comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio dĩ : bur ites autẽ contemptibili.
Iuod arrogant̾ p̾dicantib bene utruq concor¬
dat : qr inpdicationis facundia. benedictionẽ
quidẽ gre diuine ꝑcipiunt. sed in elatis sui:
moub. ec̃. eã contemptibilem ostendunt
Ipsa quippe que acceper̃ bona eo despicabilia
faciunt: quo nequaq eis bene uti noueruua
A pee autẽ. etia de cognatione. ram dicitꝰ: Ram
pupe. intpretatꝰ excelsus Excelsus namq
est fideliũ i opłs. qui hui uito infima & abie¬
cca contepuit. Excelsi sunt. qͥ dicere cũ pui¬
lo nouerunt: nira conuersatio ineęlis est.
Heliu itaq de cognatione. ram. dicitur : quia
un quisq p̃dicator arrogans. intra uniuersa¬
lem eccłam positus. scis popłis fidei ueritate
sociatur: quauis ab eoꝵ uita elationis praui¬

Expanded text:
Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram unusquisque praedicator arrogans intra universalem Ecclesiam positus, sanctis populis fidei veritate sociatur, quamvis ab eorum vita elationis pravi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quod de eo dicitꝰ. eo quod iustus sibi uidere¬
tur. sacre hui scriptor historię ad amico ũ
iudiciũ reculit: non autẽ beatum iob de
elationis tumore reꝓbauit. Sequit᷑. Et iritus¬
indignatusq heluii filius larichel bucites: de
cogñatione ram Bene hec ipsa. uł eius. uł pa¬
rentis uł loci uł cognationis nomina : nota pro¬
pric exprimunt actionis. Heliu quippe. int̃¬
suꝑius dixim:. designat recta fides arrogantiũ

Expanded text:
Hoc quod de eo dicitur: Eo quod justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem beatum Job de elationis tumore reprobavit. Sequitur: CAPUindignatusque Eliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis nomina notam exprimunt propriae actionis. Eliu quippe intes, per quem designatur recta fides arrogantium
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ magi iorxedi. ꝑ ficit. qͦd bona qui exer¬
cere p̾ualet. alienis merias reddit. indignii
se om̃ib udicat. ctia cũ dignius cunctis uiuat:
Seit eni. quod bona que innotescunt hominib
sine periculo ẽẽ. iuix pessunt: & quauis sapun¬
tẽ ee. se sentiat. uellet tam ẽe sapiens nec uide
ri. atq hoc sibi omimodo qͥd loquendo ꝑdicur
ꝑtimescit: & filieeat. tacere appeti. dũ efse
inultis tutus silentiũ cernit: eosq eẽ felicu¬
res purat. quos inera scam eccłam locus inferi
fendat. qr ad loquendũ ui caritatis impellitꝰ.
exnecessitate quidẽ officiũ locutionis suscipit
sed ex magno desiderio. ociũ taciturnitatis q̃rit:
Hoc seruat uoto: illud exercet ministerio. Hanc
aut dicendi fo mulã. arrogances ignorane
Neq eni loquunt̾. qr cause ueniunt: sed causas
euenire appecunt. ut loquant̾: Quorũ nunc
heliu speciem signat: qui in locutione sua in¬
m̃so se uicio elationis exaltat. Igit̾ finitis bea¬

Expanded text:
ficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. Scit enim, quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem se esse sentiat, vellet tamen esse sapiens, nri, atque hoc sibi omnimodo, quod loquendo proditur, pertimescit. Et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior fendat, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis bea
Abbreviated transcription (Latin):
taure: ꝑse.&. arictes obtulisse descril untur.
In cauro quippe ceruix suꝑbię: in ariete autẽ
ducatꝰ gregũ sequentiũ designat: Quid uaq
est pen cau̾ros arietesq mactare. nisi eoui su¬
pbu ducatũ int̾ficere. ut de se humilia senti¬
int. & post se iam corda innocentiu ñ seducan
Ceruice eni cumti ab eccłe uniuersitate resilie¬
rant: & infirmos post se popło. quasi sequen¬
tis greges trabebant: Ueniant gͥ adbeatũ iob
id c̃. reuertant̾ ad ecclam .&. septenario sacrifi¬
cio. tauros & arietes mactandos offerant:
qr ut unius ali ecełe conuigant. humilitate
int̾ueniente intficiant qͥcqͥd prius tumidu
de suꝑbo ducatu sapiebant. Heliu uͦ. ꝑ qu

Expanded text:
tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid est ergo pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere; ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae unitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant. CAPUT IX. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ modo sententie increpatione derelinqͥt:
nisi qͦd ñnumꝗ heretici diuinꝰe głe largitate
ꝑfusi. adumitatẽ scẽ eccłe redeunt: quod
bene ipsa anucorũ reconciliatione signatur:
Pro quib tam beatꝰ iob exorare p̃cipitꝰ: quia
nimirũ hereticorũ sacrificia. accepta dõ eĩ.
ñ possunt. nisi ꝑ eis uniuersalis eccłe in anib
offerant᷑: ut eiꝰ meritis remediũ salutis in¬
ueniant. quã uerborũ suorũ iaculis inpug¬
nando feriebant Unde &e septẽ ꝑ eis sacrifi¬
cia memorantꝰ oblata : qr dum septi fo mis
gr̃e spm confitentes accipiunt. quasi septent
oblationib expiant᷑. Hinc in iohis apo calii¬
si. ꝑ septenarium ecclesiarũ numerũ. uniua¬
salis eccla de signatur: hinc ꝑsalomonẽ. de
sapientia dicit̾: sapientia ȩdificauit sibi do¬
mu. excidit colupnas septẽ. Ipso gͦ sacrificio¬
rũ numero reconciliati heretei. quid prius
fuerint expͥmui: qui ꝑfectioni septi formis
gre. ni nisi redeui di iingunt᷑: Dene autri

Expanded text:
epatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia nimirum haereticorum sacrificia accepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata, quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc in Joannis Apocalypsi per septenarium Ecclesiarum numerum, universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
o quiipe sunt qualitates. quib iusti uiri anima
inconpunctione uehement afficitꝰ: cũ aut in a¬
lorũ suo ũ reminiscitꝰ. considerans ubi fuit. auc
iudicio. ĩ dĩ sententiã metuens. & secũ quȩrens.
cogicdt ubi erit: aut cũ inala uite prxsentic
sollerter actendens. inerens considerat ubi est :
uit cũ bona suꝑnę patrię contẽplatꝰ. quę qr
ec dũ idipiscit̾. lugens conspicit ubi non est:
Palorii suorũ paulus ineminerat. ex eisse in qui¬
bus fucrat: affligebat: cũ diceret. Nonsũ dig
le eẽ. metuebat: dicens. Castigo corpus ineũ.
& seruituti subicio: ne forte aliis pdicans. ipse
repl: ifficiar. Rursĩ mala p̾sentr̃ uice iensa¬
Iñc cũ diccriet dũ sum nco pore. peregrinam

Expanded text:
 quippe sunt qualitates quibus justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum digle esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Rursus mala praesentis vitae pensabat, cum diceret: Dum sumus in hoc corpore, peregrinam
Abbreviated transcription (Latin):
de. sed tam fideles. ꝑ eo qd iam int̾us suia. ꝑ
septẽ sacrificia reuocari ñ possini : quos ia¬
men sub heluu specie sententia diuina redar¬
guit: atq in eis ñ ueritatis sententias. sed
elationis mentẽ ac uerba rep̾hendit. Que
nunirii repl ensio qͥd aliud signar. nisi quod
eos intra positos. supne distriẽtioni increpi¬
tio. uł pfiagellu corrigit. uł ꝑiustu camen
sibimẽt ipsi. relinquĩt : tales qͥppe intra scam¬

Expanded text:
tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
sic illuminato cȩco. pharisei dixisse ꝑhibentꝰ.
tusis discipls̃ ei: quod maledictionis utique
dixert̃ studio. ñ rationis uoto: uł sic̃ carpha
ait. expedit unũ mor ⁊ popło. & ñ cota gens
pereat. Bonũ qͥppe s ed ũ bene locutus ẽ.q.
dũ crudelitate necis appeciit. redẽ ptionis
gram ꝓphetauit Hoc igitꝰ modo. heliu queq
dicer n bene bona reprehenditꝰ : qr in his q̃
ueracit loquitꝰ. arregant̃ inflatur. Qui co
speciem arrogantiũ Signat: quo ꝑsensũ roc¬
titudinis intumo as uerba se eleuat Seo qͥo

Expanded text:
sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto; vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris verba se elevat. 733 6.
Abbreviated transcription (Latin):
monib in uoluunt᷑. hoc sumopere ostendicur
quia ab eo eu elationis fatuitate proferuntꝰ:
agna qͥppe in eo imperitia ẽ: humilit dicere
nescire quod dicit. & ueritatis sensib elationis
male. aut bona bene. auc mala bene. aut bona
maledicantur Male enĩ malũ dicit. cum res
ꝑ uersa suadetur: sic̾ scriptũ ẽ: Benedic dõ.x
morere. Boniil enedicitꝰ. cii recto recta predi¬
cant᷑: sic̃ ioħs ait. Agite penitentiã : appp̃in¬
quabit enĩ regnii celoꝵ. Malu bene dicitur.
quando ꝑos dicentis id circo uiciũ exprunit.
ut repbetur : sic̃ piulus.ait. ł emine corũ in¬
mutauer̃ naturalẽ usũ: in cũ usũ. qui ẽ. cont¬
naturã: Quo loco execranda quoq iuroum
facinora subdidit. sed honeste in honesta nar¬
rauit: ut multos adhonestatis formã in hone¬
sta narraudo reuocaret. Male autẽ honũ di¬
cit̾. cũ rectii aliqͥd recto itudio non ꝑfertur

Expanded text:
monibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, monibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eunaturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur:
Abbreviated transcription (Latin):
sentirene. & iisi uicustates contrahereñt. in
nui uite intelligentia ñ errarene : a iisi
suꝑna uidicia. tam districto ex inui e pͥuer¬
Itti suo uulpa repbrarent. Conte uendo
itic̾ .dm̃. inuicustate se retinent: sed inuctu¬
state recinendo. priuis suis sermonib si ecu¬
exuii ꝑsona udelicet species quorñda docto
rũ ficelũ. sed tam̃ arroganciũ designatur
Ciuiꝰ uerba ñ facile intelligim: nisi ea ex subse¬
quenti diuca co reptione persem. dit nãq
de illo dñs. Quis ẽ iite in uoluens sentencias.
sermonil imperitis : Cũ uero dicit sententia:
sed n addic ꝑtin quales: uuilt ꝓcuildubio bo¬
nat intellig̾i: Nam cũ sententie nominantur :
nisi etiã maledicant᷑. maledicant᷑ male senti¬
ri nͥ possunt: In bono enĩ semꝑ sententias aicci¬
piniis. que sine repbntionis adiectione po¬
nuntur: sicut scriptũ ẽ.: Sapientio sibi iude¬
tur piger: septẽ uiris loquentib sententiat:
Iuod uero dicit̾. quia er sententie inperitis ser¬

Expanded text:
t, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus specuerum fidelium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis ser
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ que eũ ad maledicendũ ꝓuocat. quid aliud
qua prauitatẽ carnaliũ signat: qui intra
scãm eccłam incorrectis morib positi. eo duri¬
us uicã fideliũ qͦ iicinius p̾munt: quia dũ
uitari a fidelib quasi fideles nequeunt: tanto
grauius. quanto & interius tolerant᷑. Amici
c̃sulendi. agunt negotiũ seducendi Unde &
adbeatũ iõl. dũ pr̃o dño uerba faciunt. ad ño
reꝓbantꝰ : qr uidelicet onĩs hereaici. dũ din
defendere nituntꝰ. offendunt. Unde eis apte.
&e ab eodẽ sc̃o uiro dicitꝰ. Disputare eũ dõ cu¬
pio: prius uos ostendens fabricatores indacii.
&e cultores ꝑuersoꝵ dogmatũ. Constat ergo
eos heretieoꝵ crpũ gerere: quos sẽs uir redar¬
guit eultiui ꝑuersoꝵꝰ dogmatũ deseriure. Nuia
igit iob inepretat dolens. quo nimirũ dolore. ut

Expanded text:
ejus, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interius tolerantur. Vet.consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel
Abbreviated transcription (Latin):
tur: &e quȩ hac exparte inflexionẽ ꝑ tulit:
ab alia ad statũ redit Unde & illa arbor al¬
te radicata. quasi int̾ aduersantes uentos
fixa fteterat. quȩ dicebat: ꝑ głam & ignobi¬
litatẽ: ꝑ infamiam &e bonã famã Sep̾e enĩ
laus bene agentis aurib in solent̾ admota.
dũ foras sermonib ꝑstrepit. intus quandã
m̃tis ꝑtacitũ elationis tempestatẽ gignit:
fitq ut hoc qͦd animꝰ de humanis fauorib
gaudet. ñ facile ex terus ostendat: sed tam
corruptionis uim ñ tenuiter interius sentiat:
Et sunt ũ nulli qͦs ita laus fflat: ut usq ad uerba
elationis ꝑtrahat: quida uͦ ut p̃diximus. hoc
ipsii patefacere qͦd eleuant᷑ erubescunt. atq
auditis sius p̃eoniis ex tolluntur : sed tam̃ usq
adelationis uerba ñ exeunt᷑: & gaudere se in
talib ñ ostendunt Unde beatus iob qr noue¬
rat arrogantẽ se non solũ nulloniodo in uerbi

Expanded text:
tur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, tur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem se non solum nullo modo in verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enĩ arbor altius ad suꝑiorae surrexeritꝰ eo
uentoꝵ ium uehem̃tius sentit: qr quo plus
qͥsq inbona opera attollit̾: eo ampliori abore
laudantiũ flatu fatigat᷑ Si itaq adhuc arbo
insemine ẽ: metuendũ ẽ. ne ipsa scientiȩ cog¬
nitione putreseat Si iã ad uirgultũ ꝓdittꝰ:
curandũ ẽ. ne hanc manꝰ elationis tangat: atq
a uiriditate sue actionis are faciat: Si au¬
tem ualenti robore iam ad alta se subleuat:
ualde formidandum est. ne ad mote laudis
uentus grauior. radicitus euellat: Sed int̾¬
hec sciendũ ẽ. qr ne in moderatis laudibꝰ eru¬
amur. plerũq miro rectoris nr̃i moderamine.
etiã de detractionib lacerari ꝑmitamur: ut
cũ nos uox laudantis eleuat. lingua decrahen¬
tis humiliet : qr &e arbor sepe quȩ uniꝰ uenti
inpulsu ita impellit᷑. ut pene iam erui posse
uideat᷑: alterius ediu̾so uenientis flatũ erigi¬

Expanded text:
Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisque in bonis operibus attollitur, eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evellat. Vethaec sciendum est quia ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigi
Abbreviated transcription (Latin):
piuntꝰ dũ m̃tis oculos intransitorit̃ fauorem
defigunt. Sic autẽ ꝓfectus est hominum:
sicut incrementa conspicimꝰ arbustorum:
Uis qͥppe future arboris prius insemine est.
post modũ in ortu : atq in extremũ ꝑducit᷑
in ramis Sic nmnirũ sic uniuscuiq. uirtus
succreseit operantis Seminatꝰ namq in intel¬
ligentia : oritur in oꝑatione : atq adultimũ
clialescit. usq ad ꝓuectus magni latitudinẽ:
Sed eũ quẽlibet sua intelligentia ex tollit: arbor
quȩ oriri poterat. in seniine putruit: cum uͦ
post oꝑationẽ bonã. elationis peste corrũpit᷑:
quasi iam orta siccat᷑: Cũ aut̃ neq intelligentia
neq oꝑatio corrũpit: sed ex crescente magnitu¬
dine. dũ fauor laudantiũ sequit᷑. atq abstatu
suo bene oꝑantis animũ uercit. linguarũ uen¬
tos arbor ꝑtulit: & om̃e qͦd in ea robustũ ere¬
uerat. tempestas famę radicitus euulsit:

Expanded text:
piunt, dum mentis oculos in transitorium favorem piunt, dum mentis oculos in transitorium favorem dum.---Sic autem profectus est hominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hi nimirũ suꝑ multis diuitiis lȩtant᷑. cũ quȩ libe
sũma intelligendo repperiunt: atq in elatio¬
ne ipsi uiuendo corrũpunt᷑ Sunt uͦ ñ nulli
qͦs intelligentia quidẽ ñ eleuat: sed exhibita
oꝑatio exaltat: qui dũ actiones suas respici¬
unt: apud mentẽ suã sibi cȩteros deðignan¬
do post ponunt Hi uidelicet si in multis di¬
Et sunt ñ nulli quos nec oꝑatio ꝓpria extollit.
sed cũ laudari ab hominib ꝓhac eadẽ bona
oꝑatione ceꝑint. ipsi hominũ fauorib deui¬
cti. quasi magnos se quosdã in sua cogitatione
c̃spiciunt: atq a cordis custodia dissoluunt᷑:
Hi ꝑfecto & si fulgentẽ solem uidere noluert᷑.
lunã tam̃ clare incedentẽ respiciunt : qr int̃
huiꝰ uite tenebras. dũ in opinionis suȩ clarita¬
te animũ defiguntꝰ. humilitatis gr̃am quasi
ex nocturno lũmine amuitunt: &e intuentes
lunã se ñuident: qr semet ipsos nescire inci¬

Expanded text:
Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis diEt sunt nonnulli quos nec operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem reshujus vitae tenebras, dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire inci
Abbreviated transcription (Latin):
eius animũ &e accendit & resoluit Accendit
scilicet adexercitiũ operis: resoluit uͦ ad con¬
cupiscentiã fauoris. plerũq tam̃ ad exercenda
oꝑa. aliena nos utilit̾ exempla ꝑsuadent: &
cũ m̃te humali opinionis aliene bona susc ipi¬
mus. nr̃oe uł admelius bona ꝑducimꝰ: uł adbo¬
nũ mala ꝑmutamꝰ: Cumnq nos de uita ꝑximi
fame splendor irradiat: mens nr̃a ut p̃diximꝰ
quȩ adobtinendũ uirtutis iter se dirigit. qͦsi
in lunȩ lumine gressus ponit S sic̃ ex aliena
opinione ꝑficimꝰ sic plerũq si laudib famȩ¬
tat᷑ animꝰ in hoc qͦd de se extrinsecus habere
considerat. illud obliuiscit᷑ ad qͦd introrsus
re despexit Quia uͦ eũ magnitudo operis ñ
inflauit : solem fulgentẽ non udit: qr autẽ
illũ nec fama laudabilis exculit: clare ince¬
qͥ eo in elationẽ corruunt : qͦ ꝑ subtilẽ intelli¬
gentiã. uł que ñ faciunt bona cognoscunt

Expanded text:
ejus animum et accendit et resolvit. Accendit ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plerumque, si famtatur animus in hoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus re despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incequi eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ueniat. Lux namq eiꝰ etiã in tenebrarũ tẽpore
it̃ amb ulantib ostendit: qr & dũ de aliena iuta
lux laudis emicat: alios adexerciciũ boni oꝑis
illustrat. Cumq illi opinio elara cognoscitur :
minꝰ mundo desiderio in animo formatur.
Nam infirine mñtes cũ bona de aliis udiunt:
aliquando se ad oꝑationẽ rectã ñ amore uir¬
tutis. sed delectatione laudis accendunt: & ꝑ¬
fecto liquet.qr sic̃ natura solis ẽ. ut queq attige¬
rit. accendat oe siccet: ita luniris ignis ẽ ꝓp̾riũ:
ut qͥcqͥd c̃tigerit exurat quidẽ. s exurendo
humidũ reddat. Aduitã gͥ bonã alios pamo¬
rem dĩ affectus recti oꝑis: alios uͦ amor laudis
inflamat: Sed cũ recti opis accendim᷑ affectu:
quasi ꝑ ignẽ solis auicioꝵ humore siccamur. fũ
ueroquẽ adopus bonũ laudis amo ꝓuocat. con¬
cupita fama quasi luna attingit: qͣr ui delicet

Expanded text:
conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Habent icaq scĩ iuri ꝓpriũ. ut bona quidẽ quȩ
agant uideant: &e tam̃ cũ ꝑegerint. ab eorum
dicit̾: si uidi solẽ eñ fulgeret: desi aꝑte diceret:
Opus meũ etiã cũ aliis exemplorũ lueẽ tribueret
ad p̃sumptionis gr̃am ñ adtendi: qr dum de eo
extolli timui: ab incuendo eo. oculos aũti Seqͥtꝰ.¬
quoq incedentẽ clare lunã subdidit: qr uidelica¬
post opus honũ. fama luidal ilis sequitꝰ: ꝑ quã
celebix nom̃ in hac psentis uite nocte possidetur.
Si enĩ uerũ ẽ. qͦd quidã putant. in iustrationem
lunã ꝑ occultũ circulũ aradio solis accipere. ut
possit lucem nocturnis cursib exhibere : ab huiꝰ
significationis o dine. hec qͦq suspicio ñ alhorret:
Fama qͥppe ab ono opere ures accipit: & fauoris
gram quasi claritatẽ luminis asꝑgit Est aliuo
nluna: qͦd ꝑsimilitudinẽ bona spargenti fame

Expanded text:
Habent itaque sancti viri proprium, ut bona quidem quae Habent itaque sancti viri proprium, ut bona quidem quae agunt videant, et tamen cum peregerint, ab eorum dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Seqlunam incedentem clarepost opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae
Abbreviated transcription (Latin):
bi quippe. p̾misit dicens: ego enĩ iam̃ delibor:
&e tempꝰ resolutionis meȩ instat Tunc ergo ad
memoriã ꝑfectionẽ redux̃ operis: cũ p̃uidit
iã adlargitatis spaciũ minime subẽẽ. tempus
oꝑationis Sic̃ enĩ dũ uiuimꝰ debem bona nr̃a
amemoria repellere. ne extollant: ita appro¬
pinquante exitii. plerũq ea ad memo ia it̾m
÷ euocamus: ut uidelicet fidutiã p̃beant: ao
desperatũ tunorẽ p̃mant: Iui &esi. horinthus
bona sua enumerando narrauit: illes ẽfirmare
studuic ñ se ostondere. Ilamq eadẽ bona ñ inse s̃ in dño
attenderet patefacta tribulatione ꝓpriȩ temp¬
cationis edocuit: qua expressa subiunxit: prop¬
ter qͦd placeo michi in infirmitatibus meis:
St gͦ discipłos instrueret: de se sũma referebat:
Ist uͦ se in hunulicate custodiret: csiderationis ocu¬
lũ ñ inuirtutil sius .s. in infirmitatib fixerat¬

Expanded text:
Ibi quippe praemisit dicens: Ego enim jam delibor, Ibi quippe praemisit dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus s
Abbreviated transcription (Latin):
de negligentiis pacitur nescit: Plerumq enun
hoc uicio tẽptant᷑ electi: plerũq eorũ cordi sug¬
gerit᷑. ut &e bona que fecerint ad animũ reuo¬
ueri electi sunt. ab eo in quo sibi placent mentis
oculos diũtunt: omnẽ inse de ꝑactis bonis leticiã
depͥmunt: & de qͣue se minus egisse intelligunt
tristitiã requirunt: In dignos se estimant. &¬
pene soli bona sua ñ uident. quę inse iudenda
om̃ib adexemplũ p̃bent Hinc ẽ. qđ paulus
dũ expleta in se bona post poneret. & sola ad¬
huc reliqua quȩ ẽẽnt explenda cogitaret:
qͦd ut posset se de bonis que agebat humiliare.
studebat ad animũ p̃terita mala reducere: di¬
cens qui prius fui blasphem. &e ꝑsecutor: & con¬
tumeliosus. Qui ce si aliquando dixit. bonũ cer
tam̃ certaui. cursũ consũmaui. fidẽ seruaui:
intuendũ siĩmopere ẽ. qr ea illo tẽpore intulit.
quo iã excorpore discessurũ se eẽ. cognouit:

Expanded text:
de neglectis patitur nescit. Plerumque enim de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quveri electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliqutamen certavi, cursum consummavi, fidem servari ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
loea destinata ꝑgencib inchoanoo prodest
longũ iter easpere: si non etiã totũ ualeand con¬
sumare. Qui g et̃nam uitã quęrimꝰ qͥd aliud
quã quedã itinera agimꝰ ꝑque ad patriã festina¬
mus: Ses qͥd ꝓdest quod carpimꝰ multa. si ea que
aeꝑueniendum restant. negliginꝰ reliquau ano
iam it egimꝰ sed quantũ suꝑ ẽ. ut ꝑagamꝰ: ut
paulis ꝑ fiat p̃teritũ. qͦd indesinent & timide
adhuc̃ attendit᷑ futurũ. Amplius gͥ debeinus
inspicere quę bona nec dũ fecimꝰ: quã ea que
iã nos feciase gaudenrꝰ Sed habet hoc humana
infirmitas ꝓpriũ: ut plus ei utueri libeat. qͦd
sibi inse placet.ꝗͣ qͣd sͥ in se displicit E ger qͥppe
oculꝰ cordis. dũ labor ire ĩ sua considatione metuit. qͥli
qͦ adã stratũ delectationis in animo ubi molliter
iaceat requirit: Atq ideireo que cõmoda de ꝑ ac¬
tis bonis sit assecutꝰ intelligit: sed que dampna

Expanded text:
 destinata loca pergentibus inchoando prodest  destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus reliqua? 12. jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̃ nouerat gesta: ad uirtutũ sp̃ualiũ
culm̃ m̃tis oculũ reuocans. ꝑfectionis sue
memunit: & lucẽ exemploꝵ quã de se aliis
bona aliqua faciunt. iniquitatũ suarũ ꝑtin
obliuiscunt᷑. & cordis oculũ in consideratione
bonoꝵ operũ que exhibent figunt: atq eo
se iam scõs existimant : quo int̾ bona que a¬
gunt. maloꝵ suorũ inquib & fortasse adhuc
inplicati sunt. memoriã deelinant qIui scilicet
si districtionẽ iudicis uigilant̾ attenderent:
plus de malis suis metuerent. quã de inꝑfec
tis bonis exultarent : plus inspicerent qđ de
his quȩ adhuc eis agenda sunt debitores te¬
nent᷑ : quã qͦd operantes quedã iam debiti
partẽ soluunt: Neq enĩ ab solutꝰ ẽ. debitor
qui multa reddit:. sed qͥ om̃a Nec adbrauiũ
iuictorie ꝑuenit. qui in magna parce specta¬
euli uelocit eurrit: si iuxta metas ueniers
in hoc qͦd ẽ reliquũ deficit: Neq ad quelibet¬

Expanded text:
poraliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium poraliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum, quam de se aliis lli qui cum bona aliqua faciunt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quse jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de bonis imperfectis exsultarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fulgeret Sol qͥppe infulgore ẽ: bonũ opus
lux ur̃a corã hominibus: ut uideant oꝑa ur̃a
bona. & glorificent patrẽ ur̃m qui incęlis ẽ:
Et rursum: sint lumbi ur̃i p̾cincti: & lucerne
ardentes: Iuod enĩ hoc in loco fulgenti sole:
id in euanglo lucernis ardentib designatur:
Bonũ opus quippe cũ in medio ꝑfidorũ lucet
lucerna ardet in nocte: cũ uero in ecclesia
resplendet:sol fulget indie: Bonũ opus si
adhuc tale ẽ qͦd soli mali mirantꝰ: lucerna ui¬
delieet in nocte ẽ si aut̃ ita ꝓficit. ut mirari
abonis ac ꝑfectioribus possit: niimirui sol est
in die Bonũ opus cũ ꝑ actiuã uitã corporis
lucet : quasi lucernȩ more. lum ex testa res¬
plendet: cũ uͦ ꝑsolam uircutẽ m̃tis in contẽ¬
platione attollitꝰ: quasi more solis. de cȩlo ue¬
niens lux uidet᷑ Quia gͥ multa beatꝰ iob hos¬
pitalitatis ac miseđe de se bona narrauerat:
quę ꝓfecto tanto ad huc minima. ꝗͣnto & cor¬

Expanded text:
cum fulgeret; sol quippe in fulgore est bonum opus lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et cor
Abbreviated transcription (Latin):
beati iob sermonib etiã remotis allegoriarũ uer¬
bis. quasi depressis alte noctis tenebris. chorusci
more ꝑtranseuntis intermicat: cum dic itur
Scio quod redẽptor ins uiuit: & in carne mea
uidebo din. Hoc nimirũ in nocte historie paul
lum̃ inuenerat: cũ dicebat: Onĩs in morse bap¬
tirati sint. in nube & in mari. onis eandẽ escã
spualẽ manducauert : oms eiuidẽ potũ sp̃u¬
alẽ liberunt Bibebant aut̃ de spuali conseq̃n¬
ti eos petra: petra aut̃ erat xp̃e Si igitur
redẽptoris speciem petra tenuit: cur n figu¬
ram illi beatus iob insinuet. qͥ ei que uoce
ptulit. etia passione signauit. Unde & ñ in¬
merito. iob udelicet dolens dicitꝰ: quia illius
inse imaginẽ exprimit. de quo ꝑ isaram longe
ante nuntiat. quod dolores nr̃os ipse portauit
Sciendũ quoq ẽ: qͦd redẽptor nr̃ unã se ꝑsona.

Expanded text:
beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbbeati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omndem potum spiritalem biberunt. Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus . Si igitur Redemptoris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicitur, quia illius in se imaginem exprimit de quo per Isaiam longe ante annuntiatur quod dolores nostros ipse portavit . Sciendum quo
Abbreviated transcription (Latin):
quis gͦ beatũ iob deliquisse in suis sermonib
querit᷑: qͥđ aliud quã dm̃ qui ꝑ illo ꝓposu¬
it ꝑdidisse confitetur: quia uero antiqui¬
pat̾res fructiferis arborib similes. ñ solum
pulclri sunt ꝑspeciem. sed eciã utiles pub
catẽ. sic eoꝵ uita pensinda ẽ. ut cũ miram᷑¬
cur que sit uiriditas in historia. inueniam.
& quanta sit ubertas in allegoria: quatinꝰ eũ
blandũ ẽ. qͦd infoliis redolet. cognoscamus
&e qua dulce sit quod infructib̾ sapit. Null:
quippe suꝑne ad optionis gr̃am habuit: nisi
quihanc cogutionem unigeniti accepit:
igiui itaq est: ut ipse eoꝵ uita & lingua
resplendeat. qui eos ut resplendere mercant᷑
i̾lustrat. Nim eũ intenebris lum lucerne accen¬
ditur: prius lucerna eade que uideri cetera ef¬
ficit uidetur Uude necesse ẽ. ut si uere uitendi¬
mus illuminata cernere: studeam intis oculos
adipsii illuminans lum̃ aperire. Quod & in eide

Expanded text:
quis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus quis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confitetur? 2. Patres fructiferis arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
exercenda caritate cõmoui̾t. eorũq ora sub
specie consolationis aꝑuit: sed hec iacula
increpationis intorsit: quȩ eo durius cor
secure audientis infigerent. quo int̾ osten¬
se & ñ seruate caritatis tenebras. inꝑuisa
uulnerarent: Post hos quoq ad concuine¬
lias etia helui iunior excitatur: ut tran¬
quillitatẽ tantę mansuetudinis. saltẽ de¬
dignata leuitas ꝑturbaret ętatis Sed con¬
trã tot antiqui hostis machinas. stecit in¬
uicta constantia: stecit ęquanimitas infra¬
cta. Nam uno eodẽq tempore : uerbis ad¬
uersantib opposuit prudentiã. reb iutã
Nemo igit̾ scm uirũ. quanuis de illo aperte
post flagella scriptũ sit. in om̃ib his non
peccauit᷑ iob labus suis: saltem post modũ
incontentione amcoꝵ. estimet int uerba
deliquisse: Satan quippe tercatione illius
expecuit: sed ds̃ qui hunc laudauerat. inse¬
ipso eiꝰ intentionẽ certaminis accepit quis¬

Expanded text:
exercenda charitate commovit, eorumque ora sub exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
multis cognita interimere appetit. eciã bo¬
nũ pacientie quod latebat ostendit: & quẽ
se angustare ꝑ sequendo credidit. fagellis
auct᷑u &e in exemplo dilatauit: nec sine
graui arce. exercuit licentiã quã accepłi
Nam cõbussit greges: extiixit famibas: obri¬
it heredes: ꝑcussit salutem corporis:
&e adintia quendũ grauioris temptationis ia¬
culũ linguã seruauit uxoris: quatin scĩ iuri
forte ac solidi pectus. & elapna rerũ dolore
sterneret. & ꝑ uerba conuigis maledictione
pforarit: Sed quot uulnera sȩuiens. intu¬
lit: tor sc̃o iuro nesciens uictorias ministra¬
uit Nam fidelis dĩ famulus. uno eodemq
tempore. unt uulnera & uerba dep̾hensus:
& dolentẽ carnẽ ęquanumit ꝑtulit: & deci¬
pientẽ coniugẽ prudenter increpaui.:
Antiquus itaq hostis. qr uinci se in domesticis
doluit: protin exteriora requisiuit
Ainicos namq ei de locis singulis. quasi pro

Expanded text:
multis cognita interimere appetit, etiam bomultis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro
Abbreviated transcription (Latin):
RAEPPATIONE HV IUS ORE¬
ris. totiens nec essario repeco
quotiens hoc indistintione
uoluminũ locutionis mee
pausatione succido: ut cũ
legendi ex ordium sumitur.
prius ipsa memorie lectionis causa reno¬
uetur : & tanto robustius surgat doctrine
edificiũ. quanto ex considerata cause origi¬
ne. studiosius ponitur intra fundamentũ
Heatus iob dõ soli sibiq cognitus in tranqͥl¬
litate. ad nr̃am notitiã ꝑducendus tactus
est uerbere : ut odorem suarũ uiriũ tan¬
to latius spargeret. quanto a romatũ me¬
luis ex incensione fragaret. Nouerat in
bonis pie subditos regere. & amalis distr¬
ede custodire: nouerat bene uti reb habi¬
tis. sed nesciebam si patiens ꝑ manetͤ ablatis.
nouerat cotidiana do prosanis pignorib
sacrificia soluere: sed incertũ erat. si ei
gratiarũ sacrificiũ & orbatus immolaret
Nẽ qͥd gͦ uicu salus tegeret. ut hoc dolor ape¬
rirxt : data itaq ẽ. contra scm̃n uirũ hosti
callido tẽptandi licentia. Qui dũ bona enis

Expanded text:
raefationem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi pͥncipi. offerã eum. Dm̃e enĩ quođ
offerimꝰ: inmanib tenemꝰ. Uenienti gͦ adui¬
diciũ pͥncipi librũ offerre ẽ: uerba p̃ceptorũ
illiꝰ in actione tenuisse. Sequit᷑: Si aduersium¬

Expanded text:
 quasi principi offeram eum. Omne enim quod  quasi principi offeram eum. Omne enim quod offerimus, in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitur: CAPU