comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum continetur. Et qr id qd nos sumus
⁊ qd̃ infra nos est ad nos tm̃ pertinens
nature lege diligimnus que mbestiis eti¬
am est. Ideo ⁊ de illo qd̃ supranos esp. ex
de illo qd̃ unta nos est diu̾sa preçepta
sumpsimus. in quoꝵ alt̾o eius qd̾ su¬
mus. ⁊ illius qd infra nos est dilectio cõ¬

Expanded text:
tum continetur; et quia id quod sumus, et quod infra nos est, ad nos tamen pertinens, naturae lege diligimus, quae in bestiis etiam est. Ideoque et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, divisa praecepta sumpsimus. In quorum altero, ejus quod sumus, et illius quod infra nos est dilectio con
Abbreviated transcription (Latin):
multum diliginus parũ nos diligere
fateamur. nullus q locus in nobis re¬
maneat uacuus qd dei dilectione non
repleatur. s mens. lingua. manus
eius dilectionem resonent. ¶Scias ⁊̃¬

Expanded text:
multum diligimus, parum nos diligere fateamur, nullusque locus in nobis remaneat vacuus, qui Dei dilectione non repleatur, sed mens, lingua et manus ejus dilectionem resonent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nglorius. ab .in.⁊ gloria. componitur
queras gloriam ⁊ non dolebis. cumꝰ in¬
glorius ens.
es componitur ab. in⁊ gula. qi ingu¬
lam ueniens

Expanded text:
conglorior -aris. Item gloria componitur queras gloriam et non dolebis cum inglorius eris’. ies componitur ab in et gula, quasi in gulam veniens
Abbreviated transcription (Latin):
numi in eodem sensu. illa enĩ prepositõ¬
.iii. addita uichil oꝑatur nisi ꝙ notat in¬
geniũ esse intrnsecam uim anime ⁊ na¬
turalem. uñ etiam dr᷑ ingeniĩ qͣi ntus
ingeniolum. oli. dnni. ⁊ ingeniosus.
sa. sum. Et comꝑatur. uñ ingeniose. si
iugeniũ exertere. ingeniose se habere.
Et ponitur pro decipere. Et est tũc tnͣsiti¬
nobilis. qui ingen̾e habet libeitatmn ne
fcõ sicut ubeitũs. uñ grea ngenuos no¬
genes uocant. qr sunt boni generis. uñ¬

Expanded text:
nium in eodem sensu; illa prepositio addita nil ibi operatur nisi quod notat ingenium esse intrinsecam vim anime et naturalem, unde et dicitur ingenium quasi intus ingeniolum diminutivum, et ingeniosus -a -um, et comparatur; unde ingeniose -siuingenium exercere, ingeniose se habere. Et ponitur pro decipere, et tunc est transitiobilis qui in genere habet libertatem, non in facto, sicut libertus. Unde et Greci ingenuos eugenes vocant, quia sunt boni generis. I
Abbreviated transcription (Latin):
nfula . le. est fasciola sacerdotalis capi¬
tis alba in modũ dyadematis a qua iuite
ab utraq paite dependent que infulam in¬
infula płm lata erat. płmq tortilis de
albo et cocco

Expanded text:
NFULA est fasciola sacerdotalis capitis alba, in modum diadematis, a qua vite ab utraque parte dependent, que infulam vininfula plerumque lata erat, plerumque tortilis de albo et cocco
Abbreviated transcription (Latin):
manus aꝑire. Et poͣ simplicit᷑̾ pro a¬
perire uł rumꝑe. discute. quassare.
manus relaxare. aꝑire. extut̾e. uł exͣ
plausũ fac̾e ⁊ ponere. uł euc̾e ⁊ expłe.
plaud̾e ⁊ plodere pro gaude. meniꝰ re¬
ꝑutiendo neutra sunt cũ sius compo¬
sitis pro coniũgere. uł claud̾e uł reꝑtu¬
t̾e actiua sũt cum compositis. que hͣnc

Expanded text:
manus aperire, et ponitur simpliciter pro aperire vel rumpere, discutere, quassare, manus relaxare, aperire, excutere, vel extra plausum facere et ponere vel eicere et expellere. Plaudere et plodere pro gaudere manus repercutiendo neutra sunt cum omnibus suis compositis, pro coniungere vel claudere vel repercutere activa sunt cum suis compositis que hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Et supłr pro prĩa uł unco aliquo ati¬
pitur. ⁊ plaga .i. rete. uł potius tus re¬
tis ꝓprie quidẽ plage sunt fimes alqui¬
b retia tendũtur cicanna ⁊ liumam
ꝑtem. s ponũtur q̃n pro ip̃is retibus

Expanded text:
ter pro patria vel vico aliquo accipitur; plaga rete vel potius funis retis: proprie quidem plage sunt funes illi quibus retia tenduntur circa imam et summam partem, sed ponitur quandoque pro ipsis retibus
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ incucientes. plancte eĩ nõ exrant
uuo eundẽ motũ ⁊ caudem mouẽdi le¬
gem nũc hñt qm ab nitio sue condcĩo¬
nis habuerũt. s errare uidentur mor¬
talib cũ ita uariant ortus ⁊ occasus
per diu̾sa loca. uñ pocius debent dici pla¬
nũte .i. errare facientes qmͣ plante .i.
errantes. non eĩ ip̃i errant. s nos circa
cor motus errare facĩt. Itẽ. planeta
dr᷑ febris erratica. Et planeta quedani
uestis laxa circa oras. qr errantib oris
euagatur. Et a planeta. planeticus
.ca. cũ. ⁊ ħ ⁊ ħ planetaris ⁊ ħ. re. Et noͣ¬

Expanded text:
rrorem incutientes. Planete enim non errant, immo eundem motum et eandem movendi legem nunc habent quam ab initio sue conditionis habuerunt, sed errare videntur mortalibus cum ita varient ortus et occasus per diversa loca; unde potius debent dici planunte, idest errare facientes, quam planete, idest errantes: non enim ipsi errant, sed nos circa eorum motus errare faciunt. Item planeta dicitur febris erratica, et planeta quedam vestis laxa circa oras, quia oris errantibus vagatur; et a planeta planeticus -a -um, et hic et hec planetaris -re. Et no
Abbreviated transcription (Latin):
rotunde ut in quadrupedib. Non enim
ħo cum sit bipes posset stare. ⁊ sũt plan¬
te antiores ꝑtes que ex multis ossibus
constant ⁊ alx prima pars plante sic
deus acallo quo terram calcamus. h̃c
⁊ calameus^ I planta dr̃ olus qd̾ plã¬
tatur ⁊ ramus arboꝵ qui inseritur. uñ
⁊ hã .r. ad plantã ꝑtinens a hoc plã¬
tare.ris. planta arboris proprie. Dm̃t
tã qr plante sunt rapte de sũmitate ar¬
loꝵ. S plantaria que cũ radicib ⁊ ter¬
ra auelluntur ⁊ alibi plantãtur. Et hoc
giuis quedam heiba qr planta eiꝰ ad he¬
lantaris .re. in planta expoͦ¬
tis inser̾e. implere. Et planto tas. per
uł plantas auferre Replanto. tas
supplanto.tas .i. deciꝑe. ⁊ proprie ꝑ plã¬
tam qd̃ fit cũ latentet plantam ex tnͣs¬
u̾so iacimus int̾ plantas altius. uñ
de iacob. En supplantauit
me altera iuce

Expanded text:
rotunde ut in quadrupedibus: non enim homo, cum sit bipes, posset stare; et sunt plante anteriores partes, que et de multis ossibus constant; calx prima pars plante, sic dictus a callo quo terram calcamus, et hinc et calcaneus. Item planta dicitur olus quod plantatur et ramus arborum qui inseritur, unde  -re, ad plantam pertinens, et hoc plantare -ris, planta arboris proprie. Differunt tamen, quia plante sunt rapte de summitate arborum, sed plantaria que cum radicibus et terra avelluntur et alibi plantantur. Et hoc -nis, quedam herba, quia planta eius adheplantaris -re, ad plantam ptis inserere, implere, et planto -as, per lantare vel plantas auferre; replanto -as, supplanto -as, idest decipere, et proprie per plantam, quod fit cum latenter plantam ex transverso iacimus inter plantas alterius; unde Esau de Iacob ‘en supplantavit me altera vice
Abbreviated transcription (Latin):
per antifrasim qr displiceat. uñ pla¬
cito. tas. uł placitor. daris. Et hinc
placitator. uł placitatorius. ria riũ
Et ħ placitatonũ locꝰ uͥ fit placitũ.
uñ placacus ta tum. Et comꝑatur

Expanded text:
per antifrasin, quia displiceat; unde placito -as vel placitor -aris, et hinc placitator, unde placitatorius -a -um, et hoc placitatorium, locus ubi fit placitum.  placitus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
dit placet imꝑsonale. ⁊ placitus. ta
tũ. qd̾ placuit uł placet. Pͥlaceo cõ¬
po̾ complaceo. ces. uñ complacet im¬
ꝑsonale. displiceo ces. uñ displicet
imꝑsonale. perplaceo. ces. uñ ꝓplac
imꝑscale. pͥlaceo cũ om̃ib suis com¬
põitis est nentrũ ⁊ facit pret̾itum in
.cui. ⁊ supmiũ mn. citum. Est enĩ regu¬
la. om̃ia u̾ba neutra sode cõiugõnis
facientia pret̾itũ in .ui. careant su¬
o. doleo. noceo. placeꝯ. taceo. pateo.
lateo mereo. oleo. ⁊ liceo. Ista tñ duo
non uident᷑ eẽ ponenda in exceptione
qr ab istis ⁊ nultis alus talib neu¬
tris inueiuuntur supina qñ s non
sunt in frequẽti usu. Itẽ. placeo. ces

Expanded text:
 placet impersonale, unde placitus -a -um, quod placet vel placuit. Placeo componitur complaceo -es, unde complacet impersonale; displiceo -es, unde displicet impersonale; perplaceo -es, unde perplacet impersonale. Placeo cum omnibus suis compositis est neutrum et facit preteritum in -cui et supinum in -citum. Est enim regula: omnia verba neutra secunde coniugationis facientia preteritum in -ui carent suo, valeo, noceo, placeo, pateo, taceo, oleo et liceo; ista tamen duo non inveniuntur esse ponenda in exceptione, quia ab istis et multis aliis talibus neutris inveniuntur supina quandoque, sed non sunt in frequenti usu
Abbreviated transcription (Latin):
as .i. loquax. ⁊ facundus ex cibo. et da¬
ticus inuenitur .i. manifestus ⁊ aꝑ¬
tus ⁊ largus. dapsilis. nunuficus.
magnificus. uñ dapatice. adu̾bim.
.I. magnifice. uł large. dapsiliter. et¬

Expanded text:
ax, loquax et facundus ex cibo, et daiticus invenitur, idest manifestus, apertus vel largus, dapsilis, munificus et magnificus, unde dapatice adverbium, idest manifeste vel large, dapsiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
garure. qr hi qui causam dñt iure disce¬
ptant. ⁊ accip uirgare in duab signifi¬
cationub. Irgare enim est rixari. litiga¬
re. ⁊ proprie in causis agendis. Et uirga¬
re est. reprelend̾e. castigare. corupere ⁊
corrigere. culpare ⁊ impugnare u̾bis.
uł litigando liberare. Et ẜm ħ construit᷑
cũ accusatiuo. Et componitur obiurgo.
gas. qiͣ fortiter uł contra aliquẽ obiur¬
gare. ⁊ sunt neutra ⁊ absoluta pro liti¬
gare. In alia significatione sunt actĩa

Expanded text:
garrire, quia hii qui causam dicunt iure disceptant. Et accipitur iurgare in duabus significationibus: iurgare enim est rixari, litigare et proprie in causis agendis, et iurgare est reprehendere, castigare, corrigere, corripere, culpare et impugnare verbis vel litigando verberare, et,  actio. Et componitur obiurgo -as, quasi fortiter vel contra aliquem iurgare; et sunt neutra et absoluta pro litigare, in alia significatione sunt activa.
Abbreviated transcription (Latin):
mosus sa. sim. plenus laciius uł la
Itẽ alatrima. lacrimor. mans. lacri
matũ. Antiqui tñ dicebant. lacͥmo. mas
Et inde u̾lrilia. Et hec lacrimatoriũ. ru.¬
iocus lacrimarũ. Et lacrimatorius na
rium qiͣ tustis lacrimas cõmouens.
Et componitur. Illacrimor. maris i aril¬
te lacimari. Collacrimor. maris .i. si
mul lacumari. Illacrinor. maris. in¬
tus lacriman uł condolere. Et est depo¬
nens lacimor cũ omnb sius compo

Expanded text:
mosus -a -um, plenus lacrimis vel lItem a lacrima lacrimor -aris, quod antiqui dicebant lacrimo -as, et inde verbalia, et hoc lacrimatorium, locus lacrimarum, et lacrimatorius -a -um, quasi tristis, lacrimas commovens; et componitur allacrimor -aris, ite lacrimari; collacrimor -aris, idest simul lacrimari; illacrimor -aris, intus lacrimari vel condolere; et est deponens cum omnibus suis compo
Abbreviated transcription (Latin):
istł .s. tacere qr.s. aute .r in cadẽ sil¬
labat sonare non potest in latius dcõ¬
nib. s errant sion enim istł est lati¬
na dcĩo uł greca. s barbam. ⁊ in barba¬
ris dãonib in insertis licet barbarira¬
a artatur sõ regłis artis gramatice

Expanded text:
Israel s tacere, quia s ante r in eadem sillaba sonare non potest in latinis dictionibus, sed peccant: non enim Israel est latina dictio vel greca, sed barbara, et in barbaris dictionibus in multis licet barbarizartatur regulis artis gramatice
Abbreviated transcription (Latin):
mema ccepit qnͣto tota necte luctatus
te sucifero benedictus est. Et inde prop¬
ter uisionem dei isrł appellatus est sicut
⁊ ip̃e cũt. uidi dñm facie ad faciem. et
scilua facta est anina mea. Ex hinc

Expanded text:
nomen accepit quando, tota nocte luctatus, nte Lucifero, benedictus est; inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: ‘vidi Dominum facie ad faciem et salva facta est anima mea’. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
Rardcnus. filius ioius ⁊ clectre. qui
piopter fratricidiũ recessit de ytalio ⁊
tenuet illa leca ubi post ea fint troia
Eui congregatis ninc anide rustiçis
ettatit. uñ troia di dardania. Eo tro¬
icmi daranii. Et dendanides. a cuiͦ no¬

Expanded text:
ARDANUS, filius Iovis et Electre, qui propter fratricidium recessit de Ytalia et tenuit illa loca ubi postea fuit Troia; qui, congregatis hinc et inde rusticis iextitit; unde Troia dicta est Dardania et Troiani Dardani et Dardanide, a cuius no
Abbreviated transcription (Latin):
exularet ⁊ legeretur demostenis illa or̃o
qm adu̾sus eum habuerat mirantib
cunctis atq laudantib suspirans ait
Quid si ip̃am audissetis bestiam sua u̾¬
ba resonantem
buere uł escis pascere. Et componit ad¬
esco. cas .i. ad escam uocare uł ualde
guare uł deciꝑe escis

Expanded text:
exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resobuere vel escis pascere, et componitur adesco -as, ad escam vocare vel valde guare vel escis
Abbreviated transcription (Latin):
uotus. fiequens. freqũtatus. proprie dr̃¬
ille locus celeter qui est a multis frec̃¬
tatus. uł udi celebria aguntur. ut foꝵ
eccłia. Et compacur celebrior. celeberri¬
nius. uñ celebriter. brius. trime. Et ħ¬

Expanded text:
tus, frequens, frequentatus; proprie dicitur locus ille celeber qui a multis frequentatur vel ubi celebria aguntur, ut forum, ecclesia; et comparatur -brior -rimus; unde celebriter -rius -rime
Abbreviated transcription (Latin):
strigillus. lli. quoddã genus calciamẽn
Et sunt obstrigilli qui per plantas consu¬
ti sũt ⁊ ex suꝑiori parte corrigia continhũ¬
tur ut strigatit᷑. uñ ⁊ noĩantur
bstruo ex. ob ⁊ struo. strius compõ. ob
struo. strius .i. contra struere. uł undiq¬
obturare. obiic̾e. impedire. claudere. abs¬

Expanded text:
strigillus -li, quoddam genus calciamenti, et sunt obstrigilli qui per plantas consuti sunt et ex superiori parte corrigia trahitur ut constringantur, unde et nominantur; retrotrigillus -li, quoddam genus calciamenti, et sunt obstrigilli qui per plantas consuti sunt et ex superiori parte corrigia trahi
Abbreviated transcription (Latin):
ita obsonare inueĩatur simpliater pro
cenare. proprie tñ obsonare est post cenã
uã contra sonniũ simutur. uñ quilz mo¬
dicus ⁊ delicatus cibꝰ inter alios sũptus
dr᷑ obsoniũ qd̃ uulgo comꝑanaticũ dr̃.
Et ab obsoniũ dr᷑ hic obsonatus. tus. ac¬
tus obsonandi. uł ip̃a cena. uł obsoniũ
uł sumptus qui expanditur in cena sine
obsonio. Et est obsono. nas. neutiũ. et
ẜm antiquos inuenitur obsonor nans
deponens ini eodem sensu. Itẽ inuenitur¬

Expanded text:
ita obsonare inveniatur simpliciter pro cenare, proprie tamen obsonare est post cenam,nam contra somnum sumitur, unde quilibet modicus et delicatus cibus inter alios sumptus dicitur obsonium, quod vulgo companaticum dicitur. Item ab obsono hic obsonatus, actus obsonandi vel ipsa cena vel obsonium vel sumptus qui expenditur in cena sive obsonio; et est obsono -as neutrum et secundum antiquos invenitur obsonor -aris deponens in eodem sensu. S 192 SONT
Abbreviated transcription (Latin):
uł artos qd̃ est paius ⁊ copos labor Inde
aitocopus panuis cum labore factus. ad
opus dommi¬
ꝙ est caro. es fit hec aitocrea. cree idẽ
quilibes cibus artificõse compositus. uł
arcos paiis. ⁊ creos caro. Inde artocrea
cree. cibus ex pane ⁊ pasta. ⁊ carne ẜur
Arcopta. ars componitur cum aptus
⁊ dĩ hec arcopta. te .i. uas arcificialit̾
operatum. uñ plantus in aularia. ego
arcoptam huic ex proximo utendam
reto

Expanded text:
ut dictum est, panis, copos labor, inde artocopus panis elaboratus ad opus Domiquod est caro, et fit hec artocrea -e, idest quilibet cibus artificiose compositus; vel artos panis et creos caro, inde artocrea -e cibus ex pane vel pasta et carne, Domini. Item componitur cum aptus et dicitur hec artopta -te, idest vas artificialiter operatum, unde Plautus in Aularia ‘Ego artoptam hinc ex proximo utendam peto
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. compo. conquieo. cõquies. reqiueo
reqiues. uñ requietus. ta. tũ. Et com¬
poᷤ irrequietus.ta. tum. Et tam a qͥeo
co. adquiesco. conquiesco. requieseo quo¬
poita neutra sũt ⁊ absoluta. s nõ sunt
in usu in p̾senti. s in p̾tito. uide de   in

Expanded text:
 conquieo -es, requieo -es, unde requietus -a -um, et componitur inrequietus -a -um. Et tam a quieo co, adquiesco, conquiesco, requiesco. Qusita neutra sunt et absoluta, et non sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. hic stix. stigis. In. aex. femmũ
hic faex huiꝰ faccis. In. aux. unũ feĩ¬
ninũ. hec faux. huius faucis. In . alx. u¬
nũ femminũ. hec falx. huius falcis. In
anx unũ hec lanx. hiuus lancis ¶te
huiꝰ conugis. In. arx. unũ feminum
hec ari. hiius arcis. In. ac. unũ neutrũ¬
iuenitur hoc lac. Huius lactis. In. ec. u
ꝓut. huiꝰ capitis. ¶De gene nõim¬

Expanded text:
dycis, haec Styx huius Stygis. in aex femininum: haec faex huius faecis. in aux unum femininum: haec faux huius faucis. in alx unum femininum: haec falx huius falcis. in anx unum: haec lanx huius lancis. huius coniugis. in arx unum femininum: haec arx huius arcis. in ac unum neutrum: hoc lac huius lactis. in ec unumput huius capitis. de geneti
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs. ge. ħ manceps. huiꝰ mancipis.
hic ⁊ hec ⁊ hoc ꝑticeps. huiꝰ ꝑticipis. adeps
latinũ fẽiumũ unũ. lxc. ops huiꝰ opis
nomen mris deoꝵ. uł copia. euus quor
noĩatius in usu frequenti nõ est. Sed¬
ex illius qd̾ ex eo compoĩtur credr om̃is

Expanded text:
omnis: hic manceps huius mancipis, hic et haec et hoc particeps huius participis. adeps Latinum femininum unum: haec Ops huius Opis nomen matris deum et copia eius quoque nominatiuus in usu frequenti non est, sed illius, quod ex eo componitur, commune omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tis. In .uns. latrna in asculiua ħͥ arims
huius hanmtis. In .ins. unũ grecum
inuenit᷑. fẽminũ. hec ꝙ̃rins. huius ꝙy¬
munia trium gencrũ. ut hic ⁊ hec ⁊ hoc
tyburs. tyburtis. gentile. In.uis. unũ
feniminũ. hec puls. huiꝰ pultis . In. emis
unũ fem̃niũ. hec hyenis. huiꝰ hyenus.

Expanded text:
asculina: hic Arruns huius Arruntis. in yns unum Graecum inuenitur femininum: haec Tiryns huius Timunia trium generum: hic et haec et hoc Tiburs huius Tiburtis gentile. in uls unum femininum: haec puls huius pultis. in ems unum femininum: haec hiems huius hiemis.
Abbreviated transcription (Latin):
uł fẽmuna. uł cõmuna trium geneꝵ¬
ut hic rex. huiꝰ regis. hec lex. huus legis
hic ⁊ hec ⁊ hoc exlex. huiꝰ exlegis. In .ix. cor¬
reptam latina in ascłina. femĩma. hic ca¬
lix huiꝰ calicis. ħ pix huius picis ħnix.
huius uius. in .ix. prod̾. greca ⁊ latina

Expanded text:
 sunt uel communia trium generum: hic rēx huius regis, haec lēx huius legis, hic et haec et hoc exlēx huius exlegis. in ix correptam Latina masculina uel feminina: hic calĭx huius calicis, haec pĭx huius picis, haec nĭx huius niu
Abbreviated transcription (Latin):
lus in quo erat scripta lex ⁊ seruabat᷑
qͣm deferebant aute frontem uel pectus
ut sic uiderentur religiosi. S hoc nõ fie¬
bat nisi causa nisi causa icictancie. et
uanicatis. uñ ⁊ sepe muenitur pro ua¬
nitate. hinc illud euͣngelii. dilatant
Aui dñt ꝙ componitur a filo. qr per si¬
lum pendeus a fronte uł pectore agiat᷑.¬

Expanded text:
lus in quo lex scripta est et servatur, quam deferebant ante frontem vel pectus ut sic viderentur religiosi, sed hoc non faciebant nisi causa iactantie et vanitatis, unde sepe invenitur pro vanitate; hinc illud Vulg. Mattquod componitur a filo, quia per filum pendens a fronte vel pectore agit
Abbreviated transcription (Latin):
sumende pecunie mutue gratia uł mã¬
cipatur. uł in iure creditur. ⁊ hunc fidu¬
ciarius di᷑ possessor uł qui rem aliam
fiduciatim accipit .i. infiducia ⁊ tutela.
actuiu .i. fiduciam prestare. qd̃ uul-¬
gariter solet dici affidare. Et componi¬
tur a fiducio. cias. ad aliqͣm fiduciam
⁊ securitatẽ dare. Itẽ. confiducio. as .i.
simł fiduciam dare. diffiducio. cias. de¬
cias .i. ipignorare. publicare diffida¬
re. ffiducio actiuum est cum¬
sius compositis

Expanded text:
sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et hinc fiduciarius dicitur possessor vel qui rem alienam fiduciatim accipit, idest in fiducia et tutela. activum, idest fiduciam prestare, quod vulgariter solet dici affidare. Et componitur affiducio -as, ad aliquem fiduciam et securitatem dare; confiducio -as, idest simul fiduciam dare; diffiducio -as; e-as, impignorare, publicare, diffidare. Fiducio activum est cumsuis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. non fidere. fido cũ om̃ib sius composi¬
tis est nentrum. nec ħ ꝙ est neutropassi¬
uũ impedit. qr omne neutropassiuum
est neutrum. Est enim neutropassiuũ
spẽs neutri. Itẽ. fido ⁊ eius composita ꝓ¬

Expanded text:
t non fidere. Fido cum omnibus suis compositis est neutrum nec hoc quod est neutropassivum impedit, quia omne neutropassivum est neutrum; est enim neutropassivum genus species neutri. Item fido et eius composita p
Abbreviated transcription (Latin):
.ciumm. ⁊ ficticiosus. sa. sum .i. qui fiungit
ul qd̾ fingitut. ficticu uł ficticiosi propui¬
gunt se facere aliquid ad Euiciuin ami¬
ci. ⁊ faciunt ut ei incõmodent. uñ ⁊ fictio.
dr᷑ falsa. ⁊ fucta amicicia. qiͣ ficta actio. et
fictici ficte agentes
⁊ hoc. le. penłt cor̃r. qd̾ facile potest fingi
uł qd̃ iam fictum est. uñ ⁊ uasa tertea
fictilia uocantur qiͣ ficta ⁊ composita. ut
aligͣm formam habeant

Expanded text:
um et fictiosus -a -um, idest qui fingit vel quod fingitur; ficticii vel fictiosi proprigunt se facere aliquid ad servitium amici et faciunt ut ei incommodent; unde et fictio dicitur falsa et ficta amicitia, quasi ficta actio, et ficticii ficte agentes.et hoc -le, quod facile potest fingi vel quod iam fictum est, unde et vasa terrea fictilia vocantur, quasi ficta et composita ut aliquam formam habeant
Abbreviated transcription (Latin):
s differenter pro morbo est. nia.ge.Sed¬
luit ꝙ ficus pro morbo esset scd̾e declina
cus rides qͣi barbara u̾ba. Et dicificos ceci¬
liane uibes. Dicemus ficus qͣs scimus in
arbore nasci. Dicemus ficos ceciliane tu¬

Expanded text:
 differunt, quia pro morbo est masluit quod ficus pro morbo esset secunde declincus rides, quasi barbara verba et dici ficos, Ceciliane, iubes; dicemus ficus quas scimus in arbore nasci, dicemus ficos Ceciliane tu
Abbreviated transcription (Latin):
ethia uł legumen alegendo .i. eligen¬
do. uet̾es enam queq meliora .s. fabam
qd fit de legumine. uel quod pertiuet
ad legumen
lex. lelegis. quidam populus. qui pu

Expanded text:
el legumen a legendo, idest eligendo : veteres enim queque meliora, scilicet fabam, d fit de legumine vel quod pertinet ad legumenLEX -gis, quidam populus, qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
composita sunt actiua. Item omĩa com¬
posita a lego nuitant .e. in presenti snui¬
plicis in .i. ut colligo. diligo. intelligo
pligo. preligo. seligo. precer relego qd̾
non nuitauit. le .ii. li. causa drie. ad
religo. gas. S pict̾itum ⁊ supus̃ siu
simplicis ẜuant umutatũ. ut collegi
collcm̃. elegi. electũ. preter intelligo.
diligo. negligo. que mutant pret̾itum
sui simplicis. ut dileri. neglexi intel

Expanded text:
omnia sunt activa. Item omnia composita a lego mutant e in presenti simplicis in i, ut colligo, diligo, eligo, intelligo, perligo, seligo, preter relego, quod non mutavit -le- in -li- causa differentie ad religo -as; sed preteritum et supinum sui simplicis servant immutatum, ut collegi collectum, elegi electum, preter diligo, intelligo, negligo, que mutant preteritum sui simplicis, ut dilexi, neglexi, intel
Abbreviated transcription (Latin):
lege in castris se hadebunt. uł lege i le¬
gione disposmn erant proprie aut lingua
macedonum dr phalaux uł phalanga
galloꝵ caterua. nr̃a legio. Et sunt in
tuaria centum. In turma uł ala .xx.
s turmia est peditum. ala militum.
a legione.

Expanded text:
lege in castris se habebant vel quia lege in legione dispositi erant. Proprie a lingua Macedonum dicitur phalanx vel phalanga, Gallorum caterva, nostra legio; et sunt in enturia centum, in turma vel in ala XXX – sed turma est peditum, ala militum –, d legio
Abbreviated transcription (Latin):
um. du .i. baculus super quẽ iuintimur
cũq mitimur. ⁊ nñ podio. podias qd̾ com¬
possunt ẽẽ tnͣsitiua. actiua. ut podia. te
appodio illũ. suppodio istũ qͣi poditim sup¬
ponere illi. uł podio sustentare. uel podio

Expanded text:
itimur cumque innitimur; et inde podio -as, et compossunt esse transitiva et activa, ut ‘podio te’, ‘appodio illum’, ‘suppodio istum’, quasi podium supponere illi vel podio sustentare vel podio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur.tior. ssimꝰ. uñ fallaciter cus. me.
adu̾bumi. ⁊ hec fallacia. ciẽ ¶ Et nota
ꝙ fallax dr̃o ab eo qui mentitur. qr om̃is
homo fallax. id agit uł dicit. uñ aliquis
fallatur. S nou omĩs homo uulo fallere
qui mentitur. ut icculatores qui sepe mẽ¬
cumtur magis studio delectandi qͣm uo¬
liuitate fallendi. uñ ⁊ fallacia dr apo̾ dy¬
aleticos in argumentatõne. uł uoce aliqͣ
cum uidetur aliud fari .i. dr̃e uł significa¬
re qͣm significet. unde ⁊ honio decipitur¬
A fcllo dr falso sas. frequẽtatĩm. a quo
fallo. llis. actuiũ est. Et composita ab eo
si qua ht actiua sunt. Et mutant. a. in
e. ⁊ carent supnus

Expanded text:
paratur -cior -simus, unde fallaciter -cius -me adverbium et hec fallacia -e. Et nota quod fallax differt ab eo qui mentitur, quia omnis homo fallax id agit vel dicit unde aliquis fallatur, sed non omnis homo vult fallere qui mentitur, ut ioculatores qui sepe mentiuntur magis studio delectandi quam voluntate fallendi. Unde et fallacia dicitur apud dialeticos in argumentatione vel voce aliqua, cum videtur aliud fari, idest dicere vel significare, quam significet, unde et homo decipitura fallo falso -as frequentativum, a quo Fallo activum est et composita ab eo, si qua habet, activa sunt et mutant a in e et carent supino,
Abbreviated transcription (Latin):
famua. qr famulcitur nobis dum
ao modum famule discurrendo ru¬
mores de nobis portar per diusas ter¬
ras etiam nobis ignorantior uł dt sa
nomenboncarũ ⁊ malar ren. s sũ
aouuacto sepius accipr in bono ⁊descri¬
bitur sis. fama est suc certo autore m¬
uentus rumor. cui malignitas dedit
nitiũ fides aũt incrementũ. Et nĩ fa¬
mosus sa sum. dequo fama loquitur.
siue beue siuemale. uñ qͣndor accipr n
bono s sepius in malo .s. pro infami ⁊

Expanded text:
famula, quia famulatur nobis dum, ad modum famule, discurrendo rumores de nobis portat per diversas terras etiam nobis ignorantibus; vel dicnomen bonarum et malarum rerum, sed sine adiuncto sepe accipitur in bono; et describitur sic: fama est sine certo auctore inventum, cui malignitas dedit initium, fides autem incrementum. Et inde famosus -a -um, de quo fama loquitur sive bene sive male, unde quandoque accipitur in bono, sed sepius in malo, scilicet pro infami, et
Abbreviated transcription (Latin):
concusio faucis qͣi fosmeans. Et est
ethia. Et inde famelicus .ca. cum. et
fameticus. ca. cum. ⁊ fameteus. tea
teum. in eodem sensu .i. esuriens. fa¬
meteus ⁊̃ dr̃ mortifer. Et famco. mes.¬

Expanded text:
contusio faucis, quasi fos means, et est ethimologia. Inde famelicus -a -um et fameticus -a -um et famereus -a -um, in eodem sensu, idest esuriens; famereus etiam dicitur mortifer; et hic
Abbreviated transcription (Latin):
qi fluiia qr fluit. Nascitur enĩ de terra
⁊ maris alitu. q̃ cum altius eleuata
fuerit. aut solis calore soluta. aut iu
uentoꝵ cõpressa stillat ad t̾ram. Et ẽ plu¬
uia lenta iugis aqͣ. uñ ħ ⁊ ħ pluuialis.

Expanded text:
i fluvia, quia fluat: nascitur enim de terre et maris alitu, que, cum altius elevata fuerit, a solis calore resoluta aut vi ventorum compressa, stillat ad terram; et est pluvia lenta et iugis aqua; unde hec pluviola
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ẜm qd̾ est ꝑticipium falsus .i. decep¬
tus S̾mn uero ꝙ est nomen falsus est qui
fallit. uł qui negat qd̃ uerum est. uñ lic
falsum. ⁊ falsus. sa. sum. dr qd uerũ nõ
mus. uñ false. sius. me. adubium. Et ħ
falsitas. tatis. Et differt a mendatio. qr
falsitas est negare qd̾ uerũ est mendaci¬
um fingere qd̃ uerum nõ est. uñ quidã
si uera suppremas falsus agnosceris. si
falsa confingas. mendax esse uideris.
Et dĩ falsitas ⁊ falsus. qr fando aliud ꝙͣ
sit uerum decipiat. Itẽ. falsum differo a
ficto. qr falsum ad oratores ꝑtinet uͥ ue¬
ritas. Ita sepe iudetur ut que fr̃a sunt ue¬
gentur. S fictum ad portas ubi que sc̃a
non sunt fcã dñt. falsum ergo est qd̾ ue¬
rum non est. fictum qd̾ tm̃ uerismule est
Itẽ. falsus. sci. sum .i. inustus. ut falso¬
huic denarius dr᷑ falsus. qr non haberu¬
sticiam suam. deest enim ei uł inponde¬
te uł in forma. uł in suꝑscriptione. uñ

Expanded text:
cundum quod est participium, falsus idest deceptus; secundum quod est nomen, falsus est qui fallit vel qui negat quod verum est, unde falsum; et falsus -a -um dicitur quod verum non mus, unde false -sius -sime adverbium et hec falsitas -tis. Et differt a mendacio quia falsitas est negare quod est verum, mendacium est fingere quod non est verum, unde quidam ‘si vera supprimas falsus agnosceris, si falsa confingis mendax esse videris’; et dicitur falsitas et falsus quia fando aliud quam sit verum decipiat. Item falsum differt a ficto, quia falsum ad oratores pertinet ubi veritas ita sepe luditur ut que facta sunt negentur, sed fictum ad poetas ubi que facta non sunt facta dicuntur; falsum ergo est quod verum non est, fictum quod tantum verisimile. Item falsus -a -um, idest iniustus, ut Shinc denarius dicitur falsus qui non habet iustitiam suam: deest enim ei vel in forma vel in superscriptione vel
Abbreviated transcription (Latin):
Naculentus. ta. tum .i. lucidus. darus
Et componitur a fos. ⁊ lentos. Inde facu
Et comparatur. faculentior. tissimꝰ. uñ
faculenter. ciuis. ssime. adubium. ⁊ hec
faculentia. cie. splendor decusatio¬
tis .i. facilitas. uł possibilitas. uñ ⁊ fa¬
cultas alicuiꝰ or scientia illius. inqua
pre ceters est facilis ⁊ potens ad ryndendũ¬

Expanded text:
faculentus -a -um idest lucidus, clarus, et componitur a fax et lentos, inde faculet comparatur -tior -simus, unde faculente -tius -me adverbium, et hec faculentiatis, idest facilitas vel possibilitas, unde et facultas alicuius dicitur scientia illa in qua pre ceteris est facilis et potens ad respondendu
Abbreviated transcription (Latin):
facio. cis. ⁊ dr̃ falsifico. cas. uñ ħ falsifica¬
quitã tio. tionus. pro quoabutunt᷑ hec uoĩe fal¬
latia. sed male. qr fallania est deceptio q̃
apparet falsitas qm in argumẽtacõne
aliter nõ eric falsificatio. Est enim falsi¬
ficare argumentũ induc̾e aliquid in quo
magis appareat falsitas. uñ uec uerũ ar¬
guientũ nec falsissimũ potest falsificari

Expanded text:
icitur falsifico -as, unde falsificatio -nis, pro quo quidam abutuntur hoc nomine fallacia, sed male quia fallacia est deceptio que apparet falsitas quam in argumentatione, aliter non erit falsificatio; est enim falsificare argumentum inducere aliquod in quo magis appareat falsitas, unde nec verum argumentum nec falsissimum falsificari
Abbreviated transcription (Latin):
calefacio. benefeci. calefeci. benetac. cale¬
fac. benefac̃e. calefticere. benefactũ. cale¬
factũ ¶Ite om̃ia compõita a facio mo-
minib non ex toto possunt facile distin¬
gui cuta genus. S quedam sunt accĩa
ut deifico. magnifico. quedam neutra.
ut edifico. cas. domifico nicħfacio. Q¬
dam deponentia. ut u̾sificor. gratificor.¬
dici ꝙ omĩa compoĩta a façio ⁊õib que
ex toto retuẽt litteraturam ⁊ accencus
sui simplicis. ⁊ super eadem silła sũt neu¬
tra. ut nich̾facio. floccitacio. lucrifacio.
⁊ siłia. Deists ⁊de compõitis ab infini¬
tuus. sciendũ est ꝙ ⁊ significationẽ ⁊ cõ¬
structionẽ habent actiuam. s adiudica¬
siuo. licet inueniatur apud theologos ⁊
iugatõnem. ut deifico. cas. exceptis que
retinent litteraturam sui simpliçis ex
toto. ut nichilfacio que sunt t̾cie cõniga¬
tionis cum suo simplici. sicut ⁊omna a¬

Expanded text:
calefacio, benefeci calefeci, benefac calecalefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam deponentia, ut versificor -aris, gra a facio et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis sciendum est quod et significationem et constructionem habent activam, sed adiudicasivo, licet inveniatur apud theologos iniugationem, ut deifico -as, exceptis illis que retinent litteraturam sui simplicis ex toto, ut nilfacio, que sunt tertie coniugationis cum suo simplici, sicut et omnia a
Abbreviated transcription (Latin):
deberet facere frice s addrĩam istius ab¬
tione actuiũ est. s qr nox eius deficit in
passiuo. licet ẜm antiquos inueniatur fa¬
citur. ⁊ faciatur. idõ adiudicatum est neu¬
tro gen̾i.¶Nota ergo diligenter has re¬
gulas. ¶Eticio neutrum est. ⁊ omnia ab
eo compolita. Cum prepõnib u̾o prout do¬
natus accepit prepositiones si desmant ĩ
.o. actiua sunt preter ista quatuor. deficio
proficio. sufficio. officio. que sunt nentia
deficio tñ pro relinquo ⁊ sufficio pro sũmuĩ¬
stro ⁊ substituo sunt actiua. Si u̾o desmãt
in .or. sunt passua. preter proficiscor. et
cis.iii .i. ut conficio. ⁊ sup̃ in .e. ut confe¬
ctũ. s pret̾itum sui simplicis recient
ĩmutatum. ut confeciꝰ ¶ Itẽ omĩa com¬
posita a facio ⁊ adu̾bus ⁊̃ infinituus sũt
neutra. ⁊ omnia retinent litt̾aturam
sui simplicis ubiq. ⁊ accentus siłiter.
Et super eadem silla. ⁊ omma retinent
cormuptionẽ imperectu. ut benefacio.

Expanded text:
deberet facere face, ad differentiam istius abtione activum est , sed quia vox eius deficit in passivo, licet secundum antiquos inveniatur facitur et faciar, ideo adiudicandum est neutro generi. Nota ergo diligenter has regulas. Facio neutrum est et omnia ab eo composita et prepositionibus, prout Donatus accepit prepositiones, si desinant in -o activa inveniuntur, preter ista quattuor, deficio, proficio, sufficio, officio, que sunt neutra; deficio tamen pro derelinquo et sufficio pro subministro et substituo sunt activa. Si vero desinant in -or sunt passiva preter proficiscor et cis in i, ut conficio, et in supino in e, ut confectum, sed preteritum sui simplicis retinent immutatum, ut confeci. Item omnia composita a facio neutra et omnia retinent literaturam sui simplicis ubique et accentum similiter et super eandem sillabam et omnia retinent corruptionem imperativi, ut benefacio
Abbreviated transcription (Latin):
Halera.re. peułt corr̃ .i. ornamentũ equo¬
rum. s ponitur qͣndo pro ornatõne aliaꝵ
rerũ. ut u̾boꝵ. uñ falero rus i ornare. ut
iste utitur u̾bis faleratis .i. ornatis. eEt
qr falere nichil prosunt equis. S fiunt e¬
is causa suꝑbie. reddunt enĩ cos pulchio¬
res. ⁊ suꝑbos. ⁊ arrogantes quadam ela¬
tione. Inde est ꝙ failera inuenitur pio suꝑ¬
bia ⁊ mani iactatione. ⁊ falerare pro sup¬

Expanded text:
 ornamentum equorum, sed ponitur pro ornatione aliarum rerum, ut verborum, unde falero -as, idest ornare, ut ‘iste utitur verbis faleratis’, idest ornatis; et quia falere nil prosunt equis sed fiunt eis causa superbie – reddunt enim eos pulcriores et superbos et arrogantes quadam elatione – inde est quod falera invenitur pro superbia et inani iactatione et falerare pro sup
Abbreviated transcription (Latin):
dam telum ingens toruo fcm habens fer¬
rum cubitale. ⁊ rotunditatem deplumbo
in modum spere in ip̃a sũmitate. Dr etiã
ignem habere affixum. lxc telo pugnatur
de turrib qͣs greci falas uocant ⁊ mittit᷑

Expanded text:
dam telum ingens, torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo in modum spere; in ipsa summitate dicitur etiam ignem habere affixum; hoc telo pugnatur de turribus, quas Greci falas vocant, et mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
homnus. uł qr facta sit a natura. Est enĩ
facies nat᷑alis ⁊ cercus ⁊ ĩmutabilis oris
habitus. uultus ergo artificialis ⁊ uarius
est. Et ẜm affectionẽ animi. inodo letus.
modo tristis. Uñ solet dici. qr facies facta

Expanded text:
hominis vel quia facta sit a natura; est enim facies naturalis et certus et immutabilis oris habitus; vultus vero artificialis et varius est et secundum affectionem animi modo letus modo tristis, unde solet dici ‘facies facta
Abbreviated transcription (Latin):
façio cum adu̾biis. ⁊ d benefacio. cis ma¬
lefcicio cis. satisfacio .cis. forifacio .cis.
.i. offendo. Et constriuitur omnria ista cũ
datuus¶ Ite componitur facio cũ inf¬
cio. cis .i. fticio calere. tepefacio. cis .i. fa¬
cio tepere terrefacio .i. facio t̾rere made¬
facio .i. facio madere Componitur eciã
cum multis aliis ifnutuus. s om̃i¬
a talia composita construũtur cũ act̃is
¶de Componitur facio cum nõib⁊¬

Expanded text:
facio cum adverbiis et dicitur benefacio -cis, malefacio -cis, satisfacio -cis, forifacio -cis, idest offendere, et construuntur omnia ista cum dativis. Item componitur facio cum infcio -cis idest facere calere, tepefacio idest facere tepere, terrefacio idest facere terrere, madefacio idest facio madere. Componitur etiam cum multis aliis infinitis , sed omnia talia composita construuntur cum accusativis. Item componitur facio cum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Et differt a flagitio. Quidquid enĩ agit
indomita cupiditas ad corrumpendũ aui¬
mũ flagitium uocacur. s quidquid agit
uł alteri noceat facmus dr̃. Et hec sũt duo
gen̾a om̃i pectatoꝵ. s flagitiai peiora st̃
que cum corrumperint animũ ad facmora
prosilitur. Sunt enĩ flagitia in dictis uł
cegitationib. sed facmora in factis. uñ et
illa dñr flagitia a flagitando facere qd̃
sibi neceat. uł a flagitando corruptelam
nussione. qr facit qd̾ alteri nocet. Et hĩc
facinorosus. sa. sum. Et comꝑatur. Et
noͣ ꝙ facius aliqñ accipr in bona signi¬
ficatione .s. pro fc̃o. qd̾ fere sempet disc̾nit᷑
ex adiuncto. ut pulchrum facius. pre¬
clarum facinus¬

Expanded text:
et differt a flagitio: quicquid enim agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum flagitium vocatur, sed quicquid agit ut alteri noceat facinus dicitur. Et hec sunt duo genera omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt, que cum corruperint animum, ad facinora prosilitur; sunt enim flagitia in dictis vel cogitationibus, sed facinora in factis; unde et illa dicuntur flagitia a flagitando facere quod sibi nocet vel a flagitando corruptelam misso, quia facit quod alteri nocet. Et hinc facinorosus -a -um et comparatur. Et nota quod facinus quandoque accipitur in bona significatione, scilicet pro facto, quod fere semper discernitur ex adiun-cto, ut ‘pulchrum facinus’, ‘preclarum facinus
Abbreviated transcription (Latin):
liciam qmͣ retinere nõ possunt adũbra¬
re conantur. uideas alta premitti suspi¬
ria. sit q quadam cũ grauitate. ⁊ tardi¬
tate uultu mesto demissis suꝑciluis ⁊ uo¬
ce plangenti egredi maledc̃onem. Et
quidẽ tanto ꝑsuasibłiorem. qnͣto credit᷑
ab hus qui audiunt corde muto. et ma¬
gis condolentis affectu qm malitiose
proferni. ¶Doleo inquit uehementer
pro eo ꝙ diligo eum satis ⁊ nũqm po¬
tuit de hac ue corrigere eum. et alius
in quidem ait bene comptum fuerat
de illo istud. s per me nunqͣm innotu¬
isset. ac qm̃ per alt̾um patefccta res ẽ
ueritatẽ negare non possũ dolens dico
res u̾a. Ita ẽso. Et addit grande dãpnũ
nam alias quidẽ in plurib ualet. Cet̾¬
um in hac ꝑte ut uerum fateamur exr¬
cusan minime potest. uide etiã in iulis

Expanded text:
litiam, quam retinere non possunt, adumbralitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene compertum fuerat de illo istud; sed per me nunquam innotuisset. At quoniam per alterum patefacta est res, veritatem negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum fateamur, excusari minime potest. 5. His paucis
Abbreviated transcription (Latin):
cit recti diligunt bona profecto cõso¬
lacio cũ blasfemamur a malis bene
facientes. si recti diligunt nos. oĩo
sufficit adusus os liquentiũ miqͣ.
opinio bonoꝵ cum testimoio consci¬
dũte apostolo. detractores deo odibłes
mo suo hũc ꝑsequebar. nec mirũ cũ
id precipue uiciũ caritatẽ que deus
est quidẽ ceteris acruis impugnare.
nacuum caritate. deuide quid aliud
detrahendo intendit nͥ ut is cui detrahi¬
tur ueniat in odium uł contemptũ ip̃is
apud quos detrahit. Ferit ergo caritatẽ
m om̃ib qui se audiunt lingue male¬
dica. ⁊ qnͣtum in se est necat funditus ⁊
extinguit. Non solum aũt. s in absenci¬
b uniusis ad quos uolans u̾bum for¬
te per eos qui presentes sunt ꝑuenire cõ¬
amara non potest. dñte dño. Ex habũ¬
dantia cordis os lequitur. Et sunt spẽs
pestis huius dum alii quidam iuide acq
irreuenter uti in buccam uenerit iurus
euomant detractionis. alii aũt quodã
smmulate u̾ecundie fuco conceptam ma¬

Expanded text:
ia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscidicente Apostolo: Detractores Deo odibilesmo suo, hunc persequebar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, quae Deus est, et quidem caeteris acrius, impugnare et vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sed et in absentibus universis, ad quos volans verbum forte per eos, qui praesentes sunt, pervenire conamara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam ma
Abbreviated transcription (Latin):
tauit sui simplicis mutauit ⁊ genus
cũ significatione qm tñ non omnino
mut̾auit. qr qui habitat locum aliquẽ
fiequenter illum habet. uñ cum homo ẽ
in expedicione non dr habere loca in qui¬
b manet ad tempus. quia non freꝙ̃¬
ter illa habet

Expanded text:
 sui simplicis, mutavit et genus cum significatione, quam tamen omnino non mutavit: qui enim habitat locum aliquem, frequenter illum habet, unde, cum homo est in expeditione, non dicitur habitare loca in quibus manet ad tempus, quia non frequenter illa habet
Abbreviated transcription (Latin):
Ligonizo. zas. zaiũ. zare .i. sappare. li¬
ide ꝑua fascia cum qua aliquid ligat᷑.
uł plenus. ⁊ ħ ligulatus. ti .i. coqus cui
multe ligule sunt neccessarie ꝓpter ue¬
teres panuos quos induit. Et ligulo

Expanded text:
e lil corigia cum qua aliquid ligatur vel plenus, et hic ligulatus -ti, idest cocus, cui multe ligule sunt necessarie propter veteres pannos quos induit, et ligulo
Abbreviated transcription (Latin):
aufeit de ferro uł qr limũ .i lene faciat
gare. polire uł diminuere. Nam luma fer¬
rũ diminuit uł limare d̾iuatur a limꝰ.¬
gare. Et compo collimo mas. simul li¬
mare. delimo. mas. ualde limare. uel
linũ auferre. elimo. mas .i. purgare.¬

Expanded text:
de ferro vel quia limum, idest lene, faciat,gare, polire vel diminuere: nam lima ferrum diminuit. Vel limare derivatur a limguare; et componitur collimo -as, simul limare; delimo -as, valde limare vel limum auferre; elimo -as, idest purgare
Abbreviated transcription (Latin):
o induebatur uir nobilissimꝰ. ut hebrei
tradunt cuius filiam manasses rex ac¬
cepit in cõuigium. non erubuit nudus
inced̾e. nicħ honestius iudicans qͣm
dommno obedire

Expanded text:
o induebatur vir nobilissimus, ut Hebraei tradunt. Cujus filiam Rex Manasses accepit in conjugium, non erubuit nudus incedere, nihil honestius judicans quam Domino obedire
Abbreviated transcription (Latin):
hib̾et. qͣtinus tanto uerius ħ qd̾ ageret
uittus eẽt qnto ⁊ abouo cessaris autori suo
se subditũ hũilius exhiberet. S notandũ
ꝙ illic dr᷑ ex om̃i ligno padisi edite. de lig¬
no aũt scientie boni ⁊ mali ne tetig̾itis
Qͥ enĩ abuno quolz bono subiectos ue¬
tat nocc̃e est ut multa concedat ne obe¬
dientis mens funditus int̾eat. si a bo¬
nis om̃ib oꝑib penitus repulsa ieiu¬
nar. om̃s autẽ ꝑadisi arbores ad esũ
dñs concessit. tñ ab una ꝓhibuit ut
ciraturã suam ꝙͣ nolebat extingui. s
prouehi. tanto facilius ab umo restrin¬
geret. qnͣto ad cunctas latius relaxa¬

Expanded text:
et, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cunctas latius relaxa
Abbreviated transcription (Latin):
bra uł stillicidiũ folioꝵ eius ꝓrius ar¬
borib noceat. Hñc alio nõie iuglandem
uocant. ioius glandem. fuit enĩ ẜi¬
poetas ħ arhor consecrata ioui. ⁊ dñr
nuces geu̾aliter om̃ia poma tecta cori¬
o dimore. ut ꝑmee nuoes. castanee. a¬
uellane. glandes amigdale. hinc inu¬
clei dã sunt. qr sunt duro corio nupti.
.I. tecti. ut contra om̃ia poma ext̾uis mol¬
lia .i. mollem corticẽ habentia dñr di¬
cũtur ꝓprie pomia uł mala. S cũ adie¬
ctione terrax in quib antea nata sũt
ut ꝑfica. puruica. maciana. cidonia. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
bra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine et iuglandem vocant, quasi Iovis glandem: fuit enim hec arbor consecrata Iovi. Et dicuntur nuces generaliter omnia poma tecta corio duriori, ut pinee, nuces, castanee, avelane, glandes, amigdale. Hinc et nuclei dicti quia sint duro corio nupti, idest tecti. At contra omnia poma exterius mollia, idest mollem corticem habentia, dicuntur proprie poma vel mala, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut persica, punica, maciana, cydonia
Abbreviated transcription (Latin):
untur a masculnus ubalib. sũ denoĩa¬
tuus in.tor desmẽtib. defig̾ata q̃ mu¬
tant .or in .rix. ut uictor uictrix. cultor
cultux. nutritor quor nutritux debiit fã¬
cere qd̾ cã euphonie. sũ alt̾nitatis me¬
diam sillam concidit. Nutux eiuĩ dici

Expanded text:
untur a masculinis uerbalibus siue denominatiuis in tor desinentibus defigurata, quae mutant or in rix, ut uictor uiccultrix; nutritor quoque nutritrix debuit facere, quod euphoniae causa siue alternitatis mediam syllabam concidit: nutrix enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
sic facta que apponitur in u̾bis uł sentẽ¬
cus suꝑflue iteratis. uel in hus locis uͥ le¬
ctio aliqua fallatia uł falsitate notata
est. ut qͣi sagitta uigulet suꝑfiua ⁊ fal¬
sa confodiat. obelus suꝑre abruptus ẽ
alia uirgula sic fcã.. Et ponitu iu
hus de quib dubitatur an tolli debeant
uł apponi. Et ab obelus dr᷑ obelo. las. sa¬
gittare. sagitta pcutere. uł tal uirgula
deuotare. co nde lignaare. destruere. Dh eti¬

Expanded text:
sic facta ― , que apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis vel in his locis ubi lectio aliqua fallacia vel falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet superflua et falsa confodiat. Obelus superne adpunctus est alia virgula, sic facta ∸, et ponitur in his de quibus dubitatur an tolli debeant vel apponi. Et ab obelus obelo -as, sagittare, sagitta percutere vel tali virgula denotare et designare, destruere. It