures Hat exaisacõnes. ⁊ de quibus¬
dam nͥ ꝓbauit. aliis uti intri.
temꝑa non pͣletur. ¶ Licet datũs
tutor ad innĩsum pr̾imoniu
ne uitra centesimũ iapidẽm tu¬
trlamgerat insi in eadempiũ
pumca p̾sides euis nec senator¬
es ultra centes mͥ iapidem urb
tutelam gerere cegunt im̃ti
ergo tutorem datur cutor s ali¬
arumxr n carumd̾ datur.

Expanded text:
ures habet excusationes et de quibusdam non probauerit, aliis uti intra tempora non prohibetur.Licet datus tutor ad uniuersum patrimonium ne ultra centensimum la pidem tutelam gerat, nisi in eadem prouprouincia praesides eius.Nec senatores ultra centensimum lapidem urbis tutelam gerere coguntur.Habenti ergo tutorem tutor datur: sed aliarum rerum, non earundem datur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod se ꝓure trum lib̾orum ꝙ
allegabat excusabatum c̾clictit
q̃m malicia ab adimiistracõne
cessass utilem actionem ñ cun
Pinquagnita dicrum spaciũ tin¬
mõ ad contestandas extusitioñ
dictionĩs impeditus ẽ quoniꝰ
decieto uburetũr excusationez
Dost susceptam tutelam
cecits aut surdus aut mutus. aũ
fimosus. aut ualitudinari
depoñe tutelam põt. ¶Nauptas
ta excusantur.i temq iustoditur
nihns qui p̾fecturdannone uel
intra statutum nnnͣ detuttla
q̃ ab sentio uł ꝓfecturs delata
c̃ excusantur. nam susceptã aña
ñ deponuñt. ¶ Qui corporis itẽ¬
qui collegii unr excusant᷑. acolte¬
garum finor ꝙ eorum a tutela
mularui ad urbe finorum col¬
legirum suoꝵ tutrlam ergunt̃¬
susciꝑe non cguntur.

Expanded text:
quod se pro iure trium liberorum, quod allegabat, excusatum crederet quam malitia ab administratione cinquaginta dierum spatium tantummodo ad contestandas excusationumntradictionis impeditus est, quo minus decreto liberaretur, excusationem Post susceptam tutelam caecus aut surdus aut mutus aut furiosus aut valetudinarius deponere tutelam potest. Paupertas, ta excusantur. Idemque custoditur in his, qui praefecturam annonae vel intra statutum numerum, de tutela, quae absentibus vel profecturis delata est, excusantur: nam susceptam antea non deponunt. Qui corporis, item collegii iure excusantur, a collegarum filiorumque eorum tutela miliarium ab urbe filiorum collegarum suorum tutelam suscipere non coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
es acouegarum quo filioru
tutelis excusantur. ¶ S ħ ge¬
nus extusationise siquis se di¬
cat ibi donniciliumn̾mne̾ ubi
ad tutelam oatus e̾. idq imp̃r¬
ficauit. ubi pupisius eduerã
morari debca ⁊dealm̾itis prandis

Expanded text:
es a collegarum quoque filiorum tutelis excusantur.Sed et hoc genus excusationis est, si quis se dicit ibi domicilium non habere, ubi ad tutelam datus est: idque imperificauit. UBI PUPILLUS EDUCARI UEL MORARI DEBEAT ET DE ALIMENTIS EI
Abbreviated transcription (Latin):
uel collegia uacationẽ tutelaꝵ
g̾cntib honorem uacacõm tute¬
iaru ꝯcectiplacuit. ¶uacare.re
tur ad suscipiendinno ftͣm tuit¬
ie. at̾um eosqui sciam miscue¬
temꝑe quidꝰ magr̾atus uacare e
uus tͣimus repsit ¶In quium
castrorim̃ a tutelis extusari solẽt
sunt.⁊ in eod̃ castro ordem ꝙ cõ¬
sunt istrũtuum nni qui in acie
clius igitur ꝓbabitur eos solos
qui inacie amittuntur ꝓdẽede¬

Expanded text:
uel collegia uacationem tutelarugerentibus honorem uacationem tutelarum concedi placuit, uacare tur ad suscipiendum officium tutelae: ceterum eos, qui iam se miscuetempore quidem magistratus uacare aequus Traianus rescripsit.Inquilini castrorum a tutelis excusari solent sunt et in eodem castro eademque cosunt isti, utrum hi, qui in acie melius igitur probabitur eos solos, qui in acie amittuntur, prod
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortem furiosi nõ
nem eẽ tñsuatim constabit᷑.¬
cauit. in quã prpupili condẽp¬
natus fint. actionem post tute¬
lam finitam rectẽ recusatĩ id̾
in coplacint qui suo nomin᷑e

Expanded text:
ost mortem furiosi non nem esse translatam constabit.cauit, quam pater pupilli condemnatus fuerat, actionem post tutelam finitam recte recusat. non idem in eo placuit, qui suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tum exteit diu scũi ⁊ si qua alia
muuer fuit cinus p̾tor ipinsa
pictatem inteuererit ñͥ sexus
n̾cundram egredicñtis s pita¬
te ꝓcluctam non contin̾e inui¬
riam pupiuoꝵ admittet eam
admissa fu̾it ap̾pretorem. ac¬
cusatus remittitur ad prefcm
urois graut̾ pumendus

Expanded text:
a mulier fuerit, cuius praetor perpensam pietatem intellexerit non sexus uerecundiam egredientis, sed pietate productam non continere iniuriam pupillorum, admittet eam admissa fuerit apud praetorem accusatus, remittitur ad praefectum urbis grauiter puniendus
Abbreviated transcription (Latin):
inpsona fini quem pr̃ impubi
frĩ cohr̾dem ⁊ tutorem decdit cũ
iud̃m pr̃is ĩfilius ñut tucor ꝓ¬
merint ¶Tutorem ad tp̃c ex¬
ulaie iussum excusariño s p
tempus exilii curator in locum

Expanded text:
a filii, quem pater impuberi fratri coheredem et tutorem dedit, cum iudicium patris ut filius, non ut tutor promeruit.Tutorem ad tempus exulare iussum excusari non oportet, sed per tempus exilii curator in locum
Abbreviated transcription (Latin):
cormente capto. int muto sine
uentri excusatur uire uboꝵ ro¬
medatos tutores eos tm̃ accipe
tmentib dutisunt. ¶ Sicanta cõ¬
poris aut mentis ualitudine. io
agendis rebꝰ lib̾tus ꝓhib̾atur.
ut ne suisquiõ negocus suffici¬
at. neccitatierit succurrend̾ nec
ipossibile mumgr̾tutele i¬

Expanded text:
or mente capto aut muto sive ventri, excusatur iure liberorum. Romae datos tutores eos tantum accipere nentibus dati sunt.Si tanta corporis aut mentis ualetudine ab agendis rebus libertus prohibeatur, ut ne suis quidem negotiis sufficiat, necessitati erit subcumbendum, ne inpossibile iniun gatur tutelae
Abbreviated transcription (Latin):
cessare suspetti accusacõm qr
tuccie agi poisit depõitꝯ officõ
⁊ auo sumpto ¶ Idem eritqren¬
dum ⁊siꝓponas aliq̃m desiisse
ẽẽtutorem ⁊ rursum cepissent
puta uscp ad tempus uel ad cõ¬

Expanded text:
cessare suspecti accusationem, quia tutelae agi possit deposito officio et alio sumpto.Idem erit quaerendum et si proponas aliquem desisse esse tutorem et rursum coepisse ut puta usque ad tempus uel ad co
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝑ seu̾ant nͥ fac̾e ut sius rebs¬
ñ carcant p̾cipitur ut reiẜuan¬
de cã pupiuus in possõm muit¬
atur. eius qui suspectus sua smnã
factus c̾ queqr mora det̾iora fut᷑¬
a sunt. curatore dãtõ distrahi
at solet edas euceari nouissĩe¬

Expanded text:
am perseuerant non facere, ut suis rebus careant praecipitur reique seruandae causa pupillus in possessionem mittatur eius, qui suspectus sententia sua factus est, quaeque mora deteriora futura sunt curatore dato distrahi at, solet edictis euocari, nouissi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃co eãu ⁊̃ suscepta tuteia finintt᷑¬
lumib iinũ h̃t emancipatũ
cius critisut curatores accpe de¬
bat. quero sud̃ ti cuis pater. petẽte
co siliotͬmancipato turator ap̾¬
tore detur. inuirepu. un possit

Expanded text:
casu etiam suscepta tutela fin‹i›retulumibus unum habet emancipatum eius aetatis, ut curatores accipere debeat: quaero, si idem Titius pater petente eodem filio emancipato curator a praetore detur, an iure publico uti possit
Abbreviated transcription (Latin):
distrax̾unt incħ quid̾ grsfisse¬
u̾ms̃ ꝑfraudem id fec̾unt rem¬
on̾e cos opt̾r. ¶Tutor qui ad a¬
lim̃ta pupilio pranda copiam̃ sui
ñ faciat suspectusc̾ potĩt q rem¬

Expanded text:
distraxerunt, nihil quidem egissper fraudem id fecerunt, remoueri eos oportere.Tutor, qui ad ata pupillo praestanda copiam sui n faciat, suspectus est poter
Abbreviated transcription (Latin):
uiugo q̾itam apparuit. ¶Cũ
hrois nom̃ mutata uolim̃ta¬
iss atq ideo fisco portionis e¬
molumtum adiudicatum
finssi tamrem iegatariis no
obee̾. qͣui retinu̾ant uol̃ta¬
tem diuo marco placuit ⁊ ido
c̃ suo hõne fisc̃ succedẽ.

Expanded text:
vulgo quaesitam apparuit. Cum heredis nomen mutata voluntaisset atque ideo fisco portionis emolumentum adiudicatum fuisset, eam rem legatariis non obesse, qui retinuerant voluntatem, divo Marco placuit, et ideo cum suo onere fiscum succedere.
Abbreviated transcription (Latin):
qui putant ⁊ recte ei denegã¬
dam qui accãtori a ffuͣt uł
ficerussõꝵ ꝑ eo extit̾it quidã
⁊ p̾sidem indignum puͣtãt
tum fisci quimtentionem
dela toris exequitur mõni¬
hꝯ officii necc̃tas satis excusat¬

Expanded text:
qui putant, et recte, et ei denegandam, qui accusatori adfuit uel fideiussor pro eo exstiterit.Quidam et praesidem indignum putant, tum fisci, qui intentionem delatoris exsequitur, in omnibus officii necessitas satis excusat
Abbreviated transcription (Latin):
ptimo duas s ꝑsonas sobrmo ⁊
sobrina natum ⁊ natã. ¶Ecg¬
nationem facit ⁊ adõpͣcio ⁊ emĩ
quib fiet agnatus ncqui adop¬
tatus idem euam cgnatus fict.
nam uoicum ꝙ decignatis agit
ibisic accipiemus ut ⁊̃ adopcoͬe
agnati fci ꝯtinentur euemt gͥ
ut is quam adopciont datus:. toͦ

Expanded text:
sonas sobrino et sobrina natum et natam.Cognationem facit etiam adoptio: etenim quibus fiet adgnatus hic qui adoptatus est, isdem etiam cognatus fiet: nam ubicumque de cognatis agitur, ibi sic accipiemus, ut etiam adoptione cognati facti contineantur. euenit igitur, ut is qui in adoptionem datus est
Abbreviated transcription (Latin):
gulos. aureos quinos dai no
darẽ. ¶Quamuisnuã ꝓsõa
legeexcipiatur tñ inteingeñd̾
ẽ dehus legem sentire quiliu̾¬
os touerepossunt. ¶ Itaꝙ si
castratum ub̾tum uirciurã¬

Expanded text:
gulas aureos quinos dari: ndare.Quamuis nulla persona lege excipiatur, tamen intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt. itaque si castratum libertum iureiura
Abbreviated transcription (Latin):
Mn. ¶ dig̾e iurcumm do
ne mibat nõtãuel lib̾os tol¬
iat intritigit᷑ etiamisquiti¬
b̾tam iurare patitur. s ⁊ sug¬
norante eo suus filius adeg̃¬
it uel stipulatus fuit nchil
ei nocebĩt. certe fiiussu patro¬

Expanded text:
m.Adigere iureiurando, ne nubat liberta uel liberos tollat, intellegitur etiam is, qui libertum iurare patitur. sed si ignorante eo suus filius adegerit stipulatus fuerit, nihil ei nocebit: certe si iussu patro
Abbreviated transcription (Latin):
finus pris necem inuitam
reliqrit qm̃ ẜuus decexit ⁊ me¬
rempe creclitisunt. nr̃signo¬
rans qiͣ ex fidi ꝯmisso ub̾ta¬
tem ẜuis prestitiss iynsũ :¬

Expanded text:
ius patris necem inultam reliquerit, quam seruus detexit et metempore crediti sunt, heres ignorans quasi ex fideicommisso libertatem seruis praestitisset,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calu sianam actõm reuoca¬
bunt᷑ ea q̃ ꝑfraudem sunt aue
rem centenario facit ad uoc ut le¬
gispͥceptum eũtat cum auienati¬
one fcã inchommꝰ centenariꝰ:¬
se centenario fec̾it quarumũna
centinario efficitur. utr̃ reuocamꝰ
om̃s an ꝓ rata ex singułut cente¬
narium cum faciamꝰ mag̃qr÷¬

Expanded text:
et Caluisianam actionem reuocabuntur ea quae per fraudem sunt alierem centenario facit ad hoc, ut legis praeceptum euertat. at cum alienatione facta nihilo minus centenarise centenario fecerit, quarum una s maior centenario efficitur: utrum reuocamus omnes an pro rata ex singulis, ut centenarium eum faciamus? mag
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amittunt id̃a mn tmacipãto¬
¶ ut in bomĩs ubti locum quida
ñ hñt lege excipumt᷑. ¶ Neicapi¬
raũs dampnat si restitutꝰ nõ 
maior amns xxy. cumͣ eẽt captꝰ¬

Expanded text:
n amittunt: idem et in emancipato. Ut in bonis liberti locum quidam non haberent, lege excipiuntur: rei capitalis damnatus, si restitutus non est: maior annis
Abbreviated transcription (Latin):
sotu̾it᷑. ei cui fidcismissana
i̾rdita s relicta sit id rectlend
res hrditarias quasdã furatꝰ
respondetur. Dapͥ.¬
si res urgiat ⁊ metus erit ne ꝑ
adsenuarti forte fideiꝯmissa¬
rii dies actionns exeat nr̃s i¬
udicium suscip̃e cogitur. siłi¬

Expanded text:
soluerit, ei, cui fideicommissa hereditas relicta sit, id reddendures hereditarias quasdam furatusrespondetur. si res urgueat et metus erit, ne per absentiam forte fideicommissarii dies actionis exe‹a›t, heres iudicium susc‹i›p‹e›re cogitur.Simili
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝓꝑte hr̃dicaru. ¶ Dicia ex
asse hr̃s scripta ptem dimroi¬
am nr̃ditatis meiue regatu
restitu̾e funo atestatore ob¬
ligatum luere uoluit s eum
uendente creditore mandauit
rectim̃dum seie. qĩtum t̃ anti¬

Expanded text:
te hereditaria.Titia ex asse heres scripta partem dimidiam hereditatis Maeuiae rogata restituerat: fundum a testatore obliga tum luere noluit, sed eum uendente creditore mandauit redimendum Seiae: quaesitum est, an Ti
Abbreviated transcription (Latin):
missaria ubtas. ab ed datura qͦ
te is aquolib̾tas data ẽ portõ
suam repudiauit ł ꝯdõñeex¬
puenit defendipot̾it adur dogẽ¬
dum. ¶Qid n int̾e̾ quoiure de¬
bitor ub̾taus. ⁊ b̾rditatis idem¬

Expanded text:
ommissa libertas ab eo datur a quo te is, a quo libertas data est, portionem suam repudiauit uel condicione experuenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor
Abbreviated transcription (Latin):
sc .3. restitutũrus ẽ qm̃iuscũ
sĩma. aut c̾tum corpus per
fideia. ab eo qui souiendo ñ fu¬
it datum ẽ ꝑm̾ non he̾teatur
atq si legatum eẽt con cãs ł
legataui supioris p̾rois uice

Expanded text:
sulto restituturus est, quamuis, cum summa aut certum corpus per fideicommissum ab eo qui soluendo non fuit datum est, perinde non debeatur atque si legatum esset: eo enim casu legatarii, superior‹e› heredis uice
Abbreviated transcription (Latin):
mireius ꝯm̃dauitapiendas
simpures obuss dem̃ petiit a pͥ¬
orib ut siꝗs eorum sñ libis
deced̾e̾t porcõmsiam exceptis
mortua sñ libis frem seiu hr¬
dem instituił policrates fidei

Expanded text:
dauit aperiendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine liberis decederet, portionem suam exceptis mortua sine liberis fratrem Foebum heredem instituit: Polycrates fidei
Abbreviated transcription (Latin):
suo piciuo uelit adirehrdita
tionis si cxpedire sioiꝯplener̃tt
eo iure quosi srontradissent
Sinuo contͣhonosam c̃dideãt
Uus erat aristo arcbat iudend̾
utr̾ eum oĩo penes hrdem
fimd̾ ẽt̃ uolint testor anitade¬
mũ su p̃ius ẽ s sibi suꝑiũs pia¬

Expanded text:
suo periculo uelit adiri hereditionis, ‹si› expedire sibi compererint eo iure, quo si sponte adissent, sin uero contra onerosam crediderint, us alienus erat.Aristo aiebat uidendum, utrum omnimodo penes heredem fundum esse uoluit testator an ita demum, ‹si› ipsius est: sed sibi superius pla
Abbreviated transcription (Latin):
fraudandoꝵ consiium inẽri¬
s tͣit picłm int̾clicti fraudato¬
rii i ditatem su spectam ad¬
ibis ut restituas m qr ⁊ remote
fideiꝯmisso liõm tibi fuat uo¬
ienti adire hditatem credito¬
restuos talꝯmodo frandnt ⁊ eg
onichil turpiter faciam recip¬
iendo cambrditatem qmrt
mota nac postula cõe mea cre¬
dicores compelle teut adires
tem michi restitũ t cumsũo
datorio int̾dcõ iocus er̃ qr bonis
pr̃is eius uenditis nch ꝓpriũ
Sipostulent ut dnissis boms¬
tantur ¶ Si donationis cã fus¬
pectam nrdicatem sͥ nr̃s dix̃

Expanded text:
fraudandorum consilium inieris, citra periculum interdicti fraudatorii hereditatem suspectam adibis et restitues mihi, quia et remoto fideicommisso liberum tibi fuerat nolenti adire hereditatem creditores tuos tali commodo fraudare, et ego nihil turpiter faciam recipiendo eam hereditatem, quam remota postulatione mea creditore‹s› compellere te ut adires tem mihi restituere, cum suorum datorio interdicto locus erit, quia bonis patris eius venditis nihil proprium si postulent, ut dimissis patatur. Si donationis causa suspectam hereditatem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ restitu̾et. seiuscoacanus
ãꝙ̃ impłet an nos defunctꝰ
t̃. mincin alius seneca qui sca¬
uuncuiũ seii tocdeam dicit ꝓxi¬
mitans noĩe ħ bona petit.
Maximus ꝓ tetrarchiuis sioi
etamq sepũi defuncti. nũełm¬

Expanded text:
tatem restitueret. s‹e›ius Oceanus antequam impleret annos, defunctus est: nunc Mallius Seneca, qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis nomine haec bona petit, Maximus autem trierarchus sibi ecam, qui se pueri defuncti au
Abbreviated transcription (Latin):
timur. ¶Si ẜuõ brdescripto
dñs iegatus c̃ icidem ẜuo resti¬
utile fideiã .ẽ. ¶ Si quis filiũ
suum ex asse nr̃dem institu¬
it ⁊ colicillos quos postmortẽ
ficii apiri uissit fidei euisꝗ
misit ut sisũ lb̃is decesẜit hr̃¬
ditatem suam sorori sue re¬
stitũer ⁊ filius c̾ scierit ꝙ in
codicuł scriptum eẽt stichu¬

Expanded text:
timur.Si seruo herede scripto dominus rogatus est eidem seruo restiutile fideicommissum est.Si quis filium suum ex asse heredem instituit et codicillis, quos post mortem filii aperiri iussit, fidei eius commisit, ut, si sine liberis decesserit, hereditatem suam sorori suae restitueret, et filius cum sciret, quod in codicillis scriptum esset, Stichu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impetͣuerit dem̃ post cp̃c ten¬
b̾ationis adienit ⁊restituit p̾r¬
dicatemñ uidet᷑ coactus s̃ fecis¬
se. nec eñ suspectum adisser
coanusꝰ sponte post detibatio¬
ner ꝓ si suspectamdicit. ꝓfi¬

Expanded text:
 impetrauerit, deinde post tempus deliberationis adierit et restituerit hereditatem, non uidetur coactus hoc fecisse: nec enim suspectam coactus adit, sed sponte post deliberationem.Quod si suspectam dicit, profi
Abbreviated transcription (Latin):
cegendus er hrditatempupi¬
ili restĩtũe. Qu̾iocourdem
habuit retmebit pupilli hẽ¬
ditatem qr potuit tohrde adeu̾te
ꝙͣ u ip̃c pr̃is omisiss prditate
um qm̃ in põcate habebat ñ¬
dem rescripẜit ⁊ ab eopetier̃
ut hr̃ditatem semꝓmoresti¬
tũet isꝙ suspectam sibi ẽc̃ drẽt¬
tes restitiu qͣre ⁊ si ĩmistu̾it sehr̃¬
ditaci nchominus actiones q̃
tnͣsfe̾ntur. ¶ aprehr̃s scriptus
exhrdato fuio sbititũtussiro¬
gatus fu̾t m̾rdicatem q̃ ad eũ
ex substitõne ꝑuen̾nit ticio re¬
stitu̾e cegendus ñ ẽ uiuopupil¬
uentis pueri agĩtur mortuo

Expanded text:
cogendus erit hereditatem pupilli restituere, si uero coheredem habuerit, retinebit pupilli hereditatem, quia potuit coherede adeunte, quamuis ipse patris omisisset hereditatem, ium, quem in potestate habebat, heredem scripserit et ab eo petierit, ut hereditatem Sempronio restitus restitui. quare et si non inmiscuerit se hereditati, nihilo minus actiones, quae transferentur.A patre heres scriptus et exheredato filio substitutus si rogatus fuerit hereditatem, quae ad eum ex substitutione peruenerit, Titio restituere, cogendus non est uiuo pupiluenti‹s› pueri aget: mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
dem in fugxn post decreu auts
auctem ⁊n ea brditate filio
offõindicis exaccessiomib here
ñ placet ea lega ta deducinꝰ peti
ñ pot̾añt. s cum uxoriꝓ ꝑte
p̾rdi scripte dos p̾legetur eaq

Expanded text:
dem inflixit. post decreti autem auctoritatem in ea hereditate filio officio iudicis ex accessionibus herenon placet ea legata deduci, quae peti non poterant. sed cum uxori pro parte heredi scriptae dos praelegetur eaque
Abbreviated transcription (Latin):
forte passꝰ enr̃s possidi hrdita¬
nc m̃te ut ueliet restitũe iuc
S ⁊ si uoluntatetua alii reiti¬
tu̾it inte tnͣsibunt actiones
it̃ si anuuis uissumes restitu̾it
ł ratam hũit restitõm tnͣsisse¬

Expanded text:
st heres possideri res hereditaac mente, ut uellet restitueret ille sed et si uoluntate tua alii restituerit, in te transibunt actiones. item si alius iussu meo restituit uel ratam habu‹i› restituti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯceptos. in deportacõm i postea
edant᷑ effic̾e ut ⁊ dõ ceficiãt᷑.
Post deportatõm u̾o susceptos
cona tum suã q̃uodamno cã
fisco sint uendicanda. ¶Siꝗs

Expanded text:
ante deportationem, licet postea edantur, efficere, ut condicio deficiat, post deportationem uero suscepto‹s› bona cum sua quodammodo causa fisco sint uindi
Abbreviated transcription (Latin):
amaioris pciiqm̃ portio prdita¬
cis eẽt. in suꝑfluo pͥdiorum ꝑtẽ¬
petentĩ fideio missaro fucidr̃
int̾uenireiissu ẽ. ꝯcurrentẽ
n pecumã ꝯpensari placuit.¬
H̾ditatem post mortẽ suam ex
gregem retinẽt. ¶ antediem

Expanded text:
maioris pretii quam portio hereditatis essent, in superfluo praediorum petenti fideicommissario Falcidiam interuenire uisum est: c‹on›currentem enim pecuniam conpensari placuit.Hereditatem post mortem suam excgregem retinent.Ante diem
Abbreviated transcription (Latin):
natusẽ. actor ł qutitatem cõ¬
sequit᷑ ¶ Sibrs scrptus resti¬
cuat nroititem ⁊ postea de hrdi¬
tate ꝯtioũsiampassus sit. int¬
tussit. aut litem cesẜi dura
actiones estitit infideiamis¬
sanum semeitñslatassiquis
maioremapttm restitũet ꝙͣ
regatus ẽ in eimptem queex¬
cedit ñ tnͣsfcrunturactiones

Expanded text:
em consequitur.Si heres scriptus restituerit hereditatem et postea de hereditate controuersiam passus uictus sit aut lite cesserit, durare actiones constitit in fideicommissarium semel translatas.Si quis maiorem partem restituerit quam rogatus est, in eam partem quae excedit non transferuntur actiones
Abbreviated transcription (Latin):
siprs non eẽt ⁊ suspectam sioi
stituant᷑. ñ qd̃ a cohrdib ne
honentur si ab eocumestituta
fu̾it hrditus nam sicut expse¬
de fidei gr̃a cigendus ẽ ad irebe¬

Expanded text:
s non esset' et suspectam sibi stituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo ‹c›ui restituta fuerit hereditas. nam sicut explendae fid
Abbreviated transcription (Latin):
a exꝑtedumdia restitũetur
au cui postqnq̾nniu ⁊ scͥp¬
ti suspectam sibi hroitatem
dicant fideiamissanus an de¬
sid̾et suo piculo adire prdit¬
atem censuit se .x. ambos hrdes
altuniue cigi adire prditati
i fideigmissario restitu̾e eã
ĩ ut fideicõmissario adu̾sus
cum actiones competant qiͣ
ex trcb̃. restituta prditate.¬
Metianus scriõ cum quic̃ã
ex fidiꝯmi ssariis abeẽt ⁊ p̃¬
sens desid̾et suo ꝑitulo adire
urditatem cãslatisꝙ in solid̾
actiomb incum quictegit

Expanded text:
a ex parte dimidia restitueretur alicui post quinquennium, et scripti sus‹pec›tam sibi hereditatem dicant, fideicommissarius autem desideret suo periculo adiri hereditatem: censuit senatus ambos heredes alterumue cogi adire hereditatem et fideicommissario eam restituere ita, ut fideicommissario et aduersus eum actiones competant quasi ex Trebelliano restituta hereditate.Maecianus scribit: cum quis ex fideicommissariis abesset et praesentes desiderent suo periculo adire hereditatem translatisque in solidum actionibus in eum qui coegit
Abbreviated transcription (Latin):
net̾ hec cedunͣt nec fructus fide¬
igmissariũ scquitur simora
ñ int̾cessit. ¶ S qr ñ ut nr̃s si¬
di cõmissum ut sic dix̃m suꝑ¬
pleit postulet . s qual nunc ẽ nr¬
ditas desid̾et restitui sibi neqͣꝙͣ
id deb̾at hr̃s recus.are. nam et
quodĩmõ inꝑtem prditatis se¬
natus recrpionut sideiomissari

Expanded text:
netur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si mora non intercessit. sed quia non ut heres fideicommissum, ut sic dixerim, suppleat postulet, set qualis nunc est hereditas, desideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodammodo in partem hereditatis senatus recipi uoluit fideicommissari
Abbreviated transcription (Latin):
trgend̾ nec illud admittiti
sic iegatum aconrde petat. adi¬
it emim s mag̾. noittura
fidci ꝯmissario ei prandum.
P si quid aliud sua int̾c̃e cli¬
cet ñ cegitur.adueinsi ei dãp¬
numaut tuicrum a fidriam¬

Expanded text:
 nec illud admittit sic legatum a coherede petat adiit enim, sed magis arbitratur a fideicommissario ei praestandum. sed et si quid aliud sua interesse dicet, non cogitur adire, nisi ei damnum uel lucrum ‹a› fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cadem distributio fiet ut ex his
miquu ẽ pius ferrẽ iegata¬
rium .I deo ꝙ suspecta dictã ẽ
p̾roitas qm̃laturus ẽet si sp̃o¬
te adita fuiss. ¶Q a in fus¬
recta proitute dc̃m ẽ roc id
dici põt in huis cestĩs inquib
iex faicidia locum non ht̃ i¬

Expanded text:
adem distributio fiet, ut ex hisiniquissimum est plus ferre legatarium ideo, quia suspecta dicta est hereditas, quam laturus esset, si sponte adita fuisset.Quod autem in suspecta hereditate dictum est, hoc idem dici potest in his testamentis, in quibus lex Falcidia locu
Abbreviated transcription (Latin):
res decedens fuxiꝯim ssanum
decipiat. ¶ Gempestũiũ ẽ re¬
quir̃e ꝑquem ꝗs regatur adi
it urestitũe prditatem ueluti
si p̾tor autꝯ sul fu̾it hr̃s institu¬
t suspectam ꝙ pr̃dita tem dicat
ancigipossit ad ux ⁊ restitũe ⁊ ẽ
qr triplicĩo fficio funginon põi¬

Expanded text:
cedens fideicommissarium decipiat.Tempestiuum est requirere, per quem quis cogatur adire et restituere hereditatem: ueluti si praetor aut consul fuerit heres institutus suspectamque hereditatem dicat, an cogi possit adire et restituere? et oterit, quia triplici officio fungi non po
Abbreviated transcription (Latin):
missariꝰ desid̾auit.in suam
tm̃ mo ꝑtem nam sisola pars
insferatur in residuo faicidie
ericcus ¶ Si totab ditas tm̃sla¬
ta sit cissat hnuis legisoñ fm¬
Si ẜuorum duo qui ingatus

Expanded text:
ommissarius de‹side›rauerit an suam tantummodo partem. nam si sola pars transfertur, in residuo Falcidiae erit locus: si tota hereditas translata sit, cessat huius legis beneficium.Si seruo duorum rogatus
Abbreviated transcription (Latin):
dei. in secundis tab̾. accẽp̃ unu̾
ex prdiboͣ insticutis crg̾c adire
pr̃is hrdicatem. hoc enim fco ⁊¬
furmatis ꝙ pr̾is cabul pot̾unt ex
suostitone᷑ ambo cogi adnt. et
restitũe nrditatim ¶ utrum a
p̃senti anrĩ ab senti restumpofũt
ꝓcuratore adeunte p̾torem uitẽ
dum ẽ ego quor puto fideicõ¬
misiario cegi posse m̾dem in¬
stitutum adire trestitu̾e ab sẽ
forte indampno moretur.
Dõt et enim ei pp̾torem sũit᷑¬
ri. siue cautũm ei fiat siueno.¬
⁊ si añ decessit fideiamissariꝰ
qmͣ ei restituat᷑ prditas. ẽ iinꝰ¬

Expanded text:
 in secundis tabulis accepit, unum ex heredibus institutis cogere adire patris hereditatem: hoc enim facto confirmatisque patris tabulis poterunt ex substitutione ambo cogi adire et restituere hereditatem.Utrum autem praesenti an etiam absent‹i› restitui possit procuratore adeunte praetoremfideicommissario cogi posse heredem institutum adire et restituere nec forte in damno moretur: potest enim ei per praetorem succurri, siue cautum ei fiat, siue non et ante decesserit fideicommissarius, quam ei restituatur hereditas. est en
Abbreviated transcription (Latin):
antur. nam aut extitisse aut ce¬
fecisse legati tui condõm ut ã
totum aut nch̾ tibi cebatur.
uiquũ ⁊ contͣ uoluntatem
testõris extiab. rursus ptem¬

Expanded text:
antur? nam aut exstitisse aut defecisse legati tui condicionem, ut aut totum aut nihil tibi debeatur, et iniquum et contra uoluntatem testatoris existimabitur: ru‹r›sus p
Abbreviated transcription (Latin):
us iegatis que ab ipo ⁊ queapu¬
si patritrrs extitiss nitałr au¬
grountur ĩegata que ab ip̃oi
uitͣ dodrantem fu̾ant qm̃ aug̃¬
cturcum exꝑte nr̃s institutꝰ¬

Expanded text:
tis legatis, quae ab ipso et quae a pusi patri heres exstitisset. nec aliter augebuntur legata, quae ab ipso ultra dodrantem data fuerant, quam augentur, cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
qr si alius qui sl hr̃s extitisset
het .c. in ere alieno ponerentur.¬
Situ ex ꝑte qr̃ta. tiausex ptr qͣr¬
ta uides script fu̾  id deinde tu
expte dnm dia brs institutus
fins sub condõne: legata. item
ułtates date fuit.pendente ꝯcõ¬

Expanded text:
 si alius quilibet heres exstitisset, haec centum in aere alieno ponerentur.Si tu ex parte quarta, Titius ex parte quarta heredes scripti fueritis, deinde tu ex parte dimidia heres institutus fueris sub condicione, et legata, item libertates datae fuerint: pendente co
Abbreviated transcription (Latin):
nqnͣtuate primonii exq̃r̃e¬
da uisum ẽ mortis cͣpc sper¬
tari qua decã siquis .c. inroĩs
habuit ⁊ cota ea legiuut. m
ai legatariis ꝓdẽ. siañ aditã
hrditatem ꝑẜuos hr̃ditarios

Expanded text:
ntitate patrimonii exquirenda uisum est mortis tempus spectari. qua de causa si quis centum in bonis habuerit et tota ea legauerit, nihil legatariis prodest, si ante aditam hereditatem per
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss impendenti eẽ inutͥusq
romsꝯ putari oportrat. id ꝙ de¬
retur uł ex cꝰ bonis cetrahi. ¶Cor¬
sciendum ẽ. ¶ Laul
Precianr nonexaffcũ nec utilita¬
te singuioꝵ s cõiter fungũnͣt
net emm qui furi nataemͣ pꝰ¬
sidet tanto locupictior ẽ ꝙ cimm¬

Expanded text:
fuisset, in pendenti esse, in utrius bonis computari oporteat id quod debetur uel ex cuius bonis detrahi.Corsciendum est. 63 Paulrerum non ex affectu nec utilitate singulorum, sed communiter funguntur. nec enim qui filium naturalem possidet tanto locupletior est,
Abbreviated transcription (Latin):
an sicas dedixe̾it cau̾e ceb̾at ce¬
functor᷑ aum̃tarioꝵ porcio¬
nes ꝓm̃o fortium se restitut᷑
acto legatanis pr̾s legem
uit tutelas testor quanm rõ
ñbum rectlita sit ⁊ꝙ neget
tantum recligi ex omineo
posse qnͣtum in caunone de¬
ductumẽ. ¶ Questtum eͥ ã

Expanded text:
an, si eas deduxerit, cavere debeat defunctorum alimentariorum portiones pro modo sortium se restituturacto legatariis heres legem avit tutelas testator, quarum ratio nondum reddita sit et quod neget tantum redigi ex nominibus posse, quantum in cautione deduc
Abbreviated transcription (Latin):
aritus uxorisres eͣx dotem ꝯstitu¬
tas adimnistrauit eaꝙ deced¬
ens añ rom sibirectlitam.ad¬
m̾istracõnis exasse eũ maritũ
urdemrenquit euis ꝙ fideiꝯ
misit ut .x. untias filio cõi cũ
moreret᷑ resticũet duas xun
tiasnepoti q̃itum c̾ an idquo

Expanded text:
aritus uxoris res extra dotem constitutas administrauit eaque decedens ante rationem sibi redditam administrationis ex asse eundem maritum heredem reliquit eiusque fidei commisit, ut decem uncias filio communi cum moreretur restitueret, duas autem uncias nepoti. quaesitum est, an id quo
Abbreviated transcription (Latin):
it cum ut̾ꝙ mrdum un̾ĩ fũ¬
di ꝑtem dimidia hrdicario
unx h̃iturus sit in qͣ ꝑs omni¬
dia hrditat᷑is ẽ. nam c̾teq dãp¬
natus c̃ fund̾ corneł uend̾e scia¬

Expanded text:
it, cum uterque heredum unius fundi partem dimidiam hereditario iure habiturus sit, in qua pars dimidia hereditatis est: nam certe qui damnatus est fundum Cornelianum uendere, Seia
Abbreviated transcription (Latin):
riututiorelinquit᷑ ip̃e sibiso¬
luendo uidetur. et ꝙ ad se atti¬
net duies ẽ ¶ Quippe si mõrty
ca accepto feratur id ꝙ di. acc
plenam uidetur quamus
incħ fac̾e possit si ei soliura¬
tio relictaẽ ⁊ id faiudianit̾¬
uemiente. cet. accepto illi fer

Expanded text:
ratio relinquitur, ipse sibi soluendo uidetur et quod ad se attinet, diues est: quippe si ei mortis causa accepto feratur id quod debetplenam uidetur, quamuis nihil facere possit. si soli ei liberatio relicta est, et ideo Falcidia interueniente trecenta accepto ill
Abbreviated transcription (Latin):
omissaprditatis adicione ẜuũ
sibi substitutũ adircuisut priꝰ
ercgniturq̃ ab ip̃o oño data fu̾̃t.
tunc eorum qͥ a ẜuo renctasuĩt
ꝑticiomitur sipanat᷑ falci dia¬
igitũr si faicidia locum ht̃ hoc
plus uidctur legatum ꝙ hucle¬

Expanded text:
omissa hereditatis aditione seruum sibi substitutum adire iussit, prius erogantur quae ab ipso domino data sunt, tunc eorum quae a seruo relicta sunt ratio initur, si patitur Falcidiaigitur si Falcidia locum habeat, hoc plus uidebitur legatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut repudiato legato uł sticho
qui legatus emortuo nicħ re¬
us hrdes instituti sumus exdiũ¬
sis ꝑtib nec a suoergatus do¬
drañs niis quib ad meiegatu
ẽ contra falcidiã ꝓłit ꝙ ex por¬
tione fui ad mepuenit supra
falcidiam eĩis porcõns. ¶ Ec ẽn

Expanded text:
ut repudiato legato uel Sticho qui legatus est mortuo nihil reus heredes instituti simus ex diuersis partibus nec a seruo erogatus dodrans, his quibus a me legatum est contra Falcidiam proderit quod ex portione serui ad me peruenit supra Falcidiam eius portionis. ex con
Abbreviated transcription (Latin):
ta fu̾at. n ꝓprietas apͥore iegata¬
rio iecẽdu. nec loc̃ rengiosum in
eo fundo m̃s fac̾e nec suitutẽ ĩ¬
pon̾e porĩt. s ⁊ impoi̾m suitus fi
ticu legatum fuiss ⁊ ĩonec mu¬
ciana sat datione int̾poita caꝑe¬

Expanded text:
ta fuerat, neque proprietas a priore legatario recedit nec locum reli‹g›iosum in eo fundo heres facere nec seruitutem imponere poterit: sed et imposita seruitus finTitii legatum fuisset, et ideo nec Muciana satisdatione interposita cape
Abbreviated transcription (Latin):
tatiͣs dies cepit cede ci derebũ
t᷑ un contributom̃ uennũt
ac ne eaquid̃ que quisq uius
siusmutilit sine uõtate lega¬
uit sideiue ꝯmisit in ꝯputaq¬
one iegis euis ceount. ¶Nes q̃s

Expanded text:
tatis dies coepit cedere, ei debebuntur et in contributionem ueniunt. ac ne ea quidem, quae quis seruis suis inutiliter sine libertate legauit fideiue commisit, in computationem eius legis cedunt
Abbreviated transcription (Latin):
emancipãtors ex ꝑtib hrdes ĩ¬
stituit ens ꝙ plium rr̃ p̾cepcõ¬
nes praue deoit. prditatem ab¬
uoluntati suppͥmu iudiciũ
uxoris sue custehiri uolint.

Expanded text:
ncipationis ex partibus heredes instituit eisque plurium rerum praeceptiones pure dedit: hereditatem aduoluntati supremum iudicium uxoris suae custodiri uoluit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aꝑte actoris sũ arei ples pr¬
sus omnes actiones ⁊tin gesed
dimitixat nus qui mcssent et
adu̾sus uictos isꝙ adu̾sus qͦs
res defensa noti eet a du̾siscos
qui iem ñ defendissent. m̃ia
bima drimã die aureis centeis
iegatis ex omnbo sũmis ñ tm̃
expostioribo porcom legist̾al. de
atis portio ꝑ legem fal. deccͣta eet

Expanded text:
arte actoris siue a rei plures hersus omnes actionem contingere, sed dumtaxat his qui uicissent et aduersus uictos, hisque, aduersus quos res defensa non esset, aduersus eos, qui rem non defendissent.Annua bima trima die aureis centenis legatis ex omnibus summis, non tantum ex posterioribus portionem legis Falcidiae atis portio pe
Abbreviated transcription (Latin):
nt quia exemp̃lo nrois iegatauꝰ
ad ficcigiissa pranda obliga¬
oitur nec qrͣ ex sua ꝑsona iega¬
tarius induc̾e iegem fui. ti pos¬
sit idarcoqr passus ẽ ñ impu¬
tatur ms forte testõrita fidei
eius ꝯmissiis ut totum quit
Si aintem mau̾mitte suu̾uel
suũ uł alienũ rtgatus sit om̃i
fauor ubtatis sepe rauaste

Expanded text:
 quia exemplo heredis legatarius ad fideicommissa praestanda obligabitur: nec quia ex sua persona legatarius inducere legem Falcidiam non possit, idcirco quod passus esset non imputaturum: nisi forte testator ita fidei eius commississet, ut totum, quid.Si autem manumittere seruum uel suum uel alienum rogatus sit, omnifauor libertatis saepe et alias
Abbreviated transcription (Latin):
diret᷑ herecitas inspiciendꝰ̾ ẽ.
ego duditõ qm̃ mortis tp̃c i
rone iegis fal. in eun da piacu¬
it odseruari. quid em̃ intere̾
petiium ẜui post mortem c̃¬
ditoris diminuitu sit. an de¬
bitor paupior factus sit auꝗs
dic̾et quid excontrio siañ adi¬
tam n̾ditatem aliquid aiqni¬
erit suus iego q̃ram si debuoris
qui tunt non erat soluendoã¬
puate facuitates fu̾int. ⁊cum ĩ
isto piacuit expost fcõ uiiorem
uid̾i fuisse brditatem sicuti cũ

Expanded text:
etur hereditas, inspiciendum. ego dubito, quoniam mortis tempus in ratione legis Falcidiae ineunda placuit obseruari: quid enim interest, peculium serui post mortem creditoris deminutum sit an debitor pauperior factus sit?Aliquis dicet: quid ex contrario, si ante aditam hereditatem adquisierit seruus? et ego quaeram, si debitoris, qui tunc non erat soluendo, ampliatae facultates fuerunt? et cum in isto placuerit ex post facto uberiorem uideri fuis
Abbreviated transcription (Latin):
faladia ⁊stitueretꝰ hoc nattin
dampna postea fc̃a non dconci
ne amotaportio legatis fideia.
necdampnopostea incidente
exporcõne q̃ fieret ad est miatioẽm
quam detrahiscet̾is u̾o corpor

Expanded text:
Falcidia constitueretur: hoc enim attinet damna postea facta non deduci, ne amota portio legatis fideiue nec damno postea incidente ex portione, quae fieri ad aestimationem quam detrahi.Certis uero corpor
Abbreviated transcription (Latin):
amplius t̃ integ̾ fĩndus capi¬
ctur ⁊ua perit s sima iegtrur
nec soluendo sit hr̃ditas non de¬
bebitũ siudendum ẽ ⁊̃ si fundo
⁊ uia legato minus ex utroq
desidet᷑ quam sit nic pͥcuim pot

Expanded text:
alcidia, integer fundus capietur et uia perit. sed si uia legetur nec soluendo sit hereditas, non debebitur. uidendum etiam, si fundo et uia legato minus ex utroque desideret quam sit uiae pretium. pot
Abbreviated transcription (Latin):
me.R. nam qnͣtum int̾sit
exbrdatus simis ex sub stitõ¬
ne fr̃i suop̾rs cristat. an au¬
ab eo legare pr potiuit an¬
as ñ potuit. ¶ Est igitur rõ¬
incongruens ne plus ĩur crr¬
ca ꝑãm substituti testor na¬
b̾at quam habu̾at ineo qi
cum substituebat. ¶ Co¬
pr̃s pupillodatus sip parte
sua legata hĩta iegis fal rõ¬

Expanded text:
m intersit, exheredatus filius ex substitutione fratri suo heres exsistat an aab eo legare pater potuit, alias non potuit. est igitur rationi congruens, ne plus iuris circa personam substituti testator habeat, quam habuerat in eo, cui eum substituebat.Coheres pupillo datus si pro parte sua legata, habita legis Fal
Abbreviated transcription (Latin):
ucta sunt ꝙ sipupunis sol¬
uat legata detent curare tuto¬
res pupuliut caueant legãtarii¬
Quedam legata dionez ñ re¬
cipiunt ut etce iegatum ue
itims actusue. admulum a

Expanded text:
licta sunt. quod si pupillus soluat legata, debent curare tutores pupilli, ut caueant legatarii.Quaedam legata diuisionem non recipiunt, ut ecce legatum uiae itineris actusue: ad nullum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tõna defunctus ostendit. ¶ pla¬
ne sigondõfideiomi sn fint ĩ¬
pleta fructus hrditutis post
mortem aui ꝑcepu ꝑari petun¬
ia deoto tutele ꝯpensabunt᷑
s qͣrtam pro nepotis debonis
dumtaxat q̃ moriens arusre¬
imquit retinebit. ¶Cum fi
dei eruoluncate mris a patir
morience debitum fuio prꝰ here¬
dicate sua qm̃ in sinum ꝯfere¬
bat compensari uoluit ꝙ filie
dełetur si ro̾ faicidie ponicẽp̃it
sini qua dnͣtis quem exbonis
pr̃is cum effectu pr̃is ꝑcepit cõ¬
pensabratq ita suꝑflnum eris
Exdonacõibr in uxorem colla¬
in boms muncris ñ erit. nam iͣ
sit locupletiõr᷑ ut tanto pauꝑior

Expanded text:
bona defunctus ostendit. plane si condicio fideicommissi fuerit impleta, fructus hereditatis post mortem aui percepti pari pecunia debito tutelae compensabuntur, sed quartam heres nepotis de bonis dumtaxat, quae moriens auus reliquit, retinebit.Cum fiex uoluntate matris a patre moriente debitum, filio pater hereditate sua, quam in filium conferebat, compensari uoluit: quod filio debetur, si ratio Falcidiae poni coeperit, fini quadrantis, quem ex bonis patris cum effectu percepit, compensabitur atque ita superfluum aeris Ex donationibus in uxorem collain bonis mulieris non erit. nam ita fit locupletior, ut tanto pauper
Abbreviated transcription (Latin):
tos sese futuros tot aureis iegis¬
fal. bñficio omisso hrdesm sun¬
to quos inuicem substituo qd̃
tortes sunto. qitum ẽ. inhrdes in¬
stituti prditatem adire possint
suo stitutos ead̃ condone p̾scͥp¬

Expanded text:
tos se futuros tot aureis legiiae beneficio omisso, heredes mihi sunto. quos inuicem substituo. quod eredes sunto.' quaesitum est, an heredes instituti hereditatem adire possint, substitutos eadem condicione praescrip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ edcm p̃toris inducet᷑ potas le¬
gis sid̾ qr ent si uisurrandia
dicio remĩssa sitsrisi ẜuo suo
testoedata lib̾tatẽ legau̾it qͥ d̾ a¬
differtur in id xp̃c quo liber
futus ẽ. ¶ Item ri qui ap̃nost¬
es ẽ. aut eiq qui ñ ouinnatus

Expanded text:
 edictum praetoris inducitur potegis. Idemque est, si iurisiurandi condicio remissa sit. Sed et si seruo suo testator data libertate legauerit,differtur in id tempus, quo liber futurus est, item ei qui apes est aut ei qui nondum natus
Abbreviated transcription (Latin):
sui sitriꝯmisit codicillis susui
petumim suũ castrense ticio poꝰ
mortem restitũet q̃rebatur an
ut pr̃s quarcamdeduc̃e possit
dixuegem fũ. inductam et̃ a
diuo pio eͥ intestatoꝵ succõm¬

Expanded text:
sui fidei commisit codicillis, ut peculium suum castrense Titio post mortem restitueret: quaerebatur, an ut heres quartam deducere possit. dixi legem Falcidiam inductam esse a diuo Pio etiam in intestatorum succ
Abbreviated transcription (Latin):
tatis acreptam deducta sex tu re¬
stitũei. ad missa ꝯpensacõne do¬
tis in faicictie rõne. si pr dote
consentiente filia ñ petiss fal¬
cidiam quid uire hr̃oitatio do¬
iz. qr dos in hroitait pris non in¬
stiruuis fideiꝯmist ut omissa

Expanded text:
tatis acceptam deducta sexta restitueret, admissa compensatione dotis in Falcidiae ratione. si pater dotem consentiente filia non petisset, Falcidiam quidem iure hereditario, doia dos in hereditate patris non institutis fideicommissit, ut omissa
Abbreviated transcription (Latin):
nbam legandi faculta᷑
coỹ post panc iegem igatã pꝰ¬
itstm face uolet. ut eam pec.
rasꝙ res quibo dare legãre nol
iuspotas ꝙ esto. uthac ieg̃e seꝙ̃¬

Expanded text:
eram legandi facultateeorum post hanc legem rogatam testamentum facere uolet, ut eam pecuniam easque res quibusque dare legare uolet, ius potestasque esto, ut hac lege se
Abbreviated transcription (Latin):
hĩs sciodato io ꝙ sumpsit defũc¬
ti uoluntate qr nͥ ammo legan¬
di s climinuendilegatum ꝙ
fło dacum extimaret. ita scribit
pe demonstrtũ fuiss. Ie

Expanded text:
s Seio dato' idque sumpsit ex defuncti uoluntate, quia non animo legandi, sed deminuendi legatum, quod falso datum existimaret, ita scribereere demonstratum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
git ñ detnt quoꝵ om̃ium lega
unt toca ad legatariũ ꝑtinebt̃
riut estimacione fca legatide¬
nuntiẽt legatario ut partem
estima cõmsinferat. si non ĩ¬

Expanded text:
git, non dederit: quorum omnium legatunt, tota ad legatarium pertinent. ri, ut aestimatione facta legati denuntiet legatario, ut partem aestimationis inferat, si non i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdõne ꝓmisiss desuncto eonii¬
nucentꝰ honorrac quoꝵ actio¬
nes q̃ intra c̃tum temp̃us a p̾to¬
re ꝑmitt̃tur cumbonis accor¬
is cesuncto to augm̃tu mteu
ssionem uesitales erunt ut in

Expanded text:
one promisisset, defuncto eo minuerentur.Honorariae quoque actiones, quae intra certum tempus a praetore promittuntur, cum bonis actoris defuncto eo augmentum rei decessionemue, si tales erunt, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
cessit cui legatum ẽ csuo condõ¬
ne ꝗd ergo si ñ decesẜit s inci¬
uitare cedesierit puru alicui
legitum si ꝯ sui fiuit ⁊is in insi¬
iam deportatus ẽ nunquit ñ

Expanded text:
ecesserit, cui legatum est sub condicione.Quid ergo, si non decesserit, sed in ciuitate esse desierit? puta alicui legatum 'si consul fuerit' et is in insulam deportatus est: numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
sit. tn̾mnc̃tum ẽ an legatario
Q post mutianam cautõm mt̾¬
poitam legatum accep. si ꝯtia
et. hoc n legitarius ⁊ m exoro¬
io cau̾e egitur. ¶ Qm̃uis us

Expanded text:
sit, tamen incertum est, an legatario m.Qui post Mucianam cautionem interpositam legatum accepit, si conet: hoc enim legatarius et in exordio cauere cogitur.Quamuis us
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sum ẽ si falcidia intuemat
⁊miuat legatum. nam pus
cĩb̃ inc repetetur qr in soli¬
diturius dañdi si is cui legatũ
c̃ ñ pot̾it ꝑtem hrditatis sibire¬
uctam cotam cape namuius¬

Expanded text:
Diuersum est, si Falcidia interueniat et minuat legatum: nam his casibus nihil repetetur, quia in soliditur ius dandi, si is cui legatum est non potest partem he reditatis sibi relictam totam capere: nam u
Abbreviated transcription (Latin):
legauit ꝯ suitum uidet᷑ ꝓpe est
ut ip̃e legatarus intelligat᷑
iegatum pec̾t dẽbat ¶ S si post
ticio recte soluetur. hoca muli¬
eris interẽ ut incipiat ẽẽ dotata

Expanded text:
auit, consultum uidetur, prope est, ut ipse legatarius intellegatur et legatum petere debeat. si post Titio recte soluetur: hoc enim et mulieris interest, ut incipiat esse dotata
Abbreviated transcription (Latin):
ut amplius ad substitutos pue¬
mat quam ad puerum ꝑueĩ¬
re ui a sipticia uel ab hrdib
potiss ⁊uba qui d̾ udentur
quicqmͣ mutat ꝙ septicia decis¬
sit. nam ⁊ si puer iuuet ñ prrus
septicie prdes qm̃ septicia posst̃¬

Expanded text:
ut amplius ad substitutos perueniat, quam ad puerum peruenire uel a Septicia uel ab heredibus potuisset. et uerba quidem uidentur quicquam mutat, quod Septicia ante decessit: nam etsi puer uiueret, non prius Septiciae heredes quam Se
Abbreviated transcription (Latin):
optato silargium puer̾ agatte¬
am ancillam ꝗ meicrunt cñ
moriar .s. is qui .t. fecit agathe
it ⁊ postea ancillas emit exhus
uni agathet nom̃ imposuit.

Expanded text:
optato Philargyrum puerum, Agatheam ancillam, qui mei erunt cum moriar': is qui testamentum fecit Agatheauit, uendidit et postea ancillas emit, ex his uni Agatheae nomen imposuit: