comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secus dealbata & exornata uident᷑
hominib. intrinsecꝰ uͦ ĩmundicia
ac fetore repleta sunt. s ille mͥ ui¬
det᷑ sapiens. qui pauca quidem de
uirtute animi c̾monet & ꝓloquit᷑.
plurima aut̃ insuis actib atq oꝑib
ostendit. & fidẽ u̾bi oꝑũ suoꝵ astipu¬
latione cͥfirmat: quia nec pulcritu¬
dinẽ formȩ ita quis amare potuit in
pictura. sic incorpore positam. nec
diuitiȩ utiles fuer̃. qͣ insõnis uident᷑.
sic̃ ille quȩ inmanib cõtinent᷑. Ita
& sapientia illa clara ẽ. nͥ que in u̾bis
uolat. s quȩ inuirtutib constat. Sic
deniq etiam scriptura dic̃. qͥa intel¬
lectus bonꝰ ẽ omĩb qͥ faciunt eũ: ñ
qͥloquunt᷑ & p̾dicant eũ. Huiꝰ gͥ sa¬
pientiȩ firmiora indicia tempꝰ de¬
clarat. que uere insenib ẽ corona
głiandi. Si enĩ non oportet beatifi¬
care ante mortem sic̃ salomoni ui¬

Expanded text:
secus dealbata et exornata uidentur secus dealbata et exornata uidentur homi- nibus, intrinsecus uero inmunditia ac foetore repleta sunt, sed ille mihi uidetur sapiens, qui pauca quidem de uir­ tute animi commonet et proloquitur, plura autem in suis . actibus atque operibus ostendit et fidem uerbi operum suorum adstipulatione confirmat, quia nec pulchritudinem formae ita quis amare potuit in pictura sicut in corpore positam nec diuitiae utiles fuerunt quae in somnis uidentur sicut illae quae in manibus continentur. ita et sapientia illa clara est non quae in uerbis uolat sed quae in uirtutibus constat. sic denique etiam scriptura dicit, quia intellectus bonus est omnibus qui faciunt eam, non qui loquuntur et praedicant eam. huius igitur sapientiae firmiora indicia tempus declarat, quae uere in senibus est corona gloriandi. si enim non opor­ tet beatificari hominem ante mortem, sicut Salomoni ui
Abbreviated transcription (Latin):
scõ sociant᷑. Hanc eñi in pͥmis anobis
ds reqͥrit hostiam puritatẽ: cor contri¬
bulatum sacͥficiũ dõ ẽ. & sacͥficium
laudis. Hult eñ nos ẽẽ nouã creatu¬
cũq huius cemodi refert scriptura
diuina. Est gͦ pͥma sapientia despi
nũ: uel quȩ captiosis syllogismis &
contradictionib mnanib nitit᷑. E go
aũt opto qͥnq uerba inȩccłia loqͥ in
sensu meo. ut alios instruam: ꝗͣ. mul¬
ta milia uerboꝵ in lingua. & intaliuo¬
ce tube quȩ ñdat significantẽ uocem.
ut ad bellũ sp̃uale p̾paret militẽ meũ.
Hanc gͦ collaudo sapientiã. & hanc
cͥplector. ꝑ quã ignobiles facti sunt
runt: & inqua piscatores uniu̾sum
orbem t̾re eugłii recib concluserunt.
u̾bo consũmato & breuiato sapien¬
tiam quȩ destruit᷑ suꝑantes. Non eni
qͥ in uerbo ẽ sapiens. iste mͥ sapiens
uidet᷑. neq qͥ linguam politam ac
uolubilem p̾fert. animꝰ uͦ ꝑ manet
imꝑitꝰ : sic̃ sepulchra illa que extrin¬

Expanded text:
s hanc enim in primis a nobis deus requirit hostiam: puritatem et cor contribulatum sacrificium deo est1 et sacrificium laudis. uult enim nos esse nouam creatucumque huiuscemodi refert scriptura diuina. est ergo prima sapientia despicnum uel quae captiosis syllogismis et contradictionibus inanibus nititur. ego autem opto quinque uerba in ec­ clesia loqui in sensu meo, ut et alios instruam, quam multa milia uerborum in lingua et in tali uoce tubae, quae non dat significantem uocem, ut ad bellum spiritale praeparet militem meum. hanc ergo ego conlaudo sapientiam et hanc conplector, per quam ignobiles facti sunt runt et in qua piscatores uniuersum orbem terrae euangelii retibus conclu- serunt uerbo consummato et breuiato sapientiam quae de- struitur superantes. non enim qui in uerbo sapiens est iste mihi sapiens uidetur neque qui linguam politam ac uolu­ bilem profert, anima uero permanet inperitus, sicut sepulcra illa, quae extrin
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Qm̃ gͦ suscepi multitudinem
ur̃am in nomine xp̃i in honesimo
dia eius in ipso esse. Benedictus
enĩ deus qui uob̃ talibus. talem
ep̃m donauit habere in xp̃o. Pro¬

Expanded text:
iam ergo suscepi multitudinem vestram in nomine Domini in Onesimo,dia ejus in ipso esse; benedictus enim Dominus, qui vobis talibus talem episcopum donavit habere in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
facti estis discpłi: nolite ꝑdere depo¬
situm quod uobis commendauer.
Mementote digne beatissimi euodii
pastoris ur̃i: qui primꝰ uob̃ ab apłis
antistes ordinatus est. Hon confun¬
camus patrem: s efficiam᷑ certi filii
& non adulterim. Scitis qualiter

Expanded text:
facti estis discipuli: nolite perdere depositum, quod vobis commendaverunt. Mementote digne beatissimi Evodii, pastoris vestri, qui primus, vobis ab apostolis antistes ordinatus est. Non confundamus patrem, sed efficiamur certi filii et non adulterini. Hic martyr
Abbreviated transcription (Latin):
nes nemo miserabat᷑. iuuenes absq
respectu trucidabant᷑. matrib uir-¬
ginib nichil pudoris. nichil uere¬
bebat᷑. Fluebant sanguinis flumi-¬
delitate ꝓfusa:. nec arietũ s hominũ
cruore manantia. Nazarei int̾ra ꝓ¬

Expanded text:
nt nemo miserabatur, juvenes absque respectu trucidabantur. Matribus et virginibus nichil pudoris, nichil verees, fluunt sanguinis flumidelitate profusa, non bestiarum sed hominum cruore manantia. Senum
Abbreviated transcription (Latin):
iram dñi conu̾sione nr̃a. scĩficemus
iennium.p̃dicemus curationem.
Hec enĩ nobis suggerunt scĩ ꝓpħȩ re¬
media. Congͥegemus p̾sbit̾os. lacten¬
tes paruulos abipsis matrum ube¬
ribus euellamꝰ: & ꝑiciamꝰ in conspec̃¬
tu dñi etatem omni miseratione dig¬
nam. & quȩ sola mereat᷑ di miscdiã
uagitib implorare. Nos quoq sacer¬
dotes & iministri dñi. ipsis nichilomi¬
nus ꝓpħicis sermonib ad monem᷑
ingredi incinere & cilitio: ac plange¬
re nocte acdie inter medium crepi¬
dinis altaris. miserando habitu.
flebili uoce uociferantes & claman
omĩno uel laboris uł sermonis omitte¬
re. qͥb reꝓpiciari posse credit᷑ ds̃. Cla¬
parce dñe popło tuo. & nedes in
opꝓbriũ hereditatẽ tuã: qͥ tanto ãpliꝰ
habemꝰ tͥbulatioĩs. ꝗͣto & honoris.
plagȩ ueniã ĩpetͣre meream᷑. Senite
gͦ om̃s adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ante eũ: &¬

Expanded text:
iram domini conuersione nostri. sanctificemus iram domini conuersione nostri. sanctificemus ieiunium, praedicemus curationem. haec enim nobis sug­ gerunt sancti prophetae remedia. congregemus presbyteros, lactantes paruulos ab ipsis matrum uberibus auellamus et proiciamus in conspectu domini, aetatem omni miseratione dignam, et quae sola mereatur dei misericordiam uagitibus inpetrare. nos quoque sacerdotes et ministri domini ipsis nihilo minus propheticis sermonibus admonemur ingredi in cinere et cilicio et plangere nocte ac die inter medium crepidinis altaris miserando habitu, flebili uoce uociferantes et clamanopulo nihil omnino uel laboris uel sermonis omittere, quibus repropitiari poase credi- tur deus. claparce, domine, populo tuo, et non des in obpro­ brium hereditatem tuam, quia tanto amplius habemus tribulationis, quantum et honoris. plagae ueniam inpetrare mereamur. 14. Uenite ergo omnes, adoremusetprocidamusante eu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciare dñe: non tradas nos infinẽ
ꝓpt̾ iniquitates nr̃as. neq exemplũ
nos facias adcorrepͤtionem cȩcerorũ:
magis nos dñe aliorũ suppliciis corri¬
ge & emenda. illarum dicimus genti¬
um quȩ non cognouerunt nomen
cuum. & potentiȩ tuȩ non sunt sub¬
iectȩ. Nos autempopłs tuus & uirga
hereditatis tuȩ: & oues pascuȩ tuȩ.
Propt̾ea corripe nos dñe: uerũtam
inmiscdłia & non inira. utine exi¬
inuoco & inuito misccłiam dñi. Qd¬
& si holocͤaustum possem offerre me¬
met ipsum sacͥficium ut iram dñi
mitigarem: non parcerem. non differ¬
rem. S & uos oreligiosa plebs. etiã
uos imitamini meticulosum & timi¬
dum sacerdotem. Quesouos nati mei.
obsecro uos coniungite meum lamen¬
tationem ur̃am: & fletus ur̃os meis
fletib admiscete: & clementiam dñi
ꝓuocemus ꝑ abundantiã lacrimarũ.
indignationisq diuinȩ ignem accen
sum fletib restinguamꝰ: & mitigemꝰ

Expanded text:
propitiare, domine! non tradas nos in finem propitiare, domine! non tradas nos in finem propter iniquitates nostras neque exemplum nos facias ad correptionem ceterorum. magis, domine, aliorum nos suppliciis corrige et emenda, illarum dicimus gentium, quae non cognouerunt nomen tuum et potentiae tuae non sunt subiectae; nos autem populus tuus et uirga hereditatis tuae et oues pascuae tuae. propterea cor­ ripe nos, domine, uerumtamen in misericordia et non in ira, uti ne exiinuoco et inuito misericordiam domini. quodsi et holocaustum possem offerre me ipsum sacrificium, ut iram domini mitigarem, non par- cerem, non differrem. sed et uos, o religiosa plebs, etiam uos imitamini meticulosum et timidum sacerdotem. quaeso uos, nati mei, obsecro uos, coniungite mecum lamentationem uestram et fletus uestros meis fletibus admiscete; et clemen­ tiam domini prouocemus per abundantiam lacrimarum indigna- tionisque diuinae accensum ignem fletibus restinguamus; mitigemus
Abbreviated transcription (Latin):
& clementiam cuam anobis: & uisce¬
ra miserationum tuarum ꝓpt̾ mali¬
tiam nr̃am & nequitiam pessimȩ
nr̃e ad inuentionis auertimus. Cu
nobis cum dñe fecisti bonitatem
tiens & multe miscdiȩ: s nos duri.
& multis flagellis digni. Cognosci
mus bonitatem tuam. licet incredu¬
li simus: scđm ea quȩ peccauimus.
parum adhuc castigati sumꝰ. Cuter
ribilis es. & quis resistet tͥ: Tremor
comp̃hendit ate montes: & magnitu¬
dini brachii cui quis resistet e Et si re¬
soluas cataractas cęli: quis eas conclu¬
det: Leue ẽ in oculis tuis pauꝑem &
diuitem facere. uiuificare & morti tͣ¬
dere. ꝑcutere & sanare: qm̃ hoc ipsũ
quoduis opus ꝑfectum ẽ. Tu inqͥt iratꝰ
es & nos peccauimꝰ: quod ẽ ueterum
rio tempus ẽ dicere: nos peccauimus.
& tuiratus es. & ꝓpt̾ea effectisumus
opꝓbrium uicinis nr̃is. Auertisti faciẽ
tuama nob̾: & repletus ẽ uultus nr
ignominia. S parce dñe. parce dñe.

Expanded text:
et clementiam tuam a nobis et uisceet clementiam tuam a nobis et uiscera miserationum tuarum propter malitiam nostram et nequitiam pessimae nostrae adin­ uentionis auertimus. tu nobiscum, domine, fecisti bonitatem tiens et multae misericordiae, sed nos duii et multis flagellis digni. cognosci- mus bonitatem tuam, licet increduli simus. secundum ea quae peccauimus parum adhuc castigati sumus. t ute r ri b i lis es et quis resistet tibi? tremor canprehendet a te montes et magnitudini brachii tui quis resistet? et si resoluas cataractas caeli, quis eas concludet? lene est in oculis tuis pauperem et diuitem facere, uiuificare et morti tradere, percutere et sanare, quoniam hoc ipsum quod uis opus perfectum est. tu, inquit, ira­ tus es et nos peccauimus, quidam ueterum rio tempus est dicere: nos peccauimus et tu iratns es. et propterea effecti sumus obpro- brium uicinis nostris. auertisti faciem tuam a nobis, et repletus est uultus noster ignominia. sed parce, domine! parce, domine!
Abbreviated transcription (Latin):
fodiam᷑: insuꝑ etiam quod ẽ infelicius
om̃ib. ut mandet᷑ nubibus nepluant
suꝑ nos pluuiam. Ego fr̃s talibus in
aduersis cogitationib angor. & his
memet ipsum cogitationib consulo.
Sic ego noui decastigationib dñi cogi¬
tare. & cum apud memetipsum huiꝰce¬
modi uoluam consilia: rursum ad
orationem me dñi supplicationemq
cont̾ito: & adicio his quȩ supͣ diximꝰ. &
dico uobiscum parit̾: Si me sequimini¬
obliti sumꝰ mandatorũ tuorũ. & post
cogitationes cordis nr̃i pessimi ambu
lauimus: nec digne ingressi sumꝰ uoca¬
tione qua uocati nos ꝑ eugłm xͥ tui:¬
nec cõpetent̾ sc̃as eiꝰ suscepimꝰ passio¬
nes. nec ꝓmerito humiliationem eius
accepimus:. s facti sumus opꝓbrium
dilecto tuo. Sacerdos & popłs mente
excidimus: in unum om̃s declinauimꝰ.
simul inutiles facti sumꝰ: nonẽ qui fa¬
ciat iudicium & iusticiam. non ẽ usq
adunum. Exclusimꝰ miscdi̾as tuas.

Expanded text:
fodiamur, insuper etiam — quod est infelicius fodiamur, insuper etiam — quod est infelicius omnibus — ut mandetur nubibus, ne pluant super nos pluuiam. ego, fratres, talibus in aduersis cogitationibus agor et his memet ipsum commomtionibus consolor; sic ego noui de castigationibus domini cogitare et, cum apud memet ipsum huius­ cemodi uoluam consilia, rursum ad orationem me domini suppli­ cationemque conuerto et adicio his quae supra diximus et dico uobiscum pariter: si me sequiminiobliti sumus manda­ torum tuorum et post cogitationes cordis nostri pessimi ambu- lauimus nec digne ingressi sumus uocatione, qua uocasti nos per eunec conpetenter sanctas eius sus­ cepimus passiones nec pro merito humiliationem eius accepi- mus, sed facti sumus obprobrium dilecto tuo. sacerdos et populus mente excidimus, in unum omnes declinauimus, simul inutiles facti sumus; non est qui faciat iudicium et iustitiam, non est usque ad unum. exclusimus misericordias tuas
Abbreviated transcription (Latin):
quã nullus effugit. nec euadere quis¬
quã potuit uastatoris manum. nͥ ille
solus qui sanguine agni postes suos
liniuit: idẽ quifidem suam atq oꝑa
xp̃i sanguine & noui testamenti insti¬
tutionib consignauit: qͥ rp̃o concruci
mo eius aduentu. Absit autem ano¬
bis. ut cum cȩteris correptionib & illa
nobis imputet bonus & pius ds̃ dicẽs:
qm̃ incedebatis mecum ꝑuersi. & ego¬
ibo uobiscum furore ꝑuerso. Hel iter.
ꝑcussi uos in aur ͥgine & in rubigine
filiis uos fecit gladius: & nec sicqui¬
dem conuersi estis adme dicit dñs.
Non illud autem accidat dici de nob̾.
quia uinea facti sumus dilecto & plai¬
tati & calamis erecti. & maceria cucũ¬
dati. & ex pectati ut faceremus uuam.
fecimꝰ autem spinam. & non iusticiam
s clamorem: ita ut necesse fuerit des¬
trui maceriam. & eẽ nos inc̃culcatio¬
nem. & subuerti turrĩ. & fieri nos in
direptionem. ut ultra non putem. neq

Expanded text:
quam nullus effugit nec euadere quisquam nullus effugit nec euadere quisquam potuit uastatoris manum nisi ille solus qui sanguine agni postes suos liniuit, id est qui fidem suam atque opera Christi sanguine et noui testamenti institutionibus consignauit, qui Christo concrucifimo eius aduentu.\' 12. Absit autem a nobis, ut cum ceteris correptionibus etiam illam nobis inputet bonus et pius deus dicens: quoniam incedebatismecumperuersi, etegoibouobiscumfurore peruerso, uel iterum: percussi uos in aurugine et in rubigine filiis uos fecit gladius, et ne sic quidem con­ uersi estis ad me, dicit dominus. non illud autem accidat dici de nobis, quia uinea facti sumus dilecto et plantati et calamis erecti et maceria circumdati et expectati, ut faceremus uuam, fecimus autem spinam, et non iustitiam sed clamorem, ita ut necesse fuerit destrui maceriam et esse nos in concul­ cationem et subuerti turrem et fieri nos in direptionem, ut ultra non putemur neque
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam tamen ur̃am resecare non
potui. Et. nunc cognoui quia durus
es: & neruus ferreus cerum tua. Hȩc
puto quia dicat ad nos ds si flagel¬
lis eiꝰ non emendamur: qm̃quidem
& contemptor remanet incorrec¬
tus. & iniquus ininiquitate ꝑdurat.
nec aliquid in nod̃ agit cęlitus illata
correptio. nichil flagella ꝓficiunt.
Defecit tubus ferreus infornace: de¬
fecit plumbum: inuanum oꝑat᷑ ar-¬
gentarius: nequitiȩ ur̃ȩ non consu¬
munt᷑. Per i eremiam uobis hȩc &̃
olim reputaueram. Nc̃ gͦ nũquid
me exacerbatis dicit dñs: aut non
preualet manus mea etiam alias pla¬
gas & alia admouere cormentae St̃
adhuc apud me etiam ulcerum fer¬
uores quȩ sublato cinere acfauilla
inaerem ꝑ moysen generata sunt: qͥ¬
in illo tempore indignationis dĩ mi¬
nister excrterat adegyptum casti-¬
gandam. Est adhuc & locusta:sunt &
tenebre palpabiles: ẽ etiam ultima
adhuc plaga int̾itus pͥmitiuorum

Expanded text:
malitiam tamen uestram resecare non malitiam tamen uestram resecare non potui et nunc agnoui quia durus es et neruus ferreus ceruix tua.\' 11. Haec puto quia dicat ad nos dominus, si flagellis eius non emendamur, quoniam quidem et contemptor permanet in contemptu et iniquus in iniquitate perdurat. nec aliquid in nobis agit caelitus inlata correptio, nihil flagella proficiunt. defecit iam tubus ferreus in fornace, defecit plumbum, in uanum operatur argentarius: nequitiae uestrae non consumuntur. lper Hieremiam uobis haec iam olim reputaue­ ram; nunc ergo numquid me exacerbatis?\' dicit dominus. faut non praeualet manus mea etiam alias plagas et alia admouere tormenta? sunt adhuc apud me etiam ulcerum feruurae, quae sublato cinere ac fauilla in aerem per Moysen generatae sunt, qui illo tempore indignationis dei minister extiterat ad Aegyp- tum castigandam. est adhuc et locusta, sunt et tenebrae pal- pabiles, est etiam ultima adhuc plaga, interitus primitiuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ad huc etiam castigationes suas
nob̃ ceꝑit imputare. & enumerare re¬
media ac medelas. qͥb adhibitis nos
tam̃ curati nonsumus: Et filios quide
appellat s pollutos: uel filios. s alie¬
nos & claudicantes asemitis suis. dũ
alienis incedunt & asꝑis. Dicit gͦ. Qͥd
oportuit me facere uob̃ & non feci:
Unde uos emendari oportuit. & non
emendauie Leniorib usus sum reme¬
diis. Omnia egyptiorũ flagella. san¬
guinem defluminib fontibq pota-¬
Omisi etiam ranas & scyniphes.
plagam inanimalia muta conuerti.
parcens hominib. Hondũ
uos contigit ueratio. s fac¬
ti estis mͥ etiam brutis ani-¬
malibus hͣutiores. Nichil eñi ut uideo
adem̃dationẽ ꝓfic̃ ista correptio. Ab-¬
stinui a uobis pluuias:. pars una sus¬
cepit imbrem: & pars suꝑ quam non
plui. aruit. Et dixistis. Perdurabimꝰ.
& iurilit̾ agemus. Ie circo suꝑ duxi
uobis grandinem: & uineas ur̃as
atq arbusta ur̃a segetesq demessui:

Expanded text:
mus, adhuc etiam castigationes suas mus, adhuc etiam castigationes suas nobis coeperit inputare et enumerare remedia ac medellas, quibus adhibitis nos tamen curati non sumus? et filios quidem appellat, sed pollutos, uel filios, sed alienos et claudicantes a semitis suis, dum alienis uiis incedunt et asperis. dicit ergo: \'quid oportuit me facere uobis et non feci? unde uos emendare oportuit et non emendaui? lenioribus usus sum remediis. omisi Aegypti­ orum flagella, sanguinem de fluminibus fontibusque potaomisi etiam ranas et scinifes eplagam in animalia muta conuerti parcens hominibus. non­ dum uos contigit ista uexatio, sed facti estis mihi etiam mutis animalibus brutiores. nihil enim, ut uideo, ad emenda­ tionem proficit ista correptio. abstinui a nobis pluuias: pars una suscepit imbrem et pars, supra quam non pluui, aruit. et dixistis: perdurabimus etuiriliterage­ mus. idcirco superduxi uobis grandinem et uineas uestras atque arbusta uestra segetesque demessui,
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt qͥ noncrediderunt. Alios gͦ
illa ineffabilis lux & immensa suscipi¬
et. idẽ splendor & agnitio atq illumi¬
natio clarior sc̃e & beatȩ tͥnitatis. cum
puris & ĩmaculatis mentib pura &
minaculata miscebit᷑. quod ego solum
& p̃cipuum dico ẽẽ regnum cȩlorum:
his uero qui indigni sunt cum reli
quis erit etiam hȩc malorum om̃iũ
pȩna quod piciunt᷑ adõ. & ipse pudor
& confusio conscientiȩ cuiꝰ finis acreme¬
diũ nusquã ẽ. S de his postmo
neq sicera ex quoparum qͥd moueñ
homines & conturbant᷑. s in ebriati a
fortitudine plagȩ quã inuexit dñs di¬
cens. & tu commouere & cont᷑bare: qͥpo¬
cauit contemptores sp̃u tristicie & com¬
punctionis: quib & dicit᷑. Uidete con¬
temptores & intuemini: & admirami¬
ni mirabilia: & disꝑgimin. Quomͦ
sufferemus increpationes eiꝰ : aut qͥd
responsi dabimꝰ. cũ ad multitudinem
beneficiorũ suorũ quȩ ingrati suscepi¬

Expanded text:
mnati sunt qui non crediderunt. alios ergo mnati sunt qui non crediderunt. alios ergo illa ineffabilis lux et inmensa suscipiet, id est splendor et agnitio atque inluminatio clarior sanctae et beatae trinitatis. cum puris et inmaculatis mentibus pura et inmaculata miscetur, quod ego solum et praecipuum duco esse regnum caelorum; his uero qui indigni sunt cum reliquis ceteris erit etiam haec maior omnium poena, quod proiciuntur a deo, et ipse pudor et confusio conscientiae, cuius finis ac remedium nusquam est. sed de his postmodneque sicera, ex quo parum quid commo­ uentur homines et conturbantur, sed inebriati a fortitudine plagae, quam inuexit dominus dicens: et tu commouere et conturbare\', qui potauit contemptores spiritu tristitiae et conpunctionis, quibus etdicitur: uidete, contemptores, et intnemini et admiramini mirabilia et disperdimini? quomodo sutreremus mcrepationes eius aut quid responsi dabi- mus, cum ad multitudinem beneficiorum suorum, quae ingrati suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
uicem diuersa lance pendent᷑. ut pars
quȩ p̃ponderauerit iuncat. & qͦ uergit
opus illuc sententia decidat: nec ultra
iam alia uoluntas. aut aliud iudicium.
aut excusatio ꝑscła oꝑa requiret᷑. nec
tempus erit olei mutuandi aprudenti¬
b uirginib uel cõparandi a uendentib
cum lampades extingunt᷑: nec locus ẽ pe¬
nitentiȩ diuitis concremantis inflamina.
& ꝓpͥnquoꝵ suoꝵ requirentis em̃dationẽ.
Nongͦ iam tempꝰ erit ullius dilationis. s
solum ultimum & t̾ribile iudicium. im¬
mo potius iustum:. & ic curo magis t̾ri¬
bile quia iustum. Tunc eñi sedes poness
& uetustus dierum sedebit: & libri aꝑi¬
ent᷑. & fluuius igneus curret. & lux
p̃cedet. & tenebrȩ paratȩ erunt. & ib̃t
quibona egerunt. in resurrectionem
uitȩ quȩ nc̃ in xp̃o abscondita ẽ & pos¬
tea cum ipso manifestabit᷑: qui autem
mala egerunt in resurrectionẽ iudicii:
inquo iam iudicante uerbo di conde¬

Expanded text:
uicem diuersa lance pendentur, ut pars uicem diuersa lance pendentur, ut pars quae praeponderauerit uincat et quo uergit opus illuc sententia decidat. nec ultra iam alia uoluntas aut aliud iudicium aut excusatio per secunda opera requiretur, nec tempus erit olei mutuandi a prudentibus uirginibus uel con­ parandi a uendentibus, cum lampades extinguuntur. nec locus est paenitentiae diuitis concremantis in flamma et propinquorum suorum requirentis emendationem. non ergo iam tempus erit ullius dilationis, sed solum et ultimum et terribile iudicium, immo potius iustum et idcirco magis terribile, quia iustum. tunc enim sedes ponentur et uetustus dierum sedebit et libri aperientur et fluuius igneus curret et lux praecedet et tene- brae paratae erunt, et abibunt qui bona egerunt in resurrec­ tionem uitae, quae nunc in Christo abscondita est et postea cum ipso manifestabitur, qui autem mala egerunt in resurrec­ tionem iudicii, in quo iam iudicante uerbo dei conde
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ faciemꝰ inilla die de qua uehem̃¬
tissime ꝑt̾ret qͥdam ꝓpħarum. cũ dm
nob̃cum dĩc ẽẽ iudicaturũ in montib
& collib: & consedere adu̾sum nos & dis¬
ceptare. atq ante faciem nr̃am statuere
peccata nr̃a. accusatores scilicet acer-¬
bissimos: adhibere qͦq omĩa sua bene¬
ficia quȩ in nos contulit. & cõparare cũ
scelerib nr̃is: cogitationes qͦq cogitati¬
onib conferre eactus actib arguere: cũ
anobis requirens purȩ imaginis digni¬
tatem. oblitt̾atam eam inuenerit. & of¬
fuscatam: cum adultimum certe ꝓpͥa
unus quisq nocatꝰ sententia condem¬
nabit᷑ : Quis gͦ ibi aduocatꝰ erit. quȩ in¬
teruentio. quȩ figmenta. que artes.
quȩ aduersum ueritatem forensis cal¬
liditas ꝓferet᷑. qͥb p̃miis iudicium
corrumpet᷑: Omnia pendebunt insta¬
tera iusticie gesta & uerba & cogitatio
nes nr̃e: mala acbona aduersum se ui¬

Expanded text:
Quid ergo faciemus in illa dieQuid ergo faciemus in illa dientissime perterret quidam prophetarum, cum deum nobiscum dicit esse iudicaturum in montibus et collibus et consedere aduersum nos et disceptare atque ante faciem nostram statuere peccata nostra, accusatores scilicet acerbissimos, adhibere quoque omnia sua beneficia, quae in nos contulit, et conparare cum sceleribus nostris, cogitationibus quoque cogitationes conferre et actus actibus arguere, cum a nobis requirens purae imagi­ nis dignitatem oblitteratam eam inuenerit et obfuscatam, cum ad ultimum certe propria unusquisque notatus sententia con­ demnabitur? 9. Quis ergo ibi aduocatus erit? quae interuentio? quae figmenta? quae artes? quae aduersum ueritatem forensis calli­ ditas proferetur? quibus praemiis iudicium corrumpetur? omnia pendebunt in statera iustitiae, gesta et uerba et cogitati­ ones nostrae, mala ac bona aduersum se in
Abbreviated transcription (Latin):
assiriorũ: non illis tantummꝰ qͥ tẽ
erant. s & omni qͥ nc̃ assiriꝰ ẽ neqͥtia.
Scio non posse quẽ ꝙͣ effugere fortitu¬
dinem irȩ eiꝰ & uelocitatem cũ euigi¬
lauerit suꝑ impietates nr̃as. & cũ in¬
imicos eiꝰ inseqͥt᷑ zelus qͥ consumit ad¬
u̾sarios. Scio excussionem & recussio¬
nem & feruorem cordis. & conster¬
nationẽ m̃tis. & dissolutionẽ genuui:
& alia ꝙͣ. plurima huiꝰ cemodi suppli¬
cia impioꝵ. Omitto eñi dicere de illis
iudicus quib nos multa hic data ue-¬
nia transmittit & tradit: ita ut me¬
lius sit nob corripi & purgari. quam
adilla transmitti supplicia uͥ penarũ
magis tempꝰ ẽ quam purgationũ. Sic
eñi non ẽ inmorte qͥ hic memor ẽ di
ut beatꝰ dauid ꝓnuntiat: ita confessio¬
nis correctione hi qͥ ininferno sunt n̾
habent: qm̾quidẽ inp̃senti uita facul¬
tas nob ꝑmissa ẽ agendi quȩ uolumꝰ:
ibi uͦ gestorũ nr̃oꝵ reddere rationem.

Expanded text:
Assyriorum non illis tantummodo qui tunc Assyriorum non illis tantummodo qui tunc erant, sed et omni qui nunc Assyrius est nequitia. scio non posse quem- quam effugere fortitudinem irae eius et uelocitatem, cum euigilauerit super inpietates nostras et cum inimicos eius insequetur zelus, qui consumit aduersarios. scio excussionem et recussionem et feruorem cordis et consternationem mentis et dissolutionem genuum et alia quam plurima huiuscemodi supplicia inpiorum. omitto enim dicere de illis iudiciis, quibus nos multa hic data uenia transmittit et tradit, ita ut melius sit nobis corripi et purgari quam ad illa transmitti supplicia, ubi poenarum tempus est magis quam purgationum. sicut enim non est in morte qui hic memor est dei, ut beatus Dauid pronuntiat, ita confessionis correctionem hi qui in inferno sunt non habent, quoniam quidem in praesenti uita facultas nobis permissa est agendi quae uolumus, ibi uero gestorum nostro­ rum reddere rationem. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
quam sacͥficium ad nos lacrimis i¬
clinemus. ut quod suꝑẽ ire dĩ auer¬
huic lenitas ẽ & clem̃tia dĩ. & mansu¬
eta correptio: & initia quedam casti-¬
gationum. uelut paruulis adhuc
& lactentib illata. Hec adhuc fumus
ẽ iracundiȩ & auspicia penarũ: nondũ
ignis ęxurgens: nondum flamma
uorax nec carbonis accensi commina¬
tio. Est & hȩc intentatio: & cũ parũ
quid illatum sit.quȩ maiora st̃ &¬
fortia retinent᷑: ut & ꝑcutiens corri¬
gat. s: comminans plus em̃det. uiam
faciens ire sue: & ꝓimm̃sa bonitate
sua aminorib incipit.ne maiorib
& grauiorib egeamꝰ: qͥ utiq adhibe¬
bit & maiora si ea ꝓuocauerimꝰ. dum
hȩc minora contẽ nimꝰ. Noui ego ui¬
brantem frameã & inebriatum gla¬
diũ incęlo. interficientẽ. & sꝑnentem.
& orbantem: qͥ iubet᷑ usq adcarnes
& medullas non parcere.Scio occur¬
rentem sic ursam rabiam. illum qͥ im¬
passibilis ẽ: & sic̃ pardulum in uia

Expanded text:
quam mortem, ad nos lacrimis inquam mortem, ad nos lacrimis inclinemus, ut quod superest irae dei aueradhuc lenitas est et clementia dei et mansueta correptio et initia quaedam castigationum uelut paruulis adhuc et lactantibus inlata. haec adhuc fumus quidam est iracundiae et auspicia poenarum, nondum ignis exurens, nondum flamma uorax nec carbones accensi. comminatio est haec et mtentatio et, cum parum quid natum sit, quae maiora sunt et fortia retinentur, ut et percutiens corrigat, sed comminans plus emendet uiam faciens irae suae, et pro inmensa bonitate sua a minoribus incipit, ne maioribus et grauioribus egeamus. qui utique adhibebit et maiora, si ea prouocauerimus, dum haec minora contemnimus. 7. Noui ego uibrantem frameam et inebriatum gladium in caelo interiicientem et spernentem et orbantem, qui iubetur usque ad carnes et medullas non parcere. scio occurrentem sicut ursam rapidam illum, qui inpassibilis est, et sicut pardalin in uia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tereuntes. benedictio dñi suꝑ uos.
Accidit spectaculum miserabile. Cer
ra fedata iacet lamatis acdiuulsis
illis quib letabat᷑ comis: & exipso or¬
natu suo turpis effecta. Luget hanc
& beatꝰ iohel: qui calamitatem famis
ingentib tragediis deflet. S & alius
ꝓpħa uastitatem nouissimam pͥcri
conferens fecunditati. & de ira di t̾rã
uastantis disserens. dicit: quȩ ante
ipsum. paradisus deliciarũ: & quȩ
pꝰ ipsum sunt. campꝰ exterminii.
Grauia inquã hȩc & ualde grauia.
dum hȩc sola quȩ inp̾senti sunt cogi¬
tamus. & nondum metum concepi¬
mus grauiorũ: qñ quidem & in do¬
lorib corporis semꝑ id quod ad p̃seis
urget. grauiꝰ uidet᷑ eẽ om̃i eo qd p̾sen¬
tem non habet cruciatum. Multo
uehem̃tiora sunt & grauiora quȩ a¬
pudse retinent thesauri irȩ dĩ. quoꝵ¬
grauedinem absit nos exꝑiri: & noi
experiem᷑ si ad dĩ miscdiam cõuolemꝰ:
& eum qui miscdiam uult magis

Expanded text:
praetereuntes: benedictio domini superuos. praetereuntes: benedictio domini superuos. accidit spectaculum miserabile: terra ipsa foedata iacet laniatis ac diuulsis illis quibus laetabatur comis et ex ipso ornatu suo turpis effecta. luget hanc et beatus Iohel, qui calamitatem famis ingentibus tragoediis deflet. sed et alius propheta uastationem nouissimam priori conferens fecunditati et de ira dei terram nastantis disserens dicit: quae ante ipsum sunt paradisus deliciarum et quae post ipsum sunt campus estexterminn. grauia, inquam, haec et ualde grauia, ú dum haec sola quae in praesenti sunt cogitamus et nondum metum concipimus grauiorum, quoniam quidem et in doloribus corporis semper id quod ad praesens urget grauius uidetur esse omni eo quod praesentem non habet cruciatum. multo uehementiora sunt et grauiora, quae apud se retinent the­ sauri irae dei, quorum absit nos experiri. et non expe- riemur, si ad dei misericordiam conuolemus et eum, qui misericordiam uult magis
Abbreviated transcription (Latin):
na adhibet᷑. nunc uͦ totũ ibi reserua¬
tͦ Quȩ gͦ sunt istȩ plage: uel un uir¬
tutis docum̃ta sunt: an depena mali¬
ciȩ : & utrũ expedit uelut insuppli¬
ciis positos humiliari: an uelut cau¬
sa ꝓbationis illata dissimulare & ne¬
gligere: Hȩc nos doce:de his commo¬
ne: utine multũ p̃sentem hanc pla¬
gam grauit̾ feramus: aut rursus ne
inꝓfundum malorũ descendentes con
tem: namꝰ. Est namq in hominib &̾
istud uiciũ: s ut incorreptione dñi hu¬
miliem᷑. utine dum hanc negligimꝰ
& contem: nimꝰ. maiorẽ adu̾sum nos
dĩ iracundiam ꝓuocemꝰ. Grauis ẽ t̾rȩ
sterilitas: grauis ẽuastato fructuum.
uicina frumenta : Graue ẽ quod mes¬
rũ suoꝵ emortuis assidui assideñ
cadauerib quas lenis ymber aux¬
it. turbidus uͦ & immitis execuit:
& quib non impleuit manũ suam
qui metit. & sinum suum qui ma¬
nipulos colligit: nec dixer messorib

Expanded text:
na adhibetur, nunc uero totum ibi reseruana adhibetur, nunc uero totum ibi reseruatur? quae ergo sunt istae plagae uel unde? uirtutis documenta sunt an poena malitiae? et utrum expediat uelut in suppliciis positos humiliari an uelut causa probationis inlata dissimulare et neglegere, haec nos doce, de his com­ mone, uti ne multum praesentem hanc plagam grauiter fera­ mus, aut rursum ne in profundum malorum descendentes con- temnamus — est namque in hominibus etiam istud uitium —, sed ut in correptione domini humiliemur, uti ne, dum in hac neglegimus et contemnimus, maiorem aduersum nos dei iracundiam prouocemus. 6. Grauis est terrae sterilitas, grauis est uastatio fructnum — uicina frumenta. graue est quod mesrum suorum emortuis adsident cadaueribus, quas lenis imber auxit, turbidus uero et inmitis exsecuit. ex quibus non inpleuit manum suam qui metit et sinum suum qui manipulos colligit nec dixerunt messoribus
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa facta sunt & cõposita atq distuc̃¬
la. ita etiã nc̃ mouet᷑ mundus. & gu¬
b̾nat᷑. ut nouit ille solus qͥ mouet. &
ȩt̃nis eiꝰ habenis ꝓuidentiȩ moderat᷑.
Unde gͦ sterilitas. unde aeris corrup¬
tio. unde grandines: & hȩc nc̃ plaga.
& uastatio nr̃a atq correptioe Unde
pestes & morbi: unde t̾rarũ motꝰ. &
maris. t̾roresq decȩlo: Uel qͦmͦ tra
quȩ ministerio hominũ acreatore
formata ẽ. cuiꝰ bonis ꝑfrui om̃s
equalit deberemꝰ. ad impioꝵ u̾tit᷑
penas: ut in quib c̾cessis & indul¬
quidem demanu dñi dupliciter
peccata reddunt᷑. & gemina maliciȩ
mensura retͥbuit᷑. aliis uͦ dum corri¬
piunt᷑. septuplum insinus eoꝵ diffun¬
di dicit᷑ ultio peccatorum: uel quid
illud ẽ quod nondum amorreorũ
mensura repleta ẽẽ insceleribus me
iustus punit᷑. uel iterum peccator
punit᷑. & iniustus relinquit᷑ ac ser¬
uat᷑ : & nunc quidem iã hic medici¬

Expanded text:
omnia facta sunt et conposita atque distincomnia facta sunt et conposita atque distincta, ita etiam nunc mouetur mundus et gubernatur, ut nouit ille solus qui mouet et aeternis eum habenis prouidentiae moderatur? unde ergo sterilitas? unde aeris corruptio? unde grandines et haec nunc plaga et uastatio nostra atque correptio? unde pestes et morbi? unde terrarum motus et maris terroresque de caelo? uel quo­ modo terra, quae ministerio hominum a creatore formata est. cuius bonis perfrui omnes aequaliter deberemus, ad inpiorum conuertitur poenas, ut, in quibus concessis et indulquidem de manu domini dupli- citer peccata redduntur et gemina malitiae mensura retribuitur, aliis uero cum corripiuntur septuplum in sinum eorum defundi dicitur ultio peccatorum? uel quid illud est quod nondum Amorraeorum mensura repleta esse in sceleribus memelinquitur et iustus punitur uel iterum peccator punitur et iustus relinquitur ac seruatur, et - nunc quidem iam hinc medici
Abbreviated transcription (Latin):
nu dñi appellat᷑. & poculũ ruinȩ
cũ bibit᷑: auferri qͥd & euomi ex sceleri
temꝑat᷑. Inclinat enĩ ex hoc quod
merũ ẽ & uehemens. in hoc qd̾ le¬
nius ẽ & temperantiꝰ his uidelic&e
qͥ timore em̃dant᷑. & qͥ ex paruis
tribulationib c̾cipiunt & pariunt
conu̾sionẽ. & sp̃m salutis plenũ &
integrũ generant: reseruat tam̃ fecẽ
eiꝰ qd̾ ẽ ultimũ & nouissimũ iracundiȩ:
ut totũ id effundat in eos qͥ cõmoniti¬
onib & correptionib nolunt curari.
qͥnimino & lenitate ampliꝰ indurant᷑.
scđdm durissimũ pharaonẽ qͥ ad exem¬
plũ uirtutis dĩ reseruatꝰ ẽ impiis. Dic
gͦ nob̾ unde tales istȩ plage. & unde fla¬
gella: & quȩ eoꝵ ratio ẽ. utrũne uniu̾si¬
tatis ipsiꝰ motꝰ passim & fortuitu ac sine
ullis gubernaculis incitat᷑. & uelut
nullo rectore casu hȩc fiunt. sic̃ uide¬
tur illis insipient̾ sapientib: anra¬
tione aliqͣ & ordine: & sic̃ abinitio

Expanded text:
nu domini appellatur et poculum ruinae nu domini appellatur et poculum ruinae cum bibitur auferri quid et euomi ex scele­ rtem­ peratur. inclinat enim ex hoc quod merum est et uebemens in hoc quod lenius est ac moderatius, his uidelicet qui timore emendantur et qui ex paruis tribulationibus concipiunt et pari­ unt conuersionem et spiritum salutis plenum et integrum generant. reseruat tamen faecem eius quod est ultimum et uouissimum iracundiae, ut totum id effundat in eos qui Coni­ monitionibus et correptionibus nolunt curari, quin immo et lenitate amplius indurantur secundum durissimum Pharaonem, qui ad exemplum uirtutis dei reseruatus est inpiis. 5. Dic ergo nobis: unde tales istae plagae et unde flagella et quae horum ratio est? utrumne uniuersitatis ipsius motus passim et fortuitu ac sine ullis gubernaculis incitatur et uelut nullo rectore casu haec fiunt. sicut uidetur illis insipienter sapientibus, an ratione aliqua et ordine et, sicut ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ huiꝰ inculpabilit̾ exegit. & in¬
certũ habitationis nr̃ȩ pelagus eua¬
dens. ꝓspicere iã portũ. et ialamq
ingredi sꝑat. multo ẽ securior &
beatior eo cui adhuc marini discͥ¬
re linguã quȩ multa bona docu¬
it: cuiꝰ fructus multȩ & infinitȩ
ꝓcreationes iusticiȩ. Cuiꝰ quanti
sermonis gr̃am. si breuis sit. Nosti
breuit᷑ multa ꝓferre. Qd̃ siminus:
certe uel sp̃uali uoce ꝑclama. illa
ꝗͣ etiam tacente moyse audiebat
ds. dicens adeũ. Qͥd clamas admes
Scilicet cũ eũ interpellaret insp̃u.
Compone & p̾para popłm mͥ oui &¬
alumno tuo. & post hec etiã pastori:
nc̃ uͦ etiã tecũ sũmo sacerdoti. Doce
me qͦq aliqͥd ex disciplina pastorali:
& popłm ħc de obedientia. De p̾senti
certe hac plaga & uastatiõe nob̃ ali¬
qͥd phylosophari. de iustissimis dĩ ui¬
ñuideret᷑ equũ quod cum posterio¬
rib facti fuerant equales.S & ira se¬
cundũ peccatoꝵ m̃surã calix inma¬

Expanded text:
uitae huius inculpabiliter exegit et incertum habitationis nostrae pelagus euadens prospi­ cere iam portum et iam iamque ingredi sperat, multo est securior ac beatior eo, cui adhuc multum marini discrre linguam, quae multa bona edocuit, cuius fructus multi et infinitae procreationes iustitiae, cuius quanti sermonis gratiam, etiamsi breuis sit. nosti breuiter multa proferre. quod si minus, certe uel spiritali uoce proclama illa, quam etiam tacente Moyse audiebat deus dicens ad eum: quid clamas ad me? scilicet cum eum lnterpellaret ln spiritu. conpone et praepara populumalumno tuo et post hoc etiam pastori, nunc uero etiam tecum summo sacerdoti. edoce me quoque aliquid ex disciplina pastorali et populum hunc de oboedientia, de praesenti certe hac plaga et uastatione nobis aliquid philosophare: de iustissimis dei iunon uideretur aequum quod cum posterioribus facti fuerant aequales. sed et ira secundum peccatorum mensuram calix in ma
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ legem nec cedimꝰ cuiquã. s pacis iam
uerba ꝑferimus. Ante hoc ferine trien¬
nium dum aduersũ sem̃bra certarent.
dum scm & uenerabile corpus xp̃i diui¬
deret᷑ ac scinderet᷑ in partes: cum pene
ossa nr̃a disꝑsa essent secꝰ infernum
uelut crassitudo t̾rȩ aratro pessimo di¬
rupta sulcis ꝓfundioribus scinderetur:
cũ indiuisibilem & insecabiłe tunicam xͥ
quȩ desuꝑ fuerat contexta ꝑtotũ. dirũ¬
pens inimicꝰ acscindens. hoc nob̾ minis¬
tris agere p̃ualuisset qͦdꝑillos facere ñ
potuit qͥ crucifixerunt xp̃m: cũ inquã
hȩc ita eeñt. tc̃ ego posui custodiam ori
meo. & labus meis silentiũ dedi: qm̃qͥdẽ
uidebã consequens ẽẽ pͥus ope phyloso¬
phye purgari debere mentem: & ita de¬
mum apire os & attrahere sp̃m. atq
eructare uerbum bonũ. & loqui di sapi
scdm sententiam sapientissimi salomo¬

Expanded text:
cti spiritus legem nec cedimus cui- quam, sed pacis iam uerba proferimus. ante hoc, dum aduer­ sum se membra certarent, dum sanctum et uenerabile corpus Christi diuideretur et scinderetur in partes, cum paene ossa nostra dispersa essent secus infernum et. uelut crassitudo terrae aratro pessimo disrupta sulcis profundioribus scindere- tur, cum indiuisibilem et insecabilem tunicam Christi, quae desuper fuerat contexta per totum, disrumpens inimicus et scindens hoc nobis ministris agere praeualuisset, quod per illos facere non potuit, qui crucifixerant Christum: cum, inquam, haec ita essent, tunc ego posui custodiam ori nieo et labns meis silentium dedi, quoniam quidem uidebam consequens esse prius opere philosophiae purgari debere mentem et ita demum aperire os et adtrahere spiritum atque eructare uerbum bonum et loqui dei sapisecundum sententiam sapientissimi Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ adintercessionem crucem eiꝰ & clauos.
quib sacroscȩ confixe sunt manꝰ. san¬
guinem quȩ prototiꝰ mundi salute ꝓfu¬
dit. sepulturam. resurrectionem. at
ascensionem eiꝰ ad celos. Adhibeo tͥ istud
altare ad quod communter omnes
accedimus:. in quo tẏpum salutis nr̃ȩ
hoc ipso ore quonunc de dep̃cor celebra¬
mus. Mecum adhibeo admitigandum
te etiã sacroscã illa mysteria ꝑ quȩ uix¬
tutib cęlestib sociam᷑. & quãuis unũ¬

Expanded text:
onem crucem ejus et clavos, quibus sacrosanctae confixae sunt manus, sanguinem quem pro totius mundi salute profudit, sepulturam, resurrectionem, atque ascensionem ejus ad coelos. Adhibeo tibi istud altare, ad quod communiter omnes accedimus, in quo typum salutis nostrae hoc ipsomet ore, quo nunc te deprecor, celebramus. Mecum adhibeo ad mitigandum te etiam sacrosancta illa mysteria per quae virtutibus coelestibus sociamur. » Et San
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑e Si uͦ dissensio aliqua aduer¬
sum se huic materiȩ generet᷑. & sedi¬
tione qualibet solutionẽ sui meditet᷑:
ueat uel terra quatiat᷑. uel ꝑniciosus
ymber & pestifer decidat aut sol sub¬
tracta sui luce refugiat. aut aer ardo¬
ribus excandescat. aut ultra men¬
surã sui ignis exestuet: excidium sine
dubio mundi & interitus uniuersita¬
tis putat᷑. & bonũ pacis elementorũ se
ditione subuertit᷑. Ut om ittam popłas¬
stant. ꝑ dissensiones uͦ soluunt᷑ & ꝑe

Expanded text:
d si dissensio aliqua adversus se huic materiae generetur, et seditione aliqua solutionem sui meditetur veat, vel terra quatiatur, si perniciosus imber decidat, aut sol subtracta luce refugiat, si aer ardoribus excandescat, aut ultra mensuram sui natura ignis exaestuet, excidium sine dubio mundi interitusque putatur, dum bonum pacis elementorum hac seditione subvertitur. Ut autem ostant, per dissensionem vero solvuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
gam uobis cume Suscipitis ne lib̾tatẽ
uerbi: Libent accipitis. quod lex xp̃i
sacerdotali uos nr̃e subdidit potesta¬
ti: atq istis tͥbunalibus subdit: De¬
dit enim & nobis potestatem: dedit
pͥncipatum multo ꝑfectiorẽ pͥnci-¬
patibus ur̃is. Aut nũnqͥd iustum
uob̃ uidet᷑ si cedat sp̃s carni:. si at̾re¬
nis cȩlestia suꝑent᷑. si diuinis p̃feras
tam. Sciote inter sac̃ altaria cum ue¬
neratione subici manib sacerdotis.
Scio te beatȩ tͥnitatis cultum tua qͥdẽ¬

Expanded text:
 : « Suscipitisne libertatem verbi, libenter accipitis quod lex Christi sacerdotali vos nostrae subjicit potestati, atque istis tribunalibus subdit? Dedit enim et nobis potestatem, dedit principatum, multo perfectiorem principatibus vestris. Aut nunquid justum vobis videtur, si cedat spiritus carni, si a terrenis coelestia superentur, si divinis praeferantur tam; scio te inter sacra altaria cum veneratione subjici manibus sacerdotis; scio te beatae Trinitatis cultum fide
Abbreviated transcription (Latin):
Hides qm̃ qui intentus ẽ &e uigilat¬
& sui meminit. non solum abhomi¬
mbus non potest ledi:s & imminen¬
tenicȩlitꝰ iram repellit: qui uero se¬
met ipsum prodit & ledit.etiam si
mille extrinsecus benesiciis fulciat᷑.
non ei sufficiet ad salutem᷑. quia neq
iudeis tanta mirabilia quȩ in eos col¬
lata sunt profuerunt. neq aliem¬
genis quod nichil eorum adepti
fuerant obfuit: s qm̃ animo propo¬
sitoq recto semet ipsos dederunt deo.

Expanded text:
Vides quoniam qui intus est et vigilat, suique meminit, non solum ab hominibus non potest laedi, sed 161 imminentem coelitus iram repellit? qui vero semetipsum prodit et laedit, etiamsi mille intrinsecus divinis beneficiis fulciatur, non ei sufficiet ad salutem: quia neque Judaeis tanta mirabilia, quae in eos collata sunt profuerunt, neque alienigenis quod nihil horum adepti fuerant obfuit; sed quoniam animo propositoque recto, cum et seipsos dederunt Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi diuites. etiam si totũ orbempos¬
sibile eẽt possideri asingulis: ad¬
huc tam̃ indesiderio eius arderẽt.
Pauꝑes uͦ dum cupiunt diuitibus
omnem animam fatigat. ut neq
amicitiarum. neq ꝓpinqͥtatis. int̾¬
dum etiam nec cõuigis nec filiorũ
amori det locum: quibus affectibus
inter homines nichil prefert᷑.Amor

Expanded text:
ipsi diuites, etiam si totum orbem possibile esset possideri a singulis, adhuc tamen in desiderio eius arderent. Pauperes vero dum cupiunt diuitibus omnem fatigat animam: vt neque amicitiarum, neque propinquitatis, interdum etiam nec coniugis, aut amori filiorum det locum. Quibus affectibus inter homines nihil præfertur
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ipsi & famȩ & patriȩ & propin¬
quis & amicis. & omnibus omnino
quȩ sunt cõmodiores eas ẽẽ omnib
uisum ẽz & ista sententia non solum
iam nubes ascendit. ac sidera. Houi
flamment. omnes fauent huic malo.
non solum illi qui abeo capti sunt.s
& qui nondum illuc uident᷑ ingressi:¬

Expanded text:
vita, & siti, & fame, & patria, & propinquis, amicisque, & omnibus omnino quę sunt commodiores eas esse pluribus visum est. Et ista sententia non solum  nubes ascendit ac sidera. Quae flamment, omnes. Favent autem huic malo non solum illi qui ab eo capti sunt; sed et qui nondum videntur illuc ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ incordibus suis. Et tamen pꝰ
omnia hȩc tam euidentis diuinȩ uir¬
tutis insignia. & pꝰ uniuersam głam
quȩ eis supra cunctos mortales da¬
ta ẽ: infideles extiterunt & ingrati.
Caput namq uituli adoraueruit.¬
& deos alios quesierunt sibi fieri.
cum tante talesq dei uirtutes ab¬
recentem & nuꝑ gestam seruarent
incorde memoriam. At uero nini-¬
uitarum populus alienigena &eba¬
barus. nullis prius diuinȩ proui-¬
dentiȩ legibus assuetus. non legib.
non mirabilibus. non preceptis ullis
aut oꝑibus illuminatus: hominẽ
uidit habitu naufragum. uultu ꝑ¬
egrinum. nec umquam prius sibi
cognitum: primo statim ingressu
& niniue subuercetur. & existis soł
sermombus conuersi sunt adti-¬
morem dei: abietisq continuo
prioris uitȩ malis ad uirtutem

Expanded text:
ributa dicit: Et tamen post omnia haec tam evidentia divinae virtutis insignia, et post universam gloriam quae eis supra cunctos mortales data est, infideles exstiterunt et ingrati. Caput namque vituli adoraverunt, et deos quaesierunt sibi alios fieri, cum tantae talesque Dei virtutes arecentem et nuper gestam servarent in corde memoriam. At vero Ninivitarum populus, alienigena et barbarus, nullis prius divinae providentiae beneficiis assuetus, non legibus, non mirabilibus, non praeceptis ullis aut operibus illuminatus, hominem vidit habitu naufragum, vultu peregrinum, nec unquam sibi prius cognitum, primo statim ingressu t Ninive subvertetur. Ex istis solis sermonibus conversi sunt ad timorem Dei, abjectisque continuo prioris vitae malis, ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
committens dispensationem pecu-¬
niȩ. ut habens in manibus quod de¬
siderabat. perniciosa passio. etpleta
cupiditate cessaret: ne decideret.
millam mortis foueam: s mi¬
noribus malis maiora repͥme¬
ꝑret.
Sic in omnibus quisemet ipsum
non leserit. ab alioledi non pocest:
ce rursum qui seipsum corrigere &
emendare n oluerit. & quod imipso
ẽ. atq in potestate eiꝰ. explere. nullus
extrinsecus poterit.Propterea demq

Expanded text:
committens dispensationem pecucommittens dispensationem pecuniae, ut habens in manibus quod desiderabat, perniciosa passio, expleta cupiditate, cessaret, ne decideret in illam mortis foveam, sed minoribus malis majora reprimeret. Sic in omnibus qui semetipsum non laeserit, ab aliis non potest laedi; et rursus qui semetipsum corrigere et emendare noluerit, et quod in ipso est atque in potestate ejus explere, nullus ei extrinsecus proderit. » Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
sus ec Nonne per mansit semper
idem paulus: & idem uocatus ẽ apłs:
E contra aut̃ iudas unus fuit c. ipse
de duo decim & uocatus apłs xp̃i: sed¬
animum unrtutib deditum. Sed pau-¬
lus quidem cum penuria & plagis
cucurrit cursum qui ducit ad cęlũ:
ille uero cum & pͥor uocatꝰ eẽt ina-¬
postolatum. & simili cum cetis gr̃a
donatus. cȩlestemq edoctus eẽt phi-¬
losophiã. & sacrȩ xp̃i mense ueneran¬
diq sacramenti particeps extitisset.
habuisset etiam donum sp̃c sci. ita
ut mortuos suscitaret. leprosos cura¬
ret. demones effugaret:cumq de con¬
temptu rerum secularium frequen¬
ter fuisset edoctus. adherens late¬
ribus dñi. atq indigentium sibi eẽt
commissa dispensato. quo scilicet
retur. erat enim fur: nec sicquidem
proficere in melius potuit:cum er¬
ga eum dot tantisq prouisionibus¬
dñs uteret᷑. Sciebat enim xp̃c quod
more periturus:& non solum ar¬
guit eum prohoc uitio. s c latentib
medicamentis curare uoluit: ipsi

Expanded text:
s: « Nonne permansit, inquit, semper idem Paulus, et idem vocatus apostolus? Econtra autem, Judas unus fuit et ipse de duodecim, et vocatus apostolus fuianimum virtutibus deditum. Sed Paulus quidem cum penuria et plagis cucurrit cursum qui ducit ad coelum; ille vero, cum et prior vocatus esset in apostolatum, et simili cum caeteris gratia donatus, coelestemque edoctus esset philosophiam, et sacrae Christi mensae venerandique sacramenti particeps exstitisset, habuisset etiam donum Spiritus sancti, ita ut mortuos suscitaret, et leprosos curaret, ac daemonia effugaret, cumque de contemptu rerum saecularium fuisset edoctus, adhaerens lateribus Christi, atque indigentium sibi esset commissa dispensatio, quo scilicet retur, erat enim fur: tamen nec sic quidem proficere in melius potuit, cum erga eum tot tantisque provisionibus uteretur. Sciebat enim Christus quod uniae periturus; et non solum non arguit eum pro hoc vitio, sed et 160 latentibus medicamentis curare voluit, ipsi