comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis hoc intelligi & aliter
potest. In frumentoᷤ qͥppe spiri.¬
tale opus quod mentẽ reficit.
in hordeo autẽ terrenaru rerũ
dispensatio figurat᷑. In qua sȩpe
dum seruire infirmis atq car.¬
nalibus cogimur: quasi sua iu¬
mentis alimenta p̃paramꝰ: atq
ipse nr̃oꝵ usus oꝑum. quasi mo¬
re hordei hab&e aliqͥd. de admi¬
xtione palearũ. Et plerũq con¬
tingit. ut rector qͥ preest dũ
iniusta contra subditos exero&
dũ nullo bonos blandimento
oꝑantes quosq ex inuidia affli.¬
git: etiã quȩdam bona aliqͣndo
faciat ac si frumentũ serat: se¬
seq in dispensandis terrenis
rebus. ñ nũquã ñ auariciȩ stu¬
dio. sed ꝓ utilitate carnalium
misceat  & sic eiuscdem laboris
fructũ. uelut messem hordei
expectet. Sed subiecti quiq ꝓ
eo quod in maximis grauanturꝰ
gaudere in eius bonis minimis
nequeunt: quia nec opꝰ plac&¬
quod alteriꝰ oꝑis iniusticia pol.¬
luitꝰ nec ipsa terrenaru rerũ

Expanded text:
Quamvis hoc intelligi et aliter Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, quia nec hocquod alterius operis injustitia polluit, nec ipsa terrenarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
nis astringit: sequit᷑ ꝓ frum̃to¬
oriatur m tribulus: & ꝑ hordeo
spina. Ac si aꝑte dicat. Si in¬
iustũ quid erga subditos gessi:
si exegi debita & ipse quod de-¬
bui non impendi: si exercitatio¬
ne̾ boni oꝑis aliis inuidi: ꝓ bo.¬
nis quȩ in ȩt̃nũ reficiunt᷑: retri.¬
buant᷑ mͥ in iudicio mala q̃ pun¬
gunt. Pro frum̃to qͥppe tribulus:
& ꝓ hordeo spina orit᷑. cum in
retributione ultima de qua re¬
muneratio laboris querit᷑ pun¬
ctio doloris inuenitur. Et no.¬
tandum quod sicut a frumento
hordeũ distat quãuis utrũq re¬
ficiat: sic a tribulo spina quãuis
sit utruq quod pungat: qͥa tri¬
bulus mollior. & ad p̾ungendũ
semꝑ. ẽ. durior spina. Ait ergo
Pro frumento oriat᷑ mͥ tribulus:
& ꝓ hordeo spina. Ac si patent᷑
dicat. Egisse quidem & magna
me bona c minima scio: sed si
non ita. ẽ: ꝓ bonis magnis mini
ma mala: & ꝓ bonis minimis.
mͥ respondeant mala maiõra

Expanded text:
nis adstringit, sequitur: CAPUTnis adstringit, sequitur: CAPUTento tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora.
Abbreviated transcription (Latin):
zelo quantoq possunt oꝑe᷑ ad
eruditionẽ sce̾ ęccłȩ. in p̃dica¬
tionis gr̃a cooperant᷑. Quos ui¬
delic& huiꝰ terrȩ agricolas. hoc
est non affligere: eoꝵ laboribꝰ
ñ inuidere: ne rector ȩccłȩ dũ
soli sibi ius p̃dicationis uendicat᷑
etiã aliis recte p̃dicantibꝰ. inui¬
dia se mordente contradicat.
Pia & enĩ pastoꝵ mens. qͥa non
ꝓpriã głam sed auctoris q̃rit:
ab om̃ibus uult ad iuuari qđ
agit. Fidelis nãq predicator
op̾tat si fieri ualeat: ut uerita¬
tem quã solus loqui ñ sufficit:
ora cunctoꝵ sonent. Unde cũ
iosue duobus in castris remanen¬
tibus atq ꝓpħantibus uellet
obsistere: recte ꝑ moysen dicit᷑
Quid ȩmularis ꝓ me : Quis tri.¬
buat. ut om̃is populus ꝓphet&:
& det eis dñs sp̾m suum: Propħa¬
re quippe omnes uoluit: qui bo¬
nũ quod habuit aliis ñ inuidit
Quia gͥ beatus iob cuncta hȩc
suspensa intulit. & si ea minime
fȩcerit sententia se maledictio¬

Expanded text:
sunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum ? Prophetare quippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
sub dispensatione conditoris. ui¬
cario nobis ministerio iungim᷑:
sub uno ac uero clño. qͥd nobis
is qui subest seruit ad obseqͥum:
restat ꝓculdibio ut is qͥ prȩest
seruiat ad uerbũ. Cum is qͥ subest
iussis obtemꝑat: oport& ut is qͥ
preest curam sollicit udinis acpi.¬
etatis impendat. Sicq fit ut dũ
studiose nc̃ seruire nobis inuicẽ
ꝑcaritatẽ nitim᷑: quandoq cũ
uero dño. cõmuni exultatione
quod habent: atq idõ iã ueracit᷑
non habent. Quibus recte ꝑ ia-¬
cobũ dr̃. Quod si zelu̾ amarum
habetis inter uos. & contentio¬
nes sunt in cordibus ur̃is non
est ista sapientia desursum des

Expanded text:
sub dispensatione conditoris visub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis is qui subest cul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desu
Abbreviated transcription (Latin):
& ueniens ego recepissem utiq
qđ meũ eratꝰ cũ usura. Terrȩ gͥ
fructus absq peciinia comeditꝰ :¬
qui ȩccłastica cõmoda ad usum
corporis ꝑcipit: sed exhortati.¬
onis ministeriũ popło ñ ĩpen.¬
dit. Quid ad hȩc nos pastores
dicimꝰ : qui aduentũ districti iu¬
dicis p̾currentes. officiũ qͥdem
p̾conis suscipimꝰ. sed alimenta
ȩccłastica muti manducamꝰ: exi¬
gimꝰ quod nr̃o debet᷑ corpori.
int̾ occupationes innumeras li¬¬
ber ad studiũ p̾̃dicationis fuit:
quifructus terrȩ nũquã sine
pecunia comedit: qͥa nimiru᷑
subditis uerbũ bonȩ admonitio¬
nis reddidit: a quibus fructũ
corporeȩ seruitutis accȩpit:
Hoc nãq deb&& om̃ipotentidõ
om̃is qui preest popło: hoc qͥ
mnultis: hoc qui paucioribꝰ p̃est:
ut sic debita ministeria a subdi-¬
tis exigat: quatinꝰ ipse etiã qͥd
semꝑ admonitionis debeat. sol¬
licitus at tendat. Om̃s nãq qui

Expanded text:
et veniens ego recepissem utique et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ subiecti. deflent᷑ & tacent:
Conclamante gͦ terra. sulcos
plangere. ẽ: ꝑ hoc unde multi.¬
tudo fidelium iuste contra rec¬
torẽ querit᷑ uberioris uitȩ ho¬
mines ad lamenta ꝑuenire. Sul¬
ci itaq & ex terra sunt. & tam̃
a terrę uocabulo distinguntur:
quia hi qui in scã ȩccła mentem
suã labore sacrȩ meditationis ex¬
colunt: cȩteris fidelibꝰ tanto me¬
liores sunt: quanto ꝑ accepta se¬
mina. fęcundiores oꝑũ fruges
saldunt. Et sunt nonnulli qui
s̃ĩs plebibus p̃lati. uitȩ qͥdem
stipendia. eccłastica largitate
consecuntur: sed exhort᷑ationis
ministeria debita ñ impendunt
sontra quos adhuc exemplum
scĩ uiri recte subiungit᷑: cũ ab
o p̃tinus subinfertur. Si fructꝰ
eius comedi absq pecinia. fru-¬
ctus & enĩ terrȩ absq pecuma
comedere. ẽ: ex ȩocła quidem sũ¬
ptus acciꝑe: sed eidem ȩccłȩ p̃-
uoce drͣ. Oportuit te cõmit te.¬
re pecuniam meã nũmulariis:

Expanded text:
tae subjecti deflent et tacent. tae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta ci itaque et ex terra sunt, tamen a terra vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sacrae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli, qui sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed debita exhortationis ministeria non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: Si fructus ejus comedi absque pecunia. - Fructus enim terrae absque pecunia comedere est, et Ecclesiae quidem sumptus accipere, sed eidem Ecclesiae prvoce dicitur: « Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis,
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt: ac fruges boni operis
ꝑ sulcos uoluntariȩ afflictionis
reddunt. Sȩpe uͦ contingit. ut
hi qui p̃sunt. in iusta aliqua fa¬
ciant: fitq ut ipsi subiectis no¬
oeant. qui ꝓdesse debuer̃. Que
dũ rudes quiq conspiciunt᷑: cõ.¬
moti contra rectore̾ murmuraq̃:
nec tam̃ ualde ꝓximis ꝑ cõpassio¬
nẽ dolent. Cũm uͦ hi qui iam
aratro lectionis at triti sunt.
atq ad frugem boni oꝑis excul.¬
ti. grauari uel in minimis in no¬
centes aspiciunt: ꝑ cõpassionẽ
ꝓtinus ad lamenta uer tuntur:
quia uelut sua plangunt. eaqͣ
ꝓximi iniuste patiunt᷑. Perfecti
nis corporalibꝰ dãpnis ingemiscere
qͣnto iam edoctift̾ ñ dolere de
siiis Om̃ĩs gͦ qͥ preest si ꝑuersa
in subditis exercie: contra hunc
terra clamat & sulci deflent᷑ qͥa
contra eius iniusticiã. rudes qͥ.¬
dem popłi in murmurationis
fligunt. Quodq imꝑiti clamañ
& nondolent: hoc ꝓbatioris ui.¬

Expanded text:
accipiunt, et fruges boni operis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit, ut hi qui praesunt, injusta aliqua faciant, sicque ut ipsis subjectis noceant qui prodesse debuerant. Quae dum rudes quique conspiciunt commoti contra rectores murmurant, nec tamen valide proximum per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta vertuntur; quia velut sua plangunt ea, quae proximi injuste patiuntur. Perfecti nis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt, non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis fligunt, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vi
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione cȩteris unusquiꝰq
p̾ponit᷑: ut subiectoꝵ animꝰ qͣsi
substrata terra. p̃dicationis illiꝰ
semine fȩcundetur. Sed terra
contra possessorẽ clamat: si contͣ
eum qui sibi prȩest: aliqͥd iustũ
uel pͥuata domus. uel scã eccła
murmurat. Clamare qͥppe t̾rȩ
est: contra regentis iniusticiam
rationabilit̾ subiectos dolere
Ubi recte subiungit᷑. Et cũ ea
sulci eius deflent. Terra enim
etiã nullis oꝑibus exculta: ple¬
rũq ad usum hominũ aliquod
alimentu ꝓfert: exarata uͦ. fru¬
ges ad sat᷑ietatẽ parit. Et sunt
nonnulli qͥ nullo lectionis. nullo
exhortationis uomere ꝓscissi:
quȩdam bona quãuis minima.
tamen ex sem& ipsis ꝓfer᷑: quasi
terriua necdũ exarata. St̃ uͦ ñ¬
nulli qui ad audiendum semꝑ
atq retinendũ sc̃ĩs p̃dicationibꝰ
ac meditationibꝰ intenti:. a pͥore
m̃tis duricia. qͣsi qͦdã linguȩ uo¬
mere scissi. semina exhortationis

Expanded text:
dispensatione caeteris unusquisque dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodamere scissi, semina exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
est clamare terrã: deflere sulcos:
& fructus ꝓprios emendo come.¬
dere: Cui unquã necesse. ẽ. sua
emere : Quis clamantẽ audiuit
terrã : Quis sulcos deflentes ui¬
dit: Et cũ sulci terrȩ semꝑ ex
terra sint. quid. ẽ. qđ ꝓmuncia.¬
tione distineta & clamasse t̾ra.
& sulci eius cum ea defleuisse de¬
negantur: Cum enĩ nichil sit
aliud sulcus terrȩ quã terra
magnȩ distinctionis ratione ñ
carae. dum subiungit: & cũ ea
sulci eius deflent. Qua uideli¬
c&e in re quia ordo historiȩ de-¬
ficit: sese nobis intellectꝰ mysticꝰ
quasi aꝑtis foribꝰ iam ostendit:
Ac si patent᷑ clam&. Quia ra-¬
tionem lit terȩ defȩcisse cognos¬
citis: nimirũ restat ut ad me
sine dubitatione redeatis. Om̃is
enĩ qui uel pͥuato iure domesti.¬
cã familiam regit: uel ꝓ ut ili.¬
tate cõmiini fidelibus plebibus
preest: in eo quod iura regimi¬
nis in cõmissis sibi fidelibꝰ possid&:
qͥd aliud quã terrã incolendam
tenet: Ad hoc quippe diuina

Expanded text:
est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑ oꝑa demonstrat. Unde
cipi offerã illũ. Dm̃e enĩ qđ offe¬
rimꝰ: in manibus tenemꝰ. Uenienti
gͦ ad iudiciũ principi librũ of¬
ferre. ẽ: uerba p̾ceptoꝵ illiꝰ in
actione tenuisse. Sequitur
mat: & cũ ipsa sulci eiꝰ deflent:¬

Expanded text:
etiam per opera demonstrat. Unde etiam per opera demonstrat. Unde cipi offeram illum. - Omne enim quod offerimus in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est, verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitur: mat, et cum ipsa sulci ejus deflent
Abbreviated transcription (Latin):
culando quod libeat: & tamen
hocipsum ꝑfecte ñ ualet intuẽ¬
ri quod lib&. Propħa gͦ ad aquã
quandoq ꝑuenit quã ñ ꝑtran-¬
sit: quia ad contemplationem
sapientiȩ cũ ad extremũ ducim᷑.
ipsa eius immensitas quȩ ex se
hominẽ subleuat: ad se huma¬
no animo plenã cognitionẽ ne¬
gat: ut hanc & tangendo am&e:
& tam̃ nequaquã ꝑtranseundo
penetr&. Beatus gͥ iob hȩc in¬
crementa uirtiitum. qͥa distin.¬
de hominibus suꝑno munere
distribui conspexit: gradus uo¬
cauit: qmͣ ꝑ ipsos ascendit᷑: ut
ad cȩlestia obtinenda ueniat᷑.
Sacri itaq libri id . ẽ. diuini
eloquii memoriam faciens. dicit:
ꝑ singulos gradus meos ꝓnuncia¬
bo illũ: quia nimirũ ille ad doc¬
trinã dei ueracit᷑ ascendit: qui
ad optinendam hanc. gradibus
sc̃ ȩ oꝑationis eruꝑit: & quasi ꝑ
singulos gradus suos. librũ pro.¬
nunciat : qui ꝑcepisse se eiꝰ scien.¬
tiam non ꝑ uerba tantũmͦ. sed

Expanded text:
culando, quod libeat, et tamen culando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est divini eloquii, memoriam faciens, dicit: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit. Et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& gressus rectos facite pedibus
uestris. Aqua gͦ ad genua ꝑue-¬
nit: cũ nos ꝑcepta sapientia ꝑ.¬
fecte ad boni oꝑis rectitudinẽ
restringit. Qui iterũ metitur
pientia. omnẽ quoq inquantũ
est possibile delectationẽ car.¬
nis extinxerit Nisi enĩ carnis
delectatio ess& in renibꝰ: psal¬
nista minime dixiss&e. Ure re¬
nes meos & cor meũ. Aqua igit᷑
ad renes uenit: cũ dulcedo sapi¬
entiȩ etiã incentiua carnis in¬
terimit: ut ea quȩ urere men-¬
tẽ poterant. delectationis in¬
cendia frigescant. Qui adhuc
potuit. De quo etiã dicit : qmͣ
intumuer̾ aquȩ ꝓfundȩ torren-¬
tis. qui ñ potest᷑ transuadari
lercepta nãq ꝑfectione oꝑis. ad¬
contemplationẽ uenit᷑: in qua
silicie contemplatione dũ mens
in altũ ducit᷑: subleuata uidet
indeo. quia non potest penetra¬
re quod uid&. Et quasi tangit
aquã torrentis quã ꝑtransire
non ual&e: quia & intuet᷑ spe¬

Expanded text:
et gressus rectos facite pedibus et gressus rectos facite pedibus vestris . Aqua ergo ad genua pervenit cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur pientia omnem quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset: Ure renes meos, et cor meum . Aqua igitur ad renes venit cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc potuit, de quo etiam dicit: Quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari. Percepta namqcontemplationem venitur, in qua scilicet contemplatione dum mens in altum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam torrentis quam pertransire non valet, quia et intuetur spe
Abbreviated transcription (Latin):
le: & transduxit me ꝑ aquã
usq ad genua. Rur sũq men¬
sus. ẽ. mille : & transcdux̃ me
ꝑ aquã usq ad renes. Ee men¬
sus est mille: & torrentẽ aquȩ
non potui ꝑtransire: qmͣ intu.¬
muerant aquȩ ꝓfundȩ torren.¬
tis. qui non potest transuadari.
Quid nãq millenario numero
nisi collati muneris plenitudo
signatur: Uir itaq qͥ apparuit.
redemptor nr cũ nobis ad se
conuersis boni exordii pleni.¬
tudinẽ tribuit: dono spirita.¬
lis sapientiȩ pͥma nr̃i oꝑis ue.¬
stigia infundit. Aquã quippe
usq ad talos uenire. ẽ: iã nos
ꝑ acceptã sapientiã desidatȩ
rectitudinis uestigia tenere:
Qui rursum mille metit᷑. & ꝓ.¬
pha usq ad genua ꝑ aquã dut᷑
quia cum boni oꝑis plenitudo
tribuit᷑ͥ ad hoc usq nr̃a sapien¬¬
tia augetur: ut in prauis iam
actibus minime flectat᷑. Hinc
nãq ꝑ paulũ dicit᷑. Remissas ma.¬
nus & dissoliita genua erigite:

Expanded text:
le, et transduxit me le, et transduxit me usque ad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerant aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite,
Abbreviated transcription (Latin):
r&: quo sũmis suis ima nr̃a co¬
pular& Hunc gͦ beatus iob ꝑ
totiꝰ ȩccłȩ significationẽ loquen᷑.
mediatorẽ requirit. Qui cũ di¬
xissae quis mͥ tribuat adiutore:
apte subdidit: ut desideriũ meũ
omps audiat. Sciebat quippe:
quod ad requiem liberationis
tum suũ audiri non possent:

Expanded text:
Deum, quo summis suis ima nostra coDeum, quo summis suis ima nostra copularet. Hunc ergo beatus Job per totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis tum suum audiri non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis suȩ suauitatẽ queren¬
tibus aperuit. Unde ei ꝑ ꝓphẽ.¬
tam dicit᷑. Existi insalutem po¬
puli tui: ut saluos facias xp̃os
quã tot uirtiitũ suarũ sublimia
gesta narrauit: sciens qđ suis
meritis ad sũma ꝑuenire nẽque¬
atꝰ adiutorẽ querit. Et quẽ ni¬
mirũ. nisi unigenitũ dei filium
contemplatur : Qui humanam
naturam in hac mortalitate la¬
borante dum suscȩpit: adiuuit:
Ipse quippe adiuuit hominẽ.
factus homo: ut quia puro ho¬
mini uia redeundi ñ patebat
ad deum: uia redeundi fierae
ꝑ hominẽ deum. Longe qͥppe
distabamꝰ a iusto & immortali:
nos mortales & iniusti. S int̾
ĩmortalem iustũ. & nos mortã
les iniustos. apparuit mediator
dei & hominum mortalis et
iustusꝰ qui & mortẽ haberet
cum hominibus. & iusticiã cũ
deo: ut quia ꝑ ima nr̃a longe
distabamus a sũmis᷑ in seipsoᷤ
una iunger& ima cũ summis:
atq ex eo nob̾ uia redeundi fie.

Expanded text:
vinitatis suae suavitatem quaerenvinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos quam tot virtutum suarum sublimia gesta narravit; sciens quod suis meritis ad summa pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem nimirum, nisi unigenitum Dei Filium contemplatur? Qui humanam naturam in hac mortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seipso uno jungeret ima cum summis, atque ex eo nobis via redeundi fieret ad
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam exercere noluit. Media.¬
tori quippe dei & hominũ quasi
egredi ostiũ fuissae: si cũ teneret᷑
ut homo. maiestatis suȩ potentiã
uoluisset ostendere: & ꝑ diuini¬
tatis magnitudinẽ. susceptȩ car¬
nis infirma transire. Ut enĩ aꝑt̾
homo mori possae: deus mansit
occultus: quia si cognouissent.
nũquã dñm głȩ crucifixissent
Non. e. gͦ egressus ostiũ. qͥ e reqͥ¬
situs a pilato tacuit: atq int̾
psecutoꝵ manus. & corpꝰ passi¬¬
oni optulit. quod ꝓ electis assũp¬¬
serat: & resistentibus noluit de¬
monstrare quod erat. Unde etiã
ꝑ psalmistam dr̃. Posuer̃ me in
aibhominationẽ sibi: traditꝰ sum
& non egrediebar. Cum enim
despiceretur quia homo uidebat᷑.
aressus ess&: si occultã maiesta¬
tem suam ostentare uoluissoe
Sed quia infirmitat̾ẽ ꝓdidit:
potentiam absconditꝰ: in eo qđ
psecutoribꝰ suis incognitꝰ man¬
sit: ad eos minime exiuit. Qui
tamen ad electos exiit: quia di¬

Expanded text:
potentiam exercere noluit. Mediapotentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo, majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Deus mansit occultus: Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Non est ergo egressus ostium, qui et requisitus a Pilato tacuit; atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Posuerunt me in abominationem sibi, traditus sum, et non egrediebar despiceretur quia homo videbatur, egressus esset si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit, in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ solidus nequaquã de¬
spici timuit: hunc ut foras lin¬
gua eicer&. impatientia ñ euicit
U̾bi bene p̾mittit᷑. si ex paui ad
multitudine̾ nimiam: ut cuius
constantiȩ fuerit. agnoscat᷑: quia
uidelic& nequaquã terr& extẽ.
rius numerus hominu: quẽ ñ
deuastat interiꝰ turba uiciorũ
In hac & enĩ uita qui nulla ꝓsꝑa
appetit: nulla ꝓculdubio aduer.¬
sa ꝑtimescit. Quȩ scilic& uerba
si ad intellectũ mysticũ trahimꝰ:
in eis citius oꝑationẽ nr̃i redempto.
ris inuenimus. Ipse qͥppe ad multi¬
tudinẽ nimiã non expauit: qui
ꝑsecutores suos cũ gladiis & fu¬
stibus uenientes. una tantum re.¬
sponsione ꝑculit: dicens. Ego sum
Ipsum despectio ꝓpinquoꝵ ñ ter.¬
ruit: qui nos ab ȩt̃nis suppliciis
liberans. palmas in facie ȩquani¬¬
mit᷑ accepit. Ipse tacuit & ostiũ
egressus non. ẽ: qui sub ipsa iã ho¬
ra passionis. cũ humanitatis in.¬
firma pateretur: diuinitatis po

Expanded text:
humilitatem solidus nequaquam dehumilitatem solidus nequaquam despici timuit, hunc ut foras lingua ejiceret impatientia non evicit. Ubi bene praemittitur: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit agnoscatur, quia videlicet nequaquam terrerius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa pertimescit. Quae scilicet verba, si ad intellectum mysticum trahimus, in ejus citius operatione nostri Redemptoris facta invenimus. Ipse qtudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, qui sub ipsa jam hora passionis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse quod dicit. Corã dõ uͦ lo¬
quit᷑ : qui in omne quod dicit.
non humanos fauores ap̃petit :
sed om̃ipotentis dei p̾sentiȩ in¬
tendit: & non suam sed auctoris
głam reqͥrit. Qui autẽ scit qͥdem
ex deo se accepisse qđ dicit. & ta-¬
sicut ex deo loquit᷑. sed ñ corã
deo: quia eũ quem cordi suo ñ ꝓ¬¬
ponit cũ p̾dicat: quasi absentẽ
putat. Sed sc̃i uiri & ex deo lo¬
cunt᷑. & corã deo: quia & ab eo
se sciunt habere quod dicunt:¬
& ipsum suis sermonibꝰ adesse
udicẽ auditorẽ considerant:
Unde fit. ut cũ se a ꝓximis de¬
spici agnoscunt. suaq dicta uitȩ
audientiũ non ꝓdesse᷑ abscon¬
dant quantȩ uirtitis sunt: ne
si secretũ cordis inutilit̾ sermo
platus aꝑiat: ad inanẽ głam ꝓ-¬
stinatas mentes ñ appetens ex
uirtutis suȩ patefactione clares.¬
cere: ait. Si despectio ꝓpinquoꝵ
terruit me: & ñ magis tacui nec
egressus. sum ostiũ. Qui enĩ per

Expanded text:
cepisse, quod dicit. Coram Deo vero locepisse, quod dicit. Coram Deo vero loquitur, qui in omne quod dicit, non humanos favores appetit, sed omnipotentis Dei praescientiam intendit; non suam, sed Auctoris gloriam requirit. LXIV. Qui autem scit quidem ex Deo se accepisse quod dicit, et tasicut ex Deo loquitur, et non coram Deo , quia eum, quem cordi suo non proponit cum praedicat, quasi absentem putat. Sed sancti viri et ex Deo loquuntur et coram Deo, quia et ab eo sese sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem auctoremque considerant. Unde fit ut cum se a proximis despici agnoscunt, suaque vita dicta audientium vitae non prodesse, abscondunt quantae virtutis sunt, ne si secretum cordis inutiliter sermo probatus aperiat, ad inanem gloriam prstinatas mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per
Abbreviated transcription (Latin):
tores nr̃i nr̃a uolunt quasi lau-¬
danda cognoscere. non autem
sua ꝑuersa mutare: omnino
taceamus: ne si ostentationis
studio uerbũ dei loqͥm᷑. & illoꝵ
culpa quȩ erat esse ñ desinat:
& nr̃a quȩ non erat. fiat. Dicat
fortasse aliquis. Unde nõuimꝰ
quo corde quis audiat : Sed
multa sunt quȩ audientis ani-¬
mũ ꝓdunt: maxime si auditõ¬
res nr̃i. & semꝑ laudant quod
audiunt: & nũquã qđ laudañ
głam predicator egregiꝰ fugerat:
cũ dicebat. Non enĩ sumꝰ sicut
pliirimi adulterantes uerbũ
dei: sed ex sinceritate: sed sicut
ex deo. coram deo. in xp̃o loqui¬
mur. Adulterarinãq ẽ. uerbr̃
dei: aut alit̃ de deo sentire quã
est: aut ex eo non spiritales fru-¬
ctus. sed adulterinos fȩtus que¬
rere laudis humanȩ Ex since¬
ritate uͦ loqui. ẽ: nil in eloquio
extra quã oporteat querere:
Sicut ex deo autẽ loquit᷑ qͥ scit
non se a se habere. sed ex deo ac¬¬

Expanded text:
tores nostri nostra volunt quasi lautores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditonostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur. Adulterari namque verbum Dei, est aut aliter de illo sentire quam est, aut ex eo non spiritales fructus, sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nil in eloquio extra quam oporteat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur non se a se habere, sed ex Deo ac
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt: ne de sapientię suȩ os¬
uitã. Cum uͦ conspiciunt quia
auditoꝵ uitã loquendo lucrari
non possunt: tacendo abscondt̃
scientiam suam. Ad imitandã
quippe uitam dm̃: quasi ad qđ¬
dam nobis ꝓpositũ signu̾ curri-¬
mus. Ipse enim quia herodem
uidit non ꝓfectũ querere. sed
signa uel scientiã uelle mirari:
requisitus ab eo tacuit: & qͥa
constant᷑ tacuit: ab eo irrisus
exiuit. Scriptũ nãq est. Hero¬
des autẽ uiso iħu gauisus. ẽ. ual¬
de: erat enĩ cupiens ex multo
tempore uidere eũ. eoqđ audi¬
r& multa de illo: & sperabat sig¬
nũ aliquod uidere ab eo fieri
Ubi & subdit᷑. Interrogabat aũt
illũ multis sermonibus. At ille
nichil illi respondẽbat. Tacens
uͦ dñs quã sit despectus ostendit᷑:
cum illic ꝓtinꝰ subinfert᷑. Spre¬
uit autem illũ herodes cũ exer¬
citu suo: & illiisit. Quod uide
lic& factũ oportoe nos audien¬
tes discere : ut quotiens audi¬

Expanded text:
volunt, ne de sapientiae suae osvolunt, ne de sapientiae suae osvitam. Cum vero conspiciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandam quippe vitam Domini, quasi ad quoddam nobis propositum signum currimus. Ipse enim, quia Herodem vidit non profectum quaerere, sed signa vel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit, et quia constanter tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque est: Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde; erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo quod audiret multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Ubi et subditur: Interrogabat autem illum multis sermonibus, at ipse nihil illi respondebat. Tacens vero Dominus quam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subinfertur: Sprevit illum Herodes cum exercitu suo, et illusit. Quodlicet factum oportet nos audientes discere, ut quoties audi
Abbreviated transcription (Latin):
der&e. siquid in minimis peccar&
culpamq suam mall& silentio
tegere. quã uoce confessionis aꝑi¬
re: Sȩpe nãq contingit. ut ela¬
tus uirtitibus animus. dum
multa bona in estimatione ꝓ¬¬
ximoꝵ de se spargi cognoue.¬
rit: agnosci non uelit. siquid
est quod rep̃hensibilit̾ facit:
Quas uidelic& erroris tenebraᷤ.
iccirco mens tolerat: quia cor.¬
dis oculum tumor grãuat.
Unde beatus iob inter tot exi¬
mia facta uirtiitũ. qui tã sũ.¬
mus extitit in oꝑatione: ut
demonstrae quã humilis fue¬
rt in mente÷ ꝓ̃tinꝰ ad iungit¬

Expanded text:
deret, si quid in minimis 712 peccaret; deret, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco non abel ex muneribꝰ. sed
ex abel mimera oblata placuer
Prius nanq ad eum legit᷑ dñs
respexisse qui dabat: quã ad illa
quȩ dabat. Vnde bene beatꝰ iob
dicturus nobis in hospitalitatis
gr̃a largitatẽ suam: priꝰ circa ad.¬
uersarios ꝓtulit patientiã suã¬
& benignitatẽ: quod ruine ñ
exultau̾it inimici: qđ uerbis
maledicis ꝑsecutores suos ñ im¬
petiit : quod sȩuientes intrin.¬
secus ȩquanimit᷑ tolerauit: &
tunc demũ hospitalitatis suae
munificentiã ꝓtulit: ut audito
scilic& narrationis eius ordine.
discamus : quia exteriora mũ.¬
nera ex int̾na cordis mundicia
condiunt᷑: & uirtitũ eius contẽ.¬
xtio. lectorẽ doceat: qualis a¬
pud se esse debeat. cu exteriora
se inter tanta uir titũ culmina
scm̃ esse non creder&e:. Quis non
utcũq ipsis tot meritis tempta.¬
retur: ut siquando ut homo de¬
linquer&. delictũ suum hominibꝰ
noll& innotesci. & leue esse cre¬

Expanded text:
Idcirco non Abel ex muneribus, sed Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora se inter tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
non dat: & si non plene operatꝰ
est. meliorẽ tam̃ partẽ miscdĩȩ
tenuit. Qui autẽ dat & minime
dimiteit: om̃ino miscđiam nullã
facit: quia ab om̾ipotente dõ mu-¬
nus ex manu non accipit᷑: quod¬
corde obligato in malicia ꝓfer¬
tur. Mundari & enĩ deb& prius
om̃e quod datur deo. ex dantis
mente pensatur. Cuncta itaq ma-¬
liciȩ macula ab interiori nr̃o hõ¬
mine. cogitationis immutatione
tergenda. ẽ: quia iram iudicis pla.¬
care nescit oblatio: nisi ex mundi¬
cia placeat offerentis. Unde scrip¬
tum. ẽ. Respexit deus ad abel &
ad minera eius: ad cain. autem
& ad minera eius non respexit
Neq & enĩ sacrũ eloquiũ dicit.
respexit ad munera abel. & ad ca-¬
in miinera non respex̃: sed prius
ait quia respexit ad abel. ac dein¬
de subiunxit: & ad miinera eiꝰ:
Et rursum dicit. quia non res.
pexit ad cam: ac deinde subdidit
nec ad mimera eius. Ex dantis qͥp¬
pe corde. id quod dat᷑ accipitur

Expanded text:
non dat, etsi non plene operatus non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitcorde obligato in malitia profertur. Mundari etenim debet prius , quia omne quod datur Deo, ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed prius ait: Quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, et ad munera ejus. Et rursum dicit, qupexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ dolemus: quia aliena in iu-¬
sticia in nobis uindicat᷑: qđ in se
iuste nr̃a conscientia accusat. Se¬
ostium meũ uiatori patuit. Quia
teste paulo caritas patiens & be¬¬
nigna describit᷑: ꝑ patientiã alie¬
na mala ȩquanimit᷑ tolerat: ꝑ be-¬
nignitatẽ quoq. bona misericor¬
diter impendit sua. Unde beatꝰ
iob & patient᷑ domesticos male.¬
dicentes ꝑtulit: & uiatores atq
ꝑegrinos apud se benigne susce¬
pit: illis moꝵ exempla tribu¬
ens: istis exterioꝵ ope concur¬
rens: illis ꝑ mansuet udinẽ non
concitus ad irascendũ: istis per
miscdiam ad subueniendũ parãtꝰ
Uir & enĩ sanctus redemptõrem
in oꝑe seruabat: quibꝰ nos admo-¬
n& dicens. Dimittite & dimit.¬
tetur uobis: date & dabit᷑ uobis:
Dare nãq nr̃m. ad res ꝑtin&. quas
exteriꝰ habemꝰ: dimittere aũt ad
relaxandũ dolorẽ. quẽ interiꝰ
ex aliena culpa contraximꝰ. Sed
sciendum. ẽ. quia qͥ dimit cit &

Expanded text:
minus dolemus, quia aliena injuminus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Seostium meum viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque egrinos apud se benigne suscepit: illis moens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem gin opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et
Abbreviated transcription (Latin):
lit: intus latentes. Minor aũt
est uirtus certaminis: foris qu̾e¬
piã uidere mala quȩ suꝑ& et
intus quod toler& non habere
Perfectȩ autẽ magnitudiniᷤᷤ laus
est: aduersa ꝑpeti. & exteriꝰ for¬
titer: & interius clement᷑ Nam
sunt nonnulla quȩ in ipsa quoq
familiariũ conuersatione corri-¬
gi nequeunt. sine culpa corrigen-¬
tis: atq idõ cũ uel corrigentem
inqͥnant. uel non omnimͦ hȩc
agentes grauant: magna magi-¬
sterii arte dissimulanda sunt:
ipsaq hac dissimulatione tole-¬¬
randa quȩ contra nos illata ci¬¬
tiꝰ a corde laxamꝰ: si nr̃a circa ꝓ¬¬
ximos errata cognoscimꝰ. Unde
bene quoq ꝑ salomonẽ dr̃. Cun-¬
ctis ser monibus qui dicunt᷑ ne
accommodes cor tuũ: ne forte
auidias seruũ tuũ maledicentẽ
tibi: scit enĩ tua conscientia. qͥa
& tu crebro maledixisti aliis. Dũ
enĩ pensamus quales erga alios
fiumus esse circa nos tales alios

Expanded text:
lit, intus latentes. Minor est lit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios
Abbreviated transcription (Latin):
& interiꝰ uiuentes secũq cotidie
conuersantes. etiã familiares ad¬
uersarios tolerar&. Unde sub¬¬
bernaculi mei᷑ quis det de car-¬
nibus eius ut saturemur: Quȩ
nimirũ sententia: potest quoq
pmẏsteriũ ex uoce redẽptoris
intelligi. Uiri quippe eius taber¬
naculi. de carnibus illiꝰ saturari
cupierunt:. uel iudei scilic& ꝑse-¬
quentes. uel gentiles credentes:
quia & illi moliti sunt corpꝰ illiꝰ¬
quasi consumendo extinguere:
& isti esurientẽ ment̾e suã deside.¬
rant. ꝑ cotidianũ ĩ molationis sa-¬
crificiũ. de eius carnibꝰ satiare:
sequentes: pensemus quanta forti¬
tudine sc̃i uiri animus extra in¬
traq sollicitus ad om̃ia partit᷑
Qui si iniuste agentibus aut un¬
quã ꝑ silentiũ ceder&e: aut ꝑ rec.¬
titudinẽ non contrair&: ꝓfecto
aduersarios non habuiss&᷑. Sed
in eo quod uias uitȩ tenuit: ex¬
optatores suȩ mortis inuenit:
foris patentes aduersarios ꝑtu¬

Expanded text:
et interius viventes secumque quotidie et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Unde subbernaculi mei: Quis det de carnibus ejus ut saturemur? - Quae nimirum sententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi, de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes. Quia et illi moliti sunt corpus illiquasi consumendo extinguere. Et gentiles esurientem mentem suam desiderant per cotidianum immolationis sacrificium de eius carnibus satiare. sequentes, pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertu
Abbreviated transcription (Latin):
ut expeterẽ maledicens animã
rae a deo fieri. quod ipse facere
uel omnino non poss&e. uel sipos¬
s&. minime decer&. Nam qͥ ma-¬
ledictionibꝰ inimicũ impetunt.
quid aliud in illo facere dm̃ uo-¬
lunt: nisi quod ipsi facere aut nã.¬
unt. aut erubescunt: Mortẽ nãq
aduersario exoptant: quã & si
possunt inferre mȩtuunt: ne
aut ꝑpetrati homicidii rei tene.¬
antur: aut iniqui appareant
ituã cũ sunt. Quid. ẽ. gͦd̃ dicere.
aride quẽ odi: nisi aꝑtis ei uocibꝰ
dlamare. hoc fac meo aduersa¬
no quod me in illũ facere nec
pecatorẽ dec&: In quibꝰ ꝓfecto
uerbis pensandũ nobis est. ubi
ste uir legerat diligite inimi¬
os ur̃os: ubi legerat. benedici-¬
te & nolite maledicere: & rur-¬
sum non reddentes malũ ꝓ ma-¬
lo nec maledictũ ꝓ maledicto:
bed exterius non audita. suꝑnę
n mente illiꝰ sancti sp̃c afflatus
seribebat Cui tamen minꝰ ess&
quod positos extra diliger&e: nͥ

Expanded text:
ut expeterem maledicens animam ut expeterem maledicens animam ret a Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exterius non audita supernaeia haec in mente illius sancti Spiritus afflatus scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
est miseriȩ ꝑeuntis. & congau.¬
dendum iusticiȩ iudicis: ut nob
& in luctu sit pęna morientis
ꝓximi & rursus in gaudiũ ue¬
niat exhibita ȩquitas iudican.¬
tis dei: quatinꝰ nec ꝑeunti homi¬
ni existamꝰ aduersarii: nec iudi¬
canti deo inueniam᷑ ingrãti:
Beatus gͥ iob quia cuncta in ad¬
uersitate odia ꝑfecte calcauit:
dicat᷑: si gauisus sum ad ruinã
eius qui me oderat. & exultaui
quod inueniss& eum malũ: quia
uidelic& et inimicũ diligens dũ
aduersario ruenti condoluitꝰ in
malis illiꝰ ipse ad bonu̾ creuit: ut
inde iste ad benignitatẽ cresce.¬
r&: unde illũ mala quȩ merebat᷑
inuenissent. Quia uͦ sepe ñnulli
eos quos sibi aduersarios ȩstimañ
maledictione feriunt. qm̃ uirtũ.¬
te nequãquã possunt: in quibꝰ
patent᷑ appar&. quȩ mala si pos¬
sent facerent. qui ea quȩ facere
nequeunt. imp̃cari minime de.¬
sistunt: beatus iob ostendens se
a culpa etiã maledictionis alie-

Expanded text:
est miseriae pereuntis, et congauest miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam maledictionis alienu