comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos estimare fingamꝰ. s u̾e existimemꝰ posse ẽẽ aliqͥd occultũ in alio quo
nob̾ suꝑior sit. ⁊̃ sibonũ nr̃m qͦ illo uidem᷑ suꝑiores eẽ ñ sit occultũ. ñ q̃ sua.
h docet quomͦ uitent ꝯtentionẽ ⁊ in anẽ głam. ⁊ quomͦ arbitrent᷑ alios suꝑiorẽ
.s. si ꝯsidau̾int ñ sua bona: s alioꝵ. qͣi ut ħ p̃dicta faciant. ñ sint. ꝯsidantes
singłi que sua st̃. bona ł hon̾a. s ea que alioꝵ sunt. Illa .it. p̃dicta possunt illi
ulla res officiosũ istud obseqͥũ fac̃ libent̃ impendi. nͥ c̃ cogitamꝰ. qͣnta ꝓnob̾
ꝑtulit dñs. un ad monens subdit. Hoc .it. sentite. qͣi ad pacientiã ⁊ humilita
tẽ uos inuito. ⁊ ut queratis que alioꝵ sunt ⁊ ñ ur̃a. ⁊ ut ħ seruetis exemplũ

Expanded text:
ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse occultum in alio, quo nobis superior sit, etsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Non quae sua. Hic docet quomfaciant, non sint considerantes, singuli quam sua sunt bona vel mala, sed quae aliorum sunt. Illa enim praedicta possunt illi ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit: Hoc enim sentite in vobis. Quatem vos invito, et ut quaeratis quae aliorum sunt, non vestra, et ut hoc servetis, exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
hic dic̃. unꝰqͥsq. h.s.p. S alia sunt honã participande infirmitatis.
deqͥb supͣ egit: alia reddende dõ rõnis de actib nr̃is. de qͥb: hic agit᷑.
alia gͦ st̃ iuqͥbꝰ qͥsq ꝓͥum portat: nec portat cũ alio: nec ꝓicit inalt̾m: alia
que cũ aliis ⁊ ꝓ aliis portant᷑. Itẽ ꝓpt̃ diu̾sos ħ hoĩes dicit. Contͣ eos .ii. qui
putant hominẽ aliems inquinari pect̃is: dic. unꝰ qͥsq h. s.ꝑ. alieno qͥd̾ pec̾co

Expanded text:
 suum portabit. Sed alia sunt onera participandae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. ibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquisque onus suum po
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ aliqͥd. magnũ cõꝑatione peccantis. eũ tñ nicħ sit ex se: ł nicħ sit cõm¬
parat̾one sp̃ualis: qͥ totũ dat gre. ip̃e se seducit .i. se diuidit au̾itate. Nõn eũ
seducunt laudatores eiꝰ: s ip̃e potiꝰ: qr cũ ip̃esͥ sit p̃sentior ꝗͣ illi: mauult se
bat ñ sũ sic̃ cen̾ hominũ: qui ñ re: s fallacit iustꝰ erat ꝓbet opꝰsuũ dico.
⁊ sic .i. si actꝰ suos ꝯsid̾et. sciens siqͥd bom ht̃. se adõ accepisse. ⁊ siqͥd mali

Expanded text:
tione peccantis, cum tamen nihil sit ex se, vel nihil sit comparatione spiritualis qui totum dat gratiae, ipse se seducit, id est dividit a veritate; non eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius, quia cum ipse sibi sit praesentior quam illi, mavult se in bat: Non sum sicut caeteri hominum, qui non re, sed fallaci id est si actus suos consideret, sciens si quid boni habet, se a Deo accepisse; et si quid mali
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ ut quomꝰ innatura. sic ⁊ inmacula uñ sint ⁊ annesci¬
tis hoce ⁊ qͣi quis quereret. aninum sunt : respon¬
det utiq. quia inquit liber genesis. etiam de legitime
conuncs. Crunt duo incar ne una .i. incarnali oꝑe
qd̾ int̃ conuges potest fieri sñ pecc̃o. ⁊ etiam incarne¬
una sunt scđ̃m naturam. q ut natura unũ sunt uir¬

Expanded text:
facit; ut quomodo in natura sic et in macula unum sunt. Et an nescitis hoc? et quasi quis quaereret an unum sunt, respondet: Utique. Quia, inquit, liber Genesis etiam de legitime conjunctis: Erunt duo in carne una, id est carnali opere, quod inter conjuges potest fieri sine peccato, et etiam in carne sunt secundum naturam, quia in natura sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ ⁊ escas. destruet.ẜ. hunc statũ. qd̾ erit cum corruptibile hoc induet in corruptio¬
nẽ. Uł ita. Omĩa michi li. dehis dicit que ad escam ꝑtinent. Erant .Nt. int̃ eos. qui
cibos disc̾nebant. uidicantes alios. ⁊ alios inmundos. alii om̃ib cibis uescend̾
expediunt. nota qd̃ pͥ aliqͥd lic̾e. ⁊ ñ expedire. expedire aut̃ qd ñ licet. ñ pͥ. ac ꝑħ¬
ñ omĩa que licita funt .i. que nullo p̃cepto dnĩ ꝑhibent᷑: expediunt. Omĩa
uͦ illicita ñ expediunt. Sic̃ .it. omĩs qui xp̃i sanguine redempt᷑ ẽ homo ẽ ñ t̃n

Expanded text:
trem et escas, destruet, secundum hunc statum: quod erit, cum corruptibile hoc induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundos. Alii omnibus cibis vescenduexpediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non unt, omnia uero inlicita non expediunt. sicut enim omnis, qui Christi sanguine redemptus est, homo est, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ferentibus donis hoc agatur.⁊ hoc est quod ait:. quia sumus membra. Igitur ha¬
bentes donationes.di. scđm grãm que data est nobis .s. sinus membra alter
alterius. Que autem ille sint gracie. ex quarum diuersitate dicimur membra:
et qualiter millis nobis inuicem subseriure debeamus: aperit dicens. S iue
membra aliorum. ut illis ꝓpħemus. habentes dico. scd̾m rationem fidei. quia
ꝓut exigit fides eorum. uł auditorum datur prophetia. Et nota quod inenume¬
ratione grãrum. a prophetia incipit. que est prima ꝓbatio. quod fides nr̃a
sit rationabilis. quia credentes accepto sp̃u scõ ꝓpħabant. siue ministerium.
eccliasticum habentes. ut presbiteri simus membra aliorum. inministrando
assidue. siue qui docet .i. qui habet graciam docendi sit m̃brum alteriꝰ. indo¬
strina .i. inexibitione doctrine. qui exhortatur .i. qui habet grãm exhortandi.
sit m̃brum alteriꝰ inexhortando.⁊ qui tribuit elemosinas tribuat non indupli¬

Expanded text:
ferentibus donis hoc agatur. Et hoc est quod ait, quia sumus membra. Igitur habentes donationes secundum gratiam quae data est nobis, scilicet simus membra alter alterius. Quae autem illae sint gratiae, ex quarum diversitate dicuntur membra, et qualiter in illis nobis invicem subservire debeamus aperit dicens; sive hamembra aliorum, ut illis prophetemus. Habentes dico, secundum rationem fidei, quia, ut exigit fides eorum, vel auditorum datur prophetia. ratione gratiarum a prophetia incipit, quae est prima probatio, quod fides nostra sit rationabilis, quia credentes accepto spiritu prophetabant. Sive ministerium ecclesiasticum habentes, ut presbyteri simus, membra aliorum in ministrando assidue. Sive qui docet, id est qui habet gratiam docendi sit membrum alterius, in doctrina, id est in exhibitione doctrinae. Qui exhortatur, id est qui habet gratiam exhortandi sit membrum alterius in exhortando. Qui tribuit, eleemosynas tribuat, non in dupli
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾is uero dunditur. ñ quidem ipse sp̃s s dona eiꝰ. Et sciendum qd obtemꝑan ⁊ im ẽ.
erescit ut plus sapiat si antẽ uites sue capacitatis exredit: deficit anteq̃m crescat. Seq̃r
ielit entm .&. ideo mensurate. diisit dona. quia unum corpus sumtis. ⁊ ileo omia
necessaria danda. ẜ non intmo⁊ hoc est quod alt. Sicut enim inmo corꝑentusta mẽ¬
bra habemus omina autem membra ñ habent eundem actum. ita ⁊nos: nulla ꝑ
plo docet ⁊ non posse nos singulos habere omnia. ac ꝑhoc eutam nr̃i inuice nos
unum corpus sitimis iuxp̃o. singuli autem sumus m̃bra: alter est quidem mem¬
brum alteriꝰ⁊ ita sumuis aliis sernientes. ⁊ aliis indigentes. Ideo dicitur singuli¬
r. quia nullus excluditur maior uł minor. Habentes autem. uł gͥ. & singuli sumꝰ.

Expanded text:
eteris vero dividitur, non quidem ipse spiritus, sed dona ejus. Et sciendum quod obtemperandum est crescit ut plus capiat; si autem vires suae capacitatis excedit, deficit antequam crescat. VERi dicat: Ideo mensurate divisit dona, quia multi unum corpus sumus, et ideo omnia necessaria danda, sed non in uno, et hoc est quod ait, Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non habent eumdem actum, ita nos, multi, peplo docet non posse nos singulos habere omnia, ac per hoc curam nostri invicem nos unum corpus sumus in Christo, singuli autem sumus membra, alter quidem est membrum alterius, et ita sumus aliis servientes et aliis indigentes. Ideo dicitur singuli, quia nullus excluditur, major vel minor. Habentes autem, vel, igitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ obsequiũ ur̃m. totũ in p̃dictis sit. rõnabile .i. cũ discretione. neqͥd nmiᷤᷤ
sit. s cũ temꝑantia ur̃a corꝑa castigetis. ut ñ nature defectu cogant᷑ dissol¬
uis uitiis mori Et nolite. hic aĩa iubet᷑ insacͥficiũ dõ offerri. Sicut añ
uisserat corꝑa dõ offerri. Si .it. corpꝰ quo inferiore tanqͣm famulo ł instri¬
m̃to utitur aĩa. cũ eiꝰ bonis usus ⁊ rectus addm̃ refertur. sacͥficium ẽ: mul¬
tomagis aiã ipsa fit sacͥficium. cũ igne diuni amoris accensa formã con-¬
cupiscentie scłaris amutit. ⁊ dõ se referens ei tãꝗͣ in cõmutabili forme subdita
go dĩ. Nam si ñ amisisset hõ ymagnnẽ. ⁊ rursꝯ si totũ amisisset ñ drẽt᷑ refor.¬

Expanded text:
tamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, rationabile, id est cum discretione ne quid minus sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offerri, sicut ante jusserat Deo corpora offerri. Si enim corpus quo inferiore tanquam famulo, vel instrumento utitur anima, cum ejus bonus usus et rectus ad Deum refertur, sacrificium est, multo magis anima ipsa sit sacrificium, cum igne divini amoris accensa, formam concupiscentiae saecularis amittit, et Deo se referens ei tanquam incommutabili formae subdita go Dei. Nam si non amisisset homo imaginem Dei, et rursum si totum amisisset, non diceretur, refor
Abbreviated transcription (Latin):
des dĩ sunt. ñ solũ gͥ uox tua sonet laudes dĩ. s ⁊̃ oꝑatua ꝯcordẽt
cũ uoce tua. Cũ .N. uoce cantau̾is sileb aliq̃n. s uita sic canta ut
⁊ qd̾ grauiꝰ ẽ. in blasphemiã ꝑexisti. Cũ .N. laudat᷑ ds̃ de bono oꝑe
tuo. laudas dm̃.⁊ cũ blasphemat᷑ ds̃ de malo oꝑe tuo blasphe¬
mas dm̃. Si gͦ qd̾ maulucas: ⁊ bibis ad refectionẽ corꝑis sumis

Expanded text:
e? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut et quod gravius est in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis ad refectionem corporis sumis,
Abbreviated transcription (Latin):
rent infaciem eiꝰ qd eua-¬
cuatur. s obtusi sunt sẽ¬
sus eorum. Usq in ho.¬
diernum enun diem id
ipsum uelamen inlectio¬
ne ueteris testamenti
manet non reuelatum

Expanded text:
in faciem eius quod evacuatur sed obtusi sunt sensus eorum usque in hodiernum enim diem id ipsum velamen in lectione veteris testamenti manet non revelatum
Abbreviated transcription (Latin):
quib hõ puriꝰ. ꝯtinentiꝰq uinens: ad dͣm sacram̃tum dignꝰ accedat. Hinic que oĩ
recte respondet: qui monet ut p̃cipue inxͥ pace ꝑmaneat. ⁊ ut quisq faciat. qd̾¬

Expanded text:
quibus homo purius continentiusque vivens ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni quibus homo purius continentiusque vivens ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni recte respondet
Abbreviated transcription (Latin):
falłe ñ potes. Intus enim: te inspicit. ⁊ examinat. Dico ꝓbet se quisq. nã qͥ alit̾
agit. mortẽ suit. ⁊ hoc ẽ qd̾ subdit. Qui enim. ma. ⁊bi .in. ut qui incͥmine ẽ ł si
lum bonꝰ ut uenias ad p̃mia bonoꝵ. ñ enĩ pͭ te inquinare malꝰ. Nam ⁊ iudas cum
petro ꝯu̾sari potuit. s eũ inquinare ñ ualuit. ⁊ ad ip̃am dñcam cenam parit̃ acces¬
sit. s petrꝰ accepit ad uitã: uidas admortẽ. Non ⁊ c̾. ꝙ ꝓpt̾ hoc iudiciũ manducat qui
indigne manducat. qr ñ : diudicans .i. discernens. corpꝰ dñi. ab aliis cibis. s indis¬
crete ⁊ negligent̃ sumit. uen̾atione singłarit̃ debitã: ñ exibens. ꝑhoc docet deuote
⁊ cũ timore accedendum ẽẽ ad ꝯmumionẽ. qi dñs ẽ cuiꝰ caro sumit᷑. ut grãm udeam᷑
redd̾e redemptori. Quare ancotidie sit suñda eucaristia. aneligendi fint dies.

Expanded text:
fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se quisque, nam qui aliter fallere non potes. Intus enim te inspicit et examinat. Dico, probet se quisque, nam qui aliter agit, mortem sumit. Et hoc est quod subdit: Qui enim manducat et bibit indigne, ut quilum bonus, ut venias ad praemia bonorum: non potest te inquinare malus. Nam et Judas cum Petro conversari potuit, sed eum inquinare non valuit, et ad ipsam Dominicam coenam pariter accessit, sed Petrus acindigne manducat, quia non est dijudicans, id est discernens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad communionem, quia Dominus est cujus caro sumitur ut gratiam videamur reddere Redemptori. Quaeritur an quotidie sit sumenda eucharistia, an eligendi sint dies,
Abbreviated transcription (Latin):
bitis .i. rep̃sentabitis. qd̾ utiq faciendum ẽ. donec dñs ueniat. adiudicium. quia
hoc ñ mmutabitur usq tunc. sicut sacram̃ta nideorimi. ⁊ quia in cominemoratione
bonis sunt ad salutẽ. inmalis adiudicium. ⁊ utiq sc̃m ẽ qd̾ accipimus. nec iõ reus
est qui accipit. quia illa res mala ẽ qͣm accipit. s qr ille malus male accipit qd̾ ac¬
cipit. Quam cauendum ẽ gͥ. male acciꝑe bonũ. quia male acceptũ ob malis. sic̃
ait. Qui manducat ⁊ bibit indigne. indignus ẽ qr alit̃ celebrat inist̾ium eucaristie
qͣm axp̃o traditum ẽ. ⁊ qui ñ deuota m̃te accedit ad eucaristiã. ł inuoluntate pacandi
se ip̃m. ut si pecca sunt cotidiana. ł ñ sunt mortifera. ⁊ dumittat ꝯfr̃i. accessurus ad al
de calice bibat. panis ẽ salutaris. ñ uenenũ mortiferũ qd̾ edis. S uide si dinitaitis
debitoribꝰ. Nam si ñ diititis m̃tiris. ⁊ ei m̃tris quẽ ñ fallis. iñtiri dõ potes. s ip̃m

Expanded text:
bitis, id est repraesentabitis quod utique faciendum est, donec Dominus veniat ad judicium, quia hoc non mutabitur usque tunc, sicut sacramenta Judaeorum, et quia in commemoratione bonis sunt ad salutem, in malis ad judicium. Utique sanctum est quod accipimus, nec ideo reus est qui accipit, quia illa res mala est quam accipit, sed quia ille malus male accipit, quod accipit. Quam cavendum est igitur male accipere bonum, quia male acceptum obest malis, sicut ait: Qui manducat et bibit indigne. Indignus est qui aliter celebrat mysterium eucharistiae quam a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntate peccandi seipsum, ut si peccata sunt quotidiana, vel non sint mortifera, et dimittat confratri accessurus ad altde calice bibat. Panis est salutaris, non venenum mortiferum quod edis. Sed vide si dimittis debitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
rigorẽ dñii emollit. ut potestate qua p̃ualet quis indominatu
uxoris. non miis seuere utatur. ⁊ uos. Lilii obedite ꝑa. ꝑ oĩa.
alia litt̾a. ut ñ pusillo aĩo. ł pusillanunes fiant. s. ñ potentes
diutiꝰ pati. Molestos p̃cipit patres ẽẽ filiis.
ne coartati ab ilł delinqͣnt uullos. ⁊ dĩn offẽ¬
dant. Ira enĩ in ꝯsidata res ẽ. itaut aliq̃n nec
sͥ pareat. qͥ irascit᷑. ⁊ uos serui obedite poĩa.¬

Expanded text:
rigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. Et vos filii, obedite parentibus alia littera: ut non pusillo animo vel pusillanimes fiant, scilicet non potentes diutius pati. Modestos praecipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur. Et vos, servi, obedite p
Abbreviated transcription (Latin):
eos faciẽda monet. que m̾itũ collocant ap̃ d̃m. ab illicitis abstin̾e facit
timor. Ueret᷑ enim ne mala faciens: penis subdatur. ħ aut̃ que nunc fa¬
cienda monet. ad ꝓfectum m̾itorum ꝑtinent. ex uoluntate enim fiunt.
non exnecessitate. qui ergo abillicitis abstinet: laudem habet. qui uͦ
alicitis temꝑat: laudem habet ⁊ p̃mium. Suꝑ omnia autẽ. quasi hec
omnia seruate. Suꝑ omĩa autẽ hec caritatẽ habentes .i. studiosius aliis
omnib petite caritatem. Magis est enim studendum. ei uirtuti: que
est enim eminentior uia. que suꝑeminet scientie.
et omnib p̃ceptis. hec est uestis domini inconsub¬
tilis. desuꝑ contexta. inconsubtilis ne aliquando
dissuatur. que adunum ꝑuenit. quia caritas
inunum omnes colligit. habete caritatem dico
quod donum scilicet caritas est uinculum per¬
fectionis. Cetera enim perfectum faciunt
ritas etiam omnia ligat ne habea

Expanded text:
eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se temperat, laudem habet et praemium. Super omnia autem. Quasi dicat: Haec omnia servate. Super omnia autem haec charitatem habete, id est studiosius omnibus aliis petite charitatem. Magis enim est studendum ei virtuti, quae est enim eminentior via quae supereminet scientiae et omnibus praeceptis. Haec est vestis Domini inconsutilis desuper contexta. Inconsutilis, ne aliquando dissuatur quae ad unum pervenit, quia charitas, in unum omnes colligit. Habete charitatem dico, quod donum, scilicet charitas, est vinculum perfectionis. Caetera enim perfectum faciunt, charitas etiam omnia ligat, ne abea
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. ⁊ dehis oĩb. gͣti estote dõ. docentes ⁊ uos. ⁊ alios que
ioratis ꝑuos. ⁊ cõmonẽtes uosmnet ip. descitis. ut doct̾na fiat
qui nesciunt. ⁊ cõmonitio ilł qui sctunt. s pigri sunt. docentes
dico. ⁊ cõmonẽtes. dehis que ꝯtinent᷑. inpsalmis. qui demoribꝰ a¬
gunt. ⁊ hymnis qͥ de laudibꝰ dĩ agunt. ⁊ canticis sp̃ua. que st̃ de¬

Expanded text:
 de his omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, ut doctrina fiat illis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his quae continentur in psalmis qui de moribus agunt, et in hymnis, qui de laudib
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓpͥo filio suo ñ peꝑcit. s ꝓ nob̃ illum t̃didit.
quomͦ non ⁊̃ cũ illo oĩa nob̃ donauit: Dicendũ
utiq hoc erat .s. qͣntum nos dilex̾it. ⁊ qͣles qͣntum.
ne desꝑaremꝰ ⁊ ipsa desꝑatione ũ audemꝰ erigi meũ.
defic̾emꝰ. Illud qͦ attendum ẽ qd̾ dic̃ nos iustifica¬
tos insanguine xͥ. ⁊ reconciliatos dõ tanqͣm ñ alio
mͦ posset nos reconciliare. ⁊ iustificare. nͥ ꝑ mortẽ¬

Expanded text:
s omnibus illum tradidit, quomodo non etiam cum illo nobis omnia donavit? Dicendum utique hoc erat, scilicet quantum nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; deficeremus. Illud quoque attendendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per morte
Abbreviated transcription (Latin):
io nos reconciliau̾it eix p̃c. ut
iam inciꝑet ainare: qͦs ołat.¬
sic̃ reconciliat᷑ inimicus inimi¬
co. ut dem̃ sint amici. ⁊ se ur
uicem diligant. qui ante se
inuicem odant. s iam nos
dõ diligenti reconciliati sumꝰ. cum quo ꝑꝑ pecc̾t
inimicitias habebamꝰ. habebat autẽ ille caritatẽ
erganos. ⁊̃ cum inimicitias ex̾cebamꝰ adu̾sus eũ.
oꝑando iniquitatẽ. Sic̃ enim ei dictum ẽ odisti

Expanded text:
o nos reconciliaverit ei Christus, ut jam inciperet amare quos oderasicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et vicem diligant qui ante se invicem oderant: sed jam nos Deo diligenti reconciliati sumus, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Habebat enim ille charitatem erga nos, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
codices hñt. qd̾ credo ꝑturbatos homines em̃dasse. neutrũ tñ:
iutati repugnat. Nem uisus ẽ plusꝗͣ quingentis fr̃ĩbꝰ simul. ħ
ñ ineuangłio legitur. ex quib multi manent usq ad huc. qui
testes sc̃ si queritis abeis. Qdam aũ illoꝵ dormierunt .i. mortiu
¶ ꝯ̃uissime aut̃ omĩum. s. post ascensionẽ. uisus ẽ tmͥ. pͥmum
decelo. post oranti intemplo. mͥ dico. tanqͣm abortiuo .i. sinuli ab¬
ortiuo. quia coactꝰ ẽ addm conũti. ut aborciuus cogit᷑ nasci. Uł
Ut similis abortio d̾r. qr minor aliis apłis erat. ꝯsidatione p̃teriti

Expanded text:
codices habent, quod credo perturbatos homines emendasse. Neutrum tamen veritati repugnat. Deinde visus est plusquam quingentis fratribus simul, hoc non in Evangelio legitur. Ex quibus multi manent usque adhuc, qui testes sunt, si quaeritis ab eis. Quidam autem illorum dormierunt, id est mortui  Novissime autem omnium, scilicet post ascensionem, visus est et mihi, primum de coelo, post oranti in templo. Mihi, dico, tanquam abortivo, id est simili abortivo, quia coactus est ad Deum converti, ut abortivus cogitur nasci. Vel Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis apostolis erat consideratione praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
łẽ ad os ĩ malos. ut attrahat eos docibilẽ .s. qui ficile doce¬
at ł dodrat᷑ si opꝰ ẽ in aliquo. pacientẽ. quelibet adu̾sa. cũ
modes iaa. m̃tis lenitate. corripientẽ eos qͥ resistũt u̾itati
noluit nos fr̃m correctioni: nec studẽ certamim. Multi
ẜaĩ hoĩes cũ asompno excitant᷑. litigare uolunt. aut rur¬

Expanded text:
 ad malos, ut attrahat eos; docibilem, scilicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet adversa cum modestia, id est mentis lenitate; corripientem eos qui resistunt veritati, oluit nos fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aurur
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ. ñ ĩo in ꝗͣ ñ accepimꝰ. s ĩo ut daremꝰ nosmet ip̃os. for. uob
ad imitandũ nos .i. ut uos imitaremim nos: ⁊ ociũ dunitt̾etis.¬
Ecce ꝓ alia ca̾ ħ qͣm ap̾ corinthos abstinuit. ħ enĩ ꝓ exemplo
dando sustiuit. ibi ꝓrepellendis pseudo. Et nota dũ qr ñ so
que u̾b docet. oꝑib expłe. ⁊ si .i. manifeste uera eẽ ñ ignorent᷑.
que docent᷑ tñ si negligi ceꝑint amagistro. ñ facile ꝓficient audi¬
entibꝰ. Magis. it oꝑa suadent. ꝗͣ u̾ba: ĩoq magnis p̃coniis
gͦ forma erat his. qͥ tenues erant suba ĩplebe ait disc̾e̾nt libtate
suã ñ amit̾e. Uñ inqͥt salomon. Raro inferes pedẽ. adanncũ
tuũ. ne saciaiꝰ tui od̾it te. Qui. ⁊ frequent̃ ad aliena m̃sam ꝯuenit

Expanded text:
testatem. Non ideo, inquam, non accepimus, sed, ideo ut daremus nosmetipsos formam vobis ad imitandum nos, id 208 causa hic, quam apud Corinthios abstinuit. Hic enim pro exemplo dando abstinuit, ibi pro repellendis pseudo. Ambrosius Et notandquae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis  Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ sentire adu̾sus dñm. qui ineuangłio ait. Nolite solliciti ẽẽ
qͥd manducets: s suꝑflue conant᷑. ⁊ sͥ ⁊ cet̾is. caliginẽ obdlucere.
ut qd̾ utilit̾ caritas monet. ñ solũ nolint fac̾e. s nec intelligere.
me doceat. Uult .i. seruos dĩ corꝑalit̾ oꝑari umñ uiuant. ut ñ cõ¬
pellant᷑ egestate necessaria pet̾e. nec ẽ ꝯtra illud. qd p̃dictum

Expanded text:
deretur sentire adversus Dominum qui in Evangelio ait: Nolite solliciti esse, quid manducetis . Sed superflue conantur et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere nolint, sed nec intelligere: me doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate necessaria petere, nec est contra illud quod praedictum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ cͥcũcisio comiñdata ẽ. ut sublege mandati eẽt. ⁊ sic ꝓbaret᷑. au cõpleret. ł non.
sic̃ adam mandatũ accepit. ne de ligno manducaret. ad ꝓbationẽ obedientie. ⁊ sic̃¬
p̃cepta fuit cutũcisio abrahe. ita ⁊ semini eiꝰ .i. Bebreis exeo nascituris. ⁊ fiebat octa¬
fuit circũcisio. pͥmũ: ut ꝑ obedientiã mandati abrahã placẽt dõ. cui ꝑp̃uaricationẽ
adã displicu̾at. Scd̃o insignũ magne fidĩ abrahe. sredidit aũ se habiturũ filiũ. in qͦ bñdicunt᷑ õs s¬

Expanded text:
mum circumcisio commendata est, ut sub lege mandati esset, et sic probaretur an compleret vel non. Sicut Adam mandatum accepit, ne de ligno manducaret, ad probationem obedientiae, et sicrcepta fuit circumcisio Abrahae, ita et semini ejus, id est Hebraeis ex eo nascituris. Et fiebat octafuit circumcisio. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat. Secundo, in signum magnae fidei Abrahae. Credidit
Abbreviated transcription (Latin):
utriꝰq nature ut totũ dicat᷑ ds̃. totũ homo.
⁊ uicissim ds̃ homo. homo ds̃. qd̾ si diffici¬
le intelligit᷑ mens fide purgetur. magis ma¬
gisq apecc̃is abstinendo.⁊ bona oꝑando.
forme seruił .i. nature humane susceptio.
bilit̾ unite sunt ad inuicẽ nature. neq di¬
uina distante a ꝓp̾a simplicitate. neq hu¬
mana aut conu̾sa in dĩtatis naturã. aut in
ñ existentiam diuisa. neq ex diiab una fa¬
cta ẽ composita natura. ¶ xp̃c gͦ una ꝑso¬

Expanded text:
aturae ut totum dicatur Deus, totum homo, et vicissim Deus homo, homo Deus. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur magis magisque a peccatis abstinendo, et bona operando. formae servilis, id est naturae humanae susceptio. biliter unitae sunt adinvicem naturae, neque divina distante a propria simplicitate, neque humana, aut conversa in divinitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta est composita natura. Christus ergo una
Abbreviated transcription (Latin):
formã serui susciꝑet. ñ erat totꝰ. ⁊ creuit cũ
homo diuinitati eiꝰ accessit. ¶ Seiendum tñ
qd̃ ñ semꝑ factum eẽ. ad creationẽ refertur.
sic̃ ibi. Dñe refugium factꝰ es nob̃. Et item.
factꝰ es mͥ insalutem. Non utiq creationis
ne d. cum aliud sit fieri. aliud nasci. qͥ
etiam alioloco inqͥt factum exmuliere.
Aliqͥd gͦ significauit hoc dicto. qr enim ñ
angło gn̾ari. aliud ñ ꝑmixtione s uirtute
ꝓcreari. possunt homines gn̾are filios ho¬
mines: s ñ fac̾e. ¶Itẽm ⁊ si ñ int̃cessit sem̃
hominis inconceptione uirginis: tñ qr

Expanded text:
sciperet, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Sciendum tamen quod non semper factum esse, ad creationem refertur, sicut ibi: Domine, refugium factus es nobis . Et item: Factus es mihi in salutem . Non utique creationis ne David, cum aliud sit fieri, aliud nasci. Qui etiam alio loco dixit: Factum ex muliere . Aliquid igitur significavit hoc dicto. Quia enim nagulo generari; aliud non permistione, sed virtute procreari. Possunt homines generare filios homines, sed non facere. Item, etsi non intercessit semen hominis in conception
Abbreviated transcription (Latin):
retro. s hoc de eis dñs dix̃. ꝓpt̃ iusticiã cui deseriuebant. qr hoc ẽ ui¬
stum ut unicuiq respondeat ꝓm̃ito. Ac si dic̾et digni estis mine nita
et̾na. qr erant boni. freqñt̃. it. ante sunt mali. qui futi st̃ bom. ⁊ aliqͦti¬
ens priꝰ sunt boni. qui suti sunt. ⁊ ꝑmansuri mali. tales erant illi. ⁊ idõ
noĩa eoꝵ erant scͥpta incelo ꝓpt̃ iusticiã cui deseruiebant. scłm uͦ p̃sci¬

Expanded text:
retro. Sed hoc de eis Dominus dixit, propter justitiam cui deserviebant, quia hoc est justum ut unicuique respondeat pro merito. Ac si diceret: Digni estis nunc vita aeterna, quia erant boni. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali. Tales erant illi, et ideo nomina eorum erant scripta in coelo propter justitiam, cui deserviebant; secundum
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. io ñ se excusent homines. qui nolunt recte uiuere. di¬
centes qͥd nos fecimꝰ. qui male uiuimꝰ. cum grãm ũ bñ uiu̾emꝰ
ñ accepimꝰe Non ueracit̃ possunt se excusare. si enim uasa ire. ft̃.
quib debita ꝑditio redditur: hoc sibi imputent. quia ex massa st̃.
qͣm m̃to pecc̃i ds̃ iuste dampnauit. Si aut̃ uasa miscdie sunt. qͥbꝰ
ex eadem massa factis. supplicium redde noluit. ñ se inflent sed
ipsum głificent. qui eis mĩam indebitam p̃stitit. Uocauit dico. ñ solũ
ex iudeis s etiam ex gentib. ⁊ pͥmũ ꝓ gentib auctoritatẽ osee poñ¬

Expanded text:
diderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dididerunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos fecimus quod nos male vivimus, cum gratiam unde bene viveremus non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ex massa sunt quam merito peccati Deus juste damnavit. Si autem vasa misericordiae sunt quibus ex eadem massa factis, supplicium reddere noluit, non se inflent, sed ipsum glorificent qui eis misericordiam indebitam praestitit. Vocavit, dico, Non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus, et primum pro gentib
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs peccau̾i̾t añ me. delebo eũ delibro uite. ut scd̾m iusticiã iudicis.
rat. Uñ iołis ait. Ex nob̾ exierunt s ex nob̾ ñerant. econt᷑ uͦ tunc aliqͥs
rauit. similit̃ ex pectando: sicut ex pectat uasa ire: p̃parauit dico.
⁊ utĩq bonis ꝓdest qd ⁊ malos expectat. Quos ⁊ uo. cum ostensum sit
qd̃ ex sola grã sint filii. incipit ꝓbare ꝑ auctoritates ꝓpħarum. qd̃
massa ade.de qua ⁊ mali. qui sunt uasa ire. cui debita erat damp.¬
natio. Tota quippe ista massa iuste dampnationis reciꝑet debitũ.
nisi ex ea faceret ñ solum iustus. s etiam misericors figulus. Alia lia
quoꝵ nulla m̾ita dici possunt: ⁊ maiores p̃uenit. ut hr̃e aliqua
bona m̾ita possint. quia destirpe inobedientie ducitur ꝓpago
peccati. atq supplicii. ñ conditione diuina. s uoluntatis iniqui¬
tate uitiata natura. que adõ est condita bona. Si gͦ male uu¬
uunt homines. de suo ẽ. ł qd̾ origmalit̾ traxerunt. uł qd̃ insuꝑ ad¬

Expanded text:
Si quis peccaverit ante me, delebo eum de libro meo , ut secundum justitiam judicis tunc rat. Unde Joannes ait: Ex nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Econtrario vero tunc aliquis ravit, similiter exspectando, sicut exspectat vasa irae. Augustinus Pret utique bonis prodest quod malos exspectat. VERS. quod ex sola gratia sint filii, incipit probare per auctoritates prophetarum quod massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota quippe ista massa juste damnationis reciperet debitum, nisi ex ea faceret non solum justus, sed etiam misericors figulus alia vasa quorum nulla merita dici possunt; et majores praevenit, ut habere aliqua bona merita possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper ad
Abbreviated transcription (Latin):
plebem meam ple¬
bem meam. ce. ñ
dilectam meam.
et ñ miscdiam con¬
secutam misccłiam
consecutam.
et erit inloco ubi
dictum est eis ñ
plebs mea uos .i.¬
bi nocabuntur fi¬

Expanded text:
plebem meam, plebem meam, et non dilectam meam, et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam. Et erit in hoc loco, ubi dictum est eis, non plebs mea vos, ibi vocabuntur fi
Abbreviated transcription (Latin):
nes bona. que ꝓmisit ipse tñfacit qr facit ut illi faciant. ñ illi
facia̾nt. ut ipse faciat qd̾ ꝓmisit. alioqͥn ut dĩ ꝓmissa cõpleant᷑.
ñ indĩ s in hominũ est potestate. ꝓmisit gͦ qd̾ ipse facturus
fu̾at. ñ qd̾ hoies. ñ enim de nr̃e uoluntatis potestate. s de sua
p̃destinatione ꝓmisit. Congrue gͦ ñ ait. p̃dixit uł psciuit. nã
et aliena facta potens ẽ p̃dic̾e. atq p̃scire. s ꝓmissũ. ut hoc intelli¬
geret᷑ ꝓmitt̾e. qd̾ ipse facit. Non enim ipse ꝓimitit. ⁊ aliꝰ facit qd̾¬

Expanded text:
nes bona quae promisit, ipse tamen facit, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione promisit. Congrue ergo non ait praedixit, vel praescivit. Nam et aliena facta potest praedicere atque praescire; sed promisit, ut hoc intelligeretur promittere quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et alius facit: q
Abbreviated transcription (Latin):
et post ñ est infirmatus uifide. infirmatur ille qui hesitat. ⁊ si cau¬
sam qua posset infirmari hab̾et .s. suam senectutẽ. ⁊ sare senectutẽ.
⁊ st̾ilitatẽ. uñ ait. nec considauit corpus suum eẽ. emortiũ aboꝑe
gen̾audi filios. cum fere eẽt centũ annoꝵ. ⁊ similit̃ ñ considauit
uuluam sare ẽẽ emortuam ñ sine causa hoc ⁊ alia cont᷑ naturam
fecit ds̃. Idõ enim talia fecit. ut errorẽ auferret. ⁊ se omĩpotentẽ

Expanded text:
tus est in fide. Haimo. Infirmatur ille qui haesitat, etsi causam, qua posset infirmari, haberet, scilicet suam senectutem, et Sarae sterilitatem et senectutem. Unde ait: Nec consideravit corpus suum esse emortuum, ab opere generandi filios, cum fere centum esset annorum. Et similiter non consideravit, vulva Sarae esse, emortuam. Non sine causa haec et alia contra naturam fecit Deus. Ambros. Ideo enim talia fecit ut errorem auferret, et se omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
portas s radix te .i. gens illa nil ht ate. ẜtu abea fide hs̃. Dicis
ꝙͦ. ogentił fracti st̃ rami ut ego inserar. q. si ñ ꝯtia stantes. łꝯt¬
eosucłt głari gentił. dicit qui cã insertionis mes repulsi st̃. qd̾

Expanded text:
portas, sed radix te, id est gens illa nil a te habet, sed ab ea fidem habes. Dicis ergo, o gentilis, fracti sunt rami, ut ego inserar. Quasi dicat: Si non eos licet gloriari, qui causa insertionis meae repulsi sunt; quod
Abbreviated transcription (Latin):
gens tota pot scĩlicati. Est aũ delibatio: parua. exaliqͣ re assũp¬
tio. ad exꝑim̃tum totꝰ masse. ũ exciboł potu. Cum . it. delibatio
uniꝰ sub̾e sit cũ massa: ñ pͥ ẽẽ delibatio sc̃a: ⁊ massa immunda.
na bonũ suctũ diffundit in ramos. uͥ fu̾nt boni saporis. fructꝰ
ita apłi ⁊ alii qui orignẽ dux̾unt ascĩs patͥb. ⁊ eoꝵ fidẽ imitati
st̃ boni ⁊ sci fuer̃t. Quod si aliqui. ꝓbat ad huc uideos posse

Expanded text:
gens potest sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. na bonum succum diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a sanctis patribus et eorum fidem imitati sunt, boni et sancti fuerunt. Quod si aliqui. Probat adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑiar du̾te uideos. ut si hac ñ succedit ua aggrediar alia uia qd̾
ñ fac̾e̾m: si desalute eoꝵ desꝑarẽ ꝓuocẽ dico ad emulandũ. ⁊ sic. uił¬
ut sic saluosfaciã. grã dĩ adnuante saltẽ aliquos exitł. Si em̃. q.¬
⁊ io deillis laboro. qr utilis erit assumptio eoꝵ: ad informationẽ gñ¬
tiũ. ⁊ u̾e. Si enĩ amissio eoꝵ .i. infidelitas. retonciliatio ẽ mundi.
que erit assumptio reliquoꝵ: ñ uita gentiũ. ex mortuis :i. exeo
qd̾ mortue sunt. qd̾ aut̃ uidĩ possint assumi: ad repͥm̃dã suꝑbiã
quorũdã gentiliũ: forte dicentiũ totũ genꝰ eẽ dampnatũ: ꝓbat

Expanded text:
ere Judaeos ut si hac non succedit via, aggrediar aliam viam, quod non facerem si de salute eorum desperarem; provocem, dico, ad aemulandum, ut sic salvos faciam, gratia Dei adjuvante, salte ad informationem gentium. Et vere: Si enim amissio eorum, id est infidelitas reconciliatio est mundi, quae erit assumptio reliquorum, nisi vita gentium ex mortuis, id est ex eo quod mortuae sunt. Quod autem Judaei possunt assumi ad reprimendam superbiam quorumdam gentilium forte dicentium totum genus esse damnatum, probat
Abbreviated transcription (Latin):
ciat Ea gͥ intentio. apłi iustruere titũ de ep̃ali officio. atq
hione. ut id imꝑiose tractet. ⁊ ħeticos uitet. Modꝰ tał pͥmo salu¬
at. dem̃ instruit. eũ de ep̃ali officio. docens eũ qͥd agẽ debeat.
quales ep̃os. ꝑ̃ciuitates ꝯstituere. dem̃ qualit̃ diu̾sos. ł sexi.
uł etate. ł ꝯdiciõe instituere debeat. Postea monet eũ deuitãdis
heticis. Premitit aũ salutationẽ dicens. Paulus noĩe seruus
qualit̃ moyses ⁊ dauid serui st̃ appellati. ⁊ maria ancilla.

Expanded text:
tiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque tiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid agere debeat, et quales episcopos per civitates constituere; deinde qualiter diversos vel sexu vel aetate, vel conditione instituere debeat. Postea monet eum de vitandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servuqualiter Moyses et David servi sunt appellati, et Maria ancilla.
Abbreviated transcription (Latin):
to. quẽ creauit ep̃m. cõmonens eũ. fore solli¬
citũ ineccłiastica disciplina. lito .Ni. relicto
crete epõ. ex humilitate. ⁊ ex simplicitate ni¬
mis pacienti. anchopoli scribit. de ep̃ali offi¬
cio. unꝑiose ⁊ potestatiue tͣctando: p̃scͥpta ei sua auctoritate
utili. Debet .N. pontifex hr̃e mat̾nã pietatẽ: patͥs seu̾itatẽ ut
sit fortis. suꝑb.⁊ suauis modestis. ut ñ hñs timoris angu-¬
lũ. nec elatioĩs suꝑciliũ urat ⁊ luceat. Uñ inueste legał pon-¬
tificis. erat cotꝰ bis tinetꝰ. qͥ ht spẽm ignis. Ignis aũ duo fac̃.
quio urere debet. mordaci increpacione. ⁊ metuenda co-¬
minatione. ⁊ luce̾ blandis. fouendo. ⁊ delectabilia ꝓ muten¬
do. Idõ de manna dr̾.q. indurabat᷑ ad ignẽ. ⁊ liquescebat
ad solẽ. Et bacłs pontificał ab inferiori pungit. ⁊ in sũmo
ui ant̾iora extendit᷑. inse rediens. qr eccłasticꝰ doctor. gla¬
do u̾bi pung̾e debet .i. asꝑe redarguere peccantes. qd̾ ÷ ex infe¬

Expanded text:
to, quem creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in veste legalis pontificis erat coccus byssinus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit, quio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dicitur quod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex infe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓarticipes sunt altarise sunt utiq. Sic qui edunt carnẽ xͥ ⁊ sangui¬
qͣi ita ẽ. de nob. simĩtib panẽ ⁊ calicẽ: ⁊ o uos qui estis isrł .i. homines
pantes. sumꝰ ꝯformes corꝑis xͥ: sic qui edunt. hostias ydolis oblatas
potiꝰ dico: qd̾ ea que gs̃ ĩmolant demd̃inis ĩmolant. qr inẏdolo dia¬
qͥd sit: s qr demoniis. ⁊ ñ dõ ĩmolant᷑: ñgͦ se excusent. qr ydolis in¬
sensatis dediti ñ st̃. Demoniis magis dediti sunt. qd̾ ÷ ꝑicłosiꝰ. Nã si t̃m
ẏdola cołent. sic̃ eos ñ adiuuarent: ita ilł incħ nocerent qr nec ydo¬
nocendi nob. N olo aũ uos. dico qd̾ ĩmolant demoniis. ego autẽ
nolo uos. qͥ fideles estis. fĩ socios demomoꝵ. qd̾ ñ ÷ nat᷑a rei ĩmolaticie.¬

Expanded text:
articipes sunt altaris. Sic qui edunt carnem Christi, et sangui Ita est de nobis sumentibus panem et calicem, et o vos qui estis Israel, id est homines entes sumus conformes corporis Christi, sic qui edunt hostias, idolis oblatas,potius dico, quod ea quae gentes immolant, daemoniis immolant: quia idolo diaquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non ergo se excusent quia idolis insensatis dediti non sunt, daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent, quia nec idonocendi nobis. Nolo autem vos. Dico quod immolant daemoniis: ego autem nolo vos, qui fideles estis, fieri socios daemoniorum: quod non est ex nat
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑali pͥ intelligi fc̃i sumꝰ. ut castigati p̃ssuris. qr ꝑmisit hos ds̃ p̃ssu
ris ex̾ceri. ut m̾ito cresc̾ent. ⁊ ñ mortificati sumꝰ. qr ñ ꝑmittebat eos ds̃¬
corꝑalit̾ occidi. ⁊ si .ii. multi martyres occidunt᷑: ñ tñ morit᷑ eccłia. s
aduersis em̃datur. Item habiti sumus apud qͦsdã.
Quasi tristes. detribulatione idõ addit. qͣi qr ñ u̾e
tristes semꝑ aut̃. eramus u̾e gaudentes. quia hec
tristicia gaudium oꝑatur. ⁊ tales habiti sumꝰ ap̃

Expanded text:
porali potest intelligi, facti sumus ut caporali potest intelligi, facti sumus ut cai, ut merito crescerent. Et non mortificati sumus, quia non permittebat Deus corporaliter occidi. Etsi enim multi martyres occiduntur, non tamen moritur Ecclesia, sed adversis emendatur. Aug. Item, habiti sumus apud quosdam quasi tristes, de tribulatione. Ideo addit quasi, quia non vere tristes. Semper autem vere gaudentes eramus, quia haec tristitia gau
Abbreviated transcription (Latin):
.i. siifamam᷑ de aliquo scelere. ł aliqͣm famã habeamꝰ de aliquo bono
oꝑe. Item exibeamꝰ nos dõ: habiti. ⁊ seductores. apud qͦsdam. qd̾ utiq
falsũ ẽ. ⁊ io ñ simplicit̃ dico. sedne. s addo. ut. ⁊ in ẽ infamia. ⁊ apud alios
bona fama. Inbis aut̃. ita exibeamꝰ nos dõ. ut nec bona existimatione suꝑ.¬
biamꝰ: nec mala doleamꝰ. Itẽ nossumꝰ habiti. Sicut qui ignoti sint adõ
alios Quasi morientes .i. de uitio inintiũ ruentes. ⁊ ecce uiuimꝰ boĩs
oꝑib apud õpinionẽ alioꝵ.⁊ in rei u̾itate. Uł de uita ⁊ morte corꝑali Io¬
quit᷑. habiti sumꝰ a quibꝰdã. qͣi mori. ⁊ ecce. uiuii. Immici .n. ñ putabant¬
eos cotidie euade minas iniquoꝵ. Ip̃i aũ oꝑe dĩ tuti sunt amorte p̃sen¬
citi. ita ut .s. putarem᷑ cedẽ : apud alios ñ castigati habiti sumꝰ. qd̾ eẽt
ñcedebant. Mortificat᷑ .ni. qui infid̃ ꝯfessione: ñ ꝑmanet. Uł de morte

Expanded text:
est si infamamur de aliquo scelere. Vel, bonam famam habemus de aliquo bono opere. Item, exhibeamus nos, habiti ut seductores apud quosdam; quod utique falsum est. Et ideo non simpliciter dico, seductores, sed addo, ut. Et inde est infamia, et apud alios bona fama. In his autem, ita exhibeamus nos, dico, ut nec bona aestimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos sumus habiti sicut qui ignoti sunt Deo, alios quasi morientes, id est de vitio in vitium ruentes, et ecce vivimus bonis operibus apud opinionem aliorum, et in rei veritate. Vel de vita et morte corporali loquitur, habiti sumus a quibusdam quasi morieos non evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenciti, ita ut, scilicet putaremur cedere, apud alios non castigati habiti sumus, quod essnec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ inqͥuo ẽ. ut ipetꝰ ꝓfunditas infirmitatis latebat. cũ se cũ do¬
mino moriturũ. tem̾e ꝓmittebat. Cũ gͦ de se quisq ait ñ om̃ino
noui qͣm illi. s meliꝰ me nouit ds̃ qͣm ego. ⁊ ĩo illi relinqndũ ẽ iudi
urtelligit.⁊ qͥs głatur mundũ se hr̃e cor e humiliat se apłe hoc
debeo me iudicare. neq nos .s. qui iudicat me .i. qui p̃ ⁊ debet u

Expanded text:
minem, in quo est, ut in Petro, profunditas infirmitatis latebat, cum se cum Domino moriturum temere promittebat. Cum ergo quisque de se, aut non omnino, novi quam illi, sed melius me novit Deus quam ego, et ideo illi relinquendum est juintelligit? Et quis gloriatur mundum se habere cor? Humiliat se Apostolus hoc debeo me judicare neque vos, sed qui judicat me Dominus est,
Abbreviated transcription (Latin):
freno cohibet. ⁊ composito gressu incełe docet. ñ est efficiens cã pecc̃i s potiꝰ utiũ

Expanded text:
freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed potius freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ lex. ⁊ si sit bona. fit tñ efficiendo dampnosa. qd̾ exp̃dictis uidebat᷑ posse colligi. Di¬
xerat .ii. mandatũ eẽ ad mortẽ. ⁊ it̃ dix̾at eẽ bonũ. Uñminꝰ intelligentib uidi potest bo¬
nũ effecisse mortẽ. qd̾ sͥ opponens remouet. ⁊ qͦ intellectu dix̾at mandatũ ẽẽ ad mortẽ. expoñ
legem ẽẽ bonã. ⁊ cũ constet mͦ. qd̾ bona ẽ lex. ⁊ tñ ex ea ẽ mͥ mors. ut supͣdictum ẽ. Ergo
qd̾ bonũ ÷ mͥ factum : mors .i. datur hoc bonũ mͥ adõ. ita ut sit efficiens cã mortis: Absit.
Non enim est ex ipsa lege mors.s exuitio hominis. quia ñlex s fomes ẽ efficiens cã
mortis. qui bonam rem uertit in malum. Sic̃ enim medicina ñ est causa mortis. si o-¬
stendat uenena mortifera. licet his inali homines abutuntur admortem suam ł ali¬
orum sic lex que uenena peccorum demonstrat. ⁊ hominẽ lib̾tate sua abutentẽ. q.

Expanded text:
utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit legem esse bonam, et cum constet modo quod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradictum est; ergo quod bonum est mihi factum est mors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Crim̃ obiectũ fuit. uͥ dictũ ÷ lex pecc̃m ÷. defensio subsecuta ẽ cum ait. Absit. Uno u̾bo de¬
fensa ẽ u̾itas. qr magna ẽ defendentis auctoritas. ħ aut̃ ub̃rima laude legẽ om̃dat. ne

Expanded text:
Crimen objectum fuit, ubi dictum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum ait: Absit! Uno verbo deCrimen objectum fuit, ubi dictum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum ait: Absit! Uno verbo defensa est veritas, quia magna est defendentis auctoritas. Ambrosius. Hic autem uberrima laude legem commendat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cedine. fallax.it. dulcedo qͣm płes atq maiores penarũ amaritudines. Se¬
quitur. Et ñ solum seduxit ꝑmandatũ. s etiã ꝑ illud. mandatũ. occidit. qr¬
⁊̃ reatus p̃uarico̾nis accessit. Gladio gͦ qnẽ portabas te inimicus occidit.
armis tuis te uic̃. qr tuis te int̾emit. Mandato. in tanqͣm gladid arma.¬
tus eras. ut mimicũ occiłes. qd̾ ñ uales. si de te p̃sumis. Esto gͦ humił. ñ
de te p̃sumas. ⁊ pot̾is uinc̾e. Uide ⁊ paruũ da. contͣ ingentẽ goliam.s. in
dĩ nomine p̃sum̃tem. ñ inuirib sus. Idẽ tu uenis inqͥt adme clipeo ⁊ lancea. ego ĩ no¬
mine dĩ omipotentis. sic omino ⁊ ñ alit̃ ꝓsternit᷑ inimicꝰ. Uł ita lege. dico qd̾ pecc̾m se
quitur. Itaq: lex quidẽ. Supͣ legẽ peccatum eẽ negauit. defendens eam acͥmine. hic
eand̾ sui laude defendit. Aliud ÷ acͥmine obiecto defend̾e. Aliud debito p̃conio p̃dicare.

Expanded text:
cedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines secedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non solum seduxit per mandatum, sed etiam per illud, mandatum occidit, quia etiam praevaricationis accessit reatus. Gladio ergo quem portabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. Vel ita lege: Dico quod peccatum tum, etc. Augustinus Supra legem peccatum esse negavit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito praeconio praedicare.