comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ dice. Qͥd dictũ ẽ de sapientia
ipsiꝰ : candor ẽ lucis et̾ne. Attende
candorẽ solis. In celo ẽ. ꝙ expandit
candorẽ ꝑ t̾ras om̃s. ꝑ maria om̃ĩa:
& utiq corporał lux ẽ. Si separas can¬
dorẽ solis a sole: separa u̾bũ a patre.
De sole loquor. Lucerne una flãmu¬
la tenuis. quȩ uno flatu possit ex¬
tingui: spargit lucẽ suã suꝑ cuncta
quȩ subiacent. Uides lucẽ sparsã a
flãmula generatã: emissionẽ uides.
separationẽ ñ uides. Intelligite gͦ frẽs¬

Expanded text:
hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelligite e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ mutat᷑. Transisti enĩ carnẽ que ui¬
det᷑. transi celũ. solẽ. lunã. stellas quȩ
uident᷑. transi & õe qđ mutat᷑. Iam
enĩ istis transactis ueneras ad animũ
tuũ: s & ibi inuenisti mutabilitatẽ
animi tui. Nũqͥd mutabił ẽ ds: tran¬
si gͦ & animũ tuũ. effunde suꝑ te aĩam
rũ qđ hõ ñ possit. Hoc fec in se ioħes
eugłista. Transcendit carnẽ. transce̾n¬
dit t̾rã quã calcabat. transcendit ma¬
ria que uidebat. transcendit aerẽ
uͥ alites uolitant. transcendit solem.
transcendit lunã. transcendit stellas.
transcendit om̃s sp̃c qͥ ñ uident᷑. tͣns¬
cendit m̃te suã ipsa ratione animi
sui. Transcendens ista oĩa. suꝑ se effũ¬
dens aiãm suã quo ꝑuenit: quid ui¬
dit: in pͥncipio erat u̾bũ. ꝙ u̾bum
erat apud dm̃. Si gͦ separationẽ ñ
uides in luce: qͥd separationẽ queriᷤ
re uerbo dicenti: qr ipse dicens. non
sillabis dic̾: s splendore sapĩe fulgere.

Expanded text:
em quae videtur, transisti coelum, solem, lunam, et stellas quae videntur; transi et omne quod mutatur. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam rum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris rere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere,
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ et filiꝰ: s hec eadẽ facit. ⁊ similit̃ fac.
Si fecit d̾s celũ qđ manet: hoc fec cęlũ
filiꝰ qd̾ manet. Si fec ds pat̃ hominẽ qͥ
moritur: eundẽ fec filiꝰ hominẽ qͥ morit᷑.¬

Expanded text:
Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus Pater hominem qui moritur, eumdem Filius hominem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ facit: s ñ similit̃: facit animꝰ u̾¬
bũ apud se. iubet lingue. & ꝓfert u̾¬
bũ qd fecit animꝰ. fecit animꝰ. fec̾ et
lingua: fecit dñs corporis. fecit ⁊ ser¬
pit qd̃ faceret: & iubente dño fecit.
Hoc idem ab utroq factũ ẽ. S nũqͥd
similit̃. quomͦ ñ similit̾ ait aliquis:
ecce u̾bũ qd̃ fecit animꝰ manet in me:
ꝙ qd̃ fecit lingua mea. ꝑcusso aere.
transiit ⁊ ñ est. Cũ dixeris u̾bũ in a¬
nimo tuo. & sonuerit ꝑ linguã tuã.
redi ad animũ tuũ: & uide qr ibi est
u̾bũ qd fecisti. Nũqͥd sic̃ mansit in aĩo
tuo. mansit in lingua tua: qd̃ sonuit
ꝑ linguã tuã: fecit lingua sonans:
fec̃ animꝰ cogitans. S qd̾ sonuit lingͣ
transiit: qd cogitauit animꝰ ꝑmanet.
Hoc gͦ fec̃ corpꝰ. qd̃ fec animꝰ: s ñ simi¬
lit̃. fẽcit enĩ animꝰ. qd teneat animꝰ:
fec̃ aũ lingua qd̵ sonat: ꝙ ꝑ aerem
aur̃ẽ u̾berat. Numqͥd sequeris silla¬
bas: & facis ut maneant: Ñ gͦ sic

Expanded text:
imiliter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et serpit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsi deos suos uident ocłis. habemꝰ
& nos alios ocłos unde uideamꝰ dm̃
nostrũ. Ipsi ocłi mundandi st̃ a deo
nr̃o: ut uideamꝰ dm̃ nr̃m. Beati enĩ
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Ergo cũ se conturbatũ dixisset. cũ dr

Expanded text:
si ipsi deos suos vident oculis; habemus si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cum se con
Abbreviated transcription (Latin):
assurrexisti: tc̃ ñ inuenis. Si aliqͥd supͣ
m̃te tuã tegisti: tunc inuenis. Nã si in
his u̾saris que sibi errans animꝰ fac. cũ
imaginib tuis loqueris: ñ cũ u̾bo dĩ.
fallunt te ymagines tue. Transcende ce
corpꝰ. ꝙ sape animũ: transceude animũ.
& sape dm̃. Non tangis dm̃. nͥ ⁊ ani¬
mũ transieris: quantominꝰ tangis si
in carne manseris: illi gͦ qͥ sapiunt
carnẽ. quã longe st̃ a sapiendo qd̃ d̃s ẽ:
qr ñ ibi ee̾nt etiã si animũ saꝑent. Re¬
cedit hõ multũ a deo: quando sapit
carnalit̃. & multũ int̾est int̾ carnẽ
& aiam: plus tam̃ int̃est int̾ aĩam ⁊
dm̃. Tu si in aĩo es: in medio es. Si infra
attendis. corpꝰ ẽ: si supͣ attendis. d̾s ẽ.
Attolle te a corpore: transi etiã te. Hide
enĩ qͥd dix̃ psalmꝰ: & ammoneberis
quẽ admodũ sapiendus sit ds. Facte st̃
inqͥt mͥ lacͥme mee panes die ac nocte:
pagani dicant. Ecce dii nr̃i: uͥ ẽ ds̃
homini qͥ ñ ht̃ unde uideat: nã utiq

Expanded text:
assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus veshomini qui non habet unde videat? Nam utique
Abbreviated transcription (Latin):
se aliquẽ religionẽ hominib insere¬
re p̃sumpser̃t. non negauerunt istã
mentiũ resurrectionẽ : ne diceret᷑ eis.
Si non resurget anima: quare mi¬
chi loqueris:  quid in me facere uis:
Si ñ facis ex deteriore meliorẽ: qua¬
re mͥ loqueris: Si ñ facis ex in quo
iustũ: quare mͥ loqueris.ͦ Si aut̃
facis ex iniquo iustũ. ex impio pi¬
um. ex stulto sapientẽ. fateris resur¬
gere animã meã si tibi obtempera¬
uero: si tibi credidero. uolentes ergo¬
credi sibi homines. qͥ instituert̃ alicu¬
ius etiam false religionis sectã: nega¬
re istam mentiũ resurrectionẽ non
potuer̃t. Om̃s de illa consenser̃t: s
multi carnis resurrectionẽ negaue¬
runt: et dixer̃t in fide iam ẽẽ resur¬
rectionẽ factam. Talib resistit apłs di

Expanded text:
eligionem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem, ne diceretur eis: Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? Quid in me facere vis! Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Si non facis ex iniquo justum, quare mihi loqueris? Si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto sapientem, fateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. sibi credi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam mentium resurrectionem non potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
factã a deo patre. ꝑ filiũ: firmam̃tum
factũ a deo patre. s ꝑ filiũ. Omĩa enĩ ꝑ
ipsũ facta st̃: & sine ipso factũ ẽ nichil.
Excute intelligentiã tuã: nec intelligen¬
tiã uocandã. s plane stulticiam. Neus
sumꝰ. cuiꝰ est: dic nob̃. a qͦ factus ẽ. Si
ris a patre ñ a filio: respondet tͥ eugłm.

Expanded text:
firmamentum factum a Deo Patre, sed per Filium. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus sumus, cujus est? dic nobis, a quo factus est? Si ris, A Patre, non a Filio; respondet tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qd̃ uiderit patrẽ facientẽ: qr uidẽ
filii hoc ẽ natũ ẽẽ de patre. Non alia
uisio eiꝰ & alia substantia eiꝰ: nec alia
tũ. reuocet errantes. Cũ dixisset ñ pot̃
quasi duos fabros. unũ magistrũ al¬
terũ discipłm. quasi attendentẽ ad
magistrũ. uerbi grã facientẽ. archã.
ut qͦmͦ ille facit archã. faciat & iste
alteram archã. scdm uisionẽ quã in¬
spex̃ in magistro oꝑante: s ne tale ali
qͥd duplicaret sͥ in illa simplici diui¬
nitate intellectꝰ carnalis. consequent̃¬

Expanded text:
nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia tum revocet errantes. Cum dixisset, Non potquasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secu
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. ñ ẽ filiꝰ a se. Etenĩ si filiꝰ ẽ: natꝰ
ẽ. Si natus ẽ ab illo ẽ de qͦ natꝰ est. S
tam̃ equalẽ sibi genuit. Non eñĩ defu¬
it aliqͥd generanti. aut tempꝰ quesiũ
ut generaret. qͥ genuit coeternũ: aut
matrẽ quesiuit ut gen̾aret qͥ de se ꝓ¬
tulit uerbũ: aut pat̾ gen̾ansetate p̃
cesserat filiũ. ut minorẽ filiũ gen̾aret.
& forte dicit aliqͥs. qr ꝑ multa scła. in
senecta sua d̾s suscepit filiũ. Sicut pat̃
sine senectute: sic ⁊ filiꝰ sine. crem̃to.
Nec ille senuit. nec ille creuit: s eqͣlis
equalẽ genuit. ȩtenus ȩternũ. Quomͦ
inqͥt aliqͥs. eternus ȩternũ: qͦmͦ flã¬
ma temporalis. generat lucẽ tẽpora¬
lẽ. coeua ẽ aũ flãma generans. luci
quã generat: nec p̃cedit tp̃re flãma
generans. lucẽ generatã: s ex qͦ inci¬
pit flama. ex eo incipit lux. Da mͥ flã¬
mã sine luce: & do tͥ patrẽ sine filio.
Hoc ẽ gͦ. non potest filiꝰ a se face qͥcquã.

Expanded text:
 Filius a se. Etenim si Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protulit Veraecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat, nec praecedit tempore flamma generans lucem generatam; sed ex quo incipit flamma, ex illo incipit lux. Da mihi flammam sine luce, et do tibi Deum Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius a se facere quidquam,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qd̃ uiderit patrẽ facientẽ. Redi gͦ me¬
cũ ad id qđ dicebã. ne forte. sic intelligͤn¬
dũ sit. ut de quęstione ambo exeamꝰ.
exeam sine offensione. sine scandalo.
Tu aũ circonclusꝰ queris qua exeas:
qua intraueras uide. forte ñ intellexis¬
ti: ⁊ hoc qd̃ dixi qua int᷑ueras uide. Ip¬
sũ audi dicentẽ. Ego sũ ianua. Ñ sine

Expanded text:
iderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus.quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit ille uita. sit et iste: et utrũ¬
q coniunctũ. una uita ñ duȩ: qr u
nus d̾s. ñ duo dii: & hoc ipsũ sit ẽẽ
uitã. Quomodo gͦ filio dedit uitam
pat̃ : non sic quasi ante fuerit filiꝰ
sine uita : atq ut uiueret a patre
acceperit uitã. Nam si hoc ẽẽt: non
haberet uitã in semetipso. Ecce de
anima loquebar. Est anima. etͣ ñ
sit sapiens. et si ñ sit iusta. anima
ẽ: & si ñ sit pia anima ẽ. Aliud illigͦ
ẽ ẽẽ animã: aliud uͦ ẽẽ sapientẽ. esse
iustã. eẽ piã. Est gͦ aliqͥd qd̾ non ẽ¬

Expanded text:
ut sit ille vita, sit et iste; et utrumut sit ille vita, sit et iste; et utrumque conjunctum una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quomodo ergo dedit Filio vitam Pater? Non sic quasi ante fuerit Filius sine vita, atque ut viveret a Patre acceperit vitam: nam si hoc esset, non haberet vitam in semetipso. Ecce de anima loquebar. Est anima: etsi non sit sapiens, etsi non sit justa, anima est; etsi non sit pia, anima est. Aliud illi ergo est esse animam, aliud vero esse sapientem, esse justam, esse pium. Est ergo aliquid q
Abbreviated transcription (Latin):
Habetis lucẽ : s in celo habetis lucẽ.¬
ꝑcipitis. Non in uob̃ ipsis habetis lu¬
c̃ẽ. Sole occidente : tenete lucẽ si po¬
testis. Nox ẽ. et lumine nocturno ꝑ¬
frumini: subducta lucerna. tenete
lucẽ. Cũ uͦ substracta lucerna in
tenebris remanetis: ñ luc̃e in uob̃
tero. E cce ubi si qͥs intelligat ostend̾
filiũ equalẽ patri: ubi ait. Siẽ habet
pat̾ uitã in semetipso. sic dedit filio
uitã habere in semetipso: ut hoc so¬
lũ intersit int̾ patrẽ & filiũ. qr pat
habet uitã in semetipso quã nemo
ei dedit: filiꝰ autẽ habet uitã in se¬
metipso. quã pat̾ ei dedit. S etiam
hic oritur aliqd̃ nubilũ discutiendũ:
ñ deficiamꝰ. intenti simꝰ : pascua m̃tiꝰ
st̃: ñ fastidiamꝰ ut uuiamꝰ. Ecce in¬
qͥs fateris ipse qd̃ uitã filio pat̾ deb̾.
ut habeat eam quidẽ in semetipso.
sicut pat̾ habet uitã in semetipso:
ñ indigens ille. ñ indigeat et iste:

Expanded text:
habetis lucem, sed in coelo; habetis lucehabetis lucem, sed in coelo; habetis lucepercipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; subducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucerna in tenebris remanetis, non lucem in vobis tero. Ecce ubi, si quis intelligat, ostendit Filium aequalem Patri, ubi ait, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: ut hoc solum intersit inter Patrem et Filium, quia Pater habet vitam in semetipso, quam nemo ei dedit; Filius autem habet vitam in semetipso, quam Pater dedit. 12. Sed etiam hic oritur aliquod nubilum discutiendum. Non deficiamus, intenti simus: pascua mentis sunt, non fastidiamus, ut vivamus. Ecce, inquis, fateris ipse quod vitam Filio Pater dedit, ut habeat eam quidem in semetipso, sicut habet Pater vitam in semetipso, non indigens ille, non indigeat et iste;
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ didicerat: nẽ recipit qd̃ amiserat.
Mutabilis uita anime. E cũ uiuit aĩa
in iniqͥtate : mors eiꝰ est. Cũ aut̃ fit
iusta. fit particeps alterius uite: que
ñ est qd̃ ipsa. E rigendo se quippe ad
dm̃. et inherendo d̾o: ex illo iustifica¬
t᷑. dictũ ẽ enĩ. Credenti in eũ qͥ iusti¬
ficat impiũ: deputat᷑ fides eiꝰ ad uis¬
ticiã. Deficiendo ab illo fit iniqua: ꝓ¬
ficiendo ad illũ fit iusta. Nonne tibi¬
uidet᷑ quasi aliqͥd frigidũ igni admo¬
tũ feruescere: remotũ ab igne tepes¬
cere: s nonne uidet᷑ tͥ qͥddam tenebro¬
sũ admotũ luci clarescere: remotũ
a luce nigrescere :  tale qͥddã ẽ aĩã:
ñ tale aliqͥd d̾s. Pocest et homo dice
re se lucẽ habere nẽ in ocłis suiꝰ. Di¬
cant gͦ quasi quadã uoce. ꝓpria.
ocłi tui si possunt: habemꝰ lucẽ in
nobisipsis. Concradicit᷑. N on ꝓprie
dicatis habere uos lucẽ in uob̃ ipsis.

Expanded text:
quod didicerat, nunc percipit quod amiserat: quod didicerat, nunc percipit quod amiserat: mutabilis vita animae. Et cum vivit anima in iniquitate, mors ejus est: cum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendo se quippe ad Deum et inhaerendo Deo, ex illo justificatur. Dictum est enim: Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobis ipsis. Contra dicitur: Non proprie dicitis habere vos lucem in vobis ipsis:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pat̾ habet uitã ui semetipso:
sicedit filio uitã habere in semetipso.
Qͥ d ẽ habet uitã pat̾ in semetipso: ñ
alibi habet uitã: s in semetipso. uiuere
quippe suũ in illo ẽ: & ñ aliunde. Non a¬
lienũ ẽ: ñ quasi mutuat᷑ uitã. nec qͣsi
particeps sit uite eiꝰ. uita que ñ ẽ qd
ipse : s habet uitã in semetipso: ut ip¬
sa uita sͥ sit ipse. Si potuero adhuc¬
inde modicũ qͥd dicere. exẽplis ꝓposi¬
tis ad intelligentiã ur̃ãm informandã.
dño adiuuante potero: et pietate in¬
tentiõĩs ur̃e. Nuiit d̾s. uiuit & anima.
s uita di ĩmutabilis ẽ: uita animȩ mu¬
tabis ẽ. Ds̃ nec ꝓficit. nec deficit. sed
est ipse sẽꝑ in se: est ita ut ẽ: ñ alit̃
nc̃. alit̃ postea. alit̾̃ antea: anime uͦ ui¬
ta. ualde alit̃ atq alit̃. Uiuebat stulta
uiuit sapiens: uiuebat iniqua. uiuit
iusta. Nẽ meminit. nẽ obliuiscit᷑: nẽ
discit. nẽ discere ñ potest. Nc̃ ꝑdit.

Expanded text:
et vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunde, non alienum est: non quasi mutuatur vitam, nec quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quod ipse; sed habet vitam in semetipso, ut ipsa vita sibi sit ipse. Si potuero adhuc modicum quid inde dicere, exemplis propositis ad intelligentiam vestram informandam, Domino adjuvante potero, et pietate intentionis vestrae. Vivit Deus, vivit et anima: sed vita Dei immutabilis est, vita animae mutabilis est. Deus nec proficit, nec deficit; sed est ipse semper in se, est ita ut est: non aliter nunc, aliter postea, aliter antea. Animae vero vita, valde aliter atque aliter: vivebat stulta, vivit sapiens; vivebat iniqua, vivit justa: nunc meminit, nunc obliviscitur; nunc discit, nunc discere non potest; nunc perdit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uellet posset. Deo aut̃ cui ñ ẽ alia
substantia  sit. ⁊ alia po testas ut
possit. s consubstantiale illi ẽ qͥc¬
est. ñ alio modo ẽ ⁊ alio modo pot̃:
s esse ⁊ posse simul ht. qr uelle ⁊ fac̾e
simul habet. Qͥa gͦ potentia filii de
patre ẽ. ideo substantia filii de patͤ
est: ⁊ qr substantia filii de patre ẽ.
ideo potentia filii de patre est. Non
alia potentia ẽ in filio. ⁊ alia substan¬
tia. s ipsa ẽ potentia quȩ ẽ substan¬
tia: substantia ut sit. potentia ut
possit. Ergͦq filiꝰ de patre ẽ: id̾o dix̃.
filiꝰ ñ potest a se facere qͥcꝗ᷑. nͥ qd̃ ui

Expanded text:
cum vellet posset. Deus autem cui non est alia cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quiest, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. Tamꝗͣ diceret. Qͥd scandalirati
estis qr patrẽ meũ dixi dm̃: ⁊ qr ȩqͣ¬
lẽ me facio dõ: ita sũ equalis: ut ille
me genuerit. Ita sũ equalis: ut ñ ille a
me. s ego ab illo sim. Hoc enĩ intelli¬
git᷑ in his u̾bis. Non pot̃ filiꝰ a se face
quicꝗͣ: nͥ qd uiderit patrẽ facientẽ :
sit: qr a patre habet ut possit:
qr a patre ht ut sit. filio eni:
ħ ẽ esse. qd̾ posse. Homini ñ ita ẽ. Ex
comparatione humane infirmitatiᷤ
longe infra iacentis. utcũq corda sus¬
tollite. E ne forte aliqͥs nr̃m tangat
secretũ. ⁊ quasi choruscatione mag
ne horrescens luc is sapiat aliqͥd.
ne insipiens remaneat. ñ tam̃ se to¬
tũ saꝑe putet. ne suꝑbiat: ⁊ quod
sapuit amit tat. Hõ aliud ẽ qd̃ est:
aliud qd̃ pot̃. Aliquando enĩ ⁊ ẽ hõ:
⁊ ñ potest qd uult Aliquando eñi
sic ẽ hõ: ut possit qd̃ uult. Itaq ali¬
ud ẽ esse ipsius: aliud posse ipsius. Si
enĩ hoc eẽt ẽẽ ipsuis. qd̃ ẽ posse ipsiꝰ.:

Expanded text:
am diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se faced viderit Patrem facientem. sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius;
Abbreviated transcription (Latin):
đr. Alta enĩ ꝑ illũ dñr. ñ qualia¬
cũq: ñ que facile intelligaritur.
Eece iam hereticus si forte audit u̾ba is¬
ta erigit se & dicit nob̃. Ecce minor est
filiꝰ quã pat: ecce audi u̾ba filii qͥ dicit.
ñ pot̃ filiꝰ a se face qͥcquã. nͥ qđ uiderit
patrẽ facientẽ. Expecta quẽ admodum

Expanded text:
r. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patr
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. alterã in fine resurrectionẽ ex¬
pectamꝰ. Sed et nẽ in et̾nã uitã re¬
surreximꝰ. si in fide ipsa ꝑseueranter
manemꝰ: et tẽ in et̃nam uitã resurge¬
mꝰ. quando angłis coequabim᷑. Ipse
gͥ distinguat. ipse aꝑiat qd̃ loqui
ausi sumus. qͦmͦ fiat resurrectio an¬
te resurrectionẽ : ñ alioꝵ & alioꝵ. s
eorundẽ. Nec talis qualis lazari: sed
in uitã eternã. Aꝑiet plane. Audite
diluciscente magistrũ: et illabantem
cordib nr̃is solẽ nrm. Non quẽ deside¬
rant ocłi carnis: s cui estuant aꝑiri
ocłi cordis. Ipsũ gͦ audiamꝰ. Am̃ am̃
dico uob̃ qr uenit hora et nẽ ẽ: quan¬
do mortui. uidete exprimi resurrectio¬
nẽ pͥmã. Quando mortui audient
uocẽ filii d̾i: et qui audierint uiuet
Quare addidit. qͥ audierint uiuent:

Expanded text:
mus, alteram in fine resurrectionem exmus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Sed et nunc in aeternam vitam resurreximus, si in fide ipsa perseveranter manemus; et tunc in aeternam vitam resurgemus, quando Angelis coaequabimur . Ipse ergo distinguat, ipse aperiat quod loqui ausi sumus: quomodo fiat resurrectio ante resurrectionem, non aliorum et aliorum, sed eorumdem; nec talis qualis Lazari, sed in vitam aeternam. Aperiet plane. Audite dilucescentem magistrum, et illabentem cordibus nostris solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiamus: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui, videte exprimi resurrectionem, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Quare addidit, Qui aud
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. uenit hora inquit. Tu ꝓculdu¬
bio imbuitus fide resurrectionis car¬
nis. expectabas horã illã finis scłi.
diẽ iudicii. Quã ne in isto loco expec¬
tares: addidit. et nc̃ est. Qd̃ gͦ dicit.
uenit hora. ñ dicit de hora illa no¬
uissima. ubi in uissu & in uoce ar¬
changłi. et in tuba d̃i dñs ipse des¬
cendet de celo. et mortui in xp̃o re¬
surgent primi. deinde nos uiuen¬
tes qui reliqͥ sumꝰ. simul cũ illis ra¬
piemur in nuibib in obuiã xp̃o in a¬
era: et ita semꝑ eũ dño erimꝰ. & ue
niet hora illa: s ñ ẽ nunc. Horau
ista que sit adu̾tite. Nenit hora &
nẽ ẽ. Qͥd in ea fit: s ord. nͥ resurrec¬
tio mortuoꝵ: et qualis resurrectio:
ut qui resurgunt in et̃nũ uiuant:
tiones:  nũqͥd forte qͥ nẽ resurgunt.
tẽ ñ resurgunt: ut alioꝵ fiat nunc
resurrectio. alioꝵ tẽ: s non ẽ ita. Nam
ista resurrectione si recte credidimus
resurreximꝰ: et nosipsi qͥ iã resurrexi¬

Expanded text:
vitam: Venit hora, inquit. Tu procul duvitam: Venit hora, inquit. Tu procul dubio imbutus fide resurrectionis carnis, exspectabas horam illam finis saeculi, diem judicii, quam ne in isto loco exspectares, addidit, et nunc est. Quod ergo dicit, Venit hora, non dicit de illa hora novissima, ubi in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei Dominus ipse descendet de coelo, et mortui in Christo resurgent primo; deinde nos uiuentes, qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus in obuiam Christi in aera, et ita semper cum Domino erimus. Haec. Hora vero ista quae sit, advertite: Venit hora, et nunc est. Quid in ea fit? Quid, nisi resurrectio mortuorum? Et qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. tiones? Numquid forte qui nunc resurgunt, tunc non resurgent; ut aliorum fiat nunc resurrectio, aliorum tunc? Non est ita. Nam ista resurrectione, si recte credidimus, resurreximus; et nos ipsi qui jam resurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
nius : et indulcescat nob̃ ut cepit.
Am̃ am̃ dico uob̃ qr uenit hora a ñc
ẽ. Nos expectabamꝰ in fine resurrec¬
tionẽ mortuoꝵ. Nã ita credidimꝰ: im¬
mo ñ expectabamꝰ. sed plane expecta¬
re. debemꝰ. Neq enĩ falsũ credidimꝰ:
in fine mortuos resurrecturos. Cũ gͦ
uellet dñs iħc insinuare nob̃ quan¬
dam resurrectionẽ mortuoꝵ. ante re¬
surrectionẽ mortuoꝵ: non sicut laza¬
ri. uel filii illiꝰ uidue. uł filie archi¬
synagogi. qui resurrexer̃t mortui:
nã et ipsoꝵ mortuoꝵ quedã resurrec¬
tio facta ẽ. ante resurrectionẽ mor¬
uitã et̾nã. et in iudiciũ non uenit.
s transiit a morte ad uitã. Ad quã
uitã : ᷤ ad et̾nam. Non gͦ sicut ecepꝰ
lazari. transiit enĩ & ille a morte se¬
pulchri. ad uitã hominũ: s ñ ad et̃¬
nã. iterũ moriturus. Resurrecturi
autẽ in finẽ scłi mortui: in uitã et̃¬
resurrectionẽ mortuoꝵ in et̾nã uitã.
ante. resurrectionẽ mortuoꝵ in et̾nã

Expanded text:
it. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est. Nos exspectabamus in fine resurrectionem mortuorum; nam ita credidimus: imo non exspectabamus, sed plane exspectare debemus; neque enim falsum credimus in fine mortuos resurrecturos. Cum ergo vellet Dominus Jesus insinuare nobis quamdam resurrectionem mortuorum ante resurrectionem mortuorum; non sicut Lazari , vel filii illius viduae , vel filiae archisynagogi , qui resurrexerunt morituri nam et ipsorum mortuorum quaedam resurrectio facta est ante resurrectionem morn judicium non venit, sed transiit a morte ad vitam. Ad quam vitam? Ad aeternam. Non ergo sicut corpus Lazari: transiit enim et ille a morte sepulcri ad vitam hominum, sed non aeternam, iterum moriturus; resurrecturi autem in fine saeculi mortui, in vitam aeteresurrectionem mortuorum in aeternam vitam, ante resurrectionem mortuorum in aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
ERM ONE pristi¬
no quantũ nr̃m
mouit affectũ. ad
intelligendi pau¬
ꝑtatem soquistgsumꝰ. ex occasione u̾¬

Expanded text:
ermone pristino, quantum nostrum movit affectum et intelligendi paupertatem, locuti sumus, ex occasione
Abbreviated transcription (Latin):
uidit patr̃e. faciente. Quecũq enĩ pat̃
facit: hec cadẽ et filiꝰ facit similiter.
Unde autẽ natus sit sermo iste cõme¬
morandi estis ꝓpt̃ suꝑiora lectionis uͥ
curauerat dñs quendã. inter illos qͥ
in quinq porticib piscine illiꝰ saloͬis
iacebant. cui dixerat. tolle grabatũ
tuum et uade in domũ tuam. ħ aut̃
fecerat sabb̃is: unde ꝑturbati iudei.
calumniabant᷑ quasi eu̾sorem & p̃ua¬
ricatorem legis. Tunc dixerat eis. Pãt̃
carnaliter accipientes sabbati obser¬
uationẽ. putabant dm̃ post laborẽ
fabricati mundi usq ad. hunc diem
quasi dormire. & ꝓpt̾ea scificasse illũ
diem: ex quo cepit uelut a laborib
requiescere. Est autẽ sabbati sacra¬
m̃tũ antiqͥs patrib nr̃is p̾ceptũ. qd̃
nos. xp̃iani spiritalit obseruamꝰ. ut ab

Expanded text:
it Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p uirib ꝑtractare: si tempꝰ nob̃ ꝑacta
lectione et uires remansissent. Si dicã
me posse adhuc loqui: forte uos audi¬
re iã ñ potestis. Itẽ forte auiditate
audiendi dicitis: possumꝰ. Meliꝰ ẽ. gͦ
ut ego infirmitatẽ meã fatear. quia
iã fatigatꝰ loqͥ ñ possũ: quã ut uob̃
bene facetis adhuc infundã qd̃ ñ be¬
ne digeratis. Proinde huiꝰ ꝓmissionis
quã ad hodiernũ tempus si suꝑesset
distulerã. tenete me adiuuante dño
in crastinũ debitorem. Explicit

Expanded text:
pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Domino in crastinum debitorem. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
qr om̃e iudiciũ dedit filio. non gͦ
scđm patrẽ uidicabis: adiecit. Non
possũ ego ameipso facere qͥcquã: sic̃
audio et iudico. et iudiciũ meũ ius¬
tũ ẽ. Q a non quero uoluntatẽ me¬
ã: s uoluntatem eiꝰ qͥ misit me
Certe filiꝰ qͦs uult uiuificat. Non
quexit uolunta: tẽ suã. s uolun¬
tatem eiꝰ qui misit eũ. Non meã: ñ ꝓ¬
priam. Non meã: non filii hominiꝰ Ñ
meã: que resistat do. faciunt enĩ ho¬
mines uoluntatẽ suã non d̾i: quando
faciunt qd̾ uolunt. ñ qd̾ iubet ds. Qnͣ¬
Do autẽ ita faciunt qd̵ uolunt. ut ta¬
men sequant᷑ uoluntatẽ d̾i : ñ facius
uoluntatẽ suã. quãuis qd̃ uolunt fa¬
ciant. Nolens fac qd̃ iuberis: atq ita
et hoc facies qd̾ uis: et ñ uoluntatẽ
tuã facies. s iubentis. Qͥd gͦ: s sicut au¬
dio : ita uidico. Audit filiꝰ. et demons¬
trat ei pat̃ : et uidet filiꝰ patre facien¬
te. & ista distuleramꝰ. paulo enueleatiꝰ

Expanded text:
quia omne judicium dedit Filio; non ergo quia omne judicium dedit Filio; non ergo secundum Patrem judicabis: adjecit, Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Certe Filius quos vult vivificat. Non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod volunt, non quod jubet Deus: quando autem ita faciunt quod volunt, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam facies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius
Abbreviated transcription (Latin):
busdã sinistris: iusti aut̃ẽ in uitã
et̃nam. De qua alio loco dicit. Hec ẽ
aut̃e uita et̾na. ut cognoscant te u¬
nũ uerũ dm̃: et quẽ misisti iħm xͫ
eẽt. non rapinã arbitratꝰ ẽ. ẽẽ equa¬
lis deo. Eunc se ostendet: qͦm se dilec¬
torib sius ostensurũ ꝓmisit. Qͥ enĩ
diligit me ait mandata mea custo¬
dit : & qͥ diligit me diliget᷑ a patre
meo: et ego diligã eũ et manifesta¬
bo me ipsũ illi. Qͥb loquebat᷑ p̃sens
eis erat: s formã serui uidebant. for¬
mã autẽ di ñ uidebant. ꝑ iuim̃tũ ad
stabulũ ducantur curandi. s sanati
udebunt. quia ostendã inquit me¬
ipsũ illiᷤ. Quomodo ostendit᷑ equalis
patri cũ dicit philippo: qui me ui¬
dit. uidit et patrẽ. frã .u.
Non possũ ego a meipso facere qͥe¬
quã. Sicut audio uidico: et iudi¬
ciũ meũ iustũ est. Qͥ a dicturi illi era¬
mꝰ. tu uidicabis et pat̾ ñ uidicabit.

Expanded text:
ibusdam sinistris; justi autem in vitam ibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi. Quibus loquebatur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Qui me videt, videt et Patrem meum . 19. Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Quia dicturi illi eramus, Tu judicabis, et Pater non judicabit,
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. Hic enĩ uidiciũ ꝓ pena posu¬
it. & erit direptio: et ñ qualis mͦ ẽ.
Nã et mͦ separam᷑: ñ locis. s moribus:
affectib. desideriis. fide. spe. carita¬
te. Simul enĩ cũ iniqͥs uiuimꝰ: s non
una uita ẽ hominũ. In occulto diri¬
mim᷑: in occulto separam᷑. Quomodo
grana in area: non qͦmͦ grana in hor¬
reo. & separant᷑ grana in area: & mis¬
cent᷑. Separant᷑ cũ palea expoliant᷑:
ta erit separatio. sic̃ moꝵ. sic̃ uite.
sicut sapientie : ita et corpoꝵ. Cunt
qͥ bene fecert̃ uiuere cũ angłis dei.
qui male egert̃ torqueri cũ diabolo
et angłis eiꝰ : et transiet forma serui.
Ad hoc enĩ eã p̃sentauerat: ut faceret
iudiciũ. Post iudiciũ ꝑget hinc. du¬
cet secũ corpus cui caput ẽ: et offe¬
ret regnũ deo. Ec̃ plane uidebitur
forma illa d̾i. que ñ potuit uideri
ab iniquis: quoꝵ uisioni forma ser¬
ui exhibenda erat. Dicit et alibi: sic
ibunt isti in ambustionẽ ȩt̃nã. de qͥ¬

Expanded text:
enim judicium pro poena posuit. Et erit diremptio, et non qualis modo est. Nam et modo separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omnium: in occulto dirimimur, in occulto separamur; quomodo grana in area, non quomodo grana in horreo. Et separantur grana in area, et miscentur: separantur, cum a palea exspoliantur; ta erit separatio, sicut morum, sic et vitae; sicut sapientiae, ita et corporum. Ibunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sine causa suꝑ
pectus dñi d̃i dis¬
cumbebat. nͥ ut se¬
creta altioris sapĩe eiꝰ ebiberet. ꝙ quod
amando bib̃at. eugłitando ructaret.
ita secreta st̃ et ꝓfunde intellegentie :
ut om̃s turbent qͥ ꝑuerso corde. st̃: ⁊õs
exerceant qͥ recto sunt corde. Pinde aĩad

Expanded text:
n sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥmur. Si laboramꝰ ꝓpt̃ uos: con¬
laborare ñ debetis ꝓpt̾ eosdem uos :
Suꝑius gͦ cũ diceret uenit hora. & ad¬
tui audient uocẽ filii d̾i: et qͥ audie¬
rint uirent. Non dixit om̃s mortui
audient. et qͥ audierint uiuent: mor¬
tuos enĩ iniquos uolebat intelligi. E
nũqͥd om̃s iniqui obaudient eugłio:

Expanded text:
loquimur. Si laboramus propter vos, colloquimur. Si laboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit hora, et adtui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Non dixit, Omnes mortui audient, et qui audierint vivent: mortuos enim iniquos volebat intelligi. Et numquid omnes iniqui obaudiunt Evangelio?
Abbreviated transcription (Latin):
ut resurgant anime: s que futura
ẽ ut resurgant corpora. Exp̃ssius hoc
dicit: ut calũpniã hereticꝰ negator
resurrectionis corporis. ñ inueniat.
Quãquã iã intellectus lucescat. cum
suꝑius dictũ eẽt uenit hora. addidit
et nc̃ ẽ: mͦ autẽ. uenit hora. & ñ ad¬
didit et ñc̃ ẽ : tam̃ om̃s ansas. om̃s
clauicłas calũpniaꝵ. om̃s nodos la¬
queoꝵ. aꝑta ueritate. disrũpat. No¬
lite mirari hoc quia uenit hora in
qua om̃s qui in monum̃tis st̃. Qͥ d
euidentiꝰ :  quid exp̃ssus: ᷤ corpora sc̃
in monum̃tis: anime ñ st̃ in monu¬
m̃tis. nec iustoꝵ nec iniquoꝵ. Iusti
anima in sinu abrahe fuit: iniqui
anima apud inferos torquebat᷑. In
monum̃to: nec illa. nec illa. Suꝑiꝰ qͣn¬
do ait uenit hora et nẽ ẽ: obsecro in¬
tendite. Nostis frẽs quia ad panẽ uen¬
tris cũ labore ꝑuenitur: quantõma¬
gis ad panẽ mentis:  eũ labore statis
et auditis : s nos cũ maiore stamꝰ et

Expanded text:
resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos cum majore stamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs sui: s ideo dix̃ ñ pot̃ filiꝰ a sefa¬
cere qͥcquã nͥ qd uiderit patrẽ fa¬
cientẽ. qr de patre ẽ totus filiꝰ. & to¬
ta substantia et potentia eiꝰ. ex illo
ẽ qͥ genuit eũ. Modo aũ cũ dixisset
se hec face̾ similit᷑ que facit pater.
ut non intelligamus alia face pa¬
trẽ. alia filiũ. s simili potentia. eadẽ
uimꝰ. Pater enĩ dligit filiũ: & om̃ia
demonstrat ei que ipse facit. Rur¬
sus mortalis cogitatio ꝑturbat᷑. De¬
monstrat pat̃ filio quȩ ipse facit.
Ergo ait aliqͥs seorsũ pat̾ facit. ut poᷤ¬
sit filiꝰ uidere qd̃ ipse facit. Rursus
occurrunt humane cogitationitã¬
q artifices duo. uelut si fab̃ doceat filiui
suũ artẽ suã. & demonstret ei qͥc¬
qͥd facit: ut possit etiã ipse face qd̵¬
monstrat ei que ipse facit. Cũ gͦ pa¬

Expanded text:
Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quia de Patre est totus Filius, et tota substantia et potentia ejus ex illo est qui genuit eum. Modo autem cum dixisset se haec facere similiter quae facit Pater, ut non intelligamus alia facere Patrem, alia Filium, sed simili potentia facere vimus, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Rursus mortalis cogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit etiam ipse facmonstrat ei quae ipse facit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
credant homines: et remaneamꝰ nos
argum̃tatores ñ p̃dicatores. Ergo sic̃
pat̾ habet uitã in semetipso: sic de¬
dit & filio uitã habere in semetipso.
Intelligant qͥ audiunt. credant ut
intelligant : obediant ut uiuant.
Audiant adhuc aliud: nec uafinitã
n eẽ resurrectionẽ putent. E dedit¬
im ei potestatẽ et iudiciũ facere. Qͥs
Pat̃. Cui dedit: filio. Cui eñi dedit in¬
tã habere in semetipso potestatẽ de¬
dit ei et iudiciũ facere. qr filiꝰ hoĩs

Expanded text:
credant homines, et remaneamus nos credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
b ẽ uita corpoꝵ. Nam scio eẽ corpo¬
ra in monumentis iacentia: scio & cor¬
pora nr̃a in monum̃tis futura. Nondũ
de illa resurrectione loquor: de ista
loquor. In ista resurgite: ne ad pe¬
nã in illa resurgatis. Sed ut noueri¬
tis qr de illa loquor: quid addo:Sic̃
enĩ habet pat̾ uitã in semetipso: sic
dedit & filio uitã habere in semetip¬
so. Hec uita qd̾ pat̃ ẽ. qd̾ filiꝰ ẽ: ad
qͥd ꝑtinet: ᷤ ad animã: an ad corpus
Non enĩ uitã illã sapientiȩ sentit cor¬
pus: s mens rationalis. Nam nec oĩs
anima potest sentire sapientiã. Ha¬
bet enĩ et pecus animã: s pecoris
anima ñ potest sentire sapientiam.
Ergo anima humana. potest sentire
istam uitã. quã habet pat̾ in semet¬
ipso: et dedit filio habere uitã in se¬
minat ñ omẽm animã. s omẽm ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mundũ. Cũ
gͦ ipsi m̃ti loquor: audiat. id obe¬
diat : et uiuat. Noli itaq dñe tace¬
re de resurrectione carnis. ne ñ eã

Expanded text:
ibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit Filio vitam habere in seminat, non omnem animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam
Abbreviated transcription (Latin):
interpello. Tene tantũ memorit ista de
uerbo. ꝙ ds erat uerbũ. et omĩa ꝑ ipsũ
facta st̃. Audiamꝰ uerba qͥb cõmotus es:
ut minorẽ. diceres filiũ. Nempe qr dix̃.
non potest filius a se facere quicquã:
nisi qd̾ uiderit patrẽ. facientem. Ita in¬
quit expone hoc mͥ paululũ. Sie qͣntũ
opinor intelligis qm̃ quedam facit pa¬
ter. filius autem attendit quẽ admodũ
faciat pat̾. ut possit et ipse ea facere
que uiderit patrem facientẽ. Quos qua¬
si fabros constitiusti. ita patrẽ et fili¬
um. ut etiã magistrũ et discipulum:
qͦmͦ solent patres fabri docere artem
suam filios suos. Ecce descendo ad car¬
nalem sensũ tuũ. ita interĩ cogito
ut tu: uideamꝰ si cogitatio nr̃a hec
inueniet exitũ scđm illa quȩ iã de u̾¬
bo parit̃ locuti sumꝰ. pariterq sensimꝰ.

Expanded text:
interpello: tene tantum memoriter ista de interpello: tene tantum memoriter ista de Verbo, quia Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Audi jam verba quibus commotus es, ut minorem diceres Filium, nempe quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ita, inquit. Expone hoc mihi paululum: sic, quantum opinor, intelligis, quoniam quaedam facit Pater, Filius autem attendit quemadmodum faciat Pater, ut possit et ipse ea facere quae viderit Patrem facientem. Duos quasi fabros constituisti: ita Patrem et Filium, ut etiam magistrum et discipulum, quomodo solent patres fabri docere filios suos artem suam. Ecce descendo ad carnalem sensum tuum, ita interim cogito ut tu: videamus si cogitatio haec nostra inveniat exitum secundum illa quae jam de Verbo pariter locuti sumus pa
Abbreviated transcription (Latin):
minor: duos deos colimꝰ ñ unũ dm
Quare inquit et tu duos d̾os dicis:
ȩquales sibi: hoc ego ñ dico. Equali¬
tatem enĩ istã sic intelligo: ut ibi intel
unitatem. Si enim caritas quã misit
hominib ds. de multis hominũ cor¬
dib facit cor unũ. et multas hominũ
animas facit aiãm unã : sicut de cre¬
dentib seseq inuicem diligentib scrip¬
tũ est in actib apłoꝵ. Erat illis anima
una. et cor unũ in d̾m. Si gͦ aĩa mea
& anima tua cũ idem sapimus. nosq
diligimꝰ. fit aĩa una: quantomagis
pater d̾s. et filius d̾s. in fonte dilectio¬
nis d̾s unus ẽ :uerũ ad hec u̾ba qͥb
cõmotũ ẽ cor tuũ. intende: et recole
mecũ qd̾ de u̾bo reqͥrebamꝰ. Iã tenemꝰ
d̾s erat u̾bũ. Adiungo aliud: qr cũ
dixisset. hoc erat in principio apuddm̃
continuo subiecit eugłista: omĩa ꝑ ip¬
sũ facta st̃. Nẽ ce quęrendo exagito:
nẽ te contra te moneo: et te contra ce

Expanded text:
minor; duos deos colimus, non unum Deum. minor; duos deos colimus, non unum Deum. Quare, inquit? et tu non duos deos dicis aequales sibi? Hoc ego non dico: aequalitatem enim istam sic intelligo, ut ibi intellunitatem. Si enim charitas quam misit hominibus Deus, de multis hominum cordibus facit cor unum, et multas hominum animas facit animam unam, sicut de credentibus seseque invicem diligentibus scriptum est in Actibus Apostolorum, Erat illis anima una, et cor unum in Deum : si ergo anima mea et anima tua, cum idem sapimus nosque diligimus, fit anima una: quanto magis Pater Deus et Filius Deus in fonte dilectionis Deus unus est? 5. Verum ad haec verba, quibus commotum est cor tuum, intende, et recole mecum quod de Verbo requirebamus. Jam tenemus, Deus erat Verbum: adjungo aliud, quia cum dixisset, Hoc erat in principio apud Deum, continuo subjecit Evangelista, Omnia per ipsum facta sunt. Nunc te quaerendo exagito, nunc te contra te moveo, et te contra te