comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am age pͣ. egreditur feras. ut
alii eiugłiste nananti ut ab ĩ¬
piis secirus negationis culpam
lib̃nis abluat fletibus.
Samson: sol eoꝵ. quib occubu¬
it sol in meridie. dalila: situla
le more limpidum liquorẽ nõ
tenct. ⁊ quis quilia innunda col¬
ligit. Samson nr̃: maxilla u̾bi
sui innumĩas cai̾uas iudeoꝵ:⁊¬

Expanded text:
usque ad egreditur foras ut alii Evangelistae narrant, ut ab impiis secretus, negationis culpam liberius abluat fletibus.est, sol eorum: quibus occubuit sol in meridie: Dalila, situla uae situlae more limpidum liquorem non tenet; et quisquilia immunda collegit. Samson noster maxilla verbi sui innumeras catervas Jud
Abbreviated transcription (Latin):
Iet̃. hi suno duo hirti. unꝰ apo¬
indes̾tum inferm absolutus di¬
mitaitur. alter: ꝓ pecc̾is ab solu¬
toꝵ ut agnus accidit᷑. pars dm̾
semꝑ mactatur. pars diaboli ÷¬

Expanded text:
etc. Hi sunt duo hirci, unus apoin desertum inferni absolutus dimittitur. Alter pro peccatis absolutorum, ut agnus occiditur. Pars Domini semper mactatur, pars diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
Ob. Eat en im ãt
Scbe docebant qui scͥpta erant
⁊ dominus ip̃ius moysi: liberes
que de esauo legi: addebat. uł
distis qr dictum ⁊ antiquis. Ego
autem dico uobis

Expanded text:
 Erat enim, etc. Scribae dicebant quae scripta erant et Dominus, ipsius Moysi libere quae deerant legi addebat vel distis quia dictum est antiquis, etc. Ego autem dico vobis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Petrus sine sp̃u: uoci an¬
cille cessit. cum sp̃u: nec pͥt¬
cipili nec regib cedit. pͥma
ancilla: titubatio. scd̃a
tunc aũ nob̾ gallus cantat᷑.
cũ p̃dicator corda m̾a adꝯ
punctionẽ reuocat. Tunc
incipimꝰ flere: cũ ignim᷑
intus ꝑscintillã sciencie.
⁊ foras eximus: ectͣ qd̾
fuimus

Expanded text:
Petrus sine spiritu, voci ancillae cessit: cum spiritu, nec principibus, nec regibus cedit. Prima ancilla, titubatio est: seTunc autem gallus nobis cantat, cum praedicator corda nostra ad compunctionem revocat. Tunc incipimus flere, cum ignimur intus per scintillam scientiae et foras eximus extra quod fuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Preduante dño:
iñ domo nõ tapiunt᷑.
neꝙ: ad ianuam. qr
p̃duante in indea
xp̃o: gentiles ad au¬
diendum nõ dum
intrare ualuerũt.
ad quos tamen ⁊si
foris positos: doctͥaie
sue u̾ba direxro:
ꝑ predicatores su¬
os

Expanded text:
 Praedicante Domino, in domo non capiuntur, neque ad januam: quia praedicante in Judaea Christo gentiles ad audiendum nondum intrare voluerunt, ad quos tamen etsi foris positos doctrinae suae verba direxit per praedicatores suos
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non omĩb mant¬
festarus ⁊̃ iħs. qui
latis atꝙ plantane
ñs Suiunt laudib
IS: his quis foris
cum petro exeunt
n indes̃tis locil st̃.
que elegit añs ad
orandum ⁊ refici
manifestat᷑ hia
qui ꝯueniunt ui¬

Expanded text:
non omnibus manifestatus est Jesus, qui latis atque planis serviunt laudibus, sed his, qui foris cum Petro exeunt: et in desertis locis, quae elegit Dominus ad orandum et reficiemanifestatur his, qui conveniunt u
Abbreviated transcription (Latin):
sic g de sputo ac terra ꝯmpositeo¬
quia genus humanum ꝑ ꝯfessionẽ
utͥusꝙ nature sue ab ingenitis er
muti. ut loqui ualeat: tangit: tũ
hora diu bruta ad uerba sapiencie
ꝓferendar contactu pietatis suȩ¬
informat

Expanded text:
sputo suo ac terra compositquia genus humanum per confessionem utriusque suae naturae ab ingenitis errmuti ut loqui valeat tangit, cum ora diu bruta ad verba sapientiae proferenda contactu suae pietatis informat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sumꝙ causis: aflgunt᷑
hoĩnes molestiis carnisa
ant ꝓpt̾ merita augenda.
humilitatem cõseruandã.
ut paulus. ab angło sathane.
aut ob peccã intlłigendã:
⁊ corrigenda. ut maria so¬
ror moysi. ⁊ ħ paralititꝰ.
qui nõ nͥ dimissis pec̾cis:
potuit curari. aut ad głam¬

Expanded text:
 de causis affliguntur homines molestiis carnis: aut propter merita augenda, humilitatem conservandam, ut Paulus ab angelo Satanae: aut ob peccata corrigenda, vel intelligenda, ut Maria soror Moysi, et hic paralyticus, qui nisi dimissis peccatis potuit curari: aut ad g
Abbreviated transcription (Latin):
sui custodiam cũ ip̃o
corꝑe refert. neqͥd
ad mare eg̾clitur:
quia ñ solum tiueᷤ.
s ⁊ maris habita¬
tores instruit. co
fluctiuagos mũdi

Expanded text:
sui custodiam cum ipso corpore refert: ne quiad mare egreditur, quia non solum cives, sed et maris habitatores instruit, et fluctivagos mundi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ filius ÷. Non licet᷑ mͥ scire
gn̾ationis seriem nõ licet tñ
nescire: gnationis fidecq
tempestatem intͣnquillitate
p̃cauens. nautas. paratos uult
esse suos. Sicut alibi. Si qͥs¬

Expanded text:
dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non liceat tamen nescire generationis fidem. tempestatem in tranquillitate praecavens, nautas paratos vult esse suos. Sicut alibi: Si q
Abbreviated transcription (Latin):
non eodem sensu dicta in¬
tlligit: quo dicuntur. Iñs
enim dixerat d̾templo cor¬
ꝑis sin s in ip̃is uerb̾ calñ¬
mantur. paucis additis ł
mutatis

Expanded text:
non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed in ipsis verbis calumniabantur, et paucis additis vel mutatis
Abbreviated transcription (Latin):
obꝓbria eus: nr̃m abstułe obꝑ¬
brium. Umcula eiꝰ: nos lib̾os fe¬
t̾uunt. corona spmea capitis eiꝰ.
cdiadma regni adepti fuitus. Uol¬
ñib euis: sanati sumus. Sepul

Expanded text:
bria ejus nostrum abstulere opprobrium, vincula ejus nos liberos fecerunt. Corona spinea capitis ejus diadema regni adepti sumus, vulneribus ejus sanati sumus, sepul
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Icã. Qno seatu suo: teatũ nr̃m sel¬
ueret. ⁊ uelamine faciei sue uela¬
men cordium nr̃oꝵ auferret. ⁊
sputis susceptis: faciẽ amie nr̃e
palmatꝰ ⁊⁊ marima laus eiꝰ nr̃is
manib ⁊ labus plauderet. Unde.

Expanded text:
is. Quo reatu suo, reatum nostrum solveret: et velamine faciei suae, velamen cordium nostrorum auferret, et sputaminibus susceptis, faciem animae nostrae palmatus est, maxima laus ejus, nostris manibus et labiis plauderet: unde,
Abbreviated transcription (Latin):
ifiiis delectaciomibꝰ abstractam: pa¬
ne celi resicit. atq ad appecitum suꝑ¬
ne suauitatis cibi sp̃illis dato pigno¬
re : accendit:¬
lis corruptionis exꝑtus ad s̃uitium
dĩ festinat: de longinquo non uenͣ.¬
qui eciam nulla inpuduicia. nlłis¬
alii pꝰ multa flagitia ueniunt.¬
⁊ ideo de longi quo

Expanded text:
infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis cibi spiritualis dato pignore accenditlis corruptionis expertus, ad servitutem Dei festinat, de longinquo non venqui etiam nulla impudicitiAlii post multa flagitia veniunt: et ideo de longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
mistuce. s fabri. qr fabͥtatͦ
est auroram ⁊ solem. ⁊ et
cłiam pͥmam ⁊ sequentẽ.
in quarum sigura. mu¬
lier ⁊ puella sanant᷑¬

Expanded text:
mystice: sed fabri, qui fabricatus est auroram et solem, id est, Ecclesiam primam et sequentem: in quarum figura, mulier et puella sanant
Abbreviated transcription (Latin):
¶b. Mathtus: ⁊ lnicas
memorant dñm dis¬
upuł dixisse. ut nͦ
uirgam ferrent.
Martus ne quid tol¬
lerent: nͥ uirgam¬
tm̃. D illi realiter
uͥgam accipiunt.
Martus: ꝑ uirgam:
pͣtatem accipiendi
necĩa a subditis: in¬
telligit:¬

Expanded text:
. Mattheus et Lucas memorant Dominum discipulis dixisse, ut nec virgam ferrent: Marcus ne quid tollerent nisi virgam. Sed illi realiter virgam accipiunt. Marcus per virgam potestatem accipiendi necessaria a subditis intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
puella mn in domo iacens
pantis arbitris surgit  eiᷤ
p̃cipitur: ut nemim di¬
cant. Iuuenis extra portã
turba multa comitante
⁊ uidente. Lazarus de mo¬

Expanded text:
puella in domo jacens paucis arbitris surgit, et eis praecipitur ut nemini dicant; juvenis extra portam, multa turba comitante et vidente; Lazarus de mo
Abbreviated transcription (Latin):
miratulũ. iohes scͥptu¬
ẽet pascha. matheus
ꝯtimio ẽẽt fac̾tũ dicunt.
Uñ colligr̃. ioh̃em immi¬
nente pascha: fuisse decol¬
latum. ⁊ alio sequente pas¬

Expanded text:
miraculum Joannes scriptuesset Pascha. Matthaeus et continuo esse factum dicunt: unde colligitur Joannem imminente Pascha fuisse decollatum, et alio sequente Pas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Fregit ⁊ ante t̾bas po¬
nenda distributo: disci¬
pulis. quia sacramenta
sc̃ĩs doctorib qui ħ toco
orbe p̃dicent: pateferit:
res figurant᷑. foris d̾specti.
intꝰ salutaris tibi reliqui¬
is adalenda humilium
corda cumulati. in cophimᷤ
enim s̃uilia geruntur
oꝑa. S ille eos panis frag¬
mentis impleuit. qͥ infir¬
ma mundi ut fortia ꝯfũ¬

Expanded text:
Fregit. Et ante turbas ponenda distribuit discipulis suis, quia sacramenta sanctis doctoribus, qui haec toto orbe praedicent, patefecit. res figurantur, foris despecti, intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. In cophinis enim servilia geruntur opera: sed ille eos panis fragmentorum implevit, qui infirma mundi, ut fra
Abbreviated transcription (Latin):
beatior erto tͣnsmmgͣcio ⁊ gx isto icco:
in alierã et̾ntatem si emis p̃cepta sic
amplectamur: ut ad enis qͥexĩam dog̃¬
gari mereamur. Tune enna ibuno
leretur enim impuus ito ñ uideet cla¬

Expanded text:
beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si ejus praecepta sic amplectamur, ut ad ejus dexteram aggregari mereamur. Tunc enim ibunt letur enim impius ne videat cla
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dimi cceature. om̃i nationi gentiũ.
itpulsa p̃dicatio: tunc gentib in adiu¬
toenim sieret. tum ad sue dampnatio¬
nis testimonium: hanc illa suꝑba re.¬
pulisset
¶Nunquid  signa ꝑõ facimus. nõ
tredimis: Seqͣis ħ mexordio neces¬
saria fuerunt. ut sides: miracuł
nutriretur. fide autem eccłiȩ ł rm
confirmata: nõ sunt necessarsa:¬

Expanded text:
 gentium repulsa praedicatio, tunc gentibus in adjutorium fieret cum, ad suae damnationis testimonium, hanc illa superba repulissetNunquid si signa non faciamus, non credimus? Sed haec in exordio necessaria fuerunt, ut fides miraculis nutriretur, fide autem Ecclesiae jam confirmata non sunt necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
Affiuam uitam. illac
ꝯtemplatiua secura
uisione regnat. hic:
ꝑ speulum ꝯtuem᷑
ymagiem. Illic: fa¬
cie ad faciem uidebutꝰ¬

Expanded text:
activam vitam: illic contemplativa secuta visione regnat. Hic per speculum contuemur imaginem: illic facie ad faciem videb
Abbreviated transcription (Latin):
adño turata: eccłia tͦ
d̾ gencibꝰ ingenito car¬
nalium dlectatõnum
fluxu polluta.⁊ iam
missam salutem spe
phulosophicis legũ scła¬
rium doctorib. qui se
utilia uniendi p̃cepta
dare ꝓmittebant. Nemo¬

Expanded text:
a Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu polluta, et a missam salutem spe philosophis, legum saecularium doctoribus, qui se utilia vivendi praecepta dare promittebant. Daemo
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ: in tonscientiam
bonam red̾at. ⁊ ꝓpt̾ alioꝵ
salutem: eunigłio serui¬
at. ut post: cum xͦ qui¬
dicationis ministium. fra¬
terne redemptiom accon¬
modatum

Expanded text:
catorum in conscientiam bonam redeat et propter aliorum salutem Evangelio serviat: ut post cum Christo quiaedicationis mysterium fraternae redemptioni accommodatum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Exiens de domo uͦ dmo¬
tnum hr̃e dictum ÷. docet
ad mare. ut ostenqret se¬
÷ ob ꝑfidie culpã udcam
ͥrelisturum. ⁊ ad gates
Iapte p̃mntit᷑. qr p̾dicone

Expanded text:
 Exiens de domo ubi daemonium habere dicitur, docet ad mare, ut ostenderet se ob perfidiae culpam Judaeam relicturum et ad gentes apte praemit
Abbreviated transcription (Latin):
uoris recͥbutionẽ
acio uirtuti ad
ꝯtupiscentiam fla¬
nuans: cum hii qͥ¬
uͥtutes eiꝰ ad mira¬
facere uellent:
sugit inmontẽ orare crucifitorib
adu̾sa tolleranda: cauti ad blandi¬
menta: si arriserint declinanda.¬
⁊ ne noᷤ si affluant emolliendo de¬

Expanded text:
oris retributionem atio virtutum cupiscentiam flnuans, cum hi qirtutes ejus admirafacere vellent, fugit in montem orare. Crucifixoribus adversa toleranda, cauti ad blandimenta si arriserint, et ne nos, si affluant, emolliendo de
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ cͥca tirum ⁊ sỹdo¬
nem. que sunt cunates
gencium.:⁊ scͥbe ab iero¬
solimis Glasphemabant
illum cum palmis ⁊ lau¬
dib ꝑcluxit. gentiles d̃¬
sicłabant. scͥbe ⁊ senioreᷤ
ppłi: de nece eius trac¬
tabant

Expanded text:
nem et circa Tyrum et Sidonem, quae sunt civitates gentilium: et Scribae ab Jerosolymis blasphemabant: illum cum palmis et laudibus perduxit; gentiles desiderabant; Scribae et seniores populi de nece ejus tractabant
Abbreviated transcription (Latin):
succus lecalis ꝓomi ab stergrͣ
⁊ nõ dccepit idͫ ꝓ quo patitur.
At nan accepit. Maths. ⁊ cñ
gustass: noluit bib̃e. indicat.
nem mortis gustau̾tt: s die ter¬
tia resurcexert

Expanded text:
succus lethalis pomi abstergitur. Et non accepit, id pro quo patitur. Et non accepit. Matthaeus: Et cum gustasset, noluit bibere. Indicat Maritudinem mortis gustaverit, sed die tertia resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ adr̃ psaãc cum lignis. ⁊ abbã
cum ariece utõ uepresͥ ħente.
ħ ad ÷ ioseph cum talari tmua:
cum uͥga. ⁊ ꝯ̃pence suspenso ui
ligno. ħ botrus in ligno porta
tus. ħͥ ad ⁊ helysens: cũ ligno:
ad querendam securim. que ũ
mo dmersa ⁊ : ⁊ natauit ad lig¬
no nocito infernum cetidit. ꝑ
ionas: oͦ ligno sortis in mare
¶Ip̃a trucis spe̾s: quid ̃: nisi
forma qͣdrati mundi : oueas dͤ
nec. auster: leua ꝯsistit. occids
theia uolant. homoł ⁊⁊ orat.¬
.⁊ natat: informa cncis. nauis
ꝑ maria angiena cruo similato :¬
sufflatur. tau lit̾a signũ salutᷤᷤ
⁊ trucis d̾menstrat

Expanded text:
 adest Isaac cum lignis, et Abraham cum ariete inter vepres haerente . Hic adest Joseph cum talari tunica cum uirga et serpente suspenso in ligno; botrus in litus . Hic adest Eliseus cum ligno ad quaerendam securim, quae in imo demersa est, et natavit ad ligno vetito in infernum cecidit, peJonas; de ligno sortis in mare Ipsa crucis species quid est nisi forma quadrati mundi? Oriens de net, auster laeva consistit, occidens thera volant, homo adorat, et natat in forma crucis, navis per maria antenna cruci assimilata sufflatur. Tau littera signum salutis et crucis demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
unt : qͥ eum d̾ negant cẽ dm̃ ⁊ qͥ
scͥpture auctoritate ertorẽ suñ dͤ¬
fendund: qr scͥptura arundine
solet fieri: qͣ arundine capuo eiꝰ
feriunt. In fatiem eiꝰ spuunt qͥ

Expanded text:
unt qui eum denegant esse Deum. Et qui Scripturae auctoritate errorem suum defendunt quia scriptura arundine solet fieri, quasi arundine caput ejus feriunt. In faciem ejus spuunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis confessio.
s necitatis extorsio. si¬
uisum dñi timet. ⁊ de
ũb̃ib deprecatur. de¬
mones enim dñm in
t̃ris cernentes: se con¬
tinuo indicandos tre¬
debant
¶Moraliter. Uirum
⁊ ademonio liberatũt¬
da cogitacione pͣgatũ
Lintsłigimus. feminã
¶uͦ a febrib conseq̃nt̃
curatam. carnem a ꝯ¬
cupiscencie feruoie

Expanded text:
voluntatis confessio, sed necessitatis extorsio: sivisum dominum timet, et de verberibus deprecatur. Daemones enim in terris Dominum cernentes, se continuo judicandos credebantMoraliter virum a daemonio liberatuda cogitatione purgatum, intelligimus: feminam vero a febribus consequenter curatam, carnem a concupiscentiae fervore
Abbreviated transcription (Latin):
ritudinẽ iadicis: dul¬
cła maris: spes portꝰ d̃¬
lect̾at: dolorẽ medicine
spes salutis mitigat. qͥ
desid̾at muleum: nu¬
cem fran¬
agatr q̃¬

Expanded text:
ritudinem radicis dulcula maris spes portus delectat, dolorem medicinae spes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum, nucem franagat, q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Icẽ. In temptanionem uterat.
qͥnod oare negligit. ter discipłi
dormiunt. ter dñs oratis: sus¬
titat terna dormicio: tres
mortuos quos dñs suscitauit:
significat. pͥmus in domo.
sid̃s ad sepulerum. tercns
d sepultro. Terna dm̃ igilia
tres ꝑsonas noshrẽ morando
⁊ futuris ueniam rogare:¬

Expanded text:
casses. In tentationem intrat qui orare negligit. Ter discipuli dormiunt, ter Dominus orans suscitat. Trina dormitio, tres mortuos quos Dominus suscitavit significat. Primus in domo, secundus ad sepulcrum, tertius de sepulcro. Trina Domini vigilia tres personas nos habere in orando et futuris veniam rogare
Abbreviated transcription (Latin):
¶ et̃. Auis sine pemns uolare
nititur. s corpꝰ aggrauao
dĩam. ut timore huãne mor¬
tis: timor domini suꝑet᷑.¬
ad amarissimos flecus: post
lapsum. qui male cagita ui¬
mus de dõ. male locuti sumꝰ
ad ꝑrimum.⁊ male fccimꝰ:
nt: d trescentib tenebris
incina lux nunciata :: ꝯũ

Expanded text:
 Et avis sine pennis altum volare nititur: sed corpus aggravat animam: ut timore humanae mortis, timor Domini superad amarissimos post lapsum fletus, qui male cogitauimus de Deo, male locuti sumus ad proximos, male fecimus nit, et decrescentibus tenebris, vicina lux nuntiata est,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ieũ. Ad puellam dicit᷑.
Thabita cumi .i. puella
surge. archi synagogo
dicitur. filia tua mor
dormit. annoꝵ .xii. erat
puella: ⁊ annis .xii:¬

Expanded text:
icat. Ad puellam dicitur: Talitha cumi, id est, puella, surge. Archisynagogo dicitur: Filia tua mortdormit. Annorum duodecim erat puella, et annis
Abbreviated transcription (Latin):
erit inuictoria: nõ erũt
in memoria pͥora mala.
cum abstułit dñs sortes
filie syon. auferens
amnẽ lacͥmam: ab ocłis

Expanded text:
erit in victoria, non erunt in memoria priora, cum abstulerit Dominus sordem filiae Sion, auferens omnem lacrymam ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
genter obsecuntur. ⁊ si forte ua¬
leant unitari: pia curio sitate
quo ordine sit eius passio complea:
perpendunt
¶Icuẽ Esune aromatib redolentibꝰ
cum sponsa : ⁊ ad olestentibꝰ que cur¬
runt pꝰ eam: ꝯsꝑgimus librũ:
cubilȩ mentis nẽ. nunc intͦducit
noᷤ rex incellaria sua. nũc surgio
amua maria. hyemps abaĩt. plu¬
ina recessit. flores apparuerunt.
matum in dieb teneo: luce pͥma
diliculo diluculũ etint᷑ tenebraᷤ
uostis: ⁊ diei claritatem. in qͣ sab
uente. in ecclia. dclaranda moro
Auroram. ut tantus splendor p̃ra¬
ratis occłis psit udi. tim tempꝰ
Am̃ce rosiurrexionis iluxis. ut tãc
laudes xͥ tota cantarer ecła. ex¬
p̃stint. ⁊ lumen c̃dulitatiꝰ iifud̃¬

Expanded text:
igenter obsequuntur. Et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa perpenduntum. Nunc aromatibus redolentibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt e primatum in diebus tenet: luce prima diluculo. Diluculum est inter tenebras noctis et diei claritatem in qua salus venit in Ecclesia declaranda more auroram, ut tantus splendor praeparatis oculis possit videri, cum tempus Dominicae resurrectionis illuxit, ut tunc laudes Christi tota cantaret ecclespraestitit et lumen credulitatis infu
Abbreviated transcription (Latin):
iuatitum ⁊ corde mundo.: pecãs
mortuo: inuoluit iinunumne
sidciꝰ sbabilitum. oꝑtulo spei: ꝑ oꝑa
caritatis concdudit. finis enim
p̃cepti: est caritas. aspicientib
a longe elec̾tis qui sunt stelle
maus. qͣndo si fieri potest: scan¬

Expanded text:
orde mundo, et peccatis mortuo: involvit in munimine fidei, stabilitum operculo spei, per opera charitatis concludit. Finis enim praecepti est charitas. Aspicientibus a longe electis, qui sunt stellae maris: quando, si fieri potest, scan
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ .s. nec aures u̾bis dĩ au¬
diendis. nec eos ꝓloquen¬
dis: aꝑie. qͣles necesse ÷
ut hii qui autłre ⁊ loqͥ
ũba cħ̃ longo usu didice¬
runt: dño sanandoᷤ offe¬
rant. ut eos quos huma¬
na fragilitas ne quid gr̃e
dextera soluat:

Expanded text:
 nec aures verbis Dei audiendis, nec os pro loquendis aperit. Quales necesse est ut hi qui audire et loqui verbum Dei longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, ut eos quos humana fragilitas nequit, gratiae dextera salvet
Abbreviated transcription (Latin):
fines decapoleos longe tͣnͣsmare po¬
sitos respiciebat:¬
¶eñ. Genus humanĩ tanqͣm unꝰ
hõ uaria peste absumptꝰ: in ꝓtho¬
plausto. cect᷑: dum uidet. surdꝰ sit
dum audit. dum odorat᷑ : emungit᷑.
obmutescit: duta loquit᷑. martꝰ fic.
dum manum erigit. mtͦuatur:
dura erigit᷑. Ydropicꝰ sit: dũ. ꝯtu¬

Expanded text:
fines Decapoleos longe trans mare positos respiciebater. Genus humanum tanquam unus homo varia peste assumptus in protoplasto caecatur, dum videt; surdus fit, dum audit; dum odorat, emungitur; obmutescit, dum loquitur; mancus fit, dum manum erigit; incurvatur, dum erigitur; hydropicus fit, dum concu
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ignoramꝰ qͣliter d̾ uirgineis
sangͥnibꝰ alia lege p̃cer nͣlem
formabatur. ⁊ qͣliter infusis
mat̾iale omis: d̾ ambulabat. m
humidam ⁊ instabilem sulstã¬

Expanded text:
 enim qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem formabatur, et qualiter infusis materiale onus, deambulabat in humidam et instabilem substan
Abbreviated transcription (Latin):
te dño in nauim cessat uẽ¬
tus: qr in quocũꝙ cordͤ ꝑ
grãm su amoris ad ẽ:
mox uniu̾sa uitiorum
E ⁊ aduersantis mũ¬
di. ⁊ malignorum
spirituum bella qͥ
bulando suꝑ undacͤ
beret lib̾um ab om̃i
grauedine peccĩ. Pla¬
cando uentos. ⁊ im¬
das. qd̃ elementis do

Expanded text:
in navim cessat ventus: quia in quocunque corde per gratiam sui amoris adest, mox universa vitiorum et adversantis mundi et malignorum spirituum bella quibulando super undas, bebat liberum ab omni gravedine peccati. Placando ventos et undas, q
Abbreviated transcription (Latin):
cio crebrius lauari ob
manducare dsid̾ant:¬
¶Erustra uasoꝵ baptis¬
mata seruant: quicor¬
dium suoꝵ ⁊ corꝑum
sords negligunt. Nõ n

Expanded text:
tio crebrius lavari, obmanducare desidFrustra vasorum baptismata servant, qui cordium suorum et corporum sordes negligunt. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uctus hystoria: narrat. philippũ herodĩ
maioris fuisse filium. ⁊ frem herodis. sub
quo passus ÷ dñs ⁊ duxisse uxorem herodi¬
adem filiam arethe.⁊ pꝰ. aretam ortis si¬
multatib. filiam suam tulisse.⁊ herodi
inimico philippi: in dolorem ipius: nup

Expanded text:
 Vetus historia narrat Philippum majoris Herodis fuisse filium, et fratrem Herodis sub quo passus est Dominus, et duxisse Herodiadem, filiam Arethae, et postea Aretham ortis simultatibus filiam suam tulisse, et Herodi inimico Philippi in dolorem ipsius nupt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Caltiatos sandaliis. ut peᷤ
neꝙ tectus sit: neq mdus¬
occultetur. nec t̾rems com¬
modis mutatur
¶ Puluis extutit᷑ de pedibꝰ
intestimonium laboris sui.
qd ingressi sunt ciuitatem.
qd̃ predicatio usꝙ ad illos
matum necessarium e
eungłium spreũunt:¬

Expanded text:
Calceatos sandaliis. Ut pes neque tectus sit neque nudusoccultetur, nec terrenis commodis innitatur Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt civitatem, quod praedicatio usque ad illos victum necessarium qui Evangelium spre
Abbreviated transcription (Latin):
crucem: abraham erat ium
ferno ⁊ pꝰ trucem : latro
pentendi. ut cñ intellexss
igitationes suas p̃sciri adõ:
pennteres eum facti sii.
ͥ ñ tamen ex nõie designat. ne

Expanded text:
crucem Abraham erat in inferno, et post crucem latro poenitendi, ut cum intellexisset cogitationes suas praesciri a Deo, poeniteret eum facti sui. Non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
timore. ⁊ amore neglecto: t̾rena ꝓ
illo ⁊ caduca: namo ⁊ cͥmmosa:
siuim pane. qd ⁊ ecclłia p̃sens. qui
accipit᷑ in fide. bñdicit᷑. in num̃o. fiã¬
gitur in passionib dat᷑ ecemplis. su¬
mitur dostrinis. foemans sangͥnõ
suum in calice. inno ⁊ aqͣ mixtum:
ut alio ptargem᷑ a culpis: alio redi
⁊ aqua maris rubr: extingunt᷑
mimici. que sunt misteria eccl̃iȩ
cristi:¬

Expanded text:
tque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa est Ecclesia praesens, quae accipitur in fide, benedicitur in numero, frangitur in passionibus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et aqua mixtum, ut alio purgemur a culpis, alio redimangeli: et aqua maris Rubri exstinguuntur inimici, quae sunt mysteria Ecclesiae Christi
Abbreviated transcription (Latin):
habebit uͥtutem.⁊ qui ht̃ opꝰ
ũbi: habebit intlłigenciam mis¬
tͣni. Et econtra. qui non ht̃ fid̃m
õficit uirtute. ⁊ qui nẽ ħt opꝰ
u̾bi: enis intlłigencia caret:
⁊ qui non intlłigro: iam audi

Expanded text:
habebit virtutem, et qui habet opus verbi, habebit intelligentiam mysterii. Et econtra, qui non habet fidem, deficit virtute; et qui non habet opus verbi ejus intelligentia caret; et qui non intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
quia electos in płib linguis.
⁊ gentib una fides ac pietas
toto orbe pacificando ꝯfirmat.
reꝓbos autem plures seccȩ qmͣ
lingue: dissociatos ꝯfui¬

Expanded text:
 electos in pluribus linguis et gentibus una fides ac pietas toto orbe pacificando confirmat; reprobos autem plures sectae quam linguae dissociando
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac sentencia. qri co¬
gitacionis a diabło in¬
mitti putant. nõ ex ꝓpͥa
nasci uoluntate. diabolꝰ
ad uitor ⁊ incentor mala¬
rum cogttacionum ẽẽ pͣ.
auctor non potest. Si añ
semꝑ iinsydiis põĩtus.
leuem cogicatõnum nr̃ax
scincillam sius fomitib
inflamarut. nõ debemꝰ

Expanded text:
ex hac sententia, qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor non potest. Sin autem semper in insidiis positus, levem cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Matheus ga̾ationẽ
incipit: ab exordio pro¬
missionis. ⁊ ñ usq ad
finem libri ħ agitur.
ut qui ex hac gnatione

Expanded text:
Matthaeus generationem incipit ab exordio promissionis. Et etiam usque in finem libri haec agitur, ut qui ex hac generatione
Abbreviated transcription (Latin):
quia humanitatem xͥ ostendit.: ꝑ quam dqͣ
Iad homines descendit. lucas ascendendo
Iferens formam sacramñti aꝑit. A baptismo en
incipiens usq ad dm̃ ascendit. ostendens bap¬
triatos ascendere ad ħ. ut sint filii do i.

Expanded text:
quia humanitatem Christi ostendit, per quam Deus ad homines descendit. Lucas ascendendo referens formam sacramenti aperit. A baptismo enim incipiens usque ad Deum ascendit, ostendens baptizatos ascendere ad hoc, ut sint filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
psententias loquens. Iohel pla¬
nus inpͥncipiis infine obsu.¬
rior. Et usq admalachiam.
hñt singłi ꝓpͥetates suas. quem:
etram scribam legisq doctorẽ
hebrei autumant. & quia
longum ẽ nunc de om̃ibus
dicere: hoc tantũ uos opaula

Expanded text:
sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula
Abbreviated transcription (Latin):
sarum ⁊ medoꝵ constituit
pͥlia multa et omnium ob¬
tinuit municiones:⁊ inter¬
pit spolia multitudinis gen¬
cium ⁊ siluit tera in con¬

Expanded text:
sarum et Medorum constituit prelia multa et omnium obtinuit municiones pit spolia multitudinis gencium et siluit terra in con
Abbreviated transcription (Latin):
anulum ꝑdice tinclidit. Que res gliscentẽ
amicoꝵ dissentionem secdauit. Nam et si
non uoce mincupatus est heres uidicio tił
electus iudebatur secessit alexand̾ ment᷑e¬
uno.⁊ anno ⁊ tricesimo natus. hec autem
quia historia machabeoꝵ regni alexandri
mencio facta est. i deo ex libris gentilium
interposui. ut lector agnosceret nõ frustra
uirtutem alexandri enarrari. sed magna¬
nimitate atts actione ipsim esse pcipuum.¬
Ꝙ autẽ cre alexander diuisise regnũ suũ
cum adhuc inueret pueris suis qui secum
erant auiuentute mitriti nõ tñ ip̃e hoc
diuusit quam illis diuscenclum reliquit.
Igitur alexander. ꝑ .xii. annos trementem
sub se orbem opp̾sit᷑. principes uero eł.xiiii.¬

Expanded text:
annulum Perdiccae tradidit, quae res gliscentem annulum Perdiccae tradidit, quae res gliscentem amicorum dissensionem sedavit. Nam etsi non voce nuncupatus est haeres, judicio tamen electus nos tres et triginta natus. Haec autem quia in historia Machabaeorum regni Alexandri mentio facta est, ideo ex libris gentilium interposui, ut lector agnosceret non frustra virtutem Alexandri enarrari, sed magnanimitate atque actione ipsum esse principium autem dicitur Alexander divisisse regnum suum, cum adhuc viveret, pueris suis, qui secum erant in juventute nutriti, non tam ipse hoc divisit, quam illis dividendum reliquit. Igitur Alexander per sub se orbem ferro pressit, principes uero ei
Abbreviated transcription (Latin):
cum urbis ꝓlatus medissimum lotum urbis
esset ad conspectum suum admilit osculan.¬
dam q dexterani suam flentibus porrexit
Cum lacrimarentur om̃s. Ip̃e nõ sine lacͥmis
tm̃. lierum sine ullo tristͥoris mentis. argum᷑¬
to fuit. ut quoslam inpaciencium dolentesͤ
consolatus sit. quibus mandata ad parẽtes
eoꝵ dedit adeo sicuti in hoste ita ĩ morte ii¬
uictus ei animus fuit. Cum defic̾e eum ami¬
a uderent querunt quem imꝑii faciant᷑
heredem. Respondit dignisimum tanta illi
magnitudo anini fuit. Ut cum herculẽ filiũ.
cum frẽm arideum cum roxanem uxorẽ
r̃gnantem reliq̃ret oblitiis uecessitudinũ
dignissimum nuncupau̾it heredem ꝓrsus
quasi nesas esset uiro forti alium qͣ uirũ
fortem succed̾e. aut tanti regni opes aliis
quam ꝓbatis relinqui. ac uoce ueluti belli
cordie misisset. ita omnes inemulationẽ
consurgunt ⁊ ambitione uulgi tacitum
sermonem et fauorem militum q̃runt.
Sexta die ꝑclusa ucte exemptum digito

Expanded text:
cum prolatus in editissimum locum urbis esset, ad conspectum suum admisit, osculandamque dexteram suam flentibus porrexit. Cumque lacrymarentur omnes, ipse non sine lacrymis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut quosdam impatientius dolentes consolatus sit, quibus mandata ad parentes eorum dedit, adeo sicut in hoste, ita et in morte invictus ei animus fuit. Cum deficere eum amici viderent, quaerunt quem imperii faciant haeredem; respondit, Dignissimum. Tanta illi magnitudo animi fuit, ut cum Herculem filium, cum fratrem Arideum, cum Roxanem uxorem praegnantem relinqueret, oblitus necessitudinum, dignissimum nuncuparit haeredem: prorsus quasi nefas esset viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes aliis quam probatis relinqui. Hac voce veluti belliccordiae misisset, ita omnes in aemulationem consurgunt et ambitionem vulgi tacito sermone et favorem militum quaerunt. Sexta die praeclusa voce exemptum digito
Abbreviated transcription (Latin):
explanationi incumb̾e ⁊ omissum iam du
opus qͣi quodam post liminio repet̾e. psertĩ
cam admitabilis sc̃sq ure pãmachuis hoc idẽ
litteris flagitet et nos ad patriam festinantes
mortiferos sẏrenarum cantus surda debeamꝰ
aure tnsire:

Expanded text:
u opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
ñ displicet.⁊ nichil extra recipiendum putant.
cur ea q̃ sub astericis ⁊ obelis uł addita sũt uł
amputanda legunt et negligunt. Quare da¬
melem urcͣ theodocionis trans lationẽ ecc̃e sus¬
ceperunt. Cur onginẽ mirantur ⁊ eusebium
pamphili cunctas ediciones simiłr disserẽtes.
ant q̃ fint stulticia postqͣ u̾a dixer̃t. ꝓferre
q̃ falsa sunt. Uñ aũ innouo.t ꝓbare̾ poter̾t

Expanded text:
licet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? U
Abbreviated transcription (Latin):
de sacrificiis ⁊ cerimoniis agit. hic bñ
post exodum ponitur. in eo enim taber¬
naculum ordinatur. in hoc ea continen

Expanded text:
de sacrificiis et caeremoniis agit. Hic bene post Exodum ponitur: in eo enim tabernaculum ordinatur, in hoc ea continen
Abbreviated transcription (Latin):
ũbi: ⁊ allegorie nubilo. uocem legis¬
latoris excipia mus. ego eccłasticus sb̃
fide xp̃i iuuens. ⁊ in medio eccłe positꝰ
ad sacuificandum uitulos ut agnos.
⁊ ad offerendam similam cum thure
⁊ oleo diuni precepti auccoritate cõ¬
pellor. ip̃e gͦ dominus. ip̃e sp̃s sanctus
deprecandus est. ut omnem nebulam
peccati que uisum cordis nr̃i obsaurat.
auferre lignetur. ut sp̃ualem intelli¬
gentiam intueamur. Sccłm illd̾. Re¬

Expanded text:
verbi et allegoriae nubilo vocem legisverbi et allegoriae nubilo vocem legislatoris excipiamus, ego ecclesiasticus sub fide Christi vivens, et in medio Ecclesiae positus, ad sacrificandum vitulos vel agnos, et ad offerendam similam cum thure et oleo, divini praecepti auctoritate compellor: ipse ergo Dominus, ipse Spiritus sanctus deprecandus est, ut omnem nebulam peccati quae visum cordis nostri obscurat, auferre dignetur, ut spiritualem intelligentiam intueamur, secundum illud: Re
Abbreviated transcription (Latin):
reprehensionib obnoxia. uñ ꝑ ezechielem
⁊ bonam legem. ⁊ ñ bonam: dominuȩ ap¬
pellat dicens. Bedi eis preceptamea. ⁊ ui¬
dicia mea: ostendi eis. que faciat homo:
ñbona. ⁊ iudicia. in quib ñ uiuant. Ua¬
det gͦ bona esse ⁊ non bona ain quib uiuãt.
⁊ in quib ñuiuant. Qui enim custodit
carnem moutur. qr uitam ñ cognoscre
meis. deinde legis lator. non semꝑ s cer¬
totempore uoluit custodir: legis suꝑfi¬
ciem. ut reprimeret usdeoium ceruicẽ¬
duram. unde scio: qr ppłs iste dure cer-¬
uncis sit oset aũ: uocat uideos uitsam
⁊ alibi. Ephraym uitula docta. diligere
tuturam. Transiui suꝑ pulcritudinem
colli euis. in quo obedientia significatur.
iugum erum legis imposure: ut humili¬
ati libenter susciꝑent. leue ⁊ suaue uigũ¬
s euangeliz.
Die. A sccłm quosdam etiam nr̃orum
simplicem intellectum sequamur a
absq ulla ut ip̃i nos ridere solent. stropha

Expanded text:
reprehensionibus obnoxia. Unde per Ezechielem reprehensionibus obnoxia. Unde per Ezechielem et bonam legem, et non bonam Dominus appellat, dicens: Dedi eis praecepta mea, et judicia mea ostendi eis, quae faciat homo  judicia in quibus non vivant. Patet ergo bona esse et non bona; et in quibus vivant et in quibus non vivant: qui enim custodit carnem, moritur, quia vitam non cognoscit in eis. Deinde legislator non semper, sed certo tempore voluit custodiri legis superficiem, ut reprimeret duram Judaeorum cervicem; unde: Scio quod populus iste durae cervicis sit ; Osee autem vocat Judaeos vitulam  alibi: Ephraim vitula docta diligere trituram, transivi super pulchritudinem colli ejus ; in quo obedientia significatur. Jugum enim legis imposuit, ut humiliati libenter susciperent leve et suave jugum Evangelii . Si secundum quosdam etiam nostrorum simplicem intellectum sequamur, et absque ulla, ut ipsi nos ridere solent, stropha
Abbreviated transcription (Latin):
Esitius. E re omnib necce est interpre¬
dationem legis adanagogen: trahi. et
sp̃ualem intelligentiam: in uttera
perscutari. hxc enim legiñ contradic̃.
s eam defendit. Sp̃ualem quidem intel¬
lectum diligenter ẽẽ inquiridum: etiã
ip̃e xp̃s ostendit. qui in ꝑabolis siusagh
mundum agricolam se. semeu bonum
iustos: dizania. malignos messores q.
angłos ⁊ inimicum suꝑ seminantem.¬
⁊̾rania: diabolum appeslauit. Qͥs gͥ ue¬
tat eum bouem qui oꝑatur iusticiam
appeliare: sicut ouem. simpliam ⁊ ino¬
celtem. columbam ⁊ turturem: subli
muis agentes. ⁊ contem plationi iacã¬
tes: Num quid ñ erechies ierłm leciam
dixit. ⁊ catulum euis elyachim. quiduc¬
tus est in egyptum. ⁊ alium catulum ioa¬
chim: in babylonem duccum: Non solũ
que in parabolis dicta sunt: s i que scdm
hystoriam sunt: ad sublunoiem ducen¬
dami ẽẽ intellectum paulus ostendre di
⁊ c̃. fortassis autem: noxia ent littera.
spoliata sp̃uali intelligentia ⁊ uariis

Expanded text:
it. Prae omnibus necesse est interpretationem legis ad anagogen trahi, et spiritualem intelligentiam in littera prescrutari. Hoc enim non contradicit legi, sed eam defendit. Spiritualem quippe intellectum diligenter esse inquirendum etiam ipse Christus ostendit, qui in parabolis suis agrum, mundum; agricolam seminantem semen bonum, justos; zizania, malignos; messores quoque, angelos; et inimicum superseminantem, diabolum appellavit. Quis ergo vetat bovem eum qui operatur justitiam, appellare; sicut ovem, simplicem; et innocentem, s agentes et contemplationi vacantes? Nunquid non Ezechiel Hierusalem leaenam dixit: et catulum ejus, Eliachim, qui ductus est in Aegyptum, et alium catulum Joachim in Babylonem ductum? Non solum quae in parabolis dicta sunt, sed et quae secundum historiam sunt, ad sublimiorem ducenda esse intellectum Paulus ostendit, di . Fortassis autem noxia erit littera spoliata spirituali intelligentia, et variis
Abbreviated transcription (Latin):
totius libri ar-¬
gumentũ ma¬
nifestatur. Tri
in quo sacrifici¬
a ĩprimitias. ⁊ primogenitorum oblaticẽs
offerri preceptum est. Qlue om̃ia sicut cete:¬
ra: ad leuitas ꝑtinent. a quib liber iste
congruum sortitus est: nomen. quib
hec omnia: digerit per ordinem.

Expanded text:
totius libri argumentum manifestatur. Tribin quo sacrificia, et primitias, et primogenitorum oblationes offerri praeceptum est, quia omnia sacrificia ad Levitas pertinent . A quibus liber iste congruum sortitus est nomen, qui haec omnia digerit per ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
libri diuisi sunt. cum hystoria tem po¬
reindiuisa sit: respondendum est. ut
fastidium .s. lectori auferret diuisio li

Expanded text:
is divisi sunt, cum historia tempore indivisa sit, respondendum est: ut fastidium scilicet lectori auferret librorum di
Abbreviated transcription (Latin):
In cronicis eusebii uer. legimus qͦd
post ingrissum ioseph in egyptum
primũ a moyse regnauit annuis .x.¬
xu. post eum nemb̾n annis .xiii. de¬
hinc a menophis annił .xxi. pꝰ hñc
mephres annis .xii. postqsuam nus¬

Expanded text:
In Chronicis Eusebii et Hieronymi legimus, quod post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem Mis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eab̃. In pencateiuo emelit erodus
in quo pene om̃ia sacram̃ta quib ecc̃a
instruitur figuralider exprimuntiu
ꝑ corꝑalem enim exitum filiorum istł
de egypto corporali nr̃ exitus de egyp¬
tospũali signat᷑. ꝑ mare rubrum: ⁊
agnipassio ⁊ nr̃a redemptio. de celo
dat᷑ manna. ⁊ aqua depetra. hic est
panis qui de celo descendit. ⁊ doctͥna
xp̃i. in monte dantur precepta atq
iudicia poło deiꝰ ut suꝑnis supica¬
mur disciplinis. ẽab̃natłm ⁊ uasa
eius construit᷑. ⁊ culcus ⁊ sacrificia im¬

Expanded text:
. In Pentateucho excellit Exodus, in quo pene omnia sacramenta quibus Ecclesia instruitur, figuraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et vasa ejus construuntur, cultus et sacrificia im
Abbreviated transcription (Latin):
si moriatur inte iosepb
.i. si mortificationem xͥ
in te suscipias ⁊ mortifi¬
tes menbra tua peccõ:
młtiplicant᷑ inte filii
ntuales. si enim sensꝰ
cus mortificent᷑. sen¬
sui aĩe crescẽ ⁊ morientib¬

Expanded text:
Si moriatur in te Joseph, id est, mortificationem Christi in te suscipias, et mortifices membra tua peccato, multiplicantur in te filii rituales. Si enim sensus carnis mortificentur, sensus animae crescunt, et morientib
Abbreviated transcription (Latin):
Is̃s̃. Quo mortuo ⁊c̾. Sic postqͣm ne-¬
ius ioseph ꝓ om̃ib gustaiit mortem
mor. fuisset: sosum mansissed.

Expanded text:
 Quo mortuo, etc. Sic postquam verus Joseph pro omnibus gustavit mortem, tuum fuisset, solum mansisset.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ter. Ereationem mundi m¬
simans scptura. primo
uerbo eternitatem. ⁊ dei om¬
nipotentiam ostendit. quẽ
enim in principio temꝑm
ante tempora eternaliter
significat excitisse. ⁊ quẽ:
inconditionis mitio celũ
⁊ terram creasse narrat.
tanta celeritate operationis
onmpotentem ẽẽ declarat.
cui uoluisse facere est. Bene

Expanded text:
tc. Creationem mundi insinuans Scriptura, primo verbo aeternitatem et omnipotentiam Dei ostendit: quem enim in principio temporum ante tempora aeternaliter significat exstitisse. Et quem in conditionis initio coelum et terram creasse narrat, tanta celeritate operationis omnipotentem esse declarat, cui voluisse, facere est. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
cit in principio dixit deus. fiat ce
terre: comprehendendum erat.¬
qd̃ fecit deus. deinde: ꝑ partes ex¬
plicandum. quom odo fecit. Uñ
primum fiebat in formis mate¬
ua sp̃italis ut corporalis non eẽt
dicendum: dixit deus. fiat. intel
ligamus eumad se in ꝑfectionẽ
creature reuocare. Cum ergo dr
est. s cum dicitur. dixit d̃s. fiat.
cominemoratur quia u̾bum ẽ.
ꝑ principium notat exordium
treature existentis ab illo. ꝑ uer¬
bum: ꝑfectionem creature. ab
illo: ad ip̃m reuocate. ut formet᷑
imitando formam uerbi ꝰ in cõ¬
mutabilem. Non enaim habet
utam in formem uerbum dei

Expanded text:
 In principio dixit Deus: Fiat coeterrae comprehendendum eratd fecit Deus, deinde per partes explicandum quomodo fecit. Undeprimum fiebat informis materia spiritualis, vel corporalis, non erat dicendum: « Dixit Dligamus eum ad se imperfectionem creaturae revocare. Cum ergo dicest; sed cum dicitur: « Dixit Deus, Fiat, » commemoratur quia Verbum est. Per principium notat exordium creaturae existentis ab illo; per Verbum, perfectionem creaturae ab illo ad ipsum revocatae, ut formetur imitando formam Verbi incommutabilem. Non enim habet vitam informem Verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
licet non habeantur in canone hebreorum:
tamen ab eccłia inter diuinorum uolumi¬
num adnumerantur historias. Preno-¬
tant auitem prelia in hebreorum duces
gentesq persarum. pugnasq sabbatoꝵ
et nobilis machabei triumphos: fędus
quoq amiciciarum cum romanorum
ducibus actaq legationum.

Expanded text:
licet non habeantur in canone Hebraeorum, tamen ab Ecclesia inter divinorum voluminum annumerantur historias. Praenotant autem praelia inter Hebraeorum duces gentesque Persarum, pugnam quoque Sabbatorum, et nobiles Machabaei triumphos, foedus quoque amicitiarum cum Romanorum ducibus, actaque legationum.
Abbreviated transcription (Latin):
auoluntate tua aũtere. Si p̾stes
ie tile concupiscentias eius: faciet te in
gaudium inimicis tuis. Ne oblecceris i
turbis nec in modicis: assidua ẽ enim c¬
ussio illorum. Ne fueris mediocris in con¬
tentione ex fenore: ⁊ ñẽ tͥ nichil in s

Expanded text:
voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis. Ne oblecteris in turbis, nec in modicis. Adest enim commissio illorum. Ne fueris mediocris in contentione ex fenore, et est tibi nihil in s
Abbreviated transcription (Latin):
ego diligo in ueritate. Kmẽ de omnibus
orationem facio ꝓspere de ingredi et uale¬
re. sicut ꝓspere agit anima tua. Gauisus
sum ualde uenientib frĩb ec testimonu
ꝑbibentibus ueritati tue. sicut tu inuer¬
tade ambulas. Maiorem hoꝵ grãm no

Expanded text:
ego diligo in veritate. Charissime, de omnibus orationem facio prospere te ingredi, et valere sicut prospere agit anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veritati tuae, sicut tu in veritate ambu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ihũ ꝑ uoluntatem dei. et sos¬
denes frader. eccłie dei que est corm¬
thi. sanctificatis in xp̃o ihũ uoca¬
loco ipsoꝵ et nrõ. Grã uobis ⁊ pax
iero.

Expanded text:
i Iesu per uoluntatem dei et Sosthenes frater ecclesiae dei quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Iesu, uocaloco, ipsorum et nostro: gratia uobis et pax isto.
Abbreviated transcription (Latin):
quia petrus primus est in numero apłoꝵ
prime sint etiam eius epłẽ in ordine ceter.¬
rum. Sed sicut eugłistas dudum ad ueru¬
tis lineam correximus. ita has ꝓprio ordim
deo nos iuuante reddidimus. Est eñ pͥm.
earum una iacobi .petri due. iohannis

Expanded text:
quia Petrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannia Petrus primus est in numero apostolorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et cuutate neꝑthalim quȩ ẽ insuꝑioribus
galilçȩ supra naason post uiam quȩ ducitad
occidentem. insinistro habens ciuitatem se.¬
phet. cum captus eẽt in dieb salmanasar re¬
gis assiriorum incaptuutate tamen positus
uiam ueritatis non deseruit: ita ut om̃ia q̃

Expanded text:
et civitate Nephthali quae est in superioribus Galilaeae supra Naasson, post viam quae ducit ad occidentem, in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanasar regis Assyriorum, in captivitate tamen positus, viam veritatis no
Abbreviated transcription (Latin):
lehel .¬
iared
enoch
lamech. noe. sem. chani. &iafech. Filii ia¬
fech: gomer. magog. madai. & iauan. thu¬
bal. mosoch. thiras. Porro filii gomer. asche¬
nez. & riphaz. & thogorma. Filii autẽ iauan.
helisa. & charsis. cethini. & dodanim. Filii ch̃a:
chus. & mesraini. phus. & chanaam. Filii au

Expanded text:
lehel Iared Enoch Lamech Noe Sem Ham et Iafeth filii Iafeth Gomer Magog Madai et Iavan Thubal Mosoch Thiras porro filii Gomer Aschenez et Rifath et Thogorma filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodanim filii Ham Chu
Abbreviated transcription (Latin):
ectorem te posuerunt Lxxxu¬
noli extolli. Esto in illis: quasi
unus ex ipsis. Curam illorum ha
e⁊ sic consid̾a: ⁊ omni cura tua explicata re¬
cumbe. ut leteris ꝓpt̃ illos: ut ornamenti
grẽ accipias coronam.⁊ dignationẽ conseqͣ

Expanded text:
ectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem conseq
Abbreviated transcription (Latin):
N prima mea defensione nemo mͥ affuit.
sed omnes me dereliquerunt. Non ulis im¬
putet᷑. Dñs audem mͥ astitit et confortauit
me: ut ꝑ me predicatio impleat᷑: ⁊ audiał
om̃s gentes. Et lib̾atꝰ sũ de ore leouis. libe

Expanded text:
n prima mea defensione nemo mihi affuit; sed omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Dominus autem mihi astitit et confortavit me, ut per me praedicatio impleatur, et audiant omnes gentes, quia liberatus sum de ore leonis. Libe
Abbreviated transcription (Latin):
ihu dño nr̃o. Sicut rogauite ut
remaneres ephesi. cum irem in
machedoniam: et denunciares
quibusdam. ne aliter docerent
neq intenderent fabulis. et gene¬
S alogiis interminatis. que questi¬
ones prestant magis quam

Expanded text:
ino nostro. Sicut rogavi te, ut remaneres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent 310 fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones praestant magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
et con
s et
lectus deo suo erat: et posuit eum ds̃ regem
suꝑ omnẽ isrł Et ipsum ergo ad peccatum di¬
xerunt mulieres alienigenȩ. Numqͥd et nos
inobȩdientes faciemus omne malũ grande
hoc ut p̾uaricemus indeo nr̃o. et diicamus
uxores ꝑegrinas: De filiis autẽ ioiada filii
eliasib sacerdotis magni. gener erat sanabal¬
lath oronitis quem fugaui ame. Recordare
dñe deus meus aduersus eos qui polluunt
sacerdotium usq sacerdotale et leuiticum.
Igitur mundaui eos ab om̃ib alienigenis. et
constitii ordines leuitarum et sacerdotum.
unũ quemq in ministerio suo: et in oblati
one lignorum in temporibꝰ constitutis et in pri¬
mituus. Memento mei deus nĩs in bonũ am̃.

Expanded text:
on s ei ilectus Deo suo erat et posuit eum Deus regem super omnem Israhel et ipsum ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae numquid et nos inoboedientes faciemus omne malum grande hoc ut praevaricemur in Deo nostro et ducamus uxores peregrinas de filiis autem Ioiada filii Eliasib sacerdotis magni gener erat Sanaballat Horonitis quem fugavi a me recordare Domine Deus meus adversum eos qui polluunt sacerdotium iusque sacerdotale et leviticum igitur mundavi eos ab omnibus alienigenis et constitui ordines sacerdotum et Levitarum unumquemque in ministeone lignorum in temporibus constitutis, et in primitivis: memento mei, Deus meus, in bonum. Amen.