comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transferre. fuert᷑ pͣterea frẽs duo basi¬
lio. gregoriꝰ ⁊ petaꝰ: quoꝵ alter ins
u̾bo doctrine. altͣ in oꝑib fidĩ freͣm
ita exequabat: ut utͣq uł basiluĩ
ut gregoriũ redderet. Extant etiã
dipsius gregorii minoris: aliqua opuscu¬
la luculenta. S de his satis dictũ. .ix.¬
N occidius uͦ partib ualentinianꝰ fide
religionis illesus: uetere romani impe¬
rii censura rem publicam gub̾nabat.
cerdotiũ in urbe roma susceꝑat: quẽ
pͣlatum sibi ñ ferens ursinus quidã euis¬
deͣ eccłiȩ diaconus. intantũ furoris eru¬
pit: ut ꝑsuaso quodã satis imperito ⁊
lat᷑ epm̃ se fieri extorqueret. legib ⁊
ordine ⁊ traditione ꝑusis. Quo ex fac¬
to tanta seditio unmo uͦ tanta bella
cohorta sunt alt̾ntrũ defendentibus
popłis : ut replerent᷑ humano sangui¬
ne orationũ loca. Que res facꝰtione
maximuni p̃fecti seui hominis. ad in¬

Expanded text:
transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basitransferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius et Petrus. Quorum alter in verbo doctrinae, alter in operibus fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque vel Basilium, vel Gregorium redderet. Exstant etiam ipsius Gregorii junioris aliqua Opuscula luculenta. Sed de his satis dictum. In Occiduis vero partibus Valentinianus fide religionis illaesus, veteri Romani imperii censura rempublicam gubernabat. cerdotium in urbe Roma 283 susceperat. Quem praelatum sibi non ferens Ursinus quidam ejusdem Ecclesiae diaconus intantum furoris erupit, ut persuaso quodam satis imperito etlatur, Episcopum se fieri extorqueret legibus et ordine et traditione perversis. Quo ex facto tanta seditio, imo vero tanta bella coorta sunt, alterutrum defendentibus populis, ut replerentur humano sanguioracionum loca. Que res factione Maximini prefecti, scevi hominis, ad in
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid imꝑari. qd ñ pͥus ipse fecisset.
S uͥ głam subsequuta inuidia ẽ: obniti
quidã. ⁊ p̃scriptionib minus sanis uti
cepere. ut ipso ad ꝓpria remeante: aliꝰ
ordinaret᷑ ep̃c. Qd ille susurrari tan¬
tũ. ⁊ subdente sentiens rumiuiari: ipse
ꝓfert qd̃ dicere ei nullus audebat. Ab¬
sit inquit. ut mei causa. aliqua simul¬
tas in dĩ sacerdotib oriatur. Si ꝓptͣ me
eͣ ista tempestas. tollite me ⁊ mittite
in mare: ⁊ desinet. a uob̃ quassatio. Tcͣ
etate ⁊ corpore inualidus erat. suoces¬
sorem sibi ipse elegit: quo eccłiam gub¬
nante debilitatis ⁊ senectutis ocio fru¬
eret᷑ Extant quoq uiri utriusq in¬
genii monimͣta magnifica tractuum:
quos tͣ tempore in eccłiis declamabaũ
x quib nos denas ferme singłoꝵ orati¬
unculas. transfudimꝰ in latinũ: basilii
pͣterea instituta monachoꝵ: optantes si
potuerimꝰ ⁊ dĩ fauor adiu̾̃t eoꝵ plura

Expanded text:
aliquid imperari, quod non prius ipse fecisset. aliquid imperari, quod non prius ipse fecisset. Sed ubi gloriam subsecuta invidia est, obniti quidam, et proscriptionibus minus sanis uti coepere, ut ipso ad propria remeante, alius ordinaretur Episcopus. Quod ille susurrari tantum, et sub dente sentiens ruminari, ipse profert, quod dicere ei nullus audebat: Absit, inquit, ut mei caussa aliqua simultas in Dei sacerdotibus oriatur. Si propter me est ista tempestas, tollite me, et mittite me in mare, et desinet a vobis quassatio. Tum etate, et corpore invalidus erat, successorem sibi ipse delegit, quo Ecclesiam gubernante, debilitatis et senectutis otio frueretur. Exstant quoque utriusque ingenii monimenta magnifica Tractatuum, quos ex tempore in Ecclesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferme singulorum Oratiunculas transfudimus in Latinum. Basilii praeterea Instituta monachorum, optantes, si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura
Abbreviated transcription (Latin):
nocte uxor imꝑatoris. uelut tortorib
tradita cruciatur. filius uͦ qui eis erat
unicus extinctus. pat̾aȩ impietatis cre¬
dit᷑ exolusse supplicia. Ita ante lucem
missi. qui rogarent basilium. ut p̃cib suis
int̾cederet ꝓeis. ne etiam ipsi ⁊ quidẽ mul¬
to ustiꝰ similit᷑ int̾irent. Sic accidit ut cũ
om̃s catholicos expulerit ualens: basiluis
usq ad uitȩ exitũ intemerato cõmunio¬
nis sacram̃to in eccłia ꝑduraret. Oregoriꝰ
uͦ apud nazanzon oppidũ in loco patris
ep̃c subrogatus : hereticoꝵ turbine̾. fide¬
litͣ tulit. Reddita uͦ pace constantinopo¬
lim ad eccłiam docendam uenire exoratꝰ
nͣ abnuit: ubi breui tempore tantũ ad
emendandũ popłm uetustis hereticoꝵ
infectũ uenenis ꝓficit. ut tunc pͥmum
xp̃iani sibi fieri uiderent᷑. ⁊ nouellã lu¬
cẽ ueritatis aspicere: cũ religionis doctor
multa quidẽ sibis. plura tam̃ doceret
exemplis: nec uderent ab eo discipuli

Expanded text:
nocte uxor imperatoris velut tortoribus nocte uxor imperatoris velut tortoribus tradita cruciatur: filius vero qui eis erat unicus, extinctus paternae impietatis creditur exsolvisse supplicia. Ita ante lucem missi, qui rogarent Basilium, ut precibus suis intercederet pro eis, ne etiam ipsi, et quidem multo justius similiter interirent. Sic accidit, ut cum omnes catholicos expulerit  Al. expelleret Valens, Basilius usque ad vitae exitum intemerato communionis sacramento in Ecclesia perduraret. Gregorius vero apud Nazianzon oppidum in locum patris Episcopus subrogatus haereticorum turbinem fideliter tulit. Reddita vero pace, Constantinopolim ad Ecclesiam docendam venire exoratus, non abnuit. Ubi brevi tempore tantum ad emendandum populum vetustis haereticorum infectum venenis proficit, ut tunc primum Christiani sibi fieri viderentur, et novellam lucem veritatis aspicere, cum religionis doctor multa 282 quidem verbis, plura tamen doceret exemplis: nec viderent ab eo discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
care: hic ꝑdiuini eloquii grͣam. delinqͥn¬
di incitamenta p̃uenire. nec siłere la¬
bi eum qui difficult er erigeret᷑ elisus.
Ille in fide purus: hic in p̃dicatione libe¬
rior Ille dõ humilis: hic etiã hominib
erat. Ille arrogantes contemptu: hic rati¬
one iuncebat. Sic in utroq diu̾sa gr̃a: u¬
nũ opus ꝑfectionis explebat. Igit᷑ basiliꝰ
ñ multo post cesaree cappadociȩ epͣc. cũ
a ualente in exiliũ ꝓ fide cogeret᷑: exhi¬
iam iamq sꝑaret impendere: Tum ille.
intrepidus. ⁊ absq ulla animi ꝑturbatio¬
ne. hec sibi minitanti ỹfecto respondisse.
fert᷑. Atq utinã aliquid mic hi esset dig¬
ni muneris : qđ offerre᷑ huic. qui maturi¬
us basiliũ de nodo follis huiꝰ absolueret:
Csũq daret᷑ ei nox quȩ erat media. ad spa¬
ciũ deliberandi: respondisse denuo ꝑhi¬
betur. Ego crastino ipse ero qui nunc:
tu te utinã ñ mutares. Et illa quidem

Expanded text:
care: hic per divini eloquii gratiam delinquencare: hic per divini eloquii gratiam delinquendi incitamenta praevenire, nec sinere labi eum, qui difficulter erigeretur elisus. Ille in fide purus, hic in praedicatione liberior. 281 Ille Deo humilis, hic etiam hominibus erat. Ille arrogantes contemtu, hic ratione vincebat. Sic in utroque diversa gratia unum opus perfectionis explebat. Igitur Basilius non multo post Caesareae Cappadociae Episcopus, cum a Valente in exilium pro fide cogeretur, exhijam jamque speraret impendere. Tum ille intrepidus, et absque ulla animi perturbatione haec sibi minitanti Praefecto respondisse fertur: Atque utinam aliquid mihi esset digni muneris, quod offerrem huic, qui maturius Basilium de nodo follis hujus absolveret. Cumque daretur ei nox, quae erat media, ad spacium deliberandi, respondisse denuo perhibetur: Ego crastino ipse ero qui nunc: tu te utinam non mutares. Et illa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
xisse. Oregorus uͦ bonũ semen non
patiebatur. aut siꝑ spinas iacere. aut
intͣ saxa disꝑgere: s bonã t̃ram cor¬
dis su iugi cultu ⁊ exertͣiis in desine̾¬
tib excolebat. Et mubto amplius
hic in semetipso: quã ille in oeteris
ꝓficiebat. Susciꝑe ille quȩ renuntian¬
tes scło deferebant ad pedes suos. ⁊ chui¬
dere ut quisq egusset. curã gerebat. is¬
te nichil habendi ⁊ omĩa possidendi cõ¬
tentus sacram̃to. erga solas sapientiȩ diui¬
tias auarus ⁊ multũ cupidus inherebat.
llle coire plures in unũ. ⁊ sui inuice᷑ in
necessariis habere sollicitudine̾ docebat:
hic sui exemplo qd erat absolutus ⁊ liber¬
a cunctis sermone apłico p̃dicabat. e¬
go aũ uos sine sollicitudine eẽ .c. dnͣs
in.ꝓpximo eͣ. nichil solliciti sitis: s tamquã
xp̃iͣ serui. hoc solũ estote solliciti qͣndo
redeat dñs de nuptiis. Ille delinquenti¬
b miscditer condolere. ⁊ a delicto reuo¬

Expanded text:
xisse. Gregorius vero bonum semen non xisse. Gregorius vero bonum semen non patiebatur, aut super spinas jacere, aut inter saxa dispergere, sed bonam terram cordis sui jugi cultu et exercitiis indesinentibus excolebat. Et multo amplius hic in semetipso, quam ille in caeteris proficiebat. Suscipere ille, quae renuntiantes seculo deferebant ad pedes suos, et dividere ut quisque eguisset, curam gerebat. Iste nihil habendi, et omnia possidendi contentus sacramento, erga solas sapientiae divitias avarus et multum cupidus inhaerebat. Ille coire plures in unum, et sui invicem in necessariis habere sollicitudinem docebat. Hic sui exemplo quod erat absolutus et liber, cunctis sermone Apostolico praedicabat: Ego autem volo vos sine sollicitudine esse ; et Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, sed tanquam servi Christi, hoc solum estote solliciti, quando redeat Dominus de  Al. a nuptiis. Ille delinquentibus misericorditer condolere, et a delicto revo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ ⁊ scientiȩ reconditos in uasis
fictilib ꝑquirebant. Uerũ eũ iã ipsi
sufficient᷑ instructi diuina dispensati¬
one ad imbuendos populos uocarent᷑.
⁊ alius alio itinere ad idem tam̃ opus
utͣq traheret᷑: basilius ponti urbes &
rura circiuens. desides gentis illuis a¬
nimos. ⁊ parũ de spe futura sollicitos.
stimulare u̾bis ⁊ p̃dicatione suocenl e¬
re. callemq ab his longe negligentie
cepit absoluere : subiegitq abiectis
inaniũ rerũ ⁊ seculariũ curis siumet
notitiam reciꝑe: in iuiũ onre : monas¬
teria construere: psalmis ⁊ hẏmuis &
orationib docuit uacare: pauꝑum cu¬
rã gerere. eisq habitacula honesta ⁊
que ad uictũ necessaria sunt pͣbere: uir¬
gines instituerȩ: pudicã castamq uitã
omĩb pene desiderabilẽ facere. Ita bre¬
ui ꝑmutata ẽ totius ꝓuinciȩ facies:
ut in arido ⁊ squalidenti campo uide¬
ret᷑ seges fecunda. ac lȩta uinea surre¬

Expanded text:
 reconditos in vasis fictilibus perquirebant. 280 Verum cum jam ipsi sufficienter instructi Divina dispensatione ad imbuendos populos vocarentur, et alius alio itinere, ad idem tamen opus uterque traheretur, Basilius Ponti urbes et rura circumiens, desides gentis illius animos et parum de spe futura sollicitos stimulare verbis, et praedicatione succendere, callumque ab his longae negligentiae caepit abolere, subegitque, abjectis inanium rerum et secularium curis, suimet notitiam recipere, in unum coire, monasteria construere, psalmis, et hymnis, et orationibus docuit vacare, pauperum coram gerere, eisque habitacula honesta, et quae ad victum necessaria sunt, praebere, virgines instituere, pudicam castamque vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi permutata est totius provinciae facies, ut in arido et squalenti campo videretur seges foecunda, ac laeta vinea surre
Abbreviated transcription (Latin):
pinguedinis assistentes ldextra leua¬
narũ refulgebant. Unde dignũ pu¬
to. de his pauca supra repetere. Ambo
nobiles: ambo atheniᷤ eruditi. ambo col¬
lege : ambo de auditorio digressi. ad ꝓ¬
fundã rethoricã rogabant᷑. Quod opus
magnifice quidẽ implebat basilius:
gregoiꝰ uͦ magnificeutiꝰ contẽpuebat.
Quiq cũ se totũ dĩ seruitio mancipasset:
tantũ de college amore p̃sumpsit. ut
sedentem basiliũ de doctoris cathedra
deponeret: ac secũ ad monasterium
manu uecta ꝑduceret. Ibiq ꝑ annos
ut aiunt tredecim om̃ib grecoꝵ secła¬
riũ libris remotis. solis duinȩ scriptu¬
re uoluminib oꝑam dabant: earumq
intelligentiã ñ ex ꝓpria p̾sumptione.
sed ex maioꝵ scriptis ⁊ auetoritate. se¬
quebant᷑: quos ⁊ ipsos ex apłica succes¬
sione intelligendi regulam suscepisse

Expanded text:
pinguedinis, assistentes dextera laevapinguedinis, assistentes dextera laevanarium refulgebant. Unde dignum puto de his pauca supra repetere. Ambo nobiles, ambo Athenis eruditi, ambo collegae, ambo de auditorio digressi ad profitendam Rhetoricam rogabantur. Quod opus magnifice quidem implebat Basilius, Gregorius vero magnificentius contemnebat. Quique cum se totum Dei servitio mancipasset, tantum de collegae amore praesumsit, ut sedentem Basilium, de doctoris cathedra deponeret, ac secum ad monasterium manu injecta perduceret, ibique per annos ut aiunt tredecim, omnibus Graecorum saecularium libris remotis, solis divinae Scripturae voluminibus operam dabant, earumque intelligentiam, non ex propria praesumtsed ex majorum scriptis et auctoritate sequebantur, quos et ipsos ex apostolica successione intelligendi regulam suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
Ilorebat gͥ ꝯgyptus ea tempestate ñ
ca simplicitate uitȩ. ⁊ cordis sincerita¬
te faciebant. Ex quib int̾im quos ipsi
idimus: ⁊ quoꝵ benedici manib me¬
rumus: hi sunt. Machartus de suꝑio¬
ri heremo: aliusq machariꝰ de interi¬
ori. sidorus in scithiis: parabus in
cellulis: moyses ⁊ benianun in nitria.
Schyrion ⁊ helias ⁊ paulus in apiliote:
alius paulus in focis: poemen. ⁊ ioseph
in pispiri. qui appellatur mons antonii.
S ⁊ alios ꝙͣ plures huuscemodi uiros in
egypti partib habitare fideli compe¬
rimus auditu: ut uere compleretur
apłi dictum. quia ubi habundauit pec¬
catũ. suꝑ habundauit grã. Llabuit aũ
ꝑ idem tempus etiã mesopotamia iu¬
ros nobiles. eisdẽ studiis pollentes: qͦꝵ
cia fuit: immo aliquid lȩtiꝰ grego¬
rium nobis cũ basilio germinauit
Tulit gͥ ⁊ ipsa multoꝵ scõꝵ segetem:
iuneam: oluarũ quoq dnĩ germina¬
uit nouellã. S isti pͣcipue duo filii

Expanded text:
lorebat igitur Aegyptus ea tempestate, non ca simplicitate vitae, et cordis sinceritate faciebant. Ex quibus interim quos ipsi vidimus et quorum benedici manibus meruimus, hi sunt, Macarius de superiori eremo, alius Macarius de inferiori, Isidorus in Scyti, Pambus in Cellulis, Moyses et Beniamin in Nitria, Scyrion et Helias et Paulus in Apeliote, alius Paulus in Focis, Poemen et Joseph 279 in Pispiri, qui appellabatur mons Antonii. Sed et alios quamplures hujuscemodi viros in Aegypti partibus habitare, fideli comperimus auditu, ut vere compleretur Apostoli dictum: Quia ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Habuit autem per idem tempus etiam Mesopotamia viros nobiles, iisdem studiis pollentes. Quorum cia fuit, imo aliquid laetius Gregorium nobis cum Basilio germinavit. Tulit igitur et ipsa multorum Sanctorum segetem svineam, olivarum quoque Domini germinavit novellam. Sed isti praecipue velut duo filii
Abbreviated transcription (Latin):
sophus.xp̃ianus effectus: tandẽ gratu
tius homo dĩ. ep̃c ex egẏpti partib
confessor: ex illis quos maxiantis
dextris oculis effossis. ⁊ sinistro poplite
succiso. ꝑ metalla dampnauerat. Sed
in hoc tanta uirtutũ grã inerat: ut
signa ꝑ eum nͣ minus quã dudũ peR
bat : s ⁊ ocis uisum dicit᷑ reddidisse.
⁊ paraliticos ad stabilitatẽ corporis re
neratione. ⁊ affectu habuit. ut sepuis
eũ intra palatiũ euocatũ complectere¬
tur.: ⁊ illum oculũ qui in confessione. fi¬
dei fuerat euulsus. auidiorib osculis

Expanded text:
sophus Christianus effectus, tandem se grasophus Christianus effectus, tandem se gratius, homo Dei, Episcopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianus dexteris oculis effossis, et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus, quam dudum per bat: sed et caecis visum dicitur reddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporis Alneratione, et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis
Abbreviated transcription (Latin):
dentur ⁊⁊ quȩ ñ uident᷑. uirtute u̾bi
sui creauit: ⁊ spc̃ sui scĩficatione firma¬
uit. Hoc u̾bum ac sapientia quẽ nos si¬
lium dicimus. humanos miseratus erro¬
res ex uirgine nascit᷑ : ⁊ ꝑ passionẽ mor¬
tis a ꝑpetua nos morte lib̾auit. ac re
numquã ullũ sermonẽ contradicendi
didicisset. ita obstupefactus uirtute dic¬
toꝵ. ac mutus ad omĩa. hoc solũ potuit
respondere: ita sibi uideri. nec aliud
uerũ eẽ̾ quã dixerat. Tunc senior. Si
hȩc inquit ita eẽ credidisti. surge &
sequere me: ac diũcũ ⁊ huuis fidĩ sig¬
naculum suscipe. E phylosophus conu̾¬
sus ad discipulos suos. uł ad eos qui au¬
diendi grͣa conuenerant: audite inqͥt
o eruditi iuri. Donec u̾bis mecũ gesta res
est: u̾ba u̾bis opposui: ⁊ quȩ dicebantur
erunt resistere u̾ba uirtuti: nec homo
potuit in his quȩ dicꝰta sunt sentire
quȩ sensi. credat. xp̃o: ⁊ sequat᷑ hunc
senẽ in quo loquutus eͣ d̾s. Ita phylo¬

Expanded text:
dentur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resnunquam ullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, erunt resistere verba virtuti, nec homo potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philo
Abbreviated transcription (Latin):
uantã uͦ uirtutẽ habeat simpli
citas fidei: etiam ex his quȩ mibi ge¬
Eta referunt᷑. agnoscimus. Estenĩ cum
pro studio religiosi imꝑatoris. ex omĩ tͣra
sacerdotes dĩ coissent opinione commo¬
ti: phylosophi quoq ⁊ dialectici ualde
nobiles. ⁊ opinatissimi conuenerunt. In
quib quidã insignis in arte dialectica
ꝑ dies singulos conflicꝰtũ summi certami
imꝓbabilit᷑ eruditis mouebat: ⁊ fiebat
ingens specꝰtaculum conuenientib ad
audiendũ. docꝰtis ⁊ litteratis uiris: nec
tam̃ ullo genere phylosophus concludi
a quoquã poterat aut constringi. Tan¬
ta. enĩ dicendi arte obiectis questionib
occurrebat: ut ubi maxime putaret᷑
astrictus. uelut anguis lubricus labe¬
retur. S ut ostenderet ds̃ quia ñ in
sermone regnũ dĩ. sed in uirtute consis¬
tit. quidã ex confessorib simplicissimȩ
naturȩ uir. ⁊ nichil aliud sciens nͥ xp̃m
disputationis arte iactantẽ. poscit ab
omĩb locũ. uelle se paucis cũ phyloso¬

Expanded text:
 virtutem habeat fidei simplicitas, etiam ex his quae inibi gesta referuntur, agnoscimus. Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles, et opinatissimi convenerunt. In quibus quidam insignis in arte Dialectica, per dies singulos, conflictus summi certaminimprobabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens nisi Jesdisputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philoso
Abbreviated transcription (Latin):
die paschȩ id est in ipsis uigiliis. cum
int̾esse uoluisset. ⁊ cõmunicare myste
terioꝵ futurã. nisi pͥus ꝑ penitentiam
culpas quȩ de eo ferebantur plurimȩ
diluisset. ferunt gͥ libent᷑ eum qd̵ a sa¬
cerdote imꝑatum fuerat suscepisse: ⁊ di¬
uinũ sibi inesse metũ: ⁊ fidẽ religioi̾s
plenissimã reb atq oꝑib comꝓbasse.

Expanded text:
die Paschae, id est, in ipsis vigiliis, cum interesse voluissent, et communicare myteriorum futuram, nisi prius per poenitentiam culpas, quae de eo ferebantur plurimae, diluisset. Fertur igitur libenter eum quod a sacerdote sibi imperatum fuerat suscepisse, divinum sibi inesse metum, et fidem religionis plenissimam, rebus atque operibus comprobans.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã refert tantũ fiduciȩ ⁊ magnani¬
mitatis ꝑ dĩ gr̃am datũ. ut cũ ad eos
qui in carcere tenebant᷑ frẽs. nemo ꝓr¬
sus humanitatis ⁊ ministerii causa ꝑmit¬
⁊ reuiserent ⁊ necessaria ministrarent.
E cũ ꝑ dies singulos p̃sidis furor cresce¬
ret. iugulando alios. alios in suppliciis
⁊ diu̾sis eruciatuũ generib affligendo.
squalore carceris. ⁊ cathenarũ ponderi¬
b enecando. ⁊ suꝑ omĩa p̃cipiendo ne
quis ad eos ꝓrsus accederet. ut & ine¬
dia quasi aliud tormͣti genus adhibere:¬
tur. concessit tam̃ ds̃ supradictis diaco¬
inuitis om̃ib. istis tam̃ nͣ negaret᷑. in

Expanded text:
 fiduciae et magnanimitatis per Dei gratiam datum est, ut cum ad eos qui in carcere tenebantur fratres nemo prorsus humanitatis et ministerii causa permitet reviseret, et necessaria ministraret. Et cum per dies singulos praesidis furor cresceret, jugulando alios, alios suppliciis et diversis cruciatuum generibus affligendo, squalore carceris et catenarum ponderibus enecando, et super omnia praecipiendo ne quis ad eos prorsus accederet, ut et inedia quasi aliud tormenti genus adhiberetur; concessit tamen Deus huic diacoinvitis omnibus, eis
Abbreviated transcription (Latin):
orib militarib uiris. ipsũ dẏonisiũ &
cũ eo gaiuĩ ⁊ petrũ cathenis constrictos.
⁊ diu̾sis cruciatib afflictos. in desertuͣ
quoddã libiȩ ꝑtraxerunt: ibiq eos in
loco squalidissimo. ⁊ omĩ usu humani¬
tatis carente. A parethonio triũ dierũ
itinere in desertum ꝓtento. nexos uin¬
culis reliquerunt. Hec in diu̾sis epłis¬
necnon ⁊ faustinũ atq aquilam satis cla¬
ros. ⁊ insignes titulo confessionis effec

Expanded text:
aribus viris, ipsum Dionysium, et cum eo Gaium et Petrum catenis constrictos, et diversis cruciatibus afflictos, in desertum quoddam Libyae pertraxerunt, ibique eos in loco squallidissimo, et omni usu humanitatis carente, a Paraetonio trium dierum itinere in desertum protento, nexos vinculis reliquerunt. Tunc temporis etinecnon Faustinus atque Aquila, satis clari et insignes titulo confessionis effec
Abbreviated transcription (Latin):
oȩteros aũ neq eẽ deos. neq adorari de¬
bere. in castrũ quoddã deserti qđ cefron
appellat᷑ in exiliũ trudit᷑ : ob hoc pͣcipue
electũ. qd loci incolȩ gentiles erant ⁊ ido¬
loꝵ suꝑstitionib satis dediti. Quiq exulẽ
dyonisiũ pͥmo hostili animo. ⁊ satis auer¬
sa mente suscipunt. Postinodũ uͦ cum
paulatĩ ꝑ dñi gr̃am. u̾bũ dĩ. his semina¬
re cepisset. pars maxima trucis ⁊ barba¬
ri populi relictis idolis conu̾sa ẽ ad dm̃
uerum: xp̃oq subiecta. Quo comꝑtorur¬
sus eum ad alium locũ. uicinum quidẽ
alexandrie. sed incolis desertũ. ac pene
habitatorib uacuũ transtulerunt. Sed
&e ibi cũ eum ꝓ urbis uicinitate nroꝵ¬

Expanded text:
caeteros autem neque esse deos, neque adorari debere; in castrum quoddam deserti, quod Cefro appellatur, in exsilium truditur, ob hoc praecipue electum quod loci incolae gentiles erant, et idolorum superstitionibus satis dediti. Qui exsulem Dionysium primo hostili animo et satis adversa mente suscipiunt; post vero cum paulatim per Domini gratiam verbum Dei his seminare coepisset, pars maxima trucis et barbari populi, relictis idolis, conversa est ad Deum verum, Christoque subjecta. Quo comperto, rursus eum ad alium locum, vicinum quidem Alexandriae, sed incolis desertum, ac pene habitatoribus vacuum transtulerunt. Sed et ibi cum pro urbis vicinitate no
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ etiã nunc in magna admiratione
ex parte: aliqua fuimus auditores. &
ea quȩ a nͣnullis dicente eo descrip¬
ta sunt legunꝰ. longe maiorẽ gram
ce uinũ nescio quid ac supra huma¬
nã uocẽ sonans. in illis magis sermo¬
uib qui de ore ipsius ꝓferebant᷑ agno¬
uimus. Hunc etiã beatus antonus. cũ
fidĩ athanasii testimoniũ laturus. ad¬
u̾sum arrianos de thebaide alexandri¬
am descendisset : magnificis consolatuis
eͣ u̾bis. Nichil te inquit offendat õ
dydime. qd̃ carnalib oculis uideris or¬
batus. Desunt cĩã tibi illi oculi. quos
mures ⁊ musoe ⁊ lacerte habent.
s lȩtare qd habes oculos quos angli
habent. ⁊ quih ds̃ udetur: ꝑ quos tibi
magnũ scientiȩ lum̃ accenditur. .uni.

Expanded text:
quae etiam nunc in magna admiratione quae etiam nunc in magna admiratione ex parte aliqua fuimus auditores, et ea quae a nonnullis dicente eo descripta legimus, longe majorem gratiam et divinum nescio quid, ac supra humanam vocem sonans, in illis magis sermonibus, qui de ore ipsius proferebantur, agnovimus. Hunc etiam beatus Antonius cum fidei Athanasii testimonium laturus, adversum Arianos de Thebaide Alexandriam descendisset, magnificis consolatus est verbis: Nihil te, inquit, offendat, o Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt enim tibi oculi illi, quos mures, et muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, et quibus Deus videtur, per quos tibi magnum scientiae lumen accenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
mus silentiũ illud ñ ad quiete᷑ ut ocuĩ
datũ ducens. tamꝗͣ. mundũ animal ru¬
minans cibũ quẽ ceꝑat ex integro re¬
uocabat: ⁊ ea quȩ dudũ ꝑcurrentib a¬
liis ex libroꝵ lectione cognouerat. memo¬
ria ⁊ aninio retexabat : ut nͣ tã audisse
quȩ lecta fuerant quã descripsisse ea
m̃tis sue paginuis iuderetur. Ita breuidõ
docente: in tantã duinarũ humanarũq
rerũ eruditionẽ ac scientiã uenit: ut
scole eccłiastioꝵ doctor existeret. atha¬
nasio ep̃o eȩterisq sapientib in eccłia
siue dialectice. sũie geometrice. astrono¬
miȩ quoq uł arithinetice disciplinis
ita eẽt paratus. ut nullus umquã phẏ¬
losophoꝵ aliqua ex his artib ꝓponens
optiuere eũ uł concludere quiuerit :
sed statim ut responsiones eius acciꝑet
magistrũ eũ etiam illiꝰ de qua ꝓposius¬
set crederet disciplinȩ. Nuiꝰ aliqͣnti dicta.
ponsa adhibitis notariis descripsere:

Expanded text:
mus silentium illud non ad quietem, vel ocium mus silentium illud non ad quietem, vel ocium datum ducens, tanquam mundum animal ruminans cibum quem caeperat, ex integro revocabat, et ea quae dudum, percurrentibus aliis, ex librorum lectione cognoverat, memoria et animo retexebat, ut non tam audisse, quae lecta fuerant, quam descripsisse ea mentis suae paginis videretur. Ita brevi, Deo docente, in tantam divinarum humanarumque rerum eruditionem ac scientiam venit, ut scholae Ecclesiasticae Doctor existeret, Athanasio Episcopo, caeterisque sapientibus in Ecclesia sive Dialecticae, sive Geometriae, Astronomiae quoque, vel Arithmeticae disciplinis ita esset paratus, ut nullus unquam philosophorum aliqua ex his artibus proponens, obtinere eum, vel concludere quiverit, sed statim ut responsiones ejus acciperet, 278 magistrum eum etiam illius de qua proposuisset, crederet disciplinae. Hujus aliquanti dicta, ponsa, adhibitis notariis descripsere:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ urbem nehulosi doctoris tetra ꝑfi¬
dig caligo suffuderet: uelut lampadẽ
quandã chuina luce fulgentẽ dẏdimũ
cessus creditur: licet in transcursu ne¬
cessario tam̃ cominemoranda nob pau¬
ea uidentur. Is namq in parua ȩtate.
cũ adhuc etiam prima litterarũ igno¬
raret elem̃ta. luminib orbatus. maio¬
re desiderio scientiȩ ueri luminis inflã¬
matur. nec desꝑationẽ cupita adipiscen¬
di passus ẽ: cũ audisset scriptũ in eugłi¬
0. qđ apud homines impossibile eͣ pos¬
sibile ẽ apud dmi. Flac gͥ huina polli¬
citatione confisus. indesinent᷑ dñm pͣ¬
cabatur : ñ ut oculoꝵ carnaliũ iusum.
s n illuminationẽ cordis acciꝑet. Hisce¬
bat tam̃ p̃cib studia ac labore᷑: ⁊ i¬
ges continuasq uigilias. ñ ad legendũ
s ad audiendum adhibebat: ut quod
aliis uisus. hoc illi conferret auditus:
Cũ uͦ post lucubrationis laborem somnus
ut fieri solet legentib aduenisset. dẏdi¬

Expanded text:
et urbem nebulosi doctoris tetra perfidiae caligo suffunderet, velut lampadem quandam divina luce fulgentem 277 Didymcessus creditur, licet in transcursu, necessario tamen commemoranda nobis pauca videntur. Is namque in parva aetate, cum adhuc etiam prima litterarum ignoraret elementa, luminibus orbatus, majore desiderio scientiae veri luminis inflammatur: nec desperationem cupita adipiscendi passus est, cum audisset scriptum in Evangelio: Quod apud homines impossibile est, possibile est apud Deum . Hac igitur divina pollicitatione confisus indesinenter Dominum deprecabatur, non ut oculorum carnalium visum, sed ut illuminationem cordis acciperet. Miscebat tamen precibus studia ac laborem, et juges continuatasque vigilias, non ad legendum, sed ad audiendum adhibebat, ut quod aliis visus, hoc illi conferret auditus. Cum vero post lucubrationis laborem somnus ut fieri solet legentibus advenisset, Didy
Abbreviated transcription (Latin):
ne gestũ tradunt. Tunc etiã apud an¬
tiochiam ep̃o zebenno defuncto: ba¬
billas eccłiȩ suscepit principatũ.

Expanded text:
 gestum tradunt. Tunc etiam apud Antiochiam episcopo Zebenno defuncto Babylas ecclesiae suscepit principatum.
Abbreviated transcription (Latin):
it nuptias solui. ⁊ qui ieiunioꝵ leges pri
exauctores pecuniȩ statuit: qui sub no¬
mine oblationũ munera artificins ce¬
pit: qui salaria pͣstat pͣdicantib u̾bum
suuͣ. ut ꝑ hȩc inuitati. enixuis docꝰtrinȩ¬

Expanded text:
t nuptias solvi, et jejuniorum leges primexactores pecuniae statuit, et, sub nomine oblationum, munera artificiosus accipit. Hic salaria praestat praedicantibus verbum suum, ut, per hoc vincti, enixius ejus doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ria iudaici belli de hoc ipso hec scri
galileus uidas nomine. ad dissensionẽ
popłos cogebat: pessimũ fore eis ꝑsua¬
dens si acquiescerent soluere tributa
romanis: ⁊ post dm̃. mortalẽ̾ suscipe¬

Expanded text:
ria Iudaici belli secunda Iosephus sic Galileus Iudas nomine ad discessionem populos cogebat, pessimum fore eis persuadens, si acquiescerent solvere tributa Romanis et post Deum mortalem suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
nus aũ qui ⁊ ipse p̃cipuus in hystorio¬
graphis habetur: auint inquit qui
de eo diligentiꝰ explorarunt. antipa¬
trũ quendã patrẽ eẽ herodis aschalo¬
niten. qui ⁊ ipse. fuerit herodis ciiꝰ¬
dam filitis templi apollinis editui.
Hic antipat᷑ ab idumeis latronib cap¬
tus admodum puer. ꝑmansit cũ p̃do¬
nib: ꝓ eo qđ patͣ eiꝰ rei familiaris in¬
opia. filiũ redimere ñ ualeret. Terũ
puer latronũ uita ⁊ morib institu¬
tus. postinodũ hẏrcano ciudã iudȩoꝵ
pontifici familiaris efficit᷑: ex qͦ nas¬
citur herodes. his qui saluatoris tpͣri¬
b fuit. Hec affricanus. Igit᷑ cũ in ho¬

Expanded text:
nus vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem esse Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis aeditui. Hic Antipater, ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus, pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuit. Haec Africanus. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ libro. hoc modo memorat. Cyri¬
nus aũ upr unus ex consensu curiȩ
romane ꝑ singulos magistratus usq
ad gradũ consulatus ascendens: ꝑ &¬
tera quoq honorabilis cũ paueis sy¬
riam uenit. a cesare iuis dare gentib
missus: ⁊ eensor simul patrimoniore

Expanded text:
itatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, ptera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
batur ac religiosius congregantes. furtim
se ut stupentib uł insauientib subtra¬
xere: ⁊ ad religiosũ patrẽ philippum
uenerandas reliquias ꝑtulerunt. Ille
supra se ducens tantũ thesaurũ ꝓpriis
seruare. ugiliis: ad pontificẽ maximũ
tiic athanasium hostiȩ immaculatȩ
reliquias ꝑ uilianũ diaconũ suũ. post
etiã palestinȩ urbis ep̃m mittit. Quas
ille susceptas paucis arbitris sub caua¬
to sacrarii pariete inelusas. ꝓpħico spũ
ꝓfuturas generationi posterȩ conser¬
uauit. Quib nunc deiectis ⁊÷ ꝓstratis
alt̾us demonis stare delubra potuert᷑:
Parũ dixerim. si om̃s quȩ erant alexan¬
dris ꝑ singulas penȩ colũpnas cuiꝰeũq
demonis ediculȩ infultȩ cecidert᷑. s ꝑ
cunctas egypti urbes. ꝑ castella. ꝑ uicos.
ꝑomẽ rus. ꝑ ripas fluminis. ꝑ heremũ

Expanded text:
batur, ac religiosius congregantes, furtim batur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insanientibus subtraxere, et ad religiosum patrem Philippum venerandas reliquias pertulere. Ille supra se ducens, tantum thesaurum propriis servare vigiliis, ad Pontificem maximum tunc Athanasium, hostiae immaculatae reliquias per Julianum diaconum suum, post etiam Palaestinae urbis Episcopum mittit. Quas ille susceptas, paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusas, prophetico spiritu profuturas generationi posterae conservavit: quibus nunc dejectis et prostratis alterius daemonis stare delubra potuerunt? Parum dixerim, si omnes quae erant Alexandriae per singulas pene columnas cujuscumque daemonis aediculae infultae ceciderunt. Sed per cunctas Aegypti urbes, per castella, per vicos, per omne rus, per ripas fluminis, per eremum
Abbreviated transcription (Latin):
nosa busta detecta sunt: ⁊ ueri dĩ tẽpla
eccłiȩq constructȩ. Nam. ⁊ in saerapis se¬
pulchro ꝓfanis edib complanatis: ex uno
latere martẏrium. ex altero consurgit
eccłia. Causa aũ martyrii construendi un¬
de data sit : dignũ arbitror memorare.
relaxatis frenis. efferbuit in omnẽ̾ seui¬
ciam feritas paganoꝵ. Ex quo accidit ut
apud sebasten. palestine urbem sepulerũ
ioħis baptistȩ mente rabida. ⁊ funestis
manib inuaderent. ossa disꝑgerent: at¬
q ea rursũ collecta igne cremarent: ⁊ scõs
emeres pulueri mmmuxtos ꝑ agros ⁊ rura
disꝑgerent. S dĩ ꝓuidentia factũ eͣ. qͦs¬
dam de iherosolimis monachos ex monas¬
terio philippi hominis dĩ. orationis illuc
causa ꝑ idem tempus uenisse: Qui cum
tantũ humanis quidẽ manib. s ferina
mente fieri uiderent: mori gratiꝰ habẽ¬
tes quã huiuscemodi piaculo funestari:
int᷑ eos qui ossa ad exurendũ legebant
mixti. ⁊ diligentiꝰ in quantũ res patie¬

Expanded text:
rnosa busta 301 dejecta sunt, et veri Dei templa Ecclesiae celsae constructae. Nam et in Serapis sepulcro, prophanis aedibus complanatis, ex uno latere Martyrium, ex altero consurgit Ecclesia. Occasio autem Martyrii construendi unde data sit, dignum arbitror memorare. relaxatis frenis efferbuit in omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaestinae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jerosolymis ex monasterio Philippi hominis Dei, orationis illuc caussa per idem tempus venisse. Qui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant, mixti diligentius, in quantum res patie
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ illud apud alexandriã gestũ ẽͣ
qd̾ etiam thoraces serapis. qui ꝑ singu
abscisi sunt om̃s ⁊ abrasi ut ne uesti¬
giuim quidẽ usquã uł nominis appel¬
latio. aut ipsius aut cuiꝰlibet alt̾ius de¬
monis remaneret: s ꝓ his crucis diu̾cȩ
signũ unusquisq in postib in ingres¬
fib in fenestris. in parietib colu̾nisq
depingeret. Qd̃ cũ factũ hi qui suꝑ¬
erant ex paganis uiderent: in recor¬
dationem rei magne ex traditione. si¬
bimet antiquitus cõmendate uenisse
phibent᷑. Signũ hoc nrm dnĩoe cru¬
cis intͣ illas quas dicunt iherogetistas
tur: uelut unũ ex ceteris litterarum
quȩ apud illos sunt elem̃tis. ¶uiꝰ lit¬
tere seu uocabuli: hanc eẽ asserant
int̾pretationẽ. Uita uentura. Diceban
gͦ hĩ qui tc̃ admiratione rorũ gestaꝵ
conũtebant᷑ ad fidẽ̾. ita sibi ab Antiqͥs
traditũ: qd̾ hȩc que n: oslunt᷑ tãdiũ
starent. quãdui uiderer ⁊ signum
istud uenisse in quo eẽt uita. Unde

Expanded text:
et illud apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singabscissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt ίερατικὰς, tur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
obturatis. desuꝑ etiã uariis colorib pic¬
tam aqua repletam statuit ut dm̃: ꝯ
excisum ueteris simulachri. qd̃ menelai
gub̃natoris ferebat᷑ caput. desuꝑ positũ
diligent᷑ aptauit. Assunt post hec
chaldei. itur in conflictũ: circa ydri¬
am ignis accenditur. Cera qua fuerat
ydria ignis extinguitur: sacerdotis frau¬
de canopus chaldeoꝵ uictor ostendit᷑.
Ynde ipsũ canopi simulachrũ ꝑedib ꝑ¬
exigius. attracto collo ⁊ quasi suggilla¬
to. uentre tumido in modũ ẏdriȩ. cũ
dorso equalit᷑ tereti formatur: ⁊ ex
hac ꝑsuasione uelut ds̃ uicꝰtor omiũ cole¬
batur. S fecerit hȩc fortasse chaldeis ali
quando. Nunc uͦ aduentante sacerdote
dei theophilo. nullus ꝓfuit sudor: nec cẽ¬
ris fraus obtecta subuenit.xuii.¬
astata sunt omĩa atq ad solum deduc

Expanded text:
obturatis, desuper etiam variis coloribus picobturatis, desuper etiam variis coloribus pictam, aqua repletam statuit ut Deum. Et excisum veteris simulachri, quod Menelai gubernatoris ferebatur, caput desuper positum diligenter aptavit. Adsunt post haec Chaldaei: itur in conflictum: circa hydriam ignis accenditur: cera qua foraminte hydria ignis extinguitur. Sacerdotis fraude Canopus Chaldaeorum victor ostenditur. Unde ipsum Canopi simulachrum, pedibus perexiguis, attracto collo, et quasi suggillato ventre tumido in modum hydriae cum dorso aequaliter tereti formatur. Ex hac persuasione velut Deus victor omnium colebatur. Sed profecerint haec fortasse aliquando Chaldaeis. Nunc vero adventante sacerdote Dei Theophilo, nullus profuit sudor, nec ceris fraus obtecta subvenit. Vastata sunt omnia, atque ad solum deduc
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ canopi quis enumeret suꝑstitiosa
flagitia: Ibi pͣtexto sacerdotalium litte¬
rarũ. ita ce enĩ appellant antiquas litte
publica scola. quẽ locum uelut fontem
quendã atq origine᷑ demonũ. intantũ
uenerabant᷑ pagani: ut multo ibi ma¬
ior. celebritas quã apud alexandriã habe¬
retur. Sed de huiꝰmodi quoq monstri er¬
rore. euimodi originẽ tradant: absur¬
dũ ñ erit paucis exponere: ferunt aliqnͣ
chaldeos ignem dm̃ suũ curcũferentes
cũ omĩum ꝓuinciarũ diis habuisse con¬
flictũ: quo scilicet qui uicisset hic ee
ligni. aut lapidis. uł ex quacũq mate¬
ria constabant: que ꝑ ignẽ ꝓculdubi¬
o corrrumperet᷑ Ex quo fiebat᷑: ut ignis
locis omĩb optineret. Hȩx cũ uidisset
canõpi sacerdos: callidũ quiddã excogita¬
uit. Ydriȩ fieri solent in egẏpti partib
fictiles. undiq crebris ⁊ minutis admo¬
dum foraminib patulȩ: quib turbida
aqua desudans defecatior atq purior red

Expanded text:
am vero Canopi quis enumeret superstitiosa flagitia? ubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptpublica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam apud Alexandriam haberetur. Sed de hujus quoque monstri errore, cujusmodi originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem Deum suum circumferentes, cum omnium provinciarum diis habuisse conflictum, quo scilicet qui vicisset, hic esligni, vel lapidis, vel ex quacunque materia constabant, quae per ignem procul dubio corrumperetur. Ex quo fiebat, ut Ignis locis omnibus obtineret. Haec cum audisset Canopi sacerdos, callidum quiddam excogitavit. Hydriae fieri solent in Aegypti partibus fictiles, undique crebris, et minutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida aqua desudans, defaecatior ac purior redd
Abbreviated transcription (Latin):
pud antiochiam sane. diu̾sis tempori¬
bus. multa ⁊ admodũ confuse gesta
sunt. Nam defuncto eudexio. eũ mul¬
ti chu̾sarũ urbiũ epĩ ad illã sede̾ sũ¬
ma ambitione iterent᷑ : adultunũ
meletum. de sebastia armenie: qui¬
tate contra. decreta concilii. issue trans¬
ferunt. Qui tam̃ ab ipsis rursũ in exiliũ
trudit᷑: qd̾ contra opinionẽ ipsoꝵ. non

Expanded text:
pud Antiochiam sane diversis temporibus multa et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non
Abbreviated transcription (Latin):
radunt auͣ fabianũ xxiii.¬
anthero defuncꝰto. cũ de. agro reu̾¬
coisset. atq alius de alio ut fieri solet
in talib conclamaret. nec tam̃ uulgi
sententia certi aliquid obstineret. as¬
titisse etiã ipsum intͣ oeteros scire cu¬
pientẽ qui rei exitus foret: ⁊ subito
ꝑ dĩ ꝓuidentiã colũbã celitus lapsam
nem. suꝑ capiit astitisse fabiani. Ad qd̾
spectaculũ ora euncłoꝵ oculosq conu̾¬
sos. ⁊ om̃s uelut uno spũ cõmotos. hẽ
eẽ ep̃atu dignũ ꝑdĩ iudiciũ decreuisse:
eumq continuo cathedre impositũ. &.
legitimo sacerdotio confirmatũ. Quod
alii suꝑ huiꝰ: alii suꝑ ⁊ epherini nomu

Expanded text:
radunt autem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro revercoisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam,nem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super hujus, alii super Zeferini nom
Abbreviated transcription (Latin):
constat illud qd in medium apłoꝵ ꝓ zelo¬
tipie suspitione ꝓduxit uxorem. ex con¬
tẽptu uitii ut libidinis gestũ: quo ꝑ hoc
continentẽ se ostenderet eius rei ꝙͣ. ni¬
mis putabat᷑ expetere : contẽpnendam¬

Expanded text:
constat illud, quod in medium apostolorum pro zelotipiae suspicione produxit uxorem, ex contemptu vicii vel libidinis gestum, quo per hoc continentem se ostenderet eius rei, quam nimie putabatur expetere. Increpa
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ factec fide uniu̾so orbi regni
cȩloꝵ scientiã tradidert. paruducẽ¬
tes plures libros condere: qđ huiꝰce
modi pͣdicationis assertio. non argu¬
mento humani sermonis. sed astipu¬
latione duuinȩ uirtutis indigeat.

Expanded text:
 facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nuerunt. Et alia eius filia sp̃u scoͣ reple¬
ta: ꝑmansit apud ephesũ. Et iohannes
ille qui supra pectus dniͣ recũbebat. qui¬
fuit sacerdos dñi pontificale petalum
gestans: & martyr ce doctor optimus
apud ephesum dormiuit. hec etiã de lo¬
cis in quib requiescunt in somno pa¬
eis: adiecisse sufficiat. S ⁊ gaius cuius
ante mentio facꝰta est. in dialogo suo
quẽ cũ ꝓculo disputans scribit: de fi¬
liab philippi simul ⁊ obitu ipsius. con¬
sonis uocib memorat dicens. Post ħ¬
aũ ꝓ pħissȩ quatuor fuerunt philip¬
pi filis: cuuis sepulchrũ extat apud
hierapolim urbem asyȩ. una cũ filia¬
bus suis. De his aũ ce sucas in actib
apłoꝵ meminit. cũ adhuc apud cesa¬
ream degerent. Dicit gͦ ita. Henimꝰ
inquit orsaream. ⁊ ingressi in domũ
philuppi eugłiste qui erat ex septẽ:
mansunus apud eum. huic aũ erant

Expanded text:
nuere, et alia ejus filia Spiritu sancto replenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dicens: Post haec autem quatuor fuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, inquit, Caesaream et ingressi in domum Philippi evangelistae, qui erat ex septem, mansimus apud eum. Huic autem
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Auint inquit beatũ petrũ. cum
uidisset uxorẽ suã duci ad passionem
gauisũ ẽẽ electionis gr̃a. ac regressiõis
ad ꝓpͥam domũ: ⁊ exclamasse post e¬
amꝰ cum duceret᷑. ac ꝓpͥo nomine com¬
pellantẽ dixisse. O coniunx memͣto
fecꝰta fuit affectio beatoꝵ. xxx.
git᷑ qr de uitȩ exitu petri uł pauli iã¬
in suꝑiorib explanauimꝰ. s ⁊ tempus
ioħis quo uita excessit ex parte iam
d̾iximus: nunc etiam de loco quietis etus
scđm fidẽ polieratis ephesii epĩ edorẽre
conueniens puto. Flic enĩ policrates uic¬
tori ep̃o urbis romȩ seribens. ⁊ ipsius ⁊¬
philippi apłi. ac filiarũ eius parit᷑ me¬
munit dicens. sicut iã suꝑuis inserui¬
mus. qd magna luminaria in asyȩ par-¬
tib dormierunt: quȩ resuscitabit dñs
in nouissimo die aduentus sui cũ ueni¬
et in gła. ⁊ requiret om̃s scõs. Dico aũ
de philippo inquit. qui fuit unus ex
apłis qui dormiuit apud hierapolun:

Expanded text:
tur. Aiunt, inquit, beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento erfecta fuit affectio beatorum.gitur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin.