comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quiq homini quẽ de t̾rȩ lumo forma¬
uerat sp̃m deditꝰ. uniu̾sa quȩ uident᷑
et quȩ ñ uident᷑. uirtute uerbi sui
creauit: & sp̃s sui scĩficatione firma¬
uit: Hoc uerbũ ac sapientia quem
nos filium dicimus humanos mise¬
ratus errores. ex uirgine nascitur:
& ꝑpassionẽ mortis a ꝑpetua nos mor¬
te liberauit. ac resurrectione sua eternã
ullũ sermonẽ contradicendi didic is¬
set. ita obstupefactus uirtute dictoꝵ
mutus ad omĩa hoc solum potuit
respondere ita sibi uideri: nec aliud
uerũ eet quã dixerat Tunc senior.
Si hȩc inquit ita ẽẽ credidisti: surge
et sequere me. ac dominicũ huius
fidei signacłm suscipe. Et philoso¬
phus conuersus ad discipłos suos.
uł ad eos qui audiendi gr̃a conue¬
nerant: audite inquit o eruditi ui¬
ri donec uerbis mecũ gesta res est
uerba uerb̾ opposui. ⁊ quȩ dicebant᷑
dicendi artes subuerti: ubi uͦ ꝓu̾bis¬
uirtus ꝓcessit ex ore dicentis ñ potuer̃

Expanded text:
omini, quem de terrae limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternamullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi artevirtus processit ex ore dicentis, non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͦ inquit intemeratũ paschȩ cõ¬
lumꝰ diẽ: neq addentes neq auferen¬
des aliquid. Et enĩ magna quedam
luminaria apud asiã dormierunt
summi et electi uiri. quos dñs susci

Expanded text:
Nos ergo intemeratum paschae colimus diem neque addentes neque auferentes aliquid. Etenim magna quaedam luminaria apud Asiam dormierunt, summi et electi viri. In qui
Abbreviated transcription (Latin):
cebat epĩs. quin potiꝰ et e contrario
sebentes ei iubebant. ut magis quȩ pa¬
cis sunt ag̾et: et concordie atq unani¬
ipsoꝵ lic̾ȩ quibꝰ asꝑius obuirgabant
uictorẽ: ueluti inutilit̾ eccłȩ cõmodiᷤ

Expanded text:
cebat episcopis, quin potius e contrario scribentes ei iubebant, ut magis quae pacis sunt ageret et concordiae ipsorum literae, quibus asperius obiurgant Victor
Abbreviated transcription (Latin):
incitamentum disseruisset numen
impurum: arte quadam lineolis ob¬
auctis. repente lumina extingueban¬
tur uniuersa Tum descendens. ob¬
stupefacte et consternate muliereule
adulterii fucum. ꝓfanis comĩtacio¬
nib inferebat. Hec cum ꝑ om̃s mi¬
seroꝵ matronas multi tempore iã¬
g̾erent᷑. accidit quandam yudice m̃¬
tis feminã horruisse facinꝰ: ⁊ attentiꝰ
designantem cognouisse uocemty¬
ranni: ac domũ regressam. uiro de
fraude scełis indicasse. Ille de iniu¬
ria coniuigis. immo potiꝰ sua arden¬
tiꝰ inflaminatꝰ: inscͥptum tyrannũ
ad torm̃ta deducit. Quo conuicꝰto.
atq confesso. cet̾isq fraudib reuela¬
tis. pudor om̃s ⁊ dedecus paganoꝵ
ꝑuaserat domos: adu̾ceris matrib
incertis patrib lib̾is spuriis dep̾hen¬
sis. Quib diuulgatis ⁊ ꝓditis: raptĩ
cum simulachris ⁊ edib excideban¬
tur ⁊ crimina:¬

Expanded text:
incitamentum disseruisset numen incitamentum disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imo potius sua ardentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso caeterisque fraudibus revelatis pudor omnis et dedecus paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spu-riis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris et aedibus excindebantur et crimina
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannus nomine. hic quasi ex
responso numinis. ad orantibus in
templo nobilibus quibusq et pͥmari¬
is uiris. quoꝵ sibi matronȩ adlibidi¬
nem placuissent: dicebat saturnum
p̃cepisse sibi. ut uxor sua ꝑnoctaret
intemplo Tum is qui audierat gau¬
dens quod uxor sua dignatione nu¬
minis uocaret᷑: ex ornatam comptiꝰ.
insuꝑ et donariis onustam ne uacua
scilicet repudiaret᷑. coniugem mitte¬
bat ad templũ. In conspectu omniũ
conclusa intrinsecus matrona: tyran¬
nus clausis ianus et clauib tradi¬
tis discedebat. Demde facto silentio.
ꝑoccultos & subt̾raneos aditus. int̾
ipsũ saturni simulachrum paculis
se crepabat caue̾nis Erat aut̃ simu¬
lachrum illud a tergo exesum et
parieti diligenter ad nexum: arden¬
tibusq intra ędem luminib utente
supplicanti ᷤ mulieri. uocem subito ꝑs
simulachrum aeris concaui ꝓferebat᷑.
ita ut pauore et gaudio in felix mu¬
lier trepidaret. quod dignam se tan
tionem maiorem. uł adlibidinis ⟦¬

Expanded text:
Tyrannus nomine. Hic quasi ex responso numinis, adorantibus in templo nobilibus quibusque et primariis viris, quorum sibi matronae ad libidinem placuissent, dicebat Saturnum praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is, qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanttionem maiorem vel ad libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
quo uita excessit exparte iã diximꝰ nẽ
etiã de loco quietis eiꝰ sca̾m fidẽ policratis
effesii ep̃i edocere conueniens puto. hic
et ciũ policrates uictori ep̃o urbis rome
scͥbens. ipsiꝰ et philippi apłi ac filiaꝵ eius
parit̾ memninit dicens. sic iã suꝑiꝰ inse¬

Expanded text:
quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus parit
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ dormiert̃ quȩ resuscitabit dñs in
nouissimo die aduentꝰ sui. cũ uenerit
ingła et reqͥret om̃s scõs suos Dico aut̃
de philippo inqͥt: qui fuit unus ex apłis
qͥ dormiuit ap̃ gerapolĩ. S et due filie¬
eiꝰ inibi uirgines consenuere. ⁊alia eius
filia sp̃u sco repleta ꝑmansit ap̃ effesum:
et ioħs ille qui sup̃ pectus diũ recũbe¬
bat qui fuit sacerdos di pontificale
petalũ gestans. et martir et doctor ob¬
tunꝰ ap̃ effesũ dormiuit: Hec etiã delocis
in quibꝰ requiescunt in somno pacis: ad¬
iecisse sufficiat. S et gaius cuiꝰ ante
m̃tio facta ẽ indialogo suo quẽ cũ ꝓcu¬
lo disputars scͥbit: de filiabꝰ filippi simul
& obitu ipsiꝰ. consonis uocibꝰ memorat
dicens: Post hec aut̃ ꝓpħisse quatuor
fuert philippi filie: cuiꝰ sepulchrum
extat ap̃ ieropolĩ asie urbẽ una cum
filiabꝰ suis. De aut̃ et lucas in actibꝰ apłoꝵ
meminit: cũ adhuc ap̃ cesareã degerent.

Expanded text:
ormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dicens: Post haec autem quatuor fuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent;
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriã ꝑꝑare heracle opimone
celeberima ꝓuocatũ: quẽ et in diui¬
nis & inphilosophicis studiis atq omĩ
grecoꝵ doctrina instructissimũ fama lo¬
pisse suꝑiꝰ memorauimꝰ. Iaem quoq af

Expanded text:
Alexandriam venisse, Heracleae opinione celeberrima provocatum, quem et in divinis et in philosophicis studiis, atque omni Graecorum doctrina instructissimum fama loP
Abbreviated transcription (Latin):
erga manibus ad ducitur. ibiq
uite eius et certaminis finis fuit:
Cum uero religioso pͥncipi gloriosior¬
stratis opinionib pagnoꝵ qͣm de
tẏranni int̾itu fuit : qib una spe
⁊ falsa diuinatio minꝰ in nc̃itum
contulit pene. qͣm pudoril erua¬
uit in uita:

Expanded text:
erga manibus, adducitur. Ibique erga manibus, adducitur. Ibique vitae ejus et certaminis finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosistratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vana et falsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam pudoris servavit in
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝓbabili & inte confisus huc
ueni. porrige dexteram cuis: nefor¬
te dicant ingentib ubi est ds eoꝵ.
Quam supplicationem pii pͥncipis
certi a deo eẽ susceptam. hii qui ad¬
erant duces animantur ad cedem:
& p̾cipuȩ bachurius uir fide. pie¬
tate uirtute animi. et corporis in¬
signis. et qui comes ẽẽ & sotius the¬
odosii mereret᷑ ꝑximos quosq con¬
to. telis. gladio sternit̾. agmina
hostium conferta et constipata ꝑrum¬
pit: iter ꝑmilia ruentium ad ipsũ
tyrannum ꝑruptis agminib. et
aceruatim fusis stragibus agit:
Uix fortasse ab infidelibus credant᷑
quȩ gesta sunt: et enim cõꝑtium ẽ
quod post illam imꝑatoris p̾cem
quam deo fuderat. uentus ita ue¬
hemens exortus est. ut tela hostiũ
in eos qui iecerant retorqueret. Cũ¬
q magna ui ꝑsistente uento omne.
retur. fracto aduersariorum ani¬
mo seu potius diuinitꝰ repulso.
arbogaste duce nec quicquã deo
auerso fortiter faciente. eugenius

Expanded text:
caussa probabili, et in te confisus, huc caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasse ab impiis  Al. infidelibus credantur, quae gesta sunt. Etenim compertum est, quod post illam Imperatoris precem quam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in eos qui jecerant, retorqueret. Cumque magna vi persistente vento, omne retur, fracto adversariorum animo, seu potius divinitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius
Abbreviated transcription (Latin):
gistri horũ et doctores erroꝵ: p̃cipue
reus. cum potuisset euadere eruditꝰ
admodũ uir. mereri se mortem pro
errore iustiꝰ quã ꝓcrimine uidicauit
Ceceri uero instruunt aciem: & colloca¬
tis insuꝑiori iugo insidiis. ipsi pug¬
nam indescensu montis expectant.
Uerum ubi ad pͥmos uentum ẽ et ilico
se legitimo pͥncipi tradiderunt: cum
ceteris imis uallib dep̃hensis con¬
fictus acerrimus gerit᷑. Stecit aliqͣn¬
dui anceps uictoria: diffundebantur
auxilla barbaroꝵ. & terga iam hosti¬
bus dabant: S fiebat hoc. ñ ut cheo¬
sius uinceret᷑: s ne ꝑbarbaros uincere
uideret᷑ Tum ille ut conuersas suoꝵ
acies uidit. stans in edita rupe unde
& conspicere et conspici abucro q
posset exercitu. ꝓiectis armis ad soli¬
ta se uercit auxilia: et ꝓstratus in cons
quia in nomine xp̃i filis tui ultio¬
nis ustȩ ut puto p̾lia ita suscepi.
si secus in me uindicta. sin uero cũ

Expanded text:
gistri horum et doctores errorum praecipgistri horum et doctores errorum praecipreus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspquia in nomine Christi Filii tui ultionis justae, ut puto, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur p̃paratur ad bellum non tam
armoꝵ celoꝵ ꝙ quam ieiuniorum
orationũq subsidiis. nec cam excubi¬
arum uigiliis quã obsecrationium
ꝑ noctatione munitꝰ. circumibat
cũ sacerdotib ⁊ ppło oĩa orationũ loca.
ante martirum et apłoꝵ tecas iace¬
bat incilicio ꝓstratus. et auxilia sͥ
fida scõꝵ intercessione poscebat: at
pagaui qui errores suos nouis semꝑ
errorib animant. innouare sac̾ficia
et romam funestis uictimis cruenta¬
re. inspicere exta pecudum et ex fibra¬
rum p̾cientia securam eugenio uic¬
toriã nuntiare: suꝑsticiosius hec agen¬
ce et cũ omĩ animositate flauiano cẽ
p̾̃fecto. cuiꝰ assertionib magna enim
erat eiꝰ insipientie p̃rogatiua. cuge¬
niũ uictorẽ fore ꝓcerto p̃sũpserat. S
ubi uere religionis frecus auxilio the¬
odosius alpiũ fauces cepit urgere. p̃¬
mi illi quib nequaq̃m litate cot uic¬
time de fallatie conscientia trepidi
demones infuga uersi post etiã ma¬

Expanded text:
gitur praeparatur ad bellum non tam armorum telorumque, quam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum omni animositate, Flaviano tunc Praefecto, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
nos conscͥpsimus partĩ ex maioꝵ
traditionib. partim ex his que nr̃a
iam memoria conp̃henderat: & eos
uelut duos piscicłos sup̃ scͥptis
panib addidimꝰ qͣͦs situ uł ꝓbaueris
uł benedixeris. procerto
cõnfido qđ sufficient turbis. Con¬
tinet aut̃ omne opus. res in ȩccła
gestas a saluatoris ascensione. et de¬
inceps: nr̃i uͦ duo libelli. a temporibꝰ
constantini post ꝑsecutionẽ usq
adobitum theodosii augusti:¬

Expanded text:
nos conscripsimus partim ex majorum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
apłicȩ reconditos perȩ. s puerulũ
ad ee dicit habentẽ qͥnq panes
a auos pisces. que uerecunde ereu¬
sans adiecit. S hȩx qͥd sunt inter
cantos. Quo magis in angustis.
opib et desꝑatis: clara fieret aduuita
potentia. Sciens gͦ ex illis tequoꝙ
descendere disciplinis. recordatꝰ qđ
philippi fortassis exemplo ubi pasce¬
di turbas tempꝰ uidisti. puerulũ
sub rogaueris: qui panes quidẽ
quinq sicut acceꝑat duplicatos
ad hiberet. Ad explendũ tamen
ȩugłicum sacram̃tũ ꝓprio labore
captus. addet etiam pisciculos
duos. ad gressum exequi ut potui
qđ p̃ceperas: certus qđ excusabit
imꝑicie nr̃e culpas p̾cipientis aue¬
toritas. Sciendũ sane ẽ: qđ decimꝰ
nichil adscienciam rerũ conferen¬
tib occupatus. omissis que uide¬
bant᷑ suꝑflua historie siqͥd habuit
nono coniuiximꝰ libro. et in ipso
eusebii narradionis dedimꝰ finem.
decimũ uͦ uł undecimũ librur

Expanded text:
Apostolicae reconditos perae, sed puerulum Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decinihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum
Abbreviated transcription (Latin):
disruptis itolis uisti i. alarieo
dit. et agros. am̃ca. uiros. longe la¬
teq uastauit: ppłis tͥ a deo cõmissis
feralis exitii aliqd remediũ queras.
ꝑ qđ pigre mentes ab ingruentis
mali cogitatione subtracte meliorib
occupatȩ studiis tenerent᷑. in ningiᷤ
mͥ ut ȩccłasticam historiã qͣm uir
eruditissimꝰ eusebiꝰ cesariensis gre¬
co sermone conscͥpserat. in latinũ
uert̾em: cuiꝰ lectione animꝰ audi-¬
quodãmͦ maloꝵ que gererentur
acciꝑet. Aquo ego oꝑe cũ excusare
me uellẽ. ut pote inferior et impar.
& qui in tã multis annis usũ lati¬
ni sermonis amiserim: considaui
qdđ ñ absq aliqͦ apłice institutionis
ordine nob̾ ista p̾ceꝑis. Nam & cũ
dñs aliqͣndo esurientib in deserto
auditoꝵ turbis. dixisset ad apłos.
date eis uos manducare. philippus
unꝰ ex apłis intelligens eo magis
splendescere diuinȩ uirtutis in¬
signia.si minimoꝵ quoꝵq mini¬
steriis explerent᷑. ñ ꝓtulit panes

Expanded text:
diruptis Italiae claustris ab Alarico dit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsit, in Latinum vertam: cuquodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo munda et inmaculata ꝑmanse¬
rit eccła. corruptoribꝰ ueritatiᷤᷤ et diuini
u̾bi temeratoribꝰ aut nusꝗͣ omĩno excan¬
tibꝰ: aut etiã siqui forte fuerant in occultis¬
& in ab ditis hiatibꝰ t̾re delitescentibꝰ. Ut
dño susceꝑat uiue uocis auditũ de hac
luce discesserit. uelut inuacuã domũ
false doctrine upiꝰ se error in mersit: et
tanꝗͣ ubi nullꝰ ĩa diuini census defensor
ex isteret: nudato ut aiunt capite. corri¬
pientes arma mendatii obpugnare
apłicã ueritatẽ nitunt᷑ S istud bellũ
intrinsecus gerebat᷑: ꝑsecutionũ uero
extrinsecus pondus urgebat eccłam: et¬
tã in m̃se cat̾ue martirũ cotidie iugula-¬

Expanded text:
irgo munda et immaculata permansit Ecclesia, corruptoribus veritatis et divini verbi temeratoribus, aut nusquam omnino extantibus, aut etiam, si qui forte fuerant, in occultis et ab ditis hiatibus terrae delitescentibus. Ut at vivae vocis auditum, de hac luce discessit, tum velut in vacuam domum falsae doctrinae impius se error immersit, et tanquam ubi nullus jam divini census defensor existeret, nudato, ut aiunt, capite, corripientes arma mendacii, oppugnare apostolicam veritatem nituntur. Sed istud bellum intrinsecus gerebatur, persecutionum vero extrinsecus pondus urgebat Ecclesiam. Unet immensae catervae martyrum quotidie jugula
Abbreviated transcription (Latin):
riũ cariuis uincuł resolutus est: Horum
adstipulator ip̃se. ille ẽ egesippus: quẽ
in pluribꝰ iã ꝓduximꝰ testẽ. Is gͦ refert qđ
aquibꝰdã hereticis accusatus sit sup̃ dictus
tos dies. ita ut etiã iudex ipse cũ amicis
sius de eiꝰ patientia miraret᷑: et ad ultimũ
iuberet simili eũ qua dñs ꝑtulit passio¬

Expanded text:
rium carnis vinculis resolutus est. Horum astipulator ipse ille est Egesippus, quem jam produximus testem. Is ergo refert quod a quibusdam haereticis accusatus sit supradictus tos dies, ita ut etiam judex ipse cum amicis suis de ejus patientia miraretur, et ad ultimum juberet simili eum quam Dominus pertulit passio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ crucifixus ẽ. enuntia nob̾ qđ sit ostiũ
iħu Tũ iacobꝰ ad eos ingenti uoce respon¬
dit. Qͥa me int̾rogatis de filio hominis:
et ecce ipse sedet in celo adextris sũme
u̾tututis: et ipse uenturꝰ ẽ in nubibꝰ celi
Cumq hac responsione et testimonio ia¬
cobi multis satis factũ ee̾t. et libent̾ au¬
dissent q̃ iacob ꝓcestatꝰ ẽ. cepert̃ glorifi¬
care dñi et dicere. Osanna filio dauidd.

Expanded text:
 crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David.
Abbreviated transcription (Latin):
refert dicens. Consulite cõm̃tarios nr̃os:
illic reꝑietis. pͥmũ quoq neronẽ in hanc
sectã cũ maxime rome orientẽ cesariauo
gladio feroci se tali dedicatore. dãpnationis
nr̃e etiã głamur Qui enĩ scit illũ intellige¬
re potest. ñ nͥ gͣnde aliqđ bonũ anerone
dãpnatũ tẽptauerat: et domicianꝰ portio
neronis decrudelitate s qͣsi homo facile
ceptũ rep̾ssit. restitutis etiã qͦs religauerat.
tales nob̾ semꝑ insecutores. in usti. impii
turpes qͦs et ipsi dãpnare consuistis. aqͥbꝰ
dãpnator restituere soliti estis: Hec ter

Expanded text:
ristianorum. Consulite commentarios vestros; illic reperietis primum Neronem in hanc sectam cum maxime Romae orientem Caesariano gladio ferocisse. Sed tali dedicatore damnationis nostrae etiam gloriamur. Qui enim scit illum, intelligere potest, non nisi grande aliquod bonum a Nerone damnatum. Tentaverat et Domitianus, portio Neronis de crudelitate; sed qua et homo, facile coeptum repressit, restitutis etiam quos relegaverat. Tales semper nobis insecutores, injusti, impii, turpes, quos et ipsi damnare consuestis, et a quibus damnatos restituere soliti estis. Caeter
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit xp̃c Dep̃cam᷑ gͦ te. ut suadeas
omĩbꝰ conuenientib in die pasche de
ib̾u. Tibi enĩ õs obtemꝑainꝰ: et de te tam
nos qͣm ppłs testimoniũ ferimꝰ qͥa iustꝰ
es. et ꝑsonã nulliꝰ accipis. Tu gͦ suade
ppło de iħu ne erret: qͥa õs tͥ obȩdiemꝰ.
ascende itaq in excelsũ locũ pinne dem¬
pli ut in altu positꝰ appareas omibꝰ et
u̾ba tua audiant᷑ a ciuictis: qͥa indieb¬

Expanded text:
icentes: Deprecamur ergo te ut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
Et multi qͥdẽ iacobi nominati st̃. s hic
ex ut̾o matris suȩ sc̃s fuit: uinũ et sice¬
ram ñ bibit. neq animal manducauit.
ferrũ in cap̃ eiꝰ ñ ascendit: oleo ñ ẽ ꝑunctꝰ.
balneis ñ ẽ usus: huic soli licebat intro¬
ire in scã scõꝵ. Neq laneo enĩ induebat᷑
uestim̃to: sed tantũ siudone: Solus ing̾¬
diebat᷑ templũ. et iacebat suꝑ genua
dulgentia: ita ut orando callos faceret
ingenibꝰ ad modũ cameli. semꝑ genua
flectendo nec uinꝗͣ ab oratione cessando.¬
et itaq ꝓincredibi li hac continentia
et sũma iusticia. appellatꝰ ẽ uistꝰ et oblias:¬

Expanded text:
i quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua dulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia appellatus est Jus
Abbreviated transcription (Latin):
uita Unde accidit ut magis hii qͥ
erant ex sacerdotib uł ministris
templorum adfidem conu̾terent᷑:
quam illi quos erroꝵ p̾stigie et
deceptionum machinȩ delectabant :.
in egipto ut mensura ascenden¬
tis nili fuminis ad templũ serapis
deferretur. ad incrementa aquaꝵ
et in unilationis auctorem: subuer¬
so eius simulachro igniq consũp¬
to. omnes simul negabant serapis
iniuriȩ memorem. aquas ultͣ et
affluentiam solitam largiturum:
S ut ostenderet ds ñ serapin qui
multo erat nilo posterior. sed se e̾ẽ
qͥ aq̃s fluminis tẽporib suis iuberet
ex crescere: tanta ex eo et deinceps
nulla meminerat Et ideo urna
ipsa id ẽ aquȩ mensura qͣm pocchin
gioso principi nuntiata sunt. ex¬
tentis adcelum palmis cũ ingenti
fertur exuitatione dixisse. Gr̃as t̾
xp̃e: quod absq urbis illius mag̃¬

Expanded text:
vita. Unde accidit ut magis hi qui vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templorum, ad fidem converterentur, quam illi quos errorum praestigiae et deceptionum machinae delectabant. in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quam πήχυν gioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultatione dixisse: Gratias tibi, Christe, quod absque urbis illius mag
Abbreviated transcription (Latin):
ea & illud apud alexandriam
gestum est. quod etiam oraces
serapis qui ꝑsingulas quasq domos.
et abrasi. ut ne uestigium quidem
usquam uł nominis appellatio. aut
ipsius aut cuiꝰlibet alterius demonis
remaneret: s ꝓhis crucis dnĩce sig¬
num unusquisq inposticibus. in
ingressibus. infenestris. inparietib.
columnisq depingeret: Quod cum
factum hii qui suꝑ fuerant expaga¬
nis uiderent. in recordationẽ rei mag¬
nȩ extraditione sibͥmet antiquitus
cõmendati uenisse ꝑhibebant᷑. ⁊ sig¬
num hoc nr̃o dñicȩ crucis int̾¬
illas quas dict i heneltas id ẽ sacerdo¬
tales litteras habere egiptii dñr.
uelut unum exceteris literarum
quȩ apud illos sunt elenentis: ciuꝰ
littere seu uocabua hanc e assert̃
interp̃tationem uita uentura. Bi¬
cebant gͥ hii qui tunc ãmiratioie
rerum gestarum conuerdebantir
ad fidem. ita sibi ab antiquis tradi¬
tum: qđ hȩc quȩ nunc coluntur
tamdiu starent. quaindiu uid̾ent
signum istud uenisse in quo eẽt

Expanded text:
et illud apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singulas quasque domos iet abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis intillas quas dicunt ίερατικὰς, id est, sacerdotales literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset
Abbreviated transcription (Latin):
in occidius partib anͥmis q̃ntum
etas patiebat᷑ ardentib rem publicã
girens: caisis etiam nunc lacentib
laqueo uitam finiuit: S hoc quidã
dolo ducis sui arbogastis factum
coifirinabant: idq qͣm maxime
publica tenebat opinio Alii a com
enum dicebant. s causas p̃stitisse
quib in hoc adolescens animi in¬
dignatione cogeret᷑. qui minꝰ ei
tanqͣm ꝑȩtatem nondũ ualida lib̾a
de omĩb indulget imꝑia: fuere ta¬
men nonnulli facerdocum: qͥ pacis
abeo qui post creatus ẽ legatione
suscepta immunẽ ẽe ducẽ a mortis
ad ultionem arma cont̃ eugeiis¬
um qui in locũ defuncti sustitutus
de maximo ei uictoriam p̃dixerat
incruentam: etiã hanc licet ñ absq
plurima utriꝰq sanguinis in unda¬
tione ꝑnuttit.

Expanded text:
in Occiduis partibus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. Alii quidemenum dicebant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ suoꝵ: nam et ep̃os redegit
in exilium. ⁊ prb̃os. ⁊ diaconos. et
monachos. tatiano alexandrie p̃si¬
dente usq ad cormenta deduxit. et
ignib tradidit. multaq nefanda &
crudelia in ȩccłam dei molitꝰ ẽ: Sea
omnia post atanasii obitum: nam
illo suꝑsticȩ uelut diuina quadã
uirtute ꝓhibitus cum de bacearet᷑
in ceteros. in illum nicħ ausus est
triste com mittere:.

Expanded text:
patrum suorum. Nam et Episcopos egit patrum suorum. Nam et Episcopos egit in exilium, et Presbyteros, ac Diaconos, et Monachos Tatiano Alexandriae praesidente usque ad tormenta deduxit, et ignibus tradidit. Multaque nefanda et crudelia in Ecclesiam Dei molitus est. 269 Sed haec omnia post Athanasii obitum. Nam illo superstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur in caeteros, in illum nihil ausus est triste committere.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem emendare: S ubi in ui¬
guti et nouem annos pace com¬
posita ad romanũ regressus est
solũ. clariorq lux nr̃o se orbi ex ori
publicã quasi post nimias ꝑcellas
parare. Eccłarum uero curam ñ
in scdis habere. nec tamen in caute
ut constantius egerat: s lapsu ꝑde¬
cessoris ad monitus. honorificis et
officiosissimis luteris athanasium
requirit: ab ipso formã fidei et eccła¬
rum disponendarũ suscipit modũ:
S. hec tã pia.tã leta pͥncipia mors inmatura
corrupit: pꝰ octo ⁊ enĩ m̃ses. ortꝰ sui apud
ciliciam diem obiit
im ꝑium suscipit: qui ꝓfide nr̃a
auiliano milicia fuerat expulsus:
G compleuit in illo dñs quod ꝓmi¬
sit. plus etiam quam centupla in
inp̃senti scło restituens ei: nam qͥa
militiam ꝓrp̃o reliquerat. recepit
assumit frẽm ualentem: et sibi
quidẽ occiduas partes delegit. illi
aut̃ orientales reliquit. S ualens
fauendo hereticis. abiit in uiam

Expanded text:
ritatem emendare. Sed ubi in viritatem emendare. Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Oriepublicam quasi post nimias procellas parare: Ecclesiarum vero curam non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit. mperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reliquerat, recepit assumsit fratrem Valentem, et sibi quidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens favendo haereticis, abiit in viam
Abbreviated transcription (Latin):
ost uiliani
necem tandẽ
ciuile nobis
iouiniani re-¬
paratur imꝑi-¬
um: is namq
ut uñd eodemq tempore imꝑator
& confessor. et male illati extitit
de pulsor erroris. Nam cum in
procinctu eẽt et exercitus urge¬
ret barbarus. et ductores nr̃i de sũmis
rebus consilium trahentes iouima¬
no calculum darent. cumq ad pre¬
hensus ad suscipienda imꝑii trahe¬
retur insignia ad exercitum iuliani
sacrilegis ꝓfanatũ dicit᷑ ꝓclamasse.
non se posse imꝑare eis quia eẽt xp̃i¬
anus Tum om̃s parit̾ eademq
uoce respondisse ꝑhibentur. et nos
xp̃iani sumus: nec pͥusquã hanc
uocem audiret. ad quiescere ad im
fuit ei diuina clementia: contͣq
omnẽ spem cum clausi undiq
hostibus cenerent᷑. nec euadendi
facultas ulla suppeteret᷑. subito emis¬
sos abarbaris oratores ad c̾e uident.
pacemq deposcere exercitui quoq
in edia consumpto. cibos ceteraq
necessaria inmercimoniis pollice¬
ri:. omniꝰ huinanitate nr̃oꝵ teme¬

Expanded text:
ost Juliani necem tandem civile nobis Jovi niani reparatur Imperium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani sumus: nec priusquam hanc vocem audiret, adquiescere ad Impfuit ei divina clementia, contraque omnem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum teme
Abbreviated transcription (Latin):
ouirote quicumq hos descrip̃¬
conferas qđ descͥpseris et em̃des ad
exemplaria ea de quibꝰ tͣnsscͥpseris di¬
lgent̾: et hoc adiurationis genꝰ simi
lit tͣnssẽbas et tͣnfferas in eũ codicem
quẽ descripseris..¬

Expanded text:
URO TE, QUICUMQUE HOS DESCRIPCONFERAS QUOD SCRIPSERIS, ET EMENDES AD EXEMPLARIA EA, DE QUIBUS SCRIPSERIS, DILIGENTER: ET HOC ADJURATIONIS GENUS TRANSCRIBAS, ET TRANSFERAS IN EUM CODICEM, QUEM DESCRIPSERIS.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur ea tempestate cum q̃ dragesi¬
mo et sexco anno sacerdocii sui atha¬
nasius post mulcos agones mul¬
tasq patiencie maxiie coronas.
quieuisset in pace: sciscitatus de
successore petrũ tribulationũ suaꝵ
participem et sociũ delegit: S lucꝰ
adurbẽ roiam ꝓfugit. luciꝰ uero
tanqͣm mat eria sibi crudelitatis
ab lata. seut or erga cet̾os efficiebat᷑.
et ita ibat in sanguinẽ. ut ne species
quidem aliqua religionis seruande
daret᷑. Cuiꝰ pͥmo ingressui. tanta et
tam turpia in uirgines et continen¬
des eccłȩ gesta sunt: quȩ nec in ꝑse¬
quutionib gentilium memorant᷑:
Inde post fuga ciuiũ et exilia. pꝰ
cedes et tormenta flaminasq qͥbus
ria furoris sui arma conuertit.
uastat hereium et bella quiescenti¬
bus indicit. Tria milia simul aut
eo amplius uiros ꝑ totam heremũ
secreta et solitaria habitatione disꝑ¬
sos. ob pugnare parit̾ aggreditur:
mittit armatã equitũ et peditum
manum: tribunos. p̃posicos. et uello¬

Expanded text:
gitur ea tempestate, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribulationum suarum participem et socium delegit. Sed Luciad urbem Romam profugit. Lucius vero tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis servare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memorantur. Inde post fugas civium et exilia, post caedes et tormenta, flammasque quibus ria furoris sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam eremum secreta 271 et solitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bello
Abbreviated transcription (Latin):
no septẽ annis n sex mensibꝰ ĩꝑio consũ¬
mato: macriiꝰ succedit. Qui cũ post
tum. Cuiꝰ p̾mo imꝑii anno. ep̃s urbis
annis sac̾dotali functꝰ officio. Post hunc
calystus sac̾dociũ suscepit: quo quiuq¬

Expanded text:
no VII annis et VI mensibus imperio consummato Macrinus succedit, qui cum post ius I. imperii anno episcopus urbis annis sacerdocii functus officio. Post hunc Calixtus sacerdocium suscepit. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Pontiano uͦ sex annis ep̃atũ
urbis romȩ functo. succedit antherus.
qui cũ m̃sem unũ ñ ampliꝰ ministrass.
fabiano sac̾dociũ dereliquit. Tradunt
aut̃ fabianũ anthero defuucto cũ de
agro reuerteret᷑ cuͣ amicis suis. et uniu̾
coisset: atq alius de alio ut fieri solet
intalib conclamaret. nec tam̃ uulgi
sentencia certi obtineret: aliquiad asticisse
etiã ipsũ int̾ cet̾os. scire cupientẽ qui s¬
rei exitus foret: et subito ꝑdei ꝓuidentiã
columbã celitus lapsã. figuraᷤ ferentem
illiꝰ quẽ in sci sp̃c imagine suꝑ iħm des¬
cendat apud iordanẽ supͣ caput ad sti¬
tisse fabiani. ad qđ spectacłm ora cunc¬
toꝵ ocłosq conu̾sos. & om̃s uelut uno
sp̃u cõmotos. hc̃ eẽ ep̃atu dignũ ꝑ dei
nidiciũ decreuisse: eũq continuo cathe¬
dre imposicũ. et legitimo sac̾docio con¬
firmatũ: qđ alii suꝑ huiꝰ. alii suꝑ re
phirini noie gestum tradunt. Tunc¬
etiã ap̃ antiochiã ep̃o zephirino de¬

Expanded text:
it: Ponciano vero VI annis episcopatu urbis Rome functo succedit Antherus, qui, cum mensem I et non amplius ministrasset, Fabiano sacerdocium dereliquit, sepultautem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum amicis suis, et univercoisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nomine gestum tradunt. etiam apud Antiochiam episcopo Zebenno de
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ille uero habens in se ad¬
uocatum ꝓ nob̾ iħm. hoc nomi¬
ne meruit honorari⁊ sc̃i pb̃ri
zachariȩ qͥ gͣ scõs plȩnitudinẽ
caritatis ostenderat secutus exemplum:
qui et ipse dũ frĩbꝰ ad est. & defensionẽ
libertatis quȩ in nr̃a religione consistit
exequit᷑. dnĩcũ secutꝰ exemplũ. animã
suã ꝓ ouibꝰ suis posuit et ꝓ amicis. Et

Expanded text:
. Ille vero habens in se advocatum pro nobis Jesum, hoc nomine meruit honorari: sancti presbyteri Zachariae qui erga sanctos plenitudinem charitatis ostenderat secutus exemplum. Qui et ipse dum fratribus adest, defensionem libertatis, quae in nostra religione consistit, exsequitur, Dominicum secutus exemplum, animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ dõs negligitis. cultũ uͦ ĩmortalis
dei quẽ xỹiani colunt expellitis ⁊ detͣbatis.
usq ad mortẽ cultores illiꝰ obseruantie
ꝑseg̃ntes: suꝑ qͥhꝰ plurimi ex ꝑuinciis
uidices etiã uenerabili patri nr̃o scͥpse¬
rant: qͥbꝰ rescͥptũ ẽ ab eo ut nicħ omĩno
molestie huice modi hõinibꝰ generarent.
nlsi forte arguerent᷑ aliqͥd adu̾sũ roma¬
ni regnistatũ moliri S et mͥ ipsi dehis
quã plurun retulert̃: quibꝰ ego pat̾uã
secutꝰ sententiã. pari moderatione resc̾p¬
si. Qđ siqͥs ꝑsistit huiꝰcemodi hoĩnibus
absq ullo cͥmine mouere negotia. ille
quidẽ qͥ delatꝰ ꝓhoc noĩe fuerit absoluat.
etiã si ꝓbet᷑ id eẽ qdđ ei obicit᷑ xp̃ianꝰ. is
aut̃ qͥ eͥmen ostendit. reus pene ipsus
qͣm obiͤcit existat. Pposita ephesi pub¬
lice in conuentu asye.

Expanded text:
quidem deos negligitis, cultum vero immortalis quidem deos negligitis, cultum vero immortalis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae persequentes: super quibus plurimi ex provinciis judices etiam venerabili patri nostro scripserant. Quibus rescriptum ab eo, ut nihil molestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse, quod ei objicitur, Christianus. Is autem qui crimen obtendit, reus poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in conventu Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Mꝑator cesar marcꝰ. aureliꝰ. antoninꝰ.
augustꝰ. armenicꝰ pontifex maximꝰ. tri¬
bunicie potestatis qͥndecies. consul t̾rio.
uniu̾sis simul plebibꝰ asie salutẽ Ego
quidẽ ñ ambigo etiã ipsis diis cure e̾ẽ.
neq noxiꝰ lateat Multo enĩ magis ipsis
conuenit punire eos qͥ sibi unmolare no¬
lunt. ꝙ̃ uob̾. s uos confirmatis eoꝵ qͦs
ꝑ seqͥmini sententiã. ꝙͣ de uob̾ habent. di¬
centes uos ĩpios ⁊ sine eẽ do. Uude ⁊ obta¬
biliꝰ hñt aĩam pon̾e ꝑ dõ suo ⁊ mortem
libent̾ ãplecti. quã uob̃ talibꝰ ad qͥescere:
et in ur̃e religionis ura concedere. De
motibꝰ aut̃ t̾re qͥ uł facti st̃. uł etiã nc̃ fi¬
unt. ab surdũ ñ erit merorẽ ur̃i uista
cõmonitione solari: qm̃qͥdẽ cõperi qđ in
huiꝰcemodi rebꝰ ad illoꝵ iniudiã cõmu¬
nes casus tͣnffectis. inqͦ illi quidẽ maio¬
rẽ fiduciã accipiunt ap̃ dum̃: uos aut̃
in om̃i tpr qui detalibꝰ ignoratis. cet̾os

Expanded text:
ator cesar Marcus Aurelius Antoninus augustus, Armenicus, pontifex maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tercio, universis simul plebibus Asiae salutem. Ego quidem non ambigo etiam ne qui noxius lateat; multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius habent animam ponere pro Deo suo, et mortem libenter amplecti, quam vobis acquiescere, et in vestrae religionis jura concedere. De motibus autem terrae, qui vel facti sunt, vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit moerorem vestrum justa commonitione solari. Quoniam quidem comperi, quod in hujuscemodi rebus ad illorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
tuitione. in solo ꝓprio armis edomuit:
et quanto magis se religiosus ⁊ humi¬
lius deo sub iecerat. tanto amplius
ei d̾s uniu̾sa subdebat. Ad anconiũ
uͦ pͥmum heremi habitatorem uelut
ad unũ ex ꝓphetis litteras supplicit̃
mittit uti ꝓse ac lib̾is sius año sup¬
plicaret: itã ñ solum meritis suis ac
religione matris. s int̾cessione scõꝵ
cõm̃dabilẽ se deo fieri gestiebat̃. łe. ull.¬
Sine qm̃ tanti uiri santonii feci¬
mus m̃tionẽ de uirtutib eiꝰ atq
institutis et sobrietate mentis ut in
solitudine uitam degens. usus so¬
lummodo consortio fuerit bestiaꝵ.
et de demonib crebros agens crium¬
phos. placuerit deo suꝑ̃ cunctos mor¬
tales. ut q institutionis suȩ p̾clara
usq in hodiernum monachis exẽpla
reliq̃rit᷑. uolentẽ me aliqua ex pon̾e
ille libellus exclusit qͥ ab athanasio
scriptus etiam latino sermone eaitꝰ
est: ꝓpt̾ quod nos omissis his quȩ

Expanded text:
t, in solo proprio armis edomuit. t, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae
Abbreviated transcription (Latin):
ic euidenti inditio regina uoti
compos effecta. templum mirificũ
in co loco in quo crucem reppererat.
regia ambitione construxit. Clauos
quoq quib corpꝰ dñicum fuerat
ad fixum portat ad filium: ex quib
ille frenos composuit quibꝰ uteret᷑
minus belli usib aptam fertur
armasse: Ligni uͦ ipsius salutar is
partem detulit filio: partẽ uͦ thecis
argenteis conditam dereliqͥt in loco:
eliquit etiam hoc iudicium re¬
ligiosi animi regina uenerabilis.
Uirgines quas ibi repperit deo sacra¬
tas inuitasse adprandiũ: et canta eas
deuotione curasse dicit᷑. ut in dignũ
crederet si famuloꝵ uterent᷑ officus:
sed ipsa manib suis famule habitu
succincta. cibum apponeret. poculũ
porrigeret. aquam manib infundet.¬
& regina orbi ac mat̾ imꝑii famulaꝵ
xp̃i se famulam deputaret Hec qͥdem
iherosolimis sunt gesta Inderea con¬
stantinus pietate fietus. sarmatas.
gothos. aliasq barbaras nationes
nisi quȩ uł amicitiis uł deditione

Expanded text:
ic evidenti indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus ille frenos composuit, quibus uteretminus belli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco:Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione