comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
l& accidere: amare bonũ: sed im-¬
plere non posse. Ex studio uͦ pec¬
care. ẽ: bonũ nec facere nec amare
Sicut gͦ non nunquã grauiꝰ est
peccatum diligere quã ꝑpetͣre:
ita nequiꝰ. ẽ. odisse iusticiã quã
non fȩcisse: Sunt gͦ nonnulli in
ȩccła qui non solũ bona ñ faciuN s
etiã ꝑsequunt᷑: & quȩ ipsi facere
negligunt: etiã in aliis detestant᷑
Horũ peccatũ scilicae ñ ex infir¬
mitate uel ignorantia. sed ex so¬
lo studio ꝑpetratur: quia uide¬
lic& si uellent implere bona nec
tam̃ possent: ea quȩ in se negli.¬
gunt. saltẽ in aliis amarent.Si
enĩ ea ipsi uel solo uoto appetereq̃:
facta ab aliis non odissent. Sed
quia bona eadem audiendo cog-¬
noscunt: uidendo despiciunt ÷
animaduertendo ꝑsecunt᷑: rec¬

Expanded text:
let accidere, amare bonum, sed imlet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur. Sun
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Petrus uͦ infirmitate peccã¬
uit: quando in eo om̃e robur fi.¬
dei quod ꝑhibuit. una uex puel¬
lȩ concussit: & dm̃ quẽ corde
tenuit. uoce denegauit. S qͥa
infirmitatis culpa uel ignoran¬
tiȩ. eo facilius tergit᷑. quo ñ stu¬
dio ꝑpetrat᷑: paulus quȩ ignorã.¬
uit sciendo correx̃: & petrus
motã & quasi iam arescentẽ ra-
dicẽ fidei. lacrimis rigando so¬
lidauit. Ex indiistria uͦ pecca¬
uerunt hi: de quibꝰ ipse magist᷑
dicebat Si ñ uenissem & locutꝰ¬
eis fuissem: peccatũ ñ habereñ:
Nunc autẽ: excusationẽ ñ ha¬
bent de peccato suo. Et paulopost.
Et uiderunt & oderunt. & me
& patrẽ meũ. Aliud. ẽ. enĩ bona
non facere: aliud bonoꝵ odisse
doctorẽ: sicut aliud. ẽ. p̾cipita.¬
tione. aliud deliberatione pec.¬
care. Sȩpe enĩ peccatũ p̃cipita.¬
tione comitcit᷑ : qđ tam̃ consi¬
lio & deliberatione dãp̾natur
Ex infirmitate enim plerunq so¬

Expanded text:
tate . Petrus vero infirmitate peccatate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eum robur fidei quod Domino perhibuit, una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit, voce denegavit . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam, et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem, et locuteis fuissem, peccatum non haberent. Nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque so
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͥa diuina iudicia latere n
possunt᷑: quasi impĩi feriuntus
Quibus hoc magis ad supplicii
ciimulum crescit: qđ unusqͥsq
eoꝵ in eccła fidelibꝰ ad mixtꝰ. ue¬
ritatem fidei sciendo contẽpnit:
atq eo grauior ultio sequit᷑
quo ꝑ exempla rectoꝵ. etiã be¬
ne uiuendi eos scientia comitat᷑
Quot enĩ eis modo recti ac fidẽ¬
les fr̃s ostendunt᷑: tot in uentu¬
ro iudicio testibus impugnant᷑.
Sciunt cͦ. quod sequi negliguĩ:
Unde & apte subiungit᷑. ¶ Iui¬
quasi de industria recesser̃ ab
eo. Sciendum quippe. ẽ: quod
peccatũ tribus modis admitcit᷑
Nam aut ignorantia aut infir¬
mitate: aut studio ꝑpetratur:
Grauiꝰ qͥdem infirmitate. quã
ignorantia: sed multo grauiꝰ stu-¬
dio. quã infirmitate peccatur.
Ignorantia paulus peccauerat:
cum dicebat. Qui priꝰ fui blas¬
phemꝰ & ꝑsequutor & contume¬
liosus: sed miscdiam conseciitꝰ sũ:
quia ignorans fȩci in increduli¬

Expanded text:
sed quia divina judicia latere non sed quia divina judicia latere non possunt quasi impii feriuntur. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. Unde et apte subjungituquasi de industria recesserunt ab eo. - Sciendum quippe est quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur, et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: « Qui prius fui blasphemus et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in increduli
Abbreviated transcription (Latin):
tum fabrica: sic super fidem oꝑa
construunt᷑. Usq ad fundamen¬
tũ gͦ exinanisse. ẽ: euerso bene
uiuendi oꝑe: etiã robur fidei dis¬
sipasse. Hinc etiã ad iudeã per
iheremiam dicit᷑. Filii quoq men¬
pheos & taphnis: constuprauer
post malȩ oꝑationis usum. eti¬
iam in ipsa fidei sublimitate o
tem fidei uiciare non possunt:
quasi adhuc inferiora membra
polluunt᷑: sed ad uertice̾ non ꝑ¬
tingunt. Quisqͥs aute̾ in fide m.¬
rũpitur : iam usq ad uertioem
constuprat᷑. Malignus enĩ sp̃c
quasi ab inferioribus membris
usq ad sũma ꝑtingit: quando
actiuã uitam polluens. castã celsi¬
tudinẽ fidei. diffidentiȩ morbo
corruꝑit. Quia gͥcuncta hȩc hi¬
manis oculis absconsa sunt. sed
diuinis obtiitibꝰ patent: & mul¬
ti in hac domo fidei. sine fide m¬
riunt᷑: dicat᷑ recte. Quasi impoꝰ
ꝑciissit eos. in loco uidentiũ.
enĩ se in ȩccła hominibꝰ ostendũ

Expanded text:
tum fabrica, sic super fidem opera tum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse. Hinc etiam ad Judaeam per Jeremiam dicitur: Filii quoque Mempheos et Taphpost malae ojam in ipsa fidei sublimitate cotem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summa pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant᷑. Quibꝰ diuino iudicio
sȩpe contingit: ut ꝑ hoc qđ neqͥ¬
ter uiuuntꝰ: & illud ꝑdant qđ
salubrit̾ credunt. Incessart̃ nãq
se prauis actionibus polluunt: &
suꝑ hoc uindictã iusti iudicii re-¬
tribui posse difficdunt. Et sepe
cũ bene uiuere negligunt: etiã
ꝑsequente nullo. usq ad ꝑfidiã
dilabunt᷑. Nam qͥ imminere di-¬
strictũ iudicium non credunt:
qui inulte se peccare suspicantur:
quo pacto uel esse uel dici fideles
possunt : Fidem quippe ꝑdidisse
est: incorrectis malis oꝑibꝰ digna
supplicia reddi posse ñ credere:
inimicoꝵ destruentiũ uerba me-¬
morantur: a quibꝰ scilic& dicit᷑
Exinanite exinanite: usq ad fun-¬
cdamentũ in ea. Paulus qͥppe ait:
Fundamentũ aliud nemo potest
struentes usq ad fundamentũ
ierłm exinaniunt: quando per-¬
uersi sp̃c a corde fideliũ. destru¬
cto prius ȩdificio boni oꝑisꝰ soli.¬
ditatẽ quoq ex hauriunt reli.¬
gionis. Sicut enĩ suꝑ fundamen.¬

Expanded text:
. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. inimicorum destruentium verba memorantur, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus quippe ait: Fundamentum aliud nemo potest ci ergo destruentes usque ad fundamentum Jerusalem exinaniunt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
tia poteramꝰ: si hȩc eadem sapien-¬
tia in semitis. & angulis constitis¬
soe. Inuestiganda fuerat: si occul.¬
ta. eẽ. uoluiss&e. Ded postquã in¬
carnationis suȩ mysteria. publi-¬
ce ostendit: postquã humilitatis
exempla suꝑbientibꝰ prebuit:
sem&e ipsam nobis quasi transeun
tibus in mediis semitis fixit: ut
uidelic& in ea si querere nolumꝰ
impingamꝰ: & quã transeuntes
uidere negligimꝰ. tangamꝰ offen.¬
dentes. Dicatur itaq Dm̃s uias¬
eiꝰ intelligere noluerunt. Uia qͥp¬
pe. ẽ. incarnatȩ sapientiȩ: om̃is
actio quã temporalit᷑ gessit. Uiȩ
eiꝰ sunt uiuendi ordines: quos ad
se uenientibus strauit. Tot itaq
ad se uenientibꝰ uias p̃buit: quot
bene uiuendi exempla monstrã.¬
uit. Humilitatis eius ꝓpha uias
aspexerat: cũ suspirabat dicens
In mandatis tuis exercẽbor: &
considerabo uias tuas. Hinc rur¬
sum de unoquoq iusto dr̃: qui
curat ut ꝑ dñica exempla gra.¬

Expanded text:
tia poteramus, si haec eadem sapientia poteramus, si haec eadem sapientia, in semitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transetibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaquunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gra
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃s uias eiꝰ intelligere noluer̃
Non enĩait infirmitate ñ intel.¬
ligunt. sed intelligere noluert̃:
quia sȩpe quȩ facere despiciunt:
etiã scire contempnunt. Quia
enĩ scriptũ. ẽ. seruus nesciens uo¬
luntatẽ dñi sui & ñ faciens dig.¬
na. plagis uapulabit paucis: &e
seruus sciens uoluntatẽ dñi sui
& non faciens iuxta eam. uapu.¬
labit multis: impunitat̾ẽ pec
candi. existimant remediũ ne¬
sciendi. Qui nimirũ sola suꝑbiȩ
caligine tenebrescunt: atq idõ
ñ discernunt quia aliud est
nescisse. aliud scire noluisse:
Nescire enĩ. ignorantia. ẽ: scire
noluisse. suꝑbia. Ee tantomagis
excusationem non possunt ha-¬
bere quia nesciant: qͣnto magi
eis etiã nolentibꝰ opponit᷑ qd̾ co¬
gnoscant. Unde ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Nunquid non sapientia cla-¬
mitat. & prudentia dat uocẽ
suam. in sũmis excelsisq uerti.¬
cibus: suꝑ uiam in mediis sẽmi
tis stans: Transire fortasse ꝑ uiã
uitȩ temporalis cum eiꝰ ignoran

Expanded text:
t omnes vias ejus intelligere noluerunt. - Non enim infirmitate non intelligunt, sed intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: « Servus nesciens voluntatem Domini sui et non faciens digna, plagis vapulabit paucis, et servus sciens voluntatem Domini sui, et non faciens juxta eam, vapulabit multis . » Impunitatem pcandi existimant remedium nesciendi. 804 Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus igno
Abbreviated transcription (Latin):
uitã paulus apłs notat: quia
confitent᷑ se nosse dm̃. factis autẽ
negant. Quasi impios ꝑcussit
eos in loco uidentiũ. Ibi quippe
stabant ubi deũ uidere uideban¬¬
tur. Ibi tenebras dilexer̃: ubi lu-¬
men ueritatis aspicit᷑. Et quauis
aꝑtos habuerint oculos in fide:
tenuer̾ tam̃ eos clausos in õpere
Unde bene & de iudea dr̃ Spe-¬
culatores eius ceci: qͥa uidelicet
ñ uidebant oꝑe. quod ꝓfessione
cernebant. Unde etiã de balaam
scriptũ. ẽ. Qui cadens aꝑtos ha.¬
bet oculos. Cadens quippe
tenuit in contemplatione. Ita
gͦ etiã oculos aꝑientes in fide:
& non uidentes in oꝑe: intra
ȩccłam positi pia specie: extra
ȩccłam inuenti sunt impia con-¬
uersatione. De quibꝰ alias scri.¬
ptũ est. Uidi impios sepultos:
qui etiã dum aduiuerent in lo.¬
co scõ erant: & laudabantur in¬

Expanded text:
vitam Paulus apostolus notat, Qui vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non videbant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe  in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco sancto erant,
Abbreviated transcription (Latin):
peccator. ẽ. impiꝰ. Peccator enĩ
dici. etiã qui in fide pius. ẽ. po
qui a religionis pietate separat᷑.
De talibus enim ꝓpħa ait. Non
resurgunt impii in iudicio. Locꝰ
autẽ uidentium. scã eccła uocat᷑
In ipsa enĩ recte consistit᷑: ut lu.¬
men uerum quod deus: ẽ. uide.¬
atur. Unde ad moysen dicitur
Est locus penes me: & stabiᷤ suꝑ
petrã. cũ transierit mea maie.¬
stas. Et post paululum. Aiife.¬
rã manũ meã: & uidebis poste.¬
riora mea. Per locũ quippe ȩc¬
clesia: ꝑ petrã dñs: ꝑ moysen uͦ
multitudo. ẽ plebis isrłiticae
figurata: quȩ dño in terra p̃.¬
dicante non credidit. Ipsa gͦ in
petra stetit: terga dñi transe.¬
untis aspiciens: quia uidelic&e
post passionẽ ascensionẽq dñi-
sentiam non uidit: eius poste.¬
riora cognouit. Dicat᷑ ergo de
his quos intra scãm ȩccłam diui¬
na ultio inuenit in iniquitatibꝰ
ꝑdurantes: dicat᷑ de his quorũ

Expanded text:
peccator est impius; peccator enim peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pius est potequi a religionis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dEst locus penes me, et stabis supra petram cum transeat mea majestas . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea . Per locum quippe Ecclesia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo plebis Israeliticae figuratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominsentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tenebris subsequentibꝰ inuol.¬
uant᷑: ut eo iam lum̃ iusticiae
uidere non possint: quo illud
& quando potuerunt. uidere
noluerunt. Indicere autẽ noc¬
tẽ dñs dicit᷑: non quod ipse tẽ.¬
nebras inferat: sed qđ obseura
corda peccantium. miscdit᷑ non
illustr&: ut hocipsum in nocte
cecasse sit. a cecitatis tenebris li
berare noluisse. Sequit᷑ Quasi
tium. In scriptura sacra. quasi.
Pro similitudine enĩ. quasi. poni¬
tur: sicut apłs dicit. Quasi tri-¬
stes: semꝑ autẽ gaudentes. Pro
ueritate autẽ ponit᷑: sic̃ iohan¬
nes ait. Nidimus głam eiꝰ. głam
quasi unigeniti a patre Hoc
aitẽ loco nichil differt: utrũ
ꝓ similitudine an ꝓ ueritate sit
positũ: quia quołib& dicat᷑ or¬
dine: aꝑte praua maloꝵ uita
signatur. Impios uͦ scriptura sa¬
era ꝓprie infideles appellat Hac
nanq distantia peccatores ab
impiis discernunt᷑: quia cũ om̃is
impiꝰ sit peccatorͥ non tam̃ om̃is

Expanded text:
rum tenebris subsequentibus involrum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte cberare voluisse. Sequitur. VERStium. - In Scriptura sacra quasi allitudine enim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis
Abbreviated transcription (Latin):
in adulterio: latent̃ uirũ adul¬
terȩ ne ad iudiciũ traheretur
occidit. Hoc itaq adulterium
inter uoracitate & homicidiũ
positũ: de illa uidelic& nascens.
hoc generans: peccati pęna. ẽ &
causa peccati. Peccatũ ꝓfecto. ẽ
ꝑ seipsum: pęna uͦ peccati. ẽ qͥa
culpam uoracitatis auxit. Cau.¬
etiã homicidium genuit. Unũ
ergo idemq peccatum & pęna p̃¬
cedentis. ẽ. & causa culpȩ subsequen¬
tis. quia & transacta dũ exagge¬
rat dampnat: & adhuc sequentu
quȩ dampnari debeant. sẽminat
Igit᷑ quia peccatis p̃cedentibꝰ cȩcꝰ
oculus cordis: ipsa cęcitas quae
peccantis animã exanteactȩ culpȩ
dampnatione confundit. merito
nox uocatur: quia ꝑ hane ab ocu.¬
lis delinquentis lumen ueritatis
absconditur. Bene itaq dicit᷑. no.¬
uit enĩ oꝑa eoꝵ: & iccirco inducit
noctem & conterent᷑: quia ut sepe
dictũ. ẽ. p̾cedentia nimirũ mala
faciunt: ut ad peccandum ite.¬

Expanded text:
in adulterio, latenter virum adulin adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; cauetiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem, et conterentur, quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum ite
Abbreviated transcription (Latin):
pes eoꝵ. Ecce atrocissima illoꝵ
facinora describunt᷑: & tamen
adultionis diem adhuc subse.¬
quens lapsus aspicit᷑: quo eoꝵ
culpȩ cumulentur Habent iã
qͥdem unde feriri mereant᷑: sed
sustinetur tam̃ adhuc peccatũ
crescere: ut peccantes possit atro¬
cior pęna cruciare. Iam meret᷑
suppliciũ peccatũ & causa pecca-¬
ti: sed expectat᷑ adhiic. ut aug¬
mentũ supplicũ subrog& pecca¬¬
tũ & pęna peccati. Plerunq uͦ
unũ idemq peccatũ: & peccati
pęna. ẽ. & causa peccati. Quod
melius ostendimus: si res ipsas
ad medium deducamꝰ. Effrena¬
ta enĩ uentris ingluuies: infer.¬
uorẽ luxuriȩ. plenitudine car¬
nis instigat. Perpetrata aũt lu¬
xuria. sepe aut ꝑiurio. aut ho¬
micidio tegit᷑: ne humanarum
legũ ultione puniat᷑. Ponamꝰ g
ante oculos quod qͥdam uoraci.¬
tatis sibi frena laxauit: qua uo.¬
racitate superatus. ad ulterii fa.¬
cinꝰ admisit. De prehensus autẽ

Expanded text:
pes eorum. Ecce atrocissima illorum pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem
Abbreviated transcription (Latin):
mista dicit᷑. Immissiones ꝑ angłos
malos: uiam fȩcit semitȩ irȩ suȩ:
Cor quippe dñs prioribꝰ meritis
aggrauatũ: iuste ꝑmittit etiã
subsequentibus malignoꝵ spũũ
ꝑsuasionibus falli: quod dũ dig.¬
ne in culpa trahiturꝰ reatus eius
in pęna cumulatur. Unde & irȩ
ꝑhibetur. Latior. ẽ. enĩ uia quã
cando dilatare: ut qͥ illuminati
recte agere noluerunt: iuste
cȩcati. ad huc faciant. unde
amplius puniri mereant᷑. Hinc
ꝑ moysen dicit᷑. Hondũ comple¬
ta sunt peccata amorreoꝵ. Hinc
ꝑ eundem moysen dñs dicit. Ex
uinea enĩ sodomoꝵ uitis eoꝵ:
& ꝓpago eoꝵ ex gomorra. Qua
eorum uua fellis: & botrus ama-¬
rituidinis ipsis. Furor draconũ
uinũ eoꝵ: & furor aspidũ insa-¬
nabilis. Nonne hȩc congregata
sunt apud me. & signata in the.¬
sauris meis: In die ultionis red¬
dam eis. Quãmulta eoꝵ mala
narrauit: & tam̃ ilico adiunx̃:
In tempore quo lapsus fuerit

Expanded text:
mista dicitur: Immissiones per angelos mista dicitur: Immissiones per angelos malos: viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli; quod dum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur, unde et iraeperhibetur, latior enim est via quam cando dilatare. Ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum ; hinc per eumdem Moysen Deus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum et propago eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis: furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ intelligendo cõmiser̃: cęcant᷑
etiã ne intelligant qđ commit.¬
tunt: & qui intelligentiã suam
sequi nolunt in peccato & causa
peccati: & ipsum lumen intelli.¬
gentia ꝑdant in peccato & pęna
peccati. Prioris gͦ peccati merito
peccatoꝵ subsequentiũ foueate.¬
git᷑: ut qui malum sciens ꝓpetrat:
deinceps iuste in aliis etia nescienᷤ
cadat. Hoc quippe agit᷑. ut cul¬
plicia fiant peccantiũ. ipsa incre.¬
menta uicioꝵ. Nam qͥa om̃ps ds̃
ad penitentiã tempus indulg&:
quod tam̃ humana malicia ad
usum suȩ iniquitatis intorquet:
nimirũ iusto iudicio augeri cul¬
pa ꝑmitcit᷑ : ut ad feriendũ. altiꝰ
quandoq cumuletur. Hinc enĩ
rursum de quibusdã pauluᷤ apłs
dicit. Ut impleant peccata sua
semꝑ. Hinc uoce angeli ad ioħ̾m
dicit᷑. Qui noc&e noceat adhuc: &
qui in sordibus. ẽ. sordescat adhiic
hinc cdauid ait. Appone iniqui.¬
tatem suꝑ iniquitatem ipsorum:
ut non intrent in tuã iusticiam:

Expanded text:
biae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quid committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poententiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, nimirum justo judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Qui nocet noceat adhuc, et qui in sordibuid quoque ait: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, ut non intrent in justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam in infimis desideriis mer-¬
git᷑. Aliena autẽ corda huma¬
nis oculis clausa sunt: & nescit᷑
quis repellit᷑: quia penetrare
nequeunt. quȩ ab unoquoq co-¬
gitant᷑. Nam sȩpe corde ꝑuer-¬
so necdum ꝓcessit usq ad effec¬
tũ oꝑis. deliberatio cogitatio¬
nis: & adhuc fortasse ꝑ habitũ
intus astringit᷑: qui iam mente
foras uagatur. Sed talis qͥlib&
iste. tunc ante oculos interni
iudicis cẽcidit: cũ appetendis
exterioribus ꝑ desideriũ exiuit:
Nonnunquã uero alii post malȩ
oꝑationis usum. ad spem cȩle-¬
stem subito amore reuiuiscunt:
& qui in ꝑuersa actione se spar-¬
serant: ad sinũ int̾nȩ retracta.¬
tionis. sem& ipsos increpando
recolligunt Hos adhuc respici¬
entes homines: quales dudum
in oꝑe nouerant: tales putañ:
At contra illi: ꝑ districtȩ consi-¬
derationis examen. uitã suã qua¬
lem recolunt. insecunt᷑. Sciturq
quid fuerint: sed quid iam cȩpe¬

Expanded text:
superbiam in infimis desideriis mersuperbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt, et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coepe
Abbreviated transcription (Latin):
nos contemplata. alia audita
suecendunt: & cor nr̃m torpo¬
re non constringit᷑: dũ imi¬
tatione ꝓuocatur. Unde be¬
ne ꝑ moyͣsen dicitur. Ignis in
altari semꝑ ardebit: quẽ nu.¬
tri& sacerdos: subiciens mane
ligna ꝑ singulos dies. Altare
quippe dei est cor nr̃m. In quo
iubetur ignis semꝑ ardere: qͥa
necesse. ẽ. ex illo ad dnm cari-¬
tatis flammã indesinent᷑ ascen-¬
dere. Cui ꝑ singulos dies sacer-
dos ligna subiciat : ne extin¬¬
guatur. Omnis enim. xp̃i fide
preditus. membrũ utiq sũmi
sacerdotis effectus. ẽ: sic̃ cunc¬
tis fidelibus petrus apłs dicit:
Uos autẽ genus electum. regale
sacerdotium. Et sicut ioħs apłs
dicit. Rȩcisti nos deo nr̃o: regnũ
& sacerdotes. Sacerdos gͦ in al¬
tari igne̾ nutriens. cotidie lig¬
na subiciat: id est fidelis quisq
in corde suo tam exempla p̃ce-¬
dentiũ. quã sacrę scripture te¬
stimonia. congerere ñ desistat:
Nam quasi quędam fomenta ig¬

Expanded text:
nos contemplata, alia audita nos contemplata, alia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim fide Christi praeditus, membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes apostolus dicit: Fecisti nos Det sacerdotium . Sacerdos ergo in altare ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est, fidelis quisque in corde suo tam exempla praecedentium, quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat; nam quasi quaedam fomenta ig
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmͦ sed peccatũ est & pęna
peccati: quia iusto iudicio om̃ps
deus cor peccantis obnubilat᷑: ut
p̃cedentis peccati merito. etiã in
aliis cadat. Quẽ enĩ liberare no¬
luit: deserendo ꝑcussit. Non gͦ
immerito pęna peccati dicit᷑: qđ
iuste desuꝑ irrogata cecitate. ex¬
p̾cedentis peccati ultione ꝑpetra.¬
tur. Quod uidelic&e agitur dis¬
positione suꝑiꝰ ordinata sed infe¬
rius iniquitate confusa: ut &
p̃cedens culpa sit causa subsequen¬¬
tis: & rursum culpa subsequens
sit pena p̾cedentis. Quod bene
in infidelibus & lubricis paulus
quasi quoddam semen erroris as-¬
pexerat: cũ dicebat. Qui cũ cog.¬
nouissent deũ: non sicut dm̃ glo¬
rificauer̃. aut gr̃as egerunt: sed

Expanded text:
tantummodo, sed peccatum est et poena tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desupraecedentis peccati ultione perpetratur: quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sũmoꝑe. ẽ. quod iniquus quisq
duobus modis in nocte conterit᷑:
sententia interiꝰ cecatur. In noc¬
te corruit: cũ ꝑ extremũ iudicir̃
uiuendi lumen in ꝑpetuũ amit-¬
tit. Unde scriptũ est. Ligate ei
manus & pedes: & mitcite eũ
in tenebras exteriores. Tunc enĩ
coactus in tenebras exteriores mit.¬
titur: quia nc̃ in interioribꝰ ex¬
cecatur uoluntarie. Rursũ in
nocte iniquus conterit᷑: cũ pecca¬
toꝵ p̃cedentiũ confusione dãpnat᷑
Ueritatis lumen ñ inuenit: & qͥd
deinceps agere debeat. non agnos
tam̃ citꝰ penitendo ñ tergitur.
aut peccatũ. ẽ. & causa peccati:
aut peccatũ & pęna peccati. Pec.¬
catũ nanq quod pęnitentia ñ
diluit: ipso suo pondere mex ad
aliud trahit. Unde fit ut ñ solũ
peccatũ sit: sed peccatũ & causa
peccati. Ex illo quippe uicio cul¬
pa subsequens oritur. ex qͦ cȩca
mens ducit᷑: ut peius & alia lige.¬
tur. Sed peccatũ quod ex pec̾¬
cato oritur: non iam peccatum

Expanded text:
summopere est quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur,sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium videndi lumen in perpetuum amittit; unde scriptum manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in interioribus excaecatur voluntarie. Rursum in nocte iniquus conteritur, cum pecatorum praecedentium confusione damnatus, veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscitamen citius poenitendo non tergitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Multos enĩ peste ꝓpriȩ praui.¬
tatis obsessos. sub. xp̃iano nomi.¬
ne ipsa tranquillitas eccłasticȩ
pacis abscondit: quos tam̃ si le¬
uis ꝑsecutionis aura pulsauerit:
mox extra aream uelut paleas
pene om̃s iam uideri fideles aspi.¬
ciunt: & pro eo quod hoc uoca-¬
ri alios cernunt. ipsi ñ uiderifi-¬
deles erubescunt: sed esse negli¬
gunt. quod dici głant᷑. Rẽ enĩ
uirtiitis intimȩ. ad decorẽ su-¬
munt uisionis ext̃nȩ : qͥ ante su¬
ꝑnũ uudicẽ nudi conscientiȩ infi-

Expanded text:
Multos enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judice
Abbreviated transcription (Latin):
rore quodam torpentia corda
tranfigit: ne in his hȩreant quȩ
exterius defluunt: sed quȩ in¬
teriꝰ ȩt̃na ꝑdiderunt. Indicat
quid sententia occulta decer¬¬
nit᷑ : ne immodate a nobis hȩc
publica cogitent᷑. Dicit quid
suꝑ nos agatur de nobis: ut ab
hoc publico temporalitatis. col¬
ligamus oculum cordis. ad secre
pęna maloꝵ: subito infert᷑ oc¬
cultũ iudicium. quod pie suꝑ
nos iusteq disponit᷑ : quomͦ alii
ꝑdunt quod tenere uidebant᷑ :¬
& alii accipiunt. qđ alii ex me¬
ritis ꝑdunt. Ait enĩ. Conte.¬

Expanded text:
rore quodam torpentia corda rore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretpoena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: C
Abbreviated transcription (Latin):
cessant̾ apposita. a considandis
nobism& ipsis. mentis nr̃e oculũ
declinant. In istis nanq uisibilibꝰ
quȩ intuet᷑ cor nr̃m extra se
spargit᷑: & quicquid de se in¬
trinsecus agatur obliuiscitur:
dum extrinsecus occupat᷑. Di.¬
uina autẽ uox terribilibꝰ sen¬
tentiis suis. quasi quibusdã cla-¬
uis illud pungit ut euigiloe: &
homo occulta suꝑ se iudicia
quȩ pressus torpore dissimulat᷑
terrore saltem pulsatus expa-¬
uescat. Ut enĩ suꝑiꝰ diximꝰ:
ipso usu uitȩ ueteris. menᷤᷤ ma¬
le assueta deprimit᷑᷑ & in hȩc
quȩ expectat exteriꝰ quasi dor¬
miens sopit᷑: quia postquã semel
se ad appetenda uisibilia foras
fudit: a contemplandis inuisibi¬
libus intus euanuit. Unde nunc
necesse. ẽ. ut quȩ ꝑ uisibilia spar-¬
git᷑ de inuisibilibus iudiciis fe.¬
riatur: & qͥa in his se exterioribꝰ
male delectata ꝓstrauit᷑: saltẽ
ꝑcussa reqͥrat quod deseruit
Ecce autem scriptura sacra ter¬¬

Expanded text:
cessantur apposita a considerandis cessantur apposita a considerandis nobismetipsis, mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuetur cor nostrum, extra se spargitur: et quidquid de se intrinsecus agatur obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud ponit, ut evigilet: et homo occulta super se judicia, quae pressus tempore dissimulat, terrore saltem pulsatus expaescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra ter
Abbreviated transcription (Latin):
cuti sunt uerbũ dei. Quoꝵ in¬
tuentes exitũ conuersatio¬
nis: imitamini fidem. Suꝑiꝰ
uidelic& dum spiritalia p̾cepta
loqueretur. quasi funes mise¬¬
rat: postmodum uͦ memorans
exempla maioꝵ quasi pannos
ueteres adhibebat. Excitati gͦ
tot uocibus p̾ceptoꝵꝰ adiuti
tot comparationibus exẽploꝵ:
ad corda nr̃a redeamus: discu¬
tiamꝰ om̃e quod agimꝰ: & qͥcqͥd
in nobis diuinȩ rectitudinis re-¬
gulam offendit. accusemꝰ: ut
apud districtũ iudicem. ipsa
nos accusatio excus&. In hoc eni
mentis mr̃ȩ iudicio. tanto citius
absoluimur: quanto nos distri.¬
ctius reos tenemꝰ. Nec ad hȩc a-¬
genda. ꝑdenda sunt tempora
quibus uacat: quia ad hȩc agen-¬
da. post huiꝰ uitȩ tempora non
uacat. Uacue quippe ñ dicit᷑:
neq eñi ultra in hominis pote.¬
state.ẽ : ut ueniat ad dm̃ in
iudicium. Iccirco nanq memo¬
rãmur qđ tc̾ non possumꝰ: ne nc̃
quod possumꝰ negligamꝰ: S ecce
negocia occupant: quȩ nob̾ in¬

Expanded text:
cuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur, neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur, quod tunc non possumus, ne nunc, quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsam delicate non palp&e:
sed quanto sibi male sit conscia:
tanto in se benignius sit seuera
Proponat contra se futurũ iudi.¬
cium: & queq in se sentit distri¬
cte ferienda ꝑ sententiã iudicis:
hȩc in se pie feriat ꝑ pęnitentiã
conuersionis. Unde apte postꝗͣ
uiolenti huiꝰ pęna descripta. ẽ:

Expanded text:
metipsam delicate non palpet; metipsam delicate non palpet; sed quanto sibi male tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam violenti hujus poena descripta est,
Abbreviated transcription (Latin):
Non sunt tenebrȩ & non est um.¬
bra mortis: ut abscondant᷑ ibi
qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Lux e¬
nĩ ȩt̾na quȩ deus. ẽ: quanto in-¬
cõmutabilit᷑ fulg&: tantõ pe¬
netrabilit̾ uid&. Et neq oc-¬
culta nescit. quia cuncta pe¬¬
netrat: neq penetrata obliuis-¬
citur: quia in cõmutabilis ꝑ¬
diirat. Proinde quotiens aliqͥd
indignũ corde concipimꝰ: toti-¬
ens in luce peccamus: quia ipsa
nobis. & non sibi p̃sentibus p̃sto. ẽ.
& ꝑuerse gradientes in ipsa im-¬
pingimꝰ: a. quã ꝑ meritũ longe
distamus. Cum uero nos uideri
non credimus: in sole clausos ocu-¬
los tenemꝰ: illum uidelic&e nobis
abscondimus. non nos illi. Nc̃ gͦ
dum possumus: a conspectu ȩt᷑¬
ni iudicis & male cogitata. & peiꝰ
ꝑpetrata deleamus. Reuocẽmꝰ
ante oculos cordis: quicqͥd ꝑu̾se
egimus. ꝑ nequiciã p̃sũptionis
Nichil sibi nr̃a blandiatur infir¬
mitas: atq in his quȩ recolit. se¬

Expanded text:
Non sunt tenebrae, et non est umNon sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto incommutabiliter fulget, tanto penetrabiliter viget; et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat; neqcitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole oculos clausos tenemus: illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nos ergo, dum possumus, a conspectu aeterni Judicis male cogitata et pejus perpetrata deleamus. Revocamus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas; atque in his quae recolit se
Abbreviated transcription (Latin):
defectus suos cogit᷑ alt̾nanti
semꝑ mutabilitate tolerare
Quia gͦ ex nichilo ẽ. condita:
ex se nichilominus infra se ten¬
dit: nͥ ad boni desiderii statũ
artificis sui manu teneat᷑ E ex
eo itaq quod creatura. ẽ: deor¬
sum ire hab&. Uirtite nanq
ꝓpria inp̃ceps posse seire consi¬
derat: sed ad creatorẽ suũ amoriᷤᷤ
manu se retin& ne cadat: qͦusq
ad immutabilitatem transeat:
& eo uere immortaliter. qͦ ĩmu¬
tabilit̾ uiuat. Ipsi quoq ange¬
lici sp̃c̃. mutabiles ex natura st̃
conditi: quatinus aut sua spon¬
te caderent: aut ex arbitrio
starent. Sed quia humilit̾ ele-¬
gerunt ei inherere a quo cre-¬
ati sunt: hanc ipsam in se mu-¬
tabilitate suam. standi iam im¬
mutabilitate uicerunt: ut hoc
ipsum merito transcenderent:
quod naturȩ suȩ ordine muta-¬
bilitati subesse potuissent. Qͥa
ergo solius liuinȩ naturȩ est
umbras ignorantiȩ mutabilita-¬
tisq non ꝑpeti: dicatur recte:

Expanded text:
defectus suos cogitur alterna defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita, ex se nihilominus infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicatur recte:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ab eo quod erat inter ficit:
ut desinat. eẽ. quod fuitꝰ & inci-¬
piat. ẽẽ. quod non fuit. Lumen
igit᷑ uerum. creator uidelicet
noster. quia nulla mutabilita¬
tis uicissitudine tenebrescit: nul¬
lis naturȩ suȩ defectibus obum¬
bratur sed eius. eẽ. sine mutabi¬
litate fulgere. ẽ: tenebrȩ ei uł
umbra mortis. dicunt᷑ non inesse:
Unde alias scriptũ est. Apud
quẽ non. ẽ. transmutatio: nec
uicissitudinis obumbratio. Et
unde rursum paulus apłs dicit:
Qui solus hab& immortalitatẽ:
& lucẽ̾ habitat inaccessibilem:
Sed cũ cuncti nouerimꝰ quod &
humana anima. & angelici sp̃s
sint immortales instititi. cur
ab apło solus deus immor talita-¬
tẽ habere ꝑhibetur: nͥ qͥa solus
uere ñ morit᷑. qͥ solus nunquã
anima in lapsum ñ cader&e: si
mutabilis non fuiss&. Quȩ a
paradysi quo gaudiis expul-¬
sa. si mutabilignon ess&e: ad ui¬¬
tã minime redir&. Hoc ipsum
uͦ quod redire ad uitã nititur:

Expanded text:
quasi ab eo quod erat intquasi ab eo quod erat intut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen igitur verum, Creator videlicet noster, quia nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae vel umbra mortis dicitur ei non esse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio; et unde rursum Paulus apostolus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem. Sed cum cuncti noverimus quod et humana anima, et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab apostolo solus Deus immortalitatem habere perhibetur; nisi quia solus vere non moritur, qui solus nunquam anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ignorantiam & quid per
umnbram mortis. nͥ obliuionem
studuit designare : De quorudã
quippe ignorantia. dicitur. Te
mortem funditus obliuioni trã-¬
ditur. quicqͥd uiuendo cogitat᷑:
quasi quȩdam umbra mortis ob.¬
liuio est. Sicut eniꝰ agit mors
int̾ueniens. non. eẽ. quod fuit in-
uita: ita int̾ueniens agit obliuio.
non esse qd fuit in memoria.Re.¬
cte itaq
umbra eius dicit᷑: quia uelut
de ipsa ex primit᷑: dũ uim illiꝰ
rapiendo sensus imitatur. Deus
autẽ quia mala hominũ nec
cogitata ignorat. nec ꝑpetra¬
ta obliuiscitur: nisi ab eiꝰ oculis
penitendo deleant᷑: congrue
dictũ. ẽ. non sunt tenebrę. &
non.ẽ. umbra mortis ut abs¬
condant᷑ ibi qui operant᷑ ini¬
quitatẽ. Ac si dicer&e. lccirco eiꝰ
iudicio nullus abscondit᷑: qͥa
nullatenus pot est aut ñ uidẽ-¬
re quod facimus: aut obliuisci
tenebrȩ uel umbra mortis: etiã
alit̾ possint. Omis nanq ĩmu¬
tatio: uelut quȩdam mortis
imitatio. ẽ. Id enĩ quod mutat.

Expanded text:
nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem, studuit signare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: Ten791 per mortem funditus oblivioni traditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Ac si diceret: Idcirco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest aut non videre quod facimus, aut oblivisci tenebrae vel umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio velut quaedam mortis imitatio est. Id enim quod mutat
Abbreviated transcription (Latin):
do didicit: stando quid fuit. Cuiꝰ
nos qui de ꝓpagine nascimur:
radicis amaritudinẽ quasi in
uirgulto retinemus. Nlam quia
ex uło originẽ diicimus: eiꝰ cur¬
sum nalando sortimur: ut eo ipso
cotidiano momerto qͦ uiuimus
incessant᷑ a uita transeam: & ui
uendi nobis spaciũ unde crescere
creditur. inde decrescat. Quiã
gͦ ad sũmã moriendi. cotidie ten¬
dimus ꝑ incrementa. uiuendi᷑
bene de morientibꝰ nequaquam
transibunt dr̃ sed ꝑtransibunt:
quia transeunt etiã dũ uiuuss:
sed ꝑtranseunt dũ moriuntur:
tũ absq manu: subaudis diui¬
na iudicia. Absq manu uero
auferent cum. qui manu iuolen.¬
tus fuit. Ahsq manu auferent.
quia uidelicae subito exitu ur¬
gente: inuisibilit̾ rapit᷑. q ui.
sibilit᷑ rapiebat. Uid& ipse dͦss
rapit: sed quis illum in morte
rapiat non uid&. Absq manu
s uiolentus aufert᷑: quia et
faptonem suũ non int uet. oe tam̃
ctior sententia quanto peccanti

Expanded text:
do didicit stando quid fuit. Cujus do didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseunt dum moriuntur: tum absque manu. - Subaudis, divina judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit; absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ctior sententia, quanto peccanti