comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fati sumus. om̃s homines natu.¬
ra ȩquales genuit: sed uariante
meritoꝵ ordine. alios aliis dispen.¬
sitio occulta postponit. Ipsa aũt
diuersitas quȩ accessit ex uicio.
recte est diuinis iudiciis ordinã¬
ta: ut quia om̃is homo iter uitȩ
qque non gradit᷑: alter ab alte.¬
roregatur. Sc̃i autẽ uiri cum
presunt: non in se potestatem
ordinis. sed ȩqualitatẽ conditio¬
nis attendunt: nec preesse gau-¬
dent hominibus. sed ꝓdesse:
Sciunt enĩ quod ant̾iqͥ patres
nr̃i non tam reges hominum:
quam pastores pecorũ fuisse me.¬
morantur. Et cũ noe dñs filiisq
eius dicer&. crescite & multipli.¬
camini & implete terrã: subdi
dit: & terror uester ac tremor
sit suꝑ cuncta animalia terrę
Non enĩ sit ait suꝑ homines qui
futuri sunt: sed sit suꝑ cuncta
animalia terrȩ. Homo qͥppe ani¬
malibus irrationabilibꝰ. ñ autẽ
cȩteris hominibus natura prela-¬
tus est: & iocirco ei dicit᷑. ut ab

Expanded text:
praefati sumus, omnes homines natupraefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret. 690 Crescite et multiplicamini et implete dit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
rexerit ad iudicandum deus: &
cum quesierit quid respondebo
illi: Qui ut semꝑ cor in humili.¬
tate deprimat: nequãquã in eis¬
dem famulis conspicit. quod sibi
status est dispar: sed quod natu¬
ra cõmiinis. Unde etiam subdit¬
unquidnon in utero fȩcit me qͥ
& illum oꝑatus. ẽ. & formauit
in uulua unus: Potentibus uiris
magna. ẽ. uirtus humilitatis:
considerata ȩqualitas conditionis
Omnes nanq homines natura
ȩquales sumus: sed accessit dispen¬
satorio ordine. ut qͥbꝰdã p̃lati ui.¬
deam᷑. Si igit᷑ hoc mente depri.¬
mimus quod temporalit̾ accessit
inuenimus citius quod natura.¬
liter sumus. Plerũq enĩ se ani¬
mo accepta potestas obicit: eũq
tumidis cogitationibus fallit
Manu ergo humillimȩ conside.¬
rationis: deprimendus. ẽ. tumor
elationis. Si enĩ apud semae ipsã
mens descendit de uertice cul¬¬
minis: citius planitiem inuenit
naturalis ȩqualitatis. Nam ut

Expanded text:
rexerit ad judicandum Deus? et rexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subditunquid non in utero fecit me qui et illam operatus est, et formavit me in vulva unus? - Potentibus viris magna est virtus humilitatis considerata aequalitas conditiOmnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis. Nam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ cogitat: indesinent᷑ cotidie
rationum suarũ in meliꝰ causas
parat. Qui ȩtͣnum dnm tremo¬
re cordis intuetur: iura tẽpora¬
lis dominii suꝑ subiectos modera.¬
ri compellitur. Perpendit enim
nichil esse quod temporalit̃ preẽ
cȩteris: quando illi ad redden¬
dam ratione̾ subest qui sine fine
dominatur. Sepenanq transi.¬
toria potestas. animũ ꝑ abrupta
elationis rapit: & quia eo qͥsq
extollit᷑ quo se. eẽ. suꝑ aliquos
uid&: illum oport& qui suꝑ se
est semꝑ aspiciat: ut ex eius mȩ.¬
tu qͥ supra om̃ĩa est. crescentẽ
intrinsecus animi tumorẽ pre¬
mat. Intuet᷑ enĩ qui sub ipso
sint. sed consider& ipse sub qͦ
ut ex consideratione ueri dñ
decrescat tumor falsȩ domini¬
tionis. Unde beatus iob qͥa eus
iudicium qui suꝑ omĩa est.
mȩtuit: hic ad temporale iu¬
diciũ famulis ȩqualis uenit di¬
cens. Si contempsi iudiciũ su¬
bire cum seruo meo & ancilla
mea: cũ disceptarent aduersũ
me. Quid enim faciã cum sur¬

Expanded text:
dicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semtu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum sur
Abbreviated transcription (Latin):
soluit᷑: nisi ꝑ caritatis uinculu
patientia conseruetur. Sua eñ
bona ꝑdit oꝑari: qui aliena mali
renuit ꝑpeti. Feruore quippe
iracundi sp̃c. lesus quisq a ddile.¬
ctione resilit: & cũ se exterius
grauari non tolerat: intus se ꝑ
amissum lumen caritatis obscũ.¬
rat: nec uid& iam quo tendat
pedem boni oꝑis: qui oculũ ꝑdi.¬
dit dilectionis. Sed scĩ uiri hũ.¬
merus a iunctura sua non caddit
quia uidelic& eius dilectio a soci¬
alis uitȩ concordia ꝑ impatientũ
non recedit: eiusq brachiũ min¬
me frangit᷑ : quia om̃is eius ope.¬
ratio in coniunctione humeri.
id est in caritatis conexione cu-¬
stoditur. Sed qua consideratio¬
ne bona hȩc tanta egerit: atq
a malis om̃ibꝰ sese abstinuerit. add.¬

Expanded text:
solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ exhibenda. ẽ. & uenera¬
tione sermonis: & ministerio
largitatis. Multũ uͦ ad edo¬
mandam dantis suꝑbiã ualet:
si cũ terrena tribuit. uerba sol.¬
licite cȩlestis magistri pens&e: qͥ
ait. facite uobis amicos de m̃amo¬
na iniquitatis: ut cum defeceri
tis recipiant uos in ȩt̃na taber.¬
nacula. Si enim eoꝵ amiciciis e.¬
terna tabernacula ad quirimus:
dantes ꝓculdubio pensare debe¬
ra offerimus. quã egenis dona
largimur. Hinc ꝑ paulũ dr̃¬

Expanded text:
er exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Multum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debeus offerimus, quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum d
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& ut datũ exhiberi debeat
ꝑ pietatem: & bonum uerbũ tri.¬
bui ꝑ humilitatẽ. At contra alii
egenos fratres non student rebus
fulcire cum possint: sed blandis
tantũ sermonibꝰ fouere. Quos
uehement̾ iacobi p̾dicatio sc̃a re¬
p̃hendit: dicens. Si autẽ frater
aut soror nudi sint. & indige.

Expanded text:
videlicet, ut datum exhiberi debeat videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut
Abbreviated transcription (Latin):
ope se fulciant: quatinꝰ nec humi¬
litas cũ ueneratur. ꝓximũ. largi¬
tatis grãm deseratꝰ: nec pietas cũ
largitur intumescat. Erga indigen¬
tiam itaq ꝓximi. humilitatẽ pie¬
tas fulciat: humilitas pietatem:
ut cũ indigentẽ rebus necessariis.
naturȩ tuȩ consortẽ uides: nec ꝑ
impietatẽ desinas tegere: nec ꝑ
suꝑbiam negligas uenerari. quẽ
tegis. Nam sunt nonnulli qͥ mox
titri in eis prius contumeliosa
uerba iaculant᷑ : qui & si rebus
ministerium pietatis ꝑficiunt:
uerbis tãmen grãm humilitatis
ꝑdunt: ita ut plerũq uideatur
quia illatȩ iam iniuriȩ satisfacti¬
onẽ soluunt. cũ post contumelias
dona largiunt᷑: nec magni. ẽ. oꝑis
quod postulata tribuunt: quia
ipso donationis suȩ munere. uix
eundem excessum ser monis te¬
gunt. Quibus bene ꝑ eccłasticũ
librũ dicit᷑. Omni dato. non des
tristiciam uerbi mali. Et rursũ:
Ecce uerbũ suꝑ datũ bonũ: et
ut raq cum hõmine iustificato :

Expanded text:
opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas cum largitur intumescat. Erga indigentiam itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem videris, nec per impietatem desinas tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox turi, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato ,
Abbreviated transcription (Latin):
me fȩcerit: adiungit huimerus
meus a iunctura sua cadat: qͥa
nimirũ qui patientiã seruare
contempnit: socialem uitã eitiꝰ
ꝑ impatientiam deserit. Aiun¬
ctura & enĩ huimerus cadit: cũ
aduersitatis aliquid ferre animꝰ
non ualens. frat̾nam concordiã
relinquit: & quasi membrũ se¬
paratur a corpore: cũ is qui ope¬
rari bona poterat. a bonorum
omnium abscidit᷑ uniuersitate
Neq enĩ unquã seruari concor¬
dia: nisi ꝑ solam patientiã ual&
Crebro nanq in humana actio¬
ne nascit᷑: unde mentes homi¬
nũ uicissim a sua unitate aed¬
lectione separent᷑: & nisi asa¬
uersa toleranda se animꝰ pra
inherae. Hinc &enĩ paulus at
Inuicem onera ur̃a portate. ess
adimplebitis legem xp̃i. hin¬

Expanded text:
me fecerit, adjungit: Humerus me fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contempsit, socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit: et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat, a bonoruomnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus prainhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
corporea ꝑ humerũ ac brachix̃
agitur: bona quȩ ore ꝓtulit.
si õpere non impleuit᷑: cadere
sibi humerũ. & conteri brãchi¬
um exoptat. Ac si aꝑte dicat.
Si ea quȩ dixi operar renui:
ipsum quod mͥ ad oꝑandũ da-¬
tum est corporis membrũ ꝑdã:
ut uidelic& cadat a corpore. qđ
exercere nolut ad utilitatẽ. Si
uero hȩc maledicti sententia ad
spiritalem. ẽ. intelligentiã refe¬
renda: liquet ꝓfecto qđ brachi¬
um corpori ꝑ humerũ adiungit᷑:
& sicut ꝑ brachium bona oꝑatio.
ita ꝑ huimerũ socialis uitȩ con¬
iunctio designat᷑. Unde ꝓpħa
quoq intuens scõs uniuersalis
ȩccłȩ populos. dõ concordit̾ ser-¬
uituros: ait. Et seruient ei hii¬
mero uno. In eo gͦ quod dicit si
leuaui suꝑ pupillũ manũ mea.
cũ uiderem me in porta suꝑiorẽ:
miram uircutẽ patientiȩ seruas.¬
se se asserit: qui grauari sea ꝑso¬
nis minimis. nec contra hoc quod
sibi iuste compẽtere poterat de¬
clinauit. Quod tamen si mini¬

Expanded text:
corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi operari renui, ipsum quod mihi ad operandum datum est corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore, quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritualem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur. Et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universaEcclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: « Et servient in humero uno . » In eo ergo quod dicit: « Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem, » miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si mini
Abbreviated transcription (Latin):
relinquunt᷑. At contra iustus
a delectationis transitoriȩ io.¬
cunditate restringitur: quia
& nimirum uitulus ad laboris
usum uitȩ deputatus. sub iu.¬
go retinetur. Negant᷑ electis
in hac uita bona terrena: quia¬
& ȩgris quibus spes uiuendi. ẽ.
nequaquã a medico cuncta q̃
ap̃petunt concedunt᷑. Dantur
autẽ reꝓbis bona quȩ in hac
uita appetunt: quia & despe-¬
ratis ȩgris. omne qđ desidant
non negatur. Perpendant igit᷑
iusti quȩ sint mala quȩ iniquis
ꝑ̃manent: & nequaquã eorũ
fęlicitati inuideant quȩ ꝑcur¬
rit. Quid enim. ẽ. quod de eoꝵ

Expanded text:
relinquuntur. At contra justus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
non defendo: Sequit᷑. Nũqͥdñ¬
ꝑditio. ẽ. iniquo: & alienatio
oꝑantibus iniquitatẽ: Restina
consolatio bonoꝵ est: considera¬¬
tus finis maloꝵ. Dum enim ex
eorũ interitu malũ conspiciuñ
quod euadunt: leue existimass
quicqͥd aduersum in hac uita
patiunt᷑. Eant ergo nc̃ rępbi:
& delectationũ suarũ desicłia
compleant: in finis sui dãpnati.
one sensuri sunt. qͥa mortẽ ma.¬
le uiuentes amauerunt. Transi¬
torio autẽ uerbere affligantur
electi: ut a prauitate flagella
corrigant: quos pat̾na pietas ad
hereditatem seruat. Nunc &e¬
nĩ flagellatur iustus᷑ & uerbe¬
re disciplinȩ corrĩgit᷑: quia ad
ȩt̾nȩ hereditatis patrimoniũ
preparat᷑. In suis autẽ uolupta¬
tibus relaxatur iniustus: quia
tanto ei temporalia bona suppe-¬
tunt: quantõ ȩt̃na denegant᷑:
In iustus ad debitam mortem
currens: effrenatis uoluptatibꝰ
utitur: quia & uituli qui ma-¬
ctandi sunt. in liberis pastibus

Expanded text:
non defendo? Sequitunon defendo? Sequituditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? - Festina consolatione bonorum consideratur finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversum in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, t delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatone sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus
Abbreviated transcription (Latin):
nanq ei de peccato temptari.
peccatũ est: quo quia quãdiu
uiuimus ꝑfecte omnimꝰ ñ ca¬
remꝰ: sc̃a predicatio qm̃ hoc ex¬
pellere plene ñ potuit. ei de nr̃i
cordis habitaculo regnũ tulit:
ut appetitꝰ illicitus & si plerũq
bonis nr̃is cogitationibus. occul¬
te se quasi fur inserit: saltẽ si
ingrẽditur non dominet᷑. Uir
igitur sanctus dicens. pepigi fę.¬
dus cum oculis meis. ut ne cogi¬
tarem qͥdem de uirgine: nequa-¬
quã uult intelligi. quia eius ani-¬
mũ culꝑa in cogitatione ñ conti-¬
git: sed quia nunquã hunc ex
consensu suꝑauit. Nam uelut inte¬
gerrimã possessionẽ dei mentem
suam contra aduersarii de p̃da-¬
tionẽ uendicat: qui ꝓ̃tinus ad¬
iungit. Quã enĩ parcẽ haber&
deus in me desuꝑ: & hereditatẽ
om̃ps de excelsis:Ac si aꝑte di¬
cat. Carne qͥdem mortali. cor.¬
ruptionis conditioni subiaceo:
sed auctori unde seruio. si ei in¬
tegrũ a consensu culpe animũ

Expanded text:
namque ei de peccato tentari namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominetur. Vir igitur sanctus dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum
Abbreviated transcription (Latin):
titur: aliud uero qđ ꝑ consensũ
delectationibus obligat᷑. Plerũq
enĩ cogitatione praua pulsat᷑ s
renititur: plerũq autẽ cũ ꝑuer-¬
sum quid concipit: hoc intra sem&¬
ipsum etiã ꝑ desiderium uoluit:
Et nimirum mentẽ nequaquã
cogitatio immunda inquinat
cum pulsat: sed cũ hanc sibi ꝑ
delectationẽ subiugat. Hinc e.¬
nĩ predicator egregius dicit:
Temptatio uos non app̾hendat:
nisi humana. Humana quippe
temptatio. ẽ. qua plerunq in
cogitatione tangim᷑ etiã nolen¬
tes: quia ut nonnunquã illicita
ad animũ ueniant: hoc utiq
in nobism&ipsis. ex humanita¬
tis corruptibilis pondere habe-¬
mus. lam uͦ demonica. ẽ. & ñ
humana temptatio: cũ ad hoc
quod carnis corruptibilitas sug¬
gerit: ꝑ consensum se animus
astringit Hinc iterũ dicit. Non
regn& peccatũ. in ur̃o mortali
corpore. Peccatũ quippe in mor-
re ꝓhibuit: quia in carne corrup-¬
tibili non regnare potest: sed
non esse non potest. Hocipsum

Expanded text:
ur, aliud vero cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur; plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortare prohibuit, quia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi expetit in pęnã dicens
& suꝑ illam incuruent᷑ alii. Et
quia plerũq hoc quod faciendo
non ꝑpendimus. quã graue sit
patiendo pensamus: eiusdẽ uim
facinoris quod se pati si reus sit
debere denunciat: exprimendo
manifestat dicens. Uoc enĩ ne¬¬
fas. ẽ: & iniquitas maxima. Ignis ẽ
usq ad ꝑditionẽ deuorans: &
om̃ia eradicans genimina. Hoc
inter peccatũ distat & crimenꝰ
quod omne crimen peccatũ est.
non tamen om̃e peccatũ crim̃:
& in hac uita multi sine crimine:
nullus uero sine peccatois ual&
Unde & predicator sanctus cũ
uirũ dignũ gratia sacerdotali
describer&: nequaquã dix̃. siqͥs
sine peccato: sed siquis sine crimi¬
ne. ẽ. Quis uero sine peccato. ẽẽ.¬
ualeat. cũ iohannes dicat: si dixẽ.¬
rimus quia peccatũ ñ habemus.
nosipsos seducimꝰ. & ueritas in
nobis non. ẽ: In qua uidelicet

Expanded text:
sibi expetit in poenam, dicensibi expetit in poenam, dicencula usque scortum sit alterius uxor mea quia plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifestat, dicens: VERS. fas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. - Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit, si quis sine peccato, sed « si quis sine crimine est . » Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? » In qua videl
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quod subicit. & si ad ostui
amici mei insidiatus sum. pal¬
tent᷑ in notescit. quod a reatu
adulterii liber fuit. Sed adhȩc
fortasse aliquis dicat. Quid de
se mirũ sanctus uir asserit: siñ
solum ab adulterii crimine. uerũ
etiã a fornicationis inqͥnatione
se liberũ seruauit: Hȩc autem
paruipendimꝰ: si uircutum eius
tempora minime pensamꝰ. Necdũ
enim ad restrictionẽ carnis reue.¬
latȩ gr̃ȩ districtior censura ꝓceẽs¬
serat: quȩ non solum corporis sed
& cordis lasciuiam reprehendit
Necdum multorũ continentium
castitatis bona imitanda ꝓderant.¬
& tamen beatus iob exempla
mundiciȩ quȩ non accẽperat tra.¬
debat. Amultis aut̾e nunc etiã
post ꝓhibitionẽ dei: carnis ĩmun¬
dicia ꝑpetrat᷑. Hinc gͦ colligendũ
est cum quanta culpa nc̃ etiã post
p̃ceptũ in grauibus delinquit᷑.
cum tanta laude antea a gra-¬¬
iuibus abstinebat᷑. Qui hoc si un.¬
quã fecerit: eandem culpa uerti

Expanded text:
autem quod subjicit: Et si ad ostium autem quod subjicit: Et si ad ostium amici mei insiditatus sum, patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit mulierem ad concupis¬
cendum eam. iam mechatus est
eam in corde suo: qui enĩ greco
uerbo mechus. adulter dicitur:
cum non aliena coniunx sed mii¬
lier uideri ꝓhibet᷑: aꝑte ueritas
ostendit quod etiã solo uisu cũ
turpit̾ uel innupta concupiscit᷑ :
adulterium ꝑpetratur. Quod
piscentis discernit᷑: qͥa sic hunc
in sacro ordine studiosa concu¬
piscentia: sicut illum adulterii
inqͥnat culpa. In ꝑsonis tamen
non dissimilibus idem luxuriȩ
distinguit᷑ reatus: in quibꝰ for-¬
nicationis culpa. quia ab adul.¬
terii reatu discernit᷑. p̃dicato¬
ris egregii lingua testat᷑: quȩ
inter cȩtera asserit dicens. Neq
fornicarii. neq idolis seruientes.
neq adulteri: regnũ dei posside.¬
bunt. Quod enim disiuncte rea¬
tui sententię subdidit: qm̃ ual¬
de a se dissideat: ostendit. ꝑ hoc
ergo quod dicit᷑. si deceptum. ẽ.
cor meu̾ suꝑ muliere: nec cogi¬
tasse uir sanctus de fornicatio¬
nis macula de monstrat᷑: ꝑ hoc

Expanded text:
viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Quia Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia etiam solo visu cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod piscentis discernitur, quia scilicet sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjuncto reatui sententiam subdit, quam valde a se dissideat ostendit. Per hoc ergo quod dicitur: Si deceptum est cor meum super muliere, neque cogitasse vir sanctus de fornicationis macula demonstratur. Per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
contempsi iudicium subire cũ
seruo meo & ancilla mea: cũ dis¬
ceptarent aduersum me. Quis
digne considerare ualeat huiꝰ
uiri tam sublimia uirtutũ mo-¬
de ramina: in quo tanta. ẽ. au¬
ctoritas regiminis. ut ad silentiy
restringantur duces: tanta hu-¬
militas cordis. ut ex ȩquo adu¬
dicium uenire ꝑmittant᷑ ancil.¬
lȩ : Ec̃ce appar&e miro modo in
potestate principibꝰ potior:
in certamine seruis ȩqualis: in
cȩtu principũ memor regimi¬
nis: in certamine famulorum
memor conditionis. Se qͥppe
sub uero dño famulum conspi¬
cit: ideo cordis altitudine se suꝑ
famulos non extollit. Unde &

Expanded text:
contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus concupiscentia domi¬
natur: & illecebratus animꝰ ad
usus suos. sensus corporeos famu¬
lari more tyrannidis exigit :
suisq uoluptatibus oculos serui¬
re cõ. pellit: atq ut ita dicã
fenestras liiminis ad tenebras a¬
perit cecitatis. Unde sc̃i uiricũ
sinistra pulsari delectatione se
sentiunt: ipsa ꝑ quȩ formȩ spe-¬
cies ad mentem ingredit᷑ disci¬
plinȩ magisterio lumina restrin-¬
gunt: ne prauȩ cogitationi
uisio lenocinata famulet᷑. Quȩ
si unquã subtilit̾ custodiri ne-¬
gligit᷑: cogitationis ĩ mundicia
ꝓtinꝰ ad operationẽ transit:

Expanded text:
trinsecus concupiscentia domitrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia otinus ad operatione
Abbreviated transcription (Latin):
uiri tanto uigilantiore se cir.¬
cu̾spectione custodiunt: qͣnto
se pulsari sinistris mõtibꝰ. uel
transitorie dedignant᷑. Unde¬
oculus meus cor meũ. Eoce ite.¬
rũ ꝑ interioris uigoris custodi¬
am. ad ex teriorem membrorũ
disciplinã redit: ut siquid for.¬
tasse cor illicitũ concupiscer&:
pressus ꝑ disciplinȩ magisteriũ
oculus. uidere recusar&e. Sicut
enim sȩpe temptatio ꝑ oculos
trahitur: sic non nunquã con-¬
cepta intrinsecꝰ. cõpellit sibi
ex trinsecus oculos deseruire:
Nam plerunq res quȩlib&e in¬
nocenti mente respicit᷑: sed ip.¬
so conspectu animus concupis¬
centiȩ gladio confodit᷑. Non enĩ
ut exempli causa iam diximus.
dauid uriȩ coniugem. idõ stu¬
diose respexit. quia concupiue.¬
rat: sed potius ideo concupiuit.
quia incaute respexit. fit uero
rectȩ recributionis examine:
ut qui exteriore negligenter
utit᷑ interiori oculo non iniu¬
ste cecetur. Sȩpe autẽ iam in¬

Expanded text:
viri tanto vigilantiori se cirviri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae delectationoculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem in
Abbreviated transcription (Latin):
sciat deus simplicitatẽ meam:
quod . ẽ. scire me faciat. Ac si pa¬¬
tent᷑ fateat᷑ dicens. Quant᷑ũ ad
humanȩ uitȩ modum nulla in
me rep̾hendẽda iam uideo: sed
nisi mediator dei & hominum
cũ subtilioris uitȩ p̾ceptis ap¬
pareat: quant᷑u adhuc a uera
simplicitate discrepem non co-¬
gnosco. Rectus uero ordo seruat᷑:
si prius in uanitate. & postino¬
dum pes in dolo festinasse dicit᷑.
Uanitas quippe ad leuitãtem:
post maliciosa ꝑueniunt: quia
prius leuia non declinant. Seqͥt᷑:
quotiens nr̃a cogitatio iter re.¬
etitudinis. ꝑ consensum relin¬
quit erroris. Quasi uero tot
gressus extra uiam ponimꝰ: quot
ꝑuersis desideriis a cęlestis uitȩ
delectatione separamur. Ut enĩ
prefati sumus: adhuc carnis
corruptibilis pondere grauati.
nequaquã ualemus sic uiuere.
ut nulla nos possit culpȩ dele.¬
statio pulsare: sed aliud. ẽ. no.¬
lentẽ tangiꝰ: aliud consentien¬
tẽ animã perimi. Sancti autẽ

Expanded text:
sciat Deus simplicitatem meam. sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dpost malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequiturquoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem
Abbreviated transcription (Latin):
aspicientes in auctorem fidei &
consũmatorẽ iħm: qui ꝓposito
sibi gaudio sustinuit cruce̾. con¬
fusione contempta. Ad hoc itaq
dñs apparuit in carne᷑: ut huma¬
nã uitam ad monendo excitar&:
exempla prebendo accender&:
moriendo redimer&: resurgen.¬
do reparar&e. Cum gͦ nulla in
se beatus iob iure redarguenda
rep̃perit: ad excedentẽ omnia
redemptoris uitã mentis oculos
tendit: utt in illa cognoscat. ip.¬
se quid minus habeat cũ dicit
Si ambulaui in uanitate. & fe.¬
stinauit in dolo pes meus: appen.¬
dat me in statẽra iusta: & sciat
deus simplicitatẽ meã. Ac si aꝑ.¬
te dicat. Siqua unquã lenit᷑.
siqua ꝑnitiose ꝑpetrauiꝰ dei &
hominũ mediator appareat: ut
in eiꝰ uita cognoscam an ego ue.¬
racit̾ simplex fui. Qui enĩ ut di¬
ximͦi suoꝵ tempoꝵ uiros exces¬
serat: mediatorẽ dei & hominũ
querebat: ut in illo pensatus
agnoscerae. si uitam simplicem
uere tenuissae. Dicat ergo. Ap-¬
pendat me in statera iusta: &

Expanded text:
ntes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et
Abbreviated transcription (Latin):
moy sen dicit᷑. Ignis exarsit ab
ira mea: & ardebit usq ad unfe.¬
ros deorsum: cõmed& terrã. et
nascentia eius. Ignis quippe t̾rã
atq eius nascentia cõmedit: cum
libido carnẽ. atq ꝑ hanc om̃ia
beneacta consumit. Nã qͥcquid
ꝓdit ex fruge rectitudinis: hoc
nimirũ coneremat flãma corrup.¬
tionis. Dicat gͦ: ignis. ẽ. usq ad
ꝑditionẽ deuorans. & om̃ia era¬
dicans genimina: quia si corrup.¬
tionis malo non resistitur: & illa
ꝓculdubio pereunt. quȩ bona
uidebant᷑. Sed solent non nullos
ad humilitatẽ uicia sternere: atq
ad tumorem mentis uircutes

Expanded text:
o: Quia ignis exarsit ab o: Quia ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit terram et nascentia eiuatque nascentia ejus comedit, cum libido carnem atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternere, atque ad tumorem mentis virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
cata animã polluunt: nã crimi.
na extingunt. Unde beatus iob
crimen luxuriȩ definiens ait:
lgnis est usq ad ꝑditionẽ deuo¬
rans: quia nimirum reatus faci.¬
noris. non usq ad inquinationẽ¬
maculat: sed usq ad ꝑditionẽ
uorat. Et quia quelib& alia fue¬
rint bona oꝑa. si luxiiriȩ scelus
non abluitur: ĩ mensitate huiꝰ
criminis obruunt᷑: secutꝰ adiun¬
xit. Et om̃ia eradicans genimina
Genimina quippe. sunt animȩ
operationes bonȩ: cui tam̃ si per-¬
uerso ordine caro dominetur:
igne luxuriȩ om̃ia bene ꝓlata
concremantur. Nulla quippe an.¬
te omnipotentis dei oculos. iusti.¬
ciȩ pietatisq sunt oꝑa: quȩ corrup¬
tionis contagio monstrant᷑ ĩmun¬
da. Quid enim ꝓdest si pie quis¬
quã necessitati compatit᷑ ꝓximi:
quando impie in sem& ipso destru¬
it habitationem dei : Si gͦ ꝑ cor¬
dis mundiciam. libidinis Flamma
non extinguit᷑: in cassum quȩli.¬
b& uirtutes oriunt᷑: sicut per

Expanded text:
cata animam polluunt, crimina vero extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non usqmaculat, sed usque ad perditionem vorat. Et quia quamlibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obruuntur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animae operationes bonae. Cui tamen si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis Dei oculos justitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur immunda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtutes oriuntur, sicut per
Abbreviated transcription (Latin):
Hiseratio & enĩ & si eius fuit ar¬
litrũ ut cum ipso ꝓficer&: liquet
tamen quia eius arbitrii ñ fuit.
ut cũ ipso de utero exir&. Constat
ego quia suȩ uircitti nichil tri.¬
buit: qui ꝓfecto testatur. quia
hoc ex conditionis munere accẽ¬
pit. Bonu̾ igit᷑ quod a conditio¬
ne habuisse se intimat. liquet
pculdiibio quia ad laudẽ condi¬
toris narrat: indicans ab ipso se
accepisse ut pius ess&e. a quo acce¬
pit ut ess&e: quia sicut suo oꝑe
in utero conditus non fuit. tt̾a
nec sua uirtute ab utero pius fu.¬
it. Sed pensandum nobis. ẽ. qđ
asserit: creuit mecum. Nonnulli
enĩ quo ad ȩtatem crescunt: ab
innocentia decrescunt. Electis uͦ:
cum foris ȩtas corporis. intus si di¬
eiliceat crescit ȩtas uirtutis. Se¬

Expanded text:
iseratio etenim etsi ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnulli enim quoad aetatem crescunt, ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
gritatẽ uitȩ idem discipuli non
amittant. Per quȩ pietatis uisce.¬
ra hȩc eadem uera mater agnos¬
citur: quia omne magisterium
positi ꝓ eo quod ex bonis discipu.
lis non solum aliis laudem non
inuident᷑: sed utilitatẽ eis etiã
ꝓuectus exorant: ipsi & uitegros
& uiuentes filios recipiunt: qͣn¬
do in supremo examine ex eorũ
uita ꝑfectȩ retributionis gau¬
dia consecunt᷑. Hȩc paucis ꝑ ex.¬
cessum diximus: ut auditorũ
ꝓgenies. ꝑ doctoꝵ negligentiã
qualit᷑ extinguit᷑ monstraremꝰ :
quia quisquis iuxta hoc quod
loqͥt᷑ ñ uiuit: quos uerbo genu¬
it ab stabilitate rectitudinis oꝑe
euellit. Sed beatus iob quos p̃di¬
catione uigilans edidit: nequa.¬
quã actione dormiens extinxit:
Atq ideo fident̃ dicit. Si quo¬
minus predicta compleui: serã
& alius comedat: & ꝓgenies mea
eradicetur. Qui adhuc sede inqͥ¬
natione praui oꝑis discutiens:

Expanded text:
gritatem vitae iidem discipuli non gritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pietatis viscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium aepositi pro eo quod ex bonis discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus, ut auditorum progenies per doctorum negligentiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos pracatione vigilans edidit, nequaquam actione dormiens exstinxit, atque ideo fidenter dicit: Si quominus praedicta complevi, Seram, et alius comedat, et progenies mea eradicetur. Qui adhuc se de inquinatione pravi operis discutiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ter intuendum. quod uiuens fi¬
lius prius diuidi p̃cipit᷑ ut so¬
li post modũ matri reddatur: qͥa
in hac uita quasi partiri concẽ¬
ditur uita discipuli᷑ dum ex illa
nonnunquã alter apud deũ me.¬
ritũ. alter uero apud homines
laudem habere ꝑmittit᷑. Sed
filsa mater eum quẽ non ge-¬
nuit occidi non mȩtuit: quia ar.¬
rogantes magistri & carttatis
ignari. si plenissimũ nom̃ laudis
ex alienis discipulis consequi ne¬
queunt ÷ eoꝵ uitam crudelit̃ in¬
secunt᷑. Inuidiȩ enĩ face suocensi:
nolunt aliis uiuere. quos se con¬
spiciunt non posse possidere
Vnde illic ꝑuersa mulier clamat:
nec meus sit nec istius. Ut enim
diximus. quos sibi obsequi non
uident ad głam temporalem:
eos aliis inuident uiuere ꝑ ue¬
ritatem. Uera autẽ mater sata.¬
git. ut eius filius saltem apud ex¬
traneam sit & uiuat: quia conce¬
dunt ueraces magistri. ut ex eoꝵ
discipulis alii quidem magisterii
laudem habeant: si tamen inte.¬

Expanded text:
ter intuendum, quod vivens fiter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen inte
Abbreviated transcription (Latin):
transeundum. quod apud salo.¬
monẽ mulier filium quẽ uigi¬
lans lactare consueuerat. dor¬
miens interemit: quia nimirũ
magistri. uigilantes quidem sci¬¬
entia. sed uita dormientes. audi¬
tores suos quos ꝑ uigilias p̾dica.
tionis nutriunt. dum quod di.¬
cunt facere negligunt: ꝑ sõnum
torporis occidunt: & negligendo
opprimunt. quos alere uerboꝵ
lacte uidebant᷑. Unde plerunq
dum ipsi reprehensibilit̃ uiuunt.
& habere discipulos uitȩ lauda¬
bilis nequeunt: alienos sibi attra¬
here conant᷑: quatinus dũ bonos
se habere sequaces ostendunt:
apud iudicia hominu̾ excisent
mala quȩ agunt: & quasi ꝑ sub¬
ditoꝵ uitam. mortiferã tegant
negligentiam. Unde illic mu¬
lier quia filium extinx̃ ꝓpriũ
quesiuit alienum: sedtam̃ uerã
matrẽ. salomonis gladius inuẽ¬
nit: quia uidelic& cuius fruetꝰ
uiuat. uel cuius intereat: extre¬
mo examine ira districti iudicis
demonstrat. Ubi & illud. ẽ. soller¬

Expanded text:
transeundum quod apud Salotranseundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigiliastionis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum temporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt et habere discipulos vitae laudabiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces osapud judicia hominum excusent mala, quae agunt, et quasi per subditorum vitam, mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier, quae filium exstinxit proprium, quaesivit alienum: sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est soler
Abbreviated transcription (Latin):
uerba uitȩ p̃dicare. Hinc & enĩ
ꝓpħa ait. Beati qui seminatis
suꝑ om̃s aquas. Sanctȩ quippe
ȩccłȩ predicatores. suꝑ omnes
aquas seminare conspex̃: qui
cunctis late populis. uitȩ uer-¬
ba quasi cȩlestis panis grana tra.¬
diderunt. Comedere autẽ est.
bonis operibꝰ satiari. Unde per
sem&eipsam ueritas dicit. Meus
cibus est: ut faciam uoluntatẽ
eius qui me misit. Si ergo ea quȩ
ꝓtulit facere p̃termisitꝰ: aitꝰ
seram & alius comedat. Ac si
aꝑte dicat. Quod os meũ loqͥt᷑
non ego sed alter operet᷑. Pre-¬
dicator quippe qui a suis uo-¬
cibus moribus discrepat: iei unꝰ
serit quod alius manducat: qͥa
suo semine ipse non pasciturͥ
quando a uerbi sui rectit iidine.
audiunt: cum ex magistri uita
oꝑũ exemplo destruunt᷑: recte
subiungit᷑. Et ꝓgenies mea era-¬
eradicatur: quando iͦs qui ꝑuer¬
hũ nascit᷑. per exemplũ necat᷑:
quia quẽ lingua uigilans gignit:
uitȩ negligentia occidit. Neq
enim torpenti nob̃. ẽ. mente

Expanded text:
inc etenim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectitudine praaudiunt, cum ex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eraeradicatur, quiverbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente
Abbreviated transcription (Latin):
pietati se p̃iudicium facere esti¬
mans: si solus comedet. qđ dñs
niniũ cõmunit̾ creass&. Quȩ
donis esse cũ talibus intra domẽ.¬
snos parietes deb&: ex quibus
ĩnȩ ꝓficiant merita retributio.¬
ns. Unde sanctus uir ñ quelib&
Es ad manducandum sõciũ pu-¬
plũ habuisse se ꝑhib&. Sed tan-
chȩc pietatis uiscera utrum a
sem&eipso habuerit: an a condito.¬
ns sui grã sit consequutꝰ: in notes¬

Expanded text:
pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae ionis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotes
Abbreviated transcription (Latin):
effectu oꝑis expellit᷑: secreta pol.¬
luere cogitationis molitur. Unde
& serpenti a dño dicit᷑. Pectore
& uentre repes. Serpens uideli-¬
c& uentre repit: quando hostis
lubricus ꝑ humana membra sibi¬
m&e subdita. usq ad expletionẽ
oꝑis luxiiriam exercae. Serpe
autẽ repit pectore: quando e
quos in oꝑe luxuriȩ non ullo
polluit in cogitatione. Aliꝰ itaq
luxuriam iam ꝑpetrat actione
huic serpens repit ex uentre. L¬
lius autẽ ꝑpetrandam uersat in
mente: huic serpens repit ex
serpens prius pectore. & postmo¬
dum repere in uentre describtꝰ
etiã in cogitatione tenuit: una
custodia serpentis pectus uentrẽ
superauit dicens. Pepigi fedus cĩ
oculis meis: ut ne cogitarẽ qͥdem
de uirgine. Quã nimirũ cordis¬

Expanded text:
effectu operis expellitur, secreta poleffectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex serpens prius pectore, et postmodum repere ventre describituetiam in cogitatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine.