comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sos fr̃s. uł aꝑtoᷤᷤ aduersarios deicere tẽptat. Labia sapien¬
tiũ disseminabunt scientiã: cor stultoꝵ dissimile erit. Labia
eatholicoꝵ disseminabunt p̃dicando scientiã ꝑfec̾tȩ fidei:
cor hereticoꝵ dissimile erit. qr ꝑfidiã ꝓ ẽscientia c̃cipit.
ut doceat. Pocest ⁊ ita intellegi. qđ eor stultoꝵ etiã sibuet¬
ipsi dissimile erit. dũ mutabilitate se diu̾sarr̃ cogitatiomr̃
uariũ exibet.  nũꝗͣ. idẽ qđ fuerat inanet. Cui contͣ de
ãpliꝰ in diuersa mutati uictime ĩpioꝵ abhominabiles dño.
uota iustoꝵ placabilia. Orationes. oꝑa. ⁊ sacrificia hereticoꝵ
abominabit᷑ dñs: i uota eoꝵ accepta habet. qͥ fidẽ catholicã
iustiꝰoꝑib affirmant. Doctrina mala deserentiũ uiã. qͥ in¬
crepationes odit moriet᷑. sala ẽ doctrina eoꝵ qͥ uiã deserrii

Expanded text:
r apertos adversarios dejicere tentat. Labia sapientium disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Labia catholicorum disseminabunt praedicando scientiam rectae fidei, cor haereticorum dissimile erit, quia perfidiam pro scientia concipit ut doceat. Potest et ita intelligi, quia cor stultorum et sibimetipsi dissimile erit, dum mutabilitate se diversarum cogitationum varium exhibet, et nunquam idem quod fuerat manet. Cui contra de amplius in diversa mutati . Victimae impiorum abominabiles Domino, vota justorum placabilia. Orationes, opera et sacrificia haereticorum abominatur Dominus, et vota eorum accepta habet, qui fidem catholicam justis operibus affirmant. Doctrina mala deserentium viam: qui increpationes odit, morietur. Mala est doctrina et eorum qui viam deserunt
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq ꝓficiendo ad cathedrã usq doctoris ascendit. Deniq
paulus qͥ inerepationi sui ẽditoris se se humilit̾ substrauit:
ad sedẽ postmodũ apłicȩ dignitatis sublunit᷑ ꝑuenit. homi¬

Expanded text:
plerumque proficiendo ad cathedram usque doctoris ascendit. Denique plerumque proficiendo ad cathedram usque doctoris ascendit. Denique Paulus, qui increpationi sui conditoris sese humiliter substravit, ad sedem postmodum apostolicae dignitatis sublimiter pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
iona. qr caro ⁊ sanguis ñ reuelauit tͥs pat̾ meus qͥẽ in
scęlis. lur oculoꝵ lȩtificat animã: i fama bona ĩpinguat ossi
lure m̃tẽ delectat humanã. cũ se lucẽ celestiũ archanoꝵ dño
reuelante ꝑcepisse cognoscit. Qd̾ alia editio manifestiꝰ dicit.
uidens bona oculus oblectat cor.b̾ona utiq dñi in t̾ra iuuen
extrinsecus tristis incedere inimico affligente uidet᷑. fama
qͦq illa felicissima qͣ nr̃os ñ solũ actus ⁊ sermones s ⁊ cogitatꝰ
anglis deferentib in cȩlo patere cognouimꝰ pinguedinẽ
dilectionis ⁊ fidei nr̃is uirtutib ne deficiendo arescant exibet.
Qͣ uco enĩ certiꝰ tenemꝰ occulta nr̃i cordis simul ⁊ aꝑta oꝑiꝰ. diui¬
nis patere c̃spectib tͣnto magis forticudinẽ nr̃e bonȩ acti¬
onis oleo caritatis eiꝰ ne lassescat ĩpinguare satagimꝰ. Auri
quę audit increpationes uitȩ: in medio sapienciũ cõmora¬
sbit᷑ discipłs qͥ increpationib docentiũ obedient̃ annuit.

Expanded text:
 Pater meus qui in coelis est . Lux oculorum laetificat animam, fama bona impinguat ossa. Jure mentem delectat humanam, cum se lucem coelestium arcanorum Domino revelante percepisse cognoscit, quod alia editio manifestius dicit, videns bona oculus oblectat cor, bona utique Domini in terra viextrinsecus tristis incedere inimico affligente videtur. Fama quippe illa felicissima, qua nostros non solum actus, et sermones, sed et cogitatus Angelis descendentibus, in coelo patere cognovimus, pinguedinem dilectionis et fidei nostris virtutibus, ne deficiendo arescant, exhibet. Quanto enim certius tenemus occulta nostri cordis simul et aperta operis divinis patere conspectibus, tanto magis fortitudinem nostrae bonae actionis oleo charitatis ejus, ne lassescat, impinguare satagimus. Auris quae audit increpationes vitae, in medio sapientium commoratur. Discipulus qui increpationibus docentium obedienter annuit,
Abbreviated transcription (Latin):
lis frangit irã: sermo durꝰ suscitat furorẽ. Qͥ uerba incre¬
pantis humilit̾ suscipit: iã ꝓpͥm qͣt ueniȩ reatꝰ quẽ gessit.
At qͥ suꝑb arguenti resultat: maiorẽ c̃tra se irã distric̃ti
iudicis ꝓuocat. Lingua sapientiũ ornat scientiã: os fa¬
tuoꝵ ebullit stultitiã. Lingua eatholicoꝵ patrũ ornat
scientiã diumnoꝵ eloqͥoꝵ latiꝰ exponendo quȩ scriptura
canonica aut obseure posuit. aut hystorica tantr̃ratio¬
ne scripta reliqͥt. Et̃ os hereticoꝵ ebullit stultitiã dicta
sacrȩ scripturȩ ꝑuerse intellegendo. suosq sensus eiꝰ
auctoritati p̃ponendo. Potest .⁊ de paganoꝵ philosophis
porphiriꝰ ⁊ ulianꝰ. qͥ cont᷑ eccliȩ doctores stultitiȩ suȩ flu¬
enta fundebant. Lingua placabilis lignũ uitȩ: quȩ aut̃¬
ad fructũ uitȩ ducit sẽpit̾nũ: quȩ aut̃ modũ eccłiasti¬

Expanded text:
lis frangit iram, sermo durus suscitat furorem. Qui verba increpantis humiliter recipit, jam propinquat veniae reatus quem gessit; at qui superbus arguenti resultat, majorem contra se iram districti judicis provocat. Lingua sapientium ornat scientiam, os fatuorum ebullit stultitiam. Lingua catholicorum Patrum ornat scientiam ratione scripta reliquit.-- Et os haereticorum ebullit stultitiam. Dicta sacrae Scripturae perverse intelligendo, suosque sensus ejus auctoritati praeponendo. Potest et de paganorum philosophis Porphyrius et Julianus, qui contra Ecclesiae doctores stultitiae suae fluenta fundebant.-- Lingua placabilis lignum vitae, ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. tã isi apud homines melior ȩ̨stimet᷑. Ille enĩ palã
om̃ib ostendit stultitiam suã. iste aut̃ cũ sit corde ꝑ¬
uersus. sepe simplicitatẽ simulat ⁊ iustitiã: atq apud
humanũ iudiciũ scm̃ dici se delec̾tat. cũ sit diino ex¬
samine ĩter reꝓboᷤᷤ estimatꝰ. lacebunt mali ante bonoᷤᷤ.
uĩpii ante porcas iustoꝵ. In nouissimo iudicio coronatiᷤᷤ
iustis. dãpnabunt᷑ reꝓbi qͥ cos in p̃senti p̃mebant. Qd enĩ
unt ut maiores ereptori suo gr̃as referant. uñ dic̃ ysaiaᷤ.

Expanded text:
tus, tametsi apud homines melior aestimetur: ille enim palam tus, tametsi apud homines melior aestimetur: ille enim palam omnibus suam ostendit stultitiam, iste autem cum sit corde perversus saepe simplicitatem simulat et justitiam, atque apud humanum judicium sanctum se dici delectat, cum sit divino examine inter reprobos aestimatus. Jacebunt mali ante bonos et impii ante portas justorum. In novissimo judicio coronatis justis damnabuntur reprobi, qui eos in praesenti premebant, quod enim nt, ut majores ereptori suo gratias sine fine referant. Unde de illis Isaias:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ad fructum usq suauissiniũ patriȩ cęlestis ꝑ¬
tinget. Innocens credit om̃i uerbo: astutus consi¬
Coerat gressus suos. Hanc innocentiam uetuit. ⁊ ha¬
ne habere docuit astutiã iohs cũ ait. Riñi noli¬
te om̃i sp̃ui credere. s ꝓbate sp̃e si ex dõ sunt. Sapienᷤ
timet ⁊ declinat malum: stultꝰ transilit ⁊ confidit.
Sic̃stulti ẽ de sua alacritate confidere. ⁊ torrentem
rapidũ uł uoraginẽ latiorẽ saltu uelle transire.
sapientis aut̃ ad planum uł pontẽ diuertere: ita
qͥ peccata qͣntũ ualet declinat. timens ne inuoluat᷑
malis. sapiens ẽ. Stultꝰ aut̃ ille qͥ contẽptim peccat. ẽ¬
blandiens sͥ. qr. aut posteriori tẽpore penitentiam
agat commissoꝵ. aut si repente moriat᷑ fortit̾ pęnaᷤᷤ
inferni sufferat. Et impatiens oꝑabit᷑ stultitiam:¬
mo impatiens: s multo peior ⁊ odiosior ẽ dõ uersu¬

Expanded text:
tis ad fructum usque suavissimum patriae coelestis ptis ad fructum usque suavissimum patriae coelestis pertingitur. Innocens credit omni verbo, astutus considerat gressus suos. Hanc innocentiam vetuit, et hanc haberi docuit astutiam Joannes cum ait: Charissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Domino sunt . Sapiens timet et declinat malum; stultus transilit et confidit. Sicut stulti est de sua alacritate crapidum vel voraginem latiorem saltu velle transire, sapientis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne involvatur malis, sapiens est. Stultus autem est ille qui contemptim peccat, blandiens sibi, quia aut posteriori tempore poenitentiam agat commissorum, aut, si repente moriatur, fortiter poenas inferni sufferat.-- Impatiens operabitur stultitiam,mo impatiens, sed multo pejor et odiosior Deo est versu
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ et̃nis. ⁊ reꝓbi cũ desideriis affligunt᷑ ꝑuersis:
s electi qr. in luce ambulant. amaritudinẽ suã qͣnto
sit gaudio mutanda p̃uident. Porro reꝓbi ꝓpͥa spon¬
te cȩcati qͥd in p̃senti patiant᷑ uident: qͥd in futu¬
ro sint passuri ñ p̃uident. Ideoq a futuris bonoꝵ
gaudiis ramanebunt extͣnei. qr a maritudinis
eoꝵ p̃sentis non nouerunt e̾e̾ participes. Uñ ⁊
Capte subdit᷑ Domꝰ impioꝵ delebit᷑ tabernacula
iustoꝵ germinabunt. Domti qͥppe in mansione.
tabernaculis uti solent in itinere. Domꝰ gͥ impoꝵ de¬
lebitur.qr habitationẽ uitȩ p̃sentis in qͣ semꝑ ma¬
nere desiderant ꝑdent in morte reꝓbi: ⁊ hoc qđ
ñ p̃uidebant exilium ꝑpetuȩ dãpnationis subi¬
bunt. Tabernacula aut̃ iustoꝵ germinabunt.
qr p̃sens eoꝵ conuersatio in qͣ incolȩ sunt apud do¬
mnũ ⁊ pegrini. crescentib sine cessatione meri¬

Expanded text:
runtur aeternis, et reprobi cum desideriis affliguntur perversis, runtur aeternis, et reprobi cum desideriis affliguntur perversis, sed electi, quia in luce ambulant amaritudinem suam, quanto sit gaudio mutanda praevident. Porro reprobi propria sponte caecati, quid in praesenti patiantur non vident, quid in futuro sint passuri non praevident, ideoque a futuris bonorum gaudiis remanebunt extranei, qui amaritudinis eorum praesentis non noverunt esse participes, unde et apte subditur. Domus impiorum delebitur, tabernacula justorum germinabunt. Domo quippe in mansione, tabernaculis uti solet in itinere. Domus igitur impiorum delebitur, quia habitationem vitae praesentis, in qua semper manere desiderabant, perdent in morte reprobi, et hoc quod non praevidebant, exsilium perpetuae damnationis subibunt, tabernacula autem justorum germinabunt, quia praesens eorum conversatio in qua incolae sunt apud Dominum et peregrini, crescentibus sine cessatione meri
Abbreviated transcription (Latin):
audientes. mox credebant: i accepto spu sc̃õ linguiᷤ
loquebantur om̃ib. Nunc qͦq doctrinam fidei
catholicȩ prudens qͥsq dum cathecizatur facile
ꝑcipit: quã heretici qr ꝑuerse querunt nũꝗͣ
ꝓrsus inuenuus. Uade contra uirũ stultum:
inescit labia prudentiȩ sapientia. Ideo derisor
sapientiã quã querit non inuenit. qr ⁊ si aꝑte
contra illius stultitiã disputando incedas. nes¬
cit intellegere quȩ dicis: ut arriꝰ qͥ uerbũ con¬
substantialitatis in patre ⁊ filio nusquã scriptu¬
rarũ inueniri posse contendebat. cũ ei manifeste
scriptũ obiceret᷑. ego ⁊ pater uiũ sumꝰ. ⁊ ds̃ erat uer
tiȩ moderamine regunt᷑. de sapientia solum loqui
⁊ audire dulce habent. eiꝰq meditationi oꝑam da¬
re satagunt. Cor qđ nouit amaritudinẽ animȩ suę:
Sin gaudio eiꝰ non miscebitur extraneus. Amaritudi¬
nẽ habẽt animę ⁊ electi. quamdui a gaudiis diffe¬

Expanded text:
audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sancto linguis audientes, mox credebant, et accepto Spiritu sancto linguis loquebantur omnibus. Nunc quoque doctrinam fidei catholicae prudens quisque dum catechizatur, facile percipit, quam haeretici, quia perverse quaerunt, nunquam prorsus inveniunt. Vade contra virum stultum et nescit labia prudentiae sapientia. Ideo derisor sapientiam quam quaerit non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disputando incedas, nescit intelligere quae dicis, ut Arius qui verbum consubstantialitatis in Patre et Filio, nusquam Scripturarum inveniri posse contendebat, cum ei manifeste scriptum objiceretur: Ego et Pater unum stiae moderamine reguntur, de sapientia solum loqui et audire dulce habent, ejusque meditationi operam dare satagunt. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Amaritudinem habent animae et electi, quandiu a gaudiis diffe
Abbreviated transcription (Latin):
ta eloquentia uerberat aures ac corda subiec̾toꝵ
qr uͥ ñ sunt docti p̃dicatores. frustra ad audien¬
retici in uanũ garriunt. s ꝓ uerbi fruge labo¬
rauit ille. qͥ ⁊ ipsũ uerbũ casto ore mumninare.⁊
uiã ueritatis recto discretionis pede nosset ince¬
dere. Nec mirandũ cur in p̃sepe auditores signifa¬
ri dixerimꝰ. cũ bos alatur de p̃sepi. doctor aut̃ u̾bo
audientes soleat nutrire S intuendũ qđ ⁊ de la
tu de p̃sepi reficitur: qr. iimirũ p̃dicator fidelis
⁊ audientes reficit uerbo. ⁊ eadem refectione a¬
pud dñm ipse ꝓficit Qđ in oꝑe figurat᷑ heliȩ:
qͥ apud sareptenã uiduam ꝗͣ pascit ipse pascitur
Querit derisor sapientiã. ⁊ non inuenit. doctrina
puli qͥ se se humilit̾ auditui ueritatis subdideraĩs
S ⁊ tunc doctrina prudentiũ facilis erat: qͣndo cor¬
nelius cũ domo sua ⁊ cet̾ĩ tales uerbum humilit̾

Expanded text:
ta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, ta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad audienreticus in vanum garrivit, sed pro verbi fruge laboravit: Ille, qui et ipsum verbum casto ore nominare, et viam veritatis recto discretionis pede nosset incedere. Nec mirandum cur in praesepi auditores significari dixerimus cum bos alatur de praesepi, doctor autem verbo audientes soleat nutrire. Sed intuendum quia et de labtu de praesepi reficitur; quia nimirum praedicator fidelis et audientes verbo reficit, et eadem refectione apud Dominum ipse proficit. Quod in opere figuratur: Elias qui apud Sareptanam viduam quam pascit, ipse dum pascitur. Quaerit derisor sapientiam et non invenit, doctrina puli qui se humiliter auditui veritatis subdiderant, ruerunt. Sed et tunc doctrina prudentium facilis erat, quando Cornelius cum domo sua et caeteri tales verbum humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in patria cęlesti bonis ac̾tib edificat: at uͦ reꝓbi
ea quȩ bene sunt a bonis ordinata male iuuendo
aut̃ stulti sapientiũ actus lacerent. sequentib
uerbis ostenditur cũ dicit᷑ Ambulans recto itine¬
uia. Ab ominatio ẽ enĩ peccatori religio: stultũq
uidet᷑ incredulis. cũ fideles ꝓpt̾ dĩ timorẽ ñ tantỹ
abicuuit timorem. s ⁊ torm̾̃ta derident eoꝵ qͥ occi¬
s dunt corpꝰ. De qͥb adhuc aꝑte subiungit᷑. In ore stul¬
stulti ꝑ uaniloqͥum humiles quos decipiunt affli¬
gunt. s idem humiles spũ ꝑ doctrinã sapientiȩ ne
decipiantur muniunt. Y ñ sunt boues p̃sepe ua¬
cuũ ẽꝰ uͥ aut̃ plurimę segetes. ibi manifesta forti¬
tudo bouis. Herent hȩc suꝑiorib. B̾oues nãq doc¬
tores catholicos. p̃sepe cȩ̨tũ auditoꝵ segetes dicit
fructꝰ oꝑũ bonoꝵ. In cassũ gͦ tumet suꝑb ⁊ indoc¬

Expanded text:
sibi in patria coelesti bonis actibus aedificat; at vero reprobi, sibi in patria coelesti bonis actibus aedificat; at vero reprobi, ea quae bene sunt a bonis ordinata, male vivendoautem stulti sapientum actus lacerent, sequentibus verbis ostenditur, cum dicitur:-- Ambulans recto itinebominatio est enim peccatori religio. Stultum videtur incredulis, cum fideles propter Dei timorem non tantum abjiciunt timorem, sed et tormenta derident eorum qui occidunt corpus. De quibus adhuc apte subjungitur:-- In ore stulstulti per vaniloquium humiles quos despiciunt affligunt, sed iidem humiles spiritu per doctrinam se sapientiae ne decipiantur muniunt. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. Haerent haec superioribus, boves namque doctores catholicos, praesepe coetum auditorum, segetes dicit fructus operum bonorum. Incassum ergo timet superbus, et indoc
Abbreviated transcription (Latin):
ui delicet qͥ tractatus eiꝰ legentes. archana ꝑ eos sp̃u¬
alis sensus qͥb interius reficiantur inueniunt. Utriq
aut̃ sensui conuenit qđ apte seqͥtur. Q parcit uir
ge suȩ odit filiũ: qͥ aut̃ diligit illũ. instanter erudu
Nam ⁊ pat̾ bonus filiũ. ⁊ discipulũ magister catho¬
licꝰ. ne ad iniqͥtatẽ deflectat sollicitus erudit. Pceden¬
tẽ aut̃ uersiculũ. autiqͥ interp̃tes ita transtulerrĩ.
Uiri iusti diuitiis annis multis fruent᷑: iniqͥ aut̃.
ꝑient breuit̾. lustus comedit ⁊ replet animã suã.
uent̾ aut̃ ĩpioꝵ insaturabilis. Iustꝰ ꝑcipit cibos sa¬
pientiȩ qͥ in noualib patrũ hoc ẽ in oꝑib ac uerbis
p̃cedentiũ iustoꝵ ꝓbantur exorti. ⁊ hos ad ꝓfectiun
animȩ suę bene uiuendo traicit. uent̾ aut̃ ĩpioꝵ
id ẽ capacitas sensus hereticoꝵ insaturabilis.q sic̃
refecti cibis pat̾nȩ institutionis. aliis hos congreguis

Expanded text:
videlicet qui tractatus ejus legentes, arcana per eos spirituvidelicet qui tractatus ejus legentes, arcana per eos spiritualis sensus, quibus interius reficiantur, inveniunt. Utrique autem sensui convenit apte quod sequiturgae, odit filium suum, qui autem diligit illum instanter erudit. Nam et pater bonus filium, et discipulum magister catholicus ne ad iniquitatem deflectat sollicitus erudit. Praecedentem autem versiculum antiqui interpretes transtulerunt: Viri justi divitiis annis multis fruentur, iniqui autem peribunt breviter. Justus comedit, et replet animam suam; venter autem impiorum insaturabilis. Justus percipit cibos sapientiae, qui in novalibus Patrum, hoc est, in operibus ac verbis praecedentium justorum probantur exorti, et hos ad profectum animae suae bene vivendo trajicit: Venter autem impiorum, id est, capacitas sensus haereticorum insaturabilis, quia siequaquam refecti cibis, paternae institutionis, aliis hos congregant
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ auxiliũ. ⁊ eũ hoc deuoti agimꝰ. fit ut ñ oꝑa eadẽ tantũmͦ.
si etiã int̾nȩ nr̃ȩ cogitationes illo dirigente ꝓcedant. Uiuu̾sa
dño causa creaturã iusibilẽ uł inuisibilẽ faciendi nͥ uoluntas
sua. ut suã uidelicet bonitatẽ racionabili creat᷑e quã ꝑpetuo
beatã faceret ostenderet. Cum qͦq qͥ bonũ ẽditionis ꝓpͥa spon¬
te deseruit id ẽ diabolũ. cũ suis seqͤcib usta seueritate dãp

Expanded text:
tamus auxilium. Et cum hoc devoti agamus, fit ut non opera eadem tantummodo, sed etiam internae nostrae cogitationes illo dirigente procedant.-- Universa Domino causa creaturam invisibilem vel visibilem faciendi, nisi voluntas sua, ut suam videlicet bonitatem rationali creaturae, quam perpetuo beatam faceret, ostenderet: eum quoque, qui bonum conditionis propria sponte deseruit, id est, diabolum cum suis sequacibus justa
Abbreviated transcription (Latin):
lu cimore diũ fidutia fortitudinis: i filiis eiꝰ erit spes.
Tinor dñi fidutiã fortitudinis prestat. qr. iumirum
mens nr̃a tanto ualentiꝰ t̾rores rerũ tẽporaliũ despi¬
cit qͣnto se auctori earũ ueratiꝰ ꝑ formiduẽ subdidit. fi¬
lii aut̃ cimoris diũ dicunt᷑. qͥ diuino tunore regunt᷑. sic̃ filis

Expanded text:
i fiducia fortitudinis et filiis ejus erit spes. Timor Domini fiduciam fortitudinis praestat, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium dispicit, quanto se auctori earum veracius per formidinem subdidit, filii autem timoris Domini dicuntur, qui divino timore reguntur, sicut fi
Abbreviated transcription (Latin):
te ame om̃s qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ. lter pigroꝵ qͣsi sepre spi¬
narỹ. sigros dicit eoᷤᷤ qͦs piget oꝑari iustitiã qͥ cũ uiã dĩ
appetunt. eos uelut spͥnȩ obsistentiũ sepiũ. sic formidinũ
suarũ oppositȩ suspitiones pungunt. ed̃ qr electos p̃pedire
s ñ solet. adiunx̃ iiia uistoꝵ absq offendiculo. lusti qͥppe in
gunt᷑ qr. tẽporalis aduersitatis obistacula ęt̃nę spei ⁊ int̾nę
Sẽtẽplationis saltu transcendunt. Letat᷑ homo in senten¬
Stia oris sui: ⁊i sermo oportunꝰ ẽ optimꝰ. humanũ qͥde ẽ de sua
sententia qͣsi prudent̾ plata quẽ ꝗͤ lȩtari. s uerꝰ sapiens
ñ solũ res qͣs loqͤtur. uerũ etiã oportunitatẽ loci uł tẽpo

Expanded text:
te a me, omnes qui operamini iniquitatem . Iter pigrorum quasi sepis spinarum. Pigros dicit eos quos piget operari justitiam, qui cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obsistentium sepium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt, quod quia electos praepedire non solet, adjunxit. Via justorum absngunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Laetatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus est optimus. Humanum quidem est de sua sententia quasi prudenter prolata quemque laetari, sed verus sapiens, non solum res quas loquatur, verum etiam op
Abbreviated transcription (Latin):
ARA BOLae salomonis. Aouũ¬
ponit titulũ. qr nouũ genꝰ loquutio¬
nis incipit: ut ñ sic̃ pͥus de singulis
bonoꝵ maloꝵ ue partib duitiꝰ disputet.
s alt̾ñis uersib actus utroꝵq describat. Filius sa¬
piens letificat patrẽ: filiꝰ uͦ stultus mestitia ẽ matriᷤ
suȩ. Q accepta fidei inisteria bene seruat. lȩtificat
dm̃ patrẽ: qͥ uͦ hec actione mala uel heresi cõmacu¬
lat. matrẽ contristat ȩccłiam. Non ꝓderunt thesau¬
ri impietatis: iustitia uͦ liberabit a morte. Et a tͣnsi¬
toria morte sepiꝰ ut danielem ⁊ tres pueros: ⁊ a ꝑpe¬
tua sẽꝑ iusticia liberat. at uͦ thesauri ꝑ impietatẽ
congregati. ⁊ si aliqͣndo a morte corporali uidentur
eriꝑe: plus tam̃ mali ꝓ impietate qͣ adqͥsiti s̃. ꝗͣ cõ¬
modi in eo qđ ꝓ uita s̃ dati conferunt. Nã affliget
dñs animã iusti fame: ⁊ uisidias impioꝵ subuertet.
Et si qͣndo ĩpii iustũ fame affligunt uel etiã necant

Expanded text:
arabolae Salomonis. Novuponit titulum, quia novum genus locutionis incipit, ut non sicut prius de singulis bonorum malorumve partibus diutius disputet, sed alternis versibus actus utrorumque describat. Filius sapiens laetificat patrem, filius autem stultus moestitia est matris suae. Qui accepta fidei mysteria bene servat, laetificat Deum Patrem, qui vero haec actione mala vel haeresi commaculat, matrem contristat Ecclesiam. Non proderunt thesauri impietatis, justitia vero liberabit a morte. Et a transitoria morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. At vero thesauri per impietatem congregati, et si aliquando a morte corporali videntur eripere, plus tamen mali impietate, qua acquisiti sunt, quam commodi in eo quod pro vita sunt dati, conferunt. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Et si quando justum impii fame affligunt vel etiam necant
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad sacietatẽ. uisionis om̃i carni. Qd aut̃ ẽgredient᷑. aĩt
ũ pedũ ꝓcessũ. s oculoꝵ significat intuitũ: quẽ intꝰ in
regno positi. ad uidenda pͣuoꝵ supplicia foras cũ uolun
emictunt Corona sapientiũ diuiciȩ eoꝵ. fatuicas stultoꝵ¬
ĩprudentia. Sapientes ñ t̃reni aliqͥd emolum̃ti ꝓ diuitiis
habent. s cͥoronã solũmͦ quã ꝓ uirtutib in futuro ꝑci¬
piant: at stultoꝵ fatuitas maxima hȩc ẽ. qr. imꝑuidi
et̾noꝵ. de p̃sentib tantũ cõmodis gaudent. Impruden¬
tia enĩ qͣsi ĩpuidentia dr̃. Liberat animas testis fideli:
⁊ ꝓffert m̃datia uesipellis. Liberat animas. xp̃c qͥẽ
timoniũ reddidit sub pontio pilato bonã c̾fessionẽ: ⁊
ꝓfert m̃datia diabolus. qͥ recte appellat᷑ uersipellis.¬

Expanded text:
usque ad satietatem visionis omni carni . Quod autem ait, egredientur, non pedum processum, sed oculorum significat intuitum, quem intus in regno positi ad videnda pravorum supplicia foras cum volunt emittunt. Corona sapientium, divitiae eorum; fatuitas stultoimprudentia. Sapientes non terreni aliquid emolumenti pro divitiis habent, sed coronam solummodo, quam pro virtutibus in futuro percipiant: at stultorum fatuitas maxima haec est, quia improvidi aeternorum de praesentibus tantum commodis gaudent, imprudentia enim quasi improvidentia dicitur. Liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis. Liberat animas Christus, qtimonium reddidit sub Pontio Pilato bonam confessionem . Et profert mendacia diabolus, qui recte appellat
Abbreviated transcription (Latin):
adnumerabit᷑. Q uͦ stultos ñ ꝓpt̃ naturã qr ho¬
mines s̃. s ꝓpt̾ stultitiã qr mimi s̃ uł histriones¬
uł aliqͥ tales. non ut instruendo corrigat amat s
ut fauendo deteriores efficiat. Talis nimirũ ⁊ si ꝑ
uigenium uł doctrinã sapiens e̾e̾ᷤ uidetur. stulto¬
rũ nota dignus simul ⁊ dampnatione tenebit᷑.
B̾onus relinqͥt heredes filios ⁊ nepotes: ⁊ custo¬
ditur iusto substantia peccatoris. Sepe uidemꝰ bo¬
ri his qͥ filioꝵ ꝓereationi uirginitatis castimoni¬
am p̃posuerint. s ⁊ substantiã iustoꝵ a peccato¬
rib tolli. Nam ⁊ apłs glorificat eos qͥ bonoꝵ suoꝵ
legendũ. qr bonꝰ ⁊ iustus ẽ dñs: qͥ post passionẽ suã
ascendens in cȩlum reliqͥt heredes suȩ doctrinȩ
apłõs ⁊ successores eoꝵ. ad cuiꝰ fidẽ conuersa est
multitudo gentiũ. quȩ erat substantia diaboli.
Iutrauit in domũ eiꝰdem malefortis aduersari.
ieũ maiori uirtute conterens. diripuit arma

Expanded text:
 stultos non propter naturam quia homines sunt, sed propter stultitiam, quia mimi sunt vel histrionesel aliqui tales, non ut instruendo corrigat amat, sed ut favendo deteriores efficiat, talis nimirum etsi per ingenium vel doctrinam sapiens esse videtur, stultorum nota dignus simul et damnatione tenebitur. Bonus relinquit haeredes filios et nepotes, et custoditur justo substantia peccatoris. Saepe videmus bori, his qui filiorum procreationi virginitatis castimoniam praeposuerunt, sed et substantiam justorum a peccatoribus tolli. Nam et Apostolus glorificat eos qui suam ascendens in coelum reliquit haeredes suae doctrinae apostolos et successores eorum, ad cujus fidem conversa est multitudo gentium, quae erat substantia diaboli, intravit namque in domum ejusdem male fortis adversarii, et eum majori virtute conterens, diripuit arma
Abbreviated transcription (Latin):
lium uiuit: quãuis naturalit̾ astutus e̾e uideat᷑
i prudens. de qͦ recte subditur Nuntiꝰ impii cadit
in malum. Arriũ dicit ⁊ sabelliũ ceterosq anglos
id ẽ nuntios sathanȩ: qͥ qm̃ consiliũ neglexere di¬
uinarũ scripturarũ. deciderunt in malũ gehen¬
naliũ corm̃coꝵ. Legatus aut̃ fidelis sanita. id ẽ ca¬

Expanded text:
lium vivit, quamvis naturaliter astutus esse videatur et prudens, de quo recte subditur. Nuntius impii cadit in malum. Arium autem ait et Sabellium caeterosque angelos, id est, nuntios Satanae, qui quoniam consilium neglexere divinarum Scripturarum deciderunt in malum gehennalium torm
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ qͥ aut̃ pauꝑ ẽ increpationem non sustinet.
Qgͣ anunã suã uult redinu a futura ira: congre
diuitiis. increpationẽ districti iudicis sustinere
non ualet: de qͣ psalmista postulat. dicens. Dñe
ne in furore tuo arguas me: neq in ira tua corri¬
pias me. Alioqͥn pauperes spu ñ ibi increpant᷑
a dño. s benedictionẽ ȩt̾nȩ hereditatis ꝑcipiunt.
Lux iustoꝵ lȩtificat: lucerna aut̃ impioꝵ extin¬
guetur. Lux iustoꝵ quȩ ꝑpetuo lȩtificat. spes ẽ
futuroꝵ: lucerna impioꝵ quȩ repente extingui¬
tur. felicitas scłi labentis. Int̾ suꝑbos
sẽꝑ uirgia s̃: qͥ aut̃ agunt cuncta cũ¬
sconsilio. reguntur sapientia. lurgantur inter
se heretici. uirgant᷑ ⁊ cet̾i reꝓbi: qr uidelicet ñ
norunt unitatẽ fidei ⁊ ueritatis. Fideles aut̃ qͥ
c̃silio diuinoꝵ eloqͥoꝵ fruiñ cessant. regunt᷑ mo¬
deratione sapientiȩ: quȩ eos uirgari non sinit.
Substantia festinata minuetur: quȩ aut̃ paulatĩ

Expanded text:
sunt, qui autem pauper est increpationem non sustinet. Qui ergo animam suam vult redimi a futura ira, congregdivitiis, increpationem districti judicis sustinere non valet. De qua Psalmista postulat dicens: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Alioquin pauperes spiritu non ibi increpantur a Domino, sed benedictionem aeternae haereditatis percipiunt. Lux justorum laetificat, lucerna autem impiorum exstinguetur. Lux justorum quae perpetuo laetificat, spes est futurorum. Lucerna impiorum quae repente exstinguitur felicitas saeculi labentis. Inter superbos semper jurgia sunt, qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. Jurgantur inter se semper haeretici, jurgantur et caeteri reprobi, qui videlicet non norunt unitatem fidei et veritatis, fideles autem qui consilio divinorum eloquiorum frui non cessant, reguntur moderatione sapientiae, quae eos jurgari non sinit. Substantia pestinata minuetur, qui autem paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
ni amico recte dr̃. qͣntomagis iustitiȩ corona dig¬
nꝰ ẽ. qui ꝓpter eum qͥ dixit dico uob̃ amicis meiꝰ
ne t̾reamini ab his qͥ occidunt corpus uel quȩ¬
possidet uendens pauꝑib tribuit. uł rapinã
bonoꝵ suoꝵ cũ gaudio suscipit: uel certe ipsã in
passione carnẽ mortificandam siue occidendã
tradit: Iter aut̃ impioꝵ decipiet eosꝰ cũ uł sua
retinere uł aliena raꝑe gaudent. Uñ recte sub¬
iungitur. Non inueniet fraudulenter luerũ:
⁊ substantia erit auri p̾cium. fraude nãq ad¬
quisita peccunia. plus in anima dampni. quã
lucri addit in archa. Et qui ꝓpͥam ꝓ dño sub¬
stantiã nouit dispensare: remunerante ipso
ꝓ t̾renis cȩlestia dona recipiet.Aliter. Non in¬
ueniet lucrũ fraudulen
tia hominis erit auri p̾ci¬

Expanded text:
ne amieo recte dicitur, quanto magis justitiae corona digne amieo recte dicitur, quanto magis justitiae corona dignus est, qui propter eum qui dixit, Dico vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, vel possidet pauperibus tribuit, vel rapinam bonorum suorum cum gaudio suscipit, vel certe ipsam in passione carnem mortificandam sive occidendam tradit. Iter autem impiorum decipiet eos. Cum vel sua retinere vel aliena rapere gaudent. Unde recte subjungitur. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. Fraude namque acquisita pecunia plus in anima damni quam lucri in arca, et qui propriam pro Domino substantiam novit dispensare remunerante ipso pro terrenis coelestia dona recipiet. Aliter: Non inveniet fraudulentus tia hominis erit auri p
Abbreviated transcription (Latin):
meditando ꝓsiliunt. ut ꝓ sapientia stultitiã tene¬
ant: uel certe alios qͥ necdũ caꝑere queunt docere
nitentes. ad maiorẽ eos stultitiã ꝓuocant: ⁊ qͣsi sau¬
ciis oculis lum̃ ingerentes solis. modicũ lucis qđ
cernere iudebant᷑ auferunt. Manꝰ fortiũ domina¬
biturꝰ quȩ aut̃ remissa ẽ. tributis seruiet. Perfecti
animo peccatis implicari ñ metuunt. pessimo
exactori diabolo tributa uitioꝵ soluunt: ⁊ si ñ eiꝰ
rabola testat᷑. Neq enĩ de taliũ correctione des¬
perandũ ẽ. cũ ꝓtinꝰ adiungat᷑ Meror in corde
uiri humiliauit illũ. ⁊ sermone bono letificabit᷑. qr
minirũ necesse ẽ ut pͥus peccatorẽ meror pęniten¬
tiȩ salubriter humiliet. ⁊ ita postmodũ ꝑ iudici¬
um sacerdotis sermo datę reconciliationis lȩtifi¬
cet. Q neglegit dampnũ ꝓpt̃ amicũ: iustus est.
Si de generali peccuniȩ largitione.⁊ puro homi¬

Expanded text:
meditando prosiliunt, ut pro sapientia stultitiam tenemeditando prosiliunt, ut pro sapientia stultitiam teneant, vel certe alios quae necdum capere queunt docere nitentes, ad majorem eos stultitiam provocant, et quasi sauciis oculis lumen ingerentes solis, modicum lucis quod cernere videbantur auferunt. Manus fortium dominabitur, quae autem remissa est tributis serviet. Perfecti animo peccatis implicari non metuunt, pessimo exactori diabolo tributa vitiorum quotidie solvunt. Erabola testatur. Neque enim de talium correctione desperandum est, cum protinus adjungatur. Moeror in corde viri humiliamirum necesse est ut prius peccatorem moeror poenitentiae salubriter humiliet, et ita postmodum per judicium sacerdotis, sermo datae reconciliationis laetificet. Qui neglexit damnum propter amicum, justus est. Si hoc de generali pecuniae largitione, et puro homi
Abbreviated transcription (Latin):
Q aut̃ iussa oꝑantur dnica. ideo faciunt. quia
anima illoꝵ ꝑfecta suꝑnoꝵ dulcedine reficitur
uixta eũ qͥ dñm obsecrat dicens. Sic̃ adipe ⁊ pin¬
guedine reple¬
acur anima. Uel certe anima
oꝑantium im¬
pinguabitur: qr qͥ piis ꝓ dño
laborib insudant. cęlesti ⁊ immarcescibili post
labores mercede donabuntur. Est qͣsi dues cũ
Snichil habeat: ⁊ ẽ qͣsi pauꝑ cũ in multis druitiis
sit. Diues sͥ uidebatur ille qͥ induebatur purpy¬
ra ⁊ bẏsso. ⁊ epulabatur cotidie splendide: s quia

Expanded text:
Qui autem jussa operatur Dominica, ideo faciunt quia Qui autem jussa operatur Dominica, ideo faciunt quia anima illorum perfecta supernorum dulcedine reficitur juxta eum qui Dominum obsecrat dicens, sicut adipe pinguedinis repleatur anima mea , vel certe anima operantium impinguabitur, quia qui piis pro Domino laboribus insudant, coelesti et immarcescibili post labores mercede donabuntur. Est quasi dives cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis divitiis sit. Dives sibi videbatur ille qui induebatur purpura et bysso, epulabatur quotidie splendide, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
cabitur ex ea claritatẽ regni cęlestis: qđ uerb
sequentib aꝑtius dicit in semita iusticię uita
iter aut̃ deuiũ ducit ad mortem. Semita enĩ iusti¬
tię substantiã adquirit uirtutũ. qͥb ęt̾nę̧ uite
claritas auro p̃tiosior emit᷑ Iter aut̃ pͣuum quo
fraudulent incedit. ꝑdito lucro tẽporali qđ appe¬
tiit. ad mortem quã p̃uidere noluit tendit sem
Sillusor ẽ non audit cũ arguitur. Tantũ inter sa¬
pientẽ distat ⁊ stultũ. ut hic aliqͣndo ꝓfectu
eruditionis ad eũ qͥ se docuerat docendũ perue¬
niat: ille nec cum arguitur noluerit audire.
Uul ⁊ ñ uult piger: anima aut̃ oꝑantium imp¬
nguabitur. Recꝰte pigri uocabulo denotatur. qͥ
uult regnare cũ dõ:i non uult laborare ꝓ deo.
Delectant p̃mia cũ pollicentur: deterrent certa¬
mina cũ iubentur. De qͦ iacob ait. Hir duplici
animo. ẽ inconstans in om̃ib uiis suis. Et filius
sirahe. He peccatori t̃ram ingredienti duab uiis.

Expanded text:
cabitur ex ea claritatem regni perennis, quod verbis sequentibus apertius dicit. In semita justitiae vita, iter autem devium ducit ad mortem. Semita enim justitiae substantiam acquirit virtutum, quibus aeterna vitae claritas auro pretiosior emitur, iter autem pravum quo fraudulentus incedit perdito lucro temporali, quod appetiit ad mortem quam providere noluit tendit sempillusor est, non audit cum arquitur. Tantum inter sapientem distat et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum, qui se docuerat docendum proveniat, ille nec cum arguitur noverit audire. Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur. Recte pigri vocabulo denotatur, qui vult regnare cum Deo, et non vult laborare pro Deo, delectant praemia cum pollicentur, deterrent certamina cum jubentur. De quo Jacob ait: Vir duplici animo inconstans est in omnibus viis suis ; et filius Sirach: Vae peccatori terram ingredienti duabus viis .
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra ⁊ fatua: id ẽ doctrina heretica. pulchra
iustitiã uͥq regnare desiderans. at impii etiã cũ
quiescere ab impietatis exequutione udentor.
ꝓposito tam̃ dirȩ m̃tis ad inferendã ciulibet
uim furoris intenduns. Et̃ hoc ẽ qđ supͣ dicitur.
manꝰ in manu ñ erit innocens malus. Itẽ. Presto¬
latio impioꝵ furor. qr plerũq ira ꝑ silentiũ clau¬
sa it᷑ mentẽ uehem̃tiꝰ estuat: Alii diuidunt ꝓ¬
pͥa ⁊ ditiores s̃. qr centuplũ accipiunt in hoc tẽ¬
pore. ⁊ in scło futuro uitã eternã. Alii rapuint ñ
solum in tormentis uͥ nec stillã aquȩ unde ad modi

Expanded text:
pulchra et fatua, id est doctrina haeretica, pulchra pulchra et fatua, id est doctrina haeretica, pulchra justitiam ubique regnare desiderant, at contra impii, etiam cum quiescere ab impietatis exsecutione videntur, proposito tamen dirae mentis ad inferendam cuilibet vim furoris intendunt. Et hoc est quod supra dicitur, Manus in manu, non erit innocens malus; item, Praestolatio impiorum furor, quia plerumque ira per silentium clausa, intra mentem vehementius aestuat.-- Alii dividunt propria, etc. Quia centuplum accipiunt in hoc tempore, et in futuro saeculo vitam aeternam .-- Alii rapiunt non solum in tormentis, ubi nec stillam aquae, unde ad modic
Abbreviated transcription (Latin):
ita mulier fatua si pulchritudinẽ uultus uel ha¬
bitus acceꝑit suã tam̃ faciẽ ad infima declinare¬
suam speciositatẽ ad euertendos uͥq castitatis floscu¬
los circũ ferre. se cȩno uoluptatis inqͥnare diligit.
aliter. Q ornamentũ diuinoꝵ eloqͥoꝵ meditando
conseqͥtur. s hȩc male iuuendo inseqͥtur. circulũ
aureũ habet in narib s more suis subigere t̾rã
ñ desistit: qr qđ odore notitiȩ ꝑcͤpit. immunda
actione sordidauit. Ideoq talis anima mulier pul¬
chra ⁊ fatua e̾e̾ censetur: qr carnalib dedita illece¬
dere. nec tam̃ sapientiȩ apto intellectu congru¬
ere. circulus inqͥt aureus in narib suis. id ẽ cir¬
cum flexa loquutio ⁊ ppulchra in sensib m̃tis
stultȩ: cui ex eloqͥo aurum pendet. s tam̃ ex ter¬
renȩ intentionis pondere. more suis ad suꝑiora
ñ respicit. Qd̃ sequutus exposuit dicens. muliei

Expanded text:
ita mulier fatua si pulchritudinem vultus vel haita mulier fatua si pulchritudinem vultus vel habitus acceperit, suam tamen faciem ad infima declinaresuam speciositatem ad evertendos ubique castitatis flosculos, circumferre, se coeno voluptatis inquinare diligit. Aliter. Qui ornamentum divinorum eloquiorum meditando consequitur, sed haec male vivendo insequitur, circulum aureum habet in naribus, sed more suis terram subigere non desistit, quia quod odore notitiae percepit, immunda actione sordidavit. Ideoque talis anima mulier pulchra et fatua esse censetur, quia carnalibus dedita illecedere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere. Circulus, inqcumflexa locutio in sensibus mentis stultae; cui ex eloqrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
queos. securꝰ erit in futuro. Q nunc bene formido¬
losus ẽ ⁊ sua sedulus errata ꝑpęnitentiã curat.
⁊ ab impenitentiũ se societate seruat imunẽ. Ma¬
Snus in manu non erit innocens malus. Q manũ
manꝰ ad horam subtrahit. cordis tam̃ innocentiã
malus habere ñ ualet. Unde ⁊ p̃mitit᷑. Ab omi¬
nabile dño cor p᷑uũ: semen aut̃ ustoꝵ saluabit᷑.¬
hoc ẽ qđ sup᷑ dr̃. Seminanti aut̃ iusticiã merces
fidelis. Uel certe semen iustoꝵ saluabit᷑ qr qui p̃¬
cedentiũ iustoꝵ exẽpla sectãtur. hoꝵ qͦq uestigia
ad uidenda salutis ȩternȩ gaudia sequunt᷑. De qͥb
ysaias. Om̃s qͥ uiderint eos cognoscent illos: qr isti
s̃ semen cui benedixit dñs. Circulus aureus in na¬
rib suis. mulier pulchra ⁊ fatua. Circulũ aureỹ
si in narib siuis infixeris. nichilominꝰ illa t̃ram
uertere naso ⁊ uoluptabro luti ꝓꝑat ĩmergi

Expanded text:
queos, etc. Securus erit in futuro, qui tunc bene formidoqueos, etc. Securus erit in futuro, qui tunc bene formidolosus, et sua sedulus errata per poenitentiam curat, et ab impoenitentium se societate servat immunem.-- Manus in manu, non erit innocione manus ad horam subtrahit, cordis tamen innocentiam malus habere non valet: unde et praemittitur. Abominabile Domino cor pravum. Semen autod supra dicitur: Seminanti autem justitiam merces fidelis, vel certe semen justorum salvabitur, quia qui praecedentium justorum exempla sectantur, horum quoque vestigia ad videnda salutis aeternae gaudia sequuntur, de quibus Isaias: Omnes qui viderint eos, cognoscent eos, quia isti sunt semen cui benedixit Dominus . Circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua. Circulum aureum si in naribus suis fixeris, nihilominus ille terram vertere naso et volutabro luti properat immergi,
Abbreviated transcription (Latin):
Qambulat fraudul ent̾ reuelat archana: qͥ aut̃
fidelis ẽ animi celat cõmissũ. Et in eugłio dñs. Si
peccauerit in te fr̃ tuus uade ⁊ corripe eũ int̾
te ⁊ ipsũ solũ. Site audierit lucͤtus eris frẽm tur̃¬
⁊ cet̾a. Uñ ⁊ hic recte subinfert᷑. Uñ ẽ gub̃nator
popłs corruet : salus aut̃ uͥmulta c̃silia. Ne enĩ
te putares amici cõmissa si corrigere ñ potes ult᷑
celare debere: recte dic̃ popłm sine gub̃natore cor¬
ruere. Saluari aut̃ uͥ s̃ multa c̃silia ut ostendat.
qđ solus em̃dare ñ uales plurib ẽẽ reuelandũ
ut unanima om̃iũ corrigat᷑ industria. Affliget᷑
malo: qͥ fidem facit ꝓ extraneo. In ꝓmptu ẽ literȩ
sensus. S ẽ a sorte scõꝵ extraneus: qͥ peccata sua pę¬
nitendo corrigere dissimulat. Et qͥcũq uel cõmu
traneo fidẽ fecit. seipsum ꝓfecto ante districti ui¬
dicis oculos ultioẽ dignũ reddit. Q aut̃ cauet la¬

Expanded text:
Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana; qui autem Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana; qui autem fidelis est, amici celat commituus, vade et corripe eum inter te ei ipsum solum; si te audierit, lucratus eris fratrem tuum, etc. . Unde et hic recte subinfertur: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Ne enim te putares amici commissa si corrigere non potes ultra celare debere, recte dicit populum sine gubernatore corruere, salvari autem ubi multa sunt consilia, ut ostendat, quod solus emendare non vales, pluribus esse revelandum, ut unanimi omnium corrigatur industria. Affligetur malo qui fidem facit pro extraneo. In promptu est litterae sensus. Sed est a sorte sanctorum extraneus, quod peccata sua poenitendo corrigere dissimulat; et quicunque talibus traneo fidem fecit, seipsum profecto ante districti judicis oculos ultione dignum reddidit.-- Qui autem cavet la
Abbreviated transcription (Latin):
tur in pęnã ꝓ eiꝰ causa ꝑsequutor qͥ illũ angusta¬
uit. lacob martyrio coronatus ẽ. petrus de carce¬
re saluatus: ⁊ herodes qͥ eos ꝑsequutus ẽ a uermib
uisibilit̾ consũptus raptus ẽ inuisibilit̾ uͥuer
mis eiꝰ ũ moriet᷑ ⁊ ignis eiꝰ ñ extinguet᷑ Simulator
ore decipit amicũ suũ: iusti autẽ liberabunt᷑ sci¬
entia. hereticꝰ simulans doctrinã catholicã decipit
auditorẽ suũ: qͥ aut̃ iuste ueritatẽ sequunt᷑ eugłii
liberabunt᷑ scientia catholica. ne decipula rapian¬
tͣ heretica. Q despicit amicum suũ. indigens corde ẽ.
uir aut̃ prudens tacebit. Non ẽ despiciendus
uel deridendus a nobis. qͥ nos simplicit᷑ amare
ꝓbat᷑: etiã si inepte qͥd ꝑ imꝑitiã facit. Q enĩ hoc
fac̃ dignꝰ ẽ sapientiȩ. at uͦ prudens qͥsq de caliũ
cõmissis publice tacet: s hȩc occulte castigat. Qđ
idẽ sequentib uersiculis artiꝰ inculcat᷑. dũ dr̃.

Expanded text:
tur in poenam pro ejus causa persecutor, qui illum angustiavit. Jacobus martyrio coronatus est, Petrus de carcere salvatus est; et Herodes, qui eos persecutus est, a vermibus visibiliter consumptus, raptus est invisibiliteris ejus non exstinguetur . Simulator ore decipit amicum suum, justi autem liberabuntur scientia. Haereticus simulans doctrinam catholicam decipit auditorem suum, qui autem juste veritatem sequuntur Evangelii, liberabuntur scientia catholica ne decipula rapiantur haeretica. Qui despicit amicum suum, indigens corde est, vir autem prudens tacebit. Non est despiciendus vel deridendus a nobis, qui nos simpliciter amare probatur, etiamsi inepte quid per imperitiam facit. Qui enim hoc facit, indignus est sapientiae, at vero prudens quisque de talium commissis publice tacet, sed haec occulte castigat, quod idem sequentibus versiculis arctius inculcatur dum dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
de leuiorib fiunt erratib Q uͦ se longo post iudiciũ
tẽpore liberandos putant fallunt᷑: ⁊ fortasse ad eos ꝑ¬
tinet qđ seqͥt᷑. ⁊ expectatio sollicitoꝵ ꝑibit. Itẽ alia ẽ
sollicitudo qͣboni sẽꝑ ad implenda dĩ p̃cepta s̾ accinc¬
tiꝰ alia qͣ reꝓbi cũ scientes peccant. solliciti metuunt.
et̾nã rapiunt᷑ ad pęnã: ideon recte expectutiꝰ eoꝵ
ẽdẽpnabit᷑. Expectatio sollicitoꝵ ꝑibit. hunc uer sr̃
lõge alit̾ habet antiqͣ tͣnslatio quȩ ait. Defuncti ho¬
minis iusti ñ ꝑiet spes gła autẽ ĩpioꝵ ꝑibit. lustꝰ
de angustia liberatꝰ ẽ. ⁊ tͣcdet᷑ ĩpiꝰ ꝓ eo. Martyr qͥsq¬

Expanded text:
de levioribus fiunt erratibus. Qui vero se longo post judicium de levioribus fiunt erratibus. Qui vero se longo post judicium tempore, liberandos putant, falluntur et fortasse ad eos pertinet quod sequitur. Et exspectatio sollicitorum peribit. Item alia est sollicitudo, quam boni semper ad implenda Dei praecepta sunt accincti: alia qua reprobi, cum scientes peccant, solliciti metuunt quando aeternam rapiantur ad poenam, ideoque recte exspectatio eorum condemnantur. Exspectatio sollicitorum veribit. Hunc versum longe aliter habet antiqua translatio, quae ait: Defuncti hominis justi non peribit spes, gloria autem impiorum peribit. Justus de angustia liberatus est, et tradetur impius
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erit ⁊ c̃tumelia: Quia suꝑbi ⁊ c̃tumeliosi se geruis
ꝑ c̃tẽptũ. siue ignorantiã disciplinȩ. uel ꝑximis c̃tume¬
liasingerunt. uel certe q om̃is qͥ se exaltat humiliabit᷑.
Uͥ aut̃ humilitas: ibi ⁊ sapientia. abscondisti in qͥt hȩc a
sapientib ⁊ prudentib: ⁊ reuelasti ea paruulis id ẽ hy¬
milib Mortuo homine impio: nullaerit ult᷑ spes. her
misere hanc sententiã ꝑtͣnsiit origenes: qͥ post unuier¬
sale extremũq iuditiũ. uitã credidit om̃ib impiis ⁊
peccatorib dandã. Notandr̃ autẽ qr ⁊ si ĩpiis post mortẽ
spes ueniȩ ñ ẽ. s̃ tam̃ qͥ de leuiorib peccatis qͥb obliga¬
ti defuncti s̃. post mortẽ possunt ab solui. ł pęniᷤᷤ uideli¬
cet castigati. uł suoꝵ p̃cib elemosinis. missarĩ celebra¬
cionib ab soluti: s hȩc qͥb cũq fiunt. ⁊ ante iudiciũ ⁊

Expanded text:
ibi erit et contumelia. Quia superbi vel contumeliose se gerunt, ibi erit et contumelia. Quia superbi vel contumeliose se gerunt, per contemptum sive ignorantiam disciplinae, vel proximis contumelias ingerunt, vel certe quia omnis qui se exaltat humiliabitur . Ubi autem humilitas, ibi sapientia. Abscondisti, inquit, haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, humilibus. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes. Heu misere hanc sententiam pertransit Origenes, qui post universale extremumque judicium vitam credidit omnibus impiis et peccatoribus dandam. Notandum autem, quia etsi impiis post mortem spes veniae non est, sunt tamen qui de levioribus peccatis, quibus obligati defuncti sunt, post mortem possunt absolvi, vel poenis videlicet castigati vel suorum precibus, eleemosynis, missarum celebrationibus absoluti, sed haec quibuscunque fiunt, et ante judicium, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ de salute desperes: s gͣcdere uia dñi. age bo¬
ua quȩ nosti: ⁊ int̾ fortes ẽnumeraberis. S merito
paueant illi. qͥrecta quȩ norunt facere contẽpnui:
Cominatio apud dm̃: ⁊ pondꝰ equũ uoluntas eiꝰ. State¬
ra dolosa ñ tantũ in m̃suratione pecuniȩ s ⁊ in ui¬
ditiaria discretiõe tenet᷑ Q enĩ alit̾ causã pauꝑis.
alit̾ potentis. alit̾̃ sodalis. alit̾ audit innoti. state¬
ra utiq librat iniqua s ⁊ his qͥ sua bene gesta.
trutina ponderat᷑ dolosa. Necnon ⁊ ille qͥ onera
ĩportabilia imponit in humeros hominũ: ipse
autẽ uno digito non iuilt ea tangere: ille etiã. qͥ bo¬
na in publico. ⁊ mala agit in occulto ꝓ iniqͥtate
librȩ dolosȩ ab omiuat᷑ a dũo. at qͥ sincerit̾ agit in
om̃ib qͥ causã. ⁊ causã ȩqͣ lance discernit: his nimir̃
iusti udicis uoluntati ⁊ actioĩ ẽgruit. U fuerit suꝑba̾.

Expanded text:
non tamen de salute desperes, sed gradere viam Domini, age bonon tamen de salute desperes, sed gradere viam Domini, age bona quae nosti, et inter fortes connumeraberis: sed merito paveant illi, qui recta quae norunt facere contemnunt, a dolosa abominatio apud Dominum, et pondus aequum voluntas ejus. Statera dolosa non tantum in mensuratione pecuniae, sed et in judiciaria discretione tenet. Qui enim aliter causam pauperis, aliter potentis, aliter sodalis, aliter audit ignoti, statera utique librat iniqua; sed et is qui sua bene gesta trutina ponderat dolosa, nec non et ille qui onera importabilia imponit in humeros hominum, ipse autem uno digito suo non vult ea tangere: ille etiam qui bona in publico et mala agit in occulto, pro iniquitate librae dolosae abominatur a Domino; at qui sinceriter agit in omnibus, qui causam et causam aequa lance discernit, is nimirum justi judicis voluntati et actioni congruit. Ubi fuerit superbia,