comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cur experti sumus nutu. utubi maior fienda e¬
rat comnimus uictoria. & perficienda cęlitus
auxilii diumi copia. numerosior ibi congrega¬
retur hostium plurima. Uenientes autem.
statim eodem momento remiserunt equos per
pabulatores inpascua aduillarum loca. tali¬
que studio accelerauerunt mansiones ȩdifica¬
re. ueluti post munitiunculȩ infractionem.¬
pro firmitate loci gromnarumque oportunitate.
longo tempore inibi uelint consistere. Interĩ
pedites extempore introitus. totam diem cum
agilioribus ȩquitibus ad castelli munitionem pug¬
nare non cessantes. diuersis & insolitis artificio¬
rum generibus peruices successionum. globatĩ
& cunratim contrarios lacessendo respirare uel
admodicum non patiebantur. Siquidem ig¬
nita utensilia & frustra candentis ferrimore gran¬
dinis fundibulis in eos iacientes. sagittarum quo¬
que imbres meos pluere non intermittentes.
multaque alia quȩ enumerare & fastidit & dif¬

Expanded text:
cue experti sumus nutu, ut ubi major fienda ecue experti sumus nutu, ut ubi major fienda erat communis victoria et perficienda, coelitus auxilii divini copia, numerosior ibi congregaretur hostium plurima. Venientes autem statim eodem momento, remiserunt equos per pabulatores in pascua ad villarum loca, talique studio acceleraverunt mansiones aedificare, veluti post munitiunculae infractionempro firmitate loci gromnarumque opportunitate longo tempore inibi velint consistere. Interim pedites ex tempore introitus totam diem cum agilioribus equitibus ad castelli munitionem pugnare non cessantes, diversis et insolitis artificiorum generibus per vices successionum globatim et cuneatim contrarios lacessendo respirare vel ad modicum non patiebantur. Siquidem ignita ustensilia et frusta candentis ferri more grandinis fundibilis in eos jacientes, sagittarum quoque imbres in eos pluere non intermittentes, multaque alia quae enumerare et fastidit et dif
Abbreviated transcription (Latin):
rena innumerȩ multitudinis. diuerterunt
adlocum quendam certaminis. nilsecus quam
sicuti prospectu nouȩ uisionis dolore suorũ
occisorum r&rudescente. mose elephantum
qui sanguinis uisione excitantur in iram ad pͣ¬
liandum. ita isti exacuerunt ad suorum seue¬
rius & crudelius sanguinem umdicandum.
tcum aliquandiu dolendo ibi deliberarent.
nihilque aliud prosicerent nisi quod tabida uel
putrida corpora conspicerent. facto prȩp&.
cur sultam quam primo imp& u munitiun culam
capturi. peruenerunt ad sotios. Vnaque rabi¬
do cum fremitu irrum pentes: peditibus decretũ
est dira mpugnatione castellanos incendere
quites quidem dõ tribuente properabant adlo¬
cum naturaliter munitum. scilic& scĩsti
pnssimi suorum protectoris. ac promptissimi max¬
imis innecessitatibus liberatoris monasticũmo¬
nasterium. Talia quoque necsine dĩ dispensa¬
tione ex titisse credimus. sicuti protiñus perspi¬

Expanded text:
rena innumera multitudinis diverterunt rena innumera multitudinis diverterunt ad locum quemdam certaminis, nil secus quam sicuti prospectu novae visionis dolore suorum occisorum recrudescente, more elephantum qui sanguinis visione excitantur in iram ad praeliandum; ita isti exacuerunt ad suorum severius et crudelius sanguinem vindicandum. Et cum aliquandiu dolendo ibi deliberarent, nilque aliud proficerent, nisi quod tabida et putrida corpora conspicerent, facto praepeti cursu tanquam primo impetu munitiunculam capturi pervenerunt ad socios, unaque rabido cum fremitu irrumpentes, peditibus decretum est dira impugnatione castellanos incendere. Equites quidem Deo tribuente properabant ad locum naturaliter munitum, scilicet S. Bertini piissimi suorum protectoris ac promptissimi maximis in necessitatibus liberatoris monasticum monasterium. Talia quoque nec sine Dei dispensatione exstitisse credimus, sicuti protinus perspi
Abbreviated transcription (Latin):
as. habere membra sua moras inpersecutione
ac lesione piorum. Siquidem inuidiȩ suc¬
sensus liuore. qm̃ nostros recenti bene ficio ac
summa deuotione doluit ferurre: nec mirũ
quia eo tempore maxime tanto assistit in¬
festior. quanto quosque mproposito uolun¬
tatis dĩ persenserit fierifortiores. ideoque oc¬
cumbentium cognatos uel sotios contribu¬
losque ac complices. totis suȩ crudelitatis
uiribus furendo excandescert compulit miram
sruissimam que suorum si ds̃ permisiss& uindic¬
tam. Pondus hostium enim totius regniad¬
unari suggessit mbreui. artissimas inangusti¬
as unius fundi. Namperactam post prȩfa
hora secunda. nebula pronatura manicanter
locinata adhuc aerem maculante. apparus¬
erunt pedites mȩstimabilis plurimȩ eodepiꝰ
cliuo. quo & anteriores descendere. Cursuq
concito castellum tendentes minime introie¬
runt. subsequendos ante ianuam exterioris m¬
troitus prȩstolantes. Equites uero quasi ha¬

Expanded text:
as, habere membra sua moras in persecutione as, habere membra sua moras in persecutione ac laesione piorum. Siquidem invidiae succensus livore quoniam nostros recenti beneficio ac summa devotione doluit fervere. Nec mirum quia eo tempore maxime tanto assidit infestior, quanto quosque in proposito voluntatis Dei persenserit fieri fortiores. Ideoque occumbentium cognatos vel socios contribulesque ac complures totis suae crudelitatis viribus furendo excandescere, compulit in iram aevissimamque suorum si Deus permisisset vindictam. Pondus enim hostium totius regni adunari suggessit in brevi arctissimas in angustias unius fundi. Nam peracta post praefathora secunda, nebula pro natura loci manicanter mane nata adhuc aerem maculante, apparuerunt pedites inaestimabilis plurimae eodem clivo quo et anteriores descendere, cursuque concito castellum tendentes minime introierunt, subsequendos ante januam exterioris introitus praestolantes. Equites vero quasi a
Abbreviated transcription (Latin):
celo pansis utrimque uolis succlamare cȩpe¬
runt dicentes. Eratias omnipotenti dõ
referimus. quinos salutari uisitatione patris
nr̃i. prouidendo. monendo. consolando ꝙ
resicere & confortare dignatus est: monita
salubria uiribus quibus possent studiosissime
adimplere uelle promittentes. Quam que
promissionem instantissimo protinus incho¬
auerunt ceptu. ac quam pernicissimo qui¬
bant perficere satagebant effectu. Digne¬
que non modo deiam dicto. sed & quod maius
multo ac periculosius fuit subsequenti discri¬
mine. tam clementis dĩ prouisione adiuti. pii¬
que patris hortatu animati. immo drexper¬
ta patrum intestatorum solita & prouida
defensione saluati. merito exhinc prosusius
dm̃ & proprios protectores mibi deuotissime
iugiter con laudant & lȩti
ec &iam longa postprȩdictam hostium
cȩdem inter currente mora. neque enim
patitur ille antiquus lȩuathan mexplebiliter
esuriens ac sitiens humano generi moliri insidi¬

Expanded text:
coelo pansis utrinque votis succlamare coepecoelo pansis utrinque votis succlamare coeperunt dicentes: Gratias omnipotenti Deo referimus, qui nos salutari visitatione Patris nostri providendo, monendo, consolandoque reficere et confortari dignatus est. Monita salubria viribus quibus possent studiosissime adimplere velle promittentes, quamque promissionem instantissimo protinus inchoaverunt coeptu, ac quam pervicacissimo quibant, perficere satagebant effectu, digneque non modo de jam dicto, sed et, quod majus multo ac periculosius fuit, subsequenti discrimine tam clementis Dei provisione adjuti piique Patris hortatu animati, imo de experta Patrum intestatorum solita et provida defensione salvati, merito exhinc profusius Dominum et proprios protectores inibi devotissime jugiter collaudant et laetiec etiam longa post praedictam hostium caedem intercurrente mora, neque enim patitur ille antiquus Leviathan inexplebiliter esuriens ac sitiens humano generi moliri insidi
Abbreviated transcription (Latin):
one personȩ tremens. nec intotum se dormi¬
re respondiss&. nec promsita generaliter an-¬
gustia quia timor somnolentiam sol& inge¬
rere. posse se contineri quonimio labore
fessa. & anxi&ate laxa non refocillar& mem¬
bra. exerto brachiomanum quasi uersus illũ
porrigens sub intulit. Uigilandum uobis
põtius est & ammo & corpore. monitisq
meis salubribus sum mopere insudandum.
quam segni pigritia tricandum. Undesur¬
ge & reliquiis populi exasse deuotissaluatio¬
nis suȩ tenorẽ obnixe contestare. quatenus
iuxta quod sibi iuditur preualere posse. non¬
cessent arcem dre noctuque firmare. Qu
partim gaudio refertus. partim terrore uisio¬
nis paue factus. post consultum tamen super
ed prius idonearum personarum populo conuo¬
cato. prar fatam uisionem patris monentis af¬
fectuose. hortantisstudiose. iubentis ftrenue
intimass&. conpunctiuo corde lȩtantes. lacri¬
mis gaudiosis flentes. omnes unianimiter

Expanded text:
one personae tremens nec in totum se dormione personae tremens nec in totum se dormire respondisset, nec pro insita generaliter angustia quia timor somnolentiam solet ingerere posse se contineri, quo nimio labore fessa et anxietate laxa non refocillaret membra, exerto brachio manum quasi versus illum porrigens subintulit: Vigilandum potius vobis est et animo et corpore, monitisque meis salubrius summopere insudandum, quam segni pigritia tricandum. Unde surge, et reliquiis populi ex asse devoti salvationis suae tenore obnixe contestare quatenus, juxta quod sibi videtur praevalere posse, noncessent arcem die nocteque firmare. Qui cum partim gaudio refertus, partim visionis terrore pavefactus, post consultum tamem super eo prius idonearum personarum populo convocato, praefatam visionem Patris monentis, affectuose hortantis, studiose jubentis strenue intimasset, compunctivo corde laetantes, lacrymis gaudiosis flentes, omnes unanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
ne populi salus eius consistit. sed potius in mi¬
sericordus & miserictonibus suis. propalans
& iam quod com petentibus necestuosorum
uicissitudinibus. dignatur precibus electorũ
suorum prosibi uoti uis supplicatibus prebere
effectum. uoluit bratum axora¬
bilissimum antiftitem cuidam monacho coe¬
nobi scietM. edituo scilic& ȩcclesiȩ
prȩfati prȩsulis. memorabilis personȩ uirono¬
mine herrico apparere. Quiut ipse post¬
modum delectabiliter multis audientibus
referre solrbat. procere erat staturȩ. uene-¬
randar caniciei. habens infronte stigmata ni¬
torem pulcherrimȩ caluitiei diuaricantia.
facie uenustus & gratili. naso mediocriter longo
& parum obunco. manibus cum digitis longis.¬
simis. pulcherrima macroris tenuitate trans¬
lucentibus. infula episcopali uestitus. quem
sibi protestabatur dulci famme sub inferre ita
apellando.
rauaris ne frater somno anuiꝰ¬
gilas Q¬
uicum ei protam insolita uisitati¬

Expanded text:
ne populi salus ejus consistit, sed potius in mine populi salus ejus consistit, sed potius in misericordiis et miserationibus suis, propalans etiam quod competentibus necestuosorum indigentium vicissitudinibus dignatur precibus electorum suorum pro sibi votivis supplicatibus praebere effectum; voluit B. Audomarum exorabilissimum antistitem cuidam monacho coenobii S. Bertini, aedituo scilicet praefati praesulis, memorabilis personae viro nomine Herrico apparere in visione. Qui, ut ipse postmodum delectabiliter multis audientibus referre solebat, procerae erat staturae, venerandae canitiei, habens in fronte stigmata nitorem pulcherrimae calvitiei divaricantia, facie venustus et gracili, naso mediocriter longo et parum adunco, manibus cum digitis longissimis pulcherrima macroris tenuitate translucentibus, infula episcopali vestitus, quem sibi protestabatur dulci famine subinferre ita appellando: Gravarisne, frater, sopore, an vigilas? Qui cum ei pro tam insolita visitati
Abbreviated transcription (Latin):
oc prȩsertim intutissinȩ spei anchoram presump¬
tibilis que indm̃ fiduciȩ. ac quia prouita reserat
necessaria audatiȩ indubitanter assumentes.
quod ante actis temporibus folconis uidelic&
generosissimi eiusdem locitunc abbatis. post
episcopi. in colis terrȩ adhuc omni habundan¬
tia restrtis. & absque sui diminutione integer¬
rime uigentibus. ambitus castelli cum consen¬
su populi & procerum condictatus. mensura¬
tus acperpotestates & ministeria adperficien¬
dum diftributus. receptus immo ex inmodica
parte iamceptus. sed prohdolor tam prȩpedi¬
entibus peccatis in consum matus. quam pro
giri amplitudine. excusatione nefaria atque
infelici fuit impeditus & intermissus.
incensa & depopulata & plurima hominum
fere consumpta. fame attenuata. dispersione¬
que fuge propulsata extitiss&. respectu tan¬
dem clementis superque paucas reliquias mi¬
serantis dĩ. oftendens quod non inmultitudi¬

Expanded text:
Hoc praesertim in tutissimae spei anchoram praesumpHoc praesertim in tutissimae spei anchoram praesumptibilisque in Dominum fiduciae; ac quia pro vita res erat necessariae audaciae indubitanter assumentes quod anteactis temporibus, Folconis videlicet generosissimi ejusdem loci tunc abbatis, post i archiepiscopi, incolis terrae adhuc omni abundantia refertis et absque sui diminutione integerrime vigentibus, ambitus castelli cum consensu populi et procerum condictatus, mensuratus, ac per potestates et ministeria ad perficiendum distributus, receptus ex immodica parte jam coeptus, sed proh dolor! tam praepedientibus peccatis inconsummatus, quam pro gyri amplitudine excusatione nefaria atque infelici fuit impeditus et intermissus. incensa et depopulata et plurima hominum fere consumpta fame attenuata, dispersioneque fugae propulsata exstitisset, respectu tandem clementis superque paucas reliquias miserantis Dei, ostendens quod non in multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
RaC TeREA FR̃S dileCT ET COMMILITONES
xp̃i. quibus cordium uotis uellaudum psal¬
lentiis idonei. eẽ. poterimus agendis dõ gratiis.
proinopinata ereptione tanti discriminis.
uaue temeritate possumus dicere. quod isti¬
us modi ausus esset coeptus. nisi magno telo
misericordis dĩ fuiss& instinctus. Horribi¬
lis emmfuit dictu. horribilior & ceptu. Quia
poene nobilitas terrȩ illius. ex multo iamtem¬
pore obamorem uel dominatum carorum¬
sibi dominorum abscesserat. natiuitatis pactria¬
a relicta. prȩter paucos quiita hereditariis
prediti erant patrimoniis. ut non esset eis ne:¬
cesse subdi nisi sanctionibus publicis. Norum
pars cum nobilissimis a creligiosissimis illius
loci monachis. simulque dõ deuotissimis ac
strenuissimis canonicis. quos num quam perse¬
cutionis ulla tribulatio exterrere preualuit
locum propositi sui derlinquendi. sustentabant
pariterque confortabant reliquiarum remis.¬
sos fere ammos. & inualidam plebeiam manum.

Expanded text:
raeterea, fratres dilecti et commilitones Christi, quibus cordium votis vel laudum psallentiis idonei esse poterimus agendis Deo gratiis pro inopinata ereptione tanti discriminis, quave temeritate possumus dicere quod istiusmodi ausus esset coeptus, nisi magno zelo misericordis Dei fuisset instinctus? horribilis enim fuit dictu, horribilior et coeptu; quia pene nobilitas terrae illius ex multo jam tempore ob amorem vel dominatum sibi dominorum charorum abscesserat nativitatis patria relicta, praeter paucos qui ita haereditariis praediti erant patrimoniis, ut non esset eis necesse subdi nisi sanctionibus publicis. Horum pars cum nobilissimis ac religiosis illius loci monachis simulque Deo devotissimis ac strenuissimis canonicis, quos nunquam persecutionis ulla tribulatio exterrere praevaluit, locum propositi sui derelinquendi sustentabant, pariterque confortabant reliquiarum remissos fere animos et invalidam plebeam manum.
Abbreviated transcription (Latin):
fratres cum c&era familia mixtim manipulatim¬
que sicut ad exequias illius lapsi accurrentes. cũ
comperissent ftare incolumem. duxerutit eum
gaudentes mȩcclesiam. fl&us tristes in l&itiȩ la¬
crimas permutantes. campanas solito prolixo
clangore gaudisonas pariter increpitantes. si¬
mulque sollempniter odas dõ auctori & brato
BERTINO eius dem mira culi subuentori psal¬
lendo ferentes: Artifices quoque hac uirtute ne¬
dum dicamus animati. quin &iam roboratiores
& audatiores effecti. inchoatum opus explicu¬
erunt constantes & la&i.

Expanded text:
fratres cum caetera familia mistim manipulatimfratres cum caetera familia mistim manipulatimque sicut ad exsequias illius lapsi accurrentes, cum comperissent stare incolumem, duxerunt eum gaudentes in ecclesiam, fletus tristes in laetitiae lacrymas permutantes, campanas solito prolixo clangore grandisonas increpitantes pariter, simulque solemniter odas Domino auctori et B. Bertino ejusdem miraculi subventori psallendo ferentes. Artifices quoque hac virtute nedum dicamus animati, quin etiam roboratiores et audaciores effecti, inchoatum opus explicuerunt constantes et laeti.
Abbreviated transcription (Latin):
um. & quasi gratulabundus pro appropin quata
porne consummatione tammiri operis. ictum
ueluti iactanter longius colligens in caute iecit
Sed eheuresiliente rota & quatiente. uacillans
pedibus que lubricans. detanta altitudine pre¬
ceps terratenus uenit. Sed mirum dictumi¬
rabiliusque miratu. ad eo nullam lesionem pas¬
sus: nisi quod tantȩ altitudinis prȩcipitatione
consternatus fuit. quatenus ambiguum fieri
fasnon sit. sub portatum esse eum alis subuentio¬
num beatissimi patris cui seruiuit BERTNI
Asstipulationique tanti miraculi apponimus.
quam risibile & plausibile responsum accurren¬
tibus. &aquam sibi quasi prorefocillatio¬
ne offerentibus. sine doloris anxi&ate protulit.
Scilic& qnm inopere suo semper & labore iocun¬
dus erat. procerto eos aiebat scire. quod sitim re¬
stinguere potius gaudebat iugiter uino quam
aqua. nec oblato tunc egere limphȩ liquore
ctutum enim quasi tanti opinione infortunii.

Expanded text:
um, et quasi gratulabundus pro appropinquata um, et quasi gratulabundus pro appropinquata pene consummatione tam miri operis, ictum veluti jactanter longius colligens incaute jecit. Sed eheu! resiliente rota et quatiente, vacillans pedibusque lubricans, de tanta altitudine praeceps terra tenus venit. Sed, mirum dictu mirabiliusque miratu! adeo nullam laesionem passus, nisi quod tantae altitudinis praecipitatione consternatus fuit, quatenus ambiguum fieri fas non sit supportatum esse cum alis subventionum beatissimi Patris cui servivit Bertini. Astipolationique tanti miraculi apponimus quam risibile et plausibile responsum accurrentibus, et aquam sibi quasi pro refocillatione offerentibus, sine doloris anxietate protulit, quoniam in opere suo semper et labore jucundus erat, pro certo aiebat eos scire, quod sitim restinguere potius gaudebat jugiter vino quam aqua, nec oblato tunc egere lymphae liquore. Actutum enim quasi tanti opinione infortunii
Abbreviated transcription (Latin):
ministrante. pulhrestre: nuissime que est per¬
fectum. Aecclesia quoque requi &isscĩBeR¬
IINI. celerrime ex titit miro opere plumbn coo¬
perta. Sed & turrille ipsits lic& nouiter ess&
super positum. quia antiquo more erat factum
deposuerunt. & aliudmirȩ magnitu dinis mira¬
bilisque sabricȩ studuerunt adificare. cuius
longitudo consistentis interra. ę̧quabat altitu¬
dinem culminis aecdesiȩ cui super ponendum
erat. Nec mirum. tristegum enim ut uulga¬
liter loquamur trium tripodum ordinibus fac¬
tum fuerat. excepta summa daxendice. I ta¬
que ecclesiȩ super posito & erecto. persingu¬
las que com pagines iun¬
lus pomifer inedito una cum trium phalisig¬
no crucis eriger&uir. ac ingiro eius dem stipi¬
tis superrima rota ubi astulȩ & tabulate prȩ¬
fatȩ claxendicis. super mniti ac configi deburrtent¬
humerando copular&ur. unus aftificum nomi¬
ne bertꝰstans super eodem circo arripuit malle¬

Expanded text:
ministrante, pulchre strenuissimeque est perministrante, pulchre strenuissimeque est perfectum. Ecclesia quoque requiei S. Bertini celerrime exstitit miro opere plumbo cooperta. Sed et turrile ipsius licet noviter esset superpositum, quia antiquo more erat factum, deposuerunt, et aliud mirae magnitudinis mirabilisque fabricae studuerunt aedificare, cujus longitudo consistentis in terra aequabat altitudinem culminis ecclesiae cui superponendum erat. Nec mirum, tristegum enim ut vulgariter loquamur trium tripodum ordinibus factum fuerat, excepta summa claxendice. Itaque ecclesiae superposito et erecto, per singulasque compaginelus pomifer in edito una cum triumphali signo crucis erigeretur ac in gyro ejusdem stipitis superrima rota, ubi hastulae et tabulatae praefatae claxendicis superinniti ac configi debueranthumerando copularetur, unus artificum nomine Bertus, stans super eodem circo arripuit malle
Abbreviated transcription (Latin):
PST DISCRIMINIS PRAEFAT LIBERANONEM
fratres eiusdem cornobii conurnientes. la¬
crimis que non minus gaudii quam meroris
illiti. post tamen animȩ quiores facti. cor¬
perunt prae cordialiter tractare. qualiter
dñi offensam placabilẽ  sibi potuissent face¬
re. seseque ei placabiles reddere.nargu¬
mentum & iam hu ius rei. ueluti man su& i filii
ad monitionem pat̾rispii. generali pacto con¬
senserunt gratiosioresse super hac castigati¬
one. immo emendatiores fieri uelle. Soller¬
ti quoque priores cura cum senoribus consu¬
lurrunt. quibus potissimum occupationib
quiuissent priorum neglegentiarum reddibi¬
tionem reddere. Sicque communiter trac¬
tatum est. ut tecta ȩcclesiarum u& ustate
consumpta & demolita. c& erarumque offici¬
narum perstillantia non solum resartirent.
uerum sine intermissione uel alterius negotu
inter positione pleniter renouarent
Quod sicut summa deuotione inchoatum. ita
nr̃one otius quam putabatur dõ effectum sub¬

Expanded text:
st discriminis praefati liberationem fratres ejusdem coenobii convenientes, lacrymisque non minus gaudii quam moeroris illiti, post tamen animaequiores facti, coeperunt praecordialiter tractare qualiter Domini offensam placabilem sibi potuissent facere, seseque ei placabiles reddere. In argumentum etiam hujus rei, veluti mansueti filii admonitionem patris pii generali pacto consenserunt, gratiosiores se super hac castigatione, imo emendatiores fieri velle. Solerti quoque priores cura cum senioribus consuluerunt, quibus potissimum occupationibus quivissent priorum negligentiarum redhibitionem reddere. Sicque communiter tractatum est, ut tecta ecclesiarum vetustate consumpta, caeterarumque officinarum perstillantia non solum resarcirent, verum sine intermissione vel alterius negotii interpositione pleniter renovarent. Quod sicut summa devotione inchoatum, ita nostro opere ocius quam putabatur, Deo effectum sub
Abbreviated transcription (Latin):
mane induer&. Nos quoq de incuria poe¬
nitentes gratias egimus dõ. quitalia meri¬
tis seĩ eris a NOc per misit fieri.
IBET adhuc referre. quod his puper nr̃is
accidit diebus. de mirt culis uiri uenertebilis
ãtempore quadragesimali horasexta. dum
fr̃s eiusdem horȩ officiũ peragentes orationi
insisterent. asstante plebis multitudine.
lam pada cũ bacino pleno oleo. quȩ ante
bustam corporis uiri scĩ dependebat. ex alto
rupto fune corruens tantũ dedit casusi
fragorem. ut oms qui aderant muri arcum
cecidisse aestimarent. Surgentes autẽ
ab opetione. accesserunt ut uiderent quid¬
nam ess&. Et ecce eleuato uelamine. quod
post altare dependebat. reppererunt calicẽ
uitreum exilisse bacinum. sicq stantẽ inte¬
grum. ut ut uix ex eo oleigutta fuiss& effusi
tatim ex eunte populo. ipsi se fratres in orte¬
tionem dederunt. gratias agentes dõ. qui
sepe inscĩs suis refulg& mipcculis. quique

Expanded text:
mane indueret. Nos quoque de incuria poemane indueret. Nos quoque de incuria poenitentes, gratias ęgimus Deo, qui talia meritis sancti Winnoci permisit fieri. 4. Libet adhuc referre, quod his nuper nostris accidit diebus de miraculis viri venerabilis . Tempore quadragesimali hora sexta, dum fratres eiusdem horae officium peragentes orationi insisterent, adstante plebis multitudine, lampada cum bacino pleno oleo, quae ante bustum corporis viri sancti dependebat, ex alto, rupto fune, corruens, tantum dedit casus fragorem, ut omnes qui aderant muri arcum cecidisse aestimarent. Surgentes autem ab oratione, accesserunt, ut viderent, quidnam esset. Et ecce! elevato velamine, quod post altare dependebat, reppererunt calicem vitreum exilisse bacinum sicque stantem integrum, ut vix ex eo olei gutta fuisset effusa. Statim, exeunte populo, ipsi se fratres in orationem dederunt, gratias agentes Deo, qui saepe in sanctis suis refulget miraculis, quique
Abbreviated transcription (Latin):
butta cum reliquiis. Sed dehac cũ minus
sollicite ageretur. cecidit afronte eius pas¬
ticula auri. cum hisdem feliquiis. & tamen
ipsa nocte pulli prõrum omnino cognita
fuit tanti perditio thessauire Nane autem
facto. asstans custos ecclesiae & intuens pihilq.
dehis repperiens. magno tim ore ꝑculsus est.
Sicq treme factus uocauit omnẽ congregatio.¬
nem. simul & eum qui memorrta ferebat cam¬
buttam. si forte in eorũ alicuius conscientia
fuiss&. quod se perdidisse expauit. Cumq
nullus sepperiretur conscius. mittitur per
omnẽ uiam qua uenerant pet inuenitur.
suam mitter& incapiliũ cocullȩ suar. qua tunc
&iam canonici utebamur. repperte uiri scĩ
reliquias cum auro. ꝗđ sẽ iam ulterius inuen¬
turum diffidebat. In terrogatus autẽ pr̃o
eadem rẽ. sub iure iurendo attestatus est.
Numquã insua fuisse conscientia: quomodo res
memorata acciderit: presertim cum ipsam
cocullam suã in eadem nocte exuer&e. &

Expanded text:
buta cum reliquiis. Sed de hac cum minus buta cum reliquiis. Sed de hac cum minus sollicite ageretur, cecidit a fronte eius particula auri cum hisdem reliquiis, et tamen ipsa nocte nulli nostrorum omnino cognita fuit tanti perditio thesauri. Mane autem facto adstans custos ęcclesiae et intuens nihilque de his repperiens, magno timore perculsus est. Sicque tremefactus vocavit omnem congregationem, simul et eum, qui memoratam ferebat cambutam, si forte in eorum alicuius conscientia fuisset, quod se perdidisse expavit. Cumque nullus repperiretur conscius, mittitur per omnem viam qua venerant nec invenitur. suam mitteret in capitium cocullae suae, qua tunc etiam canonici utebamur, repperit viri sancti reliquias cum auro, quod se iam ulterius inventurum diffidebat. Interrogatus autem pro eadem re, sub iureiurando attestatus est, numquam in sua fuisse conscientia, quomodo res memorata acciderit, presertim cum ipse ipsam cocullam suam in eadem nocte exueret et
Abbreviated transcription (Latin):
&aam inuitati sunt frctres boni testimonii ex mo¬
nasterio scĩ uiri. ut cuius amore templũ dõ ae¬
dificabatur. eius quoq frrtrũ ãminiculo perfi¬
libatis fratrib calix de ess&r ad conficiendum
corpus dominicũ. quod itali indie nefais est
preterire. inuentũ est quoddam uas uitreum.
ad id opus aliquando preparatum. S ed ut
fatebantur fratres qui pfesentes aderant
& missali afficio assistebant. ita fuit conquas¬
satum. ut pars parti uix adherer&. Quidã
tamen fatrum dum leniters illud sumens aqua
purgare. quo magis fricabat.I eo magis
soli dabatur. ita ut piunc usq  adhoc mi¬
nsterium habeatur aptum.
dentes dõ gactias aegerunt. meritisq scĩ
UIIN NOCI computaurrunt.
RE TERBA quodã tempore rogationis.
dum more solito processionem faceremus.
c̃um populo. accidit quallã occasione ut tardi¬
us debito monasterium peteremus. Ibi quoq
postabatur corpus uiri scĩ inter cruces cam¬

Expanded text:
etiam invitati sunt fratres boni testimonii ex moetiam invitati sunt fratres boni testimonii ex monasterio sancti viri, ut cuius amore templum Deo aedificabatur, eius quoque fratrum amminiculo perfilibatis fratribus calix deesset ad conficiendum corpus dominicum, quod tali in die nefas est preterire, inventum est quoddam vas vitreum ad id opus aliquando preparatum. Sed, ut fatebantur fratres, qui presentes aderant et missali officio adsistebant, ita fuit conquassatum, ut pars parti vix adhereret. Quidam tamen fratrum dum leniter illud sumens aqua purgaret, quo magis fricabat, eo magis solidabatur, ita ut nunc usque ad hoc misterium habeatur aptum. Quod videntes Deo gratias aegerunt meritisque sancti Winnoci computaverunt. 3. Preterea quodam tempore rogationis, dum more solito processionem faceremus cum populo, accidit quadam occasione, ut tardius debito monasterium peteremus. Ibi quoque portabatur viri sancti inter cruces cam
Abbreviated transcription (Latin):
rando. sanus deȩcdesia perrexit & lactus
estant adhuc quȩdã deme morato scoui¬
ro. quȩ nrĩs temporib gesta silentio
Non arbitramur esse transe unda. nen
dicemur fore segniores. lic& scriptorib
priscis uideamur rusticiores. Accidit
quodã tempore dũ gerardus comes medi¬
etatẽ ecđȩ scĩ uiri sepe memorati sua ex
cura aedificare coepiss&. ut quidã famulus
meodẽ opere deseruiens cader& ex sumi¬
tate muri. ita ut terrȩ coequatus idere¬
tur mortuus. S ed post modicũ horae
momentũ. ut credimus scĩ uiri meritis
cuius ecdȩ insistebat operi. ita surrexit
samis & ualidus. ut statimo perar&ur
sicut pri Uus. Entt autẽ homo tante
magnitudinis atq grauedinis. ut nul¬
li dubiũ fore necesse sit. quodneritis¬
OSTNAEC placuit eodem uiro uenerrbili Ge¬
rardo comiti. quatenus suo inbene ficio eccłam
aedificar&. eo in loco qui dicitur spirliacus. in hono¬
re scĩ UuXNOCI. Ad quod opus magistraendũ.

Expanded text:
rando sanus de ecclesia perrexit et laetusrando sanus de ecclesia perrexit et laetusestant adhuc quaedam de memorato sancto viro, quae nostris temporibus gesta silentio non arbitramur esse transeunda, ne iudicemur fore segniores, licet scriptoribus priscis videamur rusticiores. Accidit quodam tempore, dum Gerhardus comes medietatem ecclesiae sancti viri sepe memorati sua ex cura aedificare coepisset, ut quidam famulus in eodem opere deserviens caderet ex summitate muri, ita ut terrae coequatus videretur mortuus. Sed post modicum horae momentum, ut credimus, sancti viri meritis, cuius ecclesiae insistebat operi, ita surrexit sanus et validus, ut statim operaretur, sicut prius. Erat autem homo tantae magnitudinis atque gravedinis, ut nulli dubium fore necesse sit, quin meritisPost haec placuit eodem viro venerabili Gerhardo comiti, quatenus suo in beneficio ecclesiam aedificaret eo in loco qui dicitur Spirliacus in honore sancti Winnoci. Ad quod opus magistrandum
Abbreviated transcription (Latin):
cła recitata. tunc prefatus uir inmenso lu¬
mine circumdatus. duas igneas ex utraque
paste suis directas auribus uidit sagittas
Statimq una per eius dexterã intrante au¬
riculam. altera uero per sinistram. subito
pes sui capitis foramina in mensa sanguinis
habundantia fluxit. Et ab intolerabili
predictȩ egritudinis fatigatione solutus.
subitãc diuina largiente gratia recepit
sanitatẽ Tunc miser inmenso repl&us
gandio. huc atq illuc suis gradiendo pe¬
dibus ꝑ spaciosam discurrens saliendo ȩc¬
desiã. debitas omnipotenti dño gratias.
& scõ agebat uiunnoco. F ratrib quoq
se circũ stantib per ordmẽ narrauit. quo¬
modo post imp&um predictarũ suis au¬
rib sagittarũ. & post aduentũ predictȩ
ad eam lucis. subito ab eo recessit infirmitas
Tunc cũ turba circũ stantis populi. dnm̃
laudando & gloriosa scĩ confessoris xp̃i
uumnoci in conspectu dñi merita ammmi¬

Expanded text:
lesia recitata, tunc praefatus vir, inmenso lulesia recitata, tunc praefatus vir, inmenso lumine circumdatus, duas igneas ex utraque parte suis directas auribus vidit sagittas. Statimque una per eius dexteram intrante auriculam, altera vero per sinistram, subito per sui capitis foramina inmensa sanguinis abundantia fluxit; et ab intolerabili praedictae egritudinis fatigatione solutus, subitam, divina largiente gratia, recepit sanitatem. Tunc miser inmenso repletus gaudio, huc atque illuc suis gradiendo pedibus, per spatiosam discurrens saliendo ecclesiam, debitas omnipotenti Domino gratias et sancto agebat Winnoco fratribusque se circumstantibus per ordinem narravit, quomodo post impetum praedictarum suis auribus sagittarum et post adventum praedictae ad eum lucis subito ab eo recessit infirmitas. Tunc cum turba circumstantis populi Dominum laudando et gloriosa sancti confessoris Christi Winnoci in conspectu Domini merita admi
Abbreviated transcription (Latin):
beati uiri mẽbrtc leuantes. in prȩdicto po¬
suerunt ostulo. Ex prȩdicto enĩ signo
pesterriti. Non ausisunt longius illud
on longo igitur posthec temporis inter¬
Quidam enĩ uir claudus. longo uidelic& tẽpore
officio pedum priuatus. & tremulo capitis
& manuum incessabili fatigatus sic motu.
ut uix uerbum uoce ppoferr& quassata . aut
aliquid tremulis tenere ualer& manibus
Quadã die adbeati uiri uiunnoci uenerabile
uigilias. tunc ille aliorũ mȩcclesia manib
deductus. omnipotentis dñi cũ lacrimis
p&ut clementiã. ut per gloriosa suicon¬
fessoris merita. sua membra intolerabili
egritudine fatigata. ad pristinũ restaura¬
ia officiũ. Misericors igitur dñs qui
nonest oblitus orationes pauperũ. qui
ad est adiutor moportunitatibus intribu¬
latione. misellũ per merita beati uumno¬
ci audiuit sedeprecantẽ. Quando
enĩ lectio euangelu eadẽ pocte post noc¬
turnas more solito uigilias in eadem fuit ȩc¬

Expanded text:
beati viri membra levantes, in praedicto pobeati viri membra levantes, in praedicto posuerunt ortulo; ex predicto enim signo perterriti non ausi sunt longius illud Non longo igitur post haec temporis interQuidam enim vir claudus, longo videlicet tempore officio pedum privatus et tremulo capitis et manuum incessabili fatigatus sic motu, ut vix verbum voce proferret quassata aut aliquid tremulis tenere valeret manibus, quadam die ad beati viri Winnoci venerabile vigilias, tunc ille, aliorum in ecclesia manibus deductus, omnipotentis Domini cum lacrimis petivit clementiam, ut per gloriosa sui confessoris Winnoci merita sua membra intolerabili egritudine fatigata ad pristinum restauraret officium. Misericors igitur Dominus, qui non est oblitus orationis pauperum, qui adest adiutor in oportunitatibus, in tribulatione, misellum per merita beati Winnoci audivit se deprecantem. Quando enim lectio euangelii eadem nocte post nocturnas more solito vigilias in eadem fuit ecc
Abbreviated transcription (Latin):
bant. & tecta incis cuitu ipsius posita inci¬
nerẽ redacta. immensas omnipotenti dñõ
referebant gratias. qui non solũ animas fa¬
mulorũ suorũ flam mis pȩnȩ liberat per¬
p&uȩ. sed & eorũ corpora presentis ignis
imp&u. inbesa simul xonseruat. Post
hȩc uero corpus beati uiri uiunnoci. ex
suo leuantes sepulchro. deex usta statim
posta uerunt ȩcdesia Uolentes &iã
illud inremoto abecclesia ponere loco.
usquequo illa basilica indĩ riomine fiuis¬
s& restaurata. mira res diuma ope rante po¬
tentia tunc contigit. Post quã enĩ illud
beati uiri corpus. extra ecclesiã portauer̾.
mnito inter se iuicẽ consilio dixerunt.
Forfitan Non est nobis adnõ hoc concessum.
ut istud beati uiri corpus inremotũ abȩccle¬
sia postemus locũ. Qua ꝓpter ommipo¬
tentis dñi clementiã deprecemur. ut si
pusculũ pom sibi est placabile. Nunc nobis
illud mouere concedat. Tunc sine mora

Expanded text:
bant et tecta in circuitu ipsius posita in cibant et tecta in circuitu ipsius posita in cinerem redacta, inmensas omnipotenti Domino referebant gratias, qui non solum animas suorum famulorum a flammis poenae liberat perpetuae, sed et eorum corpora a presentis ignis impetu inlaesa simul conservat. 27. Post haec vero corpus beati viri Winnoci ex suo levantes sepulchro, de exusta statim portaverunt ecclesia. Volentes etiam illud in remoto ab ecclesia ponere loco, usque quo illa basilica in Dei nomine fuiset restaurata, mira res, divina operante potentia, tunc contigit. Postquam enim illud beati viri corpus extra ecclesiam portaverunt, inito inter se invicem consilio, dixerunt: 'Forsitan non est nobis a Domino hoc concessum, ut istud beati viri corpus in remotum ab ecclesia portemus locum; quapropter omnipotentis Domini clementiam deprecemur, ut, sioni corpusculum sibi est placabile, nunc nobis illud movere concedat'. Tunc sine mora
Abbreviated transcription (Latin):
dictam con sup̃sit domunculam. ad ȩccle¬
siam in qua corpus beati pausat uumnoci.
cũ magno statim intrauit strepitu. Totaq
ecclesia flammis pesarida ligna curren¬
tibus. im menso ignis furore fuit exusta
cunctaq lignea quȩ incis cuitu eiꝰ eptent
ȩdificia. subito consup̃serat flãma. Se¬
pulchrũ uero scĩ uiunnoci in eadẽ ȩccła
positum cum ornamentis quȩ ei adhere¬
bant. diuina illud protegente potentia.
suror pont&igit ignis. sed flam mȩ quasi
immensa uenti retortȩ ui. longe recede¬
bant ab eo. MLanus enĩ dñi inter flam mas. &
sepulchrũ sui fuerat confessoris. Postquam
uero furos cessauit flammarũ. om̃s in pre¬
dicto loco cõmorantes immenso incendu
timore pes territi. adbeati uiun noci sepul¬
chrũ undiq concur resunt. putantes &iã
illud itepido flãmarũ imp&ii. incinerem
fuisse redactum Post quã uero sepulchrũ
scĩ confessoris flammis intactũ fuisse cerne¬

Expanded text:
dictam consumpsit domunculam, ad aecledictam consumpsit domunculam, ad aeclesiam, in qua corpus beati pausabat Winnoci, cum magno statim intravit strepitu, totaque aecclesia, flammis per arida ligna currentibus, inmenso ignis furore fuit exusta, cunctaque lignea quae in circuitu eius erant aedificia subito consumpserat flamma. Sepulchrum vero sancti Winnoci in eadem aecclesia positum cum ornamentis, quae ei adherebant, divina illud protegente potentia, furor non tetigit ignis, sed flammae quasi inmenso vi venti retortae, longe recedebant ab eo; manus enim Domini inter flammas et sepulchrum sui fuerat confessoris. Postquam vero furor cessavit flammarum, omnes in predicto loco commorantes, inmenso incendii timore perterriti, ad beati Winnoci sepulchrum undique concurrerunt, putantes etiam illud rapido flammarum impetu in cinerem fuisse redactum. Postquam vero sepulchrum sancti confessoris Christi flammis intactum fuisse cerne
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ timentium se faci&. oculos predicti ui¬
ri per audatiȩ culpã cecatos. pes deuotas
su confessoris uiunnocipreces. largo mea¬
dem hora repleuit lumine. Tunc miser
inmenso repl&us gaudio. & cuncti qui hoc
cernebant miraculũ. debitas onmpotenti
dño & sc̃o uumnoco agebant gratias Mi¬
sericors igitur dñs. Non solũ perhunc con¬
fessorẽ suum uumnocum quando in car¬
nis fuit presentia. magnas ut sumus prȩ¬
fati fecit uiftutes. sed post felicẽterus obitũ
gloriosa ꝑ rũ operatus . ẽ. miracula. de quib
fauente dño. pauca sub sequenti narrabimus
sermone
ost sc̃i icitur uiri uiun noci dehac uita
egressum. longo temporis spacio transac¬
to. quadã forte die fratribus in pre dicto
loco cõmoitentibus. post meridianã ȩsti¬
ui diei horam somno qui escentib de qua¬
dam domuncula iuxta ȩcclesum posita
immensus susrexerat ignis. Subitoq
uelox flammarum impetus. post quã pre¬

Expanded text:
tem timentium se facit, oculos predicti vitem timentium se facit, oculos predicti viri per audaciae culpam cecatos per devotas sui confessoris Winnoci preces largo in eadem hora replevit lumine. Tunc miser, inmenso repletus gaudio, et cuncti, qui hoc cernebant miraculum, debitas omnipotenti Domino et sancto Winnoco agebant gratias. Misericors igitur Dominus non solum per hunc confessorem suum Winnocum, quando in carnis fuit presentia, magnas, ut sumus prefati, fecit virtutes, sed post felicem eius obitum gloriosa per eum operatus est miracula, de quibus, favente Domino, subsequente narrabimus sermone. Post sancti igitur viri Winnoci de hac vita egressum longo temporis spatio transacto, quadam forte die, fratribus in predicto loco commorantibus post meridianam aestivi diei horam somno quiescentibus, de quadam domuncula iuxta ecclesiam posita inmensus surrexerat ignis, subitoque velox flammarum impetus, postquam pre
Abbreviated transcription (Latin):
tuita fuit. asolito cessando cur su. subitoste¬
tit immobilis Ille uero uiraudax quita
le famulo dĩ offendiculũ intulit. meritam
recipiendo uindictam. pronus interram
subito cadens. oculorũ lumen amisit Et
aliorum manibus uectus. oculis priuatus
& toto corpore tremulus. ad suam repor¬
tatus est domum. Altera autem die
trepidus. cunctis in prȩdicta cella cõmo¬
rantibus. predictum quod uidit narran¬
do
miraculum. suȩq cũ fletu
audaciȩ cul pam confessus. ad scm̃ acces¬
sit uunnocũ. ipsiusq confessoris xp̃i ꝓ
uolutus uestigus. ueniam ab eo indĩ flagi¬
tabat Nomine Tunc agius xp̃i confes¬
sor uumnocus. infelicis cecati uiri casu cõmo¬
tus. oculis eius abeo indĩ nomine signatis.
omnipotentis dnĩ qui malũ ponuult ꝓ malo
reddere petiuit clementiã. ut ei pristinũ
oculorum recuperar& lumen. Largusigi¬
tur suorum ad iutor seruorũ. qui psope
est omnibus inuocantibus eum. & uolunta¬

Expanded text:
tuita fuit, a solito cessando cursu subito stetuita fuit, a solito cessando cursu subito stetit immobilis. Ille vero vir audax, qui tale Dei famulo offendiculum intulit, meritam recipiendo vindictam pronus subito in terram cadens, oculorum lumen amisit et, aliorum manibus vectus, oculis privatus et toto corpore tremulus, ad suam reportatus est domum. Altera autem die trepidus cunctis in predicta cella commorantibus predictum quod vidit narrando miraculum suaeque cum fletu audaciae culpam confessus, ad sanctum accessit Winnocum, ipsiusque confessoris Christi provolutus vestigiis, veniam ab eo in Dei flagitabat nomine. Tunc agius Christi confessor Winnocus, infelici cecati viri casu commotus, oculisque eius ab eo in Dei nomine signatis, omnipotentis Domini, qui malum non vult pro malo reddere, petivit clementiam, ut ei pristinum oculorum recuperaret lumen. Largus igitur suorum adiutor′ servorum, qui prope est omnibus invocantibus eum et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad celum eleuatis. clauso &iam scđm dnĩ
preceptũ ostio. sacitrs canendo orrtiones &
iuxta molam stando securus. mmensas omni¬
potenti dño agebat gratias. qui suȩ misertus
senectuti. tale ei prestitit solamen. Ons
ergo dĩ famuli inpredicta cella cõmorentes.
ualde ammiitentes inter se inuicẽ dicebant
quo modo u&us homo carnali uirtute deser¬
tus. tantam cotidie farinȩ copiam suis per
molam laborare potuiss& manibus. nisi ei
diuina suffragar&ur misericordia. T unc
unus ex illis hoc mirabile signũ explorere
uolens. audaci animo ad eandẽ accessit domũ
inqua sc̃s uunnocus diuina ad uitus miseri¬
cordia laborare solebat. Hinc miser
per paruũ foramen curiosis intuens oculis
sem uumnocum intenta mente eleuatis ad cȩ¬
lum manibus oroctioni in stantẽ uidit. molã¬
q diuino numine rotatam. & magnã circa
illam sparsam farmȩ cernebat copiam.
Hinc mola statim postquã astolido uiro in¬

Expanded text:
bus ad caelum elevatis, clauso etiam secundum Domini bus ad caelum elevatis, clauso etiam secundum Domini preceptum ostio, sacras canendo orationes et iuxta molam stando securus inmensas omnipotenti Domino agebat gratias, qui, suae misertus senectuti, tale ei prestitit solamen. Omnes ergo Dei famuli in predicta cella commorantes, valde admirantes, invicem inter se dicebant, quomodo vetus homo, carnali virtute desertus, tantam cotidie farinae copiam suis per molam laborare potuisset manibus, nisi ei divina suffragaretur misericordia. Tunc unus ex illis, hoc mirabile signum explorare volens, audaci animo ad eandem accessit domum, in qua sanctus Winnocus, divina adiutus misericordia, laborare solebat. Hinc miser per parvum foramen curiosis intuens oculis, ctum Winnocum intenta mente, elevatis ad caelum manibus, orationi instantem vidit molamque divino numine rotatam et magnam circa illam sparsam farinae cernebat copiam. Hinc mola statim, postquam a stolido viro in
Abbreviated transcription (Latin):
carnali &iam uirtute desertus. indefessa ta¬
men oboedientię uoluntate fauente sibi dño
roborctus. mente cogitauit sollicita quomo¬
do dõ & fratribus sibi subiectis. suarũ labore
manuum insua potuiss& senectute seruire
Memor &iam sermonis dni dicentis. qui perse¬
uerauerit usq infinem hic saluus erit
Uir ergo uenerabilis humilitate & obȩdien¬
tia plenus. inspirante sibi dño salubre inue¬
nit consilium Uolens &iam molã suis
sacris rotare manibus. ut grana in farinã
redigens fratribus in eodẽ loco cõmorantib
& pauperib xp̃i quos ille benigne sepe re¬
cipiebat.tili seruir& cotidie labore
Uemor &iam apostolici precepti. Non man¬
duc& qui ron laborat. Misericors igi¬
tur dñs cui omnia possibilia sunt suo mise¬
rando famulo. molam solam diuino numine
rotatam. sine ullo humanȩ manus amminicu¬
lo.pes multos iam dies grana infarinã redi¬
gere concessit. Sc̃s uero uumnocus mani¬

Expanded text:
carnali etiam virtute desertus, indefessa tacarnali etiam virtute desertus, indefessa tamen oboedientiae voluntate, favente sibi Domino, roboratus, mente cogitavit sollicita, quomodo Deo et fratribus sibi subiectis suarum labore manuum in sua potuisset senectute servire, memor etiam sermonis Domini, dicentis: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Vir ergo venerabilis humilitate et oboedientia plenus, inspirante sibi Domino, salubre invenit consilium, volens etiam molam suis sacris rotare manibus, ut, grana in farinam redigens, fratribus in eodem loco commorantibus et pauperibus Christi, quos ille benigne sepe recipiebat, tali serviret cottidie labore, memor etiam apostolici precepti: Non manducet, qui non laboret. Misericors igitur Dominus, cui omnia possibilia sunt, suum miserando famulum molam solam, divino numine rotatam, sine ullo humanae manus adminiculo per multos iam dies grana in farinam redigere concessit. Sanctus vero Winnocus, mani
Abbreviated transcription (Latin):
te atq oboedientia illorũ erat sectator
Magnamq ei dñs humilitatis largitus est
gractiam. uiliosẽ enimse omnibus homini¬
bus esse putabat. implens quod scriptum est
qui uult intes uos maior fieri. sit ur̃ minis¬
ter. Qui enim se exaltat humiliabitur
& quise humiliat exaltabitur. P refatus
igitur dĩ famulus uuinnocus hoc salua¬
toris preceptum conseruans. frac tribussibi
subiectis xp̃iq hospitibus ad se uenientib
ministrare solebat. Quale cumq opus
aliis fratribus secum cohabitantibus xp̃oq¬
ipse fauente sibi dño sereno perficiebat
ammo. Largus igitur bonosũ operum
r& sibutor . qui ron est pessona rũ accep
nes meos. perfecta sui famuli uumnnoci
caritatẽ atq humilitatem intuens. glo¬
riosis tum uirtutibus ex altauit. dequib¬
fauente dnõ subsequenti nartebimus sermone
um igitur agius xp̃i confessor uiun nocus
uenerabili senec tute fuiss& ad grruatus.

Expanded text:
te atque oboedientia illorum erat sectator, te atque oboedientia illorum erat sectator, magnamque ei Dominus humilitatis largitus est gratiam; viliorem enim se omnibus hominibus esse putabat, implens, quod scriptum est: Qui vult inter vos maior fieri, sit vester minister, qui enim se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Prefatus igitur Dei famulus Winnocus, hoc salvatoris preceptum conservans, fratribus sibi subiectis Christique hospitibus ad se venientibus ministrare solebat; et qualecumque opus aliis fratribus secum cohabitantibus duruipse, favente sibi Domino, sereno perficiebat animo. Largus igitur bonorum operum retributor, qui non est personarum accepttem sermones meos? perfectam sui famuli Winnoci caritatem atque humilitatem intuens, gloriosis eum virtutibus exaltavit, de quibfavente Domino, subsequente narrabimus sermone. 25. Cum igitur agius Christi confessor Winnocus venerabili senectute fuisset adgravatus,
Abbreviated transcription (Latin):
plicare habitacula. & xp̃i pauperibus hos¬
picia preparere. quȩ eo tempore irra m
predicto suerunt pago. prȩfatos xp̃imi
lites cũ aliis fratribus eorum prȩcepto ob¬
oedientibus. in pre dictũ traens misit pagũ.
ut in prefato
loco aptũ dĩ famulis constru¬
erent habita¬
culum. Religiosi igitur
uiri cor unũ &animam unã apostolico
habentes exemplo. actualem sectantesuitã
plus depauperibus atq hospitibus xp̃i sollici¬
ti quamde sem & ipsis. scđm scĩ abbatis BER¬
TIUI iussionẽ inprȩfato pago cõmodam dõ
multa annorum spacia indĩ pes seuerantes
sesuitio. extremum sostitisunt diem
ost oBITUM uero prȩdictorũ scõrumtri¬
um uirorum. quada noci uidelic& & inge¬
noci & madoci. beatus BERTINUSconuen¬
ticulo seruorũ dĩ mpredicta cella cõmo¬
ranti. scm̃ pre esse concessit uumnocũ
Qui a pueritia abeato BERTNO & in predic¬
tis suis scĩs pagensibus. sub sacrȩ regulae
& ate dispar fuit. pes fecta tamen carita¬

Expanded text:
lens habitacula et Christi pauperibus hospitia preparare, quae eo tempore rara in predicto fuerunt pago, prefatos Christi milites cum aliis fratribus eorum precepto oboedientibus in predictum transmisit pagum, ut in praefato loco aptum Dei famulis construerent habitaculum. Religiosi igitur um et animam unam apostolico habentes exemplo, actualem sectantes vitam, plus de pauperibus atque hospitibus Christi solliciti quam de semet ipsis, secundum sancti abbatis Bertini iussionem in prefato pago commodam, favmulta annorum spatia in Dei perseverantes servitio, extremum sortiti sunt diem. 24. Post obitum vero predictorum sanctorum trium virorum, Quadanoci videlicet et Ingenoci et Madoci, beatus Bertinus conventiculo servorum Dei in predicta cella commoranti sanctum praeesse concessit Winnocum, qui a pueritia a beato Bertino et a predictis suis sanctis pagensibus sub sacrae regulae ei famulis aetate dispar fuit, perfecta tamen carita