comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minoris cernit inquirere. O rerũ
quanta mutatio. Ille quem ante
paucos dies dignitatum om̃ium
culmina precedunt. cum quasi
de subiectis hostib triumpharet. ca¬
pitalinas ascendit arces. quem plau¬
su quodam ⁊ tripudio popłs ro¬
manus excepit. ad cuius interitum un
urbs immota est: nunc desolatus ẽ
nudus non in lacteo cęli palatio ut
uxor eum mentur infelix. s in sor¬
dentib tenebris continetur. Hec uero
quem unius cubiculi secreta ualla¬
bant. quȩ pauꝑ uidebatur ⁊ tenus.
cuiꝰ uita putabatur amentia: xp̾m
sequitur ⁊⁊ dicit. Quecumq audi¬
iumus  iudimus in ciuitate dei
nr̃i: & reł. Quappter moneo  flenᷤ¬
dico gemensq contestor. ut dum
duab tunicis .i. duplici uestiam᷑
fide: non calciamentoꝵ pellibus
mortis uidelicet oꝑib pregrauem᷑
Non diuitiarum onera ad terrã¬
nos premant: non uirge id ẽ poten¬
tie scłaris queratur auxiliũ. Non
cedant: & cum cotidie scd̃m corpꝰ

Expanded text:
minoris cernit inquirere. o rerum minoris cernit inquirere. o rerum quanta mutatio! ille, quem ante pauculmina praecedebant, qui, quasi de subjectis hostibus triumpharet, Capitolinas ascendit arces, quem plausu quodam et tripudio populus Romanus excepit, ad cujus interitum urbs universa commota est, nunc desolatus, et nudus, non in lacteo coeli palatio, ut uxor mentitur infelix, sed in sordentibus tenebris continetur. Haec vero quam unius cubiculi secreta vallabant, quae pauper videbatur, et tenuis, cujus vita putabatur amentia, Christum sequitur, et dicit: « Quaecumque audiuimus, et uidimus in ciuitate dei nostri et reliqua. Quapropter moneo et flens gemensque contestor, ut, dum duabus tunicis, id est duplici uestiamur fide, non calciamentorum pellibus, mortuis uidelicet operibus, praegrauemur, non diuitiarum nos pera ad terram premat, non uirgae, id est potentiae saecularis, quaeratur auxilium, non cedant et, cum cotidie secundum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sit: que calcato diabolo coronam
iam securitatis accepit. Secundo:
ut eus uita breuiter explicetur. Ter¬
cio: ut designatum consulem de
suis seculis detrahentes. esse docea¬
mus in tartaro. E quidem conuer¬
sationem leȩ nr̃e. quis digno pos
sit eleuare preconio: Ita eam totã
nasteru princeps. mater uirginũ
fieret: post molliciem uestium. sac¬
COmenbra triuisset. Orationibus
duxisse noctes: & comites suas plus
exemplo docusse quam uerbis.
Humilitatis tante tamq subiectȩ.
ut quondam dña plurimorum.
domina hominum ñ putatur. In¬
culta uestis. uilis cib. neglectum ca¬
put. ita tamen. ut cum omĩa face¬
ret. ostentationem fugeret singu¬
lorum: ne reciperet in presenti scło
mercedem suam. Nunc gͥ pro bre¬
ui labore eterna beatitudine frui¬
tur: excipitur angelorum choris.
abrahe sinib confouetur . & cum
pauꝑe quondam lazaro. diuitem
purpuratũ ⁊ ñ palmatium consu¬
lem s sattatum. stillam digiti

Expanded text:
sit, quae calcato diabolo coronam sit, quae calcato diabolo coronam iam securitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis saeculis detrahentes esse doceamus in tartaro. equidem conuersationem Leae nostrae quis possit digno eleuare praeconio? ita eam totam monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non palmatum consulem, sed sacratum, stillam digiti
Abbreviated transcription (Latin):
cepissemus. & docere cogeremur titu¬
li ipsius partem ad finem secundi
libri. partem ad pͥncipium tercii li¬
bri ꝑtinere. quod scilicet defecert̃
laudes dauid filii iesse. fuiis esset
prioris. psalmus uero asaph pͥnci¬
pium sequentis. & usq ad eum
locum fuenissemus. quo iustus
loguitur. dicebam si narrauero sic. e¬
ce nationem filiorum tuoꝵ p̾uarica¬
tus sum. quod in latinis codicibus ñ
ita habemus expressum: repente no¬
bis nuntiatum ẽ scissimam leam ex¬
isse de corpore. ibiq te ita palluisse
conspexi. ut uere aut pauca aut nul¬
la sit anima que fracto uase testace¬
O non tristis erumpat. Ꝙ tu quidẽ
non quod futuri incerta esses dole¬
bas: s quo triste funeri obsequiũ
non dedisses. Beniq in mediis fabu¬
lis rursum didicimus. reliquias eiꝰ
iam ostias fuisse delatas. Queras qͦ
ꝑtineat ista replicatio. Respondebo
tibi uerbis apostoli. Multum per
omnem modum. Primum quod
uniuersorum gradu ꝓsequenda

Expanded text:
coepissemus et docere cogeremur titucoepissemus et docere cogeremur tituli ipsius partem ad finem secundi libri, partem ad principium tertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque ad eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant pauca aut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda
Abbreviated transcription (Latin):
flutuantem. Non placee. ñ por¬
ticus. non iminentia desuꝑ tecta
capere poterant ꝓspectanctes. Tunc
suos in unum populos roma con¬
spexit. Fauebant sibi omnes in gloria
penitentis. N ec mirum si de euis sa¬
lute homines exultarent: de cuius
conuersione angeli letabantur in
cȩlo. Hoc tibi fabiola ingenioli mei
senile munus. has officiorum infe¬
rias dedi. Laudauimus sepe uirgi¬
nes ⁊ iuduas. ⁊ maritatas. quarum
semꝑ candida fuere uestunenta. qͣ
sequuntur agnum quocumq ie¬
rit. felix p̾conium. quod nulla tociꝰ
uitȩ sorde maculatur. ꝓcul liuor.
facessat inuidia. Si pater familias
bonus ẽ: quare oculus nr̃ malus ẽ.
Quȩ inciderat in latrones xp̃i hu¬
meris reportata ẽ. Multe mansio¬
nes sunt apud patrem. Ubi habun¬
Cui plus dimititur. plus amat. e
sad marcellã de exitu lee
Uo hora ferme
tercia hodierne diei
septuagesimum secundũ
psalmum. idd ẽ tercii li¬
bri principium legere

Expanded text:
fluctuantem non plateae, non porfluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. tunc suos in unum populos Roma conspexit: fauebant sibi omnes in gloria paenitentis. nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latronesmeris reportata est . Multae mansiones sunt apud Patrem . Ubi abun. Cui plus dimittitur, plus amat . EAD MARCELLAM DE EXITU LEAE. Cum hora ferme tertia hodiernae diei septuagesimum secundum psalmum, id est tertii libri principium, legere
Abbreviated transcription (Latin):
batum. Quodam presagio futuroꝵ.
ad multos scripserat monachos ut
uenirent. & graui onere laborantẽ
absoluerent: faceretq sibi amicos¬
de uiquo maminona. qui eam re¬
ciperent in eterna tabernacula. Ue¬
nerunt: amici facꝰti sunt. Bormiuit
illa ut uoluit: & deposita tandem
sarcina. leuior uolauit ad celum. On¬
tum haberet uiuentis fabiolȩ roma
miraculum: in mortua demonstra¬
uit. Necdum sp̃m exalarat. necdũ
debitam xp̃o reddiderat animam:
⁊ iam fama uolans tanti prenun¬
tia luctus. tocius urbis populos ad¬
exequias congregabat. Sonabant
psalmi: & aurata tecta templorum
ebat. Hic iuuenum chorus. ille se¬
num: qui carmine laudes femi¬
neas ⁊ facta ferant. Non sic furi¬
us de gallis. non papirius de sam¬
nitib. non scipio de numantia. ñ
pompeius de ponti gentib trium¬
phauit. Illi corpora uicerant: hec
spũales nequitias subiugauit. Au¬
dio p̾cedentium turmas: ⁊ cater¬
uatim in exequiis eiꝰ multitudinẽ

Expanded text:
batum. quodam praesagio futurorum batum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstrauit. necdum spiritum exalauerat necdum debitam Christo reddiderat animam, et iam fama uolans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exsequias congregabat. sonabant psalmi et aurata tecta templorum ebat. hiciuuenum chorus, ille senum, quicarmine laudes femineas et facta ferant. non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus, non Scipio de Numantia, non Pompeius de Ponti gentibus triumphauit. illi corpora uicere, haec spiritales nequitias subiugauit. audio: praecedentium turmas et cateruatim exsequiis eius multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
i uictores fatentur: dum quod alter
cupiebat. uterq ꝑfecit. Iuingunt o¬
pes sociant uoluntates: ut quod e¬
mulatio dissipatura erat. concordi¬
a cresce ret. Necdum dicꝰtum.
iam factũ enuitur hospitium: &
hospitum turba concurrit. ꝑson ẽ
enim labor in iacob: nec dolor in
isrł. Adducunt maria: quos in gre¬
mio suo suscipiat terra. Mutit ro¬
ma ꝓperantes: quos nauigaturos
litus molle confoueat. Quod publi¬
us semel fecit in insula melita er¬
ga unum popłm. & ne contraditio¬
ni locum prebeam in una naue.
hoc isti ⁊ frequenter faci¬
in plures. Nec solum ino
necessitas. sustentatur: s
prona in omnes munifi¬
cen¬
tia aliquid detrahentib ꝓuidet.
Senodochiũ in portu romano situm.
totus pariter mundus audiit. Sub
una estate didicit britannia: quod
egyptus ⁊ parthus ignorant. Uere
quod scriptum ẽ. timentib deum
omnia cooꝑantur in bonum: in o¬
bitu istius feminȩ uidimus compro¬

Expanded text:
et uictores fatentur, dum, quod alter et uictores fatentur, dum, quod alter cupiebat, uterque perfecit. iungunt opes, sociant uoluntates, ut, quod aemulatio dissipatura erat, concordia cresceret. necdum dictum, iam factum: emitur hospitium et ad hospituim turba concurrit. non est enim labor in Iacob nec dolor in Israhel. adducunt maria, quos in gremio suo terra suscipiat. mittit Roma properantes, quos nauigaturos litus molle confoueat. quod Publius semel fecit in insula Melita erga unum apostolum et — ne contradictioni locum tribuam — in una naue, hoc isti et frequenter faciin plures. nec solum inopum necessitas sustentatur, sed prona in omnes munificentia aliquid et habentibus prouidet. xenodochium in portu Romano situm totus pariter mundus audiuit. sub una aestate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conpro
Abbreviated transcription (Latin):
sum. tenebat memoriter: ⁊ romana
cernebat menia. indusam se ẽẽ plan¬
fragilitatis. ac solitudinis tantum
cupida: ibi erat. ubi animo mora¬
batur. Non poterat teneri consilus
amicoꝵ. Ita de urbe quasi de uin¬
culis gestiebat erumpere. Bispensa¬
tionem pecunie. ⁊ paucam distri¬
bitionem: genus infidelitatis uo¬
cabat. Non aliis distributionem e
fusis. ipsa ꝓ. xp̃o stipes optabat ac¬
cipere. Sic festinabat. sic impatiens
erat morarum: ut illam crederes
ꝓfecturam. Itaq dum semꝑ parat᷑:
mors eam inuenire non potuit im¬
paratam. Inter laudes femine:su¬
bito mͥ pammachius meus exoritur.
Paulina dormit: ut iste eiugilet. Pre¬
cedit maritum: ut xp̃o famulum
derelinquat. H ic heres uxoris : & he¬
reditatis alii possessores. Certabant
iuir ⁊ fenuna: quis in portu abra¬
he tabernatulum figeret. & hec e¬
rat inter utrumq contentio. quis
humanitate suꝑaret. Uicit uterq.
⁊ uterq suꝑatus ẽ. Ambo se uicꝰtos

Expanded text:
sum, tenebat memoriter, et Romana sum, tenebat memoriter, et Romana cernens moenia inclusam se esse planfragili-tatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. Non poteamicorum: ita ex urbe, quasi de vinculis, gestiebat erumpere. Dispensationem pecuniae, et cautam distributionem genus infidelitatis vocabat. Non aliis distributionem elfusis, ipsa pro Christo stipes optabat accipere. Sic festinabat, sic impatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. Itaque dum semper paratur, mors eam invenire non potuit imparatam. 10. Inter laudes feminae subito mihi Pammachius meus exoritur. Paulina dormit ut iste vigilet. Praecedit maritum, ut Christo famulum derelinquat. Hic haeres uxoris, et haereditatis alii posuir et femina, quis in portu Abrahae tabernaculum figeret, et haec erat inter utrumque contentio, quis humanitate superaret. uicit uterque et uterque superatus est. ambo se uictos
Abbreviated transcription (Latin):
seuientib uentis magis barbaros
metuere. quam naufragiũ: non
tam ꝓprie saluti quam uirginũ
castimoniȩ ꝓuidentes. Erat in illo
tempore quedam apud nos dissen¬
sio: & barbarorum pugnam domes¬
tica bella suꝑabant. Nos in oriente
tenuerunt iam fixe sedes: & inuete¬
ratum scõꝵ locorum desiderium.
Illa que tota in sarcinis erat. ⁊ in õi
orbe ꝑegrina. reuersa ẽ ad patriam.
ut ibi pauꝑ uiueret ubi diues fu¬
erat: manens in aliena domo. que
multos prus hospites habuit: & ne
sermonem longuis ꝓtraham. in con¬
spectu romane urbis pauꝑib erogo¬
ret. quod illa teste uendiderat. Nos
hoc tantum dolemus. quod precio¬
sissimũ monile de sanctis locis ꝑdi¬
dimus. Recepit roma quod amise¬
rat : & procax ac maledlica lingua
gentilium oculorum testimonio
confutata ẽ. Laudent cȩteri mise¬
ricordiam eius. humilitatem. fidẽ:
ego ardorem anui plus laudabo.:
Librum quo hebyodorum quondã
iuuenis ad heremum cohortatus

Expanded text:
saevientibus ventis magis barbaros saevientibus ventis magis barbaros metuere quam naufragium, non tam propriae saluti quam virginum castimoniae providentes. Erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam domestica bella superabant. Nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes et inveteratum locorum sanctorum desiderium; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reversa est ad patriam, ut ibi pauper viveret, ubi dives fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et—ne sermonem longius traham—in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste vendiderat. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. Recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum testimonio confutata est. Laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. Librum, quo Heliodorum quondam iuvenis ad heremum cohortatus
Abbreviated transcription (Latin):
erupisse examina quȩq ꝑnicibus
equis huc illucq uolitantia: cedis
pariter ac terroris cuncta complen¬
tur. Aberat tunc romanus exercitus.
⁊ bellis ciuilib in italia tenebatur.
Hanc gentem herodotus refert sub
dario rege medorum .xx. annis o¬
rientem teniusse captiuum. & ab
egẏptiis atq ethiopib annuum
eregisse uectigal. Auertat dominuꝰ
ab orbe romano tales ultra bestias.
insperati ubiq aderant. & famam
celeritate uncentes. non religioni.
non dignitatib non etatib. non
uagienti miserebantur infantiȩ.
Cogebantur mori. qui necdum ui¬
uere ceꝑant: & nescientes malum
la ridebant. Consonus inter om̃s
rumor. petere eos iherosolimam.
& ob nimiam auri cupiditatem.
ad hanc urbem currere. Muri ne¬
gligenti pacis incuria sarciebant᷑.
Antiochia. tyrus uolens a terra ab¬
rumpere: insulam querebant an¬
tiquam. Tunc ⁊ nos compulsi su¬
sumus parare naues. esse in littore.
aduentum hostium precauere. &

Expanded text:
Hunorum examina, quae pernicibus Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc gentem Herodotus refert sub Dario, rege Medorum, uiginti annis Orientem tenuisse captiuum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non uagienti miserebantur infantiae. cogebantur mori, qui dudum uiuere coeperant et nescientes malum la ridebant. consonus inter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupiad hanc urbem concurrere. Muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus volens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. Tunc et nos conpulsi sumus parare naves, esse in litore, adventum hostium praecavere et
Abbreviated transcription (Latin):
pede: in plerisq simpliciter igno¬
rantiam confessus sum. Tunc uero
magis cepit urgere. & quasi non mͥ
liceret nescire quod nescio. expostu:¬
lare. ac se indignam tantis myste¬
riis dicere. Quid plura: Extorsit
mͥ negandi uerecun diam. ut
ꝓprium opus huius cemodi dis¬
putaciuncule pollicerer. quod usq in
p̾sent᷑ tempus ut nunc intelligo dñi
uoluntate dilatum. reddetur memo¬
rie illius: ut sacerdotalib prioris ad
se uoluminis induta uestib. ꝑ huiꝰ
mundi solitudinem gaudent se ad
terram repmissionis aliquando ue¬
uenisse. Uerum quod cepimus ꝓse¬
quamur. Querentib nobis
dignũ tante feminȩ habi¬
taculum cum ita solitudi¬
nem cuperet ut diuersorio
marie carere nollet: ecce su¬
bito discurrentib nuntiis oriens
totus intremuit. ab ultima maeo¬
tide inter glacialem tanaim
massagetarum immanes populos.
ubi caucasi tupib feras gentes a¬
lexanri castra cohibent. hunorũ

Expanded text:
pede, in plerisque simpliciter ignopede, in plerisque simpliciter ignorantiam confessus sum. tunc uero magis coepit urguere et, quasi non mihi liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. quid plura? extorsit mihi negandi uerecundia, . ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae pollicerer, quod usque in praesens tempus, ut nunc intellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis aliquando uenisse. Uerum, quod coepimus, persequamur. quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diuersorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse
Abbreviated transcription (Latin):
famem saciare desiderans. ꝑ ꝓpłxis
euangelia psalmosq currebat. qͤsti¬
ones ꝓponens. ⁊ solutas recondens
scriniolo pectoris sui. Nec uero sa¬
addens scientiam addebrit dolorẽ:
⁊i quasi oleum flamine addiceres.
maioris ardoris fomenta cupiebat.
Quadam die cum in manib mo¬
ysi numeros teneremus. ⁊ me ue¬
recunde rogaret quid sibi uellet
nominum tanta congeries. cur
singulȩ trib in aliis atq aliis locis
uarie uingerentur: quomodo bala¬
am ariolus sic futura xp̃i mysteri:
a ꝓphetaret. ut nullus ꝓpemodum
ꝓphetaꝵ. tam aꝑte de eo uaticinatus
sit. Respondi ut potui: ⁊ usus sum
interrogationi eius satisfacere. Reuol¬
uens gͦ librum. ꝑuenit ad eum locũ
ubi cathalagus describitur om̃ĩum
mansionũ ꝑ quas de egyto egredi:¬
ens popłs ꝑuenit usq ad fluenta
iordanis. Cumq causas ⁊ rationes
quereret singularum. in quib dam
hesitaui. in aliis inoffenso cucurri

Expanded text:
famem satiare desiderans per prophetas, famem satiare desiderans per prophetas, euangelia psalmosque currebat quaestiones proponens et solutas recondens in scriniolo pectoris sui! nec uero saaddens scientiam addebat dolorem et, quasi :2 oleum flammae adiceres, maioris ardoris fomenta capiebat. quodam die, cum in manibus Moysi Numeros teneremus et me uerecunde rogaret, quid sibi uellet nominum tanta congeries, cur singulae tribus in aliis atque aliis locis uarie iungerentur, quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit, ut nullus propemodum prophetarum tam aperte de eo uaticinatus sit, respondi, ut potui, et uisus sum interrogationi eius satisfacere. reuoluens ergo librum I peruenit ad eum locum, ubi catalogus describitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus peruenit usque ad fluenta Iordanis. cumque causas et rationes quaereret singularum, in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso cucurri
Abbreviated transcription (Latin):
tanta miseroꝵ refrigeria cõmu¬
tauit. ut multi pauꝑm sani lan¬
guentib inuiderent: quãquam
illa simili liberalitate erga deri¬
co ⁊ monachos ac uirgines fuerit.
Quod monasterum non illius opi¬
b sustentatum ẽ. ꝰ Quem nudũ
⁊ clẏnicum non fabiole uestim̾ta
texerunt. In quo se indigentium
non effudit p̾ceps ⁊ festina bargitio:
Angusta miscđie eius roma fu̾it.
ꝑagrabat gͦ insulas. ⁊i totum etruscũ
mare. uulscorumq ꝓuinciam. ac re¬
conditos curuorum littorum sinus.
in quib monachorum consistunt
chori: uel ꝓprio corpore. uel trans¬
missa ꝑ fideles ac scõs iuros muni¬
ficentia circiubet. Unde repente &
contra oppinionem omniũ iheroso¬
limam naiigauit: ubi multorũ
excepta concursu. nr̃o pauꝑrimo
usa ẽ hospitio: cuius societatis recor¬
dans. udeor mͥ adhuc uidere quã
iudi. Iħu bone quo illa feruore
quo studio intenta erat domini¬
cis uoluminib. ⁊ ueluti quandam

Expanded text:
tanta miserorum refrigeria conmutanta miserorum refrigeria conmutauit, ut multi pauperum sani languentibus inuiderent. quamquam illa simili liberalitate erga clericos et monachos ac uirgines fuerit – quod monasterium non illius opibus sustentatum est ? — quem nudum et clinicum non Fabiolae. uestimenta texerunt ? in quos se indigentium eius non effudit praeceps et festina largitio? angusta misericordiae Roma fuit; peragrabat ergo insulas, Etruscum mare Uulscorumque prouinciam ac reconditos curuorum litorum sinus, in quibus monachorum consistunt chori, uel proprio corpore uel transmissa per fideles ac sanctos uiros munificentia circuibat. Unde repente et contra opinionem omnium Hierosolymam nauigauit, ubi multorum excepta concursu nostro parumper usa est hospitio; cuius societatis recordans uideor mihi adhuc uidere, quam uidi. Iesu bone, quo illa feruore, quo studio intenta erat diuinis uoluminibus et ueluti quandam
Abbreviated transcription (Latin):
& spirans cadauer sõrbitiunculis ir¬
rigabat. Scio multos diuites ⁊ re¬
ligiosos ob stomachi angustiam e¬
xercere huiꝰ modi miscđiam ꝑ alie¬
na ministeria. & dementes esse pecu¬
nia non manu. quos equidem ñ
reꝓbo. & teneritudinem animi ne¬
quaquã interpretor infidelitatem :
s sicut imbecillitati stomachi ueni¬
am tribuo. sic ꝑfecte mentis ardo¬
rem in celum laudib fero. Magna
fides ista contempnit: scit quid la
raro diues purpuratus aliquando
ñ fecerit: quali suꝑba mens tribu¬
latione damnata sit. Ille quem des¬
picimus. quem uidere non possumꝰ.
ad cuiꝰ intuitum nobis uomitus
compactus elementis. quicquid pa¬
titur ⁊ nos pati possumus: uulne¬
ra euis existimemus ꝓpria. ⁊ om¬
nis animi in alterum duritia
clementi in nosmet ipsos cogitati¬
one frangatur. Non michi si lin¬
gue centum sint. oraq centũ. fer¬
rea uox. omĩa morboꝵ. ꝑcͣrrere
nomina possum: que fabiola in

Expanded text:
et spirans cadauer sorbitiunculis inet spirans cadauer sorbitiunculis inrigabat. scio multos diuites et religiosos ob stomachi angustiam exercere huiusce modi misericordiam per aliena ministeria et clementes esse pecunia, non manu. quos equidem non reprobo et teneritudinem animi nequaquam interpretor infidelitatem; sed, sicut inbecillitati stomachi ueniam tribuo, sic perfectae mentis ardorem in caelum laudibus fero. magna fides ista contemnit; scit, quid in Lazaro diues purpuratus aliquando non fecerit, quali superba mens retributione damnata sit. ille, quem despicimus, quem uidere non possumus, ad cuius intuitum uomitus nobis conpactus elementis. quidquid patitur, et nos pati possumus. uulnera eius aestimemus propria et omnis animi in alterum duritia clementi in nosmet ipsos cogitatione frangetur. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia morborum percurrere nomina possim, quae Fabiola in
Abbreviated transcription (Latin):
eius campus aꝑiret. Recepta sub o¬
culis om̃is ecclesiȩ communione. qͥd
fecit: Scilicet in die bona malorũ
non oblita est. Ꝙ post naufragium
rursum temptare noluit pericula
nauigandi: quin potius omnem cen¬
sum quem habere poterat. erat
aut̃ amplissimus. & respondens ge¬
neri euis: ddilapidauit ac uendudit.
q in pecuniam congregatũ usib
ꝑauꝑm p̃parauit: & primo om̃iũm
onssocomion instituit. in quo egro¬
tantes colligeret de plateis: qi con¬
sumpta languorib atq inedia mi¬
serorum menbra refoueret. Sescri¬
bam nunc diuersas hominum ca¬
lamitates: truncas nares. effossos o¬
culos. semiustos pedes luridas ma¬
nus tumentes aluos. exile femur.
crura turgentia. & de exesis ac
putridis carnib uermiculos bullien¬
tes. Quotiens morbo regio ⁊ fetore
confectos. humeris suis ipsa portauit.
Q uotiens lauit puridentam uulnerũ
saniem: quam alius aspicere ñ au¬
debat. ꝑrebebat cibos ꝓpria manu.

Expanded text:
eius campus aeius campus aculis omnis Ecclesiae communione, quid fecit? scilicet in die bona malorum non oblita est ; et post naufragium rursum tentare noluit pericula navigandi. Quin potius omnem censum, quem habere poterat erat autem amplissimus, et respondens generi ejus dilapidavit, ac vendidit: et in pecuniam congregatum, usibus pauperum praeparavit; et prima omnium νοσοκομεῖον instituit, in quo aegrotantes colligeret de plateis, et consumpta languoribus atque inedia miserorum membra foveret. Describam ego nunc diversas hominum calamitates, truncas nares, effossos oculos, semiustos pedes, luridas 462 manus, tumentes alvos, exile femur, crura turgentia, et de exesis ac putridis carnibus vermiculos bullientes? Qconfectos humeris suis ipsa portauit ? quotiens lauit purulentam uulnerum saniem, quam alius aspicere non audebat? praebebat cibos propria manu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħꝵ clangunt tube: hoc unum
loquor. quod ⁊ legentib utile sit.
⁊ presenti causȩ conueniat. Non
est confusa dñm in terris: & ille
erm ñ confundetur in celo. Ape¬
ruit cunctis uulnus suum. &. de¬
colorem in corpore cicatricẽ flenᷤ
roma conspexit. Dissuta habuit
latera. nudum caput. dausum os.
Nson ẽ ingressa eccłam dñi. s extra
castra cum maria sorore moysi
separata consedit: ut quẽ sacerdos
eiecerat. ipse reuocaret. Descendit
de solio deliciarum suarum. acce¬
pit molam fecit farinam:. &. dis¬
calciatis pedib transit fluenta la¬
crimarum. Sedit suꝑ carbones ignis.
hi ei fuere in adiutorium. faciem ꝑ
quam scd̾o uiro placuerat: uerbera¬
beit. Oderat geminas: linteamina ui¬
dere non poterat. Ornamenta fugie¬
bat. Sic colebat quasi adulterium
commisisset. & multis medicaminũ¬
impendus unum uulnus sanare
cupiebat. Dui morati sumus in pe¬
ntentia. in qua uebut in uadosis
locis resedimus: ut maior nobis &
absq ułlo impedimento se laudũ

Expanded text:
 clangunt tubae. Hoc unum loquar, quod et legentibus utile sit et praesenti causae conueniat. non est confusa dominum in terris et ille eam non confundetur in caelo. aperuit cunctis uulnus suum et decolore in corpore cicatricem flens Roma conspexit. dissuta habuit latera, nudum caput, clausum os. non est ingressa ecclesiam domini, sed extra castra cum Maria, sorore Moysi, separata consedit, ut, quam sacerdos eiecerat, ipse reuocaret. descendit de solio deliciarum suarum, accepit molam, fecit farinam et discalciatis pedibus transiuit fluenta lacrimarum. sedit super carbones ignis; hi ei fuere in adiutorium. faciem, per quam secundo uiro placuerat, uerberabat, oderat gemmas, linteamina uidere non poterat, ornamenta fugiebat. sic dolebat, quasi adulterium commisisset et multis inpendiis medicaminum unum uulnus sanare cupiebat. Diu morati sumus in paenitentia, in qua uelut in uadosis locis resedimus, ut maior nobis et absque ullo inpedimento se laudum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipere meruit. alius impendientẽ
dei fregit iram:. Tercius pectus uer¬
berans pugnis. oculos non leuabat
ad celum: & multo iustificatior re¬
cessit publicanus humili confessio¬
ne uitioꝵ. quam phariseus suꝑba
ractatione uirtutum. N on ẽ loci huiꝰ
ut pęnitentiam predicem. ⁊ qua¬
si contra montanum nouatumq
scribens. dicam illam hostiam ẽẽ¬
domini placabilem. ⁊ sacrificium
dño sp̃m contribulatum. &. malo
penitentiam peccatoris quã mortẽ.

Expanded text:
recipere meruit, alius rex inpendentem recipere meruit, alius rex inpendentem dei fregit iram, tertius pectus uerberans pugnis oculos non leuabat ad caelum et multo iustificatior recessit humine vitiorum, quam Pharisaeus superba jactatione virtutum. Non est loci hujus ut poenitentiam praedicem, et quasi contra Montanum, Novatumque scribens dicam, illam hostiam Domino esse placabilem ; et, « Sacrificium Deo, spiritum contribulatum » : Et, « Malo poenitentiam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
mus inter reges quam achab: Se
scriptura dicit. Es on fuit aluus
talis ut achab: qui uenundatus ẽ
ut faceret malum coram domino.
Hic cum ꝓpter sanguinem naboth
correptus fuisset ab hebya. ⁊ audis¬
set iram dñi ꝑ ꝓphetam. occidisti
insuꝑ ⁊ possedisti: & ecce ego indu¬
cam suꝑ te malum. ⁊ demẽtam
posteriora tua. ⁊ reliqͣ scidit uesti¬
menta sua. ⁊ operuit cilicio carne
suam. ieuinauitq in sacco. ⁊ am¬
bulabat demisso capite. Tunc factꝰ
ẽ sermo dñi ad helẏam tesbiten
dicens. Nonne uilisti achab hu¬
miliatum coram me. Qiua ergo
humiliatus ẽ in tumore mei cau¬
sa: non uducam malum in dieb
eius. O felix penitentia. quȩ ad se
dei traxit oculos. que furentem
sententiam dñi confesso errore mu¬
tauit. Hoc idem ⁊ manasse in pa¬
ralipomenon. & ninuie fecisse legi¬
mus in ꝓpheta. Publicanum. quoq
in ȩuangelio: e quib primus non
solum indulgentiam. s & regnum

Expanded text:
mus inter reges quam Achab, de quo mus inter reges quam Achab, de quo scriptura dicit: non fuit alius talis ut Achab, qui uenundatus - est, ut faceret malum in conspectu domini? hic, cum pro sanguine Nabuthae correptus fuisset ab Helia et audisset iram domini per prophetam: occidisti, insuper et possedisti et: ecce ego inducam super te mala et demetam posteriora tua et reliqua, scidit uestimenta sua et operuit cilicio carnem suam ieiunauitque in sacco et ambulabat demisso capite. tunc factus est sermo domini ad Heliam Thesbiten dicens: nonne uidisti humiliatum Achab coram\' me? quia ergo humiliatus est in timore mei,, non inducam malum in diebus eius. o felix paenitentia, quae ad se dei traxit oculos, quae furentem sententiam domini confesso errore mutauit! hoc idem et Manassen in Paralipomenon et Nineuen fecisse legimus in propheta, publicanum quoque in euangelio. e quibus primus non solum indulgentiam, sed et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
meretricͥos. saccum indueret. erro¬
rem publice fateretur: & tota urbe
spectante romana. ante diem pas¬
che in basilica quondam laterani
qui cesariano truncatus ẽ gladio.
staret in ordine penitentium. ep̃o
squalidas manus. sordida colla
submitteret: Que peccata fletus
iste non purget.Quas inuetera¬
tas maculas. hȩc lamenta ñ abluant:
Petrus trinam negationem. trina
confessione deleuit. Aaron sacrile¬
gium ⁊ conflatum ex auro uatu¬
li caput: fraterne correxerere pre¬
ces. D auid sc̃i ⁊ mansuetissimi ui¬
ri. homicidium pariter ⁊ adulte¬
rium .uii. dierum emendauit fa¬
mes. Iacebat in terra. uolutabatur
in cinere. & oblitus regie potestatiᷤ.
lumen querebat in tenebris. illũq
ens. lacrimabili uoce dicebat. Tibi
soli peccaui i malum coram te .f.
W redde mͥ leticiam salutaris tui:¬
ut qui me prius docuerat uirtutib
suis quomodo stans ne caderem. do¬
ceret ꝑ penitentiam quom cadens
surgerem. Quid tam impium legi¬

Expanded text:
meretricios, saccum indueret, erromeretricios, saccum indueret, errorem publice fateretur et tota urbe spectante Romana ante diem paschae in basilica quondam Laterani, qui Caesariano truncatus est gladio, staret in ordine paenitentum, episcsqualidas manus, sordida colla submitteret? quae peccata fletus iste non purget? quas inueteratas maculas haec lamenta Petrus trinam nega- tionem trina confessione delevit. Aaron sacrilegium et conflatum ex auro vituli caput fraternae correxere preces. David, sancti et mansuetissimi viri, homicidium pariter et adulterium septem dierum emenda-vit fames. Iacebat in terra, volutabatur in cinere et oblitus regiae potestatis lumen quaerebat in tenebris illumque rat, lacrimabili voce dicebat: Tibi soli peccavi et malum coram te feci, et: Redde mihi laetitiam salutaris tuiut, quimepriusdocuerat uirtutibus suis, quomodo stans non caderem, doceret per, paenitentiam, quomodo cadens resurgerem. quid tam inpium legi
Abbreviated transcription (Latin):
menbris suis repugnantem legi
mentis sue. &. se uictam atq cap¬
tiuam ad coitum trahi. Melius
arbitrata ẽ aꝑte confiteri imbecil¬
litatem suam. ⁊ umbram quandam
miserabilis subire conuigii. quã sub
gła unius uiri oꝑa exercere meretri¬
cuim. Idem apłs uult iuduas adoles¬
centulas nubere. filios ꝓcreare: nullã
occasionem dare aduersario male¬
dicti gr̃a. E ꝓtinus cur hoc uelit
exponit. Iam enim quedam abi¬
erunt retro post sathanã. Igitur &
fabiola qui ea ꝑsuaserat sibi. ⁊ pu¬
tabat uirum iure a se dimissum.
nec ȩuangelii uigorem nouerat.
in quo nubendi uniuersa causaci
uulnera: unum incauta uulnus
accepit. S quid ego in abolitis ꝙ
antiquis moror: querens excusare
culpam. quam ipsa confessa est:
Quis hoc crecleret ut post mortem
secundi uiri in semet reuersa. qͦ
tempore solent uidue neglegenti¬
ores. uigo seruitutis excusso agere
se liberius. adhibere balneas. uoli¬
tare ꝑ plateas. uultus circum ferre

Expanded text:
membris suis repugnantem legi membris suis repugnantem legi mentis suae , et se vinctam et captivam ad coitum trahi. Melius arbitrata est aperte confiteri imbecillitatem suam, et umbram quamdam miserabilis subire conjugii, quam sub gloria univirae opera exercere meretricum. Idem Apostolus vult viduas adolescentulas nubere, filios procreare, nullam dare occasionem adversario maledicti gratia . Et protinus cur hoc velit, exponit: « Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. » Igitur et Fabiola, quia tabat uirum iure a se dimissum nec euangelii uigorem nouerat, in quo nubendi uniuersa causatioaboli uitat uulnera, unum incauta uulnus accepit. Sed quid ego in abolitis et antiquis moror quaerens excusare culpam, cuius paenitentiam ipsa confessa est? quis hoc crederet, ut post mortem secundi uiri in semet reuersa, quo tempore solent uiduae neglegentes iugo seruitutis excusso agere se liberius, adire balneas, uolitare per plateas, uultus circumferre
Abbreviated transcription (Latin):
nere innuptam. Quicquid uiris
iubetur: hoc consequenter redun¬
dat in feminas. Neq enuim adul¬
tera uxor dimitenda est: & uir
mechus tenendus. Si quis meretri¬
ci uingitur: unum corpus facit.
Ergo quȩ scortatori impuroq soci¬
atur: unum cum eo corpus efficit᷑
Aliȩ sunt leges cesarum: aliȩ iħu.xͥ.
aliud papinianus: aliud paulus nr̃
precepit. Apud illos in uiris pudi¬
citie frena laxantur. & solo stupro
atq adulterio condempnato. pas
do ꝑmititur. quasi culpam faciat
duignitas non uoluntas: apud nos
quod non licet feminis. eque non
licet iuiris. ⁊ eridem seruitus pari
conditione censetur. Dimisit ergo
ut aunt uitiosum. dimisit illius¬
⁊ illius ⁊ illius criminis noxium
nia uxor sola non ꝑdidit. Sin
aut̃ arguitur quare repudiato
marito non innupta ꝑmanserit.
facile culꝑam fatebor. dum tantũ
referam necessitatem. Melius est inqͥt apłs
nubere quam uri. Adlescentula
erat: uiduitatem suam seruare ñ
poterat. Uidebat aliam legem in

Expanded text:
nere innuptam. quidquid I uiris iubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. neque enim adultera uxor dimittenda est et uir moechus tenendus. si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. apud illos in uiris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non uoluptas. apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione censetur. dimisit ergo, ut aiunt, uitiosum; dimisit illius et illius criminis noxium;nia uxor sola non prodidit. sin autem arguitur, quare repudiato marito non innupta permanserit, facile culpam fatebor, dum tamen referam necesnubere, quam uri . Adolescentula erat, viduitatem suam servare non poterat. Videbat aliam legem in
Abbreviated transcription (Latin):
naufragia ꝑuenisse: qui non
contenti ꝑditione sua. uoluit
plures mortis habere partici¬
pes: quasi multitudo peccan¬
tiũ scelus minuat. & nume
merositate lignoꝵ minor ge¬
henne flãma suocrescat. Scõs
& dño seruiunt: & tecum ⁊ ꝑ

Expanded text:
naufragia peruenisse, qui non contenti perditione sua uolunt plures mortis habere participes, quasi multitudo peccantium scelus minuat et non numerositate lignorum maior gehennae flamma succrescat. sanctos domino seruiunt, et te
Abbreviated transcription (Latin):
sim tanti pontificis auctoritate
firmatus liberiꝰ ⁊ confidentiꝰ ꝓ
xp̃o ora reserare. Uincentiꝰ prbr
ante biduũ quã hanc epłam da¬
rem. de urbe uenit. ⁊ suppliciter
te salutat: crebroq sermone con¬
celebrat. romã ⁊ totã italiam
omnẽ occasionẽ ad occidentales
epõs scribe: ut mala germina
accuta ut ipse signific̾as succid̾s
falce ñ cessent.

Expanded text:
sim tanti pontificis auctoritate sim tanti pontificis auctoritate firmatus liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Uincentius presbyter ante biduum, quam hanc epistulam darem, de urbe uenit et suppliciter te salutat crebroque sermone concelebrat Romam et totam Italiam omnem occasionem ad Occidentales copos scribe, ut mala germina, acuta, ut ipse significas, succidere falce non cessent.
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles agatonẽ ep̃m ⁊ diaco¬
nũ athanasiũ habuert̃ porti¬
tores: ⁊ adu̾sus sceleratissimã he¬
resim zelũ fidei demonstrarunt.
Nox beatitudinis tuȩ in toto orbe
quaqͣm antiquuis hostis serpens
sibilat: s tͣcetus ⁊ eiusceratus in
cauernaꝵ tenebris delitescens
solem clarũ ferre ñ sustinet. Et¬
quidẽ suꝑ hac re ⁊ anteqͣm scͥbes
ad occidentem epłas miseram: ex
parte hereticoꝵ. strophas mee lin¬
gue hominib indicans. Ex dis¬
pensatione dei factũ puto. ut eo
in temꝑe tu qͦq ad papam anasta¬
siũ scͥberes. ⁊ nr̃am dũ ignoras sen¬
tentiam roborares. Uerũ a te n̾c¬
admoniti magis studiũ accomo¬
dauimꝰ. ut ⁊ hic᷑ ꝑcul simplices
ab errore reuocemus:nec tiea¬
mus odia subire quoꝵdã. Fson
enĩ debemus hoĩb placere s d̾o
quãꝗͣ ardentiꝰ ab illis defendat᷑
heresis. quã oppugnet᷑ a nobis.¬
Simulq obsecro ut siqu̾a synodi¬
ca habes ad me dirigas: quo pos¬

Expanded text:
rabiles Agathonem episcopum et diaconum Athanasium habuerint portitores et aduersus sceleratissimam heresim zelum fidei demonstrarint. uox beatitudinis tuae in toto orbe quaquam antiquus serpens sibilat, sed contortus et euisceratus in cauernarum tenebris delitescens solem clarum ferre non sustinet. equidem super hac re, et antequam scriberes, ad occidentem epistulas miseram ex parte hereticorum strophas meae linguae hominibus indicans. et dispensatione dei factum puto, ut eo in tempore tu quoque ad papam Anastasium scriberes et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. uerum nunc a te commoniti magis studium adcommodabimus, ut et hic et procul simplices ab errore reuocemus nec timeamus odia subire quorundam - non enim debemus hominibus placere, sed deo —, quamquam ardentius ab illis defendatur heresis, quam a nobis oppugnetur. simulque obsecro, ut, si qua synodica habes, ad me dirigas, quo pos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊eli ne liuoris malũ intra pectus¬
tuũ admittas. ut crimen auari¬
ut cũ fornicatorib atq auaris
aut maledicentib aut inuidis
aut detractorib aut ebriosis aut
rapacib cibũ ñ capias. Quẽ si in
aliquo contẽpseris. si peꝑcit ade
parcet ⁊ tͥ: immo illi magis par¬
ꝓpt̾ peccatũ suũ morientis retͣ¬
hebatur exemplo. Tibi uͦ pꝰ tanta
lueris. quom̾ indulgeri possit ig¬
noro. An tͥ de uirginitatis p̾rõ¬
gatiua plaudebis: Mem̃to adã.
ii euam uirgines deliquisse. necͥ
Uirgo que peccat: eue ñ marie cõ¬
paranda ẽ. Lson negamus in p̾
ti indulgentiã postulare. quȩ
palmã uirginitatis expectat: &
illicitũ aliquid incurrere. quȩ
se etiã licitis castrauert. Licitum
quippe ẽ matrimonii uure con¬
sortiũ. & ut laudande st̃ qͤ ꝓpter¬

Expanded text:
zeli, nec livoris malum intra pectuszeli, nec livoris malum intra pectus admittas; ut crimen avariut cum fornicatoribus, aut avaris, aut maledicentibus, aut invidis, aut detractoribus, aut ebriosis, aut rapacibus, nec cibum capias. Quem si in aliquo contempseris, si pepercit Adae, parcet et tibi. Imo illi magis parpropter peccatum suum morientis rethebatur exemplo. tibi uero post tanta lueris, quomodo indulgeri possit ignoro. An tibi de uirginitatis praerogatiua blandiris? memento Adam et Euam uirgines deliquisse, nec iuirgo quae peccat Euae, non Mariae comparanda est. non negamus in prati indulgentiam postulare quae palmam uirginitatis exspectant, et inlicitum aliquid incurrere quae se etiam a licitis castrauerunt: licitum quippe est matrimonii inire consortium. et ut laudandae sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ non qͥa quȩ ꝓhibita fue¬
rant admisissent: s qͥa que p̃cep¬
ta fuerant implere noluerunt.
Unde adu̾tendũ ẽ quã spem ha
tur. Nolo enĩ t̃ in hoc blandiarĩ
unuersam legem seruauerit. of¬
fendat aut̃ in uno. factus omniũ
reus. Adam enĩ semel peccauit &.
mortuus ẽ: & tu te uiuere posse
estimas illud sepe cõmutens qd
alterũ dũ semel ꝑpetrasset occidit.
Contra mandatũ de fructu arbo¬
ris edit. Qd gͥᷤ Propt̾ arboriꝰ fruc¬
tũ d̾s hominẽ morte multauit:
Non ꝓpt̾ arboris fructum: s ꝓpt̾
mandati contẽptũ. Ergo non
agit᷑ de qualitate peccati: s de
transgressione mandati. E qͥ
trahentib auscultes: ut ñ om̃ino
iures. ñ concupiscas. ñ inuideas.
ñ sis tepidus. ñ sis auarus. nulli
malũ ꝓ malo reddas. ut inimi¬
cos tuos diligas ut ꝓ maledicen¬
enti maxillã alteram p̃beas. ut
in uidicio scłari ñ litiges. ut si
qͥs tua auferre uoluerit. gratant᷑¬
remittas. ut nec iracundie nec

Expanded text:
cuntur, non quia quae prohibita fuerant admisissent, sed quia quae praecepta fuerant implere noluerunt. unde animaduertendum est quam spem habtur. nolo enim tibi in hoc blandiaris,uniuersam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Adam enim semel peccauit et mortuus est: et tu te uiuere posse existimas illud saepe committens, quod alium, dum semel perpetrasset, occidit? contra mandatum de fructu arboris edit. quid ergo ? propter arboris fructum Deus hominem morte multauit? non propter arboris fructum, sed propter mandati contemptum. ergo non agitur de qualitate peccati, sed de transgressione mandati. et qui trahentem auscultes, ut omnino non iures, ut non concupiscas, non inuideas, non sis tepidus, non sis auarus, ut nulli malum pro malo reddas, ut inimicos tuos diligas, ut maledicenenti maxillam alteram praebeas; ut in judicio saeculari non litiges; ut si quis tua auferre voluerit, gratanter amittas; ut nec iracundiae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
flente flere. & nichil cũ possis
flenti conferre: subsannationiᷤ
ñ pietatis indiciũ ẽ. Beniq sal¬
uator ñr cũ maria ⁊ martha¬
miscdie affectũ lacrimaꝵ con¬
testatione monstrauit. & uere
pietatis inditia mox oꝑa sub¬
secuta st̃: cũ suscitatus lazaruᷤ
cuiꝰ causa lacͥme fundunt᷑ soro¬
rib uiuus redditur: & hoc fuit
pie flere cũ flentib. occasiones
fletus auferre. S quasi potens
inquies fecit. S nec tͥ aliqͥd im¬
possibile imꝑatur. Fleuit. qui

Expanded text:
flente flere et nolle, cum possis, flente flere et nolle, cum possis, flenti conferre, subsannationis, non pietatis indicium eat. denique Saluator noster cum Maria et Marthae affectum, lacrymarum contestatione monstravit: et verae pietatis indicia, mox opera subsecuta sunt; et cum suscitatus Lazarus, cujus causa lacrymae fundebantur, sororibus vivus redditur. Et hoc fuit pie flere cum flentibus, occasiones fletus auferre. Sed quasi potens, inquies, fecit: sed nec tibi aliquid impossibile imperatur. Implevit omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
tineat᷑: qm̃ qui dic̃ recede a ma¬
lo. idem dic̃ ⁊ fac bonũ. Si a malo
recesseris ⁊ ñ feceris bonũ tͣnsgres¬
sor es legis. quȩ ñ tantũ in maloꝵ
actuuĩ abhominatione. s & in
bonoꝵ oꝑm ꝑfectione complet᷑.
Neq enĩ hoc solũ tͥ p̃cipit᷑ ut ues¬
titum suis ñ spolies indum̃tis. s
neq ut habenti panem ñ auferas.
s ut ñ habenti tuũ libent̾ imꝑci¬
as: heq solũ ut pauꝑem ñ expel¬
las suo hospitio. s ut pulsum &.
ñ habentem recipias in tuo. Pre¬
ceptũ enĩ nobis ẽ flere cũ flentib
Quomͦ cũ illis flemus. si in nullo
eoꝵ necessitatib participamus.
ne aliqͥd in eis ꝓpt̾ quas lacͥmant᷑
causis eis p̾beamꝰ auxiliũ: Neq
doloris inliciũ st̃. uult te alte¬
rius angustias sentire ut tuas.
t subueniri cuꝑes. ita alteri ip¬
se subuenias ꝓpt̾ illud. Quecũq
uultis ut fac̾iant uob̾ hoĩes bona.
ita ⁊ uos facite illis. Nam cum

Expanded text:
tinetur: quoniam qui dixit: Recede a matinetur: quoniam qui dixit: Recede a malo, ipse dixit, et fac bonum. Si a malo recesseris et non feceris bonum, transgressor es legis, quae non tantum in malorum actuum abominatione, sed et in bonorum operum perfectione completur. neque enim hoc solum tibi praecipitur ut uestitum suis non spolies indumentis, sed et neque ut habenti panem non auferas suum, sed et non habenti tuum libenter impertias, neque solum ut pauperem suo non pellas hospitio, sed ut pulsum et non habentem recipias tuo. praeceptum enim nobis est flere cum flentibus. quomodo cum illis flemus, si in nullo eorum. necessitatibus participamus, nec aliquod eis in his propter quas lacrimantur causis praebemus auxilium? ndoloris indicium sunt, uult te ita alterius angustias sentire ut tuas. , subueniri cuperes, ita alteri ipse subuenias propter illud: quaecumque uultis ut faciant nobis homines bona, ita et uos facite illis. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã ⁊ scd̃am habeat. eui tercia
quȩ̃ ẽ iusticia deest. frustra labo
cur mundũ contẽpnas. si usti¬
ciam ꝓpt̾ quã pudititiã ⁊ mun¬
di contẽptũ hr̃e te conuenit ñ
custodias: Quia ut pͥma species
ter t̾ciam: quȩ si ñ fuerit. nec
pͥma nec scda ꝓficiet. Dicas for¬
sitan. Doce gͦ me qͥd sit iusticia
ut eam si cognouerim facilius
implere sufficiam. Dicam breui¬
ter ut ualeo & uerboꝵ utar sim¬
plicitate cõmuniũ: qͥa causa de
qua agimꝰ talis ẽ. quȩ disertio¬
quentie narrationib pandi.
Om̃ib enĩ in cõmune necessari¬
a. cõmuni debent sermone mon¬
strari. Iiusticia gͦ ñ aliud ẽ. qͣme
ñ peccare. Non petcare aut̃. le
gis p̾cepta seruare. Preceptoꝵ
uero obseruatio duplici gen̾e
custoditur. ut nichil eoꝵ que ꝓ¬
hibent᷑ facias. & cuncta ꝗͦ iuben¬
tur implere contendas. Hoc ẽ
stare iusticiã ut malũ ñ facias.
cũ ⁊ bonũ ñ facere malũ sit.q.
in utroq legis p̾uaricatio con¬

Expanded text:
primam et secundam habeat, cui tertia, quae est justitia, desit, frustra laborcur res mundi contemnas, si justitiam, propter quam pudicitiam et mundi contemptum habere te cma species ter tertiam: quae si non fuerit, nec prima, nec secunda proficiet. Dicas forsitan, doce me ergo, quid sit justitia, ut eam si cognoverim, facilius implere sufficiam. Dicam breviter, ut valeo, et verborum utar simplicitate communium: quia causa de qua agimus talis est, quae disertioquentiae narrationibus pandi. Res enim omnibus in commune necessaria, communi debet sermone monstrari. Justitia ergo non aliud est quam non peccare; non peccare autem est legis praecepta servare. Praeceptorum vero observatio duplici genere custoditur, ut nihil eorum quae prohibentur facias, et cuncta quae jubentur implere contendas. Hoc eststare justitiam ut malum non facias, cum et bonum non facere malum sit, et in utroque legis praevaricatio con
Abbreviated transcription (Latin):
se abstinere: nͥ etiã bonoꝵ ope¬
rũ officia ꝑfecerit. Qd̃ illo uł
marime testimonio comꝓba¬
tur. qͦ cõminat᷑ dñs et̾ni ignis
reos fore. qui quãuis nichil ma¬
li gesserint. si ñ fecerint omne
qdꝰ bonũ ẽ dicens. Tc̃ dicet rex
his qui ad sinistris ert̃. Discedi¬
te a me maledicti in ignẽ et̾tiũ.¬

Expanded text:
tiam bonorum operum officia perfecerit. Quod illo vel maxime testimonio comprobatur, quo comminatur Dominus aeterni ignis reos fore, qui quamvis nihil mali gesserint, non fecerint omne quod bonum est, dicens: Tunc dicet rex his qui ad sinistram sunt: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternu