comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Niq agis resistens mͥ in faciẽ. ⁊ oppͥmens os meũ ut ñ audeã aꝑire os in
medio eecłe : ⁊ u̾bũ d̾i annunciare. Bic tandẽ qͦ te auctoritate posse pu¬
tas os meũ opilare Clericꝰ. Bicã. iñ me inique ag̾e euidenti eqͥtatis rõ¬
ne conuincã : pͥmo. qr dũ ꝑfiteris monachũ. ẽfiteris te ẽẽ mortuum. Monacꝰ
u̾qͥd om̃s collosenses uł allii qͥb scribebat erant monachi: aut nũqd de
mortificatione ꝓfessionis monachicȩ ħ dic̃: ⁊ ñ potiꝰ de mortificatione bap¬
tismi :  dic̃ enĩ ⁊ in epła ad romanos. Qͥ cũq baptizati sumꝰ in xͦ iħu. in¬
morte ipsiꝰ baptizati sumꝰ. ꝯsepulti cũ illo ꝑ baptismũ in morte̾: ⁊ cet̾a.
aut gͦ tu qͦq sic mortuus tace de u̾bo uite: aut sine me teẽ mortuũ cũ
mortuo eos qͥ ad huc scło uiuunt mortificare. Clericus. Non faciã. Nũꝙͣ.
ħ tͥ licere ꝯcedam. Sacͥ canones uetant: autentici scriptores negant.

Expanded text:
Inique agis, resistens mihi in faciem et opprimens os meum, ut non audeam aperire os in medio Ecclesiae, et verbum Dei annuntiare. Dic tandem, qua te auctoritate posse putas os meum oppilare? CLERICUS. Dicam, et me non inique agere aequitatis ratione convincam. Primo, quia, dum profitearis monachum, confiteris te esse mortuum. MonachuNunquid omnes Colossenses, et alii quibus scribebatur, erant monachi? Aut nunquid de mortificatione professionis monachicae hoc dicit, et non potius de mortificatione baptismi? Dicit enim in Epmorte ipsius baptizati sumus, consepulti cum ipso per baptismum in morte , etc. Aut ergo tu quoque sic mortuus, tace de verbo vitae, aut sine me tecum mortuum cum mortuo, eos qui adhuc saeculo vivunt mortificare. CLERICUS. Non faciam. Nunquam hoc tibi licere concedam. Sacri canones vetant, authentici scriptores negant.
Abbreviated transcription (Latin):
e rũcam̃ sic subornati caput intectũ p̃ferimꝰ: ⁊ rasurã ꝗͣ co¬
ronã nominamꝰ nullo ornam̃to contegimꝰ. Non ẽ enĩ plenũ
gaudiũ nr̃m: qr ñ in re p̃sentiũ. s in spe gaudemꝰ futuroꝵ. Iee̾r¬
riȩ: crucifixꝰ ẽ: dictũq ẽ ei uideł uero helyseo a stultis ⁊ insensati
pueris cũ illusione. ascende calue. ascende calue. Rasis gͦ capitib
antiꝗͣ narareoꝵ legẽ ĩmutauimꝰ. Olim ñaq nazarei capillos nutͥ

Expanded text:
Verumtamen sic subornati, caput intactum praeferimus, et rasuram, quam coVerumtamen sic subornati, caput intactum praeferimus, et rasuram, quam coronam nominamus, nullo ornamento contegimus. Non est enim plenum gaudium nostrum, quia non in re praesentium, sed in spe gaudemus futurorum. Idcircrucifixus est, dictumque est ei, videlicet vero Elisaeo, a stultis et insensatis pueris cum illusione: « Ascende, calve, ascende, calve . » Rasis ergo capitibus antiquam Nazaraeorum legem immutavimus . Olim namque Nazaraei capil
Abbreviated transcription (Latin):
candore obducimꝰ: urcta illud. ñ posst̃ filii sponsi lugere. qͣn¬
diu cũ ilł ẽ sponsus. Conuenient̃ gͦ in albis ꝓcedentes simul
etiã om̃s a senib usq ad infantes manipulos portamꝰ : qr ui¬
in maiorib festis suꝑinduimꝰ. ut ampliꝰ in d̾o głemur. aspi¬
cientes in futurã resurrectionẽ: qͣndo om̃s electi qͥb nc̃ post
depositionẽ carnis in aĩa tantũ remuneratis singłe albesto
le date st̃. binas accipiunt stolas: scił ⁊ reqͥem aĩaꝵ. ⁊ resus¬
citatoꝵ głosã ĩmortalitatẽ corpoꝵ. Que cappȩ. bene ab an¬
teriori parte patulȩ st̃. ⁊ omĩno p̃ter solã necessariã fibulã incon
sute: qr ꝑfecto ĩmutata iã ⁊ ĩmortalia corpora nullis aĩam obeludẽs
angustiis: corda ñ contegent nec obsistent int̾ne sc̃ẽ tͥnitatis con¬
tẽplationi. fimbriis qͦ subt̃ ornate st̃. qr nil nr̃e cc̃ deerit ꝑfectiõi
s qd̾ nc̃ ex parte cognoscimꝰ ⁊ ex parte ꝓpħamꝰ. cognoscemꝰ sicut¬

Expanded text:
gere, quandiu cum illis est sponsus . » Convenienter ergo in albis procedentes, simul etiam omnes a senibus usque ad infantes, manipulos portamus, quia viin majoribus festis superinduimus, ut amplius in Deo gloriemur, aspicientes in futuram resurrectionem, quando omnes electi, quibus nunc post depositionem carnis in anima tantum remuneratis, singulae stolae albae datae sunt , binas accipient stolas, scilicet requiem animarum, et resuscitatorum gloriosam immortalitatem corporum . Quae cappae bene ab teriorsutae, quia profecto immutata jam et immortalia corpora nullis animam obcludent angustiis, corda non contegent, nec obsistent internae sanctae Trinitatis contemplationi. Fimbriis quoque subter ornatae sunt, quia nil nostrae tunc deerit perfectioni, sed quod nunc « ex parte cognoscimus et ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
& t̾cia dnĩca. scd̾s aduentus expectantib & desidantib iã iã
ĩstare ꝓpħicis atq apłicis tubis denunciat᷑. Ido uͦ scd̾s aduentꝰ
duab dnĩ declamatur: qr pͥmũ aduentũ sola que p̃cessit incar¬
quens audiuit. illa ꝓpħicis tantũ. hec aut̃ ꝓpħicis parit᷑
atq apłicis edocta preconiis. Quappt̾ in scda ex ipsis dñiciᷤᷤ
nouissima respicit. tẽpꝰ illud cõmenorat᷑ qͦ imp̃gnata iã ⁊tu¬
mido utero uirginis. ꝓpe erat dñs. ⁊ calcians se diuinitas
corrigiam illã suȩ lig̾abat incarnatiõis. quã in eugłio eĩdẽ
uod hec ita sint. ex ipsis earundẽ dñĩcaꝵ ꝑa uentꝰ dni¬
tent̃ cognosci pot̾ officiis. Nam pͥma dñiea ñ iã retͥbutionẽ
s mitiũ iusticie postulat humanũ genꝰ: nec iã patriã
actingit. s uiã sͥ poscit ostendi. Ait enĩ. Uias tud̾ .d.d. mͥ ..s.t¬

Expanded text:
 Dominica, secundus adventus exspectantibus et desiderantibus jamjam instare, propheticis atque apostolicis tubis denuntiatur. Ideo vero secundus adventus duabus Dominicis declamatur, quia primum adventum sola, quae praecessit incarquens audivit. Illa propheticis tantum, haec propheticis et apostolicis edocta praeconiis. Quapropter in secunda propheticum novissima respicit, tempus illud commemorat, quo impraegnato jam et tumido utero Virginis prope erat Dominus, et calcians se divinitas corrigiam illam suae ligabat incarnationis , quam in Evangelio ejusdem uod haec ita sint, ex ipsis earumdem Dominicarum patenter cognosci potest officiis. Nam prima Dominica non jam retributionem, sed initium justitiae postulat humanum genus. Nec jam patriam attingit, sed viam sibi postulat ostendi: Ait enim: « Vias tuas, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ patientiã & consolationẽ scripturaꝵ spẽ habeamꝰ: ⁊ Reł. Ua
let enĩ ad correptionẽ impatientis aĩe. ⁊ nimis egre cupientis
dissolui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o: dũ abundantiã spei nob̃ optando moras uen¬
turi dnĩ nr̃ĩ ferre suadet. cũ pace ⁊ gaudio. G radał manifeste
uenturũ canens eũ cuiꝰ speties decoris ex syon ẽ: iuxta illud qđ sał
ex iudeis ẽ: eandẽ leticiam scĩs eiꝰ p̃dicat. qͥ congregandi st̃ ad dex

Expanded text:
ut per patientiam et consolationem Scriptut per patientiam et consolationem Scriptlet enim ad correptionem impatientis animae, nimis aegrae, cupientis dissolvi, et esse cum Christo, dum abundantiam spei nobis optando, moras venturi Domini nostri ferre suadet, cum pace et gaudio . Graduale manifeste venturum eum canens, « cujus species decoris ex Sion est , » juxta illud, quia salus ex Judaeis est, eamdem laetitiam sanctis ejus praedicat ; qui congregandi sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
tre ⁊ illo quẽ numꝗͣ uid genitore patre. patrẽ absentẽ ge¬
mitib querens. & assidiuis celũ pulsans uagitib: qͦ patrẽ suũ
abysse matre narrante audiuit. ⁊ uix infantulꝰ incellex̃. Cui
flenti & in oratioĩb uagienti cõmiserescens mat̾. totũ ħ officiũ
canit. iã iãq ĩminere contestans desidanti reditũ patͥs. ⁊ au¬
diendã ẽẽ głam uocis eiꝰ. quando dicet uenite benediti patris
mei ꝑcipite regnũ. In leticia inqͥt cordis urĩ: que tanta erit
ut signis eiꝰ fieri incipientib iuxta dni dictũ debeamꝰ leuare. ca
se gaudio sp̃c sui letificet. recte in colła dep̃cam᷑ dicentes. excita
dñe corda nr̃a. id÷ leua atq exhilara ad p̃parandas unigeniti
tui uias. scił ut parata sint occurrere illi: ñ ꝑ timorẽ suffugien¬
do. s cũ amore aduentũ eiꝰ excipiendo. Ad hec oportune nob̃ hȩc
apłica lectio recitat᷑. Quecũq scripta st̃. ad nr̃ãm doctͥnã scͥpta st̃.

Expanded text:
 patre; patrem absentem gemitibus quaerens, et assiduis coelum pulsans vagitibus, quo patrem suum abisse, matre narrante, audivit, et vix infantulus intellexit. Cui flenti et in orationibus vagienti commiserens mater totum hoc officium canit , jamjam imminere contestans desideranti reditum patris, et audiendam esse gloriam vocis ejus, quando dicet: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum in laetitia, inquit, cordis vestri , » quae tota erit, ut signis ejus fieri incipientibus juxta Domini dictum, debeamus levare capise gaudio spiritus sui laetificet, recte in collecta deprecamur, dicentes: Excita, Domine, corda nostra, id est leva atque exhilara ad praeparandas Unigeniti tui vias, scilicet, ut parata sint occurrere illi; non per timorem fugiendo, sed cum amore adventum ejus excipiendo. Ad haec opportune nobis haec apostolica lectio recitatur: « Quaecunque scripta sunt, 29 ad nostram doctrinam scripta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eugłii iã dicti p̃¬
monstͣtionẽ mundi ruiã ĩ¬
minere cognoue¬
rit. leuet caput suũ: & iuxta
cõmunionis coho¬
rtationẽ surgat ⁊ stet in excel¬
so t̾rena respueis
⁊ amans celestia. sic̃ petit colł¬

Expanded text:
elii jam dicti praemonstrationem, mundi ruinam imminere cognoverit, levet caput suum, et juxta communionis cohortationem surgat, et stet in excelso, terrena respuens et amans coelestia, sicut petit col
Abbreviated transcription (Latin):
monia reodet. Qͥs gͦ ñ erubescat flere. eo qd cõpetens suis
meritis ñ habeat ex hõib testimoniũ: tanto sͥ reposito in
ceł p̃cone meritoꝵ: audete potiꝰ in dño sẽꝑ it̾m dico¬
nota sit oĩb hoĩb. Q d̃ si ocłos suos cõp̃sserint. ⁊ lucẽ nr̃a
corã eis lucent̾e uidẽ noluerint. nicħ solliciti sitis: dñs ꝓpe
ur̃e. desideria ur̃a inuotescant apud dm̃. Unꝰ enĩ ille testi
cont᷑ om̃s falsos cͥminatores p̃ualebit. Pmissã consolationẽ
hanc. subsequens cõpleri colła postulat dicens. Aur̃ẽ tuã
tis nr̃e tenebras grã

Expanded text:
monia reddet. Quis ergo non erubescet flere, eo quod competens suis meritis non habeat ex hominibus testimonium tanto sibi reposito in coelis praecone meritonota sit ommibus hominibus. Quod si oculos suos compresserint, et eam coram eis lucentem videre noluerint, nihil solliciti sitis; Dominus enes vestrae innotescant apud Deum; unus enim ille testis contra omnes criminatores praevalebit. Promissam consolationem hanc subsequens compleri collecta postulat, dicens: Aurem tuam, ntis nostrae tenebras gra
Abbreviated transcription (Latin):
nĩce ^ tͥotũ officiũ consolationẽ decantat maxime recto¬
scondita tenebraꝵ: qr ipse iudex eoꝵ ẽ ⁊ consciꝰ. qͥ om̃ino er¬
rare ñ nouit in iudicio. Ut gͦ tanto teste uł iudice gaudeañ
clarũ illud atq famosũ. qd de ioħe baptista ꝑhibuit test¬
moniũ dicens. Am̃ dico uob̃ int̾ natos mulierũ ñ surrexit

Expanded text:
iae totum officium consolationem decantat, maxime rectoscondita tenebrarum; quia ipse judex eorum est et conscius, qui omnino errare non novit judicio. Ut ergo tanto teste vel judice venturo illud praeclarum atque famosum quod de Joanne Baptista perhibuit, testimonium, dicens: « Amen dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ: queq ꝑ fidẽ iustificata ⁊ pacẽ habens ad dm̃. desidat
in scđo aduentu uidẽ głosũ regẽ suũ. Mulier qͥppe casta ẽ que
uiri sui absentiã plorat. p̃sentiã desidat: & sic unici sponsi sui
suspirat thalamũ quẽadmodũ desidat ceruus ad fontes aquaꝵ.
Huic gͦ desid̾anti. festinanti atq anhelanti. p̃sens officiũ leti¬
ciã p̾nunciat. sp̃ẽ inculcat: patientiã p̃dicat. Primũ eugłii
sententiã contẽplem᷑: cui cetere officii partes plenȩ gaudii.
plene: consolationis & pacis consonare ꝓbent᷑. Premissis signi
que głosũ illũ aduentũ p̃cessura st̃. his gͦ inqͥt dñs fieri inci¬

Expanded text:
pacem habens ad Deum, desiderat in secundo adventu videre gloriosum regem suum. Mulier quippe casta est, quae viri sui absentiam plorat, praesentiam desiderat; et sic unici sponsi sui suspirat thalamum, « quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum . » Huic ergo desideranti, festinanti atque anhelanti, praesens officium laetitiam praenuntiat, spem inculcat, patientiam praedicat. Primum Evangelii sententiam contemplemur, cui caeterae officii partes, plenae gaudii, plenae consolationis et pacis, consonare probentur, praemissis signis, quae gloriosum illum adventum praecessura sunt. « His ergo, inquit Dominus, fieri in
Abbreviated transcription (Latin):
tis consilium. Epła gͦ uox legis ẽ. suã in ioħe imꝑfectio¬
nẽ ꝓfitentis: & ad ꝑfectionẽ eugłicã suos auditores tͣns¬
mittentis. Q uãuis aut̃ ꝑsepe de apłicis sumat᷑ licteris: ta¬
m̃ in eo gradu ẽ. ac si semꝑ de lege sit ⁊ ꝓpħis. Semꝑ enĩ
moralitatẽ uitãq actiuã magis quã contẽplatiue sub¬
limitatẽ. quȩ in eugłio radiat: apłica qͦ lectio instruit
& dispensat. Epła uͦ grece: latine dr suꝑmissio. uł suꝑ¬
erogatio. Qd̾ nom̃ bene congruit licteris apłicis: q ui

Expanded text:
 vox legis est, suam in Joannem imperfectionem profitentis, et ad perfectionem evangelicam suos auditores transmittentis. Quamvis autem saepe de apostolicis sumatur litteris, tamen in eo gradu est, ac si semper de lege sit et prophetis. Semper enim moralitatem vitamque activam magis quam contemplativae sublimitatem, quae in Evangelio radiat, apostolica quoque lectio instruit et dispensat. Epistola vero Graece, latine dicitur supermissio, vel supererogatio. Quod nomen bene congruit litteris apostolicis; qui
Abbreviated transcription (Latin):
gauert̃ uincłis peccatoꝵ: s solute uias dñs demonstret illi
⁊ semitas suas edoceat. Hoc in introitu. ⁊ in gradali ⁊ in ałł
manifeste conclamatur. Int̾uenit apłs paulus: ⁊ in lectiõe
ra ẽ iã nos de somno surgere. Nimirũ hȩc ⁊ reliqͣ dicens. qͣsi
fidus auriga. ascensuro dño ut dietã suã ꝑficiat. asinã in¬
frenat. qͦ rectas uias teneat: ad sũmũ dicens. s induimini dnm̃
cũ. ħ innuit qd̾ asina illa etiã cũ acceꝑit se̾sorẽ suũ dñm. se¬
cura ẽẽ ñ debet pͥusꝗͣ ꝑueniat cũ eqͥte suo in suꝑnã ciuitatẽ
ihrłm. Pot̃ enĩ fieriut offensus eques suũ uelit mutare ue¬
hicłm: qd̾ pͥus ꝓbasse uisus ẽ. Ido ꝑseuerat in offerenda dice
eccła qd̾ in introitu dixerat: addendo. dirige me in .u.t. ⁊cet̾.¬

Expanded text:
gaverunt vinculis peccatorum, sed solutae vias Dominus demonstret illi, et semitas suas doceat . Hoc in introitu, in graduali, et in alleluia manifeste conclamatur. Intervenit apostolus Paulus, et in lectione ra est jam nos de somno surgere . » Nimirum haec et reliqua dicens, quasi fidus auriga, ascensuro Domino, ut dietam suam perficiat, asinam infrenat, quo rectas vias teneat, ad summum dicens, « sed induimini Dotum, hoc innuit, quod asina illa, etiam cum acceperit sessorem suum Dominum, secura esse non debet, priusquam perveniat cum equite suo in supernam civitatem Jerusalem. Potest enim fieri, ut offensus eques suum velit mutare vehiculum, quod prius probasse visus est, ideo perseverat in offertorio dicere Ecclesia, quod in introitu dixerat, addendo: « Dirige me in ve
Abbreviated transcription (Latin):
tria. Nec statĩ illud nob̃ obiciat᷑ ex dictis beati ieronimi. qd̾ si
hec ex ueteri testam̃to suscipimꝰ. consequent᷑ ⁊ uictimaꝵ ritũ.
⁊ legẽ sabboꝵ. ⁊ his similia susciꝑe debeamꝰ. Pugnat enĩ hec eiꝰ sentei¬
tia: ne aurea uł gẽmata diuini cultꝰ ornam̃ta uelut necessaria re¬
qͥrant᷑. Nã scribens adu̾sus uigilantiũ. itẽq ad demetͥadẽ uirginẽ.
elemosinã qͥdẽ pauꝑum p̃fert: s ⁊ de eimodi unꝰqsq inqͥt in suo sen

Expanded text:
tria . Nec statim nobis illud objiciatur ex dictis beati Hieronymi. Quod si tria . Nec statim nobis illud objiciatur ex dictis beati Hieronymi. Quod si haec ex Veteri Testamento suscipimus, consequenter et victimarum ritum, et legem Sabbati, et his similia suscipere deberemus. Pugnat enim haec ejus sententia, ne aurea vel gemmata divini cultus ornamenta, velut necessaria requirantur. Nam scribens adversus Vigilantium, itemque ad Demetriadem virginem, eleemosynam quidem pauperum p
Abbreviated transcription (Latin):
spirare fec̃ in toto mundo. Igit᷑ dũ auro ⁊ lapidib ac sericis ues¬
tib honorat᷑ xp̃c in altaris apparatu. poterat & hoc dari pau
incultus. ñ sine culpa eoꝵ despicitur. qͥ illã ornare posse uidens.
minata ẽ: ideo facere uidet᷑. qr sine culpa t̃c erat que puta¬
bat᷑ contaminatio ẽẽ altaris nuda pauꝑtas. Reu̾sus namq
de babylone popłs altare tantũ fortuitis ut ait iheronimꝰ et
impolitis lapidib extruxerat absq tẽplo. absq urb̃ edyficiis.
absq extructione muroꝵ. & putabant minore ẽẽ cultũ reli¬
gionis. qr tẽpli ornatꝰ deerat. nec intelligebant oĩpotent̾ẽ d̾m.
non aurũ. gẽmasq ⁊ hostiaꝵ multitudinẽ quęrere: s offeren¬
tiũ uoluntat̾e. Ceterũ uͥ oportunitas ⁊ opes ñ deerant. dñs ip¬
se aurea s ⁊ argentea fieri mandauit oꝑa: sũma artificũ induᷤ¬

Expanded text:
spirare fecit in toto mundo. Igitur dum auro, et lapidibus, ac sericis vesspirare fecit in toto mundo. Igitur dum auro, et lapidibus, ac sericis vestibus honoratur Christus in altaris apparatu, poterat et hoc dari paupincultus, non sine culpa eorum despicitur, qui illam ornare posse videnturminata est , » ideo facere videtur, quia sine culpa tunc erat quae putabatur contaminatio esse altaris, nuda paupertas. Reversus namque de Babylone populus, altare tantum fecerat fortuitis, ut ait Hieronymus, et impolitis lapidibus, absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione murorum, et putabant minorem esse cultum religionis quia templi ornatus deerat, nec intelligebant, omnipotentem Deum non aurum gemmasque et hostiarum multitudinem quaerere, sed offerentium voluntatem. Caeterum ubi opportunitas et opes non deerant, Dominus ipse aurea sibi et argentea fieri mandavit opera, summa artificum indus
Abbreviated transcription (Latin):
gulis in locis splendet festiua deuotio: quȩͥ cũ in scłarib am¬
qͣ nuda delectent corpora: s qr hoĩes qd̾ diligunt cũ do libent̃
offer̃t dilectione di qua illud a se separant. qͥcqͥd illud sit d̾o p̃¬
ciosũ efficiunt. Biligunt aũ aurũ qđ maxime concupiscentia
carnis ẽ: ⁊ concupiscentia ocłoꝵ. Cũ gͦ illud offer̃t ñ indigenti
do sic̃ dd concupitã de cist̾na que erat in bethleem noluit¬
qd̃ offerunt. N imis rep̃hensibilit̾ sic ungerent᷑ pedes luxu¬
riosoꝵ ⁊ neꝗͣ. hominũ. qͦm suꝑ pedes dñi unguentũ effusũ
ẽ : qd potuit᷑ uenundari multo & dari pauꝑib. S hoc ido lau¬
dabilit̾ fec̃ dño deuota mulier. qr dñs cui ñ indigenti ħ factũ
ẽ. in libra unguenti pistici. librã appendit pietatis ⁊ fidĩ: ⁊ ido
P odore qͥ resꝑsus ẽ in una domo. memoriã p̃dicande mulieris

Expanded text:
gulis in locis splendet festiva devotio, quae cum in saecularibus amgulis in locis splendet festiva devotio, quae cum in saecularibus amquam nuda delectent corpora; sed quia homines, quod diligunt, cum Deo libenter offerunt, dilectione Dei, qua illud a se separant, quidquid illud sit, Deo pretiosum efficiunt. Diligunt enim aurum quod maxime concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum . Cum ergo illud offerunt non indigenti Deo, sicut David concupitaquod offerunt . Nimis reprehensibiliter sic ungerentur pedes luxuriosorum et nequam hominum, quomodo super pedes Domini unguentum effusum est, quod potuit venundari multo, et dari pauperibus . Sed hoc ideo laudabiliter fecit Domino devota mulier quia Dominus, cui non indigenti hoc factum est, in libra unguenti pistici libram appendit potius pietatis et fidei, et ideo pro odore, qui respersus est in una domo, memoriam praedicandae mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidẽ coniunctos. Cũ gͦ monim̃tũ sinceritatis ⁊⁊ ueritatis eiꝰ¬
sit in cuiꝰ arimis nos epulari hor¬
tat᷑ aplłs. expur¬
gato ueteri ferm̃to ut simꝰ nouͣ
consꝑsio. iure it
utilia legis signa reseruata st̃
azima. auctore
magno pontifice xp̃o: ⁊ ꝑ succe¬
dent̾e sibi beatũ
petrũ romane eccłe fidelit̃ delegata. Q ue beata qd̃ in funda¬
m̃to suo petrã illã excepit. quã suo ueritas ore laudauit & bĩ¬
ficauit. tali structura suꝑ illã edyficata ẽ. ut contͣ om̃s herese
tata fides ad illã confugit. mille clipeos ex ea omẽmq arma¬
curã fortiũ qua se defend̾et. pendent̾e ⁊ p̃paratã inuenit. De or¬
ut dictũ ẽ missa d̾r: qr ad placationẽ inimiciciaꝵ que. e¬
rant int̾ dm̃ ⁊ hoĩes sola ualens ⁊ idonea mititur legatio. Qu¬
ius diuina ratio quãuis assidui splendoris sit. cultꝰ tam̃ ext̃ioe
didior ẽ. auro ⁊ argento lapidibq p̃ciosis ꝓ posse fideliũ sin¬

Expanded text:
per fidem conjunctos. Cum ergo monimentum sit sinceritatis et veritatis ejus, in cujus azymis nos epulari hortatur Apostolus expurgato veteri fermento , ut simus nova conspersio, jure inter utilia legis antiquae signa, reservata sunt azyma, auctore magno pontifice Christo, et per succedentem sibi beatum Petrum, Romanae Ecclesiae fideliter delegata. Quae beata, quod in fundamento suo petram illam excepit, quam in suo veritas ore laudavit et beatificavit , tali structura super illam aedificata est, ut contra omnes haereses tata fides ad illam confugit, « mille clypeos ex ea, omnemque armaturam fortium , » qua se defenderet, pendentem et praeparatam invenit. acationem inimicitiarum, quae erant inter Deum et homines, sola valens et idonea mittitur legatio. Cujus divina ratio, quamvis assidui splendoris sit, cultus tamen exterior didior est. Auro et argento, lapidibus pretiosis, pro posse fidelium sin
Abbreviated transcription (Latin):
lia. ⁊ oloserica dõsalia parietib appendunt᷑. ⁊ sacͤscm̃ dñi corp
lines. corporali suꝑpositũ obtegitur: nã uicta dignitatẽ eiꝰ qd̃
p̃ciͦsissimũ hab̃e possemꝰ: merito illi circũponeremus. Archana
gͦ aliqua quesitu ⁊ intellectu digna: cũ hac discretione aĩad¬
uersa st̃. Nam corporale lineũ in quo dnĩce passionis memo¬
riã celebramꝰ: tribulationẽ eiꝰ ⁊ singłarẽ designat in eo car¬
nis mundiciam. Linũ quippe de t̾ra natũ: multis attritũ p̃s

Expanded text:
lia, et holoserica dorsalia parietibus appenduntur, et sacrosanctum Domini corpus lia, et holoserica dorsalia parietibus appenduntur, et sacrosanctum Domini corpus lineo corporali superpositum obtegitur? Nam juxta dignitatem ejus, quod pretiosissimum habere possemus, merito illi circumponeremus. Arcana ergo aliqua, quaesitu et intellectu digna, cum hac discretione animadversa sunt. Nam corporale lineum, in quo Dominicae passionis celebramus memoriam, tribulationem ejus, et singularem designat in eo earnis
Abbreviated transcription (Latin):
moralit exponit. p̃sentia ueritatis ñ ita dispͥari. ut ñ debeant &̃
nẽ in ext̾iori cultu eccłȩ simili uł eadem ratione ꝓponi: ut in il¬
lo nob̃ eluceat quał in ext̾ioris domꝰ d̾i que sumꝰ nos. ornatꝰ ẽẽ de¬
beat. ¶ uãuis enĩ auctor ueterũ ⁊ nouoꝵ figurataꝵ ꝓmissionũ
sacram̃ta mutauerit. qr ꝓmissa ꝑfecit & denunciatiõib ut ait
magnꝰ leo cessationẽ imposuit: qm̃ denunciatꝰ aduenit. in pre¬
ceptis tam̃ uł figuris moralib nulla pͥceis testam̃ti reꝓbata de¬
creta. s eugłico magisterio multa st̃ aucta. Bictis. factis. pulcͥu
ꝓponit similitudines. Cuiꝰ magisteriũ sequens eccła rerũ habi¬
tu uisibiliũ: res imitat᷑ inuisibiles. Non solũ in eoꝵ de qͥb supra
dictũ ẽ ministroꝵ sacro cultu: s in cetero qͦ tẽpli uł altaris or¬
natu. Nã si nulla significant᷑ in hoc qͦ spũalia. cur p̃ciosa pal¬

Expanded text:
moraliter exponit, praesentia veritatis non ita dissipari, ut non debeant etiam nunc in exteriori cultu Ecclesiae simili vel eadem ratione proponi; ut in illo nobis eluceat, qualis interioris domus Dei, quod sumus nos, ornatus esse debeat. Quamvis enim auctor veterum et novarum figuratarum promissionum sacramenta mutaverit, quia promissa perfecit et denuntiationibus, ut ait magnus Leo, cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit, in praeceptis tamen vel figuris moralibus , nulla prioris testamenti reprobata decreta, 25 sed evangelico magisterio multa sunt aucta. Dictis, factis, pulchriproponit similitudines, cujus magisterium sequens Ecclesia, rerum habitu visibilium, res imitatur invisibiles, non solum in eorum, de quibus supra dictum est, ministrorum sacro cultu, sed in caeterorum quoque templi vel altaris ornatu. Nam si nulla significantur in hoc quoque spiritualia, cur pretiosa pal
Abbreviated transcription (Latin):
ritas: muta erit fides. claudicabit spes. Conticescet magnꝰ ille
elamor sanguinis iusti abel. qͥ ꝑ tͣditũ tanti sacͥficii ritũ. cot¬
tidie reparat uocẽ. cottidie laxat os bibentis & uociferantiᷤᷤ t̃r
sanguinis exposcens iundictã. Calente gͦ memoria tã cȩlebri.
caritas xͥ concalescit. ꝑstat suꝑ fundam̃tũ suũ edyficiũ fidi:
tilitas hec ẽ in uirtute huiꝰ sacram̃ti: qd eiꝰ ope fit possibile
his qͥ t̃ra st̃ in celũ ascendẽ. Alit̾ namq illuo possibile ñ est.
it enĩ saluator. Nemo ascendit in celũ nͥ qͥ descendit de celo fi¬
liꝰ hoĩs qͥ ẽ in cęlo. Uni ⁊ soli qͥ descendit de celo filio hõĩs qr una
ꝑsona ẽ cũ filio dĩ. cũ u̾bo patris qd de celo descendit. ⁊ de cor
nẽ os ex ossib meis: & caro de carne mea. E ostendens se atq il¬

Expanded text:
ritas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille ritas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille clamor sanguinis justi Abel , qui per traditum tanti sacrificii ritum quotidie reparat vocem, quotidie laxat os bibentis, et vociferantis tersanguinis vindictam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, charitas Christi concalescit, perstat super fundamentum suum aedificium fidei, Utilitas haec est in virtute hujus sacramenti, quod ejus ope fit possibile his, qui in terra sunt, in coelum ascendere. Aliter namque illud possibile non est; ait enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo . » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Pnunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et ostendens se atque il
Abbreviated transcription (Latin):
amantis aĩe: s tantꝰ cybus ualde paucoꝵ ẽ. Pret̃ea meditatio ħ so¬
liꝰ m̃tis pabulũ ẽ: soliꝰ aĩe scĩficatio ẽ. At ille utrũq. nr̃m corpꝰ
& aiãm sͥ astring̾e ardebat: utrũq infirmũ. ĩmo utrũq mor¬
cuũ. ĩmortalitatis medicam̃to sanare ꝓꝑabat. Magna itaq
caritatis arte pigm̃ta sua di sapientia cõposuit: quib lechar¬
gicã magni egroti m̃tẽ. reuocata cottidie sue salutis cõmemorati¬
one ꝑcelleret: & infantulaꝵ edentulam plebẽ aĩaꝵ quȩ u̾bi an¬
tiqͥ ⁊ et̃ni pͥncipii solidũ non poterat terere et ruminare cybũ.
dulcissimo hoc liquamine confecto u̾bi eiꝰdẽ diuinitatis. in panis
⁊ uini sacram̃to sorbillare consuefac̾et. Aufer a cetu eccłe cottidi¬
anas saluatoris nr̃i huiꝰcemodi exequias. & uide quã merito dica
saluator ipse: que utilitas in sanguine meo. Refrigescente enĩ
ea quȩ hoc mͦ nc̃ ubiq calet eiꝰ memoria. refrigescet uniu̾sa ca¬

Expanded text:
antus cibus valde paucorum est. Praeterea meditatio haec solius mentis pabulum est, solius animae sanctificatio est. At ille utrumque nostrum corpus et animam sibi astringere ardebat, utrumque infirmum, imo utrumque mortuum, immortalitatis medicamento sanare properabat. Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Dei sapientia composuit, quibus lethargicam magni aegroti mentem, renovata quotidie suae salutis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebem animarum, quae Verbi antiqui et aeterni principii solidum non poterat terere et ruminare cibum dulcissimo hoc liquamine confecto, Verbi ejusdem Divinitatem, in panis et vini sacramento sorbilare consuefaceret. Aufer a coetu Ecclesiae quotidianas Salvatoris nostri hujusmodi exsequias, et vide quem merito dicat ipse Salvator, « quae utilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa cha
Abbreviated transcription (Latin):
decaluatus .i. in loco caluarie uͥ dãpnatoꝵ capita abscidebant᷑.
crucifixꝰ ẽ. Balila. dalila .i. pauꝑcła ⁊ m̃tis inobs synagoga. ra¬
sit caput fortissimi samson: id÷ solis nr̃i: & tͣdididit in manꝰ
phylistiim. At ille captus & quasi uictꝰ. eos qͥ se ceꝑant uic̃: plu¬
resq hostium occidit mortuus quã occidat uiuus. Mortuus enĩ
dñs infernũ confreg̃. mort̾e uicit: uitã reddid̃. Nos qũauis in
supͣdictis ornatib de uictoria eiꝰ gaudeamꝰ: tam̃ in rasura capi¬
tũ decaluationẽ eiꝰ ꝑ cõpassionẽ lugemꝰ. Hoc aũ humilitatis
insigne uocamꝰ coronã .i. uictoriã: qr illa uideł illa dnĩ decal

Expanded text:
decalvatus, id est in loco Calvariae, ubi damnatorum capita abscindebantur, crucifixus est. Dalila, id est paupercula et mentis inops synagoga, rasit caput fortissimi Samson, id est solis nostri, et tradidit in manus Philistinorum . At ille captus, quasi victus, eos qui se ceperant vicit, pluresque hostium occidit mortuus quam occiderat vivus. Mortuus enim Dominus infernum confregit, mortem vicit, vitam reddidit. Nos, quamvis in supradictis ornatibus de victoria ejus gaudeamus, tamen in rasura capitum decalvationem ejus per compassionem lugemus. Hoc autem humilitatis insigne vocamus coronam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
scit᷑: maxime qr consuetudini huic cota hactenꝰ gretia refragat᷑
am de ferm̃to greci ĩmolant. ⁊ nescio qua auctoritate suffra
lẽ ꝗͣ eugłicã romane eccl̃ȩ consuetudinẽ nimis ꝑtinacit᷑ ab hor¬
rent. Neris ꝑ sepe rationib suꝑati st̃. s constantinopolitane sedis
arrogantia multaꝵ heresiũ genitrix cedẽ dedignata ẽ. Leo no
nꝰ huiꝰ nõis papa a beato petro. cxłxiii. ꝑ epłam ad imꝑatorẽ con¬
tantinũ scͥptã. animũ eiꝰ concilians apochrisiarios suos humb̃¬

Expanded text:
scitur, maxime quia consuetudini huic tota hactenus Graecia refragatur. scitur, maxime quia consuetudini huic tota hactenus Graecia refragatur. Nam de fermento Graeci immolant, et nescio qua auctoritate suffraglem quam evangelicam Romanae Ecclesiae consuetudinem nimis pertinaciter abhorrent. Veris persaepe rationibus superati sunt, sed Constantinopolitanae sedis arrogantia multarum haeresum genitrix, cedere dedignata est. Leo, IX hujus nominis papa, a B. Petro CXLVIII, per Epistolam ad imperatorem Constantinu
Abbreviated transcription (Latin):
ri instituit. ex decreto sce uniu̾salis synodi. Aicbiepĩs constan¬
ti nopoli celebratȩ. Alexander sextus. ad consecrationẽ eu¬
charistiȩ instituit ut sic̃ de latere crucifixi diũ efluxit
sanguis ⁊ aqua. ita aqua uino misceat᷑ in ipsa consecͣtione.
nec uinũ sine aqua. nec aquã sine uino deb̾e offerri decer
c̃omunicandũ agiꝰ d̾i a clero cantet᷑. Sic studiosa diuine
legis eccła romana. paulatĩ ꝓtulit de thesauro suo noua e¬
uetera pietatis monim̃ta: & qđdã uelut ex auro lapidib q
p̃ciosis religiosi officii scõ sacͥficio fabrefecit diadẽma. Non qui
orõnẽ consec̾batur: s maxime decuit ut fides quȩ ad huc erat
illo tp̃re rudis. ⁊ ut ait qͥdã tã doctus ꝗͣ fideł. agresti turbi¬
dacultu. nuda humeros. intonsa comas. exerta lacertos. uͥ
renar potuit maxime in hac parte tãꝗͤ in capite suo deaur¬
returi eaꝵ rerũ quȩ suꝑius dicte st̃. ueneranda similituddi¬

Expanded text:
s Constantinopoli celebratae. ALEXANDRI. Alexander VI ad consecrationem Eucharistiae instituit, quod sicut de latere crucifixi Domini effluxit sanguis et aqua , ita aqua vino misceatur in ipsa consecratione; nec vinum sine aqua, nec aquam sine vino debere offerri, decercommunicandum, « Agnus Dei » a clero cantetur. Sic studiosa divinae legis Ecclesia Romana paulatim protulit de thesauro suo nova pva pietatis monumenta, quoddam velut ex auro lapidibusque preciosis religiosi officii sancto sacrificio fabrefecit diadema, dum aliorationem consecrabatur, sed maxime decuit ut fides, quae adhuc erat illo tempore rudis, et, ut ait quidam tam doctus quam fidelis, agresti turbida cultu, nuda humeros, intonsa comas, exerta lacertos, ubi ornari potuit, maxime in hac parte, tanquam in capite suo, deauraretur, et earum rerum quae superius dictae sunt, veneranda similit
Abbreviated transcription (Latin):
reuocemꝰ. ⁊ ãmoniti de uisibilib inuisibiles ornatus. ⁊ reposi¬
tã in celis eiꝰ głam. auida m̃te speculem᷑. Tunc sollẽpne ẽ can¬
torib. s ⁊ oĩ cboro psallentiũ p̃ciosũ de sacrario caꝑe uestitũ:
⁊ magnis uocib atq amplifictitiᷤ cantib iocũdũ scĩ sacͥficii
celebrare conuiuiũ. Causa postulat. qͥddã nrĩ ordinis id m
in albis stare uł ꝓcede : qua ueste nouã scõꝵ uitã designari
suꝑius expositũ ẽ. Tc̃ namq in contẽplatione eiꝰ nouitatis
positi sumꝰ : de qua nos hortat᷑ apłs dicens. ut qͦmͦ surrexit xͤͨ¬

Expanded text:
revocemus, et admoniti de visibilibus, invisibiles ornatus et repositam in coelis ejus gloriam avida mente speculemur. Tunc solemne est cantoribus, sed et omni choro psallentium, pretiosum de sacrario capere vestitum, et magnis vocibus atque amplificatis cantibus jucundum sacri sacrificii celebrare convivium. Causa postulat quiddam nostri ordinis, id estin albis stare vel procedere: qua veste novam sanctorum vitam designari superius expositum est. Tunc namque in contemplatione ejus novitatis positi sumus, de qua nos hortatur Apostolus dicens: « Ut quomodo surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. quotiens illa sac̃sc̃a actione iteramꝰ incarnationẽ eius ita
nob̾ reparamꝰ: ut ad hoc ñ uterũ beate mariȩ. s solã eiꝰ fidẽ
ꝑ quã concepit. necessariã habeamꝰ. Est aũ eiꝰ fidi signũ altar
usibile: sic̃ recte placet doctorib eccłȩ. Igit᷑ cũ d̃i uerbũ ꝑ fidẽ
eccłe descendens panẽ accipit de signo fidi qđ ẽ altare. reno
terũ irginis carnẽ assũpsit. atq ita incarnationẽ dñicã
nob rep̃sentamꝰ. ñ sic̃ ferm̃tũ in pane significante mariã. s
sic̃ u̾bũ di in pane catholicã significante eccłam: in eo qđ si
ẽ ille unꝰ panis de multis confectꝰ ÷ gͣnis. sic eccła de multis hoi¬
b una consistit ꝑ unitatẽ fidei. Significari aũ pane illo dix
eccłam: ñ in eo qd̾ offert᷑ ⁊ consecrat᷑. s in eo qd̾ de multis ut
dictũ ẽ granis conficit᷑. Nam in eo qd consecrat᷑. nec ipsũ indi¬
iuduũ corpꝰ dnĩ significat. s ẽ cransfuso in se cłĩ u̾bo ꝑ fidẽ pa

Expanded text:
incarnationem ejus ita nobis reparamus, ut ad hoc non uterum beatae Mariae, sed solam ejus fidem, per quam concepit, necessariam habeamus. Est autem ejus fidei signum altare visibile, sicut recte placet doctoribus Ecclesiae. Igitur cum Dei Verbum per fidem Ecclesiae descendens, panem accipit de signo fidei, quod est altare, renovterum ejus, carnem assumpsit. Atque ita incarnationem Dominicam nobis reparamus, non sicut fermentum in pane significante Mariam, sed sicut Dei Verbum in pane Catholicam significante Ecclesiam, in eo quod sicut unus ille panis de multis confectus est granis, sic Ecclesia de multis hominibus una consistit per fidei unitatem. Significari autem pane illo dixi Ecclesiam, non in eo quod offertur et consecratur, sed in eo quod de multis, ut dictum est, granis conficitur. Nam in eo quod consecratur, nec ipsum individuum corpus Domini significat, se
Abbreviated transcription (Latin):
enauigauit or̃o: dũ suꝑiꝰ sacram̃tũ dñici corporiᷤ ⁊
sanguinis ꝑtẽptais potiꝰ quã plustrans. nullũ fidĩ
passa ẽ ꝑicłm: satisq confidit indõ. iã adulta uł
exercitata fides. qr quotienscũq ꝑ hoc ꝓfundũ fu¬
erit enauigandũ. nullũ alicuiꝰ obice saxi incurret naufragium.
Nẽ uxta ꝓpositũ nr̃m ad ordinẽ anni. qͥ circa ipsũ sacram̃tũ currit¬
fauoris aura nr̃m implere uelum non desinat. donec ꝓpositũ
opꝰ ad optate consũmationis portũ ꝑducat. Qđ ab aduentu
dnĩ inchoantes. pͥmũ cur illud tempꝰ sic uocet᷑. uł qͥd hoc signi¬
ficet uocabulo consulta causaꝵ ratione nosse debemꝰ.¬

Expanded text:
enavigavit oratio, dum superius sacramentum Dominici corporis et sanguinis pertentans potius quam perlustrans, nullum fidei passa est periculum, satisque confidit in Deo jam adulta vel exercitata fide, quia quotiescunque per hoc profundum fuerit navigandum, nullum alicujus obice saxi incurrit naufragium. Nunc juxta propositum nostrum, ad ordinem anni, qui circa ipsum agitur sacrfavoris aura nostrum implere velum non desinat, donec propositum opus ad optatae consummationis portum perducat. Quod ab adventu Domini inchoantes, primum cur illud tempus sic nuncupetur, vel quid hoc significetur vocabulo, consulta causarum ratione nosce debem
Abbreviated transcription (Latin):
ria. sic̃ diu̾sis temporib affulsert̃: ita paulatim studii clarita¬
te. uenustatẽ huiꝰ salutaris officii ꝑfecer̃t. E sic̃ traditũ a dnõ
ꝑ moysen sacͥficii ueteris ordiñe. p̃cipue dauid ⁊ salemon sa¬
cerdotũ ⁊ leuitaꝵ ministerio. cantoꝵ multiplici numero.
psalmoꝵ diuinoꝵ tͥpudio. tẽpli uł altaris illuscri gła. sacroꝵq
multitudine uasoꝵ. splendidiꝰ amplificauer̃t: sic tͣoitũ a dño
cipiens. religiosa fide amplexata ẽ: fideli cura conseruauit: di¬

Expanded text:
ria, sicut diversis temporibus affulserunt, ita paulatim studii sui claritaria, sicut diversis temporibus affulserunt, ita paulatim studii sui claritate, venustatem hujus salutaris officii perfecerunt. Et sicut traditum a Domino per Moysen sacrificii veteris ordinem precipue David et Salemon sacerdotum et levitarum ministerio, cantorum multiplici numero, psalmorum divinorum tripudio, templi vel altaris illustri gloria sacrorumque multitudine vasorum splendidius amplificaverunt, sic traditum a Domino cclesia suscipiens, religiosa fide amplexata est, fideli cura conservavit, di
Abbreviated transcription (Latin):
das grãs dõ grãs ꝑ acceptis beneficiis: qr ꝑfecto redẽptore ad dex¬
terã patris sedente ⁊ int̾pellante ꝓ nobis. ꝑseuerant eiꝰ apłi di¬
centes nob̃. semꝑ gr̃as agite. sine int̾missione orade. Si aut̃ sol¬
lẽpnitas aliqua sit. in illud tẽpꝰ respiciens quo nr̃e salutis mis¬
sio celebrata ẽ. ⁊ diaconꝰ dalmaticã indutus ꝑfectione designat
future beatitudinis: tẽ dicit ite missa t̃. Hec enĩ popłi sollẽpniᷤᷤ
dimissio ẽ. reuerenda modulantis enunciatione nitens rei dig¬
nitatẽ expͥmere: & quasi extrema manu in abeuntis popłi cordi¬
b memoriã eiꝰ stabilire. Icciroo aũ ħ sac̾sem̃ altaris mysteriũ mis¬
sa łr: qr ad placationẽ & solutionẽ inimiciciaꝵ quȩ erant int̾
apparatu decoris missaꝵ sollempnia celebrabant᷑: nec ab u¬
no quolibet hec omĩs religiosi obsequii gła consũmata ⁊ ꝑ¬
polita ẽ. Pontifices quippe sacͥ. splendida romanȩ sedis lumina¬

Expanded text:
tore ad dextram Patris sedente et interpellante pro nobis, perseverant ejus apostoli, dicentes nobis, « Semper gratias agite, sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalmatica indutus, perfectionem designat futurae beatitudinis, tunc dicit: « Ite missa est. » Haec enim populi solemnis dimissio est, reverenda modulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium icitur, quia ad placationem et solutionem inimicitiarum , quae erant inter apparatu decoris missarum solemnia celebrabantur, nec ab uno quolibet haec omnis religiosi obsequii gloria consummata et perpolita est. Pontifices quippe sacri, splendida Romanae sedis lumina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dedit discipłis suis dicens. hoc facite in meã cõmemoratiõ
ñe. nũqͥo de ferm̃to qͥcꝗͣ dyxit aut questus ẽ. qd̾ cogente ẽ¬
suetudine legis ferm̃tũ ÷ͥ defuerit: immo qͥ in lege de ati¬
mis ussit: in grã qd̾ cont̾riũ erat statuere ñ debuit. Notan¬
dũ quippe ẽ ⁊ animo memori retinendũ nullas antique legis
cditiones contͣriis suꝑuenientib ex eugłio decretis ẽẽ destrue¬
tas. S que abolite sc̃ uł destructe. meliorib ñ contͣriis cessert.
ut circũcisio baptismo. Nam circũcisio bona qͥdẽ ẽ: s baptismꝰ
melior. Nec mutabilitate usus ẽ ds. dũ bono p̃tulit meliꝰ: p̃sertĩ
cũ bonũ illud irritũ fecisset ille popłs. sic̃ ipse d̾s impꝑat illis
ꝑ ꝓpħam dicentẽ. & irritũ fecistis pactũ meũ ⁊ cetera. Magis
autẽ p̃putium oppositũ uidetur circũcisioni: scił ut habitus pͥ¬
uationi. Sed dñs de p̃putio nicħ dix̃. ĩmo de utroq tacuit:

Expanded text:
t, dedit discipulis suis dicens, « hoc facite in meam commemorationem , » nunquid de fermento quidquam dixit aut questus est, quod cogente consuetudine legis fermentum sibi defuerit? Imo qui in lege de azymis jussit, in gratia quod contrarium erat, statuere non debuit. Notandum quippe est, et animo memori retinendum, nullas antiquae legis consuetudines, contrariis supervenientibus ex Evangelio decretis, esse destructas. Sed quae abolitae sunt vel destructae, melioribus non contrariis cesserunt, ut circumcisio baptismo. Nam circumcisio bona quidem, sed baptismus melior. Nec mutabilitate usus est Deus, dum bono praetulit melius, praesertim cum bonum illud irritum fecisset ille populus, sicut ipse Deus improperat illis per prophetam dicentem: « Et irritum fecistis pactum meum , » etc. Magis autem praeputium oppositum videtur circumcisioni, scilicet ut habitus privationi. Sed Dominus de praeputio nihil dixit, imo de utroque tacuit, «
Abbreviated transcription (Latin):
cato nr̃o posuit. uidebit sem̃ longeuũ: ⁊ uoluntas dm̃i in
manu eiꝰ directa ẽ. Qd diligentiores obseruant ut duplex cor¬
porale sit. linteamina significat capitis dñi: qͥb corpꝰ eiꝰ arom¬
tib condĩtũ inuoluit ioseph. Pallia uͦ que ut dictũ ẽ sollẽp¬
nificant. in regno xp̃i. qd̃ nob̃ p̃sentes sollẽpnitates cõmemo¬

Expanded text:
cato nostro posuit, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus directa. Quod diligentiores observant, ut duplex corporale sit, linteamina significans capitis Domini quibus corpus ejus aromatibus conditum involvit Joseph . Pallia vero, quae ut dictum est, solemoriam significant in regno Christi, quod nobis praesentes solemnitates commemo
Abbreviated transcription (Latin):
pilosq suꝑfluos amputare: ut ab alienigena falsitate mun¬
data sententia. thalamos ueritatis digna sit introire. Nonni
gͦ familiariꝰ aut iustius antiqͥtatũ suaꝵ reminiscit᷑ eccła:
quȩ in canticis canticoꝵ głatur. ⁊ diẽ. oĩa poma noua ⁊ ue

Expanded text:
pilosque superfluos amputare , ut ab alienigena falsitate munpilosque superfluos amputare , ut ab alienigena falsitate mundata sententia, thalamum veritatis digna sit introire. Nonne ergo familiarius aut justius antiquitatum suarum reminiscitur Ecclesia? quae in Canticis canticorum gloriatur et dicit: « Omnia poma
Abbreviated transcription (Latin):
nificat sacͥficantib nob̾. ut epulem᷑ paschali conuiuio. ñ in
ferm̃to malitie
⁊ neqͥtie s in azimis sinceritatis &
ueritatis. Nec i¬
deo rei tã necessarie significatio
hec reicienda est.
qr de legis antique cerimoniis
illã constat esse
ꝓfectã. N on eñi crinctas legis an¬
tique significatiuas consuetudines abiecimꝰ. Adhuc qͥppe
plenariam lune faciẽ considamꝰ. nec uiꝗͣ in defectu eiꝰ pas¬
cha celebramꝰ: ⁊ coctidie thus sacrũ dño in odorẽ suauitatiꝰ
adolemꝰ: ⁊ oleum unctionis scm apud nos ẽ: ⁊ ꝓ tubis cãpa
tur bona st̃ moralia. significationes ipsas om̃s quidẽ lectioẽ:
quasdã uͦ actu qͦ celebramꝰ: ut significata ipsa. nr̃is sensib
oportune importuneq ingerant᷑. Qͥs hoc impbare audeat:
de gentib qͦ exẽplo apłoꝵ atq doctoꝵ. solẽmꝰ auferre si qͣ
ab illis ꝓbe dicta uł facta st̃: & tãꝗͣ. captiue mulieri ungue

Expanded text:
nificat quippe sacrificantibus nobis, ut epulemur 24 paschali convivio, « non in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . » Nec ideo rei tam necessariae significatio haec rejicienda est, quia de legis antiquae caeremoniis illam constat esse profectam. Non enim cunctas legis antiquae significativas consuetudines abjecimus . Adhuc quippe plenariam lunae faciem consideramus, nec unquam in defectu ejus pascha celebramus, et quotidie thus sacrum Domino in odorem suavitatis adolemus, et oleum unctionis sanctum apud nos est , et pro tubis campanr, quoniam bona sunt moralia, significationes ipsas omnes quidem lectione, quasdam vero actu quoque celebramus, ut significata ipsa nostris sensibus, opportune importune ingerantur. Quis hoc improbare audeat? De gentibus quoque exemplo apostolorum atque doctorum, solemus auferre, si qua ab aliis probe dicta vel facta sunt, et tanquam captivae mulieris ungnes
Abbreviated transcription (Latin):
sita cristalli spera exigua.fere cottidie mutuare possumꝰ. Hoc
manꝰ sacerdotis: que manib suis conformate st̃. maxime q
ut hoc oꝑari cũ ipso & ꝑ ipsũ & in ipso possint. oleo scõ pro
clauis passiõĩs eiꝰ signate̾ sc̃. Igit᷑ singła eoꝵ que supͣ digesta
st̃ qͥb in locis cõmemorent᷑ in canone laboriosũ ñ ÷ inuesti

Expanded text:
osita crystalli sphaera exigua, fere quotidie mutuare possumus. Hoc osita crystalli sphaera exigua, fere quotidie mutuare possumus. Hoc manus sacerdotis, quae manibus suis confortatae sunt, maxime, quia ut hoc operari cum ipso et per ipsum et in ipso possint, oleo sancto pro clavis passionis ejus signatae sunt. Igitur singula eorum quae supra digesta sunt, quibus in locis c
Abbreviated transcription (Latin):
metu: qͥ circa eũ multus atq ad audiendũ illũ totꝰ erat suspen¬
sus. Quarta feria uidas unꝰ ex .xii. a diabolo supplantatꝰ uendidit
illũ phariseis. ⁊ tͣdere spopondit: ut caꝑent eũ sine turbis. Fe¬
ria.r. iam agone ꝓpinquo testam̃tũ suũ scribit heredib sui.
consignans eis thesaurũ corporis & sanguinis sui: eadẽq noc¬
te capitur. ligat᷑ & illudit᷑. Fr̃a .ui. crucifigit᷑ pͥmo linguis u¬
deoꝵ. post manib gentiliũ: tandẽq hora nona facto t̾remotu
magno tradidit spm. Sabbato qͥeuit in sepulchro: pͥma sabbi
resurgens a mortuis. pacẽ discipłis. pacẽ suã õĩ mundo anñ¬
ciauit. Hoꝵ om̃iũ forma faciesq uera ita rep̃sentat᷑ in canone¬
secreto. eorũq ꝓcursu ⁊ uere uiuo flumine suꝑ panẽ ⁊ uinũ
c̃fluente. tã uerã diuinitat̾e uerãq humanitatẽ.xͥ in celo seden¬
tis ⁊ regnantis excipimꝰ: quã uerã substantiã ignis a sole supp¬

Expanded text:
 circa illum multus adque audiendum illum totus erat. Quarta feria Judas unus ex duodecim, a diabolo supplantatus, vendidit illum Pharisaeis et tradere spopondit, ut caperent cum sine turbis . Feria quinta jam agone propinquo, testamentum suum scribit haeredibus suis, consignans eis thesaurum corporis et sanguinis sui . Eadem nocte capitur, ligatur, et illuditur . Feria sexta crucifigitur, primo linguis Judaeorum, post manibus gentilium, tandem hora nona facto terrae motu tradidit spiritum . Sabbato quievit in sepulcro. Prima Sabbati resurgens a mortuis, pacem discipulis, pacem omni mundo annuntiavit . Horum omnium forma faciesque vera, ita secreto mine super panem et vinum confluente, tam veram divinitatem, veramque humanitatem Christi in coelo sedentis et regnantis excipimus, quam veram substantiam ignis a sole supp
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex sũmus qͥb totus homo uegetat᷑: id ex u̾bo d̾i in quo
uiuit om̃is homo. ⁊ ex t̾re fructib qͥb solũ uiuit corpus: his
dũtaxat qͥ om̃iũ pͥmi st̃. Panis enĩ eoꝵ que ad esum: uinũ
que ad potum pertinent primũ est. de intentione.
Ntententionẽ tanti oꝑis. purissimũ ocłm tam lucidi corpo¬
sito. Ubi gͦ inueniemꝰ ammirabilẽ huiꝰ pulctudinis ocłm: sci¬
licet quo tendat tantũ tam pulchri oꝑis sacram̃tũ. In capi¬
te ipso: in eodem qd̃ sonuit nob̃ uerbo ueritatis. Ait enim
hec quotienscũq feceritis: in mei memoriam facietis. Qͥ habe
audiendi. sic accipit hoc dictũ. sic̃ lacͥmabilẽ morientis ꝓ fi¬
lus patris affectũ: sic̃ germane pietatis eloqͥum: sic̃ p̃acutũ
uiuifice caritatis spiculũ. Qͥ a uenerat eiꝰ hora ut tͣnsiret ex
hoc mundo ad patrẽ. qr uerũ erat qđ dicebat discipłis. qͦ ego¬

Expanded text:
 totus homo vegetatur, id est ex Verbo Dei, in quo vivit homo , et ex terrae fructibus, quibus solum vivit corpus, his duntaxat qui omnium primi sunt. Panis enim eorum, quae ad esum, vinum eorum, quae ad potum pertinent, primum est. CAPUT X. Intentio. Intentionem tanti operis, purissimum oculum tam lucidi corposito. Ubi ergo inveniemus admirabilem hujus pulchritudinis oculum, scilicet quo tendat tantum tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veritatis. Ait enim: « Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Qui habet aures audiendi , » sic accipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat discipulis,