comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lari. quã quandoq eẽ uenturũ nouerant. s uenire citiꝰ quęre¬
rat . E xp̃ssit desidĩum quo festinat an carne positꝰ reduni. & ab in¬
feris ad suꝑna reuocari. Et quidẽ paucoꝵ hominum ista fuit ꝑpen¬
dere. ut scirent de p̃sentis uitȩ laborib. uł de subsequenti post mor¬
tem dilatione cogitare. Id̃ utrũq iusti ante aduentũ redemptoriᷤᷤ.
nrĩ se ꝑpeti dolebant. Vnde recte dr̃. Et̃ patientiã meã qͥs considãt:
& quidẽ ñ deẽ qͥ patientiã consideret. s cũ citiꝰ ñ ex audit quasi
minꝰ considerare dr̃ ds̃. Ipsa enĩ humani generis que uenit in mũ¬
di fine redẽptio. ab his qͥ a mundi uutio p̃cessert̃. tarde credebat᷑.
qr longo tẽporis spatio a celestium remuneratione disiuncti s̃:
ueritate attestante que ait. Alulti ꝓph̃ȩ & reges uoluert̃ uidere

Expanded text:
lari, quam quandoque esse venturam noverant, sed venire citius quaerelari, quam quandoque esse venturam noverant, sed venire citius quaere. --Expressit desiderium quo festinat in carne positus redimi et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent de praesentis vitae laboribus vel de subsequenti post mortem dilatione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde et recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? Equidem non deest qui patientiam consideret; sed cum citius non exaudit, quasi minus considerare Deus dicitur. Ipsa enim humani generis quae venit in mundi fine redemptio ab his qui a mundi initio praecesserunt tarda credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate attestante, quae ait: Multi prophetae et reges voluerunt vos videre
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ. ut quasi qͥb dam uermib sic inqͥetis cogitationib in m̃te fati¬
gem᷑. Carnis enĩ nr̃ȩ natura uitiata & consuetudo ꝑuersa. qr innu¬
meras curas in corde infirmitatis nr̃e generat. bene mat̾ & soror
uermes uocant᷑. Mordent enĩ animũ cure. dũ inquietant. Non enĩ
quõ post p̃sentẽ uitã ducendi s̃. qr tunc gͦ electi aute aduentum
dnĩ & in labore uitȩ p̃sentis se cẽ cernebant. & tam̃ post p̃sentẽ
uitã necdũ cȩlestia bona ꝑciꝑe. multis cogitationib urebantur.
Expectabant enim grãm redemptoris sui. nec tam̃ ad eam pote¬
rant. in carne uiuendo ꝑuenire: unde & apte subdit᷑. libi ẽ gͦ¬
nunc p̾stolatio mea: quȩ eẽ potuit p̃ stolatio iustoꝵ. nͥ uis¬
tus & iustificans ds̃. qui ad pęnas humani generis sponte des¬
cenderet. & captiuos mortis iustitie suȩ uirtute liberaret:
huiꝰ enĩ p̃sentiam minine cessabant intenta cogitatione p̃sto¬

Expanded text:
inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte subditur: nunc praestolatio mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani generis sponte descenderit, ut captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praesto
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ uͦ ẽ qr cũ hec a carnalib patim̾. ñ tã ipsi sunt qui in nr̃a
morte sȩuiunt. quã malignꝰ sp̃c̃ qui eoꝵ mentib pͥncipat᷑: sic̃ ꝑ pau
cũ de falsiloquo loqueret᷑. apte mox ad describendũ eius falsiloqui

Expanded text:
Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt quam malignus spiritus qui eorum mentibus principatque de falsiloquio loqueretur, apte mox ad describendum ejus falsiloquii
Abbreviated transcription (Latin):
delicet nesciunt aluid de se foris ostendẽ. & intꝰ aliud habere. Vnde
recte egreguus p̃dicator dicit. Ut exhibeat ipse sibi głosam eccłiam
& turpitudine oꝑis. & duplicitate sẽmonis caret. S qr nunc intra
sinũ fidĩ multos etiã reꝓbos ten&: cũ tẽpꝰ ꝑsequutioĩs exarserit. ip¬
sos hostes patit᷑. qͦs p̃dicatioĩs uerb̃ alere aute uidebat᷑. Dicat itaq ru
ge meȩ testimoniũ diẽt cont᷑ me: id ẽ ipsi me insequendo increpañ.
qͥ ũẽ in meo corpore positi. duplicitatis suȩ in se maliciã ñ emen
patit᷑. dũ sunt in ea multi qui de ęt̾nitatis ꝓmissione diffidunt. &
tam̃ fideles se eẽ mentiunt᷑: qui dũ p̃dicationi eiꝰ aꝑte contradice¬
re ñ p̃sumunt. falsiloquũ ñ contra faciẽ s quasi post dorsũ patit᷑.
S cũ malitiȩ tempus eruꝑit. his qͥ nc̃ metuens derogat. ad contradi¬
cendũ contra faciem uenit. qr uerbis uere fidĩ aꝑtis uocib obsistit.

Expanded text:
videlicet nesciunt aliud foras ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: « Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimonium dicunt contra me, id est ipsi me insequendo increpant, qui nunc, in meo corpore positi, duplicitatis suae in se malitiam non mendpatitur, dum sunt in ea multi qui de aeternitatis promissione diffidunt, et tamen se fideles esse mentiuntur. Qui dum praedicationi ejus aperte contradicere non praesumunt, falsiloquium non contra faciem, sed quasi post dorsum patitur. Sed cum malitiae tempus eruperit, is qui nunc metuens derogat, ad contradicendum ante faciem venit, quia verbis verae fidei apertis vocibus obsistit.
Abbreviated transcription (Latin):
parcens minime peꝑcit: cui & specialit̾ correptionis uerba ñ intu¬
lit. & tam̃ uulnꝰ illi sub cõmuni ãmonitione ꝑcussit: unde fit
plerũq ut eo uehementius ꝑpetratã culpã lugeat. quo reatum
dã temꝑamento correptionis ad salutẽ redeant. Unde etiã paulꝰ
dicit. Quȩ putamꝰ ignobiliora eẽ menbra corporis. his habundan
orẽ honestatẽ habent. Honesta aut̃ nr̃a. nullus egent. dic̃ enĩ
inhonesta menbra in corpore. ita qͥdã st̃ utra scãm ȩccłiam po¬
tentes & ꝓterui. Sui dũ aꝑta inuectione feriri nequeunt quasi
honore tegininis uelant᷑ S hȩc de occultis potentũ lo quim̃. han
crepandi sunt: ne si p̃dicator tacet. culpã apꝓbasse uideat᷑: atq
hȩc crescens in exemplũ ueniat. quã pastoris lingua ñ secat. d̾ cã gͦ¬

Expanded text:
parcens minime pepercit, cui et specialiter correptionis verba non intuparcens minime pepercit, cui et specialiter correptionis verba non intulit, et tamen vulnus illius sub communi admonitione percussit? Unde fit plerumque ut eo vehementius perpetratam culpam lugeat, quo reatum odam temperamento correptionis ad salutem redeant. Unde etiam Paulus dicit: Quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem orem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam intra sanctam Ecclesiam potentes et pravi. Qui dum aperta invectione feriri non queunt, quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquicrepandi sunt, ne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
Libere enim arguens ñ peꝑcit. s in eo qd̃ correxit ꝑeꝑeit. At
contra potens & ꝓt̾uus cũ mali quid ꝑpetrasse cognoscit᷑. tem¬
pus quęrit᷑ ut de malo qd fecit increpet᷑ Nisi enĩ p̃dicator
sustineat. quando ferre congrue correptionẽ possit. auget in eo
malũ qd̃ insequit᷑. Sȩpe enĩ contingit. ut talis sit qͥ nulla incre¬
pationis uerba suscipiat. Quid itaq in huiꝰ culpa p̃dicatori agi¬
dũ ẽ. nͥ ut in sermone ammonitionis quẽ ꝓ cõmuni salute oĩũ
auditoꝵ facit. tales culpas ad mediũ deducat. quales eũ ꝑpetͣs¬
se considerat qui &e p̃sto ẽ. & de se solo hoc argui ñ potest. ue de¬
terior fiat: & cum generalit̃ contra culpam inuectio tendit᷑. cor¬
reptionis uerbum libent̃ ad m̃tem ducitur. qr potens prauus ig¬
norat. qd̾ sibi hoc specialit᷑ dicat᷑. Eͥd itaq isti p̃dicator suus. nisi

Expanded text:
Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At contra potens et protervus, cum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus quaeritur ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando ferre congrue correptionem possit, auget in eo malum quod insequitur. Saepe enim contingit ut talis sit qui nulla increpationis verba suspiciat. Quid itaque in hujus culpa praedicatori agendum est, nisi ut in sermone admonitionis, quem pro communi salute omnium auditorum facit, tales culpas ad medium deducat quales eum perpetrasse considerat qui et praesto est, et de se solo adhuc argui non potest, ne deterior fiat? Et cum generaliter contra culpam invectio intenditur, correptionis verbum libenter ad mentem ducitur, quia potens pravus ignorat quod sibi hoc specialiter dicatur. Quid itaque isti praedicator suus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt. de malis exteriorib desꝑabilit affligunt᷑. de quib ꝑ
psalmistam dicit᷑. In miseriis ñ subsistent. Ille & enĩ bene nouit
in exteriorib miseriis subsistere. qui scit semꝑ de spe int̾na gaͥ¬
tione mansuetudinis eruans. aliquando & malis & quasi parceis
ñ parcit. aliquando uͦ & quasi ñ parcens parcit. Qd̃ melius oste¬
dunꝰ. si ipsa quȩ plerũq accidunt ꝓferamus. Ponamꝰ itaq ante
oc los mentis duos prauos intra scãm ȩccłiam eẽ constitutos. qͣ
sit unꝰ potens & ꝓt̾uus. alt᷑ mitis & subditꝰ. Si qua miti et sub¬
dito culpa subr spserit. hunc ꝓtinꝰ increpando p̃dicator insequit᷑
corripit. eũq corripiendo a culpa liberat atq ad uiam rectitu¬
dmiis reformat. Quid itaq huic nͥ ñ parcens ꝑ᷑ꝑcit. S in eo qr dũ
correptionis uerbũ non distulit. citius hunc a culya liberauit.

Expanded text:
nesciunt de malis exterioribus desperabiliter affliguntur, de quibus per nesciunt de malis exterioribus desperabiliter affliguntur, de quibus per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe interna gautione mansuetudinis servans, aliquando malis et quasi parcens non parcit, aliquando vero et quasi non parcens parcit. Quod melius ostendimus, si ipsa quae plerumque accidunt proferamus. Ponamus itaque ante oculos mentis duos pravos in sancta Ecclesia esse constitutos, quorum sit unus potens et protervus, alter mitis et subditus. Si qua miti et subdito culpa subripuerit, hanc protinus increpando praedicator insequitur et corripit, eumque corripiendo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudinis reformat. Quid itaque huic nisi non parcens pepercit, quia dum correptionis verbum non distulit, citius hunc a culpa liberavit?
Abbreviated transcription (Latin):
a quasi parcens uob̃. Aliquando necesse ẽ ut prauis m̃tib quȩ hu¬
mana p̃dicatione corrigi nequeunt. diuina flagella optari be¬
nigne debeant. Qd cũ magno fit amoris studio. udelicet ñ er¬
rantis pena s correptio quęrit᷑ & oratio potiꝰ quã maledictio eẽ
monstrat᷑. In his aut̃ uerbis hoc beatꝰ iob monstrat᷑ intendere.
ut amici qͥ dolori illiꝰ ꝑ caritatẽ cõpati nesciebant. ab exꝑimento
discerent. alienȩ afflictioni qualit̾ misereri debuissent: atq do
aliis inferrent & tunc salubriꝰ intrinsecꝰ uiuerent. cũ aliquid ex¬
trinsecus de infirmitate sentirent. Notandũ qd ñ ait eẽt aĩa
lediceret. si se illis fieri similẽ optaret: illis uͦ meliora uoluit.
qͦs sibi similes fieri quęsiuit. Consolam uͦ prauos in flagella consti¬
tutos: cũ de exteriori ꝑcussione interiorẽ in eis conualescere salu
oꝵ uim. uerbis lenib mitib lenimꝰ. Sunt nãq ñiuilli qͥ dũ int̾na

Expanded text:
 optari. --Aliquando necesse est ut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet non errantis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimento 419 discerent alienae afflictioni qualiter misereri debuissent; atque, eualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notandum, quod non ait: Utinalediceret, si se illis fieri similem optaret. Illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagellis constitutos cum de exteriore percussione interiorem in eis convalescere saluteorum vim verbis mitibus lenimus. Sunt namque nonnulli qui dum interna
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis p̃mia ęt̃na ñ deerunt. dũ & prauis & duplicib cordibus
bona temporalia ñ negant᷑. Qua ex re mundis qͦ manib addet
fortitudinem: qr conspiciens ꝑuersos optinere t̾renã głam. bona su

Expanded text:
desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus bona temporalia non negantur. Qua ex re mundis quoque manibus addit fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere terrenam gloriam, bona su
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ haberi ab omĩb ñ ualet simul totũ. huic deest qd̃ alt̃ ha¬
buerit. Suecendit᷑ uͦ contra hẏpocritã innocens: dũ głam simu¬
latoris inuidet etiã qͥ nulli nocere solet. Sin uͦ hoc in loco in¬
nocens qͥlibet in bono ꝑfectꝰ accipit᷑. contra hypocritã uinocen
suscitat᷑: quando hunc & florere conspicit. & tam̃ cũ suo eum
flore contempnit: & p̃dicando quȩ recta st̃ tanto eũ despicien¬
dũ cȩteris eẽ denuntiat. quanto eũ conspicit. illa anrie quȩ¬
rere. quȩ diu ñ ualeant cum eo ꝑmanere: In quo adhuc sensu sub
uingit᷑. Et tenebit iustus uiam suam. & mundis manib addet
fortitudinem. Considato quippe hypocrita iustꝰ uiam suã tenet:
qr dum illũ ex ꝑuersa uoluntate optinere ea quȩ mundi sunt
intuet᷑. ipse. ad amiorẽ cȩlestium robustius struigit᷑: sciens qr bonis

Expanded text:
quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter haquod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui nulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innocens quilibet in bono perfectus accipitur, contra hypocritam innocens suscitatur quando hunc et florere conspicit, et tamen cum suo eum flore contemnit; et praedicando quae recta sunt, tanto eum despiciendum caeteris esse denuntiat, quanto eum conspicit illa anxie quaerere quae cum eo diu non valeant permanere. In quo adhuc sensu sub9. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis
Abbreviated transcription (Latin):
pescat: cũ herodias apud temulentũ regem. saltatu filiȩ optin&
tium in disco deferat᷑. Et cũ iusti ad indignationẽ caligant. in¬
firmi plerũq usq ad infidelitatẽ currunt. Vnde & subdit᷑. &
menbra mea quasi in nichilũ st̃ redacta. Alenbroꝵ qͥppe noĩe. te¬
ueritudo expͥmit᷑ uifirmoꝵ: qͥ dũ ꝑuersos ꝓspiciunt florere. ui¬
stosq cruciari: ad hoc ñnũquã ꝑuenrunt: ut se bona uel iicho¬
asse pęniteant: atq ita ad agenda mala citiꝰ recedant. acsi eoꝵ ui¬
te nocuerit bonũ qđ inchoauert̃. Floc autẽ qd̃ ait. caligauit ad
ans. & si noceri aliis ñ nouit. ꝑfecta tam̃ agere ipse nequaquam
ualet. & qr corda paruuloꝵ dũ ꝑuersos florere in p̃senti uita¬
conspiciunt. inuidiȩ facib succendunt᷑. Tanto enĩ qͥsq plus in¬
uidet aliis bona p̃sentia. quanto ea ipse minꝰ contẽpserit. Nam

Expanded text:
pescat cum Herodias apud temulentum regem saltatu filiae obtinet pescat cum Herodias apud temulentum regem saltatu filiae obtinet tium in disco deferatur ? Sed cum justi ad indignationem caligant, infirmi plerumque usque ad infidelitatem corruunt. Unde subditur: Et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. Membrorum quippe nomine teneritudo exprimitur infirmorum, qui dum perversos prospiciunt florere justosque cruciari, ad hoc nonnunquam perveniunt, ut se bona vel inchoasse poeniteant; atque ita ad agenda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad ans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvuloconspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
iob dicat ex se. dicat ex uocib omĩum electoꝵ. Omĩs qͥppe qͥ flagel¬
lo ꝑeutit᷑. quasi in. ꝓuerbiũ ponit᷑ uulgi: qr stultus quisq. dum
euiquã maledicere appetit. ex illiꝰ similitudine maledietionẽ.
sumit. quẽ ꝑcussũ tẽporalit̾ uidet: eãq pęnã suo optat aduersa¬
rio. quã euenise conspicit iusto. dicq fit: ut ñ recte sapientib.
in exemplũ deducat᷑ rectus: dũ & pena uisti eẽ dãpnatio credit᷑
a que illi maneat gła. nulla spe. fidĩ p̃iuidet᷑. Sequit᷑. Caligauit
ad indignationẽ ocłs ms̃: & menbra mea quasi in nichilu st̃ re¬
dacta. Ad indignationẽ oculus caligat. quando ipsi qͦ qui in dnĩ¬
co corpore. idẽ in ȩccłia lumen ueritatis habent dũ se diutius a
prauis despici ac dedignari conspiciunt. de occulti iudicii ammi¬
ratione ꝑturbant᷑: & secretũ dĩ penetrare nequeunt. cur p̃uale¬
re ꝑuersi contra bonoꝵ innocentiã ꝑmittunt᷑. Qͥs & enĩ ñ ubstu¬

Expanded text:
t ex vocibus omnium electorum. Omnis quippe qui flagello percutitur quasi in proverbium ponitur vulgi, quia 431 stultus quisque dum cuiquam maledicere appetit, ex illius similitudine maledictionem sumit, quem percussum temporaliter videt, eamque poenam suo optat adversario quam evenisse conspicit justo. Sicque fit ut non recte sapientibus in exemplum deducatur rectus, dum et poena justi esse damnatio creditur, et quae illi maneat gloria nulla spe fidei praevidetur. Sequitur: CAPUTab indignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. - Ab indignatione oculus caligat quando ipsi quoque qui in Dominico corpore, id est in Ecclesia, lumen veritatis habent, dum pravis despici ac dedignari conspiciunt, de occulti judicii admiratione turbantur, et secretum Dei penetrare nequeunt, cur praevalere perversi contra bonorum innocentiam permittuntur. Quis etenim non obstu
Abbreviated transcription (Latin):
fit eoꝵ consolatio. qr int̾ uerba dulcedinis uirꝰ ppinare cupiunt
erroris: & dũ dictis lenib dolores quasi leuigant. peccati onꝰ impo¬
nere festinant. S electi uiri etiã cũ tẽporali gła pͥuant᷑. int̾ni ui¬
gorẽ uidicii ñ amitunt. Nã sciunt & foris aduersa ꝑpeti. & ta

Expanded text:
fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum temporali gloria privantur, interni vigorem judicii non amittunt. Nam sc
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia dauid ꝓpħe uocib dic̃. dupra dorsũ meũ fabricauert̃ pecca¬
tores: qr uidelicet dũ hereticos uel quoslibet repbos qͦs corrigere
ñ ualet tolerat. facta peccantiũ supra dorsũ portat. Beatꝰ itaq iob¬
uidens elifaz amicũ suũ multa contra se dͨ ypochrisi conqͥrentem.
qui ex consolationis uerbo ad amaritudinẽ increpationis erupe¬
rat. & sinulatꝰ consolator apparebat. ꝑ patientiã suã typũ seruat
eccłiȩ. quȩ nouit talia audiendo tolerare. Et cũ eiꝰ sermo amitti¬
frequent᷑ aliena mala quasi sua audiunt: & ab his erimen impin¬
git᷑. a qͥb crimina impucta ꝑpetrant᷑ hac aut̃ responsione beatꝰ
iob illud eccliȩ tẽpꝰ significat. quõ opp̃ssa ab aduersariis. tẽporali
in aduersitate conspiciunt in eo qđ illos consolari appetunt. ma¬
la eis ꝑsuadere conant᷑. Ande ñ imerito bonoꝵ m̃tib onerosa

Expanded text:
Ecclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccaEcclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, quia videlicet dum haereticos, vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. CAP. CCLVIvidens Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator apparebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittifrequenter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali in adversitate conspiciunt, in eo quod illos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibus onerosa
Abbreviated transcription (Latin):
in m̃te concipit. quanto solus p̃ oĩb immocentior quęrit. Flec iocir¬
co elifaz ꝓtulit. qr beatũ iob tanto ꝑcussũ uerbere ꝓpt̾ hẏpo¬
crisim putauit. S eiꝰ uerba & si multis congruunt. ab ipso solo
aliena st̃ ꝓ quo solo dicebant᷑. qr sc̃s uir nil in suis actib duplic¬
tatis habuit. quẽ testis ueritas de cordis simplicitate laudarit.¬
SSE hoc ꝑuersoꝵ ꝓpriũ solet qđ mala sua ꝑ conuitiũ
bonis ingerunt pͥusquã de ipsis ueracit̃ accusent᷑: &
dũ metuunt increpari de his quȩ faciunt. aduersanteᷤ
suis prauitatib iustos hȩc facere testant᷑. Scĩ aut̃ uiri patien¬
t̃ audiunt etiã quȩ se nũquã fecisse inflinerunt. quãius
ea mala quȩ sibi ingeri conspiciunt aut ab ipsis criminato¬
rib suis nouerint ꝑpetrata: & cũ eos p̃dicando corrigere ñ pos¬
ualent. ex ipsis tam̃ p̃miũ longanuitatis adqͥrant Unde & scã

Expanded text:
in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirin mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit.sse hoc perversorum proprium solet, ut mala sua per convicium bonis ingerant, priusquam de his ipsis veraciter accusentur. Et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam, quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala, quae sibi ingeri conspiciunt, ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata, et cum eos praedicando corrigere non posconsequi non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parat dolos. Dolorẽ quippe concipit cũ ꝑuersa cogitat: iniquitatẽ
parit cũ explere cȩꝑit quȩ cogitauit. Inuidendo dolorẽ concipit:
derogando iniquitatẽ parit. Grauis quippe ẽ iniquitas. quando is
qͥ ꝑuersus ẽ ostende alios ꝑuersos molit᷑. ut inde ipse quasi sc̃s ap¬
pareat. qđ alios scõs eẽ docuerit. Sciendũ uͦ qd̃ in sacro eloquio uen¬
ad uitã. Suȩ uidelicet lux. oiã secreta uentris inuestigare dicitur.
qr occulta mentis penetrat ut ea quȩ de scipsa latebant aĩa ante
ocłos eiꝰ flenda reducat. Hinc iheremias ait. Hentrẽ meũ uentrem
meũ doleo. Qͥ ut uentrẽ suũ qͥd dixisset ostendẽt. adiuixit. Sensus
cordis mei turbati s̃. Uteri itaq nomine recte mens accipit᷑. qr sicut
ꝓles in utero concipit᷑. sic cogitatio in m̃te generat᷑: & sic̃ in uen¬
tre cibi. ita continent᷑ in m̃te cogitationes. Uterus itaq hypocri¬
tȩ p̃parat dolos. qr tanto semꝑ inaiorẽ malitiã contra ꝓximos

Expanded text:
pariturus. --Dolorem quippe concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio venad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos
Abbreviated transcription (Latin):
dũ iusti sollicite ꝑagunt. culpaꝵ laqueos euadunt. Ande scrip¬
tũ ẽ. In omĩb oꝑib tuis memorare nouissima tua: & in ęt̾nũ ñ
ritudinib morat᷑ ocłs m̃s. Acsi aꝑte dicat. Culpã ñ feci: & fla¬
gella suscepi. S hac in re animũ mouet. qui in multis se huius
hystoriȩ locis peccasse confitet᷑. qua ratione nẽ peccasse se ab ne¬
gat. S ad hȩc ratio celerit᷑ occurrit qr nec tantũ peccauit ut fla¬
gella mereret᷑: nec tanĩ eẽ sine peccato potuit. Nã qr ñ ꝓ corrigen¬
da culpa. s ꝓ grã agenda ꝑcussus ẽ: uidex ipse testat᷑. qͦui laudat¬
& ferit. Et̃ rursum qr sine peccato ñ fuerit: nec ipse negat qͥ a
iuidice laudat᷑ atq idõ laudat᷑. qr ñ negat. S credo qđ meliꝰ hȩc
uerba discutimꝰ: si dicta ex uoce capitis sentiamꝰ. Redemptor & enĩ¬

Expanded text:
ulparum laqueos evadunt. Unde scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non ratia Job percussus. --Ac si aperte dicat: Culpam non feci, et flagella suscepi. Sed hac in re animum movet, quia in multis se hujus historiae locis peccasse confitetur, qua ratione peccasse se nunc abneget? Sed ad haec ratio celeriter occurrit, quia nec tantum peccavit ut flagella mereretur, nec tamen esse sine peccato potuit. Nam quia non pro corrigenda culpa, sed pro gratia augenda percussus est, judex ipse testatur, qui laudat et ferit. Et rursum quia sine peccato non fuerit, nec ipse negat qui a judice laudatur, atque ideo laudatur, quia non negat. Sed credo quod melius haec verba discutimus, si dicta ex voce capitis sentiamus.  Vet. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
& ego similia ur̃ĩ loqui. s arrat iustꝰ quio facere potuit. sed ne
iustitiã deserat. qd facere potuit declinat. Seqͥt᷑. atq utinã eẽt¬

Expanded text:
 loqui. Rec III.  Narrat justus quid facere potuit; sed ne  loqui. Rec III.  Narrat justus quid facere potuit; sed ne justitiam deserat, quod facere potuit declinat. Sequitur: CAPUT V. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd habebunt finẽ uerba uentosa : uentosa enĩ uerba st̃. quȩ
inflationi tẽporali potiꝰ quã rectitudini seruiunt. Sepe aut̃ ma¬
lietiã bona dicunt. s qr bene ñ dict̃. uentosa u̾ba ꝓfert̃. Hã dic¬
ta eoꝵ & si quando sana st̃ ꝑ sententiã. inflata tam̃ st̃ ꝑ elationẽ.
ti iob magisterio docem᷑. nͥ ut quisq ꝑpendere sciat sollicite. ne
luctus tẽpore uerba increpationis infera t. Si enĩ sunt quȩdam
quȩ uicrepari uire debeant. in afflictione postponenda st̃. ne c̃¬
solator increpando dolorẽ augeat. quẽ linire ꝓposuerat. Sequit᷑.¬
b conuitiosa uerba ꝓferunt. eo citiꝰ obmutescunt. qd̃ de se talia
loquunt᷑. nec cõpelliuit᷑ audire qd funt: qr iusti conuitia ñ reoot̃.
etiã dũ cogunt᷑ audire qd̃ ñ s̃. Bene gͦ dicit᷑. aut aliquid tͥ mo¬
lestũ ẽ si loquaris: Acsi aꝑte diceret᷑ eo plus loqueris. quo a me
molestũ aliquid de tua actione ñ audis. Unde & subdit᷑. Poteram¬

Expanded text:
Nunquid habebunt finem verba ventosa? - Ventosa enim verba sunt, quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt, sed quia non bene dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum etsi quando sana sunt per sententiam, inflata tamen sunt per elationem.ti Job magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Sequitbus conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quo de se talia loquuntur, nec compelluntur audire quod sunt, quia justi convicia non reddunt, etiam dum coguntur audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actione non audis. Unde et subditur,--VER
Abbreviated transcription (Latin):
&e arbor quȩ radices pͥus in altũ ñ mittit. citius uentoꝵ in¬
petu sternit᷑. si se ad altũ uerticẽ extollit: eoq eitiꝰ ad una cor¬
ruit. quõ altiꝰ in aere sine radicib excreuit. Nonnũquã uͦ florẽ¬
tem uineã. ñ frigus s estus arefacit. Cumq immoderato calo¬
re tangit᷑. discusso flore botrus tabescit. & plerũq contingit.
at hi qui ad bona oꝑa recta intentione ñ ueniunt: cũ placere se
hominib uident. ad exercenda hȩc eadẽ oꝑa uehem̃tius accendã¬
t᷑ humanis placitura ocłis agere anrie studeant & quasi eũ
scõ spũ feruescant. Eͥd itaq istos. nͥ in flore ȩstus contigit.: qͦs huma¬
nȩ laudis appetitio a fructu alienos fãcit: unde & bene subdit᷑.
Et̃ quasi olua ꝓiciens florẽ suũ. Oluia quippe cũ in flore ẽ: si immo
derata nebula tangit᷑. ã plenitudine fruc̾tuũ uacuat᷑. Et quoties

Expanded text:
et arbor quae radices in altum prius non mittit, citius ventorum imet arbor quae radices in altum prius non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum vertice extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quis itaque istos nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in florederata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties
Abbreviated transcription (Latin):
tumuli st̃ redacte. Quia enĩ a conuersatione conuiuentiũ ciuitas
appellat᷑. ciuitates desolatȩ st̃ ipsi obsequentuĩ cunei ꝑuersoꝵ. quoꝵ
clamorib ꝑuersus iste laudat᷑: cũ ad praua oꝑa ꝑ nequitiã rapit᷑.¬
Vnde scriptũ ẽ. Laudat᷑ peccator in desiderus animȩ suȩ: & qui
iniqua gerit benedicit᷑. Domꝰ uͦ deserte. sunt cogitationes. prane
quas iniquus iste inhabitat: qr ꝑ om̃e qd̃ agit. iniquoꝵ hominũ
placere cogitationib appetit. Quȩ ciuitas desolata & domꝰ desertȩ
mine ꝑuenirent. Bene aut̃ dr̃. quȩ in tumulost̾ redacte. Quen¬
tia nãq domoꝵ atq ciuitatũ ȩdificia tumulos faciunt: quĩ dum
praui quiq confusis actionib sibimetipsis ad ꝑuersa oꝑa iungun¬
t᷑ ostendt̃ ꝓculdubio qr de ȩdificio uitȩ ceciderunt. Sequitur

Expanded text:
tumulis sunt redactae. - Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur, cum ad prava opera per nequitiam rapitor in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae rnime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
Absq iniquitate enĩ manus suȩ ꝑtulit. qr peccatũ ñ fecit. nec dolꝰ
inuentꝰ ẽ in ore eiꝰ: & tamendolorẽ crucis ꝓ nr̃a redẽptione tole¬
rauit: qui solus p̃ omĩb mundas ad dm̃ p̃ces habuit: qr & in ipso
dolore passionis ꝓ ꝑsequutorib orauit dicens. Pat̃ dimitte illis.
ñ enim sciunt quid faciunt. Qd̃ enĩ dicit. quid cogitari in p̃ce mun¬
dius potest. quã cũ & illis miscdĩa int̾cessionis tribuit᷑. a qͥb to¬
lerat᷑ dolor: unde factũ ẽ ut redẽptoris nr̃i sanguinẽ quã ꝑsecuto¬
res seuientes fuderant. postmodũ credentes biberent: eũq eẽ dĩ fili¬
um p̃dicarent. De quo uidelicet sanguine apte subuingit᷑ Terra ne¬

Expanded text:
ertulit, « qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . » Et tamen dolorem crucis pro nostra redemptione toleravit. Qui solus pro omnibus mundas ad Deum preces habuit, quia et in ipso dolore passionis pro persecutoribus oravit dicens: « Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt . Quid enim dici, quid cogitari in prece mundius potest quam cum et illis misericordia intercessionis tribuitur a quibus toleratur dolor? Unde factum est ut Redemptoris nostri sanguinem, quem persecutores saevientes fuderant, postmodum credentes biberent, eumque esse Dei Filium praedicarent. De quo videlicet sanguine apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tia uelut ex pinguedine rerũ tum&. ut patroni ꝑuersi iniqͥtat
de gła temporali cor eleuet. Cũ gͦ talis ẽ qui iniquo potenti adhe¬
ret. de eiꝰ ꝓfecto latere aruina dependet. De qͥb adhuc subditur.¬

Expanded text:
tia tia gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet. De quibus adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
huc apte subuingit᷑ Oꝑuit faciẽ eiꝰ crassitudo. Hisus qͥppe in facie ẽ.
ui qͣ & pͥma corporis honorabilior pars ẽ. Non gͦ immerito. m̃tis in¬
tentio ꝑ faciẽ designat᷑: ꝗͣ. quolibet uertimꝰ. illuc uidemꝰ. faciẽ gͦ cra¬
ssitudo oꝑit. qr desid̾ata t̃renaꝵ rerũ habundantia. ocłos m̃tis p̃iit.
&e hoc qd̃ in eis eẽ honorabile debuit. ante dĩ ocłos fetet. qr curis
multiplicib aggrauat. Iuib tam̃ nec solũ sufficit ut ipsi suꝑbi¬
ant. nͥ & hi qͥ eis c̃iuincti st̃ de eoꝵ pinguedine etiã ipsi głant᷑. Nã
Sñnulli qui patronis maiorib adiuncti suꝑbiunt. & de eoꝵ po¬
tentia contra inopes extollunt᷑ unde adhuc subdit᷑. Et de laterib¬
eiꝰ aruina dependet. Quia ar uina pinguedo carnis ẽ. latera dicere
diuitũ solemꝰ hos. qͦs eis conuinctos cernimꝰ. aruina de eiꝰ laterib
dependet: qr quisqͥs potenti & iniquo adheret. ipse qͦ de eiꝰ poten¬

Expanded text:
 Operuit faciem ejus crassitudo. - Visus quippe in facie, in qua et prima corporis honorabilior pars est. Non ergo immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illud videmus. Faciessitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLV. IBejus arvina dependet. - Quia arvina pinguedo est carnis, latera dicere solemus divitum, hos quos eis conjunctos cernimus. Arvina de lateribus ejus pendet, quia quisquis potenti et in iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus poten
Abbreviated transcription (Latin):
os iosłoꝵ ẽ tanto sollicitiꝰ p̃sentẽ uitã quã sit fu¬
gitiua cogitare: quanto st udiosiꝰ nouert̃ celestis
patriȩ bona ȩt̃na ꝑpendere. Ex his enĩ quȩ manẽ¬
tia intꝰ aspicunt. foris fugã rerũ labentiũ subtiliꝰ attendunt.
hnde. Deatꝰ iob cũ de lapsu humani tẽporis sententiã ꝓtulisset
dicens. homo natꝰ de muliere breui uuens tẽpore. & rursũ. & fu¬
git uelut umbra & nũquã in eodẽ statu ꝑmanet: adhuc de bre¬
ũ eiꝰ apud ẽ Hoc cẽenĩ apud nos uelut ñ eẽ considat: ꝗd tanta ue¬
locitate transeurrit. Quia uͦ apud omĩpotentẽ dm̃. etiã labentia stañ:
poris: in m̃sib uͭ. quasi multiplicata dierũ spatia designant᷑. Hob̃ gͦ

Expanded text:
os justorum est tanto sollicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanetd nos velut non esse considerat, quod tanta velocitate transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, poris, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ elationẽ potius quã ꝑ ueritatẽ existimant ꝓlata. Ex sius
s tam̃ semꝑ cor longe dissimile. & ex quib dictis dñs ab iniustis
offendit᷑. in eisdẽ quoq a iustis placat᷑. Nã phariseus ingressꝰ¬

Expanded text:
 elationem potius quam per veritatem existimant prolata: ex suis  elationem potius quam per veritatem existimant prolata: ex suis en cor semper longe dissimile: et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur: nam Pharis
Abbreviated transcription (Latin):
gellis atteri. ex praue ꝓfessionis merito suspicant᷑. Hnde adhuc
subdit᷑. Nũquid grande ẽ ut consolet᷑ te ds̃: S u̾ba tua pra¬
ua hoc ꝓhibent. Acsi patent̃ dicat. Si ꝓfessionẽ fidĩ corrigeres.
iã dudũ consolationẽ flagellis habere potuisses. Seqͥt᷑. Quid te
los. Sȩpe iustoꝵ mens ita ad altiora contẽplanda suspendit᷑. ut
exterius eoꝵ facies obstupuisse uideat᷑. S qr hanc contẽplatioĩs
uim in occulto agere heretici ignorant hoc a uistis & recta
qd ipsi habere nequeunt. incẽ ueracit̾ aliis ñ suspicant᷑. Seqͥt᷑¬
Quid tumet contra dm̃ spc̃ tuus: ut ꝓferas de ore tuo huiꝰ¬
cemodi sermones: Plerũq iusti aliquib necessitatib afflicti.
sua oꝑa cogunt᷑ fateri. Iđ̃ beatꝰ iob fecerat. quẽ post iustici¬
ã flagella depͥmebant. S cum eoꝵ dicta iniusti audiunt. hȩcꝰ

Expanded text:
gelgelS. 11. Nunquid grande est, ut consoletur te Deus, sed verba tua prava hoc prohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Sequitur: VERS. los? - Saepe justorum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere hant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur. SeqQuid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti, sua opera coguntur fateri. Quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec
Abbreviated transcription (Latin):
si. testat᷑ ioħes qͥ ait. Ex nob̾ ꝓdiert̃. s ñ erant ex nobis.
S ut ea quȩ asserunt cõm̃dare stultis m̃tib hominũ quasi ex
antiquitate possint. antiquos patres se hab̃e testant᷑ atq ip¬
sos doctores eccliȩ. suȩ ꝓfessionis magistros dicunt. Cũq p̃sentes
p̃dicatores despiciunt: de antiquoꝵ patrũ magisterio falsa p̾sũp¬
tione głant᷑. ut ea quȩ ipsi dicunt. etiã antiquos patres tenu¬
isse fateant᷑. quatenꝰ hoc qd̃ rectitudinis astruere ñ ualent. qͣsi
ex illoꝵ auctoritate confirment. Iuia uͦ scriptũ ẽ quẽ diligit
dñs castigat. flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ recipit. sepe sca ȩccłia
multis in hac uita aduersitatib laborat: & reꝓboꝵ uita tanto
sine flagello dimittit᷑. quanto ad nulla p̃mia seruat᷑ S afflicti¬
onẽ scẽ eccłiȩ uidentes heretici. eã despiciunt: & tot illã fla¬

Expanded text:
si, testatur Joannes, qui ait: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . si, testatur Joannes, qui ait: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate possint, antiquos patres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. QuiaDominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam fla
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc subdit᷑ Condempnabit te os tuũ & ñ ego: & labia tua
respondebt̃ tͥ. Qͥa enĩ ex errore confusionis existinant mala
aduersitatis erũpere. labia sua ei assert̃ respondẽ: ut culpa elo¬
quii sit causa flagelli. Aliquando uͦ eũ cõprimere quasi ratioei¬
tione conat᷑ dicens. Numqͥd tu pͥmꝰ homo natꝰ es. & ante col¬
les formatꝰ: nũquid consiliũ dĩ audisti. & inferior te erit eius
sapientia: Acsi u̾bis aꝑtiorib dicat. Qui de ęt̾no loqueris. pen¬
sa qr tẽporalis es: qui de eius sapientia disputas. pensa qr eiꝰ cõ¬
siliũ ignoras. S qr ad hoc heretici uerba dñce defensionis as¬
sumunt. ut docti eẽ uideant᷑ & dũ diuinã głam defende ui¬
dent᷑ suã scientiã hominib innotescunt. ipsa hoc eliphaz sul¬
icta uerba testant᷑: qui loqui quidẽ de sapientia cępit. s statim ad
qua mentis elatione ꝓdeat qͥcqͥd quasi ad dnĩcã defensionem

Expanded text:
VERS. 6. Condemnabit te os tuum, et non ego, et labia tua respondebunt tibi. - Quia enim ex errore confessionis existimant mala adversitatis eruquii sit causa flagelli. Aliquando vero eam comprimere quasi ratiocimo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia temporalis es, qui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad qua mentis elatione prodeat quidquid quasi ad Dominicam defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
in semetipsa habet sub se defluere: s a conditore suo homo acce¬
pit. ut & suꝑ se contẽplatione rapiat᷑. & in semetipso in incor
ꝑsistat. ad incõmutabilitatis statũ auctoris sui dextera leuat᷑¬

Expanded text:
in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo acciin semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accipit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso in incorrpersistat, ad incommutabilitatis statum Auctoris sui dextera levat
Abbreviated transcription (Latin):
desiderans. dicat. Cunctis dieb qͥb nec̃ nulito. expecto donec ue¬
nat imnuitatio mea. In qua immutatione qͥd agat᷑. adiungit.
eiꝰ factis congrua ad uicẽ oꝑa reddunꝰ. In illa gͥ cõmutatione uo¬
cat dñs & respondet homo. qr aute incorruptã claritatẽ incor¬
diti corruptioni sumꝰ. auctori nr̃o minime respondemꝰ: qr dũ cor¬
ruptio ab incorruptione longe ẽ. similitudo apta nr̃e responsioĩ
erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Tunc gͦ uocanti dõ ueracit᷑ respon¬
demꝰ. quando ad sũmȩ incorruptionis iussũ incorruptibiles surgi
potentis dĩ dono agit᷑ ut ad tantã incorruptionis głam ꝑmuta¬
patent̾ dicat. Iccirco creatura corruptibilis ꝑsistere ad incorrup¬
tionẽ potest: qr tuę potestatis manu erigit᷑. & tui respectꝰ grã
ut ꝑsistat tenet᷑. Humana nãq natura eo ipso quo creatura ẽ

Expanded text:
desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec vedesiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit: ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorditi corruptionis sumus, auctori nostro minime respondemus; quia dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgempotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permute si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est,
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ expecꝰtat᷑ Cursũ itaq uitę huiꝰ despicit. & statũ soliditatis re¬
quirit. qͥ ꝑ hoc qd̃ mutabilit̾ militat ad ĩmutationẽ suã ꝑueni¬
re festinat. Iustis qͥppe in hac uita ipsa sarcina suę corruptionis
onerosa ẽ: qd uigiliȩ defatigant. sõnꝰ quęrit᷑. ut uigiliaꝵ labor at¬
q auxietas temꝑet᷑. S ñnũquã etiã somnꝰ occidit: fanies corpꝰ atte
rit: utq ut eiꝰ necessitas repellat᷑. cibi reqͥrunt᷑. S sepe & eibi gra¬
uant: qui ad repellendũ debilitatis grauam̃ quȩsiti fuerant.
quaꝗͣ diceret. uanitati creatura subiecta ẽ ñ uolens. s ꝓpt̃ eum
qͥ subiecit cã in spe. Qͥ a & ipsa creatura lib̃abit᷑ a seruitute cor
ruptionis. in libtatẽ głȩ filioꝵ dĩ Scimꝰ enĩ qd̃ oĩs creatura in¬
gemiscit & parturit usq adhuc. Sc̃s gͦ uir dorruptionis statũ

Expanded text:
nus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis renus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames crit, atque ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. quaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, quia et ipe filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum
Abbreviated transcription (Latin):
uerũtam̃ ñ sic̃ ego uolo s sic̃ tu. ut cũ hoc unminet qd̵̃ fieri no
lumꝰ. sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ ut ñ fiat. quatenꝰ ꝑ fortitudinẽ pa¬
rati sunꝰ. ut uoluntas conditoris nri etiã contra uoluntatẽ nr̃am
fiat. Hoc gͥ exemplo ñnũquã a fortib infirmitatis u̾ba suscipien¬
da sunt. ut ꝑ eoꝵ post p̃dicam̃ta fortia. infirmoꝵ  gͦrͨatiꝰ roborent
Unde beatꝰ iob cũ quasi dubitantis u̾ba ꝓtulit dicens. putasne
mortiuis homo rursũ uiuat. ilico sententiã suȩ certitudinis ad¬
at inimutatio mea. Iui itaq ĩmutationẽ suã tanto desidĩo ex¬
pectat. quã sit de resurrectione certꝰ insinuat & cursũ uitȩ p̃¬
sentis quantũ despiciat innotescit. qr hunc militiã appellat.
ꝑ militiã quippe sẽꝑ ad finẽ tendit᷑. & cotidie conclusionis t̾mi¬

Expanded text:
Verumtamen non sicut ego volo, sed sicutVerumtamen non sicut ego volo, sed sicutlumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas. Conditoris nostri etiam contra voluntatem nostram fiat. Hoc igitur exemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis illa verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adtationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis termi