comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit dona in hominibus. Ideoꝙ in ista captiuitate.
in ista seruitute. in isto curru. sub isto ugo. non
sunt milia ploranitium. sed milia letantium: dñs
quippe in illis in syna in sco. Cui sensui congruit
et alia interpretatio: quia interpretatur syna
mensura. Nam de his donis leticiȩ spiritalis apłs
loquens id quod supra cominemoraui: unicuiq
autem nr̃m inquit data est gr̃a. scłm mensuram
donationis xp̃i. Ac deinde sequitur quod etiam
hic sequitur: ꝓpter quod dicit. Ascendit in altũ:
captiuauit captiuitatem. dedit dona hominibꝰ
quod hic est. accepisti dona in hominibus. Quid
hoc illa ueritate concordius: Quid manifestius:
Sed quid deinde adiungit. Et enim qui non
credunt in habitare. uel quod nonnulli codices
habent: et enim non credentes in habitare. Nam
qui sunt aliud non credentes: nisi qui non credũt:
De quibus hoc dictum est: non est facilis intellectus.

Expanded text:
pit dona in hominibus: ideoque in ista captivatpit dona in hominibus: ideoque in ista captivatin ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem nostrum, inquit, data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Ac deinde sequitur quod etiam hic sequitur: Propter quod dicit, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus: quod hic est, accepisti dona in hominibus. Quid hac et illa veritate concordius? quid manifestius? 27. Sed quid deinde adjungit? Etenim qui non credunt inhabitare; vel quod nonnulli codices habent, Etenim non credentes inhabitare. Nam quid sunt aliud non credentes, nisi qui non credunt? De quibus dictum sit non est facilis intellectus.
Abbreviated transcription (Latin):
bitamus eum accipe in membris suis. que dona
membra eius accipiunt: Sed quid est captiuasti
captiuitatem: Utrum quia uicit mortem quȩ cap¬
tuios tenebat. in quibus regnabat: an ipsos homi¬
nes appeliauit captiuitatem qui captiui a chabolo
tenebantur: Cuius rei mysterium continet etiã
titulus illius ꝑsalmi quando domus edificabat᷑
post captiuitatem. idest ȩccła post gentilitatem.
Ipsos itaꝙ homines qui capti tenebantur appel¬
lans captiuitatem: sicut cum militia dicitur.
et intelliguntur qui militant: eandem capti¬
uitatem a xp̃o captiuatam dixit. Cur enun
non sit captiuitas felix: si et ad bonum possunt
homines capie Unde et petro dictum est. ex
hoc iam homines eris capiens. Captiuati ergo
quia capti: capti quia subiugatiͥ sub lene illud¬
iugum missi: liberati a peccato cuius serui erant:
et iusticiȩ serui facti. cuius liberi erant. Unde et
ipse et in illis est qui cdedit dona hominibus: et acce¬

Expanded text:
bitamus eum accipere in membris suis, quae dona bitamus eum accipere in membris suis, quae dona membra ejus accipiunt? 26. Sed quid est, Captivasti captivitatem? Utrum quia vicit mortem, quae captivos tenebat in quibus regnabat? an ipsos homines appellavit captivitatem, qui captivi sub diabolo tenebantur? Cujus rei mysterium continet etiam titulus illius psalmi, Quando domus aedificabatur post captivitatem : id est, Ecclesia post gentilitatem. Ipsos itaque homines qui captivi tenebantur appellans captivitatem, sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dihoc jam eris homines capiens . Captivati ergo dicuntur quia capti, quia subjugati, sub leve ugum missi, liberatet justitiae servi facti, cujus liberi fuimus. Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et Acce
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores partes terrȩ: Qui lescendit. ipse est
et qui ascendit suꝑ om̃s cȩlos: ut a dimpleret
om̃ia. xpõ ergo sine dubitatione dictum est.
ascendisti in altum captiuasti captiuitatem: acce¬
pisti dona in hominibus. Nec moueat quol apis
idem testimonium cominemorans. non ait acce¬
pisti clona in hominibus: sed dedit dona hominibus.
Iue quippe auetoritate aplica scłm hoc locutus est:
quod ds̃ cum patre filius fecit. Scdi hoc qiuppe
dedit dona hominibus. mittens eis spm̃ scm̃ qui
ipse est xp̃c in corpore suo intelligitur quod est
ȩccła: ꝓpter quod et membra sunt eius. scĩ et fide¬
ies eius. Unde eis dicitur. uos autem estis corpus
xp̃i. et membra ꝓculclubio: et ipse accepit dona
in hominibus. Xp̃c quippe ascendit in altum: et
sedet ad dexteram patris. Sed nisi et hic esset in
terra: non inde clamaret: saule saule quid me
ꝑsequeris. Cum igitur idem ipse dicat. quando
uni exminimis meis fecistis michi fecistis: quid du¬

Expanded text:
res partes terrae? Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Christo ergo sine dubitatione dictum est: Ascendisti in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Nec moveat quod Apostolus idem testimonium commemorans non ait, Accepisti dona in hominibus; sed, Dedit dona hominibus. Ille quippe auctoritate apostolica secundum hoc locutus est, quod Deus cum Patre Filius. Secundum hoc quippe dedit dona hominibus, mittens eis Spiritum sanctipse Christus in corpore suo intelligitur, quod est Ecclesia, propter quod et membra ejus sunt sancti et fideles ejus; unde eis dicitur, Vos autem estis corpus Christi et membra : procul dubio et ipse accepit dona in hominibus. Christus quippe ascendit in altum. et sedet ad dexteram Patris ; sed nisi et hic esset in terris, non inde clamasset: Saule, Saule, quid me persequeris ? Cum igitur idem ipse dicat, Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; quid du
Abbreviated transcription (Latin):
num iudicio non aꝑiens ossuum: sed cis manste
ueniet dĩ noster et non silebit. Quid despatiln
fideles: Quid irridetis: Quid dicit seriuis mu
Tardat dñs meus uenire. Ecce dabit uocmsdꝰ

Expanded text:
ominum judicio non aperiens os suum; sed Deus manifestus ominum judicio non aperiens os suum; sed Deus manifestus veniet; Deus noster, et non silebit . Quid desperatis, infideles? quid irridetis? Quid dicit servus malus: Tardat Dominus meus venire ? Ecce dabit vocem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nonuulli codices babent. qui ascenata
celum cȩli ad orientem.In his uerbis lleno
telligit xp̃m̃: qui eius resurrectionem asin¬
ꝙ non credit. Ad orientem uero quod alis
nonne etiam ipsum locum quoniam in pe
orientis est ubi resurrexit. et unde ascrnat q
sit: Ergo suꝑ cȩlum cęli sedet ad dexteran
hoc est quod dicit apłs. ipse est qui ascenari
om̃s cȩlos. Quid enim cȩlorum restat i pitra
celi: Quos et cȩlos cȩlorum possumus cietrels
uocauit firmamentum cęlum. Quoci tantas
etiam cȩlos legius ubi scriptum est: et aques
suꝑ cęlos sunt laudent nomen dñi. Et queui
inde uenturus est ad iudicandos
uiuos et mortuos: adtende quod sequitur
Ecce dabit uocem suam uocem iurtutis. Ila
sicut agnus coram tondente se fuit sine uoeri
dabit uocem suam. Nec uocem infiruitatisiti
dicandus: sed uocem uirtutis tanquam iudian¬
rus. Non enim ds̃ occultus sicut prius. et ilea¬

Expanded text:
sicut nonnulli codices habent, Qui ascendit super coelum coeli ad orientem. In his verbis ille non intelligit Christum, qui ejus resurrectionem ascensionemque non credit. Ad orientem vero quod addidit, nonne etiam ipsum locum, quoniam in partibus orientis est ubi resurrexit et unde ascendit, expressit? Ergo super coelum coeli sedet ad dexteram Patris. Hoc est quod dicit Apostolus: Ipse est qui ascendit super omnes coelos . Quid enim coelorum restat post coelum coeli? Quos et coelos coelorum possumus dicere, sicut vocavit firmamentum coelum; quod tamen coelum, etiam coelos legimus, ubsunt, laudent nomen Domini . Et quoniam inde venturus est ad judicandos vivos et mortuos, attende quod sequitur: Ecce dabit vocem suam, vocem virtutis. Ille qui sicut agnus coram tondente se fuit sine voce , ecce dabit vocem suam: nec vocem infirmitatis, tanquam judicandus; sed vocem virtutis, tanquam judicaturus. Non enim Deus occultus, sicut prius, et in h
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em hominem: sic montes illi. secl longe alius mons
paratus in cacumine montium. Montes itaꝙ isti:
illum montem portando głosi sunt. quorum ille
unus dicit. Michi autem absit głari. nisi in cruce

Expanded text:
omnem hominem : sic, montes illi; sed longe alius mons omnem hominem : sic, montes illi; sed longe alius mons paratus in cacumine montium. Montes itaque isti illum montem portando gloriosi sunt: quorum ille unus dicit, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ eos scãrum scripturarum eminentissima aue.¬
coritas constituta est: sed illuminante ab eis illo ciu
dicitur illuminans tu. Beuaui ocłos meos in mon-¬
tes: unde ueniet auxilium michi. Nec tamen au¬
xilium ineum ab ipsis ꝓprie montibus: sed auxiliũ
meum a dño qui fecit cęlum et terram. Nnus qui¬
ppe ipsorum montium multum excellens cum dixis¬
set quod plus om̃ibus illis laborauerit: non ego au
tem inquit. sed gr̃a dĩ mecum. Ne quis ergo aude¬
ret etiam montem spetiosum forma pre filiis homi¬
num montibus comparare. quoniam non defuert̃
qui eum dicerent alii ioh̃em baptistam. alii helyã.
alii iheremiam. aut unum ex ꝓpħis: conuertit se
ad illos et ait A t quitl suspicamini montes in ca¬
seatos: montemꝰ i quo placuit dõ habitare in eo:
Ut quid suspicamini: Sicut enim lumen illi quia
et ipsis dictum est uos estis lumen mundi: sed aliud
illud dictum est lumen uerum quod illuminat

Expanded text:
et per eos sanctarum Scripturarum eminentissima aucet per eos sanctarum Scripturarum eminentissima auctoritas constituta est, sed illuminante ab eis illo cui dicitur, Illuminans tu. Levavi enim oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: nec tamen auxilium meum ab ipsis proprie montibus; sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . Unus quippe ipsorum montium multum excellens cum dixisset, quod plus illis omnibus laboraverit: Non autem ego, inquit, sed gratia Dei mecum . Ne quis ergo auderet etiam montem speciosum forma prae filiis hominum montibus filiis hominum comparare; quoniam non defuerunt qui eum dicerent, alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis ; convertit se ad illos, et ait: Utquid suspicamini montes incaseatos, montem, inquit, in quo placuit Deo inhabitare in eo? Utquid suspicamini? Sicut enim lumen illi, quia et ipsis dictum est, Vos estis lumen mundi ; sed aliud illud dictum est, Lumen verum, quod illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos. gr̃a tanquam lacte nutriendos: mons u¬
ber ad corroborandos. atq ditandos. donorum excel¬
lentia. Nlam et ipsum lac unde fit caseus: miro modo
significat gr̃am. Oanat quippe ex abundantia uis¬
cerum maternorum: et misccłia delectibili paruulo
gratis infunditur. Ambiguus est autem casus in greco
utrum sit nominatiuus an accusatuus: qm̃ in ea lingua
monis neutri generis est non masculini. Ideo nonnulli
latini non interpretati sunt montem di: sed mons dĩ.
suto autem melius esse in selmon montem dĩ: hoc est
in montem dĩ qui uocatur selmon. scđ̾m intellectum
dixit montem dĩ montem incaseatum. montem
uberems ne quis auderet ex hoc dnm ibm xpm
dĩ. Legitur quippe. iusticia tua sicut montes dĩ. un¬
de apłs ait. ut nos simus iusticia cli in ipso: de quibus
montibus alio loco dicitur. illuminans tu mirabilit̾
a montibus ȩternis. quia uita ęterna eis donata est.

Expanded text:
parvulos gratia tanquam lacte nutriendos; mons uparvulos gratia tanquam lacte nutriendos; mons uber, ad roborandos atque ditandos donorum excellentia: nam et ipsum lac, unde fit caseus, miro modo significat gratiam; manat quippe ex abundantia viscerum maternorum, et misericordia delectabili parvulis gratis infunditur. Ambiguus est autem in graeco casus, utrum sit nominativus, an accusativus; quoniam in ea lingua mons neutri generis est, non masculini: ideo nonnulli Latini non interpretati sunt, montem Dei, sed mons Dei. Puto autem melius esse, in Selmon montem Dei, hoc est, in montem Dei qui vocatur Selmon: secundum intellectum dixit, montem Dei, montem incaseatum, montem uberem, ne quis auderet ex hoc Dominum JesuDei: legitur quippe, Justitia tua sicut montes Dei ; unde Apostolus ait, Ut nos simus justitia Dei in ipso . De quibus montibus et alio loco dicitur, Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis ; quia vita eis aeterna donata est,
Abbreviated transcription (Latin):
atdauit in nobis: dõ scilicet homo tanquam lu¬
al sorus accessit.⁊ et in eum credentes umbra
sudemis opuit. Non enum de quali umbra dici
Seunserunt om̃ia illa tanquam umbra. nec
eis uli unbra dicit apis. nemo uos uidicet
in cibo. aut potu. aut in parte diei festi. aut neo¬
meniȩ. aut sabbatorum. quod est umbra futuroꝵ:
sed de quali dictum est. sub umbra alarum tuarũ
ꝓtege me. Dum ergo discernit ille suꝑ celestis reges
suꝑ columbam deargentatam: non sua merita ex¬
tollant: non de ꝓpria uirtute confidant. Niue
quiipe dealbabuntur in selinon: gr̃a candificabunt᷑
consequenter dicit. ¶Soͥntem dĩ montem uberem:
montem incaseatum. uel montem pinguem. Quid
hic autem aliud pinguem: quam uberem diceret:
Est enum et mons isto nomine nuncupatus: id est selmon.
Sed quem montem inteligere debenius montem dĩ
temporbus manifestus mons domus dm̃ paratus in
cacumie montium: Ipse est mons incaseatus ꝓpter

Expanded text:
habitavit in nobis . Deo scilicet homo, tanquam luhabitavit in nobis . Deo scilicet homo, tanquam lumini corpus, accessit, et in eum credentes umbra protectionis operuit. Non enim de quali umbra dicitur, Transierunt omnia illa tanquam umbra ; nec de quali umbra dicit Apostolus, Nemo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quod est umbra futurorum ; sed de quali scriptum est, Sub umbra alarum tuarum protege me . Dum ergo discernit ille supercoelestis reges super columbam deargentatam, non sua merita extollant, non de propria virtute confidant: nive quippe dealbabuntur in Selmon; gratia candificabunturconsequenter dicit montem Dei, montem uberem, montem incaseatum, vel montem pinguem. Quid hic autem aliud pinguem, quam uberem diceret? Est enim et mons isto nomine nuncupatus, id est Selmon. Sed quem montem intelligere debemus montem Dei,temporibus manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium ? Ipse est mons incaseatus, propter
Abbreviated transcription (Latin):
Nc dundum deargentatam. De quo spũ scẽo
ui is stuta nuntiabatur quoniam non cogno
at utiun sp̃s sc̃s inquit suꝑ ueniet inite. et uir
ansimni obumbrabit tibi. Quid est obumbrabit
aons umbram faciet: U̾ncle et isti reges luin
statm mue dealbabuntur in selmon. Selmon
ue inter pretatur umbra. Non enim meritis
e nitate ꝓpria discernuntur. Quis enum inquit
i. It ergo discernantur ab impiis: accipiunt re¬
nssonem peccatorum ab illo qui ait. si fuerint pec
sibo. Eece quomodo niue dealbabuntur in selmon.
siqio dituin est quod supra cominemoraui sp̃s¬
si sipueniet inte: et uirtus altissimi obumbrabit
sis luc est umbram faciet tibi. Propterea quod
nin defensaculum intelligitur ab estu concu¬
silmarum carnalium. Unde illa uirgo xp̃m
ulido concepit. Constat autem umbra ex lu
dee copore. Proinde illucd quod in principio
eturbum lumen illul uerum ut umbraculũ
anlanum fieret. uerbum caro factum est et

Expanded text:
columbam deargentatam. De quo Spiritu quod paritura nuntiabatur, quoniam non cognoanctus, inquit, superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Quid est, obumbrabit tibi, nisi, umbram faciet? Unde et isti reges, dum entatam, nive dealbabuntur in Selmon. Selmon quippe interpretatur Umbra. Non enim meritis aut virtute propria discernuntur. Quis enim te, inq accepisti ? Ut ergo discernantur ab impiis, accipiunt remissionem peccatorum ab illo qui ait: Si fuerint peccdealbabo . Ecce quomodo nive dealbabuntur in Selmon; de quo dictum est quod supra commemoravi, Sps superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, hoc est, umbram faciet tibi: propterea quod mbra porro ista defensaculum intelligitur ab aestu concupiscentiarum carnalium: unde illa virgo Chriscredendo concepit. Constat autem umbra lumine et corpore: proinde illud quod in principio erat Verbum, lumen illud verum, ut umbraculum meridianum fieret nobis, Verbum caro factum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam organis laudis glorificetur as. Iat
autem principes in medio adholescentilare
tympanistriarum: in ministerio scilicet bast¬
rabili. Nam ita sunt in medio ministri pipil
ȩccłarum nouarum: hoc enim est achadals¬
larum. carne ecdomita dm̃ laudartium. h
enim est tympanistriarum: eo quod tymull
fiant corio siccato et extento. Ideo ne quidul
et dicit. ¶ n ecclins enecdliete ctim. Cax¬

Expanded text:
tanquam organis laudis, glorificaretur Deus. Iidem autem principes in medio adolescentularum tympanistriarum, in ministerio scilicet honorabili: nam ita sunt in medio ministri praepositi Ecclesiarum novarum; hoc enim est, adolescentularum: carne edomita Deum laudantium; hoc enim est, tympanistriarum, eo quod tympana fiant corio siccato et extento. 35. vers. 27.et dicit, In Ecclesiis benedicite
Abbreviated transcription (Latin):
Hos enum dixit supbos: quos dixit qui abm
que in babitabunt in ea. Secl quid opahuatiu
animalia quibus labit uerbum: Quid msia
sequitur. Euanglitantibus untute multi
iuitute: nisi fortitudine in qua eclucit comies
fortasse etiam uirtutem hic dicit. illam quara¬
głirantes mirabilia signa fecerunt. Quis egs¬

Expanded text:
Hos enim dixit superbos, quos dixit qui abunquae inhabitabunt in ea. Sed quid operabuntur haec animalia, quibus dabit verbum? quid nisi quod sequitur? Evangelizantibus virtute multa. Qua virtute, nisi fortitudine illa in qua educit compeditos? Fortasse etiam virtutem hic dicat illam, qua evangelizantes mirabilia signa fecerunt. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
quam mirer quomodo positum sit hoc uerlies
in alio psalmo ubi dicitur inter scapulas sul
obumbrauit tibi. et sub alis eius sꝑabis canl
aus obumbrari non possit nisi quod a peoris
eriti. et iatine quidem inter scapulas sut
aliquo moclo exutraꝙ parte posst inelis¬

Expanded text:
quam mirer quomodo positum sit hoc verbum quam mirer quomodo positum sit hoc verbum in alio psalmo, ubi dicitur, Inter scapulas suas obumbrabit tibi, et sub alis ejus sperabis , cum sub alis obrumbrari non possit, nisi quod a pectore fuerit. Et latine quidem inter scapulas fortasse aliquo modo ex utraque parte possit intel
Abbreviated transcription (Latin):
dormire sit inter medios cleros in eorun tita¬
torum auctoritate requiescere. idest utusq tds¬
menti testimoniis adquiesceres ut quando nt
ex his ꝓfertur et ꝓbatur: om̃is intentio pacficag
ete finiatur. Quod si ita est: quid aluid adinins
uidentur euglitantes uirtute multa: nisi quitu
eis dñs labit uerbum ut eugłitare possiunt sidei¬
ant inter medios cleros: Tunc enum eis uerhia
ueritatis datur: si auetoritas ab eis duorum aisbi¬
mentorum non telinquatur ut ipsi sint penis
columbe deargentatȩ quorum predicationes
cȩlum gła fertur ȩcclȩ. Inter scapulas autempe
est utiq corporis: pars est circa regionem cual
A posterioribus tamen idest a clorso quan alta¬
bȩ illius deargentatȩ partem in uiriditatim us
esse dicit: hoc est in iugore sapientie. Qum us¬
rem: melius non puto intelligi posse quancas¬
tem. Sed quare a dorso et non a pectore: Vit¬

Expanded text:
dormire sit inter medios cleros in eorum testadormire sit inter medios cleros in eorum testamentorum auctoritate requiescere, id est, utriusque testamenti testimoniis adquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica ete finiatur. Quod si ita est, quid aliud admoneri videntur evangelizantes virtute multa, nisi quia tunc eis Dominus dabit verbum ut evangelizare possint, si dormiant inter medios cleros? Tunc enim eis verbum veritatis datur, si auctoritas ab eis duorum Testamentorum non relinquatur: ut ipsi sint et pennae columbae deargentatae, quorum praedicatione in coelum gloria fertur Ecclesiae. 18. Inter scapulas autem: pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapientiae; quem vigorem melius non puto intelligi posse quam charitatem. Sed quare a dorso, et non a pectore? Quan
Abbreviated transcription (Latin):
medios cleros: ut illis hoc cdicere intelligatur. qui
spetiei clomus tanquam spolia diuiduntur. id est
si dormiatis inter medios cleros o uos qui diuidimini
spetiei clomus ꝑ manifestationem sp̃s ad utilitatem
ut alii quidem detur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii ser¬
mo scientiȩ. scdm eundem sp̃m: alii fides. alii gene¬
ra curationum in eodem spu: et cetera. Sigͦ uos
dormiatis inter medios cleros: tunc penuȩ colum¬
bȩ deargentatȩ niue dealbabuntur in selmon. Po
selmon: ut subintelligantur homines. qui ꝑ gr̃am
remissionem accipiunt peccatorum. Unde etiam
de ipsa ȩccła dicitur in cantico canticorum. Quȩ
est ista quȩ ascendit dealbata : Promissio quippe
dĩ tenetur ꝑ ꝓpħam dicentis: si fuerint peccata
ur̃a tanquam fenicium: sicut niuem dealbabo.
penne columbȩ deargentate. sub aucdiatur r
ut iste sit sensus. Ouos qui tanquam pau
quȩ nonnulli duo testamenta esse uoluerut.

Expanded text:
medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui speciei domus tamquam spolia diuiduntur, id est, si dormiatis inter medios cleros, o uos qui diuidimini speciei domus per manifestationem spiritus ad utilitatem, ut alii quidem detur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides, alii genera curationum in eodem spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. potSelmon, ut subintellremissionem accipiunt peccatorum. Unde etiam de ipsa Ecclesia dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Prodei tenetur per prophetam dicentis: si fuerint peccata uestra tamquam Foenicium, sicut niuem dealbabo VPennae columbae deargentatae, subaudiatur eritis, ut iste sit sensus: Vos qui tanquam spolquae nonnulli duo testamenta esse uoluerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
do conuertit dicens. Ei dormiatis inter medios
cleros: pennȩ columbȩ cleargentate: et posteriora in¬
pendus est ordo uerborum. quomodo finiatur sen¬
tentia. quȩ utiq pendet cum dicitur si dormiatis:
deinde quod ait pennȩ columbȩ cleargentatȩr utrũ¬
in singulari numero intelligendum est huius pen¬
nȩ. an plurali hȩ pennȩ: sed singularem numerũ
grecus excludit. ubi om̃ino pluraliter hoc positum
legitur. Sel ahuc incertun est hȩ pennȩ an ouos
pennȩ: ut ad ipsas pennas ioqui uideatur. Utrum
ergo uerbis quȩ precesserunt finitur ista sententia.
ut orclo sit dñs clabit uerbum eugłirantibus uirtu¬
te multa: si lormiatis inter medios cleros o uos pen¬
ne columbȩ deargentatȩ: an his quȩ secuntur. ut
ordo sit. si dormiatis inter medios cleros penne co¬
lumbȩ de argentatȩ: niue dealbabuntur in selmon.
id est ipse pennȩ dealbabuntur. si dormiatis inter

Expanded text:
da convertit, dicens: Si dormiatis inter medios da convertit, dicens: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et interrendus est ordo uerborum, quomodo finiatur sententia; quae utique pendet, cum dicitur: si dormiatis. deinde {quod ait: pennae columbae deargentatae, utrum singulari numero intellegendum est huius pennae, an plurali hae pennae. sed singularem numerum Graecus excludit, ubi omnino pluraliter hoc positum legitur. sed adhuc} incertum est utrum hae pennae, an o uos pennae, ut ad ipsas pennas loqui uideatur. utrum ergo uerbis quae praecesserunt finiatur ista sententia, ut ordo sit: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, si dormiatis inter medios cleros, o uos pennae columbae deargentatae, an his quae sequuntur, ut ordo sit: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon, id est, ipsae pennae dealbabuntur, si dormiatis inter
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Ac sic alligato abstulit tanquam spolia ua¬
sa eius. Oꝑabatur quippe in filiis diffidentiȩ: quoꝵ
infidelitate utebatur. ad uoluntatem suam. Hȩc ua¬
sa dñs mundans remissione peccatorum: hȩc spo¬
lia scĩficans hosti erepta ꝓstrato atq alligato: diui¬
sit ea spetiei domussuȩ. alios constituens apłos.
alios ꝓpħ̃as. alios pastores et cloctores in opus mi¬
nisterii: in edificationem corporis xp̃i. Sicut enĩ¬
unum corpiis est. et membra habet multar om̃ia
om̃s ꝓpħȩ: Nunquid om̃s uirtutes: Nunquid om̃s
habent dona curationum: Nunquid om̃s linguis
iocuntuntur: Nunquid om̃s interpretantur:
Om̃ia autem hȩc. oꝑatur unus atꝙ idem sp̃s: diui¬
dens ꝓpria unicuiq ꝓut uult. Et hȩc est speties
domus cui spolia diuiduntur: ut amator eius hac
pulchritudine accensus exclamet. Dnẽ dilexi de
ipsa membra de quibus sit speties domus: alloquen¬

Expanded text:
dere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vadere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vasa ejus. Operabatur quippe in filiis diffidentiae , quorum infidelitate utebatur ad voluntatem suam. Haec vasa Dominus mundans remissione peccatorum, haec spolia sanctificans hosti erepta prostrato atque alligato, divisit ea speciei domus suae; alios conalios prophetas, alios pastores et doctores, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi . Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa: omnia omnes prophetae? Nunquid omnes virtutes? Nunquid omnes dona habent curationum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vultdomus, cui spolia dividuntur; ut amator ejus hac pulchritudine accensus exclamet: Domine, dilexi ipsa membra, de quibus fit species domus, alloquen
Abbreviated transcription (Latin):
esia uocantur asterisci. qubiis agnosei uo¬
lunt ea non esse in interpretatione septuaginta:
sed esse in hebreo. in quȩ talibus insigniuntur no¬
tis. Sed siue repetatur. siue semel dictum accipi¬
atur. quod positum est dilecti: sic iutelligendum
puto quod sequitur. et spetiei domus diuidere spo¬
lia. acsi diceretur. dilecti etiam spetiei domus di¬
uidere spolia: id est dilecti etiam ad diuidenda
spolia. Spetiosam quippe domum id est ȩccłam
xp̃c fecit. diuidendo spolia illi: sicut spetiosium
est corpus distributione membrorum. Spolia por¬
ro dicuntur: quȩ uictis hostibus detrabuntur. Hoc
quid sit. eugłium nos admoneat ubi legimus: ne¬
mo uitrat indomum fortis ut uasa eius diripiat:
nisi prus alligauerit fortem. Ailigauit ergo di¬
abolum xp̃c spiritalibus uinclis suꝑando mortem:
et suꝑ celum ab inferis ascendendo. Ailigauit eũ
sacramento incarnationis suȩ: quod nichil in eo
repperiens morte dignum. tamen est ꝑmissus occi¬

Expanded text:
quae signa vocantur asterisci; quibus agnosci volunt ea non esse in interpretatione Septuaginta, sed esse in hebraeo, quae talibus insigniuntur notis. Sed sive repetatur, sive semel dictum accipiatur quod positum est, Dilecti; sic intelligendum puto quod sequitur, et speciei domus dividere spolia, ac si diceretur, Dilecti etiam speciei domus dividere spolia, id est, Dilecti etiam ad dividenda spolia. Speciosam quippe domum, id est Ecclesiam Christus fecit, dividendo illi spolia; sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit Evangelium nos admonet, ubi legimus: Nemo intrat in domum fortis, ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Alligavit ergo diabolum Christus spiritualibus vinculis; superando mortem, et super coelos ab inferis ascendendo: alligavit eum sacramento incarnationis suae, quod nihil in eo reperiens morte dignum, tamen est permissus occi
Abbreviated transcription (Latin):
placuit habitare misto monte qui paratusest nee¬
mine montium: cui dicit. tu es filius meus dlatisi
quo bene complacui. Ipse autem mons cdñs estiqi
alios montes in habitauit in finem: in quorim et¬
mine paratus est. Unus enĩ ds̃. et unus mediat ãi
Unde dicit. Ego in eis: et tu in me. Ut quid eri
picamini montes in caseatos: montem in quocant¬
cuit clõ habitare in eo: Et enim montes illos mes¬
atos. cñs iste mons incaseatus in habitauit usꝙꝓuis
nem. ut aliquid sint: quibus ait. quia sine me na
tiplex: uel decies milies multiplex. Unum enne
bum grecum sicut quisq potuit latinoium ir¬
tum transtulit: quod dictum est miryoplahm. l¬
tine autem satis exprimi non potuit: quonianul
apud grecos cnylya dicuntura mynyades auten
plura denamilia. Myryas quippe una: decmnil
sunt. Ingentem autem multitudinem scõium asi
delium qui portando diñ fiunt quocdãmodo cos

Expanded text:
placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui . Ipse autem mons Dominus est, qui alios montes inhabitabit in finem, in quorum cacumine paratus est. Unus enim Deus, et unus mediator Detus sanctorum. Unde dicit: Ego in eis, et tu in me . Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Etenim montes illos incaseatos Dominus iste, mons incaseatus, inhabitabit usque in finem, ut aliquid sint quibus ait: Quia sine me nihmultiplex; vel, decies millies multiplex. Unum verbum enim graecum sicut quisque potuit latinorum interpretum transtulit, quod ibi dictum est, μυριοπλάσιον. Latine autem satis exprimi non potuit: quoniam mille apud Graecos χίλια dicuntur, μυριάδες autem plura dena millia; μυριὰς quippe una, decem millia sunt. Ingentem itaque multitudinem sanctorum atque fidelium, qui portando Deum fiunt quodammodo currus
Abbreviated transcription (Latin):
utiq a regendo. Et quid magis quam cariis an¬
cupiscentias. ne regnet peccatum in eoium mad
corpore adobediendum desideriis eius. ne ꝑneai
membra sua arma iinquitatis peccato. set extilt
se dõ tanquam ex mortuis uiuentes: et menba
sua arma iusticie clõ: Sic enim erunt reges iti¬
mitus discreti ab alienigenis. quia non sunt u
ducentes cum in fidelibus: deinde diseret cns¬
diter inter se muneribus ꝓpriis. Non autemql

Expanded text:
utique a regendo: et quid magis quam carnis conutique a regendo: et quid magis quam carnis concupiscentias, ne regnet peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, ne exhibeant membra sua arma iniquitatis peccato, sed exhibeant se Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra sua arma justitiae Deo ? Sic enim erunt reges primitus discreti ab alienigenis, quia non sunt jugum ducentes cum infidelibus; deinde discreti concorditer inter se muneribus propriis. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
eo tempore apłorum ex quo duorum tetan¬
rum differentia clarius reuelata est ipsi qpa
etum fiaii. usꝙ ad boc tempus dormierut it
medios cleros regni terreni felicitatem iuncnt¬
nentes: et regni cȩlorum ȩternitatem spantisc
nondum tenentes. Et quia tam bene dormaas
eis uelut pennis nunc uolitat et laudibus eeta
fama adunitandum posteris inuitatis cdumsi tr
ceteri cdormiunt acddantur pennȩ: quibus ulgi
finem scłi subluiter predicetur E Ium disant¬
celestis reges suꝑ eam: niue dealbabuntur i ba
Iule sup cȩlestis. ille qui ascendit suꝑ om̃s celosie
adimpleret om̃ia. dum discernit reges supem
idest suꝑ eandem columbam deargentatam si
apłos. quosclam autem ꝓpħas: quosclam uenote¬
glistas: quosclam autem pastores et cloctores Np
quid est aliud reges discernere suꝑ eam in opust
nisterii. in edificatione corporis xp̃i: quandana¬
dem ipsa est corpus xp̃i: Dicuntur autem ilingil

Expanded text:
 tempore Apostolorum, ex quo duorum Testamentorum differentia clarius revelata est, ipsi Apoarietum filii usque ad hoc tempus dormierunt inter medios cleros; regni terreni felicitatem jam contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus usque in finem saeculi sublimiter praedicetur. 21. elestis reges super eam, nive dealbabuntur in Selmon: ille supercoelestis, ille qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia, dum discernit reges super eam, id est super eamdem columbam deargentatam. Seapostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas, quosdam autem pastores et doctores. Nam quid est aliud reges discernere super eam, nisi in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi ; quandoquidem ipsa est corpus Christi? Dicuntur autem illi reges,
Abbreviated transcription (Latin):
est. et ego inundo: ut qui głatur non in se ipso sed
in dño głetur. Ut quid ergo suspicamini montes
incaseatos: eum montem in quo placuit dõ habi¬
tare in eo: Non quia non in aliis in habitat: sed quia
ipsis ꝑ ipsum. In ipso quippe habitat om̃is plenitudo
diuinitatis non umbraliter tanquam in templo
a rege salomone facto: sed corporaliter idest solide
atꝙ ueraciter: quoniam ds̃ erat in xp̃o mundũ
reconcilians sibi. Quod si de patre dictum accipi¬
amus. quoniam ipse ait. pater autem in me manens
ipse facit oꝑa sua. et ego in patre. et pater in me.
siue ita intelligatur cdĩ erat in xp̃o. uerbum erat
in homine: sic erat utiꝙ uerbum in carne. ut uer¬
bum etiam caro factum solus ꝓprie diceretur. id est

Expanded text:
so, sed in Domino glorietur . Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, eum montem in quo placuit Deo habitare in eo? Non quia in aliis non inhabitat, sed quia in ipsis per ipsum. In ipso quippe inhabitat omnis plenitudo divinitatis ; non umbraliter, tanquam in templo a rege Salomone facto, sed corporaliter, id est solide atque veraciter. Quoniam Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quod sive de Patre dictum accipiamus, quoniam ipse ait, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua; ego in Patre, et Pater in me ; sive ita intelligatur, Deus erat in Christo, Verbum erat in homine: sic erat utique Verbum in carne, ut Verbum etiam caro factum solus proprie diceretur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
oefietus dis. Nune fragiles et insirm ha¬
ueini thesaurum istum in uasis ficcilibus
ui eo eti an corporum gtosissima commutati¬
ueise dabit uirtutem et fortitulinem plebi
U hemnatur enim boc corpus in infirmitate:
tg̃ ii unititem. Ipse ergo labit iurtutem quã
u lure premisit: de qua dicit apłs. urtutẽ
n desruetur mors. Quoniam itaq ꝓlixum
e dnteligendum difficilem psalmum tandẽ
aqundo ipso adiuu ante finiuimus: benedictus

Expanded text:
Deus: nunc fragili et infirmae. Habemus enim thesaurum istum in vasis fictilibus . Tunc vero, etiam corporum gloriosissima commutatione, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae. Seminatur enim hoc corpus in infirmitate; surget in virtute . Ipse ergo dabit virtutem quam in sua carne praemisit, de qua dicit Apostolus: Virca destruetur mors . Quoniam itaque prolixum, et ad intelligendum difficilem Psalmum tandem aliquando, ipso adjuvante, finivimus. Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
qui annuntiant bona. Hȩc enim grã. et stiges
latebant in ueteri testamento. Cum auten unt
plenitudo temporis et placuit dõ reuelas
uiderentur. Pereuenerunt principes conue
psauentibus in melio adholescentularumq¬
panistriarum. Principes sunt apłi. Ipsi enimpt

Expanded text:
qui annuntiant bona ! Haec enim gratia et isti gressus qui annuntiant bona ! Haec enim gratia et isti gressus latebant in Vetere Testamento: cum autem venit plenitudo temporis, et placuit Deo revelare viderentur, Praevenerunt principes conjuncti psallentibus, in medio adolescentularum tympanistriarum.
Abbreviated transcription (Latin):
quod latrare nescirent: et dormitare amarent.
Ubi itaꝙ lemonstrauit quia si uigilarent. et pro
dño suo latrarent. laudabiles canes essent: sicut
lauclantur isti de quibus dicitur. lingua canum
tuorum. Quos tamen ꝓpħa ex inunicis futuros es¬
se predixit: ꝑ illam scilicet conuersionem de
qua suꝑius loquebatur.⁊ unde et ille psalmus.
illis tantum bonum ut canes eius fierent cuius fue¬
rant inimici : responsum est ab ipso. Sic enim legi¬
tur lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso:
ipsius utiq dilectione. ipsius miscdia. ipsius gr̃a.
Nam quando iel possent a se ipsis: Etenms
et nubes in euglio. scõs et fideles suos si guiso
ubi ait. A modo uidebitis filium hominisor¬
tem in nubibris. Excepto illo aduentiu nqus
uidebitis filium hominis uenientem in ide
Hii gressus tui uisi sunt. idest manifestatisit
reuelata gr̃a testamenti noui. U̾nde dietis
quam spetiosi pedes eorum qui annuitiait pus

Expanded text:
quod latrare nescirent, et dormitare amarent . quod latrare nescirent, et dormitare amarent . Ubi utique demonstravit, quia si vigilarent et pro domino suo latrarent, laudabiles canes essent: sicut laudantur isti de quibus dicitur, Lingua canum tuorum. Quos tamen Propheta ex inimicis futuros esse praedixit, per illam scilicet conversionem de qua superius loquebatur. Unde et ille psalmus: illis tantum bonum, ut canes ejus fierent, cujus fuerant inimici; responsum est, ab ipso. Sic enim legitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Ipsius utique dilectione, ipsius misericordia, ipsius gratia. Nam quando id possent a seipsis? Etenim cet nubes in Evangelio sanctos et fideles suos significat, ubi ait: Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus . Excepto illo adventu in quo videbitis Filium hominis venientem in nubibus. Hi gressus tui visi sunt, id est, manifestati sunt, revelata gratia Testamenti Novi: unde dictum est, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
certaturi: etiam canes uocans tanquam ꝓ suo dño
latrantes: non illos canes de quibus dicit apłs ca¬
uete canes e sed illos qui edunt de micis quȩ cadt̃
de mensa ctr̃oꝵ suorum. Hoc enim confessa chana¬
nea meruit audire. Omulier magna est fides tua:
fiat tibi sicut uis. Canes iaudabiles non detestabi¬
les: fidem seruantes dño suo: et ꝓ eius lomo contra
inimicos iatrantes. Non enim tantum modo canũ
dixit. sed canum tuorum: nec eorum dentes sed
lingua laudata est: quoniam non utiꝙ frustra nec
sine magno sacramento gedeon solos eos iussus est
ducere qui fluminis aquam sicut canes lamberent:
talesꝙ non amplius quam trecenti in tanta mul¬
titudine inuenti sunt. In quo numero crucis signũ
est ꝓpter tau litteram: que in grecis numerorum
notis trecentos significat. De talibus in alio psalmo
entur ut canes. Nam et quidam canes reprehensi
sunt a ꝓpħa ysaia: non ideo quod canes essent. sed

Expanded text:
certaturi, etiam canes vocans, tanquam pro suo Domino certaturi, etiam canes vocans, tanquam pro suo Domino latrantes. Non illos canes, de quibus dicit Apostolus, Cavete canes : sed illos qui edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Hoc enim confessa Chananaea meruit audire: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut vis . Canes laudabiles, non detestabiles; fidem servantes domino suo, et pro ejus domo contra inimicos latrantes. Non enim tantummodo canum dixit, sed canum tuorum; nec eorum dentes, sed lingua laudata est: quoniam non utique frustra, nec sine magno sacramento Gedeon solos eos jussus est ducere, qui fluminis aquam sicut canes lamberent; talesque non amplius quam trecenti in tanta multitudine inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter τ litteram, quae in graecis numerorum notis trecentos significat. De talibus canibus et in at famem patientur ut canes . Nam et quidam canes reprehensi sunt a propheta Isaia, non ideo quod canes essent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
priorem sensum confirmat: quod etiam ibi cis con¬
uertat ad se de ꝓfundis clamantes. Qui et si intel¬
ligatur ibi se conuerti acl liberandos etiam tales
non est in congruum: et ita eos conuerait. uel ad
eos uberandos ita conueratur. Ut tinguatur
pes eius in sanguie. Quocd ad ipsum dñm ꝓpħa
dicit. ut intinguatur pes tius in sanguine: id est
ut ipsi qui al te conuertuntur uel ad quos liberan¬
dos conuerteris. licet in ꝓfundum maris oꝑe mi¬
quitatis depressi fueruit: in tantum gr̃ã tua ꝓfici¬
unt. quia ubi abundauit peccatum suꝑ abundauit
gra: ut fiant pes tuus inter membra tua acl arnim¬
tiancium euglium tuum: et ꝓ nomine tuo dliui du¬
centes martyrium. usq ad sanguinem certent.
Sic enim ut arbitror conuenientius intelligitur
pes eius tinctus in sangume. Deniq quid adiungit:
Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Eosdem
ipsos qui usꝙ ad sangiunem fuerant ꝓfide eugłica

Expanded text:
priorem sensum confirmat, quod etiam ibi Deus conpriorem sensum confirmat, quod etiam ibi Deus convertat ad se de profundis clamantes. Qui et si intelligatur ibi ipse converti ad liberandos etiam tales, non est incongruum: et ita eos convertit, vel ad eos liberandos ita convertitur, ut tinguatur pes ejus in sanguine. Quod ad ipsum Dominum Propheta dicit: Ut tinguatur pes tuus in sanguine: id est, ut ipsi qui ad te convertuntur, vel ad quos liberandos converteris, licet in profundo maris onere iniquitatis depressi fuerint, in tantum gratia tua proficiant, quoniam ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Ut fiant pes tuus inter membra tua, ad annuntiandum Evangelium tuum, et pro nomine tuo diu ducentes martyrium, usque ad sanguinem certent. Sic enim, ut arbitror, convenientius intelligitur pes ejus tinctus in sanguine. 32. Denique adjungit, Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso: eosdem ipsos qui usque ad sanguinem fuerant pro fide evangelica
Abbreviated transcription (Latin):
uiam uoluntariam segregauit hereditati suȩ.
Nam siccitate infirmata est. Ipse uero conuersus
ꝑficit eam: cui dicitur. et conuersus iuiuificastime.
Dixit ergo diis. Ex basan conuertam. ꝓnuertã
in ꝓfundum maris. Si conuertam: quare in ꝓfun¬
dum maris: In se ipsum quippe conuertit añs. cũ
salubriter conuerat: et non est utiq ipse ꝓfundum
maris. Anforte fallit latina locutio: et ꝓeo positũ
est in ꝓfundum quod est ꝓfunde: Non enum ille se
conuertit: sed sibi conuertit eos qui in ꝓfundo huius
scbi iacent cdimersi pondere peccatorums ubi con¬
uersus iue dicit. De ꝓfundis clamaui ad te dñe.
Si autem non est conuertam sel conuertar in ꝓfun¬
domaris. hoc intelligitur dixisse dnm̃ nrm quod sua
miscdia conuerteretur etiam in ꝓfundum maris.
ad eos quoꝙ liberancdos qui essent cdespatissimi pecca¬
tores: quanquam in aliquo greco inuenerum non in

Expanded text:
viam voluntariam segregavit haereditati suae. viam voluntariam segregavit haereditati suae. Nam siccitate infirmata est; ipse vero conversus perfecit eam, cui dicitur, Et conversus vivificasti me . Dixit ergo Dominus: Ex Basan convertam, convertam in profundum maris. Si convertam, quare in profundum maris? In seipsum quippe convertit Dominus, cum salubriter convertit, et non est utique ipse profundum maris. An fallit forte latina locutio, et pro eo positum est, in profundum, quod est, profunde? Non enim ille se convertit; sed ibi convertit eos qui in profundo hujus saeculi jacent demersi pondere peccatorum, ubi conversus ille dicit: De profundis clamavi ad te, Domine . Si autem non est, convertam, sed, convertar in profundum maris, hoc intelligitur dixisse Dominum nostrum, quod sua misericordia converteretur etiam in profundum maris, ad eos quoque liberandos qui essent etiam desperatissimi peccatores. Quanquam in aliquo graeco invenerim, non, in
Abbreviated transcription (Latin):
uutendixit: ex basan conuertar. Basan interpre¬
tonsiquia confunditur de peccatis suis qui ꝓ eis
entintis precatur misccłiam dĩ: Inde est quod
uinsicderans confundebatur: sed descendit iusti¬
etus quia dixit dr̃s ex basan conuertam. Basan
tapetatur et siccitas. Et recte intelligitur dñs
slatate conuertere: iclest ex inopia. Nam qui
hiuelentur copiosi cum sint famelicis et pleni
ansut manisimi: non conuertuntur. Beati enĩ
isuriunt et sitiunt iusticiam: quoniam ipsi sa¬
uilintur. Ex ista dñs siccitate conuertit. De
uia quppe sicca: illi dicitur. Extendi manus
es aste: anma mea uelut cerra sine aqua tib.¬
Ioi illud quoꝙ non absurde intelligitur: quodha¬
bent aui codices ex basan conuertar. Conueratur
ad nos etiam ipse qui dicit. conuertumini ad me
et conuertaraduos. Et non nisi extra confusionẽ.
cum peccatum nr̃m ante nos est sempꝰ et extra sic¬
citatem: quia eius desicderamus ymbrem qui plu¬

Expanded text:
utem dixit: Ex Basan convertam. Basan interpreone, nisi quia confunditur de peccatis suis qui pro eis dimittendis precatur misericordiam Dei? Inde est quod  ita se considerans confundebatur; sed descendit justificatus, quia dixit Dominus, ex Basan convertam. Basan interpretatur et Siccitas; et recte intelligitur Dominus ex siccitate convertere, id est ex inopia. Nam qui sibi videntur copiosi, cum sint famelici, et pleni, cum sint inanissimi, non convertuntur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ex ista Dominus siccitate convertit: de anima quippe sicca illi dicitur, Extendi manus meas ad te; anima mea velut terra sine aqua tibi . Illud quoque non absurde intelligitur, quod habent alii codices, Ex Basan convertar. Convertitur enim ad nos etiam ipse qui dicit, Convertimini ad me, et ego convertar ad vos : et non, si extra confusionem, cum peccatum nostrum ante nos est semper ; et extra siccitatem, qua ejus desideramus imbrem, qui plu
Abbreviated transcription (Latin):
atq fastidia: ingens plaga secuta est. Postremo illi
om̃s in heremo consternati sunt: nec quisquam
eorum preter duos terram meruit ꝓmissionis in¬
trare: quanquam etiam si dicatur in filiis eorum
pereditas illa ꝑfecta: nos sensum spirntdie
pius tenere debemus. Om̃ia quppe ilans
uerentur umbrȩ. Apiat itaꝙ nobis pulsro¬

Expanded text:
atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi omnes in eremo consternati sunt, nec quisquam eorum, praeter duos, terram meruit promissionis intrare . Quanquam etiamsi dicatur in filiis eorum haereditas illa perfecta, nos sensum spiritualem liberius tenere debemus. Omnia quippe illa removerentur umbrae . 10. Aperiat itaque nobis puls
Abbreviated transcription (Latin):
syna a facie dĩ isrł: pluuiam uoluntariam segre¬
gans ds̃ hereclitati tuȩ: quia in monte syna locu¬
tus est ds̃ ad moysen. quando legem dedit: ut
manna sit pluuia uoluntaria quam segregauit
ds̃ hereditati suȩ idest ppło suo: quia solos eos ita
pauit. non ut ceteras gentes. ut quod deinde dicit.
et infirmata est. ipsa hereditas infirmata intelli¬
gatur: quoniam murmurantes manna fastidiosi
respuerunt. desicderantes escas carnium: et ea quibꝰ
uesci in egypto consueuerant. Sel in his uerbis si
ꝓprietas tantum modo utterę. non spiritalis reqͥ¬
renclus est intellectus: oportet ut ostendatur scdm
ꝓprietatem corporalem qui tunc compediti. quiꝙ
etiam habitantes in sepulchris. educti sunt in for¬
titudine: deinde si ille ppłs illa scilicet herecditas
dĩ fastidio manna respuens infirmata est. non
debuit sequi. Tu uero ꝑfecisti eam: sed tu uero
ꝑcussisti eam. Dõ quippe offenso ꝑ illa murmura

Expanded text:
Sina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segreSina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae, quia in monte Sina locutus est Deus ad Moysen, quando Legem dedit : ut manna sit pluvia voluntaria quam segregavit Deus haereditati suae, id est populo suo: quia solos eos ita pavit, non et caeteras Gentes: ut quod deinde dicit, Et infirmata est, ipsa haereditas infirmata intelligatur; quoniam murmurantes, manna fastidiosi respuerunt, desiderantes escas carnium, et ea quibus vesci in Aegypto consueverant . Sed in his verbis si proprietas tantummodo litterae, non spiritualis requirendus est intellectus, oportet ut ostendatur secundum proprietatem corporalem, qui tunc compediti, quique etiam habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. Deinde si ille populus, illa scilicet haereditas Dei, fastidio manna respuens infirmata est, non debuit sequi, Tu vero perfecisti eam; sed, Tu vero percussisti eam. Deo quippe offenso per illa murmura