comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
so dicit. nͥ omĩpotens deus de hus omuro
meliorem cerneret ouĩes hos sub tuo reg̾i¬
git. ules atq mutiles eos qui subieti. s
oscendit. Ita ut nullũ iam qrͣ dignũ resp¬
ciat cui equanimiter loqͥtur. un imoxinẽ¬
tis tnsquillitas miram utitur. qrois am
ctos despicit dũ sensũ utamq omi sũ mo
d̾atione rephendit. Tanto irrefrenatus se
n iracũdia dilatrit. qͣnto eos qui sibi cõ¬
russi simo ẽẽ sibnu indignos putcit cun

Expanded text:
 nisi omnipotens Deus te his hominibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimierigit, viles atque inutiles eos qui subjecti sunt ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat cui aequanimiter loquatur. Unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur, quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omniumderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos, qui sibi commissi sunt, esse sibimet indignos putat.
Abbreviated transcription (Latin):
et mulier dr᷑ concipere qñ sperma uiri cũ
suo coucapitur. et concrescit. concipe enã
inuenitur pro mente uł in mente cona¬
pere uł intelligere. uñ u̾sus. Concipir h¬
cipio. pionis. et sunt concipiones quedã
stelle que concipientibus aptantur et

Expanded text:
e mulier dicitur concipere quando sperma viri cum suo concapitur et concrescit; concipere etiam invenitur pro mente vel in mente percipere vel intelligere, unde concepto cipio -nis, et sunt concipiones quedam stelle que concipientibus aptantur et
Abbreviated transcription (Latin):
concilium .i. piscis qui latitat in con¬
ca. de cius sangume tingitur lana
et fit purpura. uñ i qnͣdoq ponitur ꝓ
tali tinctura. qͣndo pro uicus que cõ¬
inquiant. ⁊ tingunt ⁊ inficunt ad
modum illius tincture. Qnͣdaꝵ prom̃¬
sis. illud ponens ait. hoꝵ ego non fugi
legit .i. colligio. Et componitur a con

Expanded text:
conchilium, idest piscis qui latitat in conca, de cuius sanguine tingitur lana et fit purpura, unde et quandoque ponitur pro tali tinctura, quandoque pro vitiis que inquinant et tingunt et inficiunt ad modum illius tincture, quandoque pro isis illud ponens, ait ‘horum ego non fugialegit, idest colligit. Item a con
Abbreviated transcription (Latin):
Concio cis conciui. concitum .i. cõmo¬
concionabulum. buli .i. concilium re
locus concilioꝵ. uñ in decretis inccencii
pape. si statin cederes de tuo pessimo
concionabulo

Expanded text:
concio -cis -civi -citum, idest commohoc concionabulum -li, idest concilium vel locus conciliorum; unde in decretis Innocentii pape ‘si statim cedens de eius pessimo concionabulo
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ consiliabłm uł lous in quo acapi¬
mus consilia. uel locus in quo mutti ho¬
mines sunt sui uiri¬
aui. amicum ⁊ concordem fcicere. ad¬
¶ Et nota ꝙ maiorib minores concilient᷑
⁊ non e conu̾so. Et componitur reconcili¬
O. as. conciliantur noui amici. recon
reconciliamur. qnͣdo post pectatũ peni¬
tendo regrediniur. Et est concilio rctu¬
nũ cumni sius compositis¬
sicus cilia uingunt᷑. cum caiui quiesce
cupumt. ua quo concorditer uingũ¬
tur honimes in concilio. Etele tactam̃
ex romano more tempore entmi quo cau¬
se agetantur conuenicbant omĩepuio
num. ⁊ cõmuni itentone tinctatint.
uñ ⁊ concilium a cõmuni intentione. et a
cõmuni conuentione dc̃m est qi consuũ¬

Expanded text:
quasi consiliabulum, locus in quo accipimus consilia vel locus in quo multi homines sunt sui i amicum et concordem facere, ce, et nota quod maioribus minores conciliantur et non e contrario; et componitur reconcilio -as: conciliantur novi amici, reconcreconciliamur quando post peccatum penitendo regredimur; et est concilio activum cum omnibus suis compositissicut cilia iunguntur cum oculi quiescere cupiunt, ita quoque concorditer iunguntur homines in concilio, et est tractum ex romano more; tempore enim quo cause agebantur, conveniebant omnes in unum et communi intentione tractabant, unde et concilium a communi intentione et a communi conventione dictum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
achariss int̾pretatur memoria dñi suie¬
auxiliũ. septuagesimo enĩ anno desolonis
templi completo ⁊ aichtria predicaanto memo¬
ratus est dns populi sui ⁊ iussu dacłi reuer¬
sus est dei populus ⁊ reedificata est urbs et

Expanded text:
ACHARIAS interpretatur memoria Domini; septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia predicante, memoratus est Dominus populi sui et iussu Darii reversus est Dei populus et reedificata est urbs et
Abbreviated transcription (Latin):
opacius. uł topacion. gẽma est ex ui¬
treo colore. om̃i q colore resplendens ĩ¬
uenta prius in arabie insula in qͦ tro¬
godite p̾dones fame ⁊ tempestate fessi cũ
radices herbaꝵ effod̾ent eam eriuit. que
insula postea nebłis ccopta. tandem a
naigantib est inuenta. Et ob hoc locus
⁊ gẽma nomen ex causa accepit. Nam
de colore oñn lapidum in se ht. Et ut dicit
eo prestantior. ⁊ haber duos colores ex au¬
ro. ⁊ etherea claritate maxime lucens
gulariter prouocans aspicientes. qͣm si
polis obscuras. si nͦ relinqius clarior est
⁊ nichil eo carius regib inter diuitias.

Expanded text:
OPATIUS vel topation gemma est ex virenti genere omnique colore resplendens, inventa prius in Arabie insula, in qua Trogodite predones fame et tempestate fessi, cum radices herbarum effoderent, eam effoderunt; que insula postea nebulis cooperta tandem a navigantibus est inventa et ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit: nam de colore omnium lapidum in se habet. Et notet pretiosior, et habet duos colores ex auro et aetherea claritate, maxime lucens gulariter provocans aspicientes, quem si plus polis, obscuras: si naturae relinquis, clarior est: et nihil est charius regibus inter divitias.
Abbreviated transcription (Latin):
oragiũ .gii. ornatus uł mimitus. Et
racis .i. pectus .s. pars illa corporis anteri¬
or que est a collo usq ad stomacũ qͣm
nos dñis airam. qr ibi archanũ sit .i. se
cretũ quo cet̾a arcentur. cuius emmẽtes
pulpe manulle dñr inter qͣs pars illa os¬
sea pectus dr᷑ dextera ⁊ leua coste. uñ ⁊ to¬
rx dr᷑ lorica. ⁊ ꝓprie illa que tm̃ extendr᷑
qd toracem hõis defendai. Iob xli. subsi¬

Expanded text:
agium, idest ornatus inimicus; et scilicet pars illa corporis anterior que est a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus archam quia ibi archanum sit, idest secretum quo ceteri arcentur, cuius eminentes partes pulpe mamille dicuntur, inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextra et leva coste; unde et torax dicitur lorica, et proprie illa que tantum extenditur, quod toracem hominis defendit. Item tor
Abbreviated transcription (Latin):
Et or hic ⁊ lec depubis. ⁊ hoc. be .i. deorsũ
a pult .i. a larba. unĩ ⁊ depubis dĩ por¬
cus suggens. ꝙ deorsum a setis. Et hic
unpubis .i. mbbis. sinc pube qui non¬
dum habet pubem. Et producit .pu.¬

Expanded text:
hic et hec depubis -be, idest deorsum a pube, idest a barba, unde et depubis dicitur porcus sugens, quasi deorsum a setis; et hic -bis, idest imberbis, sine pube, qui nondum habet pubem. Item a pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ di magister qiͣ maior in statione sic̃
muster minor in statione. Et deb scri
consonans affinitate .g. sonat. Ideo ex
uicio quordam iam consuetudo inoleuit
ut ⁊̃ apud piouectos scubatur per .gͦ. s
sepe in compositione ⁊ d̾iuationeuna lr̃a

Expanded text:
 quasi maior in statione, sicut minister, minor in statione, et debet scribconsonans affiniter g sonat, ideo ex vitio ydiotarum iam consuetudo inolevit ut etiam apud provectos scribatur per g; sed etiam sepe in compositione et derivatione una littera
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. Sicut enĩ hymnꝰ est canticũ leticie
⁊ laudis. io trena est canticũ lamẽti ⁊ fu¬
nens. uñ trenus.na.nũ. lamentabłis. et
trenosus. sa. sũ. lamentosus. Et utrũq cõ¬
patur. et trenicus. ca. cũ. luctuosus. Itẽ hi¬

Expanded text:
tatio: sicut enim ymnus est canticum letitie et laudis, ita trena est canticum lamenti et funeris; unde trenus -a -um, lamentabilis, et trenosus -a -um, lamentosus, et utrumque comparatur; et treneticus -a -um luctuosus, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶rapeta. a dero. teris dr̃ ħ trapeta. de. ⁊ ħ
trapetum. ti .i. mola oliuaria .s. ubi oliue
terunt᷑ uł incus irmnularioꝵ uł uas ĩ
quo herbe cont̾untur. Et dr trapeta qi te¬
repeta. qr assidue petitur ut teratur. Et
inde ħ traperia. zie. mensa numularioꝵ

Expanded text:
rapeta et hoc trapetum, idest mola olivaria, scilicet ubi olive teruntur, vel incus nummulariorum vel vas in quo herbe conteruntur; et dicitur trapeta quasi teripeta quia assidue petitur ut teratur. Et inde hec trapezia, mensa nummulariorum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tollere .i. portare uł sustin̾e ⁊ caret pre¬
fito ⁊ supmio. Sr accipit mutuo. tuli ur
sustuli. antiqui enĩ dicebant. tulo. lis.
tuli uł tetuli. tultũ. Et nñ componeba¬
tur sustulo. lis. sustuli. qd̾ modo nõ est
in usu in p̾senti. ⁊ iõ datũ est eius pret̾i
uł cleuare. ⁊ compõita siłr possũt accipe
pret̾icũ a compõitis illius qmius nõ om¬
na. Tollo compo actollo. lis. attuli. uł
abstuli. ualde tollere. extollo. llis. extisli.¬

Expanded text:
 portare vel sufferre, et caret preterito et supino, sed accipit mutuo tuli vel sustuli. Antiqui etiam dicebant tulo -is tuli vel tetuli, et inde componebatur sustulo -lis sustuli, quod modo non est in usu in presenti et ideo datum est eius preterivel elevare, et composita similiter possunt accipere preteritum a compositis illius, quamvis non omnia. abstuli, valde tollere; extollo -lis extuli
Abbreviated transcription (Latin):
ono nas. nui. tonitũ tonitruũ facere
et cõuenit soli deo. Uñ solum in trĩa pso¬
na debet mueniri. Inuẽitur ⁊̃ in prima ꝑ
nem ut touo.i iono uł fortiter clanio.
tono. nas insonare. Tono ⁊ eius compõi¬
ta neutra sunt. p̾ter attono qd̃ est actr̃m
⁊ om̃ia facuit pret̾itũ in . iiii. ⁊ supiũ
in. itũ. licet qn inueĩatur facere in. aui.
sillam . to. Et nõ ꝙ tono absolutũ est.
ut deus tonat. Inueĩtur tñ ⁊̃ qñz deus
tonat aerem. qr u̾bum tnͣsituũ tũc in¬
telligitur in eo .i. tonare facit. uł toitru¬
o pcutit ⁊ mouet ⁊ tangit. Siłiter plu¬

Expanded text:
ONO -as -nui tonitum, tonitruum facere, et convenit soli deo, unde solum in tertia persona deberet inveniri; invenitur in prima et nem, ut tono, sono, vel fortiter proclamo, tono -as, insonare. Tono et eius composita neutra sunt preter attono, quod est activum, et omnia faciunt preteritum in -nui et supinum in -itum, licet quandoque inveniantur facere in -avi sillabam to-; et nota quod tono absolutum est, ut ‘deus tonat’; invenitur tamen quandoque ‘deus tonat aerem’, quia verbum transitivum tunc intelligitur in eo, idest tonare facit vel tonitruo percutit et movet et tangit. T
Abbreviated transcription (Latin):
tuplices. humidam ⁊ frigidam uir¬
tutem habent in cibo sumpti uentrẽ
atium. propter caliginem igns que
olim solebat esse in atrio. un in passio¬
ne ip̃i. Et pectus stans in atrio calefa¬
ciebut se ad ignem. uł acrium dr̃. qr ei
addantur tres porticus extrnsecus. Et
ꝑla et spatiosa

Expanded text:
PLICES humidam et frigidam virtutem habent; in cibo sumpti ventrem ii propter caliginem ignis, qui olim solebat esse in atrio, unde in Passione Domini ‘et Petrus stans in atrio calefaciebat se ad ignem’; vel atrium dicitur quia ei addantur tres porticus extrinsecus, et gna et spatiosa
Abbreviated transcription (Latin):
fuit aũt athlas finter promothei rex
affrice optimus astrologus. Uñ dictus
est celum sustmuisse et a nõie euta
dcũs est mons affrice. qui propter lu¬
am altitudmẽ dictus est celu sustinu¬
isse. unde athlanteus. tea. teum. Et

Expanded text:
e. A 413 ATHLAS, frater Promethei, fuit rex Africe optimus astrologus, unde dictus est celum sustinuisse, et a nomine eius dictus est mons Africe Athlas, qui propter suam altitudinem dictus est celum sustinere; unde athlanteus -a -um et
Abbreviated transcription (Latin):
primitim. Nos u̾o dicimus ꝙ aĩa d̾iua¬
tur ab animos grece ꝙ latrne di uentus
quia quidam purauerunt animam eẽ
uentum. qr ore trabentes aerem uiuere ui¬
ccu non nam aĩa dr̃. quia iuuificat. et
membra uegetat. animus dũ sapit. et
uult. Uñ dicit ysidorꝰ anima est uite. a¬
iumus est consilu ⁊ uigoris. sensus est
dũ sentit. mens est dum intelligit uł re¬
colit. ratio dũ discernit. Sꝑ̃t est dum spi¬
rat uł contemplatur. ¶ Et nõ ꝙ quidã¬

Expanded text:
primitivum. Nos vero dicimus quod anima derivatur ab anemos greco, quod latine dicitur ventus, quia quidam putaverunt animam esse ventum, quia ore trahentes aerem vivere victu non; nam anima dicitur quia vivificat et membra vegetat, animus dum sapit et vult, unde dicit Ysidorus ‘anima est vite; animus est consilii et vigoris, sensus est dum sentit, mens est dum intelligit et recolit; ratio est dum discernit, spiritus est dum spirat vel contemplatur’. Et ab ani
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Om̃is quippe creatura. qr ex nichilo
facca est. ⁊ per sem ip̃u ad nichilũ ten¬
dit. non stare habet s defluere. Ratio¬
ualis u̾o creatura eo ip̃o quo ad yma¬
gieni conditoris est condita ne ad n¬
chilum tnseat figitur. ad ħ etiam facit¬

Expanded text:
tit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationali
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdoq pro pimire. qr anteqͣm pena
irregetur scd̾m qͣntitatem uł qualita¬
temi peccati uͥtitur qͣntitas uł qualitas
pene in animo. uel quia tunc ũtit uider
qua pena sit pimendus. unde hec a¬
nimaduersio. onis⁊

Expanded text:
o punire, quia antequam pena irrogetur secundum quantitatem et qualitatem peccati, vertitur quantitas et qualitas pene in animo, vel quia tunc ipse iudex vqua pena sit puniendus, unde animadversio pena,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis. Q sic pater. Tres quippe iutales
sp̃t creauit omp̃s deus. unũ qui caruenõ
tegitur. alium qui carne tegitur. s cũ
carne nõ moritur. Terciũ qui carne tegi¬
tur ⁊ cum carne moritur. sp̃c naniq est
qui came non tegitur augelor. sp̃r qui
carne tegitur. sed cũ carne non moritur
hoĩm. spiritus qui carne tegitur. ⁊ cum
creatus est ut eẽt inferior angelo superi
mo aliquid cõmune cũ infimo. Inmor
tatem u̾o carius cum iumento. quous¬
qr ⁊ ipãm mortalitatem carius gloria
resurrectionis absorbeat. ⁊ inħendo sp̃m̃
caro seruetur in ꝑpetuũ. qr ⁊ ip̃e spiritus
mbendo carni seruatur in deum. Que
tũ caro nec in reprobis inter supplicia
ꝑfecte deficis. qr semper deficiento sb̾si¬
stit. ut qui sp̃u ⁊ carne peccauerunt sꝑ
essencialit̾ iiuentes ⁊ carne ⁊ spu. sine
fine moriantur. Aliam etiã rationem¬

Expanded text:
m lib. IV : Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus, unum qui carne non tegitur, alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur: spiritus namque est, qui carne non tegitur, angelorum: spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur, et cum creatus est, ut esset inferior angelo, superio, aliquid commune cum imfimo. Immorttatem vero carnis cum jumento: quousque et ipsam mortalitatem carnis, gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Ration
Abbreviated transcription (Latin):
ri in plunima sumas. Liber libri est in¬
tenor tunica uł pars corticis que lig¬
no ad heret. Et di᷑a libero. ras. qr libe¬
rat ⁊ defendit interius lignũ. uł qr ille
Et inde liber dñis in quo leginius. qr¬

Expanded text:
bri est interior tunica vel pars corticis que ligno adheret, a libero -as quia liberat et defendit interius lignum, vel quia ille Et inde liber dicitur in quo legimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est ler ius scriptum. asciscens lonescum
prohibens contrarium. uł lex est scriptũ
populo promulgatũ. magistratu querẽ¬
te ⁊ populo uñdente. Solelut enim ma¬
gister cuutatis cum aliqͣm legem uel¬
let constituere. ascendere pulpitũ in me

Expanded text:
Et est lex scriptum asciscens honestum, prohibens contrarium. Vel lex est scriptum populo promulgatum, magistratu querente et populo respondente. Solebat enim magister civitatis, cum aliquam legem vellet constituere, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝙ de omũ statu honinus aliquid ac¬
cepit ip̃c qui ommes uenit saluare
Sunt enĩ ut dcm̃ est quatuor status ho¬
nunis. Primꝰ cm̃i peccatum. d̾us post pec¬
catum mortale ⁊ añ gratiam. eercius
de primo statu accepit nr̃ ĩmũitatem
est. dicit xp̃m uenisse de sursũ .i. de alti¬
tudine humane nature añ peccata qr
de illa altitudine assũpsit u̾bum dei.
alios deftcus. de t̾cio u̾o gr̾e plenitudi¬
nẽ. de qnto non posse peccare. ⁊ dei ꝑsc̃az
contempłonem. habuit enũ simł bona
ue quedam ⁊ bona pacue. sicut ⁊ quedã

Expanded text:
 de omni statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: primus ante peccatum; secundus post peccatum, et ante gratiam; tertius De primo statu accepit immunitatem peccest, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
murmurat. Et comꝑatur. lior. ssimꝰ.
uñ liberaliter. lius. ssime. adu̾bium
⁊ hec liberalitas. tatis .i. largitas hu¬
manitas. benignitas. ⁊ pro libercate
inuenitur. S proprie libertis est con¬
ditionis liberalitas u̾o beneficientie ⁊
ad liberum. uñ quedam artes dũr libe
ra ⁊ solicitudine. uñ pauperes stude̾ nõ¬
ra propter defectũ rerum temporaliũ
uł dũr liberales. qr liberant animũ a
curis temporalib ⁊ uicus. Liberalis

Expanded text:
murmurat, et comparatur -lior -simus; unde liberaliter -lius -sime adverbium et hec liberalitas -tis, idest largitas, humanitas, benignitas et pro libertate invenitur: sed proprie libertas condicionis est, liberalitas vero beneficentie et ad liberum, unde quedam artes dicuntur lra et sollicitudine, unde pauperes studere nori propter defectum rerum temporalium; vel dicuntur liberales quia liberant animum a curis temporalibus et vitiis. Liberalis
Abbreviated transcription (Latin):
currit discretio. aut enĩ erat obło de cũa¬
lib ⁊ sacuficium dicebatur. nec ante ꝙ¬
tauũ diem uatiuitatis poterat offerri.
nec eadem die mater ⁊ foctus euis. aut
de sicca materia ut de simla. pane. thu¬
re. ⁊ propue dicelatur obło. aut de liqui¬
dis. uino ⁊ oleo qui proprie libamen uł
libatio dicebatur. l hiis nõib scuptura
glutinata ⁊ unũ q̃ cum hostia adole¬

Expanded text:
occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura glutinata, et vinum; quae cum hostia adole
Abbreviated transcription (Latin):
¶Possunt notari in hõie quatuor sca¬
tũs liberi arbitrii. añ peccatum enĩ ad
bonũ nichil impediebat. ad malũ nil
impellebat. Non habuit infurmitatem
ad malũ. ⁊ habuit adiutoriũ ad bo ͫ
Tũc sine errore ratio iudicare ⁊ uolun¬
tas sine difficultate bonũ appet̾e pot̾at
post pcc̃m u̾o ante reꝑationem gr̃e sũ pe¬
uitentie premtur a concupiscentia ⁊¬

Expanded text:
possunt in homine notari quatuor status liberi arbitrii. Ante peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante reparationem gratiae, premitur a concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
ra nim di᷑ hic libeitꝰ ti. qui ex sero fc̃s
est liber. qr literatus aiugo seruitutis.
Uñ h lierta. te. que de ancilla fc̃a est libe¬
ia. ⁊ hic libertinus .iii. filius liberti. ⁊ ħ
libertina.ne. filia liberti. qi de liberto na¬
tus uł nata. ⁊ libertinus. na.nũ. ad li¬
bercũ ꝑtinens. libertus uł liberta compo¬
ta. qui uł que cũ alio est libertus uł liber¬

Expanded text:
vel libero hic libertus -ti, qui ex servo factus est liber, quasi liberatus a iugo servitutis. Unde hec liberta, que de ancilla facta est libera, et hic libertinus -ni, filius liberti, et hec libertina, filia liberti, quasi de liberto natus vel nata, et libertinus -a -um, ad libertum pertinens. Libertus vel liberta compota, qui vel que cum alio est libertus vel fi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habet gratiam in bono. n õ potest p ᷤ¬
care ⁊ non potest nõ peccare ctiã damp¬
nabłiter. post repationem u̾o ante con¬
furmatõnem premitur a concupiscẽtia
⁊ non uincitur ⁊ habet quidẽ infirmita-¬
sit non peccare ad mortem propter liber¬
tatem ⁊ gr̃am adiuuantẽ. Nondũ tñ¬

Expanded text:
o potest peccare et non potest non peccare, etiam damnabiliter. Post reparationem vero ante confirmationem premitur a concupiscentia, sed non vincitur, et habet quidem infirmitasit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adiuvantem’. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
dus sale sapientie conditus suaius. cu¬
rialis. dulcis. mollis. Et comꝑatur lepi¬
dior. ssimus. Uñ lepide. dius. me. aduer¬
biũ. ⁊ hec lepiditas. tatis. ⁊ lepidulus.
la. lum .i. aliqnͣtulũ lepidus ⁊ lepida de

Expanded text:
 sale sapientie conditus, suavis, curialis, dulcis, mollis, et comparatur -dior -simus, unde lepide -dius -sime adverbium, et hec lepiditas -tis et lepidosus -a -um, idest aliquantulum lepidus. Et lepida -e,
Abbreviated transcription (Latin):
gio .i. ultra agͥe. ur litem decũere
Et nõ ꝙͥ ago actuiũ est ⁊ onuia co¬
posica ab eo. p̾cer ambigo. ⁊ dego ⁊ sata¬
go. que sunt ueutir. Item om̃ia compo¬
sita ab ago facit preticum m. egi.
⁊ supuiũ in.actũ. preter dego ꝙ caret

Expanded text:
el litem decidere. Et notandum quod ago activum est et omnia coposita ab eo, preter ambigo et dego et satago, que sunt neutra. Item omnia composita ab ago faciunt preteritum in egi et supinum in actum, preter dego quod caret
Abbreviated transcription (Latin):
culare dĩ hoc lutũ. ti. sordes t̾re. cenũ uł
lutũ dr᷑ qiͣ lotum per contratiũ. qr non
tur hic lutus. luti pro quodam colore
creceo ⁊ qͣi tubeo. ⁊ dr̃nt in tempore. qi lu¬
tus pro colore primã producit. s lutimi
pro ceno eam corr. licet qũq grametri
hec distinctio confũdatur. Ite̾ lucumi esp¬

Expanded text:
em, hoc lutum -ti, sordes terre, cenum; vel lutum quasi lotum per contrarium, quia non tur hic lutus -ti pro quodam colore croceo et quasi rubeo, et differunt in tempore quia lutus pro colore primam producit, lutum pro ceno primam corripit, licet quandoque hec distinctio causa me
Abbreviated transcription (Latin):
uxos grece. latine dr᷑ soło¬
.i. solutio libidinis. licet ponatur pro qͣlz
suꝑfluitate ⁊ magnificentia. ⁊ luxus. xa.
xum .i. libidine solutus. uñ ⁊ membra lo¬
co mota luxa dñr .i. soluta. Et huic hec

Expanded text:
UXOS grece, latine dicidest solutio libidinis, licet ponatur pro qualibet superfluitate et magnificentia, et luxus -a -um, idest in libidine solutus, unde et membra loco mota luxa dicuntur, idest soluta; et hinc hec
Abbreviated transcription (Latin):
combustus. comburo. fincilis dc̃onis
subtrahitur .m. in metro. płinq si a uo¬
cali incipiat sequens dcio. ut illum expi¬
rante t̾nffixo pectore flãmas. uetustissi¬
mi tñ non sempet eam subtrahebãt. Enmꝰ
in .x. anualium. Insiguita fere cũ milia

Expanded text:
mbustus idem fit. finalis dictionis subtrahitur m in metro plerumque, si a uocali incipit sequens dictio, ut: «illum expirantem transfixo pectore flammas», uetustissimi tamen non semper eam subtrahebant; Ennius in X annalium : «insigneita fere tum milia
Abbreviated transcription (Latin):
iñ luxunosus. sa. sũ. solutus in uolupta
uat. Itẽ luxuriosus est uictus non ncͣcu
s sumptuosi ⁊ onerosi appetens delicus af¬
xuries . nei. id̃ qd luxia. s luxinria ꝓprie¬
est in coitu. lururies in aliis attendit᷑.
⁊ ponit pro suꝑfluere uł supabundare uł

Expanded text:
 Luxuriosus quasi solutus in uoluptaticit; item luxuriosus est victus non necessarii sed sumptuosi et onerosi appetens, deliciis afxuries -ei, idem quod luxuria: sed luxuria proprie in coitu et luxuries in aliis attenditur;et ponitur pro superfluere vel superabundare vel
Abbreviated transcription (Latin):
luxi. debeat nat᷑a productũ accipi. cimmi
lux producatur. In quo ⁊̃ illud queritur
nomẽ a u̾bo. an magis ex noĩe u̾bum
natũ sit ꝙ ẽẽ mͥ rectius uidet᷑. quomodo
abigne. igneo. ignes. ⁊iguesco. ⁊ a flã¬

Expanded text:
lūxi debeat natura producta accipi, cum lūx producatur. in quo etiam illud quaeritur, nomen a uerbo an magis ex nomine uerbum natum sit, quod esse mihi uerius uidetur, quomodo ab igne igneo et ignesco et a flam
Abbreviated transcription (Latin):
uet ignem. Ignis enĩ est ip̃a flama. Et
quicqͥd ignem fouet focus uocatur. siuc
sit ara. siue aliud in quo igns fouetur.
sicut locus in quo ignis fit in domib. po¬
nitur tũ qñ pro igne.

Expanded text:
et ignem: ignis enim est ipsa flamma, et, quicquid ignem fovet, focus vocatur, sive sit ara sive aliud in quo ignis fovetur, sicut locus in quo ignis fit in domibus; ponitur tamen quandoque pro igne;
Abbreviated transcription (Latin):
touet florem qñ prius prorumpit. uel a
huc. ⁊ illus. ⁊ dñt ꝙ precedit de fontib pa¬
radisi. Et colligitur in littorib indie
Et inde efficitur pretiosum unguentũ.
rum propter smulitudmẽ folioꝵ arbor
partes pagne dñr. qr sibi muicem com¬
pinguntur .i. conungantur. Itẽ. a fo

Expanded text:
fovet florem quando prius prorumpit; vel a huc et illuc et dicunt quod procedit de fontibus paradisii et colligitur in litoribus Indie et inde efficitur pretiosum unguentum rum propter similitudinem foliorum arborum partes pagine dicuntur quia sibi invicem compingantur et coniungantur. Item a fol
Abbreviated transcription (Latin):
dicit glosa. Quis uos fasciuauit .i. decepit
ueritati nou obedire. uitas enim se ingerit
uobis. ⁊ uos ei non creditis. Et quis uos
ante oculos est non uideaitis. sicut magi¬
cis ludificatõnib. alicer quedam ocuł ho-¬
minũ ostenduntur qm sint ⁊ dũr ille fas¬
uulgo qui nocet infantib. Dñr enun quo¬
rundam oculi iusu urentes. Et hic eoꝵ ac¬
tus fascinatio dr᷑. Et potest fieri ut huic pes¬
cato inseruiant demones. similiter mnui¬
dia tanqͣm fascinus urit. Inuidus enĩ nõ
modo sibinocer cum alienci felicitate tabes¬
cit. S ⁊̃ hus in quib aliqua bona ẽẽ inci¬
piunt. uñ in libro qui sapientia salomo¬
nis inscribrͣ fascinatio malignitatis ob¬
scurat bona. Sic factum est inuidi tanꝙͣ
fascinantes nocuerint galathis nuper
in xp̃o renatis ut idem galathe fidei sto¬
macho nauseante cibum sp̃t euomuerĩt

Expanded text:
itis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos icat: Ut quod ante oculos est non videatis, sicut magicis ludificationibus aliter quaedam oculis hominum ostenduntur quam sint, et dicuntur illae fasvulgo quod nocet infantibus. Dicuntur enim quorumdam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatio dicitur, et potest fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante cibum Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
libet mixtur pabłoꝵ. uñ psius. intenui
farragine mendax. Et hinc fca tͣnslatõe
farrago di᷑ multitudo scolarium qi despec¬
tiue. qr ex du̾isis ⁊ uarus gentib sit colle¬
cta. proprie tũ farrago est herba ordeacea
adhuc uiridis. ⁊ granis ad maturitatem
adhuc nõ turgentib e
qd̾ etiam fertũ .ti. iuenitur .i. repletio
catiuo o fas .i. licitum ⁊ dr̃t a iure. quisi
fas est lex diuma. iuis est lex humana
fas est per alienũ agrum tnͣsire. nõ ãt

Expanded text:
libet mixtura pabulorum, unde Persius ‘tenui in farragine mendax’. Et hinc, facta translatione, farrago dicitur multitudo scolarium, quasi despective, quia ex diversis et variis gentibus sit collecta. Proprie tamen farrago est herba ordeacea adhuc viridis et granis ad maturitatem adhuc non turgescentibus. quod et fertum -ti invenitur, idest repletio cativo o fas, idest licitum. Et differt a iure quia fas est lex divina, ius est lex humana: fas est per alienum agrum transire, ius aut
Abbreviated transcription (Latin):
tur pectus. ⁊ papille comprimuntur. uel
qua puer inuoluitur. quia in modũ fas¬
Iciculi corpus ligat. uñ fascio. as. fascus¬
ciare. uł disfasciare.
fascia. Et proprie dr̃ fasciale latum cingu¬
lum quo puer cutũligatur in fascus. Et
ascino. nas. a fascis. uł fascia dr h fas¬
cinus. iii .i. incantatio. qr quibusdam fas¬
cicłis uł fascus herbaꝵ soleat fieri. ⁊ loc fas¬
cinũ .iii. pio eodem. fascinũ ⁊̃ dr̃ priapus
qr quibꝰdam fasciis solebat olim iuoliu

Expanded text:
tur pectus et mammille comprimuntur vel qua puer involvitur, quia in modum fasciculi corpus ligat; hinc et fascciare vel disfasciare. fascia, et proprie dicitur fasciale latum cingulum quo puer circumligatur in fasciis; et asciare. Item a fascis vel fascia hic fascinus -ni, idest incantatio, quia quibusdam fasciculis vel fasciis herbarum soleat fieri, et hoc fascinum pro eodem. Fascinum etiam dicitur priapus quia quibusdam fasciis solebat olim involvi
Abbreviated transcription (Latin):
farmacus .ci.i. maleficus. ⁊ hec farmaca
.ce. uł ẜm grecam declinationem. farma¬
ce. ces .i. mulier malefica .s. maleficia fa¬
ciens quibꝰdam medicnus
Laros. a fos qd̾ est lux uł ignis. dr᷑ hoc fa¬
rumi .ri. uł ħ faros. ⁊ u̾titur in latinũ. Et
di᷑ ħ farus turus maxima iuxta alexan¬
driaim in mari. dc̃a sic qr flãmarum in¬
ditio longe uideatur qiͣ fos. foros. uel qrͣ
est ad pronũtiandum naiigantib uada
⁊ portus introitus uł portũ ibi esse. hinic
etiam quẽl montem iuxta portum posi¬
tum. ⁊ qmlibet turrim similiter uix por¬
tum positam super quẽ uł supra qͣm igne
accenso posito designabant nauiganti iͥ¬
esse portum. ⁊ introitũ ad portum faron
uocabant. uñ ⁊ quedam turtis in ytalia
dc̃a est faros propter talem utilitatem.¬
Et hinc ⁊̃ in porticib machina ad prelu
turri alexandrie quedam ciuitas in egyp¬
to dc̃a est faros. Et faros ciuutas uł turts
quͣdo ponitur pro egypto. uñ inuenit far¬

Expanded text:
farmacus -ci, idest maleficus, et hec farmaca -ce vel, secundum grecam declinationem, farmace -ces, idest mulier malefica, idest maleficia faciens quibusdam medicinisfos quod est lux vel ignis hoc farum -ri vel hec faros, et vertitur in Latinum, et dicitur hec Farus turris maxima iuxta Alexandriam in mari, dicta sic quia flammarum indicio longe videatur, quasi fosforos vel quasi est ad pronuncianda navigantibus vada et portus introitus vel portum ibi esse. Hinc etiam quemlibet montem iuxta portum positum et quamlibet turrim similiter iuxta portum positam, supra quem vel quam igne accenso posito designabant inesse portum et introitum ad portum, pharon vocabant; unde et quedam turris in Ytalia dicta est Pharos propter talem utilitatem; hinc etiam machinas ad preluc a pharo, turri Alexandrie, quedam civitas in Egipto dicta est Pharos, et Pharos, civitas vel turris, quandoque ponitur pro Egipto; unde invenitur pha
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. discumbo. bis. ⁊ discubo. tas. iacͥe
ad comedendum in tricduuo. łcet i in
alio loco. Solebant enim iacentes si
cubitum comedere. Item excumbo bes.
⁊ extubo bas .i. iugilare causa custo¬
die. qͣi extia cubare. qd̾ faciunt qui ci¬
qui ciuitates. uł castra uł caisdella u¬
incubo bas .i. inmimere. instare. uł
rem alienam iuad̾e. ⁊ ui possidere. s
incumbere proprie accipitur in pͥma
significatione. S inculure propuem¬
cubo. bas .i. inter aliqua culare. Itt̃ ꝓ¬
cumibo. bis. ⁊ procubo. bas .i. procul c̃¬
ori parte. Itẽ occuibo. bis. ⁊ cccubo. bãs
tem recumbo.bis. ⁊ recubo. bãs. propri¬
e in cubitulo. sicut reculatt languidus
S accumbit in tricluuo cõuiuo. Item
retumbere uł recubare .i. iacere. uł sede¬
re ad comestionem. Item suctumbo
bis. ⁊ succubo. bas .i. cessare uł supari
uł subtus cumbe̾ uł cubare. Cũbo. bis.¬

Expanded text:
s’; discumbo -bis et discubo, idest iacere ad comedendum in triclinio, licet et in alio loco: solebant enim iacentes super cubitum comedere; excumbo -bis et excubo -bas, idest vigilare causa custodie, quasi extra cubare, quod faciunt qui civitates vel castella vel castra cuincubo -bas, idest imminere, instare vel rem alienam invadere et vi possidere, sed incumbere proprie accipitur in prima significatione, sed incubare propcubo -bas, idest inter aliqua cubare; procumbo -bis et procubo -bas, idest procul cuori parte; occumbo -bis et occubo -bas, re; recumbo -bis et recubo -bas: proprie in cubiculo, sicut decumbit languidus; sed accumbit in triclinio conviva, item recumbere vel recubare idest iacere vel sedere ad comestionem; succumbo -bis et succubo -bas, idest cessare vel superari vel subtus cumbere vel cubare, unde hi
Abbreviated transcription (Latin):
a corr̾ hanc silłam . cu. ubiq nisi positio¬
ne defendatur. Item. ab omnib nuenĩtꝰ
frequentatiua. ut accubito. tas. ⁊ c̃ Itẽ
composita a cumbo ⁊ compõita a cubo ĩ
ecdem fere sensu inuenũtur. Et si in sen¬
su dr̃t patet ex premissis ẜm hugut̾. ħͥ

Expanded text:
a corripiunt hanc sillabam cu ubique, nisi positione defendatur. Item ab omnibus inveniuntur frequentativa ut accubito -as et cetera. Item composita a cumbo et composita a cubo in eodem sensu fere inveniuntur; et si in sensu differunt, patet ex premissis. C
Abbreviated transcription (Latin):
naus ⁊ ucmior aquis sic dicta. qr aquis
cimbe naius¬
umbo bis. cubui. cubitum. non est ĩ
usu in presenti. Et inde cubo. bas. priue
coniugꝰ. Et habet idem prefitum ⁊ supiũ
.i. iacere. melmari. s cubare pocius spec¬
tat ad languidos. ⁊ ad nisidiatores u
iugulatores. uñ cubare muenitur pro ĩ¬
sidiari uł iugulare. uł infirmari. Item
S̾m antiquitatem inuenitur ꝙ culo
i. atum. ut cubaui. cubatum. s ẜi ħ
proprie ꝑtinet ad languidos uł m̾sidia¬
Cumbo. bis. ⁊ cubo. bas. componuntur a¬
cumbo. bis. ⁊ accubo. bas. et est accula¬
re. toto corpore accubere cubito. ⁊ pro¬
prie in comestione. Itẽ concumbo. brs.

Expanded text:
navis et vicinior aquis, sic dicta quia aquis cimbe navisUMBO -bis -bui cubitum non est in usu in presenti, et inde cubo -as prime coniugationis et habet idem preteritum et supinum l inclinari; sed cubare potius spectat ad languidos et ad insidiatores vel vigilatores, unde cubare invenitur pro insidiari vel vigilare vel infirmari. Item secundum antiquitatem invenitur a cubo in -atum, ut cubavi cubatum, secundum hoc proprie pertinens ad languidos vel insidiaCumbo et cubo componuntur accumbo -bis et accubo -bas, et est accubare toto corpore, accumbere cubito et proprie in comestione; concumbo -bis
Abbreviated transcription (Latin):
spice. qui aradicib nascitur. licet et¬
coamus qͣndo inueniatur prorpo fol¬
uamo un srata exit. qñq pro spica. et
di culmus a calco qr calamus uñ
cõloma. me .i. calamꝰ cum spica sua
Gupa. pe i nora. cranen mala fama
it piebensio. et uidetur diuari a cello llas

Expanded text:
spice qui a radicibus nascitur, licet culmus quandoque inveniatur pro ipso folliculo unde spica exit, quandoque pro spica. Et dicitur culmus a calamo, quasi calamus, unde hec colima -e, calamus cum spica sua-pe, idest noxa, crimen, mala fama, reprehensio et videtur derivari a cello -lis,
Abbreviated transcription (Latin):
tuonta tum. et hec cuculia ne id ciddi
cusia uñ cucullatus. ta tir aludi¬
dis. Et est culicus quidam sactus de
couo in quo dampnati insuelantur.
.S. qui patrem uł matrem i fratrẽ
cccidertant uł prĩam prodiderant. uł
aliud magnum scelus cõmiserant. Et
cum dampuato includebantur symi-¬
pronciesantur. Et tunc symia. gallũ
ꝑrallus serpente ꝑ sequelatur donec ẜ¬
pens per os ni podicem dampnati nta¬
debuit una parari. Symia nec spens
uusnes culieus imus. uł di culleus
cullcus qͣi occulleus. ab ecculo. lis. a¬

Expanded text:
tus -a -um et cuculla -le, idem quod culla, unde cucullatus -a -um. Alii didam saccus de corio in quo dam-nati insuebantur, scilicet qui patrem vel matrem vel fratrem occiderant vel patriam prodiderant vel aliud magnum scelus commiserant; et cum damnato includebatur simiaproiciebatur et tunc simia gallum, gallus serpentem persequebatur donec serpens per os vel per podicem damnati intradebuit una parari simia nec serpens unus nec culleus unus’; vel dicitur culleus quasi occuleus ab occulo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
go dr᷑ palce mulieris. uñ dr᷑. hic iacet in¬
decubus. ⁊ dr̃ a decimibo. bis. uł a decubo¬
uł in infumtate
ecumanus. a decem. di᷑ hic decumanꝰ¬
.iii .i. maximus limes inter agros
qui ab oriente in occidentem per tnsuer¬
sum d̾igitur. Qui qr formam .x. effit᷑
decumanus est appellatus. ager enim
bene diuisus figuram denarii nĩu effic
Namcardo de alius lumes in agris qui
a septentrione duectus eso. Et dr̃ a car¬
dine celi. quibi celũ uoluitur

Expanded text:
citur Paleae mulieris. unde dicitur, Haec jacet indecubiis, et dicitur a Decumbo, vel a Decubovel in infirmitateem a decem hic decumanus, idest maximus limes in agro qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui, quia formam X efficit, decumanus est appellatus: ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficit. Nam cardo dicitur alius limes in agris qui a septentrione directus est et dicitur a cardine celi quia ibi celum volvitur
Abbreviated transcription (Latin):
decurio. onis .i. de curia erectus. uł po¬
cius de curia existens. in eodem sensũ
muenitur. hu decures. ris. ⁊ hic decu
.x. iuiris. Et tunc diuatur a decem. iił¬
accipiunt curam deplebe. ⁊ ciuilia os¬
ficia procurant ⁊ exequntur. Es compõ

Expanded text:
decurio -nis, idest de curia eiectus vel potius de curia existens. In eodem sensu invenitur hic decures -ris, et hic decudpreest decem viris, et tunc derivatur a decem. accipiunt curam de plebe et civilia officia procurant et exequuntur; iidem et
Abbreviated transcription (Latin):
decoris. prod̾. o in genetĩo .i uenus¬
Et corrͣ .o. in genetuio. Et sco hec com¬
ponit᷑ cum. in .uł. de. Et dr᷑ hic ⁊ hec in decor
.ris. et hic ⁊ hec dedecor. dedecoris corrͣ .o. in
genetĩo in eodem sensu .s. in honorus. dedeco¬

Expanded text:
-ris, producta o in genitivo, idest venuset corripit o in genitivo; et secundum hoc componitur cum in vel de et dicitur hic et hec indecor -ris et hic et hec dedecor -ris, correpta o in genitivo et in eodem sensu, scilicet inhonorus, dedeco
Abbreviated transcription (Latin):
tts .i. retro uł itum mitt̾e ul dimitere
⁊ coudonare uł dissolu̾e uł lenire nõ exto¬
to intend̾e̾ uñ remissus. ssa ssum. ꝙ retͦ
nuctitur. uł qd̾ non ex toto intendr̃. S pa¬
rũper lenitur. uñ ⁊ queddã adu̾biũ dr᷑ re¬
missiuũ qd̾ designat remissionẽ alicuiꝰ rei

Expanded text:
-is, idest retro vel iterum mittere, vel dimittere, vel condonare, vel dissolvere, vel lenire, non ex toto intendere; unde remissus -a -um, quod retro mittitur vel quod non ex toto intenditur, sed parumper lenitur; unde et quoddam adverbium dicitur remissivum quod designat remissionem alicuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
cculum habere in media fronte peribe
ferax carnes edant
bricare fulmina eius in echna monte
sicilie. uñ culopeus pea. peum. uñ ħ ci
ercebant uasto ciclopes in antro. Et thro¬
dolus. fulmina ciclopes ioius imperio fa¬

Expanded text:
um, in media fronte habere ferarum carnes edant. bricare fulmina eius in Ethna monte Sicilie; unde ciclopeus -a -um adiercebant uasto Cyclopes in antro", et Theodolus: "Fulmina Cyclopedes Iouis imperio fa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ meptia. ⁊ gerra .i. piscs insipidus ⁊ nul¬
lius saporis. In plurali uo adhuc alud
gnificat. Nam gerre. gerrarũ dicũtur sepes
ferree circa altaria ⁊ choros. uñ gerratus.
.ta. tum. gerris circũdatus ⁊ septus
gator mneptus. uł insipiens stultus. i¬
discretus. insipidus ad modum illius pi¬
scis. uł gartulus. ⁊ tunc dr᷑ gerro quasi

Expanded text:
, ineptia: et gera est piscis insipidus et nullius saporis. In plurali vero adhuc aliud significat: nam gere -arum dicuntur sepes ferree circa altaria et choros, unde geratus -a -um, geris circumdatus et septus. gator, ineptus vel insipiens, stultus, indiscretus, insipidus ad modum illius piscis, vel garrulus, et tunc dicitur gerro quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. uñ hic geron. gerontis. ⁊ ħ geronta
te .i. senex. uł sacerdos. uñ geronteus. tea
teum. Et gerontirus. ca cum .i. senilis.
uel sacerdotalis
pitale. locus uenerabilis in quo pauperes. ⁊
propter senetutem solam infirmi honmes
curantur ⁊ pascuntur. ⁊ uidetur compõitũ
a geron ⁊ comos ꝙ est uilla. uł comedo. qr¬

Expanded text:
tem a gera hic geron -tis, et hic geronta -te, idest senex vel sacerdos, unde geronteus -a -um et geronticus -a -um, idest senilis vel sacerdotalis, pitale, locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur et pascuntur. Et videtur compositum a geron et comos, quod est villa, vel comedo, q
Abbreviated transcription (Latin):
qui. detitihere. declamare. uł strepide
aliquid loqui. ⁊ proferri. ⁊ metu trepi¬
dantia ulr dicere. ꝙ ⁊ balbutire est. Et
est proprie cameloꝵ. unde ħͥ blatero. ro
nis. qui ita blaterat

Expanded text:
 detrahere vel declamare vel trepide aliquid proferre, idest metu trepidantia verba dicere, quod et balbutire est, et est proprie camelorum; unde hic blatero -nis ille qui ita blaterat
Abbreviated transcription (Latin):
serpens qui ualde prosequit᷑ boues
nam plurimo lacte riguis uberib se
iunectit. ⁊ suggens interimit. Et ndeͤ
a boum depopulatõne boas dr. boa etiam
di. tumor ciurium in uiũ colletus. et
rubor etiã ⁊ lutũ dĩ bo. e¬

Expanded text:
serpens qui valde persequitur boves; nam plurimo lacte riguis uberibus se innectit et suggens interimit, et inde a boum depopulatione boas dicitur: boa etiam dicitur crurum tumor in unum collectus, et rubor etiam et lutum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
iconaus uocem theologani qͣm prius
nemo edere nou̾at emisit. In prncipi¬
Oerat u̾bum. ic̃ qͣm tanto pner gꝑa¬
iudam ielinquit ut si aliqnio pluti¬
tonare uoluisset. nec ip̃e mundus ca¬

Expanded text:
intonans, vocem theologam quam nemo prius edere noverat emisit: In principio erat Verbum, etc. Quam tanto pondere gravidam reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluisset, nec ipse mundus ca
Abbreviated transcription (Latin):
us. Et est compositũ eusebia ab . cu. qd ẽ
bonũ. ⁊ scbes qd est pietas. uñ ẜm composi¬
tionẽ. eusebia .i. boua pietas. hinc ⁊̃ grece
ciconia di᷑ eisebes .i. bonepietatis. ferture¬
nim ꝙ sicut alitur aparentib dũ ꝑua est
Ita post modũ senes pentes alat. Et corr̃.¬

Expanded text:
mpositum eusebia ab eu, quod est bonum, et sebes, quod est pietas, unde, secundum compositionem, eusebia idest bona pietas. Hinc etiam grece ciconia dicitur eusebes, idest bone pietatis; fertur enim quod sicut alitur a parentibus dum parva est ita postmodum parentes alat. E
Abbreviated transcription (Latin):
do cepit ẽe. cuũ ctiam est presentarius stu¬
tus oñn que sunt ⁊ fuerunt ⁊ que futura
sunt .i. in cuius presentia sunt omĩa pret̾i
ta ⁊ futura tanqͣm presentia. uñ eutrinꝰ.
rabilis in euo¬
r modo pro extra accipitur. ut excludo.

Expanded text:
e; evum etiam est presentarius status omnium que sunt et fuerunt et que futura sunt, idest in cuius presentia sunt omnia preterita et omnia futura tamquam presentia. Unde eviternus rabilis in evo modo pro extra accipitur, ut excludo,
Abbreviated transcription (Latin):
aromatica magnitudine oleagina
ciuus lficrma lucida. gustu amara. bo¬
ni odoris. S odoratior infusione uini
nante sepe beacitate ⁊ miseria. ⁊ format᷑¬
tulum beatus

Expanded text:
aromatica magnitudine oleagina, cujus lacryma lucida, gustu amara, boni odoris, sed odoratior infusione vini. nante semper beatitate et miseria ’, ettulum beatus
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ mensa est carmũ. scd̃a fructuũ.
s carnes preualent fructib. Ideoq
bellariũ sumitur a diminutione. ut no¬
tetur dimnutõ bonitatis uñ macro¬
bius de saturnalib. adhuc dñte fu¬
no scd̾e mense. alata sũt bellaria

Expanded text:
quidem mensa est carnium, secunda est fructuum, sed carnes prevalent fructibus, ideoque bellarium sumitur a diminuto ut notetur diminutio bonitatis, unde Macrobius in Saturnalibus ‘adhuc dicente Furio secunde mense ablata sunt bellaria
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur regulus. co ꝙ rex ẜpen
qr olfatu suo eos necat. Nam ⁊ hominẽ
si aspiciat int̾mut. si quidẽ eius aspec¬
tu nulla aius uolans illesa transit.
tescunt. Itaq ea iusa fugit quẽ illa per¬
sequitur ⁊ occidit. nichil enĩ pacens ille¬
reꝵ sine remedio constituit. Est aũt lon¬
gitudine semipedalis albis macłis line¬

Expanded text:
interpretatur regulus, eo quod sit requia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si aspiciat, interimit. Siquidem ab ejus aspectu nulla avis volans illaesa transit. tescunt. Itaque ea visa fugit, quem illa persequitur et occidit. Nihil enim ille parens rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis, albis maculis line
Abbreviated transcription (Latin):
est ouis puigius. ⁊̃ sunt bassarides
uacce mulcarie. uberes. bassandes ea
Sassus. basan int̾pretatur pinguedo.
uñ bassus. ssa. ssum .i. non altus. qui¬
a puiguedo non sinit multum in al¬
tum crescere. uñ basso. ssas. u̾bum ac¬
Dast̾na. sterne. est ceca manualis.
uł uehiculum itineris. qi uesterna
qr mollib uestib sternitur. ⁊ a duob
aĩalib tuihitur. ibi nobiles femine

Expanded text:
is -dis, et sunt bassarides vacce mulsarie uberes; Bassarides ets. B 41 BASA interpretatur pinguedo, unde bassus -a -um idest non altus, quia pinguedo non sinit multum in altum crescere, unde basso -as verbum acB 42 BASTERNA est teca manualis vel vehiculum itineris quasi vesterna, quia mollibus vestibus sternitur et a duobus animalibus trahitur; ibi nobiles femine
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. mola olearia. uñ hic batus .ti. que¬
dam mensura capiens .l. sextarios q̃
beth. eadem mensura est que ⁊ ephy.
.s. triummi modioꝵ. Et deputatur tm̃ li¬
quidis proprie. licet in alus reb talio

Expanded text:
ia vel olearia, unde hic batus dicitur quedam mensura capiens L sextarios, qubath eadem mensura est que et ephi scilicet trium modiorum et deputatur tantum liquidis proprie, licet et in aliis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ormentum. a torqueo. ques. d̃ ħ tor
c̾e. ⁊ cormentuosus. sa. sũ. qd ⁊ tormento¬
sus dĩ. Et comꝑatur. Et nõ ꝙꝑ tormenta ĩ
dũr instrum̃ta bellica ad dmmenda oppi¬
da ⁊ ciuitates uł qr torq̃ant nit̾uis resis¬
tentes uł qr torq̃ant lapides ⁊ telaᷤ¬

Expanded text:
tormcere, et tormentuosus -a -um, quod et tormentosus dicitur, et comparatur; et nota quod tormenta etiam dicuntur instrumenta bellica ad diruenda oppida et civitates, vel quia torqueant interius resistentes, vel quia torqueant lapides et tela
Abbreviated transcription (Latin):
ts modis. dĩ eĩ pater nat᷑a. Itẽ. siłitudĩe
cure. Itẽ pr formalis uł doctimalis. Itẽ.¬
pater etate. Itẽ. pater reu̾entia i dignica¬
te. pater dĩ naturalis qui gen̾at. p̃r siłi¬
tudine cure dr qui qm curam pr̃ gerit fili¬
i talem ille gerit alt̾us. ⁊ qm curam pr
impendit fuio talem impendit ille alteri
pr̃ formalis uł doctrinalis dr᷑ magister
qui informat discipłm bonis morib. ⁊
disciplinis. pr̃ etate dr̃ senex. tales enim
prẽs appellare solenius. pr̃ reu̾entia uł
dignitate dr᷑ quẽ reu̾enur. nam cui re¬
u̾entiã ⁊ honorem impendimꝰ. sepe pa¬
trẽ uocare solemus. Et a p̃r hic patercu¬

Expanded text:
ilitudine cure, pater formalis vel doctrinalis, pater etate, pater reverentia et dignitate. Pater dicitur naturalis qui generat; pater similitudine cure dicitur qui, quam curam pater gerit filii, talem ille gerit alterius, et quam curam pater impendit filio, talem ille impendit alteri; pater formalis vel doctrinalis dicitur magister, qui informat discipulum bonis moribus et disciplinis; pater etate dicitur senex, tales enim patres appellare solemus; pater reverentia vel dignitate dicitur quem reveremur, nam cui reverentiam et honorem impendimus sepe patrem vocare solemus. Et a patre hic patercu
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia animi iugor adusitates
fortune. ⁊ u̾boꝵ asperitates equa¬
ninuter portans. propue tñ paci¬
entia corporis est tolerantia animi
Et compo impatiens .tis .i. nõ paci¬
pacienter. cuis. ssime. adu̾biũ. Et ħ

Expanded text:
cilicet animi rigor adversitates fortune et verborum asperitates equanimiter portans; proprie tamen patientia corporis est, tolerantia animi; et componitur impatiens -tis, idest non patipatienter -tius -sime adverbium et hec