comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gunt redderent᷑. Igit᷑ ut in posterũ om̃is
metus uel ambiguitas auferat᷑: huiꝰ edicti
nr̃i lege sancimꝰ. ut cunctis in notescat
licere his qui xp̃ianoꝵ sectam religionemq
uenerant᷑ hac nr̃ȩ indulgentiȩ largitare
ut unusqͥso queadinodũ uult & ꝓut ani-¬
mo libet religioni huic sollempnitatiq
deseruiat. S & orationũ domus id ẽ. dñi¬
ca sua. ut instaurent ꝓuoluntate. ꝑmit¬
timꝰ. Sane quo in omibꝰ euinulatior habea¬
t᷑ hȩc nr̃a largitio: etiam illud hac lege san¬
cimꝰ. ut siquȩ domꝰ uel agri uel quelibet
p̃dia ex xpĩanoꝵ bonis. ante hac parentũ
nr̃oꝵ p̾ceptis ad fisci ius fuerant sociata.
si qua etiã ab aliquo conpetita sunt. uel
si qͥ distracta. aut dono in aliquẽ collata.
hȩc om̃ia in antiquũ ius xpianorũ p̾ci¬
pimꝰ reuocari. dominisq ꝓpriis uniũ sa

Expanded text:
t infra: Igitur ut in posterum omnis metus vel ambiguitas auferatur, huius edicti nostri lege sanccimus, ut cunctis innotescat licere his, qui Christianam sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic sollempnitatique deserviat. Sed et orationum domus, id est dominica sua, ut instaurent pro voluntate, permittimus. Sane quo in omnibus cumulatior habeatur haec nostra largitio, etiam illud hac lege sanccimus, ut, si quae domus, agri vel quaelibet predia ex Christianorum bonis antehac parentum nostrorum preceptis ad fisci ius fuerant sociata, si qua etiam ab aliquo competita sunt vel si qua distracta aut dono in aliquem collata, haec omnia in antiquum ius Christianorum precipimus revocari dominisque propriis universa
Abbreviated transcription (Latin):
Hucusq nobis eusebius cesariensis rerũe.D
in ȩccła gestarum memoriam tradidit.
Cetera uͦ quȩ uso ad presens tempꝰ ꝑ ordinẽ
subsecuta sunt. quȩ uel in maiorum litte¬
ris repperimꝰ. uel quȩ nr̃a memoria atti
tes. quam poterimꝰ breuiter addemus.

Expanded text:
Hucusque nobis Eusebius rerum in Ecclesia gestarum memoriam tradidit. Caetera vero, quae usque ad praesens tempus per ordinem subsecuta sunt, quae vel in majorum litteris reperimus, vel nostra memoria attigtes, quam poterimus, breviter addemus.
Abbreviated transcription (Latin):
erat in egypto. ut mensura ascenden¬
tis nili fiuminis ad templum serapis de¬
ferret᷑. uelut ad incrementi aquarum &
inundationis auctorẽ: subuerso eiꝰ symu¬
lachro igniꝙ consumpto. om̃s simia nega¬
bant serapim iniuriȩ memorẽ. aquas uł¬
tra & affiuentiam solitam largiturum.
Sedut osten deret ds̃ non serapu qui
multo erat posterior nilo. sed se ẽẽ qͥaqͥs
fuurunis temporib suis uiberet exeresce¬
re : tanta ex eo & de inceps fuit inunda¬
tio. quantam fiuisse prius etas nulla
memiuerat. Et ideo ulna ipsa id est
aque mensura quã phechur uocant:
ad aquarum dñm in ȩccła cepta deferri.S
ubi hȩc gesta religioso principi nuntiata st̃:
ertentis ad celum palmis cũ ingenti fert̃ exul¬
tatione dixisse. Grãs tibi xp̃e quod absq ur¬
bis illius magnȩ ꝑnitiȩ: tamuetustus error

Expanded text:
erat in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quam πήχυν vocant, ad aquarum Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultatione dixisse: Gratias tibi, Christe, quod absque urbis illius magnae pernicie tam vetustus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜlenen quancdã erroris eius ac deceptio¬
nis comitẽ. quȩ priꝰ in ꝑstibulo steterat
apud tirum urbem phencis: cum ipso
uelut pͥmam quandã mentẽ conseeraue¬
runt. Hȩc quidem iustinus. Consonauͦ
hinc etiam hireneus seribit in pͥmo ad¬
uersus hereses libro. In quo uł quis ip¬
se fuerit simon. uł quam impura eiꝰ oꝑa.
tum est ut his inseramus. cum liceat uo¬
lentibus ea scire ꝑ singula ex ipsis supͣdic¬
ti hirenei libris. uł de. hoc uł de cęt̾is aucto¬
ribus diuersarum hereseorũ & de uene¬

Expanded text:
eretricem erroris ejus ac deceptionis comitem, quae prius prostibulo steterat, apud Tyrum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem Justinus. Consona vere huic etiam Irenaeus scribit in primo Adversus haereses libro. In quo vel quis ipse fuerit Simon, vel quam impura ejus opera tum est, ut his inseramus, cum liceat volentibus ea scire per singula ex ipsius supradicti Irenaei libris vel de hoc, vel de caeteris auctoribus diversarum haereseon, et de vene
Abbreviated transcription (Latin):
Gultionis. sed continuo uindex
adẽ diuinitus dext̾a: sicut historia in
apłorum actibus conscripta nos ed ocet
Cum inquit cesaream descendisset he¬
rodes. & in die sollemni p̾clara ueste re¬
gia indutus ꝓtͥbunali consedisset. ac de
sublimi contionaretur ad populum:
cumq populꝰ adclamaret ei di uo.¬
ces & non hominis. statim inquit per¬
cussit eum angłs dĩ eo quod non de¬
derit głam dõ: & scatens uermibus

Expanded text:
ultionis, sed continuo vindex ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum Actibus conscripta nos edocetCum, inquit, Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit gloriam Deo, et scatens vermibus
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas ut affligeret aliquos de
ęccła. & int̾fecit iacobum fratrẽ ioħis
gladio. De hoc autem iacobo clemens
alexandrinus etiam historiam quan¬
dam dignam memoria in septimo
dispositionum suarũ libro scribit: ꝑ
eum uidici ad martẏrium iacobũ
scilicet. motus etiam ipse confessus ẽ
se esse xp̃ianum. Ducti sunt inquit
ambo pariter ad supplicium. Q cum
ducerentur in uia: rogauit iacobũ da¬
risibi remissionem. Et ille parũꝑ deli¬
berans: pax tibi inquit. & osculatus est
eum. Et ita ambo simul capite plexist̃.
Sed tunc inquit ut ait seriptura diuina
uidens herodes quia de iacobi nece gra¬
tum esset uideis: addidit ad huc & pe¬
trum coniecit in carcerem. sine dubio¬
etiam ipsum punire uolens. nisi diui¬
num affuisset auxiliũ. quo angelus
ei notu assistens mirabilit̾ eum uineu¬
lorum nexibus soluit: & ad ministeri¬
um p̃dicationis ire liberum iussit.
& cum petro quidẽ hȩc gesta sunt.
egis uero facinus in apłos ꝑpetra¬
tum dilationem non patitur

Expanded text:
manus, ut affligeret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo Alexandrinus Clemens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, peeum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur
Abbreviated transcription (Latin):
ommipotenti dõ. ꝓ regis incolumitate
supplicabant. Ominis autẽ domus re¬
gia planctib & gemitib resonabat.
Cum interim rex ipse in excelso sola¬
rio recubans & deorsum respicienꝰ acꝓ noᷤ
ꝓstratosq omnes cũ fletib ꝑuidens.
ne ipse quidem temꝑabat a lacrimis.¬
uerum continuris quinq dieb uentͥs
doloribus & cruciatib uitam uiolent᷑
abrupit. quinquagesimũ ȩtatis & qͣr¬
tum agens annũ. regniuͦ septimum.
Quatuor & enim sub gaio cęsare anniᷤ
regnauerat. philippi tetrarchiã trib
annis optinens. Quarto autẽ etiam
herodis sibi adiungens. tribus autem
reliquis annis sub claudio cȩsare exactis.

Expanded text:
omnipotenti Deo pro regis incolumitate omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temperabat a lacrymis. Continuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exactis.
Abbreviated transcription (Latin):
nam te esse naturam fatemur. Sed rex
acclamationem contra fas habitã non
repressit. nec in pietatẽ illicitȩ adulatio¬
nis exhorruit. donec respiciens paulo
post imminentẽ atq assistentem capi¬
ti suo uideret angelũ. eumq sensit
continuo exitii sui ministrũ. quẽ priꝰ
nouerat ꝓuisorẽ bonorũ. & ecce re-¬
pente cruciatꝰ eum ex dolore incredi¬
bili uentris atq inflatione corripuit.
Respiciensq ad amicos. en inquit ego
bor ex uita. Qm̃quidem diuina uir¬
tus nuꝑ collatas in me falsas arguit
uoces. & qui mͦ ĩ mortalis dicebar a uobis.
Sed suscipienda est sententia quam ds̃
statuit. Nam & uiximꝰ haut comtem¬
nendi. & longeuitatẽ quȩ beata putat᷑
expleuimꝰ. Et cum hȩc dixiss&. ui dolo¬
ris uehementiꝰ agitatꝰ. instant̃ ad pa-¬
latium reportat᷑. Cumq diuulgatum
esset eum ꝓpe diem moriturum. ingenᷤ
multitudo totius etatis & sexus conue¬
niens. more patrio supra cilicia strati.

Expanded text:
nam te esse naturam fatemur. Sed rex nam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens, paulo post, imminentem atque insistentem capiti suo videret angelum, eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ilrbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, sed suscipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati,
Abbreviated transcription (Latin):
refert. Tercium inquit annũ imꝑi
udeȩ totius expleuerat. cum forti
cesaream quȩ prius pirgos stratonis uo¬
cabatur aduenit. Ubi cum in honore cȩsa¬
risspectacula ciuibus ederet. uotiuo ut
uidebatur salutis cȩsaris die. cumq illuc
totus prouintiȩ uiri honore & faculta¬
tibus p̾diti conuenissent: scdo spectaculoꝵ¬
die indutus ueste fulgenti ex auro ar¬
gentoq mirabilit̾ contexta. incipiente
die ꝓcedit ad theatrum. Ubi cum pri¬
mos solis radios argentea uestis grenio
suscepiis et. reꝑcusso splendore duplica¬
tam spectantibus lucem fulgore me¬
talli inbrantis effudit. ut intuentibus
ꝑstringeret aciem terror aspectus &
ꝑhoc plus aliquid de eo quam huma-¬
nȩ naturȩ est artifex arrogantia men¬
tiretur. Ilico adulantis uulgi concre pãt
uoces. honorem sonantes. sed exitium fe¬
rentes. & hinc atq illinc ab eis concla¬
mantibus deus compellabatur: utq fie
populis quod nunc usq ut hominem¬
te tunuimus. sed ex hoc iam supͣ huma¬

Expanded text:
refert : Tertium, inquit, annum imperii Judaeae totius expleverat, cum forte Caesaraeam, quae prius Turris Stratonis vocabatur, advenit, ubi cum in honorem Caesaris spectacula civibus erexit, votivo, ut videbatur, salutis Caesaris die; cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculodie indutus veste fulgenti ex auro argentoque mirabiliter intexta, incipiente die procedit ad theatrum. Ubi cum primos solis radios argentea vestis gremio suscepisset, repercusso splendore duplicatam spectantibus lucem fulgore metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est, artifex arrogantia mentiretur, illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem sonantes, sed exitium ferentes, et hinc atque illinc ab eis clamantibus Deus compellabatur, utque fiepopulis, quod nunc usqte timuimus, sed ex hoc jam supra huma
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ dies singulos religionis ꝓpagarent᷑
augmenta. nequaquam quiescit hos¬
tis salutis humanȩ. sed urbem maxi¬
mam quȩ est caput omniũ p̾uenit.
& symonem illum de quo insuꝑiorib
dixinus euocat. Cuiꝰ nefariis artibus
adminicula ipse maiora subpeditans.
plurimos urbis illius cies in erroris

Expanded text:
et per dies singulos religionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris
Abbreviated transcription (Latin):
Hic igitur in apologetico quem ꝓ fide
nrã ad imꝑatorem antoninum scribit.
de his hoc modo refert. Et post ascensio¬
nem inquit dñi ad cęlũ: instigabant
demones quoslam homniũ. qui dice¬
rent se deos ẽẽ. quos nos fugauimus.
Simon deniq quidam sam aritanus
de uico qui dr̃ githon sub claudio cȩsa¬
re magicis artibus & ope demonum
subleuatus. in urbe ur̃ã q̃ regnũ om̃i¬
um tenet. quam plurimis ꝑ fantasias
deceptis. deus decretus est & simulachri
collocati. habentis etiam titulum la¬
tinis litteris scriptũ: Symoni dõ sc̃õ.
Quem & omnes pęne samaritȩ. non¬
nulli etiam ex cȩteris gentibus ut sum¬

Expanded text:
is vir, in Apologetico, quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe vestra, quae regnorum omnium est caput, quamplurimis per phantasias deceptis, deus decretus est a senatu, et collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex c
Abbreviated transcription (Latin):
ne gallus inquit malum decii aut uidere po¬
tuit aut cauere: sed in eundem lapidem of
fensionis impegit. Quius cũ regnum flore¬
ret ininitio & cuncta ei ex sententia cederent:
scõs uiros qui ꝓpace regni eiꝰ o summo sup¬
ꝓlicabant ꝑsecutus ẽ: cum quib & prospe¬
ritatem suam pariter fugauit & pacem.
ep̃atum regente. & apud carthaginem cy¬
priano ambobus fide uirtute. pietate pres¬
tantib questio exorta ẽ in affrice magis par¬
tib si oporteret hereticos rebaptirari. Cũq
id acy priano & ceteris pene om̃ib ꝑ affricã
sacerdotib oportere fieri decerneret᷑: con¬
nelius & ceteri om̃s ꝑitaliam sacerdotes
huiuscemodi decretũ manente sacerdo¬
tali concordia refutarunt. statuentes anti¬
quitus a patrib suꝑ hoc traditam regulam
debere reseruari. quȩ continebat post abiec¬
tionem praui & confessionem recti dognatis
sola eos manus impositione purgandos. S:
annis sacerdotio functus ẽ: episcopatus se¬

Expanded text:
ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit, aut cavere, sed fensionis impegit. Cuius cum regnum floreret ab inicio et cuncta ei ex sentencia cederent, sanctos viros, qui pro pace regni eius Domino supplicabant, persecutus est, pro quibus et prosperitatem suam pariter fugavit et pacem. episcopo tunc regente et apud Carthaginem Cypriano, ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibus per Africam sacerdotibus oportere fieri detineretur, Cornelius et caeteri omnes per Italiam sacerdotes hujusmodi decretum manente sacerdotali concordia refutaverunt. Hieronymus aquitus a patribus super hoc traditam regulam debere servari: quae continebat, post abjectionem pravi et confessionem recti dogmatis, sola eos manus impositioannis sacerdocio functus est, episcopatus se
Abbreviated transcription (Latin):
nouem annos pace composita ad romanũ
regressus est solum. clariorq lux nr̃o se orbi
ex orientis partib oborta diffudit: rem pu¬
curam non in secundis habere: nec tamen
incaute ut constantius egerat. sed lapsu pre¬
decessoris ammonitꝰ. honorificis & officiosis¬
simis litteris athanasium requirit: ab ipso
formã ficłi & eccłarum disponendarũ susci¬
pit modum. Sed hȩc tam lȩta.tam pia
principia: morsimmatura corrupit. Post
octo e enĩ ortus sui menses: apud cilitiam
diem obiit

Expanded text:
novem annos pace composita, ad Romanum novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, rempucuram non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit
Abbreviated transcription (Latin):
OST
iuliani
necem.
tandem
cuule no¬
bis iouiniani
reparat᷑ imperiũ.
ls namq sub uno
eodemq tempore imperator & confessor.
male illati extitit depulsor erroris.
Nam cum in ꝓcinctu esset exercitus.
urgeret barbarus. ductores nr̃i de sum¬
mis rebus consilium trahentes. iouinia¬
no calculũ darent: cumq apprehensus
ad suscipienda imperii traheretur in¬
signia. ad exercitum uiliani sagril e¬
giis ꝓfanatũ dicitur. ꝓclamasse. non se pos¬
se imperare eis: quia esset xpĩanus. Tunc
omnes pariter una eademq: uoce respondis¬
Use ꝑhibent̃. Et nos xpĩani sumus. Nec
prius quã istam uocem audiret: adqͥesce¬
nem spem cũ cdlausi undiq hostib tenerent᷑.
nec euadendi facultas ulla suppeteret. subi¬
to: emissos a barbaris oratores adesse uident.
pacem deposcere: exercitiu quoq mnȩdia con¬
sumpto cibos ceteraq necessaria in mercimo¬
niis polliceri: omiq humanitate nr̃oꝵ te¬
meritatẽ emendare. Sed ubi inuiginti &

Expanded text:
ost Juliani necem tandem civile nobis Jovi niani reparatur Imperium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, adquiescenem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et
Abbreviated transcription (Latin):
esse medicorum. ubi imminere.
urbibus uł regionib generales
uiderint morbos. ꝓuidere ali¬
quod medicamenti genus uel
poculi. quo premuniti homi¬
nes ab imminenti defendant᷑
exitio. Quod tu quoq uene¬
rande pater chromati mȩdi-¬
cinȩ exsequens genus tepore
quo disruptis italiȩ claustriᷤᷤ
alarico duce gothorum
se pestifer morbus infu¬
dit & agros armenta.
uiros. longe lateq
uastauit. populis
tibi a dõ cominis¬
sis feraliꝰ exitu
aliquod reme.¬
dium querens.
ꝑ quod egre
mentes ab in¬
gruentis mali¬
contagione subtra

Expanded text:
esse medicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus, generales viderint morbos, providere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis malcontagione subtra
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur suꝑflua hẏstoriȩ. si quid
habuit nono comiunximus libro:
& in ipso eusebii narrationis dedimꝰ
finem. Decimum uero uel undecimũ
librum nos conscripsimus. partim¬

Expanded text:
idebantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim
Abbreviated transcription (Latin):
riranioꝵ. mͦ pura uerbi di semina
tibus: ex om̃i parte sacerdotes dñi
uelut uigilantes agricolȩ excutere
eorũ & expurgare mala semina nite¬
bant᷑: & tamquã solliciti pastores in¬
sidiantes lupos gregibus xp̃i clamori-¬
bus simul insectationibꝰq repellere:
conmonendo fr̃s. instruendo. scri¬
bendo etiam longe positis. ipsos¬
qͦq int̾dũ sicubi coram dep̾hendissent
in comminus perurgendo. & uerboꝵ
lucta ac disputationũ certamine
ꝓsternendo: alii etiam posteris consu¬
lentes. questiones eorũ & ꝑuersas
obiectiones editis conm̃tariis confu-¬

Expanded text:
zizaniorum modo pura verbi Dei semina tibus, ex omni parte sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsos, sicubi coram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis commentariis confu
Abbreviated transcription (Latin):
quos aiunt om̃s hebreos antiquȩ oug¬
nis extitisse. & scientiam xp̃i fideliter
recepisse. Et ideo incunctant᷑ ab his
qui poterant de fidei merito iudicati
sacerdotii quoq uisos ẽẽ dignissimos
quippe cum omĩs tune eccła ex hebruis
fidelib coaceruata firmataq uderr̃
incipientib ab aplĩs. & ꝑdurantib ni¬
mirũ usq ad illud tempꝰ excidir quo¬
quia ꝑidem tempꝰ. assumere episcop
ex circumcisionȩ cessatum ẽ: necessa¬
num uidet̃ om̃s a primo usq ad id tẽꝑis
enumerare parit̾ sacerdotes: Primus
itaꝙ iacob: qui dñi frater ẽ habitus.
Post hunc sy meon electus ẽ : tercus uistꝰ.
racheus quartus. deinde tobias quintꝰ.
& beniamn sextus. Ac septimus ioh̃s.
tunc math̾as. Post quem philippus
excepit: cui decimꝰ seneca subrogatꝰ :
Iustus exinde. ac duodecimus leui.
ioseph: ac finis om̃iũ uidas. Isti sunt
fere om̃s. qui iherosolimis ep̃i ab apłis
ad illa usq tempora quȩ superius de¬

Expanded text:
s aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scientiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter ab his qui poterant de fidei merito judicare sacerdotio quoque visos esse dignissimos, quippe cum omnis tunc Ecclesia ex Hebraeis fidelibus coacervata firmataque videretur, incipientibus ab apostolis, et perdurantibus usque ad illud tempus excidiquia sub idem tempus assumi episcopos ex circumcisione cessatum est, necessarium videtur omnes a primo usque ad id tempus enumerare pariter sacerdotes. Primus itaque Jacobus, qui Domini frater est nominatus; post hunc Simeon electus est; tertius Justus; Zachaeus quartus; deinde Tobias quintus; et Benjamin sextus; ac septimus Joannes; tum Matthias, quem Philippus excepit; cui decimus Seneca subrogatus est; Justus exinde; ac duodecimus Levi; Joseph, ac ultimus omnium Judas. Isti sunt fere omnes qui Hierosolymis episcopi ab apostolis ad illa usque tempora quae superius de
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ualentinianus in occidius partib ani¬
mis quantum etas patiebat᷑ ardentibꝰ rem pu¬
blicam gerens: causis etiam nunc latentibus.
laqueo uita finiuit. Sed hoc quidam dolo
ducis siui arbogastis factum consirmabant:
idq qnrmarime publica tenebat opimo. Alii a
bant: sed causas prestitisse quib: adolescens¬
in hoc animi indignatione cogeretur. quod
minus ei tanquam ꝑetatim nondum ualido.
libera de om̃ib indulgeret imperia ł uere
tamen non nulli sacerdotum: qui pacis abeo
qui post creatus est legatione suscepta immu¬
nem esse ducem a mertis scelere apuad theo¬
imflammatus: ad uitionem arma contra eu¬
genium qui in loco defuncti subfatutus est
corripit: primo dei uoluntatem ꝑ iohannẽ
scitatus. Tum ille qui primam de marimo ei
uictoriam predirerat ineruentam: etiam
hanc licet non absq: plurima utriusq fan¬
guinis mnundatione ꝓmittit

Expanded text:
nterea Valentinianus in Occiduis partibus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. Alii qbant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theoinflammatus ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per Joannem scitatus. Tum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam disparem s sibi placitã custo¬
diret. Ita regressus ad sardiniȩ partes:
siue quia cito morte preuentus tempꝰ senten¬
tiȩ mutandȩ non habuit. & enim temere
re cepta corrigi spatio fpatis solent: siue hoc
animo immobiliter sederat. parũ firmaue¬
rim. Ex ipso interun luciferianorũ scis¬
ma quod licet ꝑ paucos adhuc uoluitur
sumpsit exordium

Expanded text:
sententiam disparem, sed sibi placitam custosententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium
Abbreviated transcription (Latin):
pulsũ auasi ꝓ fide recta fuerat secutus. ñ se¬
umxerat ad priores catholitos id est qͥ cum
erat: s: suum pͥncipatũ suũqi: conuenticulũ
tenuit. Hosgͦ cum in unũ reuocare uellet eu¬
sebius. nec tamen preuentus alucifero potuis¬
set abscessit Tunc regressus meletius de exilio.
quia cum eo numerosior popłs erat. ȩccłas
tenuit: & ex eo iam ꝓprium synodũ cũ ceteris
orientalib epĩs habuit nec tamen athanasio
unctus ẽ. Interum lucifer inuiriam dolens
quod ep̃m a se ordinatum apud antiochiam
ñ recepisset eus ebius: nec ipse recipere cogi¬
tat alexandrini decreta concilii. s constrin¬
gebat᷑ legati sui uinculo: qͥi concilio ipsius
auctoritate subscripserat. Abicere namꝙ ẽũ
non poterat: quia auctoritatem eiꝰ tenebat.
Siuͦ recepisset: om̃e suum frustrandũ inde¬
rans cum ex utraq parte concluderetur.
elegit ut legato suo recepto. erga ceteros

Expanded text:
pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non jpulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad priores catholicos, id est, qui cum erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum viderans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
qua constett designet. subsistentia autem
uniuscuiꝰq ꝑsonȩ hoc ipsum quodd extat & sũb¬
sistit ostendat. ideoq ꝓpter sabellii heresim
tres ẽẽ subsiftentias confitendas. quod quasi
tres subsistentes ꝑsonas significare uideret᷑.
ne suspitionẽ daremꝰ tamquã illiꝰ fidei secta¬
tores que trinitatem in nominib tantũ & ñ
in rebꝰ ac subsistentiis conficetur. Sed & de
mearnatione dñi conp̃hensum ẽ : qͥa corpꝰ
qͦd susceperat dñs neq sine sensu. neꝙ sine
anima suscepisset. Qbꝰ om̃ibꝰ caute modera¬
teq compositis: unꝰqͥsq itinere suo cũ pace
& inuenisset ibi alucifero contra pollicitationem
ordinatum ep̃m: pudore simul & indignatione
conpulsus absce̾sit: neutrȩ parti communio-¬
nem suam relaxans. quia digrediens inde ꝓ¬
miserat se actitrum in concilio ut is eis ep̃s
ordinaret᷑. a quo pars neutra de scisceret. Ille
namq populus qui meletiũ dudũ de ecclesia

Expanded text:
qua constat, designet: Subsistentia autem qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confitetur. Sed et de incarnatione Domini comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute moderateque compositis, unusquisque itinere suo cum pace et invenisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
nore comtrarit non indulgendo germano.
Cum gͥ huiuscemodi sententias ex eutiangłica
auctoritate platas ordo ille sacerdotalis &
apłicus aꝓpbasset. ex concilii decreto asterio
ceterisq qui cum ipsis erant orientis iniungi¬
t̃ ꝓcuratio: occidentis uero eusebio decernit᷑¬
A dditur sane in illo concilii decreto. etiam de
sp̃u scõ plenior disputatio: ut eiusdẽ substan¬
tiȩ acdeitatis cuiꝰ pater & filius. etiam sp̃s sc̃s
crederetur: nec quicquam prorsus in trinitate
aut creatum aut inferuis posterius ue diceretur.
Seĩ & de differentia substantiarũ & subsisten¬
tiarum sermo eis ꝑscripturam motus est: quod¬
dicebant substantiam & subsistentiam unum
uideri: & quia tres substantias ñ dicimꝰ in d̃m.
nec tres subsistentias dicere debeamꝰ. Alii uero
quib: longe aliid substantia quam subsisten¬
tia significare uidebat᷑ dicebant. quia sub¬
stantia ipsam rei alicuiꝰ naturam rationemq

Expanded text:
noxae contraxit non indulgendo germano.noxae contraxit non indulgendo germano.Cum igitur hujuscemodi sententias ex evangelica auctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis et apostolicus approbasset, ex concilii decreto Asterio caeterisque qui cum ipsis erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitadditur sane in illo concilii decreto etiam de Spiritu sancto plenior disputatio, ut ejusdem substantiae, ac deitatis, cujus Pater, et Filius, etiam Spiritus sanctus crederetur , nec quidquam prorsus in Triniaut creatum, aut inferius, posteriusve diceretur. Sed et de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo ejus per scripturam motus est. dicebant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus. Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque,
Abbreviated transcription (Latin):
humilians se descendit in mortem. quo sci¬
licet inueniretur & inmortius tita. dicebant
melius ẽẽ humiliari se paululũ ꝓpter deiec¬
tos. & inclinari ꝓpter elisos ut eosrursus eri-¬
gerent. nec sibimet solis puritatis merito ce¬
lorum regna defenderent: sed eẽ gloriosius
si cũ plurib illuc mererent᷑ intrare.
& ideo rectum sibi uideri. ut tamtũ perfidiȩ
auctorib amputatis. reliquis sacer dotibꝰ
daretur optio. si forte uelint ab iurato
errore ꝑfidiȩ ad fidem patrum statutaq
conuerti. nec negare aditum redeuntib
quin potius de eorũ conuersione gaudere.
quia & ille euuanglicus iunior filius pater¬
ne depopuilator substantiȩ in semet ipsũ
reuersus. ñ solum su̾cipi meruit sed & dig¬
lum fidei recipit. & stola circumdat᷑:
pauam qiuid aliud quam sacerdotii declarant᷑
insignia: Nec ꝓbabilis extitit apud patrem
senior filius quod inuidit recepto. nec tantum
meriti habuit non delinauendo quantum

Expanded text:
humilians se, descendit in mortem, quo scihumilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotibus daretur optio, si forte velint Al. vellent, abjurato errore perfidiae, ad fidem patrum statutaque converti, nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et diglum fidei recepit, et stola circumdatur: per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipse intento animo antiochiam ꝑgit.
ibiq dissidentibꝰ adhuc partibꝰ s in unum
tamen reuocari posse sperantib si fibi talis eli¬
geretur ep̃c erga quem non una plebs. sed
utraq gauderet. prepperus catholicũ quidẽ
& scm̃ uirum acꝑ omĩa dignissimũ sacer¬
dotio. paulinum epm̃ collo cauit : sed tamen
in quẽ adqͥescere plebs utraq non posset.
ergit interea eusebius
alerandriam. ibiꝙ confessorũ con¬
cilio congregato. pauci numero s fide inte¬
gri & meritis multi. quo pacto post hereti-¬
corũ ꝓcellas & ꝑfidiȩ turbines. tranqͥllitas
reuocaretur ȩccłȩ opũ cura & deliber atione
discutiunt. Aliis uidebatur fidei calore fer¬
uentibꝰ. nullum debere ultra in sacerdotium
ecipi: qui se ut cumq hereticȩ commumonis
contagione maculasset. Sed qui imitantes
apłm querebant ñ quod sibi utile ẽẽt. sed qͦd
qui cum esset omĩum uita ꝓsalute cunctoꝵ

Expanded text:
atque ipse intento animo Antiochiam pergit: atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non posset. ergit interea Eusebius Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi utile esset, sed quod qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum uiliano quem cesarem apud gallias
reliquerat. dignitatẽ sibi augusti sponte p̾sum̃¬
ti armi ᷤᷤ ire obuiam parat: uicesimo & quar¬
to pꝰoccasum patris imperii sui anno. in oppi¬
docilitiȩ mopsocrenis diem defunctus est.
Post quem uilianꝰ presumptũ prius. demũ
ut legittimum solus optinet principatum.
Is pͥ mũ uelut arguens pperam gesta con-¬
stantii. epõs iubet de exiliis relaxari: post
uero aduersum nrõs tota nocendi arte con-¬
surgit. Interim qui suꝑfuerant ep̃i de exiliis
relarant᷑. Nam liberius urbis rome ep̃c
constantio uiuente regressus ẽ: s hoc utrũ
quod aquieuerit uoluntati suȩ ad subscri-¬
bendum. an ad popłi romani grãm a qͦ
tur ab eusebio. quia uterq in partib uicinis
egypto fuerat religatꝰ. ut ad uidendum atha-¬
nasium alȩxandriam ꝑgerent. communiq
tractatu cum his qui suꝑfuerant sacerdotibꝰ
de statu ȩccłȩ decernerent. presentiã sui
ab negans legatũ ꝓse diaconũ suĩt mitcit.

Expanded text:
dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus est.Post quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo tur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit,
Abbreviated transcription (Latin):
perat attentiꝰ & ꝓpensuis frumentii dicta
gestaꝙ considerans: in concilio sacerdotũ
ait. Et quem aliũ inueniemꝰ uirũ talem.
in quo sit sp̃s dĩ in ipso. sicut inte: qͥ hec ita
possit implere: Et tradito ei sacerdotio.
rus barbarorũ conuerteret᷑ ad fidem. Ex qͦ
inindiȩ partib & populi xp̃ianorũ & eccl̃ȩ
factȩ sunt: & sacerdotiũ cepit. Quȩ nos ita
gesta non opinione uulgi. s: ipso edesio ty¬
ri presbitero postinodũ facto. qͥ frumen¬
tii prius comes fuerat referente cogno¬

Expanded text:
perat attentius et propensius Frumentii dicta perat attentius et propensius Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, rus Barbarorum converteretur ad fidem. Ex quo in Indiae partibus et populi Christianorum et Ecclesiae factae sunt, et Sacerdotium caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, referente cogno
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sufficeret regnũ. Nam & aliꝰ fidẽ pit¬
ram & sobriã mentem simplicit exibebat.
mentius haberet in manibꝰ dõ mentẽ eiꝰ
& animos instigante requirere sollicitius
cepit. si qͥinter negotiatoris romanos xpĩa¬
ni essent: & ipsis potestatem maximã dare. ac
monere. ut conuenticula ꝑloca singula face¬
rent. atq romano ritu orationis causa conflue¬
erent: s & ipse multomagis eadem facere.
& ita ceteros cohortari: fauore & bene¬
ficiis inuitare. prestare quicquid oportunũ
fuisset: loca edificiis aliaq necessaria p̃bere.
urgeret. Sed cũ adoleuisset regius puer.
b & ex fide traditis. multũ licet detinentib
e rogantib ut manerent regina uel filio ad
festinante tyrum parentes ꝓpinquosq reuise¬
net ut preuideat uirũ aliquem dignũ quẽ
congregatis iamplurimis xp̃ĩanis & ecclesiis
constructis in barbarico solo ep̃mmittat.
Tum uͦ athanasius nã isnuꝑsacerdotiũ susce¬

Expanded text:
dum sufficeret regnum. Nam alius fidem pudum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam mentem simpliciter exhibebamentius haberet in manibus, Deo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores Romanos Christiani essent, et ipsis potestatem maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita caeteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria praebere, surgeret. Sed cum regius puer abus et ex fide traditis, multum licet detinentibus et rogantibus, ut manerent, regina vel filio, ad festinante Tyrum, parentes propinquosque revisenet, ut provideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susce
Abbreviated transcription (Latin):
captis his qͥb animꝰ pascebat᷑ : cũ philosophꝰ
eos ex romanis inuenti fuerint iugulent᷑
Inuadit᷑ nauis philosophi: cuncti cũ ipso
parit ꝑimunt᷑ Pueruli reꝑti sub arbore
meditantes. & lectiones suas parantes: bar-¬
barorũ miseratione seruati ducunt᷑ ad re-¬
gem. Horũille alterũ. id est ȩdesium sibi
pincernã fecit : frunentio uͦ quẽ qͣsi ꝑspica-¬
cem dep̃henderat & prudentẽ. rationes suas
scriniaq conmisit. Ex qͦ in honoie mag-¬
no apud regem habiti sunt & in amore.
At uͦ moriens rex. urorem cũ paruulo filio
regni reliquit heredẽ: adolescentib autẽ
quid uellent agendi dedit liberã faculta¬
tem. Quos tam̃ regina supplicit̾ exorabat
tamquã quȩ nichil haberet in toto regno fidelio.
ut secũusq qͦ adolesceret filus. regendi
regni sollicitudinẽ partirent᷑. & p̃cipue
frumentius cuiꝰ prudentia ad moderan¬

Expanded text:
captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus eos ex Romanis inventi fuerint jugulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti, et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderan
Abbreviated transcription (Latin):
brata ẽ: cũ aliȩ aliis ꝓuintiȩ obuenissent:
thome parthia. & matheo ethiopia eiq ad¬
herens citerior india: bartuolomeo dicitur
sorte decreta. Inter quã parthiamq media.
sed longo intertor tractu india ulterior
iacet : multis uariisq lingius & gentib
habitata. quã uelut longe remotam. nul¬
lus apłicȩ predicationis uomer imp̃sserat.
Quȩ tam̃ temporibꝰ constantini. tali qͥdam
ex causa semina fidei pͥma suscepit. Me¬
trodorus quidã philosophus. insꝑicien-¬
dorũ locorũ & orbis ꝑscrutandi gr̃ã. ul¬
teriorem dicit᷑ indiam penetrasse. Ciiꝰ exem¬
plo inuitatus etiã meropiꝰ qͥda tyrius philo¬
sophus simili ex causa adire indiã uoluit:
habens secũ duos puerulos. qͦs liberalib lit¬
teris ut pote ꝓpinquos instituebat. Quorũ
unꝰ qui erat iunior ȩdesius: alter frumen-¬
tius uocabat. Igit᷑ ꝑuisis & in notitiam

Expanded text:
brata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, brata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, Thomae Parthia, et Matthaeo Aethiopia, eique adhaerens citerior India Bartholomaeo dicitur sorte decreta. Inter quam Parthiamque media, sed longo Al. longe interior tractu, India ulterior jacet, multis variisque linguis et gentibus habitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
phetis literas suppliciter mittit: uti ꝓse ac
liberis siuis dño supplicaret. Ita ñ sołũ meri¬
tissuis ac religione matris: s & intercessione
scõꝵ cõmendabilem se dõfieri gestiebat. Sa¬
ne am̃ tantiuiri antonii fecimꝰ mentionem:
de uirtutib eiꝰ atꝙ institutis & sobrietate m̃¬
tis. ut in solitudine uitã degens. usus solũmͦ
consortio fuerit bestiarũ. & de demonibꝰ cre-¬
bros agens tumphos. placuerit do supra cunc¬
tos mortales. utq institutionis suȩ preclara
usq in hodiernum monachis exempla reliqͦ¬
rit. uolentẽ me aliqua exponere. ille libellus
ȩxclusit. qui abathasio scriptꝰ. etiã latino ser¬
mone editꝰ ẽ Propter quod nos omissis his q̃
ab aliis iam dicta sunt: ea memorabunꝰ quȩ
quamuis gestorũ contineat fides. abhis tam̃
qͥ longe positi sunt obscurior fama subtraxit.
n ea duusione orbis terre. quȩ ad
p̃dicandũ uerbum cdi sorte ꝑ aplos cele¬

Expanded text:
phetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac phetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxit.orbis terrae, quae ad praedicandum verbum Dei sorte per Apostolos cele
Abbreviated transcription (Latin):
partem uͦ thecis argenteis conditã dereliqͥt
in loco. Quȩ etiã nunc ad memoriã solli¬
cita ueneratione seruat᷑. Reliqͥt etiã hoc
inditiũ religiosi animi. regina uenerabi¬
lis. Uirgines quas ibi repperit dõ sacratas
inuitasse ad prandiũ. & tanta eas deuotio¬
ne curasse dicit᷑: ut indignũ crederet si fa¬
mularũ uterent᷑ officiis.s: ipsa manibus
siuis. famulȩ habitu succincta cibũ appone¬
ret poculum porrigeret. aquã manib
infunderet: & regina orbis ac mater im-¬
perii famularũ xp̃i se famulã deputaret.
Hȩc quidem iherosolimis gesta.U
nterea constantimis pietate fretus:
sarmathas. gothos. aliasq harbaras
nationes nͥ quȩ uel amicitiis uel deditione sui
pacem preuenerant in solo ꝓprio armis e do¬
muit. & quantomagis se religiosiꝰ e humi¬
liꝰ dõ subiecerat : tanto ampliꝰ ei ds uniuer¬
sa subdebat. Ad antoniũ quoq primũ
heremi habitatorem. uelut ad unũ expro¬

Expanded text:
partem vero thecis argenteis conditam dereliquit partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex pro