comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis ipsoꝵ menbroꝵ obsequiũ: quia
ñ in eis regnat pecẽm ad obẽdiendũ
desid̃iis eius: nec exibent membra
sua arma iniquitatis pecc̃o: s exii¬
bent eadõ uiuo in bonis oꝑib. a aĩe
seruienti dõ uiuo: menbra corꝑalia
militare ad miror: respicio et ipsam
aĩam obẽdientẽ do. distribuentem
ao oꝑa actus sui: frenantem cupi¬
ditates. pellentem ignorantiam: ex¬
tendentẽ se ad omĩa asꝑa &e dura to¬
leranda: iusticiã ⁊ caritatẽ impen¬
dentem cet̾is. Miror & istas uittuteᷤᷤ
m aĩo: s adhic in loco tab̾naculi
ambulo. Transeo et hoc: et qmͣuis
admirabile sit tab̾nacłm. stupeo.
cum uenio ad domũ dĩ. Dũ mirat᷑
membra tab̾nacłi: ita ꝑductus est
ad domũ dĩ. Quandã dulcedinẽ
sequeñdo int̾iorem. nescio quã oc¬
cultam uoluptatẽ. tanꝗͣ de domo
cłi sonaret suauit̾ aliquõd orga¬
nũ. cũ ille ambularet in tab̾nacu¬
lo:audito quõdam int̾iore sono.

Expanded text:
eis ipsorum membrorum obsequium; quia eis ipsorum membrorum obsequium; quia non in eis regnat peccatum ad obediendum desideriis ejus, nec exhibent membra sua arma iniquitatis peccato, sed exhibent Deo vivo in bonis operibus: animae servienti Deo membra corporalia militare admiror . Respicio et ipsam animam obedientem Deo, distribuentem opera actus sui, frenantem cupiditates, pellentem ignorantiam, extendentem se ad omnia aspera et dura toleranda. Justitiam et caritatem impendentem caeteris. Miror et istas virtutes in animo, sed adhuc in loco tabernaculi ambulo. Transeo et haec, et quamvis admirabile sit tabernaculum, stupeo cum venio usque ad domum Dei. Dum miratur membra tabernaculi, ita perductus est ad domum Dei, quamdam dulcedinem sequendo interiorem, nescio quam occultam voluptatem: tamquam de domo Dei sonaret suaviter aliquod organum. Et cum ille ambularet in tabernaculo, audito quodam interiore sono,
Abbreviated transcription (Latin):
Meditatꝰ sum inquisitionẽ di mei fet
ꝑ ea que facta sunt inuisilia dłi mei
cupiens intellecta conspicere. effudi
suꝑ me aĩam meam: et iam ñ restant
que tangam. nͥ dm meũ. Ibi eñĩ domꝰ
di mei suꝑ animã meam: ibi habitat.
inde me ꝓspicit : inde me creauit. in¬
de megub̾nat: inde mͥconsulit. iñde
me expectat: inde me uocat. iñde me
dirigit: inde me ducit. inde me p̃dri¬
cit. Ille enim qui ħt altissimã insecce¬
to domũ: ħt etiam int̾ra tab̾nacłm
huc ꝑegrina. S inquirendꝰ est qui
intabernacło inuenit᷑: qua uia ꝑue¬
nit᷑ ad domũ. Et enim cũ effunde¬
rem suꝑ me aĩam meam. ad attinge¬
dũ d̃m meũ: quare hoc feci. Qm̃ in
grediar in locum tab̃nacłi. Namex¬
tra locũ tabernacłi errabo: quereis
d̃m meum. Qm̃ ingrediar inlocũ
mũ dĩ. Eoce qnͣta ad miror intaber¬
nacło. Tab̾nacłm enĩ di mei int̾ra
homines sunt fideles. Admiror in

Expanded text:
Meditatus sum tamen inquisitionem Dei mei, et Meditatus sum tamen inquisitionem Dei mei, et per ea quae facta sunt, invisibilia Dei mei cupiens intellecta conspicere , effudi super me animam 200 meam. Et non jam restant quae tangam, nisi Deum meum. Ibi enim domus Dei mei super animam inde me prospicit, inde me creavit, inde me gubernat, inde mihi consulit, inde me excitat, inde me vocat, inde me dirigit, inde me ducit, inde me perducit. 9. Ille enim qui habet altissimam in secreto domum, habet etiam in terra tabernaculum. huc peregrina. Sed inquirendus est qui in tabernaculo invenitur, via qua pervenitur ad domum. Etenim cum effunderem super me animam meam, ad attingendum Deum meum, quare hoc feci? Quoniam ingrediar in locum tabernaculi. Nam extra locum tabernaculi errabo quaerens Deum meum. Quoniam ingrernaculo. Ecce quanta admiror in tabernaculo! Tabernaculum enim Dei in terra, homines sunt fideles: admiror in
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ iste qd̾ ds est : de quoilli ñ insultert.
qui dicunt. ubi ẽ ds̃ tuus. Aliqͣm que¬
rit incomutabilem ueritatẽ: sine
defectu sub̃ȩ. Non est talis ipse animꝰ.
Deficit. ꝓficit. nouit. ignorat: memi¬
nit. obliuiscit᷑ : mͦ illũd uult. mͦ ñ
uult. Ista mutabilitas: ñ cadit inde¬
um. Si dixero mutabilis ẽ ds: insul¬
tabunt mͥ qui dicunt. ubi est ds̾ tu
us. Querens gͦ dm meũ in reb uisi¬
bilib ec ñ inueniens : querens eiꝰ
subam in me ipso qͣi tale aliquĩo sit.
et qualis egosum. neq inueniens.
quero aliquid suꝑ aĩam meã: et esse
sentio dm meum. Ergo ut eũ tange¬
rem hec recordatꝰ sum: et effũdi in
me aĩam meam. Qñ aĩa mea contus¬
mea suꝑse ipsam effundet seͦ. Sie¬
nĩ inse ipsa remaneret. nicħ aliũd
ꝗͣ se uid̾et: et cũ se uid̾et. ñ utiq dñm
suum uideret. Dicant nc̃ insultato
nocte lacrimas meas. Dicant illi ad¬
buc ubi ẽ cłs tuus: quero ego dm me¬
terrestri. siue in celesti: e inuenio.

Expanded text:
ultent qui dicunt: Ubi est Deus tuus? Aliquam quaerit incommutabilem veritatem, sine defectu substantiam. Non est talis ipse animus: deficit, proficit; novit, ignorat; meminit, obliviscitur; modo illud vult, modo non vult. Ista mutabilitas non cadit in Deum. Si dixero, Mutabilis est Deus, insultabunt mihi qui dicunt: Ubi est Deus tuus? Quaerens ergo Deum meum in rebus visibilibus, et non inveniens: quaerens ejus substantiam in meipso, quasi aliquid sit, et qualis ego sum, neque inveniens: quaero aliquid super animam meam, et ecce sentio Deum meum. Ergo ut eum tangerem, 5. Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam. Quando anima mea continmea super seipsam effunderetur? Si enim in seipsa remaneret, nihil aliud quam se videret: et cum se videret, non utique Deum suum videret. Dicant jam insultatornocte lacrymas meas. Dicant illi adhuc, Ubi est Deus tuus? quaero ego Deum meterrestri, sive in caelesti: et non invenio.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ humanũ : mͦ insultent. mͦ ca¬
put agitent: immo iam caput fi
nandũ: quẽ ad modũ mẽdicus egrotũ.
Et confirmastime: dando immorta¬
litatem. ⁊ impassibilitatẽ: in conspec¬
tu tuo: in maiestate. in duunitate
tua: in et̾nũ: quia xp̃c resurgens ex
mortiis iam ñ moritur ͤ mors illi

Expanded text:
genus humanum: modo insultent, modo cagenus humanum: modo insultent, modo caput agitent, imo jam caput fignandum, quemadmodum medicus aegrotum. Et confirmasti me, Dando immortalitatem et impassibilitatem. In conspectu tuo. In majestate et divinitate tua. In aeternum. Quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me: qͣi me suiꝑato. Quia gauisi
sunt uidei. qñ uiderunt xp̃m cru¬
cifixũ : implesse se arbitrati sunt uo¬
luntatem nocendi: effecto fructu
seuicie. uiderunt xp̃m in cruce pen¬
dentẽ ÷ mouerunt caput: dicentes.
sifiliꝰ di es. descende de cruce. Non
descendebat qui pot̾at: ñ potentiã
demonstrabat: spacientiam doce¬
bat. Si enim hoc illis dicentib de ery¬
cẽ descendet : his qͣi insultantib ces¬
sisse uicłetur: et uictus. obꝓbria to¬
lerare ñ posse credẽtur. M agis man¬
sit in cruce illis uisultantib: ficus.
illis nutantib. Icło enĩ caput agi¬
tabant: quia capiti ñ herebant.
Doeuit nos plane pacientiam. Nã
qd̾ est fortiꝰ fecit: qui noluit fac̾e qͦd
iudei ꝓuocabant. Nulto ẽ eñi poter¬
tius de sepulero surgere: ꝗͣ de cruce
descendere. Qm̃ ñ gaudebit inimicꝰ
meus suꝑme. Gauisi sunt gͦ: s re¬
surrexit xp̃e: glorificatꝰ est xp̃c. Hi
dent mͦ in nomine ipsius conu̾ti

Expanded text:
stino me superato. Quia gavisi sunt Judaei, quando viderunt Christum crucifixum. Implesse se arbitrati sunt voluntatem nocendi, effecto fructu saevitiae. Viderunt Christum in cruce pendentem, moverunt caput, dicentes: Si Filius Dei es, descende de cruce . Non descendebat, qui poterat. Non impotentiam demonstrabat, sed patientiam docebat. Si enim haec illis dicentibus, de cruce descenderet, his quasi insultantibus cessisse videretur, et victus, opprobria tolerare non potuisse crederetur. Magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nutantibus. Ideo enim caput agitabant, quia capiti non haerebant. Docuit nos plane patientiam. Nam quod est fortius, fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Gavisi sunt ergo, sed resudent modo in nomine ejus converti
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iudicanti se iniuste. Tanꝗͣ oius
ad occisionem ductus est: et sicut agnꝰ
coram tondente se. ñ aꝑuit os suum.
Recte gͦ ait. me aut̃ ꝑꝑ innocentiam
suscepisti: et ido merito confirmatꝰ
est in et̾num. Hoc fecit. hoc docuit ⁊
hanc eiꝰ innocentiã ꝓut possumꝰ i
mitem᷑ ut ñ regnet in nob̾ peccatũ:
uit cũ capite nr̃o suscipi a do patre.
et confirmari meream᷑ in eternũ.
Et ne ingrati simꝰ agamꝰ ei gr̃as pro
tantis suis beneficiis: et doto corde.
tota deuotione. dicamꝰ qd subditur.
Benedictus dñs ds isrł. Inde sit bene¬
dictꝰ ⁊ laudatus. tanꝗͣ dñator ⁊ crea¬
dor isił. idest iudentium eũ ꝑ fidem.
et crẽdentiũ iudere illum ꝑsꝑẽmͭ
qui intelligunt filiũ eiꝰ dm ẽẽ ⁊ ho¬
minẽ: et istabenedictio incipiat ab
hoc scło. et duret
subsecutiuu. Fi¬
at. fiat.
Hic habetur in
hebreo:
uerbi re¬
plicatio: indisso¬
lubilem
sig̾cat confirma¬
tionẽ. Qua
uerbi repecicione ipse dñs usus est

Expanded text:
em judicanti se injuste . Tamquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, non aperuit os suum . Recte ergo ait, Me autem propter innocentiam suscepisti, et ideo merito confirmatus est in aeternum. Hoc fecit, hoc docuit, hanc ejus innocentiam prout possumus, 196 imitemur: ut non regnet in nobis peccatum , ut cum capite nostro suscipi a Deo Patre et confirmari mereamur in aeternum. Et ne ingrati simus, agamus ei gratias pro tantis suis beneficiis, et toto corde, tota devotione dicamus quod subditur: Benedictus Dominus Deus Israel. Inde sit benedictus et laudatus, tamquam dominator, creator Israel, idest videntium eum per fidem, et credentium videre eum per speciem: qui intelligunt Filium ejus Deum esse et hominem. Et ista benedictio incipiat ab hoc saeculo, et duret subsecutivum. Fiat, fiat. Hic habetur in Hebraeo, verbi replicatio indissolubilem significat confirmationem. Qua verbi repetitione ipse Dominus usus est
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ xp̃m supplantationẽ: qr m̃bra
eius a bono ꝓposito studuit ꝑuerso¬
suo exemplo supplantare. xp̃c tam̃
ñ se mͦ uindicat: s pacienter tolerat
et orat: infuto tam̃ mala que faci.¬
unt. nͥ mͦ resipuerint.malis est reddi¬
turꝰ. Et ido dicit. Tu aut̃ dne misere¬
re mei. ⁊ resuscita me: ⁊ retͥbuam eiᷤ:
ut hoc sit misereri. ut me amorte re¬
suscites: & recribuã eis infutt᷑o. Om̃s
ante tribunal xp̃i astabimꝰ. racionẽ
reddituri: & recepturi scdm qd̾ unuᷤ

Expanded text:
um 195 supplantationem, quia membra ejus a bono proposito studuit perverso exemplo suo supplantare. Christus tamen non se modo vindicat, sed patienter tolerat et orat. In futuro tamen mala quae faciunt, nisi modo resipuerint, malis est redditurus. Et ideo dicit: 11. Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, et retribuam eis. Ut hoc sit misereri, ut me a morte resuscites: et retribuam eis in futuro. Omnes ante tribunal Christi astabimus, rationem reddituri, et recep
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c suscipit᷑: susceptus ĩ et̾nũ con¬
firmat᷑. Ay¬
um: in¬
nocentia ẽ. hinc¬
in alio
psalmo quesi¬
tum est.
Quis ascendet
in montẽ
dñi: et continy¬
o adiunc¬
tũ est. In nocens
manib: et mundo corde. Ille inno¬
cens est: qui nec sͥ nec alt̾i nocet. At¬

Expanded text:
eptus in aeternum confirmatur. Atminum innocentia est. Hinc alio psalmo quaesitum est. Quis ascendet in montem Domini? Et continuo adjunctum est: Innocens manibus et mundo corde . Ille innocens est, qui nec sibi nocet,
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis fructus. Dicit quidã peni¬
tens: in alio psalmo. Dixi confiteber:
⁊tu remisisti impietatem pecc̃imei.
Accende ꝗͣ uelox est miscłia di̾: hõi
conficenti. Nõdum conficet᷑ : s deli¬
b̾atũ ħt incor̃de suo ut confiteatur:¬
& id̃o a pecc̃o mundat᷑. Hoc sig̾cat:
qd̃ dñs lepsis p̃cipit dicens. Ite et
ostendite uos sac̾dotib. Et cũ irent:
in uia sanati sunt. Publicanꝰ qͥd ait.
Ds̃ ꝓpitiꝰ estomͥ pecc̃ori. Descendit iu¬
stificat᷑. O beata confessio: qnͣti ꝑ te
mundant᷑ sanant᷑. iustificant᷑. Igit᷑
unꝰquisq nr̃m dicat humilit̾. dicat
lacͥmabilit̾ : dicat ex affectu. dicat
ex corde. ego dixi dne miserere mei:
sana aĩam meam quia peccaui tͥ.
Quid ẽ peccaui tͥ Peccaui cora te: uł
contͣ te. Quid ẽ peccaui tͥ: Racionẽ
tͥ redditurꝰ sum de pecc̃o. Taliã dict̃
amici conficendo: audiamꝰ qͥd dixe¬
runt inimnci errando. Inimici me¬
i dixerunt mala mͥ. hec u̾ba ꝓprie

Expanded text:
quidam poenitens in alio psalmo, Dixi, confitebor: et tu remisisti impietatem peccati mei . Attende quam velox est misericordia Dei homini confitenti. Nondum confitetur, sed deliberatum habet in corde suo ut confiteatur, ideo a peccato mundatur. Hoc significat, quod Dominus leprosis praecipit dicens: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et cum irent in via, sanati sunt . Publicanus quid ait? Deus propitius esto mihi peccatori. Descendit justificatus . O beata confessio! quanti per te mundantur, sanantur, justificantur? Igitur unusquisque nostrum dicat humiliter, dicat lachrymabiliter, dicat ex affectu, dicat ex corde: Ego dixi, Deus, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Quid est, Peccavi tibi? peccavi coram te, vel contra te. Quid est peccavi tibi? rationem tibi redditurus pro peccato. Talia dicunt amici confitendo. Audiamus quid dixerunt inimici errando. 6. Inimici mei dixerunt mala mihi. Haec verba proprie
Abbreviated transcription (Latin):
spuatione. De talib dicit apls. A no¬
bis exierunt: s ñ erant ex nob̾. Si¬
ue intꝰ suit siue foris. semꝑhoc lo¬
quunt᷑ qđ ꝑtinet ad uanitate: et
semꝑcongregant sͥ iniquitatẽ & dãp¬
nationem. Nulti sunt intꝰ corꝑe &
foris corde ÷ sicut de quibdã isrłitis
dicit᷑ : qr corde reuersi sunt in egyp¬
tum. Et alibi dicit quid̃a in psalmo.
Et cormeum dereliquit me. Quisqͥs
m̃te uagat᷑ et mania cogitat: ipse fo¬
ras egredit᷑. Si aut̃ id qd̃ miitile ⁊ ua¬
nũ est. cor nr̃m delectabilit̾ meditat᷑:
id ipsum & lingua nr̃alibent̾ loquit᷑.
uis scire de fr̃e : quale cor ħt: Attende
unde libentiꝰ & frequentiꝰ loquatur.
Exhabundantia enĩ cordis: os loquit᷑.
Etbonꝰ homo: de bono thesauro cordiᷤ

Expanded text:
ione. De talibus dicit Apostolus: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis . Sive intus sint, sive foris, semper hoc loquuntur, quod pertinet ad vanitatem, et semper congregant sibi iniquitatem et damnationem. Multi sunt intus corpore, et foris corde: sicut de quibusdam Israelitis dicitur, quia corde reversi sunt in Aegyptum . Et alibi dicit quidam in psalmo: Et cor meum dereliquit me . Quisquis mente vagatur et inania cogitat, ipse foras egreditur. Si autem id quod inutile et vanum est, cor nostrum delectabiliter meditatur, idipsum et lingua nostra libenter loquitur. Vis scire de fratre, quale cor habet? Attende unde libentius loquatur. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Et bonus homo de bono thesauro cordi
Abbreviated transcription (Latin):
effrenant᷑ in uerba malicie. Tales
fuerunt iude. Ii: adu̾sus dñm.
Postmodũ orat ꝓ eis: qui dicunt ei
euge euge. Designantur illi:quide¬
ridere solent religionẽ. & simplici¬
tatẽ iustoꝵ. Tales ẽ fuerunt: in paᷤ¬
sione xp̃i. Isti om̃s : in ipsius corꝑe
ꝑseuerant. Sicut aut̃ ñ se uindicauit
de illis dns. s ꝓillis orauit : sic nos ñ
debemꝰ de inimicis querere ultionem:

Expanded text:
effraenantur in verba malitiae. Tales effraenantur in verba malitiae. Tales fuerunt Judaei adversus Dominum . Postmodum orat pro eis, qui dicunt ei, Euge, Euge: designantur illi, qui deridere solent religionem et simplicitatem justorum. Tales etiam fuerunt in passione Christi. Isti omnes in ipsius corpore perseverant. Sicut autem non se vindicavit de illis Dominus, sed pro illis oravit : sic nos non debemus de in
Abbreviated transcription (Latin):
dicti in ignẽ eternũ. Yñde et subditur.
Auertant᷑ retrorsũ ⁊ reu̾eant᷑: qui uo¬
lunt mͥ mala. Retrorsum fiant ꝑ
humilitatẽ. qui erecti male erant ꝑ¬
suꝑbiã: & qui p̃ibant trahendo. oc¬
cidendo. seqnͣtur obediendo. Reu̾ean¬
tur &̃. idest timeant ⁊ honorent dm.
qui priꝰ blasphemabant:et couer¬
tant᷑ a mala uoluntate.qua me ꝑ¬
sequebant᷑. ferant confestim confu¬
sionẽ suã: ut cito redeant ad penit̃n¬
diam: qui dicunt mͥeuge euge: idẽ
bene bene. Irrisoria laus est.Inistis
li: qui aꝑta ꝑsecutione seruos dei co¬
nant᷑ occidere. Tales fuerunt illi.
qui cũ gladiis ⁊ fustib apprehender̃t
iħm: et qui posuerunt eum incru¬
ce.Deinde orat ꝓeis:qui uolunt ei
mala. Accipiendi sunt illi. qui ñdũ
ꝑsecunt᷑ aꝑte: s odiũ et inimicias
gestant incorde. Hii aliq̃ñ simulati¬
onib et callidis utunt᷑ argum̃tis: ad
decipiendũ eos quos oderunt. Aliq̃n

Expanded text:
dicti, in ignem aeternum . Unde et subditur: dicti, in ignem aeternum . Unde et subditur: Avertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Retrorsum fiant per humilitatem, qui erant erecti male per superbiam, et qui praeibant trahendo, occidendo, sequantur obediendo. Revereantur etiam, id est, timeant, et honorent Deum, qui prius blasphemabant: et sic convertantur a mala voluntate, qua me persequebantur. 16. Ferant confestim confusionem suam. Ut cito redeant ad poenitentiam: Qui dicunt mihi, Euge, euge. Id est, Bene, Bene: Irrisoria laus est. In istili, qui aperta persecutione servos Dei conantur occidere. Tales fuerunt illi, qui cum gladiis et fustibus apprehenderunt Jesum, et qui posuerunt eum in cruce . Deinde orat pro eis, qui volunt ei mala . Accipiendi sunt illi, qui nondum persequuntur aperte, sed odium et inimicitias gestant in corde: hi aliquando simulationibus et callidis utuntur argumentis, ad decipiendum eos quos oderunt; aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
en ex ñitis: s solo bnplacito suo.
sola gr̃a. solabonitate sua. iustifi¬
cat łs hominẽ. Niseret᷑ nob̃ puiᷤ
dñs. quia eisic placet: ñ qr noᷤ me¬
riumꝰ. Ido discipłis suis ait. Non
uos me elegistis:s ego elegi uos. Et
apłs. Grã dĩ sum. id qd̃ sum. Con¬
mendando gͦ grãm. humilit̾ dñm dep̃¬
catur: ut eũ eruat a tot et tantis que
p̃misit malis: ut miscditer respicies¬
do adiuuet inbonis. Deinde contͣ ꝑ¬
secutores dep̃cat᷑ dicens. Confundant᷑
et reuereantur simul: quiquerunt
aĩam meã. Quid reuereant᷑: Nel
testatem habuit ponendi aĩam suã:
et it̾m sum̃di eam. Illi aut̃ gauisi ft̃
cum posuit: confusi sunt cũ recepit.
Multi adhuc querunt corpꝰ xp̃i. et
querunt aĩas ꝑdere: qui ꝓfectoant
confundent᷑ m᷑. ut erubescant de ma¬
lis. & penitentiã agant. ⁊ tim̃tes re¬
u̾eant᷑: aut et̾nã confusionẽ postmo¬
dũ patientur. cũ dicet᷑ eis. ite male¬

Expanded text:
enim ex meritis, sed solo beneplacito suo , enim ex meritis, sed solo beneplacito suo , sola gratia, sola bonitate sua justificat Deus hominem. Miseretur nobis pius Dominus, quia ei sic placet, non quia nos meruimus. Ideo discipulis suis ait, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Et Apostolus, gratia Dei sum id quod sum . Commendando ergo gratiam, humiliter Dominum deprecatur, ut eum eruat a tot et tantis, quae praemisit malis, ut misericorditer respiciendo adjuvet in bonis. Deinde contra persecutores deprecatur, dicens: 15. Confundantur et revereantur simul, qui quaerunt animam meam. Quid revereantur, veltestatem habebat ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Illi autem gavisi sunt, cum posuit: confusi sunt, cum recepit. Multi adhuc quaerunt corpus Christi, et quaerunt animas perdere : qui profecto aut confundentur modo, ut erubescant de malis, et poenitentiam agant, et timentes revereantur: aut aeternam confusionem postmodum patientur, cum dicetur eis, Ite, male
Abbreviated transcription (Latin):
cĩdis. ñ mecharis. ñ facis furtũ. ñ di¬
cis falsũ destimoniũ: et cet̾a huiꝰ mͦi
grandia pecc̃a. Moles sunt iste pec̃¬
rũ. M agna p̃cauisti. De minutis
qͥd agis : Piecisti molem: uide ne ha¬
rena obruaris.S adhuc ualde gra¬
uiꝰ est: qd̾ subiungit. Et cor meũ dere¬
liquit me. Hoc est. iurtꝰ cordis mei de¬
fecit: et ñ est ĩdoneũ ad cognoscendũ
se. Quociens mente uagam᷑ foris. de¬
lectam᷑ terrenis. ꝓpria nr̃a stũdia re¬
linquimꝰ :atq mania ł agimꝰ. ł lo¬
quim᷑. ł cogitamꝰ : tociens cor nr̃m
derelinquit nos. Quociens ñ cogita¬
mꝰ dm. uł ea que ad utilitatẽ aĩaꝵ
ꝑtinent: totiens amittimꝰ cor nr̃m
Uñ quida sapiens ait. Quoẽq tẽpe
ñ cogitaueris dm: putatempꝰ illõ
amisisse. Congrue gͦ sequit᷑ hec or̃o:
qua dicit᷑. Complaceat tͥ dñe ut e¬
ruas me: dñe ad adiunandũ me
respice.Bene ait complaceat. Nõ

Expanded text:
cidis, non moecharis, non facis furtum, non dicidis, non moecharis, non facis furtum, non dicis falsum testimonium, et caetera hujusmodi grandia peccata: moles sunt istae peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Sed adhuc valde gravius est, quod subjungit: Et cor meum dereliquit me. Hoc est, virtus cordis mei defecit, et non est idoneum ad cognoscendum se. Quotiens mente vagamur foris, delectamur terrenis, propria nostra studia relinquimus: atque inania, vel agimus, vel loquimur, vel cogitamus: totiens cor nostrum derelinquit nos. Quotiens non cogitamus Deum, vel ea, quae ad utilitatem animarum pertinent: totiens amittimus cor nostrum. Unde, quidam sapiens ait, Quocunque tempore non cogitaveris Deum, puta illud amisisse. Congrue ergo sequitur haec oratio qua dicitur: 14. Complaceat tibi Deus, ut eruas me, Domine, ac adjuvanaum me respice. Bene ait, Complaceat: non
Abbreviated transcription (Latin):
la sunt qͥd habes qd̃ ñ accepisti. Rec¬
te gͦ ad huc subdit᷑. Compreheñde¬
runt me iniquitates meẽ: et ñ po¬
tui ut uĩderem. In tm̃ comp̃hen¬
dunt nos iniquitates nr̃e: ut etiã
siuelimꝰ euãdere sine adiutorio ñ
ualemꝰ. Hinc alibi psalmistã dicit.
funes pecc̃oꝵ circũplexi sunt me.
Uñde et postulat dicens. Conuerte
dñe captinitatẽ nrãm. Amissa eñz
ueritatis luce. in tantã cecitatẽ ue¬
nimꝰ : ut nosmetipsos ignoremꝰ. Ppe¬
tramꝰ mala: nec celerius dep̃heñdi
mꝰ. uł patrata. Exclusa ab interno
lumine aĩa:nilin se nͥtenebras in¬
uenit.Semet ipsam uidere ꝑdidit:
quia auctoris sui uisionẽ ꝯtẽpsit.
Ex amissione luminis: creuit multi¬
plicitaᷤᷤ mniquitatis. Io adiungit. Nul¬
tiplicate sunt suꝑcapillos capitis
mei. Capillos capitis: ad num̾i mul
los : Multo minꝰ pecc̃a num̾at: que ex¬
cẽdunt num̾um capilloꝵ. Iam ñ oc¬

Expanded text:
la sunt, quid habes quod non accepisti ? Recla sunt, quid habes quod non accepisti ? Recte ergo subditur: Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui, ut viderem. Intantum comprehendunt nos iniquitates nostrae, ut etiam si velimus evadere, sine adjutorio non valeamus. Hinc alibi Psalmista dicit: Funes peccatorum circumplexi sunt me . Unde et postulat dicens, Converte Domine captivitatem nostram . Amissa autem veritatis luce in tantam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa ab interno lumine anima nil in se nisi tenebras invenit. Semetipsam videre perdidit, quia auctoris sui visionem contemsit. Ex amissione luminis crevit multiplicitas iniquitatis. Ideo adjungit: Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multlos? Multominus peccata numerat, quae excedunt numerum capillorum. Jam non oc
Abbreviated transcription (Latin):
Attende pecc̃oreᷤ: & noli lõge face ab eiᷤ
tuas miserationes. Qsquis sesentit
elongari a dno ꝑ pͣuam uitã. ꝑma
lam uoluntatẽ: dicat deuote.dicat
lacrimabilit. Tu aut̃ dne:ne longe
facias miserationes tuas a me. E¬
go miser: tu misericors. Multe ft̃
meẽ iniquitates:s suꝑant tue mi¬
serationes. Miscdia tua et ueritas
tua: semꝑ susceꝑunt me. Attendo
quia misericors es: attendo quia
uerax es. Amo miscd̃em:timeo ue¬
racẽ. Et sic amor ⁊ timor ducunt
me adte: quia miscdia tua et ue¬
ritas tua semꝑsusceꝑunt me. Io orone
sunt negligentie mee: que undiq
circundant. undiq impediunt. Dica¬
mꝰ hec mẽdullis cordis: ostendamꝰ me¬
dico nr̃o passiones nrãs: humilit̾ de¬
p̃cem᷑ ut nos suscipiat adsanandũ.
Nemo se iustũ putet: teste enĩ apło.
in multis offendimꝰ om̃s. Ptinet ad
nos clamare. gemere.confiteri:ñ
iactare. ñ de mitis głari. Que siul¬

Expanded text:
Attende peccatores, et noli longe facere ab eis Attende peccatores, et noli longe facere ab eis tuas miserationes. Quisquis se sentit elongari a Domino per pravam vitam, per malam voluntatem, dicat devote, dicat lacrymabiliter, Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me. Ego miser, Tu misericors. Multae meae iniquitates, sed superant tuae miserationes. Misericordia tua 187 et veritas tua semper susceperunt me. Attendo, quia misericors es: attendo, quia verax es. Amo misericordem, timeo veracem. Et sic amor et timor ducunt me ad te: quia misericordia et veritas tua semper susceperunt me. Ideo oro, nsunt negligentiae meae, quae undique circumdant, undique impediunt. Dicamus haec medullis cordis. Ostendamus medico nostro passiones nostras: humiliter deprecemur, ut nos suscipiat ad sanandum. Nemo se justum putet. Teste enim Apostolo, in multis offendimus omnes . Pertinet ad nos clamare, gemere, confiteri: non jactare, non de meritis gloriari. Quae si ul
Abbreviated transcription (Latin):
nũ celoꝵ. yeritatẽ tuã ⁊ salutare
tuũ dixi: id est xp̃m p̃dicaui. qui
dese ipso ait. Ego sum ueritas. E
de quo symeon ait. Uiderunt ocłi
mei: salutare tuũ dñe. Et alibi psal¬
mista postulat dicens. Salutare
tuũ da nobis. Non abscondi mi¬
sodiam tuã & ueritatẽ tuã: a con¬
cilio multo. In conciliis & sinago¬
gis. ante reges ⁊ presides: cũ magna
auctoritate et audatia apłi & mres
penitentiã: et remittunt᷑ tͥ pecc̃a.
uis audire ueritate  Tene iusticiam:
et dabitur tͥ merces et̾na. Audi mi¬
scdiam simul et u̾itatẽ. Penitenti¬
am agite : appropinqͣbit̾ enĩ reg¬
nũ celoꝵ. Penicentia ꝑtinet ad mi¬
tatem. Mͦ miscdia p̾dicatur: poste
a uitas exibebit᷑. Rursus qui mͦ ꝯ
tẽpnit miscdiam. districte postea
sentiet ueritatẽ: ñ quidẽ ad głam
s ad penã. Demde respexit ad m̃¬
bra saucia:⁊ ꝓ illis orat dicens.
Tu aut̃ dñe ne songe facias mise¬
rationes tuas a me:idest a meis

Expanded text:
num caelorum . Veritatem tuam et salutare tuum dixi. Idest, Christum praedicavi, qui de seipso ait, Ego sum Veritas . Et de quo Simeon dicit, Viderunt oculi mei salutare tuum . Et alibi Psalmista postulat dicens, Salutare tuum da nobis . Non abscondi misericordiam tuam, et veritatem tuam a concilio multo. In conciliis te synagogis ante reges et praesides cum magna auctoritate et audacia Apostoli sanpoenitentiam, et remittuntur tibi peccata . Vis audire veritatem? Tene justitiam et dabitur tibi merces aeterna . Audi misericordiam simul et veritatem. Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum caelorum . Poenitentia pertinet ad mitatem. Modo misericordia praedicatur, postea veritas exhibebitur. Rursus qui modo contemnit misericordiam: districte postea sentiet veritatem non quidem ad gloriam, sed ad poenam. Deinde respexit ad membra saucia, et pro illis orat, dicens: 12. Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me, idest, a meis.
Abbreviated transcription (Latin):
głam passionis xp̃i. imꝑatoris mar¬
tyrũ. qui ñ sͥ peꝑcit. militib imꝑanᷤᷤ
pugnã. sprior pugnauit. prior ui¬
cit. ut pugnantes exemplo ortaret᷑.
& maiestate adiuuaret. ⁊ ꝓmissione
mo quõd ꝑtinet ad eiꝰ passionem. Cõ¬
m̃damꝰ aut̃ sepiꝰ qd nob̃ utile est reti
se .i. ex ꝑsona sua qd est caput nr̃m:
plerũq ex ꝑsona corꝑis sui. qd̃ sumus
nos et eccłia eiꝰ: s ita quasi ex uniꝰ hõiᷤ
ꝑsona sonare uerba: ut intelligamꝰ
caput ⁊ corpꝰ inunitate integritatis
consist̾e: ñ seꝑari ab inuicem. tanqm
coniugiũ ilsd̃ de qͦ dictũ ẽ. erunt du¬

Expanded text:
gloriam passionis Christi, imperatoris margloriam passionis Christi, imperatoris martyrum, qui non sibi pepercit, militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo hortaretur, et majestate adjuvaret, et promissione mo, quod pertinet ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, quod nobis utile est retinse, id est, ex persona sua, quod est caput nostrum: plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus: sed ita, quasi ex unius hominis persona sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem tanquam conjugium il
Abbreviated transcription (Latin):
cum subiungit. Aditor m̃s e ꝓtector
m̃s tues: ds m̃s ne tardaueris. Expec¬
tans expectaui te dñm meũ: inten¬
disti mͥ. multa beneficia largiendo:
sollicitꝰ es mei in hac uita: factus es
adutor m̃s in bonis. ⁊ ꝓtector ĩ adu̾siˢ.
solus tuus mͥ restat aduentꝰ: ds mĩs ne
tardau̾is. Qmͣdiu te ñ uĩdeo. ñ possi¬
deo: mendicꝰ ⁊ pauꝑsum. Nichextra
de mͥ sufficit: tu expectatio mea. tu
salus mea:noli morari:una hora de¬
teria est xp̃s. ds et ħo : scd̾m humani¬
tatẽ iniuriatus : ꝑ ditate głificatus.
facit tres partes in hoc psalmo. In pri¬
ma parte admonet cumbonis ꝓmiᷤ¬
siõĩb: ut intelligat᷑ xp̃c supͣ hoĩem
ds. In sccła parte ponit causas. qͣre
quidã eũ simplicit̾ hoĩem putauer̃t:
quia iniuriatũ multis mõdis uide¬
runt. Int̾cia parte nos reddit certos:
eũ plusꝗͣ hoĩem fuisse. Intentio ẽ noͦ
admonere: mẽdiatorem di ⁊homuuy
hoĩem simul extitisse et dm. Ypter

Expanded text:
subjungit, Adjutor meus, et protector meus tu es, Deus meus, ne tardaveris. Expectans expectavi te Dominum meum: intendisti mihi, multa beneficia largiendo: solicitus es mei. In hac vita factus es adjutor meus in bonis, et protector in adversis. Solus tuus mihi restat adventus, Deus meus, ne tardaveris. Quandiu te non video, non possideo, mendicus et pauper sum. Nihil extra te mihi sufficit. Tu expectatio mea: tu salus mea: noli morari. Una hora deteria est Christus Deus et homo secundum humanitatem injuriatus, per deitatem glorificatus. Facit tres partes in hoc psalmo. In prima parte admonet, cum bonis promissionibus, ut intelligatur Christus supra hominemcaussas, quare quidam eum simpliciter hominem putaverunt, quia injuriatum multis modis viderunt. In tertia parte nos reddit certos, eum plusquam hominem fuisse. Intentio est nos admonere, mediatorem Dei et hominum hominem simul extitisse et Deum: propter
Abbreviated transcription (Latin):
& mõdis aliis multis. hec aut̃ infirmi¬
tas: pena est pecc̃i. Quia ħo noluit for¬
tis ẽẽ in do: infirmatus est in se ipso.
Quia carne et spũ delectatus est:car¬
ne et spũ punitus est. Dicat᷑ gͦ. Uni¬
uersum stratũ eiꝰ: uersasti in infre¬
mitate eiꝰ. ꝓpt̾ea adhuc in hac infir¬
mitate relinquitur. etiã si origina
est: semꝑ oportet eum teneri subfla¬
gello. S iam flagellatꝰ postulat mi¬
sccłiam. postulat sanitatem: de su¬
ꝑbia ad humilitatem redit: confi¬
tet᷑ pecc̃m suũ dicens. Ego dixi d̃ne
miserere mei: sana aĩam meã. qui¬
a peccaui tͥ. Ego dixi inquit. Non
abscondi pecc̃a mea : ñ tacui confes¬
sionem. sicut quidã tacuit. et ideo
inuet̾ata sunt ossa eiꝰ: qm̃ qui ma¬
lũ qd̾ gessit ñ aꝑit. eas etiã qsͣ ħt

Expanded text:
et modis aliis multis. Haec autem infirmitas poena est peccati. Quia homo noluit fortis esse in Deo, infirma est in seipso. Quia carne et spiritu delectatus est, carne et spiritu punitus est. Dicatur ergo, Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Propterea adhuc in hac infirmitate relinquitur, etiam si originalest: semper oportet teneri sub flagello. Sed jam flagellatus postulat misericordiam, postulat sanitatem, de superbia ad humilitatem redit. Confitetur peccatum suum, dicens: 5. Ego dixi, Deus, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Ego dixi, inquit. Non abscondi peccata mea, non tacui confessionem: sicut quidam tacuit, et ideo inveterata sunt ossa ejus . Quoniam qui malum, quod gessit, non aperit, eas etiam virt
Abbreviated transcription (Latin):
requiescit in lecto suo: ita animꝰ in¬
firmꝰ. iacet et requiescit incarne sya.
Incarnalib enĩ delectatur uolupta¬
tib. humana quippe natura. eo ipso
quo ereata est. in infirmitate semꝑ
ħt deficere: atq indesinent̾ ad dece¬
nora labit᷑: nͥ ope diuine gr̃e subleue¬
lectum : ꝑaliticꝰ intꝰ eras: ad est quĩ di¬
cat tͥ. tolle grabatũ tuum & uãde in
domũ tuam. Et qͣi quereretur. qͣre
gͦ cũ opem ferat nob̾ ds. tanta mala
patimur inhac uita. tantos labores.
tantã inquietudinẽ carnis et scłi:
conuertit se addnm: & tanqͣ consili¬
sti minfirmitate eiꝰ. ꝑstratũ: corpꝰ
cũ mente uult intelligi .Unu̾sum
dicit scdm om̃s sensus: ut scdm car¬
nẽ et scdm mentem. tam int̾iꝰ qm
ext̾ius intelligas hominẽ infirma¬
tum. Lectus carnis infirmat᷑ ꝑfa

Expanded text:
requiescit in lecto suo, ita animus inrequiescit in lecto suo, ita animus infirmus jacet et requiescit in carne sua. In carnalibus enim delectatur voluptatibus. Humana quippe natura eo ipso quod creata est in infirmitate, semper habet deficere, atque indesinenter ad deteriora labitur: nisi ope divinae gratiae sustentelectum. Paralyticus intus eras: Adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Et quasi quaereretur, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in hac vita, tantos latantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilisti in infirmitate ejus. Per stratum corpus cum mente vult intelligi. Universum dicit secundum omnes sensus, ut secundum carnem, et secundum mentem, tam interius, quam exterius intelligas hominem infirmatum. Lectus carnis infirmatur
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentem. ⁊ si tradit aliqñ d̃s
in manꝰ immicoꝵ eiꝰ. ut habeant
potestatem occĩdendi corpꝰ: nũqͣ tra¬
dit eũ in aĩas .i. ĩ uoluntates mimi¬
coꝵ: ut scł possint eũ fac̾e suis iniqͥs
uoluntatib obedire.ynde sci mr̃es
etiã in siuis passiõib uictores extite¬
runt: qr & si potuerunt corꝑaliter
occĩdi. nũꝙͣ. tñ animo potuerunt
frangi. Illi uͦ qui occĩderunt uidi
sunt: quia qd̾ uoluerunt implere.
minime potuerunt. Hinc ẽ qd̃ in
mortib mr̃m ñ ploramꝰ. s canta¬
mꝰ: quia uĩdelicet de trium pho exul¬
tamꝰ. Nec annunciamꝰ mortes s nata¬
licia: qr martyrio felicit̾ renati:cepe¬
runt beate uiu̾e ingła. Dicat᷑ gͦ rec¬
te.Et ñ tradas eũ inaĩam inimicoꝵ:
eiꝰ. Sequit᷑ aliud magnũ donũ. Oñs
opem ferat illi: suꝑ lectũ doloris enis.
Plectũ doloris: intelligit᷑ caro nr̃a qͣ
dolet infirma. Quom̃ aliqͥs iacet ac

Expanded text:
intelligentem, etsi tradit aliquando Deus intelligentem, etsi tradit aliquando Deus in manus inimicorum ejus, ut habeant potestatem occidendi corpus, nunquam tradit eum in animas , id est, in voluntates inimicorum: ut scilicet possint eum facere suis iniquis voletiam in suis passionibus victores exliterunt, quia et si potuerunt corporaliter occidi, nunquam tamen animo potuerunt frangi. Illi vero qui occiderunt, victi sunt: quia quod voluerunt implere, minime potuerunt. Hinc est, quod in mortibus Martyrum non ploramus, sed cantamus, quia videlicet de triumpho exultamus. Nec annuntiamus mortes, sed natalicia: quia martyrio foeliciter renati, coeperunt beate vivere in gloria. Dicatur ergo recte, Et non tradet eum in animam inimicorum ejus. Sequitur aliud magnum donum. 4. Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Per lectum doloris, intelligitur caro nostra, quae dolet infirma. Quomodo aliquis jacet et
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ int̾ra spũales iurtutes largiendo:
uxta qd̾ scͥptũ est. Beati qui sꝑant
in te dñe. Et beati quidiligunt no¬
atitudinẽ in fut᷑a uita: s si diligen¬
der atcendimꝰ. etiã inhact̾ra unam
partem p̃mii possidemꝰ. Pars utiq
magne felicitatis est: scłm potuis¬
se despicere. ⁊ om̃ipotenti dõserui¬
re cepisse. euasisse uicioꝵ infelicis¬
simum dñatũ. lib̃um eẽ a misera
seruitute diaboli et pecc̃i: uanaꝵ
rerum cupĩditatib ñ excruciari.
scełi̾b ñ immisceri. Innocent̾ uiu̾e
beate castitati oꝑamdare : gloriose
pauꝑtatis sufficientiã possidere.
nicħ extͣ dm querere: in ipsiꝰ amo¬
re et contemplatione suauiter re¬
quiescere. Pensemꝰ qnͣtũ nobis dñs
pia uocatione contulerit: de qͣntis
fraudib. adult̾iis. rapinis. ꝑiuriis.
sacrilegiis. immundiciis. uiciis. &
pecc̃is lib̾au̾it: et tunc cognoscemꝰ qͣ.
uerũ sit qͦdaudimꝰ in psalmo qd di¬
cit᷑. et beatũ faciat eũ int̾ra. h̃c aũ

Expanded text:
spirituales virtutes largiendo. Juxta quod scriptum est: Beati, qui sperant in te, Domine , et beati qui diligunt noatitudinem in futura vita: sed si diligenter attendimus, etiam in hac terra jam partem praemii possidemus. Pars utique magnae felicitatis est, seculum potuisse despicere, et omnipotenti Deo servire coepisse, evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, liberum esse a misera servitute diaboli et peccati , vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non immisceri, innocenter vivere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam possidere: nihil extra Deum quaerere, in ipsius amore et contemplatione suaviter requiescere. Pensemus quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, de quantis fraudibus, adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis, immundiciis, vitiis et peccatis liberaverit: et tunc cognoscemus, quam verum sit, quod audimus in psalmo, quod dicitur: et beatum faciat eum in terra. Hunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰ sum ⁊ pauꝑ. S ꝓtinꝰ redit conso¬
latio: cũ subdit. Dñs sollicit᷑ ẽ mei.
Foce mendicidñi sumꝰ: ad ianuã sue
misccłie sedemꝰ : mendicamꝰ ⁊ clama¬
mꝰ. adueniat regnũ tuũ ⁊ da nobis
panẽ nr̃m. et libera nos a malo: par¬
ꝑesenĩ sumꝰ: nicħ habemꝰ a nob̾. Ec¬
ce magna spes: dñs sollicitꝰ est mei.
Dicit aliquis in seruicio dm consti¬
tutꝰ. m̃dicꝰ sum: pauꝑsum: ñ habe¬
o unde uiuam.Nolite diffidere par
Et ne dicatis quid manducabimꝰ. ant
quo uestiem᷑: qm̃ hec gentes cogitam.
Quid gͦ faciendũ : Primũ querite reg¬
nũ di & iusticiã eius: et hec oĩa adici¬
entur uob̃. Dñs inquit pauꝑ:solli¬

Expanded text:
dicus sum et pauper. Sed protinus redit consodicus sum et pauper. Sed protinus redit consolatio, cum subdit, Dominus solicitus est mei. Ecce mendici Domini sumus: ad januam suae misericordiae sedemus: mendicamus, et clamamus, Adveniat regnum tuum, et, Da nobis panem nostrum, et, Libera nos a malo . Pauperes enim sumus, nihil habemus a nobis. Ecce magna spes: Dominus solicitus est mei. Dicit aliquis in servitio Domini constitutus, Mendicus sum, pauper sum, non habeo unde vivam. Nolite diffidere paupEt ne dicatis, Quid manducabimus? aut quo vestiemur? quoniam haec gentes cogitant. Quid ergo faciendum? Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vob
Abbreviated transcription (Latin):
luminũ : a quo ẽ om̃e datũ opti¬
mũ. ⁊ om̃e donũ ꝑfectũ. Ipse enĩ
primos patres nrõs expectantes
uũ. illuminauit ꝑ eos alios ÷ de¬
dit eis timorem ⁊ spem. trahens eoͤ
a uanitatib falsis: auxit eos ⁊ nu¬
mero ⁊ uirtute: demñde misit filiũ¬
suũ in carnẽ. qui fac̾et uoluntatẽ
suã.⁊ annunciaret iusticiam suam
in eccłia magna. et miscdiam ⁊ ue¬
ritatem. & salutare suũ : ut libera¬
rem᷑ ab innumeris peccĩs ⁊ ĩimicis:
nificet᷑ dñs. S qui hoc dicant: Qui
diligunt inquit salutare tuũ. idest
filiũ tuũ: ꝑ quẽ nob̾ et̾na data ẽ sal¬
uatio. Qui ñ diligit cdnm iħm xp̃m:¬
ñ ẽ speciosa laus inore eiꝰ. Laũdem
nr̃am apd̾ dñm ñ cõmendat: nͥ affe¬
tio ⁊ caritas. Quĩd autẽ tam diliget
debemꝰ : quã eũ a quo creati ⁊ salua¬
ti sumꝰ : Rursus redit ad miserie et
inopie ꝯsicdationẽ. quã in hac ꝑegri¬
natione patit᷑: et dicit. Ego aut̃ men¬

Expanded text:
luminum, a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum ? Ipse enim primos patres nostros exspectantes vum, illuminavit per eos alios. Dedit eis timorem et spem, trahens eos a vanitatibus falsis. Auxit eos et numero, et virtute. Deinde misit Filium in carnem, qui faceret voluntatem suam et annuntiaret justitiam suam in Ecclesia magna, et misericordiam et veritatem et salutare suum, ut liberaremur ab innumeris peccatis et inimicis, nificetur Dominus. Sed qui hoc dicant? Qui diligunt, inquit, salutare tuum, id est, Filium tuum, per quem nobis aeterna data est salvatio. Qui non diligit Dominumn est speciosa laus in ore ejus. Laudem nostram apud Dominum non commendat nisi affectio et caritas. Quid autem tam diligere debemus, quam eum a quo creati et salvati sumus? Rursus redit ad miseriae et inopiae considerationem, quam in hac peregrinatione patitur: et dicit, 18. Ego autem men
Abbreviated transcription (Latin):
iudelicet qñ tota hostia insacͥficio in¬
cendebat᷑. S dns nec minora nͨ maio¬
ra uet̾is legis sacrificia requirit: cui
ñ iam umbra. s u̾itas grata existit.
Qnͣdoꝗͥ hec ñ postulauit : que sunt
que postulauit : Sequit᷑ ⁊ dic̃. Tunc
dixi: ecce uenio Uox xͥ ẽ: in ꝑsona¬
sua. Tunc .i. eo temꝑe. quo mͥoportu¬
nũ uidebatur. ut uet̾a in noua mu¬
tarent᷑ : dixi ecce uenio ͤ idẽ delib̾a¬
ui:ut in manifestatione fieret ad¬
uentꝰ m̃s. Huiꝰ aduentꝰ testimoniũ
de scͥptura trahit: cũ subdit. conu̾¬
tendo se ad patr̃e. & dicendo. In capi¬

Expanded text:
videlicet quando tota hostia in sacrificio invidelicet quando tota hostia in sacrificio incendebatur. Sed Dominus nec minora nec majora veteris legis sacrificia requirit, cui non jam umbra, sed veritas grata existit: quandoquidem haec non postulavit. Quae sunt, quae postulavit? sequitur, et dicit: 8. Tunc dixi, Ecce venio. Vox eo tempore, quo mihi opportunum videbatur, ut vetera in nova mutarentur: Dixi, Ecce venio , idest, deliberavi ut in manifestatione fieret adventus meus. Hujus adventus testimonium de scriptura trahit, cum subdit convertendo se ad Patrem, et dicendo: In capi
Abbreviated transcription (Latin):
nos aut̃ sicut aũdiuimꝰ. sic uidimꝰ in
eiuitate dmi. Ecce sacͥficiũ ⁊ oblationẽ.
sicut priꝰ consuetũdo erat: noluit dñs.
Ipse factus est nob̃ sacerdos: et sacͥfici¬
um. Ipse uerus est agnꝰ di. qui immo¬
latus est ꝓ nob̾: qui tollit pecc̃a mundi.
Transiuit umbra. apparuit ueritas
uet̾a tnͣsierunt: et ecce facta fc̃ noua.
ꝑfecit aut̃ nob̾ aures: ut que de lege
aũdiuimꝰ. sp̃alit̾ intelligamꝰ. Has re
is discipłis: qñ aꝑuit illis sensũ. ut
intellig̾ent scͥpturas. Uel aures nob̾
ꝑficiunt᷑ a do: qñ ad obẽdiendũ ei.
ꝑ omĩa ꝑfecti efficim᷑. Unde scriptũ
ẽ. Melior ẽ obẽdientia. qm uictime.
ꝑfectas aures a dno popłs ille habuit:
de quo alibi dñs ꝑ psalmistã ait. Po¬
płs quẽ ñ cognoui serunut mͥ: in au¬
dicu auris obediuit mͥ. Holocauistũ &
liqua oblata do. sacͥficiũ dicebatur
holocaustũ aut̃ totũ incensũ erat:

Expanded text:
Nos autem sicut audivimus, sic vidimus in Nos autem sicut audivimus, sic vidimus in civitate Domini. Ecce sacrificium et oblationem, sicut prius consuetudo erat, noluit Dominus. Ipse factus est nobis sacerdos et sacrificium. Ipse est verus agnus Dei, qui immolatus est pro nobis, qui tollit peccata mundi. Transivit umbra, apparuit Veritas: vetera transierunt, et ecce facta sunt nova. Perfecit autem nobis aures, ut quae de lege audimus, spiritualiter intelligamus. Has reqis Discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Vel aures nobis perficiuntur a Deo, quando ad obediendum ei per omnia perfecti efficimur. Unde scriptum est, Melior est obedientia quam victimae . Perfectas aures a Domino populus ille habuit, de quo alibi Dominus per Psalmistam ait, Populus quem non cognovi, servivit mihi : in auditu auris obedivit mihi . Holocaustum et liqua oblata Deo, sacrificium dicebatur. Holocaustum autem totum incensum erat :
Abbreviated transcription (Latin):
qui similis sit tͥ. Quis enĩ cognouit
sensum dñi: aut quis consiliariꝰ eiꝰ fu¬
it: hec tua mirabilia oꝑa tam uisibi¬
lia ꝗͣ inuisibilia. & tua incõprehensi¬
bilis sapĩa. p̃dicant te solũ colendũ
ẽẽ:te solũ amandũ ⁊ appetendũ: ñ i¬
stas uanitates falsas ⁊insanias An¬
nunciaui hec nescientib: ec locutꝰ sũ
scientib. Sapientib enĩ ⁊ insipienti¬
b: debitor sum. uyelannunciaui priꝰ
ꝑ patres: et nouissime locutꝰ sũ ꝑ me¬
met ipsum: multiplicati sunt suꝑ
nunierũ. Aulti enĩ audita p̃dicatio¬
ne. uenerunt ad societatem credentiũ:
quiñ sunt innumero electoꝵ: teste u̾¬
tate que ait. Multiuocati: pauciũ e
lecti. Suꝑ nunium gͦ p̃destinatoꝵ ad
uitam: multiplicati sunt credentes.
Et qi in temꝑe quofides p̃dicata ẽ. uetꝰ
ficium: et legemsp̃alit̾ intelligendam.
Nec factũ est hoc temporib suis: s nr̃is.
Ipse hoc spũ scõ reuelante p̃uidebat:

Expanded text:
qui similis sit tibi. Quis enim cognovit qui similis sit tibi. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit ? Haec tua mirabilia opera tam visibilia quam invisibilia, et tua incomprehensibilis sapientia, praedicant te solum colendum esse, te solum amandum et appetendum: non istas vanitates et insanias ntibus. Et locutus sum, scientibus. Sapientibus enim et insipientibus debitor sum . Vel annuntiavi prius per patres, et novissime locutus sum per memetipsum. Multiplicati sunt super numerum. Multi enim audita praedicatione venerunt ad societatem credentium, qui non sunt in numero electorum, teste Veritate, quae ait: Multi vocati, pauci vero electi . Super numerum ergo praedestinatorum ad vitam, multiplicati sunt credentes. Et quia in tempore quo fides praedicata est, vetus ficium, et legem spiritualiter intelligendam. Nec factum est hoc temporibus suis, sed nostris. Ipse hoc Spiritu sancto revelante praevidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
atus iur cuiꝰ est nom̃ dñi spes eni
Nomen dñi iħc est: qui interp̃tatur
saluator. Beatꝰ gͦ ille: qui se a ih̃s
saluari sꝑat. Et ñ respexit inuanita¬
tes ⁊ msanias falsas: ut auaricie deser¬
uiret. aut ydola adoraret. Terrena
quippe concupiscere:iuanit ates res¬
picere est. Unde dñs dicit in euͣgłio. Ne¬
mo respiciens retro: aptus est regno di.
cdo maliopsalmo: orat dicens. Auerte
ocłis meos: ne uĩdeant uanitatẽ. Ido¬
la u̾ colere. lapĩdes adorare. creature
potiꝰ deseruire ꝗͣ creatori qui omĩa fe¬
cit: omia sapienti cogitatione disponit.
magna ⁊ falsa insama est. Uñde fide &
deuotione conuercens se addnm: ut
cor̃da similit̾ ad ipsũ conuertat alioꝵ.
qui uanitates⁊ isanias falsas respi¬
ciunt: ait. Multa fecisti tudñe ds m̃s
mirabilia tua. fẽcisti enĩ celũ et terrã
zomĩa que ineis sunt: eħ qͥdem tua:
idẽ tͥ subdita: tͥfamulantia. Et cogi¬
tatioib tuis quib omĩa disponis: ñ ẽ

Expanded text:
atus vir cujus est nomen Domini spes ejus. Nomen Domini Jesus est, quod interpretatur Salvator . Beatus ergo ille, qui se a Jesu salvari sperat. Et non respexit in vanitates et insanias falsas. Ut avaritiae deserviret, aut idola adoraret. Terrena quippe concupiscere, in vanitates respicere est. Unde Dominus dicit in Evangelio, Nemo respiciens retro aptus est regno Dei . Ideo in alio psalmo orat, dicens, Averte oculos meos ne videant vanitatem . Idola vero colere, lapides adorare, creaturae potius deservire quam Creatori , qui omnia fecit, omnia sapienti cogitatione disponit, magna et falsa insania est. Unde fide et devotione convertens se ad Dominum, ut corda similiter ad ipsum convertat aliorum, qui vanitates et insanias falsas respiciunt, ait: 6. Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua. Fecisti enim caelum et terram et omnia quae in eis sunt: et haec quidem tua, idest tibi subdita, tibi famulantia. Et cogit
Abbreviated transcription (Latin):
ut pacienter feras iniurias inimici.
Deinde conu̾tens se addm: consolat᷑ noᷤ
& ammonet dicens. Exultent ⁊ lecen¬
t᷑ suꝑ de: om̃s querentes te. Om̃s ꝑfi
dem ⁊ dilectionẽ qui te querunt ex¬
ultent corꝑe. lecentur spũ: ñ suꝑse.

Expanded text:
imici. Deinde convertens se ad Dominum, consolatur nos et admonet, dicens: 17. Exultent et laetentur super te omnes quaerentes te. Omnes per fidem et dilectionem, qui te quaerunt, exultent corpore, laetentur spiritu: non super se,
Abbreviated transcription (Latin):
mõdũ ipse precipit nob̃ dicens. Diligi¬
te mimicos ur̃os: benefacite his qui
oderunt uos: et orate ꝓ ꝑseqͣntib ⁊ ca¬
lũpniantib uos. Et quasi quis quere¬
ret. quo fructu. qua mercẽde: ꝓtinꝰ
adiunxit. Ut sitis inquit filiĩ patris
ur̃i. qui in celis est. Et de se ipso no¬
bis tribuens exemplũ: subdidit. Qui
solem suũ oriri facit suꝑbonos et ma¬
los: ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos. ft¬

Expanded text:
 Diligite inimicos vestros, benefacite his, qui oderunt vos: et, Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et quasi quis quaereret, quo fructu, qua mercede? protinus adjungit, Ut sitis inquit filii Patris vestri, qui in caelis est. Et de seipso nobis tribuens exemplum subdit: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos