comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qd̾ possit capere dono dei. quod
illi loqui dignatus est filius d̾i. Ergo
qd̃ loqui nobis dignatus est debemus
credere: quia uoluit ut intelligamus.
Sed si non possumꝰ. prestet intellectũ
rogatus: qui uerbũ prestitit non
rogatus. Ecce que uerboꝵ istoꝵ secre¬
ta sint attendite. A men amen dico
uobis quia qui uerbum meum audit.
ꝙ credit ei qui misit me habet uitam
eternã. Ad uitã eternam certe omnes
tendimus: & ait. Qui uerbũ meum au¬
dit et credit ei qui misit me habet ui¬
tam eternam. Numquid gͦ audire nos
uoluit uerbũ suum. & intelligere no¬
luit: quandoquidẽ si in audiendo et
credendo uita eterna est. multomagis
in intelligendo: Sed gradus pietatis est
fides. fidei fructus intellectus. ut ꝑue¬
mamus ad uitam eternã. uibi non
bus lectionis paginis. ꝙ uoce lectoris
et tractatoris appareat om̃ib suis. pur¬
gato corde assistentib. & in corpore
immortali iam numquã morituris.

Expanded text:
ret quod possit capere dono Dei, quod ret quod possit capere dono Dei, quod illi dignatus est loqui Filius Dei. Ergo quod loqui nobis dignatus est, debemus credere, quia voluit ut intelligamus. Sed si non possumus, praestat intellectum rogatus, qui verbum praestitit non rogatus. 2. Ecce quae verborum ista secreta sint, attendite. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam. Ad vitam certe aeternam omnes tendimus; et ait, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam. Numquid ergo audire nos voluit verbum suum, et intelligere noluit? Quandoquidem si in audiendo et credendo vita aeterna est, multo magis in intelligendo. Sed gradus pietatis est fides, fidei fructus intellectus, ut perveniamus ad vitam aeternam, ubi non bus lectionis paginis, et voce lectoris et tractatoris, appareat omnibus suis purgato corde assistentibus, et in corpore immortali jam nunquam morituris,
Abbreviated transcription (Latin):
ugłica lectio quã ex or¬
dine ꝑtractemꝰ. non ꝓ eiꝰ dignitate sed
tis fontis largitate. sed ꝓ uestro modu¬
lo capitis: & nas non tantũ dicimus in
aures ur̃as. quantũ ipse fons manat.
s quantũ caꝑe possumꝰ qd̃ in ur̃os sen¬
sus traiciamꝰ. abundantius ipso oꝑan
te in cordib ur̃is. quã nobis in auri¬
bus ur̃is. Res enĩ magna tractatur. ⁊
non a magnis. immo multum paruis.
spem tamen & fiduciam dat nobis. qͥ
magnus. ꝓpter nos factus ẽ paruus.
Si enim ab illo non exhortaremur nec
inuitaremur ad eum intelligendum.
sed desereret nos tamquã contemptibi¬
les. quia capere non possemus diumni¬
tatẽ ipsius. si non caperet ipse morta¬
litatem nr̃am. & perueniret ad nos
ut loqueretur nobis eugłm. si qd̃ in
nobis abiectum & minimum est. uoleis
cõmunicare nob̾cum. pu̾taremus eum
uoluisse nob̃ dare magnum suum. qͥ
suscepit paruũ nr̃m. Hec dixi. ne quis
uel nos reprehendat ista tractantes.
quasi multum audaces. uel de se despe¬

Expanded text:
lica lectio, quam ex ordine pertractemus, non pro ejus dignitate, sed tis fontis largitate, sed pro vestro modulo capitis. Et nos non tantum dicimus in aures vestras, quantum ipse fons manat; sed quantum capere possumus, quod in vestros sensus trajiciamus, abundantius operante ipso in cordibus vestris, quam nobis in auribus vestris. Res enim magna tractatur, et non a magnis, imo multum parvis: spem tamen et fiduciam dat nobis, qui magnus propter nos factus est parvus. Si enim ab illo non exhortaremur, nec invitaremur ad eum intelligendum, sed desereret nos tanquam contemptibiles; quia capere non possumus divinitatem ipsius, si non caperet ipse mortalitatem nostram, et perveniret ad nos ut loqueretur nobis Evangelium; si quod in nobis abjectum et minimum est, noluisset communicare nobiscum; putaremus eum noluisse nobis dare magnum suum, qui suscepit parvum nostrum. Haec dixi, ne quis vel nos reprehendat ista tractantes, quasi multum audaces; vel de se despe
Abbreviated transcription (Latin):
dñm audi dicentẽ. Ecce ueniet hora ut
unusquisq discedat ad sua: & me solũ
relinquatis. S non sũ solus: qr pater
mecũ est. Quomodo eum misit: cum
quo uenit: quomͦ eum misit: a quo
non recessit: Alio loco dixit. Pat̃ aut̃
in me manens: facit oꝑa sua. Ecce in
illo ẽ. ecce oꝑatur. non recessit a misso
mittens : qr missus & mittens unũ st̃¬
ab eo qd scͥptũ ẽ am̃ am̃ dico uob̃

Expanded text:
Dominum audi dicentem, Ecce veniet hora, ut Dominum audi dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad sua, et me solum relinquatis: sed non solus sum, quia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum sAb eo quod scriptum est, Amen, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ: res diuine purgant. Noli
adtendere ad res humanas. uͥ ma¬
ior iudetur qui mittit. & minor qͥ
mititur: quãquã & ipse res huma¬
nȩ dicunt contra te testimonium:
uelut ubi grã. si quis uxorem uelit
petere. & ꝑ se non possit. amicum
maiorẽ mittat qui ei petat. E sunt
multa in quib ipse maior eligit᷑
qui mittitur a minore. Qͥ d gͦ iam
calũniam uis facere: qr ille misit.
ille missus est. Sol radium mittit:
&e non separat. Luna splendorẽ mittit:
& ñ separat. Lucerna lum̃ fundit: & ñ
separat. Uideo ibi emissionẽ. et nul¬
lã uideo separationẽ. Nam si de reb
humanis queris exempla o heretica
uanitas: quãquã sicut pauloa ite dixi.
et ipse res humane in quibusdã exẽ¬
plis coarguunt & conuincunt te. tam̃
attende quã sit aliud in reb huma¬
nis. unde uis ducere exempla ad res
diuinas. Homo qͥ mittit manet ipse:
git cũ eo quẽ mittit: Pat̃ autẽ qui
misit filium. non recessit a filio. Ipsũ

Expanded text:
hominem, res divinae purgant. Noli hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad res humanas, ubi major videtur qui mittit, et minor qui mittitur: quanquam et ipsae res humanae dicunt contra te testimonium. Velut, verbi gratia, si quis uxorem velit petere, et per se non possit, amicum majorem mittit qui ei petat. Et sunt multa in quibus ipse major eligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet ipse, homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e. dedit filio pater non iudicans
quẽquã: quid futurum est: quid se¬
quitur: ut om̃s honorificent filium
sicut honorificant patrẽ. Modo enĩ
honorificant patrẽ: & contemnitur
filius. filiꝰ enĩ uidebat᷑ ut seruus. pa¬
ter honorificabat᷑ ut ds. Apparebit
filiꝰ equalis patͥ: ut om̃s honorificen
filium sicut honorificant patr̃e. Mo¬
do gͦ hoc habemꝰ in fide. Nec dicat u
blasphemas: & patri facis iniuriam.
Pater enĩ filium misit: tu contemuiᷤ
quẽ misit. Quomodo honorificas mit¬
tentẽ: qui blasphemas missum: ec
ce inquit aliquis. missus est. & ma¬
ior est pater qr misit. Recede a carne.
Uetus homo suggerit uetustatẽ: tu
in nouo agnosce ueritatem. Nouus
tibi a scło. antiquus. ꝑpetuus. eter¬
nus reuocet ad intellectũ. Minor ẽ
filius: qr dictus ẽ missus filius: mis¬
sionẽ audio: non separationẽ. Seo
quia maior est qui mittit. quã ille
qui mititur. Sed res humanȩ fallt̃

Expanded text:
omne dedit Filio Pater non judicans omne dedit Filio Pater non judicans quemquam, quid futurum est? Quid sequitur? Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Judaeis honorificatur Pater, contemnitur Filius. Filius enim videbatur ut servus, Pater honorificabatur ut Deus. Apparebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec dicat Jublasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit aliquis, missus est Filius; et major est Pater, quia misit. Recede a carne. Vetus homo suggerit vetustatem, tu in novo agnosce novitatem. Novus tibi a saeculo antiquus, perpetuus, aeternus, revocet ad hoc intellectum. Minor est Filius, quia missus dictus est Filius? Missionem audio, non separationem. Sed quia major est qui mittit, quam ille qui mittitur. Sed res humanae fallunt
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nobis i demonstraturus es: te ip¬
sum: quid enĩ: et udeis te ñ demonᷤᷤ¬
trasti: Nonne te uiderunt & qͥ cru¬
cifixerunt: Sed & demonstrabis te
in iudicio: cũ stabimꝰ ad dexterã tuã.
Numqͥd & illi qui ad sinistrã stabunt:
non te uidebunt: quid est qd̃ nob̃
demonstrabis: te ipsũ: Nunc enim
non te uidemꝰ cum loqueris: Respon¬
deret. Demonstrabo me ipsũ in for¬
ma di: uidetis modo formã serui. Ñ
te fraudabo o homo fidelis: credeqr
uidebis. Amas & non uides. Amor ip̃se
non te ꝑducet ut uideas: ama. ꝑseue¬
ra in amando. Non fraudabo inquã
amorem tuum: qui mundaui cor tu¬
um. Ut quid enim mundaui cor tuũ:
nisi ut d̾s a te possit uideri: beati e¬
nim mundi corde. qm̃ ipsi dm̃ ude¬
ibunt ut uideant me in forma di. ui¬
deant patrẽ cui ȩqualis sum. Alibi
adtende qd̃ dixit. Hec est aut̃ uita et̃¬
na ut cognoscant te uerũ unũ dm̃.
ꝙ quẽ misisti iłim xp̃m. & qͦmͦ: ergo¬
& post cõmemoratũ iudicium quod

Expanded text:
num? Nobis demonstraturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videIbunt ut videant me in forma Dei, videant Patrem cui aequalis sum. Alibi attende quid dixit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti  post commemoratum judicium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
re in semetipso. Impleuit de resur¬
rectione animaꝵ: restat euidentiꝰ
dicere de resurrectione corpoꝵ. E
potestatẽ dedit ei et iudiciũ facere.
Non solũ animas ꝑ fidem et sapienti¬
am suscitare: s et iudiciũ facere.
Quare autẽ hec  qr filiꝰ hominis est.
facit ex substantia sua cui equalis ẽ
filiꝰ. Sic̃ ipsũ nasci. sicut ipsũ erucifi¬
gi. sicut ipsũ mori. sicut ipsũ re¬
surgere. non enĩ aliqͥd hoꝵ patri
contigit: sicut et resurrectionẽ cor¬
ter. neq ꝑ substantiã filii qua illi
equalis est. Anime quippe fiunt
participes illius incõmutabilis lucis:
non corpora. Resuscitationẽ autem
corporũ oꝑatur pat̃ ꝑ filiũ hominis.
E pocestatẽ dedit ei et iudiciũ facere

Expanded text:
am in semetipso. 15. Implevit de resurrectione animarum; restat evidentius dicere de resurrectione corporum. Et potestatem dedit ei et judicium facere: non solum animas per fidem et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. Quare autem haec? Quia filius hominis est. facit ex substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipsum mori, sicut ipsum resurgere: non enim aliquid horum Patri contigit. Sic et resuscitationem corter facit per substantiam Filii, qua illi aequalis est; animae quippe fiunt participes illius incommutabilis lucis, non corpora: resuscitationem autem corporum Pater facit per filium hominis. Et potestatem enim dedit ei et judicium facere,
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰ ẽ uerus. fortis. si qͦ modo eũ tene̾
iudiciũ dedit filio. Hoc enĩ dictũ ẽ. qr
hõib in uidicio ñ apparebit ñ filiꝰ. Pat̃
occultus erit: filiꝰ manifestꝰ. In qͦ erit
filiꝰ manifestus: in forma qua ascen¬
dit. Nã in forma d̃i cũ patre. occultꝰ
erit: in forma serui hoĩb manifestus.
Non gͦ pat̃ uidicat quẽꝗͣ. s om̃e iudi¬
cium dedit filio. s manifestũ: in quo
manifesto iudicio filiꝰ iudicabit: quia

Expanded text:
lectus verus, fortis, si quo modo eum tenere judicium dedit Filio. Hoc enim dictum est, quia hominibus in judicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus erit, Filius manifestus. In quo erit Filius manifestus? In forma qua ascendit. Nam in forma Dei cum Patre occultus est, in forma servi hominibus manifestus. Non ergo Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, sed manifestum: in quo manifesto judicio Fi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ñ uidet. & postea uidit.
S in eo qd ẽ illi uidere. in eo ẽ illi eẽ.
in eo ẽ illi natũ eẽ. in eo ẽ illi ꝑmane̾.
in eo ẽ illi ñ mutari: in eo ẽ illi sine
initio ꝙ sine fine ꝑsistere. Non gͦ car¬
nalit̃ accipiamꝰ. qr sedet pat̃ & fac̃ opꝰ.
et demonstrat filio. & uidet filiꝰ opus

Expanded text:
aliquando non vidit, et postea vidit: sed in eo quod est illi videre, in eo est illi esse, in eo est illi natum esse, in eo est illi permanere, in eo est illi non mutari, in eo est illi sine initio et sine fine persistere. Non ergo carnaliter accipiamus quia sedet Pater, et facit opus, et demonstrat Fili
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ olim ꝓmissã. quã ñ uiden¬
tes martyres crediderunt: ꝓ cuius
ꝓmissione sanguinẽ sine dubitatione
fuderunt. Cant illuc. & uideant ibi.
Quando illuc ibunt: dicat ipse dñs.
Sic ibunt inqͥt illi in ambustionẽ et̃¬
nã: iusti autẽ in uitã ȩternã. Ecce
uitã ȩternã nominauit. Numquid
hoc nob̾ dixit qr ibi uidebimꝰ & cog¬
noscemꝰ patrẽ & filium: quid si ui¬
uemꝰ in eternũ: s illũ patr̃e & filiũ
non uidebimus: audio alio loco. u¬
bi uitã ȩternã nominauit: & exp̃ssit
quid sit uita ȩterna. Noli timere ñ
te fallo. ñ sine causa ꝓmisi debitori¬
b meis. dicens. qui habet mandata
mea & seruat ea. ipse ẽ qui diligit

Expanded text:
haereditatem olim promissam, quam non videnhaereditatem olim promissam, quam non videntes martyres crediderunt, pro cujus promissione sanguinem suum sine dubitatione fuderunt: eant illuc et videant ibi. Quando illuc ibunt? Dicat ipse Dominus: Sic ibunt illi in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . 15. Ecce vitam aeternam nominavit. Numquid hoc nobis dixit, quia ibi videbimus et cognoscemus Patrem et Filium? Quid, si vivemus in aeternum, sed illum Patrem et Filium non videbimus? Audi alio loco ubi vitam aeternam nominavit, et expressit quid sit vita aeterna. Noli timere, non te fallo: non sine causa promisi dilectoribus meis dicens, Qui habet mandata mea et servat e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd postea futurũ est: quando uide¬
bitur forma di: quã sitiunt om̃s fi¬
deles: quando uidebit᷑ illud qd̃ erat
in principio ds apud dm̃: ꝑ quod
facta st̃ omĩa: quando uidebit᷑ illa
forma d̾i. de qua dicit apłs: cũ in for¬
ma d̾i esset. non rapinã arbitratꝰ
est esse se equalẽ deo: magna enĩ illa
forma. ubi equalitas patris & filii cog¬
noscitur adhuc ineffab ilis. incõpre¬
hensibilis. maxime paruulis: quan¬
do uidebit᷑. ecce ad dexterã sunt uis¬
ti: ad sinistram sunt iniusti. Om̃s pa¬
riter homines uident filium hominiᷤ.
uident qui punctus ẽ. uident qͥ cru¬
cifixuis est. uident humiliatũ. uident
natũ ex uirgine. uident agnũ de tri¬
bu iuda. uident uerbũ dm̃ apud
dm̃. Quando uidebunt. ipse aderit
& tune: s forma serui apparebit. for¬
ma serui seruis demonstrabit᷑: forma
di filiis seruabitur. Fiant gͦ serui filii
qͥ sunt ad dexterã. eant in eternam

Expanded text:
quid postea futurum est? Quando videquid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes fideles? quando videbitur illud quod erat ila forma Dei, de qua dicit Apostolus, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ? Magna enim illa forma ubi adhuc aequalitas Patris et Filii cognoscitur: ineffabilis, incomprehensibilis, maxime parvulis. Quando videbitur? Ecce ad dexteram sunt justi, ad sinistram sunt injusti; omnes pariter hominem vident, Filium hominis vident, qui punctus est vident, qui crucifixus est vident, humiliatum vident, natum ex Virgine vident, Agnum de tribu Juda vident: Verbum Deum apud Deum quando videbunt? Ipse erit et tunc, sed forma servi apparebit. Forma servi servis demonstrabitur: forma Dei filiis servabitur. Fiant ergo servi filii; qui sunt ad dexteram, eant in aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Lancea ñ ꝑcutit᷑ uerbum.
hoc gͦ impii uidẽ poterunt. qd̃ & uul¬
nerare potuert: latent̃e dm̃ in cor¬
pore non uidebunt. Post iudicium
uidebit᷑ ab his qͥ ad dexteram eruis.
Hoc ẽ gͦ quod ait. pater non iudicat
quẽquã. s om̃e iudicium dedit filio.
qr manifestus ad iudicium ueniet fi¬
lius. in humano corpore apparens
hominib. dicens dextris. uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regnum.
dicens sinistris. ite in ignẽ. eternũ:
qui paratꝰ est diabolo & angłis eiꝰ.
scce uidebit᷑ forma hoĩs a pus & ab
impiis. a iustis ꝙ ab iniustis. a fide¬
lib & ab infidelib. a gaudentib &
a plangentib: a confisis. & a confu¬
sis. Ecce uidebit᷑. Cũ uisa fuerit illa
forma in iudicio. & fuerit ꝑactũ iudi¬
cium. uͥ dictũ est patrẽ non iudica¬
re quẽquã. s om̃e iudicium dedisse
filio. ad hoc qr filiꝰ apparebit in iu¬
dicio. in forma quã ex nob accepit:

Expanded text:
serunt: lancea non percutitur Verbum: serunt: lancea non percutitur Verbum: hoc ergo impii videre poterunt, quod et vulnerare potuerunt. Latentem Deum in corpore non videbunt: post judicium videbitur ab his qui ad dexteram erunt. Hoc est ergo quod ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; dicens sinistris, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur. Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
celũ: iste qͥ assũptꝰ ẽ a uob̃ in cęlũ. sic
ueniet quẽadmodũ uidistis eũ euntẽ
in celũ. Quomͦ eũ uidebant ire: in
carne ꝗͣ tetigert̃. quã palparunt.
cuiꝰ etiã cicatrices tangendo ꝓbaue¬
ritatẽ. ñ in aliqua falsitate. ñ fan¬
dũ ipse dix̃ ñ fallens. palpate & u¬
dete qr sp̃c carnẽ & ossa ñ habet
sicut me uidetis hab̾e. Est qͥdẽ illud
iã corpꝰ dignũ cęlesti habitatione:
ñ subiacens morti. non mutabile ꝑ
etates. Non enĩ sicut ad illã ętatẽ
ab infantia creuerat: sic illã ȩta¬
tẽ quȩ uiuentꝰ erat. u̾tit in senec¬
tutẽ. Manet sicut ascendit. uentu¬
rus ad eos. qͥb anteꝗͣ ueniat uer¬
bũ suum uoluit predicari. Sice¬
nim ueniet. in forma humana.
Hanc uidebunt pii. uidebunt ⁊ ĩpi¬
uidebunt ad dexterã positi. uide¬
bunt & ad sinmstrã separati: sic̃ scͥp¬
tũ ẽ. uidebunt in quẽ. pupugeruis.
Si uidebunt in quẽ pupugerunt:
corpꝰ ipsũ uidebunt qd lancea ꝑcus¬

Expanded text:
te qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Quomodo eum videbant ire? In carne, quam tetigerunt, quam palpaverunt, cujus etiam cicatrices tangendo probaveveritate; non in aliqua falsitate: non phandum ipse dixit non fallens, Palpate, ossa non habet, sicut me videtis habere . Est quidem illud jam corpus dignum coelesti habitatione, non subjacens morti, non mutabile per aetates. Non enim sicut ad illam aetatem ab infantia creverat, sic ab aetate quae juventus erat, vergit in senectutem: manet sicut ascendit, venturus ad eos quibus antequam veniat, verbum suum voluit praedicari. Sic ergo veniet in forma humana: hanc videbunt et impii, videbunt et ad dexteram positi, videbunt et ad sinistram separati; sicut scriptum est, Videbunt in quem pupugerunt . Si videbunt in quem pupugerunt, corpus ipsum videbunt, quod lancea percus
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Paulo ante putabamꝰ. aliqͥd facere
patrẽ. qd̃ ñ facit filiꝰ quando dicebat
pat̾ enĩ diligit filiũ: & oĩa demonstrat
ei que ipse facit. Tamꝗͣ pat̾ faciebat:
& filiꝰ uidebat. Sic erat subrepens m̃¬
ti nr̃e intellectus carnalis. quasi pat̃
facet qd̃ filiꝰ ñ face̾t. filiꝰ aũ uicdet pa¬
trẽ demonstrantẽ. qd̃ fieret a patre.
Ergo uelut pat̃ faciebat qd̃ filiꝰ ñ faci¬
ebat: mͦ iam uidemꝰ aliqͥd face filiũ
qd̾ non facit pat̃. Quomꝰ nos u̾sat. &
mtẽ nr̃am ꝑtrectat. huc atq illuc
ducit. uno carnis loco remanere ñ
sinit. ut u̾sando exerceat. exercendo
mundet. mundando capaces reddat:
capaces factos impleat: qͥd de nobis
faciunt u̾ba hȩx: qͥd loquebat᷑: quid
loqͥtur. Paulo ante dicebat. qr demon¬
trat filio pat̃ qͥcqͥd facit. Uidebã qͦ

Expanded text:
facere Patrem, quod non facit Filius; quando dicebat, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: tanquam Pater faciebat, et Filius videbat. Sic erat subrepens menti nostrae intellectus carnalis, quasi Pater faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret Patrem demonstrantem quod fieret a Patre. Ergo velut Pater faciebat quod Filius non faciebat; modo jam videmus aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Quomodo nos versat, et mentem nostram pertractat; huc atque illuc ducit, uno carnis loco remanere non sinit, ut versando exerceat, exercendo mundet, mundando capaces reddat, capaces factos impleat! Quid de nobis faciunt verba haec? quid loquebatur? quid loquitur? Paulo ante dicebat quia demonstrat Filio Pater quid
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ & filiꝰ. S loquebat᷑ ista hõ hõib.
d̾s occultꝰ. hõ manifestus. ut mani¬
festoᷤᷤ hoĩes faceret dos: & filiꝰ d̃i fac¬
tus ẽ filiꝰ hõĩs. ut hominũ filioᷤᷤ face¬
ret filios dei. Qua hoc arte sapien¬
cie sue faciat: in eiꝰ uerbis agnoscimꝰ.
Loqͥtur enĩ paruulꝰ paruis: s ipse sic
paruus ut & magnꝰ: nos aũ parui
s in illo magni. Loquit᷑ gͦ tamquã
fouens & nutriens lactantes: & aman¬
do crescentes. Dixerat. ñ potest filius

Expanded text:
Pater et Filius. Sed loquebatur ista homo hominibus; Deus occultus, homo manifestus, ut manifestos homines faceret deos; et Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, et amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: & ostendit᷑ xͦ ꝑ. xp̃m. Resmira ẽ
et magna: s scriptura sic loquit᷑. Con¬
tͣdicturi sumꝰ diuinis eloquiis & non
potiꝰ intellecturi. & ex ipsiꝰ dono. ei qͥ
donauit gr̃as acturi: qͥd ẽ qd̃ dixi
Pone. clausis ocłis uelle te aliqͥd tolle¬
nꝰ quo eat. Demonstrante capite: me¬
brũ sequutũ ẽ. Si gͦ in ce potuit in¬
ueniri tale aliqͥd. ut corpꝰ tuũ osten¬
dẽs corpori tuo. & ꝑ corpꝰ tuũ demors¬
tͣret᷑ aliqͥd corpori tuo: noli mirari
unꝰ tam̃ homo. caput et mẽbra. No¬
luit se separare: s dignatꝰ ẽ aggluti¬
nari. Longe a nob erat: & multum
longe. Qͥd tam longe. quã conditũ⁊
conditor: qͥd tã longe: quã đs & hõ
Qͥd tã longe: quã iusticia & iniqͥtas.

Expanded text:
. Res mira est et magna, sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donavit gratias acturi? Quid est quod dixi,pone te clausis oculis velle aliquid tollet jam manus quo eat, demonstrante capite membrum secutum est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo; noli mirari unus tamen homo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid tam longe, quam conditum et conditor? quid tam longe, quam Deus et homo? quid tam longe, quam justitia
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamꝰ & łi u̾ba et hoĩs. Aliqͤndo
enĩ talia nob̃ dicit. que ꝑtineant ad
maiestatẽ: aliquando que ꝑtineais
ad humilitatẽ. Ipse ẽ enĩ excelsus qui
his maiora: ut uos nuremini. Ergo
demonstraturꝰ pat̃: ꝓpt̾ea dixit. ut uoᷤ
miremini. Exposuit enĩ qd̃ uoluit
dicẽ: demonstrabit mͥ pat. Quare
ñ dix̃ demonstrabit uob̃ pat̃: s de¬
monstrabit filio: qr & nos mẽbra
discit in nob̃: quomͦ patit᷑ in nob̾.
Unde ꝓbamꝰ qr patit᷑ in nob̃: ex illa
uoce de celo: saule. saule. qͥd me ꝑse¬
queris. Nonne ipse ẽ qͥ uidex infi¬
ne scłi residebit. & iustos ad dext̾am
ponens. iniqͦs aũ ad sinistrã. dictu¬
rus ẽ. uenite benedicti patͥs mei ꝑ¬
cipite regnũ: esuriui enĩ ꝙ dedistiᷤᷤ

Expanded text:
intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui his majora, ut vos miremini. Ergo demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra diUnde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. dicturꝰ ẽ. cũ uni ex minimis
meis dedistiᷤᷤ. mͥ dedistis. & ñẽ int̾ro¬
get᷑ a nob̃: & dicamꝰ illi. Dñe qͣndo e¬
ris discens: cũ tu doceas oĩa: Stat̃ĩ
enĩ nob̃ in fide nr̃a respondet. Cũ unꝰ
ex minimis meis discit: ego disco. Er
xp̃ianos factos eẽ .s xp̃m. intelligitiꝰ
frẽs. gr̃ãm di suꝑ uos: ᷤcapitis: admira¬
mini. gaudete: xp̃c facti sumꝰ. Si enĩ
caput ille. nos mẽbra: totꝰ homo ille
et nos. Hoc ẽ qd apłs paulus dic̃. ut ul
tra iam ñ simꝰ paruuli: iactati & cir¬
cundati om̃i uento doctnȩ. Suꝑiꝰ aut̃¬

Expanded text:
 Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis; et nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. christianos factos esse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati et circumdati omni vento doct
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ filio. Q ͤ st̃ maiora: Seqͥtur & dicit.
Sic̃ enĩ pat̾ suscitat mortuos & uiuifi¬
cat: sic ꝙ filiꝰ qͦs uult uiuificat. Pla¬
ne maiora st̃ ista. Ualde eni plus est
ut resurgat mortuus: quã ut conua¬
lescat egrotꝰ. Maiora st̃ ista. S quando
pat̃ ea demonstraturꝰ ẽ filio: Nescit
enĩ ea filiꝰ : & ille qͥ loquebat᷑. ñ noue¬
rat mortuos suscitare: adhuc discẽ¬
habebat mortuos resuscitare: ꝑ quẽ

Expanded text:
t majora? Sequitur, et dicit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt ista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat mortuos suscitare? adhuc habebat discere res
Abbreviated transcription (Latin):
suscitarem᷑: qͥd ẽ gͦ qd̾ uult dicere:
Descendit enĩ ad nos. & qͥ paulo ante
loquebat᷑ ut d̾s cepit loqͥ ut homo:
ipse ẽ tam̃ hõ. qͥ d̃s. qr d̾s factꝰ ẽ hõ:
s factꝰ qd ñ erat. ñ amitteis qd̃ erat.
Ergo accessit hõ deo. ut eẽt hõ qͥ erat

Expanded text:
remur? Quid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ẽ qͥ digne ꝑserutet᷑. hoc tantũ se¬
ipse aꝑit. Neq enĩ uellet dicẽ: quod
nollet intelligi. Qͥ a dic̾e dignatꝰ est.
sine. dubio excitauit audientiã. Nũ¬
qͥd quẽ excitauit ut audiret: excita¬
tũ deserit: diximꝰ ut potuimꝰ. ñ tẽ¬
poralit scire filiũ: nec aliud ẽẽ filii
scientiam. aliud ipsũ filiũ. & aliud
ẽẽ filii uisionẽ. & aliud ipsũ filium.
s ipsã uisionẽ eẽ filiũ. & ipsã scien

Expanded text:
igne perscrutetur hoc tantum seipse aperit. Neque enim vellet dicere quod nollet intelligi: quia dicere dignatus est, sine dubio excitavit audientiam; numquid quem excitavit ut audiret, excitatum deserit? Diximus, ut potuimus, non temporaliter scire Filium, nec aliud esse Filii scientiam, aliud ipsum Filium; et aliud esse Filii visionem, et aliud ipsum Filium: sed ipsam visionem esse Filium, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uidendo existentẽ: rurs us nob̃
tẽpora nominans. demonstrabit ei
inqͥt maiora his. Ergo demonstra¬
turꝰ ẽ adhuc aliqͥd filio. qd̾ ñ no¬
uit filiꝰ: quid gͦ facimꝰ : quomͦ hoc

Expanded text:
et videndo existentem, rursus nobis tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo demonstraturus est adhuc aliquid Filio, quod non novit Filius? Quid ergo facimus? qu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ que demonstraturꝰ est: cũ enĩ
dix̃. maiora his: debemꝰ pͥus intelli¬
gere qͥb maiora. Recordem᷑ unde is¬
te. sermo ꝓcessit. Quando curatus
ẽ. ille qͥ .xxͣx. ⁊ octo annos habebat
in infirmitate. iussit eũ sanũ tolle¬
re. grabatũ suũ. & ire in domũ suã.
Hinc enĩ iudȩi cõmoti st̃. cũ qͥb lo¬
quebat᷑. Loquebat᷑ u̾bis: ꝙ tacebat
deder̃t occasionẽ sermoni huic.
Ñ gͦ sic audiamꝰ hȩc tãꝗͣ obliti que
supͣ dicta st̃. s respiciamꝰ illũ languidũ.
.xxxͫ. & octo annoꝵ subito factũ sanũ:
admirantib udȩis & irascentib. Qͤ¬
rebant tenebras magis de sabb̃o. ꝗͦ
lum̃ de miraculo. His gͦ indignanti¬
b loquens: ait hoc. Maiora his dem᷑¬
trabit ei oꝑa. His maiora. Qͥb:: quod
uidistiᷤᷤ hominẽ factũ sanũ: cui lan¬

Expanded text:
sunt quae demonstraturus est? Cum enim dixit, majora his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. Recordemur unde sermo iste processit. Quando curatus est ille qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et jussit eum salvum tollere grabatum suum, et ire in domum suam. Hinc enim Judaei commoti, cum quibus loquebatur: loquebatur verbis, et tacebat dederunt occasionem sermoni huic. Non ergo sic audiamus haec tanquam obliti quae supra dicta sunt, sed respiciamus illum languidum triginta et octo annorum subito factum sanum, admirantibus Judaeis et irascentibus. Quaerebant tenebras magis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidisti
Abbreviated transcription (Latin):
querat. & ẽ qͥ se conu̾tat ut uideat.
E cũ se bene conu̾terit & uiderit. erit
hõ uidens: qͥ pͥus erat homo ñ uideis.
Uid̃e gͦ accedit illi: & recedit ab illo.
Accedit illi cũ se conu̾terit: recedit
ab illo cũ se au̾terit. Nũqͥd ita filius:
amitimꝰ illuminationẽ: & conu̾tendo
nos ad dm̃ ꝑcipimꝰ illuminationẽ.
Aliud ẽ enĩ lum̃ qͦ illuminam᷑: aliud
nos qͥ illuminam᷑. Lum̃ dũ ipsũ quo

Expanded text:
quaerat, et est qui se convertat ut videat: et cum se bene converterit et viderit, fit homo videns, qui prius erat homo non videns. Videre ergo accedit illi, et recedit ab illo: accedit illi cum se converterit, recedit ab illo cum se averterit. Numquid ita Filius? amittimus illuminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lumen autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
E tamen et ipse psalmus. non dimisit
hominem sine intellectu. Secutus enĩ
uerbis posterioribus ostendit quale
iudicium diceret: quia non est dam¬
nationis. sed discretionis. Ait enim
iudica me łs. Quid est iudica me ds:
Et discerne causam meam de gente non
scã. Ergo secundum hoc iudicium dis¬
cretionis. oportet nos omnes exhiberi
ante tribunal xp̃i. Secundum autẽ¬

Expanded text:
Et tamen et ipse Psalmus non dimisit Et tamen et ipse Psalmus non dimisit hominem sine intellectu. Secutus enim, verbis posterioribus ostendit quale judicium diceret; quia non est damnationis, sed discretionis. Ait enim, Judica me, Deus. Quid est, Judica me, Deus? Et discerne causam meam a gente non sancta. Ergo secundum hoc judicium discretionis, oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi. Secundum ju
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudicium non uenit: quid ad tribu¬
nal exhibetur: nescio quomodo intel
intelligatur quando dicitur iudiciũ
Hortor ergo ut attendatis. Aliquan¬
do iudium pena dicitur: aliquando
iudicium discriminatio dicitur. Se¬
cundum illum modum quod dicitur
iudicium discriminatio. oportet om̃s
nos exhiberi ante tribunal xp̃i: ut
illic recipiat unusquisq homo que ꝑ
corpus gessit siue bonum siue malũ.
Ipsa est enim discriminatio: ut bona
bonis. malba malis distribuantur. Nã
si iudicium semꝑ in malo acciperetur:
non diceret psalmus. iudica me ds.
Audit forte quis dicentem. iudica me
ds: & miratur. Solet enim dicere ho¬
te in psalmo ponitur: qui prebeatur
a lectore & respondeatur a populo.
Non forte alicui cor percutitur & ti¬
met cantare deo & dicere: iudica med̾s.
ꝙ tamen cantat populus credens: nec
putat se male optare. quod didicit
a diuina lectione: & parum intelligit.
Credit aliquid boni esse quod cantat.

Expanded text:
ad judicium non venit qui ad tribuad judicium non venit qui ad tribunal exhibetur, nescio quomodo intellintelligatur, quando dicitur judicium. Hortor ergo ut attendatis. Aliquando judicium poena dicitur: aliquando judicium discriminatio dicitur. Secundum illum modum quo dicitur judicium discriminatio, oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat homo quae per corpus gessit, sive bonum sive malum: ipsa est enim discriminatio, ut bonis bona, malis mala distribuantur. Nam si judicium semper in malo acciperetur, non diceret Psalmus, Judica me, Deus. Audit forte aliquis dicentem, Judica me, Deus, et miratur. Solet enim homo dicere,te ponitur, qui praebeatur a lectore, et respondeatur a populo. Non forte alicui cor percutitur, et timet cantare Deo et dicere, Judica me, Deus? Et tamen cantat populus credens, nec putat se male optare quod didicit a divina lectione: et si parum intelligit, credit aliquid boni esse quod cantat.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos ex hiberi om̃s ante tribu¬
nal xp̃i. ut illic recipiat unusquisq
que per corpus gessit siue bonum siue
malum: paulus dicit. oportet nos ex¬
hiberi om̃s ante tribunal xp̃i: & tu
tibi audes ꝓmittere. quia in iudiciũ
non uenies: absit inquis ut ego mi
chi promittere audeam: sed credo pro¬
mittenti. Saluator loquitur: ueritas
pollicetur. Ipse michi dixit. qui audit
uerba mea & credit ei qui misit me.
habet uitam ȩternam. & transitum
facit de morte in uitam: & in uidiciũ
non ueniet.Ego gͦ audiui uerba dñi
mei. credidi iam. infidelis cum essem.
factus sum fidelis: sicut me monuit.
Transii a morte in uitam. ad iudicium
non uenio: non presumptione mea.
sed ipsius ꝓmissione. Paulus autẽ con¬
tra xp̃m loquitur. seruus contra do¬
minum. discipłs contra magistrũ:
homo contra deum. ut cum dicat
dñs. qr qui audit et credit. transit
a morte ad uitam. & in iudicium ñ
ueniet. dicat apłs. oportet nos om̃s
exhiberi ante tribunal xp̃i. Aut si

Expanded text:
xhiberi omnes ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ? Paulus dicit, Oportet nos exhiberi omnes ante tribunal Christi; et tu tibi audes promittere quia in judicium non venies, Absit, inquis, ut ego mihi hoc promittere audeam: sed credo promittenti. Salvator loquitur, Veritas pollicetur, ipse dixit mihi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam, et transitum facit de morte in vitam, et in judicium non veniet. Ego ergo audivi verba Domini mei, credidi; jam infidelis cum essem, factus sum fidelis: sicut me monuit, transii a morte ad vitam, ad judicium non venio; non praesumptione mea, sed ipsius promissione. Paulus autem contra Christum loquitur, servus contra Dominum, discipulus contra magistrum, homo contra Deum, ut cum Dominus dicat quia qui audit et credit, transit a morte ad vitam, et in judicium non veniet, dicat Apostolus, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi? Aut si
Abbreviated transcription (Latin):
habere se quãuis a patre datã. tam̃
parẽ potestatẽ: ideo ait. sic & filiꝰ quos
uult uiuificat: ut ostendẽt ibi uo¬
luntatẽ suã. Ꝙ ne qͥs dic̾e̾t. suscitat
mortuos pat̾ ꝑ filiũ. s ille tãꝗͤ poteis.
tãꝗͣ. potestatẽ habens. iste tamꝗͣ ex
aliena potestate. tamꝗͣ minister fa¬
cit aliqͥd. sic̃ angłs: potestatẽ signi¬
ficauit uͥ ait. sic & filiꝰ qͦs uult uiui¬
ficat. Non enĩ uult pat̾ aliud ꝙͣ filiꝰ:
s sic̃ illis una substantia. sic & una
uoluntas ẽ. & qui st̃ isti mortui. qͦs
uult insinuare. resuscitationẽ mor¬
qͥdã habuer̃t. ut cred̾e̾nt cet̾i. Re¬
surrex̃ enĩ lazarꝰ moriturꝰ.: resurge¬
mꝰ nos semꝑ uicturi. Talẽ resurrec¬
tionẽ pat̃ faciet. an filiꝰ: immo uͦ pa¬
t̃ in filio. Ergo filiꝰ in patre & pater
in filio Ande ꝓbamꝰ: qr de ista dicit
resurrectione: cũ dixisset sic̃ enim
pat̃ suscitat mortuos & iuuificat:

Expanded text:
habere se quamvis a Patre datam, tamen habere se quamvis a Patre datam, tamen parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult vivificat, ut ostenderet ibi voluntatem suam: et ne quis diceret, Suscitat Pater mortuos per Filium, sed ille tanquam potens, tanquam potestatem habens, iste tanquam ex aliena potestate, tanquam minister facit aliquid, sicut angelus; potestatem significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater aliud quam Filius; sed sicut illis una substantia, sic et una voluntas est. 11. Et qui sunt isti mortui quos vult insinuare, resurrectionemquidam habuerunt, ut crederent caeteri. Resurrexit enim Lazarus moriturus, resurgemus nos semper victuri. Talem resurrectionem Pater facit, an Filius? Imo vero Pater in Filio. Ergo Filius, et Pater in Filio. Unde probamus quia de ista dicit resurrectione? Cum dixisset, Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat,
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis: qͥ eũ in carne uid̾uas.
Qͥ d ẽ hoc. sicut pat suscitat mortuoᷤᷤ
& uiuificat: sic & filiꝰ qͦs uult uiui¬
ficat: alios ne pat̾: aliosne filius:
Certe oĩa ꝑ ipsũ facta st̃. Qͥ d dicimꝰ
fr̃es mei: lazarũ suscitauit. xp̃c.
Qũẽ mortuũ suscitauit pat̾. ut ui¬
dẽt. xp̃c quẽadmodũ lazarũ susci¬
taret. an quando lazarũ suscita
uit. xp̃c. ñ eũ suscitauit pat̾: & sine
patre. fec̃ filiꝰ solus: legite ipsã lecti¬
onẽ. & uidete qr patrẽ ibi inuocat
ut surgat lazarus. Sicut hõ inuo¬
cat patrẽ: sicut d̾s fec̃ cũ patre. Er¬
go et lazarꝰ qd̵ surrex̃. & a patre
fecit. Non gͦ sic intelligamꝰ. sic̃ pat̃
suscitat mortuos & uiuificat. sic &
filiꝰ qͦs uult uiuificat: ut alios apa¬
tre suscitari & uiuificari. alio a fi¬
lio existimemꝰ: s. eosdẽ qͦs pat̃ suscitat
& uiuificat. ipsos et filiꝰ suscitat & ui¬
uificat: qr omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. & si¬
ne ipso factũ ẽ nicħ. Ꝙ ut ostendẽt

Expanded text:
in carne viderunt. Quid est hoc? Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat; sic et Filius quos vult vivificat. Aliosne Pater, aliosne Filius? Certe omnia per ipsum facta sunt. Quid dicimus, fratres mei? Lazarum suscitavit Christus: quem mortuum suscitavit Pater, ut videret Christus quemadmodum Lazarum suscitaret? An quando resuscitaus, non eum resuscitavit Pater, et sine Patre fecit Filius solus? Legite ipsam lectionem, et videte quia Patrem ibi invocat ut resurgat Lazarus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui resurrexit, et a Patre fecit. Non ergo sic intelligamus, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater suscitat et vivificat, ipsos et Filius suscitat et vivificat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
iniuisti: audient uocẽ ei. et ꝓcedes.
Quomodo noluit dicere. et uuent:
Om̃s enĩ ꝓcedent: s ñ om̃s uiuent. In
ẽõ quippe qd̃ supͣ dixit. & qͥ audierus
uiuent. in ipsa obauditione uitã et̃¬
nã intelligi uoluit et beatã: quã ñ
om̃s habebunt qͥ de monum̃tis ꝓcedeis.
Iam gͦ et cõmemoratione monum̃toꝵ et
exp̃ssione ꝓcessionis de monum̃tis: aꝑ¬
te intelligimꝰ corpoꝵ resurrectionem.
Audient om̃s uocẽ eiꝰ et ꝓcedent. E ubi
iudiciũ: si om̃s audient. et om̃s proce¬
dent:  quasi totũ confusũ ẽ: nicħ ui¬
deo discretũ. Certe accepisti potestatẽ
iudicandi qi filiꝰ. hominis es: ecce ad¬
eris in iudicio. Resurgent et corpora.
de ipso uidicio dic aliqͥd: hocͥ de ip
sa discretione bonoꝵ et maloꝵ. E hoc
audi. Qͥ bene eger̃t in resurrecti¬
onẽ uite: qui male egert̃ in re

Expanded text:
sti, audient vocem ejus, et procedent. Quomodo noluit dicere, et vivent? Omnes enim procedent, sed non omnes vivent. In eo quippe quod supra dixit, Et qui audierint vivent; in ipsa obauditione vitam aeternam intelligi voluit et beatam, quam non omnes habebunt qui de monumentis procedent. Jam ergo et commemoratione monumentorum, et expressione processionis de monumentis, aperte intelligimus corporum resurrectionem. 18. Audient omnes vocem ejus, et procedent. Et ubi judicium, si omnes audient, et omnes procedent? Quasi totum confusum est; nihil video discretum. Certe accepisti potestatem judicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eamꝰ ad falsitatẽ. Qͥ d enĩ simꝰ & qͥd
tractemꝰ: consicłare debemꝰ. Homineᷤᷤ
sumꝰ carnẽ portantes: in hac uita am¬
bulantes: & si iã de semine u̾bi dei
renati. tam̃ ita in xp̃o innouati. ut
nondũ penitꝰ ab adam expoliati. Qđ
enĩ mortale nr̃m & corruptibile ag¬
grauat aiãm. ex adã ẽẽ apparet. et

Expanded text:
n eamus ad falsitatem. Quid enim simus, et quid tractemus, considerare debemus. Homines sumus carnem portantes, in hac vita ambulantes: et si jam de semine verbi Dei renuti, tamen ita in Christo innovati, ut nondum penitus ab Adam exspoliati. Quod enim nostrum mortale et corruptibile aggravat animam , ex Adam esse app
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ facit qd̃ ñ ꝑ filiũ faciat: uͥ de¬
monstrat pat̃ filio qd̃ facit. nͥ in ip¬
so filio ꝑ quẽ facit: qͥs enĩ locus uͥ
demonstret᷑ opus patris filio. qua¬
si extra faciat & extra sedeat: & filiꝰ
attendat manũ patͥs quẽadmodũ
faciat. ubi ẽ illa inseparabił tͥnitaᷤ:
Ubi ẽ u̾bũ de qͦ dictũ ẽ qd̃ ipse est
uirtꝰ et sapĩa di:ubi qd̃ de ipsa
sapĩa scriptura dicit. candor ẽ enĩ

Expanded text:
ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor est enim
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ : qͥ cũ maledicetur ñ maledicebat.
cũ iniuriã acciꝑet ñ minabat᷑: s cõm̃¬
dabat illi qͥ iuste iudicat. Quomͦ uerũ
cium dedit filio: turbam̃ hic. turba¬
ti desudemꝰ. desudantes purgem᷑: cone¬
mͦ utcũq donante ipso penet᷑re alta
secreta u̾boꝵ istoꝵ. Temere fortasse fa¬
cimꝰ: qr discutere & scrutari uolumꝰ
u̾ba di. & quare dicta st̃. nͥ ut sciant᷑.
Quare sonuer̃t: nͥ ut audirent᷑ qua¬
re audita st̃. nͥ ut intelligent᷑: confor¬
tet nos gͦ. & donet nob̾ aliqͥd qͣntũ ip¬
se dignatur. E si nondũ penetramus¬

Expanded text:
ejus; qui cum malediceretur, non remaledicebat, cum injuriam acciperet, non minabatur, sed commendabat illi qui juste judicat . Quomodo verum cium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et quare dicta sunt, nisi ut sciantur? quare sonuerunt, nisi ut audiantur? quare audita sunt, nisi ut intelligantur? Confortet ergo nos, et donet nobis aliquid quantum ipse dignatur; et si nondu
Abbreviated transcription (Latin):
Sine dubio melior ẽ animꝰ qͦ ista omĩa
cogistasti: quã ista oĩa que cogitasti.
Animꝰ gͦ iste. sp̃c ẽ: ñ corpꝰ. Transi et
ipsũ. Compara & ipsũ animũ pͥmo:
ut uideas qͦ transeas. Compara illũ
carni. Absit. Ne dignaris cõparare.
Cõpara illũ fulgori solis. limȩ. stellaꝵ:
maior fulgor ẽ anumi. Primo celeri¬
tatẽ ipsius animi uide. Uide si non
uehem̃tior scintilla ẽ animi cogitan¬
tis: ꝗͣ splendor solis lucentis. Solẽ ori¬
entẽ tu uides aĩo. Motꝰ ipsiꝰ ꝗͣ tardus
ẽ ad animũ tuũ. Citiꝰ tu potuisti
cogitare qd̃ facturꝰ ẽ sol: quã ille¬
turꝰ. Iã ex alia parte. cras orit᷑. Ubi ħi
fec cogitatio tua: adhuc ille tardus
ẽ. & tu oĩa ꝑagrasti. Magna gͦ res ẽ
animꝰ: s quomodo dico ẽ. Transi et
ipsũ. qr & ipse animꝰ mutabilis est:
quãuis melior sit oĩ corpore. Modo
recordat᷑. mͦ uult. mͦ ñ uult. mͦ pec¬

Expanded text:
Sine dubio melior est animus quo ista omnia Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste spiritus est, non corpus: transi et ipsum. Compara ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab turus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc ille tardus est, et tu omnia peragrasti. Magna ergo res est animus. Sed quomodo dico, est? Transi et ipsum; quia et ipse animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore. Modo recordatur; modo vult, modo non vult; modo pec
Abbreviated transcription (Latin):
cendi me ut illũ tangerẽ. Ille eñi est
suꝑ me : qͥ fec me. Nemo eũ attingit:
nͥ qui transierit se. Cogita corpꝰ. morta¬
le ẽ: t̾renũ est. fragile ẽ corruptibile
ẽ. Abite. S forte caro tẽporalis ẽ. Alia
corpora cogita: celestia corpora cogita.
Maiora. meliora. splendida st̃. Attende.
te ad occidentẽ. Non stant. Uident᷑
ocłis: ñ solũ ab hoĩe. s etiã a pecore.
Transi ⁊ ipsa. & qͦmͦ inquies transeo
celestia corpora: cũ ambulo in terra:
Non carne transis. s m̃te. Abice ⁊ ipsa.
Quãuis luceant. corpora st̃: quãnis de
cȩlo fulgeant corpora st̃. Uerũ qm̃ for¬
te ñ te putas hab̾e qͦ eas. cũ consid̾as
ista oĩa. & ultra cęlestia corpora qͦ itu¬
rus sũ inqͥs : & qͥd m̃te transiturꝰ sũ:
Considasti ista oĩa: considaui inquis.
Unde considasti: ipse consid̾ator appa¬
reat. Ipse enĩ consid̾ator istoꝵ omĩũ.
discriminator. distinctor. & quodãmͦ
appensor in libra sapientie: animꝰ ẽ.

Expanded text:
st super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida sunt: attende te ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Consideravi, inquis. Unde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est.