comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos oꝑa digitoꝵ tuoꝵ: lunã ⁊ stellas quȩ tu
fundasti. Quid hic gͥ digiti minꝰ quã manꝰ fecis¬
se ꝓduntur. cũ idem fec̾int digiti qđ manꝰ sicut
scriptũ ẽ. qm̃ delectasti me in factura tua: &
sub tegum̃to petrȩ. qd ad incarnationis myst̾iũ
spectat. quia tegum̃tũ corporis uirtus d̾i sempi¬
terna suscepit: utiq liquet significatione manꝰ¬
⁊ de filio di & de sp̃u scõ scripturã locutã. E rur¬
sus quia digitũ dĩ. sp̃m legimꝰ. ideo appellatos
digitos estimamꝰ. ut filiũ. sp̃m q signaret. De¬
niq ut ⁊ filii & sp̃s sc̃ificationẽ se habere memo¬
raret: ait quidã sc̃s. Manus tuȩ fet̾unt me et

Expanded text:
era digitorum tuorum, lunam et stellas quas tu fundasti . Quid hic igitur digiti minus quam manus fecisse produntur; cum idem fecerint digiti, quod manus; sicut scriptum est: Quoniam delectasti me, Domine, in factura tua, et sub tegumento petrae ; quod ad incarnationis mysterium spectat, quia integumentum corporis virtus Dei sempiterna suscepit utique liquet manus et de Filio Dei et de Spiritu sancto Scripturam locutam. 34. Et rursus quia digitum Dei Spiritum legimus , ideo appellatos digitos aestimamus, ut Filium Spiritumque signaret. Denique ut et Filii et Spiritus sanctificationem se habere memoraret, ait quidam sanctus: Manus tuae fecerunt me, et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s intelligentie sanctus. unicꝰ. multiplex. subtilis.
mobilis: ⁊ infra om̃ia ꝓspiciens. Uides ꝓph̃a quid
dicat. quia om̃ia ꝓspicit: & ideo etiã salomon pro¬
spexit. ut macheram illã iuiberet afferri. qua fi¬
mulato qd̾ diuidere uellet infantẽ. considerauit
qd̃ uera mater plus consuleret filio quã solatio.
tris simularet affectum. uincendi studio ceta px¬
uipenderet eius exitum: in quo nesciret pietatis
dispendiũ. Itaq ille uir sp̃alis qui diiudicaret
om̃ia. sp̃alis enim iudicat om̃ia naturã in affecti¬
b quȩ siuit quȩ latebat in uocib: & pietatẽ int̾ro¬

Expanded text:
Spiritus intelligentiae sanctus, unicus, multiplex, subtilis, Spiritus intelligentiae sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mobilis ; et infra: Omnia prospiciens . 37. Vide propheta quid dicat, quia omnia prospicit. Et ideo etiam Salomon prospexit, ut machaeram illam juberet afferri ; quia simulato quod dividere vellet infantem, consideravit quod vera mater plus consuleret filio quam solatio; tris simularet affectum, vincendi studio caeca, parvi duceret ejus exitium, in quo nesciret pietatis dispendium. Itaque vir ille spiritalis, qui dijudicaret omnia  Spiritalis enim dijudicat omnia  naturam in affectibus quaesivit, quae latebat in vocibus: et pietate
Abbreviated transcription (Latin):
UR enĩ uerboꝵ similitudinẽ recusamꝰ. ubi
unitatẽ potestatis asserimꝰ: cũ eousq u¬
nitas potestatis sit ut ⁊ arguat sp̃s sicut arguit
pater. arguit filius. sicut scriptũ est. dñe ne in
ira tua arguas me neq in furore tuo corripias
meꝰ Deinde in quadragesimonono psalmo si¬
cut dicit dñis. arguã te ⁊ statuã aute faciem pec̾ca
tua: ita etiã de sp̃u sc̃o filius dixit. Cum autẽ abi¬
ero mittã paraclitũ ad uos: & ille ueniens argu¬
et mundũ de pecco ⁊ de iusticia & de iudicio
S quo nos ꝑfidoꝵ. hominũ deducit am̃tia. ut¬
nisi ꝑ sp̃m iudicare  Deniq nobile illud salo¬
monis uidiciũ qd̾ int̾ se dubia certantiũ. cũ una
opp̾sso paruulo quẽ ipsa susceꝑat. uendicare sibi
uellet alienũ. altera ꝓpͥum filiũ defensare. & frau¬
dem in ipsis cogitationib occultis. ⁊ pietatẽ in ma¬
micuit. Neq enĩ latentẽ conscientiã feminaꝵ. alia
ferro s sp̃u ẽ mens int̾na penetrabilis. Est enim

Expanded text:
ur enim verborum similitudinem recusamus, ubi unitatem potestatis asserimus; cum eousque unitas potestatis sit, ut et arguat Spiritus, sicut arguit Pater, et arguit Filius? Sic enim scriptum est: Domine, ne ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Deinde in quadragesimo nono psalmo sic dicit Dominus: Arguam te, et statuam ante faciem tuam peccata tua ; ita etiam de Spiritu sancto Filius dixit: Cum autem abiero, mittam paraclitum ad vos: et ille veniens arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio . 36. Sed quo nos perfidorum hominum deducit amentia, nisi per Spiritum judicare? Denique nobile illud Salomonis judicium, quod inter dubia certantium; cum una, oppresso parvulo, quem ipsa susceperat, vindicare sibi vellet alienum, altera proprium filium defensaret; et fraudem in ipsis cogitationibus occultis, et pietatem in mamicuit . Neque enim latentem conscientiam feminarum alia ferro, sed Spiritu mens interna penetrabilis: Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Pater sanctifica eos in u̾itate. De filio autẽ
idem apłs dixit. Qui factus est nobis sapientia
quia factus est sc̃ificatio: s factus ẽ nobis. Non
Gras agere debemꝰ deo semꝑ ꝓ uobis fr̃s dilectis¬
sum a dño: quia ȩlegit nos ds pͥmitias in salutẽ

Expanded text:
t alibi Filius dicit: Pater, sanctifica eos in veritate . 26. De Filio autem idem Apostolus dixit: Qui factus est nobis sapientia quia factus est sanctificatio? Sed factus est nobis; non Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres dilectissimi a Domino; quia elegit vos Deus primitia
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autẽ dñs multiplicet ⁊ abundare fa¬
ciat caritatem in inuicẽ ⁊ in om̃s.: sicut ⁊ nes
in uobis ad confirmanda corda ur̃a sine quere¬
cet nos. ⁊ abundare faciat coram deo ⁊ patre nr̃o
in aduentu dñi iesuꝰ Patrem dixit: filium
dixit. Quem gͦ cum patre & filio p̃ter sp̃m iun¬
xit. Quis est dñs qui corda nr̃a in sc̃ificatione
confirmetꝰ Sc̃ificatio enim gr̃ȩ sp̃alis est: si¬
cut ⁊ infra dixit. In sc̃ificatione spiritꝰ. & fide

Expanded text:
ndare faciat in charitate invicem et in omnes, sicut et nos in vobis, ad confirmanda corda vestra sine querecet nos, et abundare faciat coram Deo et Patre nostro in adventu Domini Jesu? Patrem dixit, et Filium dixit: quem ergo cum Patre et Filio praeter Spiritum junxit? Quis est Dominus qui corda nostra in sanctificatione confirmet? Sanctificatio enim gratia spiritalis est, sicut et infra dixit: In sanctificatione Spiritus, et fide
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando defuisse uirtutẽ. S hec ut dixi scripta
sunt ut ad unitatẽ diuinitatis ista referamꝰ: & cre¬
damꝰ qd̃ apłs dixit. quia plȩnitudo diuinitatis cor¬
poraliter habitat in xp̃o: & habitat in patre: et
habitat in sp̃u sc̃o: & quod sicut unitas diuinita¬
tis: ita et unitas oꝑationis sit. Quod etiã ex cantico
moysi colligi potest. Ipse enĩ cum ꝑ maria traduxis¬
set popłm udeoꝵ: et dei patris oꝑationẽ. ⁊ filii ẽ cor¬
cos. Habes quia ⁊ filium confessus sit & patrẽ cuiꝰ
est dextera. E infra ait ne sp̃m sc̃m p̾teriret E

Expanded text:
aliquando defuisse virtutem. 19. Sed haec, ut dixi, scripta aliquando defuisse virtutem. 19. Sed haec, ut dixi, scripta sunt, ut ad unitatem divinitatis ista referamus, et credamus quod Apostolus dixit , quia plenitudo divinitatis corporaliter habitat in Christo, et habitat in Patre, et habitat in Spiritu sancto: et quod sicut unitas divinitatis, ita et unitas operationis sit. 20. Quod etiam ex Cantico Moysis colligi potest; ipse enim cum per maria traduxisset populum Judaeorum, et Dei Patris operationem et Filii est concos . Habes quia et Filium sit confessus et Patrem, cujus est dextera. Et infra, ne Spiritum sanctum praete
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib cõpararet. int̾ aĩalia eẽt ñ int̾ sp̃ales
hoĩes computandꝰ. Stulticia enĩ inquit illi est.
Et ideo quia sciret has futuras ẽẽ aĩalium hoĩum
questiones: p̃sagus futuri. ait. Quis enĩ cogno¬
uit sensũ dñi: qui instruat eũ: Nos autẽ sensũ
ambiguis ⁊ corporalib uacillat exemplis consi¬
deret quia ñ potest bene sentire de filio. qui po¬
test male sentire de sp̃u. Nam si ideo portionem
dei dicit᷑: idẽ utiq ⁊ portionẽ exiguã pnit eẽ
in filio d̾i. quia dextera dĩ dicitur. S & filius: et
caueant ne putent qd̵ nefas dicti est. semꝑ ꝑfeltĩ
in sua substantia patrẽ. ꝑfectionẽ accepisse ꝑ fili¬
um: & desinant coet̃num filium patri negare.
Quando enim ñ fuit di uirtus: Quod si aliquan¬
do putant ñ fuisse dei uirtutẽ: aliquando pleni¬
tudinẽ in deo patre negabunt fuisse. cui puter

Expanded text:
carnalibus compararet, inter animalia esset, non inter spiritales carnalibus compararet, inter animalia esset, non inter spiritales homines computandus: 669 Stultitia enim, inquit, illi est . Et ideo quia sciret has futuras esse animalium hominum quaestiones, praesagus futuri ait: Quis enim cognovit sensum Domini, qui instruat eum ? Nos autem sensum ambiguis, et corporalibus vacillat exemplis, consideret quia non potest bene sentire de Filio, qui potest male sentire de Spiritu. Nam si ideo portionem Dei dicitur; iidem utique et portionem exiguam dicunt esse in Filio Dei, quia dextera Dei dicitur. 18. Sed Filius et dt ideo caveant ne putent, quod nefas dictu est, semiperfectum in sua substantia Patrem perfectionem accepisse per Filium, et desinant coaeternum Filium Patri negare. Quando enim non fuit Dei virtus? Quod si aliquando putant non fuisse Dei virtutem, aliquando plenitudinem in Deo Patre negabunt fuisse, cui putant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cum patre. Et te nemo a deo separet. Si fides defi¬
ciat: tabula cordis tui frangit᷑. Cõminuit᷑ animi fir¬
mitudo.: si unitatẽ diuinitatis in tͥnitate ñ credas.
Scripta ẽ fides tua. scripta ẽ culpa tua : sicut ieremias
ait. Scripta est uida culpa tua graphio ferreo. ⁊ ungue
sp̃u designat᷑. hoc digito mystice etiã dñs iħe inclinato
capite scͥbebat in t̾ra. cũ a iudeis adultera eẽt ob¬
lata: significans ꝑ figurã quando de pec̃is alt̾uis
iudicamꝰ. nr̃i nos debere meminisse pecẽi. Ac ne
rursus quia legem ds sp̃u suo scripsit. infu̾s a¬
liquid tanquã de myst̾io sp̃s crederemꝰ uel ex
corporis estimatione portionẽ quandã exiguã
d̃i. sp̃m putaremꝰ  ait tibi apłs. ñ se humane sa¬
pientiȩ u̾bis loqui. s in docꝰtrina sp̃s.⁊ sp̃alib¬
sp̾alia comparare. animalẽ aũ hoĩem ñ ꝑciꝑe
quȩ sunt sp̃s dei. Sciebat enĩ qd̃ is qui diuina

Expanded text:
est cum Patre: et te nemo ab eo separet. Si fides defiest cum Patre: et te nemo ab eo separet. Si fides deficiat, tabula cordis tui frangitur. Comminuitur animi firmitudo, si unitatem divinitatis in Trinitate non credas. Scripta est et fides tua, scripta est et culpa tua, sicut Hieremias dixit: Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue Spiritu designatur. 15. Hoc digito mystice etiam Dominus Jesus, inclinato capite, scribebat in terra, cum a Judaeis adultera esset oblata : significans per figuram, quando de peccatis alterius judicamus, nostri nos debere meminisse peccati. 16. Ac ne rursus quia Legem Deus Spiritu suo scripsit, inferius aliquid tamquam de ministerio Spiritus crederemus, vel ex corporis nostri aestimatione portionem quamdam exiguam Dei Spiritum putaremus, ait alibi Apostolus non se humanae scientiae verbis loqui, salia comparare: animalem autem hominem non percipere quae sunt Spiritus Dei; sciebat enim quod is, qui divina
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ uidet᷑ ut quẽ ad modũ sempit̾na uͥtꝰ patͥs di¬
citur filiꝰ: ita etiã sp̃s quia diuinꝰ ẽ. sempit̾na diui¬
nitas ẽẽ credat᷑. Nam ⁊ filius quia semꝑ uiuit: uita¬
est sempit̾na. Hic gͦ digitus dĩ : & sempit̾nꝰ ẽ & diui¬
nus. Quid enĩ d̃i ꝓpͥum qd̃ ñ sempit̾nũ sit ⁊ diuinỹͦ
hoc digito sicut legimꝰ tabulas illas lapideas scͥpsit:
quas moyses accepit. Non enĩ carnali digito ds haꝵ
litt̾arum quas legimꝰ apices ⁊ elem̃ta formauit: s
sp̃u suo dedit legem: & ideo apłs dixit. Lex enĩ sp̃alis
legem clĩ ñ atram̃to s sp̃u di scͥptam credere debea¬
mꝰ Quȩ utiq cordis nr̃i m̃tisq secreta ñ maculat:
s illuminat. Scͥpta ẽ autẽ in tabulis lapideis: quia
de moysi manib.: quia iudei a ꝓpħicis oꝑib excider̃t
E bene tabulȩ fractȩ sunt ñ scriptura deleta. E tu
uide ne frangatur tabula tua. ne mens tua ⁊ anim
diuidat᷑. Nunqͥd diuisus ẽ xp̃c: Non diuisus ẽ s unꝰ

Expanded text:
 Patris dicitur Filius, ita etiam Spiritus quia divinus est, sempiterna divinitas esse credatur. Nam et Filius quia semper vivit, vita sempiterna est. Hic ergo digitus Dei et sempiternus est, et divinus. Quid enim Dei proprium, quod non sempiternum sit et divinum? 13. Hoc digito, sicut legimus, tabulas illas lapideas Deus inscripsit, quas Moyses accepit . Non enim carnali digito Deus harum litterarum, quas legimus, apices et elementa formavit: sed Spiritu suo dedit Legem. Et ideo Apostolus dixit: Lex enim spiritallegem Dei non atramento, sed Spiritu Dei scriptam credere debeamus: quae utique cordis nostri mentisque secreta non maculat, sed illuminat? 14. Scripta est autem in tabulde Moysis manibus; quia Judaei a propheticis operibus exciderunt. Et bene tabulae fractae sunt, non scriptura deleta. Et tu vide ne frangatur tabula tua, ne mens tua et animus dividatur. Numquid divisus est Christus? Non divisus est, sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
um. nisi forte inualidũ credimꝰ. ut in eo baptiret᷑ ser¬
uulus: in quo baptiratus ẽ dñs. Pulchre autẽ dixit
uł inspirabat u̾bum uł fi̾ebat. semꝑ autẽ manebat
in xp̃o Nec rursũ moueat qd̾ suꝑ eum dixit. De filio
enĩ hõis loquebatur: q sicut filiꝰ hominis bapti⁊aba¬

Expanded text:
um, nisi forte invalidum credimus, ut in eo baptizetur serum, nisi forte invalidum credimus, ut in eo baptizetur servulus, in quo baptizatus est Dominus. 5. Pulchre autem dixit:  inspirabat verbum, vel faciebat: semper autem manebat in Christo. 6. Nec rursum moveat, quod super eum dixit; de Filio enim hominis loquebatur, quia sicut Filius hominis baptizaba
Abbreviated transcription (Latin):
nes S bene suꝑ me dixit. quia filius hominis locpe¬
dit᷑ Quasi filius enĩ hominis ⁊ unctꝰ ⁊ missus ẽ ad eu¬
ingłium p̃dicandũ. S si ñ creditur filio audiant etiã
u hic t̃ qui baptirat in sp̃u sco. Dixit hoc deus pater
iohanm. Iohannes ⁊ audiuit. ⁊ uidit & credidit. Au¬
duuit a deo : uidit in dño. Eredidit quia sp̃s erat: qu
uescendebat ẽ glo. Non enĩ columba.: s sicut colu̾ba
descendit. Sic enĩ scriptũ est. Et uidi sp̃m̃ di descendn¬
te de celo sicut coluibam. Sic et ioħes uidisse se dixit.
ta scͥost ⁊ marcus. Lucas autẽ addidit qd̾ corporali
petie descendit sp̃s sc̃s sicut columba: ne incarnationẽ
ilã fuisse pͥtares s speciem. Ideo autẽ speciẽ p̃tendi
ut ꝑspeciẽ crederet qui sp̃m ñ uidebat: ⁊ ꝑ speciẽ de¬
cdararet uniꝰ honoris iimꝑio: uniꝰ oꝑationis in myst̾ĩo
inius munis in lauachro cũ patre ⁊ filio s ẽẽ consorai¬

Expanded text:
Et bene, super me, dixit, quia quasi filius hominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. Sed si non creditur Filio, audiant etiam eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Dixit hoc Deus Pater Joanni: Joannes et audivit, et vidit, et credidit. Audivit a Deo, vidit in Domino, credidit quia Spiritus erat, qui descendebat de coelo. Non enim columba, sed sicut columba descendit; sic enim scriptum est: Et vidi Spiritum descendentem de coelo, sicut columbam . 4. Sicut Joannes vidisse se dixit, ita scripsit et Marcus: Lucas autem addidit quod corporali specie descendit Spiritus sanctus, sicut columba ; ne incarnationem illam putares fuisse, sed speciem. Ideo autem speciem praetendit, ut per speciem crederet, qui Spiritum non videbat, et per speciem declararet unius honoris in imperio, unius operationis in mysterio, unius muneris in lavacro cum Patre et Filio sibi esse consorti
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u di nr̃i. Uides gͥ quia ⁊ pater oꝑatur in filio: &
filius oꝑatur ⁊ sp̃s. & ideo scdm seriem scͥpturaꝵ no¬
li dubitare in figura fuisse . qd̾ in u̾i̾tate ẽẽ. ipsa etiã
ueritas declarauit. Quis enĩ oꝑationẽ eirs abnuat
in lauacro. in quo oꝑationẽ eius sentimꝰ ⁊ gr̃am:¬

Expanded text:
. Vides igitur quia et Pater operatur in Filio, et Filius operatur in Spiritu. Et ideo secundum seriem Scripturarum noli dubitare in figura fuisse, quod in veritate esse ipsa etiam veritas declaravit. Quis enim operationem ejus abnuat in lavacro, in quo operationem ejus, septimus et gra
Abbreviated transcription (Latin):
dei appellatus ẽ sp̃s. eo qd̃ sit patri ⁊ filio & sp̃ui sc̃o
indiuidua inseparabilis q cõmunio. nã sicut filit̃i
d̃i scͥptura dext̾am dĩ dixit. sicut le. ctum ẽ. dex¬
tera tua dñe glorificata ẽ in uirtute: dextera manꝰ
cio demonia. hunc enĩ digitũ in alio libro euangłii
eodẽ loco d̾i sp̃m nominauit : sicut habes. Quod si
ficandã diuinitatis uł oꝑationis dici potuit unita
siquis uł unitatẽ substantiȩ separet. uł multipli¬
cet potestates: cũ una sit eiusdẽ diuinitatis et̾ni

Expanded text:
Dei appellatus est Spiritus, eo quod sit Patri et Filio et Spiritui sancto individua, inseparabilisque communio. Nam sicut Filium Dei Scriptura dexteram Dei dixit, sicut lectum est: Dextera tua, Domine, glorificata est in virtute, dextera manus cio daemonia . Hunc enim digitum in alio libro Evangelii eodem loco Dei Spiritum nominavit, sicut habes: Quod si ficandam divinitatis vel operationis dici potuit unitatsi quis unitatem substantiae separet, multiplicet potestates; cum una sit ejusdem divinitatis aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
bonis cõparo: qͦ faciliꝰ qͥd p̃stet eluceat. Neq meã ullã
sententiã affero: s eã repeto quã edidit sp̃c sẽs ꝑ ꝓphe¬
tã : melior est inqͥt sterilitas cũ uirtute. Primũ enĩ qͦd
nupturȩ pre cȩterif concupiscunt. ut sponsi decore se
iactent: eo necesse ẽ impares sacris se fateant᷑ uͥginib:
quib solis contingit dicere. Speciosus forma pre filiis
hominũ: diffusa ẽ gr̃a in labiis tus. Quis ẽ iste sponsᷤ
ñ iulib addictus obsequiis. ñ caducis suꝑbus diuitiis:

Expanded text:
bonis comparo, quo facilius quid praestet, eluceat. Neque meam ullam bonis comparo, quo facilius quid praestet, eluceat. Neque meam ullam sententiam affero, sed eam repeto, quam edidit Spiritus tam: Melior est, inquit, sterilitas cum virtute . 36. Primum enim quod nupturae prae caeteris concupiscunt, ut sponsi decore se jactent, eo necesse est impares sacris se fateantur esse virginibus, quibus solis contingit dicere: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis . Quis est iste sponsus? Non vilibus addictu
Abbreviated transcription (Latin):
dissuadere consuert: utpote qͥ sarȩ ac rebeecȩ et ra¬
chel ceterarũq ueterũ coniugia feminarũ. ꝓ docu¬
mentis singłarũ uirtutũ recensere soleã. Qui enĩ
copulã damnat. damnat & filios: & ductã ꝑ successi¬
onũ seriẽ generis societatẽ damnat humani. Nam
quẽadmodũ duratura in scłm ȩtas suecedere possit ȩtati:
nͥ gr̾a nuptiarũ ꝓcreandȩ studiũ sobolis incitaret: Aut
quomͦ p̃dicare potes. qͦd ĩmacłatus ysaac ad altaria d̃i
uictima paternȩ pietatis accessit: qͦd isrł humano sitꝰ
in corpore dđm uidit. & religiosũ popło dedit nomen:
habent. qͦd in his etiã a sapientissimis ꝑhibet᷑. qͦd conu¬
gia damnando ꝓfitent᷑ ipsi ñ debuisse nasci. Non ttaq
dissuadeo nuptias: si fructus sacratȩ uirginitatis enu¬
mero. Paucarũ quippe hoc munꝰ ẽ: illud omniũ. Nee
potest ẽe uirginitas : nͥ habeat unde nascat᷑. Bona eũ

Expanded text:
dissuadere consuerunt; ut pote qui Sarae ac Rebeccae et Radissuadere consuerunt; ut pote qui Sarae ac Rebeccae et Rachel, caeterarumque veterum conjugia feminarum pro documentis singularium virtutum recensere soleam. Qui enim copulam damnat, damnat et filios: et ductam per successionum seriem generis societatem damnat humani. Nam quemadmodum duratura in saeculum aetas succedere posset aetati, nisi gratia nuptiarum procreandae studium sobolis incitaret? Aut quomodo praedicari potest quod immaculatus Isaac ad altaria Dei victima paternae pietatis accessit , quod Israel humano situs in corpore Deum vidit , et religiosum populo dedit nomen, quod in his etiam a sapientissimis probetur; quia conjugia damnando, profitentur se non debuisse nasci. 35. Non itaque dissuadeo nuptias, sed fructus sacratae virginitatis enumero. Paucarum quippe hoc munus est, illud omnium. Nec potest esse virginitas, nisi habeat unde nascatur. Bona cum
Abbreviated transcription (Latin):
parentes quib erudire uirtutib. quib instituere
disciplinis filias debeatis: ut habere possitis quarũ
meritis ur̃a redimant᷑ delicta. Uirgo dei donũ ẽ: mu¬
nus parentis: sacerdotiũ castitatis. Uirgo matris hostia
ẽ: cuiꝰ cotidiano sacrificio uis diuina placat᷑. Uirgo in¬
diuiduũ parentũ pignus: quȩ ñ dote sollicitet: ñ emigͣ¬
bere desiderat: & aui nom̃ adquirere. Primũ suos tra¬
dit. dũ querit alienos : deinde certis defraudari incipit
dũ sꝑat incertos. Confert opes ꝓpͥas. & adbuc poscit᷑:
nͥ dotẽ soluat exigit᷑: si diu uiuat onerosus ẽ. Emere
istud ẽ generũ ñ adquirere: qui parentib filiȩ uen¬
dat aspectus. Ideo ne tot mensib gestat᷑ utero: ut in
alienã transeat potestatẽ: Ideo coemendȩ uirginis eu¬
ra suscipit᷑: ut citiꝰ parentib auferat᷑: Dicit aliqͥs.
Ergo dissuades nuptias: Ego uͦ suadeo: & eos damno qͥ

Expanded text:
parentes, quibus erudire virtutibus, quibus instituere parentes, quibus erudire virtutibus, quibus instituere disciplinis filias debeatis; ut habere possitis quarum meritis vestra delicta redimantur. Virgo Dei donum est, munus parentis, sacerdotium castitatis. Virgo matris hostia est, cujus quotidiano sacrificio vis divina placatur. Virgo individuum pignus parentum, quae non dote sollicitet, non emigrbere desiderat, et avi nomen acquirere. Primum suos tradit, dum quaerit alienos: deinde certis defraudari incipit, dum sperat incertos: confert opes proprias, et adhuc poscitur; nisi dotem solvat, exigitur: si diu vivat, onerosus est. Emere istud est generum, non acquirere, qui parentibus filiae vendat aspectus. Ideone tot mensibus gestatur utero, ut in alienum transeat potestatem? Ideo commendandae virginis cura suscipitur, ut citius parentibus auferatur? 34. Dicet aliquis: Ergo dissuades nuptias? Ego vero suadeo, et eos damno qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝓ liberis habet : fecunda successorib: sterilis or¬
bitatib : nescit funera : nouit heredes. Sic sc̃a ȩccłia
ĩmacłata coitu: fecunda partu: uirgo ẽ castitate.:
mater ẽ ꝓle. Concipit itaq nos uirgo: ñ uiro plena
s sp̃u. Parit nos uirgo. ñ cũ dolorib mẽbroꝵ: s eũ
gaudiis angłoꝵ. Nutrit nos uirgo. ñ corporis lacte
s apłi: quo infirmã adhuc crescentis popłi lactauit
ȩtatẽ. Quȩ gͥ nupta plures liberos habet qͣm sc̃a ec¬
cłia: quȩ uirgo ẽ sacram̃tis. mater est popłis : Cuiꝰ
sȩcunditatẽ etiã scriptura testat᷑ dicens: qͣm plures
filii desertȩ magis qͣm eiꝰ quȩ habet iurũ. Nr̃a uirũ ñ ha
bet. s ħt sponsũ: eo qͦd siue ȩccłia in popłis. siue aĩa in
singłis. dei uerbo sine ullo fluxu pudoris. qͣsi sponso
nubit ȩt̾no: effȩta iniuriȩ : fȩta rationis. Nudistis¬

Expanded text:
omnes pro liberis habet: fecunda successoribus, sterilis oromnes pro liberis habet: fecunda successoribus, sterilis orbitatibus, nescit funera, novit haeredes. 31. Sic sancta Ecclesia immaculata coitu, fecunda partu, virgo est castitate, mater est prole. Parturit itaque nos virgo non viro plena, sed spiritu. Parit nos virgo non cum dolore membrorum, sed cum gaudiis angelorum. Nutrit nos virgo non corporis lacte, sed Apostoli , quo infirmam adhuc crescentis populi lactavit aetatem. Quae igitur nupta plures liberos habet quam sancta Ecclesia, quae virgo est sacramentis, mater est populis, cujus fecunditatem etiam Scriptura testatur dicens: Quoniam plures filii desertae magis quam ejus qbet, sed habet sponsum; eo quod sive Ecclesia in populis, sive anima in singulis, Dei verbo, sine ullo flexu pudoris, quasi sponso innubit aeterno, effeta injuriae, feta rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam qͣnto p̃cio opus ẽ. ne etiã pulehra displiceat: hine
p̃ciosa collo dependent ornam̃ta: inde ꝑ humũ uestis trahit᷑
aurea. Emit᷑ gͥ hec species. an habet᷑: Qͥad qͦd etiã uarie
odorũ adhibent᷑ illecebrȩ: gẽmis onerant᷑ aures: ocłis
color alter infundit᷑ : Qͥa ibi remanet suũ: ubi tã multa
mutant᷑ : Sensus suos amittit mulier: & uiuere posse
se credit: Uos uͦ beatȩ uirgines quȩ talia torm̃ta
potiꝰ qͣm ornam̃ta nescitis: quib pudor sẽs uerecunda
suffusus ora. & bona castitas ẽ decori: ñ humanis addic¬
tȩ ocłis alieno errore merita ur̃a pensatis. Habetis sa¬
tis forma. ñ corporis: quã nulla extinguet etas. nul¬
la eriꝑe mors potest: nulla egritudo corrumꝑe. Solus
formȩ arbiter petit᷑ ds : qui etiã in corpore minꝰ pul¬
chro diligat aĩas pulchriores. Non uteri onus notũ: ñ
dolor partus: & tam̃ numerosior soboles piȩ mentis. q̃

Expanded text:
Jam quanto pretio opus est, ne etiam pulchra displiceat! Hinc Jam quanto pretio opus est, ne etiam pulchra displiceat! Hinc pretiosa collo dependent monilia, inde per humum vestis trahitur aurata. Emitur igitur haec species, an habetur? Quid, quod etiam ad odorem variae adhibentur illecebrae! 154 Gemmis onerantur aures, oculis color alter infunditur. Quid ibi remanet suum, ubi tam multa mutantur? Sensus suos amittit mulier, et vivere posse se credit? 30. Vos vero, beatae virgines, quae talia tormenta potius quam ornamenta nescitis: quibus pudor sanctus verecunda suffusus ora, et bona castitas est decori: non humanis addictae oculis, alieno errore merita vestra pensatis. Habetis satat forma, non corporis: quam nulla exstinguit aetas, nulla eripere mors potest, nulla aegritudo corrumpere. Solus formae arbiter petatur Deus, qui etiam in corpore minus pulchro diligat animas pulchriores. Non uteri onus notum, non dolor partus; et tamen numerosior soboles piae mentis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
meditant᷑ adulteriũ castitatis. Quanta hic amentia effi¬
giẽ mutare naturȩ: picturã querere: & dũ uerent᷑ ma¬
ritale uidiciũ. ꝓdere suũ: Prior enĩ de se ꝓnuntiat: q̃
cupit mutare qͦd nata ẽ. Ita dũ alii studet placere:
priꝰ ipsa sͥ displicet. Quẽ mulier iudicẽ ueriorẽ requi¬
rimꝰ deformitatis tuȩ qͣm te ipsã: quȩ uideri times:
Si pulchra es. qͥd absconderis: Si deformis. eur te for¬
mosã ẽẽ mentiris : nec tuȩ conscientiȩ. nec alieni gr̃am
erroris habitura: Ille enĩ aliã diligit. tu alteri uis
placere: & irasceris si amet aliã. qͥ adulterare in te do¬
cet᷑: Male magistra es: iniuriȩ tuȩ lenocinari refugit.
etiã quȩ passa lenonẽ ẽ. Ac licet uilis mulier: ñ alteri
tam̃ s sibi peccat. Tolerabiliora ꝓpe modũ in adult̾io
erimina st̃. Ibi enĩ pudicitia: hic natura adulterat᷑.

Expanded text:
meditantur adulterium castitatis. Quanta hic amentia, effimeditantur adulterium castitatis. Quanta hic amentia, effigiem mutare naturae, picturam quaerere; et dum verentur maritale judicium, prodere suum! Prior enim de se pronuntiat, quae cupit mutare quod nata est. Ita dum aliis studet placere, prius sibi ipsa displicet. Quem judicem, mulier, veriorem requirimus deformitatis tuae, quam te ipsam, quae videri times! Si pulchra es, quid absconderis? Si deformis, cur te formosam esse mentiris, nec tuae conscientiae, nec alieni gratiam erroris habitura? Ille enim alteram diligit, tu alteri vis placere. Et irasceris si amet aliam, qui adulterare in te docetur? Mala magistra es injuriae tuae. Lenocinari enim refugit, etiam quae passa lenonem est; ac licet vilis mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat: tolerabilioraque propemodum in altero crimina sunt; ibi enim pudicitia, hic natura adulteratur. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑiełis desinit: priꝰ dolori futurũ qͣm uoluptati. Piculo
emit᷑: nec ꝓ arbitrio possidet᷑. Qͥd recenseã nutriendi mo¬
lestias: instituendi. & copulandi: feliciũ st̃ istȩ miseriȩ.
habet mat̾ heredes: s auget dolores. Nam de adu̾sis ñ
oportet dicere: ne scĩssimoꝵ parentũ animi contremiscat
Uide mi soror qͣm graue sit pati qͦd ñ oportet audiri: &
hȩc in p̃senti sclło. Uenient aut̃ dies ut dicant. Beatȩ steriles
generant: filia aut̃ regni abstinet a uoluptate uiri. &
uoluptate carnis: ut sit sc̃a & corpore & sp̃u. Qͥd gͦ fa¬
quas ante uissit ds seriuire qͣm seruos: Quȩ eo ꝓsequor.
ut indulgentiꝰ obsequant᷑: quib hoc si ꝓbȩ st̾ merces ẽ
caritatis: si imꝓbe pena delicti. Hinc illa nascunt᷑
incentiua uitioꝵ: ut quesitis colorib ora depingant.
dũ uris displicere formidant. De adulterio uultus:

Expanded text:
in periculis desinit, prius dolori futurum, quam voluptati! Periculis in periculis desinit, prius dolori futurum, quam voluptati! Periculis emitur, nec pro arbitrio possidetur. 26. Quid recenseam nutriendi molestias, instituendi et copulandi? Felicium sunt istae miseriae. Habet mater haeredes, sed auget dolores. Nam de adversis non oportet dicere, ne sanctissimorum parentum animi contremiscant. Vide, mi soror, quam grave sit pati, quod non oportet audiri. Et haec in praesenti saeculo. Venient autem dies, quando dicant: Beatae steriles,generant: filia autem regni abstinet a voluptate viri, et a voluptate carnis; ut sit sancta corpore et spiritu. quas ante jussit Deus servire quam servos ? Quae eo prosequor, ut indulgentius obsequantur; quibus hoc si probae, merces est charitatis: si improbae, poena delicti. 28. Hinc illa nascuntur incentiva vitiorum, ut quaesitis coloribus ora depingant, dum viris displicere formidant, et de adulterio vultus
Abbreviated transcription (Latin):
ego qͥdem dissuadeo matrimoniũ: s uͥginitatis attero
beneficiũ. Qui infirmꝰ ẽ inqͥt: olera manducet. Aliud exi¬
go: aliud admiror. Alligatus es uxori: noli querere solu¬
tionẽ. Solutꝰ es ab uxore: ne quesieris uxorẽ. Hoc p̃cep¬
tũ ẽ copulatis. De uirginib aut̃ qͥd ait: d̾ qͥ matrimonio
iungit uirginẽ suã benefacit: & qͥ ñ iungit meliꝰ facit.
Illa ñ peccat si nubat: hȩc si ñ nubat ȩt̾na ẽ. Ibi remediũ
infirmitatis : hic głia castitatis. Illa ñ rep̃hendit᷑: ista
laudat᷑. Conferamꝰ si placet bona mulierũ: cũ ultimiᷤᷤ
uirginũ. Iactet licet fecundo se mulier nobilis partu:
quo plures generau̾it. plus laborat. Numeret solatia fi¬
lioꝵ: s numeret parit̾ & molestias. Nubit & plorat. Qua¬
lia st̃ uota quȩ flent᷑: Concipit: & grauescit. Prius utiq
impedimentũ fecunditas incipit afferre qͣm fruetũ. Par¬
turit: & egrotat. Quã dulce pignꝰ qͦd ã ꝑiculo incipit: et

Expanded text:
ego quidem dissuadeo matrimonium, sed virginitatis attexo beneficium. Qui infirmus est, inquit, olera manducet . Aliud exigo, aliud admiror. Alligatus es uxori? Noli quaerere solutionem. Solutus es ab uxore? Ne quaesieris uxorem . Hoc praeceptum est copulatis. De virginibus autem quid ait? Et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit: et qui non jungit, melius facit . Illa non peccat, si nubat: haec si non nubat, aeterna est. Ibi remedium infirmitatis, 153 hic gloria castitatis. Illa non reprehenditur, ista laudatur. 25. Conferamus, si placet, bona mulierum cum ultimis virginum. Jactet licet fecundo se mulier nobilis partu: quo plures generaverit, plus laborat. Numeret solatia filiorum, sed numeret pariter et molestias. Nabit et plorat. Qualia sunt vota, quae flentur! Concipit et gravescit. Prius utique impedimentum fecunditas incipit afferre, quam fructum. Parturit, et aegrotat. Quam dulce pignus quod a periculo incipit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut te in ipso quietis exordio rerũ sclariũ eura li¬
berã. diuina meditantẽ somnꝰ inueniat. Deniq etiã
cubitũ iret tibice innuebat molliora canere: ut
anxia curis scłarib corda mulceret. S ille sieut
is qui laterẽ lauat: scłaria scłarib frustra cupie¬
bat abolere. Magis enĩ se oblinibat luto: qͥ reme¬
diũ a uoluptate querebat. Nos aut̃ t̾renoꝵ uitioꝵ
colluitione detersa: ab om̃i inqͥnam̃to carnis men¬
tiũ int̾na mundemꝰ. Sẏmbolũ qͦq specialit̾ debemꝰ
tanqͣm nr̃i signacłm cordis antelucanis horis coti¬
die recensere. Qd etiã cũ horremꝰ aliqͥd animo re¬
currendũ ẽ. Quando enĩ sine militiȩ sacram̃to nu¬
les in tentorio ẽ. bellator in p̃lio: Nam illud qͥs ñ¬

Expanded text:
ut te in ipso quietis exordio rerum saecularium cura liut te in ipso quietis exordio rerum saecularium cura liberam, divina meditantem somnus inveniat. Denique etiam cubitum iret, tibicinem jubebat molliora canere, ut anxia curis saecularibus corda mulceret. Sed ille, sicut is qui laterem lavat, saecularia saecularibus frustra cupiebat abolere; magis enim se oblinibat luto, qui remedium a voluptate quaerebat: nos autem terrenorum vitiorum colluvione detersa, ab omni inquinamento carnis mentium interna mundemus. 20. Symbolum quoque specialiter debemus tamquam nostri signaculum cordis antelucanis horis quotidie recensere: quo etiam cum horremus aliquid, animo recurrendum est. Quando enim sine militiae sacramento, miles in tentorio, bellator in praelio? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ubera. Eo quippe melior ager: qͦ numerosior frue¬
tus. Ergo & tu boni agricolȩ exemplũ secuta: ñ
ꝑennib ieiuniis tanqͣm dep̃ssis uomerib humũ
tuã scindas. Floreat in ortis tuis rosa pudoris.
liliũ mentis : & irriguũ sacri sanguinis uiolar ia
bibant fontẽ. Uulgo hoc fert̃. Qͦd uelis ꝓlixe face¬
re: aliqͣndo ne feceris. Debet ẽẽ aliqͥd qͦd quadra¬
gesime dieb addat᷑: s ita ut nichil ostentationis
causa fiat. s religionis. Oratio qͦq nos dõ erebra
cõmendet. Sic enĩ ꝓpb̃a dicit. septies in die. laudẽ dixi
tͥ. qui regni erat necessitatib occupatꝰ. Qͥ d nos fac̃e
oportet qui legimꝰ. uigilate & orate ne intretis in
tẽptationẽ: Certe sollemnes orationes cũ gr̃aꝵ ac¬
tione st̃ deferendȩ. cũ ẽ somno surgimꝰ. cũ ꝓdimꝰ
psalmos cũ oratione dñica frequenti contexas uice.
uł cũ eiugilaueris. uł anteqͣm corpꝰ sopor irriget:

Expanded text:
ubera. Eo quippe melior ager est, quo numerosior frucubera. Eo quippe melior ager est, quo numerosior fructus. Ergo et tu boni agricolae exemplum secuta, non perennibus jejuniis tamquam depressis vomeribus humum tuam findas. Floreat in hortis tuis rosa pudoris, lilium mentis, et irriguum sacri sanguinis violaria bibant fontem. Vulgo hoc ferunt: Quod velis prolixe facere, aliquando ne feceris. Debet esse aliquid, quod Quadragesimae diebus addatur: sed ita, ut nihil ostentationis causa fiat, sed religionis. 18. Oratio quoque nos Deo crebra commendet. Si enim propheta dicit: Septies in die laudem dixi tibi , qui regni erat necessitatibus occupatus; quid nos facere oportet, qui legimus: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem ? Certe solemnes orationes cum gratiarum actione sunt deferendae, cum e somno surgimus, cum prodipsalmos cum oratione Dominica frequenti contexas vice, vel cum evigilaveris, vel antequam corpus sopor irriget;
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ : eadẽ tam̃ donec adolescit exuberat. Inuet̾ata
amputet᷑ ne siluescat sarm̃tis: aut fetu nimio exa¬
nimata moriat᷑. Bonꝰ agricola optimã uitẽ & fruc¬
tũ t̾rȩ cohibet. & defendit a frigore : & ne meridi¬
ano sole urat᷑ explorat. Agrũ qͦq uicib exercet:
uł si ñ patit᷑ ociosũ. diu̾sa alternat semina: muta¬
tis ut fȩtib arua reqͥescant. Tu qͦq uirgo uete¬
rana pectoris tui colles diu̾sis saltẽ seminib sere:
ñc alimoniis medioerib. ñc ieuiniis parciorib. lecti¬
one. oꝑe. p̃ce: ut mutatio laboris induciȩ sint qui¬
etis. Non totus messem generat ager. hinc de col¬
lib uineta consurg̃t: illic prurescentes cernas
oliuas: hic olentes rosas. Sepe etiã relictis aratris
ipse ualidꝰ agricola solũ digito scarpit. ut florũ
deponat radices: & asꝑis manib quib luctantes
int̾ uineta flectit iuuencos. mollit̾ ouiũ pressat

Expanded text:
matur. Eadem tamen donec adolescit, exuberet, et inveterata matur. Eadem tamen donec adolescit, exuberet, et inveterata putetur; ne silvescat sarmentis, aut fetu nimio exanimata moriatur. Bonus agricola optimam vitem et fotu terrae cohibet, et defendit a frigore, et ne meridiano sole uratur, explorat. Agrum quoque vicibus exercet: vel si non patitur otiosum, diversa alternat semina, mutatis ut fetibus arva requiescant. Tu quoque, virgo veterana, pectoris tui colles diversis saltem seminibus sere, nunc alimoniis mediocribus, nunc jejuniis parcioribus, lectione, opere, prece; ut mutatio laboris induciae sint quietis. 17. Non totus messem generat ager. Hinc de collibus vineta consurgunt, illic purpurascentes cernas olivas, hic olentes rosas. Saepe etiam relictis aratris, ipse validus agricola digito solum scalpit, ut florum deponat radices: et asperis manibus quibus luctantes inter vineta flectit juvencos, molliter ovium pressat
Abbreviated transcription (Latin):
riq deferri nesciant mentiũ religioni. qͦd defer̃t¬
Quȩ apud alios maior haberis apud te minor: exem¬
plis ita omnẽ disciplinã ñ solũ uirtute adȩ quausti.
s etiã emulatione uicisti. Nanq ieiuniũ in p̃ceptis
habemꝰ s singłoꝵ dierũ: tu autẽ multiplicatis no¬
ctib ac dieb innumera tẽpora sine cibo transigis:
& siqͣndo rogaris ut cibũ sumas: paulisꝑ deponas
codicẽ: respondes ilico. Non in solo pane uruit ho¬
mo: s in om̃i uerbo dĩ. Ipse epularũ usus. cibus ob¬
uius: ut edendi fastidio ieuniũ desideret᷑. Potus
ex fonte : fletus in p̃ce: somnꝰ in codice. Hȩe iunio¬
rib conuenire annis : donec mens ȩui matura ca-¬
nesceret. Ast ubi domiti tropheũ corporis uirgo
sustulerit. moderandũ labori: ut magistra sup¬
pari reseruet᷑ ȩtati. Cito fȩcundis onerata palmi¬
tib emeritȩ ȩtatis uitis crepat. nͥ aliqͣndo repri¬

Expanded text:
rique deferre nesciant mentium religioni, quod deferrique deferre nesciant mentium religioni, quod deferquae apud alios majora veris, apud te 178 minora exemplis; ita omnem disciplinam non solum virtute adaequasti, sed etiam aemulatione vicisti. Namque jejunium in praeceptis habemus, sed singulorum dierum: tu autem multiplicatis noctibus ac diebus, innumera tempora sine cibo transigis; et siquando rogaris ut cibum sumas, paulisper deponas codicem, respondes illico: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ipse epularum usus cibis obviis; ut edendi fastidio jejunium desideretur: potus e fonte, fletus in prece, somnus in codice. 16. Haec junioribus convenere annis, donec mens aevi matura canesceret: ast ubi domiti trophaeum corporis virgo sustulerit, moderandum labori, ut magistra suppari servetur aetati. Cito fecundis onerata palmitibus emeritae aetatis vitis crepat, nisi aliquando repri
Abbreviated transcription (Latin):
iubet᷑ ne in meretricios amores indiciis insolentib
ꝓdat: E tu in misterio dei uirgo. gemitu. exereatu.
tussi. risu abstine. Qd ille in conuruno potest: tu in
misterio ñ potes: Uocis uirginitas pͥma signet᷑: clau¬
dat ora pudor: debilitatẽ excludat religio: insti¬
tuat consuetudo naturã. Uirginẽ mͥ priꝰ grauitas
sua nuntiet pudore obuio. gradu sobrio. uultu
modesto: & p̃nuntia integritatis anteeant signa
uirtutis. Non satis ꝓbabilis uirgo ẽ: quȩ requiritur
cũ uidet᷑. Frequens sermo ẽ. cũ plurima ranarũ mur¬
mura religiosȩ aurib plebis obstreꝑent. sacerdotẽ
dei p̃cepisse ut conticescerent. ac reuerentiã sacrȩ
deferrent orationi: t̾c subito circũ fusos strepitus
quieuisse. Silent gͥ paludes: hoĩes ñ sileb̾t: E irra¬
tionale animal ꝑ reuerentiã recognoscit qͦd ꝑ na¬
turã ignorat. hominũ tantã ẽe ĩmodestiã: ut ple-¬

Expanded text:
jubetur ne meretricios amores indiciis insolentibus jubetur ne meretricios amores indiciis insolentibus prodat? Et tu in mysterio, Dei virgo, gemitus, screatus, tussis, risus abstine. Quod ille in convivio potest, tu in mysterio non potes? Voce virginitas prima signetur, claudat ora pudor, debilitatem excludat religio, instituat consuetudo naturam. Virginem mihi prius gravitas sua nuntiet, pudore obvio, gradu sobrio, vultu modesto; et praenuntia integritatis anteeant signa virtutis. Non satis probabilis virgo est quae requiritur, cum videtur. 14. Frequens sermo est, cum plurima ranarum murmura religiosae auribus plebis obstreperent, sacerdotem Dei praecepisse ut conticescerent, ac reverentiam sacrae deferrent orationi; tunc subito circumfusos strepitus quievisse. Silent igitur paludes, homines non silebunt? Et irrationabile animal per reverentiam recognoscit, quod per naturam ignorat: hominum tanta est immodestia, ut ple
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo quȩ de filio dicebant᷑. Ꝙ tu cũ legit᷑ aliqͥd
noli fabulando obstreꝑe: s mentẽ admoue. An qͥcqͣm
ẽ indigniꝰ qͣm oracula diuina circũstrepi ne audiant᷑.
ne credant᷑ ne reuelent᷑: circũsonare sacram̃ta con¬
fusis uocib ut impediat᷑ oratio ꝓ salute deꝓmpta om¬
niũ: Gentiles idolis suis reuerentiã tacendi defer̃t:
unde illud exemplũ ꝓdit᷑. Alexandro sacrificante ma¬
cedonũ rege. puerulũ barbarũ qui ei lum̃ accende¬
ret excepisse ignẽ brachio. atq adusto corpore man¬
sisse ĩmobilẽ: nec dolorẽ ꝓdidisse gemitui. nec tacito
penã indicasse fletu. Tanta in puero barbaro fuit¬
fuit disciplina reuerentiȩ: ut naturã uinceret.
atq ille ñ deos qͥ nulli erant s regẽ timebat. Qͥd
enĩ timeret eos qͦs idem ignis si contigisset arsisseg:
Quanto meliꝰ qͦd quid̃a in conuiuio patris adolesces

Expanded text:
in corde suo quae de Filio dicebantur : et tu cum legitur aliin corde suo quae de Filio dicebantur : et tu cum legitur alise ostenditur; noli fabulando obstrepere, sed mentem admove. An quidquam est indignius, quam oracula divina circumstrepi, ne audiantur, ne credantur, ne revelentur: circumsonare sacramenta confusis vocibus, ut impediatur oratio pro salute deprompta omnium? 12. Gentiles idolis suis reverentiam tacendo deferunt. Unde illud exemplum proditur: Alexandro sacrificante Macedonum rege, puerulum barbarum qui ei lumen accenderet, excepisse ignem brachio, atque adusto corpore, mansisse immobilem, nec dolorem prodidisse gemitu, nec tacito poenam indicasse fletu. Tanta in puero barbaro fuit disciplina reverentiae, ut natura vinceretur. Atque ille non deos, qui nulli erant, sed regem timebat. Quid enim timeret eos, quos si idem ignis contigisset, arsissent? 13. Quanto melius quod quidam in convivio patris adolescens
Abbreviated transcription (Latin):
An uͦ medioere pudoris exemplũ ẽ. qͦd rebecca cũ
ueniret ad nuptias & sponsũ uidisset. uelam̃ accepit:
ne pͥus uideret᷑ qͣm iungeret᷑: Et utiq pulchra uͥgo¬
ñ decori timuit. s pudori. Qͥd rachel. quẽ ad modũ
extoto oscło fleuit & gemuit: Nec flere desisset: nͥ
& pietatis ñ omisit affectũ. Qͥd si iuiro dicit᷑. uirginẽ
ne consideres ne qͣndo scandalizet te. qͥd dicendũ ẽ
saeratȩ uirgini: Quȩ si amet. animo peccat: si amat᷑
& facto. Maxima ẽ uirtus tacendi: presertĩ in ȩccła.
Nulla te diuinarũ sententia fugiet lectionũ: si aurẽ
admoueas. uocẽ p̃mas. Nullũ ex ore uerbũ qͦd reuo¬
care uelis ꝓferas: s parcior loquendi fiducia sit: co¬
piosũ qͥppe in multiloqͥo peccatũ. Homicidȩ dictũ ẽ
peccasti quiesce ne pecces ampliꝰ: s uirgini dicendũ ẽ
quiesce ne pecces. Conseruabat enĩ maria ut legimꝰ oĩa

Expanded text:
An vero mediocre pudoris exemplum est, quod Rebecca cum An vero mediocre pudoris exemplum est, quod Rebecca cum veniret ad nuptias, et sponsum vidisset, velamen accepit ; ne prius videretur, quam jungeretur? Et utique pulchra virgo non decori timuit, sed pudori. Quid Rachel; quemadmodum extorto osculo, flevit et gemuit: nec flere desisset, niset pietatis non omisit affectum. Quod si viro dicitur: Virginem ne consideres, ne quando scandalizet te ; quid dicendum est sacratae virgini, quae si amet, animo peccat, si amatur, et facto? 11. Maxima est virtus tacendi, praesertim in Ecclesia. Nulla te divinarum sententia fugiet lectionum, si aurem admoveas, vocem premas. Nullum ex ore verbum quod revocare velis, proferas: sed parcior loquendi fiducia sit. Copiosum quippe in multiloquio peccatum. Homicidae dictum est: Peccasti, quiesce , ne peccaret amplius: sed virgini dicendum est: Quiesce, ne pecces. Conservabat enim Maria, ut legimus, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: ut testificent᷑ quȩ habuerit oppbria. S a
fabulis. ad ꝓposita reuertam᷑. Escis qͦq om̃ib quȩ
gignant mẽbris calorẽ parce utendũ puto: carne
enĩ etiã aquilas uolantes deponunt. In uobis qͦq
ales interior. illa de qua legimꝰ. renouabit᷑ sic̃ aqͥlȩ
iuuentꝰ tua: sublime tenens uirgineo prepes uo¬
latu suꝑfluȩ carnis nesciat appetentiã. Conuimoꝵ
deuitandȩ celebritates: fugiendȩ salutationes. Ipsas
uisitationes in uiniorib ẽe parciores uolo: si forte
deferendũ sit parentib aut ȩqualib. Terit᷑ enĩ offici¬
is pudor. audacia emicat. risus obripit. modestia sol¬
uit᷑: dũ affectat᷑ urbanitas. Int̾roganti ñ respondere
diuinis in ȩccłia iubent᷑ tacere domi uiros suos int̾¬
rogare. de uirginib qͥd cautũ putamꝰ: in quib pu¬
dor ornat ȩtatẽ. taciturnitas c̃omendat pudorẽ:

Expanded text:
habuit, ut testificentur quae habuit opprobria. Sed a habuit, ut testificentur quae habuit opprobria. Sed a fabulis ad propositum revertamur. VIII. Escis quoque omnibus quae gignant membris calorem, parce utendum puto: carnes enim etiam aquilas volantes deponunt. In vobis quoque ales interior illa, de qua legimus: Renovabitur sicut aquila juventus tua , sublime tenens, virgineo praepes volatu superfluae carnis nesciat appetentiam. Conviviorum devitandae celebritates, fugiendae salutationes. IX. Ipsas visitationes in junioribus esse parciores volo, si forte deferendum sit parentibus aut aequalibus. Teritur enim officiis pudor, audacia emicat, risus subrepit, modestia solvitur, dum affectatur urbanitas: interroganti non responderedivinis in Ecclesia jubentur tacere, domi viros suos interrogare : de virginibus quid cautum putamus, in quibus pudor ornat aetatem, taciturnitas commendat pudorem? 10.
Abbreviated transcription (Latin):
equis dicat᷑ furorẽ ĩmisisse : quo eiꝰ magna potentia
p̃dicet᷑ qͦd uiuenẽ ñ uirtute uicit. s fraude decepit.
Unde etiã sacrificiũ qͥt annis instaurant dianȩ. ut
equus ĩmolet᷑ ad eiꝰ aras quã uirginẽ dicunt: quȩ id
qͦd etiã meretrices erubescere solent. amare potuit
ñ amantẽ. S habeant ꝑ me licet fabulȩ suȩ auctori¬
tatẽ. quasi ñ licet scelestũ utrũq minꝰ tam̃ sit uiue¬
nẽ amore adulterȩ sic flagrasse ut ꝑiret. qͣm duos
ut ipsi dicunt dos de adulterio certasse. iouem autẽ
dolore scortantis filiȩ in medicũ uindicasse adulteri.
qͦd eiꝰ curasset uulnera qͥ dianã in siluis adulteraret. Ue¬
ris. Dent dianȩ regnũ in siluis quas incolebat: ut
confirment adulteriũ qͦd gerebat. Dent esculapio
qͦd mortuũ reformauerit: dũ mͦ ꝓfiteant᷑ qͦd fulmi¬
natꝰ ipse ñ euaserit. Dent etiã ioui fulmina quȩ ñ

Expanded text:
equis dicatur furorem immisisse, quo ejus magna potentia equis dicatur furorem immisisse, quo ejus magna potentia praedicetur; quod juvenem non virtute vicit, sed fraude decepit. Unde etiam sacrificium quotannis instaurant Dianae, ut equus ad ejus immoletur aras. Quam virginem dicunt, quae id quod etiam meretrices erubescere solent amare potuit non amantem. Sed habeant, per me licet, fabulae suae auctoritatem; quia licet scelestum utrumque, minus tamen sit juvenem amore adulterae sic flagrasse ut periret, quam duos, ut ipsi dicunt, deos de adulterio certasse: Jovem autem dolorem scortantis filiae in medicum vindicasse adulteri, quod ejus curarit vulnera, qui Dianam in silvis adulteraverit, veris. Dent Dianae regnum in silvis quas incolebat, ut confirment adulterium quod gerebat. Dent Aesculapio quod mortuum reformaverit, dummodo profiteantur quod fulminatus ipse non evaserit. Dent etiam Jovi fulmina quae non
Abbreviated transcription (Latin):
gat ei cuiꝰ ẽ uirtus. Inȩqualitatẽ ñ recipit ꝑfecta
diuinitas. Dilige gͥ quẽ pat̾ diligit: honorifica quẽ
honorificat
pat̾ filiũ. Qui enĩ ñ honorificat
no rificat patrẽ: & qͥ negat fi¬
liũ. nec patrẽ habet. Hȩc quantũ ad fidẽ. S int̾dũ
etiã cũ fides tuta : iuuentus suspecta ẽ. Modico itaq
uino utere ne infirmitatẽ corporis augeas: ñ ut uo¬
luptatẽ excites. Incendunt enĩ parit᷑ duo: uinũ &
adolescentia. Infrenent etiã tenerã etatẽ ieiunia:
& parsimonia eibi retinacłis quibda indomitas co¬
hibeat cupiditates. Ratio reuocet: mitiget spes:
restringat metus. Nam qͥ moderari nescit cupidita¬
tib: is quasi equis raptatus indomitis uoluit᷑ ob¬
terit᷑ laniat᷑ affligit᷑. Qͦd aliqͣndo iuueni ob amorẽ
dianȩ contigisse ꝓdit᷑. S poeticis mendaciis colorat᷑
fabula: ut neptinꝰ p̃lati riualis dolore meitatus

Expanded text:
gat cujus est virtus. Inaequalitatem non recipit perfecta gat cujus est virtus. Inaequalitatem non recipit perfecta divinitas. Dilige igitur quem Pater diligit: honorifica, quem honorificat Pater: Qui enim non honorificat qui negat Filium, nec Patrem habet . Haec quantum ad fidem. V. Sed interdum etiam cum fides tuta sit, juventus suspecta est. Modico itaque vino utere, ne infirmitatem corporis augeas , non ut voluptatem excites; incendunt enim pariter duo, vinum et adolescentia. Infrenent etiam teneram aetatem jejunia, et parcimonia cibi retinaculis quibusdam indomitas cohibeat cupiditates. Ratio revocet, mitiget spes, restringat metus. Nam qui moderari nescit cupiditatibus, is sicut equis raptatus indomitis, volvitur, obteritur, laniatur, affligitur. VI. Quod aliquando juveni ob amorem Dianae contigisse proditur. Sed poeticis mendaciis coloratur fabula, ut Neptunus praelati rivalis dolore incitatus,