comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pare et udete quia sp̃s carnem
uidetis hr̃e. Non inqͣm dic̃ apłs:¬
ne subdetur:non iam repugna¬
bit.Surget gͥ sp̃uale. ita transi¬
ens in naturam sp̃s: ut fiat agi¬
le.leue cibis aut ueste ñ egens.
Iuxta ext̾ioris głam hominis gła
qͦ dabitur et int̾iori. ut qui plus
ht̃ in corꝑis decore: plus qͦ hãt
in di uisione. et qui plus de dõ
sentit: plus qͦ innoticia rerum
capiat. Nñ apłs. Instructi in ca¬
ritate. et iomnes diuitias ple¬
nitudinis intellectus. magniti¬
sunt omnes thesauri sap̃ie et
scientie absconditi. Nuirum
instructi magnitione di. per
hoc ueniunt in om̃s diitias
.i. copiam intellectus pleni. ut
ꝑfecte de humanis ⁊ diuinis ha¬
beant intellectum: ut de anima.
de suꝑnis sp̃itib. In agnitione
di non dico qͣntum ad oꝑa: s mi¬
st̃ii dĩ. ut sciatur qd̃ est secretũ:
et a paucis cognitum. de eẽntia
di. patris . xp̃i. ut sciatur qd̾ alia

Expanded text:
pate et videte quoniam spiritus carnem pate et videte quoniam spiritus carnem videtis habere. Non, inquam, dicit Aposne subdetur, nec jam repugnabit. Surget igitur spirituale, ita transiens in naturam spiritus, ut fiat agile, leve, cibis aut veste non egens . Juxta exterioris gloriam hominis, gloria quoque dabitur, et interiori, ut qui plus habet in corporis decore, plus quoque habeat in Dei visione; et qui plus de Deo sentit, plus quoque in notitia rerum capiat. Unde Apostolus: Instructi in charitate, et in omnes divitias plenitudinis intellectus, in agnitisunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Nimirum instructi in agnitione Dei, per hoc veniunt in omnes divitias, id est copiam; intellectus pleni, ut perfecte de humanis et divinis habeant intellectum, ut de anima et de supernis spiritibus. In agnitione Dei, non dico quantum ad opera, sed mysterii Dei, ut sciatur quod est secretum et a paucis cognitum de essentia Dei Patris Christi, ut sciatur quod alia
Abbreviated transcription (Latin):
am. futurus longe excellentioris.
post ꝑactam: ut si indutus fuiss.
potuis ueste contexerit cernenda:
qͣm celau̾it turpia. Honestas ergo
et sufficientia resurrectionis. indu¬
menti haud eget: aut occultatõne
aut defensione. Neq enim ĩdeo
intransfiguratione dñica uesti¬
menta facta sunt alba sicut nix:
ut quicqͣm tale intelligatur futu¬
rum in resurrectione. uer̃ id̾o: ut
candore uestium: decor insinuare
tate: ita qͦ int scos. alii aliis erunt
in resurrectione prestantiores.
Uñ apłs. Alia claritas solis. alia
claritas lune. et alia claritas stel¬
larum. Stella enim a stella dif¬
fert inclaritate. Sic et resurrec¬
tio mortuoꝵ. Seminatur in cor¬
ruptione. surget in incorrupt̃o¬
ne: scił ⁊ ĩmortale ⁊ impassibile.
Seminatur in ignobilitate. sur¬
get ingła. Seminatur m infir¬
mitate: surget in u̾tute. Scił. cui
nichil noceat. Seminat᷑ corpꝰ aĩa¬
le: surget spũale. Non dicit sp̃s.
ut corprs uertatur in sp̃m. Qd̃ t̃n

Expanded text:
am, futurus longe excellentioris post peractam, ut si indutus fuisset, potius veste contexerit cernenda, quam celaverit turpia; honestas ergo et sufficientia resurrectionis indumenti haud eget, aut occultatione aut defensione. Neque enim ideo in Transfiguratione Dominica vestimenta facta sunt alba sicut nix, ut quidquam tale intelligatur futurum in resurrectione; verum ideo ut candore vestium decori insinuarettate, ita quoque inter sanctos alii aliis erunt in resurrectione praestantiores. Unde Apostolus: Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia claritas stellarum: stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione: scilicet et immortale et impassibile seminatur in ignobilitate, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in virtute ; scilicet cui nihil noceat. Seminatur corpus animale, surget spirituale. Non dicit spiritus, ut corpus vertatur in spiritum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
alhuc morttͣi sumul ascendant
Itaq prius resurrgent mortui:
qͣm uiui: s non priꝰ ascendant.
Et qm teste apło om̃s quide re¬
surgemus: om̃s qͦ moriem᷑.
Non enim est resurrectio: nisi a
mortiuis. Uñ apłs. S dicit aliqͥs.
Quomͦ resurgunt mortur: Qli
aũt corpore uenient: Qidiceret.
Non patit᷑ rõut mortuus reuiuz¬
scat aut si d contingit: ratio
minime est. ut aliud qͣm priꝰ
fiat. Alicu respondet apłs. ⁊ pͥ
ori questiori priꝰ. Insipiens tu
qsd̾ seminas ñ uiuificabit᷑. nͥ

Expanded text:
endant. Itaque prius resurgent mortui quam vivi, sed non prius ascendent. Et quoniam teste Apostolo: Omnes quidem resurgemus, , omnes quoque moriemur. Non enim est resurrectio nisi a mortuis. Unde Apostolus, Sed dicet aliquis: Quomodo resurgent mortui? quali autem corpore 276 venient? Quasi diceret: Non patitur ratio ut mortuus reviviscat, aut, si id contingit, ratio minime est ut aliud quam prius fiat. Alicui respondet Apostolus, et priori quaestioni prius. Insipiens, tu quod seminas non vivif
Abbreviated transcription (Latin):
tam lucidum ẽ corpus. Unde
pauꝑcula mulier plus diũiti¬
b misit. qͥa quod minꝰ erat in
te: pensabatur ex uoluntate.
Par ratõ: ex opposito. Sepissime
enĩ actio iuxta naturã suã aut
parũ ẽ mala: aut est etiã bona.
S qm̃ pessimo de corde prodit.
pessim̃a exam̃ diuinũ decernit.
Int̾dlũ ꝙͦ qd̃ apud nos nimis
crudele. ut cum filiꝰ pestilens
duro s cõrrectio patͥs uerbere
turbatus: sese in nece p̃cipitat.
nuiũ ue flagitiosum estima¬
t᷑. ut qd̾ mat̃ imꝓiuda immo¬
d̾ate incombens oꝑi p̃mortuũ
abortit. aut legitue natum
nicħ tale meditata dormiendo
opprimt: apd̃ d̃m qm affec¬
tuũ ip̃e inspector ẽ: alterũ im¬
putat᷑ iustitie. altum ad plus
negligentie: Iuxta oꝑis euentũ

Expanded text:
tam lucidum est corpus . Unde tam lucidum est corpus . Unde paupercula mulier plus divitibus misit , quia quod minus erat in re, pensabatur ex voluntate par ratio ex opposito: saepissime enim actio juxta naturam suam, aut parum est mala, aut est etiam bona, sed quoniam pessimo de corde prodit, pessimam 187 examen divinum decernit. Interdum quoque quod apud nos nimis crudele, ut cum filius pestilens duro, sed correctorio patris verbere turbatus sese in necem praecipitat; nimiumve flagitiosum aestimatus, ut quod mater improvida immoderate incumbens operi praemortuum abortit, aut legitime natum, nihil tale meditata dormiendo opprimit, apud Deum quoniam affectuum ipse inspector est, alterum imputatur justitiae, alterum ad plus negligenti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑꝑ malũ qd̃ faciat: uerũ ꝑꝑea
qd̃ opus suũ malum putat. Di¬
cit eñĩ apłs. Om̃e quod ñẽ ex
fide: pecratũ est. Nimirũ quic¬
qͥd facis. si male fieri credis: cul
consanguinei ouenint: dum
ilignorat᷑. prsus ñ imputat᷑.
Exempli causa quedã premissi.
S similia reꝑunt᷑ in num̾a
quib in omnib quiddam so¬
let contingẽ. quod in seattñ¬
tũ: dũdura aĩadu̾sione digñu
um ꝯtinetur. ip̃e nulliꝰ sibi ma¬
lignitatis conscius est si decep¬
tus non est: nec opus ipsum
malignũ ẽ. Aiirum nͥ morte
desolet᷑ domꝰ. un in porta appa¬
reat mortuus: Si mort̾ẽ pri¬
mã tollis a corde. qͣm scłam
in ꝯsuetudine: Sic̃ aũt cũ purꝰ
est animꝰ: nulla ex ꝑte impurũ
est opus: ita mens q̃n ẽ ĩmun¬
da. est qͦ actio ex necessitate sor¬
dida. Trahit gͦ opus ex corde qͣ¬
litatem. tͣhit ⁊ qͣntitat̃e. Nam
quia simplex ẽ oculus: lucudũ
est corpꝰ. ⁊ qͣmͣ simplex ẽ oculus:

Expanded text:
 malum quod faciat, verum propterea quod opus suum malum putat? dicit enim Apostolus: Omne quod non est ex fide peccatum est , nimirum quidquid facis, si male fieri credis, culpconsanguinei convenerint, dum id ignoratur, prorsus non imputatur, exempli causa quaedam praemisi. Sed similia reperiuntur innumera, quibus in omnibus quiddam solet contingere, quod in se attentum dura animadversione dignum um continetur, ipse nullius sibi malignitatis est conscius, si deceptus non est, nec opus ipsum malignum est; nimirum nisi morte desoletur domus, unde in porta appareat mortuus? Si mortem primam tollis a corde, quomodo secundam in consuetudine? Sicut autem cum purus est animus, nulla ex parte impurum est opus, ita mens quando est immunda, est quoque actio ex necessitate sordida. Trahit ergo opus ex corde qualitatem, trahit et quantitatem. Nam quia simplex est oculus, lucidum est corpus, et quam simplex est oculus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo nom̃ imponit. Nñ dñs. Sio¬
culus tuus fu̾it simplex: totum
corpꝰ tuũ lucidum erit. Si aitt̃e
neqͣm fu̾it: etiã corpꝰ tuum tene¬
brosum erit. Qr quotiens inten¬
tio mala est: opus eius licet bo¬
num uideatur. ip̃m ꝙͦ malũ
est. Similĩt exluce intentionis. lux
procratur oꝑationis. Nam qd̾rene¬
ra male fit: id non intentio bona.
s bom similituline delusa: non¬
nunqͣm parturit. Est plerũq inten¬
tio bona s adiacente malo corrup¬
ta: ꝓducit fructum utiq non mra¬
lum. qm̃ ip̃a est bona: s nec qͥdẽ
bonum. qm̃ est corrupta. Tali de
intentione ait dñs. Uide gͦ. nelu¬
men qd̃inte est tenebre sint .s.
ne intentio ex natura lucens: ꝑ
acridens tenebrascat. S nec pro¬
desse nicħ nec uere mortua iudñ¬
tur que inqui facrint bona: si
urremunerata qͦqͦmͦ relinqui ñ
debent. S fugitius cruce dig¬
nus: redicẽndum ñ habet a¬
nimum. quid gratum dño suo

Expanded text:
tuo nomen imponit. Unde Dominus: Si otuo nomen imponit. Unde Dominus: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit . Quare quoties intentio mala est, opus ejus, licet bonum videatur, ipsum quoque est. Similiter ex luce intentionis, lux procreatur operationis. Nam quod revera male fit, id non intentio bona, sed boni similitudine delusa, nonnunquam parturit. Est plerumque intentio bona, sed adjacente malo corrupta producit fructum utique non malum, quoniam ipsa est bona, sed nec quidem bonum, quoniam est corrupta. Tali de intentione ait Dominus: Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint : scilicet ne intentio ex natura lucens per accidens tenebrescat. Sed nec prodesse nihil, nec vere mortua videntur quae iniqui faciunt bona, si irremunerata quoquo modo relinqui non debent. Sed fugitivus cruce dignus reducem dum non habet animum, quid gratum Domino suo
Abbreviated transcription (Latin):
dampnato drͣ. Recepisti bona
in uita tua. S iniquus ⁊ deli¬
tiosus diues. quid tale in uita
facere potuit.cui recõpensat̃o
premii deberet᷑: Quomͦ bona
tia asserunt᷑. si uel hac in uita
remun̾antur: Nũ dicemꝰ ea
mortua nicħ̾q ꝓdẽe post hanc
uitam. eadem uiuere atq ꝓdesse in
hac uita: Unde recepisti bona inui¬
ta tua. Ad qd̾ fortasse ꝑtinet. qd
obstetricib egyptiis que timore cl̃ĩ
cͣe p̃ceptum pharaonis mares serua¬
uerunt.que ⁊̃ postea tunore mor¬
tis regi mentite sunt: benefecit ds.
Et quia timuerunt dm: eidificaũ
illis domos .i. aliquas reifamilia¬
mala et ur̃u u̾e mortua ꝓsint bona.
xilia gͦ atq corrupta bona
nũ breui atq mala in utta
dicemus ualere. u̾a aute bona:
uera inuita: Nulla tñ ratione
bona sunt. que nulla aut ma¬
la de intentione prodernt. Bo¬
na fortasse apparent. s aut absq
intentione bona non sunt. aut
malam ꝑ intentionem mala
fiunt. Affectus enim uius. oꝑi

Expanded text:
damnato dicitur: Recepisti bona damnato dicitur: Recepisti bona in vita tua? Sed iniquus et deliciosus dives, quid tale in vita facere potuit, cui compensatio praemii deberetur? quomodo bona tia asseruntur, si vel hac in vita remunerantur? num dicemus ea mortua, nihilque prodesse post hanc vitam, eadem vivere atque prodesse in hac vita? unde: Recepisti bona in vita tua. Ad quod fortasse pertinet, quod obstetricibus Aegyptiis quae timore Dei contra praeceptum Pharaonis mares servaverunt, quae etiam postea timore mortis Regi mentitae sunt, benefecit Deus. Et quia timuerunt Deum aedificavit illis domos , id est aliquas rei familiamala, et utrum vere mortua prosint bona. Exilia ergo atque corrupta bona, num brevi atque mala in vita dicemus valere, vera autem bona vera in vita? Nulla tamen ratione bona sunt, quae nulla aut mala de intentione prodeunt: bona fortasse apparent, sed aut absque intentione bona non sunt, aut malam per intentionem mala fiunt: affectus enim tuus operi
Abbreviated transcription (Latin):
corde: ip̃m cor corruptu iudicat.
Atq ido quicqͥd de pͣuato in cor¬
de ꝯtinetur: aut in extrinsecꝰ
ꝓfundit᷑: idqͦ qͣntũlibet in na¬
tura sua excelleat: diuinũ exa¬
men uł unã ꝑꝑ macuła cordi
herentem corruptũ decernit.
Sic quotiens pilatus sangͥnem
galileoꝵ miscet cum sacrificiis
eorum: eoꝵ dñs reꝓbat libam̃.
Quid est hoc: Pilatus qͥ os mal¬
leatoris int̾pretatur: diabolusẽ:
qui est malleꝰ unuierse t̾re. uasa
figuli ꝓbans. Galilei. tnͣsmig̃¬
tores exponunt᷑. hii sunt xp̃i¬
am. Quoꝵ est ꝓpositũ ab inco¬
latu huiꝰ uite in regnũ future
transmigrare. Sanguis qͥ qͣi
ex latibulis erũpens inquinat
⁊ debilitat: ꝯcupiscentia ẽ. Qdũ
adusq consensũ ꝓsilit: sp̃m fe¬
dat ⁊ labefacit. Sacrificiũ: opꝰ
est bonũ. S si bona que a mal̾
fiunt mortua sunt. ⁊ q̃m cari¬
tas deest nicħ prosunt: quidẽ
qd̃ nullum bonũ irremunera¬
tum ꝑibetur: Uñ diuiti iam

Expanded text:
corde, ipsum cor corruptum judicat, corde, ipsum cor corruptum judicat, atque ideo quidquid in depravato corde continetur, aut inde extrinsecus profunditur, id quoque quantumlibet in natura sua excellat, divinum examen vel unam propter maculam cordi haerentem corruptum decernit. Sic quoties Pilatus sanguinem Galilaeorum miscet cum sacrificiis eorum , eorum Dominus reprobat libamen. Quid est hoc? Pilatus, qui os malleatoris interpretatur, diabolus est, qui est malleus universae terrae, vasa figuli probans. Galilaei transmigratores exponuntur, hi sunt Christiani, quorum est propositum ab incolatu hujus vitae in regnum futurae transmigrare. Sanguis, qui quasi ex latibulis erumpens inquinat et debilitat, concupiscentia est, quae, dum ad usque consensum prosilit, spiritum foedat et labefacit. Sacrificium opus est bonum. Sed si bona quae a malis fiunt, mortua sunt, et quoniam charitas deest, nihil prosunt, quid est quod nullum bonum irremuneratum perhibetur, unde diviti jam
Abbreviated transcription (Latin):
corrupta ĩmo mortua quĩd
prosunt: Profecto iam nec uere
bona. nec boni fructus dicĩ da
sunt: qm̃ iurũ bonum bonã¬
ue arborẽ nec creant nec cumu
a est bonus: nec bonus ꝑꝑ ma¬
la sua ẽ malus. Atq iło exp̃s¬
se locutionis sectator. nec illa
dignabit᷑ nuncupare bona:
nec ista mala. qm̃ morib suis cas¬
sa anatiuo uigore degenant.Ni¬
mirum que ꝑse regnarent. fortio¬
risuꝑuemente torpentia subiacenł.
Recte gͦ dñs quibdã ait. Quomͦ
potestis bona loquicum sitis mali:
Nam qui mali sunt. nec bona lo¬
qui possunt. Sic mala arbor non
potest facere bonos fructus: qm̃
non est qui faciat bonum nonẽ
usq adunu. Nemo enim facit
bonũ. donec accesserit ad unium:
idest d̃m. Sic bona arbor ñ põt
facere malos fructus. Potest for¬
tasse arborbona fierimala: q̃m
econtͣmala at uor fit bona. sed
neutra arbor alt̾ius usurpat fru¬
ctus. Humano forsan sensui a¬
liter uideatur. uerũ qui ñ fal¬
litͣ d̾s ⁊ iniquitatẽ si aspexit in

Expanded text:
corrupta, imo mortua, quid prosunt? profecto jam nec vere bona, nec boni fructus dicenda sunt; quoniam virum bonum, bonamve arborem, nec creant, nec cumula est bonus; nec bonus propter mala sua est malus: atque ideo expressae locutionis sectator, nec illa dignabitur nuncupare bona, nec ista mala, quoniam moribus suis cassa a nativo vigore degenerant. Nimirum quae per se regnarent, fortiori superveniente, torpentia subjacent. Recte Dominus quibusdam ait: Quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? , nam qui mali sunt, nec bona loqui possunt. Sic mala arbor non potest facere bonos fructus, quoniam non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Nemo enim facit bonum, donec accesserit ad unum, id est Deum; sic bona arbor non potest facere malos fructus. Potest fortasse arbor bona fieri mala, quoniam econtra mala arbor fit bona; sed neutra arbor alterius usurpat fructus. Humano forsan sensui aliter videatur; verum qui non fallitur Deus, iniquitatem si aspexit in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ⁊̃ ꝯtinet᷑ doctr ina sacerdotis: xuii.¬
adicit᷑ ⁊ quale debeat ẽẽ eiꝰ studiũ.
⁊ de pariuilis baptirandis: cũ de eo¬
rũ uita desꝑat᷑ quałr eis debeat suc
⁊ de doctrina ⁊ flagello. ⁊ q̃n opꝰ sit
sola exhortatione.⁊ ꝗ rõ discipli¬
nam moderet᷑.
dmo: ostendit᷑. ⁊ qͣm᷑ hii tres ordi¬
nes ꝑ hos tres uiros. ⁊ in his locis:
sigificent᷑. ⁊ de officio. ⁊ castitate

Expanded text:
 continetur doctrina sacerdotis, adjicitur; et quale debeat esse ejus studium, et de parvulis baptizandis, cum de eorum vita desperatur, qualiter eis debeat succet de doctrina, et flagello, et quando opus sit sola exhortatione, et quod ratio disciplinam moderetur.dino ostenditur; et quomodo ii tres ordines per hos tres viros, et in his locis, significentur, et de officio castitate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝗ nullo mͦ sacerdotes gr̃e: uet̾es
debent imitari.
querit. quid sit agendũ: subdrͣ
⁊ quid mereat᷑ qui gradũ suum
usurpat. ⁊ ei qui in eccłia ordina¬
tur. uł bñficiũ accipit. ueli ea
p̃ficit᷑ qͥd sit cauendũ. ⁊ qͥd ꝯside¬
randum acceptori ⁊ datori. et qͥd
p̃sul debeat cogitare indistribu¬
endis eccłie officiis. ⁊ qͥd qͥ ꝓmo¬
uetur. ⁊ qua intentione cl̾icus
mundi negotia agał.
neq possessio q̃ hr̃i ñ potest sine
minist̾ĩo spuali. ⁊ quid agndũ
ministro in ouile xp̃imale in¬
gresso.
.xiiii. Quã dui ⁊ sac̃mentũ semel ĩposi¬
tum ꝑmaneat: dr᷑. ⁊ de ordinato¬
rũ suspensione. ⁊ de gͣilatione.:⁊

Expanded text:
 nullo modo sacerdotes gratiae veteres debent imitari. quaerit; quid sit agendum, subditur; et quid mereatur qui gradum suum usurpat, et ei qui in Ecclesia ordinatur, vel beneficium accipit, vel in ea praeficitur, quid sit cavendum, et quid considerandum acceptori et datori, et quid praesul debeat cogitare in distribuendis Ecclesiae officijs, et quid qui promovetur, et qua intentione clericus mundi negotia agat. neque possessio quae haberi non potest sine ministerio spiritali, et quid agendum ministro in ovile Christi male ingresso. CAP. XIV. Quandiu etiam sacramentum semel impositum permaneat, dicitur; et de ordinatorum suspensione, et de
Abbreviated transcription (Latin):
regis. ⁊ qͣm sit neccĩa regnis. ⁊ de
emmentia ittͥusꝙ adinuicẽ.¬
Quomͦ ⁊̃ rext̾renis potestatib cura .uiii.
impendere debet: qr ⁊quales sint
merces: crescit. ⁊ q̃n opꝰ apd̃ dmm
mercẽdem hãt. ⁊ qͣles ministros rex
ab hominib tͥbuta soluunt᷑. ⁊
quid suboliti dñis debeant ⁊ eꝯu̾¬

Expanded text:
regis? et quam sit necessaria regnis; 23 et de regis? et quam sit necessaria regnis; 23 et de eminentia utriusque adinvicem rex terrenis potestatibus curam impendere debet, dicitur; et quales sunt merces crescit, et quando opus ad Dominum mercedem habeat, et quales ministros rex ab hominibus tributa solvuntur, et quid subditi dominis debeant, e
Abbreviated transcription (Latin):
aut tm ut molum excedat dari
non debet. ⁊ qd̃ mag̃ insistendu
est uale̾ aĩe: qͣm corpori. ⁊ qͣm de
beamꝰ ꝓximo uiuenti prodesse.
et ꝑ quib defunctis exorare. et
cur in agendis mortuoꝵ ꝓ par¬
uulis ⁊ penitentib exoramꝰ. ⁊ qͥd
agendum his qui corporaliter
ꝓximis subuenire uolunt.⁊ qͣm.
⁊ ũn subueniendum.
.UI.Cur ⁊̃ decimã offerimꝰ. ⁊ noue nob̃
retinemꝰ: subdit᷑. ⁊ de quib ꝑsol¬
uenda sit decima.⁊ quib.⁊cur.
illis. ⁊ cui eoꝵ uita linquit᷑ discu¬
tienda. ⁊ qd̾ clerus qͣliscumꝙ sit
semꝑ est uen̾andus. nec ãre debi¬
taspoliandus ⁊ qͣlit̃ decimandũ.
⁊ cui sit ꝑsoluendum. ⁊ qͥd ad lai¬
cos. quid uero ad ep̃os ꝑtineat
ordinandum.
mͦ tͣnquillus: ⁊ q̃r ⁊ qd̾ obediendũ
ẽ potestati. ⁊ qd̾ una potestas ꝓui¬
det corpori. alt̾a menti. ⁊ q̃r. ⁊ cur
gladio petri gladius regis sit ad¬
idlitus. ⁊ quid rex debeat eccłie. ⁊ qͣn¬
tum potestas ep̃isit preferenda:

Expanded text:
antum ut modum excedat dari non debet, et quod magis insistendum est valere animae quam corpori. Et quomodo debeamus proximo viventi prodesse, et pro quibus defunctis exorare, et cur in agendis mortuorum pro parvulis et poenitentibus exoramus: et quid agendum his qui corporaliter proximis subvenire volunt et quomodo et unde subveniendum.. Cur etiam decimam offerimus, et novem nobis retinemus, subditur, et de quibus persolvenda sit decima, et quibus et cur illis. Et cui eorum vita linquitur discutienda: et quod clerus, qualiscunque sit, semper est venerandus, nec a re debita spoliandus, et qualiter decimandum, et cui sit persolvendum, et quid ad laicos, quid vero ad episcopos pertineat, ordinandum.ranquillus, et quare? et quod obediendum est potestati, et quod una potestas providet corpori, altera menti? et quare? et cur gladio Petri gladius regis sit additus? et quid rex debeat Ecclesiae? et quantum potestas episcopi sit praeferenda
Abbreviated transcription (Latin):
Ad clerum tͣnsire cupientẽ: lib̾um .x.¬
ẽẽ oportere monstrat᷑ ⁊ litt̾atum.
⁊ qd ei suꝑ sedendũ est militia ne
mouenclsunt choro. ⁊ qd̃ nemo
ꝑse ad cli gradus accecłẽ p̃sumat.
⁊ qd subcerto titulo debeat qͥlꝙ
ordinari. ⁊ qͦmͦ ibidẽ miristrare.
.xi. Citra subdiacomi gͣdum nuptias ce¬
lebrari: dr᷑. et cur postea ꝓhibet᷑. et
cur hoc inuet̾i lege ñ obseruabatur.¬

Expanded text:
Ad clerum transire cupientem, liberum esse oportere monstratur, et litteratum, et quod ei supersedendum est militia negmovendi sunt choro; et quod nemo per se ad Dei gradus accedere praesumat, et quod sub certo titulo debeat quisque ordinari, et quomodo ibidem ministrare. CAP. XI. Citra subdiaconi gradum nuptias celebrari dicitur, et cur postea prohibetur, et cur hoc in veteri lege non observabatur
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it rotatus. Non enim decet
nos hr̃e pontificem qui ñ pos¬
sit cõpati infirmitatib nr̃is.
s temptatũ ꝑ omnia: qui con¬
dolere possit his qui ignorant
rantiam ꝑpendens humanã:
sepuis desudauit:ut mueni¬
et uerum. infirmitati nr̃e ad
cadendum ꝓne. sepe num̾o ob¬
luctatꝰ: is tandem inopie nr̃e
ꝯsulere sciet.⁊ ex cõpassione uo¬
let. Qui hec ignorat fit exim¬
picia errabundus. ex duri¬
tia in subditos sine affectu: et
inmansuetus. Quare qͥ cͥca mola
didicit quietẽ. et in lecto exꝑtus
est laborem: is utroq in statu.
pot̾it proficere. Uñ qui erat ia

Expanded text:
fuerit rotatus. Non enim nos decet fuerit rotatus. Non enim nos decet habere pontificem, qui non possit compati infirmitatibus nostris; sed tentatum per omnia, qui condolere possit iis qui ignorant rantiam perpendens humanam, saepius desudavit ut inveniret verum; infirmitati nostrae, ad cadendum pronae, saepenumero obluctatus; is tandem inopiae nostrae consulere sciet, et ex compassione volet. Qui hoc ignorat, fit ex imperitia errabundus, ex durtia in subditos sine affectu et immansuetus. Quare qui circa molam didicit quietem, et in lecto expertus est laborem, is utroque in statu poterit proficere. Unde qui erat Ja
Abbreviated transcription (Latin):
quid in sollicitudine marthe
te scd̃m dm̃ delectat: cooꝑatͥx
maria largiatur. Quicqͥd uero
te inquiete marie int̾turbat.
de uicinttate marthe ingerat᷑.
Aumirum q̃m serenitas ñdũ ẽ
plena: irrumpunt nubila ñ¬
nũqͣm ĩmo ꝑsepe. Item qm̃ mo¬
lestia presens ñ nicħ boni ad¬
iunctum h̃t: iõ int̃ dura con¬
solantur amena. Actiua uita:
ip̃i iob in molendino contem¬
platiua: danieli in lecto depu
borat ut utrũq pascat: Quomͦ
contemplatiuos pascet ꝯtẽpla¬
tionis ignarus. qͣm actiuos re¬
ficiet actionis inconsuetus: gͣ
qui p̃esse debet: debet qͦ utri-¬
usꝙ uite exꝑimenta hr̃e. ne ab
insultantib his uerbis illuda¬
tur. Hic homo cepit edificare: ⁊
non potuit consummare. Quã¬
obrem presumat nemo de molen¬
diuo ad agrum tnsmeare: nisi
forte si non habitu uel ꝓfessio¬
ne ip̃a uiuendi maturitate: a¬
mena lecti gustaiu̾̃t. De lecto
aũt ad prelationem assumi
iux est aliquis idoneus: nisi
prius nolutabilitate mole

Expanded text:
quid in sollicitudine Marthae te secundum Deum delectat, cooperatrix Maria largiatur. Quidquid vero te in quiete Mariae interturbat, de vicinitate Marthae ingeritur; nimirum quoniam serenitas nondum est plena, irrumpunt nubila nonnunquam, imo persaepe. Item quoniam molestia praesens nonnihil boni adjunctum habet, ideo inter dura consolantur amoena. Activa vita ipsi Job in molendino, contemplativa Danieli in lecto, depuborat ut utrumque pascat? Quomodo contemplativos pascet contemplationis ignarus? quomodo activos reficiet 237 actionis inconsuetus? Ergo qui praeesse debet, debet quoque utriusque vitae experimenta habere, ne ab insultantibus, his verbis illudatur: Hic homo coepit aedificare et non potuit consummare ? Quamobrem praesumat nemo de molendino ad agrum transmeare, nisi forte si non habitu vel professione, ipsa vivendi maturitate, amoena lecti gustaverit. De lecto autem ad praelationem assumi vix est aliquis idoneus, nisi prius volutabilitate molae
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam optulit: ut potesta¬
te accepta. et famam sͥ cõꝑaret:
et censum. Quantũ gͥ in se e¬
rat: potestatẽ emebat ut uen¬
deret. Uñ oportet. ut sp̃ualem
potestatem neq emas neq
uendas: neex ꝑ utrolibet sy

Expanded text:
pecuniam obtulit , ut potestate accepta, et famam sibi compararet et censum. Quantum ergo in se erat, potestatem emebat ut venderet. Unde oportet ut spiritualem potestatem neque emas, neque vendas, ne ex utrolibet S
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eñi qͣi¬
uicem di supplens: minister dei est.
m hoc non sine causa gladium
portat. Clericus gͥ alia ea intenti¬
one agat.ut sͥ suisq necessaria
uite prouideat: offm aũt incle¬
ro nec suscipiat:nec exerceat.nͥ
ut anime cõmoda inquirant᷑.
Utiq uxta script᷑am qui alta¬
ri deseruiunt. de altariuiuał.
S aliud ẽ quippiam agẽ iõ ut
inde uiuas. aliud quippiam
agẽ un uiuas. Uerum aliud
intende qͣm ut in uiuas. Qͣm¬
obrem in eccl̃ia ministrare in¬
gressurus non aluinde ascñ¬
dat ꝑ ostium introeat. cauens
precipue aut inter p̾cipua

Expanded text:
hoc enim qvicem Dei supplens, minister Dei est; in hoc non sine causa gladium portat . Clericus ergo alia ea intentione agat ut sibi suisque necessaria vitae provideat, officium autem in clero nec suscipiat, nec exerceat, nisi ut animae commoda inquirantur. Utique juxta Scripturam, qui altari deserviunt, de altari vivant . Sed aliud est quidpiam agere ideo ut inde vivas, aliud quidpiam agere unde vivas. Verum aliud intende quam ut inde vivas. Quamobrem in Ecclesia ministrare ingressurus, non aliunde ascendat; per ostium introeat, cavens praecipue aut inter praecipua,
Abbreviated transcription (Latin):
geat: ad aliqͣm precipue uͦ
paschalem usq sollempnitatẽ dif¬
ferri solet. ut int̾m catheritati .i.
in fude inst̾ructi: tandem in ecclia
abrenuntiantes diabolo. asacerdo¬
te celebrit baptient᷑. Catherirant᷑
peuis: qm̃ absq fide aut nollent
aut etiam siuellent baptirari ñ
ex necessitate catherirant᷑ adulti:
rõne consuetuduns absq necessi¬
tate t̃n: caterirant᷑ ⁊ pariuili. Nã
sicut adulti si morte ꝑ proꝑa exclu¬
dat᷑ baptisma. sola ex cateriratione
credentes saluantur: ita pariui¬
li licet catecumini. absq baptismo:
certa ratione dampnant᷑. Stare
tam̃ debet lex caterirand ⁊ m par¬
uulis. ñ solum qm̃ mn adultis añ¬
cessit: uerum multomag̃ q̃m q̃¬
dam est expellendo diabolo p̃pa¬
ratio: ⁊ ꝓbaptirandis supplicat᷑o.
ualens quidem: ñ sufficiens tam̃
salum. Qluippe ut saluet᷑ quis:
aut neccĩa fides est adultis. aut
sacram̃tum fidei qui est baptis¬
mus pariuilis. Nam absq utͦq:

Expanded text:
geat ad aliquam, praecipue vero paschalem usque solemnitatem differri solet, ut interim catechizati, id est in fide instructi, tandem in ecclesia abrenuntiantes diabolo, a sacerdote celebriter baptizentur. Catechizantur prius, quoniam absque fide aut nollent, aut etiamsi vellent baptizari non dex necessitate catechizantur adulti, ratione consuetudinis, absque necessitate tamen, catechizantur et parvuli. Nam, sicut adulti si morte praepropera excludatur baptisma, sola ex catechizatione credentes salvantur, ita parvuli licet catechumeni absque baptismo certa ratione damnantur. Stare tamen debet lex catechizandi et in parvulis, non solum quoniam in adultis antecessit, verum multo magis quoniam quaedam est expellendo diabolo praeparatio, ut pro baptizandis supplicatio, valens quidem, non sufficiens tamen saluti. Quippe ut salvetur quis, aut necessaria fides est adultis, aut sacramentum fidei, qui est baptismus, parvulis. Nam absque utroque
Abbreviated transcription (Latin):
sequam: dñs edocet. Figuras eñĩ
legis: paulatim ĩminuit. Nñ et
leprosos tangit. sabbata infran¬
git. Lex enim et ꝓpħe: usq ad io¬
hem. Tandem uero untuersas
in cena t̃minat. Quid sibi displiceat.
quid uero placeat pulsa ambigui¬
tate declarans: dum hinc ait: exh

Expanded text:
sequamur, Dominus edocet: figura enim sequamur, Dominus edocet: figura enim legis paulatim imminuit. Unde et leprosos tangit, Sabbata infringit: Lex enim et prophetae usque ad Joannem ; tandem vero universas in coena terminat, quid sibi displiceat, quid vero placeat pulsa ambiguitate declarans, dum hinc ait: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
nemo reducat. Alioqͥn uidanat.
Extrema pars cene.que ita nouo
debetur homini: queadmodum
prima uet̾. qua dñs siuis sac̃m̃ta
corporis et sanguinis distribuit: ip̃a
sepius est repetenda: auctore dño. qͥ
post noue cene nouiq pasche distri¬
butionem: ait apł̃is.⁊ ꝑ eos aliis. ħ
facite in meam commemorationẽ.
Dominꝰis gͦ. finitis uet̾is pasche sol¬
lempniis. transit ad nouum: qd̃¬
insue redemptionis memoria eccłi¬
am freq̃ntare desid̾at. ut ꝓ carne
et sangume agni:sue carnis et
sangumis sacramentum: in pa¬
nis ⁊ uinz figura substituat.Sur¬
git qͦ dns a cena.⁊ lauit pedes
discipuloꝵ. ⁊ cum recubuiss tt̾m:
dixit eis. Si ego lauz pedes ur̃os
dñs ⁊ magister. ⁊ uos debetis alt
alt̾ius lauare pedes. Exemplũ eñi
dedi uob̃. ut queadmodũ feci uo¬
bis: ita et uos faciatis. manu ui¬
del pedes lauando: uel corde alter
alti peccata dimittendo: ⁊ ꝑinuicẽ
orando. Nullus error ẽẽ põt. intel¬
ligenti. Quid fugiamꝰ quid ue

Expanded text:
nemo reducat; alioquin judaizat. Extrema pars coenae quae ita novo debetur homini quemadmodum prima veteri, qua Dominus suis sacramenta corporis et sanguinis distribuit, ipsa saepius est repetenda, auctore Domino qui post novae coenae, novique paschae distributionem ait apostolis, et per eos aliis: Hoc facite in meam commemorationem . Dominus ergo finitis veteris paschae solemtionis memoriam Ecclesiam frequentare desiderat, ut pro carne et sanguine Agni, suae carnis et sanguinis sacramentum in panis et vini figura substituat. Surgit quoque Dominus a coena et lavit pedes discipulorum, et cum recubuisset iterum, dixit eis: Si ego lavi pedes vestros Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes; exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum feci vobis ita et vos faciatis . Manu videlicet pedes lavando, vel corde alter alteri peccata dimittendo, et pro invicem orando, nullus error esse potest intelligenti. Quid fugiamus, quidve
Abbreviated transcription (Latin):
usi sunt ultra cibo illo. Sequitur.
Et accepto calice: gr̃as egit dicens.
Accipite. ⁊ diuidite iit̃ nos. Hic ca¬
lix aduetus pascha cui finem ĩpo¬
nebat ꝑtinet. quo accepto gr̃as a¬
git. Id̾o scl̃: quia uetera tͣnsitura.
⁊ noua omĩa erant uent᷑a. Seq̃r
Dico enim uob̾ ꝗ non bibam dege¬
nãtione uitis: donec regnum dĩ
ueniat. Sicut typicum esum agni.
panisq arimi. sic eriam typicum
pasche potum. negat se bibitum:
donec ostensa resurrectionis gła.
regnum dĩ .i. fides mundi adue¬
niat. ut ꝑ horum duoꝵ ĩmuta¬
tionem sacramentoꝵ que p̃cipua

Expanded text:
usi sunt ultra cibo illo. VERS.usi sunt ultra cibo illo. VERS.Et accepto calice gratias egit, dicens: Accipite et dividite inter vos. Hic calix ad vetus pascha cui finem imponebat, pertinet; quo accepto, gratias agit. Ideo scilicet quia vetera transitura, et nova omnia erant ventura. Sequitur: Dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis, donec regnum Dei veniat. Sicut typicum esum agni panisque azymi, sic etiam typicum paschdonec ostensa resurrectionis gloria, regnum Dei, id est fides mundi adveniat, ut per horum duorum immutationem sacramentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
que agno arimisq panib celebra¬
ri solebat ⁊ uino: sius sumpsit cũ
discipulis. Sumpsit: ut fiñe uet̾i
imponet. nouam autem induc̾et.
Postqͣm enim discipłi parauer̃t
pascha. ⁊ dñs discubuit: ait. Desi¬
d̾io desiderauz ħ pascha manduca¬
ta auctoritatem. pͥmo. tipicũ man¬
ducare pascha: ⁊ sic passionis sue.
mundo.mist̾ia declarare. ut ⁊ an¬
tiquȩ pasche probator existat. et
iam adueniente iu̾tate umbram
cessare doceat. Uñ subuingit᷑. Dico
enuim uob̃. quia ex hoc non mandu¬
cabo illud: donec impleatur in
regno di. Quasi diceret. Non ul¬
tra mosaicum pascha celebrabo:
donec ineccłia que ẽ regnũ d̾i sp̃u¬
aliter intellectum ꝯpleat᷑. In hoc
regno usq hodie manducat xͦ:
cum ea que moyses rudippło car¬
ualiter obseruanda precepit: in
membris suis sp̃ualit exerret. Ces¬
set umbra gͦ. qm̃ aduenit ueritas.
sicut defecit manna: postqͣm come
dunt filii isrl de frugib terre. nec

Expanded text:
quae agno azymisque panibus celebraquae agno azymisque panibus celebrari solebat et vino, suis sumpsit cum discipulis. Sumpsit ut finem veteri imponeret, novam autem induceret. Postquam enim discipuli paraverunt pascha et Dominus discubuit, ait: Desiderio desideravi hoc pascha manducamo typicum manducare pascha, et sic passionis suae mundo mysteria declarare, ut et antiqui paschae probator existat, et jam adveniente veritate umbram 261 cessare doceat. Unde subjungitur: Dico enim vobis quia ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno Dei. Quasi diceret: Non ultra Mosaicum pascha celebrabo, donec in Ecclesia, quae est regnum Dei, spiritualiter intellectum compleatur. In hoc regno usque hodie manducat Christus, cum ea quae Moyses rudi populo carnaliter observanda praecepit, in membris suis spiritualiter exercet. Cesset ergo umbra, quoniam advenit veritas: sicut dderunt filii Israel de frugibus terrae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tendens. quasi ex itinere oportu.ix
nopuluerem trahis. Quicquid
enim ex oꝑib caritatis. fragilitate
humana iniuncibilit᷑ ꝯtrahit᷑. qͣm¬
uniuersa delicta oꝑit caritas: fruc¬
tu oꝑum eius excusatur. Ergo ꝓpt̃
magna ⁊ celestia bona: G nichil
bonum mala sequuntur que ex¬
pauescas. Sicubi au̾t es aut qͥd
agis im̃n tͥ intolerabilia insurgunt
pecrata: si nulla rõne eo in loco aut
actu mortem aĩe effugere potes:
qͣntumcũq locus actus ue ꝓbetur.
ꝑiculum tui oĩo deuita. et quicqͥd
scandalirat te: id abscide. ⁊ proice
abste. Uerũptam̃ acutius pensan¬
dum puto. ne dum ꝑ speculum
in enigmate ambulamus: sp̃es
nos rerum deludat. angło satha¬
ne transfigato mangłm lucis.
Contra qd̃ gr̃a di est opꝰ. nec in
tius ꝯfidas uirib: s iacta indño
curam tuam. Ut aut̃e tͥassit: ui¬
ta tua promereat᷑. iuxta illud.
ominus natus ex muliers fẽs
homo sub lege. uet̾em cenam.

Expanded text:
tendens, quasi ex itinere opportune tendens, quasi ex itinere opportune pulverem trahis. Quidquid enim ex operibus charitatis fragilitate humana invincibiliter contrahitur; quniversa delicta operit charitas ; fructu operum ejus excusatur. Ergo propter magna et coelestia bona? Ergo nihil bonum mala sequuntur quae expavescas? Sicubi autem es, aut quid agis, unde tibi intolerabilia insurgunt peccata; si nulla ratione eo in loco aut actu mortem animae effugere potes, quantumcunque locus actusve probetur, periculum tui omnino devita, et quidquid scandalizat te, id abscide et projice abs te . Verumtamen acutius pensandum puto, ne, dum per speculum in aenigmate ambulamus, species nos rerum deludat, angelo Satanae transfigurato in angelum lucis . Contra quod gratia Dei est opus; nec in tuis confidas viribus, sed jacta in Domino curam tuam . Ut autem tibi adsit, vita tua promereatur, juxta illud: Dominus natus ex muliere, factus homo sub lege, veterem coenam,
Abbreviated transcription (Latin):
malos legittime te habes:⁊ uerbo et
exemplo. attendentib tͥ uales. Non
te ferm̃tum maloꝵ in suam u̾tit
acredinem: uer̃ tu illam ab ill. pau¬
latim extrahis. Quid gͦ consortia
malorum fugis. cum exte ip̃i me¬
liores fiant. tu ex ip̃is det̾ior ñ sis:
Crudel utiq es siñ us: et prodesse
potes. Ad bonos ꝑꝑas. qui te mini¬
me egent: malos derelinqͥs: qui te.¬
cum ꝑicł̃o carent. Nimirũ te stoli¬
de habes:aut insolent̃.si aut pec¬
catores nimium iustus abhomi¬
naris:aut cum bene te habes. de
uicinia maloꝵ inquinari te cͤdis.
Qd̃ sud te contristat: qd̾ int̾ cul¬
pabiles culpa non cares: discute
uitam tuam. ⁊ inquire utrum
uit̃ cotidiana sint illa. uñ quere¬
ris. an int dampnabilia. Si coti¬
diana sunt. nͥ t̾rarum eiutaripoᷤᷤ¬
sunt: Huiꝰmͦ qm̃ assidua sunt:
assidua gemas. q̃m uero nichil
in est dampnationiꝰ scĩs s ꝯsolati¬
onis. maxime si eccl̾ie proficuis in¬

Expanded text:
malos legitime te habes, et verbo et malos legitime te habes, et verbo et exemplo attendentibus tibi vales; non te fermentum malorum in suam vertit acredinem, verum tu illam ab illis paulatim extrahis. Qui ergo consortia malorum fugis cum ex te ipsi meliores fiant, tu ex ipsis deterior non sis? Crudelis utique es; non vis, et prodesse potes. Ad bonos properas qui te minime egent; malos derelinquis, qui tecum periculo carent. Nimirum te stolide habes aut insolenter, si aut peccatores nimium justus abominaris, aut cum bene te habes de vicinia malorum inquinari te credis. Quod si id te contristat quod inter culpabiles culpa non cares, discute vitam tuam, et inquire utrum inter quotidiana sint illa unde quereris, an inter damnabilia. Si quotidiana sunt, ubi terrarum evitari possunt? Hujusmodi quoniam assidua sunt, assidue gemas; quoniam vero nihil inde est damnationis sanctis, imo consolationis, maxime si Ecclesiae proficuis in
Abbreviated transcription (Latin):
uno ⁊ priuato cõmorant᷑ loco: hii soli¬
tariam. ⁊ ut libet prorõne tñ auster̃a.
ioh̾is baptiste ⁊heremi sectatores ab¬
stinentie uitam agant. Qui autem
de loco in locum ꝓficiscunt᷑. aut mñt
multos ꝯuersant᷑: apłice hilaritatis
⁊ modestie mensam emulent᷑. si nec
scandalirari nec scandalirare uolt.
scientes qm esca et potusñ ẽ regnũ
cłi. ⁊ qd̾ maioris m̃iti ẽ libidinem
frenare in habundantia: qͣm absti¬
nere ex mnedia. Si cui tñ gula infe¬
sta est: copiam fugere securius ẽ.
Dñs nuptiis int̃fuit. oniuas ñ ab¬
horruit. insinuans cupiditatem:
ñ obsonium tumendum ẽẽ. nullum
hominum genus cohabitanti:
⁊ scẽ se hñti nocere. Qd̃ minime mͣ¬
murantium detͣctio pensabat: dũ
dñm ꝗ potum cibumq indiffe̾nt̃
sumebat.ꝙ. medicꝰ egͦs uisitabat.
uini accusabat potatorem. publi
lente: Exemplum dñi sequam᷑.
neq int̾ malos conu̾sari tanꝙͣ ab
ip̃is inquinandi indignem᷑. Nã si m̃t

Expanded text:
uno et privato commorantur loco, ii solitariam, et, ut libet pro ratione tamen austeram, Joannis Baptistae, et eremi sectatores, abstinentiae 260 vitam agant. Qui autem de loco in locum proficiscuntur, aut inter multos conversantur, apostolicae hilaritatis et modestiae mensam aemulentur, si nec scandalizari, nec scandalizare volunt, scientes quoniam esca et potus non est regnum Dei , et quod majoris meriti est libidinem frenare in abundantia, quam abstinere ex inedia. Si cui tamen gula infesta est, copiam fugere securius est. Dominus nuptiis interfuit, convivas non abhorruit; insinuans cupiditatem, non obsonium timendum esse, nullum hominum genus cohabitanti, et sancte se habenti nocere. Quod minime murmurantium detractio pensabat, dum Dominum quod potum cibumque indifferenter sumebat; quod medicus aegros visitabat, vini accusabat potatorem, publiclente? Exemplum Domini sequamur, neque inter malos conversari, tanquam ab ipsis inquinandi indignemur. Nam, si inter
Abbreviated transcription (Latin):
serit: qd̃ suꝑ edificauit. merce¬
dem accipiet. Sicuiꝰ opus arserit:
detͥmentum patiet᷑. Ip̃e autem
saluus erit: sictñ qͣi ꝑ ignem.
Qui suꝑ fundameritũ fil̃i uurr¬
tutes edificant: alii purissimi
hinc abeunt: aliicum quibdã
noxis mortiferis. S cuiusq o¬
pus. ꝓ nutu suo nunc agentis:
dies dñi. qͥ pꝰ mortẽ incipit scd̾m
mita uidicantis ꝑ ignem pͣgato¬
rium aut int̾im arit ultimum
quele sit declarabit. Qui enim
ex oꝑe manserit incrematus in

Expanded text:
 mercedem accipiet. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Qui super fundamentum fidei virtutes aedificant, alii purissimi hinc abeunt, alii cum quibusdam noxis mortiferis: sed cujusque opus pro nutu suo nunc agentis, dies Domini qui post mortem incipit secundum merita judicantis, per ignem purgatorium, aut interim aut ultimum, quale sit, declarabit. Qui enim ex opere manserit incrematus in
Abbreviated transcription (Latin):
non ante ignem: ne tuba in qua
⁊cum qua descendet:ante ignem
sonet.⁊ ꝑ sonum suscitatore mor¬
tuorum: resurrõ fiat contͣ omni¬
um opinionem aute et extͣ igñe
cum potiuis in igne resurrectio¬
nem fieri sentiant. Quatinus
illesi ꝑignem tͣnseant purgali.
purgandi uero. ut auctores tra¬
dit. tam diu in igne erunt:
qͣm dui meis quid pͣgandum
manifestum erit. Dies eñi dñt
declarabit. quia in igne reuela

Expanded text:
non ante ignem, ne tuba in qua et cum qua descendet, ante ignem sonet, et per sonum suscitatorem mortuorum resurrectio fiat contra omnium opinionem ante et extra ignem; cum potius in igne resurrectionem fieri sentiant: quatenus illaesi per ignem transeant purgati, purgandi vero, ut auctores tradunt, tandiu in igne erunt, quandiu in eis quid purgandum manifestum erit, dies enim Domini declar
Abbreviated transcription (Latin):
terutrũ placeat:absolui pos¬
sunt.⁊ a comugio ñ possunt.
Continentia suscepta: possun
aut adhuc domum reg̾e aut
lectum intrare. Qd̃ si p̃proꝑe
quif consortia sub introierit
continentiũ. atq lectum qui¬
escentium quid fiet: Nisi ur̃ꝙ
aut latent̃ fecerit: si remaneis
in scło querimoniam facit.
pare de claustro: ut sͥ debitum
reddat: recipiet.tandem uota
completurum: si post cõpare
suꝑstes fu̾it. Seruus aut ad
ordines aut inconuentu fr̃m
minus ꝓuide susceptus aut
in incepto absq dñz sui cla¬
more manebit. aut si clamo¬
so silentium uire ñ ĩponitur:
inuiriam fieri non oportet.
Quid gͦ: Illum ne ex gradu
depositum. hunc habitu reli¬
gionis spoliatum: dño suo cui
fraudulent illatum est.damp¬
num decet restitui: Huiusm̾i
enum cum licentia de molen

Expanded text:
terutri placeat, absolvi possunt, et a conjugio non possunt. Continentia suscepta possunt aut adhuc domum regere, aut lectum intrare. Quod si praepropere quis consortia subintroierit continentium atque lectum quiescentium, quid fiet? Nisi uterquaut latenter fecerit, si remanens in saeculo querimoniam facit, parem de claustro, ut sibi debitum reddat, recipiet; tandem vota completurum, si post comparem superstes fuerit. Servus aut ad ordines, aut in conventu fratrum minus provide susceptus, an in incoepto absque Domini sui clamore manebit; aut si clamoso silentium jure non imponitur, injuriam fieri non oportet? quid ergo? illumne ex gradu depositum, hunc habitu religionis spoliatum, domino suo, cui fraudulenter illatum est damnum, decet restitui? Hujusmodi enim cum licentia de molen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paucoꝵ est. ⁊ fortasse int̃ religi¬
osores religiosissimoꝵ. Nisi forte
quis ten̾e malit. qd̃ caritas etiã
matura plerũq qͥdem cadat: ñ
tñ excidat. Cadit: qm̃ plerũq
abscedit. Non excidit: q̃m semꝑ
reditura abit. Ex quo aũt abiit.
iam ñ ip̃a: uerũ abitꝰ eiꝰ ꝑper̃a agit.
querit que sua sunt. similiaq
admutit. Uñ dauid atq salomo¬
nẽ pecrũ qͦ : quos iam illũ cari¬
tatis gͣdum apprehendisse nefas
credere non est. s nec fas indubi¬
tant̃ affirmare: ꝯstat uiros op¬
timos pessime deliquisse. S ca¬
ritatem que uitio pulsata fugit.
qm̃ ea erat que. uel semel habita

Expanded text:
est, et fortasse inter religiosiores religiosissimorum. Nisi forte 169 quis tenere malit, quod charitas etiam matura plerumque quidem cadat, non tamen excidat. Cadit quoniam plerumque abscedit, non excidit, quoniam semper reditura abit. Ex quo autem abiit, jam non ipsa; verum abitus ejus perperam agit, quaerit quae sua sunt, similiaque admittit. Unde David, atque Salomonem, Petrum quoque, quos jam illum charitatis gradum apprehendisse nefas credere non est, sed nec fas indubitanter affirmare, constat viros optimos pessime deliquisse. Sed charitatem Quae vitio pulsata fugit, quoniam ea erat quae vel semel habita
Abbreviated transcription (Latin):
hibet. uerum quodam ut arbi¬
tror consilio errorem precauet.
ne ddum more antiquo macime
sollempnitate paschali ꝑiib
undiq ad eccł̃iam baptirandide¬
por tantur: quisqͣm deceptus
suum quasi alienũ de lauachͦ
suscipiat. Parentes gͥ uniuersi
excluduntur: ut anullo error
susceptionis incurrat᷑. S cum
pris est foras cogi parentes. nͥ
forte ut ꝯsnetudo uetus ad me¬
moriam reducatur: p̃sertĩ cũ
illo fit inloco uͥ nulla iam bap¬
tirandorum multitudo ꝯueni¬
re solet: Ꝙ cum antiquitus
more fieret:maxĩe madultis
quib dilatio ꝑiculosa ñ erat
quippe in fide cateriratis: et ad
maius eccł̃ie gandium: deiq
p̃coniũ erat: quippe simulbap¬
tirandis: mͦ fieri non solet.
qm̃ soli fere paruuli baptiran¬
tur. quoꝵ corꝑis uita nimiũ
incerta. anime uͦ mors sine la¬
uachro cerussima: cogunt bap¬
tisma maturari. singlatimq
regnari. Regenatione autem
ꝑacta: sicut post confessionem
oblatio solet fierido. ut bñ cep

Expanded text:
prohibet, verum quodam, ut arbiprohibet, verum quodam, ut arbitror, consilio errorem praecavet, ne dum more antiquo, maxime solemnitate paschali, parvuli undique ad Ecclesiam baptizandi deportantur, quisquam deceptus suum quasi alienum de lavacro suscipiat. Parentes ergo universi excluduntur, ut a nullo error susceptionis incurratur. Sed cuid opus est foras cogi parentes, nisi forte ut consuetudo vetus ad memoriam reducatur; praesertim cum illo fit in loco ubi nulla jam baptizandorum multitudo convenire solet; quod cum antiquitus more fieret, maxime in adultis quibus dilatio periculosa non erat quippe in fide catechizatis, et ad majus Ecclesiae 231 gaudium Deique praeconium erat, quippe simul baptizandis modo fieri non solet, quoniam soli fere parvuli baptizantur, quorum corporis vita, nimium incerta; animae vero mors sine lavacro certissima, cogit baptisma maturari, singulatimque regenerari. Regeneratione autem peracta, sicut post confessionem, oblatio solet fieri Deo ut bene coepta
Abbreviated transcription (Latin):
natis suis celebrat. is ñ tali ꝓcã
lum malit deꝑire qͣm ꝯiugem
amirtte. Lex caritati deseriuens.
id sanxit : ut nemo eam ducar.¬
ĩmo nec cum ea dormiat. cuius
filium aut filiam de fonte bap¬
tism suscepit. repritans huim̾t
susceptionem: quemadmodũ et
cognationem simul cum affini¬
tate susciꝑe posse ad hoc ut hiz qͥ
talit̾ sunt coniuncti. sese muicẽ
nubii copula ad iuicẽ uinciat.
Ꝙ gͦ caritas adrauenit: contͣ eã
non militet: dũ ne contͣ hiuui̾m
instituta quid agatur salus ho¬
minis negligatur. Itaq cũ alit̃
succurri non possit: ip̃e tuam
sobolem baptires. aut ad bap¬
tistam si ita fieri potest feras.
Sy ne mors acerba paruulum
preripiat: aqua regnandum
comtitetur. Et si ñ sit aliꝰ: ip̃e
dum haptirat᷑ sacerdoti assistas̃.
Nec in tanta necessitate usum
eccłie quo parentes a templose¬
mouentur dũ mibi filii bap¬
tirantur expauescat. Non enĩ
hic usus qd̾ fieri necesse est: peo

Expanded text:
natis suis celebrat, is pro tali causnatis suis celebrat, is pro tali causlum malit perire quam conjugem amittere. Lex charitati deserviens id sanxit ut nemo eam ducat, nec cum ea dormiat cujus filium aut filiam de fonte baptismi suscepit, reputans hujusmodi susceptionem, quemadmodum et cognationem simul cum affinitate sufficere posse, ad hoc ut ii qui taliter sunt cunjuncti, sese invicem nubii copula ad invicem vinciat. Quod ergo charitas adinvenit, contra eam non militet, dum ne contra hujusmodi instituta quid agitur, salus hominis negligatur. Itaque cum aliter succurri non possit, ipse tuam sobolem baptizes, aut ad baptistam, si ita fieri potest, deferas. Sed, ne mors acerba parvulum praeripiat, aqua regenerandum comitetur. Et si non sit alius, ipse, dum baptizatur, sacerdoti assistas; nec in tanta necessitate usum Ecclesiae quo parentes a templo semoventur, dum inibi baptizantur, expavescas. Non enim hic usus quod necesse est fieri,