comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut cumq potueris. Cum autem te con¬
sione iurisiurandi id ẽ di nuncupatione
deceptus ẽ. Propt̾ea seriptura nẽ dicit.
Iuramentum quod spreuit. & fedus
quod p̃uaricatus ẽ.: ponam incaput eiꝰ.
Ac ne putaremꝰ iuramentum & fedus
& pactum regis eẽ babilonii. uel sede¬
chiȩ qui fecerat: sequit᷑. In preuarica
temuit iuramentum. illum despicit
ꝑ quem iurauit: illiq facit inpiriam
cuiꝰ nomim credidit adu̾sarius. Propt̃
quam causam. expandam inquit suꝑ
a iudicabo eum illit. Qucqͥs g̃ cont᷑
sedechiam fecit nabucho donosor: non
fuerat peieratum. Sedin anagogen.
licet iuolenta uideat᷑ interp̃tatio. hoc
sciendum. quod quomͦ cȩtera amman¬
tia. &. adbonam & ad malam paͬtem re¬
ferri solent: ita & de aquila & dde leone
inbonam partem dicit᷑. catulus leonis
iuda. incontrariã. adu̾sariꝰ ñr diabolus
quasi leo rugiens cireuit. Et illud in
psalmo. Insidiat᷑ in abscondito sicut

Expanded text:
utcumque potueris. Cum te conutcumque potueris. Cum te consione iurisiurandi, id est dei nuncupatione, deceptus est. Propterea scriptura nunc dicit: Iuramentum, quod sprevit, et foedus, quod praevaricatus est, ponam in caput eius. Ac ne putaremus iuramentum et foedus et pactum regis esse Babylonii vel Sedechię, qui fecerat, sequitur in propheta: tempnit iuramentum, illum despicit, per quem iuravit, illique facit iniuriam, cuius nomini credidit adversarius. Propter quam causam: Expandam, inquit domet iudicabo eum illic. Quicquid ergo contra Sedechiam fecit Nabuchodfuerat pejeratum. Secundum an agogen, licet violenta videatur interpretatio, hoc sciendum, quod quomodo caetera animantia, et ad bonam et ad malam partem referri solent; ita et de aquila, et de leone. In bonam partem dicitur: Catulus leonis Juda . In contrariam: Adversarius noster diabolus quasi leo rugiens circuit . Et illud in psalmo: Insidiatur in 195 absconditis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
obsidebat. s ille in quo sedechias frust᷑
sꝑauerat. Ecce inquit dedit manum
suam regi egypti. & tradidit se: & per¬
iurii conra dm̃ cõmisit sacrilegum.
Nuinqͥd ait ꝓderit eic Et cumhȩc om¬
nia secerit: non effugiet. Proptea
mentũ quod spreuit. & fedus quod
preuaricatus ẽ ponam incaput eius. et
expandam suꝑ eum rete meũ. & com¬
p̃hendet᷑ in sagena mea. & adduicam
eum in babilonem: & iudicabo eum
ibi inpreuaricatione qua despexit me.
Et om̃s ꝓfugi eiꝰ cum uniu̾so agmine
ingladio cadent. residuiq inomnem
uentum disꝑgent᷑: & scietis quia ego
dñs locutus sum. Sententia secu
requirat: quã solent nobis opponere.
qui dicunt hostes fraude decipiendos.
Cui ut acquiescamꝰ. multo peius fec̃
sedechias. non enim hostem decepit. s
amicum cui federe dñi fuerat copula¬
tus. Ergo quaidui iures & pactũ ineas
sub nomine dĩ: prudentiȩ ẽ & fortitudi¬
nis uel deciꝑe uel suꝑare aduersariũ

Expanded text:
obsidebat, sed ille in quo Sedecias frustra obsidebat, sed ille in quo Sedecias frustra speraverat. « Ecce, inquit, dedit manum suam regi Aegypti, » et tradidit se, et perjurii contra Deum commisit sacrilegium. « Numquid, ait, proderit ei? » Et cum omnia haec fecerit, non effugiet. « Propterea mentum quod sprevit, et foedus quod praevaricatus est, ponam in caput ejus. Et expandam super eum rete meum, et comprehendetur in sagena mea: Et adducam eum in Babylonem, et judicabo eum ibi, in praevaricatione qua desEt omnes profugi ejus cum universo agmine in gladio cadent, residuique in omnem ventum dispergentur: et scietis quia ego Dominus locutus sum. Sententia saecurequirat? Quam solent nobis opponere, qui dicunt hostes fraude decipiendos. Cui ut acquiescamus, mSedechias. Non enim hostem decepit, sed amicum, cui foedere domini fuerat copulatus. Ergo quamdiu non iures et pactum ineas sub nomine dei, prudentiae est et fortitudinis vel decipere vel superare adversarium,
Abbreviated transcription (Latin):
captum ductum eẽ in reblatha. ibiq
intfectis filiis excecatum: & instar
ferȩ clausum cauea tͣnͣslatum inba¬
bilonem. Unde & scriptura eum ui¬
deat᷑ sibi ẽe contraria: tamen inutroq
uerissima ẽ. Dictiiem erat ad sedechiã.
Et intrabis babilonem: & non uidebis eã.
Intrauit enum quia ductus ẽ inbabilo¬
nem: & non uidit quia suerat excecatꝰ.
grandi neq inpopulo multo faciet
contra eum pharao prelium. in iactu
aggeris & inextructione uallorum.
ut interficiat animas multas: dupli
cit᷑ intelligit᷑. Siue enim rex egyptius
contra nabuchodonosor regem babilo¬
iris ueniens non poterit preliari. neq
cum paruo exercitu tante resistere
inul titudim: siue sedechias expug¬
nabitur apharaone aquo sꝑauit au¬
tiliũ: non quo pharao eũ expugna¬
uerit. uel hoc alicubi scͥptura testet᷑:
s quo expugnatio nabuchodonosor
ꝑoccasionem sit facta regis egypti:
nec iste uisus sit expugnare ierłm qͥ

Expanded text:
captum ductum esse in Eblatha, ibique, captum ductum esse in Eblatha, ibique, interfectis filiis, excecatum et instar fere clausum in cavea translatum in Babilonem. Unde et scriptura, cum videatur sibi esse contraria, tamen in utroque verissima est. Dictum enim erat ad Sedechiam: 'Et intrabis Babilonem et non videbis eam'. Intravit enim, quia ductus est Babilonem, et non vidit, quia fuerat excecatus. grandi neque in populo multo faciet contra eum Pharao prelium; in iactu aggeris et in exstructione vallorum, ut interficiat aniciter intelligitur sive rex Aegyptius contra Nabuchodonosor regem Babylonis veniens non poterit praelio neque cum parvo exercitu tantae resistere multitudini sive ipse Sedecias expugnabitur a Pharaone a quo speravit auxilium. Non quo Pharao eum expugnaverit, vel hoc alicubi Scriptura testetur: sed quo oppugnatio Nabuchodonosor per occasionem sit facta regis Aegyptii; nec iste visus sit expugnare Jerusalem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Opreuerat eñi iuramentũ ut
solueret fedus. & ecce dedit manum
suam: & cum hȩc omĩa fecerit non ef¬
fugiet. Hoc ẽ enigina hȩc ẽ parabo¬
la. quo sub duab aquilis & uinea.
duos reges babilonis & egypti scͥpt᷑a
monstraret. & regem sedechiam: qui
contra iusiurandum deserta amici¬
cia nabuchodonosor se ad regem ȩ¬
gyptium tͣnͣstulit. feriet inquit cũ
eo fedus & accipiet ab eo iusiurandũ.:
ut custodiat pactum eiꝰ & seruet il¬
lud. Qui dissoluit ait pactũ: m̃iqͥd
effugiet: Ex quo discimus etiã inter
hostes seruandam fidem. & ñ consi¬
derandum cui s ꝑquem iuraue.¬
ris. Multo eñĩ fidelior inuentꝰ
ẽ ille qui ꝓpt̃ nomen dei tͥ
credidit & deceptus ẽ. te qui
ꝑoccasionem diuinȩ maiestatis hos¬
ti tuo immo iam ainico es molitus
insidias. Qm̃ inquit in loco regis
qui consticuit eum regem. cuiꝰ fecit
irritum iuramentum. & soluit pac¬
tum quod habet cum eo: in medio ba¬
bilonis moriet᷑. Legimus eñi sedechiã

Expanded text:
s. Spreverat enim juramentum, ut solveret foedus. Et ecce dedit manum suam: et cum omnia haec fecerit, non effugiet. Hoc est aenigma, haec est parabola, quod sub duabus aquilis et vinea, duos reges Babylonis et Aegypti Scriptura monstraret; et regem Sedeciam, qui contra jusjurandum, deserta amicitia Nabuchodonosor, se ad regem Aegyptium transtulit. Feriet, inquit, cum eo foedus, et accipiet ab eo jusjurandum, ut custodiat pactum ejus, et servet illud. Qui dissolvit, ait, pactum, numquid effugiet? Ex quo discimus, etiam inter hostes servandam fidem, et non considerandum cui, sed per quem juraveris. Multo enim fidelior inventus est ille, qui propter nomen Dei tibi credidit et deceptus est, te, qui per occasionem divine maiestatis hosti tuo, immo iam amico, es molitus insidias. 'Quoniam', inquit, 'in loco regis, qui constituit eum regem, cuius fecit irritum iuramentum et solvit pactum, quod habebat cum eo, in medio bilonis morietur'. Legimus enim Sedechiam
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ scͥptura dic̃ ad libanum. deqͦ loqͥt᷑
zacharias. Aꝑi libane portas tuas: &
comedat ignis cedros tuas. Ulula abi¬
es quia cecidit cedrus: qm̃ magnifici
uasticati sunt. Et crebro templum
quod erat inclitum atq sublime. in
scripturis scĩs libanus appellaturr.
Tulitq medullam cedri. & sũmitatẽ
frondium eiꝰ auellit. & tnͣsportaure
eam int̾ram chanaan: inurbe negoci

Expanded text:
nunc Scriptura dicit, « ad Libanum, » de quo loquitur nunc Scriptura dicit, « ad Libanum, » de quo loquitur Zacharias: « Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuos: ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt. » Et crebro templum quod erat inclytum, atque sublime in Scripturis sanctis Libanus appellatur . « Tulitque medullam cedri et summitatem frondium ejus evellit. Et transportavit eam in terram Chana
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. & inpsalmo. aꝑiam inquit in
parabolis os meum: peccatori autem
dicit᷑. peccasti quiesce. & ut quid tu as¬
sunis testamentum meum ꝑ os tuũ.
& non ẽ pulchra laudatio inore pecca¬
toris. Sc̃sq meretur audire: aꝑi os tuũ
gelii sempicernum. pꝰ quam placatus
fuerit nobis dñs in omnib quȩ feci¬
mus. memoriam p̃teriti nos habere
peccati. & semꝑ os claudere: quia ñ ex
oꝑib nr̃is s exdĩ gr̃a saluati sumus.
Etͥ factum ẽ uerbum dñi ad me di¬
cens. fili hominis ꝓpone enigna.

Expanded text:
, dicens et in psalmo: Aperiam, inquit, in , dicens et in psalmo: Aperiam, inquit, in parabolis os meum . Peccatori autem dicitur: Peccasti: quiesce . Et: Ut quid tu assumis testamentum meum per os tuum ? Et: Non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Sanctusque meretur audire: Aperi os tuum, gelii sempiternum, postquam placatus fuerit nobis Dominus in omnibus quae fecimus, memoriam praeteriti nos habere peccati, et semper os claudere, quia non ex operibus nostris, sed ex Dei gratia salvati sumus. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili homin
Abbreviated transcription (Latin):
cisti dic̃ dñs ds. Ideo dixi tͥ scelus
tutũ & ignominiam tuã tu porta siue
portasti. aut portatura es. ut recipias
quod mereris: quia despexisti iuram̃¬
tum meum. & irritum fecisti pactum
meum. Cum autem fuerit expletũ
ego occidam & ego uuificabo. ego ꝑcu¬
tiam & ego sanabo. tc̃ recordabor pac¬
ti mei. quod olim teum habui. & sus¬
citabo tͥ pactum nequaqͣm legis qͦd
p̃teriit. sed pactum euangelii sempi¬
ternum: ut cum recordata fueris uiaꝵ
tuax. & receꝑis sorores tuas maiores uł
minores. samariam & sodomã eaꝵq
socias. tribuam tͥ eas infilias siue in ꝓ¬
bationem. oportet eĩ & hereses ẽẽ. ut
probati quiq manifesti fiant. ñ extuo
ineoꝵ. & consundaris & dicas iuxta apłm.
qui non sum dignus uocari apłs. quia
ꝑsecutus sum eccłam di: & non sit tibi
ultra aꝑire os p̃confusione tua. Sc̃oꝵ
uatoris. qui aꝑiens os suũ docebat eos

Expanded text:
cisti, dicit Dominus Deus. Ideo tibi dixi: scelus cisti, dicit Dominus Deus. Ideo tibi dixi: scelus tuum et ignominiam tuam tu porta, sive portasti, aut portatura es; ut recipias quod mereris: quia despexisti juramentum meum, et irritum fecisti pactum meum. Cum autem fuerit expletum, ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo : tunc recordabor pacti mei, quod olim tecum habui. Et suscitabo tibi pactum, nequaquam Legis quod praeteriit, sed pactum Evangelii sempiternum: ut cum recordata fueris viarum tuarum, et receperis sorores tuas majores, vel minores Samariam et Sodomam earumque socias, tribuam tibi eas in filias, sive in probationem  oportet enim et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , non ex tuomeorum, et confundaris, et dicas juxta Apostolum: Qui non sum dignus vocari Apostolus: quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et non sit tibi ultra aperire os prae confusione tua. Sanctovatoris, qui aperiens os suum, docebat eos
Abbreviated transcription (Latin):
tuaꝵ & confunderis. cum receꝑis so¬
iores tuas te maiores cum minorib
tuis. & dabo eas tͥ iufilias. s non ex
pacto tuo. Et suscitabo ego pactum
meum tecum. & scies quia ego diis:
ut recorderis & confundaris. & non
sit tͥ ultra aꝑire os p̃confusione tua.
cum placatus fuero tͥ in omnib quȩ
fecisti ait dũs ds. Lxͦx. Hec dic̃ ado¬
nay dñs. Et faciam in te sic̃ fecisti. sic̃
despexisti hec ut p̃terires testamentũ
meum. & recordabor ego testamenti
mei quod feci tecum indiebus adoles¬
centie tuȩ. & suscitabo tͥ testamentũ
sempiternũ. & recordaberis uiȩ tuȩ. &
despiciẽris cum receꝑis sorores tuas te
maiores cum iuniorib tuis. & dabo
eas tͥ inꝓbationẽ. & non ex testam̃to
tuo. Et suscitabo ego testamentũ meũ
tecum. & cognosces quia ego dñs: ire
recordens & confundaris. & non sit tibi
ultra aꝑire os afacie ignominȩ cuȩ.
cum ꝓpitiꝰ fuero tͥ iurta omĩa quȩ fe¬

Expanded text:
tuarum et confunderis cum receperis sotuarum et confunderis cum receperis sorores tuas te maiores cum minoribus tuis et dabo eas tibi in filias sed non ex pacto tuo et suscitabo ego pactum meum tecum et scies quia ego Dominus ut recorderis et confundaris et non sit tibi ultra aperire os prae confuscum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, ait Dominus Deus. LXX: Haec dicit Adonai Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut despexisti haec, ut praeterires testamentum meum. Et recordabor ego testamenti mei, quod feci tecum in diebus adolescentiae tuae, et suscitabo tibi testamentum sempiternum, et recordaberis viae tuae, et despicieris cum receperis sorores tuas te majores cum junioribus tuis, et dabo eas tibi in probationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum, et cognosces quia ego Dominus: ut recorderis, et confundaris, et non sit tibi ultra aperire os a facie ignominiae tuae, cum propitius fuero tibi juxta omnia quae fe
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ exemplo t̾rita es ne similia sustine¬
res & ꝓhiberes pedem tuum. nunc autẽ
reuelata ẽ ignomima tua. di ausculta
scelus & ignominiam tuam: ut pꝰqm
penas ꝓsacrilegio sustinueris. ueniam
non expacto tuo. s ex mea clementia
ta explanationem illiꝰ loci ysaie ꝓphe
in quo aram & effraim consentiunt
contra iuidam & ierłm. ethincoꝵ argu¬
ta sapientia & que sibi subluntatem
scientie repiittat. iuncta maliciȩ he¬
reticorum smpugnat iudam in quo
uera confessio ẽ & non potest p̃ualere.
Hȩc quoq eadem arrogantia syriȩ idẽ
phylosophoꝵ cum filiab alienigenaꝵ
inquib multiplex dit̾soꝵ ingentib
dogmatum error ostendit᷑. illudit
suꝑata ẽ. Quia hȩc dic̃ dñs ds. Et
faciam tͥ sic̃ desperisti iuram̃tum ut
irritum faceres pactum. & recordabor
ego pacti mei tecum indiebus ado¬
lescentiȩ tuȩ. & suscitabo tͥ pactum
sempit̾num. & recordaberis uiarum

Expanded text:
ejus exemplo territa es, ne similia sustineejus exemplo territa es, ne similia sustineres, et prohiberes pedem tuum: nunc autem revelata est ignominia tua, Dei ausculta scelus et ignominiam tuam, ut postquam poenas pro sacrilegio sustinueris, veniam non ex pacto tuo, sed ex mea clementia ta explanationem illius loci Isaiae prophetae, in quo Aram, et Ephraim consentiunt contra Judam, et Jerusalem, ethnicoru arguta sapientia, et quae sibi sublimitatem scientiae repromittat, juncta malitiae haereticorum, impugnat Judam, in quo vera confessio est, et non potest praevalere. Hic quoque eadem arrogantia Syriae, id est, philosophorum cum filiabus alienigenarum, in quibus multiplex diversorum in gentibus dogmatum error ostenditur, illuditsuperata est. 188 Quia haec dicit Dominus Deus: Et faciam tibi sicut despexisti juramentum, ut irritum faceres pactum. Et recordabor ego pacti mei tecum in diebus adolescentiae tuae et suscitabo tibi pactum sempiternum et recordaberis viarum
Abbreviated transcription (Latin):
arũ palestinorũq̃ te ambiunt ꝑgirũ
scelus tuũ & nefas tuum tu portabis.
Theodotio hoc modo. Et non erat so¬
doma soror tua in auditu oris cui in
die suꝑbie tue. anteqmͣ reuelaret᷑ ma¬
licia tua. sicut tempus opꝓbrii filiaꝵ
syrie. & omniũ ꝑcircuitum eius fili¬
arum alienigenarũ quȩ abominanͣ
te ꝑgyrum: forncationem tuam &
contaminationes tuas tu portasti di¬
cit adonay dñs. Editioni aquile con¬
gruit tnͣslatio: quas om̃s posui: ut
excollatione cunctaꝵ. alicuiꝰ sensus
possimus repꝑire uestigium. Et in¬
teru absq aliorum p̃iudicio sic nob̾
uidetur lectionis ordo reddendus. In
dieb suꝑbie tuȩ qͣndo peccabas. ñ es
recordata eu̾sionis sodome sororis tue.
anteqm pateret in alicia tua quȩ hoc
tempore reuelata ẽ:intantum ut cunc̃¬
tis urbib syriȩ & palestine que uicir¬
cuitu tuo sunt fieres oppbrium. Qa
gͥ uicisti in scelere sororem tuam. nec

Expanded text:
arum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. arum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, alicujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore revelata est in tantum, ut cunctis urbibus Syriae et Palaestinae quae in circuitu tuo sunt, fieres opprobrium. Quia igitur vicisti in scelere sororem tuam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
edificat᷑ ut ciuitas cuiꝰ participatio in
accessistis adsyon montem & ciuitatem
dei uiuentis ierłm cęlestem & milia an¬
geloꝵ frequentium: & reu̾tet᷑ cũ filiab¬
suis quȩ in toto orbe disꝑse sunt. deqͦ
plenus in ysaie explanationib disse¬
rumꝰ. Non fuit autem sodoma soror
tua audita pnore tuo indie suꝑbie tuȩ
anteqͣm reuelaret᷑ malicia tua. sic̃ hoc
tempore in opꝓbrium filiaꝵ syriȩ &
cunctaꝵ incircuitu tuo filiaꝵ palestina¬
rum: quȩ ambiunt te ꝑgirum. Scelus
tuũ & ignominiam tuam tuportasti:
ait dñs ds. Lx.x. Hisi fuisset sodoma
soror tua adaudiendum inoretuo in
dieb suꝑbiȩ tue. anteqm reuelarent᷑
maliciȩ tuȩ sic̃ nunc ẽ filiaꝵ syrie: &
tes tuas & iniquitates tuas tu porta.
Dimmachus hc̃ locum ita int̾pretatus ẽ.
Quia non fuit sodoma soror tua inau¬
ditu ꝑos tuum in die suꝑbiȩ tue. an¬
teqm reuelaret᷑ ignominia tua sicut
intempore oppbrii filiarũ syriȩ et
omniũ quȩ incireuitu tuo sunt fili¬

Expanded text:
aedificatur ut civitas: cujus participatio ejus in Accessistis ad Sion montem, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et millia angelorum frequentium suis, quae in toto orbe dispersae sunt. De quo plenius in Isaiae explanationibus disseruimus. Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo in die superbiae tuae antequam revelaretur malitia tua, sicut hoc tempore in opprobrium filiarum Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per girum. Scelus tuum, et ignominiam tuam tu portasti, ait Dominus Deus. LXX: Nisi fuissent Sodoma soror tua ad audiendum in ore tuo in diebus superbiae tuae antequam revelarentur malitiae tuae, sicut nunc est filiarum Syriae, et tes tuas, et iniquitates tuas tu porta. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: 187 Quia non fuit Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium quae in circuitu tuo sunt fili
Abbreviated transcription (Latin):
cepit inquit mittere ꝓpagines suas
adeam. idẽ ad regem egyptiorum le¬
gatos dirigere: & ab eo contra regem
cui subditus erat auxilium postula¬
re. hoc ẽ enĩ quod scriptura nc̃ dicit.
ut irrigaret eam deareolis germinis
sui. quȩ interra bona anabuchodo¬
nosor plantata erat: ut faceret fron¬
des & afferret fructum. & cresceret
in uineam latiorem. Propt̾ea iubetur
ꝓpħȩ ut loquat᷑ ad uineam quȩ ana¬
buchodonosor plantata fuerat: & ra¬
mos suos adaquilam egyptiam mui¬
serat. Nunqͥd ꝓsꝑabit᷑ quia hoc face̾
conata ẽ. & non statim omnes ꝓpagi¬
nes eiꝰ & palinites siccabunt᷑ : & non
inquit inbrachio grandi: neq in po¬
pulo multo. Fugiens eñi sedechias
& regis egyptii auxilio destitutus.
aducib nabuchodonosor indesertis

Expanded text:
coepit, inquit, mittere propagines suas coepit, inquit, mittere propagines suas ad eam, id est, ad regem Aegyptiorum, legatos dirigere, et ab eo contra regem, cui subditus erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura nunc dicit, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. Quae in terra bona a Nabuchodonosor plantata erat, ut faceret frondes, et afferret fructum, et cresceret in vineam latiorem: propterea jubetur prophetae, ut loquatur ad vineam, quae a Nabuchodonosor plantata fuerat, et ramos suos ad aquilam Aegyptiam miserat: numquid propserabitur quia hoc facere conata est, et non statim omnes propagines ejus, et palmites siccabuntur? Et non, inquit, in brachio grandi, neque in populo multo? Fugiens enim Sedecias, et regis Aegyptii auxilio destitutus, a ducibus Nabuchodonosor in desertis
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce uinea hȩc implicata erat ad
eam. & radices eiꝰ adillam. & ramos
suos extendit adillam. ut irrigaret
eam cum gleba plantationis sue. In
campo bono suꝑ a quam multa ipsa
impanguata ẽ ut faceret germina &
afferret fructum: & eẽt inuineam
grandem. Propt̾ea dic. Hec diẽ ado¬
nay dñs. Sidiriget᷑: Nonne radices
teneritudims eiꝰ. & fructus illiꝰ com¬
putrescent: & arescent omnia quȩ
ex ea orta sunt: Et non inbrachio mag¬
no. neq inpopulo multo: ut euellat
eam aradicibus suis. Et ecceimpinguat᷑.
Numqͥd diriget᷑: Nonne statim ut teti¬
gerit eam uentus urens arescet: ac
siccabit᷑ ariditate: cum gleba germi¬
nis sui arescet. Aquila scda id ẽ
altera. & ipsa magna. plena plumis
multoꝵ unguium: ꝓpt̾ rapacitatem
& uastationem gentium plurimaꝵ.
rex ȩgypti ẽ pharao. Et ecce uinea ista
subaudit᷑ rex sedechias qui a nabucho¬
donosor mierłm fuerat constitutus.

Expanded text:
et ecce vinea haec implicata erat ad et ecce vinea haec implicata erat ad eam, et radices ejus ad illam, et ramos suos extendit ad illam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis suae. In campo bono, super aquam multam ipsa impinguata est: ut faceret germina et afferret fructum, et esset in vineam grandem. Propterea dic: Haec dicit Adonai Dominus: Si dirigetur? Nonne radices teneritudinis ejus, et fructus illius computrescent, et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in brachio 192 magno, neque in populo multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce impinguatur. Numquid dirigetur? Nonne statim ut tetigerit eam ventus urens, arescet, ac siccabitur ariditate: cum gleba germinis sui arescet? Aquila secunda, id est, altera, et ipsa magna, plena plumis, multorum unguium, propter rapacitatem, et vastationem gentium plurimarum, rex Aegypti est Pharao. Et ecce vinea ista subauditur rex Sedecias, qui a Nabuchodonosor in Jerusalem fuerat constitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ quidem habere regnum. s
ipsum regnum eiꝰ humile atq in¬
firmum babilonii principis rege¬
ret᷑ arbitrio. hoc interun de p̃senti
capitulo: cui subnectamus & rełqͣ.
Et facta ẽ aquila altera gͣnͣdis
magnis alis multisq plumis:
& ecce uinea ista quasi mittens
radices suas adeam palmites
suos extendit ad illam. ut irrigaret
eam de areolis germinis sui. Int̾ra
bona suꝑ aquas multas. planta¬
uit eam. ut faciat frondes e portet
fructum: & sit inuineam graudem.
Dic. Hec dicit dñs ds. Ergone ꝓsꝑabit᷑:
Nonne radices eiꝰ euellet. & fructum eiꝰ
distringet: & siccabunt᷑ omnes palmi¬
tes germinis eiꝰ & arescete Et non in
brachio grandi neq inpopłis multis:
ut euelleret eam radicitus. Ecce plan¬
tata ẽ. Ergone ꝓsꝑabit᷑: Nonne cum
tetigerit eam uentus urens siccabit᷑
& mareis germins sui arescet:L.xx.
Et facta ẽ aquila altera grandis. mag¬
narũ alarum plurimis unguibus:

Expanded text:
deretur quidem habere regnum, sed deretur quidem habere regnum, sed ipsum regnum ejus humile atque infirmum Babylonii principis regeretur arbitrio. Hoc interim de praesenti capitulo cui subnectamus et reliqua. « Et facta est aquila altera grandis magnis alis multisque plumis. Et ecce vinea ista, quasi mittens radices suas ad eam, palmites suos extendit ad illam, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. In terra bona super aquas multas plantavit eam, ut faciat frondes et portet fructum, et sit in vineam grandem. Dic: Haec dicit Dominus Deus. Ergone prosperabitur? Nonne radices ejus evellet et fructum ejus distringet, et siccabit omnes palmites germinis ejus, et arescet, et non in brachio grandi neque in populis multis ut evelleret eam radicitus? Ecce plantata est, ergone prosperabitur? Nonne cum tetigerit eam ventus urens, siccabitur, et in areis germinis sui arescet? LXX: Et facta est aquila altera grandis magnarum alarum, plurimis unguibus:
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. Indicat autem iechoniam
regem iuda. quem cepit nabuchodo¬
nosor cum matre sua & pͥncipib po¬
postea genere sic̃ mathei euangelistȩ
scriptura cestatur. dñs & saluator na¬
tus ẽ ꝑsalathiel & zorobabel. Pro qͦ
tulit de semente eiusdem t̾rȩ id ẽ de
stirpe regia mathaniam patruum
iechoniȩ. cuiꝰ u̾tit nomen. & uocauit
eum sedechiam. & posuit regem in
ierłm multisq p̃fec̃ popłis: & tamen
insuꝑficie posuit illum. nec potesta¬
tem eiꝰ alta imꝑii radice firmauit: s
posuit eum ut respiceretur & sub
potestate eẽt babilonia. siue humili
statura respicientib ramis eiꝰ ad eã:
ut p̾eẽt quidem popłis iudeorum.
s respiceret adbabilonii iubentis im¬
ꝑium: hoc ẽ eñi quod scͥptura dic̃.
humili statura respicientib ramis
enuis ad eam subaudit᷑. aquilam. Qͦ
aꝑtius u̾tere.lxx.Ortumq ẽ quod
plantatum fuerat. & factum ẽ inui¬
neam infirmam & paruulam. ut
tantum apparerent rami eiꝰ ut ui¬

Expanded text:
tulerunt. Indicat autem Jechoniam regem Juda, quem cepit Nabuchodonosor cum matre sua et principibus popostea genere, sicut Matthaei Evangelistae Scriptura testatur , Dominus et Salvator nt, per Salathiel et Zorobabel. Qui pro tulit de semente ejusdem terrae, id est, de stirpe regia, Mathaniam patruum Jechoniae, cujus vertit nomen, et vocavit eum Sedeciam, et posuit regem in Jerusalem, multisque praefecit populis, et tamen in superficie posuit illum, nec potestatem ejus alta imperii radice firmavit, sed posuit eum ut respiceretur et sub potestate esset Babylonia, sive humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam: ut praeesset quidem populis Judaeorum, sed respiceret ad Babylonii jubentis imperium. Hoc est enim quod Scriptura dicit, « humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam, » subauditur aquilam. Quod apertius vertere LXX: « Ortumque est quod plantatum fuerat. Et factum est in vineam infirmam, et parvulam, ut tantum apparerent rami ejus. » Ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
credebant in xp̃o quidem: s malis oꝑi¬
bus p̃mebant᷑. Omnino audit᷑ inter
uos fornicatio. & talis fornicatio quȩ
ne int̾ gentes quidem ita ut uxorem
patris quis habuerit: & cȩtera. Solent
heretici qui tamen uetus suscipiunt
instrumentum tres naturas ex hoc lo¬
co intelligere. sp̃alem animalem atq¬
t̾renam: & sp̃alem referunt ad ieru¬
salem. auimalem ad samariã. trenã
ad sodomã. Quos breuit᷑ interrogemꝰ.
qͦmͦ tres naturȩ. sp̃alis̃. animalis. & ter¬
rena. quȩ utiq int̾ se diuisȩ sunt.¬

Expanded text:
 malis operibus premebantur: Omnino auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris quis habeat , et caetera. Solent haeretici, qui tamen vetus suscipiunt Instrumentum, tres naturas ex hoc loco intelligere, spiritualem, animalem, atquterrenam. Et spiritualem referunt ad Jerusalem; animalem, ad Samariam; terrenam, ad Sodomam. Quos breviter interrogemus, quomodo tres naturae, spiritualis, animalis, et terrena
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut .lxx. tͣnstulerunt deliciarum
luxurieq opulentia. Diues ille in eir¬
angelio purpuratus. nichil aliud refer¬
tur habuisse criminis. nͥ quod opibus
& diuitiss affluens intantam eruꝑat
suꝑbiam. ut manum egeno & pauꝑi
lataro non porrigeret. & sic oblitus sit
conditionis sue. ut ne hoc quidem mi¬
sero daret quod ꝓiciendum erat. Ohqͣm
causam & in alio loco scͥbit᷑. Omnis qui
se exaltat humiliabit᷑. & qui se humi¬
liat exaltabit᷑. Suꝑbia. saturitas. rerũ
omniũ abundantia. ociũ & deliciȩ. pec¬
eatum sodomiticum ẽ : &e ꝓpt̃ hoc seqͥt᷑
di obliuio quȩ p̃sentia bona putat ẽẽ
ꝑpetua. & nunqͣm sibi necessariis in¬
digendum. Qua ꝓpt̃ & lege p̃cipitur.¬
Attende ue comedens & bibens saturatꝰ.
edificatis domib optinis. habensq oues
& boues & argentum & aurum: obli¬
uiscaris dñi di tui. Et in alioloco deisrł
scriptum ẽ. Manducauit & bibit et
saturatus ẽ & impingͥatus: & calcitra¬

Expanded text:
sive ut LXX transtulerunt, deliciarum sive ut LXX transtulerunt, deliciarum luxuriaeque opulentia. Dives ille in Evangelio purpuratus nihil aliud refertur habuisse criminis, nisi quod opibus et divitiis affluens, in tantam eruperat superbiam, ut manum egeno et pauperi Lazaro non porrigeret: et sic oblitus sit conditionis suae, ut ne hoc quidem misero daret, quod projiciendum erat. Ob quam causam et in alio loco scribitur: Omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabiomnium abundantia, otium et deliciae peccatum Sodomiticum est. Et propter hoc sequitur Dei oblivio, quae praesentia bona putat esse perpetua, et nunquam sibi necessariis indigendum. Quapropter et lege pAttende, ne comedens et bibens et saturatus, aedificatis domibus optimis, habensque oves et boves, argentum, et aurum, obliviscaris Domini Dei tui . Et in alio loco de Israel scriptum est: Manducavit et bibit, et saturatus est, et impinguatus, et calcitra
Abbreviated transcription (Latin):
bonus nͥ solus deus: sic cũ angłi cȩtẽq
omĩpotentis mortui appellant᷑. Quis
ẽ eñi homo qui uiuat & non uideat
mortẽ: Unde & apłs paulus deq̃o. qͥ
solus inquit habet ĩmortalitatem:
& lucem habitat in accessibilem. Et
de fonte uiuentium uita in quit nr̃a.
abscondita ẽ cũ xp̃o indeo. Iste gͥ qui
describens sodomȩ & filiaꝵ eiꝰ scelera.
pͥmam suꝑbiam posuit: ꝓprium dia¬
boli primumq peccatum. Unde idẽ
apłs. ne inflatus ait suꝑbia iniudiciũ
incidat diaboli: ꝓpt̃ ꝗͣ. de cęlo corruit.
Dixerat eñi. fortitudine faciam & sapien¬
tia intelligentiȩ auferam terminos gen¬
tium. & robur eoꝵ deuastabo. & cõmoue¬
bo ciuitates habitatas. & orbem t̾rarum
totum app̃hendam manu sicuti nidũ.
& cinis: Et euangeliũ refert. pharisei
suꝑbiam publicani humilitate suꝑatã.
Cuiꝰ seminarium ẽ saturitas panum. &
rerum omniũ abundantia. & ocium:

Expanded text:
bonus, nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque bonus, nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque aratione Dei omnipotentis, mortui appellantur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Unde et apostolus Paulus de Deo: Qui solus, inquit, habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Et de fonte viventium: Vita, inquit, nostra abscondita est cum Christo in Deo . Iste igitur qui describens Sodomae, et filiarum ejus scelera, primam superbiam posuit, proprium diaboli, primumque peccatum. Unde idem Apostolus: Ne inflatus, ait, superbia, in judicium incidat diaboli , propter quam de coelo corruit. Dixerat enim: Fortitudine faciam, et sapientia intelligentiae auferam terminos gentium, et robur earum devastabo, et commovebo civitates habitatas, et orbem terrarum totum apprehendam manu sicuti nidum, et cinis? Et Evangelium refert Pharisaei superbiam, publicani humilitate superatam : cujus seminarium est saturitas panum, et rerum omnium abundantia, et otium;
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ fecisti tu & filiȩ tuę. Uerun tam̃
fuit iniquitas sodome sororis cuȩ. suꝑ¬
biainsatͣitate panũ. & in abundantia
deliciis afluebat ipsa & filiȩ eius. hoc
habebat ipsa & filiȩ eiꝰ. & manũ pauꝑis
& egeni non assumebant.Et glabant᷑
magnifice & fecerunt iniquitates in
conspectu meo: & abstuli eas. sic̃ uidisti.
Et samaria dimidium peccatoꝵ tuoꝵ
non peccauit. & multiplicasti iniqui¬
tates tuas suꝑ eas: & iustificasti sorores
tuas in omĩb iniquitatib tuis quas
oꝑata es. Quod posuere .lxx. hoc ha¬
bebat ipsa & filiȩ eius: in hebraico non
habet᷑. Iuueteri testamento dĩ iuram̃tũ
ẽ. Uiuo ego dicit dñs: in nouo amen
am̃ dico uobis. Sin autem hoc cõmu¬
ne cum cȩteris ẽ: ds abraham. ds̃ ysaac.
deus iacob. non ẽ deus mortuoꝵ s ui¬
uentium. Et in alio loco: placebo dño
in regione uiuentiũ. Querimꝰ qua
ratione cõmune uocabulum. ꝓprie
sibi uendicet ds. S quomͦ dr̃ arbor¬

Expanded text:
 filiae tuae. Verumtamen fuit iniquitas Sodomae sororis tuae superbia in saturitate panum, et in abundantia, Deliciis affluebat ipsa et filiae ejus ÷ hoc habebat ipsa et filiae ejus  et manum pauperis et egeni non assumebant, et gloriabantur magnifice, et fecerunt iniquitates in conspectu meo, et abstuli eas sicut vidisti. Et Samaria dimidium peccatorum tuorum non peccavit, et multiplicasti iniquitates tuas super eas: et justificasti sorores tuas in omnibus iniquitatibus tuis, quas operata es. Quod posuere LXX, hoc habebat ipsa et filiae ejus, in Hebraico non habetur. In veteri Testamento Dei juramentum est: Vivo ego, dicamen dico vobis. » Sin autem hoc commune eum caeteris est: « Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, non est Deus mortuorum sed viventium . » Et in alio loco: « Placebo Domino in regione viventium . » Quaerimus qua ratione commune vocabulum proprie sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Quicqͥd em̃i dixerint indefensionẽ uisꝰ
testimonii. hoc nos insatis factionem
p̃sentis sermonis aptabimus. Ecce
omĩs qui dicit uulgo prouerbium in
te assumet illud dicens. Sicut mater
ita & filia eiꝰ.filia matris tuȩ estu. quȩ
ꝓiecit uirum suum. & filios suos. Et
soror soroꝵ tuarum tu: quȩ piecerunt
uiros suos & filios suos. LXX. Hec sẽ
omĩa quȩ dixerunt contͣ te uparabola
dicentes. Sic̃ mat̃ & filia eius. filia ma¬
tris tuȩ. tu es: quȩ reliqͥt uirum suum
& filios suos. Et sorores sororũ tuarum:

Expanded text:
Quidquid enim dixerint in defensionem illius Quidquid enim dixerint in defensionem illius testimonii, hoc nos in satisfactionem praesentis sermonis aptabimus. Ecce omnis qui dicit vulgo proverbium, in te assumet illud, dicens: Sicut mater, ita et filia ejus. Filia matris tuae es, quae projecit virum suum, et filios suos, et soror sororum tuarum tu, quae projecerunt viros suos, et filios suos. LXX: Haec sunt omnia quae dixerunt contra te in parabola, dicentes: Sicut mater, et filia. Filia matris tuae tu es, quae repulit virum suum, et filios suos: et s
Abbreviated transcription (Latin):
sic intelligi potest ut filios appellemꝰ
ones bonas quȩ adeo hominib insite
sunt: quos int̾ficit adultera quando
ad mala oꝑa declinarit. Prodest quoq
ierłin ut suffodiat᷑ lupanar eiꝰ & ome
fornicationis seminariũ destruatur.
Cum em̃ hoc factum fuerit mercedes
ultra non dabit. & requiescet dei in¬
dignatio. & nequaqͣm eam relabitur
de illiꝰ castitate securus: uidelicet iux¬
ta eos qui inbonam partem accipiunt
quȩ dicunt᷑. Alii uͦ ut supͣ diximus
ad contrariã partẽ referunt. ut magne
irȩ dei sit non irasci cum semel contẽp¬
serit formcantem: & de salute illius
rint illud quod dictum ẽ. & contrista¬
bas me inom̃ib istis. eo quod deus non
solum iram recipiat. s & merori subia¬
ceat. atq tristicie.: interrogemꝰ eos qͦmͦ
illud suscipiant qd̾ certe bom dei mau¬
datum ẽ. nolite contuistare sp̃m sc̃m dĩ
in quo signati estis indie redemptionis.

Expanded text:
sic intelligi potest, ut filios appellemussic intelligi potest, ut filios appellemustationes bonas, quae a Deo hominibus insitae sunt; quos interficit adultera, quando ad mala opera declinaverit. Prodest quoque Jerusalem, ut suffodiatur lupanar ejus, et omnis fornicationis ejus seminarium destruatur. Cum enim hoc factum fuerit, mercedes ultra non dabit, et requiescet Dei indignatio, et nequaquam eam zelabitur, de illius castitate securus: videlicet juxta eos qui in bonam partem accipiunt quae dicuntur. Alii vero, 178 ut supra diximus, ad contrariam partem referunt, ut magnae irae Dei sit non irasci, cum semel contempserit fornicantem, et de salute illius rint illud quod dictum est: Et contristabas me in omnibus istis; eo quod Deus non solum iram recipiat, sed et moerori subjaceat atque tristitiae, interrogemus eos quomodo illud suscipiant, quod certe boni Dei mandatum est: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis .
Abbreviated transcription (Latin):
quando corĩpiuntur. Et prius qͥdẽ
solus omnipotens ds cernit occulta
dicente sermone euangelico. & pat̃
qui uidet in abscondito: & in alio lo¬
coscrutans corda & renes deus: & in
regum uolumine. tu solus nosti corda
expletum. ñ ẽ absconditum quod ñ
mamfestetur. & oꝑtum quod non
reuelet᷑. Et in alio loco. nolite ante tẽ¬
pus iudicare donec ueniat dñs qui
illuminabit abscondita tenebrarum.
& manifestabit consilia cordiũ. & t̃e laus
aduenerit: tc̃ implebit᷑ illud osee. Nc̃
cutumdederunt eos cogitationes suȩ:
& in alio loco. Inter se cogitatiomibus
accusantibꝰ siue defendentibꝰ in die
qnͣdo iudicabit dñs abscondita homi¬
num: & rursum. ecce homo & oꝑa eiꝰ
aute faciem illiꝰ. Et uidebunt omnes
turpitudinẽ eiꝰ qui pͥus cũ ea fuerant
fornicati: & dabit eam deus in sangui¬
ne furoris & zeli. Plenus ẽ enĩ fu̾or uiri
contra uxorem adulterã: & nullo p̃cio
potest redimi. Sanguis autẽ filiorum

Expanded text:
quando corripiuntur. Et prius quidem quando corripiuntur. Et prius quidem solus omnipotens Deus cernit occulta, dicente sermone Evangelico: Et Pater qui videt in abscondito . Et in alio loco: Scrutans corda et renes Deus . Et in Regum volumine: Tu solus nosti corda expletum: Non est absconditum quod non manifestetur, et opertum quod non reveletur . Et in alio loco: Nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, qui illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consiladvenerit, tunc implebitur illud Osee: Nunc circumdederunt eos cogitationes suae . Et in alio loco: Inter se cogitationibus accusantibus, sive defendentibus, in die quando judicabit Deus abscondita hominum . Et rursum: Ecce homo, et opera ejus ante faciem illius. Et videbunt omnes turpitudinem ejus qui prius cum ea fuerant fornicati, et dabit eam Deus in sanguine furoris et zeli. Plenus est enim furor viri contra uxorem adulteram, et nullo pretio potest redimi. Sanguis autem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi alienȩ & quȩ ame recesserit:
& quã ȩt̃nȩ tradiderim nuditati. Siun
autẽ hoc passa ẽ ierłin quia cum ido¬
lis fornicata ẽ. quid eam passuram pu¬
tamꝰ. qndo dĩ filiũ trucidarit: Et hȩc
ait uniuersa fecisti. oblita beneficioꝵ
pͥstinoꝵ: & me ad iracundiam ꝓuocasti.
siue contristasti me. quem bonis oꝑibꝰ
debueras ad gaudia ꝓuocare. Propt̃ea
& ego reddidi tͥ oꝑa tua in caput tuum:
& cum te subuertero o adultera tam̃
minus inte irȩ meȩ exercebo quam
meruisti. quo & in hoc diuina clem̃tia
demonstret᷑: ut maiora sint pecc̃a qͣm
penȩ. iuxta tͦpologiã oĩs aĩa accip̃ a dõ
inparaboł. qͥnq & duum & unius
talentoꝵ. & seruoꝵ decem mnas sui¬
gulas accipientiũ. qui cum egerint
negligenter debitores fiunt quinqͣ¬
hoc p̃sentib amatorib. quos demo¬
nes contrariasq uirtutes accipiinus.
reuelatur ignominia ierłm. uel in
die iudicii. uel intemꝑe penitentie

Expanded text:
quasi alienae, et quae a me recesserit, quasi alienae, et quae a me recesserit, et quam aeternae tradiderim nuditati. Si autem hoc passa est Jerusalem, quia cum idolis fornicata est, quid eam passuram putamus, quando Dei Filium trucidarit? Et haec, ait, universa fecisti, oblita beneficiorum pristinorum, et me ad iracundiam provocasti, sive contristasti me, quem bonis operibus debueras ad gaudia provocare. Propterea, et ego reddidi tibi opera tua in caput tuum. Et cum te subvertero, o adultera, tamen minus in te irae meae exercebo, quam meruisti: quo et in hoc divina clementia demonstretur, ut majora sint peccata quam poenae. Juxta tropologiam, 177 omnis anima accipit a Deo in parabolis quinque et duum, et unius talentorum, et servorum decem mnas singulas accipientium, qui cum egerint negligenter, debitores fiunt quinqhoc praesentibus amatoribus, quos daemones, contrariasque virtutes intelligimus, revelatur ignominia Jerusalem, vel in die judicii, vel in tempore poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
contra uirum suum fornicata sit. s
& filios int̾fecerit dicunt᷑ adierłm.
& quod congregande sint uinuerse
gentes aduersum eam. quarũ adora¬
uerit idola. & om̃a dĩ munera uicul¬
tum eoꝵ conu̾terit. & destruat᷑ tem¬
plum baal. & arȩ omĩs ciuitatis in¬
cendio subu̾tant᷑. nichilq inea rema¬
neat. & sicut solent contra adulterã
omnes lapides iacere & trucidare me¬
retricem. ut singulorum uulnerib
occidat᷑. ita ut omnes mulieres pęnã
uideant fornicariȩ. sic inconspectu
aliarum incircuitu ciuitatum et
omniũ uationum deserendam ieru¬
salem: & hoc fieri ut desinat fornca¬
ri. & noudet ultra mercedes a matori¬
bus suis. & requiescat indignatio di.
nec irascatur ei quã amare desierit.
Ex quo ꝑspicunus graudem offensã
eẽ. nequaqm cure haberi adeo: sed
ꝑmitti hominem scelerib suis atq
peccatis. Auferet᷑ inquit zelus meus
ate. & requiescam. nec irascar ampliꝰ.

Expanded text:
contra virum suum fornicata sit, sed contra virum suum fornicata sit, sed et filios interfecerit, dicuntur ad Jerusalem, et quod congregandae sint universae gentes adversum eam, quarum adoraverit idola, et omnia Dei munera in cultum eorum converterit, et destruatur templum Baal, et arae omnis civitatis incendio subvertantur, nihilque in ea remaneat. Et sicut solent contra adulteram omnes lapides jacere, et trucidare meretricem, ut singulorum vulneribus occidatur: ita ut omnes mulieres poenam videant fornicariae: sic in conspectu aliarum in circuitu civitatum, et omnium nationum deserendam Jerusalem. Et hoc fieri, ut desinat fornicari, et non det ultra mercedes amatoribus suis, et requiescat indignatio Dei, nec irascatur ei quam amare desierit. Ex quo perspicimus grandem offensam esse, nequaquam curae haberi a Deo, sed permitti hominem sceleribus suis atque peccatis. Auferetur, inquit, zelus meus a te, et requiescam, nec irascar amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
ultra sollicitus quia non es recorda¬
ta diem infantiȩ tuȩ. & contristabas
me inhis omĩb. & ecce ego uias tuas
in caput tuũ dabo dicit adonay
dñs: & sic fecisti iniquitatem suꝑ cunc̃¬
tis iniquitatib tuis. Primum
hystoriȩ fundam̃ta iaciamus. Quia
hȩc & illa fecisti quȩ suꝑior sermo cõ¬
prehendit: iccirco audi meretrix quȩ
feceris. quȩ passura sis. Effudisti es
tuum quod ame acceꝑas. & dedisti mer¬
cedem amatorib tuis. quȩ acciꝑe de¬
bueras. & int̾fecisti filios tuos. dum eos
offers idolis: ut non solum adultera.
s & parricida extiteris. Iccuro congre¬
gabo suꝑ te omnes amatores tuos. cũ
quib fornicata es. tam eos quos dile¬
xisti quã illos quos oderas. & adultera¬
rum te lege nudabo: ut om̃s uideant
turpitudinẽ tuam. & genitalia ꝓpt̃
quȩ prius amoris amentia ferebant᷑.
Hec autem om̃a ꝑmetaphoram mulie¬
ris adulterȩ & homicidȩ quȩ ñ solũ

Expanded text:
ultra sollicitus: quia non es recordaultra sollicitus: quia non es recordata diei infantiae tuae, et contristabas me in his omnibus. Et ecce ego vias tuas in caput tuum dabo, dicit Adonai Dominus: et sic fecisti iniquitatem super cunctis iniquitatibus tuis. Primum historiae fundamenta jacimus. Quia haec et illa fecisti, quae 176 superior sermo comprehendit: idcirco audi, meretrix, quae feceris, et quae passura sis. Effudisti aes tuum quod a me acceperas, et dedisti mercedem amatoribus tuis, quae accipere debueras, et interfecisti filios tuos, dum eos offerres idolis: ut non solum adultera, sed et parricida exstiteris. Idcirco congregabo super te omnes amatores tuos, cum quibus fornicata es, tam eos quos dilexisti, quam illos quos oderas, et adulterarum te lege nudabo, ut omnes videant turpitudinem tuam, et genitalia propter quae prius amoris amentia ferebantur. Haec autem omnia per metaphoram mulieris adulterae et homicidae, quae non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nes iniquitatũ tuarũ. & insanguine
filiorum tuoꝵ. quos dedisti eis. ideo
ecce ego congregabo suꝑ te om̃s amato¬
res tuos quibus cõmixta es. & om̃s qͦs
dilexisti cum uniu̾sis quos oderas. &
congregabo eos suꝑ te ꝑcircuitũ. & re¬
uelabo malicias tuas ad eos. & uideb̃t
cunctam ignominiam tuam: & ul¬
ciscar te ultione adulterarũ & effui¬
dentium sanguinẽ: & ponam te in
sanguine furoris & zeli. & tradam
te inmanus eoꝵ. & suffodient lupa¬
nar cuũ & destruent basim tuam. &
nudabunt te uestimentis tuis. & tol¬
lent uasa głationis tuȩ & derelin¬
quent te nudam & plenã ignominiȩ.
Et adducent suꝑ te multitudinem.
& lapidabunt te lapidibus & trunca¬
bunt gladiis suis. & succendent do¬
inos tuas igni. & facient inte ultio¬
nes coram mulierib plurimis: & a¬
uertam te afornicatione. & mercedes
ultra non dabis. Et immittam fu¬
rorem meũ suꝑ te. & auferet᷑ zelus
meus ate. & requiescam & non ero

Expanded text:
nes iniquitatum tuarum, et in sanguine nes iniquitatum tuarum, et in sanguine filiorum tuorum, quos dedisti eis. Ideo ecce ego super te congregabo omnes amatores tuos, quibus commixta es, et omnes quos dilexisti cum universis quos oderas, et congregabo eos super te per circuitum, et revelabo malitias tuas ad eos, et videbunt cunctam ignominiam tuam. Et ulciscar te ultione adulterarum et effundentium sanguinem, et ponam te in sanguine furoris et zeli, et tradam te in manus eorum: et suffodient lupanar tuum, et destruent basim tuam, et nudabunt te vestimentis tuis, et tollent vasa gloriationis tuae, et derelinquent te nudam et plenaet adducent super te multitudinem, et lapidabunt te lapidibus, et truncabunt te gladiis suis. Et succendent domos tuas igni, et facient in te ultiones coram mulieribus plurimis: et avertam te a fornicatione, et mercedes ultra non dabis: et immittam furorem meum super te, et auferetur zelus meus a te, et requiescam, et non ero
Abbreviated transcription (Latin):
& effundentiũ sanguinẽ: & dabo te
insanguine furoris & zeli. & dabo te
inmanus eoꝵ. & destruent lupanar
tuũ. & demolient᷑ ꝓstibulum tuum.
& denudabunt te uestimentis tuis.
& auferent uasa decoris tui. & dere¬
linquent te nudam plenamq igno¬
miniȩ. Et adducent suꝑ te multi¬
tudinẽ & lapidabunt te lapidibus.
& truncabunt te gladiis suis. & com¬
burent domus tuas igni. & facient
uite iudicia in ocłis mulierũ pluri¬
marũ: & desines fornicari. & merce¬
des ultra non dabis. Et requiescet
indignatio mea inte. & auferetur
zelus ineus ate. & quiescam nec uas¬
car amplius. eo quod non fueris re¬
cordata dierum adolescentiȩ tuȩ:
& ꝓuocasti me inomnib his. Qua¬
ꝓpt̾ &e ego uias tuas in capite tuo
dedi ait dñs deus: & non feci uxta sce¬
lera tua inomnib abominationibus
tuis. L. Proptea meretrix audi
uerbum dñi. Hec dicit adonay dñs.
Quia effudisti es tuum & reuelabit᷑
ignomina tua informcatione tua
adamatores tuos. & in om̃s cogitacio¬

Expanded text:
dabo te in sanguine furoris et zeli et dabo te in manus eorum, et destruent lupanar tuum, et demolientur prostibulum tuum. Et denudabunt te vestimentis tuis, et auferent vasa decoris tui. Et derelinquent te nudam plenamque ignominia, et adducent super te multitudinem, et lapidabunt te lapidibus, et truncabunt te gladiis suis. Et comburent domus tuas igni, et facient in te judicia in oculis mulierum plurimarum, et desines fornicari et mercedes ultra non dabis. Et requiescet indignatio mea in te, et auferetur zelus meus a te, et quiescam, nec irascar amplius: eo quod non fueris recordata dierum adolescentiae tuae, et provocasti me in omnibus his. Quapropter et ego vias tuas in capite tuo dedi, ait Dominus Deus, et non feci juxta scelera tua in omnibus abominationibus tuis. LXX: Propterea, meretrix, audi verbum Domini: Haec dicit Adonai Dominus: Quia effudisti aes tuum, et revelabitur ignominia tua in fornicatione tua ad amatores tuos, et in omnes cogitatio