comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litterã sine gr̾a: inporticib remanebitis gri. eritis
iacentes non conualescentes. delittera eiũ p̾sumitis.
ienĩ data eẽt lex quȩ poss&e uiuficare: omĩno ex
lege. eit. iusticia. S: data ẽ. lex ut reos uos facete.
rei facti timeretis: timentes indulgentiam petertis.
iã deuirib urĩs ñ presumeretis. deliitera uos ñ
extolleretis. Nam ipsa figura ÷ etiam. qua heliscus
primo admortrium resuscitandũ baccilũ sium
misit ꝑ seruũ. Mortuus eat uidue filiꝰ hospite ipsi:
nuntiatum ÷ ei. serto fuo dedit bacculum suum
ade inqͥt pone suꝑ mortuum. Hesetut ꝓpħa qͥd
agene: precessit seruus. posuit bacculum suꝑ mor¬
tuum: non resurexit mortuus. Sienĩ data c̾et lex
que posse uuitficare: uere ex lege eet. iisticia.
Ion uiuficauit lex ꝑ seruũ missa. & tam̃ ille mi¬
sit bacculum suum ꝑseruũ: qui p: ea secutꝰ uui¬
ficauit. Namq cum illȩ infatis ñ resuexiss&e. ue.¬
nit ipse heliseus: iam figinam portans drũ. qui

Expanded text:
litteram sine gratia, in porticibus remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per servum. Mortuus erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit servus, posuit baculum super mortuum, non surrexit mortuus. Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Non vivificavit lex per servum missa; et tamen ille misit baculum suum per servum, qui postea secutus vivificavit. Namque cum ille infans non resurrexisset, venit ipse Eliseus, jam figuram portans Domini, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ contra negociatores. id ÷ deactu głantes¬
& denegocio: qđ nego cium se extollentes in quie¬
tos pociꝰ quã bonos oꝑatores. qi boni oꝑatores illi
sunt in quib ds̃ oꝑatur sic & nescio quã littera¬
turã inuenimꝰ apd tudeos. Ons adsit ut expli¬
cem uerbis: qd dignatus ẽ. donare: ut corde cons¬
picerem. Suꝑbia udeoꝵ presumenttum tamꝗͣ
t᷑ delege qđ ipsi lege̾ acceꝑnit: alie gentes ñ acce¬
Lex eni sine gra: littera sola ẽ. Man& ad conuncen¬
dam iniquitatẽ: non ad oandã salutẽ. Quid

Expanded text:
invenimus contra negotiatores, id est de actu gloriantes, de negotio quod neget otium se extollentes, inquietos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam ur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceLex enim sine gratia, littera sola est: manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam salutem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ sit ꝑ ꝓpriam uoluntatẽ nouit ds̾: & ordi¬
nauit omĩa. Ut aute sit aliqͥd homo. conuatit
se adillum aquo creatus est. Reredendo enim
frigescit. accedendo feruescit. recedendo tene¬
brascit. accedendo clarescit. Aquo entĩ hab& itt
sit: apđ illum hab& ut ei benesit. Derq faiꝰ
minor. qui uoluit insua potestate habere
fubstantiam suam: quȩ illi apcl̃ patrẽ opume
seruabat᷑. factꝰ fuȩ potestatis ꝓfectus: mregionẽ
longinꝗͣ. hesit pͥncipi malo. porcos pauit. fa¬
me correptꝰ ẽ: qui saturitate suꝑb abscesserat.
Trgo quisquis ita iutt ẽ simił aeo. ut ad
iliũ stee. fortituadmẽq suam sicut scriptũ ÷ ad

Expanded text:
 novit Deus et ordi novit Deus et ordinavit omnia. Ut autem homo sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, si
Abbreviated transcription (Latin):
Quid putamꝰ ut exclamar& captuiuis. ds qͥs simił
tibi: quȩ est ista ꝑuersa similitudo: Audite &
intelligite si potestis. Credimꝰ aute̾: qr ipse qui
nos pofuit hȩc uob̾ dicere. dabit uob̾ etiam posse
& intelligere. Ds nullo indiga bono: & ipse :
sũmũ bonum. & abipso est omẽ bonũ. Ut gͦ boni
simꝰ deo mdigemꝰ: ut bonꝰ sit ds̃. nob̾ non indig&.
Nec nob̾ tantum: s usq ad altissima que fecit
potentior. aut beatior. Quid enĩ. ce̾t. qͥd aliud ÷
&tam potens erat. ut cũ tu non ẽes. facerete: Nũqͥd
quomͦ parentes faciunt fitios: ꝑ quandã concu¬
piscentiam carnalem generant potiꝰ: quã creant.
Illis enim generantib: ds̃ creat. Nam si tu ereis:
dic tua quid mulier paritura ẽ. Quid̾ dicam e
tu dic. Ipsa dicat. quȩ qđ portat ignorat. Ciene¬
rant tamen homines filios: & adsolatium siuĩ.
& adsubsidium senectutis. Numqͥd ideo aeatit
hec omĩa ds̃. a quib senex adiuiant᷑: Nouit

Expanded text:
quid putamus, ut exclamaret captivus: Domine, quis similis tibi? quae est ista perversa similitudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vobis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque ad altissima quae fecit potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliuet tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios, et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus senex adjuvaretur? Novit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd autẽ ame habeo. mali habeo. Non meritis sup¬
plicium reddidisti: s gram gratis imꝑtisti. Luȩ
tuȩ soliꝰ iusticie. memorari debeo. Considerans
uita ȩt̾na. Ds dociusti me exutuentute mea.
E cxipso micio fidei meȩ̃ qua me innouasti. docu¬
isti me nichil mie p̾cessisse: unde mͥ dicerẽ
deberi qđ dedisti. Quis enĩ conuertit᷑ atom
Quis autẽ potest dicere in iustam fiuisse captiui¬
tate̾ suam: nͥ qͣndo deseruit imꝑatorẽ. & uer¬
tit ad desertorem: Imꝑator enĩ ds̃. desertor aut̃¬
diabolus. Eiereptten dedit imꝑator: ftaudem
suggesstt disertor. Ubi aures tuȩ int̾ pceptio¬
nem & deceptione: Meliorne diabotus ꝗ qõ⁊
Mlelior quite defait. ꝙͣ qui te fecit: Crndidisti qđ
ꝓmisit cliabolus: ⁊ inuenisti qđ minatꝰ ẽ ds. Iam
cͦ ercaptiuitate lib̾atus: adhuc tam̃ mspe non

Expanded text:
dquid autem mali habeo, a me habeo. Non meritis supdquid autem mali habeo, a me habeo. Non meritis supplicium reddidisti; sed gratiam gratis impertisti: Tuatuae solius justitiae memorari debeo. Considerans vita aeterna. Deus, docuisti me ex juventute mea. Ex ipso initio fidei meae, qua me innovasti, docuisti me nihil in me praecessisse, unde mihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitur ad Dquis autem potest dicere injustam fuisse captivitatem suam, quando deseruit imperatorem, et defecit ad desertorem? Imperator enim Deus, desertor diabolus: praeceptum dedit imperator, fraudem suggessit desertor . Ubi aures tuae inter praeceptionem et deceptionem? Meliorne diabolus quam Deus? melior qui defecit, quam qui te fecit? Credidisti quod promisit diabolus, et invenisti quod minatus est Deus. Jam ergo ex captivitate liberatus, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
lim qł ñ debut experiri. si credere ducati
quȩłã pcepta sanis. quȩ obseruando in egritudiẽ
non cadant. Porro autẽ illi si p̾cepta contẽpserint:
& inegritudine̾ inciderint: supplicant medico. quẽ
contẽpserunt sani. rogant egroti. Utinã salutem
rogent. ne ꝑfebrẽ mente ꝑdita: & medicũ cedant. Ai¬
distis mͦ cũ euangłium legeret᷑: que a dmodtum in
illo data sit parabola. Mentis sane erant qui di
tas erit: Utiq non. Puta qui occideit̃ filium. & pa¬
tre occisuri erant: Hoc ÷ ment̾e̾ sana non habere.
Postremo qr ecce occiderunt filium: resintexit filiꝰ &
lapis reꝓbatus abȩdificantib factus÷ in capd an¬
guli. Ofenderunt millum & conqͣssati sunt: ueni¬
& suꝑ eos & conter& eos. S non ita iste: qui can¬
tat inpsalmo & dicit. Introibo in potentiam
diu̾: non meam s dñi. Dñe̾ memorabor tͦticiȩ
tuȩ soluis. Hullam meam agnosco: soliꝰ usticiȩ¬
tuȩ memorabor. Ate habeo qͥqͥd boni habeo: qͥe¬

Expanded text:
lum quod non debuit experiri, si crederet dicenti, quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per febrem mente perdita et medicum caedant. Audistis modo, cum Evangelium legeretur, quemadmodum in illtas ? Utique non: puta qui occiderunt filium, et patrem occisuri erant; hoc est mentem sanam non habere. Postremo ecce quia occiderunt filium: resurrexit filius, et lapis reguli . Offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet super eos, et conteret eos. Sed non ita iste qui cantat in Psalmo, et dicit: Introibo in potentiam Domini; non meam, sed Domini. Domine, memorabor justitiae tuae solius. Nullam meam agnosco; solius tuae justitiae memorabor. A te habeo, quidquid boni habeo; qui
Abbreviated transcription (Latin):
ones multas & malas. & conuersus utuificasti me:
& de abissis t̾re tterũ reduxisti me. Intelligimꝰ. ati¬
dio. Reduxxisti enim me de abissis tre: rectuxiste
aꝓfunditate & submersione peccati. S quare
iterum. qͣndo iam factum erat s Sequamͣ. ne
forte posteriora psalmi ipsiꝰ exponant nob̾: qđ

Expanded text:
ones multas et malas! Et conversus vivificasti me, ones multas et malas! Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Intelligimus, audio. Reduxisti enim de abyssis terrae; reduxisti a profunditate et submersione peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant
Abbreviated transcription (Latin):
Quantas ostendistim̃ tribilationes multas & ma¬
las. Merito suꝑbȩ seruȩ. Uoliusti em̃ ꝑuerse. ẽ.
similis dẽõ. tuo: qui factus eras adimaginẽ ahi
tui. Bene tibi uelles ut eẽt. recedenti abillo bonos.
ꝓrsus tibi dicit ds. Sirecedtis ame & bene ÷ tibl
ego non sum bonũ tuim. dinde si ille boni.
nra. quid erit recedenti nisi miseria e Redi g̃ p
miseriam: & dic. Oñe quis similis tibi: entas obs¬
aisti m̃ tr dulationes muats e malas h alsaips¬
na fuit anmonitio: non desertio. Deniq grãs agens
quid diat: E ⁊ conuersus iuificasti me: & de
abissis t̾rȩ iterũ redixisti me. Quando entĩ antea :
Quid ÷ hocs Iterũ cecidisti ab altitudine: Dhomo.
mancipium mobediens. suꝑbȩ aduersus dm̃: ce¬
cidisti. factum ÷ inte. om̃is quise exaltat humi¬
liabitur: fiat inte. om̃is qui se humiliat exalta¬
bit᷑. Redi deꝓfundo. Redeo inqͥt getleo: agnos¬
co. ds̃ quis similis tibi. Ostendisti mͥ tribulati¬

Expanded text:
Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! Merito, superbe serve: voluisti enim perverse esse similis Domino tuo, qui factus eras ad imaginem Domini tui. Bene tibi velles ut esset recedenti ab illo bono? Prorsus dicit tibi Deus: Si recedis a me, et bene est tibi, ego non sum bonum tuum. Proinde si ille bonus, nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui se humiliat, exaltabitur . Redi de profundo. Redeo, inquit; redeo, agnosco: Deus, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
adiciam suꝑ ominẽ laudẽ tuam: ꝑfectiorẽ facd¬
rꝰ es laudẽ der: Est aliqͥd qđ suꝑ adiciat᷑ Sium
om̃ĩ institutione rerũ omi̾um. ingub̾natione &
eminentia cȩłi. infecunditate. trarum. mentuĩ¬
fusione maris. momiĩ p̃pollentia nascentis ubiq
creaturȩ: mipsis filiis homiũ. in danda lige.
in lib̾andis suis acaptiuitate egiptioꝵ &ctal¬

Expanded text:
adjiciam super omnem laudem tuam. Perfectiorem facturus es laudem Dei? est aliquid quod superadjiciatur? si jam omni institutione rerum omnium, in gubernatione et eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
Uiso aittẽ qđ credimꝰ letabim᷑: uiso aut̃ qđ ñ credi¬
deit̾ impii confundent᷑. linc ueni& res: cuiꝰ ÷ mͦ
spes. Spesenĩ quȩ uidet᷑: non ÷ spes. Si aut᷑ qđ̃¬
ñ uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝑpatientiam expectamꝰ. Modogͦ
gemis. mͦ in loctĩ refugũ curris. ut salius fas:
mͦ iifirmitate positꝰ medicũ rogas. Quid. cuꝰ
acceꝑis ꝑfectam etiã sanitatẽ: Quid cũ effacłꝰ fue¬
ris equalis angłis dei: Iamforte ista grãm qua
libatus es obluuisceris: Absit. Inte cantatio mea

Expanded text:
viso autem quod credimus, laetabimur: viso autem quod non crediderunt impii, confundentur. Tunc veniet res cujus est modo spes. Spes enim quae videtur, non est spes. Si autem qn videmus speramus, per patientiam exspectamus . Modo ergo gemis, modo in locum refugii curris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Absit. In te cantatio mea
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ iustris sũ siustꝰ sũ: iusticia tua : inme ñ
mea. Tuenĩ iustificas impium. Os meũ enuntiabit
iusticiam tuam: totadie salutẽ tuam. Quid: sa
lutem tuam : Im̃ ÷ salus. nemosibi usurp&. qr
se salitũ fecit. Dnĩ: salus. ñ se saluũ ꝑse quisꝗͣ
facit. Dniꝰ ÷ salus: uana salus hominis. Totadie
salutẽ tuam: toto temꝑe. Aliquid aduerfi ÷
p̃dica salutẽ dnĩ. aliquid ꝓsꝑi ẽ: pretica salu¬
tẽ dnĩ. Hepredices in ꝓsꝑis. & obmutescas madũ¬
sis. Alioqͥn non erit qđ dictũ ÷ totadie. Totti enĩ
dies: cum sua nocte ẽ. Numqͥd qͣndo dicimꝰ axxx.
dies. uerbi causa transiert̾. ñ dicimꝰ & noctes: Non
ne inipso nomme dierũ includimꝰ nodtes: Et
ingenesi qͥd dicebat᷑: factũ ÷ uespe. & factum:
mane diesimus. ł rgo dies totꝰ: eũ sua nocte est.
Hoxemĩ dici seriuit: non dies nocti. Eeqͥa facis incarne
mortali: iusticie deb& seriure. Quicqͥd facis expre¬
cepto dei non ꝑpt᷑ emolumenta carnis fiat ne dies

Expanded text:
uod justus sum, si justus sum, justitia tua est in me, non mea; tu enim justificas impium . Os meum enuntiabit justitiam tuam; tota die salutem tuam. Quid est, salutem tuam? Domini est salus . Nemo sibi usurpet quia se salvum facit: Domini est salus. Non se salvum per se quisquam facit: Domini est salus, vana salus hominquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies
Abbreviated transcription (Latin):
tera occidit: sp̾c aut̾e̾ uufficat. hab&s literam:
si p̾uaricator legis es. Qii ꝑluterã inqtͥ & curum¬
cisionẽ: preuaricator legis es. Nonne bene canta
t᷑ &edr. erue me demani legẽ pretereuntis & intqͥ:
Habes litteram: s non imples litteram. Unde ñ tin¬
ples litteram: Qm̃ qui predicas non furandum fu¬
raris. qui dicis non adutterandum adulteras qui
habominaris idola sacrilegium facis. Nomen enĩ
dei ꝑuos blasphemat᷑ ingentib. sicut scriptum :.
Quid tibi gͦ ꝓfuit littera. quã non imples: Quare
autẽ non imples: Quia dete p̾sumis. Quare non
imples: Quia negociator es: oꝑa tua extollis. Hes¬
cis necessariam eẽ. grãm aduuantis: ut implea¬
tui piaeptum iubentis: ł cee iusit ds. age qd
uisit. Incipis agere quasi exintib tiuis e. cadis. &
man& suꝑ te littera. puniens non saluans. Mer tto

Expanded text:
tera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples litteram. Unde non imples litteram? Quoniam qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacrilegium facis. Nomen enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut scriptum est . Quid tibi ergo profuit littera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito
Abbreviated transcription (Latin):
cendebat egrotus: & sanabat᷑ uniis. qr unitas. Quis¬
quis aliꝰ ante ipsum motũ descende: non sanabatur
uomͦ cõmendabat᷑ unitas corꝑis. clamantis aftrib
t̾re : Auꝰ non sanabat᷑: isi rursus mota fuis& pis¬
cina. Significabat gͦ piscine motus ꝑturbationẽ

Expanded text:
cendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Induant᷑ confusione & uerecondia: quico¬
gitant mͥ mala. Hoc enĩ querunt om̃s quime
tribulant: mala mͥ quert̃. Que mala querebat
etiam mulier illa qͣndo suggessit. Dic aliqͥd mañ:
& morere. łtilla uxor thobi: quȩ ait marito suo. ubi
sunt iusticiȩ tuȩ. adhoc dicebat ut displicer& illi
do ꝑ suaserit: nemo extorserit. ut tibi displicnt
as mhis quȩ pateris. aut ut oderis homines ꝑ qs
pateris. ñ cõmittit᷑ anima tua: securꝰ dicis qđ saͥtͣ¬

Expanded text:
suos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cosuos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Hoc enim quaerunt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt. Quae mala quaerebat etiam mulier illa, quando suggessit: Dic aliquid in Deum, et morere . Et illa uxor Tobiae, quae ait marito: Ubi sunt justitiae tuae ? Ad hoc dicebat, ut displiceret illi do persuaserit, nemo extorserit ut tibi displiceat Deus in his quae pateris, aut ut oderis homines per quos pateris, non committitur anima tua; sed securus dicis q
Abbreviated transcription (Latin):
coritant mͥ mala. Confusionẽ & uerecundiam.
confusionẽ demala conscientia: uerecundiam
ꝓpt̾ modestiam. fiat hoc millis: & boni erunt.
Nontibi uideat᷑ seiure: utinã exaudiat᷑ ꝓillis Nã
seuire uidebatꝰ & stepħs: qͣndo ore flãmanti uer¬
bailla iaculabat᷑. Dura ceriuice & ñ curu̾cisi cor¬
de & aurib: uos sẽꝑ restitistis spiu scõ. Quã accen¬
sa racundia quã uehemens aduersus mimicos.
comissa tibi uidet᷑ anima ipsius: Absit. Salutẽ
tpsoꝵ requirebat: freneticos male seuentes uer¬
bis ligabat. ħam uide qe ñ erat cõmissa anima
ipsiꝰ. non solum contͣ dm̃. s nec contͣ ipsos. Dnẽ
inqͥt iħu: accipe spm̃ meum. Hon ei displicuit
iħs: qr passus erat lapidationẽ ꝓuerbo ipsius.
ongͦ erat cõmissa anima ipsiꝰ: contra dm̃. ltem
dixit. Dnẽ. ne statuas illis hoc delictum. Hon
erat gͦ cõmissa anima ipsuis: contra inimicos

Expanded text:
cogitant mihi mala. Confusionem et verecundiam: cogitant mihi mala. Confusionem et verecundiam: confusionem de mala conscientia; verecundiam propter modestiam. Fiat hoc in illis, et boni erunt. Non tibi videatur saevire: utinam exaudiatur pro illis! Nam saevire videbatur et Stephanus, quando ore flammanti verba illa jaculabatur: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper resistitis Spiritui sancto. Quam accensa iracundia, quam vehemens adversus inimicos! Commissa tibi videtur anima ipsius. Absit. Salutem ipsorum requirebat; phreneticos male saevientes verbis ligabat. Nam vide quia non erat commissa anima ipsius, non solum contra Deum, sed nec contra ipsos: Domine, inquit, Jesu, accipe spiritum meum. Non ei displicuit Jesus, quia passus erat lapidationem pro verbo ipsius; non ergo erat commissa anima ejus contra Deum. Item dixit, Domine, ne statuas illis hoc delictum : non ergo erat commissa anima ejus, nec contra inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
dis parrebat᷑. Quicqͥdgͦ tribtilationis tibi acci¬
derit: qͥqͥd insultationis. ñ cõmittat᷑ anima
tua ñ cõmittat᷑ ñ solum contͣ dm̃: s nec contra
eos qui tibi ista facunt. Si enĩ uł ipsos odio
habueris: & contͣ illos cõmissa ÷ anima tua. Pror¬
sus illi gr̃as age: ꝓistis ora. forte enĩ & oratio ꝓ
ipsis ÷ ista quã audisti: confundant᷑ & defiuant
cõmitcentes animã meã. Confindant᷑ & defici¬
ant: muttũ enĩ deiusticia sua p̾sumunt. Ergo
confundant᷑. hoc illis expetit ut peccata sua
cognoscant: unde confundant᷑ & deficiant. ma¬
le eni deuirib siuis pꝰsumebant. Et ipsi defecti
dicant: qͣndo infirmior tunc potens sum. ne
obtauit: ut confudant᷑ demalis suis. & defi¬
ciant aꝑuersis uirib suis. Et cunc iam defecti
& confusi querant illuminatore aconfusione:
& refectorem a defectione. Deniq uide quid se¬
quit᷑. Induant᷑ confuisione & uerecundia: qui

Expanded text:
dis parcebatur. Quidquid ergo tribulationis tibi accidis parcebatur. Quidquid ergo tribulationis tibi acciderit, quidquid insultationis, non committatur anima tua; non committatur, non solum contra Deum, sed nec contra eos ipsos qui tibi ista faciunt. Si enim vel ipsos odio habueris; et contra illos commissa est anima tua. Prorsus illi gratias age; pro istis ora. Forte enim et oratio pro ipsis est ista quam audisti: Confundantur et deficiant committentes animare meam. Confundantur et deficiant: multum enim de justitia sua praesumunt; ergo confundantur. Hoc illis expedit ut peccata sua cognoscant, unde confundantur et deficiant, male enim de viribus suis praesumebant; et ipsi defecti dicant, Quando infirmor, tunc potens sum ; deficiant a perversis viribus suis; et tunc jam defecti et confusi quaerant illuminatorem a confusione, et refectorem a defectione. Denique vide quid sequitur: Induantur confusionem et verecundiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gerit anina tua. Quȩ : contra quẽ : Antma tua
contͣ dm̃: quȩ facta÷ cont᷑ eum a quo facta est.
U el qr es que contͣ illum clames. ingrata es. Redo
gͦ a dconfessionem infirmitatis cuȩ. intplora
medici manũ. Hontibi uideant᷑ felices: qui flo¬
rent adtep Tucastigaris. illis parcit᷑. forte tibi
castigato & emendato filio: hereditas reseruat᷑.
Redi gͣ redi p̃uaricator ador: ñ cõmittat᷑ antma
tua. Potentior ẽ. multũ: cui bellum inchixisti.
Qnͣdo grandiores lapides incelũ miseris: tanto te
fortior ruma pressura ẽ. Redi potiꝰ agnosce te
dõ÷ qui tibi displic&. Trubesce tu: & tibi displi¬
cx. Nicħ boni facers: nͥ illȩ bonꝰ eẽt. & nicħ ma¬
li patereris: nisi illȩ iustꝰ ẽt. Fiugila gͦ: inhanc
uocẽ. Dñs dedit. dñs abstulit. ficut clño placuit
ita factum÷: sit nom̃ diuĩ benedictum. In iusti
erant. qui uixta iob putrescentẽ sani sedebant:
& tam̃ ille recipiendus flagellabat᷑. illis piien¬

Expanded text:
contra quem? Anima tua, contra Deum; quae facta est, contra eum a quo facta est. Vel quia es quae contra illum clames, ingrata es. Redi ergo ad confessionem infirmitatis tuae; implora medici manum. Non tibi videantur felices qui florent ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bellum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior ruina pressura est. Redi potius; agnosce te. Deus est qui tibi displicet: erubesce; tu tibi displice. Nihil boni faceres, nisi ille bonus esset; et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigivocem: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Injusti erant qui juxta Job putrescentem sani sedebant ; et tamen ille recipiendus flagellabatur, illis punien
Abbreviated transcription (Latin):
repugnante legi m̃tis deinde int᷑ peccata alioꝵ.
iit᷑ qͦs necesse : ut uiuat usq infinẽ. S duo habent
genera: peccatores isti. Alii sunt qui lege acceꝑunt.
alĩ sunt qui ñ acceꝑunt. Otiis pagani lege̾ ñ acce
generale nom̃ ÷ peccator. aut legis transgressor
si accepit lege. aut tantũmꝰ miquus sine lege sinꝰ
accepit lege̾. Deutroq genere loquit᷑ apłs & dicit.
Qui sine lege peccauart᷑: sime lege pibunt. & qͥ mlege¬

Expanded text:
repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, inter quos necesse est ut vivat usque in finem. Sed duo habent genera peccatores isti: alii sunt qui Legem acceperunt, alii sunt qui non acceperunt; omnes Pagani Legem non accegenerale nomen est peccator; aut Legis transgressor, si accepit Legem; aut tantummodo iniquus sine Lege, si non accepit Legem. De utroque genere loquitur Apostolus, et dicit: Qui sine Lege peccaverunt, sine Lege p
Abbreviated transcription (Latin):
infelix ego homo. qͥs me lib̾abit decor ꝑe mortis huiꝰ:
in mẽbris: sunt & foris hostes ꝓpt̃ qͦs clamas adillũ
cuiclamatũ ÷. ab occuttis meis munda me dnẽ: &
abalienis parce seruo tuo. Trgo saluũ mefac cũ dr̃:
abegritudine tua dr̃ interiore. id÷ ab iniquitate
tua. ab ea quacaptuus es abea qua adprimu̾
hominẽ ꝑtines. ut int̾ primos captiuos clames.
Saluus autẽ factꝰ abmiquitate tua: uide etiam
& demiquitatib alienis. utt̾ qͦs tibi necesse : ui
tͥ nũqͥd finit᷑ ȩccłiȩ nͥ infine scłi: Iste autẽ unꝰ ho.
unitas. xp̃i clamat has uoces. Necesse ÷ gͦ ut multi
exeuntes dehoc corꝑe fideles: iam sint milla requie
quã prat ds̃ spiritib fidelium. S hit sunt adhuc
mẽbra ap̃i: mhis qui in hac uita degunt. mhis
qui p ea nascent᷑. Ergo usq infinẽ scłi erit hic iste
hõ qui clamat apeccatis sius lib̾ari: & alege mẽbroꝵ

Expanded text:
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? in membris; sunt et foris hostes: quo clamas? Ad illum, cui clamatum est: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo . Ergo, Salvum me fac cum dicitur, ab aegritudine tua dicitur interiore, id est ab iniquitate tua; ab ea qua captivus es, ab ea qua ad primum hominem pertines, ut inter primos captivos clames. Salvus autem factus ab iniquitate tua, vide jam et de iniquitatibus alienis, inter quos tibi necesse est tibi: numquid finitur Ecclesiae. nisi in fine saeculi? Iste autem unus homo, unitas Christi, clamat has voces. Necesse est ergo ut multi exeuntes de hoc corpore fideles, jam sint in illa requie quam praestat Deus spiritibus fidelium: sed hic sunt adhuc membra Christi; in his qui in hac vita degunt, in his qui postea nascentur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat a peccatis suis liberari, et a lege membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
mine refugiã adte. Firmũ enĩ te facit grã api. &e
in mobilẽ acduersus om̃s tẽptationes inimici. s ibi
ẽ hiumana fiagutas ibit adboui pͥma aptiutas
Ibi ÷ lexinme̾bris reputgnans legi mͣ̃tis. ⁊ captiuũ uolens
duicere inlege peccati adhuc corp qđ corrũpit᷑ adgͣuat
animã. Qnͣtũ lib& firmꝰ sis exgr̃a dei: ꝗͣdui adhuc por¬
tas t̾ręnũ uas in quo thesaurꝰ : diͦ. aliqͥd etiã deipso
uasȩ fictili formidandũ ÷. Ergo firmam̃tum meũ
estu: ut firmꝰ sim inhoc scło. aduersus om̃s tẽpta.¬
tiones: s si multe: st᷑ & turbant me. refugiĩ meum
tues. Adhocenĩ confitebor infirmitatẽ meã ut sim
timidꝰ tãꝗͣ leps. qi spinis plenꝰ tãꝗͣ eritiꝰ. & ut malio
psalmo dr̃. petra÷ refugium ermatus: & leporib.¬
toris. Generaliter peccatores: int᷑ qͦs laborat istȩ qui
decaptiuitate iam lib̾andꝰ ÷. iste qui iam clamat.

Expanded text:
in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati : adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est . Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo dicitur, Petra est refugium ericiis et lepraliter peccatores, inter quos laborat iste qui de captivitate jam liberandus est; iste qui jam clamat:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuentꝰ ÷ Eccȩ ipsȩ ds̃ factꝰ : locꝰ refugii tui: qͥ pͥmo
erat metꝰ fuge tuȩ. In locũ muitu᷑ inqͥt mͥ esto:
t saluũ mefacias. Nonero saluus: nͥ inte.fłisitu
fueris requies mea: sanari ñ poterit egritudo mea.
Leua me atra: in te. iaceam ut surgã in locũ mu.¬
nitũ. Quidmimitiꝰ cu adillũ locũ confugeris e
Dicmͥ qͦs aduersarios formidabis: quis insidiabit᷑.
& ꝑueni& adte : Hescio qͥs dicit᷑ demontis uerticȩ
clamasse cũ imꝑator transir&: ñ dete loqͣr. Respe¬
ocisse illȩ dr: ⁊dixisse. nec ego dete. Contẽpserat im¬
ꝑatorẽ cũ insignib armis: ⁊ exercitu potente. Un¬
de: Deloco minito. Si securꝰ illȩ in alta tra. qͣmͦ
tu ineo aquo factũ ÷ cȩlum ⁊tr̃a: Esto mͥ indm̃pte¬
a mͥ alium locũ elegero: salius. ẽ. ñpotero. ł uge
certe homo: sunueneris munitiorẽ. Flon÷ gͦ quo
fugiat᷑ ab illo: ñ adillũ. Suiis euadere matũ. fuge
adplacatũ. Q uoniam firmanitũ meũ. ⁊ refugi¬

Expanded text:
mo erat metus fugae tuae. In locum munitum, inquit, mihi esto, ut salvum facias me. Non ero salvus nisi in te: nisi tu fueris requies mea, sanari non poterit aegritudo mea. Leva me a terra; in te jaceam, ut surgam in locum munitum. Quid munitius? Cum ad illum locum confugeris, dic mihi quos adversarios formidabis? quis insidiabitur, et perveniet ad te? Nescio quis dicitur de montis vertice clamasse, cum imperator transiret, Non de te loquor: respexisse ille dicitur et dixisse, Nec ego de te. Contempserat imperatorem cum insignibus armis, et exercitu potente. Unde? De loco munito. Si securus ille in alta terra; quomodo tu in eo a quo factum est coelum et terra? Esto esi mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. Quoniam firmamentum meum, et refugi
Abbreviated transcription (Latin):
senectatis. Quid ÷ t̾ep senectutis: Qũ defici& untꝰ
mea ne derelinqs me. Respoud& lnc tibi ds̃. Immo
uͦ deficiat iuitꝰ tua: ut inte maneat mea. ut dicas
cũ apło. Qnͣdo infirmor: tunc potens sũ. Noli time¬
re. nepiciaris ininfirmitatẽ: in ista senectutẽ. Qa
eniꝰ : Dñs tuus non ÷ infirmatꝰ in cruce: Honne an¬
te illũ tãꝗͣ ante hominẽ nicħ ualentẽ. captiuatũ
⁊ oppressũ capł agitauert̃ fortissimi tauri pͥngues
& dixit̾. Sifiliꝰ dei ÷ descendat decruce: Nũ qͥd ille
qi infirmꝰ erat desertꝰ ÷: qui maluit ñ descendere
decruce. ne ñ potentiam ostendisse. s insultantiobꝰ
cessisse uideret᷑. Quid te docuit pendens qͥ descendẽ
noluit. nͥ patientiami int̾ isultantes. nͥ ut sis fortis
indeo tuo᷑ Anforte & exeiꝰ ꝑsona dictũ sit: tãꝗͣ pro¬
diguĩ factꝰ sũ multis & tua duttor fortis. Exꝑsona
eiꝰ sccłm infirmitatẽ: ñscđm potestat̾e. Scđdm id qd

Expanded text:
 senectutis? Cum deficiet virtus mea, ne derelinquas me. Respondet hic tibi Deus: Imo vero deficiat virtus tua, ut in te maneat mea; ut dicas cum Apostolo: Quando infirmor, tunc potens sum . Noli timere ne projiciaris in infirmitate, in ista senectute. Quid enim, Dominus tuus non est infirmatus in cruce? nonne ante illum, tanquam ante hominem nihil valentem, captivatum et oppressum, caput agitaverunt fortissimi, et tauri pingues, et dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Numquid ille, quia infirmus erat, desertus est; qui maluit non descendere de cruce, ne non potentiam ostendisse, sed insultantibus cessisse videretur? Quid te docuit pendens, qui descendere noluit, nisi patientiam inter insultantes, nisi ut sis fortis in Deo tuo? Forte et ex ejus persona dictum sit, Tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis: ex persona ejus secundum infirmitatem, non secundum potestatem; secundum id quod
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso uetere nio corp acceꝑat. qr maria deadã
erat. Ergo qđ illi putauert̾. hoc de cruce dixit. Quare
me dereliqͥsti: Quar me isti derelictũ putant malo
agnoscamꝰ. Quia & illȩ. tales uoces exꝑsona nr̃ã
habuit. non expotentia & maiestate sua. s exeo
qđ factus ẽ ꝓpt̾ nos: non scłm id ed̃ erat qui fecit.
elongat omino. cłpe ÷ enĩ dñs: his qui obtriuert̃
cor. Ms̾ m̃s madiutorium meũ respice. Con¬
fundant᷑ & deficient cõmittentes animȩ ineȩ
iud optauit: confundant᷑ & deficiant. Quare
optauit : cõmittentes animã meam. Quid ÷ cõ¬
mittentes animã meam: Cõmittentes: quasi
in rixã aliꝗͣ. Cõmtiti enim dicunt᷑. quirexari
ꝓuocant᷑. Sigͦ ita ÷: caueamꝰ cõmittentes ani¬

Expanded text:
de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare me dereliquisti ? Quare me isti derelictum putant malo agnoscamus: quia et ille tales voces ex persona nostra habuit, non ex potentia et majestate sua; sed ex eo quod factus est propter nos, non secundum id quod erat qui fecit nelongat omnino. Prope est enim Dominus his qui obtriverunt cor . Deus meus, in adjutorium meum respice. fundantur et deficiant committentes animam meam. Quid optavit? Confundantur et deficiant. Quare optavit? Committentes animam meam. Quid est, committentes animam meam? Committentes quasi in rixam aliquam. Committi enim dicuntur, qui rixari provocantur. Si ergo ita est, caveamus committentes ani
Abbreviated transcription (Latin):
fueris ꝓtector ms. qui me saluũ ꝑdigxisti adtẽp
qͦ unte discerem sꝑare. Auiuentite autẽ mea
cepi inte sꝑare. ex qͦ me aduersiis diabolu arma¬
sti: ut in ꝑcinctu exercitꝰ cui armatꝰ fide tua.
caritate. spe. ceterisq donis tuis. confligerem
aduersus inuisibiles mimicos. audirẽq ab
apło. Non ÷ uob̾ colluctatio aduersus carnẽ &
sanguinẽ. s aduersus pͥncipes & potestates & re

Expanded text:
fueris protector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus tui armatus fide tua, charitate, spe, caeterisque donis tuis confligerem adversus invisibiles inimicos tuos, audiremque ab Apostolo: Non est nobis colluctatio adversus carnem et san
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs lege p̃teriens miquus ÷. Honomis miquus.
tio. Quigꝰ legẽ ñ accepunt. miqui dici posst̃: p̾ua.¬
ricatores ñ posst̃. Iudicant᷑ ittriq scđm merita
sua. S ego qui decaptautate uolo lib̾ari: ꝑ gram
tuã clamo adte: liba me demanu peccatoris. Qa
ẽ. demanii peccatoris: Depotestateeiꝰ neciĩseuit
adducat a dconsenfionẽ. ne cũ insidiat᷑ ꝑsuade¬
at miquitate. Demami legẽ p̃tereuntis. ⁊ miqd.
Responde illi. Quidte queris lib̾ari demanu legẽ
p̃tereutis ⁊ iniqͥ Noli consentire. S si seuit:
paciens esto tolera.s: quis tolerat. si deserit illȩ.
qui fit locꝰ mumitꝰ: Quare gͦ dico. lib̾a me de.
manu legẽ p̃tereuntis ⁊ miqͥ: Quia ñ ÷ mme
ut mpaciens sim: s nite qui tonas patientiã.
spesmea: auiuentitte mea. Ideo patientia mea:
qr fpes mea. anpociꝰ ideo spes mea qr patientia mea:
spes tua: Nonne ⁊apueritia tua. ⁊ abnifantia
tua: Piane inqͥt. Hamuide quid sequit᷑. Nehoc

Expanded text:
omnis Legem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus tio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patiens sim, sed in te qui donas patientiam. spes mea a juventute mea. Ideo patientia mea, quia spes mea: an potius ideo spes mea, quia patientia mea? spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui fortasse cum acceꝑit transi& te. Qnͣdo enĩ erat sau.¬
lus stepħi lapidator: ꝗͣ miati erant axp̃iani. quoꝵ
erat ille ꝑsequittor: T am̃ qͣndo conuersus ÷: om̃s qͥ
se p̃cesserant suꝑ auit. T rgo dic deo: qđ audis inpsal¬
mo. Inte sꝑaui dnẽ. ñ confundar mȩt̾nũ. intua i̾ti¬
cia ñ in mea. ertie me & exime me. Inclina aurẽ
tuam adme. Et hȩc confessio: humilitatis. Qui dic̃
melina adme: confitet᷑ qr iac&. tãꝗͣ eger ꝓstratus
medico stanti. Deniq tude: qr eger loquit᷑. Incli
niant: ego enĩ me ꝓtegere ñpossum. Et parũ ÷ m
ꝓtectorem: addidit. In locũ mimitũ mͥ esto. lu¬
esto locus munitꝰ m̾s. Ubi ÷ qđ ab illo fugiebas
adam. & te int᷑ ꝑadisi ligna abscondebas: Ubr ÷
qđ eiꝰ faciem formidabas. adquẽ gaudere consue¬
ueras: Abisti & peristi. captiuatus es: &ecce uisita¬
ris. ⁊ecce ñ dimitteris: & ecce dimiitunt᷑ nonaginta¬

Expanded text:
qui fortasse cum acceperit, transiet te. Quando enim erat Saulus Stephani lapidator , quam multi erant Christiani quorum erat ille persecutor! Tamen quando conversus est, omnes qui se praecesserant superavit. Ergo dic Deo quod audis in Psalmo: In te speravi, Domine; non confundar in aeternum: in tua justitia, non in mea, erue me, et exime me. Inclina ad me aurem tuam. Et haec confessio est humilitatis. Qui dicit, Inclina ad me, confitetur quia jacet tanquam aeger prostratus medico stanti. Denique vide quia aeger loquitur: Incliniant, ego enim me protegere non possum. Et parum est, in protectorem; addidit, et in locum munitum, ut esto locus munitus meus. Ubi est quod ab illo fugiebas, Adam, et te inter paradisi ligna abscondebas? Ubi est quod ejus faciem formidabas, ad quem gaudere consueveras ? Abiisti, et periisti: captivatus es, et ecce visitaris, et ecce non dimitteris;
Abbreviated transcription (Latin):
data iustꝰ ero: & sicerit mea ut tuasit: id÷ abfte
mͥ data. Ineum enĩcredo: qui iꝰttficat impumi
ut depitet᷑ fides mea adi̾ticiam. Frit gͦ & sic tti¬
cia mea. ñ tam̃ tamꝗͣ ꝓpria mea: non tãqͣ ame npi
& gr̾am respuebant. Nam dictũ ÷ in alio loc.

Expanded text:
ero; et sic erit mea, ut tua sit, id est abs te mihi data. In eum enim credo qui justificat impium, ut deputetur fides mea ad justitiam . Erit ergo et sic justitia mea; non tamen tanquam propria mea, non tanquam a meipso bantur, et gratiam respuebant. Nam dictum est alio loco:
Abbreviated transcription (Latin):
adlaudẽ tuam: qr & nicħ de ẽẽt. si dãpnares om̃s ini¬
qͥͦs. Honeñ non eẽt. magna laus dĩ: iusticia ipsa.
qua iniqui dãpnant᷑: Magna laus. eẽt. fecisti ho¬
minẽ. dedisti ei liberũ arbitrium. in paradiso collo¬
casti. p̾ceptũ imposuisti. mortẽ sip̃ceptũ uiolane.
iustissimã denuntiasti: nicħ non fecisti : Nemo ÷ qͥ
ate ampliꝰ exigat. Peccauit. factum ÷ genꝰhitmanũ
tãꝗͣ massa peccatoꝵ: ꝓfluens depeccatorib. Qagͦ:
tu. si massam istã iniquitatis dap̃nes. qͥsꝙͣ tibi dic&
inuste fecisti: Esses plane etiam sic iustus: & omĩs
eẽt. ista laus tua. S qr lib̾asti & ipsum peccatore
iustificando imptum: adiciam suꝑ omnẽ laudẽ¬

Expanded text:
ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justificando impium, adjiciam super omnem laude
Abbreviated transcription (Latin):
ircł es uis audie:: Quando meo hono qd facis
ds̃ tibi plac&: meo autẽ malo qđ pateris dõ tibi
ñ displic&. Hidete quid oxrerim frs. & cauti estote
contra cõmittentes animas itas. Onis enĩ quiuob¬
cũ agunt ut mierorib & tribulationib fatige¬
mini. idagunt. ut ineo qđ patimini ds̃ uobꝰ
displiceat: & ereat de ore ur̃o. Quid÷ hoc: quid
enĩ fecr: lam gͦ tunichil mali focisti. & tu ustꝰ es
illȩ iriustus: Peccator sum inqͥs fateor. iustũ
me ñ dico. S: quid perator: Nũquid tantũ
qͣntũ illȩ cui bene est: Quantũ grauis: łgo
scio mala ipstꝰ. ego scto iniquitares ipsi. aquib
ego & sipeccator: longe absum. Ettam̃ uideo
cum florere omĩb bonis: ego tanta patior. hon
gͦ ideo dico ds quid tibi feci q nichi omino
mali feci: s qi non tantũ feci ut ista dignꝰ sim
pat. Iterũ tu iustus: illȩ iiustꝰ. Fuigila misem
cõmissa: arntua tua. ħon inqͥd ego. iuistũ ine

Expanded text:
d facis, Deus tibi placet; in eo autem malo quod pateris, Deus tibi non displicet. Videte quid dixerim, fratres, et cauti estote contra committentes animas vestras. Omnes enim qui vobiscum agunt, ut in moeroribus et tribulationibus fatigemini, id agunt, ut in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille cui bene est? quantum Gaius Seius? Ego scio mala ipsius, ego scio iniquitates ipsius, a quibus ego, etsi peccator, longe absum; et tamen video eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! Non ergo ideo dico: Deus quid tibi feci, quia nihil omnino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non, inquit, ego
Abbreviated transcription (Latin):
uiam teneus artã ⁊ angustã: tãꝗͣ ꝓdigiũ fact l
multis. Settu adiutor fortis. Ad estu oãnoibil
qui mͥ dicas noli deficere: inuia angusta. łgo pͥu
transiĩ ego sũ ipsa uia Ego duco: in me duo abiꝰ
timebo: qr cu aduttor fortis. R epleat᷑ os maull

Expanded text:
viam tenens arctam et angustam, tanquam prodigium factus sum viam tenens arctam et angustam, tanquam prodigium factus sum multis; sed tu adjutor fortis. Adesto, o Domine Jesu, qui mihi dicas: Noli deficere in via angusta; ego prior transii, ego sum ipsa via , ego duco, in me duco, ad me timebo, quia tu adjutor fortis. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. teꝑe infirmitatis. tẽꝑe uocis acõpelib Nlicgͦ
quid ÷ T̃amꝗͣ piodigiũ factus sũ multis. Unde
tãquã ꝓdigium: Unde mͥ insultant. qui me
ꝓcligiũ putant: Quia credo: qđ ñ uideo. Ili eniꝰ
beati: in his quȩ udent exuttant. In pota. mlu¬
xuria. inscortationib. inauaritia. indiuitũs.i
rapinis. in sclarib dignitatib. indealbatione lu¬
tei parietis. inhis exiatant. Ambulo autẽ egom
uiam dissimilẽ. contẽpnens ea quȩ psentia sunt.¬
& timens etiam ꝓsꝑa scłi. nec alicubi secitrꝰ ñ inꝙ.
missis dei. Et illi. Manducemꝰ & bibamꝰ: cras enti
moriem᷑. Quid ais : repete. Manducemꝰ ingt: Abi¬
bamꝰ. Age qͥdp ea dixisti: cras enĩ moriem᷑. lerni¬
isti: ñ sectuxisti. Pane hoc ipsũ qđ p ea dgxisti.
incussisti mͥ timorẽ. netibi consentiã. Cias enim
moriemͣ. dixisti. ⁊ip̃necessitate mandicemꝰ &ebsumꝰ¬
Immo ieumemꝰ & oremꝰ: cras enĩ moriem. hanc cũ¬

Expanded text:
ris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus, hic ergo quid? Tanquam prodigium factus sum multis. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, in scortationibus, in avaritia, in divitiis, in rapinis, in saecularibus dignitatibus, in dealbatione lutei parietis; in his exsultant: ambulo autem ego in viam dissimilem, contemnens ea quae praesentia sunt, et timens etiam prospera saeculi, nec alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras enim moriemur. Terruisti; non seduxisti Plane hoc ipso quod postea dixisti, incussisti mihi timorem ne tibi consentiam. Cras enim moriemur, dixisti; et praecessit, Manducemus et bib cras enim moriemur. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ illi qui eã nolunt ferre. ferant illsꝰ qui
uolunt. & inueniant quã sit leuis. quã suaius.
quã iocunda quã rapiens incęlũ: & at̾ra eri¬
gens. Diuidã sicimã: & conuallẽ tab nacłoꝵ
dimetiar. forte ꝓpt̾ oues iacob: conuallis ta¬
bnacłoꝵ intelligit᷑ gens udeoꝵ. & ipsa di¬
uidit᷑. Nam transiert̃ inde qͥ credideit̃. foris
st̾ ista lecta in litteris dei. Galaad: hab& in¬
t̃pretationis suȩ uocẽ. & magni sacram̃ti. Int̃¬
p̃tat᷑ eñ: a ceruus cestimonii. Qquantꝰ aceriuis
testimonii ẽ. in martiribꝰ: Meus ẽ. galaad:
mĩs ẽ. aceruus testimonii. mei sunt martyres
ueri. Moriant᷑ alii ꝓuetusta uanitate: sine
salȩ. Ilũqͥd ꝑtinent ad aceruũ testimonũ:
Quia & si tradidero corp meũ ut ardeam. cari.¬
tatẽ autẽ ñ habeam. nicħ mͥ ꝓdẽ. Cũ autẽ¬

Expanded text:
 nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt inde qui crediderunt; foris sunt ista lecta in Litteris Dei. Galaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sinẽ. Quid times moabitas. oꝑa mala eoꝵ qͥ
lege male utunt᷑: Quid enĩ: luda rextuus
qui p̾cessit. ñ ne cales ꝑtulit: Hescis iudaos
male utendo lege apm̃ occidisse: Ergo sꝑa: &
quo p̃cessit rex titus sequere eũ. Dic. uida rexmis.
Et exeo qđ iuda rex ms: moab inqͥt factꝰ e Oua
spei mae: ñ consũptionis mee. Uide intribulati¬
erplicat ollam spei. Scientes qͥa tribulatio
patientiam oꝑat᷑. Patientia autẽ ꝓbationẽ ꝓbati¬
o nͦ spem. Sitribulatio patientiã. patientiã ꝓba¬
tionẽ ꝓbatio fpẽ: olla ẽ. autẽ tribulatio: quȩ
opat᷑ spẽ. Merito moab: olla spei mce. Spes autẽ
ñ confundit. Et qͥd: ferues contra ollam: lta
plane qͥa caritas dei diffusa ẽ. in cordib nr̃is.¬

Expanded text:
finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo spera, et qua praecessit rex tuus sequere. Dic, Juda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulatid vide istum, si explicat ollam spei. Scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio spem. Si tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, olla est autem tribulatio quae operatur spem; merito Moab olla spei meae. Spes autem non confundit. Et quid? Ferves contra ollam? Ita plane, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nos