comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ireus lascium animala
petulum & feruens semꝑ ad coitum
Ennis oeuli hoc libidinem intransuer¬
sum aspiciunt unde & nom̃ trxit
Nam ir quisunt oc ulorum anguli.
Secundum sue tonum. cuius peatura

Expanded text:
ircus lascivum animal est, petulans et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde nomen traxit; nam hirquii sunt oculorum anguli, secundum Suetonium. Cujus natura
Abbreviated transcription (Latin):
Ralceos reres ucebantur & cesares
forma corum pacricios calcios. romulus
repperit. quattuor corrigiarum ad¬
suta queluna. hossoli paericii uehe¬
bantur. luna autem in eis non fideris
formam. sed notam cente nariimime¬
risignificcibat qnod imcio patricii
senatores centumfuerunt

Expanded text:
alceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
loscpus iprimo antiquiti.¬
tum libro. ideo appellatum puitit quod
aduersus anglum steterit. Qđ er go
diligenter excuiens in ebreo pęnitus
inuenire nonpotui. Et quime pietess ẽ
opimones quaerert singulorum cum
ethimologia nominis exponat ipse quipo¬
suit Ni uocabitur in quid nomentunm
iacobsedisrł erit Nomentiium. Quare int¬

Expanded text:
osephus in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appellatum putat, quod adversum Angelum steterit: quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et 357 quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui posuit? Non vocabitur, inquit, nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Quare? Int
Abbreviated transcription (Latin):
Isopum herba pargindis pulmorib
apta. unde & uoere testamento ꝑ rsopi
fasciculum aspergebatur agnisangiune
quimundari uolebat. Nascitur in p&ris
crenssixoradicibus

Expanded text:
sopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus
Abbreviated transcription (Latin):
iops Quisine t̾ra ẽ. openenĩ degłi
terra intellegimus quiaopen fest fructifi¬
cindo. Ali inopem intellegunt nͥ sepul¬
til. in humat meuinet inane habenti
surrexͥ tumultus¬

Expanded text:
ops, qui sine terra est: Opemo enim terram intellegimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intellegunt non sepultum, inhumatum, cui nec inane absenti surrexit tumulu
Abbreviated transcription (Latin):
cunus hstorum coritina. scrturae uero
tius cundem iosue haebrei ad scuerant. Pe
Incuniscextu post iordanis transitum uiol¬
silem sp̃alu regna prefigurantur
ua Iotacisimus. est quotiens in iota littera
duplicitur sonus. ut troia mala ubicarũ
lit teraxum ad et exiliscrit ꝓnuntiatio
irt unum iota nonduo sonare iudeatur¬

Expanded text:
cuius historiam continet. Scriptorem vero eius eumdem Iosue Hebrei asserunt, in cuius textu post Iordanis transitum salem spiritualia regna prefigurantur Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur
Abbreviated transcription (Latin):
appellatesunt illius populi partes.
E quo propt̃ salo monis offensam tempore
filucius roboam qui patris uccesserit in renũ
dõ uindicante diuisus est. Promde tribus
decem quẽ accepit hicrobo anscritus
salomonis rexcis insamaria constitutus
proprue uocabantur isrł quamuis hoc
uniuersi illius populi nomen ess&e duabrs
uitribus uidae scilic& et beniamin que ꝓpt̃
dauid repenitus regnumstirpiseius fius¬
sa ererdicatum remanseraent subiacen¬
tes cuntat hierusalem Iudae nomeri
fuit quia ipse erat tribus undedauid.
Beniamin uero tribu altera adidemreggnõ
Sicut dixiꝑtinenserat unde fiit rex
siul ante dauid sed simul iste duȩ tribus
ut dictum est iuda uocabantur
& hoc nomine discernebantur abis¬
trohel quod appellabantur ꝓpriat
decemtribus habentes suum regem
Tunc em̃m hoc nomen accep̃ quatado
tota noctt luccitus uicit incertamine
Angelum. Et oriente luci ferobene¬
dictus est. Inde ꝓpt̃ uisionem dĩ istahel
appellatus est sicut & ipse ait

Expanded text:
appellatae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, Deo uindicante diuisus est. Proinde tribus decem, quas accepit Hieroboam, seruus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi nomen esset. Duabus uero tribubus, Iudae scilicet et Beniamin, quae propter Dauid ne penitus regnum stirpis eius fuisset eradicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc nomine discernebantur. ab Israel, quod appellabantur proprie decem tribus habentes suum regemTunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Ioppe Oppidum palestinc marititũ
Idem palestini aedificauerunt ubi saxũ
ostenditur. quo iunculorum andromede
uestigia adhuc retinet cuius udud fama
eminentior elephantis fuit E¬

Expanded text:
Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
lsabic Exrisonomen accepit.
Riserat cnimpater. quando ei ꝓmissus est
admirans ingaudio. Risit & mater quando
pillos tresuiros ꝓmissus est. dubitan singui dtol¬
dio. Ex hac ego causa romenaccep̃isi ac.
Incerpritatur cium risus. sciendum autem
quod quattuor inueteri testamento absq
ullo uclamine nominibus suis ante quam
ideoquia mandraqoris filuruben . introtũ degłs¬
uri quia racbedi debebatur ad se eme VINq¬
rat.lia. unde aedumiacusc̃. dix̃. lia.¬

Expanded text:
saac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretatur enim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit Lia
Abbreviated transcription (Latin):
contrar solis ardorem. Ipse est & amat¬
tisaraptene induefilius ut iudȩiad e¬
firmant. Quem resuscitauit helias.
matre postta ad cunidicentem.
Obhanc causam ipsumpuerum amati
uocitatum. Amati enim ex ebreo
in latinam linguam ueritas dicitur

Expanded text:
ontra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicente 3Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam ver
Abbreviated transcription (Latin):
Iohatam Interp̾tatusest ꝑfectus. pulcnam
& himologiam nominis fec̃ eñĩ rectum
in conspectudm̃ & postam templia edis¬
cauit excelsam
ob In latinum uertitur dolens
nis dolorum. calamitates eñ suas nominis
et himolia prȩfigura uit

Expanded text:
Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsamob in Latinum vertitur dolens;nes dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit
Abbreviated transcription (Latin):
oscph Abeo quodsibi alium addimater
optauerit uocauit aut meutu hunc farao
siphanitb appellauit quodhebrnce
al sconditorum repptore in sorat. proco
p̃dix̃. T imen uua haet nom̃ ab aegiptio
ꝓmitur. ipsus lingiut debe habereraor
I terprtatur ergosa fanet hacgyptio sermone
Silutor tundi. coquod or bemtfue ab rminen¬
tifirus excidio liberceuit

Expanded text:
oseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aeponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Sephaneth Aegyptio sermone Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt propt̃. curope raptum. fuit epã
inruculis in signe erat taurus modo eginoo Ioude lus
dona es prmbret aurtum app&is ie
concubitum ubi intelligitur pudicitium
Pulieris abuero fuisse corruptam. Modo
insimilitadinem aqule ꝓpt̃ qđ pucrum
idstuprũ rapuerte. Mlodo serpentem
reptauerit & signum quacantauerit

Expanded text:
fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia can
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ figuram habepor celli lactentis
hacdeforis totus. spinosus est
lempore aũ uinde miorum in greditur
inunca & ubiuderit uuam bonam ascen
om̃s acinẽ int̾ram. tumdenum descendens
uolut se suꝑ illosi taut om̃s acine figintur

Expanded text:
orcelli lactentis. Hic de foris totus est spinosus; sed tempore autem uindemiarum ingreditur in uineam, et ubi uiderit uuam bonam, ascenomnes acini in terram; deinde descendit et uolutat se super illos, ita ut omnes acini figantur
Abbreviated transcription (Latin):
ior. alter dan. hisigitur ꝓcul ase distin¬
tibus. in unum alucũ fordacritis. lorda¬
nis de inceps aꝓpellatur. Nascitur aũt
sublibanomonte & diudit iudacam
& arabiam. quiꝑmultos circutus uxta
hicricho inmare mortuum đ influit

Expanded text:
Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit
Abbreviated transcription (Latin):
retestita hereditas est. Quȩ testamento
scripta nonẽ aut siscriptasit iurt
tameni requaquam ͤ aedita
Intestina dicuntur Eoqđ corporis m¬
teriori pasit cohibentur. quae iđ¬
circo longis nexibus incirculorum
ordinata sunt modo ut suscepta sescas
paulatim egerant. & suꝑ ad ditis cibis

Expanded text:
testata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est aditaIntestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ figuram haba porcelli lactentis
hac deforis totus. spiniosus est
lcmport aũ umndemiarum in greditur
inunea & ubiuderit uium honam ascer¬
dit puitem & exacinat cam. iti ut cadant
om̃s acine in t̾ram. tumdenum descendens
uoluit se suꝑ illositaut om̃s acine sigantur
inspiais eius et sic portat eseam filissiuis

Expanded text:
 figuram habet porcelli lactentis. Hic de foris totus est spinosus; sed tempore autem uindemiarum ingreditur in uineam, et ubi uiderit uuam bonam, ascendit super uitem et exacinat uuam illam, ita ut cadant omnes acini in terram; deinde descendit et uolutat se super illos, ita ut omnes acini figantur in spinis eius; et sic portat escam filiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
quo dimundus stliciori mund&s. inindiosus
aut. ipse est qui ab alio patitur mudiã
Nibil aut honestum quod riominuidiosum
Nemoquippe inuid& msero. Quis autẽ
bonus poninuidiosus. Iteminter ⁊elum
interdum & in bonã pasttm accipi potest
Cum quistuititur eaque melxra sint aemulari
INuidia uero : aliena ut dictumc̃ felititate
tor qu&ur et in duplicem scinditur pissio¬
nem. cum aut quodipseẽ alium ẽẽ p̾uult
Aut aliun uidens cẽ meliorem dolens se
& pon esse consimilem. pulchre autem
quidam grecum uersumtrans ferens. elegia¬
cometro deinuidi alusit dicens iustius inuidia
rulhil est. quaeꝓtinus ipsum austorem
rod& excruciat que animum. Inindie
aũt Nomendictum. est. animis intuendo
felicitatem. alterius. ut est illud quisuam
florem inuidit in cum¬
fucre sicut a dictim est morsi undcee dñs
intuanglio dicit. Dm remo iudit uinquam
Resese cum itiũsibilis ideoque porioculo
sed corde quȩrendus est

Expanded text:
Quod inuidus feliciori inuidet, inuidiosus autem est qui ab alio patitur inuidiam. Nihil tamen honestum quod non inuidiosum. Nemo quippe inuidet misero, quis autem bonus et non inuidiosus? Inter zelum interdum et in bonam partem accipi potest, cum quis nititur ea quae meliora sunt aemulari; inuidia uero et aliena, ut dictum est, felicitate torquetur, et in duplicem scinditur passionem, cum aut quod ipse est alium esse non uult, aut alium uidens esse meliorem, dolet se ei non esse consimilem. Pulcre autem quidam Graecum uersum transferens elegiaco metro de inuidia lusit dicens: «Iustius inuidia nihil est, quae protinus ipsum auctorem rodit excruciatque animum». Inuidiae autem nomen dictum est a nimis intuendo felicitatem alterius, ut est illud «Quisnam florem inuidit meumvere, sicut et dictum est Moysi. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Deum nemo vidit unquam . Res est enim invisibilis, ideoque non oculo, sed corde quaerendus est
Abbreviated transcription (French):
grandfuror agran flaiel.
alre comanda laudebiert
cioliro ua& noit et di. miel
life t dontrequel uiu.
liroua a porter. garda siuid
grandclaritet. decel uindre
fud de pardcu. et sicum roors
incel es grant et sicum flam¬
mes clarardat¬

Expanded text:
grand furor, a gran flaiel,      Sil recomanda Laudebert.   Cio li rova, et noit et di      Miel li fesist dontre qu'el viu. li rova aporter.   Garda, si vid grand claritet;      De cel vindre, fud de par Deu.      Si cum roors in cel es granz,   Et si cum flammes clar arda
Abbreviated transcription (Latin):
Iaeter neciui iudicium incum dabatur
quifalsum testamentum stecrit eobia
hominem ecciderat. Accusatorẽ eiuspes¬
sessiobonorum sequeb atur ititac¬
cuu aũt. significatio est ouasiquacdam
hominis senectio pam pͥpositionemnt
proe ponebant. rebuius mare inter bibe

Expanded text:
Internecivum iudicium in eum dabatur qui falsum testamentum fecerat et ob id hominem occiderat. Accusatorem eius possessio bonorum sequebatur. Internecivi autem significatio est, quasi quaedam hominis enectio. Nam praepositionem inter pro e pon
Abbreviated transcription (Latin):
nnocuus Cuinocitumnonsit sed apud
u& cresutrun que in differens est
traliberis exheredatis sinc offitionatu¬
ralis puactatis in extrantas psonas
reductum est

Expanded text:
nnocuus, cui nocitum non sit. Sed apud veteres utrumque indifferens est. tra liberis exhaeredatis, sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est
Abbreviated transcription (French):
lo corps stera sempresus
Pel corps asat lauet audit
et dels flaels quegrand
sustint. lanima reciunt
dominedeus. als altres
sant enuai encel. il nos aiud
obciei senior porcua sustino
tels passions:¬

Expanded text:
a sempre sus.   Del corps asaz l'avez audit  et dels flaiels que grand· sustint.  L'anima reciunt Dominedieus,  als altres sanz en vai en ciel.  Il nos aiud ob ciel senior,  por cui sustinc tels passïons
Abbreviated transcription (Latin):
dona mittens & ad tem plum pit ut uieqͥ
semores deduodecimtribus i srł. trans¬
ntterentur qui interpͥtarent omnes
tera habuit & ut fidẽ interpretationis
Aluesderae singulis corum quifucrant coioe¬
destmati singulas cellas dedit. Et signans
nullum propinquare fecit
Congregaunit inunum atque ita omties
ut ronsolum in intellectum uerum aiam
in uerborumordinem consonante s imieni¬
rentur. Pucrunt &ali interpretes¬

Expanded text:
dona mittens ad templum, petit ut senes de duodecim tribubus Israel transmitterentur, qui interpretarentur omnes  Et, ut fidem interpretationis adverteret, singulis corum qui fuerant destinati singulas cellulas dedit, et assignans d ullum propinquante fecerunt, congregavit in unum. Atque ita omnes lunt, ut non solum in intellectu, verum etiam in sermonibus consonantes invenirentur. Haec fuit prima interpret
Abbreviated transcription (Latin):
atendere multa quidẽ signisicax
intendert obducere coronare uelli¬
gire. Ut uirgilius intendit que locũ ui¬
sostis idem intendere minari Sallusti exiue¬
us manum inons intendens. intendit

Expanded text:
autem multa quidem significat. Intendere obducere, coronare uel ligare, ut Virgilius: ‘intenditque locum sertis’. Item intendere minari. Sallustius: ‘manum in os intendens’. Intendit
Abbreviated transcription (French):
dit ciel reis lothiers. illo reciut
tamben enfist abðmagis tre
semprelmist. quil lodoist bien
deciel sauier dondeu seruier
por bona fied:
Et cum illaut doit decielart.
rendel quiluilo comandat. il
lo reciu bien lo non rit. cio fud
lonx tiemps obse losting. deus
lexiltat cͥui el seruid desanct
MAXINT abbas diuint:
quimel dtefust done aciels tiemps
ꝑfectus fud in caritet. fid autil¬

Expanded text:
lo reciut, tam ben en fist,      Ab u magistre semprel mist,      Qui lo doist bien de ciel savier    Don Deu servir por bona fied.       Et cum il l'aut doit del ciel'art,      Rendel qui lui lo comandat.    Il lo reciu, bien lo nodrit;      Cio fud lonx tiemps ob se los ting.      Deus l'exaltat cui el servid,    De sanct MAXENZ abbas divint. Qui mieldre fust donc a ciels tiemps;    Perfectus fud in c
Abbreviated transcription (Latin):
Omihi solamei superasti anactis imago
Siuero accusatiuum casum sequatur AEs
erit ad uerbium exclamantis ut .o.
citr dicatur erit pronomen uelar¬
ticulus uocatiuic asus ut o. ule quod

Expanded text:
uta «o mihi sola mei super Astyanactis imago». si uero o ad accusatiuum casum proferatur, erit aduerbium exclamantis, ut o cciter proferatur, erit pronomen uel articulus uocatiui casus, ut o iste, o
Abbreviated transcription (French):
missae cantat fist lo mulben.
poblen lorei communiet.
et sens rimgiet sisen ralet
Peis chielperics cum il
Quidit. presdrasos meis
aluistramist ciolimandat
quere uenist sagratia por
tot. ouist et sc .l. nes soth¬

Expanded text:
     Missae cantat, fist lo mul ben.      Pobl'et lo rei communiet,   84 Et sens cumgiet si s'en ralet.       Reis Chielperics, cum il l'audit,      Presdra sos meis, a luis tramist;   87 Cio li mandat que revenist,      Sa gratia por tot ouist.
Abbreviated transcription (Latin):
I terpitisdictus quod inter pastes med¬
ussit duarum linguarum dum trans fest
Sed& qui interdum quem interpricata
&r omins quidiuma indicat mysteraa
tulerunt sub ꝓtolomeo acgrptio rege suc¬
cessort alexaridri quiin legendo studio¬
sus fuit omniutq libros gentium congre

Expanded text:
Interpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476 dum transfert. Sed et qui inter Deum, quem interpretatur, et homines, quibus divina indicat mysteria, diderunt sub Ptolomaeo Aegyptio rege, successore Alexandri, qui in legendo studiosus fuit, omniumque libros gentium 375 congre
Abbreviated transcription (Latin):
Insitiodr̃. cun fisso trunco surtalus
fec unde arboris sterilun seritur
Aut oculorum in positio cuminsitio ec̃r¬
tice libro aliene arboris germenamit
Insitum Adinseretidum

Expanded text:
icitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qunta uero uulgaris illa interptatio
eunis austor pͥi appar& et obhoc sine nomi
ougenis miro labore repperit & cum
In sunt itiq quiscripturas sacras de cbreo
imorũm eloquium transtulerunt
dememinit sc̃s agustinus infinitus nume¬
rus est. sicuienim inquod primis fidei
i cmporibus ad manus uenit qđ ex gretus
a ꝙaliquintulim siue utrius quelingue
peritiam sensit. Ausus est statimintptire uod
at que unde accidit tamin num crabiles
a pud latinos extitisse interpretes
Deebito aũ in latinũ eloquiũ tantim modo

Expanded text:
etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nominrigenes miro labore repperit, et cum  tantum, qui Scripturas sacras de Hebraein nostrum eloquium transtulerunt, ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquium, tantummodo
Abbreviated transcription (French):
porroquentre nols en poch
porciel tiel duol rouas elerger
sisen intrat inun monstier
consentit et obseruat et son
regnet bendominat.
Ia fud telsom deu mimix
quilen cusat cibchiel pering.
liret fud grant cũ desenior¬

Expanded text:
Porro que ventre nols en poth.      Por ciel tiel duol rovas clergier,    Si s'en intrat in un monstier. consentit et observat,    Et son regnet ben dominat.       Ja fud tels om, Deu inimix,      Qui l'encusat ab Chielpering.    L'ira fud granz cum de senior
Abbreviated transcription (French):
et sc̃ .l. oc sent pauor. ulo
sot bien ille celat. anuil
omne nolde monstrat
Iuant ciel irae tels
missae cantat fist lomulben.
poblen lorei communier
etsens cim giet sisen ralet.
Reis chielperies cumilat¬
iudit. presdrasos meis
aluistramist ciolimandat
quereue nistsagratia por

Expanded text:
ers oc s'ent pavor;      Ja lo sot bien, il lo celat,    A nuil omne nol demonstrat.       Quant ciel'irae tels      Missae cantat, fist lo mul ben.      Pobl'et lo rei communiet,    Et sens cumgiet si s'en ralet.       Reis Chielperics, cum il l'audit,      Presdra sos meis, a luis tramist;    Cio li mandat que revenist,      Sa gratia por
Abbreviated transcription (Latin):
potest oxom̃a sopore quieta sunt. rum
tempus perse nonintellegitur nisi deg
ꝑaccus humanos. medium aũ noctis
osi quasi sine tempore. hocẽ sinc
actu ꝑquem dinoscitur tempus
unde est intempestiue uenisti Ergoin¬
tempesta dicitur quia car& tempore
id est actu.

Expanded text:
potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos; medium autem noctis sa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dignoscitur tempus; unde est, intempestive venisti. Ergo intempesta dicitur, quia caret tempore, id est, actu.
Abbreviated transcription (Latin):
deuilles lucrat. rendet ciel
cillipesat: occidere loconi¬
mandat. quatr omnes itra¬
mist amet. queluialessunt
decoller.
Litres uindrent a sc̃.L

Expanded text:
Deu il les lucrat.      Rendet ciel cil li pesat;      Occidere lo commandat.      Quatr'omnes i tramist armez   Que lui alessunt decoller.       Li tres vindrent a sanct
Abbreviated transcription (French):
mlas lauuras lifaitalier. hanc¬
lalingua quae̾ cuit in queu.
cũ silaut tot huituperet. dist
euurums qui tanfud mashora
pordud dom deu parlier. ianon
podra mais deulaudier

Expanded text:
las lawras li fai talier  hancla lingua quae aut in quiev.  Cum si l'aut toth vituperet,  dist Ewruïns qui tan fud mels :  « Hor a perdud don Deu parler,  ja non podra mais Deu lauder
Abbreviated transcription (French):
sud de pardeu. et sicum roors
omne tiel mult aͥma đs. por eu
telscausi uinde ciel porciels
signes queuidrent tels. deu
presdrent mult aconlauder¬

Expanded text:
indre, fud de par Deu.      Si cum roors omne tiel mult aima Deus,      Por cui tels causa vin de ciel."      Por ciels signes que vidrent tels,   Deu presdrent mult a
Abbreviated transcription (French):
Sio sempre fud et isser. qui fai
lobien laudat enner et sint
legiers semprefudbons. sempre
fist bien oque elpod dauant
loreien fueelaudiet. cum il
laudit fulin a met

Expanded text:
io sempre fud et ja si er:      Qui fai lo bien, laudaz en er;    Et sanz Letgiers sempre fud bons,      Sempre fist bien o que el pod.      Davant lo rei en fud laudiez;    Cum il l'audit, fu lin amet
Abbreviated transcription (Latin):
N
gran⁊ quacil enfisdra liti¬
fait mis lenrellus. nesoth nuls
mlas lauuras lifaitalier. hanc
lalingua quat̾ cuit in queu.
cũ silaut tothutuperet. dist
oet obse cinen calsist. super lipiet
ne pottestes quitot losat il con¬
demne . s. ora perdud dondeu
porlier. iarronpodia mais deu
edil non ad lingua parlier.
is exaudis lssos pensaet.
t siel non adolsea mili
encorpi losadet stiricels
si encorps a grandto merit
lanima nauura consola mentt
uenes othnum cul omandat.
laius enccistres lenmenat.
et enfescant inciel monstier.
illo redusdrent sc̃.l. domine

Expanded text:
N granz,      Quae il en fisdra, li tifait, mis l'en reclus;   Ne soth nuls Am las lawras li fai talier      Hanc la lingua quae aut in quev.   Cum si l'aut toth vituperet,      Dist oct ob se cui en calsist.   Super lis piez ne pod ester,      Que toz los at il condemnets.      Or a perdud don deu parlier;   Ja non podra mais Deued il non ad lingu'a parler,  Deus exaudis lis sos pensaez ;  et si el non ad ols carnels,  en cor los ad etspiritels ;  et si en corps a grand torment,  l'anima ·n awra consolament.   Guenes oth num cui ·l comandat ;  la jus en cartres l'en menat,  et en Fescant, in ciel monstier,  illo reclusdrent sanct Le
Abbreviated transcription (Latin):
ius se gicerent a sospe ÷. delor
pechieet que aurent flix.
llos absols et ꝑdonet. loquait
uns fel nom auadartabun
inspiethlo de collat
Et cũ illautd tollut loqueu.
Tocorps estera sobrels piez.
cio fud lonxdis que non cadit.¬

Expanded text:
Jus se giterent a sos pez.   De lor pechietz que aurent faiz      Il los absols et perdonet.      Lo quarz, uns fel, nom a Vadart,   Ab un inspieth lo decollat.       Et cum il l'aud tollut lo quev,      Lo corps estera sobrels piez.   Cio fud lonx dis que non cadit
Abbreviated transcription (Latin):
inplicita infida suspesta ostilia
Inquiliniuocati Quasi icolentes
Aliena. Nonenim habent ꝓpriam se¬
dem sed interra alienam inhabitant
differt aũt inter inquilinum & adue¬
nam: Inquilini enimsunt. quiemigrant
& non ꝑp&uo ꝑmanent. Ad uenae
aũ uel in cole aduenticu phibentor.
sȩd ꝑ manemaes. Et inde incole quia
lam habitatores sunt ab incolendo
uercrare. honorem referse parentib
Puriun diligere. cunetis prodisse uniqͥ
Opan serre miserorum beni ac copa uc̃is¬
siudinem rependere Acquitotem inubus
conseruare

Expanded text:
tini, cati quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim sunt qui emigrant, et non perpetuo permanent. Advenae autem vel incolae adventicii perhibentur, sed permanentes; et inde incolae, quia iam habitatores sunt, ab incolendouenerari, honorem referre parentibus, patriam diligere, cunctis prodesse, noceropem ferre miserorum, boni accepti uicissitudinem rependere, aeqitatem in iudiciis conseruare
Abbreviated transcription (Latin):
oe In passibilis dr. ds̃ Qua nullis ꝑturba¬
tionibus afficitur quib fragilitas humani
sub cumbit. Nienim ad tingunt cumulle
passiones uit libido. lracundia libidits
timor meror inuidia. & cctera quibus
mens humana turbatur scdcumdr.
dicitur. Apud dm̃ enim pesturbatio nilla
est apud quem tranquilitas sum ma est

Expanded text:
 Inpassibilis, quia nullis perturbationibus afficitur, quibus fragilitas humana subcumbit. Non enim adtingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, maeror, invidia, et cetera quibus mens humana turbatur. Sed cum ddicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est
Abbreviated transcription (Latin):
ori Instructio uł constructio uocata coquod ins¬
tringat & quoherere facut ut lapides
luto & ligna Et lapides inuicem sibirã
& instinctio ferri inaquam instructura est.
Nisienim candens tinguatur instingui&
coherere rioripotest ferrum

Expanded text:
onstructio autem, vel structio vocata, eo quod instringat et cohaerere faciat, ut lapides luto, et ligna et lapides invicem sibi. Nam et intinctio ferri in aqua strictura est. Nisi enim candens tingatur, stringi et cohaerere non potest ferrum.
Abbreviated transcription (French):
lauder. et isos sinct
honor porter. insiuimo cantomps
delsnt. quie porlui augrent
grant aant. et ores temps
et siest biens. quaenos cantumps
desint lechgicr.
rimos didraiuos dels honas
Iquie il auuret ab duos semais
a pres dit raiuos dds aant. que
li suos corps susting sigrarit.
& euuriuns cil deu mentit
que lui agrand torment occist

Expanded text:
lauder  et a sus sancz honor porter ;  in su'amor cantomps del ·sanz  quae por lui augrent granz aanz ;  et or es temps et si est biens  quae nos cantumps de sant Lethgier.   Primos didrai vos dels honors  quae il awret ab duos seniors ;  apres ditrai vos dels aanz  que li suos corps susting si granz,  et Ewruïns, cil deumentiz,  que lui a grand torment occist
Abbreviated transcription (French):
Et sc̃ .l. fist somistͥer euurui
pr̾ist acastier.ciel ira granid
et ciel corropt cioli preia
laissas lotothfus lipordeu nel fus
por lui cioliprtia paias ablea
Et cuuruns fisi sincta pais
ciol demonstrat que sipuas
quandius incel monstiet instu
ciol demonfenrt amixlifust.
mais enauant uos cio auret
cumilledrat por mala fid
Fexchid perings ilse fud mors
porlo regnet losouurent toit
uindrent parent lor amcc

Expanded text:
ers fist so· mistier,  Ewruï prist a castïier.  Ciel'ira grand et ciel corropt,  cio li preia, laissas lo toth.  Fus ·li por Deu, ne fus por lui,  cio li preia, paia ·s'ab lui.   Et Ewruïns fist fincta pais ;  cio demonstrat que si paias.  Quandius in ciel monstier instud,  cio demonstrat, amix li fust.  Mais en avant vos cio aureiz,  com ill edrat per mala feid.   Rex Chielperings il se fud mors ;  per lo regnet lo sowrent tost.  Vindrent parent e lor amic,
Abbreviated transcription (French):
sinet ledigiers. ilsefud mort damt
ifud grant cio controuerent
baron francporcio que fud
mais liscufredre theori. nel
condgnet nuls desos piers. re
uolunt fair estre sogred.
Primos didraiues dels honos

Expanded text:
 Lethgiers.  Il se fud morz, damz i fud granz.  Cio controverent baron franc,  por cio que fud mais li seu fredre Theoiri ;  ne ·l condignet nuls de sos pers,  rei volunt fair'estre so grehonor porter.     In su'amor cantomps
Abbreviated transcription (French):
Illo pres drenc tuit aconseil
estre sogret enfisdrenrei.
porciel tiel duol rouas clergier.
si senintrat inun monstier
Ueis chielperies tambien en
consentit et obseruat et sen
regnet bendominat.

Expanded text:
Il lo presdrent tuit a conseil,      Estre so gret en fisdren rei;     Por ciel tiel duol rovas clergier,    Si s'en intrat in un monstier.       Reis Chielperics tam bien en consentit et observat,    Et son regnet ben dominat.
Abbreviated transcription (French):
io sempre fud et iasier. qui fai
lobien laudat ennet. et sant
letgiers semprefudbonis. sempre
fist bien oque elpod. dauarit
sempre lui seruist illexaltat
loñorat sagratia liperdonat
et hunc tambien que il enfist.
dehostedum euesq enfist

Expanded text:
io sempre fud et ja si er:      Qui fai lo bien, laudaz en er;   39 Letgiers sempre fud bons,      Sempre fist bien o que el pod.      Davant sempre lui servist.   45 Il l'exaltat e l'onorat,      Sa gratia li perdonat,      Et hunc tam bien que il en fist   48 De Hostedun evesque en fist
Abbreviated transcription (French):
senrcilat enseuesquet. st
euuruns denfis dra miel
quaedonc deueng a natemaz
son queuque il acoronat
tothlo laisera recimer
ominedeu ilcio lais sat
etꝰ diable comandat. quar
donc fid mielset aluu uint iluo¬
luntiers semperrecuit cum
fulc en aut grand adunat
lo regneprest adeuastit¬

Expanded text:
s'en ralat en s'evesquet.   Et Ewruins den fisdra miel,      Quae donc deveng anatemaz.      Son quev que il a coronat,   Toth lo laisera recimer.       Domine Deu il lo laissat,      Et a diables comandat.   Qui donc fud miels et a lui vint,      Il voluntiers semper reciut.      Cum fulc en aut grand adunat,   Lo regne prest a devast
Abbreviated transcription (Latin):
IoR. Blate acołore nuncupare
si quidem & conp̃hense m inũ
cingunt Vnde &blattum
colo re dicunt hoc aut̃ inimil
licem indere non patitur
Condarium musce nĩ musca
liii peta &blitta lucifuga ẽ
ꝑ noctem enim tintum ãbulat

Expanded text:
. Blattae, a colore nuncupatae, siquidem et comprehensae manum tingunt, unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae; nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est, per noctem enim tantum ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
lomeus cognom̃to filadel¬
phus omnis litteriturae sa¬
tacissimꝰ cumstudio biblioce¬
carum pisistrarũ emularet᷑
Non solum gentium scripturas
sed etum & diuinas litte ras
inbiblio tecã suim contulit
Nam septua gintic milia libroꝵ ac
huius temporib alexandrue
inuenta sunt Rome primus
librorũ copum aduexit emi¬
lius paulus ꝑse macedonum
rege de uicto. Beinde lucullus
& pontica p̃da post hoscȩsar
dedit marcho uorroni nego
Grecas simul atq latinas atitis
auctorũ imaginib inatrio qđ
dem inubis magnificentissimũ
instruxerit: Apud nos quoq
pamphilius mirter cuius uitã
eusebius caesiriensis conscripst
Pisis tratũ insacrae bibloticie
studio primus id aequa recon¬
tendit. Hic enim in biblioteta
sua ꝓpe triginta uoluminum
miliahabuit. Hicronimꝰ quoq
uq geniidius ecdesi asticos scrip¬
tores toto orbe quȩ rentes ordine
ꝑsecuo tisunt eorumq scudia
inuno uoluminis indiluculo
conp̃hender

Expanded text:
lomaeus cognomento Philadellomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliocarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Nam septuaginta miliia librorum hujus temporibus Alexandriae ersus. Rome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marco Varroni negotgrecas simul atque latinas, additis authorum imaginibus in atrio, quod de manubis magnificentissimum instituerunt . Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehender
Abbreviated transcription (Latin):
Riblioreca agrecas nom accepit
coqđ ibi recondeant᷑ libri
Nambiblio librorũ. teca repo¬
sitio inter pretatur
Biblio ntã ueteris testam̃ti
scriba post incensam legem
achaldeis dũ iudici regressi
fuissent. in hierłm diuino. af¬
flaitꝰ sp̃u repasie uit. Cunctiq
legis apphectirũ uolumina
quie fuer̃ agentib corrupta
correxit. T̃ocumq uecus tes¬
tam̃tum inuiginti duos libros
consticuit. Ut tot libri esseN
inlege qđ habebant᷑ & lit tere¬
Apud grecos aut̃ bibliotet ã
primus instituisse pustratꝰ
creditus athinenisium tpranti
quim de inceps. ab atheniensib
auctã xexxes incensis athenis o
euexit in ꝑsas: Lontoq p:
tempore seleucus nicha nor
rursus in grecim tectulit.
Hinc studium regibus urbibq
cacteris natũ est conparan¬
di uolumina diuersarũ geni¬
tium. & ꝑ int̾ p̃tes ingrecam
linguã uertendi. Dehinc
mãgnus alexader uł fucces¬
sores eorum instruendis om¬
nium librorũ blbliotecis ani¬
mum intender̃. Maxime ptho¬

Expanded text:
ibliotheca a Graeco nomen accepit: eo quod ibi recondantur libri. Nam biblion librorum, theca repositio interpretatur. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque legis ac prophetarum volumina, quae fucorrexit; totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habebantur et litterApud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Pto
Abbreviated transcription (Latin):
Duprestis animal ẽ. parum in
ittilia simillum scarabeo longi¬
pedi fallit int̾herbas bouemꝰ
maximae unde & nom̃ habet
de uoratũq tactu felle ita iri¬
flamat ut rumpate¬

Expanded text:
uprestis animal est rarum in Italia, simillimum scarabaeo longipedi; fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen invenit, devoratumque tacto felle ita inflammat, ut rumpat
Abbreviated transcription (Latin):
gentis sua linguã nom̃ habens
uiritate similis. ⁊ mara gđo sed
cum pallore. politur aũt ab in¬
dis inex angulas formis ut ebitu¬
do coloris reꝑcusso angulorũ
excitet᷑. alit̃ politꝰ non habet fuł¬
gorem genera cius noucm

Expanded text:
gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem
Abbreviated transcription (Latin):
fulti pedibus intrabreuem labo¬
ratitur etatem Nunc autem
trecentis & amplius seruntur
añis uitam pduccre quia omnia
sibi cedmagnitudinem membra
conuestunt Tdooque non distine¬
tiut nobis sed conpacti astisunt
quosic robustiores quamcitoom¬
mibus sidiuiste cecideit aut ue¬
Ambulaucrint genuauexcent᷑
&plumte coniuncta cnim &ar¬
doloris sensum aut cassumoffen
Hudentibus suis dmquam natu¬
rabibus piculis semꝑ armatisunt
Promuscide sua quic quidit¬
quidconpresserit udud qua¬
damlapsuruine ingentis ecaro
tissimi dracones serpentinis
quos ceperunt sp̃iris flagellars¬
et plerumque exus morbemari¬

Expanded text:
fulti pedibus, intra brevem labefulti pedibus, intra brevem laberentur aetatem. Nunc autem et trecentis et amplius feruntur annis vitam producere; quia omnia sibi ad magnitudinem membra conveniunt. Ideoque non distincti ut nobis, sed compacti artus sunt, quo sint robustiores. Quam cito hominibus si diu steterint, aut veambulaverint, genua vexantur et plantae! Conjuncta enim et ardoloris sensum, aut casum offendentibus suis tamquam naturalibus spiculis semper armati sunt? Promuscide sua quidquid inquid compresserint, velut quodam lapsu ruinae ingentis exanimtissimi dracones serpentinis quos coeperint, spiris flagellant. Plerumque eas in orbem
Abbreviated transcription (Latin):
arboum nii aut costas frigantꝰ
Aut inidmnosere laxant que
non nuni quamꝰ  uicta at que refloa
anto corpore sstogitur at que ille
quisese in cadem refuderat corruit
Nccerigere at quae deuare se
potest Ibiquat iacens interit
Aut gemitusuo ditus cernitur
Duimn uentrem cestis que urcta mol¬
liorbus aduulnus pata: Hamdor¬
sum cius cetera quae exttriora nul¬
la facile solent celapenetrare
Sunt aũt quippt̃ ehoras illis insichas
parant ut arbores eas quibus sest
epplicare consucuerunt
Ecalia paste quainsrequentior
membrorum eius sustinere non possuñ
Nuinamquat etus ar cessant :¬
bellicibus usum ministrant
sagittis oninique telorum iactuqua
desuperioribus ad instriora ualidi¬
ore in futela torquentur aciescorũ¬
ulud gradientibus curribus septte
procedit in medus campistam qũã
demuro dimicant &uelut in cana
quaclam & specula conloquati
Spectunt magis bella qũa sube ut̃
uantis funda meritis ualidioribus
sustinentur Alioquinparibus

Expanded text:
arbori innixi aut costas fricant arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae nonnumquam uicta atque inflexa tanto corpore frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potest ibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela penetrare. sunt autem qui propter ebor has illis insidias parant, uapplicare consueverint, ex alia parte qua infrequentior membrorum ejus sustinere non possit ruinamque ejus arcessatbellicis usum ministrant.sagittis omnique telorum iactu, quia de reflexos ad inferiora ualidiore nvelut gradientibus turribus septa procedit. In mediis campis tamquam de muro dimicant; et velut in arce quadam et specula collocati spectant magis bella, quam subeunt. phanti fundamentis validioribus sustinentur; alioquin imparibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuacum sit eminentior cunctis
inclinare se adpascendum non pocest
taquat ꝓmuseidẽ cius adcolligendũ
cibum utiturministerio eait
cedextinguedam tante bestiat
si templenos laquos auriat ut col¬
lecto fluminat possit undare po¬
tantem Cerurx sane minorest
quam possit tanti corporis moles
Neca quoque onerimagis esset
usui Ideo quinergenu flectet quia
rigidioribus opus suit crurib as
qđ uelut columuis tanta possit
usquae: adhimum Nec sicut
in ancilas nos sepẽ deponimus
Ita sebestia tanta potest deflec¬
itre meritoquat non uoluendise
nequere curbandiu sum cumce¬
teris animantib pocest habere
commimem. Fulcitur hinc in¬
de trauibus maximus ut in sonnoali¬
quantulum sine periculo re uesta¬
tur quia peseus nulla astium con¬
iunctione distinguitur
Mansuctus igitur uł ptique¬
dam fulcracorum quibus hicusus
est parantur ingemiorenimm
aũt & a gestibus. Quine moburus¬
modi quibus sistment areque¬
ant fultura susterdunt
Hinc uenit ustis periculinamque

Expanded text:
quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea iad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua inflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit usque ad imum. nec sicut nos in anquilas saepe deponimus, ita se etiam bestia potest tanta deflectere meritoque non uoluendi se neque curuandi usum cum ceteris animantibus potest habere communem. fulcitur hinc inde trabibus maximis, ut in somno aliquantulum sine periculo dubitari, quia pes eius nulla artuum coniunctione distinguitur. mansuetis igitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est parantur ingenio, feris autem et agrestibus, quia nemo huiusmodi quibus sustentari queant fulcra substernit, hinc uenit usus periculi. namque
Abbreviated transcription (Latin):
colort & nubilo stellis punicis
suꝑ sparsa cum sanguincis ue¬
nis causa nomini deeffectu
lapidis est Namdeiecta
in labris eneis rodiossolis
mutat sanguine ore ꝑcusso
extraquã aũt specalimodo
solem accipit de preendit¬
quac defectus eis subeuntẽ
lunam ostendens Hagͥoumsit¬
pudentiat manist sissimum inhed
quoque exemplum est qoĩ admpcto
herba hcliotropio quibes domaL¬
tis praccationibus gerciem conei¬
picinotant tignitur inep crastiea¬

Expanded text:
colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lunam ostendens. Magorum inpudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quoniam admixta herba heliotropio quibusdam additis precationibus gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro e
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ solis motibus solia errcumacta
comieftat Unde ocalatinos
sole onente floressuos apcrit
Idem se reclando cum soloccubi¬
erit ipsae st quemlatinuintubu
siluaticum uobant haeco uer¬

Expanded text:
 solis motibus folia circumacta convertat, unde et a Latinis et sole flores suos aperit et in sero claudit cum sol occubuerit; ipsa est quam Latini intibum silvaticam vocant; hec et ver
Abbreviated transcription (Latin):
in quingentos passus quo oitatur
Fit quebos sorustarchiis qđ arus
copia stransportabit in de pontioꝰ
sinus amplissimus
Atergo moctu paludes quod mart
& multitudine fluminum dulcius
cum ctera nebulis aquat & brcuius
Vnde & pontum uocatum qđ sit

Expanded text:
in quingentos passus coartatur, in quingentos passus coartatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludibus; quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
E le phincut senus serp̃cutis
Elephantia Lepra eranons¬
El ephantiacus mgibus dicitur ex
similitudine elepanti Cinus ic¬
morbo in homimbus sedit qia cor¬
porissupa insimile facit elephan¬
ticoruncuti siuie quia indigens passio
est sicut animal ipsit ex quo diriatũ
animalis qđ tantum ecteris maioisit
passionibus Sicut dephantus abom¬
nibus animantibus maior est Qia &
colores corumhabent insupficiae
corporis supra dietis similiter ani
enim nigredine macularum
Dictaest aũt dephantia hact pasfio
amagnitudine quadrupedorum
a grestium qđ grandissit in terom̃s
dephantus & magnam uirtitem
Ideo & maiorest omnium passionum¬
& maligna passio est Fit aũt magna
passio & malancolia humore
Elles pontia unaest edecem sillabas
magni. Quin septentrio nemretor¬
quens anfractibus magnis urxta
grecias & illiricum in angustias
siptem. stadiorum stringitur
Quopsponte naubus facto gre¬
ciam cõmcabit ibiest ebdisuide
diffusis acquore patentirur sus serm¬
gitur & facit ꝓpontidem quimox

Expanded text:
dine corporis vocatum putant, Graece enim mons λόφος diElephantiacus morbus dicitur ex similitudine elephantis, cujus namorbo in hominibus dedit, quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsum, ex quo derivatum animalis, quod tantum a ceteris maior sit passionibus quam elephantus ab omnibus animalibus maior est. aut quia et color eorum in superficie corporis supra dicti similis est etiam nigredine macularumta vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; unt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt  in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox
Abbreviated transcription (Latin):
Elia Interpretatur ds̃ incus
& futuri igitor presagiosic uo¬
catus Namdum alter caretur
in sacrificio qum quadringentis
s. cerdo tibus baal inuocato nom̃
dm̃i Discendit de cado ignis sup
holo caustum Qdcum iudissed
omnis populus cecidit in faciem

Expanded text:
Elias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatur. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis 329 sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini, descendit de coelo ignis super holocaustum. Quod cum vidisset omnis populus, cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
c̃reditur. qm̃ intelleetuminse
haba magnum. Eoncupisceta¬
A tempore suo cum uoluerit
filios ꝓcreart uadit ad ouentem
cum femina usque in pximõpar¬
Arsi Et est arbor quidicitur
mandraqora. Pnor ergosemi¬
na gustał destuctum illius arbo¬
ris. Exsicilla seducit masculum
Utaille ꝑsuasus mandaca
Post quamucram anducauerint:
ambotunc conueniunt sibiimudem
statim stmina inutero concdpit
Lum aũt uenerit tempus illiut
pariat Vadit ubicst stgimus
Ec ingredictur inaqua us quat
aedhubera sua ocibiparit suꝑ
aquam ꝓpt dra conem quia insi di¬
atur illi ut si extra aqua peperit
rcipiat pccus illud & deuoret
Id coinaqua alta ingreditur
& ibi parit una sculus aũt nonre¬
ccdit a soeminasua Sedcustodit
eam pasturi erłem ꝓpt̃ serpencei
q̃ nimis inimicus est elephantisnam¬
incensa Statim odor corum e xpellit
inde & fugat serpentes uł siquafue¬
rint noxia & uenenosa reptilia
Nionibi accedunt &maro sii¬

Expanded text:
eo quoniam intellectum in se habet magnum, sed concupiscent. Tempore enim suo cum uoluerit filios procreare, uadit ad orientem cum femina sua usque in proximum paradisi; et ibi est arbor quae dicitur mandragora; prior ergo femina gustat de fructu illius arboris, et sic illa seducit masculum ut ille persuasus manducet. Et postquam uero manducauerint ambo, tunc conueniunt sibi inuicem, et statim femina in utero concipit; cum autem uenerit tempus illius ut pariat, uadit ubi est et ingreditur in aquam usque ad ubera sua, et ibi parit super aquam propter draconem, quia insidiatur illi, et si extra aquam peperit, rapit draco pecus illud et deuorat. Ideo in aquam altam ingreditur, ut ibi pariat; masculus autem suus non recedit ab ea, sed custodit eam parientem, propter serpentem qui inimicus est elephantiso fuerint incensa, statim odor eorum expellit inde et fugat serpentes; uel si qua fuerint noxia uenenosa reptilia, non ibi accedunt. Si