comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semoꝰ quat et ipsa regalis quondam
p fut aet in omni frria teninit prin¬
satium : Hrxdum florebant antocia
perbaodicia. et appamia: Quas urbes post
aleca ndrum et macedonum imperium
iaugnis eẽ cogaisiius. Quii igit semꝑ
dicrem trabubus anria iudam prȩbebat
auuilium ut regubi et paralrpome non
muiat hstoria: etiam ipsis uastitatẽ ab
ssruns as propinquare significat. dicen
te rege assrriorũ ceprarabiam eeda¬
qm eusamariã: sicut ergo illa scepia
quersa regna. capiam ette: in regum
ne legius: ascendit rex assrrio
massrrius suum mouit
me demonstrent᷑. derelicte

Expanded text:
 quae et ipsa regalis quondam civitas fuit, et in omni Syria tenuit principatum: necdum florebant Antiochia et Laodicia et Apamia, quas urbes, post Alexandrum et Macedonum imperium, auctas esse cognovimus. Quia igitur semper decem tribubus contra Judam praebebat auxilium, ut Regum et Paralipomenon narrat historia: etiam ipsis vastitatem ab Assyriis appropinquare significte rege Assyriorum: Cepi Arabiam et Damascum et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna capiam. Item in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Assyrius suum movit magnitudine demonstrentur. Derelict
Abbreviated transcription (Latin):
& inmorem mago duant insa¬
cantationibus suis ut
hoc eis respondere debu
sinos uestrasi traditianes as

Expanded text:
 in morem magorum stridunt in incantationibus suis, ut hoc eis respondere debetis: si vos vestras traditiones s
Abbreviated transcription (Latin):
glistia. in te nebris. & intriballitionesuti
nonuideant usque ad tempus donac&
ipsi ad dñm conuertantur: latam
planationem loca lsta desiderantiql
sed parcimus librorum magnitudini:
ut tollamus fastidium lectori : Haec.
urcta .lxx translationem exparte
peristrinximus. quac in plerisque
dissonina

Expanded text:
gustia, in tenebris, et in tribulatione: ut non videant usque ad tempus, donec et ipsi ad Dominum convertantur. Latam explanationem loca ista desiderant: sed parcimus librorum magnitudini, ut tollamus fastidium lectionis. Haec juxta LXX translationem ex parte perstrinximus, quae in plerisque dissona
Abbreviated transcription (Latin):
tandum sit quod magnifice fecerit:
Et in omni orbelllius miseri cordia
Exulta & laudi habitatiosion: quia
magnus inmediotui sõs israhelnut¬
rimum dicendum iuxtalit teram:
ohabitatiosion exulta ex laula dñm
tuum: quod qui tuus ante uidebatur
dĩ Et modicis ludeae terrae iclaude¬
batur angustus. Nunc repleuertt om¬
nem terramscientia sua :bt exte consur¬
gens regn& ingentibus. Et ipsum na
tiones deprecentur atque ad orent.
lta dum taxat: utadiciat secundo
manum suam ad possidendum u
quod reliquum est populi sui & con¬
gregandos profugos istahel: Et dis¬
per sos luda colligendos aquattuor
plagis terrae : Quia seminarium eua¬
gelii per a postolos quie ludacis ere¬
aitem est : ut non Idest slam in sũ¬
blimibus conlocatam interae mur
ecclesiam : Dequa & lpsalmus t:
acceptabile fiat in ea d̃o sacrificium
iustitiae. oblationes & holo causta.
& uitulys quem filio penitenti pater
cdementissimus immolauit:

Expanded text:
tandum sit quod magnifice fecerit, et in omni orbe illius misericordia et lauda, habitatio Sion: quia magnus in medio tui Sanctus Israel. Primum dicendum juxta litteram: O habitatio Sion, exsulta et lauda Deum tuum, quod qui tuus ante videbatur Deus, et modicis Judaeae terrae claudebatur angustiis, nunc repleverit omnem terram scientia sua, et de morte consurgens, regnet in gentitiones deprecentur atque adorent, ita duntaxat, ut adjiciat secundo manum tuam ad possidendum, quod reliquum est populi sui, et congregantes profugos Israel et dispersos Juda colligendos a quatuor plagis terrae, quia seminarium Evangelii per apostolos, qui ex Judaeis erautem est, ut Sion, id est speculam in sublimibus collocatam interpretemur Ecclesiam, de qua et quacceptabile fiat in ea Domino sacrificium justitiae, oblationes et holocausta, et vitulus, quem filio poenitenti pater clementissimus immolavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uentus durus umine atem
dexter uocatus. Uicum rersta
durus sit & sinister ceruice du¬
rissimã iugum dĩ noa recipere
uocatur dexter abhis  ponunt
dulce amarumta &amarn dab¬
est qui fumi huius agmen effu¬
giat i Nemo enimiest absq pec¬
fugere. quid dicitur

Expanded text:
ventus durus . Nomine autem alio dexter vocatur, qui cum per se durus sit et sinister, et cervice durissima jugum Dei nolit recipere, vocatur dexter ab his qui ponunt dulce amarum, et amarum dulest, qui fumi hujus agmen effugiat; nemo enim absque peceffugere, quid dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
tur fagt eius uana intellegit
adificat domum suam suplaris¬
renam quae non habet fundansan¬
tum: in hac ergo sion quae fun¬
rdita est ad nõ sperabunt paup̃s.¬
res siue mansueti & humiles po¬
puli eius. dequibus dicitur: bea¬
timites. quõ ipsi hereditabunt
tertam: Et qui audierint dnm
loquentem÷ discite. ame quõ
mansuetus sum & humilis corde:
qui ante glomam ibumiliati sunt.
dierunt dicentem a p̃ostolum
geniti pauperum. et

Expanded text:
tur, et cor ejus vana intelligit, aedificat domum suam super arenam, quae non habet fundamentum. In hac ergo Sion, quae fundata est a Domino, sperabunt pauperes sive mansueti, et humiles populi ejus, de quibus dicitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : et qui audierunt Dominum loquentem: Discite a me quia mansuetus sum, et humilis corde . Qui ante gloriam humiliati sunt, et audierunt dicentem apostolum Petrum primogeniti pauperum, et
Abbreviated transcription (Latin):
rum
de quo scriptum estꝰ. ds̃ ab austri
ueni&. Qui consummati estis atq
perfecti. & habetis in uobis lumen
scientiae scripturarum : fugientibus
de arabia & desaltu. oc currite cum
aqua & panibus : &nolite ex pectare
donec ipsi aduos ueniant: Sed imita¬
mini illum euangelicae parabolae
patrem: qui occurrit filio reuerten¬
ti: &ille quidem dedit stolam.
optulro anulum: uos autem aquas
& panes oferte fugientibus : & qui
lassi erant atq confecti: uestra mise¬
ricordia sustententur. & adsedes
uestras citius transeant: fugerunt
enim gladios hereticorum: doctri¬
nam gentilium blasphemias iudeo¬
rum : a quia multos uiderunt eorum
iaculis interfectos. &cecidisse in proe¬
lio plurimos: ipsi cupiunt uestro
auxillo liberari e locus hic proprie
aduersus eos intellegi potest: qui tra¬
dentes seotioatq desidiae propria
salute contenti sunt : nec pęnitentibi
atq conuersis porrigunt manum:
Quõ haec dicit dns̃ adme: ad huc in uno
inno quasi in anno mercennarii:

Expanded text:
ue de quo scriptum est: Deus ab Austro veniet , et qui consummati estis atque perfecti, et habetis in vobis lumen scientiae Scripturarum, fugientibus de Arabia, et de saltu, occurrite cum aqua et panibus, et nolite exspectare donec ipsi ad vos veniant; sed imitamini illum Evangelicae parabolae patrem, qui occurrit filio revertenti. Et ille quidem dedit stolam, obtulit annulum : vos autem aquas et panes offerte fugientibus, ut qui lassi erant atque confecti, vestra misericordia sustententur, et ad sedes vestras citius transeant. Fugerunt enim gladios haereticorum, doctrinam gentilium, blasphemias Judaeorum. Et quia multos viderunt eorum jaculis interfectos, et cecidisse in praelio plurimos, ipsi cupiunt vestro auxilio liberari. Locus hic proprie adversus eos intelligi potest, qui tradentes se otio atque desidiae, propria salute contenti sunt, nec poenitentibus atque conversis porrigunt manum.  haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et
Abbreviated transcription (Latin):
nas admetendum esse candentes
aluator doc& inter arbores pomife¬
ras : sed infructuosis saltibus ubi ue¬
pres & spinae sunt. & bestiae com¬
morantur : de huiusce modi saltu &
in regum uolumine legimus: quod
plures deuorauerit silua uel saltus
quam interfecti sint gladio : quando
ab essalon contra patrem extitit
periduellis : recteq quia uespera
principium malorum est inuiato¬
& insemitis habitare dicunturu
& inuia dedan. quod inter pretatur
iudicia: Quotnenim habent peccato¬
rum genera. tot iudiciorum meren¬
tur sententias: potest autem dedan
& grande iudicium interpretari:
ccurrentes sitienti ferte aquamiri
qui habitatis terram austri:tumpa¬
nibus occurrite fugienti: a facies oi¬
enim gladiorum fugerunt: A facie
gladu inminentis a fadie arcus ex¬
tenti: a facie grauis proelii:¬
Ic: n occursum sitienti ferte aquamu
qui habitatis in regione themañ
cum panibus occurrite fugientibus
propter multitudinem. occisorum
propter turbam errantium
ter multitudine

Expanded text:
quas ad metendum esse candentes, Salvator docet, nec inter arbores pomiferas; sed in infructuosis saltibus, ubi vepres et spinae sunt, et bestiae commorantur. De hujuscemodi saltu et in Regum volumine legimus, quod plures devoraverit silva vel saltus, quam interfecti sint gladio, quando Absalon adversus patrem exstitit perduellis . Recteque, quia vespera principium malorum est, in via et in semitis habitare dicuntur, et in via Dedan, quod interpretatur judicia. Quot enim habent peccatorum genera, tot judiciorum merentur sententias. Potest autem Dedan et grande judicium interpretari. ccurrentes sitienti ferte aquam qui habitatis terram austri cum panibus occurrite fugienti a facie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti a facie gravis proeliiLXX: In occursum sitienti ferte aquam qui habitatis in regione Theman, cum panibus occurrite fugientibus propter multitudinem occisorum, propter turbam errantium, propter multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tis dedanim : cum priori uisione
iunctum est ut legatur: siqueris quȩ¬
rei & adme habita in saltu: Arabia in
a nostra uespera sonat: quae noc
nͦ ad summum inmedia nocte con¬
istit : unde & in aegrpto primoge¬
unita in media nocte ceduntur. &a
postolus perus. ante quam gallus
ne¬
gauit : quod me¬
dia
nox intellegitur:
post quam autem nox prȩcessit
ccepit dies ad propinquare : supera
lie noctis tenebris &tgallo lulo

Expanded text:
tis Dodanim, cum priori visione conjunctum est, ut legatur, si quaeris, quaere: et ad me habita in saltu. Arabia in lingua nostra, vesperam sonat, quae noctnit ad summum, in media nocte consistit. Unde et in Aegypto primogenita in media nocte caeduntur . Et Apostolus Petrus, antequam gallus negavit, quod media nox intelligitur : Postquam autem nox praecessit, et coepit dies appropinquare, superatis mediae noctis tenebris, et gallo lucis
Abbreviated transcription (Latin):
paruserest: Appellatus
Ftu edest absorta : tradepis he¬
breis quod tertio ter fotu pro¬
strata sit ilpsa eo suae hodie spro
sermone ptur łõara hebreo
sego: utroque paruula : Possumus
uitulam conternantem : pro per¬
fecta a&ate acciperes: Sicut enim
tricesimus annus in hominibus: Ita
inpecudibus a clumentis. tertius ro¬
bustissimus est : Nectes quoque pro
terminis & robore intellege: eo quod
segor infinibus moabitarum sita sit:
Diuidens ab eis terram philistim:
rios : & perhoc captiuita¬
tem significari¬
Et inuii oronam. clamorem con¬
tritionis leuabunt:
Rursum hieremias: Noxclamore
oronam. uastitas & contritiomig¬
na. Longum est siuelim de singu¬
lis dicere: Cumperspicuum sit
uel urbium inmoab: uel locorum
esse nomina : quae deserunt. trans¬
A quae enim nemrim desertue ui

Expanded text:
a est. Appellaturque Bala, id est, absorpta, tradentibus Hebraeis, quod tertio terrae motu prostrata sit. Ipsa est quae hodie Syro sermone vocatur Zoora , Hebraeo Segor, utroque parvula. Possumus vitulam conternantem pro perfecta aetate accipere. Sicut enim tricesimus annus in hominibus, ita in pecudibus ac jumentis tertius robustissimus est. Vectes quoque pro terminis, et robore intellige, eo quod Segor in finibus Moabitarum sita sit, dividens ab eis terram Philisthiimrios, et per hoc captivitatem significariEt in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Rursum Jeremias: Vox clamoris Oronaim, vastitas, et contritio magna. Longum est, si velim de singulis dicere, cum perspicuum sit vel urbium in Moab, vel locorum esse nomina, quae deserunt transe enim Nemrim desertae
Abbreviated transcription (Latin):
nsus suggeritur. quod ad
sfeniant: uel quod tantis
calamitatibus opprimendi: ut &iã
inmicis miserabiles fiant : Edipsũ
hie ẽmias : Propterea cor meum
ad moab quasi tibia resonabit.
Pectes euis usque ad segor uitulam
conternantem a d¬
t huieremiur hasegor inquit usque
ado ronaim uitulã conternantẽ:
De hac & in libris he braicarum quȩs¬
tionum diximus & nunebre bad

Expanded text:
ille nobis sensus suggeritur, quod ad veniant: vel quod tantis calamitatibus opprimendi, ut etiam inimicis miserabiles fiant. Idipsum Jeremias ait: Propterea cor meum ad Moab quasi tibia resonabit. Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. t Jeremias: A Segor, inquit, usque ad Oronaim vitulam conternantem. 187 De hac et in libris Quaestionum Hebraicarum diximus, et nunc br
Abbreviated transcription (Latin):
tus: Ceterum et morses accepit signa de
terra. De quib in psalmis legimus. mi¬
sit signa et prodigia in mediotui a egyptȩ
Ranas. locustas. sciniphes etc inomiam:
Decaelo aũ grandinem. et ignem. et trium
dierum terebrasegorear Et ezechiam
quando soldetim regressus est lineis sig¬
num accepisse decaelo: et hie sum filiũ naue
in gabaon. et haialon. stantib: sole et
luna: pleriq putant saulem signũ acce¬
pisse de terra et deprofundo inferni
quando samuhelem ꝑincantiones et astes
magicas uisus est suscitasse: sed etionas.
propheta de abysso et deprofundo aomor¬
tis faucib. liberatus. signum et dedio et
accepit inferni: legi iñ cuiusdam com
mentariis hunc locum perallegoriam
ex tenuatum ut profundum et excelsũ

Expanded text:
tus. Caeterum et Moses accepit signa de terra, de quibus in Psalmis legimus: Misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte , ranas, locustas, ciniphes, et coenomyiam; de coelo autem grandinem et ignem et trium dierum tenebras. Ego reor et Ezechiam, quando sol decem regressus est lineis, signum accepisse de coelo : et Jesum filium Nave in Gabaon et Haialon, stantibus sole et luna . Plerique putant, Saulem signum accepisse de terra, et de profundo inferni, quando Samuelem per incantationes et artes magicas visus est suscitasse . Sed et Jonas propheta de abysso, et de profundo ac mortis faucibus liberatus, signum dedit et amentariis 107 hunc locum per allegoriam extenuatum, ut profundum et excelsu
Abbreviated transcription (Latin):
cium transtulit : sicut inquit
gallus gallinacius umero portito¬
ris de alio loco transfertur adali¬
um. sic te dñs de loco tuo lȩuiter
asportabit : & qui quondam habe¬
bas coronam pontificis & stĩfican¬
tionem in auri lamina inqua erat
scriptum nomen dĩ. coronaberis na¬
tribulat ione & angustia: & quo¬
modo sisphera mittatur indecli¬
ui loco atq spatioso stare non u¬
potest. sed in inmensum noluiturii
sic omnis populus tuus in orbis etra¬
minos disperge ur: ibiq i
cum littera tua: & omnis

Expanded text:
ceum transtulit. Sicut, inquit, ceum transtulit. Sicut, inquit, gallus gallinaceus humero portitoris de alio loco transfertur ad alium, sic te Dominus de loco tuo leviter asportabit. Et qui quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in auri lamina, in qua erat scriptum nomen Dei , coronaberis tribulatione et angustia. Et quomodo si sphaera mittatur in declivi loco atque spatioso, stare non potest, sed in immensum volvitur: sic omnis populus tuus in orbis terminos dispergetur. Ibique morieris cum littera tua, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
& descriptione pulchritidinis eiu
fertur : Astit it regina ad extristuis
inuestitu de aurato. circum amicta ua¬
ri&ate : &iterum : omnis gloria filiae
regis intrinsecus : si autem concupiuit
rex pulchritudinem trriae paeniten¬
tis. & uariarum habentis ornamenta
uirtutum : quanto magis merces eius
& negotiatio non intrro permanen¬
tium. sed eorum erit qui habitant
in conspectu dnĩ: qui postquam egerint
pȩnitentiam. audient ad nõ saluatore :
carissimi: : Quid sit autem comedere
& bibere & saturari omnium collatio¬
une uirtutum : fidelis lector intellegit:
luex annis desolatum fuisse templum:
& hieremias &danihel. & tacharias
docent : & in erechiele desodoma legi¬
imus. quod restituatur inantiquum:
ude aegrpto quod post desolationem
errae aegrpti & ariditatem septem
luminum. u&erem recipiat uberta¬
tem septenarius autem & septuage¬
simus numerus. qui uel desingulis dieb.
I deseptem conficitur decadis

Expanded text:
 descriptione pulchritudinis ejus infertur: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varietate . Et iterum: Omnis gloria filiae regis intrinsecus . Si autem concupivit rex pulchritudinem Tyriae poenitentis, et variarum habentis ornamenta virtutum, quanto magis merces ejus et negotiatio, non in Tyro permanentium, sed eorum erit qui habitant in conspectu Domini! Qui postquam egerint poenitentiam, audient a Domino Salvatore: Criamini, charissimi . Quid sit autem comedere et bibere, et saturari omnium collatione virtutum, fidelis lector intelligit. Septuaginta annis desolatum fuisse templum, et Jeremias et Daniel et Zacharias docent. Et in Ezechiele de Sodoma legimus, quod restituatur in antiquum, et de Aegypto, quod post desolationem terrae Aegypti et ariditatem septem fluminum, veterem recipiat ubertatem. Septenarius autem et septuagesimus numerus, qui vel de singulis diebus, vel de septem conficitur decadibu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi m&amus : manus quoq nostra quae
prius inmundi negotus uersabatur.
& propotentia ac felicitate & iamb
reges. id est scos destatu suo poterat
commouere fiat inbecilla in reb maris.
ut fortis sit in opere terrae suae
ns sabaoth pręcepit dechanaan
perdere robur eius & dicent : ne qua¬
quam udici&is iniuriam facere. & mi¬
quitatem uirgini filiae sioni Tiri
& sidonem esse in terra chanaan
pra ostendimus euangelu testimoni¬
um proponentes. in quo legitur obi¬
naneam mulierem siue srrophe¬
sam ex isse definibus trri&si¬

Expanded text:
ibi metamus. Manus quoque nostra, quae ibi metamus. Manus quoque nostra, quae prius in mundi negotiis versabatur, et pro potentia ac felicitate etiam reges, id est, sanctos de statu suo poterat commovere, fiat imbecilla in rebus maris, ut fortis sit in opere terrae suae. Dominus Sabaoth praecepit de Chanaan perdere robur ejus, et dicent: nequaquam adjicietis injuriam facere et iniquitatem virgini filiae Sidonis. Tyrum et Sidonem esse in terra Chanaan, et supra ostendimus, Evangelii testimonium proponentes, in quo legitur, Chananaeam mulierem sive Syrophoenissam exisse de finibus Tyri
Abbreviated transcription (Latin):
sustinent: mei autẽ pene
perquam cunit
oses hu ndus plurimis iudelum
Oserare terram tuam e enim nane
ne quaquam uenient dechartigine.
ic inanus tua nequaquam praenala
quae inmari prouocat reges: multum
acaeris interpreibus. & ab ipso bebrai¬
co in soc loco logx discordat editio: sed
pronositim perse quamur : supra dixe¬
irat te chartaginem ululate qui ha¬
bitatis in insula : Nunc contraria
loquitur. quia naues dechartagine
ultra unuenient. operare terram
tuam : pn fuit enim trro naues inte¬
nre pereginas. ut cogatur operari
ae prius inmari pror
eges siue iuxta srmmachum
onturbabat : quorum cor inmanu
dĩ est : atq ut inam & nos maris huius
negotiatione contempta. operemur
terram nostram : & nequaquam expec¬
temus naues carthaginis siue naues
trri quae chartaginẽ ire consueue¬
rant: ne subiciamur potestati draco¬
nis qui dominatur inmari: sed stabi¬
lem gradum figamus interram
immo ad celestia festinantes opere¬
mur terram nostram. ut hic seminantes.

Expanded text:
sustinent: Mei autem pene per quam cunctus mundus plurimis videbatur. Operare terram tuam: etenim naves nequaquam veniunt de Carthagine, et manus tua nequaquam praevalet, quae in mari provocat reges. Multum a caeteris interpretibus, et ab ipso Hebraico in hoc loco LXX discordat editio, sed propositum prosequamur. Supra dixerat: Ite Carthaginem, ululate qui habitatis 324 in insula. Nunc contrarium loquitur, quia naves de Carthagine ultra non veniunt, operare terram tuam. Profuit enim Tyro naves interire peregrinas, ut cogatur operari ae prius in mari provocabat reges, sive juxta Symmachum onturbabat; quorum cor in manu Dei est. Atque utinam et nos maris hujus negotiatione contempta, operemur terram nostram, et nequaquam exspectemus naves Carthaginis, sive naves Tyri, quae Carthaginem ire consueverant, ne subjiciamur potestati draconis, qui dominatur in mari! Sed stabilem gradum figamus in terram, immo ad coelestia festinantes, operemur terram nostram, ut hic seminantes,
Abbreviated transcription (Latin):
naneum. ut dicatur habitatoribus eius
quodultra nonual eant iniurias facere
& opprimere iniquitate uirginem
filiam sidonis: qui cumque adiabolo cap¬
tus in diuersorum perturbatione uitio¬
rum & traditur in contumelias igno¬
miniae ut polluat corpus uoluptatibus
& turpitud ine. iste filius uel filia est sido¬
nis ÷ & hoc sciendum quod sabaoth inheni¬
braico non hab&ur: & econtrario uirgo
da debraico additasit Sueris incithios:
neque ibi requies tibi: & si ad terram chal¬
deorum: &ipsa uastata est ab assirus:¬
quodque sequitur deeodotionis editio¬
itne subusteriscis additum est: funda
eius cecidit : cedisi interpretantur pla¬
ga consummata. siue perfecta: chaldei
hoc loco quasi ubera assirii. arguentes:
mus inuenire. & ceteri interpr&es
so ut apud hebreos scribitur nomine
inst ulerunt dicitur ergo adtyrum

Expanded text:
ananaeum, ut dicatur habitatoribus ejus quod ultra non valeant injurias facere, et opprimere per iniquitatem virginem filiam Sidonis. Quicumque a diabolo capitur in diversorum perturbatione vitiorum, et traditur in contumelias ignominiae, ut polluat corpus voluptatibus, et turpitudine, iste filius vel filia est Sidonis: Et hoc sciendum quod sabaoth in Hebraico non habetur, et econtrario virgo de Hebraico addita sit. Si ieris in Citios, neque ibi erit requies tibi; et si ad terram Chaldaeorum, et ipsa vastata est ab AssyrQuodque sequitur de Theodotionis editione, sub asteriscis additum est: Fundavejus cecidit. Citii interpretantur plaga consummata sive perfecta: Chaldaei in hoc loco, quasi ubera: Assyrii, arguentes. mus invenire, et caeteri interpretes ipso quo apud Hebraeos scribitur nomine transtulerunt. Dicitur ergo ad Tyrum
Abbreviated transcription (Latin):
trrus quondam coangu
ttitur : ut expleto solitudinis
npore. carmen quondam mer&ri¬
dium uertat in laudes dĩ assumesq cr¬
tharam. omnes cordas habeat continen¬
tes: ut post quam bene cecinerit & mul¬
ta cantauerit. fiat eius apud dm̃ memo¬
ria quae propter fornicationem obli¬
uioni tradita erat. & restituat᷑ in pristi¬
num statum. habeatq diuitias regno¬
rum totius orbis: & mercedes labons
illius ne quaquam trriis congregen¬
tur. sed his qui habitant inconspectu
dnĩ. comedantq &bibant & implean¬
tur omnibus bonis quae in conuiun
laetitia cunctorum fuerint labore
conlata: srdonem actrrum sermo diui¬
nus adpaenitentiam cohartatur
& labores eius atq mercedes dnõ scĩ¬
ficandas esse promittit: quis non pec¬
catorum spem salutis habeat. sitamen
bene cecinerit & uniuersae cordae
uirtutum quȩ quondam fueranii
laxatae. in laudes dni conponantur
Legimus in quad ragesimo quarto psal¬
mo. qui specialiter ad coniunctionem

Expanded text:
Tyrus quondam coangustata dimittitur, ut expleto solitudinis tempore, carmen quondam meretricium vertat in laudes Dei, assumensque citharam omnes chordas habeat concinentes: ut postquam bene concinuerit et multa cantaverit, fiat ejus apud Deum memoria, quae propter fornicationem oblivioni tradita erat: et restituatur in pristinum statum, habeatque divitias regnorum totius orbis, et mercedes laboris illius nequaquam Tyriis congregentur; sed his qui habitant in conspectu Domini, comedantque et bibant, et impleantur omnibus bonis quae in convivii laetitiam cunctorum fuerint labore collata. Sidonem ac Tyrum sermo divinus ad poenitentiam cohortatur, et labores ejus atque mercedes Domino sanctificandas esse promittit. Quis non peccatorum spem salutis habeat, si tamen bene cecinerit, et universae chordae virtutum, quae quondam fuerant relaxatae, in laudes Domini componantur? Legimus in quadragesimo quarto psalmo, qui specialiter ad conjunctionem
Abbreviated transcription (Latin):
eorum sterilita
olos phemare. qui traduntur iinte¬
ritum carnis ut sps̃ saluus fiat
chaldeorum autem sim fundamen¬
nta eiecerunt. quos intellego dies¬
mones pessimos qui & propuignicu¬
la &turres superbissimas ibes co¬
chaldeae contra scientiar dnĩrio
suscitarunt. sed omnis eorum adifica¬
tio in ruinas cecidit: sequitur enimd
paries eius cecidit: nisi enim oͥnsu
aedificauerit domum. inuanp lau¬
borauerunt qui aedificanteam ur
Sepe uidemus in saeculo de alio quos¬
S daui proposito transye ad aluudeet
uerbi gratia. ut qrꝰ militio̧
experti sunt transeaꝓ¬

Expanded text:
eorum sterilitatblasphemare: qui traduntur in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat. Chaldaeorum autem Siim fundamenta jecerunt, quos intelligo daemones pessimos, qui et propugnacula et turres superbissimas urbis Chaldaeae contra scientiam Domini suscitaverunt. Sed omnis eorum aedificatio in ruinas concidit; sequitur enim, paries ejus cecidit. Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . Saepe videmus in saeculo quosdam de alio proposito transire ad aliud. Verbi gratia, ut qui militiam male experti sunt, transea
Abbreviated transcription (Latin):
iegimus quia iuxta traditiones eeal¬
ticas postea consum mabitur: omnia ergo
bona scłi hunus & uniuersus mostalium
dabor incesto nauium cursin comparatur.
quodcito peritura sint & cuncta nauigan¬
tium fortitudo soluatur: unde & insalomo¬
ne scriptumest Ciuitates firmas ascen¬
dit sapiens. & destruit munitiones earum:
aste componitur : uir ecclesiasticus destruit:
& suis doc& pedibus esse subiectum
Eterit indie illa derelinquetur trrus.
lex annis sicut tempus regis unius. sicut

Expanded text:
egimus, qui juxta traditiones ecclesiasticas postea consummabitur. Omnia ergo bona saeculi hujus, et universus mortalium labor, incerto navium cursui comparatur, quod cito peritura sint, et cuncta navigantium fortitudo solvatur. Unde et in Salomone scriptum est: Civitates firmas ascendit sapiens: et destruxit munitiones earum .arte componitur, vir ecclesiasticus destruit, et suis docet pedibus esse subjectum. Et erit in die illa, derelinquetur Tyrus septuaginta annis, sicut tempus regis unius; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sidonis termi
tin insula hac: Nonne haec est contu¬
melia uestra a principio. ante quam
cent eam pedes eius longe adperegri¬
nandum. de hebraico additum est:
& stellis in luminantibus prienbtatur:
Otrruqui habitatis in angustia & in
insula cõmmoramini. qui ex omni
parte. ex positi estis temptationum
fluctibus: recediterde ea & transite
chardaginem id esti tharsis: atque
ad uerum gaudium festinate lugen¬
tes antiqua peccata & u&erem con¬
tumeliam : quam aut ipsi alus infere¬
batis. aut patiebamini ab aliis: hoc
autem ideo precipio: quia trrum
urbem uestram de suis sedibus & pro¬
posito cernitis ad terminos alios mi¬
graturam useuando ueri errore
side posito reuangelio saluatoris colla sub¬
miserant: ut qui prius habitabant in an¬
gustia recedant longius : & aduenae¬
sint atq: incolae doctrinae dnĩ saluatoris:
Quis rogitauit haec super trramis
nnor est: aut non praeua

Expanded text:
Sidonis termin habitatis in insula hac. Nonne haec est contumelia vestra a principio antequam tcent eam pedes ejus longe ad peregrinandum, de Hebraico additum  stellis illuminantibus praenotatur. O Tyrii qui habitatis in angustia et in insula commoramini, qui ex omni parte expositi estis tentationum fluctibus, recedite de ea, et ite ad Carthaginem, id est, Tharsis, atque ad verum gaudium festinate, lugentes antiqua peccata, et veterem contumeliam, quam aut ipsi aliis inferebatis, aut patiebamini ab illis. Hoc autem ideo praecipio, quia Tyrum urbem vestram de suis sedibus et proposito cernitis ad terminos alios migraturam, 323 quando veteri errore deposito, Evangelio Salvatoris colla submiserint, ut qui prius habitabant in angustia, recedant longius, et adsint atque incolae doctrinae Domini Salvatoris Quis cogitavit haec super Tyrum? Numquid minor est, aut non praeva
Abbreviated transcription (Latin):
n interrogat one confinnat
guod dns haec aduersun trai princi¬
pes cogitar&. quorum oms industru
est negotiationibus opes quage :
quomodo in euangelio legimus stio¬
res margaritarum qui omnibi ue iu¬
tis unum cupiunt emere margarit.
& utiq appellandi sunt inclrti nego¬
tiatores nonterrae sed caeli : sic econ¬
trario negotiatores trri. hoc est tra¬
bulationis & angustiae uppellandin
sunt inclrti terme : quia quic quidra
agunt terram. respiciun: & principes chu¬
naan : quod inter pretatur fltetuantes
atq commoti non enim statuse
p&ram pedes suos. ne potest de

Expanded text:
 interrogatione confirmat, quod Dominus haec adversum Tyri principes cogitarit, quorum omnis industria est negotiationibus opes quaerere. Et quomodo in Evangelio legimus institores margaritarum , qui omnibus venditis unam cupiunt emere margaritam, et utique appellandi sunt inclyti negotiatores non terrae, sed coeli: sic econtra negotiatores Tyri, hoc est, tribulationis et angustiae, appellandi sunt inclyti terrae, quia quidquid agunt, terram respicit: et principes Chanaan, quod interpretatur fluctuantes atque commoti. Non enim statuunt supra petram pedes suos, nec potest de
Abbreviated transcription (Latin):
lir namque es sacra iuirgo
maria et omini laud̃e dignissi¬
ma Quia ex te ortus est sol
iusticie xpristus deus noster
uersus. Ora pro populo inter¬
ueni pro clero intercẽde prõdeuo¬
to femineo sexu sentiant om̃s
tuum leuamen quicunque ce¬
sebrant tuam commemorationẽ

Expanded text:
ra virgo Maria, et omni laude dignissima, Quia ex te ortus est sol justitiae, Christus Deus noster. Versus. Ora pro populo, interveni pro clero, intercede pro devoto femineo sexu; Sentiant omnes tuum juvamen, quicunque celebrant tuam commemorationem.
Abbreviated transcription (Latin):
humami persoluat que sõlo
tuo commiercio recuperandi¬
uitam ãditum inuenit acci¬
tiuis niuꝑares gratiarum ac¬
tienes Et cum susceperis bota
cuspas nostras orando ercusa¬

Expanded text:
generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accituis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa
Abbreviated transcription (Latin):
t aduersum me letati sũt
et conuenerunt congregata st̃
superme flagella et ignoraui¬
issipati sũt nec compuncti
tentaucrũt me sub sanauert
me subsannatione freuõuer̃t
super me dentibus suis
omine quando respicies
restitue animam incanama¬
lignitate eorum a leombus u

Expanded text:
sum me laetati sunt et convenerunt; congregata sunt super me flagella, et ignoraviDissipati sunt, nec compuncti, tentaverunt me, subsannaverunt me subsannatione, frenduerunt super me dentibus suis. Domine, quando respicies? restitue animam meam a malignitate eorum, a leonibus u
Abbreviated transcription (Latin):
uertantur retror si et co¬
Funduitur cogitãtes in mala
Tant tanguem puluis ã¬
te faciem uenti et angelus do¬
mini coartãs eos i¬
Dant uie illorum tonebre
et lũbricum et angelus domi¬
ni presequens cos
uomiam gratis absconder̃t
michi interitum laquei sui su¬
peruacue exprobrauerunt ani¬
emat illi laquells guem
ignorat et captio quani abscõ¬
dit apprehendat cum et in lag̃

Expanded text:
tur retrorsum et confundantur cogitantes mihi mala fiant tamquam pulvis ante faciem venti et angelus Domini coartans eos fiat via illorum tenebrae et lubricum et angelus Domini persequens eos uoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui supervacue exprobraverunt aniveniat illi laqueus quem ignorat et captio quam abscodit
Abbreviated transcription (Latin):
Ignum habet srem si ire¬
risum fuerit rursum
uirescit et raii cius pululãt
Si senuerit in terra radixeius
et in puluere mertuus fueñt
truncus illius ad odorem aque
germiabit et faciet comani
quasi cum primum planta¬
tum est. Homo uero cum mor¬
tuus fuerit et nudatus atq
consumptus ubi queso est
Quomõdo si recedãt aque de ma¬
ri: et fluius uacue factꝰ arescat
homo cum dornierit non resur¬
get dones atteratur celum nõ
euigilabit. nec consurget a sõ

Expanded text:
ignum habet spem: si praecisum fuerit, rursum virescit, et rami ejus pullulant. Si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere mortuus fuerit truncus illius. Ad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum plantatum est; Homo vero cum mortuus fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi quaeso est? Quomodo si recedant aquae de mari, et fluvius vacuefactus arescat: Sic homo cum dormierit, non resurget, donec atteratur coelum, non evigilabi
Abbreviated transcription (Latin):
me ab indignatione oculus me¬
us et menbra mea quasi adin
ypocritam suscitabitur et te¬
nebit iustus uiam suam et
mundus manibus addet for¬

Expanded text:
 ab indignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis  Al. mundus manibus addet for
Abbreviated transcription (Latin):
dies mei breuabuntur et se¬
lum michi super est scpuler¬
um Non peccaui et in amari¬
tũdinibus meratur oculus me¬
us libera me et pone me dñc¬
iurta te et cuuisus manus
pugnet contra me Lor eorum
longe fecisti a disciplina prop¬
terea non craltabinitur Pre¬
dam pollicetur socnis et occuli
filiorum cius de ficient posuit
me quast in prouerbiũ uulgi
et exemplum suum coram

Expanded text:
abuntur, et solum mihi superest sepulcrum. Non peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus. Libera me, et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. Cor eorum longe fecisti a disciplina, et propterea non exaltabuntur. Praedam pollicetur sociis, et oculi filiorum ejus deficient. Posuit me quasi in proverbium vulgi, et exemplum sum coram
Abbreviated transcription (Latin):
ius compegisti me Uitam et mi¬
sericordiam tribuisti michi et
uisitatio tua custodiuit spiritũ
meum Licet emi hec celes in cor¬
de tuo tamen scio quia uninc̾sor
memineris. Si pcccaui et ad ho¬
ram peperasti michi cur me ab ĩ¬
iquitate meaͬ mundum me esse
non pateris. Et si impuis fuc¬
ro ue michi es Et si iustus non¬

Expanded text:
t misericordiam tribuisti mihi, et visitatio tua custodivit spiritum meum. Licet haec celes in corde tuo: tamen scio quia universorum memineris. Si peccavi, et ad horam perpecisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Et si impius fuero, vae mihi est, et si justus
Abbreviated transcription (Latin):
tra sacrarium tuc crauditioit¬
et reporta nobis antĩdotumt
reconciliatiomis Sit per te
crcu sabile quõd per te ingeri¬
mus fiat Impetra bile quõd
fida mente poscimus acciper
quõd offerimus impetra quã
regamus ercusa quod timeui:¬

Expanded text:
tra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod time
Abbreviated transcription (Latin):
imico seru Sentiant om̃s
tirm leuanen quicũque
celebrant tuam commemo¬
rationem Assiste igitur pa¬
rata uotis poscentium et re¬
pende nobis ommibus opta¬
tum effectum Sit tibi stu¬
diun assidue orarc pro popuso
da que meriusti benedicta pre¬
cumu ferre mundi dominut¬

Expanded text:
Sentiant omnes tuum juvamen, quicumque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudino usurpata st̃ que honorib dẽ¬
ferent hñanis. siue hũilitate munia.
sine adulacõs pestifera. ita tũ ut qbus
ea deferont: hoiẽs hẽrẽt. qui diot co¬
lendi ⁊ uenerandi. si a eis młtũ addi¬
sacrit nᵈ censuit nͥ ei ꝙͣ deũ ant sc̃i¬

Expanded text:
tu diuino usurpata sunt, quae honoribus deferrentur humanis, siue humilitate nimia siue adulatione pestifera; ita tamen, ut, quibus ea deferrentur, homines haberentur, qui dicuntur colendi et uenerandi, si autem multum eis addisacrificandum censuit nisi ei, quem deum aut sc
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯpoĩta ex eis. ad diu̾sas qualitates
firtates sic̃ ex dnĩo mrtis colera actẽ¬
dit᷑. ex qua accẽsione nõ solũ mo cor¬
⁊ appetitus rẽsitiꝰ adiram. ex quo
ut ĩ płib seot᷑ suas passiones. soli a

Expanded text:
et composita ex eis ad diuersas qualitates,firmitates, sicut ex dominio Martis colera accenditur, ex qua accensione non solummodo corm apetitus sensitiuus ad iram ex quo in pluribus sequntur suas passiones. Soli autem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit egyptiis. Alii reꝑtum in hystoriis
grecoꝵ ueterib ferunt. apin quendam
patrẽfamilias seu regem in egypto. mem¬
phis positũ cũ famis tempore frumenta
apud alexandriam defecissent : ex ꝓprio
affatim eiuib alimenta p̃buisse. Quo de:¬
functo. in honore eiꝰ instituerint apd̃
memphis templũ. in quo bos quasi in¬
dicium optimi agricolȩ nutritur. ha¬
bens coloris quȩdã insignia. qui ex no¬
mine eius aꝑis appelletur: soron uͦ. id
est sepulchrũ in quo corpus eius ine¬
rat alexandriam deducerunt. & seron
apis primo ex compositione sorapm.
post uͦ ꝑ corruptionẽ serapin nomina¬
runt. Quid uerum sit. aut̃ si nicħ om¬
nino: de his ds̃ uiderit. Sed ad incep¬
tum redeamus.

Expanded text:
venit Aegyptiis. Alii repertum in historiis venit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum famis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indicium optimi agricolae nutritur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomine ejus Apis appelletur: σορὸν vero, id est, sepulchrum, in quo corpus ejus inerat Alexandriam deduxerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, de his Deus viderit. Sed ad inceptum redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur utroꝵq populoꝵ: neq tamen
aut celũ ruit. aut terra deiscit. Inde ite¬
rũ atq iterum repetens. putris ligni fu¬
mosum genu cedit quodq deiectum. igni
adhibito. tam facile quã lignũ aridum
conflagrauit. Post hoc reuulsũ ceruicib
⁊ dep̃ssum medio trahitur caput. tuͣ pe¬
des aliaq m̃bra cesa securib ⁊ rapta fu¬
nib distrahunt᷑: ac ꝑ singula loca men¬
bratim in conspectu cultricis alexandriȩ
senex uetͣnosus exuritur. Adultimum
truncus qui suꝑfuerat m amphiteatro
concrematur. uaneq suꝑstitionis ⁊ erro¬
ris antiqui serapis hic finis fuit: de cuiꝰ
origine: diu̾sa fertur opinio paganorum.
Alii iouẽ pictant: cuius capiti modius suꝑ¬
positus. uł cũ mensura modoq cuncꝰta
indicet moderari: uł uitã mortalib fru¬
te pascatur. Quidã in honore᷑ nr̃i iosepͥ
formatũ ꝑhibent simulachrũ: ob dimen¬
sionẽ frumenti. qua famis tempore sub¬

Expanded text:
tollitur utrorumque populorum: neque tamen tollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicet moderari, vel vitam mortalibus frute pascatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore sub
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑhibetur : ut ad se rapiat ⁊ attra¬
hat᷑ ferrum. Signũ uͦ solis ad hoc ipsũ
ex ferro subtilissimo manu artificis
fuerat fabricatũ. ut lapis euiͦ naturam
ferrum ad se trahere diximus. desuꝑ
in laquearib fixus. cum temꝑate sub
ere pendere uideretur. Est ne hoc
lapsu ꝓpero ꝓderetur: ministri falla
&e multa alia decipiendi causa aue¬
terib in loco fuerant constructa:
quȩ non longum est enumerare ꝑ singu¬
la. Uerum ut dicere ceꝑamus rescripto
recitato. parati quidẽ erant nr̃oꝵ ꝓpłi
ad subũtendũ erroris aucꝰtorem: ꝑsuasio
tam̃ quȩxlam ab ipsis gentilib fuerat dis¬
ꝑsa. quod si humana manus simulachrũ
allud contigisset. tra dehiscens ilico solue¬
retur in chaos. celumq repente rueret
inp̃ceps. Quȩ res paululũ stupore quen¬
dam populis dabat: cũ ecce unus ex mili
reptam bipennem insurgens. omĩ nisu
maxille ueteratoris illidit. ¶lamor at¬

Expanded text:
esse perhibetur, ut ad se rapiat et attraesse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temperate sub ere pendere videretur. Et ne hoc lapsu 295 propero proderetur, ministri fallacet multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant constructa, nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. Cum ecce  Al. esset reptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor at
Abbreviated transcription (Latin):
edita columnis: ⁊ marmoreo saxo intͥn¬
secus ample magnificȩq constructa. In
hac simulachrũ serapis ita erat uastũ:
ut dextra unũ pariete᷑. alt̾um leua ꝑ¬
stringeret. Quod monstrũ ex oñib ge¬
nerib metalloꝵ lignoꝵq compositum
ferebat᷑. Intiores delubri parietes lã¬
minis pͥmo aureis uestiti: suꝑ has ar¬
gentris. ad postremũ ereis habebant᷑:
forent. Erant etiã quȩdã ad stuporẽ
admirationẽq uidentiũ dolis ⁊ arte
composita. fenestra ꝑexigua. quȩ ab or¬
tu solis ita erat aptata. ut die qua mn
stitutũ fuerat simulachrũ solis ad se¬
rapin salutandũ intro ferri. diligent᷑
temporib obseruatis. ingrediens in
simulachrũ radius solis ꝑ eandẽ fenes¬
trã directus. os ⁊ labra serapis illustra¬
ret : ita ut inspectante populo oscu¬
lo salutatus serapis uideretur a sole
Erat & aliud fraudis genus huiꝰmodi.
Natura lapidis magnetis huiꝰ uirtutis

Expanded text:
edita columnis et marmoris saxo ex trinedita columnis et marmoris saxo ex trinsecus ample magnificeque constructa. In hac simulachrum Serapis ita erat vastum, ut dextra unum parietem, alterum leva perstringeret: quod monstrum ex omnibus generibus metallorum lignorumque compositum ferebatur. Interiores delubri parietes laminis primo aureis vestiti, super has argenteis, ad postremum aereis habebantur,forent. Erant etiam quaedam ad stuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
stupor ac pauce gentiliũ popłos inua¬
uit : latebras unusquisq querere. au¬
gustos fuge calles rimari. aut nr̃is se la¬
rent᷑ immergere: ut ab omĩb qui ade¬
audaciã tribuente. furore̾ demonis qui
in illis pͥus debachatus fuerat effugatũ.
auditũ quidẽ ab omĩb puto: pleris¬
ꝙ uͦ etiã notum. Locus ẽ ñ natura. s
manu ⁊ constructione ꝑcentũ aut eo
ampliꝰ in sublime suspensus: quadratis
⁊ ingentib spaciis omĩ ex parte disten
quȩ immensis desuꝑ luminarib ⁊ oc¬
cultis a̾itib inuicem in semet distin¬
c̾tis: usũ duisis ministeriis. ⁊ clandes¬
tinis officiis exhibebant. Iam uͦ in su¬
ꝑiorio extrema totius ambitus spa
ut eqditui ut hi quos appellabant¬
agetagies. id est qui se castificant.
cõmanere soliti erant. Porticus quoq
post hȩc omnẽ ambitũ quadratis orq̃i¬
nib custinctȩ intrinsecus circu̾ibant
In medic totiꝰ spacii edes erat p̾ciosis

Expanded text:
stupor ac pavor Gentilium populos invastupor ac pavor Gentilium populos invadit. Latebras unusquisque quaerere, angustos fugae calles rimari, aut nostris se latenter immergere: ut ab omnibus qui adeaudaciam tribuente, furorem daemonis qui in illis prius debacchatus fuerat, effugatum.auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentquae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatvel aeditui, vel hi quos appellabγνεύοντας, id est, qui se castificant, commanere soliti erant. Porticus quoque post haec omnem ambitum quadratis ordinibus distinctae intrinsecus circumibant. In medio totius spatii aedes erat, pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
firmato aditu. confusis ⁊ dissolutis uo¬
cib rationẽ facti nullã sed clamorem
reddebant. Hissis tam̃ ad eos nunciis.
de romani imꝑii potestate. de uindic¬
ta legũ ⁊ de his quȩ talia solerent sub¬
sequi cõmonebant. sũq loci nunitio
nichil adu̾sum uesaniam molientes agi
nisi ui maiore sineret: res gesta ad
imꝑatorẽ refertur. Ille qui ingenita
mentis clemĩtia. errantes mallet emen¬
dare quã ꝑdere. rescribit illoꝵ quidem
uindictam. quos ante aras sangius fusus
martyres ferit ñ eẽ poscendã. in quib
dolorem interitus. suꝑauerit gła me¬
ritoꝵ: de ortero uͦ maloꝵ causas radices¬
q discrrdie quȩ ꝓ simulachroꝵ orfen¬
sione ueniebant penitus dehere succi¬
d̾i: quib extͣminatis. etiã belloꝵ. causa
parit᷑ conquiescerent. Cũq hec scrip¬
ta uenissent. ⁊ uelut post inducias
puru temporis. ad audiendũ utorq
pabat᷑. clamor a nr̃is inũisus attollit᷑

Expanded text:
firmato aditu confusis et dissonis vofirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non esse poscendam, in quibus dolorem interitus superaverit gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque pabatur, clamor a nostris immensus attollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exquisitis suppliciis excruciatos neca¬
bant: alios patibulis affigentes. alios cõ¬
fractos cruribus in speluncas p̃cipitan¬
tes: quas ob sacrificioꝵ sanguunie̾ ceteras¬
q impuritates delubri recipiendas. uetus¬
tas curiosa construxerat. Uerũ hȩc ꝑ sin
gulos dies pͥmo cũ metu. deinde cũ fidu¬
cia ⁊ desꝑatione gerere: atq intra tem¬
plũ clausi rapto ⁊ p̃da uiuere. Ad postre¬
mũ grassantes in sanguine: ciuiũ. dncem
sceleris ⁊ audaciȩ sue deleͥgunt olimphũ.
quendam nomine ⁊ habitu folo philoso¬
phum: quo antesignano arẽ defende.¬
rent ⁊ tẏrannide̾ tenerent. At hi qui
romanarũ legũ custodia. iurisq dicen¬
di cura ꝑmissa est cognitis quȩ gesta fu¬
erant. turbati atq ꝑterriti ad templũ
conuolant: causasq audaciȩ ꝑcunctan¬
tur: ⁊ quid sibi uellet ille concursus
in quo cũ tanto scelere ante aras sangͥs
cuiiũ funderetur inquirunt. S illi ob¬

Expanded text:
et exquisitis suppliciis excruciatos necaet exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi ob