comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ turbas de egypto suasit. iste u̾o de genuinis carnaliũ de¬
siderioꝵ tenebris multas ex ppło acqͥsitionis cateruas suo ducatu
abstractas. ad t̾rã uiuẽtiũ introducit. Ille mare rubrũ diuisit.
iste post petrũ ĩusitato miraculo. discipulũ eqͥdẽ suꝑ aqͣs currere
fecit. Dũ plane in utraq fc̃a. rerũ liq̃at obstare naturã. uideris qͥd lii
hoꝵ p̃cellat. utrũ uel equale sit aqͣs diuisisse. aut suꝑ eas sicto uesti¬
gio eucurrisse. Ille in exustis arus aquã sitiẽti ppło de petra ꝓduxit.¬
iste de sicca rupe. fontẽ in usib mõchoꝵ elicuit. qͥ hodieq in riuũ
fluit. sste brutos mores iudeoꝵ. qͦs incredulos uocat et rebelles. u̾ga
legis cohercuit. iste moͣchoꝵ gregẽ. sicut uolũtarie auditu auris obe¬
dientẽ. qͣsi una ꝑsona ꝓpt̾ unũ cor alloquẽs filiũ nominat. ⁊ suaui

Expanded text:
Hebraeorum turbas de Aegypto exire suasit; iste vero, quasi de genuinis carnalium deHebraeorum turbas de Aegypto exire suasit; iste vero, quasi de genuinis carnalium desideriorum tenebris multas ex populo acquisitionis catervas, suo ducatu abstractas, ad terram viventium introducit. Ille mare Rubrum divisit; iste post Petrum, inusitato miraculo, discipulum equidem super aquas currere fecit. Dum plane in utroque facto liqueat rerum obstare naturam; videris quid horum praecellat: utrum vel aequale sit, aquas divisisse, aut super eas sicco vestigio cucurrisse. Ille in exustis arvis, aquam sitienti populo de petra produxitiste de sicca rupe, fontem usibus monachorum elicuit, qui hodieque in rivum fluit. Ille brutos mores Judaeorum, quos incredulos vocat et rebelles, virga legis coercuit; iste monachorum gregem, sicut voluntarie auditu auris obedientem, quasi una persona, propter unum cor alloquens, filium nominat, et suavi
Abbreviated transcription (Latin):
tã iudeis qͣm gẽtib monastice legis decreta ederet. Fuerũt qͥdã alii. ut
iã dt̃m est. eiusdẽ sc̃e institutõĩs decretores. sed tãqmͣ huic quoq dicat᷑.
noui te ex noĩe. iste est qͥ in hac celesti disciplina placidiꝰ effulsit. Nã¬
et ante moysen sacͥficioꝵ cerimonie. et circũcisioĩs ritus frequẽtis¬
simo uiguit usu. qͥ tamẽ sp̃ãlit̾ ꝑ eũdẽ moysen inculcatꝰ est. Sic gͦ
et huic bt̃issimo legislatori. non p̃iudicãt alii pr̃es sui sc̃e regule
munia descripserũt. sed magis ut assertores. eiꝰ sancita cõfirma¬
uit. Neq enĩ ab re sc̃s iste moysi cõꝑat᷑. qͣndoqͥdẽ nõ pauca magna¬
lia pene similit̾ ab utrisq gerũt᷑. Misterii itaq maiestate seꝑata.
qua sub illo oĩa in figura cõtingebãt. de cet̾o multa reꝑies. que
similia tãqͣm sub uno spũ gesta. noster iste pacrauit. Et hoc eqͥdẽ
pͥuilegiũ utriusq est cõmune. qͦd ãbo sũt legislatores. Ille q̃rulas

Expanded text:
 monasticae legis decreta sanciret. Fuerunt quidam alii, sicut jam dictum est, ejusdem sanctae institutionis decretores; sed tanquam Moysi, huic quoque dicatur: Novi te ex nomine. Iste est, qui in hac coelesti disciplina placidus effulsit: nam ante Moysen, sacrificiorum caeremoniae, et circumcisionis ritus frequentissimo viguit usu: qui tamen specialiter per eumdem Moysen inculcatus est . Sic ergo et huic beatissimo legislatori non praejudicent alii Patres, qui sanctae regulae munia descripserunt: sed magis ut assertores ejus sancita confirment. Neque enim abs re sanctus iste Moysi comparatur, quandoquidem, non pauca magnalia pene similiter, ab utrisque geruntur. Mysterii itaque majestate separata, qua sub Moyse, omnia in figura contingebant , de caetero multa reperies, quae similia, tanquam sub uno spiritu gesta, noster iste patravit. Et hoc equidem privilegium utrisque est commune, quod ambo sunt legislatores. Ille querulas
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. quẽ d̾s a deo bñdixit. in omni bñdc̃one spiritali. ꝑ quẽ tanti
bñdictionẽ hereditate possidebũt. Ftateor enĩ. ꝙ eiusdẽ pr̃is dilecto¬
ribus a deo. placet tali uocabulo censeri. qͦd solet maxime post diui¬
nũ nomẽ in ore xp̃ianoꝵ u̾sari. Quis enĩ pie loquẽs. aut bñdictũ.
aut bñdictionẽ. sub quolibet obtẽtu nõ dicat᷑ ᷑ Ceterũ laudes eius
resonare. talibus ut tũꝙ cõgrueret. qͥ iuxta apłm sciũt. q̃ est spes
uocationis dei. uidelio illiꝰ uocatioĩs. qua nõ solũ cũ aliis xp̃ianis cõ

Expanded text:
spirituali. Et per quem tanti benedictionem hæreditate possidebunt. Fateor enim, quod eiusdem Patris dilectoribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod solet maxime post diuinum nomen, more Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Cæterum laudes eius resonare, talibus vtcumque congrueret, qui iuxta Apostolū sciunt, quæ est spes vocationis Dei. Videlicet & illius vocati
Abbreviated transcription (Latin):
solũ qͥppe magnũ nobis debet uideri. quod talib p̃stat. ut eiꝰ sc̃ẽ sollẽp¬
uel pietas. qͣm si miracula frequẽtaret. S nimiꝵ necesse est. ut ꝑ omnẽ
eccłiam cessãtib signis. manifestet᷑. qͥ sint illi qͥ uniu̾salẽ fidẽ. ꝓpt̾ p̃sen
tarie pectãt. ut scriptũ est. offendiculũ ponat᷑. Nec dũ tamẽ. eadẽ mira¬
cula penitꝰ adhuc desunt. q̃m et ad sacrosc̃m eiusdẽ patris sepulchrũ
et in aliis beate eiꝰ memorie locis. hec etiã fieri nõ ignorãt᷑. Signoꝵ
sane inqͥsitorib. qͥ unũquẽq patrẽ sc̃m. uel potentẽ uel ĩpotentẽ. ex¬

Expanded text:
solum quippe magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, ut ejus sanctae solemsolum quippe magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, ut ejus sanctae solemvel pietas, quam si miracula frequentaret. Sed nimirum necesse est, ut per omnem Ecclesiam cessantibus signis, manifestetur qui sint illi qui universalem fidem, propter praesenttarie peccant, ut scriptum est, offendiculum ponatur . Necdum tamen eadem miracula penitus adhuc desunt, quoniam et ad sacrosanctum ejusdem patris sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis, haec etiam fieri non ignoramus. Signorum sane inquisitoribus, qui unumquemque patre
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inflorata ꝑsonis letabunda cõfluit. et cõmune patro¬
ciniũ deuota requirit. Nã quasi parũ esse desiderio deuotoꝵ
d̾s ꝓspiceret. si semel in ãno tantũ sollẽpnitatẽ eiusdẽ pr̃is
causã p̃stitit. quo et alias sollẽpnitates gaudio xp̃ianoꝵ adau¬
translatione. necnõ et tumulatione. q̃ sic diuinitꝰ esse deposita.
tã mira miracula. et in scripto referũt᷑ gesta. ⁊ sub oculis
patrata dinoscũt᷑. ut ip̃oꝵ fulgor. etiã quosq remotos. ad
eius reuerẽtiã excitare potuerit. Que licet instãte iã tp̃e antixp̃i. cuiꝰ
fatiẽ ut scriptũ est p̃cedet egestas. cessare uideat᷑. p̃stantior tamẽ sanitas
aĩaꝵ. sẽꝑ eius meritis obtẽta p̃bet᷑. Cessare autẽ diuina miracula. uel ibi
uel alias. nr̃oꝵ enormitas peccaminũ facit. qui post reuelatã xp̃i gr̃am.
aut cõsolari dignet᷑. quo sibi placitos letificare cõsueuit alũnos. Hoc

Expanded text:
quasi inflorata personis, laetabunda confluit, et commune patroquasi inflorata personis, laetabunda confluit, et commune patrocinium devota requirit. Nam quasi parum esse desiderio devotorum Deus prospiceret, si semel tantum in anno, solemnitatem ejusdem patris quibus et alias solemnitates gaudio Christianorum adautranslatione, nec non et tumulatione, quas divinitus esse dispositas,tam mira miracula, et in Scriptura referuntur gesta, et sub oculis patrata dignoscuntur, ut ipsorum fulgor etiam quosque remotos ad ejus reverentiam excitare potuerit. Quae, licet instante jam tempore Antichristi, cujus faciem, ut scriptum est, praecedet egestas , cessare videantur; praestantior tamen sanitas animae semper ejus meritis obtenta praebetur. Cessare autem divina miracula, vel ibi, vel alias, nostrorum enormitas peccaminum facit: qui post revelatam Christi gratiam aut consolari dignetur, quo sibi placitos alumnos laetificare consuevit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
refulget. q̃ fideliũ cordib. et effectũ deuotioĩs augere. ⁊ spi¬
ritale gaudiũ afferre cõsueuit. Merito siqͥdẽ tãti patris memoria
iidem fideles cõgaudent. ut illud ꝓpheticũ ĩpleat᷑. Dicite iusto. qm
detoratũ cognoui̾t. Unde et istũ patrẽ diuino quodã instũtu sp̃aliꝰ
amat. eiusq memoriã dultiꝰ retẽset. nimirũ non nescia. qd̾ illum
om̃ps d̾s int̾ sũmos et eltõs sc̃e eccłie patres. mirũ in modũ ꝓuexit.
et int̾ sc̃e fidei fundatores. ac celestis discipline tẽsores insigniter
sublimauit. qͥppe quẽ scĩ sp̃s carismate. tum miracłoꝵ signis. tũ
uirtutis exertitiis adornauit. ut dignꝰ in mũdo appareret. ꝑ quẽ
extelsioris ordinis multitudinem ĩnormaret. Unde est quod ĩ
eueniũt. tã deuote. tãq libẽter: ⁊ ex tãtis ꝑtib ad eiꝰ sacrosc̃m
tumulũ tanti acturrũt. Nã non quiq pagenses. uerũ etiam
plebs urbana. nobilib uiris conserta. tlericoꝵ quoq honestis

Expanded text:
refulget, quæ fidelium cordibus: & affectum deuotionis augere, & spiritale gaudium afferre consueuit. Merito siquidem tanti Patris memoriæ iidem fideles congaudent: vt illud Propheticum impleatur. Dicite iusto, quoniam decoratum cognoverit. Unde et istum patrem, divino quodam instinctu specialius amat, ejusque memoriam dulcius recenset. Nimirum non nescia, quod illum omnipotens Deus, inter summos et electos sanctae Ecclesiae Patres, mirum in modum provexit, et inter sanctae fidei fundatores, ac coelestis disciplinae censores, insigniter sublimavit. Quippe, quem sancti Spiritus charisma, tum miraculorum signis, tum virtutum exercitu adornauit: vt dignus in mundo appareret, per quem excelsioris ordinis multitudinem informaret. Inde est, quod & eueniunt: tam deuote tamque libenter, & ex tātis partibus, ad eius sacrosanctum tumulum tanti accurrunt. Nam nonplebs urbana, nobilibus viris conserta, clericorum etiam honestis
Abbreviated transcription (Latin):
cẽturionis fidẽ. omni isrł p̃tulit. qͥ ad serui curationẽ. solã eiꝰ iussionẽ.
suffic̾e nõ dubitauit. Hec exteriꝰ inseri. qͦꝵdã tepiditas exigit. quoꝵ
deuotio. cessãtib signis frigessit. Porro eidẽ bt̃issimo uiro. sua p̃roga¬
tiua admodũ sufficit. qͥ tãtoꝑe fulgoris emicat. ut etiã remotissimos
totiꝰ xp̃ianitatis sinus radiis sue bt̃itudinis illustret. Hũc etenim¬

Expanded text:
Centurionis autem fidem omni Israeli prætulit: qui ad serui curationem, solam eius iussionem sufficere non dubitauit. Hæc exterius inseri, quorumdam tepiditas exigit: quorum deuotio, cessantibus signis frigescit. Porro eidem beatissimo Patri, sua prærogatiua admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, vt etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suæ beatitudinis illustret. Nec Mon
Abbreviated transcription (French):
si astoit unt moyne. ki ne poioit pas esteir al orison. Mains ossi¬
cost ke les freres soy assembloiẽt al estude de lorison. il essoit fours. et
de uariable pẽsee faisoit aucune chose terrine. ⁊ trepasable. Et quant
pluseur fois li fut blameit de son abeit. si fut mineis al hõmede dieu
de lorison.La queil chose.quãt nũcie fut. a seruan de dieu. de pere de
remanir en orison. unc noir enfanchon. le traioit fours. par les
Fronces de son bestiment. Donc dest il secreimẽt a cel meisme pere

Expanded text:
si astoit uns moines, ki ne pout pas esteir a l'orison, mais manes ke li frere soi furent abaissiet al estuide de l'orison, il eissit fors, et de uable pense faisoit alcunes choses terrienes et trespassables. Et quant il souentes foiz astoit somons de son abeit, si fut meneiz al homme de deu. de l'orison. La queile chose quant fut nuncie al serf deu del pere de  pas remanoir en orison, uns noirs enfezons lo traoit fors par la fringe de son uestiment. Dunkes dist il secreiement a cel meisme peire
Abbreviated transcription (Latin):
uia. cerastes in semita. mordens ungulas equi. ut cadat ascensor
eius retro : Uir qͥppe uanꝰ erigit᷑ in suꝑbiã. ⁊ uanitate sensus sui.
uelut equo p̃cipiti fert᷑ in ruinã. Huiꝰ nimirũ serpẽs uolnerat.
et subu̾tit uestigia. dũ ueluti blandiẽs capiti. tenera illiꝰ laudari
facit pͥmordia. Heu secus nisi fallor cõtigit homini. qui ãnqͣm
diligere sciat. diligi nimie affectat. et añqͣm uel sibi ip̃i amitꝰ esse
didicerit. amicos sibi omẽs cõciliare q̃rit. Facit diuitias. sed nõ
cũ iuditio. in medio dieꝵ suoꝵ derelĩquet eas. ⁊ in nouissimo

Expanded text:
via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro? Vir quippe vanus erigitur in superbiam, et vanitate sensus sui, velut equo praecipiti, fertur in ruinam. Hujusmodi nimirum serpens vulnerat et subvertit vestigia, dum, veluti blandiens capiti, tenera illius facit laudari primordia. Haud secus, nisi fallor, contingit homini qui, antequam diligere sciat, diligi nimie affectat, et, antequam vel sibi ipsi amicus esse didicerit, amicos sibi omnes conciliare quaerit; facit divitias non cum judicio, in medio dierum suorum derelinquet eas, et i
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec qͥdem pͥma u̾tus. istud optimũ gr̃e munꝰ. p̃cipuꝰ uite fructus.
quia bc̃itudinis certissimũ pignꝰ dei scilicet amicitiã ꝓmereri. qͦ
ꝓpicio poterit homini aliqͥs ĩimicari. sed nichil ꝓficiet ĩimicus ĩ eo.
et filiꝰ iniqͥtatis nõ apponet notere ei. Iã u̾o̾ si post hãc. ⁊ ꝑ hãc sũmã
omniũ causãq bonoꝵ. gr̃am etiã illã ꝓmierearis. ut dilectꝰ adeo euã
dilectꝰ sis ab hoĩb. que cõsolatio est illa in miseriis huiꝰ uite. que
reqͥes. quod gaudiũ. que delicie. p̃sertĩ si didiceris fauore gr̃e hu¬
mane nõ euanescere. sed exardescere ad diligendũ deũ ãplius. ꝓpt̾
quẽ diligaris ab hoĩb : Alioquin nẽpe. si ad lumẽ oriat᷑. uel alio
referat᷑. quid est fauor humanꝰ. nisi uentꝰ. urens. aura corrũpens.
uel pestilens. latrũculus spoliãs. homicida insidiãs. coluber in

Expanded text:
Et haec quidem prima virtus, istud optimum gratiae munus, praecipuus vitae fructus: Et haec quidem prima virtus, istud optimum gratiae munus, praecipuus vitae fructus: quia beatitudinis certissimum pignus, Dei scilicet amicitia promereri; quo propitio poterit homini aliquis inimicari, sed nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei . 3. Jam vero si post hanc et per hanc summam omnium causamque bonorum, gratiam etiam illam promerearis, ut, dilectus a Deo, etiam dilectus sis ab hominibus, quae consolatio est illa in miseriis hujus vitae, quae requies, quod gaudium, quae deliciae; praesertim si didiceris favore gratiae humanae non evanescere, sed exardescere ad diligendum Deum amplius, propter quem diligaris ab hominibus? Alioquin nempe si aliunde oriatur, vel alio referatur, quid est favor humanus, nisi ventus urens, 976 aura corrumpens vel pestilens, latrunculus spolians, homicida insidians, coluber in
Abbreviated transcription (Latin):
more p̃sumã. cui oĩa interiora et exteriora manifestũ odiũ denũ¬
tiant. cuiꝰ uita nõ tẽptatio. nõ militia est adu̾sus pcc̃m. sed ultro¬
nea seruitꝰ peccati. qui tã mẽte qͣm carne seruio legi pectati. qͥ cũ
prudẽtia carnis. et amicitia mũdi. que ambe ĩimice sũt deo. fedꝰ
miserũ pepigisse uideor. plane fedus cũ morte. pactũ cũ inferno.
scio tamẽ. scio qͥ dixit. Delebit᷑ fedꝰ ur̃m cũ morte. ⁊ pactũ cũ inf̾no
nõ stabit. qͥa nimirũ cũ ĩimicis dei nil amicũ esse poterit. et non¬
modo mortẽ aut infernũ. sed omnẽ quoq creaturã ad ultionẽ ini¬
micoꝵ zelus armabit. Qͣm beatꝰ in die illo. quicũq erit ille dilectꝰ
a deo. qmͣ laudabiles. quib tunc laus erit adeo. quib dicet euidẽti
rerũ argumẽto. Uos amici mei estis. eo qͦd feceritis que p̃cepi uobis.

Expanded text:
more praesumam, cui omnia et interiora et exteriora manifestum odium denunmore praesumam, cui omnia et interiora et exteriora manifestum odium denuntiant; cujus vita, non tentatio, non militia est adversus peccatum, sed ultronea servitus peccati; qui tam mente quam carne servio legi peccati; qui cum prudentia carnis et amicitia mundi, quae ambae inimicae sunt Deo, foedus miserum pepigisse videor, plane foedus cum morte, pactum cum inferno? Scio tamen, scio qui dixit: Delebitur foedus vestrum cum morte, et pactum cum inferno non stabit ; quia nimirum inimicis Dei nil amicum esse poterit, et non mortem aut infernum, sed omnem quoque creaturam ad ultionem inimicorum zelus armabit. Quam beatus in die illo quicunque erit ille dilectus a Deo! quam laudabiles quibus tunc laus erit a Deo, quibus dicet evidenti rerum argumento: Vos amici mei estis, eo quod feceritis quae praecepi vobis! .
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ u̾e̾ paulus hic erat. nõ ego aut tu. quib oĩa in futurũ seruari
expedit incerta. Paulus inqͣm hic erat qui hoc dicebat. cui nimiꝵ
et illud dic̾e cõpetebat. uiuo iã nõ ego. uiuit u̾o̾ in me xp̃s. Qui sci¬
licet ita totꝰ in quẽdã diuinũ cõuersus erat affectũ. ut adherens
dño. unꝰ cũ ip̃o esset sp̃s. Uide tamẽ hũc ip̃m paulũ. qui modo ita
certꝰ erat. alias trepidũ ac sollicitũ. ⁊ castigantẽ corpus suũ. ne forte¬
cũ aliis p̃dicauit ip̃e reprob efficiat᷑. uide etiã colaphizari a sathana.
ne forte extollat᷑. In ip̃o itaq paulo iã tibi est uidere. quomodo oĩs¬
illa certitudo. que ad horã confortat᷑. et cõualescit de sp̃us cõsolaci¬
one. itẽ infirmat᷑ et euanescit suꝑueniẽte tẽptatõe. Ego gͥ miser
et ip̃a indignꝰ uita. qua cõsolatione. qua fidutia me dignũ esse a-¬

Expanded text:
Sed vere Paulus hic erat, non ego aut tu, quibus omnia in futurum servari Sed vere Paulus hic erat, non ego aut tu, quibus omnia in futurum servari expedit incerta. Paulus, inquam, hic erat qui hoc dicebat, cui nimirum et illud dicere competebat: Vivo jam non ego, vivit vero in me Christus , qui scilicet ita totus in quemdam divinum conversus erat affectum, ut adhaerens Domino unus cum ipso esset spiritus. Vide tamen hunc ipsum Paulum, qui ita modo certcum aliis praedicaverit, ipse reprobus efficiatur : vide etiam colaphizari a Satana , ne forte extollatur. In ipso itaque Paulo jam tibi est videre quomodo omnis certitudo quae ad horam confortatur et convalescit de spiritus consolatione, item infirmatur et evanescit superveniente tentatione. Ego igitur miser et ipsa indignus vita, qua consolatione, qua fiducia me dignum esse a
Abbreviated transcription (Latin):
tibus abscõdat. nisi ut dũ sẽꝑ eustodit huiles. sẽꝑ habeat amabi¬
les. Sũc enĩ iusti et sapiẽtes. ⁊ oꝑa eoꝵ in manu dei. ⁊ tamẽ ne-¬
scit homo utrũ amore an odio dignꝰ sit. sed oĩa in futurũ seruãt᷑
ucerta. Moderator qͥppe omniũ. sic eis dispensat gr̃am muneꝵ
et operũ. ut ex quibusdã que concedit. cõsolationẽ quod digni
sint amore tribuat. ex quibusdã que subtrahit. suspitionem ac
metũ quod odio digni sint iniciat. Cõsolat᷑ cũ diluculo uisitat.
terret cũ subito ꝓbat. Nũc mortificat. nũc uiuificat. nũc deducit
ad inferos. nũc reducit. Nũc pauperẽ facit et ditat. nũc hũiliat et
subleuat. Et in tãta uicissitudinũ uarietate. tãto certiꝰ salutẽ nr̃am
oꝑat᷑. qͣnto nos incertiores de ea cũ maiore metu. ac timore ei cooꝑ¬
amur. Ait quidẽ paulus. tertꝰ sũ qͥa nichil me seꝑabit a caritate dei.

Expanded text:
tibus se abscondat, nisi ut, dum semper custodit humiles, semper habeat amabitibus se abscondat, nisi ut, dum semper custodit humiles, semper habeat amabiles. Sunt enim justi et sapientes, et opera eorum in manu Dei, et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit; sed omnia in futurum servantur incerta . Moderator nempe omnium sic eis dispensat gratiam munerum et operum, ut ex quibusdam quae concedit, consolationem quod digni sint amore tribuat; ex quibusdam quae subtrahit, suspicionem ac metum quod odio digni sint injiciat. Consolatur, cum diluculo visitat; terret, cum subito probat. Nunc mortificat, nunc vivifiat; nunc deducit ad inferos, nunc reducit. Nunc pauperem facit et ditat, nunc humiliat et sublevat . Et in tanta vicissitudinum varietate tanto certius salutem nostram operatur, quanto nos incertiores de ea, cum majore metu ac tremore ei cooperamur. Ait quidem Paulus: Certus sum quia nihil me separabit a charitate Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
licet aliqͥs głiosior in oculis suis. odiosior fiat in oculis tuis. Nõ est
illa gr̃a. sed ira. illis plane quib iratꝰ es dari digna. quib ꝓpt̾ dolos
posuisti talia. deitiẽs eos dũ alleuãt᷑. et elidẽs ualide. dũ suꝑuẽtũ
ponũt᷑. Ut igit᷑ illa sola gr̃a. sine qua nullus a te diligit᷑. salua no¬
bis maneat. et omnẽ aliã gr̃am. tua nobis gr̃a subtrahat. aut
certe gr̃am utendi simul cõferat. qͣtinꝰ habẽtes gr̃am ꝑ quã ser¬
uiamꝰ placẽtes cũ metu et reuerẽtia. de gr̃a muneris. grãm pro¬
meream̃ remuneratoris. ⁊ qͣnto qͥs fui̾t graciosior. tãto tibi fiat
gratior. Sane mirabili arte. sed mirabiliori caritate. prudens
clemẽtia clemẽsq prudẽtia dei. saluti cõsuluit humane. ut cũ
ciutos diligat. nõ tamẽ facile de dilectione sua. certos ac seturos
esse sinat. nec ob aliud magnã multitudinẽ dulcedinis sue timẽ¬

Expanded text:
licet aliquis, gloriosior in oculis suis, odiosior fiat in oculis 975 tuis. Non est licet aliquis, gloriosior in oculis suis, odiosior fiat in oculis 975 tuis. Non est illa gratia, sed ira, illis plane quibus iratus es dari digna; quibus propter dolos posuisti talia, dejiciens eos dum allevantur, et elidens valide, dum super ventum ponuntur. Ut igitur illa sola gratia, sine qua nullus a te diligitur, salva nobis maneat, omnem aliam gratiam tua nobis gratia subtrahat, aut certe gratiam utendi simul conferat; quatenus habentes gratiam, per quam serviamus placentes cum metu et reverentia, de gratia muneris gratiam promereamur remuneratoris; et quanto quis fuerit gratiosior, tanto tibi fiat gratior. 2. Sane mirabili arte, sed mirabiliori charitate, prudens clementia clemensque prudentia Dei, saluti consuluit humanae, ut, cum cunctos diligat, non tamen facile de dilectione sua certos aut securos esse sinat; nec ob aliud magnam multitudinem dulcedinis suae timen
Abbreviated transcription (Latin):
ilectꝰ a deo et hõĩb. Paucis exp̃ssit bonũ ac beatũ uirũ. qͣlẽ
nimirũ cõstat dilectũ dñi fũisse bñdc̃m. Paucis inqͣm cõpre¬
hendit sũmã ꝑfectioĩs. plenitudinẽ gr̃e et u̾tutis. simulq bt̃ĩtu¬
dinẽ uite ꝑhẽnis. ⁊ cõsolationẽ presẽtis. Quid enĩ deesse potest
ad et̾nã felicitatẽ ille qui adeo diligit᷑. qͥd ad p̃sentẽ cõsolationẽ
illi. qui ab hoĩb diligit᷑. : Illi nẽpe qui adeo diligit᷑. et si aliqͥd de¬
esse uidet᷑. nõ ob aluid deest. nisi ut nichil ei desit. et suo ut putat᷑
defectu ꝑfectior sit. Nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Paule ait dñs
sufficit tibi gr̃a mea. Cui gr̃a dei sufficit. sine dãpno graui. ĩmo
cũ lucro nõ mediocri. aliquid gr̃e deficit. qͣndoqͥdem ip̃e defectus
et infirmitas u̾tutẽ ꝑficit. et ĩminutio cuiusdã gr̃e. sũmã oĩm
gr̃ãm dei ãpliorẽ ei. ⁊ stabiliorẽ efficit. longe fac dñe gr̃am illam

Expanded text:
ilectus a Deo et hominibus . Paucis expressit bonum ac beatum virum, qualem nimirum constat dilectum Domini fuisse Benedictum. Paucis, inquam, comprehendit summam perfectionis, plenitudinem gratiae et virtutis, simulque beatitudinem vitae perennis, et consolationem praesentis. Quid enim deesse potest ad aeternam felicitatem illi qui a Deo diligitur? quid ad praesentem consolationem, illi qui ab hominibus diligitur? Illi nempe qui a Deo diligitur, etsi aliquid deesse videtur, non ob aliud deest, nisi ut nihil ei desit, et suo, ut putatur, defectu perfectior sit. Nam virtus in infirmitate perficitur. Paule, ait Dominus, sufficit tibi gratia mea . Cui gratia Dei sufficit, sine damno gravi, imo cum lucro non mediocri aliquid gratiae deficit, quandoquidem ipse defectus et infirmitas virtutem perficit; et imminutio cujusdam gratiae, summam omnium gratiam Dei ampliorem ei et stabiliorem efficit. Longe fac, Domine, a servis
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd qͥa malũ huiꝰmodi suspicer in aliquo ur̃m. cõtra quod mͥ uel
fr̃ib suis sit pugnãdũ : Nũquid enĩ aliqͥs ĩuenit᷑ in uobis. non dice
rebellis. sed uel durꝰ et intractabilis: Loquor hec. nõ qͥa ita in uobis
sit. sed ne aliqnͣdo sit. ne forte aliqͣndo cuipiã aliqͣ infirmitas subri¬
piat. ut qͣm cũq correptionẽ caritatis. nisi cũ caritate suscipiat.
Sic fiet ut tã is qui corripit. qͣm ille qui corripit᷑. dilectꝰ sit a deo et
hoĩb. ⁊ memoria utriꝰq in bñdictiõe sit. Quod meritis bt̃i bñdicti
pris nr̃i p̃stare dignet᷑. ille sĩgularit᷑ bñdc̃s. dei prĩs xp̃s ih̾s. qui est

Expanded text:
Nunquid quia malum hujusmodi suspicer in aliquo vestrum, contra quod mihil vel Nunquid quia malum hujusmodi suspicer in aliquo vestrum, contra quod mihil vel fratribus meis sit pugnandum? Nunquid enim aliquis iuvenitur in vobis, non dico rebellis, sed vel durus et intractabilis? Loquor haec non quia ita in vobis sit, sed ne aliquando sit; ne forte aliquando cuipiam aliqua infirmitas subrepat, ut quamcunque correptionem charitatis, nisi cum chatate suscipiat. Sic fiet ut tam is qui corripit, quam ille qui corripitur, dilectus sit a Deo et hominibus, et memoria utriusque in benedictione sit; quod meritis beati Benedicti patris nostri praestare dignetur ille singulariter benedictus Dei Patris Jesus Christus, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
quod scilicet et boni licet nõ ex ea parte qua sũt boni. bonos ĩueniũt᷑
odisse. Oderũt corripientẽ in porta. ⁊ ĩimici hoĩs domestici eiꝰ. ita
ut etiã paulus ĩgemiscat. qd̾ filiis et amicis. ĩimicꝰ factꝰ sit uera di¬
cens. Ergo et ip̃e exꝑtꝰ est. quod comicꝰ ait. ueritas odiũ parit. ĩmo
et illud quod sponsa memorat. stilii matris mee pugnauerũt cõtra
magnifica. pugna. necedas. ne discedas aut lassescas. noli uĩci a ma¬
lo. sed uĩce in bono malũ. Sapiẽtia uĩcit malitiã. qͣntomagis infir¬
mitatẽ aut imprudentiã : Neq cõtradictionẽ carnaliũ. malitiã int̾
p̃tari potest caritas sp̃aliũ. s magis ignorantiã aut infirmitatem.
qua p̃uenti sũt. Quãqͣm nec ip̃is apłis cõtumelia uisa sit. qͦd mali
a dño sũt appellati. Quare autẽ hec ita loquor fr̃es mei. dilecti deo ⁊ mͥͤ

Expanded text:
quod scilicet et boni, licet non ex ea parte qua sunt boni, bonos inveniuntur quod scilicet et boni, licet non ex ea parte qua sunt boni, bonos inveniuntur odisse. Oderunt corripientem in porta , et inimici hominis domestici ejus , ita ut etiam Paulus ingemiscat quod filiis et amicis inimicus factus sit, vera dicens . Ergo et ipse expertus est quod comicus ait, « Veritas odium parit ; » imo et illud quod sponsa memorat: Filii matris meae pugnaverunt contra magnifica, pugna, ne cedas, ne discedas, aut lassescas. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sapientia vincit malitiam ; quanto magis infirmitatem aut iinfirmitatem qua praeventi sunt. Quanquam nec ipsis Apostolis contumelia visa sit quod mali a Domino sunt appellati. Quare autem haec ita loquor, fratres mei, dilecti Deo et mihi?
Abbreviated transcription (Latin):
fidutia cõsciẽtie. Nã et de ip̃a cõsciẽtia quomͦ tibi blandiri potes.x
nisi sine q̃rela sis int̾ fr̃es. ĩmo nisi te fr̃em int̾ fr̃es. in omni cõ¬
uersatione tua demõstres : Putas enĩ satis esse. si nõ scandalizas.
Immo scandalizas. si nõ edificas.si nõ testimoniũ habẽs bonum
intus et foris. ⁊ qͣntũ ad gradũ tuũ attinet. deũ ubiq glorificas.
Sane malis quib nõ placet nisi malũ. quib iustꝰ grauis est etiã
ad uidendũ. si illis plac̾e te nõ sinit nõ tua negligẽtia. cũ etiã om̃s
ĩimicos diligas. sed ip̃oꝵ neqͥtia. qͥ retribuũt mala probonis. odiũ ꝓ
dilectione tua. cõsolat᷑ te qui ait. sbeaci eritis cũ uos oderĩt hoĩes. et¬
est malũ. omniq lacrimaꝵ flumine plãgendũ. qͦd qͥdem sepiꝰ exꝑiũt᷑.
nõ modo p̃lati. sed etiã subditi. qͥ fr̃es suos emulãt᷑ dei emulatione.

Expanded text:
fiducia conscientiae. Nam et de ipsa conscientia quomodo tibi blandiri potes, fiducia conscientiae. Nam et de ipsa conscientia quomodo tibi blandiri potes, nisi sine querela sis inter fratres; imo, nisi te fratrem inter fratres in omni conversatione tua demonstres? Putas enim satis esse, si non scandalizas? Imo scandalizas, si non aedificas; si non, testimonium habens bonum intus et foris, quantum ad gradum tuum attinet, Deum ubique glorificas. Sane malis, quibus non placet nisi malum, quibus justus gravis est etiam ad videndum, si illis placere te non sinit, non tua negligentia cum omnes etiam inimicos diligas, sed ipsorum nequitia, qui retribuunt mala pro bonis. odium pro dilectione tua; consolatur te qui ait, Beati eritis cum vos oderint homines est malum, omnique lacrymarum flumine plangendum, quod quidem saepius experiuntur non modo praelati, sed etiam subditi, qui fratres suos aemulantur Dei aemulatione;
Abbreviated transcription (Latin):
per uanitatẽ hoc studiũ sectet᷑. nec ꝑ tumorẽ dedignet᷑. Illa
tamẽ est uis. natura ueri amoris. ut etiã cũ nõ affectat ta¬
men efficiat se reclamari. q̃m ueritas etiã sine alieno suf¬
fragio facile se ad omnẽ conscientiã cõmendat. nisi dira
maligne mẽtis obsistat neqͥtia. que parata est sinistre int̾¬
p̃tari oĩa. Ad hũc tamẽ sc̃m amorẽ cõciliandũ. qͥdã ꝓpriũ
donũ habẽt ex deo. qui exhilarãs faties eoꝵ in oleo ꝑfudit.
eos quodã placore ac nitore gratioso. omĩa tã facta qmͣ dicta
ip̃oꝵ gratificãs in oculis oĩm. cũ multi qui forsitan nõ minꝰ.
ĩmo et ãpliꝰ amant. nõ facile eandẽ gr̃am ĩueniãt. Ad omẽs
autẽ ꝑtinet. ut ꝓuidẽtes bona. nõ solũ torã deo. sed etiã corã
hõib. nec cõscientiã negligant amore fame. nec famam

Expanded text:
per vanitatem hoc studium sectetur, nec per tumorem dedignetur. 5. Illa per vanitatem hoc studium sectetur, nec per tumorem dedignetur. 5. Illa tamen est vis et natura veri amoris, ut, etiam cum non affectat, tamen efficiat se reamari: quoniam veritas, etiam sine alieno, suffragio facile se ad omnem conscientiam commendat, nisi dira malignae mentis obsistat nequitia, quae parata est sinistre interpretari omnia. Ad hunc tamen sanctum amorem conciliandum quidam proprium donum habent ex Deo; qui exhilarans facies eorum in oleo, perfudit eos quodam placore ac nitore gratioso, omnia tam facta quam dicta ipsorum gratificans in oculis omnium; cum multi qui forsitan non minus, imo et amplius amant, non facile eamdem gratiam inveniant. Ad omnes autem pertinet ut nec conscientiam negligant amore famae, nec famam
Abbreviated transcription (Latin):
Neq id dicimꝰ. quod int̾ dilectionẽ dei. ⁊ dilectionẽ ꝓximi sit
aliquis ordo tẽporis. quãuis sit ordo affectioĩs. Statĩ qͥppe ab
initio. ⁊ illã oportet obseruare. ⁊ istã nõ negłig̾e. qͣndo nec
deus sine ꝓximo. nec ꝓrimꝰ sine deo. uere potest diligi. qͣmuis
ordinata affectio ignorare nõ possit. que de duab dilectõib
p̃ponderet alteri. que debeat alteri formã et modũ p̃scrib̾e.
finẽq prefigere. S hoc dicimꝰ. quod aliud est amare. aliud
amari studere. Quod ꝓfecto studiũ sicut ꝑiculose assumit᷑.
ab illis qui uanitate. qm caritate blandi sũt. sic ꝑiculose
negligitur. ab hiis qu plus suꝑbia qͣm sapiẽtia austeri sunt.
Quã obrem beatũ dixerĩ. qui int̾ utrũq uitiũ illiꝰ scilicet
uane amicabilitatis. et suꝑbe seueritatis mediã tenere po
tuit regalẽ uiã ueritatis. id est ut uera caritate plenꝰ. nec

Expanded text:
Neque id dicimus, quod inter dilectionem Dei et dilectionem proximi sit Neque id dicimus, quod inter dilectionem Dei et dilectionem proximi sit aliquis ordo temporis, quamvis sit ordo affectionis. Statim quippe ab initio et illam oportet observare, et istam non negligere; quando nec Deus sine proximo, nec proximus sine Deo vere potest diligi; quamvis ordinata affectio ignorare non possit quae de duabus dilectionibus praeponderet alteri, quae debeat alteri formam et modum praescribere, finemque praefigere. Sed hoc dicimus, quod aliud est amari, aliud amari studere. Quod profecto studium sicut periculose assumitur ab illis qui plus vanitate quam charitate blandi sunt, sic periculose negligitur ab his qui plus superbia quam sapientia austeri sunt. Quam ob rem beatum dixerunt, qui inter utrumque vitium, illius scilicet vanae amicabilitatis, et superbae severitatis, mediam plenus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
spreuit ip̃e deũ. Tunc fiet sermo qui scriptꝰ est. qm̃ d̾s dissipauit
ossa eoꝵ qui hoib placẽt. cõfusi sũt qm̃ d̾s spreuit eos. Primo itaq
oĩm illa que prima et finis est oĩm. querẽda est dilectio dei. cuius
merito digni simꝰ. etiã ab hoĩb diligi: ⁊ cuiꝰ studio docti simus.
dilectione hõĩm. qualit̾ nos oporteat uti. Cũ autẽ rem in tuto
locaueris. ita scilicet firmato affectu mẽtis. ut nõ nisi in deo et
ꝓpter deũ diligi uelis. tũc omnino uolo ut dulcedo moꝵ tuoꝵ hu¬
militas obsequioꝵ. honestas studioꝵ. ad omnẽ te cõmendet cõsciẽ¬
tiã hominũ. ut ultro te rapiãt affectꝰ oĩm. testimonio p̃diceris
omniũ. qͣtinꝰ ip̃a religio que te cõmendat. iusta uicissitudine. ꝑ
te cõmendabilis fiat. Sic in te quoq filio adoptiuo unigeniti
cõplebit᷑ oratio. Pater clarifica filiũ tuũ. ut filiꝰ tuus clarifi¬
cet te. dũ uidẽtes claritatẽ oꝑũ tuoꝵ. glorificabũt patrẽ tuum.

Expanded text:
s dissipavit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . 4. Primo itaque omnium illa, quae prima et finis est omnium, quaerenda est dilectio Dei, cujus merito digni simus etiam ab hominibus diligi; et cujus studio docti simus, dilectione hominum qualiter nos oporteat uti. Cum autem rem in tuto locaveris; ita scilicet firmato affectu mentis, ut nonnisi in Deo et propter Deum diligi velis: tunc omnino volo ut dulcedo morum tuorum, humilitas obsequiorum, honestas studiorum, ad omnem te commendet conscientiam hominum, ut ultro rapias affectus omnium, testimonio praediceris omnium; quatenus ipsa religio, quae te commendat, justa vicissitudine per te commendabilis fiat. Sic in te quoque filio adoptivo, Unigeniti complebitur oratio: Pater, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te ; dum videntes claritatem operum tuorum glorificabunt Patrem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
obtinueris ꝓsperitatẽ. tua supplex sacratissima expetam
ossa. gr̃aꝵ pro posse. redditurus uota. Dis ꝑoratis. as¬
pexit post se. ut post ip̃e retulit. subito quendam ĩcogniti
uoltus uirũ. monachilis habitꝰ tegmine adoꝑtũ. Qui e regio¬
ne ulceris manu ꝓtenta. silent̾ abire uisus est. Mor egrotus
in sõpnũ resolutus. qui tres et eo ãplius noctes ꝑuigiles du¬
xerat. uniꝰ hore spatio. placidissima quiete potitꝰ est. Euigi¬
lans uo̾. dũ sũmis digitis. uolnus quod ius morbi patefecerat
in cautius p̃meret. particula quedã putrefacte carnis. in¬
star boleti inde cũ maxima doloris parte ꝓsiluit. Ac demũ
infra breue tẽpus. resũptis uirib. quod uouerat deuote. nec
absq munere compleuit.

Expanded text:
obtinueris prosperitatem, tua supplex sacratissima expetam obtinueris prosperitatem, tua supplex sacratissima expetam ossa, gratiarum pro posse redditurus vota. His peroratis, aspexit, ut post ipse retulit, subito quemdam incogniti vultus virum, monachalis habitus tegmine adopertum, qui e regione ulceris manu protenta, silenter abire visus est. Mox aegrotus in somnum resolutus, qui tres et eo amplius noctes pervigiles duxerat, unius horae spatio placidissima quiete potitus est. Evigilans vero, dum summis digitis vulnus quod vis morbi patefecerat, incautius premeret, particula quaedam putrefactae carnis, instar boleti, inde cum maxima doloris parte prosiluit, ac demum infra breve tempus, resumptis viribus, quod voverat, devote, nec absque munere complevit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ erat eũ inuisere. qͥd abba de eo p̃cepisset addidicit. Quod
ip̃e audiẽs. grauit̾ tulit. et ꝑ andegeue ciuitatis nobiles. qͥ
ab eiꝰ uisitatione. quia eum diligebãt. inhiberi nõ pote¬
rant. abbati mãdauit. ut sibi misereret᷑. ad satiffactionẽ.
si quid in eũ non recte cõmisisset parato. Sed eo differẽte.
coactꝰ est eger: aliunde cõsolacionẽ querere. E⁊ quia
se a tẽporali abbate uidebat despici. ad illũ qui legionib
monachoꝵ. ꝑ lõga iã pridẽ secula. sollicitudinis sue.
curã impendit. tota se cõtulit mẽte. Recordãsq quãtã
in patrib floriacẽsis cenobii. tẽpore sue ꝑegrinationis
reppererit dilectionẽ. conu̾so ad parietẽ capite. ac la-¬
crimis suffusus. ora in hec paorupit u̾ba. O sancte¬
inquiẽs benedicte. miserere mei. tuũ aupiliũ anxie ĩplo¬
rantis. tibiq spondẽtis. quod si mͥ corꝑis sanitatẽ. uiteq a deo

Expanded text:
sum erat eum invisere, quid abbas de eo praecepisset addidicit. Quod sum erat eum invisere, quid abbas de eo praecepisset addidicit. Quod ipse audiens graviter tulit, et per Andegavae civitatis nobiles qui ab ejus visitatione, quia eum diligebant, inhiberi non poterant, abbati mandavit ut sibi misereretur, ad satisfactionem, si quid in eum non recte commisisset, parato. Sed eo differente coactus est aeger aliunde consolationem quaerere, et, quia se a temporali abbate videbat despici, ad illum qui legionibus monachorum per longa jam pridem saecula sollicitudinis suae curam impendit tota se contulit mente, recordansque quantam in Patribus hujus Floriacensis coenobii tempore suae peregrinationis reperit dilectionem, converso ad parietem capite ac lacrymis suffusus ora, in haec prorupit verba: O sanctinquiens, Benedicte, miserere mei tuum auxilium anxie implorantis, tibique spondentis quod, si mihi corporis sanitatem vitaeque a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ricolas. pretiosi cõfessoris benedicti. talia ip̃m pertulisse.
huic metuende ultioni. aliud ãplectendũ misericordie ac
sanitatis. adnectamus signum.
In inferiorib huiꝰ neustrie partib. in andegauẽsi scilicet
urbe. ainfredus quidã apud monasteriũ sci albini. ex
clerico. monachus spõte factus est. Is meliorãde uite gr̃a. ad
hũc uenerabilẽ floriatẽsem demigrãs locũ. aliquantisper.
nobiscũ cõmoratꝰ. ad memoratũ. regressus est cenobiũ. Ubi
dũ moraret᷑. graui tumescẽtis core. afflictus lãguore. gemi¬
no urgebat᷑ angore. Iam abba ip̃iꝰ monasterii qͥbusdã
simultatib eũ ĩpetens. cũnctis int̾dixerat fr̃ĩb. neqͥs eũ
saltẽ in exitu uisitaret anime. Cũq ille morbo ingrauescẽte
ac dolore. ad uitalia serpente. fr̃es ad se ĩuisendũ. suũq exitũ.
dño cõmendandũ. uenire deposceret. ab uno oui soli cõces¬

Expanded text:
ricolas pretiosi confessoris Benedicti talia ipsum pertulisse. ricolas pretiosi confessoris Benedicti talia ipsum pertulisse. Huic metuendae ultioni, aliud amplectendum misericordiae ac sanitatis adnectamus signum.In inferioribus hujus Neustriae partibus, in Andegavensi scilicet urbe, Ainfredus quidam apud monasterium Sancti Albini ex clerico monachus sponte factus est. Is meliorandae vitae gratia ad hunc venerabilem Floriacensem demigrans locum, aliquantisper nobiscum commoratus, ad memoratum regressus est coenobium. Ubi dum moratur, gravi tumescentis coxae afflictus languore, gemino urgebatur angore. Nam abbas ipsius monasterii, quibusdam simultatibus eum impetens, cunctis interdixerat fratribus ne quis eum saltem in exitu visitaret animae. Cumque ille, morbo ingravescente ac dolore ad vitalia serpente, fratres ad se invisendum suumque exitum Domino commendandum venire deposceret, ab uno, cui soli conces
Abbreviated transcription (Latin):
quiesceret ãmonitũ. nec obtẽperantẽ. pius pater benedictus.
a deo obtinuit flagello correptioĩs. prius ꝑcuti: quã eiꝰ mali¬
tia funditꝰ deleretur. Quadã itaq die. eo in domo ꝓpͥa.
intra memorate urbis tricassine muros cõstituta residente.
et iudiciariã int̾ rusticanos. agẽte actionẽ. niger canis ra¬
bie plenꝰ affuit. Et nullũ ledẽs circũ stantiũ. ĩpetu in eum
facto. nares eius. ac fatiẽ eius. morsib dilaniãs. abscessit.
Unde ille in amẽtia uersus. ab amicis ad basilicã sancti
dionisii. est deductꝰ. Ibiq aliquãtulũ. sed nõ ad plenũ. sensu
recuperato. regressus ad ꝓpria. dũ malis que pauꝑib sc̃i bene¬
dicti intulerat. adiceret peiora. a demonio arripit᷑. Cathe¬
natusq. ⁊ in quoddã reclusus oubiculũ. ultimũ exalauit
spiritũ. ꝓfitẽtib cũctis. qui eũ nouerãt. ob seuitiã eiꝰ. in ru¬

Expanded text:
quiesceret, admonitum, nec obtemperantem, pius Pater Benedictus quiesceret, admonitum, nec obtemperantem, pius Pater Benedictus a Deo obtinuit flagello correptionis prius percuti quam ejus malitia funditus deleretur. Quadam itaque die eo in domo propria intra memoratae urbis Tricassinae muros constituta residente, et judiciariam inter rusticanos agente actionem, niger canis rabie plenus adfuit, et nullum laedens circumstantium, impetu in eum facto nares ejus ac faciem morsibus dilanians abscessit. Unde ille in amentiam versus, ab amicis ad basilicam Sancti Dionysii est deductus; ibique aliquantulum, sed non ad plenum sensu recuperato, regressus ad propria, dum malis quae pauperibus Sancti Benedicti intulerat adjiceret pejora, a daemonio arripitur, catenatusque et in quoddam retrusus cubiculum, ultimum exhalavit spiritum, profitentibus cunctis qui eum noverant, ob saevitiam ejus in ru
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ab instanti naufragio. sepe nõĩatꝰ felix exẽptus. ad hoc sibi
diu desideratũ. uenit cenobiũ. nobisq hũc sue saluatioĩs re¬
tulit fuisse modum.
reuitati quidẽ studendũ erat. ne ꝓlixitas uerboꝵ. audiẽ¬
tibus fastidiũ materie gigneret. Sed quia decurrens
sermo retineri nõ potuit. quẽ uis dilectionis. sc̃issimi patris
benedicti. ad pleniꝰ exponẽdas res gestas ĩpulit. ignoscendũ
est. si plusquã decuit. loquar pagina fuit. Procurabimus
deinceps succincto uarrandi genere miracula eiusdem
dilecti dñi cõprehendere. ut et laudes eiꝰ ꝓmamꝰ. ⁊ lectori nequaqͣm
oneri simus.urgundie in ꝑtib. t̾ritorio tricassino. uilla
habet̾ sc̃i benedicti. tauriatꝰ noĩe. quẽ aduocatꝰ uocabulo gaug¬
fredus. quãuis ab extraneis defenderet. uiolẽtius quã quilibet
externus uastabat. Quẽ a monachis frequẽter: ut a malefactis.

Expanded text:
Ita ab instanti naufragio saepe nominatus Felix exemptus, ad hoc sibi Ita ab instanti naufragio saepe nominatus Felix exemptus, ad hoc sibi diu desideratum venit coenobium, nobisque hunc suae salvationis retulit fuisse modum.revitati quidem studendum erat ne prolixitas verborum audientibus fastidium materiae gigneret. Sed quia decurrens sermo retineri non potuit quem vis dilectionis sanctissimi Patris Benedicti ad plenius exponendas res gestas impulit, ignoscendum est si, plusquam licuit, loquax pagina fuit. Procurabimus deinceps succincto narrandi genere miracula ejusdem dilecti domini comprehendere, ut et laudes ejus promamus et lectori nequaquam oneri simus. 33. Burgundiae in partibus, territorio Tricassino, villa habetur Sancti Benedicti, Tauriacus nomine, quam advocatus, vocabulo Gauzfredus, quamvis ab extraneis defenderet, violentius quam quilibet externus vastabat. Quem a monachis frequenter ut a malefactis
Abbreviated transcription (Latin):
posita mora. assũptis quib se indigere rebus estimauit. ad cõ¬
tinentẽ destinauit remeare terrã. Sane om̃ps d̾s. ut eius cor
ad amorẽ sc̃oꝵ. quoꝵ expetebat p̃sentiã. ãplius inflãmaret: du¬
plicauit miraculũ. Nam dũ anchora alitore sublata. alta pe¬
teret maria. repẽte se fluctꝰ attollũt. Et in sublimi elatus. pre¬
ruptus. aque mons. ita totã circũ cinxit scaphã. ut nulla ex ꝑte
aditꝰ reperiret᷑. euadendi. Tunc iã dictus xp̃i famulus fe¬
lix. horrore ĩminẽtis periculi ꝑculsus. intra ima pectoris hui¬
modi fundebat preces. humillime supplicationis. Incliti inqͥ¬
ens cõfessores xp̃i. benedicte. atq paule. quoꝵ sacratissimos ad
apto cineres. ferte opẽ mͥ misero. qui solius nũc mortis discri¬
men formido. Post has p̃ces. dicto titius. tumida considunt
equora. uentisq placidũ. stans mare. tutã nauigãtib p̃buit uiã.

Expanded text:
rposita mora, assumptis quibus se indigere rebus aestimavit, ad conrposita mora, assumptis quibus se indigere rebus aestimavit, ad continentem destinavit remeare terram. Sane omnipotens Deus, ut ejus cor ad amorem sanctorum quorum expetebat praesentiam amplius inflammaret, duplicavit miraculum. Nam dum anchora a littore sublata alta peteret maria, repente se fluctus attollunt, et in sublime elatus praeruptus aquae mons ita totam circumcinxit scapham ut nulla ex parte aditus reperiretur evadendi. Tunc jam dictus Christi famulus Felix, horrore imminentis periculi perculsus, intra ima pectoris hujusmodi fundebat preces humillimae supplicationis: Inclyti, inquiens, confessores Christi, Benedicte atque Paule, quorum sacratissimos adire exopto cineres, ferte opem mihi misero qui solius nunc mortis discrimen formido. Post has preces, dicto citius tumida considunt aequora, ventisque placidum stans mare tutam navigantibus praebuit viam.
Abbreviated transcription (Latin):
homĩb. nil mali passis. ac cũctis reb. de ꝓfundo. ad litus tra¬
xit. liberatis uo̾. imperãs ut se ibidẽ opperirent᷑. ulturẽ qui iã
fugã parauerat insecutꝰ. uirga ꝑcussũ. in ꝓfundũ abyssi mer.¬
sit. Reu̾sus ad felicẽ. ac eius socios. alacri ut erat uoltu eos
hortabat᷑. ut ascensa lintre. quo cupiebãt. secure en auiga¬
rent. dicens. En adu̾sarius ur. ꝑ dei gr̃am. a me submersus.
ꝑdidit omnẽ. uobis nocendi potestatẽ. Cumq ista refe¬
rente antistite seruus dei audisset.casus quoq suos. ⁊ ipse
omnes ei exposuit. asserẽs ipsã uisionẽ. ⁊ iã corporeo actu in se
cõpletã. In telligẽs uo̾ ex memorata apparitione. sc̃issimũ pa¬
trem nr̃m benedc̃m. sue saluti. auxiliũ cõtulisse. magis amoe
eiusdẽ p̃cellẽtissimi cõfessoris. flagrare cepit. atq ut ad eius.
sacroscm tumulũ ꝑueniret instare. git᷑ pauci tẽporis int̾¬

Expanded text:
hominibus nil mali passis, ac cunctis rebus, de profundo ad littus trahominibus nil mali passis, ac cunctis rebus, de profundo ad littus traxit. Liberatis vero imperans ut se ibidem operirentur, vulturem qui jam fugam paraverat, insecutus, virga percussum in profundum abyssi mersit. Reversus ad Felicem et socios ejus, alacri ut erat vultu, eos hortabatur ut ascensa lintre quo cupiebant secure enavigarent, dicens: En adversarius vester, per Dei gratiam a me submersus, perdidit omnem vobis nocendi potestatem. » 30. Cumque ista referente antistite Dei servus audisset, casus quoque suos et ipse omnes ei exposuit, asserens ipsam visionem, etiam corporeo actu, in se completam. Intelligens vero ex memorata apparitione sanctissimum Patrem nostrum Benedictum suae saluti auxilium contulisse, magis amore ejusdem praecellentissimi confessoris flagrare coepit, atque ut ad ejus sacrosanctum tumulum perveniret instare. 31. Igitur pauci temporis inte
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ familiare habens. ea que sibi obuenerãt. referre uellet.
preuenit eũ põtifex. ita inquiẽs. Nũ ait ignoras dñe mi fe¬
lix. qͥd cuidã monacho. omĩb tibiq bene noto. dete ꝑ noctur¬
nũ soporẽ reuelatũ sit. Cui cũ ille diceret. id funditꝰ se igno¬
rare. ep̃us ad eũ. Retulit inqͥt mͥ idẽ monachus. corã multis testib
dicens. Bi debat᷑ michi. qͦd felix. qui in insula habitat. hic apud
nos foret positus. Qui dũ ad sua regredi uellet. nauĩq ascen¬
disset. dyabolus in spetiẽ uolturis adueniẽs. cuiꝰ corporis moles
mõtis altitudini. equari posse credebat᷑. cũctos qui rate uehebã¬
tur. simul cũ ipsa in ꝓfundũ mergere mͥ uidebat᷑. Illis itaq hoc
modo submersis. apparuit repẽte.uir quidã. monachico adoꝑ¬
tus indumẽto. more abbatũ recuruo. a capite manugerens
baculũ. Quiq suꝑ aquã deambulãs. eodẽ ligno. nauim cum

Expanded text:
quium familiare habens, ea quae sibi obvenerant referre vellet, quium familiare habens, ea quae sibi obvenerant referre vellet, praevenit eum pontifex, ita inquiens: « Num, ait, ignoras, domine mi Felix, quid cuidam Monacho omnibus tibique bene noto de te per nocturnum soporem revelatum sit? » Cui cum ille diceret se id funditus ignorare, episcopus ad eum: « Retulit, inquit, mihi idem monachus coram multis testibus, dicens: Videbatur mihi quod Felix, qui in insula habitat, hic apud nos foret positus. Qui dum ad sua regredi vellet navimque ascendisset, diabolus in specie vulturis adveniens, cujus corporis moles montis altitudini aequari posse credebatur, cunctos qui rate vehebantur simul cum ipsa in profundum mergere mihi videbatur. Illis itaque hoc modo submersis, apparuit repente vir quidam monachico adopertus indumento, more abbatum recurvum a capite de manu gerens baculum; quique super aquam deambulans, eodem ligno navim cum