comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obliinscens. p̾sentiũ negligens. futura
nõ p̃uidens: rgratus sum ad bñ fic
iomis ad mala: et taiduo ad bona
me nõ aspicio: nescio me ipsum:
Si me inspicio. tolare meip̃m nõ pos¬
sum: Tanta iuerio in me que digna sũt
rap̾hencõne ⁊ confusione: et qũato lepiꝰ¬
⁊ subtilius me discutio tanto plin es ab¬
hominatõnes.in angulis cordis mei in¬
uenio Ex quo nãq pͤcaru copi miniquã
unũ diem absq pͤcato tͣnsire potin: nec
adhiic p̾care cessoised de die in diem pct̃is
bescenda indeo: nec erubesco: dolenda ĩtueor
nec doleo: quod est mortis signũ. dãpnatõ
sentit. mortuum est: ⁊ morbris ĩsensibilis.
est incurabilis: leuis summ et dissolutus
nec me corrigo: sed ad pcc̃a q̃ ꝯfessus
malis que feci ⁊ bonis que face̾ neglexi :¬
ꝓphdolor. uersum est mͥ in contrarium
Nam tepui ⁊ frigui a feruore orõnis:
⁊ sine sensu frigidus remansi ⁊ idõ flere me¬
eccata mea celare nõ possimi:qmam

Expanded text:
obliviscens, praesentium negligens, futura non providens. Ingratus sum ad beneficia, pronus ad mala, et tardus ad bona. 31. Si me non inspicio, nescio meipsum: si autem me inspicio, tolerare me non possum; tanta invenio in me quae digna sunt reprehensione et confusione: et quanto me subtilius et saepius discutio, tanto plures abominationes in angulis cordis mei invenio. Ex quo namque peccare coepi, nunquam unum diem sine peccato transire potui; nec adhuc peccare cesso, sed de die in diem peccatabescenda video, nec erubesco. Dolenda intueor, nec doleo: quod est mortis signum, et damnatisentit, mortuum est; et morbus insensibilis, est incurabilis. Levis sum et dissolutus, nec me corrigo, sed ad peccata quae confessus malis quae feci, et bonis quae neglexi, proh dolor! versum est mihi in contrarium. Nam tepui et frigui a fervore orationis, et jam sine sensu frigidus remansi: et ideo flere meeccata mea celare non possum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
bar:Nichil enim mͥ contrariũ est: insi ego
ip̃e Meum est quicqͥd nocere potest: et ego
micbi sarcina sum: Optaui etiam ut deus
p̾cata mea nesciret aut nollet. uel ñ poss
et ita uolui deum ẽẽ insipientem. ⁊ñustũ
⁊ ĩpotentem qd̾ si eẽt: deus nõ eẽt nõ est

Expanded text:
bar. Nihil enim mihi contrarium est, nisi ego ipse. Mecum est quidquid mihi nocere potest, et ego ipse mihi sarcina sum. 28. Optavi etiam ut Deus peccata mea nesciret, aut punire nollet, aut non posset; et ita volui Deum esse insipientem, injustum et impotentem: quod si esset,
Abbreviated transcription (Latin):
illi erit. Nui prope erũt bona corporis et
inime aua nec oculus iidit nec auris
audiuit nec cor hominis cogitauit
tui Aama bona in quo sunt omĩa boua ⁊
safficit Desicera miũ bonũ simplex bonũ
qd̃ est om̃e bonũ ⁊ satis est Quid enĩ anias
est quidqͥd amas quidquid desidens Si delec¬
tat pulcritudo fulgebũt iusti sicut sol Si
uelocitas aut forcitudo aut libertas cor¬
poris cui aliqͥd sistere pot̾it nichil poterut
similes angłis dei quiã semitiat᷑ corpus
aĩale surget corpꝰ spiũale potestate namq
nõ na Si bonga aut salubris uita ibi
erit sana eternitas ⁊ eterna sanitits qͥa
iusti iñ ꝑꝑetuum uiuent ⁊ salus iustoꝵ a
dnõ Si sacietas. saciabunt᷑ cũ aꝑtu̾t gła¬
fine. deo Si quelib ñ inmunda s munda
Si amicicia Diligent deũ plus ꝙͣ se ipsos.¬
luntas quia nulla illis erit nͥ sola dei uolur¬
tas si poceitates omĩpotentis erũt sue uoluu¬
qͥd illi uolent ⁊ ꝙ ille uolet non poti̾t non eẽ.

Expanded text:
 erit. Ibi quippe erunt bona corporis et animae, qualia " nec oculus vidit nec auris audivit nec cor hominis " cogitavitui? Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum, et satis est. Quid enim amas, est quidquid amatis, quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti sicut sol ". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil obsistere possit: " erunt similes angelis dei ", quia " seminatur corpus animale, et surget corpus spirituale ", potestate utique non natura. Si longa et salubris vita: ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, quia " iusti in perpetuum vivent " et " salus iustorum a domino ". Si satietas: satiabuntur " cum afine deo. Si quaelibet non immunda sed munda Si amicitia: diligent deum plus luntas, quia nulla illis erit nisi sola dei voluntas. Si potestas: omnipotentes erunt suae volunnt illi, et quod ille volet non poterit non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
fusdem. Uitam meã c̃ diligent̾ explorare co¬
tidie confessione confiteri non possũ pessi̾a
uitõꝵ g̾mina que in me cotidie repululãt
ecte audisti aĩa abhominatoẽs meas malas
⁊ pessimas ⁊ adhuc scias multo peiora ⁊ ini¬
quiora in angłis cordis mei latere que ad
lucem uere confessionis uenire erubesto ue¬
rumtã si dei consiliũ hẽs ꝯsule qͥagẽd̾ sit

Expanded text:
 cum diligenter exploro, quotidiana confessione confiteri non possum pessima vitiorum germina, quae in me quotidie repullulant. Ecce audisti, pater, abominationes meas malas et pessimas; et adhuc scias multo pejora et iniquiora in angulis cordis mei latere, quae ad lucem verae confessionis venire erubesco. Verumtamen si Dei consilium habes, consule quid agendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
meũ prauũ uanũ ⁊ uagũ omĩ uolubilitate
uolubilius de uno in aliud uago in sensu tnͣ¬
sit queretis requiem ubi nõ est In oĩb enĩ
⁊ ꝓfuga u̾q se uariat. Undiq fluctuat qͥa
wolt et non solt pigra consilia mutat
uoluntates alternat similis filit ꝙ a uen¬
to moue̾ ⁊ circũfertur. Inde est ꝙ cogita¬
⁊ ducut᷑ nͦ ad forũ mͦ ad litigia alt̾cantiũ
iuit ad coniuiua pingrũ. nũt ad in miuda
libidinũ. mͦ sordita citilłatõe animꝰ sordi
datur ⁊ cũ confusionis mee caliginẽ de¬
clinare uolo nẜ ualeo sic sit ds̃ime diligent᷑
iuspiciõ tollerare me ipm̃ non possũ. Non
eium morͣa diei nec momentũ tem poris
quo creatorẽ meũ non esfendam in aliquo

Expanded text:
meum, cor pravum, vanum et vagum, omni volubilitate volubilius: de uno in aliud vago incessu transit, quaerens requiem ubi non est. In omnibus enim et profuga, ubique se variat, undique fluctuat; quia vult et non vult pigra, consilia mutat, voluntates alternat, similis folio quod a vento movetur et circumfertur. Inde est quod cogitaet ducunt modo ad forum, modo ad litigia altercantium, nunc ad convivia pinquium, nunc ad immunda libidinum Modo sordida titillatione caro iatur: et cum confusionis meae caliginem declinare volo, non valeo. Sic, sic dum me diligenter inspicio, tolerare me ipsum non possum. Non est enim hora diei, nec momentum temporis, quo Creatorem meum in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum scõꝵ erit concordin. ꝑaxcuncta elecicia
cuncta ꝯtinua tũquilla st̃ sunt oĩa etqͥeta
Iugis splendor non ille qui nut est s tanto
sulgebũt ut stelle ĩ ꝑꝑetuas et̾ͥnitaceł ⁊ sicurt
splendo. sirmam̃ti qui erduẽt nrubrocus ua

Expanded text:
um una concordia, pax cuncta et laetitia continet. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos
Abbreviated transcription (Latin):
nima in sygnis dei ymagine illustris si¬
militudi̾e ht in se seex deo q̃ amoueat᷑
semꝑ aut stare cũ eo aut redire Si mota cũ
ad nuptias. u̾bi ⁊ cũ deo mire fedus socieratis.
at cũ rege angłoꝵ ducẽ suane iugũ amoris
dilecta est. solus est. nor ex omĩb aĩe motib
sentib at effectib in iuo potest creitura.
Et sins̃ ex quo respond̾e auctori uel de simili
mutuã reddere iutem.
mor ubi ueni̾t ceteros om̃s in se tra¬

Expanded text:
nima insigni Dei imagine illustris similitudinem habet in sese ex Deo, quo admoneatur semper aut stare cum eo, aut redire si mota suisad nuptias Verbi, et cum Deo inire foedus societatis, atque cum rege angelorum ducere suave jugum amoris. dilecta est. Solus est amor ex omnibus animae motibus, sensibus, atque affectibus, in quo potest creatura et si non ex aequo respondere actori, vel de simili mutuam rependere vicem. Amor ubi venerit caeteros omnes in se tra
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud loqtti ꝯcõtempnit omia fastit et
quidquio meditat᷑ ⁊ quidqͥd loqͦ amorẽ sapit
amore redolet ita eñ amor dei sͥ uendicauit. Qͥ
ulthẽre dei notitiã amet frust᷑ accedit ad
legendã ad meditandũ ad p̃dicand̾ ad orand̾
qui nõ amat amordei amor aĩe ꝑit. ⁊ eam ĩ¬
tend̾e sͥ facit. Amat deus ut amet᷑ Cũ amat
uichil aliud uułt ꝙͣ ꝯmari: Sciens amore
ipõs bonos qui se amauerũt aĩa animas
cunctus renũciat suis affectoĩb ⁊ tota soli
morem qnͣtum est ad illud fontis ꝑhempne
Non ꝑi ubertate tñ si extoto se diligit uel
de est ubi totus est. ⁊ c.¬
on timeat ar̃a que amat paueat que nõ
amat. aĩa amans fertur uotis. thitur
desideriis dissimulat m̾ita maiestatis ocłos
claudit aꝑit uolũtati. ponens semsalutari
Nichil tam iocũdũ nͥ eẽt tã modiẽ. Amor dat
familiaritate̾. dei familiaritas ausum ausus
gustũ gustꝰ famet. aiam̃ ꝙ̃ tangit amordei
ter suspirat dicens. Situt ceruus desiderat

Expanded text:
nihil loqui, caetera contemnit, omnia fastidit, quidquid meditatur, quidquid loquitur amorem sapit, amorem redolet, ita eam amor Dei sibi vindicavit. Qui vult habere notitiam Dei, amet. Frustra accedit ad legendum, ad meditandum, ad orandum, qui non amat. Amor Dei amorem animae parit, et eam intendere sibi facit; amat Deus ut ametur. Cum amat nihil aliud vult quam amari sciens amore ipso beatos qui se amaverint. Anima amans cunctis renuntiat suis affectionibus, et tota soli morem, quantum est hoc ad illius fontis perenne  tamen si ex toto se Deum diligit nihil deest ubi totum est. Non timeat anima quae amat, paveat quae non amat. Anima amans fertur votis, trahitur desideriis, dissimulat merita, majestati oculos aperit, claudit voluptati. Ponens in salutari et Nihil tam jucundum nisi esset tam modicum. Amor dat familiaritatem Dei, familiaritas ausum, ausus gustum, gustus famem. Anima quam tangit amor Deienter suspirat dicens: Sicut cervus desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iuiuit qui nõ diligit. Qui aut̃ diligit ocłos
suos semꝑ erigit ad deũ ꝙ̃ diligit ꝙ̃ desidert
mãuo mẽditat᷑ in quo debectatur in q̾ pasti¬
tur ⁊ impingatur Iite talis sic deuotus ita
no ubi milis miliĩ mĩstrãt ei et deicies cen¬
tena milia assistũt ei. Aĩa ꝙͣ iusitat amor
eꝑge facit. dormientẽ monet. ⁊ emollit eam
⁊ uulnãt cor eiꝰ. tenebrosa illumiãt clausa
reserat frigida ĩ flãmat mentẽ asꝑsum et
irascibilẽ ⁊ inpacientẽ mitigat. uicia sugat
cirnales effectꝰ cõprinit mores enĩ reformat¬
coheicet hec omĩa fatit ahior cũ pretens ẽ.
Cũ uero abscessi̾t ita aĩa incpit iatere lan¬
guida ac sicatabo bullienti sub traxi̾s ignem
agna res est amor quo oĩa ꝑ inet ipm̃ accedit

Expanded text:
t. Qui autem diligit, oculos suos semper habet ad Deum, quem diligit, quem desiderat, in quo meditatur, in quo delectatur, in quo pascitur, et impinguatur. Iste talis sic devotus ita no, ubi millia millium ministrant ei et decies centena millia assistunt ei . Animam, quam visitat amor, expergefacit dormientem, movet et emollit eam, et vulnerat cor ejus, tenebrosa illuminat, clausa reserat, frigida inflammat, mentem asperam et irascibilem, et impatientem mitigat, vitia fugat, carnales affectus compricoercet. Haec omnia facit amor cum praesens est; cum vero abscesserit, ita incipit anima jacere languida, ac si cacabo bullienti subtraxeris ignem. Magna res est amor, quo anima per semet
Abbreviated transcription (Latin):
umu̾se t̾re Non est inte senectꝰ ueq senẽctii¬
tis miseria. Nec est manꝰ neq claudus neqz
egritudis inbecillitis. Nemo ledit᷑ nemo
i rascitur nemo muidet cupiditas mulla ex¬
ardesait nullũ tibi desideriũ. Rulla honoris
pulsat aut potestas ambitio. nullus ibi dia¬
uoli metus. nulle demoniũ iusidie terror

Expanded text:
rrae . Non est in te senectus, nec senectutis miseria. Non est nanus, nec claudus, nec aegritudinis imbecillitas? Nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet, cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ est penetñtes ⁊ nt̾iora mortis Hec uires
enu̾at sensus dimiuuit dies ꝯsui̾t opes effũ dit

Expanded text:
domus eius, penetrantes in interiora mortis». Hec vires enervat, sensus diminuit, dies consumit, opes effundit
Abbreviated transcription (Latin):
formatꝰ de t̾ra. ꝯceptꝰ in culpa. natus ad penã.
agit pͣua q̃ non licent. turpia q̃ nõ decent uana
q̃ non expediũt .si et cib ignis esca u̾mis. massa
putredĩs. Exponã id planiꝰ. edisserã pleniꝰ formatus
est hõ depulu̾e. de luto decine̾ qd̾q uiliꝰ est despur¬
cicissimo sꝑmate. Sonceptꝰ inpsaricu carnus. iu
feruore libidĩs. Infetute luxucie. qd̾q nuseruis est
ad mortẽ. Agit pͣua. quib offendit d̾m. osfẽoit
ꝑximũ. offendit se ipm̃ agit curpia quibꝰ

Expanded text:
formatus de terra, conceptus in culpa, natus ad poenam, agit prava quae non licent, turpia quae non decent, vana quae non expediunt, fiet cibus ignis, esca vermis, massa putredinis. Exponam id planius, edisseram plenius. Formatus est homo de pulvere, de luto, de cinere: quodque vilius est, de spurcissimo spermate: conceptus in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetoread mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum; agit turpia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
et humlit̾ sentientes de se diffidñt. ta¬
libus nõ euanesct fructus sui laboris
quiã ñ excollitur in auras uane głe nec
uento rapitur elationis. de balibus . iiii

Expanded text:
et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationis. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
Quiditem deus. Sublimitas et ꝓfundum
In alt̾o super omia in alt̾o nicra om̃m. Li¬
quet in deitate nusqmͣ claudicare equiua¬
litatem stare eam undiq firmit̾ consture
ista respondent sͥ dum et sublimitas ma¬
tingibilis et ꝓfunditas eque inscrucabilis
cognoscutur paulo ãmirunte ⁊ exclamã¬
te . O altitudo diuiciaꝵ sapientie et scrẽtie
dei qmͣ inscrutabilia sũt iudicua eiꝰ et ĩuesti¬
gubiles uie illiꝰ. Libet et uos exclamare cum
pnulo hoꝵ ut cũqr intuentes in deo et cũ dõ
simplicissim ã unitatẽ. O scipientia potẽs

Expanded text:
Quid item Deus? Sublimitas et profundum. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare ista respondent sibi, dum et sublimitas inattingibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius! Libet et nos exclamare cum Paulo, horum utcumque intuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens,
Abbreviated transcription (Latin):
odit hoꝵ que fecit. Deniq solem suum
oriri fucit suꝑ bonos et malos et pluit
suꝑ iultos et iniustos. Ergo inmcos¬
includit simis ille. Neb̾ quoq cõtentꝰ
euadit in infinitum. Omẽm nõ mͣ af¬
fectionem s cognitionem excedit adici¬
ente apło et dicente. Scire eciu super¬
eminentẽ scientie caritatẽ xp̃i. Quid
pł dĩcam ᷑ Et̾na est. Nisi quod ħ plus
forsitrm est. quiã et̾mtus est. Uides tñ¬
tum esse laticudinem qnͣtam ⁊ longitu¬
diuem. Utinam sic uideas nõ tantum
ẽẽ s ip̃ãm id ẽẽ unam quod alcam nõ ninꝰ
unam qmͣ duas nec plus duis qmͣ unam.
Deus et̾ nitas. deus caritas est. Longitudo
sine protensione. Latitudo sine distensione
In utroq parit̾ locales quidem excedit tem¬
ꝑ ales qr angustias. s libertute nature
nõ enormitute fo sub̾ie. Tuli mͦ imimẽsus
est qui om̃ia fecit in mensura et qmͣ ius
im tñsus hic tñ modꝰ et ip̃iꝰ in mensitntis.

Expanded text:
odit horum, que fecerit? Denique solem suum odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. concludit sinus ille. Nec hoc quoque contentus, evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Quid plus dicam? Aeterna est. Nisi quod hoc plus forsitan est, quia aeternitas est. Vides tantam esse latitudinem, quantam et longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alteram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus est qui omnia fecit in mensura; et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
suspirabat qui uit. Ex qui sunt te fucies
mea faciem tuam dñe requiram. Et qr
ud huc inquirendo tes est. incum ascenda¬
mus quadrigam istam. ut pote insirmi ⁊
inbecilles indigentes tuli uehiculo si for
tum hẽmꝰ ub ip̃o muriga et pnmo currꝰ
huiꝰ exhibitore. ut studenmꝰ cõp̾hendere
cũ om̃ib scũs q̃ sit longitudo. lacitudõsu¬
blimitas ⁊ ꝓfundum. Comp̾hend̾e dicit
nõ cognosce̾ ut nõ curiositate contenti sci¬
enue tota cura fructin inhiemus. Non in
coguitõne est fructꝰ. s in ꝯp̾hensione. Alio¬
quin scienti bonũ et nõ facienti ut uit
quidam pccm̃ est ei. Et ip̃e paulus alio
loco. Sic currite inquit ut ꝯp̾hendatis
Quid sit cõp̾hendere inferiꝰ declarabo. Qͥd¬
gͥ est deus: Longitudo iiqmͣ. Quid ip̃a
Et̾nitus. Hec tum longa ut nõ hẽat t̾¬
minim non magis loci qmͣ tꝑis. Est et
lacitudo. Et ip̃a quid᷑. Caritas. Quibus
et ista t̾minis angꝰtet᷑ in dõ qui inchil

Expanded text:
suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies suspirabat, qui ait: Exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Et quia adhuc in quaerendo res est, interim ascendamus quadrigam istam, utpote infirmi et imbecilles, indigentes tali vehiculo, si fortum habemus ab ipso auriga et primo currus hujus exhibitore, ut studeamus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas, et profundum . Comprehendere dixit, non, Cognoscere: ut non curiositate contenti scientiae, tota cura fructui inhiemus. Non in cognitione est fructus, sed in comprehensione. Alioquin scienti bonum, et non facienti, ut ait quidam, peccatum est ei : et ipse Paulus alio loco, Sic currite, inquit, ut comprehendatis . Quid sit comprehendere, inferius declarabo.  est deus? Longitudo, inquam. Quid ipsa? Eternitas. Hec tam longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in deo, qui nichil
Abbreviated transcription (Latin):
non ille. Uoces dia̾se. semite multe sed
unuim per etis significut᷑ unus querit᷑
Non diu̾siones sub̾ie inquut̾nario isto
exp̾sse sut nõ dim̃siones quales iũ
coꝵporib intuemur. nõ distinctio ꝑsona¬
lis qualem iñ trintate ndorinuis non
numerus ꝓpnetatum qualem peisonis
ip̃is iẽẽ fucemur et si non aliud iꝑso¬
ius. Alioquin ħ singulum hoꝵ in deo
est. Nobis nũ quia nõ possumꝰ cum deo sĩ¬
plicitate contende dun contendimꝰ appre¬
hendere uuum occurrit ueluti quadru¬
plicatum. Fucit ħ speculum et eigma ꝑ
quod solum intim̃ udere datur. Cum aũ
iudebimus sacie ad suciem. indebimꝰ sicuti
est . Nec enim iam tunc frugilis ucres mẽ¬
tis nr̃e qnͣtum libet uehement̾ intendens
aliquatenus resiliet dissiliet ue in suam
pluritatem. colliget se magis adunabit
ꝯsormubit qr unitati illiꝰ uł pociũs imita¬
ti illi ut una uni facies respondeat faciei
Nempe similes ei erimus quia indebimꝰ
eum sicuiti est. Beata uisio ad qmͣ mĩt o

Expanded text:
oces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, est. Nobis autem, quia non possumus cum Deo simplicitate contendere, dum contendimus apprehendere unum, occurrit veluti quadruplicatum. Facit hoc speculum et aenigma, per quod solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati illi, ut una uni facies respondeat faciei. Nempe similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Beata visio! ad quam merito
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ nõ in substuntia alt̾itatem. Huit de eo bo¬
etius. Hoc uere unum in quo nullus ẽ numerꝰ
nullum in eo aliud p̾t̾ id qd̾ ÷. Neq enim subie¬
iste ut sic loquar. absque num̾o numeiꝰ
rem Substuntia ma ÷ ꝑsone tres sunt. Qd
mirum quid uł obscurum in ħ  Nichil si ꝑ¬
sone seorsum a substinitia cogitent᷑. slunc
uͦ cum tͤs ilbe ꝑsone illa substiuitia siñt et
Num uere unũ sunt. Aut si tuid pucus fa
Deitates una est. Non ħ sed ꝑsonus numero
inquis Que nõ sint illa. una nat᷑nͣ illa una
essentia illa una sub̾a illu unu diu̾iintas
Catholicꝰ es. mimm̃eħ dubis. Psonarũ ꝓprie¬

Expanded text:
habet, non in substantia alteritatem hinc de eo Bohabet, non in substantia alteritatem hinc de eo Boetius: « Hoc vere unum, in quo nullus est numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est: Neque enim subjeiste ut sic loquar absque numero numerurem. Substantia una est: personae tres sunt. Quid mirum? quid vel obscurum in hoc? Nihil, si personae seorsum a substantia cogitentur. Nunc vero cum tres illae personae illa substantia sint, et Nam vere unum sunt. Aut si tu facile explDeitates? Una est. Non haec, sed personas numero, inquis. Quae non sint illa una natura, illa una essentia, illa una substantia, illa una divinitas? Catholicus es: minime hoc dabis. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam dõ. ut quod pluris est illi tribuas
Si cor tuum usq huc ascend̾e potuit deum
tuum mfra qm᷑ collocabis: Ip̃e s̾ forma ĩpẽ
sͥ eeñtia est. In ħ inti̾u grãdu suspitio illũ
⁊ si alt̾ potior appareret illum potiꝰ dutem
Nũ quid uerendum ne cogitatiõ tnͣsuolet il¬
lum. Qnͣtum cumq iñ ultum proficiat ult
est. Infra qͦd homo cogitare possit altissimũ
quere̾ ridiculum est stucuxre im̃pium. uł¬
trinon citͣ᷑ querendꝰ est. Iscende adhuc si
quid simplex dicum id ẽ q̃d unũ. Tam sim¬
plix deus qmͣ unꝰ est. Est nũ unꝰ ⁊ quo modo
aliud nichil Si dici possit unissimus est uñ
est sol qͦd nõ sit ult̾. una luna qͣd eque alta
mͦ. Non sic unꝰ sol non sic una luna. Climat
ut̾q nõ eẽ seunum Sͥ ille motib et illa defe¬
ctib suis. Deus aũ nõ mͦ uniꝰ sͥ et inseurꝰ est
Nichilm se nisi se ht̃. Non ex tẽpore altntionẽ

Expanded text:
rentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. rentiam Deo, ut quod pluris est, illi tribuas. Si cor tuum usque huc ascendere potuit, Deum tuum infra quomodo collocabis? Ipse sibi forma, ipse sibi essentia est. In hoc interim gradu suspicio illum: et si alter potior appareret, illum potius darem. Nunquid verendum, ne cogitatio transvolet illum? Quantumcunque in altum proficiat, ultra est. Infra quod homo cogitare possit, altissimum quaerere, ridiculum est; statuere, impium. Ultra, non citra quaerendus est. 17. Ascende adhuc, siquid simplex dicam: idem quod unum. Tam simplex Deus, quam unus est. Est autem unus, et quo modo aliud nihil. Si dici possit, unissimus est. Unus est sol, quod non sit alter: una luna, quod aeque altera modo, Non sic unus sol, non sic una luna. Clamat uterque non esse unum sibi; ille motibus, illa et defectibus suis. Deus autem non modo unus sibi: et in se unus est. Nihil in se nisi se habet. Non ex tempore alterationem
Abbreviated transcription (Latin):
enim meliorem. Esto qd̾ hũc nurao̾so ⁊ mł¬
tiplici ute ponam. s plune p̾ sicplici sꝑno
Mens deꝰ ip̃e cutholite est tum nõ ht̃ ħͥ et
illud qmͣ nõ ħ et illa. Est qui est non que ⁊
Putꝰ simplex integ̾ ꝑfectus constuns aͥ nichil
de temꝑib nichil de locis. nichil de reb tra¬
hens in se nichil ex se deponens ineis nõ hñs
quod nd nuumũm diuidut nõ que colligat
tid unum. unũ quippe est. si nõ unitum
nõ purtib constut ut corpꝰ nõ asfectibus
distut. ut. nia nõ formis substut ut om̃e
quod fcm̃ est. S neq forme ut istis iusũ
est. Mugna laus indelicet deo ut se tib ĩfor¬
mitute uendicet formauna ẽẽ contentũ
ħ est dice̾. Ceteru pluribꝰ dm̃ nͥ uł uui debe
quod est. Quid᷑. Cuiꝰ beneficio sunt que sũt
ip̃e pro suo eẽ alteri bñficio m̃ctinabit᷑ Iais
ista ut uulgo di᷑ blasphemiam ualet. An
nõ pluris est nullo egẽ qmͣ uno. Habe reue¬

Expanded text:
enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et muenim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici anteponam: sed plane prae simplici sperno. Meus Deus ipse catholice est. Tam non habet hoc et illud, quam non haec et illa. Est qui est, non quae est. Purus, simplex, integer, perfectus, constans sibi, nihil de temporibus, nihil de locis, nihil de rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat, ut omne quod factum est; sed neque formae, ut istis visum est. Magna laus videlicet Deo, ut se ab informitate vindicet, forma una esse contentum. Hoc est dicere, caetera pluribus, Deum nonnisi uni debere quod est. Quid? Cujus beneficio sunt ipse pro suo esse alteri beneficio inclinabit? Laus ista, ut vulgo dicitur, blasphemiam valet. An non pluris est nullo indigere quam uno? Habe reve
Abbreviated transcription (Latin):
udorundum. Puto quod et tu Nempe
dnm deum tubm adomabis et illi soli ser¬
uies. Głosauͦ diuinitus que s honor ẽ
nõ audent irrogure diuinum. At meli
quartum ħ om̃ino respuꝰ. qmͣ sine ho¬
note recipinuus. Multu dicunt ᷑ eẽ in deo
et quidem sane cacholiceq s multa
muru alioqͥn si diu̾sa putemꝰ nõ quut᷑¬
intutem habcmus s centenitate᷑ u̾bi
et innumera talia s nͥ omĩa unũ in deo
dõ tuo. Queris quid᷑ meru simplicitus. Ue¬
ro iudicio natuͣ simplex multiplici untefer¬
tur. Sciõ quod adħ responde̾ solent. Non
multu ñquũnt. s uam tñi diuinitutem
que omĩa illa sunt dõut si conferre assermiꝰ
Assenitis gͦ ⁊ si nõ multiplicem duplicem dñi
et nõ admerum smplex puenistis neqr nd id
quod melius cogitari non potest Ttr nõ
est simplex qd̾ uł uni fut obuoxium forme ꝙͣ
nͭ uirgo uł uni cognita mrgo Secutꝰ loqũor
ne is quidem qui uł duplex est erit me᷑ habeo

Expanded text:
adorandam. Puto quod et tu. Nempe adorandam. Puto quod et tu. Nempe Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Gloriosa vero divinitas, quae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus, non quaternitatem habemus, sed centenitatem. Verbi et innumera talia: sed nisi omnia unum in Deo, Deo tuo. Quaeris quid? Mera simplicitas. Vero judicio, natura simplex multiplici antefertur. Scio quod ad haec respondere solent. Non multa, inquiunt, sed unam tantum divinitatem, quae omnia illa sunt, Deo ut sit conferre asserimus. Asseritis ergo, etsi non multiplicem, duplicem Deum; et non ad merum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo
Abbreviated transcription (Latin):
comp̾hensibilili mͦ sicut om̃ĩa in ip̃o sit
ip̃e i om̃ib est. Demqr sicut uit enange¬
lista in mundo erut. Alius uͦ ubi erat aũte¬
qmͣ mundus fieret ibi est. Non est quod
Ergo m se ip̃o erut. Quid est deus. Quo¬
nichil melius cogiti potest. Si iupro¬
bii nõ opoitet assentiaris ẽẽ aliquid
quod deus sit. et quod deus nõ sit Hoc
enim sine dubiõ melius. Quomͦ nõ meli
deo si deus nõ est quod dut deont sit. At
melius illam diuintatem qmͣ dicũt dr̃a
eẽ non aliud qmͣ dm̃ ẽẽ fatemur: Non
est in deo nͥ deus. Quid in quiunt᷑ Ne¬
gas deum hab̾e diuintutem. Non. Sed
q̃d̾ ħt ħ est. Neguis diuimtatẽ dm̃ esse
Non. Si non alia qmͣ que ip̃e est Ant sicu
aliam inuenisti aduuet tue trinitas de
ndu̾sus ilam. totame contumatua engo
nõ sigiat deitatem. d̾s tͥuitus est deus
t̾um singulu ꝑsonarum. Si quartã Di¬
iinitatem udite̾ placet utim ego ħ u
quem deus non est ꝑ ersuasi mͥ minime

Expanded text:
comprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic comprehensibili modo, sicut omnia in ipso, sic ipse in omnibus est. Denique sicut ait evangelista, in mundo erat . Alias vero, ubi erat antequam mundus fieret, ibi est. Non est quod Ergo in se ipso erat. nihil melius cogitari potest. Si approbas, non oportet assentiaris esse aliquid, quo Deus sit, et quod Deus non sit. Hoc enim sine dubio melius. Quomodo non melius Deo, si Deus non est, quod dat Deo ut sit? At melius illam divinitatem, qua dicunt Deum esse, non aliud quam Deum esse fatemur. Non est ergo in Deo nisi Deus. Quid? inquiunt: negas Deum habere divinitatem? Non, sed quod habet, hoc est. Negas divinitate Deum esse? Non, sed non alia, quam quae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. non signat deitatem. Deus Trinitas est, Deus trium singula personarum. Si quartam divinitatem adjicere placet; interim ego hanc, quae Deus non est, persuasi mihi minime
Abbreviated transcription (Latin):
s quasi in mr̃cute. Ex quo omia tamqrͣ
utio pͥncipiõ auctore omnium. ꝑ quetu
omĩa ne altiu inducatur pͥncipum: ur¬
tifex. In quo onuĩa ne t̾ uum inducutur
locus. Ex quo om̃ia nõ de quo quia nõ est
matu deꝰ. Esficiens cuusa est nõ matia¬
lis. Frustra philosophi macium q̃runt
nõ eguit maci̾a deus. Non officuru
quesiuit non artificem. Ip̃e ꝑ se ip̃e oĩa
fetit. Unde᷑. Ex nichilo siam si ex aliquo
fecit illud nõ fecit ac ꝑ ħ nͨ oĩn. Absit
ut de sua incorrupta incorriptibiliq sub̾s¬
taam multa fecerit et si bora corruptibilia
tamẽ. Queris si in ip̃o omia ip̃e ubi su¬
chil mimuis mueniam. Quis capiat locus
Queris ubi nõ sit: Ne ħ quidem dixerim
Quis sine deo locus Im comp̾hensibilis est
deus s nõ parum apphendisti si ħ tͥ de eo
comꝑtum est quod nusqmͣ sit qui nõ dau¬
ditiu loco. et nusqmͣ nõ sit qui nõ exclu¬
ditur elico. Suo nũ illo sublimmi atq in¬

Expanded text:
sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam sed quasi in virtute. Ex quo omnia, tanquam uno principio, auctore omnium. Per quem omnia, ne alterum inducatur principium 451 artifex. In quo omnia, ne tertium inducatur, locus. Ex quo omnia, non de quo, quia non est materia Deus: efficiens causa est, non materialis. Frustra philosophi materiam quaerunt: non eguit materia Deus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam si ex aliquo fecit, illud non fecit, ac per hoc nec omnia. Absit ut de sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum apprehendisti, si hoc tibi de eo compertum est, quod nusquam sit, qui non clauditur loco; et nusquam non sit, qui non excluditur loco. Suo autem illo sublimi atque in
Abbreviated transcription (Latin):
solusipe est qui suũ ip̃i est et om̃ium esse
Quid ẽ deus. Prncipium. Et hip̃e de se
responsur dedit. Multu iñ rebus dicunt᷑
pͥncipia s respetu post̾i̾orum ahoquin
si ad aliquid precedens respicias ip̃m potiᷤ
pͥncipium dubis. Qm̃obrem si queras nerũ
smpłexq pͥncipium inuenias opoetet qͦͥd
pͥncipium nõ habuit. Ex quo unũsum ce
pit profecto ip̃m minime cepit. Num si
cepit aliunde cepit necesse est.A se eniua
cepit nichil Nrisi forte quis putauit quod
nõ erat daresͥ potuisse ut ẽẽ incipe̾t aut
fuisse aliquid unteqmͣ eẽt. Quod utrumq
quia racio non consentit constat nichil
sibimet exticisse pͥncipium. Quod ũ ali¬
tum ab ip̃o cepit. Quid est deus Cui scda
nec accesserunt. nec decesserunt. nͨ coet̾¬
na tñ Quid est deus. Ex quo omia per
quem omĩa in quo omĩa. Ex quo om̃ia
trenbilit̾ non seminslit̾. Per quem oĩa
ne alium auctorem atq alium opifitẽ
arbitretis. In quo omĩa non quusi in loco

Expanded text:
solus est, qui suum ipsius est, et omnium esse Quid est Deus? Principium: et hoc ipse de se responsum dedit . Multa in rebus dicuntur principia, sed respectu posteriorum. Alioquin si ad aliquid praecedens respicias, ipsum potius principium dabis. Quamobrem si quaeras verum simplexque principium, invenias oportet quod principi profecto minime coepit. Nam si coepit, aliunde coeperit necesse est. A se enim coepit nihil. Nisi forte quis putaverit, quod non erat, dare sibi potuisse, ut esse inciperet; aut fuisse aliquid, antequam esset. Quod utrumque quia ratio non consentit, constat nihil sibimet extitisse principium. Quod vero alitum ab ipso coepit. 14. Quid est Deus? Cui saecula nec accesserunt, nec decesserunt; nec coaeterna tamen. Quid est Deus? Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia . Ex quo omnia, creabiliter, non seminabiliter. Per quem omnia, ne alium auctorem atque alium opificem arbitreris. In quo omnia, non quasi in loco,
Abbreviated transcription (Latin):
tut memorantẽ ud amorem benesactoris
Detulib dicit ꝓpħa loquens ad dñm. Me¬
moriani habundantie suauitatis tur eru¬
Que cum sit meditatio et̾itatis siquidẽ que
ꝓmittunt᷑ et̾na sunt longimimitatẽ alit
et ꝑseuerantie dut iugorem. Puto ian fa¬
cibe est qͣtuor nr̃a ħ iiii. illis apłis ussignare
dum longitudinẽ ꝯp̾hendit meditatio pro¬
imissoꝵ lutitudinẽ recordatio brueficioꝵ su¬
blimitutẽ contẽplatio menestatis ꝓfundũ
in spectio iudicioꝵ. Querendus udhuc
su̾t qui nͨ sucis ndhuc iuẽtꝰ est nͨ queti
nimis potest. It orundo forte qmͣ dispu¬
tudo digmꝰ queritur. ⁊ inuenitur sucili
Promde is sit sinis libri. sed nõ finis q̃rẽdi

Expanded text:
tat memorantem ad amorem benefactoris. tat memorantem ad amorem benefactoris. De talibus dicit propheta loquens ad Dominum: Memoriam abundantiae suavitatis suae eruquae cum sit meditatio aeternitatis siquidem quae promittuntur, eterna sunt –, longanimitatem alit et perseveranter dat vigorem. Puto iam facile est 4or nostra hec 4or illis Apostoli assignare, dum longitudinem um, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur, et invenitur facilius. Proinde is sit finis libri, sed non finis quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
feruet insi qui meditut᷑ curitatẽ deĩ. Quis
sustinet et ꝑseuerat in amore uͥ qui emu¬
lut᷑ et̾ntutem caritutis Nempe et̾uicntis
qnͣdum imaginem perseuerantia prefeit
Demqr solu est cui eternitus redditur uel
pocuis que et̾nitati hõmem reddit. dicẽte do¬
uimo qui ꝑseuauit usqr in finem hic sciluus
erit. Et nĩc ad u̾te iñ quatuor istis ꝯtẽpla¬
tionis sp̃es iiiͬ. Prima et maxmiti cõtem¬
plutio est ñmirutio maestutis. Hec requi¬
rit cor purgutũ ut nuĩtus liberum atqr
trisi suspensum tenent ñmirantẽ. Scd̾ a
tiũ necessaru est huic. Est enim intũens
iudicia dei. Quo stmne pinudo cispectu dũ
uehementiꝰ contutit intuentẽ sugnt uicia
fundat uirtutes untiat ad supiaam humi¬
litatem seruit. Uirtutum siuidẽ bonũ
quoddam ac stribile sundamentum humili¬
tus. Nempe si mutet illa uirtutũ uggregnto
nõ msĩ ruina est. Tertia contemplatio occu¬
patur uł potius ociatur cirta memoriam
benesicioꝵ et nedimittat uñgratum sollici¬

Expanded text:
i? Quis sustinet et perseverat in amore, nisi qui aemulatur aeternitatem charitatis? Nempe aeternitatis quamdam imaginem perseverantia praefert. Denique sola est cui aeternitas redditur, vel potius quae aeternitati hominem reddit, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . 32. Et nunc adverte in quatuor istis contemplationis species quatuor. Prima et maxima contemplatio est admiratio majestatis. Haec requirit cor purgatum, ut a vitiis liberum, atqustasi suspensum teneat admirantem. Secunda autem necessaria est huic; est enim intuens judicia Dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehementius concutit intuentem, fugat vitia, fundat virtutes, initiat ad sapientiam, humilitatem servat. Virtutum siquidem bonum quoddam ac stabile fundamentum, humilitas. Nempe si nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollici
Abbreviated transcription (Latin):
in iubendo discreti indispouendo industrii
in tigendo strenui. in loquendo modesti. in
nd aficate securi. in prosperitate deuoti in
zelo sobrii in miscdĩa non uemissi in otio nõ
otiosi in hospitio nõ dissoluti. in cõuiuo nõ
esfusi in curu rei fumiliaris nõ tunxii alie¬
ue nõ cupidi sue nõ prodigi ubiq et in
om̃ib cir cumspecli. Qui legutione pro xp̃o
sungi quotiens opus erit uec iussi renuãt
ñ non uissi ascectunt. Qui quod ue̾tunde ex¬
cuset obstinatius nõ recusu̾nt. Qn missi
pꝰ aurum nõ eant s xp̃m sequant᷑ Qui que¬
stum begntionẽ nõ estiment nͣ requirunt
dutum s fructum. Qui regib iohunnen
exhibeant. eg yptiis moysen fornicuntibꝰ
siuees helium ydolutris heliseum auris.
uetrum mentientib prnbum blrisphemã¬

Expanded text:
in jubendo discreti, in disponendo industrii, in jubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strenui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia non remissi, in otio non otiosi, in hospitio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, alienae non cupidi, suae non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti. Qui legatione pro Christo fungi, quoties opus erit, nec jussi renuant, nec non jussi affectent. Qui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent. Qui missi, post aurum non eant, sed Christum sequantur; qui questum legacionis non estiment nec requirant datum, sed fructum; qui regibus Iohannem eFinees, Heliam idolatris, Helyseum avaris, Petrum mentientibus, Paulum blasfema
Abbreviated transcription (Latin):
di At curiã bonos facilius recipe̾ qm̃ futẽ
consueuit Quod si plures defecisse bonos
qmͣ malos profecisse probauimus querẽdi
sime quibus nec defectus timent᷑ nec ꝑfectꝰ
obtetur ut pote ium ꝑfectis. Itaq nõ uolen¬
tes nec curentes assumito s cunctuntes
s renuentes eciam coge illos et compelle¬
intrare. In tabb ut opinor requiescet spi¬
ntꝰ ciuis. qui non fuit accrite frontis sed
uerecundi s tumorati pret̾ deum tamẽ
tuueant nichil nichil sperent nͥ a des. Q
uduentantium nõ manus attendant s
nocessitates. Qm stent irilit̾ pro affli¬
ctis et iudicent in equitate pro mansue¬
tis terre. Qui sint compositi ud mores pro¬
buti ad sanctimomim ꝑuti ud obedienti¬
um. mansueti ad patientium. subiecti
ad disciplinam rigidi ad censurã cacholi¬
ci ad fidem. sideles ad dispensationem con¬
cordes ad pacem conformes ad unitatem
Oui siñt in iudicio recti in consilõ ꝑuidi

Expanded text:
di: adi: aconsuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos quam malos profecisse probavimus, querendi sane / quibus nec defectus timeatur nec profectus optetur, ut pote iam perfectis. Itaque nec volentes nec currentes assumito, sed cunctantes, sed renuentes; eciam coge illos intrareintrare. In talibus ut opinor requiescet spiritus tuus, qui non sunt attrite frontis, ‹sed› verecundi, sed timorati; preter deum tamen timeant nichil, nichil sperent nisi a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iu
Abbreviated transcription (Latin):
niustis griues insolentes cõtumuces rebel¬
les. Quod quidem intuis inalum tegunt pͥn¬
cipia post̾iora produnt. U̾bosulum adolescẽ¬
tem et studentem elo quentie cum sapiẽtie
sit manis nõ aliud qmͣ iustitie hostem repu¬
tes. Pro huiꝰ modi falsis frĩb dicit tͥ magi¬
ster. Manuscito nemini iposueris. Exclu¬
so ituq uniu̾so hoc peistilenti gene̾ hominũ
curet̾ maxne sit introduce̾ tales quos post¬
modum introduxisse nõ penteat. Turpe
frequent̾ ꝑiclituri non decet. Diligenter ꝓ¬
inde om̃e quod fuciendum erit tracta apud
te et ami his qui te diligunt. Ti uctu ante
fcm̃ quia pꝰ fuctum seru recractutio estꝰIa¬
pientis consilium ⁊ om̃ia fuc cũ consilio et
post fcm nõ penitebis. Et hoc tͥ ꝑsuade qui
nditcendi sunt disficile in curia posse ꝑ¬
bari. et ideo si sieri potest iros probatos
oportere diligi non probandos Nosm mo¬
nusterus omnes recipimus spemelioran¬

Expanded text:
inuisti graves, insolentes, contumaces, rebelinuisti graves, insolentes, contumaces, rebelles? Quod quidem interius malum tegunt principia, posteriora produnt. Verbosulum adolescentem, et studentem eloquentiae cum sapientiae sit inanis, non aliud quam justitiae hostem reputes. Pro hujusmodi falsis fratribus dicit tibi Magister: Manus cito nemini imposueris . 11. Excluso itaque universo hoc pestilenti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisse non poeniteat. Turpe frequenter periclitari non decet. Diligenter proinde omne quod faciendum erit, tracta apud te, et cum his qui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum sera retractatio est. Sapientis consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe melioran
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ip̃e rogut pro se ium uidicat᷑ est Nũt
int̾ est prose an per alium quis ioget ¶lĩ¬
cum curumi sre quẽtuntema qui nõ sit de cu¬
riu adidem uoris ꝑtine̾ ambientium gen᷑
Adulantem et ud placitum cuiꝰq loquẽ¬
tem unum de roguntib puta eciam si
nichil roguuerit Scorpioni nõ est in sa¬
cie quod formides s pungit a truda Si
ad talium blidicias cor tuum molu
n senseris inemineris scriptum. Omis
homo pͥmũ bonũ uinum ponit et cum
m̃ebruti suerint tunt id quod deterius
est. Puri pondere estimuueris eiꝰ humili¬
tutem qui timet et eiũs qui sperat᷑. Uiri
callidi et dolosi ppͥum ẽe solet tunt p̾tendẽ
humilitatem cum aliquid obtinr̾ uolue¬
ut. De qualib dicit sc̃ͥptura. Est qui se
humiliat nequit᷑ et intenorã eiꝰ plena st̾
dolo. De uobis ipĩs summe sententie hui
eiudens ut sumiliare exemplum. Quantos
quos supplices admisistis post modum sust¬

Expanded text:
qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, u senseris, memineris scriptum: Omnis homo primum bonum vinum ponit; cum autem inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . Pari pondere aestimaveris ejus humilitatem qui timet, et ejus qui sperat. Viri callidi et dolosi proprium esse solet tunc praetendere humilitatem, cum aliquid obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . De vobis ipsis sume sententiae hujus evidens ac familiare exemplum. Quantos quos supplices admisisti, postmodum sust
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ tͥ qui tabes aut elegisti aut ad misisti
Non de onuib dico nam sunt quosuõ elegi¬
sti s ip̃i te. It potestatem nõ hũt nͥ qm tu
eis aut tribueris aut promiseris tid idem gͣ
reu̾timur Tibi imputa qͥc quid patieris ab
eo qui sine te potest facere nichil łs ex¬
ceptis de ceteronon considerate ut indes eli¬
gendi quiq seu colligendi sunt iñ opꝰ mi¬
inst̾u huiꝰ. Tuũ est undecumq euocare et
asciscere tͥ exẽplo moysi senes nõ uuenes
s senes nõ tam etate ꝙͣ morib quostu no¬
sti quin senes ppłi sunt. An non eligendi dẽ
toto orbe orbem iudicuturi᷑ Sime hint ne¬
gotiõ non seingerat rogus. Consilio nõ
prece agendum est. Sunt que necessariõ
licet quod uolo facere quis locus roganti
nisi forte qui me rogut hoc rogut. Ut
quod uult uelle liceat mͥ et nõn magis
ut uelim. Aluis pro ulis ulius forte et
pro se rogut. Pro quo rogntis si suspect᷑

Expanded text:
quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? Non de omnibus dico: nam sunt quos non elegisti, sed ipsi te. At potestatem non habent, nisi quam tu eis aut tribueris, aut permiseris. Ad idem ergo revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque evocare et adsciscere tibi, exemplo Moysi, senes , non juvenes; sed senes non tam aetate quam moribus, quos tu nosti, quia senes populi sunt. An non eligendi de toto orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario licet quod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat, hoc rogat, ut quod vult, velle liceat mihi, et non magis ut velim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat. Pro quo rogaris, sit suspectus;
Abbreviated transcription (Latin):
di fioutem tuam duriorem siontib eoꝵ
Uñ est quodte absoluit si egisti cum ppło illo
ut possis dicere popule meꝰ quid tͥ debui fncẽ
ut non feci᷑ Si sic fecisti: nõ prosecisti est
demum quod fucias et quod dicus. Exi de ur
bit exilii orbe pro urbe tomutato. Benia
mñtimĩ sunt. Quantobrem si boni sunt tͥ
potissimum suut si mali eque płꝰtͥ. Ne te
dixeris simum dolentem latera hoc est ne
te dixi̾s bonum malis mñnitentem Aut sibo¬
nus sis bonitas tua solius quem fructũ asfer¬
re potest. S icut in superiore libro dixissẽ
memini Q iud inqmͣ einolumenti asfert
eccli̾ts dei tun unius hominis iusticia ubi sen¬
tentiã p̾uabet alit̾ asfectorum᷑ S nec tuta¬
tͥ turi bonitus obsessa malis nõ mngis qmͣ sumi¬
tus uicino serpente. Non est quote sub dutas
male intestiuo. Et eregione bonũ domesti¬
cũ eo ampliꝰ quo sepius uiuat. S siuie le¬
uent siue grauuent cui recti imputandũ

Expanded text:
di frontem tuam duriorem frontibus eorum . di frontem tuam duriorem frontibus eorum . Unum est quod te absolvit, si egisti cum populo illo, ut possis dicere: Popule meus, quid tibi debui facere, et non feci? Si sic fecisti, nec profecisti; est demum quod facias, et quod dicas: exi de Hur bit exsilii, orbe pro urbe commutato. CAPUT intimi sunt. Quam ob rem si boni sunt, tibi potissimum sunt; si mali eque plus tibi. Ne dixeris sanum, dolentem latera: hoc est, ne te dixeris bonum, malis innitentem. Aut si bonus sis, bonitas tui solius quem fructum afferre potest? sicut in superiore libro dixisse me memini . Quid, inquam, emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis 439 justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vicino serpente. Non est quo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domesticum eo amplius, quo saepius juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui rectius imputandum