comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista dileccio sit tenẽ
da. ip̃se ĩisinuat. qui mi
plerisqz scripture sue sentẽ¬
ciis: et amicos iubet diligi
i se: et municos diligi ꝓp̃
se. Ille cnm ueraciter carita¬
tem habet. qui et amicum
diligit in deo: et mumicũ
diligit propter deum. Nam
sunt non nulli qui dili¬
gunt proximos: sed per af¬
fcctum cognacionis et car¬
nis. quibus taicu in bac
dileccione sacra cloquia nõ
contradicunt. s aliudest.¬
minicis ex caritate debetur
obedicncie. Hii nimirum
ct proximum diligunt. et
tamcn illa sublimia di¬
lectionis premia non asse¬
quuntur: quia amorcin
suum non spiritaliter sed
carnaliter impendũt. lec .iii.¬

Expanded text:
ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sminicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendunt. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
iuc ergo respondeo:¬
quia non solum
tar. Audi non me sz ipm̃
dñm gencri humano cla
mitis sum: et humilis cor¬
de. Audi ct beatum petrum

Expanded text:
ic ego respondeo:Quia non solum tari. Audi non me, sed ipsum Dominum generi humano clammitis sum et humilis corde . Audi et beatum Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
iam die ad uesperũ:
procidit subito in pauunẽ¬
to. et firis gemibus ante dci
nultum prouolutus. ora¬
bat suppliciter gemeus ac

Expanded text:
jam die ad vesperam, procidit subito in pavimento, et fixis genibus ante Dei vultum provolutus, orat suppliciter gemens, a
Abbreviated transcription (Latin):
M
quippe soluit ct decet:
quando hoc quisqz uoce pre¬
dicat: quod uincudo mi
plct. S ad regnum eterne

Expanded text:
m quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne
Abbreviated transcription (Latin):
set annos crplat. quib
in uirum perfectum creuc¬
rat. cum toto cotempore
inter ipsum et regem an¬
glorum par nullatenus
posset reforman: sed ma¬
gis deformata uidetur. De¬
inq placuit ommum di

Expanded text:
sex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur. Denique placuit omnium di
Abbreviated transcription (Latin):
crorcisinis. postea ad aqmͣ
uemstis. et consparsi estis:
et pains dominicus facti
estis. Ecce quod accepistis.
Qnomodo crgounum in¬
detis esse quod factum est:

Expanded text:
exorcismis: postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et panis Dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est
Abbreviated transcription (Latin):
unc idem ionna¬
nus ct umueisus
astans populus sancti ad¬
cum lacrimis aicbat ioui¬
nianus. Magne serue der
iuliane: si uncum michi
pignus et inte presentis
solacium reddidens: non
rum suorum figinenta ⁊¬
tempnet. et fidem quam
predicas: deuota mente su¬
scipict. at rero uir deo plenͦ
gembris in terram curua¬
tis oculis ac manibus ĩ
celum porrectis. cunctis
audientibus dixit. dñs
homines appartris per ue¬
xillum crucis tue ab hu¬
manogenere mortem ex¬
clusisti. Iube ut resurgat

Expanded text:
unc idem Jovininus, et universus adstans populus, sancti adcum lacrymis aiebat Jovinianus: Magne serve Dei Juliane, si unicum mihi pignus, et vitae praesentis solatium reddideris, nonorum suorum figmenta contemnet, et fidem quam praedicas devota mente suscipiet. At vero vir Deo plenus, genibus in terram curvatis, oculis ac manibus in coelum porrectis, cunctis audientibus dixit: Dominhomines apparens per vexillum crucis tuae ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Tu mag̾ accede et illas
pulsa: ut pro cerco experia
omnis populus: deu glo¬
rificauit. Ipsequoq quis
esset apparuit: quia lunẽ
in tencbris latere nõ potu¬
it. hoc ucro in prefata creb̃¬
nne grrmacacorte et sanc¬
ti petri ceclesia usq hodie
ꝑmanent in testunoniũ
hunus mirabilis facti: ⁊
in am mirandi .łc. ixͣ.

Expanded text:
Dei: 'Tu magis accede et illas Dei: 'Tu magis accede et illas pulsa, ut pro certo experiamomnis populus Deum glorificavit; ipse quoque, quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Hae vero in prefata creberrime Gerniaca corte et sancti Petri ecclesia usque hodie permanent in testimonium huius mirabilis facti et in aevum mirandi. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
rum lustrarit: in quam¬
dam intrount basilicam
simili modo causa oracio¬
nis: et interorandum cã¬
panc pulsabantur secun¬
dum morem ecclesiasticũ
ad fidelium concionem
congregandam. Ibiq fu¬
crunt gemine que nullũ
dederunt sonuimi pulsate.
Tunc saccrdos loci et alii qͥ
circomstabant: sollicite
ab eo sciscitabantur quis
esset: et unde illo uenisset.
Quid inquiens uultis:
Clericus sum ueluti uide¬
tis: et de francia ueni. Qb
illi adiciunt dicentes. Cur
nr̃e non hodie sonant nol¬
le tuo n aduentu. sicut ce¬
teris in dichus consueue¬
rant prius qmͣ tu uenires
ad nos: atquod ipse. Igno¬
ro inquit. Uerum duãs
habui in mea ecclesia que
michi furtim ablate sũt
cuni adhucessem in fran¬
cia: fortassis hec sunt. Ostẽ¬
dite michi eas. et cgo dicã
uobis su lle sunt an alic.
Que cum sibi fuissent ostẽ¬
se: asscu crauit ipsas esse.
Tum mitocum sacerdote
loci aiusdem consilio. proti¬
nus sue restituunt sas cur¬
ncule. Et dixciunt ad uire

Expanded text:
rum lustraret, in quandam introivit basilicam simili modo causa orationis. Et inter orandum campanae pulsabantur secundum morem ecclesiasticum ad fidelium contionem congregandam, ibique fuerunt geminae, quae nullum dederunt sonum pulsatae. Tunc sacerdos loci et alii qui circumstabant sollicite ab eo sciscitabantur, quis esset et unde illo venisset. 'Quid' inquiens, 'vultis? Clericus sum, veluti videtis, et de Frantia veni'. Quibus illi aditiunt, dicentes: 'Cur nostrae non hodie sonant nolae tuo in adventu, sicut ceteris in diebus consueverant, priusquam tu venires ad nos?' Ad quod ipse: 'Ignoro', inquit, Verum duas habui in mea ecclesia, quae michi furtim ablatae sunt, cum adhuc essem in Frantia; fortassis hae sunt. Ostendite michi eas, et ego dicam vobis, si illae sunt an aliae'. Quae cum sibi fuissent ostensae, asseveravit ipsas esse. Tum, inito cum sacerdote loci eiusdem consilio, protinus suae restituunt eas turriculae et dixerunt ad virum
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad supersticioncm hãc
specie pietatis attracti: ostẽ¬
dam cis qua racionc ani¬
mas defunctorum suorũ
iuare ntilius possunt.
Orent cotidie pro caris su¬
is: interpellent dominũ
uoce flebili: precentur pro¬
as errorum uenam: lap¬
suun remissionem. pascat
esurientes: uestiant nudos:
aut si quid defunctorum
negligencia minus factũ
est: fide iuentium imple¬

Expanded text:
tur ad superstitionem hanc specie esse pietatis attracti, ostendam eis qua ratione animas defunctorum suorum juvare utilius possint.Orent quotidie pro charis suis, interpellent Dominum voce flebili, precentur eis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventium imple
Abbreviated transcription (Latin):
ce dunidium bonorum
mncorum do pauperibus:
et si quid aliquem defrau¬
daui reddo quadruplum.
Aliis columpnientibus
homincm peccatorem ⁊p̃e
ip̃e z acheus stans. idest in
ca quam ceperat fidei ue-¬
ritate persistens: non solũ
se crpectatore conuersum:
sod eciã ĩt̾ perfectos probat
esse coniersatum: dicente
enim domino. Siius ꝓ¬
fictus esse. uade nende om¬
na que habes: et da pau¬
penbus. Quisquis ante
conuersacionem in nocẽ¬
ter uixit: omnia conuer¬
sus potest dare pauperibz.
at qui aliqua fraude su¬
stulit primo hec iuxta le¬
gem reddere: deinde quod
sibi remanserit debet dare
pauperibus. Ac sic et ipse.
quia sibi nichil rtinct:
omma sua dispergit: et dat
pauperibus: insticia eius
manet in scculum scculi.
et hec est sapicns illa stul¬
ticia quam de siccomoro
publicanus quasi fruc¬
tum uite legerat: rapta
indelicet redõcre propria re-¬
linquere. insibilia con¬
tempnere: pro inuisibili¬
bus cciam mori desidera¬
re: scipsum ab negare: et

Expanded text:
ce, dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus. nunc ferro nec
igne utitur. quo iaciẽdis
seminibus tellus. eatenꝰ
sterilis preparctur sic nili¬
ans cenomanicum pe-¬
netrans solum ueteres
quenus amosasq fagos

Expanded text:
ingressus, nunc ferro, nunc igne utitur, quo jaciendis seminibus tellus eatenus sterilis praeparetur; sic Julianus Cenomanicum penetrans solum, veteres quercus annosasque fagos
Abbreviated transcription (Latin):
ad robustiorem transisset
ctatem. in obscquium glo¬
nosi regis gontranni de¬
putatura patreuibi non
modico temporis spacio sb̃

Expanded text:
ad robustiorem transisset etatem, in obsequio gloriosi regis Guntchramni deputatur a patre, ubi non modico temporis spatio s
Abbreviated transcription (Latin):
subito in uia demanibus
cus a uolaurt. t aliquot.
horis aliorsum uolitans
non comparauit. Su per
quo puer quasi perdito sa¬
tis egre tustabatur et dole¬
bat. Quem uchementere
anxiatum et quasi flen¬
tem conspiciens. blande
est consolatus si cut crat
uir mittissimus: doccus
de temporaliun amissi-¬
one rerum nequaqmͣ cõ¬
tristandum aut flendũ.
scd in domino semper spe¬
randum qui datomni¬
bus affluenter. ĩ pse autẽ
in silencio dauiticum ut
solebat resumpsit canti¬
cum suum. In itincre enĩ
semper de deo aut aliquid
contulit. ant decantait.
Et factum est post trium
ferc horarum spacrum . xe¬
uolans sponte sua. heca¬
uis ad terran⁊ coram scõ
rigoberto descerdit. cumq
quasi preuia precedebat:¬

Expanded text:
subito in via de manibus eius avolavit et aliquot horis aliorsum volitans non comparuit. Super quo puer quasi perdito satis aegre tristabatur et dolebat. Quem vehementer anxiatum et quasi flentem conspitiens, blande est consolatus, sicut erat vir mitissimus, docens de temporalium amissione rerum nequaquam contristandum aut flendum, sed in Domino semper sperandum, qui dat omnibus affluenter. Ipse autem in silentio Daviticum, ut solebat, resumpsit canticum suum. In itinere enim semper de Deo aut aliquid contulit aut hoc cantavit Et factum est post trium fere horarum spatium, revolans sponte sua haec avis, ad terram coram sancto Rigoberto descendit eumque quasi previa precedebat
Abbreviated transcription (Latin):
cesc̾e: ⁊ egͦtacoĩs sẽtire mole¬
stiã. Uerũ sanitas q̃ dñi cõ¬
fert̾ imꝑio: sumł tota redit
nec solumodo ip̃a redit. szet
tãto robore comitãte: ut eis
ꝯtinuo qͥ se adiuuerãt mini¬
ftͣre sufficiat. Et iuxͣtͤpologiã¬

Expanded text:
sescere, et aegrotationis sentire molestiam. Verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit, nec solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant, ministrare sufficiat: et juxta leg
Abbreviated transcription (Latin):
nusqmͣ a retro traunte ex¬
crorbitans. quousq ad
germaca cortem ꝑuenirẽt
quo ibant. Si mansuesce¬
bat feritas auis: in opera¬
cione uirtutis. firtur hoc
multis uixisse dicbus. ⁊
ante cum cursitare. qnͣdo
ad ciuitatem ibat et redi¬
bat. Non cuim passus est
cam hic uir magne sun¬
plicitatis et pietatis occi¬
di qmͣdiu unuere potuit.

Expanded text:
nusquam a recto tramite exorbitans, quousque ad Gerniacam cortem pervenirent, quo ibant. Sic mansuescebat feritas avis in operatione virtutis. Fertur haec multis vixisse diebus et ante eum cursitare, quando ad civitatem ibat et redibat. Non enim passus est eam hic vir magnae simplicitatis et pietatis occidi, quamdiu vivere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
minus. Illud datum fu¬
it antiquis post transitũ
maris rubri. ubi subincr
non nisi regencratis p̾sta¬
ille populum antiquum
ad terram promissiomis.
per descrtum couxit: hic es
lestis cibus fideles huius
seculi per descrtum transeũ

Expanded text:
it. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersinon nisi renatis praestaralis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscencia sua transit. ip¬
sum fugiendo deseruit to-¬
taliter et contempsit. Nã
rediens de catholonia cũ
rege predicto: uotam qd̃
deintrando ordinen fr̃m
minorum in obsidione
fecerat in conuentu corũ

Expanded text:
cupiscentia sua transit, ipsum fugiendo deseruit totaliter et contempsit. Nam rediens de Cathalonia cum rege praedicto, votum, quod de intrando ordinem fratrum Minorum in obsidione fecerat, in conventu eoru
Abbreviated transcription (Latin):
fratres: et anteqmͣt
implcrctur dumlgatum
est ucibum. Expectabatur
ab ommbus dies illa: s
pre omnibus ille beatus
in cepectacionc sua fuit.Iã
dies quinta inclinabatur
ad uesperam: illius autẽ
spiritus magis ac magis
el euabatur ad dominiim.
Demde circa undecimam
horam. in ipso mortis a¬
gonc positus. obducto p¬
prorsus ut assolet lumine
oculorum: et nemini iam
intendens. ad critum festi

Expanded text:
fratres, et antequam 1133 impleretur divulgatum est verbum. Exspectabatur ab omnibus dies illa, sed prae omnibus ille beatus in exspectatione sua fuit. Jam dies quinta inclinabatur ad vesperam, illius autem spiritus magis ac magis elevabatur ad Dominum. Demum circa undecimam horam in ipso mortis agone positus, obducto prorsus, ut assolet, lumine oculorum, et nemini jam intendens, ad exitum festi
Abbreviated transcription (Latin):
andatum quippe
soluit et docct qnͣdo
bec quisqz uoce predicat: ꝙ
uuendo non implet. S
ad regnum etcrnc beatitu¬
dinis peruenire nõ ualet:
qui non uult opere imple
quod docet. Qnomodo ergo
in cominimus uocatur.
qui ad hoc intrare nullo
modo permuttitur: Quid
itaq per hanc sentenciã
nisi presens occlesia celoꝵ
regnum dicitur: in qua
doctor qui mandatum sol¬
uerit minimus uocatur:
quia cuius uita despicit᷑
restat ut cius predicacio

Expanded text:
andatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio
Abbreviated transcription (Latin):
guntin sanctos imprũ
finum morinon recusã¬
tes uitt amore. Cedebant
itaqz passim gladiis non
reclamantes saltem aut
repugnantes: sed et deposi¬
tis armis ceruices percur¬
soribus prebentes: et iu

Expanded text:
gunt in sanctos impium ferrum , mori non recusantes vitae amore. Caedebantur itaque passim gladiis, non reclamantes saltim aut repugnantes, sed, depositis armis, cervices persecutoribus praebentes et iu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluebat se pedibus cius.
Et sacramentis terribilib
constrictus suscepit mu¬
uideretur nomen domini
per quod adiuratus est. Noc
cum sanctus cosmaᷤ com¬
perissct. ualde est contrista¬
tus: et precepit ne corpus
cuis una cum ipso sepeli¬
retur. In cadem nocte: appa¬
nus dicens. Quare sic lo¬

Expanded text:
uoluebat se ad pedes eius; et sacramentis terribilibus constrictus suscepit muuideretur nomen domini, per quod fuerat adiuratus. Hoc cum sanctus Cosmas comperisset ualde tristatus est et precepit ne corpus eius cum ipso sepeliretur. Sed in ipsa nocte saruit dicens: «Quare hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sed cece nos usq adra
mortem: nemopersequitͤ.¬
⁊ inde ergo probare possiunꝰ
au diliginus amicos: Ss
est quod in pacc sancte cecle

Expanded text:
. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
in celunr ait. Tu domine qͥ
semper idem es. a destonunc
michi candem potenciam
crcrcendo: quam in lacuẜ
no tuo dameli miscricordi¬
ter contulisti. Preueniẽtes
ad cum bestie: mansuctis¬
sime precidebant ci. lc .iii.

Expanded text:
in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei.
Abbreviated transcription (Latin):
minatus autem quina
rius denarium perficit. et
quia cr utroq sexu fide¬
lium multitudo colligit.
sancta ecclesia decem uirgi¬
nibus similis demunciat᷑.
In qua quia mali cum
bonis. et reprobi cum dec¬
tis admixti sunt: recte si¬
nilis nirginib priden¬
tibus et fatius esse perhibe¬
tur. Quidem sunt namq
pleriqz continentes qͥ ab
exteriori se appetitu custo¬
diunt: et spe ad intcriora
rapiuntur: carnem ma¬
cerant. et toto desiderio ad
supernam patriam hane¬
lant:cterna patria expetũt:
pro laboribus suis recipe
laudes humanas nolunt.
hi nimirum gloriam su¬
ain non in ore hominũ
ponunt. sed intra consciẽ¬
ciam contegunt. leccio. ũ

Expanded text:
minatus autem quinarius numerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qui bonas margaritas
querit sed unam precio¬
sam muenit: quam ui¬
delicet inuentam omnia
uendens emit: quia qui
celestis uite dulcedinem.

Expanded text:
qui bonas margaritas quaerit, sed unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam omnia vendens emit. Quod qui coelestis vitae dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
concii babylonis:
iechomas genuit salachi¬
el. Si uolucrimus iecho¬
niam in fine prime thes¬
ceresce decadis poncre: in
scquenti non erunt . xiiii.
choniam priorem ip̃sum
esse quem et ioachimr: sccũ¬
dum autem id est ioachĩ
filium non patrem. quoꝵ
scriptorum uicio et longitu¬
dinc temporum: apud gre¬
cos latinosq confusum ẽ.

Expanded text:
onem Babylonis Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordechoniam priorem ipsum esse, quem et Joakim, secundum autem, id est Joachin filium, non patrem. Quorum scriptorum vitio et longitudine temporum apud Graecos Latinosque confusum e
Abbreviated transcription (Latin):
mnadiscrecio facta esse mite
iustos et pecatores a dño
merum peccatorum qui
ita fecerit non uenict: sed
transiet de morte ad uitã.
roc est de superbia ad hu¬
militatci. de odio ad ca¬
ritatem: de temporalibus
ad ctonitatem migrabit.

Expanded text:
cretionem factam esse inter justos et peccatores a Domino umero peccatorum, qui ista fecerit, non veniet; sed transit de morte ad vitam: hoc est, de superbia ad humilitatem, de odio ad charitatem, de temporalibus ad aeterna migrabit.
Abbreviated transcription (Latin):
zenum. tunc constantino¬
politanc urbis cp̃m sup¬
plex docilisq discipulus ac¬
cessit: ut sc̃arum scriptura¬
rum studiis enidiretur.

Expanded text:
zenum, tunc Constantinopolitanae urbis episcopum, supplex docilisque discipulus accessit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
celesic. diuina prouidẽtia
ex omnibus quos capie¬
bat mundus clegit. ut ĩ
omnem terram sonus
corum predicacionis exi¬
ret: et in fines orbis terre
corm procederẽt uerba.

Expanded text:
clesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum verba procederent.
Abbreviated transcription (Latin):
notandum est ꝙ¬
inuentus thesaurus abs¬
conditur ut scructur: qui¬
a studium celestis desiden
a maligis spiritibus cu¬
stodie non sufficit: qui hoc
ab humans laudibz nõ
abscondit. in presenti et
pergimus. Maligni autẽ
sp̃c: iter ñr̃m quasi quidã
latrunculi obsident. Cc .ix.¬
cpredar ergo deside

Expanded text:
notandum est, quod mentis thesaurus absconditur ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti enim pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum, quasi quidam latrunculi, obsident. Depraedari ergo deside
Abbreviated transcription (Latin):
is itaq primorib
suis atqz auctori¬
bus animantibus ma
estuante mandata mittũt.
sicut pia ita et fortia. que
feruitur fuisse in hunc

Expanded text:
is itaque primoribus suis adque auctoribus animati, Maximiano estuanti mandata mittunt sicut pia, ita et fortia, quae feruntur fuisse in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
um post multos
labores dominus
tis sompnun dare dispo¬
neret. et fidelem suum ser¬
num in requiem introdu¬
cere suam: cepit magis ac
magis promptus in ip¬
ro infirma deficere. Nouis¬
sime uero cum cxterioris
habitaculi undiq iam so¬
luta compago desideranti
amme liberum prestaret e¬
gressum: maguns ille di¬
es illunit quo pcrpetuus illi
ortus est dies. Adcuius oci

Expanded text:
um post tantos labores huic tis somnum Dominus dare disponeret, et fidelem servum in requiem introducere suam, coepit magis ac magis promptus in ipro infirma deficere. Cosime cum exterioris habitaculi undique jam soluta compago, desideranti animae liberum praestaret egressum, magnus ille dies illuxit, quo perpetuus illi ortus est dies, ad cujus exi
Abbreviated transcription (Latin):
tu celum et terram contre¬
miscit. Unde cciam per pro¬
plitam dicit. Adhuc seml¬
ct egomoucho non solum
terram: sed eciam celum.
Ad cuins examen omne
citur: cui ad uindictã ma¬
lorum remuneracioncq¬
bonorum: angeli archan¬
gli. throni a principatus
st dominaciones obsequũ¬

Expanded text:
tu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne citur, cui ad vindictam malorum remunerationbonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsequun
Abbreviated transcription (Latin):
magistro meo petro tradi¬
dit. et ego sancte hereditatĩ
iure suscepi: ut nligan¬
di soluaidiq auctorita¬
te tibi presto sic diuina po¬
testas. nr̃is oracionibus
comitatus: et scõrum a po¬
stolorum intercessionib
roboratus. in tui apłatus
sorte. apłica nr̃a auctorita

Expanded text:
magistro meo Petro tradidit, et ego sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate tibi semper praesto sit divina potestas, nostris orationibus comitatus, et sanctorum apostolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus sancti per sidem
zarocir: et arfaxath. qui ã
facie sancti matlri apli de
ghyopia fugerant. lcõ.ii.

Expanded text:
Spiritus sancti Persidem Zaroem et Arfaxat, qui a facie sancti Matthaei apostoli de Aethiopia fugerant, i
Abbreviated transcription (Latin):
manorum militum appa¬
ricione in urb̃e parisiorũ
et per ommnem regionem
subito personatur. eta pri¬
moribus ciuitatum gal¬
lianun a occurnitur: iipe

Expanded text:
manorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur impe
Abbreviated transcription (Latin):
unitandum nouerumᷤ.
ac magis instante neces¬
sitate pcriurandum nob̃
o. in aliud crimen graui¬
us esse diucrtendum. Et¬
deum occidere nabal. uirũ
stultum et impium: atq
omnia quead eum per¬
tinerent demollin: sed ad¬
primam intercessionem
abygail femine prudentiᷤ.
mox remisit minas: reuo¬
cauit ensem in naginam:
ncqz aliquid culpe se tali
periurio contraxisse doluit.

Expanded text:
mutandum noverimus ac magis instante necessitate perjurandum nobis, o, in aliud crimen gravius esse divertendum. Dominum occidere Nabal virum stultum et impium , atque omnia quae ad illum pertinerent demoliprimam intercessionem Abigail feminae prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam neque aliquid culpae se tali periurio contraxisse doluit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m significat. qui
intecpretatur manufortis:
uel iusu desiderabilis. Et ꝙͣ
forcius lconc. qui nicit de
tribu iuda radix dauid: Qͦ¬
modo ucro sit desiderabilis:
scriptura osteudit dicens.
Ecce uanes desidiratus cũc¬
tis gentibus. Et petrus ait.
in quem et desiderant ange¬
li prospicere. Urias uero qͥ
interpretatur lux mea de.

Expanded text:
m significat, qui interpretatur manu fortis, et desiderabilis. Et quid fortius leone, qui vicit de tribu Juda, radix David? Quomodo vero sit desiderabilis, Scriptura ostendit, dicens: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Et Petrus ait: In quem et desiderant angeli prospicere . Urias vero, qui interpretatur lux mea De
Abbreviated transcription (Latin):
num itam illa uasta so¬
litudine. que exusta solis
ardoribus: horridũ. mo¬
nachis prestabat habita¬
culuma exegit. indeq ad
bethlecm oppidum reme-¬
ad prescpe donuini sese ob¬
tulit permansurum . lc .iiii.¬

Expanded text:
ue in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum monachis praestat habitaculum, exegit: indeque ad Bethleem oppidum remead praesepe Domini sese obtulit permansurum. Bibli
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum astans ora¬
int ad dominum: ut qui
esset uł cuius miriti sepril¬
tus ostenderet. Tunc conu̾¬
sus ad leuam uidet prope
assistere uinbram sordi¬
dam truceni. Imperat no¬
men meritumq ut loq̃¬
ritur. Romen edidit. de cri¬
mine confitetur latronẽ
se fuisse ob scelera percussũ:
nulgi errore celebratum:
nichil sibi cum martirib
esse commune: cum illos
gloria. se pena retineret. mi¬
rum in medum uocem
loquentis qui adrant au¬
dicbant personam tamẽ
non uidebant. Tunc mar¬
tinus quid uidisset expo¬
suit iussitqz ex co loco alta¬
re quod ibi fuerat subio¬
uerratoz ita populur su¬
pasticionis illius absol¬

Expanded text:
ipsum astans oravit ad Dominum, ut quis esset, vel cujus meriti sepultus, ostenderet. Tum conversus ad laevam vidit prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit, de crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebratum; sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. Mirum in modum vocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non videbant. Tum Martinus quid vidisset exposuit, jussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoveri: atque ita populum superstitionis illius absol
Abbreviated transcription (Latin):
ne meut signaculum su¬
per cortuum. ut
signaculum super brachi¬
uni tuum quia fortis est.
ut mors dileccio. dura si

Expanded text:
ne me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dilectio . Si
Abbreviated transcription (Latin):
usionc cegitabant: sed sub¬
ripiente articulo repente ĩ
hiis que preuidere nolebãt
muenti sunt: Et cuncta si¬
mul temporalia transac-¬
ta: que quasi stabiliter te

Expanded text:
1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter te
Abbreviated transcription (Latin):
reftrens pari noto cõmut¬
niqz consiliocum magno
populorum gaudio qui
undiqz confsuxerant: ad
locum designatum beatũ
transtulere uedastum. in
qua translacione phibetͤ
beatus audomaras lumẽ
recipisse eculoritu si illi¬
cõ suis precibus eam qmͣ
ultroncus ferebat rimpe¬
trasse cecitatem. euautem.¬

Expanded text:
referens, pari voto communique consilio cum magno populorum gaudio, qui undique contiuxerant, ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum, sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Nterca cum de metu¬
atq impetu barbaro¬
rum subita ciuitatẽ
fama turbasset: demoni¬
acum ad se exiberi iubet.
imperat ut an uerus ec̃t
hic nuncius: fateretur.
Tunc confessus est sexdecĩ
demones fuisse. qui ru-¬
morem hunc per popubã
disseminassent: ut hoc sal¬
tem metu ex illo martinꝰ.

Expanded text:
nterea cum de motuatque impetu Barbarorum subita civitatem fama turbasset, daemoniacum ad se exhiberi jubet: imperat ut, an verus esset hic nuntius, fateretur. Tunc confessus est, se decem daemones fuisse, qui rumorem hunc per populum disseminassent, ut hoc saltem metu ex illo Martin
Abbreviated transcription (Latin):
ns et uaste solitudunis.
consederunt uiri illi uir¬
tutis: facturi de spelunca
latronum. templum dei:
et domum oracioms. Ubi
in paupertate spiritus: in
famne et siti. in frigore ⁊ mi¬
ditate: in ingiliis multiᷤ
pulmentana sepius ex
foliis fagi conficiebant.
Panis instarprophetici il¬
luis ex or deo et milio. et
uicia crat: ita ut aliqnͣdo
appositum sibi in hospi¬
cio ubertur plorans clã
asportaucrit. quasi pro
miraculo omnibz osten¬
dendum: quod inde iue¬
rent homines et tales hoĩc.¬

Expanded text:
s et vastae solitudinis consederunt viri illi virtutis, facturi de spelunca latronum templum Dei, et domum orationis. Ubi in paupertate spiritus, in fame et siti, in frigore et nuditate, in vigiliis multis. Pulmentaria saepius ex foliis fagi conficiebant. Panis, instar prophetici illius, ex hordeo et milio et vicia erat, ita ut aliquando appositum sibi in hospitio, ubertim plorans, clam asportaverit, quasi pro miraculo omnibus ostendendum, quod inde viverent homines, et tales ho
Abbreviated transcription (Latin):
Et his dictis. amputatis
capitibus. preciosa uncõ¬
spectu domini morte sacra
dio: octauo kalendas no

Expanded text:
Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati| presidio Octauo kalendas no
Abbreviated transcription (Latin):
I tibi aliquis dicat
ut uirtutes quas
fecit dominus debeas nui¬
tan: rasta potesbisse excusa¬
cio tua: quia uirtutes ⁊ mi¬
rabilia facere non omnib

Expanded text:
i tibi aliquis dicat, ut virtutes quas fecit Dominus debeas imitari, justa potest esse excusatio tua; quia virtutes et mirabilia facere non omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uero predictã plebem ad ue¬
n dei cultum prefa tus põ¬
tifer conuertit. ncibum
diuinum concurrentib
ad cum undiq predicãdo
turbis multosq indei no¬
muine uariis liberando lã¬
goribus. magnaruu si¬
bi signa uirtutum largi¬
cio concessit dimna: de qui¬

Expanded text:
vero praedictam plebem ad veri Dei cultum praefatus pontifex convertit, verbum divinum concurrentibus ad eum undique praedicando turbis, multosque in Dei nomine variis liberando languoribus, magnarum sibi signa virtutum largitio concessit divina, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
aber generacionis
ibesũ xp̃i filii dauid:
oo exordio suo sa¬
tis osteudit gene¬
racioncin xp̃i: secundum
carnem suscepisse narran¬
dam. Secundum banc crĩ
xp̃s filius hominis est. qd̃
cciam scipse scpnissumne ap¬
pellat commendans nobiᷤ
quod miscricorditer digna¬
tus est homo fier pro nobiͤ
Nam illa suꝑna et etcrna¬
e eterua generacio. sccun
dum qua filius dei uni-¬
genitus est ante omnem
creaturam: quia omnia
per ipsum facta sunt. ita
et meffabilis est: ut de illa
dictum a propheta ysaia
intelligatur. Generacionẽ
et de corporali cius natiuita¬
te. qua uerbum caro factũ
est: ut uirgo spiritu sanc¬
to grauida filium peperit.
et uirgo ꝑmansit: Hec pro¬
phecie sentencia possit nõ
inconuemienter accipi: ne
sacre edificacionis discors
compago non hercat. sc.uiii.

Expanded text:
r generationis Iesu Christi, fili Dauid, o exordio suo satis ostendit generationem Christi secundum carnem se suscepisse narrandam. secundum hanc enim Christus filius hominis est, quod etiam se ipse saepissime appellat commendans nobis, quid misericorditer dignatus sit esse pro nobis. nam illa superna et aeterna generatiodum quam Filius Dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per ipsum facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta Isaia intelligatur: Generationem et de temporali ejus nativitate, qua verbum caro factum est, et virgo Spiritu sancto gravida filium peperit, et virgo permansit, haec prophetica sententia possit non inconvenienter accipi, ne sacrae aedificationis discors compago non haereat. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
dicium ꝙ essct uisus ne¬
bula quadam replita mõ¬
strabatur. in tantum. ut
cãdelabͣ et ucla subito ro¬
re mundancia distillare
unc predicta aurta

Expanded text:
ic esset visus nebula quadam repleta monstrabatur, in tantum ut candelabra quoque et vela subita roris inundantia distillare rgo praedicta Aurea
Abbreviated transcription (Latin):
pefacti qualiter res fuerit
effecta. non cnim accede¬
re propius audebant cõ¬
sulunt hinc ep̃m quid
facto opus sit. Qui in dic¬
to ieuinio triduano: a
deo monuit essequerẽdũ.

Expanded text:
pefacti, qualiter res fuerit effecta non enim accedere propius audebant consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui, indicto jejunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ma nirgo sicurle¬
gitur patre narareno. m̃re
beti leemita: quas iibes
xp̃i natiuitati uel conũ¬
sio ni destinatas esse ꝓphe
non tacuerunt. descendit
autem a radice illius fide¬
preclari abrale. cuisuperna¬
fucrat promissa benediccõ
omnium gericium in se¬
minc suo: et abstirpe dauid
quem deus propter notã
sibi probitatem. egregia
laude sublimauit dicens.
inueni uirum: sccundũ
cor meum. de regali nãq
tribu sumul et sacerdotali
duxit originem: que sum¬
mumi regem atq pontifi¬
cem crat paritura. Non ta¬
men hec idcuro diximus.
ꝙ dominus qui peccatorẽ
saluare uenit. dedignat
est matrem suam peccato¬
res habere cognatos: inter
quos speciosa nelut interi
spinas lilium apparet. Hxc
itaq electa et insignis int̾
filias: non fortuitu quidẽ
aut solo placito parentum:
ut pleriqz. s diuina dispẽ¬
sacionc nomen accepit:i¬
ta ut ipsa sui nocabuli fi¬
gura. magnum quiddã

Expanded text:
irgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fidepraeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quidda
Abbreviated transcription (Latin):
quateifamilias cũ
primum indit persecucõnᷤ
tepuisse feruorem: locum
tantorum martirum ossa
scruantem qua oportuit
honorificencia. una cum
sanctis sacerdotibus et fide¬
lium turbis. reuerentissĩc
satis aggreditur: et incom

Expanded text:
mater familias, cum primum vidit persecutionis tepuisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incom
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. reducite me secu¬
ri: nolite inetuere s festine
sepelire mecurate. Mox au
functi igitur corpus: mi¬
posucrunt naui. Cumq
populonium tenderent:
collecto inubibus acre ĩ¬
mensa nimis pluuia de

Expanded text:
spondit: Reducite me securi, nolite metuere, sed festine sepelire me curate; mox autfuncti igitur corpus imposuerunt navi; cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, immensa nimis pluvia e
Abbreviated transcription (Latin):
ucucrint testimoniũ foriꝰ
quenuit: Ac si a sua fi¬
ducia decepte: proxunis
dicant. Quia nos qiͣ sine
opere repelli conspicitis:
dicite de nr̃is operib quid

Expanded text:
rint, testimonium foris quaerunt. Ac si a sua fiducia deceptae, proximis dicant, quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
domini docemur erẽ¬
plo: quinchumanc su per¬
bie ceruicem frangat. ac su¬
blune nobis humilitatis
iugum imporiat: non suc
tantum humilitatis formã
quam scquanuir ĩsiuat
diccns. Niscite a incquia

Expanded text:
Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat d
Abbreviated transcription (Latin):
assumpta est. quia nr̃a
id deposcit presencia absc̃s
scribere nobis curaui. que
absencia preseus deuotus
obtuli: ut habcat sanctũ
coliegium ĩm in die tã¬
te sollenuitatis munus
latini sermonis. in quo
discat tenera infancia lac¬
tis ceperiri dulcedinem. et
de cxiguis cruma cogitair:

Expanded text:
assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitar
Abbreviated transcription (Latin):
pertinencia excerpsit atq
ex hiis unur codicem fe¬
cit. nt qui uellet legeret as¬
qz in eo uelquam obediẽs
deo. mobediensqz esse co
gnosceret: et hoc opus no¬
luit specuilum appellare.
Sanc ille sanctus in u¬
ta sua prolira. pro utili¬
tate ac felicitate sancte cc
ta: nam uxit annus sex¬
tuagiita sex. In lcricatu
autem uel episcopatu an¬
nis ferme quadraginta:
dicere nobis inter fami.¬
liana collequia consuc¬

Expanded text:
pertinentia excerpsit, atque ex his unum codicem fecit; ut qui vellet legeret, atque in eo vel quam obediens Deo inobediensve esset, agnosceret: et hoc opus voluit Speculum appellari.Sane ille sanctus in vita sua prolixa pro utilitate ac felicitate sanctae Ecta, vixit annis septuaginta et sex, in clericatu autem vel episcopatu annis ferme quadraginta. Dicere autem nobis inter familiaria colloquia consue
Abbreviated transcription (Latin):
unc crgo locum: dci¬
famulus clegit er¬
petendum. Ad quem cũ
primo fide armatus et cõ¬
fissionis constancia robo¬
ratus acccssisset intrepiduˢ¬

Expanded text:
unc ergo locum Deifamulus elegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidu
Abbreviated transcription (Latin):
et uictorie premium. De il¬
la quippe bene per psalmi¬
stam dicitur. iustus ut ꝑ¬
palina florebit: sicut cedrꝰ
libani multiplicabitur.

Expanded text:
et victoriae praemium. De illa quippe bene per psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani multiplicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ambigendum putau̾it
Et re uera nulli ambigẽ¬
innirginitatis castimo¬
nia permancutibus. dci
filium nasci singulari
grasia datum c nullate¬
nus ex eo castitatis iura te¬
merare et exemplum
ruptiois attammare potecit.

Expanded text:
ambigendum putaverit. Et revera nulli ambigenin virginitatis castimonia permanentibus Dei Filium nasci singulari gratia datum est, nullatenus ex eo castitatis jura temerare, et templum ruptionis attaminare potuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
corifusus obstu¬
puit: et refugit dicẽs: hoc
suc non ce iurtutis. sed il¬
los crrait iudicio: et non
esse se dignum per quem
dominus signum unitutiᷤ
ostenderet. Perstare uchemẽ¬
tius flens pater cepit ctora¬
re: ut craninẽ iusitaret.
postremo a circumstãtib
cpĩs ire conpulsus desceu¬
dit ad domum puelle in¬
gens turba preforibz expor¬
tans: quid nam seruus¬
dci esset acturus. Ac primũ
que crant illius familia¬
ria: in istiuusmodi rebus
arma solo prostratus ora¬
uit. Eemde egram intueus:
dari sibi olcum postulat.
Quod cum bencdixisset in
os puelle num sancti liqͦris
infudit: staturiq uox red¬
dita est. ẽunc paulatim. sĩ¬
gula contactu cius ceperũt
membra reiuscere: don̾

Expanded text:
confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquoris infundit, statimque uox reddita est. tunc paulatim singula contactu eius coeperunt membra uiuescere, donec
Abbreviated transcription (Latin):
hicoptratus. Nam ut pre¬
termittamus plurima.
nobis suscitauit duos mor¬
tuos: nobis unum. Et ut
ipse sepedicebat. maior ci
uirtus ante epãtum fuit:
ꝙͣ post epãtum. Ergo neces¬
se est ut quod nobiscũ nõ
impleuit uius: expleat

Expanded text:
hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurimum, vobis suscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, maior ei virtus ante episcopatum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut, quod nobiscum non inplevit vivens, expleat
Abbreviated transcription (Latin):
ammoneo praua
opera fugere: mundi huiꝰ
inquinamenta deuitare.
S bodicrna sc̃i euuangelii
leccione compellor dicere.
ut et bona que agitis cũ

Expanded text:
admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cu
Abbreviated transcription (Latin):
fiant. Alii subicitis an¬
gelorum spiritibus p̾sũc:
cisq ad explenda diuina.¬
diumna misteria disponẽ¬
do principantur. Alii mi¬
ra potencia ceteris p̾minct:
pro co quod eis ad obediẽ

Expanded text:
fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obedie
Abbreviated transcription (Latin):
quantum eius gene¬
generacio a ceteris
distaret aperuit:qr
iudelz ceteri per con¬
iunccionem maris
et femine solitam. ip̃e
aũt per uirgniẽ nt po

Expanded text:
quantum ejus generatio a caeteris distaret aperuit, quia videlicet caeteri per conjunctionem maris et feminae solitam, ipse autem per virginem, utpo
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ .cͦ. xiii. a constitucione
domus cistercicnsis. xuͦ.
scruus dei bernardus an¬
nos natus circiter iugĩti
cum sociis amplius qmͣ¬
tugnita sub abbate stepho:
suaui iugo xp̃i collum sb̾¬
misit. Ab illo autem dic
dedit dominus benediccio¬
neni: it iunca illa domi

Expanded text:
mo tertio, a constitutione domus Cisterciensis quindecimo, servus Dei Bernardus annos natus circiter tres et cum sociis amplius quatriginta, sub abbate Stephano, suavi jugo Christi collum submisit. Ab illa autem die dedit Dominus benedictionem, et vinea illa Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Inde: insuriant perrexit.
in possessione euagrii pb̃r:
aliquantulum comino¬
ratus. Ad deserta deunide ita
letus accinctusqz accessit:
ut uolasse eum magis ꝙ̃
measse crederes. Quadrien

Expanded text:
Inde in Syriam perrexit, in possessione Evagrii presbyteri aliquantulum commoratus. Ad deserta deinde loca ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam measse crederes. Quadrien
Abbreviated transcription (Latin):
presenti humliare dispo¬
int: quos in celesti regno
tam gloriose etaltart ãte
ore tempus decreuit.
demnde terrore subiuncto

Expanded text:
praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto
Abbreviated transcription (Latin):
rantes et cacumcir¬
sa diui predicantes: ap¬
plicuerunt portui arelatẽ¬
sium auitatis. Et erinde
quibusdam in partes ne¬
cessarias. prout ci iusum
fucrat destinatis: ⁊dẽ ma¬
kanus dyonisius qui se¬
dis aplice preuilegio tra¬
dente sibi beato demente
petri apłi successore: uerbi
diuini gallicis gentibus

Expanded text:
rantes, et circumcirca Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Iumo igitur decre¬
topontificali locat
m solia: cepit uirtutibus
pollere. miraculis choru¬
scar. Agebant gracias cũc

Expanded text:
ino igitur decreto pontificali locatus in solio, coepit virtutibus pollere, miraculis coruscare. Agebant gratias cunc
Abbreviated transcription (Latin):
unc cnim bonos
malosq commu¬
uiter quasi permixtos pis¬
ces: fidei sagena nos cõtinct :
sed littus indicat sagena
sancte ecclesic quid tra he¬
bat: et quidem pisces qui
capti fuerant mutari nõ
possunt. Nos autem ma¬
ri capiur: sed in boni¬
tatem permutamur. Co¬
gitemus igitur in capci

Expanded text:
unc enim bonos malosque communiter, quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerunt mutari non possunt; nos vero mali capimur, sed in bonitatem permutamur. Cogitemus igitur in capti
Abbreviated transcription (Latin):
ro hostium. partim ignift¬
ris impulsi sagittis: et ne¬
apolim usq scquentibus
atqz extrema queque ccdẽ

Expanded text:
ro hostium, partim igniferis inpulsi sagittis, et Neapolim usque sequentibus atque extrema quaeque cede
Abbreviated transcription (Latin):
or cciam proini¬
micis dominus ue¬
ncrat: et tameri positurm̃
se animan pro amicis di¬
cebat. dit profecto nobis:
ostenderit. quia cum dili¬
gendo lucrum facere de ini¬
micis possumus: cciaut
ipsi amici sunt qui persecũ

Expanded text:
ori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet, quia cum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequ
Abbreviated transcription (Latin):
ne desiderans: ut qui iam
erat xp̃i nominis. inter
multa tormentorum fla¬
gella perfectus confessor
sicri: mortis multacione
mcreretur et martir. Ic uiͣ.

Expanded text:
ne desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
us ex progẽnie celsa
francorum ac nobilissima
exortus: a primectatis in¬
fancia. a parentibus in
palacio clotario francorũ
regi traditus. Ab eedem ue-¬
ro rege non post multum
temporidudoni presuli
pictauensis urbis auun¬
culo scilicet suo ad ibuẽ¬
dum litteranun studiis

Expanded text:
us ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primi aetatis infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo scilicet suo, ad inbuendo litterarum studiis
Abbreviated transcription (Latin):
nicam portatum est cunta¬
tem: ibiq in poliandro pu¬
blico scpultus est. ubi post¬
modum beatus antistes ꝑ¬
petuus. laudabili opere et
uencrabili cultu constru¬
xit ecclesi aurtanti patris
condignam mertis.

Expanded text:
nicam portatur civitatem, ibique in polyandro publico sepultus est, ubi postmodum beatus antistes Perpetuus laudabili opere, et venerabili cultu construxit ecclesiam tanti Patris condignam meritis