comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ait hurias ad dauid.
lrtha dei. et isrl et iuda
hĩtant in papilionibs. et dũs
meus ioab et serui dm̃ mei suꝑ
fatiem terre manent: et ego ĩ¬
grediar domũ mreã ut comedã
et biban. et doruitã cum uro¬
re uiea: Per salutẽ uã etper
salutẽ aĩc tue: quod n on fatiã
rem hant.; Lit ergo dauid ad
huriã. Mo aie hic etiã hodie: et
et uocauit eũ dauid ut comede¬
ret coram se et biberet: et me¬
in egressus uesꝑe dormi¬
uit ni stratu sũo cũ ser¬
iis dm̃ sui: et in donrũ siã nõ¬
et scripsit dauid eplãnt ad roab
misitqz per manũ hurie: scribẽs
ni epła. Poite huriã ex aduer¬
so belli ubi fortissimũ preliũ est
et derelinquite eũ. ut percussus
intereat. Igitur cũ ioab obside¬
ret irebemt: posiit huriã in loco
in quo sciebat niros esse fortissi¬
mos. E gressiq uiri de ciuitate:
bellabant aduersũ ioab. Et teci¬
derũt de pplõ seruoꝵ dauid: et mor¬
tuus est etiã hurias cetleus. l.uiͣ.¬
isit itaq ioabi et nũcia¬

Expanded text:
t ait Urias ad David arca et Israhel et Iuda habitant in papilionibus et dominus meus Ioab et servi domini mei super faciem terrae manent et ego ingrediar domum meam ut comedam et bibam et dormiam cum uxore mea per salutem tuam et per salutem animae tuae quod non faciam rem hanc ait ergo David ad Uriam mane hiet vocavit eum David, ut comederet coram se, et biberet, et inei, egressus vespere, dormivit in stratu suo cum servis det scripsit David epistolam ad Joab: misitque per manum Uriae, scribens in epistola: Ponite Uriam ex adverso belli, ubi fortissimum praelium est: et derelinquite eum, ut percussus intereat. Igitur cum Joab obsideret urbem, posuit Uriam in loco in quo sciebat viros esse fortissimos. Egressique viri de civitate, bellabant adversum Joab, et ceciderunt de populo servorum David, et mortuus est etiam Urias Hethaeus. Misit itaque Joab, et nuncia
Abbreviated transcription (Latin):
Quesiuitq dauid qͣm recte a¬
geret ioab et ppls: et quomodo
adminiftraretur bellũ. Ec iiiͣ.¬
t dixit dauid ad huriã.
Uade in domũ tuã: et la¬
ua pedes tuos. Et egressus est
hurias de domo regis: setutus¬
q est cũ cibus regius. Dormi
domus regie tũ alus serius dñi
sui: et non descendit ad domũ
suã. Nũtiatũq est dauid a di¬
centibz. Non iuit hurias ad¬

Expanded text:
Quaesivitque David quam recte aQuaesivitque David quam recte ageret Joab, et populus, et quomodo administraretur bellum. Et dixit David ad Uriam: Vade in domum tuam, et lava pedes tuos. Et egressus est Urias de domo regis, secutusque est eum cibus regius h. secdomus regiae cum aliis servis domini sui, et non descendit ad domum suam. Nuntiatumque est David a dicentib
Abbreviated transcription (Latin):
Actũ est autẽ uertente
anno eo tp̃re quo solent
reges ad bella procedere: misit
dauid roab et seruos suos cũ eo.
et uniuersũ israel. et uastaue¬
rũt filios ãmon: et obsederũt
rabbath. Dauid autẽ reman¬
sit in thrlm. Dum het ageren¬
tur. actidit ut surgeret dauid
de stra tu suo post meridiẽ: et
deambularet in solariũ domus
regie. Siditqz mulierẽ lauan¬
tem se ex aduerso suꝑ solariũ
suũ. E rat autẽ nulier pulchͣ
ualde. Misit ergo rex: et requi¬
siuit que esset mulier. Lc iiͣ.¬
ũciatũ est ei quod ipsa
esset bersabet filia hely¬
am: ux̃or urie cethei. Misit
itaq dauid nũcios: et tulit eã.
Que tũ ingressa esset ad illum:
donnuit cũ ea. Statĩq sc̃ifita¬
ta est ab ĩmunditia sua. Et
reuersa est dourũ suã: concep¬
to fetu. Micteusq nũ tiauit
dauid: et ait. Contepi. Misit
autẽ statim dauid ad ioab di¬
tens. Moute ad me huriã cethe¬
uii. Misitq ioab huriã ad da
uid. Et uenit hurias ad dauid.

Expanded text:
actum est ergo vertente anno eo tempore quo solent reges ad bella procedere misit David Ioab et servos suos cum eo et universum Israhel et vastaverunt filios Ammon et obsederunt Rabba David autem remansit in Hierusalem dum haec agerentur accidit ut surgeret David de stratu suo post meridiem et deambularet in solario domus regiae viditque mulierem se lavantem ex advesuum: erat autem mulier pulchra valde. Misit ergo rex, et requisivit quae esset mulier. Nunciatum est ei, quod ipsa esset Bethsabee filia Heliam, uxor Uriae Hethaei. Misit itaque David nuncios, et tulit eam: quae cum ingressa esset ad illum, dormivit cum ea: statimque sanctificata est ab immunditia sua: et reversa est domum suam concepto foetu. Mittensque nunciavit David, et ait: Concepi. Misit autem David ad Joab, dicens: Mitte ad me Uriam Hethaeum. Misitque Joab Uriid. Et venit Urias ad David.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. Ouã reddat in quadruplĩr.
eo quod fecerit uerbũ istud et nõ
peperterit. Dixit autẽ nathan
ad dauid. Tu es ille uir. Hes di¬
cit dñs deus israel. Ego uuxi
te in regeni suꝑ iscł. et ego erui
te de mait sausꝰ et dedi tibi do¬
mũ dñi tui et uxores dũt tui ĩ
sinu tiro: dediq tibi domũ isrl
et nda. Et si parua sũt ista: a¬
ditiã tibi multo maiora. In¬

Expanded text:
 reddet in quadruplum eo quod fecerit verbum istud et non pepercerit dixit autem Nathan ad David tu es ille vir haec dicit Dominus Deus Israhel ego unxi te in regem super Israhel et ego erui te de manu Saul et dedi tibi domum domini tui et uxores domini tui in sinu tuo dedique tibi domum Israhel et Iuda et si parva sunt ista adiciam tibi multo maiora
Abbreviated transcription (Latin):
terre. Ingredieris in abundantia
sepulchrũ: sicut infertur a teruꝰ
in tp̃re suo. Ecte hoc ut inuesti¬
gauimus ita est quod auditũ
Espondens aũt iob di¬
xit. Utinã appenderen¬
tur pcta mea quibz irã merui.
et calamitas quã patior: in sta¬
tera. Quasit arena maris: hec

Expanded text:
terrae ingredieris in abundantia terrae ingredieris in abundantia sepulchrum sicut infertur acervus in tempore suo ecce hoc ut investigavimus ita est quod auditum espondens autem Iob dixit utinam adpenderentur peccata mea quibus iram merui et calamitas quam patior in statera quasi harena
Abbreviated transcription (Latin):
a eoꝵ: et consilĩ prauoꝵ dissi¬
pat. Per diem incurrent tenebraᷤ:
et quasi in uocts sit palpabũt m¬
meridie. Porro saluũ faciet ege¬
nũ a gladio oris eorũ: et de ma¬
int molenti yauperẽ. Et erit ege¬
no spes: iniquitas autẽ contra¬
Eatus homo qui corri¬
pitur a dño. Icrepacio¬
nẽ ergo dũt ne reprobes qua ip̃e
uuluerat et medetur: perietit. et
manus enis sanabũt. In bxtri¬
bulaciomib liberabit te: et ĩ ry¬
tuna nou tanget te malũ. Iu
fame eruet te de morte; et in bel¬
lo de manu gladit. A flagello
lingue absconderis: et nõ tune¬
bis calamitatẽ cũ uenerit. Ic .nͣ.¬
i uastitate et fame ridebis:
et bestias terre non formi¬
dabis. Sed cũ lapidib regionũ
pactũ tuũ: et bestie terre pacifice
erũt tibi. Et scies q paceni habe¬
at tabernaculũ tuũ: et uisitãs
spetiem tuã non pectabis. Sties
quoq qm̃ multiplex erit sentẽ
tuũ: et progemies tua qi herba

Expanded text:
ipsorum, et consilium pravorum dissiipsorum, et consilium pravorum dissipat. Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes; iniquitas autem contraeatus homo qui corripitur a Deo. Increpationem ergo Domini ne reprobes. Quia ipse vulnerat et medetur: percutit, et manus ejus sanabunt. In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. Et a flagello linguae absconderis, et non timebis calamitatem cum venerit. In vastitate et fame ridebis, et bestias terrae non formidabis. Sed cum lapidibus regionum pactum tuum, et bestiae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habet tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam non peccabis scies quoque quoniam multiplex erit semen tuum et progenies tua quasi herba
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesperã succidentur: et
quia nullus intelligit in eternũ
peribũt. Qui autẽ reliqui fu erĩt:
auferentur ex eis. Morientur et
non in sapientia. Bora ergo si est
qui tibi respondeat. et ad aliquẽ
scõꝵ conu̾tere. Sirũ stultũ inter¬
ficit iracundia: et paruulũ occi¬
dit inuidia. Ego uidi stultum
firma radice: et maledixi pulchri¬
tudinẽ eius statim. Lcc̃o. nͣ.¬
Onge fient filit euis a sa¬
iute. et conterentur in por¬
ta: et non erit qui eruat. Cuius
messem famelitus comedet᷑. et ip¬
sun rapiet armatus: et bibent
sicientes diuicias eurs. Nichil ĩ
terra sine tausa fit: et de domo ñ
obrem ego depretabor dm̃n etad
ui facit magua et inscru¬
tabilia: et mirabilia ab-
iq ininiero. Qui dat pluniã suꝑ
faciem terre: et irrigat a quis u¬
muersa. Qui pouit humiles in
sublimi: et merentes erigit sos¬
pitate. Qui dissipat cogita cio¬
nes malignoꝵ: ne possint ĩple¬
re manus eoꝵ qd̃ teperant. Qui
apprebeudit sapientes in astuci

Expanded text:
rum succidentur et quia nullus intellegit in aeternum peribunt qui autem reliqui fuerint auferentur ex eis morientur et non in sapientia voca ergo si est qui tibi respondeat et ad aliquem sanctorum convertere vere stultum interficit iracundia et parvulum occidit invidia ego vidi stultum firma radice et maledixi pulchritudini eius statim longe fient filii eius a salute et conterentur in porta et non erit qui eruat cuius messem famelicus comedet et ipsum rapiet armatus et ebibent sitientes divitias eius nihil in terra sine causa fit et de humo non ob rem ego deprecabor Dominum et ad ui facit magna et inscrutabilia et mirabilia sque numero: Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate. Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperint. Qui apprehendit sapientes in astutia
Abbreviated transcription (Latin):
Otum elt autẽ rursus
bellumꝰ. et egresus dauid
pugnauit aduersus philistiim¬
et pertussit eos plaga magna:
et fugerunt a fatie. Et factus
est sp̃s dñ malus in saul. Se¬
debat autẽ in domo sua: et tene¬
bat lanteã. Porro dauid psalle¬
bat in manu sua. Uisusq est
saul configere lantea dauid ĩ
pariete. Et declinaint dauid a
facie saul. Lancea autẽ: tasso
uuluere ꝑlata est in parietem.
Et daid fugit: et saluatus
est nocte illa¬

Expanded text:
otum est autem rursus bellum, et egressus David, pugnavit adversus Philisthim; percussitque eos plaga magna, et fugerunt a facie ejus. Et factus est Spiritus Domini malus in Saul. Sedebat autem in domo sua, et tenebat lanceam: porro David psallebat in manu sua. Nisusque est Saul configere lancea David in pariete, et declinavit David a facie Saul: lancea autem casso vulnere perlata est in parietem, et David fugit, et salvatus est nocte illa
Abbreviated transcription (Latin):
te magica. Si quis adoraue¬
rit besnã et ymaguiẽ. enis. eEt
acceperit caracterent in froute
sita aut in manu sua: et his
bibet de uino ire dei quod mix¬
tũ est mero in calice ire ip̃nisͥ
et crutiabitur igne et sulphure
ni conspectu angeloꝵ scõꝵ. et
aute conspectũ agui: et fimuis

Expanded text:
gna: Si quis adoraverit bestiam et imaginem ejus, et acceperit characterem in fronte sua aut in manu sua, et hic bibet de vino irae Dei, quod mistum est mero in calice irae ipsius, et cruciabitur igne et sulphure in conspectu angelorum sanctorum et ante conspectum Agni; et fumus
Abbreviated transcription (Latin):
atutan. Et alter angelus exi¬
int de templo: clamans noce
magna ad sedentẽ supra nubẽ
Mute falcẽ tuã et mete: quia
uenit hora ut metatur: quoniã¬
aruit messis f̾re. Et misit qͥ
sedebat supra nbẽ falcẽ suã
in terrã: et nressuit trã .Rx. Ascẽ¬

Expanded text:
is. Et alter angelus exivit de templo, clamans voce magna ad sedentem super nubem: Mitte falcem tuam et mete, quia venit hora ut metatur, quoniaaruit messis terrae. Et misit ille qui sedebat supra nubem falcem suam in terram, et messuit terram. E
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: et interpretationẽ enis in¬
dicabimus.
Espoudit rex: et ait. Cer¬
te noui quia tempus re¬
duitis: scieutes qd̃ recesserit a me
sermo. Si ergo somuiũ nõ in di¬
caueritis mithi: una est de uobis
sententia : qd̃ interpretacionem
quoq fallatem et detepcione ple¬
nã composueritis: ut loquantuit
unichi donec tempus pertrauseat
Somniũ itaq dicite urichent
sciam qd̃ interpretationẽ quoq
eius uerã loquamini. Lc̃ .iiͣ¬
espoudetes ergo chaldei co¬
rant rege: dixerũt. Nou
est homo super terrã qui sermonẽ
tuũ rex possit implere. Sed neq
regum quisꝙͣ maguus et potens:
uerbũ huiscem odi sciscitatur ab
om̃i ariolo et mago et chaldeo.
Serno eñi quẽ tu rex queris gra¬
uis est. uet reperietur quisꝙͣ qui
indi cet illũ in conspectu regis: ex

Expanded text:
is, et interpretationem illidicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam conposueritis ut loquamini mihi donec tempus pertranseat somnium itaque dicite mihi ut sciam quod interpretationem quoque eius veram loquamini respondentes ergo Chaldei coram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu re
Abbreviated transcription (Latin):
et intellectus quod sciscitatus est
ab eis rex: inueuit in eis detu plũ
suꝑ cun ctos ariolos et magos qui
erant in uniuerso regno eius. Ifit¬
it autẽ damiel usq ad annũ pri¬
munt cyri regis. Lcc̃o .uiiiͣ.¬
n anno scd̃o regni nabi cho¬
donosor: in dit nabi chodo¬
nosor somiũ. Et conterritus
est sp̃s enis: et sontutũ enus fugit
ab eo. Precepit ergo rex ut tou¬
uocarentur arioli et magi. et ma¬
lefici. et chalder: et uiditarẽt regi
sonnia sua. Qui cũ uenissent:
sreterunt corant rege. Et dixit
ad eos rex. Gidi somũ: et mẽ
te confusus iguoro quid inderĩ.
Responderũtqz chaldei regi syriate.
it sommiũ serius tuis: et
interpretation ẽ eur ᷤ in di¬
tabimus. Et respondens rex: ait
illis. Sermo recessit a me. Nisi
inditaueritis michi somniũ et
couiecturã eius: ꝑibitis uos. et do

Expanded text:
et intellectus, quod sciscitatus est et intellectus, quod sciscitatus est ab eis rex, invenit in eis decuplum, super cunctos hariolos et magos, qui erant in universo regno ejus. Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis.  Visin anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rquid viderim. Responderuntque Chaldaei regi Syriace: ic somnium servis tuis, et interpretationem ejus indicabimus. Et respondens rex, ait Chaldaeis: Sermo recessit a me: Nisi indicaveritis mihi somnium, et conjecturam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ coustituerat pͥnceps
misahelẽ et azariã. Tempta
nos obsetro seruos tuos diebus
decen: et dentur nobis legitni¬
na ad uescendũ. et aqua ad bi¬
bendũ: et contemplare uultus
nr̃os. et uultus pueroꝵ qui ues¬
cuntur tibo regioͥ et sicut u de¬
ris: faties cũ seruis tuis. Qui
audito sermone huiustemodi:
ost dies autẽ detem: ap¬
paruerũt uultus eor um
meliores et corpulentiores pre
ouũbs ꝓpueris qut uescebantur
cibo regio. Porro malasar tol¬
lebat tibaria. et uinũ potus eoꝵ:
dabatqz eis legumina. Pueris
autẽ his dedit deus scientiait et
discipliuã in om̃i libro: et sapi¬
entia. Dantel autẽ: intelligen¬
tiã omniũ insionũ et somnioꝵ
diebz post quos dixerat
rex ut in troduterentur ͥ introdu¬
xit eos prepositus eunuchoꝵ. in
conspectu nabuchodonosor. Cũ¬
qz eis locutus fuisset rex: nõ sũt
inuenti de uniuersis tales. ut
damel. ananis. misahel. et aza¬
rias. Et steterunt in couspectu
regis. Et omr̃e uerbũ sapientie

Expanded text:
uem constituerat princeps Misahel et Azariam tempta nos obsecro servos tuos diebus decem et dentur nobis legumina ad vescendum et aqua ad bibendum et contemplare vultus nostros et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio et sicut videris facies cum servis tuis qui audito sermone huiuscemodi ost dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio porro Malassar tollebat cibaria et vinum dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. diebus, post quos dixerat rex ut introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Cumque eis locutus fuisset rex, non sunt inventi de universis tales, ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias: Et steterunt in conspectu regis: et omne verbum sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
delicias corporis et cor¬
dis solet: qd̃ corpor ales delicie
tũ non habentur graue desideri¬
un in se accendũt. Cũ ergo
habite eduntur comedentẽ pro¬
tuius in fastidiũ per sacietatẽ
uertũt. At contra spiritales de¬
licie cũ nou habentur in fastidio
sũt: cũ uero habentur in deside¬
rio. Tantoqz a conredente ant¬
plius esuriuntur: quanto ab
esuriente amplius comedunt᷑.¬

Expanded text:
delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comedunt
Abbreviated transcription (Latin):
E reputes ancillã tu ami
quasi uirã de filiab belial. quia
ex multitudine doloris: et me¬
roris urei locuta sunt usq ĩ pre¬
sens. Tunt hely ait ei. Uade ĩ
pace: et deus isra el det tibi petici¬
oiẽ quã rogasti eũ. Et illa di¬
xit. Oturã iuuentat antilla fu¬
a grãni in oculis tuas. Et abiit

Expanded text:
m: quasi unam de filiabus Belial: quia ex multitudine doloris et meroris mei locuta sum usque in presens. Tunc Heli ait ei. Vade in pace: Dominus Deus Israel det tibi petitionem quam rogasti eum. Et illa dixit. Utinam inveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis. E
Abbreviated transcription (Latin):
Itq fatiebat per singulos
annos cũ redeunte tp̃re ascen¬
derent templũ dñt: et sic pro¬
uocabat eam. Porro illa flebat:
et non tapiebat tibũ. Dixit
autẽ ei elchana uir suus. An¬
na cur fles. et quare non cõ¬
medis et quãobrem affligi¬
tur cor tuũ: Nũquid nõ ego
melior sũ tibi quã decem filii.

Expanded text:
er singulos annos, cum redeunte tempore ascenderunt templum Domini, et sic provocabat eam. Porro illa flebat, et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Elcana vir suus: Anna, cur fles? et quare non comedis? et quam ob rem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi quam decem filii?
Abbreviated transcription (Latin):
filit hely oplui et fiuees:
sacerdotes dũi. Uenit ergo dies:
et ĩmolauit helchana. Deditq
fenẽne urort sue et ciunitis filus¬
cius et filiabs partes. Anne ãt

Expanded text:
filii Heli, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Venit ergo dies, et immolavit Elcana, deditque Phenennae uxori suae, et cunctis filejus, et filiabus partes: Annae autem
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Mandatũ uetus est uerbũ
quod audistis. Iterũ mandatũ
nouũ scribo nobisͥ quod ẽ uerũ
et in ip̃o et in nobis quia tene¬
bre transierũt: et lumen uerunt
tan lucet. Qui dicit se in luce
esse et frẽmt suũ odit: in tenebris
est usqz ad huc. Qui di ligit fra¬
trem suũ in lumine manet: et
scandalũ in eo non ẽ. Qui aũt
odit frẽm suũ in ten ebris est. et
in tenebris anbulat. et nescit

Expanded text:
Mandatum vetus est verbum quod audistis. Iterum mandatum novum scribo vobis quod est verum et in ipso et in nobis. Quoniam tenebre transierunt: et lumen verum jam lucet. Qui dicit se in luce esse et fratrem suum odit: in tenebris est usque adhuc. Nam qui diligit fratrem suum in lumine manet: et scandalum in eo non est. Qui autem odit fratrem suum: in tenebris est: et in tenebris ambulat et nes
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq esset interitus: et dixi
in corde meo. Si unus et stielti
et om̃s octasus erit. quid michi
prodest quod maiorem sapren¬
cie de di operã: Locutusq cũt nẽ¬
te mea animadũti ꝙ hoc quoq
esset uanitas. Non eñt erit me¬
moria sapientis similiter ut
stulti ĩꝑpetuũ: et futura opera
oblimione cuncta pariter operi¬
ent. Moritur doctus similiter
ut in doctus: et idcirco teduit me
uite mee: uidens mala uniuer¬
sa esse sub sole. et tũctã uancta¬
tẽ et afflictionẽ sp̃s. In laud̃ aũ¬

Expanded text:
utriusque esset interitus. Et dixi in corde meo: Si unus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum, et futura tempora oblivione cuncta pariter operient: moritur doctus similiter ut indoctus. Et idcirco taeduit me vitae meae, videntem mala universa esse sub sole, et cuncta vanitatem et afflictionem spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa oꝑa que feterãt
manus mee. et ad labores qui¬
bus frustra sudaueram: uidi ĩ
om̃ib uanitatẽ et afflictionẽ
animi: et nichil permanere sub

Expanded text:
universa, que fecerant manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nichil permanere sub
Abbreviated transcription (Latin):
ta mulia: et equrtũ quiuq mili¬
a: ut debellaret eos. Et uenerunt
in iideã: et castra posuerũt in be¬
thoron. Et occurrit illis iudas cũ
decem milibz uiris: et uiderunt
cxercitũ fortem. Et orauit et di¬
xit. Benedictus es saluator isrłͥ
qui contriuilti impetũ potentis
in manut serui tut dauid: et tra¬
didisti castra alieinigenarũ in
manns iouache filit saul et ar¬
nigeri enis: conclude exertitum
istũ ut manũ ppłi tui isrl: et cõ¬
fundantur in exertitu suo et eqͥ¬
A illis formidinẽ: et ta¬
befat audatiã uirtitis
eoꝵ: et cõmoitettur contricio¬
ne sua. Deice eos gladio diligen¬
tiũ te: et collaudent te om̃s qui
nouerũt nomen tuũ in hymnis.
Et cõmiserũt preliũ: et cetider̃t
de exertitit lysie quinq milia
uiroꝵ. Oidens autẽ lysias suoꝵ
fugã et nideoꝵ audatiã. et quod
parati sũt aut mort aut uiuere
fortiter: abit antiochiã. et elegit
mlites ut multiplitati rursus
uentrent in indeam.¬

Expanded text:
quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et argeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equllis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam
Abbreviated transcription (Latin):
in campos ydumee. et azoti. et i ami¬
nie. Et cetiderũt de illis tria milia
uiroꝵ. Et reuersus est iudas et ex¬
ercitus eins sequẽs eũ. Et dixit ad
ppłiu. Nou contupiscatis spoliaͥ
quia bellũ contra nos est: et gorgi¬
as et exertitus eius in montibus
prope uos. Sed state contra ninui¬
cos nr̃os: et expugnate eos: et post
hoc sumetis spolia.¬
Tad huc loquente iuda:
ecte apparuit pars quedant
prospitiens de moute. Et uedit
sui: et sutcensa sũt castra. ffumus
eñt qut ui debatur: declarabat quod
factũ est. Quibs illis conspectis
tiuiuerũt ualdeͥ aspicientes simil
et iudã et exertitũ nt tampo paratũ
ad preliũ: et figerũt oũs int fan¬
t nidas reuersurs est ad spo¬
lia tastroꝵł et asteperunt
aurũ multũ et argentũ. et hi a¬
cuictũ et purpitram marinã: et
opes magiras. Et conuerst hynt¬
q autẽ alienigenarũ enaserũt:
uenerũt et nũtiauerũt lisie uni

Expanded text:
in campos Idumeae et Azoti et Iamin campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spoliadhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit  et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in camt Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae uni
Abbreviated transcription (Latin):
t cum dies factis esset:
apparuit iudas in cantpo
cũ tribus intlibz uiroꝵ tantitnt:
quia tegiturenta et gladros non
habebant. Et inderũt castra gen¬
tiũ ualida: et loritatos et equita¬
tus in circuitu eoꝵ: et hi docti ad¬
preliũ. Et ait nuidas itrris qui se¬
cum erant. Ne tiumteritis multi¬
tu diuẽ eoꝵ: et impetũ eorũ ne-
formidetis. Mententote qualit
salui facti sũt prẽs nr̃i in mari
rubro: cũ sequeretur eos pharao
mus in celũ. et miscrebitur nrr̃i¬
patrũ nr̃oꝵͥ et conteret erercitum
istũ aute fatient nrãm hodit: et
scant oĩs geutes quia t̃ ds̃ qut
redinrat et li beret israel. Lc .iiiͣ.¬
t leuauerũt alientgent
oculos suos et uiderũt eos
uenientes ex aduerso: et exierũt
de castris in preliũ. Et tuba teti¬
uerũt hi qui erant cũ nda: et cõ¬
gressi sũt. Et contrite sũt gentes:
et fugerũt in campũ. Nouissimt
autẽ cetiderũt in gladio. Et perse¬
cuti sũt eos usq gaz erou: et usq

Expanded text:
t cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao mus in caelum et miserebitur net conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque
Abbreviated transcription (Latin):
uenro possit corrigere quẽ ille de¬
spexerit. In die bona fruere bouis:
et uralũ dieu precaue. Situt cĩ
hant sic et illaut fecit deus: ut nõ
inueniat honto contra eitut iu¬
stas querimontas. Hec quoq ui¬
di: n diebz iauitatis mee. Iust̾
perit in iusticia sua: et impius
multo uiuit tpr̃e in malitia sita.
Noli esse iustus multũ: ireq plus
ne mortaris in tp̃re nou tuo. R.¬

Expanded text:
ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sne moriaris in tempore non tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Ouũ est te sustentare in¬
stũͥ sed et ab illo non subtrabas
manũ tuã: quia qui deũ tuuet
nichil uegligit. Sapientia con¬
fortabit sapientẽ: suꝑ decent prin¬
cipes ciitatis. Nou est eũi homo
nistus ni terra: qui faciat bouũ
et uou peccet. Sed et cuncti sermo¬
nibz qui dicuntur: ne accomodes
cor tuũ. ne forte audias seriuim
tuũ uraledicentẽ tibi. Scit euii
tira consciencia: quia et tu crebro
ualedixisti aliis. R. Autegͣ come

Expanded text:
onum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta te
Abbreviated transcription (Latin):
cia; et dixi. Sapiens elti¬
ciar: et ip̃a louguis recessit a ne.
multomagis quã erat. Et alta
profunditas quis iuteniet eam:¬
Lustraui uniuersa aĩo meo ut
scirem et considerarẽ. et quererem
sapienciã. et racionẽ: et ut cogno¬
scerem impietatẽ stulti et errorẽ
imprudentiũ. Et mitent amari¬
orent morte mulierẽ. Que la queꝰ
uenatoꝵ est et sagena cor eis.¬

Expanded text:
tia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius facta est a me, magis quam erat: et alta profunditas, quis iLustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor e
Abbreviated transcription (Latin):
iob in sultabant reges. ita
isti pareites et cognati enis. Et¬
irridebant initan eus: ditentes.
Ubi est spes tu a. pro qua elemosi¬
nas et sepulturas fatiebas: To¬
bias uero intrepabat eos ditens.
Nolite ita loqui. qũi filii scõꝵ su¬
mius: et uitã illant expectanius
quã dens daturus est his qui fidẽ
sirã nũꝙͣ mutant ab eo. Anna
uero uxor cius ibat ad opus tex¬
trinũ quotidie: et de labort ma-¬
nirũ sirare uictũ quẽ consequi-

Expanded text:
ob insultabant reges, ita isti parentes et cognati ejus irridebant vitam ejus, dicentes: Ubi est spes tua, pro qua eleemosynas et sepulturas faciebas? Tobias vero increpabat eos, dicens: Nolite ita loqui: quoniam filii sanctorum sumus, et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his, qui fidem suam numquam mutant ab eo. Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum quotidie, et de labore manuum suarum victum, quem consequi
Abbreviated transcription (Latin):
ne in ardescit animus:
corporis frigus recedit. Fit mẽ s
in si ꝑno desiderio anxia: a cõ¬
concupiscentus terrenis alie¬
na. Amor uerus qui hanc re¬
pleuerit in fletib crutiat. sed
dunt tali ardore crutiatur: ip̃is
suis trucia tibz pascitur. dudi¬
re ei libet precepta celestia: et
quot mandatis instruitur qͣt
tot facibz inflãmatur. Et q̃
tor pebat prins per desideria: ar¬
det posturodũ per uerba . R. Fat¬
ude per moyseu bene dici¬
tur. In dextera enus ig¬
uea lex. Sinistra quippe repro¬
bi qui ad sinistrã poueudi sũt:
dextera autẽ dei appellantur elec¬
ti. In dextera ergo dei lex ignea
est ͥ quia electi mandata cele¬
stia nequaꝙͣ frigido corde audi¬
unt: sed ad hec amtoris irtimi
fatibz mardescũt. Seriuo ad an¬
rent dutitur: et mens eoꝵ sibi¬
met irata ex inf̾ue dulcedinis
flãma contrematur. R. Ultimo¬
stratus est: quia om̃s quos re
pleuerit simplices et ardentes fa¬
cit. Simplices puritate: arden¬
tes enulatione. Neq etenim

Expanded text:
ne inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. ne per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. Istratus est, pleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim
Abbreviated transcription (Latin):
sine intermissione agens
iter: telesti eũ iudicio ꝑurgente q
ita suꝑbe locutus est nenturũ se ilx¬
rusolintã: et congeriem sepulchei
indeoꝵ eã esse facticrũ. Sed qui
uniuersa conspicit dũs d̃s̃ israel:
pertussit eñ insanabili et inuisi¬
bili plaga. Ot eñt finiuit hunt
ip̃m sermonẽ. apprehendit enni
dolor dirus usceruin: et amara
interiorũ tormenta. Et quidemt
satis iuste: quippe qui multis et
nours truciatibz altorũ torserat
uiscera licet ille nullo modo a sita
malitia cessaret

Expanded text:
ssione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret
Abbreviated transcription (Latin):
thonitrua scripturus
eram: et audiui nocẽ de celo: di¬
centẽ michi. Signa que locu¬
ta sũt septem thonitrua: nolt
ea scribere. Et angelus queni
uidi stantẽ supra mare et supͣ
terrã: leuauit manũ suã ad te¬
lũ et iurauit per uiuentẽ in scla
scłoꝵ qui creauit telũ et ea que
in illo sũtͥ et terrã et ea que in
illa sũtͥ et mare et ea que in co
sũt: quia tempus ampluis
non eritͬ sed in diebz uocis sep¬
timi angeli cũ ceꝑit tuba cane¬
re. consũmabitur msteriũ dei:
sicut euangeliz auit per serues
suos prophetas. R̾ Ego rogabo.¬

Expanded text:
go scripturus eram: et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Et angelus, quem vidi stantem super mare, et super terram, levavit manum suam ad coelum: et juravit per viven qui creavit coelum, et ea quae in eo sunt; et terram, et ea quae in ea sunt; et mare, et ea quae in eo sunt: Quia tempus non erit amplius: sed in diebus vocis septimi angeli, cum coeperit tuba canere, consummabitur mysterium Dei, sicut evangelizavit per servos suos prophetas. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
Tutdebũt de ppłis. et tri¬
bubz et linguis et genti¬
bus corpora eoꝵ per dies tres et
diuidiũ: et corpora eoꝵ nou
sinent pout in monumentis.
Et inhĩtantes terram gaude¬
bũt suꝑ illis. et iocundabũtur:
et munera mittent inuitẽ. qm̃
tres et dimidiũ. sp̃s nite a deo
intrauit in eos. et steterũt suꝑ
pedes suos: et tinor magnus
tetidit super eos qui uiderũt eos.
Taudierũt nocẽ mag¬
nã de celo dicentẽ illis. Ascendi¬
te huc. Et ascenderũt in celũ ĩ¬
mibe: et uiderũt illos inimiti eo¬
rũ. Et in illa hora factus est tre¬
motus magnus. et detuna pars
cuitatis cecidit. et occisi sũt n
terre motit nonuna hominum
septẽ milia: et reliqui in tuno¬
reut sũt mssi. et dederũt gloriã

Expanded text:
debunt de populis et tribubus et linguis et gentibus corpora eorum per tres dies et dimidium et corpora eorum non sinunt poni in monumentis et inhabitantes terram gaudebunt super illis et iucundabuntur et munera mittent invicem quonitres et dimidium spiritus vitae a Deo intravit in eos et steterunt super pedes suos et timor magnus cecidit super eos qui viderunt eos audierunt uocem magnam de cęlo dicentem eis: Ascendite huc! Et ascenderunt in cęlum nube, et uiderunt illos inimici eorum. Et in illa hora factus est terręmotus magnus, et decima pars ciuitatis cecidit, et occisa sunt in terręmotu nomina hominum septem milia. Et reliqui in timorem sunt missi, et dederunt gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
brũ apertũ de manu angeli stã¬
tis supra mare et supra terrami:
et abii ad angelũ: dicens et ut
daret michi librũ. Et dixit ut¬
chi. Accipe librũ et deuora illũ:
et faciet amaritare uentrẽ turũ:
te. Et accepi librũ de manu au¬
geli: et deuor aui illũ: et erat ĩ
ore meo tanquã mel dulte. R¬
ritatus est uenter meus.
Et dixit michi. Oportet te ite¬
rũ prophãre ppłis et gentib. et
lingius: et regibz multis. Et
datus est uirche calanues sinuilis
et metire templũ dei et altare:
et adorantes in eo. Atriũ autẽ
qd̃ est foris templũ eice foras.
est gentibz et ciuitatẽ sauctam
calcabunt mensib quadragĩ¬
ta duobz. Et dabo duobz testi¬
bus meis: et proph̾abũt dieb
nulle dicentis sexagurta antit¬

Expanded text:
brum apertum de manu angeli stantis super mare, et super terram. Et abii ad angelum, dicens ei, ut daret mihi librum, et dixit mihi: Accipe librum, et devora illum: et faciet amaricare ventrem tuum, mel. Et accepi librum de manu angeli, et devoravi illum, et erat in ore meo tanquam mel dulce. ricatus est venter meus, et dixit mirum prophetare populis et gentibus et linguis et regibus multis et datus est mihi calamus similis et metire templum Dei et altare et adorantes in eo atrium autem quod est foris templum eice foras est gentibus et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus et dabo duobus testibus meis et prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta amic
Abbreviated transcription (Latin):
Tsextus angelus tu¬
ba cetinit: et audiui
uocẽ unã ex cornibs altaris
aurei qd̃ est ante oculos dei:
dicentẽ sexto angelo qui habe¬
bat tubã. Solue quatuor ange¬
los qui alligati sũt in flumine
magno enfrate. Et soluti st̃
quatiror angli qui parati erãt
in horamt et diem. et mensemt
et annũ: ut occiderent tertiã
partẽ hoĩm. Et numerus eque¬
stris exertitus: uigies milies
dena milia. audiui numerũ
eoꝵ. Et ita uidi equos ĩ uisi¬
one: et qui sedebant suꝑ eos
habebant loritas igneas et ia-¬
tinctinas et sulphureas. Et
capita equoꝵ: erant tanquã
capita leonũ. Et de ore ip̃oꝵ
procedit ignis et fumus et sul¬
phur. db his trib plagis occi¬
sa est tertia pars hominũ: de
procedebant ex ore ip̃oꝵ. R. Glia¬

Expanded text:
sextus angelus tuba cecinit: et audivi vocem unam ex quatuor cornibus altaris aurei, quod est ante oculos Dei, dicentem sexto angelo, qui habebat tubam: Solve quatuor angelos, qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. Et soluti sunt quatuor angeli, qui parati erant in horam, et diem, et mensem, et annum, ut occiderent tertiam partem hominum. Et numerus equestris exercitus vicies millies dena millia. Et audivi numerum eorum. Et ita vidi equos in visione: et qui sedebant super eos, habebant loricas igneas, et hyacinthinas, et sulphureas, et capita equorum erant tamquam capita leonum: et de ore corum procedit ignis, et fumus, et sulphur. Et ab his tribus plagis occisa est teprocedebant ex ore ipsorum, i
Abbreviated transcription (Latin):
Oteltas eñt equoꝵ in
ore ip̃oꝵ est: et in cau¬
dis eoꝵ. Nam caude eoꝵ simi¬
les serpentibz habentes capita:
et in his nocent. Et ceteri ho¬
mines qui non sũt occisi in his
plagisͥ neq penitenciã egerũt
de operibz manuũ suare. ut nõ
adorarent demonia et sinula¬
tra aurea et argentea. et erea
et lapidea. et lignea. que neq

Expanded text:
otestas enim equorum in ore eorum est et in caudis eorum nam caudae illorum similes serpentibus habentes capita et in his nocent et ceteri homines qui non sunt occisi in his plagis neque paenitentiam egerunt de operibus manuum suarum adorarent daemonia, et simulacra aurea, et argentea, et aerea, et lapidea, et lignea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Tuidi aliũ angelum
fortem descendentẽ de te¬
lo amictũ nube: et hyris in ta¬
pite enis; et facies eius erat
sicit sol et pedes enis tanquã
columpna ignis. Et habebat
in manu sita libellũ apertum.
Et posuit pedem suũ dextrum
supra mare ͥ siuistrũ autẽ suꝑ
terrã: et clamauit uoce mag¬
na quẽ admodũ cũ leo rugit.
Et tũ clamasset: locuta sunt

Expanded text:
vidi alium angelum fortem descendentem de coelo, amictum nube, et iris in capite ejus, et facies ejus erat ut sol, et pedes ejus tanquam columna ignis, et habebat in manu sua libellum apertum, et posuit pedem suum dextrum supra mare, sinistrum autem super terram. Et clamavit voce magna, quemadmodum leo cum rugit. Et cum clamas
Abbreviated transcription (Latin):
dũt nr̃i et xp̃i eius: et regnabit
in secula scloꝵ amẽ. Et uiginti
quatuor semores qui in consyet¬
tu dei sedent in sedibz suis eeti¬
derũt in facies suas: et adoraue¬
rũt deũ dicentes. Grͣas agimꝰ
tibi dũe deus ompsͥ. qui es et
te sunt gentesͥ et adirenit ira
tua et tempus mortuoꝵ indi¬
cari. et reddere mercedẽ seruis
tius prophis et scĩs: et timen¬
tibz nomeu tuũ:. pusillis et
magus et exterminandi eos

Expanded text:
t Christi eius et regnabit in saecula saeculorum et viginti quattuor seniores qui in conspectu Dei sedent in sedibus suis ceciderunt in facies suas et adoraverunt Deum dicentes gratias agimus tibi Domine Deustae sunt gentes, et advenit ira tua, et tempus mortuorum judicari, et reddere mercedem servis tuis prophetis, et sanctis, et timentibus nemen tuum pusillis et magnis, et exterminandi eos
Abbreviated transcription (Latin):
papa ieronimus dignus lũmo
sacerdocio ab om̃ibz acclanatur
Sed dũ quorũdã flericoꝵ et nro¬
nachoꝵ lasciniã increparet. Illi
ninuiũ indignati ei insidias ꝑa¬
rauerũt. Et per uestem mulie
N ami cũ ieronimus ad matu¬
tinas solito more surgeret: ue¬
stem mulieris quã emuli iux¬
ta lectũ posuerant reperit: suãq¬
esse credens in duit: et ad ectlesi¬
am sic processit. Lc .uiͣ.¬
Oc autẽ emuli faciebãt
ut mulierẽ habere in thalamo
crederetur. Quod uidens tante¬
eoꝵ uesanie locum dedit: et ad
gregoriũ naz arenũ conftanti-¬

Expanded text:
s dignus summo sacerdotio ab omnibus acclamatur; sed dum quorumdam Clericorum et Monachorum lasciviam increparet, illi nimium indignati ei insidias paraverunt. Sed et per vestem muliebNam cum Hieronymus ad Matutinum solito more surgeret, vestem mulieris, quam aemuli juxta lectum posuerant, reperit, suamque credens, induit, et in Ecclesiam sic processit. Hoc autem aemuli faciebant, ut mulierem in thalamo habere crederetur. Quod ille videns tantae vesaniae locum dedit: et ad Gregorium Nazianzenum Constanti
Abbreviated transcription (Latin):
ret ordinandũ. Ip̃e igitur sciẽs
ieronimũ in lingna latina gre¬
sa. et hebrea perfectũ. et in om̃i
saptentia sũmũ: eidẽ predictũ
officiũ cõmisit. Ip̃e ieronimus
igitur psalteriũ per ferias distii¬
xit: et unituiq ferie uocturuũ
propriũ assignauit. c gloria
pr̃i in fine tuiuslibet psalmi di¬
Deinde epistolas et euangelia
per anni circulũ decãtandas. ce¬
teraq ad ip̃nt offitiũ pertinetia:
preter cantũ racionabilit᷑ ordi¬
pontificẽ: et ab eo et cardinali¬
bus suis fit ualde approbatũ:
et perpetiro autenticatũ. Post¬
ginta octo annis et sex mensib

Expanded text:
ret ordinandum. Ipse igitur sciens Hieronymum in lingua latina, graeca et hebraea perfectum in omnium sapientia summum, eidem praedictum officium committit. Hieronymus igitur Psalterium per ferias distinxit, et unicuique feriae Nocturnum proprium assignavit, et Gloria Patri in fine cujuslibet Psalmi diDeinde Epistolas, et Evangelia per anni circulum decantanda, caeteraque ad officium pertinentia praeter cantum rationabiliter ordiPontificem, et ab eo et Cardinalibus fuit valde approbatum, et perpetuo autenthicatum. Postginta octo annis et sex mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta mantisset ad bethleẽ opidũ
aĩal apud presepe dñi: sese ob¬
tulit permansurrũ. Bibliote cã
autẽ suã quã sũmo studio sibi
conderat clausã. Aliosq libros
iterũ relegens: diem ieumniis
ducebat ad uesperũ. Multos au¬
ten ibidẽ discipulos coaddunãs
in scõ proposito: et translacione
scripturare quĩ quaginta qͥnq¬
annis et sex mensibz desudauit.

Expanded text:
peracta, ad Bethleem oppidum animal ad Praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam autem suam, quam summo studio sibi condiderat clausam, aliosque libros iterum relegens, diem jejunus ducebat ad vesperam. Multos autem discipulos coadunans, in sancto proposito et translatione Scripturarum quinquaginta annis et sex mensibus desudavit,
Abbreviated transcription (Latin):
eusebit uiri nobilis filiꝰͬ
ab opido stridonis qd dalura cie
et pãnonie confinia tenet: exti¬
tit ortũdis. Hic iieueuis ro¬
nã adiit: et licteris gretis et
latinis atq hebraicis. plene eru¬
ditus est. In arte gramstita do¬
natũ habuit preceptorẽ. In retho¬
rica autẽ uictormũ oratorẽ. In
scripturis autẽ diuinis extercita

Expanded text:
Eusebii viri nobilissimi filius ab oppido Stridonis, quod Dalmatiae et Pannoniae confinia tenet, exstitit oriundus. Hic adhuc puer Romam adiit, et litteris Graecis, Latinis, et Hebraicis plene eruditus est. In arte Grammatica Donatum habuit Praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum Oratorem. In Scripturis autem
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃e de die tuliũ et de nocte
platonẽ aide legeret: eoꝙ. sermo
intiltus libi in libris propheti¬
tis non placeret. Circa mediã
quadragesinã tant subita et
ardenti febre corcipitur : ut toto
frigescente iant corpore: uitalis
calor in solo pectore palpitaret
Dũ uero sibi exequie fun eris ꝑa¬
rarentur. subito ad tribunal in¬
dicis trahitur: et interrogatus cu¬
ius condicioins esset: xpianum
se esse libere profitetur.⁊ d quem
idex. Mentiris: citeronianus
rus tuns: ibi es et cor tuũ. L.iiiiͣ.
it. Et continuo ip̃m in¬
dex durissime cedi iussit. Tũt ex¬
lamauit et dixit. Miserere mei:
gero: te negabo. In hec igitur iu¬
ramenti uerba dimissus: subito
reuiuiscit. et la chrimis totũ se¬
inuenit ꝑcussũ: et ex uerberibus
que aute tribunal susceperat sca¬
pulas terribiliter reperit lania¬
tas. Et tanto studis libros diui¬
nos legit ex tunt: quanto libros
gentiliũ unꝙͣ legerat. Lcõ.uͣ.¬

Expanded text:
t, dum die Tullium, et nocte Platonem avide legeret, eo quod sermo incultus sibi in libris Propheticis non placeret, circa mediam Quadragesimam tam subita, et ardenti febre corripitur, ut toto jam frigescente corpore vitalis calor in solo pectore palpitaret. Dum ergo exequiae funeris pararentur, subito ante tribunal Judicis trahitur, et interrogatus cujus conditionis esset, Christianum esse se libere profitetur. Ad quem Judex, Mentiris, inquit, Ciceronianus rus tuus, ibi et cor tuum. Tunc it, et continuo Judex ipsum durissime caedi jussit. Tunc exclamavit, et dixit, Miserere mei, gero, te negabo. In hoc igitur juramenti verbo dimissus, subito reviviscit. Tunc lacrymis se totum invenit perfusum, et ex verberibus, quae ante tribunal susceperat, scapulas terribiliter reperit liventes. Tanto autem studio Libros divinos ex tunc legit, quanto libros Gentilium unquam legerat. Du
Abbreviated transcription (Latin):
dior. farue quoq monstratus est gẽ¬
Gsificati hoĩes iniderũt gliani qui af¬
fuerũt nam caro quã tiuis semꝑ ob¬
tererat ita respleuduit ut quoddã re¬
surceitionis detus et extincta profer¬
qui hac spetiali glia pretipue flebant
tũ sentirent magis esse gauden dunt
si racionẽ ius doloris adiuitterent.

Expanded text:
ratus est gemorificati hominis viderunt gloriam qui adfuerunt: nam caro quam cinis semper obtexerat, ita resplenduit, ut quoddam resurrectionis decus et exstincta profer, hi speciali gloria praecipue flebant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis doloris admitteret.
Abbreviated transcription (Latin):
sus hant uocẽ tyrãuis
infremit. dicens eum mretu ꝑit¬
gue que postera die erat futura.
nou religionis gratia detractare
militiã. Ac btũs martinus in¬
trepidus: ymo allato sibi terro¬
re coustantior. Si hoc inquit ig¬
nanie ascribitur. nou fidei casti¬
ua die aute aciem in hermis a¬
stabo: et in noĩe ih̃u xp̃i signo
trucis non clipeo protectus aut
turus fidem dictis: ut in ermis
Postea uero die subito hostes le¬
tũ: Et quãnis pius dũs serua¬
re militẽ suũ in ter hostiũ gladi¬
stare uictoriã. quã ut sine san
guine etiant de hostibz neuo

Expanded text:
sus hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare militiam. at Martinus intrepidus, immo inlato sibi terrore constantior, si hoc, inquit, ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut turus fidem dictis, ut inermis postero die hostes le. et quamuis pius Dominus seruare militem suum licet inter hostium gladistare uictoriam, quam ut subactis sine sanguine hostibus nemo
Abbreviated transcription (Latin):
etati bonũ est michi hos quib timeo
Artus febre fatiscentes spiritui ser-¬
uire togebat stratuq suo illo nobili
tilicio retubans nec terrã uidere iam
ba mea. aũ Sinite me inquit celũ
uidere ut sp̃s dirigatur ad dũm nichil
in me reperiet inimitus led sinus a¬
brahe me suscipiet. p̃. Dñe dñs ñr.¬

Expanded text:
bonum est mihi, hos quibus timeo, tus febre fatiscentes, spiritui seruire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre iam bat. Sinite me, inquit, cœlum videre, vt spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahæ me suscipiet. Media n