comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuentu cosdẽ filios talia habere ꝑmiserint:
ad scłarem reuerti habitũ ipsis filus quan¬
doq penitꝰ ñ licebit S conuicti qđ tonsurã
aut religiosam uestẽ aliquando habuerint.
mox ad religionis cultũ habitũq reuocent᷑.¬
& sub strenua districtione huiꝰcemodi ob¬
seruantiȩ inseruire cogant᷑. Parentib sane
filios suos religioni contradere nͨ amplius
quã usq ad decimũ etatis eoꝵ annũ licentia
poterit esse. Postea uͦ an cũ uoluntate paren¬
tum an suȩ deuotionis sit solitariũ uotum:
erit filii ᷤ licitũ religionis assumere cultum:
Quisqͥs autẽ uł abolitione tonsure uł scłaris
uestis assumptione detectꝰ fuerit attigisse
transgressionẽ: & excõmunicationis censurã
accipiat & religioni semꝑ inhereat. Opi¬
tulante miseratione diuina & głosissimi
Reccesiunti pͥncipis inherente uoluntate re¬
ligiosa his testib decentissime allegatis in

Expanded text:
conventu eosdem filios talia habere permiserint, conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius quam usque ad decimum aetatis eorum annum licentia poterit esse; postea vero an cum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereat. Opitulante miseratione divina, et gloriosissimi Reccesiunthi principis inhaerente voluntate religiosa, his testibus decentissime alligatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
rint reꝑtȩ aiimũ aut uestem in transgres¬
sione dedisse. excõmunicationis sententiam
ferant. & rursum mutato habitu in monas¬
teriis donec diem ultimũ claudant. sub erũ¬
nis arduȩ penitentie maneant religatȩ .U.
x his qui in parua etate corã parentib¬
religionis habitum tenuerunt: qui
huc usq dissolute oꝑationis effectꝰ uterdũ
mutare fecit honestũ constitutionis edictũ.
dũ incondite resolui putat᷑. qđ indissolubili
sanctionis auctoritate tenet᷑. Idõ quicqͥd
obuiũ ex incerto occurrit. eiudent᷑ abici debet:
ut de cet̾o nichil suꝑsit qđ indubiũ mutet.
ldõq si in qualibet minori etate uł religio¬
nis tonsurã uł religioni debitam uestem̃ ni
utroq sexu filiis aut unꝰ aut ambo parentes
dederunt. certe aut nolentib uł nescientib
se susceptam. nͨ mox uisam in filiis abdicaue¬
rint: s uł corã se uł corã eccłia palamq in

Expanded text:
rint repertae animum aut vestem in transgresrint repertae animum aut vestem in transgressione dedisse, et excommunicationis sententiam ferant, et rursum mutato habitu in monasteriis donec diem ultimum claudant sub aerumnis arduae poenitentiae maneant religatae. VI. De his qui in parva aetate coram parentibreligionis habitum tenuerint. Quoniam hucusque dissolutae operationis effectus interdum mutare fecit honestae constitutionis edictum, dum incondite resolvi putatur quod indisssanctionis auctoritate tenetur: ideo quidquid obvium ex incerto occurrerit evidenter abjici decet, ut de caetero nihil supersit quod indubium nutet. Ideoque si in qualibet minori aetate, vel religionis tonsuram, vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis aut unus aut ambo parentes dederint, certe vel nolentibus aut nescientibus se susceptam et non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia palamque in
Abbreviated transcription (Latin):
gatas atq subnexas. Commoneant᷑ sane
sacerdotis auctoritate: ut redeant sponte
Quȩ si redire noluerint. impulsu sacerdotis
ad religionis cultũ reducant᷑: & in monasteriis
redacte excomiunicationis condignȩ seutentia
feriant᷑. Hic idẽ qͦ ordo in illarũ condenina¬
tione manebit: quȩ quamlibet a sacerdote scĩ
indutȩ st̃ aut in illo dui habitu consenscrunt
qui religionis esse cultꝰ ab intuentib crederet᷑.:
si corã eccłia uł sacerdote aut etiã competentib
testib quandoq indutȩ certis indiciis aut
testimoniis approbant᷑. Om̃s tam̃ he seu ue¬
nientes ad primã religionẽ seu post trans¬
gressum resumentes iteratã conuersionẽ sic̃
p̾missũ ẽ & pallio capita contegant: & con¬
scriptam roboratã ꝓfessionis faciant scriptu¬
ram. ꝑ quã ułteriꝰ ñ siuant᷑ relabi ad p̾eiari.¬
cationis audaciam. Quȩ uͦ ex om̃ib his fue¬

Expanded text:
gatas atque subnixas: commoneantur sane gatas atque subnixas: commoneantur sane sacerdotis auctoritate ut sponte redeant; quae si redire noluerint impulsu sacerdotis ad religionis habitum reducantur, et in monasteriis redactae excommunicationis condignae sententia feriantur. Hic idem quoque ordo in illarum condemnatione manebit, quae quamlibet a sacerdote vel mindutae sunt aut illo indui habitu consenserunt qui religionis esse cultus ab intuentibus crederetur, sicque coram ecclesia vel sacerdote aut etiam competentibus testibus quandoque indutae visae certis indiciis aut testimoniis approbantur. Omnes hae tamen seu venientes ad primam religionem, seu post transgressum resumentes iteratam conversionem, sicut praemissum est, et palleo capita contegant et conscriptam roboratamque professionis faciant scripturam, per quam ulterius non sinantur relabi ad praevaricationis audaciam: quae vero ex omnibus his fue
Abbreviated transcription (Latin):
loco consistens incunctant᷑ utat᷑. nec diuersi
coloris aut diuersȩ partis eadẽ notabilis ues¬
tis.s religiosa & nͨ suspecta. quȩ careat & ua¬
rictatib coloꝵ & diuersitatib specieruͣ. adeo
ut absq ulla suspicione transgressionis ma¬
neat usui tantũ apta sc̃e religionis & sui sex
competens ad testimoniũ ꝓbitatis. Ut autẽ
deinceps nil deuocet᷑ in dubium. pallio pur¬
pureo uł nigri coloris caput contegat ab ini¬
tio susceptȩ religionis: ut dũ illic tulerit. sig¬
num ꝓbabilis sanctitatis ubi nulliꝰ falli pot̾e
rit uisio intuentis. nunquã attemptet ausꝰ
detestande presumptionis.
m̃s femine quȩ iam in p̃teritũ religioĩs
ueste ꝓbant᷑ indute fuisse. nichil excusa¬
tionis ualeat in oppositionẽ quelibet obiectio.
quamius diuersis ac callidis adumbrãre se
uelint fallaciȩ argum̃tis. s ad sacratissima
sanctionẽ disciplina sanctiores teneat reli¬

Expanded text:
loco consistens incunctanter utatur; nec diversi loco consistens incunctanter utatur; nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, nisi religiosa et non suspecta quae careat et varietatibus colorum et diversitatibus partium, adeo ut absque ulla suspicione transgressionis maneat usui tantum apta sanctae 459 religionis; et sui sexus competens ad testimonium probitatis. Ut autem deinceps nihil devocetur in dubium, palleo purpurei vel nigri coloris caput contegat ab initio susceptae religionis, ut dum illic intulerit signum probabilis sanrit visio intuentis, nunquam attentet astus detestandae praesumptionis. V. Omnes feminae quae jam in praeteritum religionis veste probantur indutae fuisse, nihil excusationis 129 valeat in oppositionem quaelibet objectio, quamvis diversis ac callidis adumbrare se velint fallaciae argumentis, sed ad sacratissimas sanctiones disciplina sanctior eas teneat reli
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sẽo apło dicere. ñ ignorare nõ astutiã
labanȩ qͥa impellim᷑ reło domns dĩ & ardore
ctemari Uidemꝰ enĩ ad tanta fraudiũ studia
conualescentẽ extreuise ꝑniciẽ: ut & pͥmeua
patrũ constitutio a quibdã estumet᷑ illudi.
& noua iudicũ putet᷑ intentio pelli. Nam
inuenunt᷑ ñ nullȩ uidue diuersis excusatio¬
nib se adeo contegentes: ut blandiantur
sibi nͨ se patrũ plena religionis alligatas
institutione teneri. Unde antiqͥs inconcusse
ꝑinanentib regłis. hoc adicit᷑ nouę oraculo
sanctionis: ut iudua quȩ sc̃e religionis opti¬
nere ꝓpositũ uoluerit. sacerdoti uł ministro
ad quã aut ipsa uenerit. aut quẽ ad se uenai¬
re contigerit scriptis ꝓfessionẽ faciat. a se
aut signo aut subscriptione notatam. conti¬
nentem se & religionis ꝓpositũ uelle. & hoc
phennit᷑ inuiolate seruare. Tunc accepta a
sacerdote uł ministro apta religionis huiꝰ
ueste. seu lectulo quiescens. siue quocũq in

Expanded text:
dicere, « non ignorare vos astutiam Satanae » quia impellimur « zelo domus Dei , » et ardore cremari. Videmus enim ad tanta fraudum studia convalescentem excrevisse perniciem, ut et primaeva Patrum constitutio a quibusdam aestimetur illudi, et nova judicum putetur intentio pelli. Nam inveniuntur nonnullae viduae diversis excusationibus se adeo contegentes, ut blandiantur sibi se non Patrum plena religionis alligatas institutipermanentibus regulis hoc adjicitur novae oraculo sanctionis, ut vidua quae sanctae religionis obtinere propositum voluerit, sacerdoti vel ministro ad quem aut ipsa venerit aut quem ad se venire contigerit, scriptis professionem faciat a se aut signo aut subscriptione notatam, continentem se et religionis propositum velle et hoc perenniter inviolate servare, ac tunc accepta a sacerdote vel ministro apta religionis usui veste seu lectulo quiescens sive quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
premeret᷑. & ꝑterritꝰ talia enarraret. ueraciter
indicaret. Qui mor flebili uoce luminibq
uniꝰ di nominis uiram̃to clamauit se & uer
eadẽ mala de se confiteri: & ad hec confitenda
nulla se molentia pregrauari. Unde etiã fermꝰ
ꝑ nouem menses sponte deseruisse regim̃ ecłi
suȩ: & ergastulo quocła ꝓ admisso flagicio aci¬
rus penitentiã se conclusisse pͣdixit. Tunc ꝑ
sidelem confessionẽ est agnitio. qđd tactu fem¬
neo sorduisset declarata. Picet hunc antiquitas
paterna sacris regłis deicere ab honore deccrna.
nos tam̃ miscrationis iura seruantes ñ abstulims
nom̃ honoris qđ ipse sibi sui criminis consecfi¬
one iam tulerat. s ualida auctoritate deciul¬
nus ꝑpetua penitentia hunc inseruire officis
& erumnis: ꝓuidentes meliꝰ illũ ꝑ asꝑam ut
penitentiȩ solitudinẽ. ut quandoq pacuiet

Expanded text:
premeretur, et perterritus talia enarraret, veraciter premeretur, et perterritus talia enarraret, veraciter indicaret. Qui mox flebili voce luminibusquunius Dei nominis juramento clamavit, se et vere eadem mala de se confiteri, et ad haec confitenda nulla se violentia praegravari. Unde etiam ferme per novem menses sponte deseruisse regimen ecclesiae suae, et ergastulo quodam pro admisso flagitio acturus poenitentiam se conclusisse, praedixit. Tunc per fidelem confessionem est agnitio, quod tactu femineo sorduisset, declarata; et licet hunc antiquitas paterna sacris regulis dejicere ab honore decerneret, nos tamen miserationis jura servantes, non abstulimus nomen honoris, quod ipse sibi sui criminis confessione jam tulerat; sed valida auctoritate decrevimus, perpetua poenitentia hunc inservire offitiis et aerumpnis; providentes melius illum per asperam ire poenitentiae solitudinem, ut quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
coronã capitis nr̃i uidemꝰ dũ tam nobilesa
infimũ corruit. qđ in tam sublime tta
optimũ stetit. Eece etemĩ tractantib nobe
in pace de eccłiasticis regłis. dclatum ẽ cnue¬
tui nr̃o epistoliũ confuse confessionis & a¬
lende subscriptionis: qđ potamius bracarens
notarat articulis. Quo reserato. quid oblit¬
randa pagina & abolenda litterarũ panhuet
elementa: fletib potiꝰ quã sermonib lacrim¬
sa contio recensuit. Tunc solitariȩ tantũ sem¬
tumq adunatis pontificib di: p̃dictum ep̃m
adesse fecimꝰ corã nobis. Quem singultib ag¬
gredientes ampliꝰ quã loque̾lis rescratami illĩ
tib nobis utrũ sui oꝑis & suę annotationis inti¬
matio esset: ille suũ actũ suiq oris eloquiũ suo¬
rũq digitoꝵ esse robur asseruit. qđ illic relegen¬
do preuidit. Rursũ diuini nominis contestati¬
one hunc adiurantes obtestati sumꝰ: ut an de
se sponte mendaciũ diceret. aut alicuiꝰ uiolerta

Expanded text:
um tam nobile in infimum corruit, quod instans sublime sanctitatis optimum stetit. Ecce etenim tractantibus nobis in pace de ecclesiasticis regulis, delatum est conventui nostro epistolium confusae confessionis et abolendae subscriptionis, quod Potamius Braccarensrbis, suis adnotarat articulis. Quo reserato, quid oblitteranda pagina et abolenda litterarum panderent elementa, fletibus potius quam sermonibus lacrimosa concio recensuit. Tunc solitarie tantum secretimque adunatis pontificibus Dei, praedictum episcopum adesse fecimus coram nobis; quem singultibus adgredientes amplius quam loquelis, reseratam illi sutibus nobis utrum sui operis et suae adnotationis intimatio esset, ille suum actum, suique oris eloquium, suorumque digitorum esse robur adseruit, quod illic relegendo praevidit. Rursum divini nominis contestatione hunc adjurantes obtestati sumus, ut an de se sponte mendacium diceret, aut alicujus violentia
Abbreviated transcription (Latin):
oni. Ehie gubernancła suscipiens ita com¬
ponst̃ atꝙ conseruet: ut & dũm nr̃m de recti¬
poliie aps sui għificet. & nobis de incolumitate
pminotis litis: patrũ sertentiã quȩ iam dictũ
erimniuĩ ep̃m rectitudine damnat. huic decre¬
ea conectere nr̃a iugilantia ꝓcurat.

Expanded text:
 sic gubernandam suscipiens ita componat atque conservet, ut et Dominum nostrum de rectitudine operis sui glorificet et nobis de incolumitate commotio litis, Patrum sententiam, quae jam dictum Potamium episcopum rectitudine damnat, huic decreto connectere nostra vigilantia procurat.
Abbreviated transcription (Latin):
lis potestas optineat.
eucrentiȩ totiꝰ auditu ꝑcipiat᷑: qͥa res dura
ñ frustra cogit᷑ hac duriori exstirpari cen¬
sura. AIgnouimꝰ enĩ quosda pontifices p̾cepti
principis apłoꝵ. qui ait. pascite qͥ in uobis ẽ
grigem ñ coacte s spontanee. neq dominan¬
sin clero s forma facti gregi. ita esse unmne¬
mores: ut quib:da monasterũs paroechialibq
scłiis aut suę consanguinitatis ꝑsonas aut
fauoris participes. iniquũ sepe statuunt prȩla¬
tum. ita illis ꝓuidentes cominoda inhonesta
ut aut eis deferant᷑ que ꝓprio ep̃o dare iustus
ordo depoposcerit. aut que rapere deputati exac̃¬
toris uiolentia potuerit. Proide decent᷑ om̃ib
placet in p̾senti tale rescindere factũ. & ñ esse
de çet̾o faciendũ. Nã qͥsq pontificũ deinceps
aut sanguine ꝓpinqͥs aut fauore ꝑsonis qͥbcũq
deuinctis talia cominendare lucra temptauerit:
E suũ nefande p̾sumptionis excidiũ. & qđ us¬

Expanded text:
lis potestas obtineat. III. Reverentiae totius auditu percipiatur, quia res dura non frustra cogitur hac duriori exstirpari censura. Agnovimus enim quosdam pontifices praecepti Principis apostolorum, qui ait: « Pascite qui in vobis est gregem, non coacte, sed spontanee, neque dominantes in clero, sed forma facta gregis ; » ita esse immemores, ut quibusdam monasteriis, parochialibusque ecclesiis, aut suae consanguinitatis personas, aut favoris participes iniquum saepe statuant in praelatum, ita illis providentes commoda inhonesta, ut aut eis deferantur quae proprio episcopo dare justus ordo depoposcerit, aut quae rapere deputati exactoris violentia poterit. Proinde decenter omnibus placet in praesenti tale rescindere factum, et non esse de caetero faciendum, nam quisquis pontificum deinceps, aut sanguine propinquis, aut favore personis quibuscunque devinctis, talia commendare lucra tentaverit et suum nefandae praesumptionis excidium, et quod jus
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ercedens teneat cũ humilitate modũ.
e ille qͥ primã sedem retinet. tantũ mͦ
bme sedis appellet᷑ ep̃c: silua semꝑ in
oñib auctoritate beati Retri apłi. XLIII.
nem plenũ inquisitione discutere. int̾ro¬
guidi ac ꝓponendi audiendiq pacientu
ctio partiũ limitata sit plenit᷑
dec priꝰ litigantib sua uelit
ententia obiuare. ñ quando ipsi ꝑactis
uentilet᷑ quousq rei ueritas preueniat᷑.
Frequent᷑ gͦ interrogari oportet: ne
aliquid pret̾misũ forte remaneat qđ
annecti conueniat.

Expanded text:
n excedens teneat cum humilitate modum. Et ille qui primam sedem retinet, tantummodo primae sedis appelletur episcopus, salva semper in omnibus auctoritate beati Petri apostoli. rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi, adjiciendique patientia ctio partium limitata sit pleniter, nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis ventiletur, quousque rei veritas perveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
crimine aliquo excõmunicant᷑ nullꝰ eis com¬
municare prȩsumat: sicut & antiqua canonũ
continent statuta. Quam siqͥs sꝑnit uolunta¬
rie: scipsũ alienũ a cõmunione facit:

Expanded text:
crimine aliquo excommunicantur, nullus eis communicare praesumat, sicut et antiqua canonum continent statuta; quod si quis spernit, voluntarie seipsum alienum a communione facit.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Item alibi. Ego sum d̾s qui te creaui. qͥ
te adiuuaui. & commoui dextera mea: Et
unitatẽ patris & filii assignans loquit᷑ dices.
ego testis ur̃ dicit dñs ds. & puer m̃s tu quẽ
ego elegi. ut sciatis & credatis quia ego sum.¬
& ante me non fuit alius ds̃. & post me ñ
e duobus. Aut fateant᷑ patrẽ & filiũ unum
dm̃. aut si solum patrẽ diñ esse contendunt.
ñ erit. Si scđm tales ita est. cur apłs talia p̾li¬
cat. & eundẽ filiũ. dm̃ suꝑ om̃ia benedictum
insinuat. .Quoꝵ patres inquit. ex quib ppe
rauit eũ de egypto. Ego sum primꝰ. & ego
post hec. & pret̃ mne ũ est ds̃ sicut ego sum q
stet & uocet & p̃paret in: ex quo hominẽ feci
in scło. Item ibi: In te est as & nesciebam:. ħ
e non est alius d̾s preter te. Tu es enĩ ds &e
nesciebamus: ds isrł saluator. Unus ds ñ st̃
pater & filius d Quis est hic ds in quo esse
uenit omnẽ uiã scientie. & dedit eã iacob pue¬
ro suo: & isrł dilecto suo. Post hec in terris

Expanded text:
. Item alibi: Ego sum Deus qui te creavi, qui te adjuvi, et communivi dextera mea . Et unitatem Patris et Filii assignans, loquitur dicens: Ego testis vester, dicit Dominus Deus, et puer meus, tu quem ego elegi; ut sciatis et credatis quia ego sum. Ante me non fuit alius Deus, et post me non e duobus: Aut fatere Patrem et Filium unum Deum, aut si solum Patrem Deum esse contendis, enon erit . Si secundum te ita est, cur Apostolus talia praedicat, et eumdem Filium, Deum super omnia benedictum insinuat? Quorum patres inquit ex quibus Chrravit eum de Aegypto. Ego sum primus, et ego post haec, et praeter me non est Deus, sicut ego sum, qui stet et vocet et praeparet mihi, ex quo hominem feci in saeculo . Item alibi: In te est Deus, et nesciebamus: et non est alius Deus prnesciebamus, Deus Israel Salvator. » Unus Deus non sunt Pater et Filius? Quis est hic Dvenit omnem scientiae viam et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Post haec i
Abbreviated transcription (Latin):
primũ & corrigenda: neq accusatorib sus¬
pectis uel de inimucoꝵ domo ꝓdeuntib est
credendũ. Erant enĩ quidã qui prius ui¬
debant᷑ esse ex nobis: s ñ erant ex nobis. Si uͦ
essent ex nobis. mansissent utiq nobiscum:
& non conturbassent fr̃s. Exacuerunt en ĩ
puendi sunt si incorrigibiles apparuerint
& uitandi: ne dño decipiant famulantes.
State gͦ dilectissimi suꝑ uias: aspicientes & in¬
terrogantes de semitis dñi antiquis. & uidete

Expanded text:
primo et corrigenda. Neque accusatoribus susprimo et corrigenda. Neque accusatoribus suspectis vel de inimicorum domo prodeuntibus est credendum. Erant enim quidam qui prius videbantur esse ex nobis, sed non erant ex nobis. Si vero essent ex nobis, mansissent utique nobiscum, et non conturbassent fratres. « Exacuerunt enim, » puendi sunt si incorrigibiles apparuerint, et vitandi ne Domino decipiant famulantes. State ergo, dilectissimi, super vias aspicientes et interrogantes de semitis Domini antiquis: et vide
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c: sicut uocati estis in una spe uocationis ur̃e
Unus dñs. una fides. unũ baptisia. unus deus
rint simplici corde recipere: Hoc itaq testuno¬
nio in uno sp̾u poterunt simuł patris & filũ
positum nec legere possunt penitus nec ꝓbare.
S quia id ipsum fides exigit xp̃iana: absq ulla
dubitatione ingenitus creditur. qui tam̃ scłm
seriem scripturarũ in filio a se genito uisus. eẽ.
monstratur. Decȩt̾o placuit ꝓpt̾ maloꝵ ho¬
minũ infestationes. ut in accusatione dñi mi¬
nistroꝵ primo. ꝑsona. fides. uita & conuersatio¬
blasphemantiũ enucleatim ꝑscrutetur. Nam
fides om̃s actus hominis p̃cedere debet: quia
dubius in fide. infidelis ẽ. nec eis omnino esse
credendũ. qui ueritatis fide ignorant. nec rec̃¬
te conuersationis uitã ducunt: qm tales facile
& indifferent̾ lacerant & criminant᷑ recte &
pie uiuentes. Ido suspicio eor discutienda est

Expanded text:
spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae. spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae. Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus rint simplici corde recipere, ex hoc jam testimonio in uno spiritu possunt simul Patris et Filii positum nec legere possunt penitus, nec probare. Sed quia idipsum fides exigit Christiana, absque ulla dubitatione ingenitus creditur qui tamen, secundum seriem Scripturarum, in Filio monstratur. De caetero placuit propter malorum hominum infestationes, ut in accusatione Domini ministrorum, primo persona, fides, vita, et conblasphemantium perscrutetur. Nam fides omnes actus hominis praecedere debet: quia dubius in fide, infidelis est. Nec eis omnino esse credendum qui veritatis fidem ignorant, nec rectae conversationis vitam ducunt: quoniam tales facile et indifferenter lacerant, et criminantur recte et pie viventes. Ideo suspicio eorum discutienda est
Abbreviated transcription (Latin):
nutte timort̃ tuũ suꝑ gentes quȩ ñ exquisie¬
runt te. & cognoscant quia ñ est aliꝰ ds nisi
çȩlo sursum. neq in terra deorsũ. Et in psal¬
mo septimo decimo: Qm̃ quis ds pret̃ diũm.
aut quis ds prȩt̾ dm̃ nr̃m dt in geneseos:¬
et pluit dñs a dño ignem & sulphur suꝑ sodo¬
mam & gomorram: & euertit ciuitates illas.
Si solus pater ds̃ est: quis pluit ignem & sul¬
phur adũo supra predictas ciuitates ut eas¬
euerteret.Quȩso responde. Et in deutero¬
nomio: Dñs solus deducebat eos. & ñ fuit cũ
illis ds alicnus. Et paulꝰ apłs. Unꝰ ds qui iusti¬
ficat circumcisionẽ ex fide. & p̾puciũ ꝑ fidem.
Et ad corinthios. ds erat in xp̃o mundũ recon¬
ailians sibi. Et iterũ: Non est ds nisi unus. Et
ad galathas: alediator autẽ uniꝰ ñ est. ds autẽ
unus est. Et unitatẽ patris & filii & sp̃e sc̃i
demonstrans ephesus scribens ita confirmat.
Sufferentes inuicẽ in caritate. solliciti seruare

Expanded text:
tte timorem tuum super gentes quae non exquisierunt te, ut cognoscant, quoniam non est alius Deus nisi coelo sursum, neque in terra deorsum. Et in psalmo septimo decimo : Quoniam quis Deus praeter Dominum? aut quis Deus praeter DEt pluit Dominus a Domino ignem et sulphur super Sodomam et Gomorrham, et evertit civitates illas . Si solus Pater Deus est, quis pluit ignem et sulphur a Domino, ut supradictas civitates everteret? Quaeso, responde. Et in Deuteronomio: Dominus solus deducebat eos, et non fuit cum illis Deus alienus . Et Paulus apostolus: Unusficat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem . Et ad Corinthios: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi. Et iterum: Non est Deus nisi unus . Et ad Galatas: Mediator autem unius non est; Deus autem unus est . Et unitatem Patris et Filii et Spiritus sancti monstrans, Ephesiis scribens ita confirmat: Sufferentes invicem in charitate, solliciti servare
Abbreviated transcription (Latin):
in illis. ut cognoscant te sicut & nos cogno¬
uimꝰ qm non est ds preter te dũe. Diligen¬
ter attende & agnosce filiũ esse qui magni¬
ficabitur in udicio: dum uenerit uiuos &
mortuos iudicare. Item isaias. Audite dom
iacob & residui domꝰ isrł qui egredimini ex
utero. & erudimini a puero usq ad senectutẽ
Ib mitio ego sum: & quousq senescatis ego sũ
Ego uos feci. & ego sustineo. ego remittam.
ego suscipiã dicit dñs. Et iterũ: ego sũ dñs¬

Expanded text:
oscant te sicut et nos cognovimus, quoniam non est Deus praeter te, Domine ? Diligenter attende, et agnosce Filium esse, qui magnificabitur in judicio, dum venerit vivos et mortuos judicare. Item Isaias: Audite, domus Jacob, et residuum domus Israel, qui egredimini ex utero meo, et erudimini a puero usque ad senectutem. Ab initio ego sum, et quousque senescatis, ego sum. Ego vos feci, et ego sustineo. Ego remittam, et ego suscipiam, dicit Dominus . Et iterum: Ego sum D
Abbreviated transcription (Latin):
ñi fidelitr
agite in om̃ib: ut fideles & ñ infidees
inueniamini. Nolite imitari malũ sed
quod honũ est agite. quia qui bene fcit ex
do est. qui autẽ male. ñ ex dõ s ex diolo ẽ
Fidem enĩ rectam uos tenere oportet: ut
dissentientes ab apłica ñ sitis doctrina. Unũ
enĩ uerũ dm̃ patrẽ & filium a ꝓpħis & apłis
credimꝰ ñ esse discretũ isaia ꝓpħa dicente:
Ego sum ds & ñ est aliꝰ prȩt̾ me. Et ꝑ me¬
ip̃sum uiro. quia exiuit ex ore meo ueritas
oñe genu. & om̃is lingua confitebit᷑ ꝑ dñor
dicens. Iusticia & gła ad eũ ueniet: Et ut i
hoc testimonio patrẽ sunul & filiũ fuisse cog¬
noscatis: paulũ apłm audite dicente̾. ut in
nomine inquit uĩu om̃e genu flectatur.
cȩlestiũ. terrestriũ. & infernoꝵ: & om̃is lin
filius minor est patre suo: gͦ minorata est ⁊¬
gła patris in filio. Et ubi est qđ in salomo¬
ne scriptura loquitur dicens: sicut etiã in
conspectu eoꝵ inquit magnificatus es in

Expanded text:
 fideliter agite in omnibus, ut fideles et non infideles inveniamini. Nolite imitari malum, sed quod bonum est agite, quia qui ex Deo est bene facit, qui autem male, non ex Deo, sed ex diabolo est. Fidem enim rectam vos tenere oportet, ut dissentientes ab apostolica non sitis doctrina. Unum enim verum Deum Patrem et Filium a prophetismus non esse discretum, Isaia propheta dicente: Ego sum Deus, et non est alius praeter me . Et: Per memetipsum juro quia exivit ex ore meo veritas, omne genu, et omnis lingua confitebitur per Dominum, dicens: Justitia et gloria ad eum veniet. » Et ut in hoc testimonio Patrem et Filium simul fuisse cognoscatis Paulum apostolum audite dicentem: « Ut in nomine, inquit, Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis Filius minor est Patre suo, ergo minorata est gloria Patris in Filio. Et ubi est quod in Salomone Scriptura loquitur dicens: Sicut etiam in conspectu eorum inquit magnificatus es i
Abbreviated transcription (Latin):
Capite iudelicet langueseente. faciliꝰ reliqua
leo rugiens circuit querens quem possit deuo¬
rare cordib plebium suadere: ut doctores atq
pastores suos detractionib irrogent uel accu¬
sent. ut plebib languescentib uel mala agen¬
tib ñ tenentib pastorib frena eoꝵ lascuuant.
atq in una ruant. Nultum uͦ distant damra
morũ a damnius rerũ temporalium: cum ista
extra nos sint. illa uero in nobis. Sententia
quoq cham filii noe damnant᷑: qui suoꝵ doc
łoꝵ uel p̃positoꝵ culpam ꝓdunt. ceu cham qui
patris pudenda non oꝑuit s magis deridenda
monstrauit. Doctor autẽ uel pastor eccłie si
a fide exorbitauerit: erit a fidelib corrigend
s ꝓ reꝓbis morib magis est tolerandꝰ quam
unũquemq fidelem si uiderit aut cognoue¬
rit plebes suas aduersꝰ pastorẽ suũ tumescere
aut clerũ detractionib uacare: hoc uicium p̃
uirib erstirpare prudenterq corrigere sait

Expanded text:
Capite videlicet languescente, facilius reliqua Capite videlicet languescente, facilius reliqua leo rugiens circuit, quaerens quem possit devorare cordibus plebium suadere, ut doctores atque pastores suos detractoribus irrogent vel accusent ut plebibus languescentibus, vel mala agentibus, non tenentibus pastoribus frena eorum lasciviant atque in ima ruant. Multum vero distant damna morum a damnis rerum temporalium, cum ista extra nos sint, illa vero in nobis. Sententia quoque Chatorum vel praepositorum culpam produnt, ceu Cham qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Doctor autem vel pastor Ecclesiae, si a fide exorbitaverit, erit a fidelibus corrigendus; sed pro reprobis moribus magis est tolerandus quam unumquemque fidelem, si viderit aut cognoverit plebes suas adversus pastorem suum tumescere, aut clerum detractoribus vacare, hoc vitium pro viribus exstirpare prudenterque corrigere sat
Abbreviated transcription (Latin):
nere plurimos ds̃ dignatur attrahere: quos
erutos de potestate tenebrarũ transferat in
regnum filii karitatis suȩ. & de uasis ire faci¬
dendum est ut cooꝑatores simꝰ gr̃e dĩ: quia
ad hoc uocati sumꝰ eiusq familiari colloquio
sociati. & sacerdotes sacrati. ut fructuosos illi
manipulos reportemꝰ cooꝑante grͣa erꝰ. Ne¬
cesse est eni᷑ ut rectores a subditis timeantur.
ab ipsisq corrigant᷑: ut humana formdine
peccare metuant. qui diuina iudicia ñ formi¬
dant. Deteriores quippe st̃ qui doctoꝵ uitam
moresq corrumpunt. his qui substantias alioꝵ
prediaq diripiunt. Ipsi autẽ ea quȩ extra nos
licet nr̃a sint auserunt: nr̃i quoq detractores
& morũ corruptores nr̃oꝵ. siue qui aduersꝰ
nos armant᷑ ꝓprie nosipsos decipiunt: & idõ
iuste infames sunt & mertto ab eccłia extorres
siunt. Pro meritis gͦ plebis sepe pastores depra¬
uant᷑ eccłiȩ: ut ꝓcliuiꝰ corruant qui sequunt᷑.

Expanded text:
nere plurimos Deus dignatur attrahere, quos nere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum transferat in regnum Filii charitatis suae, et ex vasis irae facidendum est, ut cooperatores simus gratiae Dei, quia ad hoc vocati sumus, ejusque familiari colloquio sociati, et sacerdotes sacrati, ut fructuosos illi manipulos reportemus, cooperante gratia ejus. Necesse est enim ut rectores a subditis timeantur, ab ipsisque corrigantur, ut humana formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant: deteriores quippe sunt qui doctorum vitam, moresque corrumpunt, his qui substantias aliorum, praediaque diripiunt, ipsi autem ea quae extra nos, licet nostra sint, auferunt, nostri quoque detractores et morum corruptores nostrorum sive qui adversus nos armantur, proprie nosipsos decipiunt. Et ideo juste infames sunt, et merito ab Ecclesia extorres fiunt. Pro meritis ergo plebis saepe pastores depravantur Ecclesiae, ut proclivius corruant qui sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
eas quasi ad caput referte. ut apłico terminent᷑
uidicio: quia sic dñm uelle ab eoq ita constitu¬
tum esse ante dictis testimoniis declaratur.
& non ab alio constituta. Et sicut cardine
ostium regitur: sic huiꝰ s̃e sedis auctoritate
om̃s eccłiȩ dño disponente regunt᷑. Nccusa¬
tores autẽ & testes esse ñ possunt: qui ante
hesternũ aut nudius terciꝰ diem inimici fue¬
runt. ne irati nocere cupiant. ne lesi se ulcisci
uelint. Inoffensꝰ gͥ accusatoꝵ & testium affec¬
tus querendꝰ est & non suspectus. Causam
enĩ ur̃am alieno nolite committere iudicio
Ualde enĩ iniquum est. ut omissis suis. alii
quilibet alioꝵ se causis immisceant: qm̃ nul¬
lis in locis sp̃ualis cura deficit. s se ꝑ omnia
qua nom̃ dĩ prȩdicatur extendit. Studendũ
est om̃ib ne ut est ȩmulationes male. s piȩ
sint inter uos dilectiones: quia in hoc uos õs
dñi discipłos esse ueros nouerint. si dilectio¬

Expanded text:
eas quasi ad caput referte, ut apostolico terminentur eas quasi ad caput referte, ut apostolico terminentur judicio, quia sic Dominum velle ab eoque ita constitutum esse antedictis testimoniis declaratur. no, et non ab alio constituta, et sicut cardine ostium regitur. Sic hujus sanctae Sedis auctoritate omnes Ecclesiae, Domino disponente, reguntur. Accusatores autem et testes esse non possunt, qui ante hesternum diem aut nudiustertius inimici fuerint, ne irati nocere cupiant, vel laesi ulcisci velint. Inoffensus igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectus. Causam enim vestram alieno nolite committere judicio, valde enim iniquum est ut omissis suis, alii quilibet aliorum se causis immisceant, quoniam nullis in locis spiritualis cura deficit, sed se per omnia, qua nomen Domini praedicatur, extendit. Studendum est omnibus, ne ut sunt aemulationes malae, sed piae sint inter vos dilectiones, quia in hoc vos omnes Domini discipulos esse veros noverint, si dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
dem formã suis successorib & reliquis ep̃is te¬
nendam tradiderunt. Et non solũ hoc in no¬
uo testamento est constitutũ: s etiã in ueteri¬
fuit. Unde scriptũ est: Moyses & aaron in sacer¬
dotib erꝰ. id est primi int̾ eos fuerunt: Et
quamuis ita sit ordinatũ: nemo tamen quod
suũ est querat. s qđ alterius. Unde ait beatus
siuuis ait discipłis: Qui maior est ur̃m erit mi¬
nister ur̃. & reliqua. Et licet suꝑ his aliqua
dicta sint: repetentes tam᷑ seprꝰ admonemus.
ut semꝑ in om̃ib & ab om̃ib uitent᷑ clationes
mentis & corporis: Et quantũ maior unꝰqͥsq
uidetur esse: tantum sit humilior. sicut dñs
saluator nr̃ non uenit ministrari s ministra¬
re. Et si fr̃̾ aliquis preoccupatꝰ fuerit in aliqͦ
delicto: uos qui sp̾uales estis instruite eum in
spũ lenitatis. Si quę uero alie cause difficiliores
inter uos orte fuerint: ad huiꝰ &ẽ sedis apicem

Expanded text:
dem formam suis successoribus et reliquis episcopis tedem formam suis successoribus et reliquis episcopis tenendam tradiderunt. Et non solum hoc in novo testamento est constitutum, sed etiam in fuit. Unde scriptum est: « Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus , » id est primi inter eos fuerunt. Et quamvis ita ordinatum fuerit, nemo tamen quod suum est, quaerat, sed quod alterius, unde ait beatus suis ait discipulis: « Qui major est vestrum, erit minister vester , » et reliqua. Et licet super his aliqua dicta fuerint, repetentes tamen saepius, admonemus ut semper in omnibus, et ab omnibus vitentur elationes mentis et corporis. Et quanto major unusquisque videtur esse, tanto sit humilior, sicut Dominus Salvator noster non venit ministrari, sed ministrare. Et, si frater aliquis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite eum in spiritu lenitatis. Si quae vero aliae causae difficiliores inter vos ortae fuerint, ad hujus sanctae Sedis apicem
Abbreviated transcription (Latin):
consecrata est: quia ipse & in egypto primũ
uerbum ueritatis directus a petro predica¬
uit. & głosum suscepit martyriuͦ. Cui ue¬
n nerabilis suecessit abilius. Tercia uͦ sedes
apud antiochiam ciusdẽ id est beati petri
apłi habetur honorabilis: quia illic priusꝙͣ.
romã ueniret habitauit. & ignatium ep̃m
constituit. & illic primũ nom̃ xp̃ianoꝵ nouel¬
le gentis exortũ est. Reliquas uero ut predixi¬
mus. in quoda thomo ꝓlixitatem uitantes
epłe uobis conscriptas direximus. Inde nãq
& beati apłi inter se statuerunt. ut epͣi singła¬
rum scirent gentium qͥs iuter eos primꝰ esset:
quatinꝰ ad eum potior eoꝵ sollicitudo ꝑtineret.
Nam & utter beatos apłos. quȩdã fuit discretio
Et licet om̃s essent apłi: petro tam̃ a dño est
concessum. & ipsi it᷑ se idipsum uoluerunt.
ut reliqͥs om̃ib preesset apłis: & çefas id est ca¬
put & principiũ teneret apłatus. Qui & cau¬

Expanded text:
consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit martyrium, cui verabilis successit Habilius. Tertia vero sedes apud Antiochiam, id est, beati Petri apostoli habetur honorabilis, quia illic priusquam Romam veniret habitavit, et Ignatium episcopum constituit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Reliquas vero, ut praediximus, in quodam tomo, prolixitatem vitantes epistolae, vobis conscriptas direximus. Inde namque et beati apostoli inter se statuerunt ut episcopi singularum scirent gentium quis inter eos primus esset, quatenus ad eum potior eorum sollicitudo pertineret. Nam et inter beatos apostolos quaedam fuit discretio, et licet omnes essent apostoli, Petro tamen a Domino est concessum, et ipsi inter se idipsum vout reliquis omnibus praeesset apostolis, et Cephas, id est caput et principium teneret apostolatus; qui et eam
Abbreviated transcription (Latin):
regni cȩloꝵ. Et quęcũq ligaueris suꝑ terrã
crunt ligata & in cęlo: & quecũq solueris suꝑ
terrã crunt soluta & in cęlo. Adhibita est etiã
societas in eadẽ romana urbe beatissimi apłi pau¬
li uasis electionis: qui uno die uno quoq tempo¬
re głosa morte cũ petro sub principe nerone
bib in uniuerso mundo eam sua p̾sentia
atq uenerando triumpho pretulert᷑. Et li¬
cet prȩ om̃ib assidua apud dm̃ om̃ium sc̃oꝵ
fundatur oratio: his tam̃ uerbis paulꝰ beatis¬
simꝰ apłs romanis ꝓprio cyrographo pollicet᷑
dicens. Iestis eniͣ michi est ds cui seruio in
sp̃u meo in euũgło filũ ei: qđ sine intermis¬
sione memoriã ur̃i facio semꝑ in orationibꝰ
meis. Pruna gͦ sedes est celesti beneficio ro¬
mane eccłiȩ: quã ut memoratũ est beatissimi
petrus & paulꝰ suo martyrio consecrarunt.
Scd̾a autẽ sedes apud alexandriam beati petri
nomine a marco eiꝰ discipłõ atq ȩuũgłista

Expanded text:
 ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo. Et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelo . Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimi apostoli Pauli vasis electionis, qui uno die, unoque tempore gloriosa morte cum Petro sub principe Nerone bibus in universo mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Et licet pro omnibus assidua apud Deum omnium sanctorum fundatur oratio, his tamen verbis Paulus beatissimus apostolus Romanis proprio chirographo pollicetur dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio, in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissiomus. Prima ergo sedes est celesti beneficio Romana ecclesia, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio conSecunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo atque evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ad qualemcumq locu᷑ uel eccłiam in eo con
ordines sacerdotũ. nec nobis a dõ collati st̃. nec
apłi docuerunt. Ep̃orum uͦ ordo unꝰ est.
licet sint pͥmates illi qui primas ciuitates te¬
nent: qui & in quibda locis patriarche a non¬
nullis uocant᷑. Illi autẽ qui in metropoli a
beato petro ordinante dño & predecessore nr̃o
predicto sco clemente seu a nobis constituti st̃.
tum nomine fruant᷑. Relique uͦ ietropoles
archiep̃oꝵ aut metropolitanoꝵ & ñ patriar¬
charũ aut primatũ utant᷑ nominib: quia
hec eadem & leges scłi in sus continent pͥnci¬
pib. Alie autem primȩ ciuitates qͥs uobis
conseriptas in quoda thomo mittimꝰ a scĩs
predicatores acceperunt. Hec uͦ sacrosc̃a roma¬
na & apłica eccłia. non ab apłis s ab ipso dño
saluatore nr̃o pͥmatum optinuit: sicut ipse

Expanded text:
vero ad qualemcunque locum vel ecclesiam in eo consvero ad qualemcunque locum vel ecclesiam in eo consordines sacerdotum, nec nobis a Deo collati sunt, nec apostoli docuerunt. Episcoporum vero ordo unus est, licet sint primates illi qui primas civitates tenent, qui et in quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. Illi autem qui in metropoli a beato Petro, ordinante Domino, et praedecessore nostro praedicto sancto Clemente, seu a nobis constituti sunt,tum nomine fruantur: reliquae vero metropoles archiepiscoporum, aut metropolitanorum, et non patriarcharum aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et leges s Aliae autem primates civitates, quas vobis conscriptas in quodam tomo mittimus, a sancpredicatores acceperunt. Haec vero sacrosancta Romana et apostolica ecclesia non ab apostolis, sed ab ipso Domino Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
rent an non. quantũ hactenus de his a beato
petro apło & a reliquis apłis. & a beato clem̃te
nr̃o scõ predecessore & martyre nouimꝰ statu¬
tum denegare uobis minime possumꝰ. Et¬
quis est qui querentib fr̃ib denegare possit
dubitationes uel necessitates eoꝵd Sacerdotũ
fr̃s ordo biꝑtitus est: & sicut dũs illum consti¬
tuit. a nullo debet ꝑturbari. Scitis autẽ ad n̾o¬
apłõs esse electos & constitutos: & postea ꝑ diuer¬
sas ꝓuincias ad predicandũ disꝑsos. Cum uero
messis cepisset crescere. uidens paucos esse opari¬
os. ad eoꝵ adiumentũ septuaginta eligi p᷑cepit
in castellis aut modicis ciuitatib debent consti
uillas debent ab epis ordinari & poni: singłi
tam̃ ꝑ singulos tytulos suos. Et ep̃c non ab
uno sa plurib debet ep̃is ordinari: & ut dic̃¬
tum est non ad modicam ciuitate᷑ ne uilescat
nomen ep̃i. aut alicubi: s ad honorabilem ur¬
bem tytulandꝰ & denominandꝰ est. Presbiter

Expanded text:
natus. Quoniam actenus de his a beato Petro apostolo et reliquis apostolis et beato Clemente nostro precessore et martire novimus statutum, denegare vobis minime possimus. quis est, qui quaerentibus fratribus denegare possit dubitationem vel necessitates eorum? Sacerdotum, fratres, ordo bipartitus est, et sicut Dominus illum constituit, a nullo debet a Domino esse electos, et constitutos, et postea per diversas provincias ad praedicandum dispersos. Cum vero messis coepit crescere, videns paucos esse operarios, ad eorum adjumentum septuaginta eligi praecepiin castellis aut modicis civitatibus debent constis atque villas debent ab episcopis ordinari et poni, singuli tamen per singulos titulos suos; et episcopus non ab uno, sed a pluribus debet episcopis ordinari, et ut dictum est, non ad modicam civitatem, ne vilescat nomen episcopi, aut alicubi, sed ad honorabilem urbem titulandus, et denominandus est: presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
cipio uͦ uoluniunis huiꝰ qualit̾ conciliũ apud
nos cęlebrat᷑ posiumꝰ: ut qͥ nr̃m ordinem
sequi uoluerint. sciant qualit᷑ hoc agere de¬
beant. Qui auteꝰ hoc agere meliꝰ elegerint:
faciant qͥđ iusto canonicoq atq sapientissimo
consilio iudicauerint. Deniq ꝓpt eoꝵ auctori¬
tatem. cęteris conciluis p̃posiumꝰ canones qui¬

Expanded text:
cipio vero voluminis hujus qualiter concilium apud nos celebratur posuimus, ut qui nostrum ordinem sequi voluerint, sciant qualiter hoc agere debeant. Qui autem hoc agere melius elegerint, faciant quod justo canonicoque atque sapientissimo consilio judicaverint. Denique propter eorum auctoritatem caeteris conciliis praepos
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾dicti filiĩ & saluatoris ur̃i incarnatione
rior haruꝰ nicena synodꝰ est trecentoꝵ decem
& octo ep̃oꝵ. sub constantino augusto ꝑacta:
In qua arrianę ꝑfidię blasphemia condemp¬
nata. quia in ęqualitate᷑ sc̃e trinitatis arriꝰ as¬
serebat: consubstantialem dõ patri dm̃ filiũ
eade sca synodꝰ ꝑ symbolũ definiit. Scd̾a
synodꝰ centũ quinquaginta patrũ sub theodo

Expanded text:
de praedicti Filii et Salvatoris nostri incarnatione. de praedicti Filii et Salvatoris nostri incarnatione. Prior harum Nicaena synodus est trecentorum decem et octo episcoporum sub Constantino Augusto peracta, in qua Arianae perfidiae blasphemia condemnata, qua inaequalitatem sanctae Trinitatis idem Arius asserebat, consubstantialem Deo Patri Deum Filium eadem sancta synodus per Symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquagin
Abbreviated transcription (Latin):
niceni concilii capła: & uerã esse predictã
iulii pape epłam. Nobis autẽ quidã e con¬
sortio frm̃ nr̃oꝵ orientales testati st̃ se ui¬
disse conciliu nicenuꝰ. habens potiorẽ quat¬
tuor euũgłioꝵ magnitudine̾. continens in
se sessiones ep̃oꝵ & introductiones. iudiciaq
querimoniarũ atq diffinitiones & consti¬
tutiones nec ñ & subscriptiones eoꝵ. Ad cuiꝰ
similitudine᷑ magnũ calcedonense conciliu᷑
couscriptũ esse confirmauert᷑. & demũ alia
constantinopolim condita. unuͦ uidelicet
sub iustiniano imꝑatore contͣ dĩ impugna¬
tores. origene᷑. didimũ. & euagriũ: & aliud
temporib agathonis pape & constantini im
discipulũ. ac reliqͦs ep̃os qui ꝓ frum̃to rrrania
eccłiis seminauert᷑. uinũ miscuert᷑ aquȩ: &
ꝓximo potũ dedert᷑ euersione turbida. & tãꝙͣ.
lupi agni simulabant mendaciũ. & ueritas
ut mendaciũ refutabat᷑. Nosse etiã oportet.

Expanded text:
Nicaeni concilii capitula, et veram esse praedictam Nicaeni concilii capitula, et veram esse praedictam Julii papae epistolam. Nobis autem quidam e consortio fratrum nostrorum Orientales testati sunt se vidisse concilium Nicaenum habens potiorem quatuor Evangeliorum magnitudinem, continens in se sessiones episcoporum, et introductiones, judiciaque querimoniarum, atque definitiones et constitutiones, necnon et subscriptiones eorum. Ad cujus similitudinem magnum Chalcedonense concilium conscriptum esse confirmaverunt, et demum alia Constantinopoli condita, unum videlicet sub Justiniano imperatore, contra Dei impugnatores Origenem, Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Ascopos, qui pro frumento zizania Ecclesiis seminaverunt, vinum miscuerunt aquae, et proximo potum dederunt eversione turbida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas ut mendacium refutabatur. Nosse etiam oportet
Abbreviated transcription (Latin):
concilio. Legit᷑ & in epła innocentii pape
uictricio rotomagensi ep̃o directa. ita. Si
quȩ cause uel contentiones int᷑ clericos &¬
laicos. uel int̾ clericos tam maioris ordinis
quã etiã inferioris fuerint exortȩ: placuit¬
ut scdm synodũ nicenã congregatis om̃ub¬
eiusde ꝓuinciȩ ep̃is iudiciũ terminetur.
nus ep̃c suis in epłis menunit in concilio
niceno statutũ esse. ut ab.uiii. idꝰ marcii
usq in dic̃ nonas apͥł dieb scilicet .xxuiii.
qualiseũq luna nata fuerit in quolibet me¬
dio spacio ꝑhibet facere initiuꝰ pͥmi mensis
inciderit. consequenti die donunico id est
luna .xu. pascha celebrare conscripsit. Et si
die dñico luna.xiiii. eiuscde mensis id est pri¬
mi mensis euenerit. ipsa ebdomada tͦnsinis¬
sa ad alterũ diẽ dominicũ pascha sine dubio
çȩlebrare conscripsit. His & aliis quã pluri¬
mis exemplis patet plura esse quã uiginti

Expanded text:
concilio. » Legitur et in epistola Innocentii papae concilio. » Legitur et in epistola Innocentii papae Victricio Rothomagensi episcopo directa, ita: « Si autem causae vel contentiones inter clericos tam superioris ordinis, quam etiam inferioris fuerint exortae, secundum synodum Nicaenam congregatis ejusdem provinciae episcopis judicium terminetur, nus episcopus suis in epistolis meminit in concilio Nicaeno statutum esse ut ab VIII Idus Martii usque in idem Nonas Aprilis, diebus scilicet 28, qualiscunque luna nata fuerit in quolibet medio spatio, perhibet facere initium primi mensis,inciderit, consequenti die Dominico, id est luna XV, Pascha celebrare conscripsit, et si die Dominico luna XIII ejusdem mensis, id est primi mensis, evenerit ipsa hebdomada transmissa in alterum diem Dominicum, Pascha sine dubio celebrare conscripsit. His et aliis quamplurimis exemplis patet plura esse quam viginti
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ uͦ & eccłiastica uira iuibent: & scłi leges
pͦciprunt. Similit᷑ accusatores & accusatio¬
nes qͣs scłi leges ꝓhibent canonica fundit
repellit auctoritas. Dẏnodoꝵ uͦ congre¬
gindarũ auctoritas apłice sedi pͥuata com¬
missa est potestate. Nec ullam synodum
ratam esse legimꝰ: que eiꝰ nͨ fuerit auctori¬
tate congregata uel fulta. Hȩc canonica
testatur auctoritas. hec hystoria eccłiastica
roborat: hec scĩ patres confirmant. Scire
incipere & ꝑficere coegistis. & cunctos reliqͦs
dñi sacerdotes oportet. qđ plura quam illa
uiginti capitula quȩ apud nos habent᷑ nice¬
Quã epłam in suo ordine inter cęt̾a decreta
ap̾sicoꝵ posium: hec scrutantib & cunctis
nosse uolentib rimandã. Nã qđ plura quã
uiginti capła sint niceni concilii. in multis
inuenit᷑ locis. Legit᷑ enĩ cͥonstanti nopolita¬
no concilio ita. Manifestũ est qđ illa quȩ
dispenset: sicut niceno constat decretũ esse

Expanded text:
iastica jura jubent et saeculi leges praecipiunt. Similiter accusatores et accusationes, quas saeculi leges prohibent, canonica funditus repellit auctoritas. Synodorum vero congregandarum auctoritas apostolicae sedi privata commissa est potestate, nec ullam synodum ratam esse legimus, quae ejus non fuerit auctoritate congregata vel fulta. Haec canonica testatur auctoritas, haec historia ecclesiastica roborat, haec sancti Patres confirmant. Scire incipere, et perficere coegistis, et cunctos reliquos Domini sacerdotes oportet, quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur NicaeQuam epistolam in suo ordine inter caetera decreta apostolicorum posuimus, haec scrutantibus et cunctis nosse volentibus rimandam. Nam quod plura quam viginti capitula sint Nicaeni concilii, in multis invenitur locis. Legitur enim in Constantinopolitano concilio ita: « Manifestum est quod illa quae dispenset, sicut Nicaeno constat decretum esse