comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruꝰ qͥ ñ uoluntatẽ dñi sui. iñ facit digna.
plagiꝰuapulab̃ paueas ⁊ seruꝰ sciẽs uolũtatẽ
bit multis: nolunt scire qd̾ fatiant.
Et quasi se minꝰ uapulaturos exi¬
stimant: si nesciant qd̾ oꝑari de¬
buerant. S aliud ẽ nescisse: a¬
liud scire noluisse. Nescit nan¬
q: qui apprehendere uult. ⁊ ñ
ualet. Qui autẽ ut nesciat. au¬
rem a uoce u̾tatis auertit: iste
ñ nesciens s contempdor addit᷑.¬
omĩa iniqui despiciunt: recte¬
cientiam uiarũ tuarũ no¬
lumus. Dũm enĩ in presenti
uita suꝑbint. dũ honorib ui¬
flantur. dũ etiam si ñ habent
appetunt: uzas dĩ in sua cogita¬
tione contẽpnunt. Quia enĩ uia
ad contumelias. ad passionẽ uenit.
⁊ aduersa huiꝰ mundi equanimiter
ꝑtulit ꝓsꝑa fortiter uitauit: ut .i

Expanded text:
a plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem bit multis ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quod operari debuerunt. Sed aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor addicitomnia iniqui despiciunt, diccientiam viarum tuarum nolumus. Dum enim in praesenti vita superbiunt, dum honoribus inflantur, dum etiam si non habent appetunt, vias Dei in sua cogitatione contemnunt. Quia enim via ad contumelias, ad passionem venit, et adversa hujus mundi aequanimiter pertulit, prospera fortiter vitavit, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Hec uerbis dicere uel
stultiminime p̃sumunt: s tam̃
ꝑuersi om̃s deo recede ñ uerbis sed
factis dicunt. Qui enĩ illa agunt
fatiunt. qͣm suum animũ contͣ
omĩpotentẽ claudunt. Sicut enĩ
eius p̃cepta cogitare. eũ ad se m¬
troducere est: ita eius mandatis
obsistere. eum a cordis in habita¬
tione repellere. Dicũt gͦ recede
a nobis. qui ei ad se aditum prebe
recusant : eũq prauis actib in¬
pugnant: etiam si uerbis laudare
uideant᷑. Dicunt etiã. scientiam¬

Expanded text:
nt. --Haec verbis dicere vel stulti minime praesumunt; sed tamen perversi omnes Deo Recede, non verbis, sed moribus dicunt. Qui enim illa agunt faciunt quam suum animum contra Omnipotentem claudunt? Sicut enim ejus praecepta cogitare eum ad se introducere est, ita ejus mandatis obsistere eum a cordis inhabitatione repellere est. Dicunt ergo: Recede a nobis, qui ei ad se aditum praebere recusant, eumque pravis actibus impugnant, etiam si verbis laudare videantur. Dicunt etiam: CA
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. ignominiã fugiunt:
aicere memorant᷑. Scientiã uia¬
rum tuarũ nolumꝰ Scire quippe
nolunt: qd̾ facere contẽpnunt.
Quorũ adhue uerba subduntira

Expanded text:
appetunt, ignominiam fugiunt, dicere memorantur: Scientiam viarum tuarum nolumus. Scire quippe nolunt quod facere contemnunt. 489 Quorum adhuc verba subduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. subitũ fuit. Amicis autẽ
beati iob. qui iccireo hunc inustũ
eẽ crediderunt. qͥa flagellatũ ui¬
derunt: recte eiusdẽ scĩ uiri uo¬
ce. de iniquoꝵ flore ⁊ ꝑditione o¬
stensum ẽ. quia p̃sentis uitȩ ꝓs¬
ꝑitas. in nocentię testis non est.
Qͥa multi ad ꝑhennẽ uitam ꝑ fla¬
gella redeunt: ⁊ pleriq ad infi¬
nita supplicia ꝑducend. sine flagel¬

Expanded text:
potuit, subitum fuit. Amicis autem potuit, subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce, de iniquorum flore et perditione ostensum est, quia praesentis vitae prosperitas, innocentiae testis non est: quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita judicia perducendi sine flagel
Abbreviated transcription (Latin):
ucunt in bonis dies suos: ⁊ in
puncto ad inferna descendũt.
Ecce beate uir cũ eorum gaudia
diu narraueris: quomͦ nc̃ asseris
qd̾ in puncto ad inferna descen¬
dant. nisi quod omĩs longitudo
temporis uitȩ p̃sentis. punctus
eẽ cognoscit᷑. qui cũ fine termina¬
tur: Cum enĩ ad extremũ quisq
ꝑducitur de p̃terito iam nichil
tenet. quia tẽpora cuncta di lap¬
sa sunt. in futuro nul habet. quia
unuis horȩ mom̃ta non restant.
Uita gͦ quȩ̃ sic angustari potuit:
punctus fuit. Ut enĩ iam diximꝰ:
in puncto stilũ ponimus. ⁊ leua¬
mus. Quasi gͦ inpunctũ uitam
tetigit: qui hanc accepit ⁊ ami
sit. Potest in puncto hoc qͦq intelli¬
gia qd̃ sepe hi qui in iniquitate¬
diu tolerati st̃. subita morte ra¬
piunt᷑: ut nec liceat flere ante
mortem quȩ peccauert̃. S quia
ñ nunqͣm etiam uita iustorũ. subi¬
to fine terminat᷑. inelius accipimꝰ¬
illud. si hoc de eoꝵ tẽporali uita.
sentiamꝰ: quia quicquid transire

Expanded text:
ucunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. - Ecce, beate vir, eorum gaudia diu narraveras, quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis 488 vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisit. Potest in puncto hoc quoque intelligi, quod saepe hi, qui diu in iniquitate tolerati sunt, subita morte rapiuntur; ut nec flere ante mortem liceat quae peccaverunt. Sed quia nonnunquam etiam vita justorum subito fine terminatur, melius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus; quia quidquid transire
Abbreviated transcription (Latin):
semme: sequentes st̃ popł in errore ge-¬
nerati. Scã gͦ eccłia eum eanib gre-¬
gis sui ħeticorũ patres ponere deułg¬
nat᷑: quia inuentores errorũ digudican¬
do respuit. eosq int̾ ueros patres nu-¬
merare contẽpnit. Qui ⁊ si quosdã ui¬
si sunt a gentilitatis errore reuocasse:
quorundã mores ad honesta agendado-¬
senserunt. eos cũ eanib gregis sui non
macedoniꝰ. nestoruis. euthices. dioseo¬
rus. seuerus. multiq his similes. do¬
cendo atq suadendo conati st̃ patres uide¬
ri: s errores eoꝵ scã uniuersalis eccłia
districta iu̾tate diiudicans. eos int̾ eu¬
stodes gregis sui sĩ numerat: qͦs eiusdẽ
gregis unitatẽ dissipantes. dãpnat.
De quib uoce pauli ephesiis dicit᷑. Scio
quia post discessũ meum ingredient᷑
ad uos lupi graues: ñ parcentes gre¬
gi. Et quia ñ nunquã heretiei quan¬
tomagis in ꝑfidiȩ errore dilabunt᷑. qͣsi

Expanded text:
semine, sequentes sunt populi in errore gesemine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda dosenserunt, eos cum canibus gregis sui non Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
pore scãm eccllam irrident: eũ hi
qui ab ea egressi st̃. doctrinȩ eius¬
uerba despitiunt. De quib adhue
subditur. Quorũ non clignabar pa¬
tres ponere eũ canib gregis mei.
Quis est grex seẽ eccłiȩ̃: insi multitu¬
do fidelium. Uel qui alii huiꝰ gre¬
gis canes uocant᷑. nisi doctores sẽĩ.
qui eorundẽ fideliũ custodes extite¬
runt: Qui dũ ꝓ anõ suo. durnis
nocturnisq uigiliis intenti clama
uert̃: magnos utita dixerĩ latra¬
tus predicationis dederunt. Deqͥ¬
b eidem eccłiȩ ꝑpsalmistam dict᷑.
Kingua canũm tuoꝵ ex inimicis
Nonnulli quippe ab ydoloꝵ eultib reuoca¬
ti facti st̃ predicatores dĩ. Lingua gͦ ca¬
num eccłiȩ exinimieis ꝓdiit. qͥa conu̾sos
gentiles dñs etiam predicatores fecit.
Unde iudeoꝵ tarditas. qͥ ꝓ deo loqui no¬
luerant: increpante ꝓpħa reprehendi¬
uidelicet quos heresi archas uocamus.
De quor ꝑuersa p̃dicatione idẽ locutionis

Expanded text:
go sanctam Ecclesiam irrident, cum hi go sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui ab ea egressi sunt, doctrinam ejus despiciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicisNonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehendimus eos, videlicet, quos haeresiarchas vocamus. De quorum perversa praedicatione, id est locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ eorum disciplĩ ea que illi docu¬
erunt tenere ac defend̾e ñ desistunt.
Higͦ qui illorũ secunt᷑ errores. in deser¬
p̃dicatione confidunt: quorũ eloquia
catholicoꝵ iam responsione ⁊ ratioci¬
inter se ͤ clandestinis conuenticulis co¬
eunt.⁊ ut errori suo reuerentiam.
quam ex ratione ñ ualent p̃beant
ex occultatione: ⁊ infirmis anunab
prauitatis sermo tanto reuerendus
appareat. quanto secretꝰ. Unde apud
salomonẽ. mulier ex typo hereticoꝵ
suadet dicens. Aquȩ furtiuȩ dultio¬
res sunt : ⁊ panis absconditus suauior.
Quȩ occulta scilicet p̃dicam̃ta: dete¬
statur ueritas dicens. Si quis uobis
dixerit. ecce hic est. xp̃e. aut ecce illic:

Expanded text:
sed tamen eorum discipuli ea quae illi docused tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores in deserpraedicatione confidunt, quorum Catholicorum jam responsione et ratiocienim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, aut ecce illi
Abbreviated transcription (Latin):
tunt: hȩc uociferantes asꝑgunt᷑.
Unde congrue subinfertur
ui de conuallib ista rapͥentes:
eum singła reꝑissent: ad ea cum
clamore eurrebant. De conuallib il¬
larapiunt: quia hȩc de humilib di¬
ctis patrũ suꝑbo spũ colligunt. Quȩ
dum ꝓ suis partib inuenisse głan¬
tur.⁊ ad ea eũ elamorib cutrrunt.
quia uidelicet omẽ quod sentiunt.
appetitu laudis ad aures hominum
diffamare conant᷑. Sequitur. In de-¬
tes dicimꝰ riuos qui aquis hyemali¬
b colligunt᷑: qu certis etiã tempo¬
rib arescunt. Iure itaq iuentores ꝑu̾¬
forum dognatũ torrentes uocantur.
quia a calore caritatis frigidi. quasi in
torpore tẽpors hienalis excrescunt. Qi
non ꝑpetua plenitudine ꝓfluunt: s ea¬
tholicorum allegationib quasi estib so¬
lis exsiceant᷑. Et quidem inuentores ꝑu̾¬
sorum dogniatũ contra sc̃am eccłiam
exorti: feruore iam u̾tatis ertincti scͣ.

Expanded text:
tunt, haec vociferantes apsergunt. tunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subinferturui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare conantur. Aliter: In tes dicimus rivos qui aquis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam tempoarescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitattorpore temporis hiemalis excrescunt, qui non perpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegationibus quasi aestibus solis exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti fervore jam veritatis exstincti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a fide: ⁊ inseruerunt se dolorib nul¬
tis. Qui enĩ multos dolores dixit. qͣ¬
si nascentes innotuit. ex hac radice
punctionis. In iuniꝑis gͦ peccata:
in radice uͦ iumꝑorũ quid aliud qͣm
auariciã. ilest materiam intell¬
gimus peccatorum: Quia gͥ ple-¬
rumq heretici sola in uerbis suis
extiora lucra sectantꝰ ⁊ nec igno¬
rant quia ꝑuersa astruunt. s er-¬
roris p̃dicam̃ta non deserunt. dũ
sumptus ꝑciꝑe quasi doctores uolt̃:
bene de eis seĩ iuiri nunc uoce dici¬
tur. Et radix iumꝑorũ. erat cibus
illorũ. Quia dum totis m̃tis sue sen¬
sib auariciam eogitant: quasi eo
alimento uescunt᷑. de quo uasci ꝓ¬
culdubio peccatorũ sequentiũ pun¬
ctiones solent. Qui si quando in sa¬
cro eloquio quȩdam quasi prudẽ¬
ter inueniunt. que dũ non intelli-¬
gunt ꝓsuis eẽ assertionib suspiean¬
tur: mox miseris auditorib suis qͦ¬
rum ñ animas s substantias appe¬

Expanded text:
a fide, et inseruerunt se doloribus mula fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appe
Abbreviated transcription (Latin):
Arbornanq uniꝑi ꝓ foliis pun¬
etiones habet. Sic quippe st̃ hyrsuta
quȩ ꝓfert: ut spinis similia. contre¬
etantẽ pungere ualeant. Spina uͦ
est om̃e peccatũ: quia dum trahit
ad delectationẽ⁊ quasi pungendo
lacerat mentẽ. Unde iusti uoce ⁊ pe-¬
ntentis dicit᷑. Conuersus sũ in e-¬
rumpna mea: dũ confringit᷑ spina.
Qiuia seilicet ad lam̃tum uertitur.
ut peceati punctio penitendo fran-¬
gatur. In translatione uͦ alia: non
confringi. s configi spina ꝑhibetur.
Qd̾ uidelicet ab eodẽ sensu ñ dissonat.:
quia penitentis animꝰ ad luctum du¬
citur: dũ ꝑpetrata culpa in memoria
peccatoꝵ omniũ spine ꝓducuntur.
De qua ⁊ ꝑ paulũ dicitur. Radix om¬
uium maloꝵ ẽ cupiditas. Ipsa quip¬
pe latenter orit᷑ in mente: s puncti¬
ones peccatoꝵ omniũ patenter ꝓdu¬
cit in oꝑe. Quas uidelicet punctio¬
nes ab hac radice surgentes: stain p̃¬
dicator egregꝰ insinuat cum sudit.
Quam quidam appetentes erraurt̃

Expanded text:
Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memoria peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ depressa. cũ sibi audaces errã¬
tium m̃tes insultare conspexit: quȩ
eorum conuersatio fuerit ad memori¬
am reducit dicens. In desertis habi¬
tant torrentiũ. ⁊ in cauernis terre. uł¬
ꝑuersa amisso igne caritatis ex frigo¬
re mentis conualuit: ꝓfecto in torrẽ¬
tium desertis habitauit. Na uͦ aꝑta
i libera ñ fuit: in eauernis latuit. Qla
autem plebem ñ firam. s mobilem te
mansit. De quib ad hue subditu¬

Expanded text:
modicum depressa, cum sibi audaces erranmodicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torrentiu, amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed mobilem tenmansit; de quibus adhuc subditu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce in penetralib: nolite eredere.
Sicut enĩ fulgur exit ab oriente.
⁊ paret usq in occidentẽ: ita erit ⁊
aduentus filii hominis hoc itaq illic
in penetrabilib : qd̾ hie dicitur in
cauernis. In cauernis gͦ hereticiha¬
bitant.⁊ quia plerũq errorem suñ
secretis predicationib occultant:
ut quo se doctiorib prudentioribq
non indicant. ⁊ eo ad se uehem̃tus
imꝑitos trahant. Unde bene etiam
sub infertur: uel suꝑ glareã. Fi laream
quippe illos inimutissimos lapides di ei¬
mus: quos aqua fluiualis trahit. Docto
habitant: quia illas hominũ mentes
trahunt. quȩ nulla stabilitate graui¬
tatis solidantur: quas uelut de loco
semꝑ ad locũ flumina errorũ ducius.
Unde ⁊ p̃dicator egregius eũ auditores su¬
os ñ temꝑaliter duci. s forti euꝑet gra¬
uitate solidari: admonuit dicens.
bt iam non simus paruul fluctuan¬
tes: ne cireuniferam᷑ omĩ uento doctͥ¬
ne. Scã itaq eccłia ab adu̾sariis .i ad

Expanded text:
lite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis trahit. Doctorglaream habitant, quia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui a ⁊ morũ sunt ꝑnicie.⁊ sensuum
prauitate despecti. Qu herbas qͦq
⁊̃ arborũ cortices mandunt: quia e¬
lationis suȩ obice repulsi. in sacroe¬
loquio magna ⁊ intima ꝑciꝑe neque¬
unt: s uix in illa quȩdam denera &
exteriora cognoseunt. Per herbas qͥp¬
pe dicta planiora: ꝑ arborũ cortices.
patrum eloqͥa exteriora signantur.
Qui gͦ ea scire appetunt. ex quib docti
nequaqͣm sint s eẽ uideant᷑: dum in
sacris uoluminib ium caritatis er¬
ga dm̃ ac ꝓrimum medullitus ñ ex¬
quirunt. quasi herba uel cortice pas
tura sacra minima p̃cepta seruare. ⁊¬
maiora contẽpnere. Quos bene u̾itas
incipat dicens. He uobis seribe ⁊ phai¬
riseby pocritȩ: qu decimatis intamie¬

Expanded text:
quia et morum sunt pernicie, et sensuum quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascde Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, e
Abbreviated transcription (Latin):
dictis dei exteriora capiant: qͥ secreta
spũialia penetrasse singłarit̾ putabats.
Unde hie quoq subdit UR.¬
bi rodebant in solitudine. scalentes
qualamitate imiseria: ⁊mande¬
bant herbus. ⁊ arboꝵ cortices. Rodi so¬
let: quod comedi non potest. Heretiei
autem qͥa scripturã sacram indellige̾
sua uirtute moliunt᷑: eam ꝓeuldubio ne¬
dum intelligunt: quasi ñ edunt. Et qͥa
ꝑsuꝑnam grãm non adiuti. hane edere
nequeunt: quasi quib illam nisib ro¬
dunt. Iulam ext̾ĩus quippe contrectãt
cum quidem conantur: s ñ ad eius in¬
teriora ꝑueniunt. Qui quia abuniũ¬
salis eccłiȩ sotietate cdisuncti st̃: non
quolibet rod̾e. s in solitudine memo¬
rant᷑. Ad quam nimirũ solitudinem.
quia p̃dicatores falsi sequaces suos tͣ¬
herent: longe ante u̾itas premonu¬
it dicens. Si dixi̾nt uobis. ecce in de¬
serto ẽ: nolite exire. Qui recte ꝑhibẽ¬
tur calamitate ⁊ miseria squalidi:

Expanded text:
dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subdituri rodebant in solitudine squallentes calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi,
Abbreviated transcription (Latin):
non intellecta uen̾ari: ut ⁊ quȩ in¬
telligunt. uen̾antes teneant.:: i quȩ
necdum intelligunt humilit̾ expe¬
ctent. Unde nobis ꝑ moysen dicitur:
ut comedentes agnũ. quieqͥd de eore-¬
liquum fuerit. ign cõburamꝰ. Agnũ
quippe comedimꝰ: cum multa dñicȩ
humilitatis intelligendo recondimꝰ
in uentrẽ mentis. Ex quo quedã no¬
bis remanent. quȩ comedi nequeuns.
quia multa adhuc de illo restant:
quȩ intelligi nequaqm̃ possunt. Quȩ
tam̃ igni comburenda st̃: quia ea
quȩ caꝑe de illo ñ possumꝰ. humilit̾
sancto spiu reseruamꝰ. Quȩ plerũꝙ
humilitas. ea etiã electoꝵ sensib
aꝑit: quȩ ad intelligendũ impossi¬
bilia eẽ uidebant᷑. Nam ꝑuerse heti¬
eorum m̃tes dum sibi suꝑbȩ intelle¬
ctum tribuunt: quasi certas dare
sententias. etiam de igcognitis pre¬
sumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio
quȩ intus apud semetipsos eleuat:
a ueritate foras repellat. uixq ii

Expanded text:
non intellecta venerari, ut et quae innon intellecta venerari, ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. Unde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in
Abbreviated transcription (Latin):
quod sufficit tͥ: ne forte saciatꝰ euo¬
mas illud. Dulcedinẽ quippe spũat
intelligentiȩ. qui ult᷑ quã capit eo¬
medere appetit: etiam quod eomed̾at
uomit: quia dũ summna intellige̾
ultra iires querit. etiã quȩ bene in¬
tellexerat amittit. Hinc rursũ dicit.
Sieut qui mel multũ eomedit nonẽ
ei bonũ: sic qui serutator ẽ. mai esta¬
tis opprimet᷑ a gloria. Eiła quippe inui¬
sibilis conditoris. quȩ mod̾ate inqͥsita
nos erigit: ultra uires ꝑserutata p̃mit.
Itaq ħetiei quia de subliini intelligẽ¬
tia quanto ampliꝰ repleri ambiunt. tã¬
to ampliꝰ manescunt: bene de eis diei¬
tur. Egestate ⁊ fame steriles. Immod̾a¬
tis nanq ausib cognitionis suꝑnȩ
scientiã quo plus appetunt: plus a
mittunt. At eont᷑ hi qui in scã eccłia
ueracit̾ sunt humiles: ⁊ ueraciter do¬
cti. norunt de secretis cȩlestib. ⁊ quȩ¬
dam consid̾ata intelligere:⁊ quedã

Expanded text:
quod sufficit tibi, ne forte satiatus evoquod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Dulcedinem quippe spiritualis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scientiam mittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
punt: fame sua steriles fiunt. Neq
enim ea querunt ex quib semetipsos
ad humilitatẽ erudiant.⁊ mores in tnͣ¬
quillitate disponant: pacientiã ser¬
uent⁊ longanimitatẽ ex hibeant: s
ea solummͦ quȩ eos doctos ac loquaces
demonstrent. Iua seire appetunt: ex
quib singłariter eruditi iuideantur.
Nerunq audaeter denatura diuinita¬
tis tractant: cum semetipsos miseri
nesciant. Egestate gͦ ac fame sua ste¬
riles fiunt: qu ea ꝑserutari deside¬
rant. ex quib bonȩ uitȩ germina ñ
ꝓdiieant. Ultra se quippe sunt: quȩ
ꝑscrutant᷑. Dumq ad hoc tenduntur.
quod cõprehend̾e nequeunt: ea cog
noscere negligunt. ex quib erudiri
potuerunt. Quã bene eorũ audati¬
am p̃dicator egregius refrenat: di-¬
cens. Non plus saꝑe quã oportet saꝑe:
s saꝑe ad sobrietatẽ. Hinc salomon
ait. Prudentiȩ tuȩ pone modũ. Hinc
rursum dieit. Mel inuenisti ⁊ comede

Expanded text:
iunt, fame sua steriunt, fame sua sterenim ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Cbus, lib. XX: Mel invenisti; comede
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis ad inuicẽ. Qui enĩ non a¬
it in hoc cognoscet᷑ quia discipul¬
me estis si signa feceritis⁊ s ait. si di¬
lectionẽ habueritis ad inuieẽ: aꝑte in¬
dicat. quia ueros dĩ famulos ñ mira¬
eula s sola caritas ꝓbat. Testimomumgͦ
supmi discipłatus ẽ: donum frat̾nȩ di¬
lectionis. Quã iidelicet dilectionem
quia om̃s heretici hab̾ẽ refugiunt: dũ
ab uinu̾salis eccłiȩ unitate diuidunt᷑.
iure de eis dicit᷑. Quorũ uirtus manu¬
um. erat mͥ ꝓ nichilo. Et quia ad eadem
signa quȩ exhibent nulla humilitate
concordant: recte subdit᷑. Q uita ipsa
putabant᷑ indigni. Sel certe om̃s here¬
tieos seã eccłia uita ipsa fatet᷑ indig¬
nos: quia nmirũ sub nomine. xp̃im
litant eont᷑ nomen xp̃i. De quib ad¬
hue s ub Dt uR
gestate ⁊ fame steriles. Om̃s he-¬
retie dũ insacro eloquio plus
secret̾a dĩ student ꝑscrutari quã ca-¬

Expanded text:
habueritis ad invicem . Qui enim non ahabueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur, quia mei discipuli estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem; aperte indicat, quia veros Dei famulos non miracula, sed sola Dei charitas superni discipulatus est donum fraternae dilectionis. Quam videlicet dilectionem, quia omnes haeretici habere refugiunt, dum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi. De quibus adhuc subditurgestate et fame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam cap
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentięq recipiant: uidelicet lai
des quas querunt. Unde ⁊ redẽptoris¬
uoce dieitur. Multi dicent mͥ in illa¬
die. Dne dñe. nonne in noĩe tuo ꝓpħa
uimus. ⁊in tuo noĩe demonia eiecimꝰ.
⁊ in noĩe tuo uirtutes multas fecimus:¬
Et tunc confitebor illis. quia ñ noui uos:¬
discedite a me. qͥ oꝑamini iniquitatẽ.
Quanimirũ sententia qͥd datur intel¬
ligi: nisi ut in hoĩb. caritas.: ⁊ humili¬
tas. non autẽ debeant uirtutũ signa ue¬
nerari: Unde nunc scã ecełia etiam si qͣ
fiunt hereticorũ miracula. dẽspieit:
quia hec seĩtatis spetiẽ non esse. cognos¬
eit. Probatio quippe scĩtatis ñ est signa
facere ⁊ s unũquemq ut se diligere.
de dõ autem uera. de ꝓrimo uͦ melio¬
ra quã de semetipso sentire. Nã quia
uera uirtꝰ in amore ẽ. non autẽ in os-¬
tensione miraculi: ueritas demon-¬
strat. quȩ ait. In hoc cognoscent om̃s
quia mei estis discipuli: si dilectionẽ

Expanded text:
quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius nil valere, qui ait: Si distribuero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem auQua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli si dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
endũ nobis ẽ. quod ualde edificare
lectorem etiã uixta hẏstoriã potest.
si ꝑpendat qͦmͦ bonis rectorib mix¬
ta sit  regendi auctoritas: ⁊ benig
nitas consolandi. Ait enĩ. Cumq
sederem quasi rex cireũstante ex¬
ercitu. Ecce auctoritas. regiminis.
si una sine altera teneat᷑. S cirea
subditos suos meẽ. rectorib debet ⁊
iuste. consolans mised̾ia. ⁊ pie seuiens
disciplina. Hinc ẽ quod semiuiu il¬
liuis uulnerib qͥ a samaritano in sta¬
bulũ ductus est: ⁊ uinũ adhibet᷑. ⁊ ole¬
um: ut ꝑ uinũ mordeantur uuln̾a.
ꝑ oleum foueant᷑: quatinus unꝰquis
q qui sanandis uulm̾b preest in ui¬
no morsum districtionis adhibeat: in
oleo molliciẽ pietatis. Per uinũ mun¬
dent̃ putrida : ꝑ oleũ sananda foue¬
antur. Miscenda est gͦ lenitas eñ seue¬
ritate: fatiendũ quoddam ex utroq
temporam̃tum: ut neq multa asꝑi-¬
tate exulcerent᷑ subditi⁊ nͣsͣmia be-¬
nignitate soluant᷑. Hoc nimgrũ illa

Expanded text:
endum nobis est quod valde aedificare lectorem etiam juxta historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus mista sit, et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, ecce auctoritas regiminis: si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum , ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur, quatenque, qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa
Abbreviated transcription (Latin):
Non assumas ꝓ eis laudem ⁊ oiatio¬
nems quia ñ exaudiam in tẽpore ela¬
moris eoꝵ ad me. in tẽpore afflictio¬
nis: quia si steterint eorã me moyses
ne sua dum bene utrũq ꝑmiscet⁊
electi eius nec de exibita iusticia pre¬
sumant: nec de pret̾ita iniquitate

Expanded text:
as pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses ne sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
orit. Presum̃tes deterret: dicens.
Cum ueni̾t filius hominis: putas in¬
ueniet fidem suꝑ terrã: Metuens
refouet᷑: cum latroni dicit᷑. Hodie
mecũ eris in ꝑadyso. S derretur p̃¬
sumens: cũ iudas ex apłatus gła in
tartarũ labitur. De quo ꝑ sententi¬
e definitionẽ dicitut. Duodecĩ uos
elegi: ⁊ unus ex uob̾ diabolus est
formidantẽ refouet: cin dicit S
dimiserit uix uxorẽ suam. ⁊ re&e¬
dens abeo duxerit uirũ alterum:
nunqũid reuertet᷑ ad eam ultra:
Numquid non polluta ⁊ contaminata

Expanded text:
sumentes deterret, dicens: Cum venerit Filius hominis, putas inveniet fidem in terra ? Metuentes refovet, cum latroni dicit: Hodie mecum eris in paradiso . Sed terret praesumentes, dum Judas ex apostolatus gloria in tartarum labitur. De quo per sententiae definitionem dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Formidantem refovet, cum dicit: Si dimiserit vir uxorem suam, et recedens ab eo duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non contaminata
Abbreviated transcription (Latin):
ad me dicit añs. u prebuamentẽ decer¬
retneum dicit. Quid elamas suꝑ cõ¬
tricione tua: Insanabilis ẽ dolor tu¬
us. foridantẽ refouet dicens. Ergo
saltem amiꝰ uoca me: pater m̃s. dux
uirginitatis meȩ tu es. S presum̃¬
tem decerret: dicens. Pater tiuis
amorreus. ⁊ mat̾ tua cȩdiea. formi¬
dantẽ refouet: cum ait. Reu̾tere
aduersagͥr isrł. ⁊ non auertã faciem
meam a uobis: quia sẽs ego sum di¬

Expanded text:
erret, cum dicit: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Formidantem refovet, dicens: Ergo saltem amodo voca me: pater meus, dux 641 virginitatis meae tu es . Sed praesumentem deterret, dicens, Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chetea . Formidantem refovet, cum ait: Revertere, adversatrix Israel, et non avertam faciem meam a vobis, quia sanctus ego sum, di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiem uenerant᷑: nec quicqͣm de
spũali intellectu eustodiunt: eum
nichil in uerbis dĩ amplius. nͥ hoc qd̾
exterius audierint eẽ suspicantiR.
¶ Et tam̃ in euuctis errorib suis ma¬
nis głe appetitꝰ possidet: eosq honoris
ambitus captiuos tenet. Et plerũq
ꝑ ipsa quȩ iocunt᷑: nichil aliud qͣm
terrena luera appetunt. De quib ꝑ
paulum dicit̾. Hunismodi enim rp̃o
año non seruiunt: s suo uentͥ. Und̃

Expanded text:
 nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eitus dicit᷑: quia in ꝓeinctu bonorum
oꝑum indesinent̾ cõtidie contͣ tempta¬
tionũ bella preꝑatur. Corda quoq me¬
rentium scã eccłia consolat᷑. dum p̃sen¬
tis ꝑegrinationis erũpna afflictas nĩ¬
tes electoꝵ pensat: ⁊ has eternȩ patriȩ¬
ꝓmissione letificat. Considerat etiam
qd eogitationes fideliũ diuino sint t¬
more ꝑcussȩ: ⁊ quos de dõ conspicit. di¬
stricta audisse ut timeant: agit qͦq
quatinus. ⁊ mansuetudinẽ pietatis eius
audiant ut p̃sumant. Sie nãq sẽa ee
miscet ⁊ metũ: quatinus nec incaute
de mised̾ia confidant: nec dlesꝑate ui¬
stieiam timeant. Nam uerbis sui capi.¬
tis: formidantes refouet dicens. Noli¬
de timere pusuius grex: quia eõpla¬
euit patri urõ dare uobis regnum.
Atq iterum p̃sumentes terret: dũ
dieit. Uigilate ⁊ orate: ut non intre¬
tis intemptationẽ. Rursum formi¬
dantes refouet: dicens. Ci audete qͥa
noĩa ur̃a seripta sunt in celo S in

Expanded text:
e capite diximus, nil obstat, si ad vocem operum indesinenter quotidie contra tentationum bella praeparatur. Corda quoque moerentium sancta Ecclesia consolatur, dum praesentis peregrinationis aerumna afflictas mentes electotiam quod cogitationes fidelium divino sint tpercussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut praesumant. 13. Spem miscet miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Atque iterum praesumentes terret cum dicit: Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Rursum formidantes refovet, dicens: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
i uoluissem ire ad eos: sedebã
primus. Qla in corde reꝓborum
priori loeo actiones carnis st̃. ⁊ po¬
steriori actiones animȩ: in eorum ꝓ¬
euldubio cogitationib. xp̃s non pri¬
mus s ultimꝰ sedet. S electi quiq
quia p̃omnib quȩ et̾na sunt cogi¬
tant. ⁊ posti̾ori eura ac minima.
si qua sunt demꝑalia disponunt.⁊
quib ⁊ magistra uoce ueritatis
dicitur. querite pͥmum regnum

Expanded text:
i voluissem ire ad eos, sedebam primus. - Quia in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubio cogitationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique, quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, posteriori cura minima si quae sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritas dicit: « Quaerite primum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
sedet. Ui apte p̃mitcitur. si uoluissẽ ire
ad eois. Qla sicut scriptum ẽ. oninia oꝑa¬
tur scd̾m consilium uoluntatis suȩ: ñ
sedm̃ nostrum meritũ. S quia ip̃sei¬
ta uult: uisitatione sua nos dñs illu¬
strat. Itaq i cũ uult uenit. i eũ uene¬
rit pͥmus sedet: quia ⁊ aduentꝰ eius
in eorde nr̃o gratuitꝰ est.⁊ appetitus e¬
ius desiderii incogitatione nrã equa¬
lis cetĩs aesideriis ñ est. Sequitus.¬
Nmiq sederem quasi rex
cireũstante exercitu: erã tam̃
merentiũ consolator. Quasi rex dñs
sedet in corde: quia eireũstrepentes re¬
git animoꝵ motꝰ in nr̃a cogitatione.
In mente qͥppe quam inhabitat dũ tor¬
pentia exeitat: inguieta frenat: frz¬
gida accendit : accensa mod̾atur⁊ e¬
mollit rigida: fluxa restringit: ex ip¬
sa hac diuersitate cogitationũ qua¬
si quidã illum exercitꝰ circunstat.
Suie certe quasi rex sedet ei reũstande
exercitu: quia p̃sidentem illũ mentib ele¬

Expanded text:
uissem ire ad eos. Quia enim, sicut scriptum est , omnia operatur secundum consilium voluntatis suae; non secundum nostrum meritum, sed quia ipse ita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequalis caeteris desideriis non est. SequituCumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus ele
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. non tam̃ indictis expugnam᷑
patrum. Beatus gͦ iob sc̃ȩ eccłiȩ typũ
tenens. quȩ tc̃ in illis angustus inue¬
nitut. ⁊ tamen nr̃e ut dixi quietis re¬
miniscit᷑: sua transacła narrat: ⁊ a¬
liis uentura denuntiat dicens.

Expanded text:
gentium, non tamen in dictis expugnamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denuntiat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ta eogitatione moluint᷑. Ueniet tem¬
pus: quando eatholicã eccłiam ñ so¬
lum inustis uocib. s etiam crudelib
is duob modis eccłia ꝑsecutionẽ pati¬
tur: seilicet aut uerbis aut gladiis.
S cũ uerbis ꝑsecutionẽ sustinet. exer-¬
eet᷑ eiussaptientia: cum uͦ gladiis. ex-¬
ercetur eiꝰpatientia. S uerborũ ꝑse¬
eutiones ab hereticis nc̃ etiam cotidie
toleramꝰ: eum ipsi heretiei linguis no¬
bis subdolis. ⁊ falsa humilitatẽ blan¬
diunt᷑. Persecutiones uͦ gladiorũ iux¬
ta finẽ mundi secuturȩ st̃: ut grana
cȩlestib horreis recondenda. tanto ue-¬
rius a peccatoꝵ paleis exuant᷑. quanto
artius affliguntur. Tunc electi omnes
si reminiscunt᷑ horum temporũ. in qui¬
b nunc eccłia fide pacẽ tenet: ⁊ suꝑba
hereticorũ eolla comprimit. ñ poten¬
tatu culminis. s iugo rationis. Re-¬
miniscunt᷑ nr̃i. qui quieta fidei tẽpora
duximꝰ: qui ⁊ si inbellis coartamur

Expanded text:
ta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibusis duobus modis Ecclesia persecutionem patitur, scilicet aut verbis, aut gladiis. Sed cum verbis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc elsi, reminiscuntur horum temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, ntatu culminis, sed jugo rationis. Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur
Abbreviated transcription (Latin):
re tu enarras iusticias meas: ⁊ assums
testamentũ meum ꝑ os tuũ. Tuuͦ odi¬
sti disciplinã: ⁊ ꝓiecisti sermones meos
post te. Sermones ⁊ enĩ dei post se p̃dica¬
tor ꝓhicit: cum hoc qd̾ dicit facere con¬
tempuit. Quando autẽ dictis eius alt̾
obediet: dum ipse respuit oꝑe. qd̾ pre¬
dicat uoce. ⁊ dissimulat audire qd̾ nar¬
rat: De ista p̃dicationis lege scͥptũ est.
Qͥ solu̾it unũ de mãdatis istis minimis.⁊
doeuerit sic hoĩes. ininimꝰuocabit᷑ in reg

Expanded text:
ustitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in reg
Abbreviated transcription (Latin):
magno ordine cognoseimꝰ. in interiori ꝓ¬
uectu quid accẽpimꝰ: in exteriori defe¬
ctu quid sumꝰ. Et miro mͦ agitur. ⁊ ut nec
de uͥtute quisquã extolli debeat. nec
de tẽptatione desꝑet: quia dũ sp̃c tra¬
hit ⁊ caro retrahit.⁊ subtilissimo iuditiz
interni mod̾amine. infra sũma ⁊ supra in¬
fima in quodã medio anima libratur.
Bene gͦ dicitur: ⁊ aquas appendit m̃sura.

Expanded text:
magno ordine cognoscimus in interiori pmagno ordine cognoscimus in interiori profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura.
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ dicens. Uideo aliam lege̾ in m̃¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis in eȩ: ⁊
captiuũ me ducentẽ in lege peceati q̃
est in m̃bris meis. Ad ima qͥppe trahit ca¬
rone extollat sp̃e: ⁊ ad summa trahit sp̃c̃.
ne ꝓsternat caro. Sp̃c leuat ne iaceamꝰ
in ins nus: caro grauat ne extollam᷑ ex
sumiis. Siñ subleuante spũ. noscaro tẽp¬
taret : ꝑfectione ꝓculdubio tẽptationis
suȩ in⁊ma deiceret. Rursum uͦ si non
temptante carne. ad sũma nos sp̃c sub¬
leuaret: in suꝑbiȩ casu ipsa nos peius
subleuatione ꝓsterneret. S fit certonio¬
deramine: ut dũ uiusqͥsq scõꝵ iam qͥ¬
dem interius adsũma rapitur. s adhuc
temptat᷑ exterus: nec desꝑationis lap¬
sum. nec elationis ineurrat. Qm̃ nec tẽp¬
tatio extĩor culpam ꝑficit. quia int̾i̾or
indentio sursũ trahit: nec rursũ inten¬
tio interior in suꝑbiã eleuat: quia tẽp̃ta¬
tio ext̾ior humiliat dũ grauat. Sicq

Expanded text:
gem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque
Abbreviated transcription (Latin):
iobultima. extrem scẽ eccłiȩ desig-¬
nentur dies : qndo ꝑsecutione crescen-¬
te aꝑtas ħeticoꝵ uoces tolerare cõpel¬
litut: cũ motus cordis sui qͦs nunc intͣ
cogitationũ sins condegunt. tẽ in uo-¬
ce manifestati erroris aꝑuint. Nunc enĩ si¬
cut ꝑ iohem dicit᷑. draco in abyssũ clau¬
sus tenet᷑: quia diabolica malicia in
eorum subdolis cordib occultat᷑. S si¬
eut illis dictum ẽ. ediicitur dracho de¬
puteo abyssi: quia quod mͦ p̃ timore te¬
gitur. tẽ contra eccłiam publice de
iniquorũ cordib omẽ serpentinũ ui¬
rus aꝑitur. Nunc enĩ abscondit se sub
blandiente lingua seiuens conscientia
⁊ malitia caluditatis quas quodã se te¬
git abysso simulationis. Nunc dñs sicut
psalmistȩ uoce dicit᷑: congregat sicut
in utre aquas maris. Uter quippe ẽ car¬
nalis cogitatio. Aquȩ gͦ maris. in utͤ
congregatȩ sunt: cum amaritudo ꝑ¬

Expanded text:
Job ultima extremi sanctae Ecclesiae desigJob ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. Nunc enim, sicut per Joannem dicitur , draco in abysso clausus tenetur, quia diabolica malitia in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educetur dracputeo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua saeviens conscientia, et malitia calliditatis quasi quadam se tegit abysso simulationis. Nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris. Uter quippe est carnalis cogitatio; aquae ergo maris in utre congregatae sunt cum amaritudo p