comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crotala gestantes saltare discebant: ad eo
quidẽ ut ab heroicis conunuus nequaquã
conuenerant celebre est: & tamenñ defuit
qui sub illori. supercilio peteret saltriam
intromitti. ut puella supta naturã mol¬
lior canora dulcedine. & saltationis lubri¬
co exerceret illecebris pħantes. Ceterum
histriones non int̾ turpes habitus cicero
auctor est: qui sicut furius albinus refert.
roscio & esopo familiarit̾ usus est. adeo qͥdẽ.
ut res rationesq eoꝵ sua sollercia tueret᷑.
Quod cũ ex aliis multis. tũ ex epłis eius
declaratur. Nam ulla oratio celebritate su
iunotuit. in qua popłm romanũ obiur
quod roscio agente tumultuarit. Et qu
constat cũ ipso histrione contendere sol
uteũ ille sepius eandẽ sententiã uarus
bus efficeit: an ipse ꝑ eloquentie copia s¬
mone diuerso ꝓnuntiaret. Que res ab
artis sue fiduciã rosciũ abstraxit: ut l
conscriberet. qtio eloquentiã cũ histron

Expanded text:
crotala gestantes saltare discebant. Adeo crotala gestantes saltare discebant. Adeo quidem, ut ab heroicis conviviis nequaquam llic convenerant, celebre est, et tamen non defuit qui sub illorum supercilio peteret psaltriam intromitti, ut puella, supra naturam mollior, canora dulcedine, et saltationis lubrico, exerceret illecebris philosophantes. Caeterum histriones non inter turpes habitos, Cicero auctor est, qui, sicut Furius Albinus refert, Roscio et Aesopo familiariter usus est, adeo quidem, ut res rationesque eorum sua solertia tueretur. Quod cum ex aliis multis, tum ex epistolis ejus declaratur. Nam illa oratio celebritate sui innotuit, in qua populum Romanum objurgat, quod Roscio agente tumultuarit. Et quidem constat cum ipso histrione contendere solutrum ille sepius eandem sententiam variis gestibus efficeret an ipse per eloquentie copiam smone diverso pronuntiaret. Quae res ad hanc artis suae fiduciam Roscium abstraxit, ut librum conscriberet, quo eloquentiam cum histrionia
Abbreviated transcription (Latin):
sertũ ẽ: udi unũ filiũ petitoris puerum
bullatũ. non inmnorẽ annis.xii. cũ crotalis
saltare. Croton grece pulsus dr̃. & inde
ctinbala sic dicũntur: uel musicũ notat
instrumentũ. qd̾ in sono uocẽ ciconie uni¬
tatur. Nam ipsa apud egyptias crotalus
appellatur. Crotala quoq dicuntur sonore
sꝑule. que quibdam grauis intra positis:
ꝓ quantitate sui & sp̃e metalli uarios sonos
edunt. Quã saltationẽ: impudicus seruulꝰ
honeste saltare non posset. Pates gͦ qͣnto
affectu ingemuerit affricantis quod ui¬
disset cũ potalis saltare filiũ petitoris .i.
candidati. quẽ ne tũ quidẽ spes & ratio ad¬
ipiscendi magistratus quo tempore se suos¬
q ab om̃i ꝓbro debuit uindicare. potuerit
cohercere. quo minus faceret qd̃ .s. turpe
ñ habebatur. Nam & abeo temporis quo
oprimis morib in urbe uiuebatur .s. int̾
duo bella punica: ingenui filui senatorũ
in ludũ saltatoriũ comineabant: & illio

Expanded text:
sertum est, vidi unum filium petitoris, puerum sertum est, vidi unum filium petitoris, puerum bullatum, non minorem annis duodecim, cum crotalis saltare. Croton Graece pulsus dicitur, et inde cymbala sic dicuntur; vel musicum notat instrumentum, quod in sono vocem ciconiae imitatur: nam ipsa apud Aegyptios crotalus appellatur. Crotala quoque dicuntur sonorae sphaerulae, quae, quibusdam granis interpositis, pro quantitate sui et specie metalli, varios sonos edunt. Quam saltationem impudicus servulus honeste saltare non posset. Patet ergo quanto affectu ingemuerit Africanus, quod vidisset cum crotalis saltare filium petitoris, id est candidati, quem ne cum quidem spes et ratio adipiscendi magistratus, quo tempore se, suosque, ab omni probro debuit vindicare, potuerit coercere, quo minus faceret, quod scilicet turpe non habebatur. Nam et ab eo tempore quo optimis moribus in Urbe vivebatur, scilicet inter duo bella Punica, ingenui filii senatorum in ludum saltatorium commeabant, et illic
Abbreviated transcription (Latin):
dicularia fund̾e. Et alibi. Preterea canitat
ubi collibuit. interdũ grecos uersus agit.
iocos dicit. uoces dimittat. staticulos dat.
Porro illa uoluptas auriũ grata ẽ honestati
que uirtutis est amica: aut ñ est conseia
nirpitudinis. Oculoꝵ uero uoluptas hi¬
striones introduxit. & mimos: quod &
sc ipio affricanus. emiliantis in oratione con¬
tra legẽ iudiciariam tiberti gracci ñ medio¬
criter reprehendit. Docentur prestig̾as in¬
honestas cũ cinedulis. & sambucca. psalt̾io¬
q. eunt in ludũ histrionũ. discunt eanta¬
re. que maiores nr̃i ingenuis ꝓbroducier
uoluerunt: eunt inquã in ludũ saltatoriũ
inter cinedos. uirgines pueriq ingenu̾il ec
cũ in quisquã narrabat : non poterã animũ
inducere. ea liberos suos homines docere. S
cũ ductus sũ in ludũ saltatoriũ plus mediꝰ
fidius. in eo ludo uidi pueros uirgines q du¬
centas. In his qd̾ me. rei publice maxime mi¬

Expanded text:
dicularia fundere. » Et alibi: « Praeterea cantat dicularia fundere. » Et alibi: « Praeterea cantat ubi collibuit, interdum Graecos versus agit, jocos dicit, voces denuctat, staticulos dat. » Porro illa voluptas aurium grata est honestati, quae virtutis est amica, aut non est conscia turpitudinis. Oculorum vero voluptas histriones introduxit, et mimos: quod et Scipio Africanus Aemilianus, in oratione contra legem judiciariam Tiberii Gracchi, non mediocriter reprehendit. Docentur praestigias inhonestas, cum cinaedulis, et sambuca, psalterioque eunt in ludum histrionum, discunt cantare, quae majores nostri ingenuis probro ducier voluerunt eunt, inquam, in ludum saltatorium inter cinaedos virgines, puerique ingenui. Haec cum mihi quisquam narrabat, non poteram animum inducere, ea liberos suos homines nobiles docere. Sed cum ductus sum in ludum saltatorium, plus medius fidius in eo ludo vidi pueris virginibusque ducentis. In his, quod me reipublicae maxime mi
Abbreviated transcription (Latin):
philosophicã grauitatẽ est. Nunquid etum
uirũ decebit sapientẽ p̃sertim quod etiam
in sexu muliebri turpituditus non effugit
notam: Nam & salustius semꝑniã rep̃hen¬
dit: non quidẽ qd̾ psaltare & psallere. s qd̃
optime scierit. Ait enĩ psallere. saltare ele¬
gantiꝰ quã necee̾ ẽ ꝓhibe. Optime tam̃ cantare
si citra leuitatẽ posset haberi: plane deside¬
rabile est. In om̃ib enĩ que simplicit̾ expeti¬
bilia sunt. qͦ intensiora sunt in qualitate bo¬
iii. eo expetibiliora sunt. Sed ex adiunctis pos¬
sunt non nulla ẽẽ suspecta. Luciꝰ silla uirtan¬
ti nominis optime cantasse tradit᷑. sed dotem
libidinis & crudelitatis nota ꝑstruixit. Ca¬
toni quoq uisũ est bene cantare non seru
hominis ẽẽ. Unde nimirũ marcũ senatorẽ
non ignobilẽ. ceciliũ spaciatorẽ. & fescenninũ
uocat: eũq staticulos dare his uerbis ait.
Descendit de caut̾io. inde staticulos dare. ti¬

Expanded text:
philosophicam gravitatem est. Nunquid enim philosophicam gravitatem est. Nunquid enim virum decebit sapientem, praesertim quod etiam in sexu muliebri turpitudinis non effugit notam? Nam et Sallustius Semproniam reprehendit, non quidem quod saltare, et psallere, sed quod optime scierit. Ait enim, psallere et saltare elegantius quam necesse est probae. Optime tamen cantare, si citra levitatem posset haberi, plane desiderabile est. In omnibus enim quae simpliciter expetibilia sunt, quo intensiora sunt in qualitate boni, eo expetibiliora sunt. Sed ex adjunctis possunt nonnulla esse suspecta. Lucius Sylla vir tanti nominis, optime cantasse traditur, sed dotem, libidinis et crudelitatis nota perstrinxit. Catoni quoque visum est bene cantare, non serii hominis esse. Unde nimirum Marcum senatorem non ignobilem, Cecilium spaciatorem, et Fescennium vocat, eumque staticulos dare his verbis, ait: « Descendit de cantherio, inde staticulos dare, ri
Abbreviated transcription (Latin):
seipsos affectatis nugis uolunt ẽẽ spectacło
insipientiũ. qm̃ hec lenocinia uanitatis re-¬
ote sapienti placere non possunt: ocłorum
capiuntur illecebris. & licet mitiꝰ elidant᷑.
corruunt tam̃ a dignitate condicionis sue.
& adeam quã diffitent᷑ seruilem relabunt᷑.
Quidgͦ aliud faciunt muni histriones. para¬
siti. & huiꝰmodi monstra hominũ⁊ nisi quod
inemptã conuincunt feliciũ seruitutem᷑
Sed & illi qui uoculis capiuntur licet auri¬
um sensus purissimus. & defecatissimus
sit. seruiunt quidẽ: iugo tamen p̃munt᷑
mitiori. si alias ñ preualeant uicia. Nam
ab olfactu uix aliquis om̃ino capit᷑. nͥ forte
lotofagũ uuat. Non aliquid adu̾sus cantores
aut musicos struo cũ teste quintiliano. Ua¬
lerio. flatuano. & aliis multis. socrates etiã
insenectute didicerit musicam: credens. si
musica deforet. sibi cumulũ sapientie de¬
futurũ. In ea tam̃ nimiũ occupari: citra

Expanded text:
se ipsos affectatis nugis volunt esse spectaculo se ipsos affectatis nugis volunt esse spectaculo insipientium, quoniam haec lenocinia vanitatis recte sapienti placere non possunt, oculorum capiuntur illecebris, et licet mitius elidantur, corruunt tamen a dignitate conditionis suae, et ad eam, quam diffitentur, servilem relabuntur. Quid ergo aliud faciunt mimi, histriones, parasiti, et hujusmodi monstra hominum, nisi quod ineptam convincunt felicium servitutem? Sed et illi qui voculis capiuntur, licet aurium sensus purissimus et defaecatissimus sit, serviunt quidem, jugo tamen premuntur mitiori, si alias non praevaleant vitia. Nam et ab olfactu vix aliquis omnino capitur, nisi forte Lotophagum vivat. Non aliquid adversus cantores, aut musicos struo, cum teste Quintiliano, Valerio, Flaviano, et aliis multis, Socrates etiam in senectute didicerit musicam, credens si musica deforet, sibi cumulum sapientiae defuturum. In ea tamen nimium occupari, citra
Abbreviated transcription (Latin):
cõpescitur: & ne futuita quidẽ uerberib excep¬
ta sunt. Tussis. sternutamentũ. singultus
magno malo luit᷑. Sic. fit ut isti de dũo loquant᷑:
quib coramdño loqui ñ licet. At illi quibꝰ nõ
santũ presentib dñis. s cũ ipsis erat sermo.
quoꝵ os ñ consuebat᷑: parati erant pro dño
porrig̾e ceruicẽ. & ꝑiculũ iminens in capud
suũ uert̾e. In conuiuiis loquebantur. sed in
tormentis tacebant. Hec p̃textatꝰ & de fide ser¬
uoꝵ multa & preclara subrungit: & q̃ essent
in quantauis nobilitate sanguiñis gloriosa. &
cuiuis imitanda. Nechil enĩ decoꝵ est quod ñ
a uirtute ꝓflux̾t: & se inuicẽ turpitudo &
uiciũ infausto ambitu circũscribunt. In hoc
autẽ solo uicioꝵ impulsu quisq ꝓlabitur.
ut eoꝵ se deiciat & deuoueat seru̾ituti. quib
natus est imꝑare. Qui ad spectacula ꝯfluunt
aut euocant ad se spectacula in honesta. aut

Expanded text:
compescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepcompescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepta sunt. Tussis, sternutamentum, singultus, magno malo luitur. Sic fit, ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi quibus non tantum praesentibus dominis, sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant pro domino porrigere cervicem, et periculum imminens in caput suum vertere. In conviviis loquebantur, sed in tormentis tacebant. » Haec Praetextatus: et de fide servorum multa et praeclara subjungit, et quae essent in quantavis nobilitate sanguinis gloriosa, et cuivis imitanda. Nihil enim decorum est, quod non a virtute profluxerit, et se invicem turpitudo et vitium infausto ambitu circumscribunt. In hoc autem solo vitiorum impulsu quisque prolabitur ut eorum se dejiciat et devoveat servituti, quibus natus est imperare. Qui ad spectacula confluunt, aut evocant ad se spectacula inhonesta, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ir̃i omnẽ dñis inuidiam omnẽ seruis ꝯtumeliã.
etrahentes: dnĩn patrẽ familias seruos fami¬
liares appellauerunt. Colant gͦ te potiꝰ serui
tui michi crede quã timeant: nec tibi parum
uideatut eẽ. qd̾ duis satis est. Nam qui colitur
etiã amat᷑. Nec potest amor cũ timore misceri.
Unde enĩ putas arrogantissimũ illud manas¬
se ꝓuerbiũ qd̾ iactatur: totidẽ nobis hostes ẽẽ
quot seruos: Non habemus hostes illos s facutiꝰ.
tũ in illos suꝑbissimi ꝯtumeliosissim & crude¬
issimi sumus. & ad rabiem nos cogunt uenire
delicie: ut quicqͥd ñ ex uoluntate responderit.
sram furoremq ꝓuocet. Comi enĩ nobis atimoᷤ
indumus tirannoꝵ: & ñ quantũ decet s qͣn¬
tũ licet exercere uolumus in seruos. Nam ut
cetera crudelitatis gen̾a p̃ceream. sunt qͥ dũ
se mense copiis & auiditate distendunt : cir¬
cunstantes seruos mou̾e labra nec in hoc qͥdẽ
ut loquantur ꝑmittunt. Uirga mͣmur om̃e

Expanded text:
i, omnem dominis invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patremfamilias, servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant, nec tibi parum videatur esse quod diis satis est. Nam qui colitur, etiam amatur. Nec potest amor cum timore misceri. Unde enim putas arrogantissimum illud manasse proverbium, quo jactatur, totidem nobis hostes esse, quot servos? Non habemus hostes illos, sed facimus, cum in illos superbissimi, contumeliosissimi et crudelissimi sumus, et ad rabiem nos cogunt venire deliciae, ut quidquid non ex voluntate responderit, iram furoremque provocet. Domi enim nobis animos induimus tyrannorum, et non quantum decet, sed quantum licet, exercere volumus in servos. Nam ut caetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui dum se mensae copiis, et aviditate distendunt, circumstantes servos movere labra, nec in hoc quidem, ut loquantur, permittunt. Virga omne murmur
Abbreviated transcription (Latin):
popłm: & eosdẽ fuisse legimꝰ sacerdotes. Tan¬
dem infurore dñi dati st̃ reges: alii quidein
boni. alii u mali. Senuerat enĩ samuel &
cũ filii eiꝰ ñ ambulauerint in uiis suis. ses
auariciã & inmundicias sectarent᷑: popło
qui fortasse & ipse meruerat ut ei tales p̃¬
essent sacerdotes. a deo quẽ contempserat̾
regẽ extoisit. Electus ẽ gͦ saul regis tamen
iure p̃dicto .i. qui filios eoꝵ tolleret ut fac̾et
aurigas. & filias ut panifice fierent & focarie.¬
& agros & p̃dia. ut ea ꝓlibito distribueret
exercens regnũ ñ amisit honorẽ. Incussit enĩ
ds̃ timorẽ om̃ib: ut eũ quasi ministrũ dñi
cutꝰ quodãm gestabat imaginẽ uen̾drentur.
Ampliꝰ quidẽ adiciã etiã tiranni gentiũ reꝑ¬
bati ab eterno ad mortẽ inuustri dei sunt:
portas babylonis duces. uidelicet cirus & dariꝰ.
Ego enĩ mandaui sc̃ificatis meis. & uocaui

Expanded text:
populum, et eosdem fuisse legimus sacerdotes. Tanpopulum, et eosdem fuisse legimus sacerdotes. Tandem in furore Domini dati sunt reges, alii quidem boni, alii vero mali. Senuerat enim Samuel, et cum filii ejus non ambularent in viis suis, sed avaritiam et immunditias sectarentur; populus, qui fortasse et ipse meruerat ut ei tales praeessent sacerdotes, a Deo quem contempserat, sibi regem extorsit. Electus est ergo Saul, regis tamen jure praedicto, id est qui filios eorum tolleret, ut faceret aurigas, et filias ut panificae fierent, et focariae, agros et praedia, ut ea pro libito distribueret t, et tyrannidem exercens, regium non amisit honorem. Incussit enim Deus timorem omnibus, ut eum quasi ministrum Domini, cujus quodammodo gestabat imaginem, venerarentur. Amplius quidem adjiciam, etiam tyranni gentium reprobati ab aeterno ad mortem, ministri Dei sunt, ngredientur portas Babylonis duces, videlicet Cyrus et Darius. Ego enim mandavi sanctificatis meis, et vocavi
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotio diligendũ censeat aut colendũ: Quod
si istud uidet᷑ acerbũ. illũ qui ñ nͥ u̾a loquebat᷑¬
& dulcia: in patrociniũ aduoco beatũ gregoriũ.
qui acerbiis ista ꝑsequit᷑. Et ut cet̾a taceam.
hoc ipsiꝰ om̃ib notũ est. quia scire p̃lati debent.
cũ ipsi delinguunt. tot mortib digni st̃: quot
ad subditos ꝑditionis exempla transmittunt.
inistros dei c̃m tirannos. xuii.¬
eẽ ñ ab nego. qui in utroq primatu sciꝑ
animarũ & corpoꝵ iusto suo iudicio esse
uoluit: ꝑ quos punirẽtur mali. & corrigentur.
& exercerent᷑ boni. Nam & percata popłi faci¬
unt regnare ipochritã: & sicut regũ testatur
historia. defectus sacerdotũ in popło dei tiran¬
nos induxcit. Si quidẽ pͥmi patres & patriar¬
che. uiuendi ducem optimã naturã secuti st̃.
Successerunt duces a moẏse sequentes legẽ
& tudices qui legis auctoritate regebant᷑

Expanded text:
sacerdotio diligendum censeat, aut colendum? Quod sacerdotio diligendum censeat, aut colendum? Quod si istud videtur acerbum, illum qui non nisi vera loquebatur et dulcia, in patrocinium advoco beatum Gregorium, qui acerbius ista persequitur. Et ut caetera taceam, hoc ipsis omnibus notum est, quia scire praelati debent, quod cum ipsi delinquunt, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos, perditionis exempla transmittunt.inistros Dei tamen tyrannos esse non abnego, qui in utroque primatu, scilicet animarum et corporum, justo suo indicio esse voluit, per quos punirentur mali, et corrigerentur, et exercerentur boni. Nam et peccata populi faciunt regnare hypocritam, et sicut Regum testatur historia, defectus sacerdotum, in populo Dei, tyrannos induxit. Siquidem primi patres et patriarchae, vivendi ducem optimam naturam secuti sunt. Successerunt duces a Moyse sequentes legem, et judices qui legis auctoritate regebant
Abbreviated transcription (Latin):
scłariũ legũ implorent auxilia: & officiales pͥn¬
cipũ facti. ea cõmitt̾e non uerent᷑ que facile altꝰ
quilibet publicanus erubescat. Int̾im uolupta¬
ti seruent aut auaricie: & qui eos elegerunt
uel admiserunt in custodiã sui e popłantur
& p̃munt. mortẽq eoꝵ desiderant quos foueri
oportebat & carue & spũ. Tenent ꝓfecto me
runt nituntur a uellere: ut edificent sibi domũ
oñi in mun̾ib manꝰ aut lingue. aut obsequii:
aut eos substituant explantatis: quos elegit
affectio carnis .i. aut genitos a se. aut sibi ab
aliis carnalit̾ genitos. Inmensũ hic aperit᷑
opus. & uua calamo dilatatur: s subsisto par¬
cens articulis qui publicis aspectib ingerunt᷑.
Si quis autẽ hic quippiam dici duriꝰ calũniat᷑
si ea que a patrib dicta sunt legerit. mͥ facile ue¬
niam indulgebit. Si enĩ tirannus scłaris iure
diuno & humano ꝑmutur: quis tirannũ in

Expanded text:
saecularium legum implorent auxilia, et officiales prinsaecularium legum implorent auxilia, et officiales principum facti, ea committere non verentur, quae facile alius quilibet publicanus erubescat. Interim voluptati servient, aut avaritiae; et qui eos elegerunt, vel admiserunt in custodiam sui, depopulantur et premunt, mortemque eorum desiderant, quos foveri oportebat in carne et spiritu. Tenent profecto memrunt, nituntur evellere, ut aedificent sibi domum Domini in muneribus manus, aut linguae, aut obsequii, aut eos substituant explantatis, quos elegit affectio carnis, id est aut genitos a se, aut sibi ab aliis carnaliter genitos. Immensum hic aperitur opus, et via calamo dilatatur; sed subsisto parcens articulis, qui publicis aspectibus ingeruntur. Si quis autem hic quidpiam dici durius calumniatur, si ea quae Patribus dicta sunt, legerit, mihi facile veniam indulgebit. Si enim tyrannus saecularis, jure divino et humano perimitur, quis tyrannum in
Abbreviated transcription (Latin):
natoꝵ animaliũ impetu ꝑferant᷑. lingua eorũ
cũ de suꝑiorib disputau̾it terrã lingit: nec scͥpt᷑as
intelligunt. quia cor eoꝵ ñ aꝑit scĩarũ dñs qui
purpurarie ut audiret ea que dicebant᷑ a paulo:
que fideliꝰ humili obedientia mandatoꝵ quã
disputatione u̾bosa deũ timentib innotescunit.
fur autẽ quis sit duplici ratione colligitur.
Nam ille qͥ de conu̾satione terrena ꝑ suꝑbie
scalã. ambitionis & uicioꝵ gradib innitentẽ.
in ouile ascendit xp̃o contẽpto .i. neglecta
recta uia & plana sinuosis anfractib limni¬
naria susfodit. aut parietũ uincturas irrũ¬
pit. aut ꝑ tegulas infusus illabit᷑. ꝓfecto fur
pastoris efficitur ꝑsecutor .i. spoliat. mactat. oc¬
cidit. & ꝑdit. fur indubitatus est. Tu uide in
quo gradũ ponendi uideant᷑ quib ñ sufficit di¬
uini uiris licentia tond̾e. & deuorare pecus. nͥ

Expanded text:
natorum animalium impetu perferantur, lingua eorum natorum animalium impetu perferantur, lingua eorum cum de superioribus disputaverit, terram lingit: nec Scripturas intelligunt, quia cor eorum non aperit scientiarum Dominus, qui purpurariae, ut audiret ea, quae dicebantur a Paulo, quae fidelius humili obedientia mandatorum, quam disputatione verbosa Deum timentibus innotescunt. Fur autem quis sit, duplici ratione colligitur. Nam ille qui de conversatione terrena, per superbiae scalam, ambitionis et vitiorum gradibus innitentem, in ovile ascendit, Christo contempto, id est neglecta recta via et plana, sinuosis anfractibus liminaria suffodit, aut parietum juncturas irrumpit, aut per tegulas infusus illabitur, profecto fpastoris efficitur persecutor, id est spoliat, mactat, occidit et perdit, fur indubitatus est. Tu vide in quo gradu ponendi videantur, quibus non sufficit divini juris licentia tondere et devorare pecus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ: eũ qͥ ait a fructib eoꝵ cognoscetis eos.
Sun enĩ potest arbor mala fructꝰ bonos fac̾e.
alit conuisim arbor bona fructꝰ malos. Possent
ꝓponi: sed in defensione eoꝵ hoc unũ sufficiat.
Constat enĩ quia apłoꝵ oportet adorare uestigia:
& illos ẽẽ. ut patres honorandos. colendos ut dños.
qui eoꝵ possident sedẽ. & imitant᷑ uitã. Illos potiꝰ
hec pagina respicit. qͥ plumis uehunt᷑ pensilib.
in saturitate disputant de ieiunus. & qd̾ uerbis
astruunt oꝑib destruunt in curru eunuchi
regine dthiopũ clausis oculis scripturas loquunt᷑¬
& lectitant. & eũ qui sicut ous ad occisionem
ductus est & os suũ corã se tondente ñ aperuit.
respicere dedignant᷑ aut nequeunt. nec disci¬
pulũ u̾itatis int̾pretẽ: donec descendant ad aqͣs
quib mundent᷑ ab oꝑib mortuis dignant᷑ collig̃e
Utiq licet scripturarũ insideant rotis. & pen¬

Expanded text:
auctorem? eum qui ait: A fructibus eorum cognoscetis eos. auctorem? eum qui ait: A fructibus eorum cognoscetis eos. Non enim potest arbor mala fructus bonos facere; aut conversim, arbor bona fructus malos . Possentproponi; sed in defensione eorum hoc unum sufficiat. Constat enim quia apostolorum oportet adorare vestigia; et illos esse ut Patres honorandos, colendos ut dominos, qui eorum possident sedem et imitantur vitam. Illos potius haec pagina respicit, qui plumis vehuntur pensilibus, in saturitate disputant de jejuniis, et quod verbis astruunt, operibus destruunt: in curru eunuchi reginae Ethiopum clausis oculis Scripturas loquuntur, et lectitant, et eum qui sicut ovis ad occisionem ductus est, et os suum coram se tondente non aperuit , respicere dedignantur, aut nequeunt, nec discipulum veritatis interpretem, donec descendant ad aquas, quibus mundentur ab operibus mortuis, dignantur colligere. Utique licet Scripturarum insideant rotis, et pen
Abbreviated transcription (Latin):
sa cõplectar. cũ sceleratis & flagitiosis om̃ib ponen¬
ts portionẽ. aut flagitia uendicantes insolidum:
ut uideant᷑ conciliũ uanitatis. in iqua gͥentibus
synagoga. eccłia malignantiũ: in quori manib
iniquitates st̃. & dextera eon repleta ẽ mun̾ib:
absit ut hoc qͥs ꝗͣ audeat suspicari: nec cadat in
nẽꝗͣ tantũ scelus ut os suũ ponat in celũ. & pa¬
rũ q̃ ñ st̃ pudenda denudet. Om̃ia eoꝵ alba st̃
decora: nichil in eis ẽ qd̾ canino morsui p̃ateat.
It samnã ut satiricus ait posticã uereat᷑. Si tam̃
us piã hoc p̃sũpserit: et uno ualidissimo respon¬
bititr arg̾o. cui resist̾e & contradicere ñ aude¬
dunt om̃s adu̾sarii nr̃i. Quo: inqͥs. Oꝑa in quã
q̃ ipsi faciunt testimoniũ. ꝑhibent de eis. Si locũ
queris: effectũ qͦ de cause sinc̾itate constet atten¬
at. Cuiꝰ enĩ opꝰ bonũ est: ipsũ quõq bonũ ẽ. Si

Expanded text:
sa complectar, cum sceleratis et flagitiosis omnibus ponensa complectar, cum sceleratis et flagitiosis omnibus ponentes portionem, aut flagitia vindicantes in solidum, ut videantur concilium vanitatis, iniqua gerentium in synagoga, ecclesia malignantium, in quorum manibus iniquitates sunt, et dextera eorum repleta est muneribus? Absit ut hoc quisquam audeat suspicari! ne cadat in quemquam tantum scelus, ut os suum ponat in coelum, et Patrum quae non sunt pudenda denudet. Omnia eorum alba sunt et decora, nihil in eis est, quod canino morsui pateat, aut sannam, ut satyricus ait, posticam vereatur. Si tamen quispiam hoc praesumpserit, ei uno validissimo respondebitur argumento, cui resistere et contradicere non audebunt omnes adversarii nostri. Quo? inquis. Opera, inquam, quae ipsi faciunt, testimonium perhibent de eis. Si locum quaeris, effectum quo de causae sinceritate constet, attende; cujus enim opus bonum est, ipsum quoque bonum est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tutis legũ quã historiarũ exemplis scło nr̃o in no¬
tut: & qd̾ nisi in causa esculenti & poculenti iudici.
apiuncialib accipere ñ licebat. ita tam̃ ut accepta
nequaquã ced̾ent in munis rationẽ. Quis gͦ credet
qd patres ecclesie iudices orbis. & ut ita dicã claris¬
sima lumina mundi diligant mun̾a. sequantur
retributiones. ꝓuincias concutiant ut excutiant.
locules exinaniant alienos ut solident suos. u̾bis
p̃dicent pauꝑtatẽ. & criminib ad diuitias ꝓꝑent.
bonoꝵ sp̃ualiũ damnent cõmercia. ut cũ eis dum¬
taxat in talib contrahere liceat: idagentes ut om̃i¬
ius sint t̾rorr ament᷑ anullo. quietẽ doceant ut fa¬
iunt rixas. humilitatẽ indicant & simulent ut
uendicent fastũ. alienã pulsantes & suã fouenteᷤ
auariciã. dictantes largitatẽ. tenacitati insistenteᷤᷤ.
& ut paucis loci huiꝰ anfractꝰ & uolumina spacio¬

Expanded text:
tutis legum, quam historiarum exemplis saeculo nostro innotutis legum, quam historiarum exemplis saeculo nostro innotuit, et quod nisi in causa esculenti et poculenti judici a provincialibus accipere non licebat, ita tamen ut accepta nequaquam cederent in muneris rationem. Quis ergo credet, quod Patres Ecclesiae, judices orbis, et, ut ita dicam, clarissima lumina mundi, diligant munera, sequantur retributiones, provincias concutiant, ut excutiant loculos, exinaniant alienos, ut solident suos, verbis praedicent paupertatem, et criminibus ad divitias properent, bonorum spiritualium damnent commercia, ut cum eis duntaxat in talibus contrahere liceat, id agentes ut omnibus sint terrori, amentur a nullo, quietem doceant, ut faciant rixas, humilitatem indicant et simulent, ut vindicent fastum, alienam pulsantes, et suam foventes avaritiam, dictantes largitatem, tenacitati insistentes; et, ut paucis loci hujus anfractus et volumina spatio
Abbreviated transcription (Latin):
& patrũ letent᷑ honore. & si mercennarii suls.
mercede sua nunꝗͣ me pͥuabiut᷑ auctore. U¬
nã sit in istis qͥ u̾bũ dei loquat᷑. qui edificet
drsiã dẽi uel ad lucrũ. Non inuideo lucro. si oꝑa
incedat. Qui uͦ sic in hiant lucris. ut que xp̃i st̃
antionib eccłiam scindant nec pastoris. nͨ m̾cetina¬
n digni sunt nec honore nec nomine. Non loquor
ulegatis: ecclesiã romanã que parens auctore deo
iidicari & argui. celesti pͥuilegio munita relinquo
itacta. nec enĩ credibile ẽ. qd ea cõnuctere pre¬
lumant uel dignent᷑ que de iure gentiliũ in p̃sidi¬
ius ꝓuintiarũ & consulibus .i. legatis cesaris con¬
satꝰ ẽt̃ illicita. Qua gͦ ĩprudentia hoc actẽptare
iudeat discipulus crucifixi. uicariꝰ petͥ. pastor anima¬
ñ qd iugente infideliũ disciplina uicariꝰ ĩ ꝑatoris
libofficio consulis. rector corporũ p̃sum̾e ñ audebat:
sena repetundarũ ex suꝑiorib liquet. & tã insti¬

Expanded text:
 Patrum laetentur honore; etsi mercenarii sunt, mercede sua me nunquam privabuntur auctore. Utinam sit in istis, qui verbum Dei loquatur, qui aedificet Ecclesiam Dei, vel ad lucrum! Non invideo lucro, si opera antecedant. Qui vero sic inhiant lucris, ut quae Christi contentionibus Ecclesiam scindant, nec pastoris nec mercenarii, digni sunt nec honore, nec nomine. Non loquor de legatis. Ecclesiam Romanam, quae parens auctore Deo judicari et argui, coelesti privilegio munita, relinquo intactam: nec enim credibile est, quod ea committere praesumant vel dignentur, quae de jure gentilium in praesidibus provinciarum, et proconsulibus, id est legatis Caesaris constat esse illicita. Qua vero impudentia hoc attentare audeat discipulus crucifixi, vicarius Petri, pastor animarum, quod vigente infidelium disciplina, vicarius imperatoris sub officio consulis, rector corporum praesumere non audebat? Poena repetundarum ex superioribus liquet, et tam insti
Abbreviated transcription (Latin):
germinabat. Alii qͥdẽ sine euangłio de euangelu
uiiunt: & bene si uiuunt tm̃. ut ñ cẽ luxari¬
ent᷑. Hos uix mercennarios dixerĩ. qͥ ñ laboranit
ut manducent: s sine labore ñ manducatt qd
necessitatis est. s ociari & luxuriari desidetant.
Om̃ib quidẽ qͥ pastoris exercent officiũ gratio

Expanded text:
germinabat. Alii quidem sine Evangelio de Evangelio germinabat. Alii quidem sine Evangelio de Evangelio vivunt, et bene si vivunt tantum, ut non etiam luxurientur. Hos vero merceut manducent, sed sine labore non manducare, quod necessitatis est, sed otiari et luxuriari desiderant. Omnibus quidem qui pastoris exercent officium, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eas uel ad p̃ciũ pascat. Nam & in ipsis merre¬
nariis gradꝰ & differentie st̃. Laxant qͥdẽ omua
recia in capturãͥ s hii incapturã animarum &
rerũ: illi res piscant᷑ dũ taxat contẽpto pericu
animarũ. Et sepe turbant oñua: quo piscandia
uotũ uberior suecedat occasio. Miraberis uarun
suppellectilem. & cresi ut dr̃ facultates apudis
& euangelistarũ stipendiis ab utant᷑. Calicẽ pͥe
in quo iosepħ augurari consueuerat in sacisui
ore reuoluunt: sed ñ descendit in manus. Lingͥ
siqͥdẽ sac̾dotis calix ẽ eiꝰ qͥ in ueritate ẽ: & p̃figu¬
ratione nõis int̾pretat᷑ saluator mundi. institut
ut uaticinet᷑ ab scondita: e fideliũ mentes priti
eo spũ quo repleti discipuli u̾bũ fidei & salutis eri¬
ctuantes inuidea. ebrii reputati st̃: dispensantel
granũ frum̃ti qd̾ int̾rã cordis eoꝵ ceciderat. & iã
in castitate eloquii eoꝵ fructũ plurimum dũs

Expanded text:
qui eas vel ad pretium pascat. Nam et in ipsis mercequi eas vel ad pretium pascat. Nam et in ipsis mercenariis, gradus et differentiae sunt. Laxant quidem omnes retia in capturam; sed hi in capturam animarum et rerum, illi res piscantur duntaxat, contempto periculo animarum. Et saepe turbant omnia, quo piscandi ad votum uberior succedat occasio. Miraberis variam supellectilem, et Croesi, ut dicitur, facultates apud eoet evangelistarum stipendiis abutantur. Calicem quidem in quo Joseph augurari consueverat, in sacci sui ore revolvunt, sed non descendit in manus. Lingua siquidem sacerdotis, calix est ejus, qui in veritate est, et praefiguratione nominis interpretatur salvator mundi, institutus ut vaticinetur abscondita, et fidelium mentes potest eo spiritu, quo repleti discipuli, verbum fidei et salutis eructantes, in Judaea ebrii reputati sunt, dispensantes granum frumenti, quod in terram cordis eorum ceciderat, et jam in castitate eloquii eorum, fructum plurimum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
oues. & sequuntur. Uocẽ mercennarii int̾dũ
audiunt: s eũ qͥa ñ uadit adiutã. seqͥ ꝯtẽnunt.
Uocẽ furis aspernant᷑. horrent &e fugiunt: q
in manu eiꝰ ude̾nt & in ore audiunt opera mors
adeꝑti fuerint ocio marcent. aut qd turpiꝰ ẽ inua¬
tatis oꝑib occupant᷑. Quanta currat᷑ ambitione
lui qͥdẽ suꝑiꝰ. s ut se res ht̃ plene ñ potui explans
& ꝓfecto qͣm inutilit̾ multi u̾sent in gradu ops
referre difficiltꝰ pot̾o. Unũ tñ scio qͥa ñ ea auia¬
te currunt. ut ꝓaliis animas ponant: qͥ fortune
munuscula uel qd̾ rectiꝰ dixerĩ gr̃e dei temporala
dona in hunc tñ concessa usũ ut ꝓmereant᷑ edu
recusant in necessitate fr̃ib erogare. Hance nl
ẽẽ pastoralis officii formã: p̃monstrauit tã exẽplo
quã u̾bo pastoꝵ pͥnceps. Ergo tanto currentes a¬
bitu: mercennarii ꝓperant aut fures fieri. ben
tam̃ agit᷑ cũ ouib que illiꝰ custodie demandantus

Expanded text:
 sequuntur . Vocem mercenarii interdum audiunt; sed eum, quia non vadit ad vitam, sequi contemnunt. Vocem furis aspernantur, horrent et fugiunt, quia in manu ejus vident, et in ore audiunt opera mortiadepti fuerint, otio marcent; aut, quod turpius est, in vanitatis operibus occupantur. Quanta curratur ambitione, volui quidem superius, sed ut se res habet, plene non potui explanare; et profecto quam inutiliter multi versentur in gradu optato, referre difficilius potero. Unum tamen scio, quia non ea aviditate currunt, ut pro aliis animas ponant, qui fortunae munuscula, vel, quod rectius dixerim, gratiae Dei temporalia dona, in hunc tamen concessa usum, ut promereantur aeterna, recusant in necessitate fratribus erogare. Hanc tamen esse pastoralis officii formam, praemonstravit tam exemplo quam verbo pastorum princeps. Ergo tanto currentes ambitu, mercenarii properant, aut fures fieri. Bene tamen agitur cum ovibus, quae illius custodiae demandantur,
Abbreviated transcription (Latin):
& ab hominationes pessime a domodñi disꝑirent.
Hii sunt qui consuunt puliullos sub capite unu¬
uerse etatis. ceruicalia supponentes. ut capiant
autẽ coniuncit᷑ aboꝑib suis: qͥa ñ uenit nͥ furet᷑
& occidat. & mactet. & ꝑdat. Inimicꝰ utiq ꝑnitiasꝰ
& aꝑtus. qͥ nec rẽ pastoris ht̃ nec spẽm: & nec ad
lucrũ pascit. s suũ lucrũ reputat etiã cũ occidit
Pastori itaq debet᷑ amor qͥa diligit: mercennario
pacientia quia udetur amantẽ imitari. furi
uͦ: ñ debet eccłia nisi penã. Si sciret pat̾familias
qua hora fur ueniret: iugularet utiq & non¬

Expanded text:
et abominationes pessimae a domo Domini disperirent. et abominationes pessimae a domo Domini disperirent. Hi sunt qui consuunt pulvillos sub capite universae aetatis , cervicalia supponentes ut capiant autem convincitur ab operibus suis, quia non venit nisi ut furetur, et occidat, et mactet, et perdat . Inimicus utique perniciosus et apertus, qui nec rem pastoris habet, nec speciem, et nec ad lucrum pascit, sed suum lucrum reputat, etiam cum occidit. Pastori itaque debetur amor, quia diligit. Mercenario patientia, quia videtur amantem imitari. Furi vero non debet Ecclesia, nisi poenam. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique,
Abbreviated transcription (Latin):
ox adu̾so. neq opposustis murũ ꝓ domo isrł: ut stare¬
tis in p̃lio in die dñi. Nicħ enĩ in eis lib̾tatis ẽ. ut
mundi potestatib obloqͣnt᷑. nicħ uirtutis ut u̾ita¬
tẽ in ꝑicło tueantur: in om̃ib lucrũ. in nullis aũ
paucis querunt salutẽ antmarũ. Dũ in suis op¬
tineant. dũ ad ambitionis aut auaricie succedat.
uotit eoꝵ q̃ iħu xp̃i st̃ iact᷑a contẽnit᷑. Fiat pax in
dieb eoꝵ. sint fecose oues. boues crasse. ꝓmptu¬
aria plena. cibis & uasis onusta m̃sa inadmira¬
tionẽ intuentiũ splendeat: uarie & p̃ciose sup¬
pellectilis oꝑosus cultꝰ habtindet. honorentur a
colant᷑ a tͣbis. ditent᷑. uisitent᷑ a subditis. in mune¬
rib: sic deniq liberũ impune. & sine nota fac̾e
quicqͥd libido dictauerit: ad singula dicent. euge
euge. ut iusta increpationẽ ꝓpheticã luto absq
paleis litusse peccati indurati parie tẽ uideant᷑.
qui p̃cipiente dño fuerat fodiendus. ut rueret:

Expanded text:
e opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Nihil enim in eis libertatis est, ut mundi potestatibus obloquantur, nihil virtutis, ut veritatem in periculo tueantur: in omnibus lucrum, in nullis, aut paucis quaerunt salutem animarum. Dum in suis obtineant, dum ad ambitionis aut avaritiae succedatuae Christi sunt, jactura contemnitur; Fiat pax in diebus eorum, sint fetosae oves, boves crassae, promptuaria plena , cibis et vasis onusta mensa in admirationem intuentium splendeat, variae et pretiosae supellectilis operosus cultus abundet, honorentur et colantur a turbis, ditentur, visitentur a subditis in muneribus, sit denique liberum, impune, et sine nota facere quidquid libido dictaverit: ad singula dicant: Euge, euge , ut, juxta increpationem propheticam, luto absque paleis livisse peccati indurati parietem videantur, qui, praecipiente Domino, fuerat fodiendus ut rueret,
Abbreviated transcription (Latin):
& macilentũ. ꝓ eoqd̾ lat̾ib & hum̾is ĩpingebatis.
& cordil ur̃is uentilabatis om̃ia infirma peccora
donec disꝑg̾ent᷑ foras. Mercenuariꝰ autẽ oues qͥdẽ
uel sp̃e pascit. sed qͥa oĩa fac̃ adp̃ciũ. si iupũ iudeat
irruentẽ dimictit oues & fugit: qͥa ñ pastces mer¬
cennariꝰ ẽ. nec qͥdẽ ouiũ s aicri curã habet. Canis
utiq mutꝰ lat̾re ñ ualens ut uł clamore & tumul¬
tu lupũ abst̾reat uenientẽ. sqͥdẽ eũ timet qui
tẽporaliũ diripit facultatẽ: & eũ ñ attendit qͥ antinã
cruciaturꝰ ẽ in gehenna. Cecꝰ siqͥdẽ ẽ ad graudia: &

Expanded text:
lateribus et humeris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur foras . = Mercenarius autem oves quidem vel specie pascit, sed quia omnia facit ad pretium, si lupum videat irruentem, dimittit oves et fugit, quia non pastor, sed mercenarius est, nec quidem ovium, sed lucri curam habet . Canis utique mutus latrare non valens , ut vel clamore et tumultu lupum absterreat venientem. Siquidem eum timet, qui temporalium diripit facultatem, et eum non attendit, qui animam cruciaturus est in gehenna. Caecus siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
officina crederet᷑. Illĩc enĩ publicis usib apta mo¬
num̃ta extruebantur. illinc grata publicis oeus
spectacula edebantur: illinc epularũ magniia
apparatꝰ. labentiq annone subsidia oriebantir s
cũ hec uniu̾sis: priuatum alimenta in opials¬
rantib. dotes uirginib. pauiꝑate p̃ssis subsu
detrimentoꝵ. in cursu quassatis solatia erogibt¬
tur. Hospites quoq tũ urbanis penatib. tum
etiã rusticis tectis benignissime excepti. uarus
munerib ornati dimitebant᷑. Quodã uͦ rempxe
quingentos simul gelensiũ equites i tẽpestauis
in possessiones suas compulsos: aluit acurĩtnat
Quid multa : Non mortalẽ aliquẽ sed propice
fortune benignũ ẽẽ diceres sinũ. Ergo a gulaᷤᷤ
possidebat omniũ quasi cõmune patrmanũ
etat. ꝓ cuiꝰ salute & increm̃tis tumagntina
cuutas tũ etiã uicine regiones. cũ loca erntra
obseratas: nonne prestantiorẽ aliquanto exib¬

Expanded text:
officina crederetur. Illinc enim publicis usibus apta moofficina crederetur. Illinc enim publicis usibus apta monumenta exstruebantur, illinc grata publicis oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus, labentique annonae subsidia criebantur. Et cum haec universis, privatim alimenta inopia laborantibus, dotes virginibus, paupertate pressis subsidia, detrimentorum incursu quassatis solatia erogabantur: hospites quoque tum urbanis penatibus, tum etiam rusticis tectis benignissime excepti, variis muneribus ornati dimittebantur. Quodam vero tempore, quingentos simul Gelensium equites, vi tempestatis in possessiones suas compulsos, aluit ac vestivit. Quid multa? Non mortalem aliquem, sed propitiae fortunae benignum esse diceres sinum. Ergo quod Gillias possidebat, omnium quasi commune patrimonium erat, pro cujus salute et incrementis, tum Agrigentina civitas, tum etiam vicinae regioobseratas, nonne praestantiorem aliquando existi
Abbreviated transcription (Latin):
consternata re publica ut ne a locupletibus
quidẽ debite pecunie ꝓpter cumulũ p̃cũ pos¬
sessionũ diminuti solui creditorib possent. eũ
centies atq quinquagies sex. tercii sũmam in
fenore haberet. neq de sorte quẽꝗͣ debitorum
quantũq ipso fuit a maritudinẽ publice cons¬
sionis priuata tranquillitate mitigauit. Opo¬
tune mirificeq testatus. se nũmoꝵ suoꝵ non
cuilis sanguinis eẽ feneratorẽ. Nam qui nꝰ
p̃cipue negotiationi delectantur: cũ pecir
domũ cruentã retulerunt. quã improbani
exultant gaudio eognoscent. Si diligent̾ sens
consultũ quo considio gr̃e acte sunt. legers
ñ fastidierint. Subnectit huic agrigentinun
gilliam quẽ ꝓpe modũ ipsiꝰ liberalitatis precri
constat habuisse. Erat opib excellens. sed mut
etiã animo quã diuicus locuplecior. Semꝑq in
eroganda potiꝰ quã in corripienda pecuma occupo¬
tus: adeo. ut domus eiꝰ quasi quedã munificete

Expanded text:
consternata re publica, ut ne a locupletibus consternata re publica, ut ne a locupletibus quidem debitae pecuniae propter tumultum pretiis possessionum deminutis solui creditoribus possent, cum centies atque quinquagies sestertii summam in faenore haberet, neque de sorte quemquam debitorum quantumque in ipso fuit, amaritudinem publicae confusionis priuata tranquillitate mitigauit, opportune mirificeque testatus se nummorum suorum, non ciuilis sanguinis esse faeneratorem: nam qui nunc praecipue negotiatione delectantur, cum pecuniam domum cruentam retulerunt, quam inprobando gaudio exultent cognoscent, si diligenter senatus consultum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint. Subnectit huic Agrigentinum Gilliam, quem propemodum ipsius liberalitatis praecordia constat habuisse. Erat opibus excellens, sed multo etiam animo, quam divitiis, locupletior. Semperque in eroganda potius, quam in corripienda pecunia occupatus, adeo ut domus ejus quasi quaedam munificentiae
Abbreviated transcription (Latin):
runt donare uistũ est. & eis qui indigent
subuenire piũ. ita tam̃ ut id respiciatur
in singulis. qd̃ in facie sapientis sine ru¬
bore & nota ualeat denudari: siquidẽ imi¬
tari debemus eũ qui solem suũ facit oriri
suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos &
iniustos. Si enĩ pauꝑem histronẽ uideamꝰ.
aut mimũ. non debemꝰ utiq fouere maliciã
sed correpta. & si fieri potest emendata. fr̃¬
ne caritatis iuire oportet sustentari naturã.
Expedit quidẽ om̃i petenti tribuere. uei
affectũ mentis: uel solatiũ caritatis. Int̾dũ
tam̃ increpare pigrũ meretricẽ uł histrio¬
nẽ confundere. salubrius est: quã qd̾ extingt̃
elargiri. Qiuid moror᷑ Quicquid carttaserogat.
remuñat᷑ a dño. Quod dispensat uanitas: euana¬
cit. In quinto considio saluberrimi exemplipo
sine paruo ipsiꝰ fructu liberalitas referette¬
ualerio aa notata est: qui catheline furore ta

Expanded text:
runt, donare justum est; et eis qui indigent, runt, donare justum est; et eis qui indigent, subvenire pium: ita tamen ut id respiciatur in singulis, quod in facie sapientis sine rubore et nota valeat denudari. Siquidem imitari debemus eum, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Si enim pauper histrionem videamus, aut mimum, non debemus utique fovere malitiam, sed correptam, et si fieri potest emendatam, fraternae charitatis jure oportet sustentari naturam. Expedit enim omni petenti tribuere, vel affectum mentis vel solatium charitatis. Interdum tamen increpare pigrum, meretricem, vel histrionem confundere salubrius est, quam quod exigunt elargiri. Quid moror? Quidquid charitas erogat remuneratur a Domino. Quod dispensat vanitas, evanescit. In Quinto sine paruo ipsius fructu liberalitas adnotata est. qui Catilinae furore ita
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aliꝗ̃. in re publica gerunt. Non enĩ res ipsa
sed etiã opinio eiꝰ uitanda est: & om̃ino impossibi¬
le est ut fidelis uideat᷑ alicui aut amore dignꝰ.
qui ex merito apud graues. & circũ spectos iuros.
auaricie suspicionẽ incurrit. Cũ uero laus &
cupleti. Sed illa lautior & splendidior &e dig
opera & industria liberales erunt: quo płibus
ꝓfuerint. eo płẽs ad benefaciendũ habebunt
adiuitores. Deinde benefaciendi consuetudine
paratiores erunt : & tanquã exercitaciores ad
bene de multis ꝓmerendũ. Si tam̃ archa sub¬
peteret. nichil gloriosiꝰ est ea liberalitate que
consistit in donis maxime cũ & socrates ũ dr̃
interrogatus que nan eẽt substantia beati¬
tudinis. dignis donare respondit. Ego quidẽ
socraticã diffinitionẽ sic interpretandã ar¬
bitror: ut dignitas in accipientiũ necessitate
credatur eẽ. uel meritis. Illis enĩ qͥ p̃merue¬

Expanded text:
atum aliquem in republica gerunt. Non enim res ipsa, atum aliquem in republica gerunt. Non enim res ipsa, sed etiam opinio ejus vitanda est; et omnino impossibile est, ut fidelis videatur alicui, aut amore dignus, qui ex merito apud graves et circumspectos viros avaritiae suspicionem incurrit. Cum vero laus et cupleti. opera et industria liberales erunt quo pluribus profuerint, eo plures ad benefaciendum habebunt adjutores. Deinde benefaciendi consuetudine paratiores erunt, et tanquam exercitatiores ad bene de multis promerendum. Si tamen arca suppeteret, nihil gloriosius est ea liberalitate, quae consistit in donis: maxime cum et Socrates, ut dicitur, interrogatus quaenam esset substantia beatitudinis, dignis donare respondit. Ego quidem Socraticam definitionem sic interpretandam arbitror, ut dignitas in accipientium necessitate credatur esse, vel meritis. Illis enim qui promerue
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipsi de p̃cio satis fiat. Quis etũ ppłare m
fauorẽ uendidit: Si ꝓublice est habendus
ematur ab unu̾sis. Singulis enĩ. ñ licet
publica bona distrahere. In ꝓuerbii quoq con¬
suetudinẽ uenit: quia in cauta largicio non
habet fundũ. Pretea quẽ poplaris fauor ad mu¬
nera extulit: si forte trasonis more emptã cele¬
britatẽ exigit. contumeliis affectũ. honore spo¬
liatũ. thais alt̾a fama. & quauis thaide minus
fida. a p̃empto honoris gradu arcet. deprimit e
repellit. Insultat riualis. sobriꝰ correptor exultat.
gnato uix suli murmurat. dũ tam̃ spes est: aut
silet omnino. si desꝑat. & ad alios transit. quia ei
consiliũ est semꝑ feliciorib adherere. .iiii.
ec tam̃ & si ꝓdigalitas uideatur inculpa.
locũ arbitror auaricie relinquendum.
Nullũ enĩ uitiũ det̾ius est. nullũ detesta¬
bilius. p̃sertim in his qui pͥncipatũ aut magist᷑¬

Expanded text:
et ipsi de pretio satisfiat. Quis enim popularem et ipsi de pretio satisfiat. Quis enim popularem favorem vendiderit? Si publice habendus est, ematur ab universis. Singulis enim non licet publica bona distrahere. In proverbii quoque consuetudinem venit: quia incauta largitio non habet fundum. Praeterea quem popularis favor ad munera extulit, si forte Thrasonis more emptam celebritatem exigit, contumeliis affectum, honore spoliatum, Thais altera fama, et quavis Thaide minus fida, a praeempto honoris gradu arcet, deprimit, et repellit. Insultat rivalis, sobrius correptor exsultat, Gnatho vix submurmurat, dum tamen spes est, aut silet omnino si desperat, et ad alios transit, quia ei consilium est, semper felicioribus adhaerere. CAP.Nec tamen, etsi prodigalitas videatur in culpa, locum arbitror avaritiae relinquendum. Nullum enim vitium deterius est, nullum detestabilius, praesertim in his qui principatum, aut magistr
Abbreviated transcription (Latin):
siem uestitũ hunc nactus. quid michi que¬
ram. sanus sim an saniam: Interrogatus
hec om̃ia. immno ego inquit te obsecro anti¬
pho. ut audias om̃ia. audias diem festum
ocundũ euentũ. suauẽ. fortunã. in euum.
om̃ib historiam memorandã. & sui quoq fu¬
roris subtexuit dolos. In sũma tociꝰ argum̃ti
eo ad p̃sens uniu̾sa hec arbitror posse referri:
ut constet ꝓcerto. quia amicicie ꝓstitute
fioeles haberi ñ debet. Nam que uenit a
sinceritate animi fidelis. certa & fixa ẽ: que
ab archa uł locuł. fluida. incerta. erronea.
&e deficiente uiatico. emarcescit. Cũ fornina
manet: uultũ seruatis amici. cũ cecidit.
turpi u̾titis ora fuga. Omĩs et̃ res que in
cõmeroiũ uenit: ab uno transit ad alium:
&e diciorẽ & auidiorẽ comitatur emptorẽ.
At foro isto nichil iniquiꝰ est: quo rẽ semel
emisse ñ ꝑderit. nisi semꝑ ematur. &. ubi
quisq rem ab alio uenditam uendicat nisi

Expanded text:
siem Vestitum hunc nactus? quid mihi quaesiem Vestitum hunc nactus? quid mihi quaeram? sanus sim, an insaniam? Interrogatus haec omnia: « Imo ego, inquit, te obsecro Antipho, ut audias omnia, audias diem festum, jucundum eventum, suavem fortunam, in aevum omnibus historiam memorandam. » Et sui quoque furoris subtexuit dolos. In summa totius argumenti eo ad praesens universa haec arbitror posse referri, ut constet pro certo, quia amicitiae prostitutae fides haberi non debet. Nam quae venit a sinceritate animi, fidelis, certa, et fixa est; quae ab arca vel loculis, fluida, incerta, erronea, et deficiente viatico emarcescit. Cum fortuna manet vultum servatis amici, Cum cecidit, turpi vertitis ora fuga. Omnis enim res quae in commercium venit, ab uno transit ad alium, et ditiorem et avidiorem comitatur emptorem. At foro isto nihil iniquius est, quo rem semel emisse non proderit, nisi semper ematur, et ubi quisque rem ab alio venditam vindicat, nisi