comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igne securi surit. non solum de illo et̃no qui mẽt¬
nnim eruciaturꝰ ẽ impios. s: ĩ de illo emundatorio
quo purgabunt᷑ quidam saluandi. Ignis enim
extremi udiei tandui durabit: quousq pur-¬
gati sint quis stuandi erant. ⁊ i ciꝰ opuis mã¬
serit inconisũ stum uullo igne qd suꝑ elificauit
accipiet m̃cedem q uil ꝑd̾et ⁊ qd̃ amauit in¬
ueniet. s Sieuꝰ opus arserit .i. cremabile erit.
ille patietur detͥmentũ. minoris głie. uł patietur
cremabilem ferens. ꝑ ignem. transitorie tͥbula¬
tionis. quacremata euadit ipse post istiꝰ sane cor¬
poris mortẽ. donec ueniant ad diem dampna¬
tionis ⁊ remimerationis. s hoc tp̃ris int̾uallo. sp̃e¬

Expanded text:
igne securi sunt, non solum de illo aeterno quo in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi. Ignis enim extremi judicii tandiu durabit, quousque purgati sint qui salvandi erant. Et si cujus opus manserit inconsumptum in illo igne, quod superaedificavit accipiet mus Sed, si cujus opus arserit, id est cremabile erit, ille patietur detrimentum minoris gloriae. Vel, patietur cremabilem ferens, per ignem transitoriae tribulationis, qua cremata evadit ipse, et post istius sane corporis mortem, donec veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo sp
Abbreviated transcription (Latin):
.& indando non differunt. s in la¬
bore ⁊ m̃cede. et hoc ẽ qd̾ ait.
Unusqͥsq autẽ ꝓpriam ñieedẽ
accipiet scdm suum laborem. fo¬
riniecꝰ ministrandi. bñ dixi m̃cedẽ.
umus enim adiutores ineo
lendo agro dñico. ñ deprauatores.
ut quid am auint. et sieigo ñ damꝰ
incrementum. impendimꝰ tam̃
aliqd̃ adium̃tũ. qd̾ inde patet. qr
uos estis dĩ agricultura. dum ex¬
tirpantur uicia ⁊ estis dĩ edifica¬
tio. impositione uirt tũ aꝑtissi¬
me ostendit᷑ exhis ĩb̃. qd̾ ds est
agricola. nos autem dĩ agrieust᷑a
sumus. qr colit nos ad fructum.
⁊ di edificium. qr qui colit nos
habitat in nob̾. ⁊ ita idem ẽ ager
et edificium qd̃ non ẽ in reb uͦsi¬
bilib. Apłi etiam possunt dici agͥ¬
cole. Agricola enim ẽ qui plantat¬
⁊ qui rigat. s qm̃ hoc nec de suo
tius ipse d̾r agͥcola. apłi uͦ oꝑarii
illius agricole. ⁊ hoc ip̃m ab ipso
imꝑtitis uirib ⁊donata gĩa. h̃o
enim agͥcola uineam colit. iẽ. ad¬

Expanded text:
: In dando non differunt, sed in labore et mercede, et hoc est quod ait: Unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem, forinsecus ministrandi. Bene dixi, mercedem. Sumus enim adjutores Dei, in colendo agro Dominico, non depravatores, ut quidam aiunt. Et si ergo non damus incrementum, impendimus tamen aliquod adjumentum. Quod inde patet, quod vos estis Dei agricultura, dum exstirpantur vitia. Et estis Dei aedificatio, impositione virtutum. Apertissime ostenditur ex his verbis quod Deus est agricola, nos autem Dei agricultura sumus, quia colit nos ad fructum, et Dei aedificium, quia qui colit nos, habitat in nobis; et ita idem est ager, et aedificium, quod non est in rebus visibilibus. Apostoli etiam possunt dici agricolae; agricola enim est qui plantat et qui rigat; sed quoniam nec hoc de suo tius ipse dicitur agricola. Apostoliipsius agricolae: et hoc ipsum ab ipso impertitis viribus, et donata gratia. Homo enim agricola vineam colit, et caetera ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uẽ scđm hominem ambulatis. Cum
enim quis dicat. ego quidem sum¬
pauli. alius autẽ. ego apollo. ñ ẽ ħ
pecẽm minus agentilitate. nonne
indõ sunt dii : Et qñquid̃ in his gła¬

Expanded text:
s, cum enim quis dicat: Ego quidem sumPauli; alius autem: Ego Apollo? non est hoc peccatum minus a gentilitate. Nonne in Deo sunt dii? Et quandoquidem in his glo
Abbreviated transcription (Latin):
iuistus. Ut non magis surt isti. qui oꝑa legis tuno¬
te fecerant. cum fides ꝑdilectionem oꝑ auuit incore
etiam. siforis nonexit moꝑe. Nam fides que ꝑ dilec¬
tionem oꝑatur. ⁊ si non sit inquo exterius oꝑetur.¬
in eorde tamen seruiens feruensq seruatur. ⁊ nos
metitis prioꝵ oꝑum adiusticiam fioei uenitur. in¬
quo udei se p̃ferebant. bona oꝑa etiam ante froem
mania sunt. Ita enun mͥ uidentur ẽẽ ut magne¬

Expanded text:
justus, ut non magis sint justi, qui opera legis timojustus, ut non magis sint justi, qui opera legis timore fecerant, cum fides per dilectionem operetur in corde, etiam si foris non exit tionem operatur, et si non sit in quo exterius operin corde tamen serviens fervensque servatur. Et non meritis priorum operum, ad justitiam fidei venitur, inquo Judaei se praeferebant: bona opera etiam ante fidem inania sunt. Ita enim mihi videntur esse ut magn
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciat fides. ut eui iubetur. sinonꝙode
at quid petat. Si autem continuo potest. lobestente
facit. debet eciamscire qͦdonante possit. Sequitu¬
rbitiamur enim. qd lex fidei iusifieet ab auetori¬
tate su a ostendit. quasi uere ꝑfioem iustiela esti¬
Nosenim. apłisic arbitiamur .s. hominem. quẽ¬
eumq etiam gentilem. iustificari ꝑfioem sine oꝑi¬
nnis aut ueneratione sabbare⁊ Issine oꝑib legis.
sime quib mnanis est fio es. ut ait ia cobuis e di. e
opib mortua ẽ. Et ipse paulus ait. Si habuero onri i
fidem. caritatem autem non halureto. nicħsum. Reue
igitur apłe fidem p̃dicans gentib. ut ostendet no
merito bonoꝵ oꝑum puentri ad fidem. s fidem sͥ
bona oꝑa. dicit. hominem iustificari ꝑfidem iue oꝑi¬
bus legis. Nonquin credens post. ꝑ dilectionem debe¬
at oꝑari uit abraham uoluit filium unmolare.
Secuntur enim oꝑaiustificatum. non p̃cedunt iu
stificandum. s sola fide sine oꝑib p̃cedentib ũt ħo

Expanded text:
quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. Arbitramur enim quod lex fidei justificet, ab auctoritate sua ostendit. Quasi dioli sic, arbitramur, scilicet hominem quemcunque etiam gentilem, justificari per fidem sine operiniis, aut veneratione Sabbati, vel sine operibus legis sine quibus inanis est fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habuero omnem fidem, charitatem autem non habuero, nihil sum . Bene igitur Apostolus fidem praedicans gentibus, ut ostenderet non merito bonorum operum perveniri ad fidem, sed fidem sequi bona opera, dicit hominem justificari per fidem sine operibus legis, non quin credens post per dilectionem operari debeat, ut Abraham voluit filium immolare. untur enim opera justifstificandum, sed sola fide sine operibus praecedentibus homo fit
Abbreviated transcription (Latin):
bori meo adungit ds̃ miraeula. ad confir¬
uob qr uolo uos scire qualem sollicitudinẽ
habeam ꝓuob. ut ea intellecta queratis n¬
xp̃o ꝑfecti fĩ. ⁊ recte ait. ꝓ uob̃. noirenim
minus ꝓhis quos non uidit sollicitꝰ erat.
quam ꝓhis quib p̃sens p̃dicauit. ñ minori
affectu diligebat eos quos non uidat. quã
ceteros apuo quoserat. m on solum ꝓ uob̾.¬

Expanded text:
bori meo adjungit Deus miracula ad confirVolo enim vos scire qualem sollicitudinem habeam proChristo perfecti fieri. Et recte ait, pro vobis. Non enim minus pro his quos non vidit sollicitus erat, quam pro his quibus praesens praedicavit; nec minori affectu diligebat quos non viderat, quam caeteros apud quos erat. Et non solum pro
Abbreviated transcription (Latin):
non in lege. ꝑ hoc ꝓmptiores eosfacit¬
s cirea eũgłm. qr gaud̾e se dicit indispo¬
sitione conu̾sationis eorum ⁊ fidĩ stabili-¬
itate. ut scientes unde placeant dõ ⁊ neo
fierent firmiores. ⁊ qnquid̾ bñ statis.
Sicut gͦ. fidĩ sundam̃to accepistis. bona
enimfiet acceptio. Accepistis in quam.
late .i.ꝓͥficite non extraeum. s in ipso.
ambulate dico. o uos minores. radiea¬
ti. mactiua uita. ut arbor ad fruclifi¬
candum. ⁊uos maiores qͥ incontemplati¬

Expanded text:
non in lege. Per hoc promptiores eos facit circa Evangelium, quia gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent firmiores. Et quandoquidem bene statis, sicut ergo fidei fundamento accepistis, bona enim fuit acceptio, accepistis, inquam, late, id est proficite non extra eum, sed in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructificandum, et vos majores qui in contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
nata. s ab hominib tradita. T radiderunt
enim philosi. qͦs homines uocat dm̃ nons
posse sĩ creaturã. hominẽ ñ posse nasci deuir¬
gine. ł mortuum reuiu̾e. consid̾antes elem̃
ta .i. hascreaturas uisibiles. inquib excõmix¬
tione seminis ammalia gn̾antur ⁊ qd̃ mori¬
tur ñit̾m uunt. Io monet eauẽ tͣoitionem

Expanded text:
nata, sed ab omnibus tradita. Tradiderunt enim philosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum revivere, considerantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo monet traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
quideuiat au̾itate quã nouit. idocentes
omnem hominem .s. eos qui ignorat ueri¬
tatem ł contͣdicentem corripimus ⁊ con¬
iuncimus: ⁊obedientes docemus. docen¬
tes dico. in oĩsapĩa. non sumus ceei. ut pse¬
udo. s docemus. inõĩ sapĩa. U̾asapĩa ẽ. in
lit erudiens omnem hommẽ. in hac sap̃ia
consũmatum exhibeat eum dõ. Uñ subd.
Ut exhibeamus .i. offeramus dõ in sae̾ficiũ
omnẽ hominẽ. tam uideum quã gentilẽ.

Expanded text:
entes omnem hominem, scilicet eos qui ignorant veritatem. Vel contradicentes corripimus et convincimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientia. Vera sapienut erudiens hominem in hac sapientia, consummatum exhibeat eum Deo. Unde subdit: Ut exhibeamus, id est offeramus Deo in sacrificium, omnem hominem, tam Judaeum quam Gentile
Abbreviated transcription (Latin):
in plicib suad̃ĩ tonib. qd in pͥncipio e¬
u̾bum eato fc̾m ẽ non legundagaui.
quippe inlibrisuarie dc̾m. qd̾ filius sit
informa patris. s qd̾ se exinaniuit.
non habetur millis. recte cͦ illud u̾bũ

Expanded text:
ibus, quod in principio Verbum caro factum est, non legi. Indagavi quippe in libris varie dictum, quod Filius sit in forma Patris; sed quod exinanivit se, non habetur in illis. Recte ergo illud verbum
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitas nonẽ. nisi sermonũ .i. nͥ in
uerbis. q sapientes mundi arte qͣdã¬
⁊ minuciis disputationum irrecire
gestiunt animas simplicium. ut rõ¬
nem mundanarum rerum abstra¬

Expanded text:
sublimitas non est, nisi sermonum, id est nisi in verbis. Quia sapientes mundi arte quadam, minutiis disputationum irretire gestiunt animas simplicium, ut traditione mundanarum rerum abstra
Abbreviated transcription (Latin):
carne ⁊ si sc̃ĩam audier̃c. ⁊ ad hoc intendo.
d. consolentur corda sua. ipsi dieo. instrue¬
ti incaritate. quam ds ad nos hũit qui ꝓ
nobis filium tradidit. ħ siquis attendit
potest se in hac miseria ꝯsolari. qr inde¬
ꝑpendit calcata suꝑbia ꝑ humilitatem
ad patriam posse reu̾ti. Uicioꝵ namq
omnium ẽa suꝑbia ẽ ad hanc conuineẽ¬
dam. atq aufendam. tał medicina celit᷑
uenit. ad elatum hominẽ ꝑ suꝑbiam.
manifestamqcõmenidat: Apso libiire¬

Expanded text:
rne, etsi scientiam audierunt. Et ad hoc intendo um consolentur corda sua. Ipsi, dico, instructi in charitate, quam Deus ad nos habuit, qui pro nobis Filium tradidit. Hoc si quis attendit, potest se in hac miseria consolari, quia perpendit calcata superbia, per humilitatem, ad patriam posse reverti. Vitiorum namque orum causa superbia est. ad hanc conuincendam atque auferendam talis medicina caelitus uenit: ad elatum hominem per superbiam manifestamque commendans
Abbreviated transcription (Latin):
mici sensu mopib̾
mal.unc autẽ recõ¬
ciliaint incorporem
carnis enis ꝑ mortĩ
exhib̾e uos scõs et
ĩmaculatos et inrei¬
prehensibiles corã
ipso. Sitñ ꝑmane¬
tis infide fundatiet
stabiles ce ĩmobileᷤᷤ
aspe enangelii quod
audistis qd̃ p̃dicatũ
ẽ inuniũsa creatu¬
ra que sub celo ẽ cu¬
ius fẽs sum ego paui¬
lus minister qͥ nũc¬

Expanded text:
sensu in operibus malis nunc autem reconciliavit in corpore carnis eius per mortem exhibere vos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles coram ipso si tamen permanetis in fide fundati et stabiles et inmobiles ab spe evangelii quod audistis quod praedicatum est in universa creatura quae sub caelo est cuius factus sum ego Paulus minister q
Abbreviated transcription (Latin):
lo ciioomuiun qͥ deplenitionre s eius
aenipiunt cap̃ ẽ. ex quo axparet qo sas¬
pientia dĩ .i. ũbum nonsic assumpuit
illum hominem ut cetos. s młto ex¬
cellentius. młtoq sublimꝰ. quom ip¬
sum solum assumi oportuit in qͦ sapi¬
entia hoĩb appareret sic̃ eam uisibibt̃
decebat ostendi. decetis enim sapieñ¬
tib recte dici potest qd habeant nse
om̃s sensus ꝑsonam amine que totũ
corpꝰ uuificat. s eum eccła ab abel

Expanded text:
o omnium qui de plenitudine ejus accipiunt, caput est. Ex quo apparet quod Sapientia Dei, id est Verbum non sic assumpsit illum hominem ut caeteros, sed multo excellentius, multoque sublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. De caeteris enim sapientibus recte dici, quod habeant in se es sensus, personam animae quae totum corpus vivificat. Sed cum Ecclesia ab Abel
Abbreviated transcription (Latin):
tem reslirgens. S ic̃ enim natꝰ ẽ ante
oĩadr d̃ uͦt omĩa crearet. sic it̾md̃
uirgine natus hõ pͥmus resurrexit.
it que creau̾at restauraret. ut sẽꝑ
sit primꝰ i pͥnceps. Uñ subd̾. Ut ꝑħ
sit ip̃se oͣmnib. tam priorib quã
.pͥmatum ht. non solum qi pͥmoge¬
ninis ẽ. s ⁊̃. qr complacuit. trinit᷑a¬

Expanded text:
mbrosius Sicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omnia crearet, sic iterum de virgine natus homo primus resurrexit, ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut per hoc sit ipse in omnibus, tam prioribus quamprimatum habet, non solum quia primogenitus est, sed etiam quia complacuit Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
adõ ordinatam. s ab imbecillitate ro̾cinati¬
onis humane que potentiã dĩ int᷑ consc̃iam
suam excohartat. nonalit̾ credens fac̾e ł posse
quam carnat rõ suadet. que oĩo canenda ẽ.
quo ꝑfectio diuinitatis ẽ. qr oĩa h̃t que pat̃.
Uł dum ait. scd̃m elem̃ta. illos tangit. qui
qͣiprudentiꝰ ydola exponunt oicentes. iuno
est aer. nepti̾nus ẽ mare. iõ cum dicẽt. scđm
philo sophiam ⁊ manẽ fallatiã addidit. scd̾m
elem̃ta mundi. a admonens non qualecq
adoratores simulachrorum. s qͣi doctiores
int̾p̃tatores signoꝵ eauendos eẽ. ł fallaciã
appellat. ꝗ de lege dñt. pseudo p̃dieatores.
t lla dr manis. qi in hac falsitate nulla ẽ uti¬
litas. qd̾ sole ẽẽ aliquando infalsis. pħiam
dicit. ea quib ꝓbare uolunt qd asserunt. Et
ẽ sensus. Uidete nequis uos decipiat. tͣħendo
conquisitas ad ꝓbandum ł imꝓbandum.
qd̃ ꝓbatur. nequis decipiat. dico agens. ẜ

Expanded text:
 ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quo perfectio divinitatis est, quia omnia habet quae Pater. Vel dum ait, secundum elementa, illos tangit, qui quasi prudentius exponunt idola dicentes: Juno est aer, Neptunus est mare. Ideo cum diceret, secundum philosophiam, et inanem fallaciam, addit, secundum elementa mundi, quasi admonens non qualescunque adoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum, cavendos esse. Vel fallaciam appellat quod de lege dicunt pseudopraedicatores, et illa dicitur inanis, quia in hac falsitate nulla est utilitas; quod solet esse aliquando in falsis. Philosophiam dicit ea quibus hoc probare volunt, quod asserunt. Et est sensus: Videte ne quis vos decipiat, trahendo conquisitas ad probandum vel improbandum: batur. Ne quis decipiat dico, agens sec
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. que ad sacͣmentum in carnationis
ꝑtinent. Uñ. abscondisti ħ asapientib.
⁊ reuelasti ea paruuł. Quosdam ẽnim
platonicoꝵ libros exgreca lingua in
iatinam u̾sos indi ubilegi. nonquidẽ¬

Expanded text:
Quae ad sacramentum incarnationis pertinent. Unde: Abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . Quosdam enim Platonicorum libros ex Graeca lingua in Latinam versos vidi, et ibi legi, non quide
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iudeos ⁊g̃s. attende qd̾ plenitudo
recte d̃r in ip̃o ẽe ⁊ man̾e. qi õmina
potest ꝑse. ut nicħ exeeptum sit. qd̾
ꝑeum nonpossit pr̃ari. U̾nait. Sic̃
pat᷑ ht uitam inse. sic dedit ⁊ filioni¬
tam hr̃e inseitetipso. Sic enim pat¬

Expanded text:
est Judaeos et gentes. Attende quod plenitudo recte dicitur in ipso esse et manere, quia omnia potest per se, ut nihil exceptum sit, quod per eum non possit praestari. Unde ait: Sicut vitam habet in se, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
Axp̃i in oĩb quem indicci n̾eogen i
seriire carni uñ subd. Et earnis ea im
ne fec̾itis. Ndico in necessariis adsi suderta¬
nonem. s indesiłiis illicitis Sic
ab incageaia tͣnsitur impio tͣnsed

Expanded text:
i in omnibus, quem induti non cogemini servire carni. Unde subdit: Et carnis curam ne feceritis, non dico in necessariis ad sustentationem, sed in desideriis illicitis. Sic ab indigentia transitur in ipso transitu
Abbreviated transcription (Latin):
oria patsftans omĩa iõi sedraer¬
osouꝰ t petre omĩa. quare ñdicatur
⁊ ust e s q dnlam genit. Item donatũ
mam scrin acc qpnt. Sz ppnquid po¬
terat se erianise homo res infirma

Expanded text:
ergo a Patre omnia, quare non dicatur cum sibi aequalem genuit? Item donatum mam servi accepit. Sed nunquid poterat se exinanisse homo res infirma?
Abbreviated transcription (Latin):
dõ seruimus
et gloriamur
et non incar¬
ne fiduciam
h̃ntes Quam¬
quam et ego
habeã confi¬
dentiam in
carne. Siquiᷤᷤ
alius indetur
confidẽ mear¬
ne egomagiꝰ
circumcisus
octaua die ex
gen̾e ifrl de
tribu bema¬
mim ebreus

Expanded text:
deservimus: et gloriamur et non in carne fiduciam habentes: quamquam et ego habeam confidentiam in carne: si quis alius videtur confidere in carne: ego magis circumcisus octavo die ex genere Israel de tribu Benjamin. Hebreus
Abbreviated transcription (Latin):
me michi magistro tuo suꝑ ẽ.
Onesimus enim offenso ꝓprio
dño. ꝯfugit ad apłm. ad hoc ut
oblitantis pecc̃is utilis reu̾tet᷑
equalis fieret meritis. s ipsi
mon quia dominus erat con¬
tra seruum suum inflaretur.
huiliat eumdicens. illum
frem er uncarne qr ex uno ada
sumꝰ. omnes ⁊ in domino ꝑ fidẽ
Et hoc est qd̾ subdit. Quanto
⁊ qr ita est. ergo .i. ideo. Si habeꝰ
.a.si habere ius. me socium sus¬
çipe illum sicut me. Siemn
non suscipis. nones socius.i.
autem aliquid nocuit tͥ aut
debet hoc michi imputa: Nũe
excusationem omnem conuel

Expanded text:
me mihi magistro tuo frater est. Onesimo enim offenso proprio domino confugit ad Apostolum, ad hoc ut oblitteratis peccatis utilis reverteretur, aequalis fieret meritis, sed ipsi mon, quia dominus erat, contra servum suum inflaretur, humiliat eum, dicens illum ei fratrem, et in carne, quia ex uno Adam sumus omnes, et in Domino per fidem, et hoc est quod subdit, quanto Et quia ita est, ergo, id est ideo, si habes, id est si habere vis, me socium suscipe illum sicut me; si enim non suscipis, non es socius. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Nunc excusationem omnem convel
Abbreviated transcription (Latin):
enim .A. io suscipe illũ qui utst
turo. dicendo. torsitan. Sententia
temꝑat. hociodicit. qr omnia
humana sunt oubiati potu¬
it alia ca esse. quare ds̃ sic fieri
disposu̾it. siue ꝑmiserit. reciꝑe
illum dico: iam noli. cantum.
ut seruum. s pro seruo. qd̃ añ

Expanded text:
dicat: Ideo suscipe illum, quia utilis turo. Dicendo forsitan, sententiam temperat. Hoc ideo dicit, quia omnia humana sunt dubia, et potuit alia causa esse quare Deus sic fieri disposuerit, sive permiserit. Reciperes illum, dico, jam non tantum ut servum, sed pro servo, quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ moiũ. obsecro. inꝙͣ te de
filio meo onesimo. Magnum ẽ¬
oe laudabile ñ de hũili s de sub¬
lui utro sise inclinat ⁊ obseerat.¬
filio meo dico. quẽ genui. infidͤ
cũ eẽm inunculis.

Expanded text:
moveri. Obsecro, inquam, te de meo filio Onesimo. Magnum elaudabile, non de humili viro, sed de sublimi viro, si se inclinat et obsecrat.lio meo, quem genui in fide, cum essem in vinculis.
Abbreviated transcription (Latin):
los recipientem asiłu laborib
qͦdãm respirantes. reqͥeuerunt.
qr sc̃õꝵ necessitatib sitensilia.
ministrauit. ⁊ ita sc̃oꝵ. a ffectꝰ
erga ilũꝑpensiꝰ m conso lante
quieuit de refrig̾atus ẽ. Propt̃
qd .s. q serius aline lad bͥntaci
criuredebes ego mltara habo¬
tinciami ñdico potestatemi¬

Expanded text:
los recipientem a suis laboribus quodammodo respirantes requieverunt, quia sanctorum necessitatibus utensilia ministravit, et ita sanctorum affectus erga illum propensius eo consolante quievit, et refrigeratus est. Propter qrvire debes. Ego multam habnon dico potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
.i. u̾acem .a tad̾ hãt. ut potens sit. ita n
sc̃ia iex horal spaentea indoctͥnasana
i redarguere bas qͥ cont᷑oiernt autatr oblo¬
quendo ł iualecatendors oarͣdicentes eni
ñ uno mͣ intelligrndi suntipaucissimi
quippe nobcomdicunt loquendo. s uił¬
ti male uiuendo. Quis enim audet aꝑtis¬
simẽ loquendo contradid̾e uĩtatia non
contradicunt młti lragia. s urtaquos
redarguere magnum opꝰẽ gͣndis sarei¬

Expanded text:
ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina sana, et redarguere eos qui contradicunt, veritati obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes enim non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe nobis contradicunt loquendo, sed multi male vivendo. Quis enim audet apertissime loquendo contradicere veritati? Non contradicunt multi lingua, sed vita: quos redarguere magnum opus est, grandis sarci
Abbreviated transcription (Latin):
Phbet adolescentulas uiduas in hac suᷤ¬
cipi ꝓfessione. Lubrice enim etati facile
credi non debet. Cum enim. & deuita.
fui̾nt .i. cum post uotum continentie
tum nub̃e. ipse dico: ħntes dampnationẽ.

Expanded text:
Ambrosius Prohibet adolescentulas viduas in hac susAmbrosius Prohibet adolescentulas viduas in hac suscipi professione: lubricae enim aetati facile credi non debet. Cum enim. Quasi dicafuerint, id est cum post votum continentiae tum nubere. Ipse dico, habentes damnationem,
Abbreviated transcription (Latin):
et ẽ det̾ior infideli. qr hic nondum iu̾ta¬
tem nouit ł ꝓmisit. Et nota qd̃ ait. dome¬
sticoꝵ qu̾i tam domestici cuiq sunt. ut
parentes filiis. ł parentib filii. Iõ ipse
magist̾ sc̃oꝵ insinuans. qd apiis filiis
cura impendenda ẽ parentib. de seip̃o
exemplum constituit q̾n de cruce ma-
mes libidinis q̃ fuit uxor unius uiri. pp̃
supͣ dc̃m sacͣmentum. inoꝑib bonis cesti¬
monuim hñs si filios educauit fidelit̾.
si hospitio recep̃. pauꝑes. si lauit pedes
erat. faciamus ħ inuicẽ hułes qd̾ humi¬
lit̾ fec̃ excelsiis. Magna ẽ in ħ cõm̃datio
corde faciunt. młto ⁊̃ melius ẽ ut ĩ mani¬
corde ł excitaturł su am merat. ꝯfirmai
humilitatis affectus. ⁊ si subministrauit
patientib tͥhułonẽ. incarce̾ ł huiꝰ modi.
Quid ꝑsingula: siomẽ opꝰ bonũ subsecu¬
quarum sanguis feruet. deuita .i. uota
castitatis earum non usq ad̃ocures ut eaᷤ
eccłe alimoniis sustentandas suscipiaᷤ.

Expanded text:
et est deterior infideli, quia hic nondum veritatem novit vel promisit. Et nota quod ait, domesticorum, qui tam domestici cuique sunt ut parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrmes libidinis, et quae fuerit uxor unius viri, propter supradictum sacramentum, in operibus bonis testimonium habens, si filios educavit fideliter, si hospitio recepit pauperes, si lavit pedes erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio corde faciunt, multo etiam melius est ut etiam manicorde vel excitatur, vel si jam inerat confirmatur humilitatis affectus. Et si subministravit patientibus tribulationem in carcere, vel hujusmodi. Quid per singula? Si omne opus bonum subsecuquarum sanguis fervet, devita, id est nota castitates carum, non usque adeo cures ut eas Ecclesiae alimoniis sustentandas suscipias.
Abbreviated transcription (Latin):
tate qr humiles sunt ostendunt. qui illa ob-¬
seruant. Et qr sunt. ñ ao parcend̾ corpori. qr dñt.
senon parce corꝑi. ⁊ sunt. non inhonore aliquo.
qr dñt se ñcurare de honore humano.⁊ qr ñ sunt.
ad saturitatem carnis. qr młta sibi subtͣhunt

Expanded text:
tate, quia humiles se ostendunt qui illa observant. Et quia sunt non ad parcendum corpori, quia dicunt se non parcere corpori, et sunt non in honore aliquo, quia dicunt se non curare de honore humano. Et quia non sunt ad saluritatem carnis, quia multa sibi subtrahunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non÷ inhonore aliquo. ilł qri trunca¬
tisunt acapite .xͦ. totose d̾anteᷤ mundo
explentes sensum carnis. Uñ subdit.
et ẽ. adsaturitatẽ carnis. sagina enĩ
carnalis sensus ẽ traditio humana q̃
hoc dic̃ suffic̾e. qd̾ carnis tradit pru¬
ꝯresurrexistis .i. ammo ⁊ corpore. aĩo¬
gitate non carnalia s que sursũ sunt

Expanded text:
 in honore aliquo illis quia truncati sunt a capite Christo, toto se dantes mundo, et explentes sensum carnis. Unde subdit: et est ad saturitatem carnis. Sagina enim carnalis sensus est, traditio humana, quae hoc dicit sufficere quod carnis tradit pruconsurrexistis cum gitate, non carnalia; quae signant
Abbreviated transcription (Latin):
uilia ⁊ t̾rena .i. indeiectione aĩe sunt. ñ ad par¬
cendum corpori. qr im ilł obseruationib młtꝰ
labor est quiẽ manis. ⁊ non sunt. maliqͦ honore
quoꝵ sioes destruitir. ⁊ nonsunt. ad sa¬
one. qr traoitiõi humane nom̃ religioie
applicant. ii religio appelletur. cumsit sa¬
crilegium. qr qd contra uctorem ẽ sac̾¬
lega mente inuentum ẽ. simulata gͦ¬

Expanded text:
utilia et terrena, id est dejectione animae, et sunt: Non ad parcendum corpori. Quia in illis observantiis multus labor est, qui est inanis, et non sunt: In honore quorum fides destruitur et non sunt: Ad sant, quia traditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, cum sit sacrilegium; quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est.
Abbreviated transcription (Latin):
lentia.⁊ ꝑhoc eertu ẽ qd̃ ꝑ eum adex¬
celsa ꝑuenire potestis. Querite dico q̃
sursum sunt. inuenta ã iocunda ha¬
bete. Et ħ est qd̾ subd̃. sapite. ⁊̃ intelli¬
gentia ⁊ caritate. que sursum sunt.
taur̃a modo. ab scondita ẽ. omnib hic
ꝑegrinantib. s maxime carnalibus

Expanded text:
et pro hoc certum est, quod per eum ad excelsa pervenire potestis. Quaerite dico, quae sursum sunt; inventa autem jucunda habete. Et hoc est quod subdit: Sapite intelligentia et charitate quae sursum sunt; vestra modo abscondita est omnibus hic peregrinantibus, sed maxime carnalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cepists. mortui estis .i. extoto seꝑati apeccato.
⁊abelementis mundi .i. ab oĩ suꝑstitione et
abstiuentia creaturarum mundi. WUł ita pͥae
.Q siprius dum eratis ignari. hoc faciebatis
ł locum in quo sedit mulier m̃siruata. neq
gustauitis. ut porcum ł pisces ñ hñtes squama.
neꝙ contrectaũitis. quodam studio. ⁊ delecta
ppso usu .i. si quis utatur eis. iudaieo ritu.
ut ab his abstineat ilł utatur. credens inde
nistificari. istadico: iam existentia. sed̾m p̃¬
cepta ⁊ doctrinas hominum. Postquam emmue¬
ritas uenit: iam nonħ p̃cipit ds̃ seruari. s pha

Expanded text:
cepistis, mortui estis, id est ex toto separati a peccato, et ab elementis mundi, id est ab omni superstitione et abstinentia creaturarum mundi. Vel ita potesquia si prius dum eratis ignari hoc faciebatis, vel locum in quo sederit mulier menstruata; neque gustaveritis, ut porcum, vel pisces non habentes squamas; neque contrectaveritis, quodam studio, et delectaipso usu, id est si quis utatur eis judaice, ut ab his abstineat, illis utatur, credens inde justificari. Ista dico jam existentia, secundum praecepta et doctrinas hominum, non Dei. Postquam enim Veritas venit, jam non praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
illa quicqͥd agat᷑ intrat i siqui menti¬
antur de ipsis suos tn incelo eur¬
sus non obliquant nec tardant.
ita sẽi. quoꝵ conu̾satio incelis ẽ pꝑ¬
mala mundi que despieunt. ut
falsa que cum fingant᷑ inipsos lu¬
int̃polant. ita facite ut dixi. quod
utiq erit ad głam meam. nec dũ
uram. futuram indie xp̃i.i. qͣn

Expanded text:
illa quidquid agatur in terra etiam si quid mentiilla quidquid agatur in terra etiam si quid mentiantur de ipsis, suos tamen in coelo cursus non obliquant nec tardant: ita sancti, quorum conversatio in coelis ea mundi quae despiciunt; vel falsa quae confingantur in ipsos, luinterpolant. Ita facite ut dixi, quod utique erit ad gloriam meam, nedum vestram futuram, in die Christi, id
Abbreviated transcription (Latin):
murmuratione .i. ñ negligent̾.
moeuote. ⁊ sine hesitationib ut
itaomĩa facite. ut sitis sine querela:
et qͣntum aduos sitis simplices. non
duplices. ut qui duob dñis serui¬
re uolunt. contͣ qd̾ dictum ẽ. ñ
potestis dõ seruire ⁊ mãmone.
Simplices dico: sicut filiidĩ. Sĩẽ
⁊etiam qͣntum ad exteros estote.
sine rep̃hensione .i. non sit inuob
qd pateat rep̃hensioni ⁊ hoc iõ hor¬
rum qui rectum ordunẽ deprauãt.
⁊ pũtunt. qui dñr natio. qi ñ sunt
renati exaqua ⁊ sp̃i sc̃o. int̾ quos
lucetis .i. lucẽ debetis. doctrina etͥ
uita .i. ad hoc estis constituti ut lu¬
ceatis. ⁊ iõ docet uos ẽẽ sñ rep̃hensi¬
one. lucetis dico. sic lummaria.
fixa incelo. lucent inmundo. sic
Auos sol mundi estis quos illumi¬
nat lux ua. ⁊ ħ ĩo. qr estis. continen¬
parat. Sieut enm stellas celi nor
exstingint nox. sic mentes fioeli¬
uin adħentes celo sacre scͥpture ni
obscurat mudana miqͥtas i sieut¬

Expanded text:
murmuratione, id est non negligenter et indevote; et sine haesitationibus, ut mpti sitis. Ita omnia facite ut sitis sine querela, et quantum ad vos, sitis simplices, non duplices ut qui duobus dominis servire volunt. Contra quod dictum est: Non potestis Deo servire et mammonae . Simplices, dico, sicut filii Dei. Haimet etiam quantum ad exteros estote sine reprehensione, ut non sit in vobis quod pateat reprehensioni. Et hoc ideo horrum, qui rectum ordinem depravant et pervertunt: qui dicuntur natio, quia non sunt renati ex aqua et Spiritu sancto. Inter quas lucetis, id est lucere debetis doctrina et vita, id est ad hoc estis constituti ut luceatis. Et ideo decet vos esse sine reprehensione. Lucetis, dico. Sicut luminaria fixa in coelo lucent in mundo, sic et vos sol mundi estis quos illuminat lux vera. Et hoc ideo quia estis continenparat. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae non obscurat mundana iniquitas. VE
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. Idipsum ã et uos
gaudete et congͣtulamini n¬
michi. Sꝑo autem indño ibu
timotheũ me cito mitt̾e aduds̃
ut et ego bono animo sun cogni¬
tis que cirea uos sunt. Neminem dn¬
enim habeo tam unanimẽ qͥsin.

Expanded text:
uobis. id ipsum autem et uos gaudete et congratulamini mihi. spero autem in domino Iesu Timotheum cito mittere ad uos, ut et ego bono animo sim, cognoscens quae circa uos sunt. neminem enim habeo tam unanimem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nos hñs circumcisionem. sed nos sumꝰ cireũci¬
sio. sic accipe. ħ uoluit significare apłe. Nos
sumus iusticia. circumcisio enim iusticia est.
magis ã cõmendat qd̾ dicit. dicendo nos ẽe cir¬
cumcisionem .a. iusticiam quam dicendo nos
habentes fiduciã .i. spem salutis. incarie .i.
incarne fidentes ipĩ erant qͥ decarnis curcum¬
cisione ⁊ aliis catualib obseruantiis. nec nos¬

Expanded text:
nos habemus circumcisionem, sed nos sumus circumcinos habemus circumcisionem, sed nos sumus circumcisio, sic accipi. Hoc voluit significare Apostolus: Nos sumus justitia. Circumcisio enim justitia est. Magis autem commendat dicendo nos esse circumcisionem, id est justitiam, quam dicendo nos habentes fiduciam, id est spem salutis, in carne, idexit quosdam in carne fidentes. Ipsi erant qui de circumcisione carnis et aliis carnalibus observantiis, nec no
Abbreviated transcription (Latin):
suetudines legis tenent. ⁊ contra u̾itatem inrra¬
tionabilit̾ latrant ⁊mordent. oe uidete. l. cog¬
noseite illos ẽẽ. iualos ꝯꝑarios Mali oꝑarii sũt:
qui ⁊i zania errorum supserunt gnõse semini
euangelii quib frum̃ta enecant. et uidete.i.
cognoscite illos ẽẽ nondico circũcisionẽ. s con¬
scisionem. conscisi sunt. qr axp̃o cesisunt: iali¬
mino concisionem. m non cueumcisionem. nõ
enin. fideles tm sumus. u̾e cireũcisio. creden¬
tes enim cireũcidunt cor suum. ut amputata
erroris nebula. aspiciant iagnoseant dñm crea¬
ture. Nos inquam qui .s. ea seruitute. que gre¬
ce latria d̾r. seruimus dõ. et hoc nonearne. sed
git. caro regitur. nec sp̃c bn regit. sinon regit᷑.
ẽẽ dm. cui latria exhibetur .s. seruitus solicre¬
atori exibenda. alia sunt seruit᷑ que ꝑcarita¬
tem iubemur seruire muncem que grece dicit᷑
om̃ib uł pene om̃ib reꝑitur ita scriptum.
qui spũ di seruimꝰ. Attende ⁊̃ cur non dixerit

Expanded text:
contra veritatem irrationabiliter latrant et mordent. Et videte, id est cognoscite illos esse malos operarios. Mali operarii sunt qui zizania errorum superserunt generoso semini Evangelii, quibus frumenta enecant. Videte, id est cognoscite illos esse, non dico circumcisionem, sed concisionem, concisi sunt, quia a Christo caesi sunt: et alimino concisionem et non circumcisionem, nos enim, fideles tantum sumus, vere circumcisio. Credentes enim circumcidunt cor suum, ut amputata erroris nebula aspiciant et cognoscant Deum creaturae. Nos, inquam, qui, scilicet ea servitute quae graece Latria dicitur, servimus Deo, et hoc non in carne, sed git, caro regitur; nec spiritus bene regit, si non regatur. Domini cui latria exhibetur, sed ea servitus soli Creatori exhibenda. Alia est servitus, qua per charitatem jubemur servire invicem, quae Graece dicitur omnibus vel pene omnibus, reperitur ita scriptum, qui spiritui Dei servimus. Attende etiam cum non dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
alixat qi scriptitra diutius manet quam ꝓlatlo
idete.  ut indĩo gandeitis: uidete .i. cognoscite il¬
losẽẽ canes. non ratione. sed consuetudine cont᷑
msolitam uitatem. latrantes. ħ ẽ enimeanũ nͥ.
ut cum quib habeant consuetudinẽ siue bom
siue mali sint nonad eos latrent. insolitoꝵ ã

Expanded text:
quia scriptura diutius manet quam prolatio. Videte, et ut in Domino gaudeatis, videte, id est cognocite illos esse canes, non ratione, sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantes. Haec est enim canum natura ut cum quibus habent consuetudinem, sive boni, sive mali sint, non ad eos latrent; insolitorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne legalia abeis
recipiant. s fidẽ¬
cere credant. Et incipit hic agẽ de
dam aliis. Hucusq monui. Decet̾o.
.i. deinceps ofi̾s nũ. infide dicouo¬
boui habeatis indũo. non inear¬
nalib obseruantiis. ⁊ ħ quidẽ¬
p̃sens dixi uob̾. s eadem. scrib̾e

Expanded text:
ne legalia ab eis recipiant, sed fidecere credant. Et incipit hic agere de dam aliis. Hucusque monui. 183 est deinceps, o fratres mei, in fide, dicoboni habeatis in Domino, non in carnalibus observantiis. Hoc quidesens dixi vobis, sed eadem scribere
Abbreviated transcription (Latin):
hic aꝑit cui sit datum nomen dĩ. cui omis creatura
flectitur genu. non adoptumm. S q̃r Etc tandẽ in
fine.omius lingua. bonoꝵ ⁊ malorum. confiteatur
pat. qd hic quidã negant. quom potest fi̾. ut hõ sit
ingła dĩ patris. ĩ si adoptiuus ds sit hõ ingła dĩpatͥs.
Npo test ẽe. Nam hoc ei competit. qui natus ẽ dedõ.
rał. ⁊ ẽ donatio granuta naturali donatione. dedit p̾r
accepit nom̃ õi. nec ꝑ grãm ad optionis. s ꝑ grãui u¬
monis. ut non sit ad optuuus ds. s uerꝰ. cui flectituit
tiam ex altatus ẽ. Itaq frs̃ niĩ. infide ⁊ dilectione. siẽ
semꝑ obedistis. dño ⁊ michi. ita nc̃ obedite. non in
p̃sentia mĩtm̃. seriientes. s młtomagis nc̃ in absentia

Expanded text:
a flectitur genu, non adoptivum. Tandem in fine; omnis lingua bonorum et malorum confiteatur o potest fieri ut homo sit in gloria Dei Patris, etiam si adoptivus Deus sit, homo in gloria Dei Patris non potest esse: Nam hoc ei competit qui natus est de Deo, ralis et est donatio gratuita. Naturali donatione dedit Pateraccepit nomen Dei, nec per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis, tiam exaltatus est. Itaque, fratres mei, in fide et dilectione, sicut semper obedistis Domino et mihi, ita nunc obedite, non in praesentia mea tantum servientes, sed multo magis nunc in absentia
Abbreviated transcription (Latin):
ministrare ⁊ non in unstrari. acces¬
nec coactus. sed ex uoluntaria de¬
libatione. tradens animã .i. intã
suamt ut impłet id qd̾ ex uiob̃ deerat
um rem quippe
michi ferret de

Expanded text:
ministrare et non ministrari, accesnon coactus, sed ex voluntaria deliberatione, tradens animam, id est m ut impleret id quod ex vobis deerat um. Rem quippe mihi ferret de
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r̾ent si scirent ꝑ eum resurrecturos
mortuos ⁊ uiuificandos ł dicandos.
Et nota ħ sex recte dici fundam̃tũ. Siẽ
cnuim eum qͥ ad doctrinã litt̾arũ indu¬
citur ełta oportet pͥmum audire. sic
Iõ qͥc̃q aliqͦs ad fidem ꝯũtit prius fac̃
penit̾e. ind̾m crede. baptizari mremis.¬

Expanded text:
quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur elementa oportet primum audire, sic Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remis
Abbreviated transcription (Latin):
doquiptest umn ti spacium aeri.
oceũpamꝰ runtuin occirpauit aqua¬
im icrassitudi¬
em non receꝑun
uit pagani: ihis. q nobecl¬

Expanded text:
tum spatium aeris occupans, quantum occupavit aquaet crassitudiem non receperunt, ut pagani, et his qui non obed
Abbreviated transcription (Latin):
nitidestrans ille ee uoluisset. tu formar
quam ꝑdidisti nom recepisses. Pendebat d
incruce ⁊ deformis. sed deformitas illiuis
rituod nr̃a erat. In hac ergo defornui
gfemũ. ciuis signum infronte porca
De hac deformitate non erubescamꝰ¬

Expanded text:
nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescam
Abbreviated transcription (Latin):
decesoti adtoma nũ imꝑium i ad romaue ec¬
cdesie eedientiam aderit discessio ab utroq un¬
ꝑia: qua impleta adecit ille iniquus .i. antix.¬
Snisrimpleto tpre m̃e quo plentudo gentiũ
intat aꝯssoem reuelabitur discessio afide q̃n

Expanded text:
accessione ad Romanum imperium, et ad Romanae Ecclesiae obedientiam aderit discessio ab utroque imperio, qua impleta aderit iniquus, id estsericordiae, quo plenitudo gentium intrat ad fidem, revelabitur discessio a fide qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuoitium. nisi primum uen̾it dis¬
sessio .i. nisi prius gẽ aromano disce¬
dant imꝑio. nonqd statim post ueni¬
at. dñs occulte loquitur de destructio¬
ne romani imꝑii nefarte siaꝑte ħ dĩet
irritaret eos abꝑserutionem eccłe. Uł
hoc diẽ de sp̃ualrmꝑ ia tomane eccłe uł¬

Expanded text:
ad judicium, nisi primum venerit discessio, id est nisi prius gens a Romano discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. tał indie illo iudicabitur.⁊
iõ uigilare debet omis xp̃ianus ne im¬
paratum eum inueniat xp̃i aduentꝰ.
Imparatum ã inueniet oies ille. quem
imꝑatum inuen̾it uite huius dieꝰ ulti
mus. ⁊ õ non aic. ne t̾reamini ł seduca¬
mini. s ad didit. & instet dies dni. Hoc¬
iõ dicit. neipsa ꝑturbatione dũ incau¬
orandum diabolum. qui ħ iõ agebat.
ut sub nõie. xp̃i apparens facet se adora¬

Expanded text:
moritur, talis in die illo judicabitur. Et moritur, talis in die illo judicabitur. Et ideo vigilare debet omnis Christianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum inveniet vitae hujus dies ultiideo non ait, ne terreamini, vel seducemini, sed addit, quasi instet dies Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauorandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adora
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orum .i. siuultis ẽẽ innĩa conggatione.
Congregationis dico uenture. uł tenden
congregentur aquile. Uł in idipsũ .i. in
ldentitatem. ut mente ⁊ corpore iuuam᷑.
qui modo in diu̾sum tendimis. Quid
etiam titubetis. sienm moueam ini cito
est qr nil uob̾ infertur qd̾ ouiduret qr
tp̃s ꝓpe ẽ. neq t̾reamini.&. ꝓuicino ꝑi
neq terreamini. ꝑsermonem. alicuius
pseudo apłi. qui h exponat descripturis.
ut fallant sub noĩe pauli clarialicuius
uiri. epłam fing̾e. ut auetoritas noĩs
possit cõmendare qd̃ ꝑseip̃m recipi noy
posset. Quid ꝑsingula: Nequis uosse¬
ducat ullo modo. alio. ⁊̃ ap̃oietis c̾refaci¬
ens uos. qͣi instet dies dm̃. non quinuelit
illos ẽẽ ꝑatos ut habeant succintos lũboᷤ
i luc̃nas ardentes in manib expectanteᷤ
q̃n reu̾tatur dñs anuptiis. Inquo enĩ
quẽq inuen̾it suus nouissimꝰ dies. inħ
eum comp̃hendet mundi nouissimꝰ
dies. qr quał indie indie isto quisq

Expanded text:
st si vultis esse in nostra congregatione. Congregationis dico, venturae vel tendentcongregentur aquilae. Vel, in idipsum, id est in identitatem, ut mente et corpore uniamur qui modo in diversum tendimus. Quid etiam titubetis. Si enim moveamini cito, est quia nihil vobis, infertur quod diu duret, quia tempus prope est. Neque terreamini. Quasi dineque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis, ut fallant, sub nomine alicujus clari viri Epistolam fingere, ut auctoritas nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis vos seducat ullo modo, alio etiam a praedictis terrefaciens vos, quasi instet dies Domini. Non quin velit illos esse paratos, ut habeant succinctos lumbos, et lucernas ardentes in manibus, exspectantes quando revertatur Dominus a nuptiis. In quo enim quemque invenerit suus novissimus dies, in hoc eum comprehendet mundi novissimus dies, quia qualis in die isto quisque
Abbreviated transcription (Latin):
omnem uoluntatem
bonitatis .i. ut plene
faciat uos uelle omne
bonum umpleat in
nob. opꝰ fidei .i. confes¬
sionem que ꝓprie est
opus fiõi. impleat in
constantie. ut .s. d et constantiam. qua
habita aconfessione nullo mͦ flecti pos¬
sunt. Uł opꝰfiõi. ẽ omne bonum qd̾ fi¬
des exigit. ⁊ẽ. Et impleat in uob̾. opꝰfidĩ.¬

Expanded text:
omnem voluntatem bonitatis, id est ut plene faciat vos velle omne bonum: et impleat in vobis opus fidei, id est confessionem quae proprie est opus fidei. Impleat in constantiae, ut scilicet det constantiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, impleat o
Abbreviated transcription (Latin):
hic ut reus. nec t̾n miritum exhoc habe.¬
bit apud d̃ii. s fideieasa. abraham aut̃.¬
głari apud dm̃ habet non eigo ustificat᷑
est exoꝑibus ⁊si hoc ẽtunc exfide iusa¬
iabraham dõ. dicenti insemne

Expanded text:
hic ut reus, nec tamen meritum ex hoc habebit apud Deum, sed fidei causa. Abraham autt apud Deum. Non ergo justificatus est ex operibus: et si hoc est, tunc ex fide jusAbraham Deo, dicenti: In semine
Abbreviated transcription (Latin):
atione ⁊ fibelium re reatione quos ad optarĩ
ita upse qui solus pat̾ ẽ omnium rerur te¬
atione ⁊ fidelium regen̾atione pat̾uitatis
nomencetis dedit. Uł nominatur .i nonu
nabił ẽ. abillo enim qui ẽ pat̾ omntum an
geli incelo ⁊ homines int̾ra acceꝑunt. ut pa¬
tres alios uoearent. Et neta qd̾ ipse ⁊̃ axp̃c
di unigenitꝰ ꝑnaturam adoptionis bñficio¬
patrem se ee significat dicens. filidumittin¬
tur tͥ peccata tua. Etitem. filiolenũ ad huc
uisti adoptantur infilios hõ ã or pat e na¬

Expanded text:
atione, et fidelium recreatione, quos adoptavit ita et ipse qui solus Pater est omnium rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id nabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut ptres aliorum vocarenti Unigenitus per naturam, adoptionis beneficioPatrem se significat, dicens: Fili, dimittuntur tibi peccata tua . Et item: Filioli mei, adhucus per quem justi adoptantur in filios. Homo aute
Abbreviated transcription (Latin):
getuamerit nec latituoo. nam hr̃e altitudi¬
naen ẽ cogiture. dm. amare dm̃. igͣcis amare
uimũ d ouitirem ip̃m coronatorem. postre
õnp̃niumm teputare n aliud abipso.
docam ip̃i erpectare.Siamas. gratis auia.
sie aaal: ipesit m̾ces. quem amas. iquod
si ꝓfandunt catitatis. i possitis uttelligere
occultum dĩ iudiciũ ẽẽ. qͣr istidat. rn illi¬

Expanded text:
ec longitudo. Nam habere altitudinem est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab ipso, quam ipsum exspectare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et profundum. Charitatis, id est possitis intelligere occultum Dei judicium; quare isti dat, n
Abbreviated transcription (Latin):
statur credentib gr̾a ad salitẽ quã
ip̃o p̃sente. xp̃o. Siqͥs enimꝑorcat
usq qͦ ẽ hodie potest reu̾ti. Nemo gͦ
desꝑet oũnuit. adhortamin dicot¬
ur non obduret᷑ quis ex uołifallatia.
diaboli. ente cã pecn. Sciatisnũ qd̾ di¬
bolus fallit eum qͥ abcurrur Unde
post cadit in pecer amcipes enĩ
qua urati sumꝰ ei. ut membracap s̃t.
ne.si. nosusq adfinem u̾iteretime¬

Expanded text:
dentibus gratiae ad salutem quam ipso praesente Christo. Si quis enim usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini dico, non obduretur quis ex vobis fallacia diaboli, ente causa peccati. Sciatis enim quod diabolus fallit eum qui obduratur. Unde post cadit in peccatum. Participequa uniti sumus ei ut membra capiti. ne, Si nos usque ad finem vitae retine
Abbreviated transcription (Latin):
carnali ł sp̃uali. et. ẽ ꝑtingens .i. extota
dĩ eognitione insuꝑabili. usq ad duri¬
sionem .i. seꝑationem ⁊ disc̾tionẽ anime.
.i. sensualitatis. ac sp̃c .i. rõnalitatis. qr cog
noscit dĩ filius quomͦ diuidat᷑ sensualitas
arõne. ⁊ipsa eadem a se dum plus dedita
insimis reb infi̾or ẽ. ł ab his reuocata dig¬
mor.sic etiã uidet quomͦ sp̃c a sediuida¬
tur dumut indm inhiat de dĩa usia co¬
gicans. ł inferiꝰ celestia consid̾at. ł int̾ra m¬
ferus de mundanis recte agendis ꝑtrac
dum quod inse .i. in rõne inferiꝰ ẽ. suꝑat
.Q ⁊ ipse ẽꝑtingens. ⁊ usq ad disc̃tionem.

Expanded text:
carnali vel spirituali. Et est pertingens, id est ex tota ei cognitione insuperabili, 241 usque ad divisionem, id est separationem et discretionem, animae, id est sensualitnoscit Dei Filius quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa eadem a se, dum plus dedita infimis rebus inferior est, et ab his revocata dignior: sicut etiam videt quomodo spiritus a se dividatur, dum vel in Deum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis pertradum quod in se, id est in ratione inferius est, superat  pertingens etiam usque ad discretionem c
Abbreviated transcription (Latin):
ante haptismum culpa ẽ ⁊pena. post haptismũ
i concupiscere. que licet inegen̾atis iam non depiu¬
tetur inpeccatum. quecũq tamen proles nascit᷑
obligata ẽ origiali peccatõ. Dimmititur ergo cõu¬
cupiscentia carnis inbaptisinate. non ut non sue⁊
s ut non imputetur peccatum. Hoc ẽ enim non
bere peccatum non ẽe reum pedeati. Quomꝰ ⁊¬
mortis huĩ  s rał coneupiscentia. einus riõ.¬
sis desideriis nos non pbelirei p̃cipim᷑. quertam̃n
de continentibus. ¶ ma enimdĩam fili iart ise
uir mulierq miscentur. sine libidinet to ẽnp .l¬
rentum concubitus obhoofitiorũ ẽx
tio. s libido. nec fect̾inditas uature hum̃ane fccrtis
homines cum peccato nasci. s feditas libiduns quã
nomines habent. Eñ alidis primi instissima bou¬

Expanded text:
ante baptismum culpa est et poena; post baptismum etiam concupiscere, quae licet in regeneratis jam non deputetur in peccatum, quaecunque tamen proles nascitur, obligata est originali peccato. Dimittitur ergo concupiscentia carnis, in baptismate, non ut non sit, sed ut non imputetur peccatum, hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. mortis hujus carnalis concupiscentia, cujus vitiosis desideriis nos non obedire praecipimur, quae tamen et continentibuvir mulierque miscentur, sine libidine non est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex tio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justissima con