comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio cinxerant tunce: qͥ ostrictis p̾dicõribꝰ.
ueltit eiꝰ collũ p̃mentes. in ea claud̾e iter
uocis uolebant. S electi quiq ꝑsecutioniᷤ
sue tpr̃e. paratiores sc̃ mori ꝗͣ tacere. Qui
dũ in morte corꝑalit̾ corriunt: a stultis
quibꝰq ⁊ carnalibꝰ despecti. ac uiles estimã¬
tur: qi cũ iudere reꝓbi neq̃unt. que electi
bona spñalut̃ teneant: qͦs carnalit̾ extm¬
gui ꝯspiciunt. infelices arburant᷑. Snde

Expanded text:
 cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lacerabat. Si uͦ allegorie mysteriũ ꝑscrti¬
tamur: qͥd ꝑ ossa nͥ fortes quiq in scẽ ecclẽ
corꝑe designantur: Que quasi suo robore
m̃bra ꝯtinent: dũ morez infrmantiũ stabi¬
liter portant. S cũ tribulationis ultime
ꝯtra eã feruor excreu̾it. in nocte os illiꝰ ꝑfo
nere uidebant᷑. Ait gͦ. Nocte os meũ ꝑfo¬
rat᷑ doloribꝰ. Aesi aꝑte dicat. Tribulationũ
tenebris p̃ssi. ita asflctione terebrant᷑: ut ⁊
ipsi qͥ in me habebant iugorẽ fortitudinis.
maligni sp̃c qͥ carnales quosꝙ de ecclesia
ꝯfurmunt: tantomagis qͥescere a tẽptatio¬
ne nescunt: qͣnto nullo carnis pondere
granant᷑. S ꝑsecutores sc̃e eccłe qr ualde

Expanded text:
lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius pernere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tũ ꝯsumitur: clũ caro crucrat᷑. Iux¬
ta allegorie nͨ mysteriũ: uestim̃tũ est scẽ
eccłẽ fideliũ itita. Nã sicut tota simul ec¬
clesia uestim̃tũ xp̃i: ita fideles quiꝙ eiꝰdẽ
eccłe uestim̃tũ depitant᷑. Si enĩ sc̃a eccła¬

Expanded text:
 dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia vestimentum Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
scit: qr in illa p̾modũ eterna exulratione
iuridescit. Nodo eos cdies afflictiõis pos¬
sident: qr dies leticie post sequunt᷑. Scͥp
nouissimo. Nẽ enĩ tempꝰ afflictionis est
bonis: ut sequat᷑ eos exulratio quandoqꝙ
sine tẽpore. Hinc ab eis alias cłr. Humi¬
liasti nos in loco afflictionis. Locus nãq
afflictionis. ẽ tuta p̾sens. Insti gͦ hic. idr
in loco afflictionis humiliatisunt: qiĩ
eterna uita. id in loco gaudii sublimas.
Cũ u mardescere aĩam dic̾et. recte etiã
p̃misit in semecipso: qr nobiecipsis qͣdẽ
afficit᷑. s in dõ mens nr̃a refouetur. Lan¬
toq ã iiriditate gaudii longe fit.: qͣnto
adhuc ab autoris repulsa lumine ad se
recedit. Tẽ aũt ad uere lecicie riiridita¬
tẽ ꝑuenit: qͣndo ꝑ eterne ꝯtẽplationis

Expanded text:
n illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scrinovissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
in nichilũ. Apud estimationẽ qppe maloꝵ
in nichilũ redigim᷑: qͣndo ea que ipsi qͣsi
sũma diligunt. bona temporalia ñ tenemꝰ
Despectis nãꝙ suꝑnis ꝓmiisionibꝰ t̾rena cie¬
siderant: ⁊ siqͣndo in eoꝵ m̃te aliqͥd ce appe¬
titu et̾nitatis orit᷑. suborta cutiꝰ transitoria

Expanded text:
innituntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis ori
Abbreviated transcription (Latin):
suaderent. S pꝰ suas reꝓbi. ⁊ ad nr̃as mi¬
serias deuoluunt᷑: qͣndo ad ea mala ir qͥbꝰ
ne munitio discipline: salomone acrestã¬
uineã iuristulti: ⁊ ecce totũ repleu̾ant
urtice: oꝑuerant suꝑficiẽ eiꝰ sꝑine: ⁊ ma¬
ceria lapidũ destructa erat. ꝑ agrũ eñ
hoĩs pigri. atq ꝑ uineã uiri stulti tran¬
sire ẽ: cuiꝰlib uitã negligentis inspicere
eiusq oꝑa ꝯsid̾are. tã urtice ł sꝑine re¬
plent: qr in corde negligentiũ prurien¬
tia t̾rena desidĩa ⁊ punctiones pullulai
uicioꝵ. Appe qr scriptũ est: in desicleriis
est oĩs ociosus. Maceria lapidũ destructa
luta. Nã qi cdestructa maceria lapiclum
dissolutã ẽẽ disciplinã uidit: illic protuiꝰ
secutꝰ achiuuxit. Qd̃ cũ iudissẽ. posi in cor¬
de meo: ⁊ exemplo didici disciplinã. Qͣdi

Expanded text:
suaderent. Sed post suas reprobi, et ad nostras misuaderent. Sed post suas reprobi, et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus ne munitio disciplinae, Salomone attestanvineam viri stulti, et ecce totuurticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa luta; nam quia destructam maceriam lapidum dissolutam esse disciplinam vidit, illic protinus secutus adjunxit: Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinam .
Abbreviated transcription (Latin):
murus ⁊ ante mutale. Ipse enĩ nob̾ mu¬
rus ẽ: qui ad corda nr̃a ꝑtingere malig¬
noꝵ spĩtũ cursũ uetat. Qu nr̃ẽ quoq fi¬
dei etiã antemurale posuit: qr priusquã
se ꝑcarnẽ ostend̾et. predicatores sui mysteri
ꝓ phetas misit. Recte qͥppe antemuraus
noĩe nocant᷑. qui dũ sequentẽ p̃dicaue¬
runt cl̃m qͣsi ante murñ steter̃t. Se qͣsi
murꝰ rumpit᷑: cũ prauoꝵ ꝑsuasionibꝰ fideᷤ
que in redẽptore nr̃o est. in quoꝵdã corde
dissipat᷑. Cũꝙ ꝑuersis in hac uta potesţaᷤ
trioit᷑: qͥd aluid qͣ ianua erroris aperit᷑.
Quasirupto gͦ muro ⁊ aꝑta iantia suꝑ¬
bonos mali irrmint: cũ accepta tẽꝑalit̾
potestate ꝑuersi. ipsa qͦ in quordã corde
destruere irinmina fidei conant᷑. De
quibꝰ apte cłt. ⁊ ad meas miseria de¬
uoluti sunt: qr iudeł priꝰ ad suas. Nisi enĩ
ꝑuerse inuendo. ad suas aute muiserias
caderent: nequaꝗͣ ad eas p̾modũ ⁊ alioᷤᷤ

Expanded text:
murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto ergo muro, et aperta janua, subonos mali irruunt, cum accepta temporaliter potestate perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte subditur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius ad suas. Nisi enim perverse vivendo ad suas ante miserias caderent, nequaquam ad eas postmodum et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Que iideł uerba etiã scĩ uiri ꝑsone speci¬
alit̃ ꝯgrnunt: ñ ad id qd̾ erat. s ad ia qd̃
eẽ iudebat᷑. Neq enĩ mentẽ illiꝰ ꝓsperitas
fugitina leuauerat: ꝗͣ init̾ tot rerũ affluen¬
tias miro semꝑ nͥtutis pond̾e premebat.
S iuxta boe qd̾ uderi exteriꝰ potuit: qui
insins humilis. in alienis ocłis eleuatus
fuit. Et qͣsi suꝑ uentũ positꝰ. elisus ẽ uali¬
de: qr rebus exterioubꝰ fuitꝰ unde estima

Expanded text:
iri personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aes
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati sunt. ut ꝓficientibꝰ dnĩs etiã feri¬
endo famulentur. Eꝑ gͥ mala reproboꝵ
bonos dũ cruciant purgant: ittilitati in¬
stoꝵ militat etiã potestas iniquoꝵ. S ple¬
rũꝙ usti tribulatione clep̃hensi. tardam
manũ subuenientis estimant: cũ se ꝑseq̃n¬
tiũ ĩmanitas paulo longiꝰ angustat. Lcon¬
cita quidẽ sunt ereptoris remedia: s hoc
qd̃ ab ereptore cuiꝰ agit᷑. dolori tardũ iudet᷑.
Cũq ad eẽ postulationi auxiliũ querit᷑: si
uocẽ ñ statĩ sequit᷑: qr desit estimat᷑. SUñ¬

Expanded text:
ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat, et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolori tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit, aestimatu
Abbreviated transcription (Latin):
dũs acusos bonis ẽẽ ꝑmitteret: nisi etiã
quantũ ꝓlessent uideret. Nã dũ iniust
seuiunt᷑: nsti purgant᷑. ⁊ utilitati ĩnoc̾etiũ
nulitat uica pranoꝵ: dũ hanc ⁊ p̃mendo
humiliat: & humiliando semꝑ ad melius
Q staltꝰ est: sermet sapienti. Q cũ sepe con¬
spicimꝰ saꝑientes subee. stultos uͥ arcẽ cdo¬
numi tenere: sapientes seruulit̾ obsegii:
stiltos tyrannca elatione dñari. Quom̾
ꝙͣ diffinitione diuine sententie. sapienti
stult᷑ seriit: ũ plerñꝙ hc iire tẽporalis
dominii cõpͥmit : S sciendũ est: qi ꝯtra
sapientis uitã. dũ sttiltꝰ p̃minens terrorẽ
potestatis exercet: dñ hunc laboribꝰ fati¬
gat. ꝯtimeluis lacerat: ꝓfecto h̃ec ab oñi
nicioꝵ rubigie urendo purgat. Stultꝰ
gͣ sapienti etiã dñando seruit: quẽ ad me¬
liorẽ statũ prem̃do ꝓuehit. Sic ñnumꝗͣ
pripillis diũs ad discipline magisteruim
sermi p̃sunt t̾rent. p̃munt. ⁊ ferrunt: et

Expanded text:
sarios bonorum esse permitteret, nisi etiam, quantum prodessent, videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur: et utilitati innocentiae militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius  stultus est, serviet sapienti. --Saepe tamen conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi; stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens, terrorem potestatis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplineriunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
ad refectionẽ int̾ioris uite bene uacantibꝰ
desuꝑ dara: Et qͥd ꝑollas carniũ: ñ car¬
nalia oꝑa. uix tribulationũ laboribꝰ quasi
ignibꝰ excoquenda. Qͥd ꝑ pepones: n ter¬
rene dulcedines: Qͥa ꝑporros ac cepas
exprimit. que plerũq qui comed̃t lacri¬
mas emitunt : nͥ difficultas iite p̃sentis.
que a chilectoribꝰ suis ⁊ ñ sine luctu agit᷑.

Expanded text:
ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium, nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac cepas exprimitur, quae plerumque qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas vitae praesentis, quae a dilectoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am quietis dona despiciunt: & ꝓ carͣ¬
nalibꝰ uoluptatibꝰ laboriosa hꝰ iite itm̾a
etiã lacrimis plena ꝯcupiscunt. Itẽmus
habere ubi sp̃ualit̾ gaudeant: ⁊ clesid̾añ
appetunt. ubi ⁊ carnalit̃ gemant. Horũ
itaq uecorctiã ueridica iob uoce rep̃hen¬
dar: qr miiirũ ꝑuerso indicio ꝑturbata
tranquuillis. dura lenibꝰ. asꝑa mitibꝰ. transi¬
toria et̾nis. suspecta securis anteponunt.
Hoꝵ uecordie scã eccła recordet᷑. cũ seius
extrinsecꝰ adu̾sitatibꝰ premit᷑: qͦs intra se
uelut fideles ꝯtimint. s eoꝵ uitã adũsantẽ

Expanded text:
ciunt, et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fid
Abbreviated transcription (Latin):
insoleuti inqͥetudine molesta. ad obruẽdã
ut ita dixeri nauẽ cordis qͣsi tẽpestas illabit᷑
De qua uideł dẽpestate: ꝑsalomonẽ dicit᷑
Quasi tẽpestas transiens. ñ erit impiꝰ. Cũq
infirmꝰ quisq ꝑu̾sos fiorere ꝯspicit: hunc ĩ
ꝑu̾sitatis pelagus. unda misere uniitatiõis

Expanded text:
insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ ignorant. Letantur itaq s sub sen¬
tibꝰ: qr rebꝰ quidẽ temporalibus gaudent:
s tñ dum dispensare sine tribulatione
eadẽ tẽporalia ñ ualent: ea cura pungu¬
ntur miseri. qua p̃muntur. Mlanent
sub sentibꝰ: ce hocipsũ delicias estimant.
qr ⁊ dura quidẽ ex p̃sentis uite amore
tolerant: ce tñ affectu nimie cupiitatis

Expanded text:
ntibus.---Laetantur itaque, sed sub sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Qͥd ꝑ pedes eccle: nͥ extrema ilhus
m̾̃bra signantur: Que qũ ad oꝑa t̾rena
deseruiunt: tanto celeriꝰ ab aduersariis
falli possunt: qͣnto sublimia ninꝰ intelli¬
gunt. Hos itaq pedes adu̾sarii subrier¬
tunt: iudel̃ cũ extrema m̃bra illiꝰ ad sit
dognatis errorẽ trabunt. Subu̾si pedeᷤ

Expanded text:
uid per pedes Ecclesiae, nisi extrema illius membra signantur? Quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus intelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad sui dogmatis errorem trahunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
Dene aũt suibdit᷑: ⁊ qͣsi capitio tunice sic¬
cinxer̃t me. Cunice quippe capitiũ eollũ¬
collũ circũdat induentis. Collũ uͭ si strin¬
gitͣ: uocis usus. ⁊ uitalis flatus necatur.
Scãm gͣ eccłam repbi qͣsi capitio tunce
ꝯstringunt: qr in ea ꝑsecutionibus suis
tutã fidei ⁊ p̃dicõnis uocẽ extingnere co¬
nant᷑. Hoc quippe conari ꝑsecutores eius
specialit̾ solent: ut ab ea ante oĩa uerbũ
p̃dicõnis tollant. uñ ⁊ hi qͥ scẽ fidei pͥmor¬
diis resistebant: cesis apłis deniutiabai
dicentes. Precipiendo p̾cepimꝰ uob̾ ne do¬
ceretis in noĩe isto: ⁊ ecce replestis ierłm¬

Expanded text:
ene autem subditur: Et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto,
Abbreviated transcription (Latin):
te restringit: dicat. Frenũ posuit in os
meũ. Acsi aꝑte fareat᷑ dicens. Qr in qͥbꝰ¬
dã ꝓuectũ non uidi. p̃dicõnis ab eis im¬
petũ temꝑaui: ut uitã meã saltẽ ꝑ pati¬
entiã cdiscerent. cũ uerba mea adiictere
ꝑ oblatã p̃dicationẽ nollent. S plus nob̾

Expanded text:
t, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent. Vet. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
de negantibꝰ ꝑsecutionũ aclu̾sa sustineret.
Cũ uͦ ab aliquibꝰ qͣsi fidelibꝰ temptationem
cruciam̃toꝵ patitur. qͣsi ad dexterã illi cala¬
mitates oriunt᷑: qr hi qui sub xp̃i nomine
nulitant. xp̃i in ea nom̃ impugnant. Ipso
enĩ locritionis usu ꝓ dextro habere dĩcimꝰ.
spicimꝰ. Qd̃ ⁊ acharias aꝑte insinuat dic̃s.

Expanded text:
 negantibus, persecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus spicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Longe a scã eccła fugnnt õs iniq̃.
ñ passibꝰ gressuũ: s qualtatibꝰ morum.
Longe frunt ñ loco s merito: ctñ crescen¬
te suꝑbia. aꝑta eã expbratione ꝯtẽnunt.
Faciem nãq eiꝰ ꝯspuere ẽ : ñ tantũ in ab¬
sentia bonis decrahere: s imũquemꝙ
iistũ etiã in p̃sentia ꝯfutare. Quos tẽ
praui dñ aꝑte irridendo despiciunt: in
nec de ꝓsperis głari. Nouit ꝯtra ꝓsꝑa
m̃tẽ suã in deiectione sternere: nouit ꝯt̃
adũsa animũ ad spẽ suꝑri culimninis ex¬
altare. Scit bona sua miscd̾e redẽptoris:
scit mala sua iusticie tͥbuere iidicis: qd̾ ⁊
bona illo largiente habeat: & mala illo
ꝑmittente patiat᷑. Uñ. ⁊ mox de dño sub¬
ꝯsiliũ designatur: Sagittã ũ de pharet᷑
ramꝰ. Cum uͦ post flagella uite correctio se¬
quit᷑: etiã ipsa ꝯsiii uirtꝰ aꝑit᷑. Pharet᷑ gͥ
clausa ẽ: ꝯsiliũ occultũ. S aꝑta pbaret᷑

Expanded text:
Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui non passibus gresuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt non loco, sed merito; dum, crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subconsilium designatur? Sagittam vero de pharetra ramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra
Abbreviated transcription (Latin):
ad sathan. Increpet dũs in te sathan: qͥ
elegit ierłm. Nũqͥd ñ est iste torris erutꝰ
de igne: Et r̃c inditꝰ erat uestibꝰ sordidis.
a dextris stetit. Pro magno nãq dñs iu¬
daicũ ppłm: ⁊ ꝑ nichilo gentes hab̾e ui¬
debatur. S pͥostꝗͣ incarnatꝰ apparuit:
gentilitas que ꝓ sinstro habita fuerat
credidit: iudaicus uͦ ppłs ad ꝑfidiã decli¬
nauit. Sathan gͦ ili a clextris secit: qi eũ
uli ppłm rapuit. qͥ cludũ dilectꝰ fuit. Sed

Expanded text:
ad Satan: Increpet Dominus in te Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum ra
Abbreviated transcription (Latin):
udet. ⁊ tñ manũ ad uindictã nõ comonet.
qͣsi clausã pharetcrã tenet: s feriendo indi¬
cat. qͣntũ ei in nob̾ displicnit. hoc qd̃ chu
uidendo toleraiit. Sca iraq electoꝵ eccłã
tribulationibꝰ p̃ssa: dicat. Pharetrã enĩ
suã aꝑuit: ⁊ afflixit me. Que adu̾sarioꝵ
noces insolentes sustinens. dũ cernit qd
eiꝰ p̃clicatio ñ admitit᷑: quoꝵdã duritiã
deserens. p̃dicõnis sue u̾ba moderat᷑. ꝑpen¬
dens. ⁊ enĩ ꝑsecutores suos ad exhortatiõis
sue nocẽ cdeteriores existere: magis eligit
tacere. Cũq indignos qͥ audiant ꝯspicit.
p̃cdicationẽ suã obducto silentio astringit

Expanded text:
et tamen manum ad vindictam non commovet, quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu videndo toleravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis sumlitudinẽ maledictionis suminĩ.
Quo enĩ transitoriã mortẽ uident. s per¬
manentẽ uuitã ñ indent: tantomagis de¬
ridendo mala p̾sentia fugiunt: qͣnto per
intellectũ intrinsecꝰ ad bona ꝑmanentia
ñ ꝑtingunt. S ea que subiecta st̃. qr ob¬
scuriorbꝰ sententiis implicata ñ st̃ debemꝰ

Expanded text:
em maledictionis sumunt. Quo enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident; tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrisecus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententii
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ exprimit᷑. quo publice a repbis irri¬
det᷑: quando inigitis crescentibus in oby¬
briũ fides:⁊ ueritas erit in crimine. Can¬
to quippe despectior inꝰquisq erit: qͣnto
iustior ẽẽ potuerit. Tanto abhominabi¬
lis: qͣnto laudabilis. Scã itaꝙ electorũ
eccła afflictionis tpr̃e. ꝓuerbiũ pranus ef

Expanded text:
tempus exprimitur, quo publice a reprobis irridetur, quando iniquis crescentibus, in opprobrium fides, et veritas erit in crimen. Tanto quippe despectior unusquisque erit, quanto justior esse potuerit; tanto abominabilis, quanto laudabilis. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium pravis
Abbreviated transcription (Latin):
S hi qͣtus iniquoꝵ actus exerceant: ple¬
rũq tam̃ in hac inta occupant loca n¬
stoꝵ: atq eoꝵ se filios estimant. quon
ꝑ honoris ꝯcupiscentiã officia excerius
administrant. Qͦs sc̃a correptio ad cog¬
nitionẽ sin reuocat: ut nideł in prauis
desideriis positi quoꝵ sint filii accẽda.
Non enĩ eoꝵ sc̃ filii quoꝵ loca tenent: s
quoꝵ oꝑa exercent. Dicat᷑ gͥ recte: filũ
stultoꝵ ⁊ ignobiliũ. Ubi apte subrngit᷑:¬
in t̾ra sunt ⁊ a cognitione hominũ ab¬
iecdione militatis sue. q̃si qͣdã suꝑducti¬
one uelaminis abscondunt᷑: ita ñnulli
subdunt. diumo ꝯspectu notiñst̃. Quꝰ¬

Expanded text:
 hi quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac vita occupant loca justorum, atque eorum se filios aestimant quorum per honoris concupiscentiam officia exterius administrant. Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum et ignobilium. Ubi apte subjungitin terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli subdunt, divino conspectui noti non su
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nirgando moliit᷑. In ꝯualle enim
reꝑtis singłis cũ clamore currere ẽ: sub¬
ortis carisarũ occasionibꝰ etiã ꝓ parua sti¬
pe litigare. Nerũꝙ aũt quẽ sc̃m bona ac̃¬
tio ostentat: oborta t̾rem cõmodi occasio ex¬
aminat. Uideas nãꝙ ñnullos iã sublimi a
repente p̾sentis inte lucrũ. qͣsi frrictũ con¬
uallis inuenerint. ad hoc cũ clamore cur¬
runt: ꝙ dirupta ad illud suꝑducte scĩta¬
tis tranqͥllitate ꝓsiliunt. Possunt quoq¬

Expanded text:
etiam jurgando moliuntur. In convalle enim etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia arepente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
fruigẽ diuini eloquii ꝯcupiscunt. s ad reꝵ
tẽporaliũ ambitũ seriiunt: nequaquã
pane tritici. s radice iuniperi satiantur.
Ipsa q̃ppe eos ab imis atꝙ infimis oborta
occupant: que illos more iumꝑi pꝰmodũ
ex duritia retributionũ uelut ex asꝑitate
folioꝵ pungant. Otẽnentes nãq dũ hic
mimine sentunt. qͣntũ sit malũ qd̾ aguii:¬
aclhuc iumꝑi radicẽ comed̾t: s huiꝰ radicis
ꝗͣ sint rami asperi ñ altendt̃: qr niirũ
praua actio modo qͣsi ex radice delectat
in culpa: s pꝰmodũ qͣsi ex ramis pungit¬
pungit in pena. Ubi ⁊ bene subiringit. Q
de ꝯuallibꝰ ista rapientes. cũ singła reperis¬
sent: ad ea cũ clamore currebant. In cõpa
est. Hi aũt quia subluna montiũ. id for¬
tia acta scõꝵ ꝯtẽplari nesciunt: semꝑ in ob¬
lectatione infima qͣsi in ꝯuallibꝰ ꝯuersant᷑.
Et dũ qd̃lib lucrũ. ł parũ stipendii ĩueni¬
unt. cũ clamore currunt: qr hoc abstrah̾e

Expanded text:
frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit maluniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. Sciendũ nob̾ est. qd̾ alii intra sanctã
eccłam uocant᷑ stulti. s tñ nobiles: alii uͦ
sunt stulti ⁊ ignobiles. Stulti nãꝙ diciͣ.
s eẽ ignobiles neq̃unt. qͥ carnis pruden¬
tiã ꝯtẽnentes. ꝓfuturã sibi stulticiã appe¬
tunt. ⁊ ad nobilitatẽ interne plis. uͥtutis
nouitate subleuant᷑: qͥ stultam mundi
dei sapientiꝰ est hõibus. Hanc nos stulti¬
ciã paulus cõp̃hendere acdinonet diceis.
Si quis iudetur int̾ uos sapiens ẽẽ ĩ hoc
scło: stultꝰ fiat. ut sit sapiens. Hanc stul

Expanded text:
Sciendum nobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad novitatem internae prolis virtutis nobilitate sublevantur; Dei, sapientius est hominibus. Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
spiritibꝰ iudeł hostibꝰ occuttis: dicat uiuĩsa
eccła de prain psequentib. scił adũ̾sariis
aꝑtis. Ipsi qͥrpe eiꝰ itinera dissipant: cũ in
quoꝵdã infirmoꝵ ñitibꝰ ueritatis uias cal¬
licla ꝑsuasione ꝑturbant. Ipsi insidiantes
p̃ualent: cũ eos qͦs aꝑte ad malũ trahere
nequeunt. bona simulando ꝑu̾tunt. S
mirũ ualcde qd̾ subicit. ñ fint qͥ ferret aui¬
xiliũ: cũ de cdiuino adiutorio psalmista
clamet. Aqiutor in oportuntatibꝰ in tͥbu¬
latione: & sperent in te õs qui noueru

Expanded text:
hostibus occultis; dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus, veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde est quod subbjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione ; 661 et: Sperent in te, qui noveru
Abbreviated transcription (Latin):
sa: pꝰmodũ bonũ iã nec quod querat ag¬
uoscat. Qͣnto enĩ magis malũ adheret:
tanto nimiꝰ intelligit bona que ꝑdit. Lux
qppe ueritatis. qr subtilit᷑ reꝓboꝵ culpaᷤ
exammat. quo habita negligit᷑: eo ꝑmit¬
tit cdistrictiꝰ iudicans. ut nec amissa req̃¬
rat᷑. Icũ ab actu repellit. fugit a sensu:
itaꝙ ẽ qd̾ repbi subiecti fiendis sceleribꝰ
gandent: de̾ quibꝰ ꝑ salomonẽ dr. Orui
lecant᷑ cũ male fecerint: ⁊ exultant in
rebꝰ pessimis. Hinc ẽ qd̾ lacrimaꝵ cau¬
sas tripudiantes ꝑagunt: hinc ẽ quod
mortis sue negotiũ ridentes exequunt᷑.

Expanded text:
sa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hine etiã psalmista dep̃cat᷑ dic̃s. Nõ me
derelinquas usꝙ quaq. Derelinqͥ gͥ sese
ad modicũ posse utilit̾ nouerat: qui ne
usq quaq relinqueret᷑ petebat. Scõs ⁊ it.
suos dũs ueniendo achuuat. derelinq̃n¬
do probat: ddonis firmat. tribulationibꝰ¬

Expanded text:
e et Psalmista precatur, dicens: « Non me derelinquas usquequaque . » Derelinqui enim sese ad modicum posse utiliter noverat, qui, ne usquequaque relinqueretur, petebat. Sanctos quippe suos Dominus veniendo adjuvat, derelinquendo probat, donis firmat, tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ignobiles. qui dũ suꝑnã sapĩam se¬
metipsos sequentes fugiint: in sura ig¬
norantia. qͣsi in abiecte plis iulitate sopi¬
unt᷑. Quo enĩ il ad qd̾ ꝯditist̃ non in¬
telligunt: eo etiã cognationẽ accepte
ꝑ imaginẽ gen̾ositatis ꝑdunt. Stultist̃
ergo ⁊ ignobiles: qͦs ab ederne heditatis
ꝯsortio repellit seriutus m̃tis. Scriptũ
quippe ẽ. Omĩs qui facit pecc̃m: seruus
est peccati. E uoce egregii p̃dicatoris qr
generositate repulsi sunt: stulti simul &
ignobiles fuert. Quoꝵ dũ pleriq actus
intant᷑: filii stultoꝵ ⁊ ignobiliũ fiunt.
Dũꝙ eos sensibꝰ ac moribꝰ sequunt᷑. ⁊i stui

Expanded text:
et ignobiles, qui dum supernam sapientiam, semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dgenerositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles fuerunt. Quorum dum plerique actus imitantur, filii stultorum et ignobilium fiunt; dumque eos sensi
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ onerati estis: ⁊ ego nos reficiã. Tollite
uigũ meũ suꝑ uos: ⁊ discite a me qr mitis
sũ ⁊ humilis corde. Qa enĩ est dño mitẽ
se in magist̾io atq humilẽ dicere: nisi re¬
lictis exercende elationis difficultatibꝰ. pla¬
na quedã bene uiuendi uin̾a demonstͣ¬
re: S qr prauoꝵ m̃tes plus ꝑ asꝑa ela¬
tionis. ꝗͣ ꝑblanda humilitatis ac man¬
suetudinis delectant᷑: ẽẽ sub sentibꝰ deli¬
cias depritant. Dura eñĩ ꝑ amore scli qͣsi
quedã mollia ac delectabilia ferre parati
sunt: dũ in hac uita rerũ culmina appre¬
hend̾e conant᷑. Cessationẽ dñs a mudi
laboribꝰ imꝑat: sc̃e quietis dulcedinẽ ꝑsu¬
aclet: ⁊ tñ uesana iniqnoꝵ mens. plus se
asseqͥ asꝑa carnalit̾. ꝗ tenere blanda spũ¬
alit̾ gaudet. Pnuis acerbitate fatigatio¬
nis: qͣ quietis dulcectine pascit᷑. Quod
aꝑte in semecipso nob̾ isrłiticꝰ ppłs osten¬
dit: qui dũ refectionẽ manne desuꝑ ꝑci

Expanded text:
. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasi quaedam sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
agnos ad dexterã ponet. S cũ sc̃ãm ec¬
clesiã acdũsitatis tpr̃e ipsi qͦ lacessunt qͥ
fideles ẽẽ iidebant᷑: ei ꝓculdubio calami
capite. scriptũ est. Oriens est nom̃ eiꝰ. Nã
qi ab oriente lux surgit. recte oriens dr
cuiꝰ iusticie lumine. nr̃e iniusticie nox
illustrat᷑. Ad orientis gͦ dexterã calami¬
tates surgunt: qr hi quoq ad ꝑsecutionẽ
ꝑsiluint. qui electa m̃bra redẽptoris nr̃i
ẽẽ credebant᷑. Quas uideł calamitates
recte ilico asserit surgere: qr ddũ ñ erant
extranei qͥ ꝑsequuntur: ab eis mala re
pente ⁊ ilico fiunt. Sin uͦ dext̾a hi qͥ ue¬
racit̾ ficdeles sunt appellant᷑: ealamitarẽ
ad dexterã orientis surgunt: qr erũpente
ꝑsecitionis articło crudeles impeiꝰ pͣuoꝵ¬

Expanded text:
et . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitcapite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo, crudeles pravo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lamentũ querit᷑ dic̃s. Inebriauit me
absinthio. Ut erũ in suꝑiori iã parte p̃¬
diximꝰ: ebrius qͥsq qd̾ patit᷑ nescit. Q u
absinthio debriatur: & hoc qd̾ sumpsit
amarũ est: ⁊ tñ ñ intelligit eandẽ ama¬
ritudinẽ qua replet᷑. Humanũ gͥ genus
recto dĩ iudicio in uoluptatibꝰ sius sibi
dimissũ atꝙ ꝑ easdẽ uoluptates sponta¬
neis tribulationibꝰ traditũ. absinthio est
ebriũ: qr ⁊ amara sunt que ꝓ huiꝰ uite a¬
more tolerat: & tñ eande amaritudinẽ
cecitate cupiditatis. qͣsi isesibilitate ebri¬
etatis ignorat. Mundi enĩ głam sitiens. dũ
multas ꝓ ea tribulationes reperit. amaꝵ
est qd̾ bibit: s qr hoc nimis inhiant̾ sũp¬
sit: eiꝰdẽ amaritudinis malũ discernere
serigunt: ⁊ grauiũ laboꝵ igo deuotissĩe
colla submittunt. Qd̃ bene sub effrarm

Expanded text:
iavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
ad eundẽ laboris usũ. etiã non cõpulsa re¬
uertit᷑. Ita prauoꝵ mens hꝰ mundi serui¬
tiis cdedita. ⁊ rerũ tẽporaliũ satigationibꝰ
assueta: etiãsi s̃ libere nacare liceat. subẽe
tñ t̾renis sudoribꝰ festinat: ⁊ usu misere
ꝯu̾sationis tritiirã laboris querit: & a in
go muncdane seruitutis ñ libet. ⁊̃ si licet.¬

Expanded text:
compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiam cum sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis sudoribus festinat et usu miserae conversationis trituram laboris quaerit, ita ut a jugo mundanae servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
prunũ loqͥ uerbũ dei. s qm̃ repulistis
illud. ⁊ indignos uos iudicastis et̾neuite.
ecce ꝯuertimur ad gentes. Frenĩ sͥ silẽtii
suꝑimpositũ scĩ uiri apud dura repboꝵ
orda ꝯspicrunt: qui ꝑ ꝓpham dicunt.
Quom cantabimꝰ canticũ dñi in terra
aliena: frenũ poni etiã paulꝰ admonu¬
it: q̃ discipło p̃cipit dic̃s. Hereticũ post
primã ⁊ sccłam correptionẽ deuita:. scieis
qr subu̾sus ẽ. qui eiꝰmodi ẽ: ⁊ delinquit
ꝓprio uidicio ꝯlẽnatꝰ. Sc̃i qiippe docbo¬
res plerũq alta ꝯsid̾atione resistentium
corda ꝯspicnint: ⁊ dũ ea derelicta climmi¬
tus uident. afflicti gem̃tesq ꝯticescunt.
An ñ aliqñ frenũ salomion doctoribꝰ im¬
ponit. qͥ dicitꝰ noli argnere derisorẽ. ne
oderit te:. S si ab increpatione iccirco
reticemꝰ. qr ꝯtranos insurgere derisori
oclia formidamꝰ: ñ iam lucra dĩ. s nr̃a
querimꝰ. Qua in re sciendũ est: qd̾ ñmĩꝙͣ

Expanded text:
primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ones solent. Qsi qͣndo in sacro eloquio
quedã qͣsi prudenter inuenunt. que dñ
ñ intelligunt. ꝑsus ẽẽ assertionibꝰ suspi¬
cant᷑: mox miseris auditoribꝰ suuis. quoꝵ
ñ aĩas. s substantias appetunt hec uoci¬
ferantes asꝑgunt. Uñ ꝯgrue subinfert᷑.¬
Qͥ de ꝯuallibꝰ ista rapientes. cũ singula
reperissent: ad ea cũ clamore currebant. De
ꝯuallibꝰ ista rapiunt: qr hec de humilibꝰ die¬
tis patrũ suꝑbo sp̃u colligunt. Que dũ pro
sius se pastibꝰ inuenisse głant᷑. ad ea cũ cla
petitu laudis ad aures hominũ diffamare

Expanded text:
eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subinfertQui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clapetitu laudis ad aures hominum diffamare
Abbreviated transcription (Latin):
glareã. Giarea nãq est iuta p̃sens: que
incdesinent̃ ad terminũ suũ ipso defectũ
mutabilitatis. qͣsi impulsu fluminis du¬
cit᷑. Suꝑ glareã itaq habitare ẽ. fluxn
uire p̃sentis inherere: ⁊ ibi intentionem
ponere. ubi gressũ nequeat fixe stando
solidare. Est aliud in glarea. qd̃ nequaꝗͣ
debeat tacendo p̃teriri. qi cum pes eins
ĩ suꝑficie ponit᷑. ipsa eiꝰ uolubilitate labit᷑:
atq ad ima deuorat᷑. Cui uideł rei in nullo
discrepat uita prauoꝵ: qr cũ ꝑ amore m̃di a¬
liqua student licita atq honesta agere. qͣsi
planũ in suꝑficie ponunt pedẽ. S repente
pes ad una labit᷑: qr eoꝵ actio dũ plura sẽꝑ
appetit. usq ad iniqua ⁊ illicita descendit.

Expanded text:
r.---Glarea namque est vita praesens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis, quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare, et fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri, quia cum pes in rficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ calamitati sue squalorẽ miserie sociare.
Pressa itaq tẽpore acdũsitatis eccła. remi¬
niscit᷑ eoꝵ. ex quoꝵ merito talia sustinet:
&e dicit. Q rodebant in soluudine. squa¬
lentes calamitate ⁊ miseria. Calamitate
scił ñ squalerent: si insitis necessitatibꝰ rio¬
luptatũ miseriã ñ suꝑadderent. Quas
uideł necessitates: ex parentis pͥmi culpa
meruimꝰ. Hiuͦ qui calamitati sue miseriã
achungunt: ex cruciatu pene. ad angm̃ta
prũpunt culpe. S rtinã tales cũ ad meliꝰ
ꝑmutari despigunt. ita ꝑu̾sa agerent: ut
ñea etiã aliis ꝓpinarent. tinã illis mors
sua sola sufficeret: ⁊ ñ uirulentis ꝑsuasiõibꝰ
alienã etiã iutã necarent. Inuiddent eñ
alios ẽẽ qd̾ ñ sunt: clolent alios acdipisci
qd̃ ꝑdunt. Nã si qua forte in alioꝵ actibꝰ
exoriri bona ꝯfpiciunt: mox ea manu pe¬
stifere exꝓbrationis euellunt. Uñ ⁊ seopr¬

Expanded text:
quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita perversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt, dolent alios adipisci quod perdunt. Nam si qua forte in aliorum actibus exoriri bona conspiciunt, mox ea manu pestiferae exprobrationis evellunt. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ad squalorẽ miserie ꝑ negligentiã ñ descẽ¬
dant. Hocipsũ enĩ ẽẽ in calamitate ẽ: ne¬
cessitates nature. ex carnis adhuc corrup¬
cessitates cupiebat euad̾e: q̃ dicebat. De ne¬
cessitatibꝰ meis erue me. Sciebat enĩ pler̃q
uoluptatũ culpas. ex necessitatũ occasiõe
prũꝑe: ⁊ ne qͥd sponte illicitũ adiniteret.
hocipsũ satagebat euelli qd̃ nolens ex ra¬
dice tołabat. At ꝯtra praui gaudent in
ꝑ delectationẽ gule. in uoluptatis inglunie¬
distendunt᷑. Cũ tegendis m̃bris uestim̃ta
quer̃t: ñ solũ que tegant. s etiã que ex¬
tollant expetunt: ⁊ ꝯtra torporẽ frigoriᷤᷤ
ñ solũ que ꝑpinguedinẽ muniant. sed
etiã que ꝑ mollitiẽ delectent᷑: ñ solũ que
ꝑ mollitie tactũ mulceant: s etiã que ꝑ
colorẽ ocłos seducant. Necessitatis ꝙͥ cau¬
sã in usũ uoluptatis uerc̾e. quid ẽ alrucd

Expanded text:
tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descentamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate, est necessitates naturae ex carnis adhuc corruptae necessitates cupiebat evadere qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. Pravi igitur gaudent in per delectationem gulae in voluptatis ingludistenduntur. Cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant expetunt; et contra torporem frigoris, non solum quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent; non solum quae per mollitiem tactum mulceant, sed etiam quae per colorem oculos seducant. Necessitatis igitur causam in usum voluptatis vertere, quid est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ. ⁊ qͥd ꝑ uoluptatis uiciũ agat᷑. Ere¬
bro enĩ occasione seductionis inuenta. dũ
necessitati debita reddimꝰ. uoluptatis ui¬
cio deseruiimꝰ: ⁊ infirmitatis uelamine añ
discrecionis ocłos excusatio nr̃a se palliat:
ac qͣsi sub ꝑatrocimo explende utilitatis
occattat. Infirmitatẽ nero nat᷑e nr̃e per
negligentiã relaxare. nichil ẽ aliud quã
calamitati miseriã add̾e: ac uicioꝵ squa¬
lorẽ ex eadẽ miseria muluplicare. Unde
scĩ uiri in om̃e qd̾ agunt. stucdiossima ĩ¬
tentione discernunt. ne q̃d plus ab eis
nature sue infirmitas ꝗͣ sibi debet᷑ exi¬
gat: ne sub necessitatis teginine in eis
uic̃iũ uoluptatis excrescat. Aliud enĩ ex
one sustinent. Et qͣsi quidã rectissimi arbi¬
tres. int̾ necessitatẽ uoluptatẽꝙ ꝯstituti. hãc
ꝯsulendo subleuant. illã prem̃do frenant. Uñ
fit. ut ⁊si infirmitatis sue calamitatẽ tołant:

Expanded text:
studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crestudium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis occultat; infirmitatem vero naturae nostrae per negligentiam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri, id omne quod agunt studiosa intentione discernunt, ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas, quam sibi debetur, exigat, ne sub necesvitium voluptatis excrescat. Electi viri alone sustinent: et quasi quidam rectissimi arbitres inter necessitatem voluptatemque constituti, hanc consulendo et sublevando, illam premendo frenant. Unde fit ut et si infirmitatis suae calamitatem tolerant,