comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ominae lnxpoplurimum uenerabili & cũ omni honori¬
ficentia nominandae famulagdĩ filiae probae fulgonr¬
tius seruorum xp̃i famulus indño salutm oba olo¬
pistolã ẽitatis tuaecum tota cordis gratulatione susco¬
pis non solunstudiũ bonioperis sed & iamhumilitarescs¬
dis tui certes indicus pferentem Beneigitur sca filia in
laudendĩ nondebonis operib suꝑbiaedent sxifilig ir
sed qdim plende dñ pcepta in firmãtẽ in ualidaq tesarip:
lca debet sentir quis quis uerbidi non auduor obliuoser
sed factor operis eẽ desiderit. qui non hic ab hominibrti¬
peron enceden suã sed adõ indierecributionis expeat :
qui non in p̃senti tempore inanis gloriaȩ uanitatoraptat᷑
sed sco igne diuni amoris accenditip: Hunc enierepr
uenit mittere interrã ut omne superbue germen e urit
& humiliato cordiferuoren scȩ compunctionis inicut :
Sic fit ut in nr̃is peccatis nos met ipsos uera cuter accusemus

Expanded text:
ominae in Christo plurimum venerabili, et cum omni honorificentia nominandae famulae Dei, filiae PROBAE, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. pistolam sanctitatis tuae, cum tota cordis gratulatione suscepi, non solum studium boni operis, sed etiam humilitatem cordis tui certis indiciis praeferentem. Bene igitur, sancta filia, in laudem Dei, non de bonis operibus superbiae vento extolleris, sed ad implenda Domini praecepta infirmam te invalidamque testaris. Ita debet sentire quisquis verbi Dei non auditor obliviosus, sed factor operis esse desiderat, qui non hic ab hominibus recipere mercedem suam, sed a Deo in die retributionis exspectat; qui non in praesenti tempore inanis gloriae vanitate raptatur, sed sancto igne divini amoris accenditur. Hunc enim Christus venit mittere in terram , ut omne superbiae germen exurat, et humiliato cordi fervorem sanctae compunctionis injiciat. Sic fit ut in nostris peccatis nosmetipsos veraciter accusemus,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitem sponsum habes ut nec egeat his quaededit &¬
abundet ad largiendũ multo meliora quam dedit : Haec
humili semꝑ compunctione considera : & uirginitaton
quamdõ uo uisti non solum carnis integritate sed & cor¬
dis humilita teconserua : Ab illo tibi semꝑ custo diã uir¬
ginitatis & humilitatis ex poscens qui non dormitat
lita te conscripsi magis eligens paucatibi desideranti
trans nittere quam debitae seruitutis officiũsponsae
dñi denegare

Expanded text:
divitem sponsum habes, ut nec egeat his quae dedit, et divitem sponsum habes, ut nec egeat his quae dedit, et abundet ad largiendum multo meliora quam dedit. Haec humili semper compunctione considera, et virginitatem quam Deo vovisti, non solum carnis integritate, sed et cordis humilitate conserva. Ab illo tibi semper custodiam virginitatis et humilitatis exposcens, qui non dormitabit, litate conscripsi; magis eligens pauca tibi desideranti transmittere, quam debitae servitutis officium sponsae Domini denegare
Abbreviated transcription (Latin):
tes ponsus tuus uti fruiq munlib: cupit. quite sibi fide
dispondit spefirmauit. caritate coniunxit : Neq uero¬
fidei ueritate carnisq: Integritates pitaliter tali sponso
nupsisses  si non eum contempta uanitate sȩculi dixisses :
Nec tamen eũ fuisses aliquatenus dilectura: nisi fuisser
gratuita sponsi dilectionep̃uenta : Dixi autẽ tepuentam
non solum dilectione qua ille tedilexit. sed &iamdilectio¬
ne quam tibi gratis ut a tediligeret᷑ infudit : Totu ergo
quicquid inte scaedilectionis erga sponsumtuũ habes
intequiden habes sed extenon habes : pauperem te accepe
ditissimus sponsus : Quicquid inteboni habes non exte
sed exipso habes : & quicquid nondum habes tunchabebis
si sponsus dederit qui omnia bonaquaehabes gratita
largitate i amdedit : Ipsi ergo deacceptis humiliter gra¬
tias age : ipsumde accipiendis humiliter posce : Sic eum

Expanded text:
te sponsus tuus uti fruique monilibus cupit, qui te sibi fide te sponsus tuus uti fruique monilibus cupit, qui te sibi fide despondit, spe firmavit, caritate conjunxit. CAP. fidei veritate carnisque integritate spiritaliter tali sponso nupsisses, si non eum, contempta vanitate saeculi, dilexisses; nec tamen eum fuisses aliquatenus dilectura, nisi fuisses gratuita sponsi dilectione praeventa. Dixi autem te praeventam, non solum dilectione qua ille te dilexit, sed etiam dilectione quam tibi gratis ut a te diligeretur infudit. Totum ergo quidquid in te sanctae dilectionis erga sponsum tuum habes, in te quidem habes, sed ex te non habes. Pauperem te accepit ditissimus sponsus, quidquid in te boni habes, non ex te, sed ex ipso habes, et quidquid nondum habes, tunc habebis, cum se sponsus dederit, qui omnia bona quae habes gratuita largitate jam dedit. Ipsi ergo de acceptis humiliter gratias age, ipsum de accipiendis humiliter posce. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
uisurum plena credulitate confidit : quanta &iam cautione
uirginiluctuosa sit p̃sentis sȩcul letitia fugienda cui sem¬
ꝑ inhacuita prȩsto lanti sponsicȩlestis aduentũ magis sit
ex desiderio sp̃itali lugendũ ut adipiscatur intimum cer¬
tumq solatium : Quantam quoq uirgo xp̃i debeat esuriem
sitimq iustitia eperpeti ut plena mertatur ȩternaedulce¬
dinis satietate laetari. qualibus &iam sit induenda uisce¬
rib: miseri cordiae ut inconspectudĩ miseri cordiã ualeat
inuenire. mundandiq. cordis quantũ debeat inesse sacrȩ
uirgini studiũ ut illum uiderem ereatur felicib: oculis spon¬
sum specco sum forma prȩfilus hominũ. adquem carnis uir¬
ginitas non potest ꝑuenire nisi humil: cordefulciatur
uir tute uirginitatis internae : Quantam &iam pacificae
quietis uirgo xp̃i possidereur tutẽ debeat ut desideriorũ
carnaliũ bellaspitalib: armis indita compescat : Talib:

Expanded text:
visurum plena credulitate confidit . Quanta etiam cautione visurum plena credulitate confidit . Quanta etiam cautione virgini luctuosa sit praesentis saeculi laetitia fugienda, cui semper in hac vita praestolanti sponsi coelestis adventum magis sit ex desiderio spiritali lugendum, ut adipiscatur intimum certumque solatium. Quantam quoque virgo Christi debeat esuriem sitimque justitiae perpeti, ut plena mereatur 176 aeternae dulcedinis satietate laetari; qualibus etiam sit induenda visceribus misericordiae, ut in conspectu Dei misericordiam valeat invenire; mundandique cordis quantum debeat inesse sacrae virgini studium, ut illum videre mereatur felicibus oculis sponsum, speciosum forma prae filiis hominum , ad quem carnis virginitas non potest pervenire, nisi humili corde fulciatur virtute virginitatis internae. Quantam etiam pacificae quietis virgo Christi possidere virtutem debeat, ut desideriorum carnalium bella spiritalibus armis induta compescat. Talibus
Abbreviated transcription (Latin):
interio iem hominẽ uidebat aute aliã legem in membris siuis
repugnante legimentis suȩ & captiuantẽ eũ in legepeccat
quae erat in membris eius doneo eun suȩ in felicitatis conseiũ
decorporemortis huuis libera ret gratiadi ꝑihin xp̃m dñm
uirtus cuius libet hominis fortis non industria sapientis
sed sola liberat gratia saluatorir quae nonnis. humilibus
gratis datur: ds enim superbis resistit humidib: autẽdat
gratia : uerum tamen haec gratia sicut nonnisi humdib: dat᷑
sic humilis homo eẽ non potest nisi eidetur : datur enim ut
humiles incipiant & datur ut humiles esse non desinant :
Gratia igit di facit ut & humilessimus & humiles ꝑseuerare
possimus : Quienim potiut qđ nonhabuimus dart ipse
humilitas quae uirginitatis est interna uirginitas. Nigno¬
ras quanta sacrae uirgini debeat paupertas sp̃s in esse
ut regnũ caedorũ mereat᷑ accipere : Quantamansuecudo
ut illã possideat uiuentiũ terrã. inqua sed auid bonadñi

Expanded text:
ebat autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivantem eum in lege peccati, quae erat in membris ejus, donec eum suae infelicitatis conscium de corpore mortis hujus liberaret gratia Dei per Jesum Chrivirtus cujuslibet hominis fortis, non industria sapientis, sed sola liberat gratia Salvatoris, quae non nisi humilibus gratis datur: Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Verumtamen haec gratia, sicut non nisi humilibus datur, sic humilis homo esse non potest, nisi detur. Datur enim ut humiles esse incipiant, et datur ut humiles esse non desinant. Gratia igitur Dei facit ut et humiles simus, et humiles perseverare possimus. Qui enim potuit quod non habuimus dare, ipse humilitas, quae virginitatis est interna virginitas, non ignoras quanta sacrae virgini debeat paupertas spiritus inesse, ut regnum coelorum mereatur accipere; quanta mansuetudo, ut illam possideat viventium terram in qua se David bona Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cabuli trahere. ut ex ipso nomine semꝑse ad monericag¬
noscat eaquaeuir tutis sunt debere seruare : unde nomlop
niione discernit ut istam sollicita quaedi sunt in scificatione
corporis & sprdo placere: illam uero mundaniscogt u¬
nibus deditam placendi uirostudium gestare confirmet : Qui
sine uxore est inquiens sollicitus est quaedi sunt quomodo
placeat dõ Qui autem cũ uxore est. sollicitus est quae sunt
mundi quomodo placeat uxori & diuisus est : & mulier

Expanded text:
cabuli trahere, ut ex ipso nomine semper se admoneri cogcabuli trahere, ut ex ipso nomine semper se admoneri cognoscat, ea quae virtutis sunt debere servare. Unde non immenitione discernit, ut istam sollicitam quae Dei sunt in sanctificatione corporis et spiritus Deo placere; illam vero mundanis cogitationibus deditam, placendi viro studium gestare confirmet. Qui sine uxore est, inquiens, sollicitus est quae Dei sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, q
Abbreviated transcription (Latin):
deficiet : In a pocalypsi quoq beati iohannis. illi sunt qui
sequunt᷑ agnum quocumq ierit : qui uirgines ꝑmanserunt
Claret itaq. inter ceteras ecclesiae donationes illius pcipuũ
munus spitalis essecharis matis: ubiuirtus ipsa integri¬
tatis ꝑ fecto meretur uocabulo censeriuir tutis : Quamuis
enim sit ꝓphetia secundum rationẽfide siue ministerium
in ministrando siue quidocet indoctrina : qui exhortat᷑
in exhortatur in exhortando qui tribuit in simplicitate
qui pix est in sollicitudine. haec dona diuersa proprus inue¬
niunt᷑ appellari nominib: integritas autem carnis dõfide¬
liter consecrata & incordiruir genitateds adiuuante ac
ꝓtegente seruata Idcirco proprie uirginitas dicitun
ut ibi ꝑfectio ueraciur tutis in essemonstretur : Melior estn
igitur ceteris actualibus donis intemrata scitas uirginalis
qua ediuinigratia muneris auirtuteuidetur originemui¬

Expanded text:
deficiet . In Apocalypsi quoque beati Joannis, illi sunt qui deficiet . In Apocalypsi quoque beati Joannis, illi sunt qui sequuntur Agnum quocunque ierit , qui virgines permanseruntClaret itaque inter caeteras Ecclesiae donationes, illic praecipuum munus spiritalis esse carismatis, ubi virtus ipsa integritatis perfecto meretur vocabulo censeri virtutis. Quamvis enim sit prophetia secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando, sive qui docet in doctrina, qui exhortatur in exhortqui miseretur in hilaritate , haec dona diversa propriis inveniuntur appellari nominibus. Integritas autem carnis Deo fideliter consecrata, et in cordis virginitate, Deo adjuvante ac protegente, servata, idcirco proprie virginitas dicitur, ut ibi perfectio verae virtutis inesse monstretur. 12. Melior est igitur caeteris actualibus donis intemerata sanctitas virginalis, quae divini gratia muneris a virtute videtur originem vo
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis integritate potiatur : nam inceceris fidelibus
credunt. Quae scilicet nec actualis sunt fornicationis eo¬
luuione respersa. & ab omni slupromanent infudeh tatir
immunia spitali tantũ uirginitate potitur ecclesia. In hir
uern metibris inquibus sic fidem custodit rectã ut &i am
fapden ab omni concubitu reseruet in tactã quanto plenor
Quia sicut panlus aut alia est gloria solis & aliagloria lunader
salaglenia stellarum. Nellaenim abstiia gort angiarta
sic & resur rectomortuorũ : Deniq sub splsonuiti nghunt
quos &iam in euangelio propter itgnũ cȩlorũ scipsos castar¬
se saluator ad firmat meliorem locum indomosua & in
Haec dicit dñr spadonibus quicumq custo dierint p̾cepta
mea & elegerint quae ego uolo & amplectuntur testam̃tũ
meũ dabo illis in domomea & in muro meo locũ nominatũ
meliorem filiorũ & filiarum. nomen electũ dabo illis & non

Expanded text:
nitatis intenitatis inteunt; quae scilicet nec actualis sunt fornicationis colluvione respersa, et ab omni stupro manent infidelitatis immunia, spiritali tantum virginitate potitur Ecclesia; in his vero membris, in quibus sic fidem custodit rectam, ut etiam carnem ab omni concubitu reservet intactam, quanto pleniorem quia sicut Paulus ait: Alia est gloria solis, et alia gloria lunae, et alia gloria stellarum; stella enim a stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Denique sub spadonum nomine quos etiam in Evangelio propter regnum coelorum se ipsos castrasse Salvator affirmat meliorem locum in domo sua et in Haec dicit Dominus spadonibus: Quicunque custodierint praecepta mea, et elegerint quae ego volo, et amplectentur testamentum meum, dabo illis in domo mea et in muro meo locum nominatum meliorum filiorum et filiarum; nomen electum dabo illis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
quia fecundatur axpo Virgo est quia in corrupta per¬
seuerat in xp̃o : huius sponsȩ nec fecunditate uirginitas
corrum pitur. nec uirginitate fecunditas impeditur :
Talenamq istius est uiri uirginisq: conubium  ut idciro
ab hoc uiro fecundetur hȩc uirgo quia in hoc conubio
nullaum quam potest eẽ corruptio. & tanta ln hac ma¬
tre uirginitatis ꝑ seuerat integritas ut nisi uirgo esset
semꝑ: mater esse non posset : Intius ergo matris atq
uirginis nomen nouum it a p̃nuntiat esacas : & uocabit᷑
tibi nomen nouum quod os̃ dni nominauit : Ergo quia
xp̃s uirtus est sicut ecclesia uocabulum uirginis auir.¬
tute sumpsit. sic axpo xp̃ĩanum nomen accepit : Quae¬
cũ indiuersis membris suis habeat donationes secundu
gratiã quaedata est ꝯ differenter. macorem tamen
gratiam donationis in illis membris accepit. in quibus
ita spitaliter uirgo dicitur ut &iam corporeae uirgi¬

Expanded text:
quia fecundatur a Christo; virgo est, quia incorrupta perquia fecundatur a Christo; virgo est, quia incorrupta perseverat in Christo. Hujus sponsae nec fecunditate virginitas corrumpitur, nec virginitate fecunditas impeditur. Tale namque istius est viri virginisque connubium, ut idcirco ab hoc viro fecundetur haec virgo, quia in hoc connubio nulla unquam potest esse corruptio, et tanta in hac matre virginitatis perseverat integritas, ut nisi virgo semper esset, mater esse non posset. Istius matris ac virginis nomen novum ita praenuntiat Esaias: Et vocabitur tibi nomen novum, quod os Domini nominavit . Ergo quia Christus virtus est, sicut Ecclesia vocabulum virginis a virtute sumpsit, sic a Christo Christianum nomen accepit. CAcum in diversis membris suis habeat donationes, secundum gratiam quae data est ei, differentes, majorem tamen gratiam donationis in illis membris accepit, in quibus ita spiritaliter virgo dicitur, ut etiam corporeae virgi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus est & dĩ sapientia. ex quo est ecclesia quaeuir go in
fide& caritate persistens & sapientiã possidet &uirtute
Ideo nec seductione decipitur nec uiolentia uincitur.
quia interna e uir ginitatis integricatt suletur : Huic
uirgini ȩsaias dicit : Qm̃ complacuit dñointe. & terra tua
in habitabitur : Habitabit enim iuuenis cum uirgine: &
habitabunt inte filiitui: & ut ostenderet non aliuee iuue¬
nem quam sponsum nec aliam eẽ uirginen quam sponsan
sponsum autem & sponsam xpin & ecclesiam secutus adiunxẽ
& gaudebit sponsus suꝑ sponsa : gaudebit & suꝑteds tuus
Haec uirgo mater est. cuidicitur. habitabunt inte filitui:
& haec mater uirgo est dequadicitur. habitabit enimiuue¬
nis cum urgine : Haec uirgo sponsa est dequa decitur
&gaudebit supersponsam suam : haec igitur et elenauna
&uera catholicas ponsa est. quia ln haeret xpo: mater est

Expanded text:
virtus est et Dei sapientia, ex quo est Ecclesia, quae virgo in virtus est et Dei sapientia, ex quo est Ecclesia, quae virgo in fide et caritate persistens, et sapientiam possidet et virtutem; ideo nec seductione decipitur, nec violentia vincitur, quia internae virginitatis integritate fulcitur. Huic virgini Esaias dicit: Quoniam complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui . Et ut ostenderet non alium esse juvenem quam sponsum, nec aliam esse virginem quam sponsam, sponsum autem et sponsam Christum et Ecclesiam, secutus adjunxit: Et gaudebit sponsus super sponsam; Et gaudebit super te Deus tuus. Haec virgo mater est cui dicitur: Habitabunt in te filii tui; et haec mater virgo est de qua dicitur: Habitabit enim juvenis cum virgine. Haec virgo sponsa est de qua dicitur: Et gaudebit sponsus super sponsam. Haec igitur Ecclesia una et vera catholica sponsa est, quia inhaeret Christo; mater est,
Abbreviated transcription (Latin):
mine uiri descenderit: quis dubitet qđ uir aurtuteuoca¬
us sit & quia sicut paulus docet: illa om̃a infigira faco
sunt rnmiꝓfecto in illa uirginequae exuirifieb at costa
futura iam tunc praefigurabatur ecclesia qua eucre de
uiro sumpta & dequo sumpta : illi coniuncta : In dehabet
ueritate uirtutem undeh ab et uerum uiraginis nomen :
propter quod hanc ui raginem id est uirginem quae deuiro
sumpta est non solum uirginis sed &iam uiri nomine
paulus non dubitat appellare. dicit enim fidelibus : Dispon
quippeiur de quohaec uirgo sumptã est: Ipsir denuo fidelib:
apostolus dicit : Donec occurramus omnes inunitatẽ fides
& agnitionis filiidi. inuirum perfectũ. In mensuram
aetatis plenitudinis xp̃i : Per scm̃ quoq dauid tam uiris
quam mulierib: in comune sp̃italis huius cemodi ꝓmulgat᷑
ortatio : Viriliter agite & confortetur ur̃m omnes qui
speratis in dño: Tipiceitaq auiro ducitur uirginis uoca¬
bulum quia nomen axp̃o ducitur xp̃ianum : xp̃s enimdi

Expanded text:
mine viri descenderit, quis dubitet quod vir a virtute vocatus sit? Et quia, sicut Paulus docet, illa omnia in figura facta sunt nostri , profecto in illa virgine quae ex viri fiebat costa, futura jam tunc praefigurabatur Ecclesia, quae vere de viro sumpta, et de quo sumpta illi conjuncta, inde habet in veritate 166 virtutem, unde habet verum viraginis nomen. Propter quod hanc viraginem, id est virginem, quae de viro sumpta est, non solum virginis, sed etiam viri nomine Paulus non dubitat appellare; dicit enim fidelibus: Despondius est quippe vir de quo haec virgo sumpta est. Ipsis denuo fidelibus idem apostolus dicit: Donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Per sanctum quoque David, tam viris quam mulieribus in commune spiritalis hujuscemodi promulgatur hortatio: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino . 9. Typice itaque a viro ducitur virginis vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
anima e omniũ iamiustificatorũ & exfideuiuentiũ. Immo
solae animae intelligunt inqua sint afflictione positae qu¬
bus sein fundit lumen uerum qđ inluminat omnem hominem
uenientẽ in huncmundũ : uident enim quia licet sint gratiȩ
dono ab operũ malorũ contagione liberae. teneant᷑ tamen
cogitationum uariecatecaptiuae : Quis en imgloriabit᷑ se¬
mundũ haberecor : autquis gloriabit᷑ mundũ secẽ a peo¬
catis : Attendamus qualis quantusq iustus dixerit :
In multis enim offendimus om̃s : & ille quidix̃ sidxerimur
quia peccatũ non habemus nos ipsos seducimus &ueritar

Expanded text:
animae omnium jam justificatorum, et ex fide viventium, imo solae animae intelligunt in qua sint afflictione postiae, quibus se infundit lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Vident enim quia licet sint gratiae dono ab operum malorum contagione liberae, teneantur tamen cogitationum varietate captivae. Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a pecatis ? Attendamus qualis quantusque justus dixerit: In multis enim offendimus omnes ; et ille qui dixit: Si dixerimus quia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
asscripsit uirginib: scitaten corporis & ꝓpr. ut illa uel
coniugatis demeret uel uidius ab nogaret. Praecipue
qui superioriloco eiusdem epistolae fideliumcorpora
membra xp̃i & templũ appellat s p̃s sc̃i dicitenim Niesci¬
tis quia corporaura membraxp̃i sunt: & paulo post:

Expanded text:
ascripsit virginibus sanctitatem corporis et spiritus, ut illam vel conjugatis demeret, vel viduis abnegaret: praecipue qui superiori loco ejusdem Epistolae fidelium corpora membra Christi et templum appellet Spiritus sancti; dicit enim: Nescitis quia corpora vestra membra Christi sunt ? Et paulo p
Abbreviated transcription (Latin):
labor tuus nonerit in anis indño : Potiora semꝑ appece &
animutuũ ad incrementa uirtutis extende : Num quã cesser
adiuinis eloquus & tota delectationem cordistui scriptua¬
ris scis indulge : Non tenearis nexibus mundanaedi lectio¬
nis  & dediabolo prospere triumphabis: &ut scȩscrip
turae testimonio atq. ad monitione prȩsens tibi terminctur
epistola cunctis quae superius dicta sunt. hoc quoq sub¬
nectam : Inmansuetudineo peratua ꝑ fice : & suꝑ omnium
gloria diligeris : Quanto magna es humilia tẽ iomnib
& coram dõ inuenies gratiam : Dns te inia uirtutis suȩ di¬
rigat & ad regni cal estis ꝓmissa ꝑducat domin abn lustris filia

Expanded text:
labor tuus non erit inanis in Domino; potiora semper appete, et animum tuum ad incrementa virtutis extende. Nunquam cesses a divinis eloquiis, et totam delectationem cordis tui Scripturis sanctis indulge. Non tenearis nexibus mundanae delectationis , et de diabolo prospere triumphabis. 38. Et ut sanctae Scripturae testimonio atque admonitione praesens tibi terminetur epistola, cunctis quae superius dicta sunt hoc quoque subnectam. In mansuetudine opera tua perfice, et super omnium gloriam diligeris. Quanto magis magna es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Dominus te in via virtutis suae dirigat, et ad regni coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquid eius modi: potest enim quisq unum non haben
nummum & multitudinem diligere acdesiderarenumorũ
Diligit ergo istenum morum multitudinem: cum ne uniu
qui dem nummi habeat facultate. Apud seunũ nummum fi
inuenit: & foris nummos innum erabiles quȩrit : Hoc &
in ceteris rebus corporis inuenimus. ut aliquid eortĩ possi
diligi ita ut hocipsum qđ diligit᷑ nulla ex parte habeatur
est tale quiddam & inplerisq spitalibus donis. ueluit siquis
diligat uerbi gratia ut habeat ꝓphetandidonum qđ nullui
negat interspitalia donalitteris a postolicis contineri:

Expanded text:
aut aliquid ejusmodi. Potest enim quisque unum non habere aut aliquid ejusmodi. Potest enim quisque unum non habere nummum, et multitudinem diligere ac desiderare nummorum. Diligit ergo iste nummorum multitudinem, cum ne unius quidem nummi habeat facultatem: apud se unum nummum non invenit, et foris nummos innumerabiles quaerit. Hoc et in caeteris rebus corporeis invenimus, ut aliquid earum possit diligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex parte habeatur. Est tale quiddam et in plerisque spiritalibus donis: velut si quis diligat verbi gratia ut habeat prophetandi donum, quod nullus negat inter dona spiritalia litteris apostolicis contineri:
Abbreviated transcription (Latin):
quod eo uidemus : quia illud est sensus quo uidemus: illud
autem sensibile quod uidemus : & cum illud qđ uidetur ab
oculis tollitur si sanitas in est oculis sic illud qđ uidebatur
a sensu uidentis aufertur ut ipse sensus auidente nullatenꝰ
auferatur : Ita fit ut uidendi sensus in homine maneat:
quamuis ab eo quod uidebatur iusus ipsediscedat: at
cum caritas diligitur quia non nisi dilectionediligitum
non potest hamo tam qua oculu corporis a quacumq re
uis ibili sic a caritate intentionem a uertere dilectionis. ut
possit & caritatem non diligere & dilectionem habere
Caritas quippe id est dilectio nullatenus diligitur. nisi dilet¬
tio habeatur quaips adilectio diligat᷑. Seipsa igit dilactio
diligit quia tunc diligitur cum habet᷑. nec diligit᷑ nisi habe¬
atur: Equidem potest diligi a nobis &iam cum petimus ut
augeatur in nobis. sed nondiligit eius augmentũ: qui non

Expanded text:
quod eo videmus: quia illud est sensus quo videmus, illud quod eo videmus: quia illud est sensus quo videmus, illud autem sensibile quod videmus; et cum illud quod videtur ab oculis tollitur, si sanitas inest oculis, sic illud quod videbatur a sensu videntis aufertur, ut ipse sensus a vidente nullatenus auferatur: ita fit ut videndi sensus in homine maneat, quamvis ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum caritas diligitur, quia non nisi dilectione diligitur, non potest homo tanquam oculum corporis a quacunque re visibili, sic a caritate intentionem avertere dilectionis, ut possit et caritatem non diligere, et dilectionem habere. Caritas quippe, id est dilectio, nullatenus diligitur, nisi dilectio habeatur qua ipsa dilectio diligatur. Seipsa igitur dilectio diligitur, quia tunc diligitur cum habetur, nec diligitur nisi habeatur. Et quidem potest diligi a nobis, etiam cum petimus ut augeatur in nobis, sed non diligit ejus augmentum qui non
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sps est caritas gaudium pax &cetem: Alioquoq loco
p̃cipicum quiddam cȩlestiũ uoluit significarecharismatum
indigni essenus accepimus tambona tam scã tamimmensa esi
ut eam &iam qui habet incorde : numquam possit sermonib:
explicare : O qualis caritas multum miranda multula ci¬
caritatem mirantur & laudant statim diligunt caritatẽ
& ideo nisi eamquisq diligat : nihil ei proderit quod ea
miratur & laudat: Tuncautem fructuosa est ad miratio
caritatis & laudatio si non desit in admirante atq lauda¬
te dilectio : Sed numquid sicut eam possunt ad mirari
atq. laudare qui eamhabent ita pos sunteam diligere
qui eam nec dumhabent: nequaquam : Caritas quippe
ipsa est dilectio : Quomodo autem dilectionenia diligit᷑
qui dilectionem habere non coepit : Nam eccemulta uisu
corporeo uidemus ubi non hoc est ipseuisus quod est illud

Expanded text:
autem spiritus est caritas, gaudium, pax , et caetera. Alio quoque loco, autem spiritus est caritas, gaudium, pax , et caetera. Alio quoque loco, praecipuum quiddam coelestium voluit significare carismatum,indigni essemus, accepimus, tam bona, tam sancta, tam immensa est, ut eam etiam qui habet in corde, nunquam possit sermonibus explicare. O qualis caritas, multum miranda, multum laucaritatem mirantur et laudant, statim diligunt caritatem; et ideo, nisi eam quisque diligat, nihil ei proderit quod eam miratur et laudat. Tunc autem fructuosa est admiratio caritatis, et laudatio, si non desit in admirante atque laudante dilectio. Sed nunquid sicut eam possunt admirari atque laudare 183 qui eam non habent, ita possunt eam diligere qui eam necdum habent? Nequaquam; caritas quippe ipsa est dilectio: quomodo autem dilectionem jam diligit, qui dilectionem habere non coepit? Nam ecce multa visu corporeo videmus, ubi non hoc est ipse visus, quod est illud
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad explicandam spitalem quam extuarũ litterarum le¬
tione percepi dulcedinem uerba sufficientia reperirem : Quo
dum uolo necualeo mirum mihi aliquid euenis se cognosco
uidens gaudiũ quod extuis sermonib: sumpsi non pose
meis sermonib: explicari : Nem pe qđ mihi scripsisti postquã
cogitationednuentũ dispositũq est sic inlitterar diges sisti
ut aut ipse manu scriberes aut oredictares : Vndeigitur
factũ st ut os meum delectationen dictando parere non
possit quam cormeum extiu oris dictationeconcepit
quae est inops opulentia uel opulenta inopia ut eo minus
mihi sermo sufficiat quo nemagis affectus instignin
& quod ideo loquor quia delector minus eloquar quam
delector : Quid rogo est hoc quod eloquio significar euolo
nec ualeo : nimirum aliquid est quod sic comporalielo quio
unde non inordinate eam uas electionis ita posuit : fructur

Expanded text:
ut ad explicandam spiritalem quam ex tuarum litterarum leut ad explicandam spiritalem quam ex tuarum litterarum lectione percepi dulcedinem, verba sufficientia reperirem; quod dum volo, nec valeo, mirum mihi aliquid evenisse cognosco, videns gaudium quod ex tuis sermonibus sumpsi, non posse meis sermonibus explicari. Nempe quod mihi scripsisti, postquam cogitatione inventum dispositumque est, sic in litteras digessisti, ut aut ipse manu scriberes, auctore dictares. Unde igitur factum est ut os meum delectationem dictando parere non possit, quam cor meum ex tui oris dictatione concepit? Quae est inops opulentia vel opulenta inopia, ut eo minus mihi sermo sufficiat, quo me magis affectus instigat; et quod ideo loquor quia delector, minus eloquar quam delector? Quid rogo est hoc quod eloquio significare volo, nec valeo? Nimirum aliquid est quod sic corporali eloquio Unde non inordinate eam Vas electionis ita posuit: Fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ditumdo : Tunc enim erit in nobis uereꝑ fecta & excelsa humi¬
litas  cum & in carne & inmentenra nulla remanserit praua
cupiditas : Nec cogitationib fatigabitur sp̃s. nec laborib
macerabitur corpus : Nulla erit sollicitudocertaminis.
sed ꝑfecta erit securitas pacis : Nulla nobis erit iustitiae
indigentia : sed cum delectatione saturitar plena : ibi enim
erimus ꝑ fecta celsitu dinebeati : quia ꝑfecta erimus dõ carnis
& spshumilita te subiecti. Ibi nec minor erit laudationenra di¬
lectio: nec inferior dilectione laudatio : erit enim plenanra
laudatio : quia tunc in nob eritdi proximiq ꝑfecta dilectio :
Tunc laudabimus & habebimus tunc habebimus & amabimꝰ
tunc satiabimur cum delectatione : & delectabim᷑ cũ satierate¬
ominobeatissimo & plurimum uenerabil ac toto carita¬
tis affectui desiderabil sco fratri & compresbitero cu¬

Expanded text:
ditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humiditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humilitas, cum et in carne et in mente nostra nulla remanserit prava cupiditas; nec cogitationibus fatigabitur spiritus, nec laboribus macerabitur corpus: nulla erit sollicitudo certaminis, sed perfecta erit securitas pacis; nulla nobis erit justitiae indigentia, sed cum delectatione saturitas plena. Ibi erimus enim perfecta celsitudine beati, quia perfecta erimus Deo carnis et spiritus humilitate subjecti. Ibi nec minor erit laudatione nostra dilectio, nec inferior dilectione laudatio. Erit enim plena nostra laudatio, quia tunc in nobis erit Dei proximique perfecta dilectio. Tunc laudabimus et habebimus, tunc habebimus et amabimus, tunc satiabimur cum delectatione, et delectabimur cum satietateomino beatissimo, et plurimum venerabili, ac toto caritatis affectu desiderabili, sancto fratri et compresbytero EU
Abbreviated transcription (Latin):
ad petra eliditur : dum celeri recordatione atq opitulatio
ã geredo quianos sibi gratuitamis eratione subiecit ut humiles
simus habemus tamen unde continuis precib: diuinas aurer
pulsare debeamus quia quam diu in hoc mortal corpore
sumus sicut non possumus sine peccato esse. sic nec dumuale¬
mus perfectã humilitatem diuinis iussionib: exhibere : pro¬
pter quod agenda equidem sunt gratia edõ in quantũ nobis
donat ut beneo peremur. nem un erib: eius existamus ingrati⁊
&danda est opera ut ad meliora ꝓficiamus ne in mortife¬
ram incidamus suꝑbiã si conuersationem nr̃am putemus
ram dño qui fecit nos ut a concupiscentia carnis & a ecn¬
cupiscentia oculorum & suꝑbia sȩculi quae non est expatre
setl exmundo est liberet nos & ad illam nos subiectionem
ꝑducat. inqua nobis nihil repugnet ex mortalitatis uitio :¬
sed ex immortalitatis dono totũ quicquid in nobis est fiat sub¬

Expanded text:
ad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione ad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione agere Deo debeamus, quia nos sibi gratuita miseratione subjecit, ut humiles simus, habemus tamen unde continuis precibus divinas aures pulsare debeamus; quia quandiu in hoc mortali corpore sumus, sicut non possumus sine peccato esse, sic necdum valemus perfectam humilitatem divinis jussionibus exhibere. Propter quod agendae quidem sunt gratiae Deo, in quantum nobis donat ut bene operemur, ne muneribus ejus existamus ingrati; et danda est opera ut ad meliora proficiamus, ne mortiferam incidamus in superbiam, si conversationem nostram putemus ram Domino, qui fecit nos , ut a concupiscentia carnis, et a concupiscentia oculorum, et superbia saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est , liberet nos, et ad illam nos subjectionem perducat in qua nobis nihil repugnet ex mortalitatis vitio,sed ex immortalitatis dono totum quidquid in nobis est fiat sub
Abbreviated transcription (Latin):
nec dum sumus omnino subiecti quia &sihabemus ex donodi
ut mente seruiamus legidi: habemus tamen ex reliquis peccati
ut carne seruiamus legi peccati : Propterquod a płs dicit ÷
lgit᷑ ego ipse mente seruio legidi . carneautem legi peccati:
Omnis enimqui nunc iuste uiuit carnequiden seruit legi pecca
dum inse nasci carnalem concupiscentiam sentit : menteautem
seruit legi di quia eidem carnali concupiscentia enon consentit :
Carne seruimus legi peccati dumfiliiba bylonis nascenter in¬
quietant anima nr̃am : sed mente seruimus legidĩ: cum iden
paruuli babylonis elidunt᷑ ad petrã: Babylon enim int̃pretat᷑
confusio ciuus filia est omnis carnalis cupiditas quam cordis
confusio generat : Quam diu autem incorpore peregrinamur
adno : partus suos nobis ingerit ista confusio : ex ipsa quippe
confusione omnis praua cogitatio nascit᷑ quae par uula tunc

Expanded text:
necdum sumus omnino subjecti, quia etsi habemus ex dono Dei necdum sumus omnino subjecti, quia etsi habemus ex dono Dei ut mente serviamus legi Dei, habemus tamen ex reliquiis peccati ut carne serviamus legi peccati. Propter quod Apostolus dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . 12. Omnis enim qui nunc juste vivit, carne quidem servit legi peccati, dum in se nasci carnalem concupiscentiam sentit: mente autem servit legi Dei, quia eidem carnali concupiscentiae non consentit. Carne servimus legi peccati, dum filii Babylonis nascentes inquietant animam nostram; sed mente servimus legi Dei, cum iidem parvuli Babylonis eliduntur ad petram. Babylon enim confusio interpretatur, cujus filia est omnis carnalis cupiditas quam cordis confusio generat. Quandiu 181 autem in corpore peregrinamur a Domino, partus suos nobis ingerit ista confusio. Ex ipsa quippe confusione omnis prava cogitatio nascitur, quae parvula tunc
Abbreviated transcription (Latin):
enim ait : In eo enim qđ e subiecit om̃a nihildimisit non subiectũ
es. Nunc autẽ nec dum uidemus om̃a subiectae : Subiecti sumus
igit do: ex eo quod ipso in nob̵ operante condelectam᷑ legidi scmłm
interiorem hominem : Nec dum autẽsumus subiecti: ex eo quod
uidemus aliam legem in membris nr̃is repugnantem̃ legi mentis
nr̃ae & captiuantem nos in legepeccati quae est in membris
nrir : Subiecti sumusdo : quia ipsius miseratione eripimur
a temptatione : Ipsi enimcantamus. ate eripiar a temptatione.
Sed necdum sumus omnino subiecti. quia temptatio est uita
hominis superterrã : Subiecti sumus dõ in quogressus nr̃os
dirigit secundũ uerbum suum ut non dominetur nr̃i omnis
iniquitas : Sed necdum sumus omnino subiecti: quia in mul¬
tis offendimus om̃s: Subiecti sumus. inquantũ ipsodo nante
in carne ambulantes non secundũ carnem militamus: sed

Expanded text:
enim ait: In eo enim quod ei subjecit omnia, nihil dimisit non subjectum enim ait: In eo enim quod ei subjecit omnia, nihil dimisit non subjectum ei. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei . Subjecti sumus igitur Deo, ex eo quod, ipso in nobis operante, condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem. Necdum autem sumus subjecti ex eo quod videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivantem nos in lege peccati, quae est in membris nostris . Subjecti sumus Deo, quia. ipsius miseratione eripimur a tentatione; ipsi enim cantamus: A te eripiar a tentatione ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia Tentatio est vita hominis super terram . Subjecti sumus Deo, in quo gressus nostros dirigit secundum verbum suum, ut non dominetur nobis omnis iniquitas ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia in multis offendimus omnes . Subjecti sumus in quantum, ipso donante, in carne ambulantes, non secundum carnem militamus ; sed
Abbreviated transcription (Latin):
spinas nobis & tribulos nonquiescit : Nec possumus ꝑuenire
ad esumpanis nr̃i nisi fuerimus sudore uultus & fatigatio¬
ne confecti: fatigamur enim sudorib: dum ꝓpruis cupiditatib
repugnamus. in quibus uincendis id circomaior est certaminis
difficultas : quia non extrinsetus ex altero sed intrinsecus & se¬
ipso certanti homini concupiscentia e carnalis generatur ad¬
uersitas quae fatigationem ingerit humana eimbecillitati dũ
nascitur quamuis diuina euir tutis opitulatione uincatur:
ciamus: Hinc est qđ nondumdo sumus subiecti quia ex nobis
nascitur quod diuinae renitit᷑ iussioni: Nam licet ex gratiadi
sit uoluntas in nobisbona quaenos do reddathumiles: non nob̵
tamen de est prauaecupiditatis exortus quinos faciat contu¬
maces : Per di ergo gratiã sumus iamdo exparte subiecti: pe
culpam ueronram sumus adhuc exparte non subditi: propt̃
quod ad hebreos dicit apłs nec dum om̃a xp̃o eẽ subiecta. sic

Expanded text:
spinas nobis et tribulos non quiescit , nec possumus pervenire spinas nobis et tribulos non quiescit , nec possumus pervenire ad esum panis nostri, nisi fuerimus sudore vultus et fatigatione confecti. repugnamus: in quibus vincendis idcirco major est certaminis difficultas, quia non extrinsecus ex altero, sed intrinsecus ex seipso certanti homini concupiscentiae carnalis generatur adversitas, quae fatigationem ingerit humanae imbecillitati, dum nascitur, quamvis divinae virtutis opitulatione vincatur. ciamus . Hinc est quod nondum Deo sumus omnino subjecti, quia ex nobis nascitur quod divinae renititur jussioni. Nam licet ex gratia Dei sit voluntas in nobis bona quae nos Deo reddat humiles, non nobis tamen deest pravae cupiditatis exortus, qui nos faciat contumaces. 11. Per Dei ergo gratiam sumus jam Deo ex parte subjecti, per culpam vero nostram sumus adhuc ex parte non subditi. Propter quod ad Hebraeos dicitur necdum omnia Christo esse subjecta; sic
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt  &inimicum uincunt & nob̵ donũ letitiȩ triumpha¬
lis adquirunt : Qui enim eunter eunt & flent mittentes simi¬
na sua  ipsi uenientes uenient in exultatione portantes ma¬
nipulos suos : quam benea utẽ scr ꝓpheta seminabo nonũoperũ
rigandadocet flumine lacrimarus. Om̃a &enim semina nonge¬
minant nisi fuerint inrigata nec desemine ꝓcedit fructus si
fuerit a quarũ iuuamin edestitutus : Proinde nos quoq siuo¬
lumus fructus nr̃orumo perum capere non desinamur semi¬
na nra lacrimis inrigare quae magis cordesunt fundendae
quam corpore : Ideonamq nobis dicit᷑ ꝑ prophecã ut scindamꝰ
corda nr̃a & non uestimentanra : Quod tunc facere possumus
cum scilicet recordamur nos met ipsos & si non in opere saltim
incogitatione frequenter delinquere. quia terrena in habita¬
tio sensum multa cogitantẽ de primit & terranra germinare

Expanded text:
veniunt, et inimicum vincunt, et nobis donum laetitiae triumphaveniunt, et inimicum vincunt, et nobis donum laetitiae triumphalis acquirunt. Qui enim euntes eunt et flent, mittentes semina sua, ipsi venientes venient in exsultatione portantes manipulos suos . Quam bene autem sanctus propheta semina bonorum operum riganda docet flumine lacrymarum! Omnia etenim semina non germinant, nisi fuerint irrigata; nec de semine procedit fructus, si fuerit aquarum juvamine destitutus. Proinde nos quoque, si volumus fructus nostrorum seminum capere, non desinamus 180 semina nostra lacrymis irrigare, quae magis corde sunt fundendae quam corpore. Ideo namque nobis dicitur per prophetam, ut scindamus nostra corda, et non vestimenta nostra ; quod tunc facere possumus, cum scilicet recordamur nosmetipsos, etsi non in opere, saltem in cogitatione frequenter delinquere. Quia terrena inhabitatio sensum multa cogitantem deprimit ; et terra nostra germinare
Abbreviated transcription (Latin):
& non est sanitas incarnemea : Quid est autẽ tota die contrista¬
tũ ingredi nisi totius huius uitae temporepeccatorĩ icorda¬
tione tristari : In quo enim anima in lusionib: impletur nisi cũ
concupiscentiarum carnaliũ frequenti temptationec oncucit:
quibus & si consensione noncedit fatigatione lassesnt qiti¬
us enim subin de suis dñs incertamine nedeficiant Adiuteqũ
tribuat. permititur tamen fatigari propriacinfirmitatiri
onere pregrauata mortalitas ut cum in scipsa nullumuirtutis
inuenit firmamentũ ad poscendũ diuinaepiecatircitorcurrit
auxiliũ hicergotunc ad uersarium uincimus : sila crimirora¬
tionib & continua cordis humilitate pugnemus : Scriptumit¬
a utẽ quia oratio humiliũ nubes penetrat & nonelongat dñr
donec ex audiat : humiliũ ergo flecus magnus est concupiscen¬
taȩ carnalir interitus : Lacrima equae ex compunctionecordis

Expanded text:
et non est sanitas in carne mea . Quid est autem tota die contristaet non est sanitas in carne mea . Quid est autem tota die contristatum ingredi, nisi totius hujus vitae tempore peccatorum recordatione tristari. In quo enim anima illusionibus impletur, nisi cum concupiscentiarum carnalium frequenti tentatione concutitur? Quibus etsi consensione non cedit, fatigatione lassescit. Quamvis enim subinde suis Dominus in certamine, ne deficiant, adjutorium tribuat, permittitur tamen fatigari propriae infirmitatis onere praegravata mortalitas, ut cum in seipsa nullum virtutis invenit firmamentum, ad poscendum divinae pietatis cito recurrat auxilium. 9. Hic ergo tunc adversarium vincimus, si lacrymis, et orationibus, et continua cordis humilitate pugnemus. Scriptum est enim quia Oratio humilium nubes penetrat, et non elongat Dominus, donec exaudiat . Humilium ergo fletus magnus est concupiscentiae carnalis interitus. Lacrymae quae ex compunctione cordis
Abbreviated transcription (Latin):
miles: Nec se inflatione uana seducunt. sed pericula p̃sen¬
tis uitae cumtim ore&tremore conspiciunt : In qua sic non
potest eẽ bonis plena securitas : ut tunc facilius aduersi¬
tas subrepat cũ seprosperitas fraudulenter ostentat :
micus muscipulam tendat . cuius laqueos nemo potest ꝓprus
dignatus fuerit liberare : Ideo uas electionis cum captiuari
uino munere pedes suos delaqueo p̃dicat euellendos dicens:
alio loco expersonascorũ quos dehuius sȩcul laqueo liberator
ad ȩternam dignatus est dñs securitatem lȩtitiãq trans ferre
sicdicit᷑ : Anim anra sicut passer erepta est delaqueo uenantiu
laqueur contritus est & nos liberati sumus: uerumtamen ut
suam animã unus quisq: nr̃m inter aduersitates & laqueos ini¬
mici uersari cognoscat nec in hoc saeculo noxia umquã secu¬
ritate corpescat : idem ꝓphetadicit : Tota die contristatus¬
contristatur ingrediebar qm̃ anima mealmpleta est inlusionib

Expanded text:
miles, nec se inflatione vana seducunt, sed pericula praesenmiles, nec se inflatione vana seducunt, sed pericula praesentis vitae cum timore et tremore conspiciunt, in qua sic non potest esse bonis plena securitas, ut tunc facilius adversitas subrepat, cum se prosperitas fraudulenter ostentat. Cus muscipulam tendat inimicus; cujus laqueos nemo potest propriis dignatus fuerit liberare. Ideo Vas electionis, cum captivari vino munere, pedes suos de laqueo praedicat evellendos, dicens: pedes meos . Et alio loco, ex persona sanctorum, quos de hujus saeculi laqueo liberatos, ad aeternam dignatus est Dominus securitatem laetitiamque transferre, sic dicitur: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium; laqueus contritus est, et nos liberati suam animam unusquisque nostrum inter adversitates et laqueos inimici versari cognoscat, nec in hoc saeculo noxia unquam securitate torpescat, idem propheta dicit: Tota die contristatus ingrediebar; quoniam anima mea impleta est illusionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
te cognouimus quia non sumus idonei cogita re aliquid
anobis quasi ex nobis sed sufficientia nr̃a ex dõ est: Ille
igitur nobis omnemboni sufficientiã sũbmini strat:
cuius non minuitur plenitudo cumdonat : Quiln nõb omne
bonũ benigne largitur ut habeamus. & in se ipsesinedim ini¬
tione ꝑ manet plenus. qđ nec angelica potest nec humana
pyxstarenatura : Ac sic nulla licet sp̃italis tamen creata sub¬
stantia quia omne qđ creatum est sicut antequam crearetur
non fuit. sic antequam acciperet haber enon potuit. &
sicut subsistere non potest sine illius operationequi fecit:
sic bonũ non potest uelle seu facere nisi dr dignetur lu¬
giter adiuuare Ab ipsonamq est initium bona euolunta¬
tis: ab ipso facultas bonioperis. ab ipso ꝑseuerantiabonȩ
conuersationis ab ipso datur in p̃senti saeculo uera cordi
humilitas: & in futuro recributionis eterna eflicitas uit
ipsi sint sine finefelices: qui nuncsine fictione sunt hu¬

Expanded text:
cognovimus quia, Non sumus idonei cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Ille igitur nobis omnem boni sufficientiam subministrat, cujus non minuitur plenitudo cum donat, qui nobis omne bonum benigne largitur ut habeamus; et in seipso sine diminutione permanet plenus: quod nec angelica potest, nec humana praestare natura; ac sic nulla, licet spiritalis, tamen creata substantia. Quia omne quod creatum est, sicut antequam crearetur non fuit, sic antequam acciperet habere non potuit; et sicut subsistere non potest sine illius operatione qui fecit, sic bonum non potest velle seu facere, nisi Deus dignetur jugiter adjuvare. Ab ipso namque est initium 179 bonae voluntatis; ab ipso facultas boni operis, ab ipso perseverantia bonae conversationis; ab ipso datur in praesenti saeculo vera cordis humilitas, et in futuro retributionis aeternae felicitas: ut ipsi sint sine fine felices qui nunc sine fictione sunt hu
Abbreviated transcription (Latin):
est munus : Aduitã scilicet eterna inqua semper uiuitur. seꝑ¬
q regnatur In quanemo tamen hominũ uiuet . nisi quimor¬
tificatur huicmundo : In qua nemo regnabit nisi qui humilis
ꝑseuerat in dño : Illanamq: uita huicmortificationi ꝓ̃matit᷑¬
& illa celsitudo huichumilitati seruatur : Ipsi humilitati quã

Expanded text:
est munus: ad vitam scilicet aeternam, in qua semper vivitur, semest munus: ad vitam scilicet aeternam, in qua semper vivitur, semperque regnatur, in qua nemo tamen hominum vivet, nisi qui mortificatur huic mundo; in qua nemo regnabit, nisi qui humilis perseverat in Deo. Illa namque vita huic mortificationi promittitur, et illa celsitudo huic humilitati servatur: ipsi humilitati, quam
Abbreviated transcription (Latin):
le quondam liberos a peccati seruitio liberare : nisiut nos do¬
ceret inuicem libera caritate seruire : Quos enim compressos in¬
uenit iugo seruilis atq pessi maelibertatis: sub leuauit dono
liberalis atq: optimae seruitutis : illius deniq noxie liberta¬
tis inqua magis libet peccato seruire quamdo apostolico nob̵
intimatam tenemus sermone lȩtitiã: Dicit nam q ÷ Cum enim¬
serui essetis peccati. liberi fuistis iustitiae: & adiciens ait :
Iuem ergo fructũ habuistis tunc in quibus nunc erubescitir
nam finis illorum mors est : Illam quoq: seruitutem quam li¬
berati accepimus ut liberatoridõ liberaliter seruir emus : In
sub sequentibus eiusdem doctoris sermonib: inuenimus cũdic:
Nunc autem liberati a peccato serui autẽ factidõ. habetis fru¬
ctumurm in sci ficationem finem uero uitã eternam : Ecce
quoducit ac ꝑducit haec scã seruitus in qua ueraelibertatis

Expanded text:
le quondam liberos a peccati servitio liberare, nisi ut nos dole quondam liberos a peccati servitio liberare, nisi ut nos doceret invicem libera caritate servire: quos enim compressos invenit jugo servilis ac pessimae libertatis, sublevavit dono liberalis atque optimae servitutis. Illius denique noxiae libertatis, in qua magis libet peccato servire quam Deo, apostolico nobis intimatam tenemus sermone laetitiam  forte ntitiae. Et adjiciens ait: Quem ergo fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis? Nam finis illorum mors est . Illam quoque servitutem, quam liberati accepimus, ut liberatori Deo liberaliter serviremus, in subsequentibus ejusdem doctrinae sermonibus invenimus, cum dicit: Nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam Ecce quo ducit ac perducit haec sancta servitus, in qua verae libertatis