comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
silictat Si non lictat. nelius ẽ. orate quam legere. Qui uult cũ
Om̃is ꝓfectus exlectione & meditatione procedit. Quȩ enim nescimꝰ
lectione discimus quȩ aut̃ didicimus meditationib conseruamus.
44
Geminum confert donum. lectio scãrũ scripturatum: Sue quia intellectum
mentis erudit. seu quod amundi uanitatib abstractum homine᷑ ad amotẽ
lĩ ꝑducit. Ei xcitati enim sepe illius sermone. subtrahimur adesideno
uitȩ mundanȩ. atq accensi in amore sapientie. tanto uana spes mortalita.¬
tis huius nobis uilescit. quanto amplius legendo spes aeterna claruerit.
Seminum ẽ. lectionis studium. primum quomodo scripturȩ intelligantur
scđm qua utilitate uł dignitate dicantur. Etrit eium antea quisq ꝓmitꝰ
idintelligendum quȩ legit. consequent̾ idoneus ad proferendum quȩ didica
na est nescire quid appetas. quẽ quȩ noueris non implere. Sicut enim
legendo scire concupiscimus. sic screndo recta quȩ didicimus implere.

Expanded text:
si liceat: si non liceat, melius orare quam legere. Qui vult cum Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus; quae autem didicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. na est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere
Abbreviated transcription (Latin):
nitit desideria. in quib & sinondum se monachus allig& oꝑe iam tamen
alligat cogitationis amore. Longe quippe ado ẽ animus. cui hȩe adhiic
uita dulcis ẽ. Iste eñi quid desuꝑnis appetat. quid deinfimis fugiat ues¬
cit. Nam sicut scriptun ẽ: Qui ad ponit seientiam ad ponit: dolorem.:
Quantum eñi quisq potuerit suꝑnascire quȩ appetat. tanto de infimis acri¬
us quib inhera dolere deb&. Propter hoc enim & iacobus apłs dixit.
Miseri estote & lugete & plorate. risus ur̃ inluctum conuertatur. &
audium in metorem. Hinc & iam dñs. P cati qui lugent qm̃ ipsicon¬
conuersionem sci̾tatis prȩtendit. ut aliis quandoq prȩeẽ. desideroe:
iste non discipulus xp̃i. sed prauitatis sectator existit: qui non proa
sed pro scłi amore portare studet crucis xp̃i laborem:¬

Expanded text:
tit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dprofessionem sanctitatis praetendit ut aliis quandoque praeesse desideret, iste non discipulus Christi, sed pravitatis sectator existit, quia non pro Deo, sed pro saeculi amore portare studet crucis Christi laborem
Abbreviated transcription (Latin):
ntes. Unde & alibi. Psallam spũ. psallam & mente. Sicut orationibus
e suscitat. peccatores adlamenta inuitat. Nam quamuis dura suit car¬
nalia corda. statim ut psalmi dulcedo insonuerit. ad affectum pietatis
uerba diuina quȩ ibi dicuntur debeant cõmouere: nescio quo tamen paci
modulatione canentes maiornascit᷑ c̃punctio cordis. Multi enim repperum¬
tur. qui cantus suauitate cõmoti sua crimina plangunt. atq exea parte
iagis flectuntur ad lacrimas. exqua psallentis insonuerit dulcedo suauis¬
sima. Oratio in prȩ̨senti tantum uita. ꝓ remedio peccatorum effunditur.
Psalmorum aut̃ decantatio. ꝑpetuam dĩ laudẽ demonstrat inglãm sempi¬
ernam: sicut scriptum ẽ. I eati qui habitant in domo tua dñẽ. in scła
scłorum laudabunt te. Et uius oꝑis mysterium quicumq fideliter in¬

Expanded text:
ntes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . 31. Sicut orationibus exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo insonuerit, ad effectum pietatis verba divina, quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui, cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallentis insonuerit dulcedo suavissima. 33. Oratio in praesenti tantum vita pro remedio peccatorum effunditur; psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui 288 habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter in
Abbreviated transcription (Latin):
Non nulli falsa opinione arrogantiȩ se eẽ. ꝑfectos existimant dũ ñ sint
quia obortis temptationib in notescunt. Tanto quisq fit ueritati ui.¬
cinior. quanto se ẽẽ. longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc en̾i humili¬
tatis est qđ dõ hominẽ iungit. C ȩterum iactantia oculos quib ds uide.¬
n poterat claudit. Sicut solis radius dum conspicitur aties oculorun
ebrtantor. sic & qui in moderate altiora se scrutatur ab intentione ueri
obtundit᷑. Sicut aquila ex alto ad ęscas conlabitur. sic homo de alto bo¬
nȩ conuersationis. ꝑ carnalem appetitum ad inferiora demergitur.

Expanded text:
Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitanda humana. Ille autẽ deb& pupplicare bonum quod agit. qui ꝑfecta
humilitate funditus nulla iam elatione contingitur. Nam isqͥ se intel¬
ligit adhuc amore laudis pulsari facta bona in occulta agit. ne forte qđ
egerit ꝑdat. Interdum uiri sciꝰ dum cupiunt funditus suã mutabilitatẽ
corrigere: Aliquando tumore tanguntur elationis. suȩ consci actione
iri scĩ non numquã quosdam de se audientes instruunt. & tamen in hi
alta se consideratione custodiunt. ne dum alios aterrena intentione eri
gunt. ipsi in terrenȩ laudis appetia demergantur. Quidam ꝑ incautã
uirtutum iactantiã relabuntur ad uicia. & quidam dum uiciorũ ĩpuss
frequenter plangunt. de ipsa infirmitate ualidius ꝑhumilitateꝰ conua¬
lescunt. Plerumq utile est arrogantib deseri adõ. quatenus suȩ ĩfirmi¬
tatis conscu adhumilitatem redeant. & humiles post casum existant.

Expanded text:
vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur elationis suae conscii 312 actiViri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena integunt, ipsi in terrenae laudis appetitu dimergantur. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia, et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de infirmitate validius per humilitatem convalescunt. Plerumqtatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ laudari agere con quiescit. & sub inde illi uires uanitatis prauus
ad petitus aug&. Boni oꝑis inchoatio non deb& palam citus ad hominũ
ognitionem uenire.ne dum boni inchoatio humanis oculis rese
a uircute ꝑfectionis in anescat cẽptio scanctitatis Ante matuntatis
eñi tempus messes flotentes cito ꝑeunt. geniminaq in utilia
fiunt. Uirtutes scõrum ꝑ ostentationis appetitum dominio demoni
inmundorum subiciuntur. Sicut ei̾ethias rex qui diuitias suas chal¬
deis ꝑ iactantiam ꝓdidit. & ꝓpt̾ ea perituras ꝑ propħam audiuit: ut
ignificar& dĩ seruum uirtutes suas dũ uane głȩ studio ꝓdiderit pe¬
dere. & statim demones suoꝵ oꝑum dominos facere : sicut ille ꝑ
ostentationẽ chaldros rerum suarũ dominos fecit. Optima est illa
discretio ut nota sint oꝑa nr̃a addĩ augendam głam: & occulta ꝓ elatione

Expanded text:
semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, germinaque eorum inutilia fiunt. 9. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio daemonum immundorum subjiciuntur, sicut Ezechias rex, qui divitias suas Chaldaeis per jactantiam prodidit, et propterea perituras per prophetam audivit, ut significaret Dei servum virtutes suas, dum vanae gloriae studio prodiderit, perdere, et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione
Abbreviated transcription (Latin):
Non declinat ad dexteram qui non sibi sed dõ tribuit. bona quȩ agit.
N eq ad sinistram se urrtit. qui de diuina indulgentia peccandi licen.¬
tiam non p̃sumit. Hoc ẽ. quod ꝓpħa ait. Hȩc uia ambulate in ean
ad dexteram neq ad sinistram. Uerum ẽ. qđ natura expectat debes
tari in laudib sed tunc recte sundõ non insequisq laudetur: sicut
scriptum eꝰ. In dño laudabitur anima mea. Sepe uanam gl̃am contẽ¬
nendo in aliud genus elationis inciditur: dum in sequisq głatur.
ꝓ eoqͥd contempn& ab hominib laudem. Quib dam concessum ẽ. tan¬
tundẽ bene agere & fructum boni oꝑis non habere: Qđ ipsi sibi au¬
fert̾ ꝑstudium humanȩ iactantrȩ. Semꝑ suam aspiciant feditatem.
qui uanȩ głae fauores diligunt : et ꝑdidisse bonum opus : doleant.
qđ ꝓhumana ostentatione fecert̃: Amator uanȩ głȩ. unde possit

Expanded text:
Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est, quod Propheta ait: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinisttari in laudibus, sed tunc recte, si in Deo, non in se, quisque laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud genus elationis inciditur, dum in se quisque gloriatur pro eo quod contempserit ab hominibus laudem. Quibusdam concessum est tantumdem bene agere, et fructum boni operis non habere, quod ipsi sibi auferunt per studium humanae jactantiae. 6. Semper suam aspiciant foeditatem, qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. 7. Amator vanae gloriae, unde possit
Abbreviated transcription (Latin):
ctntus scłi ferit. quos post renuntiationem ad mundi amotẽ teduxerit.:
& maxinte ꝑscenodoxiam subicit sibi diabolus monachun. ut quẽ ꝑ scł̃i
amorem retinere non potuit. ab humanitatis culmine subtrahat. & ꝑ
suꝑbiȩ tumorẽ sibi subditum faciat᷑. Dĩ seruus semꝑ fallentes diaboli
prȩuidere deb& insidias. & magis inbonis oꝑib cordis debet adhibete
cautelam: ne ꝑuanam głam ꝑdat sema&ipsum ac pereat. ounctaq bona
amittat quȩ recte agendo obtinuerat. IDe taczanzia.
am infactis quam indictis cauendam esse iactantiam fbenda tamen
ruina. sibi quemquam magis quam dõ placere. & laudem abhomin
conparate. Uanus et erroris ẽ. animus plenus famam appetere. &
ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice tem&¬
ipsum homo: nihilq tibi arroges quae inte sunt pręter peccatum.

Expanded text:
centiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. centiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gloriam perdat semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat. CAPUT XXIII. De jactantia. 1. Tam in factis quam in dictis cavendam esse jactantiam; flendam tamen ruinam, qua sibi quemquam magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
melius eligit uigilare. sed soporis torpore tenitur. Abono indeterius
lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores. quia ꝑtorporẽ mentis ab
igne caritati dĩ extincti sunt. Ett ꝑmundi appetuum luce suꝑnat
inluminationis priuati. nigrediue peccatorum fuscantur. Quidam
intentionem bonꝵ operationis metu extingunt in opiȩ: nec ꝑmit¬
tuntur infirma mente desiderata ꝑficere. Et cum indigere in
mundo metuunt. agła suꝑna sem& ipsos excidunt. Multis consilioꝵ
argumentis insidiatur diabolus in adquirendum plurimas qui in¬
paucis & modicis deuourrant esse contenti. Opponitigitur in coram
egenisq sufficiant. Quatenus his blandimentis intentionẽ bone
aruotionis suburrtat. atq in terrenis lucris deceptam mentem se¬
ducat. Multis argumentis infidiatur diabolus. eis qui tenuntiant
scło. ut eius se iterum amori substernant. Grauius autẽ illos in concupis¬

Expanded text:
melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Opponit igitur in eorumegenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant eculo, ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupis
Abbreviated transcription (Latin):
ulti cupiunt conuolare ad grãm dĩ. sed tinrent catere oblectam̃tõ
Imundi. Prouocat quidem eos amor xp̃i. sed reuocat cupiditas scł
Qui prouide obliuiscuntur uoti. quia capiuntur in becebris uanitatis.
Quȩoumq mens procellis uanitatũ mundi huiꝰ in uolurris. lignum conscen¬
de crucis ut amari idẽ. tempestate huiꝰ scłi libereris. Nam nullus te alac
mortis humanȩ saluabit. nisi xp̃i cruce eleueris. Qui sdo renuntiare disposu¬
it. tansgressionis reatu adstringitur. si uotum mutauerit. Atrocit᷑ en̾i in
discussione diuini iudicu argurndi sunt: qui quod piofessione spoponde¬
tant implere contempserunt. Mirabiliter conparatur similitudo auo.¬
luptatibus mundi conati tedite ad dm̃. retinentib eum cupiditatibus
scłi: ei qui dormitans exurgere conatur. & sopore somni deprimitur
Ille eñi adbonum nouit redire. & uoluptatũ fascib non sinitur. iste

Expanded text:
Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ab spĩtali proposito non declin&. Multi eñ monachorũ amore
patentũ non solum terrenis curis. sed &iam forensibus iuirgus in uoluti¬
sunt. & ꝓsuorũ temporali salute. suas animas ꝑdiderunt. Interdum¬
ordinata discretio est dum nregatur parenti. quod prȩstatur extraneo. ut
noueris. non pirtatis prohibere officium: sed negare carualitatis affectõ.
Parentib enim carnaliter prȩstatur. qđ extraneis pie inpenditur. Sict̃
nr̃a nobis non odienda ẽ. anima. sed eius carnales odio debrinus affectus
habere: ita nec parentes odio nobis habendi sunt. sed eorum inpedim̾ta
quae nobis abitinere recto prȩpediunt: dum tam̃ dñs ita pręcepit a nob̃
parentes amare sic̃ & animas nt̃as. Figuram scõrũ uirorũ tenuntianti¬
um scło uaccas designare allophylorum. arcam dĩ gestantes. Nam sicut
ille pignorũ affectib arecto itinere minime degressȩ sunt: ita & uir

Expanded text:
ipse a spirituali proposito non declinet. Multi enim monachorum amore ipse a spirituali proposito non declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animas perdiderunt. ordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi quae nos ab itinere recto praepediunt. Dum tamen Dominus ita praecepit a nobis parentes odire, sicut et animas nostras. 7. Figuram sanctorum virorum renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uacantẽ cito prȩoccupat. Ei ontuere salomonem ꝑ otium multis
ornicationibus inuolutum. & ꝑ fornicationis uitia usq in idolatriam
i qui prodĩ amore scło tenuntiant. & tameii curis rerũ familiariun
inplicantur. quanto se rerũ studus occupant. tanto diuine seipsos
ri student. utrumq conplectere simub nonualent. Nã duas curas parit
inẽẽ. pectori homano non posse. & duob seruientẽ dominis uni placere
difficile eẽ. Misi prius a secretiorib cordis expellat᷑ in portuna scłarum
multitudo curarum. anima quȩ intrinsecus iac& nequaquã resurgit
NIam dum semꝑ innumeras scłi cogitationes aspargit. ad considerationem
sui se nullatenus colligit. Aiguitur eoꝵ tepor qui dõ uacare uoben.¬
tes & mundo renuntiant: & curas ꝓprias asꝑnantur. Sed dum ꝓpin¬
quorũ uttilitates procurant. adĩ amore se sepatant. Uir spĩtalis ita pro

Expanded text:
autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam Hi qui pro Dei timore saeculo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto a charitate divri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias asquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. Vir spiritualis prodes
Abbreviated transcription (Latin):
uiitutes prȩceptorum sie cordis humilitate sequuntur. isti quasi de ex¬
celso grauius corruunt : quia deteruis ꝑuirtutũ elationem deitiuntur:
quan ꝑuitia prolabi potuerunt. Om̃is dĩ feruus de suis meritis ñ deb&
at tolli. dum posse uidrat ex inferioribus sibi prelatiores alios fieri. No
& ꝑutilem merorem cor̃ ad lasciuiam non dissoluat. Dĩ seruus dum bonũ
iliquod opus agit. an ad boni remunerationẽ ꝑtiurat quȩ facit inceitus ẽ.
ne forte discussione cęlestis uidicis reus pensetur. & in his quȩ dĩ suss
negligent᷑ aut suꝑbe aliquod operasse inueniatur. Idõq ꝑhoc ipsum tris¬
is merensq efficitur: atq indesinent᷑ turbatur. Reminiscens ꝓculdubio
scriptum. ẽe. Mabedictus qui facit dñi opus negligent̃. Nam ueracit᷑
contempnimur. si ꝑtorporẽ ea quȩ bona sunt agunus. Dĩ seruum sine
ntermissione legere orate & oꝑari oport&. ne forte mentem otio de¬
ditam sp̃s fornicationis subripiat. Ecedit enĩ labori uoluntas. animum

Expanded text:
virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Novut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum
Abbreviated transcription (Latin):
re. nec ual& quicquã boni ꝑ inbecillitatẽ ꝑficere. Nequid nimis.
Nam quicquid modo & temptramento fit. salutare ẽ. Quicquid aut̃
nimis & ultra modum ẽ. ꝑnitiosum fit: studiumq suu in contrariũ¬

Expanded text:
re, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. re, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrariu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce indie teuinu uri inuenitur uoluptas. Uoluptas
enim deliciȩ intelligunt᷑. Sicut eñi tepecitio debiti & lis &
contentio & ꝑcussio. ita & delitiȩ in probrant᷑ aꝓpħa in iriu¬
nio. Nota eni die epulas incogitatione ruminat. qui ad expbeudam
gulam uesꝑe sibi delicias prȩparat. Non ẽ. corporis adhibenda in.¬
moderata abstinentia:. ne dum ampluis grauat caro pondere inedi
nec malum agat postea. nec berre facere incipiat. Eit que addicit᷑
ut usu mali careat. simul & boni officium dum plus p̾mit᷑ ꝑdat.
S ollicita igitur discretione carnis ẽ. moderanda materres: scilica n
aut integra restinguat᷑. aut in moderata laxetur. In firmitate car¬
nis nimia p̃ualente. ad ꝑfectionẽ ꝑtingere nemo potest. Nã quam¬
uis sctiatis amorẽ quisq habeat: exequi tamen non ual& oꝑis mertã
& iam uires animȩ frangit. Mentis quoq facit ingeniũ marcesce¬

Expanded text:
Ecce in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas Ecce in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis merietiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcesce
Abbreviated transcription (Latin):
suam ab hominib receperunt. Ie uinia cum bonis oꝑib acceptabilia¬
dõ sunt. Qui aut̃ acibis abstinent & praue agunt dȩmones imitant᷑.
uib esca non ẽ: & nequitia semꝑ ẽ. Ille enim bene abstinet ꝙbo.
qui .&. amalitix actib & amundi ieunat ambitionib Qui ex ecration
studio non abstinentie uoto. ab escis carnalium se suspenduito. hi potius
execrandi sunt: quia dĩ creaturam usib humatus concessam reiciunt.
Nihil enim fidelib inquinatũ. nihilq uidicat᷑ esse inmundum: adtestan¬
te paulo. Om̃ia munda mundis: coinquinatis aut̃ & infidelib nibil ẽ.
mundum: sed polluta sunt eorp & mens & conscientia. S ꝑnitur ieu¬
um. quod inuesꝑum refectione cyborã reficitur. Neq eni reputanda
ẽ. abstiuentia. ubi fuerit uentris saturitas subsequuta. s̃ ꝑnitur itui¬
nim. quod in uesꝑuni delicus conpensatur: Dicente isaia ꝓpħã.

Expanded text:
suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabiliasuam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatte apostolo: Omnia munda mundis; coinquinatis autem, et infidelibus, nihil est 257 mundum, quia polluta sunt eorum et mens et conscientia . 10. Spernitur jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit saturitas ventris subsecuta. 11. Spernitur jejunium quod in vesperum deliciis compensatur, dicente Isaia propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
necat. Sepe abstinentia simulate agitur. ieuinia ꝑ ypocrisin exercen.¬
tur. Quidam eñi mira in ȩdia corpus suum laniant. exterminantes
sicut ait euangelium facies suas ut pareant hominib teuinantes.
Ore namq pallescunt. corpore adteruntur. cordis alta suspiria ducuq̃.
Ante mortẽ quoq mortiferis se supplicus tradunt. Tantũq miseri
laboris exercitium non prodĩ amore. sed pro sola humanȩ laudis ãmira.¬
tione sectantur. Quidam in credibiliter absturent. ut hominib curio¬
sis sc̃ĩ appareant. Sed hoc bonum abstinentiȩ talib non est uirtus re¬
putanda sed uitium. quia bono male utuntur. Ieuinium & elemosina
in abscondito fese amant. ut solus ds̃ qui inspicit om̃ia meritũ bonorum
oꝑum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt. ne¬
quaquam adõ iustificantur : quia iuxta sermonẽ euangelicum mercedẽ

Expanded text:
necat. necat. tur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunat. in terior orat. Facilius ꝑreuiniũ otatio penetrat cȩlũ.
Tunc eñi homo spiritalis efficitur. angłis c̃iungit᷑. dõq liberius copulatur.
rixiuniũ & iam occulta mysteriorũ celestium reuelantur. diuiniq
sacramenti archana panduntur. Sic namq danihel angelo
reuelante mysteriorũ sacramenta cognoscere meruit. Hȩc
eni uirtus & angelorũ manifestationes. & eoꝵ annuntiationes
ostendit. Ieumia fortia tela sunt. aduersus tẽp̾tamenta dȩmoniorum.
C ito eñi ꝑ abstinentiã deuincuntur. Unde & iam dñs & saluator nr̃ eoꝵ
incursus ieuinus & orationib p̾mon& suꝑate dicens Hoc genus non
inicunt. ubi plus uiderint escam & potũ habundare. Sc̃i quãdiu in
nuꝰ scłi uita inhabitant. desiderio suꝑni roris corpus suum aridum
portant. Ende & psalmi Situit inte inquit anima mea quã multipli¬
cit̾ & caro mea. Earo eñi tc̃ dm̃ sitit: quando ꝑ ieuinium abstinet &
irescit. Abstinentia & uiuificat & occidit. Uuuficat animã. corpus

Expanded text:
ius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. Per jejunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit. Haec enim virtus et angelorum manifestationes et eorum annuntiationes ostendit. Jejunia, fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus Salvator noster, eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare dicens: Hoc genus daeminjiciunt, ubi plus vident escae et potus. Sancti quandiu in hujus saeculi vita inhabitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et in Psalmo: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia et vivificat et occidit: vivificat animam, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
seriure necessitati. uoluptatis desiderio seruiatur. Nec facile dis¬
generat. Ebrietas aut̃. ꝑturbationẽ gignit mentis: furorẽ
cordis: flamniã libidinis. Ebrietas ita mentẽ alitnat. ut ubi sit
cõmittit᷑. Uerum ẽ. quod iuxta ꝓpħãm dicitur: fornicatio & e¬
etas auferunt cor. Fornicatio eni sicut ait salomon. infatuat sapi¬
entem. E brietas sicut in loth. sensus rationem captiuat. Unde
& inꝓuerbus. Potentes inquit qui iracundi sunt. uinũ ñ bibat
ne cum biberint. obliuis cantur sapientiam. Plerisq laus est
multum bibere & nou ĩebriari. Audiant hi aduersum so dicentẽ
ꝓpħam. Uȩ qui potentes estis adbibendum uinum & uiri fortes ad
miscendam ebrietatem. Uino multo deditos & luxuriosȩ uiuentes

Expanded text:
serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile disserviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile disgenerat. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit committitur. Verum est quod juxta prophetam dicitur: Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot, sensum rationis captivat ; unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrie
Abbreviated transcription (Latin):
uendan: Nam sepe accuratius prȩpatata. sine gulȩ concupiscentia
degustant : et sepe abiecta & ulia edendi cupiditate sumuntur.
Dicq fit. ut non sit inculpa cyborum qualitas. sed illud reputetur
in uitio. quod cum desiderio degustatur. Quattuor sunt genera
distinctionum ingulȩ appetitu. id est. Quid. Quando Quantũ .&. am
appetatur. Quid ad rem ꝑtin&. quȩ appetatur. Quando. si ante
legitimum tempus quid appetatur. Quantũ uõ ad in moderationem
refertur. Quomi. ad in patientiam festinationis ad scribitur. Nullus
homini tam inportunus exactor ẽ. quã uenter. qui cotidianã refes¬
tionem. cotidiana famis exactione adimpl&. Cum cęteris enim
uitus & si interdum nascimur. interdum tam̃ cum eis non morim̾.
Cum isto aut̃ & nascimur. cum isto & morimur. Plerumq uolun.¬
tas uescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit. ut dum putatur

Expanded text:
vendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia vendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi ita sub obtentu necessitatis subrepit, ut dum putatur
Abbreviated transcription (Latin):
lñs se hanc relaxare iniquitatẽ his qui cã libenter ambunt. Dicit
enim ꝑisaiam. Ecce gaudium & lȩticia. occidire uitulos & iugulare
arietes: comedere carnes. & bibete uinum. sed inmitet᷑ iniquitas hȩc¬
uobis don& moriamini. Sicut om̃s carnales cupiditates abstinentia
resecantur: ita om̃s animȩ uittutes edacitatis uitio destruunt᷑. Inde
ui fcruitur acocis. uirtutes anime destruit.eq eñi posse quẽ piã
uirtutum ꝑfectionem adtingere. nisi prius uentris edomuerit inglu¬
uitm. Nemo potest dominare cȩteris uitus. nisi prius ingluurem¬
uentris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit asem& ipso sp̃s
in mundos expellere. nisi ꝑ abstinentiam gule. Tunc eni hostes
qui extra nos sunt a nobis fortius suꝑantur. quando prius quȩ intra
nos sunt uitia extinguntur. Nam frustra foris agit bellum. qͥ intus
hab& ꝑiculum. Non qualitatẽ cyborum. sed eorũ cupiditatẽ ca¬

Expanded text:
r Dominus se non hanc relaxare iniquitatem his qui eam libenter ambiunt. Dicit r Dominus se non hanc relaxare iniquitatem his qui eam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittvobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur, inde cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviementris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem ca
Abbreviated transcription (Latin):
non ut corrumpant. Qui nimium cibis utunt᷑. quantomagis uentrẽ
pascunt: tanto magis sensum mentis obtundunt. Nam greci dixert̃
xcrasso uentre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulȩ saturitas
nimia. aciem nrentis obtundit. ingeniumq obeserre facit. E ibidinis
ignes. ciborum fomentis increscunt. Corpus aut̃ quod abstinentia
angitar. temptationem exurit. Unde & tres pueros abstinentes flãma
babylonu incendu. &. si tetigit non conbussit. Quia nimirum & si deside.¬
riorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammet. usq ad con¬
sensum tameri concupiscentiȩ uł oꝑis non exurit. Eiui habundantia
ẽ epularum. ardentis diuitis intendat supplicium. cuꝰ tanta in in¬
ferno inter ignes erat in opia. quanta hic epularum fuerat copia.
n hoc en̾i scło esurire & sitire noluit ꝓpt̃ ea illuc in flãma sitiens. st¬
lam aquȩ que sut nec meruit. Ci onsidtrandum quam urhementer

Expanded text:
non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
fuit iniquitas sodomorũ. suꝑbia. saturitas panis. & habundantia. Panẽ
quippe sodomitȩ in moderate sumentes. inturpitudines defluxere fla¬
gitiorum. Atq inde meruerunt comitantes suꝑbiã. cęlestib aduri in.¬
cendus. ex quo modum non tenuerunt edacitatis. Qtile est cauere gulam.
ꝙyborumq concupiscentiam. Quid enim tam noxrum. quam ut animus
seruiat uentri & escȩ quȩ sunt destruenda testante apło ac dicente.
Yaut̃ & hunc & hano destru&. Ptoxima ẽ. uentri libido sicut loco sic uti
Ubi enim uentris cura. ibi & eoꝵ quae circa uentrẽ sunt ꝓxima. In
dine namq membrorũ genitalia uentri uinguntur. Dumq unum
ex his in moderate reficitur. aliud ad luxuriam excitatur. Non adluxu¬
riam uł sacietatem. sed tantum ut corpus sustentet᷑ epulis ẽ. utendum.
Nam ut phylosophi dissert̃. cibos inuentos effe ut contineant animam

Expanded text:
fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam,
Abbreviated transcription (Latin):
& descendunt fortes eiꝰ & sublintes gloriosiq eius adeũ. Nec mi¬
rum qđ morientes inferni ignib deputentur. qui uiuentes flãma
cupiditatis suȩ minimȩ extiuxerunt. Qui desiderio cupiditatis
ex aestuant. flatu diabolicȩ inspirationis uruntur. Accendit eñi
mentem euȩ suꝑbia ut de ligno uetito manducar&. Accendit cam̃
mentẽ inuidia: ut fratrẽ occider&. Accendit salomonem luxuriȩ
facib ut ꝑ amorẽ libidinis idola adorar&. Accendit achab cupi¬
ditate. ut homicidium auaritiȩ an necter&s. His ergo inspirati¬
onib diabolus corda hominum occultis deprauat cupiditatibus.
ẽ. Qui siminime cȩditor. diuersa edacitatis desideria conpͥmu¬
tur. Unde & danibel. Panem inquit desideri non comedi: hoc ẽ
eiꝰ concupiscentiam non impleui. Prima ẽ. luxurȩ materies. sa.¬
turitas panis. Unde & propħa sodomã de panis saturitate accusat dicens.

Expanded text:
et descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec miet descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec mirum, quod morientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum occultis depravat cupiditatibus. st, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec
Abbreviated transcription (Latin):
temporaliter concupiscit non ꝑmittitur ad implere. secreto autẽ dĩ
iuditio fieri : ut durius pereant hi qui rerũ cupiditatem effectus sta
sequitur actionis. Numquam saciari nouit cupiditas. Semꝑ auarus
eget. quantoq magis adquirit: tanto amplius quȩrit. Neo solum
desiderio agendi excruciat᷑. sed &iam amitcendi metu afficit᷑. Inope
nascitñ in hac uita. in opes receffuri auita. Sibona mundi huius
peritura credimus. cur peritura tanto amore amplectimur Ple¬
rumq potentes tanta cupiditatis rabie inflãmantur. ut de confinus
suis pauꝑes excludant. nec habitare ꝑmittant. Quib recte ꝑpro.¬
pham dr̃. Uȩ qui coniungitis domũ ad domũ. & agrũ ad agrũ copu¬
latis. usq ad terminun loci. Numquid soli uos habitabitis in medio
terrȩ. Tales quippe homines infernum idẽ diabolum rapere
ad ꝑditionẽ: idẽ ꝓpħa consequent᷑ adnuntiat diceus. Propterea
dilatauit infernuis animam suam. & aꝑuit os suũ absq ullo t̾mino.

Expanded text:
temporaliter concupiscit non permittitur adimplere. Secreto autem Dei judicio fieri creditur ut durius pereant hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte ponjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid soli vos habitabitis in medio terrae ? Tales quippe homines infernum, id est, diabolum rapere ad perditionem idem propheta sequenter annuntiat, dicens: Propterea dilatavit infernus animam suam, et a
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Luxuriam quoq carnis. utraq arqualit̾ gignunt. Quidam
continentes sicut panẽ cum pondere edunt. ita & aquam cũ mensura
sumunt: asserentes ad castimoniam carnis. & iam aquȩ abstinentiam

Expanded text:
faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sectandam .& potandum usq aduesꝑum. ut uino esturtis. De
talib alio loco dicitur. Uȩ tibi ciuitas. cuius rex iuuenis ẽ &. cuiꝰ
principes mane comedunt. Multi eñi amane usq: ad solis oco.¬
bitum. ebrictati & gulȩ & uoluptatib seruiunt: nec intelligunt cur nati st̃:
d consurtudine beluina detenti. luxuriȩ tantum tota die epulisq inser¬
uiunt. Elamat iohel ꝓpħa his qui ebrietati deseruiunt dicens. Exꝑges¬
amini ebru & flece. & ululate om̃s qui bibitis uinum indulcedine.
uo testimonio non ait tantũ flete om̃s qui bibitis uinum ut hibere
om̾ino non licrat. sed adiecit indulcedure qđ ad uoluptuosam ꝑtinet
& ꝓdigam effusionem. Nam quantũ ad est necessitati. edoc& timotheo
homines. sed & iam exceteris potandi geueribus. quȩ uario modo confici¬
untur. Unde & nalateis qui se scĩficabant dño prȩceptum ẽ: uinun
& siceram non bibere. U traq enim statum mentis euertunt & ebrios

Expanded text:
estuetis . De talibus et alio loco dicitur: Vae tibi, civitas cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi enim a mane usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sint, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheumhomines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere. Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios
Abbreviated transcription (Latin):
nouo. prȩceptis altiorib manifesta quȩdã quae in illo populo um¬
ꝵ ueritatis deseruierant. deserenda nobis prȩcipiuntur. Illuc eñi
fornicatio: & retributio in uitiȩ ꝑmissa sunt nec nocebant. In
testamento autẽ nouo graui animaduersione dampnantur: si
lorum regna sufficit capescenda. Om̃is enim latitudo scripturarũ
in eadem oratione dominica & symboli breuitate concluditur.
Onde & ꝓpħa isaias dicit. Aabreuiationem audiui adno dõ exer¬
cituum suꝑ uniuersam terrã. Adtendite: &o eloquium meum
ee propbas induob prȩceptis dilectionis dĩ &e proximi pendere aut ꝓpter
ipsam orationem dominicã uł sẏmboli breuitatem: inquib ut predicti
est om̃em scripturarũ coartari cernimus latitudinem.

Expanded text:
Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umNovo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si lorum regna sufficit capessenda. Omnis enim latitudo 174 Scripturarum in eadem oratione dominica et symboli brevitate concluditur. Unde et propheta Isaias dicit: Abbreviationem audivi a Domino Deo exercituum, super universam terram. Attendite, et audite eloquium meum et prophetas in duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi pendere: aut propter ipsam Orationem dominicam, vel symboli brevitatem, in quibus ut praedictum est omnem Scripturarum coarctari cernimus latitudinem.