comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lopost dicit. & ego fĩs non potui uo¬
bis loqui quasi spualib s quasi car¬
raib. & ilud & hoc eodẽ loquen¬
linodo id est a parte tõtum & ab a¬
suna namꝙ ꝙ a carne que sunt
partes hominis. potest totum signifi¬
cari quod est homo. Atq ita non ẽ.
aluid amimalis homo aliud carnalis.
s idem ipsum utrumq id est scd̃m ho¬
minem uiuens homo sieut non ali¬
ud quam homines significant᷑. siue
ubi legitur ex oꝑib legis non iustifi¬
cabit᷑ om̃is caro. siue quod scriptũ ẽ
septuaginta quinq animȩ descendert̃
cum iacob in egyptum. & ibi enim
ꝑ om̃em carnem om̃is homo. & ibi ꝑ
septuaginta quinq animas. septua¬
ginta qumq homines intelliguntur.
& quod dictum. ẽ. non in sapientię
humanȩ doctis uerbis. potuit dicui.
non in sapientiȩ carnalis. sicut dic̃
tum est scđ̾m hominẽ ambulatis. po¬
tuit dici scđ̃m carnem. Magis autẽ¬
hoc aꝑuit inbis quȩ subunxit. cũ
enim quis dicat ego quidem sum

Expanded text:
 ego, fratres, non potui loqui uobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et illud et hoc eodem loquendi modo, id est a parte totum. Et ab anima namque et a carne, quae sunt partes hominis, potest totum significari, quod est homo; adque ita non est aliud animalis homo, aliud carnalis, sed idem ipsum est utrumque, id est secundum hominem uiuens homo; sicut non aliud quam homines significantur, siue ubi legitur: Ei operibus legis non iustificabitur omnis caro, siue quod scriptum est: Septuaginta quinque animae descenderunt cum Iacob in Aegyptum. Et ibi enim per omnem carnem omnis homo, et ibi per septuaginta quinque animas septuaginta quinque homines intelleguntur. Et quod dictum est: Non in sapientiae humanae doctis uerbis, potuit dici: Non in sapientiae carnalis\'; sicut quod dictum est: Secundum hominem ambulatis, potuit dicihoc apparuit in his quae subjunxit: Cum enim quis dicat, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
uitis. xp̃c scd̾m quod ait pat᷑ maior
me est. scđ̾m id autem quod ait ego
ꝙ pater unum sumus: & ipse agrico¬
la est. Hec tales quales sunt. qui er¬
trinsecus oꝑando ghibent ministeri-

Expanded text:
istus, secundum quod ait: Pater major me est. Secundum id autem quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Sed cresce de lacte ut ad panem
uemas. & quomodo inquis cresco de
lacte: Quod tͥ factus est. xp̃c ad młs¬
mitatem tuam: hoc pͥmo crede e fe¬
titer tene. Quomͦ gͦ mat̾ cum iudit
silium minus idoncum ad capiendũ
cibum. ipsos cibos ei dat s traictis ꝑ
carnem suam. nam ipse ẽ panis quo
ad mamillam minus idoneus s̃. P¬
ec̃t non rapinam arbitratus et a
qualis deo. qualem caperent ꝓlł
ne inuolutus iaceret in terra. nec pos¬
ses add eum ꝑuenire panis celestis ut
panem angłoꝵ manducaret homo.
o manna descenderet ad ueriorẽ po-
a amimales & carnales. numquid di
& non crucifixus. In pͥncipio crat uer¬
bum. ꝙ uerbum erat apud dm̃. & d̾s
mortaib ut in co fimretur mors. & ñ
abararemꝰ a uerbo credentes in carnẽ.
Quod factum est uerbum credamiis.
hinc crescamus. hinc lacte nutriamur.
antequã ualidi simus ad capiendum
uerbum. non recedamus a fide lactis

Expanded text:
tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus ad infirmitatem tuam, hoc primo crede, et fortiter tene. Quomodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo ad mamillam idoneus est. Pesset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro ne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem popucit animales et carnales : «Numquid dix non crucifixus: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis
Abbreviated transcription (Latin):
numquid cuuangłium. numquid sa-¬
cramenta defuerunt S quia cari-¬
tas defuit frustra natus. c̃. & ei expe¬
diebat forsitan non nasci. Numqͥd
non erant nati quib apłs dicit tã¬
quam paruulis in xp̃o lac uobis po¬
tum dedi non escam: Cos tamen a
sacrilegio scismatis reuocat. in quod
ideo irrucbant quia carnales erant
Quasi paruulis inquit in cxp̃o. lac
uobis potum dedi non escam. Non¬
dum enu poteratis nec adhuc qui¬
dem potestis. adhuc carnales estis.

Expanded text:
numquid euangelium, numquid sanumquid euangelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
abili trinitatis unitate. quis facile
suentia ꝑcipit. quid sit anima. & quis
non habet animam: Postremo ut cer¬
usime noucrimus quod paruuili in
ap̃o non ꝑcipientes quȩ sunt sp̃s dei
mur quemadmodum e ut os
psos increpans ait. Nescitis quia tẽ
c segregatis qui dicti sunt sp̃m ñ
habentes. Sed nec ille dicena est cẽ¬
in eccłia & ad istam societatem sp̃s
puiere. qui ouib xp̃i corꝑali tantũ
commixtione ficto corde miscet᷑. Sp̃s
enim sc̃s disciplinȩ effugiet fictum.¬
Non om̃s quos ȩccłia generat ad eiꝰ
ꝑtinent unitatem. quȩ usq in finem
ꝑseuerantes saluabit. Neq enim hi
solum ad eam non ꝑtinent qui seꝑa¬
tionis aꝑto sacrilegio manifesti sunt:
s etiam illi qui in cus unitate cor¬
ꝑalit̾ mixti ꝑ uitam pessimam sepa¬
rantur. & enim symonem magum
ꝑ baptisma ipsa peꝑat. cui tamen dic̃¬
tum est quod non haberet partem ĩ
hereditatẽ. xp̃i. Num quid ei baptimꝰ.

Expanded text:
tabilis Trinitatis unitate; quis facile tabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt Spiritus Dei, mur, quemadmodum eos ipsos increpans ait: Nescitis quia tempclesia segregatis, qui dicti sunt Spiritum non habentes. in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictumnon omnes, quos generat, ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem Magum per baptisma ipsa pepererat; cui tamen dictum est, quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus,
Abbreviated transcription (Latin):
fras. cum enim quis dicat. ego qui¬
den sum pauli. alius autẽ ego apol¬
. nonne homines estis: Quid gͦ ost
apollo quid autem paulus s Mꝰ uustͥ
ꝑ quos credidisti: Higͦ id est paulus
& apollo concordes erant in unitate
sps. ce iuncło pacis. & tñ quia eos isti
inter se diuidere. & pro altero inflari
aduersus alterum ceperant: dicunt᷑¬
ꝙ homines. & carnales. & animales.
non ualentes ꝑciꝑe quȩ sunt sp̃s dei.
¶ tam quia non sunt ab ȩccłia segre¬
non ꝑcipientes. ne ad scientiȩ ꝑceptio¬
nẽ refcrietur. s dictum est sp̃m non
habentes. Non est autem consequens ut
qui habet etiam sciendo ꝑcipiat qd̃
coistituti paruuli in xp̃o adhuc. amina¬
lis atq carnales quod habeant ꝑciꝑe
non ualentes id est intelligere & nosse.
llam quomͦ eent paruuli in xp̃o insi
renati ex sp̃u scõ: Nec mirum iuideri
debet quod quisq aliquid habet. & qd̾
habet ignoret. Ut enm taccam de
om̃ipotentis diuinitate. atq in cõmu¬

Expanded text:
um enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segrenon percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam sciendo percipiat quod constituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommu
Abbreviated transcription (Latin):
tui uobis loqui quasi sp̃ualib. s qͣsi
carnalib. Hoc enim ipsum quod ñ
& hunc crucifixum ipsi non potuit
loqui quasi sp̃ualib. s quasi carnalib
quia id ficut spũales capere non uale¬
bant. Quicumq autem sp̃ũales inter
cos erant idem quod illi tamqͣ catna¬
les audiebant. spuali intellectu ipsi ca¬
piebant. ut sic intelligat᷑ quod ait. non
potui uobis loqui quasi spũalib s
quasi carnalib. acsi diceret. Non po-¬
tiustis quasi spũales s quasi carna-¬
les capere quod loquebar. Animalis
enim homo idest qui scđm hominẽ
sapit. anmalis quippe dicit᷑ ab ani-¬
ma. carnalis a carne. quia ex anima
& carne constat totus homo. non
ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dĩ. id est quid
gr̃ẽ credentib crux conferat xp̃i. &
putat hoc illa cruce actum c̃ẽ tan-¬
tummodo ut nobis usq ad mortem
ꝓ ueritate certantib unitandũ p̾be¬
ret᷑ exemplũ. Nam si scirent huiꝰ¬

Expanded text:
tui vobis tui vobis ant, hoc enim ipsum quod Apoet hunc crucifixum, ipsis nloqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; quia id sicut spirituales capere non valebant. Quicumque autem spirituales inter eos erant, idem quod illi tanquam carnales audiebant, spirituali ipsi intellectu capiebant: ut sic intelligatur quod ait, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, ac si diceret, Non potuistis quasi spirituales, sed quasi carnales capere quod loquebar. Animalis enim homo, id est, qui secundum hominem sapit, animalis dictus ab anima, carnalis a carne, quia ex anima et carne constat totus homo; non percipit quae sunt Spiritus Dei , id est, quid gratiae credentibus crux conferat Christi; et putat hoc illa cruce actum esse tantummodo, ut nobis usque ad mortem pro veritate certantibus imitandum praeberetur exemplum. Nam si scirent huju
Abbreviated transcription (Latin):
iodem mͦ utriq cum palam diceretur
audiebant ꝓ suo modo quiꝙ capie¬
bant. Cum enim. xp̃c. ꝓpterea sit cru¬
cifixus ut in remissionem peccatoꝵ
sangumem funderet. qua enis uni¬
gennti passione diuina gr̃a cominen¬
datur ut nemo in homine gloriet᷑.
quomodo intelligebant. xp̃m cru¬
cisfprum qui adhuc dicebant ego
sum pauli Numquid quom̃ ipse
pailus qui dicebat. michi autem
absit głari nisi in cruce dñi mei
& ipse cibum ꝓ sua capacitate sume¬
bat: & illos lacte ꝓ eoꝵ infirmitate
to quod ea ipsa quȩ simul audiunt
spũales atq carnales pro suo quiq
modo capiant illi ut parinili. isti ut
maiores. isti ut lactis alimentum. is¬
ti ut cibi solidamentũ. nulla uidet᷑
necessitas ut aliqua secreta nature ta-¬
ccant᷑. & abscondantur fidelib par-¬
iulis. scorsum dicenda maiorib idẽ
intelligentiorib. & ideo hoc facien¬
dum putet᷑: quia dixi apłs non po-¬

Expanded text:
eodem modo utrique cum palam diceretur eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro suo modo quique capiebant. Cum enim Christus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Dominiet ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate to, quod ea ipsa quae simul audiunt spirituales atque carnales, pro suo quique modulo capiunt; illi ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum: nulla videtur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur, et abscondantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, hoc est intelligentioribus; et hoc ideo faciendum putetur, quia dixit Apostolus, Non po
Abbreviated transcription (Latin):
cam: Nondum enĩ pottratis s i
ad huc quidem potestis. adhus al
estis carnales estis. Si autem Malls¬
mus habent tumendum & cand
a ne sub hac occasione in occultis
iefania doccantur. & spũalium no-¬
minc uelut ea quȩ caruales ꝓioͣn
possunt. non solum excusatione de¬
ahanda. uerumetiam p̾dicatione
landanda uideantur. Primum crgo
aucifixꝰ quo uelut lacte paruulos a¬
liuisse dicit apłs. ipsa uera caroꝰ in
ana facta est uera mors eius & uul¬
nera uera confixi sangiusꝙ ꝑcussi ñ
co modo a carnalib quo ab sꝑalib
mente ꝑcipitur: etiam quod in fide
parit ab utrisq recipitur. Ita fit ut
stilcitia. & ipsi uocatis uideis & grecis
di untus & di sapientia. S carnalibꝰ
paruulis id tantum credendo tenen¬
ub. sp̃ualib autem capatitiorib id
ctiam intelligendo cernentib. illis gͦ
tamqͣ lactens potus. istis tamꝗͣ solidꝰ
cib non quia hoc illi aliter in ppłis
isti alit̾ in cubilis cognouerunt. s qd

Expanded text:
m; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, non solum excusatione dealbanda, verum etiam praedicatione laudanda videantur. 2. Primum ergo ucifixus, quo velut lacte parvulos aluisse dicit Apostolus; ipsa vero caro ejus, in qua facta est vera mors ejus, et vulnera confixi, et sanguis percussi, non eo modo a carnalibus quo a spiritualibus mente percipitur etiam quod in fide pariter ab utrisque percipitur. Ita fit ut stultitia, et ipsis vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia : sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nullus quando uult nascitur.
Uui autem natiuitas in uoluntate :
& crementũ in uoluntate est. Ne¬
mo ex aqua & sp̃u nascitur nisi uo¬
lens. Ergo si uult crescit: si non uult
decrescit. Quidẽ crescere: ꝓficere.
Quid est decrescere: Deficere. Quis¬
quis nouit natum ẽẽ sc ut audiat
quia puer est & infans auide inhi-¬
et uberib matris. & cito crescit. Est
autem mat̾ eccłia. & ubera eius duo
testamenta dnunarum scͥpturarum.
Hinc sugatur lac om̃ium sacramen.
rum. ut nutritus atq roboratus ꝑ¬
ueniat ad manducandũ cibum. quod
est in principio erat uerbum & uer¬
bum erat apud dm̃. & ds erat uer¬

Expanded text:
sicut nullus quando vult nascitur: sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum, ut nutritus atque roboratus perveniat ad manducandum cibum, quod est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Ver
Abbreviated transcription (Latin):
estis: Isti gͦ si in hac obstinatione &
ꝑuersitate remanerent: certe quidem
nati erant. nec tamen ad ipsam ȩccł̃iã
de qua nati erant ꝑ pacis atq unita¬
tis uinculum ꝑtinerent. Hoc mae¬
nis & sp̃ualib uiris eccłiȩ catholicȩ
alumpnis uideo cautissime ꝓuideri
ne quid ppłariter agant. quod ñ dũ
cẽ teporis. ut cum ppło agatur intel¬
ligunt. Alimenta lactea large auidiˢ
& paucis uescuntur. Sapientiam enĩ
loquunt᷑ int̾ ꝑfectos. Carnalib uͦ &
animalib & quamuis nouis homi¬
nib adhuc tamen paruulis. nõnul¬
la obtegunt. s nulla mentiunt᷑. No¬
enim uanis honorib suis consulunt
& manib laudib s utilitati coꝵ cũ
quib societatẽ uitȩ huius mire me¬
ruerunt. Hec enim lex est dunnȩ
ꝓuidentiȩ ut nemo a suꝑiorib adiu-¬
uet᷑. ad cognoscendam & ꝑcipiendã
grãm dĩ. qui non ad candem puro
affectu inferiores adiuuerit. E tas¬
corꝑis non est inuoluntate. Ita nullꝰ

Expanded text:
estis? isti ergo, si in hac obstinatione et peruersitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam, de qua nati erant, per pacis atque unitatis uinculum pertinerent. Cnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large avidis  paucis vescuntur. Sapientiam enim loquuntur inter perfectos, carnalibus vero et animalibus, quamvis novis hominibus, adhuc tamen parvulis, nonnulla obtegunt, sed nulla mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum cum quibus societatem vitae hujus inire meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem puro affectu inferiores adjuverit. Itacorporis non est in voluntate. Ita nullus
Abbreviated transcription (Latin):
busdam infirmis dicit apbo. lac uob̃
potum dedi non escam. nondum q
poteratis. s nec quidem achis pes¬
lis. Sunt infirmi qui non sunt q¬
nei ualido cibo uolunt se tendure
id quod capere non possunt.e i a¬
quid utcumq ceꝑint aut uisi sibibe¬
rint capere quod non ceperint a¬
luntur inde & suꝑbiunt. mde sibie¬
dentur quasi sapientes. Hoc anti
contigit om̃ib hereticis. qui cun aũt
ammiales & carnales. defendends sen¬
tentias suas prauas. quas falas csoi
potuerunt uidere. exclusi sunt ar et¬
holica. Dicam caritati uĩȩ quod ps¬

Expanded text:
s dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati vestrae quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
am quod clausum est aspectib nr̃is
recte ueracit᷑q dictum eẽ. Si enm
gis debet ẽẽ non iudex. Neq dai
distinctione uidicat spũalium ii¬
licet atq carnalium hominum q
tius ds̃ nr̃ ocłis noti sunt. e mds
adhuc nobis apparuerunt oꝑib. q
fruclib corum cognoscatuꝰ cos. s
tu dñc iam scis eos. & dunsisti. eni
casti in occulto anteꝙ̃ fieret fimani¬
enimꝰ de his qui foris sunt iudicares
noranti. quis inde uenturus sit i
dulcedinem gr̃e tuȩ. & quis in ꝑpetua
impictatis amaritudine remansiris.

Expanded text:
am quod clausum est aspectibus nostris, am quod clausum est aspectibus nostris, recte ueraciterque dictum esse — sic enim gis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat spiritalium uidelicet atque carnalium hominumus noster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos, spd tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam fieret firmameenim ei de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus sit in dulcedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudine remansurus?
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. diligit. ita ctiam quantum po¬
test. lex ipsa etiam ipsa fit. scđm quã
iuidicat omĩa. & de qua iudicare nul¬
lus potest. sicut in his temꝑalibꝰ legi
b quamꝗͣ de his homines iudicent
cum cas instituunt. tam̃ cum fucrut
iustitutȩ atq firmatȩ non licebit ui¬
dici de ipsis udicart s scdm ipsas.
Conditor tamen legum temꝑaliũ. si
uir bonus c̃ & sapiens illam ipsam con¬
sulit et̃nam de qua nulli anime u¬
dicare datum ẽ. ut scđ̾m eus in com¬
mutabiles regłas. quid sit ꝓ temꝑe ui¬
bendum uenerandumq discernat. E¬
t̃nam igitur legem mundis animis
fas est cognoscere. udicare ñ fas est.¬
Sꝑales gͦ siuie qui p̃sunt siue qui
obtemꝑant sp̃ualit̃ udicant. Non
de cognitionib spualib quȩ lucent
in firmam̃to. Non enim oportet de
tam sublimmi auctoritate iudicare. ne¬
q de ipso libro tuo etiam si quid ibi
non lucet. qm̃ submitamus ei nr̃m
intellectum. certumq habemus cti-¬

Expanded text:
telligit, diligit. Ita etiam, quantum potelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus lebus quanquam de his homines judicent, cum eas instituunt; tamen cum fuerint institutae atque firmatae non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium si vir bonus et sapiens est, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est, ut secundum ejus incommutabiles regulas quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, nefas estales ergo, siue qui praesunt siue qui obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spiritalibus, quae lucent in firmamento — non enim oportet de tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso libro tuo, etiamsi quid ibi non lucet, quoniam summittimtfs ei nostrum intellectum certumque habemus eti
Abbreviated transcription (Latin):
feriorib recte iudicatur sic de nobis
quando eidem coheremus. ipsa sola
ueritas iudicat. De ipsa uͦ nec pater.
Non cnuim minus quam ipse: ꝙ ideo
quȩ pater uidicat ꝑ ipsam iudicat.
Omĩa enim quȩ appetunt unitatẽ
hanc habent regłam ł formam ł exc̃-¬
plum. ł si quo alio uerbo dici sc sinit
qm̃ sola eus similitudinem illa a quo
cẽ accepit impleuit. si tam̃ accepit ñ
incongrue dicitur ꝓ ca significatione
qua filius appellatur. quia non de ip
in celo ꝙ in terra nominatur. Pat̃ gͦ ñ
iudicat auemquã. s om̃e iudicium de¬
dit filio. & spũalis homo udicat omia
ipse autem a nemine iudicatur idẽ
a nullo homine. s a sola ipsa lege scd̾m
quam udicat om̃ia. qm̃ & illud ueris¬
sime dictum est: oportet nos om̃s exbi¬
beri ante tribunal. xp̃i. Omĩa gͦ iidi¬
cat: qm̃ suꝑ omĩa est qñ cum dõ est
Cum illo est autem quando purissi¬
me intelligit. & tota caritate quod in-¬

Expanded text:
ferioribus recte judicamus; sic de nobis, ferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seiin coelo et in terra nominatur . Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et, spiritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur , id est a nullo homine, sed a sola ipsa lege secundum quam judicat omnia; quoniam et illud verissime dictum est, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi . Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
decdarauit dicens. Qui sc ipsos segre¬
Sant animales. sp̃m non habentes
hnde in ipsa ȩccłia etiam illos qui
ꝑ nomina hominum quamius in¬
aus unitate constitutoꝵ queilam
scismata moliebantur paulus apłs
arguens inter cetera ait. Animalis au¬
tem homo non ꝑcipit quȩ sunt sp̃s
dĩ. Stultitia est enim illi & non potest
quid dixerit non ꝑcipit. id est scienti¬
a non capit uerbum. Hos in eccłia c̃¬
stitutos paruulos dicit nondum sp̃ales
s adhuc carnales. & lacte alendos ñ
dicit. animalis autem homo non ꝑ-¬
cipit. ea quȩ sunt sp̃s dĩ. Non sunt
istis illiᷤᷤ coequandi. quos om̃ino ab ec¬
cłia scima p̃cidit. Istos quippe idem a¬
quos nondum escam ualentes caꝑe.
lacte nutrit tamen. Illi autem ñ in
filiis paruulis s in mortuis & ꝑditis
computandi sunt. ut si quis eorum
correpͥtus eccłȩ fuerit copulatꝰ recte
de illo dicit possit. mortuus erat ꝙ re¬
uixit. ꝑierat & inuentus est. S p̃ua
amunȩ rationales scđ̃m ueritatẽ. de in-¬

Expanded text:
declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non dicit: animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, non sunt isti illis coaequandi, quos omnino ab ecclesia scisma praecidit. istos quippe idem aquos nondum escam ualentes capere lacte nutrit tamen, illi autem non in filiis paruulis, sed in mortuis et perditis conputandi sunt, ut, si quis eorum correctus ecclesiae fuerit copulatus, recte de illo dici possit: mortuus erat et reuixit, perierat et inuanimae rationales, secundum veritatem de in
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Nondum poteratis. s nec nue
huc ꝓfecto non desꝑatur: sico tendie
ut sit aliquando quod nondum.e. d¬
huc enim inquit estis carnales. Osit
enim sit inquit int̾ uos emuilatiqĩ

Expanded text:
poteratis; sed nec adhuc huc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et enim sit, inquit, inter vos aemulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
non gloriarent᷑ in homine. nec carna-¬
lit̃ dicerent ego quidem sum pausli.
ego autem apollo. ago autem cephȩ.
tia ueteris parturit cum dolore & ge¬
mitu. Iste quannus nouus tñ adhuc
carnalis dicit᷑ cum lacte nutritur.
Non potui uobis loqui quasi sp̃ua¬
lib s quasi carnalib inquit apłs. &
ut ostenderet etiam regeneratos. tamqͣ
paruulis ait in xp̃o lac uobis potũ
dedi non escam. Idem cum reuclabi¬
tur quod sepe accidit adueterem ui¬
tam cum exprobratione audit quod
homo sit. nonne homines estis inquit
& scđm hominem ambulatis: psis
libent̃ audientib discere cupientibus.
huc multa habeo uobis dicere. s non
potestis portare modo. Q apłs. Non
potui uobis loqui quasi sp̃ualib s qͣsi¬

Expanded text:
non gloriarentur in homine, nec carnaliter dicerent, Ego quidem sum Pauli; ego autem Apollo; ego vero Cephae: tia veteris parturit cum dolore et gemitu. Iste quamvis novus, tamen adhuc carnalis dicitur, cum lacte nutritur, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, inquit Apostolus; et ut ostenderet jam regeneratos, Tanquam parvulis, ait, in Christo, lac vobis potum dedi, non cibum. Iste cum relabitur, quod saepe accidit, ad veterem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: Nonne homines estis, inquit, et secundum hominem ambulatis libenter audientibus, discere cupientibus, huc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Apostolus, Non potui vobis loqui quasi sp
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis. in castitate. in ieumiis. in o¬
gitationib piis. de his que ꝑ seisum
corꝑis ꝑcipint᷑. De his enim iudicau
non dicit᷑. in quibꝰ ꝙ potestatẽ coerigt¬
uobis loqui quasi sp̃ualib. s qrtal
les homines habeant aliquid in ai¬
trina quod carnalib tactant. & sñ¬
lib dicant. quia si dixcrimus non ha¬
bent respondebitur nobis. Quidat
gͦ quod dicebat apłs scribens ad irul¬
thios. non potui uobis loqui quasi ħ¬

Expanded text:
onibus, in castitate, in ieiuniis, in cogitationibus piis de his, quae per sensum corporis percipiuntur. de his enim iudicare nunc dicitur, in quibus et potestatem corrigvobis loqui quasi spiritualibus, etc. les homines habeant aliquid in doctrina quod carnalibus taceant, et spilibus dicant. Quia si dixerimus, Non habent; respondebitur nobis, Quid est ergo quod dicebat Apostolus scribens ad Corinthios: « Non potui vobis loqui quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gͦ est ambulare scđm hominẽ
hoc est carnalem cẽ. quod a carne id
ĩ: a patte hominis intelligit᷑ homo. E¬
osdem ipsos quippe dixit suꝑiꝰ amma-¬
lis quos postea carnales tra loquers.

Expanded text:
Quod ergo est ambulare secundum hominem, hoc est esse carnalem, quod a carne, id est a parte hominis, intellegitur homo. Eosdem ipsos quippe dixit superius animales, quos postea carnales, ita loquens:
Abbreviated transcription (Latin):
ro factum ẽ. & factum ẽ lac. & dicta
Eigo dando lac descendit ad paruui¬
los. ꝙ quia descendit descendentem
dedit. Ait enim. Num quid dixi me
aliquid inter uos scire nisi ihm̃ ap̃ma
diumitatem. scd̃m id quod erat uerbũ
id est hoc modo dictum pariuili non
capiunt. Quomodo gͦ capiunt quile
cifixum. Suge quod ꝓ te factus est: a
cresces ad i quod est. T amqͥ par

Expanded text:
aro factum est,» et factus est lac: et dicit aro factum est,» et factus est lac: et dicit Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos scire, nisi Jesum divinitatem, secundum id quod erat Verbum hunc, id est, hoc modo dictum, parvuli non capiunt. Quomodo ergo capiunt qui la «et hunc crucifixum.» Suge quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt er
Abbreviated transcription (Latin):
nutriendis. Sequit᷑ enum tamꝗͣ par¬
uulis in xp̃o lac uobis potum dedi ñ
escam. nondum enim poteratis. Uel
nunc dic. Sed nec adhuc quidem po¬
testis. Noli gͦ festinare audire quod ñ
capis. s cresce ut capias. Audistis¬
loqui quasi sp̃ualib s quasi carna¬
lib. Ergo spũalib in excelsis loquit᷑.
carnalib autem ut loquat᷑ descendit.
Nam ut sciatis quia cum descendit de
illo qui descendit loquit᷑: ecce iohes ĩ¬
se manentem loquit᷑ in principio e¬
rat uerbum & uerbum erat apud
principio apud dm̃. Onĩa ꝑipsima¬
ta sunt & sine ipso factum est ndi
Cape si potes. arripe. cibus est. Uas
turus es michi. Ille quidem eibus ẽ
sed ego insans sum. Lactandꝰ fum p
idoneus fieri possim ad mandusa¬
dum cibum. E rgo quia tu lacte ii¬
endus es. ille autem cib ẽ: ipse cius
ꝑ carnem tibi traiectus est ad fanes
Quomodo gͦ cibum mat̾ cometit it
ꝑ carnem traiciat ad infantem lac fa¬
tum. sic cib angłorũ dñs uerbum e¬

Expanded text:
iendis. Sequitur enim, Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis . Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Siloqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Ergo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum c
Abbreviated transcription (Latin):
tur eloquia maxime loquente sc̃o iob.
tem homini. ecce pietas c̃ sapientia.
in cognitione. & dilectione eius qdđ sẽꝑ
ẽ atq in commutabilit̾ manet. quod
d̾s .ẽ. Nam ꝙ quod ait ecce pietas ẽ
sapientia. theosebia dicta ẽ in greco.
Quod̾ ut totum latine exprimat᷑ di
cultus dici potest. abstinere autẽ ama¬
lo quod dix ẽẽ scientiam. quid est ali¬
ua quam in medio nationis tortuose¬
& ꝑuerse tamꝙͣ in nocte huius scł̃i cau¬
te prudent̃q uersari. ut abstinendo
quisq ab iniquitate non confundat᷑
tenebris ꝓprii mieris luce discretus:
tem in hominib dĩ uellet ostendere.
hec in pͥmis auo posuit dicens. Alii
quidem dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ
hoc ẽẽ arbitror solem in potestatẽ die¬
commemorari puto meo quod dicit᷑
alii fides in cod̾e spũ. alii curationũ
donatio in uno sp̃u. alii oꝑationes
uirtutum. alii ꝓpħia. alii dnudicatio

Expanded text:
tur eloquia, maxime loquente sancto Job, tur eloquia, maxime loquente sancto Job,  enim, «Dixit autem homini, Ecce pietas est sapientia, in cognitione et dilectione ejus quod semper est, atque incommutabiliter manet, quod Deus est. Nam et quod ait, «Ecce pietas est sapientia,» θεοσέβεια dicta est in graeco: quod ut totum latine exprimatur, Dei cultus dici potest. «Abstinere autem a malo,» quod dixit esse scientiam, quid est aliud, quam in medio nationis tortuosuam in nocte hujus saeculi, caute prudenterque versari ; ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris luce discretus? tem in hominibus Dei vellet ostendere, haec in primis duo posuit dicens, «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae;» hoc esse arbitror, «Solem in potestatem diecommemorari puto in eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio
Abbreviated transcription (Latin):
fit eum scientiȩ sermonẽ puto discer¬
nendum a sermone sapientiȩ. ad qͣm
dicunt᷑ sine ulla mutabilitate tempo¬
rũ. Non enim sic fuerunt ut ẽẽ desi¬
nerent. aut sic futura sunt quasi nc̃
sint s id ipsum ẽẽ semꝑ habuerunt.
semꝑ habitura sunt. Manent autem
non tamꝗͣ in spatiis locoꝵ fixa ueluti
corꝑa. s in natura in corꝑali sit intel¬
ligenda sunt p̃sto mentis aspectib sic̃
ista in locis uisibilia ł contrectabilia
corꝑis sensib. Fecit ads celos in intellecti
spuales scõs suos. quib non tantũ cre¬
dere uerum etiam diuina intelligere
donauit. Hoc qui nondũ possunt &¬
solam fidem firmissimã tenent tamꝗͣ
insta celos terrȩ nomine figurantur
& quia in baptismo quem acceperunt
inconcussa credulitate consistunt. id̾o
dictum ẽ. firmauit t̾ram suꝑ aquas.
illo sint om̃s thesauri sapientiȩ & sci¬
entiȩ absconditi. hec autem duo id
est sapientiã & scientiam distare inter
se aliquid alia quoq scͥpturarũ testan¬

Expanded text:
fit, eum scientiae sermonem puto, discernendum a sermone sapientiae, ad quamdicuntur, sine ulla mutabilitate temporum. Non enim sic fuerunt ut esse desinerent, aut sic futura sunt quasi nunc non sint: sed idipsum esse semper habuerunt, semper habitura sunt. Manent autem, non tanquam in spatiis locorum fixa veluti corpora: sed in natura incorporali sic intelligibilia praesto sunt mentis aspectibus, sicut ista in locis visibilia vel contrectabililos in intellectu,» spirituales sanctos suos, quibus non tantum credere, verum etiam intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Firmavit terram super aquas.» illo sint «omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi» ; haec autem duo, id est sapientiam et scientiam, distare inter se aliquid, alia quoque Scripturarum testan
Abbreviated transcription (Latin):
silio ꝓpriis temꝑib biona celestia das
suꝑ terram. Qm̃quidem alii dat᷑ ꝑ sp̃m
sermo sapientiȩ tamꝗͣ luminare maiꝰ.
ꝓpt̾ eos qui ꝑspicue ueritatis luce delec̃¬
tant᷑ & tamꝙͣ in pͥncipia diei. alii autẽ
luminare minus. alli fides. alii donatio.
curationũ. alii oꝑationes untutum. alii
ꝓpħia. alii diudicatio sp̃uum. alteri gene¬
ra linguarum. & hec om̃ĩa tamꝗͣ stellȩ

Expanded text:
silio pro- priis temporibus bona caelestia das super terram, quoniam quidem alii datur per spiritum sermo sapientiae tamquam luminare maius propter eos, qui perspicuae ueritatis luce delectantur tamquam in principio diei, alii autem tamquam luminare minus, alii fides, alii donatio curationum, alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera lingua
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ. p̃posuit miracłis fidei. iposuit
ad extremum p̃̾posuit etiam corꝑis pas¬
sioni. His om̃ib tam magnis reb p̃po¬
suit caritatem. Ipsam habeto & cuncta
habebis. quia sine illa nchil ꝓderit. qͥc¬
quid habere poteris. Quiã ad sp̃m scm̃¬

Expanded text:
gelorum, praeposuit miraculis fidei, praeposuit gelorum, praeposuit miraculis fidei, praeposuit ad extremum praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris. Quia vero ad S
Abbreviated transcription (Latin):
uno sp̃u. alii oꝑatio uirtutũ in eodẽ
spũ. Multa gͦ dant᷑ ad manifestatio¬
nem. s tu forte eoꝵ om̃iũ quȩ dixi ni¬
chil habes. Si amas non nichil habes.
Si enim amas unitatẽ. etiam tͥ habet
quisquis in illa aliquid ht̃. Tolle inui¬
diam & tuum ẽ qđ habeo. Tollam in¬
indiam & meum ẽ qđ habes. Liuor se¬
ꝑat. sanitas iungit. Ocłs solus uidet in
corꝑe. S numquid soli sibi ocłs uidet
& manui uidet & pedi uidet. & ceterĩ
menbris uidet. Non enim si aliquis ic̃¬
tus inpedem ueniat auertit se ocłs ut
non p̃caueat. Rursus sola manꝰ oꝑat᷑
ñ eat in manum s tantũ in faciem. nũ¬
quid dicit manus ñ moueor. quia non
uenit ad me : Sic pes ambulando om¬
nib menbris militat. menbra cetera
sistimus. Nam ipse apłs cum dixisset
diuersa dona dari diuersis hominib
tamꝗͣ officia quorũcũq m̾broꝵ adhuc
inquit suꝑeminentiorẽ uiam uobis
demonstro. & cepit loqui de caritate.
Preposuit eam lingius hominũ & an¬

Expanded text:
o virtutum in eodem Spiritu. Multa enim dantur ad manifestationem, sed tu forsitan eorum omnium quae dixi nihil habes. Si amas, non nihil habes: si enim amas unitatem, etiam tibi habet quisquis in illa habet aliquid. Tolle invidiam, et tuum est quod habeo: tollam invidiam, et meum est quod habes. Livor serat, sanitas jungit. Oculus solus videt in corpore: sed numquid soli sibi oculus videt? Et manui videt, et pedi videt, et caeteris membris videt: non enim si aliquis ictus in pedem veniat, avertit se oculus inde ut non praecaveat. Rursus sola manus operanon eat in manum, sed tantum in faciem, numquid dicit manus, Non me moveo, quia non tendit ad me? Sic pes ambulando omnibus membris militat: membra caetera sistimus. Nam ipse Apostolus cum dixisset diversa dona dari diversis hominibus, tanquam officia quorumque membrorum, Adhuc, inquit, supereminentiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam linguis hominum et An
Abbreviated transcription (Latin):
acns ꝓpria unicuiq prout uult. & fa¬
ciens apparere sydera in manifestationẽ
ad utilitatem. Sermo autem scientiȩ qͣ
continent᷑ om̃ia sacramenta quȩ uarian-¬
tur temꝑib tamqͣ luna. & ceterȩ noti¬
tiȩ donoꝵ que deinceps tamꝗͣ stelle cõ¬
memorata sunt quantum differunt ab

Expanded text:
ns propria unicuique prout vult, et faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem . Sermo autem scientiae qua continentur omnia sacramenta, quae variantur temporibus tanquam luna, et caeterae notitiae donorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum di
Abbreviated transcription (Latin):
sa. nec alibi maiore alibi minore s cũ
sint disparia ipsa cominuni & parisa¬
lute congaudent: hunis corpis cap̃t
o commendat᷑. Quod breuit̾ significa¬
uit apłs dicens. unus panis. unũ corpꝰ
multi fumus. ꝑ caput nr̃m reconcilia¬
m̃ dõ. quia in illo ẽ diuinitas unigeniti
sacta particeps mortalitatis nr̃ȩ ut &
nos participes enis immortalitatis esse-¬
etiam dico sapientiũ qui cognouert̃
dm̃. quia cognoscentes dm̃ sicut dicit
aps non sicut am̃ glorisicauerunt.
aut gras egcrunt. Nosti autẽ in quo sab¬
sicio dicatur. grãs agamus dño dõ nr̃o.
a cuius sacrificii humilitate. longe abẽ
ꝙ̃pus & coturnus illoꝵ. Scriptũ ẽ de

Expanded text:
sa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis capuo commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconciliamur deo. quia in illo est diuinitas unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalitatis esseetiam dico sapientium, qui cognouerunt deum, quia cognoscentes deum, sicut dicit apostolus, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. nosti autem, in quo sacrificio dicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ide
Abbreviated transcription (Latin):
uura. eterna stabilitate in se pons
nens totꝰ adet̃ rebus om̃ib reb om̃ibus
potest. & singłis totus. quamius in qui¬
bus habitat. habeant eum ꝓ suȩ capaci¬
titis diuersitate alii amplius alii minus
quos ipse sibi dilectissimũ templũ gr̃a
suç bonitatis edificat. & donationũ qͥ¬
dcm dictȩ sunt diuisiones tamꝗͣ ꝑ par-
tes & menbra unius corꝑis ubi & simł
om̃s unum templũ & singłi singła tẽpla¬
sumꝰ. quia non ẽ d̃s inom̃ib quam in
singłis maior. E sit plerumq ut plures
cum minus capiant. unus amplius. S:
cum dixisset apłs diusiones autẽ dona-¬
tionum sunt. continuo subiecit idem
antem sp̃s. Item cum ipsas donationũ di¬
uisiones commnemorasset. omĩa autẽ ħ
sdnrisus. quia ipsc atq idem. Ille uero
diuisiones dicte sunt. sicut menbroꝵ
in corꝑe quia non ide ualent aures
quod ocłi. atq ita menbra cetera diui¬
sis officiis concordit̾ distributa. Que
tamen cum sam sumus una neq diu̾¬

Expanded text:
aeterna stabilitate in se ipso manens totus adesse rebus omnibus potest et singulis totus, quamuis, in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omsumus, quia non est Deus in omnibus quam in singulis major, et fit plerumque ut plures eum minus capiant, unus amplius. sed cum dixisset apostolus: Diuisiones autem donationum sunt, continuo subiecit: Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem hase diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuer
Abbreviated transcription (Latin):
bit in regnum celoꝵ. Hidet̃ enmiale¬
re etiam ille qui nec uult nec ials
qui eum diligit dicit: si eo modo ac̃
uoce dicunt. corde autẽ & factis ne gut
proculdubio etiam dicit᷑ factis. Neni
itaq dicit dñs ih̾c animo uerbo fis¬
to. corde. ore. oꝑe: nemo dicit dñs u̾s
temꝑum sillabis tenent. siue p̾mintiea-
anime imp̃ssum. quaidu de memol
a ꝓferri & de finiri potest quannius res
ip̃sa displiceat. alit̾ cum placet qd mn¬
te conspicit᷑. Scd̃m qđ genus uerbi ar¬
cipiendum ẽ qđ ait apłs. nemo dic̃ ar̃¬

Expanded text:
bit in regnum coelorum. Videtur enim dicere etiam ille qui nec vult, nec intequi eum diligit, dicit, si eo modo dicilti enim voce dicunt, corde autem et factis negant:procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus temporum syllabis tenent, sive pronuntientanimo impressum, quamdiu de memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi accipiendum est quod ait Apostolus, Nemo dic
Abbreviated transcription (Latin):
duo sine dubitatione distinguit. loet
non ibi explicet quid intersit. & mde
possit utrumq dinosci. Herum scͥptu¬
rarum sc̃arũ multiplicẽ copiam scrutitꝰ.
inuemo scͥptum ẽẽ in libro iob eoce scõ
uiro loquente. Ecce pietas est sapiena
abstinere autem a malis scientia est lu
hac differentia intelligendũ ad conn¬
plationem sapientiam. ad actiont sa¬
entiã ꝑtinere. Pietatẽ quippe hocbs
posuit d̃i cultum. que grece diciẽ il¬

Expanded text:
duo sine dubitatione distinguit, licet non ibi explicet quid intersit, et unde possit utrumque dignosci. Verum Scripturarum sanctarum multiplicem copiam scrutatus, invenio scriptum esse in libro Job, eodem sancto viro loquente: Ecce pietas est sapientia; abstinere hac differentia intelligendum est ad contemplationem sapientiam; ad actionem scientiam, pertinere. Pietatem quippe hoc loco, posuit cultum Dei; quae Graece dicitur th
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓbatus & cognitus. quanta uirtute
recte conside ratis atq pscctis atten¬
de utrum aliquid mali accidit fidelib
& pus. quod non eis in bonum uerte¬
retur. ni forte putandum est apłicam
illam uacair sententiam. ubi ait. scimͦ
qm̃ diligentib dm̃ om̃ĩa cooꝑantur

Expanded text:
sit probatus et cognitus, quanta uirtute recte consideratis adque perspectis adtende utrum aliet piis, quod eis non in bonum verteretur: nisi forte putandum est apostolicam illam vacare sententiam, ubi ait, Scimus quia diligentibus Deum omnia cooperantur
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo uno multi inse ipsis futuri e¬
rant: tunc in illo umus crant. Prom¬
de illud peccatũ solnis esset: si ex illo
nullus exisset. Porro autem in quo e¬
rat natura communis ab euis uitio
est nullus inmunis. Si ambo qui
nondum ꝓpria uel bona uel mala o¬
ꝑabantur rei tamen ex origine nasce¬
bantur. laudet miscdiam qui libat᷑.
non culpet uidicium qui punit᷑. Hec
si dixcrimus quanto melius ambo li¬
berarentur nichil nob conuemientius
dicetur. quam o homo tu quis es qui
respondeas deo :ᷤ Nouit quiipe ille
quid agat. & quantus numerus esse
debeat primitus om̃iũ hominum de¬
inde scõꝵ. sicut sy derum. sicut angło¬
rum. atq ut de terrenis loquamur.
sicut pecorum. piscum. uolatilium. si¬
cut arborum & herbarum sicut de¬
nq foliorum capillorumq nr̃oꝵ. Si¬

Expanded text:
ex illo uno multi in se ipsis futuri erant, tunc in illo unus erant. proinde illud peccatum solius esset, si ei illo nullus exisset; porro autem, in quo erat natura communis, ab eius uitio est nullus immunis. si ergo ambo, qui nondum propria uel bona uel mala operabantur, rei tamen ex origine nascebantur, laudet misericordiam, qui liberatur, non culpet iudicium, qui punitur. Hic si dixerimus: \'Quanto melius ambo liberarentur!\' nihil nobis conuenientius dicetur quam:s o homo, tu quis es, qui respondeas deo? nouit quippe ille, quid agat et quantus numerus e?»e debeat primitus omnium hominum deinde sanctorum sicut siderum. sicut angelorum atque. ut de terrenis loquamur, sicut pecorum. piscium. uolatilium. sicut arborum et herbarum, sicut denique foliorum capillorumque nos
Abbreviated transcription (Latin):
& menbra meretricis. Deniꝙ ipse
dixit. Qui manducit carnẽ meã
ꝙ bibit meum sanguinẽ in me ma¬
nec & ego in eo. ostendit quid sit
non sacramentotenꝰ s reuera corpꝰ
xp̃i manducare & cius sanguinẽ bi¬
bere. Hoc enim ẽ inixͦ manere. ut
in illo maneat & xp̃c. Sic enim ħ
airit tamꝙͣ aicerit. Qui non in
me manet & in quo non maneo
non se dicat aut existimnet man¬
ducare corpus meum aut bibere san-¬
guinẽ meum. Non itaq manent
in xͦ qui non sunt menbra ciuis. Nõ
sunt autẽ menbra & qui se faciunt
menbra meretricis nisi malũ illud
penitendo ẽe destiterint. & ad hoc
bonum reconciliationem redierint.

Expanded text:
 membra meretricis . Denique ipse dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo ; ostendit quid sit non sacramento tenus, sed re vera corpus Christi manducare, et ejus sanguinem bibere: hoc est enim in Christo manere, ut in illo maneat et Christus. Sic enim hoc dixit, tanquam diceret, Qui non in me manet, et in quo ego non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum, aut bibere sanguinem meum. Non itaque manent in Christo, qui non sunt membra ejus. Non sunt autem membra Christi, qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud poenitendo esse destiterint, et ad hoc bonum reconciliatione redierint.
Abbreviated transcription (Latin):
illo in natura ueritate & beatitudi¬
ne sua. In illa itaq natura cum ei¬
diuina scͥptura ꝓmitat. saciabitr
in bonis desiderium ciust bons mi¬
tabilibus ipsa trinitate dosus aunt
oletur erit in abscõdito uultus ou
tanta ubertate eus impleta it. ean

Expanded text:
illo in natura, veritate et beatitudiillo in natura, veritate et beatitudine sua. In illa itaque natura, cum divina Scriptura promittit, satiabitur in bonis desiderium ejus , bonis immutabilibus, ipsa Trinitate Deo suo cujus oletur, erit in abscondito vultus ejus , tanta ubertate ejus impleta, ut eam