comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊longe spendidore ator facundioie aalo quam
alie resplendeat. s aut barnabe. ant lute nel
tlementis. uł tertulliani. quib inꝓrapta no¬
bis est respondere. Si enim iõ ñ est dicenta paui¬
li. quia nomine eiꝰ preritulata ñ est. gͦ neca¬
licuiui illorum. ĩmo nullius oĩo num nilliui
nomen bͥat intitulo. Iõ aũ nom̃ suum huice¬
pistole sicut ⁊ ceteris ñ ĩposuit qr hebreis odiosu
erat. q uib legis destructor uidebatur. Qma gͦ¬
Sr̃biam. suamiq humilitatis. ip̃e demonstran
euni ordinis dignitatemi noliut anteterre no¬
minando se apłm. s meritum sui officii tacenꝰ¬
Suꝑbis ap̃ humilis ñ se apłm nominauit. ne sr̃¬
cet facundia qm alie sane nurandũ non est. ci̾
naturale sit unicrnq plus insnia ꝙͣ in aliena
ualere lingua. teteras enim epłas apłs regrino.¬

Expanded text:
splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, aut Lucae, vel Clementis, vel Tertulliani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitulata non est, ergo nec alicujus illorum, imo nullius omnino, cum nullius nomen habeat in titulo. Ideo autem nomen suum huic Epistolae sicut et caeteris non praeponit, qerat, quibus legis destructor videbatur, superbiam, suamque humilitatem demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit anteferre nominando se Apossuperbis ipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne supere relucet facundia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caeteras enim Epistolas Apo
Abbreviated transcription (Latin):
tani si quo modo¬
ad emulandum.
ꝓuocem carnem¬
breorum hanc e¬
agens de emien¬
gis mosayte mu¬
tilitate astrueni
lutemi legalia post passionem xp̃i. ñ modo non pro¬
ficere. uerum ⁊̃ officere. auorumdam hebreorum
⁊ inhunc errorẽ quosdã ⁊̃ qui de gentilitate uene¬
rant ad xp̃m. sua auctorttate induxerant. Iõ apo¬
stolus ꝓuidens gentib nedeinteps in hunc errorẽ.
hebrroꝵ auctoritate trabantur. indeos qͦ ad emu¬
lancdum ꝓnocanĩ ꝙ est honor nmisterii sui gra
dei hic tõnidat per xp̃m uerum pontificem hoc tẽ¬
pore fidelib factam. legem ostendeni repbatam
ris eminentiã ostendit dicens. deum unigenitũ
suum nobĩ misisse ⁊ in eo nobis locutu ut au¬
ores teteris ac miseritors̃ existere. Ideoq itt eoĩ ton

Expanded text:
ns si quomodoaemulandum provocem carnembraeorum hanc eagens de emingis Mosaicae inutilitate; astruens lutem, legalia vero post passionem non modo non proficere, verum etiam officere. Quorumdam Hebraeorum in hunc errorem quosdam etiam qui de gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, quod est honor ministerii sui, gratiam Dei hic commendat per Christum verum pontificem, hoc tempore fidelibus factam legem ostendens reprobatam.ris eminentiam ostendit, dicens Dominum unigenitum suum nobis misisse, et in eo nobis locutum ut auores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos con
Abbreviated transcription (Latin):
n prunis dicen¬
dum est cura¬
postolus panluˢ
in hac epła scriben¬
do ñ seruauerit mo¬
rem suũ ut ist uo¬
cabulum nominĩ
sui uł ordinis stri¬
b̾et dignitatem. ħ¬

Expanded text:
n primis dicendum est cur Apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cat eñ sic blandien
dem̃ ut sollicitiorẽ
eum faciat ⁊ ad obe¬
diendum ꝓitiorẽ.
uenturum se ad als¬
cit ut magis obedi¬
ant. Solent enr ab¬
sentes tempni. Sa¬
lutat te epa. corscap.

Expanded text:
cat eum sic blandiendem. Ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad ilcit ut magis obediant. Solent enim absentes contemni. Salutat te Epaphras
Abbreviated transcription (Latin):
mine. ut duo quedam per hoc astruae. ⁊ osten
filius est. ⁊ nunqͣm perdidit quicqͣm de oĩ dato
trauit indicium. dem̃ ad sr̃iorem gradum. alte¬
riorem q transcendit subdens. per q̃. ut per ũbũ
patri coeternũ. fet̃ ñ solũ eterna .i. muisibilia ⁊
ĩmutabilia. q̃ minns nobis surt nota. s ⁊ sca
.i. insibilia. ⁊ mutabilia. atcerde qualit̾ hie duas
rectas mias ingreditur. una quidem reuocans noᷤ
tere. uł extraneus a patre subsstere. sunt enim qͥda
qui eum extraneum eẽ delirent. ꝙ male insam ẽ
arno alii. qui ñ alterum patreni alterum filiũ:
sub pingere moluntur. s eandem aliqn prera.
aliqñ filiũ. Integra gͦ cõmonet ratione. ⁊ qr dei
filuis est. ⁊ quod non ab eo alienuis existit
len. hic ł diuinam naturam cõmendat
xp̃m ostendens eũ

Expanded text:
mine, ut duo quaedam per hoc astruat et ostendFilius est, et nunquam perdit quidquam de omni dato travit edictum. Deinde ad superiorem gradum altioremque transcendit, subdens: Per quem, ut per Verbum Patri coaeternum, fecit, non solum aeterna, id est invisibilia et immutabilia quae minus nobisisibilia et mutabilia. Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos bere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alterum Patrem, alterum Filium suppingere moliuntur, sed eumdem aliquando Patrem, aliquando Filium. Integra ergo commonet ratione, et quia Dei Filius est, et quod non ab eo alienus existat. divinam naturam commendat Christum ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt ⁊ uniderunt. locu. ẽ loquens de psen¬
ti. utitur p̃terito. qr idem ip̃e modo loquitur qͥ
⁊ nouissi. aluid quidam nobis isinnatis. qͥ¬
niam multo in mẽdiũ tempore percurrente. qͣndo
iam proxuni eramus adpenam qñ omnia taris¬
mata qui euerant. tunc ampliores extitimus ⁊
digniores ꝙ pudenter astruit dicens. no. lo. est
deus nob̾ filiis illoꝵ pr̃m. ne aliud putetur nob̾

Expanded text:
audierunt et viderunt. Locutus est: loquens de praesenti utitur praeterito, quia idem ipse modo loquitur quiet novissime, aliud quiddam nobis insinuat, quoniam multo in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et digniores, 232 quod prudenter astruit, dicens: Novissime locutus Deus nobis filiis illorum patrum, ne aliud putetur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
plum. q llud fĩdebet.
q ⁊ deo nondisplice¬
at ⁊ frĩscandalumũ
sit ⁊ etiam sitis hñ
bis est  etiã eumhiis
qr difficile est. ꝙ tñ li¬
cet sit difficile est ex
nolint i uĩdicari a deo ꝙ d amant ͥ ꝙ  at̃ uõ¬
semet ip̃os undicantef deut locũ ire dei. cuu
oporteat accipi non est pretereund̾. ne iuditm¬

Expanded text:
plum, quia illud fieri debet, quod et Deo non displiceat et fratri scandalum non sit. Et etiam sitis, habbis ia difficile est. Quod tamen licet sit difficile, est exnolint sancti vindicari a Deo quod clamant saseipsos vindicantes dent locum irae Dei, qui oporteat accipi, non est praetereundum, ne vi
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. ne sit elatio maĩo. ⁊ ne presum̃tes dese
ñ adoleant aliis. s exꝓbent eis .a. pecc̃orib. hec ẽ
superbia. q̃ cum se preponit. offendit. dem̃ aduĩt̃
s humilib ꝯsentientes ut aliꝰa cã sit eoꝵ ut
ita gr̃am h̾ant apud dñi qui srbis resistit: ⁊ hu¬
nulib dat gr̃am ¶¬

Expanded text:
pientes, ne sit elatio in animo, et ne praesumentes de se condoleant aliis, sed exprobrent, quasi peccatoribus. Haec est superbia quae cum se praeponit offendit. Deinde adjunxit: sed humilibus consentientes, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gra
Abbreviated transcription (Latin):
illa ciuitate pegrinã¬
tes. qui imꝑant ser¬
runt eis. quib u¬
dentur imꝑare. qr
ñ cupiditate imꝑãt
dominandi. s offi

Expanded text:
illa civitate peregrinantes, qui imperant, serviunt eis, quibus videntur imperare, quia non cupiditate imperant domin
Abbreviated transcription (Latin):
in do .i. in hiis rebus
que sunt domini. ut
sauit. ita ꝓ correcti¬
one accingatur. Et
ñõta ꝙ ꝓpositũ eoꝵ¬

Expanded text:
id est in his rebus quae sunt Domini, ut savit, ita per correctionem accingatur. Et nota quod praepositum eo
Abbreviated transcription (Latin):
lanimes fiant. s. di
um offendant. ira
enim inconsidera¬
ta res est. itaut au¬
qu nec sibi parcat:
qui irascitur ⁊ uoꝰ

Expanded text:
lanimes fiant, scilicum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur. Et vos,
Abbreviated transcription (Latin):
pietis retribu.¬
tionem heredi¬
tatis. domino
xp̃o seruite. Qͥ
enim iniuriam
facit: recipiet id
quod inique geᷤᷤ¬
sit. ⁊ non est ꝑ¬
sonarum accep¬
tio apud deum
omim quod
iustum est ⁊ e¬
quum seruis
prestate. scien¬
tes quonam
⁊ uos dominĩ
babetis in celoo
rationi instate.
uigilantes m¬
s̾imulata eqͥtas:
non est eqͥtas sed
dupplicatum pecta
tio oꝑaminidico sci¬
entes q prohat hei¬
miliatione recipi. a¬

Expanded text:
pietis retributionem hereditatis. domino Christo seruite. qui enim iniuriam facit, recipit id quod inique gessit, et non est personarum acceptio apud deum. Domini, quod iustum est et aequum, seruis praestate, scientes quoniam et uos dominum habetis in caelo. orationi instate, uigilantes simulata aequitas non est aequitas: sed duplicatum peccattio. Operamini, dico, scientes quod pro hac humiliatione recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam. cauete ꝯũ¬
sandum est int̃ per¬
fidos scandali ⁊ entur.
ne fiat eis octasio blas¬
phemandi. ⁊ ne incitẽ¬
tur ad ꝑseq̃ñdum sa¬
nitates p̃dicandi eis ⁊
gratus sit auditorib.¬

Expanded text:
Ecclesiam. Caute conversandum est inter perfidos ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Satunitatem praedicandi eis: egratus sit auditorib
Abbreviated transcription (Latin):
transit ad singula¬
ñ solum obediendo:
filiis. dm̃ seruis. Hẽc
est enunpax domes¬
tica ⁊ cohabitanti¬
ũ ordinata. a deo
cordia ⁊ clara iusti¬
cia. ut .s. qui exceslt̃

Expanded text:
transit ad singulanon solum obediendo ufiliis, Domini servis. Haec est pax domestica, et cohabitantium ordinata a Deo concordia, et clara justitia
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ac̃bi ad il. pͥer hoc
rigorem dominii
emollit. ut potesta¬
te qua p̃ualet qͥs
in dñatu uxoris ñ
omnia obeditis ita

Expanded text:
 acerbi, ad illas. Per hoc rigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, noomnia obeditis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem ad dr̃ ⁊
humane nature
demonstrat ditens.
lctee. presto sum ser
quos mͥ tanquam
capiti membra ũ
mitate nature. ⁊¬

Expanded text:
ectionem ad Deum et humanae naturae demonstrat, dicens: Ecce ego, praesto sum servquos mihi, tanquam capiti membra in unitate naturae
Abbreviated transcription (Latin):
Siis qui sub
tanis qui .i. libros¬
non nẽgat legent
essea deo: s ex eado
er samaritana ꝑ¬
legem docta dixit.
scio qr messias ueñ.¬
cum tñ ego ip̃e ñes¬
Sem sub lege serui¬
le.e: Quisublege erant ⁊amaritanuntesli¬
guntur. Sunt aũ exorigine persarum ⁊ assyri¬
orum. quos rexassynorum sublatisaliis ncł¬
posut ad incolenda iocasamarie ⁊ fẽs sum.
iis quisine tntandecamen¬

Expanded text:
is qui sub tanis, qui quinque librosnon negat legem esse a Deo, sed ex er Samaritana,legem docta, dixit: Scio quia Messias Cum tamen ego ipse non essem sub lege servint. Qui sub lege erant Samaritani intelliguntur. Sunt autem ex origine Persarum et Assyriorum, quos rex Assyriorum, sublatis filiis Israel, ad incolenda loca Samariae posuit. his qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
liis emulator. iamni¬
tator paternar tͣdi
ens. in quo arbitraba¬
tur obsequi deo. uãbe¬
bat it apostolus zelũ

Expanded text:
liis aemulator, id est imitator paternarum traens, in quo arbitrabatur obsequi Deo. Habebat enim Apostolus zelum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dicit ne forte iñ du¬
bitent ⁊ respicit hoc
addit q. supͣ dixit su¬
am personam cõmẽ
non est ab hormne.

Expanded text:
Hoc dicit, ne forte dubitent. Et respicit hoc ad id quod supra dixit, suam personam commendnon est ab homine.
Abbreviated transcription (Latin):
hicgr̃as agit. de do¬
nis eoꝵ qͥ boni erãt
intereos. Ĩ illa i
plebealuerant lo¬
ali ꝯform̃tur dicens.

Expanded text:
Hic gratias agit de donis illorum qui boni erant inter eos. In illa enim plebe alii erant boaliis conformentur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ĩponurit: abut ut noi ħ dicamin. Non est
R ꝑmanendũ in pec̾co. ut quidam dicere noi es¬
timant ꝓ maiori gr̃a. non ⁊⁊ peccantis merito s
subuenientis auxilio ⁊ r̃ babundauit gr̃a nͥ ha
bundauit delictũ. Non gͦ ꝑmanendũ ẽ in pec̃c̃o
ut regnet gr̃a. s pociꝰ ꝑ ip̃am gr̃am. debemꝰ ⁊ possut¬

Expanded text:
oc dicamus. Non est enim permanendum in peccato, ut quidam nos dicere existimant pro majori gratia. Non enim peccantis merito, sed subvenientis auxilio superabundavit gratia, ubi abundavit delictum. Non enim permanendum est in peccato ut regnet gratia, sed potius per ipsam gratiam debemus, et possu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendo tibi
tymothee secũ¬
dum preteden¬
tes inte ꝓpħias
ut milites in
illis. bonam mi¬
liciam hñs fi¬
dem ⁊ bonamz
quidam repellẽ¬
tes cutafidem
naufragauert̃.
ex quib est y¬

Expanded text:
commendo tibi fili Timothee secundum precedentes in te prophetias: ut milites in illis bonam miliciam: habens fidem et bonam quidam repellentes: circa fidem naufragaverunt: ex quibus est
Abbreviated transcription (Latin):
uexandos. qr nitħ pot̃ sathanas nͥ ꝑmissus. qui
uerat sibi datos. tante aũ potestatis erat apłs
tantam qr gr̃am habebat ut recedentesa fide so¬
lo ũbo tracdet chyabolo. raditio aist hetẽ. qr
tõmotus apłs blasphemiis eorum sñiam ꝓtuut
in eos. dẏaboins aũqui adħ patus erat. ut adñsos
a deo accipiat in potestatem auditas sm̃ia iorrip̃¬
dis. ñ blas ⁊ inttelligant se iõ penis astringi. qui¬
a blasphemauerunt. uñ in euangelio dñs dicit
inter cetera. iam noli pectare. ne decerius tabi ꝯtin¬
gat. ostendens cã pecti. aliqñ infumitates inferri
ꝓuidentie ñ seruiat. s nolens fatit. cum ea ꝙ bonũ
est. de illa u̾o q̃ ħ ñ uuilt fit ꝙ utstum est. ñ ei tñ¬

Expanded text:
exandos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum, sententiam protulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corrip et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evangelio Dominus dicit inter caetera, jam noli peccare ne deterius tibi contingat , ostendens causam peccati, aliquando infirmitprovidentiae non serviat. Sed volens facit cum illa quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, fit qu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. unus ⁊ solus est ds per sanam fidem intelligr̃.
uisiones aũ ille patrib exhibite per creaturam. cõ¬
mutabilem deo in cõmutabili suiditam fcẽ sũt.
ñ ꝓprie situt sunt. s significatiue. Sicut ꝓ rerum
cansis ⁊ temꝑib: oꝑtuit. uidletur i d̃ cum uult¬

Expanded text:
s unus et solus Deus est, per sanam fidem intelligitur. Visiones autem illae Patribus exhibitae per creaturam commutabilem, Deo incommutabili subditam factae sunt non propriae sicut est, sed significativae, sicut pro rerum causis et tem
Abbreviated transcription (Latin):
uat irarisic̃ impi¬
is quos diu patitur
brta. nullus despet de
ĩmanitate sceleris. qͥ
credat illi. Quid enĩ¬
faciet amico qui ħ fe¬
cit miruco. credituri
sunt dico tendentes

Expanded text:
at iram, sicut impiis quos diu patitur.bita, nullus desperet de immanitate sceleris qui credit illi. Quid enifaciet amico, qui hoc fenimico? Credituri sunt dico, tendentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ait. tra. sa. qr illo ad corregtionẽ hominũ ute
geli cum principe suo dẏabolo recte dñr ꝓcura¬
tores ł actores dunne ꝓuidentie f ⁊ dyabolus ma¬
gistratus hꝰ muncdi dr. s magũtratiis sub tan¬
to imꝑatore ñ fatit nͥ quantum illi petmittit᷑
⁊ ꝓcurat ores. actores q hꝰ mundi nicħ faci¬
u̾nt niũi quantum dñs suit. iõ ait. pra. satha.¬

Expanded text:
ae, quia illo ad corruptionem hominum utebgeli cum principe suo diabolo recte dicuntur procuratores vel actores divinae providentiae. Et diabolus magistratus hujus mundi dicitur, sed magistratus sub tanto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratores actoresque hujus mundi nihil faciunt nisi quantum Dominus sinit. Ideo ait: Tradidi Sata
Abbreviated transcription (Latin):
auqua signa arepõ¬
dentia q̃ in figura fu¬
turorum tunt fiebat̃.
⁊ erat peccm: ñ obser¬
uare q̃ p̃cipiebantur
⁊ unum solum ñ ob
p̃cepta. ñ testimonia

Expanded text:
qua signa a re pendentia, quae in figura futurorum tunc fiebant, et erat peccatum non observare quae praecipiebantur, et unum solum non obpraecepta, nunc testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
pluis est a malo est.
⁊ si ñ amalo uiran¬
tis. a malo est ñ cre¬
dentis. Ideo: ñ ait. s
quis aũ plus facit
malum est. s ꝙ am¬
plius ẽ. a malo est.

Expanded text:
plius est, a malo est : et si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Ideoque non ait, si quis amplius facit, malum est; sed, quod amplius est, a malo est.
Abbreviated transcription (Latin):
posuit ał ita ab illo loco. eiaũ ⁊ agit contra eos
bant sibi datam ẽẽ fidei grãm. q uͭ merces si impu
boni fecisti. ⁊ datur remilsio petc̃oꝵ. Attenduntur
oꝑa tna. ⁊ inuenuntur oĩa mala. Malis operib
qͥ debetur nͥ dampnatio: Sonis ꝙͥ debetur merces
bona ut gr̃a fidei. ⁊ iustificationis mereatirr.s

Expanded text:
proposuit. Vel ita ab illo loco: Ei autem, et agit contra illos bant sibi datam esse fidei gratiam. Augustinuboni fecisti, et datur tibi remissio peccatorum. Attenduntur opera tua, et inveniuntur omnia mala. Malis operibus quid debetur, nisi damnatio? bonis quid debetur? mercesbona ut gratiam fidei et justificationis mereatur, si
Abbreviated transcription (Latin):
piat per dilectionẽ operari. ea qͥrpe solabonao¬
pera dicenda sunt. que iint per dilectionẽ
dei. het aũ necc̃e est. ancedat fides. ut in ista ñ
abistis illa incipiat. qr nullus operatur bñ
munerat ex nob̾ sint. ĩnio ex gr̃a dei sunt. sam
est. qmiper gr̃am nos iustificauit. am si debitamañ

Expanded text:
piat per dilectionem operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est ut antecedat fides, ut inde ista non ab istis alia incipiat, quia 19 nullus operatur bene, munerat ex nobis sint, imo ex gratia Dei sunt. Nam est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante
Abbreviated transcription (Latin):
am ñut stetis ⁊ łeatis. s tendatis adillud manis q re
bimus qͦdam it increm̃tũ gu̾e sebunt. sĩnmi doctores
tes apłi. aitius sedebunt. uñui tabernaculo dñi super
nam altam digitis.iiii. q̃ mens ã operiebat. głia uite
eterne signatur. qua om̃s lecti fruentur. q̃ ĩ. iuii. li
na aureola sr̃ illam est perfectio remuinerationis

Expanded text:
riam, non ut stetis et habeatis, sed tendatis ad illud majus quod habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi doctores tes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super nam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi fruentur, quae in quatuor na aureola, super illam, est perfectio remunerationis
Abbreviated transcription (Latin):
bis: s plus. qr fecig̃¬
tis. uñ michi irasci.¬
iimi: ⁊ alios michip̃¬
ponitis. cum ħ ñ sit
pec̃ti s głie. bratis p̃¬
dicauinob̾. ego dico

Expanded text:
bis, sed plus, quia feci gratis. Unde mihi irascimini, et alios mihi praeponitis, cum hoc non sit peccati, sed gloriae, gratis praedicavi vobis. Ego, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
um erat inpecumiis
accipiendis. iõ quia
apostolus accipere re
ut amputem ꝑseu¬
bis. bloria emin eo¬
rumest mexcorqũ¬
da pecunia. s me nõ
bis. ⁊ cur non accipi¬
unt. ut uideantut

Expanded text:
um erat in pecuniis accipiendis. Ideoque Apostolus accipere renut amputem occabis. Gloria enim eorum est in extorquenda pecunia, sed me non bis, et cur non accipiunt? ut videantur
Abbreviated transcription (Latin):
se ostendit. eccłia it corinthiorunt uariis ertorib:
fuctuabat ⁊iliqui n fauebant apłis quicũ dño
fuerunt in carne. palum deformantes. qr euni do¬
mino ñ fuerit de quo egimus. ⁊iliifauebant ꝑse¬
udo apłis a quib compositis uerbis eadem audie¬

Expanded text:
endit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eadem audie
Abbreviated transcription (Latin):
hoñe aliquid acci¬
piendo. Non fiu ho¬
nerosus ⁊ si eg̃em ⁊
potin abstinere. Nã
q. mͥ deerat. post spo
fuit accipiendum
forte in scandalum
ꝓficeret ⁊ ut nuiuer¬
genere contͣ uos. nec
aliquid hi feci. ⁊ de
cetero seruabo maxi¬
meabstinendo afti¬
pendio debito. ⁊ ũe

Expanded text:
 aliquid accipiendo. Non fui onerosus, et si egerem et potui abstinere. Nam quod mihi deerat, post spolfuit accipiendum,forte in scandalum proficeret. Et univergenere contra vos nec aliquid hujusmodi feci; et de caetero servabo, maxime abstinendo a stipendio debito. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
catur. uñ apłs ditens ad fideles ait. fiustis
enim aliqñ tenebre. nunc aũ lux in domi¬
no. ille hoc fecit qui cum tenebre eẽnt sr̃ ab¬
ex quo non potest intelligi. ꝙ tenebre sem
ri sensisse. qui pocius oftendit eas cepisse. cũ
dycit. in principio fec̃ ds̃ celum ⁊ t̾ram: terra

Expanded text:
catur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abEx quo non potest intelligi quod tenebrae sri sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In principio fecit Deus coelum, etc. Terra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt q̃ in uobis sũt.
quia a deo sunt. nõ
res operis fidei¬
ur̃e: ⁊ laboris ⁊ ca¬
ritatis ⁊ sustinen¬
tie spei domini noꝰ¬
tia est spei qr eam facit es gu̾e. Sonis que autai
iam uideatis eum ⁊ ita eos animat. uł añ de. existit
qi ei bñ placet ñ ad aspectũ hõm ⁊ eo auctore est.

Expanded text:
quae in vobis sunt,  a Deo sunt. Nos res operis fideie, et laboris, et charitatis, et sustinentiae spei Domini nostia est spei, quia eam facit spes gloriae. Non enim tanta jam videatis eum, et ita eos animat. Vel, ante Deum existit, quia ei bene placet, non ad aspectum hominum, et eo auctore est.
Abbreviated transcription (Latin):
contessionis ⁊ doct
plour̃o ñ timent
tonficeri ⁊ ue for¬
ma facti estisom̃i
qr non solum ĩ ma.¬

Expanded text:
confessionis et doctplo vestro non timent confiteri. Et vere forma facti estis omniquia non solum in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
querentes. qr nec sp̃em placentis hñis. s placentes
teamins q. nisup̃e operetur in nobis: uttare nequi¬
mus. Quas enim uires nocendi ẜat humane głie
amor ñ sentit. nͥ qͥ ei bellum indicerit. qr ⁊ si cui¬
quam facile est laudem. ñ cuꝑe dum negatur. dif¬
ficile est tñ ea ñ delectari ñ offertur. ⁊ uere ñ q̃ri¬

Expanded text:
quaerentes, quia nec speciem placentis habemus, sed placentes ceamus, quod nisi ipse operetur in nobis, vitare nequimus. Quas enim vires nocendi haberet humanae gloriae amor non sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia et si cuique facile est laudem non cupere, dum negatur, difficile est tamen ea non delectari cum offertur, et vere non qua
Abbreviated transcription (Latin):
quib hetis irasci nisi uob̾: auid est it hõ penitens. nͥ¬
hõ irastens sibi ᷑ ut accipiat ueniam. de se up̃o exig̃
sr̃ hancnam ñ occidit sol iusticies ioci᷑ illeiradiat.
diaduos di. oỹ per matam cupiditatem a timorẽ
Duẽ erum sunt poite per quas dyalolus intrat s. cu
piditas. ⁊ timor. si cupis alqͥ. t̾remum. ilac intiat d¬
abolus. sitimes aliqͥ t̾renum ⁊ hac inteat. eisdem inꝯͣ¬

Expanded text:
quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo sibi ut accipiat veniam, de seipso exigit super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. diabolo, per malam cupiditatem, vel timorem. Duae enim sunt portae per quas diabolus intrat, scilicet cupiditas et timor. Si cupis aliquid terrenum, hac intrat diabolus; si times aliquid terrenum, et hac intrat: eisdem in
Abbreviated transcription (Latin):
rit de fituro hit ponit pͥmam. p̃ordinationẽ. ¶ est
turo. ꝙ ⁊ siuidetur ex m̃itis: itatsi gratis ecit. sicis
⁊ prima pordinatio grauita est qr merita q̃ p̃ce¬
dunt futuram uitam ex gr̃a sunt. ⁊ deidona sunt.
coronat enim in nob detis dona sua. nĩ q̃ ex nobis
sunt mñtta. ł lxe est ꝙ ait. ita gratis ħ faciet: sic̃
ergo putet ammas cũ deo fuisse eternas. ⁊ tunc ali
destinando eleg̃ crgo p̃destmans nos ¶ͭ sit̃ ñ elegit.
eoꝙ. tunc sciẽemus. ita nec iõ qi scĩ futuci eẽmiis. s
pocius eleg̃ nos adħ ait in tempe gr̃e eẽmus scĩ per
bona opera. siõ ergo qr futur eramꝰ elegit.s ut eẽ¬
mus sci. iõ quipe tales futuri eramꝰ qr eleg̃ ip̃e ꝑ̃des¬
tinans. ut tales per grãm eiꝰ eẽmus s pelagianꝰ ũtta¬
tiresistcaris att. Prescietat dẽ qͥ eẽnt fictͣi scĩ ⁊ ĩmacul

Expanded text:
rit de futuro, hic ponit primam praeordinationem quae est turo; quod etsi videtur ex meritis, ita tamen gratis erit, sicut et prima praeordinatio gratuita est, quia merita quae praecedunt futuram vitam ex gratia sunt, et dona Dei sunt. Coronat enim in nobis Deus dona sua, non quae ex nobis sint merito. Et hoc est quod ait: Ita gratis hoc faciet, sicut ergo putet animas cum Deo fuisse aeternas, et tunc alidestinando? Elegit ergo praedestinans nos: et sicut non elegit eo quod tunc sancti essemus, ita nec ideo quia sancti futuri essemus. Sed potius elegit nos ad hoc, ut in tempore gratiae essemus sancti, per bona opera. Non ergo quia futuri eramus elegit, sed ut essemus sancti. Ideo quippe tales futuri eramus, quia elegit ipse praedestinans ut tales per gratiam ejus essemus. Sed Pelagianus veritati resultans ait: Praesciebat Deus qui essent futuri sancti et immacul
Abbreviated transcription (Latin):
uni. incipit ostendens primo effectum eiꝰ. ⁊ utens
preterito ꝓfuturo. ꝓ rei certitudine fitture. cũ ait.
quu ds̃ uñdixit.i. benedicet nos nr̃is m̃itis maledic¬
tos.a. infutiuo exaltabit dando ĩ mortalitatẽ uñ¬
bo ñ egentia que sp̃ui naturalia sunt. uñdittione
dico. hibita in celestib .a. incelo ⁊ hfiet in xͤa. ope

Expanded text:
effectum ejus, et utens praeterito pro futuro pro rei certitudine, cum ait: Qui Deus benedixit, id est benedicet, nos, nostris meritis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unnon egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione dico habita
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃m est abrale.s. in te bñdicent᷑ os̃ gs̃. non est auter
intelligendum qͣ supͣ exposurt. slon a sic intelligi:
debet. ut dicatur sic̃ indei uolunt. in te bñdicentur
gi̾s t̃ est bñdictio .s maieditioꝙ. intelligendum
est ñ de operib q̃ ad mors ꝑtinent s q̃ inobserua
tionib illisfiebant. ꝓdest it lex scripita i tabia
in quib erant tria mandata pertinentia ad dilec¬
tionẽ dei. ⁊ septem ad dilectionõ ꝓximi. cetera ũo
sunt honeri ꝙ legis auccoritate ꝓbat subdens̾.¬

Expanded text:
et in te benedicentur omnes gentes, non est aliter intelligendum quam supra exposuit. Non enim sic intelligi debet, ut dicatur sicut Judaei volunt, in te benedicenturgis non est benedictio, sed maledictio: quod intelligendum est non de operibus quae ad mores pertinent, stionibus fiebant. Prodest enim lex scripta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilectionem Dei, et septem ad dilectionem proximi; caetera vero sunt hominum quod legis auctoritate probat subdens
Abbreviated transcription (Latin):
bonõ.a. si raptizatus es apetro quo disc̃¬
neris ab eo qͥbaptizatus est apaulo. nichilutiq
ille ht̃ abap̃ta nicħ tu. Qd añ. hic redarguit il¬
lor cosdem qui głiabantur de magisterio pseu
loqui s: ad partem plebis leqri. Si ã acce. ame
hoc dicit contra ulos qͥ eadem q̃ ab apostolo as¬
ceperant audientes de magisterio ꝑseudo apõ
toloꝵ głiabantur q̃ ꝑeloquentiam se cõmen¬
dantes głiam in seuertebant. cũ apł se ꝯtemꝑ¬
tibilem uideri fecerat ut głiam deo faceret i¬
deoq apłs yronice eislequitur. a ꝯcedens qd̃¬
eis de se ip̃is uidebatur cum subdit. Iai satu.

Expanded text:
t: Si baptizatus es a Petro, quomodo discernis ab eo qui baptizatus est a Paulo? Nihil utique illi habet a baptista, nihil tu. Quid autem hic redarguit illos eosdem qui gloriabantur de magisterio pseudo, loqui, sed ad partem plebis loquitur. Si autem acceHoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, auditolorum gloriabantur, qui per eloquentiam commendantes, gloriam in se vertebant; cum Apostolus contemptibilem se videri fecerat, ut gloriam Deo faceret. Ideo Apostolus ironice eis loquitur, quasi concedens qeis de seipsis videbatur, cum subdit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
altaris nemeiꝰ uibunt. participes eius
uno pane ⁊ uno calice ꝑcipientes sumus con¬
formes corꝑis xp̃i. Sic qui edt̃ hos. ydoł oblatas
sunt participes altaris eripris .ai. demonis ⁊ ñne¬
utiq ita est. Qui¬

Expanded text:
nem ejus bibunt, participes ejus uno pane et uno calice percipientes sumus conformes corporis Christi, sic qui edunt hostias, idolis oblatas, sunt participes altaris erroris, id est daemonis. Eutique ita est.
Abbreviated transcription (Latin):
apscedat. qr illins sacram̃ti bnficio non priua¬
tur. qu ille hocq illud sacram̃tum sigc̃ inueri¬
tur in illo it sacram̃to corpus ⁊ sanguinem su¬
um cõmendauit nobis ꝙ. ⁊̃ fecit ⁊ uosip̃os. nał¬
⁊ nos corpus ip̃iusĩtĩ
rael similitudo indy¬

Expanded text:
io non privatur, quando ille hoc quod illud sacramentum significat invenitur. In illo enim sacramento corpus et sanguinem suum commendavit nobis, qui etiam fecit nos ipsos. Nam et corpus ipsius facti rael. Similitudo ind
Abbreviated transcription (Latin):
panis ⁊ unitatem corꝑis. fidem ⁊ caritatem opor¬
tet intelligi. q̃ si desit iudicium sibisumit. qͥ su¬
mit ⁊ qr unumsumꝰ unum sentire deb̾e dic̃. ut fi¬
desuna nnum ħat sensum ⁊ opus. ẽyp̃ice autẽ
unus panis ⁊ ununi corpus eccłia x dr̃ ꝓ eo qd̾ sic̃

Expanded text:
panis, et unitatem corporis, fidem et charitatem oportet intelligi: quae si desint, judicium sibi sumit. Et quia unum sumus, unum sentire debere dicit, ut fides una unum habet sensum et opus. Typice autem unus panis et unum corpus Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ad sc̃itatem uocaret. qua sci etnt scĩficati per bap̃mi
Restat aũ ut apostolus dicat salitem ⁊ complcat᷑

Expanded text:
ad sanctitatem vocaret, qua sancti essent sanctificati per baptismum. Restat autem ut Apostolus dicat salutem et compleatu
Abbreviated transcription (Latin):
facitis dem̃ ut familiaris admoneat. conũtit se
iħr x̃. qui oĩum gentiuĩ salus est. Quim aucdiunt
romani int̃ ceteros le uotatos: scire possunt. qd̾ nõ
huc usq pendet littera. a .d. paulus talis ⁊ talis scri
Quiamuis ⁊ romanis ĩcrstat. illis tñ se scribe sigc̃ qͥ¬

Expanded text:
facitis. Deinde ut familiarius admoneat, convertit se Christi, qui omnium gentium salus est. Cum audiunt Romani inter caeteros se vocatos, scire possunt quod non Hucusque pendet littera, quasi dicat, Paulus talis et talis scribQuamvis enim Romanis scribat, illis tamen se scribere sig
Abbreviated transcription (Latin):
ide qui uoca¬
tur abraham
obedrunit in locr̃
exire: quem ac¬
ceptinus erat ĩ
hereditatem. ⁊
exiit: nesciens qͦ
iret. fide moratꝰ
est in t̾ra repmmiᷤ¬
sionis: tanqͣm
in alicna. in ca¬
sulis habitando.
cob coħ̾edib re¬

Expanded text:
ide quoque vocatus Abraham obedivit in locum exire quem accepturus erat in haereditatem. Et exiens, nesciens quo iret, fide moratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando cob, cohae
Abbreviated transcription (Latin):
batur. quia tͣns¬
tulit illum deu.
Inte transla¬
tionem enimtẽ¬
timoniũ habu¬
it placuisse deo.
sme fide autem
impossibile est
placere deo.Cre
dere enim opor¬
tet accedentem
ad deum quia ẽ.
⁊ inquirentib
se remunerator.
sit. fide noe respõ¬
zo accepto: de hii
que adhut non
uidebantur me¬
tuens aptaint
archam: in salu¬
tem domusue.
per quam damp¬
nauit mundũ.
⁊ iustitie que ꝑ
fidem est: heres
est instititis.¬

Expanded text:
batur, quia transtulit illum Deus, ante translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Crdere enim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit fide Noe responso accepto de his quae adhuc non videbantur metuens aptavit arcam in salutem domus suae per quam damnavit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. ut corpus eite¬
ret a t̾ra iua:s ut a¬
lit reu̾ti. Non it erie¬
rat in aĩo. Si redeun¬
di denebatur deside

Expanded text:
ait ut corpus ejiceret a terra sua, sed ut alit reverti. Non enim exierat in animo, si redeundi tenebatur desider
Abbreviated transcription (Latin):
inqui. Se. quidgͦ ei
lexe ⁊̃ notandun ꝙ
sinehancfide. nemo
ninquam potuit sal
ponit de noc ad cõm̃¬
dationẽ fidei dicens.
noe res. accep. a deo de
hiis q̃ adhuc ñ ui.m.¬

Expanded text:
ibus se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, de his quae adhuc non vi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. multi testabantur
dem placiit deo. sine
ñ potest fac̃e. qr nec
potest accedere ad es̃.
Cred̾e enĩ o. quemli¬
bet acce. ad de. hoc . s.o¬

Expanded text:
 justi testabantur dem placuit Deo. Sine non potest placere, quia nec potest accedere. Credere enim oportet quemlibet accedentem ad Deum, hoc, sc
Abbreviated transcription (Latin):
deus ñ p̃cepiss E
de ⁊ c̃. hic adptes ni¬
deorum descendit.
ostendem in eis ⁊ ĩ
priorib oẽm iusti¬
tiam ex fide hũisse
originẽ. ⁊ ponit exẽ¬
plum de abraham

Expanded text:
us non praecepisset. Fide, etc. Hic ad patres Judaeorum descendit, ostendens in eis, et in prioribus omnem justitiam ex fide habuisse originem, et ponit exemplum de Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ricatorem me¬
ẽẽ constituo.¬
at .s illam ñ destrieit qr destrui ñ potest. banc auͣt
sr̃biam uere destruxerat. ⁊ destruebat. ⁊ iõ sire edi¬
qui cum destruxit rem falsam q̃ destru potest. eã
cursum edificat. Iue ũo est ñ qui remũam cũ co

Expanded text:
ricatorem se constituat, sed illam non destruxit, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, et destruebat, et ideo, si reaediqui cum destruxerit rem falsam quae destrui potest, eam rursum aedificat. Ille vero non est, qui rem veram cum co
Abbreviated transcription (Latin):
quantuscumq in le¬
operib legis:
legis .i. per opera lega¬
lia que sunt de sacci¬
ficus. ⁊ de alus figura¬
tuuis nullo deniq mͦ¬

Expanded text:
quantumcunque in leoperibus legis, id est per opera legalia, quae sunt de sacciis et de aliis figurativis. Nullo deniq
Abbreviated transcription (Latin):
mutta uidicia uirtutis dei attepissent in egypto
in mari rubro inhemo consiliũ fecerunt manda¬
respeculatores qͥ deb̾ent inspic̾e naturam t̾re ꝯlli
ũo cum perrexissent ren̾si sunt ꝓiunciam qͥdem
magnorum fructĩ ⁊ iuroꝵ in expugnauiliũ
⁊ fornium ꝓcreatritem eẽ dicentes. Quib auaitis
obstupuerunt qmi eos milerant ñ credentes ueram.

Expanded text:
multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstupuerunt, qui eos miserant, non credentes veram
Abbreviated transcription (Latin):
tis est de terrena ⁊ de
celesti per fignram
t̾re ꝓmislionis ⁊ in¬
grediemur credendo
sicut illi ꝑdiderunt

Expanded text:
tum est de terra et coelesti per figuram terrae promissionis, et ingrediemur credendo, sicut illi perdiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ carnem. nũquid in eadem cariis sub̾a resurga¬
mus. s ñ meadem qͣlitate corruptiorus. q̃ hic
nomine carnis signatur. Quia ergo uitam re¬
surgentium . &. p̃eentem meditabatur. a nicdo
nt̃e in cortuptionis ⁊ ĩmortalitatis. ut iam in i¬
sa noticia gaudeamus sꝑe. &.an re hr̃emus uita ĩ

Expanded text:
 carnem, non quin in eadem carnis substantia resurgamus, sed non in eadem qualitate corruptionis, quae hic nomine carnis signatur. Quia ergo vitam resurgentium quasi praesentem meditatur, amodo nostrae incorruptionis et immortalitatis, ut jam in ipsa notitia gaudeamus spe, quasi in re
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ illud osee. Ero mors tua omors. it̃. hec est uiz¬
metuentes ad cinitatem resugii seꝯtulerant ab¬
soluebantur. ⁊ securi fiebant a metu gta morte
xͥ dampnato sr̃bo: Aliis nr̃a ꝓcurata est. q. insi¬
nuabat in effabile ñom̃ dñi scriptum in lamine
aurea sũmi pontificis q erat detragͣmator. idẽ¬

Expanded text:
 illud Osee: Ero mors tua, o mors, etc. Haec est virmetuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat tetragrammaton, id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnunciationis indiget tum dolore. qͣ. addidit ũ
hinc maxime moũet eoscum ꝯsiderarent qͦ p̃cio e¬
merit possessionẽ qͣm in eis amitcebata ita uere
pecc̃ts. sicut peccauit pylatus. ꝓscribendo eum. ⁊ dum
in sufficientem creditis. crucitieus est inuo i. a cruci

Expanded text:
pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel peccatis, sicut peccavit Pilatus Jesus proscribendo eum, et dum insufficientem creditis, crucifixus est in vobis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dicit uos gala. estis
insensati qr nec se
circumuentos cog¬
noseunt: ⁊ tum pitꝰ
recte instructi fũmnꝰ¬
culi uisu urentes ⁊ hͥ eorum actꝰ fascinatio dr̃. ⁊ pot̾¬

Expanded text:
dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fuorumdam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
it falsum. ł sine necc̾itate uirare. suasit ũm loqͥ
indulut iuram̃tũ. ꝙ est nectium. cum ait. qd̃
amplꝰ est. Iuram̃tum it faciendũ est inneftut¬
.s. tumpigri sunt hoĩes credere ꝙ eis est utile. ñ ẽ
cum est neccia licet sit amalo infirmitatis coꝵ
tate uernire infumitatis eoꝵ aͥb ail ꝑluade¬
q̃ infurigas utiq malũ est uñ nos cotidie lib̾a¬
ri dep̃cam dicentes. lib̾a nos a malo. Ideo ñ dix̃
dñi. Qd̾ ampliꝰ est malũ est. Cum it ñ facis ma¬
lum qͥ bñ iteris uiratione. ut alteri suadeas ꝙ.
utile est. s a malo est illiꝰ ⁊ notandum qi multõ
int̾ est qͥ erigit uirationẽ si nouit illum uirare
falsum: ł non. qui aũ nescit. t̃ iõ dicit iura mͥ ut¬

Expanded text:
enim falsum, vel sine necessitate jurare, suasit verum loqui: indulsit juramentum, quod est necessarium, cum ait, quod amplius est. Juramentum enim faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est utile; non est cum est necessaria, licet sit a malo infirmitatis eorutate venire infirmitatis eorum quibus aliquid infirmitas utique malum est unde nos quotidie liberari precamur, dicentes: Libera nos a malo . Ideoque non dixit Dominus quod amplius est, malum est: tu enim non facis malum qui bene uteris juratione, ut alteri suadeas quod utile est, sed a malo est illius. Et notandum quia multum interest, si exigit jurationem, qui novit illum juraturum falsum, an non. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
ptius lenit eos quib scribit post. grauit̃ eosdem
erga illos ostendit. ⁊ hortatur ad ꝓfectum it̃a dicẽs.
til. ħ añ oĩa se age dicit. qr fides illoꝵ multis ꝓfic̃.
Nam ⁊ illi qͥ crediderant roborati sunt. indentes pͣn¬
cipes suoi. fieĩ sibi fẽs infide ⁊ qͥ si rediderant. fa¬
clle poterant trede̾ coꝵ erempl& õmpte it facit inte¬
rior ꝙ uderit fĩ a posteriore uł italege. agog̃d. ꝓ.

Expanded text:
prius lenit eos quibus scribit, post graviter eosdem erga illos ostendit, et hortatur ad profectum, ita dicens: tis. Haec ante omnia se agere dicit, quia fides illorum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit inferior quod viderit fieri a potiore. Haimo
Abbreviated transcription (Latin):
suum curaillos oftendit. ut iuadeat illis cari¬
tatẽ. adhoc aũ dm̃ testem dat nu seriit dicens
lestis est mͥ dẽ. ut meluis sibi credatur. ꝙ dicturꝰ
est puta rehoc. Si dicas per dm̃. iuiras Si dicas. testiᷤ
est ds̃ ñ uiras. Quid it est per deum nͥ testis est dẽ:
alut ꝙͥ est testis dẽ. nisi per dm̃: Eccedico taritati
phariseoꝵ dicit in euangelio. s go uob̾ dico ñ ui¬
rare oĩo. ⁊ item. Sit sermour̃ est est. ñ ñ. ꝙ am¬

Expanded text:
suum circa illos ostendit, ut suadeat illis charitatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicens: Testis est enim Deus ut melius sibi credatur quod dicturest putare hoc; si dicas, per Deum, juras; si dicas, testis est Deus, non juras? Quid enim est per Deum, nisi testis est Deus? aut quid est testis, est Deus, nisi per Deum? Ecce dico charitati Pharisaeorum, dicit in Evangelio: Ego vobis dico, non jurare omnino . Et item: Sit sermo
Abbreviated transcription (Latin):
fui detentus tempes¬
tatea ad litteram.
In itine. se. ostensus
um occide non posset.
ei eccitabat muia.
cum tñ nichil ferret.
q latrones cuꝑent. In
perici ex genere mõ

Expanded text:
fui detentus tempestate. Vel ad litteram: In itineribus saepe ostensus um occidere non posset, ei excitabat in via, cum tamen nihil ferret quod latrones cuperent. In periculis ex genere meo,
Abbreviated transcription (Latin):
ex indignatione Sͣ
fĩem ⁊ ex dolore. amĩ¬
si honorũ qͣ ex hĩ¬
litate ueraq pñia.
Non it. dixerat et
suldidit. nec debet a¬
liquis de ẽẽ.parata

Expanded text:
ex indignatione contra Deum, et ex dolore amissi honoris, quam ex humilitate veraque poenitentia. Non enim dixerat et subdidit. Nec debet aliquis deesse, parata
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitoꝵ pͥmegenita ⁊ hic appellat honorẽ
⁊ dignitatẽ aac̃docii. qr añ sacenotiũ aon õs
pͥmogenitierant sacerdotes sic̃ fuit semi. ⁊̃ ħeret
maiorẽ portionẽ sumebat. uestiũ ꝙ ornatu lo¬
cupletior splendebat. ei q benedc̃o dabatur. Ecce qm
ꝓcul a religione esau suit. qui ꝓ uentre tedit bñdit¬
tionẽ. cuiꝰ fc̃m iõ cõmemorat ut de hortetur ab illiꝰ
te bñdictionẽ qͣm fete¬
rat iacob. itacauend̾¬
est. istis: ne cum post mo¬
item deberent recipere

Expanded text:
mogenita sua. Primitiva hic appellat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron, omnes primogeniti erant sacerdotes, sicut fuit Sem: et haec erat majorem portionem sumebat, vestiumque ornatu locupletior splendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau. Pro ventre dedit benedictionem, cujus factum jam commemorat ut dehortetur ab illiuse benedictionem rerat Jacob. Ita cavendest istis, ne cum post mortem deberent accipere
Abbreviated transcription (Latin):
s ad sp̃m .s. qui est ignis ꝯsumens pecc̃a. ad q̃. ñ me¬
tu corporis. s sp̃u m̃tis itut. ⁊ ñ accessistis ad tur: T̃urbo ẽ
uis uentoꝵ cum gͣndine ⁊ pluia. hei adlitteram in
datione iegis factasunt. tibo aũ significabat ĩpetũ
ad serenitatẽ inrtutũ per gr̃am sp̃c stĩ ył turbo sigc̃
cõminationẽ ip̃is legis. Siqͥs ħ uł illud fec̃it morte
morratur. ⁊ caligniẽ. calłigo est tenebrositas ignis
⁊ frmmi. ꝗ signisicatur. qr obscura erat lex. Caligo it
obicuritatem legis sigr̃. copdo ũo clara intelligenti¬

Expanded text:
sanctum qui est ignis consumens peccata, ad quem non motu corporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem siturbo significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatem significat, modo vero clara intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita unigenito dc̃m est. aliud est ẽẽ sine
querela q. de multis iustis ⁊ in hac urta dici potu¬
it qr est. quidãmedus bone uite. de qͦ ⁊̃ in ista
te de homine. qui nemini maisĩ urtt ⁊ quibz põt̃
fideliter consulit. nec ꝯͣ tuiꝰqͣm iniurias tenet li¬
bidinem undicandi. ut ueratiterditat sit̃ ⁊¬

Expanded text:
in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista de homine, qui. nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: si
Abbreviated transcription (Latin):
.a. pondus.i. in cor¬
dib eorum est ce¬
citas. deprimens rõ
.t. ⁊ ita duo obsunt
eis cur ñ intelligãt

Expanded text:
 Pondus, id est in cordibus eorum est ccitas, deprimens rati. Et ita duo obsunt eis cum non intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ut uideãt
diinilumnis splẽ¬
dorem. uis in hedier¬
deorum sunt obto¬
si ⁊ uere qr ñ solum
scissum est. ut significetur per xp̃i passionem
renelari sacramenta legis ⁊ ꝓpħie. uelam̃ it¬

Expanded text:
mentis, ut videant divini luminis splendorem, usque in hodieraeorum sunt obtusi. Et vere, quia non solum scissum est, ut significetur per Christi passionem revelari sacramenta legis et prophetiae. Velam
Abbreviated transcription (Latin):
am est multo
magis q ma¬
net in głia est.
habentes gͥ ta-
lem spem. mł¬
ta fiducia uti¬
mur. ⁊ non si¬
cut moyses
ponebat uela¬
m̃ sr̃ faciem
suam. ut ñ in¬
tenderent filii
israel in faciẽ
atur. sed obtũ¬
si sunt sensus
eorum usq ĩ
hodiernũ diẽ
id ip̃m uela¬
men in lectio¬
ne ueteris tes¬
tamenti ma¬
net non reue¬

Expanded text:
am est: multo magis quod manet in gloria est. Habentes autem talem spem: multa fiducia utimur. Et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam: ut non intenderent filii Israel in faciem atur: sed obtusi sunt sensus eorum usque in hodiernum diem. Id ipsum velamen in lectione veteris testamenti manet non reve
Abbreviated transcription (Latin):
fulgorẽ uultus eł. qͥ significabat eum clare
nistris legis ueteris est ⁊ mistice potest. ut faci¬
em moyli intelligatut sp̃nalis inteslectui le¬
grs. per głiam faciei intelligantur legales ob
lex moysi in głia ut fili isrł .i. uidei ñ. ꝑ. ĩ. ĩ. f.¬

Expanded text:
fulgorem vultus ejus, qui significabat eum clare nistris legis veteris est. Vel mystice potest dici, ut per faciem Moysi intelligatur spiritualis intellectus legis; per gloriam faciei intelligantur legales obslex Moysi in gloria, ut filii Israel, id est Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in ea datur¬
ꝙ a minori ꝓbat
dampnationis qr¬
hoĩes p̃uaritato¬
ficans eos per gͣci¬
temporalem infẽ¬
⁊ si hoc est mul .an.

Expanded text:
qui in ea datur a minori probat, damnationis,omnes praevaricatoficans eos per gratitemporalem infet si, hoc est, multo
Abbreviated transcription (Latin):
lege aqua laxri sũt
iuideatur eam indy
c̃e subdit. tñ: scien.
lum sit. ut ei donui
amitus uero. qui eiꝰ
amore ñ pectat. ⁊ tc̃
u̾e timet peccare. uł¬
fide quid ei nect̃ia

Expanded text:
lege a qua liberi sunt videatur eam inducere subdit inde: Scienteum sit, ut ei domineAmicus vero qui ejus amore non peccat, et tunc vero timet peccare. 21fi
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. uistus uero ⁊̃ ealegittue utitur cum eã
tenendo. imponit inuistis. ut cumin ip̃is ceperit
istificantem gr̃am ⁊ per eam suauitate iusti¬
cie delectati penam littere minant euadant. ita
bona est. ea q̃ legittime stitur uistus ⁊ tñ iusto
pou̾ta ñ est qr non ex ea iustificatus est. s ex lege

Expanded text:
fiat. Justus vero etiam ea legitime utitur, cum eam tenendo imponit injustis, ut cum in ipsis coepit justificantem gratiam, et per eam suavitate justitiae delectati poenam litterae minantis evadant. Ita bona est eaque legitime utitur justus, et tamen justo posita non est, quia non ex ea justificatus est, sed ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s pro eis introducendũ est iõnabile obseqͥũ
ecce qualib sacrificiis ꝓlacatur dẽ hec gͥ offera¬
mꝰ illa quidẽ druiciarũsunt ⁊ dnutum ħ ã uir¬
oꝑari potest ħ añ pauci. Quanto it melior est peto¬
te lõ tanto ħ sacrificiũ illtl. hic enim aĩam tuã
in sacrificiũ offers. ibi petora offerebantur. Ht¬

Expanded text:
tur, sed pro eis introducendum et rationabile obsequium. Ecce qualiter sacrificiis placatur Deus, haec igitur offeramus; illa quidem divitiarum sunt et divitum, ari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic enim animam tuam in sacrificium offers, ibi pecora offerebantur.