comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa ꝯminat᷑ ᷑ ut quersi ad penitenc¬
ã inminencia tormenta deuitens.
Nerbũ hebraicũ saith: om̃es uoce
simili spias interp̃tati sc᷑. Si gͦ saith
inpresenti loco spine dicunt᷑ iuxta
aquilã ⁊ theodocionẽ & lxx: res.¬
pondeats qmͦ supͣ busimͣ ñ labrus¬
cas s spinas tͣsulerunt. Et mibib
mandabo: ne pluant suꝑ eã ym¬
brẽ. ste sunt nubes: qͣͣ edux̃

Expanded text:
comminatur, ut conversi ad poenitentiam, imminentia tormenta devitent. Verbum Hebraicum SAITH omnes voce simili spinas interpretati sunt. Si ergo Saith in praesenti loco spinae dicuntur juxta Aquilam et Theodotionem et LXX, respondeant quomodo supra Busim non labruscas, sed spinas transtulerunt. Et nubibus mandabo ne pluant super eam imb
Abbreviated transcription (Latin):
płs eiꝰ. ⁊ sublimes gloriosiq eiꝰ ad eũ.
& incuruabit᷑ hõ. ⁊ humiliabit᷑ iir:
⁊ ocłi sublimiũ depͥm̃t᷑ Qui surrexe¬
runt mane ad sectandũ sicerã.: ⁊ ꝑmã¬
seruis in ebrietate usq ad uesꝑam. i
uoluptate adq deliciis occupati sins.
opꝰ dñi respicẽ noluerunt nec oꝑa ma¬
nuũ eiꝰ ꝯtenplati sunt. Proptẽa duc¬
ti sunt in captiuitatẽ qr ñ habuerus
scienciã filii dĩ: dicñte ipso ad eos.
Nec me scitis: nͦ qͥ misit me.  in ip¬
sa captiuitate. fime ꝑieruns: ⁊arue¬

Expanded text:
gloriosique ejus ad eum. Et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Qui surrexerunt mane ad sectandam siceram, et permanserunt in ebrietate usque ad vesperam, et voluptate ac deliciis occupati, opus Domini respicere noluerunt, nec opera manuum ejus contemplati sunt, propterea ducti sunt in captivitatem, quia non habuerunt scientiam Filii Dei, dicente ipso ad eos, Nec me scitis, nec qui me misit , et in ipsa captivitate fame perierunt, ac arue
Abbreviated transcription (Latin):
de urbib uidee arbitͣnt᷑ qͦ appellan¬
t᷑ filie syon. minores uidelicet ciui¬
tates̾: uici. ⁊ oppida. Unde ⁊ in libro
ihũ ꝑ singlãs trib ponunt᷑ nõiaci¬
uitatũ: & pꝰea describunt᷑ uille atq
castella: ⁊ filie nuncupant᷑ Alii
scdm̃ tͦpologiã. mulieres animas ar¬
bitͣnt᷑. Que si excento collo ãbulauint
⁊ se erex̾int in suꝑbiã. qñ uirilẽ du¬
riciã s dissolucionẽ sectate fuerm̾̃t
nalib n cętĩs huiꝰmodi describunt᷑.
Abutendũ ẽ ħ testimonio. & adũ¬
sũ eccłie feminas qͤ ãbulant collo
extento. ⁊ nutib loquunt᷑ oc lõꝵ.
& ut conposito incedant gͦdu. ñ na¬
tam sequunt᷑ ducem. s histones
redimis p̃ceptores. De caluauit
dũs uerticẽ filiarũ syon ⁊ cͥnes e¬
arũ nudabit: & ꝓ ornatu erit igno¬
mia. Hoc n nobis accidet qͦrũ per¬
cata celant᷑. cũ inplecũ fuerit illũd

Expanded text:
e dici arbitrantur, quae appellantur filiae Sion: minores videlicet civitates, vici et oppida. Unde et in libro Jesu per singulas tribus ponuntur nomina civitatum , et postea describuntur villae atque castella, et filiae nuncupantur. Alii secundum tropologiam, mulieres animas arbitrantur, quae si extento collo ambulaverint, et se erexerint in superbiam, et non virilem duritiam, sed dissolutinalibus caeterisque hujusmodi, describuntur. Abutendum est hoc testimonio et adversum Ecclesiae feminas, quae ambulant collo extento, et nutibus loquuntur oculorum, et ut composito incedant gradu, non naturam sequuntur ducem, sed histriones redimunt praeceptores. Decalvabit Dominus verticem filiarum Sion, et crinem earum nudabit, et pro ornatu erit ignominia. Hoc et nobis accidet quorum peccata celantur, cum impletum fuerit illud
Abbreviated transcription (Latin):
aruit. Hec uixta litterã acci¬
disse popło iudeoꝵ sub uespasiano
⁊tito Romanis pͥncĩpib: tangre¬
ca qmͣ latina narrat hystoria.
paciunt᷑: sustinentes nͨ fam paniᷤ
neq sitĩ aqͦ s fam̃ audiendi uer¬
bũ dĩ: qr nec rerpexerunt opꝰdm̃

Expanded text:
uit. Haec juxta litteram accidisse populo Judaeorum sub Vespasiano et Tito Romanis principibus, tam Graeca quam Latina narrat historia. patiuntur, sustinentes non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi sermonis Dei: quia nec respexeru
Abbreviated transcription (Latin):
dño om̃is terra: annunciate diẽ ex
die salutare eiꝰ. Annunciate ni gũ¬
tib glam eiꝰ: in om̃ib popłs mira¬
bilia eiꝰ. Et rursum. Cantate
dño canticum nouum: qr mirabi¬
lia fecit. Ostendit dñs salutare
suũ: in ꝯspecꝰtu gñcrũ reuelauit
iusticiã suã. U mea facta ẽ dilex¬
to meo: in cornu filio olei. Hoci
uixta hebraicũ theodocio ⁊aqͥla
transtulerunt. Sẏninachꝰ aut̃ mo¬
re suo mainfestiꝰ.Uinea facta
ẽ dilecto meo. mneoriui: in
medio oliuarum. Porro. bex
sensum magis qmͣ uerbũ
interpretati sunt. Uinea
facta ẽ dilecto in corni: in
na q̃q adq deserta. s omne̾ ilhꝰ
latitudine̾ ꝯsideres a riuo egip¬
ti. usq ad flumen magnũ eufra¬
tẽ qtͣ orientẽ: ⁊ã septeitͥonali pla¬
ga usq ad caurum montẽ. ⁊ cephi

Expanded text:
untiate diem ex die salutare ejus. Annuntiate in gentibus gloriam illius in omnibus populis mirabilia ejus . Et rursum: Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. Ostendit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit justitiam suam . Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei. Hoc juxta Hebraicum Theodotio et Aquila transtulerunt: Symmachus autem more suo manifestius: Vinea facta est dilecto meo in cornu in medio olivarum. Porro LXX sensum magis quam verbum interpretati sunt: Vinea facta est dilecto meo in cornu, in na quaeque atque deserta, sed omnem illius latitudinem consideres, a rivo Aegypti usque ad flumen magnum Euphratem contra Orientem: et ad septentrionalem plagam usque ad Taurum
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ. Dñs dabit uerbũ engli̾zan¬
tib uircute multa: rex uircutũ di¬
lecti. Hic gͦ dilectꝰ carm̃ lugubre fe¬
cit uinee sue qđ ego cantabo dilec¬
to. atq miser̾abi̾i popłõ meo. Uel
certe: intelligñdũ. Cantabo õꝑoten¬

Expanded text:
legimus: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Rex virtutum dilecti . Hic ergo dilectus carmen lugubre fecit vineae suae, quod ego cantabo dilecto atque miserabili populo meo. Vel certe ita intelligendum: Cantabo Omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
nua . iiii potũsima regna demonstuͣt.
Hebrei hunc locum ita edisseruns.
uinea xp̃o plantata est in cormi. ide᷑
in forti loco: atq sub limi: qͥ appellat᷑
filiꝰ olei. uł qd̾ indigeat dĩ misericor¬
dia ut eiꝰ sustenͣt᷑ auxilio: uł qd̾ cun

Expanded text:
nua quatuor potentissima regna demonstrant . Hebraei hunc locum ita edisserunt: Vinea Christo plantata est in cornu, id est, in forti loco atque sublimi, qui appellatur filius olei, vel quod indigeat Dei misericordia, et ejus sustentetur auxilio:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in qͥd ut pauꝑun memores simꝰ.
Quodq sequit᷑ qͣre atteritis poplm̃
meũ ⁊ facies pauꝑum ꝯmolitis. siue
ferri pocest: si atterant subiecta̾ sͥ
plebe ⁊ pauꝑes delingñtes publice
arguant. atq confundant : duritib
autẽ maiora peccantib ne mutũ qͥ¬
de᷑ facere audeant. Et rapina paupe¬
tur in delicias publicas. qnͣdo st¬
pes qͣ ad sustençitacionẽ pauꝑum
distribuunt. ⁊ alienã inopiã suas su

Expanded text:
 ut pauperum memores essemus . Quodque sequitur: Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commollitis, sive ferri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et pauperes delinquentes publice arguant atque confundant, divitibus autem pejora peccantibus ne mu quidem facere audeant. Et rapina paupetur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum distribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥe de isrł. qnͣdo in baptismate
sãluatoris eis fuerint pecçata dimĩ¬
supͣ legimꝰ. Cum extendetis manꝰ.
non exaudiã uos: manꝰ enĩ ur̃e san¬
guine plene st̃. W pꝰea eos eos ad
penitenciã ꝓuocans infert. Lauami¬
ni mundi estote. E nota. qd̃ sordeᷤᷤ
filiarũ syon. lauerit spũ udicii:

Expanded text:
liquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissupra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et postea eos ad poenitentiam provocans infert: Lavamini, mundi estote. Et nota quod sordes filiarum Sion laverit spiritu judicii,
Abbreviated transcription (Latin):
caruit dñs agͥcolis pessimis: qͥuri mis¬
sũ ad se pat̾sfamilias filium occide¬
runt. Rapina ait pauꝑis in domib
urĩs Pauꝑem uel smplicit᷑ accipe.
qͥ indiget elemosina: uł certe pauꝑem¬

Expanded text:
cavit Dominus agricolis pessimis, qui missum ad se patrisfamilias filium iuterfecerunt . Rapina, ait, pauperis in domibus vestris. Pauperem vel simpliciter accipe, qui indiget eleemosyna: vel certe paupe
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ Suꝑ qͦ. uidi̾s spm̃ scmͣ descen¬
dente̾ ⁊ manentẽ in eo: ipse e᷑. In
racaria qͦq legimꝰ suꝑ lapidesi
unũ uii ocłõs: ⁊ mnuno aureo can¬
frosoria:⁊ duas oluias ex utͣq
parte lanpadis firma radice fun¬
d qr in hominib senper paciat᷑ ob¬
dona poscebant: ꝓpterea ihu no¬
men sibi cupunt inuocari. ut
quod in lege imꝑfectum erat. in
eugłio ꝯpleat᷑. In die illa erit
germ̃ dñi in mag̾nificia ⁊ in gla.
⁊ fructꝰ terre sublimis: ⁊ exulta

Expanded text:
m descendentem et manentem in eo, ipse est . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo canffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice funSed quia in hominibus semper patiebatur opdona poscebant: propterea Jesu nomen sibi cupiunt invocari, ut quod in Lege imperfectum erat, in Evangelio compleatur. In die illa erit germen Domini in magnificentia et in gloria: et fructus te
Abbreviated transcription (Latin):
in nocet᷑ nom̃ tuũ suꝑ nos. aufer ob¬
ꝓbriũ nrm. Cumꝰ pulcherximi
urbis hierlm̃ gladio cecidint. ⁊
fortes ꝑierint in bello & merueris.
luxerintq porte eiꝰ. ⁊ ipsa fuerit
desolata ob niniã hominũ rarita¬
tẽ interfectis bellatorib: uiͣ mu¬
lieres apprehenden uirũ unũ cu¬
pientes habe̾ senĩ in syon. ⁊ do¬
mesticos in ihrłm: cibum ues¬

Expanded text:
invocetur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum. Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, et fortes perierint in praelio; et moeruerint, luxerintque portae ejus; et ipsa fuerit desolata ob nimiam hominum raritatem, interfectis bellatoribus, septem mulieres apprehendent unum virum, cupientes habere semen in Sion, et domesticos in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstͥngebant. E cheristra: qͦ tͥntissi¬
mo in estib dege bant᷑ inbracło. hec
dicimꝰ: ne omnino gropologiã huiꝰ lo¬
ci fugere uideamꝰ. Cetu̾mꝰ laboris
e maximi in singli̾s in morari: & la¬
tã explanacionẽ quere. Et erit ꝓ
suaii odore fetor: ⁊ ꝓ rona fumiels.
etẽre peccata: penitens loqͥt᷑. Pu¬
truerunt & corrupte sunt cicatͥceᷤᷤ
mee: a facie insipiencie mee. Lona
accingi lunbos apłs p̃cipit dicens.
State sriccinti limbos ur̃os in uita¬
te. Et de peccatore legimꝰ. Funib pec¬

Expanded text:
 et theristra, quo tutissimo in aestibus tegebantur umbraculo. Haec dicimus ne omnino tropologiam hujus loci fugere videamur. Caeterum laboris est maximi in singulis immorari, et latam explanationem quaerere. Et erit pro suavi odore, foetor: et pro zona, funiculus. Foetere peccata poenitens loquitur: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Zona accingi lumbos, Apostolus praecepit, dicens: State accincti lumbos vestros in veritate . Et de peccatore legimus: Funibus pec
Abbreviated transcription (Latin):
Ponã celum uobis ferreum ⁊ t̾rã
eneã. E indeutõnomio. ⁊ rit celũ
ferrea. ꝓ rursum. Dabit dñs plu¬
uiã t̾re tue. n cinis de celo desce̾¬
det suꝑͣ te᷑ : donec erãdat te &
deleat. Na terra qͦ frequent᷑ suꝑ
se uenientẽ suscipit pluuiã. ⁊ ñ
facit segetẽ s spinas & tribulos.
reꝓba e. .ꝙ. maledictioni ꝓxima:
exercituũ domꝰ e isrł : ꝯ uiri iuda
germen delectabile eiꝰ .i. dĩ. Siuie
ut lex tnͣstulerunt: nouella plã¬
dacio dilectissima. Isrł ⁊ iudas hoc
int̾se differunt: qd̾ om̃is po¬
płs pͥus appellabat᷑ irł.  pꝰea

Expanded text:
ferreum, et terram aeneam . Et in Deuteronomio: Erit coelum ferrea . Et rursum, Dabit Dominus pluviam terrae tuae. Et, Cinis de coelo descendet super te, donec eradicet te, et deleat; quia terra quae frequenter super se venientem suscipit pluviam, et non facit segetem, sed spinas et tribulos, reproba est et maledictionis proxima, exercituum domus Israel est: et viri Juda germen delectabile ejus. Id est, Dei: sive ut LXX transtulerunt, novella plantatio dilectissima. Israel et Judas hoc inter se differunt, quod omnis populus prius appellabatur Isra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ora decorant᷑. De cuiꝰ capitis or¬
docio diu̾sis modis int̃precent᷑.
nos ut potuimꝰ uł de hebreo. uł
de ipsoꝵ tͣnslacione texirimꝰ. Nec
uoluumꝰ diuciꝰ in singłis in morari:
ne friuola sit exposicio. ii pruden¬
ti lectori fastidiũ faciat. Et muta¬
toria. ⁊ palliaꝰ linteamina. Pro lin¬
teamine. lxx. ꝑspicua laconiea intẜ¬
tati st̃: uolentes tenussimas signifi¬
care uestes. qͥblacede monioꝵ qͥ fue¬
rant ad bella ꝓnitissimi ⁊ austerioreᷤ
uite corꝑa tegebant᷑. qnͣqmͣ laconi¬
ca nec hebraicũ habeat. nec ullꝰ aliꝰ
int̃p̃tuͣ. Mutatoria aut̃ ⁊ pallia. q̃ sig¬
ĩõ. ornam̃ta sunt uestiũ mulieb̾ũ.:
qͥb humeri ⁊ pectora ꝓtegunt᷑. Mu

Expanded text:
nostra ora decorantur; de cujus capitis ornostra ora decorantur; de cujus capitis ordolio diversis modis interpretentur, nos ut potuimus vel de Hebraeo, vel de ipsorum translatione texuimus: nec volumus diutius in singulis immorari, ne frivola sit expositio, et prudenti lectori fastidium faciat. Et mutatoria, et pallia, et linteamina. Pro linteamina, LXX perspicua laconica, interpretati sunt: volentes tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, qui fuerunt ad bella promptissimi, et austerioris vitae, corpora tegebantur: quamquam Laconica, nec Hebraicum habeat, nec ullus alius interpretum. Mutatoria autem et pallia, quae sigλαια, ornamenta sunt vestium muliebrium, q
Abbreviated transcription (Latin):
periscelides. ⁊ murentilas. n ol¬
factoria. i maures. ⁊ anulos. ⁊gẽ¬
mas in fronte. pendentes. Deseͥbit
monilia feminarũ ⁊ ꝑ hec insignia
ciuitatũ: uł uixta anagoge̾ uari¬
aꝵ ornam̃ta uͥtutũ. habent nuilie¬
res in lune similicudinẽ bullulas
dependentes. quaᷤ nos ad ecclĩe or
mentis in corde demonstͣnt. W mo¬
nilia: q̃ uno sermone oĩa ornam̃ta
signifi̾cant Wẽ armillar̾ bona oꝑa:
quales rebecca accepit in sponsali¬
b. Et mitts : capitis ornam̃ta. E¬
discͥminalia: ut iudiciũ habeat sin
det. Et fruet pedeᷤᷤ meos a lapsu.
Ec murenulas:. q̃ auri atq argñti
simꝰ. & maures ne audiamꝰ iudi¬
ciũ sangͥnis. s dnĩ u̾ba dicentis.
qͥ ht̃ aures audiendi atidiat. E a¬
nulos qͥb signam᷑ ad dnĩ miliciã:¬
que ds̃ signauit pater. Unde dr̃
ad pncipẽ tyri. Tues signacłm simi¬
licudinis filiꝰ qͦq ꝓdigꝰ cͦum stola
recipit anulum  calciam̃ta. Ẽ gẽ¬
mas in fronte dependentes: qͥb

Expanded text:
periscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos et gemmas in fronte pendentes. Describit monilia feminarum, et per haec insignia civitatum: vel juxta anagogen variarum ornamenta virtutum. Habent mulieres in lunae similitudinem bullulas dependentes, quas nos ad Ecclesiae omentis in corde demonstrant. Et monilia, quae uno sermone omnia ornamenta significant: et armillarum bona opera; quales Rebecca accepit in sponsalibus : et mitras, capitis ornamenta, discriminalia, ut judicium habeat singdet ; et: Eruet pedes meos a lapsu ; et murenulas, quae auri atque argenti tsimus ; et inaures, ne audiamus judicium sanguinis, sed Domini verba dicentis: Qui habet aures audiendi audiat : et annulos, quibus signamquem Deus signavit Pater ; unde dicitur ad principem Tyri: Tu es signaculum similitudinis . Filius quoque prodigus cum stola recepit annulum et calceamenta et gemmas in fronte pendentes, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
res. qͥb ornatoꝵ cͥmũ ꝯpago retinet᷑.
ne laxiꝰ fluant: ⁊ in sparsos dissipent᷑
capillos. Habent & specła: qͥb ꝯsi¬
dan̾t uultũ suũ: ⁊ siqd deesse ui¬
dint. addunt ornatui. habent syn¬
dones: q̃ nocant᷑ amictoria. Q int¬

Expanded text:
res, quibus ornatorum crinium compago retinetur, ne laxius fluant, et in sparsos dissipentur capillos. Habent et specula, quibus considerant vultum suum, et si quid deesse viderint, addunt ornatui. Habent sindones, quae vocantur amictoria: et vit
Abbreviated transcription (Latin):
urbiũ destructꝰ eẽ narrat᷑. Orna¬
m̃ta urbiũ in plateis ꝙ. porticib
foro atq giuasigs. & menib publi¬
cis intellige. Que si referamꝰ ad a¬
nimar̾ statũ: calciatos pedes eiꝰ qͥ
carnes agni comessirꝰ est. ⁊ celebra¬
tus pasca. legisse nos recordem᷑.
Iꝑ solitudine̾ tͣnseunciũ. nͨ uestim̃¬
ta nͨͦ calciam̃ta ꝯsunta. Que st̃ ista
calcram̃ta Illa de qͥb apłs scribit
ad ephesios. Calciati ꝓedes inꝑ̃aci
collo ambulau̾int. & pedib tͣrerits
uestim̃ta: ut ꝓ mundicia matͦna.¬
li terre uerrant spurciciã. Et¬

Expanded text:
rratur. Ornamenta urbium in plateis et porticibus, foro atque gymnasiis et moenibus publicis intellige. Quae si referamus ad animarum statum, calceatos pedes ejus, qui carnes agni comesturus est, et celebraturus Pascha, legisse nos recordemur, et per solitudinem transeuntium, nec vestimenta, nec calceamenta consumpta. Quae sunt ista calceamenta? Illa de quibus Apostolus scribit ad Ephesios: Calceati pedes in praepcollo ambulaverint, et pedibus traxerint vestimenta, et pro munditia matronali, terrae verrent spurcitia
Abbreviated transcription (Latin):
ã sorech. & edificauit turrim in me¬
dio eiꝰ: &. corcular exsturit in ea
De mechaphorã ut prius diximꝰ
uinee. describit poplm iudeoꝵ: qmͣ
sepsit angłoꝵ auxilio. E lapides ele¬
tum dĩ poterant inpedire. E planta¬
uit eã uineã soretħ. Quã solã syn

Expanded text:
edificavit turrim in medio ejus, et torcular exstruxit in ea. Per metaphoram, ut prius diximus, vineae, describit populum Judaeorum, quem sepsit Angelorum auxilio. Et lapides eletum poterant impedire. Et plantavit eam vineam Sorec, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tã ꝓpha qmͣdñs corripuerat. Hunc
mine. ob qͣrũ delicias atq luxuriã.
depasti st̃ eractores uineã dñ ⁊ ra¬
pina pauꝑis in domib eoꝵ ẽ: ⁊ at¬
tͥuerunt popłm eiꝰ ⁊ facies panꝑum¬

Expanded text:
ta quam Dominus corripuerat; nunc imine, ob quarum delicias atque luxuriam depasti sunt exactores vineam Domini: et rapina pauperis in domibus eorum est, et attriverunt pop
Abbreviated transcription (Latin):
atq tꝰbauunt uiã dnĩ: ut habenteᷤᷤ
clauem sciencie. nͨ ipsi intͣrent. nec
popłm intͣre paterent᷑: s facen̾t
eos ꝑdere uiã ueritatis. qͣ loqͥt᷑
in euglio. Ego sum uia: ⁊ uitan
ueritas. Stat ad iudicandũ dñs.
stat ad uidicandos populos. Dñs
ad iudiciũ ueniet. cum senib po¬
puli. sui: ⁊ cũ pncipib eiꝰ.¬

Expanded text:
atque turbaverunt viam Domini: ut habentes atque turbaverunt viam Domini: ut habentes clavem scientiae, nec ipsi intrarent, nec populum intrare paterentur; sed facerent eos perdere viam veritatis, quae loquitur in Evangelio: Ego sum via, et vita, et veritas . Stat ad judicandum Dominus: et stat ad judicandos populos. Dominus ad judicium veniet cum senibus populi sui, et cum principibus e
Abbreviated transcription (Latin):
cant oc lõs etiã sapientũ ñ solum
peccatores in popło non corripiebat
s ꝓ diuiciis atq conpendiis. effere¬
bant laudib. beatos uocantes ⁊⁊ co¬
lũnas domꝰ dĩ: ⁊ cecã q̃ solent adu¬
latores dice̾ Ille e᷑ gͦ doctoe eccłiasticꝰ
qͥ lacͥmas non risũ mouet. qui cor¬
ripit peccatores. qͥ nullũ bãtũ. nul¬
lum dicit eẽ felicẽ: nͨ preuenit sen¬
tenciã iudicis sui. dicñte scͥpta᷑ scã
amico mane gͣndi uoce : maledicñ
tinil differ. Unde spernentes homi¬
nũ iudicia: nec laudib eoꝵ excolla¬
m. nec obtrectacionib ꝯc̾stem᷑. S in¬
grediam᷑ rectã uiã. ⁊ tͥtas a scĩs ꝓ¬
pħis semitas: audiamiꝰq ihe remiã
ꝓpham dicentẽ. Ste̾te in iiis ⁊ui
aete : & interrogate semitas ñi seu¬
piternas. q̃ sit bona uia: i ambulate
in ea. Qo si qͣndo errauimꝰ. ꝙ qͣsi ho¬
ꝓmissa dicengis. Dabo eis uiã altam.
N cor aliud. Fxactores aut̃ ꝑũtũt.

Expanded text:
cant oculos etiam sapientium, non solum peccatores in populo non corripiebant, sed pro divitiis atque compendiis efferebant laudibus: beatos vocantes, et columnas domus Dei, et caetera quae solent adulatores dicere. Ille est ergo doctor Ecclesiasticus, qui lacrymas, non risum, movet, qui corripit peccatores, qui nullum beatum, nullum dicit esse felicem: nec praevenit sententiam judicis sui, dicente Scriptura sancta : amico mane grandi voce, a maledicente nihil differt. Unde spernentes hominum judicia, nec laudibus eorum extollamur, nec obtrectationibus contristemur: sed ingrediamur rectam viam, et tritas a sanctis prophetis semitas: audiamusque Jeremiam prophetam dicentem: State in viis, et videte: et interrogate semitas Domini sempiternas, quae sit via bona: et ambulate in ea . Quod si quando erraverimus, et quasi hopromissa dicentis: Dabo eis viam alteram, et cor aliud . Exactores autem perverterunt
Abbreviated transcription (Latin):
pło felicitas pͥstina gͣ aliqnͣdo ha¬
buere in heremo: p̃cedñte eos dño
ꝑ diẽ in colũna nubis. ⁊ ꝑ nocte̾ in
colũnambis : ut nec in prosꝑis nͤ
in adu̾sis. aliqnͣdo tͦbent᷑. Quodͤit

Expanded text:
pulo felicitas pristina, quam aliquando habuere in eremo, praecedente eos Domino per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis , ut nec in prosperis, nec in adversis aliquando turbentur, juxt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicue de xͥ dr̃ passione. qͣd mie¬
runt ꝯsiliu pessimũ. ñ tã ꝯtͣ iustũ
qmͣ ꝯtͣ semet ipsos ⁊ animam suã.
&e nc̃ fructus oꝑum suoꝵ comedans.
Qͤ enĩ seminaui̾t homo hec ⁊metet
⁊ imꝰquisq otiꝰ suũ portabit. P o¬
płm meu̾ exactores su exꝑoliau̾nt:
⁊ mulieres dñate st̃ eis. Pro mu¬
lierib qͦs solus interp̃tatꝰ ẽ symia¬
chꝰ. ⁊ hebraice dr̃ Nazimi: aqͥla
significant exactores. theodocio
decimas & pͥmicias dĩ filiũ negaue¬
runt. Ꝙ ñ eos uocat magistros.
scͥbas adq doctores. s exactores:
qͥ questũ putant ẽẽ piecatẽ. ⁊ de¬
uorant. ñ uixta apłm domos tant᷑
iuduarũ s uniuersũ᷑ popłm. Accu¬
mulieres qr ꝓpt᷑ libidine᷑ omi̾a faci¬
ant. i sint dediti uoluptatib Ca¬
ueamꝰ gͦ ⁊ nos ne exactores simꝰ in
populo: ne uixta mpiũ porphiriũ
matͦne n mulires sint nrͣ senatꝰ. qͤ¬

Expanded text:
r passione, quod inierint consilium pessimum, non tam contra justum, quam contra semetipsos, et animam suam: et nunc fructus operum suorum comedant. Quae enim seminaverit homo, haec et metet , et unusquisque onus suum portabit. Populum meum exactores sui spoliaverunt: et mulieres dominatae sunt eis. Pro mulieribus, quas solus interpretatus est Symmachus, et Hebraice dicuntur NASIM : Aquila significant exactores: Theodotio decimas et primitias, Dei Filium negaverunt. Et non eos vocat magistros, scribas atque doctores, sed exactores , qui quaestum putant esse pietatem: et devorant, non juxta Apostolum, domos tantum viduarum, sed universum populum; accumulieres: quia propter libidinem omnia faciant, et sint dediti voluptatibus. Caveamus ergo et nos, ne exactores simus in populo; ne juxta impium Porphyrium matronae et mulieres sint noster senatus, q
Abbreviated transcription (Latin):
stib glẽ tue. Pulcherrui qͦ uiri
tui gladio cadent: n fortes tui in
prelio. Pro pulcherrimis uiris.
lxx. int̾precati st̃.  filiꝰ tuuꝰ pul¬
cherrimꝰ qmͣ diligis gladio eadet.
Quod si de anim̾e statu intelligi¬
mꝰ q̃ post uirtutes peccauit: pul¬
cherrimũ eiꝰ filiũ bona accipimꝰ oꝑa
q̃ hostili gladio ꝯciderunt. Q forteᷤᷤ

Expanded text:
stibus gloriae tuae . Pulcherrimi quoque viri stibus gloriae tuae . Pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent: et fortes tui in praelio. Pro pulcherrimis viris, LXX interpretati sunt, et filius tuus pulcherrimus, quem diligis, gladio cadet. Quod si de animae statu intelligimus, quae post virtutes peccaverit, pulcherrimum filium ejus, bona accipiamus opera, quae hostili gladio conciderunt: et fortes
Abbreviated transcription (Latin):
capita. qͥ cũ pannis & sordib uitam
regis syrie precabant᷑. Et ꝓ fascia
pecctorali ciliciũ. Pro fasia̾ pectora
purpura tͣnstulerunt. Quod aqͥla
it: qd̃ genꝰ ornam̃ti mulieris est.
fascia pectꝰ cegit: ⁊⁊ eũ locũ possi¬
det infeminis. quẽ racionale in
pontificib De hac fascia pectora¬
li: ⁊ hiere mias mystico sermone
dicebat. Si obliuisci pot᷑ sponsa or¬
natꝰ sui aut uirgo fascia pectora¬
lis suer ⁊ ego obliuiscar tui dicit
dñs. Uirgo qͣlẽ nos exibere cup̃¬
do. nec frangunt᷑ maninille eiꝰ q̃ pec¬
toralia fascia colligate st̃: uingit᷑
sponso. Ꝙ cũ cottidie uirtutum
filios genuerit : neqͣqm uͥgo eẽ de¬
sistit. Quod si aliqnͣdo diuaricaui̾t
pedes suos oĩ tͣnseunti. ⁊ secuta fu¬
erit amatores suos. ⁊ uixta osee
uaticinũ sepserit dñs uias suas.
I int̃clauserit semitas: reuercet᷑
ad uirũ suũ priorẽ. ⁊ audiet. Exn¬
ere uestimentis luctꝰ. ⁊ induere ueꝰ¬

Expanded text:
 qui cum pannis et sordibus vitam a rege Syriae precabantur. Et pro fascia pectorali cilicium. Pro fascia pectoralpurpura transtulerunt: quod Aquilait, quod genus ornamenti muliebris est. Fascia pectus tegit, et eum possidet locum in feminis, quem Rationale in Pontificibus. De hac fascia pectorali, et Jeremias mystico sermone dicebat: Si oblivisci potest sponsa ornatus sui, aut virgo fasciae pectoralis suae, et ego obliviscar tui, dicit Dominus . Virgo, qualem exhibere to, nec franguntur mamillae ejus, quae pectorali fascia colligatae sunt, jungitur sponso: et cum quotidie virtutum filios generet, nequaquam virgo esse desistit. Quod si aliquando divaricaverit pedes omni transuenti, et secuta fuerit amatores suos: et juxta Osee vaticinium, sepserit Dominus vias ejus, et intercluserit semitas, revertetur ad virum suum priorem, et audiet: Exue te vestimentis luctus, et induere ve
Abbreviated transcription (Latin):
rapina ꝓaupis in domo ur̃a. Qua¬
re adci̾tis poplm̃ meũ. ⁊ facies pau¬
int̃pretati stͣ ꝯfunditis. Seru¬
at ꝯsuetudinẽ ꝓphalẽ: ut mũtet re¬
pente ꝑsonas. Supͣ enĩ ipse dñs dix¬
erat. popłs m̃s qͥ te bãtum dicunt.
ipsite decipiunt: ⁊ pꝰea ꝓph̾a subie¬
cerat. stat ad iudicandum dñs: dñs
ad iudicandum ueniet. Igit᷑ pꝰ ꝓphãm
ipse dñs qͥ ad udicandum uenerat cũ

Expanded text:
a. Quare atteritis populum meum, et facies pauinterpretati sunt, confunditis. Servat consuetudinem prophetalem, ut mutet repente personas: supra enim ipse Dominus dixerat: Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt: et postea Propheta subjecerat: Stat ad judicandum Dominus: Dominus ad judicium veniet. Igitur post prophetam ipse Dominus, qui ad judicium venerat cu
Abbreviated transcription (Latin):
deceptus ẽ. ad huc uocat᷑ popłs
dĩ: ⁊ ꝓpta̾rea uidicat᷑ ut saluet᷑.
Nec sedet dñs habitu iuidicantis.
ut in damele legimꝰ tͦni positi st̃.
⁊ libri aperti stͣ: s stat ad uidi¬
candum. Nstat ut iudicet popu¬
los. uolens stare. quoꝵ ua fue¬
rat dissipata Cont᷑ pͥncipes aut̃
⁊ prb̃̾os popłi sui uenit ad iudi¬
ciũ nͨ ut iudicet. s ut parit᷑ iudi¬
cet᷑: dans eis lociim defensionis

Expanded text:
deceptus est, adhuc vocatur populus Dei: et propterea judicatur, ut salvetur. Nec sedet Dominus in habitu judicantis, ut in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt : sed stat ad judicandum: et stat ut judicet populus, volens eos stare, quorum via fuerat dissipata. Contra principes autem et presbyteros populi sui venit ad judicium, non ut judicet, sed ut pariter judicetur: dans
Abbreviated transcription (Latin):
lex. additum e. In hebreo enĩ his q̃
supͣ scͥpta sunt. iungit᷑. indie illa di
ligit. ꝓͥncipẽ habe̾ desiderat: sic qͥ
eligit᷑. ꝯsidians pauꝑtatẽ n in becilli¬
tatr᷑ suã. Indignu̾ se  delaco honore
testat᷑. nͨ posse mederi uiciis. idest cu¬
rare languentes esurientib cibũ tͥbue¬
re. uestire nudos. qͥ ipse se susten¬
tare : lłaleat. Ergo ñ statim multitu¬
dinis ad qͥescamꝰ iudicio: s elect m
pͥncipatum. nouerimꝰ mensuram nrãm
I humiliem᷑ sub potenti manu dĩ : qr
dñs superbis resistens. humilib dat
grãm. Quanci pan̾e ñ habentes
uestimentũ cũ ipsi esuriant ⁊ nudi
sint. nec habeant sp̃uales cibos.
neq xͥ cunicam integram reserua¬
ui̾nt. aliis alimoniã et uestimenta
ꝓnuitunt. & pleni uulnerib medi¬
cos se ẽẽ iactant: nec seruant illud
mosaicũ. Prouide alitĩ qmͣ iuittas.
Aliudq mandatum. le queras index
fieri: ne ñ possis auferee iniqͥtates
Solus ih̾e omẽs languores sanat ⁊

Expanded text:
enim his quae supra scripta sunt jungitur: In illa die ligit, principem habere desiderat, sic qui eligitur considerans paupertatem, et imbecillitatem suam, indignum se esse delato honore testatur, nec posse mederi vitiis, id est, curare languentes, esurientibus cibum tribuere, vestire nudos, qui ipse se sustentare vix valeat. Ergo non statim multitudinis acquiescamus judicio, sed electi in principatum, noverimus mensuram nostram, et humiliemur sub potenti manu Dei: quia Deus superbis resistens, humilibus dat gratiam . Quanti panem non habentes, et vestimentum, cum ipsi esuriant et nudi sint, nec habeant spirituales cibos, neque Christi tunicam integram reservarint, aliis et alimoniam et vestimenta promittunt, et pleni vulneribus, medicos esse se jactant; nec servant illud Mosaicum: Provide alium quem mittas: aliudque mandatum: Ne quaeras judex fieri: ne forte non possis auferre iniquitates . Solus Jesus omnes languores sanat, et
Abbreviated transcription (Latin):
atq dixerunt tolle. tolle. crucifige
talẽ. ñ habemꝰ regẽ nͥ cesarẽ. Et cle¬
mentissimũ dm̃ furore lingue sue.
ad amaritudin̾e ꝓuocauerunt᷑. Agni¬
cio uultꝰ eoꝵ. respondebit eis: idẽ
eis: idẽ ante ocłõs suos ꝓpͥa senͣper
habuere delicta. E qͦmͦ sõdomite cũ
om̃i libertate peccantes. ⁊ ne pu¬
dorẽ qͥdẽ ullum habentes. in scele¬
re dixius ad loch educ foras uiros
ut ꝯcimbaniꝰ cũ eis: sic ⁊ isti publi¬
ce ꝓc lamantes suũ p̃dicauere pecca¬
tum: nͦ ullã in blasphemandũ habu¬
ere uerecõndiã. Scdã enĩ pꝰ naufra¬
giũ tabula e᷑: & ꝯsolacio miseriar᷑.
inpietatẽ suã abscondẽ. Unde ⁊ pnͥ¬
cipes appellant᷑ sodomoꝵ: qͥ sodomi¬
tica habuere peccata. Ue anime
manuuĩ eiꝰ fiet ei.urta hebrai¬
cũ. n cetõs interp̃tes : hunc sensũ
habet. Uẽ illis : qͥa sua scelera re¬
ceperunt. Unde uos qͥ auditis uł
qͥ librum ꝓphete legitis. laudate
iusticiã dĩ. qr bñ fecerit: qr inpii

Expanded text:
atque dixerunt: Tolle, tolle, crucifige talem, non habemus regem nisi Caesarem : et clementissimum Dominum furore linguae suae ad amaritudinem provocaverunt. Agnitio vultus eorum respondebit eis: id est, eis: id est, ante oculos suos propria semper habuere delicta. Et quomodo Sodomitae cum omni libertate peccantes, et ne pudorem quidem ullum habentes in scelere, dixerunt ad Lot: Educ foras viros, ut concumbamus cum eis : sic et isti publice proclamantes, suum praedicavere peccatum, nec ullam in blasphemando habuere verecundiam. Secunda enim post naufragium tabula est, et consolatio miseriarum, impietatem suam abscondere. Unde et principes appellantur Sodomorum, quia Sodomitica habuere peccata. Vae animamanuum ejus fiet ei. Juxta Hebraicum et caeteros Interpretes hunc sensum habet: Vae illis quia sua scelera receperunt. Unde vos qui auditis, vel qui librum Prophetae legitis, laudate justitiam Dei, quia benefecerit: quia impii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illusores dm̃. qͣles ꝓpħicꝰ sermo
descͥbit : tẽ nec digni̾tastis n etatis
nͨsciencie ullꝰ ordo seruabit᷑: s re¬
bellabun̾t pueri senib & ignobiles
nobilib ⁊ mucuo corruent: ⁊mple¬
bit᷑ illud apħcum. Mordentes inrii¬
cẽ: consunti estis ab inuicẽ. Hec
sub tito fibo uespasiani. accidisse
expugnarent᷑ a Romanis fuerint in¬
thm iherłm in tres partes diuisa

Expanded text:
 quales propheticus sermo describit, tunc nec dignitatis, nec aetatis, nec scientiae ullus ordo servabitur; sed rebellabunt pueri senibus, et ignobiles nobilibus, et mutuo corruent. Et implebitur illud Apostolicum: Mordentes invicem, consumpti estis ab invicem . Haec sub Tito filio Vespasiani accidisse expugnarentur a Romanis, fuerit Jerusalem in tres par
Abbreviated transcription (Latin):
N theodocio infirmitatẽ tͣnstuler unt:
her cibum. Significat aut̃ raritatẽ
hominũ ⁊ maxime rerum ou̾̃m pe¬
nuriã: qͦd qͥ cibum & uestimentum
habuerit. ⁊ potens: ⁊ diues. i inclitꝰ
eẽ credat᷑. Quodꝰ ait uixta hebraicũ
sũ ht̃. Niseria m̃a & calamitas : tuo
sustentet᷑ ⁊ ꝓcegatꝰ auxilio. E ħ ꝯsi¬
derandum: qͦd si singłi sͥ eligunt pͥnci¬
pes singłos: inpͥncipum electione
sedicio sit. dũ alii alios pͥncipatu dig¬
nos putant nec dicunt ad eos. posseᷤ¬
siones cue ⁊⁊ diuicie. ⁊ redditꝰ sustẽ¬
tare nos p̾otu̾is: s m̾firmitas ista si¬
ue cib nĩs ex tuo sanabit᷑ ⁊ pendebit
arbito. Et respondebit in die illa di¬
cens. Nlon sum medicꝰ. Iin domo
m̃a ñ ẽ panis. neq uestimentũ: no

Expanded text:
et Theodotio infirmitatem transtulerunt, LXX cibum. Significat autem raritatem hominum, et maxime rerum omnium penuriam, quod qui cibum, et vestimentum habuerit, potens, et dives, et inclytus esse credatur. Quod autem ait juxta Hebraicum: sum habet: Miseria nostra et calamitas tuo substentetur et protegatur auxilio. Et hoc considerandum quod singuli sibi eligant principes singulos, et in principum electione seditio sit, dum alii alios principatu dignos putant. Nec dicunt ad eos, possessiones tuae, et divitiae, et reditus sustentare nos poterunt, sed infirmitas ista, sive cibus meus, ex tuo sanabitur et pendebit arbitrio. Et respondebit in die illa, dicens, non sum medicus, et in domo mea non est panis, neque vestimentu
Abbreviated transcription (Latin):
neophitum. ad ħ pertine̾. qr par uulꝰ
in fide e᷑ : ne elatus in suꝑbiã inei¬
dat in uidiciũ diaboli. Iudiciũ aut̃
diaboli. nullũ eͣ aliud: nͥ suꝑbia ꝓpt̃¬
qmͣ de celestib cecidit. Unde & salua¬
tor loqͥt᷑. Uidebã sathatiã qͣsi fulgur
cadent̾ẽ de celo. Et effeminati dña¬
bunt᷑ eis. Pro qͦ in hebraico scͥptũ
ẽ talulim. Quõd.lxx.&. theodocio
illusores intp̃tati sunt: aqͥla enamał¬
tãc̃. qͥ se mutent. & tͦpitudinis exer¬
ceant uices. qͣles in udicũ libro suꝑ
ꝯcubina leinte in gabaa legumꝰ.
Consideremꝰ patͥarchas ui̾uenes iu
deoꝵ eẽ siue pueros. effeminatos ꝙ
ac deliciis affluentes: & inpletã ꝓ¬
pheciã cernimꝰ. Possumꝰ illusores
dicẽ & magistros populi isrł: qͥ de¬

Expanded text:
neophytum, ad hoc pertinere, quia parvulus in fide est, ne elatus in superbiam, incidat in judicium diaboli. Judicium autem diaboli nullum est aliud, nisi m de coelestibus cecidit. Unde et Salvator loquitur, Videbam Satanam, quasi fulgor cadentem de coelo . Et effeminati dominabuntur eis. Pro quo in Hebraeo scriptum est THALULIM , quos LXX et Theodotio illusores interpretati sunt, Aquila ἐναλλάκτας, qui se mutent, et turpitudinis exerceant vices. Quales in Judicum libro super concubina Levitae in Gabaa legimus . Consideremus Patriarchas Judaeorum, et juvenes sive pueros, effeminatosque ac deliciis affluentes, et impletam prophetiam esse cernemus. Possumus illusores dicere et magistros populi Israel, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
monstͣuit. qͣlis ⁊ habrahã pͥmꝰ appella¬
tꝰ eͣ prb̃r: recte iuuenes pͥncipes ac¬
cipiunt. de qͥb ⁊ in eccłiaste. legimꝰ.
Ue tͥ cruitas cuiꝰ rex iuiuenis: ⁊ pncipẽ
tui mane comedunt. Beata terra : cuiͦ
rex filiꝰ ingenuoꝵ. Talis fuit rex iuue¬
nis Roboã filiꝰ salomonis: qͥ secutꝰ ẽ iu¬
uenũ ꝯsilia. Nonqͥd̃ etate iuuenis
terea ñ ẽ appellatꝰ iuuenis. frat meo
latitudo cordis i amplicudo sapiencie:
qnͣta arena ẽ in maris littorib. Unde
napłs scͥbit ad timotheuni. Nemo
as dolescͥiã tuam ꝯtemnat. Qi enĩ eta¬
de niuenis est: maturitate senex e᷑
Et damel uixta theodocionẽ anteqm
iudicaret appellatꝰ ẽ puer: pꝰqmͣ ue¬

Expanded text:
monstravit, qualis et Abraham primus appellatus est presbyter, recte juvenes principes accipiunt . De quibus, et in Ecclesiaste legimus: Vae tibi civitas, cujus rex juvenis, et principes tui mane comedunt. Beata terra, cujus rex filius ingenuorum . Talis fuit rex juvenis Roboam filius Salomonis, qui secutus est juventerea non est appellatus juvenis. Erat enim in eo latitudo cordis, et amplitudo sapientiae quanta arena est in maris littoribus. Unde et Apostolus scribit ad Timotheum, Nemo adolescentiam tuam contemnat . Qui enim aetate juvenis est, maturitate senex est. Et Daniel juxta Theodotionem antequam judicaret, appellatus est puer .
Abbreviated transcription (Latin):
tor dñe. ecce ego nescio loqͥ qͥa uiue¬
nis sũ: respondit dñs. Ne dicas: qr
uuienis suim. Priꝰ em̃ qmͣ formareris
in utõ nouite. n anteqmͣ exires de
in gentib ꝯstituite. Ob hanc reor¬
causam n ad olescentulis uiduis iu¬
beri ab apło ut accipiant maritos. ꝙ
matres familie sint. & doceant libe¬
ros suos : qr multe retͦ abierunt pꝰ
sathanã: & cũ lux̾uriate fuerint.
ingxͦ nube̾ uolunt: habñtes dauna

Expanded text:
omine: Ecce ego nescio loqui, quia juvenis sum , respondit Dominus, Ne dicas, quia juvenis sum; prius enim quam formareris in utero, novi te, et antequam exires de in gentibus constitui te. Ob hanc causam reor et adolescentulas viduas juberi ab Apostolo , ut accipiant maritos, et matresfamiliae sint, et educent liberos suos, quia multae retro abierunt post Satanam. Et cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt, habentes damna
Abbreviated transcription (Latin):
etiã prudens auditor in eccłia neces¬
in popło nideoꝵ sacerdotales gradus
qͥ ꝓpħas seud̾o: ꝓphas q ueros discer¬
nerẽt: hoc ẽ int̾elligen̾t. qͥ de dĩ spu
loq̃rent᷑ qͥ de ꝯtͣrio. Legamꝰ iheremuã.
Prudens aut̃ eloqͥi mystici. siue su¬
surrator ⁊ ut theodocio uoluit in can¬
tator: uidet᷑ mͥ uir ẽẽ eruditꝰ ⁊ exer¬
citatꝰ. tã in lege ⁊ pħecis. qmͣ in eugłio
ciones sua sanare doctrua. ⁊ ad statũ
mentis reducẽ : dũ ⁊ scortator recip̃
castitatẽ. ii ganeo frugalitat̾e. N qͣndã
auarꝰ dat elemosinã. fuentila om̃es
tĩs doctorẽ qͦ scã precipiat: ⁊ ꝯtentis
diuiciis. sectandã doceat pauꝑtatẽ.
De istiꝰmodi incantatorib ꝯtͣ serpenteᷤᷤ

Expanded text:
etiam prudens auditor in Ecclesia necesetiam prudens auditor in Ecclesia necesin populo Judaeorum sacerdotales gradus, qui prophetas, pseudoprophetasque discernerent: hoc est, intelligerent, qui de Dei spiritu loquerentur, qui de contrario. Legamus Jeremiam. Prudens autem eloquii mystici , sive susurrator, et ut Theodotio voluit, incantator, videtur mihi vir esse eruditus et exercitatus tam in Lege et Prophetis, quam in Evangelio ones sua sanare doctrina, et ad statum mentis reducere: dum et scortator recipit castitatem, et ganeo frugalitatem, et quondam avarus, dat eleemosynam. Eventila omnes ire doctorem, qui sancta praecipiat, et contemptis divitiis, sectandam doceat paupertatem. De itiusmodi incantatoribus contra serpentes
Abbreviated transcription (Latin):
habebat patr̃e tyriũ artificẽ exis:
ingressus q ẽ ad regẽ. ⁊ fecit oĩa oꝑa
regi salomoni. In qͦ typꝰ e᷑ edificande
eccłie: qͦd ñ solũ de tͥbu iuda s de
neptali qͦq ⁊ patre tẏrio generatꝰ sit.
qͥ habuit matre uiduñ. qr pͥorẽ uirũ
ꝑdidat. Qͣ mulco plures sunt filiĩ de¬
serte: magis qmͣ eiꝰ que habet uirum
S i paralipomenon libro legimꝰ ual¬
lẽ. artificum. Saralas aut̃ genuit
Ioab patre uallis artificũ. Ibi qͥppe
artifices erant. Qͥ ꝓpterea habita¬
re dicunt᷑ in ualle qđ ñ eos inflabat
sciencia: s humilẽ atq mansuecũ
Ego enĩ sum nunmꝰ apłoꝵ: qͥ ñ sum
dignꝰ uocari apłs. Et alibi. Ex par
Et prudentẽ e loqͥi mystici. Pro qͦ lxx
int̾pretati sunt prudent̾e auditorẽ:
theodocio prudentẽ incantatorẽ : aqͥ¬
la prudentẽ susurratorẽ: Syminachꝰ
prudentẽ eloqͥi mystici que̾ ⁊ nos in
hoc loco secuti sumꝰ. Dicendũ pͥmũ ute¬
ta lxx : qd int̾ cet̾as grãs sꝑuales

Expanded text:
habebat patrem Tyrium, artificem aeris. Ingressusque est ad regem, et fecit omnia opera regi Salomoni: in quo typus est aedificandae Ecclesiae, quae non solum de tribu Juda, sed de Nephthali quoque, et patre Tyrio generatus sit, qui habuit matrem viduam; quia priorem virum perdiderat . Et multo plures sunt filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Sed et in Paralipomenon libro legimus vallem artificum: Saraias autem genuit Joab patrem vallis artificum: ibi quippe artifices erant . Qui propterea habitare dicuntur in valle, quia non eos inflabat scientia, sed humilem atque mansuetum Ego enim sum minimus Apdignus vocari Apostolus . Et alibi: Ex partEt prudentem eloquii mystici. Pro quo LXX interpretati sunt, prudentem auditorem; Theodotio, prudentem incantatorem; Aquila, prudentem susurratorem; Symmachus, prudehoc loco secuti sumus. Dicendum primum juxta LXX; quod inter caeteras gratias spiritales,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona sua & dicit. Dabo pueros
pueros pͥncipes eoꝵ. Sublatis enĩ
his q̃ ante donauãm. ⁊ qͣsi bona i¬
ratꝰ abstulerã. nc̃ e ꝯtͣrio dabo mala.
Tuli sen̾e  qnqͣgenarmũ. ⁊ ãmirabi¬
lẽ ꝯsiliariũ. ⁊ sapientẽ. architectũ.
ꝙ. prudentẽ auditorẽ. ⁊ cęt̾a. ꝓ his

Expanded text:
ersona sua, et dicit: Dabo pueros principes eorum: sublatis enim his quae ante donaveram, et quasi bona iratus abstuleram, nunc econtrario dabo mala. Tuli senem et quinquagenarium, et admirabilem consiliarium, et sapientem architectum et prudentem auditorem, etc
Abbreviated transcription (Latin):
cantanciũ ⁊ uenificiꝰ meantantis sapi¬
ent̃. Omĩs sermo apłi ꝯtͣ serpentes
& aspides: incantacio e᷑. Qu̾e ñ exau¬
diunt peccatoreᷤ ⁊ heretici: qr cͥlau¬
dunt aures suas ne audiant u̾itatẽ
Et dabo puereͦs pͥncipes eoꝵ. Siex

Expanded text:
cantantium, et venefici medicantis sapienter . Omnis sermo Apostoli contra serpentes et aspides incantatio est, quem non exaudiunt peccatores, et haeretici, quia claudunt aures suas, ne audiant veritatem. Et dabo pueros principes eorum. Si ex
Abbreviated transcription (Latin):
tenis annoꝵ ebdomadib idẽ qͣdra¬
ginta uii annis texit᷑. in qͦ dangũt
tube ⁊ ad om̃es reuertit᷑ antiqͣ pos¬
sessio: hoc ꝯtinet sacramentũ. Unde
⁊dauid in qͥnqͣgesimo numero psalmõ
scͥbit penitencie. Legimꝰ qͦq in eodẽ
nuneroꝵ libro qͦd de p̃da ⁊ spoliis
iumentis accipiant sacerdotes: ⁊ qͥn¬
qͣgesimũ leuite qͥ custodiunt fores ta¬
bernaculi. Ina qͦq eugli parabola in
qͣ dicunt᷑ duo debitores. unꝰ qͥ debebat
qngñtos denarios. ⁊ aliꝰ qͥnqͥginta:
ad haue refert᷑ intelligenciã. Unde

Expanded text:
tenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur, in quo clangunt tubae, et ad omnes revertitur antiqua possessio, hoc continet sacramentum. Unde et David in quinquagesimo numero Psalmum scribit poenitentiae. Legimus quoque in eodem Numerorum libro, quod de praeda et spoliis, jumentis accipiant sacerdotes, et quinquagesimum levitae, qui custodiunt fores tabernaculi. Illa quoque Evangelii parabola , in qua dicuntur duo debitores, unus qui debebat quingentos denarios, et alius quinquaginta, ad hanc refertur inte
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓpt̃ qͦs uenit dili̾ũ suꝑ ter¬
rã: in ꝯtͣriã partẽ accipiendi sc̃.
Uirum qͦꝙ bellatorẽ uista hysto¬
riã sic intelligimꝰ qd capti sint. ⁊
usq hodie sermant. ⁊ non depo¬
suerint seruitutis rugũ. s nec in¬
dices qͥdẽ habeant ꝓpͥos. Romanis¬
q subiciant᷑ iudicib. in tantũ ut
de pͥncipib eor qͥ ẽẽ uident᷑ in
populo nomani pͥncipes iudicent:
S ⁊ ħ dicendũ. qđ nullꝰ sit ap̃ eos
bellator in lege. habens scienciã
iudicandi: s omĩa uana sint ⁊ ca¬
duca. ⁊ plena stulticie. De ꝓpha au¬
tem qͦd ap̃ eos ẽẽ cessauit nulli du¬
biũ ẽ. Querimꝰ uixta hebͣicũ qͦmͦ
int̾p̃cem᷑ ariolũ. quẽ onr̃es int̃p̃cati
sc̃ cd̃uiinũ exceptis lxx: qͥ proħ ꝯ
iectorẽ tͣstulerunt. Et dicendũ qd̾
sepe eciã ꝑ alienos futa᷑ dicant᷑. si¬
cut in balahã diuino legimꝰ. ⁊ in
diuims qͥnq urbiũ palestinoꝵ ga¬
re ⁊ ascalonis. geth accaronis. ⁊⁊ a¬

Expanded text:
terram, in contrariam partem accipiendi sunt. Virum quoque bellatorem juxta historiam sic intelligimus, quod capti sint, et usque hodie serviant, et non deposuerint servitutis jugum. Sed ne judices quidem habeant proprios, Romanisque subjiciantur judicibus: in tantum ut de principibus eorum, qui esse videntur in populo, Romani principes judicent. Sed et hoc dicendum, quod nullus sit apud eos bellator in lege, habens scientiam judicandi: sed omnia vana sint, et caduca, et plena stultitiae. De Propheta autem, quod apud eos esse cessaverit, nulli dubium est. Quaerimus juxta Hebraicum, quomodo interpretemur hariolum, quem omnes interpretati sunt divinum: exceptis LXX, qui pro hoc conjectorem transtulerunt. Et dicendum quod saepe etiam per hariolos futura dicantur, sicut in Balaam divino legimus, et in divinis quinque urbium Palaestinarum, Gazae et Ascalonis, Geth, et Accaronis, et A
Abbreviated transcription (Latin):
bũ dñi. Fortẽ ⁊ uirũ bellatorẽ:
Iro forti qd̾ solũ ẽ in hebreo. duo
simul.Ixx. transtulerunt gygantẽ
⁊ fortẽ: eũdẽ uolentes gygantẽ ẽẽ
quẽ fortẽ. De forti supͣ dictũ ẽ. uy¬
gantẽ aut̃. in bonã partẽ. ħ ẽ de
gimꝰ. Exultauit ut gygãs ad cur¬

Expanded text:
ni . Fortem et virum bellatorem, Pro forti, quod solum est in Hebraeo, duo simul LXX transtulerunt, gigantem et fortem, eumdem volentes gigantem esse, quem fortem. De forti supra dictum est. Gigantem autem in bonam partem, hoc est, de gim
Abbreviated transcription (Latin):
in eo fons aque salientis in uitã et̃¬
nã. De huiscẽmodi panib ⁊ inꝓũ¬
biis legimꝰ. Aꝑi odõs tuos: ⁊ reple¬
re panib. Habent iudei panẽ. s abꝰ¬
ꝙ fortitudine. Habets aqmͣ: s abs¬
quȩ robore. Legunt enĩ scͥpturas:
s ñ intelligunt. Tenent menbranas.¬
Lacte enĩ alunt᷑. qͣsi paruuli: ⁊ ñ
solido cibo. Et qr fortitudinẽ ꝑdi¬
diuit. ⁊ infirmati st̃: ꝓpt̾ea holera
comedunt. Athletarũ aut̃ solidꝰ ci¬
b ẽ: qͥ ⁊ uitã sustentet humanã.
⁊ inuentib p̃beat fortitudinẽ. Q
de istiꝰ modi pane ⁊ aqͣ qͦd auferant᷑¬

Expanded text:
fons aquae salientis in vitam aeternam . De hujusmodi panibus et in Proverbiis legimus: Aperi oculos tuos, et replere panibus . Habent Judaei panem, sed absque fortitudine; habent aquas, sed absque robore. Legunt enim Scripturas, sed non intelligunt. tenent membranasLacte enim aluntur, quasi parvuli, et non solido cibo. Et quia fortitudinem perdiderunt, et infirmi sunt, propterea olera comedunt. Athletarum autem solidus cibus est, qui et vitam sustentat humanam, et viventibus praebet fortitudinem . De isti
Abbreviated transcription (Latin):
ligi ñ etate. Neq gͦ ap̃ uideos senes
ẽẽ cessarũt: quo ᷤ usq ad dec̾pitã se¬
nectutẽ. sepe uenire ꝯspicimꝰ. Q
inueteratos dierũ maloꝵ duos pr¬
bos uixta theodocioẽm in damieli
pncipio legimꝰ. llam ⁊ moysi p̃cipi¬

Expanded text:
 apud Judaeos senes esse cessarunt, quos usque ad decrepitam senectutem saepe venire conspicimus. Et inveteratos dierum malorum duos presbyteros juxta Theodotionem in Danielis principio legimus . Nam et Mosi praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ .⁊ diabolꝰ isrłiticũ exercitũ: de
qͦ ietro dedat genero suo moysi consili¬
ũ. ut ꝯstueret suꝑ poplm̃ tribunos.
centuriones ⁊ qͥnqͣgenarios. Unde in¬
piꝰ rex mitit duos qnqͣgenarios cum
subditis sibi militib. ut exibeant he¬
lyã qͥ diumo igne ꝯsunti st̃. Terciꝰ au¬
tẽ saluat᷑ ex eis: qͥ ꝯu̾sus ad p̃ceps.¬

Expanded text:
de quo Jethro dederat genere suo Mosi consilium, ut constitueret super populum tribunos et centuriones et quinquagenarios . Unde impius rex mittit duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhiberent Eliam: qui divino igne consumpti sunt. Tertius autem salvatur ex eis, qui conversus ad p
Abbreviated transcription (Latin):
Et sapiencẽ architectũ. Pro qͦ aqͥla
tͣnstulit sapienteissimũ artificũ: ut
ostenoet eos plures qndã habuisse
arcifices. Qualis ⁊ ille fint beselehel
filiꝰ uri. filiĩ ur. de tͥbu uida. qmͣ it¬
pleuit deus. sꝑii sapiencie. n intelli¬
gencie. ac discipline. ut in om̃i oꝑe
eẽt faber ꝑfectissimꝰ. ñ solũ in auro¬
moyses enumerat. Qͥ edificauit tab̾¬
nacłm dĩ. Illis gͦ ꝑdentib architee¬
sapiens archicectꝰ fumentũ posu.
Q hieremias architectus erat: qͥñ
solũ eradicabat. ⁊ subfodiebat ⁊ ꝑde¬
ceriarũ ⁊ m euglio filiꝰ fabri suggi¬

Expanded text:
Et sapientem architectum. Pro quo Aquila transtulit sapientissimum artificum, ut ostenderet eos plures quondam habuisse artifices: qualis et ille fuit Beseleel filius Uri, filii Ur de tribu Juda, quem implevit Deus spiritu sapientiae, et intelligentiae, ac disciplinae, ut in omni opere esset faber perfectissimus, non solum in auroMoses enumerat, qui aedificavit Tabernaculum Dei . Illis ergo perdentibus architecsapiens architectus fundamentum posui . Et Jeremias architectus erat, qui non solum eradicabat, et suffodiebat, et perdeceriarum . Et in Evangelio filius fabri sugil
Abbreviated transcription (Latin):
nos abeo qd̾ p̃sint tͥbui: sic in isrłi¬
in capite erant qͣnqͣginta militũ.
Unde ⁊ decanos dicimꝰ : qͥ. x  pͣresunt
hominib. Nec mirũ si ap̃ iudeos
om̃is perierit dignitas bellator.:
cũ militandi sub gladio. i arma por¬
tanddi ñ habeant pocestatẽ. Qu̾ia
uero qnqͣgenariꝰ numerꝰ senꝑ refer¬
t᷑ ad penitenciã. pͥnceps ꝙ peniten

Expanded text:
 ab eo quod praesint tribui: sic in Israeliin capite erant quinquaginta militum. Unde et Decanos dicimus, qui decem praesunt hominibus. Nec mirum si apud Judaeos omnis perierit dignitas bellatorum, cum militandi sub gladio, et arma portandi non habeant potestatem. Quia vero quinquagenarius numerus semper refertur ad poenitentiam: princepsque p