comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii contendere ꝑtinacit̾ ãte quam
res ad supremum ueniret. dum putatis
uos loco & note regionis subsidiis fore su¬
ꝑiores. licet conuenerit romanos bello in¬
stꝑabiles armis ñ prouocari a quib sepe
uicti st̃ qui uos uicerant. s cñ habet hunc
lapsum improuicla mens hominũ in reb
scdis. simul quia plerumq belli ducib euen¬
tus. & ideo se unusquisq sorti committit
uirtute inferior. Postremo de muris sꝑati̾:
Non putatis etiã usq ad templi ꝓgredien¬
dum euersionem : Parcite aris. parcite al¬
tarib. parcite domicilio quondã celesti.
Iam enim uos & ds ipse deseruit. qͥa uos
pietatis cultum deseruistis. In medio tẽpli
bellum ꝑtulimus. circum fusi ignes templũ
oberrant. s non quales solebant circumsistut
armati. Adhuc tñ puras a sacrilegiomanus
habentes uolunt romani parcere. nec sacͦs
contaminare postes. nec ueteres abolere ri¬
tus siuos sinatis. Quid expectatur ulteriꝰ.
Duomuri euersi. terciꝰ suꝑ ẽ. & ipse infir¬

Expanded text:
ingenii contendere pertinaciter, antequam res ad supremum ueniret, dum putatis uos loco et notae regionis subsidiis fore superiores, licet conuenerit Romanos bello insuperabiles armis non prouocari, a quibus saepe uicti sunt qui uos uicerant, sed tamen habent hunc lapsum inprouidae mentes hominum in rebus secundis, simul quia plerumque belli dubius euentus, et ideo se unusquisque sorti committit et uirtute inferior; postremo de muris sperastis, non putastis etiam usque ad templi progrediendum euersionem. Parcite aris, parcite altaribus, parcite domicilio quondam caelesti. Iam enim uos et deus ipse deseruit, quia uos pietatis cultum deseruistis. In medio templi bellum pertulimus. Circumfusi ignes templum oberrant, sed non quales solebant circumsistunt armati. Adhuc tamen puras a sacrilegio manus habentes uolunt parcere nec sacros contaminare postes, nec ueteres abolere ritus, si uos sinatis. Quid expectatur ulterius? Duo muri euersi, tertius superest et ipse infir
Abbreviated transcription (Latin):
cui m me potestatẽ omnẽ cõmiserã. aut
me posse euadẽ si antipat̾ nollet : tu¬
ciorem tam̃ grã me factũ putabã. Sed
que ieos infelicitas me. aut aduersũ
me eos fecit insurg̾e qͦs plus dilexerĩe
Deploro erumpuam domꝰ mee uare. oe¬
fleo solitudinẽ. ingemisco uĩ tanti do¬
loris. Sed tam̃ tanta ẽ acerbitas scełis
parricidał. ut neminem mͥ patiar euad̾e
quicunq sitierit sangumem meũ. etiã¬
si momnes filios meos affectati parrici¬
dii inditia ꝓmant᷑. Cum hec diceret: in¬
dignatione pariter ac dolore intercepta
uox ẽ loquentis. Continuo antipat̃
eleuans caput. uelut ictus enim & sautiꝰ
graui uulnere iacebat ante pedes patͥs
nec assurgere audebat. exclamans ait.
u quidẽ pat̃¬

Expanded text:
cui in me potestatem omnem commiseram, aut cui in me potestatem omnem commiseram, aut me posse euadere si Antipater nollet? Tutiorem tamen gratia me factum putabam. Sed quae, malum, infelicitas mea, ut aduersum me eos faciat insurgere quos plus dilexerim! Deploro aerumnam domus meae, Vare, defleo solitudinem, ingemesco uim tanti doloris. Sed tamen tanta est acerbitas sceleris parricidalis, ut neminem mihi patiar euadere, quicumque sitierit sanguinem meum, etiamsi in omnes filios meos affectati parricidii indicia promantur.’ Cum haec diceret, indignatione pariter ac dolore intercepta uox est loquentis. Continuo Antipater eleuans caput — uelut ictus enim et saucius graui uulnere iacebat ante pedes patris — nec adsurgere existimans ait: ‘Tu quidem, pat
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullo exp̃ssos dolore. Hic ẽ qͥ mͥ pi¬
etatis affectum abstulit. cum afficco
metu cauendũ ammoneret alexandrũ.
cum illo m̃tes płimoꝵ conuenire asse¬
rens. ñ tem̾e committendã uniũsis p̃¬
sentiam meã. Simu labat se circum¬
spectare om̃ia. usq ad lectũ deduc̃e.
discutẽ atq ex aminare singulos. Hic¬
erat sompni dispensator. & minist̾ secu¬
ritatis. in quo ego solatium constituebam.
atq eiꝰ offitiis leuabam de interfectis dolo¬
rem. Arbitrabar quod & illos mͥ recdd̃et.
merorem auferret. piecatẽ obtencłẽt. Hic
erat ꝓtector m̃s. cui credebam corꝑis se¬
nilis custodiam. Quomͦ uiuam nescio.
quomͦ tantum insidiatorẽ euaserĩ. quibꝰ
me circumuenerat delinpñtis. quibus
fraudib uinctum tenebat. ut soli huic
me crederẽ quẽ solum caueri oportuit.
Incredibile mͥ ẽ qđ euasi. nec uiuiere mͥ
uideor. sed somnium puto. Quis enĩ cre¬
deret aut illum tam ingratũ futurũ

Expanded text:
nec ullo expnec ullo expetatis affectum abstulit, cum a ficto metu cavendum admoneret Alexandrum, cum illo mentes plurimorum convenire, asserens non temere committendam universis praesentiam meam. Simulabat se circumspectare omnia, usque ad lectum deducere, discutere atque examinare singulos. Hicerat somni dispensator et minister securitatis, in quo ego solatium constituebam, atque ejus officiis levabam de interfectis dolorem: arbitrabar quod et illos mihi redderet, maerorem auferret, pietatem obtenderet. Hic erat protector meus, cui credebam corporis senilis custodiam. Quomodo uiuam nescio, quomodo tantum insidiatorem euaserim, quibus me circumuenerat delinimentis, quibus fraudibus uinctum tenebat, ut soli huic me crederem quem solum caueri oportuit? Incredibile mihi est quod euasi, nec uiuere mihi uideor sed somnium mihi puto. Quis enim crederet aut illum tam ingratum futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
dio adipisceret᷑. Reddidit mͥ uicẽ. qͥa
ꝓiectum collegerã. & p̃tulerã nobilio¬
rib. Cui enim tm̃ ex ilł quantũ huic cõ¬
tuli: cui ipse uiuens podestatẽ cesserã.
testam̃to aꝑto heredẽ designauerã. qđ
solet ẽẽ ꝑnitiosum regib ut aliquẽ sibi
successurum nouerit. Quinqͣguita in
fructib talenta concessi. trecenta ro¬
mam ꝓficiscenti dedi. Comm̃daui ce-¬
sari quasi solum filiũ. nichil mͥ reser-¬
uaui quodeberẽ parricidã timere. Sed
hoc eum magis ad parricidiũ armauit.
qđ se meis benefitiis suꝑiorẽ uideret.
Qd tantũ scełis cominisert̃ fr̃s eiꝰ qͦs
ad mortem coegit : aut que istrꝰmodi¬
aduersũ illos inditia dececta. qͣlia istiꝰ
deprehendunt᷑ : Sed interrumpere
atq obstreꝑe audet parricida. & do¬
lis temptat ueritatem inuoluere. Ca¬
ueas uare ammoneo caueas simulatas
eiꝰ lacrimas. & gemitꝰ arte compositos.

Expanded text:
dio adipisceretur. Reddidit mihi vicem, quia dio adipisceretur. Reddidit mihi vicem, quia projectum collegeram, et praetuleram nobilioribus. Cui enim tantum ex illis, quantum huic contuli? Cui ipse vivens potestate cesseram, testamento aperto haeredem designaveram, quod solet esse periculosum regibus, ut aliquis se successurum noverit. Quinquaginta in fructibus talenta concessi, trecenta Romam proficiscenti dedi: commendavi Caesari quasi solum filium: nihil mihi reservavi, quod deberem parricidam timere: sed hoc eum magis ad parricidium armavit, quod se meis beneficiis superiorem videret. Quid tantum sceleris commiserunt fratres ejus, quos ad mortem coegit? Aut quae istaduersum illos indicia detecta, qualia istius deprehenduntur? Sed interrumpere atque obstrepere audet parricida et dolis temtat ueritatem inuoluere. Caueas, Vare, admoneo, caueas simulatas eius lacrimas et gemitus arte conpositos
Abbreviated transcription (Latin):
cos. ꝓderet lapsos. Sed eos excusari potiꝰ
quamurgeri oportuit. Antipat̃ mͥ & illo ᷤ
abstulit. hic mͥ & illos fieri insidiatoreᷤ
compulit. Dolui enĩ fateor qđ hii quib
regni spẽ dedãm. quib successionẽ reser¬
uaueram: aduersũ me imꝓba machina¬
rent᷑ s inme ñ patrẽ s antipatrũ od̾ant.¬
Perierunt itaq ad dolorẽ patͥ. antipat᷑
ad fructũ. Queris uare qͥs eos occiderit:
Cognosce cui mors eoꝵ ꝓfecerit. Uacua
ta ẽ domus nouerce. filio patuit aula
uni ad succedendũ. q̃ multos successores
habebat. Nec expletꝰ ẽ morte fratrũ.
cruentus animus. & mens impia. Post¬
quam ñ habuit fr̃s quos odisset: patrem
ꝑsequebatur. Reputo mecũ qͥ huic mu¬
nimentũ hereditatis paraui. Uisus sũ &
ipsi du uiuere. decessionem fastidienti.
Docui quid uellet. cui successionis cõpe¬
titores ademeram. Morantẽ ñ passus
ẽ. nec expectauit regnum nͥ ut parrici¬

Expanded text:
tos proderet. Lapsos non nego sed excusari potius tos proderet. Lapsos non nego sed excusari potius quam urgueri oportuit. Antipater mihi et illos abstulit, hic mihi et illos insidiatores fieri conpulit. Dolui fateor quod hi quibus regni spem dederam, quibus successionem reseruaueram, aduersum me inproba machinarentur, sed in me non patrem sed Antipatrum odPerierunt itaque ad dolorem patri, Antipatro ad fructum. Quaeris, Vare, quis eos occiderit? Cognosce cui mors eorum profecerit. Vacua est domus novercae filio, patuit aula uni ad succedendum, quae multos successores habebat. Nec expletus est morte fratrum cruentus animus et mens impia. Postquam non habuit fratres quos odisset, patrem persequebatur. Reputo mecum, qui huic munimentum haereditatis paravi: visus sum et ipse diu vivere decessionem fastidienti: docui quid vellet, cui successionis competitores ademeram: morantem non passus est: nec exspectavit regnum, nisi ut parrici
Abbreviated transcription (Latin):
is ad suꝑiora additis ingressus antipat̃¬
& sese ad uestigia deiciens patͥs. obse¬
crat ne se predempnatũ haberet. confide¬
ret se si deferatur audientia uacuũ crimi¬
nis fore si pater uellet. Iubet pat̾ silere.
atq eũ istĩmodi sermone p̃uenit. qđ nul¬
uideri satis certꝰ sum: s eo magis gͣuari
me apud te uare arbitror. Uereor enĩ
ne etiam me oderis. qui parricidaᷤ gene¬
raui filios quib ñ posset etiã parcẽ pat̾
licet hoc quoq miserandꝰ magis sim qͦd ꝙ̃
tales amaui. S de ilł taceo quod ipse
exasꝑaui. & iustas adũsus hunc allega¬
tiones eoꝵ respui. Nullas enim hii adũ¬
sum me habuert̃ causas doloris. nͥ quod
his antipat̃ p̃ferebat᷑: & consortii rega
erat. Putabam tam̃ qđ maiorẽ natu mi¬
norib ad tritelã adciscerẽ. S hostẽ indu¬
xiqui inuideret nobiliorib. excitaret
puerulos infirmos. circumueniret incau¬

Expanded text:
His ad superiora additis ingressus Antipater etHis ad superiora additis ingressus Antipater et sese ad uestigia deiciens patris obsecrat, ne se praedamnatum haberet, confidere se, si deferatur audientia, uacuum criminis fore si pater uellet. Iubet pater silere atque eum istiusmodi sermone praeuenit: ‘Quod nuluideri, satis certus sum, sed eo magis grauari me apud te, Vare, arbitror. Vereor enim ne etiam me oderis qui parricidas generaui filios, quibus non posset etiam pater parcere, licet hoc quoque miserandus magis sim quod etiam tales amaui. Sed de illis taceo quos ipse exasperaui et iustas aduersus hunc allegationes eorum respui. Nullas enim aduersus me habuerunt causas doloris, nisi quod his Antipater praeferebatur et consortii regalerat. Putabam tamen quod maiorem natu minoribus ad tutelam adsciscerem, sed hostem induxi, qui inuideret nobilioribus, excitaret puerulos, infirmos circumueniret, incau
Abbreviated transcription (Latin):
habes purgandi tui copiã. At ille ob¬
stupefactus tante cõmotionis pauore:
nichil ẽ ausus referre nec potuit. sed
egressus foras fluctuabat animo. qđ ni¬
chil omnino ex his que gesta erant &.
ꝓdita apud regẽ comꝑerat. Aduenien¬
tes autẽ ad eum postea mat̾ & uxor: ape¬
ruert̾ om̃ia. Quib cognitis collig̾e sese
ac p̃parare animo cepit. qͥb modis cri¬
minationi occurreret. confessiones ex¬
tenuaret. Sequenti die congregant᷑ õs¬
regis ꝓpinqui & amici antipatͥ. int̾st̃
examin uniũsi: qͥ diuersa de antipatͦ
ꝓdiderant induci p̾cipiunt᷑. Leguntur
etiã epłe matris antipatͥ. in quib illa
ad filium scripserat. ut cognosc̾et ꝓclitã
patͥ suorum scenã flagitiorũ: neqͣquã eũ
debere adeẽ nͥ a cesare aliqua manꝰ arcer¬
seretur. cuiꝰ se p̾sidio cirtũuallaret. neq¬
se uiditio cõiniteret qͥ tantoꝵ confessio¬
nib appetebat᷑. s armis muniret:.

Expanded text:
habes purgandi tui copiam.’ At ille obhabes purgandi tui copiam.’ At ille obstupefactus tantae commotionis pauore nihil est ausus referre nec potuit, sed egressus foras fluctuabat animo, quod nihil omnino ex his quae gesta erant et prodita apud regem conpererat. Aduenientes autem ad eum postea mater et uxor aperuerunt omnia. Quibus cognitis colligere sese ac praeparare animo coepit, quibus modis criminationi occurreret, offensiones extenuaret. Sequenti die congregantur omnes propinqui, et amici Antipatri intersunt examini. Vniuersi qui diuersa de Antipatro prodiderant induci praecipiuntur. Leguntur etiam epistulae matris Antipatri, in quibus illa ad filium scripserat, ut cognosceret proditam patri suorum scenam flagitiorum, nequaquam eum debere adesse, nisi a Caesare aliqua manus arcesseretur, cuius se praesidio circumuallaret neque iudicio committeret qui tantorum confessionibus adpetebatur sed armis muniret.
Abbreviated transcription (Latin):
lictum. Circumuentũ se uelut quibꝰ¬
dam retib & captum teneri. fidutiã
omnẽ adsũpsit ex impudentia. ut
dissimulatis om̃ib imꝓuisum se pa¬
tri offerret: in.amplexũ rueret.pieta¬
tis offitia p̃tendet. Nerum ilie exten-¬
sis manib ingerentẽ sese repellens
& reclinans caput. ne parricide osculo
contingeret᷑: exclamauit & hoc ẽẽ am̃¬
tie parricidat᷑: ut amplexum petas qͥ
inuisum te recognoscis. ut horrore
tui adfitias patrẽ. & contactu noxii
corporis uiuendi suauitatem excorqͤas.
ꝑse gͥ contigeris: ne attaminaũis quẽ
scelere petisti. Purga certe pͥus si po¬
ces. deprehensa dilue. Iuditium ñ refu¬
giam. nec audientiam tͥ negari patiar.
nec ipse mͥ assummã cognitionẽ. nec ar¬
gum̃tandi tͥ occasionẽ relinquã. Opor¬
tune ad est uarꝰ. apud quẽ defensionẽ
cui p̃para. Nec differendi locus. crasti¬
na die quãius doł & fraudib p̃ditus:

Expanded text:
lictum, circumuentum uelut quibulictum, circumuentum uelut quibusdam retibus et captum teneri. Fiduciam omnem adsumsit ex impudentia, ut dissimulatis omnibus inprouisum se patri offerret, in amplexum rueret, pietatis officia dependeret. Verum ille extensis manibus ingerentem sese repellens t reclinans caput, ne parricidae osculo contingeretur, exclamauit et hoc esse amentiae parricidalis, ‘Vt amplexum petas qui inuisum te recognoscis, ut horrore tui afficias patrem et contactu noxii corporis uiuendi suauitatem extorqueas. Ne igitur contigeris ne adtaminaueris quem scelere petisti. Purga certe prius, si potes, deprehensa dilue. Iudicium non refugiam nec audientiam tibi negari patiar, nec in te mihi adsumam cognitionem, ne argumentandi tibi occasionem relinquam. Oportune adest Varus, apud quem defensionem tui praepara. Nec differendi locus, crastina die quamuis dolis et fraudibus praeditus
Abbreviated transcription (Latin):
trem a sui grã facile consiliis suis flec¬
tere solitus erat. hortantib ut sese pa¬
tri & p̃destinato sibi regno ociꝰ repre¬
sentar et. qđ nemo auderet eo p̾sente
contra niti: s occasio absentie eiꝰ sola ar asum¬
riserit. ut aũti posse ab eo regis animꝰ
estimaretͣ. Et ideo p̾uemiendũ mature
ne demorando magis aut desicdantem
offenderet. aut suspectũ exacerbaret
cum diffidentiam sui ꝓderet.
redidit itaq uolentia magi
quã necessaria suadentib. Uerum
ibi portũ ingressus ẽ: neq quemquã
sibi obuium circũspectauit & quasi
pestem aliquã seusit suam p̃sentiã de¬
elinari. in summa locorũ frequentia:
maximam solitudinẽ. cũ occurrere
nemo audet. metuentibus aliis. aliis
auercentib. et enĩ id temporis & odia
qͦminꝰ se tegẽnt auctoritatẽ acceꝑant. re¬
putare secum sceła sua cepit. & consci¬
entie stimuł exagitari. Nullũ fuge lo¬
cum neq euadendi subsidium sibi re¬

Expanded text:
trem a sui gratia facile consiliis suis flectrem a sui gratia facile consiliis suis flectere solitus erat, hortantibus ut sese patri et praedestinato sibi regno ocius repraesentaret, quod nemo auderet eo praesente contra niti, sed occasio absentiae eius sola adriserit, ut auerti posse ab eo regis animus aestimaretur, et ideo praeueniendum mature, ne demorando magis aut desiderantem offenderet aut suspectum exacerbaret, cum diffidentiam sui proderet, credidit itaque uolentia magis quam necessaria suadentibus. Verum ubi portum ingressus est neque quemquam sibi obuium circumspectauit et quasi pestem aliquam sensit suam praesentiam declinari, in summa locorum frequentia maximam solitudinem, cum occurrere nemo auderet, metuentibus aliis, aliis auersantibus — etenim id temporis et odia quominus se tegerent auctoritatem acceperant — reputare secum scelera sua coepit et conscientiae stimulis exagitari, nullum fugae locum neque euadendi subsidium sibi re
Abbreviated transcription (Latin):
diis eliminauerat. cui se remissurum
indignationẽ scriptoꝵ spetie manifesta¬
ret. metuens ne comꝑta matͥs expulsi¬
one. suspitiones suas antipat̾ ad cauẽ¬
dum exsuscitaret. Adueniens itaq
tarenti. primum de ferore obitu cogno¬
uit: ibiq luctum magnum exercuit.
qd a quibdam pietatis affectui datum.
eo qđ patrui mortem impatienter dole¬
ret. Ille autem ministrũ ausi parricida¬
lis sibi sublatum ingemescebat. Nec so¬
lum non ꝓcessisse sceleris apparatũ. ue¬
rum etiã uenenũ se dedisse t̾rori erat. ne
quoqͦ modo ad cognitionẽ regis ꝑueniret.
& ie scenam criminis publicaret. Trans¬
mittit itaq in portum cesaree. haut qͦꝗͣ
uacuus grauioris cure ac sollicitudinis¬
cum eiecta mater non mediocre p̃iudi¬
tium condempnate soboł daret. Sed
urgentib amicis qͥ pat̾e cupiditate
post habenda om̃ia que antipat᷑ con¬
ducerent arbitrarent᷑. demde expec¬
tato eiꝰ ingenio. quo uel aduersum pa¬

Expanded text:
diis eliminaverat, cui se remissurum diis eliminaverat, cui se remissurum indignationem scriptorum specie manifestaret, metuens ne comperta matris expulsione, suspiciones suas Antipater ad cavendum exsuscitaret. Adveniens itaque, Tarenti primum de Pherorae obitu cognovit, ibique luctum magnum exercuit, quod a quibusdam pietatis affectui datum, eo quod patrui mortem impatienter doleret. Ille autem ministrum ausi parricidalis sibi sublatum ingemiscebat, nec solum non processisse sceleris apparatum, verum etiam venenum se dedisse terrori erat, ne quo modo ad cognitionem regis perueniret et ille scenam criminis publicaret. Transmittit igitur in portum Caesareae hautquaquam uacuus grauioris curae ac sollicitudiniscum eiecta mater non mediocre praeiudicium condemnatae subolis daret. Sed urguentibus amicis, qui patriae cupiditati postponenda omnia quae Antipatro conducerent arbitrarentur, deinde spectato eius ingenio, quo uel auersum pa
Abbreviated transcription (Latin):
medium deductis: cum questionib pa-¬
tris uita: epłis mors fratrũ appetita eui¬
set calumnia. quod germanos suos ñ
quasi parricidas: s quasi legitine succes¬
sionis emulos ꝑsequeretur. ñ quo patrẽ
defencłet. sed ne consortẽ regni hab̾et
Nterea cum septem mensiũ curricula
inter documenta flagitiorũ & reditũ
antipatri concluderent᷑. nulla innotu¬
ere autipatro inditia rerũ gestarum:
tanta circa eum umũsors odia ferue¬
bant. Incertus gͥ om̃ium scribit ex ur¬
he roma continuo se adfore: sunmo¬
q se honore dimissũ a cesare. Quibus
luteris lectis. rescribit herodes matura¬
to eum contendẽ oportere. securũ affe¬
ctus paderni: eui ñ solum nichil imimi¬
nutũ ꝑ absentiam foret. uerũ etiã tm̃
acced̾et gr̃e: ut eius contuitu matris
offaminueret᷑. Namiterũ domo eã de¬
prehensam martes filii conscientie con-¬
sortio. exutam regie lib̾alitatis cõpen¬

Expanded text:
medium deductis cum quaestionibus, pamedium deductis cum quaestionibus, patris vita, epistolis, mors fratrum appetita eviset calumnia, quod germanos suos non quasi parricidas, sed quasi legitimae successionis aemulos persequeretur: non quo patrem defenderet, sed ne consortem regni haberet. Interea cum septem mensium curricula inter documenta flagitiorum, et reditum Antipatri concluderentur, nulla innotuere Antipatro indicia rerum gestarum, tanta circa eum universorum odia fervebant. Incertus igitur omnium, scribit ex urbe Roma continuo se adfore, summoque se honore dimissum a Caesare: quibus litteris lectis, rescribit Herodes maturato eum contendere oportere, securum affectus paterni, cui non solum nihil imminutum per absentiam foret, verum etiam tanta accederet gratia, ut ejus contuitu matris offensa minueretur. Nam iterum domo eam deprehensam in artes filii consentire, consortio exutam regiae liberalitatis compen
Abbreviated transcription (Latin):
regis erant filii qui rome institueban¬
tur. qͦs antipat̃ ea uł maxime causa ap¬
petebat. qđ uidebat ñ mediocri p̃ditoᷤ
sapientia supͣ qͦs rex patriũ animũ redi¬
nabat. Deniq educauerat eos litt̾is. ut
maturiꝰ domũ regrederent᷑. Obstare
itaq eos suis utilitatib antipat̾ arbitra¬
batur. atq incumbe suis artib. ut spe-
adolescentium simulata om̃ia factionis
sue studia obumbrarent᷑. Componit ita¬
q epłas nomine uiroꝵ potentium. qͦs
rome positos in suã amititiã illȩserat.
Aliis quoq p̾cio extortũ ut scribent. qd̃
adolescentes infestis patrẽ odiis urg̾ent:
& nmio questu mortẽ alexandri & ari¬
stoboli deplorarent. Et cum huiꝰmodi
epłas clandestinis artib ꝑ aulicos scełis
suiministros patͥ ingereret eadẽ uĩsutia
qua supͣ simulabat fratrũ intercessorem.
ut p̃tento pietatis patrocinio impietatiᷤᷤ
subtexeret parricidiũ. Quib om̃ib in

Expanded text:
regis erant filii, qui Romae instituebanregis erant filii, qui Romae instituebantur, quos Antipater ea vel maxime causa appetebat, quod videbat non mediocri praeditos sapientia, super quos rex patrium animum reclinabat. Denique evocaverat eos litteris, ut maturius domum regrederentur. Obstare itaque eos suis utilitatibus Antipater arbitrabatur, atque incumbere suis artibus, ut spe adolescentium simulata, omnia factionis suae studia obumbrarentur. Componit itaque epistolas nomine virorum potentium, quos Romae positos in suam amicitiam illexerat: aliis quoque pretio extortum, ut scriberent, quod adolescentes infestis patrem odiis urgerent, et nimio questu mortem Alexandri et Aristobuli deplorarent. Et cum hujusmodi epistolas clandestinis artibus per aulicos sceleris sui ministros, patri ingereret, eadem versutia, qua supra simulabat fratrum intercessorem, ut praetento pietatis patrocinio, impietatis subtexeret parricidium. Quibus omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
rentur marito. idq fr̃ib eius int̾ fuppli¬
cia conficentib mauifestatur. Unde
herodes iunior materne audatie p̃ciũ
luit. quẽ in regni successionẽ antipatͦ
substitutũ idẽ qui subrogauerat pat̾
de testam̃to delendum putauit. Et hic
quidem ñ mediocris error herodis sem¬
oris. ut alteriꝰ flagitio dephenso alter
mulctaret᷑. S etiam herodis iuniors
non iniusta mulccatio. Nam diinitꝰ
precautum uidet᷑. ut licet ñdũ facti sui
m̃ito tam̃ ob p̃tium future p̃pbitatis
regno abdicaretur. Nam qͥs eũ regẽ ꝑpe¬
tipotuisset qui tetrͣchatam insolens fuit
ut tołari nequiret : Adicit᷑ etiã aliud
uenefitii genus. qđ bacillus antipatri
libertus. ferore & eiꝰ uxori deculit cõ¬
positum. ex sucis serpentium & ueneno
aspidum. ut si pͥmum ñ conualuisset
ad mortem herodis: sccdo uterent᷑. Re¬
periuntur etiã litcẽ. aduersus arche¬
laum & philippum fr̃s cõposite. Hii

Expanded text:
rentur marito, idque fratribus ejus inter supplirentur marito, idque fratribus ejus inter supplicia confitentibus manifestatur. Unde Herodes junior maternae audaciae pretium luit, quem in regni successubstitutum idem qui subrogauerat pater de testamento delendum putauit. Et hic quidem non mediocris error Herodis senioris, ut alterius flagitio deprehenso alter multaretur, sed etiam Herodis iunioris non iniusta multatio. Nam diuinitus praecautum uidetur, ut licet nondum facti sui merito tamen ob pretium futurae inprobitatis regno abdicaretur. Nam quis eum regem perpeti potuisset, qui tetrarcha tam insolens fuit ut tolerari nequiret? Adicitur etiam aliud ueneficii genus, quod Bathyllus Antipatri libertus Ferorae et eius uxori detulit conpositum ex sucis serpentium et ueneno aspidum, ut si primum non conualuisset ad mortem Herodis secundo uterentur. Reperiuntur etiam litterae aduersus Archelaum et P
Abbreviated transcription (Latin):
dio deerram. qͥ oderam sic amandẽ mei
& uolebam occiłẽ tam impatientẽ dolo¬
ris. In ꝑiculis meis ferre ille ñ potest fortu¬
itum: quod ego urgebam in debitũ. six¬
habes ab eo ueuenum relictum mͥ cito
ad inferos ñ ferã animum parricidalẽm
Penituisse correccionis sit. qd̾ criminosũ
ẽ preparauisse. Cito inquam mulier: ut
uł mortẽ preueniã. qm̃ culpam neqͥui.
Tũm ego detuli uenenũ. & in conspectr
eius exinanui parum tñ ex eo reseruaui
michi: que temetuerẽ ut ẽẽt remediũ
si proderet᷑ paratum adhos usus ue¬
nenum. His dictis pixidẽ cum eo qđ re¬
sederat ueneni ꝓtulit. Subicit᷑ q̃stio¬
i mater antifili. & fr̃ ipsiꝰ. Confitent᷑
ex egypto antifilum deculisse pixioẽ
plenam ueneni. quod ille accepisset
a fr̃e : qui alexandrie cominoraret᷑ sub
medicine ꝓfessione.
eprebenditur etiam mariamnes filia
pontificis insidiarũ conscia. qͤ para¬

Expanded text:
dio deerraui, qui oderam sic amantem mei dio deerraui, qui oderam sic amantem mei et uolebam occidere tam inpatientem dolorem in periculis meis. Ferre ille non potest fortuitum, quod ego urguebam indebitum. Cirhabes uenenum ab eo relictum mihi cito ad inferos non feram animum parricidalem. Paenituisse correctionis sit, quod criminosum est praeparauisse. Cito, inquam, mulier, ut uel mortem praeueniam, quoniam culpam nequiui. Tum ego detuli uenenum et in conspectu eius exinaniui, parum tamen ex eo reseruaui mihi quae te metuerem, ut esset remedium, si proderetnenum. His dictis pyxidem cum eo quod resederat veneni, protulit: subjicitur quaestioni mater Antiphili et fratres ipsius. Confitentur ex Aegypto Antiphilum detulisse pyxidem plenam veneno, quod ille accepisset a fratre qui Alexandriae commoraretur sub medicinae professore. Deprehenditur etiam Mariamnes filia pontificis insidiarum conscia, quae para
Abbreviated transcription (Latin):
se. Impunita sibi omina flagitia confiten¬
ti fore. aut inficianti acerbanda supplidia:
ipsam qͦq sepulturam negandã. At illa uͥ
resumpsit paululum. & cui in quit adhuc
ego secretorum seruabo silentia ferora mor¬
tuo: Illienim debui fidem tacendi. ꝓ qͦ
supplitia ñ recusarẽ si necessaria forent.
S ille nunc liber acruciatib & si ueniabi¬
lis erroris correptio ẽ lib̃ aculpa. Edgͥ ĩuolũe
moras geram: Parcam gͦ illi non parcã mͥe
Egregiã gͦ mercedẽ debemus uiro. qͥ nos
omnes scełib suis in hec supplitia deduxit.
Audi rex deo presule. qui solus mͥ ueritatis
arbiter ẽ. ꝓposui enim nichil falłe. Audi
inquam s priꝰ repete quẽadmodũ adse¬
deris lacrimans germano ꝑiclitanti. ut
impleueris omnia circa ferorã munia pie
germanitatis. Quib ille infiexus ubi de¬
cessisti. contuuio ad sese uocauit: & ait.
Non exiguumᷤ go mulier afrĩs affectũ stu¬

Expanded text:
se. Inpunita sibi omnia flagitia confitense. Inpunita sibi omnia flagitia confitenti fore, aut infitianti aceruanda supplicia, ipsam quoque sepulturam negandam. At illa ubi resumsit paululum: ‘Et cui’ inquit ‘adhuc ego secretorum seruabo silentia Ferora mortuo? Illi enim debui fidem tacendi, pro quo supplicia non recusarem si necessaria forent. Sed ille nunc liber a cruciatibus et si ueniabilis ermorem geram? Parcam ego illi, non parcam mihi? Egregiam enim mercedem debemus uiro qui nos omnes sceleribus suis in haec supplicia deduxit. Audi, rex, deo praesule qui solus mihi ueritatis arbiter est, proposui enim nihil fallere, audi, inquam, sed prius repete quemadmodum adsederis lacrimans germano periclitanti, ut inpleueris omnia circa Feroram munia piae germanitatis. Quibus ille inflexus, ubi discessisti, continuo me ad se reuocauit et ait: non exiguum ego mulier a fratris affectu et stu
Abbreviated transcription (Latin):
de absente patrate necis suspitio foret. S
ferora cum in tempore uenenũ acceptũ ux¬
ori ꝓpͥe comm̃dauisset recurrit altera in
uxorem ferore ueneni iuidia. Iubet ilico
rex ferore uxorẽ uenire. uenenũ deferre.
Egreditur mulier qͣsi platura qͦd petebat᷑¬
& sese de fastigio precipitat edifitioꝵ qͦ ge¬
mini pondus criminis eutaret. atq obi-¬
tu preueniret inditiũ rei: & questionis acer¬
bitatem. S qͥa maturabat᷑ antipatro ferał
ultio parricidii. ũ supra uerticem capitis
ruit. quo fasu facile extingueret᷑. s in
aliam partem corporis decidit. ut mors ꝓ¬
telaretur: consopita erat tam̃ atq attoni-¬
tamulier. qͥa ex alto decicłat loco. Iubet
eam paulisꝑ recreari herodes. donec ad
se rediret: spondet ueniã si simplicit̃ aꝑi¬
ret gestorum ordinẽ. Non de nichilo eẽ
quod sese precipitauerit: s magni crimi¬
nis consciam compendium supplicii q̃sis¬

Expanded text:
de absente patratae necis suspicio foret: sed de absente patratae necis suspicio foret: sed Feroram in tempore uenenum acceptum uxori propriae commendauisse. Recurrit altera etiam in uxorem Ferorae ueneni inuidia. Iubet ilico rex Ferorae uxorem uenire, uenenum deferre. Egreditur mulier quasi perlatura quod petebatt sese de fastigio praecipitat aedificiorum, quo gemini pondus criminis euitaret atque obitu praeueniret indicium rei et quaestionis acerbitatem. Sed quia maturabatur Antipatro feralis ultio parricidii, non supra uerticem capitis ruit, quo casu facile extingueretur, sed in aliam partem corporis decidit ut mors protelaretur. Consopita erat tamen atque attonita mulier, quia ex alto deciderat loco. Iubet eam paulisper recreari Herodes, donec ad se rediret, spondet ueniam si simpliciter aperiret gestorum ordinem. Non de nihilo esse quod sese praecipitauerit, sed magni criminis consciam conpendium supplicii quaesis
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile: ideoq sibi occulta ad dempꝰ
colloqͥa. Necessariũ autẽ fore tempꝰ quo
uterent᷑ iurili m̃tis ingore. & consilii iu¬
uacitate dextere qͦq uindicis ministio.
Hec amancipiis in supplitio positis repon¬
debantur. & mancipio credebat herodeᷤᷤ
maxiine qͥa de centũ talentis soli antipa¬
tro dixerat. nec ullus sermonis eiꝰ affue¬
rat interpres. Succẽssus itaq indignati-¬
one rapit ad supplitium plerosq & inno
xios. ne quis de obnoxus relinqueretur.
Arcessitur ad supplitia antipat̾ samarita¬
nus. eo qd eẽt antipatͥ ꝓcurator. & di¬
uersis excruciat᷑ modis.
rodit questio ꝓmissũ ex egypto uene-¬
num ꝑ antifili quendam contub̃nalẽ.
idq ab illo datum theudioni amico antipa¬
tri. ꝑ ipsum ferore redditũ. cui regis filiꝰ
antipater executionẽ cominiserat: ut
dum ipse inurbe roma deg̾et: pat̾ eiꝰ he¬
rodes extingueret᷑. Quo tempore nulla

Expanded text:
impossibile. Ideoque sibi occulta ad tempus impossibile. Ideoque sibi occulta ad tempus colloquia. Necessarium autem fore tempus, quo uterentur virili mentis vigore, et consilii vivacitate, dexterae quoque vindicis ministerio. Haec a mancipiis in supplicio positis respondebantur, et mancipio credebat Herodes, maxime quia de centum talentis soli Antipatro dixerat, nec ullus sermonis ejus adfuerat interpres. Succensus itaque indignatione, rapit ad supplicium plerosque xios, ne qui de obnoxiis relinqueretur. Accersitur ad supplicia Antipater Samaritanus, eo quod esset Antipatri procurator, et diuersis excruciatur modis. Prodit quaestio missum ex Aegypto uenenum per Antifilum quendam contubernalem idque ab illo datum Theudioni amico Antipatri, per ipsum Ferorae redditum, cui regis filius Antipater exsecutionem commiserat, ut dum ipse in urbe Roma degeret pater eius Herodes extingueretur, quo tempore nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aliquẽ ex suis filiis insuũ imꝑiũ su¬
stineret. s herodi mariamnes filio
neceẽ haberet regnũ refunde. Itaq
non fructũ sibi regni spẽ datã s ad
periculũ: ut e̾ẽt decessori suspectus.
successori gͣuis. Postremo ipsũ regẽ
longa senectute uiuidũ & intentũ
cedib suoꝵ sui ẽẽ testam̃ti executorẽ.
ut nemo suꝑeẽt qͥ posset succedere
Ferri odio graui in filios. nec in frẽm
minore qͥ sibi decdat centũ talenta
ne cum patruo suo sermonẽ hab̾et
Et respondente ferora. in qͦ enĩ eũ lesimiꝰ.
num etiam ipse successor sum : retulisse
antipatrũ. ñ nullas hab̾e eũ causas of¬
fensionis. Utinam amissis omnib liceret¬
res offensionis se ipsum compon̾e̾. Ferã
ẽẽ bestiam q̃ ne mortib quidẽ satiaret᷑.
nec posset ꝑpeti ullã int̾ ꝓpinqͦs caritatẽ
manere. Atq utinã amissis omnibꝰ hcet
ut nudi eũ cm̃mͦ unientes euademus. s

Expanded text:
non aliquem ex suis filiis in suum imperium sunon aliquem ex suis filiis in suum imperium sustinere: sed Herodi Mariamnes filio necesse haberet regnum refundere. Itaque non ad fructum sibi regni spem datam, sed ad periculum, ut esset decessori suspectus, successori gravis. Postremo ipsum regem longa senectute vividum et intentum caedibus suorum, sui esse testamenti exsecutorem: ut nemo superesset qui posset succedere, ferri odio gravi in filios, nec in fratrem minore, qui sibi dederat centum talenta, nec cum patruo suo sermonem haberet. Et respondente Pherora: In quo enim eum laesimus? Num etiam ipse successor sum? retulisse Antipatrum, nonnullas habere eum causas offensionis. Utinam amissis omnibus, liceret offensioni se ipsum componere: feram esse bestiam, quae ne mortibus quidem satiaretur, nec posset perpeti ullam inter propinquos charitatem manere! Atque utinam amissis omnibus liceret, ut nudi eum tantummodo viventes evaderemus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
remedium nͥ ut longiꝰ aliquo sececdent:
quo tante bestie furori uel fuga exie¬
rentur.
ditiebantur crebre apud matrẽ an¬
tipatri conquestiones deplorantis
ardere se inuidia regalis successionis
cum sẽuitia regni suꝑ ipsum precipue
incubuerit ut iam sustinere ñ que¬
at ultimis deditum obsequiis. & po-¬
stremis urgeri ꝑiculis. Nec solum re-¬
gnandi ius sibi ꝑisse: s uiuendi qͦq
curricula uoluta temporum. Etatẽ sibi
maturiorẽ. incanuisse iam uerticem.
contra autẽ iuuenescere patrẽ. frustͣ
sꝑari eiꝰ hereditatẽ qui fortasse etiã
suꝑstes heredi tam diu reseruaret᷑
Quod autẽ sibi emolum̃tũ successio
nis futurum longeno heredi. cui tã
multiplex alexandri atq aristoboli
soboles uelut quedã hydra renatis
que amputata fuerant capitib re-¬
germinaret: Ex testam̃to patͥs &iã
nis cõmune ereptũ. ut data spetie
regnandi cuiꝰ ad tempꝰ uicariꝰ foret.

Expanded text:
remedium nisi ut longius aliquo secederent, remedium nisi ut longius aliquo secederent, quo tantae bestiae furori uel fuga eximerentur. Adiciebantur crebrae apud matrem Antipatri conquestiones deplorantis ardere se inuidia regalis successionis, cum saeua regni super ipsum praecipue incubuerint, ut iam sustinere non queat; ultimis deditum obsequiis et postremis urgueri periculis. Nec solum regnandi ius sibi perisse sed uiuendi quoque curricula euoluta temporum. Aetatem maturiorem, incanuisse jam verticem; contra autem juvenescere patrem, frustra sperari ejus haereditatem, qui fortasse etiam superstes haeredi tamdiu reservaretur. Quod autem emolumentum successionis sibi futurum longaevo haeredi, cui tam multiplex Alexandri atque Aristobuli soboles, velut quaedam hydra renatis quae amputata fuerant, capitibus regerminaret? Ex testamento patris etiam jam jus commune ereptum, ut data spe regnandi, cujus ad tempus vicarius foret,
Abbreviated transcription (Latin):
potationes usq ad temulentiã: ut a
conuiiio regis recipientib sese totis
noctib biberet᷑. Quod non otiosũ nec
conuirationis uacuum temptam̃tor.
remotis presertim seruuł & miiistris
iure suspectabat᷑: magnumq uinculũ
conexionis & conspirationis inditium
tam diuturne more. q̃ regib suspecti¬
or in solitudinis secreto & noctis silen¬
tio: ibi compositũ ut antipat̃ romam
peceret. feroras in petram ꝑgeret. Qđ
frequent̾ int̾ se conferre soliti ꝓde¬
bantur. eo qđ post alexandrũ & aristo¬
bolum in ipsorum necẽ sese herodes
conuersurus foret. Miseros se qͥ pu-¬
tassent qđ herodes mlt parricidales
cogitationes odisset qui regni here¬
des ꝑsequebat᷑. Sublatos cẽ ñ potesta¬
tum emulos. s consortes miseriarũ
in se ꝑicłm omne & odia transisse: ne
mulierum quidẽ parciturũ sexui. qͥ
dilecte sibi mariamne. atq ex ea geni¬
tis non peꝑcisset. Nullũ sibi alud

Expanded text:
potationes usque ad temulentiam, ut a potationes usque ad temulentiam, ut a conuiuio regis recipientibus sese totis noctibus biberetur. Quod non otiosum nec a coniurationis uacuum temtamento, remotis praesertim seruulis et ministris, iure suspectabatur, magnumque uinculum conexionis et conspirationis indicium tam diuturnae morae, quae regibus suspectiores in solitudinis secreto et noctis silentio. Ibi conpositum ut Antipater Romam peteret et Feroras in Peream pergeret. Quod frequenter inter se conferre soliti prodebantur, eo quod post Alexandrum et Aristobolum in ipsorum necem sese Herodes conuersurus foret. Miseros se qui putassent quod Herodes in illis parricidales cogitationes odisset: regni heredes persequebatur, sublatos esse non potestatum aemulos sed consortes miseriarum, in se periculum omne et odia transisse. Ne mulierum quidem parsurum sexui, qui dilectae sibi Mariammae atque ex ea genitis non pepercisset. Nullum sibi aliud
Abbreviated transcription (Latin):
& magno fletu celebriq pompa funꝰ
curauit. Nec tam̃ his inditiis sedule
caritatis. conceptã exclusit oppinionẽ:
quod eum fr̃ ueneno appetisset. Ita erat
etiam in suos crudeł. nec difficił fides
rerũ. qđ potuerit frẽm occidẽ qͥ filioᷤᷤ
interemisset. Hunc itaq unus de int̾¬
fectorib alexandri & aristoboli impro¬
bitatis sue finem inuenit. a qͦ exordiũ
sumens in antipatrũ pena tnͣsiuit sce-¬
leris auccorẽ. Namq lib̾toꝵ q̃reł qui
patronum suum ueneno interfectum ad¬
sererent stunulatus herodes. dum solli¬
titius querit: cognito qͥa abuxore de
sucis arabie accepisset feroras poculũ
quod amatorium putaretur. idq uene¬
num fuisse qd syllei studio tͣditũ. &i
m̃ta de ancilluł exclamauit: ut deus
omp̃s in matrẽ antipatͥ omnia suppli-¬
cia transferret. uniu̾soꝵ arbitram flagi¬
tiorum. ꝑipsam occultos conuentꝰ au¬
tipatri ac ferore die noctuq exercitas

Expanded text:
et magno fletu celebrique pompa funus et magno fletu celebrique pompa funus curauit. Nec tamen his indiciis sedulae caritatis conceptam exclusit opinionem, quod eum ueneno adpetisset. Ita erat etiam in suos crudelis. Nec difficilis fides rerum quod potuerit fratrem occidere qui filios interemisset. Hunc itaque unus de interfectoribus Alexandri et Aristoboli inprobitatis suae finem inuenit, a quo exordium sumens in Antipatrum poena transiuit sceleris auctorem. Namque libertorum querellis, qui patronum suum ueneno interfectum adsererent, stimulatus Herodes, dum sollicitius quaerit, cognito quia ab uxore de sucis Arabiae accepisset Feroras poculum, quod amatorium putaretur, idque uenenum fuisse, quod Syllei studio traditum et nter tormenta de ancillulis exclamauit, ut deus omnipotens in matrem Antipatri omnia supplicia transferret uniuersorum arbitram flagitiorum. Per ipsam occultos conuentus Antipatri ac Ferorae die noctuque exercitos,
Abbreviated transcription (Latin):
sulisse exultabat animo. & suꝑabat õs
uersutia. Odrum tam̃ nullo modo com¬
pͥmere poterat. s accedebat qm̃ affe¬
Conuinxerat autem sibi cooꝑarium fa¬
ctionum suarũ feroram patͥs germanũ
quem herodes ñ multo post recusantẽ
ab uxore ꝓpͥa diuellit. cuni ob iniurias
quas ea mulier dosidi coniugi eiꝰ intu¬
lerat infestior habebatur: domo expy¬
lit. Feroras autem amplexatus miuriã
in partes suas concessit. quib ut tetrar¬
cha presidebat: ea sane mentis intentio¬
ne. ut adherodem uiuentem nunquã
reuerteretr. Deniq ne tunc quidem
cum eum egritudine graui affectũ cõ¬
perisset.&. frequent̾ orantem ut ad se¬
se ueniret. quod ei quedam qͣsi moritu¬
rus commitcenda arbitraretur: uisitã¬
dum existimauerit. Qua ꝑcussus licet
miuria rex ubi p̃ter spem in commodũ
depulit: tam̃ frño affectu uenit ad eũ
ubi egrum comꝑit. & sedulo cõpatieba¬
tur: & defectum iherosolimã tͣnstulit.

Expanded text:
suluisset, exultabat animo et superabat omnes suluisset, exultabat animo et superabat omnes uersutia. Odium tamen nullo modo conprimere poterat, sed accendebat qConiunxerat autem sibi cooperarium factionum suarum Feroram patris germanum, quem Herodes non multo post recusantem ab uxore propria diuelli, cui ob iniurias quas ea mulier Dosidi coniugi eius intulerat infestior habebatur, domo expulit. Feroras autem amplexatus iniuriam in partes suas concessit, quibus ut tetrarcha praesidebat, ea sane mentis intentione ut ad Herodem uiuentem numquam reuerteretur; denique, ne tunc quidem, cum eum aegritudine graui affectum conperisset et frequenter orantem ut ad sese ueniret, quod ei quaedam quasi moriturus committenda arbitraretur, uisitandum existimauerit. Qua percussus licet iniuria rex ubi praeter spem incommodum depulit, tamen fraterno affectu et uenit ad eum, ubi aegrum conperit, et sedulo conpatiebatur et defunctum Hierosolyma transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
& philippũ genuerat herodi. Pallas.
faselum. Erant quoq etiã alie regi filie
roxanes & salomes. Quarum uni fedra
erat mat̾. elpis alt̾i. Suꝑerant & iã
alexandri & aristoboli germane soro¬
res. quas mariamnes ex herode susce¬
perat. sicut supͣ memorauimus. Mul¬
tiplicem itaq generationẽ herocliᷤᷤ me¬
tuens antipaẽ. egre licet atq in pͥmiˢ
temptam̃tis multum rege commoto
quod destitutis paterno auxilio nepoti¬
b inuidẽt dispositas copularum sotie¬
tates. ad postremum tam̃ effecit ut
sibi aristoboli fiuaatq ex ipso genitus
ferore parentis sui filie comungeretur:
tantum adulatione preualuit ut pac¬
tas nuptias solueret. Contra autẽ salo¬
mes cum uellec silleo nub̃e ne suffra¬
gie quidem liuie que uxor erat cesaris
potuit de fre impetrare. s inuita ale¬
xandro cuidam ex amicis regis in nup¬
tias conuenit.
ubuersis itaq dispositionibꝰ regis
antipater quasi is qui uoluerat sibi cõ¬

Expanded text:
et Philippum genuerat Herodi, Pallas et Philippum genuerat Herodi, Pallas Phasaelum. Erant quoque etiam aliae regi filiae Roxane et Salome, quarum uni Phedra erat mater, Elpis alteri. Supererant etiam Alexandri et Aristoboli germanae sorores quas Mariamme ex Herode susceperat, sicut supra memorauimus. Multiplicem itaque generationem Herodis metuens Antipater, aegre licet atque in primis temtamentis multum rege commoto, quod destitutis paterno auxilio nepotibus inuideret dispositas copularum societates, ad postremum tamen effecit ut sibi Aristoboli filia atque ex ipso genitus Ferorae patrui sui filiae coniungerentur. Tantum adulatione praeualuit, ut pactas nuptias solueret. Contra autem Salome cum uellet Sylleo nubere, ne suffragio quidem Liuiae quae uxor erat Caesaris potuit de fratre inpetrare, sed inuita Alexandro cuidam ex amicis regis in nuptias conuenit. Subuersis itaque dispositionibus regis Antipater, quasi is qui ut uoluerat sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
exagitaret. si complacitarũ fecła nupti¬
aruni soluenda existimaret. Subtiliter
tam̃ p̃sumpsit orare. ut consuleret ei pat̾.
ne adũsus duoꝵ potentiũ opes regis
& tetͣrche nudo regninomine inualidꝰ
exponeret᷑. foueret certe honorẽ quẽ
conferendũ filio iudicaret. ne speties
regni ad eũ. uirtus ad illos ꝑueniret.
Neq uͦ solos alexandri atq aristoboli
filios suspectos habebat. s omnes obstare
sibi arbitrabatur quicunq ex diuersis
herodis comugib compet̾e uł taciti uide¬
bantur regni successionẽ quoꝵ freq̃ns
numerus erat. Nouem etenim mulieres
regali conugio potiebant᷑. Ex his due
tantũ sine lib̃is erant. cet̾is soboles sub¬
peditabant. antipater dosidẽ attolle¬
bat parentem. herodes mariamnẽ: an¬
tipas & archelaus matthatis erant fi¬
liĩ samaritane. & filia olympias que
iosippo iure conubii sotiabatur. Cle¬
opatra quoq hierosolimitana herodẽ

Expanded text:
exagitaret, si conplacitarum foedera nuptiexagitaret, si conplacitarum foedera nuptiarum soluenda existimaret. Subtiliter tamen praesumsit orare ut consuleret ei pater, ne aduersus duorum potentium opes regis et tetrarchae nudo regni nomine inualidus exponeretur, foueret certe honorem, quem conferendum filio iudicaret, ne species regni ad eum, uirtus ad illos perueniret. Neque uero solos Alexandri atque Aristoboli filios suspectos habebat, sed omnes obstare sibi arbitrabatur, quicumque ex diuersis Herodis coniugibus conpetere uel taciti uidebantur regni successionem, quorum frequens numerus erat. VIIII etenim mulieres regali coniugtantum sine liberis erant; caeteris soboles suppetebant. Antipater Dosidem attollebat parentem, Herodes Mariamnem, Antipas et Archelaus Matehatis erant filii Samaritanae, et filia Olympias, quae Iosepho iure conubii sociabatur. Cleopatra quoque Hierosolymitana Herodem
Abbreviated transcription (Latin):
ut mͦ fias pupilie pat̾. Germanã qͦq eiꝰ
accipiet herodes nĩs. ex mariamne hyrca¬
ni susceptꝰ fihã. Hec inquit ẽ mea sentẽ¬
tia. ut inuicem sub coeunte copula iun¬
gantur posteritatis mee successiones. qͦ
uemo suspect̾ alteri fit. &. ipse tranqͥllio¬
rib ocut uideam nepores meos: quã uidi
eorum parentes. Quib dictis ninxit
memoratoꝵ dexteras. & oscłatꝰ singulos
inlacrimauit.
uod antipat̾ letantib aliis ita gͣui¬
ter accepit. ut statim dolorẽ suum
etiã uultu ꝓdet. haut mediocͥ constrictꝰ
sollicitudine: qđ alexandri filiis arche¬
lai regis & ferore qͥ tetͣrchiã tenebat
suffragia suppetere cerneret cet̾is uali¬
diora. Aduertebat odia sui crescere.
nepotib autem adstipulari nusccłiam.¬
Nec poterat aristoboli filiã reciꝑe do¬
mo. ne scełis inditium diuturnis eiꝰ cõ¬
speccib offenderet᷑ Adire ñ audebat
patrem: ne ad om̃s mobilem suspitioneᷤ¬

Expanded text:
ut hoc modo fias pupillae pater. Germanam quoque eius ut hoc modo fias pupillae pater. Germanam quoque eius accipiet Herodes meus ex Mariamme Hyrcani susceptus filia. Haec’ inquit ‘est mea sententia, ut inuicem sibi coeunte copula iungantur posteritatis meae successiones, quo nemo suspectus alteri sit et ipse tranquillioribus oculis uideam nepotes meos quam uidi eorum parentes.’ Quibus dictis iunxit memoratorum dexteras et osculatus singulos inlacrimauit. Quod Antipater laetantibus aliis ita grauiter accepit, ut statim dolorem suum etiam uultu proderet haut mediocri constrictus sollicitudine, quod Alexandri filiis Archelai regis et Ferorae, qui tetrarchiam tenebat, suffragia suppetere cerneret ceteris ualidiora. Aduertebat odia sui crescere, nepotibNec poterat Aristobuli filiam recipere domo, ne sceleris indicium diuturnis ejus aspectibus offenderetur. Adire non audebat patrem, ne ad om
Abbreviated transcription (Latin):
amicis & ꝓximis suis. quadã die lacri¬
mis suffusus ora. dicit ad cos. Uideo mͥ
etatem ꝓcede. & sine lacrimis aspicere
ñ possum pueros hos. infelitium germi¬
na patrũ: quib ego sum auitor doloris.
ne peiore eos derelinquam conditione
quã parentes abstuli. S illos mͥ q̃dã eri¬
puit erumpna. hos mͥ magis magisq
cõm̃dat natura & miscłia. Alt̾a qͥa ne-¬
potes. alt̾a qͥa destituti parentib sunt
Errauert̃ in patrẽ filii. quid fecert̃ auo
nepotes: Satis infelix pater fui. auus
eẽ debeo solliticior. Temptabo post me¬
consulere nepotib. utmã &. infilus mͥ
consuluisse. Uerum in ilł cõmunis ho¬
stis atq inimici obrepserit fraudulentia
miserim. nepotes ꝑeulerim. Puideamus
his defensores. quib ademimus. Dispon¬
sabo itaq semori ex filiis alexandri tuã¬
ii ferora filiam. et te ei constituã patrẽ.
Tuo autẽ antipat̃ filio aristoboli filiam

Expanded text:
et amicis et proximis suis quadam die lacriet amicis et proximis suis quadam die lacrimis suffusus ora dicit ad eos: ‘Video mihi aetatem procedere et sine lacrimis aspicere non possum paruulos hos, infelicium germina patrum, quibus ego sum auctor doloris. Ne peiore eos derelinquam condicione quam parentes abstuli. Sed illos mihi quaedam eripuit aerumna, hos mihi magis magisque commendat natura et misericordia, altera quia nepotes, altera quia destituti parentibus sunt. Errauerint in patrem filii, quid fecerunt auo nepotes? Satis infelix pater fui, auus esse debeo sollicitior. Temtabo post meconsulere nepotibus, utinam et in filiis mihi consuluissem! Verum in illis communis hostis atque inimici obrepserit fraudolentia.miserim, nepotes perculerim. Prouideamus his defensores quibus ademimus. Desponsabo itaque seniori ex filiis Alexandri tuam, Ferora, filiam et te ei constituam patrem, tuo autem, Antipater, filio Aristoboli filiam,