comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui timoris expalluit. Id aĩadu̾sũ est ab eis qui aderant ꝙͣ¬
uis ĩ mortis uicuua curiosissima attentis: utrũ ne ph̃s
aĩo turbaretur. Deinde tempestate transacta moxut secu
ritas p̃buit colloq̃ndi ł ⁊̃ gatriendi locum quidã exhiis
quos naius illa portabat diues luxuriosus assiaticꝰ pħm
cõpellat: illudẽs ꝙ extimuisset atq palluiss. cũ ip̃e man¬
sisset intrepidꝰ in eo qd̾ ĩpendebat ericio. At ille aristippi
rito nõ fuisse sollicitũ. se a prio aristippi aĩa timere debuisse.¬
Hec illo diuite rensione depulso postea q̃siuit agelliꝰ a phõ
nõ eragitandi aĩo s discendi: q̃nam illa cõ eẽt pauoris
agellius. ħ stoycis placuisse. ꝙ aninu itisa qͣs appellant
fantasias. nec ĩ potestate ẽ ute ⁊ qñ incidant aĩo eũ uen̾im

Expanded text:
ui timoris expalluit. Id animaduersum est ab eis, qui aderant, quamuis in mortis uicinia curiosissime adtentis, utrumne philosophus animo turbaretur. Deinde tempestate tritas praebuit colloquendi vel etiam garriendi locum, quidam ex his, quos navis illa portabat, dives luxuriosus Asiaticus philosophum compellat, illudens quod extimuisset atque palluisset, cum ipse mansisset intrepidus in eo quod impendebat exitio. At ille Aristippi rito non fuisse sollicitum, se autem pro Aristippi aHac illo diuite responsione depulso postea quaesiuit A. Gellius a philosopho non exagitandi animo, sed discendi, quaenam illa ratio esset pauoris Agellius hoc Stoicis placuisse, quod animi visa, quas appellant phantasias nec in potestate est utrum et quando incidant animo, cum veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
consulib: hannibal. de campania mouit ex̾citum
fluuiũ trib miliarib ab urbe cõsedit. Incredibili tociͦ
ut turbata agmune iuix arnus retentis ĩ sua se cast᷑
colligerẽt. Deiñ cũ serenitate reddita ĩ campũ tt̾m ꝓ
nẽ hannibal dixisse fertur potiunde sͥ rome modo uo
luitatẽ ñ dari iodo potestatẽ. Int̾im in hyspania: am¬
bo scipiones a fr̃e hasdrubał int̾fci sunt. In campanis¬
uero: capua capta est a qͥnto fuluio ꝓconsule. Princi¬
pes camꝑanoꝵ. uerieno sͥ mortẽ cõsinerunt. Senatum
omnẽ capue ⁊̃ ꝓhibente senatu tõno: fuluiꝰ sulpitiꝰ
necauit.

Expanded text:
edicinum fluuium tribus milibus ab Vrbe consedit incredibili totiusut turbata agmina uix armis retentis in sua se castra colligerent. deinde cum serenitate reddita in campum copiae nem luntatem non dari, modo potestatem. At vero in Hispania, ambo Scipiones, a fratre Hasdrubalis interfecti sunt. In Campania Capua capta est a Q. Fulvio proconsule. Principes Campanorum veneno mortem sibi consciverunt, senatum omnem Capuae etiam prohibente senatu Romano, Fulvius Sulpicius necavit.
Abbreviated transcription (Latin):
stus omnib sic cõuersũ: tisq ad mortẽ plumba¬
tis eũ cedi iussit. Quẽ cecilia uixta tyburtiũ ⁊ ua¬
lecianũ quos ip̃a sepelierat ĩ notio sarcophago
sepeliut. Ip̃a quo deinde cecilia .q. cõiuux uã¬
leriani de sus facultatib qͣs iam panꝑib eroga¬
rat inquirit᷑. Et dũ duceret᷑ ut sacrificaret tam
sũbtilit comitantib pdicauit qͥd cõutit ex eis

Expanded text:
suis omnibus sic conuersum, usque ad mortem plumbasuis omnibus sic conuersum, usque ad mortem plumbatis eum tundi iussit. Quem Cecilia iuxta Tyburtium et Valerianum quos ipsa sepelierat in nouo sarchophago sepeliuit. Ipsa denique Cecilia quasi coniunx Valeriani de suis facultatibus quas iam pauperibus erogarat inquiritur; et dum duceretur ut sacrificaret tam sublimiter comitantibus predicauit quod conuertit ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
dito. qd̾ tibuitꝰ ⁊ ualetianꝰ mortnos sepelirẽt ⁊ sua
ĩdigentib muustrarẽt uocatos ad se post longã
disputationẽ. duci uissit ad statuã iorus ut aut ibi
sacrificarent. aut decollati ꝑirent. Et dũ ducerent᷑
ita maximo corniculario prefecto p̾dicanerunt
qd̾ eñ ad fidem dñi cõuerter̃t̃. ꝓmittẽs ꝙ si u̾acite
penit̾et głam aĩarum ĩ hora passionis eoꝵ idet.
Cũq dixiss eos ad domũ suam. ip̃i quo carnifices
cõuersi sunt: et ueniente ad eos cecilia cũ sacerdoti¬
b batizati sũt. Mane autẽ fc̃o. a sc̃a. cecilia cõfor¬
tati qͣtto extra urbem miliatio ducũt᷑ ⁊ nolẽtes
sacrificare parit̾ decollant᷑. Tñc matimꝰ cũ iura¬
mento asserebat se ĩ hora passionis eoꝵ angelos
fulgentes uidisse. ⁊ aĩas eoꝵ de corporib.q urgĩes
de thalamo excuntes qͣs ĩ gremio suo angeli detu¬
lerunt ĩ celũ. Almachtꝰ uero audiẽs maximũ cñ

Expanded text:
dito quod Tyburtius et Valerianus mortuos sepelirent et sua indigentibus ministrarent, uocatos ad se post longam disputationem duci iussit ad statuam Iouis ut aut ibi sacrificarent aut decollati perirent. Et dum ducerentur ita Maximo corniculario prefecti predicauerunt quod eum ad fidem domini conuerterunt promittentes quod si ueraciter peniteret gloria animarum in hora passionis eorum uideret. Cumque duxisset eos ad domum suam ipsi quoque carnifices conuersi sunt et ueniente ad eos Cecilia cum sacerdotibus baptizati sunt. Mane autem facto a sancta Cecilia confortati quarto extra urbem miliario et nolentes sacrificare pariter decollantur. Tunc Maximus cum iuramento asserebat se in hora passionis eorum uidisse angelos fulgentes et animas eorum de corporibus quasi uirgines de thalamo exeuntes quas in gremio suo angeli detulerunt in celum. Almachius uero audiens Maximum cum
Abbreviated transcription (Latin):
bulliente aqͣ concremari. S dũ ministri ligna
igni sub balneo cõtinue minisirarẽt die. urtegro
cũ nocte .q. ĩ frigido loco ꝑmansit. Qd̾ cũ audisset
almachiꝰ: iussit eam ĩ ip̃o balneo decollari. Quã
spiculator t̾cio ictu ꝑcussit: ⁊ caput eiꝰ amputare
nõ potuit. Et qr decretũ erat. ne qͣrtã ꝑcussionem
decollandꝰ acciꝑet: sic eam seminecẽ dereliquit. Que
triduo suꝑuiuens ⁊ fideles cõfortãs diuisit eis cun¬
sta q̃ hũit ⁊ sic eam sc̃s tirbanꝰ int̾ collegas suos

Expanded text:
bulliente balneo concremari. Sed dum ministri ligna igni sub balneo continue ministrarent die integro cum nocte quasi in frigido loco mansit. Quo audito Almachius iussit eam in ipso balneo decollari. Quam spiculator tertio ictu percussit et caput eius amputare non potuit; et quia decretum erat ne quartam percussionem decollandus acciperet, sic eam seminecem dereliquit. Que triduo superuiuens et fideles confortans diuisit eis cuncta que habuit; et sic eam sanctus Vrbanus inter collegas suos
Abbreviated transcription (Latin):
nominãt᷑. Trogodite specꝰ excauant ilł tegunt᷑. Nul¬
lus ibi hñdi amor: adiuitiis pauꝑtate se abdica¬
uerũt uoluntaria. Tantũ lapide uno głant᷑ quẽ
exarõtalitũ noĩamꝰ: tã diu̾sis notis sꝑsũ ut lx gẽ¬
maꝵ colores ĩparuo orbicło eiꝰ dep̃hendant᷑. Hoĩes
illi cariub uiuũt serpentiũ: ignariq sermonis.
strident potiꝰ ꝙͣ. locunt᷑. Augile uero solos colunt
ĩferos feminas suas primis noctib nuptiaꝵ ad¬
ulterus cogunt par̾e: mox ad ꝑpetuã pudicieiã
legib stringt̃ seuerifsis.. Gafasantes abstinent
p̾lus fugĩt ꝯm̃tia: nulli extero misceri sinunt.

Expanded text:
is. Trogodytae specus excauant, illis teguntur. Nullus ibi habendi amor: a diuitiis paupertate se abdicauerunt uoluntaria. Tantum lapide uno gloriantur, quem hexecontalithon nominamus, tam diuersis notis sparsum, ut sem colores in paruo orbiculo eius deprehendantur. Homines isti carnibus uiuunt serpentium ignarique sermonis stridunt potius quam loquuntur. Augilae uero solos colunt inferos. Feminas suas primis noctibus nuptiarum adulteriis cogunt patere, mox ad perpetuam pudicitiam legibus stringunt seuerissimis. Gamphasantes abstinent proeliis, fugiunt commercia, nulli se extero misceri sinunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ris est parentũ fun̾a ꝓsequi cantib ⁊ ꝓximoꝵ corro¬
gatis cetib corͣ ip̃a dentib laniare: ac pecud̃ mixta
cariub dapes facere capitũ ẽe ossa auro intincta po
culoꝵ tͣdere ĩ minist̾iũ. Scithotauri ꝓ hostiis cedũt
eternũ se a publica auaricia iundicauerũt. De eo¬
cichaꝵ interius hĩtantiũ: asꝑior
ritus est. Spetꝰ incolunt: pocula nõ ut ẽẽ do¬
nos. s inunicoꝵ capitib mollũit᷑: amant p̾lia: in¬
teremptoꝵ cruorẽ euuilnib ip̃is bibunt. De num̾o
cediũ honor crescit: qͣꝵ exꝑtẽ ẽẽ apud eos ꝓbrũ ẽ. Hau¬
stu mutui sanguuus fedꝰ sanctĩt: ñ suo tm̃ more
s medoꝵ quoq usurpata disciplina. Iustinꝰ. ł .ii. Sci¬

Expanded text:
s est parentum funera prosequi cantibus et proximorum corrogatis coetibus corpora ipsa dentibus lancinare ac pecudum mixta carnibus dapes facere; capitum etiam ossa auro incincta in poculorum tradere ministerium. Scythotauri pro hostiis caedunt aeternum se a publica auaritia uindicarunt. Scytharum interius habitantium asperior ritus est: specus incolunt; pocula non ut Essedones, sed de inimicorum capitibus moliuntur; amant proelia; interemptorum cruorem e uulneribus ipsis bibunt; numero caedium honor crescit, quarum expertem esse apud eos probrum est; haustu mutui sanguinis foedus sanciunt non suo tantum more, sed Medorum quoque usurpata disciplina. Bello deni
Abbreviated transcription (Latin):
ethyopes matrimonia pͥuatim nesciũt: s om̃ib ĩ
uenerẽ uulgo l. Inde est qd̾ filios mrͣes tm̃ recggnos¬
cũt: nam paterni nõis nulla reuerentia est. Qͥs
.n. uerũ p̃rem nou̾it. in hac luxuria ĩcesti lascuuẽ¬
tis: Ea pp̃ garamãtici ethyõpes init̾ õs ppłos degene¬
res hñt᷑. nec ĩmerito: qui afflicta castitatis sue disci¬
plina. successionis noticiã ritu ĩprobo ꝑdiderũt. No¬
mẽ ethiopũ late patet ĩꝑte affricana: qͣ mercede iu¬
dex libia. płime eorũ sunt ⁊ uarie nationes. Haꝵ e
numo: numades cynocephalorũ lacte uiuũt. Ser¬
bote longi sũt ad pedes .xii. at zachei captos uena¬
nunis iñ ducũt. ꝙ tentoriis succedũt: nec alias do¬
mos bñt. Ip̃a ã tentoria: cilicina sunt. Ita nũcuipãt
nelamenta: capͣrũ pił texta. Pret̾ea suulł carnib
presus abstinent. Sane ħ aĩał genꝰ si ĩuectũ illo fu̾it¬
morit᷑ illico. Arabes longe lateq diffusi diu̾sis mo-

Expanded text:
Aethiopes matrimonia priuatim nesciunt, sed omnibus in uenerem uulgo licet. Inde est quod filios matres tantum recognoscunt: nam paterni nominis nulla reuerentia est. Quis enim uerum patrem nouerit in hac luxuria incesti lasciuientis? Eapropter Garamantici Aethiopes inter omnes populos degeneres habentur, nec inmerito, quia adflicta disciplina castitatis successionis notitiam ritu improbo te patet. In parte Africana qua Meroen uidet Libya plurimae eorum sunt et uariae nationes. Harum e numero Nomades cynocephalorum lacte uiuunt. Serbotae longi sunt ad pedes duodecim. Azachaei captos uenaminis inde ducunt, quod tentoriis succedunt nec alias domos habent; ipsa autem tentoria cilicia sunt: ita nuncupant uelamenta caprarum pilis texta. Praeterea suillis carnibus prorsus abstinent. Sane hoc animalis genus si inuectum illo fuerit, ilico
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hũnos sitꝰ pͥmos hoĩm seres cognoscimꝰ. qui aqͣꝵ as¬
ꝑgine mũdatis frondib uellera arboꝵ ãminicło de¬
pectiuit liquoris. ⁊ lamgĩs tenerã subtilitatẽ humo¬
re domant ad obsequiũ. Hoc illud seric̾ est in usũ pu¬
blic̾ dampnose u̾itatis admissũ: eo qd̾ ostend̾e̾ potiꝰ
corꝑa ꝙͣ uestire pͥmo feminis nũc ⁊̃ uiris. luxurie
ꝑsuasit libido. Seres ip̃i quidẽ mites ⁊ int̾ se qͥetissĩ.
alias uero teliquoꝵ mortaliũ cetꝰ fugiũt. ad̾o ut cet̾aꝵ
gentiũ cõmtia abnuant. Primũ eoꝵ fluuiũ m̾cato¬
res ip̃i trauseñt. ĩ cꝰ ripis nlło int̾ ꝑtes lingue cõm¬
tio. s disposito rerũ p̃tio oculis estimantib sua tͣdũt¬

Expanded text:
inhumanos situs primos hominum Seras cognoscimus, qui aquarum aspergine inundatis frondibus vellera arborum adminiculo depectunt liquoris et lanuginis teneram subtilitatem umore domant ad obsequium. Hoc illud est sericum in usum publicum damno severitatis admissum et quo ostendere potius corpersuasit libido. Seres ipsi quidem mites et inter se quietissimi, alias uero reliquorum mortalium coetus refugiunt, adeo ut ceterarum gentium commercia abnuant. Primum eorum fluuium mercatores ipsi transeunt, in cuius ripis nullo inter partes linguae commercio, sed deposit
Abbreviated transcription (Latin):
unt ẜ quo tua qͥ tͥ sunt aliena nõ secues. Si ĩ alie¬
no inqͥt fideles nõ fiustis. qd̾ ur̃m est qͥs dabit uo¬
bis. Aliena nob̾ auri argentiq sũt pondera: nr̃a
possessio sp̃ualis est. De qua aubi d̾r. Redemptõ¬
is manib laborare nõ possũ. Si ad senectã uene¬
ro: si egrotare cepero. qͥs mei miserebit᷑: Audi ad¬
uestis defu̾it: lilia ꝓponant᷑. Si estirieris beatos
audies pauꝑes ⁊ esurientes. Si aliqͥs afflicerit

Expanded text:
quo tua, quae sunt aliena, non serues. si in alieno, inquit, fideles non fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? aliena nobis auri argentique sunt pondera, nostra possessio spiritalis est, de qua alibi dicitur: redemptnibus meis laborare non possim. Si ad senectam venero, si aegrotare coepero, quis mei miserebitur? Audi Apuestis defuerit, lilia proponentur; si esmieris, beatos audies pauperes r et esurientes; si aliquis adflixerit
Abbreviated transcription (Latin):
quisierat moriẽs dereliqͥt. Initũ est int̾ mona¬
chos cõsiliũ. nam ĩ eodem loco circit̾ qͥnq milis
diuisis cellulis hĩtabant: qͥd fc̃o opꝰ eẽtꝰ. Et alii
pauꝑib distribuendos ẽẽ dicebãt: alii dandos
ecc̃e ñnulli parentib remitendos. Machariꝰ

Expanded text:
quisierat, moriens dereliquit. Initum est inter monachos consilium nam in eodem loco circiter quinque millia divisis cellulis habitabant quid facto opus esset. Alii pauperibus distribuendos esse dicebant, alii dandos Ecclesiae: nonnulli parentibus remittendos. Macharius
Abbreviated transcription (Latin):
ad gretos: utuideamꝰ qͥd forte de deo sentiãt
Greci namq dicentes se ẽẽ sapientes. stulti fc̃i sunt
deteriꝰ chaldeis. introducẽtes płimos deos fc̃os ẽẽ. alios
quidẽ masculos. alios uͦ fenunas. oĩm uicioꝵ tuncta¬
tũq auctores iquitatũ: ut aduocatos istos ⁊ pr̃o¬
nos hñtes sue nequicie adulterent᷑. rapiãt. occidãt
⁊ oĩa mala faciant. Inducit᷑ eñi ab eis ante õs deos
saturu᷑ ⁊ huic sacrificãt filios. qui genuit multos
pueros de rea: ⁊ insaniẽs comedit filios suos. Aiunt
a iouem abscidisse sͥ uirilia ⁊ ꝓiecisse ĩ mare: unde
nenꝰ fabulose dicit᷑ fuisse nata. Alligans gͦ suũ pa

Expanded text:
ad Grecos, ut videamus quid forte de deo sentiant. Greci namque dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, deterius Chaldeis, introducentes plurimos deos factos esse, alios quidem masculos, alios vero feminas: omnium vitiorum, cunctarumque auctores iniquitatum, ut advocatos istos et patronos habentes sue nequirie, adulterentur, rapiant, occidant et omnia mala faciant. Inducitur enim ab eis ante omnes deus deos Saturnus et huic sacrificant filios suos; qui genuit multos pueros de Rea, et insaniens comedit filios suos. Aiunt autem Iovem abscidisse sibi virilia et proiecisse in mare, unde Venus fabulose dicitur fuisse nata. Alligans autem suum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑidũ ⁊ furem ⁊ auarũ ⁊ magũ. ⁊ u̾sipellem: ⁊ sermo¬
nũ interpretẽ. S nõ cõuenit deum ẽe talem. Asclepi¬
um ⁊̃ inducũt deũ ẽẽ medicũ ⁊ potiones conficiẽtem
⁊ emplast᷑ cõponentẽ iuctus gr̃a. Indigentiã .n. pa¬
tiebat᷑. Nouissĩe u fulmine ictus a ioue pp̃ dacii la¬
cedemonis filiũ interiit. Mars autem inducit᷑ deus
ẽẽ belligerator. ⁊ zelotes. cupidꝰ ouiũ ⁊ aliaꝵ quaꝵ¬
dam rerũ. Nouissime uero adult̾io ꝑpetrato cũ ne¬
nece. ligatũ ẽe ferunt a pariuilo cupidine ⁊ a nul¬
cano. Paicũ uero inducunt deum ẽe nocturnas a
gentẽ festiuitates ⁊ magr̃m ebuetatis. ⁊ euellen¬
tem uxores ꝓximoꝵ ⁊ furiosũ ⁊ fugitiuũ. Nouissĩe
a a tyrannuis occisus est. Herculẽ uero inducũt ebri¬
osũ fuisse ⁊ suos octidisse: ⁊ ad ultimũ ignẽ cõsump
tũ int̾isse. Apollinẽ quo inducũt deũ ẽe ⁊ elotem.
insuꝑ accũ ⁊ pharetrã gestantem. aliqñ uo ꝙytha

Expanded text:
 sermonum interpretem. Sed non convenit deum esse talem. Esculapium etiam inducunt deum esse medicum et potiones conficientem et emplastra coponentem, victus gratia. Indigentiam enim patiebatur. Novissime vero fulmine ictus a Iove propter Darii lacedemonii filium interiit. Mars autem inducitur deus esse belligerator et zelotes; cupidus ovium et aliarum quarumdam rerum. Novissime vero adulterio perpetrato cum Venere, ligatum esse ferunt a parvulo Cupidine et Vulcano. Bacchum vero inducunt deum esse, nocturnas agens agentem festivitatos, et magistrum ebrietatis et evellentem uxores proximorum, et furiosum et fugitivum. Novissime autem a titanis occisus est. Herculem vero inducunt ebriotum interiisse. Apollinem quoque inducunt deum esse zelotem, insuper arcum et pharetram gestantem; aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑseũ. castorẽq ⁊ pollurẽ ⁊ helenam mĩonẽ ⁊ rada¬
ni. tortũ ⁊ serpedonem. ⁊ nouẽ filias. qͣs appellauer̃t
musas. Deinde indricũt de ganimede. Contigit gͦ
o rex hominib umitari hec oĩa: ut fiant adulti et
masculoꝵ cõcubitores ⁊ alioꝵ malorũ operũ ꝑtrac¬
tores. scd̃m. imitationẽ dei sui. Qũo a̾ credit᷑ deum

Expanded text:
toremque et Pollucem et Helenam et Iunonem et Radamantum et Sarpedonem et novem filias, quas appellaverunt musas. Deinde inducunt de Ganimede. Contigit ergo o rex hominibus imitati hec omnia, ut fiant adulteri et masculorum concubitores et aliorum malorum operum patratores, secundum imitationem dei sui. Quomodo autem creditur deu
Abbreviated transcription (Latin):
lius possũt amici ⁊ u̾nule beneficiis obligati: qm illa
q̃ nob̾ imputet lacͥmas suas ⁊ hereditatis speuendat
isluuũ: ⁊ sollicitudinẽ iactans languentis animũ del¬
ꝑatione cõturbet. Qd̾ si ip̃a langu̾it coegrotand̾ est: ⁊
nũqͣm ab eiꝰ lectulo recedendũ. Aut si bona fu̾it uxor ⁊

Expanded text:
is possunt amici et uernaculae, beneficiis obligati, quam illa quae nobis imputet lacrymas suas et haereditatis spe uendat illuuiem, et sollicitudinem iactans, languentis animum desperatione perturbet. Quod si languerit, coaegrotandum est et numquam ab eius lectulo recedendum. Aut si bona fuerit et sua
Abbreviated transcription (Latin):
udã diffiniũt amiciciã: parib officiis et uolupta¬
tib. S ħ qͥdem est nimis exigne ⁊ utilit̾ ad calcu¬
los uocare amiciciã: ut par sit rõ acceptoꝵ ⁊ datoꝵ. Din¬
or eñi ⁊ affluentõr uidet᷑ ẽẽ amiticia: nec obseruare re¬
stricte. qͥn plus teddat ꝙͣ acceꝑit. Neq n u̾end̾ ẽ ne qͥd
extidat. aut ne qͥd ĩ t̾ram defluat aut plus eqͦ ĩ amicitia

Expanded text:
dam diffiniunt amicitiam paribus officiis et voluptatibus, sed hoc quidem est nimis exigue et utiliter ad calculos vocare amicitiam, ut par sit ratio acceptorum et datorum. Ditior enim et affluentior videtur esse amicitia, nec observare restricte quin plus reddat quam accipit. Neque enim verendum est ne quid excidat, aut ne quid in terram defluat, aut plus equo in amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ã dico nͥ q̃dam ad modũ ĩ tolerabił exarserit ĩuiria:
ut neq rectũ neq honestũ sit. nͨ fĩ possit. ut ñ statĩ alien¬
tõ disũctõq facienda sit. Sic gͦ fiant amicoꝵ disudia
si nc̃ce sit: ut extincte pociꝰ amicicie ꝙͣ exp̃sse uideant᷑. Et
hic honor uet̾i amicicie tͥbuendꝰ est: ut ĩ culpa sit is qͥ fa¬
amꝰ: ne ue indignos. Digni ã sũt amicicia: qͥb ĩ ip̃is ẽ
cã cur diligãt᷑. S raꝵ genꝰ est: equidẽ oĩa p̃clara. rara: ñ
qͥ qͣm difficiliꝰ ẽ. ꝙͣ reppetire quid sit ex om̃i ꝑte ĩ suo gen̾e

Expanded text:
erit iniuria, ut neque rectum neque honestum sit, nec fieri possit, ut non statim alienario disiunctioque facienda sit. Sic ergo fiant amicorum dissidia, si necesse sit, ut extincte potius amicitie, quam oppresse videantur. Et hic honor veteri amicitie tribuendus est, ut in culpa sit is qui faant neve non dignos. digni autem sunt amicitia, quibus in ipsis inest causa cur diligantur. rarum genus! et quidem omnia praeclara, rara, nec quicquam difficilius quam reperire quod sit omni ex parte in suo gene
Abbreviated transcription (Latin):
n. ꝯmemorare q̃ ꝯtulit. Hii qui suꝑiores sũt. submitt̾e
se debent ĩ amicita: ⁊ sic quodãm᷑ ĩferiores extolłe. Dispa¬
res mores disparia stridia sequũt᷑ quoꝵ dissiłitudo dis¬
sociat amicicias. Nec ob ullã aliã causã. boni ĩprobis ⁊
ĩprobi bonis amĩci ẽẽ ñ possũt: nͥ qr tanta ẽ int̾ eos qͣn¬
ta maxĩa pot̃ ẽẽ studioꝵ distantia. Erũpũt sepe uicia
amicoꝵ tũ ĩ ip̃os amicos: tũ ĩ alienos. quoꝵ tñ ad ami¬
cos redundat ĩ fama. Tales amicicie sũt remissiõe usus
ne ñ solũ amicice disposite. s ⁊̃ inimicicie suscepte uideã¬

Expanded text:
. Quamobrem, ut ii qui superiores, sunt, submittere se debent in amicitia, sie quodam modo inferiores extolleres mores disparia studia sequuntur, quorum dissimilitudo separat amicitias; nec ob aliam causam ullam boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, nisi quod tanta est inter eos quanta potest esse, studiorum distantia. Erumpunt sepe vitia amicorum tum in ipsos amicos, tum in alienos, quorum tamen ad amicos redundat infamia. Tales amicitie sunt remissione usus ne non solum amicitie deposite, sed etiam inimicitie suscepte videa
Abbreviated transcription (Latin):
litteras ad me scriptas a decessore tuo serenio gra-¬
niano clarissimo iuro. ⁊ nõ placet michi telationẽ
silentio p̾t̾ire: ne ⁊ ĩnoxii ꝑturbent᷑ ⁊ calumpiuatori-¬
b latrocinandi tribuatur occ̃o. Itaq si eudent̾ pro¬
uinciales huic petitioni sue ad ẽẽ uolunt. adu̾sum
xp̃ianos. ut pro tribunali eos in aliqͦ arguant: hos
eis exequi nõ ꝓhibeo. p̃cib autem ĩ hoc solis aet accla¬
mationib uti eis nõ ꝑmitto. Et enim multo equius
est si qͥs uolet accusare. te cognosc̾e de obiectis. Si qͥs
gͥ accusat ⁊ probat adu̾sum leges quicqͣm ag̾e me¬
moratos hõies: ꝓ m̾ito peccatoꝵ ⁊̃ supplicia statues. Ii
qͣm hoꝵ postulauerit reũ: in hũc pro sui nequitia
suppliciis sei̾uorib uindices.

Expanded text:
literas ad me scriptas a decessore tuo Serenio Graniano clarissimo viro, et non placet michi relationem silentio preterire, ne et innoxii perturbentur et calumpniatoribus latrocinandi tribuatur occasio. Itaque si evidenter provinciales huic peticioni suae adesse valent adversum Christianos, ut pro tribunali eos in aliquo arguant, hoc eis exequi non prohibeo. Precibus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cognoscere de obiectis. Si quis igitur accusat et probat adversum leges quicquam agere memoratos homines, pro merito peccatorum etiam supplicia statues. Illquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequitia suppliciis severioribus vindices.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ ecc̃am grandi t̾rore disꝑsam fide ⁊ ĩdustria sua
cõgregabat. Cumq adriañ athenis exegisset hyemẽ
imꝑatoris uerare credentes. Tũc qͣdratꝰ porrexit ei li¬
brum pro nr̃a religione cõpositũ: ualde utilem. ple¬
nũq rõnis ⁊ fidei ⁊ apłica doctrina dignũ. In quo et
antiquitatẽ sue etatis ostendẽs. ait płimos a seui¬
sos qui sub domino uariis in uidea opp̾ssi calamita

Expanded text:
utus, Ecclesiam grandi terrore dispersam fide et industria sua congregavit. Cumque Adrianus Athenis exegisset hiemem, imperatoris vexare credentes, porrexit ei librum pro nostra religione compositum, valde utilem plenumque rationis et fidei, apostolica doctrina dignum: in quo et antiquitatem suae aetatis ostendens, ait plurimos a se vivos qui, sub Domino variis in Judaea oppressi calamita
Abbreviated transcription (Latin):
nocendi sp̃e cõtulit: ibi pp̃ aliqͣm titelã corꝑis cu¬
ram maiorẽ suspicatꝰ mentiũ ĩcuriã. ibi ⁊̃ tot obi¬
ces dĩnoꝵ ex lc̃one u̾boꝵ. tot trabes ex deuotic̃e au¬
ditoꝵ tot repagła reperit ex caritate sͥ ĩuicẽ d̾iuẽ¬
tiũ: ut nullo mͦ ultra ualens ꝓcede̾ cog̾et᷑ retrece¬
spectu piissimi redemptoris ⁊ głose marie nirgĩs
m̃tis cũ ea qͣ dignꝰ est cõfusione pestit᷑ ille recessit
Cauti gͥ ofr̃es estote ⁊ ĩmẽsas gr̃as om̃ipotẽti ac
miscd̾issimo saluatori gr̃as agite: q ⁊ nequissimi
hostem a nobis expulit ⁊ ip̃e nobiscũ festum cele¬

Expanded text:
nocendi spem contulit, ibi propter aliquantam corporum curam, maiorem suspicatus mentium incuriam. Ibi etiam tot obices diuinorum ex lectione verboditorum, tot repagula reperit ex charitate sibi invicem servientium, ut nullo modo ultra valens procedere, cogeretur retrocespectu piissimi Redemptoris & gloriosæ Virginis matris, cum ea qua dignus est confusione, pestifer ille recessit. Cauti igitur estote, & immensas gratias omnipotenti ac misericordissimo Saluatori agite, qui & nequissimum hostem a vobis expulit, & ipse nobiscum festum suum cele
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitatib natiuitatẽ
dñi quodã singulari affc̃u deuotiꝰ ag̾e. ⁊ canniũ me¬
re solito se suaq om̃ia p̃parauer̃t. Uen̾abilis ille pr
gremio cõtinere.eiq scõꝵ angłoꝵ multitudinem
cũ ĩmẽso lũie astare. Idẽ d̾s puer exultabat ⁊ cordiᷤ
leticiã gesta corꝑis ⁊ plausu manuũ demonstra-¬
bat. Et cõu̾sus ad matrẽ aiebat. Cernis m̃r noctẽ
natiuitatis mee q̃ ĩminet gaudiis illustrandam:
⁊̃ de meo ex te ortu oĩa simul celestia ⁊ t̾restria leta¬
Quo ille ⁊̃pudẽs audito de latibulo suo egressus a
longe se p̾sentabat ⁊ ignoĩose deturpatꝰ cũ multo
planatu ⁊ eiulatu ut admitt̾et᷑ orabat. Et si ait
in nulla ꝑte ecc̃e admuittor: ĩ aliqͥ saltẽ reliqͣrũ offi¬
cinaꝵ loco suscipiar. Et filius uirgĩs. Uade ĩqͥt fur
tif.: ⁊ ne te mea potentia p̾idicatũ lamẽteris. tẽp¬
ta qd̃ pot̾is. At ille solutꝰ artũ capłi peciit. intͣre co¬

Expanded text:
lemnitatibus Nativitatem Domini quodam singulari affectu devotius agere, et canticum meres se suaque omnia praeparaverunt. Venerabilis ille Pater gremio continere, eique sanctorum angelorum multitudinem cum immenso lumine astare. Idem Deus puer exsultabat, et cordis laetitiam gestu corporis et plausu manuum demonstrabat: et conversus ad Matrem aiebat: « Cernis, Mater, noctem nativitatis meae, quae imminet, gaudiis illustrandam?  de meo ex te ortu omnia similiter coelestia et terrestria laetaQuo ille imprudens audito, de latibulo suo egressus, a longe se prodidit; et ignominiose deturpatus, cum multo planctu et ululatu, ut admitteretur orabat: « Et, si, ait, in nulla parte ecclesiae admittor, in aliquo saltem reliquarum officinarum loco suscipiar. » At Filius Virginis: « Vade, furcifer, inquit, ne te mea potentia praejudicatum lamenteris, tenta quod poteris. » At ille solutus, aditum capituli petiit; et intrare co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ liͦ de ciuit̾ dei. Cũ adu̾sus acheam regemq aristoni¬
runt tale ꝓdigiũ ⁊ antiochi ⁊ ꝑsis bello in eodem
apuisse figmiento. Et qr roͣnis felicit̾ ꝓuenisset: rex
senatus consultu eidem apollini sua dona missa ẽẽ
testati sunt. Tũc ꝑitiores acciti aruspices. Rnderũt

Expanded text:
ille Cumanus, cum aduersus Achiuos regemque Aristonirunt tale prodigium et Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse figmento, et quia Romanis feliciter prouenisset, ex senatus consulto eidem Apollini suo dona missa esse testati sunt. Tunc uelut peritiores acciti haruspices responderunt
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. cũ ĩstructissimo missus est ex̾citu. Pret̾ea a mag¬
nis regib ħ est in comede bithiue mitridate.ponti ⁊
armenici ariarate capadocie philomene paflagonie
eoꝵq maximis copiis adiutus. cũ serto tñ bello nictꝰ
est. Et cũ excitu pꝰ płimã cedem in fugã acto. ip̃e iam
circũuentꝰ ab hostib ⁊ pene captꝰ eẽt: ex cogitato gen̾e

Expanded text:
 cum instructissimo missus exercitu, praeterea a magnis regibus hoc est Nicomede Bithyniae, Mithridate Ponti et Armeniae, Ariarathe Cappadociae, Pylaemene Paphlagoniae eorumque maximis copiis adiutus, conserto tamen bello uictus est; et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua e
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ab eumene patruo regnũ susceptũ cedi¬
b amicoꝵ ⁊ cognatoꝵ suppliciis fedabat: nũc matrem
nũcberonicẽ sponsam maleficiis eoꝵ necatam cõfingẽs
Post hanc scelestam iuolentie rabiem. squalidã nestẽ
sumit bacbã capillũc i mod reoꝵ sumitat. Noͣ ĩ publie᷑
ꝓdire ñ ppło se ostend̾e non domi leta cõuiuia ũre aut
aliꝙ signũ sani hominis hr̃e ꝓrsus. ut penas pondere
mãnub int̾festoꝵ uderet᷑. Omissa deuide regni ad mi¬
nistratiõe. ortos fodiebat gramina ferebat ⁊ noxia
ĩnoxiis ꝑmiscebat: eaq omnia ueneni succo ĩfecta
uelut peculiate munꝰ amicis mittebat. Ob hoc stu¬
dio erarie artis fabrice se tradidit. cet̾os q fingendis
⁊ ere fundendo ꝓtudendo oblectat᷑. Matri deinde se¬
pulchꝵ fac̾e in stituit. Cui oꝑi intentꝰ tnorbum ex sol

Expanded text:
ene patruo acceptum regnum caedibus amicorum et cognatorum suppliciis foedabat, nunc matrem anum, nunc Beronicen sponsam maleficiis eorum necatam confingens. Post hanc scelestam violentiae rabiem squalidam vestem sumit, barbam capillumque in modum reorum submittit, non in publicum prodire, non populo se ostendere, non domi laetiora convivia inire aut aliquod signum sani hominis habere, prorsus ut poenas pendere manibus interfectorum videretur. Omissa deinde regni administratione hortos fodiebat, gramina serebat et noxia innoxiis permiscebat, eaque omnia veneni suco infecta velut peculiare munus amicis mittebat. Ab hoc studio aerariae artis fabricae se tradit, cerisque fingendis et aere fundendo procudendoque oblectatur. Matri deinde sepulcrum facere instituit, cui operi intentus morbum ex solis
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ sensit dñm esurire. qd̾ non legit᷑ de moyse ⁊ he
lya: accessit ut temptaret si eũ poss deic̾e̾ ĩ peccatũ
⁊ ut exploraret si eẽt dei filiꝰ. qͥa audierat uocem
riens. panẽ uidẽs. ĩmioderato cibi appetitui accenderet᷑
Scid̾ de anaricia: ubi sͣ montẽ ostendit et oĩa regna

Expanded text:
vero sensit Dominum esurire, quod non legitur de Moyse, vel Elia, accessit, ut tentaret, si posset eum dejicere in peccatum, et ut exploraret an esset Dei Filius, quia audierat vocem riens, panem videns, immoderato cibi appetitu accenderetur; secundo de avaritia, ubi super montem ostendit ei omnia regna
Abbreviated transcription (Latin):
ro mulierũ pedes terant. Om̃s puellas ⁊ uirgĩes
xp̃i aut equalit̾ ignora: aut equalit̾ dilige.¬
Uide ne sub eodem tecto maneas. nec in p̃teti¬
ta castitate cõfidas qr nec dauid sanctior nec¬
Memento semꝑ: ꝙ paradisi colonũ de ꝓpria pos¬
sessione mulier eiecerit. Egrotanti tͥ fc̃ sc̃s assis¬

Expanded text:
 mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti tibi sa
Abbreviated transcription (Latin):
deuita. Crebra munuscula ⁊ sudariola faciolas
⁊ uestes ori applicatas ⁊ oblata ac degustatos cĩ¬
bos blandes q ⁊dulces litterulas: sc̃s amor non
banitates ⁊ ceras ĩeptias amatoꝵ ĩ comediis etu¬
clicis ⁊ monachis quoꝵ ⁊ sacerdotiũ ꝓposito ⁊ ꝓpo¬
sitũ ornat᷑ sacerdotio: Nec hoc dico qd aut in te
aut ĩ scĩs uiris ista formidẽ. s ꝙ ĩ õi ꝓposito ĩ om̃i
gͣdu ⁊ sexu ⁊ boni ⁊ mali reperiant᷑: maloꝵꝙ con¬
dempnatio laus bonoꝵ fit

Expanded text:
devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas, sanctus amor non banitates, et caeteras ineptias amatorum in comoediis eruClericis, quorum et Sacerdotium proposito, et propositum ornatur Sacerdotio? Nec hoc dico, quod aut inte aut in sanctis viris ista formidem; sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu, et et boni et mali reperiantur: MALOdemnatio, laus bonorum sit
Abbreviated transcription (Latin):
trone fetssent: uissit ĩcudẽ afferci. ut cõfractis sẽ
eũ crurib sc̃ĩ mr̃es int̾irent. Uidẽs autẽ natalia
priusqͣm alii piurent᷑. Et sic abscisis pedib
passi fuerant compar eẽt. Quo fc̃o cũ adrianꝰ
reddidiss sp̃m: cet̾i sc̃i ultro pedes ad carnifi ces
extendẽtes. simłi mrio migrauer̃t ad dñm. Quo¬

Expanded text:
trone fecissent iussit incudem afferri ut confractis super trone fecissent iussit incudem afferri ut confractis super eum cruribus sancti martyres interirent. Videns ergo Natalia priusquam alii punirentur; et sic abscissis pedibupassi fuerant compar esset. Quo facto cum Adrianus reddidisset spiritum ceteri sancti ultro pedes ad carnifices extendentes simili martyrio migrauerunt ad dominu
Abbreviated transcription (Latin):
tatuta ã die iussit eos imperator educi.
Qui penis resoluti qr ambulare nõ pote¬
rant. portabant᷑. Adrianꝰ uero uinctis retro mani¬
bus sequebat᷑. Cũq caueret ĩꝑator. ne putreftĩ
penitꝰ ante p̃parata tormẽta subito morerent᷑ adri¬
ne ꝑmanẽs. a quatuor militib duris lignis gͣ¬
uissime uerbetat᷑. It̾mq ab eisdem usq ad effu¬
cere cũ aliis recludit᷑. Erat ã iuuenis delicatus
annoꝵ xxuiii. Heata uero natalia q̃ singulas
eiꝰ i̾nsiones ad mͣtes referebat. ip̃m ferro iunctũ
⁊ supinũ iacentẽ qͣntũ potetat cõfortabat. Scĩ qͣͦ¬
ĩ pauimẽto iacẽtes ad eũ manib irrepebãnt: et
osculũ ei cũ scĩs monitis offerebãt. Audiens aũt
ĩꝑator qd̃ multe matrone eis sedule muustrarẽt.
iratꝰ inssit ne ulteriꝰ ad eos introirẽt. Tñc se sc̃a na
qͣtinus eam dñs intactã custodiẽs ab hoc scło
citiꝰ euocaret. Rursus audiẽs imꝑator qd̾ sic ma¬

Expanded text:
tatuta die iussit eos imperator educi. Qui resoluti penis quia ambulare non poterant portabantur. Adrianus uero uinctis retro manibus sequebatur et cum timeret imperator ne penitus putrefacti ante preparata tormenta subito morerentur, Adrine permanens a IIII militibus duris lignis grauissime uerberatur. Iterumque ab eisdem usque ad effucerem cum aliis recluditur. Erat autem iuuenis delicatus annorum XXVIII. Beata autem Natalia que singulas eius responsiones ad martyres referebat, ferro uinctum et supinum iacentem quantum poterat confortabat. Sancti etiam pauimento iacentes ad eum manibus irrepebant et osculum ei cum sanctis monitis offerebant. Audiens autem imperator quod multe matrone eis sedule ministrarent iratus iussit ne ad eos ulterius introirent. Tunc se sancta Natquatinus eam intactam custodiens ab hoc seculo citius euocaret. Rursusque audiens imperator quod sic ma
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ. tantaq aeris tempestas ut multi mini¬
stroꝵ relinquentes ea fugerent:⁊ multi expi¬
rarent. fideles ã cũ mulierib ibi stantes. ab
tinopolim q̃ tũc birantiũ dicebat᷑ posuerunt.
ut illic interim ꝑmanent. donec pace ec̃ce reddi
ea it̾m cũ honore referrẽt. Hoꝵ passio celebratur¬

Expanded text:
t tanta aeris tempestas ut multi ministrorum relinquentes ea fugerent, multi etiam expirarent. Fideles autem cum mulieribus ibi stantes ab tinopolim que tunc dicebatur Bizantium posuerunt, ut illic interim permanerent, donec pace ecclesie reddita ea iterum cum honore referrent. Natalia uer
Abbreviated transcription (Latin):
fere uacuã hĩtantib: rogauit optimates ut
hĩtaremt in iecłm. Et benelixit eis qui se sponte obtu-¬
lerũt. Reliqͣ uero multitudo misit sortẽ. Et decuñ capt̃¬
congregati sunt ĩ ierłm. ad dedicationẽ muri. Et ascende
⁊ incedebant ꝑ muros. Esdras nero p̃cedebat. Neenuas ã¬
⁊ optimates cũ eo: suꝑ alt̾am ꝑtem nuiri ĩcedebant psal¬
lentes. Reliqͣ uͦ multitudo seq̃bat᷑ eos suꝑ t̾ram: ⁊ ducebãt
choros. Hiis impletis. rediit neemias ad regem: anno¬
xxxii. regni sui. Et mortuus est esoras in senectute uene¬
randa: ⁊ cũ multa liberalitate sepultꝰ est ĩ ierłm. Hũc
quidam hebrcoꝵ antamãt fuisse malachiã. S mala¬
chias post regressũ captiuitatis natꝰ ẽ in iudea ĩ sophis
Quẽ qi uite optime fuit ⁊ aspectu decor̾: ppłs appellauit

Expanded text:
factam habitantibus, rogavit optimates, ut habitarent in Jerusalem, et benedixit eis qui se sponte obtulerunt . Reliqua vero multitudo misit sortem, et decimum capcongregati sunt in Jerusalem ad dedicationem muri, et ascender incedebant per murum . Esdras vero praecedebat, Nehemias, et optimates cum eo super alteram partem muri incedebant psallentes. Reliqua vero multitudo sequebatur eos super terram, et ducebant choros. His expletis rediit Nehemias ad regem inimo regni sui, et mortuus est Esdras in senectute veneranda, et cum multa liberalitate sepultus in Jerusalem. Hunc quidam Hebraeorum autumant fuisse Malachiam. Sed Malachias post regressum captivitatis natus est in Judaea in Sophis. Quem quia vitae optimae fuit, et aspectu decorus, populus appe
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i peccare ꝑ ignorãtiã. Nõ eñ. lic ei ignorare manda¬
ta dñi. Item: quia nõ legit᷑ quis orare ꝓ sacerdote. Qa
si ꝑcussus fu̾it in cantator a serpente quis medebit᷑ ei:
bra istoꝵ cũ capite pedib ⁊ in testinis lotis ponebant᷑
ex eo suꝑ altare adolebat᷑. nisi adeps cũ renib ⁊ renũtuł
suꝑ altare ponebant .ix. sacdotes: quisq suã. Unꝰ uͭ iiiiͦ.
qͣ duo uero sanguinẽ offerebant. ut õs simł essent . xii.¬

Expanded text:
dicitur peccare per ignorantiam, non enim licet ei ignorare mandata Domini. Iterum quia non legitur quis orare pro sacerdote, quia « si percussus fuerit incantator a serpente, quis medebitur ei? bra istorum cum capite, pedibus et in testinis lotis ponebanturex eo super altare adolebatur, nisi adeps cum renibus et renuncusuper altare ponebant novem sacerdotes, quisque suam, unus vero quatuor qua, duo vero sanguinem offerebant, ut omnes simul essent
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ ĩferebat illũ ĩ tabernaculũ ⁊ ĩtingẽs ĩ eo digi¬
tũ. asꝑgebat illũ septies ꝯͣ uelũ scũarii: ⁊ de eodẽ ponebat
suꝑ cornua altaris ĩcensi. Et egrediẽs: celiquũ sangũis
fundebat cira crepidinẽ altaris holocausti. Et omnem
adipẽ cũ renib ⁊ renũtuł adolebat suꝑ altare: sic de ui¬
tulo hostie pacificoꝵ. Pellẽ uero ⁊ om̃s carnes cũ fimo

Expanded text:
s in eo digitum, aspergebat illum, septies contra velum sanctuarii, et de eodem ponebat super cornua altaris incensi, et egrediens, reliquum sanguinis fundebat circa crepidinem altaris holocausti, et omnem adipem cum renibus et renunculis adolebat super altare, sicut et de vitulo hostiae pacificorum. Pellem vero, et omnes ca
Abbreviated transcription (Latin):
tuli nec unqͣm martescent: nec odorem amittent
Post ħ disparente angło tyburti fr ualeriani ad eos
ingressus est. ⁊ statim mirari cepit unde tantꝰ odor
rosaꝵ ⁊ lilioꝵ spiraret. Dicit ei ualerianꝰ. Sient me
orante hũc odorẽ sensisti. iͣ. coronas ex rosis ⁊ liliis
qͣs hẽmꝰ. ⁊ uid̾e nõ p̃uales: si mͥ credideris mͣ cernes
Tũc cecilia ⁊ nalerianꝰ ita tyburtio p̾dicauer̃t de fal
angelos cotidie uidẽs. quicquid a dõ petebat: accepit
ost hec alma

Expanded text:
tuli nec unquam marcescent nec odorem amittent». tuli nec unquam marcescent nec odorem amittent». Post hec disparente angelo Tyburtius frater Valeriani ad eos ingressus est et statim mirari cepit unde tantus odor rosarum et liliorum spiraret. Dicit ei Valerianus: «Sicut me orante hunc odorem sensisti, ita coronas ex rosis et liliis quas habemus et uidere non preuales si michi credideris modo cernes». Tunc Cecilia et Valerianus ita Tyburtio predicauerunt de falsangelos cotidie uidens quicquid a deo petebat accepit. Post hec Alma
Abbreviated transcription (Latin):
scõm ligna q̃ acceꝑat ĩuenit sc̃m urbanũ p̃m
qͥ int̾ sepulchia mrmͣ latitababat. Cu cũ dixisset
u̾ba cecilie gauisus est ualde ⁊ genib flexis cepͭ
ꝓ illo orare. Tiic subito apparuit niueis uestib
quidã senex tenens libꝵ aureis lũs scriptũ. Quẽ
uidens ualeriauꝰ. p̃ nunuo timore. ꝙ mortuus ceci¬
dit: ⁊ a sene eleuatꝰ sic legit. Unꝰ deus una fides ui
baptisma. unus deus ⁊ pr oĩm: qui est suꝑ oĩa et
ĩ õĩb nobis. Et dixit ei sener. Credis ita ẽẽ an ad¬
huc dubitas: Et exclamauit ualerianꝰ dicens
Non est aliud qd uerĩ possit credi sub celo. Et sta¬
tim senex ille disparuit ⁊ ualerianꝰ a sc̃o urbano bap¬
tizat᷑ et diligent̾ instructꝰ ad ceciliã rediit. Uiditq
ꝓtinꝰ angelũ cecilie oranti astantẽ. qui duas coro¬
nas ex rosis et liliis ferens. alterã cecilie: alterã
ualenano dedit dicẽs. Istas coronas mũdo corde et
corꝑe custodite. quia de paradyso dei ad uos eas at¬

Expanded text:
m signa que acceperat inuenit sanctum Vrbanum papam qui inter sepulchra martyrum latitabat. Cui cum dixisset uerba Cecilie gauisus est ualde et flexis genibus cepit pro illo orare. Tunc subito apparuit in niueis uestibus quidam senex tenens librum aureis litteris scriptum. Quem uidens Valerianus pre nimio timore quasi mortuus cecidit et a sene eleuatus sic legit: ‘Vnus dominus, una fides, unum baptisma, unus deus et pater omnium qui est super omnia et in omnibus nobis’. Et dixit ei senex: «Credis ita esse an adhuc dubitas?». Exclamauit Valerianus dicens: «Non est aliud quod uerius possit credi sub celo». Et statim senex ille disparuit et Valerianus a sancto Vrbano baptizatus et diligenter instructus ad Ceciliam rediit; uiditque protinus angelum Cecilie oranti astantem; qui duas coronas ex rosis et liliis ferens alteram Cecilie alteram Valeriano dedit dicens: «Istas coronas mundo corde et corpore custodite, quia de paradiso dei eas ad uos at
Abbreviated transcription (Latin):
ta ex p̃claro genere romanoꝵ ab ip̃is
cunabulis in fide xp̃i nutrita: dieb ac noctib
uirginitatẽ suã cõsernati a dño p̃cabat᷑. Depon¬
sata ã cuidã inueni ualeriano. dũ dies nupiaꝵ
instaret. biduanis ⁊triduanis ieiuniis orans
ciciam custodiret. Dũ ħ agerentur: cecilia spon¬
sũ suũ in cubiculo sic hortat᷑. Secretũ amce
dulcissime tͥ uolo drĩe: si te illud sub iuramento
ꝓmiseris obseruare. Quo iurante: angłm dei ha
coriꝰ meũ. si uł leuit senserit ꝙ tu castitatẽ meã
molare p̃sumas: contͣ te gͣuissĩe irascet᷑. Si uero
suicere diligas me ⁊ castitatẽ meã custodias. ita
qͦ te diliget. sicut ⁊ me et ostendet tͥ gtãm suã.
Tũc ualerianꝰ nutu dei timore correptꝰ. si nis
inꝙͥ ut credã qd̾ dicis ostende michi angelũ ip̃m
Et si ꝓbau̾o ꝙ n̾e angłs sit: faciã qđ hortaris.
Si aũ uirũ aliũ diligis: ⁊ te ⁊ ip̃m gladio feriã.

Expanded text:
ta ex preclaro genere Romarorum ab ipsis cunabulis in fide Christi nutrita, diebus ac noctibus uirginitatem suam conseruari a domino precabatur esata autem cuidam iuueni Valeriano, dum dies nuptiarum instaret, biduanis et triduanis ieiuniis orans citiam custodiret. Dum hec agerentur Cecilia sponsum suum in cubiculo sic hortatur: «Secretum amice dulcissime tibi uolo dicere, si te illud sub iuramento promiseris obseruare». Quo iurante, «Angelum dei»corpus meum si uel leuiter senserit quod tu castitatem meam uiolare presumas contra te grauissime irascetur. Si uero sincere me diligas et castitatem meam custodias, ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore correptus: «Si uis», inquit, «ut credam quod dicis, ostende michi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium dilig
Abbreviated transcription (Latin):
postea dedit discipulis. Porro tñ tale dedit qͣle tunc
hũit .i. mortale ⁊ passibile. Nũc uͦ sumit᷑ a nobis
ĩmortale ⁊ in passibile: nec tũ maiorẽ ht efficien¬
tiam. Euch aristia quoq ĩtincta nõ debet dari po¬
pulo ꝓ supplentanto cõionis: qr nõ legit᷑ xp̃c ali¬
cui discipuloꝵ tradidisse ꝑanem intinctũ nͥ iude.
Qũc uero nõ accepit uidas corpus xp̃i s tm̃ panẽ¬

Expanded text:
tum dedit discipulis. Corpus vero tale dedit, quale tunc habuit, id est, mortale et passibile. Nunc vero sumitur a nobis immortale et impassibile; nec tamen majorem habet efficientiam. Eucharistia quoque intincta non debet dari populo pro supplemento communionis, quia non legitur Christus alicui discipulorum praebuisse panem intinctum nisi Judae Tunc vero non accepit Judas corpus Christi, se
Abbreviated transcription (Latin):
quillitas. Ipsã quo cellulã meã qͣi cogitationũ¬
meaꝵ cõsciã ꝑtimescebam: ⁊ mͥmet iratꝰ ⁊ frigi¬
dus. solus deserta penetrabã. Sicubi cõcaua ual¬
liũ uł aspera montiũ rupiũ p̃rupta cernebam
gastulũ. Et ut mͥ ip̃e testis est dñs: pt̾ multas la¬
ccimas: post celo oculos in hetentes. ñ nũqͣm ui¬
debat᷑ mͥ int̾esse. agminib angłoꝵ: ⁊ letꝰ gaudẽs¬
ꝙ cantabã. post te in odorẽ unguentoꝵ currimꝰ. Si¬

Expanded text:
nquillitas. ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationunquillitas. ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam et mihimet iratus et rigidus solus deserta penetrabam. sicubi concaua uallium, aspera montium, rupium praerupta cernebamam; et ut mihi testis est Dominus post multas lacrymas, post coelo oculos inhaerentes, nonnunquam videbar mihi interesse agminibus Angelorum; et laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ ĩ illa uasta solitudĩe que exusta solis
atdorib hortidũ monachis p̾stat hĩtaculũ: putaui
me romanis int̾esse deliciis. Sedebam solus: quia
amaritudĩe repletus eram. Horrebant sacco mẽ¬
bra deformia.: ⁊ squalida cutis sitũ ethiopiee carnil
cũ ⁊̃ languentes aq̃ frigida utant᷑ ⁊ coctũ aliquid
li me cart̾e̾ ip̃e dampnauetã. scorpionũ tm̃ sociꝰ
⁊ ferarũ se choris intererã puellaꝵ. Pallebãt ora ie¬
iuniis: ⁊ mens desideriis estuabat. In frigido cor¬
pore ⁊ añ hoĩem suũ iam carne p̾mortua: sola libi¬
dinũ ĩcẽdia bulliebant. Itaq õĩ auxilio destitut᷑
ad iħu iacebam pedes. rigabam lacrinus trineter¬
gebam. ⁊ repugnantẽ carnẽ ebdomadaꝵ media sub¬
ugabam. Nõ erubesco infelicitatis mee: qͥn potiꝰ
plango me nõ ẽẽ ꝙ fuerim. Mlemini me claman¬
tem diem crebro iunxisse cũ nocte: nec pͥus a pec¬
toris cessasse u̾berib qm a dño rediret ĩcrepante tr̃¬

Expanded text:
tus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habitaculum putaui me Romanis interesse deliciiamaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia, squalida cutis situm Ethiopice carnis cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid li me carcere ipse damnaueram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. pallebant ora ieiuniis et mens desideriis aestuabat in frigido corpore et ante hominem suum iam carae praemortua sola libidinum incendia bulliebant. itaque omni auxilio destitutus ad Iesu iacebam pedes, rigabam lacrimis, crine tergebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subiugabam. non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse, quod fuerim. memini me clamantem diem crebro iunxisse cum nocte nec prius a pectoris cessasse uerberibus, quam domino rediret increpante tra
Abbreviated transcription (Latin):
repleat: ⁊ celestib formis absq ad mixtiõe t̾rena
uere speculũ ĩmaculatũ effectus ymaginis dei ⁊
ex ip̃ius lumine lumẽ sꝑ accipiẽs. auspicia quedã
pħiam cenodoxiã uocantes: ⁊ p̃clarã sapĩam ac stu¬
dia. iactantie appellationib ĩfamantes. Paratior¬
n ẽ imꝑitoꝵ turba ad derogandũ bonis studiis qͣm
admirandũ ut sit eis õi gen̾e delictũ: dũ ⁊ mani¬
festa ac publica mala nõ uitant. ⁊ occultis ac re¬

Expanded text:
us et caelestibus formis absque ulla admixtione terrena uere speculum inmaculatum effectus imaginis dei et ex ipsius lumine semper lumen accipiens, auspicia quaedam t philosophiam cenodoxiam uocantes et praeclara sapientiae studia iactantiae appellationibus infa­ mantes, quinperitorum turba ad derogandum bonis studiis quam ad imitandum, ut sit eis omni genere delictum, uel dum manifesta et publica mala non uitant uel dum occultis et re
Abbreviated transcription (Latin):
raret᷑ Tunc ille ad eos. Non eget inquit mea cu-¬
ratione. S nos si uultis reddere bouem quẽ ra-¬
puistis dñis sus. egrotus repente sanabit᷑. Q ⁊̃
cõtigit. Nam ut restitut᷑ est bos. passio. mox a
dicit᷑ antonrũ iuuidisse animã eiꝰ in celũ fri diui¬
nis potestatib eam cũ psalmodia p̾cedentib Io¬

Expanded text:
aretur. Tum ille ad eos: Non eget, inquit, mea curatione; sed vos si vultis reddere bovem quem rapuistis dominis suis, aegrotus repente sanabitur; quod etiam contigit. Nam ut restitutus est bos, passio mox recdicitur Antonium vidisse animam ejus in coelum ferri, divinis potestatibus cum psalmodia praecedentib
Abbreviated transcription (Latin):
nib sit fractus ĩcessus. Hec est apud illas tota
cemus. Pudet dice̾: proh. nephas. triste s uerũ ẽ
Unde ĩ ecc̃as agapetariũ pestis introiuit: Unde
biculo sepe uno tenentur ⁊ lecto: Et suspiciosos no
ũt ad te mͥ omĩs dirigat᷑ or̃o q̃ q̃nto pͥma
rõne urbis uirgo nobilis ẽẽ cepistĩ tanto
amplius laborandũ est nec ⁊ p̃sentib bonis care
⁊ futuris. Et quidẽ molestias nuptiaꝵ ⁊ incecta cõ¬
iugii de domestico exemplo didicisti cũ soror cua ble¬
silla etate maior s ꝓposito minor post acceptũ ma¬

Expanded text:
nibus fractus incessus,: haec est apud illas tota cemus. Pudet dicere, pro nefas! Triste, sed verum est: unde in ecclesias agapetarum pestis introiit? Unde biculo, saepe uno tenentur et lectulo, et suspiciosos nos unc ad te mihi omnis dirigitur oratio, quae quanto prima Romanae urbis uirgo nobilis esse coepisti, tanto tibi amplius laborandum est, ne et praesentibus bonis careas et futuris. et quidem molestias nuptiarum et incerta coniugii de domestico exemplo didicisti, cum soror tua Blesilla aetate maior, sed proposito minor, post acceptum ma