comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uabitur dũ humiliat᷑. dũ castigatur a
ut peccata soluat duplicia. dum opꝰ
eiꝰ exuritur ut ipse saluus fiat. sic tam̃
quasi ꝑ ignẽ. Fortassis etiã sic conuenit
sensus. Si dignꝰ fuero idicio. dignus
ero ut exuar consortiis impioꝵ. qm̃ nͣ
resurgunt impu inuidiciũ. & uiuabt
me uidicia tua. qm qui credit in dño
ñ uidicatur. Proderit illis fidesꝙ suffra¬
gabitur adueniã. etiã siqua in operib
fica seruum tuum. quonia m man¬
data tua non sum oblitus:
tor ut scriberet ⁊̃ tcoñ: quod ẽ uiuifica
Seusus quidẽ uterq constat. sed oportu¬
uior ẽ hiuc loco quere seruũ tuũ. qũi
ouis quȩ erriuit quȩrenda ẽ a pastore.
gium ẽ. Solus enĩ ds̃ sine peccato ẽ. Con¬
fiteri hoc dõ. inpunitatis remediũ est. Erra¬
ui inquit. Sed qui errauit in uiã potest
redire. in uiã reuocari porest. ꝙ pulc̾re
addidit. sicut ouis quȩ perierat. Non enĩ
perit. qui agnoscit errorẽ. Quęre inqͥt

Expanded text:
uabitur, dum humiliatur, dum castigatur, uabitur, dum humiliatur, dum castigatur, ut peccata soluat duplicia, dum opus eius exuritur, ut ipse saluus fiat, sic tamen quasi per ignem. fortassis etiam sic conuenit sensus: si dignus fuero iudicio, dignus ero ut exuar consortiis impiorum, quoniam non resurgunt impii in iudicium, et iuuabunt me iudicia, quoniam qui credit in domino non iudicatur. proderit illi fides et suffragabitur ad ueniam, etiamsi qua in operibus fica s eruum tuu m, quoniam mandata tua non sum oblitus. tor, ut scriberet ζῆσον, quod est uiuifica. sensus quidem uterque constat, sed oportunior est huic loco: quaere seruum tuum, quoniam ouis quae errauit quaerenda est a pastore, gium est - solus enim deus sine peccato est —, confiteri hoc deo inpunitatis remedium est. erraui. inquit — sed qui errauit in uiam potest redire, in uiam reuocari potest — et pulchre addidit: sicut ouis quae perierat; non enim perit qui agnoscit errorem. Quaere. inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ. inqua fiduciã complacendi iustꝰ
assumit. ut placeat dño in regione uiuo¬
rũ. Ibi gͦ uiuit anima nr̃a. ubi nichil
mortale. nichil infernũ amicta sit. ni¬
chil debitũ poenȩ. Ibi laudabit dnm.
ubi deposito infirmitatis corpore con¬
formis eẽ cȩperit głe corporis xp̃i.
Nam dũ in peccato sumꝰ. plene lauda¬
re quid possumꝰ : peccatori enĩ dixit
ds. Quare tu enarras iusticias tu as:¬
Inumbra sumꝰ hic positi. in umbra ui
dicentes. Quomͦ cantabimꝰ canticum
dñi. in terra aliena: aduiuant autẽ
uidicia dĩ scõs. cũ bonis operib remu¬
neratio uitȩ confert᷑ ȩternȩ. Beatus
qͥ dicit. & udicia tua ad iuuabunt
me. Ego infirmꝰ. ego peccator timeo
iudicia dĩ ꝓpt̃ conscientiã delictorũ.
Michi terrorẽ afferunt. me ex agitaut.
scõs adiuuant. Sed tam̃ iuuabunt eti¬
am peccatorẽ. licet diuerso modo. Sẽs
adiuuabit᷑ dum ꝓbatur. peccator adiu¬

Expanded text:
uorum, in qua fiduciam conplacendi iustus uorum, in qua fiduciam conplacendi iustus adsumit, ut placeat domino in regione uiuorum. ibi ergo uiuet anima nostra, ubi nihil mortale, nihil infirmum amicta sit. nihil debitum poenae.\' Ibi laudabit dominum, ubi deposito infirmitatis corpore conformis esse coeperit gloriae corporis Christi. nam dum in peccato sumus. plene laudare qui possumus ? peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas?in umbra sumus hic positi, in umbra uiudicentem: quomodo -cantabimus canticum domini in terra aliena? Adiuuant autem iudicia dei sanctos, cum bonis operibus remuneratio uitae confertur aeternae. beatus qui dicit: et iudi icia tua adiuuabunt me. ego infirmus, ego peccator timeo iudicia dei propter conscientiam delictorum, mihi terrorem adferunt. me exagitant; sanctos adiuuant. sed tamen iuuabunt etiam peccatorem, licet diuerso modo. sanctus adiuuabitur, dum probatur, peccator adiu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Contraria aũt studiosis diuinȩ co¬
gnitionis p̃cepta medicinȩ sunt. a ieui¬
nio reuocant. lugubrare ñ sinunt. ab
om̃i intentione meditationis ab duc̃t.
Itaq qui se medicis dederit. seipsũ sibi
abnegat. qui aũt quęrit salutare dĩ.
xp̃m sequitur. Iui dicitur salus dĩ. ñ
quȩ corporis sed quȩ ȩterna sunt quęren.
cũ hoc corpore conseruet᷑: qui aut salu¬
tẽ dĩ quęrit. die utiq & noc te medite¬
tur in lege. lugis eni meditatio ẽ diui¬
noꝵ decretoꝵ. neque aliqua cura cor¬
ne blanditur. Hȩc eni uita quomͦ
dici potest. dequa scriptũ est. & inpul¬
uerẽ mortis deduxisti me: quã mul¬
ti uiuentes in inferno sunt. Ipse pau¬
lus cupiebat de mortis huiꝰ corpore
liberari. qui uere concupiuit salu¬
operta mortis in uolucro. aut quȩ
est uita quȩ in umbra est: In regione uin¬
brȩ mortis sumꝰ. abscondita ẽ uita nr̃a
ñ libera. Erit enĩ libera in regione ui¬

Expanded text:
tes. contraria autem studiosis diuinae cotes. contraria autem studiosis diuinae cognitionis praecepta medicinae sunt; a ieiunio reuocant, lucubrare non sinunt, ab omni intentione meditationis abducunt. itaque qui se medicis dederit, se ipsum sibi abnegat; qui autem quaerit salutare dei, Christum sequitur, qui dicitur salus dei, non quae corporis, sed quae aeterna sunt quaerens, cum hoc in corpore conuersetur. qui autem salutem dei quaerit, die utique et nocte meditatur in lege. iugis illi meditatio est diuinorum decretorum neque aliqua cura corne blanditur. haec enim uita quomodo dici potest, de qua scriptum est: et in puluerem mortis deduxisti me? quam multi uiuentes in inferno sunt! ipse Paulus cupiebat de mortis huius corpore liberari, qui uere concupiuit saluoperta mortis inuolucro aut quae est uita, quae in umbra est ? in regione umbrae mortis sumus, abscondita est uita nostra, non libera; erit enim libera in regione ui
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ exercitꝰ. & illiꝰ inferior mauꝰ est.
ut etiã hic intelligamꝰ. Fi̾at ad iumentũ
tuũ atq subsidiũ ut mittas angłos tuos.
opem tuã. subsidia potentię tuȩ ad li¬
berandũ popłm tuũ. Hȩc est manꝰ dĩ.
dequa scriptum est. Nonne om̃s mini¬
stri spiritꝰ qui mittuntur in ministeriũ
ꝓpt̃ eos qui futuri erant heredessalutis:
qui gͦ eligit mandata di. utitur c̃fidentia.
ut cũ auctoritate de poscat sibi diuina
subsidia: Sequitur uersus. Concupiui
usq ad depositã senec̃tutẽ. corporis huiꝰ uitã
ꝓducere. Alii frangunt᷑ egritudinuis in fir¬
mitate: de quib nemo potest dicere. cũ
infirmor tunc potens sum. Beatos se pu¬
tant si in offensa ualitudinis cõmoditate
potiant᷑. quib nou ẽ infirmitas ad salutẽ.
Horũ quoq nemo potestAdicere.
Concupii salutare tuũ. Suam enim
magis salutẽ quã salutare dĩ quęrunt.
medicis potius quã scripturis obȩdien¬

Expanded text:
magnus exercitus, et \'illius inferior manus est\\ magnus exercitus, et \'illius inferior manus est\\ ut etiam hic intellegamus: \'fiat adiumentum tuum atque subsidium, ut mittas angelos tuos, opem tuam, subsidia potentiae tuae ad liberandum populum tuum\'. haec est manus dei de qua scriptum est: nonne omnes ministri spiritus qui mittuntur in ministerium propter eos, qui futuri erunt heredes salutis? qui ergo elegit mandata dei, utitur confidentia, ut cum auctoritate deposcat sibi diuina subsidia. Sequitur uersus sextus: conusque ad depositae finem senectutis corporis huius uitam producere. alii franguntur aegritudinis infirmitate, de quibus nemo potest dicere: cum infirmor, tunc potens sum. beatos se putant, si inoffensa ualitudinis commoditate potiantur, quibus non est infirmitas ad salutem. horum quoque nemo potest dicere: concupiui salutare tuum, domine; suam enim magis salutem quam salutare dei quaerunt, medicis potius quam scripturis oboedien
Abbreviated transcription (Latin):
ulteratur fr̃is uxorẽ. utiq ñ diligit frẽm.
qͥ furatur. qui c̃cupiscit alienũ utiq ñ di¬
ligit eũ quẽ fraudare desiderat: ita qui
superbe despicit frẽm. qui eũ deformare
conatur. qui pascit᷑ eus inuiriis. a con¬
sortio caritatis alienꝰ est. Sequit᷑ uersus .u.
Fiat manꝰ tua saluu facere me. quoni¬
Iam mandata tua elegi:
Aduentum dñi uidetur orare. qr manꝰ
supraait. Dextera dñi fecit uirtutem.
dex tera dñi exaltauit me. Cur gͦ hic
manũ dixit. nisi forte ñ solũ ꝓpt᷑ diuer¬
sitatem gr̃ȩ. quã scriptores ñ pretͣmitte¬
re solent. seo etiã ꝓpter quandã ꝓprie¬
tatẽ manuũ dictum ẽ: ut ibi dextera
dicatur ubi scribit᷑ quod ex altauit cũ
uirtute: ibi manꝰ ubi intelligi oporteat
quod cũ humilitate seruauit: Potes ⁊¬
& sic intelligimanꝰ dñi. sicut dicitur in
usu. Magna ẽ manꝰ illius regis. hoc esł

Expanded text:
ulterat fratris uxorem utique non diligit fratrem. ulterat fratris uxorem utique non diligit fratrem. qui furatur. qui concupiscit alienum utique non diligit eum quem fraudare desiderat, ita qui superbe despicit fratrem, qui eum deformare conatur, qui pascitur eius iniuriis, a consortio caritatis alienus est. Sequitur uersus quintus: fiat manus tua saluum facere me, quoniam mandata tua elegi. aduentum domini uidetur orare, quia mansupra ait: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me. cur ergo hic manum dixit, nisi forte non solum propter diuersitatem gratiae, quam scripturae non praetermittere solent, sed etiam propter quandam proprietatem manuum dictum est, ut ibi dextera dicatur. ubi scribitur quod exaltauit eum uirtute, hic manus, ubi intellegi oporteat quod eum humilitate seruauit ? potest et sic intelleiri manus domini sicut dicitur in usu: \'magna est manus illius regis. hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
gũ & pondus: alliga sensum tuũ fide. ta¬
citurnitate. Alliga sermones tuos. impo¬
ne uigũ ori tuo. ne indomita uerborum
ceruice se iactet. Impone pondus. ut cau¬
to om̃a quȩ loquimur trutinemꝰ exami¬
ne. Iuib tam̃ spinis ut sepias aures tuas
scriptura tibi dicit. nͥ contrito corde &
timore uidicii: Salubriter ista cõpungt.
stimulant ista ñ uulnerant. licet & uul¬
nera utilia sint amici. Om̃a inquit man¬
data dĩ iusticia ẽ. quia sunt mandata
iusticię. & ideo sine iusticia eẽ ñ possunt.
Mandatũ dĩ ẽ. ut diligas dm tuũ. Unde
ait paulus. Qui enĩ diligit ꝓximũ suũ.
legem impleuit. Scriptum ẽ enim. Non
adulterabis. ñ occides. ñ furaberis. non
c̃cupisces: & siquod ẽ aliud mandatũ in
hoc uerbo instauratur. Siin ipso uerbo
instauratur omine mandatũ qđ uerbũ
iusticia ẽ. quid eñi tam iustũ ut diligas
dm̃ tuũ. & diligas fratr̃ẽ tuuĩ: utiq om̃a

Expanded text:
gum et pondus! alliga sensum tuum fida tagum et pondus! alliga sensum tuum fida taciturnitate, alliga sermones tuos, inpone iugum ori tuo, ne indomita uerborum ceruice se iactet, inpone pondus, ut cauto omnia quae loquimur trutinemus examine. quibus tamen spinis ut saepias aures tuas scriptura tibi dicit nisi contrito corde et timore iudicii ? salubriter ista conpungunt, stimulant ista, non uulnerant, licet et uulnera utilia sint amici. Omnia, inquit, mandata dei iustitia est. quia sunt mandata iustitiae et ideo sine iustitia esse non possunt. mandatum dei est, ut diligas deum tuum. unde ait Paulus: qui Enim diligit proximum suum legem impleuit. scriptum est enim: non adulterabis, non occides, non furaberis, non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc uerbo instauratur. si in ipso uerbo instauratur omne mandatum quod uerbum iustitia est - quid enim tam iustum quam ut diligas deum tuum et diligas fratrem tuum? -, utique omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ociosũ uerbũ est: nec solũ ociosun.
s etiã periculo sum: ꝓquo rationem
reo dituri sumꝰ. Omne enĩ uerbum
quod cumq locuti fueritis. reddetis rati¬
onẽ. Non enim medioere periculũ est cum
habeas tanta eloquia d̾ĩ. &. dĩ opera quȩ fe¬
eit in genesi. fecit in exodo. fecit in leuitico.
numeris. deuteronomio. ihesu naue. uidi¬
eũ. libro regnoꝵ. atq hesdrȩ libris. fecit
in euangło uel actib apłoꝵ: illis prȩt̾missis
loquaris quȩ scłi sunt: audia quȩ scłi sunt.
Sepi aures tuas spinis. Utinã & luiguam
obsepias ne loquaris. Seo quod peius est.
circumdata ẽ lingua tua spinis quȩ con¬
pungunt & uulnerant loquentem qu&
mundi sunt. Ideo aduersariꝰ etiã orantib
frequent᷑ sȩculares offundit cogitationeᷤ.
Siergo ñ debemꝰ au dire aliena uel suꝑfiua.
quantomagis ñ debemꝰ obloqui. cũ dicat
unicuiq nr̃m scriptura uenerabilis. ar¬
gentũ & aurũ tuũ alliga: & ori tuo faciu.¬

Expanded text:
osum, sed etiam periculosum. pro quo rationem reddituri sumus. omne enim uerbum otiosum quodcumque locuti fueritis, reddetis pro eo rationem. non enim mediocre periculum est, ut, cum habeas tanta eloquia dei et dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit in Leuitico Numeris Deuteronomio, Iesu Naue, Iudicum libro, Regnorum atque Esdrae libris. fecit in euangelio uel Actibus apostolorum, illis praetermissis loquaris quae saeculi sunt, audias quae saeculi sunt. saepi aures tuas spinis; utinam et linguam obsaepias, ne loquaris! sed. quod peius est, circumdata est lingua tua spinis, quae conpungunt et uulnerant loquentem quae mundi sunt. ideo aduersarius etiam orantibus frequenter saeculares offundit cogitationes. si ergo non debemus audire aliena uel superflua, quanto magis non debemus obloqui, cum dicat unicuique nostrum scriptura uenerabilis: argen- tum et aurumtuum alliga et ori tuo fac iu
Abbreviated transcription (Latin):
in spu. qr ĩ unꝰ magister ẽ. & ideo ubi¬
q ipsum doctorem fieri postulabat.
ut ab ipso discer& iustificationes eius.
Iuomͦ enĩ cantare potest. in metupositꝰ.
&. timore pęnarũ : quomͦ cautare potest
grauiũ sibi conscius delictoꝵ. nisi prius
fiat ueniȩ securꝰ : deniq in posterioribꝰ
habes. Quomͦ cantabimꝰ canticũ dñi
in terra aliena. inqua in pugnetur. in
qua captiuet᷑ in lege peccati. in qua
defleat atq de ploret suȩ captiuitatiꝰ
erũnas: & tu ergo ede scripturarũ
cȩlestiũ cibos. &. ede ut ꝑmaneant tibi
in uitã ȩterña. &s ede cotidie ut ñ
esurias. ede ut imͣplearis. ede ut uerboꝵ
celestiũ eructes sagina̾. Sp̃ualesȩpulȩ
ñ obee̾ solent. seo ꝓdesse satiatis. Ideoq
repleri uoleb.it ꝓpheta qui dicit. Re¬
pleatur os meũ laude tua. ut cantem
głam tuã. Qui cantat di głam. ymnũ
dño cor eiꝰ eructuat. Sequit᷑ uersus
Loquetur lingua mea uerbũ tuũ.

Expanded text:
in spiritu, quia unus magister est, et ideo ubiin spiritu, quia unus magister est, et ideo ubique ipsum doctorem fieri postulabat, ut ab ipso disceret iustificationes eius. quomodo enim cantare potest in metu positus et timore poenarum? quomodo cantare potest grauium sibi conscius delictorum, nisi prius fiat ueniae securus ? denique in posterioribus habes: quomodo cantabimus canticum domini in terra aliena?, in qua inpugnetur, in qua captiuetur in lege peccati, in qua defleat atque deploret suae captiuitatis aerumnas. Et tu ergo ede scripturarum caelestium cibos et ede, ut permaneant tibi in uitam aeternam, et ede cotidie, ut non esurias, ede ut replearis, ede ut uerborum caelestium eructes saginam. spiritales epulae non obesse solent, sed prodesse satiatis, ideoque repleri uolebat propheta, qui dicit: repleatur os meum laude tua, ut cantem gloriam tuam. qui cantat dei gloriam, hymnum domino cor eius eructat. Sequitur uersus quartus: loquetur lingua mea uerbum tuum ,
Abbreviated transcription (Latin):
docueris me uis tificationes tuas.
ructuat ymnũ. qui potest dicere:
bonꝰ enĩ odor xp̃i sumꝰ do. & bene
eructuat. qui plurima &. suauia p̃¬
cepta dñi gustauerit. Pructuat ym¬
nũ. qui eructuauerit uerbũ. deniq
& dauid ante eructuauit uerbũbonũ.
hic eruc tuat ymnũ. Bonum enim
panẽ gustauit. qui descendit ẽcęlo
Bonũ panẽ. quẽ siquis gustauerit. ñ
morietur in ȩternũ. Habet uerbum
di epulas suas: alias fortiores ut ẽ lex
& euangłm: alias suauiores ut sunt
psalmi. & cantica canticoꝵ. Eructu¬
abat ymnũ ȩccła uel animapia. cui
dicebat dĩ uerbũ. Insinua mͥ uocem
tuã. quia uox tua suauis ẽ. Fruc̾tu¬
abat ẏmnũ cui dicebat. Fauũ distil¬
lant labia tua ȯsponsa. mel &. lac sub
lingua tua. Sed non potest quis ante
erue tuare ẏmnũ nisi didicerit iusti¬
cias dĩ. & didicerit abipso dño do suo.
Ideo hoc specialiter dauid petit. ut e iͣ
doceat ds̃. Audierat enĩ &. cognouerat

Expanded text:
ustific ationes tuas. eructat hymnum, qui potest dicere: bonus enim odor Christi sumus deo, et bene eructat, qui plurima et suauia praecepta domini gustauerit. eructat hymnum qui eructauerit uerbum. denique et Dauid ante eructauit uerbum bonum, hic eructat hymnum. bonum enim panem gustauit qui descendit e caelo, bonum panem, quem si quis manducauerit non morietur in aeternum. habet uerbum dei epulas suas, alias fortiores, ut est lex et euangelium, alias suauiores, ut sunt psalmi et Cantica canticorum. eructabat hymnum ecclesia uel anima pia, cui dicebat deus uerbum: i nsinua mihi uocem tuam, quia uox tua suauis est. eructabat hymnum, cui dicebat: fauum destillant labia tua, o sponsa; mel et lac sub lingua tua. Sed non potest quis ante eructare hymnum, nisi didicerit iustitias dei et didicerit ab ipso domino deo suo. ideo hoc specialiter Dauid petit, ut eum doceat deus; audierat enim et cognouerat
Abbreviated transcription (Latin):
facie xp̃i iħu per euis aduentũ. Iuod
eudenter apostolico declaratur exem¬
plo sicut scriptum habemꝰ: quoniam
d̾s qui dixit de tenebris lumen splen¬
dere illuxit in cordib nr̃is ad illumi¬
nationẽ scientiȩ claritatis dĩ in faciẽ

Expanded text:
facie Christi Iesu per eius aduentum, quod facie Christi Iesu per eius aduentum, quod euidenter apostolico declaratur exemplo, sicut scriptum habemus: quoniam deus, qui dixit de tenebris lumen splendescere, inluxit in cordibus nostris ad inluminationem s
Abbreviated transcription (Latin):
& alloquebatur uideorum populum.
uelamen habebat in facie sua. Mortuo
autem moyse. hiesus nauȩ iam non per
uelamen sed facie reuelata & presbite¬
ros alloquebatur & populum. & nemo
trepidabat: cum utiq & ipsi dixerit d̃s
quod cum ipso ita ẽet futurus ut fuit
cum moyse. & eum similiter illumina¬
ret gestorũ utiq non uultus gloria.
hoc significante spr sc̃o quod uenturꝰ
esset iħc uerus: adquem siquis conuer¬
teretur & eum uellet audire. de corde
suo uelamen auferret: & reuelata fa¬
cie uerum saluatorem uideret. Ergo
dis omnipotens pater qui in facie moysi
excccauit populum udeorum nondu¬
ritia sed prescientia. nec in alitia s ȩqui¬
tate atq iusticia. ipsi enim sibi posuere
uelamen qui legem intelligere noluer̃t.
lex enim sp̃ualis est sicut dixit hebre¬
us. is utiq sȩcundum illud quod dat
upicuiq nr̃m. in quo ñ tribuentiᷤᷤ sed
diligentis est culpa: iste inquam dñs
illuminauit cor populi nationum in

Expanded text:
et adloquebatur Iudaeorum populum. et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie excaecauit populum Iudaeorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posuere uelamen qui legem intellegere noluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus inluminauit cor populi nationum in
Abbreviated transcription (Latin):
test custodire mandata diuina. Tri¬
sticia est necesse plerumq ut timo¬
ri cedat. & affligatur uel metu ca¬
lumniȩ uel dolore. SEUITUN
stetimus ueasus. Uultum
tuum illumina super seruũ tuũ.
& doce me ius ticias tuas.
lluminat dñs scõs suos. & lucet in
corde iustorum. Itaq cum sapien¬
tem uideris. cognosce qui a descen¬
dit super eũ dĩ gratia. Illuminauit
eius mentem scientię fulgore. cog¬
nitionisq diuinȩ Illum inauit. iu¬
tem etiam corporaliter faciem moy¬
si. & transfigurata ẽ gloria uultus
eius. Quam uidentes iudȩi. trepi¬
dauerunt. Et ideo factum ẽ ut moy¬
ses uelamen poneret super faciem
suam: ne in eam filu isrł intendent
& suꝑ turbarentur. simul declara¬
batur mysterium quod illud uelamen quod
infaciem moysi corporaliter ponebatur.
in cordibus uideoꝵ mistice poneretur.
eo quod ueram legis claritatem uidere
non possent: Uultus enim moysi fulgor
sp̃uali. Itaq quamdiu uixit moyses

Expanded text:
test custodire mandata diuina, tritest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel metu calumniae uel dolore. Sequitur septimus uersus: uultum t u u m i n l u m ina super s er uum tuum et doce me iustificationes tuas. inluminat dominus sanctos suos corde justorum. Itaque cum sapientem videris, cognosce quia descendit super eum Dei gloria, illuminavit ejus mentem scientiae fulgore, cognitionisque divinae. Illuminavit autem etiam corporaliter faciem Moysi, et transfigurata est gloria vultus ejus, quam videntes Judaei trepidaverunt; et ideo factum est ut Moyses velamen imponeret super faciem suam; ne in eam filii Israel intenderent, et perturbarentur . Simul declarabatur mystein facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi fulgor spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ut laqueos conferentis & nexus
illecebrosȩ artis euaderet. Ipse dauid
senserat quod timebat. Quibus enim
saul regis calumnus laborauit: Per¬
territis omnib: allophili impetũ lusit.
& singulari certamine summã belli
& totius prȩlii pondus excepit uirtu¬
te sua. solus commune crimenre fellenᷤ
& totius retorquens in hostem plebis
obprobrium. Et tamen quia uiuen¬
culȩ dixerunt saul trummphauit in
milibꝰ. dauid in decẽ milibꝰ. gloria in
inuidiam uersa. odio cępit urgeri.
Et ut deposterioribꝰ loquam᷑. sus anna
bene sibi conscia erat. & apud homi¬
nes sibi ade̾e̾ non poterat. Duo pres¬
biteri senes. falsum testimoniũ defe¬
rebant. Numerus sacerdotum atqꝰ
senectus uocẽ auferebant puellȩ. sola
conscientia erat apud dm̃ libera. De¬
niq hominũ damnata iudicio. nutu
absoluta diuino ẽ. Ideo ait prophe
ta. libera me a calumnia hominũ. ut
custodiam mandata tua. Iui enim
opprimitur calumnia. non facile po

Expanded text:
rit, ut laqueos conferentis et nexus rit, ut laqueos conferentis et nexus inlecebrosae artis euaderet. ipse Dauid senserat quod timehat: quibus enim Saul regis calumniis laborauit! perterritis omnibus allophyli impetum lusit et singulari certamine summam belli et totius proelii pondus excepit, uirtute sua solus commune crimen refellens et totius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia iuuenculae dixerunt: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus, gloria in inuidiam uersa odio coepit urgeri. et ut de posterioribus loquamur, Susanna bene sibi conscia erat et apud homines sibi adesse non poterat. duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique hominum damnata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait pta: Libera me a calumnia hominum; ut custodiam mandata tua: qui enim opp
Abbreviated transcription (Latin):
personȩ crimen defecit: naturȩ nom̃
remansit. ST Q U I T UR. UI.¬
Lisi Ramt a calumms homi¬
num. & custodiã mandata tua.
on unum genus ẽ nr̃ȩ afflictionis
Est & temptatio. est &s ealumnia.
Sed temptatio leuior. calinia grauior
Siquidẽ. temptatio potest esse calumnia
Calumnia. inse & tẽptationẽ habet. Est
& humana tẽptatio. quam ferre possu¬
mus. Calumnia autẽ grauis ẽ. Etideo
dñs quȩ sunt grauiora suscepit: & calũ¬
nus appetitus. silentiũ detulit trium¬
phale Calumnia autẽ eo grauior esł.
quia non solum falsa componit. uerum
etiam quȩ pie gesta sunt decolorat. ut
ioseph non solum adulterii oblatione
tẽptatus est & inuitamento erilis illece¬
brȩ. uerũetiam temptatus calumnus
composito quod ipsum adulterium do¬
minȩ suȩ inferre uoluisset: comp̃hen¬
susq exuerit uestem. ne fraudis indici¬
um atq insigne criminis teneretur. cũ
utiq amictum ideo fugiens de relique¬

Expanded text:
personae crimen defecit, naturae nomen personae crimen defecit, naturae nomen remansit. Sequitur: libera me a calumnia hominum. e t custodiam mandata tua. non unum genus est nostrae adflictionis. est et temptatio, est et calumnia, sed temptatio leuior, calumnia grauior, siquidem temptatio potest esse calumnia, calumnia in se et temptationem habet. est et humana temptatio quam ferre possumus. calumnia autem grauis est. et ideo dominus quae sunt grauiora suscepit et calumniis adpetitus silentium detulit triumphale. calumnia autem eo grauior est, quia non solum falsa conponit, uerum etiam quae pie gesta sunt decolorat, ut Ioseph non solum adulterii oblatione temptatus est et inuitamento erilis inlecebrae, uerum etiam temptatus calumniis, conposito, quod ipsum adulterium dominae suae inferre uoluisset conprehensusque exuerit uestem, ne fraudis indicium atque insigne criminis teneretur, cum utique amictum ideo fugiens derelique
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dirigentẽ. & appetito speciosȩ uxo¬
ris pudore temptatum sed ñ confusũ.
& in unici immolatione filui postula¬
ta patriȩ mentis pietate luctatũ sed
coronatum. se quoq furore saul. ince¬
stu amnon. absalon parricidio iniqͥ¬
tatis imꝓbȩ feralib temptationibꝰ ap¬
petitum. hoc solo euasisse quod diri¬
gens gressus suos sȩcundũ pietatẽ dñi
a paterno ñ recessit affec̃tu. intra se
gemens crimen incesti. a se relegans
odia parricidȩ. filius meus absalon.
filius meus inquit absalon. qͥs dabit¬
inquit michi mortem pro te. memor
naturȩ pietas. offensȩ immemor. de
puerũ dixit. postea filiũ nominauit.
Curnon in utroq aut puerum dixit. aut
filium: Si uiueret puer erat. quia par-¬
ricidio petebat patrem. Non ergo pie¬
tatis nomen accipere debebat. sed infir¬
mitatis. Ideoq uir ustus quod religi¬
onis fuit tacuit. quod infirmitatis aspex̃.
Ubi uero est mortuus. apud piũ patrẽ

Expanded text:
Domini dirigentem, et appetito speciosae uxoDomini dirigentem, et appetito speciosae uxoris pudore tentatum, sed non confusum; et in unici immolatione filii postulata, patriae mentis pietate luctatum, sed coronatum; se quoque in furore Saul, incestu Ammon, Abessalon parricidio, iniquitatis improbae feralibus tentationibus appetitum, hoc solo evasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem Domini, a paterno non recessit affectu; intra se gemens crimen incesti, a se relegans odia parricidae. Filius meus Abessalon, filius meus, inquit, Abessalon, quis dabit mihi mortem pro te , memor naturae pietas, offensae immemor, de puerum dixit, postea filium nominauit, cur non in utroque aut puerum dixit aut filium. si uiueret, puer erat quia parricidio petebat patrem; non ergo pietatis tis nomen accipere debebat, sed infirmitatis, ideoque uir iustus, quod religionis fuit, tacuit, quod infirmitatis, aspersit. ubi uero est mortuus, apud pium patrem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uali. & uenter eius non solũ aceruo
tritici. idest cibis fortiorib cȩlestis my¬
sterii saginetur. uerum etĩam tanquã
lilus quibusdam moraliũ suauitate re¬
pleatur. Unde & ipsa tanquam bene
merita regina xp̃i sanguine coronatur.
sicut scriptum ẽ: &s ornatus capitis tui
sicut purpura. Sanguis xp̃i purpura ẽ.
qui inficit sc̃orum animas. non solum co¬
lore resplendens sed etiam potestate. qͥa
reges facit & meliores reges. quibꝰ regnũ
donet ȩternũ. Meritoq ad tantum
Pulchra docore uirtutis. suauis iocundi¬
tate gr̃ȩ. remissione uitiorũ. quã nul¬
la uexat amaritudo peccati. & ipsa ĩã
caritas quȩ diligendo dñm ipsius et
nomen acceperit. quia d̾s caritas est.
Rec̾te gͦ dauid petit gressus suos dirigi
secundum uerbum d̾i. ut fiant & ipsi
speciosi. & non dominetur ei iniquitaᷤᷤ.
quam iure prȩcauit. Sciebat enim et
abraham gressus suos seđm pręcepta

Expanded text:
spiritali et uenter eius non solum aceruo spiritali et uenter eius non solum aceruo tritici, id est cibis fortioribus caelestis mysterii saginetur, uerum etiam tamquam liliis quibusdam moralium suauitate repleatur. Unde et ipsa tamquam bene merita regina Christi sanguine coronatur, sicut scriptum est: et ornatus capitis tui sicut purpura. sanguis Christi purpura est, qui inficit sanctorum animas, non solum colore resplendens, sed etiam potestate. quia reges facit et meliores reges, quibus regnum donet aeternum. Meritoque ad tantum pulchra decore uirtutis, suauis iucunditate gratiae, remissione uitiorum, quam nulla uexat amaritudo peccati, et ipsa iam caritas, quae diligendo dominum ipsius et nomen acceperit. quia deus caritas est. Recte ergo Dauid petit gressus suos dirigi secundum uerbum dei, ut fiant et ipsi speciosi et non dominetur ei iniquitas. quam iure praecauit. scieAbraham gressus suos secundum praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
tuum circum foemur potentissime.
Quo significatur quod filius dĩ semetip¬
sum exinanisset uerbi accinc̾tus diui¬
nitate. & generatione calciatus huma¬
na prodiret ex uirgine. omnib daturꝰ
salutem. Moduli aũt dicuntur orna¬
menta prcciosa. quȩ suspendi amatro¬
narũ ceruicibꝰ solent. Tantus ergo ꝓ¬
cessus eccłȩ significatur: ut ornamentiᷤ
p̃tiosissimis comparatus sit. & torquibꝰ
triumphantiũ. Hȩc enim ornamenta
sunt bellatoꝵ. Unde & symmachus in¬
epitrachelia dixit. hoc est quȩ sunt cir¬
ca collũ. Siue ergo generatio xp̃i ex
uirgine. siue ecclesiȩ propagatio. specie
quidem tanquã manu artificis torqͥb
bus ceruices fidelium coronauit. Deni¬
q tota ista descriptio menbrorũ ȩccłȩ.
plena decoris & laudis est. Nam & um¬
bilicus cius tanquã crater tornatilis
predicator mixto non deficiens. eo qđ
in omni doctrina tornatus plenitu¬
dine cognitionis & potu non deficit

Expanded text:
tuum super femur, potentissime : tuum super femur, potentissime : quo significatur quod Filius Dei cum semetipsum exinanisset, Verbi accinctus divinitatem, et generationem calceatus humanam, prodiret ex Virgine omnibus daturus salutem. Moduli autem dicuntur ornamenta pretiosa, quae suspendi matronarum cervicibus solent. Tantus ergo processus Ecclesiae significatur, ut ornamentis pretiosissimis comparatus sit, et torquibus triumphantium; haec enim ornamenta sunt bellatorum. Unde et Symmachus Epitrachelia dixit, hoc est, quae sint circa collum. Sive ergo generatio Christi ex Virgine, sive Ecclesiae propagatio, specie quidem tamquam manu abus ceruices fidelium coronauit. Denique tota ista descriptio membrorum ecclesiae plena decoris et laudis est. nam et umbilicus eius tamquam crater tornatilis praedicatur mixto non deficiens, eo quod in omni doctrina tornatus plenitudine cognitionis et potu non deficiat
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ꝑfectos loquitur. speciosa est in
superioribꝰ membris: quando autem
etiã inferioris status aut doctrinȩ ho¬
mentis. Plcrumq clerus errauit: sa¬
cerdotes mut aueruut sententiam: di¬
uites cum scłi istuis terreno rege
senscrunt: populus fidem ꝓpriã re¬
seruauit. Unde etiam de dño ihesu
bene possumus dicere. quia et in his
quȩ corporalia sunt spcciosos gressus
uerbum habeat: cum de moralibus
disputatur Et apłi id̾o fortasse nu¬
dis mittuntur pedibus. ne obumbra¬
retur eorum disputatio. sed elucer&
Itaq cccła filii aminadab. hoc es ł
uoluntaru uel bene placiti. quia uo¬
luntarius eam bene placitus congre
gauit. & in calciamentis speciosa es⁊
Meritoq additum ẽ in canticis. mo¬
duli fęmorũ tuorũ similes torquibus
operi manuum artificis. ut posterita¬
tis ȩcclesiȩ ornamenta canerent᷑. Per
foemur enĩ. insigne generationis agno¬
scimꝰ. uixta illud. accingere gladium

Expanded text:
inter perfectos loquitur, speciosa est in inter perfectos loquitur, speciosa est in superioribus membris; quando autem etiam inferioris status aut doctrinae homentis. plerumque clerus errauit, sacerdos mutauit sententiam, diuites cum saeculi istius terreno rege senserunt: populus fidem propriam reseruauit. unde etiam de domino Iesu bene possumus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciosos gressus uerbum habeat, cum de moralibus disputatur. et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus, ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. itaque ecclesia, filia Aminadab, hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia uolgavit, et in calceamentis speciosa est. 18. Meritoque additum est in Canticis: Moduli femorum tuorum similes torquibus opere manuum artificis ; ut posteritatis Ecclesiae ornamenta canerentur. Per femur enim insigne generationis agnoscimus, juxta illud: Accingere gladium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Honora eam: & amplectatur a te
Utamur ergo corpore tanquam cal¬
ciamento. ad inferioris opera uirtu¬
tis: ad ministerium. ñ ad p̾cipitiũ.
ad obsequium. ñ delectationem: ad obȩ¬
dientiam. ñ ad dissensionem: & in uia
sapientiȩ uestigium collocemus: ne
gressus nr̃õs uis torrentis aliqua con¬
cludat. Ideo ad moysen dictum ẽ. sol¬
ue calciamentum. Dictum ẽ & ad
ihesũnaue. Ad xp̃m autem non est
dictum: sed magis scriptum ẽ. dicente
baptista. post me uenit uir. cuiꝰ ñ sũ
dignus calciamenta portare: Auia
illi bene ammonentur ut soluant
calciamentum suum. qui sine pecca¬
to esse ñ poterant: hic autem ñ solũ
calciamentum ñ soluit. sed etiã calei¬
amenta aliorum absoluit: quia non
solum corpus suum a peccatis immu¬
ne seruauit: sed etiam omnium dedit
indulgentiam peccatorum. Ergo ec¬
clesia ad unitationem xp̃i speciosa ẽ.
et in calciamentis omni abluta deli¬
cto Et fortasse quando sapientiam

Expanded text:
est : honora eam, et amplectetur t e. est : honora eam, et amplectetur t e. utamur igitur corpore tamquam calciamento ad inferioris opera uirtutis, ad ministerium, non ad praeceptum, ad obsequium, non ad delectationem, ad oboedientiam, non ad dissensionem et in uia sapientiae uestigium conlocemus, ne gressus nostros uis torrentis aliqua concludat. Ideo ad Moysen dictum est: solue calciamentum, dictum est et ad Iesum Naue, ad Christum autem non est dictum, sed magis scriptum est dicente Baptista: post me uenit uir cuius non sum dignus calciamenta portare, quia illi bene admonentur ut soluant calciamentum suum, qui sine peccato esse non poterant. hic autem non solum calciamentum non soluit, sed etiam calciamenta aliorum absoluit, quia non solum corpus suum peccatis inmune seruauit, sed etiam omnium dedit indulgentiam peccatorum. ergo ecclesia ad imitationem Christi speciosa est et in calciamentis omni abluta delicto. Et fortasse, quando sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
rens quod torrentem iniquitatum
sua anima transiss&. Sed reuertamur
ad sponsȩ gressus. Quid sibi uult qđ
addidit in caltiamentis speciosos ẽẽ¬
gressus eccłȩ : Legimus itaq dictum
ad moysen: solue calciamentũ pedũ
tuoꝵ. Quo uidetur ammonitus. ne
corporalib uinculis teneretur astri¬
ctus. Ergo speciosam significat in can¬
ticis animae pulchritudinem : que
carne tanquam calciamento utit᷑.:
& in ipso calciamento impedimen¬
tum non patitur. sed incessus decore
p̃cellit. Calciat se ergo carni suȩ ani¬
ma eccłastica gr̃a: ut cursum uitae
huius & transitum cum decore pͣtere¬
at. Qđ fit. si calciamentum suum ñ
inquinet luto corporali. nec in uitio¬
rum merset uoraginem: Si castig&
carnem suam ne moretur ad cursũ.
et a ruinȩ pinguis pondere degraue¬
tur. Bonum calciamentum animę.
pudicitia ẽ Bonus gressus. ẽ in ue¬
stigio castitatis. Sapientia autem.
amictus ẽ animȩ Unde scriptum

Expanded text:
rens quod torrentem iniquitatum rens quod torrentem iniquitatum sua anima transisset. Sed reuertamur ad sponsae gressus. quid sibi uult quod addidit in calciamentis speciosos gressus esse ecclesiae? legimus itaque dictum ad Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, quo uidetur admonitus, ne corporalibus uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam significat in Canticis animae pulchritudinem, quae carne tamquam calciamento utitur et in ipso calciamento inpedimentum non patitur, sed incessus decore praecellit. calciat se ergo carne anima ecclesiastica gratia. ut cursum uitae huius et transitum cum decore praetereat. quod fit, si calciamentum suum non inquinet luto corporali nec in uitiorum merset uoraginem, si castiget carnem suam, ne moretur ad cursum et aruinae pinguis pondere degrauetur. bonum calciamentum animae pudicitia est, bonus gressus est in uestigio castitatis. sapientia autem amictus est animae, unde scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Deniq propheta dicebat. Pax.
pax. Et ubi est pax. Manifestum
est igitur eum de titubatione suȩ
dixisse sententiȩ. in qua animi non
corporis titubauerat gressus. Et
moyses ait. Iransiens uidebo hoc
uisum magnum. Et enĩ ut dm̃ uide¬
ret. progressione quadã uirtutis ad
ulteriora processit. Pastor erat oui
um. & dux factus est cuuum. Et ad
sponsam dicitur in canticis. Speciosi
facti sunt gressus tui in caltiam̃tis
filiorũ aminadab moduli femorũ
tuorũ similes torquib opere artifi¬
cis. Non est dubiũ gressus hic quoq
aeccłȩ uelanune ꝓfectus significari.
quia speciosi sunt pedes euangeli zan¬
tium pacem. euangelizantium bona
Utiq speciosos dicit euangelice prȩdica¬
tionis & disputationis ꝓgressus: ut ali¬
bi dicitur. transgredere flumina: hoc
ẽ fluentia et lubrica istius mundi
transcurre stabili mentis incessu. Qđ
de animę gressu dicit. in posterioribꝰ
hic ipse dauid eiudent̃ ostendit: asse¬

Expanded text:
vobis. Denique Propheta dicebat: Pax, vobis. Denique Propheta dicebat: Pax, pax, et ubi est pax ? Manifestum est igitur eum de titubatione suae dixisse sententiae, in qua animi, non corporis titubaverat gressus. 14. Et Moyses ait: Transiens videbo hoc visum magnum . Etenim ut Deum videret, progressione quadam virtutis ad ulterum et dux factus est ciuium. et ad sponsam dicitur in Canticis: speciosi facti sunt gressus tui in calciamentis, filia Aminadab. moduli femorum tuorum similes torquibus opere artificis. non est dubium gressus hic quoque ecclesiae uel animae profectus significari: quam speciosi sunt pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! utique speciosos dicit euangelicae praedicationis et disputationis progressus, ut alibi dicitur: transgredere flumina. hoc est: fluentia et lubrica istius mundi transcurre stabili mentis incessu. quod de animae gressu dici in posterioribus hic ipse Dauid euidenter ostendit, adse
Abbreviated transcription (Latin):
rigi gestiebat. sicut & alibi scriptu¬
ra testatur dicens. a dño diriguntur
gressus uiri. Deniq ipsꝰ utam̃
testimonio. qui ait ui superioribus.
paulominus effusi sunt gressus mei
quia relaui in peccatoribus pacem.
Animi itaq sui ostendit claudicasse
uestigium. dum pacẽ peccatoꝵ putat
esse miserandam. Uidentur quidem
habere tranquillitatẽ. uident᷑ quiete
frui. sed non est quies ubi animus
inquietus est. non est tranquillitas
mentis. ubi animus exagitat᷑ obnoxiȩ
stimulis conscientiȩ. Quomodo secu¬
ritas. ubi diuersarũ pugna est passi¬
onum. ubi conflictus grauiũ cogita¬
tionum: Unde dñs de finiens qid̃
sit pacẽ habere. ait. pacem meam
relinquo uobis. pacem meã do uobis.
non sicut mundus dat ego do uobis.
ostendens pacem quã mundus dat
uerȩ pacis grãm non habere. Ideõ.¬
quenon in homine esse pacͬẽ uolens
docere addidit. pacem meã relin¬
quo uobis. & iterũ. pacem meaͬ do

Expanded text:
rigi gestiebat, sicut et alibi scripturigi gestiebat, sicut et alibi scriptura testatur dicens: a domino diriguntur gressus uiri. denique ipsius utamur testimonio, qui ait in superPaulo minus effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus pacem . Animi itaque sui ostendit claudicasse vestigium, dum pacem peccatorum 1188 putat esse mirandam. Videntur quidem habere tranquillitatem, videntur quiete frui: sed non est quies, ubi animus inquietus est: non est tranquillitas mentis, ubi animus exagitatur obnoxiae stimulis conscientiae. Quomodo securitas, ubi diversarum pugna est passionum, ubi conflictus gravium cogitationum? Unde Dominus definiens quid sit pacem habere, ait: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis: non sicut mundus dat, ego do vobis , ostendens pacem quam mundus dat, verae pacis gratiam non habere. Ideoque non in homine esse pacem volens docere, addidit: Pacem meam relinquo vobis. Et iterum: Pacem meam do
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ precium soluit offensae.
Scriptum est etiam. Aspicies suꝑ
terram. & facies eã tremere. & contra
respexit super munera abel. super
cain autẽ munera non respexit.
Quo ex asperatus cain. parricidali
crimine cruorem fratris effudit.
Iuid sit autẽ respicere dm̃. euiden¬
tissime illo testimonio declaratur.
quia respexit suꝑ filios pauperum.
& non despexit preces eorũ. Oculꝰ
enim dnũ: non aspernatur iustoꝵ
munera. Deniq cum oculos nr̃os
in aliquẽ mouemus auertimus.
quasi indignũ eum aspectu uidi¬
cemus quem oderimꝰ affectu. Sequit᷑.
Gressus meos dirige sedin uerbũ tu¬
uni & ñ dominet᷑ meiom̃is iniqͥtas.
ressus pro profectib animȩ accipi¬
endos. frequentib scripturarum
testimonuis ammonemͣ. Nã quis
tam stolidi ingenii est. qui putet
dauid de pedum suoꝵ corporali
gressu esse sollicitum. & his diuinȩ
directionis auxiliũ postulare. Ille
uero ut sanctus uitȩ suȩ cursum di¬

Expanded text:
diuinae pretium soluit offensae. diuinae pretium soluit offensae. scriptum est etiam: aspicies super terram et facies eam tremere, et contra: respexit super munera Abel, super Cain autem munera non respexit. quo exasperatus Cain parricidali crimine cruorem fratris effudit. Quid sit autem respicere deum euidentissime illo testimonio declaratur: quia respexit super filios pauperum et non despexit preces eorum; oculus enim domini non aspernatur iustorum munera. denique oculos nostros, cum in aliquem mouemur, auertimus, quasi indignum eum aspectu iudicemus quem oderimus affectu. Sequitur: gressus meos dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. gressus pro profectibus animae accipiendos frequentibus scripturarum testimoniis admonemur. nam quis tam stolido ingenio est, qui putet Dauid de pedum suorum corporali gressu esse sollicitum et his diuinae directionis auxilium postulare ? ille uero ut sanctus uitae suae cursum di
Abbreviated transcription (Latin):
meis uerba tua. super mel & fauũ
percipit omni melle dulciora pre¬
cepta. & ideo testata est dicens. esse¬
fauces eius dulcedinem. & totum
desiderium. Delectata igit᷑ tenuit
eum: & non dimisit eum. Et intro¬
duxi inquit eum in domũ matris
meȩ. & in secretũ eius quȩ me con¬
cępit. Fortasse domus est in qua
prefulget moralium disciplina. se¬
cretum autẽ illud in quo sunt altio¬
ra mysteria. Merito ergo concu-¬
piscebat precepta dñi. in quib diui¬
nae gr̃ae mella redolebant. An non
om̃i melle dulcior peccatoꝵ remis¬
sio non om̃i flore gratior resurrec¬
tio mortuorũ: Quartꝰ uersiculus.
Respice in me & miserere mei. sedin
uidicium diligentiũ nom̃ tuum.
Pulchre addidit .r espice in me & mi¬
serere mei. quia respicit & iratus.
ut respexit suꝑ castra aegyptiorum.¬
& ligatis axibus curruũ omnes eos
deiecit in fluctibus. respexit super
sodomam & gomorrã. quarũ utraq
peccatoꝵ suorũ luitura suppliciũ

Expanded text:
meis eloquia tua; super mel et favum meis eloquia tua; super mel et favum percepit omni melle dulciora praecepta. Et ideo testata est, dicens: Fauces ejus dulcedinis, et totus desiderium . Delectata igitur tenuit eum, et non dimisit eum. Et introduxi, inquit, eum in domum matris meae, et in secretum ejus, quae me concepit . Fortasse domus est, in qua praefulget moralium disciplina: secretum autem illud est, in quo sunt altiora mysteria. Merito ergo concupiscebat praecepta Domini, in quibus divinae gratiae mella redolebant. An non omni melle dulcior peccatorum remissio? Nonne omni flore gratior resurrectio mortuorum? 12. Quartus versiculus: Respice in me, et miserere mei, secundum judicium diligentium nomen tuum . Pulchre addidit: Respice in me, et miserere mei ; quia respicit et iratus, ut respexit super castra Aegyptiorum,et ligatis axibus curruum omnes eos deiecit in fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, quarum utraque peccatorum suorum luitura supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
mouebat. & interioris uoce pia men¬
tis excitabat ihm. Deniq cum effec¬
tu redit quȩ cum silentio precabat᷑.
quia clamabat in ea sp̃s dĩ. qui etiam
tacentib nobis clamat abba pater.
Intellige ergo quod os sit. utrũ cor
a⁊ interioris hominis habttꝰ. Habet
os anima. quȩ habet menbra. Hoc os
aperi non solum xp̃o. sed etiam xp̃i
discipulo. qui ossuum xp̃o implen¬
dum prebuit. Et ideo dicit. Os
nr̃m patet ad uos o corinthii. cor
nr̃m dilatatum est: Ideo unitatores
nos sui esse debere ammonet. sicut
ipse xp̃i est. Qui sanctior est. xp̃o
aperuit ossuũ. Qui inferior. apło
Prius propheta legitur & apłs. & sic
euangeliũ in quo uerba lucida. sed
ualidiora precepta. Lex dicit. diliges
proximũ tuum. & euangłiũ dicit
tibi diliges inimicũ tuum. Dauid
ergo quasi perfectus propheta os
suum xp̃o aperuit. & ideo in para
bolis aperuit ossuũ. aperuit os. duxit
sp̃m. merito ait. quã dulcia faucib

Expanded text:
mouebat et interioris uoce pia menmouebat et interioris uoce pia mentis excitabat Iesum. denique cum effectu rediit quae cum silentio precabatur, quia clamabat in ea spiritus dei, qui etiam tacentibus nobis clamat : abbapater. Intellege ergo quid os sit, utrum cor an interioris hominis habitus. habet os anima quae habet membra. hoc os aperi non solum Christo, sed etiam Christi discipulo, qui os suum Christo inplendum praebuit et ideo dicit: os nostrum patet ad uos, o Corinthn, cor nostrum dilatatum est. ideo imitatores nos sui esse debere admonet, sicut ipse Christi est. qui sanctior est, Christo aperiat os suum, qui inferior, apostolo. prius propheta legatur et apostolus et sic euangelium, in quo uerba lucida, sed ualidiora praecepta. lex dicit: diliges proximum tuum, et euangelium dicit tibi : diliges inimicum tuum. Dauid ergo quasi perfectus propheta os suum Christo aperuit et ideo in pbolis aperuit os suum . Aperuit os, duxit spiritum. Merito ergo ait: Quam dulcia faucibus
Abbreviated transcription (Latin):
rioris uiros quam scribas & principes
uidȩorum : & duttes huius scłi credi¬
turos. Ideo diuites eguerunt & esuri¬
erunt. Pauper autem clamauit. &
ex auditus est. Sequit᷑ tertiꝰ uersiculꝰ.
Os ineum aperui & duxi sp̃m. quo¬
niã mandata tua concupiscerĩ
aremus in euangłio. quod dñs ihc̃
aperuit os suum. cum benedictioneᷤᷤ
daret.Sed ille os apperuit. ut daret
aliis spm. dauid aperuit ut accipe¬
ret. Deniq ihẽ dicit. accipite spm̃
sañctum. Iuc̃ dicit. dilata os tuũ
& adimplebo illud. Hoc homini
dicit. Plenitudo enim xp̃c ẽ. Qui
implet omnia. implet os tuũ. Scri¬
be ergo quȩ dicit in latitudine cor¬
dis tui. Hoc est os tuum clamet ad
dñm. Clamat os tuum & cũ tacet.
sicut & moyses cum taceret uoce. cla¬
mabat spũ. Ab hominib non audi¬
ebatur. apud dm̃ personabat. Est
enim interioris clamor affectꝰ qui
auditur ẽ cęlo. Anna quoq cum
oraret tacite clamabat. labia non

Expanded text:
rioris uiros quam scribas et principes rioris uiros quam scribas et principes Iudaeorum et diuites huius saeculi credituros? ideo diuites eguerunt et esurierunt, pauper autem clamauit et exauditus est. Sequitur tertius uersiculus: os meum aperui. et duxi spiritum, quoniam praecepta tua concupiscebam . habemus in euangelio quod dominus Iesus aperuit os suum. cum benedictiones ediceret. sed ille os aperuit, ut daret aliis spiritum, Dauid aperuit, ut acciperet. denique Iesus dicit: accipite spiritum sanctum, Iesus dicit: dilata o s tuum et adimplebo illud. hoc homini dicit; plenitudo enim Christus est: qui implet omnia, implet os tuum. scribe ergo quae dicit in latitudine cordis tui, hoc est: os tuum clamet ad dominum. clamat os tuum et cum tacet, sicut et Moyses, cum taceret uoce, clamabat spiritu. ab hominibus non audiebatur, apud deum personabat; est enim interioris clamor affectus qui auditur e caelo. Anna quoque, cum oraret, tacita clamabat, labia non