comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ potens des̃ qͥ dedit uitas suas ꝓpͥis animalibꝰ:
quã potens ds̃. qͥ semina duu̾sa dedit uisceribꝰ tͣrȩ
ut gͥminarent tantã uarietatẽ. fructꝰ: cũ tan¬
ta specie arboꝵ. Quã potens ds̃: quã magnꝰ. Tu
intͣroga. creatura respondet: ⁊ de responsione
tãꝙͣ confessione creaturȩ: tu ⁊ scĩ dĩ bñdicis dm̃.¬
Ut notã faciant filiis hoiͣm potentiã tuã.: ĩ glo¬
riã magnitudinis decoris regni tui. Scĩ gͦ tui
cõmĩdant głam magnitudinis decoris regni tii.
Magnitudinis decoris gła: eͣ qͣdã magnitudo
decoris regni tui. hoc ẽi regnũ tuũ ht̃ decorẽ.
⁊ magnũ decorẽ: qnͣquidẽ qͥcqͥd ht̃ decorẽ ate
ht̃ decorẽ. Ipsũ regnũ tuũ qualẽ decorẽ ht :

Expanded text:
 qui dedit vitas suas proprias animalibus! quam potens Deus, qui semina diversa dedit visceribus terrae, ut germinarent tantam varietatem fruticum, tantam speciem arborum! quam potens Deus, quam magnus Deus! Tu interroga, creatura respondet; et de responsione, tanquam confessione creaturae, tu, sancte Dei, benedicis DUt notam faciant filiis hominum potentiam tuam, et gloriam magnitudinis decoris regni tui.» Sancti ergo tui commendant gloriam magnitudinis decoris regni tui; magnitudinis decoris gloriam. Est quaedam magnitudo decoris regni tui; hoc est, regnum tuum habet decorem, et magnum decorem. Quandoquidem quidquid habet decorem, a te habet decorem; ips
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ñ potest hab̾e. Nloli gͦ te putare eũ cuꝰ
magnitudinis ñ ẽ finis: sufficient᷑ posse. lau¬
dare. Nlonne gͦ meliꝰ ẽ. ut quomͦ ipse ñ finit᷑
nec laus eiꝰ finiat᷑: Illiꝰ magnitudo sine fine ẽ
⁊ tua laudatio sine. fine sit. De magnitudine
eiꝰ qͥd dictũ ẽ: Magnitudinis eiꝰ ñ eͣ finis. De
tua laude qͥd: laudabo nom̃ tuũ in scłm. &¬

Expanded text:
nem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus nem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius est ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? Illius magnitudo sine fine est, et tua laudatio sine fine sit. De magnitudine ejus quid dictum est? «Magnitudinis ejus non est finis.» De tua laude quid? «Laudabo nomen tuum in s
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. Bñdicã dnm in oĩ tpr. semꝑlaus eiꝰ in ore
meo. Breue magist̾iũ ẽ. scilicet ut nou̾s eũ mi¬
scłit᷑ dare cũ dat: miscłit᷑ auferre cũ tollit
dando ne deficias: aut corripit exultantẽ ne.
ꝑeas. Siue gͣ in eiꝰ donis siue in eiꝰ flagellis lau¬
dat᷑: laus flagellantis medicina ẽ uulneris.
ꝑsingłos inqͥt dies bñdicã te:. Ersus ꝑ singulos dies
frẽs bñdicite. Omĩno qͥequid acciderit. bñdi¬
eite dnm̃. Et̾enĩ ne. accidat aliqͥd qd̾ ferre. ñ
potestis. ipse facit. Ilõ eũ timore debes e̾e qnͣ
tͥ bene ẽ neq te adhoc parare quasi nũquã
tempteris. Si enĩ nũꝙͣ. tẽptaris: nũꝗͣ ꝓbaris.
Nonne meliꝰ ẽ tẽptari ⁊ ꝓbari: ꝙͣ ñ tẽptatũ re¬
dicturus erat: q̃ u̾ba quęsiturus. Iuantã con¬
ceptionẽ conclusit in uno ualde: cogita qͣn
nis. ne. forte incipias uelle laudare. ⁊ putes
te posse laudando finire: euiꝰ magnitudo fi¬

Expanded text:
in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque te ad hoc parare, quasi ut nunquam tenteris. Si enim nunquam tentaris, nunquam probaris. Nonne melius est tentari et probari, quam non tentatum redicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quanis:» ne forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo fi
Abbreviated transcription (Latin):
Etenĩ quał ille decor ẽ. quo ꝑfruent᷑ scĩ qͥb di¬
cet᷑: uenite bñdicti patris mei ꝑcipite regnũ:
Uñ ibunt: Quo ibunt. Uidete fre̾s. ⁊ si potestis
qͣntũ potestis cogitate decorẽ regni illiꝰ qd̃
uenturũ e. unͣ ẽ in orͣoe nr̃a. adueniat reg¬
nũ tuũ. Ipsũ enĩ regnũ. optamꝰ ut ueniat. Lloc

Expanded text:
quale illud decus est quo perfruentur sancti, quibus dicetur, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum» ! Unde ibunt? Quo ibunt? Videte, fratres; et si potestis, quantum potestis, cogitate decorem regni illius quod venturum est; unde est in oratione nostra, «Adveniat regnum tuum» . Ipsum enim regnum opt
Abbreviated transcription (Latin):
corporis manꝰ dĩ. Emitte manũ tuã ex alto: ⁊ eri¬
me me ⁊ erue me de aqͥs multis. Ed ẽ de aqͥs
multis: De ppłis multis. Quibꝰ ppłis : Alienigenis.
infidelib. siue foris oppugnantibꝰ. siuie intꝰ nsi¬
diantib. Exime me de aqͥs multis. in qͥbꝰ me ex¬
ercebas: in qͥb me ad exuendũ a sordib uoluebas.
nis. Sxime me inqͥt: ⁊ erue me de aqͥs multis.

Expanded text:
corporis, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibus volvebas. nis . «Exime me, et
Abbreviated transcription (Latin):
neis: in ipso sꝑaui. Qui subdit ppłm meu̾ sub me.
sub qͦ ponas: supͣ qͥd ponas. Esstimatio enĩẽ: qͣnti
yͣcu sit qͥdq. Quanti estimauit hoĩem. qͥ ꝓ eo uni¬
ei sanguinẽ fudit. Qͥd ẽ hõ. qmͣ innotiusti eiꝰ. Luiꝰ¬
eũ pendis. tanti eũ estimas: p̃ciosũ qͥddã e̾ẽ ostendis.
Nonenĩ sic dẽ estimat hoĩem: qͦm hõ estimat hoĩem.
Qnͣ inuenit seruũ uenalẽ: caruis emit equũ quã

Expanded text:
meis in ipso speravi. «Qui subdit» «populum meum sub me.» meis in ipso speravi. «Qui subdit» «populum meum sub me.» sub quo ponas, supra quid ponas. Aestimatio enim est, quanti pretii sit quidque. Quanti aestimavit hominem, qui pro eo Unici sanguinem fudit? «Quid est homeum pendis, tanti eum aestimas, pretiosum quiddam esse ostendis. Non enim Deus sic aestimat hominem, quomodo homo aestimat hominem: quando invenit servum venalem, carius emit equum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ñ dr̃ pugna. s gaude. d qͥs ẽ qͥ hos ddies uelit.
Dĩs hõ certe dicit. ego. Audi qͥd sequit᷑. Nideo qi la¬
boras: uideo qr in pugna. in ꝑioło diu̾saris.
audi qͥd seqͥt᷑. Doceat manꝰ ad pliũ: ⁊ digitos inbel¬
lũ. Contine linguã tuã a malo: ⁊ labia tua ne
loquant᷑ dolũ. Puite a malo ⁊ fac bonũ. Quomͦ
enĩ pot̾is facẽ bonũ. nͥ declinau̾is a malo: Quid
q̃ro ut uestias: qñ adhuc expolias: Qͥa quęro
ut dones: qnͣ adhuc rapis: Declina a malor fic
bonũ. h̃ sub te pͥmo ploret pauꝑ: ut gaudͥeat
dete pauꝑ. Declma a malo. ⁊ fac bonũ. Qua mͥ¬
code. Nã mͦ pugnas. Quȩre pacẽ: ⁊ sequere eã.
hsce dic. Miscdia mea ⁊ refugiũ meũ. susceptor
ñs ⁊ lib̾ator m̃s: ꝓtector m̃s. Susceptor m̃s ne
cadã: erutor ne hereã: ꝓtector ne feriar. P ro¬
tector m̃s: ⁊ in ipso sꝑaui. In his oĩbꝰ. in toto labo¬
re meo. in oĩbꝰ pͣliis meis. in oĩb difficultatib

Expanded text:
ur, Pugna; sed Gaude. Sed quis est qui hos dies velit? Omnis homo certe dicit: Ego. Audi quid sequitur. Video quia laboras, video quia in pugna, in periculo diversaris: audi quid sequitur; docet manus in praelium, digitos in bellum. «Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum.» Quomodo enim poteris facere bonum, nisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestias, quando adhuc exspolias? quid quaero ut dones, quando adhuc rapis? «Declina a malo, et fac bonum.» Non sub te ploret primo pauper, ut gaudeat de te pauper. «Declina a malo, et fac bonum.» Qua mercede? Nam modo pugnas. «Quaere pacem, et sequere eam» . Disce, dic, meus et erutor meus, protector meus. Susceptor,» ne cadam; «erutor,» ne haeream; «protector,» ne feriar. «Protector meus, et in ipso speravi.» In his omnibus, in toto labore meo, in omnibus praeliis meis, in omnibus difficultatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dñe patͣ oeli ⁊ tͣre. Soͣfessio ẽ gͦ in laude: Rinde
Laudent te oĩa oꝑa tua. S tał questio redit ad
laudẽ qͣlis erat in cõfessione. Si enĩ ꝓpt̾ea cõfit̾.
nͣ pot̾ant t̾ra. ligna. ⁊ quȩq insensata. qr uocͣ
nͣ habent confitendi. idõ nec laudabt qr uoct
nͣ habent p̃dicandi: ñne tam̃ oĩa tres illi pueri
enumerant deambulantes intͣ flãmas innoxi¬
as: qͥb spaciũ erat ñ solũ ñ ardendi. s etiã lau¬
dandi dm̃ : Dĩb dicunt a celestib usq ad tͣre¬
na bñdicite: hẏunũ dicite. ⁊ supexaltate. eĩ
n scła. Eccr quomͦ dicunt hẏmnũ. Nlemo hoc sen¬
nat. qͦd mutus lapis. aut mitũ animal. habeat
rationẽ intelligendi dm̃. łoc qͥ putauert᷑: multũ
a u̾itate errauert᷑. Ds̃ ordinauit oĩa: ⁊ fecit oĩa.

Expanded text:
ne coeli et terrae» . Confessio est ergo in laude. Proinde Laudent te omnia opera tua. Sed talis quaestio redit ad laudem, qualis erat in confessione. Si enim propterea confiteri non poterunt terra, ligna et quaeque insensata, quia vocem non habent confitendi; ideo nec laudabunt, quia vocem non habent praedicandi. Nonne tamen omnia tres illi pueri enumerant, deambulantes inter flammas innoxias; quibus spatium erat, non solum non ardendi, sed etiam laudandi Deum? Omnibus dicunt a coelestibus usque ad terrena: «Benedicite, hymnum dicite, et superexaltate eum in saecula» . Ecce quomodo dicunt hymnum. Nemo hoc sentiat, quod mutus lapis aut mutum animal habeat rationem intelligendi Deum: hoc qui putaverunt, multum a veritate aberraverunt. Deus ordinavit omnia, et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑantis. Mĩa dĩ magna eͣ: qnͣ me conu̾tero di¬
nuitet mͥ oĩa: qr ñ facio qͥcqͥd uolo: Desꝑat ut
peccet : sꝑat ut peccet. Itrũq metuendũ est:
utrũq ꝑiculosũ. llȩ a desꝑatione: ue a ꝑuersa
spe. Utriq hiuc ꝑicło. ⁊ utriq malo quomͦ occur¬

Expanded text:
a Domini magna est; quando me convertero, dimittet mihi omnia: quare non facio quidquid volo? Desperat, ut peccet; sperat, ut peccet. Utrumque metuendum est, utrumque periculosum; vae a desperatione! vae a perversa spe! Utrique huic periculo et utrique malo quomodo occur
Abbreviated transcription (Latin):
Ita enĩ sinistra sub capite. ⁊ si dext̾a suꝑ caputa
eiꝰ cõplecꝰtet᷑ me: Tempori necessaria queritiso
qͣrite pͥmũ regnũ dĩ id ẽ dexterã: ⁊ ħ oĩa adi¬
cient᷑ uob̃. habebitis hic inqͥt ⁊ diuitias ⁊ głan
⁊ in futuro scło uitã et̾nã. Et sinistra contue¬
bo infirmitatẽ uram: ⁊ dext̾a coronabo ꝑ fec¬
tionẽ urãm. dn forte apłi reliqͤntes oĩa sua.
⁊ pauꝑib qđ habebant distͥbuentes: sine diui¬
tiis in hoc scło remansert᷑: Et uͥ eͣ illa ꝓmissio
sinistrȩ: accipient in hoc scło centies tantuꝰ
Multiplicationẽ ꝓmisit. Et reuera qͥd desit hoi
dĩ Si qͥs forte infidelis ẽ unã domũ aut
paucas ht̃: fideli hoĩ totꝰ mundus cliuitiaꝵ
ẽ. Hide sinistrã eiꝰ plenã sub capite: Accipiet
i hoc scło centies tantũ. Nide dext̾am cõplec¬

Expanded text:
Ita enim sinistra sub capite, si dextera super caput; Ita enim sinistra sub capite, si dextera super caput; ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et hais» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram complec
Abbreviated transcription (Latin):
cient. Ibi dextã: ibi ẽẽ debet desidiuĩ nr̃m
Sinistra utam᷑ ad tempꝰ: dexterã desidere¬
mꝰ in gtͣnũ. Diuitie si affluant. ne appona¬
tis cor. Si enĩ diuitiis affluentib cor appo¬
sueritis: qd sinistrũ eͣ dextrũ facietis. sor¬
rigite uos: agnoscite. sapientiã amplectẽ¬
tẽ uos: eiu dictũ ẽ. Sinistra eiꝰ sub capite
meo: ⁊ dextã eiꝰ cõplectet᷑ me. Nidete ama¬
toria scã cantica: udete cantica canticoꝵ..
nuptiarũ oelestiũ xp̃i ⁊ eccłiȩ. Qͥd dic̃ spon¬
sa de sponso. Sinistra eiꝰ sub capite meo:⁊
dextã eiꝰ amplecꝰtet᷑ me: Sinistra sub capi¬
te: dext̾a suꝑ caput. Amplecꝰtentis enĩ de¬
suꝑ: brachiũ suꝑ cap̃. sinistra dũ subt᷑ cap̃. S̾im¬
stra inqͥt eiꝰ sub capite meo. Ñ enĩ me deseret in
tẽporalib necessitatib: s tam̃ ipsa sinistra sib
capite erit. Ñ capiti p̃ponet᷑: s erit sub capite.
Et dext̾a eiꝰ cõplectet᷑ me: pollicens uitã etͣaan

Expanded text:
cient» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium Christi et Ecclesiae. Quid dicit sponsa de sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra sub capite erit; non capiti praeponetur, sed erit sub capite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
gnͣatio. laudabit oꝑa tua. Laudamꝰ nc̃ oꝑa dei:
eũ in hac mortalitate uiuimꝰ. Et si laudamus
cõpediti. quomͣ laudabimꝰ coronati: Ergo ⁊ nunc
attendamꝰ in hac gn̾atione oꝑa dnĩ. in cuiꝰ lau

Expanded text:
generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si laudamus compediti, quomodo laudabimus coronati! Ergo haec nunc attendamus in hac generatione opera Domini, in cujus lau
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs gn̾atio. dic̾ta eͣ gnͣatio ⁊ gnͣatio. Non enĩ tã¬
diu dicꝰturus erat gn̾atio ⁊ gn̾atio. quãdiu fi¬
niret numerũ oĩũ gn̾ationũ: s repetitio lo¬
quentis: in infinitũ misit animũ cogitantis.
¶cce ista gn̾atio ꝙ̃ nẽ in carne ẽ transitura hinc
sic̃ uenit. laudat oꝑa dĩ. ⁊ illa q̃ sucredit ⁊ cre:¬
dit laudabit utiq oꝑa dĩ: ⁊ pꝰt illã erit alia:
⁊ usq in finẽ scłi ꝙͣ multȩ gn̾ationes. Lloc sig¬
nificans ait: gn̾atio ⁊ gnͣatio laudabit oꝑa tua.
An forte duas gn̾̃ationes quasdã insinuare uolu¬
it ista repetitione:Sumꝰ enĩ in hac gen̾atione.
filii dĩ: erimꝰ in alia gnͣatione filii resurrectioi̾s.
Aipellauit seriptura filios resurrectionis. Ipsam
resurrectionẽ. regenerationẽ uocauit. In regn̾a¬
tione inqͥt eũ secdit filiꝰ hoĩs in maiestate sua.
tẽ in alio loco. ħ̃ enĩ nubent. neq uxores du¬
cent eũ suit filii resurrectioĩs. Ergo gnͣatio &

Expanded text:
nis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim tamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc significans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavit Scriptura filios resurrectionis; ipsam resurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate suaenim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et
Abbreviated transcription (Latin):
rat gr̃a utiq ñ ex uob̃. S ne qͥs alit̃ intellig̾et.
planꝰ hoc aꝑire. dignatꝰ ẽ. Da intellectorẽ: ⁊ to¬
tũ hoc dixit: grã salui estis facti. Ybi audis grͣam.
gratis intelligite. Si gͦ gratis. nicħ tu attulisti:
nichil tu meruisti. Nã si meritis aliqͥd reddi
sibi placentes. ꝓptͣ ignorantes dĩ iustitiã. ⁊ suã
uolentes constituere. Audi hoc idẽ aꝑtiꝰ. Et hoc
inquit qd̾ grã salui fac̾ti estis. ñ ex uob̃.s dĩ
donũ ẽ. S ⁊ nos forte aliquid fecimꝰ: ut dona
dĩ mererem̃. Ñ ex oꝑib inquit: ne forte. quis
extollat᷑. Qd gͦ nos : bene ñ oꝑam᷑: Immoo¬

Expanded text:
ligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam si meritis aliquid reddisibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. Audi hoc idem apertius: «Et hoc,» inquit, quod «gratia salvi facti estis, non ex vobis, sed Dei donum est.» Sed et nos forte aliquid fecimus, ut dona Dei mereremur. «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur,» Quid ergo? nos bene non
Abbreviated transcription (Latin):
dõ tribuat qr ẽ ⁊ sibi tribuat qr iustꝰ ẽ. Me¬
si eͣ enĩ qd̃ tͥ iuis tribuere: quiã qd̾ illi. Meliꝰ e¬
nĩ aliqͥd es qr iustus es: quã qr homo es. Inferiꝰ¬
enĩ aliquid das dõ: ⁊ suꝑiꝰ tͥ. Totũ illida : in
toto ipsũ lauda: ñ cadas de manu artificis. Ut
ees qͥd fecit. Nonne scriptũ ẽ qr sumpsit ds̃ li¬
mũ de t̾ra: ⁊ formauit hoĩem: Anteꝙͣ. homo es¬
ses: limꝰ eras. Ante ꝙͣ limꝰ eẽs: nichil eras. S ñ
de solo isto figm̃to: gras agas artifici tuo. Au¬

Expanded text:
tribuat quia justus est. Melius est enim quod tibi vis tribuere, quam quod illi: melius enim aliquid es quia justus es, quam quia homo es. Inferius aliquid das Deo; et superius tibi. Totum illi da, in toto ipsum lauda: non cadas de manu artificis. Ut esses quis fecit? Nonne scriptum est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo esses, limus eras; antequam limus esses, nihil eras. Sed non de isto solo figmento gratias agas artifici tuo; au
Abbreviated transcription (Latin):
ligna ⁊ lapides uocẽ habent cõfessionis: ꝓrsus ꝯ¬
fiteant᷑ ei oĩa oꝑa eiꝰ. Q dlicis: ⁊ tͣra ⁊ ligna oĩa o¬
bicũq auditis cõfessionẽ. putetis iã ñ eẽ nͥ pec¬
cati. Isq adeo enĩ hoc putat᷑: ut qñ sonuerit
de diuinis eloquiis. continuo sit consuetudo pec¬
tora tundere. Audi qr ẽ ⁊ laudis cõfessio. hũqͥd¬

Expanded text:
habent confessionis? Prorsus confiteantur ei omnia opera ejus. Quid dicis? Et terra et ligna? Omnia obicumque auditis confessionem, putetis jam non esse nisi peccati. Usque adeo enim hoc putatur, ut quando sonuerit de divinis eloquiis, continuo sit consuetudo pectora tundere. Audi quia est et laudis confessio. Numq
Abbreviated transcription (Latin):
rusca coruscationes: ⁊ disꝑges eos. Iã miracłis t̾ei¬
ti ñ audebt᷑ aliqͥd contra te: ⁊ in ipsis miracłis e¬
pauescentes hesitabt᷑. Qs ẽ iste qͥ tanta potest:
Qͥs ẽ iste qͥ sic exaltat᷑ : Cuꝰ nom̃ tantũ ualet :
Cũ dicunt quis ẽ iste: credituri stͣ. Corucast mi¬
racłis: ⁊ disꝑsisti malã consensionẽ eoꝵ. Emitte
sagittas tuas. ⁊ cõturbabis eos. Sagittȩ potentis ã¬
cutȩ. Precepta tua. dicta tua. feriant or eoꝵ E
mitte sagittas tuas. ⁊ cõturbabis eos. llulnerentur
male sani. ut sanent᷑ bene uuln̾ãti: ⁊ dicant iã
in eccłia ⁊ in corpore &ͥ cõstititi. dicant eũ ecłia¬

Expanded text:
rusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in ipsis miraculis expavescentes haesitabunt. Quis est iste qui tanta potest? quis est iste qui sic exaltatur, cujus nomen tantum valet? Cum dicunt, Quis est iste, credituri sunt: coruscasti miraculis, et dispersisti malam consensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittae potentis acutae» ; praecepta tua, dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in Ecclesia et in corpore Christi constituti, dicant cum Ec
Abbreviated transcription (Latin):
laus rose. laus lauri. Or̃a ista oꝑa dĩ st̃. Propo¬
nunt᷑. suscipunt᷑. laudant᷑. Oꝑa celebrant᷑:
de oꝑatore. tacet᷑. Ego in oꝑib uolo laudare
creatorẽ: ingratũ ñ amo laudatorẽ. Laudas
quieqͥd fecit: taces de illo qui fecit. Quasi uͦ
nͥ ille tantꝰ ee̾t: inuenires qd̾ laudares. In eo
qd uides: qͥd ibi lauddat᷑: Species. utilitas. aliqͣ
uirtꝰ. aliqͣ potentia rerũ istaꝵ. Si pulcͥtudo
te delectat. qͥd pulchriꝰ faciente: Si utilitas
laudat᷑. quid illo utiliꝰ qͥ fecit oĩa. Si urtꝰ
ti. laudantes ereaturã. obliuiiscentes creatorẽ. nͣ̃
sic te laudat gn̾atio ⁊ gn̾atio in serius tuis. cum
laudat oꝑa tua. S: quomͦ laudat: E uirtutẽ tu¬
am annuntiabt᷑. In laudandis oꝑib tuis: uirtu¬
tẽ tuã annuntiabt᷑. Laudatores isti scĩ. ⁊ boni
fideles. ueri laudatores. ñ in grati gr̃e. cũ lau¬
dant oꝑa dĩ ħ atq illa. sũma ⁊ ima. celestia:

Expanded text:
laus rosae, laus lauri: omnia ista opera Dei sunt, proponuntur, suscipiuntur, laudantur; opera celebrantur, de operatore tacetur. Ego in operibus volo laudari Creatorem; ingratum non amo laudatorem. Laudas quod fecit, taces de illo qui fecit? Quasi vero nisi ille tantus esset, invenires quod laudares. In eo quod vides, quid ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus ti, laudantes creaturam, obliviscentes Creatorem; non sic te laudat generatio et generatio in servis tuis, cum laudat opera tua. Sed quomodo laudat? «Et virtutem tuam annuntiabunt.» In laudandis operibus tuis, virtutem tuam annuntiabunt. Laudatores isti, sancti et boni fideles, veri laudatores, non ingrati gratiae, cum laudant opera Dei haec atque illa, summa et ima, coelestia et
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽe laudẽ aĩ: ⁊ usq ad finẽ psalmi. laus
ipsa ꝑducit᷑. Deniq titulus psalmi est.
laus ipsi dđ. Et qm̃ ipse dictꝰ eͣ dauid. qͥ ue¬
nit ad nos ex semine. dd̃: ipse aũ rex nrͣ ẽ
regens nos. ⁊ introducens nos in regnũ suũ:
intelligit᷑ laus ipsi acł. laus ipsiaͦ. xpͣc aut̃¬

Expanded text:
esse laudem Dei, et usque ad finem Psalmi laus ipsa perducitur. Denique titulus Psalmi est, «Laus ipsa David.» Et quoniam dictus est David, qunit ad nos ex semine David , ipse autem rex noster est, regens nos, et introducens nos in regnum suum: intelligitur «Laus ipsi David,» Laus ipsi Christ
Abbreviated transcription (Latin):
migabt᷑. Montes suꝑbos: elationes t̾renas: tumi¬
das granditates. Lange inqͥt. tange. istos mon¬
tes. De grã tua. da istis montib ⁊ fumigabunt:
qr fatebunt᷑ peccã sua. fumꝰ confitentiũ pecca¬
toꝵ. extorquebit lacrimas humiliatoꝵ suꝑboꝵ.
Tange montes. ⁊ frimigabt᷑. Quãdi ñ tac̾ti mag¬
ni sibi nident᷑: dicturi st̃. Tu maguꝰ es dñe.
Dicꝰturi st̃ ⁊ montes: tu solus altissimꝰ suꝑ omir̃ tĩ¬

Expanded text:
migabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumimigabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumidas granditates: «Tange,» inquit, «tange» istos «montes;» de gratia tua da istis montibus: «et fumigabunt;» quia fatebuntur peccata sua. Fumus confitentium peccatorum extorquebit et lacrymas humiliatorum superborum. «Tange montes, et fumigabunt.» Quamdiu non tacti, magni sibi videntur. Dicturi sunt, Tu magnus, Domine ; dicturi sunt et montes, «Tu solus altissimus super omnem t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fumigabt᷑. Chorusca choruscationẽ. ⁊ disꝑges eos.
enutte sagittas tuas ⁊ cõturbabis eos. Emite ma
nũ ex alto: ⁊ exime me ⁊ erue me de. aqͥs mul
pugnans in hoc scło: inuocat adiutoriũ dĩ. Incli¬
na cȩlos tuos ⁊ descende. Q st̃ celi inclinati: apłi
humiliati. Isti enĩ cęli enarrant głam dĩ. ⁊ de his
rabilia. coruscante. de iłł ⁊ intonante. dño mira¬
cłis ⁊ p̃ceptis: putati st̃ dii de celo descendisse. ad
hoĩes. Nã qͥdã ex gentibꝰ hoc putantes: eis etiã
sacͥficare uoluert̃. Tc̃ illi uidentes sibi indebitũ
honorẽ: ⁊ expauescentes ⁊ detestantes. ⁊ eos qͥ sic
errabant corrigentes. ut ostenderent eis motum
animi sui. cõscidert᷑ uestim̃ta sua ⁊ dixert᷑. Ed
hoc facitis: hoies ⁊ nos sumꝰ. passibiles sic̃ ⁊ uos.
& ceꝑunt sub his u̾bis cõm̃dare excellentiã dñi nr̃i
clinati erant celi. ut descendet ds̃. Inclina gͦ x.¬
los tuos. ⁊ descende. factũ ẽ. Tange montes ⁊ fu¬

Expanded text:
es eos; emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multpugnans in hoc saeculo, invocat adjutorium Dei: «Inclina coelos tuos, et descende.» Qui sunt coeli inclinati? Apostoli humiliati. Isti enim «coeli enarrant gloriam Dei:» et de his rabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam quidam ex Gentibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. Tunc illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut ostenderent eis motum animi sui, consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, «Quid hoc facitis?» «Homines et nos sumus passibiles, sicut et vos.» Et coeperunt sub his verbis commendare excellentiam Domini nosinclinati erant coeli, ut descenderet Deus. «Inclina» ergo «coelos tuos, et descende.» Factum est. «Tange montes, et fu
Abbreviated transcription (Latin):
des terã: ut ponamini ad dexterã. In sinistra enĩ
habuert᷑ dexterã. ap̃ qͦs esuriuit ⁊ dedert᷑ ei mã¬
ducare. situit. ⁊ potũ dedert᷑. hospes fuit susce¬
pert̃: nudus fuit uestiert᷑. Hoc totũ de sinistra
abstulert̃. ⁊ ad dext̾am oꝑa transtulert̃: ut ad
dexterã ponerent᷑. Byperunt gͦ uaniloqui filii
aliem: beatũ dixert᷑ ppłm cui ħ st̃. Nos dicite
nobiseũ. beatꝰ p̾płs cuiꝰ dñs ds̃ eius. Explicit

Expanded text:
sinistra enim habuerunt sinistram, apud quos esurivit, et dederunt ei manducare; sitivit, potumi dederunt; hospes fuit, susceperunt; nudus fuit, vestierunt . Hoc totum de sinistra abstulerunt, et ad dexterae opera transtulerunt, ut ad dexteram ponerentur. «Dixerunt» ergo vaniloqui filii alieni «beatum populum cui haec sunt;» vos dicite nob
Abbreviated transcription (Latin):
lumes. filias ornatas. plena cellaria. habundan¬
tia pecora. nullã ruinã. ñ dico parietis. s nec se¬
pis. nullũ tumultũ ⁊ clamorẽ in plateis: sed
quietẽ. pacẽ: abundantiã. copiã rerũ. in domi¬
b in ciuitatib. Esrgo ñ eͣ ista felicitas: Aut de¬
bent eã iusti defugere: Aut ñ inuenis n domũ
iusti abundantẽ. reb his omib: plenã ista fe¬
licitate: Non erat domꝰ abrahȩ abundans.
auro. argento. familia. filiis. pecorib: slonne
sc̃s iacob patͥarcha. fugiens a facie esau frĩs
sui in mesopotamia seruiens. ditatꝰ regͤssus ẽ.
⁊ egit grãs dño dõ suo: qr in uirga sua transi¬
it fluiiiũ. ⁊ regressus ẽ cũ tanta abundantia
peccoꝵ atq filioꝵ: Qͥd dicimꝰ Non ẽ ista fe¬
licitas: Sit licet. s sinistra. Qͥd ẽ sinistra:
Temporalis: mortał: corporat. Nolo illã iã de¬
fugias: s ne dext̾am putes. Non enĩ isti idõ
maligni. idõ uani. qr his abundant: s qr id

Expanded text:
lumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut debent eam justi defugere? aut non invenis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id
Abbreviated transcription (Latin):
moriã abuindantie suauitatis tue eructabt᷑.
Oepulas felices. Qͥ d manducabt̃ qͥ sic eructabt᷑:
Memoriã abundantie suauitatis tue. Qͥ d ẽ me¬
moriã abundantie suauitatis tuȩ Qͥa oblitus
nos nͣ es: cũ obliti te nos fuerimus. Oĩs enĩ ca¬
ro. oblita erat dm̃. Ille tnͣ oꝑa sua. ñ ẽ oblitus.
Hec memoria eiꝰ suꝑ nos: qr ñ nos oblitus ẽ. łre¬
dicanda ẽ: enarranda ẽ: ⁊ qr ualde dulcis ẽ.
manducanda ⁊ eructuanda ẽ. Sic manduca
ut erucꝰtes: sic accipe ut des. Manducas cum
discis : erucꝰtas cũ doces. Wanducas cũ audis.
eructas cũ p̃dicas. hoc tñ eructas qđ mandu¬
casti. Deniq ille auidissimꝰ epulator ioħes apłs.
cui ñ sufficiebat ipsa m̃sa dni. nͥ discũbet suꝑ
pectꝰ dñi. ⁊ de archano eiꝰ bib̾et diuina secre¬
ta: qͥd eructauit: In pͥncipio erat u̾bũ. ⁊ u̾bum
dantiȩ suauitatis tuȩ eruc̾tabt̃. Qͦm̃ ñ suffic̃

Expanded text:
moriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt.» O epulas felices! Quid manducabunt qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua non est oblitus. Haec memoria ejus super nos, quia non nos oblitus est, praedicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manducasti. Denique ille avidissimus epulator Joannes apostolus, cui non sufficiebat ipsa mensa Domini, nisi discumberet super pectus Domini , et de arcano ejus biberet divina secreta, quid eructavit? «In principio erat Verbum, et Verbum d
Abbreviated transcription (Latin):
audare uob̃cũ dñm desideramus.: ⁊
qm̃ hoc cõcedere dignatꝰ ẽ. ut laus
quã illi dicimꝰ habeat ordinẽ suum.
ne focte aliquo excessu quẽ laudat offendat.
meliꝰ it᷑ laudis in seriptura dĩ querimꝰ: ⁊ ab ipsa
uia nec in dext̾am nec in sinistrã digredimur
Audeo dice caritati ur̃e: ut bene ab hoĩe lau¬
det᷑ ds̃. laudauit se ipse ds̃. Et qr dignatꝰ est
laudare se: idõ inuenit hõ quẽadmodũ lau¬
det eĩ. Neq enĩ hoc potest dici ddõ. qd dictũ
ẽ hoĩ: ñ te laudet os tuũ. It enĩ se homo
laudet arrogantia ẽ: ut ds̃ se laudet mĩa ẽ.
A dest amare quẽ laudamꝰ: bonũ amando. mͣse¬
im hoc nob̾ cõsulit qr amabilẽ se facit. Ex¬
hortat᷑ gͦ cor nrm in laudẽ suã: ⁊ spũ suo im¬
ipse se laudat: Incip̃ gͦ psalmꝰ iste ita.¬

Expanded text:
m desideravimus: et quoniam hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudis in Scriptura Dei quaerimus, ne ab ipsa via, nec in dexteram nec in sinistram digrediamur. Audeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te laudet os tuum» . Ut enim se homo laudet, arrogantia est: ut Deus se laudet, misericordia est. Prodest amare quem laudamus; bonum amando, nos mein eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo imd aliud quam ipse se laudat? Incipit ergo psa mus iste ita
Abbreviated transcription (Latin):
tus cõmoniusti nos: ut ⁊ nos reducas in memori¬
am. Cõmemor abunt᷑ enĩ ⁊ conu̾tent᷑ ad dm̃. uni¬
usi fines t̾rȩ. Qa gͦ memoriã abundantiȩ suaui¬
tatis tue eructabt᷑. intelligentes in se. nil boni
ẽe qd̾ a te ñ sit. nec potuisse conu̾ti adte nͥ cõ¬
memorent᷑ abs te. nec reduci potuisse in memo¬
riã tua̾ si tu obliuiisceris illoꝵ: hec consicłantes
in gra tua. ⁊ iustitia tua exultabt᷑. hȩc inquã in
grã tua considerantes: exultabt̾ iustitia tua ñ
sua. feẽs si uultis eructuare grãm: bibite grãm.
Qdeͣ bibite grãm: Discite gr̃am: intelligite gr᷑am.
los anteꝗͣ eemꝰ omĩno ñ eramꝰ: ⁊ facti sumꝰ hoĩes

Expanded text:
tus commonuisti nos, ut et nos reducas in memoriam. «Commemorabuntur» enim «et convertentur ad Dominum universi fines terrae» . Quia ergo «memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt,» intelligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gratia considerantes, «exsultabunt justitia tua,» non sua. Fratres, si vultis eructare gratiam, bibite gratiam. Quid est, bibite gratiam? Discite gratiam, intelligite gratiam. Nos antequam essemus, omnino non eramus; et facti sumus homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qui redemit dđ seruũ suũ. agnoscitis dauid:
estote dc. Unde redemit dd seruũ suũ: Iñ rede¬
ligno erue me. De gladio ñ sufficit: addit malig
rentib: ⁊ cet̾as necessitudines direptus gladio pu¬
tredinẽ abscidenti: m̃bra aũ. xͥ sananti. Est gͦ
benignꝰ gladiꝰ bis acutꝰ. utroq acumine p̃poteis

Expanded text:
 Agnoscitis David, estote David. Unde redimit David servum suum? unde rediligno erue me. De gladio,» non sufficit; addit, «malirentibus, et caeteras necessitudines dirempturus, gladio putredinem abscindente, membra autem Christi sanante. Est ergo benignus gladius bis acutus, utroque acumine praepote
Abbreviated transcription (Latin):
dantiȩ suauitatis tue erucꝰtabt̃: ñ nͥ tuam.
Iste oꝑum considerator: uide si defluxtis ẽ ab
oꝑante ad opꝰ. Yide si cecidit ab eo qͥ fecit:
ad ea q̃ fecit. Ab his q̃ facꝰta st̃ gradĩ sibi fe¬
cit ad eũ: ñ ab illo ad ista casũ. Si enĩ ama¬
ueris hec plus ꝗͣ illũ: ñ habebis illũ. Et qͥd
tͥ ꝑdest abundare oꝑib: si te deserit oꝑa¬
si ñ minaret᷑ nulla esset correctio. Bicent
gͦ laudatores tui. ⁊ uirtutẽ metuendorũ:
uirtutẽ creaturȩ tuȩ punientis.⁊ disciplinã
dantis dicent. ñ tacebt̃. Non enĩ p̃dicabt᷑ regnũ
te cõstituens ostende tͥ debet ⁊ qͥd diligas ⁊ quid
timeas: ⁊ qͥd appetas. ⁊ qͥd fugias. qͥd eligas ⁊ qͥd re¬
icias. Tempus elecꝰtionis ñc ẽ: acceptionis postea
erit. Dicat᷑ gͦ. Uirtutẽ metuendoꝵ. ⁊ magnitu¬
dinẽ tuã inqͥt enarrabt᷑. Sic infinitã. sic qͦmͦ mag¬
nitudinis tuȩ ñ ẽ finis. ñ de illa tacebt᷑: illã in

Expanded text:
tuae eructabunt:» nonnisi tuam. Iste operum considerator, vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operasi non minaretur, nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedicabunt regnum te constituens, ostendere tibi debet et quid diligas, et quid timeas, et quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnitudinem tuam,» inquit, «enarrabunt eam.» Sic infinitam, sic quomodo magnitudinis tuae non est finis; non de illa tacebunt. Illam, i
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ xͥ sui: a qͥb eruit dõ humilitatẽ dd. Qd ẽ de
aqͥs multis: Qͥd dixisti: Ne aquȩ alit̃ intelligan¬
t᷑: qͥd dixisti aquas multas: Qd dixi. audi. De
manu filioꝵ alienoꝵ. Audite. fres int̃ qͦs simnꝰ.
int᷑ qͦs uiuamꝰ: a qͥb erui desideremꝰ. Quoꝵ os
locutũ ẽ. uanitatẽ. Hodie uos om̃s siñ ad hec
diuina spectacła u̾bi dĩcõgregati eẽtis. ⁊ es
hac hora ꝑmixti uiu̾etis. qͣntas uanitates an¬
diretis: Quoꝵ os loquitũ ẽ uanitatẽ. In ando
deniq loquentes illi uanitatẽ: audirent uos lo¬
quentes uitatẽ. Quoꝵ os loquitũ ẽ uanitatẽ.
eeta eoꝵ dext̾a iniquitatis. Qͥd tu int̾ eos. cũ ua

Expanded text:
 sui, a quibus eruet Deus humilitatem David. Quid est, «de aquis multis?» Quid dixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, fratres, inter quos simus, inter quos vivamus, a quibus erui desideremus. «Quorum os locutum est vanitatem.» Hodie vos omnes, si non ad haec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanitatem, audirent vos loquentes veritatem? «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ: u̾itati simił factꝰ ẽ. S qr peccauit. qr. rece¬
pit digna: uanitati simił factus ẽ:. Piniquitate
enĩ erudisti hoĩem. dixit in alio psalmo: ⁊ tabes¬
cere fecisti sic̃ araneã aĩam eiꝰ. Inde ⁊ hoc. hoͣ ua¬
nitati simił factꝰ ẽ. Ibi qͥd ait. Ecce uet̾es posiusti
dies meos. Dies eiꝰ uelut umbra pͣtereunt. Atten¬
dat sibi hõ in dieb umbrȩ. suȩ: ⁊ faciat aliqͥd dig¬
nũ desidatȩ lucis suȩ. Et si in nocte umbrȩ ẽ. qͣ¬
rat ddiẽ. Dies enĩ huiꝰ uanitatis cognoscenti hoĩ:
nob. siue aliqua ꝓsꝑitate mundus arrideat nob̃.

Expanded text:
ditus, veritati similis factus est; sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.» Inde et hoc, «Homo vanitati similis factus est.» IbiDies ejus sicut umbra praetereunt.» Attendat sibi homo in diebus umbrae suae, ut faciat aliquid dignum desideratae lucis suae; et si in noctis umbra est, quaerat diem. Dies enim hujus vanitatis, cognoscenti homininobis, sive aliqua prosperitate mundus arrideat,
Abbreviated transcription (Latin):
is faiciatis. Quomͦ me iubes unce. eũ ille. dicat
it ñ ea qͣ uultis faciatis. Suexis qͦmͦ: Attende ad
gr̃m uasis pastoralis: lapides de flumine in ex¬
aptorio lactis pone: Ecre ego tͥ dico: immo tͥ ipsa
ultas dic̃ ꝓrsus ñ facis qđ ius. pugnante. carne
iadusus spm tuũ. Si ad istã pugnã de te p̾sumis.
aamonendus es ne frustra audias. exultate deo
adiuitori nr̃o. Si enĩ ꝑ te impleres totũ: ñ eẽt ad¬
utor necessariꝰ. Rursus si in tua tu uoluntate ni

Expanded text:
is, faciatis.» Quomodo me jubes vincere, cum ille dicat, is, faciatis.» Quomodo me jubes vincere, cum ille dicat, «Ut non ea quae vultis, faciatis?» Quaeris quomodo? Attende ad gratiam vasis pastoralis, lapidem de flumine in exceptorio lactis pone. Ecce et ego tibi dico, imo tibi ipsa veritas dicit. Prorsus non facis quod vis, pugnante carne adversus spiritum tuum. Si ad istam pugnam de te praesumis, admonendus es, ne frustra audieris, «Exsultate Deo adjutori nostro» . Si enim per te impleres totum, non esset necessarius
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qͣm senties uincis. Nã diabolũ insidiantẽ ñ
sentis. Sigͦ edomiusti auariciã: attendis alterũ ꝓ¬
ponente᷑ opꝰ ⁊ pͣmiũ. Qͥa ille ꝓposuit: fraudẽ
lucrũ. Qͥdiste ꝓponit: Innocentiã. ⁊ coronã. fac
⁊ tolle: ⁊ ille dicit ⁊ iste. lã tu p̃liator int̾ior.
si ñ es uictꝰ auaricia. s uicꝰtor auariciȩ: illũ at¬
tendis. hc̃ uincis. Discernis enĩ utrũq ⁊ dicis. flx
uideo opꝰ ⁊ p̃miũ: illic aũ escã ⁊ laqueũ. Ileq em̃
aliqͥd dicis in te : qd̾ ñ ꝑtineat a te. Etenĩ ex
peccato diuisus es adu̾sus te. Trahis concups¬
centiȩ ꝓpaginẽ: ex traduce. mortis. habes cm¬
tra quẽ pugnes in te. habes qd̾ expugnes inte.
s habes quẽ iuoces. ut pugnantẽ achuuet te
⁊ tincentẽ ooronet te : qͥ ñ existentẽ fecit te.
Qͦmͦ inqͥs uincã: Coce ipse apłs difficillimũ plũ
ꝓponit. Et̃ quã laboriosũ sit. aut forte. insupꝑi¬
e s ñ intelligo: ipse ostendit. Paro inqͥt cõcupis¬

Expanded text:
tur, quam sentiens vincis; nam diabolum insidiantem non sentis: si ergo edomuisti avaritiam, attendis alterum proponentem opus et praemium. Quid ille proposuit? Fraudem et lucrum. Quid iste proponit? Innocentiam et coronam. Fac et tolle, et ille dicit, et iste. Jam tu praelatior interior, si non es victus avaritia, sed victor avaritiae; illum attendis, hunc vincis. Discernis enim utrumque, et dicis: Hic video opus et praemium, illic autem escam et laqueum. Neque enim aliquid dicis in te, quod non pertineat ad te. Etenim ex peccato divisus es adversum te. Trahis concupiscentiae propaginem et traducem mortis: habes contra quod pugnes in te, habes quod expugnes in te. Sed habes quem invoces, ut pugnantem adjuvet te, et vincentem coronet te, qui non existentem fecit te inquis, vincam? Ecce ipse Apostolus difficillimum praelium proponit, et quam laboriosum sit aut forte insuperabile, si non intelligo, ipse ostendit. «Caro,» inquit, «concupis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓsꝑe exhibet ñ ẽ gaudiũ beatoꝵ. s consolatio
miseroꝵ. Itaq agat aliqͥd inquã homo dignũ de¬
siderata luce: in istis dieb umbrȩ suȩ: ⁊ nocte in¬
quirat dm̃ sic̃ scͥptũ ẽ. indie tͥbulatioĩs meȩ dm̃
ex qͥsiui manibꝰ meis nocꝰte corã eo. ⁊ ñ sũ deceptus.

Expanded text:
e exhibet, non est gaudium beatorum, sed consolatio miserorum. Itaque agat aliquid, inquam, homo dignum desiderata luce in istis diebus umbrae suae, et in nocte inquirat Deum, sicut scriptum est: «In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum d
Abbreviated transcription (Latin):
lũ de siuis. Qñ aũ credunt magni eiꝰ qͦs ille
in manu habebat. ⁊ de qͥb cȩt̾as aĩas trucida¬
bait. cõu̾tunt linguas suas cont̾ diabolũ: &
sic goliȩ de gladio suo caput incidit᷑. Alisterium
tituli ꝓ tẽporis breuitate tractauimꝰ: uideamus
quid habeat ipse psalmus. nu uiuuu¬
Denedictꝰ dñs dc̃ m̃s qui docet manꝰ meas. ad
p̃liũ: ⁊ digitos meos ad bellũ. Uex nr̃a ẽ: si

Expanded text:
lum de suis: quando autem credunt magni ejus, quos ille lum de suis: quando autem credunt magni ejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum; et sic Goliae de gladio suo caput inciditur. Mysterium tituli pro temporis brevitate tractavimus; videamus quid habeat ipse Psalmus. 3. «Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas in praelium, digitos meos ad bellu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̃. Qͥ a gͣ grã fecit impleri legẽ: significat᷑
gr̃a lacte. Hoc enĩ ẽ in carne gratiutũ: uͥ mat᷑
ñ q̃rit acciꝑe s satagit dare. hoc mat᷑ gratis
dat: ⁊ cõtristat᷑ si desit qͥ accipiat. Quomͦ gͦos¬
tendit dauia legẽ sine grã oꝑari ñ posse. nͥ eũ
alos qͥnq lapiddes qͥbꝰ significabat᷑ lex in libris
qͥnq cõiungere uolens grẽ. posuit in uase pa¬
storali quo lac mulgere cõsueuerat. Hisarma¬
tus. gr̾a utiq armatꝰ: ⁊ idõ p̃sumens ñ de se. s
de dño suo. ꝓcessit adu̾sus goliã suꝑbũ. se iac̾tan¬
tẽ. de se p̃sumentẽ. Tulit unũ lapidẽ iecit. Ini¬
micus in fronte ꝑcussus cecidit. ex eo loco corpris.
te cõmemorauimꝰ caritas. Et ait apłs. Sufferen¬
tes inuicẽ in dilectione: studentes seruare.¬
unitatẽ spõ in uinoło pacis. Demide illo ꝑcusso
atq deiecto. gladiũ eiꝰ abstulit: uñ ⁊ illi cap̃
abscidit. Et̃ hoc fecit nrͣ dauid: deiecit diabo¬

Expanded text:
 . Quia ergo gratia fecit impleri Legem, significatur autem gratia lacte; hoc enim est in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare; hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat: quomodo ergo ostendit David Legem sine gratia operari ns quinque, quibus significabatur Lex in libris quinque, conjungere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus, gratia utique armatus, et ideo praesumens non de se, sed de Domino suo, processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, jecit, inimicum in fronte percussit; cecidit ex eo loco corporis,te commemoravimus, «charitas:» et Apostolus ait, «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servaretatem spiritus in vinculo pacis» . Deinde illo percusso atque dejecto, gladium ejus abstulit, et inde caput illi abscidit. Et hoc fecit noster David, dejecit diabo
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc instat᷑: adhuc delib̾at᷑. Ergo qͥ pugnat. ꝑi¬
clitat᷑. Hidimꝰ pugnã: oet̾a uideamꝰ. Contẽpsit uis¬
titiã: ut fraudẽ face̾t. Hictꝰ ẽ. Contẽpsit lucrũ:
ut iustitiȩ seriuret. Hicit. In his trib. uictũ do¬
les: pugnanti metuo: uictori gaudeo. S etiã ille
qͥuicit nũquã omĩno egit in se. ut ꝓrsus eũ pe¬
eunia ñ attẽptet. aut nich̃ in eo excitet delecta¬
solũ cui ñ cõsentiat. s cũ qua nec pugnare. dignet᷑:
inest tñ aliqua delectatioĩs titillatio. Hec titilla
tam̃. ⁊ quasi morat᷑ in carne mortali: qd ñ erit. Du¬
eit᷑ enĩ totũ in uictoriã s postea. Nodo aũ corpus

Expanded text:
adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periadhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo, pugnanti metuo, victori congaudeo. Sed etiam ille qui vicit, numquid omnino egit in se, ut prorsus eum pecunia non attentet, aut nihil in eo excitet delectasolum cui non consentiat, sed cum qua nec pugnare dignetur? Inest tamen aliqua delectationis titillattamen, et quasi moratur in carne mortali, quod non erit. Ducetur enim totum in victoriam, sed post
Abbreviated transcription (Latin):
us faciatis. ⁊ ꝓposuisset te ante te: ueluti defici¬
entẽ te in te: cõtinuo misit ad adiutorẽ. Qd̾ si
pũ ducimin: ñ adhuc estis sub lege: Qͥ enĩ sub
lege ẽ ñ implet legẽ: s p̃mit᷑ a lege: sic̃ ille. dđ
sub armis erat. Ergo si spu duiceris: uide qͥs te ad¬
nuabit. ut impleas qd̾ uelis. Adhutor tuus. suscep¬
tr tuus. spes tua: qͥ docet manꝰ tuas in pliũ. ⁊ di¬
gitos tuos ad bellũ. Manifesta enĩ st̃ inqͥt oꝑa
carnis. Que sunt fornicationes. ĩ mundiciȩ: ido¬
loꝵ seruitꝰ. lixuria. ueneficia. cõtentiones. inuni
sidebt᷑ Nlon qͥ adũsus talia cõfligt̃: s qͥ talia agt̃
sũ enĩ cõfugis aliud opꝰ ẽ: eũ uincis aliud opꝰ ẽ: eũ
pacr̃ ⁊ requie᷑ habes aliuid opꝰ est. hȩc dũ exem¬
plis demonstro paucis. adũtite. Suggerit᷑ aliqͦd lu¬
crũ. delectat. łlabet fraudẽ: s magnũ eͣ lucrum.
Telectat. s ñ consentis. Pugnã uide: Adhuc suadet᷑:

Expanded text:
tis, faciatis;» et proposuisset te ante te, veluti deficientem te in te, continuo misit ad adjutorem: «Quod si spiritu ducimini, non adhuc estis sub Lege.» Qui enim sub lege est, non implet legem, sed premitur a lege; sicut ille David sub armis erat. Ergo si spiritu duceris, vide quis te adjuvabit, ut impleas quod velis. Adjutor tuus, susceptor tuus, spes tua qui docet manus tuas in praelium, et digitos tuos ad bellum. «Manifesta enim sunt,» inquit, «opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitsidebunt» . Non qui adversus talia confligunt, sed qui talia agunt. Cum enim confligis, aliud est opus; cum vincis, aliud opus est; cum pacem et requiem habes, aliud opus est. Haec dum exemplis demonstro paucis, advertite. Suggeritur aliquod lucrum, delectat; habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño erimꝰ. Ibi absorbebit᷑ mors in uic̾toriam:
ibi dicet᷑. Ubi ẽ mors contentio tua: uͥ ẽ mors
aculeus tiuis: Non enĩ relinquet᷑. nec in aĩo nec
in corpore: qd̵ rebellet adu̾sus amorẽ dt̃ łlena
pͣlio estis. in contentione confligitis : ⁊ tam̃ qͣn¬
dã requiẽ desideratis. Qͥs ẽ hõ qͥ uult uitã: ⁊ dib¬
git dies uidẽ bonos Qs ẽ qͥ ñ dicat ego: Ibi uita.¬

Expanded text:
am: ibi dicetur, «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod rebellet adversus amorem Dei. Plena ebo vos.» In praelio estis, in contentione confligitis; et tamen quamdam requiem desideratis. «Quis est homo qui vult vitam, et diligit vi
Abbreviated transcription (Latin):
sermone̾. cui bñfacitis intendentes tãꝗͣ lucernȩ
lucenti in obscuro loco. donec dies lucescat. ⁊ lucifer
oriat᷑ in cordib ur̃is. Ipse dies : p̃miũ nr̃m ibi ẽ.
Mane exaudies uocẽ meã: mane astabo tͥ. ⁊ cõtẽpla¬
bor. Ergo oꝑare quãuis in nocꝰte manib tus. id
ẽ bonis oꝑib inquire dm̃. anteꝗͣ. ueniat dies ille
qͥ te letificet: ne ueniat qͥ te mestificet. Hide e¬
as. quasi studio placendi hoĩb. Nanib meis oꝑi¬
b meis: in umbra. in hac uita. uͥ ipse uidet. non

Expanded text:
tendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» . Ipse dies praemium nostrum ibi est. «Mane exaudies vocem meam; mane astabo tibi, et contemplabor» . Ergo operare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide eas quasi studio placendi hominibus. «Manibus meis,» operibus meis: in umbra, in hac vita: ubi ipse videt, non