comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gla diocadent. gladius datus est. ad traxerunt eam & om̃s populus eius
Eoquenter ei potentis simi robustarum demedio inferni quicũ auxilu¬
toribus eius descenderunt & dormierunt incircumcisi inter fectiq
gladio: ibi assur & om̃s multitudo eius incircuitu illius sepulchraeorũ
om̃s inter fecti & quiceciderunt gladio quorum data sunt sepulchra
in noussimis laci Et facta est multitudo eius pergrrum sepulchrie
uniuersi inter fecti cadentesq gladio quaedederant quondã formi¬
incircum cisi ad terrã ultimã : Qui posuerunt᷑ terrorem suũ intera

Expanded text:
gladio cadent gladius datus est adtraxerunt eam et omnes populos eius gladio cadent gladius datus est adtraxerunt eam et omnes populos eius loquentur ei potentissimi robustorum de medio inferni qui cum auxiliatoribus eius descenderunt et dormierunt incircumcisi interfecti gladio ibi Assur et omnis multitudo eius in circuiomnes interfecti, et qui ceciderunt gladio. Quorum data sunt sepulcra in novissimis laci: et facta est multitudo ejus per gyrum sepulcri ejus: Universi interfecti, cadentesque gladio, qui dederant quondam formiincircumcisi ad terram ultimam: Qui posuerunt terrorem suum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem eius & percussi suerintom̃s habitatores illius ut istd profecto
scire pos sint quia ipsesit dñs: Quod autẽ iungitur planctus est & plar¬
gent eum filiae gentium super aegyptum & supermultitudinem eius
plangent eum ait dñs ds̃: perspicuum est animas omniũ gentium
quaeprius oppressȩ fuerant siue earũ gentium quae hequa quam
inaegyptomorabant᷑ sed in regioneui uentiũ interfectũ draconẽ plangere
& omnẽ multitudinẽeius. nonspesalutis sed quod detanta potentia suoumo
& superbia deiectus sit inaeterna supplicia: Et factũ est induo decimo
anno in quinta decima mensis factũ est uerbum dñi ad medicens: filiho¬
minis cane lugubre super multitudine aegypti & detraheeam ipsã & fili¬
as gentium robustarũ ad terrã ultimã cum his quidescendunt in lacum
quo pulchriores. descende & dormi cũ incircũcis is in medio inter fecto

Expanded text:
tudinem ejus, et percussi fuerint omnes habitatores illius, ut isto profectu tudinem ejus, et percussi fuerint omnes habitatores illius, ut isto profectu scire possint, quia ipse sit Dominus. Quod autem jungitur, « planctus est, et plangent eum filiae gentium super Aegyptum et super multitudinem ejus plangent eum, ait Dominus Deus, » perspicuum est animas omnium gentium, quae prius oppressae fuerant: sive earum gentium, quae nequaquam in Aegypto morabantur, sed in regione viventium, interfectum draconem plangere, et omnem multitudinem ejus non spe salutis, sed quod de tanta potentia suo vitio et superbia dejectus sit in aeterna supplicia. « Et factum est in duodecimo anno in quintadecima mensis factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis cane lugubre super multitudine Aegypti et detrahe eam ipsam et filias gentium robustarum ad terram ultimam cum his qui descendunt in lacum quo pulchrior es descende et dormi cum incircumcisis in medio interfectorum
Abbreviated transcription (Latin):
non blas ꝓhemare uel in interitũ carnis utsp̃s saluus fiat: Cũ autẽ
perhuius cemodi ministros deiecta fuerit superbia aegypti & mul¬
titudo illius dissi pata : Perdentur om̃a uinienta illius qua e erant
super aquas plurimas & non conturbabit eas pes hominis ultra: si enĩ
beatus qui seminat superaquas ubibos & asinus calcat : econtrario
in felix quisim plices quidem sua poterit ultraerrore retinere . itaut
pes hominis non calcetineis quone signũ quidem sapientiae atq: ratio¬
nes aquae aegrptiae insehabereideantur : ungula quoq: iumentorũ
non turbabiteas. ut delimpidissimis atq: nitentibus faciat turbi das
& cenosas : tuncreddentur non ab alio sed ab ipsod ño aquae purissi¬
mȩ qua edra cones fuerunt dominatione turbatae. it aut flum ina ea
rũ labantꝰ quas ioleum & sint ueriluminis nutrimentũ. Haec autem
fient cũ dederit dñs terrã aegypti desolatam & perdiderit multi¬

Expanded text:
non blasphemare; vel in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Cum autem non blasphemare; vel in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Cum autem per hujuscemodi ministros dejecta fuerit superbia Aegypti, et multitudo illius dissipata, perdentur omnia jumenta illius, quae erant super aquas plurimas, et non conturbabit eas pes hominis ultra. Si enim beatus qui seminat super aquas, ubi bos et asinus calcat : e contrario infelix qui simplices quidem suo ultra poterit errore retinere, ita ut pes hominis non calcet in eis, quo ne signum quidem sapientiae atque rationis aquae Aegyptiae in se habere videantur. Ungula quoque jumentorum non turbabit eas, ut de limpidissimis atque nitentibus faciat turbidas atque coenosas. Tunc reddentur non ab alio, sed ab ipso Domino, aquae purissimae, quae draconis fuerant dominatiorum labantur, quasi oleum, et sint veri luminis nutrimentum. Haec autem fient cum dederit Dominus terram Aegypti desolatam et perdiderit multi
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓsalmodicitur ad stiterunt reges terrae & principes conuenert̃ inunũ
Hoc autem siet cũ aũ uola recoe perit gladius dñi super facies eorũ sub¬
auditur regũ siue populoru: Gladius aũ dñi intellegendum est uauens
sermodĩ & erficax & acutus superomnẽ gladium exutraq parte
acutũ quiuolat atq. discurrit & perstringit cernentium oculos
uultus q deterret & obstu pescentes superruina pharaonis sum illo¬
uideant es sed eiectos: & dñi quidem gladius de quo scriptum est. ecce
hic positus est inruinã & resurrectione multorũ iacentes eleuat: &¬
maleerec t&ͦs humilitate cõmutat: gladius autem regis babylonis ue¬
niet superdraconẽ aegyptum ingladius fortium si uegigantum
deiciat dñs multitudine eius qui rege maegspti sectabatur: In ex¬
pugnabiles inquit siue pestilentes degentib om̃s isti ut mali ad pu

Expanded text:
in psalmin psalmHoc autem fiet cum volare coeperit gladius Domini super facies eorum, subauditur regum, sive populorum. Gladius autem Domini intelligendus est vivens sermo Dei, et efficax, et acutus super omnem gladium ex utraque parte acutum, qui volat atque discurrit et perstringit cernentium oculos vultusque deterret, ut obstuvideant esse dejectos. Et Domini quidem gladius, de quo scriptum est: « Ecce hic positus est in ruina et resurrectione multorum , » jacentes elevat, et male erectos humilitate commutat. Gladius autem regis Babylonis veniet super draconem Aegyptium, ut in gladiis fortium, sive gigantum dejiciat Dominus multitudinem ejus, qui regem Aegypti sectabatur. « Inexpugnabiles, » inquit, sive pestilentes de gentibus. « omnes isti » ut mali ad pun
Abbreviated transcription (Latin):
ueam & habitato res terrae mittant᷑ ex tenebras exteriores ubies
fletus & stridor dentium: Posthaecdicitur & inritabo cor popula
multorum cum induxero contritionem siue captiuitatẽ tuam. in
gentibus superterram quã nescis ut qui prius pharaoni seruieront
iras cantur contraeum uidenter captiuitatem eius ad aliã terrã qua
draco nesciebat esse perductam: Nec debemus ambigere bonas esse
terras quas ꝓharao nesciat : Scilicet quando captiuitas pharaonis
alia captiuitate mutatur. Dequa dicit᷑ ad saluatorem ascendens
in altum captiuã duxit captiuitatem. accepit siue iuxta apłm deds
donain hominib: & stupescere in quit faciam supertepopulas muli
& qui prius pharaonis admirabant᷑ potentiã. postea eũ ad miren
desuo culmine cecidisse. Reges quoq. populorũ horre nunua fos¬
midabt suꝑeum quorũ regnadño diabolus ostendit. & dequibus

Expanded text:
et habitatores terrae mittantur in tenebras exteriores, ubi est et habitatores terrae mittantur in tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium. Post haec dicitur: « Et irritabo cor populorum multorum, cum induxero contritionem, sive captivitatem tuam in gentibus super terram quam nescis, ut qui prius Pharaoni servierant, irascantur contra eum, videntes captivitatem ejus ad aliam terram, quam draco nesciebat esse, perductam. Nec debemus ambigere bonas esse terras, quas Pharao nesciat, scilicet quando captivitas Pharaonis alia captivitate mutatur, de qua dicitur ad Salvatorem: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem: accepit sive, juxta Aposdona hominibus . Et stupescere, inquit, faciam super te populos multos, ut qui prius Pharaonis admirabantur potentiam, postea eum admirentur de suo culmine cecidisse. Reges quoque populorum horrore nimio formidabunt super eum, quorum regna Domino diabolus ostendit, et de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
seriptum est lux impiorũ extinguetur. caelum siue caedio perientur
tenebris: De quibus & paulus loquitur & sp̃italia nequiti incueleolb¬
& nigres cerefecitdñs stellas eius ueldraconis uel caeli superquos&
uidis apłs scribit sideraerrantia quib. caligo tenebrarum inaetena
reser uatur: Solquoq nube tegetur solini quitits quicomtrarius &t
soliiustitiae. nubeau uel ip sodño saluatore quidescenditin adepro
super nubem leuem nullo peccatorũ pondere prȩgrauatam. uel pro¬
iniquitatis lumen putabatur accipere. non dabit lumen suũ nec dec¬
piet credentes falsi nominis scientia. Om̃a quoq luminama &a
quid uidetur in hereticis eẽ doc trinae extinc todracone cecabitur
siue merebunt principe perdito : Ita ut ipsedñs terrã herencotũ
operiat tenebris ignorantia scilicet ueritatis utcecicecos drieos info¬

Expanded text:
scriptum est: Lux impiorum exstinguetur , coelum sive coeli operientur scriptum est: Lux impiorum exstinguetur , coelum sive coeli operientur tenebris. De quibus et Paulus loquitur: Et spiritualia nequitiae in coele nigrescere fecit Dominus stellas ejus, vel draconis, vel coeli: super quo et Judas apostolus scribit « sidera errantia , » quibus caligo tenebrarum in aeternum reservatur. Sol quoque nube tegetur, sol iniquitatis, qui contrarius est soli justitiae. Nube autem, vel ipso Domino Salvatore, qui descendit in Aegyptum super nubem levem, nullo peccatorum pondere praegravatam; vel proiniquitatis lumen putabatur accipere, non dabit lumen suum, nec decipiet credentes falsi nominis scientia. Omnia quoque luminaria, et quidquid videtur in haereticis esse doctrinae, exstincto dracone caecabitur: sive moerebunt principe perdito, ita ut ipse Dominus terram haereticorum operiat tenebris; ignorantia scilicet veritatis, ut caeci caecos ducant in fo
Abbreviated transcription (Latin):
nistui supermontes siue in rigabit᷑ terra destercoribustius su ꝑ montes
& ualles implebuntur exte : Illud significat quod om̃s superbia & ad¬
rogans hereticorũ tumor nontã uitali & puero quã putrido atq fetent
sangiune cõpleatur. Iuxta illud qõ seriptũ est poneeos sicut stercus t̃rȩ
de pressas ut supradiximus aut inferna signatur aut humilẽ hereticorũ
sensum propt̃ uoluntatem & terrenas opes cuncta facientiũ : Quodaũ
ungitur &operiam cũ extinctus fueris caelũ & ngrescerefaciã stellase
solem nubetegã & lina nondabit lumen suũ om̃a luminaria caeli mae
rent uelaeebrescere faciam suꝑte & dabotenebras su ꝑ terrã tuam¬
dicit dñs ds̃: Si sequa mur luteram penitus intellegi non potest:¬
aeternam timuerunt saecula noctẽ : Ergo hoc dicendumest quod ecum¬
to pharaone quitrans sigurabat se in angelum lucis dequo in alio loco

Expanded text:
nis tui super montes, sive, irrigabitur terra de stercoribus tuis super montes, nis tui super montes, sive, irrigabitur terra de stercoribus tuis super montes, et valles implebuntur ex te, illud significat quod omnis superbia et arrogans haereticorum tumor, non tam vitali et puro, quam putrido atque fetenti sanguine compleatur, juxta illud quod scriptum est: Pone eos sicut stercus terraedepressae, ut supra diximus, aut inferna significant, aut humilem haereticorum sensum propter voluptatem et terrenas opes cuncta facientium. Quod autem jungitur: Et operiam cum exstinctus fueris, coelum, et nigrescere faciam stellas ejus: solem nube terere, vel tenebrescere faciam super te, et dabo tenebras super terram tuam, ait Dominus Deus, si sequamur litteram, penitus intelligi non potestaeternam timuerunt saecula noctem. Ergo hoc dicendum est, quod exstincto Pharaone, qui transfigurabat se in Angelum lucis, de quo in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
caelo posuerat õs suum & sealtissimi similẽ eẽ iactabat: unde sequitur
& habita resiue sedere faciam superteo na uolatilia caeli & saturabo dete
bestias uniuersae t̾rae. scđm illud qõ scriptũ ẽ. uolatilia terrȩ quaȩ sem̃tẽ
ut diximꝰ iuxtauia rapiunt. bestiae terre uitus efferatȩ. Quod adhereti¬
cos atq gentiles referri potest: Quod aũ sequit᷑ & dabocarnestuas super
montes & implebocolles tuos sanetua siue im plebo ualles sanguinetuo
Hunc habet sensũ ut uolatilia caeli & bestias terrae deceptorũ populas
intellegamus crude litatemq gentiliũ: montes aũ ad principes reserimꝰ
hereseon qualis fuit abentinus & marchion. collerq: successores eorũ
quisaturant̃ sania edraconis siue ualles quae in plent draconis sanguine
inferiores quosꝰ credentiũ autcerte montes aduersarias potestater
quae in heredis cur runt & ualles qua e in ferna penetrant & aet̃nis sup¬

Expanded text:
loco posuerat os suum, et se Altissimo similem esse jactabat. Unde sequitur: « loco posuerat os suum, et se Altissimo similem esse jactabat. Unde sequitur: « Et habitare, sive sedere faciam super te omnia volatilia coeli, et saturabo de te bestias universaeut diximus juxta viam rapiunt: bestiae terrae vitiis efferatae, quod ad haereticos atque gentiles referri potest. Quod autem sequitur: « Et dabo carnes tuas super montes, et implebo colles tuos sanie tua » sive implebo valles sanguine tuo: hunc habet sensum, ut volatilia coeli, et bestias terrae deceptorum populos intelligamus, crudelitatemque gentilium. Montes autem ad principes referamus haereseon, qualis fuit Valentinus et Marcion, collesque successores eorum, qui saturantur sanie draconis: sive valles, quae implentur draconis sanguine, inferiores quosque credentium. Aut certe montes adversarias potestates, quae in aere discurrunt, et valles, quae inferna penetrant, et aeternis sup
Abbreviated transcription (Latin):
precatur: Nonueniat mihi per superbiae : & in alio loco concultatus pets
cus autem diabolus est de quo & alter psalmus loquitur ut non magnisi¬
cetur ultra superterrã: Propterea haeodicit dñs đs. expandã supei
retemeum in multitudine populorũ multorũ: retedñi ueteris & nouites¬
tamenti ratione contextum mittitur superdraconẽ quihabitat inpo
pis cermultos alios eligendos & alios abiciendos: siue isteam̃ dequo in iobscripiuẽ¬
Adduces aũ draconẽ inhamo & circũdabis capistrũ circana res ei: proquo inter¬
p̃tat᷑ esta quila ea trahens leuia t̃ħan in hamo & funib: colligabis lingũa ei:
extrahit̃ aũ draco siueleuiathan demarihamo uel sa gena dñi ut proiciat᷑
siue extendat̃ superterram. & om̃s spiraee quib. suas in sidias occultabat
a periant᷑ & proferantur inpublicũ & in terra abiciant᷑. & iaceat qui in

Expanded text:
precatur: Non veniat mihi pes superbiae . Et in alio loco, conculcatus petit precatur: Non veniat mihi pes superbiae . Et in alio loco, conculcatus petit cus autem homo diabolus est, de quo et alter psalmus loquitur: Ut non magnificetur ultra homo super terram. Propterea haec dicit Dominus Deus: Expandam super te rete meum, in multitudinem populorum multorum . Rete Domini veteris et novi Testamenti ratione contextum, mittitur super draconem, qui habitat in poit pisces multos alios eligendos, et alios abjiciendos . Sive iste est hamus, deAdducens autem draconem in hamo, et circumdabis capistrum circa nares ejus . » Pro quo interpretatus est Aquila: « Extrahes Leviathan in hamo, et funibus colligabis linguam ejus. » Extrahitur autem draco sive Leviathan de mari hamo vel sagena Domini, ut projiciatur, sive extendatur super terram, et omnes spirae ejus quibus suas insidias occultabat aperiantur, et proferantur in publicum, et in terra abjiciatur et jaceat, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm saluatorem in te ini micos nr̃os uentilabimus cornu& nonuentilant
ad salutem. Vt deterra ad caelum leuent sed utin profundum abiciant de¬
niq sequitur & conturbabas aquas pedib tuis: uxta illud apł qui auten
conturbatuos. portabit udicium: nonuultenĩ aquas silo aebibere quauadĩ
cum silentio sed a quas aegypti turbidas atq cenosas Quae ante quã pedib
conculcarentur draconis puraeerant & suo fluentes ordine. postquã aut̃
pedib illius conturbatȩ sunt cursus sui ordinẽ perdiderunt: neq enim
utuntur heretici testimoniis scripturarum sibi coherentib sed contur¬
bant om̃a. Et quia ipseest in imicus & ultor non solum aquas alienas draco
aegyptius conturbat pedibus suis sed conculcat flumina sua ne parcates
quos semel in suam redeͤgerit potestatem quod deuita recupiens iustus

Expanded text:
ad dominum Salvatorem: « In te inimicos nostros ventilabimus cornu . » Et non ventilant ad dominum Salvatorem: « In te inimicos nostros ventilabimus cornu . » Et non ventilant ad salutem, ut de terra ad coelum levent, sed ut in profundum abjiciant. Denique sequitur: « Et conturbabas aquas pedibus tuis. » Juxta illud Apostoli: « Qui autem conturbat vos, portabit judicium . Non vult enim aquas Siloe bibere, quae vadunt cum silentio , sed aquas Aegypti turbidas atque coenosas, quae antequam pedibus conculcarentur draconis, purae erant, et suo fluentes ordine: postquam autem pedibus illius conturbatae sunt, cursus sui ordinem perdiderunt. Neque enim utuntur haeretici testimoniis Scripturarum sibi cohaerentibus, sed conturbant omnia. Et quia ipse est inimicus et ultor, non solum aquas alienas draco Aegyptius conturbat pedibus suis, sed conculcat flumina sua, ne parcat eis, quos semel in suam redegerit potestatem. 381 Quod devitare cupiens justus,
Abbreviated transcription (Latin):
plenius dixerimus. eamuidelicet potestatem cui a egrptus credita uel una pro¬
uincia uel aegyptus totius mundi quaenon est leo condita sed proprio uitio
ad si milata leonigentium: homo enim cũ in honoreeẽt non intellexit cum¬
paratus estiumentis insipientib & similis factus est illis : De hocleone &
petrus loquitur aduersarius nr̃t diabolus quasileorugiens circuit : & in
percus siteos: draconem autem dicidiabolum pro quo aquila inter p̃tat᷑
leuiathañ nomen draconis ex ponens uixta superiorem ex planatio ne
multis testimoniis docui. quid ixerat mea sunt flumina & ego feciea: isteigit
draco fluminib: suis quasi cornibus uentilabat plurimas nationes. Quae
super marchione ualentino arrio & eu nomio ceterisq hereseon prin¬
cipib intellegere possumus quumitantur ecclesiastiticos iuros dicentes

Expanded text:
plenius dixerimus, eam videlicet potestatem cui Aegyptus credita, vel una proplenius dixerimus, eam videlicet potestatem cui Aegyptus credita, vel una provincia, vel Aegyptus totius mundi, quae non est leo condita, sed proprio vitio assimilata leoni gentium: « Homo enim cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis . » De hoc leone et Petrus loquitur: « Adversarius noster diabolus, quasi leo rugiens circuit ; » et in percussit eos . » Draconem autem dici diabolum, pro quo Aquila interpretatus est Leviathan, nomen draconis exponens, juxta superiorem explanationem multis testimoniis docui; qui dixerat: « Mea sunt flumina, et ego feci ea. » Iste igitur draco fluminibus suis, quasi cornibus ventilabat plurimas nationes, quae super Marcione, Valentino, Ario, et Eunomio, caeterisque haereseon principibus intelligere possumus, qui imitantur ecclesiasticos viros dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
Nihilq: in aegypto remanebit. sed cum hominibus & umentabrutaque
animalia pariter auferentur. & tanta erit solitudo in aegypto ut nec
pede hominis necungulauimenti aqua eillius conturbentur sed quieta
sint omnia & a quaefluminũ eius quasi oleum fluant puris simȩ acni¬
tentes nullo pereas transeunte nec earum fluenta turbante hoc autẽ¬
fiat propter aegỹpti solitudinẽ quaere digetur indesertũ ab omnimul¬
titudinesua. quando habitatores eius dñs percusserit ut intellegant qui
remanserint quod ipsesit dñs: Id circo planctus est pharaonis. & plan¬
gent eum fili aegentium in circuitu: non solum autem superillo sed &
super multitudineeius quaed ño uastante deletaest: haec suꝑsim plici
litteracur sim dixissesufficiat. ueniamus ad intellegentiã sp̃italem
nec puto magnopere laborandum nos sequisit pharao rex aegypti cum supri

Expanded text:
nihilque in Aegypto remanebit, sed cum hominibus et jumenta brutaque nihilque in Aegypto remanebit, sed cum hominibus et jumenta brutaque animalia pariter auferentur. Et tanta erit solitudo in Aegypto, ut nec pede hominis, nec ungula jumenti, aquae illius conturbentur, sed quieta sint omnia, et aquae fluminum ejus quasi oleum fluant purissimae ac nitentes, nullo per eas transeunte, nec earum fluenta turbante. Hoc autem propter Aegypti solitudinem, quae redigetur in desertum, ab omni multitudine sua, quando habitatores ejus Dominus percusserit, ut intelligant, qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Idcirco planctus est Pharaonis, et plangent eum filiae gentium in circuitu, non solum autem super illo, sed et super multitudine ejus, quae Domino vastante deleta est. Haec super simplici littera cursim dixisse sufficiat. Veniamus ad intelligentiam spiritalem. Nec puto magnopere laborandum nosse qui sit Pharao rex Aegypti, cum supra
Abbreviated transcription (Latin):
Haec aũt loquitur permeta foram: ut post quã uolatilia caeli & besti ae
carnib eius fuerint saturatae idestex ercitus eius & uniuersa multitudo.
reliqua pars inuermes & saniem conuertatur : Tunc inquit caeli tenebris
obuoluentur. sol& luna & cetera luminaria nondabunt lumen suum. sed
superte cuncta nigrescent nihilq tibi laetumerit & ad tuum interition
om̃s populi & cuncti reges eorum horrorenimio formidabunt conspici¬
entes gladium meum huc illucq uolitare & nulli parcere & in tuaruina
ruinã similem pertimescunt: Vt autẽ scias quiiste sit gladius. audi
manifestius gladius regis babilonius. ueniet tibi in gladus fortium
si uegigantum deiciam omnẽ multitudinem tuam: quigigantes in ex¬
pugnabiles gentes sunt quae babilonii regis tenebantur exercituasti
uastabunt siuedis perdent superbiam aegypti & omnẽ multitudinẽ e̾i:

Expanded text:
Haec autem loquitur per metaphoram, ut postquam volatilia coeli et bestiae Haec autem loquitur per metaphoram, ut postquam volatilia coeli et bestiae carnibus ejus fuerint saturatae, id est exercitus et universa multitudo, reliqua pars in vermes et saniem convertatur. Tunc, inquit, coeli tenebris obvolventur, sol et luna et caetera luminaria non dabunt lumen suum, sed super te cuncta nigrescent, nihilque tibi laetum erit. Et ad tuum interitum omnes populi et cuncti reges eorum horrore nimio formidabunt, conspicientes gladium meum huc illucque volitare, et nulli parcere, et in tua ruina ruinam similem pertimescent. Ut autem scias qui iste sit gladius, audi manifestius: « gladius regis Babylonis veniet tibi: in gladiis fortium, » sive gigantum, « dejiciam omnem multitudinem tuam: » qui gigantes inexpugnabiles gentes sunt, quae Babylonii regis tenebantur exercitu. « Isti vastabunt, sive disperdent superbiam Aegypti, » et omnem multitudinem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
raonis malis sibi imminentibus auferatur. uel certe capienda & suis mags
miseriis doleat quã aliorũ captiuitate lȩtetur & interimbreuiter quaedi
historiae funda menta i acientes. Quid hebre su perhocloco intellegant
percurramus: Leoni comparatur pharao nonunius gentis sed multarũ
gentium si ued raconi in mariut terram aquasq: possideat. quun rigatione
fluminũ erigebatur insuperbiam quã cornuuocat & multitud ine exer¬
citus sui om̃s aquas transiens poterat conturbare. id crco ex pandere
sedicit retesuum super multitudinem eius & extrahereeum sagena sua
uel amo& proicere si ue extendere eum superterram quiquasi coluber
multis spiris fuerat in uolutus ut acunctis caeli uolatilib deuoretur: cũq
non solum aues sed oms besti ae terrae eum lacerauerint. reliquȩ carnes ei
montes & ualles cam posq: complebunt it aut cunctae uermibus scateant:

Expanded text:
raonis malis sibi imminentibus auferatur. Vel certe capienda et suis magnis raonis malis sibi imminentibus auferatur. Vel certe capienda et suis magnis miseriis doleat, quam aliorum captivitate laetetur. Et interim breviter quaedam historiae fundamenta jacientes quid Hebraei super hoc loco intelligant percurramus. Leoni comparatur Pharao, non unius gentis, sed multarum gentium, sive draconi in mari ut terram aquasque possideat, qui irrigatione fluminum erigebatur in superbiam, quam cornu vocat, ut multitudine exercitus sui omnes aquas transiens poterat conturbare. Idcirco expandere se dicit rete suum super multitudinem ejus, et extrahere eum sagena sua vel hamo, et projicere sive extendere eum super terram, qui quasi coluber multis spiris fuerat involutus ut a cunctis coeli volatilibus devoretur. Cumque non solum aves, sed omnes bestiae terrae eum laceraverint, reliquae carnes ejus montes et valles camposque complebunt, ita ut cuncta vermibus scateant.
Abbreviated transcription (Latin):
biles gentes. omnes siue pestilentes degentib cunctis & uastabunt siue
perdent superbiam uel in iuriam a egrpti & dissipabitur multinidoei
Siueom̃s fortitudo illius: & perdamom̃a iumenta ei quaeerant suꝑaquis
plurimas siue ab aquis multis & non conturbabiteas peshominis ulta
neq ungula iumentorum trbabit nuecalcabiteas. tumc puris simastadb¬
dam aquaseorum siueut aliquando quiescant aquae eorum& flumina
eorum qua sioleum adducam. Siueut oleum fluent ait dñs ds. Cũ dedero
terram aegrpti desolatam siue perditam: Deseretur autem terra aple¬
nitudine sua siuecũ plenitudinesua. quando percussero siuedis semina
dũtixat in quibus dis crepant. alio quinubiunus sensus est hebraicũ
sequimur in multis aũ exem plarib iuxta septuaginta duo decim̃ a ni
& mensis decimus ponitur iuxta ceteros autem interpretes decimus
annus &duo decimus mensis : Vt ueliam capta sit hierusalem & gaudiũ pha¬

Expanded text:
abiles gentes omnes hae sive pestilentes de gentibus cunctis: et vastabunt sive abiles gentes omnes hae sive pestilentes de gentibus cunctis: et vastabunt sive perdent superbiam vel injuriam Aegypti, et diseius et perdam omnia iumenta eius quae erant super aquas plurimas sive ab aquis multis: et non conturbabit eas pes hominis ultra, neque ungula jumentorum turbabit sive calcabit eas. Tunc purissimas reddam aquas eorum sive ut aliquando quiescant aquae eorum, et flumina eorum quasi oleum adducam sive ut oleum fluent, ait Dominus Deus, cum dedero terram Aegypti desolatam sive perditam. Deseretur autem terra a plenitudine sua sive cum plenitudine quando percussero sive disseminadumtaxat in quibus discrepant. Alioquin ubi unus sensus est, Hebraicum sequimur. In multis autem exemplaribus, juxta LXX, duodecimus annus et mensis decimus ponitur; juxta caeteros autem inteannus, et duodecimus mensis, ut vel jam capta sit Hierusalem et gaudium Pha
Abbreviated transcription (Latin):
hunte interram superfaciem agri abiciamte siue cam pireplebunt¬
rabo detebestias uniuers ae terrae & dabo carnestuas supermonies¬
& uillerimplebuntur exte & opertam cumextinctus fueris caelum &n
grescere faciam stellis eius : Solem nube tegim & lun a nondabit lem̃ siũ
omnialumininacali merereficiam siue contenebrescent suporte&
dabotenebris superterrãtuam dicit dñs ds. Etinrirabo cote populo¬
rum multorum cũ induxero contritionem siue captiuita tẽtuã inge¬
tibus superterras siueinterra qua nescis & stupes cerefaciam. Siuecon¬
tristabuntur superte populi uel gentes multe & reges conus or¬
rortnbinoformidabune superte cum uola recoeperit gadius nis
super facies eorum & obstupefient repente s inguli proanima sualndie
dicit dñs ds̃ gladius regis babrlonis ueniettibi ingladiis fortiũ si ue¬
gigantium deiciam multitudinem siue fortitudinẽtuam in ex pugr¬

Expanded text:
in terram super faciem agri abiciam te et habiin terram super faciem agri abiciam te et habirabo de teet 378 valles implebuntur ex te. Et operiam cum extinctus fueris, coelum, et nigrescere faciam stellas ejus: Solem nube tegam, et lunam non dabit lumen suum. OmnEt irritabo cor populorum multorum cum induxero contritionem sive captivitatem tuam in gentibus super terras sive in terra quam nescis. Et stupescere faciam sive contristabuntur super te populi: vel gentes multae et reges eorum horrore nimio formidabunt super te, cum volare coeperit gladius meus super facies eorum, et obstupescent repente singuli pro anima sua in die dicit Dominus Deus gladius regis Babylonis veniet tibi in gladiis fortium deiciam multitudinem tuam ine
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrã ultimam & ad inferos. & dormies non in requie sed in poenis in
medio incircum cisorum : Hoc estinmundorum & cum his quiingladio
dñi conciderunt : & ut sciamus qui sit illecuidixerit. O inclyteatqͣ sub¬
limis interlignauo luptatis. ponit manifestius ipseest pharao & om̃s
multitudo eius: Si ueiuxta septuaginta : sic est pharao& om̃s multitu¬
do eius ut quomodo supra assrrius succisus est & corruit sic & uegri¬
tius subruatur. Et factum est duo decimo anno inmense duo decimo
si ue decimo inuna diemensis. factum est uerbum dñi ad medicens filibo¬
minis ad sumela mentum superphario regemaegrpti & dices ideũ :¬
Leoni gentium adsimilatus es & draconi qui estinmari & uentilabis
cornũ in fluminiburtuis & conturbabas aquas pedibustuis & concul¬
cibas flumina earum siuetua propterea haec dicit dñs ds̃. Ex pandã
superte retemeum in multitudine populorũ multorum : & extra¬

Expanded text:
ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in ad terram ultimam et ad inferos, et dormies non in requie, sed in poenis in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit: O inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis, ponit manifestius: Ipse est Pharao, et omnis multitudo ejus. Sive juxta Septuaginta, sic est Pharao, et omnis multitudo ejus, ut quomodo supra Assyrius succisus est, et corruit, sic et Aegyptius subruatur. Et factum est duodecdecimo in una mensis factum est verbum Domini ad me dicens fili hominis adsume lamentum super Pharao regem Aegypti et dices ad eum leoni gentium adsimilatus es et draconi qui est in mari et ventilabas cornu in fluminibus tuis et conturbabas aquas pedibus tuis et conculcabas flumina eorum propterea haec dicit Dominus Deus expandam super te rete meum in multitudine populorum multorum et extra
Abbreviated transcription (Latin):
aquis inrigata fluminũ dñi. quib & illa arbor fuerit inrigata. Quae corruit
siue omnia ligna quae quondam fueruntbona & inrigabantur aquis. &
in libini altitudine morabantͥ accipient consolationem. quando princi¬
pem suum similia uiderint sustinere tormenta: & ipsa enim descendent
ad infernum ad interfectos gladiodñi & om̃s fortitudo lignorũ habita¬
bit sub umbraculo eius id estin poena in medio omnium nationũ quae
claustris inferitenebuntur: Post haec ad ipsum pharaonem sermocon¬
uertitur . cuidictum fuerat in principio cui similis factus es in altitudi¬
netua: & dicitur ad eum cui ad similatus es. O indyte atq sublimis inter
ligna uoluptatis nempeassyrio qui corruit & tueras indrtus atq sub¬
limis interligna eđen . hoc est deliciarum & paradisi & eccedeductuser¬
sicut as syriur cum omnibus lignis quaequondam fuerant in delicus

Expanded text:
aquis irrigata fluminum Domini, in quibus et illa arbor fuerat irrigata, quae corruit, aquis irrigata fluminum Domini, in quibus et illa arbor fuerat irrigata, quae corruit, sive omnia ligna, quae quondam fuerunt bona et irrigabantur aquis, et in Libani altitudine morabantur accipient consolationem, quando principem suum similia viderint sustinere tormenta: « Et ipsa enim descendent ad infernum ad interfectos gladio Domini. » Et omnis fortitudo lignorum habitabit sub umbraculo ejus, id est, in poena in medio omnium nationum, quae claustris inferi tenebuntur. Post haec ad ipsum Pharaonem sermo convertitur, cui dictum fuerat in principio, « cui similis factus es in magnitudine tua? » et dicitur ad eum: « Cui assimilatus es, o inclyte atque sublimis, inter ligna voluptatis? » nempe Assyrio, qui corruit. Et tu eras inclytus atque sublimis inter ligna Esicut Assyrius, cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis,
Abbreviated transcription (Latin):
filus hominũ quidescenduntin lacũ siue in foueam sempiternã: cum autẽ
illedescenderit in ex tremõterrae & pars uulpium fuerit aquibus laceran¬
dum est : tuncluctus erit uel omnium sociorũ eius. uel sc̃arum fortitudinũ
qua eillũ dolebunt ad inferos descendisse : Vndedicit dñs:o perui eũabysso
cuius aquis fuerat antenutrit᷑ & prohibui flumina eius id est abrssi& co
ercuia quas multas necum rigarent sed magis ob primerent: Contristat᷑
est supereum libanus in quofuerat ex altatus. & omnia agriligna concus¬
sisunt succisionem similem formidantia: a sonitu ruinae eius cõmoui
gentes : ut nullus perditionem illius ignoraret & deductionem ad inferos
cumceteris sociieius: Acceperuntq consolationem om̃i ligna uoluptatis id est
paradisum uident & mala malis & bonabonis restitt: haec aũligna libanist

Expanded text:
filiis hominum, qui descendunt in lacum, sive in foveam sempiternam. Cum autem filiis hominum, qui descendunt in lacum, sive in foveam sempiternam. Cum autem ille descenderit in extrema terrae, et pars vulpium fuerit, a quibus lacerandus est, tunc luctus erit vel omnium sociorum ejus, vel sanctarum fortitudinum, quae illum dolebunt ad inferos descendisse. Unde dicit Dominus: « Operui eum abysso, » cujus aquis fuerat ante nutritus. « Et prohibui flumina ejus, » id est, abyssi, « et coercui aquas multas, » ne eum rigarent, sed magis opprimerent. « Contristatus est super eum Libanus, » in quo fuerat exaltatus. « Et omnia agri ligna concussa sunt, » succisionem similem formidantia. « A sonitu ruinae ejus commovi gentes, » ut nullus perditionem illius ignoraret, et deductionem ad inferos cum caeteris sociis ejus. Acceperuntque consolationem omnia ligna voluptatis, id est, paradisi: dum vident et mala malis, et bona bonis restitui. Haec autem ligna Libani sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bia sua: in cunctis autem conuallib corruent ramieius: ad tartarum dedu¬
cantur : omnes quiineius fuere comitatu. & recedant deum braculo illius
ut relin quanteam ut uolatilia caeli & bestiae terrae. quae prius sub illa fue¬
rant & illius subum braculo tegebantur. postea poenaeeius participes sint:
Cumq uiderint c& eraligna siluarum siueparadisi assur. erparris sum sen¬
tentia dñi corruisse. non eleuabuntur insuperbiam nec se aliquid aestima¬
bunt. nec in rigationem aquarum suarum proprias arbi trabantur diuitus.
eo quod omnes rami & uolatilia caeli & bestiae terrae quaeerant sub impe¬
rio assurdeducantur in mortem ad terram ultimam: dequibus scriptũ
est: in conspec tueius cadentom̃s qui descendunt interram: & in alio loco
ingredientur ad ex trema terrae & eruntnequa quã cumangelis. sed cum

Expanded text:
bia sua. In « cunctis autem convallibus corruent rami ejus, » ut ad tartarum dedubia sua. In « cunctis autem convallibus corruent rami ejus, » ut ad tartarum deducantur omnes qui in ejus fuere comitatu. « Et recedant de umbraculo illius ut relinquant eam, » ut volatilia coeli et bestiae terrae, quae prius sub illa fuerant, et illius umbraculo tegebantur, postea poenae ejus participes sint. Cumque viderint caetera ligna silvarum sive paradisi, Assur cyparissum sententia Domini corruisse, non elevabuntur in superbiam, nec se aliquid aestimabunt, nec irrigationem aquarum suarum proprias arbitrabuntur divitias, eo quod omnes rami et volatilia coeli et bestiae terrae, quae erant sub imperio Assur, deducantur in mortem ad terram ultimam, de quibus scriptum est: « In conspectu ejus cadent omnes qui descendunt in terram . » Et in alio loco: « Ingredientur ad extrema terrae , » et erunt nequaquam cum angelis, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
quantos as surhabuit in perditionem: Vndeassur quia sublimatus est in alti¬
tudine & dedit sublimitatem suam uirentem atq condensam siueusq ad nubes
cacumenerexit & eleuatum cor eius ut diceret erosimilis altissimo: Propter¬
reatraditus est inmanu fortissimigentium: quaim intellegamus aliam detes¬
stabilem potestatem cuitraditurad puniendum: ipseest enim inimicus & ul¬
tor utassur intellegatur antichristus. & fortissimis gentium cuitraditus ẽ
satanas iuxta illud apłi quos tradidi sitanae ut discant non blas phemare: qui
faciens facietei: quaecumq ei adño fuerint imperata: ista autem eyparissus
eiecta est depara di sodi propter impietatem suam & succident illam alien
& crudeles siue pestilentes ingentib utim pleatur illud quod scriptũ est.¬
estilente flagellato stultus astutior fiet: & iterum: iam securis ad radices
arboris posita est quin prȩcident eam super montes ut corruat in super¬

Expanded text:
quantos Assur habuit in perditionem. Unde quia Assur sublimatus est in altitudine; et dedit sublimitatem suam virentem atque condensam, sive usque ad nubes cacumen erexit, et elevatum est cor ejus ut diceret: Ero similis Altissimo , propterea traditus est in manu fortissimi gentium: quam intelligimus aliam detestabilem potestatem, cui traditur ad puniendum: ipse est enim inimicus et ultor; ut Assur intelligatur Antichristus, et fortissimus gentium cui traditus est, Satanas, juxta illud Apostoli: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare : Qui faciens faciet ei quaecumque ei a Domino fuerint imperata. Ista autem cyparissus ejecta est de paradiso Dei propter impietatem suam; et succident illam alieni et crudeles, sive pestilentes in gentibuPestilente flagellato stultus astutior fiet . » Et iterum: « Jam securis ad radices arboris posita est . » Qui praecident eam super montes, ut corruat in super
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis & angustiae quando uidas capiebat᷑ ab abylonus insultauer inteis & e¬
iecto populo uidaeorũ sibi putauerint terrã traditã ad possidendũ & non soli
non susceperint suos filios uidelicet iacobfratris sui sed per secuti s̃ & condu¬
serint in manus gladii unde mani festius inter p̃tatus ẽ simmachus singui¬
nẽ tuũ odisti & sanguis ꝑseque tͥte: pro phetat᷑ aũ quod & ipseca piendusse
& redigenđ ad solitudines sempiternas. & rerũ fine cognoscat esseiudicẽ dn
eo quod dixerit duaegentes & duaeregioner mea er̃ uelidumȩorũ & udaeo¬
rũ uelcertae udae & isrł duarũ uidelicet & decẽtribuũ & locutus est demontib¬

Expanded text:
sitatis et angustiae, quando Judas capiebatur a Babyloniis, insultaverint eis, et esitatis et angustiae, quando Judas capiebatur a Babyloniis, insultaverint eis, et ejecto populo Judaeorum, sibi putaverint terram traditam ad possnon susceperint fratres suos, filios videlicet Jacob fratris sui, sed persecuti sint et concluserint in manus gladii. Unde manifestius interpretatus est Symmachus: « Sanguinem tuum odisti, et sanguis persequetur te. Prophetatur autem quod et ipse capiendus sit, et redigendus in solitudines sempiternas, et rerum fine cognoscat esse judicem Deum, eo quod dixerit: Duae gentes, et duae regiones meae sunt; vel Idumaeorum et Judaeorum, vel certe Judae et Israel, duarum videlicet et dece
Abbreviated transcription (Latin):
&omnis idumea & scient qui a ego sum dñs : Illud aũ quod in septuaginta ad ditũẽ¬
& consumentur. in hebraico non habet᷑ si sem ꝑ in ꝓphetis eẽt sermodĩ & iuge in
pecto reeorũ habet hos piciũnũquã crebro he⁊ echiel poneret Et factuse
sermodñi ad medicens. Sed quia obhumanã fragilitatẽ & uitaehuius necess¬
tates interdũ recedebatabeis. propterea iohannes baptistaloquit᷑. quimisu
mebaptirare ipsedixit mihi. Suꝑ quẽ uideris s̃ pm sc̃m inspeci ecolũbȩdes¬
cendentẽ & manentẽ in eo. ipseẽ nũ quã enĩ pro priũ eẽt inxp̃o quod ad ditur
& manentẽ in eo nisiab aliis non nũ quã recederetalioquin & ad moysenlo qui
ds auferã despũ sc̃o quu nte est quẽ utiq non haberet nisiad eũ ã dño descendis¬
s& omnis aũistius capituli prophetia ẽ contra montẽ seĩr: filiorũ uidelc&
esau & edom. qui greca & nr̃a lingua appellant᷑ idumaei eͦquod intemp̃r neces¬

Expanded text:
omnis Idumaea, et scient, quia ego sum Dominus. Illud autem quod in LXX additum est, et consumentur, in Hebraico non habetur. Si semper in prophetis esset sermo Dei, et juge in pectore eorum haberet hospitium, numquam tam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. Sed quia ob humanam fragilitatem, et vitae hujus necessitates, interdum recedebat ab eis, propterea Joannes Baptista loquitur: Qui misit me baptizare, ipse dixit mihi: Super quem videris Spiritum sanctum in specie columbae descendentem et manentem in eo, ipse est . Numquam enim proprium esset in Christo quod additur, et manentem in eo, nisi ab aliis nonnumquam recederet. Alioquin et ad Moysen loquitur Deus: Auferam de spiritu qui est in te : quem utique non haberet, nisi ad eum a Domino descendisset. Omnis autem istius capituli prophetia est contra montem Seir, filiorum videlicet Esau et Edom, qui Graeca et nostra lingua appellantur Idumaei, eo quod tempore neces
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ sui perdidit gregis: pulchreq ecła xp̃i appellatur terrauiuen¬
tium : ut econtrario hereticorum concili abdla mortuorum terraees se
credantur: & portauerunt inquit ignominiam siue tormentũ suũ cumhis
quos secum̃ detraxe runt in lacum & in profundum inferni quorũ cubile
inmedio interfectorũ est : eorũ uidelicet quos suo mucrone iugularunt &
circũ dantur huius cemodi populis hipo puliassr ruregis populi sunt¬
& licet circum cisos ẽe seiactent. tamen in circũcisi interfectiques gladio
& teruode derunt terrorem atq formidinẽ in terra uiuentiũ : Vnde
portauert̃ tormentũ suũ atq suppliciũ inmedio eorũ quossius fraudib:

Expanded text:
aliquem sui perdidit gregis? pulchreque Ecclesia Christi appellatur, « terra vivenaliquem sui perdidit gregis? pulchreque Ecclesia Christi appellatur, « terra viventium, » ut e contrario haereticorum conciliabula mortuorum terrae esse credantur. « Et portaverunt, inquit, ignominiam sive tormentum suum, cum his quos secum detraxerunt in lacum, » et in profundum inferni, quorum in medio interfectorum est: eorum videlicet quos suo mucrone jugularunt, et circumdantur hujuscemodi populis. Hi populi, Assyrii regis populi sunt, et licet circumcisos esse se jactent: tamen incircumcisi interfectique sunt gladio, et tertio dederunt terrorem atque formidinem in terra viventium. Unde portaverunt tormentum suum atque supplicium in medio eorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
pantur sensus ur̃i persim plicitatem qua eestinxp̃o: sed hictimor sped ñĩ
mitigatur dicente ecclesi asticouiro. Dñs in luminatiomea & salus mea
quẽ timebo : dñs protector uit aemeae aquotrepidabo  Post haec dicit᷑
qu in as sirii: aelam᷑ in lingua nr̃am uertit᷑ ascensus eorũ: Om̃s enĩ qui
xp̃i humilitate contemta diaboli ascenderesu perbiam & sein falsi nomi¬
nis scientia ẽe aliquid aestimarunt ae lamitae sunt nuncupandi qui assiru
regis sepulchrũ ambiunt & interfecti sunt uulneratiq gladio & licetinex¬
cel soposuerint ossuum tamen descenderunt in mundi & incircumcisi ad
terrã ultimã : ut quanto sub limius fuerant eleuatitanto fortius caderent.
isti posuerunt terrorẽ suũ non semel sed secundo in terraiuiuentiũ: quis
enim ecdesi asticorum ab huius cemodi elamitarũ terrore securus est & non

Expanded text:
pantur sensus vestri per simplicitatem, quae est in Christo . » Sed hic timor spe Domini pantur sensus vestri per simplicitatem, quae est in Christo . » Sed hic timor spe Domini mitigatur dicente Psalmista: « Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? » Post haec dicitquin Assyrii. Elam in linguam nostram vertitur ascensus eorum. Omnes enim qui, Christi humilitate contempta, diaboli ascendere superbiam, et se in falsi nominis scientia esse aliquid aestimarunt, Elamitae sunt nuncupandi. Qui Assyrii regis sepulcrum ambiunt, et interfecti sunt vulneratique gladio: et licet in excelso posuerint os suum, tamen descenderunt immundi et incircumcisi ad terram ultimam, ut quanto sublimius fuerant elevati, tanto fortius caderent. Isti « posuerunt terrorem suumraquo; non semel sed secundo « in terra viventium. » Quis enim ecclesiasticorum ab nujuscemodi Elamitarum terrore securus est, et non
Abbreviated transcription (Latin):
sontib: Et rursum fons aquaetuae sit proprius unde loquitur & dñs. Me
dereli querunt fontem aquaeuiuae & foderunt sibilacus id est cisternas quaȩ
aquas continere non possunt: sequit̃: & facta est multitudo eius pergyrũ
sepulhrieus : hi om̃s cingunt assyrium & esteorũ plurima multitudo
quiuniuersi uulnerati sunt & interfecti& cadentes gladio nemo enĩorum
sta repotest cum moysi nec audire quistattis indomodñi. Sed om̃s uulne¬
rati interfectiq sunt & cadentes qui quondam dederat formidinẽ interra
uiuentiũ : formidinẽ autẽ his quierant ecdesiȩprȩpositi nein terrauiuentiũ
facerent populos mortuorum & simplices quosq: deciperent: Vnde & pau¬
lus aiebat: Timeo aũ neforte sicut serpens decepit eã in malitia sua corrũ¬

Expanded text:
fontibus . » Et rursum: « Fons aquae tuae sit proprius. » Unde loquitur et Dominus: « Me fontibus . » Et rursum: « Fons aquae tuae sit proprius. » Unde loquitur et Dominus: « Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi lacus, id est cisternas, quae aquas continere non possunt . » Sequitur: « Et facta est multitudo ejus per gyrum sepulcri ejus. » Hi omnes cingunt Assyrium, et est eorum plurima multitudo, qui universi vulnerati sunt et interfecti, et cadentes gladio. Nemo enim eorum stare potest cum Moyse, nec audire, « qui statis in domo Domini , » sed omnes vulnerati interfectique sunt, et cadentes: qui quondam dederant formidinem in terra viventium. Formidinem autem his, qui erant Ecclesiis praepositi, ne in terra viventium facerent populos mortuorum, et simplices quosque deciperent. Unde et Paulus aiebat: « Timeo autem ne forte sicut serpens decepit Evam in malitia sua, corrum
Abbreviated transcription (Latin):
fecti sunt gladio & ideo corruerunt quorũ sepulchradata sunt in nouissi¬
mis laci: Quod autẽ lacus uocetur infernus. perspicuȩ psalmus demq¬
strat illem quo penitens loquitur adsimilatus sum cum his quidescendi
in lacum: Quẽ nequaquã debemus iuxta latini sermonis progrietaten
eum intellegere quigrece AireNũ dicitur ut est lacus tiberiadis & lacis
lurius & benacus multiq alii sed quas nos solemus appellare cisternas
quas lacus quia quas refrigerant & omnem abeis calorem sp̃s auferĩ peca
tores cunctiq heretici fodiunt: & quantũ inmea memoria est nullusco¬
rum lacum id est cisternam fodisseSeriptura testatur sed om̃s pau¬
tores quorum fuit orias rexleprosus & qui persu perbiam corrut
de quoscribitur : Quod homo fueritterrae operibus incubans & muars
superbiae nirres aedificaret in angulis & lacus foederit: e contrar
adiustian dicitur bibeaquas detuis uasis & deputeorum tuo rum

Expanded text:
fecti sunt gladio, et ideo corruerunt, quorum sepulcra data sunt in novissifecti sunt gladio, et ideo corruerunt, quorum sepulcra data sunt in novissimis laci. Quod autem lacus vocetur infernus, perspicue psalmus ille demonstrat, in quo poenitens loquitur: Assimilatus sum cum his qui descendunt in lacum 390 . Quem nequaquam debemus juxta Latini sermonis proprietatem eum intelligere qui Graece λίμνη dicitur, ut est lacus Tyberiadis, et lacus Larius, et Benachus, multique alii, sed quas non solemus appellare cisternas. Quos lacus, quitores cunctique haeretici fodiunt. Et quantum in mea memoria est, nullum sanctorum lacum, id est, cisternam fodisse Scriptura testatur, sed omnes peccatores quorum fuit Ozias rex lepresus , et qui per suam superbiam corruit. De quo scribitur, quod homo fuerit terrae operibus incumbens, et multas superbiae turres aedificarit in angulis, et lacus foderit. E contrario ad justum dicitur: « Bibe aquas de tuis vasis, et de puteorum tuorum