comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuor decĩ raptũ fuisse usq ad t̾ciũ celũ. si¬
ue incorꝑe siue extͣ corpꝰ nescio ds scit. ⁊
audisse tneffabilia uerba que ñ licet hõi
loqui. Ascendentẽ audistis. descendentẽ
audite. Non potui uob̾ loqui quasi spiri¬
tualibꝰ. s quasi carnalibꝰ quasi pariuilis
descendit qui ascendat. Quiȩre qͦ a scñdi̾t
usq int̾ciũ cȩlũ. Euere quo descendit. usq
adlac paruulis dandũ. Audi qr descendit
sinutrix foueat filios suos. Nidemꝰ enĩ &
nutrices ⁊ matͤs descende ad paruulos. Et
si norunt uerba latina dr̃e. decurtant illa
⁊ quassant quodã mͦ linguã suã. ut possĩt
de lingua diserta fieri blatidim̃ta puerilia
qr si sic dicant ñ audit infans. nec ꝓficit
infans. Et diseitus aliquis pat̃ si sit tantꝰ
orator ut lingua eius fora ꝯcrepent. & tri¬
lũ cũ ad domũ redient. seponit forensẽ e¬
loquentiã qͦ ascendat. ⁊ lingua pueri de¬
scendit ad puerũ. Audi uno loco apłm

Expanded text:
um coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui » . Ascendentem audistis, descendentem audite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis descendit qui ascenderat. Quaere quo ascenderat. Usque in tertium coelum. Quaere quo descenderit. Usque ad lac parvulis dandum. Audi quia descendit: foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et triium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ille nos quesiuit: Nund nos egroti ue¬
niiꝰ admedicũ. & ñ medicꝰ adegrotos:
Nonne ouis illa ꝑierat. & relictis nona¬
illã ⁊ ĩuenit : quã lȩtus inhumeris re¬
portauit. Nonne ꝑierat illa dragma
⁊ accendit mulier lucernã: ⁊ quesiuit ĩ
tota domo sua donec ĩuenit: Et cũ inue¬
niss&. ꝯgratulamini mͥ ait uicinis ꝙ ĩue¬

Expanded text:
n ille nos quaesivit? Numquid nos venimus aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaillam et invenit, quam laetus in humeris reportavit? Nonne perierat drachma illa, et accendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis su
Abbreviated transcription (Latin):
facit suꝑ arenã: Quid gͦ: Illi qui ñ audiunt
securi st᷑ securos eos dicit. quia nicħ ȩdifficant. Nu¬
di sunt sub pluuia. ant̾ uentos ant᷑ flumina.
Cũ uenerint ista. ant illos tollunt quã do¬
mos deiciant. Ergo una ẽ securitas. & edif¬
ficare. & suꝑ petram ȩdificare. Si aũt̃ au¬
dire uis & ñ facere. ȩdificas. sed rumã e¬
dificas. Cũ aut̃ uenit temptatio deicit
domũ. & cũ ipsa rtuna tua te tollit. Si

Expanded text:
super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
unxit. Audistis qr messyas xp̃c ẽ. Audi¬
stis qi unctꝰ est xp̃c. Non enĩ sic posuit la¬
pidẽ unctũ ut ueniret ⁊ adoraret. Alio¬
quin ydolatria eẽt. ñ significatio xp̃i.
facta ẽ gͦ significatio quo usq oportuit
fieri significationẽ. ⁊ significatꝰ ẽ xp̃c. la¬
pis unctꝰ. s ñ mydolo. Lapis unctꝰ. la¬
pis quare  Ecce pono insyon lapidẽ ele¬
ctũ p̃ciosum. & qui crediderit imllũ ñ c̃¬
fundet᷑. Or̃ unctus : Quia xp̃c acͥsmate.¬

Expanded text:
unxit . Audistis quia Messias Christus est, audiunxit . Audistis quia Messias Christus est, audistis quia unctus Christus est. Non enim sic posuit lapidem unctum, ut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis unctus, sed non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in Sion lapidem electum, pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur . Quare unctus? Quia C
Abbreviated transcription (Latin):
sine dolo. oppłe uiuens exfide. añ qmͣ te
bra moctis. & tume ñ uideres. ego te ui¬
di. Dñs dem̃ dixit ei. Quia dixitibi. uidi
te sub arbore fici credis. maiꝰ his uide¬
celũ aꝑtum . & angłos ascendentes &
deseendentes suꝑ filiũ hominis. frͣs. ne¬
scio qđ maiꝰ dixit. quã est. sub arbore si¬
ci uidi te. Plus est enĩ qđ nos dns uo¬
catos iustificauit. quã qđ uidit lacentes
sub umbra mortis. Qͥa enĩ nob̃ ꝓderat si
ibi remansissemꝰ ubi nos uidit᷑ Hunqͥd
ñ iaccremꝰ : Quid est maiꝰ : Quando uidimꝰ angło
ascendentes ⁊ descendentes suꝑ filiũ ho¬
minis. łam aliqñ de his ascendntibꝰ ⁊ deseñ¬
dentibꝰ angłis dixerã. sed ne obliti fueritis
b̃uit᷑ dico. tanquã c̃memorans. Piiribꝰ aũ
dicerẽ si ñ c̃memorarẽ. s mͦ insinuarẽ. Sca¬
las uidit ia cob ꝑsomniũ. & ĩipsis scalis ui¬
dit angłos ascendentes ⁊ descendm̃tis et
lapidẽ quẽ sibi supposuerat ad capit

Expanded text:
s, o popule vivens ex fide, antequam te bra mortis, et tu me non videres, ego te vidi. Dominus deinde dicit ei: « Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credis: majus his videndentes et descendentes super Filium hominis. » Fratres, nescio quid majus dixi, quam est, sub arbore fici vidi te. Plus enim est quod nos Dominus vocatos justificavit, quam quod vidit jacentes sub umbra mortis. Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubi nos vidit? Numquid non jaceremus? Quid est hoc majus? Quando vidimus Angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput,
Abbreviated transcription (Latin):
nit dragmã. sed quȩsiuit dragmã. Que
est mulier: Caro xp̃i. Quȩ ẽ lucerna:
Paraui lucernã xp̃o meo. Ergo q̃siti sumꝰ
ut inuenirem᷑. inuentiloquim᷑. Non suꝑ¬
biamꝰ qr ante quã ĩuenirem᷑ ꝑieramꝰ. si ñ
quȩrerem᷑. Non nob gͦ dicant qͦs amamꝰ¬

Expanded text:
nit drachmam, sed quaesivit drachmam. Quae est mulier? Caro Christi. Quae est lucerna? Paravi lucernam Christo meo . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amam
Abbreviated transcription (Latin):
sequerent᷑ dñm : Oagis ipse ostendit
discpłis suis quẽ sequerentur. Nabe¬
bant enĩ illũ tanquã agnũ. Et ille.
Quid me attenditis. Ego non sum
agnus. Ecce agnus dĩ. De quo & suꝑiꝰ
dixerat. Ecce agnusdi. Et quid nobis
ꝓdest agnus di : Eece ait. Qui tollit
peccata mundi. Secuti sunt eũ hoc au¬
dito duo qui erant cum ioħe. Uideamꝰ
sequentia. Ecce agnusdi. Noc ioħs. Et
audierunt eum duo discpłĩ loquentẽ:
& secuti sunt ihm. Conuersus aũt̃ iħo¬
sic illũ sequebant᷑. quasi ut iam inhȩrerent
illi. Nam manifestũ est qͥa quando inhȩser̃t
illi. qđ denaui eos uocauit. In his enĩ duobꝰ
erat andreas sic̃ mͦ audistis. Andreas aut̃ fr̃
ñ recȩderent. Modo gͦ quod eũ secunt᷑ iti
duo ñ quasi ñ recessuri secunt᷑. s uidere
uoluert̃ ubi habitaret. & facere qđ scͥptũ ẽ.
Limen ostioꝵ eius exterat pes eiꝰ surgere ad
illũ. uenire assidue. & erudiri p̃ceptis eiꝰ.

Expanded text:
sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Conversus autsic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem franon recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et facere quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
cantationes. ad sortilegos & remedia
uanitatis. fr̃s mei. non uos plangã cot¬
tidie inuenio ista. Et quid faciam:
diũ moriat᷑. Quã multi enĩ cũ remediis
mortui sunt: & quã multi sine rerne¬
diis uixerunt. Qua fronte exut anima
addm: ꝑdidit signũ xp̃i. accepit signũ
diaboli. An forte dicit: non ꝑdidit signũ
xp̃i : Ergo signũ xp̃i cum signo diaboli
habuisti. Non uult xp̃c c̃munionẽ.
solus uult possidere qđ emit. Tanti
emit: ut solus possideat. Tu facis eoi et¬
sortẽ diabolũ: cui te ꝑ peccatũ uen¬
dideras. Ne duplici corde. qui incorde
suo partẽ faciunt dõ. partẽ facrnt
diabolo. Iratus ds̃ quia fit ibi pars
Non frustra itaq apłs dicit Neq detis
locũ diabolo. Cognoscamꝰ gͦ agnũ fr̃s.
dipłis ioħis quia talis erat ioħs amicꝰ
sponsi ñ querebat głam sũa sed testi¬
moniũ ꝑhibebat ueritaniꝰ nunquid uo¬
luit aput se remanere discpłos. ut ñ

Expanded text:
aecantatores, ad sortilegos et remedia aecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? dium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscamus ergo Agnum, fratres, s amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
entis. Ad hereditatẽ sempiternã erudim᷑
& flagellan. tribulari dedignamꝰ. Frͣs
mei. si recusaret quisquã ꝑuer colaphis
aut flagellis cędi apatre suo. quomͦ di¬
ceret᷑ suꝑbus desꝑatus. ingratus pat̾ne
filiũ hominẽ : ut possit ñ ꝑdere temꝑa¬
lia. que illi acquisiuit quȩ illi collegit.
quȩ ñ uult eũ ꝑdere. que ipse qui ei reli¬
quit. ñ potuit inet̃num tenere. Non
docet filiũ cũ quo possideat. sed qui post
eum possideat. Fr̃s mer. si pat̃ docet si¬
liũ successorẽ. & quẽ docet. & ipsũ ꝑ oĩa¬
transiturꝰ est. quomͦ uultis erudiat nos
pater nr̃. cui ñ successuri. sed adquẽ
accessuri sumus: & cum quo in et̃num
mansuri inhereditate quȩ ñ marcescit.
nec moritur: nec grandinẽ nouit. &
ipsa hȩreditas ipsẽ pat̃ est : Hunc pos¬
sidemus: & erudiri non debemus. Suf¬
feramꝰ gͦ eruditionẽ patris. Non quan.¬
do nobis dolet capit. curramus adp̃¬

Expanded text:
antis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, antis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet er successorem, et quem docet et ipsum simtransiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eẽ genus humanũ. fingunt enĩ sp̃s̃
mali umbras quasdã honoris sibimetip¬
sis. ut sic decipiant eos qui secunt᷑ xp̃m:
ligaturas. ꝑ p̃cantationes ꝑ machinam̃ta
inimici. misceant p̃cantationib suis no¬
men xp̃i. quia iam ñ possunt seducere
xp̃ianos. ut dent uenenũ addunt mel-¬
lis aliquid: ut ꝑ id qđ dulce est. lateat
qd amarũ est: & bibatur ad ꝑniniẽ. Isq
ado ut ego nouerim aliquo temꝑe. illiꝰ
pilleati sacerdotẽ solere dicere. & ipse
pilleatus xp̃ianus ẽ. Ut quid hoc fr̃s.
uobp̃dicari sic illũ tenete. sic illũ incorde
ur̃o scribite. Ourus est aduersus om̃s im¬
petus: & aduersus om̃s insidias inimici
Nolite timere nec temptat ille nisi ꝑmis
non fit nisi ut ꝓbentur iusti puniant᷑
iniusti. Quid gͦ times: Ambula in dño
tuo. certus esto quod te ñ uult pati.
Non pateris. qđ te ꝑmiserit pati. fla¬
gellum corrigentis est. non pena puni¬

Expanded text:
dum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus dum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Chriligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc, fratres, praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permnon fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damn
Abbreviated transcription (Latin):
llenturũ sciebant. s cẽpus ignorabant. d
ne placitũ habuerunt serui tui in lapides
eiꝰ ⁊ pulueris eiꝰ miserebunt᷑. tu exsurgens
miserearis eiꝰ. Quando ueñ tempꝰ ut misere¬
retur dñs. uenit agnꝰ. Qualis agn̾est᷑. Quẽ
lupi timent. Qualis agnus est: qui leonẽ
occisus occidit. Dictꝰ est enĩ diabolus leo cir¬
cũ iens ⁊ rugiens quȩrens quẽ deuoret. San¬
guine agni uictus ẽ leo ł cce expecta¬
cunis uident uanitatẽ. nos cordis ocłis
ueritatẽ. Ne putetis fr̃e qđ sine specta¬
culis dimiserit nos dñs ds nr̃. Nã si nul¬
la st̃ spectacula cur hodie c̃uenistis.
tece qđ diximꝰ uidistis. exclamastis. ñ
exclamauissetis. isi uidissetis. Et magnũ
de dentibꝰ leonũ menbra xp̃i. & adiun¬
cta corpori xp̃i. Ergo nescio qͥd simile
imitatus est quidã spuum: ut sanguine
simulachrũ suũ emi uell&̾. quia nouerat
p̃cioso sanguine. quandocũq redimen¬

Expanded text:
Venturum Venturum neplacitum habuerunt servi tui lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur: tu exsurgens, miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacarnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum de dentibus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimen
Abbreviated transcription (Latin):
ecce agnꝰ dĩ ipse ioħ nouerat agn̾: Non erat
uir sẽs ͦ Ñerat amicꝰ sponsi.  Ergo si sin¬
gularit̾ ille hic est agnꝰ dĩ.ꝙͣ singularit̃ huiꝰ
agni sacigͥne solo. homines rediori potuert̃.
frs̃ mei siagnoscimꝰ p̃ciũ nr̃m. qͥa sangͥs est
agniͥ qͥs illi qui hodie cȩlebrant festiuitatẽ
sangͥnis nescio eiuꝰ mulieris : B quã ingra¬
tisunt. Raptũ est aurũ dicunt de auro mu¬
lieris. ⁊ cucurrit sangͥs. & positũ est aurũ in
trutina ł statera. ⁊ p̃ponderauit multũ de
sanguine. Si pondus ad inclinandũ inauro
habuit sanguis mulieris. quale pondꝰ habo
ad inclinandũ mũdũ sang̾s agni ꝑquẽ factꝰ
est mundꝰ.  E quidẽ ille sp̃s nescio quis ut
p̃meret pondus. p̃latꝰ est sangͥne. in mundi
rant ab angłis. Audierant exꝓphetis. ⁊ spe¬
rabant cũ uenturũ. Nã sinsꝑabant. un¬
de clamauerunt. quid nob̃ ⁊ tibi est. uenis¬
ti ante tẽpus nos ꝑdere. scimꝰ quiᷤ sis sc̃s di.

Expanded text:
Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi rant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
uide. Et uidit iħc nathanael uenientẽ
adse. & dic̃ de eo. Eece uere isrłita in qͦ
dolus ñ est. Oagnũ testimõiũ. Hoc nec
andreȩ dictũ est. nec petro dictũ nec phi¬
lippo. qđ dictũ ẽ de nathanaele. ecce ue¬
re isrłita in qͦ dolus ñ est. Qd gͦ facimꝰ fr̃s:¬

Expanded text:
 Nathanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. Quid er
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Tues symon filiꝰ ioh̃is. tu uocabis ce¬
phas. qđ int̃pretat᷑ petrꝰ. Nonne magnũ qͥa
Omnia nõia scõrum suoꝵ sciebat qͦs ante
c̃stitutionẽ mundi pͣdestinauit. Et mira¬
ris qͥa dixit uni homini. tues filiꝰ illiꝰ. & tu
uocaberis illuddͦ Magnũ quia mutauit ex
nom̃ & fecit de symone petrũ. Petrꝰaut̃
apetra. petra uͦ ȩccłã. Ergo in petri nõie
figurata ẽ eccła. Et quis securꝰ. nisi qui e¬
difficat supͣ petrã: Et qͥd ait ipse dñs :
Qui audit uerba mea hȩc. & facit ea simi

Expanded text:
on filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, si
Abbreviated transcription (Latin):
rcoronat sperantẽ. Letitia scłi uanitas cũ mag¬
na ex pectacione sꝑatur ut ueniat ⁊ ñ potesł
teneri cũ uenerit. Iste enĩ dies qui letꝰ est ꝑdi¬
tis. hodie inistaciuitate. cras utiq ñ erit. nec
idẽ ipsi cras hoc erunt quod hodiȩ sunt. Et
transeunt omĩa ⁊ uolant omĩa. usicut fumꝰ
uanescunt. ⁊ ue qui amant talia. Om̃is enin
anima sequitur quod amat. Omnis caro fȩnũ.
ꝙ omĩs honor carnis quasi flos seni. fenũ a¬
ruit. flos decidit. u̾bũ autẽ dñi manet inet̃¬
nũ. Ecce qd̾ ames siuis manere inȩt̾̃nũ. S di

Expanded text:
t sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere i
Abbreviated transcription (Latin):
Supse dñs descendit ⁊ ascendit. manife¬
stũ est qr ⁊ p̃dicatores ipsiꝰ descendunt imi¬
teniumꝰ ꝯsilu fuit. ut ĩpoetune horȩ tnͣ¬
salutarib quȩ restant agamus ut diẽ dmcũ
sollempnit impleamꝰ ingaudus sp̃italibꝰ.
⁊ cõparemꝰ gaudia ueritatis cũ gaudio ua¬
nitatis: Et si horremus doleamus: si dolemuᷤ
oremus: Si oramus. exaudiamur. si exaudim᷑.
& illos lucremiurr:

Expanded text:
pse Dominus ascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitenuimus, consilii fuit ut importunae horae transalutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos lucramur.
Abbreviated transcription (Latin):
nathanaeli. Addidit & locũ. analareth.
Et dixit ei nathanael. Anadarech pot̃
aliquid boni esse. Quid intelligit᷑ fr̃s. Non
quomͦ aliqui ꝓnunciant. Nam & sic solet
ꝓnunciari. anatareth pot̃ aliquid bomi ẽe.
Sequit᷑ enĩ uox philippi & dicit. Ueni &̾
uide. Ambas aut̃ ꝓnunciationes pot̃¬
uox ista sequi. siue sic ꝓmincies tanqͣm
confirmans. a nazareth pot̃ aliqͥd boni
ẽẽ. & ille ueni & uide. siue sic dubitans
& totũ int̾rogans. Anazareth pot̃ aliqͥd
boni ẽẽ: Nem & uide. Cum qͦ siue illo
mͦ siue isto ꝓnunciet᷑. ñ repugnant uer¬
ba sequentia. Nrm̃ ẽ quȩrere quid potiꝰ
intelligat᷑ inhis uerbis. Qualis fuerit
nathanael iste in sequentibꝰ ꝓbamꝰ. Au¬
no ueritatis. qͥa dñs & si testimonio ioħis
ñ c̃mendaret᷑ ipse sibi ꝑhibebat testimo¬
nũ. quia sufficit sibi ad testimoniũ ueritaᷤᷤ¬
siũ. Sed qͥa ueritatẽ ñ poterant caꝑe ho¬
mines. ꝑlucernã querebant ueritatẽ. Et

Expanded text:
Nathanaeli; addidit et locum, a Nazareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Aunio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ñ audis nudꝰ es. illis temptationibꝰ
tu ipse retraheris. Audi ꝙͦ & fac. unũ est
remediũ. Quanti forte hodie audiendo &
ñ faciendo rapti sunt fluuio celebritatis
huiꝰ. Audiendo enĩ & ñ faciendo uenit
fluuiꝰ ipsa celebritas anniuersario. impletꝰ
ẽtorrens transiturꝰ & siccatur. sed ue illi
quẽ tulerit. Illud gͦ nouerit caritas ur̃a.
quia nisi quis & audiat & faciat. ñ ȩdi¬
ficat suꝑ petrã. & ñ ꝑtinet ad nomen tã
magnũ. quod sic cõmendauit dñs. In¬
tentũ enĩ te fecit. Nã si hoc ant̃ petrꝰ
uocaret᷑. ñ ita uideres mysteriũ petrȩ. &
mutatione nominis sacram̃ti uiuacitas
cõmendaret᷑. Et incrastinũ uoluit ĩre
.M ingalileã & inuenit philippũ. Et dic̃

Expanded text:
autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; etmutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
q fructũ meis inueñ colũba ad arcã attulit.
sic̃ meministis colũbã emissã a noş de archa.
que dilruio natabat. ⁊ baptismo abluebatur.
ñ mergebat᷑. Cũ gͦ esset missa. attulit ramũ
optandũ frĩb nr̃is quiforis baptitantur. ut
habeant fructũ. Nõ illos sinit colũba foris.
nisi ad archã reduxerit. Fͦ ructꝰ autẽ est totꝰ
caritas. sine qua nicħ est ħo. qͥcqͥd aliud abue¬
rit.⁊ hoc uberrime ab apło dictũ cõmeniora¬
iumꝰ ⁊ recensiumꝰ. Ait enĩ. Si lingͥs hominũ
loquar ꝙ angłoꝵ. caritatem autẽ ñ habeam.

Expanded text:
quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem aut
Abbreviated transcription (Latin):
blico reuocare. lliderit hoc qui iudet ⁊ aderit
miscłia eiꝰ ut sanet oñs. Nos autẽ qui c̃uenimꝰ
pascamur epulis dĩ. & sit gaudiũ nr̃m sermo
ipsius. Inuitaũ enĩ nos ad euangłm suũ ⁊ ipse
cib nr̃ est. quo nichil dulcius. s siqͥs habeat
palatũ sanũ incorde. Bene autẽ arbitror me¬
minisse caritatẽ urãm. hoc euangł̃m lectioni¬
b ẽgrius exoroine recitari: ꝓuto uoo ñexci .i6.¬
dissẽ quȩ iã cractata sunt. maxime recentiora de
baptitandi potestatẽ a se in neminẽ trans fun¬
deret. hoc didic̃ ꝑcolũbã. qͥa dictũ ei erat. suꝑ
quẽ iuderis sp̃m descendentẽ uelud colimmibã
ꝙ mauentẽ suꝑcũ. hic esł qui baptirat. inspͣu
sc̃o. Quid esł hic est: Nõ alius. Et si ꝑaliũ.
quare autẽ ꝑcolũbã multa dicla sunt : Nec
possunt nec opꝰ esł omĩa retexere. p̃cipuc tam̃
ꝓpt̃ pacẽ. q ⁊ lingna quȩ baptirata sunt foris.

Expanded text:
blico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit blico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem i baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris,
Abbreviated transcription (Latin):
bundare uident᷑. Gaudiũ enĩ ipsoꝵ. qͣsi fre¬
neticorũ est. Qmͦ autẽ freneticꝰ gaudet in
insania plerũq ⁊ridet.⁊ plangit illũ qͥsa nꝰ
uenientẽ q ⁊ nos om̃s frenetici eramꝰ tãquã
salui facti. q eaquȩ diligebamꝰ ñ diligimꝰ ge¬
munꝰaddñi dehis quȩ adhuc insaniunt. Potẽs
est enĩ ut ꝙ nos ipsos saluos faciat. & opꝰ esł
ut respiciant se & displicebunt sibi. Fa pecta
ri uolunt. & expectari uolentes peccare se nõ
nouerunt. thã si aliquantũ ocłos ad se c̃uitunt.
uident c̃ fusionẽ suã. Quod donec fiat. alla sunt
studia nr̃a. alia sint auocantta animȩ ñȩ. Plus
ualet dolor ñr. quã gaudiũ illoꝵ. Quantum
ꝑtinet ad numerũ frm̃. difficile est ut qͥsꝙ
illa cȩlebritate raptꝰ suerit exiuris. Quantũ
.ad aut̃ soroꝵ numerĩ c̃tristat nos. & hoc magis.
dolendũ est quia ñ ipse potsꝰ ad ȩcdiam currt̃.
quamdebuit. siñ timor c̾te uerecundia depu¬

Expanded text:
bundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanuvenientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectt spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de pu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ipse iustꝰ est. Nũ quid qñ audiuimus
quia iusti sumꝰ sic̃ ille: ȩquales nos debedꝰ puta¬
re do . Debetis scire: quid est sicut. Iã dudũ enĩ
dixit: castisicat se met ipsũ. sic̃ ipse castꝰ ẽ. Iã gͦ
lica ista ampla. si uelit fac̾e aliqͥs minorẽ. s tnp-
portione ad m̃suras eiꝰ. ut uerbigr̃a si lata: ista
& sic̃ est. & ĩpar est. Uidetis quia ñ semꝑ sic̃ ad
parilitatẽ. & equalitatẽ refert᷑. u̾bi gr̃a. uidete
quantũ sit int̾ faciem hõis. & ĩmaginẽ de spe¬
culo. facies in imagine. facies in corpore. Ima¬
ꝗo ĩunitaciõe. corpus inueritate. Et qͥd dicimꝰ:
Nã sic̃ hic ocłi: ita & ibi. Sic̃ hic aures: ita & aureᷤ
ibi st̃. Dispar est res. s sic̃ ad similitudinẽ dr᷑. hã¬
essemus: ex nulla parte similes diceremͣ f̃rgo.
castificat nos sicut & ipse castus est. S ille castꝰ
ẽt̾nitate. nos casti fide. Iusti sumꝰ sic̃ & ipse uistꝰ
est. s ille iustꝰ in ipsa in ꝯmutabili ppetuitate¬

Expanded text:
sicut et ille justus est. Numquid quando audivimus quia justi sumus, sicut et ille, aequales nos debemus putare Deo? Debetis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo lica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Haessemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam aridis dicetur. ite in ignem ȩt̾num.
xp̃o. dicant homines. seducit turbas. De ipso.
de toto corpore xp̃i hoc dicitur. Cogita corpus
xp̃i adhuc inmundo. cogita corpus xp̃i ad huc
in area. uide quẽ admodum blasphemetur a
palea. Simul qͥdem triturantur. s paleȩ con¬
teruntur. frum̃ta purgantur. Quod dictũ
est gͦ de dño ualet ad consolationem nrãm.
de quocunq hoc dictum fuerit. xp̃iano.
emo tamen palam loquebatur de illo. ꝓpter
metum iudeoꝵ. Se¬
ed qui ñ loquebantur de
illo ꝓpter metũ iudeoꝵ: uniq qui dicebant
Qui dicebant seducit turbas. sonitus eoꝵ appa¬
rebat tanqͣm aridoꝵ folioꝵ. Seducit turbas
clarius sonabant. bonus ẽ. pressius susurra
mͦ enim ita crescit eccłia eius. ita eam dignacus
ẽ ꝑ cuncta diffundere. ut etiã susurretur.
seducit turbas. & clarius ꝑsonet. bonus est.

Expanded text:
tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur de illo, propter metum Judaeorum. Sed qui non loquebantur de illo propter metum Judaeorum, qui dicebant:Qui dicebant: seducit turbas , sonitus eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant; bonus est, pressius susurrabmodo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur: Seducit turbas; sed clarius personet, bonus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in turba. Quȩ fuit concentio: Quidam
enim dicebant quia bonus ẽ. alii aut̃. non.
s seducit turbas. De om̃ib seruis eus intel¬
ligendum hoc dicitur mͦ. Quicunq enĩ appa¬
ruerit in aliqua gr̃a spũali. ꝓfecto alii dicunt
bonus. alii. non. s seducit turbas. Unde hoc.
Q uia uita nr̃a abscondita ẽ cum xp̃o in deo. Ideo
licet dicere hominib. ꝑ hyemẽ mortua ẽ ista
arbor. uerbi grã. arbor fici. arbor piri. & huius¬
modi pomoꝵ. similis ẽ aridȩ.&. quam diu hy¬
emps ẽ. non apparet. Estas ꝓbat. iudiciũ ꝓbat.
Estas nr̃a. reuelatio xp̃i est. Ds̃ manifestus ueniet.
ds nr̃ & non silebit. ignis ante ipsum preibit.
Iste ignis inflammabit mimitos eius. aridas
arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridȩ
apparebunt. quando illis dicetur. esuriui enĩ.
& ñ dedistis mͥ manducare. In alia parte hoc
ẽ in dextera apparebit fȩcunditas fructuũ. di¬
gnitasq folioꝵ. uiriditas ęt̾nitas erit. Illis gͦ

Expanded text:
ntione. Quae fuit contentio? Quidam enim dicebant, Quia bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas. De omnibus servis ejus intelligendum: hoc dicitur modo. Quicumque enim eminuerit in aliqua gratia spirituali, profecto alii dicunt, Bonus est; alii, Non, sed seducit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. Aestas nostra, revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ihẽ in sermo¬
ne quẽ locutus ẽ discipłis
suis post cenam ꝓximus
passioni tanqͣm iturus
& relicturus eos p̃sentia
corporali: cum omnib autẽ
suis usq in consũ mationem scłi futurus. p̃¬
scientia spũali: exhortatus ẽ eos ad ꝑferendas
ꝑsecutiones impioꝵ qͦs mundi nomine nun¬
cupauit. Ex quo tam̃ mundo etiam ipsos
discipłõs elegisse se dixit: ut scirent se gr̃a
dei eẽ quod sunt: suis aut̃ uitiis fuisse quod
fuerunt. Deinde ꝑsecutores ꝙ suos q ipsoꝵ
iudeos euidenter exp̃ssit. ut omnino appareret.
etiam ipsos mundi dampnabilis appellatione
conclusos qui ꝑsecuntur scõs. Cunq de illis
diceret qͦd ignorarent eum a quo missus ẽ.
oe tam̃ odissent ꝙ filium & patrẽ. hoc ẽ o eum
qui missus ẽ. & euma quo missus ẽ. de quib
omnib aliis sermonib iam disseruimus. ad
hoc ꝑuenit ubi ait. ut impleatur sermo qui
in lege eoꝵ scriptus ẽ. quia odio habuerunt
me gratis. Deinde tanqͣm consequenter adiun¬

Expanded text:
 in sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filqui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Deinde tanquam consequenter adjun
Abbreviated transcription (Latin):
Eñs ait¬
prudentem auditorem uerbi sui similem esse
debere homini. qͥ uolens edificare fodit altius.
donec ꝑueniat ad fundam̃tum stabilitatis petrȩ.
& ibi securus constituat qͦd fabricat contra impe¬
tum fluminis. ut cũ uenerit reꝑcutiatur potiꝰ
firmitate edificii. qͣm impulsu suo ruinã faciat
illi domui. Putemus scripturã clei tanqͣm
agrum ẽẽ. ubi uolumus aliquid edificare.
Nonsimus pigri. nec suꝑficie contenti. fodiamꝰ
altius donec ꝑueniamus ad petram. Petra aũt
nob̾ locuta ẽ. qura ñ habet necessariũ ab homi¬
nib testimoniũ. s habeat maius qͣm sunt ho¬

Expanded text:
nus aitprudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec perveniamus ad petram: Petra autemnobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus q
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩloꝵ sagenȩ missȩ in mare ex omni
genere piscium congreganti. ubi uult intelligi
etiam bonos & malos. quos dicit in lutore. id¬
ẽ in fine scli separandos. Deniq ut ostenderet
istos minimos rȩpbos eẽ qui docent bona lo¬
quendo quȩ soluunt maleuiuendo. nec quasi
minimos in uita ęt̾na futuros. s omnino ibi
ñ futuros. cum dixisset minimus uocabitur in
regno celoꝵ. continuo subiecit. dico enim uobis. qͥa
nͥ habuncdauerit iusticia ur̃a plusquam scribaꝵ

Expanded text:
regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti , ubi vult intelligi etiam bonos et malos, quos dicit in littore vel in fine saeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male vivendo, nec quasi minimos in vita aeterna futuros, sed omnino ibi non futuros, cum dixisset: Minimus vocabitur in regno coelorum , continuo subjecit: Dico autem vobis quia nisi abundaverit ju
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ septem ꝓpt̾ oꝑationem septenariam de¬
monstratur. Et nouimus spm̃ scm̃ post ascen¬
sionem dñi quinquagesimo die missum. quem
discipłi uissi sunt expectare ꝓmissum. Non gͥ
frustra dicti sunt hii pisces & tot & tanti. idẽ
centum quinquaginta tres & magni. Sic eñ
scriptum ẽ. Et traxit rete in terram plenum
magnis piscib. centum qͥnquaginta tribus.
Cum enim dixisset dñs. non ueni legem soluere
s implere. daturus utiq spm̃ ꝑ quem lex pos¬
sit impleri. tanqͣm septem additurus ad decẽ.
paucissimis uerbis int̾positis ait. qui gͦ soluerit
unum de mandatis istis minimis & docuerit
sic homines. minimus uocabitur in regno celoꝵ¬
merum piscium magnoꝵ. Minimus aũt ille
qui soluit factis qͦd docet uerbis. in tali ȩccłia
potest ẽẽ. qualem significat piscium pͥma illa
captura. habentem bonos & malos. quia & isa
dicitur regnum cȩloꝵ. ꝓpt̾ quod ait. simile est

Expanded text:
qui per septem, propter operationem septenariam dequi per septem, propter operationem septenariam demonstratur. Et novimus Spiritum sanctum post ascensionem Domini quinquagesimo die missum, quem discipuli jussi sunt exspectare promissum . Non igitur frustra dicti sunt hi pisces et tot et tanti, id est, et centum quinquaginta tres, et magni. Sic enim scriptum est: Et traxerunt rete in terram, plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. Cum enim dixisset Dominus: Non veni legem solvere, sed adimplere , daturus utique Spiritum, per quem lex possit impleri, tanquam septem additurus ad decem, paucissimis verbis interpositis, ait: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cmerum piscium magnorum; minimus autem ille, qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat piscium prima illa captura, habentem bonos et malos, quia et ipsa dicitur regnum coelorum, propter quod ait: Simile est
Abbreviated transcription (Latin):
ant nonaginta unum. his rursum quatuorde¬
cum & quindecim & sedecim. & fiant centum
triginta sex. huic numero adde illum qui
restat de quo agitur id est decem q septem. o pis¬
cium numerus ille complebitur. Non gͦ tantum¬
mͦ centum quinquaguita tres scĩ ad uitam resut¬
recturi significantur et̾nam. s milia scõꝵ acd gri¬
tiam sp̃c ꝑtinentium. Qua gr̃a cum lege cdĩ tanq̃or
cum aduersario concordatur. ut uiuificante sp̃u
litera ñ occidat. s quod ꝑ litteram iubetur spũ
adiuuante compleatur ꝙ siqͥd minus fit remit¬
tatur. Omnes gͦ ad istam gr̃am ꝑtinentes. hoc
numero figurantur. id ẽ figurate significantur.
Qui numercs ter habet etiam quinquagenariũ
numerum. ꝙ insuꝑ ipsa tria. ꝓpt̾ mysterium
trinitatis. Quinquagenarius aũt multiplicans
septem ꝑ septẽ. ꝙ unius adiectione completur.
Nam septies septem. fiunt quadraginta nouem.
Unus aũt additur. ut eo significetur unum ẽẽ

Expanded text:
ant nonaginta unum; his rursum quatuordeant nonaginta unum; his rursum quatuordecim et quindecim et sedecim, et fiant centum triginta sex; huic numero adde illum quirestat de quo agitur, id est decem et septem, et piscium numerus ille complebitur. Non ergo tantummodo centum quinquaginta tres sancti ad vitam resurrecturi significantur aeternam, sed millia sanctorum ad gratiam Spiritus pertinentium: qua gratia cum Lege Dei tanquam cum adversario concordatur; ut vivificante Spiritu littera non occidat, sed quod per litteram jubetur, Spiritu adjuvante compleatur, et si quid minus fit, remittatur. Omnes ergo ad istam gratiam pertinentes, hoc numero figurantur, hoc est figurate significantur. Qui numerus ter habet etiam quinquagenarium numerum, et insuper ipsa tria propter mysterium Trinitatis: quinquagenarius autem multseptem per septem, et unius adjectione, completur. Nam septies septem fiunt quadraginta novem. Unus autem additur, ut eo significetur unum esse
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ & pietatis. & implebit illum sp̃c timoris
dñi. Quid in apocalypsi. ñ ne septem sp̃c dei
dicuntur. cum sit unus atq idem sp̃s. diui¬
dens ꝓpria unicuiq ꝓ ut uult: S oꝑatio sep¬
tenaria unius sp̃c sic appellata ẽ ab eodem sp̃u
qui scribenti affuit. ut septem sp̃c dicerentur.
numerus ab uno usq ad seipsum cõputatis
omnib crescens. ad centum quinquaginta
tres ꝑuenit. Ad unum enim si adicias duo
fiunt tres. His si adicias tres & quatuor. fuis
omĩs decem. Deinde si addas om̃s numeros
qui secuntur usq ad decem q septẽ. ad supra-¬
dictum numerũ summa ꝑducitur. id ẽ si ad
decem quo ab uno usq ad quatuor ꝑueneras
acddas quinq. & fiant quindecim. his si addas
sex & fiant uiginti unum. his si addas septem
& fiant uiginti octo. his si addas octo q nouem
os decem. & fiant quinquaginta quinq. his si
addas undecim & duocdecim q tredecim. & fi¬

Expanded text:
entiae et pietatis, et ientiae et pietatis, et iDomini . Quid? in Apocalypsi nonne septem spiritus Dei dicuntur , cum sit unus atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vult ? Sed operatio septenaria unius spiritus sic appellata est ab eodem spiritu qui scribenti adfuit, ut septem spiritus dicerentur. numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, usque ad centum quinquaginta tres pervenit. Ad unum enim si adjicias duo, fiunt utique tres: his si adjicias tres, et quatuor, fiunt omnes decem. Deinde si addas omnes numeros qui sequuntur, usque ad decem et septem, ad supradictum numerum summa perducitur. Id est, si ad decem quo ab uno usque quatuor perveneras, addas quinque, et fiant quindecim; his si addas sex, et fiant viginti unus; his si addas septem, et fiant viginti octo, his si addas octo, et novem et decem, et fiant quinquaginta quinque; his si addas undecim et duodecim et tredecim, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
da litterarũ sacrarum docum̃ta testantur.
Nempe enim scĩtas uel scĩficatio. ad scm̃ ꝓprie
pertinet spiritum. Unde cum & pater sp̃s sit.
o filius sc̃s sit. ꝓprio tamen nomine amboꝵ sp̃c
scĩficatio. nͥ in die septimo: Non enim scĩficauit
ds diem primũ in quo fecit lucem. aut scdm̃
in quo fecit firmam̃tum. aut tercium in quo
discreuit mare a terra. & terra herbam lignũq
ꝓduxit. aut quartum in quo sydera sunt cre-¬
ata. aut quintũ in quo animalia quȩ in aqͥs
uiuunt &s in aere uolitant. aut sextum in quo
terrestris anima uiua & ipse homo. s scĩficauit
diem septimũ. in quo requieuit ab oꝑib suis.
Conuenienter gͥ septenario numero significatur
sp̃c sc̃s. Ysaias etiam ꝓpħa requiescet inquit
in eo sp̃c di. eumq deinceps comm̃dans opere
uł munere septenario. sp̃s inquit sapientiȩ
ꝙ intellectus. sp̃c consilii & fortitudinis. sp̃c sci¬

Expanded text:
da Litterarum sacrarum documenta testantur. da Litterarum sacrarum documenta testantur. Nempe enim sanctitas vel sanctificatio ad sanctum proprie pertinet Spiritum: unde cum et Pater spiritus sit, et Filius sanctus sit, proprio tamen nomine amborum, Spsanctificatio, nisi in die septimo? Non enim sanctificavit Deus diem primum, in quo fecit lucem, aut secundum, in quo fecit firmamentum, aut tertium, in quo discrevit mare a terra, et terra herbam lignumque produxit, aut quartum, in quo sidera sunt creata, aut quintum, in quo animalia quae in aquis vivunt, et in aere volitant, aut sextum, in quo terrestris anima viva, et ipse homo; sed sanctificavit diem septimum, in quo requievit ab operibus suis . Convenienter igitur septenario numero significatur Spiritus sanctus. Isaias etiam propheta, Requiescet, inquit, in eo Spiritus Dei: eumque deinceps commendans opere vel munere septenario, Spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus sci
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexteram transit. Postremo in illa piscatio¬
ne numerus ñ exprimitur. tanquam illud ibi
ẽ numerus. centum quinquaginta tres. Cuiꝰ
numeri ratio. dño adiuuante reddenda est.
Si enim numerũ constituamus qui legem signi¬
ficet. quid erunt nͥ decem: Decalogum qͥppe
legis id ẽ decem. notissima illa p̃cep̾ta digito d̃i
duab lapideis tabulis primũ fuisse conscripta.
certissimum ẽ nobis. S lex quando ñ adiuuat
gr̃a. preuaricatores facit. & tantũ modo in lit¬
tera ẽ. ꝓpter hoc enim maxime ait apłs. litte¬
ra occidit. sp̃s aũt̃ uiuificat. Accelat gͦ ad lit¬
teram sp̃c. ne occidat lutera quem sp̃c uiuificat.¬
s ut oꝑemur precepta legis. ñ uirib nr̃is. sed
gra saluatoris. Cum aũt accedit ad legem gr̃a
id ẽ ad litteram sp̃c. quotlammꝰ denario nume¬
ro. additur septenarius. Isto qͥppe numero
id ẽ septenario significari spm̃ scm̃ aduerten¬

Expanded text:
ad dexteram transit. Postremo in illa piscatioad dexteram transit. Postremo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam illud ibi est numerus centum quinquaginta tres. Cujus numeri ratio, Domino adjuvante, reddenda est. Si enim numerum constituamus qui legem significet, quid erunt nisi decem? Decalogum quippe legis, id est, decem novissima illa praecepta, digito Dei in duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta , certissimum est nobis. Sed lex, quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est. Propter hoc enim maxime ait Apostolus: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quam non vivificat ut operemur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris. Cum autem accedit ad Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario numero additur septenarius. Isto quippe numero, id est septenario, significari Spiritum sanctum, adverten