comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia pͥor dedit cecidit fiet q uiciosa menos
que aliam face̾ conabr᷑ eo q sp̃o erit infir¬
mior. Bene intelligis qͣr illud restat ut ẜmi¬
deas si potes ut ꝵ tͥ uideatur rõali ⁊ sapien¬
intelliãm ueniat qua qͣm robustissima te¬
neatur. fide. Integͣ nobio fit hꝰ qõts diligñs

Expanded text:
tia prior decidet, fietque vitiosa mens, quae aliam facere conabitur, eoque ipso erit infirmior. 21. A. Bene intelligis; quare illud restat ut respondeas, si potes, utrum tibi videatur rationali et sapienintelligentiam veniat, quanquam robustissima teneatur fide, integra nobis sit hujus quaes
Abbreviated transcription (Latin):
I th queso te u
nuni fec̾is de quo
malo queras. Duo¬
bus enim malũ mo¬
dis appellare solemꝰ.
p̾to. At si tłm bonum eẽ nosci uł credis. naꝙ
enim alr̾ fus est male non facit. Rursum si
deum iuilum fatemur: nam s hoc negare
satrilegiem est. ut bonis p̾mia: ita malis¬
sepplitia tribuit que utiq supplitia paricu¬
tib mala sunt. Qobrem si nemo inuist e
penas luit qł nice est crecdamus q̃nqlem
diuiua ꝓuidentia hoc imni̾sum regi tredi¬
mus illus pͥmi gn̾is maloꝵ nlło modo. ħ¬
aũ sciłi auctor est ds. Est gͤ alius auctor
aũ queris quis nam iste sit : idici non p̃.
Non enim unuo aͥs est: s quisq malues
sui maleftĩ autitor est. Uñ si tlubitas illud
atten̾e qd̾ sup̃dcm est maleftã iuesticia ilei
Aliqͥd boni existimas cẽ tlisciplinatn. Qs
audeat dr̃e tnalum ec̃ tlisciplinan. Quid
snec bonum nͨ malum ÷. Micht bonum
ur̃. Bene sane siquidem scĩa ꝑ illam dat᷑
aut excitatur ñ quisqͣm il ꝑ disciplinã

Expanded text:
i, quaeso te, unum feceris de quo malo quaeras. Duobus enim modis appellare solemus pio. A. At si Deum bonum esse nosti vel credis, neque enim aliter fas est, male non facit: rursus, si Deum justum fatemur, nam et hoc negare sacrilegum est, ut bonis praemia, ita supplicia malis tribuit; quae utique supplicia patientibus mala sunt. Quamobrem si nemo injuste poenas luit, quod necesse est credamus, quandoquidem divina providentia hoc universum regi credimus, illundi auctor est Deus. E. Est ergo alius auctor autem quaeris quisnam iste sit, dici non potest: non enim unus aliquis est, sed quisque malus sui malefacti auctor est. Unde si dubitas, illud attende quod supra dictum est, malefacta justitia Dei sciplinam? E. Quis audeat dicere malum esse disciplinam? A. Quid, si nec bonum nec malum est? E. Mihi bonum videtur. A. Bene sane; siquidem scientia per illam datur aut excitatur, nec quisquam nisi per disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
tendo au̾tit at ab ea alienat s siue hoc
siie aluud adid sit : illud c̾ce manifestum ẽ.
qm̃ disciplina bonum est ⁊ a discendo dc̃a
÷ disciplina. mala ilisci oñino non posse.
Si eutm ilisciit᷑: ilisciplina continentur
at disciplina non erit bonum. bonum est
aũ ut ip̃e concetłis. Non gͥ aistuntur ma¬
la s frustra illum a quo malefat̾e dicinius.
Q̾ris an si aliscuntur mala tutanda: ñ fati¬
enda clisturitur ex quo maleface̾ uich̾ ÷ nisi¬

Expanded text:
 abalienat: sed sive hoc, sive aliud aliquid sit, illud certe manifestum est, quoniam disciplina bonum est, et a discendo dicta est disciplina, mala disci omnino non posse. Si enim discuntur, disciplina continentur, atque ita disciplina non erit bonum; bonum est autem, ut ipse concedis: non igitur discuntur maa, et frustra illum a quo male facere discimus, quaeris; aut si discuntur mala, vitanda non facienda discuntur. Ex quo male facere nih
Abbreviated transcription (Latin):
bile plane at temꝑi obnoxiũ hoc genus ẽẽ qͥs
truo unisqͥs minorts rem p̾uatam qͣm publi¬
cam pendet non ut recte lex ft̾ur qua huic
ip̃i ppło̾ liceat c̾are sͥ magr̃atus ꝑ quos sua
res .i. publita administretur. Recte pror sits.
Porto si paulatim dampnatꝰ idem ppls rem
p̾uatam rei publite prefa̾t at hẽat uenale
suffragiim corruptus q ab eis qui honores
amant regim̃ in me flagiciosis oscelatisq ꝯ¬
mittat. non ne item rete siqͥs tunc extiterit:
tur bomis qui płinum possit adamat hu¬
it ppło̾ potestatem dandi honores ⁊ in pan¬
eẽ ccͣrie ut una eaꝵ bonoꝵ dandoꝵ pplo̾ tribu¬
at porestatem. aufa̾t alt̾a. ⁊ tũ ista scła ita la¬
ta sit ut ulło modo ambe in una tiurtatesi¬
mul ẽẽ possint. non dicemus altquam eaꝵ in¬

Expanded text:
oc genus esse quisquo unusquisque minoris rem privatam quam publicam pendat; nonne recte lex fertur, qua huic ipsi populo liceat creare sibi magistratus, per quos sua res, id est publica, administretur? E. Recte prorsus. A. Porro si paulatim depravatus idem populus rem privatam rei publicae praeferat, atque habeat venale suffragium, corruptusque ab eis qui honores amant, regimen in se flagitiosis consceleratisque committat; nonne item recte, si quis tunc exstiterit vir bonus, qui plurimum possit, adimat huic populo potestatem dandi honores, et in pauesse contrariae, ut una earum honorum dandorum populo tribuat potestatem, auferat altera; et cum ista secunda ita lata sit, ut nullo modo ambae in una civitate simul esse possint; n
Abbreviated transcription (Latin):
nis qł uiłis utrum enchyridion
uel appellare debeas uel hr̃e. ego tñ tum
sꝑnenda tua in xꝑo iħu stutlia non pu¬
tarem : bona de te tredens. in aduitori
rans. te q in cius menbris plurimtmi
diligens. librum ad te sicut ualut. uti¬
nam tam commocdum qͣm coplixum dle
fide ⁊ spe ⁊ caritate conscripsi.

Expanded text:
ideris utrum Enchiridion vel appellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio rans, teque in ejus membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe et Charitate conscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
plicent. recte q impbantũr: aꝓpbat᷑. eoꝵ
imꝓbatio. ⁊ placet ⁊ u̾bum est: Neq̃ uitio¬
rum nobis displicet ⁊ s ip̃a uitia. Nlam pla-¬
cet mͥ quod noui: ⁊ diffinio quid sit intẽ¬
ꝑantia. ⁊ hoc ÷ u̾bum enis: sicuti st̃ in arte
nota uitia. ⁊ recte aꝓpbatur eoꝵ noticia: tũ
disc̾nit conditor sp̃en priuatõem q u̾tu¬
tis sicut aiere ⁊ negare ẽẽ ⁊ non eẽ. Attñ ur¬
tute pͥuari: at in uitium defit̾e dampnabi¬
tem ad itl ꝑtinet trł illa arte tulpat᷑. Sicut
nosce at cdiffinire qͥd sit soloetismꝰ ꝑtin ad
artem loqñdi: facere aũ uitium ÷ qł eadẽ
disc̾nere ac insinuare uolimus cũ amore
notitia. Cum itaz se mens nouit ⁊ amat:
iungit᷑ ei amore u̾bum eius. Et quontam
amat notitiam ⁊ nouit amoreur. ⁊ u̾bum
in amore ÷ ⁊ amor in u̾bo ⁊ utrumq ma

Expanded text:
plicent, recteque improbantur, approbatur eorum improbatio, et placet, et verbum est. Neque vitiorum notitia nobis displicet, sed ipsa vitia. Nam placet mihi quod novi et definio quid sit intemperantia; et hoc est verbum ejus. Sicuti sunt in arte nota vitia, et recte approbatur eorum notitia, cum discernit cognitor speciem privationemque virtutis, sicut aiere et negare, esse et non esse: attamen virtute privari atque in vitium deficere, damnabitem, ad id pertinet quod illa arte culpatur. Sicut nosse ac definire quid sit soloecismus, pertinet ad artem loquendi: facere autem, vitium est quod eadem quod nunc discernere ac insinuare volumus, cum amore notitia. Cum itaque se mens novit et amat, jungitur ei amore verbum ejus. Et quoniam amat notitiam et novit amorem, et verbum in amore est, et amor in verbo, et utrumque in
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte gͦ queritur. Utrum om̃is noti¬
tia u̾bum: an tm̃ amata noticia. No¬
uimus enim ⁊ ea que odimus. e nͨ concep¬
ta nec parta licenda sunt aĩo: que nob̾ dis¬
plicent. Non enim om̃ia que quodaminodo
tam̃ uerba dicantutr sit̃ ista de quib nunc
agiius. alłr enim tdnͣr uerba que spacia
tempoꝵ silłi̾s tenent siue ꝓñtientur siue co¬
gitentut. Ałr.: om̃e quod notum ÷ uerbum

Expanded text:
 quaeritur, utrum omnis notitia verbum, an tantum amata notitia. Novimus enim et ea quae odimus: sed nec concepta, nec parta dicenda sunt animo, quae nobis displicent. Non enim omnia quae quoquo modo tamen verba dicantur; sicut ista de quibus nunc agimus. Aliter enim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne quod notum est, verbum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ominib erit ip̃a cominums quelib̾et
homenes de uarietate penaꝵ: de aoloꝵ
releuatõe uł int̾missione: ꝓ sius huͣms
motib suspicentur. sicut manebit com¬
muniter om̃ium uita etͥna sanctorum
qualibet honor um distantia concor¬
cliter fulgeant.

Expanded text:
 quaelibet homines de varietate poenarum, de dolorum relevatione vel intermissione pro suis humanis motibus suspicentur: sicut manebit communiter omnium vita aeterna sanctorum, qualibet honorum distantia concorditer fulgeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritis nempe regłaris illa institutõ qͦ¬
nodo ⁊ qͣtents sit pensanda ꝓficentib
cam utrum iudelicet tuncta que tontinet putã¬
da st̃ eẽ precepta conseqͣnter ⁊ dampnosa tnsg̾¬
dienti: an osilia tm̃ uł monita. ⁊ ob hoc nlłius
atit non magni sit pond̾is ip̃oꝵ ꝓfessio aut ñ
guis culpe ip̃oꝵ preuaritatõ. an cͥte quedã sint
depitanda imꝑiis quedam ꝓ consiliis reputan¬
tła quedam ꝑtim ea liceat ꝑtin non liceat om̃i¬
no pret̾gredi. D si hoc ułtimũ decur distingui
clagitatis. ne tui force ꝑ uarino sui sensus opi¬
nones licentia negamtłi detur om̃ino sit ꝙ litͣ¬
te culicem ⁊ tamelum glutire contingat: si
tis ⁊ ꝑgitis inqͥrete de obecliã truib gͣttibus¬

Expanded text:
Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quQuaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, putanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa transgredienti: an consilia tantum vel monita, et ob hoc nullius, aut non magni ponderis gravis culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimum detur, distingui rtis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si tis et pergitis inquirere de obedient
Abbreviated transcription (Latin):
La mente iam tacebo. qua fronte tñ
Loqͣi crebris epłis ⁊ nuntiis cogitis
me aut ꝓpͥam ꝑdere imꝑitiam. aut
offiñ renuere taritatis At ego malens sine illa q̃
inflat qͣm abs illa que edificat inueniri. Uictus
tandem p̾cib nr̃is iduris iicio nobis ungues te¬
ueros ⁊ ut u̾eor ego non aliud qrm t̾rendos: s hoc
incassum. Nam mea me ut seͥbitis ⁊ p̾strihitis cã
absentii scͥpͥta qͣm ilba presentis arguunt extu¬
santem. ¶ Quis enim iam non relinquit᷑ iͥ
uł de impossibilitate tausanli locus presertim
aputł nos qrui ex ore ⁊ corde meo satis cͥtum tenie
nr̃e non meo fidens ingenio abyssum ingredi¬
or qõnum nesciens q ts sitit qua emensuruo
presto er it caritas utinam ita ⁊ u̾itas. Si qͦrumꝰ
luntatem non cũpabitio. ¶Temptabo aũ eas
non est si fuio ego longior in ex poniendo tum nos
tm̃ eas ponendo carias ⁊ ip̃as satis longas epłas
usatur de qrua nͥ fallor ⁊ reliqui omnes aitt pene
omneed oruintur

Expanded text:
a mente jam tacebo? qua fronte tamen loquar? Crebris epistolis et nuntiis cogitis me aut propriam prodere imperitiam, aut officium renuere charitatis. At ego malens sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedificat, inveniri; victus tandem precibus vestris, duris injicio nodis ungues teneros, et, ut vereor ego, non aliud quam terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. Quis enim jam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum teneroinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, as non est, si fuero ego longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longas epistolas versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ligr᷑ euts dot̾na quam tam̃ non dix̃ suam
s pr̃is : qnͣto magis illic intelligendus est
ꝓcedit : ut non dice̾t de me non procedit:
A quo aũ ht̃ filius ut sit tłs : est enim ile
dco dẽ. Ab illo ht̃ utiq ÷ ut t̾ de illo ꝓcedat
sicut ꝓcerlit de pr̃e: ab illo ht̃ pr̃e ¶ Hic
ut cumq ⁊ illud intellr̃ qͣnͣtum a talibuo
quales nos sumus intelligi potest: cur non
dicatur. natus et̃is potius procełe sꝑc scõ :¬
quia suspitemur. : qr net filtus hominis
siniul ⁊ ex patre ⁊ ex matre ꝓtetdit. Eꝑei¬
utta sit filius: Ac ꝑ hoc sicut pr̃ cum hẽ¬
at uitam in senret ip̃o: dedit ⁊ filio hẽre
uitam in seni ip̃o. sic ei dedit uitam ꝓce¬
dere de illo: sicut ꝓcedit s de ip̃o. ¶ Hoc
de illo ser mone in hunc libꝵ tnͣstuli: sed
fidelib non infidelib loq̃ns. Ueꝵ si ad hnͣc
ymaginem otuendam. ⁊ ad uidenla ista ꝙͣ
u̾a sint que in eoꝵ mente sunt: nec tria
sit sunt ut tres ꝑsone sint: s om̃ia tria

Expanded text:
hic ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est procedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut etiam de illo procedatsicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcumque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius procedere Spiriiquid suspicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, seuita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in sic sunt ut tres personae sint, sed omnia tria
Abbreviated transcription (Latin):
nus ymagniem: ⁊ sõ quandam in htͣ re ui¬
sibili intelligibili natiuitates ⁊ ꝓcessiomis i¬
sinuari ilistantiam⁊ q̃m non hoc cogitatõne
qͣmuis non potu̾is n possis explitare sit¬
ficienti eloquio qd̾ inter nubila siłr̾tutlnun
coͣelium que cogitatõib humanis occͤsare ñ
desinunt uix uidisti. S illa lux que ni est
qd tu ⁊ hoc tͥ ostendit : aliud eẽ illas inte¬
peas siłitidines corpoꝵ. ⁊ aliud ẽẽ u̾m ql
eis reprobatis intelliã contuemur. hec⁊
alia siłr terta oculis tuis int̾iorib lux tp̃e
monstrauit. Q̾ gͥ cã est tur acie fixa ip̃a
uidere non possis nͥ utiq inf̾m̾itas: R q
eam tͥ fecit ⁊ il utiq inuqͥtas: Qͥs gͦ sanat
om̃s langores tuos: nͥ qui propitius sit

Expanded text:
nis imaginem; et ideo quamdam in hac re nis imaginem; et ideo quamdam in hac re intelligibili nativitatis et processionis insinuari distantiam, quoniam non hoc est cogitatione quamuis non potueris neque possis explicare sufficienti eloquio, quod inter nubila similitudinum corporalium, quae cogitationibus humanis occursare non desinunt, uix uidisti. sed illa lux, quae non est quod tu et hoc tibi ostendit aliud esse illas incorporeas similitudines corporum et aliud esse uerum, quod eis reprobatis intellegentia contuemur, haec et alia similiter certa oculis tuis interioribus lux illa monstrauit. quae igitur causa est, cur acie fixa ipsam uidere non possis, nisi utique infirmitas? et quis eam tibi fecit nisi utique iniquitas? quis ergo sanat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tibi lucente uidisti. Attolle oculos in iplã
lutem: ⁊ eos in ea fige si potes. Sic en un
uidebis quid distet natiuteas u̾bi iłĩ a pro
cessione ioni dĩ: pp̃ quod filmo unigenitꝰ
non de pr̃e genitum. alioqͥn fr̃ eius esset:
s ꝓcedere lixit sꝑm stm̃. Unde tũ sit com¬
potes ibi atiem fige̾. Scio: non potes. u̾m
aico. mͥ dico: tutl non possiniscio. Ip̃a tũ
t̾ ostenlit in te tͥa slla: in quib te ymagi¬
nem sumie ip̃ius t̾nitatis quam fixis
otulis contemplari nondum uales: agnostas.
uis nullius gentis lingͣ signifitantem uocem
uł ꝓfa̾mus uł cogitemus. s ex illo qtł nouimꝰ
cogitatio nr̃a formetur. sit q in acie cogitan¬
tis ymago simillima cognitõis eius quã me¬
moria continebat. ista duo silicet ueluil ꝑen¬
teni ac prolem t̾cia uoluntate siue dilestõne
iungente. Quam quidem uoluntatem de
quid uel quale sit: nescit. nou tatã eẽ cognitõ¬

Expanded text:
tibi lucente uidisti. attolle oculos ad ipsam tibi lucente uidisti. attolle oculos ad ipsam lucem et eos in ea fige, si potes. sic enim uicessione Doni Dei, propter quod Filius unigenitus non de Patre genitum, alioqui frater ejus esset, sed procedere dixit Spiritum sanctum. Unde cum sit compotes ibi aciem figere; scio, non potes. Verum dico, mihi dico, quid non posstamen ostendit in te tria illa, in quibus te summae ipsius, quam fixis oculis contemplari nondum uales, imaginem t; quamvis nullius gentis lingua significantem vocem vel proferamus vel cogitemus, sed ex illo quod novimus cogitatio nostra formetur; sitque in acie cogitantis imago simillima cogitationis ejus quam memoria continebat, ista duo scilicet velut parentem ac prolem tertia voluntate sive dilectione jungente. Quam quidem voluntatem de quid vel quale sit nescit, non tamen esse cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Er um qr in illa coet̾na ⁊ eq̃li ⁊ incorli
⁊ ineffabiłi ummutabili at inseꝑabili
tͥnitate diffitillimũ est gn̾atõem a ꝓcessione
distinguere : sufficiat int̾im eis qͥ extendi
non ualent in amplus id tł ile hc re ĩ ser¬
mone quodatu ꝓfe̾ndo ad aureꝰ ppłi xͥant
iliximus : dcm q conscͥpsimus. Int̾ cet̾a eĩm

Expanded text:
orali et ineffabiliter immutabili atque inseparabili Trinitate difficillimum est, generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ta inq̾t dicumis ⁊ non ꝑuenimus: ⁊ con¬
summatõ sermonũ uniu̾sa est ip̃e. Cũ
gͦ ꝑuen̾imus ad te cessabunt młta ista que
ddicimus ⁊ ñ ꝑuẽitus : ⁊ manebis unus
om̃ia in om̃ib. ⁊ sine fine ditemus unũ
laudantes te in unũ. ⁊ in te fc̃ĩ ⁊̾ nos nurũ.
lib̾s de tuo agnostãt ⁊ tui: si qͥ de mõ ⁊ tu gnoᷤ¬

Expanded text:
ta, inquit, dicimus, et non pervenimus, et conta, inquit, dicimus, et non pervenimus, et consummatio sermonum universa est ipse . Cum ergo pervenerimus ad te, cessabunt multa ista quae dicimus, et non pervenimus; et manebis unus omnia in omnibus : et sine fine dicemus unum laudantes te in unum, et in te facti etiam nos unum. libris de tuo, agnoscam et tui: si qua de meo, et tu igno
Abbreviated transcription (Latin):
suo ⁊ cui scͥpsit ditens. Predica u̾bum: inrsta
oportune importune. ¶Nunqͥd licendũ
est istum non multum loqutum: qui nõ so
qr tm̃i erat nct̾arium. Lib̾a me łs meus a
multiloqͥo quod patior intus in aiã iea mi¬
sera in conspectu tuo : ⁊ confugientem ad
mĩam tuam. Non enim cogitatõib taceo:. ⁊
tacens uocib ⁊ si qͥdem non cogaren togitarẽ
nͥ qd̾ plat̾et nt tibi: non utiq rogarem ut
me ab hoc multiloqͥo liberares. S multe st̃
cogitatões mee tales: quales nosti cogitatio¬
nes hõmi qm̃ nane sunt. Dona mͥ in eis cõ¬
sentirei ⁊ si qñ me delectant eas nichominꝰ
inꝓbare. nͨ in eis uelut ilormitando ĩmora¬
ri. Nec in tm̃ ualeant apuel me ut aͥd in
oꝑa mea ꝓcedat ex illio ÷ s ab eis mea saltẽ
sit tuta snĩa. tuta conscĩa te tuente. Sapi¬
ens triudam cũ deste loqueretur in libro suo
qui eccͣsticus ꝓpͥo nomine iam notatur. Ml¬

Expanded text:
suo conscripsit dicens: Praedica verbum, insta suo conscripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune. Nunquid dicendum est istum non multum locutum, qui non solquia tantum erat necessarium. Libera me, Deus, a multiloquio quod patior intus in anima mea misera in conspectu tuo, et confugientem ad misericordiam tuam. Non enim cogitationibus taceo, etiam tacens vocibus, et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem, ut me ab hoc multiloquio liberares; sed multae sunt cogitationes meae tales quales nosti cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Dona mihi non eis consentire; et si quando me delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari, nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis, sed ab eis mea saltem sit tuta sententia, tuta conscientia tuente. Sapiens quidam cum de te loqueretur in libro suo, qui ecclesiasticus proprio nomine illum vocat: Mul
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo: ⁊ quem ego mitcam uoba
a pr̃e. ¶Ad hñc regłam ficł̾ dirigens in¬
tentionem meam ql̾tum potii: qͣnͣtitmue
posse fecisti: quesimi te. ⁊ desułaui intellcũ uid̾e
qł tredidi: ⁊ multum idispitaui ⁊ laboraur.
tus nolin te quer̾e. s trueram fatiem tuam
semꝑ aridenter. Tu da querendi uires qͥ allu¬
minari me fectsti: ⁊ magis magis q inuemi¬
endi te spem declisti. Coram te est fir mitns ⁊
infi̾nitas mea : illam sepua. istam sana. Corã
te est scĩa ⁊ ignorantia mea̾i mͥ aꝑuisti sus¬
cipe intͣntem: ubi me clausisti. aꝑipulsanti
Memtnu̾m tui. intelligam te : diligam te. au¬
ge in me ista doner me reformes ad integꝵ.
Scio scͥptum oẽ. in multiloquio ñ effugies
pit̃m. S utinam p̾ditando u̾bum tiuuim et
landanlo te tm̃modo loquerer: non sola fu¬
g̾em pct̃m s m̾itum bonum acqͥrerem trm̃¬
lib multum sic loq̃rer. Noq enim hõ ile te
beatus pcc̃m precipet g̾mano in fide filio

Expanded text:
in nomine meo ; et, Quem ego mittam vobis a Patre . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi, et laboravi. tus nolim te quaerere, sed quaeram faciem tuam semper ardenter . Tu da quaerendi vires, qui invenire te fecisti, et magis magisque inveniendi te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausisti, aperi pulsanti. Meminerim tui, intelligam te, diligam te. Auge in me ista, donec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, In multiloquio non effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudangerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem quantumlibet multum. Sic loquerer, neque enim homo de te beatus peccatum perciperet germano in fide filio
Abbreviated transcription (Latin):
Si enum uult orclinate clare ele¬
mosinam: a se ip̃o d inciꝑe: ⁊ eã
anunc tue placens cdeo. p̃p qł renasci¬
mur ut d̾o plateamus: tui m̾ito clis¬
plicet qd nascendo cͣximus. ħ est pri
niam nos ip̃os miseros ꝑ miserantis

Expanded text:
i enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima oniam nos ipsos miseros per miserantis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis mortuus est. ut ⁊ nos u̾aciter
de nr̃a miseria iuidicantes : ⁊ di cari¬
tatem qͦm donauit ip̃i chligentes: pie
recte q iuuamus. ¶ Quod uidiciũ
⁊ caritatem di cum pħarisei preteri¬
ruum suoꝵ : ⁊ iõ non dabant elam a
pp̃ quem clilectõnis ordinem tlc̃m est Si¬
liges ꝓxinum tuum tanqm te ipsumr
Sum gͦ int̾passet eos ꝙ forusecus se laua¬
bant : intus aũ rapina ⁊ iniquitate ple¬
u erant. Almonens quaindam lãm qͣm
sibi homo d pͥmitus tdare ⁊ ut̾iora mũ¬
cl̾̃m ⁊ ecce omĩa munda sunt uõbis. De¬
inde ut ostencłet quid admonuisset: ⁊ qͥa
ip̃i fac̾e̾ turarent ne illum putarent eoꝵ¬

Expanded text:
is mortuus est , ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterictuum suorum . Et ideo non dabant eleemosPropter quem dilectionis ordinem dictum est: Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mun ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eo
Abbreviated transcription (Latin):
GE nũc
uideamus
Ubi sit qͣi
quocblam
hominis
ext̾ioris
in terioris¬
q confi¬
niunr
Quidquid enim hẽmus in aĩo cõnui¬
ne cum pecore: recte adhuc drͣ ad ext̾i¬
orem hominem ꝑtinere. Non euimi so¬
lum corꝰ homo ext̾ior deputabrͣ : s ad¬
iuncta quadam uita sua qua compages
corꝰ et omĩs sensus uigent quib tlestrutꝰ
est ad ext̾iora sentienda. Quoꝵ sensorũ
ymagines infixe in memoria cum recor¬
daudo reuisintur: res adhuc agitur
ad ext̾iorem hominem ꝑtineus. At in
hiis om̃ib non distanius a pecore: uisi
ꝙ figa cor̾s non ꝓni s erecti sumus.
Qua in re admonemur ab eo qͥ nos fẽc̃
ne meliore nr̃i ꝑte id ÷ animo similes
pecerib simus: a quib corͥs crectione
distamus. Non ut inca que sublimia st̃
b quietem uoluntatis appet̾e: proster¬
nere ÷ animum. Seel sicut corꝰ ad ea que
sunt excelsa corpoꝵ id est ad celestia nata¬
liter erectum est: sic animus que substã¬
tia spiritalis est. ad ea que sunt in spiri¬

Expanded text:
ge nunc, videamus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, recte adhuc dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda: quorum sensorum imagines infixae in memoria, cum recordando revisuntur, res adhuc agitur ad exteriorem hominem pertinens. Atque in his omnibus non distamus a pecore, nisi quod figura corporis non proni, sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliore nostri parte, id est animo, similes pecoribus simus, a quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae sublimia sunt bus quietem voluntatis appetere, prosternere est animum. Sed sicut corpus ad ea quae sunt excelsa corporum, id est, ad coelestia naturaliter erectum est; sic animus, qui substantia spiritualis est, ad ea quae sunt in spiri
Abbreviated transcription (Latin):
tatõ⁊ it in ip̃ĩs t̾ torͣlib uisis inueniret᷑
tͥnitas ⁊ clistindius in ea lectorie ectam¬
excercetur intentio.aru e¬
Iundetimo gͦ electus ÷ sensus oculoꝵ ĩ
quo ia quod inuentuni est t̾ in cet̾ie. uͦii.¬

Expanded text:
tatio, ut in ipsis etiam corporalibus uisis inueniretur trinitas et distinctius in ea lectoris exerceretur intentio. in undecimo ergo electus est sensus oculorum, in quo id quod inuentum esset etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quatuordecim libros multa nos cõ¬
pulit dice: que cuncta simul aspic̾e̾ non uale¬
mus. Ut ad id qł apprehend̾e̾ uolumus: ea
teleri cogitatõe referamus. faciam qͣntumi
año acdunante potu̾o: nt quidiiłᷤ singulis
uoluminib ad cognitõema alisputatõe pdux¬
i: remora idispitatõe breuiter cong̾am. et
tanqm̃ sub uno mentis aspectua non quẽ¬
ałm̾ res queq ꝑsuasit: s ip̃a que ꝑsuasa
sunt ponam. ne tam longe st̃ a preceden¬
tib consecp̃tia ut obliuonem p̾cedentiĩ
faciat inspectio conseqñtium. Aut terte
si fecerit: cito possit quod extiderit re¬
legendo colliguntnse¬
N pͥmo libro scłm scͥpturas sanctao⁊ itm¬
m̃s ⁊ eq̃litas sũme illius tretintꝯtia ostendr᷑.

Expanded text:
 tuordecim libros multa nos compulit dicere, quae cuncta simul aspicere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ea celeri cogitatione referamus, faciam, quantum domino adiuuante potuero, ut quidquid in singulis uoluminibus ad cognitionem disputatione perduxi, remota disputatione breuiter congeram et tamquam sub uno mentis aspectu, non quemadmodum res quaeque persuasit, sed ipsa quae persuasa sunt ponam, ne tam longe sint a praecedentibus consequentia, ut obliuionem praecedentium faciat inspectio consequentium, aut certe, si fecerit, cito possit quod exciderit relegendo colligi. In primo libro secundum scripturas sanctas unitas et aequalitas summae illius trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem q nat᷑alem dedit: qua iriuentia nõ ui¬
uentib sensu predita non sentienti intel¬
ligentia non intelligentib untuortalia mor¬
talib ⁊ impotentib potentia. iniustis ussta:
speciosa defornuib. bona malis: intorrupti¬
bilia corruptibilib. immutabilia muta¬
bilib : inuiũbilia ilisibilib. incorlia coͣelib¬

Expanded text:
rationemque naturalem dedit, qua viventia non viventibus, sensu praedita non sentientibus, intelligentia non intelligentibus, immortalia mortalibus, impotentibus potentia, injustis justa, speciosa deformibus, bona malis, incorruptibilia corruptibilibus, immutabilia mutabilibus, invisibilia visibilibus, incorporali
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ ⁊ forma que uide in acie c̾nentis inpͥ¬
mitur : ⁊ utq copulano intentõ uolun¬
tatis apparuit. S ħ tria non inter se eqͣ
in ip̃o animo ab hiis que extͥusetus sunt
sensa uelut iutroducta unuenta ÷ alt̾a tri¬
nitas : u apparerent eadem tͥa unius esse

Expanded text:
forma quae inde in acie cernentis imprimitur, et utrumque copulantis intentione voluntatis, apparuit. Sed haec tria non inter se aequin ipso animo ab his quae extrinsecus sensa sunt velut introducta inventa est altera trinitas, ubi apparerent eadem tria
Abbreviated transcription (Latin):
Nnono. ad ymaginem tłi qił est homose¬
conlum mentem ꝑuenit dispictatõ : ⁊ in ea
quedani tͥnitas inuenitur. ul ÷ mens et
noticia qua se nouit : ⁊ amor quo se noti¬
tiam q suam diligit. ⁊ hec tͥa equalia int̾
Nletimo. Hoc idem diligentus subtiliꝰ¬
q tractatum est: at: id ꝑductunr. ut inue¬
retur. inanente euidentior tͥnitas eiꝰ. ĩ me¬
moria .s. ⁊ intelligentia. ⁊ uolũtate ¶ S¬

Expanded text:
ginem dei, quod est homo secundum mentem, peruenit disputatio, et in ea quaedam trinitas inuenitur, id est mens et notitia, qua se nouit, et amor, quo se notitiamque suam diligit; et haec tria aequalia sunt inter tiae. in decimo hoc idem diligentius subtiliusque tractatum est atque ad id perductum, ut inueniretur in mente euidentior trinitas eius, in memoria scilicet et intellegentia et uoluntate. s
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ubi si qͥd relatine ul ÷ ad aͥd qł ipseñ¬
fc̃s es nobis. Nich̾ ei acculere quo mutetur:
s omnino ip̃m in natura uł eẽntia sua ⁊¬
imiitabilem permanere.
u̾tus ⁊ dei sapĩa sic disputatur: ut differa¬
tur cadem q̃o diligentius recͣctanda. utꝵ
apparuit tͥnitatio equalituo: ⁊ non deueo
triplexe seđd t̾ntiao. Nec qͣi a̾d iͥuplum eõ pa¬
trem ⁊ filum ⁊ sꝑm ad simplum sꝑm scñ:¬

Expanded text:
tem: ubi si quid relative, id est ad alifactus es nobis, nihil ei accidere quo mutetur, sed omnino ipsum in natura vel essentia sua immutabilem permanere. uirtus et dei sapientia, sic disputatur, ut differatur eadem quaestio diligentius retractanda, utrum apparuit trinitatis aequalitas et non deus triplex, sed trinitas, nec quasi aliquid duplum esse patrem et filium
Abbreviated transcription (Latin):
missione ⁊ sꝑc scĩ diligenter qõ ꝑtractata
tres libros fecit. Demonistcum q est. non
a ille missit est : hic missus est. cum tͥm¬
tas que ꝑ omiat equalis est ÷ parit̾ quoq ĩ
sua natã tͥmitabilis ⁊ minsibilis ⁊ ubiq
presens inseparabiliter operetur.

Expanded text:
iritus sancti diligenter quaestio pertractata tres libros fecit, demonstratumque est, non a ille misit, hic missus est: cum Trinitas quae per omnia aequalis est, pariter quoque in sua natura immutabilis, et invisibilis, et ubique praesens, inseparabiliter operetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum pr̃e dr᷑ cꝰ ip̃e sap̃ia ÷: sic̃ ille sapt¬
ens cum filio: qr ea sap̃ia sapiens ÷ quã
pr̃e: s ambo simul iłs. Et qd̾ dc̃m ÷ in pͥn¬
cipio erat u̾bitni : in pr̃e erat u̾bum intel¬
ñ simul pr̃ ⁊ filius tanqͣm ambo unum
u̾bum. Sic enim u̾bum: quomodo ymago.
Non aũ pr̃ ⁊ filius ambo ẏmago: s filius¬
solus ymago pr̃is. quemadm ⁊ filius ñ
enini ambo simul filius. Qiod uõ adiun¬
gitur. R u̾bum erat apud łm: multum
est ut sic intellignt᷑. U̾bum qd solus ẽ
filius erat apd̾ dm qł non solus ÷ ꝑat̾:¬
rum si in eluab quibdam reb longe
inter se tliu̾sis pͭ hoc dici: Quid enim
tam diu̾sum qͣm animus ⁊ corꝰ : Potest
tñ diti. animus erat apud hõiem .i. ĩ ho¬
mine. cũ animus ñ sit corꝰ: homo autẽ
animus sił ⁊ corꝰ sit. ut ⁊̾ qł oseq̃nter

Expanded text:
tur, cujus ipse sapientia est; sicut ille sapiens cum Filio, quia ea sapientia sapiens est quam mbo simul Deus. Et quod dictum est, In principio erat Verbum; in Patre erat Verbum, intelnon simul Pater et Filius, tanquam ambo unum Verbum sic enim Verbum quomodo Imago, non ausolus imago Patris, quemadmodum et Filius: non enim ambo simul filius: quod vero adjungitur, Et Verbum erat apud Deum; multum est ut sic intelligatur, Verbum, quod solus est Filius, erat apud Deum, quod non solus estrum, si in duabus quibusdam rebus longe inter se diversis potest hoc dici? Quid enim tam diversum, quam animus et corpus? Potest tamen dici, Animus erat apud hominem, id est, in homine: cum animus non sit corpus, homo autem animus simul et corpus sit. Ut etiam quod consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
elgit nos in ip̃o añ constitutõei inundr¬
ñ filius pr̃e sibi non parcente ꝓ nobis ue¬
lut inuitus ÷ tratlitus. Q ⁊ ide ip̃o dc̃m
est. Qui me dilexit : ⁊ tractidit se ip̃m ꝓ
me. Om̃ia gͦ simł ⁊ pr̃ ⁊ filius ⁊ amboꝵ
tificati sumus in xͥ sanguine: ⁊ reconsi¬
liati sumus de tło̾ ꝑ mortem filii eiꝰ. E qro¬
modo id fc̃m sit ut potero ⁊̃̾ hic quantũ
satis uidebitur explicabo
capłm .xii.

Expanded text:
elegit nos in ipso ante mundi constitutionem . Nelegit nos in ipso ante mundi constitutionem . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum tificati sumus in Christi sanguine, et reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; et quomodo id factum sit, ut potero, etiam hic quantum satis videbitur explicabo. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o cum trasc̾etur nobis ds̃ pr̃: uidit mor¬
teui filii sui ꝓ nobis: ⁊ placatus ÷ nobis
Nunqͥd gͦ filius eiꝰ us adeo nobis iam pla¬
catus erat: ut ꝓ nobis ⁊̃ dignaret᷑ mori :
pater u̾o us adco atlhuc irascebat᷑. ut nisi
filius ꝓ nobis more̾tier: non placaretur.
Et quid est qd̾ alio loco ĩtlem ip̃e doctor gẽ¬
tium: Quid gͦ inquit dicemus ad hec:
Si łs ꝓ nobis: quis ccͣ nos: Qui filio ꝓpͥo¬
non peꝑcit: s ꝓ nobis om̃ib tclidit illum.
Quomꝰ uon ⁊ cũ illo om̃ia nobis tonabite
Nunqͥd nͥ iam placatus eẽc pater ꝓp̾o fi¬
lio non parcens ꝓ nobis eũ traderet. Nõne
ur̃ hec illi uelit adu̾sa ẽẽ sñia : In illaq
moritur ꝓ nobis filius: ⁊ reconsiliatur no¬
or nos tilexit pr̃. ip̃e pp̃ nos filio ñ parcit
ip̃e ꝓ nobis eũ tradit ad mortem ¶ Sed
iuleo ꝙ ⁊ antea pr̃ dilexit nos: non solum
anteqm ꝓ nobis filius mor̾etur s anteqͣm
cond̾ec munduni teste apło qui dicit. Sic̃

Expanded text:
r, vidit mortem Filii sui pro nobis, et placatus est nobis? Numquid ergo Filius ejus usque adeo nobis jam placatus erat, ut pro nobis etiam dignaretur mori: Pater vero usque adeo adhuc irascebatur, ut nisi Filius pro nobis moreretur, non placaretur? Et quid est quod alio loco idem ipse doctor Gentium: Quid, inquit, ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobisidit illum; quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit ? Numquid nisi jam placatus esset Pater, proprio Filio non parcens pro nobis eum traderet? Nonne videtur haec illi velut adversa esse sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur noior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iuuat: litet ꝑ eandemn temꝑalem fĩdem
ad u̾itatem nitatur ⁊ tendat et̾nam. ta¬
men in eiꝰdem fidei temꝑalis retentione.
contemplatõe. idilectõe. nundum talio ÷
tͥnitas ut cłi iam y mago dicenda sit: ne
in reb temꝑalib tonstituta uideat᷑ : tpoe
constituenda ÷ in et̾nis. ¶ Mlens trippe
humana cũ fidem suam uidet qua cre
indebimus facie ad faciem. sicut mͦ non
uidenteo tam̃ qr trecdimus uide̾ intre¬
bimur: at ad sp̃em nos ꝑ fidem per¬
ductos eẽ gaudebinus. Neq enim iã
fides erit qua credantar que non ui¬
dentur: s sp̃es qua non uideant᷑ que c̾¬
debantur. Tunc gͦ ⁊ si uite hꝰ mortalis
tusacte meminimus: ⁊ tredisse nos ali¬
grñ que non uidebamus memorit̾ reco¬
lau̾imus: in pret̾itis at: tnͣsactis le¬
ista que nunc in eiꝰdem fidei presentis
ac manentis memoria. contuitu. dilec¬
Rione. consistit: tunc tnͣsacta ⁊ p̾t̾ita re¬
ꝑietur ẽẽ ñ ꝑmanens. Ex quo colligr᷑

Expanded text:
ivat, licet per eamdem temporalem fidem ad veritatem nitatur, et tendat ad aeterna, tamen in ejusdem fidei temporalis retentione, contemplatione, dilectione, nondum talis est trinitas, ut Dei jam imago dicenda sit: ne in rebus temporalibus constituta videatur, quae constituenda est in aeternis. Mens quippe humana cum fidem suam videt, qua credvidebimus facie ad faciem : sicut modo non videntes, tamen quia credimus, videre merebimur, atque ad speciem nos per fidem perductos esse gaudebimus. Neque enim jam fides erit, qua credantur quae non videntur; sed species, qua videantur quae credebantur. Tunc ergo etsi vitae hujus mortalis transactae meminerimus, et credidisse nos aliquando quae non videbamus, memoriter recoluerimus, in praeteritis atque transactis deista quae nunc in ejusdem fidei praesentis ac manentis memoria, contuitu, dilectione consistit, tunc transacta et praeterita reperietur esse, non permanens. Ex quo colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
m ilicenda quib eam diligant ⁊ accipiant e.
qui ad ħ nube̾ cogitabant: aurem gͥ inclit̃¬
mundi qũo plateat uiro. Non ait. Mollicta
 ea ñ sunt mundi ut scã non sit: s tt̾e mĩes
 diuina st̃ĩtas ex ea ꝑte curaꝵ qua munda¬
na cogitat᷑ uoluptas. Qrͥqd ita intentõis ã
⁊̃ in hiis reb impende̾tur quib placenti
eẽt uiro collig̾e̾ quodammꝰ ⁊ reclige̾ dieb
innupta xͥana in eam intentõem qua platẽ¬

Expanded text:
eo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant. Aurem igitmundi, quomodo placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta christiana in eam intentionem, qua placen
Abbreviated transcription (Latin):
uset. Bonum ÷ illis si sit ꝑmanserint sit̃ ⁊̃¬
nubant. Malo enim eas mib̾e qͣm urr. Hoc
enim dixit ut effrenate libidinis malis
non p̾cipitaretur in turpitudiem uitõ fla
u̾ginitatis tue. Nam diligenter int̾rogn
pore nͥ incontinentia sit impedim̃to attẽp¬
tandas eẽ gxndet qͥ enim ilixit. Si se non
tontinent nubant potuit dr̃e si filios nõ¬

Expanded text:
isset: bonum esse illis, si sic permanserint sicut et nubant; malo enim nubere eas quam uri. hoc enim dixit, ut effrenatae libidinis malum non praecipitaretur in turpitudinem flagitioruirginitatis tuae; nam diligenter interrogapore, nisi incontinentia sit inpedimento, contemnendas esse respondet. qui enim dixit: si se non continent, nubant, potuit dicere: si filios no
Abbreviated transcription (Latin):
anando om̃s sint continentes: tñt erunt l
paute. n enim om̃s capiunt u̾bum hoc. sed
cateat᷑: deiñ nec tin̾e debemus ne forte õs
audierint ⁊̃ om̃s ceꝑuit. urtelłte debemꝰ
ħ ip̃m fuisse p̾destinatum. ut coniugalia
tinentiũ datĩ sunt eis qͥ t̾cenorigom fruc-¬
tum si in coniugali bono ip̃e intellr᷑ iã do¬
minicis horreis titułu̾nt. Hẽbunt gͦ ilic
tõĩa ista bona suum locum ⁊̾  deinteps uł¬
lauelit nub̾e ł nemo aluc̾e uxorem secure
itaz instare qͥb potestis ut fiant qd̾ uos es¬
tis. ⁊ orate uigilant̾ at fu̾ent̾: ut atlinto¬
rio dext̾e excelsi ⁊ hũndantia misericordis
fitiatis ad id qd̾ eritis. Deinde obsetro uos
ꝑ alum a quo ⁊ ħ donum accepistis ⁊ huiꝰ
memini̾tis inser̾e tum tota domestica ur̃a
ur̃e iam gnͣtene de or̃one epłam scrib̾em
ut ip̃m quippe maxime ꝑtin orando ꝯͣctare
ꝓ nobis que de se nimis sollitita ÷ qũõ de uo¬
bis ⁊ ut ad te poꝰ qrm ad illam ħ de continẽ

Expanded text:
nando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes audierint et omnes ceperint, intellegere debemus hoc ipsum fuisse praedestinatum, ut coniugalia tinentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructum. si in coniugali bono ipse intellegitur, iam dominicis horreis intulerunt. habebunt ergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissestis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius memineritis inserere cum tota domestica uestruestrae iam grandaeuae de oratione epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad ill
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾ssa intentõe sentiendi tã in alio sensu ꝓ
preciore dig nostendi acumine ext̾teri tant̃
ex alt̾o conetur implere qd̾ negatur in al¬
t̾o. ita ⁊̃̾ sepe carnalis cupilitas a cõtubendi
uoluntate ꝓhibita maiorib uit ib impe
tȩuose se porrigit appetitum ⁊ illinc adu¬
tiaꝵ ⁊ ip̃ius usus rr̃ tͣs possidetis ad sꝑu¬
ales delicias confͤatur. ut lib̾alitas ur̃a ma¬
gis fu̾at in aliunandis egenis qmͣ ditãdis
auaris. In thesaurum quippe telestem non
mittuntur dona cupidoꝵ: s elẽ pauperum

Expanded text:
repressa intentione sentiendi, eam se in alios sensus repressa intentione sentiendi, eam se in alios sensus promptiorem dignoscendi acumine exserere, tanquam ex altero conetur implere quod negatur in altero: ita etiam saepe carnalis cupiditas a concumbendi voluptate cohibita, majoribus viribus in pecuniae se porrigit appetitum, et illinc avetiarum; et pius usus rerum quas possidetis, ad spirituales delicias conferatur, ut liberalitas vestra magis ferveat adjuvandis egenis quam ditandis avaris. In thesaurum quippe coelestem non mittuntur dona cupidorum, sed eleem
Abbreviated transcription (Latin):
castitatem tło uouent: ip̃am spẽm subtrabũt
que fames amoris ⁊̃ unde facilius concupistĩã
refrenat᷑. que ulła ex spͨtatõe sutcendr᷑. tontͣ
quam tam̃ nͥ oretut ut suꝑetur ⁊p̃a illitita
exoptat᷑ ardentius delicie gͥ sꝑuales deliciiss
tarualib in stã castitate suitedant. lectio orõ.
psalmus. bona cogitatõ. bonoꝵ oꝑi frequẽ¬
spes futĩ seculi. ⁊ cor sursum. at hiii omnib
nalium delictoꝵ tantͣm in solatium usiti as
am cẽ uitluam. qui in delitiis uiuit : abfit
aũ a uobis: ut iliuitiaꝵ tupitlitate capiami¬
ni ꝓ tupilitate nuptiqꝵ ⁊ in corilib ur̃is
numinus uit amore succedat. Intuentes
enu hõim conu̾satõẽm sepe exꝑti sumus
in tuibdam lasciuia comp̾ssa treuisse auari¬
tiam. Nam situt in ip̃is semib tor̾s attenciꝰ
aucliunt qͥ non uident ⁊ tangendo liscer¬
nunt. ñ tanta innatͥi tangunt qͦ oculis u¬
tentur uͥ intelłr ex uno aditu .i. luminum

Expanded text:
castitatem Deo vovent, ipsam spem subtrahunt, castitatem Deo vovent, ipsam spem subtrahunt, quae fomes amoris est. Unde facilius concupiscentia refrenatur, quae nulla expectatione succenditur: contra quam nisi oretur, ut superetur, ipsa inlicita exoptatur ardentius. Deliciae igitur spiritales deliciis carnalibus in sancta castitate succedant: lectio, oratio, psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequespes futuri saeculi et cor sursum, atque de his omnibus nalium deliciarum tanquam in solatium usus assuam esse viduam quae in deliciis vivit ? Absit autem a vobis ut divitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum, et in cordibus vestris nummus viri amori succedat. Intuentes enim hominum conversationem, saepe experti sumus, in quibusdam lascivia compressa crevisse avaritiam. Nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non vident, et tangendo multa discernunt, nec tanta vivacitate tangunt qui oculis utuntur; ubi intelligitur ex uno aditu, id est, luminum,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ꝙ scĩtate contempnat hoꝵ tuoꝵ in alt̾o.
opes nlła̾ libidis in alt̾o maior ÷ gła carita¬
tis. ꝙ aũ qnͣti sunt ip̃i anni quib uig̾e̾ ur᷑
Elos carnalis etatis non ulle feĩe nuptiasco¬
gitantes ⁊ ardenter optantes dum sꝑnunt᷑ aut
diffuntur repente senuerunt ut eas nub̾e iã
pud̾et amplius qmͣ lib̾et. Młte aũ nupte reten¬
tissima sua coniunctõe in longniqua ꝑfcũ uiriꝰ
suis reditum eoꝵ exsp̃tanlo gnͣdene fc̃e sunt
⁊ tanqͣm tito uiluare aliqñ net remeator es
saltem senes suos amis sustip̾e meruerunt.
Si gͦ uł sꝑnentib uł tardantib sponsis uł
ꝑeg̾nantib maritis tarnalis concupistĩa⁊̃
potuit tontini ne stupꝵ aut adult̾ium com¬
mitc̾etur : tur contini̾ non pot̃ ne satͥlegiũ
tominittatur. si rep̾ssa ÷ confug̾et tlilata.
gur non oppͥmitur tum sgͥuit amputata:
pͥlus enim ardentem fu̾nt libidinem quiñ¬
desꝑant eiuitł uoluptatem. qͥ aũ innuptaꝵ

Expanded text:
ntemnat. Horum duorum in altero spes nulla libidinis, in altero major est gloria charitatis. Quot aut quanti sunt ipsi anni, quibus videtur vigere flos carnalis aetatis? Nonnullae feminae nuptias cogitantes et ardenter optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senuerunt, ut eas nubere jam puderet amplius quam liberet. Multae autem nuptae recentissima sua conjunctione in longinqua profectis viris suis, reditum eorum exspectando grandaevae factae sunt, et tanquam cito viduatae aliquando nec remeantes saltem senes suos anus suscipere meruerunt. Si ergo vel spernentibus vel tardantibus sponsis, vel peregrinantibus maritis, carpotuit contineri ne stuprum aut adulterium committeretur, cur contineri non potest ne sacrilegium committatur? Si repressa est cum ferveret dilata, cur non opprimitur cum friguerit amputata? Plus enim ardentem ferunt libidinem, qudinis voluptatem. Quae autem innuptarum
Abbreviated transcription (Latin):
riosa uertuntur. nllo modo enim sunt ho-¬
nerosi labores amantiuni. s ⁊̃ ip̃i delectant
situt uenantium. aucupantiũ. piscantiũ.
uindemiantium. negoctantium. ludo alitͦ
non laboratur : aut ⁊ labor amatur. ⁊
uide qm̃ pudendum ⁊ dolendũ sic iliu le¬
lectat labor ut fã tapiatur ut cupa ⁊ sac¬
culus impleat᷑. ut pila iaceatur. ⁊ non de¬
lectat ut ds̃ acq̾ratur in om̃ib sane sꝑu¬
alib deliciis quib fruuntur innupte
uita non sit ꝑ lascutiam mala ⁊ sit fame per
neglignĩam. nec audiendi sunt siue uiti scĩ
siue feniine qñ rep̾hensa in alituo negligñia
sua ꝑ quam fit ut in malam ueniant dãꝓ¬
natõem unde uitam iuam longe abet̃ sciunt
dicunt sͥ coram d̾o suffice̾ constĩam. eftĩa

Expanded text:
riosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptaeuita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes mala młta de nobis pie tainste q ui¬
uentib illa tam̃ m̾ces tanqͣm stẏpendium :
uili iliffreret᷑. nͨ illud uos tardet a stulio
ꝑsucdendi aliis bonum si dicat᷑ uobistum ⁊
nuptie bone sunt. quõ erunt om̃ia bonaĩ

Expanded text:
de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est uli differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona