comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum Inmen terdit quia uullo nietu uł mortꝰ uł ho¬
st efficitur que iñ torrũ ptiõis ꝑpetue num̃e letat
o uita uitalis dulcis et diuabilis et semꝑ mẽorabi¬
lis ubi nen est hostis ĩpugnans ibi nulla illecebia
S sũma ⁊ certa securitas ⁊ secura trasquillitas
et tranquilla Iocnũditas ⁊ iocuuda felicitas ⁊ felu
et̾uitas et et̾na dt̃itudo ⁊ beata tui fui siue uisio at

Expanded text:
rnit, quae nullo metu vel mortis vel hostis afficitur, quae incorruptionis perpetuae munere laetatur. O vita vitalis, dulcis et amabilis, et semper memorialis, ubi non est hostis impugnans, ubi nulla illecebra, sed summa et certa securitas, et secura tranquillitas, et tranquilla jucunditas, et jucunda felicitas, et felix aeternitas, et aeterna beatitudo, et beata tui sine fine visio
Abbreviated transcription (Latin):
tur quta ista uuta dubia uita et̃na uita ecũpuosa
quam honor timũdant dolores extmant ardores de¬
sictant dera morbidant este inflant Ienũa mat̾ant
Iosti soluũt trulitie confuũt ꝯolicitudo coartat se¬
curitas ebet᷑ diuicie iactant pauꝑtas deitit ĩuẽ¬
tus ex tellit senectus ĩcuruat ĩfũ mitas fraugit
nłor depuit et post ħ onña mors infiuit unũsis
gaudiis finem ĩpouit ita ut tam̃ẽ desieruit eẽ at¬

Expanded text:
ita, vita dubia, vita caeca, vita aerumnosa, quam humores tumidant, dolores exterminant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, jejunia macerant, joci solvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat, securitas hebetat, divitiae jactant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit; et post haec omnia mors interimit, universis gaudiis finem imponens, ita ut cum desierint e
Abbreviated transcription (Latin):
merito uł ꝑcũie sine ⁊ caruis ⁊ sangñis qui regnũ
dei non possidebunt p̃rogatam nõ ideo corda qͥescũt
duplici semper estuancia desio̾io quo uti que uigꝰ ac
dibi ỹiuo ꝙ ꝙ ualet cõquirẽ honores satagit tan
miane i aborios et cõtiueribus ⁊ sumptuosis famitiar¬
bus komanͫ statuit frequẽ tare palaciũ que stũdio¬

Expanded text:
el pecuniae, sive etiam carnis et sanguinis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac sibi, imo quotquot valet, conquirere honores satagit, tamnians, laboriosis itineribus et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, quaestuo
Abbreviated transcription (Latin):
nubos tanta solitudine diebus istis uestiũ glano
cibo⁊ uci pare delicias ac sh et huiꝰ modi ĩ nccite
gehidentur s ip̃m audi dicentem sup̃do
amplector quiꝰ tautami solitudiuẽ cibor copiani
repoĩs in tempꝰ istud. dap̃ue egtãins deliçias uõ

Expanded text:
eos tanta sollicitudine diebus istis vestium gloriam, ciborum parare delicias, ac si haec et hujusmodi quaexhibentur. Sed ipsum audi dicentem: Superboamplector. Quid tanta sollicitudine ciborum copias reponis in tempus illud? damno ego carnis d
Abbreviated transcription (Latin):
Argñteoꝵ ⁊ aureor / nisi de doius sponse inde est quod
illo pauper ⁊ ioys ⁊ mida relmiquitu fatie inẜauda
ram s spoliare non est tustodire s perd̾e nõ est des¬
cende ss erpouere nõ est ni scõre sedꝑstitu̾e non est
pascẽ gregemi s madare seu deuorare. dicente duõ

Expanded text:
eorum, nisi de bonis sponsae? Inde est quod illa pauper, et inops, et nuda relinquitur, facie miseranda, ornare sponsam, sed spoliare; non est custodire, sed perdere; non est defendere, sed exponere; non est instituere, sed prostituere; non est pascere gregem, sed mactare et devorare, dicente de illis
Abbreviated transcription (Latin):
semper Siina iocunditas selie lib̾tas sũma felicitas felix
erit ibi tristicia nulla angustia millus dolor nullus
tior nullus ibi labor milla mors s ꝓpecua sanitas
fames nõ sitis non frigus non estus nõ lassitado
inii nec ulla temptato ĩnuci nõ peccandi uolũtas uͨ
de licẜdi facultas s to ͫ teticia totũ exultacõ po ssidebit

Expanded text:
t felix erit ibi tristitia, nulla angustia, nullus dolor, nullus timor, nullus ibi labor, nulla mors, sed perpetua sanitas fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec ulla tentatio inimici, nec peccandi voluntas, nec delinquendi facu
Abbreviated transcription (Latin):
d. in quãdam epła obgna mater caritas que siue fo¬
ueat infirmes sue ex̃cebat ex̃ceat prouectos sue
arguat inquietas diuersi diuersa exhibẽs sͨ filios
diligit uniuersos ꝯte Arguit mitis ÷ cuui blauditur
uit irasci huuliter in dignari caritas honu unũ ẽ¬

Expanded text:
. 27. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos, diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos. Cum te arguit, mitis est; cum blanditur, tienter novit irasci, humiliter indignari; laesa non
Abbreviated transcription (Latin):
pap̃a sit dicebat bonũ michi si deus dignetur me
uti pro clipeo libens accipio detrahẽtiũ linguas ma¬
ledictas et uenenata specula blasphemorũ ut nõ
qui ꝑpter te sustitii oppbruum operuit cõfusio fatiani
meam gloria michi est consortem fĩ xpp̃i cuius illa uox

Expanded text:
am in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium linguas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non Quoniam propter te sustinui opprobrium, operuit confusio faciem meam? Gloria mihi est, consortem fieri Christi, cujus illa vox
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nobistũ manens. Adiuuet ĩfirmitatemꝰ uram̃
et pro nobis stans fragilitatem nraui protegat
et ꝓpuguet si em̃i ille ĩ uobis quis decipiet uos si
ille nobiscũ qiud de coro non possumꝰ iu eo qui cõfortat
ṅos si ille pio nobis quis contra nos fidelis eũi cõsil¬
riꝰ est qui nequit falli õiuo ueque fallẽ queat fortis
dixxiliariꝰ qui nõ tatescat pr̃onus efficax qui ⁊ ip̃m satan
sub pedibus nr̃is uelotit᷑ cont̾at et om̃ia eiũs machina¬
uita confringat. ip̃e aũt saluator luce .iiii. testatur.¬

Expanded text:
et nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat et propugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobis, quis contra nos? . Fidelis consiliarius est, qui neque falli omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et ipsum Satanam sub pedibus nostris velociter conterat, et omnia ejus machinamenta confringat. Nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
sola rex ille diues ⁊ põiues exmanitus excellens hũali¬
atus ĩ mensus abiuatus ⁊ Ab Angelis nũcratꝰ est
uerus deniq̃ue deus et dei filius ĩcarnatus est s quod
fructu denique ut eius paupertate locupleteniurt ciꝯ
uñiclitate sblenenuir eius minoracõe magnificenuir
eius ĩcarnatõi adhentis dõ ĩcipiamꝰ unus spt̃ ẽẽ cũ¬

Expanded text:
sola Rex ille dives et praedives exinanitus; excelsus, humiliatus; immensus, abbreviatus, et angelis minoratus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. Sed quo fructu? Nempe ut omnes ejus paupertate locupletemur, ejus humilitate 982 sublevemur, ejus minoratione magnificemur, ejus incarnatione adhaerentes Deo, i
Abbreviated transcription (Latin):
dmn qm̃ teledraniꝰ si ꝑsonam uenientis intueor non
capio excellentiam maiesiatis si actendo ad quos uenit
Dignacõis maitudier ex pauesco stuꝑẽt corda ãgłi de nono
iudentis infra se qũi addrant supͣ si cõsidere p̃p quid ueuit
Aonplector quo ad possu inext̾iabilem latitudie cariͭ ͥ ͦ snuo¬

Expanded text:
m celebramus, si personam venientis intueor, non capio excellentiam majestatis. Si attendo ad quos venerit, dignationis magnitudinem expavesco. Stupent certe angeli de novo, videntes infra se, quem supra amplector quoad possum inaestimabilem latitudinem charitatis. Si mo
Abbreviated transcription (Latin):
occurrunt modo tres ꝯũes oñub ⁊ quodã modo priu¬
cipales neruo reꝑitur ĩ uobis qui nõ ut̾usque cor¬
sulii duxilii ⁊ presidii indigiis uideatur nimiũ gũ¬
aus est hũano generi nuia t̾plex ⁊ qd̃qd degimus
in regione unibre mortꝭ in ĩfiriuitate corporis in
loco temptatois si diligenter aduertimꝰ triplitit
in hot minido miẜabilit᷑ ladoramꝰ nani ⁊ faciles su¬
mus ad sedutẽdum debiles ad opandũ et fragiles ad
rosistendiun si discernere uolinuꝰ intꝭ bonũ ⁊ malũ
decipimur si tẽp̃tauiꝰ facere bonũ Deficiuiꝰ si cogitauiꝰ
resiste malo deiciuur ⁊ suꝑamur necessarius Ialua¬

Expanded text:
es omnibus, et quodammodo principales. Nemo enim repetitur in nobis, qui non interim et consilii, et auxilii, et praesidii indigus videatur. Nimirum generalis est humano generi miseria triplex; et quotquot degimus in regione umbrae mortis, in infirmitate corporis, in loco tentationis, si diligenter advertimus, triplici hoc incommodo miserabiliter laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et fragiles ad resistendum. Si discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resistere malo, dejicimur et superamur. 2. Necessarius
Abbreviated transcription (Latin):
ribus et matre ihũ et tu gͥ orar̃ disco. diste querẽ
petere pulsar̃ douet ĩuemas donet. Accipias dou ͭ
aiꝑiatur tibi nonit dñs figm̃itum t ͫ fidelis est nõ
te pacitur temptari supra quã possis confido in ip̃o ꝙ
et orantem ut fidelicer ⁊ non ad insipienciani ⁊
conplari renuens in ip̃iꝰ memoͣ delcẽꝵs inebriat
ab oubertate domus tue et uolũptat cius torrẽte

Expanded text:
ria, matre Jesu . Et tu igitur orare disce, disce quaerere, petere, pulsare, donec invenias, donec accipias, donec aperiatur tibi. Novit Dominus figmentum tuum: fidelis est, non te patietur tentari supra quam possis. Confido in ipso, quod et orantem ut feliciter et non ad insipientiam tibi consolari renuens, in ipsius memoria delecteris, inebriatus ab ubertate domus Dei, et voluptatis ejus torrente
Abbreviated transcription (Latin):
terram dmbłar̃ ne ãd aucitas otculos tuos afii¬
goribus syteris si nõ uis obrui procellis si insur¬
gant uenti temptacois si in surgas scopulos tribu¬
ras superbie habueris si ambitionis si detractõnis
Si enilacionis respice stellam uoca ma si in uidia at
ad ma ł si t̾inimĩ in manitatẽ turbat᷑ si consciencie
feditate confusꝰ si iudicii horror ꝑt̾ritus baratro
in cipias absor beri tristicio desperationis hĩto cogita
mͥ in periculis in augustiis in rebus dubiis ma¬
riam cogita mi ͣ in uoca nõ recedat ab ore nõ acor¬
te recedit ⁊ ut impetres eius orationis suffiagiũ
donies ipam̃ rogans nõ desperas ipaĩ cogitãs nõ
erias ipam tenente nõ terreris ip̃a protegente
no metius ip̃a duce nõ fatigaris ip̃ã duce adregẽ¬

Expanded text:
terram ambulare; ne avertas oculos a fulgore hujus sideris, si non vis obrui procellis. Si insurgant venti tentationum, si incurras scopulos triburis superbiae undis, si ambitionis, si detractionis, si aemulationis; respice stellam, voca Mariam. Si iracundia, ad Mariam. Si criminum immanitate turbatus, conscientiae foeditate confusus, judicii horrore perterritus, barathro incipias absorberi tristitiae, desperationis abysso; cogita Mariam. In periculis, in angustiis, in rebus dubiis, Mariam cogita, Mariam invoca. Non recedat ab ore, non recedat a corde; et ut impetres ejus orationis suffragium, devias: ipsam rogans non desperas: ipsam cogitans non erras. Ipsa tenente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris
Abbreviated transcription (Latin):
loquicur s decetero oportet te considerare forman
istius scimonie spetulum pietatis ex ar asẜtorem ueri¬
tatis fidei deffensorem doctoren gencium xpiauorũ
ducen dĩcum sponsi sponse ꝑam̃phũ terĩ ordinatõrẽ
pastorem plebiun magistrum insipientium refugium
oppssorum pauperũ aduotatum miscrorũ sp̃c tuco¬
rem puppipilloꝵ indicẽ uiduarũ ducem cecorũ lm¬
gna mutorũ batulum senũ ultoren scelerum ma¬
lorum metũ bonoꝵ gloriam uirgam potenciũ null¬
leũ tr̃rannorũ regum patrem legem modiratorẽ ta¬
nonũ dispensatorem salt̾ re orbis lum̃ẽ sacerdotem al
sud est nultus tui super facientes mala timeant
sp̃mi ire tue qui hoiẽm̃ non u̾e ͦ gła ͫ nõ formidat ti¬
meat ex̾toem qui admonitiouẽ contenisit tibi iras¬

Expanded text:
um. De caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium oppressorum, pauperum advocatum, miserorum spem, tutorem pupillorum, judicem viduarum, oculum caecorum, linguam mutorum, baculum senum, ultorem scelerum, malorum metum, bonorum gloriam, virgam potentium, malleum tyrannorum, regum patrem, legum moderatorem, canonum dispensatorem, sal terrae, orbis lumen, sacerdotem Altsumendum. Vultus tuus super facientes mala. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui iras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmin ucca quibus studiis delectatur usqͦq iniẜ
diuerticula captas et consolationes ꝓprie. uolsitatis
tanto labor queritas tanto rubore mdicas et ꝙ
faciam in ꝙ̃ eite ancillam et filium eius põ enim
eiit hr̃e filius ancille cum filio libere amilla ut

Expanded text:
uni, communibus studiis delectatur. Usquequo, miser, diverticula captas, et consolationes propriae voluntatis tanto labore quaeritas, tanto rubore mendicas? Et quid facio, inquis? Ejice ancillam, et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio
Abbreviated transcription (Latin):
tero fancastit̃ cuiꝰdam illo tebͥ ͤᷤ deditus sectans
lenociuia tarmis utique pectatritis gc̃ite inpctĩs
assufcẽ in pctis in qua denique bomim non est illũ
parit̾ expettar̃ paruclitũ dudeat in quã qui huic
stqulis semper in heret qui tarnẽ fouet ĩcaruẽ
seiãt carnem sapit illam noꝰ cõsolacoẽm suꝑue¬

Expanded text:
tero phantasticis quibusdam illecebris deditus, sectans lenocinia carnis suae, carnis utique peccatricis, genitae in peccatis, assuetae peccatis, in qua denique bonum non est, illum pariter exspectare Paracletum? Audeat, inquam, qui huic sterquilinio semper inhaeret, qui carnem fovet, in carne seminat, carnem sapit; illam nihilominus c
Abbreviated transcription (Latin):
mũ frẽs Retalescat fides nio ꝙ credidit In ar¬
descant ad frã nr̃a desideria qmia amare iam ire est
ab int̾ne sollempnitatꝭ gaudio milla nos ad ulsitas re¬
uocet. quia si quis ẽ ad locum ꝓpostun desiderat eiꝰ
desiderium quelibet uie asperitas nõ fatigat nulła
uos ꝓsperitas bladiens seducat quia stuitus est
uiator qui initinere omena prata cõspiciens obliuistiͣ
quo tendebat toto gͦ desiderio ad supernã pat̾am
aĩmis auhelet ⁊ nichil in hoc inũdo appetat quod cõ¬
stat qr cicius relinquetur ut si celest pastorꝰ o¬

Expanded text:
res, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat qui
Abbreviated transcription (Latin):
suũ quia dd uotem uũ tatis eius cũ tlamass uote
magna lazare ueni foras mortiunn reddidit
d. 2. mare tognouit qr silid̾ se prebuit sub pedi¬
tasma. cõgnouit ĩfernꝰ cuiꝰ ĩpẽ portas ercas et
uectes ferreos confregit. ubi ⁊ ligas illum

Expanded text:
num, quia ad vocem virtutis ejus, cum clamasset magna voce: Lazare, veni foras , mortuum reddidit. Cognovit mare, quia solidum se praebuit sub peditasma esse . Cognovit infernus, cujus ipse portas aereas et vectes ferr
Abbreviated transcription (Latin):
Iudic̃ mr ⁊riũ iiscdie suppliciter et efficatit̃ saluiꝭ
nr̃e negocia pertractabit p̃ciosũ ho ͦ mimꝰ t̾ra nr̃a
dixexit in cesum ut dando ⁊ accipiendo felici aĩcicar
et dona ꝑstã tescendint. Astendens gͦ in alcũ u̾go
bñdicta dabit ip̃a queq dona hom̃ibus quid nnda¬
regi celor⁊ est miẜicors est denique ⁊ mat̾ esonige¬

Expanded text:
icaciter salutis nostrae negotia pertractabit. 2. Pretiosum hodie munus terra nostra direxit in coelum, ut dando et accipiendo felici amicitiaret dona perfecta descendunt. Ascendens ergo in altum Virgo beata, dabit ipsa quoque dona hominibus. Quidni daRegina coelorum est, misericors est; denique mater est unige
Abbreviated transcription (Latin):
st obeata mater caritas que sine foueat infu mos sũ
ex̾ceat prouectos sũ arguat ĩquietos diu̾sis diũsa
exhibẽs sicut filios daigit uniuersos cũ te aiat
nutis est tum blanditur simplex est pie sał ẜrui
siue dolore mulce̾ pacient̃ nouit irasci humułr idi

Expanded text:
ritas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex est. Pie solet saevire, sine dolo mulcere: patienter novit irasci, humili
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat qd̾ seͥptũ ẽ Et qͥ ĩ sordib ẽ sordescat adhuc. Et iustus
iustificet᷑ adhuc Et qr cogitatoẽs hoĩs sie bum sure mali
cõtinua uolubilitatit uoluũt᷑. płimos cogitatom medos
qͣq usũ se utãt promodulo meo tͥ statui demõstrae ut meli
possis intellig̾e ꝙ lõge simiab illo quisꝑ ĩ eodẽ statu ꝑmaoet
salie enerose alie affeuose. alie obscene. lilie ociose alie
ciose alie suspitiose alie distẽtorie. One rosas cogitatoer ĩ
⁊ aĩa iusti illas accipe qͥbus resist̾e ult et tñ nõ pt᷑. seduelit
nolit irruit ĩ ocus mẽtis muscarpegypti pestilẽtia et ꝑ¬
strepũt rane ĩ penetͣlib cordis er segitat hõ plei ũq t̾ri¬
bilia de fide. horribilia de d̾iitate. et ꝑ phantasmata corꝑear¬
o

Expanded text:
stus justificetur adhuc . Et quia cogitationes hominis, sive boni, sive mali, continua volubilitate volvuntur; plurimos cogitationum modos, quaquaversum se vertant, pro modulo meo tibi statui demonstrare, ut melius possis intelligere quam longe simus ab illo qui semper in eodem statu permanet, sunt onerosae, aliae affectuosae, aliae obscenae, aliae otiosae, aliae curiosae, aliae suspiciosae, aliae distentoriae. Onerosas cogitationes in anima justi illas accipe, quibus resistere vult, et tamen non potest, sed velit nolit, irruit in oculos mentis muscarum Aegypti pestilentia, et perstrepunt ranae in penetralibus cordis ejus. Cogitat homo plerumque terribilia de fide, horribilia de Divinitate; et per phantasmata corporo
Abbreviated transcription (Latin):
lens ut iã uł ꝯuẽtus uel ꝯuictus eructuet Iudicia tua do ͤ
nõ m᷑ abbyssus sed ⁊ abbyssus młta. Qd gͦ faciemꝰnos mi¬
seri et miserables. si ille qͥ plus oĩb laborauit. cuit claiugͥ
regni celoꝵ cũ ioliͥe ⁊ iacobo inchł ꝯtulisse uidẽt᷑. qͥusq ad tͥ
ciũ celũ raptus ẽ. ita de ip̃o sẽtit ⁊ loqͥt᷑: Sedut iã tetũ qd̃ de
ꝯsciũ sẽcio uerbis nudis ⁊ puria tue p̾itati aꝑiam. qͣtuor
distĩctionũ modos tibi assignare decreui. ut qd̾ ꝑticłatim
C
onsçiã gͥ alia bona. et tnq̃lla. alia bona ⁊ modis earo
et tbata. alia mala et tnqilla. alia mala et tͣbata. Sedpͥ
pumẽda ꝯmitt̾e refugit. q̃ et si pcc̃m̃ seciat pcc̃o nõ ꝯsetit.
Bt̃s iur cui nõ ĩputabit dio pecm ait st̃s. ston dixit ꝰ nõ fecie¬

Expanded text:
let. Ut jam vel conventus vel convictus eructet: Judicia tua non modo abyssus, sed et abyssus multa . Quid faciemus nos miseri et miserabiles, si ille qui plus omnibus laboravit: cui etiam claviger regni cum Joanne et Jacobo nihil contulisse videtur; qurtium coelum raptus est , ita de seipso sentit et loquitur? Sed ut jam totum quod de conscientia sentio, verbis nudis et puris tuae puritati aperiam, quatuor distinctionum modos tibi assignare decrevi, ut quod particulatim Conscientia alia bona et tranquilla, alia bona et turbata: alia mala et tranquilla, alia mala et turbata. Primupunienda committere refugit; quae etsi peccatum sentiat, peccato non consentit. Beatus vir, cui non imputavit Do
Abbreviated transcription (Latin):
sũt pcc̃a ut quodã tegumẽto quodãm᷑ dei ocłis abscõdãt᷑ fe¬
lix aĩa q̃ pcc̃m senties pecõ nõ isetit. quũ et si cogitatõ ĩqͦnat
rõ lauat paignas et renugnãs legi pcc̃i molesta lucta ẽ see
fructuosa ẽ. qr et si pena ħt̃. adhibet ⁊ corenã. ỹmo qd̾ se¬
ẽ non cõsẽsus. nichł dãpnators ẽ iuxta apłm hiis qͥ stͥ in xp̃o ihu
pporro hiis qͥuosãtatẽ ht̃ nõ peccãdi ⁊ custodiẽdi pedes suos a
lapsu. qͥ ꝯmissa p̃t̾iti tꝑra et plangit et ꝑũit.qͥ maligaios cogita¬
tus adueientes cordisuo allidẽdo ad xp̃n resput. hoc cãꝙͣ t̃pliçi
fuicło strictus atq cõstrictꝰ cõscĩam ht̃ et purã it pificatam

Expanded text:
quodam tegumento quodammodo oculis Dei abscondantur. Felix anima, quae peccatum sentiens, peccato non consentit, quam etsi cogitatio inquinat, ratio lavat pugnans et repugnans legi peccati. Molesta lucta est sed fructuosa. Quia si poenam habet, adhibet coronam. In hoc et, non consensus, Porro is qui voluntatem habet non peccandi, et custodiendi pedes suos a lapsu; qui commissa praeteriti temporis et plangit, et punit; qui malignos cogitatus advenientes cordi suo allidendo ad Christum respuit: hoc tanquam triplice funiculo strictus atque constrictus, conscientiam habet et purificatam
Abbreviated transcription (Latin):
nil fac̾e potuimꝰ. Ego inqͥt ille iam fagiũ. qͣd uos
desides fac̾e̾ nõ potiustis. Qͦ dc̃o unctũ freũ lon¬
qiõ ac recurius ũulis t̾ribilẽ. minaci maiui p̃¬
tendẽs: atq uirũ dei rapiẽdũ. ỹmo ad dist̾pendũ
ad aptas cũ nuuuo t̾rore pene mẽte exced̾r coeꝯ
cas ĩ tẽptacionẽ E lib̾a nos a malo. tẽptacionẽ
a malo. Mox eã ut neꝙͣ ille manũ ut dc̃m est ad gũ
rapiendũ. ⁊ ũctũ it uidebat᷑ f̾reũ ad eũ disc̾pẽ¬

Expanded text:
nil facere potuimus. Ego, inquit ille, iam faciam, quod vos nil facere potuimus. Ego, inquit ille, iam faciam, quod vos desides facere non potuistis. Quo dicto vncum ferreum longis ac recuruis vngulis terribilem, minaci manu protendens, atque ad virum Dei rapiendum, immo ad discerpendum adaptās, eum nimio terrore pene mente excedere coegcas in tentationem, sed libera nos a malo, tentationem ta malo. Mox enim vt nequam ille manum, vt dictum est, ad eum rapiendum, & vncum, vt videbatur, ferreum ad eum disce
Abbreviated transcription (Latin):
huãe fit aiidꝰ. ex seip̃o mõstrauit. Iacebat qͣdã nõcte ĩ cella
eͥ ut taliũ mos est ad laboris planiẽ ⁊ or̃õis secretũ desigͣta
t ece ĩ młto iẽ ꝓoessu noctis. ip̃i adhinc uigilãti ⁊ celestia
medctãti. dẽonũ turba ĩ spẽ portoꝵ agrestiũ apparuit tu¬
rebãt ubiq ꝑ totã cellã. et distursu ĩsano. rictu horr ẽdo den¬
rib lo gissiuis. ac uelut ĩ necẽ eiꝰ exacutis pauefactũ ac
treũtem hoĩem cͥcũstabãt. Sudabat ille ut i̾ relatũ est p̃
timore. et qͣiͣ iũ iãq abestus disc̾pendus mł iisi mortẽ ufcutiã
p̃stolabat᷑. talia es paciẽte adanctꝰ est metꝰ ⁊ qnedã euor mit
magͥtudĩs hoĩem ut et excordis su iudicio sibi uidebat᷑ dẽonũ
pucip̃e. cellã llã in qua ista fiebãt ꝯspieł irtratẽ. Qͥ primo
gressa suo qusus ad porcos qͥd act segned facctio. Cur iã hũt¬
magno conactia face̾ isĩ sum. Scũcta tẽptantes

Expanded text:
humanæ sit auidus, ex seipso monstrauit. Iacebat quadā nocte in cella, sibi vt talium mos est, ad laboris solamen & orationis secretum designata. Et ecce in multo iam processu noctis, ipsi adhuc vigilāti & cœlestia meditanti, dæmonum turba in specie porcorū agrestium apparuit. Furebant vbique per totam cellam, & discursu insano, rictu horrendo, dentibus lōgissimis ac velut in necem eius exacutis, pauefactum ac trementem hominem circunstabant. Sudabat ille, vt mihi relatū est, præ timore, & quasi iam iamque a bespraestolabatur. Talia eo patiente adauctus est metus, et quemdam enormis magnitudinis hominem, ut ex cordis sui judicio sibi videbatur, daemonum principem, cellam illam in qua ista fiebant, conspicit intrantem. Qui primo ingressu suo conversus ad porcos: Quid, ait, segnes facitis? Cur jam humagno conatu facere nisi sumus, sed cuncta tentantes,
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ suaꝵ tõphensus ẽ pcc̃or. u̾bi grã Aꝓpetit ꝯs adultiũ
ad uoluptatẽ. sed cõphendr̃ ibi ad anxietatẽ et młto maior
uanxietas ꝙͣ uoluptas ad oem u̾eꝯdiã ut angustiã hoĩs a hũ¬
nẽ et uiuit᷑ et sapit. S ed licet qdã ĩ ip̃a dephesione cõutant᷑
ad deũ. maior t ñ ẽ nuͣs ̃ ip̃a cõfusione ꝑmanẽciũ ĩ pcc̃a. ꝙͣ¬

Expanded text:
manuum suarum comprehensus est peccator . Verbi gratia, appetit quis adulterium ad voluptatem, sed comprehenditur ibi ad anxietatem: et multo major est anxietas quam voluptas ad omnem verecundiam et angustiam hominis qui hominem et vivit, et sapit. Sed licet quidam in ipsa deprehensione convertantur ad Dominum, major tamen est numerus in ipsa confusione permanentium in p
Abbreviated transcription (Latin):
lens ut iã uł ꝯuẽtus uel ꝯuictus eructuet Iudicia tua do ͤ
nõ m᷑ abbyssus sed ⁊ abbyssus młta. Qd gͦ faciemꝰnos mi¬
seri et miserables. si ille qͥ plus oĩb laborauit. cuit claiugͥ
ciũ celũ raptus ẽ. ita de ip̃o sẽtit ⁊ loqͥt᷑: Sedut iã tetũ qd̃ de
ꝯsciũ sẽcio uerbis nudis ⁊ puria tue p̾itati aꝑiam. qͣtuor
distĩctionũ modos tibi assignare decreui. ut qd̾ ꝑticłatim
C
onsçiã gͥ alia bona. et tnq̃lla. alia bona ⁊ modis earo
et tbata. alia mala et tnqilla. alia mala et tͣbata. Sedpͥ
pumẽda ꝯmitt̾e refugit. q̃ et si pcc̃m̃ seciat pcc̃o nõ ꝯsetit.
Bt̃s iur cui nõ ĩputabit dio pecm ait st̃s. ston dixit ꝰ nõ fecie¬

Expanded text:
lens, ut jam vel conventus vel convictus eructet, Judicia tua, Domine, non modo abyssus, sed et abyssus multa . Quid ergo faciemus nos miseri et miserabiles, si ille qui plus omnibus laboravit , cui etiam Claviger rtium coelum raptus est , ita de seipso sentit et loquitur? Sed ut jam totum quod de conscientia sentio, verbis nudis et puris tuae puritati aperiam, quatuor distinctionum modos tibi assignare decrevi, ut quod particulatim Conscientia alia bona et tranquilla, alia bona et turbata: alia mala et tranquilla, alia mala et turbata. Primupunienda committere refugit; quae etsi peccatum sentiat, peccato non consentit. Beatus vir, cui non imputavit Do
Abbreviated transcription (Latin):
Asciã hor̃s ẽ qͣi mare magnũ et spaciosũ ułu reptilia quor ũ
nlͣ est mus Quã bñ dixit reptilia. sicut enĩ reptile lacenter
repit et siuosis anfractil huc illucq deambulat ita ut huĩs
hõ uñ ueĩant aut quo uadãt. Eñ nou̾at hec q̃dicebat pranũ ẽ
cor soĩs ⁊ instrucaibile. et qͥs inqͥt ꝯgnoscet illude N̾et dicit qͥt
ꝓ dtifficili se ꝙ impossi . qr q̃d scrutationẽ nõ recipit nec ꝯgniti

Expanded text:
tia hominis est quasi mare magnum et spatiosum, ubi reptilia quorum non est numerus . Quam bene dixit, 369 reptilia! Sicut enim reptile latenter repit, et sinuosis anfractibus huc illucque deambulat: ita et in hohomo unde veniant, aut quo vadant. Bene noverat hoc qui dicebat: Pravum est cor hominis et inscrutabile; et quis, inquit, cognoscet illud? Nec dicit quis, pro difficili, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
lecussina Intb pueris blandos ignes innocẽt᷑ sp̃tat Inaia¬
cs auero senos iomnes fortit telat. Casta ĩ susaña ergauirũ
in annia pꝰ uirut. In oqarisi pieter uirũ. lib̾a in paulo ad ar¬
quendũ. hñilis in petro ad obediendũ. Pũana in xp̃ianis.
d afitedũ. diuina in xp̃o ad ignoscẽdũ. Carctas magͣnu

Expanded text:
bus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Maria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in christianis ad confitendum, diuina in Christo ad ignoscendum. sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
dacistĩ Si eañ nosti carctatẽ aliͥd nostiũde ⁊ illud pẽdet. qd̾
forte nõ nosti. Et ĩeo qd̾ in scͥpt̾is ĩtelligis. caritas patet. et
Sro qd̾ nõ intelligis. carctas satet. Ip̃e itaq tenet. ⁊ qd̾ patet.
⁊ id latet in diuenis ẜmõib. qͥ carctatẽ tenet in morib Qͣ
oe qua diues. pauꝑ est. et in qua pauꝑ diues ẽ. h in adu̾¬
statib tołat. ⁊̃ porosꝑitatib tẽperat. In duris passionibus
cortis in bouis oꝑib hpłaris . In tẽptatos tutissima i hopita¬
liatu catissia Iut uos frẽs letissiimna. int falsos pacien¬

Expanded text:
aritatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in scripturis intellegis caritas patet et in eo quod non intellegis caritas latet. ille ita optinet et quod patet et quod latet in diuinis sermonibus qui caritatem tenet in moribus. Qsine qua diues pauper est et in qua pauper diues est. haec in aduersitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fr
Abbreviated transcription (Latin):
grã benedictus et nomine: ab ipso pueritiȩ suȩ tẽ¬
pore cor gerens senile: etatem quippe morib transi¬
ens. nulli animum uoluptati dedit. Sed dum in
hac terra adhuc esset. quo temꝑalit̾ lib̾e uti potuiss.
despexit iam quasi aridum mundũ cum suo flore. Qui liberioi
genere ex ꝓuntia nursiȩ ex ortus: romȩ liberalib litt̾arũ studis

Expanded text:
a Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere
Abbreviated transcription (Latin):
rari se potius quã ex coli ꝓnunciabit: & huius modi negli¬
genti atq indeuoto offensa potius crede tͦ referenda
esse qua grã: Si ergo cultꝰ atq honor hominis. deuotionẽ.
fidẽ. atq hilaritatem requirit. ubi utiq interdũ melior
ẽ ille qͥ colit eo qͥ colitur. ubi nullũ fructũ officiositas ipsa
consequitur. sedhic soliᷤ ꝓfectuᷤ ẽ si mereat᷑ susceptꝰ uocari:
quanto magis nos in honore dĩ nr̃i obseruare debemꝰ. ne ad
obsequia eius inde uoti. atq conpulsi. ne tristes. ne ingrati
inuitiꝰ ueniamꝰ.: & ñ respitiat ds̃ ad munera quȩ negligenti
acuili animo offerunt᷑: Non enĩ homini sed illi potuis
debet ͫ ͣ: cuius se obsȩquiis atq beneficiis. etiã ipsi
angłi in para dyso confitentur. Cui postremũ cũ totũ de¬
beatur: nichil tamen gratis soluit᷑. Ero hac gͦ misera uita.¬

Expanded text:
rari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi neglirari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quam gratiam? Si ergo cultus nominis, devotionem, fidem, atque hilaritatem requirit, ubi interdum melior  ille qui colitur, ubi nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum fructus est, si mereatur susceptus vocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius debet videri; cujus se obsequiis atque beneficiis etiam ipsi angeli impares confitentur. Cui postremum cum totum debeatur, nihil tamen gratis solvitur, sed remunerat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s nr̃ innobis desiderat ñ habemus. hoc ẽ cor mundũ.
Illud gͦ in pruis habere studeamꝰ. qͦd innobis dñs nr̃
expectat. idest suauẽ benignũq sermonẽ : mentẽ ab om̃i
Hȩc sunt p̃cipua sacrificia. hȩc pinguia holocausta: quȩ
in conspectu dñi inodorẽ sinuitatis ascendunt. Hoc ea¬
am maxime studeamus. ut illa quȩ in honore dñi agimus.
cũ hylari agamus animo: cũ fidei gaudio: & cũ bone ac de uo¬
te uoluntatis affectu. Quicqͥd uero inuiti atq conpulsi fa¬
cimꝰ. nouerunꝰ nos ex eo ñ solũ ñ habere ꝓfectũ. sed maximũ
de trimentũ. Faciamus alicui potenti uiro obsequiũ ꝑsol¬
uere: quod utiq suꝑiores ꝑsonȩ adientib suis. ex pectare
consuerunt: Nonne si nos uiderit homo ille debitũ sibi offici¬
um inuito atq ex torto animo etiã cũ quodã fastidio ex hi¬
bere: nonne magis sibi factã inuiriã uidicabit. & ex hono¬

Expanded text:
Deus noster in nobis desiderat non habemus? Hoc est, cor mundum Deus noster in nobis desiderat non habemus? Hoc est, cor mundum Illud ergo imprimis habere studeamus, quod in nobis Deus noster exspectat: id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni Haec sunt praecipua sacrificia, haec pinguia holocausta, quae in conspectu Domini in odorem suavitatis ascendunt. Hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Dei nostri agimus, cum hilari animo agamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, noverimus nos ex eo non solum non habere profectum, sed maximum detrimentum. Faciamus alicui potenti viro obsequium solvere, quod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos videret homo ille, debitum sibi officiam invito atque extorto animo, et etiam cum quodam fastidio exhibere, nonne magis sibi factam injuriam judicaret, et exhono
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ exultat aduersariꝰ nr̃ quando nos uidet adhoc
maxima contẽpsise. ut inminumis de formus uincemur :
Id̾̃oq ea quȩ foris erant posita et intus in animo¬
diuitiarũ cupiditas. Et nonsolum diuites. sed qͥ uolunt
diuites fieri incidunt in laqueum actẽptationẽ. Rogat
apostolus non solum habentes: sed ipsam habendi ꝑseqͥt᷑ uo
habet: qui uicia infra se tenet. Itaq ut dixi fr̃s hic sumus.
positi qͥd faciremus: Qualiter stare potuit influctu atq
in ipso colluctantiũ tempestatũ impetu: qͥ tã grauiter peri¬
clitatur inportu: Idõq inquantũ possumus: stabiles simꝰ
in hoc tranquillissimo sinu. Quam libet negligens. qu̾alibet
tepidus. inuacuum ñ curit: qͥ ad palmã cũsũmationis ꝑse-¬
uacare possimꝰ. ñ his reb qͥb nr delectat᷑ inimicus.
dõ subtrahit. & sibi ac quiri gaudet. Qd prodest qͦd nos
p̃ciosis uigiliis laborib q conficimꝰ: & ea quȩ maxime

Expanded text:
quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris posita intus animdivitiarum . Et non solum divites, sed, Qui volunt divites fieri incidunt in laqueum ac tentationem. Rogat Apostolus non solum habentes, sed et qui ipsam habendi consequiturhabet, qui vitia intra se retinet. Itaque, ut dixi, fratres, hic sumus,expositi quid faciemus? Qualiter stare poterit in fluctu atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitatur in portu? Ideoque, in quantum possumus, stabiles simus in hoc tranquillissimo sinu  portu ; quia quamlibet tepidus in vacuum non currit, qui ad palmam consummationis perseacare possimus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. Deo subtrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque confi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Hic sumꝰ: et tuti ñ sumꝰ. Aut enĩ cordis cogitationib
uariis et in ꝓbis atq inhonestis agitamur: aut uenenatis linguȩ
gladiis uulneram᷑. ꝓminimis & paruissimis reb scandaliz antes.
Int̃dũ etiã qđ monachũ non decet: in lites & uirgia ꝓrũpimꝰ. In¬
t̃dũ ꝑfessionẽ nr̃am regulȩ tnsgressione uiolamꝰ: furtũ inferre p̃positi.
sub dĩ ocłis cõmitere ñdebemꝰ. Non contenti sumꝰ ne¬
cessariis: sed rursũ ꝑ cordis teporẽ. abundantiã quã inscło reli¬
quunꝰ desideramꝰ. Unde ñsatis ꝓdest quod anobis qua¬
lescũq facultates exdusimꝰ: quando innobis ipsȩ resident
cupiditates. Inde est qd̃ in terdũ de reb paruissimis excita¬
mur: ꝓuilium rerũ apetitu grauissimas õitentiones mouemꝰ.
Hoc quareᷤ. Quia licet reliquerimꝰ inreb exteriora bona: ad¬
huc tamen incordib mala interiora retinemꝰ. Et inter hȩc

Expanded text:
dit. Hic sumus, et toti non sumus. Aut enim cordis cogitationibus dit. Hic sumus, et toti non sumus. Aut enim cordis cogitationibus variis et improbis atque inhonestis agitamur, aut venenatis linguae gladiis vulneramur, pro minimis et parvissimis rebus scandalizantes, interdum etiam quod monachum non decet in lites et jurgia prorumpentes, interdum professionem nostram regulae transgressione violamus, furtum inferre praeposisub Dei oculis committere non debeamus: non contenti sumus necessariis, sed rursum per cordis teporem abundantiam quam in saeculo reliquimus desideramus. Unde non satis prodest quod a nobis qualescunque facultates excussimus, quando ipsae in nobis resident cupiditates. Inde est quod interdum de rebus pravissimis  parvissimis  excitamur, pro vilium rerum appetitu gravissimas contentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus. Et inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
talis hoc agit. quomͦ si aliquis honeratã mercib nauim
de portu soluat et tempestatib tradat. & ad scopulos
atq ad saxa de torqueat. Quanto itaq laboramꝰ ampliꝰ:
tanto a.cutiores esse debemus. Proficientib enĩ insidiatur
inimicus: Xubi uiderit aliquã spem. aut aliquã gratiam.
ibi tanquã leo rugiens et circumiens ad inuadendã predã
totꝰ incumbit Et id̾o quia hic positos nocere ñ preualet.
uult aliqͦs minus cautos. ꝑcogitationes ac ꝑdiuersas tẽp¬
tationes. ex hoc loco quodã modo quasi extra castra ꝓduce.
& quasi de eminentissima arce de ponere: &ꝰ cũ deposuerit
uelut de loco suꝑiore confligere: ut etiam si nauim mergere
ñ potuerit. saltĩn ex detrimentis &ꝰ dãpnis que habundãt
quod semel destinauerit atq infurore diffinierit. implere
lud deposuerit. tunc ei in nichilũ ñ ꝓfutura penitudo succe¬

Expanded text:
talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto itaque laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem aut aliquam gratiam, ibi tanquam leo rugiens et circuiens ad invadendam praedam totus incumbit. Et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi extra castra, producere et quasi de eminentissima  de invictissima  arce deponere; et cum deposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant quod semel destinarit, atque in furore definierit, implere m  Al. illo deposuerit, tunc in nihilo jam futura poenitudo succe
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. labores nr̃os inheremo ac quisitos ita possit absumere :
quomͦ si mare magnũ paruissimũ intra se ruulũ recipiat
et absorbeat. atq ei nec nom̃ relinquat: Ñescio adquȩ uelimꝰ
lucra in scło illo uiuere. Nam cum hic grande putetur
dampnũ. non cotidie aliquid ac quirere: illic grandis ques¬
tus est pittandus. uel ac quisita ñ ꝑdere. Hic inquã
graue de trimentũ creditur ñ cotidie ꝓficere: ibi uero
sũma uirtus ẽ ñ perire. Id̾oq si adhuc tenues ac pauꝑes
sumꝰ: hic aliquid consequi elaboremꝰ. Si uero aliqͥd
diu hic consistis. in arbitrio ẽ cũ uelis ad scłm declinare:
cũ u̾o ad scłm declinaueris: ĩa difficile ac pene inpossibile
erit ad locũ istũ uelcogitatione respicere. Quod si aliqͥs
id̾o securũ se putat de hoc loco aliquando posse discedẽ.
qͦd hic bene cucurrerit. quod hic multũ laborauerit. hic

Expanded text:
saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra limus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus vel acquisita non perdere. Hic, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere: ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi elaboremus. Si vero aliquid diu hic consistimus, in arbitrio est cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat, de hoc loco aliquando posse discedere quod hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hie
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃: sed factores legis iustificabuntur. Unde etiã si
bene uixerimꝰ cursum nr̃m stabilitate et ꝑseuerantia com
annos dño inpendissemus. cuiꝰ utiq totũ nos scimꝰ debere
esse qͦd iuiumꝰ. & ut satis unũ annũ ageremꝰ in scło: in esti¬
mabile esset quantũ nobis de ȩternȩ uitȩ gauduis fraudare¬
mus: quia spes nr̃a omĩs. incõsũmatione atq infine cõsistit.
Quid mͥ ꝑdest si michi sata uirentia in herbis spem messis
ostendant: et me sub ipso falcis tempore. subita uel aeris in¬
temperies. uel pluuuarũ inundatio decipiat: Qͥd mͥ ꝓde¬
rit si uinea spem omnẽ inflore ꝓmittat. & uel ferarũ incur¬
consistit. Cum autẽ etiã illis dolendũ sit. qui hinc pꝰ multa
laboꝵ stipendia. pꝰ aliquantũ annoꝵ ꝓfectũ aliquib desi¬
deriis abstrahuntur: quid de illis erit. qui hic quatuor aut
quinq annis longissimũ tempꝰ credunt. et omne reliquȩ
uitȩ tractũ in scłi uanitate consumunt. cũ etiã unus annus

Expanded text:
m, sed factores legis justificabuntur . Unde etiam si bene vixerimus, cursum nostrum stabilitate et perseverantia commannos Domino impendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaudiis fraudaremus, quia spes nostrae omnes in consummatione atque fine consistunt. Quid mihi prodest si mihi sata viridantia in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falcis tempore subita vel aeris intemperies, vel pluviarum inundatio decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, vel ferarum incurn fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatuor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus
Abbreviated transcription (Latin):
cõsumpsisset: quicqͥd habere in hocto potuit. expendit.
Ex pensis uero reb om̃ib. langobardi ad eũ subito uener̾t.
eumq tenuerunt: & aurum petere cꝑunt. Quib cũ ille
diceret se omnimodo nichil habere. inuicino monte ab eis ductꝰ
ẽ: inquo silua in mensȩ magnitudinis stabat. Ibi captiuus qͥdam
fugiens: incaua arbore latebat. Ubi unus ex langobardis educto
gladio: predictũ uenerabilẽ occidit uirum. Cuius corpore int̾¬
iam cadente. mons pͣtinus & silua concussa ẽ: acsi se ferre nõ

Expanded text:
consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre no
Abbreviated transcription (Latin):
romana urbe michi. sicut nosti meoq monasterio pre¬
fuit: prius inualeriȩ ꝓuintia. suum monasterium rexit.
In quo dum laugobardi seuientes uenissent. sicut eiꝰ narra¬
tione didici : duos eiꝰ monachos. in ramis unius arboris
suspenderunt. Qut suspensi: eodem die. defuncti sunt.
uoces psallentiũ audirent. nimiũ mirati terrerent᷑. Quas
udelicet uoces captiui quoq om̃s qͥ illic ad erant audier̃t:
atq eoꝵ psalmodiȩ. post modũ testes exstitert̃. Sed has uo
ut uiuentes quiq in carne discerent: quia si dõ seruire stu¬
deant. pꝰ carnẽ uerius uiuant. .xxiiii.
uibusdam religiosis quoq uiris at testantib ad huc
inmonasterio positus agnoui. quod hoc langobardo
nastȩrii pat̾ uite uenerabilis. suranus nomine fuerit: qui
captiuis aduenientib atq a langobardoꝵ dep̃datione fugi-¬
entib. cuncta quȩ inmonasterio uidebat᷑ babere largitꝰ ẽ.
Cumq inelemosinis uestimenta sua ac fratrũ omĩa & cellariũ

Expanded text:
Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut ejus narratione didici, duos ejus monachos in ramis unius arboris suspenderunt, qui suspensi eodem die defuncti sunt. voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes qui illic aderant audierunt, atque eorum psalmodiae postmodum testes exstiterunt. Sed has vout viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivant. 23. uibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardornasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugentibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Exi abeo: et inhunc porcũ ingredere. Qui statĩ de homi¬
ne exiit÷ porcũ quẽ iussus fuerat inuasit: occidit et recessit.
elim nosse si saltem porcum concedere Petrus.¬
spiritui immundo debuit:

Expanded text:
dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homidicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit
Abbreviated transcription (Latin):
culȩ largiret᷑. Eiuis uero exemplo ꝓuocatȩ. cȩꝑunt apud eã multȩ
nobilioris generis puellȩ conuerti: atq omnipotenti dño dedica¬
ta uirguutate seruire. Quadã uero die idẽ eleutheriꝰ abbas uir
uitȩ uenerabilis. ad eã grã ex hortationis atq ȩdificationis accesse-¬
rat: et cũ ea de uerbo dĩ colloquens sedebat: cũ repente ex eodẽ
fundo quem insex unciis a patre ꝑceꝑat. cũ exenio rusticus uenit.
Qui dũ ante eos adsisteret. maligno spu correptꝰ cecidit: fatigari¬
q nimiis stridorib atq balatib cȩpit. Tunc scĩmonialis femina
surrexit: atq irato uultu. magnis clamorib un ꝑauit dicens. Exi
abeo miser: exiabeo miser. Ad cuiꝰ uocẽ mox ꝑ os uexati. diabolꝰ
respondit dicens. Esi de isto exeo: inquẽ intrabo: Casu autem
iuxta porcus paruulus pascebat᷑. Tunc scĩmonialis femina p̾cȩp̃

Expanded text:
culae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae culae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit,