comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. est qͥ clamat. Qs nr̃m ẽ inquilmꝰ
usq in scła.: Naucis dieb hic uiuimꝰ
& transimꝰ. Inquilin enĩ hic sumus: ha¬
bitatores in celo erimꝰ. Hic es inqͥlinꝰ. In¬
de. auditurus es uocem dñi dĩ tui. Migͤ.
Nam de domo illa et̃na in celis.: nemo te
uibet migrare. Hic gͦ es inquilinꝰ. Unde
etiam dr in alio psalmo. Inquilinꝰ ego
sũ apud te. & ꝑegrinꝰ. sicut om̃s patres
mei. hic gͦ inquilin sumꝰ. ib nob̃ dñs
mansiones dabit et̾nas. Multe inquit
mansiones sunt apud patr̃e meum. Man¬
siones illas non tamꝗͣ inquilinis dabit:
s tamꝗͣ. ciuib in eternum mansuris. hic
tam̃ fratres. qr non modico tpr̃e. futu¬
ra erat eccła in hac t̾ra. siqͥdem hic erit
eccła usq in finẽ scħ: ideo dix̃. Inqͥlinus
ero in tab̃nacło tuo. usq in scła. Seuiat
quantũlibet inimicus. obpugnet me.
insidias mͥ p̃paret. scandalis crebrescat.
faciat angi meum cor: inquilinꝰ ero in

Expanded text:
mus, est qui clamat. Quis nostrum est inquilinus mus, est qui clamat. Quis nostrum est inquilinus usque in saecula? Paucis diebus hic vivimus, et transimus: inquilini enim hic sumus, habitatores in coelo erimus. Ibi es inquilinus, unde auditurus es vocem Domini Dei tui: Migra. Nam de domo illa aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum mansuris. Hic tamen, fratres, quia non modico tempore futura erat Ecclesia in hac terra, sed hic erit Ecclesia usque in finem saeculi: ideo hic dixit, Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Saeviat quantumlibet inimicus, oppugnet me, insidias mihi praeparet, scandalis crebrescat, et faciat angi cor meum: inquilinus ero in
Abbreviated transcription (Latin):
lam turrem diaboli tela secutura sunt.
ib stabis munitus & fixiis. Quomodo
autem fugies ad turrem: Ne focte qͥs¬
q in temptatione positus. corporaliter
querat turrem istam: & cũ eam ñ inue¬
nerit fatigetur ut deficiat in tempta¬
tione. Ante te ẽ turris. recordarexͫ.
& intra in turrem. Quomodo recorda¬
ris xp̃m. ut intres in turrem: qͥcqͥd
ne passus est. Ut moreretur. & resur¬
geret. Talem et tu in finẽ spera. qua¬
lis in illo p̃cessit. & intrasti in turrem.
non consentiendo inimico. Si enim con¬
senseris inunieo: tunc ad te ꝑuenit ob¬
pugnantis iacłm. Tu potiꝰ in illũ iacła¬
re tela quib feriatur. quib uincat᷑.
Quȩ sunt ista tela: Uerba dĩ. fides tua.
spes ipsa tua. oꝑa bona. Non dico. sic es¬
to in ista turre. ut uaces ib. & suffici¬
as tibi: ꝙ ñ ad te hostis tela ꝑueniunt.
Age ib aliqͥd: non cessent man̾us. Oꝑa
tua bona. gladii sunt int̾ficientes ini

Expanded text:
lam turrem diabolica jacula secutura sunt; lam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis munitus et fixus. Quomodo autem fugies ad turrem? Ne forte quisque in tentatione positus corporaliter quaerat turrem istam; et cum eam non invenerit, fatigetur, aut deficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquine passus est, ut moreretur et resurgeret. Talem et tu finem spera qualis in illo praecessit, et intrasti in turrem non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, tunc ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur, quibus vincatur. Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes ipsa tua, opera bona. Non dico: Sic esto in ista turre, ut vaces ibi, et sufficiat tibi quia non ad te hostis tela perveniunt. Age ibi aliquid; non cessent manus: opera bona tua gladii sunt interficientes inim
Abbreviated transcription (Latin):
ait ipse. apłs : quod enim uidet qͥs. qͥd
sꝑat:Si autem qd̾ non uidemꝰ sꝑamus :¬
ꝑ patientiam expectamꝰ. E item. Spe e¬
nim salui facti estis. Deduxisti me qr fac¬
tus es spes mea. turris fortitudinis a fa¬
cie inimici. Angitur cor nr̃m inquit is¬
ta unitas a finib t̾re: laboro inter tẽp¬
tationes & scandala. Inuident pagani:
qr uicti sunt: insidiantur heretiei. pal¬
lio uelati nominis xp̃i. Intus in ipsa ec¬
cła: uim patitur frumentum a palea.
Inter hec omĩa cum angitur cor meum:
clamabo a finib t̃re. S non me deserit
ipse qui me exaltauit supͣ petrã. ut dedu¬
cat me usq ad se: qr & si laboro. diabolo
ꝑ tot loca & tempora. & occasiones insidi¬
ante aduersus meꝰ hic ẽ mͥ turris forti¬
tudinis. Quo cum fugero. non solum u¬
tabo tela inimici. s etiam in illum que
uoluero securus ipse iaculabor. Ipse enĩ
suꝑ quã edificata ẽ eccła. Caue ne feriariꝰ
a diabolo. fuge ad turrẽ. numꝗͣ te ad il¬

Expanded text:
stolus? Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Et item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero securus ipse jaculabor. Ipse enim super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad il
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm fit: nec sib qͥsq innotescit. nͥ tẽp¬
tatꝰ : nec potest coronar nͥ uicerit. nec
potest uincere nͥ certauerit: nec potest
certare. nͥ inimicũ ꝙ tẽptatiões habuerit.
Angit᷑ gͦ ã finib t̾re iste clamans. s tam̃
non relinquit᷑: qm̃ nos ipsos qđ ẽ corpꝰ
suum uoluit p̃figurare & in illo corpo¬
re suo. in quo iam & mortuus ẽ. ꝙ resur¬
rexit. & in cęlũ ascendit: ut qͦ caput p̃¬
cessit. illuc se mẽbra sequutura confidant.
Ergo nos transfigurauit in se. q̃n uoluit tẽp¬
tari a sathana. Modo legebatur in eugłio.¬

Expanded text:
nostram fit, nec sibi quisque innotescit nisi tentatus, nec potest coronari nisi vicerit, nec potest vincere nisi certaverit, nec potest certare nisi inimicum et tentationes habuerit. Angitur ergo iste a finibus terrae clamans, sed tamen non relinquitur. Quoniam nos ipsos, quod est corpus suum, voluit praefigurare et in illo corpore suo, in quo jam et mortuus est, et resurrexit, et in coelum ascendit; ut quo caput praecessit, illuc se membra secutura confidant. Ergo nos transfiguravit in se, quando voluit tentari a satana . Modo legebatur in E
Abbreviated transcription (Latin):
qr xp̃c unꝰ: cuiꝰ om̃s nos mẽbra sumꝰ. Nam
quis unꝰ homo clamat a finib t̾re: Non
clamat a finib t̃re. nͥ hereditas illa. de qͣ
dictum ẽ ips filio. Postula a me. ꝙ dabotͥ
g̃s. h̾editatẽ tuã. & possessionẽ tuã t̃minõ

Expanded text:
ristus unus, cujus omnes membra sumus. Nam quis unus homo clamat a finibus terrae? Non clamat a finibus terrae, nisi haereditas illa, de qua dictum est ipsi Filio: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
Abbreviated transcription (Latin):
malis aĩa mea : ⁊ uita mea in infer¬
no apppinquauit. Audemꝰ ne dic̾e
aĩam xp̃ĩ repletã malis: cũ illa pas¬
sionis afflictio. in carne ualuerit qͥcqͥad
ualuit: Uñ ⁊ ipse suos ad tolerantiam
passionis accendens. ⁊ tãꝗͣ. ad respondẽ¬
dũ exhortans chorũ suũ: nolite in qͥt ti¬
mere eos qui corpꝰ occidunt. aĩam aut̃
ñ posst᷑ occidere. An occidi a ꝑsequtito¬
rib aĩa nͣ potest: mał aũ repleri potest.
Q d si ita ẽ: querendũ quib. Non enĩ ui¬
ciis. ꝑ quȩ hoĩ dñat᷑ iniquitas. animam
illã repletã possumꝰ dice̾: s forte dolori
aĩa: quẽ in euitabilit̾ ĩminentẽ p̃cedit
tristitia. qͥ soliꝰ aĩȩ dolor ẽ. Dolere. gͦ aĩa
etiã ñ dolente corpore potest. dolere
aũ corpꝰ sine aĩa ñ potest. Cur itaq ñ
dicamꝰ ñ humanis peccatis. s tñ huma¬
nis mał repletã fuisse animã .xͥ. de qͦ¬

Expanded text:
a mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribanima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De q
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ ⁊ de. dõ. magnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis: qͥ
remanent qͥ stͣ in circuitu eiꝰ. nͥ qr ille
qͥ ubiq ẽ. uoluit ꝑ carne̾ in uno loco
nasci. in una gente conu̾sari. in uno lo¬
co crucifigi. ex uno loco resurgere. ex u¬
no loco in celũ ascendere: ł bi hoc fecit.
in circuitu eiꝰ gentes st̃. Si ibi reman̾et
uͥ ista fecit. ñ ee̾t magnꝰ ⁊ t̾ribił in os̃
qui in circuitu eiꝰ st̃. Quia uͦ ibi sic p̃di¬
cauit. ut inde sui noĩs miteret p̃di¬
catores. ꝑ om̃s gcͣs toto orbe t̾rarũ faci¬
endo miracula ꝑ seruos suos: factꝰ esꝰt

Expanded text:
dinis ejus non est finis» ; qui remanent, qui sunt in circuitu ejus, nisi quia ille qui ubique est, voluit per carnem in uno loco nasci, in una gente conversari, in uno loco crucifigi, ex uno loco resurgere, ex uno loco in coelum ascendere? Ubi hoc fecit, in circuitu ejus Gentes sunt. Si ibi remaneret ubi ista fecit, non esset «magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt:» quia vero ibi sic praedicavit, ut inde sui nominis mitteret praedicatores per omnes Gentes toto orbe terrarum; faciendo miracula per servos suos, factus e
Abbreviated transcription (Latin):
dñm głe non inuenerunt: qr spelunca
se texerat: id ẽ carnis infirmitatẽ ocłis
obiciebat: maiestatem autẽ diuinita¬
tis in corporis tegmine. tamꝗͣ. t̃re ab¬
dito contegebat. Illi gͦ non cognoscen¬
tes dm̃. crucifixerunt hominem: nec
neri posset nͥ in homine. Opposuit
male querentib t̾ram: seruauit be¬
ne querentib uitam. fugit gͦ scđ̾m
carnem in speluncam a facie̾ saul.
Qd̃ si et hoc uelis acciꝑe ita dñm fugis¬
se in speluncam a facie saul qr passus
est. usq adeo se occultare iudeis. ut ⁊
moreretur: quantũlibet eñi seuireNs
in eum iudei donec moreret᷑. ad huc pu
tum erat in libro sapientie. Morte t᷑¬
pissima condemnemus eum: erit ent̃
um de manu contrarioꝵ. Qͥa gͦ eruei

Expanded text:
e non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, majestatem autem divinitatis in corporis tegmine, tanquam terrae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum, crucifixerunt hominem. Nec neri posset nisi in homine. Opposuit male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saül. Quod si et hoc velis accipere, ita Dominum fugisse in speluncam a facie Saül, quia passus est; usque adeo se occultavit Judaeis, ut et moreretur. Quantumlibet enim saevirent in eum Judaei, donec moreretur, adhuc put praedictum erat in libro Sapientiae: Morte turpissima condemnemus eum. Erit enim um de manu contrariorum. Haec cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo hc̃ mͥ eripit. Qd̃ illi dem. nemo mͥ
eripit : qr in corde inclusũ ẽ. Meritito
d̾r in illa suꝑiore fiducia. qͥd faciet mͥ
homo. Seuiat homo. ꝑmittatur seuire:
ꝑmittat᷑ effic̾e. qd conat᷑. Qͥd ẽ ablaturꝰ:
aurũ. argentũ. pecora. seruos. ancillaᷤ. fun

Expanded text:
nemo hunc mihi eripit: quod illi dem nemo mihi eripit, quia in corde inclusum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere quod conatur: quid est ablaturus? A
Abbreviated transcription (Latin):
hunc incolent ⁊ abscondent. qr in ipsa ꝑe¬
gͥnatione st̃. ⁊ carn̾ẽ portant. dolũ teg̃t
in corde: qͥcqͥd mali cogitant absconduis.
Quare : qr adhuc ꝑ egͥna ẽ uita ista. Absꝯ¬
dent. Apparebit quod abscondent: ⁊ ipsi
ñ abscondent᷑. est in ħ abscondito alius
intellectꝰ qͥ fortassis mag̃ placebit. Eteñ
ex hisqͥ longe sunt a scĩs. subintrant qͥ¬
dam falsi. & peiores tribulationes faci¬

Expanded text:
um, incolent, et abscondent; quia in ista peregrinatione sunt et carnem portant, dolum tegunt in corde, quidquid mali cogitant abscondunt. Quare? Quia adhuc peregrina est vita ista. Abscondant; apparebit quod abscondunt, et ipsi non abscondentur. Est et in hoc abscondito alius intellectus, qui fortasse magis placebit. Etenim ex iis qui longe facti sunt a sanctis, subintrant quidam ficti, et pejores tribulationes faci
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. s ad eam ꝑtinentib etiam hisqͥ
fuerunt ante nos: & his qui futuri st̃
post nos. usq infinẽ scł. Tota eñi eccła
constans ex omib fidelib. qr fideles õs
m̃bra st̃ xp̃i. habet illud caput positũ
in celis. quod gub̾nat corpus suum. etsi
separatum est uisione: s annectit᷑ carita¬
ꝓptea in omib psalmis. sic audiamꝰ uoce
capitis. ut audiamꝰ & uoces corporis.
Noluit enĩ loqui separatim. qr noluit ẽẽ
separatus. dicens. Ecce ego uob̃cum sum:
usq ad consummationem scł. Si nob̾cũ
est. loqͥtur in nob̃: loquit᷑ de nob. loqͥtur
in nobis ꝙ ex nobis loqui uoluerimus:
in mendacio remanebimus. Qͥa gͦ passio
lum habeat. In finem. Finis. xp̃c est.
Quare dictus est finis: Non qui consumat
s qͥ c̃sũmet. Consumere enim. ꝑdere
est: consũmare ꝑficere. finitum enĩ
qͥcqͥd dicimꝰ: a fine dicimꝰ.s. alit̃ dicimꝰ
finitus ẽ panis: alit̃ dicimꝰ finita ẽ tu¬

Expanded text:
agunt, sed ad eam pertinentibus etiam his qui agunt, sed ad eam pertinentibus etiam his qui fuerunt ante nos, et his qui futuri sunt post nos usque in finem saeculi. Tota enim Ecclesia constans ex omnibus fidelibus, quia fideles omnes membra sunt Christi, habet illud caput positum in coelis quod gubernat corpus suum; etsi separatum est visione, sed annectitur charitapropterea in omnibus Psalmis sic audiamus voces capitis, ut audiamus et voces corporis. Noluit enim loqui separatim, quia noluit esse separatus, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Si nobiscum est, loquitur in nobis, loquitur de nin nobis et ex nobis loqui voluerimus, in mendacio remanebimus. 2. vers. 1. lum habeat: In finem. Finis Christus est . Quare dictus est finis? Non qui consumat, sed qui consummet. Consumere enim, perdere est: consummare, perficere. Finitum enim quidquid dicimus, a fine dicimus. Sed aliter dicimus, Finitus est panis; aliter dicimus, Finita est tu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nos p̃cesserunt in familia ipsius. Pa¬
tres quidem nr̃i: s tam̃ conserui nr̃i.
Neq imꝑaret hoc ds ut faceremꝰ. si non¬
possibile ẽẽ iudicaret. ut hoc ab hoĩe
fieret. S si consid̾ans infirmitatẽ tuam
deficis sub p̃cepto. confortare in exẽplo.
S etiam exemplũ ad te multum est.
Adest tͥ qui p̃stitit exemplũ: ut p̃beat
ꝙ auxilium. Audiamꝰ gͦ in isto psalmo.
Oportune namq accidit. ⁊ illo ꝓcuran¬
te. ut ei consonaret eugłm. comm̃dans
nob̾ dilectionẽ xp̃i. qua animã suam
posuit ꝓ nob: ut & nos aĩam nrãm ꝓ
fratrib ponamꝰ. Concordauit ꝙ conso
iste passionẽ ipsius cantat. & qm̃ totus
non dubito. caput est ipse saluator nr.
passus subpontio pilato. quinẽ posteaqͣ
resurrexit a mortius. sedet ad dexteram
patris. corpꝰ autem eiꝰ est eccła. non ista
aut illa. s toto orbe diffusa: nec ea que
nune ẽ in hominib qͥ p̃sentem uitam

Expanded text:
qui nos praecesserunt in familia ipsius, paqui nos praecesserunt in familia ipsius, patres quidem nostri, sed tamen conservi nostri; neque imperaret hoc Deus ut faceremus, si impossibile judicaret ut hoc ab homine fieret. Sed considerans infirmitatem tuam, deficis sub praecepto? Confortare in exemplo. Sed etiam exemplum ad te multum est? Adest ille qui praebuit exemplum, ut praebeat et auxilium. Audiamus ergo in isto psalmo: opportune namque accidit, et illo procurante, ut ei consonaret Evangelium, commendans nobis dilectionem Christi, qui animam suam posuit pro nobis, ut et nos animam nostram pro fratribiste passionem ipsius cantat. Et quoniam tnon dubito: caput est ipse Salvator noster, passus sub Pontio Pilato, qui nunc postea quam resurrexit a mortuis, sedet ad dexteram Patris: corpus autem ejus est Ecclesia; non ista, aut illa, sed toto orbe diffusa; nec ea quae nunc est in hominibus qui praesentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. d̾s apud patrem
homo apud nos ex no¬
bis ipsis. iam circa dexteram patris: au¬
distis quantũ nos diligat. Nam sue ca¬
ritis mensuram. & ipse dix̃. ⁊ nob in dix̃:
mandatũ suum dicens eẽ ut nos inuicẽ
diligamus. & ne queremus dubitantes
& estuantes. quantũ nos debeamꝰ inui¬
cem diligere. quantaq illa sit que do
placet caritatis ꝑfecta mensura. eae¬
nim ꝑfecta ẽ. qua maior eẽ non potest.¬
ipse expressit. ipse docuit. ⁊ ait. Maio¬
rem hac dilectionẽ nemo habet. quã
ut animã suam ponat qͥsꝓ amicis suiꝰ.
fecit ipse qd̾ docuit: fecerunt ⁊ apłi
qđ ab illo didicerunt: & nob̾ facien¬
dũ p̃dicauerunt. Faciamꝰ &e nos. qr
si non sumꝰ qd̾ ille scđm id qđ creauit
nos: qd̾ ille tam̃ sumꝰ. scd̃m id qd̃ factꝰ
factus ẽ ꝓpt̃ nos. Et si solus fecisset: forte
nemo nostrũ audere deberet imita¬
ri. Ita eñi ille homo erat: ut & ds eẽt.
S in eo quod homo erat imitati st̃ serui
dñm: & discipł magistrũ: & feceruis

Expanded text:
 Deus apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus . Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli quod ab illo didicerunt, et nobis faciendum praedicaverunt. Faciamus et nos; quia etsi non sumus quod ille secundum id quod creavit nos, quod ille tamen sumus secundum id quod factus est propter nos. Et si solus fecisset, forte nemo nostrum deberet audere imitari; ita enim ille homo erat, ut et Deus esset: sed in eo quod homo erat, imitati sunt servi Dominum, et discipuli Magistrum, et fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
malos. simus boni: ꝙr & nos fuimꝰ mali
ꝓnichilo saluos faciet d̾̃s om̃s. De quib
desꝑare audemus:  ergo de nemine des¬
ꝑemus. Pom̃ib quos patim᷑ oremꝰ: a deo
numquam recedamus. Patrimonium
se sit. Ipse hic consolator. ibi munerator.
ubiq inuificator. & uite dator: ñ alte¬
rius uite: s illiꝰ de quadictum ẽ. Ego
sum uia. & ueritas. ⁊ uitaꝰ ut ⁊ hic in
lumine fidei. ⁊ ib in lumine speciei. tã¬
quã in lumine uiuentium. in conspec¬
udiuimus in eugłio.¬

Expanded text:
malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. Pro nihilo salvos faciet Deus omnes, de quibus desperare audemus. Ergo de nemine desperemus, pro omnibus quos patimur oremus, a Deo nunquam recedamus. Patrimonium se sit. Ipse hic consolator, ibi munerator, ubique vivificator et vitae dator; non alterius vitae, sed illius de qua dictum est, Ego sum via et veritas et vita : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspecudivimus in E
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita factũ
est: sit nom̃ dñi benedictũ. Uuln̾e. etiã
ꝑcussus a capite usq ad pedes. integer
tam̃ intus. respondit temptatrici. de
lumme uiuentium. de lumine cordiᷤᷤ
uiuentium sapĩa. & tenebre insipien¬
tium. stulticia est. Rocuta es tamꝗͣ una
ex insipientib mulierib. Carnẽ meã¬
meã uides: lucẽ cordis mei ñ uides. Po¬
t̾at illa tẽ uirũ amplꝰ amare. si pulcri¬
tudinẽ interiorẽ nosset. & inspiceret
ubi ille pulchererat coram ocłis deiꝰ qr
in illo erant uota quȩ reddẽt laudes
deo. Quomodo illud patrimonium ñ
inuaserat inimicus: quã integrum
erat qd possidebat: & ꝓpt̃ qd̾ amplius
possidendũ sꝑabat: iturus a uirtutib
in uirtutem. Ergo frẽs ad hoc ualeant¬
nob̾ hec omĩa: ut dm̃ gratis diligamus.
In illo sꝑemꝰ: nec hominem nec diabolũ
timeamus. Nec ille nec ille facit aliqͥd:
nͥ quando ꝑmittit᷑. ꝑmitti ad niehil
potest: nis quod uobis ꝓdest. Toleremꝰ

Expanded text:
nus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Vulnere etiam percussus a capite usque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sviventium sapientia, et tenebrae insipientium stultitia est. Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: carnem meam vides, lumen cordis mei non vides. Poterat enim illa tunc virum amplius amare, si pulchritudinem interiorem nosset, et inspiceret ubi ille pulcher erat coram oculis Dei: quia in illo erant vota, quae redderet laudis Deo. Quomodo illud patrimonium non invaserat inimicus! Quam integrum erat quod possidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat iturus a virtutibus in virtutem! Ergo, fratres, ad hoc nobis valeant haec omnia, ut Deum gratis diligamus, in illo speremus semper, nec hominem, nec diabolum timeamus. Nec ille, nec iste facit aliquid, nisi quando permittitur: permitti ad nihilum potest, nisi quod nobis prodest. Toleremus
Abbreviated transcription (Latin):
saulem ipse dd. E elegit parcere. ꝗͣ.
occidẽ. Ille autem. nec tali beneficionie¬
tis ẽ : ut desineret ꝑsequi. Inuenimus
gͦ illo tempore quando saul dauid ꝑ¬
sequebat᷑. regem futurũ. & p̃destinatũ.
rex repbatusiam: quod fugerit in spe
lunca a facie saul ipse dauid. Qd gͦ hoc
ad xp̃m: Si omĩa que tunc agebantur
figure erant futuroꝵ: inuenimꝰ ibi
xpistum. multo maxime. Nam illud ne
corrumpas in tituli inseriptionẽ: non
undeo quomodo ꝑtineat ad illũ dauid.
Non enĩ aliqͥs titulus inscriptus erat ip¬
si dauid: quem uoluit corrumꝑe saul. ui¬
deamꝰ autem in passione. dñi scriptum.
fuisse titulum rex iudeors. ut ille titulꝰ
expbraret frontem ipsoꝵ: quod a rege
suo manꝰ non abstinuerunt. In illise.¬
nim saulerat: in xp̃o dauid erat. Ap̃e
enim sicut dicit apłicum eugłm. est qd¬

Expanded text:
Saülem ipse David; et elegit parcere quam Saülem ipse David; et elegit parcere quam occidere. Ille autem nec tali beneficio victus est, ut desineret persequi. Invenimus ergo illo tempore, quando Saül David persequebatur, regem futurum et praedestinatum reluncam ipse David. Quid ergo hoc ad Christum? Si omnia quae tunc agebantur, figurae erant futurorum, invenimus ibi Christum, et multo maxime. Nam illud, Ne corrumpas in tituli inscriptionem, non video quomodo pertineat ad illum David. Non enim aliquis titulus inscriptus erat ipsi David, quem voluit corrumpere Saül. Videmus autem in passione Domini scriptum fuisse titulum, Rex Judaeorum; ut ille titulus exprobraret frontem ipsorum, quod a rege suo manus non abstinuerunt. In illis enim Saül erat, in Christo David erat. Christus enim, sicut dicit apostolicum E
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ã: ad illum ꝑuenire. S cum ad illum
ꝑueneris: ultra non queris. Finiᷤᷤ tuus
est. Quomͦ enim finis uȩ tue ẽ locꝰ est
sic finis studii tui. ꝓpositi tui. conatꝰ tui.
intentionis tue. ille ẽ ad quem ꝑtendis.
Ad quẽ cum ꝑueneris. ultra non desida¬
bis: quia meliꝰ nicħ habebis. Ipse ergo
exemplum nob uiuend ꝓposuit in hac
uita: & p̃mium uiuendi dabit in fu¬
tura uita. In fin̾ẽ ne corrumpas. ipsi
dauid. intituli inscriptionẽ: cũ fuge¬
ret a facie saul in speluncam. Defẽ¬
rentes nos ad scãm scripturam. inue¬
nimus quidem scm̃ dauid illum regẽ
isrł. ex quo etiam nom̃ accepit psalt̾iũ
cutorem saulem rex dauid. E cum eẽt
ille mittissimus. ille ferocissimꝰ. ille le¬
nis. ille in uidus. ille patiens. ille crii¬
delis. ille beneficus. ille ingratus. ꝑtu¬
lit eum tanta lenitate. ut cũ eum ac¬
cepisset in manꝰ. non illũ attigisset.
non lesisset. Accepit enim eum a dño
deo in potestatem: ut si uellet occidet

Expanded text:
nire: sed cum ad illum perveneris, ultra non quaeris; finis tuus est. Quomodo enim finis viae tuae locus est sic finis studii tui, propositi tui, conatus tui, intentionis tuae, ille est ad quem tendis; ad quem cum perveneris, ultra non desiderabis, quia melius nihil habebis. Ipse ergo et exemplum nobis vivendi proposuit in hac vita, et praemium vivendi dabit in futura vita. 3. In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem, cum fugeret a facie Saül in speluncam. Referentes nos ad sanctam Scripturam, invenimus quidem sanctum David illum regem Israel, ex quo etiam nomen accepit Psalteriumcutorem Saülem rex David: et cum esset ille mitissimus, ille ferocissimus; ille lenis, ille invidus; ille patiens, ille crudelis; ille beneficus, ille ingratus; pertulit eum tanta lenitate, ut cum eum accepisset in manus, non illum attigisset, non laesisset. Accepit enim a Domino Deo potestatem, ut si vellet, occideret
Abbreviated transcription (Latin):
lunca: eontegise t̃ra. Qͥ enĩ fugit in spe¬
linicam: terra contegitur. ne uideatur.
Portabat autem t̾ram iħe. carnẽ quã acce¬
ꝑat de t̾ra. & in ease occultabat: ne a uide¬
is inueniretur d̾s. Si enĩ cognouissent:¬

Expanded text:
lunca? Contegi terra. Qui enim fugit in spelunca? Contegi terra. Qui enim fugit in speluncam, terra contegitur, ne videatur. Portabat autem terram Jesus, carnem quam acceperat de terra; et in ea se occultabat, ne a Judaeis inveniretur Deus. Si enim cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵs. puduit illos habere regem. quẽ cru¬
cifigere potuerunt. Non enim uidint
qr ipsa crux. in qua eum crucifixerunt.
futura erat in frontib regum. Cum gͦ
indignarent᷑ ex illo titulo. adierunt pi¬
latum iudicem. cui obtuler̃t occidendũ
xp̃m: & dixerunt ad eum. Noli scribere
sic. rex iudeoꝵs : s scribes ĩpse dix̃. regem
se ẽẽ iudeoꝵ. E qr iam cantatũ erat per
spm̃ scm̃. in finẽ ne corrumꝑas in tituli
inscriptionẽ: respondit ei pilatus. Qd̃
scripsi. scripsi. Qd michi suggeritis falsi¬
tatem: Ego non corrũpo ueritatem.
Andi mus ergo. qͥd sibi uelit: ne corrum¬
pas in tituli inscriptionẽ. Qͥd gͦ est cum
fug̾et a facie saul: in speluncam: qd̃ qͥde
& dauid ille fecit. S qr in illo non inueni¬
nus titul inscriptionem: in hoc inueni¬
amus fugam in speluncam. Figurabat
enim aliquid illa spelunca. qua se texit
ipse dd̾. Quare autem se texit. ut occulta¬
retur: ꝙ non inueniret᷑. Qͥd ẽ contegispe¬

Expanded text:
orum: puduit illos habere regem quem crucifigere potuerunt. Non enim viderunt quia ipsa crux, in qua eum fixerunt, futura erat in frontibus regum. Cum ergo indignarentur ex illo titulo, adierunt Pilatum judicem, cui obtulerant occidendum Christum, et dixerunt ad eum: Noli scribere sic, Rex Judaeorum; sed scribe quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Et quia jam cantatum erat per Spiritum sanctum, In finem; ne corrumpas in tituli inscriptionem, respondit eis Pilatus, Quod scripsi scripsi : quid mihi suggeritis falsitatem? Ego non corrumpo veritatem. 4. Audivimus ergo quid sibi velit, Ne corrumpas in tituli inscriptionem. Quid ergo est, Cum fugeret a facie Saül in speluncam? Quod quidem et David ille fecit: sed quia in illo non invenimus tituli inscriptionem, in hoc inveniamus fugam in speluncam. Figurabat enim aliquid illa speluncam, qua se texit David. Quare autem se texit? Ut occultaretur, et non inveniretur. Quid est contegi spe
Abbreviated transcription (Latin):
uerum. ħ lum̃ uiuentium. ut gratis¬
iob coleret dm̃. D̃s uidebat in corde
serui sui: cultum suum gͣtuitum. Pla¬
cebat enĩ illud cor in conspectu dñi. in
lumine niuentiũ. diabolũ latebat.ꝙr
in tenebris erat. Admisit d̾s tẽptatore.
ñ ut ipse nosset qd̾ nou̾at: s ut nobis
noscendũ & imitandũ preberet. Nũqͥd
enĩ si temptator ñ admitt̾etur. uidẽmꝰ
nos ipsi in iob. qđ deb̃emꝰ ⁊ uellemꝰ uni¬
tari: admissus temptator. abstulit oĩa.
remansit ille solꝰ a facultatib. solꝰ a fami¬
lia. solꝰ a filiis: plenꝰ do. Uxor sane relic¬
ta erat. Maisericordẽ putatis diabolũ:
qͥ ei reliquit uxorem. nouerat ꝑ quã
deceꝑat adam. Suã reliquerat adiutͥcẽ:
ñ mariti consolatricẽ. Ille gͦ plenꝰ deo
in qͦ uota erant quȩ redderet laudes.
ut ostend̾et qr gratis dm̃ colebat. ñ ido

Expanded text:
en, hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, videremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet quia gratis Deum colebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Incolent ⁊ abscondent. Incolere. ꝑ egͥna¬
ri ẽ. Incole dñr. qui habitant in patria
ñ sua. Om̃is homo in hac uita. ꝑegrinꝰ ẽ.
In qua uita uidetis. qr carne circũtegim᷑:
ꝑ quã carn̾e cor uideri ñ ꝓotest. Ideo apłs

Expanded text:
Incolent, et abscondent. Incolere peregrinari est. Incolae dicuntur qui habitant in patria non sua. Omnis homo in hac vita peregrinus est: in qua vita videtis quia carne circumtegimur, per quam carnem cor videri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd reddatis: An forte animalias illa que
offerebant᷑ ad aras aliqn: nicħ tale offe¬
ras: in te ẽ qđ uoueas & reddas. De. cor¬
dis archa ꝓfer laudis incensũ: de cellario
Quiqͥd ꝑfers. accende caritatẽ. In te sunt
uota quȩ reddas laudes deo. Cuiꝰ laudis:
Qd eñi tibi p̃stitit : qm̃ eruisti aĩam meã
de morte. Ipsa ẽ illa uita: ꝗͣ. eñciat illi.¬

Expanded text:
quid reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer laudis incensum, de cellario dei. Quidquid profers, accende charitate. In te sint vota, quae reddas laudis Deo. Cujus laudis? Quid enim tibi praestitit? Quoniam eruisti animam meam de morte. Ipsa est illa vita
Abbreviated transcription (Latin):
uocauer̃t. Quasi sibi dñm inuocare
uidebant᷑. & petebant illũ de heredita¬
tib. de amplianda pecunia. de ꝓlon¬
ganda uita ista. de ceteris tẽporalib
reb. E qͥd de illis dix̃ scriptura : dñm
ñ inuocauer̃t. Ideo quid sequit᷑. Ibi ti¬
muer̃t timore: ubi ñ erat timor. Qͥd
ẽ ubi ñ erat timor: Ne illis subtͣheret᷑
pecunia. ne aliqͥd in domo eors minꝰ fie¬
ret. postremo ne minꝰ annor in hac ui
ta hab̾ent: quã sibi sꝑabant. Herũ ibi
trepidauerunt timore. uͥ ñ erat timor:
quale ᷤᷤ fuert illi iudei. Si dimiserimꝰ eũ
iuiuerȩ:uenient romani. ⁊ auferent
a nob̃ ⁊ locũ ⁊ gentẽ. Ibi timuer̃t timore:
ubi ñ erat timor. Ecce sciu qm̃ ds m̃s
m̃ ocħ interioris. magna fiducia securi¬
tatiᷤᷤ: ecce scio qm̃ d̾s mͣs es tu. In deo lau¬
dabo sermonẽ. in deo laudabo uerbũ:¬

Expanded text:
ocaverunt. Quasi Dominum sibi invocare videbantur; et petebant eum de haereditatibus, de amplianda pecunia, de prolonganda vita ista, de caeteris temporalibus rebus: et quid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberent in hac vita, quam sibi sperabant: verum ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quales fuerunt illi Judaei: Si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et auferent a nobis et locum et gentem . Ibi timuerunt timore ubi non erat timor. Ecce scivi, quoniam Demen oculi interioris, magna fiducia securitatis! Ecce scivi quoniam Deus meus es tu. 18. vers. 11. In Deo laudabo verbu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea dilig̃ qr aliqͥd donauit: aut qi mul¬
tũ donauit. Bonaũ ⁊ diues maritus: ⁊
pauꝑ factꝰ ẽ maritꝰ. Quãmulti ꝓscͥpti.a
ne aliud amare ꝗͣ. maritos putarentur.
ñ solũ ñ deseruerunt. s amplꝰ obsecute
st̃. Si gͦ maritꝰ carnał gͣtis diligit᷑. si cas
te diligit᷑: ds qͦmͦ diligendꝰ ẽ uerus ⁊ ue¬
rax. anime maritꝰ ad ꝓlem sempit̾ne
uite fecundans: ⁊ steriles nos ñ esse ꝑmit¬
tens: illũ gͦ sic diligamꝰ. ut aliud pret᷑
ipsũ ñ diligat᷑: & fit in nob̃̾ qd diximꝰ.

Expanded text:
id donavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a ne aliud amare quam maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae sunt. Si ergo maritus carnalite diligitur: Deus quomodo diligendus est, verus et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecundans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ dilig̃ me: mandata mea custodit. Iqͥdi
lig̃ me diliget᷑ a patre meo: ⁊ ego diligam
eum. Qͥd g illi dabis: ⁊ ostendam merpsũ
illi. Si ñ amas. parũ ẽ. Si amas. si suspiras.
si gratis colis eum a qͦ gͣtis emptꝰ es. ñ enĩ
eum ꝓm̾ueras ut te redim̾et. s ꝯsides in
ipse tͥ sufficiet. Quantũlibet sis auarus:
sufficit tͥ ds. Eteñi auaricia t̃ram quęre¬
bat possidere totã. Adde & cęlũ: plus ẽ
qui fecit celũ ⁊ t̾ram. Dicamꝰ fr̃es. In istis
humanis coniugiis. ꝯsidate castum cor.¬
quale sit ad dm̃. Certe humana ꝯiuigia

Expanded text:
 diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Quid illi ergo dabis? Et ostendam meipsum illi . Si non amas, parum est: si amas, si suspiras, si gratis colis eum a quo gratis emptus es, non enim eum promerueras ut te redimeret, si consideratis in ipse tibi sufficit. Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia terram quaerebat possidere totam, adde et coelum: plus est qui fecit coelum et terram. Dicam, fratres: in istis humanis conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia
Abbreviated transcription (Latin):
nis dat: aliqͣndo ñ dat. E mał aliq̃n dat.
aliqñ ñ dat. Bonis tam̃ seruat seipsũ. ma¬
lis aũ ignẽ sempit̾nũ. Eĩt gͦ malũ qđ ñ dat
bonis: & ẽ bonum qd̾ ñ dat mał. St que¬
dam media. ⁊ hona ⁊ mala: que dat ⁊ bo¬

Expanded text:
nis dat, aliquando non dat; et malis aliquando dat, aliquando non dat: bonis tamen servat seipsum, malis autem ignem sempiternum. Est ergo malum quod non dat bonis, et est bonum quod non dat malis: sunt quaedam media, et bona et mala, quae dat et bo
Abbreviated transcription (Latin):
facies eos. in ira popłos deduces. Irasceriᷤᷤ.¬
& deduces: seius. ⁊ saluas: terres. ⁊ uocaᷤ.
Qͥd ẽ enĩ in ira popłos deduces: Implestͥ¬
bulationib omĩa. ut intbulationibus
hoĩes posit recurrant ad te: ne deliciis
⁊ securitate ꝑu̾sa torpeant. Ate ira ui¬
det᷑ s pat̾na. Irascit᷑ pat̾ filio ẽtẽptori p̃¬
ceptoꝵ suors: iratꝰ ei colafizat. cedit. au¬
rẽ uellit. manu trahit. s ad scolam duc̃
In ira popłos deduces. Quãmulti ing̾ssi
sunt. quãmulti impleuert domũ dnĩ.
in iraᷤ deducti. id ẽ tribulationib t̾ri¬
ti. ⁊ fide impleti. Ad ħ enĩ exagitat tͥbu¬
latio. ut exinaniat uas quod plenũ est
nequicia: ut impleat᷑ grã. In ira popłos

Expanded text:
facies eos. 13. In ira populos deduces. Irasceris efacies eos. 13. In ira populos deduces. Irasceris et deducis, saevis et salvas, terres et vocas. Quid est enim, In ira populos deduces? Imples tribulationibus omnia, ut in tribulationibus positi homines recurrant ad te, ne deliciis et securitate perversa seducantur. A te ira videtur, sed paterna. Irascitur pater filio contemptori praeceptorum suorum: iratus ei eum colaphizat, caedit, aurem vellit, manu trahit, ad scholam ducit. In ira populos deduces. Quam multi ingressi sunt, quam multi impleverunt domum Domini, in ira ejus deducti, id est tribulationibus territi, et fide impleti! Ad hoc enim exagitat tribulatio, ut exinaniat vas quod plenum est nequitia, ut impleatur gratia. In ira populos
Abbreviated transcription (Latin):
alius sensus in hoc u̾su. Pro nichilo saluoᷤ
inqͥt. ⁊ ꝑsecutor. ⁊ iniuriosus. Accipiebat
litteras a sac̾dotib: ut ubicũq inueni¬
ret xp̃ianos. alligaret ⁊ adduce̾t. Utiq
ut alligaret ⁊ adduc̾et. pͥmo incolebat
⁊ abscondebat. Nulla gͦ huiꝰ bona meri¬
ta p̃cesserant. immo talia p̾cesserant. de
qͥb damnaret᷑. Nicħ boni attulit: & sal¬
uus factꝰ ẽ. Pro nichilo saluos facies eos.
Non ad te afferent. hyrcos. arietes. tau¬
ros. ñ dona ⁊ aromata. afferent tẽplo.
tuo. ñ aliqͥd de conscientia bona lẏba¬
minis suꝑfundunt: totũ in illis tetrum.
illi nichil afferant. unde saluent᷑. ꝓ ni¬
chilo saluos facies eos: id ẽ gratis. data
grã tua. Qͥd ille latͦ attulit ad crucem:
De fraude ad iudiciũ. de iudicio in lig¬
nũ. de ligno in paradysum. Credidit ꝓp¬
t̃ quod ⁊ loquutus ẽ. S et ipsã fidẽ quis
ded̾: nͥ qͥ iuxta pependit: ꝓ nichilo saluoᷤ

Expanded text:
alius sensus in hoc versu, Pro nihilo salvos alius sensus in hoc versu, Pro nihilo salvos inquit, et persecutor et injuriosus . Accipiebat litteras a sacerdotibus, ut ubicumque inveniret Christianos, alligaret et adduceret . Utique ut alligaret et adduceret, primo incolebat, et abscondebat. Nulla ergo hujus bona merita praecesserant, imo talia praecesserant de quibus damnaretur; nihil boni attulit, et salvus factus est. Pro nihilo salvos facies eos. Non ad te afferent hircos, arietes, tauros, non dona et aromata afferent in templo tuo, non aliquid de conscientia bona libaminis superfundunt; totum in illis asperum, totum tetrum, ad te nihil afferant unde salventur, Pro nihilo salvos facies eos, id est gratis data gratia tua. Quid ille latro attulerat ad crucem? De fauce in judicium, de judicio in lignum, de ligno in paradisum . Credidit, propter quod locutus est . Sed et ipsam fidem quis donavit, nisi qui juxta pependit? Pro nihilo salvos
Abbreviated transcription (Latin):
gat ñ deiciat: fundata ẽ domꝰ supͣ petrã.
Intꝰ ẽ. incolit ⁊ abscondit: ut palea tibi ui¬
cinet᷑. Intret tritura boum. intrent tͥbu¬
le tẽptationũ: tu purgaris. illa cõminu
itur. Sicut sustinuit aĩa mea. pro nichi¬
lo saluos facies eos. Bocuit ⁊ ꝑ istis orari.
Nempe incolent ⁊ abscondent: nempe
dolosi. nẽpe simulatores. atq insidiato¬
res sunt. T ora ꝑ eis: ⁊ noli dice̾. Nũqͥd
⁊ talem hoĩem ds correpturꝰ ẽ. tã malũ.
tã ꝑu̾sũ: nol desꝑare. Qũe roges atten¬
de: ñ ꝓ quo roges. Magnitudinẽ mor¬
bi uides: potentiã medic ñ uides: In co¬
lent ⁊ abscondent: sic̃ sustinuit aĩa .in.
Sustine: ora. & qͥd fit. ꝓ nichilo saluo fa¬
cies eos. Sic illos saluos facies. ut nicħ tͥ sit:
idẽ ut nullus tͥ labor sit. Hominib desꝑati
st̃. s tu u̾bo curas. Non laborabis in curan¬
do: quãuis nos stupeamꝰ inspiciendo. Ẽ

Expanded text:
gat, non dejiciat; fundata est domus supra petram . gat, non dejiciat; fundata est domus supra petram . Intus est, incolet et abscondet: ut palea tibi vicinetur, intret tritura boum, intret tribula tentationum; tu purgaris, illa comminu Sicut sustinuit mea, pro nihilo salvos facies eos. Docuit et pro ipsis orare. Nempe incolent et abscondent, nempe dolosi, nempe simulatores atque insidiatores sunt: tu ora pro eis, et noli dicere, Numquid et talem hominem Deus correcturus est, tam malum, tam perversum? Noli desperare: quem roges attende, non pro quo roges. Magnitudinem morbi vides, potentiam medici non vides? Incolent et abscondent: sicut sustinuit anima mea. Sustine, ora: et quid fit? Pro nihilo salvos facies eos. Sic illos salvos facies, ut nihil tibi sit, id est, ut nullus labor tibi sit. Hominibus desperati sunt, sed tu verbo curas: non laborabis in curando, quamvis nos stupeamus inspiciendo. Est
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ erranti. ignoscit agnoscenti. reuo¬
cat linguã. reuocat lapsũ. Iustꝰ enĩ sep¬
ties cadet & resurget: impiiuͦ infirma¬
bunt᷑ in malis. Non gͦ timeat unꝰqͥsq
ur̃m callidos insectatores. aucupes uer¬
bors. dinum̾atores pene sillabaꝵ: ⁊ p̃ua¬
ricatores p̃ceptoꝵs. Qͥd i te arguat atten¬
dit: ut credat ꝑ te xp̃o. ñ attendit. Atten¬
de insermones eiꝰ quem rep̃hendis: ne
forte te aliqͥd salubrit doceat. E qͥd me in¬
qͥt salubrit̃ pot̾it docere: qͥ sic lapsus ẽ
in u̾bo: hoc ipsũ te forte salubrit᷑ docet.
ne sis auceps u̾bors: s collector p̃ceptoꝵ.
Ips calcaneum meũ obseruabunt. Sic̃
sustinuit amma mea. Hoc dico qd̾ susti¬
nuii. Loquebat᷑ exꝑtus. sic̃ sustinuit aĩa
mea: incolent ⁊⁊ abscondent. Onĩs sustine¬
at aĩa mea. foris lat᷑nes. intꝰ occultantes:
sustineat formsecꝰ uenientes. Quasi fluuiꝰ
ueñ tẽptatio. in pet᷑ te inueniat: impin¬

Expanded text:
natur erranti, ignoscit agnoscenti, revonatur erranti, ignoscit agnoscenti, revocat linguam, revocat lapsum. Justus enim septies cadet et resurget, impii vero infirmabuntur in malis . Non ergo timeat unusquisque nostrum callidos insectatores, aucupes verborum, dinumeratores pene syllabarum, et praevaricatores praeceptorum. Quid in te arguat, attendit; ut credat per te Christo, non attendit. Attende in sermones ejus quem reprehendis, ne forte te aliquid salubriter doceat. Et quid me, inquit, salubriter poterit docere, qui sic lapsus est in verbo? Hoc ipsum te forte salubriter docet, ne sis auceps verborum, sed collector praeceptorum. Ipsi calcaneum meum observabunt. 11. Sicut sustinuit anima mea. Hoc dico quod sustinui. Loquebatur expertus: Sicut sustinuit anima mea. Incolent et abscondent. Omnes sustineat anima mea; foris latrantes, intus occultantes sustineat. Forinsecus veniens, quasi fluvius venit tentatio: in petra te inveniat, impin
Abbreviated transcription (Latin):
scondent. Qͥd facturi: In deo sꝑaui. ñ
timebo qͥd faciat cͥaro. Ips calcaneũ
meum obseruabt. Eteñ stincolent ⁊
abscondent: ut obseruent uͥ hõ labit᷑.
Intenti sunt ad calcaneum: qñ fiat lap¬
sus ipsiꝰ. ut pedẽ teneant ad ruinã. aut
pedem subponant ad offensionẽ: certe
ut inueniant qđ̵ accusent. E qͥs ita am¬
bulet. ut nusquã labat᷑ : certe qd̾ citofit
uel in lingua: eteñ scriptũ ẽ. Si qͥs in
lingua ñ offendit: hic ꝑfectꝰ ẽ uir. Qs
tandẽ se audeat dic̾e. aut putare ꝑfectũ:
Ergo necesse ẽ ut aliqͥs labat᷑ in lingua.
Illi aũ qͥ incolent ⁊ abscondent. aucupans
ũba omĩa. querentes alicubi laqueos.⁊
ut ꝑdant. Etenĩ recurrit hõ in çor suũ.
.iinde rec̾rit ad dm̃. & nouit dic̃e. in dõ
laudabo sermones meos. Eͥ cqͥd bonum
dixi. qͥcqͥd uerũ dixi. dĩ dixi. ⁊ de deo dixi.
Ꝙ eqͥd forte aliud dixi qͣ dice debui. hõ dixi.
s sub dõ dixi. qͥ ꝯfirmat ambulantẽ. mi¬

Expanded text:
turi? In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. 10. Ipsi calcaneum meum observabunt. Etenim sic incolent et abscondent, ut observent ubi homo labitur. Intenti sunt ad calcaneum, quando fiat lapsus, ut pedem teneant ad ruinam, aut pedem supponant ad offensionem, certe ut inveniant quod accusent. Et quis ita ambulet ut nusquam labatur? Certe quod cito fit vel in lingua. Etenim scriptum est: Si quis in lingua non offendit, hic perfectus est vir . Quis tandem se audeat dicere aut putare perfectum? Ergo necesse est ut aliquis labatur in lingua. Illi autem qui incolent et abscondent, aucupantur verba omnia, quaerentes alicubi laqueos etut perdant. Etenim recurrit homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et novit dicere: In Deo laudabo sermones meos. Quidquid bonum dixi, quidquid verum dixi, Dei dixi, et de Deo dixi: quidquid forte aliud dixi quod dicere non debui, homo dixi, sed sub Deo dixi. Qui confirmat ambulantem, mi
Abbreviated transcription (Latin):
temporabẽ. Quoꝵ filii eors inqͥt. sicut
filie eors cõposite: sicut similitudo tem¬
pli. felicitatẽ describit p̃sentis scłi. in
qua errantes homines. ⁊ eã ꝓ magno
habentes. felicitatẽ uerã. sempitnamq
ñ quert̃. Inde gͦ ist filii alieni: ñ filii

Expanded text:
 filii eorum, inquit, sicut filiae eorum ornatae ut similitudo templi. Felicitatem describit praesentis saeculi, in qua errantes homines et eam pro magno habentes, felicitatem veram sempiternamque non quaerunt. Inde ergo isti filii alieni, non filii
Abbreviated transcription (Latin):
dõ laudabat sermonẽ: ñ sathanas. s pe¬
trꝰ. a petra. Endo aũ a se ⁊ ex humana
infirmitate. amore hõis carnał. qͦd imi¬
pedim̃to ẽẽt saluti ipsiꝰ. ⁊ cet̾ors: satha¬
nas dictꝰ est. Quare: qr p̾cede uolebat
Absit dñe: ñ fiet istud. Dicis absit: & diciᷤᷤ
dñe. Utiq si dñs ẽ. potestate fac̃. Si ma¬
gister ẽ. nouit qd faciat. nou̾ qd̾ doceat.
Tu aũ uis duc̾e. ducẽ: docere magistrũ:
iubere dño. optare. dõ. Multũ p̃cedis:
redi retro. Numqͥd ñ ⁊ istis inimicis hoc
pd̾at: conu̾tant᷑ mimici mei retrorsũ.
s ñ remaneant retrorsũ. Ideo ꝯu̾tant᷑
retrorsũ ne p̃cedant. s ut seqͣnt᷑. ñ ut
remaneant. Conu̾tant᷑ mimici mei
retrorsũ. In quacũq die inuocaue¬
ro te. ecce sciui qm̃ ds̃ m̃s es tu. Mag¬
s eors ꝓprie ds̃ dr̃ qui eum diligunt.
qui eum tenent. qui illũ possident.
qui illũ incolunt. Tamꝗͣ. de domo mag¬
na ipsiꝰ sunt. ex familia eiꝰ. redẽpti

Expanded text:
Deo laudabat sermonem, non satanas, sed Petrus a petra: quando autem a se, et ex humana infirmitate, amore hominis carnali, quod impedimento esset saluti ipsius et caeterorum, satanas dictus est. Quare? Quia praecedere cis, Absit; et dicis, Domine: utique si Dominus est, potestate facit; si magister est, novit quid faciat, novit quid doceat. Tu autem vis ducere ducem, docere magistrum, jubere Domino, optare Deo: multum praecedis, redi retro. Numquid non et istis inimicis hoc proderat? Convertantur inimici mei retrorsum: sed non remaneant retrorsum. Ideo convertantur retrorsum, ne praecedant; sed ut sequantur, non ut remaneant. Convertantur inimici mei retrorsum. 16. In quacumque die invocavero te, ecce scivi quoniam Deus meus es tu. Mags proprie dicitur, qui eum diligunt, qui eum tenent, qui illum possident, qui illum colunt; tanquam de domo ipsius, magna sunt familia ejus, redempti
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem sic eñcias uitã tuã. ut alios inui¬
tes ad accipiendũ uitã ꝗͣ. & tu accepistiꝰ
eñcias uitam tuam illi a qͦ accepisti. et
habeb̾ m̾cedẽ ampliorẽ: qr ex eo quod
accepisti ñ ingratus exti tisti. Ds̃ uitã
meam anñci aui tͥ. Posuisti lacͥmas meaᷤᷤ
in conspectu tuo. Exaudisti me dep̃can¬
tẽ te. Si   reꝑmissione tua. Qͥa sic ꝓmi¬
seras: sic egist. Dixisti te exauditur ũ
flentẽ : credidi. fleui. ex auditꝰ sũ. iue¬
ni te misericordem in ꝓmittendo. ue¬
racem in reddendo: sicut in repmissioẽ
ceðe uolunt: ido corrigi nolunt. Mones
inimicũ tuũ ut bene uiuat: ut se cor¬
rigat. Ille contemnit. ille respuit u̾bũ
tuum. Ec̃ce qͥ monet. ecce. a quo auditu¬
rꝰ sũ p̃cepta qͥb uiuã. Precede te uult:
it petrꝰ i ait. Absit dñe : non fiet istud.

Expanded text:
si autem sic enuntias vitam tuam, ut alios etiam invites ad accipiendam vitam quam et tu accepisti, enuntias vitam tuam illi a quo accepisti, et habebis mercedem ampliorem, quia et ex eo quod accepisti non ingratus exstitisti. Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo. Exaudisti me deprecantem te. Sicut et in repromissione tua. Quia sic promiseras, hoc egisti. Dixisti te exauditurum flentem: credidi, flevi, exauditus sum; inveni te misericordem in repromittendo, veracem in reddendo. Sicut et in repromissaecedere volunt, ideo corrigi nolunt. Mones inimicum tuum ut bene vivat, ut se corrigat: ille contemnit, ille respuit verbum tuum: Ecce qui me monet, ecce a quo auditurus sum praecepta quibus vivam! Praecedere te vult, it Petrus, et ait, Absit, Domine, non fiet istud:
Abbreviated transcription (Latin):
sua. timuit ille ne ꝑiret moriendo. cũ
ipsi nos ꝑiremꝰ nͥ ille moreret᷑: ⁊ ait. Ab¬
sit dñe : non fiet istud. I dñs illi cuipau¬
lo ante dixerat. beatꝰ es. & suꝑ hanc pe¬
trã edificabo eccłam meã: redi inquit
retro sathanas. scandalũ mͥ es. Quare gͦ

Expanded text:
sua, timuit ille ne periret moriendo, cum ipsi nos periremus nisi ille moreretur; et ait, Absit, Domine, non fiet istud. Et Dominus illi, cui paulo ante dixerat, Beatus es, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, Redi, inquit, retro satanas, scandalum mihi es: Qu