comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
so atq deiecto: gladiũ eiꝰ abstulit: inde &¬
illi caput abscidit. Et hoc fec̃ nr̃ dd: deiecit
diabolũ de suis Quando aut̃ credt̃ magni
eiꝰ qͦs ille inmanu habebat. & deqͥb ceteras
animas trucidabat: c̃uertunt linguas suas
ẽtra diabolũ: & sic goliȩ degladio suo capt̃
incidit᷑. Mysteriũ tituli. ꝓ tẽporis breuita¬
te tractauimꝰ: uideamꝰ quid habeat ipse
psalm¬
docet manꝰ meas adp̃liũ: & digi¬
tos meos adbellũ: Uox nra ẽ. sĩ¬

Expanded text:
so atque dejecto, gladium ejus abstulit, et deinde so atque dejecto, gladium ejus abstulit, et deinde illi caput adiabolum de suis: quando autem credunt magni ejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum; et sic Goliae de gladio suo caput inciditur. Mysterium tituli pro temporis brevitate tractavimus; videamus quid habeat ipse Psalmdocet manus meas in praelium, digitos meos ad bellum.» Vox n
Abbreviated transcription (Latin):
ri legẽ : significat᷑ grã lacte. Hoc enĩ ẽ incar¬
ne gratuitũ : ubi mat̾ ñ querit acciꝑe. sed
satagit dare Hoc mat̾ gratis. dat: & c̃tristat᷑.
si desit qͥ accipiat. Iuomͦ gͦ ostendit dd legẽ
sine grã oꝑari ñ posse: nisi cũ illos lapides
qͥnq qͥb significabat᷑ lex inlibris qͥnq. con¬
uingere uolens gr̃e posuit inuase pastotali.
qͦ lac mulgere consueuerat: his armatus:
grã utiq armatꝰ. & idõ p̃sunens ñ dese sed
de dño suo : ꝓcessit aduersus goliã suꝑbum
se iactantẽ:ꝰ dese p̃sum̃tẽ Tulit unũ lapidẽ:
iecit: inimicũ infronte ꝑcussit: cecidit ex eo
loco corporis. ubi signũ xp̃i ñ habuit:
Hoc qͦq licet ad tendas. Quinq lapides posu¬
it: unũ misit. Libri qͥnq lecti ft̃. s unitaᷤ
uicit Plenitudo legis. ut paulo ante cõme¬
morauimꝰ : caritas: Et ait apłs. Sufferentes
inuicẽ indilectione ⁊ studentes seruare uni
tatẽ sp̃s. inuinculo pacis Deinde illo ꝑcus¬

Expanded text:
ri legem, significatur gratia lacte. Hoc enim est in carne gratuitum, ubi mater non queritur accipere, sed satagit dare; hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat: quomodo ergo ostendit David Legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur Lex in libris quinque, conjungere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus, gratia utique armatus, et ideo praesumens non de se, sed de Domino suo, processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, jecit, inimicum in fronte percussit; cecidit ex eo loco corporis, ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas: quinque lapides posuit, unum misit. Libri quinque lecti sunt, sed unitas vicit. «Plenitudo» enim «Legis,» ut paulo ante commemoravimus, «charitas:» et Apostolus ait, «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servaretatem spiritus in vinculo pacis . Deinde illo percus
Abbreviated transcription (Latin):
nutrẽ cũ estis: & foris alacte separabimini:
aris auiscerib matris fame moriemini Si aut̃
surratis inpace catholica: siqͥd forte aliter
sptis quã oportet sapere. ds̃ uob̾ reuelabit
umilibꝰ. QIuare: qͥa ds suꝑbis resistit: humi

Expanded text:
trem cum estis et foris a lacte separamini, foris a visceribus matris fame moriemini. Si autem perseveratis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? Quia Deus superbis resistit, humi
Abbreviated transcription (Latin):
sictꝰ ero: non. quãdiu hic uius
nr̃a. humili¬
tas. Audistis qͦ conclusit
mͦ aplica lectio. si hesit inmemoria ur̃a:
qͦmͦ ille qͥ accepit colaphũ ne extolleret᷑
in reuelationib qͣnta ei reuelabant᷑. ꝓpter
ipsã magnitudinẽ reicelationũ. pot̾eratꝰ¬

Expanded text:
erfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. erfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. tra, humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥlitatẽ u̾bi cũ patre : eqͥlitatẽ sp̃c sc̃i cum
patre & u̾bo. ñdũ potest uide: credat boc
& sugat : securꝰ ẽ. qr cũ creuerit manduca¬
bit qd̃̾ ñ poterat. antequã sugendo cresce¬
rãt : & babet ubi se extendat. Altiora te
nequesieris : & fortiora te ne scrutatꝰ fueriꝰ
id ẽ. ad quȩ capienda minꝰ idoneꝰ es Et qͥd
in hominẽ spẽ noli ponere: desidando mira¬
cognoscis qͥa cũ bonis toleras tirania usq
ad messẽ: qͥa cũ malis ad tẽpꝰ potes eẽ. non
inȩt̃nũ: Palea hic tͥ mixta ẽ. inhoc tẽpore
inarea : inborreo tecũ ñ erit hȩc quȩ tibi
p̃cepit dñs. illa cogita sẽꝑ. Alucte ñ separa¬
beris qͦ adusq suꝑ matre tua es: ne priꝰ fame
moriaris. ante quã panẽ m̃ anducare sis ido¬
neꝰ. Cresce: er̃ ualide iures tuȩ & uidebis
qd̃ ñ poteras: & capies qd̾ ñ capiebaᷤ. Quid:
Ergo cũ uido quȩ ñ poterã uide: & cepe
ito quȩ ñ poterã caꝑe. iã securꝰ ero: ꝑ¬

Expanded text:
litatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et quid in homine spem noli ponere, desiderando miracognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cram capere, jam securus ero? p
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ: adhuc exparte ineniginate Currant
gͦ. qͥa cũ uita finita fuerit. tc̃ redimꝰ adpi¬
triã. Currant: extendant se Quot quot eago
ꝑfecti: hoc sapiamꝰ. Et siqͥd alit̾ sapitis: hoc
qͦq ds̃ uob reuelauit. Si forte erras inaliqͥ
qͣre ñ redis adlac matris : qͥa si ñ extollimini
qͥa si ñ exaltatis cor ur̃m ÷ qͥa siñ ingredini¬
ni inmirabilib suꝑ uos. s seruatis humiitat
reuelabit uob ds qd̾ alit sapitis. Si atit ho
ipsũ altt̃ qd alit̾ sapitis defende uultis : & ꝑ¬

Expanded text:
faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis, defendere vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ adhoc accepit colaphitantẽ anginsi
thanȩ ne extolleret᷑ in magnitusine
reuelationũ suarũ. Quis audet diaere
qͥa cõp̃hendit : Ecce paulꝰ ñ app̃hende
& dic̃. non me arbitror app̃hendisse. Et qua
agis opaule: Adhoc curro inqͥt: ut ap¬
hendã. Adhuc paubꝰ inuia ẽ: & tu te pes
te delectauit aliqndo uanitas: ñ te ddutt
Que retro oblitꝰ inqͥt: in ea quȩ ante fuit
dĩ desuꝑ: & curro. ut apphendã. Non ani
dimisit me inuia remanere: qͥa non cessat
si cessat: qͥd. ẽ. qd̾ agimꝰ : qͥd. ẽ. qd̾ agunt
lectiones diuinȩ. & cantica diuina: oblius¬
cimini gͦ quȩ retro st̃: & in ea quȩ ante
uos st̃ extendite. Sic sugite lac: ut crescatis
non possũ loqͥ sapientiã: qͥ adhuc lacte po¬
tant᷑. ñ solido cibo pascunt᷑: s ilos dico qͥ
iã manducant solidũ cibũ : iã uident᷑ eẽ ꝑ
fecti. qͥa intelligunt eqͣlitatẽ ũbi cum patri
A dhuc ñ sic uident qͦmͦ uidendũ. ẽ. facie as

Expanded text:
qui ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae ante sunt Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ maltũ elati st̃ ocłi mei: neꝙ ingresislẽ
inmagnas. neꝙ inmirabilib suꝑ me. Qd em
excessit iures meas ait. ñ quesiui: ñ ibi ne
ertendi: nolui ibi magnificati. Nã ista ciati¬
tio de abundantia grarũ qua sit tindunos
dedono dĩ suꝑbiat. ẜ magis seruet hunlite¬
tẽ. & faciat qd̾ scriptũ ẽ qͣnto magn es bu

Expanded text:
n altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
triam᷑. Ante quã ualidi simꝰ adcapiendum
u̾bũ: ñ recedamꝰ afide lactis nr̃i. Illi autẽ
heretici uolentes disputare. de eo qđ ñ porras
caꝑe. dixer̃ qͥa filiꝰ ẽ minor quã pat̃: &e datt¬

Expanded text:
triamur; antequam validi simus ad capiendum triamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis nostri. Illi autem haeretici volentes disputare de eo quod non poterant capere, dixerunt quia Filius minor est quam Pater, et
Abbreviated transcription (Latin):
dici ñ passꝰ ds̃: qͥa ds̃ erat hominẽ assumas.
s ñ ẽ mutatꝰ in hominẽ: qͦmͦ ñ potes dicer
ñ te passũ in iuriã. si uestis tua conscindatur
Et qͣndo quereris uł amicis uł inudicio: hoc
dicis iudici. conscidit me Ñ dicis. conscidit
bẏrrũ meũ: s conscidit me Si potuit & me¬
ruit uestis tua dicitu. quȩ ñ ẽ tu. si uestis
tua: qͣnto potiꝰ meruit audire caro xpi
tẽplũ u̾bi unitũ cũ u̾bo: & qͥcqͥd incarne pa
corrũpi: nec mutari. nec occidi: s qͥcqͥd hor
passũ ẽ. in carne passũ ẽ. Et noli mirari. q
u̾bũ niehil passũ ẽ Nec anima hominis po¬
test pati aliqd occisa carne: dicente ipso dño
Nolite timere eos qͥ occidt̃ corpꝰ: animã aut̃
ñ posst̃ occid̾e. Si anima ñ potest occidi: u̾bũ
dĩ poterat occidi : & tam̃ qͥd dic̃: Flagella¬
uit me: colafizauit me: ꝑ cussit me. dila¬
& ñ aberraremꝰ auerbo: credentes incarnẽ
qđ factũ ẽ ũbũ. Hinc crescamꝰ: ipso lact na¬

Expanded text:
 erat hominem assumendo; sed non est mutatus in hominem: quomodo non potes dicere non te passum injuriam, si vestis tua conscindatur. Et quando quereris vel amicis vel in judicio, hoc dicis judici, Conscidit me: non dicis, Conscidit birrum meum; sed, Conscidit me. Si potuit et meruit vestis tua dici tu, quae non est tu, sed vestis tua; quanto potius meruit audire caro Christi, templum Verbi unitum cum Verbo, ut quidquid in carne patcorrumpi, nec mutari, nec occidi; sed quidquid horum passum est, in carne passum est? Et noli mirari quia Verbum nihil passum est: nec anima hominis potest pati aliquid occisa carne, dicente ipso Domino, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Si anima non potest occidi, Verbum Dei poterat occidi? Et tamen quid dicit? Flagellavit me, colaphizavit me, percussit me, dilaet non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nu
Abbreviated transcription (Latin):
non sapias. Humilis esto ꝓpt̾ suꝑbiã: altus
esto ꝓpt̃ sapientiã Audi euidentẽ sententiã
dehac re: Nolite pueri effici m̃tib: s malitia
infantes estote. ut m̃tib ꝑfecti sitis Certe.
explicatũ ẽ. fr̃s mei. ubi nos uoluit ds̃ ẽẽ
humiles. ubi altos: humiles ꝓpt̃ cauendam
suꝑbiã: altos ꝓpt̃ capiendã sapien tiã Lac¬
tare ut nutriaris sic nutrire ut crescas:
sic cresce ut manduces Cũ enĩ ceꝑis panẽ
manducare. ablactaberis: id ẽ. iã ñ tibi erit
opꝰ lacte s solido cibo Et hoc uidet᷑ dixisse.
si ñ humilit̾ sentiabã s exaltaui animã meã:

Expanded text:
non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam,
Abbreviated transcription (Latin):
ut contingat eũ. nͥ transierit se: Nã quicquid
dedõ sentis scđ̃m corpꝰ: multũ erras Multum
nfans es si sentis dedõ. etiã scđ̾m animã huma¬
sã: qđ qͥs aut obliuiseat᷑. aut ita sapiat ut
desipiat: aut faciat aliqͥł. & penitnt eum:
mã enĩ ista posita sunt iu
scriptura.
it nob lactentib cõm̃dͥart᷑
ds̃: ñ ut

Expanded text:
ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur D
Abbreviated transcription (Latin):
menies grãm S rursus st̃ qͥdã homines.
qͥui audierint. qͥa humiles ẽẽ debent. di¬
nntunt se: nichil uolt̃ dicere: putantes
q si aliqͥd didicerint suꝑbi er̃: & remaness
isdlo lacte Quos rep̃hendit scriptura dicens
srficti estis opꝰ habentes lacte: ñ solido cibo
di eñ nos ds̃ uult nutriri lacte. ut ñ ibi
imaneamꝰ: s crescendo ꝑlac. ad solidum
cbui ꝑueniamꝰ. Ergo ñ debet homo extollere
or suũ insuꝑbiã : s debet leuare indoctri¬
il uerbi dĩ. Nã si leuanda anima ñ eẽt: ñ
dieret᷑ in alia uoce psalmi. Ad te dñe leua
lanimã meã Et nͥ se ipsa anima suꝑ se ef¬
indat: ñ ꝑuenit aduisionẽ dĩ: & ad cogni¬
uonẽ substantiȩ illiꝰ incominutabilis Nam mͦ
cũ adhuc incarne ẽ. dr̃ ei Ubi ẽ d̾s tuus:¬
ualla. loca altiora st̃ Nã si talis altitudo que¬
imda ẽ: umcunt nos aues addm̃ Ergo intꝰ
qͥs̃ altꝰ ẽ. & sp̃italit̾̃ altꝰ: nec ꝑuenit anima

Expanded text:
nes, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur ei: «Ubi est Deus tuusalis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eẽt u̾bũ apud patrẽ. ꝑ qd facta st̃ omĩa.
qͥ cũ informa dĩ eẽt ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ
eqͥlis dõ. qͥle caꝑent ꝓmodo suo angłi. & unde
incelo potestaseᷤ & urtutes. sp̃s intellectuales pas¬
cerent᷑: hõ aut̃ infirmꝰ & carne inuoliitꝰ int̾ra
iaceret. nec posset ad eũ ꝑuenire panis celestis.
ut panẽ angłoꝵ manducaret hõ. & manna des¬

Expanded text:
d facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna des
Abbreviated transcription (Latin):
nis. & cetera: sic uidet᷑ & hic doxisse. si ñ hu¬
milit̾ sentiebã. s exaltaui animã meã. Age
qͦsi dicturꝰ ẽ liud mͥ contingat: qͦmͦ & ibi.
si reddidi retribuentib mͥ mala. contingat mͥ
illud Quid ÷ decidã merito abinimicis meis
inanis. Sic & hic Si ñ humilit̾ sentiebã. sed
exaltaui animã meã: quẽ adinodũ qͥa ablatꝰ
ẽ alacte suꝑ matrẽ suã. sic retributio in am

Expanded text:
Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis meis inanis:» sic et hic, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte su
Abbreviated transcription (Latin):
adño Ecce dñe in nomine tuo. etiã demo¬
nia nob subiecta st̃. Uidit dñs qd̾ tẽpta¬
ret eos suꝑbia expotentia miraculoꝵ: &
ille qͥ medicꝰ uenerat sanare tumores nr̃os.
& ferre infirmitates nr̃as. continuo ait. Nolite
in hoc gaude qͥa demonia uob̃ subiecta sunt
s gaudete qͥa nomina ur̃a scripta st̃ incelo¬
N om̃s xxpiani boni. demones eiciunt: om̃iũ
tam̃ nomina. scripta st̃ incelo Ñ eos uoluit
gaude ex eo qd̃ ꝓpͥũ habebant: si ex eo qd̃
cũ ceteris salutẽ tenebant. Inde uoluit gau¬
dere apłos: unde gaudes & tu. Intendat
caritas ur̃a. Nullꝰ fideł habet sp̃e: si nom̃
eiꝰ ñ ẽ scriptũ incelo. Om̃iũ fideliũ qͥ diligt̃
xp̃m: qͥ ambulant uiã eiꝰ humilit̃ quã ipse
docuit humił: nomina scripta st̃ in cȩlo:
Cuiꝰ uis contẽptibilis inȩccła. qͥ credit in

Expanded text:
a Domino: «Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt.» Vidit Dominus quod tentaret eos superbia ex potentia miraculorum; et ille qui medicus venerat sanare tumores nostros, et ferre infirmitates nostras, continuo ait: «Nolite in hoc gaudere, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coeloum tamen nomina scripta sunt in coelo. Non eos voluit gaudere ex eo quod proprium habebant, sed ex eo quod cum caeteris salutem tenebant: inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Intendat Charitas vestra. Nullus fidelis habet spem, si nomen ejus non est scriptum in coelo. Omnium fidelium qui diligunt Christum, qui ambulant viam ejus humiliter, quam ipse docuit humilis, nomina scripta sunt in coelo. Cujusvis contemptibilis in Ecclesia, qui credit in
Abbreviated transcription (Latin):
aiferret eũ ame hoc ẽ dicere Rogaui medi¬
cũ: ut auferret ame molestũ epithema. qd̃
mͥ apposuerat S audi uocẽ medici Et dix̃
mͥ: Sufficit tͥ grã mea. Nã uirtꝰ ininfirmita¬
tt ꝑficit᷑. Ego noui qͥd apposuerĩ: ego noui
unde egrotes : ego noui unde saneris Si
ne reuelationũ. nͥ accipet angłm sathanȩ qͥ
s colafiz aret: qͥs dese possit ẽẽ securꝰ. ut ite
uideat᷑ ambulare qͥ minꝰ accepit: S si non
ꝑuerse querat qd̃ recte ũ accepit: querat

Expanded text:
auferret eum a me.» Hoc est dicere, Rogavi medicum, ut auferret a me molestum epithema quod mihi apposuerat. Sed audi vocem medici: «Et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quid apposuerim, ego novi unde aegrotes, ego novi unde saneris. 8. ne revelationum, nisi acciperet angelum satanae qui se colaphizaret; quis de se possit esse securus? Tutius videtur ambulare qui minus accepit, sed si non perverse quaerat quod recte non accep
Abbreviated transcription (Latin):
baliat᷑: Nescit diabolꝰ. qͣnta bona deillo fiant.
na cũ seuit. Seuiens intrauit incor uidȩ:
suiens tradidit xp̃m: seuiens crucifixit:
acrucifixo xp̃o redẽptꝰ ẽ orbis terrarum:
e suntia diaboli. diabolo obfuit: nob̾ aut̃
efut: sS euiendo enĩ qͦs tenebat amisit: re¬
aptos sanguine dñi: quẽ cũ seuiret esfu¬
at. Si sciret tantũ dãpnũ se passurũ: fun
ant int̾rã p̃tiũ qͦ redẽptũ ẽ genꝰ huma¬
nt᷑: Et qͥa illud qd̾ medicꝰ apposuerat mo¬
estũ erat infirmo: rogauit medicũ ut au¬
firit: qͦͣmꝰ cũ medicꝰ apponit uiscerib ali¬
Q forte epithema molestũ & ardens. in¬
de tam̃ curatndꝰ ẽ. ille cuiꝰ uiscera tume¬
lint ł cũ inde ardere ceꝑit. & cruciari me¬
aciñto. rogat medicũ ut auferat: medicꝰ
ut consolat᷑ : motiet eũ patientia: qͥa nouit
ugłs sarbanȩ qͥ me colafiricet: p̃dix autẽ
qͥr. ne magnitudine reuelationũ extollar.

Expanded text:
batur . Nescit diabolus quanta bona de illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intravit in cor Judae , saeviens tradidit Christum, saeviens crucifixit; et crucifixo Christo, redemptus est orbis terrarum. Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, nobis autem profuit. Saeviendo enim, quos tenebat amisit, redemptos sanguine Domini, quem cum saeviret effudit. Si sciret tantum damnum se passurum, non funderet in terram pretium quo redemptum est genus humabatur. Et quia illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit angelus satanae, qui me colaphizet.» Praedixit autem quare: «Ne magnitudine revela
Abbreviated transcription (Latin):
inde & suꝑbiunt: inde uident᷑ sibi qͣsi sapien¬
tes Hoc aut̃ contigit om̃ib hereticis: qͥ cum
eeñt animales & carnales: defendendo senten¬
tias suas prauas qͥs falsas eẽ ñ potuer̃ uidere.
excliisi st̃ decatholica Dicã caritati ur̃ȩ. quod

Expanded text:
inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati vestrae quod
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oꝑant᷑. si sit ibi sanitas & concordent m̃bra.
gaudent & congaudent sibi: & si aliqͥo moles¬
tie sit in aliqͦ m̃bro: ñ se desẽr s cõpatiuntur
sibi Nũqͥd qͥa incorpore pes qͥsi longe uidet
ab ocłis : ili enĩ st̃ locati insublinitate: illi aut̃
iufra positi. Quindo forte pes spͥna calcalerit.
deser̃ ocli. & ñ sic uidemꝰ totu corpꝰ contrabit.
&e sedet homo: curuat᷑ spina dorsi. ut quera¬
tur spina quȩ hesit inplanta : omĩa m̃bra
qͥcꝗͥd posst̃ faciunt: ut de infimo exiguo
loco spma quȩ inheserat educat᷑ Sigͦ frs qͥs
in corpore xp̃i ñ potest suscitare mortuum:
ñ illud querat. ne discordet in corporo : qni s̃
auris querat uide. ddiscordare pocest sa qs
N acepit. ñ potest facere S si ei ob ietn
fuerit ee detã: suust esses resuscitares mor¬

Expanded text:
cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo et exiguo loco spina quae inhaeserat educatur. Sin corpore non potest resuscitare mortuum, non illud quaerat, ne discordet in corpore, quomodo si auris quaerat videre, discordare potest, nam quod non accepit, non potest facere. Si autem ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mor
Abbreviated transcription (Latin):
cribuit : ut seruet᷑ cõpago corporis inpace:
opꝰ uob ñ habeo: Si totũ corpꝰ ocło.: ubi audit̃¬
Si totũ auditꝰ: ubi odoratꝰ: Ergo inm̃bris ur̃is
uidetis fr̃s. qͦmͦ singła offitiũ suũ habeant
m̃bra Ocłs uidet ñ audit: auris audit & ñ
uidet: manꝰ oꝑat᷑. nec audit nec uidet: pes
ambulat nec audit nec uidet. nec facit qd̾ ma¬
nꝰ: s in uno corpore sit sanitas: & ñ aduersũ
se litigent m̃bra Auris uidet in odo. ołs au¬
dit in aure Nec obici potest auri qͥa ñ uidet:
ut dicat᷑ ci Nichil es: minor es Nũqͥd uidere
& discernere colores potes: qd facit ocłs: Res¬
pondet enĩ auris depace corporis & dic̃ Ibi
sũ ubi ẽ ołs: in eo corpore sũ. Inme ñ iudeo:
in illo cũ qͦ sũ uideo Ita cũ auris dic̃. ocłs m
uidet: oculꝰ dicit. auris mͥ audit: ocłi & aures
nob̾ uident & audiunt: ocłi & aures & manꝰ dict̃
pedes nob ambulant: omĩa in uno corpore

Expanded text:
tribuat, et ut servetur compago corporis in pace,Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures nobis vident et audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambulant: omnia in uno corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dñs flagellũ deresticula fec̃: & inde
psalmo: In hoc tẽplo ut dixi rogat᷑ ds̃. &
exaudit in spũ & ueritate : ñ m illo coporal
Nam illic umbra erat: inqͥ demonstraret᷑ qd̃
uenturũ erat Idõ illud iã cecidit. Cecidi
gͦ domꝰ orationis nr̃ȩ: Absit. Non eñ ibis
tẽplũ qd̾ cecidit. hȩc potuit dici domꝰ arti¬
onis deqͥ dictũ ẽ : domꝰ mea domꝰ oratms
uocabit᷑ om̃ib gentibꝰ. Audistis enĩ qd̃ dot

Expanded text:
Dominus flagellum de resticula fecit, et inde Dominus flagellum de resticula fecit, et inde Psalmo. In hoc templo, ut dixi, rogatur Deus, exaudit in spiritu et veritate; non in illo corporali. Nam illic umbra erat, in qua demonstraretur quod venturum erat: ideo illud jam cecidit. Cecidit ergo domus orationis nostrae? Absit. Non enim illud templum quod cecidit, hoc potuit dici domus orationis, de qua dictum est: «Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus.» Audistis enim quid
Abbreviated transcription (Latin):
ł lli aut̃ trabunt peccata sic̃ restẽ longĩ
qͥ addt̃ peccata peccatis: qͥ cũ fecernit
unũ peccatũ : ut cooꝑiant illud facunt
alterũ. Quomͦ enĩ ut restis fiat additur
spartũ sparto: ñ aut̃ inrectũ it. seq̃
torquet᷑: sic omĩa praua facta quȩ f
peccata cũ addunt᷑ sibi÷ & addendo
peccato peccatũ. & peccatũ adpeccatum
ad nectit᷑: fit restis longa Quoꝵ semite
praue : & flexuosi gressꝰ eoꝵ. Qua ualet
aut̃ ista restis: nͥ unde ligent᷑ ei manꝰ
& pedes. & ꝓiciat᷑ qͥsq intenebras exte¬
riores : meministis enĩ dictũ deqͦdam
peccatore in eugłio: Ligate illi manꝰ &
pedes: & ꝓicite ꝰ illũ intenebras exterio¬
res: ibi erit fletꝰ & stridor dentium:
N on eẽt unde illi ligarent᷑ manꝰ & pedes:
nͥ ipse sibi restẽ fecisset Unde aꝑtissime
alio loco scriptũ ẽ Criniculis peccatoꝵ
suoꝵ unꝰqͥsq constringit᷑ Ergo qͥa de
peccatis suis homines uapulant: idõ

Expanded text:
rahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt peccata cum adduntur sibi, et de peccato peccatum, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictum de quodam peccatore in Evangelio: «Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» . Ergo quia de peccatis suis homines vapulant, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ dõ ẽ: sacrificiũ obtulit qͥ dix̃: dñe
non ẽ exaltatũ cor meũ Uide alio loco sic
offerentẽ Dicit dõ Uide humilitatẽ meam
& laborẽ meũ: & dimitte omĩa peccata mea¬
D ñẽ ñ ẽ exaltatũ cor meũ N eq in altum
elati st̃ ocłi mei: neq ingressus sũ in mag¬
nis. neq inmirabilib suꝑ me Hoc planiꝰ dicat᷑:
& audiat᷑ Non fui suꝑb: nolui quasi inmi¬
rabilib in notescere hominib: & quesiui ali¬
qͥd supͣ uires meas. unde me apud imꝑitos
iactarem. Intendat caritas ur̃a Magna res.
commendatur. Quomodo sẏmon illeꝰ magus.
inmirabilib ingredi uolebat suꝑ se: ꝓptea plꝰ
illũ delectauit potentia apłoꝵ. quã iticia¬

Expanded text:
ficium Deo est, sacrificium obtulit qui dixit: «Domine, non est exaltatum cor meum.» Vide alio loco sic offerentem: dicit Deo, «Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata meaum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Hoc planius dicatur, et audiatur. Non fui superbus, nolui quasi in mirabilibus innotescere hominibus; nec quaesivi aliquid supra vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Intendat Charitas vestra; magna res commendatur. Quomodo Simon ille magus in mirabilibus ingredi volebat super se, propterea plus illum delectavit potentia Apost
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas cordis. sacrificium ẽ:
isses sacrificiũ dedissem utiq
uis uolebat facere dõ ꝓpeccatis suis: ꝓpiti¬
re ilũ uolebat ut acciꝑet indulgentiam
patatoꝵ: de qͥsi querens unde ullũ ꝓpiciaret:
inq holocaustis non delectaberis.
ito supflie querebat aut arietes aut tauroᷤ.
u aliqua tase uictimã unde placaret᷑ ds̃
se & dñs in toto tp̃r femel oblatꝰ ẽ: ipse ob¬
tilit se. ipse sacerdos: ipse uictima: &
nec mors ei ultra dñabit᷑. Securi sumꝰ. qͥa¬

Expanded text:
itas cordis sacrificium est. isses sacrificium, dedissem utique.» Satis volebat facere Deo pro peccatis suis, propitiare illum volebat, ut acciperet indulgentiam peccatorum: et quasi quaerens unde illum propitiaret, «utique; holocaustis non delectaberis.» Ergo superflue quaerebat aut arietes, aut tauros, aut aliquam talem victimam, unde placaretur Deusicut et Dominus in toto tempore semel oblatus est. Ipse obtulit se, ipse sacerdos, ipse victima, etnec mors ei ultra dominabitur Rom.
Abbreviated transcription (Latin):
infantia. quȩ uere infantia ẽ: suꝑ matr̃e
Non frustra gͦ additũ ẽ. suꝑ matrẽ suã: Ablac.¬
tari enĩ om̃s posst̃. crescendo. Qui crescit & sic
ablactat᷑: bonũ illi ẽ: Sui aut̃ adhuc suꝑ ma¬
trẽ suã ẽ: ꝑnitiosũ Ergo cauendũ fr̃s. & tim̃¬
dũ ẽ: neqͥs ante tẽpꝰ ablactet᷑ Nã omĩs gran¬
dis puer. sẽparat᷑ alacte. S neqͥs tc̃ alacte
separet᷑. qndo adhuc suꝑ matrẽ sua ẽ: cũ aut̃
portat᷑ manib matris qͥ portatꝰ ẽ utero. por¬
tatꝰ ẽ enĩ utero ut nasceret᷑ : portat᷑. manib
ut creseat: lacte opꝰ habet: adhuc suꝑ matrẽ
suã ẽ : ñ gͦ uelit tc̃ exaltare animã suam. in¬
cũ forit minꝰ idoneꝰ ẽ. ad capiendũ cibũ: s
impleat p̃cepta humilitatis: habeat ubi se
exerceat: credat in ap̃m ut possit intelligere

Expanded text:
atrem Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo cavendum, fratres, et timendum est ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat in Christum, ut possit intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
acceptant᷑ ab ȩccła: alii aut̃ qͥ scripser. ne ta¬
dic̃ qͦdã loco: ꝓpt̾ magnitudinẽ aut reuela¬
tionũ ne extollar: intendite: rẽ trem̃dã uob
lio. Propt̃ magnitudinẽ inqͥt reuelationum
ei tollar: datꝰ ẽ mͥ stimulꝰ carnis meȩ. angłs

Expanded text:
ec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tadicit quodam loco? «Propter magnitudinem revelationum ne extollar.» Intendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis me
Abbreviated transcription (Latin):
talibi qͥ inteplo intrant ad em̃dũ & uenden¬
dũ ẽ mere uolebat: qd̾ uende disponebat.
E t uere fr̃s mei qͥa talis ille erat. & sic intra¬
& flagello resticulȩ expulit foras malũ mer¬
catore. Ergo st homines qͦs delectat miracdin

Expanded text:
talibus qui in templum intrant ad emendum et vendendum; emere volebat quod vendere disponebat: et vere, fratres mei, quia talis ille erat, et sic intraet flagello resticulae expulit foras malum mercatorem . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
serest peccatoꝵ suoꝵ foris mitant᷑: Hoc
aremn. teplũ dĩ: hoc corpꝰ xp̃i. Hoc congre¬
nio fideliũ unã uocẽ habet: & tãquam
a homo cantat inpsalmo Ciꝰ uoce iam
pmustis psalmis audiuimꝰ: audiamꝰ &

Expanded text:
tantur. Hoc autem templum Dei, hoc corpus Christi, haec congregatio fidelium unam vocem habet, et tanquam unus homo cantat in Psalmo. Ejus vocem jam in multis psalmis audivimus; audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
ralre  qͦmͦ aut̃ qͥsi maiora uident᷑ fecisse ali
quã ille : aduocẽ dĩ resurrerer mortisie.
ad umbra transeuntis pecri. surres mnortuuis
abignaris paganis: abhominib nesae ntibus
qͥid loqnt̃: incõpigt corporis ap̃i irspondeat
& dicat. Id̾ dicis: ñ es iustꝰ qͥa ñ facis mras
Posses &e auri dicere Non es incorporei qi
suo. Saule saule qͥd me ꝑsequeris: Spun
nemo tangebat: s ꝓ corpore int̾ra laborat¬

Expanded text:
autem quasi majora videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petri surrexit mortuus .m calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra labor
Abbreviated transcription (Latin):
mendũ ibant intẽplũ Si aut̃ figura erat
bet ꝑmixtos em̃tes & uendentes: idẽ.
sua querentes. non quȩ iħu oxpĩ. Sed ex¬
cludunt᷑ inde : Fagello resticule Res
enĩ peccata significat: sic̃ dr̃ ꝑpropłan¬

Expanded text:
mendum ibant in templum. Si autem figura erat mendum ibant in templum. Si autem figura erat bet permixtos ementes et vendentes, id est sua quaerentes, non quae Jesu Christi . Sed excluduntur inde flagello resticulae. Restis enim peccata significat, sicut dicitur p
Abbreviated transcription (Latin):
demisti Om̃s gͦ qͥ sic credt̾: tãquã lapi¬
des st̃ uiui. deqͥb tẽplũ dĩ edificatũ ẽ:¬
& tãquã ligna imputribilia qͥb arca illa
cõpacta ẽ. quȩ indiluuio mergi ñ potuit
Hoc ãut̃ tẽplũ ẽ id ẽ ipsi homines:. ubi roga¬
tur ds̃ & exaudit. Iuisquis enĩ p̃t̃ tẽpłu̾
dĩ orauerauerit dm̃: ñ exaudit᷑ ad illã pa¬
cẽ supnã ierłm: &si exaudit᷑ ad qued am
tẽporalia. quȩ ds̃ & paganis donauit.
N a & ipsi demones exauditi st̃: ut irent in
porcos Exaudiri aduitã ȩtnã. aliud ẽ:
nec concedit᷑ nͥ ei qͥ intẽplo dĩ orat. Ille
uit̃ intẽplo dĩ orat. qͥ orat inpace ȩccłȩ¬
stat exmultis credentib in toto orbe t̾rarũ:
& idõ exaudit᷑. qͥa orat intẽplo. Ipse enim
orat inspũ & ueritate. qͥ orat inpace ȩccłȩ.
ñ uullo tepło ubi figa erat. Scđm figurã¬
enĩ dñs exclitsit homines detẽplo. illos qͥ
sua querebant: idẽ. ꝓpt̃ uendendũ & e¬

Expanded text:
t, tanquam lapides sunt vivi, de quibus templum Dei aedificatur ; et tanquam ligna imputribilia, ex quibus arca illa compacta est, quae in diluvio mergi non potuit . Hoc autem templum est, id est ipsi homines, ubi rogatur Deus, et exaudit. Quisquis enim praeter templum Dei oraverit Deum, non exauditur ad illam pacem supernae Jerusalem, etsi exauditur ad quaedam temporalia, quae Deus et Paganis donavit. Nam et ipsi daemones exauditi sunt, ut irent in porcos . Exaudiri ad vitam aeternam aliud est, nec conceditur nisi ei qui in templo Dei orat. Ille autem in templo Dstat ex multis credentibus in toto orbe terrarum: et ideo exauditur, qui orat in templo. Ipse enim orat in spiritu et veritate, qui orat in pace Ecclesiae; non in illo templo ubi figura erat . 2. Secuines de templo, illos qui sua quaerebant, id est, propter vendendum et e
Abbreviated transcription (Latin):
uuiis. erimꝰ in illo tẽplo tãquã ementes
ouendentes: id ẽ. nrã querentes. Intramus
aand : ñ ad ea quȩ placent oclis dĩ. Ui¬
aidat & irrideat: utrũ audiat & p̾ponat:
idcem sua ÷ & ad uingat uocẽ cordis sui

Expanded text:
erimus in illo templo tanquam ementes, et vendentes, id est, nostra quaerentes: intramus Ecclesiam, non ad ea quae placent oculis Dei. Viaudiat et irrideat, utrum audiat et post se vocem suam, et adjungat vocem cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
tib dm̃ omĩa cooꝑant᷑ inbonũ. Et idõ se¬
qͥt᷑ r Piene fac dne bonis & rectis corde
Sic̃ aut̃ qui declinat amalo & facit bonum.
rectꝰ corde ẽ qi ñ zelat inpeccatorib pacẽ
peccatoꝵ intuens: sic praui cordis ẽ qui
scandalitat᷑ inuiis dñi: qͥ declinat adeo
& fac̃ malũ÷ & inescat᷑ dulcedine scti: &
ea illaqueatꝰ & captꝰ. amaras penas luit
Declinanti enĩ adõ. cuiꝰ disciplnã fecre no¬
luit: fit illi ꝑ iudiciũ di uerꝰ laque. falsa
maloꝵ felicitas: Unde continuo subiungit:
Declinantes aut̃ intranquillationẽ ad¬
ducet dñs cũ oꝑantib in iustitiã: id est
leticias amauerunt: & futura supplicia non

Expanded text:
antur in bonum» . Et ideo sequitur, «Benefac, Domine, bonis, et rectis corde.» 10. Sicut autem declinat a malo, et facit bonum rectus corde , quia non zelat in peccatoribus, pacem peccatorum intuens ; sic pravi cordis, qui scandalizatur in viis Domini, declinat a Deo, et facit malum, et inescatur dulcedine saeculi, et ea illaqueatus et captus amaras poenas luit. Declinanti autem a Deo, cujus disciplinam ferre noluit, fit illi per judicium Dei verus laqueus falsa malorum felicitas. Unde continuo subjungit: «Declinantes autem in strangulationem abducet» «Dominus cum operantibus injustitiam:» id est, laetitias amaverunt, et futura supplicia non
Abbreviated transcription (Latin):
s qd̾ habitat in eis peccatũ: Hec aet
ruit scripturę auctoritate canoniar
ñ sint sine peccato. ñ tam̃ id oꝑent᷑ pu¬
Iam uͦ qua ratione possit intelligi. & ags
illud ꝓpt̾ corpꝰ mortis huiꝰ inquo lex pt
habitat. & ñ ipse agens illud ꝓpt̃ uias es
in qͥb ambulat: aliꝰ sermo necessariꝰ ẽ. qes

Expanded text:
d habitat in eis peccatum. 3. Hic dapparuit Scripturae auctoritate canonicae, fieri mvis non sint sine peccato, non tamen id operentuam vero qua ratione possit intelligi, et agens illud propter corpus mortis hujus, in quo lex peccati habitat, et non ipse agens illud propter vias Domini in quibus ambulat; alius sermo necessarius es
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dñe iħu: & contra hereticũ suꝑbientẽ opitula
exinaniens se. ut impleatur te ipso : Audiamus
fr̃s k̾mĩ: ipsũ de hac questione si placet. immo
qr placet int̾rogemꝰ. Dic nob̾ paule beatissime.
utrii ambulaueris inuiis dñi: cũ in carne adhuc
uiueres Responde. dic Unde dicebas: uerũ¬
tam̃ in qd̾ ꝑuenimꝰ in eo ambulemꝰ : Unde di¬
cebas: nũqͥd circũuenit uos titus: Nonne eo¬
de spu ambulamꝰ: Nonne isdẽ uestigiis: Unde
dicebas : quãdiu sumꝰ in corpore peregrinamur
tior uia dñi. quã fides exqua iustꝰ uiuit: In

Expanded text:
mine Jesu, et contra haereticum superbientem opitularexinaniens se, ut impleatur te? Ipsum audiamus, fratres mei; ipsum de hac quaestione, si placet, imo quia placet, interrogemus. Dic nobis, Paule beatissime, utrum ambulaveris in viis Domini, cum in carne adhuc viveres? Respondet: Et unde dicebam, «Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus» ? Unde dicebam, «Numquid circumvenit vos Titus? nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis» ? Unde dicebam, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur ti
Abbreviated transcription (Latin):
dicebas : unũ aut̃ quȩ retro oblitꝰ. in eaque ante
sunt extensus. sc̃m intentionẽ sequor adpalmã
suꝑne uocationis dĩ in xp̃o iħu: Postremo inqͥ
alia uia cucurreras qͣndo dicebas: bonũ certam̃
certa ui cursũ consũmaui: Satis sint ista res¬
ponsa. qͥb apłm paulũ inuiis dñi ambulasse
discimꝰ: s abillo & aliud inqͥramꝰ. Dic obsecro o
paule : qndo adhuc incarne uiuens inuiis dnĩ
ambulabas habebas peccatũ an sine peccato eras:
respondet. Nonne legistis ubi confiteor dicens:
ñ enĩ qd̾ uolo facio bonũ. s qd̾ nolo malũ hoc
ago: Et hoc audiimꝰ: Iam itaq illud inter¬
rogemꝰ. Quomͦ inuiis dñi ambulabas. si malũ
qd̾ nolebas hoc agebas: cũ psalmꝰ sc̃s insonet
dicens. ñ enĩ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. inuiis eiꝰ am¬
bulauerunt: Audi continuo respondentem:
ꝑsententiã consequentẽ. Si qd̾ nolo inꝗͥt ego
hoc facio: iã ego ñ operor illud. s qd̾ habitat
inme peccatũ. Ecce que admodũ qͥ ambulant

Expanded text:
 in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu» ? Postremo in qua alia via cucurreram, quando dicebam, «Bonum certamen certavi, cursum consummavi» ? Satis sint ista responsa, quibus apostolum Paulum in viis Domini ambulasse didicimus: sed ab illo et aliud inquiramus. Dic obsecro, o Apostole, quando adhuc in carne vivens in viis Domini ambulabas; habebas peccatum, an sine peccato eras? respondet: Nonne legistis ubi confiteor, dicens, «Non enim quod volo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago?» Et hoc audivimus: jam itaque illud interrogamus, Quomodo in viis Domini ambulabas, si malum qdicens. Non enim qui operantur iniquitatem in viis ejus, ambulaverunt. Audi continuo respondentem per sententiam consequentem. Si quod nolo inquit ego hoc facio, jam ego non operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Ecce quemadmodum, et
Abbreviated transcription (Latin):
altũ eẽ qd̃ sapis: Certe si aurib diuinũ inso¬
naret oraculũ. noli altũ dicere: nec sic inmerito
dãpnareris: si humile inore corã hominib. &
altũ in corde corã dño loquereris: Cũ ui audias.
noli altũ sapere s time. ñ enĩ ait dicere s saꝑe:
cur ñ etiã intus es humilis. ubi sapis: Anidõ
mens altitudine inflatur: ut humiͥtͥatẽ lingua
m̃tiatur : Legis. uł audis. noli altũ sapere s
time: & tu in tantũ sapis altũ. ut te peccatum
existimes ñ habere: Ac ꝑhoc quia ñ uis timere:
nichil aliud tibi remanet quã timere Et unde
inqͥs scriptũ ẽ. ñ enĩ qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. inuiis

Expanded text:
altum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insoaltum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insonaret oraculum, Noli altum dicere; nec sic immerito damnareris, si humile in ore coram hominibus, et altum in corde coram Domino loquereris. Cum vero audias, «Noli altum sapere, sed time» non enim ait, dicere, sed, «sapere»; cur non etiam intus es humilis ubi sapis? An ideo mens altitudine inflatur, ut humilitatem lingua mentiatur? Legis, vel audis, «Noli altum sapere, sed time:» et tu in tantum sapis altum, ut te peccatum existimes non habere; ac per hoc, quia non vis timere, nihil tibi aliud remanet quam tumere. 2. Et unde, inquis, scriptum est, «Non enim qui operantur iniquitatem, in
Abbreviated transcription (Latin):
in sane ꝑuersitate seducunt Cũ uͦ id incorde duo
dicunt. illic seipsos seducunt: illic ineis ueritas
corde ueritatis lum amittunt: Ex clamet autẽ
sc̃a familia xp̃i fructificans & crescens inuniuer¬
so mundo. humilit̾ uerax. & ueracit̾ humilis: ex¬
clamet inquã: qsidixerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ :
nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in nob̾ ñ ẽ: qd̾ si con¬
fessi fuerimꝰ delicta nr̃a: fidelis ẽ & iustus. ut
dimittat nob̵ peccata nr̃a & mundet nos ab omĩ
iniqͥtate. Hec ut dicunt᷑: ita sentiant᷑. Tunc enĩ
erit humilitas uera: si non solũ ostentet᷑ in lingua:
Q d̾ ñ fit ore: s corde Hẏpocrita: si dicis te hab̾e
cũ credas te ñ habere peccatũ: foris fingis humi¬
litatẽ: intꝰ amplecteris uanitatẽ Ergo & in ore
& incorde. ñ habes ueritatẽ: Quid tibi ꝓdest
uideri hominib bumile eẽ qd̃ dicis: si dͥs uidet.

Expanded text:
insanae perversitate seducunt: cum vero id in corde suo insanae perversitate seducunt: cum vero id in corde suo dicunt, illic seipsos seducunt, illic veritas in eiscorde veritatis lumen amittunt. Exclamet autem sancta familia Christi, fructificans et crescens in universo mundo, humiliter verax et veraciter humilis; exclamet, inquam: «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis peccata nostra, et mundet nos ab omni iniquitate.» Haec ut dicuntur, ita sentiantur. Tunc enim erit humilitas vera, si non sola ostentetur in lingua; quod non fit ore, sed corde. Hypocrita, si dicis te habere, cum credas te non habere peccatum; foris fingis humilitatem, intus amplecteris vanitatem. Ergo et in ore et in corde non habes veritatem. Quid tibi prodest videri hominibus humile esse quod dicis, si Deus videt
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas innob̾ ñẽ. s diceret᷑ humilitas in nob̾
ñ ẽ: p̃sertim qr seqͥt᷑ unde iste sensus clarius
illustretur: om̃sq auferat dubitationis ambages
Cũ enĩ hoc beatꝰ ioħs dixisset: adiunxit Si autẽ
dãꝑnabilis impietatis elatio: Si enĩ ꝓpt̾ arro¬
gantiã deuitandã. ñ ppt̃ ueritatẽ fatendam.
ñ dicunt᷑ scĩ se ñ habere peccatũ: qͥd ẽ qd con¬
fitent᷑. ut remissionẽ mundationẽq mereantur
hanc: Et boc fit. ut arrogantia deuitet᷑: Quomͦ
gͦ impetrabit᷑ peccatoꝵ uera mundatio: quoꝵ
ẽ falsa confessio : Contitescat gͥ & arescat elatio
fenea suꝑboꝵ. se ipsam seducens: quȩ in auribus
hominũ simulata humilitate se dicit habere pec¬
catũ : incorde aut̃ suo impia elatione dicit se ñ
habere peccatũ Iui enĩ hoc dicunt. seipsos seducunt:
& ueritas in eis non ẽ. S qͣndo maurib hominũ
hoc dicunt : ñ tantũ seipsos s & alios qͦsq doctrine

Expanded text:
«Et veritas in nobis non est;» sed diceretur, Humilitas in nobis non est: praesertim quia sequitur unde iste sensus clarius illustretur, omnesque auferat dubitatione ambages. Cum enim hoc beatus Joannes dixisset, ad junxit: «Si autemdamnabilis impietatis elatio? Si enim propter arrogantiam devitandam, non propter veritatem fatendam, non dicunt sancti se non habere peccatum; quid est quod confitentur, ut remissionem mundationemque mereantur? An et hoc fit, ut arrogantia devitetur? Quomodo ergo impetrabitur peccatorum vera mundatio, quorum est falsa confessio? Conticescat igitur et arescat elatio fenea superborum, se ipsa seducens, quae in auribus hominum simulata humilitate dicit se habere peccatum, in corde autem suo impia elatione dicit se non habere peccatum. Qui enim hoc dicunt, seipsos seducunt, et veritas in eis non est. Sed quando in auribus hominum hoc dicunt, non tantum seipsos, sed alios quoque doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
derent: Nũqͥd gͦ morte corporis perire metuede
bsit Et qͥd ẽ me expectauerunt: nͥ ut eis anl
consentiret: T unc enĩ ꝑderent Unde aut̃ i pmt
scilicet me sibi ñ consentientẽ etiã si occiderant. t
martyria confitens ñ ꝑirẽ. Sed illi qͥ ut ꝑdernit
expectabant qndo consentirẽ: torquebant. ũ iui
confiterer. Nec tam̃ qd̾ intellexerat relinquebat
intuens & uidens utiq sine fine finẽ: si ꝑseuerant

Expanded text:
occiderent? Numquid ergo morte corporis perire metuebat? Absit. Et quid est, «me exspectaverunt,» nisi ut eis ad malum consentiret? Tunc enim perderent. Unde autem non pscilicet me sibi non consentientem etiamsi occiderent, tua martyria confitens non perirem: sed illi qui ut perderent, exspectabant quando consentirem, torquebant etiam cum confiterer. Nec tamen quod intellexerat relinquebat intuens et videns utique sine fine finem, si perseveraret