comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se miseriã. Rursus uestiariũ suũ. si forte
uas quodlibet aut uestimentũ haberet in¬
terrogans: audiuit nil penitꝰ remansisse
preter mat̾s argenteã quȩ cũ infusis legu¬
minibꝰ mitti solita erat scutellã. Mox ala¬
crior factꝰ: ergo inquit frater hanc defer:
ne tristis abeat qui consolari querit᷑ pauꝑ.
Itaq delatã scutellã gregorio satis hyla¬
riter largiente. pauꝑ qui putabat᷑ letus
amplectit᷑: ñ iã ad expetenda s ad confe¬
renda suffragia rediturꝰ A quo uidelicet
angłice uisitationis tempore. tantis mira¬
culis tantis ẽ uirtutibꝰ publicatꝰ: ut om̃i¬
bus secũ uiuentib & exemplo fuerit et
terrori : quippe qui ñ solꝰ sed socialiter cũ be¬
ato andrea apło. suo monasterio signis eiu¬
dentibꝰ sit prefuisse putatus.

Expanded text:
se miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte se miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus.
Abbreviated transcription (Latin):
riũ nomini eiꝰ dedicatũ. & famosũ sc̃i sabe
confessoris. xꝑi monasteriũ. cuiꝰ laus ẽ in
sexta & septima sẏnodo. constitutũ uidet᷑.
degens: crudis leguminibꝰ pascebat᷑. Ubi
hunc de more quedã scͥbentẽ angłs di re¬
periens : misereri sibi flebiliter sub habitu
naufragi postulabat. Cui gregoriꝰ ex inti¬
mo corde compatiens: bis ternis nũmisma¬
tib datis. abire precepit. Nec multo post
eadẽ die. idẽ naufragus rediit: seq mul¬
ta ꝑdidisse. pauca uero suscepisse ꝑhibuit.
N quo senis pari modo nũmismatibꝰ sũptis:
letabundus abscessit. S & die tercia re¬
diens: identidẽ adiutoriũ naufragus im¬
portunis uocibꝰ requirebat. Cui liberalissi¬
mus pater accersito uestiario. alia sex nũ¬
mismata dari precipiens: cognouit in ue¬
stiario nil nũmisinatũ unde posset con¬
solari naufragũ remansisse: quid face̾t
nesciebat. Estuabat dño deuoti pectoris
pietas: ñ sufterens uacuã ꝑximi reliquis¬

Expanded text:
nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
bertꝰ rex austrasiȩ preerat: & in
medio matricũ urbe sedem habe
sacerdotũ. cũ frequentia & audien¬
tia magnatũ. cũ uociferatione eti¬
am & acclamatione om̃iũ ordinũ.
obtulit tale precũ suarũ uotũ. ne¬
minẽ sibi debere nisi beatũ preesse
remãclũ: hunc do & hominibus
acceptũ. & nulli eiꝰ etatis sc̃itate scđm.
hunc angłicis sꝑitib gratũ. hunc ter¬
ram colentibꝰ reuerendũ eiꝰ se multimo¬
da exꝑtos cominoda bñficiorũ. inter¬
uentionẽ illiꝰ tam apd̃ regẽ quã apd̃
proceres sepe sensisse suffragiũ: pru¬
dentie illiꝰ aduertisse sollertiã. cũ re¬
galib crebro consiliis impenderet
oꝑam. ñ deesse ei scientiã scͥpturarũ.
unde ꝓferat noua & uetera: subesse
ei omnẽ catalogũ cũ dotis summa
uotis rex fauorabiliter assentiens. tan¬
tis studiis officiose concordans. licet il¬

Expanded text:
er regem Austrasiis praefecit, et in Mediomatricum urbe sedem habersacerdotum, cum frequentia et audientia magnatum, cum vociferatione etiam acclamatione omnium ordinum, obtulit tale precum suarum votum, neminem sibi debere nisi beatum praeesse Remaclum, hunc Deo et hominibus acceptum et nulli ejus aetatis sanctitate secundum, hunc angelicis spiritibus gratum, hunc terram incolentibus reverendum, ejus se multimoda expertos commoda beneficiorum, interventionum illius tam apud regem quam apud proceres sepe sensisse suffragium, prudentiae illius advertisse sollertiam, cum regalibus crebro consiliis inpenderet operam; non deesse ei scientiam scripturarum unde proferat nova et vetera, subesse ei omnem catalogum cum dotis summa votis rex favorabiliter assentiens, tantis studiis officiose concordans, decrevi
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ: quo minꝰ aut oraret. aut legeret. aut
scriberet. aut dictaret.
n huiꝰ sacri monasterii penetralib idẽ uir
om̃ipotentis dĩ gregoriꝰ. a matre siliua. t̃ẽ
temporis iuxta portã beati pauli apłi. lo¬

Expanded text:
etem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut etem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli ap
Abbreviated transcription (Latin):
Mox accersito uiro sc̃issimo eleutherio.
dudũ penes spoletũ multis preposito.
tunc uero eiusdem sui monasterii mo¬
nacho. a quo uidelicet audierat fuisse¬
mortuũ suscitatũ. oratoriũ petiit: se se¬
q cum lacrimis ut saltẽ die illo ad ie¬
iunandũ sibi uirtꝰ daret᷑ : in orationẽ
dedit. & post paululũ completa orati¬
one digressus. tantã uirtutẽ suũ sto
memoria funditus tolleret᷑. Cepit se¬
cum mirari quis esset: quis fuerit. Et
cũ ad animũ redibat infirmitas: nicħ
in se ex his que meminerat recognos¬
cere preualebat. Cumqz in dispensa¬
tione monasterii occupata mens esset:
obliuiscebat᷑ funditꝰ egritudinis sue.
Si uero rediret egritudo ad memoriã:
cũ tam fortẽ se esse sentir et. mirabat᷑
cognouit sibi tant᷑a fortitudinẽ ꝑmanere: ut
add diem alterũ tranfferri potuisset. Uerũ
quãquã pene cotidiano languore tabesceret.
nullã tñ corpori suo cupiebat cõmodare qui¬

Expanded text:
Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stoms et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad diem alterum jejunium transferre potuisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare qui
Abbreviated transcription (Latin):
nachicũ capiens indumentũ. Primo
sub hilarionis deinde sub maximiani
uenerabiliũ patrũ regimine. multissi¬
bi sociatis fraib. regulari tramite milita¬
uit. Post uero cũ subesse mallet. fratrũ uo¬
tiua concordia imminente p̃reesse ñ renuit:
sicut in consequentib apparebit. Erat ei
abstinentia tanta ciborũ. sedulitas ora¬
tionũ & ieiumoꝵ : studiositas tã desi¬
derata sacrorũ librorũ : ut infirmato
stomacho lacessitꝰ. uix subsistere ꝓcul
dubio uideret᷑. Nam cũ quodã tempore
incisionẽ uitaliũ. quã greci dicunt sin¬
copin pateret᷑. crebrisq angustiis ꝑ
horarũ momenta ad exitũ ꝓpinquaret:
ac nisi eũ fr̃s frequenter cibo reficerent.
uitalis ei sꝑc funditus intercipi uideret᷑:
paschalis suꝑuenit dies. & dum sacratis¬
simo salbato in quo om̃s etiã paruuli pu¬
eri ieniant. ipse ieuinare ñ posset: ce¬
pit plꝰ merore quã infirmitate defic̾e̾.

Expanded text:
nachicum capiens indumentum, primo nachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8.
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit cũ celesti desiderio totis uribz anhe¬
lare. Sed dum conuersionis sue grãm
longiꝰ ꝓtrahens. potius se xꝑo famulatu¬
rum putaret. si sub pretoris urbani ba¬
bitu. mundo specietenꝰ deseruiret: ce¬
perunt multa contra eũ ex eiusde scłi
cura succrescere: ita ut.nͣ iãsic̃ ꝓposue¬
rat specie in eo retineret᷑. sed & mente.
Tandẽ patre defuncto. ubi liberã dispo¬
nendarũ rerũ suarũ nactꝰ ẽ facultatẽ:¬
prediorũ contulit: quantũ posset ad uic¬
tum cotidianũ do illic militantiũ sine
indigentia suffragari. Seꝑtimũ intra
romane urbis menia. sub honore sc̃i an¬
dree apłi. iuxta basilicã scõꝵ ioħis & pauli
ad cliuũ scauri monasteriũ: in ꝓprio
domate fabricauit. In quo relictis seri¬
cis. auro geminis q radiantib togis.
simul qz supellectilib reliquis in usũ pau¬
perũ prerogatis. ex huiꝰ mundi naufra¬
gio nudus euasit : diu desideratũ mo¬

Expanded text:
coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhecoepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatepraediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum mo
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt soniꝑedes: suꝑqz mor¬
tua cadauera canes. Hoc comꝑto qͥ
tunc temporis aderat presul. eui
nunc dõ annuente nomine ñ proh
nefas merito famulamur sedis. au¬
toritate interminauit episcopali:
ne quis post hac eques. oratorii illiꝰ
attingeret fines. Delegauit illic qͦq
ex reditib ut remur eccłe nr̃e uil¬
lam. quȩ mons franchẽri uocat᷑.
ubi miracłm qđ accidit. & memo¬
riȩ nunc interuenit. nefas silere
ꝑutamus. Cum casu messores siti
laborarent heriles: dirigunt sc̃o¬
etate matura iam studia: & auditurꝰ incogni¬
ta. religiosis senibꝰ indagator sollertissimꝰ
adherebat: sumptaq doctrine semina
tenaci memorie ruminanda. quȩ post in
popłos mellito declamaret gutture con¬
gerebat. Deniq docibilis adolescens cum
transmisso cõmuniter stilo surgentis in¬
fantie. ad biuiũ pitagorice littere ꝑue¬
nisset: incunctanter sinistrũ ramũ cũ
scłi uoluptate relinquere. & ad dextrũ

Expanded text:
invenerunt sonipedes, superque morinvenerunt sonipedes, superque mortua cadavera canes. Hoc comperto qui tunc temporis aderat praesul, cujus nunc, Deo annuente, nomine, non proh nefas! merito famulamur sedi, auctoritate interminavit episcopali, ne quis posthaec eques oratorii illius attingeret fines: delegavit illic quoque ex reditibus, ut rem Ecclesiae nostrae, villam quae Mons Francheri vocatur, ubi miraculum quod accidit et memoriae nunc intervenit, nefas silere putamus. 8. Cum casu messores sibi laborarent heriles, dirigunt setate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ iuicinio tres germani. beo scilicet¬
iam dictꝰ. triclinus alter. terciꝰ baldu¬
inus: quorũ quisq qđ illic ꝑossede¬
rat concessit deuotꝰ Nomen itaq eiꝰ
ꝑ uicina loca cunctis innotuit: factũ¬
q ẽ ut ex illo iã tempore a multis
frequentari cepisset. Ipse enĩ celibẽ
suꝑuenientes ñ modo dulcedine uer¬
borũ animequiores reddebat : uerũ
& caritatis officia eis ꝓ modulo suo
libentissime imꝑendebat. & qr eunde
locũ sua sacra consecrauerat conuer¬
satione: uoluit ꝑnis dñs uerba que
ante dixerat qͥ me inquit honorifica¬
uerit honorificabo eũ. in hoc famulo
suo ostendere. Cum qz locelli ĩa dila¬
tari cepisset angustia: duo equites
cum duob assuetis uenatib umbris.
forte fortuna ignari euiꝰ dignitatis
esset uallicula uenientes exꝑti sunt
in semet ipsis. qͥd aduenientib agere
comꝑeteret ceteris. Nam mane surgen¬
tes. ex animes quibs aduecti fuerant

Expanded text:
ejus vicinio tres germani, Beo scilicetejus vicinio tres germani, Beo scilicetjam dictus, Triclinus alter, tertius Balduinus, quorum quisque quod illic possederat concessit devotus. 7. Nomen itaque ejus per vicina loca cunctis innotuit, factumque est ut ex illo tempore a multis frequentari coepisset: ipse enim caelibem supervenientes non modo dulcedine verborum animaequiores reddebat, verum et charitatis officia eis pro modulo suo libentissime impendebat. Et quia eumdem locum sua sacra consecraverat conversione, voluit pius Dominus verba quae ante dixerat: Qui me, inquit, honorificaverit honorificabo eum , in hoc famulo suo ostendere. Cumque locelli jam dilatari coepisset angustia, duo equites cum duobus assuetis venatibus Umbris forte fortuna ignari cujus dignitatis esset vallicula venientes, experti sunt in semetipsis quid advenientibus agere competeret caeteris. Nam mane surgentes, exanimes quibus advecti fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
in diẽ xꝑi bonꝰ odor dõ in om̃i loco
esse. Sane qr cȩlestis lucerna du la¬
tere sub modii nequiuerat umbra.¬
nec ciuitas abscondi supra montem
posita: ꝑuenit fama scĩtatis eiꝰ ad
aures ꝑiꝑini głosissimi tunc temꝑo¬
ris regis: qui ut regina saba ad ue¬
teris temporis salomonẽ. ita ad istiꝰ
pacifici ac sapientissimi dĩ ministri
accucurrit humilis mansionẽ: consi¬
liis q saluberrimis ab eo de subici¬
endo sese regi regũ xp̃o ꝑceptis. & gu¬
bernando scđm eiꝰ imperiũ regno ab
ipsius mellifluo susceptꝰ eloquio. suf¬
fragiis q quarũdã que adhuc a pre¬
iusorib loci tenent᷑ uillarũ conces¬
sis: gaudens de beati uiri colloquio
sese reddidit palatio. E qr nichil
deest timentib dm̃. multi de fa¬
cultatib & reditibꝰ suis eiꝰ uolunta¬
riã pauꝑtatẽ subpeditare uolebait:
ut conuersationis eiꝰ in eodẽ loco
augmentaret᷑ affectꝰ. Nã fuere in

Expanded text:
in diem Christi bonus odor Deo in omni loco in diem Christi bonus odor Deo in omni loco esse . Sane quod coelestis lucerna diu latere sub modii nequiverat umbranec civitas abscondi supra montem posita , pervenit fama sanctitatis ejus ad aures Pippini gloriosissimi tunc temporis regis: qui ut regina Saba ad veteris temporis Salomonem, ita ad istius pacifici ac sapientissimi Dei ministri accurrit humilis mansionem, consiliisque saluberrimis ab eo de subjiciendo sese Regi regum Christo et gubernando secundum ejus imperium regno ab ipsius mellifluo susceptis eloquio, suffragioque quarumdam quae adhuc a provisoribus loci tenentur villarum concesso, gaudens de beati viri colloquio sese reddidit palatio. Et quia nil deest timentibus Deum, multi de facultatibus et redditibus suis ejus voluntariam paupertatem suppeditare volebant, ut conversionis ejus in eodem loco augmentaretur affectus. Nam fuere in
Abbreviated transcription (Latin):
iugo xꝑi colla subnectere. aliqui uͦ
liberos suos liberalib immo monasti¬
cis instruendos disciplinis. & illic ꝑpe¬
tuo inseruituros contradere. multi
etiã de facultatib & reditibꝰ suis sc̃o¬
rum curabant necessitatib cõmuni¬
care. studebat & ipse ad eũ uisitati¬
onis & nimio caritatis ardore sepe
conuersando illic conuuare: sicuti
in catalogo turorũ illustriũ qui
ibidẽ suꝑ altare apparet assidue ha¬
bet᷑ insertũ. Nec sunt inquit nomi¬
na eoꝵ: qui cum beato remaclo mo¬
nasteriũ stabulaus prius inhabita¬
re ceperunt. Sẽs remaclꝰ. sc̃s hade¬
linꝰ. sc̃s theodardus. sc̃s lambertꝰ. eiꝰ
sꝑitualis ꝓculdubio in baptismate fi¬
lius: sc̃s hubertꝰ xꝑianꝰ quoq sapi¬
entissimꝰ. & ceteri multi. S ut ad
ea unde paulo momento diuertimꝰ
redeamus: cepit beatꝰ locũ habita¬
tionis suȩ Nadelinꝰ excolere: scẽ con¬
uersationis opere adornare:de die

Expanded text:
jugo Christi colla subnectere; alii vero jugo Christi colla subnectere; alii vero liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, et illic perpetuo inservituros contradere; multi etiam de facultatibus suis et reditibus suis sanctorum necessitatibus communicare; studebat et ipse ad eum visitationis et nimio charitatis ardore saepe conversando illic convivari, sicuti in catalogo vivorum illustrium qui ibidem super altare apparet assidue habetur insertum. Haec sunt, inquit, nomina eorum qui cum B. Remaclo monasterium Stabulaus prius inhabitare coeperunt: S. Remaclus, S. Hadalinus, S. Theodardus, S. Lambertus, ejus spiritualis procul dubio in baptismate filius, S. Hubertus, Christianus quoque sapientissimus, et caeteri multi. 6. Sed ut ad ea unde paulo momento divertimus redeamus, coepit beatus locum habitationis suae Hadalinus excolere, sanctae conversationis opere adornare, de die
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet iuuamine hospicio impetra¬
to. inter uerba inquirere sc̃s iã dictũ
cepit locũ. Obtento q subulci ducamine
locũ inuenit. dõ grãs egit: adiutorium
nr̃m in nomine dñi cẽcinit. Deinceps ba¬
bitacłm construit: oratoriolũ ut tunc
temporis posse fuit ꝑficit : sese q xp̃i
te contradit. In fame igitur & siti in sti¬
gore & nuditate. in laborib & diuer¬
as angoribus. erumnis atq pressuris.
tuti animi subiciens. ꝓpͥũ cotidie corpus:
ipsã cȩlestib deputabat indesinenter
excubiis. regẽ in accubitu suo sedentẽ.
nardũ mirifici odoris ꝑiorũ actuũ
cotidie in ara cordis sacͥficiũ delecta¬
bile mactando munificans. Audiens
aũ famã scĩtatis scẽ q conuersatio¬
nis monitoris sui beati scilicet rema¬
cli. in cenobio iã dicto stabulaus. ꝙr
studebant undiq ad eũ uelut apes
ad aluearia confluere. non nulli se
om̃ipotentis seruituti addere. & leni

Expanded text:
scilicet juvamine, hospitio impetrascilicet juvamine, hospitio impetrato, inter versandum inquirere. Sanctus jamdictum coepit locum, obtentoque sub dulci ducamine locum invenit, Deo gratias egit, Adjutorium nostrum in nomine Domini cecinit. Deinceps habitaculum construit, oratoriolum, ut tunc temporis posse fuit, perfecit, seseque Christi m illic devotus contradit. In fame igitur et siti, in frigore et nuditate, in laboribus et diversis angoribus, aerumnis atque pressuris, tuti animi subjiciens proprium quotidie corpus, ipsam animam coelestibus deputabat indesinenter excubiis, regem in accubitu suo sedentem nardum mirifici odoris priorum actuum quotidie in ara cordis sacrificium delectabile mactando munificans. 5. Audiens autem famam sanctitatis sanctaeque conversationis monitoris sui, beati scilicet Remacli in coenobio praedicto Stabulaus, quod studebant undique ad eum velut apes ad alvearia confluere, nonnulli se omnipotentis servituti addere et leni
Abbreviated transcription (Latin):
delegauit. Nec & his similia sacre eru¬
ditionis uerba Hadelinꝰ a dõ electꝰ leta
cordis aure audiebat: & ad maiora se
iurtutũ oꝑa deinceꝑs accingere cogi¬
tabat. Rursum benignꝰ pontifex rema¬
clꝰ futurorũ presciꝰ: ait ad eũ. Accelera
gͦ fili mi alio quantotiꝰ ꝓfectionẽ. xp̃m
consectans preducẽ: uallẽ q contigu¬
ens. locũ qui inter iͦi montes uacat in¬
quire: & illic do cohospite tibi habita¬
cłm atq oratoriolũ construe: angłis
ubi presulib dño xꝑo digne ualeas
militare. Ille hec presagia hylari men¬
te suscipiens: uestigiis pontificis ꝓuol¬
ui nisus ẽ. At ille benigno hortatu
illũ eleuans. ut locũ cum aliquantis
comitib adiret. & ꝑcedente tempore¬
ut ad se sepe iusitationis gr̃a rediret:
suadebat. Exorata itaq & impetra¬
ta bñdictione ꝓgressus. indagandi
cupidine uiri cuiusdã qui uocabat᷑
beo deuenit domũ: egrȩ q uxoris

Expanded text:
delegavit. » Haec et his similia sa rae erudelegavit. » Haec et his similia sa rae eruditionis verba Hadalinus a Deo electus cordis aure audiebat, et ad majora se virtutum opera deinceps accingere cogitabat. 4. Rursus benignus pontifex Remaclus futurorum praescius ait ad illum: Accelera ergo, fili mi, alio quanto ius profectionem Christum consectans praeducem. Vallem contiguens locum qui Inter quatuor-montes vocatur inquire, et illic, Deo cohospite, tibi habitaculum atque oratorium construe, angelis ubi praesulibus Domino Christo digne valeas militare. Ille haec praesagia hilari mente suscipiens, vestigiis pontificis provolvere nisus est. At ille benigno hortatu illum elevans, ut locum cum aliquantis comitibus adiret, et procedente tempore ad se saepe visitationis gratia rediret, suadebat. Exorata itaque et impetrata benedictione progressus indagandi cupidine, viri cujusdam qui vocabatur Beo devenit domum, aegreque, uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
li pronus deuotione patefacere. Sed
cũ tuȩ iussioni quicquã negare fas ñ
sit : uidi inquã columbã cũ blando so¬
pore quiescerẽ. de celo suꝑ me indig¬
num alis ex pansis descendere: ocłos¬
q añ meos aliquantulũ uolitare. sic¬
q caput meũ suꝑsedere: meq hoc
omen quid boni portenderit fateor
ignorare. At beatꝰ pontifex remaclus
hilari illũ intuens uultu. excellit in¬
quit õ Nadeline dignitas tua modicitatẽ
meã: indignũ q me tali fateor socio. quẽ
famulatu obumbrari conspexi angłico.
Te ꝑ diẽ sol ñ uret neq luna ꝑ noctem¬
prescius ait ꝑsalmista: q⁊ nec in xp̃m
nec in illustrata ꝑ eũ excedes eccła. Co¬
lumba quipe sp̃m sc̃m qui suꝑ dñm¬
in iordanis fluminis baptismate re¬
quieuit. & eũ oleo exultationis pre
participib suis unxit: ostendit. Ipse
sꝑc gr̃a mitissime pietatis tuũ cor il¬
lustrauit : te q in sui seruitio ꝑenniter

Expanded text:
li pronus devotione patefacere. Sed li pronus devotione patefacere. Sed cum tuae jussioni quidquam negare fas non sit: Vidi, inquam, columbam, cum blando sopore quiescerem, de coelo super me indignum alis expansis descendere , oculosque meos aliquantulum circumvolitare; sicque caput meum supersedere, meque hoc omen quid boni portenderit fateor ignorare. » At B. pontifex Remaclus hilari etiam intuens vultu: « Excellit, inquit, o Hadaline, dignitas tua modicitatem meam, indignumque me tali fateor socio, quem famulatu obumbrari conspexi angelico. Te per diem sol non uret, neque luna per noctem, ait Psalmista , quia nec in Christo, nec in illustrata per eum excedes Ecclesia. Columba quippe Spiritum sanctum qui super Dominum in Jordanis fluminis baptismate requievit, et eum oleo exsultationis prae participibus suis unxit , ostendit; ipse gratia mitissimae pietatis tuum cor illustravit, teque in sui servitio perenniter
Abbreviated transcription (Latin):
suã supplere. & post se cathedre sue
subrogandũ ex nomine designauit.¬
Plebe itaq suis sacris bñdictionib in¬
signita : beato Nadelino secũ comitan¬
te diu destinatũ arripuit callẽ. S cũ
dñs ipsiꝰ bñdicti Nadelini sc̃ĩtatis iubar
suꝑ candelabrũ ponere popularis dis¬
poneret notionis: contigit dũ iter age¬
rent ut accumberent quietis gr̃a am¬
bo: dormientiq de quo agitur sc̃o :
alter uigilans benignꝰ scilicet remaclꝰ
solis radiũ qui oberat uultui immineis
soporantis anglico uelari ut cerneret
umbramine. Euigilante aũ illo: ait ad
eum beatꝰ pontifex. fr̃ater dulcissime
si quã nunc in somnis uisionẽ agnoseis
tibi ostensã fore : michi indicare ne dif¬
feras km̃e. At ille uultu submisso. pͥmo
renitens. s post iubentis uoci obte¬
perans: ait. Decreuerã tibi ꝑater be¬
atissime que uiderĩ in presenti occui¬
lere: uerũ euolutis aliquot dieb humi¬

Expanded text:
suam supplere et post se cathedrae suae suam supplere et post se cathedrae suae subrogandum ex nomine designaPlebe itaque suis sacris benedictionibus insignita, B. Hadalino secum comitante, diu destinatum accipiunt callem. 3. Sed cum Dominus ipsius benedicti Hadalini sanctitatis jubar super candelabrum ponere popularis disponeret notionis, contigit, dum iter agerent, ut accumberent quietis gratia ambo, dormientique de quo agitur sancto, alter vigilans, benignus scilicet Remaclus, solis radium qui oberat vultui imminens soporantis, angelico velari cerneret obumbramine. Evigilans autem ait ad eum beatus pontifex: Frater dulcissime, si quam nunc visionem in somnis agnoscis tibi ostensam fore, mihi indicare ne differas, charissime. At ille vultu submisso primo renitens, sed post jubentis voci obtemperans, ait: « Decreveram tibi, Pater beatissime, quae videram in praesenti occulere, verum evolutis aliquot diebus humi
Abbreviated transcription (Latin):
bi semina deinceꝑs in plures diffun¬
deret. qui in se hactenꝰ dui latentia
minib exaltatũ. & pontificali cathe¬
dra sublimatũ : ñ ẽ nr̃e facultatis
euoluere. quanta cor eiꝰ & lingua re¬
pleta fuerint exultatione. Porro cuiꝰ
meriti religionisq quã integre in
eodẽ extiterit regimine. qualiter ue
stabulaus & malmundariũ monaste¬
ria construxerit pio labore: in uite eiꝰ
libro qsͣq uelit poterit reperire. At
uero ꝑostqũa cultũ seruorũ dĩ in eis¬
dem cenobiis aggregauerat. habita¬
cula quoq religionis usui apta mag¬
na ex parte disposuerat. qđ semꝑ ha¬
buit in uoto. remotioris scilicet uite
solitudine: sic do annuente nactꝰ ẽ
occasionẽ. Tandẽ licet difficillime
impetrauit tñ a rege. ut alius sibi sue¬
cederet. & sibi diu desiderat᷑a heremũ
adire liceret: ubi remotꝰ ã curis secu¬
larib liberiꝰ inhiaret celestibus. Sc̃i
theodardi uitã satis ꝓbabilẽ regi &
optimatib ostentauit: eumq uicẽ

Expanded text:
bi semina deinceps in plures diffunderet, quae in se hactenus diu latentia minibus exaltatum et pontificali cathedra sublimatum, non est nostrae facultatis evolvere quanta cor ejus et lingua repletum fuerit exsultatione. Porro cujus meriti religionisque integrae in eodem exstiterit regimine, qualiterve Stabulaus et Malmundarium monasteria construxerit pio labore, in ejus Vitae libro quicunque velit poterit reperire. At vero postquam cultum servorum Dei in eisdem coenobiis aggregaverat, habitacula quoque religionis usui apta magna ex parte disposuerat; quod semper habuit in voto, remotioris scilicet vitae solitudinem, sic, Deo annuente, nactus est occasionem. Tandem, licet difficillime, impetravit tamen a rege ut alius sibi sucederet, et sibi diu desideratum eremum adire liceret, ubi remotlaribus liberius inhiaret caelestibus. Sancti Theodardi vitam satis probabilem regi et obtimatibus ostentavit, eumque vicem
Abbreviated transcription (Latin):
om. fuit beatꝰ Nadelinꝰ aquitane
territorio cretus. nobili ꝓpagine ortꝰ.
in tenera etate morũ puritate gran¬
deuus: pueritie annos excedens. con¬
sortio senũ salomonis hortamine¬
semꝑ interesse cupiens. E dũ sese co¬
tidie ad maiora niceret᷑ extendere:
etiã illiꝰ famosi ꝑatriarche exem¬
pla conatꝰ ẽ ꝑtemptare. cui ait
dñs. Exi de terra tua & de cogna¬
plures hoc ipsũ audierat actitare:
& ꝓ uirib suis illorũ imꝑar nolebat
apparere. Sẽs scilicet agriciꝰ. maxi¬
minus. paulinꝰ eiusde patrie exules.
ad nr̃ãm id est francorũ deuenerant
terrã: qui etiã postea treuerice se¬
dis archipiscoyali infula sublimati.
ibi qs mortẽ obientes. cũ dño mira¬
culis attestantib se uiuere mani¬
festant. Sic quoq beatꝰ remaclus
tungrensiũ presul almifliuis & deo
dignus sacerdos. goar renũ fluium
circa monasteriũ suũ transeuntiũ
consolator: ceteri q ex eadẽ regione
felici. fines noscunt᷑ nr̃os adiisse qũã¬

Expanded text:
. Fuit B. Hadalinus Aquitaniae territorio cretus, nobili propagine ortus, in tenera aetate morum probitate grandaevus, pueritiae annos excedens, consortio senum Salomonis semper inesse cupiens, et dum sese quotidie ad majora niteretur extendere, etiam illius famosi patriarchae exempla conatus est pertentare, cui ait Dominus: Exi de terra tua , eplures hoc ipsum audierat actitare, et pro viribus suis illorum impar nolebat apparere, sanctus scilicet Agricius, Maximinus, Paulinus, ejusdem patriae exsules, ad nostram, id est Francorum devenerant terram. Qui etiam postea Trevericae sedis archiepiscopali infula sublimati, ibique mortem obientes, cum Domino miraculis attestantibus se vivere manifestant. Sic quoque B. Remaclus Tungrensium praesul almifluus et Deo dignus, Goar Rhenum fluvium circa monasterium suum transeuntium consolator, caeterique ex eadem regione felici fines noscuntur nostros adiisse per
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ modo fautor & adiuitor est
incremento ꝓficientiũ : uerũ reme¬
diabiliter ꝓuidet ruentiũ casibus
obiuandũ: dũ & angłica nob̃ pres¬
tat suffragia ñ deesse : & ꝑatroci¬
nia confert scõꝵ quos ꝓ reatib
intercessores ñ dubitemꝰ efflagita¬
re. Quos cũ passim & diuersis do¬
natos ꝓuntiis. in cõmune conueni¬
at honorari : singulis tñ quibusq
locis misericor diter ꝓuisos attribuit:
quos specialiter amplectendos & pro¬
pensius exorandos uoluit. E quibus

Expanded text:
qui non modo fautor et adjutor est incremendo proficientium, verum remediabiliter providet ruentium casibus obviandum, dum et angelica nobis praestat suffragia non deesse, et patrocinia confert sanctorum, quos pro reatibus intercessores non dubitemus efflagitare. Quos cum passim et diversis donatos provinciis in commune conveniat honorare; singulis tamen quibusque locis misericorditer provisos attribuit, quos specialiter amplectendos et propensius exorandos voluit. E quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitias longanimitatis & bonita¬
tis sue om̃ib prerogauit: uolunta¬
tis omĩpotentiã in ingratis & respec¬
tu gr̃e sue indignis efficacissime exer¬
cuit: qr opus miscłie saluatricis ut
esset recuperabile. misericorditer

Expanded text:
itatis et longanimitatis suae omnibus praerogavit, voluntatis omnipotentiam et ingratis et respectu gratiae suae indignis efficacissime exercuit, quia opus misericordiae salvatricis ut esset recuperabile misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
uitioꝵ suoꝵ torpore sopite st̃. d equis d̾i mare
turbatum est: quia missis scĩs predicatorib
om̃e cor quod pestifera securitate torpuit. im¬
pulsu salutiferi timoris expanit. Hoc itaq lo¬
co equi nomine sc̃s predicator accipitur: cum

Expanded text:
vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare turbatum est, quia missis sanctis praedicatoribus, omne cor quod pestifera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris expavit. Hoc itaque loco equi nomine sanctus praedicator accipitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
pe mordere est: extrema seculi feriendo continge¬
re ut cadat ascensor eius retro. Ascensor huiꝰ equi
est: quisquis extollitur in dignitatib mundi.
Qui retro cadere cłr & non in faciem: sicut saulꝰ
cetidisse memoratur. In faciem enĩ cadere est. in
hac uita suas unũquẽq culpas agnoscere. eas¬
ꝙ penitendo deflere. Retro uero quo ñ uidetur
cadere est: ex hac uita repente decidere. & ad que
supplicia ducatur ignorare. Et quia uidea etr¬
tionẽ nram uenturus est. uerũ credo fideliter
xp̃m. Equi nomine preparatio recte intentio¬
nis accipit᷑: sicut scriptum est. Equus paratus
i diem belli s dñs salutẽ tribuit: quia contra
temptationẽ quidem se animus preparat ⁊ s
nisi adiuuetur desuꝑ: salubriter ñ decertat.
Equi nomine sc̃s quisq predicator accipitur:
ꝓpha atcestante qui ait. Chisisti in mari equos
tuos: turbantes aquas multas. Quiete quippe
aque iacuerunt:quia humane mentes dui sb

Expanded text:
equi mordere est extrema saeculi feriendo contingeequi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro . Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea errotionem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Equi nomine praeparatio rectae intentionis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur in diem belli, sed Dominus salutem tribuit , quia contra tentationem quidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetur, salubriter non decertat. Equi nomine sanctus quisque praedicator accipitur, propheta attestante, qui ait: Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae mentes diu
Abbreviated transcription (Latin):
digne antixp̃i aduentus asseritur: quia contra
uitã fidelium cũ morsu pestifere p̃dicationis.
armat᷑ etiã cornib potestatis. Quis aũt nesti¬
at semitã angustiorẽ ẽẽ qm̃ uiã: Ergo dan co¬
luber in uia: quia in presentis uite latitudi¬
nẽ eos ambulare ꝓuocat: quib quasi parcen¬
doblanditur. S in uia mordet: quia eos quib
libertatẽ tribuit erroris sui ueneno ꝯsumit. Etc
cerastes in senita: quia qͦs fideles repperit & sese
ad precepti celestis angusta itinera dstringentes.
ñ solum nequicia callide ꝑsuasionis impetit.
s etiam terrore potestatis premit ⁊ & in ꝑsecuti¬
onis angore post beneficia ficte dulcedinis: exer¬
cet cornua potestatis. Quo in loco equus hirnc
mundũ insimiat: qui ꝑ elationẽ suam incur¬
sũ labentiũ tempoꝵ spumat. Et quia antixp̃c
extrema mundi apprehendere nititͣ: cerastes iste.
equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas qͥp

Expanded text:
digne Antichristi adventus asseritur, quia contra digne Antichristi adventus asseritur, quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicationis, armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur: sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sesead praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe
Abbreviated transcription (Latin):
fisi sunt. Equi nomine hoc ip̃m presens secu¬
lum designatur: sicut iacob uoce dr. fiat dan
coluber inuia:cerastes in sernita:mordens
ungulas equi: ut cadat ascensor eius retro.
Quom testimonio quid equus significet
melius ostendimus: si ce ea que cirtumstant
paulo subtilius exponamꝰ. Nonnulli emim de
tribu dan uenire antixp̃m ferc̃: pro eo qͦd hoc
loco dan. & coluber asseritur & mordens. Uñ
ce non ĩmerito dũ iscłiticus popłs terras in
castroꝵ particione susciperet.primus dan ad
aquilonẽ castra metatus est. illũ scilicet sig¬
nccns qui in corde suo dixerat. Sedebo ĩ mon¬
te testamenti in laterib aquilonis: ascendã
suꝑ altitudinẽ ntibiũ. similis ero altissimo.
De quo ce ꝑ propħam dr. A dan auditus est
fremitus equoꝵ eiꝰ. Qui ñ solũ coluber: s etiã
cerastes uocatur. Cerasta enĩ grece cornua dr.
Serpens ꝙ hic cormtus ẽẽ ꝑhibetur: ꝑ quem

Expanded text:
fisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saecufisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saeculum designatur, sicut Jacob voce dicitur: Fiat Dan coluber in via cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Quo in testimonio quid equus significet melius ostendimus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est ; illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero AltissimDe quo per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerastes enim Graece, cornua dicuntur. Serpens hic cornutus esse perhibetur, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
lubrica uita prauoꝵ: aliqñ hoc ip̃m p̃sens se¬
culũ ⁊ aliqñ preparatio recte intentionis: ali¬
qñ sc̃s predicator exprimit᷑. Equi enĩ nomine.
lubrica prauoꝵ uita signat᷑ sicut scriptũ est.
Nolite fieri sicut equus & mulus. Et sicut ꝑ
propħam alium dr̃. Equi amatores &e emissa¬
rii facti st̃: unus quisq ad uxorẽ proximi sui
himuebat. Equi nomine dignitas tẽporalis
accipitur: salomone attestante qui ait. Uidi
seruos in equis &e principes ambulantes:
quasi seruos suꝑ terram. Om̃is quippe qui
peccat: seruus est peccati. Et serui ieqͥs ft̾:
cũ peccatores ꝑresentis uite dignitatib effe¬
ruit᷑. Principes uero quasi serui ambilant:
cũ mnultos dignitate uirtutũ plenos. nullus
honor erigit⁊ s sũma hic aduersitas uelut
indignos deorsũ premit. Hinc rursũ d̾r. Dor¬
mitauer̃t qui ascendert equos: idest in mor¬
te anime mentis oculos a ueritatis luce
clauserunt. qui in presentis uite honore ⁊¬

Expanded text:
temporalis, aliquando hoc ipsum praesens saeculum, aliquando praeparatio rectae intentionis, aliquando sanctus praedicator exprimitur. Equi enim nomine lubrica pravorum vita signatur, sicut scriptum est: Nolite fieri sicut equus et mulus . Et sicut per prophetam alium dicitur: Equi amatores, et emissarii facti sunt, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Equi nomine dignitas temporalis accipitur, Salomone attestante, qui ait: Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram . Omnis quippe qui peccat servus est peccati, et servi in equis sunt cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur. Principes vero quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit, sed summa hic adversitas velut indignos deorsum premit. Hinc rursum dicitur: Dormitaverunt qui ascenderunt equos ; id est, in morte animae mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae honore con
Abbreviated transcription (Latin):
tutum diuitiis denudetur. Prius enĩ bonas
cogitationes subtrahit: &e tunc eis apertioe¬
noticiam sue miquitatis infundit. Egestas
ergo faciem illius precedere dicitur :quia
prius facultas uirium ꝑditur: ut quasi per
familiaritatẽ postinodum eius noticia cog¬
noscatur. Uel certe quia multis ita fraudulen¬
ter subripit: ut ab eis deprehendi nequaquã
possit : & sic eoꝵ uirtutes euacuat. quatinus
astucie sue maliciam ñ ostendat: faciem eius
egestas preire perhibetur. Ac si aperte diceret.
quia cum insidians temptat: priusqͣm uide¬
atur expoliat. Hinc est enim quod de effrau
ꝑ prophetam dicitur.Comederunt alieni ro¬

Expanded text:
tutum divitiis denudetur. Prius enim bonas tutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogitationes subtrahit, et tunc eis apertiorenotitiam suae iniquitatis infundit. Egestas ergo faciem illius praecedere dicitur, quia prius facultas virium perditur, ut quasi per familiaritatem postmodum ejus notitia cognoscatur. Vel certe quia multis ita fraudulenter subrepit, ut ab eis deprehendi nequaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quatenus astutiae suae malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire perhibetur, ac si aperte diceretur, quia cum insidians tentat, priusquam videatur exspoliat. Hinc est enim quod de Ephraim per prophetam dicitur: Comederunt alieni ro
Abbreviated transcription (Latin):
egestas eoꝵ proprie dicitur: quia dũ replent᷑
uiciis. uirtutũ diuitiis uacuantur. Quib se¬
pe euenit ut ꝑ elationis dementiã subleua¬
ti. dũ nequaquam ruie sue damna conside¬
rant: eẽ se etiam a bonis actib inopes ñ ag¬
noscant. Unde uoce angeli predicatori laodi¬
cie dicitur. Dicis quod diues sum & locuple¬
tatus & nullius egeo: & nescis quia tu es mi-¬
ser e miserabilis &e pauꝑ ce cecus & nudus.¬
Quasi duitem se asserit qui per arrogantiam
sc̃itatis extollit: s pauper cecus &e nudus ar¬
guitur. Panper utiq quia uirtutũ diuitiaˢ
non habet: cecus quia nec uidet pauꝑtatem
quam patit᷑: nudus quia primam stolã pet¬
didit ⁊ s peius. quia se nec perdidisse cognos¬
cit. Quia ergo ut diximus egestas reproboꝵ
est defraudatio meritoꝵ: recte de lemathan
dicitur. faciem eius ꝑrecedit egestas. Nemo
quippe cognitioni eiꝰ ũingitur: nisi prius uir¬

Expanded text:
egestas eorum proprie dicitur, quia dum replentur egestas eorum proprie dicitur, quia dum replentur vitiis, virtutum divitiis vacuantur. Quibus saepe evenit ut per elationis dementiam sublevati, dum nequaquam ruinae suae damna considerant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non cognoscant. Unde voce angelica praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo, et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et paupeQuasi divitem se asserit, qui per arrogantiam sanctitatis extollitur, sed pauper, caecusque et nudus arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitias non habet; caecus, quia nec paupertatem quam patitur videt; nudus, quia primam stolam perdidit, sed pejus, quia nec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut diximus, egestas reproborum est defraudatio meritorum, recte de Leviathan dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Nemo quippe cognitioni ejus jungitur, nisi prius vir
Abbreviated transcription (Latin):
dens paupertatẽ meam: in uirga indigna¬
tionis enis. Uirga enĩ indignationis dei est:
ꝑcussio districtionis. Quã indignationem
tunc homo ꝑtulit: cũ ex paradyso pulsus.
ueras intermi gandii diuitias amifit. S quia
electi quiq incessanter conspiciunt. quod
in presentis uite penuriam ab illa potes¬
tatis ingenite facultate orciderunt: bene di¬
citur. Ego uir uidens paupertatẽ meam. Qͥs¬
quis enim hec adhuc usibilia appetit. peregri¬
nationis sue malum non intelligit: &e hoc ip¬
sum uidere quod patitur nescit. Hanc pauꝑ
in paupertate uirtus mea. In paupertate enĩ
uirtus infirmari dicitur: quia lapsus in hac
peregrinatione ammus & corruptionis sue
molestiis reuerberatur ⁊ & hoc quod ꝑdidit.
contemplari prepeditur. S hanc paupertatĩ¬
reprobi considerare nesciunt : qui dum se¬
quuntur ea que conspiciunt: cogitare mnui¬
sibilia negligunt que perdiderunt. Unde e

Expanded text:
dens paupertatem meam in virga indignadens paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignationis Dei est percussio districtionis. Quam indignationem tunc homo pertulit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit . Sed quia electi quique incein praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur: Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis enim adhuc haec visibilia appetit, peregrinationis suae malum non intelligit; et hoc ipsum quod patitur videre nescit. Hanc paupein paupertate virtus mea . In paupertate enim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari praepeditur. CAP. XLVIreprobi considerare nesciunt, quia dum sequuntur ea quae conspiciunt, cogitare invisibilia negligunt quae perdiderunt. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
obsistat. quanto ei in posterum de ꝓsꝑita¬
te nil remanet. Et quia omnis qui ꝑuersiᷤᷤ
morib amiciciis eiuis in notescit. prius ue¬
ras mentis diuitias amitcit: apte subum¬
gitur. Et faciem eius precedit egestas.ꝑ fa
ciem quippe solet noticia designari. Unde
scriptum est. facies mea precedet te: idest
noticia ducatum prebebit. Sciendũ uero
est quod egestas in sacro eloquio aliter elec¬
toꝵ ponitur atq alicer reproboꝵ. Egestas
nãꝙ electoꝵ est: cũ uere diuitie celestis pa¬
trie ad eoꝵ ammũ redeunt: & in hoc erum¬
noso presentis uite exilio positi. pauperes se
ẽẽ meminerunt. Illas quippe diuitias sus
cit. ut sciatis que sit spes uocationis eius
&e̾ que glorie diuitie hereditatis eiꝰ in scĩs.
Et quia adhuc eas nequaquã conspiciunt:
studiose intetim in erumna istius pauꝑta¬
tis gemunt. Hanc proculdubio pauꝑtatem
ieremias inspexerat: cũ dicebat. Ego uir ui¬

Expanded text:
obstet, quanto ei in posterum de prosperitaobstet, quanto ei in posterum de prosperitate nihil remanet. Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras mentis divitias amittit, apte subjungitciem quippe solet notitia designari. Unde scriptum est: « Facies mea prnotitia ducatum praebebit. Sciendum vero est quod egestas in sacro eloquio aliter electorum ponitur, atque aliter reproborum. Egestas namque electorum est, cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cit: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Et quia adhuc eas nequaquam conspiciunt, studiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir vi
Abbreviated transcription (Latin):
lius erat michi tunc magis qͣm nunc. Pri¬
or quippe uir dñs est: qui castam sibi ani¬
mam sc̃i sp̃s interposito amore coniunxit:
quẽ tunc mens unuscuiusq desiderat:
cum multiplices amaritudines uelut qͣs¬
dam sꝑmas inuenit. in eis delectationib
quas temporaliter concupiscit. Nam dũ
aduersitatib mundi quem diligit morde¬
ri anima ceperit: tunc plemus intelligit.
ergo quos uoluntas praua ꝑuertit: plerũ¬
ꝙ aduersitas corrigit. Undeͬ ce nimis trm¬
dum est. ne sequantur prospera cũ deside¬
rantur iniusta: quia difficilius malũ cor¬
rigitur. quod ꝑfectionis etiam prosperitate
fulcitur. Leuathan itaq iste. qui cũ membͥs
sius eternis est cruciatib deputatus. & do¬
lus in manu eius dirigitur. ce in collo eiꝰ
fortitudo demoratur ⁊ quia hoc quod tem¬
poraliter ꝑuersa contra bonos uoluntate
desiderat. ꝑuersiore facultate consũmat:
ut tanto ei de aduersitate in presenti nil

Expanded text:
mihi erat tunc magis quam nunc . Primihi erat tunc magis quam nunc . Prior quippe vir Dominus est, qui castam sibi animam sancti Spiritus interposito amore conjunxit. Quem tunc mens uniuscujusque desiderat, cum multiplices amaritudines velut quasdam spinas invenit in iis delectationibus quas temporaliter concupiscit. Nam dum adversitatibus mundi quem diligit morderi anima coeperit, tunc plenius intelligit ergo quos voluntas prava pervertit, plerumque adversitas corrigit. Unde et nimis timendum est ne sequantur prospera cum desiderantur injusta, quia difficilius malum corrigitur, quod perfectionis etiam prosperitate fulcitur. Leviathan itaque iste qui cum membris suis aeternis est cruciatibus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo demoratur, quia hoc quod temporaliter perversa contra bonos voluntate desiderat, perversiore facultate consummat, ut tanto ei de adversitate in praesenti nil