comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ sterili frigore decrepita. uiridi uuenescit herba. floresq ac
segetes rediuiuo fructu uernant: & uolueres celi gelu tristi t̃so. du¬
ce iubilant. Nam inter gaudia quȩ celebramꝰ. dũ hȩc aspicimꝰ. ex
ipsis uisibilib similitudine congrua cõmoneri debemꝰ. qualit̃ in

Expanded text:
dudum sterili frigore decrepita, viridi juvenescit herba, floresque ac dudum sterili frigore decrepita, viridi juvenescit herba, floresque ac segetes redivivo fructu vernant, et volucres coeli, gelu tristi terso, dulce jubilant. Nam inter gaudia, quae celebramus, dum haec aspicimus, ex ipsis visibilibus similitudine congrua commoneri debemus, qualiter in
Abbreviated transcription (Latin):
ficat eccłam: que ñ habet a semetipsa. s a uero sole xp̃o. int̾ni lu¬
minis accipit grãm. Equinoctiũ uero quo transacto iam dies noc¬
tẽ suꝑgreditur. noctisq horas decerpens. illi minuit. & sibi adic̃:
illud significat. qd̃ post ignorantie noctẽ. dies scientiȩ dĩ longa
cepit serenitate ꝓduci: & multitudinẽ ignorantiũ studiũ ⁊ la¬
bor ĩminuit ueritatẽ dĩ cognoscentiũ. Dũ gͦ paschał agnꝰ ĩmo¬
latur. & popłs dei subm̾so pharaone cũ exercitu suo de seruitu¬
te lib̾atur plenilunium ẽ. & nox uincente die suꝑatur: qr dũ
quã luna reuelata facie ueri solis głam contempletur: & iã ido
quẽ admodũ scriptũ ẽ. ubi habundauit peccatũ. suꝑabundauit gr̃a.
clem̃ta qͦq nos in hoc letificant. nr̃iq sensus lactant infantiã: qd̾
post hẏemis asꝑitatẽ. mollis aer u̾nans spirat blandicias. tellusq

Expanded text:
ficat Ecclesiam, quae non habet a semetipsa, sed a vero sole Christo interni luficat Ecclesiam, quae non habet a semetipsa, sed a vero sole Christo interni luminis accepit gratiam. Aequinoctium vero, quo transacto, jam dies noctem 77 supergreditur, noctisque horas decerpens, illi minuit et sibi adjicit, illud significat, quod post ignorantiae noctem dies scientiae Dei longa coepit serenitate produci, et multitudinem ignorantium studium et labor imminuit veritatem Dei cognoscentium. Dum ergo paschalis agnus immolatur et populus Dei, submerso Pharaone cum exercitu suo, de servitute liberatur, plenilunium est , et nox vincente die superatur, quia quam luna revelata facie veri solis gloriam comtempletur, quemadmodum scriptum est: « quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Elementa quoque nos in hoc laetificant, nostrique sensus lactant infantiam, quod post hiemis asperitatem mollis aer vernas spirat blanditias, tellusque
Abbreviated transcription (Latin):
ueri luminis claritatẽ. tam splendidã gr̃e. celsitudinẽ. omĩs
sexus agnoscere. omĩs etas in m̃te hab̃e: omĩs debet conditio sus¬
ppic̾e. Nescire enĩ calamitatis. ñ habere captiuitatis. ñ diligere
dãpnationis ẽ. Siquidẽ qr paganus nescit miser ẽ: qi ñ habet
udeus. captiuus ẽ: qi ñ diligit hereticꝰ. dampnatꝰ est. Ut gͦ tan¬
tũ hoc bonũ maioꝵ sapientiam delectet. minoꝵ infantiam leti¬
ficet. mediocrũ ꝓfectus edyficet. diuina suffragatur auctoritas:
elem̃toꝵ occurrit natura. ecclastica simul nititur industria. Bun¬
ne namq auctoritatis ẽ. & ex antiqua lege moysi traditũ: ut ñ
celebret᷑ ante pͥmi m̃sis pleniluniũ: uidelicet ubi primũ plena
sapientiũ: qr magnũ & ꝑ pulchrũ in se continet mysteriũ. Lu¬
na quippe que. ꝓpriũ ñ habet s a sole mutuatur lum̃. scãm signi¬

Expanded text:
luminis claritatem, tam splendidam gratiae celsitudinem omnis luminis claritatem, tam splendidam gratiae celsitudinem omnis sexus agnoscere, omnis aetas in mente habere, omnis debet conditio suscipere. Nescire enim, calamitatis; non habere, captivitatis; non indigere, damnationis. Siquidem paganus, quia nescit, miser est; quia non habet Judaeus, captivus est; quia non diligit haereticus, damnatus est. Ut ergo tamen hoc bonum majorum sapientiam delectet, minorum infantiam laetificet, mediocrium profectus aedificet, divina suffragatur auctoritas, elementorum concurrit natura, ecclesiastica simul nititur industria. Divinae namque auctoritatis est, et ex antiqua lege Mosi traditum, ut non celebretur ante primi mensis plenilunium , videlicet ubi primum plena sapientium, quia magnum et pulchrum in se continet mysterium. Luna quippe, quae proprium non habet, sed a sole mutuatur lumen, sanctam signi
Abbreviated transcription (Latin):
lapsi respirauer̃t. confracta ẽ uirga ꝑsequentiũ: computririt uigũ
dñantiũ. fulctudine noctis huiꝰ paradysꝰ refloruit: celũ purpuratũ ẽ
angłi candidati. hoĩes exhylarati st̃. Nox ista pascha d̾r. Pascha aut̃
grece: latine d̾r transitus. Qͥs gͦ transiuit: uł unde ⁊ qͦ transiunt:
bilitate ad głam. de seruitio ad regnũ. de contumeliis. de fluctib
siuimꝰ: Quã ex longinquo: transiuimꝰ a duplici ꝑditione. ad du¬
plicẽ corporis & anime salutẽ: de diabolo ad dm̃. de hoste ad patr̃e:
de tyranno qui nec ds ẽ nec homo: ad reg̃e nr̃m qui deus ẽ et
homo. Transiuimꝰ inquã de tenebris ad lucẽ. de fatigatione ad
requiem. de planctu ad canticũ. de nuditate ad tegum̃tũ: de
pauꝑtate. ad opulentiã. de reatu ad grãm. de pena ad głam
Cur pascha ñ celebret᷑ añ pleniluniũ qd pͥmũ occurrit post

Expanded text:
lassi respiraverunt, confracta est virga persequentium, computruit jugum lassi respiraverunt, confracta est virga persequentium, computruit jugum dominantium. Pulchritudine noctis hujus paradisus refloruit, coelum purpuratum est, angeli candidati, homines exhilarati sunt. Nox ista Pascha dicitur. Pascha autem Hebraice, Latine dicitur transitus. Quis ergo transivit? unde et quo transivit? bilitate ad gloriam, de servitio ad regnum, de contumeliis ad honorem, dsivimus? Quam ex longinquo? Transivimus a duplici perditione ad duplicem corporis et animae salutem, de diabolo ad Deum, de hoste ad Patrem, de tyranno, qui nec Deus est, et nec homo, ad Regem nostrum, qui Deus est, et homo. Transivimus, inquam, de tenebris ad lucem, de fatigatione ad requiem, de planctu ad canticum, de nuditate ad tegumentum, de paupertate ad opulentiam, de reatu ad gratiam, de poena ad gloriam. CAPUT XXVII. Cur Pascha non celebretur ante plenilunium, quod primum occurrit post
Abbreviated transcription (Latin):
paschał magne ⁊ admirabiles cause. festiuitatis. redemptio animaꝵ.
que die parasceues morte xͥ parata ẽ: ⁊ resurrectio corpoꝵ que. pͥma
sabbi xp̃o resurgente data atq confirmata ẽ. Additur his tercia ne¬
cessarii baptismatis sollempnitas. omẽm nob̃ illaꝵ conferens utilita¬
tẽ uł fructũ: que ꝓ eo qd̃ ab illis exordium. totũq sue rationis sũpsit
sacram̃tũ. recte eisdẽ in paschalib gaudiis addita ẽ. Trib gͥ ex causis
nox hec ut dies illuminata refulsit: in delitiis nr̃is. O uere festa dies:
uere beata nox. Nobilitas anni. m̃sis decus: arma dierũ. splendor ho¬
raꝵ. Nox in qua desertus infernꝰ: aꝑtus ẽ paradysus. Nex ista mortis
exitus ẽ. uite. reditꝰ est. Lux gr̃e. splendor głe. suauitatis pocłm. flu¬
uiꝰ deliciaꝵ. mnundatio pacis adquisitio fortitudinis. laus consilii di¬
uini. Hac nocte. cessauit exactor. quieuit tributũ: captiui redditi st̃.

Expanded text:
edemptio animarum, quae die Parasceves morte Christi parta est; et resurrectio corporum, quae prima Sabbati Christo resurgente data atque confirmata est . Additur his tertia necessaria baptismatis solemnitas, omnem nobis illarum conferens utilitatem vel fructum, quae pro eo quod ab illis exordium totumque suae rationis sumpsit sacramentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addita est. Tribus igitur ex causis nox haec ut dies, illuminata refulsit in deliciis nostris. O vere festa dies, vere beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma dierum, splendor horarum, nox in qua desertus infernus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exitus, vitae reditus est. Lux gratiae, splendor gloriae, suavitatis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, acquisitio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocte cessavit exactor, quievit tributum, captivi redditi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pondere consilii sese in galilea uidendũ ẽẽ ꝓmitͥtit. cum ⁊¬
iherosolimis sese illis ostendere potuerit: immo ⁊ quinqͥes
ipsa die qua resurrexit ibidem uisus sit. Q uod si nͣ aliud qͣ
latus manꝰ ⁊ pedes palpandos ⁊ contrectandos illis in galile
ostendere disposuit: hoc frustra uł sine pondere rationis
qd̵ omĩno incongruũ diuinȩ ẽ maiestati uidebit᷑ agi.
hoc eniͣ tã scđm ioħem quã scdm lucã hac eadẽ die ihe¬
rosolumis fecit. eũ reu̾sis iherosolimam duob discipulis. qͥbꝰ

Expanded text:
pondere consilii sese in Galilaea videndum esse promittit, cum Hpondere consilii sese in Galilaea videndum esse promittit, cum Hierosolymis sese illis ostendere potuerit, imo et quinquies ipsa die qua resurrexit ibidem visus sit. Quod si non aliud quam latus, manus et pedes palpandos et contrectandos illis in Galilaea ostendere disponit, hoc frustra vel sine pondere rationis, quod omnino incongruum divinae est majestati, videbitur agi. Hoc enim tam secundum Joannem quam secundum Lucam, hac eadem die Hier
Abbreviated transcription (Latin):
tria mundi tempora respiciunt. id pͥmũ ante legẽ. sccdm sub
tauerit. cũ ⁊ iherosolẏmis uisꝰ sit: ⁊ qd̾ id̾o ꝓccessio singłis fiat dieb dñicis.
⁊ aut̃ ꝓcessio ageretur ex mystica eugłii auctoritate trac¬
tum ẽ. socł ex eo quod angłi mulierib p̃cipiunt dicentes.
ste dicite discipulis eiꝰ ⁊ petro. quia p̃cedet uos in galileam.
& ipse dñs occurrens illis exeuntib a monum̃to. cũ tenuisseñ
pedes eius ⁊ adorassent eũ. ite inquit nuntiate fr̃ib meis ut
eant in galileã. ibi me uidebt᷑. Primi huiꝰ mandati. qͦd dñs
resurgens ꝑ angłos suos ⁊ ꝑ seipsũ suis mandat discipłis ut
eant in galileam. & ibi me uidebt᷑ inquit. si causam agno¬
uerimus. ꝓculdubio fatebim᷑ merito fieri: qđ mandatũ illud
hac die cunctisq ꝑ annũ dnĩcis memoria celebri .i. ꝓcessioẽ
frequentamꝰ sollempni. Non enĩ sine causa ñ absq diuini

Expanded text:
tria mundi tempora respiciunt, id est primum ante legem, secundum subtria mundi tempora respiciunt, id est primum ante legem, secundum subtaverit, cum et Hierosolymis visus sit, et quod ideo processio fiat singulis Dominicis. Ut autem processioa geretur, ex mystica Evangelii auctoritate tractum est, scilicet, ex eo, quod angeli mulieribus praecipiunt, dicentes: « Ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam , » et ipse Dominus occurrens illis exeuntibus a monumento, cum tenuissent pedes ejus et adorassent eum: « Ite, inquit, nuntiate fratribus meis ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . » Primi hujus mandati, quod Dominus resurgens per angelos suos et per se ipsum suis mandat discipulis ut eant in Galilaeam, « et ibi me videbunt, » inquit, si causam agnoverimus, procul dubio fatebimur merito fieri, quod mandatum illud hac die, cunctisque per annum Dominicis memoria celebri, id est, processione frequentamus solemni. Non enim sine causa, non absque divini
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̾ aut̃ hoc gestũ sit in patrib scĩs ⁊ om̃ib electis. qͥ apud
Duce potenti anima. xp̃i ꝑ illud mare transierit. qd̾ de latere
eiꝰ in aquã ⁊ sanguinẽ diuisũ exiit. quanta exultatio de tene¬
bris exeuntium. quanta leticia paradysum introeuntium: nec
ocłs uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit.¬
ectio t̃cia ẽ. App̃hendent septẽ mulieres uirũ unũ in die illa di¬
centes. Panẽ nr̃m comedemus. ⁊ uestim̃tis nr̃is oꝑiemͣ. ⁊ cetera.
Hoc qͦ ad baptismi sacramentum. et ad instructionẽ manifeste
ꝑtinet baptirandoꝵ. S iam nc̃ dicendũ. cur. iiii. legant᷑ lectiones:
de lege ⁊ ꝓpħis assũpte. uideł lectio pͥma iccireo legitur: q ut dic¬
tũ ẽ. de treatione mundi & hominis conditione narrans. aquaꝵ
quoq mysteria cum spc scĩ auctoritate int̾serit. Tres uͦ relique

Expanded text:
Qualiter autem hoc gestum sit in Patribus sanctis et omnibus electis, qui apud Qualiter autem hoc gestum sit in Patribus sanctis et omnibus electis, qui apud citus, duce potenti anima Christi, per illud mare transierit, quod de latere ejus in aquam et sanguinem divisum exiit, quanta exsultatio de tenebris exeuntium, quanta laetitia paradisum introeuntium « nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenditilla, dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur , etc. Haec quoque ad baptismi sacramentum, et ad instructionem manifeste pertinet baptizandorum. Sed jam nunc dicendum cur quatuor legantur lectiones, de lege et prophetis assumptae. Videlicet lectio prima idcirco legitur, quia, ut dictum est, de creatione mundi et hominis conditione narrans, aquarum quoque mysteria, cum Spiritus Dei auctoritate interserit. Tres vero reliquae
Abbreviated transcription (Latin):
disse arbit᷑mur. Iectio sedã ẽ illa libri ȩxodi. factũ ẽ in uigilla
matutina. ⁊ ecce respĩciens dominꝰ suꝑ castra egyptioꝵ. ꝑ colump¬
nã nubis ⁊ ignis. interfecit exercitũ eoꝵ. ⁊ subuertit rotas curru¬
um: ferebanturq in ꝓfundũ. Non dubie. neq ꝑ partes. s maniseste
tota lectio hȩc salutaris baptismi xͥ typũ prefert: ⁊ notũ ẽ qr pasĩ
in scripturis sacris lectionis huiꝰ sacram̃tũ ã doctorib concelebra¬
tũ ẽ. Et nc̃ in supͣ memorata cerei benedictione sic dictũ est. Hec nor
ẽ in qua pͥmũ patres nr̃os filios isrł eduxisti dñe de egypto: qͦs
postea rubrũ mare sicco uestigio transire fecisti. Qualit̾ hoc fiat
nc̃ in singłis ꝑ baptismũ .xͥ. sola sius fides intuetur ocłis: ⁊ ide
cantat dño canticũ moysi. idest tractũ sequentẽ. Cantemꝰ dño
gloriose enĩ honorificatuis ẽ: equũ ⁊ ascensorẽ deiecit in mare.

Expanded text:
Factum est in vigilia matutina, et ecce respiciens Dominus super castra Aegyptiorum per columnam nubis et ignis, interfecit exercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Non dubie neque per partes, sed manifeste tota lectio haec salutaris baptismi Christi typum praefert, et notum est quia passim in Scripturis sacris lectionis hujus sacramentum a doctoribus concelebratum est. Et in supra memorata cerei benedictione sic dictum est: Haec nox est in qua primum patres nostros filios Israel eduxisti de Aegypto, quos postea Rubrum mare sicco vestigio transire fecisti. Qualiter hoc fiat, nunc in singulis per baptismum Christi, sola suis fides intuetur oculis: et ideo cantat Domino Canticum Mosi, id est tractum sequentem: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem dejecit in mare .
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ post dies ocꝰto iterũ erant discipłi intꝰ ⁊ thomas eũ eis
Ait enĩ idem iheronimus suꝑ matheũ. Post resurrecꝰtionem
dñs in galiles monte conspicit᷑. ibiq adorat᷑ : licet quidã
dubitent. Tunc manifestus ostenditur thome ⁊ latus la¬
cea uulneratũ: clauisq fixas manꝰ demonstrat. & uere li¬
cet ñnulli numerando uices quib dñs post resurrectionẽ¬
suã uisus eẽ scribit᷑. alit̾ sentire uideant᷑. nos tam̃ hunc
p̃dicti docꝰtoris sensũ ñ imꝑꝓbandũ esse arbitram᷑. Et ipsa
ratio admittit. qd̾ discipłi eadẽ die qua dñs resurrexit.
totiens in galileam ire iussit. ñ ultͣ dies octo diestulerint :
pͣsertim cũ eadẽ die sero illũ uidentes quando thomas non
erat cũ eis spem festinantissimã it᷑um uidendi eũ ardentius¬
q desidium conciꝑe potuerint. Nichil enĩ eͣ in quo iheroni¬
mo aucꝰtoritas eugłica refraget᷑. Nam qͦd ait ioħes pꝰt dies oc¬

Expanded text:
i intus, et Thomas cum eis . » Ait enim idem Hieronymus super Matthaeum: Post resurrectionem Dominus in Galilaeae monte conspicitur, ibique adoratur, quod licet quidam dubitent. Tunc manifestius ostenditur Thomae, et latus lancea vulneratum, clavisque fixas manus demonstrat, ut vere, licet nonnulli numerando vicesibitur, aliter sentire videantur, nos tamen praedicto doctori hunc sensum non improbandum esse arbitramur. Et ipsa ratio admittit quod discipuli eadem die, qua Dominus resurrexit, toties in Galilaeam ire jussi, non ultra dies octo distulerint, praesertim cum eadem die sero illum videntes, quando Thomas non erat cum eis, spem festinantissimam iterum videndi eum, ardentiusque desiderium concipere potuerint. Nihil enim est in quo Hieronymo auctoritas Evangelica refragetur. Nam quod ait Joannes, post dies oc
Abbreviated transcription (Latin):
gradualiũ pneumam serenent u̾ba diẽ quã fec̃ dñs coti¬
die ꝑsonantia. & exultandũ atq lȩtandum ẽẽ in ea tam
ex ppso quã ex ũsib eiꝰ accipimus: qui ex eodẽ psalmo sũp¬

Expanded text:
gradualium neumarum serenent verba, diem, quam fecit Dominus, quotigradualium neumarum serenent verba, diem, quam fecit Dominus, quotidie personantia, et exsultandum atque laetandum esse in ea, tam ex ipse quam ex versibus ejus accipimus, qui ex eodem psalmo sump
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi resurrectionẽ ita seruemꝰ: quatinꝰ scđȩ resurrec¬
tionis ȩt̃nȩ uiuenti p̃parem᷑. Tunc sicut in offerenda can¬
tamus resurgente dõ in iuditio. qui nẽ sopitus eẽ ⁊ hu¬
mana non curare putat᷑. t̾ra tremet & quiescet. id est
impii t̾rebunt᷑. ⁊ traditi gehennȩ nocere desinent: ⁊ erit
in pace locus dnĩ. scit eccłia. ⁊ in sỹon iã ruene iamq
candida sic̾ angeli supͣdicti habitus p̃dicat. confracte e¬
runt om̃s adu̾sarie. potentiȩ arcus: scutũ gladiꝰq ⁊ be¬
la uitioꝵ ¶ Iraduale qd ẽ cantus laborantuĩ in hac ꝑe¬
griatione. iũ dictũ ẽ ad hos dies resurrectionis usq in
pentecosten ñ ꝑtinere: s ꝓpt᷑ baptitatos ꝑ hanc eptoma¬
dã inofficiis additũ eẽ. ita tñ ut sicͣ his ꝓpt̾ quos addi¬
tũ eͣ militie laborẽ quẽ arripuert᷑ p̃sens subleuat gau¬
diũ de recenti remisione peccatoꝵ: sic consuetudinalem

Expanded text:
baptismi resurrectionem ita servemus, quatenus secundae resurrecbaptismi resurrectionem ita servemus, quatenus secundae resurrectionis aeternae juventuti praeparemur. Tunc, sicut in Offerenda cantamus, resurgente Deo in judicio, qui nunc sopitus esse, et humana curare non putatur, terra tremet et quiescet , id est, impii terrebuntur, et traditi gehennae nocere desinent, et erit in pace locus Domini, scilicet Ecclesia, et in Sion juvene, jamque candida, sicut angeli supradicti habitus praedicat, confractae erunt omnes adversariae potentiae, arcus, scutum, gladiusque et bella vitiorum. Graduale, quod est cantus laborantium in hac peregrinatione, jam dictum est ad hos dies resurrectionis usque in Pentecosten non pertinere, sed propter baptizatos per hanc hebdomadam in officiis additum esse, ita tamen, ut sicut his, propter quos additum est, militiae laborem, quem arripuerunt, praesens sublevet gaudium, de recenti remissione peccatorum: sic consuetudinalem
Abbreviated transcription (Latin):
cłia ꝓ qua xp̃c mortuus eͣ. ⁊ ꝓpt̾ cuiꝰ iustificationẽ resurre¬
xit. in illa gła resurrectionis cui se p̃parans nc̃ uetꝰ fermen¬
tũ expurgat ut dicꝰtũ eͣ rugã uetusti hominis quẽ exuit
ñ habebit: recte sc̃s eugłista resurrectionis eiusdẽ. p̃conem
angłm iuuenẽ appellat. Et qr maculã nͣ habebit quã spon¬
sus suus in sanguine suo lauit a peccatis suis: pulchre. cooꝑtu
stola candida ut uere erat diligent᷑ exp̃ssit. Diligentissimagͦ
institutione hac die. scđm marcũ legitur resurrectioĩs xp̃i
eugłm : quo baptiratis nr̃is quib renouata ẽ ut aquile i¬
uentus sua. iuuenis sedens in dextris. dnĩci sepulchri. ⁊ cooꝑ¬
tus stola candida. ipso suo habitu quid acceꝑint. aut quid
spare debeant p̃dicat consonantib cunctis partib offitii:
⁊ hoc maxime conclamantib concordit᷑. ut expurgato uet̾i
ferm̃to. in arimis sinceritatis ⁊ ueritatis epulantes. pͥmam

Expanded text:
istus mortuus est, et propter cujus justificationem resurrexit , in illa gloriosa resurrectione, cui se praeparans, nunc vetus fermentum expurgat, ut dictum est, rugam vetusti hominis, quem exuit, non habebit, recte sanctus evangelista resurrectionis ejusdem praeconem angelum, juvenem appellat: et quia maculam non habebit, quam Sponsus suus in sanguine suo lavit a peccatis suis , pulchre coopertum stola candida, ut vere erat, diligenter expressit. Diligentissima ergo institutione, hac die secundum Marcum legitur resurrectionis Chrium, quo baptizatis nostris, quibus renovata est ut aquilae juventus sua , juvenis sedens in dextris dominici sepulcri, et coopertus stola candida, ipso suo habitu, quid acceperint, aut quid sperare debeant, praedicat cunctis consonantibus partibus officii, et hoc maxime conclamantibus concorditer, ut expurgato veteri fermento, in azymis sinceritatis et veritatis epulantes , primam
Abbreviated transcription (Latin):
ciratoꝵ alii ꝑ contẽplationẽ euolant dicentes. nra aude conusatio
in celis ẽ: aliis scłarib innatant curis. & ꝓficiente cultu xpranuati
animalia qͦ quadrupedia. idest carnalium turbe. ad fidexp̃i prep¬
lere. & tal creature: dñs. ẽ nouus adam. custos ar posessor ca treit
qͥ peccatũ ñ fecit: ee ido morti nil debunt. Sed iꝑsuudemo ate
prinũ. id est uernũ eidem congruit similitudini: quo ñ solũ meri¬
tu iltł de egypto. sanguis agni restitutio fuit libtade. Sde dot̾
mundꝰ initium sue sumpsit ereationis. Uñ magñ lest dũt Iñ. qo
ũnuntiatũ festis oĩb festũ sacer nouoꝵ m̃sis enituit: ut in quo¬
accepit mundus exordium. in eodem hab̃et xp̃iana creatura pͥnci¬
pium. De qua noua creatura paulꝰ apłs dicit. Scimꝰ enĩ qm̃ om̃is
creatura ingemiscit ⁊ parturit usq adhuc: uideł usq ad reuela¬

Expanded text:
izatorum alii per contemplationem evolvuntur dicentes: « Nostra autem conversatio in coelis est : » alii saecularibus innatant curis, et proficiente cultu Christianitatis, animalia quoque quadrupedia , id est carnalium turbae, ad fidem Christi prorepsere. Et talis creaturae Dominus est, novus Adam, custos et possessor tam tqui peccatum non fecit, et ideo morti nihil debuit. Sed ipsum tempus anni primum, id est vernum eidem congruit similitudini, quia non solum in exitu Israel de Aegypto sanguis agni restitutio fuit libertatis, sed et totus mundus initium suae sumpsit creationis. Unde magnus Leo dixit: Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum, sacer novorum mensis enituit, ut, in quoaccepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. De qua nova creatura Paulus apostolus dixit: « Scimus enim quoniam omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc , » videl
Abbreviated transcription (Latin):
set qͦd iam supͣ cõmemoratũ ẽ. baptismo habeo baptizari: & quom
cautor usq. dũ ꝑficiatur. Uerũ exceptis his qͦs eiusmodi ardreł. ne
initipit. nulli sp̃c sẽs extra fontes occurrit. cotãq ꝓemissionẽ pee¬
catoꝵ intra aquas continet. nec ultra extendit. Ex his maxime
locis de qͥb dictũ ẽ. memorata lectio. baptismi sac̾mento congra¬
I. Eeterũ nͥ uitandi subeẽt causa fastidii: pot̾at ex autentiere dec¬
toꝵ tractatib ostendi. qd̾ tota series mundane creationis que in
eadem lectione digesta ẽ similitudines preferat nostre quȩ per
baptismũ agitur renouationis. Nam qͥ in pͥncipio creauitai eelũ
et terrã. ⁊⁊ cet̾a fec̃ sex dierũ oꝑa. ñc̃ dicit. nouos celos ⁊ nouã ͭrã¬

Expanded text:
habeo baptizari, et quomodo coarctor, usque dum perficiatur! » Verum exceptis his quos ejusmodi articulus non intercipit, nulli Spiritus sanctus extra fontem occurrit, totamque remissionem peccatorum intra aquas continet, nec ultra extendit. Ex his maxime locis, de quibus dictum est, memorata lectio baptismi Sacramento congruit. Caeterum nisi vitandi subesset causa fastidii, poterat ex authenticis doctorum tractatibus ostendi quod tota series mundanae creationis quae in eadem lectione digesta est, similitudines praeferat nostrae, quae per baptismum agitur, renovationis. Nam qui « in principio creavit Deus coelum et terram , » et caetera fecit sex dierum opera, nunc dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ eos aut̃ qui foris erant. nec ad huc eiꝰdem eccle corpori ꝑ fidem
uniti fuerant. & iccirco ñ eos ille fluctꝰ attigerat. nec enĩ baptira¬
tur qͥs pͥtsꝙͣ eiꝰdem baptimi fidẽ habeat. ꝓpt̾ eos in quã positũ
eccła ipsa baptizata ẽ. Inde ẽ quod singłarit̃ paulũ qͥdem legimꝰ
baptiratũ: udelicet qr quando uniuersalit̃ ut dictũ ẽ eccłabap
citata ẽ. ipse in corpore eiusdem eccłȩ. nondũ erat. s erat in syna¬
goga sathane : que xp̃m caput excłe crucifpcerat. Pecrũ autẽ
uei quẽlibet ceteroꝵ qui xp̃o adheserant baptitatos singłarẽs
non legimꝰ: nec ipse augustinꝰ reꝑire potuit in epła qua ad sele¬
utiã interrogatꝰ de baptismo apłoꝵ seripsit. Nam ante passio¬
ne suã ĩħe inqͥt eugłista ñ baptitabat: s discipłi ei. Quom̃ aiit̃e
beptir abent. Siscipłi eiꝰ. nisi quea dmodũ ⁊ diseipli iołns. udel¬

Expanded text:
Propter eos autem qui foris erant, nec adhuc ejusdem Ecclesiae corpori per fidem Propter eos autem qui foris erant, nec adhuc ejusdem Ecclesiae corpori per fidem uniti fuerant, idcirco non eos ille fluctus attigerat, nec enim baptizatur quis, priusquam ejusdem baptismi fidem habeat: propter eos, inquam, positum Ecclesia ipsa baptizata est. Inde est quod singulariter Paulum quidem legimus baptizatum , videlicet, quia quando universaliter, ut dinagoga Satanae, quae Christum caput Ecclesiae crucifixerat. Petrum, vel quemlibet caeterorum qui Christo adhaeserant, baptizatos singulariter non legimus: nec ipse Augustinus reperire potuit in epistola, quam ad Seleuciam interrogatus de baptismo apostolorum scripsit. Nam ante passionem suam Jesus, inquit evangelista, non baptizabat, sed discipuli ejus . Quomodo autem baptizabant discip
Abbreviated transcription (Latin):
pullũ filiũ asine. post pusillũ conuersus ad ipsũ. tu quoq inqͥt in
sanguine testam̃ti tui emisti uinctos tuos de lacu in qͦ non ẽ aqͣ.
idest in sanguine passionis tue. eos qͥ uincti in carcere tenebantur
inferni. in quo ñ est ulla misericordia. tua clem̃tia lib̾asti. Hanc
autẽ m ani tioñẽ ad quã ꝑ eundẽ ꝓpħam eosdẽ uinctas cohor¬
tatur dñs. statim adiungens. conu̾timini ad muntionẽ uincti spei.
ñ aliã debemꝰ acciꝑe. nͥ habitationẽ paradysi: in quã primꝰ cum
domino latro ingressus ẽ. Baptitatꝰ gͦ iħc in passione sua. de qua
ar ipse dixerat. baptismo autẽ habeo baptizari. & quomͣ coartor
usq dũ ꝑficiatur. qua hora sanguinẽ & aquã de latere suo ꝓfudit.
sa ysopo ut supͣdictũ est. mundata ẽ. & lota. suꝑsniuẽ dealbata ẽ.

Expanded text:
pullum filium asinae , » post pusillum conversus ad ipsum: « Tu quoque, inquit, in pullum filium asinae , » post pusillum conversus ad ipsum: « Tu quoque, inquit, in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua , » id est, in sanguine passionis tuae eos, qui vincti in carcere tenebantur inferni, in quo non est ulla misericordia, tua clementia liberasti. Hanc autem munitionem, ad quam per eumdem prophetam eosdem vinctos cohortatur Dominus, statim adjungens: « Convertimini ad munitionem vincti spei , » non aliam debemus accipere, nisi habitationem paradisi, in quam primus cum Domino latro ingressus est. Baptizatus ergo Jesus in passione sua, de qua et ipse dixerat: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coartor usque dum perficiatur , » qua hora sanguinem et aquam de latere suo profudit, ersa hyssopo, ut supra dictum est, mundata est, et tota super nivem dealbata est.
Abbreviated transcription (Latin):
consolati. suꝑne. pacis ingressũ felicit̾ expectabant: donee adue¬
nunet ipse qui in eodem ꝓpħa post pauca loqͥtur. ẜ pt̃ hoc sciet
popłs m̃s nom̃ inͣ die ilła : qi ego ipse qͥ loquebar ecce adsum. Et̃
paulo post idem ꝓpħa de eodem. Iste inquit asꝑget multas gen¬
or suꝑ .n. dealbabor. Pysopũ quȩ herba humilis ẽ. nascit᷑q in p¬
trosis locis. & bibita tumorẽ pulmonis deponit. de qua in lege
p̃ceptũ erat ut fascicło ysopi intincto in sanguine uictime
aspentur lepsi. & sic mundarent᷑: ꝑ ysopũ in quã herbã humi¬
lẽ atq salubrẽ. passionis xp̃i significat humilitatẽ: qua asꝑgenda. la¬
uanda & suꝑ niuẽ dealbenda erat ipsa que ꝑ dauid hoc loquit᷑ eccła.
hinc & ꝓpħa ⁊acharias cũ dixisset de ingressu eiꝰ quo in ciuitatẽ ihe¬
rusalem passurus intrauit. ipse pauꝑ &e ascendens suꝑ asinũ. & suꝑ

Expanded text:
conselati, supernae pacis ingressum feliciter exspectabant, donec adveconselati, supernae pacis ingressum feliciter exspectabant, donec adveniret ipse, qui in eodem propheta post pauca loquitur: « Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa, quia ego ipse qui loquebar, ecce adsum . Et paulo post idem propheta de eodem: « Iste, inquit, asperget multas genor . » Per hyssopum, quae herba humilis est, nasciturque in petrosis locis, et bibita tumorem pulmonis deponit, de qua in lege quoque praeceptum erat, ut fasciculo hyssopi intincto in sanguine victimae aspergerentur leprosi et sic mundarentur , per hyssopum, inquam, herbam humilem atque salubrem, passionis Christi significat humilitatem, qua aspergenda, lavanda et super nivem dealbanda erat ipsa, quae per David hoc loquitur, Ecclesia. Hinc et propheta Zacharias cum dixisset de ingressu ejus, quo in civitatem Hierusalem passurus intravit: « Ipse pauper et ascendens super asinam, et super
Abbreviated transcription (Latin):
ab ingressu paradysi arcebatur. cunctisq qui adhuc uiuentesiã¬
ter sequendo. unu̾ise inquã eccłe. ab adam usq ad latronẽ supͤ¬
dictũ fons ille baptismi salutaris inundauit: quia hora patefacto
tis eiꝰ in sanguine suo: ut exhiberet sibi sponsã głosam ñ haben¬
tẽ maculam aut rugam. Nam ex quo pͥmi parentis peccato ma¬
culata. & ꝓpt̾ hoc in medio corruptionũ ueterascens corrugata ẽ:
uł ut ȩsayȩ uerbis utar. ex qͦ bibit de manu domini calicẽ irȩ eiꝰ.
qͥ app̃hendet manũ eiꝰ ex õĩb filiis qͦs enutriuit. fi̾lii inqͥt tui ꝓiedi
uis enĩ idem salutifere. curationis auxiliũ circũcisio in lege contͤ
originał peceati uulnꝰ tunc ageret. qd̾ ñe baptismꝰ agere reuelate
gr̃e. tpr̃e consueuit: hoc omĩno exceptũ ẽ: qd̾ regni cęleti i anuã
necdũ int̾re pot̾ant: tantũ in sinu abrahe post mortẽ beata spe

Expanded text:
ab ingressu paradisi arcebatur, cunctisque qui adhuc viventes jab ingressu paradisi arcebatur, cunctisque qui adhuc viventes jter sequendo, universae, inquam, Ecclesiae ab Adam usque ad latronem supradictum, fons ille baptismi salutaris 80 mundavit: qua hora patefacto  peccatis ejus in sanguine suo, ut exhiberet sibi sponsam gloriosam, non habentem maculam aut rugam . « Nam ex quo primi parentis peccato maculata, et propter hoc in medio corruptionum veterascens, corrugata est vel, ut Isaiae verbis utar, « ex quo bibit de manu Domini calicem irae ejus, qui apprehenderet manum ejus ex omnibus filiis, quos enutrivit. Fivis enim idem salutiferae curationis auxilium, circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus tunc ageret, quod nunc baptismus agere, revelatae gratiae tempore, consuevit, hoc omnino exceptum est, quod regni coelestis januam necdum intrare poterant; tantum in sinu Abrahae post mortem beata spe
Abbreviated transcription (Latin):
centi. mem̃to mei domine dũ ueneris in regnũ tuũ. am̃ dicotͥ
inqͥt dominꝰ: qr hodie mecũ eris in paradyso. Hic enĩ scdm regu¬
lam qua singłi baptizam᷑ nos: baptitatꝰ non ẽ. Quomͦ gͦ defendi¬
tur illa dñi sententia dicentis: nͥ quis renatus fuerit ex aqua et
spũ scõ. ñ potest uidẽ regnũ dei: S si de huiꝰmodi ꝑmouemur:
angustꝰ adhuc ẽ cordis nr̃i intellectꝰ: clar̃ãq maiestatẽ sac̃ baptis¬
matis. nondũ satis aꝑtis intuem᷑ ocłis. Solũ riiũ qũẽ ad nos
qui foris eramꝰ xp̃c emasit dicens discipłis suis. euntes docete om̃s ge
baptirantes eos in nomine patris. ⁊ filii & sp̃c scĩ. solũ inquã riuũ
dauid. ubi. qͣndo. uł quantũ priusꝗͣ. ad nos diriuaret᷑ in unda¬
uerit. minꝰ diligenter adu̾timꝰ. At ille fons salutaris uniu̾se eccłe
que ab initio ꝑ sex mundi etates collecta. ꝓpt̃ originale peccatũ

Expanded text:
centi: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum; Amen dico tibi, centi: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum; Amen dico tibi, inquit Dominus, quia hodie mecum eris in paradiso . » Hic enim secundum regulam, qua singuli baptizamur nos, baptizatus non est. Quomodo ergo defenditur illa Domini sententia, dicentis: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu sancto non potest videre regnum Dei? angustus est adhuc cordis nostri intellectus, claramque majestatem sacri baptismatis nondum satis apertis intuemur oculis. Solum rivum, quem ad nos, qui foris eramus, Christus emisit, dicens discipulis suis: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et FilDavid , ubi quando, vel quantum, priusquam ad nos derivaretur, inundaverit, minus diligenter animadvertimus. At ille fons salutaris universae Ecclesiae, quae ab initio per sex mundi aetates collecta, propter originale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
misericorde d̾o ac dicente. uidete ne sumat de ligno uite. & uiuat
in et̾nũ. Non gͦ conquestione ulla uentilandũ arbitramur. cur
in baptismo nr̃oꝵ corpoͬ e  mors ñ deleatur: quinpotiꝰ uiro fideli op¬
tanda ẽ ut ueniat : & tamꝗͣ misericordie ꝓfectus. animã miseria
uite: p̃sentis absoluat. Non enĩ ẽ d̾s quasi homo ut m̃tiatur: neq
ut filiꝰ hoĩs ut mutetur. Uniꝰ eiusdemq gr̃e ꝓpositũ qd̃ tẽ incepit
illa hora qua dñs ñr sanguinẽ ⁊ aquã de latere suo fudit. uniu̾sa
ecclesia que iam erat uel fuerat ab origine mundi usq ad
Mlatronem qui in cruce confessus ẽ. baptiza sit.
antũ autẽ tamq necessarium ẽ hoc baptismi sacram̃tũ: ut
sine illo iuxta sententiã domini. ñ possit qͥs uidẽ regnũ dei.
Hic iam de illo latrone queri potest. cui confitenti in eruce & di¬

Expanded text:
misericordi Deo ac dicente: « Videte ne forte sumat de ligno vitae, et vivat misericordi Deo ac dicente: « Videte ne forte sumat de ligno vitae, et vivat in aeternum. » Non ergo conquestione ulla ventilandum arbitramur, cur in baptismo nostra corporea mors non deleatur, quin potius viro fideli, optanda est ut veniat, et tanquam misericordiae profectus, animam a miseria vitae praesentis absolvat. « Non enim est quasi homo ut mentiatur, neque ut filius hominis ut mutetur . » Unius ejusdemque gratiae propositum, quod tunc incoepit, illa hora, qua Dominus noster sanguinem et aquam de latere suo fuderit, universa Ecclesia, quae jam erat vel fuerat ab origine mundi usque ad latronem, qui in cruce confessus est, baptizata sit. Tantum autem, tamque necessarium est baptismi sacramentum, ut sine illo, juxta sententiam Domini, non possit quis videre regnum Dei . Hic jam de illo latrone quaeri potest, cui confitenti in cruce et di
Abbreviated transcription (Latin):
tam. S si recte considentur. uerba st̃ pat̾ne ꝓuidentie: nosq iam
tẽ a longe circũuolantis quedã p̃paratio miscđie. Qͥd enĩ eẽt iam
uiciato homini eterna uita: nͥ eterna miseria: quod plotinꝰ quoq
gentiliũ qͥdã phylosophoꝵ recte augustino teste intellexisse lau¬
datur. Nam cũ de humanis animis ageret. pat̾ inqͥt misericos.
mortalia illis uincla faciebat. Ita hoc ipsũ ait augustinꝰ. qd̾ mor¬
tales st̃ hoĩes corpore. ad misericordiã dĩ patris ꝑtin̾e̾ arbitratꝰ ÷:
ne huiꝰ uite miseria semꝑ ten̾entur. Tc̃ enĩ a demonib. qͥd in mi¬
seria differrent: Nẽ aut̃ longe differt̃: qr cũ sit d̾i beata eternitas.
uł eterna beatitudo. demonũ aut̃ misera eternitas. uł et̾na mise¬
ria. hõ cuiꝰ ẽ miseria mortał. uł mortalitas misera: a d̾i qͥdem bĩ¬
tudine cecidit. s usq ad demonũ miseriã non ꝑuenit: ꝓuidente

Expanded text:
tam, sed, si recte considerentur, verba sunt paternae providentiae, nosque jam tam, sed, si recte considerentur, verba sunt paternae providentiae, nosque jam tunc a longe circumvolantis quaedam praeparatio misericordiae. Quid enim esset jam vitiato homini vita aeterna, nisi aeterna miseria? Quod Plotinus quoque gentilium quidam philosophorum recte, Augustino teste, intellexisse laudatur. Nam, cum de humanis animis ageret: « Pater, inquit, misericors mortalia illis vincula faciebat. » Ita hoc ipsum, ait Augustinus, quod mortales sunt homines corpore, ad misericordiam Dei Patris pertinere arbitratus est, ne hujus vitae miseria semper tenerentur. Tunc enim a daemonibata aeternitas, vel aeterna beatitudo, daemonum autem misera aeternitas, vel aeterna miseria, homo, cujus est miseria mortalis vel mortalitas misera, a Dei quidem beatitudine cecidit, sed usque ad daemonum miseriam non pervenit, providente
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ iudicii. Nc̃ gͦ presentẽ accipimꝰ in baptismo sp̃c iustificationẽ:
future uͦ immutationis spẽ. Ꝙ sic̃ p̃cedens mors aĩe causa extitit.
corporeȩ mortis. om̃iũq corruptionũ carnis: sic nẽ uita uł iustifi¬
catio sp̃c quo in baptismo reuiuiscimꝰ. causa erit efficiens in re¬
surrectiõe ut ĩmutemur: idest impassibiles simꝰ. Cur in baptismo¬
qd̃ consequent̃ ⁊ ipsã baptismi uirtus absorbere debuerit.
Quãius enĩ &e hec ab originali peccato qd̾ in baptismo deletur i¬
tiũ acceꝑit: modo tam̃ diu̾so. mors utraq peccanti hõi accidit. llã
mortẽ. quidẽ aĩe contumax diuinitatis apetitus intulit: corpori
aut̃ materiã semꝑ uiuendi. subueniendo potiꝰ quã ꝑsequendod̾s
abstulit. ecce inquiens adam quasi unꝰ ex nob̾ factus ẽ. sciens bo¬
nũ & malũ: nc̃ gͦ uidete ne forte mittat manũ suã & sumat de
ligno uite. & uiuat in eternũ. Uident᷑ hec trã sonare uł uindie¬

Expanded text:
 ergo praesentem accepimus in baptismo spiritus justificationem, futurae vero immutationis spem. Et sicut praecedens mors animae causa exstitit corporeae mortis omniumque corruptionum carnis, sic nunc vita vel justificatio spiritus, quo in baptismo reviviscimus, causa efficiens erit in resurrectione, ut immutemur, id est impassibiles simus. Dquod consequenter et ipsam baptismi virtus absorbere debuerit. Quamvis enim et haec ab originali peccato, quod in baptismo deletur, initium acceperit, modo tamen diverso mors utraque peccanti homini accidit. Nam mortem quidem animae contumax divinitatis appetitus intulit, corpori autem materiam semper vivendi, subveniendo potius quam persequendo Deus abstulit: « Ecce, inquiens, Adam quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et malum; nunc ergo videte ne forte mittat manum suam, et sumat de haec iram sonare vel vindic
Abbreviated transcription (Latin):
niuĩ non consecuti. recte dicant᷑ uel in sangͥne uł morte baptirat
ed illos tanto defensore tutos. iussit petrus aqua baptizari in noĩe
patͥs ii filii ⁊ sp̃e sc̃i: multi autẽ ꝑsequutiõis articło p̃occupati.
line aque baptismo suppliciis asfecti ꝓ xp̃i nomine consũmati st̃¬
Qͥd ergo: Numqͥd hi baptitati non st̃. immo tanto maiorẽ grãm p̃
illis qui in pace exclẽ moriunt᷑ assecuti st̃: qͣnto grauiori dispendio.
morti ⁊ sanguini xͥ cõmunicauer̃t. Nam in baptismo cõmuni tantũ

Expanded text:
smum non consecuti, recte dicantur in sanguine et morte sua baptizati. Sed illos, tanto defensore tutos, jussit Petrus aqua baptizari in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti; multi autem persecutionis articulo praeoccupati sine aquQuid ergo? Nunquid hi baptizati sunt? Imo tanto majorem gratiam prae illis, qui in pace Ecclesiae moriuntur, assecuti sunt, quanto graviori dispendio morti et sanguini Christi communicaverunt. Nam in baptismo communi, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ de ꝓcessione. scđm qd uariatur in diuersis mona
sic agitur: ut sacerdotẽ pͣcedentẽ ⁊ officinas uisitantẽ
semꝑ in eo loco quo sup̃ma statione consistimꝰ ante nos eũ
eruce inueniamus. Quod ⁊ ipsũ ex eade᷑ eugłii pendet auc
cio sic̃ alio loco iã dicꝰtũ ẽt ⁊ anteꝗͣ pateret᷑ ⁊ postquã re¬
ite inquit angłs dicite discipłis eiꝰ ⁊ petro: qr pͣcedet uos
in galileã.⁊uic significationi pulchre ⁊ ipsa quã ibidem
id ẽ in sup̃ma statione sacerdos dicit oratio concinit. direc
scłm apocalipsim uͥ in significationẽ eiusdẽ diuini noĩs
patent ciuitatis. quȩ significat eccłiam ab oriente por¬
ad fidem xp̃i seu in pueritia. seu in adolescentia. seu in iuuẽ¬
tute. seu in senectute. ut ait prudentiꝰ. occurrit trinũ qua¬
arina ad compita uomĩ. Sieq fit. ut tota hec ꝓcessio mehil
aluid quã grarũ actio sit: eoqđ resurgens dñs statim memor

Expanded text:
tem de processione, secundum quod variatur in diversis monacocessio sic agitur, ut sacerdotem praecedentem, et officinas visitantem, semper in eo loco quo superma statione, consistimus, ante nos cum cruce inveniamus. Quod et ipsum ex eadem Evangelii pendet auctcio, sicut alio loco jam dictum est, et antequam pateretur, et postquam re« Ite, inquit angelus, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam . » Huic significationi pulchre et ipsa, quam ibidem, id est in suprema statione, sacerdos dicit, oratio concinit, directsecundum Apocalypsim, ubi in significatione ejusdem divini nominis, patent civitatis quae significat Ecclesiam, « ab oriente porad fidem Christi, seu in pueritia, seu in adolescentia, seu in juventute, seu in senectute, ut ait Prudentius, occurrit quadrina ad compita nomen. Sicque fit, ut tota haec processio nihil aliud, quam gratiarum actio sit, eo, quod resurgens Dominus statim memor
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria. tuba insonamꝰ salutari. iuxta illud psalmiste. bucinate
in neomenia cuba. in insigni die sollempnitatis nr̃e . Qͥs enĩ dies
nocte hac insignior: que sollempnitas hac uictoria p̃stantior: e
alia nr̃a ẽ neomenia: nisi illa que hac nocte in xp̃o ꝑ baptismũ
renascitur noua eccła: Iure gͥ nunc angłica turba celoꝵ exultat:

Expanded text:
ri, juxta illud in psalmo: « Buccinate in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae . » Quis enim dies nocte hac insignior? quae solemnitas hac victoria praestantior? quae alia nostra est neomenia, nisi illa, qua hac nocte in Christo per baptismum renascitur nova Ecclesia? Jure ergo nunc angelica tuba coelorum, exsultat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in ea natũ ẽ. de sp̃u scõ ẽ. & qui in mundi creatione ut in p̃sen¬
ti lectione scriptũ ẽ suꝑferebat᷑ aqͥs in modũ uolucris ut ait iheꝵꝵ. oua
sua calore animantis. ipse nc̃ suꝑfertur aqͥs baptismi: ut ingredien¬
tes sub gr̃a sua confouens. in uerã regenet uitã: expandens alas suas
&e assumens eos. atq portans in humeris suis. Ꝙ si opus ẽ ut ampliꝰ ap¬
ppinquaret alicui. id÷ si ab aqͥs arceatur aliqͥs. ut uolens ad illas ꝑue¬
nire ñ possit. sic̃ arcebatur corneliꝰ uideis ꝓhibentib gentiles recipi. uł
sic̃ multi xp̃m in ꝑsequutiõe confitentes nec dũ baptirati ad aqͣs ꝑue¬
nire ñ poterant artati carcerib & uincuł p̃pediti: si inꝗͤ. opus sit ꝓpt̃
aliqͥd huiꝰmodi. t̃c̃ demũ aduolat mat̾ gr̃a dei. suasq ultra nidũ alas aqua

Expanded text:
enim in ea natum, est de Spiritu sancto , » et qui in mundi creatione, ut in praesenti lectione scriptum est, superferebatur aquis, in modum volucris, ut ait Hieronymus, ova sua calore animantis ipse nunc superfertur aquis baptismi, ut ingredientes sub gratiam suam confovens, in veram regeneraret vitam expandens alas suas, et assumens eos atque portans in humeris suis . Et si opus est ut amplius appropinquet alicui, id est si ab aquis arceatur aliquis, ut volens ad illas pervenire non possit, sicut arcebatur Cornelius , Judaeis prohibentibus gentiles recipi, vel sicut multi Christum in persecutione confitentes, necdum baptizati, ad aquas pervenire non poterant, aretati carceribus et vinculis praepediti. Si, inquam, opus sit, propter aliquid hujusmodi, tunc demum advolat mater gratiae Dei, suasque ultra nidum aqua
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ quã in nazareth q̃ suꝑ mentẽ sita erat dnmͣ pͣ
cessisse: ⁊ discipulos suos euocasse putandũ ẽ. Itaq nulla
ut dicꝰtit̃ ẽ auctoritas eugłica iheronimo refragatus.
Intus enĩ erant post dies octo: s nͣ in eadem domo. nec in
eadem ciuitate. Eł pulchre uͥ ꝑsecutionẽ pͥmã primoq de
sertionẽ iudeoꝵ. ⁊ transitũ ad gentes p̃figurauit. sic post
supͣdicta scriptũ ẽ: iħc aut̃ transiens ꝑ mediũ illoꝵ ibat
ibidem post om̃s ꝑsecutiones uidgos deseruit. ritũq illoꝵ¬
immutauit : circũcisione abolita gentes om̃ł p̃cipiens bap

Expanded text:
in montem quam in Nazareth, quae super montem sita erat, Dominum praecessisse et discipulos suos evocasse, putandum est. Itaque nulla, ut dictum est, auctoritas evangelica Hieronymo refragatur. Intus enim erant post dies octo, sed non in eadem domo, nec in eadem civitate. Et pulchre, ubi persecutionem primam petransitum ad gentes praefiguravit, sicut post supradicta scriptum est: « Jesus autem transiens per medium illorum ibat , » ibidem post omnes persecutiones Judaeos deseruit, ritumque eorum mutavit, circumcisione abolita, gentes omnes praecipiens bapt
Abbreviated transcription (Latin):
cul dubio in di nomine pat̃: in principu nomine faliꝰ urecelligendõ
erofecto cũ dixisset in pͥncipio fec̃ ds celũ iterrã. subsequute ad¬
unxit. ⁊ sp̃e di ferebatur suꝑ aquas: quitercra ẽ in temitare ꝑl¬
nar scẽ in eadem lectione. faciamꝰ hominẽ ad ymagine i similicu¬
dine nr̃am. Unde gregori. Cuncta inqͥt dr̃c d̾̃s ⁊ factane. Et̃ di facere¬

Expanded text:
cul dubio in Dei nomine Pater, in Principii nomine Filius intelligendus est. Profecto, cum dixisset: In principio fecit Deus coelum et terram , subsecutus adjunxit: Et Spiritus Dei ferebatur super aquas , qui tertia est in Trinitate persona. Item in eadem lectione: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Unde Gregorius: « Cuncta, inquit, dixit Deus et facta sunt. » C
Abbreviated transcription (Latin):
oramꝰ utcũq ⁊ ꝓ his. qr futurũ ẽ. ut illos qͦ trahat ad se. qͥ iecir¬
co in cruc̃ẽ exaltatꝰ est ut ad seipsũ omĩa traheret. Cur ab his qͥ¬

Expanded text:
oramus utcunque et pro his, quia futurum est ut illos quoque trahat ad se, qui idciroramus utcunque et pro his, quia futurum est ut illos quoque trahat ad se, qui idcirco in cruce exaltatus est, ut ad seipsum omnia traheret . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ac diu̾sitates a sac̾dote ꝑorande rationabilit̃ institute st̃. Hac enĩdie
saluator nr̃ ꝓ cunctis orauit. ⁊ cõmune ꝓ om̃ib sacͥficium factus ẽ.
de qͥb ⁊ passioni appropinquans. immo iam ad aram crucis pene
magni consilii angłs: de quo in apocalypsi legimꝰ. Stetit uixta arã
tẽpli. id÷ in conspectu eccłe assistens. aureũ immacłati corporis
turibulũ in conspectu dei pendens in eruce sustulit. & orõnis i¬
adoleuit. Recte gͦ ⁊ nos cũ illo sollempnes ꝓ nob̃ .⁊ ꝓ cunctis orõnes
offerimꝰ. iuxta quod illic additũ est: ⁊ data st̃ illi incensa multa ⁊ cet̾.¬
singłis orõnib ad ꝓnunciationẽ diaconi genua flectamꝰ: in ea
tium subintroeat. cecitas que contigit in isrł. nulliꝰ or̃õnis manu
depelli uel expelli potest. Itaq diuinis nec debere. nec uelle aut
posse contraire iudiciis ꝓfitentes: uehementẽ nc̃ ꝓ illis intenden¬
dam ñ esse orõnẽ significamꝰ. in eo qd genua non flectimꝰ: ⁊ tam̃

Expanded text:
t. Hac enim die Salvator noster pro cunctis oravit, et commune pro omnibus sacrificium factus est, de quibus et passioni appropinquans, imo jam ad aram crucis pene magni consilii Angelus , de quo in Apocalypsi legimus: « Stetit angelus templi, id est in conspectu Ecclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuribulum in conspectu Dei, pendens in cruce sustulit, et orationis iadolevit. Recte ergo et nos cum illo solemnes pro nobis et pro cunctis orationes offerimus, juxta quod illic additum est: « Et data sunt ei incensa multa , » etc.ionibus ad pronuntiationem diaconi genua flectamus, in eaec plenitudo gentium subintroeat, caecitas, quae contingit in Israel , nullius orationis manu depelli vel expelli potest. Itaque divinis nec debere, nec velle, aut posse contraire judiciis profitentes, vehementer pro illis nunc intendendam non esse rationem significamus in eo quod genua non flectimus, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunauit .xͣl. dieb ⁊ xͣl noctib. reu̾sus in uirtute spc̃ in ga¬
lileam. etiã magnificatꝰ in capharnaũ. uenit nazareth uͥ
fuerat nutritus. Et cũ dixissent ei quanta audiuimꝰ de te
facta in capharnaum. fac ⁊ hic in patria tua. ipseq respon¬
disset eis. in ueritate dico uob̾ multȩ uiduȩ erant in ifrł.
⁊ ad nullã illarũ missus eͣ helias nͥ in sarepta sydoniȩ ad

Expanded text:
 reversus in virtute Spiritus in Galilaeam, et jam magnificatus in Capharnaum, venit Nazareth ubi fuerat nutritus: et cum dixissent ei, « Quanta audivimus de te facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, » ipse que respondisset eis, « In veritate dico vobis, multae viduae erant in Israel, ettad nullam illarum missus est Elias, nisi in S