comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te: Sepe in hoc mundo etiã lȩcti quilibet erecti st̃: dũ de
ipsa gła suę ꝓsꝑitatis intumescunt. S merentes dñs sos¬
pitate erigit᷑ : qr afflictos suos ad głam uerȩ letitiȩ soli¬
ditate. sustollit. Sospitate quippe. ñ insani  erecti st̃: qͥ in
bonis actib positi. spe in dm̃ firma gratulant᷑. Nonnul¬
li enĩ sic̃ diximꝰ. & iniquitates ꝑpetrant : & gaudere. non
cessant. De quib ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui lȩtant᷑ cũ malefe¬
cerint: & exultant in reb pessimis. & rursũ. Sunt impii
qui ita securist᷑: ac si iustoꝵ facta habeant. Hi nimirũ ñ
sospitate erigunt᷑. s in sania : qui suꝑbiunt cũ affligi
debuert᷑: & inde miseri in exultatione de fluuis.
unde a bonis flent᷑: freneticoꝵ uidelicet sensib
similes. in saniã qua p̾ualent uirtutẽ putant. qͥ ex m¬
bo eẽ neseunt hoc. qd̾ amplius sanis possunt: & quasi
creuisse se uirib estimant. dũ ad uitȩ t̾minũ ꝑ aug¬

Expanded text:
t erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per aug
Abbreviated transcription (Latin):
uersis cogitationib semꝑ inuigilant. s plerũq eis suꝑ¬
na dispensatio obuiat: & quãuis prauitatẽ. consilii nec
fracti ad iersitatib corrigant. ne. tam̃ contra bonos p̃¬
ualeant. eoꝵ uires refrenat. Quos contra miro udicio a¬
git᷑. ut effectu quidẽ. praui oꝑis careant & tam̃ iustȩ. sen¬
tentiȩ. iudicis reos conscientia addicat. Qd̃ gͦ mala̾ cogi¬
queunt: hi contra qͦs eogitauerant defendunt᷑. Unde adhuc

Expanded text:
is cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogiqueunt, hi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
s tañ credi facile ꝑ exẽplũ. potest. Quis enĩ ab tno grano
seminis immensã surgere arborẽ crederet: ñ certũ hoc ꝑ
exꝑimentũ teneret: Intanta nãq grani paruitate & pę¬
ne nulla sui dissimilitudine. ubi latet ligni duricia. & li¬
no tenerior uł durior medulla. asꝑitas corticis. uiriditas
radicis. sapor fructuũ. suauitas odoꝵ. coloꝵ diuersitas. mol¬
no seminis ꝓ dire. omĩa ñ dubitamͦ. Quid gͦ ẽ difficile. ut
puluis in menbra redeat. dum conditoris potentiã cottidie
cernimꝰ. qr ex grano ligna mirabilit᷑. & ad huc mirabilius
fructꝰ ex lignis creat  Dicat gͦ. qui facit magna & ins¬
crutabilia & mirabilia absq numero: qr diuinoꝵ oꝑm mag¬
nitudo. nec ex qualitate ualet discuti. nec quantitate

Expanded text:
sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, molno seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
li homines mortuoꝵ cor pora in puluerẽ redacta conside req̃:
dũq resurrectionis uim ex ratione colligere ñ possunt. hȩ
ad statũ pͥstinũ redire posse desperent. Alira gͥ quȩ ex fide
credenda sunt ꝑserutanda ꝑ rationẽ ñ sunt.: qr si hȩc nr̃is
ocłis ratio expanderet. mira n ẽẽnt. S cũ in his fortasse ani¬
mus titubat. necesse ẽ ut ea quȩ ꝑ usũ nouit. nec tam̃ ꝑ r
tionẽ colligit ad memoriã reducat: quatinꝰ rei similis argu¬
m̃to fidẽ roboret quã labe factari sua sagacitate. dep̾hendit.
Considerato quippe humano carnis puluere. quoꝵdã mens c̃¬
cussa desperat. quando puluis ad carnẽ redeat. & rediuiuĩ
corpus ꝑ menbroꝵ liniam̃ta cõponat. quando illa t̾rȩ ara¬
ditas ꝑ uiuentia menbra uiridescat. ac sese ꝑ eoꝵ species for¬
masq distinguat. Hoc minirũ cõp̃hendi ꝑ rationẽ ñ potest.

Expanded text:
li homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; li homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
n lignũ uertit᷑. & nemo mirat᷑. Quia qͥnq sunt panib qͥn¬
q milia hominũ satiati. creuisse escas in dentib cuncti mi¬
rati sunt: cottidie. sparsa grana seminũ plenitudine sp̃i¬
mult iplicant
caꝵ. & nemo mirat᷑. Aquã semel in uinũ ꝑmutatã uidentes eu¬
ncti mirati sunt: cottidie humor terrȩ in radicẽ uitis attrac¬
tus ꝑ botrũ in uinũ uertit᷑. & nemo mirat᷑. Mira itaq sunt
omĩa quȩ mirari homines neglegunt : qr ad considerandũ
magna. adiunxit statĩ. & inscrutabilia. Minꝰ enĩ fuerat
magna facere: si tam̃ ea quȩ facta sunt ꝑscrutari potuissent
int᷑ hec sciendũ e: qr diuina miracula & sẽꝑ debẽt considerar
ꝑ studiũ: & nũquã discuti ꝑ intellectũ. Sepe namq hu¬
manus sensus du quarumdã rerũ rationẽ querens ñ inue¬
nit: indubitationis se uoraginẽ mergit. Unde fit ut ñnul¬

Expanded text:
in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinin lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuivina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
tentiȩ uirtute disposita & suꝑ aera cęlũ suspendit᷑. & suꝑ a
byssũ t̾ra librat᷑ qd̾ ex reb inuisibilib omĩs hȩc uniuersitas
ac uisibilib existit. qd̃ hominẽ fecit. ut ita dixerĩ in breui
colligens mundũ alterũ s rationalẽ. qd hõ ex anima & car¬
ne cons tituens inuestigabili uirtutis dispositione ꝑ¬
miscuit spm̃ & lutũ. ex his itaq aliud nouimꝰ: aliud & sumꝰ.
S tam̃ mirari neglegimꝰ: qr ea quȩ in comp̾hensibili indaga¬
tione. mira sunt. humanis ocłis usu uiluert᷑. Unde. fit ut
si mortuus homo suscitat᷑. in ammiratione om̃s exiliant: &e
ottidie. homo qui ñ erat nascit᷑. & nemo mirat᷑. dũ ꝓeuldu¬
bio om̃ibus constet. qr plus sit creari qd̃ ñ erat. quã repara¬
ri qd̃ erat. Quia arida aaron uirga floruit cuncti mirati
st̃: cottidie exarente. t̾ra arbor ꝓducit᷑. uirtusq pulueris

Expanded text:
tentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super tentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec uas existit; quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc, ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt in humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant; et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur; dum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit , cuncti mirati sunt; et quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tib labor ẽ. quib &e pęna uerboꝵ labor ñ ẽi homo gͦ ad la¬
borẽ. nascit᷑ : qr ille huiꝰ mundi ueracit᷑ mala sentit. qui eiu
bona mhiant᷑ appetit. Nã cunꝰ mens ad alta suspendit᷑. sub ip
hit. quanto ꝑ spẽ ad sũma ͤ substollit. An ñ quasi auis pauł
ad uolatũ natus fuerat. qui tot aduersa sustinens dicebat.
nr̃a conuersatio in gelis:  ꝙ rursũ. Scimꝰ qm̃ si terrestris domus
domũ ñ manufactã et̾nã incelis. Uelut auis gͦ ima transcen¬
derat : quẽ adhuc corpore in t̾ra demorantẽ. iã in sublimib
spei penna subleuabat. S quia nullus suis uirib ualet se¬
se. in alta sustollere. ut cũ insibilib affigit᷑. ad inuisibilia sub¬
ponã eloquiũ meũ. Ac si aꝑte diceret. Illũ rogo. ꝑ quẽ tribui
scio. Si enĩ hoc ꝑ se habere. se crederet: dep̾cari dm̃ ñ indige¬
qd̵ cuncta ex nichilo creauit. qd̃ ipsa mundi fabrica mira po¬

Expanded text:
r est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: stra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus domum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia subonum est. --Ac si aperte diceret: illum rogo, per quem haec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigequod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira po
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis & uos suꝑ duodecĩ sedes. iudicantes duodecĩ trib
isrł. Tunc merentes dñs sospitate erigit. qr huqui eius
esideriis accensi ꝓsꝑa fugiunt. aduersa paciunt᷑. eruci¬
atꝰ ꝑsequentiũ tolerant. seq ipsi ꝑ lam̃ta castigãt: tanto¬
sublimiorẽ tẽ sospitatẽ recipiunt. quanto nẽ a cunctis
mundi gaudiis deuote moriunt᷑. Hinc ẽ enĩ qd̃ ꝑ salomo¬
nẽ dicitur. Cor qđ nouit amaritudinẽ. Animȩ suȩ: m
accensa. peregrinationis suȩ penã flendo agnoscit. s
in eiꝰ gaudio extraneus ñ miscebit᷑. qr qͥ nc̃ a merore. c̃o

Expanded text:
cantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigasublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc a cunctis mundi gaudiis devoti moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Cor quod novit amaritudinem animae suae, in accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore
Abbreviated transcription (Latin):
stilio qͥ ad uolatũ pennas ñ habet. nitens manib regni ȩdͥ¬
fioiũ tenet : qr nimirũ sepe ingeniosi qͥq dũ ꝑ neglegentiã
torpent. in prauis actib remanent: & simplices quos inge¬
nii penna ñ adiuuat ad optinenda ęt̾ni regni mȩnia uir¬
tꝰ oꝑationis leuat. Stilio gͦ dũ manib nitit᷑. in regis ȩdib
morat᷑ .: qr illo simplex ꝑ intentionẽ rectioꝑis ꝑuenit. quo
ingeniosus minime ascendit. S his auditis quęstio nr̃o cor¬
di drit᷑. cur uł neglegenti donũ intellegentię. tribuat᷑. uł stu

Expanded text:
stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedistellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat . 2. Stellio manibus nititur, in regiis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Quaestio suboritur: Cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitu
Abbreviated transcription (Latin):
amoris elaborat. at cont᷑ alius sitĩ habet ingeniũ ñ habet.
lmor ad meditandũ ꝑtrahit. sensus hebitudo contradicit.
& sepe hoc in diuine legis eruditione. quandoq studendo in¬
tellegit. qd ꝑ neglegentiã ingeniosus nescit. Huiꝰ gͦ stulti di¬
uitias sitientes bibunt. dũ p̾cepta dĩ quȩ ingeniosi fastidien¬
tes nesciunt. hebetes amantes assequunt᷑. In his nimirũ tene¬
bris hebitudinis: illustrat᷑ ocłs amoris. Nã hoc tardiorib si¬
tis aꝑit : qd̃ uelociorib fastidiũ claudit. Qui iecirco ad intel¬
egentiȩ alta ꝑueniunt. qr agere quȩ intellexerint uł mi¬
numa nulla contẽpnunt: & dũ sensũ manib adiuuant. sese.
ult᷑ altitudinẽ ingeniosoꝵ leuant. Unde bene ꝑ salomonem
dicit᷑. Stilio manib nitit᷑: & morat᷑ in edib regis. Plerũq enĩ
aues quas ad uolatũ penna subleuat. in uep̾ͥbus resident: ꝙ

Expanded text:
amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur inaves quas ad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sepe quosdã in intellectu ñ tẽptat. eisq in sacri eloqͥi
meditatione ñ obuiat. s tam̃ eoꝵ uitã in oꝑatione supplã¬
tat. Qͥ dũ de scientiȩ uirtute laudant᷑: nequaꝗͣ. suoꝵ oꝑm d
pna respieiunt. Cũq in fauoris delectationẽ animꝰ ducit᷑
uitȩ suȩ uulnera ñ medet᷑. Hunc gͦ armatꝰ hostis rapuit.
quẽ fraude tectꝰ in alia deserens. ex alia parte. suꝑauit. Se
liquoris fontẽ. s ñ bibit. qr ingeniũ qͥdẽ intellegentiȩ. a¬
cipit. s tam̃ ueritatis sententias cognoscere. legendo contẽp¬
nit. Scit qr intellegere studendo p̃ualeat: s ab omĩ doctꝰnȩ
studio fastidiosus cessat. Diuitiȩ qͦq mentis sunt : uerba sa¬
crȩ loquutionis. S has diuitias stultꝰ ocłis aspicit. & in or¬
nam̃ti sui usũ minime. assumit. ꝙr uerba legis audiens¬
magna quidẽ eẽ considerat. s ad cõp̃hendenda hec nullo studio

Expanded text:
Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute lespiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. Seliquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiensmagna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio
Abbreviated transcription (Latin):
Habet etiã stultꝰ messẽ. quando iniquuis quisq donũ recte
intellegentie accipit : scripturȩ sacrȩ sententiis docet᷑.
fert. nec tam̃ diligit. laudando exaggerat. uiuendo caleat¬
Quia gͦ stultus iste recta & intellegit &dicit. stam̃ hȩc o¬
ꝑando ñ amat. messẽ habendo ieiunat. Quã nimirũ fame¬
licꝰ comedit: qr is qui ad dm̃ scĩs desideriis anhelat. discit qd̃
audit. agit qd̃ didicerit. Et dũ doctoris praui recta p̃dica¬
tione reficit᷑. quid aliud quã stulti fruge. satiat᷑. an non
famelicos suos ueritas. ut stulti messẽ comederent. ad mo¬
nebat. cũ ꝑ desideria scã flagrantib de phariseis p̃ciperet
male uiuendo minime contingunt. Urãm gͦ famem mes
ista reficiat: qr uobis hanc ꝑ fatuitatis suę fastidiũ serua.
stis quasi inermis uincit᷑. cũ mala aꝑta suggerens huma¬
nȩ menti bona oĩa simul destruere conat᷑: s armatꝰ uenii
quando bona alia intacta deserens. latent᷑ alia corrũpit.

Expanded text:
--Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur,6 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcatQuia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet,male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. stis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes amant. bene itaq dicit᷑. ego uidi stultũ. firma radice : E
ma ledixi pulchritudinẽ eiꝰ statĩ. Ac si aꝑte. diceret. Contra
stulti pulchritudinẽ morã in maledictionẽ ñ habui : qr
eũ hanc cernerẽ. simul etiã penã sequentẽ uidi. Non enĩ sta¬
tĩ maledicerẽ: si qua me głę illius delectatio tenuisset. S si¬
ne tarditate. maledixi : qr supplicia mansura c̃spiciens. eiꝰ
potentiã sine. dubitatione reꝓbaui. S qr iniqui qͥq qui plus
in hoc mundo ꝓficiunt. plures secũ ad interitũ trahunt.
recte subdit᷑. Longe. fient filii eius a salute. filii qͥppe stul¬
ti sunt: qͥ in ambitione huius scł̃i ex eiꝰ imitatione. nascunt᷑.
Qui ꝓfecto a salute. tanto longius frant: quanto in ꝑpetra¬
tione neqͥtiȩ nulla infirmitate feriunt᷑. De qͥb bene dicit᷑.¬
ditus porta dicit᷑ ita ẽ dies iudicii. porta regni : qr ꝑ eum

Expanded text:
tes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et tes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene additditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. eiusclẽ aspectib delectant᷑: hanc magnũ aliquid estimaũ.
seq ut talia mereant᷑ exoptant. Cũ uͦ głosos quosq aut deiec¬
tos subito. aut fortasse. etiã morientes aspiciunt. qr huma¬
na gła omĩmodo nicħ sit cũ gemitu fatent᷑ : ita ut ꝓtinꝰ di¬
cant. Ec̾ce quã nicħ ẽ homo. qui hoc nimirũ rectius dicerent.
si cũ in gła hominẽ cernerent. tẽ eiꝰ interitũ cogitantes. trã¬
seuntẽ. potentiã. nicħ ẽẽ. sensissent. Tunc quippe ei human
elatio pensanda quã nicħ sit. cũ sese suꝑ ceteros successib ex¬
tollit. Tunc considerandũ ẽ qͦ cursu felicitas transuolet: cũ an¬
te. humanos ocłos quasi ꝑmanens pollet. Nã głam moritu¬
ri. nicħ eẽ. in iꝑsa iã morte pensare infirmi quilibet possuis.
Tunc enĩ ei etiã illi derogant: qui hanc & usq ad mortẽ. seqͣn¬

Expanded text:
nunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, nunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequen
Abbreviated transcription (Latin):
one despiciunt. hoc. qd suꝑbi foras fastu uacue inflationis¬
intumescunt. Bene gͦ dicit᷑. ego uidi stultũ firma radice : &
maledixi pulchritudinẽ eiꝰ statĩ. Pulchritudini quippe stul¬
ti maledicere. ẽ. eiꝰ głam ex considerata dampnatione iudica¬
re : qr eo atrotius in tormentis obruet᷑. quo altius in peccat¬
eleuat᷑ q. transit qd̃ extollit᷑. ꝑmanet qd punit᷑: qr. honorat᷑ in
uia. in ꝑuentione. dãpnabit᷑: & quasi ꝑ amȩna prata ad carcerẽ¬
ꝑuenit. q ꝑ p̃sentis uitȩ ꝓsꝑa ad interitũ tendit. Hotandũ uͦ
qd eũ stulti pulchritudinẽ maledixisse se diceret. addidit.
tatĩ. Mos nãq humanȩ & infirmȩ m̃tis ẽ. ut cũ eaꝵ re¬
rũ quas respicit qualitate. uariat᷑. sepe eiꝰ iudiciũ eũ ipsa p̃¬
sentis rei specie. ducit᷑: & hoc iuxta qd̾ aspicit. intentio illi
sensusq formet᷑. Nã plerũq ñnulli dũ queꝵdã głam cer¬

Expanded text:
one despiciunt hoc quod suone despiciunt hoc quod suintumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruiteleuantur. Transit quod extollitur, permanet quod punitur: honorantur in via, in peruentione damnabuntur: & quasi per amœna prata ad carcerqui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cer
Abbreviated transcription (Latin):
Inde & pͥmus eain eiuitatẽ. construxisse describit᷑: ut aꝑte mon¬
straret᷑. qr ipse in trã fundam̃tũ posuit. qui a solilitate cęles¬
tis patriȩ alienꝰ fuit. Quasi firma radice stultꝰ at tollit᷑. quan¬
do hic temporali ꝓsperitate. fulcit᷑: ut om̃e qd appetit asseqͣ¬
t᷑. aduersa nulla fustineat. contra infirmos sine repugnati¬
me p̃ualeat: bene agentib ex auctoritate contradicat. ad ma¬
ora cõmoda. ex peiore. semꝑ actione ꝑueniat: ut unde uitã uitȩ
deserit. inde ad tempus felicior uiuat. S cũ malos florere.
infirmi conspieint. trepidant. & apud semetipsos peccantiũ
psꝑitate. turbati. intꝰ in gressib mentis nutant. Quoꝵ ꝓfec¬
to speciẽ sumpsit psalmista cũ diceret. Mei aut̃ pęne motis
pedes. pęne effusi sunt gressus mei : ꝙ xelaui in peccatori¬
b. pacẽ peccatoꝵ uidens. Cuͣ eoꝵ głam fortes aspiciunt. ꝓtinus¬
quȩ post głam pęna sequat᷑ attendunt: & alta intꝰ cogitati¬

Expanded text:
Unde et primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aetertis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatoruquae post gloriam poena sequatur attendunt, et alta intus cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
sitiui & dedistis mͥ bibere: hospes erã & collegistis me nu¬
dus & cooꝑuistis mei & cetera. filii gͥ huiꝰ stulti ante por¬
tã elati sunt. s in porta conterentur: qr amatores huiꝰ
scłi. in p̃senti uita suꝑbiunt. s in ipso regni aditu ȩt̃na
animaduersione. feriunt᷑. Bene aut᷑ subdit᷑. & ñ erit. qui e¬
ripiat. Illos quippe ueritas ab ȩt̾na aduersitate eripit.
quos intẽporalib ꝓsꝑis ꝑ disciplinã p̃mit. Qui gͦ nẽ renu¬
it p̃mi. tc̃ ñ ualet eripi: qr iniqui eũ quẽ ꝑ disciplinã habe

Expanded text:
sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nusitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
spiceret dixit. Nobilis in portis uir eius. quando sederit cũ se¬
natorib t̾rȩ. Uir quippe . ẽ eccłiȩ humani generis redẽptor:
qͥ in portis se nobilẽ ostendet. quia despectꝰ pͥus in contume¬
iis extitit. s ingressu regni sublimis apparebit. Qui cũ t̃rş
senatorib refidet .: qr iudicii sententiã cũ scĩs eiusdẽ ȩccłĩȩ
p̃clicatorib decernet : sic̃ ipse in eugłio dicit. Uos qui sequuti
estis me. sedebitis suꝑ sedes. iudicantes duodecĩ trib isrł. QS
ysaias quoq longe ante ꝓnuntians ait. Dñs ad iuidiciũ u¬
niet: cũ seniorib popłi sui. De. his portis salomon iterũ dicit.
Date eide fructu manuũ suaꝵ : & laudent eã in portis oꝑa
eiꝰ. Tunc quippe scã eccłia de fructu manuũ suaꝵ accipit:
cũ eã ad ꝑcipienda cęlestia laboris sui retributio attollit.
Tunc eũ sua oꝑa in portis laudant: quando eiꝰ menbris in
ipso regni additu dicit᷑. Esuriui. & dedistis mͥ mandueare.

Expanded text:
r ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus decs super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare;
Abbreviated transcription (Latin):
seripturȩ saerȩ p̃cepta ñ acceꝑat. sacrieloquii inundatione.
satiat᷑ quã tanto nẽ auidius potat. quanto hanc du sicca siti¬
ebat. eadẽ gͦ diuina eloquia & messes & diuitiȩ uocant᷑. Messes.
qr ieiunã mentẽ. reficiunt: diuitiȩ. qr magna nos moꝵ uenuᷤ¬
tate. cõponunt. C̃ adẽ. & cõmedi dicunt᷑ & ebibi: qr nimirũ dũ
quȩdã in eis obscura st̃. quȩ ñ nͥ int̾p̃tata intellegimꝰ. hec qua¬
si mandendo glutimꝰ: dũ quȩdã uͦ ad intellegendũ facilia ita
sumimꝰ ut inuenimꝰ. ea quasi ñ mansa bibimꝰ. qr ñ infracta
sorbemꝰ. Hȩc sub intellectu mystico breui loquutione. transeur¬
rimꝰ. nequid forsitan p̃terisse uiderem᷑. S ꝙr beaeti iob amici
iẽ ñ possent. nͥ in quibusdã qͦ magna moꝵ honestate. fulge

Expanded text:
Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honest
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ ipse. etiã stultꝰ perit cũ dicit᷑: & ipsũ rapiet armatet
Antiquus hostis iudaicũ popłm armatus rapuit. q in eo uitã
fidĩ fraudulentȩ. suggestionis iaculis extinxit: ut unde. se
inherere. dõ crederet. inde. eius ordinationi repugnaret. Qd
ꝓfecto discipulos ueritas p̃monet dicens. Uenit hora ut oĩs
qui int̾ficit uos arbitret᷑ obsequiũ se p̃stare dõ. Sequit᷑. St eꝰ
bibent sitientes diuitias eius. Huiꝰ stulti diuitias sitientes
uibunt: qr fluentis sacrȩ loquutionis. quȩ iudaicꝰ popłs in
suꝑbiȩ ostentatione possederat. conuersȩ gentiliũ mentes
irrigant᷑. Unde & eisdẽ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Om̃s sitienties ueni¬
te ad aquas: & qͥ ñ habetis argentũ ꝓperate. Quia enĩ argen¬
ti uocabulo. eloquia diuina signant᷑: psalmista testat᷑ dicei
e ioquia dnĩ eloquia casta: argentũ igne examinatũ. Qui gͦ ar¬
gentũ ñ habent. ad aquas uocant᷑: qr nimirũ gentilitas quȩ

Expanded text:
liter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Det bibi dicuntur. --Hujus stulti divitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possederat, conversae gentilium mentes irrigantur. Unde et eisdem per prophetam dicitur: Omnes sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, p Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
i deseruire. Et tam̃ cũ utilitatis usus postulat: subtilit᷑ qͦꝙ
studeo hẏstoriȩ uerba discutere. Cũ uͦ necesse ẽ. simul utrũq
cõplector: ut spiritales fructus allegoria germinet. quos tam̃
ex radice hystoriȩ ueritas ꝓclucit. amicos uͦ beati ioħ quos he¬

Expanded text:
i deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 i deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos hae
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad summa menbra ꝑsequutione. seuiens tẽptator. af¬
fligit. Unde etiã paulus dicit. Compleo ea quȩ desunt passi¬
onũ xpĩ in carne mea. sui suadere uxor ad maledicendum
ntit̃ qr carnales quiq intra scãm eecłiam adiutores calli¬
di tẽptatoris existunt. Quȩ enĩ eũ ad maledicendũ ꝓuo¬
cat. uitã carnalium designat: qr ut sup᷑ iã diximũs in¬
tra scãm eccłiam incorrectis morib positi. quo ꝑ fidẽ bo¬
nis uixta sunt. eo ꝑ uitã durius p̃munt. Q uia enĩ gn̾a¬
si fideles uitari nequeunt: a fidelib tanto deterius. quanto
& interius tolerant᷑. Amici uͦ illuis qui quasi ad consolan¬
dũ ueniunt. s ad uerba asperȩ inuectionis excedunt. hereti¬
coꝵ speciẽ tenent. qui cũ contra bonos dm̃ defendere nitu¬
ex mystica designatione. succingere: ut lector mẽ ex ipsa hac
replicatione meminerit me: in hoc oꝑe spiritali intellectu¬

Expanded text:
usque ad summa membra persecutione saeviens tentator afusque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut tra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nituex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
oruata hystoriȩ ueritate Benti
iob dicta amicoꝵq illius mystica ꝓposui in¬
t̃p̃tatione discutere : quia cunctis uera sci¬
entib liquet. qd̾ redemptorẽ. mundi totis
suis alligationib eurat sacra scriptura ꝑ¬
mittere: eumq ꝑ electos om̃s. ut ꝑ eiꝰ sciͦ¬
dem beatui̾ob latino eloquio dolens dicitur: ut ꝑ eiꝰ. & nom̃
& uulnera. redẽptoris nr̃i passio designetur. De. quo ꝓpħa
ait. uere. languores nr̃os ipse tulit: & dolores nr̃osꝰ ipse.
portauit. Cui tẽptato. ablatis omĩb & seruos ⁊ filios occi¬
dit: q non solũ iudaicũ popłm ex timore seruientẽ. s ip¬
sos qͦ apłos in suo amore. regeneratos. passionis eiꝰ tẽpore. te¬
lo ꝑfidie. ꝑculit. Uulnere. beati iob corpus atterit᷑ qr re.¬
demptor nr̃ configi clauis in erucis patibulo ñ dedignat᷑
A planta aut̃ pedis usq ad uerticẽ uulnera suscepit: qr scãm
ecliam quȩ corpus euisẽ: ñ solũ ꝑ extrema ⁊ ultima. s

Expanded text:
rvata historiae veritate beati Job dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus scidem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦs nimirũ ñ ẽ qͥ eripiat: qr scilicet dũ ipsũ redẽptorẽ extin¬
guere. ꝑsequendo conati st̃. oblata sibi remedia ereptionis absc̃

Expanded text:
Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinQuos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. om̃s qui ꝑfidiȩ illus p̃dicatione. generant᷑. Qui scilicet
a salute longe sunt: qr & si tẽporalẽ uitã sine. afflictione. ꝑ¬
cipiunt. ȩt̃na grauns ultione. feriunt᷑ : sic̃ de. hisdẽ filiis illiꝰ dñs
dicit. Ue uobis seribe & pharisei hẏpocrite : quia circũitis mare
& aridã ut faciatis unũ ꝓselitũ. & cũ fuerit factꝰ faciatis eum
filium gehennȩ. duplo quã uos. Seqͥt᷑. Ot conterent᷑ in porta: &
ñ erit qui eripiat. Quis alius portȩ nomine. nͥ mediator. dĩ ꝙ
hominũ debet intellegi. qui ait. ego sũ ostiũ. ꝑ me. siquis intra¬
uerit saluabit᷑ filii gͥ huius stulti extra portã ꝓficiunt. in por¬
a conterent᷑ : qr prauȩ uidȩoꝵ soboles. ante. mediatoris aduentũ
in legis obseruatione. floruerunt. s in ipsa redẽptoris nr̃i p̃sen¬
tia a diuinitatis obsequio. ꝑfidiȩ suȩ meritis repulsi cȩcidert̃.

Expanded text:
sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, quia etsi temporalem vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur, sicut de eisdem filiis illius Dominus dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui cifactus, facitis eum filium gehennae 183 duplo quam vos . Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. Quis alius portae nomine, nisi mediator Dei et hominum debet intelligi, qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fecto liquet. q ñ omĩno despicit᷑. qd ex melioris cõparatione. re¬
pbat᷑: In rep̾hensione quippe eiuis incaute. dͥlabunt᷑: s tam̃ qr
tanti uiri amici sunt. ex familiaritate illuis multa mystica
didicerunt. Unde sicꝰ suꝑuis diximus. eoꝵ uerbis etiã paulus u¬
tit᷑ & hec in assertionis suȩ ad iutoriũ assumens. ꝓlata ex ueri¬
tate testat᷑: quȩ tam̃ ueritas recte rep̾hendit. qr quãlibet
fortis sententia contra sc̃m uirũ ꝓferri ñ debuit. Possunt gͦ
mytic elifa uerba pensari. quib ad beatũ iob loquitꝰ dicens.¬
Ogo uidi stultũ firma radice: & maledixi pulchritudinem
eius statim. Stultus quippe iudeoꝵ popłs extitit. qui ipsã i¬
carne p̃sentiam ȩt̾nȩ sapientiȩ spreuit. Qui quisi firma ra¬
dice conualuit: qr electoꝵ uitã tẽporalit᷑ extinguendo suꝑanut
d hunc elifar maledicendo despicit: qi nimirũ om̃s hereticiõ
tenere speciẽ amicos beati iob diximꝰ. cũ de noĩe xp̃i głant᷑¬

Expanded text:
rofecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex ildidicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicensgo vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarnationem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomine Christ
Abbreviated transcription (Latin):
comẽdit qr uicdaicꝰ popłs legẽ quidẽ uerbotenꝰ tenuit. s ꝑ fa¬
tuitatis fastidiũ. ab eiꝰ intellectu ieuinauit. Nuiꝰ uͦ messẽ fa¬
melicus comedit. qr nimirũ gentilis popłs uerba legis intel¬
legendo edidit. ad quȩ plebs iuclaica sine intellectu laborauit
Hos famelicos fidĩ dñs p̃uidit.: cũ ꝑ eugłiũ dixit. Beati qui esuri¬
unt & sitiunt iustitiã qm̃ ipsi saturabunt᷑. De. his fameli¬

Expanded text:
comedit: quia legem quidem verbotenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium, ab ejus intellectu jejunavit. Hujus ergo messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus praevidit, cum per Evangelium dixit: « Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uos gͥ nc̃ quidẽ tristitiã habetis. iterũ aut̃ uidebo uos. &
gaudebit cor ur̃m : & gaudiũ ur̃m nemo auferet a uobis.
Sospitate. gͦ dñs merentes erigere dicit᷑: qr ꝓ se afflictos tem¬
poralit. uera salute consolatur. Qd̃ tam̃ de electis dĩ. etiam
ponunt᷑ : qr. cũ se ex humilitate substernunt. altȩ mentis
iudicio cuncta tẽporalia transeunt. Cũq se indignos in
omĩb estimant: recte cogitationis examine. huiꝰ mundi gła
transcendentes calcant. Uideamus humilẽ paulũ. ecce disci¬
płis dicit. Non enĩ nosmetipsos p̃dicamꝰ. s iħm xp̃m dñm

Expanded text:
em tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: mens ad appetenda altiora subleuatur : paulo rursus at¬
testante qui ait. & licet is qui foris ẽ nr̃ homo corrũpat᷑:
tam̃ is qui utus ẽ renouat᷑ de die in diẽ. Homo gͦ ad labor
de caro in infirmis durius laborat. Potest qͦq appellatione
hominis. carnaliũ uita signari. Unde. paulus ait. Cũ sit int̾
homo ad laborẽ nascit᷑ : qr carnalis qͥsq cũ transeuntia appe¬
tit. desiderioꝵ suoꝵ se. pondere. affligit. Grauis quippe labor
re: & ꝑceptã circũ spectione eustodire. Grauis labor. ẽ. hoc cum
magna fatigatione. app̃hendere : qd̃ is qui app̃hendit noue¬
rit du stare. ñ posse: Scĩ aut uiri qr transeuntia ñ amã .
ñ solũ nulla tẽporaliũ desiderioꝵ pondera tolerañ.
s & si qua aduersa consurgunt in ipsis suis p̃ssuris & lan¬
gorib ñ laborant. Quid enĩ flagellis durius. & tam̃ de fla¬

Expanded text:
tur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem. Inde enim mens de caro in infimis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de fla
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ aspicit᷑. hoc. qd̃ qͥdã sapiens de. dño testat᷑ dicens. Et̃ pugnabit
ꝓ eo orbis traꝵ ẽtra insensatos. Orbis quippe. traꝵ eũ dño c̃tra
insensatos pugnat. quando inpȩna delinquentiũ. & ȩlem̃toꝵ ad¬
uersitas militat. S tam̃ de humo dolor ñ egredit᷑: ꝙr res quęli¬
bet insensibił ad afflictionẽ. nr̃am stimulo nr̃e actionis exei
ra quȩ ꝑcutit. s de ea ꝓculdubio quȩ peccando iũ ꝑcussionis
extorsit. S curandũ magnoꝑe. ẽ. ut cũ in reb exterioribu
pondere. doloris afficim᷑. spe. ad suꝑna tendamꝰ : quatinꝰ eo
mens ad alta ꝑueniat. quo nos exterior pęna castigat. Unde
regrinationis suȩ tẽpora sine gemitu euadat. Unde bene par¬
lus cũ tribulationes suas discipłis enumeraret. adiunxit. Ipsi
enĩ scitis qd̾ in hoc positi sumꝰ. S in eo qd̾ caro flagellis affie¬

Expanded text:
ter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit ter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis exra, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Underegrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis affici
Abbreviated transcription (Latin):
disidiosus ingeniũ accipit. ut de neglegentia iustius puni¬
at᷑ qr qd̃ sine labore assequi potuit. scire contẽpnit: & iccir¬
co ñnũꝗͣ studiosus tarditate intellegentiȩ p̃mit᷑. ut eo m¬
iora p̃mia retributionis inueniat. qͥ mauis in studio in¬
uentionis elaborat. Nicħ gͦ ẽ in t̾ra sine causa. quando & studi¬
oso tarditas ad p̾miũ ꝓficit: & desidioso uelocitas ad supplici
studio. aliquando uͦ dolore. ꝑcussionis erudim᷑. Unde cũ dictũ sit
qm̃ sensus nr̃i malitia exigit. ut a reb insensibilib feriatur.
Ecce enĩ cernimus qd̾ ad correctionẽ nr̃am expectatꝰ ymbe¬
ab arente t᷑ra suspendit᷑. & caligosus aer mardescente. sole
siccat᷑ : mare ꝓcellis tumescentib sȩuit. & alios ad transme¬
andũ susceptos intc̃ipit. aliis desideratũ it̾ erecta ieumulũ
unda contradicit. t̾ra ñ solũ germina fȩcunditatis ĩminuit.
s etiã semina accepta c̃sumit. In qͥb nimtrũ cunctis paten¬

Expanded text:
desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad suppliciuuando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibilibus feriatur.nim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis paten
Abbreviated transcription (Latin):
sicõo fr̃i leandro coep̃o Gresori¬
US SeRUUS SeRUORUMDEI
ubros te fr̃ beatissime in constantinopoli¬
tana urbe cognoscens. cum me illic sedis a¬
iã de ęt̾nitatis amore quid quererẽ. s molita me consuetudo deuin¬
xerat. ne exteriore cultum mutarẽ. Cumq ad huc me cogeret ani¬

Expanded text:
simo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis ajam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret ani