comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qrupe hunꝰ perrȩ st̃: qui minori loco positi quo ualenorelo
quãto possunt oꝑe ad eruditionẽ sc̃e ȩccłiȩ in p̃dicatiõis
grã cuõꝑantur. Quos udelicet huiꝰ teriꝑ agricolas. hocẽ
non assligere eoꝵ laborib non inuidere: ne rector eccłis dũ
soli sibi ius pdicationis ufndicat. etiã aliis recte p̾dican.
ut uepitatẽ qilã solus loqui non sufficit: ora cunctoꝵ sonent.
indescum̃ ioste dũob in castris remanentib atq ꝓpħantib uellet
beatꝰ iob cuncta. hȩc suspensa intulit o sica minime fecerit
ĩen entia se maledictionis astringit. Sequit᷑. Ero frum̃to oriat᷑
mͥ cribulus: & ꝓ ordeo spina. Acsi aꝑce dicat. Si inpustum
quid erga subditos gessi. si exegi debita & ipse qđ debui non
impendi si exercitationẽ boni oꝑis aliis iniidi: ꝓbonis quȩ
inȩt̾nũ reficiunt. retͥbuant᷑ mͥ inudicio mala quȩ pungt̃
frum̃to quippe tͥbulus & ꝓ ordeo spina orit᷑: cũ in retͥbutione

Expanded text:
pe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicanut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequitur: CAPUT XXIV ribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑiti clamant & non dolent. hoc ꝓbationis uitȩ subiecti de¬
flent & tacenl. Cũ olamante gͦ cerra sulcos plangere est:
ꝑ hoo unde multitudo fideliũ iuste contͣ reccorẽ querit᷑. ub̃ioris
uit homines. ad lam̾ta ꝑuenire. Sulci itaq & ext̾ra sunt
& tam̃ a terrȩ uocabulo distingunt᷑. qr hi qui in scã eccłia
mentẽ suã labore sacrȩ meditacionis excolunt: cȩteris fidelib
tanto meliores st̃: quãto ꝑ accepta semina. fȩcundiores oꝑum
fruges reddunt. Q st ñnulli qui sc̃ĩs plebib p̃latiuitȩ quid̃e
stipendia ex eccłiastica largitate consequũtur: sed exortaciõis
iuinisteria debita ñ impendunt. Contra quos ad huc exẽplũ.
sc̃riuri recce subumgit᷑ cũ ab eo ꝑtinꝰ subinfert᷑. Si fructꝰ ei¬

Expanded text:
imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deimperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli qui, sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed exhortationis ministeria debita non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ex ortacioris accipunt: & fruges boni oꝑis ꝑsul xc
uoluntariȩ afstictionis reddunt. Sepe uero contingit
ut hi qui p̃sunt iniusta aliqua faciant: fitq ut si
subiectis noceant qui ꝑdesse debuerunt. Que dũ et¬
des quiq conspiciunt cõmoti. contra rectore ui cnui.¬
rant. nec tam̃ ualde ꝓximis ꝑ conpassionẽ dolent
lũ uero hi qui iã ariteo lectionis atrita sunt. Aq
ad frugt boni oꝑis exculpti grauari uel inmim.
iouste paqunt᷑. ꝑfecti nãq eũ semꝑ de᷑ spurasĩ
monea tus: tanto scuint de alicnis corporali
dap̃nis ingenuscere. quãto iã edocti sunt ni doł. x
de suis. Om̃ĩs gͦ qui preest si ꝑuersa Uin subdicis exercet contͣ
ħo terra clamat. & suloi deslent qr contra eiꝰ iniusticiã
uudes quide populi inmurmuratĩonis uocib erũpunt̃.
sed ꝑfecti quiq ꝓ prauo eiꝰ oꝑe stse infletib ałłligunt. qͦd̃q

Expanded text:
exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque
Abbreviated transcription (Latin):
uã tinet. Ad hoc quippe diuma dispensatione ȩteris imꝰ¬
quisq preponit᷑. ut subiectoꝵ animꝰ quasi substiatta terr
p̃dicationis illiꝰ semine fecundetur. Sed terra contra
possessorẽ clamat. si contra eũ qui sibi p̃est aliquid
iustum uel priuata domus uel sca ecełia inurmunte.
Clamare quippe terrã est: contra regentis inustici:
rationabilit̾ subiectos dolere. Ybi recte subiungito:
& cũ ea sulci eius deflent. Terra enim etiã nullus oꝑi
ꝑfert: exarata uero fruges ad satietatẽ parit. ft
sunt ñ nulli qui nullo lectionis. nullo exortationis uo¬
mere ꝓscissi. quȩdã bona quãius miuma tam̃ ex sc¬
metipsis. ꝓferunt : quasi terra necdũ ex arata. St
uͦ ãnulli qui Add audiendũ semꝑ atq retinendũ scĩs
ẜdicationib ac meditacionib intenti a priore m̃tis
duritia. quasi quodã linguȩ uomere scissi semir. ⁊.¬

Expanded text:
dam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unudam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terrpraedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum, qui sibi praeest, aliquid justum vel privata domus vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terrae est, contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim nullis etiam operalimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli, qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere praecisi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ tribulus: & ꝓ ordeo spina. Quid ẽ clamare t̃ram. deflere
sulcos & fructꝰ ꝓprios emendo comedere.Cui umq necesse ẽ
sua emere: Quis clamantẽ audiuit t̾bam: Quis sulcos deflentes
iudit: Et cũ sulci terrȩ semꝑ ex t̾ra sint: quid ẽ qd ꝓñtiatione
distincta. & clamasse terra. & sulci eiꝰ cũ ea deflesse denegͣant᷑ :
Cũ enĩ nichil sit aliud sulcos terrȩ quã terra magnę distino¬
⁊ ignis ratione non caret. dũ subiigit & cũ ea sulci eiꝰ
leflent. Qa uidelicet iure qr ordo historie deficit sese nob̾
intellectꝰ misticꝰ quasi aꝑtis iã forib ostendit. Ac si pateat̃
claiaet. Quia rationẽ liccere defecisse cognoscitis. nimirũ
restat ut adme sine dubitatione redeatis. Omĩs enĩ qui
uel pruato iure domesticã familiã regit. uel ꝓ utilitate
cõmuni fidelib ꝑlebib preest. in hoc qͦd iura regiminis
in cõmissis sibi fidelib possidet. quid aliud quã terrã incolen¬

Expanded text:
minus de suis.---Quid est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolen
Abbreviated transcription (Latin):
Qut̃ sclicet librũ nom testam̃ti. qi ipse ꝑ se humani
generis redep̃tor in extromo conderee. bene exechieł
ꝓpħa deũtiat᷑ diccns. Sex iri ueniebant de uia pore
suꝑioris que respicit ad aqͥlonẽ: & uniomiꝰq uas int̾it᷑
nĩtariũ scriptoris ad renes eiꝰ. Quid nãq aliud in sex
uiris uenientib. nisi sex ȩtates humani goneris desig¬
nanoe Que deuia porgȩ suꝑioris ueniunt: qr a con¬
detione paradisi sicut ab ingressit mnundi a suꝑiorib ge¬
nerationib euoluunt᷑. Quȩ porta ad aquilonẽ respicio
q uidelicet mens humani genoris uiciis aꝑta nisi calorẽ
caluitatis deserens. corporẽ mentis appeceret. ad hano mor¬

Expanded text:
Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae resmentarium scriptoris ad renes ejus . Quid namque aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates humani generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mor
Abbreviated transcription (Latin):
est conlata ꝑ dñm: qui adredẽptionẽ nrãm uenieni nouũ
nob̾ testam̃tum condidit. sed de eiꝰdem nos testam̃ti mandato
discutiens quandoq etiam iudex uenit: necessartã non q̃ eit ꝑ
expositionẽ olareseat quia łibrũ scribit ipse qui iudicab
psa tñ ꝑ se ueritas dioit. Pat non iudicat guenaͣ. sed uaie
pudionĩ bidit filio. frit gͥ cõ anctor iudicii. qui nẽ e conlitor
libri ut ct̃ districcꝰ exigat. qd modo mansuet iibed. Sccce
nãꝙ eotidie conspicimꝰ qd magistri puers elemende l cexi¬
raru blanaientes imponunt. sed hec abeis semuendes exigt.:
opqus danti diĩ mansuetuidine cũ uerbe exquros. Slamiũ
exactione sentienda. Mansueta mͦ t̃ admonitio uocantis:
sed tc̃ districta uentura ẽ iusticia iudicis.: eoq̃ certum est
quia nichil uol minini mandati indisscussione pͥtereat
qł uidelicet constat.⁊ librũ scripsit. ipse qui udicat.

Expanded text:
est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse quiper se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda in actione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia Judicis, eo quod certum est quia nil vel minimi mandati in discussione praetereat, Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat.
Abbreviated transcription (Latin):
taeet: ce. tam̃ silens aure diuine pietatis audit᷑ oui dicit᷑. Qͥd
clamas a dm̃ie: Intꝰ gͦ est indesidio clamor secretꝰ: qui adbu¬
manas aures ñ ꝑtente de. tam̃ auditũ conditoris replet. Hincẽ
qd̃ anna ad tẽplũ ꝑgens ore quide tacuit : & tam̃ coc sui de¬
sidis noces emisit. Hinc in eñgłio dñs dicit. Intͣ in eubiculum
qui uidec in abscondito reddet tͥ. Ulauso quippe ostio pecut
incubiculo: qui tacenti ore in conspectu suꝑnȩ pietatis findit
affectum mentis: &e uox audicar ĩn abscondito eti ꝑ scã desi¬
dłia silent̃. alamatur. Alnde recte ꝙͦ ꝑ psalmestã diers. Desi
auris tua. Sedbeatꝰ iob quẽ sibi in exaudiendo desiderio
abuitorẽ quetat: subunctis uerbis aꝑiat dicens. Et librũ¬
soribat ipse qui iudicat. Quia enĩ timenti adhuo populo
lex ẽ trasiissa ꝑseruũ. diligentib uero filiis eugli. grã

Expanded text:
tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me? Intus est ergo in desiderio clamor secretus, quia admanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum qui videt in abscondito, reddet tibi . » Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis aperit, dicens: CAPUo vaticinium.---Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia
Abbreviated transcription (Latin):
qui & resurrexit : qui est indextera dei. qui etiã int̃pellat
ꝓnob̾. Unigenito enĩ filio ꝓ homine int̃pellare ẽ: apud ȩt̾nũ
patrẽ seipsũ hominẽ demonstrare. fiq ꝓ humana natura
rogasse est: eandẽ naturã in diuinitatis sue celsitudine
tione: quia qd̃ dãpnari in electis noluit. suscipiendo
lib̾auit. Adutor gͦ querit᷑ ut desidium ex audiat᷑:
quia nisi ꝓ nob̾ intpellatio mediatoris int̾̃ced̾et. ab aure
dei ꝓculdubio nrarũ pͣcum uoces silerent. Notandũ ꝙͦ
audiat. Uera quippe postulatio ũ in oris ẽ uocib sed
in cogitacionib cordis. Ualentiores. nãq uoces apud
secretissimas aures dei non faciunt uerba nrã sed
desidia : Et̾nã etenĩ uitã si ore petimꝰ nec tam̃ corde
desidamus: clamantes tacemus. Si uͦ desidamꝰ ex
coide: etiã cũ ore conticescimꝰ. tacentes olamamꝰ. Hino ẽ qd in he¬
remo populus uocib ꝑstrepit & moyses abstrepita u̾borũ

Expanded text:
quo scriptum est, Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis. Unigenito enim Filio pro homine interpellare, est apud coaeternum Patrem seipsum demonstrare; eique pro humana natura rogasse, est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudinem tione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. 43. Non verbaudiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissidesideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum
Abbreviated transcription (Latin):
sepultꝰ qr intͣ conse̾entiã suã abscons iacet ꝑneqͥciã.
& seipso foras exeat ꝑ confessionẽ. Mortuo oni ueni
foras dicit᷑. ut ab excusatione atq occultatione peccat¬
I ad accusationẽ suã ore ꝓprio exire ꝑuocet᷑. Unde dauid
ꝓpħa ab illa tanti morti facinons reuuuscens. ad uocẽ alñi
quasi foras exitc: dñ ꝑ nathan. correptꝰ qd feceras
uehem̃ter excreuit: bene beatꝰ iob dũ diceret si abscondi
peccatũ meũ int̃posuit quasi homo. Hominis quippe eẽ
ꝓpriũ conspicit quod ex parentis ueteris unitacione des¬
condit. Ubi apte subdit᷑. Et celaui. in sini meo unqͥtatẽ

Expanded text:
sepultus, quia intra conscientiam susepultus, quia intra conscientiam su seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta ab illa tanti morte facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan correptus, quod fecerat vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum, interposuit: quasi homo. Hominis quippe esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sub defensionũ uerba quasi sub quȩdã se arboꝵ folia
abscondint: &e uelut ad quedã. excusationis sue opa¬
ca secreta faciẽ. oognitoris sugit: dũ ñ uult cõgnosci
qd̵ fecit. Inqua iudelicet occultatione ñ se dño sed dña
abscondit sibi. Agit: quippe nẽ omĩa uidentẽ. uideat:
ñ aut̃ ne iꝑse. u̾ideat᷑. Qͦ contͣ cuiq peccatori iã exor¬
liut̃ illuminationis ẽ: humilitas confessionis: quia
sibimecipsi. iã parcerẽ renutts. qui malũ non erubescit
confiteri qd̵ fecit: de qui defendendo ãccusare potuit
accis ando se celerrime defendit. Ande oe mortuo laram
qui mole magna p̃mebat᷑ neqͣquã dicit᷑ reuiuesce sed
ueni foras. Ex qua scilicet: resurrectione quȩ gestaẽ
in illiꝰ corpore: signat᷑ qualit nos resuscitem᷑ incorde.
oũ iudeliceo mortrio dicit᷑ ueniso̾ras : ut nimitũ homo
in peccato suo mortuus & ꝑmolẽ male consuetudinis iã

Expanded text:
sub defensionis verba, quasi sub quaedam se arborum folia sub defensionis verba, quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem Conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi, agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur, revivisce, sed, Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et mole malae consuetudinis jam
Abbreviated transcription (Latin):
homo ẽ ubi esset. ut ꝑpecratã culpã respiceret & confi¬
tendo cognosceret. quã longe a conditoris sui facie ab¬
cẽt. Sed adhib̾e sibunet utͥq defensionis solatia quã
confessionis elegerunt. Cũq excusare peccatũ uolatt
uir ꝑ mulierẽ mulier ꝑ serpentẽ: aucert̃ culpam
quã. tueri conati st̃. Obliq adã dñm tangens qd ipse
peccati eoꝵ auctor exstiterit qui mulierẽ fecit : & eua
culpã ad dnm referens qui seppentẽ in paradiso po¬
suisset. Qui enim ore diaboli fallentis. audierant eritis sic̃
dĩ quia deo ẽẽ similes indinitate nequiuert̃. ad erroriᷤ
sui cumulũ dm̃ sibi facere similẽ inculpa conatist̃. Siꝰ gͦ
reatũ suũ dũ defende moliunt᷑. addiderunt: ut culpa
eors acrocior discussa fieret. quã fuerat ꝑpetrata. linde
nõ qͦ humani generis rami ex hac adhuo. radice ama¬
pitudinẽ trahunt.& cũ de uicio suo quisq arguit̃

Expanded text:
homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confihomo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt, cumque excusare pvir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit qui mulierem fecit; Aeva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fdii, quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum, Deum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, ut cum de vitio suo quisque arguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
suã quẽq cognoscere : & cognitã uoce confessionis aꝑire.
At contͣ usitatũ humani generis uiciũ est o labendo
peccatũ cõmittere & cõmissũ negando ab̾conde. & conuic¬
tũ defendendo multiplicare. Exillo quippe laꝑsu pͥmi
hominis hȩc augm̃ta nequitiȩ ducimꝰ: ex quo ipsã radic̃
traximꝰ culpȩ. Sio nãq ille dũ lignũ uetitũ contigisset
abscondit se a facie dĩ int̃ ligna paradisi: pa qͣ abscon¬
sione uidelicet qr dm̃ latere non poterat ñ latendi
effectus describit᷑ sed affectꝰ nocat᷑. Qui cũ argueret᷑
a dño qd̃ de ligno uetito contigisset. ilico respondit.
Mulier quã dedisti sociã mͥ ipsa mͥ dedit de ligno & co¬
medi. Ipsa qͦ mulier inquisita respondit. serpens dece¬
bit me & comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant ut
peccatũ qd trans grediendo cõmiserant conficendo dele¬
rent. Unde & serpens ille ꝑsuasor qui ñ erat reuocan¬
dus ad ueniã: non ẽ de culpa requisitꝰ. Int̃rogatꝰ itaq

Expanded text:
e cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum negando defendere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque illebscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur, quod cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondet: Mulier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducunꝰ uel ad bonũ mala. ꝑmutamꝰ. Cũq nos de uita
porimi famȩ splendor irradiat: mens niñ ut pꝰ diximi
que ad optinendũ uirtutis it se dirigit. quasi inlus
lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione

Expanded text:
producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione
Abbreviated transcription (Latin):
mentes cũ bona de aliis audiunt. aliquando se adoꝑati¬
onẽ rectã: non amore uirtutis sed delectacione laudis
accendunt. ẜe ꝓfecto liquet qr sicut naturȩ solis ẽ
ut quȩq accigerit accendat & siccet: ita lunaris
ignis ẽ ꝓpriũ. ut quicquid contigerit ex urat quide:
sed exuretdo hunuidum reddat. Ad uitã gͥ bonã alios ꝑ amo¬
ue dei. effectus recti oꝑis: alios uero amor laudis infłãmat
Ded cũ recti oꝑis affectu accendimir: quasi ꝑignẽ solis
a uitioꝵ humore siccam᷑. fũ uero quẽ ad opꝰ bonũ laudis
amior ꝓuocat: concupita fama quasi luna atcigit: quia
uidelicet eius animũ & accendit & resoluit: accendit᷑
scilicet adexereitiũ oꝑis. resoluit uero ad concupiscen¬
tiã fauoris. Plerũq tam̃ ad exercenda oꝑa aliena nos
utalit exempla ꝑsuadent : &e cũ mente humili opi¬
nionis alienȩ bona suscipimus. nrã uel ad meliꝰ bona

Expanded text:
mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operatimentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona
Abbreviated transcription (Latin):
nã subdidit: quia uideli cet post opꝰ bonũ fama lau¬
dabilis sequit᷑ : ꝑ quã celebrȩ nomen in hac p̾sentis ute
nocte possidet᷑. Si enĩ uerũ est quod quidã putant illu¬
strationẽ lumã ꝑ occultũ circulũ a radio solis acciꝑe: ut¬
possit lucẽ nocturnis cursib ex hib̾e. ab huiꝰ significatiõis
ordine hȩc qͦ suspicio non abhorret. fama quippe a bono
oꝑe iures accipit: & fauoris grãm quasi claritatẽ luminis
asꝑgit. Est aliud in lima qd̃ ꝑ similitudinẽ bona spargenti
samȩ conueniat. Lux nãq eius etiã intenebrarũ tempore
it ãbulantib ostendit: qr &e dũ de aliena uita lux lau¬
dis emicat. alios ad exercitiũ boni oꝑis illustrat. Cũq illi
opinio clara cognoscit᷑: huic quasi ꝑgenti in temere exẽ¬
płi lum̃ p̃betur. Sed nonñquã opꝰ qd̃ ab aliena opinione
sumit᷑: minꝰ minido desiłio in annno format᷑. Nã infirmȩ

Expanded text:
nam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama launam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si enim verum est, quod quidam putant, illustrationem lunae per occultum circulum a radio solis accipossit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae
Abbreviated transcription (Latin):
delices siducia p̃beant & desꝑatũ timorẽ ꝑmant. Nui
e si chorntus bona sua enuerando narrauit: illos cõ¬
fiomare studuit non se ostendere. Nã quia eadẽ bona
Ñ dese atcendet patesacta tͥbulatione ꝓpriȩ tẽpcacionis
enocuir in qua exxpssa subumxio. Ppt quod placeo nichi
in infirmitatib meis. Ut g discipulos instrueret de seꝰ
sũma referebat: ut uero se in humilitate custodiret. con¬
sidationis oculũ ñ in uirtutib suis sed in infirmitatib fixe.¬
rat. Habent itaq ꝓpriũ scĩ uiri ut bona quid̃ẽ que agant
uideant: ce. tñ cũ ꝑegerint ab eoꝵ memoria oculos au̾tant.
Unde recte ꝑ beatũ iob dicit᷑. Si uidi solẽ cũ fulgeret. Ao
si aꝑte diceret. Opus meũ etiã cũ aliis exẽploꝵ lucẽ tͥbue¬
ret. ad p̃sũptionis gram non attendi. quia dũ deea extolli
timui: ab intuendo eo oculos auerti. Sequit᷑. Et linã in

Expanded text:
idelicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui idelicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent itaque proprium sancti viri, ut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si arem, ad sumptionis gramen non attendi: quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Post praemissum
Abbreviated transcription (Latin):
inse udenda om̃ib adexẽplum p̃bent. Hinc est quod pau¬
lus dũ expleta in se bona postponeret: & sola adhuo rx.¬
liqua quȩ essent explenda cogitaret: dicit fgo me non ar
biteor a pphendisse. Hinc ẽ quod ut posset se de bonis que
agebat humiliare. studebat ad animũ p̃terita mala redu¬
cere dicens. Q poiꝰ fui blasphemꝰ & ꝑsequutor oe contame¬
liosus. Q &e si aliquando dixit honũ certamen certaui
cursũ consumaui fidẽ seruaiu. intue̾dum sũmoꝑe ẽ quia¬
es illnid tempore intulit quo iã ex corpore. disscessurũ se eẽ
eognouit. Ibi quippe p̃misit dicens. fgo enim iã delibore
ce tempꝰ meȩ resolutionis instat. lc̃ gͥͦ ad memoriã ꝑfectio
subesse dempꝰ oꝑationis. Sicut enĩ dũ uiuimꝰ debeniꝰ bona
nrã a memoria repellere ne extollant : ita aꝑꝑinquante
exitu. plerumq ea ad memoriã iuste reuocamus: ut u¬

Expanded text:
in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Pauin se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen cecursum consummavi, fidem servari ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectisubesse tempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam juste revocamus, ut v
Abbreviated transcription (Latin):
uent̃ & qunde adcendit᷑ futurũ. Ampliꝰ igit᷑ debemꝰ inspi¬
cere quȩ bona necdũ fecimus: quã ea quȩ iã nos fecisse
gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas ꝓpriũ. ut
plus ei intueri libeat quod sibi inse placet quã qd sibi
in se displicet. Eger quippe oculus cordis dũ laborars ir
consideratione sua mecuit: quasi qddam stratũ delecba¬
tionis in animo ubi mollit̃ iaceat requirit : atq iocirco
quȩ cõmoda de ꝑactis bonis sit assequittꝰ intelligu:
sed quȩ dampna de neglectis paticur nescit. Plerũꝙ
ptũ hoc uicio teptant̃ etiam electi: plerũq eoꝵ cordi suge¬
bitur ut bona quȩq fecerint ad animũ reuocent: &
securiratis iam lȩcicia exultent. ðed si uere electi sumt:
ab eo in quo sibi placent mentis oculos deuercunt. om¬
nẽ inse de ꝑactis bonis lȩticiam depͥmunt: de de hil¬
que se minus egisse intelligunt. tͥsticiam requirt̃.
ndignos se exsimant && pene foli bona sua non uident: que

Expanded text:
e adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae
Abbreviated transcription (Latin):
concessit bonũ posse qd uolunt. Unde bene ꝑ iohem
dicit᷑. Adorauerunt uiuentẽ in secula scłoꝵ mitentes
coonas suas ante thronũ dnĩ. Coronas nãq suas ante
thronũ dnũ mittere est: cercaminũ suoꝵ uictorias. ñ
sibi t̾buere sed auctori: ut ad illũ referant głam. lau¬
dlis a. quo se sciunt iures accopisse cercaminis. Beatꝰ gͦ
iob qr sic bona quȩ oꝑatus est narrat ut tam̃ hȩc suȩ oꝑationi
non tͥbuat : sed ad auctoris. laudẽ recurrat : manũ suã ore suio
osculatũ fuisse se denegat. Ac si ꝑatent dicat. Ego mea oꝑa
tanq mea ñ ꝓfero : quia auctoris sui gram negare conuincit᷑
quisquis sibi tͥbuit qd̃ oꝑat᷑. Unde ce ꝓtinus subdit. Qug¬

Expanded text:
concessit bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem concessit bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem dicitur: Adoraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde et protinus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
sigro labor ẽ manũ suã ados porrigere : qr desidiosus qͥsq
p̃dicator nec hoc uult oꝑari qͦd dicit. Manũ quippe ados
porrigere s̃ : uoci suȩ oꝑe concordare. Manũ gͦ suã oscu¬
latur ore suo : qui laudat qͦd facit: & testimonio ꝓpriȩ
loquitionis sibi uirtutẽ tͥbuit oꝑis. Qua in re quis des¬
picit᷑. nisi is qui ipsa oꝑandi munera largit᷑. Unde bñ
ꝑ egregiũ p̃dicatorẽ dicit᷑. Quid aut̃ habes quod ñ accepi¬
sti Si aut̃ accepisti qͥd głari quasi non acceꝑis: Scĩ
aut̃ uiri sciunt post primi parentis lapsũ de corruptibili
stirpe se editos. & non uirtute ꝓpria sed pͣueniente suꝑua
grã admeliora se uota uel oꝑa cõmutatos. & quicquid sibi
mali ineẽ cognoscunt. demortali ꝓpagiie sentiunt meritũ.
quicqͥd uero in se boni inspiciunt inmortalis grẽ cognoset
dond̃ eiq de accepto munere debitores fiunt. qui o pͥue¬
niendo dedit eis bonũ uelle qd̃ noluert̃: & subsequendo

Expanded text:
igro labor est ad os manum suam porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto munere debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo
Abbreviated transcription (Latin):
&e benigna describit᷑: ꝑ patientiã aliena mala ȩqͣmimit̃
coleuit  ꝑ benignitatẽ qͦ bona miscłiter impendit sua.
Unde beatꝰ iob o patient᷑ domesticos maledicentes ꝑtulio
& uuatores atq ꝑegrinos apud se benigne susceꝑit. illis
moꝵ exempla tͥbuens. istis excerioꝵ ope concurrens.: illis
ꝑ mansuetudinẽ non concitꝰ adirascendũ. istis ꝑmiscłiam
ad subueniendũ paratꝰ. Uir etonĩ sc̃s redep̃torẽ generis¬

Expanded text:
et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim s
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis laus ẽ adũsa ꝑpeti & exteriꝰ fortiter & intenꝰ
clementer. Nã sunt m̃nulla quȩ in ipsa qͦ familiariũ con¬
ũsatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis: atq id̾o
uel corrigentẽ inquinant. uel non om̃im᷑ hȩc agentes graluant:
magna magisterii arte dissimulanda ft̃: ipsaq hac dissi¬
mulatione doleranda: quȩ cont᷑ nos ullata eitiꝰ a corde
laxamꝰ. sinrã cuca poximos errata cognoscimꝰ. Unde bene qͦ ꝑ
salomonẽ dicit᷑. Cuctis sermonib quȩ dicunt᷑ ne acõmodes
cor tuũ : ne forte audias seruũ tuũ maledicentẽ tibi. Scit
enĩ dua conscientia qr &e tu crebro maledixisti aliis. Dũ tnĩ
pensamiꝰ quales erga alios fumꝰ: ẽẽ circa nos tales alios mra
dolemꝰ: q altena iniusticia in noħ uindicat : qd in se iuste
ostiũ meũ uatori patuit. Quia teste paulo caritas patiens

Expanded text:
magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste ostium meum viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens
Abbreviated transcription (Latin):
remͣ. Quȩ ninirũ sententia potest qͦ ꝑ misteriũ ex uoce
redẽp̃toris intelligi. Luri quippe eiꝰ tab̾naculi de carnib illi
saturari cupiert̃: uel uidei scilicet ꝑsequentes uel gentiles
credentes: qr & illi molici st̃ corpꝰ illiꝰ quasi consum̃do extm¬
guere. & isti esurientẽ mentẽ suam desid̾ant ꝑ cotidianũ u
molationis sacrificiũ de eiꝰ carnib satiare. Sed nc̃ soliꝰ istoriȩ
uirtutẽ sequentes pensemus quanta fortitudine scĩ uri aĩmꝰ
extͣ intraq sollicitꝰ ad omĩa parcit᷑. Quis iniuste agentib aut
umꝙ ꝑ silentiũ cȩdẽt. aut ꝑ rectitudinẽ non contiret : ꝓfcc¬
to aduersarios non habuisset. Sed ineo qd̃ uias uitȩ. tenuit
exoptatores suȩ mortis inuenit: foris patentes adũsarios ꝑtu¬
lit untꝰ latentes. Muor ẽ aut̃ iurtꝰ certaminis foras quẽpiã
udere mala quȩ suꝑot. ce intꝰ qd̾ toleret ñ hab̾e. ꝑfectȩ aut̃

Expanded text:
Quae nimirum sententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes, quia et illi moliti sunt corpus illius, quasi consumendo, exstinguere, et isti esurientem mentem summolationis sacrificium de ejus carnibus satiare. Sed nunc solius historiae virtutem sequentes, pensemus quanta fortitudine sancti animus extra intraque sollicitus ad omnia patitur, qui si injuste agentibus, aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũq ipsis tot meritis tẽp̃taret᷑. lit si quando ut hon
delinqueret. delictũ suũ hominib nollet innotesci. &
leue.eẽ. credet si quid in minimis peccaret: culpãq suã
mallet silentio tegere quã uoce confessionis aꝑire. Seꝑe
namq contingit ut elatus uirtutib animꝰ dũ multa bona
in estimatione ꝓximoꝵ de se spargi cognouerit : Agnosciñ
uelit si quid ẽ qd rep̃hensibilit̾ facit. Quas uidelicet er¬
boris tenebras iecirco mens tolerat : quia cordis oculũ
tumor grauat. Vnde beatꝰ iob int̃ tot eximia facta
uirtutũ qui tã sũmus exsticit in oꝑatione ut demonstret
quã humilis fuerit inmente : ꝓtinꝰ adiungit. Si abscondi¬

Expanded text:
utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
ad munera eiꝰ: & pursũ dicit qr ñ respexit ad caim ac deinde
subdidit nec ad munera eiꝰ. Ex dantis quippe corde id qd dat᷑
accipit᷑: iccirco ñ abel ex iunerib sed ex abel munera oblata
placuerunt. Priꝰ nãq ad eũ legit᷑ dñs respexisse qui dabat:
quã ad illa quȩ dabat. Unde bene beatꝰ iob dicturꝰ nob̃ in hos¬
pitalitatis grã largitatẽ suã. priꝰ circa adũsarios ꝓtulit pati¬
entiã suã : & benignitatẽ: qd̃ riune non exultauit inimici
qd̃ u̾bis maledicis ꝑsecutores suos impetiit : qd̵ seuientes
untͥnsecꝰ ȩqͣuimit̃ tolerauit : & tc̃ demũ hospitalitatis suȩ
munificentiã ꝓtulit : ut audito scilicet uarrationis. eiꝰ ordine
discamꝰ qr exteriora munera ex irt̃na cordis mundicia con¬
diunt᷑ : & uircutũ eiꝰ contextio lectorẽ doceat qualis aptid
se it̃ tanta uirtutũ culmina sc̃m. ẽẽ. non credet: quis ñ

Expanded text:
ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se inter tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non
Abbreviated transcription (Latin):
seruabat: quib nos admonet dicens. Dinutcite q dimit¬
tetur uob̃: date & dabit᷑ uob̃. Dare namq nr̃m adres
prinet. quas exteriꝰ habemꝰ : dimittere aut̃ ad relaxandũ
dolorẽ quẽ interiꝰ ex aliena culpa contraxiniꝰ. Sed sciendũ
E it qui dimicit M ñ dat: ce si non plont oꝑatꝰ est
melioiẽ tam̃ partẽ miscđiȩ tenuit Qui aut̃ dat & minimne
dimitete :omĩno miscdĩam nullã fecit: quia ab oñpo¬
tenti eleo mimiꝰ exmanu non accipit᷑. qd̵ corde obligatõ
pensat᷑. Cuncta itaq maliciȩ macula abinteriori urõ ho¬
mine eogitacionis inmutatione t̃genda ẽ: quia irã iudicif
placare nescit oblatio nisi exmundicia placeat offerentis. Unde
scͥptũ est. Respexit deus ad abel & admunera eiꝰ: ad caynaut̃
&& ad munera eiꝰ non respexit. Neq etenĩ sacrũ eloquiũ dicit
respexit ad munera abel & ad caim mumera non respexit:
sed pͥus ait quia respexit ad abel ac deinde subuinxit &¬

Expanded text:
quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, qpensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
quã natura ualet. dũ quibdã necessaria non quia ho¬
mines sed qr noti sunt largiunt᷑. bene nc̃ ꝑ beatumiob¬
dicit᷑. Si despexi p̃tereuntẽ eo qd̵ non habuerit indu¬
mentũ. Ignoto enĩ ꝓximo misertũ se indicat. quẽ prȩ¬
tereuntẽ uocat: quia uidelicet apud piã m̃tẽ plus
natura ualet quã noticia. Nã & unꝰquisq qui indi¬
get. eo ipso quo homo est : ei iã incognitꝰ ñ ẽ. Sequit᷑¬

Expanded text:
quam natura valet, dum quibusdam necessaria, non quia hoquam natura valet, dum quibusdam necessaria, non quia homines sunt, sed quia noti sunt, largiuntur. Sed unusquidicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
dine & suꝑbiȩ uitiũ & impietatis p̃mens. p̃te¬
reuntẽ quẽpiã & humilit̾ aspiciens ñ despexi
& miscđiter calefeci. Quisquis enĩ suꝑ cũ cui ali¬
quid tͥbuit fastu se elationis excollit : maiorẽ
culpã intͥnsecus suꝑbiendo ꝑagit. quã extͥnsecꝰ
largiendo mercedẽ.: fit q ipse bonis intĩorib nudᷤ.
cũ nudũ desꝑicit uestiens. eoq ait. ut seipso deterior fiat
qͦ se indigenti ꝓximo meliorẽ putat. Minus quippe inops ẽ
qui uestẽ non habet. quã qui humilitatẽ. Unde necesse est
ut cũ naturȩ nr̃ȩ consortes exceriora ñ habere conspicimꝰ.
quã multa nob̃ desint bona int̾iora pensemꝰ: qͣtinꝰ sese suꝑ
inopes cogitacio nr̃a non eleuet. cũ sollerter uidet quia
nos tanto ueriꝰ quanto & interiꝰ indigentes sumꝰ. Et qr¬
sunt non nulli qui pietatis suȩ uiscera tende usq ad
incognitos nesciunt. sed solis quos ꝑ assiduitatẽ noticiȩ
didicerut miserent᷑. apud quos nimirũ plus familiaritas

Expanded text:
superbiae vitium, et impietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer calefeci. Quisquis enim super eum cui aliquid tribuit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoque agit ut se ipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes extequam multa nobis desint dona interiora pensemus, quatenus sese super inopes cogitatio nostra non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius, quanto et interius indigentes sumus. Sunt quippe nonnulli, qui pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacula. Si enim eoꝵ amicitias et̃na tab̃̾nacula adqui¬
rimus : dantes ꝓculdubio pensare debemus. quia patͦnis
potiꝰ munera offerimus quã egenis dona largimur.
Hinc ꝑ paulũ dicit᷑. Urã habundantia illoꝵ mopiam
suppleat : ut & illoꝵ habundantia urẽ inopiȩ sit sup

Expanded text:
tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquitabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis munera potius offerimus, quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit