comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consimimor: referatur ad corpus enis quod est ecclã.
Expelluntur enim demoia: cum relictis paterins¬
suꝑstitionib credunt meum gentes. Et ꝑficiuntur sa¬
m̃tates: cum secundum enis precepta uuitur post¬
ea quam fuerit diabolo et huit seculo renunciatum
usq in finem resurectionis. qua tanquam tertia
consummabitur. hoc est ad plenitudinem ange¬
licam ꝑ corporis etiam immortalitatem ꝑficietur
eccliã. Qua pp̃ ordo iste mathei nequaquã putandus
est in aliud aliquid eẽ digressus. Sed lucas magis
intelligendus est uel p̾ocmipasse que gesta sunt in
ihrlm̃. et recordando interposinsse antequam enis
narratio dominum ꝑduceret ihrlm : aut eidem ci¬
uitati iam propinquantem talia respondisse mo¬
nentib ut caueret herodem. qualia matheus eum
dicit etiam turbis locutum cum iam ꝑuenisset ĩ
narrata sunt.
ẽquitur matheus et dicit. Et egrellus ihs¬
de templo. ibat. Et accesserunt discipileiꝰ.

Expanded text:
consummor, referatur ad corpus eius, quod est ecclesia. consummor, referatur ad corpus eius, quod est ecclesia. expelluntur enim demonia, cum relictis paternsuperstitionibus credunt in eum gentes, et perficiuntur sanitates, cum secundum eius praecepta uiuitur, posteaquam fuerit diabolo et huic saeculo renuntiatum, usque in finem resurrectionis, qua tamquam tertia consummabitur, hoc est ad plenitudinem angelicam per corporis etiam inmortalitatem perficietur ecclesia. quapropter ordo iste Matthei nequaquam putandus est in aliud aliquid esse digressus; sed Lucas magis intellegendus est uel praeoccupasse quae gesta sunt in Hierusalem et recordando interposuisse, antequam eius narratio dominum perduceret Hierusalem, aut eidem ciuitati iam propinquantem talia respondisse monentibus ut caueret Herodem, qualia Mattheus eum dicit etiam turbis locutum, cum iam peruenisset in narrata sunt. LXXVI. Sequitur Mattheus et dicit: et egressus Iesde templo ibat. et accesserunt discipuli eius,
Abbreviated transcription (Latin):
indebitis me. donec ueniat cum dicetis. Benedictus qui
uenit in nomime donii. Narratiom quidem hiic lu¬
ce. non uidetur aduersari quod turbe dixerunt doin¬
no uementi ad thrlm̃. benedictus qui uenit in nomi¬
ne domn. Secundum quippe luce ordinem nondũ
ilud uenerat. et uondum dictum erat. S quia non
dicit quo inde tunc abscesserit. ut non uemiret insi eo
tempore quo ian illud diceretur. ꝑseuerat quippe ĩ
ecce eitio demonia et sanitates ꝑficio hodie et cras.
et tercia die consummor. que mistice et figurate dicta
intelliguntur. neq eĩ eo die passus est qui est ab hoc
die tercius. cum contumuo dicat. oportet me et cras
et sequenti ambulare: cogit profecto etiam illud
miftice intelligi quod ait non iudebitis me donec ue¬
mat cum dicetis. benedictus qui uenit in nomine
domini. de illo suo aduentu quo in claritate uentu¬
rus est: hoc significans. Ut illud quod ait. eicio de¬
monia et saintates ꝑficio hodie et cras. et t̾cia die

Expanded text:
iat, cum dicetis: benedictus qui uenit in nomine domini. narrationi quidem huic Lucae non uidetur aduersari, quod turbae dixerunt domino uenienti ad Hierusalem: benedictus qui uenit in nomine domini; secundum quippe Lucae ordinem nondum illuc uenerat et nondum dictum erat. sed quia non dicit, quod inde tunc abscesserit, ut non ueniret nisi eo tempore, quo iam illud diceretur — perseuerat quippe in ecce eicio demonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, mystice ab illo et figurate dicta intelleguntur — neque enim eo die passus est, qui est ab hoc die tertius, cum continuo dicat: oportet me hodie et cras et sequenti ambulare —, cogit profecto etiam illud mystice intellegi quod ait: non uidebitis me, donec ueniat, cum dicetis: benedictus qui uenit in nomine domini, de illo suo aduentu, quo in claritate uenturus est, hoc significans, ut illud quod ait: eicio demonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quã pelagiana heresis cum suis auctori¬
b ab episcopis ecc̃e romane pͥus innotencio
de zosimo. cooperantib conciliorum africanoꝵ
licteris cõuicta atq damnata ẽ :÷ scripsi duos libͦs

Expanded text:
osteaquam Pelagiana haeresis cum suis auctoribus ab episcopis Ecclesiae Romanae, prius Innocentio, deinde Zosimo, cooperantibus Africanorum litteris, convicta atque damnata est, scripsi duos lib
Abbreviated transcription (Latin):
ibrorum quos ep̃s elaboram pͥmi duo
sunt ad simplicianum ecclĩẽ medrolanẽ¬
sis antistitem qui beatissimo successit
ambrosio de diuersis questionib. quaꝵ
duas exeplã pauli apłi ad romanos ĩ pͥmum li¬
brum contuli. Harum prior est de eo quod scriptum ẽ.
quid ergo dicenus. Lex peccatum ẽ. absit usq ad
aplĩ uerba. lex spũalis ẽ. egto autẽ cãrnalis sum.

Expanded text:
ibrorum, quos episcopus elaboraui, primi duo sunt ad Simplicianum, ecclesiae Mediolanesis antestitem, qui beatissimo successit Ambrosio, de diuersis quaestionibus, quarum duas ex epistula Pauli apostoli ad Romanos in primum librum contuli. Harum prior est de eo, quod scriptum est: quid ergo dicemus? lex peccatum est? absit, usque ad apostoli uerba: lex spiritalis est, ego autem carnalis sum
Abbreviated transcription (Latin):
Et cetemr usq ad illud ubi ait. Inueniens stateremu
lum sumens da eis pro me et ꝓte. Hoc solus istecõ¬
memorat. Quo interposito: eundemordinem seq¬
tur. in quo cum eo etiam marcus et lucas ꝑiter
ambulant. Sequitur ergo idem matheus et diat
In illa hora accesserunt discipili ad dominum. ditẽ¬
tes. Quis putas maior ẽ in regno celorum: Et ad

Expanded text:
et cetera usque ad illud ubi ait: inuenies staterem, et cetera usque ad illud ubi ait: inuenies staterem, illum sumens da eis pro me et te. hoc solus iste commemorat, quo interposito eundem ordinem sequitur, in quo cum eo etiam Marcus et Lucas pariter ambulant. Sequitur ergo idem Mattheus et dicit: in illa hora accesserunt discipuli ad legum dicentes: quis putas maior est in
Abbreviated transcription (Latin):
tate uerborum: msquã tamen ab eiusdem sentẽ¬
cie ueritate discessit. S ip̃e non addit intellexisse
discipulos quod iohẽm dommnꝰ significasset: dicẽdo
Qd̾ belias iam uemit.
equitur matheus et dicit. Et cum uenisset ad
turbam accessit adeum homo genib ꝓuo¬
Iutus ante euni dicens. Dommne miserere filn mei qr
liaticus est. et male patitur. Et cetera usq ad
illud ubi ait. Hoc autem gemis non eicit᷑. nisi ꝑ
or̃onem et ienimũ. hoc et marcus et lucas eodem
etiani ordine memorant. sine uilla repugnancie
questione.
quitur matheus dicens. Conuersantib illis in
gallea. dixit illis iħs. filius homins tradendis
est in mamis hominim et occident eum: et ttadi
resurget. Et contristati sunt uehementꝰ hoc eoden
ordine marcus lucasq commemorant. Sequaitur
matheus. Et cum uenissent capharnaum actelle¬
runt qui didragnia accipiebant. ad petrum. et dixe¬
runt ei. Magister nr̃ non soluit didragina. Art. Etã

Expanded text:
tate uerborum. nusquam tamen ab eiusdem sententate uerborum. nusquam tamen ab eiusdem sententiae ueritate discessit; sed ipse non addidit intellexisse discipulos, quod Iohannem dominus significasset dicendo, quod Helias iam uenerit. Sequitur Mattheus et dicit: uet cum uenisset ad turbam. accessit ad eum homo genibus prouolutis ante eum dicens: domine, miserere filii mei, quia lunaticus est et male patitur, et cetera usque ad illud ubi ait: hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium. hoc et Marcus et Lucas eodem etiam ordine memorant sine ulla repugnantiae quaestione. equitur Mattheus dicens: conuersantibus autem eis in Galilaea dixit illis Iesus: filius hominis tradendus est in manibus hominum. et occident eum. et tertio die resurget. et contristati sunt uehementer. hoc eodem ordine Marcus Lucasque commemorant. Sequitur Mattheus: et cum uenissent Capharnaum. accesserunt qui didragma accipiebant ad Petrum et dixerunt ei: magister uester non soluet didragma ait: etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
putari contrarium ei quod matheus marcusq ita
comnxerunt petrum hoc suggessisse. quasi adhuc
moises et helias cum dommo loquerentur. Non em̃
expresserunt quod tunc: sed tacuerunt potius quod
iste addidit ilis discedentib hoc petrũ detribus
tabernacuiis faciendis dommno suggessisse. Addidit
etiam lucas intrantib illis in nubem factã ẽẽ uo¬
cem de nube: quod illi non dixerunt .sed nec contra
dixerunt.
equitur matheus. Et interrogauerunt eum
discipuli dicentes. Qͥd ergo scribe dicunt
qd heliam oporteat pͥmum uenire. At ille respon¬
dens ait. Helias quidem uenturus est: et restituet
omma. Dico autem uobis. quia helias iam uenit.
et non cognouerunt eum: sed fecerunt ĩ eo quecũq
uoluerunt. Sic et filius hominnis passurus est ab
eis. Tunc intellexerunt discipuli : quia de iohẽ bap¬
tista dixisset eis. Hoc idẽ marcus etiam hunc ordi¬
nem seruans cominemoraunt. et in nõnulla diuersi¬

Expanded text:
putari contrarium ei quod Mattheus Marcusque ita putari contrarium ei quod Mattheus Marcusque ita coniunxerunt Petrum hoc suggessisse, quasi adhuc Moyses et Helias cum domino loquerentur. non enim expresserunt, quod tunc. sed tacuerunt potius, quod iste addidit, illis discedentibus hoc Petrum de tribus tabernaculis faciendis domino suggessisse. addidit etiam Lucas intrantibus illis in nubem factam esse uocem de nube. quod illi non dixerunt, sed nec contra dixerunt. LVII. Sequitur Mattheus: et interrogauerunt eum discipuli dicentes: quid ergo scribae dicunt quod Heliam oportet primum uenire? lla t ille respondens ait eis: Helias quidem uenturus est et restituet omnia: dico autem uobis quia Helias iam uenit, et non cognouerunt eum, sed fecerunt in eo quaecumque uoluerunt. sic et filius hominis passurus est ab eis. tunc intellexerunt discipuli, quia de Iohanne baptista dixisset eis. hoc idem Marcus etiam hunc ordinem seruans commemorauit et in nonnulla diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
multis locis suꝑius de monstranuimis: uderi a
legentib possunt. Quod aũt marcus post sex
dies factum dicit sicut matheus. lucas autẽ post
octo: non contẽnendi sunt si quos mouet. s rõne red¬
dita instruendi. Dies enim quando enunciamus
dicentes pꝰ tot dies. aliquando nõ annumeranuis
enm in quo loquimnur. et eum quo res ip̃a futura
est quam preminciannis uel pollicemur. sed me¬
dios post quos reuera plenos atq integros illuid
futurum est. Hoc fecit matheus et marcus. Ex¬
cepto eo die quo hec loquebatur ihs̃. et illo quo ex¬
hibuit memoratam in monte uisionem. medios
dies intuentes. dixerunt post sex dies. quod ile
anmimeratis finalib id est primo atq ultimo. dixit
post octo dies. eo loquendi modo quo pars pro toto cõ¬
memoratur. Item quod lucas ait de moise et helia. et
factum ẽ dum discederent ab illo. ait petrus ad thm̃ :
preceptor honum est nos hic ẽẽ et cetera: non debet

Expanded text:
multis locis superius demonstrauimus, uideri a multis locis superius demonstrauimus, uideri a legentibus possunt. Quod autem Marcus post sex dies factum dicit, sicut Mattheus, Lucas autem post octo, non contemnendi sunt, si quos mouet, sed ratione reddita instruendi. dies enim quando enuntiamus dicentes \'post tot dies\\ aliquando non adnumeramus eum, in quo loquimur, et eum, quo res ipsa futura est, quam praenuntiamus uel pollicemur, sed medios, post quos re uera plenos adque integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus. excepto eo die, quo haec loquebatur Iesus, et illo, quo exhibuit memoratam in monte uisionem. medios dies intuentes dixerunt post sex dies, quod ille adnumeratis finalibus, id est primo adque ultimo, dixit post octo dies, eo loquendi modo, quo pars pro toto commemoratur. Item quod Lucas ait de Moyse et Helia: et factum est, dum discederent ab illo, ait Petrus ad Iesum: praeceptor, bonum est nos hic esse, et cetera, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
angelis scis. Quod intelligi potest ad eandem se¬
tenciam ꝑtinere: quia dixit matheus. Ut reddat
Uintiuq secundu opus sinim. Licas quos eadẽ
eodemq ordine annectit. non multo diu̾so uerboꝵ
modo: eadem tamen sentenciarũ ueritate similli
equitur matheus. Amen dico uobis: sunt¬
quidam de hic stantib qui non gustabunt
mortem: donec uideant filumm hominis uemen¬
tem in regno suo. Et post dies lex. assumplit ibs
petrum et iacobum et iohannem frẽm ens. et
duxit illos in montem excelsum seorsum. Et cetera
usq ad nllud ubi ait. Nemim dixeritis uisionem:
donec filius hominis a mortins resurgat. Hec in¬
sio dommi in monte coram trib discipulis petro.
iacobo. et iohanne. ubi etiam de celo illi testimonũ
paterne uocis ꝑhibitum est: a trib euangelistis
eodem ordine commemoratur. et eadem om̃mo
sentencia. Sed cetera scdm̃ ea genera locutiomĩ
diuersa sine ulla sentenciarum diuersitate que

Expanded text:
angelis sanctis. quod intellegi potest ad eandem seangelis sanctis. quod intellegi potest ad eandem sententiam pertinere, qua dixit Mattheus, ut reddat unicuique secundum opus suum. Lucas quoque eadem eodemque ordine adnectit non multum diuerso uerborum modo. eadem tamen sententiarum ueritate simillimus. Sequitur Mattheus: amen dico uobis. suntquidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem. donec uideant filium hominis uedies sex assumsit Iesus Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum, et cetera usque ad illud ubi ait: nemini dixeritis uisionem, nisi filius hominis a mortuis resurgat. haec uisio domini in monte coram tribus discipulis, Petro. Iacobo et Iohanne, ubi etiam de caelo illi testimonium paternae uocis perhibitum est, a tribus euangelistis eodem ordine commemoratur et ad easdem omnino sententias; sed cetera secundum ea genera locutionum diuersa sine ulla sententiarum diuersitate, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃ xp̃s. Exinde cepit ihs̃ oftendere discipulis suis:
quia oporteret eum ire io̾solimiam et multa pa¬
ti a semorib et scribiᷤ. Et cetera usq ad illud ubi
ait. Non sapis ea que dei sunt sed ea que homimiũ.
Hec eodem ordine subnectunt marcus et lucas. sed
licas de petro quod passiom xp̃i contradixerit tacet.
Dequitur matheus. Tunc ths̃ dixit discipuilis sius.
Si quis uult post me uenire: abneget semetipsum.
et tollat crucem suam et sequatur me. Et cetera us¬
q ad illud ubi art. Et tunc reddet unicuiq secundũ
opus eius. Hoc et marcus subngit: eudem ordi¬
nem seruãs. S ip̃e non dicit de filio hommus uentõ
cum angelis sius : ut reddat uinciuq secundum opꝰ
sunm. Comemorat tamen etiam illud dixisse dñm.
Qui enm me confessus fuerit. et mea uerba in gene¬
ratione ista adultera et peccatͥce: et filius homiinis
confitebitur eum cum uenerit in gloria sua cum

Expanded text:
stus. Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis stus. Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis quia oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et Scribis, etc., usque ad illud ubi ait, Non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum . Haec eodem ordine subnectunt Marcus et Lucas : sed Lucas de Petro, quod passioni Christi contradixerit, tacet.ixit discipulis suis: si quis uult post me uenire. abneget semet ipsum et tollat crucem suam et sequatur me, et cetera usque ad illud ubi ait: et tunc reddet unicuique secundum opus eius. hoc et Marcus subiungit eundem ordinem seruans; sed ipse non dicit de filio hominis uenturo cum angelis suis, ut reddat unicuique secundum opus suum. commemorat tamen etiam illud dixisse dominum: qui enim me confusus fuerit et mea uerba in generatione ista adultera et peccatrice, et filius hominis confundetur eum, cum uenerit in gloria sua cum
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos suos quem illum dicerent homines. tunc di¬
rit cum eẽt solus orans et adessent etiam ip̃i. Porro
autem marcus in uia dicit illos hoc ab eodem interro¬
gatos. Sed eum mouet qui putat qd̾ nunquã ora¬
ut in uia. Iam etiam dixisse me recolo: ne quis ar¬
bitretur quod hic petrus nomen acceperit irbi ait
illi. Tu es petrus et suꝑ hãc petram edificabo eccle¬
siam meam. Non einm accepit hoc nomen: insi
ubi iohannes cominemorat ei dictum ẽẽ tu uocabe¬
ris cephas. quod int̾preta᷑ petrꝰ. Unde nec illo loco
ubi marcus duodecim discipulos nominatun cõme¬
morans dixit. appellatos iacobum et iohẽm filios to¬
intrui: arbitrandum ẽ nomen accepisse petrũ.
quia dixit illic quod imposuerit ei nomen ut uoca¬
retur petrus. hoc enim recolendo dixit: non quod
tunc factum est.
equitur matheus et dicit. Tunc precepit di¬
scipulis suis ut nemimi dicerent quia ip̃e eẽt¬

Expanded text:
discipulos suos, quem illum dicerent homines, tunc didiscipulos suos, quem illum dicerent homines, tunc dixit, cum esset solus orans et adessent etiam ipsi, porro autem Marcus in uia dicit illos hoc ab eodem interrogatos. sed eum mouet qui numquam orauit in uia. Iam etiam dixisse me recolo, ne quis arbitretur quod hic Petrus nomen accepit, ubi ait illi: tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. non enim accepit hoc nomen, nisi ubi Iohannes commemorat ei dictum esse: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. unde nec illo loco, ubi Marcus duodecim discipulos nominatim commemorans dixit appellatos Iacobum et Iohannem filios tonitrui. arbitrandum est nomen accepisse Petrum, quia dixit illic quod inposuerit ei nomen, ut uocaretur Petrus; hoc enim recolendo dixit, non quod tunc factum sit. Sequitur Mattheus et dicit: tunc praecepit disci- suis suis. ut nemini dicerent, quia ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
cauete a fermento phariseorum et saduceorum. Et
cetera usq ad illud ubi ait. Tinnc intellexerunt
quia non dixerit cauendum a fermento parum.
seda doctrina phariseorum et saduceorum. Hec cadẽ
etiam marcus. et eodem ordine digerit. Sequitur
matheus. uenit autem ihs̃ in ꝑtes cesaree philip¬
pi : et interrogabat discipulos suos dicens. Quem
dicunt homines eẽ filium homiius. At illi dixerunt.
Aln iohẽm baptistam. aln antem heliam. ali uero
ierennam aut unumi ex prophetis. Et cetera usq
ad illud ubi ait. Et quodamq solueritis suꝑ terrami.
erit solutum et in celis. Hoc eodem pene ordine mai¬
cus narrat. sed intposuit pͥmo de ceco illuinato.
quod solus ip̃e cõmemorat de ilo qui dixit dño. Ui¬
deo hommes sicut arbores ambulantes. Lucas¬
uiteni post miraculum illud de quinq panib: hoc re¬
cordatur atq inserit. Cinus recordationis ordo sicut su¬
pra iam ostendimus: nichil repugnat ordim istoꝵ.
S potest illud mouere. quod lucas dm̃n int̾rogasse

Expanded text:
eorum, et cetera usque ad illud ubi ait: tunc intellexerunt, quia non dixerit cauendum a fermento panum, sed a doctrina Pharisaeorum et Sadducaeorum. haec eadem etiam Marcus et eodem ordine digerit.  Sequitur Mattheus: uenit autem Iesus in partes Caesareae Philippi et interrogabat discipulos suos dicens: quem me dicunt homines alii Iohannem baptistam, alii autem Heliam, alii uero Hieremiam aut unum ex prophetis, et cetera usque ad illud ubi ait: et quodcumque solueris super terram, erit solutum in caelis. hoc eodem paene ordine Marcus narrat, sed interposuit primo de caeco inluminato, quod solus ipse commemorat, de illo qui dixit domino: uideo homines sicut arbores ambulantes. Lucautem post miraculum illud de quinque panibus hoc recordatur adque inserit, cuius recordationis ordo, sicut supra iam ostendimus. nihil repugnat ordini istorum. sed potest illud mouere quod Lucas dominum interrogasse
Abbreviated transcription (Latin):
aruit. Quod alio die uiderunt. alio die mirati sut
Intelligitur autem non tunc aruisse quando ui¬
derunt. sed contino quo maledicta est. Neq ã
arescentem. sed penitus arefactam uiderunt:
ac sic eum contimio in uerbo dmĩ ariusse intellexe

Expanded text:
aruit? quod alio die uiderunt alio die mirati sunt. aruit? quod alio die uiderunt alio die mirati sunt. intellegitur autem non tunc aruisse, quando uiderunt, sed continuo quod maledicta est. neque enim arescentem, sed penitus arefactam uiderunt ac sic eam continuo in uerbo domini aruisse intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
teriisit ea que marcus commemoraint. uenisse
illum in cuutatem et uesꝑe exisse et mane cum
transirent discipulos arborem aridam fiisse
nuratos. et ei quod scdõ die gestum erat d̾ arbor
maledicta ẽ: a dninxit illud qd̃. 3ͦ die gestum ẽ.¬
enis ariditatem miratos ẽẽ discipulos. et de potencia
fidei a domino audisse. sit ea comungens. nt nisi
ex marci narratione coganiur intendere: ubi et
quid matheus pret̾miserit. non possit agnosei. Cũ
ergo dixisset matheus. et relictis illis abnt foras
extra ciuitatem in bethamam ibiq mansit. mane¬
autem reu̾tens in ciuitatem esurut. et uidens fi
arborem unam secus uiam. uenit ad eam et in¬
dl inuenit insi folia tantum et ait illi mĩquam
abste fructus nascatur in sempit̾mim. et arefat¬
ta ẽ contimuo ficulnea: pret̾inissis ceteris adeũ¬
dem diem ꝑtinentib adiuuxit statim. Et iudentes
discipidi. mirati sunt dicentes. Quomodo contimo

Expanded text:
aetermisit ea quae Marcus commemorauit, uenisse aetermisit ea quae Marcus commemorauit, uenisse illum in ciuitatem et uespere exisse et mane. cum transirent. discipulos arborem aridam fuisse miratos; et ei quod secundo die gestum erat, quo arbor maledicta est, adiunxit illud quod tertio die gestum eeius ariditatem miratos esse discipulos et de potentia fidei a domino audisse, sic ea coniungens, ut nisi ex Marci narratione cogamur intendere, ubi et quid Mattheus praetermiserit, non possit agnosci. cum ergo dixisset Mattheus: et relictis illis abiit foras extra ciuitatem in Bethat uidens fici arborem unam secus uiam uenit ad eam et nihil inuenit nisi folia tantum, et ait illi: numquam abs te fructus nascatur in sempiternum; et arefacta est continuo ficulnea, praetermissis ceteris ad eundem diem pertinentibus adiunxit statim: et uidentes discipuli mirati sunt dicentes: quomodo continuo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ip̃o quippe die secundo cõmemorauit idem
marcus de templo eiectos uendentes: quod primo
die factum pretermiserat. Ip̃o ergo secundo die
dicit facta uespera egressium de ciuitate. et cum
transirent iudisse discipin os ficum aridam fac¬
tama radicib et recordatum petrum dixisse ci. Rab¬
bi: ecce ficus cui maledixisti aruit. Tunt eum de
potencia fidei respondisse. Matheus autem tanꝙͣ
secinido die hoc totum factum sit: id est et dictum
arbori nunqua i ex te fructus nascatur in sempi¬
ternum et a refactam eẽ continuo. et uidentib hoc
discipulis. acq mirantib illud de uirtute fidei fins¬
se responsum. unde intelligitur marcum quidẽ
secundo die connuemorasse quod primo die factum
pͥtermiserat. de templo scilicet ciectos uendentes ⁊
ementes. Matheus u̾o cum cominemorasset quod
lltero die factum est de arbore maledicta. quando
mane reuertebatur a bethania in ciuitatem. p̾¬

Expanded text:
cit. ipso quippe die secundo commemorauit idem cit. ipso quippe die secundo commemorauit idem Marcus de templo eiectos uendentes, quod primo die factum praetermiserat. ipso ergo secundo die dicit facta uespera egressum de ciuitate, et cum mane transiret, uidisse discipulos ficum aridam factam a radicibus et recordatum Petrum dixisse ei: rabbi, ecce ficus, cui maledixisti, aruit, tunc eum de potentia fidei respondisse, Mattheus autem, tamquam secundo die hoc totum factum sit, id est et dictum arbori: numquam ex te fructus nascatur in sempiternum, et arefactam esse continuo, et uidentibus hoc discipulis adque mirantibus illud de uirtute fidei fuisse responsum. unde intellegitur Marcum quidem secundo die commemorasse quod primo die factum praetermiserat, de templo scilicet eiectos uendentes et ementes, Mattheus uero cum commemorasset quod altero die factum est de arbore maledicta, quando mane reuertebatur a Bethania in ciuitatem. pr
Abbreviated transcription (Latin):
xisse commemorat: probabilius creditur ip̃e po¬
tius tenusse ordinem temporis de uendentib
et ementib eiectis de templo. Cum emmi dicit
et relictis illis abut foras. quib relictis intelligi
poterit nisi cum quib superus loquebat᷑ ĩ dig¬
nantib quod pueri clamarent. osamia filio daiid. P̾¬
termisit ergo marcus quod pͥmo dic factum est. cũ
intraint in templuni. et recordatum interposint
cum dixisset quod non iuenerit ĩ ficulnea preter
folia. qued secundo die factum eit. cumt intraiut r
templimi. et recoidatum interpofint cum dixisset qd̾
nor inuenerit aliquid in ficulna preter folia
quod secundo die factum est: sicut a utbo testant᷑.
Muratos antem ẽẽ discipulos quod arbor aruerit.
et eis domnum respondisse defide et de monte
in mare transferendo non ĩp̃o secundo die quo
dixit arbori. iam non amplius in eternum quis¬
quam ex te fructum manducet: sed tertio die di¬

Expanded text:
xisse commemorat, probabilius creditur ipse poxisse commemorat, probabilius creditur ipse potius tenuisse ordinem temporis de uendentibus et ementibus eiectis de templo. cum enim dicit: et relictis illis abiit foras, quibus relictis intellegi poterit, nisi cum quibus superius loquebatur indignantibus, quod pueri clamarent: osanna filio Dauid? praetermisit ergo Marcus quod primo die factum est, cum intrauit in templum, et recordatum interposuit, cum dixisset, quod non inuenie factum est, cum intrauit in templum, et recordatum interposuit, cum dixisset, quod non inuenerit aliquid in ficulnea praeter folia, quod secundo die factum est, sicut ambo testantur. miratos autem esse discipulos, quod arbor aruerit, et eis dominum respondisse de fide et de monte in mare transferendo, non ipso secundo die, quo dixit arbori: iam non amplius in aeternum quisquam ex te fructum manducet, sed tertio die di
Abbreviated transcription (Latin):
scipuli: mirati sunt dicẽtes. Quomodo contimo
arint. Respondens autem ihs̃ ait illis. Amendi¬
co uobis si habueritis fidem et non hesitaueritis.
non solum deficulnea facietis: sed ⁊ si monti huc
dixeritis. tolle te et iacta te in mare. fiet. Et om̃ia
quecunq petieritis in oratione credentes: acci¬
pietis. Hoc et marcꝰ consequenter dicit: sed non
eundem ordinem tenet. Primo enim quodeũ
in templum matheus dixit intrasse et eiecisse ũ¬
dentes et ementes: non cõmemiorat martus.
Sed circunspectis omnib cum iam uespera cẽt
exisse dicit inͥ bethamam cum duodecim. Et alia
die cum exirent a bethana esurisse et arbori fiti
maledixisse: quod et matheus cominemorat.
Et subiungit idem marcus. quod uenerit ieroso¬
linam. et cum introisset in templum: eiecit ẽ¬
dentes et ementes quasi altero die non primo factũ
eẽt. Sed quia matheus ita conectit. et relictis illł
abut foras extra ciuitatem in bethaniam. unde
mane reuertentem in ciuitatem arbori maledi¬

Expanded text:
ati sunt dicentes: quomodo continuo aruit? respondens autem Iesus ait eis: amen dico uobis, si habueritis fidem et non haesitaueritis, non solum de ficulnea facietis. sed et si monti huic dixeritis: tolle te et iacta te in . mare, fiet, et omnia, quaecumque petieritis in oratione credentes, accipietis. Hoc et Marcus consequenter dicit, sed non eundem ordinem tenet. primo enim quod eum in templum Mattheus dixit intrasse et eiecisse uendentes et ementes, non commemorat Marcus, sed circumspectis omnibus. cum iam uespera esset, exisse dicit in Bethaniam cum duodecim, et alia die cum exirent a Bethania esurisse et arbori fici dixisse quod et Mattheus commemorat. et subiungit idem Marcus, quod uenerit Hierosolyma, et cum introisset in templum, eiecit uendentes et ementes. quasi altero die, non primo factum esset. sed quia Mattheus ita conectit: et relictis illis abiit foras extra ciuitatem in Bethaniam, unde mane reuertentem in ciuitatem arbori maledi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia hoc adeos dixerat qui iam in eum credi¬
derant. ca uero multitudo presens erat. que plures
habebat innincos: etiam non exprimente euange¬
lista qui eeñt qui responderunt. ex hoc ip̃o quod re¬
sponderunt et quod deinde ab illo audire meruer̃t.
latis apparet que uerba quib sint tribuenda ꝑso¬
ins. Sicut ergo in hac multitudine secundum
iobanmem erant qui iam crediderant in thm̃
erant etiam qui eum occidere querebant: sic in illi de
qra nunc loquimi.erant qui domninim dolose u¬
terrogauerant in qua potestate illa faceret. eisent
etiam qui non dolose sed fideliter acclamane rantt
benedictus qui uenit in nomine domini. at ꝓhot
eraut qui dicerent. Perdet illos et uineam Dbit
ligitur. sine propter ueritatem: sine prapptꝰ meni¬
brorum enis cum suo capite uintatem. Erant etũ
qui talia respondentib dicerent absit: quia inte¬
ligebant in se ip̃os cẽ ꝑabolam istam
ẽquitur matheus. Et cum audissent pͥna¬
pes sacerdotum et pharisci. Parabolameꝰ.

Expanded text:
sed quia hoc ad eos dixerat, qui iam in eum crediderant, ea uero multitudo praesens erat, quae plures habebat inimicos, etiam non exprimente euangelista, qui essent qui responderunt. ex hoc ipso, quod responderunt et quod deinde ab illo audire meruerunt, satis apparet, quae uerba quibus sint tribuenda personis. sicut ergo in hac multitudine secundum Iohannem erant qui iam crediderant in legum, erant etiam qui eum occidere quaerebant, sic in illa, de qua nunc loquimur, erant qui dolose dominum interrogauerant, in qua potestate illa faceret, erant etiam qui non dolose, sed fideliter adclamauerant: benedictus qui uenit in nomine domini. ac per hoc erant qui dicerent: perdet illos et uineam suam legitur siue propter ueritatem siue propter membrorum eius cum suo capite unitatem. erant etiam qui talia respondentibus dicerent: absit, quia intellegebant in se ipsos esse parabolam dictam. Sequitur Mattheus: et cum audissent principes sacerdotum et Pharisaei parabolas eius,
Abbreviated transcription (Latin):
lorin homim regi: qui fecit mipcias filio suo. Et ii¬
sit seruos suos nocare inuitatos ad nupcias. et nole¬
baut nenire. Et cetera usq ad illud itbi ait. Mumiã
sunt uocati panci n̾o electi. Parabolam istam de
murtatis ad impcias: solus matheus narrat. Si¬
mile quiddam.iuiddam etiam lucas cõmemorat.
sed non est hoc sicut et ordo ip̃e indicat: quãius et
illud nõnllam similitudinem gerat. Quod uͥo
post illam parabolam de uinea et occiso filiopũs
familias. subuectit matheus cognouisse nideos.
quod in eos totum dictum fuerit. et insidias cepil¬
se moliri: hoc etiam marrus lucasq testantur eũ¬
deni ordinem retinentes. Sed inde ip̃i pergunt
ia aluid. ex hoc subiungentes quod et matheus
istam quam solus interposint de iipens para¬
bolam ex ordine iniserint.

Expanded text:
regi, qui fecit nuptias filio suo et misit seruos suos uocare inuitatos ad nuptias, et nolebant uenire, et cetera usque ad illud ubi ait: multi enim sunt uocati, pauci uero electi. parabolam istam de inuitatis ad nuptias solus Mattheus narrat. simile quiddam etiam Lucas commemorat; sed non est hoc, sicut et ordo ipse indicat, quamuis et illud nonnullam similitudinem gerat. quod uero post illam parabolam de uinea et occiso filio patris familias subnectit Mattheus, cognouisse Iudaeos, quod in eos totum dictum fuerit, et insidias coepisse moliri, hoc etiam Marcus Lucasque testantur eundem ordinem retinentes; sed inde ipsi pergunt in aliud ex hoc subiungentes quod et Mattheus post istam quam solus interposuit de nuptiis parabolam ex ordine inseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
non dicit responsum cẽ querentib signum de celo id̾
quod matheus de iona: sed ait dominum respondis¬
se signum non dabit̾ ei. Intelligendum ẽ enmi qͣle
petebant hoc ẽ de celo. Pretermisit autẽ dicere de
iona. quod matheus commnemoraut.
quitur matheus. Et relictis illis abnt. Et cũ
uenissent discipuli eius transfretum. obliti

Expanded text:
non dicit responsum esse quaerentibus signum de caelo, idem non dicit responsum esse quaerentibus signum de caelo, idem quod Mattheus de Iona, sed ait dominum respondisse: signum non dabitur ei. intellegendum est enim quale petebant, hoc est de caelo, praetermisit autem dicere de Iona, quod Mattheus commemorauit. Sequitur Mattheus: et relictis illis abiit. et cum uenissent discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
memoratum: sicut de centenis et quinquagenis
discumbentib cõmen daminus. Quia si non
etiam illud utrunq apud uinuim inueniremus:
contraria singulos dixisse putaremus. Seqͥt᷑
matheus et dicit. Et dimissa turba: ascendit
in nauiculam et uenit in fines maiedan. Et
cetera usq ad illud ubi ait. Generatio mala et adultera
signum querit et sigmum non dabitur ei : nͥ sigram
ione. Hoc iam et alibi dicit idem matheus. Unde eti¬
am atq etiam retinendum est sepuis dominum eaa¬
dem dixisse. ut quod existente contrario solui non po¬
tuerit: bis dictum intelligatur. Hunc sane ordinẽ
etiam marcus tenens post illud de septem pamb
miraculum. hoc idem subicit quod matheus. Nisi
quod delinamitha quod in aliquib codicib legitur.
non dixit matheus: sed magedan. Non auten du¬
bitandum est. cundem locum eẽ sub utroq nomine
Nam pleriq codices non hñt etiam secundum mar¬
cum. isi magedan. Nec illud moueat quod marcus

Expanded text:
memoratum, sicut de centenis et quinquagenis memoratum, sicut de centenis et quinquagenis discumbentibus commendauimus, quia, si non etiam illud utrumque aput unum inueniremus, contraria singulos dixisse putaremus. LI. Sequitur Mattheus et dicit: et dimissa turba ascendit in nauiculam et uenit in fines Magedan, et cetera usque ad illud ubi ait: generatio mala et adultera signum quaerit et signum non dabitur ei nisi signum Ionae. hoc iam et alibi dixit idem Mattheus. unde etiam adque etiam retinendum est saepius dominum eadem dixisse, ut quod existente contrario solui non potuerit bis dictum intellegatur. hunc sane ordinem etiam Marcus tenens post illud de septem panibus miraculum hoc idem subicit quod Mattheus, nisi quod Dalmanutha, quod in quibusdam codicibus legitur, non dixit Mattheus, sed Magedan. non autem dubitandum est eundem locum esse sub utroque nomine. nam plerique codices non habent etiam secundum Marcum nisi Magedan. nec illud moueat, quod Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
set qui de illis quinq panib non dixisset: contra¬
rius ceteris putaretur. Qͥs enim non existimaret
unum idemq factum eẽ. non autem integre et ue¬
raciter. siue ab illo siue ab aliis. sue ab omnibus
fuisse narratum. sed ant illum pro quinq pamib
septem dum fallaretur commemorasse. Aut illos
proseptem quinq aut utrosq mentitos uel obli¬
mone deceptos. Hoc et de duodecim cophimis et
de septem sportis opmaretur quasi contrarium:
hoc de quinq mnlib et quatuor milib eorum qͥ
pascerentur. S qr illi qui miraculum de sep¬
tem panib narrauerunt. nec illud de qmĩq ta¬
cuerunt: nemimem mouet. et utrunq factum
omnes intellicunt. hoc ideo diximus ut sit ubi
simile muenitur factum a dño iuenit᷑. quod ĩ
lliquo alteri enangeliste ita repugnare uideat᷑.
et omĩno solui non possit : nichil aliud intelliga᷑.
quam utrunq factum cẽ. et aliud ab alio com¬

Expanded text:
set, qui de illis quinque panibus non dixisset. contraset, qui de illis quinque panibus non dixisset. contrarius ceteris putaretur. quis enim non existimaret unum idemque factum esse, non autem integre et ueraciter siue ab illo siue ab aliis siue ab omnibus fuisse narratum, sed aut illum pro quinque panibus septem, dum falleretur, commemorasse aut illos pro septem quinque aut utrosque mentitos uel obliuione deceptos? hoc et de duodecim cophinis et de septem sportis opinaretur quasi contrarium, hoc de quinque milibus et quattuor milibus eorum qui pascerentur. sed quia illi qui miraculum de septem panibus narrauerunt nec illud de quinque tacuerunt, neminem mouet et utrumque factum omnes intellegunt. hoc ideo diximus, ut sicubi simile inuenitur factum a domino, quod in aliquo alteri euangelistae ita repugnare uideatur, ut omnino solui non possit, nihil aliud intellegatur quam utrumque factum esse et aliud ab alio com
Abbreviated transcription (Latin):
sisset inde ihs̃: uenit secus mare galilee.
Et ascendens in montem: sedebat ibi. Et acces¬
serunt adeum turbe multe habentes secum
mutos. claudos. cecos. debiles et alios multos. et
proiecerunt eos ad pedes enis. et curait eos ita
ut turbe mirarentur. indentes mutos Ioquen¬
tes. daudos ambulantes. cecos uidentes. et
magnificabant deum ifrael. Ihs̃ autem cõuo¬
atis discipulis suis: dixit. Misereor turbe: quia iam
tuduo ꝑsenerant mecum et non hñt quod manducẽt.
Et cetera usq ad illud ubi ait. Erant autem qui mã¬
ducauerunt quatuor milia hominum. extra ꝑuidos
et imulieres. hoc aliud miraculum de septem pam¬
b et duobus piscib etiam marcus cõmemorat eodẽ
pene etiam ordine insi quia interponit quod nullꝯ
dicit desurdo cui dominus aures aperint .spuens
in digitos et dicens.effeta quod est ad aperire. Hoc
sane non abre fuerit admonere ni hoc miraculo
de septem panib. quod duo euangeliste matheus
martusq posuerunt: quia si aliquis eorum id dixis¬

Expanded text:
cus mare Galilaeae et ascendens in montem sedebat ibi et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos clodos caecos debiles et alios multos et proiecerunt eos ad pedes eius et curavit eos ita ut turbae mirarentur videntes mutos loquentes clodos ant deum Israhel. Iesus autem conuocatis discipulis suis dixit: misereor turbae, quia triduum iam perseuerant mecum et non habent quod manducent, et cetera usque ad illud ubi ait: erant autem qui manducauerunt quattuor milia hominum extra paruulos et mulieres. hoc aliud miraculum de septem panibus et paucis piscibus etiam Marcus commemorat eodem paene etiam ordine, nisi quia interponit quod nullus alius dicit de surdo, cui dominus aures aperuit spuens in digitos et dicens: effeta, quod est adaperire. Hoc sane non ab re fuerit admonere in hoc miraculo de septem panibus quod duo euangelistae Mattheus Marcusque posuerunt, quia si aliquis eorum id dixis
Abbreviated transcription (Latin):
cundum illos autem. quid me dicis bomini. Nam qͥd
me interrogas de bono. ad illud magis referri
potest quod ait ille querens. quid bom faciam.Ibi
enim et bonum nonmauit: et interrogatio est. Ma¬
gister bone: nondum ẽ int̾rogatio. Cõmodissime gͦ
intelligitur utrimq dictum. quid me dicis bonum.
et interrogas me de bono.
uerosolimam: assumpsit duodecim discipulos
secreto et ait illis. Ecce ascendimus ierosolimam : et

Expanded text:
cundum illos autem: quid me dicis bonum? nam quid cundum illos autem: quid me dicis bonum? nam quid me interrogas de bono? ad illud magis referri potest quod ait ille quaerens: quid boni faciam? ibi enim et bonum nominauit et interrogatio est, magister autem bone nondum est interrogatio. commodissime ergo intellegitur utrumque dictum: quid me dicis bonum et interrogas me de bono?5Hierosolyma adsumsit duodecim discipulos secreto et ait illis: ecce ascendimus Hieroso
Abbreviated transcription (Latin):
iicrepabant eos. Et cetera usq ad illud ubi ait. Mil
nemn sut uocati. pauciautem electi. Hunc cum
patheo marcus ordinem tenuit: sed de conductis
pperarus ad ineam solus matheus interponit. Lu¬
as autem cum cominemorasset illud quod eis dixit
querentib inter se quisuam maior eẽt: adiunxxit
de illo quen uiderunt eitientem demonia curi eũ
non obsequeretur. Inde iam digreditur ab istis
duob: ubi ait eum firmasse faciem suam ut iret
in ihelm̃. Ac post multa interpolita occurrit eis rur¬
sus ad cõmemorandum istum diuitem : cui dicitur
uende omma que habes quem nunc isti comine¬
morant ex ordine quo ꝑiter eunt. Nam ibi etiã
lucas de istis ꝑuilis antequam diuitis mentiõe.
quemadmodum et isti nõ pret̾mictit. De illo ergo
dunte qui querit quid bom faciat ut intam eternã
consequatur potest inderi distare aliquid quod secũ¬
dum matheum dr̃ quid me interrogas de bono. se¬

Expanded text:
increpabant eis, et cetera usque ad illud ubi ait: multi increpabant eis, et cetera usque ad illud ubi ait: multi sunt enim uocati, pauci autem electi. hunc cum Mattheo Marcus ordinem tenuit, sed de conductis operariis ad uineam solus Mattheus interponit. Lucas autem cum commemorasset illud quod eis dixit quaerentibus inter se, quisnam maior esset, adiunxit de illo quem uiderunt eicientem demonia, cum eum non sequeretur; inde iam digreditur ab istis duobus, ubi ait eum firmasse faciem suam, ut iret in Hierusalem, ac post multa interposita occurrit eis rursus ad commemorandum istum diuitem, cui dicitur: uende omnia quae habes, quem nunc isti commemorant ex ordine, quo pariter eunt. nam ibi etiam Lucas de istis paruulis, antequam diuitis faciat mentionem, quemadmodum et isti, non praetermittit. de illo ergo diuite, qui quaerit, quid boni faciat, ut uitam aeternam consequatur, potest uideri distare aliquid, quod secundum Mattheum dicitur: quid- me interrogas de bono? se
Abbreviated transcription (Latin):
rogaret quid eis preceꝑit morses. Qui cum re¬
spondissent moisen ꝑmisisse lrbellum repudu
scribere et dimictere: respondit eis de ip̃a lege per
moisen data. quomodo deus instituerit comugiũ
masculi et femme dicens ea que point matheus.
Idest. Non legiltis quia qui fecit abnutio masculũ
et feminam fecit eos. Et cetera. Quib auditis.
illi id quod ei primo interroganti responderant
repetiuerunt dicentes. Quid ergo moises man¬
dait dari libellum repudu. et dinuctere. Tunc
ihm̃ causam oftendisse duricie cordis ip̃õrum:
quam marcus breutatis causa prins ponit tan¬
quã illi priori quam matheus intermisit corum
responsiom redditam. nichil deꝑire nidicans ueri¬
tati quocunq loco eisdem ip̃is uerbis que bis dixe¬
rant redderetur.qm̃ ip̃is uerbis eam reddiderat
domins
sẽquitur matheus. Tunc oblati sunt ci ꝑuili
it manus eis imponeret et oraret. Discipuli autem

Expanded text:
rogarit, quid eis praeceperit Moyses, qui cum rerogarit, quid eis praeceperit Moyses, qui cum respondissent Moysen permisisse libellum repudii scribere et dimittere. respondit eis de ipsa lege per Moysen data, quomodo deus instituerit coniugium masculi et feminae, dicens ea quae ponit Mattheus, id est: non legistis, quia qui fecit ab initio masculum et feminam fecit eos? et cetera, quibus auditis illi id quod ei primo interroganti responderant repetiuerunt dicentes: quid ergo Moyses mandauit dari libellum repudii et dimittere? tunc Iesum causam ostendisse duritiae cordis ipsorum, quam Marcus breuitatis causa prius ponit. tamquam illi priori, quam Mattheus intermisit, eorum responsioni redditam, nihil deperire iudicans ueritati, quocumque loco eisdem ipsis uerbis quae bis dixerant redderetur, quoniam ipsis uerbis eam reddiderat dominus. Sequitur Mattheus: tunc oblati sunt ei paruuli, ut manus eis inponeret et oraret. discipuli autem
Abbreviated transcription (Latin):
se habebat. ut non eis redderet rõnem cur illud moises
ꝑmiserit. insi pͥus ip̃i hoc cõmemorassent. que uosun¬
tas enis ea quam marcus posiit interrogatione sit¬
inficata est: et illorum uoluntas ip̃a erat ut deai¬
toritate morsi. qm̃ mandait dari libellum repidi
tanquam concluderent eum separationem smo
dubio uenturum. Hoc enm dicturi: etiam tenis¬
tantes accesserant. Que uoluntas eoꝵ sic expio¬
sa ẽ ꝑ matheun: ut nõ eos ẽẽ cõmemoraret mte¬
rotratos. sed ultro intulisse de mandato moisi qpo
uelut comuncerent dominum separationem iõ¬
igum prohibentem. Cium ergo uoluntas loquẽtu
can debent uerba seruire ab euãgelista utroq mon¬
strata sit : nichil int̾est quã d iuersus inter am¬
bos fuerit narrandi modus. dum ab eadem ue¬
ritate nenter abscederet. Potest etiam hoc intel¬
ligi: quod sicut dicit marcus prius eos de uxore
dimictenda interrogantes dñs uicissmm inter¬

Expanded text:
se habebat, ut non eis redderet rationem, cur illud Moyses se habebat, ut non eis redderet rationem, cur illud Moyses permiserit, nisi prius ipsi hoc commemorassent, quae uoluntas eius ea quam Marcus posuit interrogatione significata est, et illorum uoluntas ipsa erat, ut de auctoritate Moysi, quoniam mandauit dari libellum repudii, tamquam concluderent eum separationem sine dubio uetaturum: hoc enim dicturi etiam temtantes accesserant. quae uoluntas eorum sic expressa est per Mattheum, ut non eos esse commemoraret interrogatos. sed ultro intulisse de mandato Moysi, quo uelut conuincerent dominum separationem coniugum prohibentem. cum ergo uoluntas loquentium, cui debent uerba seruire. ab euangelista utroque monstrata sit, nihil interest, quam diuersus inter ambos fuerit narrandi modus, dum ab eadem ueritate neuter abscederet. Potest etiam hoc intellegi, quod, sicut dicit Marcus, prius eos de uxore dimittenda interrogantes dominus uicissim inter
Abbreviated transcription (Latin):
pondisse de ꝑmisso sibi libello repudu: cum mnatheus
dixerit uerbis donumi quib ostenderat ex lege dm̃
comunxisse masculum et feminam. et propte̾a nõ
eos debere ab homine se parari. retulisse responsionẽ.
Quid ergo moises mandaut dari libellum repudu.
et dimictere. Quib iterum ait. Quomam morses
ad duriciam cordis ur̃i. ꝑmisit uobis dimict̾e uxores
uestras. Ab mitio autẽ non sic fuit. Nam et marcus
hanc responsionem dm̃ non tacet. sed postea quã
ei responderunt int̾roganti de libello repudn An
quo ordine uel modo uerborum hoc intelligere de be¬
mus. ad rei ueritatem inchil interẽe. utrum dũo se¬
parationem prohibenti et sentenciam suam de lege
firmanti ip̃i intulerint questionem de libello re¬
pudn ꝑ cundem moisem sibi ꝑmisso. ꝑ quẽ et iᵈ
scriptum est. qd̾ deus comunxerit masculum et
femuam: an hoc idem illi de precepto moisi eos n¬
terroganti responderint. Nam ⁊ uoluntas enis ita

Expanded text:
pondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus pondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus dixerit uerbis domini, quibus ostenderat ex lege deum coniunxisse masculum et feminam et propterea non eos debere ab homine separari, rettulisse responsionem: quid ergo Moyses mandauit dari libellum repudii et dimittere? quibus iterum ait: quoniam Moyses ad duritiam cordis uestri permisit uobis dimittere uxores uestras: ab initio autem non sic fuit. nam et Marcus hanc domini responsionem non tacet, sed posteaquam ei responderunt interroganti de libello repudii. In quo ordine uel modo uerborum hoc intellegere debemus ad rei ueritatem nihil interesse, utrum domino separationem prohibenti et sententiam suam de lege firmanti ipsi intulerint quaestionem de libello repudii per eundem Moysen sibi permisso, per quem et illud scriptum est quod deus coniunxerit masculum et feminam, an hoc idem illi de praecepto Moysi eos interroganti responderint. nam et uoluntas eius ita
Abbreviated transcription (Latin):
natheus hoc sermone domnum hoc dixisse meine¬
nit quod et petro antea dictum fuisse idem ip̃e testat᷑.
Eadem itaq sepe ac plurib locis ihm̃ dixisse. nec ubi
noneannur si ordo dictorum quibusdã repugnare pu¬
cibitur. sicut iam totiens commendaurmus memmsse
xebenpis: ne hoc semꝑ admonere necesse sit.
eqͣuitur matheus ita narrans. Et factum est cũ
consummasset ih̃s sermones istos: ungrauit a
falisea et uenit in fines indee transiordanem. et secu¬
tesunt eum turbe munlte et curauit eos ibi. Et acces¬
serunt ad eum phisei. temptantes eum et dicentes.
Si licet homini dinictere uxorem quatimq ex causa:
Et cetera usq ad illud ubi ait. Qui potest capere ca¬
piat. hoc ⁊ marcus cominenorat: cundem ordinem
teuens. Sane uidendum ẽ ne repugnare uideatur qd̃
idem marcus a dño dicit. inte rrogatos phiseos quid
cis moises preceꝑit. atq ita illos interroganti res¬

Expanded text:
Mattheus in hoc sermone dominum hoc dixisse memineMattheus in hoc sermone dominum hoc dixisse meminerit quod et Petro antea dictum fuisse idem ipse testatur. eadem itaque saepe ac pluribus locis Iesum dixisse. necubi moueamur, si ordo dictorum quibusdam repugnare putabitur, sicut iam totiens commendauimus, meminisse debemus, ne hoc semper admonere necesse sit. LXII. Sequitur Mattheus ita narrans: et factum est. cum consummasset Iesus sermones istos, migrauit a Galilaea et uenit in fines Iudaeae trans Iordanen. et secutae sunt eum turbae multae, et curauit eos ibi. et accesserunt ad eum Pharisaei temtantes eum et dicentes: si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa? et cetera usque ad illud ubi ait: qui potest capere capiat. hoc et Marcus commemorat eundem ordinem tenens. sane uidendum est, ne repugnare uideatur quod idem Marcus a domino dicit interrogatos Pharisaeos, quid eis Moyses praeceperit, adque ita illos interroganti res