comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s sciendũ ẽ. quia ocłi atq
aures corꝑis assunt etiã car¬
nalibꝰ. cisq stͣ in usu rerũ que
aures cordis. solũ mͦ sp̃it aliũ
st̃. qui inuisibilia ꝑ intellec¬
tũ uidẽt. & laudẽ di sine so¬
no auoiũt. Has omp̃s d̃s au¬
res q̃rebat cũ diceret. qui
habet aures audiendi.
audiat. Quis namq in illo
ppło esse tc̃ poterat. qui au¬
res corꝑis ñ haberet: S dũ
dicit᷑. qui ht aures audiendi
audiat. aꝑte monstrat᷑. gͥd illas
aures q̃reret. quas om̃s ha¬
bere ñ poterãt. Dicatur gͦ.
Fili hominis. uide ocłis tuis.
& aurib tuis audi. In pͥore
autẽ locutionũ nr̃arũ par¬
te iã diximꝰ. cur ꝓph̾a qͦties
adͥuidenda sp̃italia. aucit᷑. fi¬
lius hominis appellet᷑. S ne¬
co. quia in hac appellatione me¬
moratur semꝑ qͥd ẽ ex infirmi¬
tate. ne extollat᷑ de ꝯtẽplatioĩs
magnitudine. Et notandũ qͥa
auiersa st̃. ut dicat᷑ ocłis tuis
uide. & aurib tuis audi. & tam̃

Expanded text:
. Sciendum quia oculi et aures corporis adsunt etiam carnalibus, eisque sunt in usu rerum quae aures cordis solummodo spiritualium sunt, qui invisibilia per intellectum vident, et laudem Dei sine sono audiunt. Has omnipotens Deus aures quaerebat, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat. Quis namque in illo populo tunc esse poterat qui aures corporis non haberet? sed dum dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat, aperte monstratur quod illas aures qbere non poterant. Dicatur ergo: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi . In priori autem locutionum nostrarum parte jam diximus cur propheta, quoties ad videnda spiritalia ducitlius hominis » appellat quia in hac appellatione memorata semper quod est ex infirmitate, ne extollatur de contemplationis magnitudine. Et notandum quia diversa sunt ut dicatur oculis tuis vide, auribus tuis audi, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uir interiꝰ respicit. ꝓpheta
foris : Quid ẽ qͦd htũ iuri
facies ad edificiũ. ꝓpħe uer
oculi sunt ad portã. nͥ quod
unigenitꝰ patͥs idcirco in car¬
natus ẽ. ut nos ad spĩtale e¬
dificiũ. id ẽ ad scẽ eccłie fidc̃
introduceret: cuiꝰ oculi edi¬
ficiũ suũ semꝑ aspiciũt. qͥa
quantũ quisq in uirtutib
ꝓficiat. indesinent̾ attendunt
ꝑ oculos cordis ponere ad exi¬
tum debet & sine cessatione
meditari. qͣndo a p̾senti uita
exeat. atq ad eterna gaudia
ytingat. ꝑropter hoc qppe
incarnatꝰ est ds. ut nos in¬
troduceret ad fidẽ & educat
ao speciẽ uisionis suc Unde
in scõ quoq euuglio loquit᷑

Expanded text:
vir interius aspicit, Propheta vir interius aspicit, Propheta foris? Quid est quod ejus viri facies ad aedificium, prophetae vero oculi sunt ad portam; nisi quod unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est, ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculis aedificium suum semper aspiciunt, qui quantum quisque in virtutibus proficiat, indesinenter attendunt.per oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introduceret ad fidem, et educeret ad speciem visionis suae. Unde in sancto quoque Evangelio loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cisset ut d̾s. purus puta¬
retur homo Sͦ quia anuna
fecit. & humana ꝑtulit. quasi
ꝑ fenestras uł ꝑ cancellosad
homines ꝓspexit. ut d̾s & appa¬
reret ex miraculis. & lateret
ex passionibꝰ. & homo cerne¬
retur ex passionib. s tam̃
esse ultra homines ex mi¬
raculis agnosceret᷑. S quia
uir iste stare in porta di¬
citur. que rendũ nobis est.
utrũ facie interiꝰ. & tergo
exteriꝰ stetit. Qua in re.
si ea que sunt p̾missa et
subiuncta conspicimꝰ. citiꝰ qu¬
liter steterit inuenunꝰ Prus
enim dicit᷑. erat quasi edis
cium ciuitatis uergentis ad
austrũ. & introduxit me illuc.
& paulopꝰ de eodẽ uiro subai¬
enim introducto ꝓpħe in cci¬
ficium stans in porta locutꝰ
est ꝓfecto constat qͥa facio
interiꝰ. & tergo exteriꝰ stetit
S introductus ꝓpħa cuiur¬
stans in porta locutꝰ est ꝓ¬
culdubio faciẽ ad portam
tenebat. unde uerba loq̃n¬
tis audiebat. Quid gͦ est qͥd

Expanded text:
cisset ut Deus, purus putacisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo exterius? Qua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus, citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur: Eraticium civitatis vergentis ad Austrum, et introduxit me illuc. Et paulo post de eodem viro subdienim introducto prophetae in aedificium stans in porta locutus est, profecto constat quia facie interius, et tergo exterius stetit. Sed introductus pstans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebat. Quid est ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tem. demonia eicientẽ. & es¬
se hunc ultra homines sen¬
tiebant. Sed ipsa. eiꝰ mira¬
cula in eoꝵ corde cogitata
humanitas ꝑ turbabat. In¬
de sc̃a eccłia sub sponse uo¬
ce hunc aꝑte iam uidere ds¬
siderans. ait. En ipse stat pꝰ
li natura assũpsit ostendat.
& in se ipso inuisibilis ꝑ marfit
in aꝑto se uiãe q̃rentib qͣsi
post parictẽ stetit. qͥa ui¬
aendñ se manifestata mages¬
tate ñ p̃buit. Q uasi eñ post
parietẽ stitit. qui bumantati
naturam quam assumpsit.
ostendit. & diuinitatis naturã
humanis oculis occultauit
Unde & illic subdit᷑. Respi¬
ciens ꝑ fenestras. ꝓspiciens
ꝑ canc ellos. Quisquis enim
ꝑ fenestras uł ꝑ cancellos res¬
picit. nec totus uidet᷑. nec
totus ñ uidetur. Sic nimirũ
redemptor nr̃ ante dubi¬
tantiũ oculos factus c̃. qͥa
miracula faciens. si nichil ꝑ¬
tulisset ut homo. plene eis
apparuiss ds. Es rursum
humana. faciens. si nulla fe¬

Expanded text:
tem, daemonia ejicientem, et estem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant: sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat, unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans aili natura assumpsit ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fe
Abbreviated transcription (Latin):
quis in porta stat. ex guadã
parte intus est. ex quad am
natus ꝓ nobis. misericordit᷑
ante humanos oculos quasi
in porta stetit. quia & ꝑhu
manitatẽ uisibilis apparuit.
x sese inuisibilẽ in diuini¬
tatt seruauit. Hinc enam
sione sustinuerant. ꝑfidie sue
confusione turbati st̃. quia
cum quem ad crectionẽ suã
uenire crediderant. morta¬
lem uidebant. Qui igit᷑ in
porta stat. sicut suꝑiꝰ dictũ:
ex quadã parte foris. ex qua¬
dam uͥ parte intꝰ uidet᷑. Unde
nec ipsa urdroꝵ ꝑfidia. sine
aiuine uirtutis est ostensione
acrelicta. Nam miracula eiꝰ
uidentes. trahebantur ut cre¬
acrent. s rursũ passionẽ illiꝰ
ꝑpendentes aedignabantur
am credere. quẽ carne mor¬
talem uidebant. Unde factũ
est. ut de eiꝯ cognitione au¬
bitarent. Uidebant enĩ e su¬
rientem. sitientẽ. come den¬
tem. bibentẽ. la ciscentẽ. Aor¬
mientẽ. & purũ hunc homi¬
nem ex istimabant. Uidebãt
mortuos suscitantẽ. le ꝓsos
mundantẽ. cecos illuminan¬

Expanded text:
quis in porta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam fnatus pro nobis misericorditer ante humanos oculos quasi in porta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim sione sustinuerant perfidiae suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videest ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purum hunc hominem esse aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminan
Abbreviated transcription (Latin):
eterna didacimꝰ. qui in testimo¬
no aiuinitatis en apparusse
exteriꝰ cues nrõs angłos illiꝰ
scimꝰ. cõcupiscamꝰ regẽ. deside¬
remus ciues quos cognouimꝰ.
atq in hoc scẽ eccłie edificio
stantes. oculos in porta tene¬
amꝰ. Demꝰ terga m̃tis huic
corruptiõi uitȩ tẽꝑalis. inten¬
damꝰ cordas faciẽ ad celestis pa¬
trie lib̾tatẽ. S ecce adhuc
multa sunt. quȩ nos de cura
lutee corruptibilitatis p̾munt
Quia gͦ ꝑfecte exire ñ possu¬
mus. saltĩ in spelunce nr̃e ostio
stermꝰ. exituri quando que ꝓspe
ꝑ grãm redemptoris. qͥ uiuit

Expanded text:
n testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque prospere per gratiam Redemptoris nost
Abbreviated transcription (Latin):
cũ contẽplari d̾m nitit᷑. uelut
in quodã certamine posita mͦ
quasi exuꝑat. qͥa ĩtelligendo
& sentiendo de incircũ septolu¬
mine aliqͥd degustat. mͦ uͦ suc¬
cũbit. qͥa & de gustando iterũ
deficit. Quasi gͦ uincit᷑ angłs
qͣndo ĩtellectu intimo app̾hen¬
dit᷑ a̾s. S notandũ ẽ qͦd idem
uicꝰtus angłs neruũ femoris
iacob tenuit. eũq marcessere
statĩ fecit. atq ab eo iacob tẽꝑe
uno claudicabat pede. Quia

Expanded text:
 contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto nomine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia et de gustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus Sed notandum quod isdem victus angelus nervum femoris Jacob tenuit, eumque marcessere statim fecit atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit pede. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ire medditat᷑. S iam qͥ in
ostio spelunce cõsistit. & uer¬
ba d̾i in aure cordis ꝑcipit.
necesse est ut faciẽ uelet: qͥa
dũ ꝑ suꝑnã grãm ad altiora.
intelligenda ducimͦ. quan¬
to subtiliꝰ leuam᷑. tanto sem
ꝑ ꝑhumilitatẽ nosmet ip¬
sos in intellectu nr̃o p̾m̾e
debemo. Nec conem᷑ plꝰ sa¬
ꝑe ad sobrietatẽ. ne dũ in¬
mis inuisibilia discutimꝰ ab¬
erremꝰ. ne in illa natura in¬
corporia. corporei luminls
aliquia q̃ramus. Aurem enim in¬
tendere. & faciẽ oꝑire ẽ. uocẽ in¬
terioris substantie audire ꝑm̃te.
& tam̃ ab om̃i sp̃ẽ corporea ocłos
cordus auertere. ne quid sibi ĩ illa
corporale animꝰ fingat. q̃ ubiꝙy
tota. ubiq incircũscͥpta. e. Hos

Expanded text:
ire meditatur. Sed jam qui in ire meditatur. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plusre ad sobrietatem; ne, dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus; aurem enim intendere, et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta es
Abbreviated transcription (Latin):
q exire cõcupiscit. s adhuc ñ
ualet. Hĩc est qͦd hebraicꝰ ppłs
de egyptia seruitute lib̾atus
cũ loquente dõ colũnã nubis
cerneret. unꝰqͥsq in tabnaculi
sui foribꝰ stabat & adorabat.
de quib paulo suꝑi aicitur.
Cum eg̃deret᷑ moyses ad ta¬
bernaculũ. surgebat unuiersa.
plebs. & stabat unusquisq inou
papilionis sue. Ibi et enĩ fan
ubi m̃tis oculos figimꝰ Une
fixerat. Quid ẽ autẽ ppłm cani¬
nam nubis aspicere. & in tabms¬
cłi sui forib stare atq adori¬
re. nͥ qͦd humana mens cũ su¬
ꝑiora. illa. atq celestia ut cũo
in gngmate. cõspicit. iã claus
habitationis corporce ꝑsubliꝰ¬
uatã cogitationẽ exit. atq il

Expanded text:
adhuc non valet. Hinc est quod Hebraicus populus, de Aegypti servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat, et adorabat . De quibus paulo superius dicitur: Cum egrederetur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui . Ibi etenim stamus, ubi mentis oculos figimus. Unfixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque il
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter uioetur. cũ sese an¬
gustat ut dilatet. Et aliqͣndo
quidẽ uincit. & relucꝰtantes tene¬
bras sue cecitatis exuꝑat. rit ds
incircurt seͥpto lumine qͥddam
st̾rtim & tenuiter attingat. sea
tam̃ ad semet ipsã ꝓtmꝰ reu̾b̾ata.
reuertitur. atq ab ea luce ao
quã respirando tͣnsit. ad sue
cecitatis tenebras suspirando
redit. Quod bene sacra hysto¬
ria designat. quȩ beatũ iacob
cũ angło luctatũ narrat. Cũ
enĩ ad parentes ꝓpͥos rediret.
in uia angłm inuenit. cũ quo
in lucꝰtamine magnũ certam̃
habuit. Is enĩ qͥ certat in luc¬
tamine. aliqͣndo suꝑiorẽ se.
aliqͣndo u eo cũ quo ꝯtenderit
inferiorẽ inuenit. Designet.
gło cõtendit. uniꝰ cuiꝰq ꝑfecti
uiri & in cõtemplatione positi

Expanded text:
poraliter videtur, cum sese angustat, ut dilatet. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim et tenuiter attingat. Sed tamen ad semetipsam protinus reverberata revertitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tenebras suspirando atque lamentando redit. Quod bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in lucta magnum certamen habuit. Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum, cum quo contendit, inferiorem invenit. Designat gelo contendit, uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione pos
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ. Que enim suꝑiora pe¬
netrare etiã collecta ñ suffi¬
ditur .a. suo alueo siccatur
s tam̃ inter hȩc adẽ suꝑna
gr̃a. & sim̃tem meam cogita
leuant. Obscurum quidẽ ual.¬
de est opꝰ qͦd agg̃dimur. sẽa
ponamꝰ in animo qͥa noctur¬
num iter agimꝰ. restat ergo
ut hoc palpando carpamus.
quarto decimo anno postqn
ꝑcussa est ciuitas. ipsa has
facta est suꝑ me mans añi
aaduxit me illuc. Dictur
mẏsticam narrationẽ. histrs¬
cam p̾mittit. ut figat ex m̃
qd credatur in reuelatiore
dio libri huio. quo anno ꝓpi
ceꝑit indicauit. In fine uᵈ m
ruit. quo extremã. uisionen
uidit. ita ut cognosci uala
in quot annis ꝓphetiȩ sus ui¬
quo ꝓphetare cepit. in locurs¬
nis suc initio posuit dicens
Aꝑti sunt celi. & uidi uisionis
dñi in quinta m̃sis. ipse est u¬
nus quintꝰ. tnsmigrationis rio

Expanded text:
tantem . Quae enim superiora petantem . Quae enim superiora penetrare etiam collecta non suffiditur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitateriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamus.quarto decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. » Dicturus mystica, narrationem historicam praemittit, ut figat ex tempore quod credatur in revelatione. dio libri hujus quo anno prophetare coepit, indicavit. In fine vero inseruit quo extremam visionem vidit: ita ut cognosci valeat in quot annis prophetiae suae diquo prophetare coepit in locutionis suae initio posuit, dicens: « Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini in quinta mensis, ipse est annus quintus transmigrationis r
Abbreviated transcription (Latin):
multis
curis
prem̃¬
tibus¬
librum co¬
ram caritate
ur̃a. totum ꝑ ordinem ꝑscrutari
non licuit. ur̃is desideriis placũ¬
it petere. ut saltem extrema. ciꝰ
uisio quȩ ei facta est de edificio
in monte constituto. quȩ & cun¬
tis est uisionibꝰ eiꝰ obscurior. ex¬
poni debusset. Etquidem uo¬
luntati ur̃e me parere necesse
est. sed duo sunt. quȩ in has re
ꝑturbant animũ meũ. Unum
qđ hec eadem uisio obscuritatis
nebulis tegitur. ut uix in ea. ali¬
quid intellectu intlucente.
uideatur. aliud quod iam agilulfũ
longobardoꝵ regem ad obsidionẽ
nram summoꝑe festinant ẽ padũ
tñsise cognouum. Unde pensa
cis sensib penetrare qͥd ualeat
mens misera. timoris sui ꝑtur¬
bationib occupata. Quanto
enim circa terrena pł agit᷑.
tanto in his quȩ sunt cęlestia
minꝰ uidet. ꝓ eo qͦd curis su¬
is extra se ducitur. Et ual¬
de intꝰ minor est. qͥa sicut scͥp¬
tum est. depͥmit terrena ha¬
bitatio sensum multa cogi¬

Expanded text:
multis curis prementibuslibrum coram charitate estra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est, sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem Padum transisse cognovimus . Unde pensatcis sensibus penetrare quid valeat mens misera, 1308 timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus angitur, tanto in his quae sunt coelestia minus videt; et pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est, quia, sicut scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogi
Abbreviated transcription (Latin):
audientis ligat. ne se uł in
misera cogitatione dissoluat
Et notanoũ qͦd aicit᷑. qͥa ei
funiculꝰ in manu est. idẽ p̾dh¬
catio in oꝑatione. In se enĩ
ostendit om̃e qͦd docuit. sic̃
scriptũ est: que cȩpit ĩc fa¬
cere & docere. Et qͥa ipsa
que dixit. etiã scͥpture tra¬
didit. ut ad posteros man¬
darentur. recte sub rungit.¬

Expanded text:
audientis ligat, ne se vel in audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
pellitur. & honorẽ fugiens.
in sacri ordinis arce suble¬
uatur. S quia sicut ꝑ inter¬
p̾tem nr̃m didicimꝰ. hebre¬
orũ hẏstoria ñ habet cem̃¬
manu ci. hoc qͦd apo nos
certiꝰ habetur. expon̾e debe¬
mus. Scimꝰ autẽ qͦd funculꝰ
lineus subtilior. ẽ. quã si fu¬
niculi fiant aliunde. Et qͥd
in funculo lineo. nͥ suptilio¬
rem p̾dicationẽ. id̾ẽ. sp̃italẽ
debemꝰ acciꝑe censurã. Et¬
rudẽ ppłm ñ suptili p̾dicatio¬
ne cohercet. in quo ꝑ peniten¬
ciam non peccata cogitatios
sed oꝑis resecabat. ut pꝰ qui
ꝑ semet ipsũ dñs etiã cogi¬
tationes hominũ p̃dicando
religauit. & ꝑfectũ esse pec¬
catum etiã in corde in notu¬
it. funiculũ lineũ in manu
tenuit. Nit enim. Audistis
quia dictũ est antiquis. ñ
mechaberis. Ego autẽ dici
uobis. qͥa qui uiderit mulit¬
rem ad concupiscendũ cam
iam mechatꝰ est eã in cordi
suo. Funculꝰ gͦ est lineus.
p̃dicatio suptilis. que m̃tem

Expanded text:
pellitur, et honorem fugiens pellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia, ut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caememanu ejus. Hoc quod apud nos certius habetur exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est, spiritalem debemus accipere? Censura etrudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenitentiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit: at postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: « Audistis quia dictum est antiquis, non moechaberis. Ego autem dico vobis: Qui viderit mulierem ad concjam moechatus est eam in corde suo . Funiculus ergo lineus praedicatio est subtilis, quae mentem
Abbreviated transcription (Latin):
in manu eiꝰ. In septuaginta
interp̃tib. funculꝰ lineus ñ
habetur. s funiculꝰ cem̃tarioꝵ
Quoꝵ si in hoc uersu tͣnsla¬
tionem ad exponendũ tene¬
mus. qͥd̃ aliud. cem̃tarios
quã. scõs doctores accipimꝰ.
qui lo quendo sp̃italia ad
celeste edificiũ uiuos lapi¬
des. idẽ. electoꝵ animas com
sores locuti st̃. quid aliua.
fuit quã cõpositio lapidũ
in hac que cotidie ꝯstruit᷑
fabrica scõꝵ: In funiculo
autẽ cem̃tarii. hoc agi sol&
ut cognosci e qualitas uel
rectitudo surgentis parie¬
tis ualeat. Et si lapis intꝰ
est. foras eicitur. si exteriꝰ
ꝓminet. interius reuocat᷑.¬
Et certe hoc cotidie agit p̃cti¬
catio doctoꝵ. ut unaquęq ani¬
ma cui regiminis onera susci¬
ꝑe fortasse ñ expedit. ctiam si
foras apparere appetat. interio
reuocetur. Et rursum que
latere uult. & sui tantũ modo
curam gerere. si sibi ac mul¬
tis esse utilis potest. et iã cũ
latere desiderat. exteriꝰ ꝓdu¬
catur ut appareat. Sicq fit

Expanded text:
uaginta interpretibus funiculus lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est electorum animas, comsores locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius prominet, interius revocetEt certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque anima, cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foris apparere appetat, interius revocetur; et rursum quae latere vult et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit
Abbreviated transcription (Latin):
aggrauat animã. & depͥmit.
terrena in babitatio sensum
multa cogitantẽ. Si enim
ꝑ contẽplationẽ iam m̃te ex¬
tra carnis angustias tendim᷑.
adhuc tam̃ in sacram̃tis que
cognouimꝰ. ipsa carnali an¬
gustia intra portã tenem᷑
Sepe namq animꝰ ita in
diuina ꝯtẽplatione suspen¬
ditur. ut iam se ꝑciꝑe de e¬
terna illa lib̾tate quã ocu

Expanded text:
at animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacramentis quae cognovimus ipsa carnali angustia intra portam tenemur. 17. Saepe namque animus ita in divina contemplatione suspenditur, ut jam se percipere de aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
celi nidos. filiꝰ autẽ hominis
ñ habet. ubi capd suũ re¬
clinet. Uenit alter qͥ dic̃et
Magister. sine me pris ire
& sepelire patrẽ meũ Cui
dicitur. Sine mor tuos ut
sepeliant mor tuos suos. tu
autẽ sequere me. & annũ¬
tia regnũ d̃ĩ. Quid ẽ qd
ille ꝓmittit se ire & desen¬
tur. iste dͥomũ uult rece¬
dere. & tam̃ ut sequi debe¬
at iubeturIlle ñ susci¬
pitur. iste nec ad hore
momitũ ab obse quio relaxa¬
calamꝰ ducitur. in quo &
iste trabitur & ille relin¬
quitur. ut celestis fabri¬
ca ñ sine pio & iusto exa¬
mine construatur. Pot̾
tam̃ calamꝰ m̃sure scͥpt᷑a
aca ꝓ eo intelligi. quod qͥsqͥs
pinc legit. in ea seret ipsũ
ecitur. uł quantũ in sp̃ita¬

Expanded text:
coeli nidos, Filius autem hominis coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Venit alter qui diceret: Magister, sine me primum ire, et sepelire patrem meum. Cui dicitur: Sine mortuos, sepeliant mortuos suos: Tu autem me sequere et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur? Iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat, jubetur. Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxacalamus ducitur, in quo et iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spirita
Abbreviated transcription (Latin):
quendos esse iudicauit:
quid aliud nͥ funiculũ re¬
traxit. ut & boni intra m̃su¬
ram celestis fabrice tenean¬
tur. & mali extra fabricam
in quib cũbona qͦ existiman¬
tur ñ sunt. quasi sine m̾su¬
ra remaneant: Hunc fu¬
niculũ & m̃sure calamũ in
manu sua redemptor nr̃
tenuit. cũ paulu apłm
ꝑ apparentẽ uirũ mace. donẽ.
ad monere dignatꝰ est. ita
ut isdẽ macedo uir dic̾et.
tͣnsiens adiuua nos. Et ta¬
men uolentes apłi ad p̾di¬
candũ ire in asẏam. ñ ꝑmi¬
iru. ubi fortasse ꝑgre ñ
cogitabant. & illuc ubi de¬
siderabant ꝑgere ire ꝓhi¬
bentur. nͥ quia occulti ui¬
dicii funiculꝰ & m̃surȩ ca¬
lamus tenetur in manu.
ut & alii uerba uite. audiãt
& alii nullatenꝰ audire me¬
reantur: Funiculꝰ ergo
m̃sure est. qui alio tractus:.
aliunde retractus. Sc̃o qͥ
uenit qui diceret. Mags¬
ter. se quar te quocũq: iers
Cui responsũ est. Uulpes
foueas habent. & uolucres

Expanded text:
quendos esse judicavit, quendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, quasi sine mensura remaneant. 12. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est, ita ut idem Macedo vir diceret: Transiens adjuva nos . Et tamen volentes apostolos ad praedicandum ire in Asiam, non permiire, ubi fortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto qvenit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa doctoꝵ studia sub quadã
occulti iudicii aispensatione
apłi cũ magistrũ ueritatem
sibi aꝑtiꝰ loquentẽ ꝯquirerẽt.
cur turbis in parabolis logue¬
retur. audierunt: Quia uo¬
bis datũ est nosse mysteriũ
regni celoꝵ. illis autem non.
Uel certe calamꝰ m̃sure est.
guia in ipso sacro eloquio
qͦd nobiscũ scriptũ est. oc¬
cultas esse aispensatiõe eius
agnoscimꝰ Nam ꝑ in cõpre¬
hensibile ei iudiciũ & alter
& alter foras relinquit᷑. ut
nullo mͦ adelectoꝵ numerũ
ꝑtinere mereatur. Habet gͦ
funiculũ. habet in manu ca¬
lamũ m̃sure. Qui enĩ funicu¬
lo locũ metitur. alibi funicu¬
lum trahit. aliunde retͣbit.
& huc aucit. quẽ altunde sub¬
ducit. S ic nimirũ sic redep
tor in collectione hominum
facit. aũ allos a suis iniqͥtati¬
bus educit alios in sua uriqͥ¬
tate acrelinquit. In his enim
quos colligere aignatus est.
occultȩ mensure funiculũ
traxit. & ab his quos relin¬

Expanded text:
ipsa doctorum studia sub quadam ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispensatione apostoli cum magistrum veritatem sibi apertius loquentem requirerent, cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia « vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . » Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio quid nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes cognoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium, et alter  alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae: Qui enim funiculo locum metitur, alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit, quem aliunde subducit. Sic nimirum sic redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniqbus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelin
Abbreviated transcription (Latin):
alium dñs pollicet᷑ dicens.
Orietur in ea uiror calami
a iunci. Quod in loco alio ex¬
posuisse me memini. ut ꝑ ca¬
lamũ scriptores. ꝑ iuncũ uero
debeant auditores intelligi
s: quia ad humorẽ aquȩ
ꝓ iuncus & calamꝰ nasci solet.
a ex una eadẽq a qua utraq
dum asfumitur. cũ uinco uero
seribi ñ potest. Quid in iunco
a calamo acciꝑe debemꝰ. nͥ qͦd
una est doctrina ueritatis. q̃
multos auditores irrigat:
Sed irrigati alii ad hoc usoy
in uerbo di ꝓficiunt. ut etiã
scriptores fiant. uideł tãqͣm
calami. Alii uͦ uerbũ uite
audiunt. bone spei & rectoꝵ
oꝑum uiriditatẽ tenent. s
tam̃ ad scribendũ ꝓficere¬
ñ posst̃. Hii quro in aqua di
nͥ quidã ut ita dicã iuncist᷑.
qui quidẽ uiridiscendo pfi¬
ciunt. s litteras expͥmere ncqͣqͣm
possunt. Redemptor igit᷑ nr̃
qui uerba que dixit. etiã
ꝑdocꝰtoꝵ studiũ scribi largitꝰ
est. in manu calamũ tenuit.
Qui calamꝰ m̃sure dicit᷑. quia.

Expanded text:
alium Dominus pollicetur dicens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini: ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, atque ex una eademque aqua uterque dum assumitur, cum juneo vero scribi non potest. Quid in junco et calamo acciperemus, nisi quod una est doctrina veritatis quae multos auditores irrigat? sed irrigati, alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant videlicet tanquam calami, alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum veritatem tenent, sed tamen ad scribendum nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam ut ita dicam junci sunt? Qui quidem viri discendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam valent. Redemptor igitur noster quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est in manu calamum tenuit: qui calamus mensurae dicitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
exteris positꝰ. ia q̃ intꝰ st̃ de fen¬
dat. S in hoc uerbo. qͥđ aꝑte
ꝑ quendã ꝓpħam dicit᷑. Existi
in salutẽ ppłi tui. ut saluos
rus nobis ñ esset. si forinsecꝰ
si exteriꝰ ñ appareret. S neꝙ
noc ne gligent᷑ p̃tereundũ ẽ:

Expanded text:
exterius positus ea quae intus sunt defenexterius positus ea quae intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid apeper quemdam prophetam dicitur: Existi in salutem populi tui, ut salvos rus nobis non esset, si forinsecus si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetereundum
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce murꝰ forinsecꝰ. in cir¬
cuitu domꝰ undiq. Plerũꝙ
in sacro eloqͥo ex ꝓtectionis
sue munimine murꝰ dici. ip¬
se incarnatꝰ dñs solet. sicut
Ponetur in ea murꝰ. & ante¬
murale. Ipse enĩ nobis muiꝰ ÷
quia nos uiroiq custodien¬
do circũdat. Ante murale
pareret in carne. ad cõstru¬
endã. fidẽ ꝓphetando missi
murale sunt positi. qͥa ad
nos quos ipse ꝑfecte ꝓtegit.
etiã. ꝓphetarũ uerba in fidei
cõstructione uenert. Unde &
bene pͥus murus. & post ante.¬
murale ponit᷑. quia uocati ex
gentib ñ priꝰ dñm cognosce¬
remꝰ. ꝓphetarũ illiꝰ dicta mi¬
nime susce pissemꝰ. Et notan¬
dũ. qͥd iste murꝰ sp̃italis edifi¬
CII esse forisecꝰ dicit᷑. murus
quippe qui ad munitionẽ ed̃i¬
ficii cõstruit᷑. ñ interiꝰ. s exte¬
rius poni solet. Quid gͦ ne¬
cessariũ fuit. ut diceret᷑ for in¬
secꝰ. aũ nũquã poni murꝰ intͥn¬
secꝰ foleat :ͥ Quia necesse ẽ ut

Expanded text:
t ecce murus forinsecus in circuitu domus undique. » Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet, sicut Ponetur in ea murus, et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale Dominus appareret in carne, ad construendam fidem prophetando missi murale sunt positi, quia ad nos, quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus, nisi prius Dominum cognosceremus, prophetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse est ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ingͣdietur uidel̃ ad fidẽ. eg̃di¬
ctur autẽ ad sp̃em. pascua
eterna sacietate. Hinc etiam
psalmista ait. Dñs custodi¬
at introitii tuũ. & exitum
tuum Custodit enim uniꝰ
ad fidẽ. exitũ quoq quo exiet
ad spẽm. ut neꝙ intrans ad¬
eccłiam errorib supplantet᷑.
neq ab hoc tẽꝑali ad eterna
exiens. ab antiquo hoste ra¬
piatur. Propter hunc uͦ egͣs¬
sũ nrͣm quẽ cotidie debemꝰ

Expanded text:
Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua eterna satietate. Hinc etiam Psalmista ait: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . Custodit enim Dominad fidem, et exitum quoque quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum quem quotidie debemus
Abbreviated transcription (Latin):
cdificiũ ciuitatis. uergentis ad
austrũ. Cuiꝰ uidel ciuitatis
edificiuĩ. accipi iuxta litteram
nullatenꝰ potest. Nam paulo
post subait. H oc ipsũ edificiũ
calamis sex cubitoꝵ & palmo:
porta uero eiusdem edificii.
quatu or decim cubitis m̃surat᷑.
cuiꝰ portȩ frontes esse ꝑhibet
sexaginta cubitoꝵ. Que cunc¬
ta stare uixta litterã. nullatenꝰ
ualent. Q uomodo enĩ totum
simul edificiũ calamo idest
sex cubitis & palmo m̃suratur.
& porte edificii in quatuorde¬
cim cubitis. frontes uͦ porta¬
rum in sexaginta cubitis ex¬
tenduntur: Porta uͦ in ciui¬
tate est. frontes uͦ in portis ee.
nullatenꝰ ratio ꝑmittit. quia
minꝰ est hoc qͦd continet. ab
eo gͥo continetur. In scriptura
autẽ sacra. & ea accipi scdm
historiã possunt plerũꝙ. quę
sp̃italiter intelligenda sunt
ut & fides habeat᷑ in ueritate
historie. & sp̃italis intelligen¬
tia capiatur de mysteriis alle¬
gorie. sicut illud quoq noui¬

Expanded text:
civitatis vergentis ad Austrum. 3. Cujus videlicet civitatis aedificium accipi juxta litteram nullatenus potest. Nam paulo post subdit hoc ipsum aedificium calamo sex cubitorum et palmo, portam vero ejusdem aedificii quatuordecim cubitis mensuratam, cujus portae frontes esse perhibet sexaginta cubitorum. Quae cuncta stare juxta litteram nullatenus valent. Quomodo enim totum simul aedificium calamo, id est sex cubitis et palmo mensuratur, et portae aedificii in quatuordecim cubitis, frontes vero portarum in sexaginta cubitis extenduntur? Porta enim in civitate est, frontes vero in portis. Et nulia recipi ratio permittit, quia minus est hoc quod continet ab eo quod continetur. In Scriptura autem sacra et ea quae accipi secundum historiam possunt, plerumque spiritaliter intelligenut fides habeatur in veritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis allegoriae, sicut ea, quae nu
Abbreviated transcription (Latin):
de cima m̃sis. tempꝰ simplicit̾
expͥmit. ut ex ipso qͦ tẽ pe
in corda audientium iuxta lit¬
teram uerbi radicẽ figat. ex
qua spĩtales fructus post modũ
ꝓferat. Notandũ uero qͦd ait.
quarto decimo anno post quã ꝑcꝰ¬
sa est ciuitas. ipsa hac die.Qd
est enuim qͦd ꝑ hanc uisionẽ ul¬
timam. op̃s as ea ipsa die dig¬
natus est ꝓmissionis sue mise¬
ricordiã facere. qua die in ꝑ¬
cussa cuutati iram iusticie ira¬
plcuit. ñ qͦd illa diuinitatis uis
qux in diuersitatis modũ & mu¬
iusticie afflictos & penitentes
uiuificat. qua suꝑbientes ac ri¬
gidos ꝑcutit: Premisso itaꝙ
uisionis sue temꝑe. fubiungit.
facta est suꝑ me manꝰ anĩ. & ad¬
dauxit me illuc in uisionib dñi.¬
a adurit me in terram israel.

Expanded text:
decima mensis, tempus simpliciter decima mensis, tempus simpliciter exprimit, ut ex ipso quoque tempore in corda audientium juxta litteram verbi radicem figat, ex qua spiritales fructus postmodum proferat. 2. Notandum vero quod ait: Quartodecimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die. Quid est enim quod per hanc visionem ultimam omnipotens Deus ea ipsa die dignatus est promissionis suae misericordiam facere, qua die in percussa civitate iram justitiae implevit, nisi quod illa divinitatis vis, quae in diversitatis motujustitiae afflictos ac poenitentes vivificat, quae superbientes ac rigidos percutit? Praemisso itaque visionis suae tempore subjungit: « Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. In visionibus Domini adduxit me in terram Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
in uice simo & quinto anno tns¬
migrationis nr̃e .I sdem nimi
ꝓpħa in captiutate pͥma. cum
ioachim rege fuerat in baby¬
lone transuctus. Nam de
sc d̾a ie rosolimoꝵ captiuitati
subiungit. quarto decimo an¬
no post quã ꝑcussa est ciuitas.
Indecim guippe annis se dechb
post captiuitatem primam in
Post captiuitatẽ uͦ ciusdem
sedechiȩ que iam scãa erat ur¬
bis captiuitas. quarto decimo an¬
no ꝓpha uisionẽ ultimã uidebat.
Undccim itaq & quatuor decim
est atꝙ hanc ultimã uicesimo
& qͥnto anno factam fuisse de¬
seribit. ꝓfecto patet q̃o in ui¬
ginti annis locutionis sue mo¬
ras. usq ad ultima eiꝰ uisionis
uerba. tetenderat. Nec moue¬
re quempiam debet. qͦo in me¬
dio ꝓphetie sue uolumine cũ
de babylonico rege loqueret. u
cesimi ac septimi anni me moriã
facit. Quo in loco cum nichib
de temꝑe sue captuitatis in¬
terserit. aꝑte demonstrat. quia
ci regis temꝑa describat. de
quo ut ꝓphetaret acccperat.
Quod uͦ ait in exordio anti

Expanded text:
nsmigrationis nostrae. Idem namque propheta in captivitate prima cum Joachin rege fuerat in Babyloniam transductus . Nam de secunda Jerosolymorum captivitate 1308 subjungit: Quarto decimo anno postquam percussa est civitas. Undecim quippe annis Sedecias post captivitatem primam, in Post captivitatem vero ejusdem Sedeciae, quae jam secunda erat urbis captivitas, quarto decimo anno propheta visionem ultimam videbat. Undecim itaque et quatuordecim sest, atque hanc ultimam vigesimo et quinto anno factam fuisse describit, profecto patet quod in viginti annis locutionis suae moras usque ad ultimae visionis suae verba tetenderit. Nec moyere quempiam debet quod in medio prophetiae suae volumine, cum de Babylonico rege loqueretur, vigesimi ac septimi anni memoriam facit. Quo in loco cum nihil de tempore suae captivitatis interserit, aperte demonstrat, quia ejus regis tempora describat, 1309 de quo ut prophetaret acceperat. Quod vero ait: In exordio anni,
Abbreviated transcription (Latin):
uit anima mea ad đm uiuũ
quando ueniã & parebo ante
faciẽ d̃i Predicator gentiũ
ad hunc aditũ regni cȩlestis
anhelabat. cũ diceret. Cu
que dicebat. Dilectus meus
misit manũ suã ꝑforam̃.
& uenter meus intremuit
ad̃ tactũ eiꝰ Dilectus etenĩ
manũ ꝑ foram̃ mittit. qͣndo
uirtute sua. dñs nr̃m ani¬
mum ꝑ subtilem intellectũ
pulsat. Et uenter intactu
mitas nr̃a ꝓhoc quod celes¬
lis gaudii intellectu tangi¬
tur. ipsa. sua exultatione
conturbatur. Et fit in m̃te.
pauor in leticia. quia iam
sentit quod de celesti gau¬
dio diligat. & adhuc metu¬
it ne ñ ꝑcipiat. qͥđ̃ uix te¬
muter sentit. Quid igitur
restat. ñ ut se ad ꝑfectioris
uitȩ cursũ dirigant. om̃s
qui illa gaudia. patriȩ.
celestis agnoscunt: Unde

Expanded text:
vit anima mea ad Deum vivum, vit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Praedicator gentium ad hunc aditum regni coelestis anhelabat, cum dicebat: Cupquae dicebat: Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus . Dilectus etenim manum per fovirtute sua Dominus nostrum animum per subtilem intellectum pulsat. Et venter in tactu mitas nostra per hoc quod coelestis gaudii intellectu tangitur, ipsa sua exsultatione turbatur. Et fit menti pavor in laetitia, quia jam sentit quod de coeli gaudio diligat; et adhuc metuit ne non percipiat quod vix tenuiter sentit. Quid igitur restat, nisi ut se ad perfectioris vitae cursum dirigant omnes qui illa gaudia patriae coelestis agnoscunt? VE
Abbreviated transcription (Latin):
interioris. contra. portã aqͥlo¬
nis & orientẽ. Hoc loco cõtra
ñ ꝑ aduersitate ponitur. sed
ꝓ rectitudine. Ita enĩ porta
interioris atrii posita monstra¬
batur. ut porta. aqͥlonis & o¬
rientis recto ad eam aditu ten¬
deret. Quid est gͦ qͦd porta.
interior recto itinere posita.
contra portã. orientis & aq̃loniᷤᷤ
ostendit᷑. nͥ hoc qͦd̃ aꝑte datur
intelligi. qͥa. siue iudaico & gen¬
tili popło. siue ustis & peccatori¬
bus. sed post peccata. conuersis.
eque aditus regni celestis apit᷑.
Larga. est enĩ miscd̾ia. creatoris
nr̃i. & porta interior non so¬
lũ portã orientis respicit.
sed etiã aquilonis. qͥa ñ solis
his qͥ in innocentia ꝑmanent
sed etiã peccatoribꝰ peccata
sua penitendo dãpnantibꝰ
aꝑiunt̾ interioris atrii gau¬
dia. ut in effabilia mysterra
pat̾ȩ celestis agnoscãt. ag¬
noscendo sitiant. sitiendo
currant. currendo ꝑueniãt
Hec interni gaudii secreta
cognouerat. qͥ dicebat. Siti¬

Expanded text:
erioris contra portam Aquilonis, et Orientalem. 10. Hoc loco contra non pro adversitate ponitur, sed pro rectitudine; ita enim porta interioris atrii posita monstrabatur, ut porta Aquilonis et Orientis recto ad eam aditu tenderet. Quid est ergo quod porta interior recto itinere posita contra portam Orientis et Aquilonis ostenditur, nisi hoc, quod aperte datur intelligi, quia sive Judaico et gentili populo, seu justis et peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur? Larga est enim misericordia Creatoris nostri. Et porta interior non solum portam Orientis respicit, sed etiam Aquilonis, quia non solum his qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sua poenitendo damnantibus aperiuntur interioris atrii gaudia, ut ineffabilia mysteria patriae coelestis agnoscant, agnoscendo sitiant, sitiendo currant, currendo perveniant. Haec interni gaudii secreta cognoverat, qui dicebat: Siti
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs itaq in eo gaudet qͣd
alter ñ habet. ex ipsa sua ha¬
bundantia. deterior factus.
gaudiũ priuatũ habet. Con¬
tra huiꝯ nos appetitũ habun¬
dantie. ioħs aimonet. dicens
N olite diligere mundũ. neꝙy
ca que in mundo sunt. Qui¬
mox rationem subdidut quare
Siquis diligit mundũ. non est
caritas pat̾ris in eo Nemo enĩ
potest duob dñis seruire. quia
ñ ualet simul tͣnsitoria. & eter¬
na diligere. Sienĩ eternitatẽ.
diligimꝰ. cuncta temꝑalia. in
usu ñ ĩaffectu possidem. Qui
eandem rationẽ ꝓtinꝰ subdit

Expanded text:
Quisquis itaque in eo, quod Quisquis itaque in eo, quod alter non habet, gaudet, ex ipsa sua abundantia deterior factus gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abundantiae Joannes admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Quimox rationem subdidit, quare: Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nemo enim potest duobus dominis servire , quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus. Qui eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
itaq fr̃s non solũ in ꝓsꝑis.
sed in aduersis quoq grãs a.¬
gere. Pater enim nobis expi¬
etate sua factus ẽ. conditor
nr̃. nos quoq adoptiuos filios
ad hȩreditatẽ regni celestis mi¬
trit. & ñ solũ donis reficit. sed
etiam flagellis erudit: discamꝰ
igitur habundare. ut cuncta.
que ab eo accipimꝰ cũ indi¬
gente partiam̃. & m̃tem ha-¬
bundantia ñ elidat. ne fortas¬
se gaudeat. qͥa hoc adest sibi
qd de est alteri. & ñ iam com¬
muni bono sed ꝓprio letet᷑.
Apͥuato gaudio ueritas ad
commune discipłos reuocat.
cum eos de p̃dicatione rede¬
untes. & de subiectione demo¬
nũ letantes ammonet. dicens.
Nolite gaudere suꝑ hoc. sed
potis gaudete & exultate.
quia. nomina ur̃a scͥpta sunt.
in celis. Non om̃s electi de¬
monia eitiunt. sed tam̃ elec¬
torũ omĩum nomina celo
tenentur asscripta. Ammo¬
nentur gͦ discipłi pͥuatã leti¬
ciam deponere. cõmuni autẽ
& ꝑpetua felicitate gaudere.

Expanded text:
itaque, fratres, non solum in prosperis, itaque, fratres, non solum in prosperis, sed in adversis quoque gratias agere. Pater enim nobis ex pietate sua factus est Conditor noster, nosque adoptivos filios ad haereditatem regni 1387 coelestis nutrit. Et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accepimus, cum indigentibus partiamur. Et mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed proprio laetetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non emonia ejiciunt, sed tamen electorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere: communi autem et perpetua felicitate gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc indigentibꝰ miscditer
aruidit. scit habundare. Qui
acceptis alim̃tis ñ adingurgi¬
tationẽ uentris utit᷑. sed. repa¬
rationẽ uirtutis. nec plꝰ carni
tribuit. quã necessitas petit. scib
satiari. Qui alim̃toꝵ inopiam
sine murmuratione. tolerat
nec ꝓ necessitate uictus. agit.
aliquid unde anima peccati
laqueũ incurrat. scit esurire.
Quem g̾ nec inhabundantia su¬
pbia eleuat. nec in necessitate.
cupiditas inritat. nouit ha¬
bundare. nouit penuriã pati
qui cum statim subderet. omĩa
possum. ne elationis esse uer¬
ba. crederemꝰ. adiunxit inquo
in eo qͥ me cõfortauit. Ecce
in altũ ramus ꝓdiit. sed quia.
in radice. se tenet in uiridita¬
te ꝑmansit. In altũ enĩ sur¬
gens aresceret. si se a radice di
iusisset. Sibi enĩ nichil tͥbuit.
qui omĩa se posse ñ inse. sed in
eo qͥ se cõfortat. fatet᷑. Hinc
dantia in suꝑbiã. nec inopia.
ad auaritiã ꝑtrahit. Discamꝰ

Expanded text:
sed hoc cum indigentibus misericorditer sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset: sibi enim nihil tribuit, qui omnia se posse, non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc dantia in superbiam, nec inopia ad avaritiam pertrahit. Discamus