comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinentiȩ grãm non tener&̃. Quam multi
qui uidebantur sc̃ĩ esse. ceciderunt ab al¬
titudine cordis sui. Iuam multi aliqua
necessitate dciecti. non potuerunt contenti
esse iniuria: qui fuerant uirtutum exer¬
citio roborati. Larus iob inuenitur in ter¬
ris. qui et diuitias amisit et filios. et Egbi¬
cibꝰ corporis exaratus. cum uermes toto
corpore fluerent. a xp̃i tamen caritate
non potuit separari. Paremus igitur affe¬
c̃tum nr̃m: ne imparatum uis repentina
ꝑturbet. Deniq sciens dñs cito nos frangi
solere: ait etiam apłis. Non turbet᷑ cor
ur̃m: neq formidet. Si te cupiditas. appe¬
tentiaq temprauerit. lege euangelium:
dicat tibi iħc. non turbetur cor tuũ. Siquiᷤ
terror ingruerit: dicat tibi xp̃c. non turbe¬
tur cor tuum. neq formidet. Siqua suppli¬
cia ꝑsecutor inflexerit. lege euangelium:
dicat iħc. non turbetur cor tuũ. neq formi¬
det lege apłm dicentem. indignȩ enĩ st̃¬

Expanded text:
stinentiae gratiam non teneret. quam multi, stinentiae gratiam non teneret. quam multi, qui uidebantur sancti esse, ceciderunt ab altitudine cordis sui! quam multi aliqua necessitate deiecti non potuerunt contenti esse iniuria, qui fuerant uirtutum exercitio roborati! rarus Iob inuenitur in terris, qui et diuitias amisit et filios et uibicibus corporis exaratus, cum uermes toto corpore fluerent, a Christi tamen caritate non potuit separari. paremus igitur affectum nostrum, ne inparatum uis repentina perturbet. denique sciens dominus cito nos frangi solere ait etiam apostolis: non turbetur cor uestrum neque formidet. si te cupiditas appetentiaque temptauerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: \'non turbetur cor tuum'. si quis terror ingruerit, dicat tibi Christus: \'non turbetur cor tuum neque formidet. si qua supplicia persecutor inflixerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: non turbetur cor tuum neque formidet'. lege apostolum dicentem: indignae enim
Abbreviated transcription (Latin):
giȩ potestatis extolleretur suꝑcilio. nec
certe erumnȩ alicuius exceptione. ꝑturba¬
retur: ut erat corde turbatus. cum bellum
sibi uideret ab assyriis inferri. Diuini igi¬
tur exemplo oraculi uolumus ostendere.
quȩ essent hȩc grauia temptamenta quibꝰ
remedium solus potuit xp̃s afferre. Uerũ¬
tamen ui ꝓphetico sermone facile est do¬
cere sarcinam quandam. horum temptam̃¬
torum. Hȩc enim temptamenta duo maxi¬
ma sc̃s salomon oratione ꝓpria declarauit.
et rogauit ut posset excludere dicens. Di¬
uitias autẽ & pauꝑtatem ne. dederis michi:
sed ordina mͥ quȩ opus sunt. & quȩ ab un¬
dent: ne repletus. mendax fiam. & dicam.
quis me uidet: aut pauper. rapiam. & iu¬
rem nomen dñi. Potes igitur tu ista tẽpta¬
menta contemnere:ꝰ quȩ formidauit salo¬
mon. qui sapientiam postulauit de meru¬
it.: Duies erat: timuit extolli. Pauꝑ fieri
formidauit: ne pauꝑtatis necessitate. ab.¬

Expanded text:
giae potestatis extolleretur supercilio nec giae potestatis extolleretur supercilio nec certe aerumnae alicuius exceptione perturbaretur, ut erat corde turbatus, cum bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini igitur exemplo oraculi uoluimus ostendere quae essent haec grauia temptamenta, quibus remedium solus potuit Christus adferre. Uerumtamen et prophetico sermone facile est docere sarcinam quandam horum temptamentorum. haec enim temptamenta duo maxima sanctus Salomon oratione propria declarauit et rogauit ut posset excludere, dicens: diuitias autem et paupertatem ne des mihi, sed ordina mihi quae opus sunt et quae abundent, ne repletus mendax fiam e t dicam: quis me uidet? aut pauper rapiam et peierem nomen dei. potes igitur tu ista temptamenta contemnere quae formidauit Salomon, qui sapientiam postulauit et meruit ? diues erat, timuit extolli; pauper fieri formidauit, ne paupertatis necessitate ab
Abbreviated transcription (Latin):
nunc qđ uidetur obscurius non pretermit¬
timus. quia ait. neq altitudo. neq profun¬
dum. quȩ sunt grauia temptamenta. Deniq
habes in isaia scriptum ad regem acaͣ. Pe¬
te tibi signum a dño. in ꝓfundum. aut in
altum. Respondit ille Non peram: neq
temptabo dñm. Mysticum illi ꝓpositum
est: sed non intellexit. Et ueritus esł ne
temptare dnm uideretur : si signũ peter&
in altum. aut in ꝓfundum. Dñs autem uo¬
lens grauia temptamentai remedio supplan¬
tare diuino. ait. Ecce uirgo in utero
concipiet. Hoc est magnum signum: quod
altitudinis et ꝓfundi temptamenta destru¬
.xit. Dñs enim iħc non rapinam arbitratꝰ
est esse se ȩqualem dõ. Quȩ sua sunt re¬
quisiuit: Sed formam serui accepit: humi¬
liauit se usq ad mortem. Itaq neq elatꝰ
est porestate: neq mortis quadã deieclionc
turbatus. Hoc igitur signum ꝓponitur regi.
ut petat sibi remedium. pro quo nec re¬

Expanded text:
nunc quod videtur obscurius, non praetermitnunc quod videtur obscurius, non praetermittimus, quia ait: Neque altitudo, neque profundum : quae sunt gravia tentamenta. Denique habes in Esaia scriptum ad regem Achaz: Pete tibi signum a Domino in profundum, aut in altum. Respotemptabo dominum. mysticum illi propositum est, sed non intellexit et ueritus est, ne temptare dominum uideretur, si signum peteret in altum aut in profundum. dominus autem uolens grauia temptamenta remedio subplantare diuino, ait: ecce uirgo in utero concipiet. hoc est magnum signum, quod altitudinis et profundi temptamenta destruxit. dominus enim Iesus non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo neque quae sua sunt requisiuit, sed formam serui accepit, humiliauit se usque ad mortein. itaque neque elatus est potestate neque mortis quadam deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, ut petat sibi remedium, per quod nec re
Abbreviated transcription (Latin):
ter obroditur. Cogitet quia ñ est discipu¬
lus suꝑ magistrum: neq seruus supͣ dñm.
Si supra dĩ filium opprobria expbrintiũ
nefanda eeciderunt: quemadmodum seruus
exortem eorum sperare se poterit: Idõq
mentem suam preparare deb&: ut cũ ista
acciderint. turbare se nequeat. Prȩparet
animum. et meditationem componat: ut
possit dicere: si tamen possit. quis nos separa¬
bit a caritate. xp̃i: tribulatio. an angustia.
an fames. et cetera. Quare autem non sepa¬
rctur. adiecit. Sed in his omnibus superamꝰ
inquit. & uincimus: ꝓpter eum qui dilȩxit
nos Mcritoq confirmatꝰ. ait. Confido enim.
quia neq mors. neq uita. neq angeli. neq
potestates. neq presentia. neq futura. sepa¬
nobis est: sed alia facilia sunt. uel certe non
huiꝰ temporis. aut loci. ut discutere omnia
debeamus quȩ sint quȩ nos separare possuł
a caritait dĩ. nisi diligentius resistamꝰ. Illud

Expanded text:
ter obroditur, cogitet, quia non est disciputer obroditur, cogitet, quia non est discipulus super magistrum neque seruus supra dominum. si supra dei filium obprobria exprobrantium nefanda ceciderunt, quemadmodum seruus exortem eorum sperare se poterit? ideoque mentem suam praeparare debet, ut, cum ista acciderint, turbare se non queant. praeparet animum et meditatione conponat, ut possit dicere, si tamen possit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an fames? et cetera. quare autem non separetur, adiecit: sed i n his omnibus superamus, inquit, et uincimus propter eum qui dilexit nos. meritoque confirmatus ait: confquia 1069 neque mors, neque vita, neque angeli . . . . neque potestates, neque praesentia, neque futura . . . . sepanobis est: sed alia facilia sunt, vel certe non hujus temporis aut loci; ut discutere omnia debeamus, quae sint quae nos separare possint a charitate Dei; nisi diligentius resistamus. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcedit cogitatio: maturitas operationis
adhibetur. Itaq pes iste fidei uestigium ẽ:
quem meditatione ꝑpensa. a corporalibus
motibus ad testimonia diuina deflexit. Iuid
docet uersiculus qui sequitur: Paratussũ
preuenit quod ac̾turus est. semꝑ paratꝰ ad
agendum est: semꝑ fixus et ualidus. ut ñ
queat subita aliqua accidentium offensione
turbari: Nulla cum flabra seopulosȩ nimis
ambitionis excutiunt: nulla. ꝓcella atq tẽ¬
pestas iniuste inuasionis exagitat: ñ petu¬
lantis oculus meretricis illaqueat. Oculus
enim meretricis: Laqueus amatoris est. In
aliena miser capitur possessione: qui in pro¬
uiso igne p̃ucntus. possessionem suȩ mentiᷤ
amisit. Sed ꝑsecutio ingruit Iiiuenit iam
paratum: ut ubi possei esse ꝑturbatio salu¬
tis incertę. ihi sperata sacri corona certa¬
iuus puida futuri meditatione. demulee¬
at. Sed maledic̃tis obtrec̃tatorũ frequen¬

Expanded text:
praecedit cogitatio, maturitas operationis praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid docet uersiculus qui sequitur: paratus sumuis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accidentium offensione turbari. nulla eum flabra scopulosae nimis ambitionis excutiunt, nulla procella atque tempestas iniustae inuasionis exagitat, non petulantis oculus meretricis inlaqueat; oculus enim meretricis laqueus amatoris est. in aliena miser capitur possessione, qui inprouiso igne praeuentus possessionem suae mentis amisit. si persecutio ingruit, inuenit iam paratum, ut, ubi possit esse perturbatio salutis incertae, ibi sperata sacri corona certaminis prouida futuri meditatione demulceat. si a maledicis obtrectatoribus frequen
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ꝑmaneat: utiq ei ꝓfuit cogitatio
Posffemo amans mulierem. diligens. concu¬
piscens. xp̃m consider&. iudicium ciꝰ. te¬
stimonia enus de premiis castitatis. et re¬
linquat uias concupiscentie: sequat᷑ uias
xp̃i. et habebit laudem in cis. Si contẽ¬
platur dñm iħm. conteninat carnis ardo¬
rem: flamniam libidinis quasi quocl am
fonte extinguat. allidat teneras & infir¬
mas cupiditates ad petram xp̃i. Cogitet
ergo ut eadem repetã. quem ad modũ ui¬
deat: que madmodum loquatur. Dene co¬
gitauit. qui dixit. pone dñe custodiam
ori meo. Ne sorte: dum mens inflaminat
ardorem. lingua serione. Labatur. aut mul¬
tiloquio incaiuo etiam quod mens ñ cogi¬
tauit incurrat loquendi facilitate. cogitd̃
quemadmodum pedem suum dirigat. ma¬
num afferat: ne imnpetu indignationis im¬
pulsus. cum repellere debeat iniuriã. ipse
alteri iac̃tum notabilis caedis illidat. Co¬
gitandum est igitur quid geramus ubi enĩ

Expanded text:
uitate permaneat, utique ei profuit cogitatio. uitate permaneat, utique ei profuit cogitatio. postremo amans mulierem diligens concupisc-ens Christum consideret, iudicium eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uias Christi et habebit laudem in eis, si contemplatus dominum Iesum contemnat carnis ardorem, flammam libidinis quasi quodam fonte restinguat, adlidat teneras et infirmas cupiditates ad petram Christi. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum uideat, quemadmodum loquatur. bene cogitauit qui dixit: pone, domine, custodiam ori meo, ne forte, dum mens inflam- mat ardorem, lingua sermone labatur aut multiloauio incauto etiam, quod mens non cogitauit, incurrat loquendi facilitate. cogitet, quemadmodum pedem suum dirigat, manum adferat, ne impetu indignationis inpulsus, cum repellere debeat iniuriam, ipse alteri iactum no- 25 tabilis caedis inlidat. cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
diaris iter quod ad inferna deducat: Cogi¬
ta ergo ante: atq ꝑpende: quid facias. Qui
uiderit inquit mulierem ad concupiscendũ
eam: iam adulterauit eam in corde. suo. Hic
utiq cogitauit ut uideret mulierem: ut
uideret ad concupisecndum. Sed mala hȩc
cogitatio.: relinquat uias suas. Alius non
cogitauit quidem. sed subito aspexit & ca¬
ptus est: et uidit. et concupiuit: et ideo
lapsus est. Qđ si fragilem suum consideraˢ¬
set affectum. & ante timuisset. ne. cũ ui¬
disset mulierem mente: caperet᷑ animo.
utiq non ꝓspexisset ad mulicrem: non
concupisceret eam. Uidens ergo mulierẽ:
non direxit pedem suũ in testimonia dñi
Qui si ante. lapsum suum cogitare potuiss&.
forsitan dciuasset. Unusquisq ergo priuᷤ
cogitet. quomͦ uideat mulierem: ut non
uideat ad concupiscendum eam: ut non
attendat eam. Si autem uidens repente.
uel bona cogitatione fundatus dirigat pe¬
dem suum ad testimonia dñi. ne in capti¬

Expanded text:
diaris iter quod ad inferna deducat? cogidiaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo ante atque perpende quid facias. Qui uiderit, inquit, mulierem ad concupiscen dum eam, iam adulterauit eam in corde s u o. hic utique cogitauit, ut uideret mulierem, ut uideret ad concupiscendum; sed mala haec cogitatio relinquat uias suas. alius non cogitauit quidem, sed subito aspexit et captus est et uidit et concupiuit et ideo lapsus est. quodsi fragilem suum considerasset affectum et ante timuisset, ne, cum uidisset mulierem, mente caperetur et animo, utique non prospexisset ad mulierem, ne concupisceret eam. uidens ergo mulierem non direxit pedem suum in testimonia domini, qui, si ante lapsum suum cogitare potuisset, forsitan direxisset. unusquisque ergo prius cogitet quomodo uideat mulierem, ut non uideat ad concupisc-endum eam, ut non adtendat eam. si autem uidens repente uel bona cogitatione fundatus dirigat pedem suum ad testimonia domini, ne in capti
Abbreviated transcription (Latin):
prius adoriundum iter. quam animo defi¬
nieris. et pleniore: mentis intentione de¬
cideris. Stas igitur. cogitans quȩ sit uia.
quȩ in ciuitatem ducat. ad quam tibi pu¬
tas esse ꝑgendum: Quanto igitur magis
animo debes ac mente consistere. qui ad
regnum cęleste contendis. et cogitare te¬
cum. quia non omnis uia illo ducit. non
omnis uia illo dirigit: ad iherusalẽ illam
quȩ in celo est: Sunt uiş quȩ malos exi¬
tus habent. quas diaboli temptamenta
triuerunt: et idõ exitus carum. exitꝰ mor¬
tis sunt. Hȩ nempe sunt uiȩ. de quibus
legisti in prouerbis. quia sunt uiȩ. quȩ
uidentus uro reet esse ultrina auitem
carum aspiciunt infundum inferni. Est autẽ
uia angustior. illa quȩ dueit ad dĩ regnum:
Uolens igitur eam ingredi uiam. quȩ ad dm̃
ducit. non circumspicies: non tecum ipse
tractabis: non considerabis. ne facile capia¬
ris affectu: si uie. latitudine. ꝓuocatꝰ ingre¬

Expanded text:
prius adoriundum iter quam animo defiprius adoriundum iter quam animo definieris et pleniore mentis intentione decideris, stas igitur cogitans quae sit uia, quae in ciuitatem ducat ad quam tibi putas esse pergendum, quanto igitur magis animo debes ac mente consistere, qui ad regnum caeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis uia illo ducit, non omnis uia illo dirigit ad Hierusalem illam quae in caelo est! Sunt uiae quae malos exitus habent, quas diaboli temptamenta triuerunt, et ideo exitus earum exitus mortis sunt. hae nempe sunt uiae, de quibus legisti in Prouerbiis, quia sunt uiae quae uidentur uiro rectae esse, ultima autem earum aspiciunt in profundum inferni. est autem uia angustior illa quae ducit ad dei regnum. uolens igitur eam ingredi uiam, quae ad deum ducit, non circumspicies, non tecum ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingre
Abbreviated transcription (Latin):
inciderem: ut si agere aliquid uelim. ante
cogitem utrũ agendum sit illud quod desi¬
dero. aut quo agendum modo: Similiter si
ad loquendum. utrum alloqui debrã. dein¬
de publice: an secrete loqui. p̃sentibꝰ aliqui¬
bus aut nullis: sicut illud est. ut si uelis
frẽm corripere. primo sclus corripias. se¬
cundo presentibus duobus. aut tribꝰ testi¬
bus: tertio si non audierit. coram eccła
Itaq si pret̾inisso ordine uelis corã eccła
fratrẽ increpare. quem ante monere de¬
bueras. erratum ipse cognoseis. Om̃ia gͥ
cum cogitatione facito: ut nͦ te pęniteat
apertioniᷤ oris tui. An uero si uiam ĩgre¬
sus. cum ueneris ad compitum aliqđ: ita
enim appellatur plurimarum uelut qui¬
dam concursus iuarum. si nescis quod iter
ingredi debeas. stas tamen. et cogitaᷤᷤ ipse
tecum. utrum primam. an scđam. an terci¬
am. an quartam. uel certe quintam si ita
est uiam eligas quam sequaris. nec putas

Expanded text:
inciderem, ut, si agere aliquid uelim, ante inciderem, ut, si agere aliquid uelim, ante cogitem. utrum agendum sit illud quod desidero aut quo agendum modo, similiter si adloquendum, utrum adloqui debeam, deinde publice an secreto loqui, praesentibus aliquibus aut nullis; sicut illud est ut, si uelis fratrem corripere, primo solus corripias, secundo praesentibus duobus aut tribus testibus. tertio, si non audierit, coram ecclesia. itaque si praetermisso ordine uelis coram ecclesia fratrem increpare quem ante monere debueras, erratum ipse cognoscis. omnia igitur cum cogitatione facito, ut non te paeniteat operis tui. an uero si uiam ingressus, cum ueneris ad competum aliquod — ita enim appellatur plurimarum uelut quidam concursus uiarum —, si nescias quod iter ingredi debeas, stas tamen et cogitas ipse tecum, utrum primam an secundam an tertiam an quartam uel certe quintam, si ita est, uiam eligas quam sequaris nec putas
Abbreviated transcription (Latin):
uersatione. studioq uirtutum. auerti pedẽ
meos in testimonia. ut non iam meis gres¬
sibus. quibꝰ ante sum lapsus. sed testimonioꝵ.
tuorum itineribus ambularem. quo tuoꝵ
semitȩ mandatorum me errare. ñ sinerent:
nec uestigium in deuia et tortuosa defle¬
cterem. Frequent̃ eium ignorantes iter. si
strata uiarum sequantur. ꝑueniunt quo de¬
siderant ꝑuenire: et carent erroris amfra¬
ctu. Sin autem usurpent scire quod nesci¬
unt. et putent aliqua sequenda compen¬
dia. a publici tractu itineris cedentes. erro¬
ris laberinthos frequent̾ incurrunt. ut
cos de itinere deflexisse poeniteat: et
ideo pꝰ multa laborum dispendia. ad id
quod reliquerant. redire contendunt.
Hic ergo sensus unus est: alius autem ita.
Cogitaui uias meas. non superiores. sed fu¬
turas: ut ante meos acͣtus cogitationibus
prtueiirem ne inconsulta operatione
ygressus aliquid in ipsis contionibꝰ offensioniᷤ

Expanded text:
uersione studioque uirtutum, auerti pedes uersione studioque uirtutum, auerti pedes meos in testimonia tua, ut non iam meis gressibus, quibus ante sum lapsus, sed testimoniorum tuorum iti- neribus ambularem, quo tuorum semitae mandatorum me errare non sinerent nec uestigium in deuia et tortuosa deflecterem. frequenter enim ignorantes iter, si strata uiarum sequantur. perueniunt quo desiderant peruenire et carent erroris anfractu; sin autem usurpent scire quod nesciunt et putent aliqua sequenda conpendia, a publici tractus itinere recedentes erroris labyrinthos frequenter incurrunt, ut eos de itinere deflexisse paeniteat, et ideo post multa laborum dispendia ad iter quod reliquerant redire contendunt. Hic ergo sensus unus est, alius autem ita: cogitaui uias meas, non superiores, sed futuras, ut ante meos actus cogitationibus praeuenirem, ne inconsulta operatione progressus aliquid in ipsis conationibus offensionis
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq et si uterq miscła indiget: alit̃ tamen
angelo miscdã. alit̾ homini debetur. Leue
enim uitium in angło. iudicio grauiori
censetur. Peccatum quoq ad olescentię
in homine mitiori sententia quã peccatũ
senec̃tutis astringitur: et citius relaxatur
ꝓpħa igitur in isto uersiculo diuidit causas.
ut et misericordiam quasi homo postulet.
quia nemo sine sorde peccati: et nisticiam
quasi ꝓpheta deposcat: Uel certe: qm̃ lic&
peccauerit sicut homo. et quasi peccator
misericordia egeat. tamen correxit errorẽ.
pęnitentiam gessit: abstinuit a temulentu
delinquendi sobrietate uirtutis. Petit er¬
go iusticiam scđm uerbum dĩ: quia uerbi
dĩ sententia est. ut conuersis uenia donet᷑.
si legitime ẽ freta conuersio. Cogitaui
uias meas. & auerti pedes in eos
Aur quia uias superiores meas cogitaui ple¬
nas lapsus atq peccati. et idõ ut remissio¬
nem peccatorum possim mereri morũ con¬

Expanded text:
itaque etsi uterque misericordia indiget, aliter tamen itaque etsi uterque misericordia indiget, aliter tamen angelo misericordia, aliter homini debetur. leue enim uitium in angelo iudicio grauiore censetur, peccatum quoque adulescentiae in homine mitiore sententia quam peccatum senectutis adstringitur et citius relaxatur. Propheta igitur in isto uersiculo diuidit causas, ut et misericordiam quasi homo postulet, quia nemo sine sorde peccati, et iustitiam quasi propheta deposcat uel certe quoniam, licet peccauerit sicut homo et quasi peccator misericordia egeat, tamen correxit errorem, paenitentiam gessit, abstinuit a temulentia delinquendi sobrietate uirtutis. petit ergo iustitiam secundum uerbum dei, quia uerbi dei sententia est, ut conuersis uenia donetur, si legitime est facta conuersio. Cogitaui uias meas et auerti pedes meos inaut quia uias superiores meas cogitaui plenas lapsus atque peccati, et ideo, ut remissionem peccatorum possim mereri morum con
Abbreviated transcription (Latin):
cur miscd̾am ante pręmisit: Aut si mi¬
sericordiam requirebat: cur eam ad m̃¬
suram iusticiȩ putauit esse poscendam :
Iui enim bene agit. et bene uiuit. opus
non habet miscđia : quia misericordia
a peccato liberat. Deniq non diuitibꝰ.
non fortibꝰ. et felicitate subnixis. mise¬
ricordia conferri consueuit: sed egen¬
tibꝰ. uel debilibus. uel his qui ex diuiti¬
is in paupertatem. aut captiuitatẽ: aut
necessitatem aliquam deciderunt. Ergo
qui eget miscđa peccator est: qui autẽ
peccator non est. utiq iustus est: & ñ
homo. Aliter eget muiscđia archangelus:
aliter homo. Angeli enim natura ñ utiq
ita corruptelȩ obnoxia est. ut natura ge¬
neris humani: et idõ illa eget miscđã dĩ.
ne possit errare. et auersa ã se dĩ gr̃a laba¬
tur in uitium: Homo autem et si iam fir¬
miore. ꝓposito est. tamen ꝓpt̾ contrac̾toꝵ
seriem peccatorum. misericordiam quęrit.

Expanded text:
cur misericordiam ante praemisit, aut si micur misericordiam ante praemisit, aut si misericordiam requirebat, cur eam ad mensuram iustitiae putauit esse poscendam? qui enim bene agit et bene uiuit, opus non habet misericordia, quia misericordia a peccato liberat. denique non diuitibus, non fortibus et felicitate subnixis misericordia conferri consueuit a nobis, sed egentibus uel debilibus uel his, qui ex diuitiis in paupertatem aut captiuitatem aut necessitatem aliquam deciderunt. ergo qui eget misericordia peccator est, qui autem peccator non est utique iustus est et nonhomo, aliter eget misericordia archangelus, aliter homo. angelica enim natura non utique ita corruptelae obnoxia est ut natura generis humani, et ideo illa eget misericordia dei, ne possit errare et auersa a se dei gratia labatur in uitium, homo autem, etsi iam firmiore proposito est, tamen propter contractorum seriem peccatorum misericordiam quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
seris in bonitate: ostendens iudeorũ po¬
pulum iure esse a corpore ȩccłȩ separatũ.
ne ꝑfidiȩ uirus contaminaret ȩccłam:
populum autem gentium bonitate dñi
receptum. et oboedientiȩ munere gła¬
ri. Iurt igitur huic diuina bonitas suf¬
fragatur: qui in diuina bonitate ꝑman&.
Si uero et ipse desciscat: pro criminis sui
qualitate damnabitur. Qua gr̃a dñs &
lux. et ignis esse describitur: ut in tent¬
bris ambulanti luceat quasi lumen. ne
diutius possit errare: qui quęrit luminiᷤᷤ
claritatem: ei autem qui multa fuerit
operatus quȩ mauere ñ debeant. sed arde¬
re. ignis est dñs. ut operis nr̃i foenum sti¬
pulamq consumat. atq utili nos saluos
faciat detrimento: sicut aurum qđ exco.¬
quitur. plus ꝓbatur fortasse dicat aliqͥs.
qua ratione scripserit ꝓpħa. miserere
mei. scđm eloquium tuum. Uerbũ enĩ
dĩ iusticia est. Si igitur iusticia fretꝰ erat:

Expanded text:
seris in bonitate, ostendens Iudaeorum poseris in bonitate, ostendens Iudaeorum populum iure esse a corpore ecclesiae separatum, ne perfidiae uirus contaminaret ecclesiam, populum au- tem gentium bonitate domini receptum et oboedientiae munere gloriari. iure igitur huic diuina bonitas suffragatur, cum in diuina bonitate permaneat: si uero et ipse desciscat, pro criminis sui qualitate damnabitur. qua gratia dominus et lux et ignis esse describitur, ut in tenebris ambulanti luceat quasi lumen, ne diutius possit errare qui quaerit luminis claritatem. ei autem, qui multa fuerit operatus quae manere non debeant, sed ardere, ignis est dominus, ut operis nostri faenum stipulamque consumat atque utili nos saluos faciat detrimento, sicut aurum quod excoquitur plus probatur. Fortasse dicat aliquis, qua ratione scripserit propheta: miserere mei secundum eloquium tuum; uerbum enim dei iustitia est. si igitur iustitia fretus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
delinquendi. Hoc ideo dic̃tum est: ut scia¬
mus scdm uerbum dĩ. scđm rationẽ. dispen¬
sandam ẽẽ misericordiã debitoribꝰ. Medicꝰ
ipse si serpentis interius inueniat uulneriᷤᷤ
cicatricem. cum debeat resecare ulceris
uitium ne latius serpat. tamen a secandi
urendiq proposito lacrimis inflexus
ȩgroti. medicamentis tegat. quod ferro
aperiendum fuit: nonne ista inutilis mi¬
sericordia est. si ꝓpt̾ breuem incisionis.
uel exustionis dolorem. corpus omneta¬
bescat: uitȩ usus intereat: Rec̾te igit᷑
& saterdos uulnus ne latius serpat a to¬
to corpore ȩccłȩ quasi bonus medicꝰ de¬
bet abscidere : et prodere uirus criminiᷤ
quod latet. non fouere: ne dum unum
excludendum non putat. plures dignos
faciat. quos excludat ab ȩccła. Iurt ergo
apłs diuino nos hortatur exemplo di¬
cens. uide. ergo bonitatem et seueritatẽ
dĩ. in eos quidem qui ceciderunt seueri¬
tatem. in te autem bonitatem. si ꝑman-¬

Expanded text:
delinquendi. hoc eo dictum est, ut sciadelinquendi. hoc eo dictum est, ut sciamus secundum uerbum dei, secundum rationem dispensandam esse misericordiam debitoribus. medicus ipse si serpentis interius inueniat uulneris cicatricem, cum debeat resecare ulceris uitium, ne latius serpat, tamen a secandi urendique proposito lacrimis inflexus aegroti medicamentis tegat quod ferro aperiendum fuit, nonne ista inutilis misericordia est, si propter breuem incisionis uel exustionis dolorem corpus omne tabescat, uitae usus intereat ? recte igitur et sacerdos uulnus, ne latius serpat, a toto corpore ecclesiae quasi bonus medicus debet abscidere et prodere uirus criminis quod latet, non fouere, ne, dum unum excludendum non putat, plures dignos faciat quos excludat ab ecclesia. Iure ergo apostolus diuino nos hortatur exemplo dicens: uide ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonitatem, si perman
Abbreviated transcription (Latin):
exilio : Cur latrocinandi qua potes ⁊
clementiore uia ñ eripit facultatẽ: qui
uoluntatem extorquere non potuit: De.¬
inde inter duos. hoc est accusatorem et
rcũ. pari periculo de capite: decernenteᷤ.
alterum si non ꝓbasset. alterum si ẽẽt
ab accusatore. conuictus. non id quod iu¬
sticis ẽ iudex sequatur. sed dum miseret᷑
rci. damnet probantem. aut dum accusa¬
tori fauet qui probare non possit. addi¬
cat innoxium: Non potest igitur hȩc
dici iusta miscricordia. In ipsa accclesia
ubi maxune misereri dec&. teneri quam
maxime debet forma iusticię: Nequiᷤ ã
consortio communionis abstentus. breui
lacrimula atq ad tempus parata. uel
etiam uberioribus fletibus. communiont̃
quam plurimis debet postulare: tempori¬
bus facilitate. sacerdotis extorqueat: Ĩne
cum uni indulget indigno. plurimos facit
ad prolapsionis contagium prouocari : fa¬
cilitas enim ueniȩ. incentiuum tribuit

Expanded text:
exilio ? cur latrocinandi qua potest exilio ? cur latrocinandi qua potest clementiore uia non eripit facultatem, qui uoluntatem extorquere non potuit? deinde inter duos, hoc est accusatorem et reum pari periculo de capite decernentes, alterum si non probasset, alterum si non esset ab accusatore conuictus, non id quod iustitiae est iudex sequatur, sed, dum miseretur rei, damnet probantem aut, dum accusatori fauet qui probare non possit, addicat innoxium? non potest igitur haec dici iusta misericordia. In ipsa ecclesia, ubi maxime misereri decet, teneri quam maxime debet forma iustitiae, ne quis a consortio communionis abstentus breui lacrimula atque ad tempus parata uel etiam uberioribus fletibus communionem, quam plurimis debet postulare temporibus, facilitate sacerdotis extorqueat. nonne, cum uni indulget indigno, plurimos facit ad prolapsionis contagium prouocari ? facilitas enim ueniae incentiuum tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
psionis addixit. In illum igitur us ta
scucritatis. ꝓcessit sententia: quia scire
uoluit. quod scire non profuit. Nobis
autem qui hereditario uinculo tenemur
astricti. qui in hac carne: siumus. quȩ prio¬
rum prȩiudicio detrita iam. atq assurfacta
peccatis non poterat emergere. quasi iustꝰ
indulsit. Iuste enim ignouit herẽdi: qui
preiudicio laborat auc̃toris. Est ergo iu¬
sta misericordia: est etiam iniusta miseri¬
cordia. Deniq in lege scriptum est de qͦ¬
dam. Non miscreberis illius: & in libris
regnorum legis. quia saul postra contra¬
xit offensam. quia miseratus est agag. ho¬
stium regem: quem ꝓhibuerat sententia
diuina seruari. Ut siquis latronis filiis
deprecantibꝰ motus. et lacrimis conugis
cius inflexus. absoluendum putet cui ad¬
huc latrocinandi aspiret affectus. Ñne
innocentes tradit exitio. qui liberat multo¬
rum exitia cogitantem: Certe si gladi¬
um reprimit: uincla dissoluit Icur laxat

Expanded text:
psionis addixit. in illum igitur iusta psionis addixit. in illum igitur iusta seueritatis processit sententia, Quia scire uoluit quod scire non profuit. nobis autem, qui hereditario uinculo tenemur adstricti, qui in hac carne sumus, quae priorum praeiudicio detrita iam atque adsuefacta peccatis non poterat emergere, quasi iustus indulsit: iuste enim ignouit heredi qui praeiudicio laborat auctoris. Est ergo iusta misericordia, sed est etiam iniusta misericordia. denique in lege scriptum est de quodam: non misereberis illius et in libris Regnorum legis, quia Saul propterea contraxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohibuerat sententia diuina seruari. ut si quis latronem filiis deprecantibus motus et lacrimis coniugis eius inflexus absoluendum putet, cui adhuc latrocinandi adspiret affectus, nonne innocentes tradet exitio qui liberat multorum exitia cogitantem? certe si gladium reprimit, uincla dissoluit, cur laxat
Abbreviated transcription (Latin):
ligna uenerantur. Iusticia autem quae
est crucis: nisi quod ascendens illud pati
cyrographum crucifixit: et totius orbiᷤ
peccatum suo cruore mundauit : In
quo ergo iustus ds̃: nisi in eo quia sci¬
uit quod e lumo terre hominem figuri¬
uit: quȩ terri utiq corruptelȩ obnoxia
est. ac uitio lubricȩ passionis: Propter¬
ea ergo dñs. qui scđin animam te ad ima¬
ginem et similitiulinem sui fecit. hoc est
rationabilem. iustum. pudicum: In eo enĩ
ad imaginem dĩ es. sisis iustus. ut imnma
ergo scđm corporis fragilitatem corru¬
ptelȩ patere hominem : quasi iustꝰ fra¬
gili lubriceq nature delic̃ta concessit
Ac ne forte dicat aliquis. cur ergo adam
maledicto sententiȩ q subiacuit. Num¬
quid inustus ds̃: Non utiq. Sed quia
quasi fragili atq infirmo quid cauerit
ante pręscripsit: Infirmus enim non usur¬
pare debrt. sed oboedire mandatis: Idõ
preuaricationis reum tenuit. quam pla¬

Expanded text:
ligna uenerantur. iustitia autem quae ligna uenerantur. iustitia autem quae est crucis, nisi quod ascendens illud patibostrorum chirographum crucifixit et totius orbis peccatum suo cruore mundauit? in quo ergo iustus deus nisi in eo, quia sciuit quod de limo terraehominemfigurauit, quae terra utique corruptelae obnoxia est ac uitio lubricae passionis? propterea ergo dominus, qui secundum animam te ad imaginem et similitudinem sui fecit, hoc est rationabilem iustum pudicum — in eo enim ad imaginem dei es, si sis iustus, ut sis imergo secundum corporis fragilitatem corruptelae patere hominem quasi iustus fragili lubricaeque naturae delicta concessit. Ac ne forte dicat aliquis: \'cur ergo Adam maledicto sententiaeque subiacuit? numquid iniustus deus?\' non utique. sed quia quasi fragili atque infirmo quid caueret ante praescripsit — infirmus enim non usurpare debet, sed oboedire mandatis —, ideo praeuaricationis reum tenuit quam prola
Abbreviated transcription (Latin):
si uelis donare pauperibus. hȩc misełi.a
iusticia est: secundum illud. disꝑsit. dedit
pauperibus. iusticia eius manet in ȩternũ
deinde. quia conformis tuus inuistum est
ut non adiuuetur a socio: cum presertu
hominum uoluerit ẽt comniunem. & fru¬
ctus omnium ministrare: Sed auaricia
possessionum uira distribuit Iustum est
igitur ut si tibi aliquid priuatum uindicaᷤᷤ.
quod generi humano. immo omnibus ani¬
mantibus in commune collatum ẽ. saltem
aliquid indt pauperibꝰ aspergas: ut quibꝰ
iuris tui consortium debes. his alimenta ñ
deneges. Est etiam misericordiȩ donare
peccatum: et misericordiȩ est. & iusticie
est. Deniq iusticię ascribit scriptura di¬
uina ueniam peccatorum: secundũ illud
quod hodie lec̾tum est. Benedic̃tum li¬
gnum quod fit per iusticiam: maledic̾tũ
autem lignum. quod fit per manum ho¬
minum:. Superius ad crucem dñi retu¬
lit: posterius ad errorem gentilium. qͥ

Expanded text:
si uelis donare pauperibus, haec misericordia si uelis donare pauperibus, haec misericordia iustitia est secundum illud: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum deinde quia conformis tuus iniustum est ut non adiuuetur a socio, cum praesertihominum uoluerit esse communem et fructus omnium ministrare: sed auaritia possessionum iura distribuit: iustum est igitur ut, si tibi aliquid priuatum uindicas, quod generi humano, immo omnibus animantibus in commune conlatum est, saltem aliquid inde pauperibus aspergas, ut, quibus iuris tui consortium debes, his alimenta non deneges. Est etiam misericordiae donare peccatum; et misericordia est et iustitia est. denique iustitiae adscribit scriptura diuina ueniam peccatorum secundum illud. quod hodie lectum est: benedictum lignum quod fit per r in st it ia m, maledictum autem lignum quod fit per manum hominum. superius ad crucem domini retulit, posterius ad errorem gentilium qui
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. Sed quia homo sine peccato eẽ ñ
potest: idõ ut in dĩ appellatione possit ex¬
crescere commonetur. Et quid de. dĩ ap¬
pellatione dicam: Esto angelus. hoc esł
diuini minister imperii: obsequere inan¬
datis dñi. Cum fueris angelus. uidebis
facuem dñi. Magnum est uidere. dĩ uultũ
Lex tibi dicit: ut tercio te offeras in iheru¬
salem̃ Ipse dñs iħc ait. Heati mundo cor¬
de: ipsi enim dm̃ uidebunt. Aduertis.
quid a te exigatur. ut uideas dm̃: cui ui.¬
tȩ: ꝓposita sit prȩrogatiua uidendi dm̃:
Emunda igitur eor tuum: ut quasi nouũ
crectur renouato spũ. Omnes pollutaᷤᷤ co¬
gitationes de corde tuo abice: nichil sit
quo tuus inquinetur affectus. Simplex
mens: pura sinccritas sit. Talibusse dñs
cum uolucrum corporis deposuerint de¬
monstrare dignatur. Nunc de reliqua
ipsius uersus parte dicamus Miserere
inquit mei. secundũ uerbun tuum:
Iisericordia quidem iusticiȩ portio est: ut

Expanded text:
peccato\'. sed quia homo sine peccato esse non peccato\'. sed quia homo sine peccato esse non potest, ideo, ut in dei appellationem possit excrescere, commonetur. et quid de dei appellatione dicam? esto angelus, hoc est diuini minister imperii, obsequere mandatis domini. cum fueris angelus, uidebis faciem dei. magnum est uidere dei uultum. lex tibi dicit, ut tertio te offeras in Hierusalem. ipse dominus Iesus ait: beati mundo corde, ipsi enim -deum uidebunt. aduertis quid a te exigatur, ut uideas deum, cui uitae proposita sit praerogatiua uidendi deum? emunda igitur cor tuum, ut quasi nouus creeris renouato spiritu, omnes pollutas cogitationes de corde tuo abice, nihil sit quo tuus inquinetur affectus, simplex mens, pura sinceritas sit. talibus se dominus, cum inuolucrum corporis deposuerint, demonstrare dignatur. Nunc de reliqua ipsius uersus parte dicamus. mi serere, inquit, mei secundum uerbum tuum. misericordia quidem iustitiae portio est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nius gestiebat et moyses. et ipse sc̃s dauid:
qui alibi ait. proba me dñe. et tempta me.
Non enim uelit probari. si in se crimen agno¬
sceret: nec temptari. si passionibꝰ grauibus
se sciret obnoxium. Liber igitur i pecca¬
to: dõ se cupidus offerebat: Sed fortasse
quia adhuc frequentioribus dĩ uisitationi¬
bus mundꝰ a uitio non foret. nec fuerit in
principio ꝑfectus. ut pote cui ante pau¬
lulum dictum erat. solue calciamentũ pe¬
dum tuorum. illud utiq calciamentum.
quod de egẏpto detulerat. hoc ẽ corporcȩ
conuersationis uolucrum: idõ dicit ei
dñs. nemo homo udebit faciem meam. et
uiuet. Quando dic̃tum sit considera. Non¬
dum ei dic̃tum erat. faciam te in dm̃ regi¬
pharioni Adhuc homo erat. idõ istud ei
dicitur: Pcessu ei debebatur ut ds̃ fieret: &
ideo dic̃tum est ei de. homine. Desiste homi¬
iis habere peccata: et uidebis faciem meã.
Iui enim faciem meani uidet: debet esse sine

Expanded text:
nius gestiebat et Moyses et ipse sanctus Dauid, nius gestiebat et Moyses et ipse sanctus Dauid, qui alibi ait: proba me, domine, et tempta me; non enim uellet probari, si in se crimen agnosceret, nec temptari, si passionibus grauibus se sciret obnoxium. liber igitur a peccato deo se cupidus offerebat. sed fortasse, quia adhuc frequentioribus dei uisitationibus mundus a uitio non foret, non fuerit in principio perfectus, utpote cui ante paululum dictum erat: solue calciamentum pedum tuorum, illud utique calciamentum quod de Aegypto detulerat, hoc est corporeae conuersationis inuolucrum. ideo dicit ei dominus: nemo homo uidebit faciem meam et uiuet. Quando dictum sit, considera. nondum ei dictum erat: faciam te in deum regiPharao. adhuc homo erat, ideo istud ei dicitur. processus ei debebatur, ut deus fieret, et ideo dictum est ei: \'de homine dixi. desiste hominis habere peccata et uidebis faciem meam: qui enim faciem meam uidet, debet esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
Miraris. si dĩ desiderabilis uultus est: Confor¬
mem sui hominem humanus oninis miratur
affectus. Hinc datur intelligi etiam illud.
quod imperatori unusquisq nullius reus
criminis gestit occurrere. Nam etsi crim̃
habeat conscientia tegunt illud tamen
cordis occulta. dum modo publico ñ sit
inuolutus reatu: nec sit aliquod eiꝰ crim̃
expressum:. Deniq ubi rei aliqui fuerint
aduocati. et imperatori se et ipsis iudici¬
bus offerre: ꝓhibentur: quemadmodum
turpes lenonum meretricumq persone
a conspec̃tu uel iudicis uel imperatoris
arcentur : ne turpissimorum uisus offen¬
dat uultus regii claritatem. Qui autẽ
bene sibi conscius est. nullius criminiᷤᷤ re.¬
us: quasi innocens prodit in medium. Ex
his ergo sc̃i moysi comprehendamꝰ asfectũ.
Uidere dĩ s̃ultum quasi innocens. uelui qͦ¬
dam uultu conscientiȩ desiderabat. aperi¬
re ei faciem mentis internȩ. Cognosci ple¬

Expanded text:
miraris, si dei desiderabilis uultus est, cum conformiraris, si dei desiderabilis uultus est, cum conformem sui hominem humanus omnis miretur affectus? hinc datur intellegi etiam illud, quod imperatori unusquisque nullius reus criminis gestit occurrere. nam etsi crimen habeat con- scientia, tegunt illud tamen cordis occulta, dummodo publico non sit inuolutus reatu nec sit aliquod eius crimen expressum. denique ubi rei aliqui fuerint aduocati, et imperatori se et ipsis iudicibus offerre prohibentur, quemadmodum turpes lenonum meretricumque personae a conspectu uel iudicis uel imperatoris arcentur, ne turpissimorum uisus offendat uultus regii claritatem. qui autem bene sibi conscius est, nullius criminis reus, quasi innocens prodit in medium. Ex his ergo sancti Moysi conprehendamus affectum. uidere dei uultum quasi innocens uelut quodam uultu conscientiae desiderabat, aperire ei faciem mentis internae. cognosci ple
Abbreviated transcription (Latin):
faciem patris qui in cęlis est: putauit qđ
iam eam uidere deberet. tanquã oblitꝰ
corporis. et carne deposita: sicut ille
qui in corpore adhuc positus. cum rape:¬
retur in paradisum. utrum in corpore.
siur extra corpus raptus esset ad tercium
celum nescire se dixit. Sc̃i enim etiã cũ
gerunt corpꝰ non sunt tamen in carne: sed
No . in spũ: qm̃ qui in cupiditate et conuersa¬
tione. carnali sunt. dõ placere ñ posst̃
Sc̃i autem conuersatione in carne ñ sunt.
sed in cęlo: sicut paulus ostendit. Et qͥđ
dicimus de ꝓbabili desiderio uultꝰ diui¬
ni : Homines sunt: et siquem nobilem.
siquem fortem. siquem sapientem ẽẽ au¬
diunt. tanquam supra hominem arbitran¬
tes. concupiscunt uidere. Procedit impe¬
rator. cuius regię potestati commissa parᷤ
est orbis terrarum: currunt omnes. & in
tanta multitudine illum solũ aspicere
gestiunt: et de fulgore purpurȩ plus
quiddam esse in uultu imꝑatori existimas

Expanded text:
faciem patris qui in caelis est, putauit quod faciem patris qui in caelis est, putauit quod iam eam uidere deberet, tamquam oblitus corporis et carne deposita, sicut ille, qui in corpore adhuc positus cum raperetur in paradisum, utrum in corpore siue extra corpus raptus esset ad tertium caelum, nescire se dixit. sancti emm etiam cum gerunt corpus non sunt tamen in carne, sed in spiritu, quoniam qui in cupiditate et conuersatione carnali sunt deo placere non possunt. sancti autem conuersatio in carne non erat, sed in caelo, sicut Paulus ostendit. Et quid dicamus de probabili desiderio uultus diuini ? homines sume: si quem nobilem, si quem fortem, si quem sapientem esse audiunt, tamquam supra hominem arbitrantes concupiscunt uidere. procedit imperator, cuius regiae potestati commissa pars est orbis terrarum: concurrunt omnes et in tanta multitudine illum solum aspicere gestiunt et de fulgore purpurae plus quiddam esse in uultu imperatoris existimant.
Abbreviated transcription (Latin):
nicrit. tunc aporiabitur. ut scriptum est:
quia in comprehensibilis est dĩ aeterna
maiestas. Irritus quidam erat postulatio¬
nis affectus. sed affectus probabilis serui:
qui ultra naturam suam deuotione: ꝓgres¬
sus. de dñi angelis aestimabat. quantum
in dñi uultu plus desiderarer. quo cupidi¬
tatem suam gestiret explere. Nouerat in
ipso homine aliam post mortem futuram
gloriam: aliam claritatem. Sicut enim
stella in claritate est: ita et resurrecͣtio
mortuorum. Quȩ et si seminatur in cor¬
ruptione. surgit tamen in incorruptionẽ:
surgit in gła: surgit in uirtute: surgit
corpus sp̃uale. Qui ergo scire poterat.
merito prȩsumebat. ut uultum dĩ uidere
cuperet: quem eẽt sopitus corporis mor¬
te uisurus. Talem certe etiam formare¬
cęperat. talem dñs iam probabat: ut non
distaret ab angelis cęlestis minister. & se¬
cutor oraculi. Et ideo cum sciret quia
angeli pusillorum cotidie uiderent facie¬

Expanded text:
nierit, tunc aporiabitur, ut scriptum est, nierit, tunc aporiabitur, ut scriptum est, quia inconprehensibilis est dei aeterna maiestas. Inritus quidem erat postulationis effectus, sed affectus probabilis serui, qui ultra naturam suam deuotione progressus de domini angelis aestimabat, quantum in domini uultu plus desideraret, quo cupiditatem suam gestiret explere. nouerat in ipso homine aliam post mortem futuram gloriam, aliam claritatem. sicut enim stella a stella in claritate est, ita et resurrectio mortuorum; quae etsi seminatur in corruptione, surgit tamen in incorruptione, surgit in gloria, surgit in uirtute, surgit corpus spiritale. qui ergo hoc scire poterat, merito praesumebat, ut uultum dei uidere cuperet, quem esset obita corporis morte uisurus. talem certe etiam formam receperat, talem dominus iam probabat, ut non distaret ab angelis caelestis minister et exsecutor oraculi. et ideo cum sciret, quia angeli pusillorum cotidie uiderent
Abbreviated transcription (Latin):
manii tenere. et obtutu oculorum uidere
cupiebat. Sciebat enim ad imnaginem et
similitudinem dĩ factum ẽẽ hominem:
Quando enim electus a dño est ad populũ
liberandum: impletus est sp̃u sapientie.
Uiderat angłm illum. et faciem cius in glo¬
ria. Deniq fulgente cius lumine. pauor¬
factus est: et uidit rubum uri. et ñ ex¬
uri. Uisu cõepit̾ fulgorem: quem mirari
accessit. cupiditate de gratia prouocatus:
ut diligentius fulgorem illum in rubo
considerar&. Itaq si tantum accepit ar¬
dorem. tantam subiit cupiditatem. cũ an¬
gelum uidisset in flamina ignis de rubo.
ut licet pauore app̃hensus considerare ñ
auderet. considerare. tamen uelit: quanto
magis dñi uultum corporaliter uidere de¬
siderabat. dicens intra se uultum illũ ple¬
num lucis: plenum glorię: plenum uir¬
tutis: plenum diuinitatis: Non possum
plus dicere. uel sentire de dõ: Cũ enim
consummauerit homo incipit: et cum fi.¬

Expanded text:
manu tenere et obtutu oculorum uidere manu tenere et obtutu oculorum uidere cupiebat. sciebat ad imaginem et similitudinem dei factum esse hominem. quando enim electus a domino est ad populum liberandum, impletus est spiritu sapientiae, uiderat angelum illum et faciem eius in gloria. denique fulgente eius lumine pauefactus est et uidit rubum uri et non exuri. uisum coepit fulgoremque mirari: accessit cupiditate et gratia prouocatus, ut diligentius fulgorem illum in rubo consideraret. itaque si tantum accepit ardorem, tantam subiit cupiditatem, cum angelum uidisset in flamma ignis de rubo, ut, licet pauore adprehensus considerare non auderet, considerare tamen uellet, quanto magis domini uultum corporaliter uidere desiderabat, dicens intra se uultum illum plenum lucis, plenum gloriae, plenum uirtutis, plenum diuinitatis! non possum plus dicere uel sentire de deo: cum enim consummauerit homo, incipit. et cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si ad legem referas. etiam legis fuus xp̃c.
secundum illud apłicum. finis enim est
xp̃c secundum legem omni credenti: &
mortua est legis intͣpretatio corporalis.
demonstrauit. Uł certe:. quia omnes qui
mortui sumus peccato: quia uiuentes
legis uinculis tenebamur. Ubi autem in
xp̃o mortui sumus. mortificati utiq sumꝰ
legi ꝑ corpus xp̃i: ut simus alterius qui
ex mortius resurrexit. Sed hoc musticũ
est. Morale autem. historię ueteris fa¬
eit nos meminisse debere. quȩ est de
scõ moyse : qui rogauit dm̃. ut se demon¬
straret ei ds̃: et facie ad faciem eum ui¬
der&. Norat utiq sc̃s uates dñi. quod
inuisibilis ds̃ facie ad faciem uideri ñ
possit. sed mensuram suꝑgreditur sc̃ã de¬
uotio. & putauit. dõ etiam hoc eẽ possibile.
ut corporeis oculis faceret id quod est in¬
corporeum comprehendi. Non rep̃hen¬
sibilis hic error. sed etiam grata cupiditaᷤ
atq in explebilis. quod dñm suum uelut

Expanded text:
quod si ad legem referas, etiam legis finis Christus quod si ad legem referas, etiam legis finis Christus secundum illud apostolicum: finis enim Christus est secundum legem omni credenti et mortua est legis interpretatio corporalis, demonstrauit. uel certe quia omnes, qui mortui sumus peccato, quia uiuentes legis uinculis tenebamur. ubi autem in Christo mortui sumus, mortificati utique sumus legi per corpus Christi, ut simus alterius qui ex mortuis resurrexit. sed hoc mysticum est. Morale autem historiae ueteris facit nos meminisse debere quae est de sancto Moyse, qui rogauit deum, ut se demonstraret ei deus et facie ad faciem eum uideret. norat utique sanctus uates domini, quod inuisibilem deum facie ad faciem uidere non posset. sed mensuram supergreditur sancta deuotio et putauit deo etiam hoc esse possibile, ut corporeis oculis faceret id quod est incorporeum conprehendi. non reprehensibilis hic error, sed etiam grata cupiditas atque inexplebilis, quod dominum suum uelut