comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ita natus ẽ. ꝙ ñ ẽ ut dicas. ñ erat anteqͣm natus
eẽt. Nunqͣm enĩ ñ natus erat. qͥ patri coet̃nus
erat. Qui sapit capiat. qui ñ sapit credat. nutr iat᷑.
& capiet uerbũ dĩ semꝑ cũ patre. & semꝑ uerbum.
ꝙ qͥa uerbum. idõ filius. Semꝑ gͦ filius & semꝑ
ȩqualis. Non enĩ crescendo s nascendo equalisẽ.
qͥ semꝑ natus ẽ. de patre filius. de dõ ds̃. de et̾no
coet̃nus. pac̾ aut̃ ñ de filio ds̃ filius de patre ds.
Idõ pat̾ filio gignendo dedit. ut ds̃ eẽt. gignendo
decdit ut sibi coetnus eẽt. gignendo dedit ut ȩqualis
eẽt. Hoc ẽ quod mans ẽ om̃ib. quomͦ uita filius
& habens uitã filius. Quod habet hoc ẽ. T alnud
es. aliud habes. Uerbi gr̃a. Habes sapientiã ninqͥd
tues ipsa sapientia: Deniq quia ñ es tu ipse qͦd
habes. si amiseris qͦd habes. recddis ut ñ habeas
ꝙ aliqͣndo resumis. aliqͣndo amittis. quomͦ ocłs

Expanded text:
quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus est de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus: Filius de Patre Deus; ideo Pater Filio gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomodo ocu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid potest lupꝰ. qͥd potest fur & la¬
tro: Non ꝑdunt nͥ ad interitũ p̃destinatos.
De illis aut̃ ouib de quib dicit apłs. nouit dñs¬
aũt p̃destinauit ipsos q uocauit. qͦs aũt uoca¬
uit illos & iustificauit. qͦs aũt iustificauit illos
ꝙ glificauit. de ouib gͦ istis nec lupus rapit nec
fur tollit. nec latro interficit. Securus est de nu¬
mero earum. qui ꝓ eis dedit qͦd dedit. & hoc est
qͦd ait. ñ rapit eas quisqͣm de manu mea. Et item
ad patrẽ. pater m̃s quod dedit mͥ mausẽ om̃ib
Quid dedit pat̾ filio mauis om̃ib: It ipse illi eẽt
unigenitus filius. Quid ẽ gͦ dedit: Iam erat cui
daret. an gignendo dedit: Nam si erat cui daret
ut filius ẽẽt. erat aliqͣndo & filius ñ erat. Absit ut
aliqͣndo dñs xp̃s fuerit. & filius ñ fuerit. De nobis
hoc dici potest. Auqͣndo silii hominũ eramꝰ. filii dei
ñ eramus. Nos enim gr̃a filios dĩ fecit. illũ natura.

Expanded text:
Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus, Novavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset, aliquando erat, et Filius non erat: Absit ut aliquando Dominus Christus fuerit, et Filius non fuerit. De nobis hoc dici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia fecit, illum natura,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uilu¬
it abraham. repulsi sunt cnĩ quomͦ repelli de¬
buerunt ore ueridico. qͥa talis erat abraham
cunis facta ñ initabantur. & de illius genere
dicentes apud seipsos. Quotiescũq nominaue¬
rimus abraham. dicturus ẽ nobis. Quare nͣ
imitamini eum. de cuius genere głamini:
Hos scm̃. iustum unnocentẽ. tantum uirũ imita¬
riñ possumus. Dm̃ dicamus ꝑatrem nr̃m. ui¬
cleamus qͥd nob̾ dicturus ẽ. ꝓrsus falsitas inue
ponderet. Audiamus qͥd dicant. audiamus
qͥd audiant. Unum inquiunt patrẽ habemꝰ dm.
ixit gͦ eis iħs. Si ds pater ur̃ eẽc. diligeretis
utiq me. Ego enim ex dõ ꝓcessi c uemi. Neq

Expanded text:
am viluit Abraham. Repulsi enim sunt, quomodo repelli debuerunt ore veridico; quia talis erat Abraham, cujus facta non imitabantur, et de illius genere dicentes apud seipsos: Quotiescunque nominaverimus Abraham, dicturus est nobis: Quare non imitamini eum, de cujus genere gloriamini? Nos sanctum et justum, innocentem tantum virum imitari non possumus: Deum dicamus patrem nostrum, videamus quid nobis dicturus est. 8. Prorsus falsitas invenesponderet? Audiamus quid dicant, audiamus quid audiant: Unum, inquiunt, patrem habemus Deum. Dixit ergo eis Jesus: Si Deus pater vester esset, diligeretis utique me: ego enim ex Deo processi
Abbreviated transcription (Latin):
mechaberis. ñ falsũ testimoniũ dices. honora
patrẽ or matrẽ. ñ concupisces rẽ ꝓximi tui. Ecce
mortis. Quid restat: uenit & ȩuglm. p̾dicat᷑
regnũ cȩloꝵ. diffamat᷑ ubiq xp̃s. minat᷑ gehen¬
na. uita ꝓmutit᷑ ȩterna. o ipsa contẽpnitur. tͣns¬
grediunt᷑ homines ȩugl̃m. ecce qͣrtus dies morais.
Merito iã putet. Nunquid & talib neganda est
misccłia: Absiti Etiã ad tales dñs excitandos ñ de¬
dignat᷑ accedere.

Expanded text:
moechaberis; non falsum testimonium dices; honora moechaberis; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces rem proximi tui . Ecce  diem mortis. Quid restat? Venit ad Evangelium, praedicatur regnum coelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo. WUenit itaq iħs. & inuenit eũ quatu¬
or dies iã in monum̃to habentẽ. De quatuor
dieb multa qͥdem dici possunt. sic̃ se habent
obscura scripturarũ. quȩ ꝓ diuersitate intelli¬
gentiũ multos sensus pariunt. Dicamꝰ & nos.
qͥd nobͣ uicdeatur significare mortuus quatri¬
duanus. Quomͦ enĩ in illo ceco intelligimꝰ quo¬
dammͦ genus humanũ. sic forte ce in isto mor¬
tuo multos intellecturi sumꝰ. Diuersis enim
modis. una res significari potest. Homo qͣndo
nascit᷑. iam cũ morte nascitur. qͥa de adam pecca¬
tis ꝓpagine. Deinde crescit. inciꝑit accedere ad
rationales animos ut legẽ sapiat naturalem. quã
ñ in natura ipsa qͦdammͦ legitir: furtũ uis pati:
Utiq ñ uis. Ecce lex incorde tuo. qͦd ñ uis pati. fa¬
cere noli. Et hanc legẽ transgrediunt᷑ homines.
ecce altera dies mortis. Bata ẽ etiã lex diuinttus.
ꝑ famulũ dĩ moysen. dictũ ẽ illic. ñ occides. ñ¬

Expanded text:
invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. « De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum, quae pro diversitate intelligentium multos sensus pariunt. « Dicamus et nos quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus: diversis enim modis una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen: dictum est illis  Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
gl̃ifica a ueterib aut̃ głã qua gloriosi homines
dicuntur: ita ẽ definita glã est frequens de ali-¬
quo fama cum laude. At si homo laudatur cũ
famȩ creditur. qͥuomͦ ds̃ laudabicur quando
ipse uidebitur. ꝓpt̾ quod scriptum ẽ: beati qui
habitant in domo tua: in scła scłoꝵ laudabunt te:
Ibi erit dĩ sine fine laudatio. ibi erit dĩ plena co¬
gnitio: q quia plena cognitio. icło summa clari¬
ficatio uł glorificatio. S prius hic clarificatur
¶s̃. dum annuntiatur hominib innotescit. &̃
ꝑ fidem credentium p̾dicatur. ꝓpt̾ quod dicit.
ego te clarificaui suꝑ t̾ram. opus consummna

Expanded text:
glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur cum famae creditur, quomodo Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo summa clarificatio vel glorificatio. 4. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem credentium praedicatur. Propter quod dicit, Ego te clarificavi
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur. quia sp̃c est patris & filii. tanqͣm
caritas substantialis & consubstantialis amboꝵ:
qm̃ non duo dii pat̾ q filius. nec tres dii pat̾
rus ds: nec idem tam̃ pater qui filius. nec idem
filius qui pat̾: nec idem sp̃c sc̃s qui pat̃ aut filius.
qm̃ tres sunt. pater & filius & sp̃c sc̃s: sed ipsa¬
irinitas unus est ds. Sigͦ eo modo te clarificat
filius. sicut dedisti ei potestatem om̃is earnis. &
sic dedisti. ut omne quod dedisti ei det eis uitã
ȩt̃nam: or hȩc ẽ uita ȩterna ut cognoscant te: sic
te gͥ filius glificat. ut omnib quos dedisti ei te
cognitum faciat. Porro si cognitio dei ẽ uita¬
ȩterna: tantomagis uiuere tendimus. q̃uantõ
magis in hac cognitione ꝓficimus. Non autem
moriemur in uita ȩtna. Tunc gͦ dei cognitio
ꝑfecta erit: quando nulla mors erit: summa
tunc cłi clarificatio: quia summa głã quȩ
grece dicitur dexa. unde dictum ẽ. doxason: qͦd
latini quidam sunt int̾pretati clarifica. qͥdam

Expanded text:
telligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii Paterrus Deus. Nec idem tamen Pater qui Filius, nec idem Filius qui Pater, nec idem Spiritus sanctus qui Pater et Filius; quoniam tres sunt Pater et Filius et Spiritus srum Deum. Si ergo eo modo te clarificat Filius sicut dedisti ei potestatem omnis creaturae, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam: Et haec est vita aeterna, ut cognoscant te. Sic te ergo Filius clarificat, ut omnibus quos cognitum faciat. Porro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa gloria, quae graece dicitur δόξα. Unde dictum est δόξασον, quod latini quidam interpretati sunt, clarifica; quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
rus ds̃. uera natiuitas: uera passio. uera
mors. uera resurrectio. Si aliquid hoꝵ di¬
xeris falsum. intrat putredo de ueneno
serpentis. nascunt᷑ uermes mendacioꝵ. &
te in eo qđ sequit᷑ ostendit nob̾ dñs quare
hoc dixerit. Non dum inquit uenit hora
Prius ꝙͦ hinc resistamus hȩreticis. Qa
dic̃ serpens ueternosus. uenenoꝵ insibila¬
tor ⁊ inspirator antiquuis: Quid dixit:
Non huit matrẽ feminã iħc. Iñ ꝓbas:

Expanded text:
rus Deus, vera nativitas, vera passio, vera rus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, te in eo quod sequitur ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas?
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ id est unde fides eecłiȩ conturbet᷑. Reue¬
ra enĩ fr̃s corrumpit᷑ fides eoꝵ qui p̃ponunt
mendaciũ ueritati. Nam qui uident᷑ sie ho¬
norare. xp̃m ut negent eũ carnẽ habuisse.
nichil aliud eũ quã mendacẽ p̃dicant. Qͥ
gͦ mendaciũ ȩdificant in hominibꝰ quid ab
eis expellunt nͥ n ueritatẽ: Inmitũt
⁊ abtlũ excludt  xp̃m. Immittunt ad¬
ulterũ. exeludt̃ qr sponsũ. paranymphi sel
ł potius leones serpentes Ad hoc enĩ locunt᷑
ut serpens possideat . xp̃c excludat᷑. suando¬
possidet serpens : quando possid& m̃daciũ.
Quando possidet falsitas serpens possid&. Qñ
possid& ueritas. xp̃c possid&. Ipse enĩ di¬
xit. e Ego sum ueritas. De illo aũt dix̃.
Et ĩ ueritate ñ stetit. qr ueritas ñ est
in eo. Sic est aut̃ ueritas xp̃e ut uerũ to¬
tũ accipias inxp̃o. Nerũ uerbũ ds ȩqualis
patri. uera anima. uera caro. uerus ħo. ue¬

Expanded text:
patur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revepatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomopossidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est autem veritas Christus, ut totum verum accipias in Christo. Verum Verbum, Deus aequalis Patri, vera anima, vera caro, verus homo, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ultaint ut gigas adcurrendã uiã. De tha¬
lamo ꝓcȩdit uelut sponsus. ⁊ ĩuitatꝰ uenit
adnuptias. Certi sacram̃ni gr̃a. uidet᷑ matrẽ
dequa sponsus ꝓcessit ñ agnosc̾e ⁊ dr̃e illi.
Quidmͥ ⁊ tibi eꝰ mulier: Non dũ uenit hora
mea. Quid ẽ hoc ͦ Idone uenit adnuptias
ut docer& matres contempni : Utiq ad cuiꝰ
nuptias uenerat idõ duxit uxorẽ ut filios
ꝓcreare. ⁊ ab eis quos ut ꝓcrearet optabat
utiq honorari cupiebat. Ille gͦ uen̾at admi¬
ptias ut ex honorar& matrẽ. cum py filios
habendos quibꝰ reddere honorẽ ds imꝑat pa
ne sic̃ serpens euã seduxit astutia sua. sic ⁊ ure
mentes ecerumpant᷑ asimplicitate ⁊ castitate
quȩ est inxp̃o. derogantes engło ⁊ dicentes
qđ iħc ñ sit natꝰ de maria uirgine. hinc ar¬
gumentũ sumere con̾entur erroris sui ut di¬
cerent. Quomͦ erat mat̾ eius cuidixit. qͥd mͥ
itur: unde sponse iurginis castitascorrum¬

Expanded text:
ultavit ut gigas ad currendam viam ; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacramenti gratia, videtur matrem de qua sponsus processit, non agnoscere, et dicere illi, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus ine sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi s invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrum
Abbreviated transcription (Latin):
U Sñr etiam in forma
serui ñ seruus. s in forma
etiam serui dñs. fuit
seruilis. s quamuis eẽt
similitudo carnis peccati.
ñ erat caro peccati. libertatem
ꝓmisit credentib in se. uidei uͦ tanqͣm de sua
libertate suꝑbientes dedignati sunt fieri liberi.
cum eent serui peceati. Ilco aut̃ se liberos esse
dixerunt. quia sem̃ erant abrahȩ. Quid gͦ eis ad
hȩc responderit dñs. hodierna lectio cũ recitare¬
tur audiuimus. Seio inquit quia fil

Expanded text:
ster etiam in forma servi non servus, sed in forma etiam servi Dominus servilis, sed quamvis esset similitudo carnis peccati, non erat caro peccati. Libertatem promisit credentibus in se; Judaei vero tanquam de sua libertate superbientes, dedicum essent servi peccati. Ideo autem se liberos esse dixerunt, quia semen erant Abrahae. Quid ergo eis ad haec responderit Dominus, hodierna lectio eum recitaretur, audivimus. Scio, inquit, q
Abbreviated transcription (Latin):
scs̃. nisi inuisibiliter ñ potest. Uos autem
inquit cognoscetis eum. quia apud uos ma¬
nebit. & in uob̾ erit. Erit in eisut mane¬
at. ñ manebit ut sit. Prius enun ẽ esse ali¬
cubi. qͣm manere. S ne putarent quod di¬
ctum ẽ. apud uos manebit. ita dictum. quẽ¬
aclmodum apud hominẽ hospes uisibiliter
manere consueuit. exposuit qͥd dixerit apud
uos. cũ adiunxit os dixit. in uobis. Ergo in¬
uisibiliter uidetur. nec si ñ sit in nobis. potest
eẽ mnobis :̃ eus scientia. Si enĩ a nobis uide¬
tur in nobis nr̃a conscientia. nam faciem alte-
rius uidemus. nostram non uidemus. consci¬
entiam nram uͦ uidemus. alterius ñ uidemꝰ.
Sed conscientia nusquam ẽ nisi in nobis. sp̃s
aut̃ sc̃s̃ potest eẽ etiam sine nobis. Datur qͥipe
ut sit q in nobis: & uideri & sciri quẽ admo¬
dum uidendus & sciendus ẽ. non potest a nob̃
phanos. usq ad id. Ego diligam eum ꝙ ma¬
infestabo ei meipsum.

Expanded text:
nisi invisibiliter non potest. Vos autem, inquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit. Prius enim est esse alicui, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit, exposuit quid dixerat, apud vos, cum adjunxit et dixit, in vobis. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis videtur in nobis et nostra conscientia. Nam faciem quidem videmus alterius, nostram non videmus: conscinostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam est, nisi in nobis: Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis; datur quippe ut sit et in nobis. Sed videri et sciri quemadmodum videndus et sciendus est, non potest a nobis, phanos; usque ad id. Et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus equalis patri. ñ est gr̃ẽ s nature.
Quod autem in unitate ꝑsonȩ unigeniti as¬
sumptus ẽ homo. gr̃ȩ est ñ nature. confi¬
tente euglio atq dicente. puer aut̃ crescebat
& confortabatur plenus sapientia. ꝙ gr̃a dei
erat in illo. Cȩteris aut̃ ad mensurã datur.
& datus adelitur. donec unicuiq ꝓ modo suȩ
ꝑfectionis ꝓpria m̃sura compleatur. Unde
monet apłs non plus saꝑe quam oportet saꝑe.
s saꝑe ad temꝑantiam. & unicuiq sicut ds
partitus ẽ mensuram fidei. Neq enim ipse di¬
rogabo patrẽ meum & alium paraclytum da¬
bit uob. ostendit & seipsum eẽ paraclytum.
prudentia carnis. inimica ẽ in dm. Legi enĩ
dei non ẽ subiecta. nec enim potest. uelut si
dicamus. iniusticia iusticia ẽẽ non pocest.
Munlum qͥppe ait hoc loco significans mundi¬
dilectores. quȩ dilectio nonẽ a patre. Et ideo
dilectio huus mundi de qua satis agimus
ut minuatur. & consumatur in nob̾. contra¬

Expanded text:
Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolus, Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei . Neque enim ipse diRogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Prudentia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contra
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio amplius haberetur. sc̃s helyseus scõ
heliȩ ñ diceret. sp̃s qui ẽ in te. duplo sit in
me. Quando aut̃ ait iohannes baptista ñ
enim ad m̃suram dat cłs sp̃m. de ipso di filio
loquebatur. cui non ẽ datus sp̃s ad mensurã
quia in illo in habitat omnis plenitudo duu¬
intatis. Neq enim sine gr̃a sp̃s scĩ est medi

Expanded text:
ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me . 3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sine gratia Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃s ꝑtinebat ut eis innotesceret qͦd habebat.
De quo munere apłs loquens ait. nos aũt non
spm̃ huus mundi acccpimus. s spm̃ qui ex
deo ẽ. ut sciamus quȩ a dõ donata sunt nobis.
ut resurrexit a mortuis insufflans ait. acci
ido non misit etiam postea q̃m ꝓmisit : Aut
ex ipso. & post ab ipso missus e cęlo: Quappt̃
cur ipsa quȩ facta ẽ euidenter donatio eius
bis facta fuerit. alia questio ẽ. Fortassis enim
ꝓpt̾ ea duo p̾cepta dilectionis. hoc ẽ ꝓrximi ꝙ
Dilectio hȩc eus gemina ẽ in manifestatione fa¬
cta donatio. Et si alia causa querenda ẽ. non
nunc eius inquisitione in longiorem quam
oportet modum sermo iste mittendus ẽ. dum
minus. tanto aut amplius. quanto illum
ꝑcipimus amplius. ꝓinde ñ solum ñ haben¬
ti. uerũ etiam habenti ñ incassum ꝓmittitur.
ñ habenti quidem ut habeatur: habenti aũt
ut amplius habeatur. Nam nͥ ab alio minus.

Expanded text:
ncti Spiritus pertinebat, ut eis innotesceret quod habebant. ncti Spiritus pertinebat, ut eis innotesceret quod habebant. De quo munere Apostolus loquens ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accipimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . ut resurrexit a mortuis, insufflans ait: Accipideo non misit etiam postea quem promisit? Aut ex ipso, et post ab ipso missus e coelo? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta fpropter duo praecepta dilectionis, hoc est proximi et dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo isto mittendus est: dum minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus,
Abbreviated transcription (Latin):
corde. ore. opere. nemo dicit dñs iħs. nisi in
spũ scõ. Et nemo sic dicit. nͥ qui diligit. Iam
itaq apłi dicebant. dñs ih̃s. & si eo modo dice¬
bant ut ñ ficte dicerent. ore confitentes: corde
& factis negantes. ꝓrsus si ueraciter hoc dice¬
bant. ꝓcul dubio diligebant. Quomodo gͥ
diligebant. nͥ in sp̃u scõ: Et tam en eis pͥus
imꝑatur ut diligant eum. & eius mandata
conseruent. ut accipiant spm̃ scm̃. quemñ¬
uare ñ possent. Restat gͦ ut intelligamus
sp̃m̃ scm̃ habere eum qui diligit habendo
mereri ut plus habeat. ꝙ plus habendo dili¬
gat. plus. Iam itaq habebant spm̃ discipuli
quem dñs ꝓmittebat. sine quo eum dnm ñ
dicebant. nec tam̃ eum adhuc sic habebant. sic̃
eum dñs ꝓmittebat. Et habebant gͦ & non
habebant: qui qͣntum habendus fuerat ñ dum
habebant. Habebant itaq minus. dandus
eis erat amplius. Habebant occulte. accepturi

Expanded text:
corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto; et nemo sic dicit, nisi qui diligit. Jam itaque Apostoli dicebant, Dominus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanvare non possumus? Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc sic habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
os ego rogabo patrem. & alium paraclytũ
dabit uobis. ut maneat uob̾cum in et̃num.
spm̃ ueritatis. Hic ẽ utiq in trinitate sp̃s
sc̃s̃. quem patri o filio consubstantialem. ꝙ co¬
ȩt̃num. & coequalem. fides catholica confite¬
tur. Ipse ẽ de quo dicit apłs. caritas dei dif¬
mandata mea seruate. o ego rogabo patrem
os alium paraclytum dabit uob̃. eum hoc
dicat de spũ scõ. quem nͥ habeamus. nec di¬
ligere dm̃ possumus. nec eius mandata ser¬
uare : Quom̃o diligimus ut eum accipiamꝰ.
quem nͥ habeamus. diligere ñ ualemus: Quo
mͦ mandata seruabimus ut eum accipiamus.
quem nͥ habeamus. mandata seruare ñ possu¬
enim se filiũ diligere credit. & patrem ñ di-¬
ligit. ꝓfecto nec filium diligit. s quod ipse
cunt. corde aut̃ negant. sicut de talibus ait.
confitentur se nosse dm̃. factis aũt negant
Si negatur factis. ꝓcul dubio etiam dicitur factis.
NHemo itaq dicit dñs ihs. animo. uerbo. facto

Expanded text:
acletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis. Hic est utique in Trinitate Spiritus sanctus, quem Patri et Filio consubstantialem et coaeternum fides catholica confitetur: ipse est de quo dicit Apostolus, Charitas Dei difmandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possuenim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto,
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ñ potest accipere. quia ñ uidet
eum. nec scit eum. uos aut̃ cognoscetis eũ.
quia apud uos manebit & in uobis erit.
tur. S multum ẽ ad nos. uel omnia quȩ
hic querenda sunt querere: uł omnia quȩ
hic querimus inuenire. ueruntam̃ quan

Expanded text:
st accipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. tur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus in
Abbreviated transcription (Latin):
OS TEA OUAM
ꝑsecuto¬
res tradente iuda comp̃¬
hensum dñm ligauerunt.
qui nos dilexit & tradidit
ñib tradidit eum. ut intelligatur
iudas ñ laudabilis utilitate traditionis
huius. s sceleris uoluntate᷑ laudabilis. addu-¬
xerunt eum

Expanded text:
osteaquam persecutores tradente Juda comprehensum Dominum ligaverunt, qui nos dilexit, et tradidit nibus tradidit eum , ut intelligatur Judas non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis, Adduxerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi lacrimas ꝓhibebant
ubi quid aliud qͣm futurum qͦdammͦ gaudiũ
nuntiabant: Ita enim dixerunt. Quid plo¬
ras: Ac si dicerent. plorare noli. At illa eos pu¬
tans int̾rogasse nescientes. causam ꝓdidit lacri¬
marum. quia tulerunt inquit dñm meum.
dnm̃ nr̃m. Quod utiq ẽ simul. o uerbum¬
& anima & caro. crucifixum tamen & sepultũ.
cum sola eius sepulta sit caro. Et nescio in qͥt
ubi posuerunt eum. Hȩc erat causa maior do¬
loris. quia nesciebat quo iret ad consolandum
dolorem. S hora iam uenerat. quia qͦd nuntia¬
gaudium succederet fletib. Deniq¬

Expanded text:
Angeli lacrymas prohibebant, ubi quid aliud quam futurum quodammodo gaudium nuntiabant? Ita enim dixerunt Quid ploras? ac si dicerent: Plorare noli. At illa eos putans interrogasse nescientes, causas prodidit lacrymarum: Quia tulerunt, inquit, Dominum meum. Dominum nostrum, quod utique est simul et Verbumanima et caro, crucifixum tamen et sepultum, cum sola ejus sepulta sit caro. Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quia nesciebat quo iret ad consolandum dolorem. Sed hora jam venerat qua id quod nuntiagaudium succederet fletibus. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
surgite eamus hinc.
Discum bens enim dis¬
cumbentib loquebatur. Eamus aut̃ dixit.
quo. nͥ ad illum locum unde fuerat tra¬
dendus ad mortẽ. qui nullum habebat me¬
ritum mortis. s habebat ut moreretur man¬
datum patris. Canquã ille de quo p̃dictum
erat. que ñ rapui tunc exsoluebam. mortem
sine dubio soluturus: o nos a morte debita
redempturus.

Expanded text:
surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dicit. Quo? nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mortem, qui nullum habebat meritum mortis, sed habebat ut moreretur, mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum erat, Quae non rapui, tunc exsolvebam: mortem sine dubio soluturus, et nos a morte debita redempturus.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera iudeat unde sꝑet. Forinsecus ut oꝑarii
possumus plantare & rigare. s dĩ est incremen-¬
tum dare. Mea inqͥt doctrina ñ est mea. s eius
qͥ misit me. Audiat consilium. qͥ dicit. ñ intel¬
lexi. Mlagna qͥppe res & ꝓfunda cũ fuisset dicta.
uidit utiq ipse dñs xp̃s hoc tam ꝓfundum ñ¬

Expanded text:
caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ds. quamuis ñ maneat sonus cũ dicitur
uerbum. & uidebitis uerũ dictum ẽẽ mea do¬
atrina. Intendite etiam cuius ẽ uerbum.
q uidebitis recte dictum esse. non est mea. Bre
ñ sum a meipso. Quamius enĩ filium patri
dicamus & credamus equalem. nec ullam in eis ẽẽ
naturȩ substantieq distantiam. nec int̃ generan¬
tem atq generatũ aliquod int̃fuisse temporis
int̾uallum. tam̃ obseruato &. custodito ista dicimꝰ.
qͦd ille pater ẽ. ille filius. pater aũt non ẽ si non
habeat filium. ꝙ& filius ñ est si ñ habeat patrem
s tamen filius. ds de patre. pateraut ds̃. s ñ de
filio. Pat̃ filii. non ds de filio. ille aũt filius pa¬
tris. & ds de patre. Dñs enim xp̃s dicitur lum̃
ex lumine. Lumen gͦ quod ñ ex lumine. ꝙ lum̃
equale qͦd ex lumine. simul unũ lumen. ñ duo
lumina. S intelleximus deo grãs. Siquis aut̃
parum intellexit fecit homo quotisq potuit.

Expanded text:
dicitur Deus, quamvis non maneat sonus cum dicitur dicitur Deus, quamvis non maneat sonus cum dicitur Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Bn sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et Filius non est, si non habeat Patrem: sed tamen Filius Deus de Patre; Pater autem Deus, sed non de Filio. Pater Filii, non Deus de Filio: ille autem Filius Patris, et Deus de Patre. Dominus enim Christus dicitur Lumen ex Lumine. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
s manentis cum patre. ad quam conuertam᷑ manẽte
sonis transeuntib ammnoniti. Non enĩ nos
ita ammonet qͦd transit. ut ad transitoria uo¬
cet. ammonemur ut diligamus d̃m̃. Totum
hoc qͦd dixi. syllabȩ fuerunt. ꝑcussum aerẽ
uerberauerunt. ut ad sonum ur̃arũ auriũ
ꝑuenirent. sonando transierunt. non tam̃
si fueritis. nec uos transibitis. s cũ manente
manebitis. Hoc est gͦ in doctrina magnũ os
altum & eĩnum. quod manet quo uocantur om¬
nia quȩ temporalit̃ transeunt qͣndo bene signifi-¬
cant. nec m̃daciter ꝓferuntur. Omnia quippe
signa quȩ ꝓferimus sonis. aliqͥd significant qͦd
ñ est sonus. Non enĩ duȩ breues sẏllabe d̃s est.
& duas breues syllabas colimus. & duas breues
sẏllabas adoramus. & ad duas breues syllabas
ꝑuenire desideramus. quȩ pene ante desint
sonare qͣm ceꝑint nec in eis scdẽ locus est. nr
pͥma transierit. Manet gͦ aliquid magnũ qͦd

Expanded text:
sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verberaverunt, ut ad sensum vestrarum aurium pervenirent, sonando transierunt: non tamensi ad eum fueritis, nec vos transibitis, sed cum manente manebitis. Hoc est ergo in doctrina magnum, altum et aeternum quod manet; quo vocant omnia quae temporaliter transeunt, quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est, nisi prima transierit. Manet ergo aliquid magnum quod
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ mea. Nam si dixisset. ista doctrina ñ ẽ mea.
nulla eẽt questio. Nunc uͦ fr̃s primitus inten¬
dite questionẽ. ot sic orcline expectate solutionẽ.
Nam qui ñ uidet questionẽ quȩ p̃ponitur. quomͦ
intelligit quod exponitur: Hoc est gͦ inquestione. qd̾ ait
mea. ñ mea. Hoc uidetur eẽ contrarium. quomͦ
mea. quomͦ non mea. Si gͦ diligenter intueam᷑
qͦd ipse in exordio dicit sc̃s eugłista. in pͥncipio
erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃. & ds̃
erat uerbum. inde peudet huius solutio que¬
stionis. Quȩ est gͦ doctrina patris. nͥ uerbum
patris. s quia uerbum ñ potest ẽẽ nullius sed
alicuius. & suam doctrinã dixit seipsum.&. ñ suã.
quia patris ẽ uerbum. Quid enĩ tam tuũ qͣm
tu. & quid tam ñ cuum qͣm tu. si alicuius est
qͦd es : uerbum gͦ & ds̃ est. & doctrinȩ stabilis
uerbum ẽ. ñ sonabilis ꝑ syllabas neq uolatilis.

Expanded text:
et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio. Nunc vero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ait, mea non mea: hoc videtur esse contrarium, quomodo mea, quomodo non mea. Si ergo intuequod ipse in exordio dicit sanctus evangelista: In principio erat verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctrina Patris, nisi Verbum Patris. Sed quia Verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; et non suam, quia Patris est Verbum. Quid enim tam tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis,
Abbreviated transcription (Latin):
docebat. & mirabantur uidei dicentes. Quo¬
mͦ hic litteras scit. cum non didicerit: Ille
qui lacebat docebat. & palam loquebatur & ñ
tenebatur. Illud enĩ ut lateret erat causa exem¬
pli. hoc potestatis. s cum doceret mirabantur
uidei. Omnes qͥdem quantũ arbitror mirabant᷑.
s non om̃s conuertebantur. Et unde ammiratio:
Quia multi nouerant ubi natus. quc̃ admodum
fuerit educatus. nunqͣm eum uiderant literas
discentẽ. audiebant aut̃ de lege disputantem.
legis testimonia ꝓferentẽ. quȩ nemo possit
facta ẽ insinuandȩ altius ueritans occasio. Ex
Ppter qͦd intentam facio caritatem ur̃am. non
solum ad audiendum ꝓ uobis. s etiam ad oran
Nea inquit¬
t doctrina ñ est mea. s eius qui mi¬
sit me. Hȩc ẽ prima ꝓfunditas. uidetur
enĩ paucis uerbis. quasi contraria locutus. Non
enĩ ait. ista doctrina ñ est mea. s mea doctri¬
na ñ est mea. Si ñ tua. quomͦ tua: Si tua. qͦmͦ
non tua: Tu enĩ dicis utrunq. & mea doctrina.

Expanded text:
docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille qui latebat, docebat; et palam loquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat causa exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandMea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina;
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi qͥd tu dicturus es
contra abraham. aut si aliqͥd potes audebis rep̃-¬
hendere abraham. ñ quia dñs ñ audebat rep̃¬
hendere abraham. s talis erat abraham qui ñ re-¬
p̃hencderetur a dño. s potius laudaretur. Cam̃
isti uidebantur eũ ꝓuocare ut aliqͥd mali dice¬
ret de abraham. & eẽt occasio faciendi qͦd cogita-¬
bant. Pater nr̃ abraham ẽ. Audiamus quomͦ
eis responderit dñs. cum illoꝵ dampnatione
laudans abraham.
Dicit eis iħs. Si filię abra¬
he esfess oꝑa abrahȩ facite. Nunc aut̃ queritis
me int̾ficere. hominẽ qui ueritatẽ uobis locutꝰ

Expanded text:
quasi, Quid tu dicturus es contra Abraham? aut, Si aliquid potes, aude reprehendere Abraham. Non quia Dominus non audebat reprehendere Abraham; sed talis erat Abraham qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur: tamen isti videbantur eum provocare, ut aliquid mali diceret de Abraham, et esset occasio faciendi quod cogitabant. Pater noster Abraham est. 4. Audiamus quomodo eis responderit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham, Dicit eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, hominem qui
Abbreviated transcription (Latin):
parcite. quia deiectum uidetis: flagellatus ẽ.
spinis coronatus ẽ. ludibria ueste amictus ẽ
amaris conuiciis illusus ẽ. alapis cesus ẽ. Feruet
ignominia:ͥ frigescat inuidia. s ñ frigescit. in

Expanded text:
parcite, quia dejectum videtis. Flagellatus est, parcite, quia dejectum videtis. Flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris conviciis illusus est, alapis caesus est: fervet ignominia, frigescat invidia: sed non frigescit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Sic implebantur quȩ de se predixerat. xp̃c. sie
martyres informabantur ad omnia: quȩ pse¬
cutores libuisset facere ꝑferenda. Sie paulisꝑ
occultata trem̃da potentia: cõmendabatur
prius imitanda pacientia. Sic regnum qͣil de
hoc mundo ñ erat. suꝑbum mundum ñ au¬
citate pugnandi. s patiendi humilitate uit
bat: sic illud granũ mulciplicandum seminab̃
horribili contumelia: ut mirabili pullularet
i eo nullam causam inuenio. Exntt .s en
foras portans spmeam coronã es purpurens
uestimentum: & dicit eis. Rece homo. Hinc
apparet ñ ignorante pẏlato hȩc a militibus
facta. siue iusserit ea siue ꝑmiserit. ila seili¬
cet causa quã supra diximus. ut hec eius
ludibria mimici libentissime biberent: & ul¬
terius sanguinem ñ sitirent. Egreditur ad eos
ihc̃ portans spineam coronã. & purpureum
uestim̃tum: ñ clarus imꝑio s plenus ohꝓbrio.
& dicit eis. Eoce homo. Si regi inuidetis iam

Expanded text:
Sic implebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sed  Aug., sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus foras portans spineam coronam, et purpureum vestimentum, et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime viderent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; « Et dicit eis: Ecce homo. » Si regi invidetis, jam
Abbreviated transcription (Latin):
non ihm̃ sibi a pylato uelle
dimitti ꝑ pascha s barra¬
ban latronẽ. non saluatorẽ
s int̾fectorem. ñ datorem
uitȩ s ademptorem: tunc
apprehendit pylacus ihm. & flagellauit
Hoc pylatus ñ ob aluid fecisse credendus ẽ. nisi
ut enus inuiriis iuidei saciati sufficere sibi en¬
sti marent: & usq ad enis mortẽ seuire desiste¬
rent. Ad hoc ꝑtinet quod idem ⁊ prȩses
etiam eohortẽ suam ꝑmisit facere quȩ secuntꝰ
aut fortassis & iussit: quãuis hoc euglista tacu¬
erit. Dixt enim qͥd deinde fecerint milites.
pẏlatum tam̃ id uississe ñ dixit. Et milites
inquit¬
inquit plectentes coronam de spiis imposu¬
erunt capiti eus & ueste purpurea circun¬
cdederunt eum: & ueniebant ad eum & di

Expanded text:
non Jesum sibi a Pilato velle dimitti per Pascha, sed Barabbam latronem, non salvatorem, sed interfectorem, non datorem vitae, sed ademptorem, Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Hoc autem Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet quod idem praeses etiam cohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumde
Abbreviated transcription (Latin):
mo sanatisunt . ꝙ annuntiantes medicum
qr ipsi tam̃ plus spe sanati quam re. Nam
sicut dicit apłs. spe enim salui facti sumꝰ
Cepimus gͦ sanari in fide. Perficietur autẽ
salus nr̃a cum corruptibile hoc iduerit
incorruptibilitatem: ⁊ mortale hoc indue¬
rit immortalitatem. hȩc ẽ spes. nondũ res.
S qui gaudet in spe. tenebit ⁊ rem. Qui
autem spem non habet. ad rem ñ poterit
ꝑuenire. Qui cumq c̃fessꝰ fuerit qm̃ ihe

Expanded text:
imo sanati, et annuntiantes medicum; imo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. 14. Quicumque confessus fuerit quod Je
Abbreviated transcription (Latin):
diligere ꝑficieris. Cȩpisti diligere. cepit in te
ds̃ habitare. Ama eum qui inte cȩpit habita¬
re. ut ꝑfectus inhabitando te faciat ꝑfectũ.
In hoccognoscimus quia in ipso manemus.
⁊ ipse uinob. quia de spũ suo dedit nob̃. Bene
cłõ gras. Cognoscimus quia habitat in nobis.
qr hoc ipsum unde cognoscimus: quia cog¬
nouimus quia habitat in nob̃. quia hoc ip̃se
ioħs dix̃. Quia de spũ suo dedit nobis. Un¬
de scimus quia de spũ suo dedit nobis: hoc
ipsum quia de spũ suo dedit tͥ unde cognos¬
cis: interroga uiscera tua. Si plena sunt ca¬
ritate habes spm̃ di. Unde cognoscimꝰ quia
inde cognoscis habitare in te spm̃ di Pau¬
misit filium suum saluatorem mundi. Secu¬
ri estote quia egrotatis talis medicus uenit
⁊ desꝑatis: Magni erant morbi. insanabilia
erant uulnera: desperata erat egritudo.
Magnitudinem mali tui attendis. om̃ipo¬
tentiam medici ñ attendis: Te desꝑatus es.
s ille omp̃c est. Cuius testes isti sunt. qui pͥ¬

Expanded text:
diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitat in nobis? Quia hoc ipse Joannes dixit: Quia de Spiritu suo dedit nobis. Unde scimus quia de Spiritu suo dedit nobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paumisit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
me patris. ñ miremur. ñ paueamus. Non
ẽ minor patre. s non ẽ nisi a patre. Non ẽ
impar ipso. s non ẽ a seipso. Neq enĩ men¬
titus ẽ dicendo: qui ñ diligit me. sermones
meos ñ seruat. Ecce suos dixit ẽẽ sermones.
Nunqͥd sibi ẽ ipse contrarius. ubi rursum
dixit. q sermo quẽ audistis non ẽ meus:
Et fortasse ꝓpt̾ aliquam distinctionẽ ubi suos
dixit pluraliter dixit. hoc ẽ sermones: ubi aũt
sermonem hoc ẽ uerbum. ñ suum dixit ẽẽ
s patris: seipsum intelligi uoluit In pͥncipio
bum. ñ utiq suum. s patris ẽ uerbum. qͦmͦ
nec sua imago s patris: nec suus filius idem
facit equalis. a quo habet hoc ipsum quod illi

Expanded text:
me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est meus? Et fortasse propter aliquam distinctionem ubi suos dixit, pluraliter dixit hoc est sermones. Ubi autem sermonem, hoc est verbum, non suum dixit esse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio bum . Non utique suum, sed Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem dquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi
Abbreviated transcription (Latin):
de monumento discipłis eius
petro & iohanni nuntiauerat
maria magdalenȩ. quo illi
uenientes inuenerunt sola
lintheamina. quib corpus
fuerat inuolutũ. Et quid
aluid credere potuerunt. nͥ quod illa dixerat.
quod etiam ipsa crediderat: Ebierunt ergo¬
Abierunt ergo
id ẽ ubi ha¬
bitabant. ꝙ unde ad monum̃tum cucurre
miorem sexum in eodem loco fortior figebat
assectus. & oculi qui dñm quesierant & ñ in¬
uenerant. lacrimis iam uacabant. ampliuis do¬
lentes qͦd fuerat sublatus de monum̃to. quam
qͦd fuerat occisus in ligno. qm̃ magistri tanti
cum eis uita subtracta fuerat. nec memorla rema¬
nebat. Cenebat itaq ad monum̃ tum: iam dolor
iste mulierem
Dum gͦ fleret. inclinauit se
q ꝓspexit in monumentum

Expanded text:
de monumento discipulis ejus Petro et Joanni nuntiaverat Maria Magdalene; quo illi venientes invenerunt sola linteamina quibus corpus fuerat involutum. Et quid aliud credere potuerunt, nisi quod illa dixerat, quod etiam ipsa crediderat? Abierunt ergo id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrermiorem sexum in eodem loco fortior figebat affectus; et oculi qui Dominum quaesierant, et non invenerant, lacrymis jam vacabant, amplius dolentes quod fuerat sublatus de monumento, quam quod fuerat occisus in ligno, quoniam magistri tanti, cujus eis vita subtracta fuerat, nec memoria remanebat. Tenebat itaque ad monumentum jam dolor iste mulierem. Dum ergo fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum