comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iulieri dixit. Fides tua magna est o mulior:
⁊ sdes ueni. ut desiderio tuo satis faterem. Te tũ
moneo ut nõ fatiem corꝑalem seruoꝵ dei cost¬
Rut gesta ⁊ actus ꝑ spm̃ contẽ pleris. S pt eni
est qui iuiiuficat. nam caro nõ prodest quicquã.
Ego aut nõ qͣi iustusi at ꝓpheta ut tu putas.
s pro fide urã intercessi pro nobis ad dũ ⁊ con¬
oessit tibiom̃um morboꝵ que in corpore tuo pate¬
ris sauitatem. Eris ergo ex hos sana ⁊ tu ⁊ uir tu¬
us. ⁊ benedicetur ouinis domus urã S et. uos
memores estote beneficii adeo nobis collati. et
cunete dum̃ semper: nec amplius ꝙͣ stipendiis
ur̃is debetur. aliquid inquiratis. Sufficiat
requitas. Eu gilaus aũt mulier indicauit
luro suo. que uiderat. queq audierat sed et
habitum uiri ⁊ uultũ atq omia signa eiꝰ expo¬
suit.Suꝑ qd̾ miratꝰ uir eius. regressus ad ho¬
minẽ deĩ grãs referͭ deo. et accepta bũdictõne¬

Expanded text:
mulieri: Fides, inquit, tua magna est, o mulier, mulieri: Fides, inquit, tua magna est, o mulier, et ideo veni desiderio tuo satisfacere: te tamen moneo, non ut faciem corporalem servorum Dei desut gesta et actus per spiritum contempleris. Spiritus enim est qui vivificat, nam caro non prodest quidquam . Ego autem non quasi justus, aut propheta, ut putas, sed pro fide vestra intercessi pro vobis apud Dominum, et concessit tibi omnium morborum quos in corpore tuo pateris sanitatem. Eris ergo ex hoc sana et tu, et vir tuus, et benedicetur omnis domus vestra. Sed et vos memores estote beneficii a Deo vobis collati, et timete Dominum semper, nec amplius quam stipendiis vestris debetur, aliquid requiratis. Sufficiat requiras. Evigilans autem mulier, indicavit viro suo quae vidit, quaeque audierit, sed et habitum viri et vultum, atque omnia signa ejus exposuit. Super quo miratus vir ejus, regressus ad hominem Dei, gratias refert Deo; et accepta ab eo benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
tibimus quidã ad eligendũ militẽ ꝑgros
uenit ad enm ⁊ obsecrare eũ cepit ur ꝑ mi¬
teret etiã coningẽ suam uenite ad se. Multa na
q dicetat erm ꝑculisse pͤricula odhuc tantum
ut faciem eius uideret Tuns iie negat sibi ũ q
moris fuusse uidendi mulieres ⁊ precipus ex qͦ
in illus rupis se monasterio conclusisset sepit
nisi uderi eũ. esset sine dubio ex multa tristi¬
da ꝑitura. Cũi iterũ ac sepuis egdem p̾caret᷑¬
maret futurũ atq inde interitũ unde saludem
sperauerat accepturam tum sidem quiͣ impot̾u¬
uitatẽ euis aspitiens senior. Uade inquit iude¬
bit me conuux tua hac nocte nõ tam̃ huc uemiet
s indomo sua atiꝑ in lecte suo manebit Post
hes uerba abscedit uir ambiguitatẽ responsi.
in pectore suo uersans Cũq etiã hec comugi
uunciasser simili nichilonuꝰ enã mulier sermo¬
uis in certo fatigatur. s ubi sõm tempꝰ adue¬
uit. ad est homo dei iohãnes ꝑuisũ ⁊ assistens

Expanded text:
ibunus quidam ad agendum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret conjugem suam venire ad se, multa namque eam dicebat pertulisse pericula ob hoc tantum, ut faciem ejus videret. Tunc ille negat sibi umquam moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, ex quo in illius rupis se monasterio conclusisset. Tribu quod nisi videret eum, esset sine dubio ex multa tristitia peritura. Cumque iterum ac saepius eadem precaretmaret futurum, atque inde interitum, unde salutem speraverat, accepturam: tam fidem quam importunitatem ejus aspiciens senior: Vade, inquit, videbit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumque haec etiam conjugi nuntiasset, simili nihilominus etiam mulier sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per visum, et assistens
Abbreviated transcription (Latin):
curaretur. Qua ut id eumi. Rem tͥ necessariã aipis
abicere: Ut eĩ corꝑa nitro uł aliis huĩ moda leni¬
mentis abliunt᷑ ã sordib: itame alãguo ribꝰ
⁊liis qi huiꝰ cemodi castigatoib puriacuntus t
post ea quã delis nobis inulta trinã inẏstica
disseruit. bene dioeus tam̃ oleũ dedit Qio ꝑuncuus
eger. omem contanio abundantiã fellis euonunt

Expanded text:
curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi necessariam cupis abjicere; ut enim corpora nitro vel aliis hujusmodi lenimentis abluuntur a sordibus: ita animae languoribus, aliisque hujusmodi castigationibus purificantur. Et posteaquam de his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit
Abbreviated transcription (Latin):
luditu cõperimꝰ ad ea que cłis urĩs insperi¬
mus ueniamꝰ. Septẽ fuimi simul cxmitates. qui
ad eũ uenuꝰ. Cũq salutassemꝰ eu. um̃q uos
lencia suscepisset. lunĩquẽꝵ urm̃ gratifice al
tios monachos ut ubi adueuerint frẽs. statim
ꝑ orõnem sibi inuicem confiteantur: Interto¬
gabat ergo siquis ex nobis ess cleritꝰ. Et ut om̃s
negnuimꝰ. respiciens in singłos intellexit esse
inter uos quẽdam qui buuis erat oidius sed
latere cuprebat. Erut enm diatonꝰ. Et hoc pret̾
uuũ solũ qui ei fidus erat etiam ipsi itineris co¬
mtes ignorabant Uisurus eñ tules ac tãtos u¬
ros. humilitans gra celare uoluit gradus Qu
bonorem. ut i ftrior haberetur in oidine his qͥl

Expanded text:
 ad ea quae oculis nostris inspeximus, veniamus. Septem fuimus simul comitantes , qui ad eum venimus: cumque salutassemus eum, omnique nos laetitia suscepisset, unumquemque nostrum gratifice alltum, ut ubi advenerint fratres, statim per orationem sibi invicem confoederentur. Interrogabat ergo, si quis in nobis esset clericus? Et ut omnes negavimus, respiciens ad singulos, intellexit esse inter nos quemdam, qui hujus erat ordinis, sed latere 124 cupiebat; erat enim diaconus: et hoc praeter unum solum qui ei fidus erat, etiam ipsi itineris comites ignorabant. Visurus enim tales ac tantos viros humilitatis gratia celare voluit gradus sui hono
Abbreviated transcription (Latin):
do opem. in quib aliis quieẽ bons sẽꝑ aliuͥd
contentut ⁊ semet ipsbs castos seruate Et̃
ergo ⁊ isti ꝓbabiles ⁊ ualde pro babiles. qui
in bouis actib placent deo. ⁊ sũt oꝑaris.m
ꝯfusibiles mendatoꝵ dei. S tumẽ herc onua
terrenos habent actꝰ ⁊ erga materias gerũt᷑¬

Expanded text:
 alii quidem boni semper aliquid conferant; semetipsos tamen castos servant. Sunt ergo isti probabiles, et valde probabiles, qui in bonis actibus placent Deo, et sunt operarii inconfusibiles mandatorum Dei . Sed tamen haec 137 omnia terrenos habent actus, et erga materias corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
ipli coustistis: epena celechat expecta panlu¬
lum. et inuenies poitã Nẽ interĩ fruere unine¬
rib ur̃is. que dulcia semꝑ ⁊ gcata dixxisti Hec t
huiꝰ modi plura exptabrãtib eis ille iacoliti¬
mobilis. nec auditũ quide suũ ꝯuerrens ad eos.
uec ui penitꝰ sermonẽ respondens Cumq illi
sepuis egdem re.. rent ⁊ alia d ors. nee ille
omnitio moueretur. in surore ⁊lapsi demones
ubi uiderũt uerhi sua contẽpni uerberib eũ

Expanded text:
i te poena delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujusmodi plura exprobrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum convertens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem repeterent, et alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ub
Abbreviated transcription (Latin):
cupidicate sup̃serit. ⁊̃ si illud ule sit ⁊ qd̾ ĩ usu¬
esse abstinentibꝰ solet. Aqua deniq ipã uł panis
sicũ cupiditate sumt᷑ id est nõ ut necessitati coꝵ¬
poris s ut aiuuie desideri l satis fiat hoc etiam
abstinenti deliciarũ uicio ducitur. Opoitet enĩ
ui omib c̃suescere aiam lauo rere Et ideo de¬
iq dũs docere uolens auimã desideriis ⁊ uolup¬
tatib suis resistere dicebat. Intrare ꝑ angustũ
portam qr lata est ⁊ snciosa mua que dutir ad mor¬
tem. Angusta aut̃ et arta uia est que ducir ad
uitam. Laca est ma amime cũ qualicũq desiderio
llo satiffeterit. Angusta uero est cũ uoluptatib
sius repugnat. Multũ tiũ prodest adhec opti¬
uenda secretior hirbitatio ⁊ ꝯuersatio solitaria.
quia uiterdũ ꝑ ocrasionẽ ad uentantiũ si ̃ ⁊ eiui¬
tiũ ac redeuntiũ frequentiã abstinentie ⁊ parsi¬

Expanded text:
cupiditate sumserit, cupiditate sumserit, panis, si cum cupiditate sumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum vitio ducitur. Oportet enim in omnibus consuescere, animam vitio carere. Ideo denique Dominus docere volens animam desideriis et voluptatibus suis resistere, dicebat: Intrate per angustam portam, quia lata est et spatiosa via, quae ducit ad mortem ; angusta autem et arcta via est, quae ducit ad vitam. Lata est ergo via animae, cum qualicumque desiderio suo satisfecerit: angusta vero est, cum voluptatibus suis repugnat. Multum tamen prodest ad haec obtinenda secretior habitatio, et conversatio solitaria, quia interdum per occasionem adventantium fratrum, et euntium ac redeuntium frequentiam, abstinentiae et parsi
Abbreviated transcription (Latin):
rita sentint qͣi enientio es snt illis quibus
aliqͥs largiti sunt Est uero alia iactãcie lpeties
cũ quis ad summã lurtutẽ ꝑuemens. nõ totũ
deo s sius laborib ac studiis de putut. Et dũ ib
hominib głam querit. perdit esm que adeo est
Propt qd filioli onũ genere fugiamꝰ iactuntie
uciũ. ne forte iiturtamꝰ eũ lapsũ quẽ diabolus
inturrit. Siquis ergo est qui seꝑitat remin¬
tiasse nũĩdo ⁊ oꝑib dia boli. nõ sufficit in eo renũ¬
ciasse. ut possessiones et p̾dia cetctaꝙ scłi uegrtia
reliquerit nͥ etiã ꝓpriis uiciis remnciauĩt. et
uutiles ac uanus abiecerit uo luptates. Et ideo
orrisumi quando quidem hoc legistis. ut deo pla¬
ceacis.⁊ ad paritatẽ ꝑuenutis. date oꝑam alieui
effici ab om̃i iactancia. ib om̃i uicio siuune ⁊bom¬
nib deliriis corꝑalib Delicias aũt corporales
utõ solũ illas putetis quibꝰ homines stłi ꝑfriuit᷑
s abstinenti delicie credende sũt ome quicqͥd cũ

Expanded text:
ta sentiunt, quasi eminentiores sint illis, quibus aliquid largiti sunt. Alia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad summam virtutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis deputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc tiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles accarissimi, quandoquidem hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus. Delicias autem corporales non solum illas putetis, quibus homines saeculi fruuntur; sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum
Abbreviated transcription (Latin):
defecisset in llippliciis extirmꝰ tum̃ spc̃ obsistetat
ĩperio demonũ. Qd̾ libi impii uuerũt exelania
Et mox ueuie turtute quada celitus effuguri. p̃¬
cipites ⁊bscedt̃. ner ultra ei quic quã sue artis
aut sceleris intrudũt Ipse uero in tãtũ uirtucibꝰ
quasi de celo eũ lupssi iuderet.⁊ unũ esse xͦx
uumero crederer angelor. om pene si mul
atii uno ore dicentes Hec est mutatio dext̃c
excelsi sruanti dexempli eius qui iã deseies¬
ipsis desꝑauerant. rutsus idspem salurs irgies

Expanded text:
 obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, et mox velut virtute quadam caelitus fugati, praecipites abscedunt, nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus quasi e caelo eum lapsum videret, et unum esse ex numero crederet Angelorum, omnes paene simul atque uno ore dicentes: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quanti exemplo ejus, qui jam semetipsos desperaverant, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
iam quodã modo i ͥ gitũ cordis grinitũq redde¬
bat. Cũq in his eo posito septunaua una tnͣsisset
uoctu uenit ad eum demones in sepulchro cla¬
mantes ⁊ dicentes. Quid est qd̾ agis o ĩpurissime
⁊ flagiosissime: Postea quĩ onui spurticia ouũq
in puritate saturatꝰ es. nũc nobis castꝰ ⁊ religiosus
ꝓcedis: Et postea quã cõsemusti inscelerib
tibi iam ullus possit dari loc satiaco in malis
uisi ille qui tibi nobiscũ debetur. Unus ex nobus
te non ꝑdas Preparminꝰ tͥ asfluentes delicias. pre¬
pininiꝰ scortũ nobilissimã. ⁊ uincta talia q̃ Florẽ
t possint repare gnitissime iuentuns d¬

Expanded text:
tum cordis gemitumquer edebat. Cumque in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosissime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus procedere? Et posteatibi jam ullus possit dari locus satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis te non perdas; praeparamus affluentes delicias, praeparamus scorta nobilissima, et cuncta talia quae florem tibi possint reparare gratissimae juventu
Abbreviated transcription (Latin):
semus isd̾ de Therosolimis ad eũ utilitatis ⁊ pro¬
fectus auime nr̃e causa ueniremꝰ. ut ei que
olim ad aliditũ ur̃m fama ꝑtulerat ipsi nuc̃
oculis urĩs cerueremꝰ. qũ quidem tencã solẽt
in herere memorie ea que otulus uiderit. quam
que auris audierit. t unc beatꝰ ioh̾es uultu pla¬
dicissimo et quasi subridente ex habũdancia le¬
ticie hoc i respendit ad uos. Miror in quit
admodũ dubtisium pueri laborem uos tanti
itineris suscepisse. cĩ nichil ad hec dignum in
nobis udere possitis. Honiues enĩ sumꝰ.hun¬
les. exigia nicħ habentes in uob̾ qd uł expet debeet

Expanded text:
is ad eum utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil ha
Abbreviated transcription (Latin):
tans fructib prioris elationis culpã delere
hoc miser nõ ferit s despers⁊ seuet ipssi sicut
apłs dixrit. tradidit om̃ĩ ĩpudicie ⁊ uuquituti
Regressus est em̃ ad iutam scłarem preda de¬
monũ factus. Refugit nũq conspectũ oĩum
scõꝵ. nequis posset eũ salutarib monitis depre¬
cipiciͦ reuorate. Si euĩ reddere semet iplũ priori
uite ⁊ abstieucie uoluisset recupenasset sine
Lexicu temptatõis effust
uit quidã uir i has ꝓxima ciuitate uitã¬

Expanded text:
re, hoc non fecit, sed desperans semetipsum sicut Apostolus dixit tradidit se omni impudicitiae et iniquitati . Regressus est enim ad vitam saecularem, praeda daemonum factus. Refugit namque conspectus omnium sanctorum, ne quis posset eum salutaribus monitis de praecipitio revocare. Si enim reddere semetipsum priori vitae abstinentiae voluisset, recuperasset sine simili exitu tentationis effuso. Fuit quidam vir in hac proxima civitate, vita
Abbreviated transcription (Latin):
hisix mitate tenerentur
enatoris cuusdã aliqñ uror excecata ẽ.
hec dep̃cabatur uirũ suũ. ut cuni ꝑduceret
ad holẽ. Cui cũ responderet iur llius. nõ
ei esse moris uidendi mulieres. rogabat enm ut¬
ub ipse ꝑgens diceret ei tm̃ modo iubetillitatis
sue causã. et dep̃cretur ut orõnem face̾t ꝓ se.

Expanded text:
irmitate tenerentur. Senatoris cujusdam aliquando uxor excaecata est: haec deprecabatur virum suum, ut eam perduceret ad hominem Dei. Cui cum responderet vir suus, non ei esse moris videndi mulieres, rogat ut indicaret ei tantummodo imbecillitatis suae caussam, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intr sepulchrũ se quoddã concludens prior
sceleꝵ pollutiones larrunae fontib dilucba
dieb ac noctib in faciem ꝓstrat̾. ⁊ nec leuare
quidẽ ausus oculos ad celum. neq uocẽ emut̾e
⁊ nomẽ dei nominare s in solis gemitib et fle

Expanded text:
 intra sepulcrum se quoddam concludens, priorum scelerum pollutiones lacrymarum fontibus diluebat, diebus ac noctibus in faciem prostratus, et ne allevare quidem ausus oculos ad caelum, neque vocem emittere, et nomen Dei nominare, sed in solis gemitibus et fle
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaris ad exemplũ bonot oium sumamius
lohauuẽ. Qui uere uia solus strtis suꝑqz susficiae
religiosas ⁊ deo deuotas mentes. ad uir tutũ culiũ
erigere.⁊ ad ꝑfectõnis fastigia omatare Huns¬
que ad ietcet uuitati lygo in ruppe quadã monus
ai du cõmanete. Ascͥeusus adeu diffialis. ad tus
monasteru eius obstructꝰ ⁊ clausus. ita iret aqͣdin¬
gesuno etatis sue auno uiq ad nonagesiuii quẽ
tunc gcerebat cũ eum uidimi monasteriũ eius null

Expanded text:
xemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunque adiacet civitati Lygo, in rupe quadam montis ardui commanentem: ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii eius obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo etatis anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat cum eum vidimus, monaster
Abbreviated transcription (Latin):
homi⁊ nõ de longinquis ⁊ ꝑegriuis lotis
quenĩtur s domi unusquisq et apud se habx¬
ac qd̾ delent mutari. Unde plurimũ mtror in¬
uiusa tantas suꝑare regiones tantosq labo¬
res adate uoliustis. tũ nos eo usq pugrici
uui q constriugat. ut nec cellulas ur̃as pro¬
gredi ludeamꝰ. Uerũptam̃ qm̃ putatis eẽ ĩ uoli
Aliquid ex quo profioete tecatis hoe primũ
nobis indicandũ est ut hoc ip̃m qd̃ uenistus
ad uos et tantũ laborem indendi nos suscepislis
ue uichancie alicui habeat prospertũ. ut ũ tam

Expanded text:
hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror innimae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi audeamus. Verumtamen quoniam putatis esse in nobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prosp
Abbreviated transcription (Latin):
onũiun m̾imus ⁊ oĩum serlius esse uideat᷑ Quia
ergo dei muuere douacsi mͥ est. uit uiderem eos
⁊ int̾essem conu̾satõni eoꝵ. de Auglis iam iuuic
que ad memoriã dũs reduxerit̾. nartare temp¬
tabo ut hii qui nõ uiderunt eos in coiꝑt. oꝑa eox
discentes. iutamq ꝑfeclam lectionis iudicio col¬
ligentes. ad enuulationem sc̃i operis inuitent᷑

Expanded text:
omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ meritis idluc stare mũdũ. S ⁊ ulud ual¬
de uuru est cũ semꝑ optima queq rara fuit ⁊ dis¬
fualia. iu illis tam̃ utriamꝙ pariter couuenisse: ut
et numero in mensi sint. ⁊ uirtutib ĩ cõꝑabiles.
S unt ⁊ enĩ alii in suburluus loas. alii per rura
plures aut̃ et egregii uiri ꝑherenisi disꝑsi. et ue¬
lut quidã celestis exerctus in procinch̃i positus.
atq ui taberuacłis degens ad obediem p̾tep¬
toꝵ regis semꝑ intentꝰ. arius or̃onum pugnis.
⁊ scuto fidei ab inimuco insidiante protectꝰ. regnũ
sibi celeste conquirit. Sut gͦ ornati morib q̃uie¬
ti. lenes. tranquilli. ut caritatis uincłis uelut
quadã geomantate constrichi. Ad emulationẽ
uero uurtutũ tum iugentes exercent agones
Stuiri enun unusquisq clementior altero humi¬
lior. beuignior. Ac pacientior inueniri . . aũt
sapientior ceteris fuerit. hic ita cõmunis erga
om̃s ⁊ mediocris existit. ut scd̾m mandatum dĩ

Expanded text:
ud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝑ heremiũ disꝑs ⁊ se pauatis cellulis. s caritate
conexi. Eb hoc aut̃ dirimiuit᷑ habitaculis. ut sibeutii¬
sui quietẽ et intencionẽ mentis dauiua sectantes.
uec uor alis in uec occursus ullus aut sermeali¬
quis ociosus obturbet. Intentis gͦ in suo qͥsi loco
aurns. uelut lom patris xp̃i expectaur aduentũ.
aut tamqͣ uules patat in castris imperatoris p̾sen

Expanded text:
 eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris digito ostendens eũ dicit. hic inqb diacoũ
est. Et cũ ad huc negare temptatet. app̾hendens eũ
manu sua. et osculatur ⁊ dicit. Noli fili negiie i
dei ue iicurtas ꝓ bono malũ ꝓhiumlitate indatia
Cauerdũ nãi  est om̃ib modis mendatiu siue pro

Expanded text:
ceteris, digito ostendens eum: Hic, inquit, diaconus est. Et cum adhuc negare tentaret, apprehendens eum manu sua osculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum namque est omnimodis mendacium, sive pro
Abbreviated transcription (Latin):
uiuitꝰ occultare. s quasi pro uagis inuentũ
ꝓferre ui mediũ ⁊ facere cõmunẽ cert quod
qnͣto plures ex eo fuerint ditati tanto michi
monachos habentur Uidinius em̃ apud eos
multos patres celestẽ uitã in terra positos agẽ¬
tes. et nouos quosdã ꝓphetas tam uirtutib aui¬
in quã uantinandi officio suscitatos. quib
ad testimoniũ meritor nec signoꝵ quidem ac
ꝑdigior de erar efficatia et merito. Cur enu
bi qui uuhil t̾renũ nichilq carualle cupiuĩt. nõ
iccipiant celestium potestatẽ. Non nullos nãsꝑ
coriu abonũ malicie cogitatione ac suspitõne
udim̃ edificatos. ut uisi aliquid mali ad huc
gereretur inscło menmisset. Tanta millis merat
trinquislitas auimi tantꝰq moleuerat eis bo¬
uitatis affectus. ut merito de eis dictũ sit plax

Expanded text:
us occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt, non accipiant caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni malitiae cogitatione ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris apponunt eis. Nenup plurnui eorũ
N aliquib forte necessariis ad uslis corpos epoi¬
erit ñ id bumana ꝑfugia s ad deũ conuersi
⁊ ab ipso tanꝙͣ apatre poscentes. que poposcer uit
ilico consequũtur. Tinta uamq ueis fides ẽ que
etiam montib. ut tufferantur ualeat impeurce.
Unde ⁊ nõ nulli eoꝵ inruptõnes flimii ĩ ꝑuiciem

Expanded text:
Salvatoris apponuntur eis. Denique plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruptiones fluvii in perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
Eue dictus dus deu qui uult
agnitionẽ ueritatis uenire seͥ
etiam uru iter direxit ad egiptũ ⁊ ostendre
nobis nurabilia magna. ad posteritatis me¬
moriam profutura. ex quib non splũ nob̾
cuusa salutis oriretur: uerũ ⁊ hystoria salu
taris atip doctrina pictatis apininiui can¬
deretur. Que uir tutis iter agere uolentib gesto
rũ p̾cedentiũ fide̾ aptissimũ tramitẽ pandat. qmͣ¬
ius ad tantaꝵ rerũ uarrationẽ uiui ydonei simꝰ
nec dignum uideatur ingentiũ rerũ exiguos
ac ꝑuos fieri actores. ꝑ celsas qr uirtutes humi¬
li narrare sermone Tamẽ qmi frm curitas
eox qui in monte scõ oliuen cõmanent hoca
nobis frequent exposcit. ut egyptior mona¬
choꝵ uitã uirtutes q animi ⁊ uiltum piertis
iti abstinentie robur qd̾ in eis coram iudimꝰ
iunidũ ue credens aggrediar. nc̃ tam ex stilo
laudem requirens. quã ex uarratione rerũ
futurarũ edificationẽ legentib sperans. dum
gestor unus quisq ĩflamatur exemplis. Hor¬

Expanded text:
enedictus, Deus, qui vult agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis oriretur, verum ex historia exemplum salutis, atque doctrina pietatis aptissima conderetur, quae virtutis itfide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, vandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum unusquisque inflammatus exemplis, hor
Abbreviated transcription (Latin):
uciarum sapientie ⁊scientie dei quim nncõ¬
preh ensibilia sunt iundicis eius ⁊ inuestrga¬
biles ue enis. S rursum mͥ hec dicenti alia
sub oritur questio. Nam dauid propheta.
loquitur dicens. In labiis meis prominciaui
omĩa iudicia oris tui Et cũ inuiꝰ sit̾ nosse
quã etiam pro nũtiare quid est quod paulus
in cõprxhensibilia esse dei iudicia asserit. dauid
aut̃ hec se om̃ia nõ solũ nosse. s etiam ĩ labus
pronunciasse testatur. Gregiꝰ
D utͣq hec tibi suꝑuis sub breuitate resps¬
di dicens. quod. sci uiri in quantũ cũ dño
unũ sunt. sensũ diui ignorant. Qmĩs xniiii qui

Expanded text:
scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respodi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deo nõ sunt. Ocrulta itaq dei iudicia in ꝙ̃tum
cõuncti sunt sciunt. inquantũ disumcti sũt nes¬
ciunt. Quia eni secreta ens adhuc ꝑfecte nõ
penctrant incõptehẽsibilia eiuus iudicia esse tes¬
tant᷑. quia uero ei mente iherent. atiir in hen¬
do uel sacre scripture eloquiis. uel occultis reue
nesciñt que deus loquit᷑ scuunt. Uude ⁊ dauid
propħa cũ dixisset in labiis meis pronũciaui õ¬
nisi iudicia. protinꝰ addidit oris tui Ac si aꝑte
dicat. Illa ego iudicia ⁊ nosse ⁊ prouũ nasse petui
que te dixisse cognoui. Nam ea que ipse non
loqueris: nr̃is ꝓculdubio cogitatõnibꝰ ab̾cõdis
incõ p̃hensibilia sunt dei iuidicia ⁊ tamẽ que de
ore eius ꝓlata fu̾int. humaius labiis ꝑuunciã¬
tur. qm̃a sciri ab hoĩbꝰ ⁊ prolata ꝑ dm̃ possunt.
et occulta non possunt.  Petrus.
Noiectõne mee questiuncule patuit causa
rtõis. S quese te ut si ad huc sũt aliqua

Expanded text:
cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero mente ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelnesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. en quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
conũsus. qui pro uite sue merito magnã apd
eũ fanuliaritatis siduciã habebat. hic cũ qua¬
dam die enisdem cellulam fuiss iugressus.
hunt itmarissime flentẽ reꝑperit Cuuiq du
subsisteret. eiusq uõ finre lacrimas iude̾t. nec
tumẽ ut uir dei cõsueuerat orando plaugeret
s merendo que nam causa tanti luctus esret
inquisiuit. Cui uir dei ilico respondit Dinẽ hoc
iuonasteriũ quod construxi. ⁊ cuncta q̃ fratribꝰ
preꝑaui omĩpotentis dei iudicio grntibꝰ tͣdica
sunt. Dix stutẽ obtinere potui. ut mͥ ex hoc
loco auiue cederent᷑. Cuius uotem tũc teopbꝰ
tum modo a longolurdoꝵ gente eus monasteri¬
diripientes omĩa nec unũ quidem hominẽ illic¬
tenere potuerũt. S impleuit omp̃t deus quod
fide famulo benedicto ꝓmuserat: ut si res gen¬
tibꝰ traderet. auimas cu̾stodiret. Qͣ ĩ re parili
uicẽ iudes tenuisse benedictũ. cuiꝰ dum nauis
rerũ om̃ium iacturã ꝑtulit. ipse in cõsolatõne

Expanded text:
conversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque finiri lacrimas non videret, nec tamen vir Domini ut consueverat orando plangeret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iudicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui, ut mihi ex hoc loco animae cederentur'. Cuius vocem tunctum modo a Langobardorum gente ejus monasteridiripientes omnia, ne unum quidem hominem illictenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione
Abbreviated transcription (Latin):
Accpere. Qu cũ mere solito uenisset. panen
quẽ pb̃r tnͣsiiserit. iir dei ante coriũ pro
ubi a nullo homine possit uiueniri Tunc cor¬
uus aꝑto ore expansis alis crca euudẽ pari ẽ
cepit discurtere atq crocitare. ac si a perte di¬
ceret. ⁊ obedire se uelle. ⁊ tauiẽ iussa implere
piebat dicens q eua leua securus ati ibi
proice ubi inueiiri nõ possit. Quem dui de¬
moratus. qnͣdoq cornus momordit. leuauit.
⁊̃ recessit. Poste triũ uero horaꝵ spacium ab¬
ierbo pane rediit. ⁊̃ demanu hominis dei au¬
nouã quã consueuerat accepit. Uenerabilis
autẽ pater contͣ uitam suam mardescere sa¬
cerdotis qnimũ uidens. illi magis quam sibi
doluir. S p̃diclus florentiꝰ quia magistri
corpus necare nõ potuit. se ad ex anguendal
discͥpłoꝵ anunas arcendit. ita ut iu horto
celle mi beurdictus ierat. aute eoꝵ oclos

Expanded text:
accipere. Qui cum more solito venisset, panem accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere iterum, dicens: Leva, leva securus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ feruescerent. scłareni uitam uuuilte reluĩ¬
rent ⁊ sub leui redemptoris iugo ceruicẽ cordis
edomarent. sicut mos prauoꝵ est. inuidere ⁊ liox
uirtucib᷑ꝰ bonũ qd̾ ipĩ habere non appetunt. iu
subdiaconi florentii auus antiqui hostis ma¬
licia ꝑcussus. sc̃i uiri studiis cepit inuidere::
eius quoq ꝯuersatõni derogare. quosi etiã
posset ab illius iusitacõne cõpescere. Cum q¬
se iam cõspiceret eius profectibꝰ obiuare nõ
posse. ⁊ cõ uersatõuis eius ꝯpionẽ urscere
sitq nultos ad statũ uite melioris ipõ quoq
quia conu̾satõnis eius habete appetebat laudẽ¬
S iuuidie tenebris cecatus. ad hoc usq per¬
ductus est. ut seruo om̃ipotentis disi infectum
ueneno panem quasi pro bñdictõne trasiit¬
teret. Quem uir dei cũ grãrum actõrie susapit
s eum que pestis laceret in pane ñ latuit. Ad
horaui uero refectõnis illius ex uicna silua
coruꝰ uenire cõsueuerat. ⁊ panẽ de euis manu

Expanded text:
 fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicsubdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoququia conversationis illius appetebat habe invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia tanto uiro illũdere psumpsisset expauit.¬
ouĩs q qui cũ eo ad dei hominẽ ueniebaut derte¬
conseruati sunt. Surgentes ad enin maumis
etãt dep̃hensi. Tunc ꝑ se isdem totila ad dei homi¬
nem arcessit. quem cũ longe sedentem t̾neret
terrata dedit. Cui dum uir dei bis. terq diceret
surge. s ipse ante eura de terra erigi ñ aude¬
ret benedictus ih̾u xp̃i dñi famulus. ꝑ semet
ipm̃ dignatus est accedere ad regem ꝓstratũ.
Niem de terca leuauit de sius actib hacre
mala fucis. multa mala fecisti. iam aliqͣndo
ab iniguitate cõpescere. ⁊ quidẽ romã ingressu¬
rus es. mare transiturus. nouam eams regi¬
uaturꝰ. decimo moriturus. Quibꝰ auditis rex
uehem̃ter outritꝰ. oratione petita recessit atip
ex illo iaca tempore minꝰ crudelis fuit. Cũ nõ
nuilto post muiẽ adiit ad siciliã ꝑrerit. auuo
autẽ regni sui decitno. omĩpotentis dei iudiciõ
regnum cum uita perdidit¬

Expanded text:
et quia tanto viro illudere pet quia tanto viro illudere pOmnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terraconsternati sunt. Surgentes autem, ad eum perant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet, benedictus Ihesu Christi domini famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, dlta mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio regnum cum vita perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
ret: ipse sicit per fide mentis suit. au uir dũ
ꝓphetie sp̃m̃ haberet explorare couatꝰ est. CUu¬
dau uero eius spaturiꝰ riggo dicebatur. Cu
cialciam̃ta p̃buit. eũq indu regalibꝰ uestibus
fetit. quẽ quasi in ꝑsona sua ꝑgere ad dei ho¬
nunem ẜcepit. In cuĩ obsequio eos qui sibi
P̃ ceteris ad herere cõsueuerat comutes mi¬
sit scilicet. uult rudrit ⁊ blidui: ut aute setiu
dei omlos ipsum esse regem simulantes. eius
lateri ob ambularent. Cui alia quoq obsenͥa
atq spatarios prebuis. ut tam ex eisdem obse¬
quiis ꝙͣ ex purpureis uestib rex esse putaret᷑.
Cumq ex eiłdem rigo decoras uestibꝰ obsequẽ¬
tium frequentia comitatus monasteriũ fuisse.
iugressus. iur dei enuuꝰ sedebat. Quẽ ueuientẽ
conspiciens. cum ab eo audiri potusset. clame¬
uit dicens. Pone fili poue. hoc quod portas
nõ est tuũ. Qui riggo ꝓtinus iut̾ram oecidit.

Expanded text:
ret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei ret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei prophetiae spiritum haberet explorare conatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calciamenta sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obamatque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus in terram cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum.fonteri ⁊ queq poterant ad reficiendũ coepꝰ
delectabilia iuderi. ⁊ tanc uiator ait. Etre a ni
ear pratũ. ecce amemꝰ locus in quo possumus
refici: ⁊ parũ quiescere. ut ualeamus iter nrm̃
post modũ incolumes explere. Cum gͥ ⁊ uer ba
nitione ꝑsuasus consensit ⁊ comedit. Uesꝑtina
uero hora ꝑuenit ad cellam. Presentatur aut̃
uenerabłi bene dicto patri. Sibi orõnem petiit.
hostis qui tibi ꝑ c̃ uiatorem tuũ locutus est. seml
tibi ꝑsuadere nõ potuit scd̾o nõ potuit at tertio¬
ꝑ suasit ⁊ te ad hoc quod uoluit suꝑauit: Tĩme
ille reatura infirme sue mentis agnosceus. ei
pedibus ꝓuolutus tantomagis cepit culpam¬
suam deflere ⁊ erubescere. qnͣto se cognouit etiã
ab sentem in benedicti oculis deliquisse.
ut sileas. quatinꝰ ad hue maiora cognos
tit. eiq se uenturu esse nũciauit. Ciuu dum
ꝓtiuus mandatũ de mouasterio esser ut ueri¬

Expanded text:
atum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus atum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et venitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari phostis, qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. m sileas, quatenus adhuc majora cognosctit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veni
Abbreviated transcription (Latin):
confessi sunt Ipse autẽ protuiꝰ culpam peperrit
per pedens quod in eius absentia ultra nõ face̾nt
quẽ ꝑ̃sentem sibi esse in spũ scitent. Capłmi .x iii
¶Rater quoq ualentiani monachi cuius su¬
perius memoriam feci. lur erat laitꝰ sẽd
ligiosus. qui ut serui dei orationem perciperet.
⁊ germanũ fr̃em uideret. aunis singłis de locosuo
ad cellam eius uenire consuenerat. Quadam g̃
dis dum ite ͥ admonasteriũ faceret. sese illi alter
uiator adimxxit. qui sũidos in itiuere portabat
Uem frat̾. sumamꝰ abum ne lasseniurꝰ i uict.
c̃ uiator cõticuit. S cũ post hec aliqnͣtulũ itineris
spacium egissent. rursus ãmonu᷑ ut mãducarẽt
consentire noluit qui ieiunus ꝑuenire decreuerat.
Tacuit quidem qui ad manducandũ inuitauerat.
⁊ cũ eo ieiunus ad hue ꝑgere ad modicũ ꝯ sensit.
Cuuup ⁊ iter longiꝰ agerent ⁊ eos tardior hora
fatigaret. ambulantes iuuenert̃ in itiuere pͣ¬

Expanded text:
confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. CAPUT XIIIrater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pr
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentib absentia nunciare. M ox ⁊ enĩ celle fuit.
lit quoriens ad responssi aliquod egred̾entur frẽs
cibum potũq extra cellam nuuime sumerent.
Cũq hoc de usu regule sollicite seruaret᷑. quadã
die ad responsũ frẽs egressi sunt. in quo tardior i
compulsi sunt hora demorari. qui menere uxxta
religiosam feunuã nouerant. cuiꝰ ingressi habitatie¬
lum sumpserunt cibum. Cumq iam tardaꝰ ad cellã
redissent. benedictõnem patris ex more petierunt
quos ille protinꝰ ꝑcunctatꝰ est dicens. ubi come¬
distis: Qui responderũt dicentes. Nusqmͣ. Quibꝰ
ille ait. Qua te ita mentimim: Nunqͥd sllius
femine habitacłm non intrastis: Nũquid hos
atq itłos cibos non accepistis: Nũquid tot cabe¬
ces non bibistis:. Cumq eis uenenerabilis pater
⁊ hospitiũ mulieris ⁊ gonera ciboꝵ ⁊ numerum
potionũ diceret. recognoscentes cuncta q̃ egetent.
ad eius pedes tremefacti ceciderunt. se deliquisse

Expanded text:
etiam absentia nuntiare. Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cont ristati om̃s ac uehem̃ter aflcti ñ dãp¬
no pariens s contritõne fr̃is. uenenerabłi patri
bene dicto stud uerũt celeriter cũ graui luctu
nũciare. Tiuc istem pater ad se dilaterarũ pue¬
rum deferti ubet. Queiu portare nõ uisi ĩ sago
potuerunt. quia cõ lapsa saxa parietis eius non
consuelierat proici. missisq foras fr̃ib cellã clau¬
sit: qui orarõm instantiꝰ quã ꝯsueuert incubuit
Mira res. Hora eadem hunc incolum̃ atq ut pͥus
ualentẽ adeundẽ iterũ laborem misit. ut ip̃e qͦq
parietẽ cũ frĩb ꝑficeret de cuius se interitu ma¬
lignus hostis benedicto insultare credidisset.

Expanded text:
vit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damvit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non soluconsueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
turultu ur diũ aduenit. Qui enudẽ ignem in
otulis frm̃ esse. in suis uero nõ esse considerans
caput ꝑtinꝰ in orationẽ flexit ⁊ eos qͦs fantastico
repperit igne deludi uocauit frẽs. ut oculos suos
signarene monuit. ⁊ sanũ illud ooqime edificiũ
assistere cernerruo. ⁊ flãmas quas antiquus hos¬
tis fupeerat non uiderent. Capli .xi.
ursum dũ frẽs parietẽ quia res ita exige¬
bat. paulo altuis edificarent. uir dei orõnis
Dudio uitra celli sue claustra moraibatur. Cui an¬
tiquus hostis insultaus appariitꝰ ⁊ quia ad la¬
boisantes frẽs ꝑgeret indicauit. Quod iurdei per
nũcium fr̃ĩb celerrune indicauit dicens. Sratres¬
uos caute agite. quia ad uos hac hora malignus
spc̃ uenit. Is qui mandatũ detulit. uix uerba com¬
pbenerat. ⁊ maliguꝰ spc̃ eundem parietẽ qui edifi¬
cabatur euertit. ati unũ puerulũ monachĩt.
ciũdam curialis filum opprimeus ruia contri¬

Expanded text:
tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent. CAPUT XI.ursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contri