comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ueq eñd Wesit eẽ fruue̾tũ quod adustione
cgoatũ ⁊̃ sicut ex ipa possum ꝰ appellacor
cognoscẽ quia nunetate faigoꝵ epcocta spẽs
in aliũ semen et colortm trãstulit et sapoõe
uient econtra si ager fecundus exptiterit cet
teli clamẽ: pociatius moꝵ ad roscinũ scena
Reñtitus. loliũ ueco et cerera adulterina
hort̃ consubrario illis confirenda e pei dn¬

Expanded text:
e nigratum est, sicut ex ipsa possumus appellatione cognoscere, quia nimietate frigoris excoctas species, in alium semen et colorem transtulit et saporem. Sicut econtra, si ager fecundus exstiterit, et coeli clementia potiatur, mox ad pristinum schema revertitur. Lolium vero et caetera adulterina Horum consideratio illis conferenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
Dounde si uicioꝵ dotuẽtũ q pooõtipia euon ex
aobitrio nr̃o s ex gent sis ncc̃tare sortũdt
suꝑflũ sunt ut uideo lacores legũ sequenda
nobus uel fugienda mandã / suꝑfli quo
Iudices Ionestos landibus exornã dxbos
suppliciis prm̃eł  Iusons eñ censenda ẽ
homicide uel furit audacia qui et si cohibẽ
mauꝰ ppas a facinoẽ maluissent oũme
potuussent propr̃ indeclinabilẽ enccĩtat ĩxus

Expanded text:
ipia non ex arbitrio nostro, sed ex genesis necessitate sortimur, superflui sunt, ut video, latores legum, sequenda nobis vel fugienda mandantes: superflui quoque judices honestos laudibus exornantes, improbos suppliciis punientes: insons etiam censenda est homicidae, vel furis audacia, qui etsi cohibere manus proprias a facinore maluissent, minime potuissent, propter indeclinabilem necessitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dectatus. curuatis spaciis gioo ẽ cepplicat
tornrosos. acutoq semx fundamiẽ defipos
semecipẽ circũfert. Ita natirẽ flaciõ ex
priori mãdato der sortita princixũ ꝑ
dei pnssumm en xp̃o phũ cuĩ glã et honor
sir semꝑ et en stlã scłorũ amen¬
chleticorũ certaminũ spectatores
oportet dimucãciũ ualitudius ẽt ꝯsotⁱ
quod ab edicoribus ludoꝵ lustralium
facile probabitur qui congoegatos on
stadio nudato capite sedert precipiunt
Rooptẽa ut muthi uidetus mre cniõ solo
spretator nũ sit unesquisq sud etꝭ ꝓticeps

Expanded text:
incitatus, curvatis spatiis gyros explicat tortuosos, acutoque fundamine semel defixus semetipse circumfert; ita naturae ratio ex priore Dei mandato sortita principium, Dei piissimi, in Christo Jesu, cui gloria et honor sit semper, et in saecula saeculorum. Amenthleticorum certaminum spectatores, oportet dimicantium valetudinis esse consortes, quod ab editoribus ludorum lustralium facile probabitur, qui congregatos in stadio nudato capite sedere praecipiunt. Propterea, ut mihi videtur, ne non solum spectator intersit unusquisque, sed etiam particeps
Abbreviated transcription (Latin):
forma sua querito liuãria magua dicã.
Et muagꝭ opinor ita Debert entelligi. nõ
cũd qua cuniora sunt aliis scellisꝰ maghrite
ñ capanturo. s quia cãta t̃ amolitudo oplit
illar ut fulgor qui ex ip̃is ioradiat atr̃t
iota sufficient reliuũt tet ubiꝙ pordetus
das oẽs enariaq contẽgit. quitã ĩq̃libet¬

Expanded text:
forma sua merito luminaria magna dicuntur? Et magis opinor ita debere intelligi. Non enim quia majora sunt aliis stellis magna nuncupantur, sed quia tanta amplitudo est orbis illorum, ut fulgor qui ex ipsis eradiat, aerem totum sufficienter illuminet, et ubique porrectus, terras omnes mariaque contingat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
oneftabilis quod / mrandaq sapiã. Que
auĩ ueus aut ciꝰ facundia sufficiet ꝯ̃phend̃
gnc̃ta subriliter ut ħ contempliuã ꝓp̾rtatꝭ
ualrat et disceruẽ differentias singularũ
atractus ⁊ officiã nnosa Uisꝑgituo. alito
ip̃am Radicem mutriens aliter cortirtin
ll̃ tounicũ et alã Medullam. cet quo nut̾
Folũ fit ct̃ in paluntes damo sos forͣtuo
et fructibus ꝓhibet aliue̾ta cresiend
ladinas eciã ꝑ Ramor ead fundit ematela
quarõ quũdra sit eñ se diffecenria quis
poterit explicare. alia ẽ lac̾ina se hiri
alus balsanũ suiub / alius et de egiprirꝰ
libitisq ferulis sudor emancit / fama ẽ
mort lapidis obdurata cuꝰ Rorresc̃s s̃¬

Expanded text:
ineffabilis quaedam mirandaque sapientia. Quae autem mens aut cujus facundia sufficiet comprehendere cuncta subtiliter, ut et contemplari proprietates valeat, et discernere differentias singulorum,attractus, in officia numerosa dispergitur, aliter ipsam radicem nutriens, aliter corticem, aliter truncum, et aliter medullam? et quomodo nunc folium fit, nunc in palmites ramosque formatur, et frucdam per ramos eadem fundit materia, quarum quanta sit inter se differentia quis poterit explicare? Alia est enim lacryma schini, alius balsami succus, alius etiam de Aegyptiis Libycisque ferulis sudor emanat. Fama est more lapidis obdurata. Cujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
enã ab alitingenis capẽ nos fidoi doamdtũ
ad prafessionem bonoꝵ oxin declaranꝰ ã
B. oñ uider qut̃ piã it gentilibus aut sẽte
tuid enagi at magi angẽ quo possel accedõ
propt illa Iontiferã fuũ que de Iocietate
siluastom̃ uigore mutuata scd̃m uicia qd enolesta
periguib en hi buit / subsidia utro uicine fercbut

Expanded text:
genis capere nos fidei documentum, ad professionem bonorum operum declarandam. Si enim videris quempiam de gentilibus aut haerettuum magis ac magis augere quo possis accedere prope illam fructiferam ficum, quae de societate silvestrium vigorem mutuata fecundum, vitia quidem molesti fluxus inhibuit, subsidia vero vicinae fert
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ natura subierit quibut moles
suꝑporẽ ualent suscentari / quãta elciam
Siner sitas añ cortiubus ẽ ꝯuooũ alit lenes
sunt et nitidi nõnulli nedosi et asperi
alii sumplices certi ociã nuuilii coustrt
candicbus et qd magꝭ eirabere seuectius

Expanded text:
it, quibus moles superposita valeat sustentari. Quanta etiam diversitas in corticibus est, quorum alii lenes sunt et nitidi, nonnulli nodosi et asperi, alii simplices, certi etiam multis conserti caudicibus? Et quod magis miraberis, senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
hn qͥ uobiũ pegrinos manu comprehenses
ad descinata pduciã id ẽ ut uas ad occulta
miraclã mapĩe hꝰ ciuitat ut pote nescies
uit̃ ducã In hac gᵒ uobe sira ⁊̃ antiqua port̾a
nc̃o ex qua nos tradupit homicida dyabolus
suis sollicituꝵ illecebris / hic conspnr̃es p̾m̃a

Expanded text:
hi qui urbium peregrinos, manu comprehensos, ad destinata perducunt, id est, ut vos ad occulta miracula maximae hujus civitatis, utpote nescios introducam. In hac igitur urbe sita est antiqua patria nostra, ex qua nos traduxit homicida diabolus, suis sollicitatos illecebris. Hic conspiciens prima
Abbreviated transcription (Latin):
natura ptam badix uines hĩ cucco saru̾ta
uioda aeffusa per ieoram et quibus cuntꝰ
geomen oritino ꝯd fit labrusta pꝰ po una
uero tultor̃e singłos aũi nnom qui ꝓ fidem
insert sumꝰ eccłie saom̃̾ta nũcupauit
ꝓuocant not ad fouctiferationt copiosam
ti defidee accusati flã̾nus contradanu
eduis. Ueniq pon cessat ubiꝰ aiõs Ioco¬

Expanded text:
natura. Itaque radix vineae habet in circo sarmenta virentia, diffusa per terram: ex quibus primo germen oritur, quod fit labrusca, post hoc vero cultorem. Singulos autem nostrum, qui per fidem inserti sumus Ecclesiae, sarmenta nuncupavit: provocans nos ad fructificationem copiosam, ne desidiae accusati, flammis contradamur aeternis. Denique non cessat; ubique animas ho
Abbreviated transcription (Latin):
focis eiccͣia dlaosus in his uarius exspectat᷑
oruatus. quoꝵ et proprietatꝭ ⁊uestigoitio
Siffecilis habetuo cot ⁊ifferentia singulorũ
Nam alia ꝓfruidioribus alia sidmus et lembꝰ
sunt ãuexa ebadicibus aliã eñ altũ poroecta
singulisq defia scipitibus. alia sniliora
et de stroxibus suus oculos plures fundõ ⁊
uet quorũ uertuel sunt excelsi fut egrelse¬
uorũ Radices multix lits et ꝓfundiores

Expanded text:
sus in his varius spectatur ornatus, quorum et proprietatis investigatio difficilis habetur et differentia singulorum. Nam alia profundioribus, alia summis et levibus sunt annexa radicibus: alia in altum porrecta, singulisque defixa stipitibus, alia humiliora; et de stirpibus suis oculos plures fundentia. Et quorum vertices sunt excelsi, eorum radices multiplices et profundiores
Abbreviated transcription (Latin):
ieciã coroãria uocitãͬ dcoseta dico et
mroteta et lauoota sul uno tꝑis momiento
cũ aũ nõ cetiũ / siugla cum sui prcobitare
surgebant alterũ tili altera maifestissĩã
ꝓbatione diseretũ et certa designatõt ꝓdintũ
uerũtñ illo tempõe̾ Rosa sine spma fuit nã
poscta pulc̃tudini tiud adiuẽtat ut uid¬

Expanded text:
e coronaria vocitantur, roseta dico, et myrteta, et laureta sub uno temporis momento, cum ante non essent, singula cum sui proprietate surgebant: alterum ab altero, manifestissima probatione discretum, et certa designatione productum. Verumtamen illo tempore rosa sine spina fuit. Nam postea pulchritudini ejus adjuncta est, u
Abbreviated transcription (Latin):
pagẽ linen xo cũ orbem suũ complem̃t¬
ciuo deã trite noct scatuit / pro t̾taq dunẽ siont
dincẽ sibi liaria ista succedunt / ciã sole
procedeg luua si pleua ẽ scatim Bucitⁱ ad
occasum / Ruo sus eũ cum sol occasir suo metas
cenata oñme soacio noctid̃ luuart linmuon
eqmpat nõ cnuit̾ est prcopo ͭ ͤ questionis poluum
nõẜia illud asserentibub  quia qñ ꝓfectã ⁊
ertia cnoctis obtiuet p̾ncipatũ propois sixut̃
astro fulgore dramqy ꝓlustrand Teuexoll

Expanded text:
ero cum orbem suum compleverit, moderatricem noctis statuit: pro certaque dimensione invicem sibi luminaria ista succedunt. Nam sole procedente, luna si plena est, statim ducitur ad occasum. Rursus autem cum sol cursui suo metas schemata minime spatio noctis lunare lumen aequiparat, non interest propositae quaestionis, solum nobis illud asserentibus, quia quando perfecta est luna, noctis obtinet principatum, proprio superans astra fulgore, terramque perlustrans; temporis
Abbreviated transcription (Latin):
corpõẽ michi tibiq cõfiomo sed quiã nõb̃ opactẽ
sola dmisibilis estimatur plane nutu cõ ditoꝵ
Aescuere / sed uens uolens famulũ suũ nurifica
uisione cõu̾tert sic apposut Rubo flãmnã ignb¬
ciis Depo ͭ ᵃ torriditate moustrat̾t sicutet
psalnus testatur dicens uoꝵ dm̃ qut̃ cidcħis
pecmã igniꝰ. uiue eciã in Rer̾butõñ delictoꝵ¬

Expanded text:
nsibilem mihi tibique confirmo, sed quia nobis opinatione sola divisibilis aestimatur. Plane nutu Conditoris discernere, sed Deus volens famulum suum mirifica visione convertere, sic apposuit rubo flammaejus, deposita torriditate, monstraret. Sicut et psalmus testatur dicens: Vox Domini intercidentis flammam ignis . Unde etiam in retribut
Abbreviated transcription (Latin):
dñẽ obicẽ. oude potius dee forende sibi landis
anguẽta sortiois germinet ioa Quãtã
igatine dt aliõuiã sponte añ foliis her baꝵ
et Radiibus et stm̃bus dueniri uel ꝙ tuim
ex cultu et uiligencia conferri ꝙͣꝙͣ non
continus p̃cepit fouctũ emenq prcoduti s
gernuadre prius searuis et unoe scẽ tellirẽt
et tũt maruãrt semen. ut p̾maͣ põceptio
fulud d̾ticũ seoenᶜ atrũ plerũꝙ colligiuus

Expanded text:
potius referendae sibi laudis augmenta sortiris. 5. Germinet terra. Quantam igitur dicit alimoniam sponte in foliis herbarum, et radicibus et seminibus inveniri, vel quantum ex cultu et diligentia conferri, quanquam non continuo praecepit fructum semenque produci, sed germinare prius statuit, et virere tellurem. et tunc maturare semen, ut prima illa praeceptio fulvum triticum serentes, atrum plerumque colligimus?
Abbreviated transcription (Latin):
hoñbus ad declinanda que enoxia sunet
⁊tam̃ si ouitus et capris seusus supperit
bemedia saintanis explorant et uerũ foeqnto
eppror̃a / malooum nobis effugia uemõ trã ͦ
Sifficili. Gĩc mrchi poteꝰ prcula uitars

Expanded text:
hominibus, ad declinanda quae noxia sunt. Etenim si ovibus et capris sensus suppetit remedia sanitatis explorans, et rerum frequens experientia, malorum nobis effugia demonstrando, difficile, dic mihi, poteris periculosa vitare,
Abbreviated transcription (Latin):
unsera heoba fit et cũ creũt pabulum
habetumo. eadq paulatim pubesteus cotiula
at ica usq ad tempestiã marũdtatẽ serũesꝰ
coalestt / Nan herbosa uroidisꝙ spẽs oõbus
tellus gerunãre focexta t̃. nullius  endigens
adiinẽto / qũ quid̃ opinãtur polantꝭ at som̃bꝰ
olom cãs prescare crescend̃i dum ea q̃ de
doa pullulant proprii caleris artractu abnuuis
sedibus ad suꝑua ꝑducit. ydtioco solt aiiquior
cerotus fecunditat ornatus enurunt Iot otco
uenerandi selis ut port auctor̃t enostentũ

Expanded text:
serit, herba fit, et cum creverit, pabulum habetur. Eademque paulatim pubescens articulatur; et ita usque ad tempestivam maturitatem seminis coalescit. Nam herbosa viridisque species omnibus aecepta est, nullius indigens adjumento. Quoniam quidam opinantur plantis ac seminibus solem causas praestare crescendi, dum ea quae de terra pullulant, proprii caloris attractu, ab imis sedibus ad superna producit, idcirco sole antiquior terrenae fecunditatis ornatus emicuit, ut occasio venerandi solem, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
tradidisse sollertia qͥ eeꝭ paliuas gemiii ẽt
sexus affirmant. Nam uidetur gnod ͦ apud
cos q̃ feiã nuĩcupatio Ramos ꝓprios dcuruat
ad mare uelut concubitũ petens ut possit
ex eius cõmiptiõs concipẽ. uine eingeios
agricole sublatos de masculo c̾tos ocules
Ronuẽ dicũ ͬ instrẽ. et cta quasi cortu
de sider att reploto confestim subodinctꝭ brachis

Expanded text:
tradidisse solertia: qui etiam palmas gemini esse sexus affirmant. Nam videtur quomodo apud eos quae femina nominatur, ramos proprios incurvat ad marem velut concubitum petens, ut possit ex ejus admixtione concipere. Unde ingeniosi agricolae, sublatos de masculo certos oculos, feminae dicuntur inserere; et ita quasi coitu desiderato repleta confestim subductis b
Abbreviated transcription (Latin):
produnt oñ Radicbus et eñ fundo credãt¬
uꝰ meotin̾ta Recentia Rnosus aliã sobdlẽ
de Readice subuiltet Rexaciõne secopis on
phrerũ porrectinra. Soc aui facit eron
Iolũ calamꝰ s eciã alit mille q̃ iub tellue
nasctũͣ uediuinã ꝓlem in Radice euscodnũ
unde uerũ ẽs ꝓ batum t̃ quia unicino nasceñ
aut semen supperit  enonãdi gñds̃ aut uis

Expanded text:
producit, in radicibus et in fundo creduntpost incrementa recentia, rursus aliam sobolem de radice submittit reparationem stirpis in posterum porrecturam. Hoc autem facit non solum calamus, sed etiam alia mille, quae sub tellure nascentia, redivivam prolem in radice custodiunt. Unde verum esse probatum est quia unicuique nascentium, aut semen suppetit renovandi generis, aut vis
Abbreviated transcription (Latin):
origo est. q̃ cum fuerit fora ellore solauo
Se priñt hmnore subtilior̃e per tenues dapot̾i
qͥ tracti añ alciorem locũ frigidiq ꝓfã ut
pote qui nubibus cibumbxatur Reortꝰ ꝯ¬
generant atz ymbres. et huit Rei guillus
uoit encredulus  si ad cacabõs spinãtes
feruore Respegerit qui cum Repleii aqua
fueruit egne subposito uacui sepe Redd̃iᶜ
licet ipa quo maris aqua solis decoqui
Radirꝰ ut crautin Referuũ affiomatur Nã

Expanded text:
solano, deponit humorem subtiliorem per tenues vapores, qui tracti in altiorem locum, frigidique perfecti, ut pote qui nubibus obumbrantur, rores generant atque imbres. Et huic rei nullus erit incredulus, si ad cacabos spumantes fervore respexerit, qui cum repleti aqua fuerint, igne supposito vacui saepe redduntur; licet ipsa quoque maris aqua, solis decoqui radiis, ut nautici referunt, affirmetur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis eñ uoluptuosum ẽ icid srabili ceperit
inͣquillitate canduscẽ aut cũ lenibꝰ asꝑatũ
feabris purxioeũ colore c̃uentibus ostõtat
et qñ uon uiolentis tellurẽ ꝟberat flurctibꝰ
sad uelud pacificis eam complepibꝰ ostulat᷑
ueridt̃ñ eion ita deo uidẽd benũ mare soprũas
dipesse putand ẽ Ibi cem̃ bonũ cnom asptũ¬
ẜ fcĩre ulacõt censotuo prims quia fous
quid̃ tocius humnoꝵ iqui iram digat ouare
d d occultis diffusum ueuis sicut appro baĩ
fũt iinpulsa spũ quo urgotur ꝓrupt obitibꝰ
procedit ad lucem pocabilis/ iam effcã per
doftiõne amarandine depo ͭᵃ natuãli Idẽ ꝙ
feruidam gualitate ebecipit cõ ꝓ c̾ta qued

Expanded text:
era voluptuosum est mare, cum stabili coeperit tranquillitate candescere, aut cum lenibus asperatum flabris, purpureum colorem cernentibus ostentat; et quando non violentis tellurem verberat fluctibus, sed velut pacificis eam complexibus osculatur. Verumtamen non ita Deo videri bonum mare Scripturam dixisse putandum est; ibi enim bonused facturae ratione censetur. Primo quia fons quidam totius humoris qui terram rigat est mare: quod in occultis diffusum venis, sicut approbant fuerit, impulsa spiritu quo urgetur perruptis obicibus procedit ad lucem, potabilis jam effecta, per defecationem, amaritudine deposita naturali; itemque fervidam qualitatem recipit
Abbreviated transcription (Latin):
et qua pludina t̾rarũ sntolis eguota naigañ
Relacõe uiscũᵃ. Muliũq penitus uite hciᵒ
cõmodetatis cex mare tribut᷑ Nã ea que
suppeditant apportanturo. Bed unde
possesil̃ eoit maroisꝰ pulttudint designas
ita ut condicore uisum T̃ Qd si erure
bonĩ atz landabile ⁊ apud deũ qnõ non
cetus  aeccliã catholite pulcriore indiceturs
glorificatorirs ad deum fusis sumlerm
maris fenctibus sonũ cleddit q̃ fiomñ
eñ pacis scacione fundata nnullius quassãco
tnobinus sustentat egeretici. Orãdobrr̃
ꝓficut uos dignos Remntãcõe celesti decus ha

Expanded text:
ota, navigantium relatione discuntur, multumque penitus vitae hominum commoditatis ex mari tribuitur. Nam ea quae suppeditant apportantur. Sed unde mihi possibile erit maris pulchritudinem designare, ita ut Conditori visum est? Quod si mare bEcclesiae catholicae pulchrior judicetur, glorificatoriis ad Deum fusis similem marinis fluctibus sonum reddit, quae firmiter in pacis statione fundata, nullius quassationem turbinis sustentat haeretici? Quamobrem perficite vos dignos remuneratione coelesti, decus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
pꝯtedtat successione seruat᷑ I gerunẽ texra
Rtespne quo ex ꝑua uoce ex p̃ceptor̾ biuissia
tellus arida scerilisq dlexente xturiens
et ad fetum fruitificatois empulse uelat
quod̃ luctuoso amictu deposita suprisꝙ
letioribus indiuc̃tis at cultu ꝓprii decoꝵ
apultans. oũda que iussir celesti conceptoat

Expanded text:
posteritatis successione servatur. Germinet terra. Respice quomodo ex parva voce, et praeceptione brevissima tellus arida, sterilisque repente parturiens, et ad fetum fructificationis impulsa, velut quodam luctuoso amictu deposito, sumptisque laetioribus indumentis, et cultu proprii decoris exsultans, omnia quae jussu coelesti conce
Abbreviated transcription (Latin):
equarũ mẽe multitudine nullus obsiscat
non tñ illas guis Aite mariã ind̾cupa bit
quãns certe paludes salsugine maꝵ infre ⁊ĩ
sicut illa q̃ uocitatur asfaltus in ꝓtibus
iaceus / Deserta contingit arabit duiuen
hee quot paludes sunt unũ tñ habetur mare
sicut asseount qui ꝑagrando ĩras onnes
obiert. Sxd hyrcamũ caspiũq lacũ quid
in seme tip̃os trocuuscriptos ut᷑ prouũciant

Expanded text:
aquarum inesse multitudinem nullus obsistat, non tamen illas quis rite maria nuncupabit: quamvis certae paludes salsugine maris infectae sint, sicut illa quae vocitatur Asfaltitis in partibus jacens, deserta contingit Arabiae. Omnes hae quidem paludes sunt, unum tamen habetur mare, sicut asserunt qui peragrando terras omnes obierunt. Sed Hyrcanium, Caspiumque lacum quidam in semetipsos circumscri
Abbreviated transcription (Latin):
Et scm ⁊̃ Iit.Snfficit igit᷑ a biectio ista declarãs
uotm conaitoꝵ ceffciũ urã cipatã licet ꝟbelarẽ sit
ut qnultis cosinogꝑaxhie codicibus quia collcã ⁊̃
ut appareat arida. Quod c̾te cuet Relignore
tõ mõtariorñ ita es eũ Restat editio uet usus

Expanded text:
Et factum est sic. Sufficit igitur adjectio ista, declarans vocem Conditoris effectui mancipatam; licet relatum sit in multis cosmographiae codicibus: quia collecta est et apparuit arida; quod certe nec reliquorum commentariorum ita esse manifestat editio, nec usus
Abbreviated transcription (Latin):
tollus Respirauit celuctaita iam pondꝰ aguaꝵ
Satũ ẽ illi p̃ceptum geruuart prinꝰ heobã
Se inde pabulum. quod ceciã ñõ fuĩ uidemus
Nam uoꝵ que tunt emissa ẽ et pͥma illa p̃cepͦ
uelur lax qued cnatue̾ fuit et enhesit i̾re

Expanded text:
tellus respiravit, eluctata jam pondus aquarum, datum illi praeceptum est germinare prius herbam, deinde pabulum: quod etiam modo fieri videmus. Nam vox quae tunc emissa est; et prima illa praeceptio veluti lex quaedam nat
Abbreviated transcription (Latin):
cotã tram tuc aquaꝵ tepeat multitudo.
molilõm ea qͣ loca en q̃ postea iusse sunt aq̃
concurorẽ Repleta tñc erant ubi ꝯͦ Cebãt
ut in unã congregacii coioeut tñt ⁊ suscextõs
ceaor̃ cã processit Neq eiũ erat illo ixt
mare qd extra gadiros ẽ uec mapunnũ.d
et solisꝰ audacibus naigabile pelagus
qd buccãnicã ensulã et hibernos occiduos
alluit habebaturi sod pꝯmod̃ iussi dei capatius
sufficitus preparata ⁊̃ ut aquaꝵ ibuĩ Smłrtndo
conflñt/ De qua Re qm̃ depugnae̾ uidetⁿ

Expanded text:
totam terram, tunc aquarum texerat multitudo, nihilominus ea quoque loca, in quae postea jussae sunt aquae concurrere, repleta tunc erant. Ubi ergo deberet ut in unam congregationem coirent, tunc et susceptionis earum causa processit. Neque enim erat illo tempore mare quod extra Gaddiros est, nec maximum illud, et solis audacibus navigabile pelagus, quod Britannicam insulam, et Hiberos occiduos alluit, habebatur, sed postmodum jussu Dei capacitas sufficiens praeparata est, ut aquarum ibidem multitudo conflueret. De
Abbreviated transcription (Latin):
naturã subt̃ aquis id t̃ ut semꝑ ad ꝓclimora
donee cũ oñ planicit fuit aqua Recondita
scabilis ⁊̃ non duenitus / quo declinet ubi pogiᵒ
Sescensus occuortĩt Irrũpãt ꝓtinꝰ ꝑterpriot
Cteliqua multirudo cousequitus propraudit
esfugitus qut pocedᵗ uogẽte demẽh̃s empulsu
Dentxior. Si gᵒ tlis natura liquore eẽt

Expanded text:
t, ut semper ad procliviora Donec enim in planitie fuerit aqua recondita, stabilis est, non inveniens quo declinet, ubi vero descensus occurrerit, irrumpente protinus parte priore, reliqua multitudo consequitur properanter effugiens, quae praecedit urgente venientis impulsu: devexior. Si ergo talis natura liquoris est,
Abbreviated transcription (Latin):
posstunb ped cue contondẽ elibus Ridiculũ
uideatuo ꝙ̃ꝙͣ eciã obitẽ nobis  Seberent
paludes et scagna necuo eas aquas que
colligũtuo ex ymbribus ut ꝓ hᵗ asseotiont
nõi smuoius enfringirar. scrant tũ qr magniũe¬

Expanded text:
possemus: sed ne contendere cum talibus ridiculum videatur, quanquam etiam objicere nobis deberent paludes et stagna, nec non eas aquas quae colliguntur ex imbribus, ut per haec assertionem nostri sermonis infring
Abbreviated transcription (Latin):
conceptaculis Ceputatis at ultra nõ tendd
proptẽa scdm eccliãsie dc̃m in enart fluii
Selabuntut s mare non semꝑ empletur qr
et quod aquax cursu surgituo et qd euart
t̃nis ccũscriptũ finibus Retinetᵃ prime
fuit añ unã se congoegãtio bedigẽ. ꝓpũa
xelagus uentis sepe tuobatũ ac fluctibus
estnans en altũq consuogeus ubi littora
uicina cenigerit fꝑonoĩ Ieupetũ spmnaddo
Resoluens enoꝵ sil̃itᵃ atz subducitur. dint

Expanded text:
ultra non tendere. Propterea est ab Ecclesiaste dictum: In mare fluvii delabuntur, sed mare non superimpletur . Quia et quod aquarum cursus urgetur, et quod mare certis circumscriptum finibus retinetur, primfuit in unam se congregationem redigere. Propterea pelagus ventis saepe turbatum, ac fluctibus aestuans, in altumque consurgens, ubi littora vicina tetigerit, fervoris impetum spumando resolvens, mox frangitur atque subducicitur. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
labe quid aliud̾ ꝙͣ intamiã spectatoribus
molestunt enmulantibus / istoionts. nõnull
anĩ crrcẽciũ furiali ardr̃e Setenti cuoctibus
Stuolut̃ non Dosistunt. Nos aut quos dĩas
qui opifeꝵ Recũ eaxinꝰ at ualde mirifitus
habetuo ad Demonserat̃o Iuorũ oxin cõuetaͬ¬
Seficẽ uion uetenius gᵃ corũ spectaclã enet
desides fieri in austuliendis sp̃d sc̃ fymonibꝰ
stacionẽ tũsactaq tempõa cogitatiomibus
Reputãᵗ. contemplemiur colum quid̃ lenatũ¬

Expanded text:
 quid aliud quam infamiam spectatoribus inolescunt aemulantibus histriones? Nonnulli autem circensium furiali ardore detenti, noctibus revolvere non desistunt. Nos autem quos Dominus, qui opifex rerum maximus et valde mirificus habetur, ad demonstrationem suorum operum convocaeficere non debemus erga eorum spectacula, nec desides fieri in auscultandis Spiritus sancti sestationem, transactaque tempora cogitationibus reputantes, contemplemur coelum quidem levatu
Abbreviated transcription (Latin):
quesitũ est hᵒ Respondeꝰ qm̃a cu quide
od ediciont p̃cepti Diinii hñoꝵ motũ ꝯuonisti
et quĩa circũ fluus habetur sꝑq decirortus
Nã p̾usꝙͣ mneciũ capõt ex auctoritate colesti
giet tu oũ uidisti uec ab alio qui uideãt didicist
unde uobes aduertẽ quia uoꝵ uoi nature
formatoix ⁊̃. et p̃cextis que tñ data ẽ c̾atũt¬
Sspõem tud̃tis que forent gignenda õ hebat
Nam et dies et uox semel fr̃ sunt. et ex illo
usꝙ cenũ sibuuet uiribud̃ succedendo cuopitłoꝵ¬

Expanded text:
quaesitum est, hoc respondebimus: quia tu quidem post editionem praecepti divini humoris motum cognovisti, et quia circumfluus habetur semperque decurrens. Nam priusquam meatum caperet ex auctoritate coelesti, nec tu eum vidisti, nec ab alio qui viderat didicisti: unde debebis advertere quia vox Dei, naturae formatrix est, et praeceptio quae tunc data est creatuonem cunctis quae forent gignenda praebebat. Nam et dies et nox semel factae sunt, et ex illo usque nunc, sibimet vicibus succedendo, curri
Abbreviated transcription (Latin):
dram nonnãuit et non pocurs tellurem
uocanit aridam. Biccitas eñ non pꝰ modũ
honoratuo unde eciã tellus ut pote pͥncipals
cad sue potionis assumpsit. Et uidit dens
quĩa boua ẽ aqua nõ od̃modas speciositatẽ
ea q̃ ee uultir enuois cemucuit bonã deo fusse

Expanded text:
ram nominavit; et non potius tellurem vocitavit aridam. Siccitas enim non postmodum honoratur. Unde etiam tellus, ut pote principalis, causas suae notionis assumpsit. 6. Et vidit Deus quia bona est aqua. Non omnimodis speciositatem eam quae ex vultu maris emicuit
Abbreviated transcription (Latin):
Deficit que sequitur nec ea q̃ p̾cessit epuibeãt
prosc̃o reperies om̃da h̃ ex uoce prima
tonẽi. unde etiã eueatu illi suppent sempãuꝰ
obrtm in onii serꝑ iscoria quemẽ to bmit
p̃cepeoi ꝯͣ dͥ congoegentᵒ aqut. Etem̃ opoateh¬

Expanded text:
deficit quae sequitur, nec ea quae praecessit exuberat; profecto reperies omnia haec ex voce prima teneri, unde etiam meatus illi suppetit suitur, nec ea quae praecessit exuberat; profecto reperies omnia haec ex voce prima teneri, unde etiam meatus illi suppetit semp
Abbreviated transcription (Latin):
ac moded̃te in deputatis sibi conceptaculis
pirantutẽ. quas ues ita se hoe De hiys que
Recens lecta sunta probabis/. Et dipit ueus
Congregentur aque que subtto celos sũs on
congregationibus  suis et appareat arida
⁊t uocanit Dous aridã teorã et ꝙqͣ gatoẽs
calupinas in hirs que sequiẽtuo obreciris
tergeus ꝙ admed̃ terra possit dnsibili
s ad puos dinsibilis fuisse doa declana ee

Expanded text:
itutam, ac moderate in deputatis sibi conceptaculis permanentem. Quas res, ita se habere, de his quae recenter lecta sunt approbabis. 2. Et dixit Deus: Congregentur aquae quae sub coelo sunt in congregationibus suis, et appareat arida. Et vocavit Deus aridam terram, et congregationes calumnias in his quae sequuntur objeceris, exigens quemadmodum terra possit invisibilsed ad nos invisibilis fuisse terra relata est,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ Iole in occaiu condito gentratuo. Nũt̃ aũt
nõ solũ admi corxis motu. s diffusiont
principãt luũds mõ se subducentꝭ modo denuo
noxq seꝯnebat᷑. Et fc̃a ẽ uesꝑa et fc̃m t̃
mant Dies unius I. uesxe igitur nũcuxacio
cõmuter intelligebuest nã et entipitñ dit
it ad occasum uergẽhẽ nox ei ĩ ciuitate
puilegia Reseruaret dixit pno uesxam
Socens quia noꝵ Ditm comitat᷑ Nã aũꝙͣ
iux crearetur noꝵ nõ habeba᷑ ⁊ eundo ẜ
tenebre. Obumbratio gͦ doe quã supͣ dipiꝰ¬

Expanded text:
quae sole in occasu condito generatur, tunc autem non solum corporis motu, sed diffusione principalis luminis, modo se subducentis, modo denuo noxque sequebatur. Et facta est vespera, et factum est mane dies unus. Vesperae igitur nuncupatio, communiter intellet ad occasum vergente, nox ei sua vicinitate privilegia reservaret, dixit primo vesperam, dicens quia nox diem comitatur. Nam antequam lux crearetur, nox non habebatur in mundo, sed tenebrae. Obumbratio ergo terrae quam suipra dixi
Abbreviated transcription (Latin):
bed scimus inquiũ multa corpora ctiam
x anam lucidam plermuaitq spritari dutõ g
tuc cuilla ꝑs terre ꝑ aquas ostendebatur
qm̃ liuiũt carebat et obscuratus trat ad huc
suꝑtusus aquis aer. Nam cũ Radii solis aquã
penetrauerint. calculos eos qui habentur
oñ altum sept ꝓspicig qd c̾te cuillomõ fiẽd
uocte pr̃. Causa gͦ ut tẽt i̾ra diuisibilis
suꝑiectio fuit aqiaꝵ/ Dicit tĩ abissum
fuisse quĩ Retardaret aspc̃m . et ixã abissq
obscuãta erat. Ergo nec abissũ cõtrariaꝵ
uirtutũ multitudine ut quid falio disputãt
aet tenebrarũ principalem quaid maligas

Expanded text:
ns profundum. Sed scimus, inquiunt, multa corpora etiam per aquam lucidam plerumque spectari. Quomodo ergo tunc nulla pars terrae per aquas ostendebatur? quoniam lumine carebat, et obscuratus erat adhuc superfusus aquis aer. Nam cum radii solis aquam penetraverint, calculos eos qui habentur in altum saepe prospicimus: quod certe nullo modo fieri nocte potest. Causa ergo ut esset terra invisibilis, superjectio fuit aquarum. Dicit enim abyssum fuisse, qui retardaret aspectum: et ipsa abyssus obscurata erat. Ergo nec abyssum contrariarum virtutum multitudinem, ut quidam falso disputant, nec tenebrarum principalem quamdam malign
Abbreviated transcription (Latin):
nanfestat Relignũ ẽ ĩgaur ut intellgramꝰ
aquam fiisse siduntati cellia oẜductam nond̃
tnum in sua conceptatula huud maris natuã
Sefluxerat. Os hͦ gͦ non solũ diuisibilit tra
s etiã oncompoᵗã nonuãtus licet etiã nnt̃
aquaꝵ habundancia ⁊ pedimõto sit teroe
colore plendencia colles uberedi onõtm̾q
uerticed arboribus exceltis opaci. duoꝵ
nichil habebat terra paturiensi ad hnt¬
oñtatem cut lorũ propĩ insitã sibumeta
Et arant en quit tenebre suꝑ abissum.
tuosusq alie fabularũ occ̃ouet et onfandoꝵ

Expanded text:
manifestat. Reliquum est igitur ut intelligamus aquam fuisse summitati telluris obductam; nondum enim in sua conceptacula humoris natura defluxerat. Ob hoc ergo non solum invisibilis terra, sed etiaia impedimento est terrae, colore splendentia, colles uberrimi, montiumque vertices arboribus excelsis opaci, quorum nihil habebat terra, parturiens adhuc nativitatem cunctorum propter insitam sibimet a4. Et erant, inquit, tenebrae super abyssum. Rursusque aliae fabularum occasiones, et infand
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃es funesi sue complexionis enfagitu
deetheo quo tenuissimꝰ illmãtus effeccturo
et aque splendidiores apparẽti eroꝵ solon
eius emncĩ s clariorem Red̾dunt aeꝵ effigĩt
ita onda uox suiua gpata et do nosta
coustrtuit. Nã sicut hn qui oler asxgie
ꝓspionũ sibi ꝓfundũ smaris efficuũ sic Rex
conditor dent᷑ sui oris afflatu iocũditatt
lucis nu̾do rextirte phibuit. frat lux dixt
dendi. confestĩq p̃ceptis fuit opus et frã
natura ẽ. quia mihil uoluxtuosiuꝰ i frud̾ ᵒ
cogitatõ potert subire mortaliũ Sed et
si gñ uocem seomoremꝰ uel x̃cextionem
Dei dicim ꝰ Debebaduente non eurẽtione
motuq corpoꝵ uocem Reideħis sonũ guẽxĩã
destinart nec arem lingna uerber aũ simõ¬
qui docent᷑ utilius ẽe censenius  sotuiatim
tignrs p̃ceptũ. Et uidit Uonsꝰ ꝯm̃a lux
bona. quibus igituo luce celebrat̃ nos
landibus poterimus cum clẽ de sua bodtate
testiõmi a conditõt eueruerit. licet dua

Expanded text:
 omnes fines suae complexionis infudit. Aether quoque venustius illuminatum efficitur, et aquae splendidiores apparent, non solum ejus emicantes, clariorem reddunt aeris effigiem. Ita omnia vox divina, grata et honesta constituit. Nam sicut hi qui olei aspergine perspicuum sibi profundum maris efficiunt, sic rerum conditor Deus sui oris afflatu, jucunditatem lucis, mundo repente constituit. Fiat lux, dixit Deus: confestimque praeceptio fuit opus, et facta natura est, quia nihil voluptuosius in fruendo cogitationem poterit subire mortalium. Sed et si quando vocem sermonemque, vel praeceptionem Dei dicimus, debes advertere non intentione motuque corporis vocem reddentis sonum quempiam destinari, nec aerem lingua verberatumqui docentur utilius esse censemus, speciatim figurare praeceptum. Et vidit Deus quia lux bona. Quibus igitur lucem celebrare nos poterimus laudibus, cum tale de sua bonitate testimonium a Conditore meruerit? Licet divina
Abbreviated transcription (Latin):
Rexxtoitõ ubiq cuscodire scripturã dtxibꝰ
cumerandisi. Oirioꝰ eni tot dies elas ses
Et alibi. omntꝰ uied uice ence. Euggo que
cr̃ exstorit cã relata sui pro legibuta
iposttoũ ualimoa scoiptor ensttaat fdre

Expanded text:
reperies ubique custodire Scripturam in temporibus numerandis. Dicimus enim tot dies elapsos . Et alibi: Omnes dies vitae meae . Ergo quae tunc historiae causa relata sunt, pro legibus in posterum valitura scripto
Abbreviated transcription (Latin):
aut gnc̃epellabile aut aliqua Racionalis
entuesi uel ctostrator spred dege possit in
tenebris sed in luce et leciaa Decentũ sib.
habitum possidebat. De qua re neminem
puto contradictu. quisquis lue illiũ qd
super celos est in bonoꝵ promissiombus
uos fecit idoneos añ portione sorte scõꝵ
añ luce. S. tĩ dampnati in tenebras ulnãs
abigũͬ. hn qui Remne rationem ꝓ dignis
opaciomibus  p̃stolantino ain ea sins du bio luce
que t̃ extra gñdum quietis Comicilum
sorcientuo. Igitur quia coustat scmn ee
celum p̃ceptione Dei subitoq destensum at
familiari ciocũ terrã Rotunditate ꝯclusum
habend corpus spissum at adeo ualidum
ut possit ea que extrms habentur
as mrerioribus separe. ob hoc necessurio
pꝯ se Regionem Rtlictam careñ luce ꝯstait
ut pore fuloore qui de super ioradrabat
gecluso. Toia eñ siuł ooreg a bd
fantda concurcẽ loru corpꝰ / er obsturatã lerẽ Eago

Expanded text:
aut incompellabile, aut aliqua rationabilis virtus, vel ministrator spiritus, degere posset in tenebris, sed in luce, et laetitia decentem sibi habitum possidebat. De qua re neminem puto contradicturum. Quisquis ergo lumen illud quod super coelos est in bonorum promissionibus t Patri, qui nos fecit idoneos in portione sortis sanctorum in luce . Si enim damnati in tenebras ultimas abigantur, hi qui remunerationem pro dignis operibus praestolantur, in ea sine dubio luce, quae est extra mundum, quietis domicilium sortientur. Igitur quia constat factum esse coelum praeceptione Dei, subitoque distensum, ac familiari circum terram rotunditate conclusum, habens corpus spissum, et adeo validum, ut possit ea quae extrinsecus habentur ab interioribus separare; ob hoc necessario post se regionem relictam, carentem luce constituit, ut pote fulgore qui desuper radiabat excluso. Tria enim simul oportet in umbra facienda conc
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ ptãte sicut uoluptatũ freuae̾ cupidines
gxare libidines. cracundiã cohibere uel
instigtante uitare. uel ueritatem sequi. uel
odisse mendatiũ nute muoribus cẽ uel asꝑũ
hũlem uel elatum. Quarũ gͦ uerũ Seum
habtinus ooru aliunde nõ euntuau᷑ dicia
Itaq Recognosee quĩa qd propoit mualũ est
ex cõmissis arbitri libẽ capᵗ exprdiũ neq
cũ s. malũ ex ncãtate descend̾os tautus
pecaũtibus / legũ motois incumbet. aut
Rudices supplicia õmiõsis digna scatuerẽt̃
hec michi dca sunt suꝑ eo qd prope aułũ
̃. Egritudinẽ uero uel egestatẽ ã gnoña
cet a lia que solent mestificare mor tales
necdũ ĩ qualorũ cenieo ꝑtem pouenda.
quia nec sorum contrarie cat̾ i euapiius
bonoꝵ sedibus collocũ᷑. quorũ alia sunt¬

Expanded text:
sunt potestate: sicut voluptatum frenare cupidines, sunt potestate: sicut voluptatum frenare cupidines, temperare libidines, iracundiam cohibere; vel instigantem vitare, vel veritatem sequi, vel odisse mendacium, mitem moribus esse vel asperum, humilem vel elatum. Quarum igitur rerumhabemur, earum aliunde non mutuamur initia. Itaque recognosce quia quod proprie malum est, ex commissis arbitrii liberi capit exordium. Neque enim si malum ex necessitate descenderet, tantus peccantibus legum metus incumberet: aut judices supplicia criminosis digna statuerent. Haec mihi dicta sint super eo quod proprie malum est. Aegritudinem vero vel egestatem, aut ignominiam, et alia quae solent moestificare mortales, necdum in malorum censeo partem ponenda; quia nec eorum contrariae causae in maximis bonorum sedibus colloc
Abbreviated transcription (Latin):
frromanius. quia sichil eoꝵ que sibi cõtraria
uel ex uita mortis origo processit uel
tentbras coustat a luce formatas uel ex
egoitudine sanitate. s in affc̃m cunt aciomibꝰ
sy ex cõtrariis ad cõtoaria tñslaciõeꝰ efficũ:
In cratinitatibus / uero non ex contrarys
s ex silobus ues unaq̃q succedit engodquiũ
s. meq gtintalesꝰ̃ sunt tenebot ceq ex deco
sc̃e unde illis origo ẽ. Nam quia sunt curale
ontutibusꝰ collocatis. quapp̃i nolo te ouali
epneũ ar batrari . nec idem principles giatũa
enequirit possubus oxinari s sue quisq nalieit
se auctarẽ eõ coguoseat. Borũ eũd q̃ cobes
atuomu. alia sunt ex natuxa id ẽ seuectus
et languor aliã sponte succedut idẽ tortuitu
casies qui alienis a se pleruiq negotiis icmsd̃
uel leticiã nobis/ afferunt uel merorẽ. sicut
puteum fodientibus I occuorit thesanoi laiẽ
Duturio. aut ad forum ꝓgontibus Ifit obutã
Rabidi cans ad̾uentubi. delia uero in oir̃a

Expanded text:
firmamus, quia nihil eorum quae sibi contraria vel ex vita mortis origo processit, vel tenebras constat a luce formatas, vel ex aegritudine sanitatem; sed in affectuum mutationibus semper ex contrariis ad contraria translationes efficiuntur. In nativitatibus vero non ex contrariis, sed ex similibus res unaquaeque succedit. Ergo, inquiunt, si neque genitales sunt tenebrae, neque ex Deo factae, unde illis origo est? Nam quia sint malae, mentibus collocatus. 5. Quapropter nolo te malum extraneum arbitrari, nec idem principalem naturam nequitiae possidens opinari: sed suae quisque malitiae se auctorem esse cognoscat. Eorum enim quae nobis eveniunt, alia sunt ex natura, id est senectus et languor; alia sponte succedunt, id est fortuiti casus, qui alienis a se plerumque negotiis incursantes vel laetitiam nobis afferunt, vel moerorem, sicut puteum fodientibus occurrit thesauri latentis inventio; aut ad forum pergentibus fit obviam rabidi canis adventus. Alia vero in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sempr̃na parentia ut pote ius nt̃ Ie
pugnandi contentionibus obligata quorũ
si unũ suꝑanerit sins dubio contraria xs
Senicta consẽdtur. quod si semx equip are
maliciã bonitati uolueounit encessabilem
uebus / conflictum corruptolãq su bicient
nõ suꝑantilous diucem ie partibus modo
sibi cedentibus. Uerum si maliciã a beuitatt

Expanded text:
sibi sempiterna parientia; ut pote mutuis inter se pugnandi contentionibus obligata. Quorum si unum superaverit, sine dubio contraria pars devicta consumitur. Quod si semper aequiparare malitiam bonitati voluerint; incessabilem rebus conflictum corruptelamque subjicient, modo superantibus invicem se partibus, modo sibi cedentibus. Verum si malitiam a bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
calixti p̾pᵉ auctoritatẽ eũ reuocad̾i poterit Hane stiendĩ
est quod scdam feriã unũ pralteriũ cauẽdo ⁊ donũ
Denariũ pauperib erogando si opus ⁊̃ redime̾ pot̾t
finitis ãt̾e septem dins deinde usq ad fine̾ dec̾i
cõni sexta feria nulla int̾nemente rodemxtione ieniuet

Expanded text:
poterit. Sane sciendum est, quod secundam feriam unum psalterium canendo, aut unum denarium pauperibus dando, si opus est: redimere poterit. Finitis autem septem annis, deinde usque ad finem decimi anni sextam feriam nulla interveniente redemptione observet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sangne ⁊ caseo iuxͣ canonitã mensurã uti potera
ultumꝰ cauat ad cornu altaris nõ accedat ut mĩstret si¬
iuxͣ bti clementꝭ uocem minora: gͤxat officia deinde
uero usq ad conplecionẽ septumi ãni om̃i quidẽ ir̃e
exceptis pastalibus dieb tres legitunas ferias unaqͣqs

Expanded text:
, et caseo juxta canonicam mensuram uti poterit. ultimus canat, ad cornu altaris non accedat, juxta B. Clementis vocem minora gerat officia. Deinde vero usque ad impletionem septimi anni, omni quidem tempore, exceptis paschalibus diebus, tres legitimas
Abbreviated transcription (Latin):
et inclina aurem cordis tui. & ammonitionem pͥu patris liben¬
ter excipe. & efficaciter comple. ut ad eum ꝑ obedientiȩ lab. rem
redeas. a quo ꝑ inobedientiȩ desidiam recesseras. Ad te ergo nc̃
meus sermo dirigitur. quisqͥs abrenuntians propriis uolunta.¬
tib dño. xp̃o uero regi militaturꝰ. obedientię fortissima atq p̃

Expanded text:
et inclina aurem cordis tui: et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero Regi milit
Abbreviated transcription (Latin):
in populoꝰ. mellito declamaret gutture. congerebat. Deniq docibilis ad olescens.
cum transmisso cõmunit̃ stilo surgentis infantiȩ. adbiuiũ pytagoricȩ littere¬
Ubi septiformem letaniam localiter ordinat.

Expanded text:
in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litter Septiformem litaniam localiter ordinat.-
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ in xp̃i ȩccła reuerentiae. qͥ basilicã scoꝵ cosme & damiam mart yrũ uia sa¬
cra uxta templũ romuli sicut hactenꝰ cernit᷑ uenustissime fabicauit. eiꝰ atrauus
fuerit: ⁊ beata uirgo tharsilla quȩ moritura promissioniᷤ cȩlestis audiuit armo
niam. & iħm xp̃m ad se recipiendũ uidere meruit. amita nichilhominꝰ eiꝰ extiterit
Quam ertenorius geminȩ nobilitati lineã pumorib extulit. ꝓbis actib ex ornauit :
adeo ut p̃sagio qͦdam grece oreoiu quod latine uigilantiuꝰ resonat. uocaretur:
Nam recta quȩ docturus erat . dũ uiui operib ad impleũ : sikamet ipsi utiq se. uigi¬
lasse ꝑdocuit. Dum uͦ recta quȩ faciebat docendo quoq disseruit: uigilasse dinos¬
citur. non solum sibi sed & futuri temporiᷤᷤ xp̃iani̾. Siquidem inerant ei cum acerba
ȩtate: matura iam studia: & auditurꝰ in cognita. religiosis senib indagator sollertis¬
simꝰ ad herebat: sũpraq doctrinȩ semina tenaci meinoria ruminanda. quȩ post

Expanded text:
n Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiteritulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
genere romanus arte phylosophus gordiani uiri olaris.¬
simi & beatȩ siluiȩ filius. p̃fuit romanȩ sedi annis tede¬
cim : mensibus sex : dieb decẽ: tẽporib tyberii mauricii
& phocȩ. augustoꝵ. Iste senatoria stirpe ꝓgenitꝰ. tam nobilissimã quã &iam reli-¬
ĩmã genealogiam duxit. ita ut quartꝰ felix sedis apłicȩ¬

Expanded text:
genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, et beatae Silviae filius, praefuit Romanae sedi annis tredecim, mensibus sex, diebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis ap
Abbreviated transcription (Latin):
lasse ꝑdocuit. Dum uͦ recta quȩ faciebat docendo quoq disseruit.: uigilase dinos¬
citur. non solum sibi sed & futuri temporiᷤ xp̃iani̾. Si quidem inerant ei eum acerba.
etate matura iam studia: & auditurꝰ in cognita. religiosis senib indagator sollertis¬
simꝰ ad herebat: sũptaq doctrinȩ semina tenaci memoria ruminanda. quȩ post
in populo̾. mellito declamaret gutture congerebat. Deniq docibilis adolescens.
cum transmisso cõmunit̃ stilo surgentis infantiȩ. adbiuiũ pytagoriee. litterx¬

Expanded text:
lasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoslasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litter
Abbreviated transcription (Latin):
genere romanus arte phylosophus. gordiani iuri olaris¬
simi & beatȩ siluiȩ filius. p̃fuit romanȩ sedi annis trede¬
cim: mensibus sex: dieb. decẽ: tẽporib. tyberui mauricii
& phocȩ. augustoꝵ. Istẽ senatoria stirpe ꝓgenitꝰ. tam nobilissimã quã sciam reli¬
giosissimã genealogiam duxit. ita unt quartꝰ felix sedis apłice pontifex. uirmag.¬
ne in copi excła reuerentiae. qͥ basil ieã scõꝵ cosie & damian martrrũ uia sa¬
era uxta templũ romuli sicut hactenꝰ cernit᷑ uenustissime fabieauit. eiꝰ atrauus
fuerit : ⁊ beata uirgo tharsilla quȩ moritura promissioni cȩlestis audiuit armo¬
niam. & ilim xpͥ̃m ad se recipiendũ uidere meruit. amita nichilhominꝰ eiꝰ extiterit
Quam erterarius geminȩ nobilitati lineãpu̾ morib. extulit. ꝓbis actib exornauit.
adeo ut p̃sagio qͦdam grece oetiet quod latine uigilantiũ resonat. uocaretur
Nam recta quȩ docturus erat. dũ uiu̾ operib. adimpleũ.: sikmet ipsi utiq se. uisi¬

Expanded text:
genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, et beatae Silviae filius, praefuit Romanae sedi annis tredecim, mensibus sex, diebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiteritxtulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigi