comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria eque. desiderat aĩa nr̃a. Adhuc ꝑ¬
pheta dẽ . qͣus loqͥt᷑: de. quo supra dixe¬
rit. conculcabit eã pes pedis pauꝑis.
łluiꝰ gͦ iusti semita recta est: siue. ut
uerbũ nouũ fingam. rectitudines. qͦs
greci uocant eutuuetas. & nos eqͣlitates.
latiniꝰ possumꝰ appellare: dicit᷑q hebra¬
eam suo ealcauit & eontriuit pede:
ut qͥcunq ꝑ eam uoluerit ambulare:
cursu ambulet. in offenso. In hac semni¬
ta uidicioꝵ dñi. sustinuerunt eam scĩ.
&. sꝑauerunt i eo: q spes non confun¬
dit .&. nom̃ illiꝰ .&. memoriale. habuert̃
in desiderio susdicentes. Concupuiit
anima mea. desiderare uidicia tua in
om̃i tẽꝑe.&. iterũ. Desiderat anima
nia. &. defecit in salutari tuo. Qͥ. aucẽ.
nom̃ dñi habet in desiderio. aliud nõ
desiderat. &. ħ notandũ. qd̃ desideri¬
um di ñ uni carne sit. sed in auiuia: uix¬
ta illud qd̃ ui alio psalmo legimꝰ. Sici¬
tem. Caro eñĩ concupiscit adu̾sus spĩu:¬

Expanded text:
huc Propheta de Christo loquitur, de quo supra dixerat: Conculcabit eam pes, pedes pauperis. Hujus ergo justi semita recta est, sive, ut verbum novum fingam, rectitudines, quas Graeci vocant εὐθύτητας, et nos aequitates Latinius possumus appellare, dicunturque Hebraeam suo calcavit et trivit pede, ut quicumque per eam voluerit ambulare, cursu ambulet inoffenso. In hac semita judiciorum Domini, sustinuerunt eum sancti, et speraverunt in eo, quia spes non confundit. Et nomen illius et memoriale habuerunt in desiderio animae, dicentes: Concupivit anima mea desiderare judicia tua in omni tempore ; et iterum: Desiderat anima mea, et defecit in salutari tuo . Qui autem nomen Domini habet in desiderio, aliud non desiderat. Et hoc notandum, quod desiderium Domini non in carne sit, sed in anima, juxta illud quod in alio psalmo legimus: Sititem,
Abbreviated transcription (Latin):
perire. Iuxta. lxx iuterp̃ces. ñ dico
sensuũ. sed uerboꝵ ordinem.& eou¬
sequentiã. in hoc loco reꝑꝑire non
potui. & ꝑ eo loco ubi nos uit̃pretati
sumus. sicut estũ in sitĩ. pro qͦ in
hebrayco scriptũ est basayon. qd̃
apd̃ eos inuiũ. uel sitis dicit᷑. qͣre
error ꝑspieuus est. ob similitudi¬

Expanded text:
perire. Juxta LXX interpretes, non dico perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION  , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare error perspicuus est, ob similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
rit. in eternũ non edificabit᷑: ut mil¬
le. aunoꝵ regnũ .&. aureȩ ihersm.
atq gẽ mate. somuia conquiescant.
Destructa autẽ iherłm. ꝓ impietate.
sua. laudabit dm̃ popłs fortis. Qͥ sit
autẽ popłs fortis. sequens uersus ol¬
tendit. Ciuitas gentium robustaꝵ ti¬
mebit te. Illis enĩ blasphe mantib gñ¬
tium popłs tunebit. Prmcipiũ enĩ sapi¬
entie. timor dñi. laudabit q te popłs
fortis. &. ciutas gentiũ robustaꝵ tuue¬
bit te: hoc est eccła de gentib congre¬
gata. q. factus es fortitudo pauꝑi xp̃o
tuo. de. qͦ i psalmis legimiꝰ. beatus qͥ
in zacharia sedm̃ hebraycã ustnta¬
tem. pauꝑ hoc est hebion. suꝑ pullũ
asine sedere. describit᷑. fortitudo ege¬
uo in tribulatione passionis suȩ. spes
a turbiue. patibuli .&. umbraculũ ab
estu quando locutus est. Pater in ma
seat. sic turboblasphemantiũ iudeoꝵ.
ill nocere. non potuit. Ꝙ ut alia u¬
tar simlitudine. sicut propago gra
alieni facti sunt. marceseere. facias &

Expanded text:
t, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructa autem Jerusalem pro impietate sua, laudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beain Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION  , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in maseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravalieni facti sunt, marcescere facies et
Abbreviated transcription (Latin):
surget ad sp̃c meus ad te d̾s m̃s. quia
lux iudicia tua suꝑ terrã. Uolumꝰ &
hebraycum sequi: &e uulgatam editio
nem penitꝰ p̃terire. Ꝙ hac rerũ neces¬
sitate compellimͣ: diu̾so ordine. atq ser¬
mone. diu̾sas intelligentias querere.
Igit᷑ qd̾ dr de nocte: iuxta .lxx. huiꝰ ca¬
pituli ut diximꝰ pͥncipiũ est: uixta hebra
sit sensus. desiderat anima mea te nocte.
& postea meipiat. mane consurget spõ
meus ad te d̾s. Ideo autẽ. mane. consur¬
get. ꝙ. lux p̃cepta tua suꝑ terrã. Ser¬
uans enim mandata. &x illuminatus
o. sed om̃i temꝑe te desiderans meo ad
te. consurgo sp̃u .&. hoc conseruandum
qd̾ in nocte. positi. ãdhuc animo desi
mouit. mane uigilemꝰ ad eũ. Atq ut
manifestiꝰ dicã. anime nox .ꝙ. deside¬

Expanded text:
surgit spiritus meus ad te, Deus: quia lux judicia tua super terram. Volumus et Hebraicum sequi, et Vulgatam editionem non penitus praeterire, et hac rerum necessitate compellimur diverso ordine, atque sermone diversas intelligentias quaerere. Igitur quod dicitur, de nocte, juxta LXX, hujus capituli, ut diximus, principium est: juxta Hebraisit sensus: Desiderat anima mea ad te nocte; et postea incipiat, mane consurgit spiritus meus ad te, Deus. Ideo autem mane consurgit, quia lux praecepta tua super terram. Servans enim mandata tua, et illuminatus o, sed omni tempore te desiderans, meo ad te consurgo spiritu. Et hoc observandum, quod in nocte adhuc positi, animo desidmoverit, mane vigilemus ad eum, atque ut manifestius dicam, animae, nox et deside
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. Et quia saluatoris dicit᷑ u̾bis.
omĩs qui se exaltat hunuliabit᷑. & qͥ
se humiliat exaltabit᷑. non solũ hoc
ad homines. sed ad contrarias qͦ for.¬
titudines. referre possumus. Iux¬
ta .lxx. laudes deo ꝓpħa decantat.
qd̾ onĩs suꝑbos humiliet. & uniu̾sa¬
rum urbium munimenta. usq ad
humiliũ ealeent pedes. Semita
iusti recta est: rectus eallis iusti¬

Expanded text:
 Salvatoris dicitur verbis, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur , non solum hoc ad homines, sed ad contrarias quoque fortitudines referre possumus. Juxta LXX, laudes Deo Propheta decantat, quod omnes superbos humiliet, et universarum urbium munimenta usque ad humilium calcent pedes. Semita justi recta est, rectus
Abbreviated transcription (Latin):
gitatio. nr̃a firmata est. que pͥus in¬
ter te & ydola fluctuabat. ut ue¬
quaqͣm circumferamͣ om̃i uento
doctrine. sed inte dnĩ saluatorẽ
tota mente credamꝰ. Ro quo nos
ut sensus manifestior. fieret. trais¬
tulunus. uetus error abut: quia
cogitatio ur̃a firmata est. Ropterea
seruabis nobis pacem. quã apłis pol¬
licitus est dicens. pacem meã douo¬
bis. pacem meã reluiquo uobis.ꝙ.
non solum se mel. sed sed̾o. ut secura
sit retributio. que duplici sermone
promittit᷑. uixta qd̃ &e apłs loque¬
bat᷑. Gaudete itm dico gaudete
Hoc autẽ. ille. conseqͥt᷑: de qͦ ui leui¬
co dicit᷑. Nomo homo. filioꝵ isrł. &. iu
bile macularit: ut duplex homo ce.
duplex uir: pacem duplicem conse¬
quatur. Mleremͣ uiquiunt pacem: ꝙ.
inte. toca mente confidimꝰ. Post popłi
uerba. resꝑonsionẽ dei. &e rursum
uocem popłi ꝓpħa loqͥt᷑ ad credñtes.
Sꝑastis uel s̾pe rate. in dũo. in scłis

Expanded text:
gitatio nostra firmata est, quae prius ingitatio nostra firmata est, quae prius inter te et idola fluctuabat, ut nequaquam circumferamur omni vento doctrinae, sed in te Dominum Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico dicitur: Homo, homo, filiorum Israel . Et bile macularit : ut duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad credentes: Sperastis, vel sperate in Domino, in saeculis
Abbreviated transcription (Latin):
iusta qͣ est fideliũ : Utiq ille. de. quib
& sc̃s loqͥt᷑. Aperite mͥ portas iusticiȩ¬
& ingressus in eas. conficebor dño. Has
autẽ. portas nullus poterit ingredi: nͥ
qui de portis mortis fuerit liberatꝰ.
&e cũ psalmista dixerit. Qͥ exaltas
mȩ de portis mortis: ut annunciem
om̃s laudes tuas. inportis filie. syon.
Cũ enĩ de portis mortis fuerimus e¬
repti: tunc in portis filie syon. nom̃¬
ac laudes dñi cantare poterimꝰ. S
qͣm portas mortis. reor esse peccata:
de quib ad petrũ dr̃. porte inferi
non preualebunt aduersum te: sic
portas iusticie om̃ia oꝑa uirtutũ qͦs
qui fuerit ingressus. unã inueniet
portã. de. qua dicit᷑. Hlec porta dñi:
iusti intrabunt. in eã. & qͥuomi ꝑ plu¬
res margaritas. ad unũ ꝑgit᷑ mar
garitũ: sic ꝑ multas uias. & portas
ꝑuenimꝰ ad eũ: qͥ esse. se uiam dieit¬
&. portã. ꝑ qͦm ingrediamͣ ad pat᷑ͤm
hoc est error. nr ablatꝰ est. siue. co¬

Expanded text:
e quibus sanctus loquitur: Aperite mihi portas justitiae, ingressus in eas confitebor Domino . Has autem portas nullus poterit ingredi, nisi qui de portis mortis fuerit liberatus; et cum Psalmista dixerit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Cum enim de portis mortis fuerimus erepti, tunc in portis filiae Sion omnes laudationes Domini cantare poterimus. Et quomodo portas mortis reor esse peccata, de quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, unam inveniet portam, de qua dicitur: Haec porta Domini, justi intrabunt in eam . Et quomodo per plures mamultas vias et portas pervenimus ad eum qui dicit esse se viam et portam, per quam ingredimur ad Patrem.hoc est, error noster ablatus est, sive co
Abbreviated transcription (Latin):
on ce iherłm. urbeni celestem intel¬
leximus. ita &x. regionem huiꝰ urbis
intelligamꝰ. Deniq sc̃ĩ in terra ali¬
ena. carmen uideȩ cantare nolen¬
tes. dicunt. Qͦmͦ cantabimꝰ eanticũ
dñi in terra aliena. Ego puto hoe
esse canticũ. de quo & in alio loco
scĩs p̃cipit᷑. Cantate. dũo canticũ
nouum: Erit autẽ canticũ hoc
qd̃ seqͥt᷑. Urbs fortitudinis nr̃e sal¬
uator. Qͤ est ista urbs: Que in mon¬
te sita latere non potest. De qua
&. in alio loco scriptũ est. Fluminis
impetus letificat ciuitatẽ dei. &.
rursum. Głosa dicta sunt de tȩ: ei
uitas dei. Huiꝰ urbis ille conditor. est:
de quo loqͥt᷑ ꝓater. Iste edificabit ciui¬
tatem dei. Immo urbs fortitudinis
fidei. ut duplici septa sit munimen¬
to. Non enĩ sufficit murũ habere. fi¬
dei: nisi ipsa fides bonis oꝑib confir¬
met᷑. Hic murus. ⁊ hoc ante murale.

Expanded text:
on et Jerusalem urbem coelestem intelon et Jerusalem urbem coelestem intelleximus, ita et regionem hujus urbisintelligamus. Denique sancti in terra aliena carmen Judaeae cantare nolentes, dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domino in terra aliena ? Ego puto hoc esse canticum, de quo et in alio loco sanctis praecipitur: Cantate Domino canticum novum . Erit autem canticum hoc quod sequitur: Urbs fortitudinis nostrae Salvator . Quae est ista urbs? Quae in monte sita latere non potest. De qua et in alio loco scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; et ruvitas Dei . » Hujus urbis ille conditor est, de quo loquitur Pater: Iste aedificabit civitatem meam. Imo urbs fortitudinis fidei, ut duplici septa sit munimento. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale,
Abbreviated transcription (Latin):
consecrari ydolo beelphegor.: qͥ inter¬
pretat᷑ priapus: contͣ quẽ .&. ihere¬
iias loquitur. Egrediet᷑ chamosin
captiuitatem: sacerdotes illius & pͥn¬
cipes eius simł. W. iterũ. Confuu¬
detur morib in chamos. sicut con¬
fusa est domꝰ isrł in bethel: c. reli¬
qua his similia. Atq ex uno ydolo
& demone. qui huic ydolo p̾sidebat.
om̃s indicat contrarias fortitudi¬
nes. humiliandas &e. deducendas in
tartarũ. &. instar pulueris conte.¬
rendas. Sinautem hoc ita erit:
saluator. ponet᷑ in ea murus:&. an¬
temurale.Lxx. In die illa canta¬
bunt canticum istud. suꝑ terrã iu¬
deam: &e ciuitas fortis. & salutare
nr̃m ponet murũ: & circũmura¬
le. Cum humiliatꝰ fuerit moab.
& detractus in terrã usq ad pulue¬
ren: &. om̃s inuiei substrati xp̃i pe¬
dibus: cunc cantabit᷑ canticũ istud
in terra iuda siue uidea: qd̃ inter¬
pretat᷑ utrũq confessio: ut qͦmͦ sy¬

Expanded text:
consecrari idolo Beelphegor, qui interconsecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno idolo et daemone, qui huic idolo praesidebat, omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita erit, Salvator ponetur in ea murus et antemurale. LXX: In die illa cantabunt canticum istud super terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractus ad terram usque ad pulverem, et omnes inimici substrati Christi pedibus, tunc cantabitur canticum istud in terra Juda sive Judaea, quod interpretatur utrumque confessio: ut quomodo Si
Abbreviated transcription (Latin):
leȩ. conteri. Hoc iuxta ritũ loqͥt᷑ palesti¬
ne.&. multarũ orientis prouinciaꝵ.
que ob pͣcoꝵ &e feni penuriã paleas p̃¬
Sunt autẽ carpenta ferrata. rotis per
mediũ. in serrarũ modo sȩ uoluentib
que: stipulam conterunt. &. cõminuuñ
in paleas. Qͦmͦ gͥ plaustris serratis pa¬
lee: conterunt᷑: sic conteret᷑ moab. sub
eo. siue sub dei potentia. suie in se moe¬
ipso: ut nichil in eo integrum remane¬
at .W. sicut solet qͥ natat totũ corpus
extendere : ita ille de sua potentia al¬
lidet᷑ in terrã. & ruens sonitũ faciet.
Om̃ia qͦ munim̃ta. subluniũ uiroꝵ illiꝰ.
siue muroꝵ. ut in hebrayeo contine¬
tur concident. & humiliabunt᷑. & de¬
trahent᷑ in terrã. usq ad puluerẽ. cõ¬
minuta. Igit sermo ꝓpħicus. licet
de consunmatione mundi generalit̾
texat uaticiniũ: tñ ne p̃sentia omĩno
uideat᷑ negligere. nominat moab qͥ
fuit inimicus isrł. in tantũ ut face¬
ret eos fornicari. cũ madianitis. &

Expanded text:
leae conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas prSunt autem carpenta ferrata, rotis per medium in serrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive murorum, ut in Hebraico continetur, concident et humiliabuntur, et detrahentur in terram usque ad pulverem comminuta. Igitur sermo propheticus licet de consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praesentia omnino videatur negligere, nominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut 343 faceret eos fornicari cum Madianitis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iperite portas. ingrediat᷑ popłs. custo¬
diens iusticiã: custodiens ueritatẽ.
app̃hendens ueritatẽ.& custodiens
pacem: pacem. qm̃ in te sꝑauerunt.
dñe. usq in sempiternũ. Om̃e. hoc
canticum. qd̾ in terra confessionis
ce laudis scĩ cantaturi sunt: mutat
fortitudinis nr̃e saluator ponet᷑ in
ea murus. & añmurale. Respondit
dñs. immo precipit nõ eis qui hoc
dixerant. sed angłis qͥ portis urbis do¬
minicȩ p̃sidebant. ut aꝑiant᷑ porte.
& ingrediat᷑ ꝑ eas gens iusta: custo

Expanded text:
portas, ingrediatur populus custodiens justitiam, et custodiens veritatem, apprehendens veritatem, et custodiens pacem: pacem, quoniam in te speraverunt, Domine, usque in sempiternum. Omne hoc canticum quod in terra confessionis et laudis sancti cantaturi sunt, mutat fortitudinis nostrae Salvator, ponetur in ea murus et antemurale. Respondit Dominus, immo praecepit non eis qui hoc dixerant, sed Angelis qui portis urbis Dominicae praesidebant, ut aperiant portas, et ingrediatur per eas gens justa, custo
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Humiliabit eã usq ad terram:
detͣhet eam usq ad puluerẽ. Concul¬
cabit eã pes pedis pauꝑis. gressus e¬
genoꝵ. Lxx. Deus magne. eterue
qui humiliasti .&. decraxisti eos. qui
habitant in excelsis. ciuitates robu¬
stas destrues. & deduces usq ad
pauimentũ.&e conculcabunt eas
pedes mansuetoꝵ ce. humiliũ.&.
hoc ꝓpha loqͥtur. qui ab eo respon¬
dit loco. in quo supͣdixerat. Spera¬
te. in dño. in scłis eternis.&. iungit

Expanded text:
 usque ad terram: detrahet eam usque ad pulverem. Conculcabit eam pes, pedes pauperis gressus egenorum. LXX: Deus magne aeterne, qui humiliasti, et detraxisti eos qui habitant in excelsis, civitates robustas destrues, et deduces usque ad pavimentum, et conculcabunt eas pedes mansuetorum et humilium. Et haec Propheta loquitur, qui ab eo respondit loco in quo supra dixerat: Sperate in Domino in saeculis aeternis; et jungit
Abbreviated transcription (Latin):
ius auxiliũ sempiternũ .&. enĩ in¬
euruabit habitantes in excelso: q
om̃is qui se exaltat humiliabit᷑. qui
patrem abrahã se habere iactabant.¬
&. in suggillatione dñi loquebaut᷑: nos
de. fornicatione. nati nͣ sumus. Ipse ei¬
uitatẽ. sublimẽ: humiliabit. ut iu¬
uuicimꝰ. iherłm que occĩdit ꝓpħas
& lapidauit eos qui ad se muissi erant.
&. ad extremũ patrisfamilie. interfecit
filium. ut de. herede. ugulato periret
polinen interp̃tatus est. & quã nos
uel enutaculam. uel uiculum. uel oꝑ¬
pidum. possumus dicere. & freq̃nt᷑
in scripturis. hoc nomine: appellat᷑
iberłm Pulcrhe q duplice humiilita¬
tem posuit: humiliabit. humiliabit
eam. Primũ subbabilonis quando tem¬
plum destructũ est. scdo sub tito.
& uespasiano. cuiꝰ ruina usq ad fuiẽ
ꝑmanet. Conculcabit eã pes. repe¬
tit q &e copłat. pedis pauꝑis. haut
dubiũ qͥn xp̃i de qͦ & supͣdiximꝰ: fac¬
tus es fortitudo pauꝑi. fortitudo ege¬

Expanded text:
ilium sempiternum est. Ipse enim incurvabit habitantes in excelso, quia omnis qui se exaltat humiliabitur; qui patrem Abraham se habere jactabant, et in suggillationem Domini loquebantur: Nos de fornicatione nati non sumus . Ipse civitatem sublimem humiliabit, ut Ju quae occidit Prophetas, et lapidavit eos qui ad se missi erant, et ad extremum patrisfamilias interfecit filium, ut haerede jugulato, periret πολίχνην interpretatus est, quam nos, vel civitatulam, vel viculum, vel oppidulum possumus dicere, et frequenter in Scripturis hoc nomine appellatur Jerusalem. Pulchreque duplicem humilitatem posuit: Humiliabit, humiliabit eam, primum sub Babyloniis, quando templum destructum est, secundo sub Tito et Vespasiano, cujus ruina usque in finem permanet. Conculcabit eam pes, repetitque et copulat pedes pauperis, haud dubium quin Christi. De quo et supra diximus: Factus est fortitudo pau
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Quȩ sic soluit᷑. tamdiu eos
uitã non uidere. qͣmdui mortui
sunt. Qͦmͦ si dicamꝰ. cecus non
uidet iumen. qͣuidui cȩcus est:
sinautẽ. receꝑit sauitatẽ. lum̃. ispicice.
sic & qui iiniquitate. mortuus ẽ. at¬
q: peccatis. anteqͣm uiuiificet᷑ iusticia.
atq uirtutib ꝑ eũ qͥ dic̃. ego sum ui¬
cit᷑. ñ mortuoꝵ. Anima eñ q̃ pecea¬
uerit. ipsa moriet᷑. Legimꝰ in epła q̃
id hebreos scribit᷑. le rursum fun¬
dam̃tũ iacientes penitentie. ab oꝑib
mortius. Sinautem peccata appellan¬
tur oꝑa mortua: qͣre ñ e ꝯtͣrio uirtu¬
tes appellant᷑ oꝑ a uiua: Qͦdq seqͥt᷑.
nec medici suscitabt̃: sensus ꝑspicu

Expanded text:
 tamdiu eos vitam non videre, quamdiu mortui sunt. Quomodo si dicamus, caecus non videt lumen quamdiu caecus est; sin autem receperit sanitatem, lumen aspiciet: sic et qui iniquitate mortuus est atque peccatis, antequam vivificetur justitia atque virtutibus, per eum qui dicit, Ego sum vicitur, non mortuorum . Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Legimus in Epistola quae ad Hebraeos scribitur: Ne rursum fundamentum jaciamus poenitentiae ab operibus mortuis . Sin autem peccata appellantur opera mortua: quare non e contrario virtutes appellentur opera viva? Quodque sequitur, Nec medici susci
Abbreviated transcription (Latin):
iniusibilẽ. aliud ineffabileni. ali
diligens lector. obseruet qd̾ inter¬
dum cextũ in propositione. testimo¬
nu diuidamꝰ: qm̃ aliũ .l.xx. editio.
&e aliũ ex hebreo ad uerbum exp̃s¬
sa translatio. efficit sensum. Dicit

Expanded text:
invisibilem, aliud ineffabilem, aliudiligens lector observet, quod interdum textum in propositione testimonii dividamus: quoniam alium LXX editio, et alium ex Hebraeo ad verbum expressa translatio efficit sensum. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ligabant᷑. dirumpatq rete mortis.
ce. telam. que omĩs ceꝑat. natioues.
ce iuxta apłm absorbeat᷑ mors in ꝑpe.¬
tuum .& auferet dñs lacͥmã ab om̃i¬
facie: quando morte. suꝑata xp̃i reg¬
ueris humani. qd̾ ad ymaginem
conditũ fuerat ereatoris diaboli &.
mortis. effugerit seruitutẽ. Hec
mirũ si iuxta symmnachũ. dña appel¬
latͣ mors. cum beatꝰ apłs dixerit. reg¬
nauit mors. ab adã usq ad moysen
ẽciã suꝑ eos qui ñ peceauerunt in
similitudiuẽ p̃uarieationis adam. Do

Expanded text:
ligabantur; disrumpetque rete mortis, ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dfacie, quando morte superata, Chrisneris humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem, etiam super eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationi
Abbreviated transcription (Latin):
faciet dñs sabaoch. omib gñti¬
bus. suꝑ monte istũ. habebunt
leticiã. bibent uinũ ungent᷑ un¬
guento. in monte isto. Trade oĩa
hec gentib. consiliũ enĩ hoc suꝑ
om̃s gñtes. Ueuorabit mors p̃ua¬
terra: os enĩ dm̃i locutũ est. P ro
eo qd̾ nos uertimꝰ faciẽ uinculi col¬
ligati. suꝑ om̃s popłos aquila in¬
terp̃tatus est faciem tenebraꝵ.
suꝑ om̃s popłos. Cum q aqͥlabis
tenebras dixerit. theodotio semel
cenebras nominauit. Ceta suni¬
uter. Pro quo symmachus tran¬
stulit faciem dominatoris. qͥ domi
qd̾ non scripture uerba. sed suũ sen¬
sum posuerint. eo qd̃ omĩa mysteri¬
a legis .cx. tẽpli trausferenda sint.
ad eccłas nationũ. Post passionẽ gͦ dñi
quando eũ a siti.&. estu uel tͣbine. libe¬
rauerit. faciet dñs neqͣquã popło u¬
deoꝵ. sed omib gentib in monte. syon.
pingue conuiuiũ. Holocausta medul¬
ut p̃cipitet .&. absorberi faciat. faci¬
em mortis.&. uinculi. quo om̃s popłi

Expanded text:
faciet Dominus Sabaoth omnibus gentibus super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit mors praevaterra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominquod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medulut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi
Abbreviated transcription (Latin):
eum. hoc est uerbis eius credidimꝰ:
qͥ sua promissa compleuit.& saluauit
nos. Propterea eius auxilio. de faucib
mortis erepti exultabimꝰ &e le tabunͣ
in eo. &. manus eiꝰ atq potentia. re¬
quiescet in monte. isto: de qͦ supͣ legi¬
mus. cũ reguauerit dũs exercituũ
pectu senum suoꝵ fuerit glorificatꝰ.

Expanded text:
eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et salvabit nos. Propterea ejus auxilio de faucibus mortis erepti, exsultabimus et laetabimur in eo: et manus atque ejus potentia requiescet in monte isto. De quo supra legimus: Cum regnaverit Dominus exercituum pectu
Abbreviated transcription (Latin):
indulsisti genti. Numqͥd glorificatus es:
elongasti om̃s terminos terre. Lxx.
Adde eis mala dñe: adde mala głosis
in hebraico ñ habent᷑. Sedq supͣdixas
addiderunt de suo mala. ut qͥ glõsi in
terra sunt: malis dupplicib oppͥmant᷑.
Porro uxta hebreos. multo alter est sñ

Expanded text:
indulsisti genti. Numquid glorificatus es? indulsisti genti. Numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae. LXX: Adde eis mala, Domine, adde mala gloriosin Hebraico non habentur; sed quia supra dixerat, addiderunt de suo, mala: ut qui gloriosi in terra sunt, malis duplicibus opprimantur. Porro juxta Hebraeos multo
Abbreviated transcription (Latin):
Raphaim. ñ suscitabunt alios. qͥ ipsi uix¬
ta geneseos librũ. appellant᷑ cadentes.
Uisitat q eos dñs: ut &e mortuoꝵ. &. gy
gintũ. onũs deleat᷑ memoria. Solus e¬
nuim pater est. qͥ suscitat mortuos & ui¬
uficat: sic &e filius uiuificat quos uult.
Possumus mortuos symulachra appella¬
re hominũ mortuoꝵ. & gygantes demo¬
nes. qͥ symulaes eoꝵ assident. llec terre.¬
re nos debet. quare. lxx. masculũ. ce ce¬
teri interp̃tes memoriã transtulerint.
moriale dicimꝰ. legit᷑ zachar: qñ mas¬
culũ ⁊ oc hor .&. hac u̾bi ambiguitate.
deceptũ arbitrant᷑ saul: qͣndo pugnau̾
contra a malech: &e int̾fecit om̃e mascu¬
linũ eoꝵ. Dño enĩ p̃cipiente. ut deleroe.
omẽm memoriã amalecħ sub celo: ille
pro memoria. ñ tam errore. qͣm p̃dȩ¬
ductus cupidine. masculnͦs interp̃ta¬
tus est. nesciens illud aplĩ. Nolite erra¬
re. d̾s ñ irridet᷑. Iudulsisti gentidũe:

Expanded text:
RAPHAIM  , non suscitabunt alios, qui ipsi juxRAPHAIM  , non suscitabunt alios, qui ipsi juxta Geneseos librum appellantur cadentes. Visitatque eos Dominus, ut et mortuorum et giut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius vivificat quos vult . Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assident. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, ACHAR; quando masculum, ZOCHOR. Et hac verbi ambiguitate deceptum arbitrantur Saul, quando pugnavit contra Amalech et interfecit omne masculinum eorum . Deo enim praecipiente, ut deleret omnem memoriam Amalech sub coelo, ille pro memoria, non tam errore, quam praedae seductus cupidine, masculos interpretatus est, nesciens illud Apostoli: Nolite errare, Deus non irridetur . Indulsisti genti, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit domũ. inuanũ laborauerunt
qui edificant eam. nͥ qñs custodierit
ciuitatem. frustra uigilat qͥ custodit
eam. sic nͥ domunꝰ languor̾e. euraui̾t
inuanũ laborant medici. qͥ cupiunt
sanare. languentes. nisi dñs eustodierit
sanitatem. inuanũ custodiunt. qͥ eciã
p̃cepta custodiendȩ salutis ꝓpͥis e¬
dunt libris. Semꝑq dieñdum est ñ
solũ in corꝑis. sed eciã in aĩȩ sanitates:
benedie anima mã dũo. qͥ sanat om̃s
possunt reciꝑe aĩe sanitatẽ. isti disꝑ¬
tum in eis est qd̾ masculiũ uocat᷑.
penitus auferet᷑. Unde .&. pharao non
uult interficere sexum femineum. qͥ¬
ꝑse fragilis est .& facile interire. potest.
sed om̃e masculmũ. qd̾ si adultũ fuerit.
&e inuirilem etatem ꝑuenĩt. difficult̾ oe¬
cidit᷑. Iuxta sẏminachũ mortuis iniui¬
ficabunt: qͥ peccato mortui alios iuniuifi¬
care. non possunt. Nec pulchra laudatio¬
est in ore. peccatoris. Ꝙ gigantes. idest

Expanded text:
omum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilavit qui custodit eam . Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum laborant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes possunt recipere animae sanitatem, isti disptum est in eis, quod masculinum vocatur, penitus auferetur. Unde et Pharao non vult interficere sexum femineum, qse fragilis est et facile interire potest, sed omne masculinum, quod si adultum fuerit, et in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivificare non possunt, nec pulchra est laudatio in ore peccatoris. Et gigantes, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tur amen: amen: idest uere uere di¬
co uob̾. Qͥre autẽ laudet &e confite.¬
atͣ nomini dñi. que sint ista mirabili¬
a &e cogitationes antiquȩ. qͣs ueras
oꝑe de monstrauerit. Seqͥt᷑. Qͥa po¬
siusti ciuitatẽ in tumulum: urbem
fortem in rugnã. domũ alienoꝵ. ut non
sit ciuitas .&. ineternũ ñ edificet᷑. Ci
uitas quondam fortes iherłm: intelli¬
git᷑. que facta est. domiꝰ alienoꝵ. de qͥ¬
bus saluator dicit in psalmo. fili. ilie¬
mentiti sunt michi. filii alieni inuete.¬
rauerunt .ce. elaudie auerunt a se mi

Expanded text:
tur: Amen, amen, id est, vere, vere ditur: Amen, amen, id est, vere, vere dico vobis . Quare autem laudet et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitatem fortem in ruinam, domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. » vitas quondam fortis Jerusalem intelligitur, quae facta est domus alienorum; de quibus Salvator dicit in psalmo: Filii aliementiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt et claudicaverunt in se
Abbreviated transcription (Latin):
torib suis. Lxx. Luxit terra: cor¬
ruptus est orbis. Tuxerunt excel¬
si terrȩ: terra autem egit impie.
ꝓpt̃ habitatores suos. D̾s suꝑbis re¬
sistit: humilib autẽ dat grãm. un¬
de pͥma sentñtia est. contra eos qͥ ex¬
celsi sunt terre: ut infirment᷑ u¬
eos qͥ sanguinẽ. sanguini mis cue¬
runt.&. in morẽ. sanguiuis abel
interfectoꝵ eruorẽ. ad dm̃ clamae.
fecerunt. Qui trausgressi sunt
leges mutauerunt ius: dissipaue.¬
runt fedus sempiteruũ. Propter
hoc maledictio uorabit terrã: &
peccabunt habitatores eius. Ideo
insanient cultores eiꝰ: & relinq̃nt᷑
homines pauci. Lxx. Quia p̃uari

Expanded text:
toribus suis. LXX: Luxit terra, cortoribus suis. LXX: Luxit terra, corruptus est orbis, luxerunt excelsi terrae, terra autem egit impie propter habitatores suos. Deus superbis resistit, et humilibus dat grade prima sententia est contra eos, qui excelsi sunt terrae, ut infirmentur ueos qui sanguinem sanguini miscuerunt, et in morem sanguinis Abel, interfectorum cruorem ad Deum clamare bus suis quia transgressi sunt leges mutaverunt ius dissipaverunt foedus sempiternum propter hoc maledictio vorabit terram et peccabunt habitatores eius ideoque insanient cultores eius et relinquentur homines pauci luxit vi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ u̾bis loqͥt᷑. Paruus & magnꝰ
ibi sunt. & seruus non tunens do¬
minũ suũ. & saluator. in eugłio cu¬
i om̃e iudiciũ traditũ est. pleno ser¬
mone testat᷑. Dissipabit᷑ gͥ terra. &
omĩa terrena oꝑa redigent᷑ ad nichi¬
lum. ut abolita unagine choici. per¬
maneat unago suꝑ celestis. Priuiꝰ
enĩ homo de terra terrenꝰ. secun¬
dus de cȩlo celestis. Mus cx. terreuꝰ
tales &e terreni.&. qͦlis suꝑcelestis.
tales & suꝑcelestes. ut sicut porta¬
uinꝰ imaginẽ terreui. portemꝰ. &
unaguĩe. suꝑcelestis. Unde id̃e a¬
postolus loquit᷑. caro &. sanguis reg¬
nu dei non possidebunt. non quo
sed̾m hereticos. disꝑeat natura cor¬
poꝵ. sed qͦ corruptiuũ hoc uiduat
incorruptione. & mortale hoc
induat immortalitatẽ. & hec oĩa
fient: qr. qd̃ futurũ est. ꝑ propħas
dñs locutꝰ est. Iuxit & defluxit
terra: & infirmata est. defluxit
orbis infirmata est altitudo popłi ter¬
rȩ: &e. terra int̾fecta est. ab mabita¬

Expanded text:
agnus ibi sunt, et servus non timens Dominum suum . Et Salvator in Evangelio, cui omne judicium traditum est, pleno sermone testatur. Dissipabitur ergo terra, et omnia terrena opera redigentur ad nihilum, ut abolita imagine χοϊκοῦ, permaneat imago supercoelestis. Primus enim homo de terra terrenus, et secundus de coelo coelestis: qualis terrenus, tales et terreni; et qualis supercoelestis, tales et supercoelestes: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem supercoelestis . Unde idem Apostolus loquitur: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Non quod secundum haereticos dispereat natura corporum, sed quod corruptivum hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem. Et haec omnia fient: quia quod futurum est, per prophetas Dominus locutus est. Luxit et defluxit terra, et infirmata est: defluxit orbis, infirmata est altitudo populi terrae, et terra interfecta est ab habita
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. de qͦ in nono psalmo legimꝰ. Ineͤ¬
pasti gentes ce ꝑut impiꝰ: nom̃ eoꝵ
delesti in et̾nũ: &. in scłm scli̾. Inimi¬
ci defecerunt framee in finem: &e ci¬
uitates destruxisti. Nos autẽ. generali¬
ter imꝑiũ. uel pro peccatore: uel pro
eo qͥ dei cultũ nonht̃ accipiamꝰ. Iux¬

Expanded text:
quo in nono psalmo scribitur: Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in aeternum et in saeculum saeculi. Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates eorum destruxisti . Nos autem generaliter impium vel pro peccatore, vel pro eo qui Dei cultum non habet, accipiamus. Jux
Abbreviated transcription (Latin):
c lamore uociferabunt᷑. Qͥ autẽ.
relicti fuerint suꝑ terrã: leta¬
bunt᷑ simł cũ gła dñi. contͣbabit᷑
aqͣ maris. Propterea gła dñi in insu¬
lis maris erit. nomen diũ głosum erit.
dm̃i dei isrł. Nelictis hominib pau¬
cis: qñ maledictio uorauerit terrã.
&e in orbe fuerit solitudo. & hec umia¬
sa contigerint. in medio terre: inme¬
dio popłoꝵ. & gentiũ. tanta erit sc̃oꝵ
paucitas. de quib dñs loqͥtur in eugłi¬
o multi uocati .&. pauci electi .&. tam
uehemens pressura iustoꝵ. ut tẽpten¬
tur si fieri potest. etiã electi. dei. &
paucitas eoꝵ bacis oliuaꝵ rarissi¬
mis cõparet᷑. Que cum excusse fu¬
erint. atq demesse: uix pauce re¬
manent in ramoꝵ cacumina. & qͦmͦ
cũ fuerint finita uindemia. solent
pauꝑes egestate. cogente. uacuas cir¬
euire. uiãs. & pauca uuaꝵ grana col¬
ligere: hi gͥ qͥ remanserint. ce post
uuidemiã mundi. atq p̾ssurã manꝰ

Expanded text:
vociferabuntur. Qui autem relicti fuerint super terram, laetabuntur simul cum gloria Domini, conturbabitur aqua maris, propterea gloria Domini in insulis erit maris, nomen Domini gloriosum erit, Domini Dei Israel. Relictis hominibus paucis, quando maledictio voraverit terram, et in urbe fuerit solitudo, et haec universa contigerint in medio terrae, in medio populorum et gentium, tanta erit sanctorum paucitas, de quibus Dominus loquitur in Evangelio: Multi vocati, et pauci electi : et tam vehemens pressura justorum, ut tententur, si fieri potest, etiam electi Dei: et paucitas eorum baccis olivarum rarissimis comparetur, quae cum excussae fuerint atque demessae, vix paucae remanent in ramorum cacumine; et quomodo cum fuerit finita vindemia, solent pauperes, egestate cogente, vacuas circuire vites, et pauca uvarum grana colligere. Hi igitur qui remanserint, et post vindemiam mundi atque pressuram, manus
Abbreviated transcription (Latin):
ce ueritat᷑e non faciet. Auferet᷑ impiꝰ.
ut non uideat głam dñi. Dicamꝰ pri¬
ualuerimꝰ expͥmere: tunc ad.lxx. int̾¬
pretes transeamꝰ. Quãdui non exerces
iudicia tua suꝑ terrã: & nec bonis bona
nec malis cͣribuis mala. iusticia tua o
d̾s ignorat᷑ in terra. Cũ aut̃e iudiei
die: ꝓ qualitate oꝑm. unicuiq reddi¬
deris qd̾ meret᷑. te iusticia tua cognoᷤ¬
pedes: pene effusi gressus mei: qr. de
latus sum suꝑ iniqͦs pacẽ. peccatoꝵ
uidens. Ad qd̾ respondit dñs. Iisere¬
amͣ impio. Qͦd exceptis .lxx. om̃s simi¬

Expanded text:
feratur impius, ut non videat gloriam Domini. Dicamus privoluerimus exprimere, tunc ad LXX Interpretes transeamus. Quamdiu non exerces judicia tua super terram, et nec bonis bona, nec malis retribuis mala, justitia tua, o ignoratur in terra. Cum autem in judicii die pro qualitate operum unicuique reddideris quod meretur, tunc justitia tua cognospedes, pene effusi sunt gressus mei: quoniam zelatus sum super iniquis, pacem peccatorum videns . Ad quod respondit Dominus: Misereamur impio; quod exceptis S
Abbreviated transcription (Latin):
in hebraico dicit᷑ ⁊ emroch. lxx por.¬
tenta interp̃tati sunt. nͥ forte signũ
est atq portentũ. ut exeluso popło ui¬
deoꝵ incredula. prius gentiũ turba
saluet᷑. Preuaricatores preuaricati
siuit.ce. preuarieatione. trausgres¬
soꝵ p̃uaricati sunt. formido ce. foue

Expanded text:
in Hebraico legitur ZEMROTH  , LXX porin Hebraico legitur ZEMROTH  , LXX portenta interpretati sunt, nisi forte signum est atque portentum, ut excluso populo Judaeorum, incredula prius gentium turba salvetur. Praevaricantes praevaricati sunt, et praevaricatione transgressorum praevaricati sun
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. Hi gͦ de quib supͣ dictũ est.
leuabt̃ uoc̃ẽ. suã atq laudabunt.
cũ hinnerint de mari.&. in doctri¬
nis glorificauerunt dnmñ et uich̃t
in insulis maris. laudari nom̃ dñi dĩ
be. ad celoꝵ regna festinant. lau¬
dem eius audiuimꝰ p̃dicari. &. qd̃
gła uel spes iusti. non sit irrita.
sed reb omĩa eõpleant᷑. Dicentib itaq
ħ scĩs. ce hinmentib de mari. & leuanti¬
b uocẽ suam. atq laudantib: ꝓpħa sibi¬
met ipsi loqͥtur. Cũ inqͥt hec audissem
&e in subuersione orbis uaticiniũ ꝓpħa¬
rum. explendũ esse ꝑspicerem. locutus
sum mͥ interno cordis affectu. Non pos¬
sum cuncta narrare quȩ cerno: heret
lingua faucib meis. uox dolore elaudi¬
tur. ue.mͥ. quantus ordo penaꝵ an¬
te. oculos uersatur meos. cerno p̾senti¬
a.quȩ futura sunt. Errant autem qͥ
hoc putant. ex persona dei debere. in¬
telligi.rerũ ordinẽ. ñ sequentes. Ili¬
roiꝰ quo sensu ꝓ psalmis &e laudib qd̾

Expanded text:
sonat. Hi ergo, de quibus supra dictum est: Levabunt vocem suam atque laudabunt, cum hinnierint de mari, et in doctrinis glorificaverint Dominum, et viderint in insulis maris laudari nomen Domini Dbae, ad coelorum regna festinant, laudes ejus audivimus praedicari: et quod gloria vel spes Justi non sit irrita, sed rebus omnia compleantur. Dicentibus itaque haec sanctis, et hinnientibus de mari, et levantibus vocem suam atque laudantibus, Propheta sibimetipsi loquitur: Cum, inquit, haec audissem, et in subversionem orbis vaticinium Prophetarum explendum esse perspicerem, locutus sum mihi interno cordis affectu: Non possum cuncta narrare quae cerno. Haeret lingua faucibus meis, vox dolore concluditur. Vae mihi, quantus ordo poenarum ante oculos versatur meos! cerno praesentia quae futura sunt. Errant autem qui hoc putant ex persona Dei debere intelligi, rerum ordinem non sequentes. Mirorque quo sensu pro psalmis, et laudibus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu senũ suoꝵ glorificabi¬
tuus est in senectute boua.&. appo¬
sicus ad patres suos: quales iubet᷑
&e moy ses. presbiteros eligere. qͦs
scit esse. prb̃os. Cani enĩ honuus
sapientia eius. qͥ imitat᷑ uetustũ di¬
erũ.cuiiꝰ cesaries describit᷑ candida.
ut etatis longitudo monstret᷑. Po¬
test hoc oe de ecclastico gradu intel¬
ligi. Si tamen non destruant oꝑib
dignitatẽ. Dñe d̾s m̃s es tu exalta¬
bo te. confitebor. nomini tuo. qm̃
fecisti mirabilia. cogitationes anti¬
quas amen. quia posiusti ciuitatẽ
in tumulũ: urbem fortem in rui¬
nam: domũ alienoꝵ. ut non sit ei¬
uitas ⁊ insempiternum non edificetur
Suꝑ hoc laudaboͣ te poplesfortis. ci¬
uitas gentiũ robustaꝵ tuebit te:
qr. factus es fortitudo pauꝑi. fortitu

Expanded text:
gloriabituus est in senectute bona, et appositus est ad patres suos . Quales jubetur et Moyses presbyteros eligere, quos scit esse presbyteros : cani enim hominis sapientia ejus , qui imitantur vetustum dierum, cujus caesaries describitur candida, ut aetatis longitudo monstretur . Potest hoc et de ecclesiastico gradu intelligi, si tamen non destruant operibus dignitatem. bo te et confitebor nomini tuo. Quoniam fecisti mirabilia: et cogitationes antiquas fideles amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam domum alienorum: ut non sit civitas, et in sempiternum non edificetur. Super hoc laudabit te populus fortis: civitas gentium robustarum timebit te. Quia factus es fortit
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m idionia scripturaꝵ. quasi egro¬
tantem nulitiã.& exercitũ cȩli. fer¬
ro & cauterus indigentem. sed̾ui il¬
lud. uisitabo in uirga peccata eoꝵ.
non sunt munda in conspectu eius. &
aduersum angłos suos ꝑ uersum quid
repperit. Uisitabit quoq suꝑ reges
&. principes terrę rectores tenebra¬
rũ istarum. & spiritalid neqͥcie in ce¬
dentib. & in danele scriptũ est. Exi¬
it in occursum m pͥnceps regni ꝑsaꝵ.
& pͥnceps regni inedoꝵ .&. pͥnceps reg¬
ni grecoꝵ. Hos gͥ pͥncipes. qͥ suũ ñ ser¬
uauerint gradum. congregabit dñs
in die iudicii. quasi in uno fasce pari¬
ter colligatos. &. mittor in lacũ infer¬
ni utͫ illis qͦ impleat᷑. qd̾ de impio seri¬
ptũ est. Lacũ aperuit & effodit eum:
ce incidit in foueã quã fecit .Ꝙ. melu¬

Expanded text:
dum idioma Scripturarum, quasi aegrotantem militiam, et exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorumnon sunt munda in conspectu ejus. Et: Adversum Angelos suos perversum quid reperit . Visitabit quoque super reges et principes terrae, rectores tenebrarum istarum, et spiritualia nequitiae in coedentibus et in Daniele scriptum est: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum, et princeps regni Graecorum . Hos igitur principes, qui suum non servaverunt gradum, congregabit Dominus in die judicii, quasi in uno fasce pariter colligatos, et mittet in lacum inferni, ut in illis quoque impleatur quod de impiis scriptum est: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in fovea
Abbreviated transcription (Latin):
bus terre .&. uiderint filiũ hominis
uenientem eũ nubib eȩli. in uirtu¬
te .&. gła multa. Didicimus subuersi¬
ouei terre: iusitationẽ. militie. celes¬
tis. congregationẽ. regũ &e pͥncipũ.
in unũ fascem & detrusionẽ in lacũ.

Expanded text:
bus terrae, et viderint Filium hominis bus terrae, et viderint Filium hominis venientem cum nubibus coeli, in virtute et gloria multa . Didicimus subversionem terrae, visitationem militiae coeli, congregationem regum et principum i
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt᷑. Ex qua ambiguitate. uerbi.
&. remediũ potest intelligi.&. correp¬
tio. qd̃ postqͣm iusti p̃mia receꝑuit.
illi in penis perpetius usitent᷑. &
tamen sciendũ qd̾ iudiciũ dei. huma¬
na non possit scire fragilitas. nec de
penaꝵ magnitudine. atq mensura
ferre sententiã: que dñi arbitͥo de.¬
relicta est. Tẽ erubescet luna oe ꝯ¬
fundet᷑ sol uxta illud qd̾ apłs ait.
enĩ ereatura ipsa mͦgemiscit. &¬
parturit. cernens hominesi qui suo
fruebant᷑ lumine. nichil dignũ dei
bonitate. fecisse. qui solem suũ oriri facit
suꝑ iustos.&. iniustos. quomͦ si dis pen¬
sator.&. uillieus ueniente dño cer¬
nat familiã uariis subici cruciatib:
&. neqͣ̃quã sua implesse p̃cepta. De.
hoc eodem loco plemꝰ saluator in ȩ¬
ugłio docet. Sol obs curabit᷑ .&e. luna
non dabit lumen suũ .&. stelle. cadeñ
de celo:&. uirtutes celoꝵ mouebun¬
tur. qnͣ apparuerit signũ filii homi¬
nis in celo. ce plauxerint se om̃s tri¬

Expanded text:
tate verbi et remedium potest intelligi, et correptio, quod postquam justi praemia receperint, illi in poenis perpetuis visitentur. Est tamen sciendum, quod judicium Dei humana non possit scire fragilitas, nec de poenarum magnitudine atque mensura ferre sententiam, quae Domini arbitrio derelicta est. Tunc erubescet luna, et cfundetur sol, juxta illud quod Apostolus ait: Etenim creatura ipsa congemiscit et parturit , cernens homines qui suo fruebantur lumine, nihil dignum Dei bonitate fecisse, qui solem suum oriri facit super justos et injustos . Quomodo si dispensator et villicus, veniente Domino, cernat familiam variis subjici cruciatibus, et nequaquam sua implesse praecepta. De hoc eodem loco plenius Salvator in Evangelio docet: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebunturnis in coelo, et planxerint se omnes tri
Abbreviated transcription (Latin):
nu in plateis. deserta est omĩs leti¬
cia. trans latũ est gaudiũ terre. &.
relicta eet in urbe solitudo .& cala¬
initas opprimet portas: quia hec e¬
runt in medio terre in medio po¬
puloꝵ. In consummatione. mundi
p̃teritaꝵ deliciaꝵ. recordatio erit.
materia cruciatuũ. Unde &. diues
ille. in conuuio purpuratꝰ. qui re.¬
ceperat. bona sua in uita sua: ele.¬
uans oculos suos de. inferno. laza¬
rum ceruit in reqͥem . &. dũs u
crepans diuites. & luxuriosos. atq

Expanded text:
no in plateis, deserta est omnis laetino in plateis, deserta est omnis laetitia, translatum est gaudium terrae. Et relicta est in urbe solitudo, et calamitas opprimet portas: quia haec erunt in medio terrae, in medio populorum. In consummatione mundi, praeteritarum deliciarum recordatio erit materia cruciatuum. Unde et dives ille in convivio purpuratus, qui receperat bona sua in vita sua, elevans oculos suos de inferno, Lazarum cernit in requie . Et Dominus increpans divites et luxuriosos atque
Abbreviated transcription (Latin):
qui ostendunt opus legis scriptũ in cor.¬
dib suis. Q. gͥ has leges obseruaui̾nt p̃¬
mia consequent᷑. Qͥ neglexerint eas:
sustinebunt que nͣc sermo proph̾icus
cõminat᷑ .&. quomͦ in pͥncipio be nedix̾
d̾s om̃i ereature qͣm fecerat: sic in con¬
summatione. mundi maledieet his qͥ ter¬
reni sunt: &e ñ fuerunt peregrini. sed
habitatores terre.&. ui ea peccaueruñ.
Qͥ obliti conditionis sue: contͣ se mnutu¬
o furore bachati sunt. & pauei rema¬
nebunt: qͥhabeant ymaginẽ. suꝑce¬
lestis. Siue iuxta .lxx. pauꝑes erunt
habitatores terrȩ: quia spiritales di¬
uitias ꝑdiderunt. Iuxit uindemi¬
a: infirmata est uitis: ingemuert̃
om̃s qͥ letabant᷑ corde. Cessauit gau¬
diũ timpanoꝵ. qͥeuit sonitꝰ letanti¬
um. contieuit dulcedo eythare. Cum
cantico non bibent uinũ: amara e.¬
rit potio bibñtib illam Attrita est ci¬
uitas uanitatis: clausa est omĩs domiꝰ.
nullo intͦeunte. Ciamor erit suꝑ ui¬

Expanded text:
qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis . Qui igitur has leges observaverint, praemia consequentur: qui autem neglexerint eas, sustinebunt quae nunc sermo propheticus comminatur. Et quomodo in principio benedixit Deus omni creaturae quam fecerat : sic in consummatione mundi maledicet his qui terreni sunt, et non fuerint peregrini, sed habitatores terrae, et in ea peccaverint; qui obliti conditionis suae, contra se mutuo furore bacchati sunt. Et pauci remanebunt qui habeant imaginem supercoelestem: sive, juxta LXX, pauperes erunt habitatores terrae, quia spirituales divitias perdiderunt. Luxit vindemia, infirmata esetabantur corde. Cessavit gaudium tympanorum, quievit sonitus laetantium, conticuit dulcedo citharae, cum cantico non bibent vinum, amara erit potio bibentibus illam. Attrita est civitas vanitatis, clausa est omnis domus nullo introeunte. Clamor erit super vi