comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a fuit: cum deo equalis cẽ uoluit.
⁊ ideo factus est omnium infiniꝰ.
qui fint omnibus prelatus de hac
dicitur. Inmundus est coramdeo.
omnnus qui exaltat cor suum. Se¬
cundum mobedienciam extitit.
cum mandatum dei preterunt.
Et idco facta sunt omma mobe¬
diencia. que prius erant subiecta.
de hac dicitur. quasi scelus ẽ ariolã
cia mansit. cum plus ꝙͣ concessũ
erat concupierat. ⁊ ideo omma ꝯ¬
cessa niste amiẜat. de hac dicitur.
subripint. ⁊ ideo de sacrario excludi
merunt. de hac dicitur. qui pro fanͣt
sancta: a sanctis exterminabitur.
Q uintum fint spiritualis forni
adimsit. ⁊ quasi cum extraneo adul¬
cerium cõmisit. ⁊ iteo neri sponsi
amiciciam amisit. de hac dicitur.¬
Herdes omnes qui formanitur abe
te. Sexto homiaidium perpetrauit.
quo se ⁊ omne genus humanum
in mortẽ precipitauit. de hac dicit᷑.
ne mox est mortuus. ⁊ iacit in sep¬
ulcro corporis sepultus.U. Nonne
ille miser a nequissimo ⁊ mendacis¬

Expanded text:
a fuit, cum Deo aequalis esse voluit; a fuit, cum Deo aequalis esse voluit; et ideo factus est omnium infimus, qui fuit omnibus praelatus, de hac dicitur: « Immundus est coram Deo omnis qui exaltat cor suum. » Secundum inobedientia exstitit, cum mandatum Dei praeterivit, et ideo facta sunt ei omnia inobedientia, quae prius erant subjecta, de hac dicitur: Quasi scelus Vulg., pectia erat, cum plus quam concessum fuerat concupivit, et ideo omnia concessa justesubripuit, ideoque a sacrario excludi meruit. De hoc dicitur: Qui profanat sancta, a sanctis exterminabitur. Quintum fuit spiritualis fornicadmisit, quasi cum extraneo adulterium commisit, et ideo veri sponsi amicitiam amisit. De hac spirituPerdes omnes qui fornicantur abs te . Sextum: homicidium perpetravit, quo se et omne genus humanum in mortem praecipitavit, de hoc dicit Moyses: ne mox est mortuus, et jacuit in sepulcro corporis sepultus. D. Nonne ille miser a nequissimo spiritu et mendacis
Abbreviated transcription (Latin):
num. DQuid peccauit homo.
ers expulsus est deparadiso. dSi¬
cut deus eẽ concupunt. ⁊ iteo con¬
tra enis preceptum. de interdicta
arbore comechit. D Quro fuit ma¬
piaculum fint: ut ex toto mundo
rechum non posset. U̾ Hoc proba.¬
MIustum ne tibundetur. ut hõ o¬
bediat diuine uoluntati: D Nich
iistius.ꝙͣ ut omins creatura ratio¬
nalis. nicħ omnino preponat uo¬
luntati creatoris. MErgo uolũ¬
tas dei maior est ꝙͣ totus mundꝰ:
P Dltiq. Msi igitur stares corã
deo. ⁊ aliquis diceret nolo ut deũ
respicias. deberes tu deum contẽp¬
nere qui est creator omniũ rerum
⁊ gaudium angelorum. ut libera¬
res transitorium mundum:U
Mimme. M hoc adam fecit. Co¬
ramdeo stetit. ⁊diabolo inclamã¬
te retro aspexit. ⁊ manis peccatu
ꝙͣ mundus est cõmisit. D Quomͦ
manis. MQuia sex criminalia
flagicia in hoc uno cumine cõmi¬
sit: quibus sexetates sue posteri¬
tatis morte inuoluit. QQue fue¬
runt illa: M Orimium superbi¬

Expanded text:
num. D. Quid peccavit homo quod expulsus est de paradiso?--M. Sicut Deus esse concupivit, et ideo contra ejus praeceptum de interdicta arbore comedit. D. Quid magni fpiaculum fuit, ut toto mundo redimi non posset. D. Hoc proba.--M. Justumne tibi videtur ut homo obediat divinae voluntati? D. Nihil justius, quam ut omnis creatura rationalis nihil omnino praeponat voluntati Creatoris.--M. Ergo voluntas Dei major est quam totus mundus. D. Utique.--M. Si igitur tu stares coram Deo, et aliquis diceret spicias; deberes tu Deum contemnere, qui est Creator omnium rerum, et gaudium angelorum, ut liberares transitorium mundum? D. Minime.--M. Hoc Adam fecit: coram Deo stetit, et diabolo inclamante, retro respexit, et majus peccatum quam mundus esset commisit. D. Quomodo majus?--M. Quia sex criminalia flagitia in hoc uno crimine commisit, quibus sex aetates suae posteritatis morti involvit. D. Quae fuerunt illa?--M. Primum superbi
Abbreviated transcription (Latin):
Dina sicut nõ per sẽ s per ilium im¬
pulsus eccioit: ita dignum erat.
um ip̃e non posset ⁊ uellet. perali¬
m aduitus resurgeret. D Cur ñ
sit angelum ut redimeret:M
l angelus hominem redemisset:
restitui debint: ut equalis ange
uoeẽt. Et aliud oberat. Angelus
ni sua natura iualtouserat hoĩez
redimere. Si aũt homo fieret: ini¬
nis poss.QQuare uõ creauit
aum homimem deusde terra. ut
micteret eum pro perclito: Msi no¬
uum hominem deus creasset ⁊ mis¬
isset: tunc ad genus ate redemptio
nõ pertineret. Desuo enĩ genere ẽẽ
debuit. qui pro homine satisfac̾et.
U Cur nõ misit patriarcham uł¬

Expanded text:
ia sicut non per se, sed per alium impulsus cecidit, ita dignum erat, cum per se non posset et vellet, per alium adjutus resurgeret. Cur non misit angelum ut eum redimeret? Si angelus hominem redemisset, restitui debuit ut aequalis angesset. Et aliud oberat: angelus in sua natura invalidus erat hominem redimere; si autem homo fieret, minus posset. D. Quare non creavit Deus alium hominem de terra, ut mitteret eum pro perdito?--M. Si novum hominem Deus creasset et misisset, tunc ad genus Adae redemptio non pertineret: de suo enim genere debuit esse, qui pro homine satisfaceret. D. Cur non misit Deus patriarcham
Abbreviated transcription (Latin):
contereret. ⁊ refugitiuum ẜuum cũ
⁊ se ip̃m omnesq predestinatos
ad intam tales restituere quales
turierant si permansissent.D
catum mauis mundo cõmifit
liquid manis mundo deo solis.
debint. horum neutrum ulla
mansit.D Et cur nõ penitus per¬
nt : M Dt electorum numerurit
Quia debitum honorem nõ iolii.
moto est honor dei pena hominis:¬
M Quia quem dulcẽ patrem ut
filius inglori.a habere contempsit.
hunc suum dñm intormentis ut
rebellis seͥnsus ẜut sensit. D Cum
soluere uellet ⁊ non posset. cur deus
cum miẜicors sit nõ ei dimisit. aut
talem ingloria ñ admisit. Seẜids̃
ei ideo dimitfet suum honorem. qͥa¬

Expanded text:
contereret, et fugitivum servum cum  seipsum omnesque praedestinatos ad vitam tales restituere quales futuri erant si permansissent. Dpeccatum majus mundo commisit, aliquid majus mundo Deo solvere debuit. Horum neutrum ulla e permansit. D. Et cur penitus nere Adae electorum numerum Quia debitum honorem Deo non soluomodo honor Dei est poena hominis?--M. Quia quem dulcem patrem, ut filius, in gloria habere contempsit, hunc suum Dominum in tormentis, ut rebellis servus, sensit. D. Cum solvere vellet, et non posset, cur Deus, cum misericors sit, non ei dimisit, aut talem in gloriam admisit?--M. Si Deus ideo ei suum honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Imagines fantasmatum a se inmis¬
sas. ab ammabus concipi. ⁊ moogita¬
tiombus formariconspiciunt. quia
anime que lux sunt: moy setenebris
deo inmissas inmente conceptas: nõ
uident. quia ut noster aspectus iub¬
ar soł:. ita ⁊ ip̃i fulgorem insticie. ferre
nõ preualent. Iustos aũt nequa ꝙͣ
temptarent : si seab eis superari scirẽt.
OPossunt ouima que uolunt: M
Bonu quidem nec uolunt: nec
omnino possunt. ad malum uero
ualte cͤficaces sunt. nec tantum qͣn¬
tum uolunt. s quantum abonis
cis debonis: M Post lapsum illoꝵ

Expanded text:
Imagines phantasmatum a se immisImagines phantasmatum a se immissas ab animabus concipi, et in cogitationibus formari conspiciunt, quia animas, quae lux sunt, mox quaedam tenebrae Deo immissas et in mente conceptas non vident, quia ut noster aspectus jubar solis, ita ipsi fulgorem justitiae ferre non praevalent. Justos autem nequaquam tentarent, si se ab eis superari scirent. D. Possunt omnia quae volunt?--M. Bonum quidem nec volunt, nec omnino poterunt. Ad malum vero valde efficaces sunt; non tamen quantum volunt, sed quantum a boniscis de bonis angelis?--M. Post lapsum illorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in meritum nõ hẽrent: quod quasi
coacti facerent. Bedit ergo eis deus
li berum arbitrium: ut suasponte et
eos.M Propter ornamentum
sin operis. Ut enĩ pictor propter or¬
rem substernit. ut albus uel rubeus
pretiosior sit. sic collatione malorũ
iusti clariores fiunt. DCur nõcre¬
auit alios angelos proeis. M Ahi
angeli nõ debuerunt proeis restiti:
si permansissent. nõ uisa ulla pena
peccancium. quod ezat impossibile.
Nam ubi illi peccauerunt. mox in
penas proruerunt. DSciunt om
tura mest eis plurima sciencia. nõ
tamẽ sciunt omnia. et quanto illoꝵ
natura est subtilior hominum na¬
tura: tanto moninibus artibus
ꝑitiores sunt ꝙͣ ullus hominum.
Eutura nesciunt: insiquantum
extrransactis colligunt.⁊ quantum
eos deus sunt scire. Porro cogitati¬
ones ⁊ noluntates nemo scit nisi
deus: et cu ip̃e uoluerit reuelare. Se¬
pe mala cogitatio pro perfecto opere re¬
putatur. nõ hoc ab illis ignoratur.

Expanded text:
et inde meritum non haberent, quod quasi et inde meritum non haberent, quod quasi coacti hoc facerent. Dedit enim Deus his liberum arbitrium, ut sua sponte eteos?--M. Propter ornamentum sui operis. Ut enim pictor rem substernit, ut albus vel rubeus pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angelos pro eis?--M. Alii angeli non debuerunt pro eis restituisi permansissent, non visa ulla poena peccantium: quod erat impossibile, nam ut illi peccaverunt, mox in poenas proruerunt. 9. De tura inest eis plurima scientia, non tamen sciunt omnia. Et quanto illorum natura est subtilior hominum natura, tanto in omnibus artibus peritiores sunt, quam ullus hominum. Futura nesciunt, nisi quantum ex transactis colligunt, vel quantum Deus eos sinit scire. Porro cogitationes et voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit revelare. D. Saepe mala cogitatio pro perfecto opere nuncupatur. Num haec ab illis ignoratur?--M.
Abbreviated transcription (Latin):
per cos seducantur. ⁊ mextremo exa¬
mine cumeis cterno ucendio tra¬
N Non potuerunt. D Quare: Ma
sicut in illo ĩstĩgãte ceciderunt. ⁊ ta nul¬
lo adiuuante surgere debuerunt. qd̾
erat eis impossibile. et aliud eisober¬
at. que sua sponte malum egerunt:
niste ab lata est eis uoluntas tocius bo
eos xpistus sicut homines: M Ange¬
li sunt pariter creati. nõ ab uno ange
lo homines sicut ab uno homine ni¬
ti. Ideo si xpistus ab uno angelo an¬
gelicam naturam sumeret. illum so¬
lum redimeret. Alii extra redempti¬
onem remanerent. Nec illum solũ
redimeret: cum mori nõ posset. ds̃
pro satis factione nichil nisi mortẽ
uolint. Angeli aũt inmortales sũt:
Ieo nõ recuperabiles permanserũt.
D Quare nõ creaiit eos deus taleᷤᷤ
ne peccare possent: M Propter ius¬
ticiam. ut aliquod meritum illorũ
eẽt. quod iuste remuneran posset de¬
buiss. Siem̃ ita creati fuissent non
peccare nõ possent: quasi ligatieẽnt.

Expanded text:
per eos seducantur, et in extremo exaper eos seducantur, et in extremo examine cum eis aeterno incendio tra--M. Non potuerunt. D. Quare?--M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boneos Christus, sicut homines? --M. Angeli sunt omnes pariter creati, non ab uno angelo, sicut homines ab uno homine n. Ideo si Christus ab uno angelo naturam angelicam sumeret, illum solum redimeret, alii extra redemptionem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus enim pro satisfactione non nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare non possent, quasi ligati essent,
Abbreviated transcription (Latin):
ior: M Meliorem statum ꝙͣ eids̃
edisset uoluit deo minto arripere.
aliis pertuannndem imperare.D
Tud tunc.: MDe palatio est pro¬
Asus. ⁊ incarcerem est retrusus. et
nt prius pulcherrimus: ita post
satus est nigeriimus. Qui prius
splendidissimus. post ea tenebrofissi¬
mus. Qui prius omni honore lau¬
dabilis. post omm brrore excecrabi¬
us. D Prescunt casum suũ:T
Sinime. D Quamdiu mansit ĩ
celo: MNon plena hora mueritate
letit: quia moxiim creatus est ce
MNe aliquid de interna dulcedi¬
ne gustaret: qui tam mature sibi tã¬
tam maiestatem usurparet.DQo
M Ei consenserunt. QQualiter:¬
MPlacuit eis enis extoslencia. co
gitantes quia si deo preualuisset. ip̃i
aliis preferrẽtur in potencia.D Q̾ͥd
euenit eis: MCum eo proiessisũt.
principes illorum mexicialem lacũ.
.i. minfernum. alii in hunc tenebro¬
sum aerem. in quo tam̃ ut in inferno
ardent. DQuare non omnes inin¬
fernum: M Ut electi per eos probẽ¬
tur: ⁊ magis coronentur. reprobi at

Expanded text:
is?--M. Meliorem statum, quam ei Deus dedisset, voluit Deo invito arripere, et aliis per tyrannidem imperare. D. Quid tunc?--M. De palatio est propulsus, et in carcerem retrusus; et sicut prius pulcherrimus, ita post factus est nigerrimus; qui prius splendidissimus, postea tenebrosissimus; qui prius omni honore laudabilis, post omni horrore execrabilis. D. Praescivit casum suum?--M. Minime. D. Quandiu mansit in coelo?--M. Non plenam horam in veritate stetit, quia mox ut creatus est cect?--M. Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid ei consenserunt. D. Qualiter?--M. Placuit eis ejus extollentia; et erant cogitantes quia si Deo praevaluisset, ipsi alii praeferrentur in potentia. D. Quid evenit eis?--M. Cum eo projecti sunt principes eorum in exitialem locum, id est in infernum; alii hunc tenebrosum aerem, in quo tamen, ut in inferno, ardentfernum?--M. Ut electi per eos probentur, et magis coronentur; reprobi autem
Abbreviated transcription (Latin):
per ẜpentem: ut hodie loquitur
per obseᷤsum hominem. ⁊ quemad¬
modum locutus est angelus per
asinã cum nec serpens nec asma sci¬
rent quid ꝑers uerba illa sonarẽt.
U Quare magis per ẜ pentem ꝙͣ ꝑ
tortuosos fraudulencia: lubricos
luxuria. U Eint sciencia bom et
mali in illo pomo. di Non in po¬
mos intransgressione. Ante pec¬
⁊ malum. bonum per experienciã.
malum per scienciam. post peccatũ¬
aut sciunt malum per experienci¬
am. bonum per scienciam tantĩ.¬
U Nascerentur mali inparadiso:¬
MTantimimͦ electi. B Quare
nosnascuntur: MPropter elec¬
tos̾. ut excerccantur perillos ⁊ pro
diso. MSeptem horas.DCur nõ
ꝯuicius. Quia mox ut muli¬
ricata. Tercia hora uir creatus
posint m̃ia in aĩalibus. hora
soxta mulier formata continuo
deuetito pomo presumpsit. uiro¬
q suo mortem porrexit. qui obeiꝰ
amorem comedit. ⁊ hora nonado
minus de paradiso eos eiecit.
U Qurd fint cherubin. uel flãm¬

Expanded text:
per serpentem, ut hodie loquitur per serpentem, ut hodie loquitur per obsessum hominem, et quemadmodum angelis locutus est per asinam: cum nec serpens, nec asina scirent quid per eos verba illa sonarent. D. Quare magis per serpentem quam per tortuosos fraudulentia, lubricosos luxuria. D. Fuit scientia boni et mali in illo pomo?--M. Non in pomo, sed in transgressione. Ante pecet malum: bonum per experientiam, malum per scientiam; post peccatum scivit malum per experientiam, bonum tantum per scientiam. D. Nascerentur mali in paradiso?--M. Tantummodo electi. D. Quare nunc mali nascuntur?--M. Propter electos, ut exerceantur per illos. 15. diso?--M. septem horas. D. Cur non diutius?--M. Quia mox ut mulivaricata: tertia hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso eos ejecit. D. Quid fuit cherubim, vel flam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ⁊ generatio per intam aduenit:
ita tunc parentes in meliorem sta¬
tum assumerentur. filii uero pre¬
finito tempore quod creditur arca
xxx. annos postesum ligni inte fins
posteris cederent. et ad extremum os
pariter angelis incelis quoe quarẽ¬
⁊ nõ plus de ił membris ꝙͣ de oeculiꝰ
crubescebant. Muid est qõ dicit᷑
post peccatum uiderunt se nudos.
quasi ante hoc se nõ uiderint: M
Post peccatum mox per concus
in illo membro exorta est conzes¬
o. unde humana procedit ꝓpa
U Cur millo membro pluse
illorum. eodem crimine obnoxi
teneretur. QQuomodo inderũ
tam formam: ut abraham ⁊ alii
diabolus. d Propter inuidiam.
norem peruenirẽt. de quo ip̃e super¬
bus cecidisset. D Per quod ue¬
nit aditum temptandi. M Per
superbiam. Uoluit enun homo
dixit. in habundancia mea non
mouebor incternum. DCur ꝑ¬
misit hominem deus temptari.
cum sciret cum suꝑari:MQuia
p̾sciuit quanta bona de eius pecca

Expanded text:
rit, et generatio per vitam advenit, rit, et generatio per vitam advenit, ita tunc parentes in meliorem statum assumerentur, filii vero eorum praefinito tetriginta annos post esum ligni vitae suis posteris cederent, et ad extremum omnes pariter angelis in coelis coaequaren non plus de illis membris quam de oculis erubescebant. D. Quid est quod dicitur: Post peccatum viderunt se esse nudos , quasi ante hoc non viderint?--M. Post peccatum mox per concupint; et in illo membro exorta est confusio, unde humana procedit propago. D. Cur in illo membro plus qillorum eodem crimine obnoxia teneretur. D. Quomodo viderunt per assumptam formam, ut Abraham et alii diabolus?--M. Propter invidiam: illum pervenirent de quo ipse superbus cecidisset. D. Per quid invenit aditum tentandi?--M. Per superbiam; voluit enim homo dixit: In abundantia mea non movebor in aeternum . D. Cur permisit Deus hominem tentari, cum sciret eum superari?--M. Quia praescivit quanta bona de ejus peccat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt onmes eiectipariter citati
ta omes homines nasc̾entur ab il
lo. et eua ab eo. U Quãobrem non
creauit eos deus cales ne possent pec¬
care. U Propter maus meritum.
Si eni temptati nõ consensissent:
mox ita firmaticẽnt. ut nec ip̃i nec
posteri eorum. umꝙͣ peccare possent.
Uoluit ergo deus. ut si bonum elige¬
rent libere: istud acciperent inrem¬
unerationem. U. Qualiter gene¬
rarent. si in paradiso permansissent:
MQuem admodum mams ma¬
nin iungitur. ita sine concupiscenci¬
a iungerentur. et sicut ocisli se leuãt
ad uidendum: ita sine delectatione
illio sensibile membrum ꝑageret
sinim officium.Qualimodo pa
D Esset infans ita debilis ⁊ nõ lo¬
quens ut nunc: M Mox ut nas¬
ceretur ambulare posset. ⁊ absolute
loqueretur: et contra singulos defec¬
tus lignis ibi positis uteretur. et pre¬
fixo ado tp̃r de ligno inte ederet. ⁊ sic
muno statu post molum perma¬
nerent.Quamdui debuerunt
esse mparadiso. D Dscyqͦ implere¬
nunc generatio per mortem prete¬

Expanded text:
non sunt omnes electi simul creati,ta omnes homines nascerentur ab illo: unde et Eva ab illo. D. Quamobrem non creavit eos Deus tales, ut non possent peccare?--M. Propter majus meritum. Si enim tentati non consensissent, mox ita firmati essent, ut nec ipsi nec posteri eorum unquam peccare possent. Voluit ergo Deus ut bonum eligerent libere, et istud acciperent in remuneratione. 14. De genera--M. Quemadmodum manus manui, ita sine concupiscentia jungerentur, et sicut oculus se levat ad videndum ita sine delectatione illud sensibile membrum suum perageret officium. D. Quali modo parD. Esset infans ita debilis, et non loquens, ut nunc?--M. Mox ut nasceretur ambularet, et absolute loqueretur; et contra singulos defectus de lignis ibi positis uteretur, et praefixo a Deo tempore de ligno vitae ederet, et sic in uno statu postmodum permaneret. D. Quandiu debuerunt esse in paradiso?--M. Usquequo implerenunc generatio per mortem praete
Abbreviated transcription (Latin):
uersatur. similat acrem. in quo uẽ¬
ti ⁊ contrua concitantur. Uenter
omnes liquores. ut mare omni a flu¬
mina recipit. Pedes totum corpo¬
rispondus. ut terra cuncta sustinẽt.
Ex celestrigne ui sum: ex su periore
aere auditum. ex inferiori olfatum.
habet tactum. participium duricie
lapidum. habet mossibus. uirore
arborum. in ungͥibus. decorem gͣmi¬
num. incrinibus. sensum. cum ani¬
malibus. ħ est sub̾a corporalis. D
Unde spiritualis: MEx spirituali
igne ut creditur. in qͣ imago ⁊ simili¬
tudo dei exprimitur. Q Quenna¬
go est et similitudo. MImago in
forma accipitur: similitudo inqua¬
litate uel inquantitate consiteratur.
diumitas confistit intrintate. Cu¬
ius imaginemtenet anima. que
habet memoriam. per ꝙͣ preterita¬
⁊ futura recolit. habet intellectum.

Expanded text:
versantur, simulat aerem, in quo venversantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, habet tactum. Participium duritiae lapidum habet in ossibus, virorem arborum in unguibus, decorem graminum in crinibus, sensum cum animalibus: haec est substantia corporalis. D. Unde spiritalis?--M. Ex spirituali igne, ut creditur, in quo imago et similitudo Dei exprimitur. D. Quae imago vel similitudo?--M. Imago in forma accipitur, similitudo in qualitate vel quantitate consideratur. Divinitas consistit in Trinitate; hujus imaginem tenet anima, quae habet memoriam per quam praeterita meminit, habet intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
dem nõ possunt: M Numꝙͣ uelit.
D Cur non sunt ⁊ illi similiter
confirmati:  Non tamdiu expec¬
tauerunt. D ilũ casus illorimi.
fuit causa confirmatioins istorum:¬
M Nequaꝙͣ s meritum ipõrum.
Cum enĩ uiderent illos malum sr̃¬
biendo eligore indignati sunt. ⁊ sum¬
mo bono fortiter ĩeserunt. uñ reiu¬
peccare possint. NQuid est nõ pos¬
de suabeatitudine incertierant. tũc
facti sunt sicut certi. P Qualẽ
formam habent angeli: MQuo
omnia uel possunt omnia: MNi
chil est in rerum natura ꝙ eos la¬
at: cum ĩdeo omnia conspiciant
Sane omma que facere uolunt
ne difficultate possunt.D. Nlor
casus malorum. minint numie
rali substançia. U Onde cor pora¬
M De quatuor elementis. intu
⁊ microcosinus.i. minor murte
dicitur. habet namq ext̾ra calne
Exaqua: sanguinem. Ex aer
tum. Ex igne: calorem. Hec est
quo uero oculi. ut duo luminariai
celo micant. quod et septem fora¬
mina. ut septem celum armonie or¬
nant. Pectus in quo flatus ⁊ tussis

Expanded text:
 non possint?--M. Nunquam velint. D. Cur non etiam illi similiter sunt confirmati?--M. Non tam diu exspectaverunt. D. Num casus illorum fuit causa confirmationis istorum?--M. Nequaquam, sed meritum ipsorum. Cum enim viderent illos malum superbiendo eligere, indignati sunt, et summo bono fortiter inhaeserunt: unde contpeccare possint. D. Quid est, non posde sua beatitudine incerti erant, tunc facti sunt certi. D. Qualem formam habent angeli?--M. Qomnia, vel possunt omnia?--M. Nihil est in rerum natura quod eos lateat, cum in Deo omnia conspiciant. Sane omnia quae facere volunt, sine difficultate poteruncasus malorum minuit numerum rali substantia. D. Unde corporalis?--M. De quatuor elementis: unde et microcosmus, id est minor mundus dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. Caput quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem foramina, ut septem coelum harmoniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis
Abbreviated transcription (Latin):
creaiit deus anmalia. cum his nõ
caturuin: ⁊ hisomnibus indigitu
ua.MTantam diligenciam exhi¬
buit deus in muscis: informiscis
andis. U Ad quid talia: M O mni¬
a ad laudem glorie sue. Musce qͥd
⁊ culicts l issimilia. propter super¬
biam hominis condita sunt. ut cũ
cum pungunt. quid homo sic cogi¬
tet qui nec munitis u̾micłis resis¬
tere ualet. Uñ ⁊ pharaonem non
aũt siue arance uel talia que instãt
operibus. i deo sunt creata. ut de eorũ
studiis. ⁊ pus laboribus. exempla su¬
mainus. O mins itaq dei creatio.
consiteranti magna est delectatio. dũ
maliquib sit decorut infloribus:
in aliquib medicina. ut ierbis.
in quibusdam pastus ut infrugibꝰ.
in quibusdam significatio. ut ĩ umi¬
bus. uel in auib. Ommna igitur¬

Expanded text:
creavit Deus animalia, cum his non caturum, et his omnibus indigiturva?--M. Tantam diligentiam exhibuit Deus in muscis et formicis, D. Ad quid talia?--M. Omnia ad laudem gloriae suae. Muscae quidem et culices, et his similia propter subiam hominis sunt condita; ut cum eum pungunt, quid sit cogitet, qui nec vermiculis minutis resistere valet. Unde et Pharaonem non autem, sive araneae, vel talia quae instant operibus, ideo sunt creata, ut de eis studii et pii laboris exempla sumamus. Omnis itaque Dei creatio consideranti magna est delectatio, dum in quibusdam sit decor, ut in floribus; in aliquibus medicina, ut in herbis; in quibusdam pastus, ut in frugibus; in quibusdam significatio, ut in vermibus et avibus. Omnia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi est homo creatus. M ln ebrõ.
ubietiam mortuns est post ⁊ sepul¬
tus. ⁊ positus est inparadiso.O qͥd
est paradisus. uelubi est. Mlocuᷤ
amenissimus mnoriente: inquo ar¬
bores diuer si generis ꝯtra uanios de¬
fectus erant consite. Uerbi gracia.
ut si homo congruo tempore de uno
fructucomederet: nũꝙͣ amplius e¬
suriret. Si congruo tempore de ali
o. numꝙͣ si tiret. De alio uero nũꝙͣ
lassarctut. Ad ultimum ligno uite
uteretur. ⁊ amplius nõ senesceret.¬
⁊ nõ infirmaretur.⁊ numꝙͣ morere¬
In paradiso. de latere uiri dormientiᷤ.
U Quare de uiro: M Dt sicut ĩ
carne una: ita perdilectionem eẽt
cum eo in mente una .D Qualis e¬

Expanded text:
 est creatus?--M. In Hebron, ubi etiam post mortuus est et sepultus, et positus est in paradiso. D. Quid est paradisus, vel ubi est?--M. Locus amoenissimus in Oriente, in quo arbores diversi generis contra varios defectus erant consitae: verbi gratia, ut si homo congruo tempore de una comederet, nunquam amplius esuriret, congruo tempore de alius sitiret: si de alia vero, nunquam lassaretur. Ad ultimum, si de ligno vitae uteretur, non amplius senesceret, non infirmaretur, nunquam morereIn paradiso, de latere viri dormientis. D. Quare de viro?--M. Ut sicut in carne una, ita per dilectionem esset cum eo in mente una. D. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
per angelum ad monuit adam ut
iterum sociaretur. ⁊ pro abel ẽ seth
genitus. de cuius stirpe est xpistus
natus.Uolo te etiam scire ꝙ atẽ¬
pore ade usq ad noc nõ pluit. ⁊ hi¬
ris non fuit. ⁊ homines carnes
nõ edebant. ⁊ unium nõ bibebãt
Eratq totum tempus quasi
uernalis temperies. copiaq om¬
mum rerum. que omma post ĩ¬
mutata sunt. propter peccata hoĩ¬

Expanded text:
per angelum admonitus Evae iterum est sociatus, et pro Abel est Seth genitus, de cujus stirpe est Christus natus. Volo te etiam scire quod a tempore Adae usque ad Noe non pluit, et iris non fuit, et homines carnes non edebant, et vinum non bibebant, eratque totum tempus quasi vernalis temperies, copiaque omnium rerum, quae omnia post immutata sunt propter peccata h
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. ⁊ omina creatorem sentiunt.
Celum quippe eum sentit: quia ob
enis insum incessabili reuolutione
fecit celos m intellectu. Sol ⁊ luna
⁊ stelłas eum sentiunt: quia loca sui
cursus in ennarabiliter ẜuando repe¬
tunt. Terra aũt sentit eũ: quia sẽꝑ
certo tempore: fructus ⁊ gramina
proclucit. Elumina eum sentiunt:
quia at loca unde fluunt semꝑ rede¬
unt. Mare ⁊ uenti eum sentiunt:
quia ei imperanti mox quiescendo
obediunt. Mortincum sentiunt:
quia ad eis imperium resurgunt.
Infernus eum sentit: quia quos de¬
uorat eo ibente redlit. Omnia
bruta animalia deum intelligũt.
quia legem sibi ab eo insitamiugit᷑

Expanded text:
vunt, et omnia creatorem suum sentiunt. vunt, et omnia creatorem suum sentiunt. Coelum quippe eum sentit, quia ob ejus jussum incessabili semper revolutione fecit coelos in intellectu . Sol, et luna, et stellae eum sentiunt, quia loca sui cursus invariabiliter servando repetunt. Terra eum sentit, quia semper certo tempore fructus et germina producit. Flumina eum sentiunt, quia ad loca unde fluunt semper redeunt. Mare et venti eum sentiunt, quia ei imperanti mox quiescendo obediunt. Mortui eum sentiunt, quia ad ejus imperium resurgunt. Infernus eum sentit, quia quos devorat, eo jubente, reddit. Omnia bruta animalia Deum intelligunt, quia legem ab eo sibi insitam jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
dicere est. uerbo.i. in filio omnia
creare. Uñ dicitur. Omnia in
sapiencia fecisti. D Eint mora
ꝙͣcito acies aꝑti oculi potest lumen
sentire. DCreauit per partes:¬
MOmnia simul ⁊ semel fecit. Ut
dicitur. Qi manet incternum.
creaint simul omnia. Distinxit
aũt omma ꝑ partes. ui. diebus: tri¬
bus elementa. ⁊ tribus ea que sũt
infra elementa. Primo itaq fecit
is tribus diebus. que infra sunt.
Prima die fecit diem temporalita¬
tis. scł solem ⁊ lunam ⁊ stellas ãsũ¬
mo elemento quod est ignis. Se¬
cunda die i medio elemento qd̾
est aqua. pices. ⁊ uolucres. ⁊ pices
quitem in crassiore parte reliquid.
.i. maqua. Uolucres aũt intenui¬
ore parte suꝑ aquã que est aer sub¬
tilis. Terciadie bestias ⁊ homines.
de ultimo elemento.i. de terra con¬
didit. DSentiunt elementa dm̃s
isensibile ei sig. que enĩ sunt ma¬
nimata: nobis quidem sunt insen¬
sibilia ⁊ mortua. deo aũt omnaui¬

Expanded text:
dicere, est Verbo, id est in Filio, omnia dicere, est Verbo, id est in Filio, omnia creare; unde dicitur: Omnia in sapientia fecisti . D. Fuit mora  potius quam cito acies aperti oculi possit lumen sentire. D. Creavit per partes?--M. Omnia simul et semel fecit, ut dicitur: Qui manet in aeternum, creavit omnia simul . Distinxit autem omnia per partes sex diebus; tribus elementa, et tribus ea quae sunt infra elementa. Prima itaque die fis tribus diebus, fecit quae infra sunt. Prima die fecit diem temporalitatis, scilicet, solem, et lunam, et stellas in supremo elemento, quod est ignis. Secunda die in medio elemento, quod est aqua, pisces et volucres. Et pisces quidem in crassiori parte aquae reliquit; volucres autem in tenulorem partem aquae, quod est aer, sustulit. Tertia die bestias et hominem de ultimo elemento, id est de terra, condidit. D. Sentiunt elementa Deum?od insensibile ei sit. Quae enim sunt inanimata, nobis quidem sunt insensibilia et mortua; Deo autem omnia vi
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝙͣ mundum crearet: õmũ ꝓr¬
sus ⁊ angelorum ⁊ oĩnũ nomina.
mores. noluntates. dicta. facta.
loquitur deus angelis uel hoĩby:¬
MAngelis interna inspiratione.
hoibus per angelos. Cum dens
sine mitio fuit. nũquid credendum
est ꝙ ante creatum mundum quasi
solitariam intamduxeat. TScͥ¬
tum est. quod factum est. m ip̃o un¬
ta crat. in quo patet om̃em creat᷑a
sempe: fursse iusibilem in dei predes¬
tinatione: que postea isibilis appa
ruit ip̃i crcature in creatione. utar¬
tifex qui uult domum construere pͥs
tractat quo modo queq uelit dispo¬
nere. et machina que post surgit in
edificatione. eadem est que prins
stabat ĩ ingenio. Ut dicitur ds̃¬
nõ est antiquior sua creatura tp̃r:
s dignitate.D Que causa fint
ut crcaretur mundus. M Bõi¬
tas dei ut eẽt quibus grãm suam
imꝑtiret. D Qualiter est factuᷤ:
p̃ẽ dixit ⁊ facta sunt omnia.
D Dixit sono uerborum: A Dei

Expanded text:
antequam mundum crearet, omnium prantequam mundum crearet, omnium prorsus et angelorum et hominum nomina, mores, voluntates, dicta, facta et loquitur angelis et homi?--M. Angelis interna inspiratione, hominibus vero per angelos. D. Cum Deus sine initio fuerit, nunquid credendum est quod ante creatum mundum quasi solitariam vitam duxerit?--M. Scriptum est: Quod factum est, in ipso vita erat . In quo patet omnem creaturam semper fuisse visibilem in Dei praedestinatione, quae postea visibilis ipsi creaturae apparuit in creatione: ut artifex, qui vult construere domum, prius tractat quomodo velit quaeque disponere, et machina quae post surgit in aedificio, eadem est quae prius stabat in ingenio. Unde Deus dicitur non esse antiquior sua creatura, tempore, sed dignitate. 5. Cur etut crearetur mundus?--M. Bonitas Dei, ut essent quibus gratiam suam impertiret. D. Qualiter est factus?--M. Ipse dixit et facta sunt omnia . D. Dixit sono verborum?--M. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipaliter a patre procedit.DCũ
uero ueritus uel sapiencia de filio
dicatur.cur nõ filia appellatur:¬
MIdeo ꝙ filius similior est patri
⁊ silia. D Cur spiritus sanctus
mborum filius nõ dicitur. ut imnꝰ
eẽt pateralter mater: Muia simł
et equaliter ab utroq procedit. ⁊ ip̾e
est fons cotius diuinitatis.DOl
ubiq potencialiter: tamen intellec¬
tuali celo substãtialiter. DQind
est hoc. M Tres celi dicuntur. u¬
nuum corporale quod a nobis in det᷑.
tas sancta ab̾atis facie ad faciem cõ¬
O.Ut enĩ incelo. sic potens est in
inferno. Dimł dicitur eẽ quia eotẽ
momento quo moriente: eotem
cuncta disponit inoccidente. Semꝑ
aũt in omm loco cẽ predicatur: quia
monim tempore cuncta moderati:.
In millo loco eẽ dicitur: quia locus
est corporeus. deus añt incorporcuᷤ:
⁊ iõ illocalis. Iderco in nuillo loco ꝯ¬
tinetur. cum ip̃e contineat omnia.
in quo inuimnuᷤ mouemur ⁊ su¬
quasicoram posita prospiciat. Et

Expanded text:
principaliter a Patre procedit. D. Cum vero veritas, vel sapientia, de Filio dicatur, cur non filia appellatur?--Quia Filius similior est Patri quam Filia. D. Cur Spiritus sanctus amborum Filius non dicitur, ut unus esset Pater, et alter, mater?--M. Quia simul et aequaliter ab utroque procedit, et ipse est vinculum totius Divinitatis. ubique potentialiter, tamen in intellectuali coelo substantialiter. D. Quid est hoc?--M. Tres coeli dicuntur: unum corporale, quod a nobis videtur; tas sancta a beatis facie ad faciem cono; ut enim in coelo, sic potens est in inferno. Simul esse dicitur, quia eodem momento, quo in Oriente, eodem cuncta disponit in Occidente. Semper autem in omni loco esse praedicatur, quia in omni tempore cuncta moderatur. In nullo loco esse dicitur, quia locus est corporeus: Deus autem incorporeus, et ideo illocalis. Idcirco nullo loco continetur, cum ipse contineat omnia: in quo vivimus, movemur, et suquasi coram posita, prospiciat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tis que omnia creando patrat. uoca p̾at̾¬
tur. Illa aũt que oimma continet
ne in nichilum dissoluantur: filuiꝰ
appellatur. Que uero omma ins¬
purindo unnficat ⁊ amat: spirituᷤᷤ
sanctus mucupatur. Expatre oĩa.
per filium omma: in spiritu sancto
omnia. Pater memoria. ⁊ filnis in¬
telligencia: spiritus sanctus uolũ¬
tas intelligitur. D Cum omni¬
potencia uel sima clemencia de
patre predicetur. quare nõ mater
uocatur.: MQua generatio

Expanded text:
tis, quae omnia creando patrat, Pater vocatis, quae omnia creando patrat, Pater vocatur; illa autem quae omnia continet ne in nihilum dissolvantur, Filius appellatur; illa vero quae omnia inspirando vivificat et ornat, Spiritus sanctus nuncupatur. Ex Patre omnia, per Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Pater memoria, Filius intelligentia, Spiritus sanctus voluntas intelligitur. D. Cum omnipotentia et summa clementia de Patre praedicetur, quare non mater vocatur?--M. Quia generatio
Abbreviated transcription (Latin):
magister rogo ut
ad quesita michi ne
pigriteris respond̾e:
ire deus dabit: nec me labor iste gra¬
uabit. D. Dicitur ꝙ nemo sciat qͥd
adorare ꝙ nesciamus. ab ip̃o ergo
ordium sumamus: ⁊ in primis ⁊
michi quid sit deus. MQuan
hominilicet scire. deus est substa.
spiritualis: tam mestimabilis piu¬
tudinis.tam meffabilis suauu
saciabiliter prospicere. D Q. uomͦ
intelligitur trintas unus deus.¬
ignea substancia. splendor.⁊ cale¬
que sunt intantum insepar abilia.
ut si uelis inde splendorem segregure.
priues mundum sole. ⁊ si it̾um tẽp¬
tes calorem se iungere. carcassole. In
ignca igitur sub stancia intellige pa¬
trem. in splendore filium. ⁊ incalore
fons et origo a quo bnima procedt̃.
cuius sapiencia filius appellatur
D Quare filius: M Quia ut
splendor a sole: ita generatur apatre.
amborum aũt amor. spiritus sanc¬
tus numcupatur. D Quare sp̃s
sanctus: MQina ab utroq eter¬
naliter precedens: quasi ab cis inspi¬
ratus. Illa item itaq ius diuinita¬

Expanded text:
magister, rogo ut ad quaesita mihi ne pigriteris respondere,Vires ipse dabit; nec me labor iste gravabit. D. Dicitur quod nemo sciat quid adorare quod nesciamus. Ab ipso ergo exordium sumamus, et in primis dic mihi quid sit Deus?--M. Quantum homini licet scire, Deus est substantia spiritualis, tam inestimabilis pulchritudinis, tam ineffabilis suavitsatiabiliter prospicere. D. Quomodo intelligitur Trinitas unus Deus?--ignea substantia, splendor et calor: quae in tantum sunt inseparabilia, ut si velis inde splendorem segregare, prives mundum sole; et si iterum calorem tentes sejungere, careas sole. In ignea igitur substantia intellige Patrem, in splendore Filium, in calore Sfons et origo, a quo omnia procedunt, cujus sapientia Filius appellatur. D. Quare Filius?--M. Quia ut splendor a sole, ita a Patre generatur. Amborum autem amor Spiritus Sanctus nuncupatur. D. Quare Spiritus sanctus?--M. Quia de utroque aeternaliter procedens, quasi ab eis spiratur. Illa itaque vis Divinita
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quia se aregno dei ab alie¬
nabant. de signat etiam correc.¬
cionem. per quam redclitur ad
ecclesie cõmunionem. hodie
per episcopunu mnecclesiam
introducuntur. quia latro pe¬
nitens per xpistum inꝑadisũ
introducitur. O recepticri¬
nes condunt. ue stibusꝰ mu¬
dis se indinint. de signat ꝙ mł
titudinem peccatorum deposu¬
erunt. ⁊ uestes uirtutum iam
induerunt. de ioseph aũt ẽ hor
acceptum. quide carce̾ sublatuᷤ.
est tousus et balneatus. ⁊ nesti¬
bus iocunditatis decoratus.

Expanded text:
at, quia se a regno Dei alieat, quia se a regno Dei alienant. Designat etiam correptionem, per quam reditur ad Ecclesiae communionem. Hodie per episcopum in ecclesia introducuntur, quia latro poenitens per Christum in paradisum introducitur. Quod recepti crines tondunt, vestibus mundis se induunt, designat quod multitudinem peccatorum deposuerunt, et vestes virtutum jam induerunt. De Joseph autem est hoc acceptum, quod de carcere sublatus tonsus est, et balneatus et vestibus jucunditatis decoratus.
Abbreviated transcription (Latin):
sia se cludit. formam a dño do
accepit. qui adam peccantem
mox de taradiso eiecit.⁊ peni¬
tencia sub egit. Uñ adhuc pe¬
intentibus. un. anni pro sa¬
cisfactione dantur. qui a hu¬
manum genus.ui. milibuᷤᷤ
annorum in hoc exilio damp¬
natur. Adam longo tempore
penitenciam in exilio egit. de¬
inde ad inferualem aanrcere in
descendit. usq dum xpistus
uerus pontifex. eum sua passi¬
one absoluit. ⁊ eum paradiso
restituit. ꝙ penitentes per ec¬
clesias uagantur. per hoc cha¬
im imitantur:. qui post ꝙͣ frẽm
occidit. nagus ⁊ profugus in
terra fint. Quod in lancis
uestibus uel cilicio peniten¬
cia agitur. de iacob accipitur.
qui pemtenciam infauilla ⁊
cuiere egit. et se sacco operint
Similiter inuinte se incinere
prostrauerunt. ⁊ se ciliciis op¬
uerunt. O comam ⁊ barbã
nutriintede ioseph. ueldaid
acceperunt. ꝙ terre prosternũ¬
tur. designant ꝙ peccatores
cume̾dis a sinstris in irdicio
minfernum traduntur. Ba¬
culus peregrinationẽ signifi¬

Expanded text:
sia secludit, formam a Domino accepit, qui Adam peccantem mox de paradiso ejecit, poenitentiae subegit, unde et adhuc poenitentibus septem anni pro satisfactione dantur, quia humanum genus septem millibus annorum in hoc exsilio damnatur. Adam longo tempore poenitentiam in exsilio egit, deinde ad infernalem carcerem descendit, usque dum Christus verus Pontifex eum sua passione absolvit, et eum paradiso restituit. Quod poenitentes per ecclesias vagantur, per hoc Cain imitantur, qui, postquam fratrem occidit, vagus et profugus in terra fuit . Quod in laneis vestibus vel cilicio poenitentia agitur, de Job accipitur, qui poenitentiam in favilla et cinere egit, et se sacco operuit . Similiter Ninivitae se in cinere prostraverunt, et se ciliciis operuerunt . Quod comam et barbam nutriunt, de Joseph vel David acceperunt. Quod terrae prosternuntur, designat quod peccatores cum haedis a sinistris in judicio in infernum traduntur. Baculus peregrinationem design
Abbreviated transcription (Latin):
tis anius inaquilone floruit.
Uũ ⁊ hystoria machabeorum
in hoc mense legitur: quia ip̃i
machabei sub eifdem regibus

Expanded text:
tis annis in Aquilone floruit. Unde et historia Machabaeorum in hoc mense legitur, quia ipsi Machabaei sub eisdem regibus
Abbreviated transcription (Latin):
I duo festa cum pleno
officio munum diem
comienerint. de ino pleniter
agatur. alt̾ius m̃tio cum anti¬
phona ⁊ or̃. fiat. aut in alt̾m
diem. ut festum sibi pauli.
differatur. millius sancti mẽ¬
cionem post missam facimꝰ.
et festis sancte marie. et apos¬
tolorum. et sancte crucis. et
dedicationis. ⁊ omnium sanc¬
torum canitur. quando glori-

Expanded text:
i duo festa cum pleno officio in unum diem convenerint, de uno pleniter agatur, alterius mentio cum antiphona et oratione fiat, aut in alterum diem ut festum sancti Pauli differatur, nullius sancti mentionem post missam facimus,  Dominicis, et festis sanctae Mariae et apostolorum et sanctae Crucis, et Dedicationis, et Omnium Sanctorum canitur. Quando Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Lerander ppͣ uero cons¬
a ad uesperam dimittatur: et
eptaticus cum .R̾. ad nocturnũ
incipiatur. Eadem uero. yst.
in sequenti dm̃ca repetatur.
ab hincusq in pascha. Glori
a mexcelsis et te deumilandamꝰ
uel ite missa est. et dalmatica
et subdiac̾. dimittũtur. De pu¬
ri ficatione sante marie uͥgĩs

Expanded text:
lexander papa secundus consa ad vesperam dimittatur, et heptaticus cum responsoriis ad nocturnum incipiatur. Eadem vero historia in sequenti repetatur, ab hinc usque in Pascha. Gloria in excelsis, et Te Deum, et Ite missa est, et dalmatica et subtile dimittuntur. De Purificatione sanctae Mariae. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cclicum operis
nostri libellum.
de multorum
rentia prata. bene olentes uelu¬
ti ad manum collegimus flos
no. ea que necessaria monac¬
his ẽẽ perspeximus collegimꝰ
agro. et in hoc paruo studui¬
mus congregare libello. ea ui¬
delicet que perfectorum mo¬
nachorum corda demulceãt:
et ad desiderium patrie celestis
aindiꝰ sublimͥisq erigant:
Infirmoꝵ quoq monachoꝵ
corda confirment et t̾reant:
beati benedicti scriptum e st̃
mox ut surrexerint fratres
acena. sedeant omnes in uirũ.
et legat umis collationes uel
intas patrum. aut certe ali¬
quid qd̾ edificet audientes.
Ideo nos et decollatio nibus
patrum. et de conu̾satiomib
et institutionibus eorummo¬
dicum. et de diu̾sis doctoribu¬
in hoc libello cõgessimus plu¬
rimum: et sic eum incentum
capitulis consumanimus to¬
tum. Et quia mos est mo¬
nachorum. ut regulam bea¬
tibenedicti ad capitulum le

Expanded text:
modicum Operis nostri libellum de multorum rentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus floscno, ea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus agro, et in hoc parvo studuimus congregare libello. Ea videlicet, quae perfectorum monachorum corda demulceant, et ad desiderium patriae coelestis avidius sublimiusque erigant: infirmorum quoque monachorum corda confirment et terreant,beati Benedicti scriptum est, Mox ut surrexerint fratres a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus collationes vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes: ideo nos et de collationibus Patrum, et de conversationibus et institutionibus eorum modicum, et de diversis Doctoribn hoc libello congessimus plurimum, et sic eum in centum capitulis consummavimus totum. Et quia mos est monachorum, ut regulam beati Benedicti ad capitulum le
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes uirtutes incons¬
pectu conditoris incaria o¬
pe se subleuant : ut quia ui̾a uir¬
tus sine alia. uel nusla est omini¬
no. uel niinima: nicissim se sua
comunctione fulciantur. Nul¬
labona sunt cetera: si occulti ni¬
dicis oculis. castitatis testimo¬
uio nõ appbentur: si uel castica¬
tem humilitatẽ deserat: uelhu¬
militatem castitas relinquat.
Apud auctorem humilitatis et
mundicie. prodesse nichu pre¬
ualet uel suꝑba castitas: et hu uł¬
militas inquinata. Sicut inci
Ouicium gignitur: sic uirtus

Expanded text:
mnes virtutes in conspectu Conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia, vel nulla est omnino, vel minima vicissim se sua conjunctione fulciant. Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbentur, si vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat. Apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse nihil praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata. Sic vitio vitium gignitur, sic virt
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾nm. ꝑpetrunt homicidiũ.
tem uirtus uirtute concipitur:
sicut per uirtutem euangelice
pdicationis: uirtutem martirii
apostoli meruerunt. Dixit sc̃s
gregorns. quia hectria exigit
deus ab omm homine. qui est
baptismũ consecutus. idẽ fide
rectam extota anima et u̾tute.
lingue continenciam: et castita¬
tem corporis. Uixit abbaeua¬
grius. Mentem errantem. uł
nutantem solidat lectio: et in¬
gilie et oratio. Concupiscenci¬
amuero: marcescere facit esuri¬
es. et labor. et sollicitudo. Iracũ¬
diam. autem reprimit ꝑsalmo¬
dia. et lon ganimitas et miẜicor¬
dia: s hec oportunis temporib
et mensuris congrins adhibiti.
Que aũt nõ oportune uel sine
mensura fiunt: ad paruum tẽ¬
pus ꝓficiunt.

Expanded text:
petravit homicidium . Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis, virtutem martyrii apostoli meruerunt. Dixit sanctus Gregorius quia haec tria exigit Deus ab omni homine qui est baptismum consecutus, id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae continentiam et castitatem corporis. Dixit abbas Evagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracundiam autem reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensuris congruis adhibitis. Quae autem non opportune, vel sine mensura fiunt, ad parvum tempus proficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tolus ait. Michi añt absit
glori.ari. insi in cruce dmñ nr̃i ihũ¬
xpi: perquem mͥ mundus cru¬
cifixus est. et ego mundo. Nõ
in ꝓpͥa nisticia gloriari debet
monachus. uel in doctrina aliqͣ.
s in fide crucis xp̃i. perquẽ sibi
omnia sperat dimitti peccata.
Inuicem ergo sibi mortin esse
debent: et mundꝰ monacho. et
monachus mundo. Et nichil¬
est concupiscere debet monachꝰ
que sunt mundi: nec mundꝰ
habere debet. quod concupis¬
cat in monacho. Solusergo
potest maruce xp̃i gloriau. qui
tollit eam. et sequitur saluato
rem: Qui crucifigit carnem
suam cum uiciis et concupiscẽ¬
ciis: qui mortuus est mundo.
et cõtemplatur ea que uident᷑
s que ñ uidenter et et̾na sunt.¬

Expanded text:
tolus ait: Mihi autem absit tolus ait: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini i, per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Non in propria justitia gloriari debet monachus, vel in doctrina aliqua, sed in fide crucis Christi, per quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho. Solus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvarem; qui crucifixit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis; qui mortuus est mundo et non contemplatur ea quae videntur, sed quae non videntur, videns mun
Abbreviated transcription (Latin):
mortificauerit membra
sua que sunt super terram: et
coslens crucem suam secutus
fuerit xp̃m: et mortins mũdo.
tro pheum mortificatiomis suc.
dince passionis affixerit ligno:
ita ut dic ͤ pͣossit cum panlo. ego
per legem legi mortis sumut
deo inuam xp̃o confixuscruci.
iste poterit lucrifacere xp̃m. xp̃s
frẽm suũ qui xp̃i est membrũ.
p̃dicando. et bonum exemplũ
ostendendo lucratur: xpĩn lu¬
crifacit.Beatus enĩ augusti¬
misait. Si quid forte ꝑuersũ
uideris. satage corrigere. et em̃¬
dare nõcesses. Eac quiqͥd poteᷤᷤ
pro ꝑsonaquam portas. Noli
quiescere lucrari xpm̃: qr lucra¬
tus es axpisto. Nam et secłm
intelligenciam huissentencie.
qui negligit suacausa xp̃m ho¬
minẽ fcm̃. passum et mortuũ.
et a mortins resurrexisse et ince¬
los ascendisse : sumptis omni¬
bus que sunt mundi. rectocur¬
su eum fuerit secutus. ut ip̃m
xp̃m. ad̾prehendat a quo ẽ cõp̾¬
hensus: iste feliciter lucrifacit
xp̃m. Hinc et alibi idem apos¬

Expanded text:
mortificaverit membra sua quae sunt super terram, et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Paulo: Ego per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo confixus cruci , iste poterit lucrifacere Christum. Cfratrem suum, qui Christi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescere lucrari Christum, quia lucratus es a Christo. Nam et secundum intelligentiam hujus sententiae, qui intelligit sui causa Christum hominem factum, passum, et mortuum, et a mortuis resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum apprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacit Christum. Hinc et alibi idem apos