comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundo & mundus illi. resurgat
innouitate spͣs & dicat. Quis nos
separabit acaritate xp̃i: Hoc glu¬
te agglutinauit nos sibi ille diui¬
nus intuitus a constitutione mun¬
di: ut essemus sciͣ & inmaculati
in conspectu eius in caritate. Sci¬
ius enim quia qui natus eͣ ex dõ
non peccat: qmͣ generatio cȩlestis
seruat eum. Generatio cȩlestis est
eterna predestinatio: qua ds p̃u¬
dit nos conformes fieri imagini
fili sui. Ex his nullus peccat.
ro est inpeccato ꝑseuerat: quia
nouit dñs qui sunt eius. & ꝓpo¬
situm dĩ immortale. & si horren¬
dorum criminum nota dd inu
magdalene septem demoniis cu¬
mulatur. & si princeps apłorum
in ꝓfundum negationis submer¬
gitur: non est tamen qui de ma¬
nu diͣ possit eruere. Quos enim
pͣdestinauit. hos & uocauit. & qͦs
uocauit. hos iustificauit. Quos¬

Expanded text:
dus illis, jam resurgant in novitate spiritus, et dicant: Quis nos separabit a charitate Dei? 5. Hoc glutino agglutinavit nos sibi ille divinus intuitus a constitutione mundi, ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate. Scimus enim quia qui natus est ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis servat eum . Generatio coelestis est aeterna praedestinatio, qua Deus praevidit nos conformes fieri imagini 1096 Filii sui. Ex his nullus peccat, id est, in peccato perseverat ; quia novit Dominus qui sunt ejus, et propositum Dei manet immobile. Etsi horrendorum criminum nota David Magdalene septem daemoniis cumulatur, etsi princeps apostolorum in profundum negationis submergitur: non est tamen qui de manu Dei possit eruere. Quos enim praedestinavit, hos et vocavit: et quos vocavit, hos et justificavit . No
Abbreviated transcription (Latin):
masticant cibum. nullum inde
saporem habent: non facile consu¬
miuitur: ꝑ ordinem positi sunt.
ego arbitror homines monastice
to eodem corpore quod candidũ
est. candidiores esse uidentur.
Quid enim illis candidius. qui
tocius in mundiciȩ spurcitias e¬
uitantes: cogitationum sieut ac¬
tionum peccata deplorant
Quid fortius illis. quib tribula¬
tio ꝓ solatio. contumelia ꝓ gła:
inopia ꝓ habundantia ducitur.
Isti carnem non habent: quia in
carne carnis obliti. audiunt ab
rem & distensionem mundana¬
rum sollicitudinum nͥ habentes.
in pace in idipsum dormientes
quiescunt. Nichil intra se patł¬
untur: quia nec paruum aliqͥd
ens necesse non sit. multũ in
his diei expendatis. Non est
dolor sicut dolor eoꝵ: qr nichil
sic horrendũ & horribile est: si
cut & dissensio in ꝯgregatione.
Clausi sunt labiis ne uideantur:
sic & nos materialib uallis cir¬
cuncingimur: ne scłariũ oculis
& accessui pateamus. Turpe est¬

Expanded text:
masticant cibum: nullum inde masticant cibum: nullum inde saporem habent: non facile consumuntur: per ordinem positi sunt, ergo arbitror homines monasticaeto Ecclesiae corpore quod candidum est, candidiores esse videntur. Quid enim illis candidius, qui totius immunditiae spurcitias evitantes, cogitationum, sicut actionum, peccata deplorant? Quid fortius illis, quibus tribulatio pro solatio, contumelia pro gloria, inopia pro abundantia ducitur? Isti carnem non habent, quia in carne carnem obliti audiunt ab rem et distensionem mundanarum sollicitudinum non habentes, in pace in idipsum dormiunt et requiescunt. Nihil morari intra se patiuntur; quia nec modicum quid cum necesse non sit, multum in his diei expendatis. Non est dolor sicut dolor eorum; quia nihil tam horrendum et horribile est sicut murmur et dissensio in congregatione. Clausi sunt labiis, ne videantur: sic et nos materialibus vallis circumcingimur, ne saecularium oculis et accessui pateamus. Indece
Abbreviated transcription (Latin):
quib dicitur. Ds conteret dentes
eorum more ipsorum: uel de qui¬
b ad uirum scm. uox duuna ꝓ¬
clamat. ꝑ girum dentium eius
formido: s dentes isti lac̾te ca¬
didiores. Quippe sponsȩ sunt.
cuius speciem concupunt al¬
tissimus: quȩ non habet inacu¬
lam neq rugam. Cum enim
tota candida sit: candidior tam̃¬
comꝓbatur uidentib Noua
tamen & in audita comparati¬
one. in illius laudes ꝑorat. dicẽs
Dentes tui sieut gre tonsarũ.
Quid in hac rogo similitudine.
dignum est. ut eam de oe lestib
archiuis descendisse credamus.
Magnum prorsus: ꝙ magno
animo magnifice sentiendũ.
Sp̃s enim est qui loquitur: qui
cum loquitur. nec unum iota
est in his dentib inuolutum:
quod euolutum sacratioris in¬
telligentie pͣsignet archanum
Dentes enum candidi sunt. sunt¬
& fortes: carnem non habent.
carent corio: nichil intra se pa¬
ti possunt: non est dolor sicut
dolor eorum: clausi sunt labiis.
ne uideantur. Turpe est cuͣ ui¬
dentur nisi ridendo: toti corpori

Expanded text:
nteret dentes eorum in ore ipsorum ; vel de quibus ad virum sanctum vox divina proclamat, Per gyrum dentium ejus formido ; sed dentes isti lacte candidiores; quippe sponsae sunt, cujus speciem concupivit Altissimus, quae non habet maculam neque rugam. Cum enim tota candida sit, candidior probatur in dentibus. Nova tamen et inaudita comparatione in illius laudes perorat, dicens: Dentes tui sicut grex tonsarum. Quid in hac, rogo, similitudine dignum est, ut eam de coelestibus arcanis descendisse credamus? Magnum prorsus, et magno animo magnifice sentiendum. Spiritus enim est qui loquitur: qui cum loquitur, nec unum potesest in his dentibus involutum, quod evolutum sacratioris intelligentiae praesignet arcanum. 2. Dentes enim candidi sunt et fortes: carnem non habent: carent corio: nihil intra se pati possunt: non est dolor sicut dolor eorum: clausi sunt labiis ne videantur: indecens est cum videntur nisi ridendo: toti corpori
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid mundanũ in ꝓprietate
remansit. Quȩ ascenderunt de
lauacro. Lauacrũ baptismꝰ est:
de quo ascendit qui ad celsitu¬
dinẽ uitȩ ꝑfectioris intendit.
Descendit aut̃: qui se uite man¬
cipat inhoneste. Om̃s gemellis
fetibus: quia & u̾bo pariunt &
exemplo. Eẜ sterilis non ẽ in eis:
quia nullus infecundus

Expanded text:
aliquid mundanum in proprietate aliquid mundanum in proprietate relictum est. Quae ascenderunt de lavacro. Lavacrum Baptismus est, de quo ascendit qui ad celsitudinem vitae perfectioris intendit: descendit autem qui se vitae mancipat inhonestae. Omnes gemellis fetibus; quia et verbo pariunt, et exemplo. Et sterilis non est eis; quia nullus est infecundus
Abbreviated transcription (Latin):
est. qr hẏlaris ẽ: leta quidẽ. ñ
tam̃ dissoluta. Toti corpori masti
mortuis orare st̃ constituti. Nul
dicere cũ ꝓpħa. Non nobis dñe
ñ nobis: s nomini tuo da głam.
Non facile consumunt᷑: qr qͣnto
annosiores tanto feruentiores:
& eo rapidius currunt. qͦ uiciniꝰ
ꝓpinquant ad palmã. ꝑ ordinẽ
positi sunt. U̾bi enĩ aliqͥd ordi¬
natum ẽ si hic non ẽ. ubi cibꝰ
& potus. uigilare & dormire. la¬
borare & quiescere. ambulare
&& sedere. & omnia in numero &
mensura & pondere constitu¬
untur: Suꝑiores & inferiores
sunt: qr int̾ nos & prelati &
subditi sunt. & sic suꝑiores infe¬
riorib ungunt᷑. ut inferiores
a suꝑiorib ñ discordent. Cũ aũ
inferiores sepe moueant᷑. suꝑiore ᷤ
nunꝗͣ moueri debent: qr & si
subditi quandoq turbantur:
platoꝵ est in mente composita
ꝑdurare. Sicut grex tonsarum
inquit. Quam bene monachi
tonsis ouib cõparant᷑: qr reuera¬
quib nec corda nec corpora. nec

Expanded text:
est, quia hilaris est. Laeta quidem, non tamen dissoluta. Toti corpori masticam vivis quam mortuis, orare sunt constituti. Nulldicere cum propheta: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Non facile consumuntur; quia quanto annosiores, tanto ferventiores; et eo rapidius currunt, quo vicinius appropinquant ad palmam. Per ordinem positi sunt. Ubi enim aliquid ordinatum est, si hic non est, ubi cibus et potus, vigilare et dormire, laborare et quiescere, ambulare et sedere, mensura et pondere constituuntur? Superiores et inferiores sunt; quia inter nos Praelati et subditi sunt, et sic superiores inferioribus junguntur, ut inferiores a superioribus non discordent. Cum autem inferiores moveantur, superiores nunquam moveri debent; quia etsi subditi quandoque turbentur, praelatorum est in mente composita perdurare. Sicut grex tonsarum, inquit. Quam bene monachi tonsis ovibus comparantur! quia reverabus nec corda, nec corpora, nec
Abbreviated transcription (Latin):
intuentur essentiam: nulla cor¬
poreorum phantasmatum una¬
ginatione decepti. Ecce gaudi¬
um in fine: s sine fine. Miseri
nos qui ab illa felici regione. re¬
pulsi: in hanc descendimus. un¬
mo cecidimꝰ uanitatem. Filii syon
ait ꝓpha incliti & amicti auro
primo: quomodo reputati stͣ

Expanded text:
intuentur essentiam, nulla corintuentur essentiam, nulla corporeorum phantasmatum imaginatione decepti. Ecce gaudium in fine, sed sine fine. 4. Miseri nos, qui ab illa felici regione repulsi, in hanc descendimus, imo cecidimus vanitatem. Filii Sion, ait propheta, inclyti, et amicti auro primo, quomodo reputat
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. cum stetit inueritate: & ue¬
ritatis deseruit desertorem. Post
hoc illa pace firmati sunt. quȩ
exuperat omnem sensum: quia
cum diuersis honoꝵ pͥmatib
ambiantur: nullus qui murmur¬
ret. qui inuideat nullus. Llauda
tu iherusalem dnmͣ lauda dmͣ
tuum syon: qm confor. seras por.
tuarͣ benedicit filus t. intẽ: qui
posuit finest. pacem. Lauda & lau¬
des replica: quia inuiutissimis
uectib &̾ inconiuilsibilib seris
clause sunt porte tuȩ. Nullus ini¬
micus intrat: nullus exit amicꝰ
Benedicti fili tui inte. omnibe¬
nedictione cȩlesti: incȩlestibus
cum xp̃o. Iam non est tuor in
finb tuis: quia posuit fines tuos
tortor longe eꝰ a muris tuis. ꝙ a
filiis tius: & ille qui idem ipse eͣ.
omĩa inidemtitate consolidat
& conungit. Ciuis participatio
inqͥt in id ipsum: hoc iam terci¬
Ohauriunt aquas ingaudio
de fontibus saluatoris & mun¬
dis ut ita dicam oculis. deitatis

Expanded text:
fecit, cum stetit in veritate, et vefecit, cum stetit in veritate, et veritatis deseruit desertorem. Post haec, illa pace firmati sunt quae exsuperat omnem sensum; quia cum diversis honorum primatibus ambiantur, nullus qui murmuret, qui invideat nullus. 3. Lauda tu, Jerusalem, Dominum; lauda Deum tuum, Sion: quoniam confortavit seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te, qui posuit fines tuos pacem . Lauda, et laudes replica, quia munitissimis vectibus et inconvulsibilibus seris clausae sunt portae tuae; nullus inimicus intrat, nullus exit amicus. Benedicti filii tui in te, omni benedictione spirituali in coelestibus cum Christo. Jam non est timor in finibus tuis, quia posuit fines tuos tortor longe est a muris tuis et a filiis tuis; et ille qui idem est, omnia identitate consolidat atque conjungit, cujus participatio ejus, inquit, in idipsum . Hoc jam tertio hauriunt aquas in gaudio de fontibus Salvatoris; et nadis, ut ita dicam, oculis divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
oues in inferno positis: mors
depascet eos. Quam bene sicut
oues: quia ꝑdito uellere. mun¬
dialium diuitiarum. dure p̾s¬
seq detonsi: sempiternis ui uol¬
uentur incendiis. Mors depa¬
scet eos: quia semꝑ morientur
Ergo hic caro uermib illic ant¬
ma ignib deputatur. donec
rursus infelici collegio colliga¬
ti. tormentis penalib socientur.
qui socii fuerunt in uiciis. O
delicate. qui deliciis & uiciis cir¬
cumfusus atq confusus. ꝯfusi¬
onem expectas & mortem.
purpura & bissus: qr diues ille
filii adam. & p̃cipiti saltu iusti¬
ciam transilientes & pacem: re
finalem in principium conuer¬
enim ẽ: qui gaudere non uelit.
Non stabit & non erit illud: qr
sieut non est pax impus: sic nec
gaudere impiis dicit dominus.
Non sie impii non sic: prius est
iusticiam facere. inquirere pacẽ
& ꝑ sequi eam: & sic demum ap¬
prehendere gaudium: immo a
gaudio compre hendi. Sic angłicꝰ
ille conuentus. prius iusticiam

Expanded text:
oves in inferno positi sunt: mors oves in inferno positi sunt: mors depascet eos . Quam bene, sicut oves; quia detracto vellere mundialium divitiarum dure presseque detonsi, sempiternis nudi deputabuntur incendiis. Mors depascet eos; quia semper morientur Ergo hic caro vermibus, illic anima ignibus deputatur, donec rursus infelici collegio colligati, tormentis poenalibus socientur, qui socii fuerunt in vitiis. 2. O delicate, qui deliciis et divitiis circumfusus atque confusus, confusionem exspectas et mortem; purpura et byssus; quia dives ille filii Adam, et praecipiti saltu justitiam transilientes et pacem, rem finalem in principium converenim est qui gaudere non velit. Non stabit et non erit istud; quia sicut non est pax impiis, sic nec gaudere impiis, dicit Dominus . Non sic impii, non sic. Prius est justitiam facere, inquirere pacem, et persequi eam: et sic demum apprehendere gaudium, imo a gaudio comprehendi. Sic angelicus ille conventus prius justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis esse breuis:
in sententiis densus. Non ig¬
norauit hoc ille tam eloquentie
quam sapientie dotib aꝓbatꝰ.:
qui dicit. singula pauli uerba.
in sensu fortitudinem: in ittͦq
conexionem. mirabiliter exten¬
dat. Non est inquit regnum
dĩ esca. & potus: s iusticia ꝙ
pax. & gaudium in sp̃n sco.
Quid ad hec dicitis gulosi et
lururiosi. quorum d̾s uenter
est. quorum omis usus. aut
in uentre. aut sub uentre est.
Audite. audite. quia esca uent.
& uenter escis: ds̃ autem & hunc
ꝙ has destruet. Ue uobis qͥ
dormitis in lec̾tis eburneis. & la¬
scuutis instratis urͣis. qui come¬
ditis utulum de armento. &
bibitis uinum defecatum: & pͥ¬
mis unginim ungentis. filii
hominum usqueqͦ graui corde.
gitis uanitatem. & ueritatem
negligitis. Dinguedo earnis.
deliciȩ corporis. saturitas uents.
aut ante mortem uos deserent.
aut uos in morte illa relinque¬
tis. Quoniam inquit sc̃s. cuͣ in¬
terierit non sumet omĩa: neq
descendet cũ eo gła eius. Sicut

Expanded text:
in verbis esse brevis, in sententiis copiosus. Non ignoravit hoc ille tam eloquentiae, quam sapientiae dotibus approbatus, 1123 qui singula Pauli verba tin sensu plenitudinem, in utroque connexionem mirabiliter ostendat. Non est, inquit, regnum Dei esca et potus; sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto. Quid ad haec dicitis vos, gulosi et luxuriosi, quorum Deus venter est, quorum omnis usus aut in ventre, aut sub ventre est, Audite, audite; Quia esca ventri, et venter escis; Deus autem hunc et has destruet . Vae vobis qui dormitis in lectis eburneisin stratis vestris; qui comeditis vitulum de armento, et bibitis vinum defaecatum, et primis ungimini unguentis . Filii hominum, usquequo gravi corde, gitis vanitatem , et veritatem negligitis? Pinguedo carnis, deliciae corporis, saturitas ventris, aut ante mortem vos deserent, aut vos in morte illas relinquetis: Quoniam, inquit sanctus, cum interierit, non sumet omnia, neque descendet cum eo gloria ejus. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
entes tui sieut grex
tonsarum: que ascen¬
derunt de lauachro.
Om̃s gemellis fetibus: & ftelilis
secretiori fonte canticorum flumͣ

Expanded text:
entes tui sicut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis de cujus secretiori fonte Canticorum flumen
Abbreviated transcription (Latin):
& nesciui. quia non fui ibi: cũ
primus parens mͣs. deuorauit
me morsu amarissimo. Hinc est
ritudines: habens innatam
culpam penam cognatam: totꝰ
fluidus ꝙ eneruis. Ille autem
qui idem ipse est. qui dicit ego
sum. qui sum. ueraciter est: eui
est. esse quod est. Que gͦ partici¬
patio. quȩ conuentio illus qui
non est ad illum qui estͦ. Quomͦ
possunt tam diuisa conungiꝰ
Michi ait sẽs adherere dño
bonum est. In mediate ei uingi
non possumus: s ꝑ medium ali¬
quꝰd poterit fieri fortassis ista
conuinctio. W ne diutuis uos ꝓ¬
traham.tria sunt uincula quib
ei adstringunur: & sic tria ut so¬
la Cum solis istis. uel istorum si¬
milib om̃e quod ligatur liget᷑.¬
& primum accipite funes. scd̾m
clauos ligneos uel ferreos: tereui
gluten Primum adstringit for¬
titer & dure. scdm fortus & duri¬
us: dercium suauiter ꝙ secure.

Expanded text:
et nescivi; quia non fui ibi cum et nescivi; quia non fui ibi cum primus parens meus devoravit me morsu amarissimo. Hinc est ritudines, habens innatam culpam, poenam cognatam, totus fluidus et enervis. Ille autem qui idem ipse est, qui dixit: Ego sum qui sum , veraciter est, cui est esse quod est. 3. Quae ergo participatio, quae conventio illius qui non est ad illum qui est? Quomodo possunt tam diversa conjungi? Mihi, ait sanctus, adhaerere Deo bonum est . Immediate ei conjungi non possumus; sed per medium aliquod poterit fieri fortassis ista conjunctio. Et ne diutius vos protraham, tria sunt vincula quibus ei astringimur; et sic tria, ut sola: cum solis istis, vel istorum similibus, omne quod ligatur, ligetur. Et primum accipite funes; secundum clavos ligneos vel ferreos; tertium gluten. Primum astringit fortiter et dure; secundum fortius et durius; tertium suaviter et secure.
Abbreviated transcription (Latin):
Queretis me inquit: & nͣ inueni¬
etis. Bonus es dñe animȩ que¬
renti te. Si querenti: quanto
magis inueiuenti:. Si tamdul¬
cis est memoria: qualis erit pre¬
sentia. Si mel & lac dulce ẽ sub
luigua. quid erit supra lingua
Hic ꝓbate uos frͣs. si inuia estiꝰ:
si non exorbitatis. Letetur in¬
quit cor querentium dñm. Si
gaudetis ad labores. si moffen¬
so & indefesso pede curritis iu¬
am mandatorum diͣ: si cotidie
utriusq hominis status recen¬
endum quam ad incipiendum:
ꝓfecto queritis faciem eiꝰ semper.
Quomͦ qͦ abiit dilectus ex dilec¬
to. & queremus eum: Ubi enĩ
est: Quid dixi miser: s ubi nͣ
est: Altior est celo. inferno pro¬
fundior: latior terra: mari dif¬
fusior. Nusquam est. ꝙ ubiq
hic est: s ego hic non sum.
Quam ueri similuis uideret᷑
ut tu hic non esses: & ego hic
essem dñe. S ego nec hic uec
alibi sum: quia ad nichilum
raedactus sum & nesciui. Uere
ad nichilum idest ad peccatiun:

Expanded text:
Quaeretis me, inquit, et non inveniQuaeretis me, inquit, et non invenietis . Bonus es, Domine, animae quaerenti te. Si quaerenti, quanto magis invenienti? Si tam dulcis est memoria, qualis erit praesentia? Si mel et lac dulce est sub lingua, quid erit super linguam? 2. Hinc probate vos, fratres, si in via estis, si non exorbitatis. Laetetur, inquit, cor quaerentium Dominum . Si gaudetis ad labores, si inoffenso, si indefesso pede curritis viam mandatorum Dei, si quotidie utriusque hominis status recenendum, quam ad incipiendum; profecto quaeritis faciem ejus semper. Quo ergo abiit dilectus ex dilecto, et quaeremus eum? Ubi est? Quid dixi miser! Sed ubi non est? Altior est coelo, inferno profundior, latior terra, mari diffusior. Nusquam est, et ubique hic est, sed ego hic non sum. Quam verisimilius videretur, ut tu hic non esses, et ego hic essem, Domine! Sed ego nec hic, nec alibi sum; quia ad nihilum redactus sum, et nescivi . Vere ad nihilum, 1095 id est ad peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
mores uerbi illuis. amice ad quod
uenisti: quia non ad hoc uenimꝰ
ut simulatoria specie regem urter¬
ficiamus: Sut ei seruianus qui
est benedictus in secula. De trib
tota die ociosi. Seimus
enim quid querimus:
& quis est qui nos conduxit. Dmͣ
querunus : dm̃ ex pecꝰtamus. Non
est parua res nec parui animi:
cum illa q̃rtam singulari. pieta¬
tis nomine głatur. sepuis se que¬
ratur esse frustratam. Quesiuui
quia cum non queritur inuenit᷑.
& non inueratur euͣ queritur.
Si nati essemus ex quo fac̾tus ẽ
homo suꝑ terram. & usq ad cen¬
tum milia annorum uita nrͣa
extenderetur: non esset tamen
condigna que sitio huins tempo¬
ris ad futuram glam quȩ reuelabi¬
tur in nobis. Ecce nunc tempꝰ
querendi: ecce nunc dies uenien¬
di pͣ manib sunt. Querite inqͥt
dnͣm dum inueniri potest: i. ẽ.¬
d .p. e. Erit tempus qnͣ nͥ erit
locus: cum ille miscdiȩ fons in¬
terminabili siccabitur siccitate.

Expanded text:
mores verbi illius: Amice, ad quid mores verbi illius: Amice, ad quid venisti? Quia non ad hoc venimus, ut simulatoria specie regem interficiamus; sed ut ei serviamus, qui est benedictus in saecula. Amen. tota die otiosi. Scimus enim et quid quaerimus, et quis est qui nos conduxit. Deum quaerimus, Deum exspectamus. Non est parva res, nec parvi animi, cum illa quae singulari pietatis nomine gloriatur, saepius sese queratur esse frustratam, dicens: Qquia cum non quaeritur invenitur, et non invenitur cum quaeritur. Si nati essemus ex quo factus est homo super terram, et usque ad centum millia annorum vita nostra extenderetur, non esset tamen condigna quaesitio hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis. Ecce nunc tempus quaerendi, ecce nunc dies inveniendi prae manibus sunt. Quaerite, inquit, Dominum dum inveniri potest; iErit tempus quando non erit locus, cum ille fons miserationis interminabili siccabitur siccitate.
Abbreviated transcription (Latin):
subcutiuntur occulta. ad me¬
moriam gaudii illius quodẽ
in iherłmꝰ. q̃ sursum est quȩ
est mater nr̃a: & lacrimarum
undositas. uultus meditan¬
cium suꝑ funditꝰ O si duraret
SSi oblitus fuero tui iherłm.
obliuioni detur dextera mea
ad hereat liugua mea faucib
meis si non meminero tui: si
cipio leticie meȩ. Uere in prra¬
cipio leticiȩ: quia illic finis re¬
positus est. quando conscudes
saccum meum. dñe iħu: q cip¬
cumdabis me leticia. ut cantet
tibi gła mea & non ꝯpungar.
Principium gaudii huius qd̾
hic quandoq sentimus. stilla
est. guttula est. de fiumine
illo descendens: cuius unpetꝰ.
letificat ciuitatẽ mͣ. Quando
ueniet tempus ut ꝑhemub
gaudus. in ipso diuinitatis
fonte ꝓfundus u mergam᷑:
ubi unda undam sine iuter¬
capedine & interpolatione con¬
tinuet: quando ueniam. & ap¬
parebo ante faciem dĩ: Qnͣ
transibo inlocum taberuadi
domirabilis usq ad domumdi.
itistemus. & semper simus me¬

Expanded text:
succutiuntur occulta ad mesuccutiuntur occulta ad memoriam gaudii illius, quod est in Jerusalem quae sursum est, quae est mater nostra; et lacrymarum unda vultus meditantium superfundit? O si duraret! Si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblivioni detur dextera mea; adhaereat lingua mea faucibus meis, si non cipio laetitiae meae . Vere in principio laetitiae, quia finis illic repositus est. 7. Quando conscindes saccum meum, Domine Jesu, et circumdabis me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar? Principium gaudii illius, quod hic quandoque sentimus, stilla est, guttula est de flumine illo descendens, cujus impetus laetificat civitatem Dei. Quando veniet tempus, ut perrenibus gaudiis in ipso divinitatis fonte profundius immergamur, ubi unda undam sine intercapedine et interpolatione continuet? Quando veniam et apparebo ante faciem Domini? Quando transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei? insistamus, et semper simus me
Abbreviated transcription (Latin):
buit facere. & non fecit: Cuius
uel saxeum pectus tanta ac tał:
multitudo non emolliat. Quid¬
qͥd igitur es. quid qͥd potes: dr¬
bes creanti. redimenti uocan¬
ti. Cum sic iusticiam feceris:
fac cum ꝓximo pacem. Quãdiu
enim sumus in hoc uase testeo.
& fragilitate ꝯplexionis hu¬
mane. non possumus penitus
scanda lorum esse immuines.
Si igitur recordatus fueris
quod frͣ tiuis habet aliquid ad¬
uersum te: sis humilis ad ue¬
niam petendam. Si tu habes
aduersus illum. si  facilis ad
dandam: & omĩa raenbra erunt
inpace. Sic enim ad duo ista
caritatem & humilitatem pa¬
ratissimi: non poterimus dis¬
sentionem sentire. Discite mqͥt
a me: quia mitis suͣ & humrilis
corde. Mitis quod ꝑtinet ad
caritatem: quia caritas pati¬
ens est. benigna est: humilis
quod ad ipsam uerbi spectat
ꝓprietatem. Sic ꝓdedentibus:
erit gaudium in spiritu sc̃o.
loquar quod expertus nouit:
in expertus iguorat. Animali
Mantib uobis omĩa uiscerum

Expanded text:
buit facere, et non fecit? Cujus buit facere, et non fecit? Cujus vel saxeum pectus tanta et taliseficiorum multitudo non emolliat? Quidquid igitur es, quidquid potes, debes creanti, redimenti, vocanti. 6. Sed cum justitiam feceris, fac et pacem. Quandiu enim sumus in hoc vase testeo et fragilitate complexionis humanae, non possumus inveniri scandalorum prorsus immunes. Si igitur recordatus fueris, quod frater tuus habet aliquid adversum te, sis humilis ad veniam petendam: si tu habes adversus illum, sis facilis ad dandam; et omnia membra erunt in pace. Sic enim ad duo ista, charitatem et humilitatem, paratissimi, non poterimus dissensionem sentire, Discite, inquit, a me, quia mitis sum et humilis corde : mitis, quod pertinet ad charitatem, quia charitas patiens est, benigna est; humilis, quod ad ipsam verbi spectat proprietatem. Sic procedentibus erit gaudium in Spiritu sancto. Loquar quod expertus novit, inexpertus ignorat: Animalisorantibus nobis omnia viscerum
Abbreviated transcription (Latin):
minatur. Incliti ꝑ dignitate̾
condicionis: amicti auro pͥmo.
ꝑ diuinitatis imaginem. Quo
testea: inhec lutea & fragilia
corpora degenerauimus: Debet̃
& iusticiam quam deo. ꝙ pacẽ
quam ꝓximo debes. contemp¬
nere. Iusticia uirtus est: qua red¬
ditur unicuiq quod suum ẽ.
Tu nonsolum iusticiam. s mul¬
tas q multiplices iusticias debes
creatari. Iustus enim dñs iusti¬
cias dilexit. Iusticia tua sicut
montes dĩ. Bene sicut montes:
quia plures cumulos misera¬
tionum suarum ingessit tibi.
ꝙ pͥus quidem te cum ceteris
inter cetera creauit: non sine
magna prerogatua dignita¬
tis. Dixit enim de om̃ib & fac¬
ta sunt. Dost hec uehementis¬
simo tui amore inflaminata
cruci. addictus morti: ludibrio
deputatus. Dsͣ tuus factus ẽ
frͣ tiuis. non angelorum frͣ.
quia nusquam angelos appre¬
hendit: s semen abrahe appre¬
hendit. Cummune quid eni
habes cum ilt. quod factus
posuit inconsilio uistorum ꝙ.
congregatione. Quid ultra de¬

Expanded text:
stra; inclyti per dignitatem conditionis, amicti auro primo per divinitatis imaginem. Quomtestea, in haec lutea et fragilia corpora degeneravimus? 1124 Exet justitiam quam Deo, et pacem quam proximo debes, contemnere. Justitia virtus est, qua redditur unicuique quod suum est. Tu non solum justitiam, sed multas et multiplices justitias debes Creatori. Justus enim Dominus, et justitias dilexit . Justitia tua sicut montes Dei . Bene, sicut montes, quia plures cumulos miserationum suarum ingessit tibi.Et prius quidem te cum caeteris, et inter caetera creavit, non sine magnae praerogativa dignitatis. Dixit enim de omnibus, et facta sunt. Post haec, vehementissimo tui amore inflammata, cruci, addictus morti, ludibriis deputatus. Deus tuus factus est frater tuus, non angelorum frater; quia nusquam angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Commune quidem habes quod factus posuit in concilio justorum et congregatione. Quid ultra de
Abbreviated transcription (Latin):
D dandis accipiendisq mmuneribus ita recte officia. inter¬
eos p̾cipue qui sese maguifaciunt. estimantur. si liquido eͦs¬
stobit nec abhoc aliud qͦd liberalius afferret inuentũ. nec
abillo uimquam qͦd iocundius beniuolentia cõplecteret᷑.
acceptum. H ec ipse consid̾ans. attuli non ĩgnaua op̃um.
pondera quibus ad facimis uichil instructiꝰ est cũ habũdi

Expanded text:
 dandis accipiendisque muneribus, ita recte officia, praecipue inter eos qui sese magnifaciunt, aestimantur, si liquido constabit, nec ab hoc aliud quod liberalius afferret inventum, nec ab illo unquam, quod jucundius benevolentia complecteretur acceptum. Haec ipse considerans, attuli non ignava opum pondera, quibus ad facinus nihil instructius est, cum habendi
Abbreviated transcription (Latin):
inentes & sperantes ꝓficimus. ter¬
cio ꝑficimur amantes. Sic igitur
duobus precedentib timore parit̃
pudore. exclusis: in soluis amo¬
ris reclinatorio ꝯmoramur. Ita &
xpͣs prus qͥdem ligatur: seđo eru¬
ci figitur: tercio glutinosa ungen¬

Expanded text:
imentes et sperantes proficimus; terimentes et sperantes proficimus; tertio perficimur amantes. Sic igitur duobus praecedentibus timore pariter et pudore exclusis, in solius amoris reclinatorio commoramur. Ita et Christus prius quidem ligatur, secundo crucifigitur, tertio glutinosa aroma
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓpositum. Est autem qui ela¬
ius configitur dño magestatis. quẽ
timor dĩ ligat. qui non ex pauescit
ad uultus hominum: s ad memo¬
riam gehennalium tormentorũ.
&̾ hic quidem non peccare metu¬
it: s ardere. Duruis tamen & fora¬
us primo imprimitur: quia cum
ille uacillet in ꝓposito: iste ꝓposi¬
tum non admittit. Tercius uero
glute ei conglutinatur. idest a¬
caritate: qui tam suauiter quã
secure ligatus. adherens dño unꝰ
cumq siue que facit. siue que ei fi¬
unt: ad suum cominodũ reuocas
& retorquet. Beatus huius modi
homo. & habundanti sp̃s influenꝰ
maiestate.: qui suauis &̾ unc̾tus
bus: qui terribilius & horribiliꝰ
Hic eͣ frmͣ amator & popłi israhel:
hic ͤ qui multum orat ꝓꝓpło. & ꝓ¬
ciuitate sc̃a ierusale̾. Glutino bo¬
num est ait ysaias. Bonum reuera
& iocundum: quia alia duo compa
grauia & importabilia sunt. S ille
misericors oculus qui nouit fis¬
mentum nr̃m. neminem saluan¬
dorum ꝑmittit in primo. s ꝓue¬

Expanded text:
mus cito. Est autem qui clavis configitur Domino majestatis, quem timor Dei ligat, qui non expavescit ad vultus hominum, sed ad memoriam gehennalium tormentorum; et hic quidem peccare non metuit, sed ardere. Durius tamen et fortius primo imprimitur; quia cum ille vacillet in proposito, iste propositum non amittit. Tertius vero glutine ei conglutinatur, id est charitate, qui tam suaviter quam secure ligatus adhaerens Deo, unuscunque, sive quae facit, sive quae ei fiunt, ad suum commodum revocat et retorquet. Beatus hujusmodi homo, et abundantis spiritus influens majestate, qui suavis et unctus ipse: qui terribilius et horribilius Hic est fratrum amator et populi Israel. Hic est qui multum erat pro civitate sancta Jerusalem . Glutino bonum est, ait Isaias . Bonum est revera et jucundum, quia alia duo, ne maravia et importabilia sunt. 4. Sed ille misericors oculus, qui novit figmentum nostrum, neminem salvandorum dimittit in primo, sed prove
Abbreviated transcription (Latin):
mini: quͤr ite faciem eius semper:
que mundo mortua est. Que eniͣ
Sic igitur queramus eum. ut &
semper queramus: ut & cũ ue¬
nerit quererenos. dicat de nobis:
hec est generatio querentiũ euͣ.
querentium faciem dĩ iacob
sicq aperiantur porte eternales.
& intro eat rex glorie ꝙͦ nos cũ
illo: qui est deus benedictus
in sec  la.

Expanded text:
mini; quaerite faciem ejus semper . quae mundo mortua est. Quae enim Sic ergo quaeramus eum, ut et semper quaeramus, et cum venerit quaerere nos, dicat de nobis: Haec est generatio quaerentium eum, quaerentium faciem Dei Jacob . Sicque aperiantur portae aeternales, et introeat rex gloriae, et nos cum illo, qui est Deus benedictus in saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
sione se esse: ĩmo uero etiam
in regressione: ouoniam inuia
uite non ꝓgredi. regredi est:
cum nichil in eodem statu ꝑma¬
neat. Porrro ꝓfectus nͣrͣ in eo
consiftit. ut sepuis dixisse me
memini. ut numquam arbitre¬
mur nos apprehendisse.s semꝑ
extendamur inanteriora. cone¬

Expanded text:
sione se esse, imo vero et sione se esse, imo vero et in regressione; quoniam in via vitae non progredi, regredi est, cum nihil adhuc in eodem statu 962 permaneat. Porro profectus noster in eo consistit, ut saepius me dixisse memini, ut nunquam arbitremur nos apprehendisse, sed semper extendamur ad anteriora,
Abbreviated transcription (Latin):
tepidos nos euomere incipiat.
qui in eũgelio loquitur dicens.
igNem ueni initere in terrã
& quid uolo nisi ut ardeat.. Hic
plane sacer ꝙ benedictus e̾ ignis
quem pater sanctificauit. &
misit in mundum. & eui bnͣdici¬
tur in ecclesus. Habet enim etia¬
aduersarius mͣ. ut pote ꝑuersꝰ
diuinorum operum emulator.
habet inquam ignem suum ꝙ̾
ipse. ignem concupiscentiȩ car¬
nalis: ignem noninuidiȩ &. am¬
roris: quem saluator in nobis
non accen dere. s extinguere ue¬
nit. Deniq si quis hunc alienu̾
ignem in diuino offerre pͣsump¬
serit sacrificio: etiam si patre
habeat aaron. morietur inini¬
quitate sua. Porro suꝑ hec que
maxima. maxime necessaria
est: ut honore pͣueniamus in ui¬
cem: nec modo pͥores. s & ipsos
uniores sibi quisq pponat.
quȩ nimirum humilitatis ꝑfec¬
tio est. & iusticie. plenitudo.
W qmͣ hilarem datorẽ diligit
d̾s. & fruc̾tus caritatis gaudiu
uum. quia mirabilia fecit. In

Expanded text:
tepidos nos evomere incipiat, tepidos nos evomere incipiat, qui in Evangelio loquitur, dicens: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Hic plane sacer et benedictus est ignis, quem Pater sanctificavit et misit in mundum, et cui benedicitur in ecclesiis, adversarius noster, utpote perversus divinorum operum aemulator; habet, inquam, ignem suum et ipse, ignem concupiscentiae carnalis; ignem invidiae et amis, quem Salvator in nobis non accendere, sed exstinguere venit. Denique si quis alienum hunc ignem in divino offerre praesumpserit sacrificio, etiamsi patrem habeat Aaron, morietur in iniquitate sua 3. Porro super haec quae is virtus maxima, maximeque necessaria est, ut honore praeveniamus invicem: nec modo priores, sed et ipsos juniores sibi quisque praeponat: quae nimirum humilitatis perfectio est, et justitiae plenitudo. Et quoniam hilarem datorem diligit Deus , et fructus charitatis est gaudium vum, quia mirabilia fecit . In
Abbreviated transcription (Latin):
mȩccłia sacerdotali benedictio¬
ne fuerit consecratus. Ad hec
futuri sunt in ꝓcessione nr̃a
nouissimi primmi. & pͥmi no¬
uissimi : & cantabimus in iuis
dimus: sic enim ob cõmendati¬
onem frͣne karitatis ꝙ socialis
uitȩ : missos a saluatore discipu¬
los eũgelia sacra testantiur.
Turbat ꝓcessionem siquis so-¬
litarius incedere eurat: nec sibi
soli nocet. s etiam ceteris est
molestus. Hii sunt qui segre¬
gant semetipsos. animales spmͣ
non habentes: nec solliciti ser¬
uare unitatem sp̃s in uinculo
pacis. Iam uero sieut non est
bonum esse hominem solum. sic
in consyectu dñi uacuum appa¬
rere ꝓhibitum. Cum enim ar¬
guantur ociositatis ipsi quoq
quos nemo conduxit. qui iam
conducti sunt. si ociosi inuenti
fuerint quid merentur. Fides
quippe sine operib mortila est.
Ipsa deniq opera ur̃a uferuore
agenda sunt.  indesiderio cor¬
dis: ut sint lucerne ardentes in
manib urͣis. Alioquin timen¬

Expanded text:
in ecclesia sacerdotali benedictioin ecclesia sacerdotali benedictione fuerit consecratus. Ad haec futuri sunt in processione nostra novissimi primi, et primi novissimi: et cantabimus in viis dimus: sic enim ob commendationem fraternae charitatis et socialis vitae missos a Salvatore discipulos Evangelia sacra testantur . Turbat processionem, si quis solitarius incedere curat: nec sibi soli nocet, sed etiam caeteris est molestus. Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, spiritum non habentes, nec solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Jam vero sicut non est bonum esse hominem solum, sic in conspectu Domini vacuum apparere est prohibitum . Cum enim arguantur otiositatis ipsi quoque quos nemo conduxit : qui jam conducti sunt, si otiosi inventi fuerint, quid merentur? Fides quippe sine operibus mortua est . Ipsa denique opera nostra in fervore agenda sunt, et in desiderio cordis, ut sint lucernae ardentes in manibus nostris. Alioquin timen
Abbreviated transcription (Latin):
Ratias redempto¬
ri nr̃o. qui tam
copiose pͣuenit
nos inbenedictioib
dulcediis. sacram̃tis
infantie sue giludia nr᷑a mul¬
tiplicans. Celebrata siquidem
paulo ante natiuitate circum¬
eisione. & appar itione euis: fe¬
stus hodie nobis oblationis ipsi¬
us dies illuxit. Hodie namq cre
sublimis: hodie placabilis & ue¬
re dõ placens hostia uirgineis
manibus offertur intemplo.
Portatur a parentib a senibus
expec̾tatur. Offerunt ioseph &
maria sacrificium laudis: sacͥ¬
ficium mnatutinum: symeon. &
anna suscipuuit. Ab his quatuor
celebrata ꝓcessio est: quȩ ꝑ qua¬
tuor orbis climata sollempnib
hodie gaudus ad memoriam re¬
uocatur. Quia gͦ festiuam hodi¬
e & nos ipsi preter ceterarun
consuctudinem sollempnitatuͣ
acturi sumus ꝓcessionem: non
inutile arbitror esse. modum
ipsius & ordinem diligentius
intueri. Dcessuri enim sumus
bim & bini. candelas habenteᷤᷤ
in manib ipsasq succensas:
nesquo libet igne. s qui pͥus

Expanded text:
ratias Redemptori nostro, qui tam copiose praevenit nos in benedictionibus dulcedinis, sacramentis infantiae suae gaudia nostra multiplicans. Celebratis siquidem paulo ante Nativitate, Circumcisione et Apparitione ejus, festus hodie nobis oblationis ipsius dies illuxit. Hodie namque sisublimis; hodie placabilis et Deo placens hostia virgineis manibus offertur in templo, portatur a parentibus, a senibus exspectatur. Offerunt Joseph et Maria sacrificium laudis, sacrificium matutinum; Simeon et Anna suscipiunt. Ab his quatuor celebrata processio est, quae per quatuor orbis climata solemnibus hodie gaudiis ad memoriam revocatur. Quia ergo festivam hodie et nosipsi, praeter caeterarum consuetudinem solemnitatum, acturi sumus processionem, non inutile arbitror modum ipsius et ordinem diligentius intueri. Processuri sumus bini et bini, candelas habentes in manibus, ipsas quoque succensas, nec quolibet igne, sed qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
in musicis. Iam uͦ mundum corpora quatuor ñ ignoramus efficere.
Namq ut ait lucretius ex imbri terra. atq anina gignunt᷑. et ig¬
ni. sed in hec rursus eius .iiii. elem̃ta fit postrema resolutio. Ita gͥ
dam elem̃tum ꝓprii generis resoluat᷑. Hoc aut̃ trina rursus ĩpera¬
tione colligitur. easq resoluendi ars datis quibus libet trib t̾minis
in equalibus quidẽ. s ꝓpartianaliter constitutis. idẽ ut eandẽ mediꝰ
ad pͥmũ ium ꝓportionis obtineat. quã qui ẽ extremus ad mediũ inqͣli

Expanded text:
in musicis. Jam vero mundum 4 corpora non ignoramus efficere. Namque ut ait ex imbri terraque omnia gignuntur et igni; sed in haec rursus ejus 4 elementa fit postrema resolutio. Ita igiuoddam elementum proprii generis resolvatur. Hoc autem trina rursus imperatione colligitur, eaque resolvendi ars. Datis quibuslibet tribus terminis, inaequalibus quidem, sed proportionaliter constitutis, id est, ut eamdem medius ad primum vim p
Abbreviated transcription (Latin):
tonẽ. aristotiłe q manserũt. Post
u̾o̾ qͥ insecuti sũt has tͤs alias. de qͥ¬
bꝰ supͣ disseruimꝰ. suis cõmentariis
addiderũt. sequens aut̃ etas q̃m¬
ad mod̾ diximus ad ĩplend̾a de¬
nariã qͣntitatẽ. alias qͣtuor medi¬
tates apposuit. qͣs ñ acdeo qͥs in li¬
possumꝰ b̾uissime disponamꝰ.
Pina enĩ que ẽ earũ. ĩ ordinẽ ue¬
ro septia medietas ħ mͦ ꝯuin¬

Expanded text:
stotelemque manserunt. Post vero qui insecuti sunt, has tres alias, de quibus supra disseruimus, suis commentariis addidere. Sequens autem aetas, quemadmodum diximus, ad implendam denariam quantitatem, alias quatuor medietates apposuit, quas non adeo quis in vepossumus brevissime disponamus. Prima enim quae est earum, in ordine vero septima medietas,
Abbreviated transcription (Latin):
esse ñ possit. In qͣtuor enĩ t̾minis si
stodita. geometͥca mecdietas explica¬
t᷑.⁊ qd̾ ꝯtinet᷑ sub extͤmitatibꝰ. equũ
erit ei qd̾ sub ut᷑q medietate ad se in¬
uicẽ multiplicata ꝯficit᷑. Rursus si
maximꝰ qͣtuor t̾minoꝵ numerus ad
eũ qͥ sibi ꝓpinquus erit talẽ habeat
diffe̾ntiã. qͣlem icłe ip̃e maximo ꝓpin¬
quus ad paruissimũ. huimͦi pportio

Expanded text:
esse non possit. In quatuor enim terminis si stodita, geometrica medietas explicatur. Et quod continetur sub extremitatibus aequum erit ei quod sub utraque medietate ad se invicem multiplicata conficitur. Rursus, si maximus quatuor terminorum numerus ad eum qui sibi propinquus est talem habeat differentiam, qualem idem esse maximo propinquus ad parvissimum, hujusmodi proportio
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ differentia ad differentiã. minoꝵ.
hic aut̃ contrario. Est aut̃ ꝓpriũ huiꝰ medietatis. qm̃ qͥa continetur
sub maximo t̾mino i mnedio. duplũ ẽ eoqͦd continet᷑ sub metio
atq paruissimo. Sexies eñ u. tͥgin
Due uero alie medietates qͥnta
scilicet ⁊ sexta geometͥre medieta¬
ti ꝯtrariȩ sunt. ⁊ eide uident᷑ op¬
posite. Est autẽ qͥuta medietas qͦ¬
tiens in tͥbꝰ t̾minis q̃ ad mod̾ ẽ me

Expanded text:
m differentia ad differentiam minorum. Hic autem econtrario. Est autem proprium hujus medietatis, quoniam quod continetur sub maximo termino et medio duplum est eo quod continetur sub medio atque parvissimo; sexies enim quinque Duae vero aliae medietates, quinta scilicet et sexta, geometricae medietati contrariae sunt, et eidem videntur oppositae. Est autem quinta medietas, quotiens in t
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ parit᷑ .iiii. fc̃xi. impari si fuerit unꝰ in medio t̾muiꝰ.
circum se positoꝵ t̾minoꝵ si inunũ redigant᷑. medietas
est et idem eoꝵ quoq qui suꝑ hos sunt t̾minos medietaᷤᷤ
ẽ. atq hoc usq ad extrenos omĩum t̾minoꝵ. ut ineo or¬
dine. qui ẽ parit̾ impariũ numeroꝵ .ii.ui.x. iunctꝰ bi¬
nariꝰ cũ denario .xii. explet euiꝰ senariꝰ numerꝰ medietas¬

Expanded text:
vero pariter impari, si fuerit unus in medio terminus, vero pariter impari, si fuerit unus in medio terminus, circum se positorum terminorum si in unum redigantur medietas est. Et idem eorum quoque qui super hos sunt terminos medietas est. Atque hoc usque ad extremos omnium terminorum, ut in eo ordine qui est pariter imparium numerorum 2, 6, 10, junctus binarius cum denario 12 explet, cujus senari
Abbreviated transcription (Latin):
in medio transeuntes. ꝑ binariũ nunerũ multiplicatis
imparib ꝓereati. Contrariȩ uͦ e̾ẽ dicunt᷑ hȩ speties nu¬
meroꝵ. idẽ parit̾ par. et parit̾ impar. qͦd in numero
impari sola diuisionẽ recipit maior extremitas. In illo
uͦ solus minor t̾minus sectione solutꝰ est. & qd̾ informa
parit̾ paris numeri ab excremitatib icipienti. Scis¬
fuerit uentũ in dispositionib scilieet parib. Si autẽ
fuerint impares dispositiones. qͦd ab una medietate
conficitur. hoc idẽ sub altrinsecus positis partibi pro¬
creatur. atq hoc usq dũ ad extremitates ꝓcessio fiat.
idem reddunt.ii. ꝑ .xui. multiplicati. qͦd .iiii. ꝑ octona¬
rium numerũ dueti. Utroq enĩ modo.xxxii. fient qͦd
si impar sit ordo ut ẽ duo .iiii.uiii. idem facient extremi.
quod medietas. bis enĩ .uiii. sunt .xui. quat᷑ .iiii. sunt .xui.
qui numerꝰ a quaternario inseducto ꝑficit᷑. In numero

Expanded text:
in medio transeuntes, per binarium numerum multiplicatis in medio transeuntes, per binarium numerum multiplicatis imparibus, procreati. Contrariae vero esse dicuntur hae species numerorum, id est pariter par, et pariter impar, quod in numero pariter impari sola divisionem recipit major extremitas, in illo vero solus minor terminus sectione solutus est, et quod in forma pariter paris numeri ab extremitatibus incipienti, et usfuerit ventum, in dispositionibus scilicet paribus. Si autem fuerint impares dispositiones, quod ab una medietate conficitur, hoc idem sub altrinsecus positis partibus procreatur. Atque hoc usquedum ad extremitates processio fiat. idem reddunt 2 per 16 multiplicati, quod 4 per octonarium numerum ducti. Utroque enim modo 32 fient. Quod si impar sit ordo, ut est 2, 4, 8, idem facient extremi quod medietas. Bis enim 8 sunt 16, quatuor quater sunt 16, qui numerus a quaternario in se ducto perficitur. In numero
Abbreviated transcription (Latin):
lit se sequentes. impares sunt. quos nullus in medio par
numerꝰ distinguit. Hos si ꝑ biuariũ numerũ multiplices ef¬
fities hoc modo. bis unũ id ẽ .ii. qui diuidit᷑ quidẽ s eiꝰ par¬
tes indiuisibiles reperiunt᷑. Propt̾ insecabilis unitatis natu¬
unã recipiunt sectionẽ cetera repudiantes. qd̃ sed̃a diuisio
ab imparis medietate partis excludit᷑. His aut̃ nume¬
ris ase inuicẽ quat᷑nariꝰ sola distantia est. Namq in¬
ter duo e sex muneros .iiii. sunt. Rursus inter sex. et
differentiam facit. Hi naniq om̃s quat̾naria sese nu¬
merositate trausceudunt. quod ideireo contingit qm̃
pͥmi qui positi sunt idẽ eoꝵ fundamenta binario se nu¬
mero precedebant. quos qm̃ ꝑbinariũ multiplicaui¬
mus. in quat̾uariũ numerũ ereuit illa ꝓgressio .ii. enĩ
ꝑ bis multiplicati. quaternariam faciunt sũmã. Igit᷑
in naturalis numeri dispositione pariter impares nu¬
meri quinto loco a se distant solis .iiii. se precedunt .iii.

Expanded text:
liter sequentes impares sunt, quos nullus in medio par numerus distinguit: hos si per binarium numerum multiplices, efficies hoc modo, bis unum, id est qui dividitur quidem, sed ejus partes indivisibiles reperiuntur propter insecabilis unitatis natuam recipiunt sectionem, caeteram repudiantes, quod secunda divisio ab imparis medietate partis excluditur. His autem numeris ad se invicem quaternarii sola distantia est. Namque inter 2 et 6 numeros, 4 sunt. Rursus inter 6 et differentiam facit. Hi namque omnes quaternaria sese numerositate transcendunt. Quod idcirco contingit, quoniam primi qui positi sunt, hoc est eorum fundamenta, binario se numero praecedebant, quos quoniam per binarium multiplicavimus, in quaternarium numerum crevit illa progressio. Duo enim per bis multiplicati quaternarii faciunt summam. Igitur in naturalis numeri dispositione, pariter impares numeri quinto loco a se distant, solis 4 se praecedunt, 3
Abbreviated transcription (Latin):
equales erunt. suꝑ se t̾minis constitutis. ut ẽ inhoc ordine¬
senariꝰ cũ denario copulatꝰ efficiet. atq hoc in numerosi¬
orib tͣminis initio sũpto a mediis euenit usq dũ ad extre

Expanded text:
s. Ut est in hoc ordinesenarius cum denario copulatus efficiet. Atque hoc in numerosioribus terminis initio sumpto a mediis evenit, usque dum ad extre
Abbreviated transcription (Latin):
duob numeris in equalib auferre de maiore minorẽ opor¬
tebit. Et qui relictus fuerit si maior ẽ auferre. ex eo rursus
minorẽ. Si uͦ minor fuerit. eũ ex reliquo maire detrahere.
Atq hoc eo usq faciendũ quo adunitas ultima uicẽ retͣctiõis
impediat. Aut aliquis numerꝰ impar necessario si utriq nu¬
meri impares p̾ponant᷑. s eũ qui relinquit᷑ nunerũ sibi

Expanded text:
duobus numeris inaequalibus, auferre de majore minorem oporduobus numeris inaequalibus, auferre de majore minorem oportebit, et qui relictus fuerit, si major est, auferre ex eo rursus minorem, si vero minor fuerit, eum ex reliquo majore detrahere. Atque hoc eo usque faciendum, quoad unitas ultima vicem retractionis impediat, aut aliquis numerus impar necessario, si utrique numeri impares proponantur. Sed eum qui relinquitur numerum, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ illud genus ꝑse secundi s cõpositi Primi uͦ e in compositi.
ad alterutrũ cõparati. hac inquisitor ratione reperiet. Si
eiũ quoslibet illos numeros secundũ suã insemetipsos mul¬
tiplices quantitatẽ. qui procreant᷑ ad alterutrũ comparati nł¬
la m̃sure cõmunione iungunt᷑. Tres enĩ & .u. si multiplices .iii.
tercio. uiiii. faciunt. & quinquies .u. reddent .xxu. His igit᷑
creant si cõpares. hi quoq in cõmensurabiles erunt. quinqͥes
enĩ quinq ut dictũ est .xxu. septies septẽ faciunt.xluiiii.
quoꝵ m̾sura nulla cõmunis ẽ: nisi forte omĩum hoꝵ ꝓcrea¬
trix es mat̾ unitas. xuiii. De inuentione eoꝵ numeroꝵ Qͥ ad
se secundi & compositi sunt ad alios uͦ relati primi & imcõ
tales numeros inuenire possimꝰ. si quis nobi ᷤ
eosdem ꝓponat es imperẽt agnosc̾e. utruni
aliqua mensum cõmensurabiles suit. an c̾te
sola unitas utrosq metiat᷑ reperiendi aiͦ talis ẽ. Datis enim

Expanded text:
 illud genus per se secundi et compositi, primi vero et incompositi ad alterutrum comparati, hac inquisitor ratione reperiet. Si enim quoslibet illos numeros secundum suam in semetipsos multiplices quantitatem, qui procreantur ad alterutrum comparati, nulla mensura communione junguntur. Tres enim et 5 si multiplices, tcreant si compares, hi quoque incommensurabiles erunt. Quinquies enim quinque ut dictum est 25, septies 7 faciunt 49. Quorum mensura nulla communis est, nisi forte omnium horum procreatrix et mater unitas. CAPUT XVIII. De inventione eorum numerorum, qui ad se secundi et compositi sunt, ad alios vero relati, primi et incotales numeros invenire possimus, si quis nobis eosdem proponat, et imperet agnoscere utrum aliqua mensura commensurabiles sint, an certe sola unitas utrosque metiatur, reperiendi ars talis est. Datis enim