comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o expunxi dnñs ac repungo. repupugi.
⁊ reꝑinxi. ut capro uidetꝰ cum ei qui nos
pupugit talionem. uł uicem a nobis red¬
ditam oñdimus repupugi dñis. qnͣdo
uo de oratione uł kalendario loquimur
repunri dicimus

Expanded text:
uero expunxi dicimus, at repungo repupugi et repunxi, ut Capro uidetur. cum ei, qui nos pupugit, talionem, id est uicem a nobis redditam ostendimus, repupugi dicimus, quando uero de ratione uel calendario loquimur, repunxi dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tris ⁊ hoc. tre .i. putudus. marcidꝰ ⁊ pu¬
tris .i. solubilis puluerulentus ⁊ puteꝰ
tm. trũ. in eodem sensu. uñ uirgiliꝰ. Qͣ¬
drupedante leuis putrũ fent migła cĩ¬
pum. Et utrũq comꝑatur. uñ putriter.
uł putre. trius me. adu̾biũ. Itẽ. a pu
tas ħ putredo. dnus. ⁊ putrdus. da.
dũ. Et comꝑatur. Uñ putride. dius. me.
do. das putridũ fac̾e. Putridus compo
imputridꝰ da. dũ. Et comꝑatur. uide ĩ pu

Expanded text:
tris et hoc -re, idest putidus, marcidus, et putris idest solubilis, pulverulentus, et putrus -a -um in eodem sensu; Virgilius ‘quadrupedante levis putrum ferit ungula campum’; et utrumque comparatur, unde putriter vel putre -ius -me adverbium et hec putredo -nis et putridus -a -um, et comparatur, unde putride -ius -me do -as, putridum facere. Putridus componitur imputridus -a -um, et comparatur. Item a pu
Abbreviated transcription (Latin):
Dugio. pugionis. ma. ge. apungendo.
uł tͣnffigendo dcũs est. Est enĩ quoddam in¬
strumc̃tum ferreũ longũ ⁊ acitũ. uł est
gladius puus bis acutus lati adherens.
Ĩdẽ⁊ clinabulũ uł eluniculũ. qr religetur

Expanded text:
 pungendo idest transfigendo dictus: est enim quoddam instrumentum ferreum longum, acutum, vel est gladius parvus et bisacutus lateri adherens; idem et clunabulum vel cluniculum, quia religetur
Abbreviated transcription (Latin):
Eugna a pugnus dr h pugna. gue. qr
olim in uutio fuit usus inbello pugnis cõ
uarẽ. certare. contend̾e. ⁊ proprie pugnis
sed iam ad aliud tͣnsut. uñ hic i hec ⁊ hoc
pugnax. gnacis. qui sepe ⁊ assidue pug¬
tissimus. u̾n pugnaciter. cus .me. ad¬
u̾biũ. Et ħ pugnacitas. tatis ⁊ pugna¬
culus. la. lum. aliqͣntulum pugnax
Itẽ. apugno. pugnabundus .dã. duĩ
pugnanti similis. Pugno componitͦ
compugno. gnas .i. simł pugno. De¬
pugno. guas. ualde pugnare uł debella

Expanded text:
em a pugnus hec pugna -e, quia olim in initio fuit usus in bello pugnis cont-as, certare, contendere, et proprie pugnis, sed iam ad aliud transiit; unde hic et hec et hoc pugnax -cis, qui sepe et assidue pug-mus, unde pugnaciter -ius -me adverbium, et hec pugnacitas -tis et pugnaculus -a -um, aliquantulum pugnax. Item a pugno pugnabundus -a -um, pugnanti similis. Et componitur compugno -as, idest simul pugnare, depugno -as, valde p
Abbreviated transcription (Latin):
bellare uł reprehendere. redarguere. Pro¬
pugno. guas. procul uł pro aliquo pug¬
expugnare. Repugno. gnas. iñm pug¬
uare uł resistere. reluctari. Pͥugno ⁊ eius
compoita sunt neutra pret̾ depugnare
pro debellar. ⁊ expugntre ⁊ impugnare
Et oppugnare pro expugnare. uł impu¬
guare que sũt actuia.

Expanded text:
bellare, vel reprehendere, redarguere; propugno -as, procul vel pro aliquo pugexpugnare; repugno -as, iterum pugnare vel resistere, reluctari. Pugno et eius composita sunt neutra preter depugnare pro debellare et expugnare, impugnare, et oppugnare pro expugnare vel impugnare, que sunt activa.
Abbreviated transcription (Latin):
dam piscis sic dictus qr sit equo sitlli
dorso nuta hanitu. rostco resupnat
a primus dencib cauda tortuosa. ungu¬
lis bnus. die in aqius cõmoratur uo¬
cte segetes depascit

Expanded text:
amus vocatus, quod sit equo similis dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa ungudis. Die in aquis commoratur; nocte segetes depascit
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Epyrensis. puauomasia. scesisono¬
maton. panonicon. Omorptoton. omor¬
relenton. Poliptoton. yriuos. polisiutetõ
Rolensis est presumptio rerũ ordine
cia est unus uerbi conclusio diũ¬
sis clausulis aꝑte conũcta secundũ¬

Expanded text:
psis, epizeuxis, paronomasia, schesis onomaton, parhomoeon, homoeoptoton, homoeoteleuton, polyptoton, hirmos, polysyndeton, oleZeuma est unius verbi conclusio, diversis clausulis apte coniuncta; u
Abbreviated transcription (Latin):
sis est consonantiũ cum uccalob ad se ox¬
currentiũ quedam difficilis ac dura colli¬
sio ut multum ille tͥris iactatus ⁊ alto.¬
¶Et dĩ scd̾m quosdam ab elido. dis. uel¬
d̾ ab eu. qd̾ est in. ⁊ lypsis qdͥ est defectus

Expanded text:
s est consonantium cum vocalibus aspere concurrentium, quedam difficilis ac dura collisio ut: Multum ille terris iactatus et als est consonantium cum vocalibus aspere concurrentium, quedam difficilis ac dura collisio ut: Multum ille terris iactatus et alto.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingularis. ab ango. gis. dr̃ hic angu¬
lus.li. qr a panetib undiq angatur.
uł qr duo parietes in unũ conuingat
⁊ angat. uñ hic ⁊ hec angularis. ⁊ hoc
est in angulo. et angulosus. sa. sum.
et angulatus. ta. tum. ꝙ est angulare
Augulus componitur cum.bis. et fit bi¬
augulus. la. lum. duos angulos habẽs

Expanded text:
angulus -li, quia a parietibus undique angatur, vel quia duos parietes in unum coniungat et angat, unde hic et hec angularis et hoc est in angulo, et angulosus -a -um, et angulatus -a -um, quod est angularequoque componitur cum bis et fit biangulus -a -um, duos angulos habens,
Abbreviated transcription (Latin):
reris. questus sum q̃ri .i. lamentari
Qͥ enim conq̃ritur aliqͥd querit ut
questrix questio inq̃stus uide eigo
qr ista sincopata descendũt a quero s
mtegra descendũt a queror querers

Expanded text:
-ris questus, idest lamentari; qui enim conqueritur, aliquid querit, utquestrix, questio, questus -tus. Vide ergo, quia ista sincopata descendunt a quero, sed integra descendunt a queror ; s
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qd̾ quesitor .s. qui in loco uidicis extui¬
rit de causis . uł quesitor qui questionib
preest. Et questor dicebatur olimi qui q̃¬
rebat ⁊ procurabat tributa ppłi romani.
uñ ħ questura re. eius dignitas ⁊ ques¬
torius. uia .riũ. qd̾ ad q̃onem ꝑtinet. Siłi¬
ter pet sẏncopam dr̃ questrx idem qd quesi¬
tux. uł uxor questoris ẜm ug̃.¶Ite que

Expanded text:
idem quod quesitor, scilicet qui in loco iudicis exquirit de causis, vel questor qui questionibus preest; et questor dicebatur olim qui querebat et procurabat tributa populi romani; unde hec questura -e, eius dignitas, et questorius -a -um, quod ad questorem pertinet. Et similiter per sincopam dicitur hec questrix, idem quod quesitrix vel uxor qu
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissor. uł obses. Uñ per componem
comp̾des dñr simił fideuissores. uł obsi¬
des. ⁊ sunt iste sigõnes tracte ex pͥma
Duutes eĩ solent ẽẽ mediatores inter
aliquos ⁊ solent eẽ fideuissores ⁊ obsi¬
⁊ pre alus ditans ethia est. Et scribr̈ ꝑ

Expanded text:
fideiussor vel obses, unde per compositionem compredes dicuntur simul fideiussores vel obsides; et sunt iste significationes tracte ex prima: divites enim solent esse mediatores inter aliquos et solent esse fideiussores et obsii pre aliis dives
Abbreviated transcription (Latin):
.lu. qi ab iprimẽdo hosdes uł compoᷤ
a. pre ⁊ lite. qr preliũ proprie primus
congͥssus dr᷑. uel p̾lium ip̃e conflictus
uł in ip̃is conflictib. s nũqͣm in fine
uł in gucrra. uł plum compo᷑ a pre

Expanded text:
quasi ab imprimendo hostes, vel componitur a pre et lite, quia prelium proprie dicitur primus congressus, vel prelium ipse conflictus, vel in primis conflictibus, sed nunquam in fine vel in guerra; vel componitur pre
Abbreviated transcription (Latin):
tubare uł ad luxuriam incitari. stimula¬
re. ⁊ in acciua significatõnẽ dr᷑ titillo. llas
.i. inflanimare. incitare. stimulare com¬
mou̾e ad luxuriam. uñ ħ titillatio. luxie
incitamentũ. carns incitatio inflãma¬
ne plenus .s. qui incitat. uł qui incitatur
ad luxuriam. ⁊ titillarius. na .riũ. pronꝰ

Expanded text:
ubare vel in luxuriam incitari, stimulari; et in activa significatione dicitur titillo -as, idest inflammare, incitare, stimulare, commovere ad luxuriam; unde hec titillatio, luxurie incitamentum, carnis incitatio, inflammane plenus, scilicet qui incitat vel incitatur ad luxuriam; et titeranus -a -um, idest pronus.
Abbreviated transcription (Latin):
a sic fc̃a .o. que olim in frontib damp¬
natoꝵ imprimebat᷑. sic̃ eiũ i illa figͣa
reddebatur hõ noscibłis. sic per titulum
liber cognoscitur. uñ ⁊ sic disfinit᷑. titulꝰ
est breius annotatio eoꝵ q̃ diffusius
in sequẽti oꝑe continẽtiu. titulus ĩ dr᷑¬

Expanded text:
facta, que olim frontibus damnatorum imprimebatur; sicut enim illa figura reddebatur homo noscibilis, sic per titulum liber cognoscitur, unde et sic diffinitur: titulus est brevis annotatio eorum que diffusius in sequenti opere continentur; titulus
Abbreviated transcription (Latin):
uł diu̾sis ẜmrerũ proprietatem altoe
similitudinẽ. ut lapis ledens pedem. pie
pedib eger. Et inde ethimoleglcuo ꝓiͣ
cum siguratuus uł qd̾ ꝑtinet ad ethino¬
legiam uel qui ethimologrtaites er derhrimo¬

Expanded text:
undum rerum proprietatem et literarum similitudinem, ut lapis ‘ledens pedem’, piger ‘pedibus eger’. Et inde ethimologicus -a -um, figurativus vel quod pertinet ad ethimologiam vel qui ethimologizat, et ethimo
Abbreviated transcription (Latin):
dam primo hoie usq ad niũ magnũ ut
dũt regeni. qñ natus est abraham ãni
tria nulia .c. octeginta quatuor. qui ab
om̃ib hystoriegraphis uł omissi. uł ig̾¬
norati sunt a nino aũt uł abrabran usq
ad cesctrem augustum .i. usq aduacuta¬

Expanded text:
rimo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria millia centum octoginta et quatuor, qui ab omnibus historiographis vel omissi, vel ignorati sunt. A Nino autem vel Abraham usque ad Caesarem Augustum, id est, usqu
Abbreviated transcription (Latin):
nos est seda etas puericia .i. pura. nec dũ ad
generrindũ aꝑta uñ puer d a puritate qr
punis est. nec dũ lemugnẽ ⁊ florem gena¬
rũ haber. Tercia etas est adolescentia ad
gignendũ apta. ⁊ adulta que porrigitur us¬

Expanded text:
ritia, idest pura, nondum ad generandum apta, unde puer dicitur a puritate, quia purus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur us
Abbreviated transcription (Latin):
tus firmissima oñn etatum finiens in
in senectutem. nũdũ senectus s iam non¬
uiuentus qr senious etas est qm greci p̾s¬
bitem uocant siam senex apud grecos u
psbiter. s geron dr. que etas a qͥnquagesiõ¬
senectus que nullo aannor t̾mino fiuitur
s post illas quinq etates qͣntuncũq ui¬
te est senectuti deputatur. s eniũ autẽ est

Expanded text:
tus firmissima aetatum omnium, finiens in in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci bitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a quinquagesisenectus, quae nullo annorum tempore finitur, sed post illas quinque aetates quantuncunque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est
Abbreviated transcription (Latin):
anius ubi sit qĩ quõcam hoĩs excioris
nitious q cõfinum. Qͥdquid enĩ hius
corpus homo exterior deputab᷑. sed ad-¬
iincta quadam uita sua qua compã¬
ges corporis ⁊ om̃es sensus iugent¬
om̃s quib nistructus est ad extiora
sentienda. ascendentib gͥ introrsum
quibuidã gradib considationis per
anime ꝑtes ubi incipit aliquid occur¬
rere q̾ nobis nõ sit cõnume cũ bestus
ibi incixit ratio ut int̾ior iam possit
agnosci. ⁊ ationis aũt pars suꝑior et¬
nis rõnib onspiciendis. uł consulen¬
dis adhesit porno interior ad temporali¬

Expanded text:
amus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam ges corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus quibusdam gradibus considerationis per anime partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis autem pars superior eternis rationibus conspiciendis vel consulendis adherescit, portio inferior ad temporali
Abbreviated transcription (Latin):
sio rapiendi. uł raptus pprie est illiit
concubitus a rapiendo .i. corrumpendo di¬
ctus. Unde raptor. corraptor. ⁊ lic uaꝑtũ
ꝙ raptor di duob modis. Eit eiĩ rap¬
er. Commnittitur aũt raptus crimen
raptus dupłr. uidelicet cum ip̃a puella
iuolenter rapitur ut in perpetuum tene¬
atur. Itẽ cũ non ip̃a molenter rapitur

Expanded text:
sio rapiendi; vel raptus proprie illicitus concubitus a rapiendo, idest corrumpendo, dictus, unde raptor corruptor; et hoc raptum  Raptor dicitur duobus modis. Est enim raperum. Committitur etiam crimen raptus dupliciter, videlicet cum ipsa puella violenter rapitur, ut in perpetuum teneatur. Item cum non ipsa violenter rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ronis qr fiua sit. Et ess ratio me¬
tis motus in lis que dñt discernere. isi
connecte ualero. uł rõ est quidam motꝰ
auimi ulsũ nentis acuens u̾ͥa q a fal¬
sis distinguals. s retiocinatio est rati¬
ccinabilis libtilis. qr disputaciꝰ ⁊ acer¬
tis ad inartoꝵ indagationẽ nitens

Expanded text:
tio -nis, quia firma sit. Est ratio mentis motus in his que dicuntur discernere vel connectere valens; vel ratio est quidam motus animi visum mentis acuens veraque a falsis distinguens; sed ratiocinatio est rationabilis subtilisque disputatio et a certis ad incertorum indagationem nitens
Abbreviated transcription (Latin):
ciuandi. s non omes sunt ronabiles qr¬
lritur paius in pectore sacerdotis q̃dat᷑
in quo lapides erant niserti. Itẽ a piedcis
rationabiliter ⁊ rõnaliter. rationalitas
⁊ rationabilitas. Et per compõnem itrõ

Expanded text:
ionales, sed non omnes sunt rationabilesbatur pannus in pectore sacerdotis quadratus, in quo lapides erant inserti. Item a predictis rationaliter et rationabiliter, rationalitas et rationabilitas; et per
Abbreviated transcription (Latin):
uł ualde. uł de uno leco ad alium raꝑe. d̾i¬
pio pis. diu̾sis modis uł in diu̾sas prrtes ra¬
pere. enpio. pis. extra raꝑe ⁊ liberare ꝓripio
pis procul uł ante raꝑe p̾ripio ꝑis. añ rape
surcipio pis. subtratere. furari. uñ surrepti¬

Expanded text:
vel valde vel de uno loco ad alium rapere; diripio -pis, diversis modis vel in diversas partes rapere; eripio -is, extra rapere vel liberare; proripio -is, procul vel ante rapere; preripio, ante rapere; surripio
Abbreviated transcription (Latin):
qui irascitur fñ suo reus erit uditio. qui
dirent fũ suo racha reus erit concilio.
Qͥ dirit fatue reus erit gelxune ignis¬
sicut dic̃. Racha quippe mebreo eloquio
uor int̾iectionis eso queqͥdem animum
irascentis ostendit. Nec tñ plenũ ubum

Expanded text:
io. Qui dixerit fratri suo: Racha, reus erit concilio. Qui dixerit: Fatue, reus gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
am.Sicut gͦ ⁊ c̃ maiuis pcc̃m est dĩe fritus. cͥe
solũ mcdo irasci uł dr̃e racha. sic grauiꝰ est re¬
dicio. Inudicio enim cã discutitur. ⁊ is qui
reus putabat᷑ nõ nũqͣm niuocens iuenit᷑
In concilio uo si quis reus cõuictus est qua
pena pumiatur ab alus tractatur. ⁊ adhuc
euade solet. In gehẽna aũt ignis nulla est
liberatio ⁊ o in recaibutione pene qͣntitas
pc̃ci designatur. Iehenne nomẽ in tota se¬
rie scupturaꝵ uet̾is testamenti nõ reꝑitur
s a saluatore primũ in eiingelio positum
eg noscitur. Compoĩtum aũt nomien ẽ ielẽ¬
na ex .ge. ⁊ hemie que uallis gruita int̾¬
pͥtatu. Euit enĩ uallis filior hẽnon uir

Expanded text:
am. Sicut ergo majus peccatum est dicere fatue, quam solummodo irasci, vel dicere racha: sic gravius est rencilio. In judicio enim causa discutitur, et is qui reus esse putabatur, nonnunquam innocens invenitur; in concilio si quis reus convictus est, qua poena puniatur ab aliis tractatur, et adhuc evadere solet; in gehenna autem ignis, nulla est liberatio. Et ideo in retributione poenae, quantitas peccati designatur. Gehennae nomen in tota serie scripturarum Veteris Testamenti non reperitur, sed a Salvatore primum in Evangelio positum cognoscitur. Compositum autem nomen est gehenna, ex ge et ennon, quia vallis gratuita interpretatur. Fuit enim vallis fili
Abbreviated transcription (Latin):
d hic radius. dui.
dius ⁊̃ dr᷑ uirga qua geometre figas fa¬
cumt m supposito pulue. i iadius d᷑ splen¬
dor ut radius solis ⁊ stellax. Et di᷑ sic propt lon¬
gitudinẽ. qr longe emictat᷑ idingat᷑. Eo a ra¬

Expanded text:
do hic radius -dii, dicitur virga qua geometre figuras faciunt in supposito pulvere, et radius dicitur splendor, ut ‘radius solis et stellarum’, et dicitur sic propter longitudinem, quia longe emittatur et dirigatur. Et a ra
Abbreviated transcription (Latin):
adrado. dis. procul radendo iac̾e uł male
nũ ratere. corrado. dis .⁊. simł rad̾e̾. Uñ hoc
corradiũ. dii .i. corrosio. ⁊ corrasim. erado
om̃ib sus cõpositis ⁊ omĩa faciũt pret̾i¬
tum m. si ⁊ supniũ in. sum. Et om̃ĩa pro

Expanded text:
abrado -is, procul radendo iacere vel male mum radere; corrado -is, idest simul radere, unde hoc corradium, idest corrasio, et corrasim; erado omnibus suis compositis, et omnia faciunt preteritum in
Abbreviated transcription (Latin):
ius ramusculus cũ una .s. pars botrio¬
oius. uñ racemor. maris. sꝑsas iuas
uł racemos collig̾e
acha .i. manis ⁊ uacuus ꝙ̃ uulgata
uł qd̾ melius est racha est int̾iectio asfe¬
ctũ indignãtis ostendens sicut cũ dole¬

Expanded text:
vus ramusculus cum uva, scilicet pars botrionis; unde racemor -aris, sparsas uvas vel racemos collige vulgata uod melius est, racha est interiectio affectum indignantis ostendens: sicut cum dole
Abbreviated transcription (Latin):
biei. uñ ħ rabiecula. le. dimu. Et rabiosus
sa. iũ. Et compatur. uñ rabiose sius. sie
adubiũ. ⁊ ħ rabiositas. tatis. Itẽ a mbi¬
e rabulus. la lum. ⁊ rabidus. da. dum.
penst corrii. rabie plenus. rabiei datus

Expanded text:
-ei, unde hec rabiecula -e diminutivum et rabiosus -a -um, et comparatur, unde rabiose -ius -me adverbium et hec rabiositas -tis. Item a rabie rabulus -a -um et rabidus -a -um , idest rabie plenus, rabiei datus
Abbreviated transcription (Latin):
atacresis est usurpatio alieni noĩs¬
dicir qũ cecidit frẽm. ⁊ piscinã q̃ pisces
uon habet. ħ enim nisi extrinsecus sume¬
rent suũ uccabulum nõ haberent ut di¬
sis est abusio noĩs aut ubi ad signadã
iem que propua appellatione deficit.
utpones ueteres uectes in quatuor
Angulis mense per singulos pides. et¬

Expanded text:
atachresis est usurpatio nominisdicimus qui occiderit fratrem, et piscinam quae pisces non habet. haec nisi extrinsecus sumerent, suum uocabulum non haberent. sis est abusio nominis aut uerbi ad significandam rem quae propria appellatione deficit, ut: pones uectes in quattuor angulis mensae per singulos pedes
Abbreviated transcription (Latin):
lũs .li. pro rocunditate. uł dr̃ anulus ab
anno per diminutionem. qiͣ annulus
.i. cutulus. qr in se redeat ut amius uñ
Quidam tñ dicunt ꝙ anulus nõ uenit
ab anus. propter predc̃am causam. s
ob aliam. fuit eium consuetudo olim¬
ꝙ si aliquis eẽt homicida uł adulter.
deferret sinuam in collo. os suũ ad si¬
nue culum tenens. S quia hoc nims
erat opprobriosimi. Ideo fecennt torquẽ
rotundũ quẽ in dedecus deferebant in
digitis. Et tunc nobiles cepunt illum
facere aureum uł argenteum ꝙ ma¬
gis uidelutur honori qmͣ dedecori. Et et
deferrent auulos. Et ideo dñt quidam
ꝙ anulus dcũs est ab auo sutue. Alii di¬
cũt ꝙ protheus fertur curũdedisse ferre¬
um cutulum digito lapide incluso. Qua
consuetudine hoĩes usi anulos habere
ꝑutauerunt.

Expanded text:
li propter rotunditatem, vel dicitur anulus ab anno per diminutionem, quasi annulus idest circulus, quia in se redeat ut annus; quidam dicunt quod anulus non venit ab anus propter predictam causam, sed ob aliam. Fuit enim olim consuetudo quod, si aliquis esset homicida vel adulter, deferret simiam in collo, os suum ad culum simie tenens; sed quia hoc nimis erat obprobriosum, ideo fecerunt torquem rotundum quem in dedecus deferebant in digitis, et tunc nobiles ceperunt illum facere aureum vel argenteum, quod magis videbatur honori esse quam dedecori. Et ex deferrent anulos, et ideo dicunt quidam quod anulus dictus est ab ano simie. Alii dicunt quod Prometheus fertur circumdedisse ferreum circulum digito lapide incluso; qua consuetudine homines usi, anulos habere putaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
muitro uero quil liquor qͣlis cõtruet᷑ int̾iꝰ
talis extius demonstrat᷑. atq ut ita dixerĩ
ouũs liquor ĩ uitreo uascło clausus pater
Qo g aliud ĩ aurouł in uitro accipimꝰ nͥ
illam supnã prĩam illã bõꝵ cuuũ sorieta¬
tem quor corda sibi muicẽ ⁊ clantate fulgẽs
consperat. cũ dicebat ip̃a cuuitas aurũ mũ

Expanded text:
or qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem et claritate fulgent, conspexerat, c
Abbreviated transcription (Latin):
curtũscripta. uł mensurt est qͥcquid põn¬
dere capricitate. longitudine. latitudine. al¬
titudine. animo q finitut. ħ aũt esb cor¬
Pous aut temporis. corporis ut hoñi. lie¬
noꝵ colimatum ⁊ sinuliũ. longitudo. uel¬
latitudo uł breuitas. cemporis ut horaꝵ
dierũ. annoꝵ. proprie autẽ mensum di
qr ea metiamur aliquid ut utna. amplo¬

Expanded text:
circumscripta, vel mensura est quicquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, latitudine animoque finitur. Hec autem corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum, columnarum, et similium longitudo vel brevitas; temporis, ut horarum, dierum, annorum. Proprie autem mensura dicitur quia ea metiamur aliquid ut urna, ampho
Abbreviated transcription (Latin):
dam potio deuino ad iiciatũ cerebrũ
purgandũ. uñ meracus .ca. cumi.
chuas melior sorbere meracas¬
lum. aliqntulũ merax ⁊ ħ meraculũ
.li. quedam potio de uino facta. idem qd̃¬

Expanded text:
o ad vitiatum cerebrum purgandum, unde meracus -a -um, idest chiras melior sorbere meracas-um, idest aliquantulum merax, et hoc meraculum -li, quedam potio de vino facta, idem q
Abbreviated transcription (Latin):
rii. deus mertatoꝵ. uñ mercurius qͣi m̾¬
catoꝵ kyrios .i. dñs. Et int̾pretatur ser¬
mo uł eloquẽtia. Nam mercatoribus
maxime nctͣia est affabilitas. uł mer¬
curius qiͣ mertator chere .i. aue illi enĩ
ad rer uenalur coemptionẽ pce sã
medius currens. qr sero medius cur¬
rat inter auditorem ⁊ loquente. uiĩ en
ore lequentis replet aures audienas¬

Expanded text:
 deus mercatorum, unde Mercurius quasi mercatorum kyrios, idest dominus, et interpretatur sermo vel eloquentia, nam mercatoribus maxime necessaria est affabilitas; vel Mercurius quasi mercatorum chere, idest ave: illi enim ad rerum venamedius currens, quia sermo medius currat inter auditorem et loquentem, unde et ore loquentis replet aures audien
Abbreviated transcription (Latin):
Mercenarus. iu precio conductus.
mus. Et est scribend̾ per unũ .ni. qr diri¬
uatur a merces. cedis. ⁊ .d mutat᷑ in .ni.
Quidã tñ dñt ꝙ .d. mutatur in duo. n
⁊ dr᷑ mercenniarius ẜm eos quał mu¬

Expanded text:
mercenarius, pretio conductus, mus. Et est scribendum per unum n quia derivatur a mercedis et d mutatur in n; quidam tamen dicunt quod d mutatur in duo n et dicitur mercennarius, qualis mu
Abbreviated transcription (Latin):
strui. qd̾ solet euenire ẜm mensem. uel
cucuitum lie. sicut dolor capitis iꝓfiu¬
iuiũ sangunus mulieris. proprie menstru¬
a sunt iuꝑ fluus sanguis mulieris dã a
circuitu mensis uł lune quo solet hoc pro¬
uenite profluuiũ. ħ ⁊ muliebria dñr qr
sola mulier aĩal menstruale est. cuius
cruoris contactu fruges nõ g̾minant. a¬
cescunt musta. moruĩtur herbe amittũt
arbores frctus. ferrũ rubigo corrumpit
iugrescunt grana. si qui caues inde ede¬
runt in rabiem efferuntur. Glutinũ a¬
faltu qd̾ nec ferro nec aliquo dissoluit᷑
ciuore ip̃o pollucum sponte disꝑgitur. uñ
hic ⁊ ħ menstiualis. ⁊ hoc. le. qd patitur
meustruũ. uł ꝑtinens ad menstruũ. et
menstruosus. sa. sum. Et menstiuatus.
.ta. tum .i. menstrius pollutus uł men¬
strua paciens. Itẽ a mensis drͣ mensurnꝰ¬

Expanded text:
, quod solet evenire secundum mensem vel circuitum lune, sicut dolor capitis et profluvium sanguinis muliebris. Proprie menstrua sunt superfluus sanguis muliebris, dicta a circuitu mensis vel lune quo solet hoc evenire profluvium: hec muliebria dicuntur quia sola mulier animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbe, amittunt arbores fetus, ferrum robigo corrumpit, nigrescunt era; si qui canes inde ederint in rabiem efferuntur; glutinum asfalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Unde hic et hec menstrualis -le, quod patitur menstruum vel pertinens ad menstruum, et menstruosus -a -um et menstruatus -a -um, menstruis pollutus vel menstrua patiens.
Abbreviated transcription (Latin):
b comedimus. Et ad simulitudinem
faciũ dñr fauces loca stricta ⁊ angu¬
sta sicut est aditus marum int̾ altos
montes. Siłiter ad silitudinem fauci¬
ctus ⁊ angustus ad modũ faucium.
uł qr per locum illum aque ⁊ naues ex¬
emit. sicut per fances uoces. Et a faux

Expanded text:
ibus comedimus. Et a similitudine faucium dicuntur fauces loca stricta et angusta, sicut sunt aditus viarum inter altos montes. Similiter, a similitudine faucictus et angustus ad modum faucium, vel quia per locum illum aque et naves exeunt, sicut per fauces voces. Et foco -as, et
Abbreviated transcription (Latin):
festare .q. teneor fari. fateri. coactionis est
⁊ neccessitatis. fatemur enim coacti. s con¬
fitemur ⁊ manifestamus uoluntarii. pro¬
dimus precio. uł aliqua utilitate sperata
ducti. Item fatemur mala. manifestamꝰ
bona. prodimus quesita. S hec distinctõ
qnͣdo confunditur. ⁊ utimur istis ubis i¬
differenter. fateor componitur cũ. con. ⁊¬

Expanded text:
festare, quasi teneor fari; fateri coactionis est et necessitatis, fatemur enim coacti, sed confitemur et manifestamus voluntarii, prodimus pretio vel aliqua utilitate sperata ducti. Item fatemur mala, manifestamus bona, prodimus quesita, sed hec distinctio quandoque corrumpitur et utimur istis verbis indifferenter. Fateor componitur co
Abbreviated transcription (Latin):
compatur. uñ fastuose. sius. me. adu¬
bimm. Et hec fastuositas. tatis .i. super¬
bia. elatio
mans negocia agere. causas exercete
uł aliquid tale. nefastus u̾o dies dr᷑. qiͣ
illicitus. qr illicitum aut qiͣ nefcis erat¬
in illo die predc̃a agere. qr in illo die ma¬
a nefas fuit siquidem uetus consuetu¬
do apud romanos ut qͣscũq adusita¬
tes siue prosꝑitates sustinerent. eas
ni fastis annotari facerent. Illos gͦ
dies inquib sibi male contingerat ce¬
lebrabant. non causa solennuiratis. S
tumore infortunii. ⁊ uocabantur nefa¬
sti. S illi in quib bene sibi contigerãt
uccabantur fasti qiͣ liciti. qr in eis lice¬
falatur ius. Et huic quidam uber oui¬
di in quo tractatur de fastis ⁊ nepha¬
stis quib a digniori intitulatur lisͣ
fastoꝵ. huc ⁊̃ anales lis in quib scribe¬
lantur facta romanoꝵ tocius amu. Siłr

Expanded text:
comparatur, unde fastuose -sius -me adverbium et hec fastuositas -tis, superbia, elatio. manis negotia agere, causas exercere vel aliquid tale; nefastus vero dies dicitur quasi illicitus, quia illicitum et quasi nefas erat illo die predicta agere, quia in illo die mat siquidem vetus consuetudo apud Romanos ut, quascumque adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contigerat celebrabant non causa solemnitatis sed timore infortunii et vocabantur nefasti, sed illi in quibus bene contigerat vocabantur fasti, quasi liciti, quia in eis licefabatur ius; et hinc quidam liber Ovidii in quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibus scribebantur f
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sactifitia. purgationes que olim sole¬
bant fieri pro am̃ib defunctoꝵ. uñ febru¬
Satus.ta. tum .i. purgatus. et februo. as
sacuficare. uł puigare. et hic februus.
brui .i. pluto. februi etiã dicuntur ma¬
nes. qr eis fiebant hiꝰ purgaciones. Et
a februus uł febrius. hic februanus.
bruarii. quidam mensis sic dcũs. qi sacri¬
ficatorius uł purgatorius siue purgaci¬
uus qr in illo mense olun precipue fie¬
bant februa pro animab defunctoꝵ ip̃i
plutoni. uñ februarius. ria. riũ¬

Expanded text:
 sacrificia, purgationes que olim solebant fieri pro animabus defunctorum; unde februatus -a -um, idest purgatus, et februo -as idest sacrificare vel purgare, et hic Februus idest Pluto; februi etiam dicuntur manes, quia eis fiebant huiusmodi purgationes; et a Februus vel februis hic Februarius -rii, quidam mensis sic dictus quasi sacrificatorius vel purgatorius, quia in illo mense olim precipue solebant fieri februa pro animabus defunctorum ipsi Plutoni; unde februarius -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
mnuiti acimi ⁊ dure cutis. qr plus fe¬
cis faciant qm alu¬
cem facere. uł fece inficere. Et componit᷑
defeco. tas .i. purgaire qͣi deorsum a fe¬
feco. cas .i. purgare. qiͣ extra fecem pone¬
neutrum est. pro deturpare actiuũ. Compo¬
sita u̾o aib eo omnia sin

Expanded text:
minuti acini et dure cutis, quia plus fecis faciant qucem facere vel fece inficere, et componitur defeco -as, idest purgare, quasi deorsum a fefeco -as, idest purgare, quasi extra fecem poneneutrum est, pro deturpare activum. Composita ab eo omnia sun
Abbreviated transcription (Latin):
fertilis. abundans qiͣ fecundans .i. fetu
undans. uł qͣi fetum daus. Et compatur
fecundior. saimus. uñ fecunde. dius. ssi¬
me. adu̾bium. Et hec fecunditas. fecun¬
ditatis. fecundus componitur infecundꝰ
Et a fecundus fecundo. fecundas. fecun¬
dum facere.
pacificare. fedus fumare. Et componitur
confedero. confederas. coniungere. colliga¬
das. it̾um fedare. ffedo ⁊ composita abe¬
o actiuia sunt. ⁊ producũt hñc sułam. fe.

Expanded text:
i fetu undans vel quasi fetum dans, et comparatur -ior -simus; unde fecunde -ius -sime adverbium, et hec fecunditas -tis; fecundus componitur infecundus. Item a fecundus fecundo -as, idest fecundum facere; pacificare, fedus firmare, et componitur confedero -as, coniungere, colligaidest iterum fedare. Fedo et composita ab eo activa sunt et producunt hanc sillabam fe.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ħ faustitudo. dinus .i. felicitas faustꝰ
componitur infaustus . ta. tum. infe¬
lix. cui fortuna non fauet. s semper est
adusa ⁊ ei non contingit nisi male. a fau¬
toris .i. dator. consensor in malo. Et hec¬
fciutio. fautionis .i. consensus in malo.
tio inter malos. uñ fautiosus. sa. sum¬

Expanded text:
hec faustitudo -nis, idest felicitas. Faustus componitur infaustus -a -um, idest infelix, cui fortuna semper est adversa et cui non contingit nisi male, et comunde hic fautor, consensor in malo et hec fautio -nis idest consensus in malo, tio inter malos, unde Sallustius in Iu
Abbreviated transcription (Latin):
anui. a fando uł fonos dẽi sunt qui¬
dam dei siluaꝵ fani qr uoce nõ signis
ostendebant futura in lucis consulti a
pagaius. hu uulgo incubi uł iicubones
A romanis u̾o fani fitaru dñr¬

Expanded text:
Item a fando vel fonos dicti sunt quidam dei silvarum Fauni quia voce non signis ostendebant futura in lucis consulti a paganis. Hii vulgo Incubi vel Incubones, a Romanis vero Fauni ficarii di
Abbreviated transcription (Latin):
auilla. a fos qd̃ est ignis dr̃ ħ fauil¬
la. lle .i. scintilla. s scintilla proprie
di᷑ accensa fauilla. extincta. ⁊ igne deser¬
ta. qr fauilla est extinctus scintille ig
derc qr est cibus ignis. uł pocuis reli¬
quic cibi ignus.

Expanded text:
Item a fos quod est ignis hec favilla -le, idest scintilla -le, sed scintilla proprie dicitur accensa, favilla extincta et igne deserta, quia favilla est extinctus scintille igndere, quia est cibus ignis, vel potius reliquie cibi ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
abundanter hiscere ⁊ scindi ut iste parmꝰ
fatiscit rinus .i. scinditur finditur. Et fa¬
tiscere est lassari. marcescere. hundanter
bant fatiscor. sceris. fessus sum. ꝙ nos
non dicimus. S componitur defeciscor¬
dicunt fatum ẽẽ quicquid deus fatur de
us uł fatum est temporalis successio uł
euentus rerum a deo proiusaix ⁊ fiugũt
tria fata icolo. ⁊ fuso. ⁊ digitis fila ex la¬
na trahentib propter trinam uariationẽ
reꝵ. Quedam entm desinũt esse. quedam ĩ
uerum ⁊ inuolictum est p̾seris qd̾ inter di¬
gitos uentis trahitur. futurum qd̾ est in
lana que incolo iplicita est. ⁊ qd̃ ad huc
per digitos uentis ad fusum tanqͣm pre¬
sens ad pret̾itum tranciendũ est. Et est
idem fatum i fortuna. sed in hoc dr̃ñt. qr
fortuna est in hus que fortuitu ueniũt
nulla palam causa. facum u̾o est appo¬
de causis. fatum dr a facio uł fio. uñ et

Expanded text:
bundanter hyscere, scindi, ut ‘panis iste fatiscit rimis’, idest finditur, scinditur. Et fatiscere idest lassari, inanescere, abundanter bant fatiscor -ris, fessus sum, quod nos non dicimus. Sed componitur defetiscodicunt fatum esse quicquid deus fatur, vel fatum est temporalis successio vel eventus rerum a deo provisarum. Et fingunt tria fata in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt esse, quedam incnetum est et involutum, presens quod inter digitos nentis trahitur, futurum quod est in lana que colo implicita est et quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam presens ad preteritum trahendum est. Et est idem fatum et fortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum vero est appoianum De causis fatum dicitur a facio vel fio, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
est qui per stuporem non mouetur mui¬
nec ullo ignominie cõmouetur dolore qr¬
stultus est hebetior corde. uñ quidam. Ego
Et comparatur fatuus magis fatuus
ssimus. uñ fatue magis fatue. ssume.
adu̾bia. Et ħ fatuitas. tatis. ẜm ugut̃¬

Expanded text:
est qui per stuporem non movetur injnec ullo ignominiae commovetur dolorestultus est hebetior corde, unde Afranius 4Et comparatur fatuus magis fatuus -simus, unde fatue magis fatue -sime adverbium et hec fatuitas -tis et fat
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ a fatuus. Et componitur diffatuo. dif¬
fatuas .i. diu̾sis modis fatuare. uł a fa¬
tuitate remouere. Infatuo . as .i. ualde
fatuare. Et est actium cum omnib
sius compositis¬

Expanded text:
fatuum; et componitur diffatuo -as, idest diversis modis fatuare vel a fatuitate removere; infatuo -as, idest valde fatuare; et est activum cum omnibus suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
alis ihx. le. qi fedialis .i. sacerdos ꝑ quẽ
fedem fiebant. uł qui bella annuntiabat
qui pocius dicebatur scłcris. uñ olim fe¬
ciales uocabantur fediales. qr per eos
federa fiebant. sicut per seculares bella.
fecialis ergo propue dicebatur ille qui le¬
gione utebatur pro federe ⁊ pace ẜi ugut

Expanded text:
alis et hoc -le, quasi fedialis, idest sacerdos per quem federa fiebant vel qui bella annuntiabat, qui potius dicebatur secularis, unde olim fetiales vocabantur fediales quia per eos federa fiebant sicut per seculares bella; fetialis ergo proprie dicebatur ille qui legatione utebatur pro federe et pace. It
Abbreviated transcription (Latin):
edus. deris .i. pactum uł pax. que fit in¬
uellet inre fedus quedam porta sacrifica¬
retur ini hunc modum maior ex ista parre
⁊ minor ex alia. siue esset imꝑator. sũ rex
siue alius princeps tenebant illam portã
⁊ ipãm percucielant ⁊ turpiter occidebant
qͣi sit occidatur ille qui aꝑace resilierit. Et
nide drm est fedus a porca fede .i. turpiter
occisa. cuius mors optabatur ei qui apa¬
ce resiliret. uł dr᷑ fedus a fide uł dr᷑ ab hyr
co ⁊ edo .f. littera addita. uł pocius posita
pro .h. que habetur ꝓ hoc nõie hẏrcus. Et
di᷑ fedus sic. qr hyrcus ⁊ edus cum porca im¬
molabantur in federe faciendo. Et fedus
preuenit pãcem. sed federis ꝑtes sunt in¬
ducie dc̃e qiͣ in dies ocia. uł indiuta qcia et

Expanded text:
ue fit invellent inire fedus quedam porca sacrificaretur in hunc modum: maior ex ista parte et maior ex illa, sive esset imperator sive rex sive alius princeps, tenebant porcam illam et illam percutiebant et turpiter occidebant, quasi sic occidatur ille qui a pace resilierit, et inde dictum est fedus a porca fede et turpiter occisa cuius mors optabatur ei qui a pace resiliret; undco et edo, f littera addita vel potius posita pro h que habetur pro hoc nomine hyrcus, et dicitur fedus sic quia hircus et edus cum porca immolabantur in federe faciendo. Et fedus prevenit pacem; sed federis partes sunt indutie dicte, quasi in dies otia vel quasi inducta otia,
Abbreviated transcription (Latin):
cis. fauces sunt auguste. fistule guturis
qiͣ foces .i. uoces per quas uecalis sp̃t ab in¬
timo pectore exilieus sonũ uocis emttit
⁊ dñr sic. uł a fundendis uocib. uł quia
per eas famur famur uoces. uł fauces

Expanded text:
cis. Fauces sunt anguste fistule gutturis, quasi foces, idest voces, per quas vocalis spiritus, ab intimo pectore exiliens, sonum vocis emittit, et dicuntur sic a fundendis vocibus, vel quia per eam famur voces. Vel fauc
Abbreviated transcription (Latin):
hyspania ab hespero stella que in ea
parce lucet. ⁊ hec est uera hesperia respe¬
ctu ytalie que dr᷑ similiter hesperia. Si
quidem helperus frater athlantis pul¬
sus a germano ytaliam tenuit eam
reliquerat hesꝑiam appellauit. Si ergo
dicis hesperiam sine addicamento. y̾ta¬
liam significat. si addis aliquid scd̃m
diu̾sa addita potest significare nũc hy¬
spaniam. ut si dicas ultimam uł aliqͥd
tale nunc ytaliam. ut si dicas mag¬
nam uł consinulem. Et huic hespius
ria. rium .i. hyspanus uł ytalicus.
⁊ ħ hesperis. ridis. ytalia uł hyspani¬
a. Et hinc filie athlantis dẽe sunt hesꝑ¬
ades uł ab hyspania. uł a patruo hespo¬
la occidentalis que in uespere post so¬

Expanded text:
Yspania, ab Hespero stella que in ea parte lucet; et hec est vera Hesperia respectu Ytalie, que similiter Hesperia dicitur, siquidem Hesperus, frater Atlantis, pulsus a germano Ytaliam tenuit, eamreliquerat, Hesperiam appellavit: si ergo dicis Hesperiam sine additamento Ytaliam significas, si addis aliquid, secundum diversa addita, potes significare nunc Yspaniam, ut si dicas ‘ultimam’ vel aliquid tale, nunc Ytaliam, ut si dicas ‘magnam’ vel consimile; et hinc hesperius -a -um, idest yspanus vel ytalicus, et hec Hesperis -dis, Ytalica vel Yspana; et hinc filie Athlantis dicte sunt Hesperides, vel ab Yspania vel a patruo Hespla occidentalis que in vespero post so
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣti. in .ix. feminina inueniũtur a mas¬
culuus u̾balib siue denoĩatuus in .tor. de¬
smentib defigurata. que nutant . or. in
.rix. ut uictor. uictux. senator. senatux. cul¬
am silłam condit nutrix enĩ dicimus.

Expanded text:
. in ix feminina inueniuntur a masculinis uerbalibus siue denominatiuis in tor desinentibus defigurata, quae mutant or in rix, ut uictor uictrix, senator senatrix, culam syllabam concidit: nutrix enim dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit .I. longͣm habent omĩa mn. ilis. q̃
a nõib diriuantur. nec nõ in. ile. neutia
siue ex cis in.ilis. fiant. siue non habeat
ad ante segenus. sed a quacunor pute or̃o¬
nos nascant. uc edes. edilis senerseulis
as nas. aguilis puer puerilis. iute uarilis
sulro. quintus quitilis. Sextus. sextilie¬

Expanded text:
sit elis. i longam habent omnia in ilis, quae a nominibus deriuantur, nec non in ile neutra, siue ex eis fiant siue non habeant aliud ante se genus, sed a quacumque parte orationis nascuntur, ut aedis anus, anilis; puer, puerilis; vir, virilis; vilis; quintus, quintilis; sextus, sextili
Abbreviated transcription (Latin):
aspentas. sedulus. li sedulitas. tiidus.
di tmuditas. Et notand̾ ꝙ hec que mi ge¬
netuio duplicant .i. extreniam eoꝵ mĩ¬
tant in .e. euphonie causa. ut pius pu
nõ genetuo. ut liber. libeitas. Tercieuo
affinis .iii. affinitas. celer. celeri. celeritas
auctor. auctori. auctoritas. Excipuntur
pauca. q̃ .b. uł .p. siue .s. habent aute .er. hec
enim nomĩatiua assumũt. tas. ut puber
habent auit .p. asperitas ⁊ prosperitas. fa¬
cunt. saluber ⁊ salubris facit noĩatuũ.
generũ in . uis. desmnens inuenit᷑ noĩati

Expanded text:
cerĭtas, sedulus seduli sedulĭtas, timidus timidi timidĭtas. et notandum, quod, quae in genetiuo duplicant i, extremam earum mutant in e euphoniae causa, ut pius piinon genetiuo: libertas. tertiae uero felix, felici, felicitas; celer, celeri, celeritas; auctor, pauca, quae b uel p sine s habent ante er: haec enim nominatiuo assumunt tas, ut puber habent ante p, asperitas et prosperitas faciunt. saluber et salubris facit nominatiuumgenerum in us desinens inuenitur, nominati
Abbreviated transcription (Latin):
est aqua dr̃ hic cersidrus quidam ẜpens
qui alternatin modo in terra modo in
aqua moratur. Et idẽ dr̃ chelidrus ⁊ ab
eisdem componitur. qiͣ cersidrus. lucnꝰ
tũ uidetur uelle ꝙ alius genus serpen¬
tis sit chelidrus qmͣ cersidrus. Et ẜm hoc
componitur a chelon ꝙ est cuiuum. ⁊ y¬
dor ꝙ est aqua. qi sempet curuatur et
moratur in aqua. uñ hic chelidrus dir᷑ lig¬
num uł lapis. teres ⁊ longus muolu¬
bilis ad modum illius seipentis. quo
auea adequatur. uide ꝙ quidam solent
proferre has doõnes corrupte dicentes
celsidrus. cilindrus. chilindius. S bar¬
barismus est in hus omnib. Chilmdrꝰ
tũ inuenitur. s in alia significatione
.s. quedam figura quadrata sic̃ dr̃ in
geometria hñs supius semicirtulum
⁊ dr̃ sic a predcõ lapide. uł ẜpente propt̃
equalitatem. uñ hic chilindroydos dr̃
umbra equaliter crescens in longum

Expanded text:
est aqua, dicitur hic cersidrus, quidam serpens qui alternatim modo in terra, modo in aqua moratur, et idem dicitur chelidrus et ab eisdem componitur, quasi cersidrus. Lucanus tamen videtur velle quod aliud genus serpentis sit chelidrus quam cersidrus, et secundum hoc componitur a chelon, quod est curvum, et ydor, quia semper curvatur et moratur in aqua, unde et hic chelidrus dicitur lignum vel lapis teres et longus et volubilis ad modum illius serpentis, quo area adequatur. Vide quod quidam solent proferre has dictiones corrupte dicentes cersidrus, chelindrus, chilindrus, sed barbarismus est in his omnibus; chilindrus tamen invenitur, sed in alia significatione, scilicet quedam figura quadrata sic dicitur in geometria habens superius semiciclum, et dicitur sic a predicto lapide vel serpente propter equalitatem; unde hec chilindroydes dicitur umbra equaliter crescens in longum
Abbreviated transcription (Latin):
sut quidam hecia acephali uł acepba¬
lite. qͣi sine capite. qr actor eoꝵ non in¬
ueniatur. ⁊ quitũq incerte sententie ĩ¬
sistit. acephalus dĩ. Itẽ om̃es heretici
⁊ omnes mali possunt dici acephali .i.
sine cãpite. ip̃o ihũ qui est caput nt̃m.

Expanded text:
Acephalite, quasi sine capite, quia auctor eorum non inveniatur, et quicumque incerte sententie institit iure acephalus dicitur. Item omnes heretici et omnes mali possunt dici acephali, idest sine capite Christo Iesu qui est caput nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
monstri in ethyopia proni ut pecora
ambulare dñr. Quadragesimũ enim
annũ nullus supergreditur ut dicit ysido¬
⁊ lutm qd̾ est gradus. quia artatim et
curue gradumtur

Expanded text:
monstri Ethyopie, proni ut pecora ambulare dicuntur: quadragesimum evi annum nullus supergreditur; et dicet batin, quod est gradus, quia artatim et curve gradiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ articulo. las .i. copulo. las. Itẽ arci¬
culus dr̃ quedam pars orationis aꝑd̃ gre¬
cos solam relationem signans. uñ hic ⁊
hec articularis ⁊ hoc .re. qd̾ habet offitiũ
arciculi. ut hic ⁊ hec ⁊ hoc. aiticulus etiã

Expanded text:
unde articulo -as, idest copulo -as. Item articulus dicitur quedam pars orationis apud Grecos, solam relationem significans, unde hic et hec articularis et hoc -re, quod habet officium articuli, ut ‘hic’ et ‘hec’
Abbreviated transcription (Latin):
artuũ morb. uñ prudentius in .li. hymp¬
noꝵ. Nodosa quos podagra distorquet et
ttesis¬
ille qui habet infurmitatem in aitub ex
consuetudine. uł ut medici uolunt qui qͣm¬
dam nodositatem in membroꝵ patitur
uincturis. Et in eodem sensu dr᷑ articus.

Expanded text:
artuum morbus, unde Prudentius in libro Ymnorum ‘nodosa quos podagra distorquet et artesisille qui habet infirmitatem in artubus ex consuetudine vel, ut medici volunt, qui quandam nodositatem in membrorum patitur iuncturis, et in eodem sensu dicitur arteticus
Abbreviated transcription (Latin):
or sunt species quib omnis tumor arrogã¬
tiũ demonstratur. cum bonũ aut a semet¬
ipo habere se extimant. aut quod sibi datum
desuper credunt pro sius se hor accepisse meritis
putant. aut certe cum iactant se habere ꝙ
nõ habent aut despectis ceteris singularit᷑
uideri appetunt habere qd̾ habent. uñ pha
ne descendit. qr bonoꝵ oꝑum merita sibi
qiͣ singulariter tribuens oranti publica¬
nos artat. Et est ars nr̃a liberalis artifi¬
cium ꝙ est fc̃m manib. uel dr̃ ars ab a¬

Expanded text:
 sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A ne descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti Publicanos arceat, et est ars nostra liberalis, artificium quod est factum manibus; vel dicitur ars ab a
Abbreviated transcription (Latin):
uittus siquidem discretõnis absq carta¬
tis feruore. iacet ⁊ feruor uelxmens absq
discretionis temperamento precipitat.
Iõ q laudabilis ciu neutrũ deest quatuiꝰ
⁊ feruor discretõnem erigat. et discieno

Expanded text:
irtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et
Abbreviated transcription (Latin):
relotipus. zelus compoᷤ cum tipus ꝙ est fi¬
gura. ⁊ dr̃ relotipus. pa. pũ. zelo plenus.s¬
in actiua qͣm in passiua significatõne. dr᷑
cnĩ zelotipus de cuius forma inuidet᷑ sibi
uł alii ⁊ hr suspitio Et relocipus qui de for¬
ma alt̾ius muider ei uł alii ⁊ est suspitõsus
uñ ille lõ dr᷑ zelotipus qui suspitionẽ hab

Expanded text:
-um. Zelus componitur cum typus, quod est figura, et dicitur zelotipus -a -um, zelo plenusin activa quam in passiva significatione: dicitur ergo zelotipus de cuius forma invidetur sibi vel alii et habetur suspicio, et zelotipus qui de forma alterius invidet ei vel alii et est suspiciosus, unde ille homo dicitur zelotipus qui suspicionem habet
Abbreviated transcription (Latin):
ua. bonus siule malus. sic erto ⁊ euo fer¬
pi potest in bono cũ quis nititur Ca queu
na sunt mutar. ⁊ inmalo. cuquotoleo
ciliũ se cẽ mellorem. Di ergo ⁊ clus inudi¬
a. amor enulatio in rono suie iniali du

Expanded text:
vor bonus sive malus: sic ergo zelus accipi potest in bono, cum quis nititur ea que bona sunt imitari, et in malo, cum quis dolet alium se esse meliorem; dicitur ergo zelus invidia, amor, e
Abbreviated transcription (Latin):
cello scd̾m ꝙ construitur cum daciuo est
neuitũ. et omĩa faciunt pretitum m. cu¬
excello ⁊ precello inueniũtur fac̾e excu¬
ii. excellui. preculi. precellui. exculsũ.
⁊ excelsum. preculsum. ⁊ precelsum.ui

Expanded text:
 est neutrum, et omnia faciunt preteritum in -cuexcello et precello inveniuntur facere exculi et excellui, preculi et precellui, exculsum et excelsum, preculsum et precelsum.
Abbreviated transcription (Latin):
.e. in. Et dr congrano. nas. degrano
nas. grana excutere ⁊ auferre. egra
sunt actiua. ⁊ producunt hanc sillabã.
grãmaton. apud grecos dr̃ graphos
.i. scriptor. uñ graphia scriptura. Et
grapho. phas .i. scribo .bis. scripsi. Et
componitur apud grecos. catagrap ho
catagraphas .i. transcribo. transcripsi¬
⁊ sunt diu̾se prepõnes. cate ⁊ cata. Et
ita alia est composicio in pret̾ito. alia
in p̾senti. Aliter enim iunctura compo¬
sitionis nõ maneret ĩmobilis. Qd̾ p̾s¬
ciemꝰ asserit aꝑte. Et a grapho. hic gra¬

Expanded text:
itur congrano -as; degrano -as, grana excutere vel auferre; egransunt activa et producunt hanc sillabam gramaton apud Grecos dicitur graphos, idest scriptor, unde graphia, idest scriptura et grapho graphas, idest scribo scripsi; et componitur apud Grecos catagrapho categraphas, idest transcribo -psi, et sunt diverse prepositiones cata et cate, et ita alia est compositio in presenti, alia in preterito: aliter enim iunctura prepositionis non maneret ut immobilis, quod Priscianus asserit aperte. A graphos hic gra