comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗdo in ȩxcła loquens ammonebat : qđ &iã beatissimũ ambro sui se psenteomn
ac m̃sa sũptibq cõmunib alebant᷑ & uestiebant᷑: & ne qͥsqͥ facili iuratione:

Expanded text:
aliquando in ecclesia loquens admonebat: quod etiam beatissimum Ambrosium se praesente aliquando in ecclesia loquens admonebat: quod etiam beatissimum Ambrosium se praesente ac mensa sumptibusque communibus alebantur et vestiebantur. Et ne quisquam facili juratione
Abbreviated transcription (Latin):
maria : quȩ ñ aufertt᷑ ab ea. Nã fabricarũ nouarũ ñ quã studiũ habut.
deuitans in eis inplicationẽ sui animi. quẽ seꝑ ubcrũ habere uolebat ab orm̃i
molestia tẽporali: ñ tam̃ ila uolentes & ȩdificantes ꝓhibebat: nisi tantũ
inmoderatos Interea dũ eccłȩ pecunia defecerat. hoc ipsũ popło xp̃iano
denuntiabat. scilica ñ se habere qđ indigentib erogar&. Nã & de uasis
dñicis ꝓpt̃ captiuos & quã plurimos indigentes. frangi quȩdã & conflari
iubebat .&. indigentib dispensari: qđ ñ cõmemorassẽ nisi contra carnalem
sensũ quoxdã fieri ꝑuiderẽ. &. hoc ipsũ. & iã uenerabilis memoriȩ ambrosus.
in talib necessitatib indubitant᷑ ẽẽ faciendũ & diit & seripsit. Sed orde
neglecto a fidelib gxofilano & secretario unde altari necessaria in ferrent᷑.

Expanded text:
Maria, quae non auferetur ab ea . Nam fabricarum novarum nunquam studium habuit, Maria, quae non auferetur ab ea . Nam fabricarum novarum nunquam studium habuit, devitamolestia temporali: non tamen illa volentes et aedificantes prohibebat, nisi tantum immoderatos. Interea dum Ecclesiae pecunia deficeret, hoc ipsum populo christiano denuntiabat, non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de vasis dominicis, propter captivos et quam plurimos indigentes, frangi et conflari jubebat, et indigentibus dispensari. Quod non commemorassem, nisi contra ilis memoriae Ambrosius in talibus necessitatibus indubitanter esse faciendum, et dixit, et scripsit . Sed et de neglecto a fidelibus gazophylacio et secretario, unde altari necessaria inferuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nosas : ipsaq legata magis offerenda ẽẽ. ꝗͦ exigenda: cõrãdata aero quęq
ipse ñ suscipiebat: sed uolentes suscipere clericos ñ ꝓhibehat. In ins.
tiones rdlumie it .s. deponebat. Quib citissime ule dspositis &e ordimatis. tacrda
Aonbo mordieib ac molestis animȩ. recursũ ad interiora m̃tis & supiora faciebat.
quo ur ae inuemendis diuinis reb cogitara. uł de iã inuenti auqͥd dieane.
autꝰ certe ex ia die tis atq transeriptis aliqͥd em̃dare. Et id agebat in die
orans & in noc te lucubrans. & erat tãquã illa głosissima maria. typum
gestuis suꝑmȩ eccłȩ de qua scriptũ ÷ qđ sedera ad pedes dñi atq intenti
eius uerbũ audir& : de qua soror conquesta. qđ ab eadẽ circa multũ ministe¬
riũ occupata. ñ aduiuaret᷑. audiuit. Martha martha. meliore partẽ legit

Expanded text:
nosas; ipsaque legata magis offerenda esse, quam exigenda. Commendata vero quaeque nosas; ipsaque legata magis offerenda esse, quam exigenda. Commendata vero quaeque ipse non suscipiebat, sed volentes suscipere clericos non prohibebat. In iitione relaxabat et deponebat. Quibus ille dispositis et ordinatis, tanquam a rebus mordacibus ac molestis, animi recursum ad interiora mentis et superiora faciebat; quo vel de inveniendis divinis rebus cogitaret, vel de jam inventis aliquid dictaret, aut certe ex jam dictatis atque transcriptis aliquid emendaret. Et id agebat in die laborans, et in nocte lucubrans. Et erat tanquam illa religiosissima Maria typum gestans supernae Ecclesiae, de qua scriptum est, quod sederet ad pedes Domini atque intenta ejus verbum audiret: de qua soror conquesta, quod ab eadem circa multum ministerium occupata non adjuvaretur, audivit: Martha, Martha, meliorem partem elegit
Abbreviated transcription (Latin):
donator. litteras ꝑ suũ filiũ mittens. rogauit ut ille donationis tabulȩ. suo
redderent᷑ filio : pauꝑib uero erogandos direxit solidos centũ. Quo ille sc̃s
cognito: in geniuit homunẽ uł finxisse donationẽ uł eũ de bono oꝑe pe¬
nĩtuisse : &. quantũ potuit. dõ suggerente cordi eius cũ dolore animi.
ex eadẽ refraganione dixit in illius scilic& increpationẽ & correctionẽ:
& tabulas quas ille sponte miserat. nec desideratas. nec eactas. confestĩ
reddidit : pecuniãq illã respuit. atq rescriptis eundẽ sicut oportuit
o: arguit . &. corripuit: ad monens ut de sua simulatione uł inigtate.
pęnĩtentia & humilitate dõ satis facera : ne cũ tã graui delicto de sło
exir&. Frequentius qͦq dicebat. magis securius & tutius eccłȩ. legat
defunctis dimissa. debere suscipere quã herediates forte sollicitas & d̃¬

Expanded text:
donator litteras per suum filium mittens, rogavit ut illae donationum tabulae suo donator litteras per suum filium mittens, rogavit ut illae donationum tabulae suo redderentur filio; pauperibus vero erogandos direxit solidos centum: quo ille sanctus cognito, ingemuit, hominem vel finxisse donationem, vel eum de bono opere poenituisse, et quanta potuit Deo suggerente cordi ejus cum dolore animi ex eadem refragatione dixit, in illius scilicet increpationem et correctionem: et tabulas quas ille sponte miserat, nec desideratas, nec exactas, confestim reddidit, pecuniamque illam respuit; atque rescriptis eumdem, sicut oportuit, et arguit et corripuit, admonens ut de sua simulatione vel iniquitate cum poenitentiae humilitate Deo satisfaceret, ne cum tam gravi delicto de saeculo exiret. Frequentius quoque dicebat, magis securius et tutius Ecclesiam legata a defunctis dimissa debere suscipere, quam haereditates forte sollicitas et dam
Abbreviated transcription (Latin):
tũq cognoscens. Domũ. agrũ. seu uillã. ñ quã emere uoluit: uerũ si forte
ercłȩ ã quoquã sponte tale aliqͥd donaret᷑. uł titulo legati dinutteret᷑. ñ
respuebat: sed suscipi iubebat. Nã aliquas eũ hereditates recusasse nouimꝰ:
ñ qr pauꝑib in utilis ẽe possa. sed qm̃ iustũ & aquũ ẽẽ uidebat. ut amortuos
uł filiis. uł parentib uł ad finib magis possiderent᷑: qͥb eas defitientes
dimittere noluerunt. Quidã &iã ex honoratis ipponiensiũ apud cartha¬
ginẽ uiuens. eccłe ippomiensi. possessionẽ donare uoluit : & confectas tabulas
sibi usufructu retento. ultro eidẽ sc̃ȩ memoriȩ AGV TINo misit. Cuuis
ille oblationẽ libent̃ accepit: congratulans. qđ et̾nȩ suȩ memor essa salutis.
erũ post aliquos annos. nobis forte cũ eodẽ in cõmuni constitutis. ecce ilie

Expanded text:
atumque cognoscens. Domum, agrum, seu villam nunquam emere voluit. Verum si forte atumque cognoscens. Domum, agrum, seu villam nunquam emere voluit. Verum si forte Ecclesiae a quoquam sponte tale aliquid vel donaretur, vel titulo legati dimitteretur, non respuebat, sed suscipi jubebat. Nam et aliquas eum haereditates recusasse novimus, non quia pauperibus inutiles esse possent, sed quoniam justum et aequum esse videbat, ut a mortuorum vel filiisdimittere noluerunt. Quidam etiam ex honoratis Hipponensium apud Carthaginem vivens Ecclesiae Hipponensi possessionem donare voluit, et confectas tabulas, sibi usu fructu retento, ultro eidem sanctae memoriae Augustino misit: cujus ille oblationem libenter accepit, congratulans ei quod aeternae suae memor esset salutis. Verum post aliquot annos nobis forte cum eodem cominus constitutis, ecce ille
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ uł ex reditib possessionũ eccłȩ. uł &iã ex oblationib fideliũ. Et dum
forte ut ad sol&. de possessionib inuidia ipsis clericis fiera. adloquebat᷑ plebẽ
dĩ: malens ex conlationib magis plebis dĩ uiuere. quã illarũ possessionũ curã
uł gubernationẽ pati: & paratũ se eẽ illis cedere : ut eo modo om̃s dĩ serui
& ministri uiuerent. qͦ in ueteri testam̃to legunt᷑ altari deseriuentes eodẽ co¬
partire : sed nũ quã id laici suscipere. uoluerunt. Domus eccłȩ curã. omẽmq
substantiã. ad uices. ualentiorib clericis delegabat . &. credebat: ñ ꝗͣ clauẽ.
ñ quã anulũ in manu habens : sed abhis dẽ domus p̃positis. cunc ta & accepta
& erogata notabant᷑: quȩ anno compl.to eidẽ recitabant᷑. qͦ sciret᷑ quantũ
acceptũ. quantũq. dispensatũ fuerit. & qͥd dispensandũ remanserit: & in
multis titulis magis illius p̾positi domus fidẽ sequens. quã ꝓbatũ manifes.¬

Expanded text:
 vel ex reditibus possessionum Ecclesiae, vel etiam ex oblationibus fidelium. Et dum forte ut assolet de possessionibus ipsis invidia clericis fieret, alloquebatur plebem Dei, malle se ex collationibus magis plebis Dei vivere, quam illarum possessionum curam vel gubernationem pati; et paratum se esse illis cedere, ut eo modo omnes Dei servi et ministri viverent, quo in Vetere Testamento leguntur , altari deservientes de eodem comparsubstantiam ad vices valentioribus clericis delegabat et credebat. Nunquam clavem, nunquam annulum in manu habens: sed ab eisdem domus praepositis cuncta et accepta et erogata notabantur: quae anno completo eidem recitabantur, quo sciretur quantum acceptum, quantumque dispensatum fuisset, vel quid dispensandum remansisset; et in multis titulis magis illius praepositi domus fidem sequens, quam probatum manifest
Abbreviated transcription (Latin):
crescente dñi ȩxeta p̃dicarar: paratu: sẽꝑ poscentib redilere rationẽ
ao fide. de spe. quȩ indm̃÷. Et tius dicta atq. excepra maxime
donatistȩ. in eadẽ ipponiensi uł uicina manentes cuuitate. ad suos defere
refellebant᷑. aut eadẽ responsa ad sc̃m aUGUStINU deferebãtur: eisq.
conꝑtis patient᷑ & lenit᷑ & ut scriptũ ÷ cũ timore & tremore salutẽ hominũ

Expanded text:
ni Ecclesia praedicaret, paratus semper poscentibus reddere rationem de fide et spe, quae in Deum est. Et ejus dicta atque excepta, maxime Donatistae in eadem Hipponensi vel vicina manentes civitate, ad suos episcoprefellebantur, aut eadem responsa ad sanctum Augustinum deferebantur, eisque compertis, patienter ac leniter, et, ut scriptum est, cum timore et tremore s
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ manifestũq. sit. qđ eccłe dĩ fides ten&. ac dicit. Et hȩc dieb ac
noctib ab eodẽ iugit̾ agebant᷑. Nã & epłas pͥuatas ad quosq eiusdẽ erroris
ep̃os eminentes scilica & laicos dedit: ratione reddita admonens. atq ex¬
ortans. ut uł ab illa se prauitate corrigerent: uł certe ad disputationẽ ue¬
nirent.It illi causa diffidentiȩ. nec qͥdẽ unquã rescribere uoluerun
sione gregis sui dicebant : &x trac tabant: omĩaq peccata a dõ in dubitant᷑
eS credendũ posse dimiti. his qͥ hoc facere ac ꝑficere potiuss ent

Expanded text:
esiae Dei fides tenet ac docet. Et haec diebus ac noctibus ab eodem jugiter agebantur. Nam et epistolas privatas ad quosque ejusdem erroris episcopos, et eminentes scilicet laicos dedit, ratione reddita admonens atque exhortans, ut vel ab illa se pravitate corrigerent, vel certe ad disputationem venirent. At illi causae diffidentia ne quidem unquam rescribere voluerunt: sionem gregis sui, dicebant et tractabant; omniaque peccata a Deo indubitanter esse credendum posse dimitti iis qui hoc facere ac perficere potuissent
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrans q. ut ipponiensi excłȩ orcinaret᷑ ep̃s: qui suȩ cathedrȩ ñ tã
surce er& quã consacerdos accede . AGUSTINUS. Et qł optauit &
rogauit satagens: rescripto impetrauit. Et postea petito ad uisitandũ
&e ad ueniente ad eccłam ipponiensẽ tunt pͥmate. numidie. megalio
calamense ep̃o. ualerio antistite epĩs qͥ forte tunc aderant. & clericis
onĩib ipponiensib. & uniu̾se plebi in opinatã cunctis suã insinuante
uoluntatẽ. om̃ibq. audientib gratulantib. atq id fieri ꝑficiq ingenti
desiderio clamantib: episcopatũ suscipere contra morẽ ȩccłȩ.suo
iuuente ep̃o prbt aoGOSTIIUs recusabat. Dũq illi fieri solere. ab
om̃ib: suaderer᷑. atq: id ignaro. trans marinis eccłȩ exc̃plis ꝓbarer᷑ :¬

Expanded text:
obsecrans ut Hipponensi Ecclesiae ordinaretur episcopus, quo suae cathedrae non tam succederet, sed consacerdos accederet Augustinus. Et quae optavit et rogavit satagens, rescripto impetravit. Et postea petito ad visitandum et adveniente ad Ecclesiam Hipponensem tunc primate Numidiae Megalio Calamensi episcopo, et Valerius antistes episcopis qui forte tunc aderant, et clericis omnibus Hipponensibus, et universae plebi inopinatam cunctis suam insinuat tunc voluntatem: omnibusque audientibus gratulantibus, atque id fieri perficique ingenti desiderio clamantibus, episcopatum suscipere contra morem Ecclesiae suo vivente episcopo presbyter recusabat. Dumque illi fieri solere, ab omnibus suaderetur, atque id ignaro transmarinis et Africanis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
it cȩteri timorẽ haberent : &. faciebat hoc tanquã speculator adño con¬
titutus doinus isrł. p̃dicans uerbũ atq instans oportune in portinie : argui¬
ens hortans. in crepans. in om̃i longamimitate &. doctrina: p̃crpueq operani
habens instruere eos qͥ essent i donei & alios docere. Rogatus qͦq añ nullis
neoꝵ teporalib causis epłas ad auisos dabat: sed hanc suã a meliorib rebta
sccupationẽ tanquã angariã deputabat: suauẽ sc̃ꝑ habens de iis que dist
dedisse: dicentẽ cuiusdã sapientis seruandã c̃e sententiã. de quo serueñi
asc qđ multa suȩ fanȩ contẽplatione amicis ñ p̃stitisae: illud nichilonuinꝰ
slu addens. qm̃ plerũq potestas quȩ perit. pͥmit. Cũ uero int̃ cedendũ ẽẽ

Expanded text:
speculator a Domino constitutus domui Israel, praedicans verbum atque instans opportune, importune, arguens, hortans, increpans, in omni longanimitate et doctrina ; praecipueque operam dans instruere eos qui essent idonei et alios docere . Rogatus quoque a nonnullis in eorum temporalibus causis, epistolas ad diversos dabat. Sed hanc suam a melioribus rebus occupationem tanquam angariam deputabat, suavem semper habens de iis quae Dei sunt dedisse, dicentem cujusdam sapientis servandam esse sententiam, de quo scriptum esset, quod multa suae famae contemplatione amicis non praestitisset: et illud nihilominus suum addens, quoniam plerumque potestas quae praestat, premit. Cum vero int
Abbreviated transcription (Latin):
manifestus : Hic oũ didicissa: qđ beatus felix. duci fuissa iussus: cȩpit
sibi pͥus osculo cũ beato felice decollatus ÷ Huius nom̃ qr ñ inuenerun
auctus sit ad coronã. ipsiq ꝓfidĩ c̃fessione: corona marty̧rii aucta Xp̃iam
itaq noctu uenientesibi in eodẽ loco ubi arbor steterat. quȩ cadens ni¬
miã t̾re altitudinẽ aperuerat: eos sepelierunt: Quoꝵ corꝑa uolefit pa¬
gani exinde effodere.s qͥcũq. manus apposuerunt. adiabolo correptist̃:
bi postea pacis tẽꝑe basilica fabricata ÷. & martȩrũ inemoria. digne

Expanded text:
manifestus. Hic cum didicisset quod beatus Felix duci fuisset jussus, coepit manifestus. Hic cum didicisset quod beatus Felix duci fuisset jussus, coepit sibi osculo, cum beauctus sit ad coronam; ipsique pro fidei confessione corona itaque noctu venientes, in eodem loco ubi arbor steterat, quae cadens nimiam terrae altitudinem aperuerat, eos sepelierunt. Quorum corpora volentes pagani exinde effodere, quicunque manus apposuerunt a diabolo correpti sunt. Ubi postea pacis tempore basilica fabricata est, et martyrum memoria digne
Abbreviated transcription (Latin):
scrapisdũ cogeret᷑ ad sacrificandũ : exsufflauit infaciẽ statuȩ erex̧.
deiecit: Reductus ergo ad p̃fectũ imponit᷑ equuleo : & inqͥrit᷑ qͥb:
hoc malefitis fecisso: Beatus felix respondit: nõ malefitus diaboli
iussit eũ duci extra urbẽ uia ostensi. qr illic arbor excelsissima stabat
demonib c̃secrata iuxta quã tẽplũ. ut ibi ad sacrificandũ impelleret᷑:
Quo ꝑductus oratione facta. dixit ad arborẽ Precipio tͥ in nomine
dñi mei ihũ xp̃i ut radicitus corruas. & tẽplũ ac simulachrũ uł arã
eius funditus cõminuas: ut ãplius cultu tuo anime ñ decipiant᷑:
Quȩ statĩ ad uerbũ ipsius ita eũsa ÷: ut & tẽplũ & simulachrũ cõmi¬
nuera
& qͥd fuerit ñ parer& : Qđ cũ renuntiatũ fuissa p̃fecto. iussit eũ¬
decollari &. corpus eius in humatũ lupis & canib derelinqͥ Data sen¬
tentia. obiuus fuit ei qͥdã uir ꝓp̃ianus. hominib qͥdẽ absconsus: dõ uͦ

Expanded text:
Serapis, dum cogeretur ad sacrificandum, exsufflavit in faciem statuae aereae, dejecit. Reductus ad praefectum imponitur equuleo, et inquisitus quibus haec maleficiis fecisset, beatus Felix respondijussit eum duci extra Urbem via Ostiensi, quia illic arbor excelsissima stabat daemonibus consecrata, juxta quam erat templum, ut ibi ad sacrificandum impelleretur. Quo perductus, oratione facta, dixit ad arborem: Praecipio tibi in nomine Domini mei Jesu Christi, ut radicitus corruas, et templum ac simulacrum, vel aram ejus funditus comminuas, ut amplius cultu tuo animae non decipiantur. Quae statim ad verba ipsius ita eversa est ut et templum ac simulacrum comminueret, et quod fuerat, non pareret. Quod cum nuntiatum fuissri, et corpus ejus inhumatum canibus et lupis derelinqui. Data sententia, obvius fuit ei quidam vir Christianus, hominibus quidem absconsus, Deo vero
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuuut. Unde ualde tristis tã ipse: quã popłs xp̃i efficit᷑: Cuius
tristitiã dñs ꝓbeatũ donatũ ilico releuauit: Nã collecta st̃ fragñta
añicicalicis A beato uiro allata: Quȩ. flens ille suscipiens. orationẽ
facta uas in pͥstinã formã restaiurauit: Quo signo ꝑoulsi paganisimul
dentes ꝑbaptisinũ saluate st̃: Multis ergo signis dũs glorificans sanctũ
aquadratiano augustali. simul & cũ eo hplarinus uirdĩ. iubet᷑ idolis
acrificare: Cui fidelit᷑ reluct anti iussit quadratiauꝰ eiꝰos lapidib
ctundi : inlariũ uero monachũ inc̃spectu ipsius tã diufustib cedi
dones sp̃m enintera: Peuide beatũ donatũ iussit in custodia rert¬
cludi iti cũ innume ra miraouladũs ꝑseruũ suũ oꝑaret᷑. misit¬

Expanded text:
s tristitiam Dominus per beatum Donatum illico relevavit: nam collecta sunt fragmenta Dominici calicis et beato viro allata; quae flendo ille suscipiens, oratione facta vas in pristinam formam restauravit. Quo signo perculsi pagani, simul dentes, per baptismum salvatae sunt. Multis ergo signis Dominus glorificans sanctum a Quadratiano Augustali, simul et cum eo vir Dei Hilarinus jubetur idolis sacrificare. Cui fideliter reluctanti, jussit Quadratianus ejus os lapidibus contundi, Hilarinum vero monachum in conspectu ipsius tandiu fustibus caedi donec spiritum emitteret; deinde beatum Donatum in custodia recludi. Ubi cu
Abbreviated transcription (Latin):
tates eius publicis titulis prȩsignari: Passa ÷̃ autẽ religiosissima
sublatum corpus eius. sepultũ ÷ in monum̃to ubi ip̃sa uenera¬
uiliter reposuerat magistrã fidĩ suȩ iurginẽ seraphiã: ad arcũ scilo¬
faustini. iuxta aream uinditiani: in oppĩdo uindinensi. am:

Expanded text:
tates ejus publicis titulis praesignari. Passa est autem beata famula Ctates ejus publicis titulis praesignari. Passa est autem beata famula Csublatum corpus ejus sepultum est in monumento, ubi ipsa venerabiliter reposuerat magistram fidei suae virginem Seraphiam, ad arcum Faustini, juxta aream Vindiciani, in oppido
Abbreviated transcription (Latin):
prȩses audiens: reueritus. illam dimisit: Ut uero beata
seraphia. gloriosissimo in artyrio coronata ÷: inlustrissima sabin
colligens reliquias eius. cęlebratis uenerabilib exequiis ut thesaurũ
sempiternum. uł margaritam prȩciosam. reposuit in monuñito¬
suo : quod ipsa sibi cum summo studio & ornatu fecerat: Deinde
inter positis aliquot dieb: comp̃hensa iudici helpidio p̃sentat᷑
Quam ille uidens. tues in quit sabina uxor quondam ualentini.
inlustrissimȩ memoriȩ: & filia herodis: Cui sc̃ã matrona respon
famulam suanĩ seraphiam. de multis sordib & potestate dȩmonũ
liberare dignatus ÷: Commotus postmodum pręfectus. cum
uider& in confessione xp̃i. constantiam eius: dictauit sententiã
dicens: Sabinam. di is in obędientem. dominos quoq & augustos
nrõs blasphemantem. gladio ꝑcuti decreumius: atq oñĩs facul¬

Expanded text:
praeses audiens, reveritus illam dimisit. Ut vero beata praeses audiens, reveritus illam dimisit. Ut vero beata Seraphia gloriosissimo martyrio coronata est, illustrissima Sabina cosempiternum uel margaritam pretiosam reposuit in monusuo, quod ipsa sibi cum summo studio et ornatu fecerat. Deinde, interpositis aliquot diebus, comprehensa judici Helpidio praesentatur. Quam ille videns: Tu es, inquit, Sabina uxor quondam Valentini illustrissimae memoriae, et filia Herodis? Cui sancta matrona respondfamulam suam Seraphiam de multis sordibus et potestate daemonum liberare dignatus est. Commotus postmodum praefectus, cum videret in confessione Christi constantiam ejus, dictavit sententiam dicens: Sabinam diis inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio percuti decrevimus, atque omnes facul
Abbreviated transcription (Latin):
quondam ualentini & filia herodis metallarii. quȩ passat
iariano imperante. sub prefecto helpidio. Hanc beata iungo
seraphia cum in domo eius conuersareti : ꝑsuasit in fade
aninri ihũ ip̃i Quȩ postmodũ eanden irgiem usq. ad locũ
passionis : secuta : Cum auteni ei preses berillus dixissa qͥd
tibi ipsa derogas aut quare tem& ipsã uilem reddis. aut quare
non consideras quȩ es aut cuius filia es: coniunxisti enimte
xp̃ianis. &r oblita es natales tuos. & menioriam tana uiri cuius
fuisti & deos quox iram uereor ne. incurras: reuertere magis
in donium tuam. & dimitte hanc nefandam quȩ malefitũs te¬
& plures demutauit a deoꝵ cultura: beata s abina respondit:
Liuus sc̃ẽ puellȩ de qua dicis malefitiis. ut iã & tu suadereris
sicuti & ego suasa sum : ut ab in mundi̾tus recederes idolis.
& uerum̃ & certissimum agnosceres dm̃ : qui bonos ad eternã
uocat uitam. & malos in pȩnam relinquit ꝑpetuã: Quod

Expanded text:
quondam Valentini, et Filia Herodis Metallarii, quae passa est, Adriano imperante, sub praefecto Helpidio. Hanc beata virgo Seraphia, cum in domo conversaretur, persuasit in fidepostmodum eamdem virginem usque ad locum passionis secuta est, et cum ei praeses Berilus diceret: Quid tibi ipsa derogas, aut quare temetipsam vilem reddis, aut quare non consideras quae es, aut cujus filia es? Conjunxisti enim te Christianis, et oblita es natales tuos, et memoriam tanti viri, cujus fuisti; et deorum, quorum iram vereor ne incurras. Revertere magis ad domum tuam, et dimitte hanc nefandam, quae maleficiis tet plures demutavit a deorum cultura. Beata Sabina respondit: Illius sanctae puellae, de qua dicis, maleficiis utinam et tu suadereris, sicuti et ego suasa sum, ut ab immundis recederes idolis, et verum et certissimum agnosceres Deum, qui bonos ad aeternam vocat vitam, et malos in poenam relinquit perpetuam. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
rogatu liberii includit eusebium presbiterũ in quodã cubiculo
dõnius suȩ. qđ humile erat. in latitudine pedũ quatuor. & ibi
multis mensib in oratione constanter ꝑseuerans. incl usus
tamen: post menses septẽ. dormitionẽ accepit nono decimo
bł septemeris: Cuius corpus. collegit gregorus & orosius prbti¬
& parentes eius : & sepelierunt in criptã. iuxta corpus beati sixti
martyris & ep̃i. uia appia in cimiterio calsti: ubi & titulum
ipsius scribentes posuerunt ꝓ commnemoratione eius eusebioscilic&
homini dĩ: Eodem tempore auditũ ÷ a constantio imperatore.
eo quod gregorns & orosins presbiteri. collegissent corpus ensebi
presbitẽri : & in eadem crypta. uiuum indũdi prȩcepit gregoriũ
unc orosius presbiter collegit semiuiuum beatum gregorñm
noctu occulte propter c̃onstantium angustum: &x ẽmisso spũ
sepeliuit eum iuxta corpus scĩ eusebii presbiteri Qui aenam¬

Expanded text:
rogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen pnem accepit. Cujus corpus collegit Gregorius et Orosius presbyteri, et sepelierunt in crypta juxta corpus beati Sixtimartyris et episcopi, via Appia in coemeterio Callisti, ubi et titulum ipsius scribentes posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod Gregorius et Orosius presbyteri colligerent corpus Eusebii presbyteri, et in eadem crypta vivum includi praecepit Gregorium. Tunc Orosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum juxta corpus sancti Eusebii presbyteri. XVIII KA
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝓhibitione. aut potentia. securus dicere minime dubitar&: & in
sua cuutate. suis om̃ib p̾sentib ciuib fiducialit᷑ ꝓpriã defendere cõmunionẽ
ñ denegass&. Iile. nec hac oratione. nec suoꝵ parentũ & ciuiũ instante
petiticne. ic facere uoluit : qͥ ei pollicebant᷑ se ad eius redituros cõmunionẽ
& iã cũ discrimine patrimonioꝵ. salutisq. suȩ tẽporalis: si mͦ catholicã suꝑar&.
ad sertionẽ. t ille amplius de cerẽ illis gestis nichil uoluit nec ualuit.

Expanded text:
tatis prohibitione aut potentia securus dicere minime dubitaret, et in tatis prohibitione aut potentia securus dicere minime dubitaret, et in sua civitate suis omnibus praesentibus civibus fiducialiter propriam defendere communionem non denegaret. Ille neque hac hortatione, nec suorum parentum et civium instanti petitione id facere voluit, qui ei pollicebantur, se ad ejus redituros communionem, etiam cum discrimine patrimoniorum salutisque suae temporalis, si modo catholicam superaret assertionem. At ille amplius dicere illis gestis nihil voluit, nec valuit,
Abbreviated transcription (Latin):
& dũ ab eodẽ conuenirent᷑ publicis gesNtis. quȩ ad conlationẽ occurreranT.
& se facturos ꝓsecuti st̃. poterant utiq suspectũ eũ habentes recusare:
congressũ tam̃. omipotentis dĩ p̾stitit auxiliũ. ut postea in cęsariensi mau
ritanȩ ciuitate constitutus uenerabilis memoriȩ AUGUSTINOB. quo eũ
uenire cũ aliis coep̃is. sedis apłicȩ littere cõpulerunt obt̃mninandas udelic&
Cauas eccłȩ necessitates: hac ergo occasione ꝓuenit. ut emeritũ eiusdẽ loci
donatistarũ ep̃in. quẽ suȩ sec tȩ p̾cipuũ in illa conlatione habuerunt defen¬
sorẽ uidera : &. cũ eodẽ publice in eccła popło adstante. diu̾se cõmunionis
ex hoc ipso. disputara.. & ꝓuocarar gestis excłasticis: ut qđ forte sic̃ dicebañ
ꝓseqͥ ñ potuit in conlatione. & ꝑmissus ñ erat. in p̾senti sine alicuius potes¬

Expanded text:
et cum ab eodem convenirentur publicis gestis, quod ad collationem occurrerent, et cum ab eodem convenirentur publicis gestis, quod ad collationem occurrerent, se esse facturos prosecuti sunt. Poterant utique suspectum eum habentes, recusare congressum. Tamen omnipotentis Dei praestitit auxilium, ut postea in Caesareensi Mauritaniae civitate constitutus venerabilis memoriae Augustinus, quo eum venire cum aliis ejus coepiscopis Sedis apostolicae litterae compulerant, ob terminandas videlicet alias Ecclesiae necessitates: hac ergo occasione provenit, ut Emeritum ejusdem loci Donatistarum episcopum, quem suae sectae praecipuum in illa collatione habuerunt defensorem, videret, et cum eodem publice in ecclesia populo astante diversae communionis, ex hoc ipso disputaret, et provocaret gestis ecclesiasticis, ut quod forte, sicut dicebant, prosequi potuit in collatione, sed permissus non erat, in praesenti sine alicujus potes
Abbreviated transcription (Latin):
tid maime factũ ẽ post conlationẽ quȩ ab uniũsis epĩs catholicis a pud
bartaginẽ cũ eisdem donatistarũ ep̃is postmodũ facta ÷: id iubente
uersia. ii om̃i modis confutati. atq de errore a catholicis conuic t
sententia iudicis notati st̃: & post eoꝵ appellationẽ. pissimi regis responso
int̃ hereticos condepnati st̃. Ex qua ratione. solito amplius. eoꝵ ep̃i cũ sius
clericis & plebib cõmunicauerunt: & pacẽ tenentes catholicã. multas eoꝵ¬
nitionẽ ꝑtulerunt : & totũ illud bonũ. ut dix ꝑ sc̃m illũ hominẽ aususrõ
post illã quȩ cũ donatistis facta ÷ conlatio. ñ defuerunt qͥ dicerent ꝑmissos ñ
fuisse eosdẽ epõs. apud potestatẽ quȩ causã audiuit. dicere omĩa ꝓ
suis partib qm̃ catholicȩ cõmunionis uł udex cognitor suȩ fauebat
ecołȩ lica hoc defitientes & uicsti ad exc usationẽ iactarent. ꝗdo qͥdẽ &
ante controuersiã. idẽ heretici catholicȩ cõmunionis eundẽ ẽẽ nouerañ.

Expanded text:
id maxime factum est post collationem, quae ab universis episcopis catholicis apud Carthaginem cum eisdem Donatistarum episcopis postmodum facta est, id jubente oversia illi omnimodis confutati, atque de errore a Catholicis convicti, sententia Cognitoris notati sunt; et post eorum appellationem, piissimi Regis responso juste inter haereticos condemnati sunt. Ex qua ratione solito amplius eorum episcopi cum suis clericis et plebibus communicaverunt, et pacem tenentes catholicam, multas eorrnecionem pertulerunt. Et totum illud bonum, ut dixi, per sanctum illum homipost illam, quae cum Donatistis facta est, collationem, non defuerunt qui dicerent, permissos non fuisse eosdem episcopos apud potestatem, quae causam audivit, dicere omnia pro suis partibus, quoniam catholicae communionis Cognitor suae favebat Ecclesiae: licet hoc deficientes et victi ad excusationem jactarent, quandoquidem et ante controversiam iidem haeretici catholicae communionis eumdem esse noverant,
Abbreviated transcription (Latin):
Iox ex intimis cordis medullis. sp̃e omẽm quã habebat in scło dere-¬
liquit : iã ñ uxorẽ. ñ filios carnis. ñ diuitias. ñ honores sȩculi
quęrens : sed dõ cũ suis feruire statuens: & in illo & ex illo pusilo
grege esse studens. quẽ dũs alloquit᷑ dicens: nolt timere pusillus
grex qm̃ cõplacuit parii ur̃o dare uobis regnũ: uendite quę

Expanded text:
 ex intimis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis re
Abbreviated transcription (Latin):
barthagnnẽ ab illo ꝓuocatus corã contulit. Sed idem hereticus. tabulas¬
& in congressu. instantissime ad ẽe uolebat: ne ad essent om̃i modo
recusabat. Et dũ id ꝑnegassa. dicens qđ legũ metu publicarũ ꝑieli¬
dicens ut post modũ contigit: qđ post solitũ conuentũ. euiquã possit¬
esse liberũ. forte dicere nullo scripture docum̃to ex̾istente se dixisse
qđ forte ñ dixerit : uł ñ dixisse. qđ dixerit. Et sic miscuit cũ edẽ heretico
uera ratione. atq auc toritate scripturarũ plata. docuit . & ostendit ir̃ę
fidĩ firmam̃ta : illius autẽ ad serta. nullius ueritate rationis. nulla scrip¬
tur arũ sc̃irũ auctoritate suffulta docuit & frustrauit: & ut a se inuiaẽ
partes de grresse st̃ ile magis magisq iratus & furens. midatia multa
ꝓsua faisa fide iac tabat. uictũ ẽẽ a se ipso ꝓelamans mui:& ore laudati¬

Expanded text:
Carthaginem ab illo provocatus, coram contulit. Sed idem haereticus tabulasCarthaginem ab illo provocatus, coram contulit. Sed idem haereticus tabulaset in congressu instantissime fieri volebat, ne adessent omni modo recusabat. Et dum id pernegasset, dicens quod metu legum publicarum periclidicens, ut postmodum contigit, quod post solutum conventum esse cuiquam posset liberum forte dicere, nullo scripturae documento, se dixisse quod forte non dixerit, vel non dixisse quod dixerit. Et miscuvera ratione atque auctoritate Scripturarum probata docuit, et ostendit nostrae fidei firmamenta: illius autem asserta nulla veritate, nulla Scripturarum sanctarum auctoritate suffulta docuit, et frustravit. Et ut a se invicem partes digressae sunt, ille magis magisque iratus et furens, mendacia multa pro fide sua falsa jactabat, victum esse a se ipso proclamans, mu
Abbreviated transcription (Latin):
sec tã nouerat t at cort ꝓdens i u sn odi danabues plosphemus ex locs libros
feminarũ illarũ uelut elec tarũ ꝓditione. illis eccłasticis gestis decla¬
ratũ ÷: atq. ita pastoꝵ diligentia. di̾eo gregi augñitũ accessit.: &
ad u̾sus fures atq latrones defensio cõpet̾ems ꝓcurata ÷. Cũ quodã &lã
felice de numero eoꝵ quos electos dicunt manichei. publice iii ippo¬
nieusi eccła notariis excrpientib disputauit popło adstante: & post
sedam uł tͣtiã conlationẽ. ille manicheus frustrata uanitate &. errore
ipsius. recte ad nr̃am conuersus ÷ fidẽ atq ęccłam: sicut eadẽ relecta
docere poterit scriptura. Preterea. cũ quodã &iã pascentio. comite¬
exateor fidẽ catholicã atrocit᷑ ac iugit᷑ oppugnabat. & quã plurimos
sacerdotes dĩ. sipliciore fide uiuentes de sua ciuitate &. potestate
exagitabat. & ꝑturbabat: int̾ positis honoratis &. nobilib uiris. apuo

Expanded text:
sectam noverat, et eorum prodens ejusmodi damnabiles blasphemias ex locis librorum, feminarum illarum velut electarum proditione, illis ecclesiasticis gestis declaratum est. Atque ita pastorum diligentia, dominico gregi et augmentum accessit, et adversus fures atque latrones defensio competens procurata est. Cum quodam etiam Felice, de numero eorum quos electos dicunt Manichaei, publice in Hipponensi ecclesia notariis excipientibus disputavit populo astante: et post secundam vel tertiam collationem ille Manichaeus frustrata vanitate et errore ipsius sectae, ad nostram conversus est fidem atque Ecclesiam, sicut eadem relecta docere poterit scriptura. CAPUT XVII.-- Pascentius comeexactor, fidem catholicam atrociter ac jugiter oppugnabat, et quam plurimos sacerdotes Dei simpliciori fide viventes, dicacitate ac potestate exagitabat, et perturbabat, interpositis honoratis et nobilibus viris, apud
Abbreviated transcription (Latin):
unc cũ iã leo pauer&. ac riigitũ daro : ait eibeata daria. ł greder
securus & uade : qr ille quẽ in me honorasti ipse te liberat. Exh¬
biti iterũ iubente imꝑatore crysantus & daria celerino p̾fecto:
crysantus equleo ingenti suspendit᷑. s statĩ om̃ia ligna equlei cõ¬
minuta ac uincułã disrupta st̃. Lãpades qͦq applicate laterib
eius extincte st̃. Hoc celerinus p̾fectus uehemt̾ expauescens:
ñtiauit imꝑatori. Iue uͦ hoc malefinis deputans. uissit̾ eos duriu

Expanded text:
nc cum jam leo paveret, ac rugitum daret, ait beata Daria: Egredere securus, et vale, quia ille quem in me honorasti, ipse te liberat. Exhibitis iterum, jubente imperatore, Chrysantho et Daria Celerino praefecto, Chrysanthus equuleo ingenti suspenditur; sed statim omnia ligna equulei comminuta, ac vincula dirupta sunt, lampades quoque applicatae lateribus ejus exstinctae. Hoc Celerinus praefectus vehementer expavescens, nuntiavit imperatori. Ille hoc maleficiis deputans, jussit eos duci
Abbreviated transcription (Latin):
circiliones ꝓfamulo dĩ avOUSTINO obsederuiit. dũ forte ir& rogatus
ad uisitandas. instruendas. & exhortandas catholicas plebes. qđ xiã
frcquentissime fatiebat : &. aliq. do contigit. ut illi centuriati. hac¬
tenus ꝑderent captionẽ. Euenit enĩ dĩ qͥdẽ ꝓuidentia. sese du¬
centis hominis errore. ut ꝑ aliã uia cũ suis comitib sacerdos dĩ¬
aUSUSTINUS quo tendebat ꝑueniss&.. atq ꝑ hunc postea cognouit
errorẽ se manus impias euasisse. Et cũ in omib liberatori dõ grãs
egiss& : om̃ino suo more illi nec laicis nec elericis peꝑcerunt. sic̃
p̾ublica contestant᷑ gesta. Interea silendũ ñ ÷ͥ: qđ ad laudẽ dĩ ꝑ
uuus tã egregii in eccła uiri studiũ. domusq di telũ : adu̾sus p̃¬
dictos rebaptizatores donatistas. gestũ & ꝑfectuͦ ÷. Cũ forte
illã heresĩ. diocesi uisitar&. & quȩ didicerat ꝓ pace. eccłȩ contra illã

Expanded text:
contra famulum Dei Augustinum obsederunt, dum forte iret rogatus contra famulum Dei Augustinum obsederunt, dum forte iret rogatus ad visitandas, instruendas et exhortandas catholicas plebes; quod ipse frequentissime faciebat. Et aliquando contigit, ut illi succenturiati hactenus perderent captionem: evenit enim Dei quidem providentia, sed ducatoris hominis errore, ut per aliam viam cum suis comitibus, sacerdos quo tendebat venisset, atque per hunc quem postea cognovit errorem, manus impias evasisset. Et cum in omnibus liberatori Deo gratias egisset, omnino suo more illi nec laicis nec clericis pepercerunt, sicut publica contestantur gesta. Inter ea silendum non est, quod ad laudem Dei per illius tam egregii in Ecclesia viri studium domusque Dei zelum adversus praedictos rebaptizatores Donatistas gestum et perfectum est. Cum forte iae dioecesim visitaret, et quae didicerat pro pace Ecclesiae contra illam
Abbreviated transcription (Latin):
continentes & doctos : beatissimus auDVSTINUS diuersis eccłiis. ñ nullis
quoq enunentiorib rogatus dedit. Similit̾q & ipsi ex illo sc̃oꝵ ꝓposito
crescente edificationis u̾bi dĩ cęteris eccłus ꝓ motos fr̃s ad suscipiendũ
sacerdotiũ p̾stiterunt. Unde ꝑ multos.& in multis salubris fidĩ & spe
& caritatis eccłastioe in notescente doc trina. ñ solũ ꝑ om̃s africę
partes. uerũ &iã in transmarinas ex libris editis. atq in greco sermone
translatis. ab illo uno homine & ꝑ illũ nͨ solũ multis fauente dõ. sed¬
& cunctis in notescere meruerunt : atq hinc ut scriptũ ÷. peccator
uidens irascebat᷑. dentib suis fremebat & tabescebat. Serui autẽ
di ut dictũ ÷. cũ his qͥ oderant pace̾ erant pacfici: & cũ loquerent᷑
debellabant᷑ gratis ab cis. Alquotiens uero. & iã uias armatudem

Expanded text:
continentes et doctissimos, beatus Augustinus diversis Ecclesiis, nonnullis continentes et doctissimos, beatus Augustinus diversis Ecclesiis, nonnullis quoque eminentioribus, rogatus dedit. Similiterque et ipsi ex illorum sanctorum pcrescente aedificationis verbi Dei, caeteris Ecclesiis promotos fratres ad suscipiendum sacerdotium praestiterunt. Unde per multos et in multis salubris fidei, spei, et charitatis Ecclesiae innotescente doctrina, non solum per omnes Africae partes, verum etiam in transmarinis, et per libros editos atque in graecum sermonem translatos, ab illo uno homine, et per illum multis, favente Deo, multa innotescere meruerunt. Atque hinc, ut scriptum est, peccator videns irascebatur, dentibus suis frendebat, et tabescebat : servi autem Dei, ut dictum est, cum his qui oderant pacem, erant pacifici; et cum loquerentur, debellabantur gra
Abbreviated transcription (Latin):
innotisenre ⁊ q uolebant᷑ & poterant sese: inde uł eripuebant se reb¬
lucobate paci atq unitati eccłe. cũ suis qͥb poterau esbereb. ad
eede alinudenteis accensi. exardescebant ira graiustimis a intolera¬
en astris. adigressiones duirnas ato. noctitna ureptionesq. rerũ
aiã calet̃ cũ aceto in oculos miserunt: alio.q occicieruunt. Unde
&iã suis idẽ donat iste. rebaptitatores in odiũ ueniebant. Qui uero¬
AVOVSUINO in monasterio dõ seruiebant: & eccłȩ ippomensi clerici
ordinari cȩperunt. Ac deinde in notescente & clarescente de die
in diẽ eccła catholica p̾dicationisq ueritate. sc̃oꝵq. seruoꝵ dĩ ꝓpo¬
sito continentia. & pauꝑtate ꝓfunda : ex monasterio qđ ꝑ illũ men¬
rabilẽ uirũ & ẽẽ & crescere cęperat. magno desiderio poscere. atq
accipere epõs &. clericos pax eccłȩ atq unitas. & cępit pͥmo . &. postea
consecuta ÷. Nã ferme decẽ quos ipse noui. scõs ac uenerabiles uiros

Expanded text:
inde vel eripiebant vel subducebant, et paci atque unitati Ecclesiae cum suis quibus poterant cohaerebant.  Ecclesiae invidentes, accensi exardescebant ira gravissima, et intolerarerum etiam calcem cum aceto in oculos miserunt, aliosque occiderunt. Unde etiam suis iidem Donatistae rebaptizatores in odium veniebant. CAPUAugustino in monasterio Deo servientes, Ecclesiae Hipponensi clerici ordinari coeperunt. Ac deinde innotescente et clarescente de die in diem Ecclesiae catholicae praedicationis veritate, sanctorumque servorum Dei proposito, continentia, et paupertate profunda, ex monasterio quod per illum memorabilem virum et esse et crescere coeperat, magno desiderio poscere atque accipere episcopos et clericos pax Ecclesiae atque unitas et coepit primo, et postea consecuta est. Nam ferme decem, quos ipse novi, sanctos ac venerabiles viros
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino ualere c̃fidimus: Crisanti pat̾. polemius. uir inlustris fuit. alexan¬
drmus genere: hic filiũ suũ cindã uirgin elegantis pulchritudinis
cumitꝰ : quã ex nobilissimis romanis fuisse c̃stat : Fanc crysantus. a
Geato carpophoro prbo in diuinis intteris satis fidelit᷑ eruditus. ad fidẽ
rꝓi fecit: factũq ÷ ut ꝑ crysantũ multitudo uroꝵ orꝑdariã. siceiũ¬

Expanded text:
ino Romae passi sunt. Chrysanthi pater Polemius, vir illustris fuit, Alexandrinus genere. Hic filium suum cuidam virgini elegantis pulchritudinis conjunxit, quam ex nobilissimis Romanis fuisse constat. Hanc Chrysanthus a beato Carpophoro presbytero in divinis litteris satis fideliter eruditus, ad fidem zari fecit. Factumque est ut per Chrysanthum multitudo virorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
ab urbe t̃tio. in arenario uixta corꝑascoꝵ marty̨rũ claudii. nicostrati.
annos passionis hoꝵ o. martyrũ. cũ nomina eox inuune reperirent᷑:
statuit beatus melciades ep̃e. ut anniũsaria uuͦi coronatoꝵ dies. sub nominib¬
secꝵ unirterũ recoleret᷑ : Int̃curremnib tam̃ armnis: cuidã sc̃o uiro miã
nomina eoꝵ reuelata st̃ Festiuitas uero ut fuerat statut a.cęlebris in alioꝵ
martyrũ festiutate ꝑmansit: ac locus iiui coronatoꝵ nonune uisigius:¬

Expanded text:
ab urbe tertio, in arenario juxta corpora sanctorum martyrum Claudii, Nicostrati, ab urbe tertio, in arenario juxta corpora sanctorum martyrum Claudii, Nicostrati, annos passionis horum quinque martyrum, cum nomina eorum minime reperirentur, statuit beatus Melchiades episcopus ut anniversarius Quatuor Coronatorum dies sub nominibrecoleretur. Intercurrentibus tamen annis, cuidam sancto viro etiam nomina eorum revelata sunt. Festivitas vero, ut fuerat statuta, celebris in aliorum martyrum festivitate permansit, ac locus Quatuor Coronatorum nomine insignis
Abbreviated transcription (Latin):
tribuno lãpadio sub moderatione u̾boꝵ eos audiri Quib isdẽ lãpadu
dixit: Ad orate dm̃i solẽ : ut destruatis c̃siliũ philosophoꝵ: Qui respondente
dixerunt: Nos nũq ad oramus facturã manuũ nr̃arũ : sed ad oramus
exspoliant᷑ & scorpioruib grauissime cȩdunt᷑ Mox lãpadius ademonio
correptus exspirauit : Hõe factũ cũ audiss& diocletianus. nimo furore
repletus . iussit cindã nicetio togato. ut in loculis plũbeis uiu inclu¬
xp̃ianus leuauitꝰ cũ ipsis loculis corꝑa martyrũ: & indomo sua hono¬
cũ impellerent᷑ ad saerificandũ. reluctantes. nec om̃iuo c̃sensũ impus
p̃bentes ꝑstiterunt infide: Nuntiatũ ÷ diocletiano: quos ilico iussit.
ut ante simulachrũ asclepu. ictib plũbatarũ cesi deficerent: Quoꝵ
corꝑa iussit inplatea canib iactari. quȩ iacuerunt ibi dieb d Tunc

Expanded text:
m tribuno nomine Lampadio, sub moderatione verborum eos audiri. Quibus isdem Lampadius m tribuno nomine Lampadio, sub moderatione verborum eos audiri. Quibus isdem Lampadius dixit: Adorate deum Solem, ut destruatis consilium philosophorum. Qui respondentes dixerunt: Nos nunquam adoramus facturam manuum nostrarum, sed adoramus Dexspoliantur, et scorpionibus gravissime caeduntur; mox Lampadius a daemonio correptus exspiravit. Hoc factum cum audisset Diocletianus, nimio furore plenus jussit cuidam Nicetio togato ut in loculis plumbeis vivi incluianus, et levavit cum ipsis loculis corpora martyrum, et in domo sua honoum impellerentur ad sacrificandum, reluctantes, nec omnino consensum impiis praebentes, perstiterunt in fide. Nuntiatum est hoc imperatori Diocletiano: quos illico jussit ut ante simulacrum Asclepii ictibus plumbatarum caesi deficerent; quorum corpora jussit in platea canibus jactari, quae jacuerunt ibi diebus quinque
Abbreviated transcription (Latin):
c̃i martyres claudius. nicostratus. symph orianus. castorius. symplituis.
hicũ essent artifices insignissimi & marmoꝵ cesorss ꝓbatissimi: imꝑator
diocletiano ualde facti st̃ accepti: Cũ itaq tẽꝑe quodã essent quadra¬
turis marmoꝵ intenti. & artẽ suã signo xp̃i munirent. & ad uoluntatẽ
ipso& artifitiũ fiera : hoꝵ unus siplitius qͥ ad huc pagano errorȩ tene
bat᷑ dixit ad quatuor reliqͦs ad iro uos ꝑ dm̃ solẽ ũnt qͥs iste ds̃ sit dica
mͥ. in cuius nomune uos tãbene oꝑamini: Cui sĩphorianus dixit: Si
potes credere dicemus tͥ ..x. mox artẽ c̃sequeris. sed & uitã ex̃nã habebis:
Quẽ cũ infide solidatũ beato cyrillo ep̃o cẽ signassent: idẽ ep̃c baptirauit
eũ. & xp̃o dño credere informauit: Non multo post. accusati aphylosoph
qđ xp̃iani essent. & qđ dm̃ esculapiũ fingere sic̃ p̃ceperat imꝑator ex
marmore porphiretico & ꝓconisso nõluissent: diocletianiis iussit cua

Expanded text:
oniani, Castorii, et Simplicii, cum essent artifices insignissimi, et marmorum caesores probatissimi, imperatori Diocletiano valde facti sunt accepti. Cum itaque tempore quodam essent quadraturis marmorum intenti, et artem suam signo crucis munirent, et ad voluntatem ipsorum artificium fieret, horum unus Simpl ut quis iste Deus sit dicatis mihi, in cujus nomine vos tam bene operamini. Cui Symphronianus: Si potes credere, dicemus tibi, et mox artem consequeris, sed et vitam aeternam habebis. Quem cum in fide sociatum beato Cyrillo episcopo consignassent, isdem episcopus baptizavit eum, et Christo Domino credere informavit. Non multo post accusati a philosophis quod Christiani essent, et quod deum Aesculapium fingere, sicut praeceperat imperator, ex marmore porphyretico et proconisso noluissent, Diocletianus jussit cuida
Abbreviated transcription (Latin):
clausus ibi fuuss&. tandẽ reduotus simul & cũ eo alii qͦs inm̃sitas penarũ pene
absupserat sistit᷑ iirinsiano. Quosille iã tudens in reuocabiles: iussit ut uecte
magnoferreb c̃fringerent᷑ tibie ipsoꝵ. Confractis itaq erurib ac pedib
incisis insuꝑbeato adriano in cisas mnanꝰ. orantes  grãs agentes dño enusert̃¬
sp̃ni. Corꝑa eox iussit tyrannus incendi : s subito facte st̃ coruscationes toni
trua. acpliune & extinctus ÷ ignis : Pluruiq de apparitorib fulminib ꝑ cussi.
pauci fuga uix euasert̃. Accurrentes interea xp̃iani rapuert̃ ex igne iã extuicti
reliqͥas scoꝵ inartȩrũ .& ascensis nauib fugert̃: ꝑuenerunt q birantiũ. &
reuerenti honore sepelierunt easibi. Non longo post tempore. baeati
adriani corpus rome &iã translatũ. honorabili tẽplo exornatũ :

Expanded text:
clausus ibi fuisset, tandem reductus, simul et cum eo alii, quos immensitas poenarum pene clausus ibi fuisset, tandem reductus, simul et cum eo alii, quos immensitas poenarum pene absumpserat, sistitur Maximiano. Quos ille jam videns irrevocabiles, jussit ut vecte magno ferreo confringerentur tibiae ipsorum. Confractis itaque cruribus, ac pedibus incisis, insupemiserunt. Corpora eorum jussit tyrannus incendi; sed subito factae sunt coruscatrua, ac pluviae, et exstinctus est ignis. Plurimique de apparitoribus fulminibus percussi, pauci fuga vix evaserunt. Accurrentes interea Christiani, rapuerunt ex igne jam exstincto reliquias martyrum, et ascensis navibus fugerunt, perveneruntque Byzantium, et reverenti honore sepelierunt eas ibi. Non longo post tempore beati Adriani corpus Romam etiam translatum honorabili quoque templo exornatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Auferant᷑ ab animo tuo onĩa corruptibilia: solũmͦ illa festina uidere que
reposita st̃ tͥ a sc̃ĩs cũ qͥb abulas inuiadĩ. Cõpletaitaq die ut ꝓducerent᷑
exhibitist̃ beatissilii martyres in c̃spectu maximiam. Putrefactis ita iã
carnib eoꝵ p̃ a cerbitate torm̃tos. ut uermes de ulcerib etscatu¬
rrent. Natalia uͦ applicans se beato adriano dicebat. Uide dñe nĩs
ut solũmͦ ad dm̃ fiat mnens tua : nec tuũ cor in aliqͦ trepidas dũ uidetis
Maxmianus respitiens adrianũ ait. Ad huc tu ꝑmanes in insamia Beatus
martor respondit. Pro hac aiñtia & insania. paratus sũ hanc uitã fuirte
ratus post piã c̃fessionẽ ipsius tyrannus: iussit eũ tã crudelit̾ iniucẽs
succedentib flagellatorib cȩdi : donec aꝑtis costis uiscera patefierent
terũ ẽstrictͥus ferro. in caroerẽ mittit᷑. Et cũ aliqͥb dieb cũ reliqͥs sc̃is dĩ

Expanded text:
auferantur ab animo tuo omnia corruptibilia, solummodo illa festina videre, quae auferantur ab animo tuo omnia corruptibilia, solummodo illa festina videre, quae reposita sunt tibi et sanctis, cum quibus ambulas in via Dei. Completa itaque die ut produceretur, exhibiti sunt beatissimi martyres in conspectu Maximiani, putrefactis ita jam carnibus eorum prae acerbitate tormentorum, ut vermes de ulceribus eorum scaturirent. Natalia vero applicans se beato Adriano, dicebat: Vide, domine meus, ut solummodo ad Deum fiat mens tua; nec tuum cor in aliquo trepidet, dum videbis Maximianus respiciens Adrianum, ait: Adhuc tu permanes in insania! Beatus martyr respondit: Pro hac amentia et insania paratus sum hanc vitam finire. Iratus post piam confessionem ipsius tyrannus, jussit eum tam crudeliter invicem sibi succedentibus flagellatoribus caedi, donec apertis costis viscera patefierent. Iterum constrictus ferro in carcerem mittitur. Et cum aliquibus diebus cum reliquis sanctis Dei