comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur equitatem oꝑantur: ergo ipse mniquitatem
oꝑatur. Sed quia ipse equitatem oꝑatur: porro
qui equitatem oꝑantur. ꝓfecto iniquitatem
ab inimicis patiuntur. restat ut qui iusto ini-¬
micantur. iniquitatem oꝑentur. Unde ergo
paulo suꝑius non miserearis om̃ium qui oꝑant᷑
iniquitatems et nunc de mimicis suis ne occi¬
deris eos nequando obliuiscantur legis tuȩ:
Non ergo miserearis eorum: ut occidas peccata
eorum. Non occidas eos: quorum peccata occidis.
Quid est autem occidis Obliuisci legis dñi. Ipsa
est uera mors: in ꝓsundum ire peccati. Potest
quidem hoc. et de uideis intelligi. Quid cle
iudeis: Ne occideris eos nequando obliuiscant᷑
legis tuȩ. Istos inimicos meos ipsos qui me occi¬
derunt: noli tu occidere. Maneat gens iude¬
orum. Certe uicta est a romanis: certe deleta
ciuitas eorum. Non admittuntur ad ciuita¬
tem suam udei: et tamen iudei sunt. Nam
om̃s istȩ ꝓuinciȩ: a romanis subacte sunt. Qͥs

Expanded text:
tur aequitatem operantur; ergo ipse iniquitatem tur aequitatem operantur; ergo ipse iniquitatem operatur. Sed quia ipse aequitatem operatur, porro qui aequitatem operatur, profecto iniquitatem ab inimicis patitur; restat ut qui justo inimicantur, iniquitatem operentur. Unde ergo paulo superius, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et nunc de inimicis suis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Non ergo miserearis eorum, ut occidas peccata eorum: non occidas eos, quorum peccata occidis. Quid est autem occidi? Oblivisci legis Domini. Ipsa est vera mors, in profundum ire peccati: potest quidem hoc et de Judaeis intelligi. Quid de Judaeis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Istos inimicos meos, ipsos qui me occiderunt, noli tu occidere. Maneat gens Judaeorum: certe victa est a Romanis, certe deleta civitas eorum; non admittuntur ad civitatem suam Judaei, et tamen Judaei sunt. Nam omnes istae provinciae a Romanis subjugatae sunt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
re potentiam suam: attulit in multa patientia
uasairȩ que pfecta sunt in ꝑclitionem. Et ꝓpter
qus hoc: Ut notas faceret diuitias suas: in uasa
dent diuitias suas in uasa miscdiȩ: rectissime
dueum est. misccłia eius preueniet me. Deus
eus demonstrauit michi inimicis meis: icdest
leatan circa me babuit misediam. inillis
Medi demonstrauit circa quos non habuit.
lis em cdestor suispenclatur: minus agit gr̃as
cui debitum relaxatur. Deus meus demonstra¬
uit michi mimicis meis. De ipsis autem inimicis
quide Ne occideris eos nequando obliuiscantur
legis tuȩ. Rogat ꝓ inimicis suis: implet precep¬
tum. Quid est non miserearis om̃ium qui oꝑan¬
tur iniquitatem: et ne occideris eos ne obliuis¬
cantur legis tuȩ : Quomodo non misereatur
om̃ium qui oꝑantur iniquitatem: Et quomo¬
do ne occidat eos ne obliiuscantur legis tuȩs
Sed hic de inunicis suis dixit. Quid ergo: Inimi¬
ci eius equitatem oꝑantur: Si qui ei inimican¬

Expanded text:
re potentiam suam, attulit in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, et propter quid hoc? Ut notas faceret divitias suas in vasa mfaceret divitias suas in vasa misericordiae, rectissime dictum est, Misericordia ejus praeveniet me. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantam circa me habuit misericordiam, in illis mihi demonstravit circa quos non habuit. Nisi enim debitor suspendatur, minus agit gratias cui debitum relaxatur. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis. 21. De ipsis autem inimicis quid? Ne occideris eos, nequando obliviss tuae. Rogat pro inimicis suis, implet praeceptum. Quid est, Ne miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Quomodo non miseretur omnium qui operantur iniquitatem, et quomodo non occidit eos ne obliviscantur legis tuae? Sed hic de inimicis suis dixit. Quid ergo? Inimici ejus aequitatem operantur? Si qui ei inimican
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. Ac ꝑ hoc et ibi utrobiq cantica. non utro¬
biq psalmi: et tamen sicut dixi generaliter psai-¬
mi appellantur. non canticar liber ꝙ psalmorũ
non canticorum. Et si intelligantur atq discu¬
tiantur sensus dictorum ubi titulus est tantum¬
modo psalmi. et ubi tantum modo cantici: et
ubi non psalmus cantici sicut in isto. sed canti¬
cum psalmi inscriptum est: nescio utrum
possit ista differentia demonstrari. Pro inde
sicut ceꝑamus relinquentes ista eis qui possunt.
et quibus uacat talia discernere. et certa diffe-¬
rentiarum ratione definire: nos quantum
dño adiuuante ualemus. huius psalmi textum
consideremus atq tractemus.

Expanded text:
cogitatio. Ac per hoc utrobique Cantica; non utrocogitatio. Ac per hoc utrobique Cantica; non utrobique Psalmi: et tamen, sicut dixi, generaliter Psalmi appellantur, non Cantica; liberque Psalmorum, non Canticorum. Et si intelligantur atque discutiantur sensus dictorum, ubi titulus est tantummodo Psalmi, et ubi tantummodo Cantici, et ubi non Psalmus Cantici, sicut in isto, sed Canticum Psalmi inscriptum est; nescio utrum possit ista differentia demonstrari. Proinde sicut coeperamus, relinquentes ista eis qui possunt, et quibus vacat talia discernere, et certa differentiarum ratione definire; nos quantum adjuvante Domino valemus, hujus psalmi textum consideremus atque tractemus.
Abbreviated transcription (Latin):
silte cdo. quia talia quȩ uisibiliter bene oꝑam̃÷
pntantum hominibus secl etiam dõ placent. Non
utm om̃ia quȩ clõ placent. etiam hominibus
pisut quȩ uidere non possunt. Unde mirum est
lNenadimo dum utrumq legatur et cantate dõ.
sulte õ: ita alicubi legi portest cantate no
ius. Quod si et in hoc in scripturis scĩs dic¬
uaimuentur: hec clifferentia frustra elabora
i net etiam me quo& generali nomine
pbsami quam cantica uocantur: ita ut
psalmis de me. Et uber ipse psalmorum dicitur
non canticorum: sicut scriptum est inquit in libro
psalmorum: cum potius scđm istam clfferentiã
cantica dici debiusse uideantur: qm̃ canticum
etiam sine psalmo esse potest: psalmus uero sine
cantico esse non potest. Possunt et enim esse cogi¬
tationes mentis: quarum non sint oꝑa carnalia.
Nullum est opus bonum. cuius non sit in mente

Expanded text:
Psallite Deo ; quia talia quae visibiliter bene operamur, Psallite Deo ; quia talia quae visibiliter bene operamur, non tantum hominibus, sed etiam Deo placent. Non autem omnia quae Deo placent, etiam hominibus possunt, quia videre non possunt. Unde mirum est si quemadmodum utrumque legitur, et Cantate Deo, et Psallite Deo; ita alicubi legi potest, Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scripturis sanctis dictum invenitur, haec differentia frustra elaborata est. Movet etiam me quod generali nomine magis Psalmi quam Cantica vocantur, ita ut phetis, et Psalmis de me ; et liber ipse Psalmorum dicitur, non Canticorum: Sicut scriptum est, inquit, in libro Psalmorum ; cum potius secundum istam differentiam, Cantica dici debuisse videantur; quoniam Canticum etiam sine Psalmo esse potest, Psalmus vero sine Cantico esse non potest. Possunt etenim esse cogitationes mentis, quarum non sint opera corporalia: nullum est autem opus bonum, cujus non sit in mente
Abbreviated transcription (Latin):
Qi ausquam conetur inquirere quid sibi ue
linus canticis eur non aut psalmus aut
adi t anticum psalmi: quia et si quorumdã
ameum tituli conscrib untur. inueniet for¬
qs aqud quod acutioribus et otiosioribus
osanqumus. Discreuerunt quidam ante nos
tn anticum et psalmum: ut quoniam canti
ase ꝓfertur. psalmus autem adhibito uisibi
sun cantico intelligentiam mentis. psalmo
inꝑa corporis: sicut in hoc psalino ipso sexa¬
tio septimo quem nunc in tractandum sus¬
qinus. Iilud quod dictum est. cantate dr̃o
pulite nomini euis: ita quidem discreuerunt.
isc untate dño dictum uicleatur: quia ea quȩ in
ips mens agit: dõ nota sunt quȩ ab hominibus
inuidentur. Oꝑa uero bona quoniam uidenda
snt ab hominibus ut glorificent patrem nr̃m qui
mesisest: merito dictum sit psallite nomini eius.
in asfamationi eius: ut lauclabiliter nominet
ixe differentiam alicubi quantum recolo etiam
prsatus sum. Memini autem legisse nos etiam

Expanded text:
si quisquam conetur inquirere quid sibi velit, Psalmus cantici; cur non aut Psalmus, autcantici, et Canticum psalmi, quia et sic quorumdam psalmorum tituli inscribuntur; inveniet fortasse aliquid, quod acutioribus et otiosioribus nos relinquimus. Discreverunt quidam ante nos inter Canticum, et Psalmum; ut quoniam Canticum ore profertur, Psalmus autem visibili organo significari intelligentia mentis, Psalmo vero opera corporis. Sicut in hoc ipso sexagesimo septimo, quem nunc tractandum suscepimus, illud quod dictum est, Cantate Deo, psallite nomini ejus: ita quidam discreverunt, ut, Cantate Deo, dictum videatur, quia ea quae in seipsa mens agit, Deo nota sunt, ab hominibus non videntur; opera vero bona quoniam ideo videnda sunt ab hominibus, ut glorificent Patrem nostrum qui in coelis est , merito dictum sit, Psallite nomini ejus, id est diffamationi ejus, ut laudabiliter nominetur. Hanc differentiam alicubi, quantum recolo, etiam ipse secutus sum. Memini autem legisse nos etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
re angłs: Misit illum ad petrum. ut ma¬
gis ꝑ hominem illi fides fieret: quia homi¬
nes dignatus est clñs uisitare. Nec declig.¬
nabatur docere ꝑ hominem: qui dignatus
est esse homo. Sic ergo restituta est terra
eius. uno pariete ueniente de iudeis: al¬
tero pariete ueniente de gentibus: quibus
luobris parietibus de diuerso uementions
esset ipse lapis angularise ubi copulareut
ambo. Iterum quomodo accipimus eliucr¬
ra enis resticueretur: Cum caro eius reas¬
eitaretur. Alius enim intellectus tamena
xp̃o non recetlens: sic potest nobis occire¬
re. Terra restituta: caro resuseitata. Post
resurrectionem enim ipsus facta sunt ita
om̃ia: quȩ cantantur in psalmo. Audas
iam de terrȩ restitutione: psalmum ples
gaudio. Excitet nobis ipse dñs sc̃ ñr ep
tem: ipse sermonem nr̃m moderetur apti
cordibus ur̃is ut quicquid hic exultat or
nr̃m in talibus spectaculis ꝑducat ad li¬

Expanded text:
re angelus? Misit illum ad Petrum, ut mare angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis, ubi ambo copularentur . 3. Iterum quomodo accipimus, «Cum terra ejus restitueretur?» Cum caro ejus resuscitaretur. Alius enim intellectus, tamen a Christo non recedens, sic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noscunditatem; ipse sermonem nostrum moderetur aptum cordibus vestris, ut quidquid hic exsultat cor nostrum in talibus spectaculis, perducat ad lin
Abbreviated transcription (Latin):
eas adducere ut sit unus grex et unus pa-¬
stor: etiam ad gentes ad quas ꝓpħȩ mussi
non erant. apłi missi sunt. Quesiti sunt qui
non quesierant: inuenti sunt qui nichil ex¬
pectabant. Quem non tenebant pollicita.¬
torem: inuenerunt reclemptorem. Iam
enim iudei tenebant dm̃ pollicitatorem:
autem ꝓmissum nichil erat: secl tamen
in ꝓpħis. etiam de fide ipsorum dictum
erat. Non dictum erat ipsis: secl dictũ
erat de ipsis. Missum est et ad illos. et
audistis ex dispensatione dñi: ipsa enim
lectio modo uobis lecta est. in actibus
apłorum: quomodo centurio cornelius
credidit. Cornelius enim centurio non
erat de gente iudeorum. Orabat⁊ ieui¬
nabat. elemosinas faciebat. Non illum de-¬
seruit di quamuis in gentibus constitutum:
et missus est ei angłs qui illi nuntiaret qͥͦl
elemosine et orationes ipsius acceptȩ fue¬
rint apud dm̃: credidit aduocato ad se
petro. Nunquid non illum poterat doce.¬

Expanded text:
eas adducere, ut sit unus grex et unus paeas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant, inventi sunt qui nihil exspectabant: quem non tenebant Deum pollicitatorem, invenerunt redemptorem. Jam enim Judaei tenebant Deum pollicitatorem, autem promissum nihil erat; sed tamen in Prophetis etiam de fide ipsorum dictum erat. Non dictum erat ipsis, sed dictum erat de ipsis. Missum est et ad illos: et audistis ex dispensatione Dei; ipsa enim lectio modo vobis lecta est in Actibus Apostolorum, quomodo centurio Cornelius credidit. Cornelius enim centurio non erat de gente Judaeorum. Orabat, jejunabat, eleemosynas faciebat. Non illum deseruit Deus quamvis in Gentibus constitutum; et missus est ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat doce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderunt. Non enim dixerunt sꝑamus
eum redempturum: sed sꝑabamus quod¬
ipse esset redempturus. Ipse cum eis erat:
et spes illius. in illis non erat. Ostendit se
illis: manifestatus est etiam aliis discipłis.
Uisus. contrectatus. et inuentus illis: quibꝰ¬
etiam ꝑisse uidebatur. Reuocata fides eoꝵ¬
est qui ceciderant: restituta est terra eius.
Deinde factis cum eis quatraginta diebus
ascendit in cęlum: et sicut paulo ante
commemoraui. misso sp̃u sc̃o suo. fecit dis-¬
cipłos idiotas homines. loqui om̃ium gen¬
tium linguis. Tunc illi ꝓ quibus non fru¬
stra diyxerat pater ignosce illis quia nes¬
ciunt quid faciunt: commoti ut diximꝰ
quesiuerunt salutems consilium acceꝑunt
ut in eum crederent: crediderunt una die
tria milia: et rursus quinꝙ milia. Sepit
feruere ꝑ iudeam ȩccła xp̃i. ubi ferbuerat¬
obprobrium xp̃i: et restituta est terra eiꝰ.
Sed quia dixerat ipse habeo alias oues
quȩ non sunt de hoc ouili. oportet me et

Expanded text:
diderant. Non enim dixerunt, Speramus eum redempturum; sed, «Sperabamus quod esset redempturus Israel.» Ipse cum eis erat, et spes illius in illis non erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis cum eis quadraginta diebus, ascendit in coelum ; et, sicut paulo ante commemoravi, misso Spiritu sancto fecit discipulos suos, idiotas homines, loqui omnium gentium linguis. Tunc illi pro quibus non frustra dixerat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» , commoti, ut diximus, quaesierunt salutem, consilium acceperunt ut in eum crederent; crediderunt uno die tria millia, et rursus quinque millia ; coepit fervere per Judaeam Ecclesia Christi, ubi ferbueraopprobrium Christi; et «restituta est terra ejus.» Sed quia dixerat ipse, «Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et
Abbreviated transcription (Latin):
commota multitudo eorum ipsorum qui
cum crucifixerunt: consilium quessuit
salutis. Accepit: credidit. ignotum est.
Donatus est reatus sanguinis xp̃i: imꝑti¬
tus est potus sanguinis xp̃i: facti sunt fi¬
delis eius. cuius fuerant ꝑsecutores. Crecdi¬
derunt in eum quem crucifixerant: et an.¬
te quem insultantes caput agitauerant:
eum ipsum caput habere uoluerunt.
Ita ergo restituta est terra eius: quod ha¬
bet titulus psalmi. Terra enim eius iudea:
et ꝑierat om̃is uidea quando crucifixerat
dnm suum: ignorantes frenetici. seuien¬
tes in melicum: et salutem insania repel¬
lentes. Tanquam ꝑierat ergo iudea tota.
Quȩ tota: Ipsi etiam apłi trepidauerunt.
Petrus qui audaci dilectione sequebatur:
timida trepidatione ter negauit. Resur.¬
gens. in uia quosclam loquentes de se se.

Expanded text:
commota multitudo eorum ipsorum qui commota multitudo eorum ipsorum qui eum crucifixerant, consilium quaesivit salutis; accepit, credidit; ignotum est, donatus est reatus sanguinis Christi, impertitus est potus sanguinis Christi; facti sunt fideles ejus cujus fuerant persecutores; crediderunt in eum quem crucifixerunt, et ante quem insultantes caput agitaverunt; eum ipsum caput habere voluerunt . Ita ergo «restituta est terra ejus,» quod habet titulus Psalmi. Terra enim ejus Judaea: et perierat omnis Judaea, quando crucifixerunt Dominum suum ignorantes, phrenetici saevientes in medicum, et salutem insania repellentes. Tanquam ergo perierat Judaea tota: quam tota? Ipsi etiam Apostoli trepidaverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes secum de
Abbreviated transcription (Latin):
gulari: ne intelletus noster ruinam facis.
In illo solicletur quod instabili motu nita¬
bat: in illo incumbat quod ꝑ incerta pel¬
cebat. Qiuiequid lubitationis habet homo
in animo: auditis scripturis dĩ. a xp̃o non
recedat. Cum enim fuerit in illis uerbis xp̃c
reuelatus: intelligat se intellexisse. Ante q̃
autem ꝑueniat ad xp̃i intellectum: non se
presumat intellexisse. Ante quam autem
ad iusticiam om̃i crelenti. Quid est ergo
et quomodo accipitur in xp̃o. cum terra
eius restituta est: Nam quomodo clauicd
intelligatur ap̃e: facile est agnoscere. Xp̃e
enim ex maria: ex semine clauid. Et quia
ex semine eius futurus erat: ꝓpterea nomi¬
ne eius in figura ꝓpħabatur. Ergo lauid
xp̃c: quia et interpretatio dauid manu
fortis est. Et quis tam manu fortisa quam
qui de cruce munclum uicit: Nam post
resurrectionem et ascensionem eius accepto
spũ sc̃o loquentibus apłis uariis linguis:

Expanded text:
gulari , ne intellectus noster ruinam faciat: gulari , ne intellectus noster ruinam faciat: in illo solidetur, quod instabili motu nutabat; in illo incumbat, quod per incerta pendebat. Quidquid dubitationis habet homo in animo auditis Scripturis Dei, a Christo non recedat; cum ei fuerit in illis verbis Christus revelatus, intelligat se intellexisse: antequam autem perveniat ad Christi intellectum, non se praesumat intellexisse. «Finis enim omni credenti» . Quid est ergo, et quomodo accipitur in Christo, «Cum terra ejus restituta est?» Nam quomodo David intelligatur Christus, facile est agnoscere. Christus enim ex Maria, et ex semine David; et quia ex semine ejus futurus erat, propterea nomine ejus in figura prophetabatur. Ergo David Christus: quia et interpretatio David Manu fortis est; et quis tam manu fortis, quam qui de cruce mundum vicit? Nam post resurrectionem et ascensionem ejus, accepto Spiritu sancto, loquentibus Apostolis variis linguis,
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Unde ille symeon uistus quiclan
senex multum exultauit uidens infanti
ibm. et agnoscens in paruo magnumest
in exigua carne cognoscens cęli et tem
creatorem. Multum ergo exultauit: qua
responsum acceꝑat non se exiturum este de
hac uita. prius quam uideret salutare diꝰ
Agnouit ergo illum: iocundatus est : ex¬
ultauit gaudio et hoc ait. Dñe nune ci¬
mittis seruum tuum in pace: quoniam u¬
derunt ocłi mei salutare tuum. Magni
ergo est ista iocuncditas: et hanc facit el¬
ritas. Delectati sumus cum psalmus iste
cantaretur:i et queclam ibi ab om̃ibus.n.¬
tellecta sunt: quelam uero quantum
arbitror aut a paucis. aut certe non ab
om̃ibus. Simul ergo illum in isto sermo.¬
ne in quo uobis seruimus consideremus
et uideamus quanta cdignatione nos ds
letificare uoluit. presentando quȩ ꝓmi¬
ra eius restituta est. Totum ad xp̃m re.¬
uocemus : si uolumus iter rectȩ intelligen.¬
tiȩ tenere. Non receclamus a lapide an¬

Expanded text:
ebantur. Unde ille Simeon, justus quidam ebantur. Unde ille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit gaudio; et hoc ait: «Domine, nunc dimittis servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum» . Magna est ergo ista jucunditas; et hanc facit charitas. Delectati sumus, cum psalmus iste cantaretur: et quaedam ibi ab omnibus intellecta sunt; quaedam vero, quantum arbitramur, aut a paucis, aut certe non ab omnibus. Simul ergo illum in isto sermone, in quo vobis servimus, consideremus; et videamus quanta dignatione nos Deus laetificare voluit, praesentando quae promira ejus restituta est.» Totum ad Christum revocemus, si volumus iter rectae intelligentiae tenere: non recedamus a lapide an
Abbreviated transcription (Latin):
agna spectacula ds̃ prebet cordi
x̃iano: et qubus uere nichil possit
iocundius inueniri: si tamen ad sit
palatum fidei. cui sapiat mel dei
Credimus om̃ibus uobis qui in saluatorẽ
nr̃m toto corde credidistis. messe spm̃ eius
qui uos deleetet cum leguntur ꝓpħiȩ an-¬
te tot annos ꝓlatę ex ore scõrum: et post
annos impletȩ in fide gentium. Magnam
enim iocunclitatem tunc carpebant sc̃i ip
impleta sel alhuc futura. Erat eis mag¬
na delectatio. Secdtamen et ipsi ꝓ carita.¬
te qua in nos accensi erant quos nondũ
uidebant. et sp̃u parturiebant: uolebant
si fieri posset in hoc tempore nobiscum
uiuere: et uidere impleta quȩ in sp̃u ꝓ
psialiuit. Inde dñs cdlisciplis suis lam ista
dere incipientibus. ait. Multi nusti et pede
uoluerunt ulere quȩ uidetis. et nonuues¬
runt: et audire quȩ auditis et non audi¬
runt. Quamuis enim uiderent ista is
tamen futura illis quocłammodio foui¬
bantur: aplis autem iam presentia medt¬

Expanded text:
agna spectacula Deus praebet cordi christiano, et quibus vere nihil possit jucundius inveniri; si tamen adsit palatum fidei, cui sapiat mel Dei. Credimus omnibus vobis, qui in Salvatorem nostrum toto corde credidistis, inesse Spiritum ejus, qui vos delectet cum leguntur prophetiae, ante tot annos prolatae ex ore sanctorum, et post tot annos impletae in fide gentium. Magnam enim jucunditatem tunc carpebant ipsi sanimpleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae in spiritu prophetabant. Inde Dominus discipulis suis, jam ista videre incipientibus, ait: «Multi justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» . Quamvis enim viderent ista in spiritu, tamen futura illis quodam modo formabantur: Apostolis autem jam praesentia redd
Abbreviated transcription (Latin):
anticum psalmi asaph. sam sepe diximꝰ
quid interpretatur asaph: id est congre.¬
gͥationem. Homo ergo ille qui uoc abatur a saph:
in figura congregationis ppłi clĩ. in multorum psal¬
morum titulis ponitur. Grece autem congregatio
synagoga licitur: quod uelut ꝓprium nomen
iudeorum ppłs tenuit. ut synagoga appellaretur:
sicut ppłs xpĩ anus usitatius uocatur ȩccłas cum

Expanded text:
anticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut proprium nomen Judaeorum populus tenuit, ut Synagoga appellaretur; sicut populus Christianus usitatius vocatur Ecclesia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
misericors ante quam ueniat. Dimitte si quid
in te commissum est: da ex eo quod habrn¬
das. Et de cuius das. nisi de illius : Si de
tuo dares: largitio esset. Cum de illiꝰ das:
redditio est. Quid enim habes quod non ac-¬
cepisti : Hȩ sunt hostiȩ dõ gratissimȩ: mi¬
scłia: humilitas: confessio. pax. caritas.

Expanded text:
misericors antequam veniat: dimitte si quid misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, nisi de illius? Si de tuo dares, largitio esset: cum de illius das, redditio est. Quid enim habes, quod non accepisti ? Hae sunt hostiae Deo gratissimae, misericordia, humilitas, conf
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa miscdiȩ. Esuriui enim: et dedistis michi
manducare. Sitiui et potastis me: et cetera.
Rursus ad sinistram positis. quid imputabi¬
tur: Quia noluerunt facere misccłiam.
Et quo ibunt: Ite in ignem ȩternum. Iste
malus auditus magnum gemitum faciet.
Secl quici dicit alius psalmus: In memoria
eterna erit iustus: ab auditu malo non ti¬
mebit. Quid est auditus malus: Ite in igñe
eternum: qui paratus est diabolo. et anglis
eius. Qui gaudebit ad auclitum bonum:
non timebit ab auditu malo. Quomodo
gaudebunt ad auclitum bonum: Henice ber¬
nedicti patris mei. Et quo auditu non time¬
bunit: Ite in ignem ecernum: qui paratus
est chiabolo et angłis eius. Hec est ȩquitas:
hec est ueritas. Iudicabit enim orbem terra¬
rum in ęquitate: et ppłos in ueritate sua.
An quia tu iniustus es. iustus non erit iudex:
Aut quia tu mendax es. ueritas non erit
uerax: Secl si uis habere miscdem: esto

Expanded text:
opera misericordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi opera misericordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabit» enim «orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto
Abbreviated transcription (Latin):
it et cecidit: et quoclãmodo commimitus
impleuit orbem terrarum: sed misccłia
dĩ undiꝙ collegit fracturas. et conflauit
igne caritatis: et fecit unum quod fractum
erat. Nouit illud facere artifex ille: nemo
desꝑet. Multum quidem est: sed qui sit ar¬
tifex cogitate. Ille refecit: qui fecit. Ille refor¬
mauit: qui formauit. uclicabit oribem
terrarum in equitate: et ppłos in ueritate sua.
Quȩ est equitas et ueritase Congregabit
secum electos suos ad uidicanclum: ceteros
autem separabit ab inuicem. Positurus est enĩ
alios ad sinistram: alios ad dexteram. Quid
autem equits. quid uerus quam ut non
expectent misccłiam de iudice. qui noluerunt
facere misccliam ante quam ueniret iudex:
Qui autem uoluerunt facere miscdiam:
cum misccłia iudicabuntur. Dicetur enim
eis ad dexteram positis. Uenite benedicti
patris mei: ꝑcipite regnum quod uobis pa.¬
ratum est ab origine muncli. Et imputat

Expanded text:
it, et cecidit, et quodam modo comminutus it, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem terrarum: sed misericordia Dei undique collegit fracturas, et conflavit igne charitatis, et fecit unum quod fractum erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum misericordia judicabuntur. Dicetur enim eis ad dexteram positis: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat
Abbreviated transcription (Latin):
ta: et amemus eum qui uenturus est ad
punienda peccata. Ueniet uelimus nolimꝰ.
slum enun quia modo non uenit: ideo
uenturus non est: Uenient quando nescis.
Et si paratum de inuenerit: nichil tibi ob¬
est quia nescis. Cunc exultabunt om̃ia
ligna siluarum ante faciem dñ: quoniam
uenit iudicare terram: et exultabunt om̃ia
ligna siluarum. Uenit primo: et postea
iudicare terram. Exultantes inueniet
eos qui primo eius aduentui creliderunt:
quoniam uenit. Nam iudicabit orbem
terrarum in equitate. Non partem: quia
non emit partem. Totum iudicare habet:
quia ꝓ toto precium dedit. Audistis euan.¬
głium: quia cum uenerit inquit congrega
de toto orbe terrarum: quia et ipse adam.
aliquancdo hoc cdixeram. orbem derrarum
significat: scłm grecam linguam. Quatuor
Sicut autem greci loquuntur: quatuor
orbis partes. has in capite litteras habent.
ridiem. Habes adam. Ipse ergo adam: toto
orbe terrarum sparsus est. In uno loco fu¬

Expanded text:
ta, et amemus eum qui venturus est ad ta, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem Domini, quoniam venit judicare terram.» Et «exsultabunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus adventui crediderunt, «quoniam venit.» 15. Nam, «Judicabit orbem terrarum in aequitate:» non partem, quia non partem emit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «congregde toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam linguam. Quatuor Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras habent, ridiem: habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fu
Abbreviated transcription (Latin):
spe: emit a peꝑits ad eo lactat quod int
Ue pregnantibus et mammantibus. U
qui habent spem in seło: ue qui herent
his rebus quas de sełi spe peꝑerunt. laa
ergo debet facere xp̃ianus : Uti minrhos
non deseruire mundo. Quil est hc ba.¬
bentes tanquam non habentes. Sic diete
sic hortatur quos non uult inuenire ade
illa tanquam pregnantes et maminantesi
sic eos hortatur. De cetero fr̃s. tempus
breue est : reliquum est ut et hii qui hals
uxores tanquam non habentes sint. et qu
flent tanquam non flentes: et qui gaudha
tanquam non gaucdentes: et qui emunt
tanquam non tenentes: et qui utuntur ls
mundo. quasi non utentes: preterit enin
figura buius mundi. Uolo uos siune sollas¬
cucdine esse. Qui enim sine sollicitucline est:
ecurus expectat quando ueniat dũs ipsiꝰ.
sam qualis amor est xꝑ̃i. tunere ne ueniat:
sis non erubescimus: Amamus. et tunemꝰ
ne ueniat. Certe amamus: an peccata nr̃a
plus amamus: Ergo ipsa oderimus pecca.¬

Expanded text:
spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus et mammantibus:» vae qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliuxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes; et qui emunt, tanquam non ementes; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur: praeterit figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ sunt nubes quȩ eum portauerunt:
Apłi predicantes: de quibus audistis
ari cdõ. Ipsȩ sunt nubes in quibus uenit:
excepto aduentu suo posteriore quo
uenturus est iudicare uiuos et mor-¬
tuos. Uenit primo in nubibus. Re primo
uox ipsius sonuit in eugłio: a mocio uue¬
bitis filium hominis uenientem in iudas
Quid eit amodo : Nonne chñs posteaues.¬
turus est. quando se plangent om̃s drsbui
terrȩ : Prius uenit in predicatoribus uis
et impleuit totum orbem terrarium. ln
resistamus primo aquentui: ut non expi¬
uescamus scdm. Et ue tunc pregnantibn
et maminantibus. Audistis modo in eiqla
cauete quia nescitis qua hora ueniat.Ii
figura dieta sunt. Quȩ sunt pregnantis
et quȩ sunt lactantes: Pregnantes anre
dicuntur: quȩ habent spem in scło. lx
autem adeptȩ sunt iam quod sꝑabat.
ꝓ lactantibus sunt positȩ. Uerbi gr̃a.
Emere uult uillam: pregnans est: non.¬
dum enim factum est. Tumet uterus in

Expanded text:
Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Apostoli praedicantes, de quibus audistis,ari Deo» . Ipsae sunt nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, «Amodo?» Nonne Dominus postea venturus est, quando se plangent omnes tribus terrae? Prius venit in praedicatoribus suis, et implevit totum orbem terrarum. Non resistamus primo adventui, ut non expavescamus secundum. «Et vae tunc praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. Quae autem adeptae sunt jam quod sperabant, pro lactantibus sunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; praegnans est, nondum enim factum est, tumet uterus in
Abbreviated transcription (Latin):
ueatur mare et plenitudo eius. Quod
mare : Scłm. Commotum est mare: et
plenitudo eius. Om̃e scłm concitatum
est aduersus ȩccłam: cum dilataretur
et ȩdificaretur toto orbe terrarum.
De ipsa cominotione audistis in euglio:
tradent uos ad iudicia. Commotum est
mare. Secl quancde iunceret mare eum
et om̃ia quȩ in eis sunt. Om̃s lenes⁊ om̃s
mites: om̃s ȩqui: campi sunt dĩ. ¶unc
exultabunt om̃ia ligna siluarum. Uig.¬
na siluarum: pagani sunt. Quare ĩã
gaudent: Quia precisi sunt de olea¬
stro: et inserti in oliua. Tunc exulta¬
bunt om̃ia ligna siluarum. quia pre¬
cisȩ sunt ingentes arbores cedrinȩ et
cypressinȩ: et imputribilia ligna tran¬
slata sunt ad edificationem domus.
Ligna siluarum erant: sed ante quam
irent in eclificium. Ligna siluarum
erant: sed ante quam oliuam parerent.
Iunc exultabunt om̃ia ligna siluarum
re terram. Primo uenit: et postea uentu¬
rus est. Primo uenit in eccła in nubibꝰ.

Expanded text:
veatur mare et plenitudo ejus.» Quod veatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando vinceret mare eum et omnia quae in eis sunt.» Omnes lenes, omnes mites, omnes aequi, campi sunt Dei. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silvarum erant, sed antequam olivam parerent. 14. «Tunc exsultabunt omnia lignare terram.» Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam diminutum. Tu uerum dicis: iste
mentitur: Pseudo ꝓph̃ȩ clamantes ecce
hic est xp̃e. ecce illic. uerum dicunt:
et ꝓpħa iste mentitur: ft̃s contra istas
aꝑtissimas uoces auditis in angulum stre.¬
pitum: ille tradidit et ille tradidit. Quid
dicis: Uoces tuȩ audiendȩ sunt. an uoces
dĩ. Et enim correxit orbem terrȩ: qui
non commouebitur. Ego tibi orbem ter¬
rarum ostendo ȩdificatum: tolle hostiam.
intra in atria dñi. Hostias non habes:
ꝓpterea non uis intrare: Quid est hoc:
Si hostiam tibi indiceret ds̃ taurum: hir¬
cum. arietem: inuenires quod offerres.
Indixit tibi humile cor. et non uis intrare:
Hoc enim in te non inuenis: quia suꝑbia
tumuisti. Et enim correxit orbem ter¬
rȩ qui non commouebitur: iudicabit
ppłos in equitate. Tunc se illi plangent:
qui nolunt modo eligere ȩquitatem.¬
dentur cȩli quos dñs fecit: exultet ter¬
ra. quam compluunt cȩli. Cȩli enim
predicatores: terra auditores. Comino¬

Expanded text:
etiam diminutum. Tu verum dicis; iste etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequitate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt modo diligere aequitatem.dentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commo
Abbreviated transcription (Latin):
qui non commouebitur. Quȩ testimonia
idificationis domus dĩ: Intonant nubes
cȩlorum. ꝑ totum orbem terrarum ȩdifi¬
cari domum cli: et clamant ranȩ de palu-¬
dibus. Nlos soli sumus xp̃iani: Quȩ testimo¬
na ꝓfero psalterii: Profero quod surdus
cantas. Aꝑi aures tuas: tu cantas istas can.¬
tas mecum: sed non concordas mecum. Lin¬
gua tua sonat. quod sonat mea: et cor
ciuum cdisonat a corde meo. Nonne tu
cantas ista: Uide testimonia orbis terrarũ:
cominoueatur a facie eius uniuersa terra.
Et tudicis non commoueri: Dicite in
nationibus: dñs regnauit a ligno. An forte
obtinebunt hic et dicent se regnare a ligno.
quia fustibus circuincellionum regnant:
De cruce ap̃i regna: si a ligno regnaturus
es. Nam lignum hoc tuum. ligneum te fa-¬
cit: lignum xp̃i ꝑ mare te traicit. Audi
psalmum dicentem. Correxit orbem ter-¬
rȩ: qui non cominouebitur. Et tu dicis
non solum motum post correctionem: secl

Expanded text:
qui non commovebitur.» Quae testimonia qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cum hostia intrasti. Si autem suꝑbus es: in-¬
ans intras. Nam unde suꝑbires: nisi in anis
esses: Nam si plenus esses: non inflareris.
luomodo plenus esses: Si tecum tolleres
hostiam: quam portares ad atria dñi. Iam
ne diu teneamꝰ: curramus cetera. Uiclete cres.¬
centem domum: iudete edificium ire ꝑto.
tum orbem terrarum. Gaulete quia intra.¬
sis in atria: gaudete quia edificamini in
tmplum dĩ. Qui enim intrant ipsi edifi.¬
cantur: ipsi sunt clomus dĩ. Ille est in habi¬
tator: cui eclificatur domus toto orbe ter¬
rarum. Et hoc post captiuitatem. Tollite
atrium scm̃ eius. Nemo dicat ecce hic est
rp̃c. ecce illic: exurgent enim pseudo ꝓpħȩ:
dic eis istud. Lapis suꝑ lapidem non re-¬
inquetur: qui non destruatur. Ad parietẽ
dalbatum uocatis: in atrio seo adoro dnm
neum. Commoueatur a facie eius uniuer¬
l terra: clicte in nationibus dñs regnauit
a ligno. Et enim correxit orbem terrȩ:¬

Expanded text:
cum hostia intrasti. Si autem superbus es, incum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tolliteatrium sanctum ejus. Nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus univera terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terr
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos afferte clño głam et honorenr it
dicite. non nobis dñe non nobis: sed nom¬
ni tuo cla głam. Nolite spem in homine
ponere. Si baptizatur unus quisꝙ urm:
dicat: ille me baptizat de quo amiens
sponsi dixit. Hic est qui baptizat. Si añ
eius afferte głam.  ollite hostias et i.¬
troite in atria eius. Tollite hostias. Qud
allaturi estis: ut introeatis in atria eiust
Iam enim creuit domus: et facta sunt atnia.
Qui afferunt hostias intrent in atria eiꝰ.
Tauros allaturi sumus: hircos uel oues:
Absit. Si uoluisses sacrificium: dedissem
utiq. Ille nobis hostiam commendabat:
quam offerre debemus. Uiclete ne illa st
hostia de qua iam ducdum dixit: confisso
et pulchritudo in conspectu eius. Confesio
hostia est dõ. Ergo o gentes si uultis mt¬
re in atria eius: nolite uacue intrare: t¬
lite hostias. Quas hostias nobiscum poita¬
Cum humili corde intra in lomum dĩ: et

Expanded text:
et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaDeus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
sequetur te potentia. Quid enim seqͥt᷑
et hic : Sanctitas et magnificentia
in scĩficatidne eius. Tu iam querebas ma-¬
gnificentiam: prius dilige iusticiam. Cum
scificatus fueris: eris et magnificus. Nam
si prepostere prius esse uolueris magnifi¬
cus: ante cacdis quam surgas. Non enim
surgis: sed extolleris. Melius surgis: si
te ille erigat qui non cadit. Descendit
enim ille adte qui non cadit: tu cecideras a
ille descendit. Porrexit tibi manum: non
potes uiribus tuis surgere. Amplectere
manum descendentis: ut erigaris a forte.
Quid ergo si confrssio et pulchritudo
uni conspeetu eius: si scĩficas et magus¬
centia in scĩficatione eius: Hoc ausut¬
amus: cum sc̃ificamus clomum. Bor
annuntiatum est gentibus: quid dadean
facere gentes. Quicd annuntiauerunt ii
qui siluam extir pauerunt : Iam ad ips
quia et illi qui uobis annuntiaueruti
non suam secd illius głam annunti auerot.

Expanded text:
sequetur te potentia. Quid enim sequitur sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forti. 8. «vers.» 7. Quid ergo? Si «confessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tor eras: confitere ut sis iustus. fecdare de
potuisti: formosum te facere non potes.
Qualis autem est sponsus nr. qui feclam
amauit ut pulchram  faceret: Quo¬
modo ait aliquis fedam amauit: Non ue¬
ni inquit uocare iustos: sed peccatores in
penitentia. Quos uocas peccatores: an¬
Non inquit. Et quomodo non erunt
peccatores: Confessio et pulchritudo in
conspectu eius. Confitentur enim pec¬
cata sua: uomunt mala quȩ auide de-¬
uor auerant: non recleunt ad uomnitum
suum. sicut canis immuncdus: et erit con¬
fessio et pulchritudo. Amamus pulchri-¬
tudinem: prius eligamus confessionem:
ut sequatur pulchritudo. Iterum existit
qui amat potentiam: amat et magnisi.¬
centiam: uult esse magnus quomodo
angłi sunt. Magnificentia quędam est
in angłis et tanta potentia: ut si faciat᷑
angli quicquid possunt: sustinere non
possit et om̃is homo. Desiderat potenti¬
am angłorum: sed iusticiam angłorum
non amat. Prius iusticiam dilige: et

Expanded text:
tor eras, confitere ut sis justus. Foedare te tor eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus dñs. Non dixit. dñs autem suꝑ
cęlos sedet: fortasse enim alius fecisse illos
putaretur. suꝑ quos sederet: sed lixit
dñs autem cęlos fecit. Si cȩ los fecit:
etiam angłos fecit. Ipse fecit angłos: ipse
fecit apłos. Apłis cedebant demonia:
secl ipsi apłi cęli erant. qui dñm portabãt.
Et quem dm̃ portabant : A quo facti
erant. Aucli quia cęli sunt. Cęli en arrãt
głam dĩ. Ipsis cęlis dicitur. annuntiate
in gentibus głam eius: in om̃ibus ppłis
mirabilia eius. Quoniam magnus dñs
et laudabilis nimis: terribilis est suꝑ
om̃s deos. Quos deos: Quoniam dii gen-¬
tium demonia: et ipse est terribilis suꝑ
quos fecit annuntiate in gentibus głam
eius: edificetur domus suꝑ om̃em terrã:
cantet om̃is terra canticum nouum.
cher: confitere. Non dixit pulchritudo
et confessio: sed confessio et pulchritudo.
feclus eras: confitere ut sis puleber. lecca¬

Expanded text:
excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gemirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipse est terribilis supequos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis terra canticum novum. cher? Confitere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: pecca