comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itaq & ipse: qualis aut quanta sit quam salutat. Non eĩ
simplex fateor uel consueta fuit ista salutatio: sed omni
admiratione digna. Siquidem fuit uenerauonis delatto
oblatio muneris. famulatus obsequii. quia & sit in san¬
ctis pattibus & prophetis gratia fuisse ceditur: qm tñ
catenus plena. In mariam uito totis gratiae quae in depo
infusum est per euam totum abstulit benedictio marię.
insuper & gram̃ tefudit xpt̃ ortus: quam non habuit pͥus
omnis mundus. Igitur quad natura non habut ustis ne¬
sciit. ignorauit ratio. mens non capit humana. pauet
caelum. & stupet terra. creatura õis etiã cęlestis miratur¬
celestis hoc totum est quod per gabrtelem matiat diui¬
nitus nuntiatur. & per xp̃m solenniter ad impletua
Qua dt causa de tali tantaq loqui me indignum fateor.
sed & puto quod nemo sit qui praesumat. nisi qui q̃ta
sitt quat panduntur ignotat. Tamen et si ad hȩc netnꝗͣ

Expanded text:
itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur. Qua de causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo
Abbreviated transcription (Latin):
angelum. & praecessit nuntium suum decis. sed a deo non
recessit. nec itneri potuit locio. qui omnibus haber᷑ in locio
& tõtus ubiq est: sinȩ quo nihil Totum ergo uerbum pris
nunqm̃ a prẽ descendens: homo proprie fieri dignatus est:
secceto suo misterio quod ipse nouit. Quoniam qui totum
suscepit quod est hominis. homo natus est. & totum accipi¬
ens quod dei est: omnino aliud qmͣ deus qui natus est ex
maria uirgines esse noti potuit. Scit enim deus omnia & pt̃
ꝑtopirrta quia ita est: scuut se ac potuit in utero iurginis sine
sui cortuptione miscere atq unire. ut unus esse̾ christus de¬
us & homo. una persona duplexq: substantia. Obquod dei
genutrix electa & prarelecta. iure ab angelo gratia salutat᷑
& pracdicatur plena. Uere plena: per quam largo spiritus scĩ
imbre perftisa est omnis creatura. Et idto satis tam de¬
uotissime: primum angelus ueneratur & salutat. Mitat̃

Expanded text:
angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur
Abbreviated transcription (Latin):
turtutis: Dum hoc obtinete uiribus nititur cũ gratia: qđ
habet angelus ex natura. Utrunq tamen & esse uirginem
uł angelum: duni muneris est officium non humani:
Aue inquit gratia plena. Et benc plena. quia laeteris pen
partes prestatur: matiae uero simul. se totam infudit ple¬
hitudo gratia. Hoc quippe est quod dauid canit. Descen¬
dit sicutꝰ pluuia inuellus. Uellus itaq cum sit de corpore:
nescit corporis passionem. Sic & uirginitas cum sit in carne.
uitia carniis nescit. Cȩlestis plane imber in uirgineũ uel¬
lus placido se infudit elapsu & tota diuinitatis unda se
contulit in carnem: quando uerbum cato factum est: & ha¬
bitauit in nobis. ac deinde per crucs patibulum eepressum
terris omnibus salntis p̾luuiam effudit: & stillicidia gr̃ẽ
humanis prestitiͬ mentib. Dominus tecum inquĩt. Mit̾a
res. & iam erat cum uirgine: qui ad uirginem initebat

Expanded text:
virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus a natura, utrumque tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat
Abbreviated transcription (Latin):
minus est a laude caili. quia diuinis est & angelicis excellen¬
tius predicata & laudata practoniis.a prophetis quidem prȩ¬
nuntiata.a pattiarchis figuris & enigmatibus praesignata.
ab cuuangelistis exhibita & monstrata. ab angelo uenerabiłr
atq officiosissime salutata. Pteterea qualis & quanta esset:
ab ecdem angelo diumnitis declaratur cum ait. Aue maria ꝙͣ¬
tia plena.dominus tecum. benedicta tu in mulirribus Ta¬
libus nanq decebat uirginem oppignerare muneribtis. ut
esset gratia plena: quat dedit caelis gloriam. terris deum pa¬
cmq ueftdit. fidem gentibus. finem uitqs. uitae ordinem
motibus disciplinam. Et bene angelus ad uirginem mutit
quia semper angelis est cognata uirginitas. Profecto in carne
preter carnem uiuere: non terrena uita est sed caelestis. Unt¬
in carnt angelicam uitam acquutte. matoris est meriti q̃
ht̃e. Esse enim angelum foclicitatis est. esse uero curginem

Expanded text:
minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellenminus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad Virginem Mariam mittitur: quia semper angelis cognata virgpręter carnem uiuere non terrena uita est, sed cęlestis in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est, esse vero virginem,
Abbreviated transcription (Latin):
ac litetur omnis orbis. quia hodit nobis om tub eiusꝰ interut¬
nientibus meritis salus aucta est. uobis quoq diligẽtib cam
honor & uixtus una cum reliquis iurinib sacrisamplior pre¬
statur & gratia. Id circo dilectissimeletammi & laudate. ꝗd si
dcum oit p̾rophetico in sanctis sius uel laudare ubemur: mul¬
tet cum hymnis &: canticis: diligentius extollere: & dignis deo
uibilare pictoniis: ac misticis honorare muneribus. Nulli du
bium quin totum ad gloriam laudis etus pertineat: quicquid
digne genitrici suae impensum fuerit ac solenniter attributũ
Exꝰ quoꝰ timeo satis & ualde pertimesco:dum uestrio cupio
parere profectibus: ne forte sicut improbus ita & indignus lau¬
dator inueniar. profecto cum ntc sanctitas nec facundia supe¬
ditet. ut btatam & gloriosam uirginem digne laudart queã.
Quoniam ut uerum fattar: quicquid humanis dici potest uerbꝰ:

Expanded text:
et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus interveet laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne geEx quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
su:unanimuer aspiatt in cantate: persecierantes in oratione do¬
nec induerentur uutuie ex alto. Corpera nt enim iam orare: ꝗ
dudum cum domino conuersantes uirtitibus & miraculis pa¬
scebantur. Et bene perseuerantes moratione:nihil hesitantes:do¬
nec acciperent munera spiritus sancti quae poscehant.Quos &
uos o filiȩ imitamini. quae in scola christe permanert uoluistis.
Perseuerate in otationibus:unaminiter uiuentes quousq possi¬
us ĩntrare gaudia iutae aeternae. quo beata uirgo fceliciter
hodie intrauuit: alternantibus hymnidicis angelorum choris:
in fta pascua aeternae uiriditatis.ubi una sodetas omnium¬
uim supernorum: ubi dulces solennitas angelorum. ubi post
aeternum.Regina mundi hodie de terris & de presenti sęculo nt¬
quam eripiturꝰ iterum dico gaudete. de sua immarcescibili gła¬
ad cacli iam peruenit palatium. Exultate inquam & gaudett:

Expanded text:
su unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, dosu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete,
Abbreviated transcription (Latin):
minit dicens.quod tegressi quidem a monit oluieti hirroso¬
limam uenerunt. & ascenderunt in cenaculum: ubi uianehã
Pectus & iohannes. lacobus & andiras. philippus & thomas
bartholomeus & matheus.iacobus alphei. & symon ⁊elotes
& uidas iacobi. Hi omnes inquit erant perseuerantes una¬
nimiter in oratione: cum mulieribus & maria matre hiesu
& fratribus tius. Ecce hiesu ascendente cum quibus uirgo
uacat in scola iurtutum: & meditatur in legi mandatonꝰ di
ut & ipsa sit forma disciplinę christi: & extmplum perfectionis
uirginibus. Conuersatur autẽ cum testibus sanctae resurrectionis
& ipsa testis. Conu̾satur cum senatoribus cacli infta curiam pa¬
radisi: sub spiritus sancti disciplina: & magisterio totius diuin
quotum uita ĩam nor erat deierris in quibus christis praeliabã
sed de caclis. Nĩc ascendisse leguntur in cenatulum: quo pascha di¬
gnissime celebratur.Ibi quippe manebãt cum matia matre hie¬

Expanded text:
minit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosominit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolcobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei et Simon Zelotes, et Judas Jacobi: Hi omnes, inquit, erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinaquorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Je
Abbreviated transcription (Latin):
supetex cellit de illa quar dicunꝰtur. quia sunt. dumna atq in¬
effabilia. Unde uirgintas & fȩcunditas prolis superemines
nouitas est. quanismͣ humanum ternatur ex carnie. quod
nascitut. Uetuntamen & si magnificentior multum uirgĩ¬
tas in matia ꝓpter grauat excellentiani: una tamen ititegri¬
tas carnis & una uirtus. quae ad inuicem. quasi cognata
sotiatur. Hinc quoq tohannes quicquid est quod maria ge¬
nuit: euuangelizando suo commendat eloquio. uerbum quod
erat uerbum: ipm̃ deum genuit beata & gloriosa uirgo ma¬
ria ex se carnem factum. Idcirco & uirgmitas longesacra¬
tior: & fcecunditas ut ita dicam multo ineffabilior: qm̃ ille
tas cognatior uirginitati: tanto beatus ruuangelista cactis
excellentior & uicinior urrbo. ldeo quiequid est. quod uirgo
genuit: totum pto ut homo per spm̃ sanctum nobis reserauit
cum apostolis fuit:quolsq dispergerentur. sicuti luꝰcas me¬

Expanded text:
superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque insuperexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquerat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo tas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavitcum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas me
Abbreviated transcription (Latin):
missam accepit in suam quasi mtem̃ filius. Cu benignus
ingẽ de cruce. mulier ecce filius tuus inquit. ad discipłia
autem: Ecce mater tua: ut uirgo uirgini cohiterer & defer¬
uiret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissi¬
ma urginitas alicui discipulorum tectius quam uirgini
commendatur. ut esset ad inuicem gͤata soctas & fiorid
aspectus. net non & uenustus conuessandi u̾não altnatum
pudiciciarum splendor decoratus. Una siquidem uirginita
tis uirtus in ambobus. sed altera proportio in maria. Alitra
quidem quia fecundior. sed ipsa. Ipsa uẽro. Ped altera. quia
& si ipsa eademq: incorruptio: tamen fȩcunditas intrgritĩs
longe gloriosior qͥm̃ uirginitas. ldcirco & frcunditas in illa
tota deifica est: et uirginitas. Alicquin nusqm̃ sccundũ nã¬
turam nascendi uirginitas: ubi fꝑ̧cunditas ptaeditatur. ntq
fȩcunditas: ubi uirguiitas integra conscruatur. Ideoq totum

Expanded text:
missam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus missam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum
Abbreviated transcription (Latin):
firmet in omni ueritate: suisq cominendet metitis: & p̃cibus
auxilietur. ut & ip̃i digni ĩuentamur in eius laudibus. Quod
si queritur post ascensionem domini quid egerit. unũ pro
fecto est. quia uirgo sancta corpoit ac mente permansit. Quã
sane angelus gabtiel ac si celestis paranymphus intactam
custidurit. & iohannes apłus atq cuuangelista cuĩ xprũs
tam de cruet cominisit. uirgo uirginem seruauit: suisq ꝑ
deseruiuit obsequis. Non quod illeꝰ eximius sanctorũ chorꝰ
apłorum cam deseruerit.inter quos post resurrectionem intrãs
& exiens. familtarius contulit de christi intarnatione. tãto
siquidem uerius: quanto ab initio plenius per spm̃ sanctũ¬
omnia cognouerint: & in omnem edocti peruernetint urrife
Quam sane beatam uirginem & si omnes uenetati sunt
discipuli: eiq famulabantur officio dileclionis: Iohannes
tamen amplius ac specialius usq ad finem uita. qui sibi cõ¬

Expanded text:
firmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus firmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes apostolus, atque evangelista, cui Christus eam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spiritum sanctuomnia cognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi com
Abbreviated transcription (Latin):
liquerunt scriptis: quod iam in illis perpetua sit complita te¬
apud nos est. Quasi non sit ausus dicrit. quid ipse atit eor¬
pus euis apud nos est. sed tantum sepulchrum quo condit
fucrat. Hinͨ aiunt resurtexisse & ipm̃ cum cactiuis sanctio: &
ideo uacuum mansisse mausoleum: uti nunt beate mariat
cernitur. Quod sant factum & de aliis quibuslibet locis sq̃¬
ttiratum firmait conantur. quod ii iam cum xprõ regnẽt
suscitati in acerna societate. Qđ quia deo nihil imposlibile¬
estinit nos de beata maria factum ab nuimus. qm̃qm̃ ꝓpter
cautlam falua fide pio magis desiderio opinari opoitrat: ꝗ̃
inconsulte definire quod sine ꝑiculo niscitur. Unde de iis &
quibus certi sumus. tantisper loquamur ad exhortationẽ ur̃a
qualicunq sermone ad acdificationem & laudem nominis
dei. ut & religio conseruetur pro famulatu. & diuotio auqt ir
emit haereticam prauitatem: sola sit post deum quat nos cõ¬

Expanded text:
liquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa reapud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur niversam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos con
Abbreviated transcription (Latin):
re ecdesia fabricata est miro lapideo tabulatu. in qua sepulta
fuisse ut scire potestis ab omnib ibidem praedicatur. sed nuec̃
uacuum esse cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim
quia multi nostrorum dubitant. utrum assumpta fuerit
simul cum corpore: an obierit telicto corport. Quomodo aut
autꝰ quibus personis satctissimum corpus tiuis inde abla¬
tum fuetit: uel ubi transpositum: tutũue resurrecetit nesci¬
tur. Quamuis astruere nonnulli uelint tam iam resuscita¬
est. Plutimi asseuetant. quia in sepulchro ut feruit non nist
manna muenitur. quod & scaturire cernitur. Ueruntameti
quid horum uerius censeatur ambigimus. Melius tamen do
totum cui nihil impossibile est committimus: qmͣ altud
temert diffinire uelimus auctoritate nostra: quod non pro¬
certum non habemus. nise quod legimus: quia multa corpora
profecto nonnulli doctorum senserunt: & etiam in siuo re¬

Expanded text:
re fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta re fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse mausoleum cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo auta quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscitain sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non procertum non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora tis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis re
Abbreviated transcription (Latin):
dt ab aliquo dõcto requiratis. De assum ptione tamen ciuis
qualiter assumpta est: quia id uestra deposcit intentio: pñtia
absens scribere uobis curaui: quac absentia presens deuotus ob¬
tuli. ut habeat sanctũ. collegium uestrum in die tantac sol¬
lennitatio munus latini setͦmonis in quo discat tenera in fan¬
tia lactis experiri dulcedinem & de exigius eximia cogitare :
qualiter fatente deo per singulos annos tota haec dies expen¬
datur in laudes: & cum gaudio celebretur. ne fotte si uenerit
in manibus uestris apochyphũ illud de itansitu euisdem
uirginis: dubia pro certis recipiatis.quod multi latinorum
pietatis amort studioq legendi carius amplectunt᷑ presertim
ex his cum nihil aliud experiri potest procerto: nisi quod hodi¬
crna die gloriosa iurgo migrauit a corpore. Monstratur aũt
dio. quat uallis est inter montem syon &montem oliueti po¬
sita. quam & tu o paula oculis conspexisti. ubi in eius hono¬

Expanded text:
ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione ejusut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione ejusquia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autemdio, quae vallis est inter montem Sion et montem Oliveti posita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus hono
Abbreviated transcription (Latin):
tantem audisti. & radiantem stellam uidisti. Pastorib insu
euuangeli⁊ antibis credidisti. Magos pręterta tria defecen¬
tes munꝰtra in uisione bratis oculis conspexisti. Ipsa cadem
muncta bent intelligendo uotis omnibus fide deo obtrilisti
Nam & cum cisdem magis deum puerum in praclepe adora¬
sti. ded forte conquesta me delatorem quod te pitdiderim inc
rare ante prescpium ubi mihi lachrimata es plurimum nõ de¬
beres. Quod ut uerum fatear: christi praeconia etiam si uoluo
ad iuraius: neq tuas laudes omnino tacere itqueo. Id cirto tua
te in itogent filiae: quas lacte nutris. Tti ca meltus reserabis.
quae nescio si per speciem aliquam quam uerte aut in spiriti
iudisti. Unde uos o filiae pulsate mrcm̃ praccib pulsate ad
hostium inuitantis amici. si quo modo iandem uobis aperiat᷑
quat reserata sunt matri. Yetuntamen de his quid plura dicã:
Oniia saluatoris gesta: & beatae mariat ohlequia necnon &¬
aclus uitae ex euuangelio didicistis.Ei nunc quid suꝑest.

Expanded text:
tantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prorare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest,
Abbreviated transcription (Latin):
stat ille putueps prm̃ qui primus credidit & reputatum est ri
ad ustitiam. Qui captum ab hostili legione filium fratris as¬
sumpta uernaculorum turba eripuit quẽ postmodum de sodo¬
mac plaga idest de iudicio gehennę habito cum duuna mate¬

Expanded text:
stat ille princeps patrum, qui primus credidit, et reputatum est ei stat ille princeps patrum, qui primus credidit, et reputatum est ei ad justitiam ; qui captum ab hostili legione filium fratris, assumpta vernaculorum turba, surripuit: quem postmodum de Sodomae plaga, id est, de judicio gehennae, habito cum divina maje
Abbreviated transcription (Latin):
tius fratribus orationem credidit faciendam esse quos furata d
inania ciuitate ydolorum dona prostrauerant Ut quid rogo me¬
dicus noster inter librorum suotum loculos tot constituit gna
quod inflxit inimicus: ita ne fiat aliqua plaga qua scientiam¬
nostri lateret archiatri cui nequaqmͣ artis suae peritia prouideret
Et si placet apetiamus scolam medici nostri & a principio cano¬
uenenato serpentis ore percussi non statim ꝑpetuae. poenae mortis
addicti sunt. sed eiecti de paradisi deliciis idest de ecclesiae liber
tate & sacri communione misterii Ideo temporaliter sub typo
meroris trihulationisq damnati sunt ut malagia paenitentia
martiri passionem aut percherubin domini qui interptetatur
multitudo scientiae temearent de quibus nune per singula nõ
est temporis loqui. Quod uero ille fratricida cui obsignum mã
tem peccatoris sed ut conuertatur & uiuat. nec longe ab his di¬

Expanded text:
tuis fratribus orationem credidit esse faciendam, quos furata de tuis fratribus orationem credidit esse faciendam, quos furata de Jamnia civitate idolorum dona prostraverant. 3. Ut quid, rogo, Medicus noster inter librorum suorum loculos tot constituit genera quod inflixit inimicus? Itane fuit quod lateret Archiatrum, cui nequaquam artis suae peritia provideret? Et si placet, aperiamus scholam Medici nostri; et ea principio canovenenato serpentis dente percussi, non statim perpetuae poenae mortis addicti sunt; sed dejecti de paradisi deliciis, id est, de Ecclesiae libertate et de sacri communione mysterii, ideo temporarie sub typo moeroris tribulationisque damnati sunt, ut malagmate poenitentiae martyrii passionem, aut per Cherubim Domini qui interpretatur multitudo scientiae, remearent: de quibus nunc per singula non est temporis loqui. Quid vero ille fratricida, cui ob hoc signutem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nec longe ab his di
Abbreviated transcription (Latin):
deum inuoco in animam meam. quia ita commota sunt ui¬
scera mea: ita contremuerunt ossa mea ut omem̃ partẽ cotpis
mei sentirem cadem plaga torqueri. absq danino neo hoc ac¬
cidisse diterim malumꝰ ubi membra corporis mei dyabolica
sagitta percussit. Cum apłus dicat. Si patitur unum membr
itus in totum lamentationi uacate uel fletut quia & aduer¬
sum nos mihi locus est irascendi. Eice conira coͣmmunes in¬
micos processit nobiscum frater in praelio qui subito prostra¬
tus est casu. Hunc uos ncc̾ sepulture dignum iudicastis ho
nore. Std teliquistis rum feris & altilibus deuorandum. Ubi
it esse meliorem. Ecce iacet frater ab hoste percussus Adhuc for¬
siran palpitans. & uos quia sine uulnere reuertimini nec con
tres. foctiorem percussit inimicus ut celerior postmodum esset ad
teliquos. Ut quid rogo spernitis uulneratum aut sicut putatis eẽ¬
eousq accincta sacco hoc est cilitio custodiuit donec eis roratet a¬

Expanded text:
Deum invoco super animam meam , quia sunt mota viDeum invoco super animam meam , quia sunt mota viscera mea; et ita commoverunt se ossa mea, ut omnem partem corporis mei sentirem eadem plaga torqueri. Neque enim absque damno meo hoc accidisse dixerim malum, ubi membrum corporis mei diabolica sagitta percussit, cum Apostolus dicaotum animus meus lamentationi vacare vel fletui, quia adversus vos mihi locus est irascendi. Ecce in communes inimicos processit frater nobiscum in praelio, et subito prostratus est casu: hunc vos nec sepulturae dignum honore judicastis, sed reliquistis eum feris et alitibus devorandum. Ubi crificio docuit esse meliorem? Ecce jacet frater ab hoste percussus: adhuc forsitan palpitat; et vos, quia sine vulnere revertimini, ne constres: fortiorem percussit inimicus, ut celerior postmodum ei fieret aditus ad reliquos. Ut quid, rogo, spernitis vulneratum, aut sic putatis esseeo usque accincta sacco, hoc est, cilicio custodivit, donec eis roraret a
Abbreviated transcription (Latin):
ISI UERERERBEALT¬
sime frater ne inter simulatos amicos iob mibi
poneretur: qui uidentes plagam cuis ueluti qui
non hr̃et consolationem iugiꝰ silentio quicuerunt
as labiorum meorum taciturnitate concluderem Std absit
hoc afide mea ut aliquam plagam ditam esse quae non hẽat
consolationem Cum mihi medicus prodamet Ninquid medi¬
cus non est in Galaad auit resina non est illic quait non ascẽ¬
pectatur & hunc aceruum testem totum cationem duunot
librorum esse sentimus ubi indissolubilum cumulus testi¬
moniorum uelud quidani congestus est lapidum in quo cu¬
rit inuenietur. Resina autem quid nisi continentiae uirtus¬
est quae dissoluta conuingit &scissa conglutinatur Quod nos
scientes non dubitamus ad consolationem plage qua contigit
oris nostri lamenta miscere Audiuimus enim hortendac da¬
dis excidium. Audiimus exultantes de ruma christiani. i¬
lites sathane Et ubilatio uocis. quam in triumpho suo dyabo¬
licus dedit exercitus ad nostras autes usq peruenit. Et testem

Expanded text:
isi vererer, beatisime frater, ne inter simulatos amicos Job mihi portio poneretur, qui videntes plagam ejus, veluti qui non haberet consolationem, jugi silentio quieverunt; as labiorum meorum taciturnitate concluderem. Sed absit hoc a fide mea, ut aliquam dicam plagam esse, quae non habeat consolationem; cum mihi Propheta proclamet: Numquid medicus non est in Galaad, aut resina non est illic ? Galaaet hunc acervum testem, totum canonem divinorum librorum esse sentimus; ubi indissolubilium cumulus testimoniorum, ut quidam congestus est lapidum: in quo curit, invenitur. Resina autem quid est, nisi continentiae virtus, quae dissoluta conjungit et scissa conglutinat? Quod nos scientes, non dubitamus ad consolationem ipsius plagae quae contigit, oris nostri lamenta miscere. Audivimus enim horrendae cladis excidium: audivimus exsultantem de ruina militis Christi Satanam; et jubilatio vocis quam in triumpho suo diabolicus dedit exercitus, ad aures nostras usque pervenit: et testem
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ptouetbis legitur quia ablatus est somnus ab oculis co¬
absint ab hoc conuentu tales uigilie. Sit potius uigilantium
pernoctatio saluatoris si competenti diligentia & deugtione
sincera ministerium nostrum diuinis opib offeratur Hatc

Expanded text:
ut in Proverbiis legitur: Quia ablatus est somnus ab oculis eout in Proverbiis legitur: Quia ablatus est somnus ab oculis eoabsint, et longe absint ab hoc conventu tales vigiliae; sed potius vigilantium pernoctatio salutaris, si competente diligentia et devotione sincera, ministerium nostrum divinis obtutibus offeratur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ctas uel in diuersa uarietas usurpatione cernentes alienas a du
rebus non esse fateamur. Quos non emularetur inimicus ad¬
suorum deceptionem nisi deo placitas esse cognosceret ad celebrã¬
tium benidictionem Tantum carissimi frattes. qui iugilat o¬
culis uigilet & corde: qui orat spiritu: oret & mente quia ne¬
cessitas inutilis est oculis iugilare & animo dormitare Cum
econtrario ex persona ecdesiae scriptura testatur. Ecce inquit
dormio & cormeum uigilat. Curandum est ettam ne nimie¬
tate cibi uel potus uigilaturi pectus oneretur: ne cruditates e¬
ructantes & crapulam non solum ipsi nobis insuaties simus.
Sed etiam gr̃e spiritus indigui iuditemur Dicit nãq uir int̾
mata Ergo tanqm̃ diuuino fructuri ministęrio ante nos pec
abstinentiam parate debemus ut ingrauati expeditius uigilatt
possimus Coguatio quoq mala pellatur. ne mala uigilantis otõ

Expanded text:
cras, in adversa varietatis usurpatione cernentes, alienas a Dei cras, in adversa varietatis usurpatione cernentes, alienas a Dei rebus non esse fateantur: quas non aemularetur iniquus ad deceptionem, nisi Deo placitas esse cognosceret ad celebrantium benedictionem. Tamen, charissimi fratres, qui vigilat oculis, vigilet et corde: qui orat spiritu, oret et mente: quia valde inutile est oculis vigilare, animo dormiente. Cum econtrario ex persona Ecclesiae Scriptura testetur: Ego, inquit, dormio, et cor meum vigilat . Curandum est etiam ne nimietate cibi vel potus vigilaturi pectus oneretur: ne cruditates eructantes et crapulam non solum ipsi nobis insuaves simus, sed et gratiae spiritus indigni judicentur: Quidam namque vir inter mata. Ergo tanquam divinum celebraturi mysterium, ante nos per abstinentiam parare debemus, ut integrati et expediti vigilare possimus: cogitatio quoque mala pellatur, ne male vigilantium orat
Abbreviated transcription (Latin):
gladio spiritus ulneratur Quid hat utilitate magis necissa¬
rium: Quid istis lucris comoduis. Quid hac dilectiore sua¬
uius quid hac foelicitate beatius teste etiam propheta qui in
principio psalmorum suorum. Beatum uirum describens Nt¬
mam beatitudinem eius in hoc uersitulo collocauit Si in legr
domini meditabitur die at nocte bona est quidem diuina
meditatio sed efficatior diurna meditatio est. Quia per diemi
necessitates uariat obstrepunt occupationes distrahunt mẽ¬
tem. sensum duplex cura disꝑgit Nox autem scceta nox
carnalibus occũpationibus expeditum collectum sensum in
totum hominem diuinis conspectib sistit Inde dyabolus di¬
uinarum semper terum inuidus & callidus emula tor. Sicut
ieuinia & uirꝗmitatem uanam baptismata inania sius culto¬
ribus dedit Ita hoc sanctus emulatus officium nocturna sa¬
de suorum instructione non excitant ad obeundas uigilias sã¬

Expanded text:
gladio spiritus vulneratur. Quid hac utilitate magis necessagladio spiritus vulneratur. Quid hac utilitate magis necessarium? quid istis lucris commodius  Al. commodatius? quid hac dilectione suavius? quid hac felicitate beatius? teste etiam Propheta qui in principio psalmorum suorum beatum virum describens, sommam beatitudinem ejus in hoc versiculo collocavit: si in lege Dei meditatur die ac nocte . Bona est quidem diurna meditatio, sed efficacior necessitates variae obstrepunt, occupationes destruunt mentem, sensum multiplex cura dispergit: nox autem secreta est, nox carnalibus occupationibus tentum hominem divinis conspectibus sistit. Inde diabolus divinarum semper rerum callidus aemulator, sicut jejunia et virginitatem, vana baptismata et inania suis cultoribus dedit: ita et hoc sanctum aemulatus officium, nocturna sai fideles, si de suorum institutione non excitantur ab habendas vigilias sa
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ugilemus suic dormiamus siue cum illo iuuamus
Ad chorinthios autem Uigilate state in fide confortamĩ in¬
domino. & uiriliter agut. Sic & ad Ephesios scripsit orantes
in omni tempore in spititu & in ipso uigilantes Qđq poneno
exemplum in cathalogo uirtuum suatum functum seuq¬
liis multis apud chotinthios gloriatur. Haec sufficiunt dde
antiquitate aut de auctoritait iugilantium. Superest ut se
utiliras ꝗ̃ loquentis sermone natrati. Gustandum est etuns
quoniam suatus est dominus sicut scriptum est. Qui ergo
gustauit intelligit & sentit quantum pondus uigilanꝰdo
p̾ctõris deponiturꝰ quantum met stuporis excutiturꝰ qnͣta
lu animam uigilantis & orantis illustrat quat gtã q̃ua
uisitatio membra unuersa laetificat uigilando omnis q¬
mor exluditur. fidutia nascitur caro materatur. uitta tha¬
bescunt caritas robotatur. ritedit stultinia. ac cedit prudentia
mens acuitur: ertor obtunditur criminum caput dyabolus

Expanded text:
inquit, vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. inquit, vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. Ad Corinthios autem: Vigilate, state in fide, confortamini, viriliter agite . Sic et ad Ephesios scribit: Orantes in omni tempore in spiritu . Et ipse vigilantis quoque exemplum ponens in catalogo virtutum suarum, fructum de vigiliis multis apud Corinthios gloriatur. IX. Haec sufficiant de antiquitate et auctoritate vigiliarum: superest ut secutilitas, quam loquentis sermone narrari: Gustandum enim videtur, quia suavis est Dominus : sicut scriptum est. Qui ergo gustavit, intelligit et sentit quantum pondus pectoris vigilando deponitur, quantus mentis stupor excutitur, quanta lux animam vigilantisvisitatio membra universa laetificat. Vigilando omnis timor excluditur, fiducia nascitur, caro maceratur, vitia tabescunt, charitas roboratur, recedit stultitia, accedit prudentia, mens acuitur, error obtunditur: criminum caput diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
exempla oro uos quem non de profundo etiam somno & mõti
similimo ualeant sustitare. His instructi sermonib his con¬
firmati documentis beati apłi & ipsi uigilarunt & uigilias
serante portam ferream in domum mariat uenit ubi erant
multi congregati non stertentes utiq sed orantes Idem in sua
repente terta motu & concussis carceris fundamentis & ianuae
sponte aperte & omnium uincula sut soluta ldem biatus apłs
atroade profectutus dicebat sermonem usq ad mediam noctem
no oppressus disputante paulo prolixius a fenestra deductꝯ
cecidit de tertio tecto & sublatus est mortuus Quo statim red¬
dito uita usq ad lucem sermocinatus deo gubernãte profectꝰ
hortatur Thessalonicensib quide scribens air itaq non dor¬
miamus sicut & cęteri Sed iugilemus & sobrii simus Nam
Nos autem qui diei sumus sobeii sutius. mut condudit suie¬

Expanded text:
exempla, oro vos, quem non de profundo etiam somno et morti exempla, oro vos, quem non de profundo etiam somno et morti simillimo valeant suscitare? VIII. His intructi sermonibus, his confirmati documentis beati apostoli, et ipsi vigilarunt, et vigilias serante portam ferream, in domum Mariae pervenit, ubi erant multi congregati: non stertentes  Al. dormientes utique, sed orantes. Idem in sua repente terrae motu  Al. add. facto concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta. Idem Paulus apostolus a Troade profecturus, sermonem docebat usque ad mediam noctem, olescens se somno oppressus, disputante Paulo prolixius, a fenestra deductus, cecidit de tertio tecto, et sublatus est mortuus, quo statim reddito vitae, usque ad lucem sermocinatus, Deo gubernante, profectuhortatus, Thessalonicensibus scribens ait: Itaque non dormiamus sicut et caeteri, sed vigilemus et sobrii simus. NaNos autem qui diei sumus, sobrii simus, induti
Abbreviated transcription (Latin):
in manibus uestris & uos similes hominibus expectantibus
dominum suum quando reuertatur a nuptiis Beati serui
illi quos cum uencrit dominus inuenerit uigilantes Et si ue¬
spetuna inquit hora uenerit. Si media nocte.Si gallicantu. N
quia si sciret paterfamilias qua hora fut ueniret uigilaret uti¬
q & non sinecet pecfedi domum suam itaq & uos estote ꝑati
quia nescitis qua hora filius hominis uenturus est nec uerbis
solum docuit uigilias sed etiam confirmauit exemplo: naq:
testatur in euuangelio Quia erat hiesus petnoctans in orõe
dei Pernoctabat dominus non sibi sed ut sciret serui in opes&
infirmi quid agere debent. quando qđ dominus duces in oĩb
nec ullius indigens quasi fortissimus ꝑ nos in orõne duratet
Sic & increpat petrum tempore passionis dicens: Sic non potui¬
sti uina hora uigilate mecum & ad omẽs iam dicit Uigilate
&orate ne intretis intemptationem. Haec uerba hatc euismoĩ

Expanded text:
in manibus vestris: et vos similes estote hominibus exspectantibus in manibus vestris: et vos similes estote hominibus exspectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Beati servi illi, quos, cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Et si vespertina, inquit, hora venerit, si media nocte, si galli cantu, equia si sciret pater familias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineretqua hora non putatis, filius hominis venturus est . Nec solum verbis docuit vigilias; sed etiam docuit exemplo. Namque testatur in Evangelio: Quia erat Jesus pernoctans in oratione Al. add. Dei  . Pernoctabat Dominus, non sibi, sed ut scirent servi inopes et infirmi quid agere deberent: quando Dominus dives in omnibus, nec ullius indigens, quam fortissime per noctem in oratione duraret. Sic et increpat Petrum tempore passionis, dicens: non potuisti una hora vigilare mecum ? Et ad omnes jam dicit: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem. Haec verba, haec et ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ciusmodi tanta at talta ideo sancti illi cecinerunt & sceipta re¬
liquerunt. ut. nos corum posteri paribus exercitatemur exemplis
ac celebrandas etiam noctib nostrȩ salutis excubias Sed aucto¬
ribus inueniamus noua de ministris legis ad ministros cuuã
filia phanuelis iuidua continus orõnibus & ieiuniis seruiens
non discessisse a templo die ac nocte in eiuiangelio legitur Pasto¬
res illi sanctissimi dum suiper gregem suum nocturnas exerce¬
ient uigilias & angelos in splendore & xpm natum in terris pͥ¬
mi audire meruerunt lam uert institutio salciatoris nonne to¬
ta ad iugilandum auditores easuscitat siue in parabola bom se¬
eminatoris dicendo dum dormirent homines uenit inalus &¬
& superseminauit traniam in triticum & abyt qui si non dor¬
missent nec malus portasset zizaniam nec stminare potiusst
Siue cum dicit Sint lumbi uestri accincti & lucerne atdẽtes¬

Expanded text:
et ejusmodi tanta ac talia ideo sancti illi cecinerunt, et scripta reet ejusmodi tanta ac talia ideo sancti illi cecinerunt, et scripta reliquerunt, ut nos eorum posteri paribus eorum excitaremur exemplis, ad celebrandas etiam noctibus nostrae salutis excubias. Sed a veteribus veniamus ad nova; a ministris legis ad ministros Evangefilia Phanuel vidua continuis orationibus ac jejuniis serviens, non discessit de templo die ac nocte. In Evangelio legitur, quod pastores illi sanctissimi dum super gregem suum nocturnas exercent vigilias, et angelos in splendore videre, et Christum natum in terris primi audire meruerunt. Jam vero institutio Salvatoris nonne omnes ad vigilandum auditores exsuscitat, sive in parabola boni seminatoris docendo: Dum dormirent homines, venit malus, et superseminavit zizania inter triticum, et abiit . Qui si vigilassent, nec malus forsitan zizania seminare potuisset. Sive cum dicit: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes
Abbreviated transcription (Latin):
psallentem Si ascendero in lectum sttati mui. Si dedeto sompnũ
oculis meis & palpebris meis dormitationem Aut requiẽ tempo¬
ribus meis donee inueniam locum domino thabenaculũ deo
iacob Quis non stupeat intantum dei amotem anuni deuotio
ut sompnum sibi sine quo utiq corpora humana deficuitt.
penitus interdixerit don ec locum ac templum deo fabricandũ
rex & propheta reperiritur. Quae tes nos debet fortior ad monere
ut si ipsi locum domint esse uolumus & thabernacilum ciuis ac tẽpluũ
cupimus heẽ ꝑpetuum hoc sicui paulus asserit dicens uos estis tẽplum
dei uiui in quantum possumtis exemplo sanctorum uigilias di¬
dicat. In die tribulationis meae deum exquisu manib meis
nocte coram eo & non sum deceptus Quia bonum est cõfiteri
domino & psallere nomini iuo altissime. Ad annunciandum
mane misericordiam tuam & urtitarem tiam per noctem: nec¬

Expanded text:
 ita psallentem: Si ascendero in lectum strati mei: si dedero somnum  ita psallentem: Si ascendero in lectum strati mei: si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Quis ut somnum sibi, sine quo humana utique corpora deficiunt, penitus interdixerit: donec locum ad  Al. ac templum Domino fabricandum rex et propheta reperiet? Quae res nos debet firmiter  Al. fortiter admonere: ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus ac templum cupimus haberi perpetuum: sicut Paulus asserit, dicens: Vos estis templum Dei vivi : in quantum possumus exemplo sanctorum, vigilias diestrum unusquisque jam dicat: In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus. Quia bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
ad dominũ denocte uigilat spiritus meus ad te deus ꝗtñ
ficatus unguento ita canit Domine deus salutis meae m
die clamaui & nocte cotam te Et in alio psalmo. Memor
forsitan in lectulo positus hȩc cantabat quot aliquanti pi¬
griores sufficere putant si tantum in stratu suo aut oret
unus quisq aut psalmum forte submurmuret quod qͥe
& ipm̃ bonum est dei semper & ubiq memĩsse salutare sed
quod sit melius exurgentem conspectiu diuino assistere
& habitum deprecantis ostendit In noctibus inquit etollut.
manus in sancta & bentlicite dominum Et ne uespertinas tã¬
tum hotas extimis noctis appellatas occurrit & dicit Media
nocte surgebam ad confitendum tibi iudicia iustitia tuat
Habes & tempus expressum exurgendi sollicitudine quomo
deum confitearis ostensa ad huc consideranti intenitonẽ scõr¬

Expanded text:
ad Deum: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quoad Deum: De nocte vigilat spiritus meus ad te, Deus, quoficatus unguento, ita canit: Domine, Deus salutis meae: in die clamavi et nocte coram te . Et in alio psalmo: Memor forsitan in lectulo suo positus haec cantabat: quod aliquanti pigriores sufficere putaverunt, si tantum in stratu suo aut oret unusquisque, aut psalmum submurmuret. Quod quidem et ipsum bonum est: Dei semper et ubique meminisse, salutare est. Sed quod sit melius exsurgere et conspectui divino assistere,s et locum et habitum deprecantis ostendit: In noctibus, inquit, extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . Et ne vespertinas tantum horas noctis existimes appellatas, occurrit et dicit: Media nocte surgebam, ut confiterer tibi super judicia justitiae tuae . Habes et tempus expressum exsurgendi, et sollicitudinem, quomodo Deo confitearis, ostensam. VI. Adhuc consideranti mihi intentionem s