comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iccitas magna uernalis. unde & satio prunitiua impedita. &
fames ingens secuta est.
ertur annonam pluisse de cęlo in hasbanio. alii etiam pisci¬
culos paruos de cęlo pluisse ferebant.
ix nimia decidit. ymber post ea continuus. qui autumnalẽ
sationem omnimodo denegaret.
arolus dux montem accutum expugnat suessionis usq uastan¬
do ꝑ accendit. inde remin aggreditur & laudunum multa eum
preda reuertitur.
emis synodo tocius franciȩ congregata. arnulfus nepos ka¬
roli ducis quem ipse karolus ep̃m remis substituerat omĩ¬
um iudicio ex ordinatus dampnatur. & adelgarius prbr̃ qͥ
urbem ꝓdidit & portas karolo aꝑuit insolubiliter ex cõmunicatur.¬
c̾um ꝓfessus in clunacensi cenobio. post maiolum p̾ficitur ipsi
cenobio. quod ꝑ annos. Iui. nuro religionis feruore rexit & ꝓuex̃.
Qui egregie preter cetera pietate insignis. non solum uitȩ exemplis

Expanded text:
iccitas magna vernalis, unde et satio primitiva impedita, et iccitas magna vernalis, unde et satio primitiva impedita, et fames ingens secuta est. Fertur annonam pluisse de caelo in Hasbanio. Alii etiam pisciculos parvos de caelo pluisse ferebant. Nix nimia decidit; imber postea continuus, qui autumnalem sationem omnimodo denegaret. Karolus dux Montemacutum expugnat; Suessionis usque vastando peraccedit; inde Remim aggreditur, et Laudunum multa cum preda revertitur. emis synodo totius Franciae congregata, Arnulfus, nepos Karoli ducis, quem ipse Karolus episcopum Remis substituerat, omnium judicio exordinatus dampnatur, et Adelgarius presbyter, qui urbem prodidit et portas Karolo aperuit, insolubiliter excommunicatur.chum professus in Cluniacensi coenobio, post Majolum preficitur ipsi coenobio; quod per annos 56 miro religionis fervore rexit et provexit. Qui egregie preter cetera pietate insignis, non solum vitae exemplis,
Abbreviated transcription (Latin):
uorum erat agnitus nec proditus. ꝑ illum re delata ad imperatricẽ¬
& deodericum mnet tensem ep̃m qui inciuitate rhosan rei euentũ
p̃stolabantur. difficulter ꝑ selauum ce ep̃m liberatur. Nautis quippe
ad pecunias ꝓ eo redimendo allatas in hiantibus imperator ascenso
equo uix cuasit. Omnib ꝓ infortunio rei publicȩ animo conster¬
natis. sola imperatriy feminea & greca leuitate insultabat eis.
quod ab exercitu sue nationis uicti essent romani: ac pro hoc cę¬
pit primatibus exosa haberi.
Eto imꝑator tedio &angore anuni deficiens. rome moritur.
et de imꝑatore substituendo inter primates dissentitur: aliiꝰ
filio ipsius ottoni imꝑium deberi certantib: aliis oclio im
cem filium henrici qui fuit frater primi octonis. Hic henri
cus ipsum ottonem puerum factiose raptum in eusto diam
tenet s principes puerum de mauu henrici extor quentes in reg¬

Expanded text:
vorum erat, agnitus, nec proditus, per illum re delata ad imperatricevorum erat, agnitus, nec proditus, per illum re delata ad imperatriceet Deodericum Mettensem episcopum, qui in civitate Rhosan rei eventum prestolabantur, difficulter per Sclavum et episcopum liberatur. Nautis quippe ad pecunias pro eo redimendo allatas inhiantibus, imequo vix evasit: omnibus autem pro infortunio reipublicae animo consternatis, sola imperatrix feminea et Graeca levitate insultabat eis, quod ab exercitu nationis suae victi essent Romani; ac per hoc coepit primatibus exosa haberi. 983. Otho imperator taedio et angore animi deficiens Romae moritur, et de imperatore substituendo inter primates dissentitur: aliis filio ipsius Othoni imperium deberi certantibus, aliis odio impcem filium Henrici, qui fuit frater primi Othonis. Hic Hecus ipsum Ottonem puerum factiose raptum in custodia tenet; sed principes puerum de manu Heinrici extorquentes, in reg
Abbreviated transcription (Latin):
giam contendit: & cedente imꝑatore quia ad pugnam im
K octobris fraciam intrauit. quam usq ad kł decembris ꝑua¬
gatus. fines remensium. laudunensium. suessionum. & parisien¬
sium diuersa clade uastauit: ecclesiis tantum dei omni iminuni¬
tate concessa. in redeundo tamen circa auxonam fluuium partem
impedimentoꝵ admisit. De his quidam reclusus predixit. quod
omnes huius mali intentores ante septennium morerentur.
cto imꝑator apuliam & calabriam italiȩ ꝓuincias ad ius regni
grecorum appeudentes. trausferre ad imꝑium romanum cona¬
tur. maxime ꝓpter affinitatem quam ꝑ urorem suam theopha¬
nũ cum imperatore grecoꝵ habebat.
Reci infensi quod imꝑator octo ꝓuincias grecoꝵ inuaderet.
conducto sarracenoꝵ auxilio. imꝑatori in calabria bello cong̾¬
diuntur. in quo bello omnes romanorum copiȩ usq ad inter¬
nitionem pene deletȩ sunt. Imꝑator natando euadere nitens a nau¬
tis ignorantibus eum capitur. & a quodam eoꝵ qui negociator sela¬

Expanded text:
giam contendit; et cedente imperatore, quia ad pugnam impKalendis Octobris, Franciam intravit; quam usque ad Kalendas Decembris pervagatus, fines Remensium, Laudunensium, Suessionum, et Parisiensium diversa clade vastavit, aecclesiis tantum Dei omni immunitate concessa. In redeundo tamen circa Axonam fluvium partem impedimentorum amisit. De his quidam reclusus predixit, quod omnes hujus mali incentores ante septennium morerentur.o imperator Apuliam et Calabriam Italiae provincias ad jus regni Graecorum appendentes transferre ad imperium Romanum conatur, maxime propter affinitatem, quam per uxorem suam Theophaniam cum imperatore Graecorum habebat. 982. Graeci infensi, quod imperator Otho provincias Graecorum invaderet, conducto sibi Sarracenorum auxilio, imperatori in Calabria bello congrediuntur. In quo bello omnes Romanorum copiae pene usque ad internecionem deletae sunt. Imperator natando nitens evadere, a nautis ignorantibus eum, capitur; a quodam eorum, qui negotiator Scla
Abbreviated transcription (Latin):
tirbulenta de cȩlo iactus ingens miraculum uidentibus p̃buit¬
empla plerisq in locis ualida tempestate concussa sunt.
utriusq ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt.
et plura horrenda dictu portenta monstrata sunt.
ungaris iterum regnum ottonis imperatoris ductu conta¬
di duci deppłantibus. imperator eos bello excepit. conra

Expanded text:
turbulenta de coelo jactus ingens miraculum videntibus praebuit; templa plerisque in locis valida tempestate concussa sunt; utriusque ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt, et plura horrenda dictu portenta monstrata sunt. Ungaris iterum regnum Ottonis imperatoris ductu Conradi ducis depopulantibus, imperator eos bello excepit, Conra
Abbreviated transcription (Latin):
ontiꝰ pylatꝰ claudio suo salutẽ.
iudeos ꝑ inuidiã se suosq posteros cru¬
deli dampnatione punisse. Nam cũ
merito diceret᷑. & hunc se ꝓmiserit
sent eũ cecos illuminasse. lepsos mun¬
dasse. paraliticos curasse. demones
ab hominib fugasse. mortuos enĩ
suscitasse. imꝑasse uentis. ambulas¬
se siccis pedib suꝑ unclas maris. et
multa alia mirabilia fecisse. cũ
omĩs ppłs iudeoꝵ hunc dĩ filiũ di¬
cerent. inuidiã contra illũ passi st̃¬
pͥncipes sac̾dotũ. mͥq eũ tradider̃t.
& alia ꝓ aliis mentientes dixer̃t̃ illũ
miagũ ẽẽ. & contra legẽ eoꝵ agere.
Ego aũ credidi ita esse. et flagellatũ
buert. Ille uͦ militib meis custodi¬
tantũ exarsit neqͥcia eoꝵ: ut clarẽt
eis pecuniã dicentes. Dicite qͥ a disci¬
płi eiꝰ. nocte corpꝰ eiꝰ rapuer̃t. N Ierũp

Expanded text:
ontius Pilatus Claudio salutem. Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum merito diceretur, et hunc se promiserit sent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra rincipes sacerdotum, mihique eum tradiderunt et alia pro aliis mentientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum buerunt. Ille vero, militibus meis illum custoditantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tu suoꝵ ad rob̾tũ normannoꝵ
ducẽ cũ .xii. clientulis cõfugi¬
ens fecit ac apd̾ fiscannũ ꝑ ficdi
debitũ ÷ ab eo subuenire periit.
Duritautẽ eũ honorifice re¬
cepit. multis donis honorauit.
et ñ multo pꝰ decent̾ armis ⁊ eqͥs
instructũ patruo suo magerio co¬
nuci corbuliensi destinauit. man¬
dans ut õs sius in partib torm̃tis¬

Expanded text:
suorum ad Robertum Northmannorum ducem cum duodecim clientulis confugium fecit, ac apud Fiscannum per fidei debitum sibi ab eo subreniri petiit. Dux eum honorifice recepit, multis donis honoravit, et non multo post decenter equis et armis instructum, patruo suo Malgerio comiti Corbuliensi destinavit, mandans ut suis in partibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
te classe adora deuehunt᷑ sequane.
Carpentes uͦ fluminis alueũ. ꝑnici
remigio applicant rothomagum.
eosq ricardꝰ dux ualde gauisus cõ¬
petenti honore regalit̃ excepit.
paganos tanta britannuis ꝓbra intu¬
lisse. ducẽq ricardũ ad confutandã
odonis comitis contumatiã eos ac¬
cersisse. uerenis ne ab eis francia de¬
moliret᷑: satrapas regiminis suicõ¬
uocauit. ambosq discordeᷤᷤ ad se ap̃
coldras conuenire mandauit.
Ubi dũ causas dissidentiũ utraq
inparte audiss. sopitis eoꝵ animᷤ
ꝓtinus illos concordes reddidit.¬

Expanded text:
te classe ad ora devehuntur Sequanae. te classe ad ora devehuntur Sequanae. Carpentes vero fluminis alveum, pernici remigio applicant Rothomagum, eosque Richardus dux valde gavisus competenti honore regaliter excepit.paganos tanta Britannis probra intulisse, ducemque Richardum ad confutandam Odonis comitis contumaciam eos accersisse, verens ne ab eis Francia demoliretur, satrapas regiminis sui convocavit, ambosque discordes ad se apud Coldras convenire mandavit. Ubi dum causas dissensionum utraque in parte audisset, sopitis eorum animis, protinus illos concordes reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
mea sulcantes eqͦra ponti: curlu
celeri ad britannoꝵ finitima
littora sunt deuoluti. Britons
autẽ eoꝵ repentinũ agnoscen¬
tes accessum: a ciuctis regnoꝵ
partib cong̾gati. eos ad p̾d̾a ĩhꝰ¬
antes incautos p̃ocupare sunt¬
dolos comꝑientes. qͣdã usi u̾suna
ꝑ campi planitiem qͦ illo uoue¬
rant uenturos fore. ꝓfiuidissimõ
fodert̃ cuniculos in suꝑficie angꝰ¬
tos. ut suꝑuenientes eguites cruri¬
b equoꝵ confractis indecent᷑ humo
p̃cipitarent᷑: sicq gladiis faciliuᷤ
ꝑimẽnt᷑. Britones aut̃ ueniunt.
et continuo suꝑ hostes atͦcit̃ irru¬
unt. S paganoꝵ dłscipłis ꝓstrati:
tantã seuiciã ilico sunt ꝑpess. ut
uir ep̃lio elabe̾nt᷑ ꝑꝓauei. Inde bar¬
bari ꝓliriꝰ ꝓg̾aientes castrũ doli ob¬
sident. & captũ igne cõburunt. ac
ucolas eiꝰ cũ salomone aduocato
loci int̃ficiuit. Deinde sublatiᷤ an¬
choris repetunt mare. & uelifican¬

Expanded text:
mea sulcantes aequora ponti, cursu mea sulcantes aequora ponti, cursu celeri ad Britannorum finitima littora sunt devoluti. Britones autem eorum repentinum agnoscentes accessum, a cunctis regni partibus congregati, eos ad praedam inhiantes incautos praeoccupare suntdolos comperientes, quadam usi versutia, per campi planitiem, quo illos noverant venturos fore, profundissimos foderunt cuniculos in superficie angustos, ut supervenientes equites, cruribus equorum confractis, indecenter humo praecipitarentur, sicque gladiis facilius perimerentur. Britones autem veniunt et continuo super hostes atrociter irruunt. Sed paganorum decipulis prostrati, tantam saevitiam illico sunt perpessi, ut vix e praelio elaberentur perpauci. Inde barbari prolixius progredientes castrum Doli obsident, et captum igne comburunt, ac incolas ejus cum Salomone advocato loci interficiunt. Deinde sublatis anchoris repetunt mare, et velifican
Abbreviated transcription (Latin):
castri munitione. Hugo nẽpe
equo cui insederat extincto pede
fugiens ad caulas ouiũ diu̾tit.a
loricam quã indutꝰ erat sub teli¬
ris sulco terit. Dehine clamideo¬
lionis se amiciens septaq g̃gum
infigabilit̃ humeris deloco adlo¬
cũ ferens. normannos hortabat᷑
ut quantiꝰ ꝑseseq̃rent᷑ hostes. non
longe ante illos turpit̾ ab euntes
Illis itaq recedentib p̃iuo pastore
siluaꝵ lustra carpens: tandẽ pͥm
duum cenomannis uenit. uepͥs
& sentib miserabilit̃ pedes actiui¬
ricarauᷤ comitẽ odonẽ ad tantã
deuolutũ eẽ uecordiã: missis le¬
gatis duos reges eñ paganica mꝰ¬
titudine ex transmarinis partb
suũ euocat in auriliũ. olauũ
scilicet noricoꝵ. et lacinam sue¬
uoꝵ. Cuiꝰ legatos reges cõpeten¬
ter susceꝑunt. cũ multis donans¬
is ei renuser̃t. et ñ multo pꝰ se
uenturos ẽẽ nunniauert̃. Dem¬
de cũ siuis ex̾citib parit̃ congri¬
gati. pansisq nauuun uelis spi¬

Expanded text:
castri munitione. Hugo nempe, castri munitione. Hugo nempe, equo cui insederat extincto, pede fugiens ad caulas ovium divertit, et loricam quam indutus erat, sub telluris sulco texit. Deinde chlamyde opilionis se amiciens, septaque gregum infatigabiliter humeris de loco ad locum ferens, Northmannos hortabatur ut quantocius persequerentur hostes, non longe ante illos turpiter abeuntes. Illis itaque recedentibus, praevio pastore silvarum lustra carpens, tandem post triduum Cinnomannis venit, vepribus et sentibus miserabiliter pedes ac tibux comitem Odonem ad tantam devolutum esse vecordiam, missis legatis, duos reges cum paganica multitudine ex transmarinis partibus, sui evocat in auxilium; Olavum scilicet Noricorum et Lacman Suavorum. Cujus legatos reges competenter susceperunt, cum multis donariis ei remiserunt, et non multo post se venturos esse nuntiaverunt. Deinde cum suis exercitibus pariter congregati, paucisque navium velis spu
Abbreviated transcription (Latin):
Sũptis aut̃e ex odonis comitatu
alimoniis eandẽ munitionẽ ha¬
bundantissime repleuit. nigellũ
constantiniensem. atq rodulfumm
totiniensem. ⁊ rogerũ filiũ eiꝰaẽ
cũ coꝵ militib eustodłę mea
reliq̾t. Qͥb patratis ꝓsꝑe recessit.
unũ quenq iubens ad sua redire.
do uͦ comes conuocatis clam
ad sui suffragium comitib hu¬
gone siqͥdem cenomannensi ac
guualeranno mnellendensi. cum
eoꝵ militũ copiis: tota nocte eqͥ¬
tans diluculo ad tugulense ca¬
strũuenit p̃eiuitib signiferis.
Q ut uidert̃ ꝓceres p̃titulati
custodib int̾ra murũ dimissiᷤ
repentino impetu foras erum¬
pentes cũ sius: cõmisert̃ p̃lium
cũ eis. Ilico partes ducis do iu¬
uante ita eos ꝓstrauert̃. ut mul¬
tis ꝑemptis. plurimis uulera-¬
tis. ꝑ deuia reliqͥ fugerent. ⁊ mu¬
tabundi opaca siluarũ latibu¬
la quererent. odo uͦ atq gua¬
lerannꝰ quereutes suffragium
uite occuluert̃ se dorcassini

Expanded text:
Sumptis autem ex Odonis comitatu Sumptis autem ex Odonis comitatu alimoniis, eamdem munitionem abundantissime replevit. Nigellum Constantinensem, atque Rodulfum Toennensecum eorum militum custodes in ea reliquit. Quibus patratis prospere, recessit inde unumquemque jubens ad sua redire. Odo vero comes, convocatis clam ad sui suffragium comitibus, Hugone siquidem Cenomanensi ac Waleranno Mellendensi, cum eorum militum copiis tota nocte equitans, diluculo ad Tegulense castrum venit, praeeuntibus signiferis. Quos ut viderunt proceres praetitulati, custodibus intra municipium dimissis, repentino impetu foras erumpentes cum suis, commiserunt praelium cum illis. Illico partes ducis, Deo juvante, ita eos prostraverunt ut, multis peremptis, plurimis vulneratis, per devia reliqui fugerent, et nutabundi opaca silvarum latibula quaererent. Odo vero atque Walerannus, quaerentes suffragium vitae, occuluerunt se Dorcasini
Abbreviated transcription (Latin):
urbe se suaq omĩa regi sponte
dedere. Qͥb ꝑactis om̃e robur
anglici regni incubuit sub dnp̃o
regis cunuti. Hec in huiꝰ oꝑis se¬
rie in texiumꝰ. ut eduardi regiᷤᷤ
ortũ ignorantib demonstremꝰ.¬
emꝑib deniq sub eisdẽ odo
carnotensis comes. quandã du¬
cis ricardi sororẽ noĩe mathil¬
dem cũ multunodis iuiu̾b
a fr̃na domo auferens. ÷ͥ in ma¬
tͥmonium legitime copulauit.
Cui dux medietatẽ dorcasimi
castri dedit dotis noĩe. cũ t̾ra
suꝑ arue fiuuiũ adiacentem.
Non nullis hic elabentib amns
hec eade mathildis iudicio di¬
disponente morit᷑ absq liberis.
Post cuius obitũ duci t̾ram p̃titula¬
tam repetenti comes odonimiᷤ uer¬
sutꝰ cepit contra ire: nolens illi qui¬
etam dimitt̃e dorcasin castri tui¬
tionem. Qua ꝓpt̃ dux ascitis hrito¬
nib cũ normannoꝵ legionib. suꝑ
arue fiuuiũ hostilit̾ ueniens. castrũ
condidit qd̾ tugulense uocauit.

Expanded text:
urbe se suaque omnia regi sponte urbe se suaque omnia regi sponte dedere. Quibus peractis, omne robur Anglici regni incubuit sub dominio regis Chunuti. Haec in hujus operis serie intexuimus, ut Edwardi regis ortum ignorantibus monstribus denique sub eisdem, Odo Carnotensis comes quamdam ducis sororem nomine Mathildem cum multimodis muneribus a fraterna domo auferens, sibi in matrimonio legitime copulavit. Cui dux medietatem Dorcasini castri dedit dotis nomine cum terra super Arvae fluvium adjacente. Honnullis hinc elabentibus annis, haec eadem Mathildis, judicio disponente Dei, moritur absque liberis. Post cujus obitum duci terram praetitulatam repetenti, comes Odo nimiis versutiis coepit contraire, nolens illi quietam dimittere Dorcasini castri tuitionem. Quapropter dux, ascitis Britonibus cum Northmannorum legionibus, super Arvae fluvium hostiliter veniens castrum condidit, quod Tegulense vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut turbo ualid̾ a regno suo eg̃slꝰ.
ꝓcellosum mare temptat intre¬
pidus. Subductis in altũ naus¬
b ueliuolo cursu ad angloᷤ de¬
uehit᷑. Inde petens tamisse flu¬
uium celerit̃ appulit lundonie
comitatum. Cui cũ suis eg̃di¬
enti de nauibz occurrentes an¬
gli ex om̃i regno apd̾ auxendu¬
nũ cong̾gati ad suã ꝑuiciem cru¬
entissimũ illi bellũ intulert̃.
Cũ qͥb rex efferatis legionũ sua¬
rũ animis atrocit̃ confligens.
tanta eos int̃ni tione deleuit.
ut nullꝰ hominũ queat suppu¬
tare. qͦt milia indie illa corru¬
ad nãues suas cũ sius ÷ reu̾sus.
hinc celeri se mouens fiducia.
t̃ egrotauit. et crudescente morbo
gis consultu fideliũ suoꝵ p̃cauenᷤ
in futurũ enmã regiã abstractã
ab urbe postaliq̃t dies s iunxit xͥa¬
no more.dans ꝑ illa cuncto ȩxer¬
citui mauro ⁊ argento pensum
imꝑatori. Diffidentes qͦ lundo¬
nii de sua salute. qͥppecũ dutur¬
na laborarent fame. patefacta

Expanded text:
urbo validus a regno suo egressus, procellosum mare intentat intrepidus. Subductis autem in altum navibus, velivolo cursu ad Anglos devehitur. Inde petens Thamisae fluvium, celeriter appulit Lundoniae comitatum. Cui cum suis egredienti de navibus occurrentes Angli ex omni regno apud Auxendunum congregati, ad suam perniciem cruentissimum illi bellum intulerunt. Cum quibus rex, efferatis legionum suarum animis, atrociter confligens, tanta eos internecione delevit, ut nullus hominum queat supputare quot millia in die illa corruad naves suas cum suis est reversus. Hinc celeri se movens fiducia, iter aegrotavit, et, crudescente morbo gis, consultu fidelium suorum praecavens in futurum, Emmam reginam abstractam ab urbe post aliquot dies sibi junxit christiano more, dans pro illa cuncto exercitui in auro et argento pensum imperatori. Diffidentes quoque Lundonii de sua salute, quippe cum diuturna laborarent fame, patefacta
Abbreviated transcription (Latin):
laᷤ penetͣr et. cassas eu̾teret.
ouilia cũ ouib raꝑet. ⁊ ruri¬
colarũ ñnullos pueros in ter
secuta ⁊ tam ualida fames
ut mures ⁊ canes ab hommib

Expanded text:
las penetraret et casas everteret et ovilia cum ovibus raperet et ruricolarum nonnullos pueros interfsecuta tam valida fames, ut mures et canes ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
gitur suenus dũ apd̾ londons¬
am de regni tractaret disposs¬
tione mortẽ obiit int̾ceptus
egͥtudine. Cuiꝰ corpꝰ dani aro¬
matib condider̃t. in nauidi¬
posuert̃. & cũ festinatione ap̃
danamarcha tumulandũ de¬
uererunt. Quo tumulato filiꝰ
suniens exercitũ uirilit̃ roborat.
Qne ab it̾ata expeditione resipis¬
cant totis nisib eraggerat. De¬
nq missis legatis duos reges ad
sui euocat suffragiũ. lacmaor
hi adeiꝰ auxiliũ aduenientes cũ
suis copiis militũ: tociꝰ robur ins¬
litie sue sua corroborauer̃t uͥtute.
mortẽ sueni audiens p̃paratis ad

Expanded text:
gitur Suenus, dum apud Lundonigitur Suenus, dum apud Lundoniam de regni tractaret dispositione, mortem obiit interceptus aegritudine. Cujus corpus Dani aromatibus condierunt, et in navi disposuerunt, et cum festinatione apud Danamarcham tumulandum devexerunt. Quo tumulato, filius sumens exercitum viriliter roborat, et ne ab iterata expeditione resipiscant, totis nisibus exaggerat, Denique, missis legatis, duos reges ad suum evocat suffragium: Lacman Hi ad ejus auxilium advenientes cum suis copiis militum, totius robur militiae suae corroboraverunt virtute. mortem Su
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ tractaret. dũ & ipse milite᷑
post tantũ nauigii laborem re¬
crearent᷑. pacem continuã int̃
lis dumaneret ab utraq par¬
te sacram̃toꝵ tenore pͥncipes eoꝵ
illam sanxer̃t. Qͥb rex ad uotũ
muneratꝰ quantociꝰ ad suos re¬
g̾ditur letus. Qui ut suo und
ẽ ex̾citis: continuo angloꝵ re¬
nũ tradit ultricib flamns.
identes aut̃ eborachi sea
nullo uiuari: datis obsidib
se subigiuit illius dñatus. In¬
de uꝰ egressus ad tamisse oraꝑ
uehit᷑. Ubiuenientes cantua¬
rii: similimͦ eius subdunt po¬
testati. Deide auulsis nauiu̾
anchoris. alucũ sulrans flumi¬
nis apd̾ londoniã obsidionem
componit. Cuiis impetũ non¬
seruitutis iugo colla fermam
uiti supposuere.
delredus uͦ rex apd̾ uuin¬
cõniam degens. ut ab anglis se
ceni ricardũ expetiit. A qͦ decent̃
ęxceptus cũ magnis opũ appa¬
ratib: omue sui incolatꝰ rotho¬
magi cum eo ȩxegit tempus.

Expanded text:
liter tractaret, dum et ipse et milites liter tractaret, dum et ipse et milites post tantum navigii laborem recrearentur, pacem continuam inter ta maneret, ab utraque parte sacramentorum tenore principes eorum illam sanxerunt. Quibus rex ad votum muneratus, quantocius ad suos regreditur laetus. Qui ut suo junctus est exercitui, continuo Anglorum regnum tradit ultricibus flammis. Videntes itaque Eboraci a nullo juvari, datis obsidibus se subigunt illius dominatui. Inde vero egressus ad Thamisae ora provehitur. Ubi venientes Cantuarii simili modo ejus se subdunt potestati. Deinde avulsis navium anchoris, alveum sulcans fluminis, apud Lundoniam obsidionem componit. Cujus impetum Lundonservitutis jugo colla ferina inviti supposuere. Eldredus vero rex apud Wintoniam degens, ut ab Anglis se cem Richardum expetiit. A quo decenter acceptus, cum magnis opum apparatibus omne sui incolatus Rethomagi cum eo exegit tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
ceportũ applicant. regiq sueno
eruenta gentis suȩ exitia mnti¬
ant. Tuncrerninuo dolore tactꝰ.
intͥusecus toeuis regni sui ascitiᷤ
pͥncipib. cunctam rei seriem
illis disponit. qͥdq agendũ con¬
sulerent cliligent̃ inqͥrit. Qui
amicoꝵ & ꝓpinquoꝵ erumpniᷤᷤ
&̃ luctu moti. quasi exuno ore
om̃s eoꝵ sangͥnem decreuer̃t
totis iurib ulcisci. his autẽ rex¬
auditis cũ festinatione cunctoᷤ
sub suo regimine degentes p̃pa¬
rari iussit. hac illacq uereda¬
milites lucri cupidos de extͣis
regnis ad hanc expeditionẽ ue¬
iure mandauit.
orro t̃mino aduemente.
cucurrit exercitꝰ. Dehine rega¬
lia in sublime eleuant᷑ ueril¬
la. & librantes uentis uela ue¬
lificato ꝓtensi maris in t̃uallo.
ad eboracha deuehunt᷑ t̃rito¬
ria. Ibi qͥppe rex dimisso exer¬
ertu. cũ ñĩ nullis nauib peten¬
de pacis grã apd̾ rothomagum
ducẽ ricardũ agg̃dit᷑. Queni
cũ dur aliquanta mora rega¬

Expanded text:
chae portum applicant, regique Sueno chae portum applicant, regique Sueno ruenta gentis suae exitia nuntiant. Tunc rex nimio dolore tactus intrinsecus, totius regni sui ascitis principibus, cunctam ei seriem illis deponit, quidque agendum consulerent, diligenter inquirit. Qui amicorum et propinquorum aerumnis et luctu moti, quasi ex uno ore omnes eorum sanguinem decreverunt debere totis viribus ulcisci. CAPUT auditis, cum festinatione cunctos sub suo regimine degentes praeparari jussit. Hac illacque veredat quando milites lucri cupidos de exteris regnis ad hanc expeditionem venire mandavit. Porro, termino adveniente cucurrit exercitus. De hinc regalia in sublime elevantur vexilla, et librantes ventis vela, velificato protensi maris intervallo ad Eboraca devehuntur territoria. Ibi quippe rex dimisso exercitu cum nonnullis navibus petendae pacis gratia apud Rothomagum ducem Richardum aggreditur. Quem cum dux aliquanta mora rega
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis seuinuᷤ archiepẽ ab
initio cepit restaurare cenobiũ
sc̃ĩ pet̾ milidunensis. & monacho
ibi mittens. abb̾em eis p̾fecit.¬
rit̾ea edelredꝰ angloꝵ rex regnũ
qd̾ sub magna potentissi moꝵ
regum gła diu floruerat tanto
ne farie ꝓditionis scelere regimi¬
nis sui temꝑe polluit: ut & paga¬
ni tã execrabile nefas horrendũ
iudicarẽt. Nam dantᷤ ꝑ omine
regnũ unanimi concordia se¬
cũ cohabitantes mortis ꝑiculũ
minime suspicantes. subito
furore sub una die ꝑimi: mulie
mamillas ab earũ pectorib
crudelit̃ extorqueri. lactanteᷤ
uͦ pueros ad domoꝵ postes alli¬
sos excerebrari iussit nullis
criminũ existentib culpis.
um gͥ apũd loudoniam
sub huiꝰ decretidie hec congeri¬
esꝑ emptoꝵ lictoꝵ seuicia iu
mimensum cumularet᷑. qͥdã
iuuenes agilitate ꝑnices. ad
quanda nauim se contulert̃.
et fuge p̃sidiũ ꝑtamisse alueũ
celeri remigio maris sinũ peti¬
cio. nouissime cupitũ danamar¬

Expanded text:
venerabilis Sewinus archiepiscopus ab imo coepit restaurare coenobium Sancti Petri Milidunensis, et monachos ibi mittens, abbatem Gauteriret, Eldredus Anglorum rex regnum quod sub magna potentissimorum regum gloria diu floruerat, tanto nefariae proditionis scelere regiminis sui tempore polluit, ut et pagani tam exsecrabile nefas horrendum judicarent. Nam Danos per omne regnum unanimi concordia suum cohabitantes, mortis periculum minime suspicantes, subito furore sub una die perimi, muliertatis mamillas ab earum pectoribus crudeliter extorqueri, lactentes vero pueros ad domorum postes allisos excerebrari jussit, nullis criminum existentibus culpis. Dum igitur apud Lundoniam sub hujus decreti die haec congeries peremptorum lictorum saevitia in immensum cumularetur, quidam juvenes agilitate pernices ad quamdam navim se contulerunt, et fugae praesidium per Thamisae alveum celeri remigio maris sinum petitio, novissime cupitum Danamar
Abbreviated transcription (Latin):
lio ad patre st̃ reu̾si. obsides di¬
rigt̃ duci. Ad olescens uͦ baldiunꝰ
intuens se ñ posse ullomͦ subsisfe:
ante ducis intolerabiles ing̾ssus
legatos illi cũ p̃cib humillimiᷤ
dirigit. patͥ se cuꝑe eo mediatore
reconciliarĩ. Nesiderio eiꝰ ac peti¬
cioni uir sũme beniuolentie cõ¬
graculanti affectu fauit: et utͦsꝙ
p̃ssis: ult̾ius in pace ⁊ amore qͦ
decuit ꝑstiterunt.

Expanded text:
lio ad patrem reversi obsides dilio ad patrem reversi obsides dirigunt duci. Adolescens vero Balduinus intuens se non posse ullo modo subsistere ante ducis intolerabiles excursus, legatos illi cum precibus humillimis dirigit, patri se cupere eo mediatore reconciliari. Desiderio ejus ac petitioni vir summae benevolentiae congratulanti affectu favit, et utrosqressis, ulterius in pace et amore quo decuit perstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ub eode temꝑe baldunꝰ satͣ¬
pa flandrensis sobolẽ suã cupiers
innormare ꝓsapia regali. rob̾tũ
regem francoꝵ expetiit et filiã
ciꝰ baldumo filio suo dari poposcit.
Apalatinis uͦ triliniis adeptã
culit: ac ad domũ ꝓpͥam in cuni
asportauit. eamq usq annõ nu¬
biles diligenti cura nut᷑uit. filiꝰ
aut̃ eiꝰ mox ut nubiliᷤ puelle am¬
tus regali patrẽ aꝓpͥo solo rep¬
pulit. flandrensib ab eiꝰ fideli¬
tate auulsis. Qui indecent̃ a su¬
is destitut᷑ rob̾tũ normannoꝵ
ducẽ festinant̃ agg̃dit᷑. suffra-¬
giũ adu̾sus filiũ postulat᷑us. Dux
uͦ nobilis uiri calamitatẽ misera¬
tꝰ. concͣctis militũ uirib ueld̃
niã ẽ adorsus illam ext̾minans
fłamis exitialib. Prog̃diens itaq
ad castrũ qd̾ cioca uocabat᷑ con¬
festim illd̾ subu̾tit. & omĩa que
in eo consistebant cõbussit. ui¬
dentes autẽ reliqͥ ꝓceres & sims¬
lia pati forinidantes. relicto s¬

Expanded text:
ub eodem tempore Balduinus satrapa Flandrensis sobolem suam cupiens innormare prosapia regali, Robertum regem Francorum expetiit, et filiam ejus Balduino filio suo dari poposcit. A Palatinis vero tricliniis adeptam tulit, ac ad domum propriam in cunis asportavit, eamque usque ad annos nubiles diligenti cura nutrivit. Filius autem ipsius mox ut nobilis puellae amtus regali, patrem a proprio solo pepulit, Flandrensibus ab ejus fidelitate avulsis. Qui indecenter a suis destitutus, Northmannorum ducem festinanter aggreditur, suffragium adversus filium postulaturus. Dux ergo nobilis viri calamitatem miseratus, contractis militum viribus velut niam est aggressus, illam exterminans flammis exitialibus. Progrediens itaque ad castrum quod Cioca vocabatur, confestim illud subvertit, et omnia quae in eo consistebant combussit. Videntes autem reliqui proceres, et similia pati formidantes, relicto fi
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃d regis francoꝵ curiam moraret᷑.
qͥda eiusmiles noĩe sauterꝰ muneri¬
b cecatꝰ. illud ei dolo subripuit. &¬
odoni comiti clam destina ꝓditio¬
ne tradid̾. Rexaut̃ ut hoc comꝑit.
odoni festinato mandauit. qͣtinus
castrũ desereret sponte. qd̾ sͥ usur¬
pauerat iniuste. S ille loci fisus
munimine ob decurrentis in giro
alueum sequane. referentib lega¬
tis regis respondit. illd̾ uita comite
se nulli uinquã reddere. His rex
opido exacerbatis u̾bis. ricardum
normannoꝵ ducem ad collogiuũ
accersiuit. eiq obꝓbrii sui dedecꝰ
deposuit. orans gratissimã eiꝰ fide
rens cong̃gato mire magnitudi¬
nis ex̾citu. qͣnto cius milidunũ
uenit. & illd̾ exuna parte flumi¬
nis obsedit. & rexin alt̾a parte
consistit. Sic ab ut̾sq partib castrũ¬
die noctuq cũ turbine graui torm̃¬
tis & machinis quatiunt.
identes itaq milidunenses

Expanded text:
apud regis Francorum curiam moraretur, quidam ejus miles nomine Walterius muneribus caecatus, illud ei dolo subripuit et Odoni comiti clandestina proditione tradidit. Rex autem, ut hoc comperit, Odoni festinato mandavit quatenus castrum desereret sponte, quod sibi usurparet injuste. Sed ille loci fisus munimine, ob decurrentis in gyro alveum Sequanae, referentibus legatis regi respondit, illud vita comite se nulli unquam reddere. His rex oppido exacerbatus verbis, Richardum Nortmannorum ducem ad colloquium accersivit, eique ruboris sui dedecus deposuit, orans gratissimam ejus fiderens, congregato mirae multitudinis exercitu, quantocius Milidunum venit, et illud ex una fluminis parte obsedit, et rex in altera parte constitit. Sic ab utrisque partibus castrudie noctuque cum turbine gravi tormentis et machinis quatiunt. Videntes itaque Milidunenses
Abbreviated transcription (Latin):
comes uetulus senonũ post multa
mala ꝑpetrata defunctꝰ est. sepultꝰ¬
q÷ in basilica sc̃ẽ columbe u̾gini̾.
Cui successit fromundus filiũ eiꝰ.
habens in coniuigio filiã ramaldi
comitis remoꝵ. Anno incarnati¬
nerabilis seuiunꝰ met᷑politãnus
ep̃e. Post transitũ uͦ illius stetit
eccłia senonensis sine benedicti
locheriũ nobilissimis natalib¬
ortũ cune archidiaconũ omini
bonitate conspiciun: s rostebãt
tus ex mala radice hocũ ꝑnutte¬
bat fieri. eo qd̾ hab̾e̾t filiũ clericũ
noie bruuonẽ. uolens eũ facere
ep̃m. Dei autẽ nutu cong̃gati suf¬
fraganei ep̃i seuonicȩ eccłie cum
uo luntateꝰ auctoritate apłica
sublaco omui timore human
sollempuit᷑ ordinauert̃ dõnĩ
leo therium in sede pontificali
ut preesset eccłiȩ senonensi.

Expanded text:
comes vetulus Senonum, post multa mala perpetrata defunctus est, et sepultus in basilica Sanctae Columbae virginis. Cui successit Fromundus filius ejus, habens in conjugio filiam Rainaldi, comitis Remorum. Anno Domivenerabilis Seguinus metropolitanus episcopus. Post transitum vero ejus stetit ecclesia Senonica sine benedictioLeothericum, nobilissimis ortum natalibus, tunc archidiaconum, omni bonitate conspicuum; sed resistebatus ex mala radice, hoc non permittebat fieri, eo quod haberet filium clericum nomine Brunonem, volens de eo facere episcopum. Dei autem nutu congregati suffraganei episcopi Senonicae ecclesiae, cum voluntate et auctoritate apostolica, sublato omni timore humano, solemniter ordinaverunt domnum Leothericum in sede pontificali ut praeesset Ecclesiae Senonensi.
Abbreviated transcription (Latin):
hie ꝑsecutionẽ intulit eccłie di
et fidelib eiꝰ quanta ñ ÷ audita
a temꝑe paganoꝵ usq in ho¬
diernũ diem. Archiepẽ autẽ
leotharius nimis angtiatus
ꝓhacre: qͦ seu̾teret omĩno ne¬
tens in orationib & uigiliis
exorabat. xp̃m ut ei suꝑna pi¬
etas auxilium minstrar&.
chiep̃o leotherio ꝑ consilium.

Expanded text:
secutionem intulit ecclesiis Christi et fidelibus ejus, quanta non est audita a tempore paganorum usque in hodiernum diem. Archiepiscopus autem Leothericus nimis angustiatus pro hac re quo se verteret omnino netens, in orationibus et vigiliis exorabat Christum, ut ei superna pietas auxilium ministraretchiepiscopo Leotherico per consilium
Abbreviated transcription (Latin):
mannoꝵ copioso autisiodori
tã diu obsedit. donec landric̃
cũ urbe obsidib sũptis. suosua¬
iugaret dũatui. Inde uͦ ꝓfectul
apd̾ aualonũ castrũ ad obsidio¬
nẽ ÷ castra metatꝰ. Qd̾ cũ trib ñ¬
sib expugnaret robore ueheñs
tandẽ burgundia uastata oppi¬
dani coacti penuria stipendioꝵ
consilio & auxilio ducis ricasꝰ¬
illd̾ readdidert̃ duci francoꝵ h
aduotũ rite ꝑactis. rex ꝑ cuułi
castella custodes deputauit.
rob̾tũ filiũ suũ ducatui subro¬
gauit. sicq arrogantia repus¬
nantiũ quassata quieuit.

Expanded text:
thmannorum copioso, Autisiodorum tandiu obsedit, donec Landricum cum urbe, obsidibus sumptis, suo subjugaret dominatui. Inde vero profectus apud Avalonum castrum ad obsidionem, est castra metatus. Quod cum tribus mensibus expugnaret robore vehementi, tandem Burgundia vastata oppidani coacti penuria stipendiorum, consilio et auxilio ducis illud reddiderunt regi Francorum. His ad votum rite peractis, rex per cuncta castella custodes deputavit et Robertum filium suum ducatui subrogavit, sicque arrogantia repugnantium cassata quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceteroꝵ exitia nuncians custodi
se conferentes. intͣ sinũ maris
remigio se contulert̃ de uita
diffidentes. Pansisq uelis ĩ sub¬
lime cursu citissimo regẽ suũ
expetierunt uento ad uotũ spi¬
rante. Qs ut uidit ꝓtinꝰ dudemꝰ
ab eis exigere cepit. At il li respõ¬
dent. Nos serenssime rexducem
minime uidimꝰ. s cũ uniꝰ comi¬
tatus gente ferocissima nr̃o cũ
tuos extinctos ẽẽ milites. Qͥb
rex auditis insipientiã suã cog¬
noscens tristis erubuit.

Expanded text:
eterorum exitia nuntians custodibse conferentes, intra sinum maris remigio se contulerunt, de vita diffidentes. Pansisque velis in sublime, cursu citissimo regem suum expetierunt, vento ad votum spirante. Quos ut vidit, protinus ducem ab eis exigere coepit. At illi respondent: « Nos, serenissime dux, ducem minime vidimus, sed cum unius comitatus gente ferocissima nostro cutuos extinctos esse milites. » Quibus rex auditis insipientiam suam agnoscens, tristis erubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionẽ legitinã int̾ se feceruit.
Accepit namq harib̾tꝰ regnũ hildeb¬
q sedẽ constituit parisius. Gontrannꝰ
regnũ lodomiris accepit. et aurelia¬
nis sedẽ instituit. hilꝑicꝰ uͦ regnũ pa¬
tris sui lotharii accipiens. suessioni
ciuitati sedem staruit. Sigeb̾tꝰ aut̃ reg¬
remis ciuitatem.

Expanded text:
divisionem legitimam fecerunt. divisionem legitimam fecerunt. Accepitque Charibertus regnum Childeberti, sedemque constituit Parisius; Guntrannus regnum Chlodomeris accipiens, Aurilianis sedem instituit; Chilpericus vero regnum Clotarii patris sui accipiens, Suessionis civitate sedem statuit. Sigibertus autem regRemi
Abbreviated transcription (Latin):
głose sepeliuit. tribuens illicmul¬
tas facultates. Rex uͦ lothariꝰ ad be¬
ati martini sepulchrũ ab iit illuc di¬
utissime orans. ibiq multa inunera
largitus ÷ et ꝑ multas basilicas sc̃oꝵ
plurima dona tribuit.
ostħ dũ in coscilia silua uenatio¬
nẽ exerceret a febre ualida cor¬
ripit᷑. et ex inde cõpendiũ que ẽ pala¬
Quid putatis qualis ÷ iste rex celestiꝰ.
qui tam magnos reges sic int̾fecisse¬
Obiit aut̃ anno l.iͦ. regni sui. Quem
iiii. filii sui cũ magno honore suessio
nis deferentes. in basilica sc̃i medar¬
di sepelier̃t. Hilꝑicus uͦ pꝰ patͥs sui
mortẽ thesauros qͥ in uilla brunaco
utiliores petiit. ipsosq mun̾ib mul¬
tis donatos sͥ subdidit. Et mox pari¬
sius ingredit᷑. sedẽq hildeb̾ t regis oc¬
cupauit. s ñ diulicuit ei hanc poss̃¬
dere. Nam coniuinct frẽs eiꝰ inde eum
expulert̃. et sic int̃ se hii iiii. id: hari
bertꝰ guutrãnꝰ. hilꝑicꝰ. atꝙ sigebertꝰ

Expanded text:
iose sepelivit, tribuens illic multas facultates. Rex vero Chlotarius ad beati Martini sepulcrum abiit: illic diutissime orans, multa munera largitus est, et per multas basilicas sanctorum complurima dona tribuit. Post haec dum in Cottia sylva venationem exerceret, a febre valida corripitur. Exinde Compendio villa, quae est palaQuid putatis, qualis est ille Rex coelestis, qui sic tam magnos reges interobiit autem anno 51 regni sui. Quem quatuor filii sui cum magno honore Suessionis civitate deferentes, in basilica beati Medardi sepelierunt. Chilpericus vero post mortem thesauros, qui in villa Brinnaco utiliores petiit ipsosque munera multa deditus sibi subdedit. Et mox Parisius ingreditur sedemque Childeberti regis occupavit; sed non diu licuit ei hoc possidere. Nam coniuncti fratres eius eum exinde expulerunt, et sic inter se hii quattuor, i Sigibertus,
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ pͥma nũquã licteraꝵ elem̃ta di¬
diciss. Itaq cũ pͥmũ literas litteraꝵq
syllabas imꝑator senex int̃dum in¬
uitꝰ meditaret᷑. a constantio qͥ tunc
in magnentium ultione frĩs accen¬
um simul scolamq dimisit. His &ẽ
roris filiuꝰ. gladiatoꝵ manu fretus

Expanded text:
 quidem unquam litterarum elementa didicisset. Itaque cum primas litteras, lit terarumque syllabas imperator senex interdum invitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accenum simul scholamque dimisit. Nepotianus roris filius, gladiatorum manu fretus
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ atq debiliũ maximã habebat
curã. non seruis ñ aliis utens minists
ad hec officia ꝑagenda. s ꝑ semet ipsam
hocagens. ad eoꝵ habitacula ueniebat.
unicuiq qd̾ opꝰ habebat prebens. & per
manib infirmis ministrabat ollas
eoꝵ extergens. ius gustans offerens co¬
clearia. panẽ frangens cybos ministrãs
calices diluens. & alia cuncta faciens.
que seruis ⁊ ministris mos ⁊ sollemp¬
distͥbuere opꝰ imꝑii est. Ego autẽ ꝓ ip̃o
marite cogitare qͥd dudũ fueris ⁊ qͥd
mͦ sis. Nlam si semꝑ hoc cogitaueris ingͣ¬
tus benefactori noneris. s imꝑiũ qd̾ eo¬
largiente suscepisti. legali t̃ guberna¬

Expanded text:
 atque debilium maximam habebat curam; non servis, non aliis utens ministris ad haec officia peragenda, sed per semetipsam hoc agens, ad eorum habitacula veniebat, et unicuique quod opus erat praebens, per cretis infirmis ministrabat; ollas eorum tergens, jus gustans, offerens cochlearia, panem frangens cibosque ministrans, calicem deluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemdistribuere, opus imperii est; ego autem pro ipso semper, marite, cogitare quid dudum fuisti, quid modo sis. Haec si semper cogitaveris, ingratus benefactori non eris, sed imperium quod suscepisti, legaliter guberna
Abbreviated transcription (Latin):
tistes. quã inqͥt penitentiã ostendi¬
st pꝰ tantas iniqͥtates: Quib medica¬
minib ineurabilia uulnera plagaᷤᷤ¬
opꝰ ÷ & docere & inedicamina tem¬
perare. meũ est oblata susciꝑe. Tunc
sc̃s ambrosius. Qm̃ furori inqͥt tu¬
um iudiciũ cõmisisti & ñ ratio pro¬
tulit sententiã s potius iracundia.
scͥbe legeni q̃ dec̾ta furoris euacuet.¬
sententiã necis atq ꝓscͥptionis in
litt̃is tantũ scripta ꝑmaneat. & iudi¬
ciũ rationis expectet. Qͥb trausactis

Expanded text:
tistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasqopus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet,sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret ambrosiũ esse fiectendũ. in¬
ꝑator eum ꝑgere cũ festinatione p̃cep̾.
Ipse etiã spedata pꝰ paululũ : secutꝰ.
credens rufini ꝓmissionib. Porro uir
mirandus ambrosius: moxut uidit
rufinũ ait. Inĩpudentiã canũ niuta¬
tus es orufine tante uidelicet necis
actor existens. & nunc pudorẽ tuũ¬
de fronte extergens. ñ erubescis nͨ me¬

Expanded text:
se flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec me
Abbreviated transcription (Latin):
gothoꝵ in campo uadladinse. suꝑ
fluuiũ oliuum miliario decimo
pugnantib. gothi cũ rege suo ni¬
mis collisi t̃ga u̾terunt. & lodoueꝰ¬
rex sic̃ solebat uictor extitit. Cũq
alaricũ int̾ficeret. duo gorh cum
contis eum ex auerso in latera fe¬
riunt. s ꝓpt̾ loricã quamdutꝰ erat.¬
coꝵ corruit cũ senatorib multiᷤ.
De hac pugna a malaricꝰ euasit
ꝑfugã filiꝰ alarici. et hispaniã¬
regnũ pat̾s sui sagacit̃ recepit.
Lodoueus uͦ teod̾icũ filiũ siuim
ꝑ albiensem protinꝰ ciuitatẽ ad
aru̾num dirigit. Qͥ ꝑgens om̃s
urbes illas a finib gothoꝵ usq
burgundiam subiugauit. et ĩ po¬
testatẽ patͥs sui restituit. Regnauit
alarici regis de tolosa attulit. õsq
urbes illas accipiens. et colosinam

Expanded text:
Gothorum in campo Moglotinse super fluvium Glinno miliario decimo pugnantibus , Gothi cum rege suo nimis collisi, terga verterunt. Hludowicus, sicut solebat, victor extitit. Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum contis eum ex adverso in latera feriunt, sed propter loricam qua indutus eratcorum, cum senatoribus multis. De hac pugna Amalricus evasit per fugam, filius Alarici, et in Spanipatris sui sagaciter recepit. Chlodoveus autem Theodericum filium suum per Albiensem et Rotinus civitatem ad Arvernum dirigit. Qui pergens, omnes urbes illas a finibus Gothorum usque Burgundiam subjugavit, et in potestatem patris sui restituit. Regnavit Alarici regis de Tholosa abstulit, omnesque urbes illas accipiens, Ecolosinam
Abbreviated transcription (Latin):
merꝰ pͥcib tradideris: in ing̃ssu ba¬
silice scĩ martini. dignatꝰ esto mͥ reue¬
lare. ut sciam sippicius sis mͥ famulo
cuo. Uenientib aut̃ pueris eiꝰ ad beat
martini basilicã cũ ipsa limina int᷑
adbellũ. et supplantast insurgenteᷤ
i me subtus me et mimicoꝵ me¬
oꝵ dedistimͥ dorsũ: & odientes me
disꝑdidisti. Qũã uocẽ psallentium
ut audier̃t.: dño grãs agentes dimis
so equo regis et aliis mun̾ib cũ leti¬
cia nunciauert̃. Cũ ueniss aut̃ rex
ad fiuuiũ uigennã cũ exercitu suo:
inqͦloco eũ uadare deberet ñ inue¬
niebat. Inundauerat enĩ a multi¬
ut ei uadũ ostenderet. et nocte illa
ibidẽ fuit. Mane autẽ facto: cerua mi
dante ppłs sequens uadauit. uenien¬
te uͦ illuc rege. apd pictauosdũ ꝓcul
ab eccłia scĩ hilariitem toria fixiss.
ea nocte farus ignea ex ea iusa ẽ
exisse. Apparuit nempe suꝑ ipsa
tentoriam auxiliũ lodoueire
giscũ uirtute beati hylarii. Prece¬

Expanded text:
meis manibus tradideris, in ingressu basilicae, sancte Martine, dignatus esto mihi revelare, ut sciam si propitius mihi sis famulo tuo. Venientibus autem pueris ad beati Martini ecclesiam, cum ad ipsa limina introgentes in me subtus me: et inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. Quod psallentium ut audierunt, Domino gratias agentes, dimisso ibi equo regis, et alia munera multiaverunt regi. Cum venisset autem rex ad fluvium Vincennam cum exercitu suo, in quo loco eum vadare deberet, non inveniebat. Inundaverat enim a multiut ei vadum ostenderet, et nocte illa ibidem fuit. Mane autem facto, cerva mirdante, populusque sequens vadavit. Veniente autem rege apud Pectavis, dum procul ab ecclesia sancti Hilarii tenturia fixisset, ea nocte farus ignea ex ea visus est exisse. Apparuit nempe super ipsa tenturia in auxilio Chlodovecho rege cum virtute beati Hilarii. Prece
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste ioħis urbẽ nanneticũ ad or¬
si concremant. et gunardũ p̾sulem
Deniq urbe succensa. ac deppłata:
quasi tempestas ualida ceꝑunt
hac illacq discurrere. et omia
ꝑ q̃ uagabant᷑ ꝓsternere. Et ande¬
gauensi urbe conflagrata: cuuta¬
teniqͦ turonieam obsedert̃. s cunc
ab hostili ꝑuasione beatissimimar¬
cini meritis meruit lib̾ari. cuiuis
corpus paulo ante int᷑ductũ fue¬
rat intra menia ipsius urb̾. Ipsum
cam̃ scĩ martiui monast̾ium qd̾
urta urben erat concremat᷑. cle¬
rici fugant᷑ monach disꝑgunt᷑.
et uenerabile corpꝰ seĩ martini
autisiodoꝵ cũ honore postinodũ¬
defert᷑. hac &̃ seiuente ꝓcella. uib
cenomannica deuastat᷑. & cenob¬
um sc̃ẽ uirginis scolasticȩ extra
murum urb̃ sitũ exustũ ÷. & cor¬
pus ipsiꝰ sacre uͥgniis intra eiꝰdem

Expanded text:
baptistae Johannis urbem Namneticam adorsi concremant, et Gunhardum presulem Demum vero urbe succensa ac depopulata, quasi tenpestas valida ceperunt hac illacque discurrere et omnia per quae vagabantur prosternere. Et Andegavensi urbe conflagrata, civitatem quoque Turonicam obsederunt. Sed tunc ab hostili pervasione beatissimi Martini meritis meruit liberari, cujus corpus paulo ante introductum fuerat intra menia ipsius urbis. Ipsum tamen sancti Martini monasterium, quod juxta urbem erat, concrematur; clerici fugantur, monachi disperguntur, et venerabile corpus sancti Martini Autissiodorum cum honore defertur . Hac etiam seviente procella urbs Cenomannica devastatur, et cenobium sanctae virginis Scolasticae extra murum urbis situm exustum est. Sed corpus ipsius sanctae virginis intra ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ad decipiendũ hastingum. tali¬
b u̾bis falso appetit illũ. Curm
quit insignissume iuir ignauia
torpes:. Ignoras regenikarolũ
te uelle morte appetere: ob xp̃ia¬
noꝵ sanguinẽ a te olim fusum
iiuste: Reministit᷑ enĩ maloꝵ
gano ad delendos francos sentit.
ab eis. Consule autẽtib. nem
cum tetbaldo uendidit. et dis¬
auctis om̃ib ꝑ egre ꝓfectꝰ dispa
Iamaldꝰ gͦ fuge dedecꝰ ruit
no ñ ferens. ĩtm cong̃gato exer¬
citu maiore rollonẽ agg̃dit̃ re¬
pente. C̃uiꝰ conatus ipse p̃ueniẽs
q̃ scła suoꝵ gladiis obtruncat. ali¬
osindecent̃ fugientes fugat. Ip̃m
autẽ rainaldũ quida piscator ia¬

Expanded text:
ad decipiendum Hastingum, talibus verbis falso appetit illum: « Cur, inquit, insignissime vir, ignavia torpes? Ignoras regem Carolum te velle morte appetere, ob Christianorum sanguinem a te olim fusum injuste? Reminiscitur enim malorum gano ad delendos Francos sentit. ab eis. Consule autem tibi, ne urbem Tetboldi vendidit, et distractis omnibus peregre profectus dispainaldus ergo fugae dedecus non ferens, iterum congregato exercitu majore Rollonem aggreditur repente. Cujus conatus ipse praeveniens, quosdam suorum gladiis obtruncat, alios indecenter fugientes fugat. Ipsum autem Rainaldum quidam piscator
Abbreviated transcription (Latin):
queda eccłia intra castrũ fioriacũ
gr̃a ab incendio remanserat inuio¬
beati corpꝰ benedicti. in ĩitio aduentꝰ
dĩi ab urbe aurelianensi nauigio
reportarent. et illd iu p̃fata scĩ petͥ
eccłia que intacta ab igne remanse¬
rat. eo usq collocarent. donec eoꝵ
rent ad locum. Acceꝑunt gͥ uiriti¬
morati sacrũ corpꝰ seĩ benedicti. et
imposuert̃ naui. Quecũ tante sc̃i¬
tatis onus susce pisset muro modo
totũ illud ligeris spatiũ qd̾ ab au¬
et humano renige sine offendicło
decurrẽ cepit. ut erederes. xp̃meũ¬

Expanded text:
quedam ecclesia intra castrum Floriacum quedam ecclesia intra castrum Floriacum gratia ab incendio remanserat inviobeati corpus Benedicti in inicio adventus Domini ab urbe Aurelianensi navigio reportarent, et illud in prefata sancti Petri basilica, quae intacta ab igne remanserat, eo usque collocarent, donec eorurent ad locum. Acceperunt igitur viri timorati sacrum corpus sancti Benedicti, et imposuerunt navi. Quae cum tantae sanctitatis honus suscepisset, miro modo totum illud Ligeris spacium, quod ab Auet humano remige sine offendiculo decurrere cepit, ut crederes