comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rea di in se flexit miscdiam.
geli doctrina indigeat. Danihel
n̾c egressus sũ ut docem te: ⁊ intel¬
ligeres. Nc̃ ad te missus sũ: ⁊ eg̾s¬
sus sum ñ a facie di ne abeo rece¬
derem: s ut ad te uenirẽ. Ab exor¬
dio p̾cũ meo tuarũ: eg̾ssus ẽ ser¬
trast miscdiam di:⁊ eg̾ssa senten¬
tia est. Et ego iccirco missus sum
ut tͥ exponerem quȩ ignoras: qr
uir desidioꝵ es. siue amabił. ⁊ dei
amore dignꝰ. ut salomon appella
ter attende ut audias ⁊ intelli¬
gas qd̃ uides: qͥd nos facere opor¬
tet quoꝵ oculi ignorantiȩ tene¬
bris ⁊ caligine uicioꝵ obeecat
sunt: Septuaginta eptomades ad¬
breuiatȩ st̾ suꝑ popłm tuũ: et

Expanded text:
rea Dei in se flexit misericordrea Dei in se flexit misericordgeli doctrina indigeat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Nunc ad te missus sum, et egressus sum, non a facie Dei, ut ab eo recederem, sed ut ad te venirem. Ab exordio precum tuarum egressus est sertrasti misericordiam Dei: et egressa est sententia, et ego idcirco missus sum, ut exponerem tibi quae ignoras: quia vir desideriorum es, sive amabilis, et Dei amore dignus, ut Salomon appellatitur: diligenter attende, ut audias et intelligas, quod vides: quid nos facere oportet, quorum oculi ignorantiae tenebris, et caligine vitiorum obcaecati sunt. Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tu
Abbreviated transcription (Latin):
nerẽ p̾ces meas in conspectu di
mei. ꝓ monte sco dei mei. Ergo ut
supra diximꝰ. ñ popłi tm̃ peccata
s ⁊ sua replicat qr unꝰ e popło e.
siue humilit̾ cũ peccatũ ipse ñ
fecerit se iuingit popło peccatoꝵ
ut ex humilitate ueniã consequa¬
tur. Nota qđ̵ hic dixerit. confite¬
rer peccata mea. In multis enim
sc̾ę scripturȩ locis: confessio non
penitentiã s laud̃e sonat. Adhuc
me loquente in oratione:ecce iur
gabrihel que uiderã in uisione¬
a pͥncipio. Principiũ uocat p̾te¬
ritã uisionẽ: quã. ħ sequit᷑. Et
grandis oꝑationis effectꝰ est: un¬
pletaq ꝓmissio dñi qͥ ait. adhuc
te loquente dicã. ecce adsũ. Uidet᷑
aũ gabrihel ñ angłs uł archan¬
głs. s uir: ut nequaquã sexum
s nom̃ uirtutis ostenderet.
Et uolans tetigit me in tẽpore
sacͥficii uesꝑtini. Uolare dr qr ut.
uir apparuerat: et in tẽpore sa¬
cͥficii uesꝑtini. qr oratio ꝓpħȩ a
sacrificio matutino usq ad sacͥ¬

Expanded text:
nerem preces meas in conspectu Dei mei pro monte sancto Dei mei. Ergo ut supra diximus, non populi tantum peccata, sed et sua replicat; quia unus e populo est: sive humiliter, cum peccatum ipse non fecerit, se jungit populo peccatori, ut ex humilitate veniam consequatur. Nota quod hic dixerit, confiterer peccata mea. In multis enim sanctae Scripturae locis confessio, non poenitentiam, sed laudem sonat. Adhuc me loquente in oratione: ecce vir Gabriel quem videram in visionis principio. Principium vocat praeteritam visionem, quam haec sequitur. Et grandis orationis effectus est; impletaque promissio Domini qui ait: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum . Videtur autem Gabriel, non angelus vel archangelus, sed vir: ut nequaquam sexum, sed nomen virtutis ostenderet. Cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Volare dicitur, quia ut vir apparuerit, et in tempore sacrificii vespertini: quia oratio prophetae a sacrificio matutino usque ad sacr
Abbreviated transcription (Latin):
septuãginta annoꝵ eptomadib
futura sint popło tuo ⁊ urbi tuȩ.
quȩ sequunt᷑. Scio de hac questio¬
ne ab eruditissimis uiris uarie
disputatũ: ⁊ unũquẽq ꝓ captu
ingenui sui dixisse qd̵ senserat. Qͥa
gͥ ꝑiculosũ est de aliquoꝵ magi¬
stroꝵ eccłiȩ iudicare sententiis.
⁊ alterũ p̃ferre alteri dicã quid
unꝰ quisq senserit: lectoris arbi¬
trio derelinquens. cuiꝰ expositio¬
nem seqͥ debeat. Affricanꝰ in qͥnto
tempoꝵ uolumine de .lxx. eptoma¬
in danihele de .lxx.eptomadib le¬
gimꝰ. multa ⁊ admirabilia conti¬
net: quȩ nc̃ longũ est dicere. Ergo
qd̃ ad p̃sens tẽpus ꝑtinet: de tẽpo¬
rib disserendũ ẽ. Nulliq dubiũ
quin de aduentu xͥ p̾dicatio sit:¬

Expanded text:
septuaginta annorum hebdomadibus futurum sit populo tuo, et urbi tuae quae sequuntur. Scio de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, et unumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus in quinto Temporuin Danihele de LXX hebdomadibus legimus multa et admirabilia continet, et quae nunc longum est dicere. Ergo quod ad praesens opus pertinet, de temporibus disserendum est; nullique dubium quin de adventu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia pͥusquã xp̃c humanũ cor¬
Inos quadringentos nonaginta.
ab exitu sermonis ut responde¬
atur ut edificet᷑ iberłm: uicesi¬
mum artaxersis regis ꝑsarũ an¬
num habere pͥncipiu. Neemias
quippe huiꝰ pincerna sic̃ in e ra
sponsũ ut edificaret᷑ iherłm: et
iste eg̾ssus ẽ sermo qͥ instruendȩ
urbis ⁊ circundandȩ muris daret
licentiã: quȩ usq ad illud tempꝰ
uicinarũ gentiũ patebat incur¬
sib. Siquide a ꝙyri regis imꝑio.
qͥ uolentib reu̾ti iherosolimam.
dederat potestatẽ. iħc pontifex ⁊¬
⁊ orobabel. ⁊ pꝰea ezras sacerdos ⁊
cet̾i qͥ cũ eis ꝓficisci uoluerant.¬

Expanded text:
omnia priusquam Christus humanum cornos quadringentos nonaginta, ab exitu sermonis, ut respondeatur, et ut aedificetur Jerusalem, vicesimum Artaxerxis regis Persarum annum habere principium. Neemias quippe hujus pincerna , sicut in Esdrae sponsum ut aedificaretur Hierusalem; et iste egressus est sermo, qui extruendae urbis et circumdandae muris daret licentiam, quae usque ad illud tempus vicinarum gentium patebat incursibus. Siquidem ad Cyri regis imperium, qui volentibus reverti Hierosolymam dederat potestatem, Jesus pontifex et Zorobabel et postea Esdras sacerdos et caeteri, qui cum eis proficisci voluerant
Abbreviated transcription (Latin):
sacco ⁊ cinere. Predixe rat ihere¬
mias septuaginta annos desolati¬
onis temph: post quos rursũ ueni¬
ret popłs in udeã: ⁊ edificaret᷑ ibi tẽ¬
plum ⁊ iherłm. Quȩ res danihelẽ
non fac̃ negligentẽ: s magis ꝓuocat
fensam. Beniq ⁊ in genesi legimꝰ cen¬
tũ ⁊ uiginti annos penitentiȩ cos¬
stitutos ante diluuiũ. ⁊ qr tanto
tempore hoc ẽ centũ annis nolue¬
runt ag̾e penitentiã. nequaꝗͣ ex pe¬
ctat ut ⁊ iuginti alii cõpleant᷑. s
infert ante. qd̃ pꝰea fuerat cõmina¬
tus. Unde ad iberemiã dicit᷑: ob do¬
ritiam cordis popłi uideoꝵ. Ne oreᷤ
ꝓ popło hoc: qr ñ exaudiã te. Et ad
samuhel. Usq quo luges saul: Et
stulat impleri qd̃ ꝓmiserat ds: nos
qd̃ ee̾t incredulus futuroꝵ s ne
securitas negligentiã. ⁊ negligentia
pareret offensam. Et oraui dñm de

Expanded text:
c. 9 Danielis. Praedixerat Hieremias septuaginta annos deselationis templi, post quos rursus veniret populus in Judaeam, et aedificaretur templum et Jerusalem: quae res Danielem non facit negligentem, sed magis provocat fensam. Denique in Genesi legimus , centum viginti annos poenitentiae constitutos ante diluvium: qui quia tanto tempore, hoc est, centum annis, noluerunt agere poenitentiam, nequaquam exspectat ut et viginti alii compleantur: sed infert ante, quod postea fuerat comminatus. Unde et ad Jeremiam dicitur, ob duritiam cordis populi Judaeorum: Ne ores pro populo hoc: quia non exaudiam te . Et ad Samuel: Usquequo luges super Saul? et stulat impleri quod promiserat Deus: non quo esset incredulus futurorum; sed ne securitas negligentiam, et negligentia pareret offensam. Obsecro, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑauit: ne putemꝰ illũ da¬
riũ cuiꝰ scd̃o anno tẽplum
edificatũ est. qđ porphiris
suspicat᷑: ut annos danihe¬
lis extendat: uł eũ qui ab
alexandro macedonũ rege
suꝑatꝰ est. Addit gͦ nomen
patris. addit q uic toriã. qͣ pͥmꝰ de
semine medoꝵ subu̾tit regnũ cal

Expanded text:
superavit. Ne putemus illum Darium, cujus secundo anno templum aedificatum est: quod Porphyrius suspicatus, ut annos Danihelis extendat; vel eum qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est. Addit ergo nomen patris, additque victoriam qua primus de semine Medorum subverterit reg
Abbreviated transcription (Latin):
tu plorantes ac flentes nichil ali
sit dudũ uir sc̃s ⁊ eloquens. ep̃c
augustinꝰ ad marcellinũ. qͥ pꝰea
sub inuidia tyrannidis heraclia¬
ni ab hereticis innocens cesus ẽ.
duos libros de infantib baptrias¬
dis contra heresim uestr̃a ꝑ ꝗͣ uul¬
tis asserere baptizari infantes.
non in remissionẽ peccatoꝵ. s en
regnũ celoꝵ: iuxta illud qd scͥptõ
ẽ in euglio. Nisi qͥs renatꝰ fucrit
ex aqͣ ⁊ sp̃u sco. ñ pot̾ int̾re in reg

Expanded text:
tu plorantes ac flentes, nihil aliutu plorantes ac flentes, nihil aliusit dudum vir sanctus et eloquens episcopus Augustinus ad Marcellinum, qui postea sub invidia tyrannidis Heracliani ab haereticis innocens caesus est, duos libros de Infantibus baptizandis contra haeresim vestram, per quam vultis asserere, baptizari infantes non in remissionem peccatorum, sed in regnum coelorum, juxta illud quod scriptum est in Evangelio: Nisi quis renatus fuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
digerendis emulũ głaris: in epla
qũa scribit ad ep̃m fidum. de in¬
fantib baptizandis. ħ memorat.
Porro aũ si etiã grauissimẽ delic¬
torib. ⁊ in dm multo añ peccanti¬
bus. cũ pꝰ ea crediderint remissio
peccatoꝵ datur. ⁊ baptismo atq
gr̃a nemo ꝓhibetur: qͣntomagis ꝓ¬
hiberi ñ debet infans qͥ recens na¬
tus nicħ peccauit. nͥ qd scd̃m ad a
carnalit̾ natꝰ. contagiũ morti an¬
tiquȩ pͥma naquitate contraxit:
Q ad remissionẽ peccatoꝵ accipi¬
endam. hoc ipso faciliꝰ accedit: qd̃
it in concilio nr̃a sententia: ab ap¬
tismo atq a gr̃a dei. qui om̃ib mi¬
sericors. ⁊ benignꝰ. ⁊ pius e̾. nemi¬
nem ꝑ nos debere ꝓhiberi. Quod cũ
circa unuisos obseruandũ sit. at¬
q retinendum:. magis circa infari¬
tes ipsos. ⁊ recens natos obseruar¬
dũ puta: qui hoc ipso de oꝑe nr̃o
ad diuinã miscdiam plus merent᷑
qd in pͥmo statĩ natiuitatis suȩ or¬

Expanded text:
digerendis aemulum gloriaris, in epistola digerendis aemulum gloriaris, in epistola quam scribit ad episcopum Fidum de infantibus baptizandis haec memorat: « Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in Deum multo ante peccantibus, cum postea crediderint, remissio peccatorum datur, et a baptismo atque gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus, contagium mortis antiquae, prima nativitate contraxit? Qui ad remissionem peccatorum accipiendam, hoc ipso facilius accedit, quod it in concilio nostra sententia, a baptismo atque gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. Quod cum circa universos observandum sit atque retinendum, tum magis circa infantes ipsos et recens natos observandum puta, qui hoc ipso de ope nostra ad divinam misericordiam plus merentur, quod in primo statim nativitatis suae or
Abbreviated transcription (Latin):
quod defendere non potes. Quem¬
cũq in defensionẽ tui adduxeriᷤ:
non patronũ. s sociũ nõiabis. Er¬
Dic queso: ⁊ me oĩ libera questione
quare infantuli baptrient᷑. At̃
Ut eis pecca in baptismate remit¬
tant᷑. CR Quid enĩ cõmeruere pec¬
cati: Quisquamne soluit non liga¬
t respondebit tͥ eugłii tuba. doc¬
tor gentiũ: uas aureũ in toto or¬
be resplendens. Regnauit mors ab
adam usq ad moy sen: etiã in eos qͥ
non peccauert in similitudinẽ pre¬
uaricationis ada qͥ ẽ forma futu¬
ri. Qd̃ si obieceris dici hoc. ẽẽ aliqͦs
qui non peccauerint: intellige eo ᷤ
illud ñ peccasse peccatũ. qd̃ pecca¬
uit adam p̾uaricando in parady¬
so p̾ceptũ di. Ceterũ õs hõies. aut
antiqui ꝓpagatoris adam. aut
suo peccõ tenent᷑ obnoxii. Q par¬
uulus ẽ: parentis in baptismo uin
su ħ intellig̾e: beatꝰ martyr cipria¬
nꝰ cuiꝰ te in scͥpturarũ testimoniis

Expanded text:
quod defendere non potes. Quemquod defendere non potes. Quemcumque in defensionem tui adduxeris, non patronum, sed socium nominabis. Dic, quaeso, et me omni libera quaestione, quare infantuli baptizentur? A. Ut eis peccata in baptismate dimittantur. C. Quid enim commeruere peccati? Quisquamne solvitur non liga? Respondebit tibi Evangelica tuba, Doctor Gentium, vas aureum in toto orbe resplendens: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen: etiam in eos, qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam, qui est forma futuri . Quod si objeceris dici esse aliquos, qui non peccaverunt, intellige eos illud non peccasse peccatum, quod peccavit Adam praevaricando in paradiso praeceptum Dei. Caeterum omnes homines, aut antiqui propagatoris Adam, aut suo nomine tenentur obnoxii. Qui parvulus est, parentis in baptismo vincsu hoc intelligere, beatus martyr Cyprianus, cujus te in Scripturarum testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
hereticũ int̾ficit: qui eẽ hereti¬
cũ patitur. Ceterũ. nr̃a correptio
uiuificatio ẽ: ut heresi moriens
uiuas catholicȩ fidei. CR̃ Dino
scitis hereticos: quare ñ accusa¬
tis: At Quia apł̃s me docet he
reticũ post unã ⁊ scđ̃am correp¬
tionem uitare non accusare: sei¬
ens qr ꝑu̾sus sit. ⁊ suo iudicio dã¬
natꝰ Alioquin. stultissimũ est
suꝑfide mea ex alteriꝰ pendere i¬
dico. Quid enĩ si te aliꝰ catholicõ
dixerit: Statĩne assensum tͥbuã:
Quicũq te defenderit. ⁊ ꝑu̾sa
credentẽ bene sentire dixerit: ñ
hoc agit ut te infamia liberet:
s ut se infamet ꝑfidiȩ. Multitu¬
do socioꝵ: nequaqũã te catholi¬
cum. s hereticũ demonstrabit.
Uerũ hec eccłiastico calcent᷑ pede:
ne quasi paruulis flentib. tristi¬
or queda imago monstret᷑. Hoc no¬
Nbis p̾stat dei timor. ut om̃s alios
contẽ namꝰ itimores. Prada aũa
defeñde quod erediso auti relinqpde

Expanded text:
haereticum interficit, qui esse haeretihaereticum interficit, qui esse haereticum patitur. Caeterum nostra correptio, vivificatio est: ut haeresi moriens, vivas catholicae fidei. C. Sinos scitis haereticos, cur non accusatis? A. Quia Apostolus me docet 803 haereticum post unam et secundam correptionem vitare, non accusare, sciens quia perversus sit, et suo judicio damnatus. Alioqui stultissimum est, super fide mea, me ex alterius pendere judicio. Quid enim si te alius catholicum dixerit, statimne assensum tribuam? Quicumque te defenderit, et perversa credentem bene sentire dixerit, non hoc agit, ut te infamia liberet, sed ut se infamet perfidiae. Multitudo sociorum nequaquam te catholicum, sed haereticum esse demonstrabit. Verum haec Ecclesiastico calcentur pede, ne quasi parvulis flentibus tristior quaedam imago monstretur. Hoc nobis praestet Dei timor, ut omnes alios contemnamus timores. Proinde aut defende quod credis, aut relinque
Abbreviated transcription (Latin):
sertꝰ ẽẽ cepisti. ut non dicã eloq̃nᷤ:
postquã discipuli tui u̾si st̾ i
magistros. Antoniꝰ enĩ orator egre¬
guis. in cuiꝰ laudib tulliꝰ ꝑsonat:
disertos se ait uidisse multos: elo¬
quentẽ adhuc neminẽ. Noli gͥ mͥ
oratoꝵ ⁊ ñ tuis florib ludere. ꝑ qͦs
solent imperitoꝵ atq pueroꝵ au¬
res decipi: s simplicit̾ dic qͥd sentiaᷤ.
CR Hoc dico. Concede mͥ saltẽ. ẽẽ
absq peccõ. qui peccare ñ possunt.
At̾ Concedam si in xp̃o fuerint
baptriati: nec illo me tenebis in
asensum sententie tuȩ qua dixisti.
posse hõiem sine peccato ẽẽ si uelit.
Isti enim nec possunt nec uoluit:
s sine ullo peccato ꝑ dei gr̃am st̃
quã in baptismo sũscepert̃. Cr
Cogis me. ut ad inuidiosum illd̃
ueniã. ⁊ dicã tͥ. quid enĩ peccaue¬
runt: ut statĩ in me populoꝵ la¬
pides conicias: ⁊ quẽ uirib ñ po¬
tes uoluntate int̾ficiaᷤ. At Ille

Expanded text:
sertus esse coepisti, ut non licam eloquens, sertus esse coepisti, ut non licam eloquens, postquam discipuli tui versi sunt in magistros. Antonius orator egregius, in cujus laudibus Tullius pertonat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli ergo mihi oratorum et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi, sed simpliciter dic mihi quid sentias. C. Hoc dico, concedas mihi saltem eos esse sine peccato, qui peccare non possunt. A. Concedam si in Christo fuerint baptizati, nec illico me tenebis in assensum sententiae tuae, qua dixisti posse hominem sine peccato esse si velit: isti enim nec possunt, nec volunt: sed sine ullo peccato per Dei gratiam sunt, quam in baptismo susceperunt. C. Cogis me, ut ad invidiosum illud veniam, et dicam tibi: Quid enim peccaverunt? ut statim in me populorum lapides conjicias, et quem viribus non potes, voluntate interficias. A. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
usurpare: Sin autẽ pietas. ue¬
ritas. atq ustitia ñ inuenuint᷑
in t̾ris. nͥ in una muliere : ubi ert̃
iusti tui quos absq peccato in t̾¬
ris ẽẽ iactabas: Quȩ duo capitu¬
la orationis ⁊ laudis. soles cũ tu
⁊ tanta sit uenustas eloquii tul¬
liani. ut testudineo incedens gra¬
du. quȩ secreto doces mittisq
pu los nemo conseribit libros:
ut quicqͥd iuderis displicere:
non tirũ s alienũ ẽẽ contendas.
Et quis ille tanti erit ingenii: ut
leporem sermonis tui possit imita
Om̃is uincit᷑ patientia. ur̾oꝵ ini¬
quitate u̾boꝵ. Oro te quid infan¬
tuli peccauerunt: Nec conscien¬
tiȩ eis delictũ imputari potest. nec
ignorantia: qui iuxta ionã ꝓpħam
manũ dexterã nesciunt ⁊ sinistr̃a.
Peccare ñ possunt:⁊ possunt peri¬
re: Genua labant: uagitꝰ uerba
non explicant: balbutiens lingua
ridetur: ⁊ et̾ne miserȩ cruciatꝰ.
miseris p̾parant᷑: At Nimiũ di¬

Expanded text:
usurpare? Si autem pictas, veusurpare? Si autem pictas, veritas, atque justitia non inveniuntur in terris, nisi in una muliere, ubi erunt justi tui, quos absque peccato in terris esse jactabas? Quae duo capitula orationis et laudis, soles cum tuiet tanta sit venustas eloquii Tulliani, ut testudineo incedens gradu, quae secreto doces, mittisque pulos nemo conscribit libros, ut quidquid videris displicere, non tuum, sed alienum esse contendas. Et quis ille tanti erit ingenii, ut leporem tui sermonis possit imitaromnis vincitur patientia vestrorum iniquitate verborum. Oro te, quid infantuli peccavere? nec conscientia eis delicti imputari potest, nec ignorantia, qui juxta Jonam prophetam manum dexteram nesciunt et sinistram . Peccare non possunt, et possunt perire: genua labant, vagitus verba non explicant, balbutiens lingua ridetur, et aeternae miseriae cruciatus miseris praeparantur. A. Ah! nimium di
Abbreviated transcription (Latin):
attollere: s ꝑcutiebat pectꝰ suũ
dicens. ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori. un¬
de ꝓfertur dñi sententia. Dico uo¬
bis: descendit hic iustificatꝰ in do¬
mum suam. plus quã ille. Om̃is enĩ
qui se exaltat humiliabit᷑. ⁊ qͥ se
humiliat ex altabit᷑. Apł̃i humili¬
antur ut exaltent᷑: discipuli tui
eleuant᷑ ut corruant. Eid̃e adu-¬
lans uiduȩ. non erubescis dicere
pietatẽ quȩ nũquã reperiat᷑ in
terra. ⁊ ueritatẽ quȩ ubiq pere¬
grina sit. in illa potissimũ cõmo¬
rari: nec recordaris illiꝰ sententiȩ
populus meus qui te beatũ dict
seducunt te: ⁊ semitas pedũ tu¬
oꝵ supplantant. Laudasq eam
uocib. ⁊ dicis. O te felice nimiũ.
o beatã: si iustitia quȩ ẽẽ iam ñ
nisi in celo credit᷑ apud te solum
inueniat᷑ in t̾ris. Doeere e̾ hoc
an occidere: leuare de t̾ra.an p̾ci¬
pitare de celo: id mulierculȩ tri¬
buere.qd angeli non audeant

Expanded text:
attollere, sed percutiebat pectus suum, attollere, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus propitius esto mihi peccatori. Unde profertur Domini sententia: Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam plus quam ille. Omnis enim qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Apostoli humiliantur, ut exaltentur. Discipuli tui elevantur, ut corruant. Eidem adulans viduae non erubescis dicere pietatem, quae nusquam reperiatur in terra, et veritatem, quae ubique peregrina sit, in illa potissimum commorari, nec recordaris illius sententiae: Populus meus, qui beatum te dicunt, seducunt te, et semitas pedum tuorum supplantant, laudasque eam vocibus, et dicis, « O te felicem nimium, o beatam, si justitia quae esse jam non nisi in coelo creditur, apud te solam inveniatur in terris! » Docere est hoc, an occidere? Levare de terra, an praecipitare de coelo, id mulierculae tribuere, quod Angeli non audeant
Abbreviated transcription (Latin):
li qͥ stat̃ de fonte. xp̃i ꝓcedunt:
Et tñ iubent᷑ dic̃e. dimitte nobis
debita nr̃a sic̃ ⁊ nos dimitimꝰ de¬
bitorib nr̃is: Non humilitatiꝰ m̃da¬
cio ut tu int̾ptaris: s ꝑauore fra¬
gilitatis humanȩ suã conscienti¬
am formidantes. Iui dicunt. ne
nos inducas in tẽptationẽ: tu cũ
iouiniano loqueris. eos qui plena
fide baptisma consecuti st̃. tẽpta¬
ri ultra ⁊ peccare non posse.Ad ex¬
tremũ infert̾: s libera nos a ma¬
lo. Qd p̾cant᷑ a dño: quod habent
in arbitrii libertate : O homo. n̾c
mundus factꝰ es in lauacro. ⁊ de
te dicit᷑. que ẽ ista que ascendit
dealbata. innitens suꝑ fr̾uelem
suũ. ut lota quiđe sit̾. s custodi¬
re ñ ualeat puritatẽ. nͥ a suo dño
sustentet᷑ : quomͦ cuꝑis di miscđia
liberari. qͥ paulo añ liberatꝰ es a
peccatis. nisi hac ratione qua di¬
ximꝰ. ut cũ om̃ia fec̾imꝰ. nos inu
cõparatione dam nat᷑: qui delos¬
ge stans oculos ad d̃m ñ audebat

Expanded text:
nte procedunt? Et tamen jubentur dicere: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : non humilitatis mendacio, ut tu interpretaris, sed pavore fragilitatis humanae suam conscientiam formidantis. Illi dicunt: Ne nos inducas in tentationem, tu cum Joviniano loqueris, eos qui plena 801 fide baptisma consecuti sunt, tentari ultra, et peccare non posse. Ad extremum inferunt: Sed libera nos a malo. Quid precantur a Domino, quod habent in liberi arbitrii potestate? O homo, nunc mundus factus es in lavacro, et de te dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum? ut lota quidem sit, sed custodire non valeat puritatem, nisi a Domino Deo sustentetur. Quomodo cupis Dei misericordia liberari, qui paulo ante liberatus es a peccatis? nisi hac ratione qua diximus, ut cum omnia fecerimus, nos inutcomparatione damnatur; qui de longe stans, oculos ad Deum non audebat
Abbreviated transcription (Latin):
tiat᷑. Et tñ quĩacuis corpꝰ sanũ sit.
integrũ q ⁊ uegetũ. ⁊ cunctoꝵ
sensuũ integritate robustum:
aut crebris aut raris infirmita¬
tib condolescit. ⁊ ut firmissimũ
sit interdũ pituitȩ molestiã pa¬
titur: ita anima cogitationũ et
ꝑturbationũ impetꝰ sustinens.
ut superet naufragia ñ absq
periculo nauigat. consideransq
fragilitatẽ suã. semꝑ de morte sol¬
licita ẽ scdm illud quod scriptũ ẽ.
Quis ẽ homo qui uiuet  ñ uideat

Expanded text:
tiatur. Et tamen quamvis corpus sanum sit tiatur. Et tamen quamvis corpus sanum sit integrumque et vegetum, et cunctorum sensuum integritate robustum, aut crebris, aut raris infirmitatibus condolescit, et ut firmissimum sit, interdum pituitae molestiam patitur; ita anima cogitationum et perturbationum impetus sustinens, ut superet naufragia, non absque periculo navigat, consideransque fragilitatem suam semper de morte sollicita est, secundum illud quod scriptum est: Quis est homo qu
Abbreviated transcription (Latin):
CR go simplicit̾ dixerã. non in
singulis oꝑib nr̃is. s in gr̃a condi¬
tionis ⁊ legis sentiri auxiliũ di:
ne liberũ frangeret᷑ arbitrium.
Ceterũ st̃ pleriq nr̃oꝵ. qui om̃ia
quȩ agimus dicant fieri p̾sidio
dei. At Qui hoc dicit.ur esse ce ᷤ¬
sabit. Aut̃ gͥ ⁊ tu ista dicito. ut
ñr esse incipias: aut si ñ dicis. ali¬
enus eris cũ his qui nr̃a non dict.
PR Tuus ero si mea dixeris: un¬
mo tu meus si adusa non dixeriᷤ.
Sana corpora confiteris: ⁊ aĩȩ quȩ
fortior est denegas sanitatẽ. Ut
enim morbus ⁊ uulnꝰ in corpore:
ita peccatũ in aĩa. Qͥ gͥ sanũ ali¬
q̃n hominẽ confiteris. ex ea parte
qua caro ẽ: quare ñ sanũ dicas.
& ex ea qua sp̃s ẽ: At Sequar
ꝓpositionẽ tuã. Nũquã hodie
effugies: ueniã quocũq uocaue¬
ris. PR Paratꝰ sũ ad audiendũ.
At Et ego ad loquendũ surdis
Quomͦ corpꝰ sanũ dicitur si nullo
languore uexetur: ita aĩa absq
uicio.si. nulla ꝑturbatione qua¬

Expanded text:
C. Ego simpliciter dixeram, non in singulis operibus nostris, sed in gratia conditionis et legis, sentiri auxilium Dei, ne liberum frangeretur arbitrium. Caeterum sunt plerique nostrorum, qui omnia quae agimus, dicant fieri praesidio Dei. A. Qui hoc dicit, vester esse cessabit. Aut ergo et tu ista dicito, ut noster esse incipias, aut si non dicis, alienus eris cum his qui nostra non dicunt. C. Tuus ero, si mea dixeris, immo tu meus, si adversa non dixeris. Sana corpora confiteris, et animae, quae fortior est, denegas sanitatem. Ut enim morbus et vulnus in corpore, ita peccatum in anima. Qui ergo sanum aliquando hominem confiteris ex ea parte qua caro est, quare non sanum dicas et ex ea qua spiritus est? A. Sequar propositionem tuam. Numquam hodie effugies, veniam quocumque vocaris. C. Paratus sum ad audiendum. A. Et ego ad loquendum surdis Quomodo corpus sanum dicitur, si nullo languore vexetur, ita anima absque vitio, si nulla perturbatione qua
Abbreviated transcription (Latin):
posse hõiem sñ peccato ẽẽ si uelit
absq di gr̃a: ⁊ quartũ nuꝑ ad hy¬
lariũ: contͣ doctrinã tuã multa
ꝑu̾sa fingentẽ. Alios qͦ specialit̾
tuo nõi cudere dicit᷑: qͥ necdũ in
nr̃as uenere manꝰ. Uñ suꝑsedendũ
huic labori censeo: ne dicat᷑ mͥ illd
si noua uoluerimꝰ dic̾e. a clarissi¬
mo ingenio occupata st̾ meliora.
Hoc unũ dicã ut tande finiat᷑
oratio. aut nouu uos debere sy m¬
regnũ cęloꝵ: aut si unũ ⁊ in par¬
uulis ⁊ in magnis habetis baptiᷤ¬
ma: etiã infantes in remissionẽ
peccoꝵ baptirandos in similitudi¬
nem p̾uaricationis ada. Qd̃ si un
iusta uob̃ uidet᷑ alienoꝵ remissio
peccatoꝵ qͣ non indiget qͥ peccare
ñ potuit : transite ad amasiũ ue¬
strũ. qͥ p̾t̾ita in celis ⁊ antiqͣ delic¬
ta solui dicit in baptismo: ut
cuiꝰ in cet̾is auctoritate ducimi¬
.ni. etiã in hac parte error eo
sequamini.

Expanded text:
sine peccato esse, si velit, absque Dei gratia. Et quartum nuper ad Hilarium contra doctrinam tuam, multa perversa fingentem. Alios quoque specialiter tuo nomini cudere dicitur, qui necdum in nostras venere manus. Unde supersedendum huic labori censeo, ne dicatur mihi illud si nova voluerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. Hoc unum dicam, ut tamdem finiatur oratio, aut novum vos debere symregnum coelorum, aut si unum et in parvulis et in magnis habetis baptisma, etiam infantes in remissionem peccatorum baptizandos in similitudinem praevaricationis Adam. Quod sjusta vobis videtur alienorum remissio peccatorum, qua non indiget qui peccare non potuit, transite ad Amasium vestrum, qui praeterita in coelis, et antiqua delicta solvi dicit in baptismo, ut cujus in caeteris auctoritate ducimini, etiam in hac parte errorem sequamini.
Abbreviated transcription (Latin):
pit audacia: qua scribens ad uidu¬
am. quomͦ sc̃i debeant orare. ꝓnũ¬
lit manꝰ: ille p̾ces bona conscientia
fundit: qui þotest dicere. Tu nosti
purȩ sint ab om̃i fraude ⁊ inuiria
⁊ rapina quas ad te expando ma¬
nus: quã uista quã immaculata
labia. ⁊ ab om̃i mendacio libera:

Expanded text:
pit audacia, qua scribens ad vidupit audacia, qua scribens ad viduam, quomodo sancti debeant orare, pronunlit manus, ille preces bona conscientia fundit, qui potest dicere: Tu enim purae sint ab omni fraude et injuria et rapina, quas ad te expando manus; quam justa, quam immaculata labia et ab omni mendacio libera,
Abbreviated transcription (Latin):
maculam neq rugã: quã uos pu¬
tatis ĩa in ista carne mortali. ⁊ cor¬
ruptibili eẽ ꝑfectã. ⁊ audire me¬
remini cũ corinthiis. ĩa ꝑfecti este.
ĩã diuites facti estis. sine nob̃ reg¬
nos regnaremꝰ uobiscũ: cũ uera⁊
absq om̃i sorde ꝑfectio in I cȩle¬
stib reseruet᷑: quando
sus loquit᷑ ad sponsam. tota
pulchra esꝓxima mea⁊ ma¬
cula ñ est inte. Iuxta qđ ⁊ illud
intelligit᷑. ut sitis irrep̾hensibileᷤᷤ
⁊ simplices sic̃ filii dei immacu¬
esse contestans: ut hic labor sit atq
contentio: ibi laboris uirtutis q p̾¬
mia. Deniq iohes seribit. Dilec te¬
simi filii dei sumꝰ: ⁊ nondũ apparu¬
it quid erimꝰ. Scimꝰ. qr cũ apparu¬
erit similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ¬
eũ sicuti ẽ. Quãꝗͣ gͦ filii dei simꝰ:
tñ similitudo dei ⁊ uera contẽpla¬
tio. t̾c nobis reꝓmittit᷑. quando ap¬
paruerit in claritate sua. De hoc

Expanded text:
maculam, neque rugam, quam vos pumaculam, neque rugam, quam vos putatis jam in ista carne mortali et corruptibili esse perfectam, et audire meremini cum Corinthiis: Jam perfecti estis, jam divites facti estis, sine nobis reggnaremus vobiscum : 798 cum vera et absque omni sorde perfectio in coelestibus reservetur, quando sponsus loquetur ad sponsam: Tota pulchra es, amica mea, ecula non est in te . Juxta quod et illud intelligitur: Ut sitis irreprehensibiles et simplices sicut filii Dei immacuesse contestans, ut hic labor sit atque contentio, ibi laboris virtutisque praemia. Denique Joannes scribit: Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus, quia cum apparuerit, similes ei erimquam ergo filii Dei simus, tamen similitudo Dei, et vera contemplatio, tunc nobis repromittitur, quando apparuerit in claritate sua. 14. Pel
Abbreviated transcription (Latin):
Et iohes eugłista. saera uoce testa¬
tur dicens. Deũ nemo uidit umꝗͣ
Unigenitꝰ filiꝰ qui ẽ in sinu ꝑatͥs.
ipse narrabit. Qͥ uidit. ⁊ narrat:
Non quantꝰ est ille qui uisus est.
nec quantũ nouit ille qͥ narrat:
s quantũ potest mortaliũ sensus
sit immaculatꝰ in uia. ⁊ ambulet
in lege eiꝰ: Ex sequenti sensu pͥorẽ
intellige. Multis enĩ supra testi¬
moniis didicist: legem nullũ po¬
tuisse cõplere. Si autem apostolis
us lucra arbitrabat᷑ in lege. repu¬
tauit quasi stercora ut xp̃m lucͥ¬
faceret: quantomagis nos scire de¬
it: Si gͦ in lege nemo iustificatur:
uia. qui adhuc ambulat. ⁊ ad calcẽ
uenire festinat:Certe qͥ in cursu ẽ
& in uia gradit᷑: minor ẽ eo qͥ ꝑue¬
nit ad fine. Si gͦ unmaculatꝰ est il¬
le atq ꝑfectus qui adhuc ambu¬
lat in uia. ⁊ gͣditur in lege: quid
plus habebit ille qui ad t̾minũ
di ⁊ consũmatione uirtutũ exibe¬
at sibi eccłiam sc̃am. ñ habentem

Expanded text:
testatur, dicens: Deum nemo vidit umquam. Unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse narravit . Qui videt, et narrat, non quantus est ille qui visus est, nec quantum novit ille qui narrat: sed quantum potest mortalium sensus sit immaculatus in via, et ambulet in lege ejus, ex sequenti sensu priorem intellige. Multis testimoniis supra didicisti, legem nullum potuisse complere. Si autem Apostolus us lucra arbitrabatur in lege, reputavit quasi stercora, ut Christum lucrifaceret, quanto magis nos scire deia in lege nemvia, qui adhuc ambulat, et ad calcem venire festinat? Certe qui in cursu est, et in via graditur, minor est eo qui pervenit ad finem. Si ergo immaculatus est ille atque perfectus, qui adhuc ambulat in via, et graditur in lege, quid plus habebit ille, qui ad terminum ione virtutum exhibeat sibi sanctam Ecclesiam, non habentem
Abbreviated transcription (Latin):
desolatoriis: ⁊ pꝰ tantũ tumorem.
orantisq iactantiã. ⁊ confidentiã
scitatis. quasi stultꝰ stultis ꝑsuade¬
re conaris. ut in extremo dicas. Qs qͥ
tibi ut mͥ miserearis p̾ces fundo.
Si scł̃ es. si in nocens.si ab oĩ sorde pur¬
gatꝰ. si nec opere nec sermone pecca¬
sti. dicente ia cobo. qͥ in uerbo non
peccat. iste ꝑfectꝰ est uir. ⁊ potest
refrenare lingũa suã: quomodo
miscðiam dep̾caris ut uidelicet
plangas te ⁊ fundas p̾cẽ. qr sc̃s. et
purus.:⁊ in nocens. immaculatꝰq
milis potestati: Sic xp̃e orauit
in cruce.Deus d̃s meus quare me.
dereliquisti:Longe a salute mea
uerba delictoꝵ meoꝵ. Et rursum.
Pat̾: in manꝰ tuas cõmendo sp̃m
meu. Et. pat̾ ignosce eis: quod
docuit apłos suos. ut cotidie in cor
loqui. Lat̾ nr̃ qui es in celis scifi¬
cetur nom̃ tuũ. Illi nomen dei
quod ꝑ se sc̃m est in se sc̃if cari
cupiuint: tu dicis. nosti dñe quã¬

Expanded text:
desolatoriis . Et post tantum tumorem, desolatoriis . Et post tantum tumorem, orantisque jactantiam et confidentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere conaris, ut in extremo dicas: Quibus tibi ut mihi miserearis preces fundo. Si sanctus es, si innocens, si ab omni sorde purgatus, si nec sermone, nec opere peccasti, dicente Jacobo, Qui in verbo non peccat, irefrenare linguam suam , quomodo misericordiam deprecaris, ut videlicet plangas te, et fundas preces, quia sanctus et purus es et innocens immaculatisque milis potestati? Sic Christus oravit in cruce: Deus Deus meus, ut quid dereliquisti me? longe a salute mea, verba delictorum meorum ; et rursum, Pater, in manus tuas commendo spiritum meum , et, Pater, ignosce eis, quod docuit Apostolos suos, ut quotidie in corploqui: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum . Illi nomen Dei, quod per se sanctum est, in se sanctificari cupiunt; tu dicis: « Nosti, Domine, qua
Abbreviated transcription (Latin):
seruo tuo. ⁊. ñ iustificabit᷑ in con¬
spectu tuo om̃is uiuens: tu sc̃m
⁊ innocentẽ ⁊ purũ esse te iactas:
⁊ mundas ad dm expandis manꝰ.
Nec sufficit tibi in cunctis operi¬
bus głari. nisi ab om̃i sermoni ore¬
q peccato mundũ te ẽẽ dicas: infe¬
rens qua iuista. qũa ĩmaculata la-¬
bia. ⁊ ab om̃i m̃dacio libera. Iue ca¬
nit om̃is autẽ hõ mendax. ⁊ hoc ip¬
ut sit d̾s uerax. om̃is aũ h̾o men¬
dax: ⁊ tu ab oĩ m̃dacio. unmacula¬
ta ⁊ iusta. ⁊ libera possides labia:
Isaias plangit. heu mͥ misero. qm̃
cõpunctꝰ sum. qr cũ si homo et
immunda labia habeã. in medio qͦ
popłi immunda labia habentis
ego habito: ⁊ postea seraphim ignĩ¬
tum carbonẽ forcipe cõprehensũ.
defert ad ꝓphȩ labia purganda. aq̃
ut tu lõqueris arrogantis. s sua ui¬
cia confitentis: uxta illud qđ u
psalmo dicit᷑. qͥd detͣ tibi aut qͥd ap¬
ponat᷑ tibi ad lingũa dolosam. sa¬
gittȩ potentis acutȩ cũ carbonib

Expanded text:
ificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Tu sanctum et innocentem et purum te esse jactas, et mundas ad Deum expandis manus. Nec sufficit tibi in cunctis operibus gloriari, nisi ab omni sermonis orisque peccato mundum esse te dicas, inferens quam justa, quam immaculata labia, et ab omni mendacio libera. Ille canit: Omnis autem homo mendax , et hoc iput sit Deus verax , omnis autem homo mendax: et tu ab omni mendacio immaculata et justa et libera possides labia. Isaias plangit: Heu mihi misero, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis ego habito : et postea Seraphim ignitum carbonem forcipe comprehensum defert ad prophetae labia purganda, non ut loqueris, arrogantis, sed sua vitia confitentis. Juxta illud quod in psalmo dicitur: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae cum carbonibus
Abbreviated transcription (Latin):
niq causas incredulitatis expo¬
nens:dicit in corde suo. Quomͦ
nonagenaria uxore pariat fili¬
um: uiuat inquit ysmahel ĩ
conspectu tuo quẽ semel dedi¬
sti: difficilia ñ quero: contentꝰ
sum beneficio qd̵ accepi. Qũe
occulta responsione arguens deu
ait. E tiã. Et ẽ sensus. Fiet qd̃ esti¬
mas non futurũ: sara uxor tua
pariet tͥ filiũ. Et antequã istacos¬
cipiat: priꝰquã ille nascat᷑. puero
nom̃ imponã. Ex errore enĩ tuo
quo risisti tacitꝰ: ⁊ filiꝰ tuus rise
deum: quare moy ses qui prius
dixerat. uidi dñm facie ad faciẽ.
⁊ salua facta ẽ aĩa mea. postea de¬
p̾catur ut eũ uideat cognoscent̾:

Expanded text:
nique causas incredulitatis exponique causas incredulitatis exponens dicit in corde suo: Quomodo nonagenaria uxore generet filium? Vivat, inquit, Ismael in conspectu tuo, quem semel dedisti. Difficilia non quaero, contentus sum beneficio quod accepi. Quem occulta responsione arguens Deus, ait: Etiam. Et est sensus: Fiet quod existimas non futurum. Sara uxor tua pariet tibi filium, et antequam ista concipiat, prius quam ille nascatur, puero nomen imponam. Ex errore enim tuo, quo risisti tacitus, filius tuus IsaacDeum, quare 797 Moyses qui prius dixerat: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea : postea deprecatur, ut eum videat cognoscenter?
Abbreviated transcription (Latin):
bona dare filiis ur̃is: quantoma
gis pat̾ ur qui in celis ẽ. dabit bo¬
na petentib se: Deniq ⁊ abrahã
cui dictũ e̾. esto sine querela sine
macula: conscientia fragilitatis
suȩ cecidit ꝓnꝰ in t̾ram. Cũq locu¬
tus esset ei d̃s. sarai uxor tua ñ uo¬
cabitur ultra sarai. s sara erit
ea filiũ. ⁊ bñdicã e ⁊ erit in gen¬
tes ⁊ reges gentiũ ex ipso erunt:
statĩ infertur. Cecidit abraham
in faciem suã: risitq ⁊ dixit in
m̃te sua. Si centenario nascet᷑
filiꝰ: ⁊ si sara nonaginta annoꝵ
pariet: Dixit q abraham ad dm.
Hysmahel uiuat in conspectu
tuo. Cui respondit d̃s. Etiã. Ecce sara
uxor tua pariet tͥ filiũ: ⁊ uoca¬
bis nom̃ eiꝰ ysaac: ⁊ reliqua. Cer¬
te audierat a deo. Ego sum deuᷤ
tuus. placeto in conspectu meo.
⁊ esto sine querela. Quare ñ cre¬
didit quȩ dñs reꝓmisit s risit
in corde: putans se celare dm.
⁊ aꝑte ridere non audens: De¬

Expanded text:
bona dare fibona dare fir qui in coelis est, dabit bona petentibus se ? Denique et Abraham, cui dictum est: Esto sine querela, et sine macula, conscientia fragilitatis suae cecidit pronus in terram. Cumque locutus esset ei Deus: Sarai uxor tua non vocabitur ultra Sarai, sed Sara erit ea filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges gentium ex ipso erunt, statim infertur: Cecidit Abraham in faciem suam, risitque, et dixit in mente sua: Si centenario nascetur filius, et si Sara nonaginta annorum pariet? Dixitque Abraham ad Deum: Ismael vivat in conspectu tuo. Cui respondit Deus: Etiam. Ecce Sara uxor tua pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac, et reliqua . Certe audierat a Deo: Ego sum Deus tuus, placeto in conspectu meo, et esto sine macula , quare non credidit quod Deus repromisit, sed risit in corde, putans se celare Deum, et aperte ridere non audens? De
Abbreviated transcription (Latin):
spectu meo. ⁊ esto sine macula uel q̃rela:
⁊ ponam testam̃tum meũ int̾ me
⁊ te. ⁊ multiplicabo te nimis: Si
enim non potest fieri qd scriptura
testatur : frustra p̾cepit ut fierit.
At Diuersis testimoniis scrip¬
turarum eande questionẽ teris
in t̾eatrales p̾stigias: qui unũ eun¬
demq homine ꝑsonarũ uarietate
mutata in mart̃e. uenerẽq ꝓdu¬
cunt: ut qui pruis rigidus ⁊ tru¬
culentꝰ incesserat. postea soluatur
in mollitiẽ feminarũ. Hoc enĩ qd̃
nc̃ quasi nouum obicis. beati mun¬
do corde.⁊. beati immaculati in
uia. &. estote sine macula. ⁊ cȩtera
huiꝰmodi: apło respondente con
te fuerat destruet᷑. Et mundũ gͥ
cor. quod postea sit uisurũ dm.⁊
beati uieͫ immaculatȩ ⁊ ĩmacula¬
tũ cũ abraham uiuere: in umbra
possidemꝰ ⁊ imagine. Qũauis ali¬
quis patͥarcha sit. quãuis ꝓpħa.
quã uis apłs: dicit᷑ eis a dño salua¬
tore. Si uos cũ sitis mali nostis

Expanded text:
spectu meo, et esto sine macula, vel querela, spectu meo, et esto sine macula, vel querela, et ponam testamentum meum inter me et te, et multiplicabo te nimis ? Si enim non potest fieri quod Scriptura testatur, frustra praecepit ut fieret. A. Diversis testimoniis Scripturarum eamdem quaestionem teris in theatrales praestigias, quae unum eumdemque hominem personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Hoc enim quod nunc quasi novum objicis: Beati mundo corde, et, beati immaculati in via, et, Esto sine macula, et caetera hujuscemodi, Apostolo respondentte fuerat destructur . Et mundum igitur cor, quod postea sit visurum vitae immaculatae, et immaculatum cum Abraham vivere, in umbra possidemus et imagine. Quamvis aliquis Patriarcha sit, quamvis Propheta, quamvis Apostolus, dicitur eis in Domino Salvatore: Si vos cum sitis mali, scitis
Abbreviated transcription (Latin):
Esto. ut nullus potuerit om̃e ui¬
tare peccatũ. in pueritia. adole¬
scentia. uiuentute. Numqͥd nega¬
re potes plurimos uistos ⁊ sc̃os ui¬
ros. pꝰ uicia. om̃i se ad uͥtutes aĩo
contulisse: ⁊ ꝑhas caruisse pecca¬
to: At Hoc est quod tͥ in pͥnci¬
pio dixeram. in nr̃a esse positum
potestate. uł peccare. uł non pec¬
eare. ⁊ uł ad bonũ uł ad malum
extendere manũ ut liberũ serue¬
tur arbitriũ: s hoc ꝓ modo. ⁊ tẽ¬
pore. ⁊ conditione fragilitatiᷤ hu¬
manȩ: ꝑpetuitatẽ aũ impeccan
tiȩ soli seruari deo: ⁊ ei qͥ uerbũ
caro factꝰ. carnis detͥmenta ⁊ pec¬
cata ñ ꝑtulit. Nec qr ad breue
possum: cogis me ut possim uigi¬
ter. Possum ieuinare. uigilare.
ambulare. legere. psallere. sedere.
dormire: nũquid in ꝑpetuum :
QR Et quare inscripturis scis
ad ꝑfectam iustitiã ꝓuocamur:
ut est illud. beati mundo corde
qm̃ ipsi dm uidebt̃. et. beati ĩma
ego sum deus tuus. placeto in con¬

Expanded text:
Esto, ut nullus potuerit omne vitare peccatum in pueritia, adolescentia, et juventute: numquid negare potes plurimos justos et sanctos viros post vitia, omni se ad virtutes animo contulisse, et per has caruisse peccato? A. Hoc est quod tibi in principio dixeram, in nostra esse positum potestate, vel peccare, vel non peccare, et vel ad bonum, vel ad malum extendere manum, ut liberum servetur arbitrium: sed hoc pro modo et tempore et conditione fragilitatis hum soli reservari Deo, et ei qui Verbum caro factus, carnis detrimenta et peccata non pertulit. Nec quia ad breve possum, coges me ut possim jugiter. Possum jejunare, vigilare, ambulare, legere, psallere, sedere, dormire, numquid in perpetuum? C. Et quare in Scripturis sanctis ad perfectam justitiam provocamur, ut est illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et: Beati immacEgo sum Deus tuus, placeto in con
Abbreviated transcription (Latin):
Iui infert̾. adueniat regnũ tuũ.
spem regni futuro tempore p̾sto¬
lantes. ut regnante xp̃o. nequa ꝗͣ
regnet peccatũ in mortali eorũ
corpore. iunguntq fiat uoluntaᷤ
tua sic̃ in celo ⁊ in terra. ut inite¬
tur angelos humana fragilitas.
⁊ uoluntas dñi cõpleat᷑ in t̾ra: tu
dicis. potest homo si uoluerit oi
tione corporis. xp̃iͥ ⁊ uos ꝑ nimiã
sc̃itatem securã q iustitiã au¬
dacter uobis dona cȩlestia uendi¬
catis: Sequit᷑. Dimitte nob̃ debita
nr̃a: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib
nr̃is. De baptismatis fonte surgen¬
tes ⁊ regenerati in dñm saluato¬
rem. impleto quod de se scriptũ
est. beati quoꝵ remissȩ st̃ iniqͥta¬
tes ⁊ quoꝵ tecta st̃̾ peccata: stat̃
in pͥma cõmunione corporis xp̃i di
cunt: dimitte nob̃ debita nr̃a. quȩ
⁊ tu arrogans ⁊ suꝑbus sc̾arũ pu¬
ritate manuũ. ⁊ munditia eloqͥi
głaris: Qũauis sit hõis ꝑfecta
conuersio. ⁊ post ui ua atq pecca¬

Expanded text:
i inferunt: Adveniat regnum tuum: spem regni futuro tempore praestolantes, ut regnante Christo, nequaquam regnet peccatum in mortali eorum corpore, junguntque: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra, ut imitetur Angelos humana fragilitas, et voluntas Domini compleatur in terra. Tu dicis: « Potest homo si voluerit omni tione corporis Christi. Et vos per nimiam sanctitatem, securamque justitiam audacter vobis coelestia dona vendicatis. Sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. De baptismatis fonte surgentes, et regenerati in Dominum Salvatorem, impleto illo, quod de se scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata , statim in prima communione corporis Christi dicunt: Et dimitte nobis debita nostra, quae et tu arrogans et superbus de sanctarum puritate manuum, et munditia eloquii gloriaris. Quamvis sit hominis perfecta conversio, et post vitia atque pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri hõies. raptores. inuisti. adul¬
teri. ⁊ sic̃ hic publicanꝰ: Ieiuno biᷤ
in sabbato: decimas do om̃ium q̃
possideo. Ille agit gr̃as deo. qr ipsiꝰ
miscdia ñ sit sic̃ ceteri homineᷤᷤ pec¬
cata detestans. ñ assumens iusti¬
tiam: tu dicis. dñe tu nosti quã
sc̃ȩ quã innocentes quã ꝑure sint
ab om̃i fraude ⁊ inuiria. ⁊ rapina
quas ad te expando manꝰ. Ille bis
in sabbato ieiinare se dicit. ut
affligat carnẽ uitiis lascuiientẽ:
⁊ om̃is sub̃ȩ suȩ dat decimas. redẽp¬
tio enĩ aĩȩ uiri ꝓpriȩ diuitie: tu
scendam: ponã in celũ thronum
meũ. ero similis altissimo. Dauid
loquit᷑. lũbi mei impleti st̃ illusio¬

Expanded text:
es, raptores, injusti, adulteri, et sicut hic publicanus: jejuno bis in sabbatho, decimas do omnium quae possideo . Ille agit gratias Deo, quia ipsius misericordia non sit sicut caeteri homines, peccata detestans, non assumens justitiam. Tu dicis: « Domine, tu nosti quam sanctae, quam innocentes, quam purae sint ab omni fraude, injuria et rapina, quas ad te expando manus. » Ille bis in sabbatho se jejunare dicit, ut affligat carnem vitiis lascivientem, et omnis substantiae suae dat decimas. Redemptio enim animae viri, propriae divitiae . Tu scendam, ponam in 799 coelo thronum meum, et ero similis Altissimo . David loquitur: Lumbi mei impleti sunt illusio
Abbreviated transcription (Latin):
mortalibus:. non naturȩ dissoluti¬
one s morte peccati: iuxta illud ꝓ¬
pheticũ: aĩa quȩ peccauerit ipsa
moriet᷑. Aliõquin hane cõmunem
mortẽ qua ⁊ bruta soluunt᷑ aĩa¬
lia: enoc ⁊ helyam nondũ uidisse
cognouimꝰ. Da michi corpꝰ qđ num¬
qũa languerit. aut quod pꝰ lan¬
guorem ꝑpetua sanitate securũ
sit: ⁊ dabo tͥ anima quȩ nũquã
peccauerit: nec pꝰ uirtutes dein¬
ceps peccatura sit: p̾sert̃ cũ uici¬
na sint uitia uirtutib: ⁊ si pau¬
lulũ declinaueris. aut errandũ
tibi sit. autͥ p̾ceps cadendũ. Quas¬
to enĩ int̾ se distant ꝑtinacia et
ꝑseuerantia: parsimonia ⁊ fru¬
galitas: liberalitas ⁊ ꝓfusio: pru¬
dentia ⁊ calliditas: fortitudo ⁊ te¬
meritas: cautela. ⁊ timiditas:
quoꝵ alia ad bona. alia referun¬
tur ad mala. Qd̃ quide: ⁊ in cor¬
porib inuenit᷑. Si felli ꝓiuderis
tẽperando: pituita succre scit.
Si humores siccare festines. in ar¬
teus color ora ꝑfundit. Certe ut

Expanded text:
naturae dissolutione, sed morte peccati, juxta illud Propheticum: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Alioquin hanc communem mortem, qua et bruta solvuntur animalia, Enoch et Eliam nondum vidisse cognoscimus. Da mihi corpus quod numquam languerit, aut quod post languorem perpetua sanitate securum sit: et dabo tibi animam quae numquam peccaverit, nec post virtutes deinceps peccatura sit, praesertim cum vicina sint vitia virtutibus; et si paululum declinaveris, aut errandum tibi sit, aut in praeceps cadendum. Quantum enim inter se distant pertinacia et perseverantia, parcimonia et frugalitas, liberalitas et profusio, prudentia et calliditas, fortitudo et temeritas, cautela et timiditas? quorum alia ad bona, alia referuntur ad mala. Quod quidem et in corporibus invenitur. Si felli provideris temperando, pituita succrescit. Si humores siccare festines, inarteus color ora perfundit. Certe ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta tecũ in egyꝑtũ: ⁊ educã te inde:
tuos. lbi ẽ liberi arbitrii potestaᷤ.
⁊ non totũ quod ire audet ad fili¬
um. ⁊ genti se cõmittere dñm ne¬
scienti. dei patrũ eiꝰ auxiliũ ẽ:
Liberatur popłs de egypto in ma¬
nu forti ⁊ brachio excelso: ñ moy¬
si ⁊ aaron. s eiꝰ qui signoꝵ mira¬
culis popłm liberauit: ⁊ ad extre¬
mum ꝑcussit pͥmogenita egypti:
ut qͥ prius retinebant ꝑtinacit̾:
ardent̾ exire cõpellerent.Salo¬
mon loquit᷑. Esto confidens in dño.
in toto corde tuo. In tua aũ sapi¬
entia. ne exalteris. In om̃ib uiis tu¬
is. Cognosce eũ: ut rectas faciat
uias tuas. Intellige quid loquat᷑
nec in sap̃ia nr̃a. nec in ullis uir¬
tutib confidendũ. s in solo dño:
a quo g̾ssus hõis dirigunt᷑. Deniq
⁊ notas esse faciamꝰ: quȩ ñ labore
ꝓprio. s illiꝰ ad uitorio atq clem̃¬
tia recte fuint. Unde scriptũ ẽ.
Rectam fac in conspectu meo ui

Expanded text:
cam te inde: tuos . Ubi hic est liberi arbitrii potestas? An non totum quod ire audeat  Al. audet ad filium, et genti se committere Dominum nescienti, Dei patrum ejus auxilium est? Liberatur populus de Aegypto in manu forti et brachio excelso, non Moysi et Aaron, sed ejus qui signorum miraculis populum liberavit, et ad extremum percussit primogenita Aegypti, ut qui prius retinebant pertinaciter, ardenter exire compellerent . Salomon loquitur: Esto confidens in Dominum in toto corde tuo, in tua autem sapientia ne exalteris: in omnibus viis tuis cognosce eum, ut rectas faciat vias tuas . Intellige quid loquitur: Nec in sapientia nostra, nec in ullis virtutibus confidendum, sed in solo Domino, a quo gressus hominis diriguntur. Denique ostras, et notas esse faciamus, quae non labore proprio, sed illius adjutorio atque clementia rectae fiunt. Unde scriptum est: Rectam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ stabilẽ ⁊ solidissimã petr̃a dñi aduito
deuoliumꝰ: eiq cuncta reputamꝰ.
sermone narrasset: ad extremũ in¬
tulit. Et ad ħ quis idoneus: Unde
⁊ in alio loco dixit. Fidutiã aũ ta¬

Expanded text:
super stabilem et solidissimam petram, Domini adjutorio devolvimus, eique cuncta reputamus.sermone narrasset, ad extremum intulit: Et ad haec quis idoneus ? Unde et in alio loco dicit: Fiduciam autem ta