comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuam xp̃c. Ianua nr̃a est fides: quȩ to¬
tam domum si fuerit robusta cõmunit
ler istam ianuam xp̃c ingreditur. Un¬
de et ecclesia dicit in canticis uox fr̃iᷤ
mei pulsat ad ianuam. Audi pulsan-¬
tem: audi introire cupientem. Aperi
michi soror mea sponsa: columba mea :
perfecta mea: quia caput meum reple¬
tum est rore: et crines mei guttis no¬
ctis. Considera. quando maxime pul¬
sat ianuam tuam ds̃ uerbum. Cum
repletum est caput eiꝰ rore nocturno
In tribulatione etenim et temptatio¬
nibus positos uisitare dignatur: ne
quis forte suecumbat uictꝰ crumnis
Repletur ergo caput cius rore: uel guitis.
quando corpus cius laborat. Tunc ergo
uigilandum : ne cum uenerit sponsus.
recedat exclusus. Si enim dormias. et
cor tuum non uigilat: discedit antequã
pulset. Si cor tuum uigilet. pulsat: et
aperiri sibi ianuam poscit. Habemus
ergo animȩ nr̃e ianuam: habemus et
portas. de quibus dictum est. tollite

Expanded text:
nuam Christus. ianua nostra est fides quae tonuam Christus. ianua nostra est fides quae totam domum, si fuerit robusta, communit. per istam ianuam Christus ingreditur, unde et ecclesia dicit in Canticis: uox fratris mei, pulsat ad ianuam. audi pulsantem, audi introire cupientem: aperi mihi, soror mea sponsa, columba mea, perfectamea, quia caput meum repletum est rore et crines mei guttis noctis. considera quando maxime pulsat ianuam tuam deus uerbum: cum repletum est caput eius rore nocturno. in tribulatione etenim et temptationibus positos uisitare dignatur, ne quis forte succumbat uictus aerumnis. repletur ergo caput eius rore uel guttis, quando corpus eius laborat. tunc ergo uigilandum, ne, cum uenerit sponsus, recedat exclusus. si enim dormias et cor tuum non uigilet, discedit antequam pulset, si cor tuum uigilet, pulsat et aperiri sibi ianuam poscit. habemus ergo animae nostrae ianuam, habemus et portas de quibus dictum est: tollite
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est. quod semꝑ ingreditur: non
semper manet. Pateat aduenienti ia.¬
nua tua: aperi ianuam tuam: expan¬
de gremium tuȩ mentis. ut uideat di¬
uitias simplicitatis: thesauros pacis.
suauitatem gr̃e Dilata cor tuum: oc¬
curre soli lucis ęxernȩ̨. quę illuminat
omnem hominem. Et illud quidem
uerum lumen omnibꝰ lucet: sed siquis
fenestras suas clauserit. ȩterno lumine
se ipse fraudauit. Excluditur ergo & xp̃c:
si tu mentis tuę ianuam claudas. Et si
possit intrare. non uult tamen impor¬
tunus irruere: non uult in uitos cogere:
Ortus ex uirgine. processit ex aluo. uni¬
uersa totius orbis irradians. ut lucer&
omnibꝰ Capiunt qui desiderant fulgo¬
ris perpetui claritatem: quam nox
nulla interpolat. Soli enim huic quem
cotidie cernimus. nox tenebrosa succe¬
dit. Sol autem iusticiȩ nunquam occi¬
dit: quia sapientię non succedit mali¬
cia. Beatus ergo ille. cuius pulsat ia¬

Expanded text:
nobis est quod non semper ingreditur, non nobis est quod non semper ingreditur, non semper manet. pateat aduenienti ianua tua; aperi ianuam tuam, expande gremium tuae mentis, ut uideat diuitias simplicitatis, thesauros pacis, suauitatem gratiae. dilata cor tuum, occurre soli lucis aeternae quae inluminat omnem hominem. et illud quidem uerum lumen omnibus lucet; sed si quis fenestras suas clauserit, aeterno lumine se ipse fraudabit. excluditur ergo et Christus, si tu mentis tuae ianuam claudas. etsi possit intrare, non uult tamen inportunus inruere, non uult inuitos cogere. ortus ex uirgine processit ex aluo, uniuersa totius orbis inradians, ut luceret omnibus. capiunt, qui desiderant fulgoris perpetui claritatem, quam nox nulla interpolat. soli enim huic quem cotidie cernimus nox tenebrosa succedit, sol autem iustitiae numquam occidit, quia sapientiae non succedit malitia. Beatus ergo ille cuius pulsat ia
Abbreviated transcription (Latin):
t̃raditus est. qui lapsus ex illa pręua¬
ricatione cęlestis gr̃ȩ. et in hȩc uitia
terrena deicctus. pręuaricationis suȩ
uinculis se ligauit: ita e contrario cȩ¬
lum dicitur. qui uitã angłorum custo¬
dia integritatis exereet. et corpꝰ suum
continenti sobrietate moderatur: men¬
tem quoq suam miti tranquillitate
componit: pecuniam pauperibus mi¬
sericordi liberalitate dispensat: Esł
ergo et in terris celum: in quo possunt
uirtutes esse cȩlestes. Cęlum michi
thronus. ego magis iusti affectũ. quã
elementum intelligo. Illum puto cę̧¬
lum. ad cuius animam uenit xp̃c. et
pulsat ianuam. Et si aperueris ingre¬
ditur.: nec solus ingreditur. sed ctiã cũ
patre. sicut ipse ait: ego et pater ueni¬
cius. et mansionem apud eum facie¬
mus. Uides igitur. quod uerbum ds̃
et ociosum prouocat: et dormientẽ.
excitat: Qui enim uenit. et ianuam
pulsit: uult semper intrare. Sed in

Expanded text:
terra dictus est, qui lapsus ex illa praeuaterra dictus est, qui lapsus ex illa praeuaricatione caelestis gratiae et in haec uitia terrena deiectus praeuaricationis suae uinculis se ligauit, ita e contrario caelum dicitur, qui uitam angelorum custodia integritatis exercet et corpus suum continenti sobrie- tate moderatur, mentem quoque suam miti tranquillitate componit, pecuniam pauperibus misericordi liberalitate dispensat. est ergo et in terris caelum in quo possunt uirtutes esse caelestes. caeum mihi thronus ego magis iusti affectum quam elementum intellego. illum puto caelum ad cuius animam uenit Christus et pulsat ianuam et, si aperueris, ingreditur. nec solus ingreditur, sed etiam cum patre, sicut ipse ait: ego et pater ueniemus et mansionem apud eum faciemus. Uides igitur quod uerbum deus et otiosum prouocat et dormientem excitat. qui enim uenit et ianuam pulsat, uult semper intrare. sed in
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsum cęlum pręterit: ideo ñ dixit
in sccula permanere. sed in seculum.
cclum. et noua terra. nouum testamen¬
tum. ut facie ad faciem gloriam dñi
uidere possimus: uerumtamen quia
et in cęlo fuit uitus locꝰ. nam utiq ñ
cccidisset inde aduersarius. nisi in cri¬
minibus deprehensus. nam et stultus
sicut luna mutatur. et cęlum ipsum te¬
nebris obducitur: uidetur utiq non
de clemento dictum. sed de uirtutibꝰ.
potestatibusq celestibus. Sunt enim
sc̃e uirtutes in cęlo: in quibus nichil
lubricum atq terrenum fit: Sunt etĩ
in terris cęli: qui enarrant głam dei
Iui sint isti cęli. audi dicentem. Sicut
portauimus imaginem illius terreni:
portemus et imaginem huiꝰ celestis. Isti
igitur cęli sunt : qui etiam in terris po¬
siti. audent dicere. nr̃a autem conuer¬
satio in cęlis est. Isti sunt eeli. in quibꝰ¬
est fides. grauitas: continentia: doctri¬
na uitę cęlestis. Nam quemad modũ

Expanded text:
et ipsum caelum praeterit, ideo non dixit et ipsum caelum praeterit, ideo non dixit \'in saecula\' permanere, sed \'in saeculum\'caelum, noua terra, nouum testamentum, ut facie ad faciem gloriam domini uidere possimus. Uerumtamen quia et in caelo fuit uitiis locus — nam utique non cecidisset inde aduersarius nisi in criminibus deprehensus; nam et stultus sicut luna mutatur et caelum ipsum tenebris obducitur —,\'uidetur utique non de elemento dictum, sed de uirtutibus potestatibusque caelestibus. sunt enim sanctae uirtutes in caelo, in quibus nihil lubricum atque terrenum sit. sunt etiam in terris caeli qui enarrant glorim dei. qui sunt isti caeli audi dicentem: sicut portauimus imaginem illius terreni, portemus et imaginem huius caelestis. isti igitur caeli sunt qui etiam in terris positi audent dicere: nostra autem conuersatio in caelis est. isti sunt caeli in quibus fides grauitas continentia doctrina uita eaelestis. nam quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ptos. Manet ipsa immutabilis. Demu¬
tatio et conuersio. uertere ordinẽ su¬
umi nescit: unit omnium oboedientiã.
discretis muncribus indiscretam prę¬
scriptȩ constitutionis tenere concor¬
diam. In cęlo ergo permanet uerbũ:
quia satanas de cęlo cccidit. Non ha¬
bebat in cęlo locum: ꝓpterea eccidit
Quo eccidit: nisi in terras: Ideo hic ad¬
ulteria. homicidia. ebrictates abunda¬
re cȩperunt Inde exclusus. acrior ad
nos uenit: et temptationes solito aspe¬
riores tanquam iratus exercet. In cę¬
lo igitur permanet uerbum: quia in¬
de dciectus est diabolus. In terris ñ
permanet: quia huc totus aduenit
Et uide utrum hic permanere uerbũ
possit in nobis. ubi tantos laqueos di¬
abolus sparsit: qui cum esset in cęlo
nec ibi uerbum poterat permanere.
deniq quia et ipse uerbum non tenuit:
cecidit ẽ cęlo. In celo ergo uerbum per¬
manet: quod secundum uerbi disposi¬
tionem regitur et gubernatur Sed qr

Expanded text:
ptos. manet ipsa inmutabilis demuptos. manet ipsa inmutabilis demutatio et conuersio uertere ordinem suum nescit. una omnium oboedientia, discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenere concordiam. In caelo ergo permanet uerbum, quia satanas de caelo cecidit. non habebat in caelo locum, propterea cecidit. quo cecidit nisi in terras ? ideo hic adulteria homicidia ebrietates abundare coeperunt. inde exclusus acrior ad nos uenit et temptationes solito asperiores tamquam iratus exercet. in caelo igitur permanet uerbum, quia inde deiectus est diabolus; in terris non permanet, quia huc totus aduenit. et uide utrum hic permanere uerbum possit in nobis, ubi tantos laqueos diabolus aspersit, qui dum esset in caelo, nec ibi uerbum poterat permanere. denique quia et ipse uerbum non tenuit, cecidit e caelo. In caelo ergo uerbum permanet, quod secundum uerbi dispositionem regitur et gubernatur. sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
Non semper sole feruet ardenti. frequen¬
ter nubibus texitur: pluuiis ucheñ¬
tibus in horrescit: iactis niuibꝰ tergit
terram. Non ergo sit in te quoq diu¬
turna lasciuia: succedant mesta senili¬
um curarum tempora: et tanquã ca¬
na maturitas agrum hunc tui corporiᷤ
reprimat. Utilior sepe tristicia ẽ: que
comitem solet habere grauitatt̃. Nũ.¬
quid ulla in ipso est sole pręuaricatio:
Num cotidianos cursus suos seruat:
Numquid continuos non nouit luna
defectus : et commissi munus deserit
ministerii: Hisdem nempe uicibus
annus redit: eodem statu reparantur
tempora. hisdem obsequiis reforman¬
tur Sol diem illuminat. tempora sta¬
tuta custodiens: fulget splendoribuᷤ
luna noc turnis. et lux eiꝰ in tenebriᷤ
micat: stellarum nitentium rutilat glo¬
bus: sollemniq statione et conuersione
ac demutatione funguntur. Lex una di¬
uersis. constitutorum semel uices cursu¬
um custodire: nec fines transire pręscri¬

Expanded text:
non semper sole feruet ardenti, frequennon semper sole feruet ardenti, frequenter nubibus priusquam, pluuiis uehementibus inhorrescit, iactis niuibus tegit terram. non ergo sit in te quoque diuturna lasciuia; succedant maesta senilium curarum tempora et tamquam incana maturitas agrum hunc tui corporis reprimat. utilior saepe tristitia est, quae comitem solet habere grauitatem. numquid ulla in ipso est sole praeuaricatio ? nonne cotidianos cursus suos seruat? numquid continuos nouit luna defectus et commissi munus deserit ministerii? isdem nempe uicibus annus redit, eodem statu reparantur tempora, isdem obsequiis reformantur. sol diem inluminat tempora statuta custodiens, fukret splendoribus luna nocturnis et lux eius in tenebris micat. stellarum nitentium rutilat globus sollemnique statione et conuersione ac demutatione funguntur. lex una diuersis, constitutorum semel uices cursuum custodire nec fines transire praescri
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in cęlo permanet. imitemur cęlũ.
ubi permanet uerbum: permanet
ordo sollemnis cęlestium statutorum.
et beneficiorum dñi. crebrę uices
sollemnibus muncribus ꝑseuerant Suꝑniꝰ
nempe. uel pluuiis. uel calore. uł foru
aeris huius. infunditur terris. atq alit᷑
larga foccunditas. Cęlo annus labitur
per dies ac menses: et tempora autumni
atq hicmis. ueris quoq et purȩ digestꝰ
aestatis. de cęlo uitȩ tuȩ imaginem ca¬
pe. Etiam quando non germinaᷤ fructũ :
sere tamen semen ad fructum: Sunt se¬
mina. quȩ de cęlo sunt: et scruntur in
terris. Est etiam superna uindemia.
Unde ait ꝓpheta. Serut uobis ad iusti¬
ciam: uindemiate ad fructum. Et quan¬
do non florent opera tua. foue tamen
semina tua: ne lasciuiendo luxurient.
Qđ luxuriat in flore sermonis: tenuat᷑
et hebetatur in fructu. Fructus ipsos.
usq ad maturitatem decoque. Imita¬
tores etiam ipsius cęlestis simꝰ clementi

Expanded text:
dei in caelo permanet, imitemur caelum dei in caelo permanet, imitemur caelum ubi permanet uerbum, permanet ordo sollemnis caelestium statutorum et beneficiorum domini crebrae uices sollemnibus muneribus perseuerant. supernis nempe uel pluuiis uel calore uel fotu aeris huius infunditur terris atque alitur larga fecunditas. caelo annus labitur per dies ac menses et tempora autumni atque hiemis, ueris quoque et purae digestus aestatis. de caelo uitae tuae imaginem cape; etiam quando non germinas fructum, sere tamen semen ad fructum. sunt semina quae de caelo sunt et seruntur in terris. est etiam superna uindemia, unde ait propheta: serite uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum. et quando non florent opera tua, foue tamen semina tua, ne lasciuiendo luxurient. quod luxuriat in flore seminis, tenuatur et hebetatur in fructu. fructus ipsos usque ad maturitatem decoque. Imitatores etiam ipsius caelestis simus elementi:
Abbreviated transcription (Latin):
opera mundi istius preteribunt: & tẽ¬
pora permanebuit. Alius qui spiri¬
tualis est. et duudicat uerba legis:
in ȩternum inquit dñe permanet
uerbum tuum in cęlo. Aeternitaᷤᷤ enĩ
uerbi manentis. opinionem uerbi p̃ter
cuntis excludit. Quomodo autem per¬
manet uerbum in cęlo: si ipsum cęlũ
preterit: Et quomodo possunt stare
culmina: si cedant fundamenta: Aut
quomodo permanere potest habitator
in habitatione sua: nisi et habitatio ꝑ¬
seueret: Sed forte illud occurrat. quia
scriptum est. erit cęlum nouum. Uerũ
nec sic absolute: quia nec in hoc potest
ꝑmanere quod priterit: nec illud po¬
test mansisse quod coeperit. Tinea in¬
tellectum tuum scindet: si putes uerbũ
sicut cȩ̨lum. uel incipere. uł preterire
Unde si uirtutem ꝓphetici sensus co¬
gnoscere uolumus. primum in his quȩ
uisibilia et sensibilia sunt. & hic. uel¬
locum consideremus: ut ex eis quȩ st̃
intelligibilia manifestemus. Si uerbũ

Expanded text:
opera mundi istius, praeteribunt et temopera mundi istius, praeteribunt et tempora permanebunt. alius qui spiritalis est et diiudicat uerba legis: in aeternum, inquit, domine, permanet uerbum tuum in caelo; aeternitas enim uerbi manentis opinionem uerbi preuntis excludit. Quomodo autem permanet verbum in coelo, si ipsum coelum praeterit? Et quomodo possunt stare culmina, si cedant fundamenta? Aut quomodo potest permanere habitator in habitatione sua, nisi et habitatio perseveret? Sed forte illud occurrat, quia scriptum est: Erit coelum novum . Verum nec sic absolubile; quia nec in hoc potest permanere quod praeterit, nec illud potest dici mansisse quod coeperit. tinea intellectum tuum scindet, si putes uerbum sicut caelum uel incipere uel praeterire. Unde, si uirtutem prophetici sensus cognoscere uolumus, primum in his quae uisibilia et sensibilia sunt ethicum consideremus, ut ex eo quae sunt intellegibilia manifestemus. si uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quȩ a dño ẽ. plena iusticię. plena
est acquitatis: quia non excunt mala
de ore dñi. Deniq qui humiliabatur
a dño. dicebat. Humiliatus sum & sal¬
uum me fecit. Ergo sicut prudenter
considerandum est. quando humilitas
a dño sit. causa ꝓbationis. quando etiã
ipsa ab homine inferende humilitatis
impressio. quȩ tamen ipsa solet patien¬
tia et magnanimitate tolerari: it a
etiam sapienter considerandum. quid
sit. in ęternum in cęlo uerbum dñi
permanere. uel sicut aliqui codices
habent in seculum: quia grecꝰ eic to¬
nã iuna. posuit. quod diuerse interp̃¬
tati sunt translatores: alii in ȩternũ.
alii in seculum. In scculum ergo ꝑma¬
net uerbum tuum dñe in cęlo. Et quo¬
modo ipse dixisti. cęlum et terra transi¬
bunt: uerba autem mea non p̃teribunt:
In seculum permanet uerbum: ñ ultra
seculum et scła Secula enim. tempo¬
ris sunt. Celuni ergo et terra. idest

Expanded text:
ergo, quae a domino est, plena iustitiae, plena ergo, quae a domino est, plena iustitiae, plena est aequitatis, quia non exeunt mala de ore domini. denique qui humiliabatur a domino dicebat: humiliatus sum, et saluum me fecit. Ergo sicut prudenter considerandum est, quando humilitas a domino sit causa probationis, quando etiam ipsa ab homine inferendae humilitatis inpressio, quae tamen ipsa solet patientia et magnanimitate tolerari, ita etiam sapienter considerandum, quid sit in aeternum in caelo uerbum domini permanere uel, sicut aliqui codices habent, in saeculum, quia Graecus elg tbv cdcbva posuit, quod diuerse interpretati sunt translatores, alii \'in aeternum\', alii \'in saeculum\'. in saeculum ergo permanet uerbum tuum, domine, in caelo. et quomodo ipse dixisti: caelum et terra transibunt, uerba autem mea non praeteribunt? in saeculum permanet uerbum, non ultra saeculum et saecula; saecula enim temporis sunt. caelum ergo et terra, id est
Abbreviated transcription (Latin):
et iti serua ne obliuiscaris. Serua legẽ.
dñi. et meditare: ne iustificationes dñi
de tuo corde labantur. Docet te literȩ
interpretatio ut serues diligenter: do¬
cet ꝓpheta in subditis dicens. nisi quia
lex tua meditatio mea est. tunc forsi¬
tan perissem in humilitate mea: in
eternum non obluuiscar iustificationũ
tuarum. Legis ergo meditatio facit.
ut tempora tribulationis. tempora qͥbꝰ
humiliamur aliquibꝰ aduersis. sustine¬
re et tolerare possimus: ut neq humi¬
liato nimis. neq deiecto frangamur af¬
fectu. Deniq dñs non frangi nos humi¬
litate usq ad desperationem uult: sed
usq ad correptionem. Unde et ihere¬
mias ꝓpheta sub hac littera in thrcniᷤᷤ
ait. Ut humiliaret sub pedibus om̃s
uinctos terrę. et declinaret iudiciũ
uiri contra faciem altissimi. ad conde¬
mnandum hominem: cum iudicatur.
dñs non dixit. Et infra de ore al¬
tissimi non exibunt mala. Humilitas

Expanded text:
et ita serua, ne obliuiscaris. serua legem et ita serua, ne obliuiscaris. serua legem domini et meditare, ne iustificationes domini de tuo corde labantur. docet te litterae interpretatio, ut serues diligenter, docet te propheta in subditis dicens: nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea; in aeternum non obliuiscar iustificationum tuarum. legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad correptionem. Unde et Hieremias propheta sub hac littera in Threnis ait: ut humiliaret sub pedibus omnes uinctos terrae et declinaret iudicium uiri contra faciem altissimi, ad condemnandum hominem cum iudicatur, dominus non dixit, et infra: de ore altissimi non exibunt mala. humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura uetus dixerit. Et homo ẽ. &
quis cognoscit cum: Ille igitur homo.
non humana michi sed diuina potesta¬
te omnia peccata donauit: ds̃ in corpo¬
re dñs iħc mundum reconcilians sibi.
quem redimebat a culpa. Thesaurus nr̃
prȩciosus. intellectus est. Si terrenus
intellectus fuerit. si fragilis: heretica cũ
tinea. et impictatis erugo consumde. Le¬
uemus ergo et erigamus sensus nostros.
nec impossibile iudicemus ut hȩc hu¬
mani corporis infirmitas ad cognitio¬
nem mysteriorum cęlestium puchat᷑:
cum iam ad nos dñs iħc in quo abscon¬
diti erant scientiȩ sapientiȩ q thesauri.
diuina sua miseratione. descenderit. ut
clausa rescraret: aperiret latentia: re¬
uclaret occulta. Ueni ergo dñe iħu: ape¬
ri nobis et istius ꝓphetici sermonis ia¬
nuam Multis enim clausa est: etsi pri¬
Uides etiam in te per¬
inanere debere: qđ etũ
in celo permanet ac perseuerat: Serua
ergo uerbum di. et serua in corde tuo.

Expanded text:
scriptura uetus dixerit: et homo est, e t scriptura uetus dixerit: et homo est, e t quis cognoscet eum? ille igitur homo non humana mihi, sed diuina potestate omnia peccata donauit, deus in corpore dominus Iesus, mundum reconcilians sibi quem redimebat a culpa. Thesaurus noster pretiosus intellectus est. si terrenus intellectus fuerit, si fragilis, haeretica eum tinea et impietatis aerugo consumet. leuemus ergo et erigamus sensus nostros nec inpossibile iudicemus, ut haec humani corporis infirmitas ad cognitionem mysteriorum caelestium prouehatur, cum iam ad nos dominus Iesus, in quo absconditi erant scientiae sapientiaeque thesauri, diuina sua miseratione descenderit, ut clausa reseraret, aperiret latentia, reuelaret occulta. ueni ergo, domine Iesu, aperi nobis et istius prophetici sermonis ianuam; multis enim clausa est, etsi pruides etiam in te permanere debere quod etiam in caelo permanet ac perseuerat. serua ergo uerbum dei et serua in corde tuo
Abbreviated transcription (Latin):
unmaculata et pudica sinceritas spiri¬
tuali interpretatione. resplendeat. non
adulterina quadam opinione misccan¬
tur terrena diuinis: et illud inuiola¬
bile: sacramentum propheties uisioniᷤ
aut perhennis oraculi. nature nostrę
estimatione uiolemus. Ideo enim ad¬
didit. argentum igne examinatum.
purgatum terre probatũ septuplum:
ut tanquam boni nummularii spũ
ex amineniꝰ ꝓphetici sermoniꝰ argentũ¬
secernentes dñi pecuniam. atq ab om̃i la¬
be terrena salutaris fontis infusione pur¬
gantes: ut xp̃o digna sentire uideamur.
qui ait. nolite thesiurizare uobis in ter¬
ra. ubi erugo et tinea exterminat: sed
thesauriratt uobis in cęlo. Thesaurꝰ tuuᷤ
est fides: pictas. miscđia. Thesaurus tuus
xp̃c est. Noli eum aestimare de terris.
hoc est de creaturis: quia dñs totiꝰ cre¬
aturȩ est. Maledictus inquit homo. qui
habet spem in homine Sed michi saluᷤ
ꝑ hominem uenit. Uide tamen quid

Expanded text:
inmaculata et pudica sinceritas spiriinmaculata et pudica sinceritas spiritali interpretatione resplendeat. non adulterina quadam opinione misceamus terrena diuinis et illud inuiolabile sacramentum propheticae uisionis aut perennis oraculi naturae nostrae aestimatione uiolemus. ideo enim addidit: argentum igne examinatum, purgatum terrae, probatum s eptuplum, ut tamquam boni nummularii spiritu examinemus prophetici sermonis argentusecernentes domini pecuniam atque ab omni labe terrena salutaris fontis infusione purgantes, ut Christo digne sentire uideamur, qui ait: nolite thesaurizare uobis in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, sed thesaurizate uobis in caelo. Thesaurus tuus est fides pietas misericordia, thesaurus tuus Christus est. noli eum aestimare de terris, hoc est de creaturis, quia dominus totius creaturae est. maledictus, inquit, homo qui spem habet i n homine, sed mihi salus per hominem uenit. uide tamen quid
Abbreviated transcription (Latin):
pręcepta. Nam hoc primus statim uersi¬
culus ammonet. Cor etenim sibi mundũ
creari in superioribus hic propheta ut
legimus postulauit: cor sibi prudenᷤ da¬
ri orauit a dño filius huius salomon.
Qui ergo habet cor mundum. qui habet
cor prudens: ipse intelligit seriem sub¬
ditorum uersuum. atq uirtutem. Un¬
de et alibi inuenimus cor solum: id est.
uel singulare. uel quod nulla illece.¬
bra seculi huius impediat: et carnis
possit interturbari sapientia. Qui auit̃
habet cor. seruat mandata dĩ: quemad¬
modum legisti. maria. quȩ conserua¬
bat omnia dñi saluatoris in corde suo
uel dicta. uel gesta. Circumcidamus
ergo cor nr̃m: nichil corporcum. nichil
uile quęramus. Uile autem omne ter¬
renum. Nichil ergo terrenum. nichil
seculare. nichil corporcum. nichil uile.
atq mutabile. in eloquiis constituamꝰ
cęlestibus: eloquia enim dñi. cloquia
casta Ut in his mysteriorum cęlestiũ

Expanded text:
praecepta. nam hoc primus statim uersipraecepta. nam hoc primus statim uersiculus admonet; cor etenim sibi mundum creari in superioribus hic propheta, ut legimus, postulauit, cor sibi prudens dari orauit a domino filius huius Salomon. qui ergo habet cor mundum, qui habet cor prudens, ipse intellegit seriem subditorum uersuum atque uirtutem. unde et alibi inuenimus \'cor solum\', id est uel singulare uel quod nulla inlecebra saeculi huius inpediat et carnis possit interturbare sapientia. qui autem habet cor, seruat mandata dei, quemadmodum legisti de Maria, quae conseruabat omnia domini saluatoris in corde suo uel dicta uel gesta. Circumcidamus ergo cor nostrum, nihil corporeum, nihil uile quaeramus; uile autem omne terrenum. nihil ergo terrenum, nihil saeculare, nihil corporeum, nihil leue atque mutabile in eloquiis constituamus caelestibus - eloquia enim domini eloquia casta —, ut in his mysteriorum caelestium
Abbreviated transcription (Latin):
linguam habeant ad latrandum. sed exi¬
tus impeditos: aut litigiosa principia.
finem uero fraudis suę incendio depu¬
tatum. Ideoq et trecentas uulpes di¬
misit. eoquod perfidi crucis quidẽ sc
prȩdicatione commendare: desideran.
sed mẏsterium eius tenere non possunt:
qui hac p̃dicatione composita. et falsa
atq simulata. urere magis fructus co¬
nantur alienos: cum utiq uera crux
dñi non exurat aliena merita. sed fe:¬
cundet. Meritoq scriptum est in can¬
ticis canticorum. prendite nob uul¬
pes pusillas exterminantes uineaᷤ. ut
uince nr̃e floreant. Quo ostenditur.
quod uel dñs iħe. uel ȩccła fraudulen¬
torum dolos a uineis suis exterminan¬
dos eẽ precipiant. ne pauxillulis ui¬
nocere ñ possunt. Hereticꝰ enĩ imꝑfectũ
tẽptare potest: ñ potest supplautare ꝑst¬
tio eͥ cor: uel ut alia habet int̾p̃tatio seruo:
Inde uidetur ammonere: uel prudent᷑
hȩc intelligenda: uel sollicitt seruanda

Expanded text:
linguam habeant ad latrandum, sed exilinguam habeant ad latrandum, sed exitus inpeditos, aut litigiosa principia, finem uero fraudis suae incendio deputatum. ldecque et trecentas uuipes dimisit, eo quod perfidi crucis quidem se praedicatione commendare desiderant, sed mysterium eius tenere non possunt, qui hac praedicatione composita et falsa atque simulata urere magis fructus conantur alienos, cura utique uera crux domini non exurat aliena merita, sed fecundet. meritoque scriptum est in Canticis canticorum. prendite nobis uulpes pusillas exterminantes uineas, ut uineae nostrae floreant. quo ostenditur, quod uel dominus Iesus uel ecclesia fraudulentorum dolos a uineis suis exterminandos esse praecipiant, ne pauxillulis uinocere non possunt. Haereticus enim imperfectum tentare potest, non potest supplantare pertio \'cor\' uel, ut alia habet interpretatio, \'seruo\'. unde uidetur admonere uel prudenter haec intellegenda uel sollicite seruanda
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ut non solum adulterium sciret
ẽẽ uitandum. sed etiam concupiscenti¬
am adulterii declinandam: Os enim
patris. iħc dñs. locutus est in cuangło.
eum qui uiderit mulierem ad concu¬
piscendum eam. in corde suo adulte¬
rium ꝑpetrasse. Quantum in euange.¬
lio ꝓfecerunt studia castitatis: quo
non solum turpioris facti. sed etiã studii
degeneris abligatur opprobrium: Qui
sunt autem de: quibus dicit. quod pau¬
lominus consummauerunt eum in ter¬
ra: nisi ꝑsecutores: De quorum uno ait
herode. Et alibi cum se fraudulent᷑ in¬
terrogari aduerteret. dixit. uulpes fo¬
ueas habent. et uolucres cęli nidos. ubi¬
requiescant: cõquod fraudulenter in
terrestrium passionum quibusdam la¬
tibulis demorentur. Inde etiã samson
binas uulpes sibi nexuit. ad quarũ cau¬
das alligauit faces. et dimisit eas per
messes allophilorum: ꝑ hanc figurã si¬
gnificans. quod imꝓbi ac fraudulenti
homines. et maxune herctici. liberam

Expanded text:
tur, ut non solum adulterium sciret tur, ut non solum adulterium sciret esse uitandum, sed etiam concupiscentiam adulterii declinandam. os enim patris Iesus dominus locutus est in euangelio eum, qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, in corde suo adulterium perpetrasse. quantum euangelio profecerunt studia castitatis, quo non solum turpioris facti, sed etiam studii degeneris ablegatur obprobrium! Qui sunt autem, de quibus dicit quod paulo minus consummauerunt eum in terra, nisi persecutores ? de quorum uno ait Herode. et alibi cum se fraudulenter interrogari aduerteret, dixit: u ulpes foueas habent et uolucres caelinidos, ubirequiescant, eo quod fraudulenter in terrestrium passionum quibusdam latibulis demorentur. inde etiam Samson binas uulpes sibi nexuit, ad quarum caudas alligauit faces et dimisit eas per messes allophylorum, per hanc figuram significans, quod inprobi ae fraudulenti homines et maxime haeretici liberam
Abbreviated transcription (Latin):
quod habebat. sed quod desiderabat.
id est. ut uiuer&̾ in ęternum: intelli¬
gens uitȩ beatitudinem in hoc fluctu¬
anti et infido nobis corpore eẽ ñ posse:
cuiꝰ inbecillitas ꝓpositum animȩ de:¬
relinquat Opus est ergo di miscricor¬
dia: ut continua et ꝑpetua sit in hoc
corpore uiuificatio. Cotidie iustus
đõ uiuat: peccatoq moriatur. Si enĩ
culpa moriatur in nobis. erit uita dõ
uiuens. et custodia p̾ceptorum cęlesti¬
um ꝑseuerans: quam utiq ille custo¬
dit. qui ui uificatur a dño: Deniq ui¬
uificari se ante poscit a dño: et postea
custodiam testimoniorum cęlestium
pollicetur. Non enim communis haec
uita custodit cęleste mandatum: sed
illa quȩ munere fulcitur acterno per
operationem gr̃ȩ spiritualis. Possumꝰ
etiam sic intelligere. Quia iam ꝓpħa
quȩ erant legis agnouerat. optat ad¬
uentus dominici miscricordiam. ut ac¬
cipiat. precepta quibus lex adimplea¬

Expanded text:
quod habebat, sed quod desiderabat, quod habebat, sed quod desiderabat, id est ut uiueret in aeternum, intellegens uitae beatitudinem in hce fluctuanti et infido nobis corpore esse non posse, cuius inbecillitas propositum animae derelinquat. opus est ergo dei misericordia, ut continua et perpetua sit in hoc corpore uiuificatio, ut cotidie iustus deo uiuat peccatoque moriatur. si enim culpa moriatur in nobis, erit uita deo uiuens et custodia praeceptorum caelestium perseuerans, quam utique ille custodit qui uiuificatur a domino. Denique uiuificari se ante poscit a domino et postea custodiam testimoniorum caelestium pollicetur; non enim communis haec uita custodit caeleste mandatum, sed illa quae munere fulcitur aeterno per operationem gratiae spiritalis. possumus etiam sic intellegere: quia iam propheta quae erant legis agnouerat, optat aduentus dominici misericordiam, ut accipiat praecepta quibus lex adimplea
Abbreviated transcription (Latin):
sus corporalium ꝓsperorum locũ bea¬
titudinis estimauit peccatoribꝰ ab un¬
dart ꝑpter quod etiam flagellatꝰ est.
Sed flagella. iusto remedia salutis sunt
Castigat enim dñs quem recipit. Unde
ctiam dauid conuersus ad dñi caritatt̃:
atq in eius eruditus p̾ceptis. non igno¬
rans quod caducis caduca fortuito quo¬
dam deferantur euentu. et quia ñ diui¬
tiarum abundantia. sed uirtutum gr̃a
uitȩ ꝓbabilis merita pensantur. dilexit
magis quam dereliquit mandata dei:
quibꝰ solis potuit ingruentes nequicias
spirituales. et insurgentes huius corpo¬
ris appetitus. in hac tam fragilis natu¬
re infirmitate superare. Magna igit᷑
uirtus. quȩ sub tantis ꝑsecutionibus
constituta. et pene oppressa. tam̃ su¬
un non est oblita presidium: nec
mandata dĩ dereliquit. Idoq quia so¬
lum sibi dm̃ ꝓfuisse cognouit: preces
ad dñm dirigens. ait uersu sequenti
supra diximus: quia non id precatꝰ est

Expanded text:
sus corporalium prosperorum loco beasus corporalium prosperorum loco beatitudinis aestimauit peccatoribus abundare. propter quod etiam flagellatus est, sed flagella iusto remedia salutis sunt; castigat enim dominus quem recipit. unde etiam Dauid conuersus ad domini caritatem atque in eius eruditus praeceptis, non ignorans, eo quod caducis caduca fortuito quodam deferantur euentu et quia non diuitiarum abundantia, sed uirtutum gratia uitae probabilis merita pensantur, dilexit magis quam dereliquit mandata dei, quibus solis potuit ingruentes nequitias spiritales et insurgentes huius corporis adpetitus in hac tam fragilis naturae infirmitate superare. magna igitur uirtus, quae sub tantis persecutionibus constituta et paene obpressa tamen suum non est oblita praesidium nec mandata dei dereliquit. Ideoque, quia solum sibi deum profuisse cognouit, preces ad dominum dirigens ait uersu sequenti:supra diximus, quia non id precatus est
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ gressum futurȩ posteritatis ĩflexit.
In hac terra. in qua cain munera frat̾na
dolens suis esse pręlata: ruina t̾ stratus
inuidie deniq uox fraterni sangiunis
clamauit a terra. In hac terra noe sc̃s:
quem totius orbis diluuia in tantis ꝓcel¬
lis et fluctibꝰ ꝑuigilem ꝓbauerunt ubi
tamen otioso curas laxauit corpore. sõnũ
ębrietatis offendit: contumeliam pat̾nc.
pictatis incurrit: docens periculosa otia
securȩ ẽt uirtuti. In hac terra loth re¬
uerendi parentis imitator. quem non
luxuriantis sodomitanȩ plebis decolo¬
rauit impuritas. non flamma sodome
ardentis in uoluit: ueniabilis quidem
ignorantiȩ: pudendȩ tamen cõmixti¬
onis non euasit incestum. Uritur ille
flammnis mulierum: quem sulphurea
flamma non ussit. In hac terra etiam
dauid ꝓpemodum consummatum essc
se dixit Siquidem pene motos pedes
suos. et gressus suos paulominꝰ sensit
effusos: quia diuitias seculares et sueceᷤ¬

Expanded text:
totius gressum futurae posteritatis inflexit; totius gressum futurae posteritatis inflexit; in hac terra, in qua Cain munera fraterna dolens suis esse praelata ruina est stratus inuidiae; denique uox fraterni sanguinis clamauit a terra. in hac terra Noe sanctus, quem totius orbis diluuia in tantis procellis et fluctibus Peruigilem probauerunt, ubi tamen otioso curas laxauit corpore, somnum ebrietatis offendit, contumeliam paternae pietatis incurrit, docens periculosa otia securae esse uirtuti. in hac terra Loth reuerendi parentis imitator, quem non luxuriantis Sodomitanae plebis decolorauit inpuritas, non flamma Sodomae ardentis inuoluit, ueniabilis quidem ignorantiae, pudendae tamen commixtionis non euasit incestum; uritur ille flammis mulierum quem sulphurea flamma non ussit. In hac terra etiam Dauid propemodum consummatum esse se dixit, siquidem paene motos pedes suos et gressus suos paulo minus sensit effusos, quia diuitias saeculares et succes
Abbreviated transcription (Latin):
hic nobis hostis domesticus: hic inimicꝰ
grauis. nr̃i ipsius corporis. Inflammatur
uino: ardet libidine : decore. mulicris
occursantis accenditur: spe alitur: despe¬
ratione uritur: illecebris exuritur. ñ
cuaporat effectu: timore turbat᷑: metu
frangitur: luxuria mollitur: lasciuia
dissoluitur: labore afficitur: sollicitudi¬
ne fatigatur: passione conterit᷑. Mirariᷤ
si int̾ tot aduersarias passionum uices sc
etiam iustꝰ tenere uix possit: cũ impares
simus etiam singularũ certamini passio¬
num : Quem uel sola libido ñ iudica:
Quem ñ subiug& auaricia : Quẽ formi¬
do non quatiat: Quem luxuria ñ ener¬
uet: Quem lasciuia non emolliat: Qut̃
non supplantet ebrietas: Quasi consciꝰ
igitur carnalis infirmitatis. et explora¬
rator ꝑsecutionis hostilis: dicit. paulo
minus consummauerunt me in t̾ra In
hac utiq terra. in qua adam primꝰ cor¬
ruit: et pudenda plapsione deiec̃tus.

Expanded text:
hic nobis hostis domesticus, hic inimicus hic nobis hostis domesticus, hic inimicus grauis nostri ipsius corporis. inflammatur uino, ardet libidine, decore mulieris occursantis accenditur, spe alitur, desperatione uritur, inlecebris exuritur, non euaporat effectu, timore turbatur, metu frangitur, luxuria mollitur, lasciuia dissoluitur, labore adficitur, sollicitudine fatigatur, passione conteritur. miraris, si inter tot aduersanas passionum uices se etiam iustus tenere uix possit, cum inpares simus etiam singularum certamini passionum ? quem uel sola libido non uindicet, quem non subiuget auaritia, quem formido non quatiat, quem luxuria non euaporat, quem lasciuia non emolliat, quem non supblantet ebrietas? Quasi conscius igitur carnalis infirmitatis et explorator persecutionis hostilis dicit: paulo minus consummauerunt me in terra. in hac utique terra, in qua Adam primus corruit et pudenda prolapsione deiectus
Abbreviated transcription (Latin):
pati. sed non iniuste : quia ẽ etiã iusta
ꝑsecutio. si odcrimꝰ obscenos: si infesti
sumus iniustis: si iniquos uelimꝰ oppri¬
mere: ne pluribꝰ noceant: si auarũ frau¬
dis suȩ compendiis exuamꝰ: si exccrem᷑
insolentiam suꝑborum. Qui autem ꝓ
fide: ꝓiusticia ꝓ castitate. ꝑsecutionẽ
patitur: bene is dicit. in iuste persccu¬
ti sunt me: ad iuua me. Sequit᷑ uersus.¬
Paulo miiꝰ consũmauert me int̾ra.
Nego aũt ñ de reliqͥ mandata tua:
Non suꝑfluo diuinum quȩ siuit auxiliũ.
qui sciebat sibi aduersus fortes cẽ certa¬
men. pluraq sibi pͣlia p̾parata dimicatu¬
ro: nunc aduersus nequicias spiritualeᷤ
quȩ sunt in cęlestibꝰ. nunc aduersꝰ calorẽ
sanguinis. et innumeras corporis huius
illecebras: quarum nexu uario et diu¬
turna colluctatione lassatꝰ. pudendo
corruiss&e certamine. nisi fidei se radice
tenuisset Discamus cauere quẽ gcrimꝰ

Expanded text:
pati, sed non iniuste, quia est etiam iusta pati, sed non iniuste, quia est etiam iusta persecutio, si oderimus obscenos, si infesti simus iniustis, si iniquos uelimus opprimere, ne pluribus noceant, si auarum fraudis suae conpendiis exuamus, si execremur insolentiam superborum. qui autem pro fide, pro iustitia, pro castitate persecutionem patitur, bene is dicit: iniuste persecuti sunt me, adiuua me. Sequitur uersuspaulo minus consummau er unt me ira terra, ego o autem non dereliqui mandata tua. non superfluo diuinum quaesiuit auxilium, qui sciebat sibi aduersus fortes esse certamen pluraque sibi proelia praeparata dimicaturo nunc aduersus nequitias spiritales quae sunt in caelestibus, nunc aduersus calorem sanguinis et innumeras corporis huius inlecebras, quarum nexu uario et diuturna conluctatione lassa- TUS Pudendo corruisset certamine, nisi fidei se radice tenuisset. discamus cauere quem gerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fregerant. Ecriculosa igitur & paciᷤᷤ otia
In pace. plures ꝑsecutiones c̾ẽ cęperunt
Nullus erat tempore ꝑsecutionis adula¬
tor: qui callida mentẽ adulatione tẽ¬
ptar&. Non uacabat animo. corporis de¬
lectatione dissolui: et huiꝰmodi que se¬
cundis rebꝰ excitari solent ad mittere
passiones. Ideo apłi cum cederentur. in¬
cluderentur. exultabant quod illis in¬
iuriis et̾nȩ gr̃ȩ meritum lucrabant᷑.
qui digni fuerant ꝓ xp̃i nomine in iu¬
rias sustinere. Non illis erat cura de pa¬
trimonio: studium de potestatibꝰ & ho¬
noribꝰ: non de p̾latione. quȩ etiam iu¬
stos exagitare consueuit: sed ille se p̃¬
ferri putabat. qui cẽt pluribꝰ uerberi¬
bꝰ flagellatus. Mcrito ergo dauid occa¬
siones ex petit triumphandi. et certan¬
di copiam ꝓ deuotionis cruditione ñ
metuit: qui nouerit ꝑsecutiones iniqͦꝵ
ꝓficere ad incrementa uirtutis. Nenĩ
me. Potest enim quis et persecutiones

Expanded text:
fregerant. periculosa igitur et pacis otia; fregerant. periculosa igitur et pacis otia; in pace plures persecutiones esse coeperunt. nullus erat tempore persecutionis adulator qui callida mentem adulatione temptaret. non uacabat animo corporis delectatione dissolui et huiusmodi quae secundis rebus excitari solent admittere passiones. ideo apostoli cum caederentur includerentur, exultabant, quod illis iniuriis aeternae gratiae meritum lucrabantur, qui digni fuerant pro Christi nomine iniurias sustinere. non illis erat cura de patrimonio, studium de potestatibus et honoribus, non de praelatione, quae etiam iustos exagitare consueuit, sed ille se praeferri putabat, qui esset pluribus uerberibus flagellatus. Merito ergo Dauid occasiones expetit triumphandi et certandi copiam pro deuotionis eruditione non metuit, qui nouerat persecutiones iniquorum proficere ad incrementa uirtutis. non enim me. potest enim quis et persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi xp̃i discipulus non subtrahe:¬
bat se passionibꝰ. sed certaminibꝰ offerc¬
bat Sciebat hoc sibi ad głam fructuosũ.
hoc ad custodiam salutis tutum: ut frc.¬
quentibꝰ exercitiis iusti pictas confirma¬
retur. Cito enim fides in exercitata lan¬
guescit: et crebris ociosa temptat᷑ in com¬
modis. Remissas excubias callidꝰ insidia¬
tor irrumpit. Assuetum autem belloui¬
rum externa fraus instruit: et glorio¬
se. ꝓuchit palma uictoriȩ. Pax ergo
fidei. corruptelȩ materia t̃. Quam pul¬
chrȩ nob̾ ꝑsecutionis p̾cessere tempora
Intentus sicut medicꝰ erat intinȩ ad dm̃
mentis affectꝰ: illi adhęrebat: nec ullas
cogitationes obstrepentes sibi p̾dicantis
animꝰ sentiebat. Totis usceribꝰ fundebat᷑
oratio: et quidam miscebatur sermo cũ
dño. Cotidiana meditatio habebat iam
contemptum periculi: et usum calcan¬
dȩ mortis receperat. Qđ amisimus exer¬
citium. Temptant otia. quos bella non

Expanded text:
et quasi Christi discipulus non subtraheet quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat. sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis iusti pietas confirmaretur; cito enim fides inexercitata languescit et crebris otiosa temptatur incommodis. remissas excubias callidus insidiator inrumpit, adsuetum autem bello uirum externa fraus instruit et ad gloriosae prouehit palmam uictoriae. pax ergo fideli corruptelae materia est. Quam pulchre nobis persecutionis processere tempora! intentus sicut medicus erat intimae ad deum mentis affectus. illi adhaerebat nec ullas cogitationes obstrepentes sibi precantis animus sentiebat. totis uisceribus fundebatur oratio et quidam miscebatur sermo cum domino. cotidiana meditatio habebat iam contemptum periculi et usum calcandae mortis receperat. quod amisimus exercitium, temptant otia quos bella non
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. sed etiã quos ñ uidemꝰ ꝑsequuntur
nequiciȩ spirituales: ꝑsequitur hercticꝰ
iudçus: gentilis. Om̃s ergo sub ꝑsecuto¬
ribꝰ qui uolunt pie uiuere: quia ubi
multi ꝑsecutores. nullum a ꝑsecutoribꝰ
uacat tempꝰ pie uiuere gestienti. Et for¬
tasse cum ꝑsecutiones non patim᷑. tanquã
condemnati habemur: quia nequaquã
pie uiuere uelimus in xp̃o. Nam utiq
cum sit definita sententia. qđ omnes qui
uolunt pic uiuere in xp̃o iħu. ꝑsecutio¬
nes patiuntur: uidetur is qui ꝑsecutionẽ
ñ patitur abdicatꝰ. qđ non sit pię inten¬
tionis in xp̃o. deuotionem etenim fidci
prelia ꝑsequuntur. si desint certamina.
Uereor ne deesse uidcatur. qui certare
desicrit. Omnia inquit p̾cepta tua ucri¬
tas. Quȩ precepta: nisi illa. si me ꝑsecu¬
ti sunt. et uos ꝑsequentur: Hȩc prȩce¬
pta. dauid anterior licet incarnationis
sacramento. iam tamen audiebat in sp̃u:

Expanded text:
demus, sed etiam quos non uidemus. persequuntur demus, sed etiam quos non uidemus. persequuntur nequitiae spiritales, persequitur haereticus Iudaeus gentilis. omnes ergo sub persecutoribus qui uolunt pie uiuere, quia, ubi multi persecutores, nullum a persecutionibus uacat tempus pie uiuere gestienti. et fortasse, cum persecutiones non patimur, tamquam condemnati habemur, quia nequaquam pie uiuere uelimus in Christo. nam utique, cum sit definita sententia, quod omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur, uidetur is qui persecutionem non patitur abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; deuotionem etenim fidei proelia persequuntur; si desint certamina, uereor ne deesse uideatur qui certare desierit. omnia, inquit, praecepta tua ueritas. quae praecepta nisi illa: si me persecuti sunt, et uos persequentur? haec praecepta Dauid, anterior licet incarnationis sacramento, iam tamen audiebat in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
nem di. et insincerum ꝓferentes quic¬
quid ꝑfido et tanquam ebrio ort de¬
prompserint: et ideo aliena loquunt᷑
a lege Unde bene cos ꝓpheta refugit.
atq rep̾hendit: sciens quid p̾scripto
legis acceperit. Recte ergo ait sequenti
uersiculo. Om̃a p̾cepta tua ueritas.
muisti persecuti sunt me aduua me
Iuasi bonus miles bella non refugit.
Inec c̾flictꝰ. quamius grauium p̃liorũ
bellator pauescat asuctus: sed fidelis
et ꝓuidꝰ aspirari sibi diuinitꝰ orat auxi¬
lia: et piȩ deuotionis fidelia sibi adiu¬
menta deposcit. Ideo non petit ut ꝑsc¬
cutiones quiescant: sed in ꝑsecutionibꝰ
postulat se iuuari. Sciebat enim quod
om̃s qui uolunt pie uiuere in xp̃o iħu:
ꝑ secutiones patiantur. Mauult ergo
persecutiones pati: ut pie uiuere pos¬
sit in xp̃o. Et bene non unam ꝑsecu¬
tionem. sed multas ꝑsecutioneᷤᷤ dixit:
hec expressit uocabula persequentiũ:
quia multi ꝑsecutores. ñ solum quos ui¬

Expanded text:
nem dei et insincerum proferentes, quicnem dei et insincerum proferentes, quicquid perfido et tamquam ebrio ore deprompserint, et ideo aliena loquuntur a lege. unde bene eos propheta refugit atque reprehendit, sciens quid praescripto legis acceperit. Recte ergo ait sequenti uersiculo: omnia praecepta tua ueritas: iniuste per s e cuti sunt w e, adi u u a m e. quasi bonus miles bella non refugit nec conflictus quamuis grauium proeliorum bellator pauescit adsuetus, sed fidelis et prouidus adspirare sibi diuinitus orat auxilia et piae deuotionis fidelia sibi adiumenta deposcit. ideoque non petit, ut persecutiones quiescant, sed in persecutionibus postulat se iuuari. sciebat enim, quod o mnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mauult ergo persecutiones pati, ut pie uiuere possit in Christo. et bene non unam persecutionem, sed multas persecutiones dixit nec expressit uocabula persequentium, quia multi persecutores non solum quos ui
Abbreviated transcription (Latin):
iubetur a dño tacere peccator. Peccato¬
ri enim dixit ds. Auare tu enarras iu¬
sticias meas: Conticescat igitur ꝑfidia.
quȩ tramitem ueritatis non nouit: quȩ
di prȩcepta non seruat. Cur enuim ꝑ os
suum assumunt peccatores cuangeliũ
ueritatis: in quorum ore ueritas ñ ẽ:
Omnia autem p̾cepta di ueritas: Xp̃c aut̃
ueritas. Non est ergo xp̃c in disputationi¬
bus ꝑfidorum: qui dicit ꝑfido. os tuum
abundauit nequicia: et lingua tua c̃cin¬
nauit dolum Lingua enim quȩ uult
astruere mendacium : dolum utiq ne.¬
ctit assertis. Sed huiusmodi fur. c̃. & cũ
fure concurrens. Multi enim fures st̃.
qui uerbum di non ad utilitatem suã
furantur et rapiunt. sed ad fraudẽ: et
patrimonium quoddam cęlestium scri¬
pturarum in sua furta detorquent: ad¬
ulterina sibi compendia colligentes. do¬
lo magis quam ueritate quȩsita. Sed hi
sunt. qui miscent aquam uino. tanquã
caupones pessimi. adulterantes sermo¬

Expanded text:
iubetur a domino tacere peccator; peccatoiubetur a domino tacere peccator; peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? conticescat igitur perfidia quae tramitem ueritatis non nouit, quae dei praecepta non seruat. cur enim per os suum adsumunt peccatores euangelium ueritatis, in quorum ore ueritas non est ? omnia autem praecepta dei ueritas, Christus autem ueritas. non est ergo Christus in disputationibus perfidorum, qui dicit perfido: os tuum abundauit nequitia et lingua tua concinnauit dolum; lingua enim, quae uult adstruere mendacium, dolum utique nectit adsertis. sed huiusmodi fur est et cum fure concurrens. multi enim fures sunt, qui uerbum dei non ad utilitatem suam furantur et rapiunt, sed ad fraudem, et Patrimonium quoddam cae- lestium scripturarum in sua furta detorquent, adulterina sibi conpendia colligentes dolo magis quam ueritate quaesita. sed ni sunt qui miscent aquam uino tamquam caupones pessimi, adulterantes sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ceamꝰ studia castitatis. iusticiȩ. conti¬
nentiȩ: calcamꝰ serpentẽ et scorpionẽ
Calcamus enim illum pedibꝰ castitatis:
conterimus scorpionem. ne possit excu¬
tere: calcamus uestigiis continentię:
ucrecundiȩ. iusticie ꝙ gressibꝰ. Possumꝰ
ergo et hac breui uita triumphũ de
Iene optat iudicium sibi fieri de ꝑse¬
quentibꝰ: qui ñ solum oꝑa iusti impedi¬
re. ucrum etiam fidem suꝑflua narrs¬
tione conati sunt. Etenim quasi fabu¬
lȩ cuiꝰdam nen ias. narratas sibi dicit
tes. Narratores enim suꝑflui. sicut hy¬
rundines. disputationis suauitatem lo
quacitatis continuatione. corrumpunt:
ut aristotilis sententia ẽ. Suꝑflua igit᷑
loquitur hercticꝰ. qui non loquitur ue¬
ritatem: non loquitur scđm legẽ. Qui
autẽ fundatꝰ in lege ẽ. nouit a ueris fal¬
sa discernere spiritualis eruditione do¬
ctrine: heretica ab euangelicis dogma¬
ta separare.. Idõq ne multi decipiant᷑.

Expanded text:
ceamus studia castitatis iustitiae conticeamus studia castitatis iustitiae continentiae, calcamus serpentem et scorpionem. calcamus enim illum pedibus castitatis, conterimus scorpionem, ne possit excutere, calcamus uestigiis continentiae, uerecundiae iustitiaeque gressibus. possumus ergo et in hac breui uita triumphum de bene optat iudicium sibi fieri de persequentibus, qui non solum opera iusti inpedire, uerum etiam fidem superflua narratione conati sunt. etenim quasi fabulae cuiusdam naenias narratas sibi dicit tes. narratores enim superflui sicut hirundines disputationis suauitatem natiuae loquacitatis continuatione corrumpunt, ut Aristotelis sententia est. Superflua igitur loquitur haereticus qui non loquitur ueritatem, non loquitur secundum legem. qui autem fundatus in lege est, nouit a ueris falsa discernere, spiritalis eruditione doctrinae haeretica ab euangelicis dogmata separare. ideoque, ne multi decipiantur,