comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq. & eo ꝓbare illa. Rogo te. habe me ęxcusatũ. Qͥa
in qͥnq iugis boum: nͥ qͥnq corporis sensus acc ipimus:
Qui recte quoq iuga uocati sunt : qr in utroq sexu
geminant᷑. Qui uidelicet corporales sensus. q interna
comphendere nesciunt. s sola exteriora cognoscunt.
& deserentes intima ea quȩ extra sunt tangunt. recte
ꝑ eos curiositas designat᷑. Quȩ dum alienam uitã que.
rit discutere. semꝑ sua intima nesciens. studet exteriora
cogitare:. Graue nãq curiositatis ẽ uitium. Quȩ dum cu¬
iuslibet mentẽ. ad inuestigandã uitã ꝓximi exterius
ducit. semꝑ ei sua intima abscondit: ut aliena nescienᷤ
se nesciat. Et curiosi animus qͣnto peritꝰ fuerit alieni
meriti: tanto fiat ignarus sui. Propt̾ hoc nãq & de eis¬
dẽ qͥnq iugis boum dr̃ eo ꝓbare illa: rago te habe me
excusatũ. Ipsa enĩ excusantis uerba a uitu sui significa¬
tione non discrepant dũ dicit. Eo ꝓbare illa: qr iude¬

Expanded text:
 eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enitione non discrepant, dum dicitur, eo probare illa; quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
ta ratione colligite: oblata a nob̃ sacra hostia qͣntũ
in nob̃ soluere ualeat ligaturã cordis. si oblata ab
altero. potuit in altero soluere uincula corporis.
nouerunt: cui mox erat cottidianas dõ hostias offer¬
re. ita ut pene nullus dies uitȩ eiꝰ abscederet. qd̾ ñ
de etiã concordabat uita. Nam cuncta quȩ habebat
in elemosinis tribuens cũ ad horam offerendi sacrifi¬
cii uenisset. uelut totꝰ in lacrimis defluens. semetip¬
sum cũ magna cordis contritione mactabat. Cuiuiꝰ
&e uitam & exitum quodã uenerabilis uitȩ diacono
qui ab eo fuerat nutritꝰ referente cognoui. Arebat
enĩ qd̃ quadã nocte enis pb̃ro ꝑ uisuꝰ adstitit. dñs

Expanded text:
ta consideratione colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum ta consideratione colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis! nouerunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo nonde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte eius presbitero per uisum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ considare occultos aduersarios nr̃os. debemꝰ: qͥ
semꝑ nr̃is oꝑib insistunt. semꝑ ex nr̃o defectu gͣculan¬
t᷑. Quos ꝓpħa intuens ait. Ds̃ m̃s in te confido ñ eru¬
bescã: neq irrideant me inimici mei. In bonis enĩ oꝑi¬
b intenti. nͥ contͣ malignos sp̃c sollicite uigilemꝰ: ipsos
irrisores patimur. qͦs ad malũ ꝑsuasores habemꝰ. Sed
tum putauit. Pro quo iam uelut mortuo. hostias ebdo¬
madib singłis curabat offerre. Cuiꝰ totiens uincła sol¬
uebant᷑ in captiuitate: qͦtiens ab eiꝰ coniuge. oblatȩ fu¬
issent hostie ꝓ anime eiꝰ absolutione. Nam longa post
tempora reuersus admirans ualde suȩ indicauit uxo¬
ri. qd̾ dieb certis. ebdomadib singl̃is. eiꝰ uincła solue¬
bant᷑. Quos uidelicet dies. eiꝰ uxor atq horas discuti¬
ens. tunc eum recognouit absolutũ. cũ ꝓ eo sacrifi¬
cium meminerat oblatũ. Hinc gͦ frẽs kom̃i hinc cer¬

Expanded text:
agimus consideragimus considerefectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sedtum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. Hinc ergo, fratres karissimi, hinc cer
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iuxta ueritatis uocẽ qui turrĩ ȩdificat priꝰ ȩdificii
sũptꝰ parat. Si gͥ humilitatis turrĩ construere cupimus:
priꝰ nos p̃parare ad aduersa huiꝰ scł̃i debemꝰ. Hoc enim
int̾ t̾renum & cęleste ȩdificium distat. qd t̾renũ ȩdi¬
ficium expensas colligendo construit᷑. celeste uͦ edifici¬
um expensas disꝑgendo. Ad illud sup̃tꝰ facimꝰ. si ñ habi¬
ta colligamꝰ: ad istud sũptꝰ facimꝰ. si & habita relinqua¬
mꝰ. Istos sup̃tꝰ diues ille habere non potuit : qͥ multas
possessiones possidens. magistrũ reqͥsiuit dicens. Magist̃
bone qͥd faciendo uitam ȩt̃nam possidebo: Qui cũ pre¬
cepta relinquendi omĩa audisset tristis abscessit : &
inde ẽ angustatꝰ in mente. unde foris fuit latior in
possessione. Qͥa enĩ in hac uita amabat sũptꝰ celsitudi¬
nis: tendendo ad ȩt̾nam patriam habere noluit sũp
facti sumꝰ mundo. angłis. & hominib Et in om̃e qd

Expanded text:
xta Veritatis vocem, qui turrem aedificat, aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrem construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dista colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptfacti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. hoc ipsũ incipimꝰ possidere qd̵ sumꝰ. Patientia uͦ ẽ
aliena mala eqͣnimit᷑ ꝑpeti: cont᷑ eũ qͦq qͥ mala irro¬
gat. nullo dolore morderi. Nam qͥ sic ꝓximi mala
portat. ut tam̃ tacitus doleat. & tempꝰ dignȩ retri¬
butionis querat: patientiã non exhibet. s ostendit.
Scriptũ qͥppe ẽ. Caritas patiens ẽ benigna ẽ. Patienᷤ
nãq ẽ. ut aliena mala toleret : benigna uͦ ẽ. ut ipso ᷤᷤ
Hinc nãq ꝑ semet ipsã ueritas dicit. Diligite inimi¬

Expanded text:
dat. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam qui sic proximi mala portat ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit.scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est, ut aliena mala toleret; benigna vero est, ut ipsos r semetipsam Veritas dicit: Diligite inimi
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs. Bauila re &enĩ crucẽ & post dum ire ẽ:
uł carnis abstinentiã. uł cõpassionẽ ꝓximo ꝓ studio
et̾nȩ intentionis exhibere. Nã quisqͥs hȩc ꝓ temporali
intentione exhibet: cruce quidẽ baiulat. s ire post
dnm recusat. Qͥa uͦ subliia p̾cepta data sunt ꝓtinꝰ
cõparatio ȩdificandȩ sublimitatis adiungit᷑. ceũ dicit᷑.¬

Expanded text:
etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
cepta consid̾ant. quasi suꝑimpositã dĩ archã portant:
De qͥb hoc ẽ etiã notandũ qđ fuisse fetȩ memorant᷑
qr sunt pleriq qui in uia dñi intrinsecꝰ positi foris
affectib carnalib ligant᷑. s ñ declinant ã rec̾to itinere
qr archã dĩ portant in mente. Ecce & enĩ uaccȩ beth¬

Expanded text:
cepta considerant, quasi super impositam Domini arcam portant? cepta considerant, quasi super impositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam notandum quod fuisse fetae memorantur, quia sunt qui plerique in via Dei intrinsecus positi foris carnalibus affectibus ligantur, sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Beth
Abbreviated transcription (Latin):
Qsqͥs enĩ ȩt̾na concupiscit. in ea quã aggredit᷑ causa dĩ
extra patrẽ. extra matrẽ. extra uxorẽ. extra filios. extra
cognatos. extra semetipsũ fieri debet: ut in eo ueriꝰ cog¬
noscat dm̃. quo in eiꝰ causa neminẽ recognose it. Alul¬
tũ nãq ẽ qd̾ carnales affectꝰ intentionẽ diuerberant.
eiusq aciẽ obscurant. Quos tam̃ nequaꝗͣ noxios pati¬
mur: si eos p̾mendo teneamꝰ. Amandi gͦ sunt ꝓximi.
impenda karitas om̃ib & ꝓpinquis & extraneis:
nec tam̃ ꝓ eadẽ caritate a dei amore flectendũ. Scimꝰ
aut̃ qr cum de terra philistinoꝵ archa dñi ad t̾ram
isrłitarũ rediret. plaustro suꝑimposita ẽ: & uaccȩ
plaustro subiunctȩ sunt: ꝗ̃ fetȩ fuisse memorant᷑. qͣ¬
rũ filios clauserunt domi. Escriptũ ẽ. Ibant aut̃ in
directũ uaccȩ ꝑ uiam quȩ ducit bethsamis. uno iti¬
nere gradiebant᷑ ꝑgentes & mugientes: & ñ declinabañ
neq ad dexterã neq ad sinistrã. Qͥd gͥ uaccȩ. nͥ fideles

Expanded text:
quis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae ni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit hominẽ: in ista uͦ. homines uenientẽ desuꝑ sus¬
ceꝑunt dm̃. in illa d̾s naturalit̃ fãc̃tus ẽ homo: in
carnales in morte nolumus: hunc frẽs kñ uiuifi
tasse carnali cogitatione apud se aliqͥs. Quomͦ dili¬
gere ualeo. que ignoro: hec & nos concedimꝰ: ꝙ¬
niens uisibilib intenta. uidere nescit inuisibilẽ. Nul

Expanded text:
it hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in carnales in morte nolumus, hunc, fratres charissitasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nes
Abbreviated transcription (Latin):
tanto erga se debet fieri nr̃a infirmitas accensa. Qua¬
tuor itaq ꝓpositionũ expleta ratione : ad dona eiꝰ
st̃ uirtutes p̃dicantiũ. Quȩ uidelicet ornamenta
paulus enumerat dicens. Alii datur ꝑ spm̃ sermo
sapientiȩ. alii sermo scientiȩ: scđm eundẽ sp̃m̃. Alteri
fides. in eodẽ spũ. Alii grã sanitatũ. in uno spu. Alii¬

Expanded text:
tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdsunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
buit. noluit percatores ferͥre s colligere. Priꝰ uoluit
s adhuc ꝑ mansuetudiẽ toleraret. At contͣ suꝑ disci¬
płos in igne debuit sp̃c sc̃s demonstrari: ut hi qui
erant simplicit᷑ homines. atq ideo peccatores. eus contͣ
semetipsos spiritał feruor accenderet: & peccata que
ds̃ ꝑ mansuetudinẽ parceret. ipsi in se ꝑ peniten¬
tiam punirent. Nec ipsi qͥppe eẽ poterant sine pec¬
cato: qui adherebant cęlesti magisterio: ioħe. attes¬
tante qui ait. Si dixerimꝰ qr percatũ non habemus
uenit in hominib. in coluniba uͦ apparuit in dño:
qr peccata nr̃a quȩ pie dñs ꝑ mansuetudinẽ tolerat.
nos ꝑ zelũ rectitudinis debemꝰ caute conspicere. &
ardore semꝑ penitentiȩ cremare. Igit᷑ ꝑ colũbã sp̃c
in redemptore monstratꝰ ẽ. ꝑ ignẽ uͦ in hominib : qr
qͣnto nob̃ nr̃i iudicis facta ẽ seueritas temperata.

Expanded text:
buit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit buit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata,
Abbreviated transcription (Latin):
lite pueri effxi sensib. Ccoe prudentiam strpentis au¬
diuimꝰ: nunc de simplicitate columbȩ moneamͣ. Sed
malicia pariuli estote. hinc de beato iob dr᷑. Erat uir
simplex & rectus. Quȩ ẽ aut̃ rectitudo sine simplicita¬
te: aut quȩ simplicitas sine rectitudine: Qa gͦ & rec¬
titudinẽ docet iste spc̃. & simplicitatẽ. & in igne mon¬
strari debuit. & in columba: quatuuꝰ om̃e cor qd̃ eius
gr̃a tangit᷑. & mansuetudinis lenitate tranqͥllũ. &
relo iusticie accensum fiat. Ad extremũ uͦ querendũ
ẽ. cur in ipso redemptore nr̃o mediatore dĩ & homi¬
nũ ꝑ columbã apparuit: in discipłis uͦ ꝑ ignẽ. Certe
unigenitꝰ filius: iudex ẽ generis humani. S qͥs eius
nisticiã ferret. si priusꝗͣ nos ꝑ mansuetudinẽ collige¬
ret. culpas nr̃as ꝑ zelũ rectitudinis examinare uolu¬
isset: Homo gͦ ꝓ hominib factꝰ. mitẽ se hominib pre¬

Expanded text:
lite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis aulite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
nistram ponendi sunt. Dextera autꝰ appellant᷑ electi.
In dextera gͦ dĩ ignea lex ẽ: qr electi mandata olestri
nequaqͣ frigido corde audiunt: s amoris intimi facib
in ardescunt. Sermo ad aurẽ ducit᷑: & mens eoꝵ sibim&
irata. ex int̾ne dulcedinis flãna concremat᷑. In colũba
Nͥ spe sc̃s & in igne monstratꝰ ẽ qr om̃s quos repleuerit
simplices & ardentes ficit. Simplices puritate. ardentes
puritate. Heq enĩ placere dõ potest. aut simplicitis
sine celo: aut zelus sine simplicitate. hie ipsa ueri¬
tas dicit. Estote prudentes sic̃ serpentes: & simplices sic̃
columbe. Qua in re notandum ẽ. qd̃ discpłos suos. nec
de colunilia sine serpente. ner de serpente sine columbri
uolunt dñs ad monere: qͣtinus & columbȩ simplicita¬
tẽ astutia serpentis accenderet. & serpentis astutiam
columbe simplicitas temperaret. Hine paulus ait. Ho¬

Expanded text:
nistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. nistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba sanctus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit, simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: No
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ: uulla ad discendum mora agit᷑. In om̃e qd̾ uolue¬
rit mox ut tetigerit. mentem docet. Solum q tetigis¬
se. docuisse ẽ: nam humanũ animum subito ut illu¬
strat immutat. Abnegat hunc repente qđ erat: ex¬
hibet repente qđ non erat. Pensemus scõs p̃dicatoreᷤ
niõs. quales hodierna dies repperit᷑. qͣiles fecit. Cer¬
te qui in uno conclaui ꝓ iudeoꝵ mȩtu residebunt
natiuitatis suȩ singuli linguã nouerant: & tamen
nec ea ipsa lingua quã nouerant. aꝑte xpm̃ loqui
p̾sumebant. Henit sp̃c. & in ore eos ꝑ diuersitatẽ
linguarũ docuit: in mente aut̃ ex auc̾toritate ro¬
borauit. Ceperunt & in aliena xp̃m loqui. qui de
illo priꝰ & in sua lingua loqui metuebant. Inflam¬
matum & enĩ cor despexit tormenta corporis. quȩ
ante: metuebat. Hicit uim carnalis formidinis. amor
conditoris. Et qͥ priꝰ suis aduersariis sticcũbebant

Expanded text:
Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod volueSpiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit; mox ut tetigerit mentem docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, immutat; abnegat hunc repente qhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant
Abbreviated transcription (Latin):
Et illi qͥdẽ ibant gaudentes a conspectu concilii:
qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine iħu contumeliam
pati. ecce gaudet petrus in uerberib: qͥ ante. in uer¬
b timebat. Et qͥ priꝰ ancillȩ uoce reqͥsitꝰ timuit: post
aduentũ scĩ spc. uires principũ cesus p̃nuit. Libet
ocłos fidei in uirtute huiꝰ opificis attollere: atq sparsi
patres testamenti noui ac ueteris considerare: Ecce
aꝑtis eisdẽ ocłis fidei. dauid. amos. daniel. petrũ.
paulũ matheũ intucor: & sc̃s iste sp̃c qualis sit ar¬
tifex consiđare uolo. s in ipsa mea considatione de¬
ficio. Implet nĩq cytluredũ puerũ: & psalmistam
facit. Implet pastorẽ armentariũ sycomoros uellican¬
tẽ. & ꝓpħam facit. Implet abstinentẽ puerũ: & iu¬
dicẽ senũ facit. Implet piscatorem: & p̾dicatorẽ facit.
Implet ꝑsequutorem: & doctorẽ gentium facit. Impl&
publicanum: & eugłistam facit. O qualis ẽ artifex iste

Expanded text:
Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii; Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii; quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui quandoque in verbis timebat; et qui prius ancillae vocem requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem facit . Implet persecutorem, et doctorem genpublicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste
Abbreviated transcription (Latin):
S eisdẽ celos uidelicet scõs apłos. ut tota simul seĩ trinitas
ostendat᷑ operata. repente de sc̃ĩ sp̃ẽ diuinitate. subiungit᷑.
dasset. Quales nãq doctores scȩ ęxcłiȩ ante. aduen¬
ȩccliȩ ad cuiꝰ sacratissimũ corpꝰ sedemus. quantȩ. de¬
bilitatis qͣntȩq formidinis ante. aduentũ fuerit. spc
ancilla ostiaria requisita dicit. Una enĩ mulieris
uoce ꝑcussus. dum mori timuit. uitã negauit. Q¬
pensandũ. qr eum cõprehensum petruꝰ negauit in
t̾ra: quẽ suspensũ latro ẽ confessus in cruce. Sed
uir isteꝰ qͣntȩ formidinis. qualis post aduentũ sp̃c
eristat audiamꝰ. fit conuentꝰ magistratꝰ. atq senioꝵ:
cesis denuntiat᷑ apłis ne in nomine iħu loqui debe¬
ant: petrꝰ magna auctoritate respondit. Obedire o¬
portet dõ magis quã hominib & rursus. Si nistũ ẽ
in conspectu dĩ uos potiꝰ audire quã dm̃. iudicate.
Non enĩ possumꝰ quȩ uidimꝰ & audiuimus. ñ loqui.

Expanded text:
Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: dasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante advenEcclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit pensandum quia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum sancexistat audiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus, quae vidimus et audivimus, non loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
q siꝵ disepłos monstraret᷑ in columba. fer .iiͦii.
itaq hȩc quȩ ꝓposuimꝰ. soluendo redeamꝰ. Patri nã¬
q. & filio coet̾nus sp̃c in igne monstrat᷑: qr in cor¬
poreus & ineffabilis. atq inuisibilis ignis ẽ dc̃. attes¬
tante paulo. Pt̃ nr̃ ignis consumens e. ds̃ qͥppe igni
igne ueritas dic̃. Ignẽ ueni mittere in t̾ram. & qͥd
uolo. nͥ ut ardeat: Terra enĩ uocati sunt corda t̾rena:
quȩ dum semꝑ infimas in se cogitationes congerunt.
a malignis spiritib conculcant᷑. S ignẽ dñs in t̾ram
misit. cum afflatu scĩ sp̃ẽ corda carnalium moendit¬
& terra ardet: cum cor carnale in sius priꝰ uolupta¬
tib frigidum reliquit concupiscentias p̾sentis scłi
& incendit᷑ ad amorẽ dĩ. Bene gͦ in igne apparuit.
spc: qr ab om̃i corde qd̵ replet. torpore frigoris exeu¬
tit: & hoc in desid̾io suȩ et̾nitatis accendit. In igneis

Expanded text:
que super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor que super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignigne Veritas dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? » Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper infirmas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram misit, cum afflatu sancti Spiritus cor carnalium incendit; et terra ardet cum cor carnale, in suis pravis voluntatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, , et ardet per amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, qui ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fres koñi uerba sacrȩ lectionis sub breuitate dis¬
eussimus. nunc in contẽplatione tantȩ. festiuitatis ani¬
mum tranfferamus. S qr cũ lectione euglica uob̃ ẽ etiã
aetrum apłoꝵ lectio recitata.: ex ei aliquio in usũ m̃e
conteplationis trahnus. Audistis &enĩ qr spc̃ sc̃s suꝑ¬
disepłos in igueis lingius aprruit: om̃ĩumq lingla¬
rum scientiam dedit. Qͥd scilicet hoc miraculo desig¬
nans. nͥ qd scã eccłia eodẽ spũ repleta. om̃ium gen¬
tium erit uoce loquutura: Qui uͦ contra dm̃ tur¬
rem edificare conatizunt: cõmunionẽ uniꝰ singuȩ
ꝑdiderunt. In his aut̃ qui dm̃ humilit̾ metrrebant.
linguȩ om̃s unitȩ sunt. ł lic gͦ humilitas uirtutẽ
meruit. illis suꝑbia confusionẽ. S querendũ nob̃¬
cur in igne simul & lingus. cur aliquando in co¬
lunba. aliquando in igne monstrat᷑. cur suꝑ uni¬
genitũ apparuit in columbȩ specie. & suꝑ discpłõ
in igne. ita ut neq suꝑ dnm̃ ueniret in igne. ne¬

Expanded text:
charissimi, verba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sdiscipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit, quid scilicet hoc miraculo designans nisi quod sancta Ecclesia eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura. Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt, communionem uperdiderunt: in his autem qui Deum humiliter metuebant, linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illis sucur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, ne
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥo sedes dicimꝰ: throni dĩ dicꝰti sunt hi qͥ tanta di¬
uinitatis grã replent᷑. ut in eis dñs sedeat. & ꝑ eos sua
iudicia decernat. Unde & ꝑ psalmistã dr̃. Sedes suꝑ
thronũ qui iudicas equitatẽ. Cherubm qͦq plenitudo
scientiȩ dr᷑. Et sublimiora illa agmina iccirco cherubin
uocata sunt: qr. tanto ꝑfectiore scientia plena sunt:
ris sui ꝑ meritũ dignitatis apꝓpinquant. Seraphin
etiã uocant᷑ illa agmina scoꝵ spirituum. quȩ ex sin¬
gulari ꝓpinquitate conditoris sui incõparabili ar¬

Expanded text:
i dicti sunt hi, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua iudicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, ris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphin etiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ar
Abbreviated transcription (Latin):
&tam̃ qͥs ibi aliqͥd nesciat. uͥ ipsũ om̃s simul fontẽ
scientie dm̃ uident. Throni illa agmina qͦq qͥbus
conditor p̾sidet uocant᷑. S beatꝰ eẽ qͥs potest nͥ eraator
suus eiꝰ menti p̾sideat. Quȩ gͦ ex parte ab om̃ib ha¬
bent᷑. eis priuata nomina data st̃: qͥ hȩc in munere
pleniꝰ recepert̃. Nam & si qua illic sic alii habent. ut¬
haberi ab aliis nequaꝙ possint. sic̃ speciali no¬
mine dominationes & principatꝰ uocant᷑. cuncta
ibi singłoꝵ sunt: qr ꝑ caritatẽ spc ab abio in aliis
habent᷑. S ecce dum cȩlestium ciuium secreta ri¬
mamur. ab expositionis nr̃ȩ ordine longe digressi
sumus. Suspiremꝰ gͦ ad eos de quib loquim᷑: s rede¬
amus ad nos. Meminisse & enĩ debemꝰ: ꝙr caro su¬
mus. Taceamꝰ interim de secretis cęlis: s ante con¬
ditoris ocłos manu pęnitentiȩ tͣgamꝰ maculas

Expanded text:
et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni illa agmina quibusconditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, uthaberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas
Abbreviated transcription (Latin):
sũ currunt. Sciendũ qͦq ẽ. qr. pler̃q ipsi beatoꝵ sp̃u¬
um ordines. uicinoꝵ sibi ordinũ uocabula sortiunt᷑.
Thronos aenĩ scilicet sedes dĩ. specialẽ ordinẽ beatoꝵ
spuum ordinẽ diximꝰ. & tam̃ ꝑ psalmistã dr̃ qͥ sedes
suꝑ cherubin appare : qr uidelicet dũ in ipsis distin¬
ctionib agminũ cherubin thronis iungit᷑. sedere
etiã suꝑ cherubin dñs ex uicini agminis eqͣlitate ꝑ¬
hibet᷑. Sic qͥppe in illa sũma ciuitate specialia q̃dã
singłoꝵ st̃: ut tam̃ sint cõmunia om̃ium: & tamen¬
possidet. S iccirco uno eodẽq uocabulo cõmunit᷑ ñ
censent᷑: ut ille ordo uocari priuato uniꝰcuiꝰq rei no¬
mine debeat. qͥ hanc in munere pleniꝰ accepit. Sera¬
phin nãq incendiũ diximꝰ: & tim̃ amore conditoriᷤᷤ
simul om̃s ardent. Cherubin plenitudinẽ scientiȩ:

Expanded text:
sum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spirsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et qupossidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus; et tamen amore Conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudo scientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ad explendũ de suꝑnis ministeriũ alii sp̃c. alios mit
tunt: zacharia scilicet ꝓpħa testante qͥ ait. Ecce an¬
głs qͥ loquebat᷑ in me egrediebat᷑. & alius angls egre¬
diebat᷑ in occursũ eiꝰ: & dixit ad eũ. Curre & loque
re. ad puerũ istũ dicens. Absq muro habitabit᷑ iherł.
Dũ enĩ angłs ad angłm dicit. curre: & loquere: dubi¬
um non ẽ. qr alius alium mittit. Minora uͦ sunt quȩ
mittunt᷑ : maiora quę mittunt. S hoc qͦq de ipsis
agminib quȩ mittunt᷑ certum tenemus: qr & cũ ad
nos ueniunt sic exteriꝰ implent ministeriũ. ut tam̃
nũꝗͣ desint interiꝰ ꝑ contẽplationẽ. Et mittunt᷑ gͥ &
adsistunt: qr & si circu̾scriptꝰ ẽ angłicus sp̃c. summuᷤᷤ
tam̃ sp̃c. ipse qͥ ds̃ ẽ. circu̾scriptꝰ non ẽ. Angłi itaq &
missi ante ipsũ st̃: qͥ qͦlibet missi ueniant. intra ip¬

Expanded text:
ad explendum de supernis ministerium ad explendum de supernis ministerium tunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: « Ecce angelus qui loquebatur in me, gradiebatur, et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Cre ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunts ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ip
Abbreviated transcription (Latin):
nisterii nequaꝗͣ habent. Cui rei illud uidet᷑ eẽ con¬
trariũ. qd esayas dicit. uolauit ad me unus de sera¬
phin. & in manu eiꝰ calculus quẽ forcipe tulerat¬
de altari: & tetigit os meũ. S in hac ꝓpħȩ sententia
uult intellegi: qr hi sp̃c qui mittunt᷑. eoꝵ uocabu¬
lum ꝑcipiunt. quoꝵ officium gerunt. Quia enim
ut peccata loquutionis incendat. de altari angl̃s
carbonẽ portat. seraphin uocat᷑ qd̵ incendiũ dr̃. huic
aut̃ sensui & illud credit᷑ non inconuenient᷑ opitula¬
ri. qd̾ ꝑ danielẽ dr̃. Gilia milium ministrabant ei: &
deries milies centena milia adsistebant ei. Aliud nãq
ẽ ministrare. aliud adsistere : qr. ministrant dõ. qͥ &
ad nos nunciando exeunt. Adsistunt uͦ qui sic contẽ¬
platione intima ꝑfruunt᷑. ut ad explenda foras ope¬
utrũ ꝑ se hȩc faciant. an ꝑ subiecta agmina agãt᷑
testimoniis ñ apꝓbamꝰ. Hoc tam̃ certissime scimꝰ qr

Expanded text:
nisterii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse connisterii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculusSed in hac propheta sententia vult intelligi, quia ii spiritus, qui mittuntur, eorum vocabulum percipiunt, quorum officium gerunt. Quia enim ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, Seraphim vocatur, quod incendium dic opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opeutrum per se haec faciant, an per subjecta agmina aganturtestimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mus sortem ur̃e uocationis inuenitis. Ue aut̃ animȩ. q̃
in se de his bonis quȩ enumerauimꝰ minime aliquid
recognoscit. Ci quȩ adhuc ue deteriꝰ imminet: si & pri¬
uatam se donis intellegit. & nequaꝗͣ gemit. Esquis gͦ
talis ẽ frẽs mei gemendus ẽ ualde : qr ñ gemit. Pense¬
mus gͥ accepta electoꝵ munera: & uirtute qua possu¬
mus. ad amorẽ tantȩ sortis anhelemꝰ. Qui in se donoꝵ
grãm minime recognoscit. gemat: qͥ uͦ in se minora
le distinctiones beatoꝵ sp̃uum ita sunt condite. ut
aliȩ aliis sint p̾late. fertur uͦ dionisius ariopagita
antiquus uidelicet & uenerabilis pat̾ dicere. qd̃ ex mi¬
norib angłoꝵ agminib foras ad explendũ ministe¬
rium uł iusibilit̾ uł inuisibilit̾ mittunt᷑ : scilicet
qr ad humana solatia. aut angłi aut archangłi ue¬
niunt. Nam suꝑiora illa agmina ab intimis nũqũã
recedunt: qm̃ ea quȩ p̾minent. usũ exterioris mi¬

Expanded text:
mus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae mus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora lae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris mi
Abbreviated transcription (Latin):
tudo legis ẽ caritas: om̃s qͥ dĩ & ꝓximi caritate cȩteris am¬
pliꝰ pleni st̃ meritoꝵ suoꝵ sortẽ int̾ cherubin numero ᷤᷤ¬
ꝑcepert̃. Et sunt ñnulli qͥ suꝑnę contẽplationis facib
accensi. in solo conditoris sui desidio anhelant. nil iã
in hoc mundo e piunt. solo ȩ̨t̾nitatis amore pascunt᷑.
Terrena quęq abiciunt. cuncta tẽporalia mente trans¬
cendunt. Amant & arrlent. atq in ipso suo ardore re
quiescunt. amando ardent. loquendo alios accenduns.
& quos uerbo tangunt. ardere ꝓtinꝰ in dĩ amore fa¬
ciunt. Qͥd gͦ istos: nͥ seraphin dixerimꝰ: quoꝵ cor con¬
ꝑna illuminant. & cõpungendo in fletib. uitioꝵ rubi¬
ginẽ purgant. Qui gͦ ita ad amorẽ sui conditoris
inflãmati sunt : quo isti nͥ int̾ seraphin numerum
loquente. introrsus uos ad uosmetipsos reducite. secre¬
toꝵ ur̃oꝵ merita. cogitationesq discutite. Uidete si qͥd:¬
numero hoꝵ agminũ quȩ breuit᷑ tangendo ꝑstriri¬

Expanded text:
legis est charitas , omnes, qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum coperna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim numerum loquente, introrsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si qnumero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinxi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. qr quacũq hora iustꝰ peccauerit. om̃s iusti¬
ciȩ eius erunt in obliuione corã me. Rensemꝰ si
posumꝰ. dispensationẽ suꝑnȩ pietatis. Stantib si
ceciderint minat᷑ pęnã: lapsis uͦ ut surgere appe
bonis: istos refouet ne desꝑet in malis. lustꝰ es: nrã
ꝑtimesce ne corruas. Peccator. es: p̾sume de miscdi¬
a. ut surgas. Eoce aut̃ iam lapsi sumus. stare ne¬
quaꝗͣ ualuimus. in prauis nr̃is desidiis iacemus.
s qͥ nos rectos condidit. adhuc expectat. & ꝓuocat
ut surgamus. Sinũ suȩ pietatis aꝑit : nosq ad
se recipere ꝑ penitentiã querit. S penitentiam
agere digne non possumꝰ: nͥ modũ qͦq eiꝰdẽ pęniten¬
tiȩ cognoscamꝰ. Penitentiã qͥppe agere ẽ: & ꝑpetra¬
ta mala plangere: & plangenda non ꝑpetrare. Nã

Expanded text:
erit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetbonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos concidit rectos, adhuc exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata ma
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is qͦq temporib peccator. & pęnitens uocẽ de cȩlesti¬
b audiuit. Illi dictũ ẽ qͥd me ꝑsequeris: iste uͦ meru¬
it audire. dimissũ ẽ peccatũ tuũ. Longe ẽ inferior. me¬
ritis peccator pęnitens iste. quã paulus. S qr adhuc in
hac re de saulo loqͥmur crudelitatẽ necis anhelante.

Expanded text:
ris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ dĩ: debenius & nos aliqͥd ex illis distinctionib
suꝑnoꝵ ciuium ad usum nr̃ȩ c̃uersationis trahere: noᷤ¬
q ipsos ad merementa uirtutũ bonis studus inflam¬
mare. Qͥa enĩ tanta illic ascensura credit᷑ multitudo
hominũ. qͣnta multitudo remansit angłoꝵ: suꝑest
ut & ipsi homines qͥ ad cęlestẽ patriã redeunt. ex eis
agminib aliqͥd illuc reuertentes imitent᷑. Distinctȩ nã¬
q c̃uersationes hominũ. singuloꝵ agminũ ordinib
congruunt: & in eoꝵ sortẽ ꝑ conuersationis similitu¬
dinẽ deputant᷑. Nã st̃ pleriq qͥ parua capiunt: sed
tam̃ hȩc eadẽ parua pie annuntiare frib ñ desistut.

Expanded text:
angelorum Dei: » debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit Angelorum; superest, ut ipsi quoque homines, qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur; distinctae namque conversationes hominum, singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similituelorum: « Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. & signa ualent᷑ oꝑant᷑. Quo gͥ isti: nͥ ad suꝑ¬
narũ uirtutũ sortẽ & numerũ congruunt: & st̃
ñnulli qui etiã de obsessis corporib malignos sp̃c fu¬
gant: eosq uirtute orationis. & ui acceptȩ potestatis
eiciunt. Quo itaq isti meritũ suũ: nͥ int̾ potestatũ¬

Expanded text:
signa valenter operantur: quo igitur isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt: quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestat
Abbreviated transcription (Latin):
Unde &e ille antiquus hostis. qͥ eẽ dõ ꝑ suꝑbiã
similis concupiuit. dicens in celũ conscendã. super
astra cęli exaltabo solrum meũ. sedebo in monte: tes¬
tamenti in laterib aqͥlonis. ascendã suꝑ altitudinẽ
nubium. similis ero altissimo: dum in fine mundi
in sua uirtute relinquit᷑. extremo supplicio perimen¬
changło: ut qui se ad dĩ similitudinẽ suꝑb extulerat
ꝑ michaelẽ int̾emptꝰ discat. qr. ad dĩ similitudinẽ ꝑ
re ueniebat. qͥ ad debellandas aerias potestates humi¬
lis apparere dignatꝰ ẽ. De. quo ꝑ psalmistã dr̃. Tollite

Expanded text:
Unde et ille antiquus hostis, qui esse Deo per superbiam similis concupivit, dicens: «In celum conscendam, super astra celi exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero altissimo», dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplitio perimenchangelo»: ut qui se ad Dei similitudinem superbum extulerat, a Michaele peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per re veniebat, qui ad debellandas aerias potestates humilis ap<p>arere dignatus est; de quo per psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
patent̾ dicat. Qui eos quos semꝑ habet sp̃e. etiã cũ uo¬
luerit angl̃os facit. Hi aut̃ qͥ minima nunciant an¬
głi: qui uͦ sũma annuntiant archangłi uocant᷑.
hinc ẽ enĩ qd ad mariã uirginẽ. ñ qͥlibet angłs: s

Expanded text:
aperte dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, cum voaperte dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli; qui vero summa nuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam Virginem non quilibet angelus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
b recõpensant. Maius gͦ de peccatore conuerso quã
de stante nusto gaudiũ fit in cęlo. Qͥa & dux in pͣlio
plus eũ milicẽ diligit. qͥ post fugã reuersus hostẽ sui
p̃mit: quã illũ qui nĩuiuã tga p̾buit. & nũquã aliqͥd
fertilem messe᷑ ꝓduxit. S int̾ hec sciendũ ẽ. qr sunt
pleriq iusti in quoꝵ uita tantũ ẽ giudiũ: ut eis quę¬
libet peccatoꝵ penitentia p̃poni nullatenus possit. Nã
multi & nulloꝵ maloꝵ sibi sunt conscii : & tam̃ in
tanti ardoris afflictione se exerunt ac si peccats oĩb
angustent᷑. Cuncta & iã licita respuunt: ad despectũ
mundi sublimit᷑ accendunt᷑. Licere sibi nolunt ome
qd̃ libet: bona sibi amputant etiã concessa. Contẽp¬
nunt uisibilia: inuisibilib accendunt᷑. Lamentis
gaudent: in cunctis semetipsos humiliant. Et sic̃
nonnulli peccata operũ. sic ipsi peccata oogitatio

Expanded text:
bus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam bus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib quã de stantib iustis in cȩlo gaudiũ eẽ fa¬
teat᷑. nͥ hoc qd ipsi ꝑ cottidianũ uisionis exꝑimentũ no¬
uimꝰ. Qa plerũq hi qͥ nullis se oppressos peccatoꝵ moli¬
b sciunt. stant qͥdem in uia iusticiȩ. nulla illicita ꝑpe¬
trant. s tam̃ ad cęlestẽ patriam anxie non anhelant.
tantoq sibi in reb licitis usum p̃bent. qͣnto se ꝑpetͣs¬
se illicita nulla meminerunt. & pler̃q pigri remaneñ
ad exercenda bona p̾cipua: qr ualde sibi securi sunt
qd̃ nulla cõmiserint mala grauiora. At contͣ ñnũꝗͣ
hi qui se aliqua illita egisse meminert̃. ex ipso suo do¬
lore conpuncti. mardescunt ad amorẽ dĩ: seseq in
magnis uirtutib exercent. cuncta & difficilia scĩ cer¬
taminis appetunt. Om̃ia mundi derelinquunt. ho¬
nores fugiunt: acceptis contumeliis lȩtant᷑. Flagrant
desideris: ad cęlestẽ patriã anhelant. & qr se erras¬
se adeo considant. dapna p̾cedentia lucris sequenti¬

Expanded text:
o gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
sa gͦ domo inuenit᷑ dragina: qr. eũ ꝑturbat᷑ conscienti¬
a hominis. reparat᷑ in homine similitudo conditoris. Et
cũ inuenerit conuocat amicas & uicinas dicens. Congͣ

Expanded text:
sa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientisa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Cong