comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluptatib Pon dixisset utiq e
ramꝰ aliquando insipientes. nisi qͥ
adeptus ee̾t postea sapientiȩ disci¬
plinã. neq dixisset eramꝰ errantes.
nisi superiorẽ de posuisset errorẽ:
Deniq ut abolitũ lapsum doceret.
nec ullũ offensionis redisse uestigium. ait
Cum aũt benignitas &. humanita appa¬
ruit saluatoris nr̃i. ñ ex operibꝰ uis ticiȩ
quȩ fecimꝰ nos. sed scđm suam miscđdam
saluos nos fecit: ꝑ lauachrũ regeneratio¬
nis & renouationẽ sp̃s scĩ. Ueteruigit᷑
errore deposito. & spũ sc̃o atq omni
moꝵ emendatione renouatis. dicit.
Eramꝰ eñĩ aliquando errantes. Uides gͦ
qr errori renuntiasse. ñ uitii seo ꝓfec tꝰ
est : postremo ipse te doceat dñs iħc :
si humanis consilus uel sententus non
putas ẽẽ credendũ. Namq in eugło
suo ipse asseruit. quod pastor reliquit
nonaginta & nouem oues. & unam
requirit quȩ errauit. Centesima ouiᷤ

Expanded text:
et uoluptatibus. non dixisset utique: et uoluptatibus. non dixisset utique: eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, egenerationis et renouationis spiritus sancti. ueteri igitur errore deposito et spiritu sancto atque omni morum emendatione renouatus dicit: eramus enim a aliquando errantes. uides ergo, quia errori renuntiasse non uitii, sed profectus est. Postremo ipse te doceat dominus Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non putas esse credendum. namque in euangelio suo ipse adseruit. quod pastor reliquit nonaginta et nouem oues et unam requirit quae errauit. centesima ouis
Abbreviated transcription (Latin):
pretatione significat errauit: alia
interprȩtatio habet
con sum mauit:
Uicesima & scd̃a lit tera
est. quȩ ẽ apud hebreos
ultima. ꝑ salmo aũt
isto hocẽ cente simo octauo
decimo ꝓfectumho minis
diximus significari. qui doctrinae
moralis magisteriis eruditꝰ. depone¬
ret omnẽ in exercitatȩ m̃tis infantiã.
assumeret aũt ueterani consilii sci.¬
entianĩ. & prudentiȩ senilis ȩtatẽ.
Ubi aut error ẽ. culpa signat᷑. Hic gͦ
ẽ ꝓfectus finis ut culpa sit. Sed quid
est. quod int̃pretetur : errauit inqͥt.
Non errat. s errauit. Errasse p̾teriti
ẽ tp̃ris. errare p̾sentis. Qui errauit
desiuit errare. & ueterẽ condẽpnat
errorẽ. De eo enĩ dicit᷑ errauit: qͥ
in errore iam ñ sit. Nam is qui ad¬
huc in errore ꝑ maneat ñ errasse dr̃.
sed errare. Errare enĩ ꝑ manentis
in uitio ẽ. errasse corrigentis es ⁊
lapsum: Deniq emendator morũ
ait. Eramꝰ enĩ aliquando insipien¬
tes. increduli. errantes desiderus

Expanded text:
pretatione significat, Erravit: alia interpretatio habet, Consummavit. Vigesima secunda littera est, quae apud Hebraeos est ultima. Psalmo autem isto, hoc est, centesimo octavo decimo profectum hominis diximus significari, qui doctrinae moralis magisteriis eruditus, deponeret omnem inexercitatae mentis infantiam, assumeret autem veterani consilii scientiam et prudentiae senilis aetatem. ubi autem-> error est, culpa signatur. hic ergo est profectus, finis ut culpae sit. sed quid est quod interpretetur ? \'errauit\', inquit; non \'errat, sed \'errauit\'. errasse praeteriti est temporis, errare praesentis; qui errauit desiuit errare et ueterem condemnat errorem. de eo enim dicitur \'errauit\', qui in errore iam non sit. nam is, qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare; errare enim permanentis in uitio est, errasse corrigentis est lapsum. Denique emendator morum ait: eramus enim ali quando insipientes, increduli, errantes in desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
pturarũ nos eẽ debere. & iusticias eiꝰ ñ solũ
sermone. s etiã operis imitatione meditari
Menĩ qui disputant legẽ. et non facuint quȩ¬
legis sunt: sed qui factores legis st̃ iustificant᷑

Expanded text:
pturarum nos esse debere et iustitias eius non solum sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui disputant legem et non faciunt qulegis sunt, sed qui factores legis sunt iustificantu
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dñe. seđm uerbũ tuum.
Multa uidentur in hoc scło iocun¬
da esse. quȩ non sunt: Multa sua¬
uia. bona plurima. Luxuries uide¬
tur esse iocunda: sed exhausto fit
amara patrimonio. Dulcis libido cũ
feruet : sed eadem horrida et execran¬
da. cum ꝓditur. Suaues acpulȩ cũ
sumuntur. sed foetidȩ cum digerunt᷑¬
ui.

Expanded text:
undum um uerbum tuum. multa uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et execranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum digeruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs operationes seruulorum suorum
spontaneas probat. potius quã coactaᷤ
Ideo ex seruis liberos facit: ut uolunta¬
tum nr̃arum munera. quam necessi¬
tatum obsequia conferamus N potest
dicere martionita. quomodo dilexi
legen tuam: qui legem ñ suscepit ñ
potest dicere: iudeus. qui legem spiritua¬
lem ignorat: et luteram legis nudam. non
sensum legis intellectumq meditat᷑ Solꝰ
ergo dicit xp̃ianus. qui multum ũ legis
cognitione. ꝓfecerit: qui non poeñ legis
pauido corde formidet: sed diuina myste¬
ria. ueri hebrei. ueri sabbati. uerȩ remis¬
sionis. intrepido miretur affectu. Uere
ergo diligit: qui sine tristicia. sine timo¬
re. uoluntario potius studio quã coacto.
prȩcepta conseruat. Alius uersus. Suꝑ

Expanded text:
dominus operationes seruulorum suorum dominus operationes seruulorum suorum spontaneas probat potius quam coactas. ideo ex seruis liberos facit, ut uoluntatum nostrarum munera quam necessitatum obsequia conferamus. Non potest dicere Marcionita: quomodo do dilexi legem tuam!, qui legem non suscipit; non potest dicere Iudaeus, qui legem spiritalem ignorat et litteram legis nudam, non sensum legis intellectumque meditatur. solus ergo dicit christianus, qui multum iam legis cognitione profecerit, qui non poenam legis pauido corde formidet, sed diuina mysteria ueri Hebraei, ueri sabbati, uerae remissionis intrepido rimetur affectu. uere ergo diligit qui sine tristitia, sine timore uoluntario potius studio quam coacto praecepta conseruat. Alio uero uersu
Abbreviated transcription (Latin):
iligentis circa
studium cognoscen¬
dȩ legis hȩc uox ẽ: quȩ
instruit ꝑfectionem homi¬
nis. quam totus hic psalmꝰ ĩformat.
Et quoniam maximum mandatum esse.
in lege cognouit. ut diligamus dñm dm
nr̃m ex toto corde nr̃o. et ex tota anima
nr̃a:. sui imitatione nos quoq quos eru¬
dire stud&. uult esse ꝑfectos. dicens
Quomodo dilexi mandatum tuum dñe:
Hoc ipso caritas crescit affectu. qđ ipsum
testem aduocat. cui munus dilectioniᷤ
impenditur: Nec speciem. sed plenitudi¬
nem caritatis tali conuentione testat᷑
Hac usus est petrus. Tu scis dñe. quia
diligo te. Sed qui diligit dñ. legem
eus diligit: sicut maria diligens filiũ.
omnia uerba eius in corde suo. materno
conferebat affectu. diligens te. seci uo¬
luntatem tuam. Scriptum est . Ideo
cominisit et xp̃c petro ut pascer& gre¬
gem suum. & dñi faceret uoluntatem:
quia caritatem eius agnouit. Qui enĩ
diligit: ex uoluntate facit quȩ sibi st̃
imperata: qui timet. ex necessitate. Itaq

Expanded text:
iligentis circa studium cognoscendae legis haec uox est, quae instruit perfectionem hominis, quam totus hic psalmus informat. et quoniam maximum mandatum esse n ege cognouit, ut diligamus dominum deum nostrum ex toto corde nostro et ex tota anima nostra, sui imitatione nos quoque quos erudire studet uult esse perfectos dicens: quomodo dilexi mandatum tuum, domine! hoc ipso caritas crescit affectu, quod ipsum testem aduocat cui munus dilectionis inpenditur nec speciem, sed plenitudinem caritatis tali conuentione testatur. hac usus est Petrus: tu scis, inquit, domine, quia diligo te. sed qui diligit dominum legem eius diligit, sicut Maria diligens filium omnia uerba eius in corde suo materno conferebat affectu. diligens te feci uoluntatem tuam, scriptum est. ideo commisit et Christus Petro, ut pasceret gregem suum et domini faceret uoluntatem, quia caritatem eius agnouit. qui enim diligit, ex uoluntate facit quae sibi sunt imperata, qui timet, ex necessitate. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnitas impleri statuta est. uel. o
totꝰ mundus coinquinatꝰ erat peccatis
& septẽ illis pollutis diebꝰ Ubi autẽ
dies resurrectionis. conui uificati dñ
resurreximꝰ. & erecti sumus in nouis
uitȩ: prȩferentes ablutionis grãm.M
ra primogeniti filii dĩ. castitatis & si¬
citatis spuale sacrificium acceptum
Non quarto. aut quinto die. ne inme
aut in consummatum sacrificium sit.
octaua die. qua omnes in xp̃i resurre¬
ne non solum resuscitati. sed eriam co¬
mati sumus. Unde lic& in baptisma
statim sit plena purgatio. tamen que
lutionis ipsius sacrificiiq rationem bs¬
zatus deb& cognoscere. non offert saq¬
cium. nisi octauum in grediatur dien
informatus agnitione sacramentoꝵ ce¬
um. Non quasi rudis hostia. sed quasi
tionis capax. tunc demum suum mus
altaribus sacris offerat. cum cȩperit e
instructior: Ne offerentis inscientia
taminet oblationis ays terium
Trt ⁊ lys autem psalmi alleliua

Expanded text:
sollemnitas impleri statuta est. uel quia totus mundus coinquinatus erat peccatis nostris et septem illis pollutus diebus. - ubi autem autem dies resurrectionis, conuiuificati domino Iesu resurreximus et erecti sumus in nouitate uitae praeferentes ablutionis gratiam.ra primogeniti filii dei castitatis et simplicitatis spiritale sacrificium acceptum deo non quarto aut quinto die, ne inmundum aut inconsummatum sacrificium sit, sed octaua die, qua omnes in Christi resurrectione non solum resuscitati, sed etiam confirmati sumus.. unde licet in baptismate statim sit plena purgatio, tamen, quia ablutionis ipsius sacrificiique rationem baptizatus debet cognoscere, non offert sacrificium nisi octauum ingrediatur diem, ut informatus agnitione sacramentorum caelestium non quasi rudis hostia, sed quasi rationis capax tunc demum suum munus altaribus sacris offerat, cum coeperit esse instructior, ne offerentis inscitia contaminet oblationis mysterium. Titulus autem psalmi Alleluia est,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ueterem obliuiscerent᷑ errore. Bõna
igitur ebrietas sp̃ualis. quȩ turbare cor¬
poris nescit incessum. leuare mͣ̃tis nouit
uestigiũ. Bona ebrietas poculi salutariᷤᷤ.
quȩ mesticiã peccatricis abolet õscientię.
iocunditatẽ uitȩ infundit ȩternȩ. Ideo
scriptura dicit. & poculũ tuũ in ebrianꝰ
quã prȩclarũ est. Medicamentum igit᷑
suꝑuulnus ẽ.qr medicꝰ ipse dñs iħe qui¬

Expanded text:
sed ueterem obliuiscerentur errorem. bona sed ueterem obliuiscerentur errorem. bona igitur ebrietas spiritalis, quae turbare corporis nescit incessum, leuare mentis nouit uestigium. bona ebrietas poculi salutaris. quae maestitiam peccatricis abolet conscientiae. iucunditatem uitae infundit aeternae. ideo scriptura dicit: et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Medicamentum igitur super uulnus est, quia medicus ipse dominus Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
lagnia sp̃uale quo collisa animȩ quȩdã
m̃bra solident᷑. Consideremꝰ igitur quid
sit uulnꝰ. quid supra uulnꝰ. Principes ꝑ¬
secuti sunt gratis. uulnꝰ es⁊. Exulto ego
in uerba tua sicut qͥ inuenit spolia multa.
superuulnꝰ est: quia uerbis dominicie
uulnera dura curant᷑. In threnis quoq
iheremiȩ habes subhac littera scriptum:
Audisti obꝓbriũ eorũ dñe. om̃a consilia
eoꝵ aduersumme. labia insurgentũ ad
rectionẽ eoꝵ. uulnꝰ est. Subiecit. Aspice
in oculis eoꝵ. reo de illis retributionem
est: qr uindicta plerũq dolorẽ solet uul¬
neris mitigare. Et infra idem iheremias
ait. Gaude & laetare filia idumeȩ quae
habitas in geth. et quidem ad te transiuit
calix. bibes & in ebriaberis: ad huc super
uulnꝰ est. Calix enĩ dñi remissio peccatoꝵ
est. quo sanguis effunditur qͥ totius re¬
demit peccata mundi. Hic calix in ebri¬
auit gentes ne ꝓprii meminissent doloriᷤᷤ.

Expanded text:
lagma spiritale, quo conlisa animae quaedam lagma spiritale, quo conlisa animae quaedam membra solidentur. Consideremus igitur quid sit uulnus, quid supra uulnus: principes persecuti sunt me gratis uulnus est, exuito ego in uerba tua, sicut qui inuenit spolia mult a, super uulnus est, quia uerbis dominicis uulneris dura curantur. In Threnis quoque Hieremiae habes sub hac littera scriptum: audisti obprobrium eorum, domine, omnia consilia eorum aduersum me, labia insurgentium mirectionem eorum; uulnus est. sed subiecit: aspice in oculis eorum, redde d e illis retrib utionem, est. quia uindicta plerumque dolorem solet uulneris mitigare. et infra idem Hieremias ait:gaude et laetare, filia Idumaeae quae habitas in Geth, et quidem ad te transibit calix, bibes et inebriaberis adhuc; super uulnus est. calix enim domini remissio peccatorum est, quo sanguis effunditur, qui totius redemit peccata mundi. hic calix inebriauit gentes, ne proprii meminissent doloris,
Abbreviated transcription (Latin):
tas mitigatur Suꝑ uulnꝰ oleũ in¬
funditur. ut om̃is uulneris mollia¬
tur asperitas: Suꝑ uulnꝰ malagia.
suꝑ uulnꝰ alligatura. quibus omne
uulnꝰ fouetur. Ubi gͦ spes refunden¬
dȩ ẽ̾ sanitatis. ibi adhibent᷑ medica¬
menta uulneribꝰ: ubi aũt omne
caput in dolore .&. omne cor in mes¬
ticia. ñ est uulnꝰ neq eicatrix: non
plaga cũ feruore. hoc ẽ ubi ñ portio
sed uniuersitas periclitat᷑. &. quad̃ a
corruptio totius corporis tabe con¬
sumitur. ibi non eͣ malagma impone¬
re. neq oleũ neq alligaturã. Multo
igit᷑ commodius ut sit uulnꝰ quod
foueas atq c̃stringas. qua sine uul¬
nere mors serpat interior. Sed esł
ñ solũ corporis uulnꝰ sed etiã m̃tis.
quod oleo quodã mollioris alloquii & paci¬
fici sermonis suauitate mitescit. Sunt
fomenta uerboꝵ. sunt medicam̃ta cęlesti¬
um p̾ceptoꝵ. quib omne nequitiȩ uiruꝰ
aboletur. Sunt legis uincula quȩ ñ ad¬
urant sed magis liberent alligatos. & ma¬

Expanded text:
 vulnus oleum infunditur; ut omnis vulneris emolliatur asperitas. Super vulnus malagma, super vulnus alligatura, quibus omne vulnus fovetur. Ubi ergo spes refundendae est sanitatis, ibi adhibentur medicamenta vulneribus. Ubi autem omne caput in dolore, et omne cor in moestitia, non est vulnus, neque cicatrix, non plaga cum fervore : hoc est, ubi non portio, sed universitas periclitatur, et quaedam corruptio totius corporis tabe consumitur: ibi non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturam. Multo igitur commodius, ut sit vulnus quod foveas atque constringas, quam sine vulnere mors serpat interior. 2. Sed est non solum corporis vulnus, sed etiam mentis, quod oleo quodam mollioris alloquii, et 1239 pacifici sermonis suavitfomenta uerborum, sunt medicamenta caelestium praeceptorum. quibus omne nequitiae uirus aboletur. sunt legis uincula quae non adurant. sed magis liberent alligatos, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
leuerat obliuio peccatoꝵ. Tota uis ẽ¬
sũmatȩ em̃dationis ẽ ut inquandam
reoeat pueritiȩ sp̃ualis ȩtatem. quae
uias erroris ignoret: crim̃ etiã si uelit
ñ possit ad mittere. qr desueuerit usũ
nosse peccandi. Et iã de huiꝰ litterȩ intͣ¬
p̃tatione satis dictu arbitror. Nunc
cognoscamꝰ ex subditis quȩ sit uiri c̃¬
summati sententia. Itaq sic ait:
Ad propinquet oratio mea in c̾spectu
tuo dñe. sȩcundũ uerbum tuum
intellectum tri¬
bue michi::¬
olart Facit oratio¬
nem bona uita: et
dat alas precibꝰ sp̃u¬
ales. quib sc̃oꝵ ad
dm̃ euehatur ora¬
tio. Seo & sp̃c quo oramꝰ alleuat p̾cem
usti: maxime si corde contrito cõpati¬
ens eã commendet affectus. Consũ ma¬
ti aut uiri ista ẽ confidentia. Deniq
ipse dauid insuꝑioribꝰ istius psalm ilu¬
cernã suis pedib requirebat. ne in

Expanded text:
leuerat obliuio_A peccatorum. tanta uis coleuerat obliuio_A peccatorum. tanta uis consummatae emendationis est, ut in quandam redeat pueritiae spiritalis aetatem, quae uias erroris ignoret, crimen, etiamsi uelit, non possit admittere, quia desueuerit usum nosse peccandi. et iam de huius litterae interpretatione satis dictum arbitror. nunc cognoscamus ex subditis, quae sit uiri consummati sententia. Itaque sic ait: adpropinquet oratio mea in conspectu tuo, domine; se cun dum uerbum tuum intellectum tribue mihi uolare facit orationem bona uita et dat alas precibus spiritales, quibus sanctorum ad deum euehatur oratio. sed et spiritus quo oramus subleuat precem iusti, maxime si corde contrito compatiens eam commendet affectus. consummati autem uiri ista est confidentia. denique ipse Dauid in superioribus istius psalmi lucernam suis pedibus requirebat, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
inuentã pastor ou̾e humeris imponit
sius. Agnoscis utiq misteruĩ quomodo
ouis lassa reficiat᷑. quia ñ potest aliter
humana conditio recreari. nisi sacram̃¬
to dñicȩ passionis &. sanguinis iħuxp̃i.
cuiꝰ principiũ suꝑ humeros eiꝰ. In illa
enĩ cruce infirmitates nr̃as portauit.
ut ibi omniũ peccata uacuaret. Me¬
rito gaudent angeli. qr is qui errauit
iã nonerrat: iã suũ est oblitꝰ errorẽ.
Non error gͥ seo consũmatio ẽ. ut alt̾a
docet intͣprętatio. Consummatio aũt.
perfectio disciplinȩ ẽ. Unde &. iheremiaᷤ
in siuis threnis sub hac littera ait. Defecit
iniquitas tua filia sion. ñ adiciet te ex¬
pellere. Adhuc uisitauit iniquitates
tuas filia edom: reuelauit suꝑpeccata
tua. Aduertis qm iniquitas ñ potuit
sine di uisitatione deficere. nec plena
tũ uitus erroris intextũ in lauachri
regeneratione depositũ. nescit quomͦ
in duere. Studio eni correctionis. in o¬

Expanded text:
inuentam pastor ouem umeris inponit inuentam pastor ouem umeris inponit suis. agnoscis utique mysterium. quomodo ouis lassa reficiatur, quia non potest aliter humana condicio lassa recreari nisi sacramento dominicae passionis et sanguinis Iesu Christi, cuius principium super humeros eius; in illa enim cruce infirmitates nostras portauit, ut ibi omnium peccata uacuaret. merito gaudent angeli, quia is qui errauit iam non errat, iam suum est oblitus errorem. Non error igitur, sed consummatio est, ut altera docet interpretatio; consummatio autem perfectio disciplinae est. unde et Hieremias in suis Threnis sub hac littera ait: defecit iniquitas tua, filia Sion, non adiciet te expellere adhuc. uisitauit iniquitates tuas, filia Edom, reuelauit super peccata tua. aduertis, quoniam iniquitas non potuit sine dei uisitatione deficere nec plena etum uitiis erroris intextum in lauacri regeneratione depositum nescit quomodo possit induere; studio enim correctionis ino
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fecimꝰ nos. sed scđm suam miscđam
saluos nos fecit: ꝑlauachrũ regeneratio¬
nis & renouationẽ sp̃s sc̃i. Ueteriigit᷑
errore deposito. & sp̃u sco atq omni
moꝵ emendatione renouatis. dicit.
Eramꝰ eñĩ aliquando errantes. Uides gͦ
qr errori renuntiasse. ñ uitii sed ꝓfectꝰ
est : postremo ipse te doceat dñs iħ c:
si humanis consilus uel sententus non
putas ẽẽ credendũ. Namq in eugło
suo ipse asseruit. quod pastor reliquit
nonaginta & nouem oues. & unam
requirit quȩ errauit. Centesima ouiˢ
ẽ. quã dicit errasse. Perfectio & pleni¬
tudo numeri ipsa te instruat & infor¬
met. Non immerito cȩteris ante fert᷑.
quia plus e auitio se reuocasse. qua m
ꝓpe uitia ipsa nescisse. Imbutos enĩ iu¬
tus animos exuere frenis cupiditatũ
atq emendasse. non solum ꝑfectȩ uir¬
tutis s etiam cęlestis. ẽ gr̃ę. Emendare
& eni futura attentionis humanȩ ẽ. prę¬
terita donare diuinȩ ẽ potestatis deniq

Expanded text:
cimus nos, sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et renouationis spiritus sancti. ueteri igitur errore deposito et spiritu sancto atque omni morum emendatione renouatus dicit: eramus enim a aliquando errantes. uides ergo, quia errori renuntiasse non uitii, sed profectus est. Postremo ipse te doceat dominus Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non putas esse credendum. namque in euangelio suo ipse adseruit. quod pastor reliquit nonaginta et nouem oues et unam requirit quae errauit. centesima ouis est quam dicit errasse; perfectio et plenitudo numeri ipsa te instruat et informet. non inmerito ceteris antefertur, quia plus est a uitio se reuocasse quam prope uitia Ipsa nescisse. inbutos enim uitiis animos exuere frenis cupiditatum atque emendasse non solum perfectae uirtutis, sed etiam caelestis est gratiae. emendare etenim futura attentionis humanae est. praeterita donare diuinae est potestatis. denique
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenit sibi utraq interp̃tatio. Qui enim ẽ.
uiuit: & qui uiuit. est. Deniq gentiles ñ
sunt: & idõ non uuiunt. sed mortui sunt.
Iħc autem heri & hodie: ipse est & in secula
Et qui est. uiuit. Uiuo enim ego dicit dñs.
quomͦ enim potest non esse qui uiuit: Uiuit
autem iħc. qui etiam mortuos uiuificat: &
uocat quȩ non sunt. tanquam ea quȩ sunt
Nichil mirum. si dño cedit natura. ut uiuifi¬
centur & mortui: & incipiant esse qui non
erant. Et ideo quia uita etiam ura est. se¬
cundum illum qui ait. ego sum uia. & ueri¬
tas. & uita: uiam quęramꝰ. ut uitã habere
mereamur. Audiamꝰ ergo illum qui uiuit
in xp̃o. Uiuit autem. qui ait. sed nos qui
uiuimꝰ benedicimꝰ te dñe. In xp̃o enĩ iħu
etiam quicũq mortuus fuerit: uiuit. Au¬
diamus inquam qui dixit. ut
Stitue dñe uiam iustici¬
arum tuarum: & quȩ¬
ram illam semper :

Expanded text:
conuenit sibi utraque interpretatio; qui enim est, uiuit et qui uiuit, est. denique gentiles non sunt et ideo non uiuunt, sed mortui sunt. Iesus autem heri et hodie ipse est et in saecula, et qui est, uiuit; uiuo enim ego, dicit dominus. quomodo enim potest non esse qui uiuit ? uiuit autem Iesus, qui etiam mortuos uiuificat et uocat quae non sunt tamquam quae sint. nihil mirum, si domino cedit natura, ut uiuificentur et mortui et incipiant esse quae non erant. et ideo, quia uia etiam uita est secundum illum, qui ait: ego sum uia, ueritas et uita, uiam quaeramus, ut uitam habere mereamur. audiamus ergo illum qui uiuit in Christo: uiuit autem, qui ait: sed nos qui uiuimus benedicimus te, domine; in Christo enim Iesu etiam quicumque mortuus fuerit uiuit. Audiamus, inquam, quid dixit, ut stitue, domine, uiam iustitiarum tuarum, et quaeram illam semper
Abbreviated transcription (Latin):
dñs non dixit. Et infra de ore al¬
tissimi non exibunt mala. Humilitas
ergo quȩ a dño ẽ. plena iusticię. plena
est aequitatis. quia non excunt mala
de ore dñi. Deniq qui humiliabatur
a dño. dicebat. Humiliatus sum. & sal¬
uum me fecit. Ergo sicut prudenter
considerandum est. quando humilitas
a dño sit. causa ꝓbationis. quando etiã
ipsa ab homine inferendę humilitatis
impressio. quȩ tamen ipsa solet patien¬
tia et magnanimitate tolerari: it a
etiam sapienter considerandum. quid
sit. in ęternum in cęlo uerbum dñi
permanere. uel sicut aliqui codices

Expanded text:
dominus non dixit, et infra: de ore aldominus non dixit, et infra: de ore altissimi non exibunt mala. humilitas ergo, quae a domino est, plena iustitiae, plena est aequitatis, quia non exeunt mala de ore domini. denique qui humiliabatur a domino dicebat: humiliatus sum, et saluum me fecit. Ergo sicut prudenter considerandum est, quando humilitas a domino sit causa probationis, quando etiam ipsa ab homine inferendae humilitatis inpressio, quae tamen ipsa solet patientia et magnanimitate tolerari, ita etiam sapienter considerandum, quid sit in aeternum in caelo uerbum domini permanere uel, sicut aliqui codices
Abbreviated transcription (Latin):
Aides etiam in te per¬
mancre debere: qđ etã
in cęlo permanet ac perseuerat: Serua
ergo uerbum di. et serua in corde tuo.
et ita serua ne obliuiscaris. Serua legẽ
dñi. et meditare: ne iustificationes dñi
de tuo corde labantur. Docet te luterę
interpretatio ut scrues diligenter: do¬
cet ꝓpheta in subditis dicens. nisi quia
lex tua meditatio mea est. tunc forsi¬
tan perissem in humilitate mea: in¬
ȩternum non obliuiscar iustificationũ
tuarum. Legis ergo meditatio facit.
ut tempora tribulationis. tempora qͥbꝰ
humiliamur aliquibꝰ aduersis. sustine¬
re et tolerare possimus: ut neq humi¬
liato nimis. neq deiecto frangamur af¬
fectu. Deniq dñs non frangi nos humi¬
litate usq ad desperationem uult. sed
usq ad correptionem. Unde et ihere¬
mias ꝓpheta sub hac littera in threniᷤᷤ
ait. Ut humiliaret sub pedibus om̃s
uinctos terrę. et declinaret iudiciũ
uiri contra faciem altissimi. ad conde¬
mnandum hominem: cum iudicatur.

Expanded text:
uides etiam in te permanere debere quod etiam in caelo permanet ac perseuerat. serua ergo uerbum dei et serua in corde tuo et ita serua, ne obliuiscaris. serua legem domini et meditare, ne iustificationes domini de tuo corde labantur. docet te litterae interpretatio, ut serues diligenter, docet te propheta in subditis dicens: lex tua meditatio mea est, forsitan perissem in humilitate mea. aeternum non obliuiscar iustificationum tuarum. legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad correptionem. Unde et Hieremias propheta sub hac littera in Threnis ait: ut humiliaret sub pedibus omnes uinctos terrae et declinaret iudicium uiri contra faciem altissimi, ad condemnandum hominem cum iudicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Miles qui ingreditur utr. uiandi ordinem
non ipse disponit sibi. nec ꝓ suo arbitrio
uiam carpit: nec uoluptaria captat cõpen¬
dia. ne recedat ã signis : sed itinerariũ ab
imperatore accipit. & custodit illud. Prȩ¬
scripto incedit ordine: cum armis suis am¬
bulat. rectaq uia conficit iter: ut inueniat
comineatum. parata subsidia. Si alio ambu¬
lauerit itinere. annonam non accipit: man
sionem paratam non inuenit: quia imperator
immo quã uiuunt. Sunt enim qui uiuen¬
tes mortui sunt: et qui mortui uiuunt. De¬
niq alii descendunt in infernum uiuentes:
alii cum sint corpore mortui. meritis sui ᷤᷤ ui¬
uunt. Sunt enim qui ñ gustabunt mortẽ. do¬
nec uideant filium hominis die iudicii re¬
uertentẽ: quando cum gloria scĩ resurgent:¬
AU .UI. littera.

Expanded text:
miles qui ingreditur iter uiandi. ordinem non ipse disponit sibi nec pro suo arbitrio uiam carpit nec uoluptaria captat conpendia, ne recedat a signis, sed itinerarium ab imperatore accipit et custodit illud, praescripto incedit ordine, cum annis suis ambulat rectaque uia conficit iter, ut inueniat commeatuum parata subsidia. si alio ambulausionem paratam non invenit; quia imperatorimmo quam uiuunt: sunt enim qui uiuentes mortui sunt et qui mortui uiuunt. denique alii descendunt in infernum uiuentes, alii, cum sint corpore mortui, meritis suis uiuunt. sunt enim qui non gustabunt mortem, donec uideant filium hominis die iudicii reuertentem, quando cum gloria sancti resurgent. VI. LITTERA
Abbreviated transcription (Latin):
sed simplicis affectus pura et immacu¬
lata sinceritas. Ideo in aquarum ab un¬
dantia. lotas has columbas in lacte me¬
morauit. Iam cętera. dentes et genas. &
sicut coccineum resticulum labia spon¬
sȩ. intelligimus animȩ cẽ uirtutes. doc¬
torumq diuersitates: qui uel sp̃ualẽ
menti alimoniam dispensatione sedu¬
la subministrent: uel predicatione do¬
minicȩ crucis sicut uerbi quadã linca
alligent audientem. uel modestia ue¬
recundi et iuuentutis flore gratissimi
& si a tractatu pudore reuocentur. redo¬
leat tamen in his odor xp̃i: & sicut in
genesi quasi de capite sacerdotali de¬
scendit ungentum. eluccat pulchritu¬
do doctrinȩ. Et hoc caput mouit syna¬
goga: & ideo abstulit dñs mirabilem
consiliarium. et prudentem archite¬
ctum. et sapientem auditorem Ca
Rput inquit et caudam: quoniam qui
caput non tenuerant nouissima habe¬
re non possunt Sed iam ea quȩ anne¬
xa sunt consideremus.
MIAUOS ODIO HABUI:ET IE SE M

Expanded text:
sed simplicis affectus pura et inmaculata sinceritas. ideo in aquarum abundantia lotas has columbas in lacte memorauit. Iam cetera, dentes et genas et sicut coccineum resticulum labia sponsae intellegimus animae esse uirtutes doctorumque diuersitates, qui uel spiritalem menti alimoniam dispensatione sedula subministrent uel praedicatione dominicae crucis sicut uerbi quadam linea alligent audientem uel modestia uerecundi et iuuentetsi a tractatu pudore revocentur, redoleat tamen in his odor Christi, et sicut in genas quasi de capite sacerdotali descendit unguentum, eluceat pulchritudo doctrinae. Et hoc caput movit Synagoga; et ideo abstulit Dominus mirabconsiliarium, et prudentem architectum, et sapientem auditorem. put, inquit, et caudam, quoniam qui caput non tenuerant nouissima habere non possunt. sed iam ea quae adnexa sunt consideremus. 1 Iniquos odio habui et legem
Abbreviated transcription (Latin):
consueuimus. ut alios ad presidiũ
nobis uocare possimus. Premebatur
sc̃s propheta. apprõpinquantibus
quȩ ignis exurat. Caue ne. cum in uno
aut duob habeas quod ꝓbetur. in plu¬
ribꝰ operibꝰ deferaᷤ quod offendat. Si
cuius opus arserit de trimentũ patiet᷑.
potest tam̃ ꝑ igne̾ & ipse saluari. Unde
colligitur quia idem homo q. saluat᷑
ex parte .&. condẽpnatur exparte. Co¬
gnoscentes itaq multa ee iudicia. o ꝑa
nr̃a examinemꝰ omnia. In uero uis to
graue ẽ detrimentũ. graue operis ali¬
cuiꝰ incendii. in impio pęna miserabiliᷤᷤ.
Sint magis om̃a uidicia plena gratię.
plena florentiũ coronarũ. ne forte
cũ trutinant᷑ futura nr̃a. culpa prę¬
ponderet.

Expanded text:
consuevimus; ut alios ad praesidium nobis vocare possimus. Premebatur sanctus Propheta, appropinquantibus quae ignis exurat. caue ne, cum in uno aut duobus habeas quod probetur, in pluribus operibus? deferas quod offendat. si, cuius opus arserit, detrimentum patietur, potest tamen perignem et ipse saluari. unde colligitur, quia idem homo et saluatur ex parte et condemnatur ex parte. cognoscentes itaque multa esse iudicia opera nostra examinemus omnia. in uiro iusto graue est detrimentum graue operis alicuius incendium, in impio poena miserabilis. sint magis omnia iudicia plena gratiae. plena florentium coronarum, ne forte, cum trutinantur facta nostra, culpa praeponderet.
Abbreviated transcription (Latin):
& unitatem docer&. non pluralitatẽ:. i
enim coherc& omnia. & regit. cui subie
cationis. Octaua enĩ die sollemni puro
uel ex lege. quia octaua die. circumcis

Expanded text:
 unitatem doceret, non pluralitatem — unitas enim cohercet omnia et regit, cui subiecsanctificationis. octaua enim die sollemnis purgatio uel ex lege, quia octaua die circumcis
Abbreviated transcription (Latin):
sticum in canticis canticoꝵ: Quanquã
si diligenter discutias. & in prouerbiis
mystica pleraq repperias: & in cantici ᷤᷤ
moralium suauitatẽ Nã utiq mẏsticũ
est. Sapientia edificauit sibi domũ: ex
cidit columnas septem: interfecit hostiaᷤᷤ
suas. & cet̾a. Hoc quoq in canticis licet
tam mẏsticum. quam moralem. in
quo blanditiarũ suauitas. & affectꝰ aman¬
tis exprimitur Osculetur me ab osculo
oris sui: qm̃ optima ubera tua suꝑ uinũ.¬

Expanded text:
sticum in Canticis canticorum. quamquam sticum in Canticis canticorum. quamquam si diligenter discutias, et in Prouerbiis mystica pleraque repperies et in Canticis moralium suauitatem. nam utique mysticum est: sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem; interfecit suas hostias et cetera. hoc quoque in Canticis, licet tam mysticum quam morale, in quo blanditiarum suauitas et affectus amantis exprimitur: osoris sui; quoniam bona ubera tua super vinu
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione. nec cognitio sine uita sit.
utrũq uero astipuletur alteri. Idoq dit
scriptura. Sẽminate uobis ad iusticiam.
uindemiate ad fructũ uitȩ : illuminate
uobis lumen cognitionis. Non prius il¬
luminate. sed seminate : nec solũ seminate
priꝰ ad iusticiã. sed etiã uindemiate in¬
quit ad fructum uitȩ. & sic illuminate
lumen cognitionis: ut ꝑfectio non solũ
consitis. sed etiã receptis fructibꝰ appbet
In primo quoq psalmo hc̃ ordinẽ tenuit.
ut in uia ambulandum docer& priꝰ. &
tunc in lege meditandũ. Qui enim non
abiit in consilio impioꝵ: utiq de pieta¬
tis uia. & iusticiȩ semita non recessit
Meritoq in uia ambulans beatꝰ ꝓnuntiat᷑.
& die ac nocte meditationẽ legis exer¬
cens. hab& grãm beatitudinis. Quã in¬
stitutionẽ secutꝰ salomon. librũ de pro¬
uerbiis scripsit. quo moralẽ locũ uberiꝰ
expressit: Naturalẽ in ecclesiaste: ory¬

Expanded text:
cognitione nec cognitio sine uita sit, cognitione nec cognitio sine uita sit, utrumque adstipuletur alteri. ideoque ait scriptura: seminate uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum uitae, inluminate uobis lumen cognitionis. non prius inluminate\', sed \'seminate nec solum \'seminate\' prius \'ad iustitiam\', sed etiam \'uindemiate\', inquit, \'ad fructum uitae\', et sic \'inluminate lumen cognitionis\', ut perfectio non solum consitis, sed etiam receptisfructibus adprobetur. in primo quoque psalmo hunc ordinem tenuit, ut in uia ambulandum doceret prius et tunc in lege meditandum. qui enim non abiit in consilio impiorum, utique de pietatis uia et iustitiae semita non recessit meritoque in uia ambulans beatus pronuntiatur et die ac nocte meditationem legis exercens habet gratiam beatitudinis. Quam institutionem secutus Salomon librum de Prouerbiis scripsit, quo moralem locum uberius expressit. naturalem in Ecclesiaste, my
Abbreviated transcription (Latin):
lati in uia: Qui ambu¬
lant in lege NI
Cati Qui scrutantur
testimonia eius: in
toto corde exquiriuis
EU AU
Quam pulcher ordo:
quã plenꝰ doctrinȩ & gr̃ę.
Non prius. qui scrutant᷑ testi¬
monia eius dixit. potuit enim conuenire
scđm litteram: sed pruis. beati inmacula¬
ti in uia. Ante enim uita. quã doctrina
quęrenda est. Uita enimbona. & sine
doctrina hab& grãm: doctrina sine uita
integritatem non hab&. In maliuola m
& enim animã non cadit sapientia. Idõq
ait. Quȩrent me mali. & non inuenient:
quia imꝓbitate cecatur mentis oculus:
& caligante sibi iniquitate. mysteria
ꝓfunda inuenire non potest. Primum
ergo exercenda est uitȩ militia: corri¬
gendi mores. Cum hec instituerimꝰ
ad cursum debitum. ut sit offensionis
correctio. puritatis gr̃a: tẽ ad studia
percipiendẽ cognitionis leniahłꝰ sũo ordi¬
ne de uita. Prima igitur st̃ moralia. scdã
mystica In illis uita. in his cognitio: ita
ut si ꝑfectionem requiras. nec uita sine

Expanded text:
uia, qui ambulant in lege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eu m. quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae! non prius: qui scrutantur testimonia eius dixit - potuit enim conuenire secundum litteram —, sed prius: beati inmaculati in uia. ante enim uita quam doctrina quaerenda est. uita enim bona et sine doctrina habet gratiam, doctrina sine uita integritatem non habet; i n maliuolam etenim animam ait: Quaerent me mali, et non invenient : quia improbitate cet caligante sibi iniquitate mysteria profunda inuenire non potest. primum ergo exercenda est uitae militia, corrigendi mores. cum haec instituerimus ad cursum debitum, ut sit offensionis correctio, puritatis gratia, tunc ad studia percipiendae cognitionis ueniamus suo ordine et uia. prima igitur sunt moralia, secunda mystica. in illis uita, in his cognitio, ita ut, si perfectionem requiras, nec uita sine
Abbreviated transcription (Latin):
uelut tubȩ increpuerit sono dauid ꝓpheta.
tamen moralium magnꝰ magister quantum
in eo excellat. & hic psalmi eus summa
atq inmunia. Quoꝵ significationes locis
suis aperiemꝰ. Eentesimus & undecimꝰ psal¬
mus ꝑ has litteras in hebreo in principitᷤ uer¬
siculorum digestꝰ est: & est totus ethicus.
Et centesimus & decimus mihi ita scriptus ui¬
detur. Deniq uicenos & binos uersꝰ habeNs:
& singulis uersibꝰ singulȩ explicant᷑ senten

Expanded text:
uelut tubae increpuerit sono Dauid propheta, tamen moralium magnus magister, quantum in eo excellat ethica, psalmi huius summaatque immunia. quorum significationes locis \' suis aperiemus. centesimus et undecimus psalmus per has litteras in Hebraeo in principiis uersiculorum digestus est et est totus ethicus; et centesimus et decimus mihi ita scriptus uidetur. denique uicenos et binos uersus habent et singulis uersi
Abbreviated transcription (Latin):
put inquit et caudam: quoniam qui
caput non tenuerant nouissima habe¬
re non possunt Sed iam ea quȩ anne¬
xa sunt consideremus
MIAUOS ODIO HABUIETLEOEM
TUAM DIIEXI Ouanto ergo
dñs nr̃ ꝓpendat affectu. sc̃s ꝓpheta
dauid hoc uersiculo declarauit: quia

Expanded text:
put, inquit, et caudam, quoniam qui put, inquit, et caudam, quoniam qui caput non tenuerant nouissima habere non possunt. sed iam ea quae adnexa sunt consideremus. 1 Iniquos odio habui et legem tuam dilexi. quanto erga dominum propendat affectu, sanctus propheta Da
Abbreviated transcription (Latin):
non est me dignus. Quod siquis ociosis
accipiat auribus: fortasse dicat. Tu dñe
iħu legem dedisti dicens. dilige dñm
dm̃ tuum. dilige ꝓximum tuum. et ut
impleres hanc legem uenisti: dixisti ꝑ
legem. honora patrem et matrem. & in
euangło iubes. ut parentes oderim.
Quomodo sibi conueniunt ista precepta:
Sic mitis et humilis corde uenisti: Non
possum saluo pietatis iure odisse patrẽ.
cui debeo quod creatussum: Matrem
longo decem mensium fastidio pii foetꝰ
onera portantem: cui in absolutione
plus periculi. in dilatione plus toedu
est. Quid dulcissimi merentur liberi.
ut paterno excludantur amore: cũ sit
impium mori nolle pro liberis: Quid
uxor carissima. quȩdam uitę coheres.
et consortium commune naturȩ : Qd
fr̃s isdem c̃oneret uisceribus. atq forma¬
ti: eodem nature hospitio in hunc usũ
lucis emissi : Oderim ego pignora cari¬
tatis: Ita cuangłii lenitate rigorẽ prȩ¬
durȩ legis inflectis: ut quorum lex

Expanded text:
non est m e dignus. Quod si quis otiosis non est m e dignus. Quod si quis otiosis accipiat auribus, fortasse dicat: \'tu, domine Iesu, legem dedisti dicens: dilige dominum deum tuum, dilige proximum tuum, et ut impleres hanc legem uenisti. dixisti per legem: honora patrem et matrem, et in euangelio iubes ut parentes oderim ? quomodo sibi conueniunt ista praecepta? sic mitis et humilis corde uenisti? non possum saluo pietatis iure odisse patrem, cui debeo quod creatus sum, matrem longo decem mensium fastidio pii fetus onera portantem, cui in absolutione plus periculi, in dilatione plus taedii esi. quid dulcissimi merentur liberi, ut a paterno excludantur amore, cum sit impium mori nolle pro liberis? quid uxor carissima, quaedam uitae coheres et consortium commune naturae? quid fratres isdem concreti uisceribus atque formati eodem naturae hospitio in hunc usum lucis emissi ? oderim ergo pignora caritatis ? ita euangelii lenitate rigorem praedurae legis inflectis, ut, quorum lex
Abbreviated transcription (Latin):
cum suos inimicos nequaquam sit ꝑ¬
secutus. ut pote qui & regis saul a cuuiˢ
insidiis periculum salutis cauere uix po¬
terat. nec uitam putauerit appetendam.
& mortem aestimauerit uindicandam.
& parricidȩ filii ingemuerit interitũ.
& multorum ꝑsequentium se flagitiiᷤ
appetitus ignouerit. ut ipse ait. quia
uicem iniuriȩ ledentibus non repende¬
rit: pręuaricatores tam̃ diuinȩ legis
exosos horrescat. In quo utiq & clemen¬
tia morum eius. mansuetudoq pietatiᷤᷤ.
et uehemens deuotionis aperitur inten¬
tio. euangłici p̾cepti conueniens disci¬
plinȩ: quam ꝓphetico spu pręuidebat
Etenim dñs iħc et nr̃orum inimicorum
dilectionem nob̾ expetendam ẽẽ p̃cepit.
et di hostes etiam si nobis aut parentum.
aut filiorum. aut coniuigi. germanita¬
tisq necessitudine copulentur. odio ꝑse¬
quendos. Sic enim scriptum est. Siquis
uenerit ad me. et non oderit patrem &
matrem. et uxorem et filios. et fratres.
et sorores. adhuc etiam animam suam:

Expanded text:
uos inimicos nequaquam sit persecutus — utpote qui et regis Saul, a cuius insidiis periculum salutis cauere uix poterat, nec uitam putauerit adpetendam et mortem aestimauerit uindicandam et parricidae filii ingemuerit interitum et multorum persequentium se flagitiis adpetitus ignouerit, ut ipse ait, quia uicem iniuriae laedentibus non rependerit —, praeuaricatores tamen diuinae legis exosus horrescat. in quo utique et clementia morum eius mansuetudoque pietatis et uehemens deuotionis aperitur intentio euangelici praecepti conueniens disciplinae, quam prophetico spiritu praeuidebat. etenim dominus Iesus et nostrorum inimicorum dilectionem nobis expetendam esse praecepit et dei hostes, etiamsi nobis aut parentum aut filiorum aut coniugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio persequendos. sic enim scriptum est: si quis uenerit ad me et non oderit t patrem et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores, adhuc etiam et animam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
L.cET
MYS¬
TICE
uelut tubȩ increpuerit sono dauid ꝓpheta.¬
tamen moralium magnꝰ magister quantum
in eo excellat. & hic psalmi eius summa
declarat gr̃a. Si quidẽ cũ suauis orinis
doctrina moralis sit. tum maxime suauita¬
te carminis & psallendi dulcedine dele¬
cter aures. animũq mulceat: Merito ple¬
atq emicant: Centesimũ uero & octauũ

Expanded text:
Licet mystice uelut tubae increpuerit sono Dauid tamen moralium magnus magister in eo quantum excellat Ethica, psalmi hujus summa declarat gratia. Siquidem cum suavis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suavitate carminis, et psallendi dulcedine delectat aures, animumque demulcet. Meritoque pleatque emicant: centesimum vero et octavu
Abbreviated transcription (Latin):
tate depressus inuorauit. & ut inuirias
tuas obliuiscereris emeruit. te ihesus
naue ducem sibi cȩlestis militiȩ uenisse
cognouit. te populus triumphator
ut madian sibi dominaret᷑ offenderat.
te. ut madian uinceret᷑ orabat. tibi in
saul rege non obtemperauit. ut de eo
alienigenȩ trimpharent. tibi duuid
preeunte seruuitt. ut de alienigenis
uictoriã reportaret. ego qͦq pecaator

Expanded text:
tate depressus inuocauit et ut iniurias tate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq confirmatus sobrietate pae¬
nitentiȩ. & spe ueniȩ ꝓuocatꝰ siccȩpit:
irabilia testimonia tua. pro¬
Epterea scrutata ẽ ea anima mea.
Moralis oratio. ut quoniã eum puder&
erroris. dm̃ tamen propriȩ miserati¬
onis testimonus conueniret. Hoc
est dicere. Ego in exordio sermonis
loquens mea peccata. non audeo leua¬
re oculos ad te dm̃ uiuum. sed tu dñe
me ad sperandam ueniam tantarũ
indulgentiarũ titulis prouocasti.
Mirabilia testimonia tua: cũ abrahã
non lapsu incuriȩ uiuenalis offensum
esse dm̃ ꝑmisisti. sed ut chaldeoꝵ errores.
patrũ cognationẽ relinqueret. & euo¬
catũ uirtutis exercitus erudisti. cũ
hebreoꝵ populũ a paternȩ studio no¬
bilitatis euersum. & uiles ęscas ȩgyp¬
ti super diuina munera preferentem
non solũ solidatis rubri maris fluctib
liberasti. uerũ etiam triumphis plu¬
rimis euexisti ad głam. & uberis terrę
possessione donasti ad quietẽ te fotus
securitate deseruit te bellorũ acerbi¬

Expanded text:
Denique confirmatus sobrietate paenitentiae et spe ueniae prouocatus sic coepit: mirabilia testimonia tua, propterea s crutata est ea anima mea. moralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incuriae iuuenalis offensus es, sed eum permouisti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbi
Abbreviated transcription (Latin):
sȩcundũ eloquium tuum.
uid significet interpretatio lit¬
terȩ̃. quoniam sub obscuro est : ex
psalmi serie colligendum putaui. Nã
cum ꝓpheta postulet. ueniat suꝑ me mi
dm̃ sc̃s sit. Initium enim sapientiȩ. timor
dñi. Ergo qui timentes dm̃. sapientes:
qui autem sapientes. beati. Beatus enim.
quem tu erudieris dñe: et de lege tua
docueris cum. Hi quoq qui timent dm̃.
beati sunt. sicut exempli extat auctori¬
tas: quia beati omnes qui timent dñm:
Ita colligitur: quia timentes dm̃ & sapien¬
tes sunt. et beat. Sc̃s igitur timor dñi:
quia uere scõrum est pauor. Deniq prȩ¬
missa hac littera. statim sequitur ꝑsona
iusti dicens.
ortio mea dũe: dixi
custodire legem

Expanded text:
sec undum eloquium tuum. quid significet interpretatio litterae, quoniam subobscura est, ex psalmi serie colligendum putaui. nam cum propheta postulet: \'ueniat super me misanctus sit; initium enim sapientiae timor domini. ergo qui timentes deum, sapientes, qui autem sapientes, beati; beatus enim quem tu erudieris, domine, et de lege tua docueris eum. hi quoque, qui timent deum, beati sunt, sicut exempli extat auctoritas, quia beati omnes qui timent dominum. ita colligitur, quia timentes deum et sapientes sunt et beati. sanctus igitur timor domini, quia uere sanctorum est pauor. Denique praemissa hac littera statim sequitur persona iusti dicens: p or tio m ea, domine; dixi custodire legem
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩorum per tribus singulas diuider&
incolatus. & distribueret singulis tribub
portionem: tribum leuiticam excepit
ds̃. dicens. Filiis leui non erit portio.
neq sors in medio fratrum suorum: quia
dñs ds̃ pars eorum est. Et alibi. Ego
dñs portio eorum:. Negatur his terre.¬
na diuisio. ut ip̃si dum secularem sibi ñ
uindicant portionem. fiant cęlestis posses¬
sio: uel hoc solum nouerint possidere: hoc
est fidei et deuotionis obsequium: multo
ditiores. quam qui possessionum suarũ
spacia ampla diffundunt. Quantũ lib&
fines extendant suos. et terra desicit.¬

Expanded text:
Iudaeorum per tribus singulas diuideret Iudaeorum per tribus singulas diuideret incolatus et distribueret singulis tribubus portionem, tribum Leuiticam excepit deus dicens: filiis Leui non erit portio neque sors in medio fratrum suorum, quia dominus deus pars eorum e s t, et alibi ego dominus portio eorum. Negatur his terrena diuisio, ut ipsi, dum saecularem sibi non uindicant portionem, fiant caelestis possessio; uel hoc solum nouerint possidere, hoc est fidei et deuotionis obsequium, multo ditiores quam qui possessionum suarum spatia ampla diffundunt. quantumlibet fines extendant suos, et terra deficit
Abbreviated transcription (Latin):
assumptꝰ mͥ. Ipse idem et mͥ leui. et dõ est:
quomodo idem et michi sacerdos. et dõ est.
et michi aduoeatus. et dñi deprecator: ꝓ
me offerens sacrificium. et idem offerens
dño. Deniq & alibi leui interpretatione.
dicitur. id est prome. Etenum si a me no¬
cetur a dño. ipse michi dicitur: Hoc est
non alii tributarius : non decimarius: ñ
de possessione munificus: Ipse mͥ. hoc
est tanquam abundans probis omnibus.
Non ab hoc decimas in fructꝰ: non dona quȩ¬
ro: non munera. Ipse michi ꝓ munere
est: ipse est pro tributo. Non in posses¬
sione sua munificus michi. sed ipse michi
possessio: ipse meus fructus: ipse meus
census. Assumptus michi: uel assumptus
a me. Non potest hoc sine diuina eẽ gr̃a
Sicut enm possessio non potest mea esse:
nisi emero eam: sic non potest esse leui.
nisi fuerit assumptus a dño. Cum enim
assumptus fuerit: recte dicitur. ipse m̃s.
Deniq cum moysi dictum esset. ut populo

Expanded text:
\'adsumptus mihi ipse\'. idem et mihi Leui et deo est, \'adsumptus mihi ipse\'. idem et mihi Leui et deo est, quomodo idem et mihi sacerdos et deo est, et mihi aduocatus et domini deprecator, pro me offerens sacrificium et idem se offerens domino. denique et alia Leui interpretatione dicitur, id est \'pro me\\ etenim si a me nocetur a domino, \'ipse mihi\' dicitur, hoc est non alii tributarius, non decimarius, non de possessione munificus. \'ipse mihi\', hoc est tamquam abundans pro his omnibus. non ab hoc decimas, non fructus, non dona quaero, non munera. ipse mihi pro munere est, ipse est pro tributo, non in possessione sua munificus mihi, sed ipse mihi possessio, ipse meus fructus, ipse meus census, adsumptus mihi uel adsumptus a me. non potest hoc sine diuina esse gratia. sicut enim possessio non potest mea esse nisi emero eam, sic non potest esse Leui nisi fuerit adsumptus a domino; cum enim adsumptus fuerit, recte dicitur ipse meus . denique cum Moysi dictum esset, ut populo