comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rare nesciuit. scientiae celsitudinẽ
tenuit: sed humilitatis gnartiam recu¬
sauit: Et dum sequitur bonum quo
benedicere app&it. bonum quobe¬
ne uiuere potuiss& amisit Scien¬
tia quippe inflat. caritas uero
aedificat. Sed iamnunc rectum dicat.
quod tamen recte dicere ignorat.
ampost quam inflatas animi cogita¬
tiones peruerba elationis exͥalauit.
fostem sententiam subdidit dicens
OS POTENTES NON AB GXUI¬
ICII. CUMET IPSE SIT
POTENS
nusu uitae mostalis quaedam ex se¬
m& ipsis sunt noxia. quaedam uero
ex his quaecirta ipsa uersantur. Ex
sem& ipsis quaedam sunt noxia. sic̃
peccata atq flagitia Quaedam
uero nonnum quam nobis ex his quae
cura ipsa sunt nocent. sicut tempo¬
ralis potentia: uel copula coniugalis
Bonum namq est coniugium. sed
mala sunt quaẽ circa illud exhuius
est. cogitat quae sunt mundi. quo
modo placeat uxori. Vnde & quib¬
dam meliora persuadens. eos a con¬
iugio reuocat dicens. Hoc autem

Expanded text:
rare nescivit, scientiae celsitudinem rare nescivit, scientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignoraPostquam inflatas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit dicenss potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. - In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia; quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt qest comodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
sed tumenti corde hoc quod desem&¬
ipso sublimiter aestimauit tacere
non potuit: &id circo quod rectum
sensit laudando prirecucurrit. Qui
iam quidem diuino iudicio reus ess&.
simagna dese saltam silendo sensiss&
ANte subtile enimueritatis examen
securi omnino nonsumus. &iam si
humano iudicio quod in nobis repre¬
hendi debeat non habemus. Nam
plerumq neglegentius cogitantes ela¬
tione pulsamur. quam tamen tacen¬
tes premimuf Sed nisi r&cractatio¬
ne concitatumor occultus in ipsocubi¬
li cordis inquo oritur suffocetur.
coram districto iudice omne meritũ
nostrare actionis extinguitur
Hinc ergo pensandum ẽ. illa cordis
elatio quanta anim aduersione dã¬
nabitur. quaeusq: adaudaciam uo¬
cis nutricur. sineq: haec . ẽ. excu¬
sabilis quae in corde latenter oborit᷑
Considerandum quoq: qualis intrin¬
secus regnat. quae eo usq: seruata
est.ut &iam foras erumpere non
erubescat Heliu ergo quia magna
sensit. sem& ipsum humiliter tempe¬

Expanded text:
sed tumenti corde hoc quod de semetsed tumenti corde hoc quod de semetipso sublimiter aestimavit tacere non potuit: et idcirco quod rectum sensit laudando praecucurrit: quia jam quidem divino judicio reus esset, si magna de se saltem silendo sensisset. Ante subtile enim veritatis examen securi omnino non sumus, etiam si humano 832 judicio quod in nobis reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes elatione pulsamur, quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis, in quo oritur, suffocetur, coram districto judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est illa cordis elatio quanta animadversione damnabitur, quae usque ad audaciam vocis nutritur, si neque haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat, quae eo usque servata est, ut etiam foras erumpere non erubescat. Eliu ergo quia magna sensit, semetipsum humiliter tempe
Abbreviated transcription (Latin):
excussa uel ociter dictis sequentib
uelut initinere occurrant. Et tanto
ea intellegentiae amplexu constrin¬
gant. quanto illa & quasi prius quã
cernerent inuoce laudantes amaue¬
rant Sed haec ut dixi arrogantes
nesciunt Quia enim foris est qđ
app&unt. quid sit intus desidera¬
bile sentire non possunt. Deelec¬
torum quippe ecdesia scriptum. ẽ:
Omnis gloria eius. filiae regum ab in¬
tus Et sapientes uirgines. inua¬
sa oleum postare referuntur. Vn¬
de & scõrum uoce dicitur. gloria
nr̃a haec . ẽ : testimonium conscien¬
tiae nrire Arrogantes autem
quia coramdõ conscientiae suae tes¬
timonium non habent. quaerunt
coram hominib: testimonium uocis
alienae :uam cum tarde reppe¬
riunt. Ipsi &iam in inpudentiam
sui fauoris erumpunt. Si enim
non inueniunt uoces hominum quas
in hianter expectant. Ipsi scientiã
suam laudantes pracedicant. VN¬
de & heliu subdidit dicens
ET PERFECTA SCIENTIA
PROBABITUR TIBI

Expanded text:
excussa velociter dictis sequentibus excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent in voce laudantis amaverant. Sed haec, ut dixi, arrogantes nesciunt. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt. De electorum quippe Ecclesia scriptum est: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Et sapientes virgines in vasis oleum portare referuntur . Unde et sanctorum voce dicitur: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Arrogantes autem, quia coram Deo conscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae; quam cum tarde reperiunt, ipsi etiam in impudentiam sui favoris erumpunt. Si enim non inveniunt voces hominum, quas inhianter exspectant, ipsi scientiam suam laudantes praedicant. Unde et Eliu subdit dicensEt perfecta scientia probabitur tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
CTOPERAIO REM MEŨ
PROBABO IUSTUM
Vt dum quasi prodĩ iustitia loquitur.
apud humana iudicia quicquid arro¬
ganter effluit excuse tur
Cum ab infirmis auilitoribus se intelle¬
gi non posse conspiciunt. solent
plerumq: & iamiusti laudare bona
quaedicunt: Non quo ipsi laudi¬
bus inhiant. sed quo auditores suos
adaudiendi sollicitudinem accendaN
Vt dum eorum uoce prareferuntur.
ab illorum cordib ardentiori affec¬
tu rapiantur. Vnde paulus cum
mira corinthus & multa dixiss&.
adiunxit. Os nr̃m pat& aduos
o corinthii. cor nostrum dilatatũ
est Sed arrogantes dumcor bono¬
rum nesciunt : & solas aliquando uo¬
ces imitantur. efferunt laudan¬
do quaedicunt: Non quod eis
torpor audientium displic&. sed
quod sibi inhianter placent. Iusto¬
rum uoces imitantessimulant. sed
uim uocis ignorant ident quod
iusti proferunt. sed nesciunt quod
requirunt. Cum enim scĩ doctores
laudem prredicationis exaltant.
quasi manu uocis ab imis cogitatio¬
nib: corda audientium leuant ut

Expanded text:
operatorem meum probato justum. - Ut, dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter affluit excusetur. Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo auditores suos ad audiendi sollicitudinem accendant, ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset: adjunxit Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . Sed arrogantes dum cor bonorum nesciunt, et solas aliquando voces imitantur, efferunt laudando quae dicunt, non quod eis torpor audientium displicet, sed quod sibi inhianter placent. Justorum vocem imitantes simulant, sed vim vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, sed nesciunt quod requirunt. Cum enim sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantur & pereunt. Alii noniu¬
dicantur & pereunt. Alii iudicant᷑¬
& regnant. alii noniudicantur &
regnant. Iudicantur & pereunt.
quib: dominica inclamatione dicitur.
Esuriui & nonde distis mihi manducare.
sitiui & non de distis mihipotum. hos¬
pes eram & noncollegistisme. nudus
& nonoperuistisme. aeger & incar¬
cere & nonuisitastisme: Quibus
prremittitur. Discedite ame ma¬
ledicti in &&ernum. qui paratus . ẽ.

Expanded text:
judicantur et pereunt, alii non jujudicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt. Alii judicantur et regnant, alii non judicantur et 836 regnant. Judicantur et pquibus illa divina inclamatione dicitur: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes eram, et non collegistis me; nudus, et non operuistis me; aeger et in carcere, et non visitastis me . » Quibus praemittitur: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptura sacrar. plerumq pauperes
humiles uocare consueuit. Vnde
in euangelio cumadiectione sp̃s no¬
minantur. dumdicitur. Beati
pauperes spũ. qnm̃ ipsorum est
regnum caelorum: Quia enim diui¬
tiae uisibiliter potentes ostendunt.
apud sem& ipsos pauperes sunt. qui
elati in suis conscientus non sunt
Eos uero impios uocat. qui aut a fidei
pi&ate disiuncti sunt: aut in hoc qđ
fidelicer credunt. praruis sibi moribus
contrardicunt. Quia ergo omnipo¬
tens ds̃ malitiae superbiam non po¬
tentiae celsitudinem damnat. post¬
quam dictum est ds̃ potentes non abi¬
cit. cum&ipse sit potens. recte sub¬
iungitur. sed non saluat impios. &iu¬
dicium pauperibus tribuit.d . ẽ.
elatos destruit. humiles uero periu¬
dicium liberos reddit. Uel ceste
iudicium pauperibus tribuit. quia
hi quinunc nequiter opprimuntur.
lpsi tunc super oppressores suos.
pastes electorum scilic& atq repro.¬
borum. sedbini ordines eisdem singu¬
lis pastib: continentur. Aliinamq

Expanded text:
Scriptura sacra plerumque pauperes, humiles vocare consuevit. Unde in Evangelio cum adjectione spiritus nominantur, dum dicitur: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Quia enim divitiae visibiliter potentes ostendunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt pravis sibi moribus contradicunt. Quia ergo omnipotens Deus malitiae superbiam, non potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc nequiter opprimuntur, ipsi tunc super oppressores suos jpartes, electorum scilicet, atque reproborum. Sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur. Alii namque
Abbreviated transcription (Latin):
ut alius repellatur. alius eligatur
occulte sed nullus iniuste
Hoc ergo quod inmaximis fieri
cernimus. &iamin nobis singu¬
lis caute timeamus. Sic enim
intenduntur diuina iudicia super
unam animam. sicut superunam
urbemic superunam urbem.
sicut superunam gentemic su¬
perunam gentem. sicut super uni¬
uersam generis humani multitudi¬
nemNuia & sic intendit dñs sin¬
gulis ac siuac& acunctif & sic si¬
mul intendit omnibus. ac siuaco a
singulis. Quienim omnia admi¬
nistrando impl&. regit implen¬
doNec uniuerso de est cumdis¬
ponit unumec uni de est cum
disponit uniuersum. cuncta scili¬
c& natunresuae potentia qui&us
operatur. Quid ergo mirum
quia non angustatur intentus. qui
siuit ad genuf nunc degenere se con¬
uestit adspeciem: & quidiuda ea pri¬
prie mereatur ostendit dicens

Expanded text:
ut alius repellatur, alius eligatut alius repellatur, alius eligatocculte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem; sic super unam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui sivit ad genus, nunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tione Aliorum uero reppulsione
pricesumamus Cum enim intu¬
liss& utrumque. Non moxratio¬
nemreddidit. sed sic dõ placitum
dixit: Hoc uidelic& ostendens.
quia iniustum . eẽ. non potest quod
quos dam operarios inaequales in
opere a equar& in pricemio. & plus
in mercedem quaerer& quilabori
amplius insudass&. ait
Nonne exdenario conuenisti mecũ .o
uolo autem & huic nouissimo dare.
sicut & tibi Aut non lic& mihi
quoduolo facere. o Incuntis ergo
quae exterius disponuntur. a per¬
ta causa rationis est occulta iustitia
uoluntatis Dicatur itaque Ip¬
so enim concedente pacem. quis est
qui condemn& o ex quo abscon¬
derit uliltum suum. quis est qui con¬
minima sicut maxima. sic singula
ds̃ iudicat sicut cuncta Apte subiungit
EI SUPER GENTES EISU¬
PEROMNES HOMNES
Acsia peste ad moneamur intende¬
re. quia hoc iudicium quod su¬
perunam gentem describitur.
&iam super omnes homines inuisi¬
bili examinatione celebratur.

Expanded text:
tione, aliorum vero repulsione tione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem redixit, 806 hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet mihi quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur, aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Dicatur itaqueso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui conminima sicut maxima, sic singula Deus judicat sicut cuncta, apte subjungitEt super gentes et super omnes homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam super omnes homines invisibili examinatione celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
PACEM. QUIS ESI QUICONDE¬
VEI O EIEXQUO ABSCONDE¬
RIIUUltum suum. quis esi
QUICOUIEMPleiun cumo
Ue moergo discutiat. curstante iudaico
populo dudum in infidelitate gentilitas
iacuit. &cur ad fidem gentilitate sur¬
gente. iudacum populum infidelitatis
culpa prostricuit: Nemo discutiat
cur alius trichatur exdono. alius re¬
pellatur exmerito Sienim gentilita¬
tem miraris ad sumptam. ipso conce¬
dente pacem. quis ẽ. qui condemnet.o.
siudieam obstupescis perditam. ex quo
absconderit uultum suum. quis ẽ. qui
contempl&ur eum . o. Itaque con¬
silium summae & occultae uistutis.
satis factiosit a pestȩrationis. Vnde
in euangelio dñs cum dehuius reicausa
loquer&ur.ait Confiteor tibipat̃¬
dñe caeli & temre. quia abscondisti
haec asapientibus & prudentibus. &
reuelasti ea paruulis. Ita pater.
atq: mox tamquam rationem quan¬
dam absconsionis ac reuelationis
adiungens. ait quia sic fuit
placitum ante te
accepimuf&emere discutere
superna consilia dealiorum uoca¬

Expanded text:
pacem, quis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? - Nemo ergo discutiat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio sit aperte rationis. Unde in Evangelio Dominus cum de hujus rei causa loqueretur, ait: « Confiteor tibine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita Pater. Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis et revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te.accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum voca
Abbreviated transcription (Latin):
mittere unde & regis a egrpti cor
se obdurare adseruit. quia uideli¬
c& obdurare permisit. miromodo
hypocritas dñs & regnare facit & nes¬
cit. facit sinendo. Nescit reprobando N
Vnde necesse est. utadomne quod in
hac uita concupiscitur. prius uoluntas
interna requiratur. quia cum huma¬
ni cordis auris percipere app&it.
sciat quia haec non uerbis sed rebus
sonat. Locus ergo regiminis cum
regendus offestur in se prius neces¬
se .e : ut quis que discutiat silo couita
congruit. si abhonore actio non dis¬
sentit. Neiustus omnium rector
eo post in tribulatione precesnon au¬
diat. quo ipsa quoq: eius dequo tri¬
bulatio oritur exordia honoris
ignorat

Expanded text:
mittere; unde et regis Aegypti cor mittere; unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quia videlicet obdurari permisit; miro modo hypocritas Dominus et regnare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
Obscurentur oculi eorum neuideant.
& dorsum illorum semper incurua
Acsidicat Quihumanae uitae ac¬
tionibus quasi preuidendis itinerib
praesunt. ueritatis lucem non habe¬
ant ut & quisequuntur subditi
iniquitatum suarum oeribus incur¬
uati. omnem statum rectitudinis
amittant Quod factum pro¬
cul dubio iniudaea nouimus. cũ
in ipso nr̃i redemptoris aduentũ pha¬
risa eorum turba atq: sacerdotum
auero lumine mentisoculos clausit:
& per prare positorum exempla grar¬
diens. in infidelitat is tenebris popu
biliter potest. quomodo hoc in loco
dicitur. quod regnare hypo critam
Ipsi regnauerunt & non exme.
principes extiterunt . & non cognoui
Quis enim recte sentiens dicat. quia
facit dñs quodminime cognoscit:
Sed quia scire di approbare .ẽ. nes¬
cire reprobare : Vnde quibusdã
quos reprobat dicit. Nescio uos unde
sitis. discedite ame omnes operarii
iniquitatis . & aliquando facere dĩ . ẽ.
id quod fieri prohib& irascendo per¬

Expanded text:
Obscurentur oculi eorum, ne videant, Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populbiliter potest quomodo hoc in loco dicit« Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sefecit Dominus quod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, unde sitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis ; et aliquando facere Dei est id quod fieri prohibet, irascendo per
Abbreviated transcription (Latin):
& labor rerum corporarlium nongrae¬
uit: Nequaquam ergo contrr
rectorem exteriora a gentem mur¬
mur& is qui intra scam ecclesiam
iam sp̃italiter fulg& Sienim tu
secure interius ut coccus rutilas. cili¬
cium quo protegeris cur accusas. o¬
sed a quibusdam quaeritur. quia dum
saltim proutilitate subditorum recto¬
resnimie temporalibus curis inserui¬
unt pleriq: in ecclesia eorum exem¬
plo dete rescunt. Quoduerum ual¬
de. eẽ . quis ab neg& cumcurari a pasto¬
ribus terrena quam caelestia solliciti¬
usuid& .& sed neque haec in iustas
sicut superius diximus. si mores prire¬
sidentium iuxta subditorum meri¬
ta disponantur. Occulte namq¬
& sponte perp&ratae culpae exiguNt
ut praua &apastoribus exempla prae¬
beantur Quatenus iusto iudicio is
qui deuia dĩ superbus exorbitat. In
uia qua graditur &iam perducatum
pastoris offendat Vnde perpro¬
ph&am quoq pricenuntiantis stu¬
dio dicitur on maledicentis uoto

Expanded text:
et labor rerum corporalium non graet labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus rutilas, cilicium quo protegeris cur accusas? Sed a quibusdam quaeritur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namq sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto:
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum uita tenera sed clara . o quae
dum caute in tabernaculum subcilicus
& pellibus absconditur sua ei integit
pulcritudo seruatur. Vt enim in
interiora tabernaculi brssus fulgeat
coccus corusc&. hiacinctus cerulei
colore resplendeat. desuperpelles¬
& ciliciaimbresuentos & puluerem por¬
tant Quiigitur magnis uistutibus
in scãe ecclesiae sinuproficiunt. prre¬
positorum suorum uitam despicere
nondebent. cumuacare eos rebus ex¬
terioribus uident quia hoc quod
ipsi securi intima penetrant: exilo¬
rum adiumento .ẽ : qui contrar proc¬
las huussaeculi exterius laborant
Quam enim candoris sui gratiam r&i¬
neret. sibrssum pluuia tanger& .o
Aut quid fulgoris atq claritatis cos¬
cus uel hiacinctus ostender&. sihae
susceptus puluis fedar& & Sit
ergo de super textura cilicii fostis ad
puluerem sit inferius color hiacinc¬
tinus aptus ad decorem Ornent
ecdesiam quisolis rebus spĩtalibus¬
uacanttegant ecclesiam quos

Expanded text:
sanctorum vita tenera, sed clara? Quae sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua integra pulchritudo servatur. Ut enim in interiora tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat; desuper pelles cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident, quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Ecvacant, tegant Ecclesiam quos
Abbreviated transcription (Latin):
eo sollicite ab externis actionibus ab¬
scondit Nam & plerumque pat̃¬
familias ad eum laborem seruos diri¬
git. A quo suptiles filios suspendit
Et inde filii sine uexatione decorisuNt.
unde serui inpuluere fedantur
Quod quam recte in ecclesia & diuinitus
agiturpsa tabernaculi construc¬
tione signatur Admorsen quip¬
pe diuina uoce prarecipiturut ad
tegenda interius scã scõrum exbrsso
cocco atq: hia cincto uela texantur:
Iussumq ẽ : utad protegendum taber¬
naculum uela cilicina & pelles exten¬
der&. quae nimirum uel pluuias
uel uentus uel puluerem tolenarent
Quidergo perpelles & cilicia quibus ta
bernaculum tegitur. Nisi grossas ho¬
minum mentes accipimus .o quae al¬
quando in ecclesia occulto dĩ iudicio. qu¬
uis durire sint prireferuntur. Quae
quia seruire curis temporrlibus nonti¬
ment. opost& ut temptationum uen¬
tos & pluuias dehuius mundi contrari¬
&atib: postent Quiduero perhiac¬
tum coccum brssumq signatur. Nisi

Expanded text:
eo illos sollicite ab externis actionibus abeo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles bernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia, occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
terrena considerant. mox ordinẽ
supernae dispositionis accusant. qđ
nequaquam bene adregendum prace¬
latisunt: per quos conuersationis
infimae exempla monstrantur
edhi nimirum dum temperare se
arectorum suorum reprehensione
neglegunt. culpae suae exigen¬
tibus meritis. usq: ad reprehensionem
conditoris excedunt Cuius profec¬
to dispensatio indehumilibus rectior
agnosciturnde abelatis non
recte iudicatur: Quia enimpotes¬
tas regiminis minis trari non potest
sine studio curre temporarlis. Ali¬
quando omnipotens ds̃ mira dispen¬
satione pi&atis. ut tenerȩ spiritali¬
ummentes a terrena cura disiunc¬
tae sint: Onus regiminis duris ac
laboriosis cordibus iniungit.t
tanto illi ab hoc mundo securius late¬
ant. quanto haec interrenis solli¬
citudinibus libenter elaborat. In
exibitione quippe susceptioneris.
proipsis quoq utilitatibus subditorũ
durre uiae sunt mundanae seruitu
ricors ds̃ quosuos tenere diligit.

Expanded text:
terrena considerant, mox ordinem terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio indeagnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutricors Deus quo suos tenere diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
opost& uteos subditi &iam cum displicent
uenerentur. Sed hoc ẽ. sollester intu¬
endum Ne aut quemuenerrri necesse
ẽ imitari app&as: Aut quemimitari
despicis uenerari contemnas. Suptilis
& enim uia tenenda est rectitudinis & hu¬
militatis ut sic reprehensibilia magis¬
trorum facta displiceant: quatenus sub¬
ditorum mens a seruanda magisterii reue¬
rentia non recedat Quodbene debria¬
tonoe exprimitur. cuius enudata
uerecundiora bom filiia uersi uenien¬
do texerunt Auersari quippe dici¬
mur. quod re probamus Quid ẽ.
ergo quod filii uerecundia patris suꝑ¬
iecto dorsis pallio auersiuenientes ope¬
riunt.isi quodbonis subditis sic
prrepositorum suorum mala displi¬
cent: ut tamen haec abaliis occul¬
tent: O perimentum auersi defe¬
runt. quia iudicantes factum &
uenerantes magisterium: Nolunt
uidere quod tegunt Sunt uero gx
non nulli. qui si parum quid despirita¬
li conuersatione inchoant. cum
rectores suos temponalia agere &

Expanded text:
oportet ut eos subditi etiam cum displicent oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subtilis etenim via tenenda est rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant; quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt idere quod tegunt. Rec. Xnonnulli qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et
Abbreviated transcription (Latin):
eo illos quos reprehendere nitimur plus
uidemus Singula haec mala sunt.
quae saepe a subditis in prrelatis. saepe
apnrelatis in subditis committuntur
quia xomnes subditos hi qui prare sunt mi¬
nus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur.
& rursum qui subiecti sunt rectorum suo¬
rum actiones iudicant: & si ipsos regi¬
mentenere continger&. se potius age¬
re melius putant: Vnde plerumq
fit. ut & rectores minus prudenter ea
quaeagenda sunt uideant. quia eorũ
oculos ipsa nebula elationis obscurat
tnonnumquam is qui subiectus .ẽ. hoc
cum prrelatus fuerit faciat. quod du¬
dum fieri subiectus arguebat Et
proeo quod illa quae iudicauerat perpe¬
trat. saltim quia iudicauit erubes¬
cat Igitur sicut pracelatiscurandum
ẽ : ne eorum corda aestimatione singu¬
laris sapientiae locus superior extollar.
lta subiectis prouidendum est. Nesibi
rectorum facta displiceant Si autẽ
magistrorum uita iure reprehenditur.

Expanded text:
eo illos, quos reprehendere nitimur, plus eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatis: saepe a praelatis in subditis committuntur, quia et omnes subditos hi, qui praesunt, minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt, Rectorum suorum actiones judicant: et si ipsos regimen tenere contigeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo, quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltim quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam iudicat plebium. sed persem& ip¬
sum facta examinat magistrorum Qu¬
uis &iam subditorum uitia quae amagis¬
tris modo uel dissimulantur iudicari uas
nequeunt. eius proculdubio iudicior¬
seruantur Igitur dumsalua fide res
agitur. uistutis .e. meritum. siquicor
prioris est toleratur. Deb& tame
humiliter suggeri. si fostasse ualeat
quod displic& emendari Sed curandus
summopere .ẽ : Ne in superbiã transeat
iustitae inordinata defensione dum
rectitudo in caute diligitur ipsa magis
tra rectitudinis humilitas amit tatir
Ne eum sibi price. eẽ. quisq despiat
quemfostasse contigit ut in aliqua a¬
tione reprehendat Contra hunc
tumorem superbiae. subditorum men
adcus todiam humilitatis edomatur.
si infirmitas propria incessanter ad¬
tenditur. Nam uires nrirs uenretꝰ
examinare neglegimus. & quia dero
fostiora crediimnus d ciro eos quino¬
bis pracelati sunt districte nudicamus¬
Quoenim nos m& ipsos minus agnoscims

Expanded text:
vitam judicat plebium, sed per semetipvitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum: quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtus ex merito est, si quidquid prioris est, toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat, quod displicet, emendari. Sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; ne dum recttra rectitudinis humilitas amittatur, ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praQuo enim nosmetipsos minus agnoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis inflatus populum numeran do
peccauit& tamen uindictam
populus dauid peccante suscepit¬
Cur hoc. & quia uidelic& secundũ
meritum plebium. disponuntur
corda rectorum. Iustus uero iu¬
dex peccantis uitium exipsorum
anim aduersione corripuit. ex quo¬
rum causa peccauit: Sed quia ipse
sua scilic& uoluntate superbiens acul¬
pa alienus non fuit. uindictam cul¬
pae &iamipse suscepit. Nam ire
saeuiens quae corporaliter populũ
perculit. rectorem quoq populi
intimo cordis dolore prostitruit
Cestum uero ẽ : quodita sibi inuicem
& rectorum merita conectantur &
plebium t saepe exculpa pasto¬
rum d&erior fiat uita plebium &
scepe exmerito plebium mutetur
uita pastorum Sed quia rectores
habent iudicem suum. magna caute¬
la subditorum est. Non temere uitã
iudicare regentium Neque enĩ
frustra perse m& ipsum dñs aes num¬
mulariorum fudit. & cathednaxs uen¬
dentium columbas euestitimirũ
significans quia permagistros quidem

Expanded text:
nis inflatus, populum numerando nis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, DaCur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit, sed quod ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum pertulit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est, quod ita sibi invicem, et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit: nimirum significans, quia per magistros quidem
Abbreviated transcription (Latin):
remeo. Quid ergo illos nobis price¬
.eẽ. despicimus. quorum supernos
regimina ex dñi furore suscipimus o
Siigitur inescente dõ secundum nr̃e
merita rectores accepimusfillo¬
rum actione legimus. quid ex nostra
aestimatione pensemus. quamuis
plerumq & electi subiaceant repro¬
bis Vnde & diudauid saulem per¬
tulit. sed subsequente culpa adul¬
terii proditur quia dignus tunc
fuit quitanta prirepositi asperita
merita subditorum tribuuntur per¬
sonȩ regentium utsaepe quiui¬
denturboni accepto mox regimine
permutentur. sicut scriptura sacna
de eodem saule intulit quia cor
cum dignitate mutauit.. Vnde
scriptum est: Cum esses paruu¬
lus in oculis tuis. caput te constitui
intribubus issachel Sic proquali¬
tatibus subditorum disponuntur
acta regentiumNt saepe proma¬
lo gregei &iam uereboni delinquati
uita pastoris Ille enimdõ attes.¬
tante laudatus. ille supernorum
mi steriorum conscius dauid pro¬
ph&a. tumore repentinae elatio¬

Expanded text:
re meo . Quid ergo illos nobis praere meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitatmerita subditorum tribuuntur personae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elatio
Abbreviated transcription (Latin):
patui peccatorum suorum conditione
deseruiunt. Quia & quem dominan¬
tem sibiminime conspiciunt. eum
procul dubio peruerse uiuendo uene¬
rantur: Annon eius membra sunt.
quiperaffectatae scĩtatis speciem
ap̃p&unt uidere quod non sunt. &¬
Ile namq: principaliter hypocris in
sumet quia cumsit damnatus ho¬
mo & nequam sp̃s. dm̃ se. eẽ menti¬
tur in Sed procul dubio ex eius nunc
corpore prodeunt. quiiniquitates suas
sub tegmine sacri honoris abscondunt
ut professione uideriapp&ant: qđ
eẽ . operibus recusant.. Quia enĩ
scriptum . ẽ : tomnis qui facit peccatũ
seruus est peccati. quanto nunc libe¬
rius peragunt peruersa quae uolunt:
tanto eius seruitio obnixius obligant᷑
ed nullus quitalem rectorem patitur. eũ
quem patitur accus & quia nimirũ
sui fuit meriti peruersi rectoris
subiacere dicioni Culpam ergo
proprie magis accus & operis. quam
iniustitiam gubernantis Scriptũ
namq est Dabo tibi reges in furo¬

Expanded text:
patui peccatorum suorum conditione patui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumet, quia cum sit damnatus homo et nequam spiritus, Deum se esse mentitur, sed procul dubio ex ejus nunc corpore prodeunt qui iniquitasub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furo
Abbreviated transcription (Latin):
Verumnamq regem superse iuda ea
regnarenoluit. & id circo exigentib
meritis hrpocritam accepit: sicut
ipsa quoq ueritas in euangelio dicit
Ego ueni in nomine patrismnei & nonac¬
lus ait Proeo quod caritatem ueri¬
tatis non receperunt ut salui fierent.
ldeo mittit illis ds̃ operationem erro¬
ris. ut credant mendatio Ineo er¬
go quod dicitur. qui regnare facit ho¬
minem hypocritam propter peccata
populi. potest ipsum omnium hi¬
pocritarum caput anticristus desig¬
nari Seductor quippe ille tunc
scitatẽ simulat. ut ad iniquitatem
trahat. Sed propterpeccata popl¬
li regnare permittitur. quia nimi
rum tunc ipsi subillius regimine pre¬
ordinantur. qui digni eius dominio
ante saecula pracesciuntur. quipec¬
catis subsequentibus exigunt. ut sub
illo iudiciis prarecurrentibus disponan¬
tur Quodergo tunc anticristus
super impios regnat. Non .ẽ. exin¬
iustitia iudicis. sed exculpa patientif
uamuis pleriq: & principatum illius
nonuiderunt. & tamen eius princi¬

Expanded text:
Verum namque regem super se Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non acereunt, eo quod caritatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent. Ideo mittit illis Deus operationem erroris, ut credant mendago quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, quia digni ejus Domino ante saecula praesciuntur qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus princi
Abbreviated transcription (Latin):
tium superbia iuda eorum. & perclams¬
rempauperum desideria gentium figu¬
rantur. sicut attestante ueritate
perepulantem splendide diuitem iudu¬
cus populus designaturcopiam sc¬
lic& legis non adnecessitatem salutis.
sed ad pompam elationis ad sumens.
atq: inprececeptorum uerbis non se¬
m& ipsum ordinate reficiens. sed
iactanter ostendens Et peruul¬
nera tum latarum qui interpraatur
adiutus. forma populi gentilis exp̃n¬
mitur. quem diuinum adiutorium
tanto magis erigit: quantõ minus
desuarum uirium facultate confidit
Qui pauper & plenus ulceribus. eẽ. descn¬
bitur. quia gentilitos corde humilis
peccatorum suorum aperit confessio¬
nes. Namsicut inuulnere ab in¬
ternis trchitur uirus incuteta
in consessione peccati dum in publi¬
cum secr&apanduntur. quasimali
humores auiscerib: in timis foras pro¬
rumpunt Illis ergo peccantibus
pauperum clamor auditur quia
dum iudaei contra dm̃ superbiunt
addm̃ uota gentilium peruenerunt

Expanded text:
tium superbia Judaeorum, et per clamotium superbia Judaeorum, et per clamorem pauperum desideria gentium figurantur, sicut attestante Verper epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim isti superbiunt. clamant
addnm̃ hi quiabipsis superbientib
opprimuntur. Uel ceste idcirro
dicitur . quod addm̃ fecerint clamo¬
rem pauperum peruenire. quia
istis cadentibus in eorum loco paupe¬
res. id .ẽ. spũ humiles subrogantur
Et quia hoc eorum casu factum est
ipsi fecisse referuntur. eo uideli
c& loquutionis genere. quopugna¬
re castra dicimus. quia pugnatur
exillis Velceste quia cunc¬
ta quae superius dicta sunt. referri
&iam adrectores eclesiasticos pos¬
sunt. qui relicto praredicationis
studio. suboccasione regiminis ter¬
renis negotiis in uoluuntur. Apte
subiungitur. Vt peruenire face¬
rent ad eum clamore megeni. &
audir& uocem pauperumuia
nimirum dumipsi curis saecularib:
occupati praedicationis officium de¬
serunt. gregem subditum inqua¬
re larum prorumpere clamorem
compellunt:t quasi iure unus¬
quisq: subiectus deuita ficti pastoris
inmurmur&urten& magistri
locum quinon ex err& officium Quã¬
uis fortasse melius pertumorem poten¬

Expanded text:
Cum enim isti superbiunt, clamant ad Deum hi qui ab ipsis superbientibus opprimuntur. Vel certe idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum 805 pervenire, quia istis cadentibus, in eorum locum pauperes, id est spiritu humiles subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse recet locutionis genere quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe, quia cuncta quae superius dicta sunt, referri etiam ad rectores ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. Quia nimirum, dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamore compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur tenet magistri locum, qui non exercet officium, quamvis fortasse melius per tumorem poten
Abbreviated transcription (Latin):
Neq qui plantat . ẽ. aliquid Neq quiri¬
gat. sed qui incrementum dat ds̃
Quamuis ergo nr̃is mentibus supernae
uocis auditum nonipsi pracebeant. missi
tamen sunt ut uerbis nobis exterioribus
condescendant. Vnde apte subiungit᷑¬

Expanded text:
Neque qui plantat est aliquid, neque qui riNeque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quamvis ergo nostris mentibus supernae vocis auditum non ipsi praebeant, missi tamen sunt, ut verbis nobis exterioribus condescendant. Unde apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
spicit insolite minatur. Et quia cũ¬
hac uoce torporis nr̃i surditas rumpit᷑
u&ustae uitae protinus usus mutatur.
utanima superno spũ afflata & insum¬
mis app&at quae contempserit. & con¬
temnat in infimis qua ea pp&ebat :
Recte subiungitur
QUI PACT MAGNA ET IN¬
SCRUTABILIA
Vt enim homo terrenis usibus deditus. in¬
iquis de sideriis pressus. subito ad noua
eferueat. atq ad consu&a refrigescat.
exterioribus curis renunti& in inter¬
nis contemplationibus anhel& quis
hancuis tutem supernae uocis consi¬
derare sufficiat. quis considerendo
comprehendat: Magna sunt
sedminus magna essent siperscrutari
potuissent Facit trgo magna & in¬
scrutabilia. quia ostendit foras per¬
fectionem operis. sed lat& intus ipsa
qualitas operationis Vocesua
foris &iamperapostolos in sonat.
sed corda audientium perse ipsum
interius inlustrat. Paulo attes tan¬
te quiait Ego plantaui apollo ri¬
gauit. sed ds̃ incrementum dedit

Expanded text:
spicit insolite miratur. Et quia cspicit insolite miratur. Et quia chac voce torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae protinus usus mutatur, ut anima superno spiritu afflata, et in summis appetat quae contempserat, et contemnat in infimis quae appetebat, recte subjungiturQui facit magna et inscrutabilia. - Ut enim homo terrenis usibus deditus, iniquis desideriis pressus, subito ad nova efferveat atque ad consueta frigescat, exterioribus curis renuntians, internis contemplationibus anhelat. Quis hanc virtutem supernae vocis considerare sufficiat, quis considerando comprehendat? Magna sunt sed minus magna essent si perscrutari potuissent. Facit ergo magna et inscrutabilia, quia ostendit foris perfectionem operis, sed latet intus ipsa qualitas operationis. Voce sua foris etiam per apostolos insonat, sed corda audientium per seipsum interius illustrat, 873 Paulo attestante qui ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
digne. quia quicquid in illo sentimus exfi¬
de ẽ. nondum ex specie. Hoc tamenquod
ET ENARRARI NONPOTEST
Magnus quippe . ẽ. fostitudine. quia fostẽ
aduersarium superat: & dedomo illius
uasa contumeliae auferens inmiseri¬
cordiae uasa permutat. Magnus iu¬
dicio. quia &sihic electos suos perad¬
uersa de primit: eos quandoq: ingloria
acernae prosperitatis extollit: Mag¬
nus iustitia. quia & sihic diutolerat.
damnat. Bene autem subditur. & enar¬
rari non potest. Sentiri enim digne
non ual& quanto minus dici Sed me¬
lius hunc uttumq ditimus si sub conside¬
rationis eius formidine ad mirtndo tace¬
amus
Sequitur

Expanded text:
digne, quia quidquid in illo sentimus ex fidigne, quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quodet enarrari non potest. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per adversa deprimit, eos quandoque in gloria aeternae prosperitatis extollit. Magnus justitia, quia etsi hic diu tolerat, damnat. Bene autem subditur: Et enarrari non potest. Qui enim sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis ejus formidine admirando taceamus. Sequitur