comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipertita est causa peccandi.
id est operis et cogitationis.
Quorum unum iniquitas dicit᷑.
quod opere geritur: aliud inius¬
ticia quod cogitatione admittit᷑.
Oris aũt actio resecanda est.
post ea cogitatio. Prius ꝙͣ pͣua
oꝑa: post molum de sideria. ui¬
cissim aũt et acogitatione opera
procedunt: et ad opere cogitatõ
nascitur. Quãuis et si ab oꝑe
malo quisq uacet : pro solius
tam̃ prane cogitationis malicia
non erit ĩnocens. Onde et do¬
mimis ꝑ ysaiam. Auferte inqͥt
malum cogitationum uiarum:
ab oculis meis. Noneni solum
factis. s et cogitationib delĩqui¬
mus. si eis illicite occurtentibus
delectemur. Sicut in ꝑiafiliis
inutero positis lacerata ꝑunit:
ita nos cogitationes nr̃e intra
nos enutrite occidunt: et cõcep¬
te internis iꝑeo ueneno cõsu¬
deli uulnere pimunt. O uniu¬
nusquisq diuina illuminatio¬
ne preuenitur: statim molestiiᷤ
turpium cogitationũ pulsatur.
S dii ẜuus iudicio timoris del

Expanded text:
ipartita est causa peccandi, id est, operis et cogitationis, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. 2. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur, quamvis etsi ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . 3. Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. 4. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consudeli vulnere perimunt. 5. Nnusquisque divina illuminatione pervenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
parentes suos flentes et conso¬
lata est anma enis. Peregrinꝰ
uero ille licet negligentior fuit:
nullum cam̃ suoꝵ uidit. ⁊ inge¬
msceus fleuit: et deus consola¬
tus est eui. Uicebant de abba¬
te sysoi. qm cum indie dormiti¬
oms sue sederent circa eum patreᷤ.
splenduit sicut sol facies enis.
et dixit ad eos. Ecce chorus pro¬
phetarum et apostolorum ue¬
nit. Iterum dixit. Ecceange¬
liuenerunt accipere me. Et rur¬
sum factaest facies enis si c̃ sol.
Et cunuerunt om̃s. Dicit ite¬
Afferte michi uas electionis he-¬
remi. Et continuo redelroit.
est totus locus ille odore suaui¬

Expanded text:
parentes suos flentes, et consoparentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero, ille licet negligentior fuit, nullum tamen suorum vidit, et ingemiscens flevit, et Deus consolatus est eum. Dicebant de abbate Sysois quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum patres, splenduit sicut sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce chorus prophetarum et apostolorum venit. Iterum dixit: Ecce angeli venerunt accipere me. Et rursum facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dicit iteAfferte mihi vas electionis eremi. Et continuo reddidit spur, et repletus est totus locus ille odore suavi
Abbreviated transcription (Latin):
eis sanctifico me ip̃m: ut sĩt
et ip̃i sanctificati inueritate
Dixit quidam senex: quia
duo fratres erant uicim. unꝯ
rat᷑ aũt pegrinus ille. modicũ
negligentior: ille nero incola.
studiosus ualde. Contigitat:
ut dormiret peregrinus ille
in pace. Senex aut quierat
uicinus eorum cum ẽẽt ꝓuidꝰ:
indit multitudinem angloꝵ
deducentium animam eius.
Cum uenisset ad celum ut ĩ¬
traret: facta est questio de il¬
la anima. Et uenit uox de¬
super dicens. Manifestum ẽ
qui a modicum negligens fu¬
it: s propter pegrinationez
euis aperite ei. Et post hec dor¬
munt ille incola: et uenit oĩs
cognatio enis ad cum. Angelos
uero nõ uidit ille senex uenire.
ad deducendam amimam illius.
Miratus aut senex: dixit.
Quomõ ꝑegrinus ille cum
negligentior fuerit talem grãm
habint: et hiccum studiosus
cẽt nichil huiusmodi meruit:
Et ueinit nox dicens ei. Hic
stud iosus cum uenit ut dormi¬
ret aꝑuit oculos suos et uidit

Expanded text:
eis sanctifico meipsum, ut sint eis sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate . Dixit quidam senex: Quia duo fratres erant vicini, unus rat autem peregrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: contigit autem ut dormiret peregrinus ille in pace. Senex autem qui erat vicinus eorum, cum esset providus, vidit multitudinem angelorum deducentium animam ejus. Cum ergo venisset ad coelum ut intraret, facta est quaestio de illa anima. Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum negligens fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus autem senex dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit, talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset, nihil hujusmodi meruit. Et venit vox dicens ei: Hic studiosus cum venit ut dormiret, aperuit oculos suos et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
fit temporib: nõ hominis me¬
rito. s semper gratis ab ip̃o solo
i.pioq fit dño. sicut apostolus
ait. Sine penitencia sunt dona
et uocatio dei. Qui et ad timo¬
theum dicit. qui liberauit nos
et uorauit uocatione sua sancta.
nõ secundum opera nr̃a: s se¬
cundum suum ꝓpositum ⁊gra¬
ciam. uocantur enĩ ut dictu
aliitantum corpore sani uocan¬
tur diuinitus inspiratis alii
aũt infirmitate carnis afflicti.
alii uero diu̾sis dampnis uel tri¬
oppressi. uocantur et diu̾sis e¬
tatib: quia alii in infancia. a¬
lii in adolescencia⁊ alii miuuẽ¬
tute. alii uero in senectute: uel
etiam in decrepita etateuocã¬
ribus: quia alii p̾mo mane.
alii hora t̾cia: alii hora sexta.
alii nona: alii uero uocantur
undecima. Q uorum omĩu
nullus in imundicia: s õs
sunt uocati a sanctodeo. in sanc¬
tificatione corꝑis ⁊cordis. Sc̃s
et enĩ deus. sanctos uult sem¬
per habere ministros. sicut et
ideni in euangelio ait. Pro

Expanded text:
fit temporibus non hominis merito, sed semper gratis ab ipso solo pioque fit Deo: sicut Apostolus ait: Sine poenitentia sunt dona, et vocatio Dei . Qui et ad Timotheum dicit: Qui liberavit nos et vocavit vocatione sua sancta, non secundum opera nostra, sed secundum propositum et gratiam . Vocantur enim, ut dictum alii tantum corpore sani vocantur, divinitus inspirati; alii autem infirmitate carnis afflicti; alii vero diversis damnis, vel trioppressi. Vocantur et diversis aetatibus, quia alii in infantia, alii in adolescentia, alii in juventute, alii vero in senectute, vel etiam in decrepita aetate vocandiei, quia alii primo mane, alii hora tertia, alii hora sexta, alii nona, alii vero vocantur undecima. Quorum omnium nullus in immunditiam, sed omnes sunt vocati a sancto Deo in sanctificationem cordis et corporis. Sanctus etenim Deus sanctos vult semper habere ministros, sicut et idem in Evangelio ait: Pro
Abbreviated transcription (Latin):
quid bonum accipit. nõ appe¬
tat amplius ꝙͣ qͦmeruit. ne
dum alterius membri offici¬
um artipere temptat. id qd̃
merut perdat. Conturbat
emĩ corporis ordinemtotum: qͥ
nõ suo contentus officio subri¬
pit alienum. Erater int̾ogaint
quendam senem dicens. Si fu¬
ero in loco aliquo et nata michi
fuerit tribulatio ⁊ nõ habuere¬
ro cui me cõmittam: et indicez
illi passionem meam. auime m̃e.
quid facio: Dicit isli senex. Cre¬
do indĩn qui a ip̃e mutet grãm su¬
am: ⁊ satisfaciet tibi simueritate
rogaueris eum. Et adlidit dicẽs.
Audiui enĩ: quia in sithi tale ali¬
quid factum est. Erat ibi quidã
qui sustinebat temptationes:
et nõ habens fiduciam maliquo
cui confiteretur: paraint seroo
peram suam ut discederet. Et
eoce nocte apparint ei gr̃a dm̃ in
specie ignis: et rogabat eum di¬
cens. Nusꝙͣ uadas. s sede hic me¬
cum: nichil enĩ malum fiet tibi
ex his que audisti. Qui credẽs
uerbis eius: sedit. et sanatum ẽ
statim cor ip̃ins.

Expanded text:
quod bonum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem dicens: Si fuero in loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam, et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale aliquid factum est. Erat ibi quidam qui sustinebat tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum; nihil enim malum tibi fiet ex iis quae audisti. Qui credens verbis ejus sedit, et sanatum est statim cor ipsius.
Abbreviated transcription (French):
qui est cap̃ xpistus. ueritaseĩ
xpistusest. et caritas xpistus
est: et insticia. et sanctificatio.
et paxxpistus est. Qui ergo hec
omnia que xpistus est facit:
in suꝑ et mandata enis custodit.
ueritatem facit: et incarita
nolite extingueit. cp̃t. lxxii.

Expanded text:
qui est caput Christus . Veritas enim qui est caput Christus . Veritas enim Christus est, et charitas Christus est, et justitia, et sanctificatio, et pax Christus est . Qui ergo haec omnia quae Christus est, facit, insuper et mandata ejus custodit, veritatem facit, et in charitnolite exstinguere. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
funt celestia et eterna. Uolun¬
tasemĩ fuit dei patris: ut dñs ihe
xpistus. pro nr̃is traderetur pec¬
catis : et uoluntas fuit xp̃i. ut
patris faceret uolunitatem. sic̃
facerem uoluntatem tuã deus
meus uolui. Ip̃ĩsemĩ sumus
factura. creatim xp̃o ihu. mo
ut i illis ambulemꝰ. Hoc est
quod uiuiinus. quod sꝑamus.
quod intelligimus. et credere
possumus: ip̃ius est. quia ip̃e
conditor nr̃ est. nos. aũt facta
enis sumus. Ad hoc enĩ nos
creatidicunur. in xp̃o ih̃u: cre¬
atiutiq nõ quia ante nõ fu̾i¬
mus: s renati in xp̃o. et creati
moperibus bomo: que ppara¬
uit deus ut millis ambulemꝰ.
In caritate radicati et fundati.
Caritas xpistus est et incari¬
tate id est in xp̃o radicati et
fundati. ita ẽẽ debemꝰ. ut meiꝰ
amore firmiter ꝑseuere mus.
Eundamentum emĩ aliud ne¬
mo pot ponere preter io quod
positum est: qd̾ est xpistusihc.¬
Ueritatem aũt facientes. nca¬
ritate crescamus in illo ꝑoĩa:

Expanded text:
sunt coelestia et aeterna. Volunsunt coelestia et aeterna. Voluntas enim fuit Dei Patris, ut Dominus Jesus Christus pro nostris traderetur peccatis. Et voluntas fuit Christi ut Patris faceret voluntatem, sicut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui . Ipsius enim sumus factura creati in Christo ut in illis ambulemus . Hoc est, quod vivimus, quod speramus, quod intelligimus, et credere possumus, ipsius est, quia ipse est conditor noster, nos autem factura ejus sumus. Ad hoc enim nos creati dicimur in Christo Jesu, creati utique non quia ante non fuimus, sed renati in Christo, et creati in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus. In charitate radicati et fundati . Charitas Christus est, et in charitate, id est, in Christo radicati et fundati ita esse debemus, ut in ejus amore firmiter perseveremus: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est ChristusVeritatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit semetip̃m pro peccatis
nris. Hinc et alibi ip̃e ait.
Qui dilexit nos. et tradidit
semet ip̃m pro nobis. Intan¬
tum enĩ xpistus nr̃am dilex̃
uitam: ut pro isla suam po¬
neret ammã. Uedit en
semet ip̃m dñs ihesus xpistꝰ
morti. ut nos a periculo mor¬
tis eriperet: et ereptos patri ĩfili¬
os adoptaret. Mortinisnãq¬
est: ne uos mortemtimetemns.
Resurrexit: ut et nos per cum
re surgere ualcamus. Eripunt de
p̾senti seculo neqͣm: ut nob glori¬
am pariter et intam donaret et̾¬
nam. Nos enĩ filius dei eripint
a raptore iniquo: ut ꝓp̾o nos red¬
deret deo. Tunc et enĩ xpistus
nos eripuit de p̾senti seculo neqͣm.
cum nr̃am in uiciis enutritam
dicere possimꝰ. Nr̃a aũt conu̾¬
satio: icelis est. Merito ergo
suam. et corum conũsatione
in celis eẽ dicit panlus: qui re¬
lictis t̾renis toto desiderio cogi¬
tant de celestibus: et mente pa
atq deuota. nõ eaque sunt t̾re¬
na et caduca. seadesiderant q̃

Expanded text:
dedit semetipsum pro peccatis nostris . Hinc et alibi ipse ait: Qui dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . In tantum enim Christus nostram dilexit vitam, ut pro illa suam poneret animam. Dedit enim semetipsum Dominus Jesus Christus morti, ut nos a periculo mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore iniquo, ut proprio nos redderet Domino. Tunc etenim Christus nos eripuit de praesenti saeculo nequam, cum nostram in vitiis enutritam,dicere possimus: Nostra autem conversatio in coelis est . Merito ergo suam et eorum conversationem in coelis esse dicit Paulus, qui, relictis terrenis, toto desiderio cogitant de coelestibus, et mente pura atque devota, non ea quae sunt terrena et caduca, sed ea desiderant quae
Abbreviated transcription (Latin):
fructus meus auro: et lapide pre-¬
cioso. In niis nisticie ambulo. ut
ditem diligentes me. et thesauroᷤ
eorum repleam. Uiligit enim
deus illum: qui diligit sapienciã.
Sapiencia enĩ filis sins intam p̾¬
parat: diligentibus se iusticiam
ministrat: amantibus se pruden¬
ciam donat. In temptationecũ
illo ambulat: et iter directum
illi preparans absensa sua denu¬
intellectum prudencie thesau¬
rizat. Ergo qui tenuerit illam:
uitam hereditabit eternam.¬

Expanded text:
fructus meus auro et lapide prefructus meus auro et lapide pretioso. In viis justitiae ambulo, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Diligit enim Deus illum qui diligit sapientiam. Sapientia enim filiis suis vitam praeparat, diligentibus se justitiam ministrat, amantibus se prudentiam donat. In tentatione cum illo ambulat, et iter directum illi praeparans, absconsa sua denuintellectum prudentiae thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam, vitam haereditabit aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
qui muenerit intam: et qui po¬
sederit illam. imnortalitatis ha¬
bebic coronam. Ipsa est enĩ que
stabiles facit infide: certos i u̾bo:¬
et dulces meloquio: ilares inda¬
tos in iniẜicordia humanos: in
respondendo suaues: in discernẽ¬
do sagaces: mꝓsperitate mites:
m aduersitate securos: acutos in
sensu: plucidos infacto: candido
iimiltu: et fortes inconfle̾ctu. Uñ
ergo sapiencia ueniat: et quis est
locus intelligencie. absconditum
est ab oculis inuentium. Deus
intelligit mamens: et ip̃e noinit
locum illius. Ip̾e enĩ dixit homi¬
ni. Ecte timor dm̃ ip̾e est sapien¬
cia: et recedere a malo intelligen¬
cia. Diligamus ergo eam fratreᷤᷤ:
ut diligamur ab ea. Ip̃a enĩ sapi¬
encia que xpistus est: dicit. Ego
sapiencia habito inconsiliis: et
eruditis int̾sum cogitatiomibu.
Meum est consilium et equi¬
tas: mea est prudencia. mea est
fortitudo. Ego diligentes medi¬
ligo: et qui mane ingilauerint
ad me. inuenient me. Mecum
sunt duncie et gloria. Melior ẽ

Expanded text:
inveniet vitam: et qui possederit illam, immortalitatis habebit coronam. Ipsa est enim quae stabiles facit in fide, certos in verbo, dulces in eloquio, hilares in dato, in misericordia humanos, in respondendo suaves, in discernendo sagaces, in prosperitate mites, in adversitate securos, acutos in sensu, perlucidos in facto, candidos in vultu, et fortes in conflictu . Unde ergo sapientia venit, et quis est locus intelligentiae? Abscondita est ab oculis omnium viventium. Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ipse enim dixit homini: Ecce timor Domini, ipse est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Diligamus ergo eam, fratres, ut diligamur ab ea. Ipsa enim sapientia quae Christus est, dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est et fortitudo. Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria. Melior est
Abbreviated transcription (Latin):
qui usi sunt. participes facti sũt
amicicie dei. Est enĩmilla sp̃s
uirtutem: omnia prospiciens:
et quicapiat omnes spiritus
intelligibiles. Omnibꝰ enĩ mo¬
et emanatio claritatis omin
potentis sincera. Candor enĩ¬
est lucis eterne et speculum si¬
ne macula dei maiestatis: et
imago bonitatis illius. Est
omnem stellarum dispositiorẽ.
luci comparat.a. inuenitur pͥor.
lucieni: succedit nox. S.apienci¬
a au̾̃t: uincit maliciam. Atin

Expanded text:
qui usi sunt, participes facti sunt qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei. Est enim in illa spvirtutem, omnia prospiciens, et qui capit omnes spiritus, intelligibilis, mundus. Omnibus enim moet potentis sincera, candor lucis aeternae et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis iomnem stellarum dispositionem luci comparata invenitur prior. Luci enim succedit nox, sapientia autem vincit malitiam . Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
cie timor dmnest: et initrũ
sapiencie timere deum. et plemi¬
tudo sapiencie. et radix sapien¬
cie timor dm̃ est. Tuncamus
ergo karissimi dñm. et animaᷤᷤ
nostras preparemus adexcipi¬
endam sapienciam. ut sapient̾
et iuste. et pie inuentes: cum ip¬
sa sapiencia regna mereamur
possidere perpetua. Sicem̃ scrip¬
tum est. Qui custocdierint illã.
iustificabuntur ex ea. et facile
indebitur ab his quidiligunt
eam: et inuenietur ab his qui
querunt illam. Scciptum e
enim. Concupiscencia itaq sa¬
piencie: deducit ad regna perpe¬
tua. Propterea ait salomon.
Sptam et datus est michi sen¬
sus: inuccaui. et uenit in me
spiritus sapiencie: et ꝓposin ꝑ
luce habere illam. Super salũ¬
tem et omnem pulcritudinem
dilexi illam: qm̃ mextinguibile
est lumen illius. uenerũt aũt
michi omma bona pariter cu
illa: et innumerabilis honestaᷤ
per manus illius. et letatus sũ
in ommbue: qm̃ antecedebat
me sapiencia. Infinitus enim
thesaurus est hominibus: quo

Expanded text:
 timor Domini est, et initium sapientiae, timere Deum, et plenitudo sapientiae, et radix sapientiae timor Domini est . Timeamus ergo, charissimi, Dominum, et animas nostras praeparemus, ad excipiendam sapientiam, ut sapienter, et pie, et juste viventes, cum ipsa sapientia, regna mereamur possidere perpetua. Sic enim scriptum est: Qui custodierint illam, justificabuntur ab ea, et facile videbitur ab iis qui diligunt eam, et invenietur ab iis qui quaerunt illam . Scriptum est enim: Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regna perpetua . Propterea ait Salomon: Optavi, et datus est mihi sensus: invocavi, et venit in me spiritus sapientiae, et proposui pro luce habere illam. Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi illam, quoniam inexstinguibile est lumen illius. Venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa, et innumerabilis honestas per manus illius, et laetatus sum in omnibus, quoniam antecedebat me ista sapientia. Infinitus enim thesaurus est hominibus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tu deepiphania recitandi sũt.
prinatis quoq diebus infra
to agend̾um sunt. Iuxta roma¬
nimꝰ ordinem numꝙͣ noct᷑.
feri alesi dimittimus. cum tͥa
tur. etiam si plures septima
in se coartabit. post oct̾. epħe
epistole pauli leguntur. siue
dinca siue feriales dies sint.

Expanded text:
tu de Epiphania recitandi sunt. Privatis quoque diebus infra to agendae sunt. Juxta Romanum ordinem nunquam nocturnam ferialem dimittimus, cum triaae cantabitur, etiam si plures septimanin se coarctabit. Post octavam Epiphaniae Epistolae Pauli leguntur, sive Dominica, sive feriales dies sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Noctaua die baptizati mitras
depomunt. ⁊ ab episcopo infronte
per crisma signãtur.⁊ per hoc per
septiformẽ sp̃m: ad regnũ dei cõ¬
firmantur. Unctio confirma¬
tionis. est imptialis uestis. Per¬

Expanded text:
octava die baptizati mitras deponunt, et ab episcopo in fronte per chrisma signantur, et per hoc per septiformem spiritum ad regnum Dei confirmantur. Unctio confirmationis est nuptialis vestis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
it̾m per octo dies malbis ẜuãt.
In octaua die lauant. quotd qui¬
dam in t̾cia die agendũ putant.
albas deponunt: quiam futura
inta umbram eriunt. ueram
crismate linuntur. semel apresbi¬
tero. inbaptismo ⁊ in capite. Secũ¬
do ab episcopo. inconfirmatione
infronte. hoc iteo quia bis spiri¬
tus sanctus datur ecclesie. se mel
in terra. secundo decelo. Per preᷤᷤ¬
presbiteri unctionẽ amme xpisto
tesponsantur. per episcopi cõfir¬
mationem regno xpistidotan¬
tur. Ideo aũt cumoleo xpistia¬
m signantur. quia per oleum
spiritus sanctus designatur.
Oleum namq ardens illumi¬
nat. medicaris sanat. aquis
infusum eas ꝑspicuas redlit.
et super ennartat. Ita spiritꝰ
sanctus. s flãma caritatis et
splendore sapiencie aminas il¬
lustrat. medicamine lemencie
pueniam peccatorum uulnerasa¬
nat. ad mixtioẽ siue uirtutis a¬
quas baptismatis efugatis pec¬
catorum tenebris clarificat. hãc
confirmationem fecerunt olĩ
apostoli: per manus tm̃ in positi¬

Expanded text:
iterum per octo dies in albis servant, in octava die lavant. Quod quidam in tertia die agendum putant. Albas deponunt, quia in futura vita umbram exuunt, veram chrismate liniuntur; semel a presbytero in baptismo et in capite; secundo ab episcopo in confirmatione et in fronte. Hoc ideo, quia bis Spiritus sanctus datur Ecclesiae, semel in terra, secundo in coelo. Per presbyteri unctionem animae Christo desponsantur, per episcopi confirmationem regno Christi dotantur. Ideo autem cum oleo Christiani signantur, quia per oleum Spiritus sanctus designatur. Oleum namque ardens illuminat, medicans, sanat, aquis infusum eas perspicuas reddit, et superenatat. Ita Spiritus sanctus flamma charitatis et splendore sapientiae animas illustrat, medicamine clementiae per veniam peccatorum vulnera sanat, admistione suae virtutis aquas baptismatis effugatis peccatorum tenebris clarificat. Hanc confirmationem fecerunt olim apostoli, per manus tantum impositi
Abbreviated transcription (Latin):
salut.ari suo. Gaude in nocenci¬
aet exulta. Gaude inꝙͣ: quia
ubiq illesaes. ubiq secura.
Si temptaris: ꝓficis. Sihumi¬
liaris: erigeris. Si pugnas: ui¬
cis. Si occideris: coronaberis.
Un inẜuitute libera es. in peri¬
culis tuta: in custocdialeta. Si¬
bi om̃is creatus adclicitur. tibi
umũsa malicia subiugatur.
De potences honorant⁊ suscipi¬
unt principes: magnatiexqui¬
runt: et iam illi te nõ numꝙͣ
desiderant: qui pugnant. Ti¬
biboni parent: mali inuident.
Selant emuli: inimici subcum¬
bunt. Nec umꝙͣ poteris uictr¬
ix nõ ẽẽ: et iam sitibi int̾ homi¬
nes uidex iustus defuerit. Ui¬
cebant deatbate paulo: ꝙ teneret
manibus cos qui dicuntur
scorpiones: et scindebat eos ꝑ
medium. Uidentes hec fratre:
satiffacientes ei int̾ogabant eũ
dicentes. Dic nobis quid ope¬
ratus es: ut acciperet grãm istã.
Qui ait eis. Ignoscite michi
patres. Si quis possederit pu¬
ritatem et inccenciam. omma
subi ciuntur el. sicut quando

Expanded text:
salutari suo . Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant de abbate Paulo quod teneret manibus cerastas qui dicuntur scorpiones. et scindebat eos per medium. Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae,
Abbreviated transcription (Latin):
Lle uere innocens est: qui nec
alus nec sibi nocet. Qui uero
sibimet ip̃i nocet: qmͣius aliis
non noccat. innocens non est.
De ꝓpͥa enĩ innocencia: in dño
Ego aũt ĩinnocencia mea ingreᷤᷤ¬
sus sum: redue me et miẜere
mei. Et int̾rogius dñm quis
habitaret intabernaculo suo:
aut quis requiesceret in monte
sanctocius: responsum au diuit
diuinum dicentem. Innocens
manib et mundo corde : qui
non accepit iuano ammam

Expanded text:
lle vere innocens est qui nec aliis nec sibi nocet. Qui vero sibimetipsi nocet, quamvis aliis non noceat, innocens non est. De propria enim innocentia in Domino Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis requiesceret in monte sancto ejus ? responsum audivit divinum dicens: Innocens manibus et mundo corde, qui non acce
Abbreviated transcription (Latin):
Ed iam tempus est nos
calamum deponere. et ali¬
ꝙͣtulum iures forfitan ad ali¬
ud tempus it̾m resunere. uos
aũt fratres dilecti quorũ iussu
hoc o̾mis subiui. quorũq orani¬
nẽ nunc deposin: queso ut ur̃e
deuote preces aput deum obti¬
neant. quatimis ex hoc tantil¬
io iacto semine. uberes segetes
xp̃o incrementum dante sur¬
gant. et omnes meo laboran¬
tes. caͦpiosum fructum cum

Expanded text:
ed jam tempus est nos calamum deponere, et aliquantulum vires forsitan ad aliud interim resumere. Vos autem fratres Deo dilecti, quorum jussu hoc onus subivi, quorumque oramine nunc deposui, quaeso, ut vestrae devotae preces apud Deum obtineant, quatenus hoc tantillo jacto semine uberes segetes Christo incrementum dante surgant, et omnes in eo laborantes copiosum fructum in
Abbreviated transcription (Latin):
Odie altare demidatur. et
indie tercia uelatur. altare
est xpistus uestimenta sunt apo¬
toli. ⁊ quia illi hodie telicto xp̃o
fugerunt: quasi altare nutdum
reliquerunt.

Expanded text:
odie altare denudatur, et in die tertia velatur. Altare est Christus, vestimenta sunt apostoli. Et quia illi hodie, relicto Christo, fugerunt, quasi altare nudum reliquerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
missa est. ad crisma canta¬
tin quia angelicus chorus de re¬
consilatione penitenciu. et unc¬
tione credentium letatur. Deag
Ute raiumagnus nus di.
s miẜere nobis. et pax nõdatin.

Expanded text:
lsis ad chrisma cantatur, quia angelicus chorus de reconciliatione poenitentium et unctione credentium laetatur. Ad tertium Agnus Dei sed Miserere nobis, ca
Abbreviated transcription (Latin):
uninona. eo qd̾ sit in imo noĩe
significatio plurima. ut tumulꝰ
minc mons breins. nunc tumẽ
tellus. minc sepulcrum. E steĩ
in ino noĩc significatio diu̾sa.

Expanded text:
uninomina, eo quod sit in uno nomine, significatio plurima, ut tumulus, nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepulcrum. Est enim in uno nomine significatio diversa.
Abbreviated transcription (Latin):
quo una calcata premitur. a p̾¬
mendo uocatum. quasi p̾ssori¬
um lacus. Prelum. quo pre¬
mitur oicum. quo lieͣatum ꝑ¬
fluat. quo ab oliuis uel uius
torquendo oleum uinumq exi¬

Expanded text:
quo uva calcata premitur, a premendo vocatum, quasi pressorium. Prelum, quo premitur oleum. Lacus, quo liquatus profluat, quo ab uvis vel olivis torquendo oleum vinumque exi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat hominis usus inexcolen¬
da t̾ra. uel qui.a apud gentiles io¬
in semper iuuencus inmolaba¬
batur. numꝙͣ taurus. nam in
uictumetiam etas consideraba

Expanded text:
cipiat hominum usus in excolenda terra, vel quia apud gentiles Jovi semper ubique juvencus immolabatur, nunquam taurus. Nam in victimis etiam aetas consideraba
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. eo qd spume densita-¬
te concretus fiat. et estaridus
candore parinis. tantamq na¬¬
turam refrigerandi habens.
ut in uase missus musta defer¬

Expanded text:
vocatur, eo quod spumae densitate concretus fiat, et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens, ut in vase missus, musta fer
Abbreviated transcription (Latin):
Rmocheron. agrecis uocatur. la¬
tine interpretatur: in nare cornu.
ut quicquid ĩpetierit. nit uenti¬
let. auc perforet. Nam et cum
elephante se pe certamen habet.
quem muentre uulneratum ꝓs¬

Expanded text:
oceros a Graecis vocatus, Latine interpretatur in nare cornu. ut quidquid impetierit, aut ventilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum pros
Abbreviated transcription (Latin):
differt. ꝙ iacturam scientes.⁊
ultro patimur. dampnum in¬
solito et nobis sçientib fit. Ia¬
dium. Ianbus dictus est: eo qd̾¬
ĩabozi.grecidetra heredixerunt.
Hunisiodiemĩ carmine omneᷤᷤ
muentiones. uel detractiones
implere potuerunt soli. Bic¬
ti aũt nomen ab eo qd̾ ucluti
uenenum quodam modoma¬
ledicti.aut litͥoris infund.it.

Expanded text:
damnum. Iacturam scientes et ultro patimur, damnum insolito et nobis nescientibus fit. I4. Iambus dictus est, quod ἰαμβίζειν Graeci detrahere dixerunt. Hujusmodi enim carmine omnes invectiones, vel detractiones implere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo quod velut venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat.
Abbreviated transcription (Latin):
pes. sunt meodem municipio
nati. ab officio mimerũ dicti.
co qd̃ publica muma accipiũt.
Muma enĩofficiasũt. Unde
et immines dicuntur: qui nul¬
lum gerunt officium. Muni¬
cipales. originales. ciues. ⁊ ĩlo¬
cum officium gerentes. Mu¬

Expanded text:
pes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munera accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et immunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales autem originales cives et in loco officium gerentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Nates. primum est antiquissi¬
mum naugn genus. eradicibꝰ
tignis asscribusq conẜtum.
adcinus similitudinẽ fabricate
nanes. ratarie dicte. nunciã
rates/. abusue naues. Nam ꝓpͥe

Expanded text:
ates primum et antiquissimum navigii genus, e rudibus tignis asseribusque consertum, ad cuius similitudinem fabricate naves, ratarie dicte: nunc iam rates, abusive naves. Trieris
Abbreviated transcription (Latin):
in molumaree ex lignis constru¬
isolet. ut ardeat. piro enĩ igis
dicitur. So pira est ipa lignorũ
congeries. cumnõ ardet. Rog̾
est cum arclere ceperit. Bustuz
ueroiam exustum uocatur. Pi¬

Expanded text:
in modum are ex lignis construi solet ut ardeat; pyr enim ignis dicitur, sed pira est ipsa lignorum congeries, cum nondum ardet, rogus est cum ardere ceperit; bustum vero iam exustum vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mal. afrestri icmo nomen traxit.
quem nulgus exicium uocant. Hu¬
ius testula duplex. spinis aculea¬
ta inmodum castanearum. qͣnto
adhuc oportet de arboribus cadũt.

Expanded text:
terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ia. Pelicanus. duo genera
unum in aquis est. et escaeiusẽ
pentes et corcodrilli et lacerte.
Dicuntur aũt ista uolatilia.
nus egypcia habitans in solitu¬
dine nili fluminis. unde et no
q per triduum lugere. Ueinde
se ipsam uulnerare. et aspersio¬
ne sui sanginns iinficare filios.
tum breuissimum. in modum
lune meclie. De quibus memi
puro. et trecentas peltas ex auro

Expanded text:
itudinis. Duo genera Unum in aquis est, et esca ejus ppentes, et crocodili, et lacertae. Dicuntur autem ista volatilia avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios.tum brevissimum in modum lunae mediae. De quibus meminpuro et trecentas peltas ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
Musio. appellat᷑. ꝙ muribus
infestus sit. Hunc nulgus captu
a captura uocat. Alndicũt qd̾
cattat .i. indet. nam canto. icute
cerint. ut fulgore luminis noc¬
tis tenebras superet. unde ⁊agre¬
co uenit catus.i. ingenio sus

Expanded text:
Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est ingeniosus
Abbreviated transcription (Latin):
mille passibus terminatur. ⁊ dic¬
tum miliarium. quasi mille. id¬
tor. et monitor. s monitor dici¬
tur cum p̾minciat bona. mina¬
tor. cum nnciat aduersa. Mino¬

Expanded text:
mille passibus terminatur. Et dictum milliarium, quasi milladtor et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. M
Abbreviated transcription (Latin):
gerum: actus duplicatus. nige¬
rum facit. ab eo qd̃ est imunctũ
iugeri nomen accepit. Ingerum
aũt constat longitudine pedũ
plo mangustum fiit ut igmꝰ
sine qd̾ conceptum diuteneat
ignem. adeo ut si prine eins ci¬
nere fuerunt cooperte. usq ad
annum peruemant. Piroeni
apud grecos ignis dicitur. Iu¬

Expanded text:
et. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur iu̾bis uel sentencus super¬
flue iteratis. siue in his locisubi
lectio aliqua falsitate notata est.
ut quasi sagitta ingulet supua¬
cua. atq falsa confodiat. Dagit¬
ta enĩ grece obolus dicitur. Obo¬

Expanded text:
tur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta quedam iugulet supervacua, atque falsa confodiat, sagirra enim grece obelus dicitur. Obe
Abbreviated transcription (Latin):
Munficus. dicitur nel quia
alicu muneradat. uel quiamu¬
nus suum .i. officium quod de¬
bet implet. Uic et munifex. qr
mumera fert. Munimina.¬

Expanded text:
Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magna
Abbreviated transcription (Latin):
bitus. ab habendo aliquid dicto
ab habendo scienciam inmente.
uirtutem in corpore. circa corpꝰ
uestimentum. et cetera que ad
habendi modũ. designato adoc¬
coribus numero comprehẽdit᷑.¬

Expanded text:
bitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore; circa corpus, vestimentum et caetera quae ad habendi modum designato a doctoribus numero comprehend
Abbreviated transcription (Latin):
sins cenasse traditur. quando
legalem agnum: ip̃e uerus dei ag¬
nus comedit. et sic finem legi
imposint. corpus suum tradidit.
⁊ sic nouam legem nichoant.
nosq per hec sibi incorporaiit.
hoc aũt ideo hodie fecisse dicitur:
quia agnus afiliis isrł megypto
ad uesperum ĩmolatus legitur.

Expanded text:
is coenasse traditur, quando legalem agnum ipse verus Dei Agnus comedit, et sic finem legi imposuit. Corpus suum tradidit, et sic novam legem inchoavit, nosque per hoc sibi incorporavit. Hoc autem ideo fecisse creditur, quia hodie agnus a filiis Israel in Aegypto ad vesperum immolatu
Abbreviated transcription (Latin):
deterior: et inde m̾niurationis
miquitate succenditur: unde de¬
bint ab imquitate cõpesci. Quiᷤ¬
quis pro peccato pcutitur. insi
murm̃ando renitatur: etͦ ip̃o iã
iustus ẽẽ inchoat. quo ferientis
iusticiam nõ accusat. Hinc pau¬
ius ait. Neq m̾muraueritis sic̃
quidameoꝵ m̃murauerũt: et
aẜpentib perierunt. Narrat qͥp¬
pe liber nmeroꝵ. quia ꝑtesꝰ in
heremo populus israhel itinerio
tes. Plage igitur ẜpentiũ igm¬
torum: uenena sunt uiciorum.
que animam quantangunt.
spĩtali morte ꝑununt. Et bene
m̾murans contradñm populꝰ
ẜpentium morsib sternebatur:
ut exordine flagelli exterioris
agnosceret. quantam initus
ꝑuiciem. m̾murando pateretur.
Uixit abbas ioseph: qui atres
ordines honorabiles sunt. mn¬
conspectudin. Primus qͣndo
homo infirmatur. et adiciunt᷑
ei temptationes: et cum grarũ
actione suscipiteas. Secunido
aut: quando aliquis omniao¬
pera sua facit munda coramdo¬

Expanded text:
deterior, et inde in murmurationis deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum quod pertaesus in eremo populus Israel itineris tes. Plagae igitur serpentum ignitorum venena sunt vitiorum quae animam quam tangunt spirituali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentum morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joseph quod tres sunt ordines honorabiles in conspectu Domini: primus quando homo infirmatur, et adjiciuntur ei tentationes, et cum gratiarum actione suscipit eas; secundus autem, quando aliquis omnia opera sua facit munda coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uel preceptoris si
murinurat precepta: hesitat
sine dubio laboris siui recipere
premi .a. Om̃s em̃ qui contra
dñm et moysen de filiis israhel
in heremo murm̾auerũt: in
ipa heremo auen̾atis ẜpentiũ
morsibus perierunt. et iurep¬
missioius terra. hereditatem
inter fratres non receperunt.
Quisquis nr̃m ergo heredita¬
tem inter electos dei uelut int̾
fratres in t̾ra inuentiũ habere
desiderat: necesse est ut sine m̃¬
murationibus ĩ instanti scło
inuat. Tanto emĩ quisq de p̾¬
senti m̾murat operatione:
q̈nto amplius desperat labo¬
ris sui et̾nam recipere retribu¬
tionem. Nam qui despe retri¬
butionis non dubitat: inopi¬
bus duris positus. contracru¬
ditorem suũ dñm mimiine
murinurat. Eilius enĩ qui eru¬
ditur apatre ut hereditatem acci¬
piat efnam m̾murare non debet:
s pocius de patris eruditionegau¬
dere. Peruersa mens quando
per increpationem corripitur. aut
per predicacionis dulcedinem ad
bon asuadetur: de correptione fit

Expanded text:
i vel praeceptoris sui murmurat praecepta, haesitat sine dubio laboris sui recipere praemia. Omnes enim qui contra Dominum et Moysen de filiis Israel in eremo murmuraverunt, in ipsa eremo a venenatis serpentium morsibus perierunt, et in repromissionis terra haereditatem inter fratres non receperunt . Quisquis nostrum ergo haereditatem inter electos Dei, velut inter fratres, in terra viventium habere desiderat, necesse est ut sine murmurationibus in instanti saeculo vivat. Tanto enim magis quisque de praesenti murmurat operatione, quanto amphus desperat laboris sui aeternam recipere retributionem. Nam qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim qui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murmurare non debet, sed potius de patris eruditione gaudere. Perversa mens quando per increpationem corripitur, aut per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit
Abbreviated transcription (Latin):
Secunda in passione martirii.
spesunica salutis indulgente et
Latrom crucifixo dño respondẽte.
Amendicotibi. quia hodie me¬
cum eris in paradiso. Tertiacͦs¬

Expanded text:
ecima, passio martyrii spe unica salutis indulgente et latroni crucifixo Deo respondente: Amen dico tibi, quia hodie mecum eris in paradiso . His
Abbreviated transcription (Latin):
fficia de sanctis ita sunt m̾¬
tituta. ut partim ip̃iᷤᷤ partĩ
conueniant dei. sicut de sancto
geruasio et ꝓtasio. Off̃. loquet̾¬
d. p. In .p.s. cantatur. quia illa
die pax inter romanos et longo¬
bardos facta memoratin: sic de¬

Expanded text:
fficia de sanctis sunt instituta, ut partim tempori, partim conveniant diei, sicut de sanctis Gervasio et Prothasio officium loquitur, Dominus pacem cantatur, quia illa die pax inter Romanos et Longobardos facta memoratur. C
Abbreviated transcription (Latin):
officium de sancto panlo
ideo uersibus antiphonarum ĩ¬
signitur: quia ip̃e plus omnibꝰ¬
Imiliter uersus et anti¬
phonariun de sancto lau

Expanded text:
officium de sancto Paulo ideo Versibus antiphonarum insignitur, quia ipse plus omnibSimiliter Versus ad antiphonas de sancto Lau
Abbreviated transcription (Latin):
cut uel aliena acta curio se
pquirit: procul dubio in mul¬
tis offend. Namcuriositatis
icium: in desment̾ comita¬
tur et ocium. Ociositas enim:
inimica est amme. Melius
est enĩ monachis. ut obedien¬
tes p̃positis sius. id oẽm obedien¬
ciam utilitatis fue: et consilẽ¬
cio. id est ab ominuicio inquie¬
tudimis et curiositatis et ũbo¬
sitatis alient. mambus oꝑan¬
tes suum panẽ manducent:
et intelligant de se ipĩs illud
psalmographi dictum. Oꝑa
manuum tuarum manducabiᷤᷤ
beatuses: et bene tibierit. Di¬
cebat quidam senex. Propt̾ca
non ꝓfiamur: quia nescimuꝰ
mensuras nr̃as. neq pacienci¬
am habenus. mopere quod
ceperimus. Smne labore ali¬
quo: uirtutes uolumus possid̾e.
Dicebat abbas pastor: quia
abbas ysidorus allocus sit ali¬
quando plebem fr̃m dicens. Fr̃s
non quid nõ ad laborandum
uenimus in locum hunc: Et
nunc ideo quia nullus hic
laborest. Ego igitur in ip̃a
pelle uado ubiest labor: et ibi

Expanded text:
cuit, vel aliena acta curiose cuit, vel aliena acta curiose perquirit, procul dubio in multis offendit. Nam curiositatis vitium indesinenter comitatur et otium. Otiositas autem inimica est animae . Melius est ergo monachis ut obedientes sint praepositis suis ad omnem obedientiam utilitatis suae, et cum silentio, id est ab omni vitio inquietudinis et curiositatis, et verbositatis alieni, manibus operantes suum panem manducent, et intelligant de seipsis illud Psalmographi dictum: Opera manuum tuarum manducabis: beatus es, et bene tibi erit . Dicebat quidem senex: Propterea non proficimus, quia nescimus mensuras nostras, neque patientiam habemus in opere quod ceperimus; sed sine labore aliquo virtutes volumus possidere. Dicebat abbas pastor, quod abbas Isidorus allocutus sit aliquando plebem fratrum dicens: Fratres, nunquid non ad laborandum venimus in locum hunc? Et nunc video quia nullus hic labor est. Ego igitur, dimissa plebe, vado ubi est labor, et ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
colusait. Rogamus at
negocium agatis: et opemini
manibus uris. ac si diceret.
Ab omni uos in quietudinis
et curiositatis abstinete incio:
ut quietifacti. urm agatis ne¬
gocium. Ille igitur suum agit
negotum: qui post posito curi¬
ositatis incio. de salute suaest
incessant̾ sollicitus. Nam ille
monachus alienum agit ne¬
gocium: qui curiositatis uicio.
suam oblitus incio sam discu¬
tere uitam. alienam inuesti¬
gare sollicite curat. Uñ et ad
eosdem in secunda isdem ait
epistola. Audiuimus enĩ qͦs¬
dam inter uos ambulantes
inquiete: nichil oꝑantes. sed
curiose agentes. In hac breui
sentencia: multoꝵ paulus
monachorum reprehendit in¬
tam. In quietudinem uideli¬
cet. et ociositatem. et curiosita¬
tem et multiloquium: in quo
secundum salomonẽ nõ effu¬
gietur peccatum. In quictudo
ergo que et alio nõmine curi¬
ositas appellatur. grande est
uncium. quia nec corpusqui¬
etum. ne ᷤᷤ ammam dumitit.
eẽ sine peccato. Dum enim
sollicite aliorum domos cir¬

Expanded text:
cit: Rogamus autnegotium agatis, et operemini manibus vestris . Ac si diceret: Ab omni vos inquietudinis et curiositatis abstinete vitio, ut quieti facti, vestrum agatis negotium. Ille igitur suum agit negotium, qui postposito curiositatis vitio, de salute sua est incessanter sollicitus. Nam ille monachus alienum agit negotium, qui curiositatis vitio suam oblitus vitiosam discutere vitam, alienam investigare sollicite curat. Unde et ad eosdem in secunda idem ait Epistola: Audivimus enim quosdam inter vos ambulantes inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes . In hac brevi sententia multa Paulus monachorum reprehendit vitia, inquietudinem videlicet et otiositatem et curiositatem, et multiloquium, in quo secundum Salomonem non effugitur peccatum; inquietudo ergo, quae et alio nomine curiositas appellatur, grande est vitium, quae nec corpus quietum, nec animam dimittit esse sine peccato. Dum enim sollicite aliorum domos cir
Abbreviated transcription (Latin):
Piritus sancti grãm
q̃m baptĩsati per manus
impositionem crismatis acce¬
pistis unctionem⁊ nolite pͣ¬
ue uiuendo extinguere: s cã
integram et inmolatam in ur̃o
corde et corpore ẜnate. Uñ et
ad ephesios idẽ apostolus. No¬
lite contristari spiritũ sanctũ
dei: in quo signatiestis in die
redemptionis. Signaculum
enĩ sancti spiritus in die quo
baptizati sumus. et confirma¬
ti accepimus: qd̾ utiq fideli¬
ter ẜuare debinmnus. Hoc gͥ
signaculo sancti spiritus ĩ deo
qui credit. ideo signatur ab
illo. ut ẜuet eum: et ostendat
illum in die redemptionis pu¬
rissimum atq sincerum. et
nuilla mutilatum. Uñ et io¬
hannes apostolus ait. Et¬
uos unctionem qͣm accepis¬
tis ab eo: maneat in uobis
Ac si diceret. Hoc dño adiu¬
uante procurate ut spiritus
sancti grãm qmͣ in baptismo
consecuti estis integram ur̃o
in corde et corpore ẜuetis. et ħ̾
sit spm̃ nolite extinguere. Po¬
test unctioeius dequa io han¬
nes loquitur. et spiritusd̃ quo

Expanded text:
piritus sancti gratiam, quam baptizati per manus impositionem et chrismatis accepistis unctionem, nolite prave vivendo exstinguere ; sed eam integram et inviolatam in vestro corde et corpore servate. Unde ad Ephesios idem ait Apostolus: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis : signaculum enim sancti Spiritus in die quo baptizati sumus et confirmati, accepimus, quod utique fideliter servare debemus. Hoc igitur signaculo sancti Spiritus, ideo qui credit Deo, signatur ab illo; ut servet et ostendat illud in die redemptionis purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum. Unde et Joannes apostolus ait: Et unctio quam accepistis ab eo maneat in vobis . Ac si diceret: Hoc Domino adjuvante procurate, ut Spiritus sancti gratiam, quam in baptismo consecuti estis, integram vestro in corde et corpore servetis, et hoc sit spiritum nolite exstinguere. Potest unctio ejus, de qua Joannes loquitur, et spiritus de quo
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Que certissime ad ob¬
ẜuanda dei mandata. cor quod
implet inflãmat: que apra¬
ue uiuentibus per odium. et
inuidiam extingintur: atq
discordiam. Extinguitur et
spiritus predicatoꝵ qui audi¬
entibus salutis p̃licant u̾bũ.
a contradicentium. et resisten¬
tium et exaspͥntiũ malicia an¬
ditorum. ita ut magis eos tace¬
re libeat. qm p̾licare delectet. et
ita fit: ut per aspationẽ audito¬
rum.: predicatoribus tollatur
uerbum. Unde et hezechieli
dñs ait. Adherere faciamlĩ¬
guam tuam palato tuo: et
eris mutus. necqͣ si uir obiur¬
gans: quia domus exasperãs
est. uenit quidam senex ad
alium senem: et dixit unus
ex eis. Ego mortuus sum hiic
seculo. Alter uero. Uixit el.
Ne confidas intemet ip̃m. do¬
nec exeas de cor pore isto: qr
si mortuus es: sathanas mor¬
tuus non est. Uixit abbas
pastor: quia semper homo hu¬
militatem et tunorem dei ita
in ce ssabiliter respirare debet.
sicut flatum quem naribus
ad̾trabit uel enuttit. Uixit¬

Expanded text:
est nobis . Quae citissime ad observanda Dei mandata cor quod implet inflammat, quae a prave viventibus per odium et invidiam exstinguitur atque discordiam. Exstinguitur et spiritus praedicatorum, qui audientibus salutis praedicant verbum, a contradicentium, resistentium et exasperantium malitia auditorum, ita ut magis eos tacere libeat, quam praedicare delectet: et ita fit ut per exasperationem auditorum praedicatoribus tollatur verbum. Unde et Ezechieli Dominus ait: Adhaerere faciam linguam tuam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Venit quidam senex ad alium senem et dixit unus ex eis: Ego mortuus sum huic saeculo. Alter vero dixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto. Quia si tu mortuus es, Satanas mortuus non est. Dixit abbas Pastor: Quia semper homo humilitatem et timorem Dei ita incessabiliter respirare debet, sicut flatum, quem naribus attrahit vel emittit. Dixit