comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lieͤst. retin̾e nõ posit si alie¬
nni hominẽ obtriu̾it nulgo
dr culre nomĩe teneri id̾e
onstin̾e mulaa impetum
ñ potu̾it nec nr iniquum
or infirmitas cuipe amu̾¬
sam fucuransidem uiris i¬

Expanded text:
larum retinere non poterit, si alienum hominem obtriverint, vulgo dicitur culpae nomine teneri. Idem sustinere mularum impetum non potuerit: nec uidetur iniquum, si infirmitas culpae adnumsam futuram. idem iuris e
Abbreviated transcription (Latin):
ro. ⁊ leone cet̾is qz ferie ⁊ aui¬
u idem erit dicend̾. ¶Mag¬
istratus municipiales si da¬
inpnũ iniuria dederint po
ex lege caꝑe pignus ñ ex le¬
ge ceꝑit: ⁊ res tritas corru¬
ꝑtas ꝙ reddat d̾r legem a¬
ciuiliam locum hr̃e ꝙy dic¬
end̾ ẽ: ⁊ si ex lege pignꝰ cep

Expanded text:
ro et leone ceterisque feris et auibus idem erit dicendum. Magistratus municipales, si damnum iniuria dederint, poex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corruptasque reddat, dicitur legem Aquiliam locum habere: quod dicendum est et si ex lege pignus cep
Abbreviated transcription (Latin):
loco posuisses ctuo iꝰ ponẽ¬
di nͥ hĩs ⁊ ⁊ pecue uicini in
eos iactucos incidiis. ¶⁊
ꝯi ꝓtectum men̾ cid̾ supra
domum tuam nullo iure
hãm recidisses posseme

Expanded text:
loci posuisses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset. Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me
Abbreviated transcription (Latin):
ns iongiꝰ ꝓceceret at si oĩa
subita nis nñti longꝰ ig¬
nem ꝓdux̃ caret culpa.
Si uuln̾atus fsut s̾nus nou
mortifere neggligencia a̾¬

Expanded text:
s longius procederet. At si omnia subita uis uenti longius ignem produxit, caret culpa. Si uulneratus fuerit seruus non mortifere, neglegentia au
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ceꝑit fucrri tem eum
⁊ arboꝵ furtum cesarum.
si salctum maturum ita
ne stirpes lederes tuleris ce¬
ssare aciuilam. ¶ ⁊ ei pu¬
orem fec̾it. Iuł ocrib̾. cesta¬

Expanded text:
interceperit, furti teneri eum et arborum furtim caesarum. Si salictum maturum ita, ne stirpes laederes, tuleris, cessare Aquiliam. Et si puorem fecerit, Uiuianus scribit cessa
Abbreviated transcription (Latin):
uar cum sit peua.: celous
scribit. ei aliꝰ mortitd nnuitui¬
ere: ꝑcusserit alius postea exa¬
aniau̾it pͥorem quidem ñ
teneri quasi occiderit s cuͣ¬

Expanded text:
uat, cum sit poena. Celsus scribit, si alius mortifero uulner‹e› percusserit, alius postea exanimauerit, priorem quidem non teneri quasi occiderit, sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
ter aliquid p̃sliterit eius ꝑtẽ fi̾s Iund
qui aliquid asocõ cũ ex suodelicto
dãpni paciatur. ¶ Si płres eiꝰdẽ
sui nomine norali mecũ agere
ueliit. uł si unꝰ płib iudiciis eiꝰdẽ¬

Expanded text:
ter aliquid praestiterit, eius partem fieri. illud qui aliquid a socio, cum ex suo delicto damnum patiatur. Si plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere uelint uel si unus pluribus iudiciis ei
Abbreviated transcription (Latin):
nimo ꝯmutente ħ fcm sit
tunc .n. acninia cessat..
t̃ ꝑcuss̾it. ⁊ is obierit recte
lareo dicit lege ac̾ͥiua eum
an mortis eam p̾stit̾it ñ a¬

Expanded text:
ittente hoc factum sit: tunc enim Aquilia cessat. Sed ter percusserit et is obierit, recte Labeo dicit lege Aquilia eum an mortis causam praestiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
um diruit l cem̃ta mea
lem dandam. ¶ Si ex plan¬
stro lepois cecid̾it ⁊ cund in¬
ne plostrarium tem̾ pla
mulum᷑ ille ad potticem
suu̾ eum alligai̾nt õi lore

Expanded text:
t cementa mea lem dandam. Si ex plostro lapis ceciderit et quid rune plostrarium teneri placmulum ille ad pollicem suum eum alligauerit de loro
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝑiculo suo se faceciuer¬
es ex locato tolut accone ⁊
aciuilie. ¶ Sic cum maci¬
ous uxon margaritas eitͥ¬
catas dediss in nou eas ei
ĩuito uł inscio uiro ꝑfora¬
ss ut pͣtueis inunea ut̾et᷑
siue diu̾tit sũ tiptita ẽ
ad yuc. ¶ Sicuns uẜ edifi¬

Expanded text:
iculo suo se facere, quae res ex locato tollit actionem et Aquiliae. Si cum maritus uxori margaritas extricatas dedisset in usu eaque inuito uel inscio uiro perforasset, ut pertusis in linea uteretur, siue diuertit siue nupta est adhuc. Si
Abbreviated transcription (Latin):
utr̃nenͥlagat᷑ exeapaccõe anilo
egoquidẽ hłer filuismaneadob¬
ligatu iliciiti a pupilliis sñ cato¬
ris auctoridate paciscat᷑. ipẽ tłdẽ
ansto dir̾it posse itapafissi ut uñ
maneat obligat᷑ non ẽ ił. cꝵ ꝓu

Expanded text:
 ex ea pactione an uero ego quidem liberer, filius maneat obligatus, sicuti, si pupillus sine tutoris auctoritate paciscatur, ipse quidem Aristo dixi‹t› posse ita pacisci, ut unus maneat obligatus, non est u
Abbreviated transcription (Latin):
Sabmus sc̃. ntereuenditori me¬
liorem cõdõm oblatam abice̾
secruiꝰ p̾mam qͣi meliorẽ. ⁊ ita
utimur quid tũ si ħerat noĩatĩ
actum utlicer resilire ẽꝑtori
meliore dondõne allata dd̾ er̃

Expanded text:
Sabinus scribit licere uenditori meionem oblatam abicere sequique primam quasi meliorem, et ita utimur. quid tamen, si hoc erat nominatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit
Abbreviated transcription (Latin):
cent uille diestatuto ẽptortestatꝰ
est sepecĩam omnẽreliqł paratũ
fuisse ex soluere. ⁊ sactulũ c̃ pectĩa
singnatũ singnisobfingͣuit de fu¬
isse autẽ uenditte postiore aut̃ die
noĩe fisci destato connentũ ep̃torẽ

Expanded text:
ent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m,
Abbreviated transcription (Latin):
i ticius siuii uẽtuderit ea lege ut si
ẽptor alii eadem lege uendroit ⁊ fu̾
fugit. ascdo ep̃tore ⁊ rome morat᷑
quero ansit mam̃ miectõ ⁊tui.Rm¬
fugitõ nõ ẽẽ dubitand̾ u contͣleogẽ
fcm̃ uiden. cꝑ nec oño ausferre se põt

Expanded text:
. Titius seruum uendidit ea lege, ut, si emptor alii eadem lege uendidit: seruus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniectio et cui.u›o non est dubitandum nihil contra legem factum uideri, quia nec domino auferre se potes
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ suꝑ p̃ciũ ub̾tis prãretur
Ance p̃ciũ solutũ domiini qiõnem¬
ota. p̃cĩ ep̃tor soluere nõcoget᷑.¶
nisi fideiꝰsor esydonei auenditoree
noĩe eictõnisofferant᷑. Herm̃¬
moram fecent: usuras dũ daxat
ormora non fc̃a cõs equipo¬
duit. ułi sinegocia torfuit
moret᷑ quẽdidit mea cõdõ ł si iͣ mã

Expanded text:
luntatem super pretium libertis praestarentur. Ante pretium solutum dominii quaestione mota pretium emptor soluere non cogetur, nisi fideiussores idone‹i› a uenditore eius euictionis offerantur. 20 Hermmoram fecerit, usuras dumtaxat or mora non facta consequi potuit, ueluti si negotiator fuit M
Abbreviated transcription (Latin):
aut uexarentur neue ꝓhiberent᷑
quo minus uia p ꝰ trasferent᷑ aut
quo nmꝰ sepelirentur p̃sidis ꝓuĩ¬
cie officium est. ¶ arcͥ¬
płture cͣditũ i terra conditũ corpꝰ
inquietur siudeturaũ t̾ra cõditum
⁊ suuarcula conditũ ħ ammosit u
non alibi tͣnfferat᷑. q arculã ipãm
si res egitat nilocũ comodiorem li
ꝙ cogitaret malio pꝰ eatrãsferre
magis ꝙ temporis grã deponere
tr qd̾ ibi sepeliret mortum ⁊ qͣsi
et̾ua sede dare destinau̾it manebit

Expanded text:
aut vexarentur neve prohiberentur quo minus via publica transferrentur aut quominus sepelirentur, praesidis provinciae officium est. Marcpulturae traditum, id est terra conditum corpus inquietetur: uidetur autem terra conditum et si in arcula conditum hoc animo sit, ut non alibi transferatur. sed arculam ipsam, si res exigat, in locum commodiorem licod cogitaret inde alio postea transferre magisque temporis gratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinauerit, manebit
Abbreviated transcription (Latin):
induas paires docis reddi t̾ciam
apud maritũ remanere pactꝰ est
uequid in antus infimꝰ cõferret.
anfunaria manitus teneaturec
ait. si quidem ip̃e stipulator nu¬
tilicer funerauit. locum ẽẽ p̃co.
⁊ mutilem ei funerariam fore.
siu̾o alius funerauit posse eum
licũ in fringi non possit. Quid tũ
uliere ut ad ip̃m rediret si ĩm̃iũ¬
io inortua eẽt aũ quomodo solu¬
to qnͦ ui non quid hic infunus nõ
conferat. sec cum dos morte młi¬
eris ad eundẽ ꝑuem̾t pot̃ dici con¬
ferre eum. ¶ gi maritus iucͣtꝰ
dotem cõuenet᷑ fun̾aria fuu̾ata.¬

Expanded text:
duas partes dotis reddi, tertiam apud maritum remanere, pactus sit, ne quid maritus in funus conferret, an funeraria maritus teneatur. et ait, si quidem ipse stipulator mulierem funerauit, locum esse pacto et inutilem ei funerariam fore: si uero alius funerauit, posse eumius infringi non possit. quid tamen muliere, ut ad ipsum rediret, si in matrimonio mortua esset, aut quoquo modo soluto matrimonio? numquid hic in funus non conferat? sed cum dos morte mulieris ad eum peruenerit, potest dici conferre eum.Si maritus lucratur dotem, conuenietur funeraria
Abbreviated transcription (Latin):
cdarat ⁊ p̾sides ⁊ magr̃atus ⁊ milites
stacõnanios dommos aduiuare deb̾e¬
q̃ inquirendis fugitiuis ⁊ ut muẽtos
redderẽt. et ut hii apud quos de lite
deduc̾e d. ⁊ m̾ito ad mouentur n¬
a gr̃atus eos diligenter custodire
sidem deducantur eoꝵ qͦ ĩ noĩa ⁊ no¬
te ⁊ cuius siquis ẽẽ dicat ad magĩat᷑
differantur ut facilius angnosci
ꝑcipi fugitĩ possint  Hoce aut̃ nͥbo ĩ
cicatrices continentur sem uiris est

Expanded text:
ites stationarios dominum adiuuare debere inquirendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos delitescdeducere debet.Et merito monentur magistratus eos diligenter custodire, sidem deducantur.Eorumque nomina et notae et cuius se quis esse dicat ad magistratus deferantur, ut facilius adgnosci et percipi fugitiui possint notae autem uerbo etiam cicatrices continentur: idem iuris est,
Abbreviated transcription (Latin):
manserit ħ ꝑ debita pensione te¬
m . ¶ Set sirei legate sint atest¬
atore de cuuis fumere agitur nͤ
sit uñ fum̾etur ad eas quo maꝰ
nuttere opordets sanctusẽ e
mni desuo de destatorẽ fun̾ari
ꝙͣ aliquos legata conseciuĩz
si adita fu̾it postea heditas: res
emptori aufferenda nõ ẽ. qr bõe
fidei possor̃ est ⁊ drĩm ħt. cuuanc

Expanded text:
manserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferend‹a› non est, quia bonae fidei possessor est et d
Abbreviated transcription (Latin):
egat lex religia mulierem sip̃n
misse uidetur. I Iom p̃¬
płcnimopus nouũtu renũciare
gitimũ modum mortiuis illa¬
tus sit postea eum ꝓhibere nõ
poc̾uit ecuficii dominꝰ quo muiꝰ
alium mortuũ eo inferat.⁊ mo¬
nuum̃tum redificet. si ab ĩicio

Expanded text:
egat lex regia mulierem, quae remisse uidetur. 3 Pompopus nouum tu nuntiare gitimum modum mortuus illatus sit, postea eum prohibere non poterit aedificii dominus, quominus alium mortuum eo inferat uel monumentum aedificet, si ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
uere. cds n sine pietatis ĩ tẽcõne
alienũ cadau̾ suueret. oꝑortet
ne postea paciatur qĩoni. E płe¬
ric filii cũ ꝑẽtes suos fun̾ au̾itt
alii qui hedes fi̾ possunt. lices ex

Expanded text:
uere: quis enim sine pietatis intentione alienum cadauer funerat? oportebit ne postea patiatur quaestionem.Plerique filii cum parentes suos funerant, uel alii qui heredes fieri possunt, licet ex
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ip̃õ ꝓhr̃de eum gereres finge.
ir adħuc eumdeliberare deadeũ¬
eum intulent. s qui uis alius hĩce
uł cessante .ł. ab sent᷑ͤ ł uerentes
ne ꝓ hr̃ de gerere iudeatur tũ loc̾¬
religiosum ferre puto. plerimi
emm defuncti añ sepeliunt᷑ ꝙͣ qͥs
hñs euis existat s cunc locus fitre
indetur ad mortuũ ꝑtinere locus
inq̃ni infert᷑ p̃sercim simeũ lo¬
cum inferatur inq̃ ip̃e destma¬
ut. usq adeo ⁊̃ ut si inlegatum
loca sit illarus ab ħrde illa cõe tm̃
testatoris fit religioiꝰ. si modo in
alium ĩocũ tam oportune ĩ f̾ri
nõ potuit: P auł.¬

Expanded text:
 pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum deliberare de adeuneum intulerit, sed quiuis alius herede uel cessante uel absente uel uerente ne pro herede gerere uideatur, tamen locreligiosum facere puto: plerumque enim defuncti ante sepeliuntur, quam quis heres eis existet. sed tunc locus fit reliter enim uidetur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum inferatur, in quem ipse destinauit: usque adeo, ut etiamsi in legatum locum sit illatus ab herede, inlatione tamen testatoris fit religiosus, si modo in alium locum tam oportune inferri non potuit. 5
Abbreviated transcription (Latin):
iũ cestatoris hr̃es eius ꝓhibuit łm
contͣditi pot̃. gͦ pietatis grã fuũ¬
asti s poneme ẽẽ destatũ ħĩcu¬
rum me funerariam accõmde
suoir expedit mortuos funerari
⁊ quid si destator quidem mithi
finus mandauit hr̃s ꝓhib. ego

Expanded text:
atoris heres eius prohibuit? huic contradici potest: 'ergo pietatis gratia funerasti'. sed pone me testatum: habiturum me funerariam actionem: de suo enim expedit mortuos funerari. et quid si testator quidem funus mihi mandauit, heres prohibet, ego
Abbreviated transcription (Latin):
dator hꝰ ꝓpoĩti extuit tenetur. ñ en
mio iaudando aug̾i maliciã
malum fecerit det̾iorem corrup¬
isse uidebitur. Is quo det̾iorem
cideret aut ault̾ aret. uł s ut rp̃-¬
nem sͥ cõmissam turbaret. Pliul
nocat pretor eius qui ꝑsuadet
notatur. ⁊ si lusus grã fecerat
non denecur. uñ g̃ritur siguic
ẜuũ alienũ suasent intectum
⁊ ille parens ascendent ⁊descẽtẽt
⁊ cecident. crusq uł aliud fregent

Expanded text:
dator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur.Is quoque deteriorem cideret adulteraret uel etiam ut rationem sibi commissam turbaret: 2 Paulnotat praetor eius qui persuadet: notatur, et si lusus gratia fecit, non tenetur.Unde quaeritur, si quis seruo alieno suaserit in tectum ille parens ascenderit uel descenderit et ceciderit crusque uel quid aliud fregerit
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus non est. prom̃ si imꝑite
u̾sa tus est sibi impntare d qͥ eum
ad ibiit. s ⁊ si negligent̾ enuem¬
essor secutus erit lata culꝑa plane
dolo ꝯperabitur. setet si mercedẽ
accepait nõ onmnenculpam cum
pr̃are s̃p̃ u̾ba edcĩ utique cum sit p̃¬
tor ⁊ mercede eos interuenirer:¬
¶It autẽ cenetur hͣe accõne quire¬
nunciauit s renunciasse ⁊ eũ acciꝑe
cẽs mersor mandau̾tanit mnsitrã
agri ageres. ⁊ tuidticõ delegau̾is
⁊ale do . in. quuid ineare fec̾it tu te¬
neb̾is. qr .do .m. u̾satus es quita
duob mandau̾o ⁊ ambo dolo te¬
cerint adu̾sus sin glbs insolidũ agi
poc̾it. s alt̾o conuento si satisfec̾it
malt̾um accõm denegar oportere¬
conpecit autẽ accõ ħ ei cuius int̾fũ
fłm modũ renũciatum nõ eẽ ħẽ

Expanded text:
obligatus non est. proinde si imperite uersatus est, sibi imputare debet qui eum adhibuit: sed et si neglegenter, aeque mensor securus erit: lata culpa plane dolo comparabitur. sed et si mercedem accepit, non omnem culpam eum praestare propter uerba edicti: utique enim scit praetor et mercede eos interuenire.Is autem tenetur hac actione qui renuntiauit: sed renuntiasse et eum accipees mensor, mandauerim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui taduobus mandauero et ambo dolose fecerint, aduersus singulos in solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit.Competit autem haec actio ei, cuius interfuit falsum modum renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
iuim dñ legado carere nõ oport
si post nidempnis ab hr̃de pr̃an
cid̾ si non pat̾: meluis ẽ legata¬
nũ non lucrari ꝙͣ empdoiẽ dãp¬
no affici. ¶ Si cui funens sui
curam testator mandau̾it illeac¬
cepta pecunia finius nõ dux̾it:
dedolo accõm meũ dandã. mela
pellendum fimus ducere. ¶ fun̾¬
iscã sisptus fc̃s iudetur is demũqͥ
inquem mortuus inferetur fu̾
corꝰ conditur. ¶ Inꝑensa ꝑegre
nunes siplicõres faciũt ¶ ħ
enuo oritur. continz autẽ fu¬

Expanded text:
n legato carere non oportet, si potest indemnis ab herede praestari: quod si non potest, melius est legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfici. Si cui funeris sui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam Melapellendum funus ducere.Funeris causa sumptus factus uidetur is demum, in quem mortuus infer‹r›etur, corpus conditur.Impensa peregre mines simpliciores faciunt.Haec aequo oritur: continet autem fu
Abbreviated transcription (Latin):
gendus ẽ qm̃ mid quod exea re ine
peculis Cidu̾sus ꝑentes ⁊ patronosre¬
peticõ eiꝰ qd̾malea lusum ẽ utił ex
pretor infcm̃ accõm ꝓposuit mod mu¬
a quo falli nos nõ oporteat. d¬
uam int̾ẽ nr̃a nefallamur inumodi
renunciacõne s forte Idefimbus.
contentõ sit ułemptorscire uelic uł
uenditor cuiusmod agͤri ueat. Iõ aũ
hnc accõnem ꝓposuit quia ñ c̾dide

Expanded text:
e, quam id quod ex ea re in peculio sit.Aduersus parentes et patronos repetitio eius quod in alea lusum est utilis ex praetor in factum actionem proposuit. a quo falli nos non oportet: nam interest nostra, ne fallamur in modi renuntiatione, si forte uel de finibus contentio sit uel emptor scire uelit uel uenditor, cuius modi ager ueneat. ideo autem hanc actionem proposuit, quia non credide
Abbreviated transcription (Latin):
ossa que ab alio illata sunt uł corp̾
an lice at domino loci effodere uł
eruere sine decreto pontificũ sen
uissu p̾ncipis qiõnis est ⁊ ait lab̾õ
exspectandum uł ꝑnussũ ponci¬
ficalem seu iussionẽ p̾ncipis. ali¬
ocium inuriarũ forte accõnem
adu̾sus eimm qui eiecit. ¶si locus
resigiosus ꝓ puro uenisse ditat᷑.

Expanded text:
Ossa quae ab alio illata sunt uel corpus an liceat domino loci effodere uel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis, alioquin iniuriarum fore actionem aduersus eum qui eiecit.Si locus religiosus pro puro uenisse dicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe meum ad ꝙ̃ eares ꝑtinet
iudiciũdabo. ¶ħedẽm insta ex
causa ꝓpoĩtum est nt quifim̾a ũ
penequatur id qd̾ mpendit. sic. i
fi̾ ne niscplta corpora iaterẽt ue
quis de asieno funet᷑. Efunusa¬

Expanded text:
n eum, ad quem ea res pertinet, iudicium dabo.' Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur.Funus
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dem ex asse instituta actõne con¬
uemetur. ¶Si cum eẽt quisexsẽ¬
misse hr̃s dixit sex qͣdrante tm̃.¬
mñdacii hanc penam ferec ꝙ ĩ soli¬
dum conuemiatur no enĩ tebuit
mentiri dum se minoris porcoĩs
hrdem asseuerabat. f Int̾ dum

Expanded text:
e, in assem instituta actione conuenietur.Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum conuenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portionis heredem adseuerat. interdum
Abbreviated transcription (Latin):
enenerit ut uenditor liberetur qr
assingͣturũ se modũ intͣcerrũ diem
ri utilem debere. põp̃ ait er̃ gͦ ad ac¬
cõnem de dolo decurrendum. ¶ei
cum fls̾ modus renunciatus ẽẽt ep¬
tor cum uenditore exempto egisset.
agere pot̾it s cum mẽri ore.s ⁊ si
ncħ eius interest cõdẽpnan m̃sorẽ
non oportet. Q siñ de toto modo qͥ de
se dicecur. ħ accõ ꝯpecit. promide sine
medificii m̃sura fefellit ⁊̃fhĩti łĩuim
Duie de ituns latrtudine sui tes uitute
inm̾tendi ꝓiciendi. ⁊ querat᷑. I auł¬
siũ aream uł tingnum t lapidem

Expanded text:
erit ut uenditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum diem ri utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad actionem de dolo decurrendum.Si cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum venditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem non oportet. quod si non de toto modo qui dese dicetur, haec actio competit. proinde si in aedificii mensura fefellit vel in frumlatitudine siue de seruitute ‹im›mittendi proiciendique quaeratur, siue aream uel tignum uel lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
utrum extestam̃to hĩt sĩt utr̃
suo noĩe ⁊ q̃sita sit ħeditas an per
eos quos suo uiri sb̾rectos hrt̃ uł ꝑ
euni cuius hr̃s extitit sSñ matim
gͥ p̃tor cog̾nosceredebebit cũ
queratur an quis Rdere deb eat
nre stĩ scĩa. s u̾ins ẽ. ut ⁊̃ pꝰ
litẽ m. det᷑ tempꝰ ad delib̾ãd̾

Expanded text:
utrum ex testamento heres sit, et utrum suo nomine ei quaesita sit hereditas an per eos quos suo iuri subiectos habet uel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debeeditas an per eos quos suo iuri subiectos habet uel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debebit
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. uelud alienũ suũ suũ eẽ cõ¬
fitendo bben autem homiins no¬
mine quia cum alio accõũẽ. nec¬
ꝑ it̾ogacõm quidem añ cõfessionẽ
tͥnsferri pot̾it ꝯuocãu enemet ut ñ
recte hominis libi noĩeactũ sit cũ
eoqui cõfessus est.. Intotũ aut̃
cõfessiones ita rate st̃ si idꝙ ĩ cõfes¬
sione uemet uis ⁊ natura reciꝑe pͭ¬

Expanded text:
tetur, uelut alienum seruum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine quia cum alio actio nionem quidem aut confessionem transferri poterit. quo casu eueniet, ut non recte ‹h›ominis liberi nomine actum sit cum eo qui confessus est.In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in confessionem uenit, et ius et naturam recip
Abbreviated transcription (Latin):
uetũit humanitatis grã cñ sepeli¬
ri non ⁊ aliosp̃t̾ suam pꝰc̾itatem
inferre licet. ¶Libecti aut̃ nͨ sepẽl¬
lui nec alios infeire pot̾unt. iͥ hr¬
des extit̾int prõno. cͣyius qudam
mitpserint monum̃tũ sibilib̾tis¬
pissime idem constitutilẽ ¶ siad¬
Huc monum̃tũ piũ ẽ pot̾it qͥs

Expanded text:
uetuerit, humanitatis gratia tantum sepeliri, non etiam alios praeter suam posteritatem inferre licet. liberti autem nec sepeliri nec alios inferre poterunt, nisi heredes extiterint patrono, quamuis quidam inscripserint monumentum sibi libertispissime idem constitutum est.Si adhuc monumentum purum est, poterit quis
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ cuule p̾apĩnianũ nõ qr pa¬
pmꝰ de suo qͥs ͣm ibi adiecit:
s cid̾ leges cñ ordine latas in
unũ ꝯposuit. ¶ exactis dem̃
regib lege tͥbunicia om̃c ieges

Expanded text:
ius ciuile Papirianum, non quia Papirius de suo quicquam ibi adiecit, sed quod leges sine ordine latas in un‹u›m composuit. Exactis deinde regibus lege tribunicia omnes leges
Abbreviated transcription (Latin):
Pomp̾ ait. in utiłr arbitrũ
ꝑuta efnitũ ei debes reede sdi¬
uisiom nr̃e stari plac pro
ea ꝑte qmͣ creditorib tuis so¬
linsti accipe.¬
Item si arbit̾ ex ꝯꝓmisso pe

Expanded text:
 ait inutiliter arbitrum puta: 'quantum ei debes redde': 'diuisioni uestrae stari placet': 'pro ea parte, quam creditoribus tuis soluisti, accipe'.Item si arbiter poe
Abbreviated transcription (Latin):
ei relictus:. ¶henne plane ꝓprir¬
esariũ ad fructus ꝑcipiendos mag̃
adusũ cotidianũ. ⁊ orto. ⁊ pomis.
iolerib. Iflorib. ⁊ aqͥ usur ñ usq
adcõpẽdiũ: s adusũ .s. nõus ad ab¬

Expanded text:
ei relictus est. venire plane proprietarium ad fructus percipiendos magisad usum cottidianum et horto et pomis et holeribus et floribus et aqua usurum, non usque ad compendium, sed ad usum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnto eũ oͥtensib hiis usurũ qr qͣi
locare eoᷤ uidet᷑. set si testator sciẽs
cũ hinꝰ eẽ inst̾ituti ⁊ uide reliquit:
uidetur ⁊̃ de ħ usu sensisse. ¶ ꝯuitꝰ
minift̾ii alicui fu̾it relictus ad su

Expanded text:
sibus his usurum, quia quasi locare eos uidetur: sed si testator sciens eum huius esse instituti et uitae reliquit, uidetur etiam de hoc usu sensisse.Si usus ministerii alicui fuerit relictus, ad su
Abbreviated transcription (Latin):
uti usuariis nec offendetur illa
sab̾. sũa. ancille usu dato ad lam¬
ficium eam nõ admiti. nec exoꝑiᷤ
merredem capi. s sibi lanam fac̾e
iure cogere. sibi enim facere uid¬
etur quinõ oꝑas eiꝰ socauit s opꝰ¬

Expanded text:
uti usuarii: nec offendetur illa Sabini sententia ancillae usu dato ad lanificium eam non mitti nec ex operis mercedem capi, sed sibi lanam facere iure cogere: sibi enim facere videtur, qui non operas eius locavit, sed op
Abbreviated transcription (Latin):
añ ꝗͣ scirestͥ legatam seruitutem
tuũ finidum uẽdideris ad ẽptorẽ ia
ꝑtinebit. si resiquotempore eausus
uis reput̾andi legatũ t̾ possit cõtĩg̾e
cũ ad tefundulnõ ꝑtineat ce uͥ¬

Expanded text:
am rescires tibi legatam seruitutem, tuum fundum uendideris, ad emptorem uia pertinebit, si reliquo tempore ea ususius repudiandi legatum tibi possit contingere, cum ad te fundus non pertineat.
Abbreviated transcription (Latin):
÷utilitas inẜintutis ¶ et si forte
qui medins ẽ qr suitutẽ nõ debeat
alcuis exculent edifitia suaut iã
ego non indeanr luminib tuis
obstaturꝰ si eoifitau̾o fiustra ĩ tẽ¬
de iꝰ mͥ nõ eẽ ita edisitat᷑ hr̃e inui¬
suis deposu̾it edificiũ sũ uicmius:
renasce᷑ i bi uendicacõ ¶ giẽs tñ¬

Expanded text:
te qui medius est, quia seruitutem non debebat, altius extulerit aedificia sua, ut iam ego non uidear luminibus tuis obstaturus, si aedificauero, frustra intendes ius mihi non esse ita aedificatum habere inuisus deposuerit aedificium suum uicinus, renascetur tibi uindicatio.Scie
Abbreviated transcription (Latin):
non ant̃ cõced plusꝙͣ pactul est ĩẜin¬
tute hr̃e. ¶ Herescum legatus eẽt
fiłdus sub condicõne inposuit ei fuitu¬
tes extinguent᷑ silegati cõditõ exꝰ istat
iudeamꝰ an adquisite seqͣnt᷑ legat ari¬
ñ ⁊ magis dicendu ut seqͣntur ¶els¬

Expanded text:
non autem conceditur plus quam pactum est in seruitute habere.Heres, cum legatus esset fundus sub condicione, imposuit ei seruitutes: extinguentur, si legati condicio existat. uideamus, an adquisitae sequantur legatarium: et magis dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ñeẽt. ⁊ seins i eo siluã seuisset ĩqͣ
labra ⁊ teneras cucumeitas poitas hẽ¬
ret annio cõsiliũ om̃s iuris ꝑmti dccet̃
ut cum eo ageret ius ei nõ ee meo so¬
⁊ ꝑietẽ uicrans stqruliiñ fecerat exqͥ
ꝑies madescebat cõsillebat᷑ qradmos¬

Expanded text:
et Seius in eo siluam seuisset, in qua labra et tenes cucumellas positas haberet, Annio consilium omnes iuris periti dederunt, ut cum eo ageret ius ei non esse in eo loparietem uicinus sterculinum fecerat, ex quo paries madesc‹eb›at, consulebatur, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ uẽdid̾at ĩ legeita dixerat.
ut aꝙͣ sulto aꝑto ẽp̃tor educereᷤ
infũdũ ĩ fiorem recteliceat. siẽꝑt¬
or exalĩfumdo atͦ exciꝑet. ut eam
inferiorẽ deducere uesl q̃sitũ ÷ an

Expanded text:
fundum uendiderat: in lege ita dixerat, ut aquam sulco aperto emptori educere in fundum inferiorem recte liceat: si emptor ex alio fundo aquam acciperet et eam in inferiorem ducere uellet, quaesitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. quo cũ uti nõ pot᷑: ñ sit
nsui ¶taq ⁊ si alt̾uis annis ñ pot̾
uł m̃sib quis aꝙͣ hãt dupplicatos
stituta dempore anuttitur. Idemi
de uinere ctodit᷑. siu̾o alt̾nis dieb
au die tñraut tm̃ nocte statuto legi¬
b tempore amittatur q una ẜuitꝰ
est. ¶ Nam ⁊ si alt̾uis horis uł mia
hora coticlie s intuteni ħat. ẜ uiul ccͥ¬

Expanded text:
n sit usus. itaque et si alternis annis uel mensibus quis aquam habeat, duplicato constituto tempore amittitur. idem et de itinere custoditur. si uero alternis diebus aut die toto aut tantum nocte, statuto legibus tempore amittitur, quia una seruitus est: nam et si alternis horis uel una hora cottidie s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalumi issurpari potuit. Quod si płm
fundo iter ague debitũ eẽt ꝑ uniĩ eor¬
moninib hiis int̾ quosis fundus cõ¬
munis finsset usurpari potuisset. It̃¬
¶Item siquis eoꝵ quib aqueductꝰ ser¬
uitus debebatur. ⁊ ꝑeundẽ reiuũ
aquã duceliantur uis aque ducẽde¬

Expanded text:
alium usurpari potuit. quod si plurium fundo iter aquae debitum esset, per unum eorum omnibus his, inter quos is fundus communis fuisset, usurpari potuisset. item si quis eorum, quibus aquae ductus seruitus debebatur et per eundem riuum aquam ducebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtẽ ingressut nõ fu̾it. anꝑtẽ tuã lib̾a u¬
uit ceĩsus. Rdit ci dunsus est fũidus
mnt̾ socios regionib qd̾ ad ẜ uitute acs¬
cãe eoꝵ fundoꝵ miscentur nec fitul¬
la ĩ uina ei cuiꝰ fũdris fuit nimo si

Expanded text:
partem ingressus non fuerit, an partem tuam liberaverit? Celsus respondit: si divisus est fundus inter socios regionibus, quod ad servitutem atcausae eorum fundorum miscentur: nec fit ulla iniuria ei cuius fundus servit, immo si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuehicłm ducere liceat.I ab
ꝙͣ ad suꝑ ficiem ꝑtinet. Ideo sb̃la¬
tis uineis: suitul manebit sec si
inqͣhenda ẜuitute aliud actũ eit
doli .ii. exceptõ er̃ necc. ¶ Sitotꝰag̾

Expanded text:
ehiculum ducere liceat. Iavoquam ad superficiem pertinet. ideo sublatis vineis servitus manebit: sed si in contrahenda servitute aliud actum erit, doli mali exceptio erit n
Abbreviated transcription (Latin):
poisoris quis petitoris ꝑtes sustineat
sciend̾ est possõris ꝑtes sustinere. si
quid̾ cingna imimissa sint eũ qͥ ẜui¬
cutẽ sͥ deb̾i airsiu̾o nõ sint inmissa¬
quidem cedi sũ recte ꝓnũciatũ ẽ¬

Expanded text:
possessoris, quis petitoris partes sustineat, sciendum est possessoris partes sustinere, si quidem tigna immissa sint, eum, qui seruitutem sibi deberi ait, si uero non sunt immissaquidem
Abbreviated transcription (Latin):
sti ⁊ adeñdẽ. uiam ꝑuicinũ tuũ ppͥũ¬
fundũ recte eotnͣ ẜ uitutẽ ꝯstitutam
aitin qd̾ dici soleat ꝑ partes nẽadqͥ¬
n nec i pomi suitutes posse isto cãn
locum hr̃e hicem n. ñ optẽ suitutẽ¬

Expanded text:
sti et ad eundem uiam per uicinum tuum proprium. recte eo modo seruitutem constitutam ait neque quod dici soleat per partes nec adquiri nec imponi seruitutes posse isto casu locum habere: hic enim non per parte
Abbreviated transcription (Latin):
actu ise uia continz. ¶ aque du¬
tus est uisaqͣm mducendi ꝑ fund̾
putanda sut aque. haustus pecoriᷤ
ad aqͣappulsus ius pascendi caitis co¬
quende arene fodiende tͣdicõ plane
⁊ pacientia ẜuitutũ inducet offm̃ p̃¬

Expanded text:
actum in se uia continet. aquae ductus est ius aquam ducendi per fundum putanda sunt aquae haustus, pecoris ad aquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Traditio plane et patientia seruitutium inducet off
Abbreviated transcription (Latin):
eruitula qiuẽ ducende .ł. hanuẽde
il ex capite uł ex fonte constitui
posse: uc aquam querere ⁊muẽ¬
non dum edificato edificio ẜuit¬
uẽta ducatur cedipot̃ Ce elsus

Expanded text:
eruitus aquae ducendae uel hauriendae nisi ex capite uel ex ‹f›onte constitui posse, ut aquam quaerere enondum aedificato aedificio seruituenta ducatur, cedi potest. 11 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
labeo ait. uicmo cuius lapiditine
fundo tuo ĩmineant posse pecedere¬
ius ẽẽ ei t̾ram infundo sara ueiac̾e
poĩta hr̃e. ⁊ ut utinũ lapides ꝓ uo¬
luantur ibiq poĩ hãntur: mdꝙ
erpordentꝰ: ¶ Qui h̃ haustũ it̾ qͦ¬
sũitm̃ adeundi adfondẽ mẽe ⁊ ha¬
ustũ. ħ de haustu exfonte pͥuatoad¬

Expanded text:
libro ait vicino, cuius lapidicinae fundo tuo iius ei esse terram rudus saxa iacere posita habere, et ut in tuum lapides prouoluantur ibique positi habeantur indeque exportentur.Qui habet haustum, iter qum adeundi ad fontem, inesse et haustum. haec de haustu ex fonte priuato
Abbreviated transcription (Latin):
nt ambe edes uł no. ¶ Idẽ er̃ ĩp̃diis
iisticis. Nam siqͥs duoi fundos hãt.
alium alii pot̃ ẜuũ facere. tradẽdo.
¶Duas añ edes firał tradendo nõ pͭ
effic̾e alt̾as alt̾is suas. qr n acqirere

Expanded text:
nt ambae aedes an non. idem erit et in praediis rusticis: nam et si quis duos fundos habeat, alium alii potest seruum facere tradendo. duas autem aedes simul tradendo non potest efficere alteras alteris seruas, quia neque adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
sit maior netc̃idas ꝯͣ hñdi
cũ ma gr̃o ꝙͣ cũ institore
quippe res patit᷑ ut detõ¬
dicõne quis institoris de¬
magoro nonita nã ĩtd̃
locꝰ tẽpꝰ non patit᷑ plemꝰ
ꝯelibandi cõsilium ¶Ma¬
gr̃m nanis acciꝑe debem᷑¬

Expanded text:
sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dimagistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium.Magistrum nauis accipere debem
Abbreviated transcription (Latin):
noᵈ ꝙ qui edc̃m cõcepit cõ¬
tantũ int̾ẽe qͣt̾ int̾ gen̾ et
sp̃em cõuodari .n. rẽ mo¬
błem non ⁊̃ soli utendam
dari ⁊̃ soli sud appeat ꝓpͥe

Expanded text:
od qui edictum concepit comtantum interesse, quantum inter genus et speciem: commodari enim rem mobilem, non etiam soli, utendam dari etiam soli. sed
Abbreviated transcription (Latin):
stitũ solu̾e pꝰsit q̃sicũ ẽ dixi
ñ eẽ audiend̾ siuelt hodie
fidem cõstitute ixifͣngͥe¬
¶ Fiiure uirãdo delato debi
stius fac̾e ꝙͣ ret̾at ꝙͣ ut ip̃e

Expanded text:
stituit solvere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si velit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiurando delato deberstius facere qui referat, quam ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ro misso stichi pꝰ moram
ab eo fc̃am mortuo sticho
si cõstitu̾it se p̾ciũ eiꝰ solut᷑u
aliociuin ⁊ cõfestim agidec̃
pot̾it sistatĩ cõstitiusti no
soluas. s modicũ tempus
statuendum ẽ. non nmꝰx.¬

Expanded text:
romissor Stichi post moram ab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, alioquin et confestim agi tecum poterit, si statim ut constituisti non solvas: sed modicum tempus statuendum e
Abbreviated transcription (Latin):
tendisse ꝓcedat infure ma¬
ni festo tͥctare de cõdiccõne
ita ppouit furem depͥhẽsũ
aũ accidisse. aũ fregisse aut
ei quo qui in bonor raptor
tenetur cõdici pꝰse. Iuł.ł.

Expanded text:
t procedat in fure manifesto tractare de condictione, ita proponit furem deprehensum aut occidisse aut fregisse aut Ei quoque, qui ui bonorum raptorum te
Abbreviated transcription (Latin):
solutis ex uniu̾sitate tã exsor¬
te cr ex pena solutam uid̾i
u̾srsit peticõ eiꝰ ꝙ excedit sor¬
tem ⁊ accedat pena ꝓeadem
qͣntitate ⁊ non puto admit

Expanded text:
 centum solutis ex universitate, tam ex sorte quam ex poena solutum videri, ut supersit petitio eius quod excedit sortem, et accedat poena pro eadem quantitate. quod non puto admit
Abbreviated transcription (Latin):
aũa ẜ celsũ er̃ spectandũs
Non .n. d nouissimũ iutẽ
tempus sp̃tͤari uead exig¬
uũ p̃cium estimato reid¬
ucatur ĩ suo forte morci¬

Expanded text:
ectandum: non enim debet nouissimum uitae tempus aestimari, ne ad exiguum pretium aestimatio redigatur in seruo forte morti
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ costituta ẽ:¶ Siquis cẽt
aͣreos debens ducendos cõ
is qui sortem ⁊ usuras cĩnõ
debebant᷑ constituit tene¬
br̃ insortem dum taxat.

Expanded text:
 constituta est. Si quis centum aureos debens ducentos consis, qui sortem et usuras quae non debebantur constituit, tenebitur in sortem dumtaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
quid .n. si traieciam p᷑m ded¬
erit ephesi recepturus iͥ sb̃
aliquid dedebatur. ⁊ res sti¬
płacoris uilissime disttta ẽ
¶In hanc arut᷑riã ꝙ int̾fuit

Expanded text:
quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit
Abbreviated transcription (Latin):
lgatus cõstituẽ se eadem.
die soluturũ denea᷑. Pai
luturũ si cõstitũ alio loco
se solut᷑um dem̾ cõstat de¬
mdessuł legatũ romea

Expanded text:
ligatus constituendo se eadem die soluturum teneatur. 4 luturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri constat. Iulianus legatum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ut si alibi crͣ capue petatur.
arbitraria gi debeat. lis qͦ
tanti extimetur q̃nti eiꝰ uł
actors int̾fuit eam sũ mã
capue pociꝰ ꝙͣ alibi solui. nͨ
opo cebit  qrͥ forte ꝑ eustet̾it
quo nunꝰ tota centũ capue¬

Expanded text:
 si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius, uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capu
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ pot̃ suas edes alcius collit anh̾e¬
ditariat de illoquero anꝑalienaᷤ¬
edes accessũ hxres adeam rẽ q̃ legat᷑
pr̃are debe̾ret sicut sol queri. cum
isusf᷑. loci legatus est ad tr locum
accedi insi ꝑ alienũ nõ potest arr¬
ceit Redit qͣuibinas edes hẽbat si
alt̾as legauit nõ dubiũ ẽ quin
h̾es alias possit alcius dollendo.
obscurare lumina legataꝵ ediũ
scẽ dicẽdũ. si alt̾i edes. alt̾ialiar us¬

Expanded text:
e putes, suas aedes altius tollat an hereditarias? et de illo quaero, an per alienas aedes accessum heres ad eam rem quae legatur praestare debet, sicut solet quaeri, cum usus fructus loci legatus est, ad quem locum accedi nisi per alienum non potest.Marcellus respondit: qui binas aedes habebat, si alteras legauit, non dubium est, quin heres alias possit altius tollendo obscurare lumina legatarum aedium: idem dicendum est, si alteri aedes, alteri aliaru
Abbreviated transcription (Latin):
possõne retiuentur nã si forte ex
edib meis in ede ᷤ tuas cĩgnũ ĩmis¬
usam tĩgri possideo. hñdi cõsue¬
tudinem. Idem euemec. Isi menĩ¬
cquie ili ꝑ aream tuam indomum
meam ⁊reagere. desisti. necerpla¬
no a ditꝰ ad domum meam ꝑ area
tuam ẽet. ut uł gradus uł clniot ꝑ¬
ꝓprul iauuam mre facere psii
itim̃s cã demoliat. ¶Si sblatũ sit
edificiũ ex quo stilliciliũ cadit
aliud est ꝙ sequente leco poritur.

Expanded text:
nam si forte ex aedibus meis in aedes tuas tignum immisusam tigni possideo habendi consuetudinem. idem eveniet et si menique mihi per aream tuam in domum meam ire agere cessisti nec ex plano aditus ad domum meam per aream tuam esset, vel gradus vel clre facere possum, itineris causa demoliar.Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, aliud est quod sequenti loco ponitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Tumn debere colũpnam restue que onꝰ
uicmarum edumi ferebat ciises¬
sent edes que ẜ nnẽt nõ eũ t̾impon̾e
uellet. Namcum ilege edm̃ ita st̃¬
pcũ eet. ꝑies honenferẽdo uti nũc ẽ:
ita sit satis aꝑte singͣrimꝑpetuimi

Expanded text:
ebere columnam restituere, quae onus uicinarum aedium ferebat, ‹cu›ius essent aedes quae seruirent, non eum, qui imponere uellet. nam cum in lege aedium ita scriptum esset: 'paries oneri ferundo uti nunc est, ita sit', satis aperte significari i
Abbreviated transcription (Latin):
pocest. leuor .n. sit eo fc̃o. g̾uitus c̃
quod exaĩto cadat lemus ⁊ int̾dũ
directũ nec ꝑueniat ad locum cͥu¬
ientem inferius d̾miitti nõ potest.
ꝙr fit gluor g̾uitꝰ id ẽ pro stillicidio
flum̃ eadem cã recroduci pocest
stillicidiũ qr in ño mag̾ ĩcipiet
cadere ꝑ drci no pot nealio loco
tradat stillicudiũ ꝙͣ in quo põita

Expanded text:
euior enim fit eo facto seruitus, cum quod ex alto, cadet lenius et interdum direptum nec perueniat ad locum seruientem: inferius demitti non potest, quia fit grauior seruitus, id est pro stillicidio flumen. eadem causa retro duci potest stillicidium, quia in nostro magis incipiet cadere, produci non potest, ne alio loco cadat stillicidium, quam in quo posita
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣm infundere ẽneratuisait
si talis sit usus tepidaru atassidu¬
ũ humorẽ hãt. ⁊ io noceat uicui¬
o posse ꝑhib̾i eũ. ¶ Iux̃ cõmimẽ
piecem cameram exfigulino
etẽ cõmunẽ hr̃e. sabmus recte scb¬
it quia remon̾i heᷤ possunt ⁊dem¬

Expanded text:
aquam effunderet. sed Neratius ait, si talis sit usus tepidarii, ut adsiduum umorem habeat et id noceat uicino, posse prohiberi eum.Iuxta communem parietem cameram ex figlino etem communem habere Sabinus recte scribit, quia remoueri hae possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ib osficit s plus equo luĩ facit¬
Intedum dici pot̃ enm quo qu
tollit edificiũ uł depͥmit lummi¬
lex tradicõns stillicidia uti nũe
cipiendor. non illud: ut ea ẽptor
quidem sullicidioꝵ s̾uitutẽ deb̾i
seaut̃ milli debe que de stillicidio
scqͥpta sũt ⁊̃ incet̾is ꝙuitutib ac¬
cpienda sũt simcõt̾riũ mcħi no¬
minatim actil ẽ. P omp̃.¬

Expanded text:
ficit, sed plus aequo lumen facit.Interdum dici potest eum quoque, qui tollit aedificium uel deprimit, luminilex traditionis 'stillicidia uti nunc cipiendorum, non illud, ut etiam emptor quidem stillicidiorum seruitutem deberi, se autem nulli debere.Quae de stillicidio scripta sunt, etiam in ceteris seruitutibus accipienda sunt, si in contrarium nihil nominatim actum est. 18 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
misr⁊ is quicedit. ⁊ is cͥteeditur lcon¬
domo erat quo ad inueretꝰ legauit
iux̃ eandẽ domũ ortus ⁊ cenacłm ꝙ olĩ¬
Iucius ticius aperto ꝑiete domꝰ sueqͣ
deꝰ stillicidii rigor ⁊ tignoꝵ ꝓtectus
cõpetebat. lanuam inpuplico aꝑuit.
quero cũ n luminib publii meuii
uicini n itim̃ uicini officer n stilł¬
icidiũ inuicim domo cadat: an aliqͣ
accom publuis memꝰ uicinꝰ ad phibẽ¬

Expanded text:
i et is qui cedit et is cui ceditur in condomo erat, quoad uiueret, legauit: iuxta eandem domum hort‹u›s et cenaculum, quod OlymLucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianuam in publico aperuit: quaero, cum neque luminibus Publii Maeuii uicini neque itineri uicini officeret neque stillicidium ne uicini domo cadat, an aliquam actionem Publius Maeuius uicinus ad prohiben
Abbreviated transcription (Latin):
serũt. Inarea que nllig̾uit᷑¬
utem d: posse dñm uł aliũ uo¬
luntate eius edificare nit̾misso
ib officiatur.: ⁊ ne ꝓspectus of¬
fẽdatur aliuid ⁊ aliud obserua᷑

Expanded text:
serunt in area, quae nulli seruitutem debet, posse dominum uel alium uoluntate eius aedificare intermisso ibus officiatur et ne prospectui offendatur aliud et aliud obseruatur:
Abbreviated transcription (Latin):
eo loco quo gratum erat eũ uõceẽ.
fat̾e. sin u̾o in helio cammo uł
solario dicaidum erit q ũbram
facit inloco cui sol fuit neccͣrius
riun si deponat edificiũ. uł arbo¬
ris rauios. quo fc̃õ locꝰ apatꝰ quõ¬

Expanded text:
eo loci, quo gratum erat eum non esse, facere: sin uero heliocamino uel solario, dicendum erit, quia umbram facit in loco, ‹cui sol› fuit necessarius, arium si deponat aedificium uel arboris ramos, quo f
Abbreviated transcription (Latin):
anlit̾ cont̾ ꝓcuratorem facere
ꝓcurtorẽnõ potiusse tñ mãda¬
siaccõ ÷ ad agendũ emĩ dñ taxat
ħ facere non pot̃. ¶ Situtores
mandan̾int contutori suomã¬
cipium emĩdum puꝑillo tille ñ
eru̾it an sit mandati actõ an uͦ¬

Expanded text:
m facere procuratorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ scdo ee accom colte s plane sicõdõ
sitadiecta siint᷑ illũdiẽ uenent.
⁊ dies sũ crꝑa socii p̃derit cessagͣ
accõ ꝓsocõ. ¶ Item si incoẽm ruiũ¬
Item mela. scͥ. si uicim seimpedes
inter secontuleñt utibi gͣtscũ ꝑie¬
tẽ int̾ se edificau̾tt ad oneraut᷑ q
sustmenta. temdeetnficato ꝑiete
att̾sneum ĩmitti non ꝑaciatur¬
aream cõmunem emit nelumin¬

Expanded text:
 socio esse actionem constat. plane si condicio sit adiecta 'si intra illum diem ueniret', et dies sine culpa socii praeterierit, cessabit actio pro socio. Item si in communem riuItem Mela scribit, si uicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiaturaream in commune emerint, ne lumin
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidimus ex sociis necte desuo
usurit dedit. s ⁊ sisuã pͥm deditñ
dedisset. ¶ Nonalias sociꝰ eius
mid ꝙ facere pot̃ cõtẽpnat᷑ ꝙͣ si
confiteatur se socium fuisse. Gaiꝰ¬

Expanded text:
Si quid unus ex sociis necessario dusuris dedit: sed et si suam pecuniam dedit, dedisset. Non alias socius in id quod facere potest condemnatur, quam si confitetur se socium fuisse. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
quitate sit nob̃ int̾pͥtantib qe si
scllua societate diuorcõ m̃m̾iũ
nec si pͥor maritꝰ fac̾e nõposset. de¬
uuo de societate constituendam
eereferendam pͥm societati qͣ
młr hitura fuit. ⁊ sialius hr̃s ex¬
titist cy siaccepto amanto ub̾ata
eẽt ueqͥ ꝙͣ inputari pse societati
cius nõ obligatur nisiin cõmin¬

Expanded text:
quitate sic nobis interpretantibus. quod si salua societate diuortio mat‹rimonium› nec, si prior maritus facere non posset, denuo de societate constituendam e referendam pecuniam societati, quam mulier habitura fuit, etsi alius heres exstitisset: quod si accepto a marito liberata esset, nequaquam imputari posse societati cius non obligatur, nisi in commun
Abbreviated transcription (Latin):
gocietas ꝙ̃adinodum ad heredes
sociinontͣnsis: itanec ad arroga¬
torẽ necaliocium inuitꝰ qͥs sociꝰ effi¬
cii bona publicent᷑ nam cũ inemꝰ
Locũ aliꝰ succedit ꝓmortuo hẽtur.
Sipost daftͣctam societatẽ atide lrẽ¬

Expanded text:
Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad adrogatorem, ne alioquin inuitus quis soci‹u›s efficii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem al
Abbreviated transcription (Latin):
tatum ẽ ut societatis difthatur
Itembonis acreditorib necutis
immꝰ socii dist᷑ hi societatẽ ialo̾ ait
ne cohita sit societastt t pͥalicꝰ
mortem quicquid luc̾ det̾m̃ti. ue
factumsit. cõmime ee. labeo ait
diximus dissensa societatẽ solui.
ħita est siom̃s cissentͥunt. q̃uid gͦ

Expanded text:
tatum est, ut societas distrahatur, Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. ue coita sit mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solui societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
susẽ ĩeo. ¶ Idem si sociecatem ĩ e¬
amus adalice rem emendam de¬
inde soius uolẽs eam emere iõ re¬
mincies socierati ut solus emeres.
teneberis quati qͣntumt̾ ẽ meag
plicebat: non deneb̾is tͥruis egõ
emero qr hͥulła fraus ẽ eaciue q

Expanded text:
sus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde solus uolueris eam emere ideoque renuntiaueris societati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed plicebat, non teneberis, quamuis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et
Abbreviated transcription (Latin):
ebat scientes ⁊ prudentes auxti¬
iuĩ applłonis omiserũt. pot̾is in¬
andatiagentib hiis exeqͥtate
indicis tucrite ⁊gͥ si t̃gnorau̾ĩt
excusata eoꝵ ingntia .℥. siscie

Expanded text:
ebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scie
Abbreviated transcription (Latin):
cãilit cebitori. Credere aut̃ reus
iicebiti accõm fidei̾sori d nedu¬
plum creditor cõteqͥt᷑. ¶ Quedã
tm̃ ⁊ sisciens omittat fi teuissor ca¬
r frͣ de u puta si excepcõm ꝓc᷑ator¬
iam omisit. suiscies suĩ ĩgnatꝰ

Expanded text:
tiauerit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen etsi sciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit siue sciens siue ignarus:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oꝑe. ł cuiꝰcũte alt̾ius rei cã. ¶ It
cohui societatẽ p᷑se ut ntram ꝑtẽ
dãpm alcersenciat. lucrũ uero
solus. ¶ Aristo refert cassiũ Ris
utalt̃ luciũ tũi alt̾ dãpnũ sẽtiret
thͣnc societatẽ leomnam sonitũ ẽ¬
applłate. ⁊ nos consentimꝰ calem¬
societatem ulłam ẽẽ ut alt̾ lutr̃
damynũ sentiret: Inicsisimila
genꝰ societatis ẽ exqͣqͥs dãpnum
lucͥ ꝑtem sociꝰ ferat. suͥns .i. notis
muoint non posse sociecadẽ itaccͣ¬

Expanded text:
ue alterius rei causa. Ita coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero solus. Aristo refert Cassium resput alter lucrum tantum, alter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimsocietatem nullam esse, ut alter lucrum damnum sentiret: iniquissimum enim genus societatis est, ex qua quis damnum, lucri partem socius ferat: Servius in notatis Mucii ait nec posse societatem ita c
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾asuam obligõm suscipiat
ut ecce si ancilla ob pactom̃ li¬
u̾tatis exꝓmissore dato p̾ man¬
inissem io ipm suscipiat qd̃
suo int̾cedat. ¶De pĩgnorib
poris debitoris non ẽ cͥditori
nons accõe opus cũ qͣrsertua hi

Expanded text:
tem suam obligationem suscipiat. ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat quod suo intercedat. De pignoribus prioris debitoris non est creditori noua actione opus, cum quasi