comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facer&. id est creder& in dnĩ resur¬
rectionẽ quę tot diei numero con¬
tinecur. E deocto complet᷑ decas
ut de sabbato transiret ad pͥmam¬
sabbati. O bhanc causam adnõ p̃
gis austeritate mutatus sit:. Qđ si
quȩsieris quare uocet᷑ uilicus ini¬
quitatis : in lege quȩ dei est ini-¬
quus erat iulicꝰ. qui bene qͥdẽ of¬
ferebat sed non bene diuidebat.
Credens in patrẽ. sed filium ꝑ seniens.
gans: Prudentior itaq fuit apłs
paulꝰ in transgressione legis filiis
.ẽ. ꝑ dideruNt: Ambrosius medi¬
olanensis ep̾s ꝗd de hoc loco sense¬
rit in cõmentariis eius legere pote-¬
ris Origenis & didimi in hanc
ꝑ abolã ex planationẽ in uenire
nõ potui. ⁊ utrũ abolita sit tẽp&ꝵ
uetustate. an ipsi non scripserint.
in certũ habeo. Michi iuata pͥ¬
orẽ in t̃pretationẽ hoc uidecur
qđ demiquo mãmona debeamꝰ no¬
bis amicos facere non quos lib&
pauperes sedeos qͥ noᷤ possin

Expanded text:
faceret, id est crederet in Domini resurfaceret, id est crederet in Domini resurrectione, quae octavae diei numero continetur, et de octo completur decadibus: ut de sabbato Legis transiret ad psabbati. ob hanc causam a domino gis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, hgans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis est, perdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint
Abbreviated transcription (Latin):
ad iohannẽ baptistam esse finitos..
Mendicare erubesco. Ut qui doctor¬
fueram uideoꝵs: cogor agentibus
⁊ adiscipulo annana salutis. et
fidei mendicare doctrinam. Faciam
igit᷑ qđ michi utile esse intellego
ut postquam ꝓ iectꝰ fuero deuili¬
catione mea recipiant me xp̃ĩa¬
ni in domos suas. Coepitq ei
qͥ prius uersabantur in lege & sic
in xpisto crediderant ut̃ arbitra¬
rent᷑ se in lege iustificandos dice-¬
re legem abolitã ꝓphetas p̾teris-
se ⁊ quȩ antea ꝓ lucro fueriNt
reputare in stercora Nocauit ita¬
q duos de plurimis debitoribꝰ pͥ-¬
mũ qͥ debebat cencũ cados olei
eos uidelic& qui fuerant ex genti-¬
bꝰ congregati & magna in digebant
miscđia dei : & decentenario numero
quin quagenariũ. qui ꝓpͥȩ peniten¬¬
tͥum . ẽ. inxxta iubeleũ: & illa iN
aeuangłio parabola in qua alteri
erat. ⁊ debebat ei centenariũ nume-¬
rum. & coegit ut decentũ octoginta

Expanded text:
ad Iohannem Baptistam esse finitos. ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, docere legem abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri erat, et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum, octoginta
Abbreviated transcription (Latin):
in certis p̃ponentes. Theophilus an¬
thiocenȩ aeccłie septimus post
petruo apłm episcopus. qͥ quat¬
tuor a euangelistarum in unũ opꝰ
dicta con pingens in genii sui rio-¬
bis monimenta dimisit: hȩc su-¬
ꝑ hanc parabolam in suis com¬
mentariis. est locutus Diues qͥ
habebat uilicum. siue dispensato-¬
rem. ds̃ omp̃s est quo Nichis. ẽ.
dicius: Huns dispensator̃ paulus
qͥ ad pedes gamaliel sacras litteras
di dicit. legem dei susceꝑat dis-¬
pensandã:. Qui cum coepisset. cre-¬
dentes i xp̃o ꝑ sequi. ligare
occidere ⁊ omnẽ diĩ sui dissipare
substantiam. correptus ad No est.
S aule saule quid me ꝑsequeris.
Durum. est tibi contra stimulũ calci¬
trare. Dixitq in corde suo. Quid
faciam quia magister fui & uilicꝰ.
cogor esse discipulus et operarius:
Fodere non ualeo. omĩa enĩ manda¬
ta legis quȩ terrȩ in cubabant cer-¬
no destructa ⁊ legẽ & ꝓphecas usq

Expanded text:
incertis praeponentes. Theophilus, Anincertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae ecclesiae septimus post Petrum apostolum episcopus, qui quattuor euangelistarum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligaie, occidere et omnem domini sui dissipare substantiam, correptus a domino est: Saule, Saule, quid me persequeris? durum est tibi contra stimulum calcitrare. dixitque in corde suo: quid faciam? qui magister fui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque
Abbreviated transcription (Latin):
satores suos leuabit in caelũ.
Quã obrẽ SeQUITUR. Qui fidelis. ẽ
in minimo. hoc .ẽ. in carnalibꝰ. et in¬
multis fidelis erit. id est in spirita¬
libꝰ. Qui autẽ in paruo iniquus. ẽ
ut non dat frĩbus adutendũ. qđ
adeo ꝓ omibꝰ est creatũ: iste ⁊ spr¬
ritali pecuna diuidenda iniquus
erit. ut non ꝓ necessitate sed ꝓꝑso-¬
nis doctrinam dñĩ diuidat. Sin
tur non bene dispensecis ueras ae-¬
t̾nasq diuicias doctrinȩ dei qͥs d&
uobis. Q si in his quȩ alienȩ sc̃.
alienum autem. ẽ. anobis om̃e qđ
scłi. est in fideles fuistis ea quȩ ur̃a
sunt ⁊ propriȩ homini deputata
auaritiam & dicit eum qui amgt
petuniam dm̃ amare non posse
Igitur & apostolis si uelint a mare
deum esse pecunias contempnen-¬
das Unde scribȩ ⁊ pharisei qͥ
erant auari ad uersum se dictã
in tellegentes parabolam sub sanna-¬
bant eum carnalia & certe p̾sen-¬
tia spiritalibꝰ ac futuris ⁊ quasi

Expanded text:
satores suos leuabit in caelum! satores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. \'sintur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est autem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie homini deputata,auaritiam et dicit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
bant illum. Iocũ huiꝰ parabole.
tecxtum posui ut non nobis incelles¬
tum aliunde quęramꝰ & in parabola
certas nitamur in uenire ꝑ sonas.
Sed interp̃temur eã quasi parabolã
hoc. est similitudinẽ quȩ abeo uo-¬
qđ quasi umbra ꝓͥͤmiũ ueritatis
est.. Si gͦ dispensator iniqui mam¬
mone dñi uoce laudatur. qđ dere
iniqua sibi institiã prepararit.¬
⁊ passus dispendium dñs laudat
dispensatoris. prudentiam qđ adũ-¬
sus dnm̃ quidẽ fraudulenter sed
ꝓ se prudenter egerit: quanto ma-¬
gis xp̃s qui nullũ dampnũ sus-¬
tinere potest ⁊ ꝓnus. ẽ. ad clemen-¬
tiã laudabit discipulos suos si in
F acite uobis amicos demiquo mã-¬
mona.. Mammona autẽ non hebre¬
orũ sed sirorũ lingua diuitię
non cupantꝰ: qđ deiniquitate colles.¬
te sunt.. Si autem iniquitas bene
dispensata uertitur in iustitiam. qͦn-¬
to magis sermo diuinus in quo nul¬
la. est iniqͥtas. qui apłis creditus
est. si bene fuerit dispensatꝰ dispar¬

Expanded text:
bant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab eo uoet quasi umbra prooemiumue ueritatis est. si ergo dispensator iniqui mamonae \' domini uoce laudatur, quod de re iniqua sibi iustitiam praepararit, et passus dispendia dominus laudat dispensatoris prudentiam, quod aduersus dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, quanto magis Christus, qui nullum damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discifacite vobis amicos de iniquo mamona. Mamona autem, non Hebraeorum, sed Syrorum lingua diuitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus, in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ debes dñõ meo: Qui dixit
ei: Centum cados olei.. Ait illi. Ae¬
cipe cautionẽ tuam & sede cito seri¬
be quin quaginta Deinde alio lo-¬
cutus. est. Tuautẽ quantũ debes:¬
At ille respondit.. Centũ choros triti-¬
ci Dicit ei. Tolle cautionẽ cuam
& scribe octoginta. Ec laudauit
dñs uilicum dispensatorẽ iniqͥta-¬
tis qđ prudenter fecerit qr filii

Expanded text:
quantum debes domino meo? qui dixit quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octoginta. et laudauit dominus uilicum siue dispensatorem iniquitatis, quod prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
plublicanoꝵs salutem. Dicebat aũ
phariseos. Qua parabola ad clemen-¬
ciã discipulos hortaretur. ⁊ aliis
tetur uobis Et moratione dni-¬
ca. libera fronte poscatis.. Dimitte
nobis debita nr̃a. sicut ⁊ nos di-¬
mittimꝰ debitoribꝰ nrĩs. Quȩ. est
gͦ parabola ad clementiã discipu
los ꝓ uocans. Homo quidã erat
diues qͥ habebat uilicũ siue dis-¬
significat. N illicꝰ autẽ ꝓpͥe uille
gubernator. ẽ. unde & auilla uili-
conomicꝰ xhenophontis pulcherri-¬
bernat orẽ uillȩ sed dispensat ortẽ
imiuerse domꝰ tullio interp̃tante
significat Iste igitur dispensator.
accusatꝰ. est. ad dominũ suũ qđ
dissi paret substantiã eiꝰ:. Quo uo-¬
cato dixit:. Quid hoc audio dece.
Reddẽ rationem dispensatioNis. ne¬
aufert ame dispencionem. Fodere
non ualeo. mendicare erubesco. scio
ꝗd faciã ut quando sublata michi
fuerit dispensatio recipiant me in
domos suas Uocauitq singulos de-¬
bitores dñi sui. & dioxit pͥmo

Expanded text:
Publicanorum salutem. Dicebat autePharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur, et aliis tetur vobis ; ut in Oratione Dominica libera fronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae est ergo parabola ad clemenlos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dissignificat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uililxovojnixog Xenofontis pulcherrimbernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neinus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo:
Abbreviated transcription (Latin):
fames : igladius. Quis cõsolabit᷑te ᷑¬
Filii tui pieetis dormier̃ incapite õiũ
tu arũ sic̃ bestia illa que ataplena
in digna cione dm̃ increpaciane dĩ
calicẽ saporis fundũ calicis idigna¬
ubtra. Et ponat illud in manu eor qͥte

Expanded text:
fames et gladius quis consolabitur te filii tui proiecti sunt dormierunt in capite omnium viarum sicut bestia inlaqueata pleni indignatione Domini increpatione Dei calicem saporis, fundum calicis indignaultra, et ponam illud in manu eorum qui te
Abbreviated transcription (Latin):
Neq in hoc scło neq infuturo. Unde
manifestum. est peccatoꝵ. remissionẽ.
sine scĩ spiritus aduocatione non
fieri: necquã quẽ sine illo sicut ex¬
pedit in gemescere: aut sicut oporc&
orare. Dicente apło. Quid enĩ ore¬¬
mꝰ. sicut oporce nescimus. sed ipse
sp̃s postulat ꝓnobis gemitib men-¬
narrabilib Q nemo potest diacere
dm̃ tħm: nisi in spũ sancto. Quo
uacuari nimis ꝑ nitiosum est nimisq
morciferũ: quia nũquam uenian
meretur. qui ab intercessore disseri¬
tur. Om̃s gͦ dilectissimi qui in dñ
tħm crediderant: infusum sibi ha
ceꝑent potestatem. cũ post resurres-¬
tionẽ suam dñs in sufflauit & dix̃:
peccata remutentur ei ᷤᷤ & quoꝵ de¬
tinueritis decenta erunt Sed illi
ꝑ fectioni quȩ erat discipulis con-¬
ferenda. maior grã & habundanti-¬
or in spiratio seruabatur. ꝑ quam
& que non dum acceꝑent sumerent:
& excellentiꝰ possit habere que sũp-¬

Expanded text:
neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectisJesum crediderant, infusum sibi habceperunt potestatem, cum post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sump
Abbreviated transcription (Latin):
sam non ambiguamꝰ. qd cum in die
pentecostes discipulos dhĩ sp̃c sc̃s
muneris. sed ad iectio largitatis.
ficacione uegetati. & sine hac gratia
nulla unquam insticuta sacramenta
nulla sunt celebrata misteria: ut ea¬
ĩ eadẽ fuerit
dem semꝑ fuerit mensura donorum
dñĩ scõ spiritu non carebant: nec po¬
tentia huius uirtutis ab oꝑib abe-¬
rat salualtoris: & cum discipulis da-¬
r& infirmitatem carationẽ: & eicien¬
dorũ dęmonũ potestatem: eiꝰ utiq
sp̃s largiebatur effectus In quo ip-¬
sum in mundis spiritib im perantem.
uideors negabat impiecas. & duina
beneficia diabolo deputabat Unde
taliter blasphemantes merito illam do¬
mini exciꝑe sententiam. qua ait.:
One peccatum & blasphemia remittit᷑
hominib sp̃s autem blasphema nor
remittitur hominib Q quicũq di
xerit uerbum contra filium hominis.
remittitur ei Qui autem dixerit
contra sp̃m scm̃: non remittetur ei

Expanded text:
sa, non ambigamus quod cum in die sa, non ambigamus quod cum in die Pentecostes discipulos Domini Spiritus muneris, sed adjectio largitatis: ficatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit dem fuerit mensura donorum.Domini sancto Spiritu non carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et quiinis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei
Abbreviated transcription (Latin):
quam intelligerecur trinitas esse.
si semꝑ in seꝑabiliter diceretur:
Dene gͦ ipsa difficultas loquendi cor
nr̃m ad intelligentiam trahit. & ꝑ
infirmitatem nr̃am cȩlestis doctri-¬
na nos ad uiuat. Ut quia in dĩ-¬
tate patris & filii & sp̃c sancti. nec
singularitas est nec diuerfitas est
cogitanda. Uera unitas & uera tri-¬
nitas possit quidem simul mente
sentiri : sed non possit simul ore ꝓ
ferri. Fundata igitur dilectissi¬
mi hac fide incordib uestris. qua-
salubriter credimus : q tota simul
trinitas una uircus est una maies-¬
tas. una substancia in discreta oꝑa-¬
cio: in seꝑ abilis dilectione. in differens
potestate: simul im plens omĩa: simul
continens uniuersa: Quod enim est
pater. hoc est & filius. hoc est & spiritꝰ
sanctus.. & uera deitas in nullo esse
aut minor aut maior est.. Quȩ sic
intribus est conftdenda ꝑ sonis: ut
solitudinem non recipiat trinitas.
& tinitatem seru& aequalitas. Hanc

Expanded text:
quam intelligeretur Trinitas esse, quam intelligeretur Trinitas esse, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut quia in deitate Patris, Filii et Spiritus sancti nec singcogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem simul mente aliquatenus sentiri, sed non possit simul ore proferri. CAP. III. Fundata igitur, dilectissimi, hac fide in cordibus nostris, qua salTrinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta operatio, inseparabilis dilectio, indifferens potestas, simul implens omnia, simul continens universa. Quod enim est Pater, hoc est et Filius, hoc est et Spiritus sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut minor aut major potest. Quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Dempiternum. est patri: coȩcerni
sibi filii esse genitorem Sempiter¬
num est filio: intemporaliter apatre
esse ꝓgenitũ. Sem piternum quo¬
q est & spiri cui sancto: spiñ esse
patris & filii: ut num quã sine
nulla ibi ꝑsona sit ancerior nulla
posterior: Huius enim beatȩ crinita¬
tis in commutabilis deitas. una est
in substancia. in diuisa in opere. con¬
sors in uoluntate : par in omĩ pocentia:
aequalis in gła. Dequa cum sancta
scriptura sic loquitur: ut aut in
factis aut in uerbis aliquid desig-¬
n&. quod singulis uideatur conue¬¬
nire ꝑsonis: non ꝑ curbatur fides
catholca sed docecur. Ut ꝑ proprie-¬
tatem aut uocis. aut oꝑis in sinu-¬
etur nobis ueritas trinitatis: & nõ
diuidat intellectus quod distin¬
guit auditus Obhoc enim quedã
siue sub patris siue sub filui siue
sub scĩ sp̃c appellatione ꝓ muntur:
ut confessio fidelium intrinitate nõ
erret: quȩ cum sit in seꝑ abilis num¬

Expanded text:
Sempiternum est Patri, coaeterni Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter a Patre esse progenitum. Sempiternum quoque est Spiritu sancto, Spiritum esse Patris et Filii: ut numquam sine nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Divinitas una est in substantia, indivisa in opere, consors in voluntate, par in omnipotentia, aequalis in gloria. De qua cum Scriptura sancta sic loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, num
Abbreviated transcription (Latin):
DE NOBISUI¬
lectiss imi causam atq racionem
ȩlo quiorum textus ostendit. quo spm̃
sanctum quinquagesimo post dñi
resurrectionis die qui ab ascensio¬
ne eius est decimus. In fusum xp̃i
discipulis sicut ꝓ missus sperabatur
agnouimꝰ: Sed adhos aeccłiȩ filios
in struendos: ad dendum est aeciam
nostri sermonis obsequium. Non
enim timemꝰ ne spiritales & eruditi
naca fastichant: adquorum fructum
ꝑ tin&: ut quam plurimis in sinua¬
ri uelint quod ipsi cũ magna sui
utilitate didicerunt.. Piat corda
ergo ꝑ corda omnuim dispensatio
munerum diuinorum. & seruitutẽ
oris nr̃i : docti in doctiq non sper-
aderit ipsius largitas: decuiꝰ ma¬
iestate loqui temptamus: ut ad ꝓ¬
fectum tocius aeccłiȩ suȩ & uosca¬
paces. & nos faciat habundantes.
Cum igitur ad intelligendam digni-¬
tatem sp̃s sancti oculos mentis in¬
sum ab excellentia patris & filii co¬
gitem. quia in nullo ab unitate ẜia
discrepat diuinȩ trinitatis essentia

Expanded text:
dem nobis, dilectissimi, causam atque rationem eloquiorum textus ostendit, quo Spiritum sanctum quinquagresurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernaaderit ipsius largitas, de jestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis insum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia.
Abbreviated transcription (Latin):
contulerit. ut futura p̃dicerent:
hic ne falsitates eius ipse rerum
ꝓcessus urger&. Sacrilegarum
in prudentium fabularum in p̃¬
teritas retrorsit aecates & quasi n¬
chil nos desempiternitate creato-¬
pugnantia men dacior. monstra con¬
texunt Quib tandem suas insi-¬
nuaturꝰ in sanias: nisi multũ insi¬
pientib & nimiu̾ alumune uerita¬
tis auersis. qui siue ꝑ ignorantie
cȩcitatẽ suie ꝑ turpitudinis appe¬
citum ad illã non sacra sed ex sa-¬
cramenta ꝑ ueniunt. Quȩ ꝓpter
communem uerecundiam uon sc
nr̃o sermone ꝓ menda cũ iam a-¬
bundantissimȩ ipsoꝵ. sint confessi-
impietatis auctorem fp̃s sc̃s ali¬
qua ex parte dignatus sit: nichil
postolo iohanne. Nondum enĩ erat¬
sp̃s datus: quia ihesus nondũ fuerat
clarificatꝰ. Dñi ascensio dandi sp̃s
fuit ratio. quem ille necesse est ut
paternȩ dexterȩ. uerũ in xpo ho¬
minem negat esse ꝓuectum Nos e¬

Expanded text:
contulerit, ut futura praedicerent, contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatopugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confessionimpietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil postolo Joanne: Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus : Domini ascensio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
ta reserar&. Qđ quã falsum: quã¬
q sit uanum: ipsa aeuangelicȩ p̃-¬
dicationis declarat auctoritas:
¶anes igitur minister falsitatis
cdiabolicȩ & conditor suꝑstitionis
obscenȩ eo tempore dampnandus
in nocuit quo post resurrectionẽ
dni ducentesimus & sexagesimꝰ
annus im plecus. est:. Probo impe¬¬
ratore & paulino confulib cum oc-¬
taua iã in christianis ꝑ secutio dese¬¬
uiret. & in numera marcyrum mi-¬
ha ipsis suis uictoriis ꝓbauissent
im pletum esse quod dñs ꝓmiserat
dicens: Cum autem tradent uos
Nolite cogitare. quo modo aut ꝗd
missio dñi ꝑ cot aȩtatum interual.¬
la differri: nec ille sp̃s ueritatis
quem mundus uonaccipit impioꝵ
ita septi formi in illam donorun:
suorum continuit largitatem: ut
cot aeccłiȩ generacionis sua in spi-¬
ratione fraudar& Donec ꝓdigio¬
sus turpium mendaciorum signi¬
fer nasceretur: qui replecus spũ di¬
aboli spiritui restitit. xp̃i. Qͤ cũ
scĩs dei hoc paradrti doctrina

Expanded text:
quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid missio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec aboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
sigͣni incellectu dilectissimi. Nec
transitorio accipiamꝰ auditũ Pre¬
ter alias enĩ ueritatis locutiones
quib manicheoꝵs confutatur im pi-¬
etas: ac aꝑtissime sentencia totum
sacrilegę falsitatis dogma ꝓsterni-¬
quendam atq sublimen sequi ui-¬
derentur auctorem. In magistro
suo manifestum scm̃ apparuisse
spm̃ crediderunt. Pronussumq a
dño parachytum non pruis uenisse.
quam hic in felicium decepta ore-¬
recur: In quo ita sp̃s dei manse-¬
rit: ut non aliud fuerit manes

Expanded text:
segni intellectu, dilectissimi, nec segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosterniquemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis: ille uos docebit omnem ue¬
ritatem. Numquid se dñs in ferio-¬
ris intelligentiȩ uolebat intelligi.
aut minus aliquid quã scm̃ apatre
didicisse cum ipse sit ueritas. & ni-¬
chil pater dicere. nichil sp̃s possit
tre dante dat & filius Nonitaq alia¬
erat in sinuanda ueritas. nec alia
p̃dicanda doctrina: sed oporcebat
capacitatem eorum qui docebantur
augeri. & multiplicari constantiam
caritatis illius: quȩ omnẽ formidinẽ
foris nuter&. & furorem ꝑ sequen¬
tium non timer&:: Quodutiq apłi
postea quam noua sancti sp̃s ab un-¬
dantia sunt repleti: ardentius uelle
& efficacius posse coeꝑunt: ꝓficien¬¬
tes ap̃ceptorum scientia: ad coleran¬¬
ciam passionum. ut sub nulla iam
tem pestate crepidantes fluctus scłi
& ȩlationes mundi fide suꝑ gredien-¬
te calcarent: et morce comtẽpta om¬
nib gentib aeuangłm ueritatis in¬
ferrent:: Quod uero ad didit dñs
dicens. Quȩcũq audierit loquet᷑:
et futura adunciabit uobis Non

Expanded text:
ritatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit tre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utique apostoli, posteaquam Spiritus sancti nova abundantia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. Quod vero addidit Dominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem autẽ sollempnitatem dilecͦ-¬
tissimi: & iam illa nobis. ẽ. adicien-¬
da deuocio: ut ieuiniũ q ex aposto-¬
lica tradicione sub sequitur cȩlebre-¬
dona numerandũ. ẽ. q ad uersum¬

Expanded text:
praesentem autem solemnitatem, dilectissimi, etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremdona numerandum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nem solum temptator accederet
et dnm̃ penitus ignoraret. Uide¬
bat carnem: sedignorabat dñi ma-¬
iestatem.. Cernebat infirmitatem:
⁊ non uidebat deitatẽ Remansit
confusus diabolꝰ dũ in homine ap.¬
paruit dñs Sic adõ patre des¬
cendit : unde numquã discessit.
Interris erat: ⁊ caelos non deserebat:
Sic̃ ipse dominꝰ ait Nemo ascen-¬
dit incaelum. Nisi qui decaelo
descendit. filius hominis qui. est
incȩlo.. Interris ut homo loque¬
batur hominibꝰ: in caelo se fateba¬
tur esse ut deus & deitas non
minoratur: cũ in firmitas assu¬
mit᷑. Et illud qđ non erat acce-
pit : & deus mansit qđ abinitio
fuit: Qđ enim homo fuit : nob̃
minuit Ex in ani uit plenitudi¬
nẽ deitatis: formã suscepit hu¬
militatis: et patri manens eqͣlis.
mundo: quȩ tantum haberet me¬
ritũ ut dei filiũ in semet ipsa
susciperet : et post partũ omni
modo uirgo ꝑ maneret. Aue in¬
quid maria grã plena dñs tecũ.

Expanded text:
nem solum tentator accederet, et Dominum penitus ignoraret. Videbat carnem, sed ignorabat Domini majestatem; cernebat infirmitatem, et non videbat deitatem. Remansit confusus diabolus, dum in homine apparuit Dominus. Sic a Deo Patre descendit, unde nunquam discessit. In terris erat; et coelos non deserebat, sicut ipse Dominus ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . In terris ut homo loquebatur hominibus; et in coelo se esse fatebatur ut Deus. Deitas enim non minoratur, cum infirmitas assumitur; et illud quod non erat accepit, et Deus mansit quod ab initio fuit. Quod enim homo fuit, nobis minuit. Exinanivit plenitudinem deitatis, formam suscepit humilitatis; et Patri mansit aequalis.mundo, quae tantum haberet meritum, ut Dei Filium in semetipsa susciperet, et post partum omni modo virgo permaneret. Ave, inquit, Maria, gratia plena, Dominus tecum;
Abbreviated transcription (Latin):
uocabis nomen etꝰ iħm: ipse enĩ
saluum faci& populũ suũ apec-¬
catis eorum Uirginitatis uura
seruab̾: filium habebis: et nomen
uirginis non amittes:. Tanta. ẽ
enim in illa diuma pocentia: ut
et matrẽ redlat foecundã ⁊ uigi¬
nem seruet inlosam Ideo benedic¬
ta tu intͣ mulieres. qi ex epũ scõ
concipiens ubi nõ .ẽ. carnalis maritꝰ
sed diuina dinoscitur uircꝰ. Lactab̾
infantẽ ꝓprium creatorem su cam
porrigis lactis: et cibis caelestibꝰ sa¬
ciaris.: Pannis in uolius puerum.
qui tibi in mortalem condonauit
in dumentũ: In pͣsepio ponis in¬
fantilia menbra: qui caelestem tibi
pͣparabit mensam. Omĩa quȩ nu-¬
tricii causa debetur circa puero ce¬
lebremꝰ: ut qđ ipse ꝓmisit scĩs
sius: et tu ipsa libertiꝰ consequaris:
Quid multa Ex ulta uirgo decan¬
to ꝓ misso: nuntiꝰ discessit angelicꝰ.
et uentris hospitium ingreditur
deus. Qui uiuit et regnat in se-¬
cula słoRuai a msN:

Expanded text:
nomen ejus Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Virginitatis jura servabis, filium habebis, et nomen virginis non amittes. Tanta est enim illa divina potentia, ut et matrem reddat fecundam, et virginem servet illaesam. Ideo benedicta tu inter mulieres, quia ex Spiritu sancto concipies, ubi non est carnalis maritus, sed divina dignoscitur virtus. Lactabis infantem proprium, Creatori succum porriges lactis, et cibis coelestibus satiaberis. Pannis involves puerum, qui tibi immortale condonabit indumentum. In praesepio pones infantilia membra, qui coelestem tibi praeparabit mensam. Omnia quae nutricis causa debentur circa puerum celebrabis, ut quod ipse promisit sanctis suis, et tu ipsa libentius consequaris. Quid multa? Exsulta, Virgo, de tanto promisso, nuntius discessit angelicus; et ventris hospitium ingreditur Deus, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tat Ipsos quoq cum force erraue¬¬
ruit subiectos. uixta psalmiste
uocẽ corripiat iustꝰ in mi scłia et
in crepae. Neq oleo noxie confessio¬
nis. eorum corda demulceat.. &c
hoc enim adpii pastoris officium
ꝑ tinec. Nam qui subditorũ er-¬
rata corrigere. & uulnera meis pec-¬
catorum in quantum sufficit cura-¬
re neglexerit. inter pastores ouili-
re p̃sumit . sed & hoc pastori ẽ. fi-
xo corde tenendum: ut eo qͥbꝰ p̃. ẽ.
non quasi suos ꝓprios. sed ut dñi¬
sui gregem. tractare meminerit.
iuxta illud qđ petro dicitur:. Si
diligis me pasce oues meas. Meas
in quit non tuas. meas tibi oues
commendatas scito. & has quasi meas
regere sime ꝑ fecte amas recole. ut
meam uidelicet in eis gloriam. meũ
dominium. mea lucra non tua ꝓpͥa
quorum multitudine dolens apłs pau-¬
lus ait phylippensibꝰ. Spero autem
in dño ihũ thrmocheum eito me¬

Expanded text:
tat: ipsos quoque cum forte erravetat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter pastores oviliumre praesumit? Sed et hoc pastori est xo corde tenendum, ut eos quibus praeest, non quasi suos sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria Quorum multitudinem dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Spero autem in Domino Jesu Timotheum me cito m
Abbreviated transcription (Latin):
in pastoris fide titubauerat . tociens
cum renouata fide pastoris. menbra
quoq eiusdẽ pastõris iubeatur cu-¬
rare:. Quod enim hic dicit ei pas¬
ce oues meas: hoc. ẽ utiq qđ ei an-¬
te passionem aꝑtius dixerat. ego
autem rogaui ꝓte ut non deficiat
fides cua : & tu aliquando conuer-¬
sus confirma fratres tuos. Pascete
Foues xpisti. est. credentes xp̃o
neafide deficiant confirmare: & ut
infide magis magisq ꝓficiant. in¬
stanter oꝑam dare. Quam uis sol-¬
lertius in cuendum quod eadem
pastio gregis domunici. non uni for-¬
mi sed multimoda. ẽ. sollititudine
gerenda. Nam aecerna sub sidia
necesse. ẽ. ut subditis rector nec
desint diligent̃ preuideat. & ex¬
empla uirtutis fimul cũ uerbo p̃¬
dicationis. eisdem solliticius im¬
pendat Et si quos aut spiritalibꝰ
aut etiam cõmunibꝰ eorum cõmo¬
dis aduersantes deprehenderit.
hors uiolentiȩ quantum ual& obsis-¬

Expanded text:
in pastoris fide titubaverat, toties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est credentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsis
Abbreviated transcription (Latin):
dant : cum fulgida caritate iustorum
p̃cordia: uirtutũ quoq spiritalium
oppugione ꝓximis in notescunt
Et pulchre ipse qͥ hȩc uidebat ioħs
in terp̃tando sub didit: quȩ sunt
orationrs sanctorum. Odoramenta
et enĩ fialarum sunt orationes scoꝵs
quia quicquid boni oꝑant᷑ aut di-¬
cunt : qui simplici intentione dõ de-¬
seruiunt: cotum ꝓ fecto hoc uicẽ ꝓ
eis orationibꝰ ad im plet: quando de-¬
uotionẽ mentis eors diuinis cõmen-¬
actus. sermones. cogitatꝰ. ipsa ȩci am
silentia nr̃a. ita dño donante diriga¬
mꝰ: ut singula hȩc cũ timoris illius
an se diligt in terrogat: ut ipsa
trina confessione. iuncula quȩ illum
ter negando ligauerant: ab soluat
&e quociens territiis eiꝰ passione qđ e¬
um nosset negauerat: tociens eius
resurrectione recreatꝰ quod illũ to¬
pensatione tercio confitenti amorẽ.
tercio aeque pascendas suas oues
cõmendat: quia decebat ut quociens

Expanded text:
dant, cum fulgida charitate justorum dant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, totum hoc profecto vicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis commenactus, sermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum topensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties
Abbreviated transcription (Latin):
quia amo te. Quã casta & scã anima.
quȩ et fuã cogitacionẽ domino pate-¬
re non dubitat : & se. nil aliud quã
ea quȩ dñs ad ꝓbat. cogitare non igno-¬
rat. Unde bene in apocalipsi scors
corda phyalis aureis cõ ꝑant᷑. dicen-¬
te iohanne:. & habebant singuli
eytharas et phyalas aureas: plenas o-¬
doramentoꝵ. quȩ sunt orationes scõrs.
C ytharas quippe aureas habent elec-¬
ti : quia om̃is eoꝵs sermo. om̃e qđ de
illorum actibꝰ ad notitiam ꝓximoꝵ
fama uulgate ꝑ sonauerit: purȩ dile-¬
ctionis luce rutilum. apparet. Phy¬
alas quoq habent aureas. quȩ sunt
uasa patula amplitudine diffusa.
qͥ corda sua quo ueriꝰ solo eiꝰdem di-¬
lectionis. sentiunt igne splendescere.
eo latius hȩc diuinis gaudent pande-¬
re conspectibꝰ. ubi recte sub iungit᷑
plenas odoramentoꝵ. quȩ sunt orati-¬
ones scõrum Phralȩ namq aureȩ
odoramet itorum plenitudine redun-¬

Expanded text:
quia amo te! Quam casta et sancta anima, quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aitudine redun
Abbreviated transcription (Latin):
consilia cordium Si quidem & iꝑse
petrus id circo se. in hac dominica
in terrogatione cautiꝰ respondendo co¬
hibebat: quia memunit se pͥdem im¬
minente eius passione. plus sibi cons-¬
tantiȩ tribuisse quam haberet. spon-¬
dendo uidelicet se eẽ. paratum. & in
carcerem et in morcem ire cũ illo. qui
nec dũ erat idoneus in stante ꝑiculo
saltĩ confiteri quia nosset illum. uel
qͥa fuisec aliquando cũ illo Instruc¬
tus gͦ ꝑiculo priore caucius loqui
cum dnõ. quẽ bene didicerat humanȩ
conscientiȩ statum meliꝰ nosse quam
ipsa se conscientia ullatenus nosse
sufficer&e.: Defraterni quidẽ cordis
occultis. nichil ꝓrsus audet definire:
de sui autem amoris in cegritate. non
siram& solius sed ipsius qͥ interroga¬
bat dñi cestimoniũ pandit. aeciam
in qͥens dnẽ: tuscis qi amo te. O quã
felix & pura conscientia quȩ conditori
suo cuius nuda oculis et aꝑta nouit
omnia dicere non metuit dñẽ. tu scis

Expanded text:
consilia cordium . Siquidem et ipse consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. Doccultis nihil prorsus audet definire: de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit, Etiaminquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis
Abbreviated transcription (Latin):
ce dicere: Scio quidem quia ipse ce
ut tu meliꝰ nosti in tegro corde dili-¬
go: quantum uero te alii diligant.
michi quidẽ ignotum. sed tibi sunt
om̃ia nota. Tuiꝰ cautela responsi¬
onis: nr̃ę ꝓfecto. ẽ. institutio locutio¬
nis simul & cogitationis. Ht udeli¬
c& eius exemplo discamꝰ minus de
nr̃ȩ conscientię puritate p̃ sumere.
minꝰ temere de frat̾ne conscientiȩ oc-¬
cultis iudicare in dubiis maxime re
te gerantur.: in spicere neqͥmus. Nã
deaꝑtis fratrũ erratibꝰ: non solum po¬
testatem. sed & p̾ceptum iudicandi
ut corrigantur habemꝰ:. Dicente dño.
Si peccauerit frater tuus increpa illũ:
& si penitentiam egerit dimitte illi:
Ambigua autem eoꝵs gesta. & quȩ in
quam libet partem inter p̃tari pos-¬
sunt : diuino potius examini reser¬
uare uibemur. Dicit nãq apłs
olite ante tempꝰ uidicare. quo adusq
ueniad dñs qui & illuminabit abscon-¬
dita tenebrarum. & manifestabit

Expanded text:
rte dicere: Scio quidem, quia ipse te, rte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime rebte gerantur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qͥ diligit ex dõ natus. est & cognoᷤᷤ¬
Icit deũ Symon namq obediens::
Iohanniͦs dicitur dei gratia Et ꝓpter¬
ea recte pͥmus apłoꝵs: cum deamore
suo requiritur: Sẏmor iohannis.
liquido cunctis ostendatur hoc quod
maiore prȩceteris obedientiȩ dni uis-¬
sis obsequitur: quod ardentiori illũ
caritate amplectitur non humani me-¬
riti. sed mueris esse duuni. Unde
& apłs paulus eadem grati& confor-¬
tatus aiebat: quia caritas dei diffu-¬
datus. ẽ. nobis. Qui gͦ coeteris flagran-¬
tius dominum amare ꝓbat᷑. filius
iohannis cognominat᷑.. Quia Nimi-¬
rum urtus eiusdem amoris: non ni-¬
si ꝑ gratiam sp̃s ꝑcipitur. Qui tam̃
ipse : notandum quã caute et circum.¬
specte testimonium suo reddat a
mori. cum dño sciscitante se plus ali-¬
is diligerce : non.ẽ. ausus respondere
tu scis quia amote plus his. sed tem¬
ꝑata ac simplici uoce. Ee iam inqͥt
dnẽ: cu scis quia amoce. Qđ est aꝑ-¬

Expanded text:
omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffudatus est nobis . Qui ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est ape
Abbreviated transcription (Latin):
rificare ꝓbantur. Non solum autẽ
maxima illa aeccłiȩ luminaria. sed
et reliqua electorum curba uel uiuer¬
do. uel moriendo. dm̃ suo quippe tẽ¬
pore clarificat. Quorũ uestigia nos
quoq fratres mei nostro tempore seqͥ
oporci : & uite uidelicet nr̃e ordinẽ
ad exempla bonorum dirigendo: et in
posita uitȩ rectitudine ad mortem us¬
q ꝑ sistendo: ut sotii conuersationis
eorum existentes. sotii aetiam remune-¬
rationis mereamur effici Hoc autẽ
ita ꝑ ficiemus. si iuxta huius saciã ÷¬
tissime lectionis cimore et redempto¬
rem nr̃m debito affectu cõ plectimur
& gͣ ꝓ ximorum salutem fraterna
sollicitudine uigilamus: ipso opitu¬
lante qui hȩc et nos facere iubet. &¬
se facta remunerare. pollicetur: iħo¬

Expanded text:
rificare probantur. Non solum autem rificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare pollicetur,