comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis. agens plenitudinẽ scelerũ pͥsti¬
noꝵ i que quondã fortis ac dura. fue¬
rat indomabilis. et sibi regnũ omniũ
ꝓmittebat: eo qđ eius rex et pͥnceps ser¬
mo contrarius et potestas inimici. suũ
ꝑdidiss imꝑium. Accaron quoq steri¬
lis. quia absq lege et noticia di filios
non habebat eradicata est: ut audiret
illud ꝓpħicum. Letare sterilis que non
paris : erũpe et lama que ñ parturis:
qm̃ plures filii deserte. magis quam
eiꝰ que habet uirũ. Cũq ascalon et
gaza et accaron fuerint ꝑterrite: et
doluerint. eo qđ uel habitatores non
sedebunt in aroto ⁊ ub̃i ignis generat
quẽ dñs misit suꝑ terrã. et ardere
desidãt. ipse enĩ baptizat inspiritu
scõ et igne: ubi fratruelis et patruus
ubi ignis mãmille ẽ. et largissimi ube¬
ris. de qͦ et in eodem cantico legimus.
in medio uberũ meoꝵ cõmorabitur:
et in apło. lac uobis potũ dedi ñ esc̃a.

Expanded text:
imis, agens poenitudinem scelerum pristiimis, agens poenitudinem scelerum pristinorum, quae quondam fortis ac dura fuerat indomabilis, et sibi regnum omnium promittebat, eo quod rex ejus et princeps, sermo contrarius et potestas inimici, suum perdidisset imperium. Accaron quoque sterilis, quia absque Lege et notitia Dei filios non habebat, eradicata est, ut audiret illud propheticum: Laetare, sterilis; quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis: quoniam plures filii desertae magis, quam ejus quae habet virum . Cumque Ascalon et Gaza et Accaron fuerint perterritae, et doluerint, eo quod vel habitatores non sedebunt in Azoto, ubi ignis generat, quem Dominus misit super terram, et ardere desiderat . Ipse enim baptizat in Spiritu sancto et igne , ubi fratruelis et patruus ubi ignis mamillae est et largissimi uberis, de quo in eodem Cantico legimus: In medio uberum meorum commorabitur . Et in Apostolo: Lac vobis potum dedi non escam .
Abbreviated transcription (Latin):
ron ficut iebuseus. Et ponã in domũ
meã eleuationẽ ut nemo ꝑtnͣseat. suie
reuertat᷑: et nequaqm suꝑueniat eis
ultra abactor et eminans: qͥa nc̃ uidi
in oculis meis. Ascalon interp̃tatur
fortis. aut imꝑiũ. accaron sterilis. suie
eradicata. arotus que hebraice dicit᷑
es dod. ignis generans. aut ignis ꝑa¬
trui uel ignis mãmille. Iebuseus. con¬
culcatã sonat. Nominũ exp̃ssimꝰ ethi¬
mologias: ut sensũ breuit̃ ꝑstringamꝰ.
Nidens ascalon et gaza. et accaron. qđ
ematbeẽt infinib damasci: et tyrũ
et sydonẽ postqmͣ ꝑcusse sunt in circu¬
itu et omne earũ fenũ. ligna et stipu¬
lam. incendio conflagrata. possessas
ẽẽ a dño: et ipse timore ac dolore et
confusione ꝑterrite cepunt spare me¬
liora. Deniq ascalon in qua erat pͥus
diaboli ignis ignobilis. et usq ad m̃¬
surã. et pondus uenerat peccatoꝵ. pa¬
uore contremuit: eo qđ habitatores
habere desiuerit. Et gara doluit m¬

Expanded text:
icut Jebusaeus, et ponamin domo mea elevationem, ut nemo pertranseat, sive revertatur, et nequaquam superveniat eis ultra abactor et eminans: quia nunc vidi in oculis meis. Ascalon interpretatur fortis, aut imperium: Accaron, sterilis, sive eradicata: Azotus, quae Hebraice dicitur ESDOD  , ignis generans, aut ignis patrui, vel ignis mamillae; Jebusaeus, conculcatam 860 sonat. Nominum expressimus etymologias, ut sensum breviter percurramus. Videns Ascalon et Gaza et Accaron, quod Emath esset in finibus Damasci, et Tyrum et Sidonem, postquam percussae sunt in circuitu, et omne earum fenum, ligna, et stipula incendio conflagravit, possessas esse a Domino, et ipsae timore ac dolore et confusione perterritae, coeperunt sperare meliora. Denique Ascalon, in qua erat prius diabolus, ignis ignobilis, et usque ad mensuram ac pondus venerat peccatorum, pavore contremuit, eo quod habitatores habere desiverit. Et Gaza doluit n
Abbreviated transcription (Latin):
indieb his sermones ur̃os ꝑ os ꝓpħarũ:
indie in qͦ fundata ẽ domus dr̃i exer¬
cituũ ut tẽplũ dñi edificetur. Septu¬
aginta. ꝓ dño exercituũ. dnm omĩpo¬
tentẽ: cetera similiter tnͣstuler̃t. E difi¬
cato templo sub zorobabel et ihu. in
quarto enĩ anno darii regis. quarta
die m̃sis noni qͥ appellatur casleu. hec
uniuersa dicunt᷑ qnͣdo iã tẽplũ fuerat
exstructũ : idẽ ꝓphete aggeus et racha¬
rias qui ut edificaretur et duces. et po¬
pulũ fuerant cohortati. nc̃ cohortant᷑
eos ut expͥoꝵ ueritate. his que in futurũ
ꝓmittunt᷑ accõmodent fidem. et confor¬
tent manꝰ suas: nequaqm medooꝵ impe¬
tũ. et impedire cupientiũ ꝑcircuitũ na¬
tionũ insidias formidantes. et confor¬
tent᷑ ꝑ os ꝓpħarũ ex die quo tẽpli funda¬
m̃ta sunt iacta. usq ad diem qͦ cdifica¬
stũ ẽ tẽplũ: et audiant que secunt᷑. Bre

Expanded text:
is sermones illos per os prophetarum in die quo fundata est domus Domini exercituum, ut templum aedificaretur. Septuaginta pro Domino exercituum, Dominum omnipotentem, caetera similiter transtulerunt. Aedificato templo sub Zorobabel et Jesu in quarto enim anno Darii regis, quarta die mensis noni, qui appellatur CASLEU, haec universa dicuntur, quando jam templum fuerat exstructum iidem prophetae Aggaeus et Zacharias, qui ut aedificaretur, et duces et populum fuerant cohortati, nunc cohortantur eos, ut ex priorum veritate his quae in futurum promittuntur, accommodent fidem, et confortent manus suas, nequaquam Medorum impetum et impedire cupientium per circuitum nationum insidias formidantes: et confortentur per os prophetarum ex die quo templi fundamenta sunt jacta, usque ad diem quo superaedificatum est templum, et audiant quae sequuntur. Bre
Abbreviated transcription (Latin):
dñaret᷑ gentib et in eo gentes spauert̃:
et de oriente et occidente tã pͥmus ppłs
qmͣ nouissimus in dm credider̃t. et
factus ẽ grex unus: tunc ad leticrã ꝓ
ad gaudiũ ꝓpħa dicente. letamini gen¬
tes cũ ppło eius: iuxta illud qđ alibi
scͥptũ ẽ. Recordabunt᷑ et conuertentur

Expanded text:
dominaretur gentibus, et in ipso gentes sperarunt , dominaretur gentibus, et in ipso gentes sperarunt , et de Oriente, et de Occidente, tam primus populus quam novissimus in Dominum crediderunt, et factus est grex unus: tunc ad laetitiam oad gaudium, propheta dicente: Laetamini, gentes, cum populo ejus . Juxta 843 illud quod alibi scriptum est: Re
Abbreviated transcription (Latin):
inuera ierłm ꝓmissionẽ reb expletif
maxime qͥa dicit᷑. ecte ego saluabo po¬
pulũ meũ de t̾ra orientis et deterraoe¬
cidentis. De qͥb et dñs in eugłio loque.¬
batur. Multi de oriente et occidente ne¬
nient et accũbent in regno celoꝵ cũ
abrahã ysaac et iacob. Et multo an-¬
te psalmista ꝓmiserat dicens. Ds̃ doꝵ
dñs locutus ẽ et uocauit terrã: ab ortu
solis usq ad occasũ. de syon decor pul¬
chritudinis eius. Uemet eñi ex syon
qͥ eripiat et auertat iniqͥtatẽ ab iacob:
qnͣdo ab oriente et occidente incensũ
offert᷑ nomini dñi in om̃i loco et sacͥfi¬
ciũ mundũ. neqͣquã in uictimis uete¬
ris testam̃ti: s in scĩtate eugłice puri¬
tatis. De quo incenso et alibi legimꝰ
Dirigatur oratio mea sicut incensũ in
conspectu trio. Et qd̾ sit hoc incensũ:
sequens sermo demonstrat. E leuatio
manuũ mearũ sacͥficiũ uesptinũ. Post¬
quã enĩ de uirga iesse pullulauit quo

Expanded text:
onem rebus expleri, maxime quia dicitur: Ecce ego salvabo populum meum de terra Orientis, et de terra Occidentis, de quibus et Dominus in Evangello loquebatur: Multi de Oriente et Occidente venient, et accubabunt in regno coelorum cum Abraham, Isaac, et Jacob . Et multo ante Psalmista promiserat, dicens: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram. Ab ortu solis usque ad occasum, de Sion decor pulchritudinis ejus . Veniet enim ex Sion qui eripiat, et avertat iniquitates a Jacob quando ab Oriente, et Occidente incensum offertur nomini Domini in omni loco, et sacrificium mundum, nequaquam in victimis veteris Testamenti, sed in sanctitate evangelicae puritatis, de quo incenso et alibi legimus: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Et quod sit hoc incensum, sequens sermo demonstrat: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Postquam enim de virga Jesse pullulavit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
simbriã uiri uidei dicentes. Ibimus
tecũ: qͥa audiuimꝰ qđ s uob̾cũ ẽ. Qui¬
dam ex iideis: hec sub rorobabel. et
post ⁊ orobabel dicunt ẽẽ cõpleta. Alii
rius intelligimꝰ. Demiq scͥptũ est: usq¬

Expanded text:
imbriam viri Judaei, dicentes: Ibimus tecum, quia audivimus quod Deus vobiscum est. Quidam ex Judaeis haec sub Zorobabel, et post Zorobabel dicunt esse completa. Alii rius intelligimus. Denique scriptum est: Usqu
Abbreviated transcription (Latin):
Letamini celicũ eo. idẽ cũ dño saluato¬
re: qͦs p̾sciuit et p̃destinauit confor¬
mes fieri imaginis filii sui: qͥ loqt᷑ cũ
moyse. Exꝑectetur. ut pluuua eloqͥũ
meũ: et descendant ut ros uerbamea.
Resurgent enĩ quierant peccatis mor¬
tui: et suscitabunt᷑ qͥ iacebant in se¬
pulchris dealbatis que plena st̃ ost̃b̃
mortuoꝵ: et letabunt᷑ qͥ morant᷑ i
terra. Que est causa leticie: sequens

Expanded text:
alvatore, quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , qui loquitur cum Moyse: Exspectetur ut pluvia eloquium meum, et descendant ut ros verba mea . Resurgent enim qui erant peccatis mortui, et suscitabuntur qui jacebant in sepulcris dealbatis, quae plena sunt ossibus mortuorum, et laetabuntur qui morantur in terra. Et quae sit causa laet
Abbreviated transcription (Latin):
iuim̃ta saluos inqͥt facies dñe mercedẽ
ñ hab̾et apud dm̃: et sunt in nob̾ bella
atq discordie. et ubiq tribulatio: et
sine pace xp̃i quã ad patrẽ uacdens
apłis dereliqͥt: implet᷑q in nob̾ dñi
sententia. immici hominis domestici
eiꝰ. Om̃is enĩ frẽm supplantatione suꝑ¬
plantat: et om̃is amicus fraudulent̃
cit lingua eoꝵ loqͥ m̃daciũ. Quod si
conuertam᷑ ad xp̃m. et tẽplũ eius
efficiam᷑: statĩ auddiemꝰ apłm ꝓclaman¬

Expanded text:
quit, salvos facies, Domine , mercedem non habet apud Deum, et sunt in nobis bella atque discordiae, et ubique tribulatio et sine pace Christi, quam ad Patrem vadens, apostolis dereliquit , impleturque in nobis Domini sententia: Inimici hominis, domestici ejus . Omnis enim frater supplantatione supplantat; et omnis amicus fraudulentercit lingua eorum loqui mendacium . Quod si convertamur ad Christum, et templum ejus 845 efficiamur, statim audiemus Ap
Abbreviated transcription (Latin):
as domesticas dũ nec fr̃ fr̃i exhibet
fidem. et omĩs ẽ inmica ꝓpinqͥtas. hc̃
sensũ aliis uerbis aggers ꝓpħa comp̃¬
hendens ait. Et nunc ponite corda
ur̃a a die hac et supra. Anceqm pou̾etir
lapis suꝑ lapidẽ incẽpło dm̃ ÷ cũ acm̃e¬
retis ad aceruũ uginti modioꝵ et fie
tent decem: intraretis ad torcular ut er¬
pͥmeretis qͥnquaginta lagenas. et fie¬
bant uiginti. Percussi uos uento urente
et aurugine ⁊ et gnͣdine omĩa oꝑa ma-¬
nuũ ur̃arũ: et non erat in uobis qͥ re¬

Expanded text:
as domesticas, dum nec frater fratri exhibet as domesticas, dum nec frater fratri exhibet fidem, et omnis est inimica propinquitas. Hunc sensum aliis verbis Aggaeus propheta comprehendens ait: Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra: antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et fiebant viginti. Percussi vos vento urente, et aurigine, et grandine omnia opera manuum vestrarum: et non fuit in vobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
et tẽplo dicit᷑ sp̃ualit̃ ad eccłiam referen¬
tes. In qua confortant᷑ manus ꝑ bona oꝑa
et fundat᷑ domꝰ qnͣdo fidei fundam̃ta ra¬
ciunt᷑: tẽplũq exstruit᷑ qnͣdo multituqͥo
credentiũ roborat᷑ et ita uiuit. ut tẽplũ
dĩ ẽẽ mereat᷑. Siqͥdem ante dies illos
merces hominum ñ erat : nec merces ui¬
m̃toꝵ erat: neq introeunti et exeunti
erat pax. p̃tribulatione. Et dimisi om̃s
homines unũquẽq contra ꝓximun
suũ. Septuaginta Quia ante diesilos
mertes hominũ non erit in luchrũ : et
meires ium̃toꝵ ñ subsistet: et egreddien¬
tiet ingredienti non erit pax p̃tribula¬
turũ tempus ommia reculer̃t: s meluis
ad p̃ceritũ ut in hebraico ht. et exposi¬
tionis ueritas approbabit. Anteqmͣ fun
qͣm ium̃ta in agricultura in mercimo¬
niis oꝑibq diuersis. cas sis conatibis
frustrabant᷑. foris aduersarii domisi¬
ditio turbabant pacem : et erat uͥꝗ
uastitas ob belloꝵ frequentiã et insidi¬

Expanded text:
e templo dicitur, spiritualiter ad Ecclesiam referentes, in qua confortantur manus per bona opera, et fundantur domus, quando fidei fundamenta jaciuntur, templumque exstruitur, quando multitudo credentium roboratur, et ita vivit, ut templum Dei esse mereatur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jum erat, neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione: et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum. 844 LXX: Quia ante dies illos merces hominum non erit in lucrum, et merces jumentorum non subsistet, et egredienti, et ingredienti non erit pax prae tribulaturum tempus omnia retulerunt, sed melius ad praeteritum, ut in Hebraico habetur, et expositionis veritas approbabit. Antequam funquam jumenta in agricultura, in mercimoniis, operibusque diversis, cassis conatibus frustrabantur: foris adversarii, domi seditio turbabant pacem, et erat ubique justitium ob bellorum frequentiam, et insidi
Abbreviated transcription (Latin):
ate missus ẽ fr̃ĩb illuc quoq ꝑferat:
et nequaqmͣ ethiopie flumine. s gal¬
harũ largissimis aquis rigent᷑ arua

Expanded text:
te missus est fratribus, illuc quoque perferat; et nequaquam Aethiopiae flumine, sed Galliarum largissimis aquis rigentur arva
Abbreviated transcription (Latin):
meã. ero similis altissimo. delucetur ad
terrã: et erit quasi cimis sub scõꝵ pecib
cũ dies dñi aduenerit iudicantis W¬
m̃tote legis moysi serui mei quã maiba¬
ui ei inoreb ad omñe isrł: p̃cepta etu¬
dicia. L xx. simalit̃. Iustameria
in fut iro erit retributio: quandosupbi¬
rũ radicẽ et germ̃ deuorans flãma con-¬
sumet et cõburet: et timentib dñm
oietur soliusticie et sanitas in penus
eius. Igitur mem̃tote legis moysi serui
mei. quã ei dedi in monte horeb qͥ ẽ s¬
na. ad omnẽ isrł: p̃cepta et iudicia. Di¬
cente autẽ apło. scimus qura lex sp̃ri
ẽ. et beato dauid. reuela oculos mis
et considerabo mirabilra de sege
et quia spiritalĩt om̃s celeste mañma
comedebant. et uniuersus populus
isrł de eadem spiritali et sequente eos
bibebant petra. petra autẽ erat xp̃s: qͥ
credunt in xp̃m sp̃ualiter debent legis
mor excoquit᷑: et adradios solis insticieli¬

Expanded text:
meam, ero similis Altissimo , deducetur in meam, ero similis Altissimo , deducetur in terram, et erit quasi cinis sub sanctorum pedibus, cum dies Domini advenerit judicantis. Mementote legis Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad omnem Israel praecepta et judicia. LXX similiter. Justa meritorum in futuro erit retributio, quando superborum radicem, et germen devorans flamma consumet et comburet, et timentibus Dominum orietur sol justitiae, et sanitas in pennis ejus. Igitur mementote legis Moysi servi mei, quam ei dedi in monte Oreb, qui est Sina, ad omnem Israel praecepta et judicia. Dicente autem Apostolo: Scimus quia lex spiritualis est : et beato David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua : et quia spiritualiter omnes coeleste manna comedebant, et universus populus Israel de eadem spirituali, et sequente eos bibebant petra, petra autem erat Christus. : qui credunt in Christo, spiritualiter debent legis mor excoquitur, et ad radios solis justitiae, li
Abbreviated transcription (Latin):
sanatos ꝑ penitentiã portet in hume¬
ris suis: iuxta id qd̾ in deuterononno
scͥptũ est. Expandens alas suas susce¬
pit eos: atq in humeris suisportaiit
illos. Tunc egredient᷑ qui ñc scło quasi
carcere sunt inlusi: et salient quasi iti¬
tuli de arm̃to. siue quasi unituli de uincu¬
lis liberati. Inde et apłs dicit. cupio
dissolui et ẽẽ cum xp̃o: ut egrediatur
et saliat sicut uitulus dẽ uincło lib̾atꝰ.
et sicut uictima dm̃. Nec hoc leticie fine
contentꝰ ẽ. s calcabit ĩpios cũ fuermte
ciis. Unde et adiustos fit ĩprecatis.
Dñs autẽ conteret sathanan sub pecĩ
ur̃is uelocit̃. Abrabã locutus ad dm̃mi¬
est: cõparatione diuine maiestatis cũx¬
rem se ẽẽ p̃sentiens. ego sũ terra et cinit
et ꝓpterea uidebit solem iuflicie et regui-¬
escet inter medios eiꝰ electos: atq ipso pos¬
tante ad celestia subleuabit᷑. Qui tiero
ꝑ suꝑbrã dixit ponam suꝑ sydera sec̃m

Expanded text:
sanatos per poenitentiam portet in humesanatos per poenitentiam portet in humeris suis, juxta id quod in Deuteronomio scriptum est: Expandens alas suas suscepit eos, et in humeris suis portavit illos . Tunc egredientur qui nunc saeculo quasi carcere sunt inclusi, et salient quasi vituli de armento, sive quasi vituli de vinculis liberati. Unde Apostolus dicit: Cupio dissolvi, et esse cum Christo , ut egrediatur et saliat sicut vitulus de vinculis liberatus, et sicut victima Domini. Nec hoc laetitiae fine contentus est; sed calcabit impios, cum fuerint cinis. Unde et ad justos fit imprecatio: Deus autem conterat ris velociter . Abraham locutus est ad Dominum, comparatione divinae 984 majestatis cinerem esse se sentiens: Ego sum terra et cinis ; et propterea videbit solem justitiae, et requiescet inter medios ejus cleros, atque ipso portante ad coelestia sublevabitur. Qui vero per superbiam dixit: Ponam super sidera sedem
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃tũ qͥa custodiumꝰ p̃cepta eiꝰ. et am¬
hulaimꝰ tristes corã dño exertituũ: et¬
aduersũ eoꝵ uerba temeraria. locutist̃
timentes dm̃. et unusqͥsq cũ ꝓximosuo
contulerunt ea que ad dĩ timorẽ ꝑtineit:
atcendit dñs et audiuit. et scͥptꝰ
est liber monim̃ti. his quitiment
dñm. et cogitant nom̃ eiꝰ: et cũ dies
uenerit habere se eos in peculiũ polli¬
cetur. et parcere eis sicut parcit homo
filio suo seruienti sibi: ꝑ lemꝰq incul¬
cat et dicit. Ecce dies ueniet. id ẽ dies
uidicii: que scĩs lux erit et peccatorib
tenebre & ipsa dies erit succensa quasi
caminus siue dibanꝰ: ut om̃s impii
uertant᷑ instipulã. et camini crement᷑
ardorib. Cumq eos inflãmauerit atꝙ
cõbusserit: ñ relinquet in eis ullã racu¬
cem. et germ̃ malitie. Hoc de ĩpiis: qͥd
mala. nec uirtutes. nec uicia latere ꝑa¬
tiet᷑. Et sanitas erit in pennis eiꝰ: ut

Expanded text:
a custodivimus praecepta ejus, et ama custodivimus praecepta ejus, et ambulavimus tristes coram Domino exercituum adversum eorum verba temeraria locuti sunt timentes Deum, et unusquisque cum suo proximo contulerunt ea quae ad timorem Dei pertinent: attendit Dominus et audivit, et scriptus est liber monumenti his qui timent Dominum, et cogitant nomen ejus, et cum dies venerit, habere se eos in peculium pollicetur, et parcere eis sicut parcit homo filio suo servienti sibi, pleniusque inculcat, et dicit: Ecce dies veniet, id est, dies judicii, quae sanctis lux erit, et peccatoribus tenebrae; et ipsa dies erit succensa quasi caminus, sive clibanus, ut omnes impii vertantur in stipulam, et camini crementur ardoribus. Cumque eos inflammaverit atque combusserit, non relinquet in eis ullam radicem et germen malitiae. Hoc de impiis quid mala, nec virtutes, nec vitia latere patietur. Et sanitas erit in pennis ejus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s facientes impietatẽ stipula: et m¬
flãmabit cos dies ueniens dicit dñs exer-¬
cituũ: que non derelinquet eis radicem
et germ̃. Et orietur uobis timentib nom̃
meũ soliusticie: et sanitas in pennis eius.
Egrediemini et salietis sicut uitulus de
arm̃to: et calcabitis impios. cũ fuerurt
sub planta pedũ ur̃oꝵ indie qua egofa¬
cio dicit dñs exercituũ. L .xxx. Quia
ecce dies ueniet ardens ut libanꝰ et cõ¬
buret eos: et erunt om̃s aliengene. et
uniuersi qui faciunt iniqͥtatẽ. stipulaꝰ¬
et succendet eos dies ueniens dicit dñs q̃i¬
potens: et ñ relinquet᷑ in eisradix neq ra¬
mus. Et orietur uobis qͥ timetis nom̃
meũ solisticie: et sanitas in penius eiꝰ
Et egrediemini et salietis ficut uttul.
de uincłis relaxati: et conculcabitis ii¬
laborare me fecerunt impii in sermonib
suis et dixerunt. om̃is qui facit malũ
bonus ẽ in conspectu dñi. et tales ei pla¬
cent. et uanꝰ ẽ qui seruit do: et qͥd emo-

Expanded text:
iquitatem stipula: et inflammabit eos dies ueniens, dicit dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen. orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pennis eius: et egredimini et salietis sicut uituli de armento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum uestrorum in die, qua ego facio, dicit dominus exercituum. Xecce dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem, stipula: succendet eos dies veniens, dicit Dominus omnipotens, et non relinquetur in eis radix neque ramus. Et orietur vobis qui timetis nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egrediemini, et salietis sicut vituli de vinculis relaxati, et 983 conculcabitis inilaborare me fecerunt impii in sermonibus suis, et dixerunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: et, vanus est qui servit
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã tuã filio regis. Non eñĩ pater m.¬
filio. Et ille est angłs testam̃ti quẽ uos
queritis: cui mala non placent. qͥ ꝑsosã
mi scd̃ia nec seueritate mutat᷑. Caliõĩ
in manu dñi uiri meri plenꝰ mixto: t

Expanded text:
justitiam tuam filio regis . Non enim Pater jujustitiam tuam filio regis . Non enim Pater juFilio . Et ille est angelus testamenti quem vos quaeritis, cui mala non placent, qui personam misericordia, nec severitate mutatur: Calix enim in manu D
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis sustinebit diem introitꝰ enis:
Ant quis ferre poterit ut aspiciat eũ: Qa iꝑ¬
se ingreditur quasi igniꝰ ꝯflatorii: et qͣsi her¬
ba lauantiũ. Et sedebit ꝯflans et emundanꝰ
sicut argentũ et sicut aurũ: et emundabit
cut annis prioribus. Et accedã ad uos
in udicio: et ero testis uelox suꝑmalesi.¬
cos. suꝑ adulteros. et suꝑ cos qui iurant
in nomine meo mendaciter: et qui fran¬
dant mercede mercennarios. et oppͥmmnt
ꝑ potentĩã uiduas. et ꝑcutiunt pupil.¬
los. et ꝑuertunt uidiciũ aduene. et qͥ
motã dño questionẽ: ab his qui dicunt.
Om̃is qͥ facit malũ bonus ẽ in conspe¬
ctu dñi. et tales ei placent. aut certe si
displicent. ub̃i ẽ cłs iudicii. hocẽ. ubiẽ
iusticie ueritas. Ad quã dissoluendã:
dnĩ sermo respondet. Mittã angłmie
um qui p̃parabit uiam mẽã : et uemte
ad tẽplũ suũ dñator quẽ uos queriti:¬
et qͥ iudex ẽueritatis. De quo dicitur
in psalmo. Qs iudiciũ tuũ regida: et

Expanded text:
et quis sustinebit diem introitus ejus? aut quis ferre poterit ut aspiciat eum? Quia ipse ingreditur quasi ignis conflatorii, et quasi herba lavantium: et sedebit conflans et emundans sicut argentum, et sicut aurum, et emundabit cut annis prioribus. Et accedam ad vos in judicio, et ero testis velox super maleficos, et super adulteros, et super eos qui jurant in nomine meo mendaciter. Et qui fraudant mercede mercenarios, et opprimunt per potentiam viduas, et percutiunt pupillos et pervertunt judicium advenae, et qui motam Domino quaestionem ab his qui dicunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent, aut certe si displicent, ubi est Deus judicii? hoc est, ubi est justitiae veritas? Ad quam dissolvendam Domini sermo respondit: Mittam angelum meum, qui praeparabit viam meam, et veniet ad templum suum dominator quem vos quaeritis, qui judex est veritatis, de quo dicitur in Psalmo: Deus, judicium tuum regi da: et
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm illud qd̾ scͥptum ẽ in isaia. Lalla¬
bit dñs sordes filioꝵ et filiarũ syon:
et sanguinẽ emundabit de medio eoꝵ
spũ iudicii et spũ cõbustionis. Qui sor¬
des habent: spũ iudicii indigent ut
lauent᷑. Qui sanguine plem sunt: spũ
cõbustionis. ite sanguis qui in eis extͥn¬
secus litus ẽ auferatur. Et sedebit con¬
slans et emundans sicut argentũ : ut
scd̾m iezechiel qͥcqͥd in auro nr̃o et ar¬
gento. id ẽ sensu et eloquio. ere. stagno.
ferro. plũboq cõmixtũ ẽ. in camino
dñi ꝑcoquat᷑. et purũ aurũ remaneat
et argentũ. Unde dñs loquit᷑ in eugłio.¬

Expanded text:
secundum 973 illud quod scriptum est in Isaia: Lavasecundum 973 illud quod scriptum est in Isaia: Lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum, spiritu judicii, et spiritu combustionis . Qui sordes habent, spiritu judicii indigent, ut laventur: qui sanguine pleni sunt, spiritu combustionis, ut sanguis qui in eis extrinsecus litus est, auferatur. Et sedebit conflans et emundans sicut argentum, ut secundum Ezechielem , quidquid in auro nostro et argento, id est, sensu et eloquio, aere, stanno, ferro, plumboque commixtum est, in camino Domini percoquatur, ut purum aurum remaneat, et argentum. Unde et Do
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam. Et quis poterit cogitare diem
aduentus eius: Si cogitare p̃potentia
maiestatis eiꝰ nemo potest: ferre qͥs po¬
terit: Et quis stabit ad idendũ eũ
Hoc est. quis eũ poterit lippientib et ce¬
cis mentis ocłis. in sua claritate conspi¬
cere. qui ẽ soluisticie. et in cuiꝰ penins¬
ẽ sanitas: Ipse uemet quasi ignis conflanꝰ:
et quasi herba fullonũ. Ignis eñi in con-¬
spectu eiꝰ ardebit ⁊ et in eircuitu eiꝰ tẽpe¬
stas ualida: tunc uocabit celũ desuꝑ et
trãm ut dundicet ppłm suũ. flumina ig¬
nis trahent ante eum peccatores qͦsq
uoluentia. Ignis autẽ dr̃ dñs. et ignis
consumens: ut nr̃a. ligna fenũ. stipuła¬
q cõburat. Et non solũ ignis s et her¬
bafullonũ. qd̾ hebraice borith appella¬
tur. et a.lxx. bĩtioañ. id ẽ herba fullo¬
nũ uertitur. Ipse his qui peccant gͣuit̃:
ignis conflans ẽ atq consumens. Qui
autẽ leuia peccata cõmittunt herba
fullonũ: ut lotis mundiciã restituat.

Expanded text:
esiam Et quis poterit cogitare diem adventus ejus? Si cogitare prae potentia majestatis ejus nemo potest, ferre quis poterit? Et quis stabit ad videndum eum, hoc est, quis eum poterit lippientibus et caecutientibus oculis in sua claritate conspicere, qui est sol justitiae, et in cujus pennst sanitas? Ipse veniet quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum : Ignis enim in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tunc vocabit coelum desuper, et terram ut dijudicet populum suum, flumina ignis trahent ante eum, peccatores quosque volventia. Ignis autem dicitur Dominus, et ignis consumens , ut ligna nostra, fenum, stipulamque comburat. Et non solum ignis; sed et herba fullonum, quae Hebraice BORITH   appellatur, et LXX πόαν id est, herbam fullonum, vertunt. Ipse his qui peccant graviter, ignis conflans est, atque consumens: qui autem levia peccata committunt, herba fullonum, ut lotis munditiam restituat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hoc nuꝑ facitis. nec semel ut erro¬
ris mereamini ueniã: s hereditarĩa
habetis impietatẽ. ex dieb patrũ ue¬
stroꝵ a legitimis meis recedendo: et ñ
eustodiendo qd p̃cepi. E ilios autẽ
et germani pͥmitiua rapientis. qͥ ñ re¬
cedant a peccatis palrũ suoꝵ. et decli¬
nent a legitimis. et ñ custodiant que p̃¬
cepta sunt: intelligamꝰ cos qͥ in eccłia
constituti recedunt auitiis. et falsũ sibi

Expanded text:
nec hoc nuper facitis, nec semel, ut erronec hoc nuper facitis, nec semel, ut erroris mereamini, veniam, sed haereditariam habebis impietatem, ex diebus patrum vestrorum a legitimis meis recedendo, et non custodiendo quae praecepi. Filios autem et germani primitiva rapientis, qui non recedant a peccatis patrum suorum, et declinent a legitimis, et non custodiant quae praecepta sunt, intelligamus eos qui in Ecclesia constituti non recedunt a vitiis, et fals
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos filii iacob non estis consũpti.
A dieb enĩ patrũ ur̃oꝵ recessistis a legi¬
tumis meis: et ñ custodistis. Septuas̾.
Et uos filii iacob non recessistis apecca¬
tis patrũ ur̃oꝵ. Declinastis eñĩ a legiti¬
mis meis. et ñ custodistis. Supra dixe¬
rat. ero testis uelox maleficis et adulte¬
ris. et ꝑuiris. et qͥ calumnant᷑ mercedem
mercennarii. uiduas et pupillos. et oppͥ¬
munt ꝑegͥnũ: nec timuerunt me dicit
dñs exeicituũ. Iustũq uidicẽ ẽẽ se di¬
cens. quod non accipiat ꝑsonã in ui¬
dicio: intulit. Ego dñs et ñ mutor.
Et est sensus. Uos per maleficia et adul¬
teria. ꝑuiria et calumniã. et uiolenti¬
am cotidie mutamini: ego iniudicio
nulla ꝑsonarũ uarietate cõmutor. Eũ¬
q seuerũ et iustũ uidicẽ ẽẽ me fateor:
uersitate consũpti: iuxta illud qd̵
scͥptũ ẽ inieremia. Sine causa ꝑcus¬
si filios ur̃os: disciplinã ñ recepistis.

Expanded text:
Et vos, filii Jacob, non estis consumpti. Et vos, filii Jacob, non estis consumpti. A diebus enim patrum vestrorum recessistis a legitimis meis, et non custodistis. LXX: Et vos, filii Jacob, non recessistis a peccatis patrum vestrorum, declinastis a legitimis meis, et non custodistis. Supra dixerat: Ero testis velox maleficis, et adulteris, et perjuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii, viduas et pupillos, et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum. Justumque judicem esse se dicens: quod non accipiat personam in judicio, intulit: Ego Dominus et non mutor. Et est sensus: Vos per maleficia, et adulteria, et perjuria, et calumnias, et violentiam quotidie mutamini, ego in judicio nulla personarum varietate commutor. Cumque severum, et justum judicem esse me fatear, versitate consumpti, juxta illud quod scriptum est in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis :
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem mercennarii. et nolunt red¬
dere ꝓ oꝑis labore qd̾ debent. Niduas
quoq ec pupillos subauditur. calumiu¬
ant᷑. Et oppͥmunt ꝑegͥnũ et alieiige¬
nã: uelcerte cathecuminũ qui necdũ
inciuitate. xp̃iquiꝰ effectus ẽ. Et susta
uniuersa ñ fecerint: sufficit eis solum
crimen ad penã qd ñ timuerint dñm.
Nequa qm gͥ leuia putemꝰ ẽẽ peccata. ꝑ¬
iuriũ et mercedẽ non reddere laboranti :
ec calumniari uiduã et pupillũ. et op¬
primere alienigenã et ꝑegͥnũ. que ma¬
leficio. et ueneficiis. et adulterio cõpa¬
rant᷑. Hec iuixta hystoriã et iuxta tropo¬
Iogiã intelligimꝰ: itt quod eotẽpore cdi¬
ceb̾atur ad pͥncipes udeoꝵ. nunc dicat᷑
ad pͥncipes eccł̃iarũ. Quodq sequit᷑. ego
dñs et non mutor ⁊ iccirco ponit qͥa supͣ
dixerat ipse quasi ignis conflans. et qua¬
si herba fullonũ: ne putemꝰ eũ diuini¬
gelus. aut ignis. aut borith nominat᷑

Expanded text:
mercedem mercenarii, et nolunt redmercedem mercenarii, et nolunt reddere pro operis labore quod debent. Viduas quoque et pupillos, subauditur calumniantur, et opprimunt peregrinum et alienigenam, vel certe catechumenum, qui necdum in civitate Christi civis effectus est. Et si ista universa non fecerint, sufficit eis solum crimen ad poenam, quod non timuerunt Dominum. Nequaquam igitur levia putemus esse peccata perjurium, et mercedem 974 non reddere laboranti, et calumniari viduam et pupillum, et opprimere alienigenam et peregrinum: quae maleficio, et veneficiis, et adulterio comparantur. Haec et juxta historiam, et juxta tropologiam intelligimus, ut quod eo tempore dicebatur ad principes Judaeorum, nunc dicatur ad principes Ecclesiarum: Quodque sequitur: Ego dominus et non mutor, idcirco ponit, quia supra dixerat: ipse quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum, ne putemus eum divinigelus, aut ignis, aut BORITH nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lo ut ardeat. Et purgabit filios leui.
Tempus ẽ eñi: ut uidiciũ incipiat de
domo di. Et alibi scͥbitur. Asc̃ĩs meis
incipite. Infiliis autẽ leui. omnẽ sacer¬
dotalẽ intellige dignitatẽ. Si autẽ
sacerdotes purgandi sunt et colandi
ut purũ aurũ remaneat et argentũ:
quid de ceteris ẽ dicendũ: Qui cũ enun¬
dati fuerint et colati: tunc offerent
dño iusta sacͥficia. Et placebit sacͥficiũ
mente conspicumt. sicut diesscłi. et si¬
cut anni antiqͥ: ut quomͦ in pͥncipio
placuert̃ dõ. sic post peccatũ et peni¬
tentĩa placere incipiant. cũ om̃i fue¬
rint peccatoꝵ sorde purgati. Et acce¬
dam inqͥt aduos in iudicio: et erote¬
stis uelox. Quanta fortitudo iudicii:
cũ ipse sit testis et uidex. Testis autẽ
est cunctis maleficis et adulteris. Hec
enĩ crimina ppetrant᷑ occulte: et ideo
ꝓferunt᷑ in med ñ ne dui ladeant. Post
maleficos ponunt᷑ adulteri: post adul¬
teros piuri: post ꝑuros qͥ calumniant᷑

Expanded text:
lo ut ardeat ; et purgabit filios Levi. Tempus est enim ut judicium incipiat a domo Dei . Et alibi scribitur: A sanctis meis incipite . In filiis autem Levi: omnem sacerdotalem intellige dignitatem. Si autem sacerdotes purgandi sunt et colandi, ut purum aurum remaneat et argentum, quid de caeteris est dicendum? Qui cum emundati fuerint et colati, tunc offerent Domino justa sacrificia, et placebit sacrificium mente conspiciunt, sicut dies saeculi, et sicut anni antiqui; ut quomodo in principio placuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Et accedam, inquit, ad vos in judicio, et ero testis velox. Quanta formido judicii, cum ipse sit testis et judex. Testis est autem cunctis maleficis et adulteris, haec enim crimina perpetrantur occulte, et ideo proferuntur in medium, ne diu lateant. Post maleficos ponuntur adulteri: post adulteros perjuri: post perjuros, qui calumniantur
Abbreviated transcription (Latin):
gũ abundantiã ꝑdidistis. Ut autẽ
sciatis me irascente hoc ꝑfectũ. quia
fraudastis me parte mea: hortortios
alq cõmoneo. ut inferatis decimas in
horrea. hoc ẽ in thesauros tẽpli: ut ha¬
beant sacerdotes atq leuite qͥ m mi
pluuias effudero. ut cataracte celiap¬
te ẽẽ credantur: et effundã uobis bene¬
dictionẽ usq ad abundantiã. Herbũ
effusionis: nom̃ largitatis ostendit.s
fieri potest ut agros irrigantib plutĩs.
sit quidẽ fertilitas ⁊ uerũ aut locusta¬
iingit et dicit. W in crepabo ꝓuobit
deuorantes. locuistã uidelicet et reli¬
qua que diximꝰ: et ñ corrũpent fruclũ
terre ur̃e. Uiea quoq inplebtt torcu¬
laria: et cuncte ꝑcircuitũ nationes mi
que olim dabant᷑ a ppło sacerdotiha
leuitis: in eccłie quoq ppłis intelligi¬
te. Quib p̃ceptũ est non solũ decimad
d̃are et pͥmitias: s et uendere omnia
que habent et dare paupib et sequi

Expanded text:
gum abundantiam perdidistis. Ut autem gum abundantiam perdidistis. Ut autem sciatis, me hoc irascente perfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos, atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea, hoc est, in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi pluvias effundero, ut cataractae coeli apertae esse credantur. Et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis, nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest ut agros irrigantibus pluviis, sit quidem fertilitas; verum aut locustjungit et dicit: Et increpabo pro vobis devorantem, locustam videlicet, et reliqua quae diximus: et non corrumpet fructum terrae vestrae. Vinea quoque implebit torcularia, et cunctae per circuitum nationes mirquae olim dabantur a populo sacerdotibus ac Levitis, in Ecclesiae quoque populis intelligite, quibus praeceptum est, non solum decimas dare et primitias; sed et vendere omnia quae habent, et dare pauperibus, et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ interp̃tantur si affigit. Inde et
nos ante annos płimos ita uertimus:
magis ad misteriũ dñice passionis.
in qua homines crucifixert̃ dm̃. quã
ad decimas ac pͥmicias que sunt scͥpta¬
referentes. Querat prudens lector qͣmͦ
nr̃a intexp̃tatio cũ his congruat que
sequiuit᷑ in decimis et in pͥmitiuis: et
uideat an possumꝰ hoc dicere. Ut me
affigeretis cruci. ut sceleratas maniis
inĩceretis do ur̃o. multarũ ante rerũ
meditatione fecistis. subtrahendo de-¬
cimas et pͥmitias. non dico sacerdoti¬
nobis dictũ sit: lectoris arbitrio. intel¬
ligentie iudiciũ relinquentib. Nunc
sequam᷑ cedinẽ ꝓphe. Quia mͥ ñ reddi¬
distis decimas et pͥmicias: iccirco in fa¬
me et penuria maledicti estis: et me
uos supplantatis. siue fraudatis. atq
puatis gens tota. Pro gente que in
Ecce annus expletus ẽ: et nichil in meos
thesauros. s in ur̃a horrea cõporta
tẽ possessionũ ur̃arum. et omñe fũui¬

Expanded text:
daeorum interpretatur, si affiget: unde et daeorum interpretatur, si affiget: unde et nos ante annos plurimos ita vertimus, magis ad mysterium Dominicae passionis, in qua homines crucifixerunt Deum, quam ad decimas ac primitias  quibusreferentes. Quaerat prudens lector quomodo nostra interpretatio cum his congruat, quae sequuntur: In decimis et primitiis, et videat an possimus haec dicere: Ut me affigeretis cruci: ut sceleratas manus injiceretis Deo vestro, multarum ante rerum meditatione fecistis, subtrahendo decimas et primitias, non dico sacerdotinobis dictum sit, lectoris arbitrio intelligentiae judicium relinquentibus; nunc sequamur ordinem prophetiae. Quia mihi non reddidistis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledicti estis, et vos me supplantatis, sive fraudatis atque privatis, gens tota Pro gente, quae in Ecce annus expletus est, et nihil in meos thesauros, sed in vestra horrea comportastem possessionum vestrarum, et omnem fru
Abbreviated transcription (Latin):
remetatur eis. Et sicut in leuitico scri¬
bit᷑. si ambulaueritis ad me ꝑuersi et
ego ambulabo contra uos furore ꝑuer¬
so: sic et nunc ppłm cohortat᷑ ad reditũ.
ut ipse quoq ad eos redeat. Qui non in¬
telligentes se a dño recessisse: impudent̃
interrogant in qͦ reuerterent᷑ et dicunt.
Quando enĩ recessimꝰ. ut merito redire
cogam᷑: Dñs respondit. Si affigit homo¬
dm̃: quia uos confixistis me. Uerbum
hebraicũ qd̃ scͥbit᷑ aiechã.lxx. interp̃tati
st̃ si supplantant ꝓ quo aquila et sym¬
machus et theodotio posuer̃t si fraudat:
ut sit sensus. Si fraudat homo dm̃: qͥa
coacti. et penuria tẽplũ deseruerint.
Sieñ palios uisita t᷑ in carcere. et egrotꝰ
suscipitur. et esuriens. sitiensq cibum
suscipit atq potatur : cur non in mini¬
stris suis ipse decimas accipiat. et si non
dentur parte sua ipse pͥuetur: hoc qđ
diximus aiecha: lingua syroꝵ et chal¬

Expanded text:
rementiatur eis . Et sicut in Levitico scrirementiatur eis . Et sicut in Levitico scribitur: Si ambulaveritis ad me perversi, et ego ambulabo contra vos furore perverso . Sic et nunc populum cohortatur ad reditum, ut ipse quoque ad eos redeat. Qui non intelligentes se a Domino recessisse, impudenter interrogant: In quo revertemur? Et dicunt: Quando enim recessimus, ut merito redire cogamur? Dominus respondit: Si affiget Deum, quia vos configitis me? Verbum Hebraicum, quod scribitur HAJECBA  , LXX interpretati sunt si supplantat: pro quo Aquila, et Symmachus, et Theodotio posuerunt, si fraudat, ut sit sensus: Si fraudat homo Deum, quia coacti, et penuria templum deseruerint. Si enim per alios visitatur in carcere, et aegrotus suscipitur, et esuriens sitiensque cibum accipit atque potatur, cur non in ministris suis ipse decimas accipiat, et si non dentur, parte sua ipse privetur? Hoc quod diximus HAJECBA, lingua Syrorum et Chal
Abbreviated transcription (Latin):
bebant. et qͥ in horrea multas fruges
congesserant : ꝓ necessitate. uel ꝓ p̃cii
magnitudine. leuitis decimas nolebant
reddere. qui ñ habebant partẽ in here-¬
ditate uidee: s pͥmitie et decime erant
hereditas eoꝵ. Quod ne putemꝰ nr̃m ẽẽ :
ponamꝰ erre testimoniũ. Et cognoui
inquit qm̃ partes leuitarũ non fuissent
date. et fugissent et unꝰqͥsq in regionem
suã de lenitiset de cantorib et de his qͥmi-¬
nistrabant: et egi causam aduersus ma-¬
gistratus et dixi. Quare dereli qͥmꝰ domũ
di: Et congregaui eos: et feci stare in
stationib suis. Et om̃is uida apportabat
decimas frum̃ti. et uini et olei in horrea:
et constituimꝰ suꝑ horrea selemĩa. sacer¬
cdotẽ. et sadoch scribam. Et cetera. Au¬
diuimꝰ e⁊re hystoriã: nunc ꝓphete uer¬
ba repetamꝰ: diligentiꝰ intuentes. an
ꝓpħia hystoriaq concordent. Quando
tit: ut in qua mensura mensi fuerint

Expanded text:
bebant, et qui in horrea multas fruges bebant, et qui in horrea multas fruges congesserant, pro necessitate vel pro pretii magnitudine Levitis decimas nolebant reddere, qui non habebant partem in haereditate Judaeae; sed primitiae et decimae erant haereditas eorum. Quod nponamus Ezrae testimonium: Et ego cognovi. inquit, quoniam partes Levitarum non fuissent datae, et fugisset unusquisque in regionem suam de Levitis, et de cantoribus, et de his qui ministrabant: et egi causam adversum magistratus, et dixi: Quare dereliquimus domum Dei? Et congregavi eos, et feci stare in stationibus suis. Et omnis Juda apportabat decimas frumenti, vini et olei in horrea, et constituimus super horrea Selemiam sacerdotem, et Sadoch scribam , et caetera. Audivimus Ezrae historiam, nunc prophetae verba repetamus, diligentius intuentes an prophetia historiaque concordent. Quando tit, ut in qua mensura mensi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
gro dicit dñs omp̃s. Et beatos uos dicent
om̃s gentes: qͥa eritis uos ut terra uo¬
luntaria dicit dñs om̃ps. Et in pͥnci¬
pio diximꝰ. in malachia ꝓpħa erirã sacer¬
dotẽ debere intelligi : omnia quoq que
in illiꝰ scͥbuntur hẏstoria. in hoc quoq
uolumine contineri: et nunc dicimꝰ tẽ¬
porib eiꝰ et neemie. qͦs simul uxisse ma¬
infestũ est famẽ fuisse grauissim̃a. et ob
famẽ seditionẽ : et pauꝑes rerũ necessi¬
tate cõpulsos. filios suos et filias. et om¬
nẽ possessionẽ. uniuersãq substantiã
uendidisse. Deniq dicunt. filii nr̃i et fi¬
lie nr̃e multe sunt nimis. Accipiamus
ꝓ p̃cio eoꝵ frum̃tũ. et comedamꝰ et ui¬
uamꝰ. Et erant qͥ dicerent. Agros nr̃os
et uineas. et domus uras opponamꝰ: et
accipiamꝰ frum̃tũ in fame. Et iratus
sũ inqͥt ezras nimis cũ audissem clamo
Et reliqua. Famis gͥ tẽpore annona
carissima erat: intantũ ut suos filios
uendere cogerent᷑. Et hi qui parũ ha¬

Expanded text:
agro, dicit Dominus omnipotens: et beatos vos dicent omnes gentes, quia eritis vos terra voluntaria, dicit Dominus omnipotens. Et in principio diximus, Malachi prophetam Ezram sacerdotem debere intelligi; omniaque quae in illius scribuntur historia, in hoc quoque volumine contineri: et nunc dicimus, temporibus ejus et Neemiae quos simul vixisse manifestum est famem fuisse gravissimam, et ob famem seditionem, et pauperes rerum necessitate compulsos, filios suos et filias, et omnem possessionem, universamque substantiam vendidisse. Denique dicunt: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis, accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros nostros et vineas, et domos nostras apponamus, et accipiamus frumentum in fame. Et iratus sum, inquit Ezras. nimis cum audissem clamoret reliqua: Famis igitur tempore annona charissima, intantum, ut suos filios vendere cogerentur, et hi qui parum ha
Abbreviated transcription (Latin):
celo. s terrã anathemate qͥ faciunt
opera terrena. Iudei et iudariantes
putant ẽẽ uenturũ: et restituturũ oĩa.
Tnde et xp̃o in eugłio ꝓponitur questio.
Quid ẽ qd pharisei dicunt : qd̃ helẏas
uenturus ẽ: Quib ille respondit. He¬
lyas quid̃e ueniet⁊ et si creditis ram
uenit: in helya ioh̾em intelligens.

Expanded text:
cęlo, sed terram anathemate, qui faciunt cęlo, sed terram anathemate, qui faciunt opera terrena. Iudei et iudaizantes putant esse venturum et restituturum omnia. Unde et Christo in Euangelio proponitur quęstio: “Quid, quod Pharisei dicunt, quod Helyas venturus est?”. Quibus ille respondit: «Elias quidem veniet, sed si creditis iam venit», in Helya Iohannem intelligens».
Abbreviated transcription (Latin):
mittet dñs in helya qͥ interp̃tat᷑ ds m̃s.
et est de oppido thesbi. quod contiersi¬
onẽ et penitentiã sonat. omnẽ ꝓpħarũ
chorũ. Qui conuertet corpatrũ ad fili¬
os. abrahã uidelicet et ysaac et iacob
et omniũ patriarcharũ: ut credant po¬
steri eoꝵ in dñm saluatorẽ. in quẽ et il¬
li crediderunt. Abraham enĩ udir diẽ
dñi et letatus est. Siue cor patris adsi¬
tionis acceꝑit. Et cor filioꝵ ad patres
eor: ut et uidei et xp̃iani qui nunc int̾
se discrepant. pari inxp̃m religione
consentiant. Unde dicit᷑ et de apłis:
qͥ seminariũ in toto orbe eugłii ꝓdide-¬
runt. Propatrib tuis nati sunt tibi
filii. Si enĩ helyas non cor patrũ ad
filios ante comierterit. et corfilicor ad
patres eoꝵ: cũ uenerit dies dñi mag¬
nus et horribilis. magnus scĩs. et hor¬
ribilis pecc̃orib ꝑcutiet uerus et iustꝰ
uidex. non celũ. non eos qͥ uersant᷑ in

Expanded text:
mittet Dominus in Elia qui interpretatur, Deus meus, mittet Dominus in Elia qui interpretatur, Deus meus, et est de oppido Thesbi, quod conversionem, et poenitentiam sonat omnem prophetarum chorum, qui convertat cor patrum ad filios, Abraham videlicet et Isaac et Jacob, et omnium patriarcharum, ut credant posteri eorum in Dominum Salvatorem, in quem et illi crediderunt: Abraham enim vidit diem Domini, et laetatus est : sive cor patris ad fitionis accepit, et “cor filiorum ad patres eorum”, ut et Iudei et Christiani qui nunc inter se discrepant, pari in Christo religione consentiant. Unde dicitur ad Apostolos, qui seminarium in toto orbe Euangelii prodiderunt: “Pro patribus tuis nati sunt tibi filii”. Si enim Helyas non cor patrum ad filios ante converterit et cor filiorum ad patres eorum, cum venerit dies Domini magnus et horribilis; magnus sanctis, horribilis peccatoribus, percutiet verus et iustus iudex non cęlos nec eos qui versantur in
Abbreviated transcription (Latin):
niat dies dñi magnus et horribilis: et
conuertet cor patrũ ad filios. et cor fili¬
oꝵ ad patres eoꝵ: ne forte ueniã et ꝑcu¬
tiam terrã anathemate. L.xx. Ecce
ego mittã uobis helyam thesbitem an¬
tequam ueniat dies domini mag¬
na et illustris. et conuertet cor pa¬
tris ad filiũ. et cor hominis ad ꝓximũ
suũ: ne forte ueniens ꝑcutiã terrã penitꝰ.
Post moysen cuius mandata sp̃ualitet
docuimus ẽe seruanda. belyam dicit ẽẽ
mittendũ: in moyse legẽ. in helẏa ꝓphe¬
tiam significans: dicente abraham ad
quendã diuitẽ purpuratũ. Habent
moysen et ꝓpħas: illos audiant. Et
dñs atq saluator transfiguratꝰ in mon¬
te. loquentes secũ habet moysen et he-¬
ħam in candidis uestib: qui et dice-¬
bant ei que passurus ẽẽt in ierłm. Lex
cat passionẽ. Igitur anteꝙͣ ueniat di¬
es udicii. et ꝑcutiat dñs terrã anathe¬
mate. siue omrno. uł subito. ut. lxx.
transtulert̃. hoc enĩ significat ap̃onis.

Expanded text:
t convertet eor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum: ne forte veniam et percutiam terram anathemate. LXX: Ecce ego mittam vobis Eliam Thesbiten, antequam veniat dies Domini magna et illustris: qui convertet cor patris ad filium, et cor hominis ad proximum suum; ne forte veniens percutiam terram penitus. Post Moysen cujus mandata spiritualiter docuimus esse servanda Eliam dicit esse mittendum: in Moyse, Legem, in Elia, 985 prophetiam significans, dicente Abraham ad quemdam divitem purpuratum: Habent Moysen et prophetas, illos audiant . Et Dominus atque Salvator transfiguratus in monte, loquentes secum habebat Moysen et Eliam in candidis vestibus, qui et dicebant ei quae passurus esset in Jerusalem : Lex at passionem. Igitur antequam veniat dies judicii, et percutiat Dominus terram anathemate, sive omnino, vel subito, ut LXX transtulerunt: hoc enim significat ἀρδὴν,
Abbreviated transcription (Latin):
te: In decimis et in pͥmituus: et in pes¬
nuria uos maledicti estis: et me uos con¬
figitis gens tota. Inferte omnẽ decimã
in horrea. et sit cibus in domomea:
ꝓbate me suꝑ hoc dicit dñs: si ñ apuero
uobis cataractas celi. et effudero uobis
benedictionẽ usq ad abundantiã. Et
increꝑabo ꝓ uobis deuorantẽ. et ñ cor¬
rũpet fructũ terre ur̃e ÷ nec erit sterilis

Expanded text:
in penuria vos maledicti estis, et vos me confixistis, gens tota. Inferte omnem decimam in horreum, et sit cibus in domo mea, et probate me super hoc, dicit Dominus: Si non aperuero vobis cataractas coeli, et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, Et increpabo pro vobis devorantem, et non corrumpet fruc
Abbreviated transcription (Latin):
horribilis. Quomͦ autẽ helyas ioħes sit:
dedit nobis uiã intelligentie. inuirtu¬
te et spu helye eum uenisse cõmemoran.
Ecce uenit dicit dñs exercituũ. Et
quis poterit cogitare diem aduentus

Expanded text:
IV, 5. Quomodo autem Elias Joannes sit, dedit nobis viam intelligentiae, in virtute et spiritu Eliae eum venisse, commemorans. Ecce venit, dicit Dominus exercituum, et quis poterit cogitare diem a