comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gi ad uitã aadidit omp̃e ds̃. cũ eũ mori ꝑmisit. tunc eũ p̃sciuit eẽ
itue. qr morieris tu & ñ uiues. cui eũ mortis sententia dicta ẽ.
mortis innotuit. quo uir ille mori merebat᷑: nec dnĩca statuta ẽ¬
uulsa s̃: qr ut ex largitate. dĩ anni uitȩ crescerent. hoc qͦ ante se¬
eula p̃fixũ fuit: atq spatiũ uite qd̃ inopinate foris ẽ additum
siuie augm̃to p̾seientiȩ fuit intꝰ statutũ. bene gͦ dicit᷑ constituis¬
ti t̃minos eiꝰ qͥ p̃teriri ñ poterunt. Qd̃ tam̃ intellegi etiã iuxta spm̃ ua¬
let. qr ñnũquã in uirtutib ꝓficere conamͭ & quȩdã dona ꝑcipimꝰ.
a quibusdã uͦ repulsi in imis iacemꝰ Nemo enĩ ẽ qͥ tantũ uirtutes ap¬
talib ꝓfectib modũ ponit. ut ex hoc homo qd̃ apphendere conat᷑ &
ñ ualet. in illis se ñ eleuet quȩ ualet. Inde ille qͦ egregiꝰ p̃dicator
qͥ raptꝰ ad t̾c̃iũ cȩlũ fuerat. paradysi archana penetrauerat. eẽ post

Expanded text:
gi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse i tuae, quia morieris tu, et non vives, » cui cum mortis sententia dicta est, mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur: nec Dominica statuta convulsa sunt, quia, ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergo dicitur: « Constituisti terminos evalet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apitalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, para
Abbreviated transcription (Latin):
tendite intrare ꝑ angustã portã Dicturus qͥppe angustę portȩ in¬
troitũ. p̃misit contendite: qr nͥ m̃tis intentio ferueat. unda mun¬
di ñ uincit᷑ ꝑ quã anima sẽꝑ ad ima reuocat᷑. Quia gͥ homo uelut
flos nascit᷑. & conterit᷑. qr sic̃ umbra fugit. atq in statu suo nũquã
ꝑmanet. qͥd in hac considatione subiungit audiamꝰ. Sequit᷑. Et̃ dig¬
uidiciũ. Considauit qͥppe suꝑiꝰ & omĩpotentis dĩ potentiã & infir¬
mitatẽ suã. deduxit ante ocłos se & dm̃. pensauit qͥs cũ qͦ ad iudi¬
ciũ ueniat. uidit hinc hominẽ. inde conditorẽ. idẽ puluerẽ &
quasi clausis ocłis ñ uult aspicere. qd̾ ñ uult ferire. Unde mox
de ipso qͦ uidicio adiungit᷑. & adducere eũ tecũ in uiditiũ. S qr
contemplatꝰ ẽ ad uidiciũ uenientẽ dm̃. rursũ considerat infirmitatẽ

Expanded text:
tendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae intendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. Sequitur: Deus. --Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venie
Abbreviated transcription (Latin):
mnꝰ. atq hoc ipsũ nr̃m uiuere. cottidie a uita transire ẽ: Quẽ uidelicet
lapsũ pͥmꝰ homo ante culpã habere ñ potuit. qr tẽpora eo stante tͣn¬
siebant. d̾ postꝗͣ deliqͥt. in quodã se quasi in lubrico tẽporali posuit.
Et qr cibum comedit uetitũ. status sui ꝓtinꝰ inuenit defectũ. Quã ta
m̃ mutabilitatẽ ñ solũ exteriꝰ. s interiꝰ quoq homo patit᷑ dũ ad me¬
liora exsurgere oꝑa conat᷑. Alens & enĩ mutabilitatis suȩ pondere
ad aliud semꝑ impellit̾. quã ẽ: & nͥ in statu suo arta custodiȩ disci¬
pliua teneat᷑ sẽꝑ in deteriora dilabit᷑. Quȩ enĩ semꝑ stantẽ deseru¬
it: statũ quẽ habere potuit amisit. Inde nc̃ cũ ad meliora nitit᷑:
quasi contra ictũ fluminuis conat᷑. Cũ uͦ ab intentione ascendendi
censu ociũ. intraturos ꝑ augustã portã dñs amnonet dicens. Con¬

Expanded text:
mus atque hoc imus atque hoc ilapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedmen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere pquasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intcensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Con
Abbreviated transcription (Latin):
suũ indesinent̾ ꝑagat. nũꝗͣ q se in stabilitate figat. cur cursus
uite hominis umbre potiꝰ quã soli. cõparat᷑: nͥ qr amisso amore
c̃ditoris calorẽ cordis ꝑdidit. & in solo iniqͥtatis suȩ frigore re¬
mansit: qr uixta ueritatis uocẽ habundauit iniqͥtas. & refrige¬
cit caritas multoꝵ. Qͥ gͥ in amore dĩ calorẽ cordis ñ habet. nec¬
tam̃ uitã quã diligit tenet scilicet uelud umibra fugit. Unde re¬
cte qͦ de illoscriptũ ẽ. qr secutꝰ ẽ umbrã. ẜ̾ene aut̃ dr̃ & nũquã
in codẽ statu ꝑmanet: qr dũ infantia ad pueritiã pueritia ad ad¬
olescentiã a dolescentia ao iuuentutẽ: uiuent᷑ ad senectutẽ. se¬
nectꝰ transit ad mortẽ. in cursu uitȩ p̃sentis. ipsis suis augm̃tis ad de¬
trimenta impellit᷑. & inde semꝑ deficit. unde se ꝓficere in spatium
uitȩ credit. fi̾rũ & enĩ statũ hic habere ñ possumꝰ. uͥ transituri ueni¬

Expanded text:
suum peragat, et nunquam se in stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore Dtamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam inde decrescat. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri veni
Abbreviated transcription (Latin):
pis grauiorib mnardescañ. Qd uidelicet beatꝰ iob corã amicis sus
tẽporalẽ głam tenentib & transeuntia bona laudantib fecerat.
s tam̃ eoꝵ sensũ ad cognoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑducere ñ
ualebat. ut scilicet pensare possent. qd̃ ñ solũ ꝓsꝑa ompẽ ds̃ tri¬

Expanded text:
pis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis pis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum prosper
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã spĩtalia mandere: idẽ intellegere nequeant. qr unde in ex¬
teriorib delectati sunt. inde in intimis obstupescunt. & dum
peccato anuna pascit᷑. panẽ ustitiȩ edere ñ ualet: qm̃ ligati
dentes. ex peccati consuctudine. iustũ qd̃ intꝰ sapit. edere neqͣquã
possut. Hoc gͥ loco ꝙ dentes ut diximꝰ. int̾nos sensus accipimus.
considare magnopere. qͥd agere uisti soleant debemꝰ. Qui plerũq
si qua ui se qualibet leuit carnalia cẽ dep̾hendunt. hec int̾nis
sensib rectractantes uehem̃t̾ in semetipsis insequunt᷑. afflic̾tio
ne se contert̃. magnisq cruciatib ł minima in se praua diuidicañ.
atq hȩc ꝑ pęnitentiã dãpnant. Qd iccirxo agt̃ ut in conspectu et̃¬
ni iudicis & ipsi inueniri in quantũ ẽ possibile irrep̃hensibiles
debeant. & hii qͥ eos sic se iudicare conspiciunt. em̃dare se: a culꝰ mer¬

Expanded text:
ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractane se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt, emendare semetipsos a c
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ alacta & manduca. id ẽ uetustatẽ eaꝵ contere: & in corpus
ecclĩȩ uidelicet in tua m̃bra c̃uerte: Rursũ qr dentes iuteriores
rũ dentes meos. ꝑ dentes & enĩ eib frangit᷑. ut glutiat᷑. Inde ñ un¬
merito dentib internos sensus accipimꝰ. qͥ singula quȩ cogitant.
quasi mandiuit & cõminuunt. atq ad uentrẽ memorie trans¬
mittunt. Iuos ꝓpħa ad numerũ fractos dic̃: qr iuxta m̃surã uniꝰ¬
intelligere potuit. Unde etiã scriptũ ẽ: Oĩs homo qͥ comederit u
uã acerbã. obstupescent dentes eiꝰ. Suid nãq acerba uua nͥ peccattĩ
ẽi uua qͥppe acerba ẽ. fructꝰ ante tẽpꝰ. Qͥsqͥs enĩ p̃sentis uite delec¬
tationib satiari desidat: quasi fructꝰ ante tempus comedere fes¬
tinat. Iui gͥ uuã acerbã comedit. dentes eiꝰ obstupescunt: qr qui
p̃sentis mundi delectatione. pascitur. int̾ni eiꝰ sensus ligantur:

Expanded text:
dicitur: « Macta et manduca. » Id est, vetustatem earum contere, et in corpus dicitur: « Macta et manduca. » Id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra converte. Rursum quia dentes interiores rum dentes meos. » Per dentes etenim cibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuintelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: « Omnis homo qui comevam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis. Et certe ipsi erant qͥ ex tollebant᷑ honorib: habi
tis fumebant. Despiciebant rȩteros: & quasi solos se eẽ gaude¬
bant. Et dũ ñ ꝑpenderent. qͦ tendebant: uesciebant qͥd erant.
Seo in lu tu ceruix redacta e: ꝙ despecti iacent in putredine. qͥ tu¬
mebant in uanitate. In lutũ ceruix redigit᷑. qr quantũ carnis po¬
tentia ualeat. tabes corruptionis ꝓbat. Seqͥt᷑. Tacete paulisꝑ. ut¬
quos iccirco ad silentiũ restringit. ut ea quȩ illi mens suggerit
cendit. seq in mysteriis eleuat. & increpationẽ quã ꝓtulerat. ad
ineã porto in manib meis: In scriptura sacra. dentes aliquando
scĩ p̃dicatores. aliquãndo uͦ int̃m accipi sensus solent. De scĩs enĩ
p̃dicatorib sponsȩ dictũ ẽ. Dentes tui sic̃ greges tonsaꝵ. quȩ as¬
cendert̃ de lauachro. Inde & uni eoꝵ ostensis in figura gentib

Expanded text:
corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT XXXII. quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit cendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad in se puniunt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de la
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione t̾rena huic scło conformant᷑. ꝑ om̃e qd̃ agunt. huic
mundo relinquere sui memoriã conant᷑. Alii belloꝵ titulis. alii
altis ȩdificioꝵ menib. alii di sertis doctrinaꝵ scłaꝵ libris. instã¬
t̃ elaborant. sibiq memoriȩ nomĩ edificant: s cũ ipsa ad fiuem
celeriꝰ uita ꝑcurrat: qͥd in ea fixũ stabit. quando & ipsa celerit᷑
mobilis ꝑtransit: aura & enĩ cinerẽ rapit. sic̃ scriptũ ẽ. Non sic
impii. ñ sic. s tãquã pulius quẽ picit uentꝰ a facie t̾re: Recꝰte
gͦ stultoꝵ memoria. cineri cõparat᷑ qr ibi ponit᷑. uͥ ab aura ra¬
piat᷑. Iuantũlibet & enĩ qͥsq ꝓ facienda gła sui nominis elabo¬
rat. memoriã suã quasi cinerẽ posuit. qr hanc citius uentꝰ mor¬
lutũ redigit᷑. cũ suꝑb qͥsq humiliat᷑ in morte. & elata caro ta¬
bescit in p̾utredine. Intueam᷑ enĩ. qualia ii sepulchris iaceant diuitũ
cadauera. quȩ illa intͣuicta carne sit imago mortis. quȩ tabes

Expanded text:
cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, qua est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque pro perficienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus morlutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes
Abbreviated transcription (Latin):
de immunditia factũ ẽ initiũ subsistendi. Potest uͦ hoc in loco
intellegi. qr beatꝰ iob in carnationẽ redẽptoris intuitꝰ solũ ui¬
dit in mundo hominẽ de immundo semine ñ eẽ conceptũ. qͥsic
in mundũ uenit ex uirgine. ut nil haberet de immunda c̃cep¬
tione. Neq enĩ ex uiro & femina. s ex spũ scõ ⁊ maria uirgine

Expanded text:
de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu e
Abbreviated transcription (Latin):
mundare p̃ualet immunda. Homo eiũ in corruptibili carne uiue
habet tẽptationẽ immunditias imp̃ssas in semetipso. qr nimirũ
cas traxit ab origine Ipsa qͥppe ꝓpt̃ delectationẽ carnis eiꝰ cc̃eptio. un¬
munditia ẽ. Unde & psalmista ait. Ec̃ce enĩ in iniquitatib c̃ceptꝰ
sũ. & in idlictis peꝑit me mat̾ mea. Hinc ẽ gͦ qd̃ plerũq tẽptat᷑¬
& nolens. hinc ẽ qd immunda quȩdã in m̃te patit᷑. quãus ex iudi¬
tio reluctet᷑. qr conceptꝰ de immunditia. dũ ad munditiã tendit.
hoc conat᷑ uincere qd̵ ẽ. Quisqͥs aut̃ occultȩ tẽptationis motꝰ at¬
q iminunditiã cogitationis euicerit. nequaquã sͥ suã munditiã
tribuat. qr de immundo conceptũ semine. nullus facere mundũ
potest. nͥ is qͥ mundꝰ ꝑ semetipsũ solꝰ ẽ. Q gͦ iã ad locũ munditie
m̃te ꝑuenit. cceptionis suȩ uiã respiciat. ꝑ quã uenit: atq in¬
de colligat. qr ex sua uirtute ñ habet munditiã uiuendi. cui

Expanded text:
mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea. Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens: hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qd i mala intentione positi placent hominib. plus timerent.
hene itaq dr̃. ñ enĩ ueni& in conspectu eiꝰ oĩs ypochrita: q dis¬
trictionẽ dĩ ante ocłos ñ ponit. dũ placere humaius ocłis c̃eu¬
piscit. Qeu si intẽ suã discutiens. semetipsũ in conspectu dĩ pon¬
guiatas se habere locutiones demonstrat. Unde apte ꝙͦ uoce fide¬

Expanded text:
quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei ponguratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fide
Abbreviated transcription (Latin):
urt. in cuiꝰ conspectu sto. Alio quoq mͦ in conspectu dnĩ uenimus.
eũ inextremo uiditio ante tribunal eiꝰ adsistimꝰ. Y pochrita gͥ. ꝑ ex¬
amen ultinũ ante conspectũ iudicis uenit. S qr mͦ culpas suas ẽ¬
siđare & deflere dissimulat. in conspectu dñi uenre recusat. Sic̃¬
enĩ iusti uiri. eũ districtionẽ uenturi uidicis contẽplant᷑ pecca¬
ta sua ad memoriã reducunt. deflent quȩ. cõmisert̃. districꝰte. se
uidieant ne uidicent᷑. ita ypochritȩ quo exteriꝰ hominib placeñ.
eo se interiꝰ aspicere neglegunt. totosq se: in uerbis ꝓrimoꝵ fun¬
dunt. &e scõs eẽ se estunant. qr sic se haberi ab hominib pensant.
Cumq mentẽ ꝑ uerba suȩ laudis sparserint. nũquã hanc ad cog¬
nitionẽ reducunt culpe: nũquã considerant int̾nũ iudicẽ offen¬
dant. nil de eiꝰ districtione metuunt. qr sic se placuisse. ei sic̃ ho¬
minib eredunt. Iui si t̾rorẽ eius ad mentẽ reducerent. hoc ipsũ

Expanded text:
 in conspectum Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis veniet. Sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectum venenim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sit nature incõmutabilis omp̃c ds̃. in ira uiditii ꝑturbabilis ñ ẽ.
s humano uerbo motꝰ dĩ dr̃. ipsa rectitudinis eiꝰ districtio. qua
humana prauitas feritur. Iusti aut̃ uiri ante dnĩ metuunt ꝙͣ
eiꝰ contͣ eos ira moueat᷑: & ne cõmotũ sentiant. tranqͥllũ timeq̃.
At contra ꝑuersi tẽ iã feriri ꝑtimescunt. cũ feruint᷑. sõsq tẽ t̾ror
eiꝰ. a somno sui torporis exsuscitat. cũ uindicta ꝑturbat. Inde & ꝑ
de p̃ceptis dĩ contẽptis atq despectis uerberari ꝑ uindictã ceꝑint.
tẽ intellegunt qd audiert̃. & ꝑ psalmistã ait. Cũ occideret eos. tẽ ĩ¬

Expanded text:
sit naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde etde praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt q
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ psalmistã dic̃ duꝑ seniores intellexi. Iuã qr oꝑando tenu¬
it qualit᷑ suꝑ seniores intellexerit. ostendit: dũ ꝓtinꝰ subdit dicens
Qͥa mandata tua exqͥsiui. Iuia enĩ studuit oꝑando implere qd didi¬
cit: accepit intellegere qd̾ doceret. Inde adhuc apte subdit᷑ Effun¬
enĩ uideoꝵ popłs in legis mandato ꝑmaneret. & cuncta gentilitas
nulla dĩ p̃cepta cognosceret: & illi ꝑ fidẽ pͥncipari uidebant᷑. & isti
in ꝓfundo p̃ssi iacuert̃ ꝑ infidelitatẽ: S eũ incarnatioĩs dĩcȩ mys

Expanded text:
quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuquae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subdituenim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicit᷑. cõmutans labiũ ueraciũ. & doctrinã senũ auferens: qr hĩ
qui pͥus cȩlestia p̃dicando ueraces erant. dũ tẽporalia diligentes ad
t̾rena corruunt. labiũ ueraciũ cõmutat᷑. & senũ doctrina tollit̾.
qr diligentes tẽporalia. pͥoꝵ suoꝵ p̃cepta minime sequunt᷑ ut lo¬
cũ regiminis quasi ad fructũ uoluptatis teneant. ñ ad usũ labo¬
dnũ ueraces fuert̃. qr hunc uenturũ eẽ credidert̃. atq nuntiauer̃.
s postquã in carne apparuit. hunc eẽ negauert̃. Labiuĩ itaq ueraci¬
ũ cõmutatũ ẽ: qr quẽ uenturũ dixert̃. negauert̃ p̃sentẽ. Et doctri¬
corda filioꝵ ad patres eoꝵ: ut doctrina senũ quȩ nẽ a iudeoꝵ corde
ablata ẽ t une miserante dno redeat. quando hoc de dño intellegere
adente ꝑfidia. ueritatis u̾bo contraire conati s̃. doctrina senũ ab¬
lata ẽ: postquã hanc ȩccłia exgentib uidelicet iuuencula accepit.

Expanded text:
dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt, atque nuntiaverunt; sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant negaverunt praesentecorda filiorum ad patres eorum. Ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere s verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ celare nicħ potest. aut decipiet᷑ ut homo urĩs fraudulenti¬
is: fraudẽ dõ heretici exhibent. qr ea astruunt. quȩ nequaquã
ipsi ꝓ quo loquunt᷑ placent. f ũq dũ quasi defendere nitunt᷑ of¬
fendunt: dũ in aduersitate eiꝰ corriuint. cui uident᷑ ex p̃dicatione
famulari. Unde & ꝑ psalmistã dr̃. ut destruas mnunicũ & defenso¬
quasi defendere. nitit᷑. inde ueritati illiꝰ aduersat᷑. Iuia aut̃ latere
dõ nicħ potest. hoc in eis udicat qd̾ intꝰ sentiunt. ñ qd̃ famulari
foris uident᷑. Quia gͥ eoꝵ fraudulentiis ds̃ ut homo ñ fallit᷑. recte

Expanded text:
quem celare nil potest? aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis? - Fraudem Deo haeretici exhibent, qui ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur, placent; eumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitate ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur: « Ut destruas inimicum equasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
rib detrahunt. Iui tanto ampliꝰ de malis sius feriendi s̃: quanto &
in occulto cogitatioĩs. recta dĩ uiditia cognoscunt. Inde & subdit᷑.¬

Expanded text:
ribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et ribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc qd̾ in abscondito accipiasserit faciẽ dĩ: duob modis ualet in¬
tellegi. St̃ nãq ñnulli qͥ & ueritatẽ in corde sentiunt. & tamen
quȩ falsa siunit de dõ foris loquut᷑. Ne enĩ iunci uideant᷑: & cog¬
noscunt ueritatẽ interiꝰ. & tam̃ hanc exteriꝰ impugnant. Inde be¬
ne nc̃ dr̃. Ipse uos arguet. qm̃ in abscondito faciẽ eiꝰ accipitis. Ac
si aꝑte diceret᷑. Tantomagis de falsitate apud eũ estis rep̃hensibi
les: quanto & apud uosmetipsos qd̃ uerũ ẽ uidetis. Et s̃ ñnulli qͥ
quando ad m̃tẽ. redeunt. dĩ iustitiã & rectitudinẽ contẽplant᷑. &
orando & flendo contremiscunt: s postquã contẽplationis hora t᷑ͣn¬
sierit. sic audaces ad iniqͥtates redeunt. acsi post dorsũ eiꝰ positi. a
iustitiȩ eiꝰ lumine minime uideant᷑. Hi itaq apud se in abscondut
quasi corporalit̃ uidentẽ accipiunt faciẽ dĩ. qr ei & cũ p̃sentes fi¬
unt blandiunt᷑ fletib. & cũ quasi a conspectu illiꝰ recedunt. mo¬

Expanded text:
Hoc, quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foris loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamne nunc dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte dicles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est, videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
dib ẽ sordescat adhuc. Nouit qͦq & eũ qui decipit᷑: qr sepe cõmit¬
tunt homines mala quȩ sciunt. & iccireo ꝑmittunt᷑ decipi. ut ca¬
dant etiã in mala quȩ nesciunt. Qd̃ tam̃ deceptis aliquando ad
purgationẽ: aliquando uͦ ad ultionis inituĩ fieri solet. Adducit

Expanded text:
dibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe commitdibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis initium fieri solet. + Ast
Abbreviated transcription (Latin):
qr falsitatẽ nesciat: ñ qr cũ ł ab aliis falsũ dicit᷑ hoc rep̃hendere
ignorat. s eandẽ ipsã fallatiã. & scit in examine. & uescit in amo¬
re: ut uidelicet ipse hanc ñ agat. quã actã ab aliis dampnat. Et̃
fit plerũq ut ñnulli in insidiis uaccantes. alienȩ uitȩ ꝑuersitatiᷤᷤ
suȩ laqueos ostendant. & cũ qͥs uesciens eisdẽ laqueis capi conspici¬
tur. utrũ hȩc diuinitꝰ uideant᷑ fortasse dubitat᷑: mirant᷑q homineᷤ.
si hoc ds̃ uideat. cur fieri ꝑmittat. S ipse nouit decipientẽ: & eum
qui decipit᷑. Nouit & enĩ decipientẽ. qr plerũq anteriora eiꝰ mala
conspicit. & hunc iusto iuditio. cadere etiã in alia peccata ꝑmittit.
Nouit decipientẽ: qr in manu suoꝵ oꝑm dimissũ hunc. ut ad peio¬
ra ꝓruat deserit: sic̃ scriptũ ẽ. Qui nocet noceat adhuc: & qͥ in sor¬

Expanded text:
quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si haec Deus videat, cur fieri permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit enim decipientem, quia plerumque anconspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sor
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ electoꝵ m̃tib et̾ni regni ꝑfecto lumine infulget. d qͥa
ante extremi diẽ iuditii. uidicare cottidie occultis dispositionib
facta mortaliũ ñ desistit. ad hoc qd nc̃ agit᷑. redit᷑. eũ subdit᷑. Ipse¬
nouit & decipientẽ: & eũ qui decipit᷑. Adducit consiliarios in stultum
iniquus sit. & iniquis ueritas dicat. nũquã noui uos discedite ã
me om̃s qui oꝑamini iniquitatẽ: qualit̃ hoc in loco dicit᷑. qr dñs de¬
cipientẽ. nouit. S qr scire dĩ aliquando cognoscere dr̃. aliquando ap¬
ꝓbare: & scit iniquum qr cognoscendo iudicat: neq enĩ iniquũ qͦm¬
piã uidicaret. si nequaquã cognosceret: & tam̃ iniquũ nescit. qr eiꝰ
facta ñ apꝓbat. Et̃ nouit gͦ qr dep̃hendit: & ñ nouit. qr hunc in
sue sapientiȩ specie ñ recognoscit. sic̃ de ueraci quolibet uiro dr̃.

Expanded text:
postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subditnovit et decipientem, et eum qui decipitur, adducit consiliarios in stultum iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus desupra. Quia enim scire Dei aliquando dicitur cognoscere, aliquando approbare; et scit iniquum, quia cognoscendo judicat, neque enim iniquum quempiam judicaret, si nequaquam cognosceret; et tamen iniquum nescit, quoniam ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit, et nsuae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
a. Qͥa enĩ omp̃e ds̃ pietatis suȩ mysterio homo factꝰ ẽ pͥus mansue¬
tudinis doctrinã ꝓtulit & postinodũ in uiditio quantȩ sit fortitu¬
dinis ostendit. recte suꝑiꝰ sapientia ante fortitudinẽ memorat᷑. cũ
de patͥs unigenito dicit᷑. apud ipsũ ẽ sapientia & fortitudo Qͥauͦ
ad iudicandũ ueniens in t̾rore suȩ uirtutis apparebit. & repulsis
reꝓbis. electis suis in regno ꝑpetuo qualit̃ sit sapientia patris
indicabit: recte in subsequenti sententia apud ipsũ eẽ pͥus forti¬
tudo. & post sapientia dicit᷑. In uerbis itaq pͥorib qͥb ait. apud tsũ
ẽ sapientia & fortitudo: aꝑte indicat. qr hoc qd mansuetꝰ edoeuit.
qualit᷑ credendũ fuerit. in uirtute uiditii t̾ribilis ostendet. In u̾¬
bis uͦ subsequentib qͥb ait. apud ipsũ ẽ fortitudo & sapientia. luce
clariꝰ demonstrat. qd̾ pͥus in uidicio ꝑ uirtutẽ reꝓbos destruet. &

Expanded text:
omnipotens Deus, cum pietatis suae mysterio homo factus est, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. auditꝰ. gustꝰ. odoratꝰ. & tactꝰ. in omẽ qd sentiuint atq
discernunt uirtutẽ discretionis & sensus a cerebro tra¬
hunt: & cũ unus sit uidex sensus cełebri qui intrinsecus p̃si¬
det. ꝑ meatus tam̃ ꝓpͥos. sensus quinq discernit. dõ mira o¬
ꝑante. ut neq ocls audiat. neq auris iudeat. neq os olfo¬
ciat neq nares gustent. neq manꝰ odorent᷑ & cũ ꝑ unum
sensum cesebri omĩa disponant᷑. quilibet tam̃ hoꝵ sensus
aliud facere. ñ potest. p̃ter id. qd̃ ex disposicione conditori
accepit. Eristis gͦ corporalib exteriorib. interiora & spiritalia col¬
ligenda st̃: ut ꝑ id qd̾ in nobis publicum ẽ. transire debeamus
qr eum una sit sapientia. alium minꝰ. aliũ maius inhabitat: a¬
lii hoc. alii aliud p̃stat: & quasi cerebri more. nobismetipsis ue¬
lud qͥb dã sensib utit᷑ ut quãuis sibimet iũquã sit dissimilis. ꝑ
nos tam̃ diuersa & disimilia oꝑet᷑: quatinꝰ iste sapientie. ille sei

Expanded text:
isus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus um quippe est quia cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa
Abbreviated transcription (Latin):
radiũ luminis umbras falsitatis reqͥrt̃. Et ꝓ eodolos loquunt᷑. dum
infirmas m̃tes in intellectu illiꝰ stulta seductione decipiunt. Seqͥt᷑.
ꝑitiȩ atq infirmitatis obliti. tanto intentiꝰ de alienis iuidicant:
quanto sua ꝓfundiꝰ ignorant. At contra iusti & cũ prauoꝵ facta re¬
darguunt. sẽꝑ suȩ infirmitatis conscii. eos & si exteriꝰ sȩuiendo. tam̃
interiꝰ cõpatiendo rep̃hendt̃: qr illiꝰ soliꝰ ẽ peccata hominũ sine cõpaᷤᷤ¬
sioẽ discutere. qͥ ex naturȩ suȩ omĩpotentia ignorat peccare. Iuia gͥ
anuci beati iob ita eiꝰ facta rep̃henderant. acsi in se ipsi rep̾hensibi¬
le nicħ haberent. recte nẽ dr̃. Nũqͥd faciẽ eiꝰ accipitis: & ꝓ dõ iudi¬
care nitimini: faciẽ qͥipe eiꝰ acciꝑe ẽ: auctoritatẽ illiꝰ uiditio sum̃ẽ:¬

Expanded text:
radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. Item: peritiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sume
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ clausa ianua in domo quȩ intꝰ membra lateat ignorat᷑: sie
plerũq stultꝰ si tacuerit. utrũ sapiens an sit stultꝰ ab condit᷑. si
tam̃ nulla alia oꝑa ꝓdeunt. quȩ sensũ etiã tacentis loquantur.
Sẽs gͥ uir amicos suos aspiciens uelle apparere qd̃ ñ erant. eos ad taoẽ¬
dũ ammnonuit. ne possent apparere qd̾ erant. Inde & ꝑ salomonẽ dr̃
Stultꝰ si tacuerit. sapiens putabit᷑. S qr stultꝰ cũ loqͥt᷑ ꝑ hoc qd̾ su¬
a infert sapientũ uerba pensare ñ sufficit. recte adhuc postquã
uiditiũ intulit : q nͥ ꝑ correptionẽ pͥus tumor stulti depͥmat᷑. ne¬
quaꝗͣ ꝑ intellegentiã. uid itiuĩ iusti cognoscit᷑. Sequit᷑. Hũqͥd ds̃ in¬
diget urõ m̃datio: ut ꝓ illo loqͣmini dolos: ds̃ m̃datio ñ eget. qr ue¬
ritas fulciri ñ quęrit auxilio falsitatis. Heretiei aut̃ qr ea quȩ pra¬
ue de dõ intellegt̃. ex ueritate tueri ñ posst̃. quasi ad apꝓbandũ

Expanded text:
Sicut clausa janua in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquamjudicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam intelligentia judicium justi cognoscitur. Sequitur: VERS. diget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ facies. que pͥus in ꝓfundo p̃mebat᷑. Libet in huiꝰ rei exemplo. u¬
nũ ex multis ad mediũ paulũ uocare. Qͥ cũ acceptis contra xp̃m¬
tinꝰ erudelitate mutatꝰ ẽ. & postmodũ plagas ꝓ xp̃o accepit. qua
ueniebat inferre xpĩanis: & qͥ pͥus carnalit̃ uiuens in mortẽ cona¬
bat̾ scõs dñĩ tradẽ. gaudet postmodũ ꝓ uita scõꝵ uitã suȩ carnis
immolare. Ille crudelitatis eiꝰ frigide cogitationes. uersȩ st̃ in ar¬
dorẽ pietatis. Et̃ qͥ pͥus fuit blasphemꝰ & ꝑsecutor: humilis post
factꝰ ẽ piusq p̃dicator. E qͥ luerũ maximũ putanit se in disci¬
plis. xpm̃ occidere: iã uitã suã xpm̃ estimat. & morilucrũ smissa
gͦ aqua. t̾ra subuersa ẽ: qr pauli mens mox ut seĩ spc̃ grãm acce¬

Expanded text:
est facies, quest facies, qunum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum acceptis contra rotinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum suae carnis immolare . Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa e
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ t̾ra: qr cũ ueritas in corde figit᷑. m̃tis immobilitas agitat᷑
statĩ t̾ra subuertit᷑ qr peccatricis m̃tis duritia. ab immobili¬
tatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑: ut tantũ se postinodũ p̃ceptiꝰ
dnĩcis flendo subitiat: quantũ suꝑbiendo pͥus contra dñm cerui¬
cẽ cordis erigebat. Uideas nãq qd̃ aqua t̾ra humani cordis. diui¬
ni muneris infusa. post libent̃ iniurias tolerat. qͣs pͥus dem̃ter
irrogabat. Post etiã sua tribuat. quȩ pͥus & aliena rapiebat. Post
carnẽ abstinendo cruciet. quȩ pͥus sacietate carnis. ꝑ mortifera
turpitudinũ oblectam̃ta. defluebat. Post etiã ꝑsecutores diligat.
quȩ pͥus diligere etiã se amantes nolebat. Cũ gͥ mens humana
diuino munere infusa. contra hoc qd̃ c̃sueuerat agere cȩꝑit. t̾ra
subuersa ẽ: qr & deorsũ missa ẽ. quȩ pͥus eminebat. & sursũ leuata

Expanded text:
ta est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitaturta est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitaturstatim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat.  Vet. VII.  Cum igitur mens humana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata
Abbreviated transcription (Latin):
rens redundans fons sapientiȩ. eũ aqua continetur. cuncta siccã¬
tur: qr si scientia p̃dicatoꝵ subtrahit᷑. eoꝵ qͥ uiridescere in spe ȩt̾na
poterant. corda ꝓtinꝰ arefiunt. ut in desꝑata siccitate remaneans.
dũ fugituia diligentes. nesciunt sꝑare mansura. Sin uͦ aquȩ no¬
quȩ uiuȩ. uͥ statĩ eugłista subiunxit. hoc aut̃ dixit de spũ quẽ
accepturi erant credentes in eũ. congruus in his sermonib intel¬
spẽ iuridescere in audiente uidebat᷑. Qd̾ aut̃ ñ aquã s aquas
memorat. pluralitatis appellatione. ad septiformẽ. donoꝵ spĩtali¬
ũ grãm recurrit. qr quasi tot aquis unusqͥsq infundite cpaeot
donis replet᷑. De qͥb apte subuingit᷑ Si emiserit eas. subuertent
& in t̾rã ibis: Manet itaq t̾ra imobilis. eũ p̃ceptis dnĩcis perea¬
tor obȩdire contempnit: cũ ceruicẽ suꝑbiȩ erigit. atq a ueritatiᷤ
lumine ocłos m̃tis claudit. S qr scriptũ ẽ: pedes eiꝰ stetert̃ & mo¬

Expanded text:
sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae novivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intelspem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulat ex audire dolentiũ uocẽ. ut augeat utilitatẽ: ut pur¬
get᷑ uita ꝑ penã. & quietis tranquillitas que hic inueniri ñ uala.
alibi quęrat᷑. S hanc dispensatioĩs grãm ñnulli etiã fideliũ igno¬

Expanded text:
dissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purdissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quae hic inveniri non valet, alibi quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
flagellis uãq ꝑcutim᷑. cũ consolationẽ & in dolorib ex reb aliis ha¬
beniꝰ. Nam cũ tanta nos afflictio depͥmit. ut ex nulliꝰ rei consolati¬
one respirari animꝰ possit. ñ iã flagellis solũmͦ ferimurs etiã cin¬
giiuͣ: qr tribulationis u̾bere ab omĩ parte enxũdam̃. Cinctꝰ enum
Flagellis paulus fuerat cũ dicebat. fo̾ris pugne. uitꝰ tunores. Tine¬
tus flagellis fuerat. cũ dicebat. Riculis ex genere. ꝑieulis ex gen¬
tib. ꝑiculis in eiuitate. periculis in solitudine. ⁊ cetera quȩ ita
enumerat. ut nusquã se habere requiẽ ostendat. Scã uͦ eccłia eũ
tribulationũ suaꝵ flagellis cingit᷑. in ea infirni quiq un pusii¬
lanimitatis casu redigunt᷑: ita ut se eo iã desꝑatos existiment. qͦ
exaudire tardiꝰ uident Recte adhuc etiã ex eoꝵ typo scĩ uiri uo¬

Expanded text:
Flagellis namque percutimur, cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis haFlagellis namque percutimur, cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos afflictio deprimit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudinostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri vo
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: qr beatꝰ iob int̾ u̾ba quȩ durũ sonant. & a uera sententi
a. & a m̃te hunuli ñ recessit. S hec afflicti u̾ba minꝰ fortasse iutelle¬
ginꝰ. nͥ sententiã uidicis cognoscamꝰ qͥ cũ int̾ utrasq partes senten¬
tiã daret. dix̃ amicis iob. Non estis locuti corã me recte. sic̃ seruus
ms iob. Qͥs gͦ stulta m̃te beatũ iob in locutione sua peccasse fate¬
at᷑. dũ ipsa uoce uidicis recte locutꝰ asserit᷑: Quã qͥdẽ uocẽ si ad
ꝑsonã scẽ eccłiȩ referamꝰ. infirmis eiꝰ m̃bris ñ incongrue apta¬
mͦ. quȩ ꝑsecutionis eiꝰ tẽpore dũ & merita illiꝰ & flagella conside¬
rant. ꝙ iniustos florere conspiciunt & iustos interire. hoc uis¬
tum eẽ nullatenꝰ suspicant᷑. Bene aut̃ beati uiri uoce subdit᷑. ꝙ¬
flagellis suis me cinxerit. Aliud qͥppe ẽ flagellis ꝑcuti. aliud enigi.

Expanded text:
implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sentimplevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera senthaec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam sanctae Ecclesiae referamus, infirmis ejus membris non incongrue aptamus quae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem beati viri voce subditflagellis suis me cinxerit. - Aliud quippe est, flagellis percuti, aliud cingi.