comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dicit quem ñ dixerat. S uis amoris hoc ag̾e solet in animo:¬
ut quẽ ip̃e semper cogitat. nullum alium credat ignorare. Rec¬
te et hec mulier quẽ querit ñ dicit: et tam̃ dicit. dñe si tu sustu
listi eñ: qr alti nõ putat incõgnitũ. quẽ sic ip̃a continuo plan¬
git desiderio. Dicit ei ihc. Maria. Postquã eam cõmuni uoca¬
bulo appellauit ex sexu. ⁊ agnttꝰ ñ ẽ: uocauit ex nomine. Ac
si aꝑte ei dicat. Recognosce eũ: a quo recognosceris. Perfecto
quoq uiro dicitur noui te ex noĩe: qr homo cõmune omnium
ur̃m uocabulũ est. moyses uͦ propriũ: cui recte dicitur. qr ex
noĩe scitur. Ac si aꝑte ei dñs dicat. Non te generaliter ut ce¬
teros: s specialiter scio. Maria ergo qr uocatur ex noi̾e. recog¬
uoscit auctorem: atq eũ protinus raboni. id est magistrũ uõ¬
cat: qr et ip̃e erat qui que̾batur ext̾i̾us: et ip̃e qui eam ut que

Expanded text:
eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc ageum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agut quem ipse semper cogitat, nullum alium credat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit listi eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, nomine scitur. Ac si aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine cognoscit auctorem atque eum protinus Rabboni id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam inte
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi tͥgum in dñi faciem miserat: quẽ resurrexisse minime cre¬
debat. S qr amabat et dubitabat: uidebat. et ñ agnoscebat
eũ quẽ illi ⁊ amor ostenderat. et dubietas abscondebat. Cu
ad huc ignorantia exprimitur: cũ infertur. Et nesciebat quia
rogatur doloris causa. ut augeatur desideriũ: quatinꝰ cũ noĩa¬
ret quem queret. in amore eiꝰ ardentius estuaret. Illa existimãs
qd̾ ortholanus eẽt: dicit ei. Dñe. situ sustulisti eũ. dicito mͥ uͥ
posiustieum: et ego eũ tollam. forsitam nec errando hec mu¬
lier errauit: que ihm ortholanum credidit. An ñei spiritaliter
orthplanus erat: qui meius pectore ꝑ amoris sui semina uirtu¬
tum uirentia plantabat : S quid est quod uisio eo quẽ ortho¬
lanũ credidit. cui nec dũ dixerat quẽ querebat: ait. dñe si tu
sustulisti eũͤ Quasi eñi iam dixisset. ex cuiꝰ desiderio plangeret:

Expanded text:
quasi terga in Domini faciem miserat quem resurrexisse minime crequasi terga in Domini faciem miserat quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non cognoscebat; eumque illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur cum infertur, et nesciebat quia rogatur doloris causa ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret,
Abbreviated transcription (Latin):
promittunt S notandũ iuxta historiam est. quod mulier nõ
ait. tulerũt corpus dm̃ mei: s tulerũt dñm meũ. Usus nãq
sacri eloquii est: ut aliqͣmdo exparte totũ. aliquãdo uͦ ex
toto partem significet. Exparte et eñĩ totũ signat: sicut
de iacob filus scriptũ est. qr descendit iacob in egiptũ in anima¬
bus septuaginta. Neq eñi megyptũ anime sine corporib
descenderũt: s per solam aĩam totus homo signatur: qr exꝑ
te totum exprimitur. Et solum dũicũ corpus in monumẽto ĩa¬
cuerat: ⁊ maria ñ corpꝰ dm̃i. s sublatũ dnm querebat: uideli¬
cet ex toto designãs partem. Hec cũ dixiss. conu̾sa retrorsum.
uidit ihm̃ stantẽ: et nesciebat qr ix̃ eẽt. Notandũ qd̃ maria
que adhuc de dm̃i resurrectione dubitabat. retrorsũ cõu̾sa ẽ.¬
ut iuderet ihm̃: qr uidelicet per eamdem dubitationẽ suam.

Expanded text:
promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notandquae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est, videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam
Abbreviated transcription (Latin):
us ad pedes sedet. Unde et duocherubin que propiciatoriũ tegũt:
se se iuuicem aspiciunt. uersis uultibus inꝓpiciatoriũ. Cheru¬
bin quippe: plenitudo scientie dicitur. Et quid per duo cherubin.
uisi incarnatus dñs figuratur : De quo ioh̾es ait. Ip̃e ẽ eñi ꝓpi¬
tiatio pro peccatis nr̃is. Et dũ testam̃tũ uetus hoc fiendũ denũ¬
tiat. quod testam̃tum nouum de dño factum clamat: qͣiͣ utraq
cherubm se inuicem aspiciunt. dũ uultus inpropitiatorium
uertũt : qr dum int̾ se positũ incarnatũ dñm uident: a suo aspec¬
tu nõ discrepant: que dispensationis eius misti̾um concorditer
uarrant. Requirũt. mariam angłi dicentes. Mulier quid plo¬
ras: Et dicit eis. Quia tulerũt dĩmi meũ: ⁊ nescio ubi posuerunt
eũ. Ipsa namq sacra eloquia que innos lacrunas amoris excitãt
easdem lacrimas consolantur: dũ nobis redemptoris nr̃i spetiẽ

Expanded text:
ius ad pedes sedet. ius ad pedes sedet. sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubin quippe plenitudo scientiae dicitur. Ergo per duo Cherubin o Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem
Abbreviated transcription (Latin):
bis sedentes. unũ ad caput et unũ ad pedes: ubi positum fuerat
corpus ihũ. Quid est quod in loco dñici corporis duo angłiᷤᷤ uident᷑.
unus ad caput atq alius ad pedes sedens: nisi qd ̃ latina lingua
angłs nũtius dicitur. et ille expassione sua nũtiandus erat. qui
et deus ẽ ante secła. et homo infine seculorum: Quasi ad caput
sedet angls: cum per apłm p̾dicatur. qr inprincipio erat u̾bum.
et u̾bum erat aput deũ. et deus erat uerbum. Et qͣiͣ ad pedes
sedet angłs: cũ dicit. uerbum caro factũ est. et habitauit in
nobis. Possumus etiam per duos angłos. duo testam̃ta cognos¬
cere: unum prius et aliud sequens. Qui uidelicet angłi ꝑlocũ
dũici corporis sibumet sũt coniũcti: qr nimirũ utraq testam̃¬
ta dũ pari sensu iincarnatũ. et mortuum. ac surrexisse dũm
nũtiant: quasi testam̃tũ prius ad caput. et testamentũ postĩ¬

Expanded text:
bis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positumbis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positumcorpus Jesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum. Quasi ad caput sedet angelus cum per apostolos praedicatur, quia In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Possumus etiam per duos angelos duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum poster
Abbreviated transcription (Latin):
exiusione medici ꝑtingat ad salutem: que ꝑ estum eiꝰ desi¬
derii uulnus amoris portat inpectore. Hinc rursus ait.
ip̃a remanet frigida. At si ardere iam exdesiderio ceperit:
ad sequendũ que diligit. lique facta ꝑ ignẽ amoris currit.
Fit desiderio anxia: uilescũt inscło cuncta que placebãt ÷
nichil est qd̃ extra conditorem libeat: et que prius delecta¬
bãt animũ. fiunt postmodũ uehement̾ honerosa. Nichil
eius mesticiam cõsolatur: quousq ad huc qui desid̾atur ñ
aspicitur. Meret mens. lux ip̃a fastidio ẽ: taliq igne deqͦ
quitur rubigo culpe: et succensus auimꝰ quasi auri more
qr perusum speciem ꝑdidit: per incendium clarescit. Ista
itaq que sic amat. que se admonumentũ quod perspexerat ite¬
rũ inclinat: uideamus quo fructu uis amoris mea ingemi¬
nat opus inquisitionis. Sequitur. Uidit duos angłos in al¬

Expanded text:
ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: ipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in al
Abbreviated transcription (Latin):
uel u̾bo uel scripto nos doceant. Quos cũ paululũ ꝑtransi¬
mus. inuenimꝰ quẽ diligimꝰ: qr redemptor nr̃ et sihumilita¬
te homo int̾ homines. diuinitate tñ suꝑ homines fuit. Cum
ergo transeuntur uigiles. dilectus inuenitur: qr cũ ꝓph̾as
et apłos infra ipm eẽ cõspicimus: illũ qui natura deus ẽ eẽ
supra homines cõsideramꝰ. Prius ergo nõ inueniendꝰ querit᷑:
ut post inuẽtus. strictius teneatur. Scã eni desideria ut p̾di¬
ximus: dilatione crescũt. Si aũt dilatione deficiũt: deside¬
ria nõ fuerũt. Hoc amore arsit: quisqͥs adui̾tatẽ ꝑ tingere
potuit. Huic nanq dauid ait. Sitiuit aĩa mea ad dm̃ ui¬
uũ: qñ ueniam et apparebo ante faciem dei: Hinc nos
Anima mea desiderauit te in nocte: s et sp̃c meus inprecor¬
diis meis: de mane uigilabo ad te. Hinc eccłia incantitis¬
canticoꝵ dicit. Uulu̾ata caritate ego sũ. Iustũ quippe ẽ. u

Expanded text:
vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransivel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 um: quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc ergo sanctcanticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt me uigiles qui custodiunt ciuitatẽ. Nũ quẽ dili¬
git aĩa mea uidistis. Paululum cũ ꝑtransissem eos: inuemi ꝙ̃
diligit aĩa mea. Dilectũ nãq inlectulo querimꝰ: quãdo ĩp̾sen¬
tis uite aliquãtula requie redemptoris nr̃i desiderio suspira¬
mus. Per noctem querimꝰ: qr ⁊ si iam in illo mens uigilat.
tam̃ adhuc oculus caligat. S qui dilectũ suũ ñ muenit. res¬
tat ut surgat: ciuitatem circũeat: idẽ scãm electoꝵ eccłi̾am
mẽte et inquisitione ꝑcurat. Per uicos eum ⁊ plateas q̃rat.
d est ꝑ augusta et lata gradientes aspiciat: ut si qua ĩne
nire in eis ualeat eius uestigia exquirat: qr sũt non milli
etiam uite secularis qui imitandũ aliquid habeant de ac¬
tione uirtutis. Querentes aũt nos uigiles inueniunt qui
custodiunt ciuitatem: qr sc̃ĩ patres qui eccli̾e sc̃ĩ patres qui¬
ecclie statum custodiunt. bonis nr̃is studiis occurrũt: ut suo

Expanded text:
ivitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis valeat invenire ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo
Abbreviated transcription (Latin):
quent᷑ noius: serpentes tollent. & si mortifeꝵ qͥd biberuit: ñ eos no¬
cebit. Suꝑ egros manus imponent: et bene habebunt. Nũ qͥd¬
nã fr̃s mei quia ista signa ñ facitis : miume crecditis: S hec ne¬
cessaria in exoric eccł̃ie fuerunt. Ut enũ ad fidẽ cresceret mira¬
culis fuerat nutrienda: quia ⁊ nos cũ arbusta plantamꝰ. tam
diu eis aquã fundimꝰ: quousq ea in t̾ra cõualuisse uideamꝰ: At si
semel radicem fixerint: irrigatõ cessabit. Huic est enũ qd̃ paulus
dicit. Lingue in signũ sunt: ñ fidelib s in fidelib. Habemꝰ de his sig¬

Expanded text:
mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim fides cresceret, miraculis fuediu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videmus: at si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est enim quod Paulus dicit: «Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
ci odio fuscatur. Sed plerunq reluctantem auimũ uĩci¬
cis p̾cem: s utinam cor teneat amorem. Nam sepe et ora¬
tionem inimicis nr̃is ĩpendimus: s hanc exp̾ceptione põ¬
cius fundimꝰ quam excaritate. Nam et uitã inimicorũ
petimꝰ: et tam̃ ne exaudiam᷑ tuemꝰ. Sed quia int̾nꝰ iudex
mentẽ potius quã u̾ba cõsidat: pro inimico nichil postu¬
lat. qui pro eo non orat excaritate. Sed ecce nob̃ inmicꝰ
grauit deliquit:damna intulit: uiuantes lesit: amantes
ꝑsecutus est. Retinenda hec ẽẽnt: si remittenda nobis
delicta non eẽnt. Aduocatus et eñ nr̃ precem nobis in
causa nr̃a cõposuit: et ip̃e eiusdem cause uidex ẽ qui ad¬
uocatus. Preci aũt quã cõposuit: cõdicionẽ inseruit dicẽs.
Dimitte nobis debita nr̃a: sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ

Expanded text:
ci odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincisariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittim
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nec ip̃i posse int̾cede̾ dicũtur. Ac si aꝑte dñs dicat. Nec
illos audio: quos ꝓpt̾ magnũ peticionis sue meritũ mim¬
me contẽno. Quid ergo est quod moyses ⁊ samuel ceteris
patribrs in postulatõe p̾ferũtur: nisi quod duo hi tãtũ¬
modo incuncta testam̃ti ueteris serie. etiam ꝓ inimicis siue
leguutur exorasse: Unus appło lapidib impetitur: et tñ
ꝓ lapidatore suo dñm dep̾catur. Alter ex principatu deicitur:
et tam̃ petitus. ut exoraret. fatetur dicens. Ab sit ame hoc p᷑¬
catum indño: quo minus cessem orare prouob̾. Si moyses
et samuel stoterint coram me: ñ est aĩa mea ad ppłm istũ.
Ac si aꝑte dicat. Nec illos mͦ pro amicis audio: quos mag¬
ne uirtutis merito orare etiã pro inimicis scio. Dirtus
ergo uere orationis est: celsitudo caritatis. Et tũc quisq
quod recte petit a̾ipicitur: cũ eiꝰ auimꝰ inpeticione nͨ ũmi¬

Expanded text:
dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si illos audio, quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno? Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur? nisi quod duo isti tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse. Unus a populo lapidibus impetitur, et tamen pro lapidatoribus suis Dominam deprecatur-alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ut exoraret, fatetur, dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quominus cessem orare pro vobis. « Si Moyses, inquit, et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum: » ac si aperte dicat: Nec illos mnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimi
Abbreviated transcription (Latin):
is qui maledicit.iam de morte illius reus tenetur. Iubet
autẽ deus. ut diligatur inimicus: et tam̃ rogatur deus.
ut occidat mimicũ. Quisqͥs itaq sic orat⁊ in ipsis suis p̾¬
cibus contra conditorem pugnat. Onde et subiude spe¬
cie dicitur. Fiat oratio eius in pcc̃m. Oratio quippe in pec¬
catum est:illa petere que prohibet ip̃e qui petitur. Hinc
ueritas dicit. Cum statis adorandum: remictite si quid ha¬
betis in cordib ur̃is. Quam uirtutem remissionis aꝑ̾tius
ostendimus: si unũ testimoniũ testam̃ti ueteris ꝓferamꝰ.
Certe cum iudea conditoris sui iusticiam culpis exigenti¬
bus offendiss: ꝓph̾am suũ aboratione prohibens dñs dic̃.
Mon assumas laudem et orationẽ ꝓeis. Si moyses et sã¬
mũel stẽteruit corã me: ñ est aĩa mea adppłm istũ. Quid est
quod int̾missis relictisq tot patͥb. soli moyses et samuel ad
mediũ deducũtur: Quoꝵ mira optinendi uirtus ostenditur:

Expanded text:
is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut dilut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Smuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
deret dicens. Non eas: quia temet ip̃m degeneras: honor tuus despicit᷑
locus uilescit. Ecce de celo uenit. qui seruo otturre in t̾ra ñ despicit: ⁊ tamen
humiliari in t̾ra cõtẽpnimꝰ. qui de t̾ra sumꝰ. Quid uͭ apud dm̃ uilius.
qͥd esse despectius potest: quã seruare honorẽ apud hoĩes. ⁊ int̾m testis

Expanded text:
deret dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, deret dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc nsi superbia nr̃a recunditur:. qui in hominib non
naturam qua ad imaginem dei facti sũt. sed honores et
diuitias ueneram᷑ᷤ : Cumq pensamꝰ que circa eos st̃: pro¬
fecto intiora minime ꝑuidemꝰ. Dũ ea consid̾amꝰ que incor¬
Porib despecta sunt: negligimꝰ pensare quod sũt. Redẽp¬
tor uͦ nr̃ ut ostenderet qr que alta sũt hominũ scĩs despiciendã sunt: ñ ad fi
liũ reguli ire noluit: ad seruũ centurionus ire paratꝰ fuit. In crepata ẽ
gͨ supbia nr̃a: que uescit pensare hoĩes ꝓpt̾ homines. Sola ut dixi¬
niꝰ q̃ cirtũstãt hominib pensat: naturã ñ aspicit: honorẽ dei in hom¬
nib ñ agnoscit. Ecte ire ñ uult filius dei ad filiũ reguli: ⁊ tam̃ ueni¬
re parat᷑ est ad salutẽ serui. Certe si nos cuiꝰpĩa seruus rogaret ut
ad eũ ire debẽmus: ꝓtinꝰ nobis ur̃a suꝑbia in cogitatõe tacita respon¬

Expanded text:
est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda slius Dei, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita respon
Abbreviated transcription (Latin):
ergo parte diffisus ẽ: qri honorẽ non dedit maiestati. sed
p̾sentie corporali. Et salutem itaq filio petiit. et tamen
in fide dubitauit: qr eũ ad quẽ uenerat et potentẽ ad cu¬
randũ credidit: et tam̃ morienti filio ẽẽ absentẽ putauit.
S dñs qui rogatur ut uadat: qr non desit ubi inuitat᷑
indicat. Solo uissu salutem reddidit: qui uolũ tate omũa
creauit. Qua iure hoc est nob̃ sollert̾ intuendũ: quod sic̃
euͣgłista alio testante didicimꝰ. centurio ad dñm uenit di¬
cens.Dñe.puer meus iacet ꝑaliticus indomo: et male
torquetur. Cui ab ihu protinꝰ respondetur. Ego ueniam.
et curabo eum. Quid est quod regulus rogat ut ad eius
filium ueniat. et tam̃ ire corporalit̾ recusat : ad seruum
uͦ centurionis non inuitatur. et tam̃ se corporalit̾ ire pol¬
licetur. Reguli filio per corporalem p̾sentiã nõ dignatur
ad ẽẽ: centurionis seruo non dedignatur ocurrere. Quid

Expanded text:
ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid efilium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
quã mͦ fr̃s audistis. expositione ñ iudiget: sed ne hanc e¬
taciti preterisse uideamur: exhortando potius quã exponẽ¬
do. mnea aliquid loquamur. Hoc aũt nobis solũm᷑ de exposi¬
tione uideo ec̃ requirendũ: cur is qui ad salutem petendã
uenerat auditut. nͥ signa et ꝓdigia uideritis ñ creditis
Qui eñi salutan querebat filio: proculdubio credebat. Neq
eñi abeo quere̾t salutem: quẽ non cred̾et saluatorem. Qua¬
re ergo dicitur. msi signa et prodigia uideritis non credi¬
tis: qui autecredidit quam signũ uideret: S menĩtote qͥd
petiit: ⁊ aꝑte cognoscetis. qua infide dubitauit. Poposcit
namq ut descend̾e̾t: ⁊ sanaret filiũ eius. Corporalem ergo
presentiam dm̃i querebat: qui ꝑ sp̃m nusquã dẽerat. Min
itaq inillũ credidit: quem tĩ putauit posse salutem dare.
uisi p̾sens eẽt et corpore. Si eñi perfecte credidisset: pro¬
culdubro sciret qr non eẽt locus ubi ñ eẽt deris. Ex magna

Expanded text:
fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audalutem quaerebat pro filio, procul dubio credebat. Neque enim ab eo quaereret salutem, quem non crederet Salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante crederet quam signum videret? Sed mementote qui petit, aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquaitaque in illum credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta creata sunt: ⁊ a quo omia ꝑ quancdã similitudinem aliena ñ sũt
Dotest etiam om̃is creature nomine: om̃is natio gentium designa¬
ri. Ante etenĩ dictum fuerat. in uiã genͣtiũ ne abieritis. ñc aut̃ c̃li¬
cit᷑ p̃dicate om̃i creature: ut scilicet pͥus a uidea apłoꝵ repulsa p̃
dicatio ⁊ tũc nobis in adiutorium fieret: tũ haric illa ad clampna¬
tionis sue testimoniũ suꝑba reppulisset. S tũ discipłos ad p̃dican¬
dũ ueritas mittit ⁊ quid aliud in mundo facit. nͥ grana seminis
spargit: & pallea grana nuttit in semine: ut multaꝵ messiũ fru¬
ges recipiat. ex nr̃a fide. Neq etenĩ in uniu̾so mũdo tanta fidelium
messis exurgeret: si de manu diũ suꝑ rationalem t̾ram illa electa gͣn
p̾dicantium ñ uenissent. Sequitur. Qui creliderit et baptizatus
fuerit: saluus erit. Qui uͦ ñ crediderit: condempnabit᷑. fortasse u¬

Expanded text:
cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scium hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eugłum. uł insensatis reb uł brucis animalib fuerat p̃dicandũ:
ut de eo cliscipłis licat᷑ p̃dicate om̃i creature: Sed om̃is creature
nomine: signatꝰ homo. Sunt namq lapides: sed nec uiuunt nec sen¬
tiunt. Sunt herbe ⁊ arbusta: uiuunt quidẽ. s ñ sentiunt. Uiuunt
flico ñ ꝑ animã: sed ꝑ uiriditatem. Qu̾a ⁊ paulus dicit. Insipiens
ut uiuificetur. Lapides itaq sunt: sed ñ uiuunt. Arbusta autẽ sũt.
uiuunt. s ñ sentiunt. Bruta uͦ animalia sunt: uiuunt. sentiunt s
ñ discernũt dngłi etenum sunt: uiuunt. sentiunt ⁊ clisceruũt. Oĩs
aũt creature aliquid habet homo: habet namq cõmune esse cum
lapidib ⁊ uiuere cũ arborib sentire cũ animalib: intelligere cũ
angłis. Si gͥ cõmune habet aliqͥd cũ om̃i creatura homo: uixta
aliquid om̃is creatura homo. Oñi gͦ creature p̾dicatur eugłiũ.
cũ soli homini p̾dicat᷑ ⁊ quia ille uidelicet docetur. ꝓpt̾ quẽ in t̾ra

Expanded text:
t praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Put vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra
Abbreviated transcription (Latin):
lierẽ curuam: ⁊ utriq rei pietas est impensa. Illuo aũt dixit ꝑ
similitudinẽ: istud egit ꝑ exhibitõnem. S hoc significat ficu¬
nea infructuosa. quod mulier inclinata: et hoc ficulnea reser¬
uata qd̃ mulier erecta. Dũs iunee t̾cio uenit ad ficulncam ⁊
fructũ minime inuenit: et mulier que erecta est decem et octo
auius fuerat curua. Hoc aut decem et octo annoꝵ numero

Expanded text:
lierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ quoq est. quod helias in curru legitur ascendisse: ut
uidelicet aꝑte monstraret᷑ quia homo purus adiutorio egebat
alieno. Per angłos quippe illa facta et ostensa sunt ad ium̃ta: qͥsa
nec ad celum quidẽ aeriũ ꝑ se ascendẽ poterat. quẽ uature sue ui¬
firmitas grauabat. Redemptor aũt ur̃ non turru. ũ angłis sub¬
leuatus legit᷑: quia is qui fecerat omĩa. uimirũ suꝑ om̃ia. sua
uirtute ferebatur. Illuc enum reuertebat᷑ ubi erat ⁊ et inde redi¬
bat ubi remanebat: quia cũ ꝑ humanitatem ascenderet in celum.

Expanded text:
Notandum quoque quod Elias in curru legitur ascendisse, ut Notandum quoque quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelum, quod est aereum, per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis, sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat. Quia cum per humanitatem ascenderet in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
re signa que possunt cũ reꝓbis haberi cõmunia: s hec que modo
diximꝰ caritatis ⁊ pietatis miracula amate ÷ que tanto securiora
sunt quanto et occulta: et de quib apud dm̃ eo maior sit retribu¬
tio. quo apud homines minor est gła. Sequitur. Et dñs quidem
ihc postquã locutus est eis assũptus est in celũ: et sedit adextris
dei. In ueteri testamento cognouimus: qd̃ helias sit raptus in celũ.
S aliud est celum telui aerium: aliud ethereum. Celum quippe¬
derium: t̾re est ꝓxiuiũ. Unde et aues celi dicimus: quia eas uo¬
litare in aere uidemꝰ. In celum itaq aeriũ helias subleuatus est ut
in secretam quaridã t̾re regionem repente duceretur ⁊ ubi in mag¬
na iam carrus et sp̃e quiete uiueret: quousq ad finem muncli re¬
deat & mortis debitum soluat. Ille enuim mortẽ distulit: ñ eua
sit. Redemptor aũt nr̃ quia ñ distulit. suꝑauit ⁊ eamq resurgẽ¬
do consũpsit et resurrectionis sue głam ascendendo declarauit.

Expanded text:
re signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aeaerium terrae est proximum: Unde et « aves coeli » dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aerium Elias sublevatus est ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortisit. Redemptor autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligit᷑. fugit. Sci isti ad quoꝵ tumbã cõsistimꝰ. florentẽ mũdũ m̃tiᷤᷤ
despectu calcauerunt. Erat uita longa. salus continua ⁊ opulentia in
reb fecunditas in ꝓpagnie: tranquillitas in diuturna pace. & tam̃ cũ
in semet ip̃o floreret: iam in eoꝵ cordib mundus aruerat. Ecce in semet ip̃o
mundus aruit: ⁊ adhuc in cordib nr̃is floret Ubiq mors ubiq luctꝰ.
ubiq desolatio. Undiꝙ ꝑcutim᷑ undiq amaritudinib replemur: et
tam̃ ceca m̃te carnalis concupiscentie ip̃as eiꝰ amaritudines amamꝰ
Eugientẽ sequimͣ: labenti inheremꝰ. Et quia labentẽ retin̾e ñ pos¬
sumꝰ: cũ ip̃o labim᷑. quẽ cadentẽ tenemus. Aliqũ nos mũdus retrax
nittat ad dm̃. Pensate gͦ quã nulla sunt: que tẽporalit̾ currũt.
Finis temꝑaliũ ostendit: quã nich sit qd̃ transire potuit Casus re¬

Expanded text:
qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus in seipso aruit, et adhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delemittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis tem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in alto est. quanto hominib in uno. Despiciamꝰ gͦ si qͥd boni gerunꝰ⁊
uulla nos nr̃a inflet oꝑatõ: ñ rerũ habundantia ñ gła extollat. Si quib¬
libet ex bonis affluentib intꝰ intumescimꝰ: dec despecti sumꝰ. Quo contͣ¬
uulos humiles appellat: postquã sententiã ꝓtulit consiliũ abiungit.
Nam quasi queremꝰ qͥd ip̃e adhec faceret: adiunxit. Humiliatꝰ sũ et lib̾a¬
uit me. Hec gͦ cogitare fr̃s: hec tota utentione pensate. Nolite ĩ ꝓxi¬
nuis ur̃is. mũdi huiꝰ. bona uenerari ⁊ hoc ꝓpt̾ dm̃ honorate in homini¬
b quib tam̃ cõmissi ñ estis: qd̾ fc̃i sũt ad imaguẽ dei. Qd̾ tũc ꝓunis
uere seruatis: si apud uosmet ip̃os pͥus in corde ñ tumescitis. Nam qui se
adhuc ꝓ reb transitoriis extollit: nescit in ꝓxumno uenerari qd̃ maneat.
Nolite gͦ inuobismet ip̃is pensare qd̃ habetis: s qͥd estis. Ecce mũdꝰ

Expanded text:
 imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Quo cont . Quia parvulos humiles appellat, 1568 postquam sententiam protulit, consilium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ custodit: m̃dax est. Quod cũ ita sit: fidĩ nr̃e ueritatẽ in uite
ũe cõsid̃atione debemꝰ aguoscere. Tc̃ eium ueratiter fideles sumus:
si qd̃ uerbis ꝓmittimꝰ oꝑib implemꝰ. In die quippe baptismatis:
om̃ib nos antiqui hostis oꝑib atꝙ om̃ib pompis abtenuntiare
ꝓmisimus Ita unusquisq ur̃m ad consicdatõnẽ suam. m̃tis oculos¬
lis gaudeat. S ecce qd̃ ꝓmusit minime seruauit: ad exercencda
praua oꝑa. ad concupiscendas mundi pompas. dilapsus est. Ui¬
deamꝰ si iam scit plangere: qd̃ errauit. Apud namq misericordẽ iu¬
dicem. nec ille fallax habebit᷑ qui ad ueritatẽ reu̾tit᷑. etiam post¬
qũã m̃tit᷑: quia omips deus dũ libent̾ urãm penitentiã suscipit:

Expanded text:
cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisqlis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter
Abbreviated transcription (Latin):
in m̃te: uirtutem uite ñ ostendunt s faciunt. Illa habere et mali pos¬
sunt: istis aũt ꝑfrui uisi boui nõ possunt. Unde de quibdã ueritas

Expanded text:
in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali posin mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
uonia eiciunt : & fideles quiq qui iam uite ueteris scl̃aria uerba de¬
resiquunt. sc̃a aũt inisteria in sonant conditoris sui laudes ⁊ potent¬
am quantũ p̃ualent uarrant ÷ quid aliud faciunt nͥ noius luguiꝰ
loquunt᷑: Qui dũ bonis suis exhortatõib malitĩa de alienis cordi¬
b auferunt: serpentes tollunt. & dũ pestiferas suasioiis audiunt sed
tam̃ ad oꝑatõnẽ prauã inuume ꝑtrahunt᷑ ÷ mortifeꝵ quidẽ est qd̃ bi¬
bunt: s ũ eos nocebit. Qui quotiens ꝓximos suos iun bouo opere
infirmari conspiciunt. dũ eis tota uirtute concurruut. ⁊ exemplo sue
oꝑatõnis illoꝵ uitam roborant. qui in ꝓpria actione titubant ⁊ quid a¬
liud faciunt nͥ suꝑ egros manꝰ imponunt ut bene habeant: Que nunirũ
miracła tanto maiora sunt: quanto spiritalia. Tanto maiora sunt: qnͣ
ta hec oꝑantib ñ ualet. Nam corporalia illa miracula ostendunt a¬
liquando scĩtatẽ: non aũt facuut. Hec uero spĩtalia que aguritur

Expanded text:
monia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur
Abbreviated transcription (Latin):
melius uincitur: insi cũ raptor extĩor amatur. Una qͥp¬
pe et sũma est probatio caritatis: si et ip̃e diligitur. qui
adu̾satur. Hinc est quod ip̃a uitas et crucis patibu¬
lum sustinet: et tam̃ ip̃is suis ꝑsecutorib affectũ dilec¬
tionis impendit dicens. Nat̾ ignosce illis: qr nesciunt

Expanded text:
melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quipmelius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ig
Abbreviated transcription (Latin):
illa sublunia dilextionis p̾mia ñ assequũtur: qr
amorem suũ ñ sp̃italiter. sed carnaliter impendũt
Pro inde cum dominꝰ dic̾e̾t hoc ẽ mãdatũ meũ ut
diligatis inuicem: protinꝰ addidit sic̃ dilexi uos. Ac
si aꝑte dicat. Ad hoc amate: ad quod amaui uos.
Quia inre fc̃s kiñi sollert̃: intuendũ est. qd̾ atiqͣu
hostis duum mentẽ nrãm ad rerũ temporaliũ dilec¬
tionem trahit. infirmiorẽ contra nos ꝓximũ exci¬
tat: qui ea ip̃a que diligimus auferre molitur. Hec cu¬
rat anticus hostis hec faciens. ut t̾rena tollat: s ut ca¬
ritatẽ iunobis feriat. Nam modio repente exardes¬
cimiꝰ: et dũ foris inuicti ẽẽ cupimꝰ. intꝰ grauitꝰ ferimꝰ.
Dum parua foris defendimus. intus amittimus
maxima: qr dum rem diligimꝰ temporalem. ueran
amittimꝰ dilectõem. Omĩs quippe qui nr̃a tollit: ĩimic
est. S siodio habere cepimus iuimicũ: intus ẽ qd̾ ꝑ¬
dimus. Cum ergo aliquid extius a proxino patimur

Expanded text:
ublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos.simi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in uicta sit inꝑturbatione: nutriatur ꝑmi̾am ĩtnͣ
rem cͥtaminis. Si feceritis que ego p̾cipio uob̃. Amici me
estis: si ea que precipio facitis. Ac si aꝑte dicat. Gaudetis

Expanded text:
ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericorut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericorrem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
cũ occiditur: Cmꝰ dilectionis sũmã exprimit: cũ sub¬
iungit. Maiorem hanc dilectionem nemo h̃t: ut aĩam
suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam ꝓũmi¬
cis dñs uenerat: et tamen positurũ se aĩam p̃ro ami¬
cis dicebat: ut profecto nobis ostend̾e̾t. quia cum dili
gendo lucrũ fac̾e deinimicis possumꝰ : etiã ip̃i amici st̃
qui persecuũtur. S ecce nos usq ad mortem nemo
persequit. Unde ergo probare possumꝰ. an diligamꝰ ĩimi¬
cos: Sed est quod in pace sc̃e ecclie fieri debeat: unde
clarescat. si persecutionis tp̃r mori pro dilectione uale¬
amus. Certe idem ioh̃es dicit. Qui habuerit sustan¬
tiam mũdi huiꝰ. et uiderit frẽm suũ necesse habere
et clauserit uiscera sua ab eo⁊ quomodo caritas dei
manet ineo: Hinc etiam ioh̃es baptista ait. Qͥ¬
habet duas tumcas: det nõ habenti. Qui ergo tranqͥ¬
litatis tp̃r. ũ dat pro deo tunicameã suã: quãdo in ꝑse¬
cutione daturus ẽ aĩam suam: Uirtus ergo caritatis

Expanded text:
 exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dgendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qhabet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ergo ista sollempnitas. q̃ inferni claustra destruxit:
⁊ ianua nobis regni celestis aꝑuit : Inquiratur ergo subti¬
lius nom̃ eiꝰ: requiratur egregius p̾dicator: uideamꝰ qͥd de ei
estimatõe denũtiet. Ait em̃. Et em̃ pascha nr̃m mumolatus
ẽ xp̃e. Si gͦ pascha xp̃e: pensandũ nobis ẽ quid de pascha lex
loquitur: ut indagemꝰ subtilius. an de xͦ dicta uideantur.
Moyses quippe ait Sumẽt de sanguine agni. ac pouent
sr̃utrumq postem: et insuꝑliminarib domoꝵ. inquib
cõmedent illũ. et edent carnes nocte illa assas igni: ⁊ azi

Expanded text:
Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nostrum immolatus . Si ergo pascha Christus, pensandum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte