comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ¶Palatũ nr̃m: sicut caelũ est positũ. & inde palatũ apolo ꝑdiriuationẽ: Sed et grecci simi
tũ uranũ appellant: eo qđ ꝓsui concauitate caeli similitudinẽ habeat: I fauces. afundo¬
dis uocibus nominatȩ: ut qđ ꝑ eas famur uoces. Arteriae uocate: siue qđ eas apulmone aer hocest
unom sonarent. Nisi linguȩ motus distantias uocis efficeret : NToles gallica lingua dnr̃ : quas uuilgo
tionẽ tosillas uocant . quae in faucibus turgescere solent. Paentũ dictũ÷ qđ inde mandibi
oriant᷑ uł quod ibiiungant᷑ : Gurgulio : agutturȩ nom̃ trahit cuiꝰ meatus adoset nares ꝑtendit
iã qua uox ad linguã transmittit᷑ : ut possit uerba conlide : Vnde et garrire dicimꝰ
Rum̃: ꝓximũ gurgulioni. quocibus & potio deuorat᷑ : hinc bestiȩ quȩ cibũ reuocant ac̃ reman-

Expanded text:
rent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci simirent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci simitum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc esuno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes. greci odomtes uocant. & inde in latinũ trahere nom̃ uident᷑ : Hoꝵ pͥmi. p̃cisores dñr.
qr omne qđ accipit᷑ apsipͥus incidunt: Sequentes canini uocant᷑: quoꝵ duo indextera maxilla. et
duo in asinistra sunt & dicti canini: qr ad similitudinẽ caninoꝵexistunt. et canis ex ipsisossã
frangit sicut ⁊ homo: Ut qđ ñ possunt pͥores p̃cide. illis tradunt ut confringant: hos uulgus ꝓ
longitudine ⁊ rotunditate : colomellos uocat : Vltimis molares : qui concisa apriorib atq con¬
fracta. subigunt ⁊ molent: atq in massant. Vnde ⁊ molares uocatis s bentiũ aut̃ numerũ:
discernit qualitas sexus: Nam in uiris plures : infeminis pauciores existunt: IGingiuȩ : aginendis
dentib nominatȩ : factȩ s̃ aut̃ etiã addecorem dentiũ: ne riudi horrori potius quã ornamto exste¬

Expanded text:
Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existe
Abbreviated transcription (Latin):
eni.: scisse ueteres dicebant: Terentius : Ac ñ sextotis m̃sib prius olfecissem. quamille quicquã coepit
¶Nariũ recta pars. eo qđ aequalit̃ sit in longitudinẽ & rotunditatẽ porresta annlauuit qua coep
tremaeiꝰ: pirula aformula pomipiri : Quȩ uͦ dextra leuaque s̃ : perinulȩ abalarũ similitudine:
Mediũ aut̃ : int̾ finiũ . Os dictũ qr ꝑ ipsum quas ꝑ hostiũ . & cibos intus mittimꝰ. et sputũ foris ꝓ icimꝰ.
uł qr inde in grediunt᷑ cibi. inde egrediunt᷑ sermones : ¶Labia : alambendo nominata : Qđautem
supius . ẽ labium dicimꝰ: qđ inferius : eo qđ grossiussit labrũ: Aliiiuroꝵ labra mulierum
lã biadicunt: I Linguȩ . aligando cibos putat᷑ uarro nom̃ inpositũ : Alii : qđ ꝑ articulatos sonos
uerba ligat: Sicutꝰ enim plectrũ oculis. ita lingua in liditur dentibus. & uocalẽ efficit sonum:

Expanded text:
enim veteres scisse dicebant. Terentius: « Ac non totis sex mensibus prius olfecisse quam ille quidquam coeperit. enim veteres scisse dicebant. Terentius: « Ac non totis sex mensibus prius olfecisse quam ille quidquam coeperit. » Narium recta pars, eo quod aequaliter sit in longitudinem et rotutremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum.
Abbreviated transcription (Latin):
line sr tenae qd imde incipunt gignibarbȩ:¶ Mile sunt eminentes suboculis partes: ad pteshonẽ cop
suppositae: Uocate aut̃ male siue quod in fra oculos ꝓminent in rotionoia ten tes. aete tonã pre
sue qłsit supra maxillas: a axillȩ. ꝑ diminutionẽ amalis sicuti paxillus apalo Tar
atalo  Mandibule s̃ maxillarũ partes. ea qua et nom̃ factum. s barbam ueteres uociuerunt :
qđ urot sit ñ mulierũ: Ta uriũ inditũ nom̃ auo cibus hauriendis: Vndrelã reteres uccnuerunt
auribus hausi Aut̃ quia uocem ipsam greci audenlidã uocant: ab auditu : Perinmutationẽ enĩ litȩ
uasi audes nuncupatȩs : Uox enim reꝑcussa ꝑ anfractus earũ sonũ fac: quae sensũ escipiant
audiendi: Pinola: suma pars auris. ab acumine dicta Pinnũ enĩ antiqui acutũ dicebant unde at
odore ad monent ut odoremus aliqiđ acsciamꝰ : Vnde et contra. inseu acrudes ignari dur Olfecisse

Expanded text:
inc et genae, quod inde incipiant gigni barbae. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierauribus hausi; aut quia urae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit quo sensum excipiant audiendi. Pinnula summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant, unde etodore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari d
Abbreviated transcription (Latin):
Haet ⁊ pudenda ꝓ ueretundia : siue apube: Vnde et induñto oꝑiunt᷑: Dicunt᷑ uit ista ⁊ in honesta
q non habent eã spetiem decoris sic̃ menbra quȩ in ꝓmptu locata s̃ : Idemet ueretrũ : quia uirre
minitionẽ ates tibe doctmn quor Numerus incipit aduob hiseñ calamo minis trantr que abspint i nedulla
meant id: Digerunt᷑ stercoras ł emoralia dicta sunt qđ e a parte afemina se iusuan poslatpet peũ
Sunt aut̃ abinguinib usci adgenua: femina aut ꝑ diriuationẽ femor partes̃s quibsire quetando
t̃gns rquoꝵ adherenꝰ : Ande et plutores olim sułb feminib acq̃s aimisisse dicet auis hre qut aridas¬

Expanded text:
nto operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, nto operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem, per derivationem femorum, partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus; unde et praeliatores olim s
Abbreviated transcription (Latin):
ag enti libus dussuĩs dabat᷑: Unde et sacra spina dr̃:  Renes ait uarro dictos : qđ riui abhis obsceni hunous
uenerio resolutꝰ decurrit: NLumbi oblibidinis lasciuã dicti. quia inuiris causa corporȩ uoluptatis in ip¬
sis. ẽ. sicut inunbilico feminis Vnde etad iobinexordio sermonis dictũ est Accinge sc̃ uir ll̃ bostilor p
ut in his eẽt. resisteridi p̃paratio in quibus libidinis ẽ. usitata dominandi occasio  Tmbiliuis: est in edius
cus corporis. dictꝰ qđ sit umbus ilioꝵ: Vndȩ tumbo appellat᷑ locꝰ in medio clipei: a quo pendet
dũ sedemꝰ: Vnde et cũ globata .ẽ. in eis caro : nep̃ntis corporis mole ossa dolerent: IGenitaas uorpo¬
ris partes sunt. ut nom̃ ipsũ docet gignendi soboles acceperunt uocabulũ : qđ his ꝓ creat̃ &gignit̃¬

Expanded text:
 id primum a Gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos, quod rivi ab iis obsceni humoris id primum a Gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos, quod rivi ab iis obsceni humorisveneris resolutus decurrit. Lumbi a libidinis lascivia dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ab Job in exordio sermonis dictum est: Accinge sicut vir lumbos tuos , ut in his esset resistendi praeparatio, in qlocus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Andaiese leua noncu pat: qod ipdior set adleuandũ aliqd adportandũ: Ipsa eni gestat res dipeũ. ensem farenã
aeraliqua honera: ut expedita sit dextera ad agendũ: Dor su est : aceruice usq adrefies : ectis uitẽ
dorsus : qđ sit suꝑ ficies durior corporis. In modũ saxifortis: et adportandũ et ad ppetendu seergactasuitẽ
ea supini ucemus int̾ra. qđ solus homo potest : Nã muta animalia tantũ aut inuentre. aetgilaquan
iacent : Vnde in animalibus t̃ga ab usiue dñr: Scapula: int̃scapuliũ : spatiũ qđ int̃ scapulis enł unde et
nõatũ ⁊i ꝑalȩ sunt dorsi dextera leuaq eminentia I Menbra dicta : qđ in luctando eas pmim ⁊đ indet et
int: ISpina: est iunctura dorsi dicta eo qđ habeat radiolos acutos: Cuius iuncturae soond
appellant᷑ : ꝓpt̃ partẽ cerebri. quȩ fert᷑ ꝑ hos longo tractu ad cetas corporis partes : ISa raspinaes sondili¬

Expanded text:
 quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula . . . . Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est i
Abbreviated transcription (Latin):
aueritate descendit:s Ueridicus: qr uerũ dicit. et ueritatis asertor est:  Vere cundus : querũ
factũ erubescit ¶Uenrtus : pulcherauenis. id ÷ sanguine: uiridis: ui et suco plenz qͣsi uisidis:
uiuens : uiuus: Iuarius: quasi ñ unius uiae sed incertȩ mixtȩq sententiae : Fuersutus eo qđ
ens mens inquolibet actu ad quã libet fraudẽ facile uertit᷑: Vnde et ũsuria dr̃ contorta senten
tia : Plautꝰ: uersutior est : quã rota figularis: suilis: auilla: Nullius enĩ urbanitatis est ÷
Versi pellis: eo qđ indiusa uultũ ⁊ m̃te uertat: Inde et uersuitꝰ ⁊ callid uiolentꝰ quium
infert: s uetors. mali cordis. et male conscientiae. FUagus : qr sine uia : siuan : auenere
aethimologiã trahit: Item uan : in anis. falsus eo qđ sine me moria euanescat : sue san:
parauit  aut prestitit. aut uendidit. Vector: quasi uehitor: est aut̃ uector & qͥuebit

Expanded text:
a veritate descendit. Veridicusa veritate descendit. Veridicusfactum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viridis, vi et suco plenus, quasi vi rudis. Vivens, vivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. PlautusEpid. 371: Versutior est quam rota figularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit
Abbreviated transcription (Latin):
& tutorẽ & pedagogũ olim obrui: NTestes dicti qđ testam̃to adhibi solent. Sicut
signatores qđ testam̃tũ signent : NTetricus mons in sabinis aspilnus. Unde et tristes hões tetricos
m. Iacit̾m : intacendo diutͥne: Trut inator: ex aminator. ex iudicii libra ꝑpeni
retta : Trans latione : atrũna quȩ est gemina ponderũ lances : TTristis. Henax nummi cupi¬
dior. qđ teneat int̃dũ & ꝑtinax: Truculentus. Toruus tribilis eo qđ sit torto uultu et¬
Turbidus: terribilis: Neter: ab sobscura tenebrosaq uita : Tet̾rim  ꝓfero nimiũ : Tetrum
itemeto id ÷ uno dictꝰ: ITimiđ qđ timeat diuiđ us a sangiuinẽ : Namtimor : sanguine gelat
Quicoatꝰ gignit timorem: Turpis: qđ sit in formis et torpeat:
Tir aurtute: utilis. abutendo bene sua uł qđ bene qiđ ut possit. Sic̃ docilis qđ doceripossa
Uerus. aueritate: hinc et uerax: Maior est ueritas quã uerus qr ñ ueritas auero. seduerꝰ

Expanded text:
gum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit torto vultu Turbidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat. Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus
Abbreviated transcription (Latin):
fallax. apelle id est auultu: foris enim ut fallat arridet : sed nequitiã intꝰ gerit: Tđ fan : qͣsi
porro a fano Sacris enĩ illi non licet int̾ esse: PParricida : ꝓpͥe dr̃ int̾fector parentis. Quã uisꝰ
quidam ueteres hunc parenticidã dixer̃. Qm̃ parricidiũ et homicidiũ in quocũq intellie

Expanded text:
fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quoniam parricidium et homicidium quocumque intelle
Abbreviated transcription (Latin):
te scribuntur: IPre scriptus: ordinẽ significat. sicut & p̃scriptiones apud iuris cons
& cinctus : expeditus et armatus. unde et in ꝓcineto id÷ cũ bellica usa arma sumebant: Precinatꝰ.
ł predo: qui p̃dam habet: Predator: hoc est cui dep̃da debetur aliquid: Plagiator apor
ũ transeuntiũ quas capiebant dicti: Nampir: ignis est: s Pugillator : quide manu
sine fide quasi ꝑdens fidem: PPer iurus: qr ꝑpere iurat. id ÷ male iurat: ¶Periurus autem :¬
in uerbo .r. ñ habet: Nam peiero & deiero dicim: IPreuaricator: male fidei aduocatus et
qui uel in accusando nocitura uł in defendendo ꝓfutura p̃tereat: Aut inutilit̃ dubieq ponat
mercedis grã. licet corruptꝰ: Cicero quid enĩ tam p̃uarũ id est ualde uarũ ꝥPellax: dolosus es

Expanded text:
et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, ictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Plagiator, ἀπὸ navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et
Abbreviated transcription (Latin):
eos appellabant : Paulatim aut̃ ꝑ ab usionẽ in nom̃ aliud deuolutũ est: ꝑ uicax ꝓpͥe dr̃: qͥin ꝓposit¬
ł uictorialis: ¶ ꝑnix : aꝑnitendo tractum est idestin conatib ꝑseuerando: Alii ꝑnicem
uelocem intelligunt pedibus: Namꝑnicitas pedũ est. Vtt ꝑnicibus ignea plantis. Sicut celeritas pennar
÷. ut celeriq fuga subsida lapsȩ: Ipiger : quasi pedib eger est enĩ tardus ad incedendũ : Qđ nom̃ ꝑusũ
Petulans: nunc quidẽ ꝓ audace & in ꝓbo ponit᷑. Olim aut̃: acerui flagititores. et ꝓpͥe argentarioꝵ
coactoꝵ pueri: Qd p̃tia rerũ crebrius et aspius. exigebant. apetendo petulantes uocati: Iax ꝓpe
porro fugatus : Peregrin : longe apatria positus. quasi alieni gena: Iẜiectus : quasi longe et ꝓcul
uctatus. Sicut et ꝓduxit: quasi porro illũ dux̃. et ꝓuocauit : quasi porro illũ uocauit. diectus:

Expanded text:
eos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie diciteos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie dicitvicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum 214. Petulans, nunc quidem pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie gatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus,
Abbreviated transcription (Latin):
letos oculis adtflarat honores. iut incandore : ut quale manz addunt eboridetus. aut in liniam̃tis: ut¬
ab eo qđ sit ꝑp& uus annis:  Presul uocatus: qr p̃ est sollicitudine: SPrepositus appellatus: eo qđ sit
subiectoꝵ ac famulantiũ ordinator uł rector. sPatroni: a patrib dictis. qđ hui modi affectũ dientib
exhibeant. ut quasi patres illos regant: Pedagogus est: cui paruuli ad signantur: Gre
id ÷ coram oculis. quisensus sunt corporis: S Prior : qđ prim⁊ sit ordine: & pͥm : quasi p¬
minens : frima põstrem ¶ Potens: rebus late patens: Vnde & potestas : qđ pateat illi quaqua uelit
int̾cludat. nullus obsistere ualeat: IPreopimꝰ: praecȩteris opibus copiosus: Pecuniosos
tullius pͥmũ eos dictos refert : qui plurimã habuissent petuniã. id ÷ ꝑecora: Ita enĩ et antiqui

Expanded text:
Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manLaetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Grae prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
Iderepos  dictusagenere quodã scopionũ quinatos suos consumit : excepto eum quidoriosieues insẽ¬
plaruri por sonsumunt: nepotes dñr: Hic quoq nepotatio ꝓluxuria ponitunb onii parent¬
que res consumunt᷑: INiger: quasi nubiger. Quia ñ serent sed fusco oꝑt̃: Vnde et nubisum
diem tetrũ dicim:¬
Oratr e abore uocetus. Ap orando nominat᷑ id ÷ dicendo: Namorare : dicere est: Sobaudiens:
abaure. eo qđ iudat imꝑantẽ:H opes: qđ inferit ostio pedẽ: hospes facilis aptiuaudustio
patens. Vnde & ospitalis homodr̃ Osor : inimicꝰ ab odio dictꝰ sic̃ amator b amores est generis
us contra nisus & conabundus: sObnoxius : qr obligatꝰ est neribus culpȩ
tor: quasi cũ lacte. cum fraude. Vt terentius: nisi melactasses amantem : Vnde et obli
aut inuultu est. ut os humerosq dõ similis. Aut in capillis : ut nãq ipse decoram cesariem. Aut in oculis. ut

Expanded text:
4. Nepos, dictus a genere quodam scorpionum, qui natos suos consumit, excepto eo qui dorso ejus inseper luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. 195. Niger, quasi nubiger, quia non serenus, sed fusco opertus est. Unde et nubilum diem tetrum dicimusOrator, ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est, dicendo; nam ORARE dicere est. 197. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, apertus, et ostio patens; unde et ospitalis homo dicitur. 487 198. Osor, inimicus, ab odio dictus; sicut amator ab amore, et est generis Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum fraude, ut Terentius Andr. 648: Nisi me lactasses amantem. Unde et oblectaut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut:
Abbreviated transcription (Latin):
Eobustus. fortis ualidis a fortitudmne roboree arboris appout us lit bip̃i Et noiã oro pesti ce¬
sR aptor: eo qđ corruptor: Inde etrapta : eo qđ corrupta est : ¶ RCus are paeoli uos lar petl
or rectũ: areo est iuncupatũ ion Eeus maiestatis pͥmũ dictus: qui aduersus rem publia aliqiã
canio dictꝰ. Semꝑ eni ad contra dicendũ paratus est: & iurgio deleciat᷑ et ꝓuoct contensdentem
Sapiens dictꝰ asapore quasic gustus aptus est ad dicretione saporis ciboꝵ : sic sapiens ad d inos¬
centiã rerũ atq causarũ qͦunũ qđq dinoscit atq sensu ueritatis discernat : Quius contraiuis est

Expanded text:
Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibuRobustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatcanino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et jurgio delectatur, et provocat contendentem. terram. S 240. Sapiens, dictus a sapore, quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens addinoscentiam rerum atque causarum, quod unum quodque dignoscat, atque sensu veritatem discernat. Cui contrari
Abbreviated transcription (Latin):
iblican est: quiuectigalia publica exigit uł qui ꝑpublica negotia scłi lucra sectant᷑
& cognominatꝰ ÷: Peccator: apelice id÷ meretrice uocatꝰ quasi pelicator: Qd nom̃
tantum flagĩosum significabat: Postea transiit hoc uocabulũ in appellatione
o pestor : aquerendo lictus: quasi q̃ suoa : IQuestuosus : q̃ rimoniosus : quaerulus : qi q̃ relam
infera: Nuiet᷑ qdsit ipse sibi animo securus. nemine itaorgesis: qua
R ehiuno sus ait cicero arelegendo appellatus: quire tractat R tamquã relegit ea quȩ idcultũ
dil iendeis ec intelligendo intelligentes : SRationitor dicas lar inggido ei ge nteso. re dilirende¬
repetere d omiseras:Resipiscens.: eo qđ m̃tem qua si post in saniã recipit t qrrtare et
quisaꝑe desierat : nsastigat enĩ seipsum dementiȩ : & confirmat animui suũ udreet ues sapitiidũ
cauens ne terũ conruatꝰ: I Repentin: a repente : Repensaut et adũbiũ et hom̃ porisud

Expanded text:
blicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationemaestor, a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R 234. Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatur, qui retractat, et tanquam relegit ea quae ad cultum diligentes ex INTELLIGENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, vir magnus, quia de repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse.
Abbreviated transcription (Latin):
oquȩ aerem concidendo mitificent. quotenuem atq serenũ faciant uisum: NLacrix
quidam a la ceratione m̃tis putant dictas: Alii. existimant: ideo qđ g̾ci dassiria uocuꝵ
Cilia sunt tegmina quibus cooꝑiuntur occuli: & dicta cilia: quod celent occelos

Expanded text:
quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. 41. Lacrymas, quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. 41. Lacrymas, quidam a laceratione mentis putant dictas, alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. 42. Cilia, sunt tegmina quibus cooperiuntur oculi, et dicta cilia, 8 quod celent oculos,
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus ñ uisis: certa est desꝑatio ¶ Circulus uͦ. quo apupilla albȩ partes oculiseparant᷑ discreta nigredine
Corona dr̃ : quod rotunditate sui ornet ambitũ pupulȩ: ¶Ualuos aut̃ quidã appellant ipsos uertices
oculoꝵ  asumilitudine ualuarũ dicti. quia semꝑ mouent᷑: NPalpebrȩ sunt sinus oculoꝵ: apalpitati.¬
one dictȩ :qr seꝑ mouent᷑: Concurrunt enim inuicẽ: ut assiduo motu efficiant obtutũ: Munite¬
sunt aut̃ aut̃ uallo capilloꝵ: ut aptis oculis. si quid incidit repellat᷑: et somno cohibentib. tam quã
in uoluti quiescant latentes: Insũmitate aut̃ palpebrarũ. locis quibusse utraquȩ clausa ctingun
tant ad notati ordine seruato Capilli. tutelã oculis ministrantes: ne in ruentes facile
excipiant ⁊ exeonoceant᷑. ut pulueris. uł cuiusq crassiores materiae arceant contactũ : aut

Expanded text:
quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitudine bolborum. 39. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitsunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno conniventibus tanquam involuti quiescant latentes. 40. In summitate autem palpebrarum, locis quibus se utraeque clausae contingunt, exstant adnati ordine servato pili, tutelam oculis ministrantes, ne irruentes facile injurias excipiant, et ex eo noceantur, ut pulveris, vel cujuscunque crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cidentis in iuriae offensione lȩdant᷑ siue quia occultũ lum̃ habent. id ÷ secretũ uł intus positũ hu int̾
om̃s sensus uciniores animȩ existunt in oculis enĩ om̃e mentis inditiũ÷ Vnde et animi ꝑturbatio uł
hilaritas in oculis apparet. Oculiaut̃ idẽ etlumina et dicta lumina qđ exeis lum̃ manat uł qđ ex in¬
io suiclausã teneant lucẽ aut ex trinsecus accepta usui ꝓponendo refundant sPupilla÷ meduis
punctus tuli inquauis ÷ uidendi ubi quia paruȩ imagines nob uident᷑ ꝓpt̾ea pupillȩ appallint᷑¬
Namparuuli : pupillidnr : hanc pleriq pupulam uocant: Nocant᷑ aut̃ pupilla: qđ sit pura atq in pol¬
luta. uts̃ puellȩ: fisicidicunt: easdẽ pupillas quas uidemꝰ in oculis morituros ante triduũ ñ habe :

Expanded text:
incidentis iniuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter incidentis iniuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parNam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere,
Abbreviated transcription (Latin):
capitis colliguntur. et in aqͣ cesaries uertit᷑: Unde et nuncupat᷑¶ Caluaria : ab ossib calius dicta ꝑ
capitis retrorsum: ¶ Capilli uocati: quasi capitis pili. facti ut & decorẽ p̃stent: & cerebrũ adũsus frig̾
sic nuncupantur : qr mouentur i p̃sa que mobilitate quasi tẽpora quiusdã int̾ uallismit
facies dicta abeffigie ibi ẽ enim totofigura hominis & unius cuiusq ꝑsonȩ cognitio Uultus uͦ dictꝰ¬
eum animi uoluntas ostendit᷑. scđm uoluntatẽ enĩ inuarios motus mutat᷑ unde et differ̃ si
utraq Nam facies simplicit̃ accipit᷑ deunius cuiusq naturali aspectu uultus aut̃ animoꝵ qualitatẽ
significat ¶ Frons ab oculoꝵ foraminib nominata est. haec imago quȩ dã animim̃tis motũ spetie
sua expmit dũ uł leta ⁊ uł tristis est.  Oculi uocati siue quia eoscilioꝵ tegmina occultant᷑. Nequam

Expanded text:
capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, pecapitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, pecapiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus  subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cognitio. Vultus vero dicteum animi voluntas ostenditur. Secundum voluntatem enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulant, ne qua
Abbreviated transcription (Latin):
sapit. sic et cȩta :Auditus appellatꝰ: quod uoces hauriat ꝑ hocest aere uerberato suscipiat sonos
dictus: Tactus : eo qđ ꝑ tractet et tangat . & ꝑ om̃a menbra uigorem sensus asꝑgat
Nam tactu ꝓbamꝰ  quicqiđ cȩtis sensib iudicare ñ possum: ¶duo aut̃ genera tactus esse: Nauꝵ
aut extrinsetus uenit qđ feriat. aut intꝰ in ipso corpore orit᷑ Vnicuiq aut sensui: ꝓpͥã naturã datu
Nã qđ uidendũ ÷ : occulis capit᷑ : Qđ audiendũ ÷: aurib:: mollia & dura: Nactu estimant᷑: Sapor: guftu
naribus ducit᷑: Prima pars corporis. caput tantũ : datũq illi hoc nom̃: eo qđ sensus om̃s et
nerui in de initiũ capiant. atq ex eo om̃is uigendi causa oriatur: Ibienũ: om̃s sensus apparent:
sius animȩ quae consulit corpori: quodã modo ꝑsonã gerit : Uertex : ẽ. ea pars quacapil

Expanded text:
Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos.  Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, aurnaribus ducitur. 25. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen, eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. 26. Vertex est ea pars qua capilli
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑: caro aut̃ : ex quattuor elem̃tis conpacta est: Nã terras in carne est: Aer in alitu:
or : in sanguine : Ignis: incalore uitali: habent enim in nob elem̃ta suã quȩque par
cuius qiđ debetur conpage resoluta: Earo aut̃. et corpus: diuersa significant : In carne semꝑ
Nã corpus dici. aut qđ post uitã ẽ mortuũ: aut sine uita ÷ conditũ : Int̾dũ et cũ uita corpꝰ.¬
ib: duo aꝑiunt᷑ & claudunt᷑. duo semꝑ patentes s̃: Sensus dicti. quia ꝑ eos
spũ lucido ꝑtenues uias acerebro uenidntes. atq. penetratis tunicis inaere ex euntes:⁊tunc cõmixtione
similis materiae insum dantes: ¶Uisuslictꝰ: qđ iaacior sit cet̾is sensibus acp̃stantior. siue uelocior
Ampliusquȩ uigeat. quantũ memoria int̾cęt̾a m̃tis officia: Vicinior est enĩ cerebro: Vnde om̃ia

Expanded text:
vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semperem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpquibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eolucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia
Abbreviated transcription (Latin):
idem eẽ qđ animã ÷ Sed anima : uitae est: anim : consilii : Vnde dicunt filosophi. etiã sine animo uitã
manere : & sine m̃te animã durare : Unde et amentes : Nã mentẽ uocari: ut sciat Animũ: uelit:
Mens aut̃ uocata : qđ emineat in anima. uł qđ meminit : Unde et in memores: amsentes. Qua ꝓpter.
non anima. sed qđ excellit in anima mens uocat᷑: Tamquã caput eiꝰ uł oculus Unde et ipse homo
scđm mentẽ imago dĩ dr̃: Ita aut̃ haec om̃ia A diunctas animȩ: ut una ressit : ꝓefficientiis enĩ
causarũ: diũsa nõa sortita est anima ÷ Nã et memoria mens est :Unde et iñ memores: amentes:
dum gͦ uiuificat corpus: anima est: dũ uult.animest: dũ scit: mens est: dũ recolit: memoria
Solubile enĩ atq mortale est: & aliquando soluendũ÷ Caro aut̃: a creando est appellata Crem̃tũ
est masculi: unde et animaliũ & hõum corpora concipiunt᷑: hinc & parentes: creatore

Expanded text:
idem esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria m perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum e
Abbreviated transcription (Latin):
Natura dicta: ab eo qđ nasci aliqiđ faciat: Cignendi etĩ et faciendi: potens est: hano qͥdã
dm̃ ẽẽ dixerunt : a qͦ om̃ia creata s̃ et existunt: Genus: agignendo dictũ: Cui diriuatũ
nom̃ a terra ex quo om̃ia gignunt᷑ : Geenĩ grece: terradr̃: s uita dicta ꝓpt iugorẽ. uł
qd uim teneat nascendi atq crescendi: Unde & arbores uitã hab̾e dnr̃: qr gignunt᷑ & cresi¬
ꝓnaq conspectant animalia cet̾a t̾rã  Os homini sublime dedit. cęlũq uide iussit: et eretꝰ
id sida tollere Uultus : Qui idõ erectus caelũ qui aspicit Ut dm̃ quȩrat ñ ut¬
intendat. Meluti pecora: quȩ natura ꝓna et uentri obedientia finxit: duplexest aut̃
os luterior. et exterior: Interior homo: anima : Exterior. homo corpis : san
entes a erem is uiuerei uideamur. Sed aꝑtissime falsum est  qr multo prius gignit᷑.
quã concpi aeriore possitqui iam in genitricis utero uiuit : Mon est igit᷑ aer anima: quod

Expanded text:
Natura dicta ab eo, quod nasci aliquid faciat. Giguendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; Ge enim Graece terram dicunt. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et cresit Met. 1,84: Pronaque cum spectant animalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum  ut terram intendat, veluti pecora, quae natura prona et ventri obedientia finxit. 6. Duplex est autem homo, interior et exterior. Interior homo, anima; exterior homo, corpus. 7. Anima d ore trahentes aerem vivere videamur. Sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi ore aer possit, quia jam in genitricis utero vivit. 8. Non est igitur aer anima, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dealt̃o detrahendo:  Seditiosus : quidissensionẽ animoꝵ facit. & discordias gignit : quas gret
uestasmi dicunt: ¶Seuerus: quasi seuus uerus: Tenet enĩ sine pietate iustitiam¬
selus telis armatus est: Sica: enim gladius est. a secando uocatus : Sceuus:
sceleribus plenus. Ut lapidosus locus & arenosus : Plus aut̃ ÷ scelerosus : qua sceleratus : ¶ Sator seminator
id sator asemine: ¶Satelles: qđ adhereat alteri. siue alateris custodia :I Suffectus: in loco alt̃ius¬
subpositus. quasi subfactꝰ: Unde & consulem suffectum dicim: eũ qͥ proalio substituit᷑ Scdđ. qr
ptipulare enim: ꝓmittere est ex uerbis iurisperitoꝵ. qͥ etiã stipulum firmũ appella
& quãuis multis casib accidat: nom̃ tam̃ eger exp̃dicto uitio retinet: Siccus : qđ sit exfucatus.

Expanded text:
de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiamuia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. Scaevus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Ssuppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. 257. SeStipulare enim promittere est, ex verbis 496 jurisperitorum, qui etiam stipulum firmum appellavet quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus;
Abbreviated transcription (Latin):
adsida celi ISpedosus: abspetie uł aspectu. sicut formosus aforma : Solle &dio
sollicit᷑ in arte &utilis. sollers erim apud antiquos dicebat᷑ : quierat om̃ibona arte instructꝰ:
ius: adulescentẽ sollertem dabo: sSuꝑstitiosos a cicero appellatos quitotos die
Stultus: ebetior corde.sicut quidã ait: Ego me esse stultũ existimo: fatuũ ẽẽ ñ opinor . id:¬
uidẽ sensib ñ tam̃ nullis: IStultus est : qui ꝑ stuporẽ ñ mouetur inuria Seuitiã enĩ
ꝑfert: necultus est. Necullo ignominiȩ cõmouet᷑ dolore : ¶ Segnis: id est sine igni in geniocares:
S eaut̃: sine significat ut sedlus sine dolo. Securꝰ quasi sine cura. iđ frigid. ꝑ qđ in itisessiccipm
Stupidus: sepius stupens: ISuꝑbus. dictus: quia suꝑ uuilt uideri quamest Q uienũ uult suꝑgredi qđ est.
suꝑbus est: ISusurro: desono locutionis appellatꝰ. Quia ñ in facie alicinus sedinaure loquitur

Expanded text:
coeli. 243. Speciosus, a specie, vel aspectu, sicut formosus a forma. Solers, quod sit sollicitus in arte, et utilis. Solers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. Terentius: Adolescentem solertem dabo. 244. Superstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, iduidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
estenĩ nigrũ candidũ que Nã elbũ: nec albũ neonigrũ est: ITERTIVS LOC̃ VITIṼ QUE SOLA
ecunditate cõmendit᷑: abundantia copiosa : multũq uini fluens: uiticionia : uias grandes
magis quã multas habet. Nom̃ aut̃ indeh sumens qđ multũ uinifluat: Siruca. ul quia desiria
allata uł qr ngra est : multa aut̃ genera uitiũ st̃ q̃ tam̃ mutatione loci ⁊ q̃litatẽ ⁊ nom̃ amittunt
UITIBUS INT CȨTERAMAGIS

Expanded text:
e. Nam helvum nec album nec nigrum est. Tertius locus vitium quae sola fecunditate conmendantur, abundantia copiosa multumque vini fluens. ‡Viticionia‡ uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria adlata vel quia nigra est. Multa autem genera vitium sunt quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. Vitibus inter cetera magis
Abbreviated transcription (Latin):
arfigione nom̃ sortita est Turbines & pluas ⁊ calore sforcisimne sustinens uec iimacrater
deficiens: huiꝰ meriti: & basilis caest: Argitis gretulamutis generis albi fertili uasta natia
nbreuẽ u latũ foliũ mittens : Cuiꝰ fructũ nisi primo tẽpore colligas aut idtra decidit aut hu¬
more putrescit : SInerticula : nigra est quã g̃ciamaracion uocant. Boniuini tlcuist aqe ia
no ̃ ctr atim qrđ ier s intẽ ptandis neruis habeat᷑ qua uis gustun sit hebes Paareatcȩꝗ rea¬

Expanded text:
regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu
Abbreviated transcription (Latin):
Ista conueniunt : oblaq̃atio putatio ꝓpaginatio. fossio. POblaqueare est : circa codicẽ t̃rrim
apire.⁊ uelut lacus efficere: hoc aliqͥ excodicire appellant : Putare est: uirgã ex uite suꝑuatiũ
resetare. auꝰ flagella luxuriant: sutare enĩ dr̃ purgare : id: amputare: PTridu care: trans ducere:
& paginare uͦ: flagellũ uitis terrae sub mersũ sternere : & qͣsi porropande hinc ꝓpaginesaꝑ
pagare ⁊ ꝓtende dicte sfode uͦest: faueã faueã facere. qͣsi fouere : PBEARPORIBUS

Expanded text:
ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arbori
Abbreviated transcription (Latin):
mollis amaracus illũ florib aspirans amplectit᷑ rumbra: Apta est aut̃ ħ erba unguentis: unde et
nom̃ trax̃ amaracus : apuero cuiꝰdã regis. qͥ casulapsus dũ ferret unguenta. nouũ ⁊ gratissimũ excon¬
fusione odorem creauit Nacinctꝰ. erba est habens florẽ purpureũ : Trax̃ aut̃ nom̃ apuero qͦdã nobili:
qui in saltib int̃purpureos flores reꝑtꝰ est int̾fectꝰ : deditq: nom̃ herbȩ : pueris funeris casus : Est aut̃¬
⁊ flore similis pueros apubertate retinens INarcissus erba: fabulose inpositũ nom̃ hab
a quodã puero cuiꝰ menbra in hunc florẽ transiert̃. Qui ⁊ nom̃ narcissi in appellatione custodit et
ulchritudinis incandore retinet folioꝵ : sRosa : abspetie floris nuncupata. qđ rutilanti color
lilia : lactei floris erba: Vnde ⁊ nuncupata: quasi lidia: Cuiꝰ dũ candor sit infolus: auritamen

Expanded text:
mollis amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et mollis amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis funeris casus. Est autlbi similis, pueros a pubertate retinens. 16. Narcissus herba fabulose impositum nomen habet, a quodam puero cujus membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit, et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum 17. Rosa a specie floris nuncupata, quod rutilante colore rubeat. 18. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupata, quasi liclia, cujus, dum candor sit in foliis, auri tamen