comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua credimꝰ resurrecturã carnem. ita queren Lo assolent
irridere utrum fetus abortuu resurgant: Et qm̃ dñs
statura et robur ȩqͣlia fut̾a sint om̃ib andiũsȩ corpo¬
rum quantitates: Si enim ȩqualiͭas erit corꝑum. unde
habebunt qđ hic ñ habuerunt inmole corꝑis abortiui
si resurgenc et ipsi: Aut sinon re surgent quia nee
natisunc s effusi: eandeni questionẽ de paruuł ũsant.
unde illis m̃sura corꝑis quam nunc defuisse uidemꝰ
accedat. cum in hacȩtate moriunt᷑. Neq enim dicturi
sumuseos ñ resurrecturos: qui ñ solum generacionis
ueruetiam regenerationis capacessunt. Deinde intro¬
gant quem modũ ipsa equalitas habitura sit Si enĩ
tam magni et tam longi etunt om̃s quã fuerunc qͥ¬
cumq hic fuerunt maximi atq atq longissimi. ñ
solum de parunł s de plurimis querunt unde illas
accessitrum sit qđ hic defuit si hoc quisq recipiat qđ

Expanded text:
qua credimus resurrecturam carnem, ita quaerendo adsolent qua credimus resurrecturam carnem, ita quaerendo adsolent inridere: utrum fetus abortiui resurgant; et quoniam Dstatura et robur aequalia futura sint omnibus an diuersae corporum quantitates. Si enim aequalitas erit corporum, unde habebunt quod hic non habuerunt in mole corporis illi abortiui, si resurgent et ipsi? Aut si non resurgent, quia nec nati sunt, sed effusi, eandem quaestionem de paruulis uersant, unde illis mensura corporis, quam nunc defuisse uidemus, accedat, cum in hac aetate moriuntur. Neque enim dicturi sumus eos non resurrecturos, qui non solum generationis, uerum etiam regenerationis capaces sunt. Deinde interrogant, quem modum ipsa aequalitas habitura sit. Si enim tam magni et tam longi erunt omnes, quam fuerunt quicumque hic fuerunt maximi adque longissimi, non solum de paruulis, sed de plurimis quaerunt, unde illis accessurum sit, quod hic defuit, si hoc quisque recipiat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
futur lebiuimꝰ ignis
inta sunciꝰ alum triediam subtris itas
ut eumeruc Etices montium pt̃ qđ inusib hominũ
et eẽ iguem atra eteum nasci uidemus extra: Quando
quidem et de lignis et de lapidib nascit᷑: quȩ sunt corꝑa
sine dubitatione c̃rena S ille inquiunt ignis ẽ. tran-¬
quillus. putꝰ. innoxiꝰ. sempiẽnus: iste autem curbidꝰ.
fumeus. corruptibił atq cortuptor Nec tam̃ corrũ¬
pit montes inquib iugit̃ estuat cauernasq t̃rarum:
Uerumesto. sulli iste dissimił ut t̃renis habitationib¬
congruat Cur gͦ nolunt ut credamꝰ naturã corporum
tren crum aliquando incorruptibilẽ facta icelo con¬
uenientẽfuturã. sicut nunc ignis corruptibił his con¬
uenit modis t̾ris Nichil gͥafferunt expondib atq
ordine elementorũ. unde om̃ipotenti dõ qͦ minus
faciat corpora nr̃a talia ut etiam incęlo possint habi¬
tare p̃scribant: Sed scrupulosissime querere. et fidem

Expanded text:
ignis in terris, uerum etiam sub terris ita est, ut eum eructent uertices montium, praeter quod in usibus hominum et esse ignem in terra et eum nasci uidemus ex terra; quando quidem et de lignis et de lapidibus nascitur, quae sunt corpora sine dubitatione terrena. Sed ille, inquiunt, ignis est tranquillus, purus, innoxius, sempiternus; iste autem turbidus, fumeus, corruptibilis adque corruptor. Nec tamen corrumpit montes, in quibus iugiter aestuat. cauernasque terrarum. Verum esto, sit illi iste dissimilis, ut tcongruat: cur ergo nolunt ut credamus naturam corporum terrenorum aliquando incorruptibilem factam caelo conuenientem futuram, sicut nunc ignis corruptibilis his conuenit terris? Nihil igitur adferunt ex ponderibus adque ordine elementorum, unde omnipotenti Deo, quominus faciat corpora nostra talia, ut etiam in caelo possint habitare, praescriba
Abbreviated transcription (Latin):
in quo uoluerit uiuificans sp̃s: Beinde cum aera
medium ponant int̃ ignem desuꝑ et aquã subt qͥd
ẽ. qđ eum int̃aqͥm et aquam et int̾ aquã et tram
sepe inuenimus: Quidemm uolunt ẽẽ. aqͦsas nubes
int̃quas etmaria aer mediꝰ reꝑitur: Quo queso elem̃¬
torum pondeatq ordine efficit᷑. ut torrentes uiolentis¬
sumi atq undosissimi anteq̃m sub aere int̾riscurrant
suꝑ aera in nubibꝰ pendeant: Curdeniq er ẽ me¬
diusint̃ sumia cȩli et nucla t̾rarũ qua q ũ sum orb
extendit᷑. silocus eius int̃̾celum et aquas sic̃ aquarũ
int̾ ip sum et t̾ram est constitutꝰ : Postremosi ita ẽ. ele¬
mentorũ ordo dispositus. ut scđm platonem duobs
meduis dest acri etaquȩ duo extrema idẽ ignis et tra
uingant̃. cȩliq obtineat ille summi locum. hec aucẽ
uni uelut fundaminis mundi etidõ incelo e ñ pot̃.

Expanded text:
in quo uoluerit uiuificans spiritus? Deinde cum aera in quo uoluerit uiuificans spiritus? Deinde cum aera medium ponant inter ignem desuper et aquam subter, quid est quod eum inter aquam et aquam et inter aquam et terram saepe inuenimus? Quid enim uolunt esse aquosas nubes, inter quas et maria aer medius reperitur? Quonam, quaeso, elementorum pondere adque ordine efficitur, ut torrentes uiolentissimi adque undosissimi, antequam sub aere in terris currant, super aera in nubibus pendeant? Quur denique aer est medius inter summa caeli et nuda terrarum, quaqua uersum orbis extenditur, si locus eius inter caelum et aquas, sicut aquarum inter ipsum et terras est constitutus? Postremo si ita est elementorum ordo dispositus, ut secundum Platonem duobus mediis, id est aere et aqua, duo extrema, id est ignis et terra, iungantur caelique obtineat ille summi locum, haec autem imi uelut fundaminis mundi. et ideo in caelo esse non potest
Abbreviated transcription (Latin):
et aristotiles quintum corpꝰ eã dix̃ cẽ. et plato nullum:¬
om̃ib : Ita ne ꝑhuiꝰ tam excellencis natute meritunt
nunc natura corꝑum t̃renoꝵ depͥmere amm as deonim.
aliquando et anime leuare sursumt̃rena corpeza non
ualebunt: Iam siadeorũ miracła ueniamꝰ que facta
a diissuis opponunt maityrib nr̃isnonne eciam ipsa
ꝓ nob̾ facere. et nob̃reꝑient᷑ om̃ino ꝓficeres Namint̃
ro commomorat: uestalẽ uirginẽ cum ꝑrelitaret᷑ falsa
suspicione cde stupro cribrum implesse aqua de ꝙ.¬
beri et ad suos uidices nulla eiꝰpaite stillante portasse:
Quis aquȩ pondus supra cribrum tenuite Quis
tot caũnis patentibꝰ nil inde int̾ram cade ꝑmisit:
Responsuri sunt aliquisds̃ uł aliquis demon: Sid̃
humidi elenĩti sic suspende ut aquarũ uideat᷑ mu¬
uit elem̃ta treno corpori graui pondus auferre non
poterit ut in eodem elem̃to habitet uiuificatũ corpꝰ

Expanded text:
et Aristoteles quintum corpus eam dixit esse et Plato nullumet Aristoteles quintum corpus eam dixit esse et Plato nullumomnibus? Itane per huius tam excellentis naturae meritum nunc natura corporum terrenorum deprimere animas deorsum, aliquando et animae leuare sursum • terrena corpora non ualebunt? Ia diis suis opponunt martyribus nostris; nonne etiam ipsa pro nobis facere, et nobis reperientur omnino proficere? Nam inter ro commemorat, Vestalem uirginem, cum periclitaretur falsa suspicione de stupro, cribrum inplesse aqua de Tiberi et ad suos iudices nulla eius parte stillante portasse. Quis aquae pondus supra cribrum tenuit? Quis tot cauernis patentibus nihil inde in terram cadere permisit? Responsuri sunt: \'Aliquis deus aut aliquis daemon.\' Si deus, umidi elementi sic suspendere, ut aquarum uideatur muuit elementa, terreno corpori graue pondus auferre non poterit, ut in eodem elemento habitet uiuificatum corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ possunt inquib et homines ft̃. sicut sub a quapis¬
cesquȩ sunt aquarum animalia ita subtra uiuere
debuert̃: Cur gͦ ñ saltim de scđo idẽ deaqͥs s de ele¬
mento cc̃io t̃renum animal carpit hancuitã: Quare
uiuere sicogat᷑ continuo suffocat᷑ et ut uiuat uiuit
hie ordo tionib deficit: Omitto dicere qđ iã inttio decimo li¬
elem̃toꝵ bro dixi. qm̃ multa grauia t̾rena sint corꝑa sic̃plum¬
bum et formã. cam̃ ab artifice accipiant qͥ nature
ualeant suꝑ aquam. et ut accipiat qualitatẽ corpꝰ
humanũ qua ferri in celũ et eẽ. possit incelo om̃i.¬
potenti artifici contͣdicit᷑: Iam uͦ concradillud qđ cdixi
suꝑius etiã istum consid̾antes atq tractantes elem̃toꝵ
orclinem qͦ confidunt: ñ inueniunt om̃ino qđ dicant.
Sicẽ enim hinc sursũ ũ sus t̃rapͥma aqua sca. t̾cius
aer. quartũ cȩlũ. ut suꝑom̃ia sit animȩ narura Nam

Expanded text:
re non possunt, in quibus et homines sunt, sicut sub aqua pisre non possunt, in quibus et homines sunt, sicut sub aqua pisces, quae sunt aquarum animalia, ita sub terra uiuere debuerunt. Quur ergo non saltem de secundo. id est de aquis, sed de elemento tertio terrenum animal carpit hanc uitam? Quareuiuere si cogatur, continuo suffocatur et ut uiuat uiuit entationibus deficit? Omitto dicere, quod iam in tertio decimo libro dixi, quam multa grauia terrena sint corpora, sicut plumbum, et formam tamen ab artifice accipiant. qua natare ualeant super aquam; et ut accipiat qualitatem corpus humanum, qua ferri in caelum et esse possit in caelo. omnipotenti artifici contradicitur?. Iam uero contra illud, quod dixi superius, etiam istum considerantes adque tractantes elementorum ordinem, quo confidunt, non inueniunt omnino quod dicant. Sic est enim hinc sursum uersus terra prima, aqua secunda, tertius aer, quartum caelum, ut super omnia sit animae natura. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ontra qđ magnũ dĩ donum ratiocinatoresisti.
quorũ cogitationes nouit dñs qm̃ uanȩ sunt:
platone didicerunt mundiduo corꝑa maximaatq
postrema. duob mediis aeri scilicet et aquȩ ẽẽ. copulata.
atq coniuncta Ac ꝑ hoc inquiunt qm̃ t̾ra abhinc sursũ
ususẽ pͥma. scda a qua suꝑ t̾ram t̃tius aer suꝑ aquam.
quartũ suꝑ aera celum: ñ potest eẽ. t̾renum corpꝰ incȩlo
Mom̃tis enim ꝓpͥis ut ordinẽ suum teneant singła
elem̃ta librantur: Ecce qualib argumentis omipo¬
tentiȩ dĩ humana contradicit infirmitas: quã possi¬
det uanitas Quid gͦ faciunt maere t̾rena tot coipora
cum atra sit aer tc̃ius: Nisi forte qui ꝑ plumarũ et
pennarũ leuitatem donauit auium trenis corporib
ut portent᷑ in aere immortalib factis corꝑibꝰ hominũ
non poterit donare uirtutem qͥetiã in summo cȩlo ua¬
leant habitare: Animalia quoq ipsa t̃rena quȩ uola¬

Expanded text:
ontra quod magnum Dei donum ratiocinatores isti, quorum cogitationes nouit Dominus quoniam uanae sunt, Platone didicerunt mundi duo corpora maxima adque postrema duobus mediis, aere scilicet et aqua, esse copulata adque coniuncta. Ac per hoc, inquiunt, quoniam terra abhinc sursum uersus est prima, secunda aqua super terram, tertius aer super aquam, quartum super aera caelum, non potest esse terrenum corpus in caelo; momentis enim propriis, ut ordinem suum teneant, singula elementa librantur. Ecce qualibus argumentis omnipotentiae Dei humana contradicit infirmitas, quam possidet uanitas. Quid ergo faciunt in aere terrena tot corpora, cum a terra sit aer tertius? Nisi forte, qui per plumarum et pennarum leuitatem donauit auium terrenis corporibus, ut portentur in aere, inmortalibus factis corporibus hominum non poterit donare uirtutem, qua etiam in summo caelo ualeant habitare. Animalia quoque ipsa terrena, quae uola
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum: qui inuenit uiam prudentiȩ. et dedit
eam iacob puero suo. et isrł electo suo Post hȩc u
t̃ra uisus ẽ. et cum hominib conũsacusẽ Hoc testi¬¬
monium quidam ñ ierentiȩ s scribȩ eiꝰ attribu.¬
unt qui uocabat᷑ baruc: s ieremiȩ celebatius ha¬
betur Rursum idem ꝓpħa de ipso Ecce inquit
dies uenuint ait dñs: et suscitabo dauid germ̃
iustum et regnauit rex et sapiens erit: et faciec

Expanded text:
ad eum: qui invenit omnem viam scientiae et dedit ad eum: qui invenit omnem viam scientiae et dedit eam Jacob puero suo, et Israel electo suo. Post haec in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Hoc testimonium quidam non Hieremiae, sed scribae eius adtribuunt, qui uocabatur Baruch; sed Hieremiae celebratius habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce. inquit, dies ueniunt, ait Dominus, et suscitabo Dauid germen iustum, et regnabit rex et sapiens erit et
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui głatur: in dño głetur Melius autem mͥ
uidentur quidam codices hab̾e gaudebo indño
iħu meo: qͣm hi qui uolentes id lacine ponere no¬
m̃ ipsum ñ posuerunt qđ ẽ nob amicius et dultiꝰ
nominare. Hieremias ꝓpħa de maiorib ẽ. sicut
isaias non deminorib sicut cęt̃i. dequorũ scrip¬
tis nonnulla iam posui ꝓpħauit autem regnan¬
te iosia inierłm. et apud romanos anchomartiõ
iam ꝓpinquante capti uitate uideorũ: Tecendit
autem ꝓpheciam usq ad quintum m̃sem captiui¬
tatis sicut in eiꝰ litteris inuenimus: Sophonias autẽ
unus deminorib : ad uingit᷑ ei Nam et ipse in
dieb iosiȩ ꝓpħasse se dic̃. s quousq non dicit:
cẜpħauit gͦ ieremias ñsolum ñ solũ auchi marci
uerum etiam carquinũ pͥsci temꝑib quem roma¬
m habuerunt quintũ regem Ipse enim quando
alio loco hic ds̃ m̃s inquit et ñ estimabitur alter

Expanded text:
ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Melius autem mihi ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Melius autem mihi videntur quidam codices habere, Gaudebo in Deo Jesu meo, quam hi qui volentes id latine ponere, nomen ipsum non posuerunt, quod est nobis amicius et dulcius praefati. Hieremias propheta de maioribus est, sicut Esaias, non de minoribus, sicut ceteri, de quorum scriptis nonnulla iam posui. Prophetauit autem regnante Iosia in Hierusalem et aput Romanos Anco Marcio, iam propinquante captiuitate Iudaeorum Tetendit autem prophetiam usque ad quintum mensem captiuitatis, sicut in eius litteris inuenimus. Sophonias autem unus de minoribus adiungitur ei. Nam et ipse in diebus Iosiae prophetasse se dicit; sed quousque, non dicit. Prophetauit ergo Hieremias non solum Anci Marcii, uerum etiam Tarquinii Prisci temporibus, quem Romani habuerunt quintum regem. Ipse enim, quando loco alio: Hic Deus meus, inquit, et non aestimabit
Abbreviated transcription (Latin):
nationis mee Recedens utiq a popło maligno
carnalis cognationis suȩ ñ ꝑegrinante in hac t̾ra:
nec suꝑnam patriam relinqu̾ente Qm̃ ficus in¬
quit ñ a ffert frurtꝰ: et ñ erunt natiuitates in
uineis Mentietusopꝰ oliuȩ: et campi ñ facient
escam Defecerunt ab esca oues: et ñsuꝑ sunt
quasꝑt̾ienam fȩcunditatẽ more ꝓpħico figura¬
uit Ecquia iram dĩ talem ꝓptea passa ẽ ila
gens qua ignorans dĩ iusticiam. suam uoluit
consticuere iste continuo Ego aute inño exul¬
tabo: gaudebo in dõ salutari meo Dñs dĩ nĩs uutꝰ
mea statuit pedes meos in consum mationẽ: suꝑ
excelsa imponet me ut uincam in cantico eiꝰ
cuntur in psalmo. statuit supͣ pecram pedesineos
et direxit g̃ssus meos Et immisit iosmeũ can¬
ticum canouũ hẏmnum dõ nr̃o Ipse gͦ iuncit
uicantieo dñi. qui placet in eiꝰ laude non sua:¬

Expanded text:
nationis meae, recedens utique a populo maligno nationis meae, recedens utique a populo maligno carnalis cognationis suae, non peregrinante in hac terra nec supernam patriam requirente. Quoniam ficus, inquit, non adferet fructus, et non erunt natiuitates in uineis; mentietur opus oliuae, et campi non facient escam. Defecerunt ab esca oues, et non supersuquas per terrenam fecunditatem more prophetico figurauit Et quia iram Dei talem propterea passa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uoluit constitabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dominus Deus meus virtus mea, statuet pedes meos in consummationem; super excelsa imponet me, ut vincam in cantico ejus cuntur in Psalmo: Statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos; et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro . Ipse ergo vincit in cantico Domini, qui placet in ejus laude, non sua,
Abbreviated transcription (Latin):
potentium mouebuntur in ea: In ea scilicet am¬
miratione Adaꝑiens morsus suossicut edens
pauꝑ absconse Potentes erum quidam uidõrum
ueniebant ad dñm. facta eiꝰ et ũba mirati et esuri.¬
entes panem doctrinȩ manducabant absconse
Et in misisti inmare equos tuos turbantes aquas
multas quȩ nichil sunt aliud qͣm popłi multi:
Nn enim alii cimore conũterent᷑. alii furore ꝑse¬
uerentur. nͥ om̃s turbarent᷑ Obseruaui. et ex̃.¬
auit uent̃ m̃s auoce orationis labiorum suorũ:
et introuit tremor inossa mea. et subtꝰ me turba.¬
ta ẽ. Habitudo mea Intendit in ea quȩ dicebat
bat et in qua futura cernebat Turbacis enĩ
popłis multis. uidit ĩminentes eccłȩ tribulati¬
ones. continuoq se m̃brum eiꝰ agnouit atq aic
Requi escam indie tribulationis camqͣm ad eos
ꝑtinens qui sunt spe gaudentes: intribulatione
pacientes ut ascendam inquit in popłm ꝑ egri¬

Expanded text:
potentium movebuntur in ea: in ea scilicet adpotentium movebuntur in ea: in ea scilicet admiratione. Adaperient morsus suos, sicut edens pauper absconse. Potentes enim quidam Judaeorum veniebant ad Dominum facta ejus et verba mirati, et esurientes panem doctrinae manducabant absconse Et immisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas: quae nihil sunt aliud, quam populi multi. Non enim alii timore converterentur, alii furore persequerentur, nisi omnes turbarentur. Observavi, et expavit venter meus a voce orationis labiorum meorum: et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est habitudo mea. Intendit in ea quae dicebat, ce fundebat, et in qua futura cernebat. Turbatis enim populis multis, vidit imminentes Ecclesiae tribulationes; continuoque se membrum eius agnouit adque ait: Requiescam in die tribulationis. tamquam ad eos pertinens, qui sunt spe gaudentes, in tribulatione patientes. Ut adscendam, inquit, ad populum peregri
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlum: et ordinata ẽ. eccła sub rege suo In luce
iacłatua ibunt: hocẽ. ñ in occultũ s in manifestũ
tua ũba mittentur: Insplendoren choruscationis
armorum tuorũ: subaudiendũ ẽ. iacula tuaibuis:
Dixerat enĩ suis Quȩ dico uob intenebris dicite
in lumine: In comminatione minorabis t̾ram:
idest comminando humiliab̾ homines Et infuro¬
redeicies gentes. quia eos qui se exaltant uindican¬¬
do collides: Existimsalutem popłitui: ut saluos
facies xp̃os tuos Misistun capita iniquorũ mortẽ:
nichil horun ẽ. exponendum Excitasti uincła
usq ad collum: Et bona hic possunt intelligi
uincła sapientie. ut initiant᷑ pedes in compedes
eiꝰ et dllum incorquẽ eiꝰ: Precidisti in stupore nĩtis.
sub audiamuaunda E xcitauit enim bona p̃ci¬
dit mala: dequib ei dr̃: Disrupisti iuncła mea:
Et hoc in stupore m̃tis: id est mirabilit̃: Capita

Expanded text:
in caelum, et ordinata est ecclesia sub rege suo. In lucem in caelum, et ordinata est ecclesia sub rege suo. In lucem iacula tua ibunt, hoc verba tua mittentur. In splendorem coruscationis armorum tuorum: subaudiendum est, jacula tua ibunt. Dixerat enim suis, Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine . In comminatione minorabis terram: id est, comminando humiliabis homines. Et in furore dejicies gentes: quia eos qui se exaltant, vindicando collides. Existi in salutem populi tui, ut salvos faceres christos tuos; misisti in capita iniquorum mortem: nihil horum est exponendum. Excitasti vincula usque ad collum. Et bona hic possunt intelligi vincula sapientiae, ut injiciantur pedes in compedes ejus, et collum in torquem ejus. Praecidisti in stupore mentis: subaudiamus, vincula: excitavit enim bona, praecidit mala, de quibus ei dicitur, Disrupisti vincula mea : et hoc in stupore mentis, id est, mirabiliter. Capita
Abbreviated transcription (Latin):
morabis iudicium cuum etiã regib t̾rȩ: Flumi¬
nib scindet᷑ tr̃a. hoc ẽ. influentib sermonib p̃¬
dicantium ce aꝑient᷑ ad conficendum hominũ cor¬
da. quib ẽ dictum Scindite corda ur̃a et nuesti¬
ĩta ur̃a Quid ẽ. uidebunt te et dolebunt popłi¬
ñ ut lugendo sint beati: quidẽ disꝑges aquas in in¬
cessu: au ambulando ineis quice usq quaq annun¬
ciant. hacatq hac disꝑsis fluenta doctrinȩ. quid¬
ẽ. dedit abyssus uocem suã. anꝓfunditas cordis
humani quidei uidet᷑ exp̃ssit: Aititudo fantasiȩ
suȩ: tamqͣm ũsus suꝑioris ẽ. exposicio Alcitudo
enim ẽ. abyssus Qd autem ait phantasiȩ sue sub¬
audiendumẽ. uocem dedit: hoc ẽ qđ diximꝰ. quid
ei uideret᷑ exp̃ssit: fantasia quippe uisio ẽ: qͣm ñ ce¬
nuit. ñ oꝑuit s confitendo eruetuauit: Fleuatꝰ ẽ.
sol: et luna stetit in ordine suo Hoc ẽ. ascenait xp̃s

Expanded text:
minaberis iudicium tuum etiam regibus terrae.\' Flumiminaberis iudicium tuum etiam regibus terrae.\' Fluminibus scindetur terra, hoc est influentibus sermonibus praedicantium te aperientur ad confitendum hominum corda, quibus est dictum: Scindite corda uestra et non uestimenta.\' Quid est: Videbunt te et dolebunt pop ut lugendo sint beati? Quid est, Dispergens aquas incessu, nisi ambulando in eis qui te usquequaque annuntiant, hac atque hac dispergis fluenta doctrinae? Quid est, Abyssus dedit vocem suam? an profunditas cordis humani quid ei videretur expressit? Altitudo phantasiae suae, tanquam versus superioris est expositio; aenim est abyssus. Quod autem ait: Phantasiae suae, subaudiendum est uocem dedit; hoc est, quod diximus, quid ei uideretur expressit. Phantasia quippe uisio est, quam non tenuit, non operuit, sed confitendo eructauit. Eleuatus est sol, et luna stetit in ordine suo, hoc est \'adscendit Christus
Abbreviated transcription (Latin):
et t̃ra commota ẽ. ad credendum: Respexit et tabu¬
erunt gentes: hoc ẽ. miseitusẽ. et fecit popłos pȩni¬
tentes: Constricti sunt montes iuolentia. hocẽ iuim
facieñtib miraculis. elatorum ẽ. constricta suꝑbia
De fluxerunt colles ȩt̃nales: Hoc ẽ humiliati sunt
ad c̾empꝰ. ut erigerent᷑ in ȩt̾num Ingssus ȩcnꝰ eius.
et tab̾nacła t̃rȩ madian. hoc ẽ. r̃epentino gͥentes
ꝑt̾rite nuncio mirabilium tuorum etiam quȩ ñ
sunt in iure romano erunt in popło xp̃iano
Numquid influminib iratꝰ es dñe. aut influmi¬
nib furo tuus. aut inmari impetꝰ ciuis: hoc ideo
dictumẽ: quia ñ uenit nunc ut udicet mundũ
s ut saluetur mundus ꝑ ipsum: Quia ascendens
suꝑequos cuos. et ȩquicatio tua salus: hoc ẽ. euan¬
gliste tui portabunt te qui regunt᷑ ate et eu angłi¬
um tuum salusẽ eis qui credunt inte: Incendens
intendes arcum tuũ suꝑͣ tra dicit dñs: hoc ẽ com¬

Expanded text:
et terra commota est ad credendum\'? Respexit. et tabuerunt gentes, hoc est \'misertus est et fecit populos paenitentes\'. Contriti sunt montes uiolentia, hoc est \'uim facientibus miraculis elatorum est contrita superbia\'. Defluxerunt colles aeternales, hoc est humiliati sunt ad tempus, ut erigerentur in aeternum\\ Ingressus aeternos eius et tabernacula terrae Madiam, hoc est \'gentes repente perterritae nuntio mirabilium tuorum etiam quae non sunt in iure Romano erunt in populo Christiano.\' Numquid in fluminibus iratus es, Domine. aut in fluminibus furor tuus aut in mari impetus tuus? hoc ideo dictum est, quia non uenit nunc ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum. Quia adscendes super equos tuos, et equitatio tua salus, hoc est \'euangelistae tui portabunt te, qui reguntur a te, et euangelium tuum salus erit eis, qui credunt in te/ Intendens intendes arcum tuumsupersceptra, dicitDominus hoc est ccom
Abbreviated transcription (Latin):
numero definuit annorum. qđ longum ẽ. com¬
putando monstrare. et ab aliis faccitatumẽ. ante
nos. De potestate uͦ eiꝰ et eccłȩ: sic locutꝰ ẽ Uidebã
inquit in uisu noctis. et eoce cum nubib cęli ut
filius hominis ueniens erat. et usq ad uetustum

Expanded text:
numero definiuit annorum; quod longum est connumero definiuit annorum; quod longum est conputando monstrare, et ab aliis factitatum est ante nos. De potestate uero eius et ecclesia sic locutus est: Videbam, inquit, in uisu noctis, et ecce cum nubibus caeli ut filius hominis ueniens erat; et usque ad uetustum
Abbreviated transcription (Latin):
gentes et colligam regna Etiterum Horribilis in¬
quit dñs suꝑ eos. et ext̃minabit om̃s dõs t̃r̃ȩ. etad¬
orabit eum uir de locosuo. et om̃s insulȩ gentium:
Et paulo post Tunc inquit transũtam in popłos
linguã. et ꝓgenies eiꝰ ut inuocent om̃s nom̃ dñi.
et seruiant ei sub iugo uno Afinib fluminum
ethiopie afferent hostias mͥ In illo die confundis
exom̃ib adinuentionib cuis. quas impie egisti in¬
me. quia tunc auferam abste pͣuitates in iuriȩ tuȩ.
etiam ñ adities ut magnificeris suꝑ montem
sc̃m meum Et subrelinquam inte popłm mansu¬
etum et humilem: et uerebunt᷑ a nomine dñi. qui
fuerit numerꝰ filiorum isrł sicut arena maris:
reliquiȩ salui fient: hȩc quippe ui xp̃m illiꝰ gencis
tiuitate. pͥus ꝓpħarunt daniel e ierechiel alii
scilicet duo ex ꝓpħis maiorib: Quorum daniel
etiam tempꝰ quo uenturus fuerat xp̃satq passurꝰ

Expanded text:
gentes et colligam regna. Et iterum: Horribilis, ingentes et colligam regna. Et iterum: Horribilis, inquit, Dominus super eos, et exterminabit omnes deos terrae, et adorabit eum uir de loco suo, omnes insulae gentium. Et paulo post: Tunc, inquit, transuertam in populos linguam et progenies eius, ut inuocent omnes nomen Domini et seruiant ei sub iugo uno; a finibus fluminum Aethiopiae adferent hostias mihi. In illo die non confunderis ex omnibus adinuentionibme: quia tunc auferam abs te pravitates injuriae tuae; et jam non adjicies ut magnificeris super montem sanctum meum: et subrelinquam in te populum mansuetum et humilem; et verebuntur a nomine Domini, qui rfuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Hae quippe in Christum illius gentistivitate prius prophetaverunt Daniel et Ezechiel, alii scilicet duo ex Prophetis majoribus. Quorum Daniel etiam tempus qu
Abbreviated transcription (Latin):
uida: et isrł habitabit confident̃ Et hoc ẽ. nom̃ me
um qđ uocabunt illum: dñs uistus nr̃ De uoca¬
tione etiam gentium quȩ fuerat futura: et eam
nunc impletam cernimus: sic locutꝰ ẽ Dñe ds̃ m̃s
et refugium meum indie malorũ: ad tegentes
uenitint ab extremis t̾rȩ. et dicent: Uere m̃datia
coluerunt patres ur̃i simulacra: et ñẽ in illisuti¬
litas Quia uͦ ñ erant. eumagnituriuidȩi. aqrubꝰ
eum et occidi oportebat. sic. idẽ ꝓpħa significat:
Grande cor ꝑ om̃ia. et homo ẽ: Et quis agnoscit eĩ:.
huiꝰẽ etiam illud qđ in libro septimo decimo po¬
suit. de testamento nouo cuiꝰ ẽ mediator xp̃s. Ipse
quippe ieremias ait: Ecce dies uenuint dicit dñs:
et consũmabo suꝑ nouum testam̃tum domum isrł:
et cȩtera quȩ ibi leguntur: Sophoniȩ aucem ꝓpħȩ.
quicum ieremia ꝓpħabat: hȩc p̃dicta de xp̃o interĩ
ponam Expecta me dic̃ dñs indie resurrectionis
meȩ infuturum: quia uidicium meũ ut congregẽ

Expanded text:
enter; et hoc est nomen, quod uocabunt eum: Dominus iustus noster. De uocatione etiam gentium, quae fuerat futura et eam nunc inpletam cernimus, sic locutus est: Domine Deus meus et refugium meum in die malorum, ad te gentes uenient ab extremo terrae et dicent: Vere mendacia coluerunt patres nostri simulacra, et non est in illis utilitas. Quia uero non erant eum agnituri Iudaei, a quibus eum et occidi oportebat, sic idem propheta significat: Graue cor per omnia, et homo est, et quis agnoscit eum? Huius est etiam illud quod in libro septimo decimo posui de testamento nouo, cuius est mediator Christus. Ipse quippe Hieremias ait: Ecce dies ueniunt, dicit Dominus, et consummabo super domumlacob testamentum nouum, et cetera quae ibi leguntur. Sophoniae autem prophetae, qui cum Hieremia prophetabat, haec praedicta de Christo interim ponam: Exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futurum: quia iudicium meum, ut congregem
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑti fuerint diabolum pugnaturum: Ex quib etiã¬
sialiqui uicti secutieum fuerint ñ eos ad p̃destina¬
tum filiorum dĩ numerum ꝑtineir: Neq enim frustra
ideni iahannes apłs qui et hanc apocalipsin scripsic
inepła sua de quib dani dicit Ex nob̾ exierunt: s
nonerant ex nob̃ Nam si fuissent ex nob̾: mansissent
utiq nobiscum Sed quid fic de pariuiłs Nunuim
quippe incredibileẽ nullos ianinatos et filios illo¬

Expanded text:
reperti fuerint, diabolum pugnaturum; ex quibus etiamreperti fuerint, diabolum pugnaturum; ex quibus etiamsi aliqui uicti secuti eum fuerint, non eos ad praedestinatum filiorum Dei numerum pertinere. Neque enim frustra idem Iohannes apostolus, qui et hanc apocalypsin scripsit, in epistula sua de quibusdam dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. Sed quid fit de paruulis? Nimium quippe incredibile est nullos iam natos et no
Abbreviated transcription (Latin):
E Quia et tĩc homines ab infidelitate inqua et nc̃¬
homines ab infidelitate in qua eos ipse possidebat
conũtunt᷑ ad fidem: et usq inillum finem sine du¬
bio conũcentur. Et utiꝙ: unicuiq iste fortis cunc
ubimclusus ẽ. ũ uieis consumptaẽ. quando sunt
mortui qui tunc erant quando eẽ. cepit inclusus: s
successerunt eis alii nascendo acq succedunt donec
die uelut in abisso cȩciset ꝓfundis cordib inelu¬
datur. Utrum aucem eciam illis ultunis crib annis
et mensib sex quando solutus totis uirib seuicur᷑e.
aliquis inqua non fuerat sit accessurus ad fidem:
non nulla questio ẽ. Quo modo enim stabit qđ dic¬
cum ẽ. quis intrat in domum fortis ut uasaeiꝰ eripiat.
nͥ prus alligauerit fortem sietiam soluto eripiunt᷑:
Aeꝑ hoc cogere ad hoc uidetur ista sententia: ut cre¬
damus illo scilicet exigno tempore neminem acces¬
surum eẽ. popło xp̃iano. s cum eis quiiam xp̃iani

Expanded text:
est. quia et nunc homines ab infidelitate, in qua eest. quia et nunc homines ab infidelitate, in qua ehomines ab infidelitate, in qua ipse eos possidebat, convertuntur ad fidem, et usque in illum finem sine dubio convertentur: et utique unicuique iste fortis tunc ubi inclusus est, non in eis consumpta est, quando sunt mortui, qui tunc erant quando esse coepit inclusus; sed successerunt eis alii nascendo, atque succedunt, donecdie, velut in abysso, caecis et profundis cordibus includatur. Utrum autem etiam illis ultimis tribus annis et mensibus sex, quando solutus totis viribus saeviturus est, aliquis in qua non fuerat, sit accessurus ad fidem, nonnulla quaestio est. Quomodo enim stabit quod dictum est, Quis intrat in domum fortis, ut vasa ejus eripiat, nisi prius alligaverit fortem ? si etiam soluto eripiuntur? Ac per hoc ad hoc cogere videtur ista sententia, ut credamus illo licet exiguo tempore neminem accessurum esse populo Christiano, sed cum eis, qui iam Christiani,
Abbreviated transcription (Latin):
exercendo malitiam. innumerabiles infirmos
ex quib eccłam multiplicari et implerio portebat.
alios credituros. alios iam credentes a fide pietatis.
hos deterreret hos frangeret: Et soluet in fine:
ut quam fortem ad ũsaruim clĩ ciuitas suꝑauerit.
cum ingenti gła sui reclemptoris ad uitoris libera.¬
toris aspiciat: In eorum sane qui cunc futuri sunt
sc̃orum atq fidelium comparatione quid sumus.
quandoquidem ad illos ꝓbandos tantus soluet᷑
inmicus cumquonos ligato tantis ꝑicłis dimi¬
camus: Quamuis et hoc temporis in t̃uallo qͦs.¬
dam milices cam prudentes et fortes fuisse atq
eẽ. ñ dipium ẽ. ut etiam situnc in ista morcalita¬
te uiuerent quando ille soluetur om̃is insidias etuis
atq impetus et cauerent sapientissime et patientis.¬
sime sustinerent: Hȩc autem alligatio diaboli non
ram innationes alias atq alias dilatari: sedetiã
nune fit et fiet usq ad t̃minum scłi quosoluendus

Expanded text:
exercendo malitiam innumerabiles infirmos, exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos deterreret, hos frangeret: et soluet in fine, ut, quam fortem aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris liberatoris adspiciat. In eorum sane, qui tunc futuri sunt, sanctorum adque fidelium conparatione quid sumus? Quando quidem ad illos probandos tantus soluetur inimicus, cum quo nos ligato tantis periculis dimicamus. Quamuis et hoc temporis interuallo quosdam milites Christi tam prudentes et fortes fuisse adque esse non dubium est, ut, etiamsi tunc in ista mortalitate uiuerent, quando ille soluetur, omnes insidias eius adque inpetus et cauerent sapientissime et patientissime sustinerent. Haec autem adligatio diaboli non ram in nationes alias adque alias dilatari; sed etiam nunc fit et fiet usque ad terminum saeculi, quo soluendus
Abbreviated transcription (Latin):
qulent ue fallendo Qd siꝑmitteretur in tamlon¬
gocempore et tanta infirmitate multorum: plu¬
rinostales quales dĩ hic ꝑpeti xonuult et fideles
clenceres et ne crederent iy pedirent Qđ ne sa¬
cenet alligatiis ẽ. Tunc . tem soluet᷑ amibquando
et breue tempꝰ erit: Pan tribus anuis et sex m̃si¬
diis: legitur tog nius suorumq uitibꝰ seuiturꝰ:
Et tales łeuz quib q ei belligerandum ẽ. ut
uincitano eiꝰ impetu. insidusq non possite :
Si auten numqͣm solueretur: minus apparet
euis mialigna potentia: miniis sc̃ȩ ciuitatis fideli¬
ssina pacientia ꝓbaretur Minus deniq ꝓspice¬
retur qͣm magno eiꝰ malo tam bene fuerit usus
omts. qui eum nec om̃ino abstulit a temptatione
xõrum quamuis ab eorum interiorib hominib
ubundiũ credit᷑. foras inissum. ut eius forinsecus
obpugnatione ꝓficerent et in eis qui sunt exparte
illius alligauit ne quantam poss: effundendo &

Expanded text:
dulenterue fallendo. Quod si permitteretur in tam londulenterue fallendo. Quod si permitteretur in tam longo tempore et tanta infirmitate multorum, plurimos tales, quales Deus id perpeti non uult, et fideles deiceret et ne crederent inpediret; quod ne faceret, adligatus est. Tunc autem soluetur, quando et breue tempus erit. Nam tribus annis et sex mensibus legitur totis suis suorumque uiribus saeuiturus et tales erunt, cum quibus ei belligerandum est, ut uinci tanto eius inpetu insidiisque non possint. Si autem numquam solueretur, minus appareret eius maligna potentia. minus sanctae ciuitatis fidelissima patientia probaretur, minus denique perspiceretur, quam magno eius malo tam bene fuerit usus Omnipotens, qui eum nec omnino abstulit a tentatione sanctorum, quamuis ab eorum interioribus hominibus, ubi in Deum creditur, foras missum, ut eius forinsecus obpugnatione proficerent; et in eis, qui sunt ex parte ipsius, adligauit, ne quantam posset effundendo et
Abbreviated transcription (Latin):
tium nouissimum ꝑtinet. Qđ nune ꝓpt̾ea
commemorandũ putaui: nequis existimet eo
ipso paruo cempore quo soluetur diabolus in hac
t̃ra eccłam non futuram. illo hic eam uł non inue¬
niente cum fuerit solutus uł absum̃te. cum fue¬
rit modis om̃ib ꝑsecutus Nonitaq ꝑ totũ
hoc tempꝰ qđ lib̾ iste complectitur. a pͥmo scilices
ad uentuxp̃i usq in scłi finem quierit scd̾s euis
aduent᷑ ita diabolus alligatur ut eiꝰ hec ipsa
sit alligatio ꝑ hoc in t̾uallum quomille amioꝵ
numero appellat ñ seducere eccłam: quando
quidem illam nec solutus utiq seduoturus ẽ
Nam ꝓfecto si eiꝰ alligariẽ. ñ posse seducere
suie non ꝑmctti quid erit n posse seducere siue
ꝑmiti: Ec ab sit ut fiat. Sed alligatio est diabo
li. non pmicti ȩxerieit cotam temp̾tationem.
quam pocest uł ii uł dolo. ad seduccudos hor¬
mines mn partem suam cogendo uiolences. fraui¬

Expanded text:
cium nouissimum pertinet, quod nunc propterea cium nouissimum pertinet, quod nunc propterea commemorandum putaui, ne quis existimet eo ipso paruo tempore, quo soluetur diabolus, in hac terra ecclesiam non futuram, illo hic eam uel non inueniente, cum fuerit solutus, uel absumente, cum fuerit modis omnibus persecutus. Non itaque per totum hoc tempus, quod liber iste conplectitur, a primo scilicet aduentu Christi usque in saeculi finem, qui erit secundus eius aduentus, ita diabolus adligatur, ut eius haec ipsa sit adligatio, per hoc interuallum, quod mille annorum numero appellat, non seducere ecclesiam, quando quidem illam nec solutus utique seducturus est. Nam profecto ei si adligari est non posse seducere siue non permitti: quid erit solui nisi posse seducere siue permitti? Quod absit ut fiat; sed adligatio diaboli est non permitti exserere totam tentationem, quam potest uel ui uel dolo ad seducendos homines in partem suam cogendo uiolenter frau
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc inquit oporcet eum solui breui
tempore: Si hocẽ. diaboli ligari et includi
eccłam ñ posse seducere: hȩc gͦ erit soliioeiꝰ ut
possit: Absit: Numqͣm enim ab illo eccła seducet᷑
p̃destinata et electa ante mundi constitutionẽ.
de qua dictum ẽ nouit dñsqui sunt eiꝰ Et tam̃
hic erit etiam illo tempore quo soluendus ẽ. dia¬
bolus: sicut ex quoẽ. insticuta hic fuit et erit om̃i
temꝑe in siui utiq qui succedunt nascendo mori¬
entib: Nam palilo post dic̃ qđ solutꝰ ẽ diabolus
seductas gentes et toto orbe t̾rarum attrahet in
bellum adũsuseam: quorum hostium numerꝰ¬
erit ut aiena maris: Et ascenderunt inquit supͣ
t̃rȩ latitudinem: &e cinxerunt castra sc̃õrum tẽ
dilectam ciuitatem Et descendit ignis decęlo
adõ & comedit eos: cdiabolus qui seducebat eos
missus ẽ in stagnum inquit ignis et sulphuris
ubi et bestia et seudoꝓpħa et cruciabuntur
die &e nocte in scła scłorum S hoc iam ad tudi¬

Expanded text:
ost haec, inquit, oportet eum solui breui tempore. Si hoc est diabolo ligari et includi, ecclesiam non posse seducere, haec ergo erit solutio eius, ut possit? Absit: numquam enim ab illo ecclesia seducetur praedestinata et electa ante mundi constitutionem, de qua dictum est: Nouit Dominus qui sunt eius. Et tamen hic erit etiam illo tempore. quo soluendus est diabolus, sicut, ex quo est instituta, hic fuit et erit omni tempore, in suis utique qui succedunt nascendo monentibus. Nam paulo post dicit. quod solutus diabolus seductas gentes toto orbe terrarum adtrahet in bellum aduerit \'ut harena maris\'. Et ascenderunt, inquit, super terrae latitudinem et cinxerunt castra sanctorum et dilectam ciuitatem, et descendit ignis de caelo a Deo et comedit eos; et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi et bestia et pseudopropheta; et cruciabuntur die et nocte in saecula saeculorum. Sed hoc iam ad iudi
Abbreviated transcription (Latin):
erepcisq uasiseiꝰ longe laceq in om̃ib gentib ex
firmis et infirmis ita multiplicaret᷑ eccła: ut exipsa
siraa fide etiam soluto uasa pdie auferẽe Sicut
enim facendũ ẽ multorum refrigescere caritatem
cum habundat iniquitas. et inusitatis maximisq
ꝑsecutionib atq fallaciis diaboli iam soluti. eos qͥ
in libro uutȩ scripti non sunt multoseẽ. cessuros:
ita cogitandumẽ. nonsolum quos bonos fideles
illud tempus nueniet. s nonnullos etiam qui
foris abhuc erunt. aduiuante dĩ gr̃a ꝑ considati¬
onem scripturarum inquib int̾alia et finis ipse
p̃nunciatus ẽ. quem uenire iam sentiunt ad creden¬
dum qđ ñ credebant futuros eẽ. firmiores. et ad
uincendum etiam non ligatum diabolum forti.¬
ores Qđ si ita erit ꝓpterea p̃cepis se dicenda ẽ. eiꝰ
alligatio. ut et ligatiet soluti expoliatio sequeret᷑
Qũĩ de hac re dictumẽ: quis intrabit in domum

Expanded text:
ereptisque uasis eius longe lateque in omnibus gentibus er ereptisque uasis eius longe lateque in omnibus gentibus er firmis et infirmis ita multiplicaretur ecclesia, ut ex ipsa m robustissima fide etiam soluto uasa posset auferre. Sicut enim fatendum est multorum refrigescere caritatem, cura abundat iniquitas, et inusitatis maximisque persecutionibus adque fallaciis diaboli iam soluti eos, qui in libro uitae scripti non sunt, multos esse cessuros: ita cogitandum est non solum quos bonos fideles illud tempus inueniet, sed nonnullos etiam, qui foris adhuc erunt, adiuuante Dei gratia per considerationem scripturarum, in quibus et alia et finis ipse praenuntiatus est, quem uenire iam sentiunt, ad credendum quod non credebant futuros esse firmiores et ad uincendum etiam non ligatum diabolum fortiores. Quod si ita erit. propterea praecessisse dicenda est eius adligatio, ut et ligati et soluti exspoliatio sequeretur; quoniam de hac re tu m est: Quis intrabit in domum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ocuꝑari xpianorũ ip̃sis nasci iam dieb. Aut si
erunt ñ eos aparencib suis. adlauachrum regene¬
rationis modo quocumq ꝑduci Qđ si fiet quo pac¬
to soluto iani diabolo uasa ista eripientur. ieuius
domum nemo intrat ut uasa eus eripiat nͥ pͥus alli¬
gauerit eum: Inmo uͦ id potius ẽ. credendum: nec
quicadant deeccła. nec qui accedant eccłȩ illo cemꝑe
de futuros. s ꝓfectotam fortes erunt et parentes ꝓ
baptizandis paruuł suis et hi qui tunc pͥmitus cre¬
dicuri sunt. ut illum fortem uincant etiam non liga.¬
tum idest om̃ib qualib anteꝗͣ ndnqͣm uł artib in¬
sidiantem uł urgentem uirib. et uigilant̃ intelli.¬
gatit et colerant̃ ferant. ac sic illi etiam ñ ligato
eripiant᷑: Nec idõ falsa erit euangłica illa sententia:
quis intrat indomum foctis ut uasa eiꝰ eripiat nͥ pͥus
alligauent forcem: Scd̾m eius enim sententiȩ ueri¬
tatem ordo iste seruatus ẽ. ut pͥus alligaretur fortis

Expanded text:
os etiam ipsis nasci iam diebus; aut si erunt, non eos a parentibus suis ad lauacrum regenerationis modo quocumque perduci. Quod si fiet, quo pacto soluto iam diabolo uasa ista eripientur, in cuius domum nemo intrat, ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit eum? Immo uero id potius est credendum. nec qui cadant de ecclesia nec qui accedant ecclesiae illo tempore defuturos; sed profecto tam fortes erunt et parentes pro baptizandis paruulis suis et hi, qui tunc primitus credituri sunt, ut illum fortem uincant etiam non ligatum, id est omnibus, qualibus antea numquam, uel artibus insidiantem uel urgentem uiribus et uigilanter intellegant et toleranter ferant, ac sic illi etiam non ligato eripiantur. Nec ideo falsa erit euangelica illa sententia: Quis intrat in domum fortis. ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit fortem? Secundum eius enim sententiae ueritatem ordo iste seruatus est, ut prius adligaretur fortis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et anteqͣm putrescunt om̃ia corꝑa mortuoꝵ:
qđ erunt et illa quȩ mouent᷑ ubicumq moriant᷑.
cum uita cairbunt qͣm continuo receptura sunt:
Sic gͦ ibune int̾ram: quia exiuiis hominibꝰ t̃rxert̃.
quematlmodumn in cinerẽ qđ fit cinis It inetusta¬
tem qđ fit uetus It in testam qđ ex luto fit testa
Et alia sẽscenta sic loquimur Quo mͦ autem sit
futurum qđ nunc ꝓ nr̃e ratium cłȩ uuirib ut cum¬
q conicimus. tuncerit potius ut nosse possimus:
Resurrectionem quippe mortuorum futuram in
carne quandoxp̃s uenturus ẽ. uiuos iudicaturus
et mortuos: oportet si xp̃iani eẽ. uolumꝰ ut credamͦ
Sed noni dehacre in anisẽ. fidesnĩa. siquemadmo¬
iussimo etiam ꝓphetici ueteres libri qui p̃nuncia.¬
uterint quantum sacis eẽ udebitur debemꝰ osten.¬
dere: Quȩ sicut arbitror non tanta mora necesse
erit tractari et exponi: si istis quȩ p̃misimus lector
curauerit adiuiuari:¬

Expanded text:
nt omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa. si morientur. ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt. quem ad modum it in cinerem, quod fit cinis; it in uetustatem, quod fit uetus; it in testam, quod ex luto fit testa: et alia sescenta sic loquimur. Quo modo autem sit futurum. quod nunc pro nostrae ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus. Resurrectionem quippe mortuorum futuram et in carne, quando Christus uenturus est uiuos iudicaturus et mortuos, oportet, si Christiani esse uolumus, ut credamus; sed non ideo de hac re inanis est fides nostra, si, quem ad moissimo etiam prophetici ueteres libri quid praenuntiauerint, quantum satis esse uidebitur, debemus ostendere; quae, sicut arbitror, non tanta mora necesse erit tractari et exponi, si istis. quae praemisimus, lector curauerit adiuuari
Abbreviated transcription (Latin):
xit mulier semꝑ debet uec̾dari. En auob. qi forte delinguis ⁊ ꝓpħ̃ia.¬
qͥb̃dam apłe ñ recte loquitꝰ fuisse uidet᷑. ne alit̾ oradinare p̃fuu̾ent. qui¬
⁊maliis suas instititiones mutau̾ant. subdit᷑ increpatio. q̃ arguit eos¬
qͣi suis institut᷑onibꝰ dimissis: aliqͣs nouas uellent induc̾e. qd̾ ñ posst̃.
dĩ auob̾ adnos: imo a nob̾ ad uos. io ita arguit eos. qr sic se iactabant¬
corinithii. qr bñficiũ darent accedentes ad fidẽ: ñ acciꝑent. ⁊ exẽplo
eoꝵ tet̾e gs̃ uocarent᷑ adfidẽ. Iõ illos it̾m arguit subdens. aut innos
te. Idõ sic arguit eos . qr tales p̃bebant clatõne uanitatis.q. si ipsi ñ¬
obedirent u̾bĩ fidi. nemo crederet sequitur. Si quis. ⁊ cet̾a. quasi itẽ

Expanded text:
xit mulier, semper debet verecundari. An a vobis, quia forte de linguis et propostolus non recte locutus fuisse videretur, ne aliter ordinare paliis suas institutiones mutaverant, subditur increpatio qua arguit eoi suis institutionibus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Dei a vobis, ad nos, imo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabantrinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemploe gentes vocarentur ad fidem. Ideo illos iterum arguit subdens: Aut in voste. Ideo sic arguit eos, quia tales se praebebant elatione vanitatis, quasi si obedirent verbis fi
Abbreviated transcription (Latin):
uicariis. significat se pͥꝰ scͥpsisse eis aliã epłam. uͥ iomut illos.
ne uing̾ent se male uite hominib. ⁊ qr ñ intłlex̾ant q̃ scͥpse¬
adõ: qͥb miscĩ ñ ꝓhibuit. sic̃ p̾riꝰ istiuitellex̾ant. aut ne com¬
misccamini auaris. aut rapacib. aut ẏdolis seruientibꝰ. ħ etiã
milla epła ꝓhibuerat que ⁊ mͦ debent obseruare. Afr̃ib ialib
debueratis exisse de mundo .i. necesse eẽt de mundana ꝯu̾satiõe
tarent ⁊ conuiiũ. Uñ ⁊ dñs cũ pecc̃orib ⁊ publicanis comedit. ł
ita dico ne cõmisceamini. alioqͥn .i. si cõmisceamini. debueratis

Expanded text:
os ne jungerent se malae vitae hominibus; et quia non intellexerant quae scripsea Deo, quibus misceri non prohibuit, sicut isti prius intellexerant. Aut ne commisceamini avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus. Haec et in illa Epistola prohibuerat, quae et modo debendebueratis exisse de hoc mundo, id est necesse esset de mundana conversatione tarent, et convivium. Unde et Dominus cum peccatoribus et publicanis comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id est si commisceamini, debueratis
Abbreviated transcription (Latin):
aut auaris. aut rapa¬
cib. aut ydolis seruien¬
tib. Alioquin debue¬
ratif de hoc mundo exiᷤ¬
se. Nunc autẽ scripsi
uobis non commisc̾i.
Si is qui frat nomina¬
tur est fornicator. aut
auarus. aut ydolis ser¬
uiens. aut maledicus.
aut ebriosus. aut ra¬
pax. cum

Expanded text:
rapacibus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exiisse. Nunc autem scripsi vobis, non commisceri, si is qui frater nominatur, est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ex arbitrio suspicionis. uł etiam extra ordinarium usurpato iudicio. s
potius ex lege dĩ. scđm ordinem eccł̃ie. siuie ultro confessum. siue accusatum.
cũ sña ordine iudiciario. atq integritate ꝓfertur. Nam si nominatio q̃libet
sufficit. multi dampnandi sunt innocentes. qr sepe falso inquo ꝗͣ crimina ne¬
minant᷑. Quid enm. Qd̃ ñ degentilib agat. s defr̃ib p̃dicts tͥminib no¬
tatis. hic osten.q. de his dico tm̃ qui fr̃s sunt. Qd enim mͥ ẽ .i. mͥ atanet. iu

Expanded text:
ri ex arbitrio suspitionis, vel etiam extraordinario usurpato iuditio, sed potius ex lege Dei secundum ordinem aecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum  ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur. Quid enim? Quod non de gentilibus agat, sed de fratribus praedictis criminibus notatis, h
Abbreviated transcription (Latin):
tilim hoĩum. ut ille solꝰ uerus appareat peccores ñ funt dicendi qui pecant. qr
ñ uoluntate s impulsu esꝰ uidebunt᷑ pectare qd̾ absit.⁊ accipit᷑ ħ uitas: qd̾ supra¬
iusticia. ⁊ m̃datium: qd̾ supͣ iniquitas. ⁊ est sensus. Si ds̃ ineo m̃datio .i. pecco
uerax apparet. q̃r me iudicat. tanꝗ pecc̃orem etiam inp̃senti. ñ mͦ infut᷑o. Uł qͥd
uidicor tanꝗͣ pecc̃or ⁊̃ adhuc .i. pꝰ ꝯu̾sionẽ. postqͣm dedit bona in digno. in głosꝰ
apparet. Ante ꝯu̾sionẽ at cũ male mererer. ex meis ñ erat głosior ⁊ ẽ sens ac si dre̾t
Qd̾ añ remissionẽ uidĩ pot̾at. post uidi ñ debet. s. qd̾ ego pecc̃or iudicandꝰ sim. qi¬

Expanded text:
cium hominum, ut ille solus verus appareat, peccatores non sunt dicendi qui peccant; quia non voluntate, sed impulsu ejus videbuntur peccare: quod absit. Et non, sicut blaspjustitia; et mendacium, quod supra iniquitas. Et est sensus: Si Deus meo mendacio, id est peccato verax appareat, quare me judicat tanquam peccatorem etiam in praesenti, non modo in futuro? Vel, quid judicor tanquam peccator etiaapparet. Ante conversionem enim cum male mererer, ex meis non erat gloriosior. Et est sensus, ac si diceret, quod ante remissionem videri poterat, post videri non debet, s