comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nd sustulit aut quidem
nob̾ miluus eripuit. Si
igitur desut. si fint ore
bestie lib̾atum occupãtis
erit. Quem ad̾m piscis
uł aper uł auis. quipote¬
statem nram euaserit. si
ab alio capiatur ipius i¬
fit. ¶ S putt pocius nrm
cuperari possit. l in amb
łinpiscib ł feris uerumi
quadrupło tenerieum q
rapint ⁊ sane melius est
dr̃e ⁊qd̃ alupo eripitur yo¬
strum manere qm dui re¬
cipipossit toqd̃ ereptumẽ
Eugitur manet ego aiz¬
bitror q̃ furra competẽ act¬
ionem. Qior enim non
animo furandi fu̾it colo¬
nus ꝑsecutus quam ius
⁊ hoc ammo potuit. Set¬

Expanded text:
nstulit aut quod nobis eripuit? si igitur desinit, si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum piscis vel aper vel avis, qui potestatem nostram evasit, si ab alio capiatur, ipsius fit. sed putat po tius nostrum ciperari possit: licet in auibus et piscibus et feris uerum squadruplo teneri eum qui rapuit. et sane melius est dicere et quod a lupo eripitur, nostrum manere, quamdiu recipi possit id quod ereptum est. si igitur manet, ego arbitror etiam furti competere actionem: licet enim non animo furandi fuerit colonus persecutus, quamuis et hoc animo potuerit e
Abbreviated transcription (Latin):
distincte soli ꝓprietario al¬
quintur. ¶E idem dicem̾
in bommne lib̾o qui m̾ boã
fide frr̾it ut siei aliquid i¬
donaum meum fit. ño¬

Expanded text:
distincte, soli proprietario adquiritur. eadem dicemus in homine libero, qui bona fide mihi seruit, ut, si ei aliquid donauerim, meum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
doł conduçendo obligai̾
ip̃o utre pot̾. s ⁊ dãpnum
dando dampni mumre te¬
neb̾rut ti culpam indꝙ̃¬
no dando exig̾e de beamus¬
minus graniorem nec tã
leuem quam abextrane¬
o.at siuissu nro quid ĩre
nr̃a gerant.ł abscentib
nr̃is nb qͣi procuatores
aliquid agant danda eĩt
meos actio. nosolum su
fiũnt ub̾ autexdotis no¬
ate idem prestab̃r. ¶Nec
solum sinros putanera¬
mus. s ꝯsicoẽs aut fructr¬
arios. utcum qd̾ ad quisi¬
turi nõeẽnt. sireuera cõe̾
ant usuraru eẽnt. ide ho¬
clic qd̾ nõ adquirant. ¶E¬
incquid t̾m lib̾homo uel

Expanded text:
uel conducendo, obligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus grauiorem nec tamen leuem quam ab extraneo. At si iussu nostro quid in re nostra gerant uel absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, danda erit in eos actio. Non solum si fuerint nobis aut ex dotis noate, idem praestabunt: nec solum si nostros putauerimus, sed et si communes aut fructuarios, ut tamen, quod adquisituri non essent, si re uera communes aut usuarii essent, id hodieque non adquirant. Quidquid tamen liber homo uel
Abbreviated transcription (Latin):
clubie pcipiendo fructus
uenerunt s omnes qr q̃
ad fructus attinet loco do
asolo sepatisunt bone fi¬
deiemptoris fiunt. Nec
int̾ ẽ eares quam bona fi¬
de enti longo tp̃r capi po¬
ssit nec ne ueluti sipup¬
uli sit aut inpossessa aut
presidi sͣ legem repetim¬
darum donata abeoq ali¬
enata sit bone fidiemp

Expanded text:
dubie percipiendo fructus uenerunt, sed omnes, quia quod ad fructus attinet, loco doa solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bo
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ. Seruus qui bona fi¬
es traditionem ⁊ usuca¬
pionem ño recipẽ man¬
ifestum ẽ. ¶ Cum serius
inquo altius usus frue¬
tus ẽ hominem ennt ⁊ ei
traditus sit añ quam pr¬
ecium soluat inpendetiẽ
cui proprietatem adqui¬
sierit. ⁊cum expeculio d
ad fruccuarium ꝑtinet
soluerit. in tellr fructua¬
rii homo fuisse. cum uõ
tarii erpost fco fuisse in¬
at. cum pastorimco lup¬
i porcos excipẽnt. hos nici¬
neuillecolonus cum ro¬
bustis camb afortibus
quos pecoris sui gra pas¬
cebat consecutus lupis
eripint aut canes ertor¬
serunt. ⁊cum pastorme¬
us petẽt porcos q̃rebatũ
utrum eius fc̃i sint por
maneant. nangñe qyo¬
dam uendi id nacti erãt
Cogitabantemm quem¬
ad modum t̾ra mariq i
capta cum insuam natr¬
ralem laxitatem puem
Q nris capta auestiis m¬
armns ⁊trestribo desina᷑
nr̃a eẽ cum effuguint be¬

Expanded text:
ale. Seruus, qui bona fies traditionem et usucapionem non recipere manifestum est. Cum seruus, in quo alterius usus fructus est, hominem emit et ei traditus sit, antequam pretium soluat, in pendenti est, cui proprietatem adquisierit: et cum ex peculio, quod ad fructuarium pertinet, soluerit, intellegitur fructuarii homo fuisse: cum uerotarii ex post facto fuisse at: cum pastori meo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint pormaneant: nam genere quodam uenandi id erant nancti. cogitabat tamen, quemadmodum terra marique capta, cum in suam naturalem laxitatem perueque nostris capta a bestiis marinis et terrestribus desinant nostra esse, cum effugerunt be
Abbreviated transcription (Latin):
fetus infructu sunt ⁊ideo
adbone fideiemptorem ꝑ¬
tinent. q̃ si pregnantesue¬
merint ł sb̃ reptesint ⁊ sa¬
ne quin lacsuum ñ facia
qͣmins plenis uberib ue¬
merint dubitari non pt̾
ldemq in lana uiris ẽ.¬

Expanded text:
fetus in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates uenierint uel subreptae sint. et sane quin lac suum faciat, quamuis plenis uberibus uenierint, dubitari non potest: idemque in lana iuris e
Abbreviated transcription (Latin):
inst̾ium eandem rõnem
sequendam ut siucpprii
siuc aliem uł legatił ma
mimissi testõ fuerint m¬
chilper eos hroibꝯ qmeo
corum idño ignorarent
sumptos suos faciat bõa
fide possor. eodem ꝑ seir¬
uum exopa ⁊ exre ip̃ins

Expanded text:
isterium eandem rationem sequendam, ut, siue proprii siue alieni uel legati uel manumissi testamento fuerint, nihil per eos heredibus, qui modo eorum id non ignorarent,sumptos suos faciat bona fide possessor, eodem per seruum ex opera et ex re ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsceuole indetim.⁊ ip̃e mã¬
cellus tradat. siquidez ad¬
catur brditas omnia ñ
mbr̃ditario seruo.siuero
aditanosit ut inꝓpͥo pa¬
tris ẽẽ speccanda ꝯ̃ susus
fructus fint hinc seruo
relictus modo pri udet
delatum mo u̾rdi neca
transisse. Eadem distĩe¬
tione quis utetur⁊̃ sires
fuit sotracta ant cessae̾
ant nõ furti actõe dicet.
Giextestõ adierit. qm̃i¬

Expanded text:
Scaeuolae uidetur et ipse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia ut in hereditario seruo, si adita non sit, ut in proprio patris esse spectanda: et si usus fructus fuerit huic seruo relictus, modo patri uideri delatum, modo heredi, nec a transisse. Eadem distinctione quis utetur etiam, si res fuerit subtracta: aut cessare aut non furti actionem dicet, si ex testa
Abbreviated transcription (Latin):
fide serui⁊ decesserit. eiq
is hr̃s extit̾it quilib̾uma
eum cẽ sciat an aliquid ꝑ
eum adquirat no eẽ ait.
nt hic bona fide possor in¬
deatur qui sciens libum
possidẽ ceperit. q ⁊si fun¬
dum suum quis legare¬
rit hr̃s quieum legatũ

Expanded text:
fide seruiret, decesserit eique is heres extiterit, qui liberum eum esse sciat, an aliquid per eum adquirat. non esse ait, ut hic bona fide possessor uideatur, quando sciens liberum possidere coeperit, quia et si fundum suum quis legauerit, heres, qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
uiam publicam flum eã
⁊̃ agitlutu ticii fluit flui¬
men paulatim primum
am ⁊ flum cẽt ambẽdit ⁊
mam sustulit. pe̾arursus
minutatim recessit ⁊ allũ¬
monem mantiquum lo
sustuliss eum agrumerꝰ
factum eẽ qui transfium
ei cuius tnsiuam ẽẽt. qm
ei fundus ꝓximus flumi¬
fuiss nemini accessisse.
Nec tm in pelim̃to inam.
eẽ ait. quominus ag̃̾qui
transuiam allumionemꝰ
relictus eẽt marcu fierer
Idam ip̃aqq̃ ua fũdi eẽt.

Expanded text:
ra uiam flumen erat ra uiam flumen erat et ager Lucii Titii: fluit flumen paulatim primum iam et flumen esset, ambedit et uiam sustulit, postea rursus minutatim recessit et alluuione in antiquum locsustulisset, eum agrum eius factum esse, qui trans flumei, cuius trans uiam esset, quoniam eius fundus proximus flumifuisset, nemini accessisset. nec tamen impedimento uiam esse ait, quo minus ager, qui trans uiam alluuion‹e› relictus est, Attii fieret: nam ipsa quoque uia fundi esset.
Abbreviated transcription (Latin):
nt altĩ dommno. s quen¬
admodum mnhis que al¬
iunde adquiruntur ocdi
tio diuersa ẽ fructuarii et
sermcõis ueluti cumialt̾
fructuario nõ adquirati
alt̾ domnis adquirat i
itaq qd̃exre quidem fru
dñm ꝑtinebit. ¶ Sicum
seruus cõis scipłando no.¬
minatim alt̾ierdomimi
ita ptͣclitioẽm acciꝑiendo
soli ei adquirit. ¶Qd̾ un¬
ius seruus ꝑtͣclitioem ac¬
cipiendo se accipe dixit do¬
mino ⁊titio ꝑtem donño
ad quira inptem mchil
agit. ¶Fructnarie sernus
si dixit Se domino pp̃etai
pertraditioẽm accipẽ erre
fructuari totum donupo
proprietatis adqr. ¶ Si
cum iͥ donare uelles iuss¬
erim teseruo communi d¬
meo ⁊ titu rem trade̾. is q
acm̃te accepit ut remtit¬
n facẽt mehil agẽtur. nã
⁊ si procuratori meo remt̃¬
did̾is ut meam facẽsas i
hac m̃te accepis ut suam
facẽt ncħ agẽtur. Qd̾ siẜ
nus commmums hoc mẽte¬
p̃.Martius finidum hẽ¬
bat ẜm uiam publicã ult¬

Expanded text:
rit alteri domino. sed quemrit alteri domino. sed quemadmodum in his, quae aliunde adquiruntur, diuersa condicio est fructuarii et serui communis, ueluti cum alter fructuario non adquirat, alter dominis adquirat: ita quod ex re quidem frupertinebit. Sicut servus communis stipulando nominatim alteri ex dominis, ita per traditionem accipiendo soli ei adquirit. Quod unius servus per traditionem accipiendo se accipere dixerit domino et Titio, partem domino adquiret, in parte nihil agit. Fructuarius servus si dixerit se domino proprietatis per traditionem accipere, ex re fructuarii totum dominoproprietatis adquireret. Si, cum mihi donare velles, iusserim te servo communi meo et Titii rem tradere isque hac mente acciperet, ut rem Titii faceret, nihil agetur: nam et si procuratori meo rem tradideris, ut meam faceres, is hac mente acceperit, ut suam faceret, nihil agetur. quod si servus communis hac mente. Attius fundum habebat secundum uiam publicam: ult
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si procurator meuᷤ
uł trtor pupilli rem su¬
am qimeam uł pupili
alii tradidit nõ recessit i¬
abeis chinm. qnulla est
alienatioqr nemo errãs
rẽ snam amittit.
traditur consentiamus
incãis nõdissentiamuꝰ
nõ animadito. cum ĩ¬
efficax sit tradicio. nelu
t̾ obligatum eẽ ut fund̃
tͣclam tuextimes exstipy¬
latu tͥ euin deb̾i. namet
si pecumam nuatamtͥtͣ
dam donandi gram tueã
inpelim̃to ẽẽ qd̾ circa cã
dandi atq accipiendi diꝰ¬
scenserimus.
cumam donet. nam sis
solum egit. ut ease pare
lio seruisit. manebit erꝰ¬
Siũo eo modopecumam
iems serius donare solem
fit ⁊ sociorum cominumꝰ
proporticẽ qͣm in seruo he̾¬
bunt. S utsequens qõ lo
cum hẽat ꝯstituamus soci¬
um ita ẜuo cõĩ pecumam
donasse. ntꝓprietatem su¬
am manere uellet set si i
exhac pecuma seruus fimꝰ.
enim utfructuarius sen¬
uus exrefructuarii non
adquunt ꝓprietario ita et
communis sernus erre
alt̾ius domini nõ adqui¬

Expanded text:
num Si procurator meus vel tutor pupilli rem suam quasi meam vel pupilli alii tradiderint, non recessit ab eis dominium et nulla est alienatio, quia nemo errans rem suam amittit. traditur consentiamus, in causis uero dissentiamus, non animaduerto, cur inefficax sit traditio, uelu obligatum esse, ut fundum tradam, tu existimes ex stipulatu tibi eum deberi. nam et si pecuniam numeratam tibi tradam donandi gratia, tu impedimento esse, quod circa causam dandi atque accipiendi dissenserimus.uniam donet. nam si hoc solum egerit, ut ea separetuin peculio serui sit, manebit eisi uero eo modo pecuniam ienis seruis donare solemfiet sociorum communis pro portione, quam in servo habebunt. Sed ut sequens quaestio locum habeat, constituamus socium ita servo communi pecuniam donasse, ut proprietatem suam manere vellet. si ex hac pecunia servus fundum enim ut fructuarius seruus ex re fructuarii non adquirit proprietario, ita et communis seruus ex re alterius domini non adqui
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Quam ius q̃d̾ inlitto¬
republicoł inmari extru¬
ximus nĩm fiat. tiñ decre¬
tum p̃toris adhibelum
ẽ. ut id facẽ non liceat.I
ẽ. si cum inꝯm̃o cetõrum
id faciat. Nam ciilem eỹ
actionem defaciendo nu
elli recipimius. ¶Quere
hostues ap̃ nos st non pr¬
blice s ocupantium st.¬

Expanded text:
o. Quamuis quod in litore publico uel in mari exstruxerimus, nostrum fiat, tamen decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam ciuilem eum actionem de faciendo nulelli recipimus. Et quae res hostiles apud nos sunt, non publicae, sed occupantium
Abbreviated transcription (Latin):
cupitum serum meum ẽ
arnanus filiꝰ m̃s sexdeci
annos ĩpleu̾it romb red¬
ditis lib̾m eẽ uolo. p̾mor¬
tem testatoris tutores cu¬
pito eractionem comini¬
serunt isq nũmos redac¬
tos expensauiteisdem cu¬
torib demde filius ipu¬
bes decesserit cumma heres
extitit ⁊tutorem tutele ro¬

Expanded text:
eruum meum, cum Marcianus filius meus sedecim annos impleuerit, rationibus redditis liberum esse uolo': post mortem testatoris tutores Cupito exactionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui mater heres extitit et tutorem tutelae
Abbreviated transcription (Latin):
ponẽntur ño necc̃itatem
h̃rdib positam s arbitri¬
um remissum. ¶Titius
sticho seruo suo lib̾tatem
na q̃ cãuita accid̾it ut ser¬
uo nicħ possit imputari
nõ ptinere ad reliquoru
peculium ẽẽ iudeatur qd̃
quacq excadomino d̾ be
deq̃ q̃ritur nõ debẽ dedun
expecculio qd̃ dominodebe¬
atur. Item quero ansierre¬
liquis in pectilio aliquid
comuit̾it. deduci hoc expecu¬
lio reddendo debeat.R. si¬

Expanded text:
ponerentur non necessitatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum. Titius Sticho servo suo libertatemna, quae casu ita acciderint, ut servo nihil possit imputari, non pertinere ad reliquorum peculii esse videatur, quod quaque ex causa domino debeeretur, non debere deduci ex peculio, quod domino debeatur. Item quaero, an, si ex reliquis in peculio aliquid converterit, deduci hoc ex peculio reddendo debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nainit contra leges ⁊sa c̃s
constitutiones. idoq luti¬
us titius ꝯ̃ prolatam sen¬
tentiam iniustam presi¬
dis appellanit. Quero si
tius prouocass. anexigi
possit pecuma scd̃m con¬
dempnationem modesti¬

Expanded text:
nauit contra leges et sacras constitutiones ideoque Lucius Titius contra prolatam sententiam iniustam praesidis appellauit: quaero, cum tius prouocasset, an exigi possit pecunia secundum condemnationem. Modesti
Abbreviated transcription (Latin):
tuliss furti cumcoagiũ
pot̾it qr suni receppisset ⁊ il¬
le cõmodati liberatꝯeẽt ħ
nam si in pensas nccĩas
in rem comodatam fece¬
rit in t̾fint enis pocius
ꝑ retencionemeas ẜuare
tiua quemadmodũ sii

Expanded text:
tulisset, furti cum eo agi non potest, quia suum recepisset et ille commodati liberatus essetnam si impensas necessarias in rem commodatam fecerat, interfuit eius potius per retentionem eas seruare tiua quemadmodum sui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ manumittẽ debẽt senat᷑
censuit cumumꝰ etas in¬
peclierit ut lib̾i lib̾eq q̃ sĩt
uñ quib lib̾tates exca fi¬
nit dicendum asisolus sit
brs institutus ꝗ farin pot̾¬
siũo pupillus tntorem ħt
is q nout adlib̾tatem pre¬
standam auctor eeadeo ñ
pillo ut lib̾tos noheat ne¬

Expanded text:
qui manumittere debent, senatus censuit, cum unius aetas impedierit, ut liberi liberaeque sint hi, quibus libertates ex causa firit dicendum et si solus sit heres institutus qui fari non potest.Si uero pupillus tutorem habet isque nolit ad libertatem praestandam auctor esse, adeopillo, ut libertos non habeat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ibicum remputat alie¬
nam quesit uenditoris
affectionem emptoris
beat. atcum nõdump¬
ntat conditionemerti¬
tisseqi nondum putat
sibi emisse ¶Qd aꝑtius
q̃ri pot̾. sicũ defimetus d̾¬
creuiss hr̃ dieius tradat᷑
quinesciat defimctumi
emisse. s exaliaca sibi tra¬
Siconuentio ẽ magis re¬
soluctur qͣm inplebr̃. Si
indiem adiectio facta sit
.a.insisiquis meliorem ꝯ¬
ditionem adtusit ꝑfectã
ec̃ emptioem ⁊ fructus ẽp¬
toris effici ⁊usucapioẽm
hinc sb̾conditioe cẽ con¬
tractam.Ille non contra¬
hi s resolu dicebat. Que
sña uera ẽ. s ⁊illa empt̾o
pura ẽ ubi conuenit ut
si displicũt int̾ diem cẽ¬
tum memptasit. Cuzst¬
cum enissem clama mi¬
chi ꝑignorantiam proi
traditus ẽ priscus ait us¬
ume cum nõ capturum
qQ id qd̾emptum nonsit
proemptore usncpino
sit ⁊ ampliores fines po᷑¬
sesse sint. totum longor
tp̃e capi quomam ininic̃¬

Expanded text:
i, cum rem putat alienam, quae sit uenditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi trasi conuentio est, magis resoluetur quam implebitur.Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse emptionem et fructus emptoris effici et usucapionem hanc sub condicione esse contractam, ille non contrahi, sed resolvi dicebat, quae sententia vera est. Sed et illa emptio pura est, ubi convenit, ut, si displicuerit intra diem certum, inempta sit. Cum Stichum emissem, Dama per ignorantiam mihi pro eo traditus est. Priscus ait usu me eum non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore capi, quoniam univer
Abbreviated transcription (Latin):
possidet quire nera emit:
Nec sufficit tantum mea
oppimone ẽẽ eum ut pu¬
tt se pro emptore posside̾¬
ns. ¶ Sitantum existim¬
ans me debẽ tibi ignora¬
ti tradam usucpies. Qĩ
ergo ⁊si putes me uendid¬
stipuler rem alienam u¬
sucapiam sicum traditꝰ¬
ẽ michi existim̃ illius i¬
eẽ. at memptione ⁊ illd̃
tp̃e inspicitur quocontr¬
aitur .s. ⁊ bona fide emis¬

Expanded text:
possidet, qui re uera emit, nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidenis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me uendidstipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide emis
Abbreviated transcription (Latin):
nsucapio sequitur. si et
tuputes debitum eẽ ali¬
ud siputem me ercã ne¬
dici teneri ido tradam h
enim nisi emptio prece¬
enm me putare tuũ eẽ
test pro emptorensuca¬
pẽquinoemit nec proso¬
luto sicuti incͥtis ꝯctiis.¬

Expanded text:
usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam: hic enim nisi ‹emp›tio praeceenim me putare tuum essetest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro soluto, sicut in ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
płes sint q̃ manumissio
faciliorsit. ealcuissima ĩ¬
telligatur s infidecom¬
missarus liotatibo non¬
issima scriptura spectat᷑.
minus ꝓprietatem hrdẽ
scripsit. ⁊ seruos sub ocli¬
tionem lib̾tassitdata d

Expanded text:
es sint, quae manumisso facilior sit, ea leuissima intellegatur: sed in fideicommissariis libertatibus nouissim‹a› scriptura spectatur.minus proprie tatis heredem scripserit et seruo sub condicione sit libertas data:
Abbreviated transcription (Latin):
Re. eum qui po cͥen adulte¬
N intentatum eandem uxo
nulladanda dilatõnẽ msi
ut ꝑsone exibeantur aut
nider ex qualitate negocii. ⁊¬
trauit adult̾ium ꝯmisit ĩ
patroniuxorem aut ĩpatͤ¬
nam suam aut in eius eiue
cunis lib̾tus ꝑatris aut ma¬
tris filii filieue fuit. anutli¬
b̾tus pimii debeat. ⁊ sidep̾¬
hensus sit madultio an im¬
pue occidatur.⁊ mag̾ ꝓbo
subiciendum pena libentiõ¬
rum. qm̃ lege iuliade adul¬
tiis cobcendis ad tuendama¬
trimonia ꝓlib̾tims eos ha¬
beri placuit et det̾iorem cã
ꝑ isto b̃nfito patroporum:
ħ̾ri non oportet. Cuus.¬
Ege Marcia̾ blica.

Expanded text:
 eum, qui post crimen adulteri intentatum eandem uxornulla danda dilatio est, nisi ut personae exhibeantur, aut iudex ex qualitate negotii trauit, adulterium commisit in patroni uxorem aut in patronam suam, aut in eius eiue, cuius libertus patris aut matris, filii filiaeue fuit: an ut libertus puniri debeat? et si deprehensus sit in adulterio, an impune occidatur? et magis probo subiciendum poena‹e› libertinorum, quoniam lege Iulia de adulteriis coercendis ad tuenda matrimonia pro libertinis eos haber‹i› placuit et deteriorem causam per istud beneficium patronorum haberi non oportet. Si ex lege repudium missum
Abbreviated transcription (Latin):
stuprum n sororis filiam
sicum mitatur an adulti
pena sufficiat manconside¬
randum est occunit ꝙ hie:
duplex admissum est. qr
tumacia uins ⁊ sangim
ꝯtumelia scurrit. qr mulr
tunc demũ eam penam ꝙͣ
mares sustinebit. cum nͥ¬
cestum niregencium ꝓħitũ
admifit. Nam si solauiris n¬
ostriobẜuatio int̾uenat.
mulr abincesti crimmeent
executa. Noucam tamenet
in marib incesti crimina ꝙͣ
ri solent. si modo ĩcestum ꝑ
tatem remiẜit s distrahiꝯ
uentionem illicitam mise¬
nint cumali s ad ultri cͥm̃¬
ꝓpub̾tate delinꝗtur nõex¬
cuseturetate. Nam ⁊ muli¬
eres iniure errantes ĩcesti
crimine nontenetur supra
dictum est. Cum in adult̾io
ꝯmisso mullambre possint
c̾at non ẽe cumen ob̃mittẽ¬
dum incesti. Idem pollonii
puniendi correctione que
bona fide int̾uenit utiq fier¬
ror allegatur et facilius si
nemo reum postulaiit im¬

Expanded text:
Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum est, quitumacia iuris et sanguinis contumelia concurrant. Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gentium prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri observatio interveniet, mulier ab incesti crimine erit excusata. Nonnumquam tamen et in maribus incesti crimina, quri solent: si modo incestum petatem remiserunt, sed distrahi coniunctionem illicitam iusserunt, cum alias adulterii cpubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure errantes incesti crimine non teneri supra dictum est, cum in adulterio commisso nullam habere possint cerit, non esse crimen admittendum incesti. Idem Pollioni puniendi correctione, quae bona fide intervenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum postulavit. Im
Abbreviated transcription (Latin):
Ichilm t̾est adultam filiam
prius p̾r occid̾it annondu
utruniq occidat. Nansial¬
terum occidit lege cornelia
reus erit. Quod falt̾o occso
legis non lib̾atur. s duus
marcus ⁊ commodus repse¬
runt impimnitatem ei conce¬
di. qr l in t̾ empto ad ult̾o m

Expanded text:
ihil interest, adulteram filiam prius pater occiderit an non, dum utrumque occidat: nam si alterum occidit, lege Cornelia reus erit. quod si altero occiso legis non liberatur: sed divus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei concedi, quia, licet interempto adultero m
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗs dux̾it uxorem ea lege
tenetur.an⁊ ad stuprumre¬
est ctesiobaliam cam ea le¬
ge sit condempnata ĩpuẽ
rixor ducetur. ꝑlectitur etq̃
it analius quilibet. Ome
enm ob conscienciam stup̾
acceꝑit ali ꝗd pena entꝑlec¬
tendus. Ceterum sigratis
quis remisit ad legem nõ
ꝑtin qui questum ex adu¬
lt̾io uxoris sue fec̾it plectit᷑
quid accepit ut adult upor
sine enim sepius siue sems
accepit. ñ est eximendus:
Questum enm deadult̾ior
uxoris face ꝓprie ille existi¬
mandus est. qui aliquidi
accepit uxorempatetirrad¬
ult̾ari meretricio quodam
gne ꝙ siꝑaciatur uxorem:
delinquere. non ob questũ.¬

Expanded text:
si quis duxerit uxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum reest. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur. Plectitur et it an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet. Qui quaestum ex adulterio uxoris suae fecerit, plectitur: quid accepit, ut adulteretur uxor: siue enim saepius siue semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adul terio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit, ut uxorem pateretur adulterari meretricio quodam genere. quod si patiatur uxorem delinquere non ob quaestu
Abbreviated transcription (Latin):
tulatos ita demum b̃ndam
incestum ẽe contractum di
a dult̾i crimine se accusatu
reumadultirm destinart.
Paulus .R niehilimpedire
quomimꝰ ei quẽ suspectum:
dem reduxit uxorem. Paulꝰ¬

Expanded text:
tulatos ita demum habendam incestum esse contractum dicadulterii crimine se accusaturreum adulterii destinavit. Paulus respondit nihil impedire, quo minus ei, quem suspectum mdem reduxit uxorem. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. ut siplures eundẽ
postulait eius qui ꝑseue¬
rau̾it eiꝰ reum eamue facͥ̾e
postulationis dies prima
exigatur. scilicet. ut qui ac¬
cusat suos libellos accusa¬
tiones expectet ñ alienos.
eum añt qui ꝑum strup¬
rum in tulit uelmari. nel
femine sine p̾fimitione eiꝰ
temporis acc̃ari posse dubi¬
um nõ est.cum eum publi¬
cam uim ꝯmitt̾e nuilla du¬
bitatioest.ꝑ anlus.¬

Expanded text:
tum est, ut, si plures eundem tum est, ut, si plures eundem postulauerint, eius, qui perseuerauerit reum reamue facere, postulationis dies prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos. Eum autem, qui per uim stuprum intulit uel mari uel feminae, sine praefinitione huius temporis accusari posse dubium non est, cum eum publicam uim committere nulla dubitatio est. 31 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mis alienus ad mittat quiꝰ
int̾rogan eum ꝑ questionem
posse. S et si ẜuns sit cui fid̾i¬
tuti spatur torquen eump
mum ꝑte publicamur ĩ pri¬
mo cuus usus fructus alie¬
mis est nudamꝓprietatem
in quo tm̃ usun fructum ha¬
bint reus magis est inꝑcep¬
tõ nsuffructus ad publicłi
incipiat ꝑtin̾e alienũ ẜuũ
ntiꝙ ñ publicabimus. ka¬
tõaut publicandorum ẜuo¬
rum ea est.ut sineullome¬
tuu̾m dicant⁊ ne duntim¬
eant se in reorum potãtem
regressmos obdurent in que¬
tionem. Non tamenprius ꝑ¬
bita fuerit. S et si negau̾t
nichilominus publicant᷑.
natõ enim ad buc eadem est
dacio ꝑseu̾ent. s ⁊ ẜm accu¬
satoris si de hisquestio sit ha
bita publicentur. Erit enim
ẜui ne menciantur m̃tõ ado¬
mino eius recedunt. ẽxtra¬
nei̾io nõhãnt cui gͣtificẽt᷑.
¶Si reus ułrea abso lnti fint

Expanded text:
s alienus, admittet quis interrogari eum per quaestionem posse. Sed et si servus sit, cui fideituta speratur, torqueri eum muni partem publicamus: in proprio, cuius usus fructus alienus est, nudam proprietatem: in quo tantum usum fructum habuit reus, magis est, ut perceptio usus fructus ad publicum incipiat pertinere: alienum servum utique non publicabimus. ratio autem publicandorum seruorum ea est, ut sine ullo metu uerum dicant et ne, dum timeant se in reorum potestatem regressuros, obdurent in quaestione. Non tamen prius bita fuerit. Sed et si negauerint, nihilo minus publicantur: ratio enim adhuc eadem est,dacio perseuerent. Sed et serui accusatoris, si de his quaestio habita sit, public‹a›ntur: eius enim serui ne mentiantur, merito a dominio eius recedunt. extranei uero non habent cui gratificentur. Si reus uel rea absoluti fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
uinqmiium ñ utile s coͣnti¬
nuum nm̾andum est. Od
ergo si prior sit mulr rea fac¬
lite qͥnqnnũ transient qd
siisqui intra qͥnquinũ quẽ

Expanded text:
uennium non utile, sed continuo numerandum est. quid ergo fiet, si prior mulier rea faclite quinquennium transierit? quid si is, qui intra quinquennium quem
Abbreviated transcription (Latin):
riis int̾fec̾it non utiq legi
cornelie desicariis penami
qui uxorem suam maduite¬
no de p̾hensam occidifseseñ
iustum dolorem temꝑare.
⁊ si humił locisit inopus ꝑ¬
petuum erntradi si qui ho¬
nestior in insulam relegari
lib̃topatrom famã lacessce̾
non facile conceditim. S si
iure mariti uelitadultii a¬
cusare ꝑmittendumẽ quo¬
mõ si atrocem in iuriam pa¬
sus ẽẽt. Certesi patronos ꝗ
sit exeo nũo qui de p̾bensus
ab alioin t̾ ficipõt in adulte¬

Expanded text:
ris interfecerit, non utique legis Corneliae de sicariis poenam qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non iustum dolorem temperare, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'. Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittendum est, quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici pot
Abbreviated transcription (Latin):
at tñ nucliet᷑ nec enim ula
p̾scriptõ obicitum. suam in¬
iumam uindicanti.sanesi
iuuemli facilitate ductus.
q̃ feruore etatis accensus ad
accusatõm ꝓsilit accusanti
ei non facile calumpnie pe¬
na mogabitur. ¶Minorem

Expanded text:
amen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam vindicanti. sane si iuvenali facilitate ductus vel etiam fervore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabitur. minorem
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑcondcom que ex lege
adult̾io retinuit adult̾um¬
dus est maritus cum excu¬
sare ignoranciam suamn
põt uel adumbrare pacien¬
ciam p̾textum incredibii¬
tatis. Ideirco enim lexita.
locuta est adultum ĩdomo
dep̾hensum dimifit ꝙ no¬

Expanded text:
tionem, quae ex lege adulterio retinuit adulterumdus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest uel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est 'adulterum in domo deprehensum d‹i›miserit',
Abbreviated transcription (Latin):
um obient. costitutum est q
xit. ad huc dicimus posse ad
mulrem ueniri. ¶Si eotpreqͦ
eligebatur. rens adultamip¬
ta non fint quo aũt absolua¬
tur nuipta inueniturdicendꝰ
est hanc absonito quon adul¬
t̾o posse accusar. qr eo tp̃re qͦ
ad ult eligebatur. imipta ñ
fint. Nupta non põt acc̃ari ñ
tĩ ab eoqui adulterum acc
est. ꝓinde si ꝑcollusonem
cum᷑ ad ult̾o constitint ꝙ fue¬
nupte adiisus om̃s secuta¬
tem. plane si nupta e̾e desie¬
rit. acc̃an pot̾it. Neq enima¬
la lex tuetur quãq nupta
est qͣmdiu nipta ent. Dap̃.¬

Expanded text:
um obierit, constitutum est etiam axerit, adhuc dicimus posse ad mulierem ueniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absoluatur, nupta inuenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accuest. proinde si per collusionem cum adultero constituerit fuenuptae adversus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari poterit: neque enim aliam lex tuetur quam eam, quae nupta est, quamdiu nupta erit. Papin
Abbreviated transcription (Latin):
erit demĩciatõ. Ouerturã
alius adult̾am alius adil¬
terum postulare possit. ut
q̃muis ab eodem ambo sił
postulari ñ possunt aduĩ¬
ti posse du si aut deminci¬
ationem nupẜit pͥor mulier
accusari non põt ex pectabit
igitur mułrsm̃am de adul¬
ultra accusan põt.sicondẽp¬
sit. quid enim si adult̾ inimi¬
ciis oppͥssus est uł falsis ar¬
gimentistestib ꝙ sub orn¬
atis ap̾ p̾sidem gͣuatus qui
aut noluit aut ñ potint ꝓn¬
ccare. mułr u̾o iudicem reli¬
giosum sortita pudiciciam
suam defendet s si anteqͣm¬

Expanded text:
erit denuntiatio. Quaeritur, an alius adulteram, alius adulterum postulare possit, ut, quamvis ab eodem ambo simul postulari non possint, a divti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam de adulultra accusari potest: si condemsit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier uero iudicem religiosum sortita pudicitiam suam defendet? Sed si anteq
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾reas adult̾i recepta eẽt
absens defendi non potest.¬
¶ Socercum nunim adult̾a a
cusaturum selibellis p̾sidi:
datis testatus fiiss malint¬
ab accusatõne desist̾e. ⁊ lucrũ
lo is qui ninum suam accusa¬
re instituiss postea desistema¬
luit contentus lucrum erdo¬
teretine tanqm culꝑa muli¬
nõ iniq repellentur qui com¬
mooum dotis iundicte domꝰ
sue p̾ponere non erubintadul¬
tii reum intra qͥnqz annos cõ¬
tinuos adie crumins admis¬
si defuncta quoq mułrepos¬
tular possepalam est.¶eḋdã
accare uolebat adultii muli¬
erem ⁊ postulabat ne sibi com¬
putarentur dies quos ĩcusto¬
dia fectss me aũt hoc admit¬
tente extitit qui michi contra¬
dicet cinus opimonem anĩ¬

Expanded text:
 reas adulterii recepta esset, absens defendi non potest. Socer cum nurum adulterii accusaturum se libellis praesidi datis testatus fuisset, maluit accusatione desistere et lucrum lo is, qui nurum suam accusare instituisset, postea desistere maluit contentus lucrum ex dote retinere tamquam culpa mulinon inique repelletur, qui commodum dotis vindictae domus suae praeponere non erubuit. Adulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est. Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fecisset: me hoc admittente exstitit qui mihi contradiceret: cuius opinionem an
Abbreviated transcription (Latin):
am adultii fieri.S nec adu¬
lterum intim acc̃are posse.
¶Licet ei mułr que insuspici¬
õnem adulticidit mipsi¬
se dicatur non aũt accusari
pot̾it qm ad ult̾ fu̾nit comne¬
tus. alioqͥnad hoc ułmaxie
iiri confugient uolentes
bene concordatum seques
adulto mułrem impcias õ¬
xisse Mułrcum absentem
unum audiss. iita functũ
eẽ. alii seninxit mox maritꝰ
reu̾sus est. quero quid adu¬
sus eam mulrem statuend
upri ꝓbatõne falsis rumo.¬
rib inducta q̃i soluta pͥorem̃¬
culo limis nupclis ẜis nunc¬
ta est ꝙ ĩnsimile est decepta
eam fuisse. nichil umdicta:
ciendis nupciis ꝓbabitur
p̾stitisse. cum hocꝰ fc̃o pudicici¬
a laboret uidican debet ꝓã
missi criminis qualitate
¶Reã adult̾ii uxorem duxie
am dampnatam mox rep
modi uxorem tetineas non
bitur qͣi culꝑa mułris facto
stuprum adult̾io fcõ scien᷑
dolomaloet ad enm qui su¬
a sit ⁊ adeuinquistruprum
uł adult̾ium intulit ꝑtinet.

Expanded text:
am adulterii fieri: sed nec aduam adulterii fieri: sed nec adulterum interim accusari posse. Licet ei mulier, qui in suspicionem adulterii incidit, nupsisse dicatur, non ante accusari poterit, quam adulter fuerit conuictus: alioquin ad hoc uel maxime uiri confugient uolentes bene concordatum sequensadultero mulierem nuptias contraxisse. Mulier cum absentem uirum audisset uita functum esse, alii se iunxit: mox maritus reuersus est. quaero, quid aduersus eam mulierem statuenduupri probatione falsis rumoribus inducta, quasi soluta priore uinculo, legitimis nuptiis secunta est, quod verisimile est deceptam eam fuisse nihil vindicta dciendis nuptiis probabitur praestitisse, cum hoc facto pudicitia laboretur, vindicari debet pro admissi criminis qualitate. Ream adulterii uxorem duxi: eam damnatam mox repumodi uxorem retinere prohbitur quasi culpa mulieris facto stuprum adulterium facito sciens dolo malo" et ad eum, qui suasit, et ad eum, qui stuprum vel adulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
uant. cui placuit utiles dieᷤ¬
utiles acc̃atori ꝯputandos ẽẽ
idẽ ꝗb potuit acc̃ationis so¬
llempnia impłe. q̾rsine dub¬
iodies ꝗb ꝗs in custodia fu¬
it extra computatõm utiliũ
dieium existimantitibi con¬
stitutos contradici non debu¬
it .¶lx. dies qui manito accu¬
sante utilem computantur
feriatis quoq dieb si modo
facultatem pͥsidis ad eundi
sit ñ ꝓ hibetur intra alios q̃¬
tuormenses q̃relam suam:
ap̃ iudicem deferre. ¶Quere¬
huiꝰmodiaccãtorem existimo
.qui adult̾um crimenobic̾e
desiderat ꝓpt̾ hoc tm̃ qui pͥori.
micto mariti adultii rea mu¬
ker postulatur que ꝓpt̾ ĩpu¬
b̾em filium uult dilatõmab
accusatore impetrare an de
legittimam accusatõm. Ila
dicat cũ possit. ⁊ illa adultera
ẽẽ ⁊ impubes defunctumꝑa¬
trem habuisse. ¶uolenti m
ream ad ult̾ii postulare eam
ponsum est. re ignorare nõ
debisti durante eo minio.
in quo adult̾ium d ẽẽ cõ¬
missumi ñ posse mułremre¬

Expanded text:
uit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere. quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit. Sexaginta dies, qui marito accusanti utiles coferiatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi sit, non prohibetur intra ali‹o›s quattuor menses querellam suam apud iudicem deferre. Quaerehuiusmodi accusatorem existimo, qui adulterii crimen obicere desiderat propter hoc tantum, quod priori suncto marito adulterii rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium uult dilationem ab accusatore impetrare: an delegitimam accusationem: namdicat, cum possit et illa adultera esse et impubes defunctum patrem habuisse. Uolenti mihi ream adulterii postulare eam, ponsum sit. respondit: ignorare non debin quo adulterium dicitur esse commissum, non posse mulierem re
Abbreviated transcription (Latin):
Ec mnea lege naturalis ab
ad optino patre seꝑatimr. In
acẽatione uidine filie nõ b̃t
pat̾ius p̾cipum. Ils occidẽ¬
dipatri conceditur domin:
cornelia demnriis. S qmi oc¬
cid̾e põt adult̾ium młtoma¬
gis ꝯtumelia pot̾it uire af¬
fice. Ideo autpatͥ ñ maritomin¬
lierem ⁊ omnẽ aduiterm:
ꝑmissum est occid̾e ꝙͣ plerũꝙ
pietas p̾rm nominis con¬
sinum ꝓ lib̾is cepit. Ceterĩ
mariti ca bor⁊ mi petus faci¬
le dec̾tientis fuit refrenãdꝰ.
nidetu. uoluit enim itadem̃
hanc potãtem patri compe

Expanded text:
ec in ea lege naturalis ab adoptivo pater separatur. In accusationem viduae filiae non habet pater ius praecipuum. Ius occidendi patri conceditur domi suCornelia de iniuriis. Sed qui occidere potest adulterum, multo magis contumelia poterit iure adficere. Ideo autem patri, non marito mulierem et omnem adulterum remissum est occidere, quod plerumque pietas paterni nominis consilium pro liberis capit: ceterum mariti calor et impetus facile decernentis fuit refrenandus.videtur: voluit enim ita demum hanc potestatem patri compe
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur uiro ad ultenim
ĩuxoresua dep̾hensum ꝙ̃
aut nolit aut nõliceat oe¬
cidere retin̾e boras diumaᷤ
nocturnasq ꝯtimias non
plusqͣm .xx. testande eius rei
causa ut uti sine frande suo
uire liceat. Ego arbitor eti
mantus pot̾it retirie. Set
semel remissus ad ult̾ redu¬
ci nonp̃t .o.aud ergo siena¬
ẜit an reductus custoliri.
xx. horis possit ⁊ putem ħ
magis dicendum reduct
tõm admittitur acẽmri młi
ad ult̾ii non pt̃ ꝓbatam enĩ
a marto uxorem⁊ ꝗs scies
mm̾ non deb alius turba
ẜuo adult̾ii accusato siue
it iubent iudices eumser¬
uum extimari ⁊ ubi extim¬
ait tantam peccuniam

Expanded text:
in uxore sua deprehensum, quem aut nolit aut non liceat occidere, retinere horas diurnas nocturnasque continuas non plus quam viginti testandae eius rei causa sine fraude sua iure liceat. Ego arbitror etimaritus, poterit retinere. Sed semel remissus adulter reduci non potest. Quid ergo si evaserit, an reductus custodiri viginti horis possit? et putem hic magis dicendum reductutionem admittuntur, accusari mulier adulterii non potest: probatam enim a marito uxorem et quiesm non debet alius turbarseruo adulterii accusato, siue it, iubent iudices eum seruum aestimari, et ubi aestimauerint, tantam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
de ea re fc̃o. Manto pͥmũ uel
patri eam filiam qͣmmnpotã¬
te h̾t intra dies. hx. diuorcii:
accusare ꝑmittitur. necullia¬
liimtra id tpẽ agendipotestaᷤᷤ
datur ultra eos dies neutri
uoluntas expectatur. Iurem

Expanded text:
de ea re facto. Marito primum, uel p‹a›tri eam filiam quam in potestate habet, intra dies sexaginta diuortii accusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius uoluntas exspectatur. Iure
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui cumen detulit int̾rogan¬
di que facultas datur patro¬
nis. deeoquoq ẜno inquo:
usum fructum reus habuit
magis est ut questio hr̃i pos¬
sit. henim ẜuus eius ñ fint

Expanded text:
 qui crimen detulerit, interrogandique facultas datur patronis. De eo quoque servo, in quo usum fructum reus habuit, magis est, ut quaestio haberi possit: licet enim servus eius non
Abbreviated transcription (Latin):
it. Neq enim eꝗtum iusum
est ab sentem rei .pn. cã int̾
atur. ut pnta ꝗ in ingilib uł
uibanis castris militat dicẽ¬
tet. Et gen̾ałrdicendumẽ
eorum demum ab senciam ex
cusatam eẽ qui in alia ꝓuĩ¬
cia rei ꝑ. causa absunt qm̃
mea in qua deferuntu ꝓm̃
ea ꝑsona que ad presidis coe¬

Expanded text:
it': neque enim aequum uisum est absentem rei publicae causabetur ut puta qui in uigilibus uel urbanis castris militat, dicentet. Et generaliter dicendum ecusatam esse, qui in alia provincia rei publicae causa absunt, quam in ea in qua deferuntur. prea persona, quae ad praesidis cog
Abbreviated transcription (Latin):
pitur ut is maritus qui eo¬
rum quem occid̾it uxore
sine mora dimittat. eẽt̾m
siquis sinimuis an filius fa¬
milias sit manitus nulbꝰ
int̾ ee aplerisq dictum ẽ.
occidere liceat. Item si filia
ignomimosa sit aut nyor
ontraleges mipta anidiꝰ¬

Expanded text:
pitur, ut is maritus, qui horum quem occiderit, uxorem sine mora dimittat. Ceterum sui iuris an filius familias sit maritus, nihil interesse a plerisque dictum est. occidere liceat? item si filia ignominiosa sit aut uxor contra leges nupta, an i
Abbreviated transcription (Latin):
passas lex iulialocumb̾t.
bit.⁊ in umanm quoq cõ¬
petit nec erit deneganda
pͥtoria quoq acto de ẜuo
corrupto. necꝓpt̾ plures
actõnes pcendum erit in
hinꝰmodi crimine reo ¶ex
strupum ⁊ adult̾ium ꝓmi¬

Expanded text:
passas lex Iulia locum habbit et iniuriarum quoque competit nec erit deneganda praetoria quoque actio de servo corrupto: nec propter plures actiones parcendum erit in huiusmodi crimine reo. Lex stuprum et adulterium
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi ro. ueniant cunisnedo¬
ꝯmeatu annis telis equis
peccuma aliane q̃ re aditi
enintut ue ex amicis hoste
ꝓpli.ro. fiant. cusuedoloma¬
lo dolooꝑafactũ erit quoi
magis obsides ꝑecuima m¬
m̾ata hostib ppłiao. dentur
adusus rem pͥu. Item qui
ꝯfessum ĩ iudicio reum.⁊ Pp̃
boc in uinculo diectũ emaẜit
hoc cimine lib̾atus ẽ a sena¬
tu. qui statuas imꝑatoris
qui statuas cesaris uetusti¬
te cormiptas reficit nec ꝙ la¬
pide iactato in cento fortuiti
nunt. Idem pompeio Rprũt
nõud̾i contra maiestatem
fien obin maginem cesans
non dum consecratas uen
iam consectatas ꝯflaint ali¬
udne quid simile admiẜit
cusandinon hnt sine ulla
dubitatõne ad mittimturꝰ
ad hanc accusatõm s a mi¬

Expanded text:
puli Romani ueniant: cuiusue ocommeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo magis obsides pecunia iumenta hostibus populi Romani dentur adversus rem publicam. item qui confessum in iudicio reum et propter hoc in vincula coniectum emiserit. Hoc crimine liberatus est a senatu, qui statuas imperatoriqui statuas Caesaris vetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito runt. Idem Pontio rescripsit non uideri contra maiestatem fieri ob imagines Caesaris nondum consecratas uendiam consecratas conflauerint aliudue quid simile admisericcusandi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mores quos uxorem ducen
naue in adult̾io depreþenfi
peccuia alia ne qua paticẽ
seredimet eadempenadam¬
pnatur. que cõstituta est int̾

Expanded text:
mores, quos uxorem ducendnaue in adulterio deprehensi pecunia aliaue qua pactione se redimerent, eadem poena damnatur, quae constituta est in
Abbreviated transcription (Latin):
At̾ aut familias significatur
non tũ nupta s etiam indua.
acceꝑit tenentur. Mułr que
euitare pene aduit̾i grã leo¬
cimum fec̾it aut opas sua
inscenam locait aduitii ac¬

Expanded text:
ater autem familias significatur non tantum nupta, sed etiam vidua. acceperunt, tenentur. Mulier, quae evitandae poenae adulterii gratia lenocinium fecerit aut operas suas in scaenam locavit, adulterii ac
Abbreviated transcription (Latin):
sandi facultas pt̾ maritu
⁊patrem conced̾. Nam⁊ po
sexaginta dies .iiii.menseᷤ
exͣneis dant᷑⁊ ip̃itiles Si
aũt extraneus institit ac¬
cusatom. an suꝑuenientemao¬
rito ꝑmittatur accusatõ. q
soluta sit mułr exneo accu¬
santetm̃ marito debet per¬
mitti restaurare acc̃atom.
siydoneas causas allega¬
repossit ꝗb impeditus nõ
instituit accusatõm.
aul. UUptam mͥ adulti
ream postular posse ĩprio¬
re m̾mio ꝯmisi dubium ñ
est. cum a ꝑtelegeiulia de
adultiis cohoendis canea¬
tur.si ꝗdem indua sit decu¬
ius adult̾io agetur. acc̃ator
lib̾m arbitrium ħt adul
terum an adultampͥus
accusare malit. siu̾o nup¬
tasit ut priusadulterum
ꝑ agat tune mulrem.

Expanded text:
t maritum et patrem conceditur: nam post sexaginta dies quattuor menses extraneis dantur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit accusationem, an supervenienti marito permittatur accusatio, qusoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem. rum. Nuptam mihi adulterii ream postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caueatur, si quidem uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium haterum an adulteram prius accusare malit: si vero nupta sit, ut prius adulterum peragat, tunc mulierem.
Abbreviated transcription (Latin):
a eopan appellant. ¶ s ui
familias mantuma beor
ꝗ sui uiris ẽ mea lege ñ se¬
patur. diuuus quoq adria¬
nus resiano gemino repsit.
⁊ inuito patre filii hac lege
reum face posse. ¶Mantar
⁊ siduo reos ex alio cumi¬
acc̃are. qm̃ ex ea cã nõcedit
duxit uxorem contra sena¬
tus ꝯsultum. nec. m̃m̾ est.¬

Expanded text:
pellant. Filius familiae maritus ab eo, qui sui iuris est, in ea lege non separatur. divus quoque Hadrianus rosiano gemino rescripsit et invito patre filium hac lege reum facere. Maritus etsi duo reos ex alio crimiaccusare, quoniam ea causa non cedit duxit uxorem contra senatus consultum, nec mat
Abbreviated transcription (Latin):
domũ soliti fu̾int cõuenire
ad tractandum deadult̾io.
suam ut struprũ adult̾iu¬
ue cõmittẽtur p̾buisse qr
sine colloqino adultium ñ¬

Expanded text:
m soliti fuerint convenire ad tractandum de adulteriosuam, ut stuprum adulteriumve committeretur, praebuisse, quia sine colloquio illo adulterium n
Abbreviated transcription (Latin):
itus pudicenniens mulri¬
quoq bonos mores colendi
auctor fu̾nit ꝑ iniquum enĩ
indetur e̾e ut pndiaciamuir¬
abuxore exigat. qͣm ip̃e ñ exi¬
beat que rem põt etiam unũ
dampnare ñ rem ob compẽ¬
satõm mutu ciminis in¬
uxorem suam uelit accusa¬

Expanded text:
itus pudice vivens mulique bonos mores colendi auctor fuerit: periniquum enim idetur esse, ut pudicitiab uxore exigat, quam ipse non exhibeat: quae res potest et virum damnare, non rem ob compesationem mutui criminis inuxorem suam velit accusa
Abbreviated transcription (Latin):
est huiꝰ modi ꝯpensatõ admis¬
sa io si maritum uelit reus:
adultꝰ lenocinii reũ fac̾e. seł
delatus ñ auditur. ¶Sipubli¬
comdicio maritus uxorem
facetan lenocinii allegatõre¬
pellit martum abagcusatc̃e
⁊ putem nõ repelłe lenocimũ
igit᷑ mariti ip̃m hon̾at. ñ mu

Expanded text:
modi compensatio admissa. ideo si maritum velit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mu
Abbreviated transcription (Latin):
Isiigitur ꝑat̾ ma¬
ritum in famem antargua
ant doceat collud̾e mag̾is cũ
uxore ꝙ̃ ex amnio acc̃arep
ponetur marito. ¶Dem.
que institint tp̃ra nõcedũt
patri qui accusatõnem ĩstit¬
uere non põt sic tm nt quo¬
ad mius occupet. utriq tp̃ra
cedant. ubi u̾omantus oc¬
cupaint. refidua tp̃ra ei qui
occupare ñ põt. ñ cedant ꝙ et¬

Expanded text:
isi igitur pater maritum infamem aut arguat aut doceat colludere magis cum uxore quam ex animo accusare, postponetur marito. Idem lque instituerit, tempora non cedunt patri, quod accusationem instituere non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi vero maritus occupavit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant.
Abbreviated transcription (Latin):
in scriptõnum deposi̾nt ma¬
rito non negligente⁊ ꝓbati
deadult̾io ꝓ beturidem erit
dicendum. s et quociens a¬
lii ꝗpomartum ⁊ patrem:
acc̃are possunt ad accusand̃

Expanded text:
inscriptionum deposuerit, marito non neglegente nec retde adulterio probetur, idem erit dicendum. Sed et quotiens alii, qui post maritum et patrem accusare pos