comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bereticam circum damus prauitatem : & suboccasione earora si mplenr¬
cesquosque decepimus ut uidentes nella uirtutum uitiorumuenau
non ciue ant : & oleum meum & thymiama meum. posiusti corameis
& panemmeum siueut lãx transtulerunt pane sieos quos dedi
tibi similam & oleum & mel . quibus enutriuite posiusti in conspetu
corum inodorem suauitatis: oleum dequo supra diximus &thumiamai
siueincensum dequo psalmista conclamat Dirigatur orationier
sicut incensum in conspectutuo & panes propositienis quos dõ iubetu
ofserre Similam quoq sensum purissimum scriptura rumo
mel quodgustauit ionathan & a perti sunt oculieius & conforan¬
tus est posuit misera hierusilem in conspectu idolorum siuecoram
imaginibus masculinis ut essent his inodorem suauitatis qͥuaenatura
sua dulcia s atq suauissima sed dumofferuntur idolis falsisque doc¬
trinisuertuntur in amaritudinem uutu¬

Expanded text:
haereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplihaereticam circumdamus pravitatem, sub occasione earum, simplices quosque decipimus; ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. Et oleum meum, et thymiama meum, posuisti coram eis. Et panem meum sive ut LXX transttibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. » Oleum de quo supra diximus, et thymiama sive incensum, de quo Psalmista conclamat: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo , » et panes propositionis quos Domino jubemur offerre: similam quoque sensum purissimum Scripturarum, et mel quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus, et confortatus est, posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt, atque suavissima. Sed dum offeruntur idolis, falsisque doctrinis, vertuntur in amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
facimus quando gratiam sensus & cloquentiae heretica prauitate cor¬
rum pimus & ponimus incȩlumos nostrum & l inguanra pertransit
interram: masculine autem dicuntur imagines in quibus omnis
eresis fornicatur ex eo quod unus quisque seputat robustissimacolen
& tabere quae finit neculla posse obpugnatione subuerti hae sunt
migines qua sdenr̃o corde confiximus & quae in caelesti hierusalem
destruendae sunt : de quibus propheta pronuntiat : dñe incuutate tua
imiginem ipsorum dissipabis: quicumq enimhomoest adĩnomein
remur unaginem quae est imago in uisibilis & omni potentis dẽ a¬
& sumpsisti uestimentatua multicoloria & operuisti illasi Subau¬
ditur imagines masculinas ut omnem cultum quemacceperatad
utendum uerter& in blasphemiam. hocautem facimus quotiens h¬
prudentia temperantia fortitudine iustitia. cunctis queiurtutibus

Expanded text:
facimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corfacimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corrumpimus, et ponimus in coelum os nostrum et lingua nostra pertransit in terram. Masculinae autem dicuntur imagines in quibus omnis haeresis fornicatur, ex eo quod unusquisque se putat robustissima colere, et habere quae finxit, nec ulla posse oppugnatione subverti. Hae sunt imagines quas de nostro corde confinximus, et quae in coelesti Jerusalem destruendae sunt, de quibus Propheta pronuntiat: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis . Quicumque enim homo est, et Dei nomen ramur imaginem, quae est imago invisibilis et omnipotentis Dei. Et sumpsisti vestimenta tua multicoloria, et operuisti illas: subauditur imagines masculinas: ut omnem cultum quem acceperat ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad suere cum dñi tunica de superteata pertotum sc̃indiomnino non pos¬
sit sed teaxta spũ scõnullam recipiat scissionem: quod autem dicitur iuxta
bx & non intrabis neque erit. hoc significat cumtibi idola fecerisperue¬
sorum dogmatum quae arbitraris excelsa & fornicatasis supereis c̃re¬
dens in his qua eipsa finxisti templum dĩ intrare non poteris. & simula¬
eratua substantim non habebunt nequeerunt inperpetuum dicente
a postolo: scimusenim quianihil est idolum inmundo: & tulistiuasa de¬
nesmasculĩ nas & fornicata es mneis: iuxta literam dñs lege praecepit
ut fierent turibula phĩalae candelabrum arcatestamenti cuncta¬
uel aurea uel deaurata & alia exargento qua eomnia conflauit inerusit
cuertit᷑idolabelis siue baalis chamos& astiroth & melchom iuxta in¬
tellegentiam sp̃italem de auro & argento sc̃ãrum scripturarumidola

Expanded text:
assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non posassuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: Scimus enim quia nihil est idolum in mundo . Et tulisti vasa denes masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctavel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sitelligentiam spiritalem, de auro et argento sanctarum Scripturarum idola
Abbreviated transcription (Latin):
factura sit: omne senimnationes quaea principio idolisseruierunt
non tanti criminis reae sunt: Nostra autem hierusalem quae interpra¬
tatur uisio pacis. abhereticis scinditun q̃uando unum axalterum testimo¬
nium scripturarum deproprii scarpentes locis conanturad suere his
quibus non quaeunt coaptare ad quos & supradictum in hoc eodem pro¬
pheta legimus: uaehisqui conꝰsuunt ceruicalia subomni cubitumanus.
& faciunt operimenta supercaput uniuersȩ aetatis. quod fieri dñs pro¬
hibens loquitur in euangelio: nemoad sumit commissu ram pannirudis
inueteriuestimento : Alio quintollit deplenitudine eius & peior scisura
fi&: nec mittunt uinum nouum in utres ueteres: tales sunt nasarei quiuo¬
teris legis obseruantiam euangelice gratiae aptare conantur : & omnes
peretici quitestimonium in suoloco alteri sensui congruens alterinitunt᷑

Expanded text:
factura sit. Omnes enim nationes quae a principio idolis servierunt, factura sit. Omnes enim nationes quae a principio idolis servierunt, non tanti criminis reae sunt. Nostra autem Jerusalem, quae interpretatur, visio pacis, ab haereticis scinditur, quando unum et alterum testimonium Scripturarum de propriis carpentes locis, conantur assuere his, quibus non queunt coaptare. Ad quos et supra dictum in hoc eodem propheta legimus: Vae his qui consuunt cervicalia sub omni cubito manus, et faciunt operimenta super caput universae aetatis : quod Dominus fieri prohibens, loquitur in Evangelio: Nemo assumit commissuram panni rudis in veteri vestimento. Alioquin tollit de plenitudine ejus, et pejor scissura fiet: nec mittunt vinum novum in utres veteres . Tales sunt Nazaraei, qui veteris Legis observantiam, Evangelicae gratiae aptare conantur. Et omnes haeretici, qui testimonium in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
tus est : cum que tu lisses deuestibus tius fecistitibi ex celsa multi¬
coloria & fornicata es ieis . non facta neq futura: proconsitis
& uersi coloribus & excelsis siueidolis aquila. & theodotio enbonac ta
transtulerunt: quod signi ficat diuersos pannos. hinc inde consutos.
& instar emplastrifactum idolum quasi polrrafum uestimentum: ues¬
tiui inquitte. uersi coloribus & indutaes brsso & polrmito : & multa rum
uarietate formarum: tuautem uestimentatua quibus mea largitate
donata estulisti & fecisti tibi idola uel excelsa quae hebraice dicuntur:
bamotħ quodnumquam ante factum est Neque siet . ut quȩ acceperis
adornatum trastulerisad iniuriam donatoris: quod super hierusalem
iuxta litteram intellegi potest ut omnia praẽcepta legis& diuitia sac reri
omnium abundantiam idolis deputauerit. quod gensalia ñ fecerit nec

Expanded text:
tus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multitus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multicoloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis et versicoloribus et excelsis, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολίσματα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quasi πολύῤῥαφον vestimentum. Vestivi, inquit, te versicoloribus, et induta es bysso, et polymito, et multarum varietate formarum. Tu autem vestimenta tua quibus mea largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, vel excelsa, quae Hebraice dicuntur BAMOTH  , quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae acceperis ad ornatum, transtuleris ad injuriam donatoris. Quod super Jerusalem juxta litteram intelligi potest, ut omnia praecepta Legis, et divitias ac rerum omnium abundantiam idolis deputaverit, quod gens alia non fecerit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
enim quid uentura pariat dies: & in alio loco: fratres sip̃uentus fuerit
homo inaliquopeccato: uos qui spĩtales estis proficite huius modi in spũ
mansuetudinis: consideranste ipsum ne forte & tutempteris: neque ex:¬
ponamus siue effundamus fornicationem nram. omnitranseunti:
ut non dĩ inquem credimus. sed euis fiamus a quo polluimur: qui cuncta
recipit uitia & diuersorum peccatorum spm̃ transe untem suo suscipit
gremio & diuaricat pedessuos omnitranseunti: Iste effundit fornicati¬
onem suam & eius incipit sustinere dominatum cuius hospes extiterit:
& sumens de uestimentis tuis fecistitibi excelsahincinde consuta: & for¬
nicataes supereis sicutñ est factum neq futurum est Lax. & tulisti
deuestibus tuis. & fecistitibi idola consuta. & fornicãtaes super eis &ñ
ingredieris neque fi& : symmachus hunc locumita interpraeta¬

Expanded text:
enim quid ventura pariat dies . Et in alio loco: Fratres, si praeventus fuerit enim quid ventura pariat dies . Et in alio loco: Fratres, si praeventus fuerit homo in aliquo peccato, vos qui spirituales estis, perficite hujuscemodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne forte et tu tenteris . Neque exponamus, sive effundamus, fornicationem nostram omni transeunti, ut non Dei, in quem credimus, sed ejus fiamus a quo polluimur. Qui cuncta recipit vitia, et diversorum peccatorum spiritum transeuntem suo suscipit gremio, et divaricat pedes suos omni transeunti, iste effundit fornicationem 161 suam, et ejus incipit sustinere dominatum, cujus hospes exstiterit. Et sumens de vestimentis tuis, fecisti tibi excelsa hinc inde consuta, et fornicata es super eis, sicut non est factum, neque futurum est. LXX: Et tulisti de vestibus tuis, et fecisti tibi idola consuta, et fornicata es super eis, et non ingredieris, neque fiet. Symmachus hunc locum ita interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
irimus dicamus. serui inutiles sumus. quae debuimus facere fecimus : non
quo ex beneficiodĩ liberum hominitollatur arbitrium. sed quo ipsa liber¬
tas dñm habere debeat adiutorem: & habens fiducum inpulchritudine
tua. fornicataes in nominetuo . & e& posiusti fornicationemtuam omni
transeunti. ut eiusfieres: grande discrimen non in dĩclementia sed in
suo decore confidere : qͥ uantoq quis sublimior suerit deb&timere ne
corruat: & fornicetur in nomine suo. aduersariae siquidem potestates
solitos contemnunt cibos & peregrina alimenta desiderant: undedu
bulo dicitur: escae cius electae non uult quemlib& decipere: saul regen
quielectus ad ñõ est : & uidam apłum subplantare festinat: Nonergo
confidamus in ꝓpria Epulchritudine : nec dĩ liberalitatem nram pute
esse uir tutem sed potius audiamus: neglorieris incrastinum: nescis

Expanded text:
rimus, dicamus: Servi inutiles sumus: quae debuimus facere, fecimus . Non rimus, dicamus: Servi inutiles sumus: quae debuimus facere, fecimus . Non quo ex beneficientia Dei, liberum homini tollatur arbitrium, sed quo ipsa libertas Dominum habere debeat adjutorem. Et habens fiduciam in pulchritudine tua: fornicata es in nomine tuo, et exposuisti fornicationem tuam omni transeunti, ut ejus fieres. Grande discrimen, non in Dei clementia, sed in suo decore confidere. Quantoque quis sublimior fuerit, debet timere ne corruat, et fornicetur in nomine suo. Adversariae siquidem potestates solitos contemnunt cibos, et peregrina alimenta desiderant. Unde de diabolo dicitur: Escae ejus electae . Non vult quemlibet decipere. Saul regem qui electus a Domino est, et Judam apostolum supplantare festinat. Non ergo confidamus in propria pulchritudine, nec Dei liberalitatem, nostram putemus esse virtutem; sed potius audiamus: Ne glorieris in crastinum: nescis
Abbreviated transcription (Latin):
t nomentuum ingentes ppt̃ speciem tuam quia perfectã era sinde¬
ngentes in speciatua quia completum erat inpulchritudine quã
posui superte dicit dñ sds hunc locum manifestius interp̃tatus est
symmachus & egressumenomentuum ingentes quod perfec¬
um erat propter dignitatem meam quam posueram superte
dicit dñsds & est sensus meis beneficus. meaq incredibili largitate.¬
ad reginȩ uocabulum peruenisti: Ita ut dete omnium gentium sermo
loqueretur & esses nontuis meritis atq uirtutibus sed mea libera litate per¬
fecta : nisi enim dñs aedificauerit domum̃ inuanum laborauerunt quiaedisi
cant eam: Nisi dñs custo dierit ciuitatem fraistrauigilabit quicustoditeam.
qui plantat enim & qui rigat nihil est : nisi dr̃s dederit incrementum : quia
non est uolentis neq currentis. sed Emi serentis dĩ: ut postquam omnia feco¬

Expanded text:
est nomen tuum in gentes propter speciem tuam, quia perfecta eras in deest nomen tuum in gentes propter speciem tuam, quia perfecta eras in de nomen tuum in gentes in specie tua: quia completum erat in pulchritudine quam posui 160 super te, dicit Dominus Deus. Hunc locum manifestius interpretatus est ymmachus: Et egressum est nomen tuum in gentes, quod perfectum erat propter dignitatem meam, quam posueram super te, dicit Dominus Deus. Et est sensus: Meis beneficiis meaque incredibili largitatereginae vocabulum pervenisti, ita ut de te omnium gentium sermo loqueretur, et esses non tuis meritis atque virtutibus, sed mea liberalitate perfecta. Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboravecant eam; nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui cuQui plantat enim et qui rigat, nihil est, nisi Dominus dederit incrementum ; quia non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei : ut postquam omnia fece
Abbreviated transcription (Latin):
oposto lonusuitiemn dliot diisi oeso perationum unusautem ideirds
quitalem comederit cibum. & hocdul cissimo & suauis sirmo pane colecr
uerstat euertente stimuerunt bocedere. neregem aegopti iuderentur
oerendere dumado hierusalem debitum regnum ec̃ commemo raro ben
quenquam emidit solosquinq libros morsia beis inter pretatosprobent:
post ornatum ergo multiplicem postcoronim postauria argenti abun¬
bantiam̃ post indumenti palluq pulcherrima: post decorem incredi¬
bilem proficit in reginam quia ciuita sestmagni regis dequo seriptũ
est :dsudiciumtuum regida & iustitiamtuam filioregis & in apoca
uirosuo: in psalmis quoq de eadem dicitur: adstetit regina ad extristius
inuestitudeaurato circumdata uarietate: omne a utem quod dicimus
debierus alem sie in singulis hȩreamus & lib rorum magnitudo tediũ
legentibus faciat referamus adecclesiam: si enim hierusalem uxta
ecdesia est mater primitiuorums qui descripti sunt in caelis: & egressũ

Expanded text:
ominus, et divisiones operationum, unus autem et idem Deus . Qui talem comederit cibum, et hoc dulcissimo, et suavissimo pane oleique veritate vertentes, timuerunt hoc edere, ne regem Aegypti viderentur offendere, dum a Deo Jerusalem debitum regnum esse commemorarent: quamquam eruditi solos quinque libros Moysi ab eis interpretatos probent . Post ornatum ergo multiplicem, post coronam, post auri et argenti abundantiam, post indumenta palliaque pulcherrima, post decorem incredibilem proficit in reginam, quia civitas est magni regis, de quo scriptum est: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Et in Apocviro suo . » In psalmis quoque de eadem dicitur: « Adstitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata varietate . » Omne autem quod dicimus de Jerusalem, ne in singulis haereamus, et librorum magnitudo taedium legentibus faciat, referamus ad ecEcclesia est, mater primitivorum qui descripti sunt in coelis. Et egressum
Abbreviated transcription (Latin):
micorũ ei multitudo prostrata est appellabitur am̃ona siue ΠOΛΥVNΑpΙΟΝ ut finis
omnium restitutio puritatis sit. Deniq. sequitur & mundabunt terrã haut dubiũ quin
hi dequib: supra scriptũ est quaerereincipient & circũibunt pera grantes terram.:
÷ uergo filihominis. haec dicit dñs ds̃ idic omniuo lucri & uniuersis auib cunctisq. bes
mã meã quã ego immolaui uobis uictimã grandẽ su permontes isrł ut comedatiscirnes¬

Expanded text:
micorum ejus multitudo prostrata est, appellabitur amona, sive polyandrion: ut finis micorum ejus multitudo prostrata est, appellabitur amona, sive polyandrion: ut finis omnium, restitutio puritatis sit. Denique sequitur: Et mundabunt terram; haud dubium quin hi de quibus supra scriptum est: Quaerere incipient, et circuibunt peragrantes terram. « Tu ergo, fili homam meam, quam ego immolo vobis, victimam grandem super montes Isr
Abbreviated transcription (Latin):
& nequa quã remliberum capere permittat. post pacẽ aũ & interfectionẽ siuesepulchrũ
gogeligentur uiriecdesi astici qui hoc habeant studii nequid in terra isrł maneat sordiũ
pristinarũ nequid morticinũ qui lustrentterrã & requirant mortuos & sepeliant ut
uidelic& mundetur terraecclesiae: Sinautẽ post septẽ menses quando debent es se
cuncta purgata hiqui terram pera grantatq circũ eunt in aliquo hõs hominis hoc est
duritiam haereticae prauitatis siue morticinũ quoddoc trine pristine uiderint re¬
mansis se. ponent uixta illud siueaedificabt̃ titulũ ut postqua notati fuerint qui hu¬
ius cemo disunt tunc uelemendentur uel sepeliantur cũgog & in turba sepulture illius
retrudantur. nomen aũ ciuitatis ubi seruorũ dñiuictoria ẽ & iacentaduersarii & om̃s ini¬

Expanded text:
et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum Gog, eligentur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant studii, ne quid in terra Israel maneat sordium pristinarum, ne quid morticinum; qui lustrent terram, et requirant mortuos, et sepeliant, ut videlicet mundetur terra Ecclesiae. Sin autem post septem menses, quando debent esse cuncta purgata, hi qui terram peragrant atque circumeunt, in aliquo os hominis, hoc est, duritiam haereticae pravitatis, sive morticinum quid doctrinae pristinae viderint remansisse, ponent juxta illud, sive aedificabunt, titulum: ut postquam notati fuerint, qui hujuscemodi sunt: tunc vel emundentur, vel sepeliantur cum Gog, et in tumba  Al. turba sepulturae illius retrudantur. Nomen autem civitatis, ubi servorum Domini victoria est, et jacent adversarii, et omnis ini
Abbreviated transcription (Latin):
uallis labor enimesteorũ quie grediuntur deurbib. isrł ut omne in troitũ & exitũ
haeretica prauitatis quiuenerant a mare & amaritudineillius deleotabant᷑ unda¬
ruq molib & trude litatenaufragii claudant & circũ aedificent᷑ & in uonaginib
termesepeliant neultraȩxire ualeant & aliquos sua fraude decipere ibiergo sepe¬
uallis illius inquagogsepultus est multitudines qẽ siue TOA ΥANPũ hoc
sepulhrũ plurim e multitudinis : & quomodo su pradiximꝰ per durannos adur¬
sario rui urma succen di: sicper uonenses sordib haereticorũ terra mundibu
ut perfecta contra hostes uictoriademonstretur. festiuitate soms complemus in populis
nec solũ magistri sed & omnis populus hoccertatimfaci& ut sepeliat gog & terra operiat

Expanded text:
troitum vallis. » Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum troitum vallis. » Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis, qui venerant a mare et amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii claudant, et circumaedificentur, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua fraude decipere. Ibi ergo seper » nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, « multitudinis ge, sive polyandrii, hocsepulcrum plurimae multitudinis. Et quomodo supra diximus, per septem annos adversariorum arma succendi: sic per septem menses sordibus haereticorum terra mundabitur. ut perfecta contra hostes victoria demonstretur: festivitates omnes complemus in populis: nec solum magistri, sed et omnis populus hoc certatim faciet, ut sepeliat Gog, et terra operiat;
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt prius ecdesi ã indieilla inclaro p̃dicationis luminedabo inquit gog locun
nominatũ sepulchrũ in isrł iuxtahebraicũ uallem uiatorũ ad orientẽ maris que
obstupescere facit pretereuntes . cuius sermonis hic sensus est sepulchrũ gognon
erit in montib sed inde pressis uallib: & in confragosis locis quaehebraice appla¬
tur: qẽ quat heretiei cũ in occidente sitiorientes loca ẽe confringunt᷑ ut deci pun
uatores eos uidelic& qui słm istũ ꝑtranseunt & non sunt habitatores sed pere¬
grinidicentes illud propheticũ aduenasũ ego & peregrinus sicutom̃s puts¬
mei quis eum p̃tereuntium de quib: scriptũ est & non dixerunt qui preitrlunt
benedictiodm̃i suꝑuos non admirat᷑ & obstu peseit cũ uallẽ uuiderit uiatorũ quieu
atorib uallis habitatorib mons uidet᷑ hociuxta hebraicũ ceterũ Exx transtulen

Expanded text:
verunt prius Ecclesiam. « In die illa, » in claro praedicationis lumine, « dabo, inquit, Gog locum verunt prius Ecclesiam. « In die illa, » in claro praedicationis lumine, « dabo, inquit, Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem viatorum ad Orientem maris, quae obstupescere facit praetereuntes. Cujus sermonis hic sensus est: Sepulcrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus, et in confragosis locis, quae Hebraice appGE  , quae haeretici, cum in Occidente sint, Orientis loca esse confingunt; ut decipiant viatores, eos videlicet qui saeculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: Advena sum ego, et peregrinus, sicut omnes patmei . Quis enim praetereuntium, de quibus scriptum est: Et non dixerunt qui praeteribant, benedictio Domini super vos , non admiratur et obstupescit cum vallem viderit viatorum, quae viatoribus vallis, habitatoribus mons videtur? Hoc juxta Hebraicum. Caeterum Septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
quies terrae rribuit᷑ & om̃s fruges pauperib: condonantur quoscilicet in vuannis nu¬
mero sacrato atq. perfecto haereticorũ armatura dis pereat & ecclesi asticiuiri nequa
quã ligna succidant decãpis & regionib siluisq & saltib gentiũ quos magissaluare
cupunt qua perdere sed de haereticoꝵ quos uicerintlipeis hastissagntis baculis¬
contisq & lanceis. habent enĩ & ipsiadin pugnandã ecclesiã xp̃ite la diuersa quaeab
erudis hominib igne sc̃i sp̃s succendendast ser mone uidelic& ecclesi astico que qu
habuerit poterit dicere non necor nr̃m erat ardens inuia cũ a periret nobis iis
scripturas nec possumus plenã haberepacem & habitationis confidentiã nisicuno¬
tã aduersariorũ suppellectilem de praedemur ut pereant om̃a & incinerẽ conere¬
ientur & depredemur eos quinos suerant ante p̃datr& uastemus illos quiuasti¬

Expanded text:
quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis nuquies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque quam ligna succidant de campis et regionibus, silvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere; sed de haereticorum, quos vicerint, clypeis, hastis, sagcontisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad impugnandam Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt, sermone videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit dicere: « Nonne cor nostrum erat ardens in via cum aperiret nobis Jesus Scripturas? » Nec possumus plenam habere pacem et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilem depraedemur, ut pereant omnia et in cinerem concrementur, et depraedemur eos, qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vasta
Abbreviated transcription (Latin):
antgentes quae in circuitus̃ quod egosim dñs : Quod aũ sequit᷑ ecceuenit & factũ ẽ
deudicio xp̃idicitur quiueniens ueni& & non tardabit & ipsa est dies poenarum
atq uindictae dequa ꝑom̃s pro phetas. locutus ẽ dñs & egredient᷑ habitatoresurbiũ
isrł credentiũ populi urbes aũ isrł intellegimꝰ ecdesias rec taefidei & succendent
& conburent arma dequib & in alio co scriptũ est arcũ conteret & consranget
arma & scuta cõburetigni dipeos & hastas arcũ & sagittas baculos manus inquib:
peruersũ pascha celebrabant lanceas siue contos quib: lata & insa nabilia infert¬
bant uul nera doctrinarũ clipeosq arcus & sigittas dequib: supradicti est qõ q
sequitur & succendentea igni septẽ annis deexodo & leuitico ponendum est
in quib lege p̃cipitur & septimo annoremissionis quando seriuis hebracis
libertas redditur & debitacuncta soluuntur & ad dominos redit antiqua pos sessio &

Expanded text:
nus. Quod autem sequitur: Ecce venit, et factum est, de judicio Christi dicitur: Qui veniens veniet, et non tardabit . Et ipsa est dies poenarum atque vindictae, de qua per omnes prophetas locutus est Dominus. Et egredientur habitatores urbium Israel, credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: Arcum conteret, et confringet armaperversum pascha celebrabant; lanceas sive contos quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrinarum, clypeosque arcus et sagittas, de quibus supra dictum est. Quodque sequitur: « Et succendent ea igni septem annis; » de Exodo et Levitico exponendum est, in quibus lege praecipitur ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et
Abbreviated transcription (Latin):
de distieũ escã populis aethiopib. sit decepti quiq abhereticis daemonũ erb: sunt: Ca
ut dñi uerba sint inrita tunc mitigeturignis in magogineos uidelic& quigogsus cepe¬
redoc trinã & in his qui ad similitudine insularũ saeculi fluctib uerberant & putans

Expanded text:
Dedisti eum escam populis Aethiopum ; sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. CadDedisti eum escam populis Aethiopum ; sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. Cadut Domini verba sint irrita. Tunc mittetur ignis in Magog, in eos videlicet qui Gog suscepere doctrinam, et in eos qui ad similitudinem insularum saeculi fluctibus verberantur, et putant
Abbreviated transcription (Latin):
ad montes isrł tunc ꝑcutiat᷑ arcus quiestinmanu sinistra ei & sagitȩ quemanus
tenentur dextera & ipse eni imitatur ad interficiendos eos quos decoeperit habere
arma asinistris &dextris perbonã& malã famã istae sagitae sunt & haeciacula
Dequib & psalmista loquitur: ecceenĩ peccatores intendert̃ arcũ parauerunt
sagittas suas inpharetra ut sagittent in obscuro rectos corde : Qua eignita diabuli
iacula scuto fidei restinguenda sunt. deicitur autẽ siue cad et gog qui ascenderat su¬
ꝑ montes isrł in ipsis montib cũ omni exercitus uo cunctisq. agminib & erit ines cã
feris auib: omniq uolatilȩ & bestus terrae aduersarus uidelicet potestatib quaȩ iuxta
uiã comederitꝰ ementẽ & sanguinariis bestiis. quo modo enim scriptũ est dedracone

Expanded text:
ad montes Israel, tunc percutiatur arcus, qui est in manu sinistra ejus, et sagittae, quae manu ad montes Israel, tunc percutiatur arcus, qui est in manu sinistra ejus, et sagittae, quae manu tenentur dextera. Et ipse enim imitatur ad interficiendos eos quos deceperit, habere arma a sinistris et dextris, per bonam et malam famam. Istae sagittae sunt, et haec jacula, de quibus et Psalmista loquitur: Ecce enim peccatores intenderunt arcum: paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde . Quae ignita diaboli jacula scuto fidei restinguenda sunt . Dejicietur autem, sive cadet Gog, qui ascenderat super montes Israel, in ipsis montibus cum omni exercitu suo cunctisque agminibus; et erit in escam feris, avibus, omnibusque volatilibus et bestiis terrae: adversariis videlicet potestatibus, quae juxta viam comedere sementem, et sanguinariis bestiis. Quomodo enim scriptum est de dracone:
Abbreviated transcription (Latin):
tant & sepeliant quo scilicet nihil interra remaneat in sepultũ. post menfiũ
ppt posuo demon strandũ ut postea sepeliant illud qui huicoperł ꝓreposoas
nomen aute ciuitatis appellari a mona. quaegrecedicatur. t̃oaana pioa
hoc est multitudo hominũ sepultorũ & sic terrã eẽ mundã hoc illidixerint nelis
cepte ex planationis sensũ tenentes singula quae proposuimꝰ difseramus. hu
gog & ipsetrinititẽ suã ros & mosoch & thubal capud iudelicet & in saniam
& uniuer sa ut nullum situtium. quod non ingog̃ possessione consistat iste educet siue
circũagetur & palpabitur atq lactabitur utsperans uictoriã occidendus ducatur
ad proelium & ascendet delaterib: siue de nouissimis aquilonis ex quo ex ardescunt
mala superom nẽ terrã & ab eo ipso adducetur super montes isrł quos apłs & a

Expanded text:
irant et sepeliant, quo scilicet nihil in terra remaneat insepultum. Post menses autem irant et sepeliant, quo scilicet nihil in terra remaneat insepultum. Post menses autem prope posito demonstrandum, ut postea sepeliant illud qui huic operi praepositi sunt. Nomen autem civitatis appellari Amona, quae Graece dicatur ποαγανάριον, hoc est, multitudo hominum sepultorum, et sic terram esse mundam. Hoc illi dixecoeptae explanationis sensum tenentes, singula quae proposuimus, disseramus. Habet Gog et ipse trinitatem suam: Ros, Mosoch, et Thubal; caput, videlicet, et insaniam, et universa; ut nullum sit vitium, quod non in Gog possessione consistat. Iste educetur, sive circumagetur, et palpabitur, sive lactabitur: ut sperans victoriam, occidendus ducatur ad praelium. Et ascendet de lateribus, sive de novissimis Aquilonis, ex quo exardescunt mala super omnem terram . Et ab eo ipso adducetur super montes Israel: quos aposto
Abbreviated transcription (Latin):
stu pescere ficit practereuntes siue t̃õ AΥAΝΟpiou eorũ qui uenerint ad mare
& aedificabunt percir cuitũ os uallis & sepelientibigog & omnẽ multitudinẽeus
& uocabituruallis siuegẽ multitudinis gog & sepelient eosdomus issł ut mundent
cis nominatadies inquaglori ficatus sũ aitdñs ds̃. & uiros iugiter constituen lusta¬
res in iulle siue qẽ multitudinis gognomen aũ cuitatis amona suuo uTOAaa nO
cipuli interminabilium fabularũ postmille a nnorũ regnũ siura contendumtns¬
habituros desuccisio nesiluarũ sedd earmis gogscutis uidelic& & hastis sagitusq.
& baculis siue contis ipsũ aũgog sepeliendu inualle quaehebra icedicit cẽ & nomien
sepulaur illius appellandu toΛΥANApiΟΝ ubiscilic etmultitudo hominũstde¬
pulta septem dũ mensib eum sepeliendũ adomo is rł utterra mundetut & indrta
futur ider quando interfectus sit gog constituendosq. quio ssadiligentir inau¬

Expanded text:
t  Vulg. faciet praetereuntes sive πολυάνδριον eorum qui venerint ad mare, et aedificabunt per circuitum os vallis; et sepelient ibi Gog et omnem multitudinem ejus; et vocabitur vallis sive GE  multitudinis Gog. Et sepelient eos domus Israel, ut mundent eis nominata dies, in qua glorificatus sum, ait Dominus Deus. Et viros jugiter constituent, lustrares in valle sive GE  multitudinis Gog. Nomen autem civitatis Amona sive Polyandricipuli interminabilium fabularum, post mille annorum regnum futura contendunt: inthabituros de succisione silvarum, sed de armis Gog, scutis videlicet et hastis, sagittisque et baculis sive contis: ipsum autem Gog sepeliendum in valle, quae Hebraice dicitur GE  , et nomen sepulcri illius appellandum 454 ppulta. Septem autem mensibus eum sepeliendum a domo Israel ut terra mundetur, et inclytam futuram diem quando interfectus sit Gog, constituendosque qui ossa diligenter inqu
Abbreviated transcription (Latin):
mensus limen portae calamo uno latitudinem idest limen unum calamo unoinlantu¬
quinq cubitor: & limen portae iuxta uestibulum portae intrinsecus cala mouno
orientalem tres hinc & tresinde : mensu raunatrium : & mensura una frontium ex
utraq parte ÷ & mensus est latudinem lyminis portae decem cubitorum : & longitudi¬
tudinem portae tredeum cubitorum : & mar ginem antethalamos cubitiunius &cu¬
bitus unus finis utrumq : thalamum autem sex cubitorum erat hinc & indes & men¬
sus portam ã tectothalami usq ad tectum eius : latitudinem uiginti & quinq cubitoꝵ

Expanded text:
mensus est limen portae calamo uno latitudinem, id est, limen unum calamo uno in latitumensus est limen portae calamo uno latitudinem, id est, limen unum calamo uno in latituquinque cubitos: Et liorientalem tres hinc et tres inde mensura una trium et mensura una frontium ex utraque parte et mensus est latitudinem liminis portae decem cubitorum et longitudinem portae tredecim cubitorum et marginem ante thalamos cubiti unius et cubitus unus finis utrimque thalami autem sex cubitorum erant hinc et inde et mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum eius latitudinem viginti et quinque cubito
Abbreviated transcription (Latin):
ostendatur tibi adductus es huc: quodicto ostendit specialiter nihilthe orta & scientil
dulcius. quam pro pheta desiderat dicens : Unum petiui a dño hancrequiram : utm habi¬
tatem indo modm̃ omnes dies uitae ieae i ut uideam uo luntãtem dñi : & uisitem tẽ pluq
Vndeiungit & loquit᷑ i Onẽ dileai decorem domustuae : & locum habitationis gloriş
tuaeiꝰ Acłnuntia inquit omnia quaetuuides dominisrahel: ut quiperseuidere
non possunt : pertediscant : qua&ibi ãdño demonstrantur : domina utemis rahel his que
mente conspiciunt dm̃: dequibus erat& nathna hel qui xpm̃ studio sissime reqͥuireba
cus & incircuit uldomus undiq: & in manuuiri calamus mensurae sex cubitorum &
palmg& mensus est latitudinem aedificii calamouno: altitudinem quoq cala mouno:
& uehit ad portam quaeres picie bant uiam orientalem : & ascendit pergrardus eius &

Expanded text:
ostendantur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia ostendantur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia dulcius, quam propheta desiderat, dicens: Unam petivi a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Utnde jungit, et loquitur: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae. Annuntia, inquit, omnia quae tu vides domui Israel, ut qui per se videre non possunt, per te discant, quae tibi a Domino demonstrantur. Domui autem Israel his, qui mente conspiciunt Deum, de quibus erat et Nathanael, qui Christum studiosissimecus in circuitu domus undique et in manu viri calamus mensurae sex cubitorum et palmo et mensus est latitudinem aedificii calamo uno altitudinem quoque calamo uno et venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
architectus quemimitabatur & paulus apostolus dicens, quasi sapiens archi¬
tectus. fundamentum posui: Sapientem autem uocat architectum ad distincti¬
onemillius quistultus est: & intacbariapastor insipiens appellatus. locutus autẽ
quae sequuntur : fili hominis uideo culistuis. & a uribustuis audi no noculis carnis
sed spũ nec auribus corporis sed animae: Leuate inquit oculos uestros & uidete
quia messes iamalba sunt admetendum: & qui hab& aures audiendiđudiac :¬
Videtur autom ardificatiociuitatis & audit̃ ordo cacrimoniarum & sicerdor
terraeq discriptio nec sufficit p̃cepisse intterner& ocuilis & audir& auribus sed adiecit :¬
enim prodest uidisse & audis se nisiquȩ ea uideris atq audieris in memoriae reposu¬
eristhesauro : quando autem dicit omnia quae ego ostendam tibiantentum audtorẽ¬
facit & cordis oculss p̃parat ut memoriter teneat quaesi biostenda sunt : qui a utom na

Expanded text:
architectus quem imitabatur et Paulus apostolus dicens: « Quasi sapiens archiarchitectus quem imitabatur et Paulus apostolus dicens: « Quasi sapiens architectus fundamentum posui , » sapientem autem vocat architectum, ad distinctionem illius qui stultus est, et in Zacharia pastor insipiens appellatur; locutus est autem quae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi : non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes jam albae sunt ad metendum . Videtur autem aedificatio civitatis, et auditur ordo caeremoniarum, et sacerdotum terraeque descriptio. Nec sufficit praecepisse ut cerneret oculis, et audiret auribus: sed adjecit, « et enim prodest vidisse et audisse, nisi ea quae videris et audieris in memoriae reposueris thesauro. Quando autem dicit: « Omnia quae ego ostendam tibi, » intentum facit et cordis oculis praeparatum, ut memoriter teneat quae sibi ostendenda sunt, quia ut omnia
Abbreviated transcription (Latin):
batur elĩ agricultur adi aedificatiosumus, Quodq. sequitur. & calamus mensurae
in manueius designat gratiam prophetalem dequa scriptum est. in quadragesimo
quarto psalmo: Linguamea calamus scribȩ uelociter sembentis & deio hanne
propheta atq baptista. Quid existis indeserto uidereca lamũ uento agitari: quem cala¬
mum imitari cupiunt quiscribenter scribunt iniquitatem: & quibus int̃p̃tatur
propheta. Increpa feras calami : stabat autem in porta q̃uia peripsum ad patrem
ingredimur & sine ipsociuntatem dĩ intrare non possumus ut dignos suscipiet
indignos abiciat: in porta quoq: iudicium est Unde & prophetadicit : Oderunt
arguentes in porta, & in alio loco non confundentur conloquentur in imicis sius in
porta : hicuir locutus est ad prophetam incuius manuerat funiculus. &cuiuserat
species quasiaeris & quica lamum tenebat mano locutus ad hetechibele uerus

Expanded text:
batur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Quodque sequitur: 466 Et calamus mensurae batur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Quodque sequitur: 466 Et calamus mensurae in manu ejus, designat gratiam prophetalem, de qua scriptum est in quadragesimo quarto psalmo: Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis . Et de Joanne propheta atque baptista: Quid existis in desertum videre, calamum vento agitari ? Quem calamum imitari cupiunt, qui scribentes scribunt iniquitatem, et quibus imprecatur propheta: Increpa feras calami . Stabat autem in porta; quia per ipsum ad Patrem ingredimur, et sine ipso civitatem Dei intrare non possumus, ut dignos suscipiat, indignos abjiciat. In porta quoque judicium est. Unde et propheta dicit: Oderunt arguentes in porta . Et in alporta. » Hic vir locutus est ad prophetam, in cujus manu erat funiculus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum tenebat manu locutus ad Ezechielem verus
Abbreviated transcription (Latin):
electri ut in principio huius uoluminis dicitur neq accintus erat tona aurea ut in io¬
hannis a pocalypsi continetur : sed babebat speciem iuixta hebraicum quasi aeris:
Hacc enim materia cunctis metallis uocaliorest: & tinnitu longere sonat, Unde
& indanihel inimagine qua e eratexauro argento aere ferro quȩ conpacta regnum
alexandri atq grecorum inaeris simi lit udine demonstratur dit grecae linguae
eloquentia signaretur per quam manifestum est adhuceos indigere doctrina
quitem plis piritaliter aedificandi necdum plena nouere in ysteria. funiculus
quoq erat lineus. siue caementariorum inmanuei. dequo inzacharia scriptum est:
Quod funiculum habuerit geo metricum ut latitudinem & longitudine murbis
metiretur: caementariorum autem uel angeloꝵ quidĩ imperio ministrabant
& adiutores uel minis trisunt dominicae uoluntatis: Vnde& paulus a postolus loque¬

Expanded text:
electri, ut in principio hujus voluminis dicitur, neque accinctus erat zona aurea, ut in Joelectri, ut in principio hujus voluminis dicitur, neque accinctus erat zona aurea, ut in Joannis Apocalypsi continetur : sed habebat speciem juxta Hebraicum quasi aeris. Haec enim materia cunctis metallis vocalior est, et tinnitu longe resonat. Unde et in Daniel, in imagine quae erat ex auro, argento, aere, ferroque compacta, regnum Alexandri atque Graecorum in aeris similitudine demonstratur ; ut Graecae linguae eloquentia signaretur: per quam manifestum est, adhuc eos indigere doctrina, qui templi spiritualiter aedificandi necdum plene novere mysteria. Funiculus quoque erat lineus, sive caementariorum in manu ejus, de quo in Zacharia scriptum est , quod funiculum habuerit geometricum, ut latitudinem et longitudinem urbis metiretur. Caementariorum autem, vel angelorum qui Dei imperio ministrabant,et adjutores vel ministri sunt Dominicae voluntatis. Unde et Paulus apostolus loque
Abbreviated transcription (Latin):
ficaa autciuitas cuius participatio eius inidipsum. & in qua magnus dñs & lauda¬
bilis mmis inciuitate dĩ nrĩ in monte scõeius. Q in turribus ciuitatis istius dĩ cognoso
Quando suscipi& eum dequa & alibi Fluminis impetur laetificant ciuitatem di
& non potest abscondi ciuntas super montem posita quae loquit᷑ in isaia ego
ciuitas firma ciuitas quaro ꝑpuginatur Nondixit quae exoppugnantur
sedo ppugnatur quae aedificataest. superpetram & nullatem pestate concutꝰ
sequitur & introduxit meilluc & subauditur manus dĩ: illuc autem hoc est
quasi aedificium ciuitatis mihi cuncta quae erant intrinsecus demonstrar&
Ecceinquit uircuius erat species siue uisio quasis pecies aeris fulgentis ⁊ lle iudelicet
dequo scriptum est. ecceuir oriens nomen eius. habebatautem speciem nequaquam

Expanded text:
ficata ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, et in qua magnus Dominus et laudaficata ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, et in qua magnus Dominus et laudabilis nimis, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus . Et in turribus civitatis istius Deus cognoscitur, quando suscipiet eam. De qua et alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et: Non potest abscondi civitas super montem posita , quae loquitur in Isaia: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur . Non dixit quae expugnatur, sed oppugnatur: quae aedificata est super petram, et nulla tempestate concutitur. Sequitur: Et introduxit me illuc, subauditur, manus Dei. Illuc autem, hoc est, quasi ad aedificium civitatis, ut mihi cuncta quae erant intrinsecus demonstraret. Et ecce, inquit, vir, cujus erat species sive visio, quasi species aeris fulgentis, ille videlicet, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Habebat autem speciem nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
oculos meos in montes undeueniat auxilum mihi.÷ Ex inalio loco : montes inur¬
cuitueius & dnĩ in circuitupopulisui De quo &is aiaedicitur In montemexceliũ
ascende quie uangelitassion. super hunc montem ostenditur aedificium ciura¬
tis iuxta lax. & aquilam eregione & exaduerso aquilonis unodeadterram
is rahel propheta ueniebat iuatatheo dotionem uero & simmachum uergentis ad
austrum ubiplenum lumenest & soliustitiae insum mocaeli uertice positus. Un¬
de& incanticodicitur canticorum Ex surge a quilo & ueni austerper fla ortum
meum &fluant a romata mea. fugatur enim dehortudnĩ aqui louentus durissi¬
mus nere frigeretur dilectionis cãlor flores quem arcescant: quando autemdiutꝰ
quasi aedificium aiuitatis non uerȩciuitas sed ciuitatis similitudo monstratur
Dequa scriptum est. Glorios adicta sunt deteciuitas dĩ.: Quae est hierusalemnaedi¬

Expanded text:
oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Et in alio loco: Montes in ciroculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Et in alio loco: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . De quo et Isaiae dicitur: In montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Super hunc montem ostenditur aedificium civitatis, juxta LXX et Aquilam, e regione, et ex adverso Aquilonis, unde ad terram Israel propheta veniebat; juxta Theodotionem vero et Symmachum, vergentis ad Austrum, ubi plenum lumen est, et sol justitiae in summo coeli vertice positus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Fugatur enim de horto Domini Aquilo ventus durissimus, ne refrigeretur 465 dilectionis calor, floresque marcescant. Quando autem dicitur: Quasi aedificium civitatis, non vere civitas, sed civitatis similitudo monstratur, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : quae est Jerusalem aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ebant heuilarent doloremq suum lacrimis testarentur & multo maiores s&
clamor ululantium quam clangortubarum: lege et rȩ librum. porroquod ad ditꝰ¬
xiiii anno postquam percussa siuecapta est ciuitas iuxta misticos intellectꝰ quatuor dec
significat generationes quibus completis ad auidusq adnatiuitatem apĩ urbis
restitutio promittitur abeo de quo scriptumest ⁊psae aedificabit ciuitatẽ meã
& captiuitatem populimei reduc&. & iterum Uenitut p̃dicar& captiuis remis si¬
onem & caeus uisumdicens hisquierant inuinculis exie & quierant in tenebris
reue lamini fitautem super eum manus dñi utiuxta carnem in babyloneposit
retur supermontem excelsumnimis. dequo is aias & micheas uaticinantur.
denitea scendamus in montem dñi & ad cdomumdi ia cobquimons excelsus est nimis
ad conparationem montium ceterorum De quib: propheta testatur dicens. euau

Expanded text:
ebant, ejularent, doloremque suum lacrymis testarentur, et multo major esset ebant, ejularent, doloremque suum lacrymis testarentur, et multo major esset clamor ululantium, quam clangor tubarum. Lege Ezrae librum. Porro quod additimo anno postquam percussa sive capta  est civitas , juxta mysticos intellectus quatuordecim significat generationes: quibus completis a David usque ad nativitatem Christi, urbis restitutio promittitur ab eo, de quo scriptum est: Ipse aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet . Et iterum: Venit ut praedicaret captivis remissionem, et caecis visum: dicens his qui erant in vinculis, exite, et qui erant in tenebris, revelamini . Fit autem super eum manus Domini, ut juxta carnem in Babylone positretur super montem excelsum nimis, de quo Isaias et Michaeas vaticinantur: Venite, ascendamus in montem Domini, ad domum Dei Jacob . Qui mons excelsus est nimis, ad comparationem montium caeterorum, de quibus propheta testatur, dicens: Levavi
Abbreviated transcription (Latin):
in ossib: campi subresur rectionis imagine de monstrauit sic nunc in staurationem urbis
quae babylonio fueratante annos quatuor decini ignedeleta subde scmiptione eiuschm̃ polu
& sicut captiuitatem & euersionem ollae s uccensae a facieaquilonis monstraueratty pus
prophetiae ueritãs opere conprobata est ita ex p̃teritorum fidefuturae aedificationis uer¬
ta suaticinio probaretur net hocdeillo tem pore dicitur quod quidam imperiti udaetꝵ
uolunt qũaꝑdm subroro babel & subesu filio iosedech. sacerdote magnotem plum ere¬
structum est propbetantibus aggaeo & tacharia. hoce nintem plum quod nunc describit
&ordo sacerdotii terraeq diuisio & fertilitas multo augustius est quam fuit quol sal.u¬
mon ex struxerat Illid autem quod aedificatumest sub toro babel intantum paruuer
& prioris comparatione nihiliut qui prius templum uiderant. & postea hoc as pici¬

Expanded text:
in ossibus campi sub resurrectionis imagine demonstravit: sic nunc instaurationem urbis in ossibus campi sub resurrectionis imagine demonstravit: sic nunc instaurationem urbis quae Babylonio fuerat ante annos quatuordecim igne deleta, sub descriptione ejus Dominus pollicetur, ut sicut captivitatem et eversionem, ollae succensae a facie Aquilonis monstraverat typus, et prophetiae veritas opere comprobata est: ita ex praeteritorum fide, futurae aedificationis veritas vaticinio probaretur. 464 Nec hoc de illo tempore dicitur, quod quidam imperiti Judaeorum volunt, quando sub Zorobabel et sub Jesu, filio Josedec, sacerdote magno, templum exstructum est, prophetantibus Aggaeo et Zacharia. Hoc enim templum quod nunc describitur, et ordo sacerdotii, terraeque divisio et fertilitas, multo augustius est, quam fuit quod Salomon exstruxerat. Illud autem quod aedificatum est sub Zorobabel, in tantum parvum erat, et prioris comparatione nihili: ut qui prius templum viderant, et postea hoc aspici