comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rationenxad p̾sens negotium forma sigilli
exibet. Figura namqr que in sigillo foris
eimiet. ĩ pressione cere in trorsum signata ap¬
paretet que in sigillo incrmsecus fc̃i sculpta
ostenditur. in cera exterius figurata demon
qui per exempla bono ꝵquasi ꝑ quoddam si¬
gillum optime exculptum. informari cupimꝰ:
quedam in eis sublimia. et quasi eminentia.
q̃dam uͦ abiecta.et quasi dep̾ssa oꝑm uestigia
eoꝵ. quasi deorsum pressa iacent: qñ uͦ calia
oꝑaut᷑. que hum auas mentes in ãmirationẽ
sui ꝓtrahunt: quasi quasdam in se eminẽtes
scułpcuras ostendunt. Qd̾ gͦ in illis eminet.
nobis incrorsus recundi deb: et qd̾ in illis
depressum ⁊. in nobis erigendum ⁊. qui a uos
cum illoꝵ fc̃ã ad imitationẽ trahimus. subli¬
iia quidem in abscondito. ⁊ abiecta in ma¬
inifesto facere debenius. ne uł si illa ostendã¬
tur. ꝑ amorem accepti fauoris. i ani głe ser¬

Expanded text:
rationem ad praesens negotium forma sigilli rationem ad praesens negotium forma sigilli exhibet. Figura namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonsqui per exemplum bonorum, quasi per quoddam sigillum optime exsculptum reformari cupimus, quaedam in eis sublimia et quasi eminentia, quaedam vero abjecta et quasi depressa operum vestigia eorum quasi deorsum pressa jacent. Quando vero talia operantur quae humanas mentes in admirationem sui pertrahunt, quasi quasdam in se eminentes sculpturas ostendunt. Quod ergo in illis eminet, in nobis introrsum recondi debet, et quod in illis depressum est, in nobis est erigendum, quia nos cum facta eorum ad imitationem trahimus, sublimia quidem in abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae ser
Abbreviated transcription (Latin):
est: et idarco cum eis ꝑ mitationem impti¬
numur ad eiusdem similituduus imaginẽ.
uos quoq figuramur. S sciendum ⁊ qr sicut
cera. nisi prius emollit̾a fuit. formam nõ reci¬
pit : sit et homo quidem ꝑ manum actionis
aliene ad formam uirtutis non flectit᷑. nͥ pͥus
ꝑ hunulitatem. ab oni elationis et contra¬
dicionis rigore molliatur. Neq eium per
ex emplum alt̾i̾us aliqñ in melius reforma¬
ri potitiqͣ ui ad huc per elationis uitũret
bona aliena obpugnat. et sua mala defen¬
dic. Necesse ⁊ gͦ᷑ ut si ueracit᷑ bonos imĩta¬
ri uolumꝰ. pͥus per ueram humilitatem. ad
obedientiam corda nr̃a temperemus: qua¬
tinus uita nr̃ãtanto citus ad nouitatemre¬
deat qnͣto promptius. in omnẽ ꝙͣ uiderit iuir¬
tutis spe ciemꝑ uoluntariam obedientiam
se uicłinat. et tanto ei altuis irestigiĩ aliene
bouitatis incipiat in herere. qnͣto artins stude¬
at bona alioꝵ mnutaripotuis qmͣ carpere
Aliam nobis ad huc nõ ꝯtempnendam ꝯside¬

Expanded text:
est, et idcirco cum eis per imitationem imprimimur, ad ejusdem similitudinis imaginem nos quoque figuramur. Sed sciendum est quod nisi prius cera emollita fuerit, formam non recipit, sic et homo quidem per manum actionis alienae ad formam virtutis non flectitur, nisi prius per humilitatem ab omni elationis et contradictionis rigore moliatur. Neque enim per exemplum alterius aliquando in melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est ergo ut si veraciter bonos imitari volumus, prius per veram humilitatem ad obedientiam corda nostra temperemus, quatenus vita nostra tanto citius ad novitatem redeat, quanto promptius in omnem quam viderit virtutis speciem, per voluntariam obedientiam se inclinat, et tanto altius ei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitari potius quam carpere. Aliam nobis adhuc non contemnendam conside
Abbreviated transcription (Latin):
ribus lupatis frenatĩ fu̾t. non facile auia
pristim erroris declinare Quos quidẽ opor¬
tet in cunclis obseruantũs. usque ad ũ¬
Iestus est modus ⁊ figuratio mẽbrorm¬
corporis: ad om̃eui agendi ⁊ habendi
modum: Hic sex modis rep̾hensibilis:

Expanded text:
ribus lupatis frenati fuerint, non facile a via ribus lupatis frenati fuerint, non facile a via pristini erroris declinare. Quos quidem oportet in cunctis observationibus usque ad uGestus est motus et figuratio membrorcorporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibilis
Abbreviated transcription (Latin):
ditas eius. Hereditabit enim hõ u̾mes. besti¬
as et serpentes. Quantum cumq excola¬
tur et ornet᷑: quid ⁊ aliud caro quami caro
Quid gͥ ꝓdest m habitu. qui foris ad tempꝰ
in heret᷑ głam querere. et corruptioms pu¬
tre dinem. que in nobis est ⁊ semꝑ ꝑmanet
nõ considerare. Propterea debent amato¬
res religionis. opere demoustrare. qnͣtũ ipi
t̾rrena despiciant: nec carnem que moritu¬
ra ℥. cultu suꝑsticioso excolere. si pompe
ĩ dumentoꝵ. meꝵ ornamenta ante ferr e
Uestimenta plus uilia quam preciosa. pł
grossa quam subcilia. plus aspera qmͣ mollia.
plus fusca qmͣ intida. plꝰ neglecte qmͣ accu¬
rate ꝯposita. uł ad aptata amare. quatinꝰ
si nen possunt in uestimentis suis ꝑ omĩa
ꝯmoditatem abscidere. ñquam tũ p̾sumant
eis uti ad ostentationem. Pota̾nt hec for¬
tassis bene uolentibus ad erudicionem mo¬
destie et humilitatis sufficere. Si scio du¬
ros ac rebelles anmosnͥ ad huc̃ mordatiõ¬

Expanded text:
reditas ejus, haereditabit enim homo vermes, bestias, serpentes . Quantumcunque excolatur et ornetur, quid est aliud caro quam caro? Quid igitur prodest in habitu qui foris ad tempus adhaeret, gloriam quaerere, et corruptionis putredinem, quae in nobis est et semper permanet, non considerare? Propterea debent amatores religionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adaptata amare, quatenus si non possint in vestimentis suis per omnia commoditatem abscindere, nunquam tamen praesumant eis uti ad ostentationem. Poterant haec fortassis benevolis ad eruditionem modestiae et humilitatis sufficere, sed scio duros et rebelles animos, nisi ad haec mordacio
Abbreviated transcription (Latin):
gotio laborancibus opem ferre cupimus:
tanta hoc humilitate et mansuetudine fa¬
ciendum est ut isdem ipĩs mamfestum sit.
qd̾ non excellentiam oꝑiss consortiũ que¬
ramus laboris. Ceterum qnͣtum ꝑtiuet
ad uos. sũmoꝑe itendum ⁊ ne quando uł
in labore minus ꝑatiẽntes. uł m obediẽtia
p̾ ceptoꝵ minus alacres. uł in carit atis
oꝑibus exequendis minꝰ inuem amur fer¬
uentes: quatinus bona conu̾satio nr̃a. eisã
prebeat matamentum irtutis. a quibꝰ
formam et exemplum. sumpsit bomi operis
Ista frẽs. si assidue uolueris cogit are. scie¬
tis cito et incelligetis que sit iua discipli¬
ne. que nos per exercitium bom operis.
ducat ad consũmationem bonitatis. S et
si forte ad hec inuestiganda. atqr discernẽ¬
da. quantum expedit ꝑ uos mims suffici¬
tis: habebitis dũo ad iuuante doctrinam.
et exempla bonoꝵ. ubi et facienda audie¬
tis. et facta uidebitis. Et ne in hac eciam

Expanded text:
gotio laborantibus opem ferre cupimus, gotio laborantibus opem ferre cupimus, tanta hoc humilitate et mansuetudine faciendum est, ut iisdem ipsis manifestum sit, quod non excellentiam operis, sed consortium quaeramus laboris. Caeterum quantum pertinet ad nos summopere nitendum est, nequando vel in labore minus patientes, vel in obedientia praeceptorum minus alacres, vel in charitatis operibus exsequendis minus inveniamur ferventes, quatenus bona conversatio nostra eisdem praebeat incitamentum virtutis, a quibus formam et exemplum sumpsit boni operis. Ista, fratres, si assidue volueritis cogitare, scietis et cito intelligetis quae sit via disciplinae, quae vos per exercitium boni operis ducat ad consummationem bonitatis. Sed et si forte ad haec investiganda atque discernenda quantum expedit per vos minus sufficitis, habebitis Domino adjuvante doctrinam et exempla bonorum, ubi et facienda audietis et facta videbitis. Et ne in hac etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. eoꝵ societatem atq famibarita¬
temr. auidius appet annis. Cum his uͦ .can¬
ta nobis pacis et concordie seruande dili¬
gentia sit: ut in nullo ũquam̃ negotiõ qnͣ¬
tum in nõbis ÷. frat̾ na dilectiõ ꝑturbetur
Studeamꝰ eis in iuiriam nũquam. aut mo¬
lestiam inferre. illatam uͦ nobis. ꝓpt̾ amo¬
rem frat̾ne caritatis. equo aĩo sustiuere:
nichil contenciose aut arrogant. erga col
agere. s parati semꝑ in om̃i opere. ⁊ ꝑti¬
nacit̾ insistencibus cedere. et laborantib
libent̾ subuenire: Et quia inter pares.
cessu iurtutum in uideant. et ob hoc in
exercendo oꝑe.tm̃ ne inferiores uideantur.
alterutrum se se p̾uenire contendant: tan¬
to nos discretionis moderamine contuiere
necesse ÷. ut oꝑam nram sicut dictum ÷. neq
ingeramus nolentib. neq petentibus sub¬
trahamus: quia m utroq liuoris suspiciõ
eĩ ꝑocest. Si qñ autem. in aliquo forte ne¬

Expanded text:
nimus, eorum societatem atque familiaritanimus, eorum societatem atque familiaritatem avidius appetamus. Cum his vero tanta nobis pacis et concordiae servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio quantum in nobis est, fraterna dilectio perturbetur. Studeamus eis injuriam nunquam inferre aut molestiam, illatam vero nobis propter amorem fraternae charitatis aequo animo sustinere, nihil contentiose aut arroganter erga eos agere, sed parati semper in omni opere et pertinaciter insistentibus cedere, et laborantibus libenter subvenire. Et quia inter pares ncessu virtutum invideant, et ob hoc in exercendo bono opere tantum ne inferiores videantur, alter alterum praevenire contendant, tanto nos discretionis moderamine continere necesse est, ut operam nostram, sicut dictum est, neque ingeramus nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in aliquo forte ne
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iñ eis fortassis ignorancia. siue in firmi¬
tas excusat. ut qd si anobis fieret excusatõ¬
uemꝰ non haberet. Itaq necesse  ut sicut ꝑ¬
fectoꝵ sodetatem. p̾ropter reuerentiam ãp¬
petere nõ p̾sumus: ita quoq istoꝵ con¬
orcium. ꝓpt̾ cautelam fugiamus. Illos ho¬
uorando. quia calibus sociari digni non su¬
mus: istos cauendo. quia talib sociati. fa¬
cile corrumpi possumus Preterea. sicut
his qui suꝑiorib semper appetit. se clatũ
esse in dicat: ita qui cum peiorib assidue ꝯ¬
u̾sari concupisat. de pͣuatum se esse demou¬
strat. Et ideo cum maloꝵ cõsortiũ appetere
nolurous duplex nobis utilicatis fructus pro¬
uenit᷑: quia et cul pani fugiuꝰ et inmnocen¬
tie nr̃e testimomum phibemꝰ. Cocidiana gͥ.
et friquens conu̾satio nr̃a cum mediis et
equalibus nobis ẽẽ debet: ita ut int̾ eos. ⁊̃
quoscumq in bono oꝑe feruentiores cer¬

Expanded text:
hoc in eis fortassis ignorantia aut infirmihoc in eis fortassis ignorantia aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusationem non haberet. Itaque necesse est ut sicut perfectorum societatem propter reverentiam appetere non praesumimus, ita quoque istorum consortium propter cautelam fugiamus, illos honorando, quia talibus sociari digni non sumus, istos cavendo, quia talibus sociati facile corrumpi possumus. Praeterea sicut is qui superioribus semper sociari appetit, se elatum esse indicat, ita qui cum pejoribus assidue conversari concupiscit, depravatum se esse demonstrat. Et ideo cum malorum consortium appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus provenit, quia et culpam fugimus, et innocentiae nostrae testimonium perhibemus. Quotidiana igitur et frequens conversatio nostra cum mediis et aequalibus nobis esse debet, ita ut inter eos etiam quoscunque in bono opere ferventiores cer
Abbreviated transcription (Latin):
ta nequeuut. qnͣta nos facere possumꝰ uł ca¬
la faciunt. qualia nos mutari nõ debemus
Proude in his talis hñda ÷ discrecio. ut supe¬
riorib quidem. in omi loco. et in om̃i oꝑe. uł
sermone. exibere studeamus reuen̾tiam: et
quicquid egeruit. uł ubicũqr fuint. nõ p̾su¬
mamus impudent̾. eis nos quasi coequando
ingerere. Sic uamq debemus meiꝰ modi uir¬
tutis ex em̃plum. qd̾ mntemur qͦd ãmͦ taciti ⁊¬
quasi delonge considerare᷑ ut tamẽ ꝯsortiim
cooꝑandi. nũquam p̾sumamus expetere.
quatinus dum eis ubiq cedimus. facileex
Ox nra modestia clareat. quam humilia de
nobis. et quam sublima de illis sentiamus
Negligentes uͣ. et maxime eos quoꝵ oꝑauł
studia rep̾hensione digna aparent: tali nos
cautela declinare oportet. ut et fugiamus
qͥdꝰ facunt. et tamen iudicare non p̾su amꝰ
qd̾ sunt. Cogitemus iñ eiꝰmodi. nobis neq
dare exemplum. neq ꝑmicti iudicum: quia

Expanded text:
ta nequeunt, quanta nos facere possumus, vel tata nequeunt, quanta nos facere possumus, vel talia faciunt qualia nos imitari non debemus. Proinde in his, talis habenda est discretio, ut superioribus quidem in omni loco et in omni opere vel sermone exhibere studeamus reverentiam, et quidquid egerint aut ubicunque fuerint, non praesumamus impudenter eis nos quasi coaequando ingerere. Sic namque debemus in ejusmodi virtutis exemplum quod imitemur, quodammodo taciti et a longe considerare, ut tamen consortium cooperandi nunquam praesumamus expetere, quatenus dum eis ubique cedimus, facile ex nostra modestia clareat, quam humilia de nobis, et quam sublimia de illis sentiamus. Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nobis neque dari exemplum neque permitti judicium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uerecundi. Item scd̾m conu̾sationẽ. alios
nobis quasi suꝑiores. alios quasi equales: alios
u̾satio inferior ÷ nobis: quoꝵ facta et ꝯdempna¬
re non p̾sumimus. imitatiri tñ non debemus
Illoꝵ conu̾satio par nobis÷. que sic nr̃e infir¬
mitati ꝯtẽpta ⁊: ut et mrtꝰ exempla p̾beat.
et cooperandi facilitate in cõsortiĩ nos sue ẽx¬
citationis amictat. Iuoꝵ conu̾satiõ supia nos÷:
quam uenerari quidem. et ãnurati possumus.
iuitari non ualenius. Illoꝵ conu̾satio suꝑior¬
fecerunt .ut uirtutem illoꝵ. nr̃a iufirmit as
quãius incipiat ꝑ amorem appetere. ꝑ uut a¬
tionem tñ nõ ualeat coequare. Illoꝵ conu̾sacõ
quasi par nobis ÷: quoꝵ oꝑaita nr̃is uiribus
contẽꝑant᷑. ut in eis uichi nichil sit. qd̾ possi¬
bilitatera uram exced̾at. et cũ deuocio nr̃a.
satis in eis qd̾ unitari possit inuemat. ¶lloꝵ
cõu̾satio quasi inferior nobis est: qui uł tan¬

Expanded text:
tibus verecundi. Item secundum conversationem alios tibus verecundi. Item secundum conversationem alios nobis quasi superiores, alios quasi aequales, alios nversatio inferior est nobis, quorum facta etsi condemnare non praesumimus, imitari tamen non debemus. Illorum conversatio par nobis est, quae sic nostrae infirmitati contemperata est, ut et virtutis exemplum praebeat, et cooperandi facilitate in consortium nos suae exercitationis admittat. Illorum conversatio supra nos est, quam venerari quidem et admirari possumus, imitari autem non valemus. Illorum conversatio superfecerunt, ut virtutem illorum nostra infirmitas quamvis incipiat per amorem appetere, per imitationem tamen non valet coaequare. Illorum conversatio quasi par nobis est, quorum opera ita nostris viribus contemperantur, ut in eis nihil sit quod possibilitatem nostram excedat, et tamen devotio nostra satis in eis quod imitari possit inveniat. Illorum conversatio quasi inferior nobis est, qui vel tan
Abbreviated transcription (Latin):
tatem superiores sunt. alii equales: alĩi in¬
feriores. Superiorib obedientiam. t¬
morem obsequium. et uenerationẽ exibe
re debemus: cum equalibus pacem et cõcor¬
diam custodire inuicem obsequio beneficio
honore pͥuenire. m ommi actione et u̾bo. xis¬
superiorem locum tribuere. et si qñ fortassis
in aliquo negotiõ cos p̾ire cogamur. cũ om̃i
humilitate et reuerentia. que facienda sunt
tigerit. cum alacritat eẽt deuotione quasi ex
necessitate subiecti obedire. Inferiorib semper
benesicuuii. et auxilium impendere. ñquan
imꝓperare᷑. sine contume lia corripere. sine suꝑbia
ꝯubernare. sine crudelitate castigare. cũ pietate
fouere. Uenerationem non exigere: socetatẽ
acq equalitatẽ amare. Maioribꝰ ꝑtimorẽ subdi.
equalib ꝑ caritatem obsequi: iumoribꝰ ꝑ huiui¬
litatem coequari. Precipientibꝰ parati obedi¬
entibus modesti: maledicentib taciti. landã¬

Expanded text:
itatem superiores sunt, alii aequales, alii initatem superiores sunt, alii aequales, alii inferiores. Superioribus obedientiam, timorem, obsequium et venerationem debemus exhibere, cum aequalibus pacem et concordiam custodire, invicem obsequio, beneficio et honore praevenire, in omni actione et verbo superiorem eis locum tribuere. Et si quando fortassis in aliquo negotio eos praeire cogamur, cum omni humilitate et reverentia quae facienda sunt edant contigerit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudan
Abbreviated transcription (Latin):
res honorare debemus: quia contumatiaz.
suie in eo qui ꝓpt̾ inferiorem gradum. in hoĩe
uͥtutem despicit. siue in eo qui ꝓpter uit am
inferiorem gradum superiorem cõtempuit
Istis gͣ honor. illis amor impendatur: sic tñ.
ut honor istoꝵ sit̃ uoluntarius. et illoꝵ amor
uenerandus. Reuerentia eum sine amo¬
re magis seruuilis ẽ: et amor sine reueren¬
tia puerilis iudicari debet. Cuiu tanta gͥ
humilitate et reuerentia. meboribꝰ exiber¬
dunꝰ / beneficium dilectionis. ut ulis qua si
ex necessitate inde amur eẽ subiedi ꝰ et cum
tauto asfectu at hilaricate. superioribus
soluendum ⁊ obsequiut subiectionis. ut so¬
lo potius dilectionis debito. illis credamur
astricti. Istis sic reddamus sua. quasi nrm̃ ⁊̃
impenderimus: illis sic exĩbeamus ma quã¬
si suum reddiderimus. Sex demq modis.
discretionem personarum habendam exhis
colliginus: tribus scd̃m dignitatem. et trbͣ
scd̾m conu̾sationem. Alũ namq scd̾m digt¬

Expanded text:
res honorare debemus, quia percontumacia est sive in eo qui propter inferiorem gradum, in homine virtutem despicit; sive in eo qui propter vitam inferiorem, gradum superiorem contemnit. Istis ergo honor, illis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amre magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverentia melioribus exhibendum est beneficium dilectionis, ut illis quasi ex necessitate videamur esse subjecti, et cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi nostrum impenderemus; illis sic exhibeamus nostra, quasi suum redderemus. Sex denique modis discretionem personarum habendam ex his colligimus, tribus secundum dignitatem, et tribus secundum conversationem. Alii namque secundum dign
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝓrius illicite fomentum nitioꝵ exibu¬
it: iure post modum hunt cruciandum.
flãma tormentoꝵ accepit. Et tñ diues
isti ñdum ꝓprus rebus abrenũtiauerat. s
quia in hĩs que possidebat. tẽperantiam
seruare uoluit. pꝰ illiatum iisim rerũ tem¬
por alium ad penam sempituam peruenit.
Si gͥ quia proprus abusus ÷ tantam dãp¬
nationem merint: quid putamus illi fa¬
ciint. qui propriam nõ habente sialienam
elemosmam cultui sue elacionis ipẽdere
non pertimescunt. Ue eis quia ip̃i sicut
timas in ꝓfundum declinant᷑ quia qd̾ alii
ꝓ redemp̾tione ammarum suarum osferũt
hoc ipi accipientes ꝓ et illicitum usum ad
dampnationem ammaꝵ suaꝵ conu̾tunt
Ue corone suꝑbie elfrͥatiet flori decdenti
quia omis caro feuũ. et om̃is gła eius tãqmͣ
flos seni. Exicatum ÷ fenum. et cecidit flos.
quiã spiritus dñi iracundie exsufflauit᷑
iñ illud̃exsicatum ⁊ fenũ. et cecidie flos

Expanded text:
suo prius illicite fomenta vitiorum exhibusuo prius illicite fomenta vitiorum exhibuit, jure postmodum hoc cruciandum flamma tormentorum accepit. Et tamen dives iste nondum propriis rebus abrenuntiaverat, sed quia in iis quae possidebat temperantiam servare noluit, post illicitum usum rerum temporalium ad poenam sempiternam pervenit. Si igitur ille quia propriis abusus est tantam damnationem meruit, quid putamus isti facient, qui propria non habentes alienam eleemosynam cultui suae elationis impendere non pertimescunt? Vae eis quia ipsi sicut timas in profundum declinant , quia quod alii pro redemptione animarum suarum offerunt, hoc ipsi accipientes per illicitum usum ad damnationem animarum suarum convertunt. Vae coronae superbiae Ephraim et flori decidenti , quia omnis caro fenum et omnis gloria ejus quasi flos agri. Exsiccatum est fenum et cecidit flos, quia spiritus iracundiae Domini exsufflavit in illud. Exsiccatum est fenum et cecidit flos,
Abbreviated transcription (Latin):
tum a religione aliem sint. ꝓ acent̾ osten¬
dunt. S grã der om̃s qui mͦ in religione
constitut. ⁊ alibus tudent. ⁊t ꝑ he ommabus
placere cupiũt.omĩbus hominibus magis
uiles et ꝯtempcibiles fuint. Et eꝯu̾so qui
hec ꝓpt̾ dm̃ despiciunt. non solum coram deo.
s etiam coram hoĩmbꝰ ariores et honor a¬
biliores existunt. Cant gͦ museri et ultu
et omĩs honestatis ignariᵒ eant et comant
ꝑ annos suos qu intelligunt quã uiste ĩ iuris
religiossam utam professis .cultꝰ preciosa¬
rum uestium rep̾hendit᷑ qui per apłm pe¬
ille qui in enu angelio pi pura et bysso i¬
duitur. post ea in cormentis inferm. et̾nali¬
ter cruciandus sepelitur. Quid aũ in pur¬
pura insi color et precuun. et quid in bys¬
so. nͥ mollicies rep̾hendit᷑. Cum gͦ carm sur.
et in purpura decorem et in bysso molliciẽ
ad hibuisse dicit᷑ proculdubio suꝑb̾ suul et
luxurtosus fuisse ꝯprobat᷑. Es uigͦ corpori

Expanded text:
tum a religione alieni sint, patenter ostentum a religione alieni sint, patenter ostendunt. Sed gratia Dei omnes qui modo in religione constituti talibus student, et placere cupiunt, omnibus hominibus magis viles et contemptibiles fiunt. Et econverso qui haec propter Deum despiciunt non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus chariores et honorabiliores existunt. Eant ergo nunc miseri et stulti ac omnis honestatis ignari, eant et comant pannos suos, qui non intelligunt quam juste in viris religiosam vitam professis cultus pretiosarum vestium reprehenditur, qui per apostolum Paille qui in Evangelio purpura et bysso induitur, postea in tormentis inferni aeternaliter cruciandus sepelitur . Quid autem in purpura nisi color et pretium, et. quid in bysso nisi mollities reprehenditur? Cum ergo carni suae et in purpura decorem, et in bysso mollitiem adhibuisse dicitur, procul dubio superbus simul et luxuriosus fuisse comprobatur. Qui ergo corpori
Abbreviated transcription (Latin):
o.n a f uu quacanq prexerut.
quali turbo tepestatis puluerem conat ani
et ip̃i filii tenebiatum. illud lumeu oculis
hoĩnum subtrahunt. Id̾ int̾ cei ita mente
pei diderunt. Et amen in quo de eis etiam
in p̾senci uit a.uindicłam capinꝰ: quia isdem
suis p annis quib nebulam puliu̾s liumimi¬
bus nris unciunt. ad cõplanandam uiam pe¬
dibus nrĩsolutum platiaꝵ abstei gunt. Quid¬
dicam amplius Tedet me omĩa uarat atis
occilia numeraro in quibꝰ stulti et uecordes
mulieribꝰ inmo meretricib studia sua au¬
ferunt. et tanto de decore. quanta suꝑsticiõi.
cum habitu pene sexum mnt auerunt el li
sunt nulle medro qnibus homines uani sum
et suꝑst iosissum. spectaculum de se intuen¬
tibus. pͥoere concupisant. Sr hec om̃aoser¬
uus dei magna debet constançia despicere.
cum uideat nullol nͥ stulcoẜet irtisione di¬
guissimos. studus talibus deserure. Het enĩ
onũaonere religiom contraria sunt. et oĩs
qui curam et studium his adhibent. quan¬

Expanded text:
ae , quacunque perrexerint, quasi turbo tempestatis pulverem concitant, et ipsi filii tenebrarum illud lumen foris oculis hominum subtrahunt, quod intus caecata mente perdiderunt. Est tamen in quo de eis etiam in praesenti vita vindictam capimus, quia iisdem suis pannis quibus nebulam pulveris luminibus nostris injiciunt, ad complanandam viam pedibus nostris, lutum platearum abstergunt. Quid amplius dicam? Taedet me omnia vanitatis ostentamenta numerare, in quibus stulti et vecordes, mulieribus, imo meretricibus studia sua auferunt, et tanto dedecore quanta superstitione cum habitu pene sexum mutaverunt. Alii sunt mille modi quibus homines vanissimi et superstitiosissimi spectaculum de se intuentibus praebere concupiscunt. Sed haec omnia servus Dei magna debet constantia despicere, cum videat nullos nisi stultos et irrisione dignissimos studiis talibus deservire. Haec enim omnia verae religioni contrariae sunt et omnes qui studium et curam his adhibeant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
modam artificio. uestimenta sua circa se ꝯpo¬
u̾tunt ¶lu uͦ ut põpam de se faciant. explicãt
earet qnͣtum possunt laciꝰ extendunt qlu te¬
uentes corrugata in unum colligunt. alii cõ¬
torquentes et ꝯplectentes in uoluunt Alp to¬
to conamine stringentes et fiuidentes eã oĩa
dam tui prendine. afpciencibus numeranda
ex pomrit: Alii iactundo et uencilando pan¬
nos suos. l̾uitatem mentis sue. ex ip̃a su ha¬
bitus mobilitate ostendunt. ¶llii incedentes
sinuoso sormate t̾rata uerrunt et lũ¬
lus dependen cib omimo ret᷑ ꝯsequentibꝰ cau¬
dizinsumlieudinem unlpium uestigia sua ob¬
ducant. Bene ꝓfecto ut postquam ꝑtransre¬
tint ꝙereat eoꝵ memori a.tes ne sint auiplius
in recordatione n t̾i anuetium ¶¬

Expanded text:
quodam artificio vestimenta sua circa se compoquodam artificio vestimenta sua circa se compoertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colligunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea, omnia dam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram verrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in similitudinem vulpium vestigia sua obducunt. Bene profecto, ut postquam pertransierint, pereat memoria illorum, ne sint amplius in recordatione in terra viventium. Q
Abbreviated transcription (Latin):
forma. ꝑ consuecudinem menti impͥmt᷑. que
foris ꝑ disaplinam. in habitu corporis conserua¬
cur Ecce iudimus quantum ualeat disciplina:
nũc qualit̾ custodiri debeat consideremus. Qͣ¬
tuo sunt p̾apus. inquibꝰ ꝯseruanda ÷ discipli¬
na. In habitu. in gestu. in locutione. iu mensa.
id est comestione. De habitu.
in genere. et qualitate. iñ colore. et formatione.
et coaptacione uestimentoꝵ. In genere: salic
ue suit uestimenta nr̃a nimis p̾ciosa. In qualita¬
tene ninuis suĩt subcilia et mollia. In colore:
ne imis siñt nitida. sine quolibet alio mͦ. supͣ
nĩ expecit̃ fucata. In formatione ut sint decẽ¬
ter et religiose ꝯposita. et humilit atis signũ
hñtia. id  nõ nmis magna. aut dependen¬
cia. uit fluxa. aut nimus striet a sine quolib
alio mͦ. scd̾m scłi uanitatem decorta Coapta¬
cio:ad modum portandi ꝑtinet. Nam sunt
quidam stulti qui stultis placere cupientes.

Expanded text:
forma per consuetudinem menti imprimitur, quae forma per consuetudinem menti imprimitur, quae foris per disciplinam in habitu corporis conservatur. Ecce vidimus quantum valeat disciplina, nunc qualiter custodiri debeat consideremus. Quatuor sunt praecipue in quibus servanda est disciplina, in habitu, in gestu, in locutione, in mensa, id est comestione. CAP. XI. Dein genere et qualitate, in colore et formatione et coaptatione vestimentorum. In genere, scilicet ne sint vestimenta nostra nimis pretiosa. In qualitate, ne nimis sint subtilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio modo supra nis expetit fuscata. In formatione, ut sint decenter et religiose composita, et humilitatis signum habentia, id est non nimis magna aut dependentia, aut fluxa, nec nimis stricta, sive quolibet alio modo secundum saeculi vanitatem detorta. Coaptatio ad modum portandi pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes,
Abbreviated transcription (Latin):
la interius radice subsistat. Unde et per
salomonem drͣ. Homo apostata. iur mutilis.
graditur ore peru̾so. ãtuit᷑ oculis. terit
pede. digito loquitur. prauo corde machi¬
natur malum. in omi tempore uirgia semi¬
uat. Propterea hunc talem. quem de dis¬
ciplina et discordia pariter notare uoluis¬
prius apostatam nominauit: quia nͥ pͥus intꝰ
a conspectu ꝯditoris. au̾sione mentis caderet. foris
pͥmodum ad inꝯstantiam. et seminanda uir¬
gia nõ uenurt Lig auda gͦ sunt foris ꝑ disopli¬
nam mẽbra corporisait intrinsecus solidet᷑ statꝰ
mentis. quatinꝰ dum undiq exterior custodia.
in teriori mobilitati dhercende opponit᷑. tan¬
dem mens ad pacem stabilem. inseinecipsa colli¬
gatur. Omniũ namq uitioꝵ motꝰ. disciplina
cohercet. et quantum desidĩa mala foris coher¬
cendo ꝯpͥmit. tantum ꝑ eam bonũ desiderium
interus ꝯualesat᷑: paulatim q eadem uirtutis

Expanded text:
la interius radice subsistat. Unde per la interius radice subsistat. Unde per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Propterea enim hunc talem quem de indisciplina et discordia pariter notare voluitprius apostatam nominavit, quia nisi prius intus a conspectu Conditoris aversione mentis caderet, foris postmodum ad inconstantiam et seminanda jurgia non veniret. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala desideria foris coercendo comprimit, tantum per eam bonum desiderium interius convalescit. Paulatimque eadem virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i habitu et actione. Audistis quid sit
disciplina. Nuric adcendite quam utiliset
qmͣ necessaria sit. Disciplina ÷ cõpes cupidi¬
tatis. maloꝵ desiderioꝵ carcer. frenũ lascũue
elationis iugui. iunculum iracundioque
domat incemperantiam. leuit atem ligat.
et om̃s mordinatos mentis atq illicitos
appetitus susfocat. Sicut enim deiustancia
uientis. nascit᷑ moidinata motio corporis.
ita quoq dum corpus per discipluiam strm¬
gitur. animus ad constantiam solidatur
Et paulatun incruisecuf mens ad quietẽ
ꝯponit᷑ ᷑ aun per disapliue custodiam. ma¬
li mocus eius. foris fluere non sinutur
In tegritas gͦ uirtutis est.ͥqñ ꝑ incernam
mentis custodiam. ordinate regut᷑ mẽbra
corporis. Interior namq est custodia᷑: que
ordinate seruat ex terius corporis mẽbra
S qui statum uentis perdit. subsequẽ ter
foras in ĩ constanciam motionis defluit.
ac qr exteriori mobilitate indicat. qd̾ nul¬

Expanded text:
in omni habitu et actione. Audistis quid sit in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis membra. Sed qui statum mentis perdit, subsequenter foras in inconstantiam motionis defluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nul
Abbreviated transcription (Latin):
ue iam intrastisan lectione prius
duuna debecis querere qd̾ mores
at ad subcilitatem. magis q uelle in formari
p̾ceptis scripturaꝵ. ꝙͣ questionibꝰ ĩpidiri sũ
gͥ diuinas scriptur as legitis sollerter ꝑpen¬
dite. quid ibi dictum sit. ad excitandum in uo¬
bis amorem derquid ad ꝯtemptum sclr quid
ad cauendas nisidias immici. quid ad bonos
affectus imutandos. et praua desideria excin¬
guenda ualeat. et quid cituis cor ꝑ ꝯpun¬
ctionis ardorem uncendat. quid disciplinam
in oꝑe : quid humilitatem incogitatione. qͥd¬
adu̾sis habere doceat: quid deuiq ad habẽ¬
da bona sedulunret ad mala cauenda doce¬
at esse ar cum scbip̃tum. Hoc iñ lecta scriptu¬
ra iutelligentiam confert salut arẽ. et hanc
ipañ sapientiam. quam per uirtutem libẽ¬
ter despicitis. melius pꝰ modum ꝑ uircutem
beue agit. per cuucta iurep̾heusi¬
bilis apparere. Item. Discipluia ÷ mẽbrorũ
omnium motꝰ ordinat᷑. et dispositio de cens

Expanded text:
trastis, in lectione divina prius debetis quaerere, quod mores at ad subtilitatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum, quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid ad bonos affectus nutriendos et parva desideria exstinguenda valeat, et quid citius cor per compunctionis ardorem accendat. Quid disciplinam in opere, quid humilitatem in cogitatione, qadversis habere doceat, quid denique ad agenda bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta scriptura intelligentiam confert salutarem, et hanc ipsam sapientiam quam pro virtute libenter despicitis melius postmodum per virtutem bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens
Abbreviated transcription (Latin):
re om̃s. a quibus discere possunt qd̾ ignorant.
qui benedicta om̃ium libent̾ approbant. erio¬
res uͦ alienos. qnͣtum ad se ꝑtinere cognoue¬
ricit. pro tempore student uł modeste corripe¬
rouł prudenter dissimulare. Qui deuiq stu¬
dium scientie. moꝵ disciplina exornantet mã¬
suetud mnem ac modestiam metitis sue. nõ so¬
lum in custodia oris s etiam in habitu ⁊ gestu
corporis sui demonstrant. S et de bonoꝵ exẽ¬
plis. que in p̾senti nobis dĩcenda existimo.
paucis nũc si potero uerbis demonstrabo

Expanded text:
re omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, re omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant. Sed et de bonorum exemplis quae in praesenti vobis dicenda existimo, paucis nunc si potero verbis demonstrabo
Abbreviated transcription (Latin):
te. non solum manium u̾boꝵ restringite:
s in ip̃is etiam que recta suns mensuram
et modum tenete. et in collatione sanctoꝵ.
magis auditores quĩ doctores esse eligite
Os clausum. et aures aꝑtas habrte. et qnͣ¬
tum estis ad loquendura modestiores tan¬
tum estote ad incelugendum sagatiores
Susficiat nobis. si forte res sit exigat. qd
gia mnistrant. et mox ut luĩgne in dis¬
crete ad multiloquium resoliunt᷑. ad
disturbandam pacem cordis nr̃i quasi
ĩanua hosti aꝑitur. Eestat gͦ frẽs. ut si
uere discipuli ueritatis eẽ cũpicis.tales
uos studeatis exibers quibus ueritas faci¬
le ꝑsuaderi possit: quia et ip̃a doctria ue¬
ritatis. t ales auditores amat. qui eam et
a sapiencibus exibitam humilit᷑ suscipiũt.
a simplicioribus quoq ãmiusti atam. ar¬
rogant̾ non ꝯtempnunt. qui in scientia
derhoc ⁊ in pericia bene agendrcunctos
prudentiores ac sapientiores. quam se ẽẽ
existimant. nec erubescunt magistros habe¬

Expanded text:
te non solum inanium verborum restringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod gia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habe
Abbreviated transcription (Latin):
onini tempore sit agendam
imliter quoqrͣ et tempora agendi
disceruenda sunt. Elluis est mod̾
uiuendi in nocte: alius in die. Nox¬
est tempus silentu et quietis: di¬
es trmpꝰ laboriẜet motionis. et operis. In no¬
cte secum debent ẽẽ hoiẽs iet aut fessa mẽ¬
bra sonno reficere: aut orõnib uł medica¬
tionibus sancdis. in silentio ammum exer¬
cere. In die uͦ de secceto suo iñ unũ corunt.
et admuncem rursus uidendos se. et imitan¬
dos ostendunt. Tutc exempla bonoꝵ tunc¬

Expanded text:
is temporibus agendum. Similiter quoque et tempora agendi discernenda sunt. Alius est modus vivendi in nocte, alius in die. Nox tempus est silentii et quietis. Dies tempus laboris, et motionis, et operis. In nocte secum debent esse homines, et aut fessa membra somno reficere, aut orationibus vel meditationibus sanctis in silentio animum exercere. In die vero de secreto suo in unum coeunt, et mutuo videndos se et imitandos ostendunt. Tunc exempla bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
peterenł malum qd̾ non sustiunet. cum ali¬
is et coram aliĩs ueratiter accusare. Pro¬
pterea de ip̃a idem iacobus apłs sic ait.
Sapĩa aũ que de sursum z. pͥmum p̃udi
ca est deuide pacifica. medesta suadibilis.
bonis consentiens. ꝑlena miscd̾ia et frudi

Expanded text:
petere, vel malum quod sustinet cum alipetere, vel malum quod sustinet cum aliis et coram aliis veraciter accusare. Propterea de ipsa idem Jacobus apostolus sic ait: Sapientia autem quae desursum est primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, bonis consentiens
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uirum. qui in luigua non osfendit᷑. Nam
qr rixe et contentiones u̾boꝵ. de pestifera sẽ¬
incruisecus ꝑ elationem intu mesceret. nequa¬
quam lingua foriẜa custodia humilitatis
sue. in concumeliam u̾boꝵ se relaxaret. S
dum suꝑbe p̃ alus sapientes uideri uolumꝰ.
erubescnus uł uram̃ ignorantiam abalus
argui. uł alioꝵ sapiãm. quasi ad nram depres¬
denter defendimꝰ uł alterius ueritatem ma¬
liciõse impugnamꝰ. Hec sapĩa huiꝰ mũdi quã
idem iacobus apłs carualem uocat. et dya¬
bolicam. quiã u̾suta z et in aligna. illas solũ¬
mͦ astutie mas exquirit. quibus possit
et suũ errotem tegers et alienam uerita¬
tem. quam uis mamfestam. in opinonem
stultoꝵ et insiꝑientium homĩnũ de pra¬
uare. S non talis est sapĩa. que de sursũ
uenit. que nescit etiãm semet ipãm contra
uitatem diligere. semꝑ parata uł bonum
re. uł bonũ qd̾ non h̃t. ab hñcibus libent̾

Expanded text:
esse virum qui in lingua sua non offendit . Nam esse virum qui in lingua sua non offendit . Nam quin rixae et contentiones de pestifera seintrinsecus per elationem intumesceret, nequaquam lingua foris a custodia humilitatis suae in contumeliam verborum se relaxaret. Sed dum superbe prae aliis sapientes videri volumus, erubescimus vel nostram ignorantiam ab aliis argui, vel aliorum sapientiam quasi ad nostram depresdenter defendimus, vel alterius veritatem malitiose impugnamus. Haec est sapientia hujus mundi, quam idem Jacobus apostolus carnalem vocat et diabolicam quae versuta est et maligna , illas solummodo astutiae vias exquirens quibus possit errorem suum tegere, et alienam veritatem quamvis manifestam, in opinione stultorum et insipientium hominum depravare. Sed non talis est sapientia quae desursum venit, quae nescit etiam semetipsam contra veritatem diligere, semper parata vel bonum el bonum quod non habet ab habentibus libenter
Abbreviated transcription (Latin):
spalis doctrine studium. nõ litigantes. sed
auscultantes requirit sicut ꝑ moysen ppło
in lege dei erudiendo dicitur. Audi istael
cens. Sit aũ omĩs homo ueloꝵ ad audien¬
dum. tardus autem ad loquetidum: et tar¬
diis ad iram. Et uidete. quam connemiẽ¬
ter pꝰquam multiloquium prohibuit᷑.
et de cͥauenda ira p̾ceptum sub umxit
dicens: Tardus ad loquendũ. et tardus
ad iram: ut ꝑatent̾ ostenderet. quia qui
linguam suam a multi lo quio non uult
conpescere. nõ pocit du animũ sũ a furore
iracundie illesum custodire. Mulci loquium
eium contenciones generat. ꝯtentiones
u ad uirgia.uł małedicta liguam exatant i
mabedict a autem ad iracundiam. et qd̾ ad¬
huc grauiꝰ ÷. ad frat̾uum odium animũ inflã¬
mant. Proptrrea scriptura dicit. In multi¬
lo quio pccm̃ non deerit. et in multilo quiõ
non essugies pcc̃m. Et iacobus apłs. om̃e¬
mpestem eẽ indomabilem que muu̾sam rotã
n atiuitatis nr̃e inflãmat. et ob hoc ꝑfectũ

Expanded text:
alis doctrinae studium non litigantes, sed auscultantes requirit, sicut per Moysen populo in lege Dei erudiendo dicitur: Audi Israel cens: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram . Et videte quam convenienter postquam multiloquium prohibuit, etiam de cavenda ira praeceptum subjunxit, dicens: tardus ad loquendum, et tardus ad iram, ut patenter ostenderet quod qui linguam suam a multiloquio non vult compescere, non poterit diu animum suum a furore iracundiae illaesum custodire. Multiloquium enim contentiones generat; contentiones vero ad jurgia et maledicta linguam excitant; maledicta autem ad iracundiam et quod adhuc gravius est ad fraternum odium animum inflammant. Propterea Scriptura dicit: In multiloquio peccatum non deerit et in multiloquio peccatum non effugies . Et Jacobus apostopestem esse indomabilem, quae universam rotam nativitatis nostrae inflammat, et ob hoc perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
tat : uł ue in istis in bono opere se exerceant.
pigritia ligat. Quappter nõ negligenter
quidẽ habenda estan bono opere discirtio
tempoꝵ: quia sicut malum opꝰ nullo tempo¬
re laudabile z. ita bonum opus. quodã m̃
rep̾hensionẽ dignum iudicat᷑ si tempore

Expanded text:
tat, vel ne in istis in bono opere se exerceant, tat, vel ne in istis in bono opere se exerceant, pigritia ligat. Quapropter non negligenter quidem habenda est in bono opere discretio temporum; quia, sicut malum opus nullo tempore laudabile est, ita bonum opus quodammodo reprehensione dignum judicatur, si tempore
Abbreviated transcription (Latin):
erga cultum diuinum demonstrare: nichil
nõ sanctum. nichil non diuinũ. nichil nõ
ordinatum agere. Lingnam a uamiloquiõ
cohibere: pedes ab̾ excũr su et decur su strin¬
gere. ocłos cõprunere. uultũ inclinaremẽ¬
tem erigere. omnem deniq actũ. et omnem
motum cordis parit̾ et operis misterio di¬
uino mancipare. at ut ita dicamt quadã
conu̾sationgs nouitate. festos dies honorare
In ceteris uͦ diebus. quibus operari licet. nul¬
lus omnino otiosus apparere. sed unusquisq
in eo qd̾ sibi miunctum fuit. non qd̾ ip̃e ele¬
gerit opire: quantum scientiẽ. et uirium
suarum possibilitas suppecit. se se debet exce¬
re. Quantum enm decoris ad dit diebꝰ festis
qui es uacationistantum ornamenti consei¬
illis quisquis uoluerit ẽẽ quietusitidex sit ua¬
nitatis sue: et in istis qui non fui̾t studiosius.
testis pigricie. Carnales siquidem mentesne
uł in diebus illis quiescant. uauitas exagi¬

Expanded text:
erga cultum divinum demonstrare, nihil erga cultum divinum demonstrare, nihil non sanctum, nihil non divinum; nihil non ordinatum agere, linguam a vanitoquio cohibere, pedes ab excursu et discursu stringere, oculos comprimere, vultum inclinare, mentem erigere, omnem denique actum et omnem motum cordis pariter et corporis ministerio divino mancipare, atque ut ita dicam quadam conversationis novitate festos dies honorare. In caeteris vero diebus quibus operari licet, nullus omnino otiosus apparere, sed unusquisque in eo quod sibi injunctum fuerit, non quod ipse elegerit, opere quantum scientiae et virium suarum possibilitas suppetit sese debet exercere. Quantum enim decoris addit diebus festis quies vacationis, tantum ornamenti conillis quisquis noluerit esse quietus, judex sit vanitatis suae, et in istis qui non fuerit studiosus, testis pigritiae. Carnales siquidem mentes, ne vel in illis diebus quiescant, vanitas exagi
Abbreviated transcription (Latin):
nos actus quantum expedit mut ari dissi¬
mulat. torquens et in utilis merito uoĩat᷑
S nec eadem debet eẽ facies nr̃a pꝰquam
refecti sumꝰ. que fuit pͥusquam cibum sũp¬
simus. Ante sũpcum cibum. magis hylar es
nos eẽ conuenit: ne ip̃a nr̃a abstinentifogͣ¬
nis t molesta esse uideatur. Post nͦ magis
tacitos et modestos: ne per gule itium cra¬
pula nos in flãmasse putet᷑. Ante sup̃cuni
cibum. doctrine et orationis tempus est pꝰ
oꝑis: quia tunc ex̾cendus ÷ aumus. dum
ad studium sp̃ale leuis ÷ ad hnc. et tũc repri¬
menda ⁊ caro. qñ calor incentiui eiꝰ. ꝑ cibñ am¬
plius exatatus est. Sic et festi dies. aliud stu¬
dium. et alium conu̾sationis modum exi¬
gunt: acq alium hi in quibus operari licet
exposcunt. Iu illis nos oportet ad eccłiam
studiosius et alacrius conuenire. et ad cele¬
branda diuina misteria. deuotius intende¬
re. at in oratione diutiuus perseuerare.
habitu. incessu. et actu. maiorem deuotionẽ

Expanded text:
nos actus quantum expedit imitari dissimulat, torpens et inutilis merito nominatur. Sed nec eadem esse debet facies nostra postquam refecti sumus, quae fuit priusquam cibum sumpsimus. Ante sumptum cibum magis hilares nos esse convenit, ne ipsa nostra abstinentia gravis et molesta videatur; post vero magis modestos et tacitos, ne per gulae vitium crapula nos inflammasse putetur. Ante sumptum cibum, doctrinae et orationis tempus est; post operis, quia et tunc exercendus est animus, dum adhuc ad studium spiritale levis est, et tunc reprimenda est caro, quando calor incentivi ejus per cibum amplius excitatus est. Sic et festi dies aliud studium et alium conversationis modum exigunt, atque alium ii in quibus operari licet, exposcunt. In illis nos oportet ad ecclesiam studiosius et alacrius convenire, et ad celebranda divina mysteria devotius intendere, atque in oratione diutius perseverare, habitu, incessu et acte majorem devotionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ penitentiam inuĩgitur. manus humi¬
liter oꝑatur. Cum hoc agitur nichanor
moritur: quia tunt suꝑbus ad humilitatẽ
reuocat᷑. Precepit aũ udas caput nicha¬
noris et manũ cũ humero abscisam ihero¬
solims ꝑferri: lingnam eciam nichanoris
p̾cisam. iussit particulatim auibꝰ dari.
aput nichanoris ⁊ intentiõ ꝑu̾se oꝑatio¬
nis manus ꝑu̾sum opꝰ luigua decractõis
ũba. Caput nichanoris amputat. qui intẽ
dit. qui ꝑu̾sum opus iudicat et rep̾hendit:
lingna p̾ciditur. dum ociosus sermo ꝑ si¬
leutium amput atur. Lingua nichanoris
auibus parciculatim dari p̾cipit᷑. cũ a pe¬
intente pro his que male gesserat sanctoꝵ
susfragia querunt᷑. sed et aues sunt qui¬
libet iuri spirituales. Aues enim sunt:
quia remoci a cerrenis sublumt̾ uiuũt
Nuiꝰmodi auibꝰ lungnam diuidit: qui pro
diu̾sis ꝑcc̃s diu̾sas orõnes fundit. Hec aũ
iudas iherosolimis ꝑferri iussit. Nichil .n.

Expanded text:
per poenitentiam injungitur, manus humiper poenitentiam injungitur, manus humiliter operatur. Cum hoc agitur, Nicanor moritur, quia tunc superbus ad humilitatem revocatur. Praecepit autem Judas caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari. Caput Nicanoris, est intentio perversae operationis, manus perversum opus, lingua detractionis verba. Caput Nicanoris amputat, qui intentndit, qui perversum opus judicat et reprehendit. Lingua praeciditur, dum otiosus sermo per silentium amputatur. Lingua Nicanoris avibus particulatim dari praecipitur, cum a poenitente pro iis, quae male gesserat, sanctorum suffragia quaeruntur. Sed et aves sunt quilibet viri spirituales. Aves enim sunt, quia remoti a terrenis sublimiter vivunt. Hujusmodi avibus linguam dividit, qui pro diversis peccatis diversas orationes fundit. Haec autem Judas Hierosolymas perferri jussit. Nihil enim