comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
throni positi sunt et libri aꝑti sunt. In dan¬
el scriptum est qui dicit. Throni positi st̃
& libri aꝑti sunt: hoc est dominus quasi
iudex sessurus. et omniũ oꝑa relecturuss.
Libri qui modo complicati sunt: tunc a¬
ꝑientur. Omne qd̃ facimus. qd̾ loquimur.
quod cogitamus : etiam de ocioso uerbo.
reddituri sumus rationẽ. Scriptum ẽ in
libris dĩ. Putat aliqͥs ẽẽ libros in cȩlo: ubi sẽ¬
bantur pecc̃a nr̃a. Ego puto libros ẽẽ consci¬
uimis quisq qđ fecit. Nichil occultũ: qd̾ ibi
non reueletur. propt̾ea throm positi sunt:
ꝙ libri aꝑti sunt. Quanta scripta sunt in
libro meo: quȩ nec fr̃i quidẽ meo. neq a¬
mico audeo confiteri. Sciunt angłi qͥd
fecerim⁊ sciunt throni. sciunt seraphim:
qd̾ aliis stet. aliis ambulet. aliis sedeat aut
quasi rex aut quasi iudex: aliis uͦ dor¬
iiat. Si quando nos derelinquit temp¬
tationib licet simus sc̃i⁊ tamen relinqui¬
mur temptationib ut ꝓbeniur: eoq tẽ¬

Expanded text:
positi sunt, et libri aperti sunt, ut in Daniele scriptum est: Quid dicitur? Throni positi sunt, et libri aperti sunt : hoc est, Dominus quasi judex sessurus, et omnium opera relecturus. Libri qui modo complicati sunt, tunc aperientur. Omne quod facimus, quod loquimur, quod cogitamus, etiam de otioso verbo reddituri sumus rationem. Scriptum est in libris Dei. Putat aliquis libros esse in coelo, ubi scribuntur peccata nostra: Ego libros puto consciquisque quod fecit. Nil occultum quod non revelabitur. Propterea throni positi sunt, et libri aperti sunt. Quanta scripta sunt in libro meo, et ne fratri quidem meo, neque amico meo audeo confiteri. Sciunt angeli quid fecerim, sciunt Throni, sciunt Seraphim; quod aliis stet, aliis ambulet, aliis vero sedeat: aut quasi Rex, aut quasi judex: aliis vero dormit. Si quando nos derelinquit tentationibus, licet simus sancti: tamen relinquimur tentationibus ut probemur: eo tem
Abbreviated transcription (Latin):
ta signa fecerunt. Concedo tͥ porphitͣi. Ma¬
gicis artibus signa fecerunt: ut diuitias
acciꝑent a diuitibus mulierculis. quas in¬
duxerant. Hoc enim tu dicis  quare mor¬
tui sunt quare crucifixi: fecerunt et alii fig¬
na magicis artib÷ s ꝓ homine mortuo ñ
sunt mortui: ꝓ homine crucifixo non sũt
crucifixi. Scrunt isti hominem esse mor¬
tuum⁊ et moriuntur sine causa : felix ẽ gͦ
nr̃a uictoria: quȩ in sanguine apłoꝵ de¬
dicata est. Fides nr̃a non ꝓbatur: nsi per
illoꝵ sanguinẽ. Benedicamus gͦ dominũ:
eui est gła in scła scłoꝵ amen. Psamus¬

Expanded text:
ti signa fecerunt. Concedo tibi, Porphyri, mati signa fecerunt. Concedo tibi, Porphyri, magicis artibus signa fecerunt, ut divitias acciperent a divitibus mulierculis, quas induxerant: hoc enim tu dicis. Quare mortui sunt? Quare crucifixi? Fecerunt et alii signa magicis artibus, sed pro homine mortuo non sunt mortui, pro homine crucifixo non sunt crucifixi. Sciunt isti hominem esse mortuum, et moriuntur sine causa? Felix ergo nostra victoria, quae in sanguine apostolorum dedicata est. Fides nostra non probatur, nisi per illorum sanguinem. Benedicamus ergo Deum, cui est gloria in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de urbe roma. iret ad hyspaniam. Uide¬
te paulum ꝑsequutorem. Qͥ in iudȩa fuerat
ꝑ sequitus : predicabat in gentib. Ubi sunt
qui p̾dicant alexandrum magnum mace¬
donem imꝑatorẽ: quod in breu sꝑatio. ui¬
cerit tantas gentes: Habuit exergtum. ha-¬
buit & ingentes turbas ⁊ & non tale aliquid
potuit.s modicum quiddam: iste uͦ paulꝰ
quondam ꝑsecutor fuit qui dicebat: et si ĩ¬
peritus sermone non tamen scientia: qui
soloerismos facit in loquendo. crucem xͥ por¬
tat: et quasi tͥumphans omnes capit. Totũ
orbem subicit: ab occeano usq in mare rubrũ.
Dicat aliquis. Hoc totum luchri causa fece¬
runt. Hoc enim dicit porphirius. Homineᷤ
rusticans et pauꝑes. qm̃ nichil habebant:
magicis artib oꝑati sunt quȩdã signa. ll
est autem grande fac̾e̾ signa. Nam fecerũt
m egypto signa magi: contra moysen. Fe¬
eit et apollinius ⁊ fecit et apollenis: infini¬

Expanded text:
quod de urbe Roma iret ad Hispaniam. Videquod de urbe Roma iret ad Hispaniam. Videte Paulum persecutorem, qui in Judaea fuerat persecutor, praedicat gentibus. Ubi sunt qui praedicant Alexandrum Magnum Macedonum imperatorem, quod in brevi spatio vicerit tantas gentes? Habuit exercitum, habuit et ingentes turbas, et non tale aliquid potuit, sed modicum quiddam. Iste vero Paulus quondam persecutor fuit, qui dicebat: Et si imperitus sum sermone, non tamen scientia . Qui soloecismos facit in loquendo, crucem Christi portat, et quasi triumphans omnes capit. Totum orbem subegit ab Oceano usque in mare Rubrum. Dicat aliquis: hoc totum lucri causa fecerunt. Hoc enim dicit Porphyrius: Homines rusticani et pauperes, quoniam nihil habebant, magicis artibus operati sunt quaedam signa. Non est autem grande facere signa. Nam fecere signa in Aegypto magi contra Moysen . Fecit et Apollonius, fecit et Apuleius. Infini
Abbreviated transcription (Latin):
non dixit. tu possidebis omnes gentes: sed tu
hereditabis: Ubicumq hereditas ponitur.
ibi mors ante p̃cessit: propte̾a heredes et cohere¬
des dicimur. Heredes dixit xͥ: qr ꝓ nobis mor
est. Tu bereditabis. Misisti enim seruos tuos.
Reuertamur ad apłos: ahum in circumeisio¬
nem. ahum in gentes. Quandu moysen mi¬
seras. quamdiui ysaẏam ⁊ quamdui lerem¬
am. quam diu ceteros ꝓpħas. notus erat in iu-¬
dea cds: in isrł magnum nomen eius. In mo¬
dica t̾ra: nominis dĩ noticia dĩ ferebatur. Mi¬
sisti petrum piscatorem qui dimiserat rete: qͥ
ab oꝑe callosam habebat manum. Non mi¬
sisti oratorẽ. non philosophũͥ misisti homi¬
nem rusticanum: homine piscatorẽ. Iste
piscator. iste rusticanus. de ierosolima ꝑrex
romam: & rusticanus cȩpit romam: quam
eloquentes caꝑe non potuerunt. Rursum
dicatum euangħum: ne suꝑ alienũ funda¬
mentum. poneret ȩdificium. Deide dicit:

Expanded text:
non dixit, tu possidebis omnes gentes; sed, tu non dixit, tu possidebis omnes gentes; sed, tu haereditabis? Ubicumque haereditas ponitur, ibi mors ante praecessit. Propterea haeredes et cohaeredes dicimur. Haeredes dixit Christi, quia pro nest. Tu haereditabis: Misisti enim servos tuos, revertamur ad apostolos, alium in circumcisionem, alium in gentes. Quamdiu Moysen miseras, quamdiu Isaiam, quamdiu Jeremiam, quamdiu alios prophetas: notus erat in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. In modica terra nominis Dei notitia ferebatur. Misisti Petrum piscatorem, qui dimiserat rete, qui ab opere callosam habebat manum. Non misisti oratorem, non misisti philosophum: Misisti hominem rusticanum, hominem piscatorem. Iste piscator, iste rusticanus de Jerosolyma perrexit Romam, et rusticanus cepit Romam quam eloquentes capere non potuerunt. Rursum dicatum Evangelium, ne super alienum fundamentum poneret aedificium . Deinde dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Surge d̾s: iudica t̾ram & cęlum. Et iiidete
dementiã ꝓpħȩ. Non dix̃ int̾fice t̾ram s iudi¬
ca: iudica et salua. Non dixit iudica ꝑ an¬
gl̃os: iudica ꝑ ministros tuos. Ill enim si ui¬
dicauerint non possunt misereri: quia exe¬
quutores sunt sententiȩ tuȩ. Tu uͦ si iudica¬
ueris: poteris ip̃e misereri. Surge ds. iudica
t̾ram. Imꝑator potest mutare sententiam su¬
am: prȩfectus non potest. Propt̾ea te iudicem
dep̃camur: non condeminantes. sed precan¬
tes. Homines enim et angłi ad cõꝑationẽ tui
crudeles sunt: tu solus mitissimus uidex es.
Uultis scire qm̃ ds clemens est. et om̃is homo
crudelis est: Dormiente patrefamilas mimi¬
cus homo ⁊ rrania suꝑseminauit ⁊ serui uolt̃
euelli: et dicit pat̾fanisias. Dimittite sinite
crescant: ne cum ⁊rrania de frumento eue¬
litis. eradicetis simul ꝙ tͥticum. Qm̃ tu here¬
ditabis in omnib gentib. Propt̾ea te iudicem
dep̃camur: qi omnib gentib misertus es. Qse

Expanded text:
Surge, Deus, judica terram, et coelum. Et videte clementiam prophetiae. Non dixit, interfice terram: sed judica, et salva. Non dixit, judica per angelos, judica per ministros tuos. Illi enim si judicaverint, non possunt misereri, quia exsecutores sunt sententiae tuae. Tu vero si judicaveris, poteris ipse misereri. Surge, Deus, judica terram. Imperator potest suam mutare sententiam: praefectus non potest. Propterea te judicem deprecamur, non contemnentes, sed precantes. Homines etenim et angeli ad comparationem tui crudeles sunt. Tu solus mitissimus judex es. Vultis scire quoniam Deus clemens est judex, et omnis homo crudelis est? Dormiente patrefamilias inimicus homo zizania superseminavit. Servi volunt evellere, et dicit paterfamilias: Dimittite ut simul crescant: ne cum zizania de frumento evellitis, eradicetis simul et triticum . Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus. Propterea te judicem deprecamur, quia omnibus gentibus misertus es. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
ea ambulantem fugit. Diximus de stante:
diximus de ambulante: dicamus de seden¬
te Quandocũq sedens inducitur d̾s. dupli¬
cit̾ inducit᷑: aut quasi rex. aut quasi iudex.
Si quasi rex: uide eum sicut ysaias. Uidi ĩ¬
quid dominum sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ et
eleuatũ: ibi quasi rex regnans inducitur.

Expanded text:
stea ambulantem fugit . Diximus de stante, stea ambulantem fugit . Diximus de stante, diximus de ambulante, dicamus de sedente. Quandocumque sedens inducitur Deus, dupliciter inducitur. Aut quasi rex, aut quasi judex. Si quasi rex, videtur sicut Isaias: Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum . Ibi quasi
Abbreviated transcription (Latin):
si uolumus dm habitare nobiscũ.¬
S ea semꝑ quȩ illi sunt placita faciamus. De¬
stetit in sẏnagoga leoꝵ.
Multa sunt scemata.
Frequent̃ enim sedemꝰ.
itẽdũ stamus ÷ int̾dum
iacemus. int̃dum currimus : int̾dũ ambu¬
lamus: ita ds describitur ꝓ uarietate hõi¬
nũ: et status ipsius diu̾sus inducitur. Si
scĩ sumus. et sumus similes moysi: dicitur
ad nos. Tu uͦ hic sta mecum. Hoc enim dix̃
dñs ad moysen. Stabat enim moyses suꝑ
petram: ꝓpt̾ea et d̾s stabat illi. Si prius sc̃i
fuerimus. et postea peccatores ÷ iam non
nobis stat ds. s ambulat: hoc est mouet᷑
de loco suo. qui nobis ante steterat. Postꝗͣ.
nos moti fuerimus: et ip̃e nobiscum pa-¬
rit̾ mouet᷑. Denq ꝙ adam quã chu in
paradyso fuit. & mandatũ seruauit. stabat
ei d̾s: postquã uͦ transgressus est. audiuit
uocẽ dĩ. deambulantis in paradyso. Uis sci-¬
re quia ambulabat ei ds : Qͥd ei dix̃: Ad̃a
ubi es: Qͥ ante d̾m stantẽ non fugerat: pꝰ¬

Expanded text:
si volumus Dominum habitare nobiscum, ea semper quae illi sunt placita, faciamus. Dstetit in synagoga deorum. Multa sunt schemata. Frequenter enim sedemus, interdum stamus, interdum jacemus, interdum currimus, interdum ambulamus, ita et Deus describitur pro varietate hominum, et status ipsius diversus inducitur. Si sancti sumus, et sumus similes Moysi, dicitur ad nos: Tu vero hic sta mecum . Hoc enim dixit Deus ad Moysen. Stabat enim Moyses super petram, propterea et Dominus stabat illi. Si vero prius sancti fuerimus, et postea peccatores: jam non nobis stat Deus, sed ambulat: hoc est, movetur de loco suo, qui nobis ante steterat. Postquam nos moti fuerimus, et ipse nobiscum pariter movetur. Denique et Adam quamdiu in paradiso fuit, et mandatum servavit, stabat ei Deus. Postquam vero transgressus est: audivit vocem Dei ambulantis in paradiso. Vis scire quia ambulabat ei Deus? Quid ei dixit? Adam, ubi es? Qui ante stantem Deum non fugerat, po
Abbreviated transcription (Latin):
es. Quia gͦ mali indices mortui sunt sicut
Mercennarius enim cum luꝑum uiderit fu¬
git: relinquit oues: non potest ita dolere alie¬
no. quomͦ dolet patͥ et matͥ. Dicamus et alit̾.
Surge qui ꝓ nobis passus es. qui ꝓ nobis mor¬
tuus es: surge ꝙ salua nõ. Dicamꝰ et aliter.
Qui uenisti humilis & contemptꝰ: ueni quasi
iudex: et uindica nos. Surge deus: iudica t̾¬
ram. Uidete significantiã: ꝓpͥetates q sermo¬
mim. Non dixit iudica celum: s terram.

Expanded text:
es. Quia ergo mali judices mortui sunt sicut es. Quia ergo mali judices mortui sunt sicut Mercenarius enim cum lupum viderit, fugit , relinquit oves: non potest ita dolere alieno, quomodo dolet patri et matri. Dicamus et aliter: Surge, qui pro nobis passus es, pro nobis mortuus es: surge, et salva nos. Dicamus aliter: Qui venisti humilis et contemptus, veni quasi judex et vindica nos. Surge, Deus, judica terram. Videte significantiam proprietatesque sermonum. Non dixit: judica coelum, sed terra
Abbreviated transcription (Latin):
et imaginem cłi & tu conchitus es. Demq
łr. et in ip̃a ꝓph̃ia. In medio cherubu nu¬
tritus es: inter lapides iaspidis et carbun¬
culi fisti in paradyso dĩ⁊ et cecidisti inqͥt:
a monte dĩ uulneratus es. Iste princeps ty-¬
ri: ex eo temꝑe quo cecidit. Siquidem ty¬
rus lingua hebraica dr sor: hoc est tͥbula¬
tio. Ergo et iste princeps qui pͥmo erat in
cȩlo. nunc factus est pͥnceps tẏri: hoc ẽ
tͥbulationum huius scłi. Sicut unus de
pͥncipibus cadetis. Quando dicit sicut u¬
nus: ostendit ẽẽ ⁊ alios. Legite apocalipsim
ioh̃is. Draco quando de cęlo cecidit: t̾ciam
partem stellarum secum duxit. hucusq
ds locutus est ad homines: et rursum per
ꝓpham loquitur. Surge d̾s: iudica t̾ram.
Surge ⁊ quia nanis nr̃a fludib tunditur
Surge ds: iudica t̾ram. Qm̃ alii iudices non
iudicant sed euertuit legem tuã ÷ ꝙͥ peco¬
ra tua lacerant : tu surge qui uetus uidex

Expanded text:
et imaginem Dei, et tu conditus es. Denique et imaginem Dei, et tu conditus es. Denique dicitur in ipsa prophetia: In medio Cherubim nutritus es: inter lapides jaspidis et carbunculi fuisti in paradiso Dei, et cecidisti, inquit, et a monte Dei vulneratus es. Iste est princeps Tyri ex eo tempore quo cecidit; siquidem Tyrus lingua Hebraea dicitur Sor  : hoc est, tribulatio. Ergo et iste princeps qui primo erat in coelo: nunc factus est princeps Tyri, hoc est tribulationis istius saeculi. Sicut unus de principibus cadetis. Quando dicit, sicut unus, ostendit esse et alios. Legite Apocalypsim Joannis: Draco quando de coelo cecidit, tertiam partem stellarum secum duxit . Hucusque Deus locutus est ad homines, et rursum per prophetam loquitur. Surge, Deus, judica terram. Surge, quia navis nostra fluctibus tunditur. Surge: Deus, judica terram: quoniam mali judices non judicant, sed evertunt legem tuam, et pecora tua lacerant. Tu surge, qui verus judex
Abbreviated transcription (Latin):
uester noluit audire preceptũ dñi et ceci¬
dit: ita et uos moriemim. Ergo illud de ad̾a̾
dictum est. Hoc uͦ qd̾ sequitur ꝙ sicut unꝰ
de principib cadetis: qui iste unis de pͥn¬
cipibus est. qui cecidit: Si uolueris dic̾e
adam: iam in suꝑiorib uersiculis dictũ ẽ.
Nos autem sicut ada moriemini: sumulq
uidete significantiam uerbi. Uos aũt sic̃
aclam moriemini. Qm̃ autẽ acła mortu¬
us est: et nos moriemur. Diabolus uͦ qui
princeps fuit et cecidit: non mortuus ẽ.
Neq enim potest. angłica cdignitas mor¬
tem reciꝑe: s tantum ruinam. Idcirco
dix̃: sicut unus de principib cadetis.
Quomͦ cecidit lucifer qui mane orieba¬
tur. Et ecce hic cecidit: et ibi cecidit. Prop¬
t̾ea cecidit: quia semꝑ in celestib uersaba¬
es resignaculum similitudins. Hidete
quid dicat. resignaculũ similitudmis.
Signauerat te deus: ꝙ similem sibi fecerat.
Tu uͦ postea resignasti te: ad similitudinẽ

Expanded text:
vester noluit audire praeceptum Domini, et cecivester noluit audire praeceptum Domini, et cecidit: ita et vos moriemini. Ergo illud de Adam dictum est. Hoc vero quod sequitur: Et sicut unus de principibus cadetis, quis est iste unus de principibus qui cecidit? Si volueris dicere Adam, jam in superioribus versiculis dictum est: Vos autem sicut Adam moriemini. Simulque videte significantiam verbi: Vos autem sicut Adam moriemini. Quoniam Adam mortuus est, et nos morimur. Diabolus vero qui princeps fuit et cecidit, non mortuus est. Neque enim potest angelica dignitas mortem recipere, sed tantum ruinam. Idcirco dixit: Sicut unus de principibus cadetis. Quomodo cecidit lucifer qui mane oriebatur: Et ecce, et hic cecidit, et ibi cecidit. Propterea cecidit, quia semper in coelestibus versabaes resignaculum similitudinis . Videte quid dicat: Resignaculum similitudinis.Signaverat te, Deus, et similem sibi fecerat. Tu vero postea resignasti te ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. E qualit̾ om̃s nascimur⁊ et mmi¬
ꝑatores et pauperes: ȩqualit̾ & morimur.
E qualis enim conditionẽ. Nos autẽ sicut ho¬
mines moriemin. Uidetis gͦ: qm̃ qͥ homo
est moritur. Ds̃ enim non moritur. Et a¬
dam quandui seruabat preceptum. et d̃s
fuit. & non mortuus est: postquã autem
gustauit de arbore illicita. statim mortuus
est. Deniq dicit ei cłs. In quatũq die gusta¬
ueris: morte morieris. Melius habet in
hebreo: uos autem sicut adam moriemi¬
m. Sicut enim ille eiectus est de paradyso:
sic et nos eiecti sumus. Et sicut unus de
principibus cadetis. Qm̃ dixerat filii excel¬
si omnes: non potes filius ẽẽ excelsi nisi ex-¬
celsus fueris. Ego dixi ut omnes uos excelsi
sitis sicut & ego excelsus sum. Nos u. sicut
unus de principib cadetis. Qm̃ excelsi e
dicunt malam naturam a dõ ẽẽ creatã
Scdm hebraicum: hic duo dicunt. Uos
autẽ sicut adam moriemini. Sicut pat̃

Expanded text:
tionem. Aequaliter omnes nascimur, et imptionem. Aequaliter omnes nascimur, et imperatores, et pauperes: aequaliter et morimur. Aequalis enim conditio est. Vos autem sicut homines moriemini. Videtis ergo quoniam qui homo est, moritur. Deus enim non moritur. Et Adam quamdiu servabat praeceptum, et Deus fuit, non mortuus est. Postquam vero gustavit de arbore illicita, statim mortuus est. Denique dicit ei Deus: In quacumque die gustaveris, morte morieris . Melius habet in Hebraeo: Vos autem sicut Adam moriemini. Sicut ille ejectus est de paradiso, sic et nos ejecti sumus. Et sicut unus de principibus cadetis. Quoniam dixerat: Filii excelsi omnes, non potest filius esse excelsi, nisi et ipse excelsus fuerit. Ego dixi, ut omnes vos excelsi sitis, ut ego excelsus sum. Vos vero sicut unus de principibus cadetis. Quoniam excelsi erdicunt malam naturam a Deo creatam? Secundum Hebraeum hic duo dicuntur: Vos autem sicut Adam moriemini. Sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta quatruntur. Hoc interim di¬
rimus pͥmum sccłm litteram: qm̃ totiꝰ
orbis confusio. ꝓpter malos principes uenit.
Dicamus autẽ: ꝙ aliter. Mouebuntur oĩa
fundamenta terrȩ. Ego malos iudices
qui fundamenta posuerunt in terra. et
non incęlo subuertam. Qͥ debuerunt fun¬
damentũ habere xp̃m. quem posuit ar-¬
chitectus paulus. noluerunt: s in terra po¬
suerunt fundamenta sua. Ego dixi dii
estis : & filii excelsi omnes. Audiat euno¬
mius ⁊ audiat arrius : qui dicunt deum
filium sumilit̾ ẽẽ filium. ut nos sumuss.
Quod dii sumus: non ẽ naturȩ s gr̃e. Qot¬
quot enim eum receꝑunt: dedit eis potesta¬
tem filios dĩ fieri. Proptẽa feci hominẽ: ut de
hominibus dii fiant. Ego dixi dii estis: et
filii excelsi omnes. Uidete quanta sit dig¬
nitas: et dii uocamur et filii. Ego feci uos
cdos ⁊ sicut feci moysen pharaonis deum: ut
postquam clii fueritis. digni efficiamini ẽe¬
ꝙ sp̃m: equalĩt donaui et dĩtatẽ et ad op¬

Expanded text:
fundamenta quatiuntur. Hoc interim diximus primum secundum litteram: quoniam totius orbis concussio propter malos principes venit. Dicamus autem et aliter: Movebuntur omnia fundamenta terrae. Ego malos judices, qui fundamenta posuerunt in terram, et non in coelum, subvertam: qui debuerunt fundamentum habere Christum, quem posuit architectus Paulus: et noluerunt, sed in terram posuerunt fundamenta sua. Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes. Audiat Eunomius, audiat Arius, qui dicunt Filium Dei similiter esse filium, ut nos sumus. Quod dii sumus, non est naturae, sed gratiae. Quotquot enim eum receperunt, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Propterea feci hominem, ut de hominibus dii fiant. Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes. Videte quanta sit dignitas, et dii vocamur et filii. Ego feci vos deos, sicut feci Moysen Pharaonis Deum : ut postquam dii fueritis, digni efficiamini et spiritum: aequaliter donavi, et deitatem, et adop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie saluatori conuenit qui ñ pec¬
cauit. Consũmet᷑ nequitia peccato¬
rũ. & diriges iustum. Non ꝑ otest
mea iusticia dirigi. nisi illoꝵ
iniquitas impleta fuerit. uide¬
licet iudeor. Nisi conuersi fu¬
eritis. gladium suũ uribrabit. Iste lo¬
cus duplicem recipit intelligentiã
Aulti enĩ putant de do dictũ. ut
dicatur ad peccatores. & quid di¬
cit: Nisi conuersi fueritis gladi¬
um suum iribrabit. Hoc est nisi
egeritis penitentiã : dñs uos gla¬
dio suo ꝑcutiet. S uideamus
si sequentia aptari possunt ꝑsone
dñi. Areum suũ tetendit & para¬
uit illum. Hoc potest dici de deo.
Et in illo parauit uasa mortis.
Hoc difficile est. Dñs enĩ non habet
uasa mortis. s uasa uitȩ. S & hoc

Expanded text:
convenit, qui non peccavit. Consumetur nequitia peccatorum, et diriges justum. Non potest mea justitia dirigi, nisi illorum iniquitas impleta fuerit, videlicet Judaeorum. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit. Iste locum duplicem recipit intelligentiam. Multi enim putant de Deo dictum, ut dicatur ad peccatores. Et quid dicit? Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit: hoc est, nisi egeritis poenitentiam, Dominus vos gladio suo percutiet. Sed videamus si consequentia aptari possint personae Domini. Arcum suum tetendit, etc. Hoc potest dici de Deo. Et in illum paravit vasa mortis. Hoc difficile est: Dominus enim non habet vasa mortis, sed vasa vitae. Sed et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est iniquitas in manib meis. Qͥ
peccatum ñ fecit. nec inuentus ẽ do
lus in ore eiꝰ. Si reddidi retribuen¬
tib mͥ mala. Saul bis in manu eius
traditus ẽ. quẽ noluit interfice¬
re dicens. Non tangam xꝑm dñi.
mala. qui sibi ꝑ bonis mala restitu¬

Expanded text:
manibus meis. Quia peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Si reddidi retribuentibus mihi mala. Saul bis in manus ejus traditus est, quem noluit interficere, dicens: Non tangam Christum Dmala: qui sibi pro bonis mala restitu
Abbreviated transcription (Latin):
nescimꝰ diem neq horam ÷ manifestus.
qr uidebit eum omĩs ocłs. Et alio
modo occultus. qr scimus occultũ iu¬
diciũ đi. hoc est quia repudiati sunt
iudei. & electe sunt gentes. Aliter
Uidemus scõs tribulari. & nescimꝰ
aut ꝓ ꝓbatione aut ꝓ emendatione.
ut admeliꝰ crescat eoꝵ gła. Uide¬
mus alios tribulari. quoꝵ pena
hic incipit. & infut᷑o crmipsis ꝑ ma¬
net. Uidemꝰ alios nec tribulari nec
iniuriã pati. s sanos corpore letitia
temporali & omĩb bonis abundare
Isti tales ꝑicłosi sunt. qr eredimꝰ qđ iꝑ¬
sos d̾s ñ uisitat. qr ñsunt digni uisi¬
tari. ut postmodum sine fine punian¬
tur. Iste ꝑsalmꝰ totus in ꝑsona ȩccłe ꝑ¬

Expanded text:
nescimus diem neque horam. Manifestus, nescimus diem neque horam. Manifestus, quia videbit eum omnis oculus. Et alio modo occultus, quia nescimus occultum judicium Dei: hoc est, quia repudiati sunt Judaei, electae sunt gentes. Aliter: Videmus sanctos tribulari, et nescimus an pro probatione, an pro emendatione, ut ad melius crescat eorum gloria. Videmus alios tribulari, quorum poena hic incipit, et in futuro cum ipsis permanet. Videmus alios nec tribulari, nec injuriam pati: sed sanos corpore, laetitia temporali omnibus abundare. Isti tales periculosi sunt: quia credimus quod ipsos Deus non visitat, quia non sunt digni visitari, ut postmodum sine fine puniantur. Iste psalmus totus in persona Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
to homines. Uolucres celi. qui
ꝑ suꝑbiam iniquitatẽ in ex celso
locunt᷑. Et pisces maris qui
ꝑ ambulant semitas maris. Qui
ꝑ nimiã euriositatem ñ contem¬
plantes celestia. inter huiꝰ scłi flu¬
ctus ꝑutant se consequi uitã eter
De beatitudine incipit hoc ẽ de
laude. & in laude terminat᷑. Hoc
filii p̃s dauid.
Nicet aquila ꝑ abseonditis filii
adolescentiam filii posuerit. tam̃
sciendum in hebreo haberi ꝓ morte
filii. Deniq & symmachus inhunc
modum transtulit. ꝑuictoria de
morte filii. Totus igitur psalmꝰ ꝑ
nis celare uoluerunt. ne a gentib
illo tempore facile noseeretur. Hie¬
ta s manifesta & mala fuerunt ꝯtra
pat᷑rem. s hoc de unigenito di ꝑ atͥs
intelligit᷑. Seimus duos aduentus:
primũ & secundũ. In pͥmo aduentu
& manifestus & occultus uenit. Ma¬
nifestus uenit carne. occultus diui¬
nitate. & inscdo aduentu & occultus
& manifestus ueniet. Occultus. qr

Expanded text:
ti homines. Volucres coeli. Qui ti homines. Volucres coeli. Qui per superbiam, iniquitatem in excelso loquuntur. Et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Qui per nimiam curiositatem non contemplantes coelestia: inter hujus saeculi fluctus putant esse vi beatitudine incipit, vel de laude et in laudem terminatur. Hoc filii, psalmus David. Licet Aquila pro absconditis filii, adolescentiam filii posuerit: tamen sciendum in Hebraeo haberi, pro morte filii. Denique et Symmachus in hunc modum transtulit, pro victoria de morte filii. Totus igitur psalmus per nis celare voluerunt, ne a gentibus illo tempore facile nosceretur. Hita, sed manifesta et mala fuerunt contra patrem: sed hoc de Unigenito Dei patris intelligitur. Scimus duos adventus, primum et secundum. In primo adventu, et manifestus et occultus venit. Manifestus carne, et occultus divinitate. Et in secundo adventu, et occultus et manifestus veniet. Occultus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitoꝵ rudes ocłi. Lunam &
stellas quȩ tu fundasti. E cclam
uel doctores eius. Quid est ho¬
mo qd memor es eius: Quale me¬
ritum stat hominis: ut memor
factus eiꝰ. ꝓ eius redemptione susci¬
pias carnẽm: Eut silius homi¬
nis qm̃ uisitas eum: Filius di factꝰ
est filius hominis. id ÷ filiꝰ uirginis
mariȩ. qui uisitauit corpus hu¬
militatis nr̃e qđ assumere ẽ dig¬
natus. Oiuorasti eum paulominꝰ
ab angłis. In hebreo ꝓ eo qđ est ab
angłis qui dicunt᷑ malachim. dm̃
habet. hoc est heloim. Hunc locu
nasti eũ. Gła cum in eiꝰ descensu
inferi claruerunt. honore eũ ui¬
eit inortem. corona cũ circunda
scõꝵ choro triumphans rediit ex
inferno. Et constitiusti eũ suꝑ oĩa
icta ꝓpter eũ qui illa sibi subiecit.
Omnia subiecisti sub pedib eiꝰ. cũ
ascenderet celos. Oues & boues
ulniuersas. Animas scõꝵe fructũ
in nocentie oꝑantes. Insuꝑ &
pecora campi. inferiores meri¬

Expanded text:
peritorum rudes oculi. Lunam et peritorum rudes oculi. Lunam et stellas quae tu fundasti: Ecclesiam, vel doctores ejus. Quid est homo quod memor es ejus? Quale meritum stat hominis, ut memor ejus factus, pro ejus redemptione suscipias carnem. Aut Filius hominis, quoniam visitas eum. Filius Dei, factus est Filius hominis: id est, Filius virginis Mariae: qui visitatavit corpus humilitatis nm paulo minus ab angelis. In Hebraeo pro eo quod est, ab angelis, qui dicuntur MALACHIM, Deum habet, hoc est ELOHIM. Hunc locumnasti eum. Gloria cum in ejus descensu inferi claruerunt; honore cum vicit mortem; corona, cum circumdatus sanctorum choro, triumphans rediit ex inferno. Et constituisti eum super jecta praeter eum qui illa sibi subjecit. Omnia subjecisti pedibus ejus. Cum ascenderet ad coelos. Oves et boves universas. Animas sanctas, fructum innocentiae operantes. Insuper et pecora campi. Inferioris meri
Abbreviated transcription (Latin):
mo factus es. qđ mortuus. qđ sur¬
rex isti: incunctis gentib ẽ urilga¬
tum. Qm̃ eleuata ẽ magnificen¬
tia tua suꝑ celos. Qđ post resurre¬
ctionem celos cũ trium pho głe
scendisti. Ex ore infantium & la¬
ctentium ꝑfecisti laudem. Licet
ta sut que dñi laudem contine
ant. tam̃ hunc uersiculũ in eu¬
angelio cõpletum dñs ipse esse de¬
clarat. clamantib pueris. osan¬
na filio dauid. Propter inimicos
tuos. Ad confusionem iudeoꝵ. Ut
destruas in inicũ & ultorem. Here¬
ticum. qui cũ nequitia sua impu¬
gnat eccłam. defendere eam tamen
assimulat. Qm̃ uidebo celos tuos o¬
ꝑa digitoꝵe. tuoꝵ. Celos script᷑as
intelligimꝰ sc̃ãs. quȩ ꝑd̃ĩ digitum hoc
los tuos oꝑa digitoꝵ tuoꝵ. Qui se
uisurũ esse ꝓmittit. needum in p̃senti
iudet. Uidebo inquit. Tunc enĩ etiã
rationẽ oꝑis eius cursumq cognoseam.¬
qm̃ aliter uidet gubernator nauim.¬
aliter medicus egro tantem
aliter picturã pictor. quã un¬

Expanded text:
mo factus es, quod mortuus, quod resurrexisti, in cunctis gentibus est vulgauoniam elevata est magnificentia tua super coelos. Quod post resurrectionem coelos cum triumpho gloriae conscendisti. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem. Licetta sint quae Domini contineant laudem: tamen hunc versiculum in Evangelio completum ipse Dominus esse declarat, clamantibus pueris: Osanna filio David . Propter inimicos tuos. Ad confusionem Judaeorum. Ut destruas inimicum et ultorem, Haereticum, qui cum nequitia sua impugnat Ecclesiam, defendere eam tamen assimulat. Quoniam videbo coelos opera digitorum tuorum. Coelos Scripturas intelligimus sanctas: quae per Dei digitum, hoclos opera digitorum tuorum. Qui se visurum esse promittit, necdum praesentem videt. Videbo, inquit. Tunc enim etiam rationem operis ejus cursumque cognoscam. Aliter videt gubernator navimaliter medicus aegrotantem, aliter picturam pictor, quam im
Abbreviated transcription (Latin):
Ioquebatur ad euam. qm̃ totus ter¬
re heret. Ce tera anunalia licet am¬
bulent interra. tam̃ ñomne corpus
in derra iacens habent. Licet habe¬
ant pedes in terra. tam̃ aliam ꝑ ar¬
tem eorporis sursum habent. Cete¬
rum diabolus hoc ẽ serpens & coluber
antiquus. sedm pͥsaiam totus in terra
ẽ. & caput & reliquu corpus equale
habet. Reuertetur dolor eius in ca¬
put eiꝰ. & in uerticẽ ipsiꝰ iniquitas eꝰ
descendet. Uide quid dicat. & in ca¬
put eiꝰ. & in uerticem caꝑitis. Cum
autẽ iniquitas caꝑut premit &
li : Iste finis diaboli. Reuertetur
dolor eiꝰ incaput eius. & in uerti¬
cem iꝑsius iniquitas eius descen¬
det. Confitebor dño seđm iu
stitiam eiꝰ. ꝗͥ ñ ꝑmisit tim̃tes
se disꝑdi. Et psallam nomini
dñi altissimi. qui nos a lam̃tis
tristicie in gaudia sempiterna

Expanded text:
loquebatur ad Evam: quoniam totus terloquebatur ad Evam: quoniam totus terrae haeret. Caetera animalia licet ambulent in terra , tamen non omne corpus in terra jacens habent: licet habeant pedes in terra, tamen aliam partem corporis sursum habent. Caeterum diabolus, hoc est, serpens et coluber antiquus, secundum Isaiam totus in terra est : et caput et reliquum corpus aequale habet. Revertetur dolor ejus in caput ejus et in verticem ipsius iniquitas ejus descendet. Vide quid dicat: et in caput ejus, et in verticem capitis. Cum autem iniquitas caput premit, eli? Iste finis diaboli. Revertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ipsius iniquitas ejus descendet. Confitebor Domino secundum justitiam ejus. Qui non permisit timentes se disperdi. Et psallam nomini Domini altissimi. Qui nos a lamentis tristitiae, in gaudia sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
corda & renes d̾s. iustum adiutori¬
um meũ. in hebreo itascriptum est.
scrutans corda & renes ds iustus.
ut ꝑ ostea consequat᷑. adiutoriũ
meum a dño quisaluos facit rectos
corde. Numquid irascit᷑ ꝑ singu¬
los dies: Melius ꝑ hoc in hebreo
habetͣ. comminatur in omi die:
qđ aquila quoq transtulit. Pul¬
chre autẽ dixit comminans & in¬
frendens in omi die. Qui enĩ ꝑ¬
pter patientiam suã ita delicsa
non ꝑunit quasi iratus & cõmi¬
natus ñsit. diem ultionis expectat.
ut metu corrigat delinquentẽ.
Exequam᷑ ordinẽ. Conuertetur
dolor eiꝰ incaput eius. & in uer¬
altũ lapidem & ñ sit cautus. & la¬
pisuenerit in caput eiꝰ. suo uulne¬
re uulnerat᷑. sic & diabolus oeci¬
ditͣ sua suꝑbia exaltat᷑ & eorru¬
it. Modo exaltare uult caput &
ñ potest. Qm̃ conuertit᷑ dolor eiꝰ in
caput eiꝰ. & deprimit illũ. Diabo¬
lus seđm regłam seript᷑aꝵ lectus ẽ in
genesi. Iꝑse ẽ coluber ipse serpensqui

Expanded text:
corda et renes Deus, justum adjutorium meum a Deo: in Hebraeo ita scriptum est: Scrutans corda et renes Deus justus: ut postea consequatur: Adjutorium meum a Deo, qui salvos facit rectos corde. Numquid irascetur per singulos dies? Melius pro hoc in Hebraeo habetur: Comminatur in omni die, quod Aquila quoque transtulit. Et pulchre ait: Comminans et infrindens in omni die. Qui enim propter patientiam suam ita delicta non punit: quasi iratus et comminatus, diem ultionis exspectat, ut metu corrigat delinquentem. Exsequamur ordinem. Convertetur dolor ejus in caput ejus, etc. Qulapidem, et non sit cautus, et lapis venerit in caput ejus, suo vulnere vulneratur: sic et diabolus occiditur sua superbia, exaltatur, et corruit. Modo exaltare vult caput, et non potest: quoniam convertetur dolor ejus in caput ejus, et deprimet illum. Diabolus secundum regulam Scripturarum lectus est in Genesi; ipse est coluber, ipse serpens, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ne dñs nr̃. Prius nom̃ dñi a
pud hebreos quatuor lutera¬
dĩ uocabulum sonat. & legi pot̃
effabile opinant᷑. Sc dm uͦ auo¬
Nai. omniũ cõmune ẽ. qđ sepe

Expanded text:
 noster. Prius nomen Domini apud Hebraeos quatuor litteraDei vocabulum sonat: et legi potest effabile opinantur. Secundum vero ADONAI, omnium commune
Abbreviated transcription (Latin):
neam quam fecit. In fouea enĩ
mortis quã patefecerat iꝑse
prior ꝑiit. sieut de arrio seri¬
ptum est. Hoc ẽ. nisi conuersi
fueritis. Nisi egeritis penitenti¬
am. semꝑ di abolus paratũ h abet
arcũ. emittit sagittas quib uoss
ꝑcutiat. Quoꝵ enĩ cordã ar¬
dent libidine. uitiis & passionib.
isti uicti sunt a diabolo. Sagit¬
tas suas ardentib effecit. Pulchre
sagutis ipsus. Et quoꝵ eũq coꝵ¬
da ardere uiderit. illos ꝑeutit.
Dicit enĩ apłs ardentes habere
diabolum sagitas. E ece partu¬
rit inustitiam. concepit dolo¬
rem & ꝑepit iniquitatem. Di¬
abolus sic concipit. sic parturit.
sic nutrit. sic exaltat. Lacum a¬
ꝑuit & effodit eũ. & meidit in
foueam quã fecit. Diabolus ipse¬

Expanded text:
a enim mortis quam patefecerat, ipse prior periit: sicut de Ario scriptum est: hoc est, nisi conversi fueritis, nisi egeritis poenitentiam, semper diabolus paratum habet arcum, emittit sagittas, quibus nos percutiat. Quorum enim corda ardent libidine, vitiis, et passionibus: isti victi sunt a diabolo. Sagittas suas ardentibus effecit. Pulchre sagittis ipsius: sed quorumcumque corda ardere viderit, illos percutit. Dicit enim Apostolus ardentes habere diabolum sagittas . Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Diabolus sic concipit, sic parturit, sic nutrit, sic exaltat. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit. Diabolus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bit te. Hoc nos dicimus. hocereden¬
tes loquim᷑. Semꝑ enĩ ꝑsone mutas¬
tur inpsalmis. Multum est nẽ si ueli¬
mus dicere. in quot quantȩ ꝑsonȩ
mutant᷑. Exurge dñe d̾s m̃s in
p̃cepto qđ mandasti. Hoc nos dm̃s
ꝑnob̃ passus es. erueifixus es. exur¬
ge & salua nos. Propt̾ea exurge. ut
eredat in te plurima mulcitudo.
Cum enĩ exurrexeris. qͥd aliud ce p̃¬
camur: Reuertere ad ꝑatrem.
Et ꝓpter hanc in altũ regredere
mor s tiuis es. ꝓ nobis mortuus es.
Qđ resur rexisti. nobis resurrexisti.
Qđ ascendisti ad patrẽ. nob̃ ascendisti.
Et ꝓpter hanc in altũ regredere. Ne¬
mo ascendit in celum. nisi qui de cȩ¬
lo descendit. filiꝰ hominis qui ẽ in
celis. Iudica me dñe sedm iustitiã

Expanded text:
i, etc. Hoc nos dicimus: hoc credentes loquimur. Semper enim personae mutantur in Psalmis. Multum est nunc si velimus dicere in quot, quantae personae mutentur. Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: hoc nos dicimus, pro nobis passus es, crucifixus es; exsurge, et salva nos. Propterea exsurge, ut credat in te plurima multitudo. Cum ergo exsurrexeris, quid aliud deprecamur, nisi revertere ad patrem? Et propter hanc in altum regredere. mortuus es, pro nobis mortuus es: quod resurrexisti, nobis resurrexisti, quod ascendisti ad Patrem, nobis ascendisti. Et propter hanc in altum regredere. Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, filius hominis, qui est in coelis. Judica me, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
uissima inimica destructa ẽ mors
Et coneulcet in terra uitã meam.
quit inimicis meis mala ꝑ malis red
didi. ñ resurgam. E xuirge dñe in
ira tua. Qui iam te ñsenserunt ꝑ
bñficia. sentiant ꝑ iracundiam. Ex
altare infinib inimicoꝵ meoꝵ. Pro
inimicis rogat᷑. ut in inimicoꝵ finib
exaltet᷑. Cum enĩ inunici esse cessaue¬
rint. tc̃ tu dñe extaltaberis in eis.

Expanded text:
imae inimica destructa est mors. Et conculcet in terra vitam meam. quit, inimicis meis mala reddidi pro malis, non resurgam. Exsurge, Domine, in ira tua. Quoniam te non senserunt per beneficia, sentiant per iracundiam. Et exaltare in finibus inimicorum meorum. Pro inimicis rogat, ut in inimicorum finibus exaltetur. Cum inimici esse cessaverint, tunc tu, Domine, exaltaberis in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sona saulis interp̃tari potest. Cete
ethi opem. ñ alium nisi diabo¬
lum interp̃tari. querit᷑ iste chu¬
si quomͦ filiꝰ sit iemini. quomͦ dia¬
bolus ethiops filiꝰ sit dextere. Qđ
ethiops uitio suo ẽ. qđ filuis de¬
Ytere est ereatus a do. Recte de
isto dicit᷑. neqñ rapiat ut leo ani¬
mã meam. Aduersariꝰ nr diabo¬
lus quasi leo rugiens querit quẽ

Expanded text:
test. CaeteAethiopem non alium, nisi diabolum interpretamur. Quaeritur, iste Chusi quomodo filius sit Jemini: quomodo diabolus Aethiops filius est dextrae? Quod Aethiops, vitio suo est: quod filius dextrae est, creatus a Deo: recte de isto dicitur: Ne quando rapiat ut leo animam meam. Adversarius noster diabolus quasi leo rugiens, circuit qu
Abbreviated transcription (Latin):
uii ingladio meo. ñ sꝑaui inuir.¬
tute mea. ssꝑaui in auxilio tuo
equando rapiat ut leo anunã mȩ
am. Hoc conuenit sauli: absalon ñ
conuenit. Quomͦ enĩ poterat absa¬
lon leonẽ uocare: de quo dicit. par¬
cite puero absalonꝰ Si ibi puerũ il¬
lum uocat. & quasi infantulũ & ig¬
norantem: quomͦ hic leonẽ uocat :

Expanded text:
ravi in gladio meo: non speravi in virtute mea; sed speravi in auxilio tuo. Ne quando rapiat ut leo animam meam, etc. Hoc convenit Sauli, Abessalon non convenit. Quomodo enim poterat Abessalon leonem vocare, de quo dicit: Parcite puero meo Abessalon? Si ibi illum puerum vocat, et quasi infantulum et ignorantem: quomodo hic leon
Abbreviated transcription (Latin):
fuero cominoratꝰ. Confundant᷑
suꝑbi qr inuiste iniquitatẽ feceit̃
inme. Confundant᷑ inpeccatis suiᷤ:
ꝙ cognoscant se inique egiss e. ad¬
u̾sꝰ uistum. Ego autͣ erercebor
inmandatis tuis: ostendẽs eis.
quȩ oporteat agere. Ego aut̃. Uox
eccłiȩ. Erercebor in mandatis tuis.
Dum isti supͣdicti sic fecerunt: ego
autͣ intius p̾ceptis ibi me ererc̃e¬
bar. C onuertant᷑ mͥ timentes
te: & qͥ nouerunt testimonia tua.
heͣ. ut me docente. cognoscentes
ea: adce conuersi fiant. Fiat cor
meũ immacłatũ iniustifi¬
cationib tuis: ut nͣ confun dar.
E qr de corde ꝓcedit numeros:¬
tas uiciorum. Sic̃ dnͣs ait in eu¬
głio. ideo ꝓpħa se immaculatu
fieri poscit indi uistificationib:
ut eũ iniuidicio daͬpnatoris sen¬
tentia nͣ confundat. S & nos op¬
pͥm̾e debemus uarias cogitati

Expanded text:
ommutatus. Confundantur superbi, quia injuste iniquitatem fecerunt in me. Confundantur in peccatis suis, et cognoscant se inique gessisse adversus justum. Ego autem exercebor in mandatis tuis. Ostendens eis quae oporteat agere. Ego autem. Vox Ecclesiae. Exercebor in mandatis tuis. Dum isti supradicti sic fecerunt: ego in tuis praeceptis ibi me exerceo. Convertentur mihi timentes te, et qui noverunt testimonia tua. Hoc est ut, me docente, cognoscentes ea ad te conversi fiant. Fiat cor meum immaculatum in justificationibus tuis, ut non confundar. Et quia de corde procedit numerositas vitiorum, sicut Dominus ait in Evangelio: ideo propheta immaculatum se fieri poscit in Dei justificationibus, ut eum in judicio damnationis sententia non confundat . Sic et nos premere debem
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Magnũ eͣ enim.
ut se hõ intelligat manu diͣ fc̃m.
plas matũq ad eiꝰ imagine̾ ẽẽ coͣ¬
positum. Quod si cognouerit
scientiam posc̾e̾ debo. ut man¬
data eiꝰ intelligat. atq custodiat:
ne recedens ab eis. qͥ fuit imago
iudebunt me. & lecabunt᷑. Uor ec
d̃e. Hoc ẽ ut illi qui dmͣ timent
uideant siuͣ intellecꝰtum. ꝙ leti¬
ciam habeant. qr eccłia quando
uid& alios mandata dĩ obseruare.
magnam leticiam habet : postea¬
in inuice̾ sic letabunt᷑: & hic ꝙ in
futuro. Quia inuerbo tuo sꝑo.¬
ideͣ in xꝑo habeo spẽ. Tognoui
dnͣe qr equitas iudicia tua: & ur
tas tua est: ut peocatores ꝓ delic
humilies. aꝓsꝑitatib suis. Ergo
qui me humiliasti ut corrigeres

Expanded text:
tua. Magnum est enim ut se homo intelligat manu Dei factum plasmatumque, et ad ejus imaginem esse compositum. Quod si cognoverit, scientiam poscere debet, ut mandata ejus intelligat atque custodiat; ne recedens ab eis, qui fuit imago videbunt me, et laetabuntur. Vox Ehoc est, ut illi qui Deum timent, videant suum intellectum, et laetitiam habeant: quia Ecclesia quando videt alios mandata Dei observare, magnam laetitiam habet. Postea invicem sic laetabuntur, et hic, et in futuro. Quia in verbo tuo sChristo habeo spem. Cognovi, Domine, quia aequitas judicia tua et in tas tua est, ut peccatores arguas phumilies a prosperitatibus suis. Ergo quia me humiliasti, ut corrigeres:
Abbreviated transcription (Latin):
cie terrȩ. Puliuis licet terra sit. tñ de si¬
uit esse terra. Tam infelix erit imꝑiꝰ. ut
ne terrenꝰ quidẽ sit puluis. Uidetur qͥ¬
dem habere substantiã. s habet suam
substantiã. Nichil habet solidũ. s qđ
habet adpenam habet. Huc illuc ꝙ
disꝑgit᷑. nũquã m uno loco ẽ. Quocũq
uentus traxerit. illuc eiꝰ impetus dirigit᷑.
Sic & imꝑiꝰ qui semel dm̃ negauerit. quo¬
cũq illum aura diaboli traxerit. illue
errore ꝑducit᷑. Ideo ñ resurgunt un¬
pii in uidicio. Non qr ñ resurgunt. s qr¬
dicatum ẽ. Neq peccatores in consilio ui¬
stoꝵ. Si ñ resurgunt peccatores iN
consilio iustoꝵ. diuersa ẽ ꝑecc̃õꝵ in¬
stoꝵ q resurrectio. Quia cognoscit
uiam iustoꝵ. Nichil aliud eognoseit
dñs. nͥ qđ notitia eiꝰ dignũ est. Cogno¬
sc it quippe dñs eos qui eiꝰ sunt. & si
qͥs nescit nesciet᷑. & ad peccatores đi

Expanded text:
cie terrae. Pulvis licet de terra sit, tamen desicie terrae. Pulvis licet de terra sit, tamen desinit esse terra. Tam infelix erit impius, ut nec terrenus quidem sit pulvis. Videtur quidem habere terrae substantiam, sed habet suam substantiam: nihil habet solidum, sed quod habet, ad poenam habet. Huc illucque dispergitur, numquam in uno loco est, quocumque ventus traxerit, illuc ejus impetus dirigitur. Sic et impius, qui semel Deum negaverit, quocumque illum aura diaboli traxerit, illuc errore perducitur. Ideo non resurgunt impii in judicio: Non quia non resurgant, sed qaejudicatum est. Neque peccatores in concilio justorum. Si non resurgunt peccatores in concilio justorum, diversa est peccatorum justorumque resurrectio. Quia cognoscitviam justorum. Nihil aliud cognoscit Dominus, nisi quod notitia ejus dignum est. Cognoscit quippe Dominus eos qui ejus sunt: et si qui nescit, nescietur . Et ad peccatores dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑabunt᷑. ñ solũ de iosia s de nullo sc̃o¬
rum accipi potest. nͥ forte infut᷑o scło
Melius igitur de eo intelligimꝰ hoĩe.
qui a saluatore nr̃o assũptus ẽ atq sal¬
uatus. ñ quo aliũ assumpsisse aliũ assũ¬
ptum ẽẽ testemͣ. s quo unꝰ atq idem fi¬
liꝰ dĩ & filius hominis. qui añ scła uer¬
bum semꝑ fuit. iꝑse postea & carnem
dignatus est assumere. Non sic impii
nib ñ habet᷑. s ne iipsis quidẽ seꝑtua¬
guita inter pretib. Nam exempla ori¬
genis uicesar iense bibliotecha legens. tan
tum semel seriptũ repperi. Inter impiũ
& peccatorẽ. hoc interest. Qui impiꝰ est ne¬
gat dm̃. qui peccator est confitet᷑ & pes¬
eat. Sicut iustus cõparat᷑ ligno. sic impiꝰ
comꝑarat᷑ pulueri. Qͥ iustus ẽ ligno ꝑa¬
radisi cõparat᷑. qui autẽ. imꝑ iꝰ est pul¬
ueri cõparat᷑. Qaiẽ ꝓicit uentus a fa

Expanded text:
prosperabuntur, non solum de Josia, sed de nullo sanctoprosperabuntur, non solum de Josia, sed de nullo sanctorum accipi potest, nisi forte in futuro saeculo. Melius igitur de eo intelligimus homine, qui a Salvatore nostro assumptus est atque salvatus: non quo alium assumpsisse, alium assumptum esse testemur; sed quo unus atque idem Filius Dei et filius hominis, qui ante saecula Verbum semper fuit, ipse postea et carnem est dignatus assumere. Non sic impii,nibus non habetur: sed ne in ipsis quidem LXX interpretibus. Nam in exemplis Origenis in Caesariensi bibliotheca legens, semel tantum scriptum reperi. Inter impium et peccatorem hoc interest, qui impius est, negat Deum: qui peccator est, confitetur et peccat. Sicut justus vir comparatur ligno: sic impius comparatur pulveri. Qui justus est, ligno paradisi comparatur: qui autem impius est, pulveri compa
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑin di turtutẽ &disapientiã. hoc
est.xꝑm filiũd̃i. conformis utiq
sactus corpori glȩ eius. Quod fru¬
ctum suũ dabit in tempore suo. Labit
enĩ fructum ñ quocũq tẽpore s pre¬
scripto. illo scilicet eñ deuictis po¬
testatib pͥucipatib q tradiderit re¬
gnũ do ce patri. corformatus corpo¬
ri claritatissuȩ. Qđ̃ aute se arborem
dñs dici uoluit. ait. Facite arborem
honã. & fructum eiꝰ bonũ. Qđ lignũ
ita dixit. Si in ligno iuridi hȩe faci¬
unt. in arido qͥdfiet: Et folium eiꝰ
ñ decidet. uerba doetrinȩ q̃ ad salutẽ
gentib ꝓficiunt. iuxta illud apoca¬
lypsis. Et folia ligni huiꝰ ad sanitatẽ
gentiũ. E t omĩa quȩcũq faciet ꝓsꝑ¬
abunt᷑. Iudei hẽ psalmũ dictum ẽẽ esti¬
mant de iosia. qđ solus inter ꝓfanos ne¬
ges ñ abierit in consilio imꝑioꝵ. s se¬
cutussit legem di. Uerũ hoc qđ mo¬
do lectum ẽ. & omĩa quȩcũq faciet

Expanded text:
i virtutem, et Dei sapientiam , hoc est, Christo Filio Dei conformis utique factus corpori gloriae ejus. Quod fructum suum dabit in tempore suo. Dabit enim fructum non quocumque tempore, sed praescripto: illo scilicet cum devictis potestatibus principatibusque tradiderit regnum Deo Patri, conformatus claritati corporis sui. Quod autem se arborem Dominus dici voluit, ait: Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum . Quod lignum ita dixit: Si in viridi ligno hoc faciunt, in arido quid fiet . Et folium ejus non decidet. Verba doctrinae quae ad salutem gentibus proficiunt, juxta illud Apocalypsis: Et folia ligni hujus ad sanitatem gentium. Et omnia quaecumque feceabuntur . Judaei hunc psalmum dictum esse existimant de Josia: quod solus inter profanos reges non abierit in consilio impiorum, sed secutus sit legem Dei. Verum hoc quod modo lectum est, et omnia quaecumque faciet
Abbreviated transcription (Latin):
consilio impiorum.
Ouidam dicunt hunc
đprimꝰ sit ordinis sui habere pͥn¬
rinũ dicere ante quẽ nullussit.
liter. Apud hebreos & ꝑrimꝰ & seqs¬

Expanded text:
consilio impiorum. Quidam dicunt hunc quod primus sit, ordinis sui habere prinprimum dicere, ante quem nullus sit. Aliter: Apud Hebraeos, et primus e
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Denq qr a beatitudine. ceꝑ¬
t. in beatitudinẽ desinit dicens.
eati om̃s qui ꝯfidunt in eo. AliteR.
eatus uͥ qͥ ñ eogitauit nec fecit nec
ocuit mala. Aliter. Beatus qui ñ est
idaicꝰ qͥ ñ est gentilis & hereticus.
lliter. Tertullianꝰ in libro de spectacu¬
sasserit hẽ ꝑsalmũ & de ioseph pos
intelligi. qui corpꝰ dñi sepeliuit.
⁊de his qui adspectacła gentiũ ñ con¬
lenunt. Et inuia pecẽore ñ stetit.
Ion dixit & inuia percõꝵe ñ ambula

Expanded text:
batur. Denique quia a beatitudine coeperat, in beatitudine desinit, dicens: Beati omnes qui confidunt in eum. Aliter: Beatus qui non cogitavit, non fecit, non docuit mala. Aliter: Beatus qui non est Judaeus, gentilis, haereticus. Aliter: Tertullianus, in libro de Spectaculis, asserit hunc psalmum et de Joseph posse intelligi, qui corpus Domini sepelivit, et de his qui ad spectacula gentium non conveniunt. Et in via peccatorum non stetit. Non dixit, et in via peccatorum non ambula