comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quom̾ uoluit istã lege̾ sibi poni ã dño. nͣ
sic̃ iniustis ⁊ ñ subditis ad uetꝰ testam̃tũ
ꝑtinentib posita ẽ in tabuł laprdeis. sed
missionis. filiis hereditatis etͣnȩ. scõ spũ tã¬
ꝙͣ digito dĩ in m̃tẽ dat᷑. ⁊ in cordib seri¬
bit᷑. ñ qͣm memoria teneant. ⁊ uita ne¬
gligant: s quã sciant intelligendo faciañ
diligendo. in latitudinẽ amoris. ñ in timo¬
ris angustiis. Nã qͥ tunore pene. ñ amore
iustitie opꝰ legis facit: ꝓfecto inuitꝰ facit.
Qd aũ inuitꝰ facit. si posset fieri mallet ñ¬
utiq iuberi: ac ꝑ hoc legis quã uellet ñ
ẽẽ. ñ ẽ amicꝰ s potiꝰ mimicus: nec mun¬
dat᷑ oꝑe qui inimundus ẽ uoluntate. La¬
lis ñ potest dic̾e qd̾ iste dixͣ in suꝑiorib
utiq si ei posita ñ fuisset. ñ uiã manda¬
toꝵ dĩ in cordis latitudine̾ eucurrisset:
ꝓficit. qͥd alud petit cũ s̾ lege᷑ poni petit.
nͥ ut in ea magis magisq ꝓficiat. quẽ admo¬

Expanded text:
i poni a Domino; non sicut injustis et non subditis ad Vetus Testamentum pertinentibus posita est in tabulis lapideis; sed missionis, filiis haereditatis aeternae, sancto Spirit digito Dei in mente datur, et in cordibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit, profecto invitus facit. Quod autem invitus facit, si posset fieri, mallet utique non juberi: ac per hoc legis, quam vellet non esse, non est amicus, sed potius inimicus; nec mundatur opere, qui immundus est voluntate . Talis non potest dicere quod iste dixit in superioribus utique si non ei posita fuisset, non viam mandatorum Dei in cordis latitudine cucurrisset? proficit; quid aliud petit, cum sibi legem poni petit, nisi ut in ea magis magisque proficiat. Quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
libent̾ alt̾ius obꝓbriũ. ñ nͥ emulatio suspi¬
cet᷑. dũ bonũ opus rep̃hendi ñ potest. qr se
exerit qd̃ aꝑtũ ẽ. ⁊ quo fine fiat rep̃hen¬
dit᷑. qr ñ se exerit qd̾ occultũ ẽ: atq ita
male suspicari libet euilibet ñ uidendo
qd̾ latet. ⁊ inuidendo qd̾ eminet ꝓfec¬
to contra hoc malũ. quo quisq de hoĩe

Expanded text:
libenter alterius opprobrium nonnisi aemulatio suspicetur, dum bonum opus reprehendi non potest, quia se asserit quod apertum est; et quo fine fiat reprehenditur, quia non se exserit quod occultum est; atque ita male suspicari eum libet cui libet, non videndo quod latet, et invidendo quod eminet: profecto contra hoc malum, quo quisque libe
Abbreviated transcription (Latin):
intelligrͣ ee̾ in hoĩe. ⁊ oĩa uanitas. Iue a¬
bundantia hoĩs in oĩ labore. suo quo ipse
laborat sub sole: An iste: fortassis hoc orat
ut ñ sit eiꝰ uita sub sole uͥ oĩa uanitas: sed
in illo sit in quo uiuificari petit.: Ille qͥp
sole uiuunt qͥ ñ manit᷑ audiunt qd̵ dic᷑¬

Expanded text:
intelligitur esse in homine; et, «Omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippsole vivunt qui non inaniter audiunt quod di
Abbreviated transcription (Latin):
tu hoĩm. p̃ciosa ẽ mors scoͣꝵ eiꝰ. Ecce nͣ solũ
ñ cõtẽpnunt᷑: ueru̾etiã magis honorib
p̃ferunt᷑ mrͣes eiꝰ. Eoce filiꝰ ille iunior. qͥ
ꝓ porcis quos pascebat. id eͫ ꝓ ĩmundis de¬
monib qͦs colebat. particulã suã in xp̃i
martyres quib ingerebat oppbriũ religi¬
osissime p̃dicans. ⁊ maximis laudib qͦs cõ¬
tẽpnebat exaltans. mortuus erat ⁊ reupxͣ.
ꝑierat ⁊ inuentꝰ ẽ. hoc tã magno lucro
correctionis. conu̾sionis ⁊ redẽptionis ini¬

Expanded text:
solum non contemnuntur, verum etiam magnis honoribus praeferuntur martyres ejus. Ecce filius ille junior qui pro porcis quos pascebat, id est, pro immundis daemonibus quos colebat, particulam suam in paucimartyres, quibus ingerebat opprobrium, religiosissime praedicans, et maximis laudibus quos contemnebat exaltans, mortuus erat et revixit, perierat et inventus est . Hoc tam magno lucro correctionis, conversionis et redemptionis ini
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas. ñ ẽ uita ur̃a sub sole uͥ eͣ uanitas.
s hoc tã magnũ bonũ magis habemꝰ in
sꝑe. ñdũ tenemꝰ in re: ⁊ scd̾m spẽ. nr̃am
beatꝰ apłs ista locutꝰ ẽ. qr ⁊ illd̃ cũ dixis¬
set uanitati creatura subiecꝰta ẽ. adiec̃
atq ait. ñ sponte: s ꝓptͣ eũ qͥ subiecit¬
eã in spe. Ergo in sp̃e qua sꝑamꝰ adhe¬
suros nos conteplandȩ u̾itati. subiecti
sumꝰ interĩ uanitati. Ereatura qͥppe ista spi¬
talis. Aĩał. corporał. q̃ oĩs in hoĩe ẽ. ĩmo hõ
ẽ sponte peccauit: ⁊ mimica facta eͣ u̾ita¬
ti. S: ut merito puniret᷑: ñ sponte subiec¬
ta ẽ uanitati. Deniq pꝰt pauca. ñ solũ aũ

Expanded text:
itas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundum spem nostram beatus Apostolus ista locutus est; quia et illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speramus nos adhaesuros contemplandae veritati, subjecti mus interim vanitati. Creatura quippe ista spiritualis, animalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,»
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uiuificat. orat ut ꝑ spm sc̃m faciat qd̃
ꝑ litterã sciebat. ne ꝑ scientiã mandati ñ
obseruati etiã p̃uaricationis ei crim̃ acce¬
dat. Quãꝗͣ etiã ut sciat᷑ lex quomͦ scienda
eͣ. id ẽ ut intelligat᷑ quid sibi uelit quare
sit eis posita. qͥ eã ñ erant seruaturi. quid
habeat utilitatis etiã hoc ipsũ qd̾ lex sub¬
intrauit ut abundaret delictũ. nemo cõ¬
phendit. nͥ a dño acceꝑit intellectũ un¬

Expanded text:
orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quanquam etiam ut sciatur lex quomodo scienda est, id est, ut intelligatur quid sibi velit, quare sit eis posita qui eam non erant servaturi, quid habeat utilitatis etiam hoc ipsum quod «lex subintravit, ut abundaret delictum» , nemo comprehendit, nisi a Domino acceperit intellectum: un
Abbreviated transcription (Latin):
let iuirib. ꝓpͥis. ñ ahuuet᷑ ab illo qͥ mubt
rit faciat qd iubet: deduc me inquit in
semita mandatoꝵ tuoꝵ. qr ipsã uolui. ła¬
rũ ẽ. mͥ uoluntas mea nͥ in eo qd uoliuim
ipse deducas: ⁊ certe ipsa ẽ semita. hoc est
iua mandatoꝵ dĩ. quã se dilatato ab illo
corde suo cucurrisse iã dixerat. qͣm ꝓpt̾ea
etiã semitã uocat. qr angusta ẽ uia que
ducit ad uitã. E cũ sit angusta. nͥ dilata
huc currit. ⁊ idõ diuinũ auxiluĩ quo de¬

Expanded text:
let viribus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et certe ipsa est semita; hoc est via mandatorum Dei, quam se, dilatato ab illo corde suo, cucurrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat, quia angusta est via quae ducit ad vitam ; et cum shuc currit, ideo divinum quo de
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã ex pectamꝰ. Iuãdui itaq hic scđ̾m
carnẽ sumꝰ. cuiꝰ adoptionẽ ⁊ redẽptionẽ ꝑ pa¬
ꝑ qd̾ sub sole sumꝰ. uanitati subiecti sumꝰ. Quã¬
diu gͥ ita sumꝰ. unͣ possumꝰ ñ uide uanitatẽ.
cui etiã subiecꝰti sumꝰ in spe: Qͥdẽ gͦ qd̾ iste

Expanded text:
ntiam exspectamus.» Quamdiu itaque hic secundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per paum id per quod sub sole sumus, vanitati subjecti sumus. Quamdiu igitur ita sumus, unde possumus non videre vanitatem, cui etiam subject
Abbreviated transcription (Latin):
cia tua ñ sũ oblitꝰ. adhesi testimoniis tius.
Cursus qͥppe iste. uie maudatoꝵ dĩ. Et̃ qͥa
ꝗͣ dice̾t᷑ ei. quomͦ istã uiã cucurristi eli¬
gendo. ⁊ dĩ iuditia ñ obliuiiscendo. ⁊ eiꝰ
testimoniis adherendo. an ꝑ teipsũ ista
potiusti: Non. ait. Qd gͦ: uã mandatoꝵ
gum. arbitriũ meu̾: s cũ dilatasti cor meũ.
Cordis dilatatio: iustitie ẽ delectatio. hoc mu¬
nͦ ẽ dĩ ut in p̃ceptis eiꝰ ñ timore pene an¬
gustem᷑: s dilectione ⁊ delectatione iusti¬
tiȩ delecꝰtemur. hanc enĩ nob ꝓmisit latitu¬
dinẽ dicens. habitabo in eis. ⁊ deambulabo.
Quã enĩ latũ eͣ. uͥ. deambulat ds̃. In hane la¬
titudiue̾ diffiuidit᷑ caritas in cordib nr̃is

Expanded text:
si testimoniis tuis.» Cursus est quippe iste viae mandatorum Dei. Et quia quam diceretur ei, Quomodo istam viam cucurristi, eligendo, et Dei judicia non obliviscendo, et ejus testimoniis adhaerendo, an per teipsum ista potuisti? Non, ait. Quid ergo? «Viam mandatorum gum arbitrium meum; sed «cum dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in eis, et deambulabo» . Quam enim latum est ubi deambulat Deus! in hac latitudine diffunditur chari
Abbreviated transcription (Latin):
nulli codices hñt. instrue me. qd exp̃ssius
de g̾eo dr᷑. fac me intellig̾e: ⁊ exercebor ĩ
mirabilib tius. Ipsas iustificationes am¬
pliores qͣs ꝓficiendo cupit app̃henłe: mi¬
rabilia dĩ uocat. St̃ gͦ q̃dã dĩ iustificatio¬
nes. ita mirabiles: ut humana infirmitas
ab eis qͥ exꝑti ñ st̃ ñ ad eas posse ꝑuenire
credat᷑. Uñ laborans iste. ⁊ earũ difficul¬
tate. quodã mͦ fatigatꝰ adiungit. D ormi¬
tauit aĩa mea pͣ tedio. confirma me in
u̾bis tius. Qͥd ẽ dormitauit. nͥ ab spe re¬
friguit qua ea se. app̃hensurũ eẽ credide¬
rat: S confirma me inqͥt in u̾bis tuis.
ne ab eis qͦ ad quas ꝑuenisse me iã sen¬
tio decidã dormitando. Confirma itaq
me in eis u̾bis tius q̃ iã teneo. q̃ iã facio.
ut ex eis ad alia possim ꝓficiendo ꝑue
dĩ sic ambulare ut homo facile possit ad
nͥ qd̃ a se amoueri in consequentib rogat
dicens. uiã iniquitatis amoue a me: & qͥa

Expanded text:
nulli codices habent, «instrue me:» quod expressius de graeco dicitur, «fac me intelligere». «Et exercebor in mirabilibus tuis.» Ipsas justificationes ampliores, quas proficiendo cupit apprehendere, mirabilia Dei vocat. Sunt ergo quaedam Dei justificationes ita mirabiles, ut humana infirmitas ab eis qui experti non sunt, non ad eas posse pervenire credatur. Unde laborans iste, et earum difficultate quodam modo fatigatus, adjungit: «Dormitavit anima mea prae taedio; confirma me in verbis tuis.» Quid est, «dormitavit,» nisi ab spe refriguit qua eas se apprehensuram esse crediderat? Sed, «confirma me,» inquit, «in verbis tuis,» ne ab eis quoque ad quae pervenisse me jam sentio, decidam dormitando: confirma itaque me in eis verbis tuis quae jam teneo, quae jam facio, ut ex eis ad alia possim proficiendo peDei sic ambulare, ut homo facile possit ad nisi quod a se amoveri in consequentibus rogat dicens: «Viam iniquitatis amove a me?» Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Petant itaq ne abscondent᷑ ab eis. manda¬
ta dĩ. ꝑ que ab hoc incolatu liberent᷑ di¬
ligendo dm̃. eũ qͦ in et̾nũ ert̃: ⁊ diligͣndo
iximũ ut illic sit uͥ ⁊ ipsi ertͣ Qͣd aũ dili¬
gendũ diligit᷑. si ipsa dilectione ñ diligit᷑:
Uñ consequent᷑ iste incola in tra. cũ dĩ mã¬
data ne sͥ abscondent᷑ orasset. u qͥb dilec¬
tio p̾cipit᷑. ł sola. ł maxime. etiã ipsiꝰ dilec¬

Expanded text:
Petant itaque ne abscondantur ab eis mandaPetant itaque ne abscondantur ab eis mandata Dei, per quae ab hoc incolatu liberentur, diligendo Deum, cum quo in aeternum erunt; et diligendo proximum, ut illic sit ubi et ipsi erunt. 3. gendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ẽ. Quomͦ gͦ diligit ꝓixiũ tãquã
sepsũ. qͥ nescit. seipsũ. Non enĩ frustra
ille filius iunior qͥ ꝓfectus in regionẽ
longiiquã uͥ dissipauit substantiã suã
semetipsũ: nec tam̃ reu̾teret᷑ ad se. si oĩm
nesciret se: nec dicẽt surgã ⁊ ibo ad patrẽ
meũ. si penitꝰ ignoraret dm̃. Quo circa ⁊
aliquatenꝰ ista sciunt᷑: ⁊ ut magis magisq
sciant᷑: ñ immito scienda poscunt᷑. Iuappt̾
ut sciamꝰ diligẽ dm̃: sciendus ẽ ds̃: Ft ut
sciat hõ dilige ꝓrimũ tãquã seipsũ.: pͥus
debet diligendo dm̃ dilige seipsũ. Qd ũ
pot̾it. si nescit dm̃: si nescit seipsũ: recte
itaq drͣ dõ. Incola ego sũ in t̃ra. ñe. abs¬
condas a me mandata tua. Merito itaq
abscondunt᷑ eis. qͥ ñ st̃ incolȩ in t̃ra. łlec
enĩ mandata. ⁊ si audiunt ñ sappunt. qr
t̾rena sapiunt. Iuoꝵ aũ conu̾satio in gelis
ei: in quantũ hic cõu̾sant᷑. ꝓfecꝰto ꝑegͥnãt᷑.

Expanded text:
minum est. Quomodo ergo diligit proximum tanquam seipsum, qui nescit et seipsum? Non enim frustra ille filius junior, qui profectus in regionem longinquam, ubi dissipavit substantiam suam semetipsum. Nec tamen reverteretur ad se, si omni modo nesciret se; nec diceret, «Surgam, et ibo ad patrem meum,» si penitus ignoraret Deum. Quocirca et aliquatenus ista sciuntur, et ut magis magisque sciantur, non immerito scienda poscuntur. Quapropter ut sciamus diligere Deum, sciendus est Deus; et ut sciat homo diligere proximum tanquam seipsum, prius debet diligendo Deum diligere seipsum: quod unde poterit, si nescit Deum, si nescit et seipsum? Recte itaque dicitur Deo, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» Merito namque absconduntur eis qui non sunt incolae in terra: haec enim mandata etsi audiunt, non sapiunt; quia terrena sapiunt. Quorum autem conversatio in coelis est , in quantum hic conversantur, profecto peregrinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũ. S hoc fastidiũ morbꝰ eͣ corporis.
Concupiscentia uͦ q̃ cõcupiscit desidare ci¬
bũ hoc ẽ carere fastidio in aĩo ẽ. ñ in cor¬
pore: ⁊ ht̃ eã ñ gutturis & fauciũ delecta¬
tio. qua fastidiũ restͥngit᷑: s recuꝑandȩ ra
corpus: qnͣ appetit animꝰ. nec appetit corpus.
Cũ aũ utrũq animi ẽ. ⁊ utrũq cõcupiscen¬
tia ẽ: eur concupisco desidiũ iustificationũ
drᷤ Quomͦ in uno eodẽq aĩo meo. habeo cõ¬
cupiscentiã desicłii huiͦ. ⁊ ipsũ ñ habeo desi¬
dłiu Aut qͦm ista duo st̃. ⁊ ñ unũͤ Utqͥd e¬
nĩ c̃cupisco desidare. iustificationes tuas: ac

Expanded text:
fastidium: sed hoc fastidium morbus est corporis. fastidium: sed hoc fastidium morbus est corporis. Concupiscentia vero qua concupiscit desiderare cibum, hoc est carere fastidio, in animo est, non in corpore: et habet eam non gutturis et faucium delectatio, quae fastidio restringitur; sed recuperandae ratcorpus, quando appetit animus nec appetit corpus. Cum autem utrumque animi est, et utrumque concupiscentia est, cur concupisco desiderium justificationum Dei? Quomodo in uno eodemque animo meo habeo concupiscentiam desiderii hujus, et ipsum non habeo desiderium? aut quomodo ista duo sunt, et non unum? Utquid enim concupisco desiderare justificationes, ac
Abbreviated transcription (Latin):
sidare. Iustificationes aũ facta stͣ iusta: id:
qui iã desid̾at quã longe abhis erat. qui
aclhuc eas desid̾are. cõcupiscebat: & ꝗͣ lon¬
gi᷑ ab eis st̃. qͥ neq hoc adhuc cõcupiscunt:
Mirũ ẽ aũ quomͦ cõcupiscat᷑ desid̾uĩ nec sit
in nob̾: euꝰ iã ẽcupiscentia sit in nob̃. Ne¬
q enĩ pulchrũ aliqͦd corpꝰ eͣ sic̃ aurũ. ł ca¬
ro aliqua speciosa. ꝗͣ potest hõ cõcupiscere
nec habe. ꝙͣ extra posita ñ eͣ in hoĩe. Qͥs
nesciat in hoie eẽ cõcupiscentiã. in hoĩe
ẽẽ desideriũ: Cur gͦ concupiscit᷑ ut habe¬
at᷑: quasi forinserus inferat᷑: Aut qͦm᷑ hab̾i
eiꝰ concupiscentia sine ipso potest: eũ sit ⁊
sã desidare. ꝓculdubio cõcupiscere. ẽ. Qͥ sẽ
iste mirabit. atq in explicabił languor:
Et tam̃ ẽ. Nã ⁊ egrotꝰ qui fastidio laborat.
⁊ uult euadẽ hoc malũ. cõcupiseit neq
desiderare cibũ. dũ cõcupiscit ñ habere.

Expanded text:
ones autem facta sunt justa, id qui jam desiderat, quam longe ab his erat qui adhuc eas desiderare concupiscebat? et quam longius ab eis sunt qui neque hoc adhuc concupiscunt? 4. Mirum est autem quomodo concupiscatur desiderium, nec sit in nobis cujus concupiscentia jam sit in nobis. Neque enim pulchrum aliquod corpus est, sicut aurum, vel caro aliqua speciosa, quam potest homo concupiscere, nec habere, quia extra posita non est in homine. Quis nesciat in homine esse concupiscentiam, in homine esse desiderium? Cur ergo concupiscitur ut habeatur, quasi forinsecus inferatur? Aut quomodo haberi ejus concupiscentia sine ipso potest, cum non sit et Nam et desiderare procul dubio concupiscere est. Quis est iste mirabilis atque inexplicabilis languor? Et tamen est. Nam et aegrotus qui fastidio laborat, et vult evadere hoc malum, concupiscit utique desiderare cibum, dum concupiscit non habere
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ẽẽt. id eͣ ad qͣm miseriã ꝑuenisset nͣ
scire cupiebat. s int̾rogando increpans ad¬
monebat. Nide aũ quẽadmodũ cũ dixisse.
inerepasti suꝑbos. ñ ait maledicti qͥ decli¬
nauert᷑ a mandatis tuis. ut illud pͥmoꝵ tat
illo t̾rerent᷑ exemplo. aduimnis ñ declina¬
re mandatis: ut diligendo iustitiã in oĩ
tp̃r. in huiꝰ mundi etiã labore. reciꝑemꝰ.
qd̃ in paradysi amisimꝰ uoluptate. S qm̃
suꝑbi nec in tanta deponunt increpa¬
patione ceruicẽ. ⁊ cũ sint deiecti laboris mor
tẽ surgentiũ. ꝓ eis orat coepꝰ.xͥ. eũ dic̃ Au

Expanded text:
tunc esset, id est, ad quam miseriam pervenisset, non tunc esset, id est, ad quam miseriam pervenisset, non scire cupiebat, sed interrogando increpans admonebat. Vide autem quemadmodum, cum dixisset, «Increpasti superbos,» non ait, Maledicti qui declinaverunt a mandatis tuis; ut illud tantum priillo terrerentur exemplo a divinis non declinare mandatis, et diligendo justitiam in omni tempore, in hujus mundi etiam labore recipere quod in paradisi ambi nec in tanta deponunt increpatione cervicem, et cum sint dejecti laboris morttem surgentium; pro eis orat corpus Christi, cu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa mea desidare. iustificationes tuas in oĩ
tẽpore. siue sciłc in reb ꝓsꝑis. siue. in adu̾¬
sis. qr ⁊ in laborib ⁊ in d̾olorib debet delec¬
tari iustitia: nec ita ẽ tẽpore diligenda tͣn¬
quillo. ut turbulento tpͣr deserat᷑. s amplec¬
tenda ẽ in oĩ tprͣ. cõtuuio subiecit. Incre¬
pasti suꝑbos: maledicti qͥ declinant a man¬
datis tius. Suꝑbi enĩ declinant a mandatis
dĩ. Aliud ẽ qͥipe mandata dĩ ꝑ infirmitatẽ
ł ignorantiã ñ implere. aliud ab eis ꝑ suꝑ¬
biã declinare: sic̃ fecert̃ qͥ nos mortaliter
in hȩc mala genuert᷑. Belectauit enĩ eos.
Eritis sic̃ dii: ac sic a mandato dĩ. qd sibi eũ
mandasse sciebant. ⁊ qd̵ facillime nulla
infirmitate reuocante. impediente. tardan¬
te. impłe pot̾ant. ꝑ hanc suꝑbiã declinart̃.
Et eoce ista tota dura ⁊ infelix erũna morta¬
liũ. quodãmͦ hereditaria ẽ increpatio suꝑ¬
ds̃ ignorabat. s suꝑbũ increpabat. Et ubi

Expanded text:
s tuas in omni tempore;» sive scilicet in rebus prosperis, sive in adversis, quia et in laboribus et doloribus debet delectare justitia, nec ita est tempore diligenda tranquillo, ut turbulento tempore deseratur, sed amplectenda est in omni tempore: continuo subjecit, «Increpasti superbos; maledicti qui declinant a mandatis tuis.» Superbi enim declinant a mandatis Dei. Aliud est quippe mandata Dei per infirmitatem vel ignorantiam non implere: aliud ab eis per superbiam declinare; sicut fecerunt qui nos mortaliter in haec mala genuerunt. Delectavit enim eos, «Eritis sicut dii;» ac sic a mandato Dei, quod sibi eum mandasse sciebant, et quod facillime, nulla infirmitate revocante, impediente, tardante, implere poterant, per hanc superbiam declinarunt. Et ecce tota ista dura et infelix aerumna mortalium, quodam modo haereditaria est increpatio sup ignorabat, sed superbum increpabat; et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓficiendo nitit᷑: ꝑuenit uͥ iã ñ ꝓfici¬
at. q ꝑfectus sine fine: consistit. ssec de
illis tam̃ ita dictũ ẽ semꝑ discentes. ut &
post mortẽ di̾cere ꝑseuerent. uana ⁊ in¬
fructuosa. cũ talib docꝰtrinis successerint.
ñ etadia s supplicia sempit̾na. hic gͦ ex qui¬
rit᷑ dĩ lex quãdui in ea ꝓficit᷑ :⁊ sciendo ⁊
diligendo: ibi aũ plenitudo eiꝰ manet ad
fruendũ. ñ remanet ad q̃rendũ. Sic etiã
illud dictũ ẽ. querite faciẽ eiꝰ semꝑ. ubi sẽꝑ¬
uͥ uidebimꝰ facie ad faciẽ. Aut si recte dr
exquiri semꝑ. qd̃ sine fastidio diligr᷑. ⁊ ida¬
git᷑ ne. amittat᷑. semꝑ omĩno sine fine qͣre¬
mus legẽ dĩ. hoc ẽ u̾tatẽ dĩ. in hoc qͥppe ip

Expanded text:
quo proficiendo nititur, pervenit, ubi jam non proficiat, quia perfectus sine fine consistit. Nec de illis tamen ita dictum est, «semper discentes,» ut et post mortem discere perseverent vana et infructuosa; cum talibus doctrinis successerint non studia, sed supplicia sempiterna. Hic ergo exquiritur Dei lex, quamdiu in ea proficitur, et sciendo et diligendo; ibi autem plenitudo ejus manet ad fruendum, non remanet ad quaerendum. Sic etiam illud dictum est, «Quaerite faciem ejus semper» . Ubi «seubi videbimus facie ad faciem . Aut si recte dicitur exquiri quod sine fastidio diligitur, et id agitur ne amittatur; semper omnino sine fine quaeremus legem Dei, hoc est veritatem Dei: in hoc quippe ip
Abbreviated transcription (Latin):
adherebt᷑. nos aũ do. Uñ alt̾i psalmi uer¬
ba slla sunt. Michi aũ adherere dõ bo¬
nũ eͣ ut uiuant corpora ex nob̾ adherẽ¬
do nob̵. Nlos aũ uiuamꝰ ex dõ: qr nobis
adherere dõ bonũ ẽ. Adhesio qͥppe ista
de qͣ dictũ ẽ. adhesit pauim̃to aĩa mea.
ñ coniunctionẽ carnis ⁊ aĩe. quãuis ⁊
ipsã quidã intellexeruit: s carnalẽ ma¬
gis aĩȩ affectũ. quo caro concupiseit ad¬
u̾sus sp̃m significare mͥ uidr̃. Qd̃ si recte
accipit᷑. ꝓfecto qͥ dic̃ adhesit pauim̃to aĩa
mea uiuifica me scđm u̾bũ tuũ. ñ id o¬
rat ut de corpore mortis huiͦ. morti ip¬
sius corporis int̾ueniente soluat᷑. qd̾ di¬

Expanded text:
dhaerebunt, nos autem Deo. Unde alterius psalmi verba illa sunt, «Mihi autem adhaerere Deo bonum est» : ut vivant corpora ex nobis, adhaerendo nobis; nos autem vivamus ex Deo, quia nobis «adhaerere Deo bonum est.» Adhaesio quippe ista de qua dictum est, «Adhaesit pavimento anima mea,» non conjunctionem carnis et animae, quamvis et ipsam quidam intellexerint; sed carnalem magis animae affectum, quo caro concupiscit adversus spiritum , significare mihi videtur. Quod si recte accipitur, profecto qui dicit, «Adhaesit pavimento anima mea, vivifiea me secundum verbum tuum,» non id orat, ut de corpore mortis hujus, morte ipsius corporis interveniente solvatur; quod di
Abbreviated transcription (Latin):
In ysaac uocabit᷑ tͥ sem̃: hoc ẽ ñ qͥ filii car¬
nis hi filii dĩ. s filii ꝓmissionis depu¬
tant᷑ in semine. Nã quid erat ipse ꝑ se¬
ipsũ. in eo qd̵ sequit᷑ confitet᷑. Uias
meas enuntiaui. ⁊ exaudisti me: Nonnul
hoc uidet᷑ dicẽ. peoca mea confessus sũ ⁊
ex audisti me: hoc ẽ ut dimitteres ea Do¬
ce me iustificationes tuas. Confessus sũ ui¬
as meas. delesti eas: doce me tuas. Sic doce
me ut agã: ñ ut tmmͦ sciã quid ag̾e. de¬
beã. Sic̃ enĩ dictũ ẽ de dño. qd̃ ñ nou̾at

Expanded text:
In Isaac vocabitur tibi semen: hoc est, Non qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semine» . Nam quid erat ipse per seipsum, in eo quod sequitur, confitetur: «Vias meas enuntiavi, et exaudisti me.» Nonnulmihi videtur dicere, Peccata mea confessus sum, et exaudisti me, hoc est, ut dimitteres ea. «Doce me justificationes tuas.» Confessus sum vias meas, delesti eas; doce me tuas. Sic doce me, ut agam; non ut tantummodo sciam quid agere debeam. Sicut enim dictum est de Domino quod «non noverat
Abbreviated transcription (Latin):
cunctũ u̾bũ tuũ. Qͥd ẽ adhesit pauim̃to
aĩa mea. Nã cũ adiungit ⁊ dic̃ uiuifica
me scłm u̾bũ tuũ. quare se uiuificare
poscat utiq causã p̃misit dicendo. ad¬
hesit pauim̃to aĩa mea. Ergo qr ꝓpt̾ea se
uiuificari petit. qr pauim̃to adhesit aĩa
eiꝰ. mirũ si boni aliqͥd hic uult intelligi
Ita qͥppe se htͣ tota ista sententia tãquã
diceret᷑. mortuus sũ uiuifica me. Qͥd ẽ enĩ

Expanded text:
Adhaesit pavimento anima mea?» Nam cum adjungit et dicit, «Vivifica me secundum verbum tuum;» quare se vivificari poscat, utique causam praemisit, dicendo, «Adhaesit pavimento anima mea.» Ergo quia propterea se vivificari petit, quia pavimento adhaesit anima ejus; mirum si boni aliquid hinc vult intelligi. Ita quippe se habet tota ista sententia, tanquam diceret: Mortuus sum; vivifica me. Quid est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
audire obꝓbriũ ⁊ contẽptũ ullã deputat pe¬
nã. cũ pociꝰ inde ꝑuenice ad coronã. Cur gͦ¬
ista quasi graue aliquid ⁊ intolerabile a se
poscit auferri: nͥ qr ut dixi orat ꝓ ipsis mi¬
micis sius. qͥb e̾e̾ ꝓspicit noxiũ obicere sc̃m¬
is irrisã crucẽ̾ tãquã humilitatis xp̃iane
medicinã. qua sola tumor. ille sanat᷑. quo
inflati cecidimꝰ. ⁊ iacentes ampliꝰ intumu¬
imꝰ. eadẽ suꝑbia ꝑmanente. ⁊ crescente cõ¬
tempuere: Dicat itaq corpꝰ xpiͣ. iã enĩ di¬
ligere didicit inimicos suos: dicat dño dõ
suo. Fufer a me obꝓbriũ ⁊ contẽptũ. qr
martẏria exqͥsiui: id ẽ obꝓbriũ qd̾ io au¬
dio. ⁊ coͣtẽptũ quo iõ cõtẽpnor qr mrͣya
tua exqͥsiui. aufer a me. Inimici enĩ mei.
qͦs a me pͣcipis diligi qͥ magis magisq mo¬
runt᷑ ⁊ ꝑeunt cũ martẏria tua coͣtẽpnͣt.
⁊ criminant᷑ in me ꝓfecto reuiuiset᷑. ⁊ in¬

Expanded text:
ptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveniat ad coronam? Cur ergo quasi grave aliquid et intolerabile a se poscit auferri, nisi quia, ut dixi, orat pro ipsis inimicis suis, quibus esse perspicit noxium, objicere sis irrisam crucem totamque humilitatis christianae medicinam, qua sola tumor ille sanatur quo inflati cecidimus et jacentes amplius intumuimus, eadem superbia permanente et crescente contemnere? Dicat itaque corpus Christi; jam enim diligere didicit inimicos suos; dicat Domino Deo suo, «Aufer a me opprobrium et contemplum, quia» martyria «tua exquisivi:» id est, opprobrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque moriuntur et pereunt, cum martyria tua contemnunt et criminantur in me, profecto revivis
Abbreviated transcription (Latin):
guus filii sui. ñ posstͣ ueracit᷑ dice̾ se in
tra ꝑegrinos. qnͣ ibi st̃. uͭ scdm carne̾ na¬
ti st̃. Non enĩ habent alibi quitatẽ: ac ꝑ
hoc ñ st̃ in t̾ra alieiugenȩ. s t̃rigenȩ. Un¬
de ait alia scriptura de quodã. Posuit e¬
nĩ apud mortẽ domũ suã: ⁊ apd̃ inferos

Expanded text:
i sui , non possunt veraciter dicere se in terra peregrinos, quando ibi sunt, ubi secundum carnem nati sunt: non enim habent alibi civitatem; ac per hoc non sunt in terra alienigenae, sed terrigenae. Unde ait alia Scriptura de quodam: «Posuit enim apud mortem domum suam, et apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ meũ iustificationes tuȩ: Consiliũ. cont᷑
consiliũ. Consiliũ sedentiũ pͥncipũ fuit in¬
uentos martyres ꝑdere. Consiliũ patien¬
tientiũ mrͣm fuit. inimicos ꝑditos inue¬
nire. Reddebant illi mala ꝓ bonis: isti
bona ꝓ malis. Iuid gͦ mirũ si illi occidẽ¬
do defecert᷑. isti moriendo uicertͣ:Qͥd
in quã mirũ si mrͣes seuientib gentib
tẽporalẽ mortẽ patientissime ꝑtulert᷑.

Expanded text:
silium meum justificationes tuae.» Consilium contra consilium: consilium sedentium principum fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis; isti, bona pro malis. Quid ergo mirum si illi occidendo defecerunt, isti moriendo vicerunt? Quid, inquam, mirum si martyres saevientibus Gentibus temporalem mortem patientissime pertuler
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos implere ñ possumꝰ: ne ignorantes dĩ
iustitiã ⁊ nr̃am uolentes constituere: usti¬
tiȩ dĩ ñ simꝰ subiecti. In lege itaq factoꝵ dĩ
ẽ iubentis iustitia: in lege aũ fidĩ subueni
ẽ quodãmͦ si dici potest pͣscribit. ut impe¬
teret cetã qͣ nͣdũ eͣ consecutꝰ. dit enĩ. Uiam
u̾itatis elegi. uidicia tua nͣ sũ oblitꝰ. Adhe

Expanded text:
ere non possumus; ne ignorantes Dei justitiam, et nostram volentes constituere, justitiae Dei non simus subjecti . In lege itaque factorum est Dei jubentis justitia; in lege autem fidei, subvenieest, quodammodo, si dici potest, praescribit, ut impetret caetera quae nondum est consecutus. Ait enim: «Viam veritatis elegi; judicia tua non sum oblitus. Adh
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliũ meũ iustificationes tuȩ Hȩc sunt
aũ u̾ba eiꝰ antecedentia. qͦꝵ antecedenti¬
ũ ista stͣ consequentia. adhesit pauim̃to
aĩa mea. an ex hoc intellige̾ debemꝰ qͣn¬
tulibet qͥsq ꝓficiat in iustificationib
dnĩ. habere eũ mortalis carnis effectũ.
circa ista tͣrena in quib uita humana

Expanded text:
ium meum justificationes tuae?» Haec sunt enim verba ejus antecedentia, quorum antecedentium ista sunt consequentia, «Adhaesit pavimento anima mea.» An ex hoc intelligere debemus, quantumlibet quisque proficiat in justificationibus Domini, habere eum mortalis carnis affectum circa ista terrena, in quibus vita humana
Abbreviated transcription (Latin):
lex a dño ponat᷑. si ñ ponit᷑ iusto: An eo
mͦ ñ ponit᷑ iusto. qͦmͣ posita ẽ ppło con¬
tumaci in tabulis lapideis. ñ in tabulis cor¬
dutcarnalib sedm testam̃tũ uetꝰ ex monte
sina. qd in seruitutẽ generat. nͣ scdre tes¬
tam̃tũ nouũ de quo scriptũ ẽ ꝑ iheremiã
ppham. oece dies ueniunt dic̃ Añs ineosis

Expanded text:
lex a Domino ponatur, si non ponitur justo? An eo modo non ponitur justo, quomodo posita est populo contumaci in tabulis lapideis, non in tabulis cordis carnalibus ; secundum Testamentum vetus in monte Sina , quod in servitute generat, non secundum Testamentum Novum , de quo scriptum est per Jeremiam prophetam: Ecce dies veniunt, dicit Do
Abbreviated transcription (Latin):
lateant ista mandata: Nempe ⁊ om̃ib fi¬
delib. ⁊ plurib infidelib nota st̃ Cur
gͦ poscit fideł ne abscondat᷑ sibi. qd nec
infideli cernit abscondi: an qr dñi nosse
difficile eͣ Consequens ẽ utiq: ut diliges
dnmͣ dñi tuũ. difficile. intelligat᷑: ne ali¬
ud ꝓ alio diligat᷑ : siã ꝓximi facilior uide
tur ẽẽ cognitio. Oĩs quippe hõ ẽ oĩ hoĩ
ꝓximꝰ: nec ulla cogitanda ẽ longinqͥtas
genis. uͥ ẽ natura cõmunis: quãꝗͣ. nec
ꝑximũ nouerat. qͥ dno ait. W qͥs ẽ mͥ ꝓ¬

Expanded text:
lateant ista mandata? Nempe et omnibus fidelibus, et plurimis infidelibus nota sunt. Cur ergo poscit fidelis ne abscondatur sibi quod nec infideli cernit abscondi? An quia Deum nosse difficile est, consequens est utique ut, «Diliges Dominum Deum tuum,» difficile intelligatur, ne aliud pro alio diligatur? Nam proximi facilior esse videtur cognitio. Omnis quippe homo est omni homini proximus, nec ulla cogitanda est longinquitas generis, ubi est natura communis. Quanquam nec proximum noverat qui Domino ait: «Et quis e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ me loq̃bant᷑. Inde ꝑsequutio grauis e¬
rat: qr eũ sedentes. hoc ẽ udiciariis se¬
dib eminentes pͥncipes. decernebant. Re¬
fer hoc ad ipsũ caput: inuenies sedisse.
cłiam: inuenies reges tͣrȩ excogitasse atq
iussisse: qͦmͦ. xpiani nꝰ quã ee̾nt. E tenĩ se¬
dertͣ pͥncipes. ⁊ adu̾sũ me loquebant᷑ :
seruus aũ tius exercebat᷑ in iustificatio

Expanded text:
sum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer hoc ad ipsum caput; invenies sedisse pclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo Christiani nusquam essent. «Etenim sederunt principes, et adversum me loquebantur: servus
Abbreviated transcription (Latin):
nullã rẽ ẽẽ difficiliorẽ. ⁊ mirabiliorem.
quã ut suos qͥsq diligat inimicos. Sic gͦ
exercitabat᷑ corpus.xpĩ. ut ⁊ martyria
eiꝰ meditaret᷑ ⁊ diligeret eos a qͥb obp¬
brantib ⁊ contẽpnentib ꝓpt᷑ ipsa mar¬
tẏria ꝑsequutiones patiebat᷑. Non enĩ
ꝓ se sic̃ iã cõm̃dauimꝰ. s ꝓ ipsis potiꝰ ora¬
bat dicens. Aufer a me obꝓbriũ ⁊ contẽp

Expanded text:
fficiliorem et mirabiliorem, quam ut suos quisque diligat inimicos. Sic ergo exercebatur corpus Christi, ut et martyria ejus meditaretur, et diligeret eos a quibus opprobrantibus et contemnentibus propter ipsa martyria persecutiones patiebatur. Non enim pro se, sicut jam commendavimus, sed pro ipsis potius orabat dicens, «Auf
Abbreviated transcription (Latin):
titie. nͥ cõcupiscendo iustitiã. An hoc ẽ qd̃
suꝑiꝰ dixi. qd diligenda sit etiã ipsa dilec¬
tio qͣ diligit᷑ qdͣ diligi oportet: sic̃ odio ha¬
benda ẽ dilectio. qͣ diligrͣ qd̾ diligi ñ opor¬
tet  Odio qͥppe habemꝰ cõcupiscentiã nr̃am.
qua caro cõcupiscit adu̾sus spm̃. E qͥd ẽ is¬
ta cõcupiscentia: nͥ mala dilectio: & diligi¬
mͣ cõcupiscentiã nr̃am qͣ sp̃s concupiseit ad

Expanded text:
cupiscendo justitiam. An hoc est quod superius dixi, quod diligenda sit etiam ipsa dilectio qua diligitur quod diligi oportet; sicut odio habenda est dilectio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro concupiscit adversus spiritum: et quid est ista concupiscentia, nisi mala dilectio? Et diligimus concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
piens earũ hab̾e delectationẽ. quaꝵ potuit
uidere. rationẽ. Non ait aũ concupiscit. s
cõcupiuit aĩa mea desidare. iustificationes
tuas. fortassis qͥppe tał erat iste incola ĩ t̾ra.
qͥ iã ꝑuen̾at ad id qd̾ cõcupiuerat. lãq desi¬
derabat eas. qͣꝵ se desidiũ aliqñ cõcupisse cõ¬
memorat. Si aũ iã desicłabat: cur ñ habebat :
N on enĩ aliqͥd impedit qͦ minꝰ habeant᷑ iusti¬
ficationes dĩ: nͥ qr ñ desid̾ant᷑. dũ ñ in eis¬

Expanded text:
um potuit videre rationem. 5. Non autem ait, concupiscit; sed, «Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas.» Fortasse quippe talis erat iste incola in terra, qui jam pervenerat ad id quod concupiverat, jamque desiderabat eas quarum se desiderium aliquando concupisse commemorat. Si autem jam desiderabat, cur non habebat? Non enim aliquid impedit quominus habeantur justificationes D
Abbreviated transcription (Latin):
tia cõcupiscit. Desidiũ gͦ quid ẽ. nͥ rerũ ab¬
sentiũ cõcupiscentia: S dĩ iustificationes ab
N ã qͥd st̃ iustificationes: nͥ oꝑa iusta ñ u̾ba:
Ac ꝑ hoc posst᷑ infirmitate aĩe ñ desid̾ari:
⁊ ratione m̃tis uͥ uidet᷑ ꝗͣ. sint. utiles atq sa¬
lubres. potest earũ rerũ desidiũ cõcupisci.
Sepe enĩ qͥd agendũ sit uidemꝰ nec agimꝰ: qr
ũ delectat ut agamꝰ. Et cõcupiscimmꝰ ut delec¬
tet: p̃uolat intellectꝰ. ⁊ tarde. seqrͣ. ⁊ aliqnͣ¬

Expanded text:
tia concupiscit. Desiderium ergo quid est, nisi rerum absentium concupiscentia? Sed Dei justificationes absNam quid sunt justificationes, nisi opera justa, non verba? Ac per hoc possunt infirmitate animae non desiderari; et ratione mentis, ubi videtur quam sint utiles atque salubres, potest earum desiderium concupisci. Saepe enim quid agendum sit videmus, nec agimus; quia non delectat ut agamus, et cupimus et delectet. Praevolat intellectus; et tarde sequitur, et aliq
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore ꝑegrinat᷑ a dño. Bicit itaq.
In cola ego sũ in t̾ra. ñ abscondas a me. man¬
dͥata tua.S: qui tandẽ stͣ a quib ds̃ abscon¬
dit mandata sua: Nonne illa ds᷑ ubiq uo
luit p̃dicari: Utinã quã multis clara st̃:
tã multis cara sint. slã quid ẽ clariꝰ quã di¬
liges dũm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. ⁊ ex

Expanded text:
t itaque, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» 2. Sed qui tandem sunt a quibus Deus abscondit mandata sua? Nonne illa ubique Deus voluit praedicari? Utinam quam multis clara sunt, tam multis clara sint. Nam quid est clarius, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex
Abbreviated transcription (Latin):
mortius. ⁊ donaũ illi nomͣ qd̃ ẽ suꝑ omne
nom: ut in noĩe iħu ome genu flectatur.
celestiũ. t̾restriũ. ⁊ infernoꝵ. Donauit in
ti. ascendenti. donauit nomͣ qd̃ eͣ suꝑ om̃e
nom: ut in noĩe iħu ome genu omẽ flec¬
tat᷑. cȩlestiũ. t̾restriũ. ⁊ infernoꝵ. Ubi erit

Expanded text:
d est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum» . «Donavit,» inqti, ascendenti, «donavit nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, ter
Abbreviated transcription (Latin):
U ñ ipse saluator. Qui credit in me inqͥt. tran¬
sitũ facit a morte ad uitã. Cet̾a uͦ spe cõple¬
ta stͣ in eis: qͥ ñdũ ex hac uita mi grauerunt.
N unc enĩ eũ lapsus nr̃os ꝑiculosissimos cogita¬
mꝰ: ñ cessant a lacrimis ocłi. Tc̃ aũ eximet
ocłos nr̃os a lacrimis. qnͣ ⁊ pedes a lapsu. qr
tẽ nullus erit lapsus. ambulantiũ pedũ. qͣndo
infirmȩ carnis nullũ erit lubricũ. Nc̃ uͦ qͣm¬
ꝓrsus oꝑe quo eã subditã castigamꝰ. ñ in ea
ñ sumꝰ: in carne enĩ sumꝰ eo uinculo qđ ñ¬
dũ solutũ ẽ. qd dissolui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o multo
magis optimũ: ñ aũ sumꝰ in carne ex eo qd
amꝰ dõ. pedib aũ tãquã extremis aĩȩ par¬
tib adhuc lubricũ sentiamꝰ. Audi quẽadmo¬
dũ ad spẽ ꝑtineat: qd̃ ita canit᷑ uelut iã
sit effectũ E xemit inqͥt ocłos meos a la¬
erimis: ⁊ pedes meos a lapsu. & tͣn ñ ait
placeo. s placebo dño. conspectu dñi. in re¬

Expanded text:
unde ipse Salvator, «Qui credit in me,» inquit, «transitum facit a morte ad vitam» . Caetera vero spe completa sunt in eis qui nondum ex hac vita emigrarunt. Nunc enim cum lapsus nostros periculosissimos cogitamus, non cessant a lacrymis oculi: tunc autem eximet oculos nostros a lacrymis, quando et pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit lapsus ambulantium pedum, quando infirmae carnis nullum erit lubricum. Nunc vero, quamprorsus opere quo eam subditam castigamus, non in ea non sumus in carne enim sumus eo vinculo quod nondum solutum est, quod «dissolvi et esse cum I, 23: non autem sumus in carne ex eo quod amus Deo, pedibus autem tanquam extremis animae partibus adhuc lubricum sentiamus, audi quemadmodum ad spem pertineat quod ita canitur velut jam sit effectum, «Exemit,» inquit, «oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu:» et tamen non ait, Placeo; sed, «Placebo in conspectu Domini, in re
Abbreviated transcription (Latin):
bene arbitram᷑ magis ꝑegrinari a corpr.
nocentes siue ꝑegrinantes placentes illi
ẽẽ. Ambimꝰ quidẽ nc̃: qr ex pectamꝰ ad¬
huc redemptionẽ corporis nr̃i. S cũ ab¬
sorta fuerit mors in uictoria. ⁊ corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionẽ. ⁊ mor¬
tale hoc induerit ĩmortalitatẽ. nullus
erit fletus. qr nullus lapsus: ⁊ nullus lap¬
sus. qr nulla corruptio. Et idõ iã ñ am¬
bienꝰ placere. s omĩno placebimꝰ in cons¬
pectu dii in regione uiuoꝵ. Explicit

Expanded text:
bene arbitramur magis peregrinari a corpore, manentes, sive peregrinantes, placentes illi esse» . «Ambimus» quidem nunc, qui exspectamus adhuc redemptionem corporis nostri : sed cum absorpta fuerit mors in victoriam, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc nullus erit fletus, quia nullus lapsus; et nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domini, in regione vivorum. I
Abbreviated transcription (Latin):
uiã. xpmͣ sequens. debet eẽ animȩ ac¬
tio tendentis ad requiẽ: ñ tam̃ pigra
& desidiosa ut cursũ consũmet sic̃ scͥp¬
tũ eͣ in mansuetudine oꝑa tua ꝑfice.
Etenĩ ne mansuetudo ad segniciẽ duce¬
ret᷑: adunctũ ẽ. oꝑa tua ꝑfice. Neq enĩ
sic̃ in hac uita somni requies ad actio¬
semꝑ uigilantẽ quietẽ. Ille aũ cuncta
p̃stat: cuncta ex hibet ds̃. de quo hie drͣ.¬
Qmͣ dñs benefecit mͥ. Qm̃ exenut aĩam
meã de morte: ocłos meos a lacrimis. pe¬
des meos a lapsu. Hec enĩ in spe cõple¬
ta erga se cantat: quisquis huiꝰ carnis
uincłm intelligit. Uere quippe. dictũ ẽ.
humiliatꝰ sũ ⁊ saluũ me. fecit. S ⁊ illd̃¬

Expanded text:
Christum sequens, debet esse animae actio tendentis ad requiem: non tamen pigra et desidiosa; ut cursum consummet, sicut scriptum est, «In mansuetudine opera tua perfice» . Etenim, ne mansuetudo ad segnitiem duceretur, adjunctum est, «Opera tua perfice.» Neque enim sicut in ista vita somni requiessemper vigilantem quietem. 7. Ille autem cuncta praestat, cuncta exhibet Deus, de quo hic dominus benefecit mihi, quoniam exemit animam meam a morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu.» Haec enim in spe completa erga se cantat quisquis hujus carnis vinculum intelligit. Vere quippe dictum est, «Humiliatus sum, et salvum me fecit:» sed
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥe gentiũ quȩ ñdũ inuocant nom̃
dnĩ. audiant ⁊ q̃rant ut inueniant
tͥbulationẽ ⁊ dolorẽ. ⁊ inuocent nom̃
diũ ⁊ salui fiant. Non hoc eis dicimꝰ ut
querant miseriã quã ñ habent: s ut
inueniant eã quã nescientes habent.
Neq hoc eis optamꝰ ut t̾rena de neressa¬
ria desint eis. quib indigent dũ mor¬
talit᷑ uiuunt: s ut plangant qd̾ amissa
sacietate cȩlesti. tͣrenis ñdũ ad fruendrͣ
stabilib bonis. s ad sustentandũ necessa¬
riis indigere meruert. Agnoscant ⁊ lu¬
geant miseriã istã: faciat eos beatos qͥ
cors pͥmũ. Qͥa inclinauit aurẽ suã mͥ.⁊
nesciebã ꝓpinquasse aurẽ dĩ mei ori me¬
o nͥ ꝑ illos speciosos pedes excitarer ut
inuocarẽ. Qͥs enĩ eũ inuocauit. nͥ quẽ
ipse pͥor uocauit  Hinc gͦ pͥmũ mise¬
ricors. Iustꝰ aũ. qr flagellat. E iterũ¬

Expanded text:
ocant nomen Domini; audiant et quaerant, ut inveniant tribulationem et dolorem, et invocent nomen Domini, et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eis, quibus indigent, dum mortaliter vivunt; sed ut hoc plangant, quod amissa satietate coelesti, terrenis, non ad fruendum stabilibus bonis, sed ad sustentandum necessariis indigere meruerunt. Agnoscant et lugeant istam miseriam; faciet eos beatos lugcors» primum, quia inclinavit aurem suam mihi; et nesciebam propinquasse aurem Dei mei ori meo, nisi per illos speciosos pedes excitarer, ut invocarem: quis enim eum invocavit, nisi quem ipse prior vocavit? Hinc ergo primum «misericors. Justu
Abbreviated transcription (Latin):
inferni. S postea ꝗͣ ⁊ ego tribulationẽ
⁊ dolorẽ inueni: nomͣ dñi inuocaui.
La tebat enĩ me tribulatio. ⁊ dolor u¬
tił. Tribulatio de qua dat auxilium.
cui dic̾tũ ẽ.da nob̃ auxiliũ de tribula¬
tione. & uana salus hominis. Ego enim
de uana salute honunũ gaudendum.
⁊ exultandũ arbitrabar. S cũ audissem
a dño meo beati lugentes qmͣ ipsi conso¬
labunt᷑. ñ ex pectau ut pͥus admitterẽ
bona temporalia quib male oblecta

Expanded text:
ed posteaquam et ego «tribulationem et dolorem inveni, nomen Domini invocavi.» Latebat enim me tribulatio et dolor utilis; tribulatio de qua dat auxilium, cui dictum est, «Da nobis auxilium de tribulatione, et vana sulus hominis» . Ego enim de vana salute hominis gaudendum et exsultandum arbitrabar; sed cum audissem a Domino meo, «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» , non exspectavi ut prius amitterem bona temporalia qu
Abbreviated transcription (Latin):
res Rinĩ. qd cũ dixisset in requiẽ conu̾¬
tendam animã suã. qm̃ bene fecit ei dñs.
subiecit. qmͣ exemit aĩam meã de morte.
I dõ ne in requiẽ conu̾teret᷑. qr exempta
eͣ a morte: Nonne magis in morte re¬
quies dici solet: quȩ tandẽ eiꝰ actio est
ad quietã securitatẽ. ñ que augeat inqͥ¬
etũ laborẽ. Imͣ exemit animã meã de
morte. Qͥ misertus eiꝰ dixit. Uenite ad
me om̃s qui laborati ⁊ onerati estis. &

Expanded text:
rissimi, quod cum dixisset in requiem convertendam animam suam, quoniam benefecit ei Dominus; subjecit, «Quoniam exemit animam meam a morte.» Ideone in requiem converteretur, quia exempta est a morte? Nonne magis in morte requies dici solet? Quae tandem ejus actio estsecuritatem, non quae augeat inquietum laborem: quoniam exemit eam de morte qui misertus ejus dixit, «Venite ad me, omnes qui labo
Abbreviated transcription (Latin):
natã mͥ: ⁊ in dieb meis inuocaui. Et qͥ
stͣ dies tui : qmͣ dixisti in dieb meis in¬
uocaui: An forte illi quib uenit pleni¬
tudo tẽporis. ⁊ misit ds̃ filiũ suũ qui iã
dixerat tẽpore accepto ⁊ acceptabili ex¬
audiui te. ⁊ in die salutis adiuui te. Lu¬
disti ex ore pͣdicatoris uenientis ante pe¬
dib speciosis. Ecce ñc tẽpus acceptabile.
ecce nẽ dies salutis. ⁊ credidisti. ⁊ in dieb
tius inuocasti. ⁊ dixisti. o dñe erue. aĩam¬
meã. Sunt qͥdẽ ista. S ⁊ dies meos magis
inquit dicere possũ dies miseriȩ mee. dies
mortalitatis meȩ: dies scđm adam plenos
laboris ⁊ sudoris. dies scđm uetustateͣ pu¬
tredinis. Ego enĩ iacens infixus in limo
ꝓfundi. E in alio psalmo exclamaui: ecce
ueteres posiusti dies meos. In his diebus
meis inuocaui. Distant quippe dies mei. a
dieb diũi mei. Dies meos dico qđ ipse mͥ
feci pͥuata audatia qua deserui euͣ. ⁊ qmͣ
tenens merui carcerẽ. id ẽ ignorantiȩ te¬

Expanded text:
natam mihi, «et in diebus meis invocavi.» 3. Et qui sunt dies tui, quoniam dixisti, «In diebus meis invocavi?» an forte illi quibus venit plenitudo temporis, et misit Deus Filium suum , qui jam dixerat, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te» ? Audisti ex ore praedicatoris venientis ad te pedibus speciosis, «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» : et credidisti, et in diebus tuis invocasti, et dixistimeam.» Sunt quidem ista: sed dies meos magis, inquit, possum dicere dies miseriae meae, dies mortalitatis meae, dies secundum Adam, plenos laboris et sudoris, dies secundum vetustatem putredinis. Ego enim jacens, «infixus in limo profundi» , et in alio psalmo exclamavi, «Ecce veteres posuisti dies meos» : «in» his «diebus meis invocavi.» Distant quippe dies mei a diebus Domini mei. Dies meos dico, quos ipse mihi feci privata audacia, qua deserui eum: et quotenens, merui carcerem; id est, ignorantiae te
Abbreviated transcription (Latin):
A cñ potiꝰ idõ diligimus qr exauchuit: aut
ideo diligimus ut exaudiat: Quid eͫ gͦ di
lexi qm̃ exaudiet: An qr dilectionẽ spes
solet accendere : dilexisse se dicit. qmͣ sꝑa¬
uit exauditurũ dm̃ uocẽ de pͣcationis suȩ:¬
aurẽ suã mͥ. ⁊ in dieb meis inuocaui. Esr¬
go ideo dilexi. qmͣ̃ exaudiei. Idõ exaudi&e.
qmͣ inclinauit aurẽ suã mͥ. S unde scis
o anima humana: qd inclinauit aurem
suã ds̃ tibi. nͥ dicas credidi: Manent gͦ
tria hȩc. spes. fides. caritas. Qͥa credidis¬
ti spasti. Qͥ a spasti. iã dilexisti. Iã si q̃¬

Expanded text:
 aut ideo diligimus quia exaudivit, aut ideo diligimus ut exaudiat? Quid est ergo, «Dilexi, quoniam exaudiet?» An quia dilectionem spes solet accendere, dilexisse se dixit, quoniam speravit exauditurum Deum vocem deprecationis su«aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi.» Ergo ideo dilexi, quoniam exaudiet; ideo exaudiet, «quoniam inclinavit aurem suam mihi.» Sed unde scis, o anima humana, quod inclinavit Deus aurem suam tibi, nisi dicas, Credidi? Manent ergo tria haec, fides, spes, charitas : quia credidisti, sperasti; quia sperasti, dilexisti. Jam si q
Abbreviated transcription (Latin):
debet eeͣ qd̃ flagellat : quã dulce. quod
recipit. Quomͦ enĩ ñ flagellat ᷤ lusto¬
diens pariuilos dñs : quos grandes q̃¬
fecit Saluũ me fecit. qr humiliatus
sũ. Non enĩ pęnalis. s salutaris dolor
eͣ: que̾ secando medicus fecit. Conuer¬

Expanded text:
debet quod flagellat, quam dulce quod recipit. Quomodo enim non flagellat custodiens parvulos Dominus, quos grandes qufecit.» Salvum me fecit, quia humiliatus sum: non enim poenalis, sed salutaris dolor est quem secando medicus facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ilexi qmͣ exaudiet dñs
uocẽ oi oi̾s. meȩ. Cantet
hoc aninia. quę ꝑegrina¬
tur a dño. Cantet hoc
ouis illa quȩ errauerat: cantet hoc filius
ille qui mortuus fuerat ⁊ reuixit. ꝑierat
lii kmĩ: erudianur ⁊ ꝑmaneamꝰ. ⁊ cũ scĩs
ista cantemꝰ. Bilexi qmͣ exaudiet dñs uocẽ
depͣcationis meȩ. Nũquid ipsa diligendi cau

Expanded text:
quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae. Cantet hoc anima quae peregrinatur a Domino, cantet hoc ovis illa quae erraverat , cantet hoc filius ille qui mortuus fuerat et resurrexit, perierat imi. Erudiamur, et permaneamus, et cum sanctis ista cantemus: «Dilexi, quoniam exaudiet Dominus vocem deprecationis meae.» Numquid ipsa diligendi cau
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ cẏthare. cordas hñt. S qr in psalt̾io ⁊ ey¬
thara. ꝓpt̾ sonũ ab inferiorib ⁊ suꝑiorib inuentũ
intelligi: aliud nos in ipsis ordis quȩrere admo¬
nuit. qr ⁊ ipse caro st̃ s iã a corruptione libe¬
ratȩ: quib idõ fortasse addidit organũ. ñ ut
singulȩ sonent. s ut du̾sitate conccadissima cõ¬
sonent. sic̃ ordinant᷑ in organo. habebt᷑ etiã tẽ
scĩ differentias suas cõsonantes. ñ dissonantes.
id tͣ consentientes nͣ dissentientes: siẽ fit suauis¬

Expanded text:
ria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et ciria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribuintelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinatur in organo. Habebunt enim etiam sancti differentiam ad suos consonantes, non dissonantes, id est, consentientes, non dissentientes, sicut fit suavis