comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad resurrectionis pertinet uerita
tum ergo erat inde proferre testi¬
monia. quorum auctoritatem
non sequebantur Porro ad aeter¬
nitatem animarum probandam
de moyse ponit exemplum. ego
sum ds abraham & ds̃ isaac & ds̾
iacob. statimq infert. ds autem
ut cum probauerit animas per¬
manere post mortem quod illi
inter caetera negabant. neq enĩ
poterat fieri ut eorum esset ds̃
qui nequaquam subsisterent: con¬
sequenter introduceretur et cor¬
porum resurrectio. quae cum
aninabus bona mala ue gesserunt
Om̃s enim ei uiuunt. omnes uidelic&
illi quorum dñs d̾s est uiuunt ei
uita utiq uera qua iusti uinunt.
etiam quando corpore moriuntur

Expanded text:
ad resurrectionis pertinet veritattum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam, de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Statimque infert Deus autem Ut eum probaverit animas permanere post mortem, quod illi inter caetera negabant neque enim poterat fieri ut eorum esset Deus qui nequaquam subsisterent consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona malave gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videlicet illi quorum Dominus est Deus. Vivunt ei, vita utique vera, qua justi vivunt etiam quando corpore moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qui du maris ꝓfunda rimatur.
altissimũ maiestatis ȩternȩ ꝑuenl
archanũ. Hu itaq sunt aeccłarum
colunnȩ petrus & paulus. quos& urd
sc̃issima uenerabiłe perduxit ad morae
& gloriosus occasus fecit esse ꝑpecos
Quos non solum honoramus ut mar¬
tyres. sed ut magistros patresq mat¬
tyrum ueneram. qui aeccłam di et
cȩlestis prȩdicationis doctrina. & pu
sangninis effusione suadarunt

Expanded text:
a rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione
Abbreviated transcription (Latin):
est dñm . & precatione sc̃a uicit ma¬
gicã lenitatẽ Prior enĩ ascendit ad
dũm oratio quã uolatus. & ante per¬
uenit iusta petitio quã iniqua pre¬
sumptio Ante in quã petrus in terriᷤᷤ
positus obtinuit qđ petebat. quam
symon ꝑueniret in cęlestibus quo
tendebat. Tunc igitur petruᷤ uelut
uinctũ illũ de sublimi aere deposuit.
& quoda precipitio & saro elidens
eius crura confregit. Et hoc in obpro¬
briũ facti illius. ut qui pauloante
uolare tẽptauerat: subito ãbulare
non posset. & qui pennas assũpserat
plantas amitteret. Sed ne forte hoc
mirum uideatur. quod magus iste
prȩsente apło per aerem aliquandiu
uolitauerit. hoc patientia petri fecit
Permisit enĩ illũ subliius ascendere
ut altius caderet. Uoluit enim in

Expanded text:
est Dominum, et precatione sancta vicit maest Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in
Abbreviated transcription (Latin):
quę principatum & caput obtinet nati¬
onum. scilicet ut ubi caput suꝑstitioniꝰ
erat: illic caput quiesceret sc̃itatis. & ubi
gentiliũ principes habitabant: illic ȩc¬
autẽ meriti beatissum petrus & pauluᷤᷤ¬
sint hinc possumꝰ intelligere. quod cũ
dñs orientis regionẽ propria illustra¬
uerit passione : occidentis plagã ne qͥd
minus esset. uice sui apłoꝵ. sanguine
illuminare. dignatꝰ est. Et licet illius
passio nobis sufficiat ad salutẽ: tamen
etiã horum martyriũ nobis contulit ad
sanguinẽ. ꝓfuderunt. Sed uideamus
causã quare ista ꝑpessi sunt. scilicet qđ
inter cętera mirabilia etiam magum
illũ symonẽ orationibus suis de aeris
uacuo prȩcipitu ruina ꝓstrauerunt
Cum enĩ idem symon se xp̃m diceret.
& tamquã silium ad patrẽ assereret
uolando se posse conscendere. atq
elatꝰ subito magicis artibus uolare coe¬
pisset : tunc petrus fixis genib p̾cat᷑

Expanded text:
quae principatum et caput obtinet natiquae principatum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Gentilium principes habitabant, illic Ecautem meriti sunt beatissimi Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostolorum sanguine illuminare dignatus est. Et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad sanguinem profuderunt: sed videamus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus precatus
Abbreviated transcription (Latin):
claues a dño ꝑceperunt. Scientiȩ iste
ille potentiae. Diuitias immortalitatiᷤ
ille dispensat. scientiȩ thesauros iste
largitur. Sunt enĩ scientiȩ thesauri.
sicut scriptũ est In quo sunt omnes
thesauri sapientiȩ & scientiȩ absconditi
rgo beati petrus & panlus eminent
int̾ unuiersos apłos. & peculiari qua¬
int̾ ipsos quis cui prȩponat᷑ incercũ ẽ
uto enĩ ipsos aequales meritis esse
ȩquales passione. & simili eos fidei
deuotione uixisse. quos simul uidem̾
ad martyru głam ꝑuenisse. Non enĩ
sine causa factũ putemꝰ. quod una die.
uno in loco. unius tyranni tolerauere
seuitiã. Una die passi sunt. ut ad ap̃m
pariter ꝑuenirent. Uno in loco. ne
alteri roma deesset. Sub uno ꝑsecutore.
ut ȩqualis crudelitas utrũq constringer&
Dies ergo ꝓ merito. locus ꝓgła. ꝑsecutor
decretus est ꝓ uirtute. Et in quo tandẽ
loco martyriũ ꝑtulerunt: In urbe roma

Expanded text:
claves a Domino perceperunt, scientiae iste, claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quainter ipsos quis cui praeponatur, incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana,
Abbreviated transcription (Latin):
Ue om̃s beati apłi parẽ grãm
apud dñm scĩtatis obtineant:
nescio quo tamen pacto petruᷤᷤ
& paulus uidentur prȩ caeteris peculiari
quadã in saluatore fidei uirtute prȩcel¬
lere. Quod quidem ex ipsius dm̃i iudicio
possumꝰ approbare: Nam petro sicut
bono dispensatori clauẽ regni cęlestis
dedit. paulo tamquã idoneo doctori
magisteriũ aeccłasticȩ institutionis
iniunxit. scilicet ut quos iste erudierit
ad salutẽ : ille suscipiat ad quietem.
ut quorũ corda paulus patefecerit
doctrina uerboꝵ: eorũ animab petruᷤ
aperiat regnũ cęlorũ Clauem enim
quodãmodo a xp̃o scientiȩ & paulus
accepit Clauis enĩ dicenda est. qua ad
fidẽ peccatorũ corda reserant᷑. mentiũ
secreta pandunt᷑. & quic quid intrinsecꝰ
clausũ tenetur: inpalam rationabili
manifestatione producit᷑. Clauis inquã¬
est. quȩ & conscientiã ad confessionem
peccati aperit. & grãm ad ȩternitatẽ
mysteri salutaris includit. Ambo igit᷑¬

Expanded text:
um omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispdedit; Paulo tanquam idoneo doctori magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit; scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodammodo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est, qua ad fidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igit
Abbreviated transcription (Latin):
non impietate in religiosi animi sem¬
ebat. sed sub nube ignorantiȩ nouam
non ꝑspiciens grãm. amore antique de¬
uotionis errabat. Ideo deniq ab oculis
eius ueteris umbrȩ caligo detersa est
ut uerũ illud lumen quod e cȩlestibis
coruscabat & sibi adquireret. & om̃b
reuelaret. Cȩcatis illum inat᷑q est pu¬
lus. non alia dispensatione nisi ut
clausis carnalibus oculis sp̃ualis ei
aspectus ad inspiciendã dĩ gram
formaretur. Accepit & sidelissimus
specie assũpti hominis occultantem.
filium esse dĩ uiui scĩ sp̃s radio illum¬
natus insperit. Ait enĩ dño ꝑcunda¬
ti qui esse ab hominibus putaretur.
tues inquit ap̃c filius dĩ uini. Quis
non responsionis plenitudinem pisca¬
torẽ protulisse miret᷑. qui cõpendio
breuissimȩ confessionis aperuit & qđ
de patre habebat dñs. & qđ de nati

Expanded text:
non impietate irreligiosi animi saevinon impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus specie assumpti hominis occultantem, Filium esse Dei vivi Spiritus sancti radio illuminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana
Abbreviated transcription (Latin):
hodie sollẽpniter celebramus.
cunctis est honoranda credentib
quos ꝓ iustitiȩ pietatisq plenitudine
saluator mundi humano generi & patreᷤ
esse dedit & iudices. Quantȩ autem
integritatis quantȩ ue pietatis fuerint
hinc uel maxime peruidendũ est. qđ¬
eos ille ad eniendationẽ corrupti scłi
& ministeriũ suȩ uoluntatis elegit.
quẽ non fallebat electio Uocauit nãq
petrũ opibus pauperẽ. opere piscatorẽ
qui a conuersatione populai i et cõ¬
munione urbiũ segregatꝰ uitam
uter fluctus agebat mnocuã. & uictũ
de sĩplicitate quęrebat. Quem tamen
ita dixerĩ pauperẽ. ut competens ei
substantia non deesset. que bene me¬
rentẽ de dõ copiosimaris diues
unda pascebat. Electus ergo est ad prȩ¬
dicationẽ salutaris uerbi. ut riutata
uice caelestis mystero sacramenti. qui
captura pisciũ alebatur: salute hominũ
pasceretur. Gloribͥisimũ etiam paulũ
ad fidẽ nominis sui apc̃ uocauit ẽ celo.¬

Expanded text:
 solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo
Abbreviated transcription (Latin):
na non possit: quantȩ illud putamꝰ esse
Tae qđ prodere sibi asserit non licere
uid etiam de petro referã. cuius tanta
Est a dõ apꝓbata iustitia. tantaq ei
otestas attributa est iudicandi. ut in
rbitrio eius poneret᷑ cę̧leste iudicium:
erspicite ergo & estimate. quanto nobiᷤᷤ
petrus apłs est honore reuerendus. cuiꝰ
sententiã in terris prolatã. sempiterni
iudicis ȩquitas non repellit Et ideo
diligenter intendite quȩ sit euis głae
magnitudo. cui dũ claues regni cõmit¬
tuntur ȩterni: cęlũ illi claudere et
aperire ꝑmissum est. Horũ itaq kĩni
per uniuersũ mundũ ueneranda hodie
passio celebrat᷑. horũ hodie conuersu
lȩtissimo excolit roma martyrium
t quorũ dudũ impia ꝑsecuta est san¬
guraẽ: eorũ nunc peculiari deuota
patrocimo gloriatuꝵ. Augustin ep̃i

Expanded text:
na non possit; quantae illud putamus esse na non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi claudere et aperire permissum est. Horum itaque, carissimi, per universum mundum veneranda hodie passio celebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur. HOMILIA LXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nacula traderent᷑. Aut quantum
in apłatus sui ministerio cõplacuisse ap̃o
studio sed simplicis ignorantiȩ incanta
deuotione certabat. Deniq ut primũ
sensib eius sp̃s ueritatis infrisus est. osten¬
dit continuo non se xp̃i seuisse odio
sed amore paternȩ legis in nocenter
errasse: De quo quid ego potissimum
dicã. cum fidelissimꝰ ipse sibi sit testis.
qui cũ nec suas uelit iactare laudes &
uererundius quod in se gestũ est c̃sitet᷑
Ait enĩ uelut de altero quodã. Scio ho¬
cȩlũ. raptũ in paradisũ. & audiuit
archana uerba quȩ non licet homini
loqui Quid hoc apło magnificentius.
cui in medio mortaliũ constituto. & su¬
pra cęlos ire datũ & ad terras redire
concessũ est: Quid hoc beatius uiro.
qui int̾ secreta paradisi ediscere
meruit. quod nec lingua hominis loqͥ
posset. nec quisquã mereret᷑ audire:
t cũ tantȩ sint sublimitatis illa quae
docuit. ut cõprehendere ea mens huma¬

Expanded text:
gubernacula traderentur? Aut quantum gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Chrisstudio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jactare laudes, eem, verecundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hous est in paradisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens huma
Abbreviated transcription (Latin):
Eatis simorũ apłorum Petri
& pauli inseparabilem sidem
passionẽq germanã om̃i nos
deuotione sr̃s̃ necesse est celebra¬
re. quia & laudabilis eos uita ad glo¬
riosissimũ ꝑdurit occasũ. & mirisicus
obitus perpetuã transmusit ad uitam
Et licet in petro sides emineat: in paulo
doctrina prȩcellit. Et magister
pauli sidei plenitudo est. & credulita
petri doctrine est sundamentũ. Quos
tanta cȩlestis electionis dignatio usitant
ut hic fieret de piscatore doctor. ille
de ꝑsecutore defensor. Sed in hoc omn¬
potentis dĩ attollenda maiestas est. qui
inspiratione mirabili docendi gr̃ãm tri¬
buit imperito. & inimicũ fecit amare
qđ oderat. & sidem quam impugr abit
asserͤre. Ilłus piscationem non abstulit
sed miitauit. huiꝰ cecauit oculos ut
purgatiore recepto lumine clarissini
mentis acie ult a humanum uidere
posset aspectũ. Quanti igitur merta
apud dñm suũ petrus erat. ut ei post
nauiculȩ paruũ remigiũ totus ȩccłie

Expanded text:
eatissimorum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebat᷑ cȩcandi illuminandiq habere
uirtutẽ. Ut autẽ prȩtereã cȩtera quae
eũ uniuerso orbi mirabilẽ faciunt: unũ¬
illud quod ad om̃s eius sufficit laudeᷤᷤ
quis ualeat estimare quantȩ sit grãe
quod eũ inter homines ageret. speciali
quadã diuinitatis gr̃ã & paradisus illi
penitrabilis. & cȩlũ peruiũ fuit: Quid
ergo sis hoc doctore ꝑfectius: qͥ in celo
didicit qđ doceret : Quid hoc
teste ueracius. cui eleuatis suꝑ caelos
oculis uidere & approbare concessũ est
qđ postmnodũ promitteret credituris:
Hȩc sunt igitur apłox petri & pauli stu¬
penda merita. Per hȩc incedentes mira¬
cula apostolatũ suũ dño ac dõ nostro
effusione deuota sanguinis c̃secrarunt

Expanded text:
persequebatur, caecandi illuminandique habere persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unuillud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarunt
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitas suꝑbirer. Fuit certe infirmitati
corporeae. qđ paulo post timuit. Quis
tamen ãbigat in imitabilis fuisse fidei
qđ eum dẽscendentẽ de naui. tremula
& inconcessa humanis gressibus maris
unda sustinuit: Sed iam ueniamꝰ ad
beatissimũ paulũ. cuius tañta est nichi¬
lominus fidei plenitudo. ut peculiarem
quod ammodo eũ sibi ducẽ ad illuminan¬
da gentiũ corda cunctarũ praescius
saluator eligeret. Erat enĩ tam prȩci¬
puus in doctrina. animi uirtute tam
potens. innocentia & integritate tam
sc̃s. ut uno eodemq tempore hinc eũ
sacerdotes ac principes iudeorũ per
data ꝑsequendi auctoritate dirige¬
rent. hinc illũ ad accłȩ solatium atq
om̃ium credentiũ firmamentum ap̃c
uocaret e cęlo. Cuius obhoc sunt adño
cȩcati oculi. ut suscepta gr̃a ueritatis
cęlesti acie & lumine clarigre
fulgerent. pariterq aduerteret xp̃iani
nominis princeps futurus. xp̃m quem

Expanded text:
fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum perristianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pariterque adverteret 224 Christiani nominis princeps futurus Christum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimis passionib iocun¬
damur. lȩtior ꝑ uniuersũ mundum
xp̃i exultat aeccła. Quȩ licet om̃ium
e scoꝵ martirio certa sit adornari:
quando uidet de hoc scło ipsõs fidei pa¬
tres & magistros martyrio triũphasse.
uid enĩ insignius petro. qui in carne
adhuc mortaliũ pectus latebat. prima
petri lingua nouo sermone est c̃fessa:
uid fr̃s mei magnificentius petro. qui
tautȩ confessionis merito cũ corruptibili
adhuc esset in corpore. & necdum ipse
ascendisset in cęlũ regnum illi celestę &
claudere & aperire permissũ est: Quid¬
eius sublinuus fide. qui gradiente dño
suꝑ aquas. humane conditionis oblit̾ uiã
in fluctibus dari & poposcit & meruit:
Tantaq mentis eiꝰ confidentia fuit. ut
crederet se. posse per sidẽ. qđ sciebat
homini impossibile per naturã. Nã quia
postea mergebat᷑: ut mͥ uidetͥ necessariũ
fuit. ne tanti sublimitate miraculi. in
ꝑnitiem forte sui ęquata ap̃o carnis

Expanded text:
ssionibus jucundamur, laetior per universum mundum Christi exsultat Ecclesia; quae licet omnium se sanctorum martyrio certa sit adornari; quidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ieremiam putabant: Force. qr in uul
scĩficat᷑: iste scĩficat. Illius scĩficatio cepit
ex corpore: hic sẽs ex sc̃o. Cur etiam iohem

Expanded text:
autem Hieremiam putabant? fortasse quia sansanctificatur, iste sanctificat; illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. cur etiam Ioh
Abbreviated transcription (Latin):
ad matrũ corda deuenit. Et necesse
est ut suit pręmus consortes. quȩ sociȩ
suerunt passionis. Arridebat paruuluᷤᷤ
ocrisori. gladio adiocabat᷑ infanculus.
nutricis loco attendebat lactens ꝑcusioriᷤᷤ
horrorẽ. nescia luciᷤᷤ etaᷤᷤ moritura gau¬
debat. Infans filius omem hominem
non hostẽ respicit sed parentẽ Matres
matres tulerunt quicqͥd angoris extitit
& doloris. & ideo non carebunt marty¬
ris gaudio. quȩ martyru lacrimaᷤ fudert̃
Hoc loco attendat auditor. attendat ut
intelligat martyriũ non constare per
meritum. sed uenire ꝑ grãm. In paruuliᷤᷤ
quȩ uoluntas. qđ arbitriũ. ubi aptiua
fuit & ipsa natura : De martyrio ergo
demͦ totũ do: nihil nobis. Uincere
diabolũ: corpꝰ tradere. contẽpnere
iiscera. torm̃ta expendere. lassescere
tortorẽ. capere de iniuruᷤᷤ głan. de morte
uitã. ñ untutiꝰ humanȩ s muneriᷤ ẽ diuini

Expanded text:
ad matrum corda devenit, et ideo necesse ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini
Abbreviated transcription (Latin):
ut regẽ solũ quęsituris hostis totum
grassaret᷑ in militem: Fr̾̃s. xp̃s non
despexit suos milites sed ꝓuexit. quib
dedit ante triumphare quam uiuere.
quos fecit capere sine concertatione
uictoriã. quos donauit coronis antequ̾a
menbris. quos uoluit uirtutib uitia
prȩterire. ante cęlũ possidere quam
terram. Premisit ergo xp̃s suos milites
non amisit. recepit suas acie ᷤᷤ ñ reliquit
Beati quos natos martyrio uidemus esse
nan scło. Heati qui labores in requiem.
ui refrigeriũ dolores. merores in gau¬
diuni cõmutarunt Uiuunt uiuunt.
quia uere uiuunt. qui ꝓ xp̃o merent᷑
occidi. Beati uentres qui portauerunt
tales. beata ubera quȩ se talib infudert᷑
Heatȩ lacrimȩ. quȩ pro talibus fusae
fletibus gr̃am baptismatis contulerunt
Nam diuerso modo dono uno in lacrimiᷤᷤ
suis martyres suo sanguine baptizant᷑
n martyrio filiorũ matres passȩ sunt
Nam gladius filiorũ pertransieus m̃bra

Expanded text:
ut regem solum quaesiturus hostis, totum ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos milites, sed provexit, quibus ante dedit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cętus sic xp̃m gladiis quaerit.
inuestigat cruore. crudelitate rimat᷑
Successorẽ timens incessit in auctorem.
premit innocentes. uolenᷤᷤ innocentiam
deperire : innocentis causam facit nocen¬
tium crimen Munus nati natorum
uertit in pęnã. auctoris ortũ orien¬
tium mandat occasũ. negotium sal¬
uantis saluandorũ iubet esse discrim̃
Quorũ lingua tacuit. oculi nil uidert̃.
nil audierunt aures. manꝰ nil fecerunt
Et quib actus nullus est. unde culpae:
Sumpserunt mortẽ. qui iuiuere nesciert̃
Quib apud herodẽ solum qđ nati sunt
hoc fuit crimen. Quid xp̃s futurorũ
prȩscius. conscius secretoꝵ. cogitatio¬
num iudex. mentiũ ꝑscrutator. quare
deseruit quos sciebat quȩrendos esse.
propter se ꝓpter se nouerat occidendoᷤ
Natus rex cęlestis quare neglexit militeᷤᷤ
innocentiȩ suȩ: Coetancum sibi quare
contẽpsit exercitũ: Quare cunabulis
suis deputatas excubias sic reliquit.

Expanded text:
tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiȩ. hostis naturȩ. siuis peior.
pessimus sibi. quem xp̃s non ut
euaderet sed ne uideretur
aufugit. In altũ tendens caditꝰ
ab alto. cęlũ pulsans intrat ꝓsundũ
In se uadit tum nadit in dm. se occidit
qui uitã conat᷑ occidere. quia capere
non potest perditionẽ salus. occisionẽ
uita. ęternitas sinẽ Oambitio quam
cȩ ca semꝑ. o quam presũptio pessima.
o quam perdit concessa qui in concessa
captat. Herodes obsidens terrenum
regnũ impugnat cęleste. terrenis
inhians iruit in diuina. ipsamq
pietatẽ insectat᷑. Audierat natũ regẽ
destinatꝰ ad scelus. ad piaculũ prõptus.
paratꝰ ad crimen. causas innocentiae
non requirit. ius abnegat. confundit
fasq nesasq Cui nequitia est sodalis.
cui odiosa Qđ est ęquitas. iniquitas
est semꝑ amica Qui cedib uiuit.
qui se munit sanguine. qui crudelita¬
tibus seuit. cui de timore stat totũ
de amore nihil constat. Herodes

Expanded text:
innocentiae, hostis naturae, suis pejor, innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
quo prosiliat liuor. iniudia quo
feratur : herodiana hodie patefecit
immanitas. Quȩ dũ temporalis
regni emulat᷑ angustias: aeterm
regis ortũ molitur extinguere
unc herodes inquit uidens quia in lu¬
sus esset a magis : misit inbethleem¬
& occidit om̃s pueros qui erant in ea.
& in om̃ibus sinibus euis Uidens qu̾ia
inlusus esset a magis. Dolet impietas
se esse inlusã. dilatam se crudelitas
furit. fremit dolositas se deceptam
& in se fraus reuersa conliditur
Herodes stridet. cadens ipse in laqueñ
quem tetendit. Iunc inquitatẽ quã
considerat euaginat. De side ꝑfidiȩ
sumit arma. terreno quęrit furore
quem natũ cęlitus non credit. Ad
sinus matrũ militũ cogit castra.
inter ubera arcẽ pietatis obpugnat
n teneris uberibus ferrũ durat. lac
fundit antequã sanguinẽ. Dat ante
mortẽ sentire quam uitã. tenebras
ingerit intrantibus lucem. Sic agit
magister mali. minister doli. irae
artifex. inuentor sceleris. impietatis
auctor. pietatis prȩdo. inimicus

Expanded text:
quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
mouendȩ ipsorũ persecutorũ morte
uindicandas. eiꝰdemq mutatis ꝑsecuto¬
ribus pacẽ aeccłȩ denuo reddendam.
& scõs qui latuerant ad sua loca re
nibus quȩ apłox sunt temporib facte
in iudȩa specialiter accipere. quando
inualescente inuidia prȩdicatoreꝰ sunt
uerbi pęne om̃s expulsi de ꝓuintia.
& in gentibus predicaturi longe lateq
dispersi sunt. Sicq factum est. ut
gentilitas quȩ per egyptũ figuratur
peccatis ante tenebrosa lumen uerbi
ꝑciperet. Hoc est enĩ puerum itim &¬
transferri. sidem scilicet dñicȩ incarna¬
tionis & ęccłȩ societatẽ per doctores
scõs gentibus cõmitti. Quod erant in
egypto usq ad obitũ herodis : indicat
sigurate fidem xp̃i in gentib mansurã.
doniec plenitudo gentium intraret. &
sic om̃is isrł saluus fieret. Obitꝰ quippe
herodis terminũ intentionis malitiosae
qua nunc contra ȩcłam iidȩa seuit insi¬
nuat. Occisio paruulorũ mortẽ humi

Expanded text:
movendae ipsorum persecutorum morte movendae ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque mulctatis persecutoribus pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerant ad sua loca fuisse um temporibus factae sunt in Judaea, specialiter accipere, quando invalescente invidia, praedicatores verbi pene omnes sunt expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas, quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa, lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum ansferri, fidem Dominicae incarnationis, et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae; qua nunc contra Ecclesiam Judaea saevit, insinuat; occisio parvulorum, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant coȩquales. Fiunt inquam
infantes sine certamine fortes. sine
pugna uictores. Norunt uncere. qui
pugnare non norunt. Eristunt uicto¬
riȩ cõpotes. qui fuerant ȩ̨tate imbelles
Mercantur pena martyriũ. głam sangui¬
ne comparant. aeternã uitã tẽporali
morte cõmutant. Nec timuit actas
illa mortẽ nec horruit. limere enim
non potuit. quȩ timere non nouit
I.ransmittit infantes infans ap̃s ad cȩlũ.
offert noua erema patri. primitias
fructuũ exhibet genitori. Ostendit
futurã fȩcundissimam messẽ. dum in
semine tantã exhibet ubertatem
Derisit se derisit hostilis immanitas.
quȩ putauit se turbare posse consiliũ
mundi. Sed contulit infantib multiꝰ
martyriũ. dum infantẽ quęrit occi¬
dere xp̃m. Prestat hostis dum nocet
benesiciũ tribuit cũ occidit Inuider&
enĩ eoꝵ głę si amaret Sed aliȩ funt
terrestres pugnę. alię cęlestes uictorię
n prelio xp̃i m̾oriendo uiuitur. cadeudo

Expanded text:
fuerunt coaequales; fiunt, inquam, fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare posse consilium mundo. Sed contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo
Abbreviated transcription (Latin):
sitatũ causa reddat᷑: conditio a matre¬
defletur. sed spe głȩ consolatio hu¬
mana contempnitur. Pietatis affectus
in fletibus declaratur. sed occisorũ gła
repudium consolationis indicit᷑ Pugnant
enim in matre affectus & fides. humanitaᷤᷤ
cum deuotione concertat Pangit affec¬
tus. sed sides exultat Deflet humanitaᷤ.
sed deuotio consolatur. Licuit enĩ matri
humanitꝰ flere. cui non licuit c̃solatione
cuiusquã consolatione indiguit. quia ho¬
minis fuit qđ fleuit. cũ manifeste ds
sit qui lazarũ suscitauit Sed o beata
lactantiũ gła. quib pro xp̃o contigit
dedicare martyria. Expungunt teni¬
pore uno natiuitatẽ & mortẽ. ingressũ
& exitum. principiũ & occasũ. ut ipsi
posset tẽpore uno ut dixi contingere.
& nascendo ingredi mundũ. & dedicare
martyrio celum. Probat nouos exercitꝰ
xp̃s. rudes milites signat. legiones
lactentes inctoria ꝑpetrata coronat
Fiunt pro xp̃o uictores. qui aetate

Expanded text:
sitatum causa reddatur, conditio a matresitatum causa reddatur, conditio a matredefletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolationecujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentium gloria! quibus pro Christo contigit dedicare martyria. Expungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate
Abbreviated transcription (Latin):
innocentibus istis. impleta sunt ꝓphe¬
tiȩ uerba dicentis. Uox in rama au¬
dita est fletus & plorationis rachelis
flentis silios suos. & noluit consolari
quia non sunt Rachelem primo
aeccłȩ esse ꝑsonã nemo qui abnuat
nemo qui asiud contra ueritatem de¬
fendat. Sed duo in illa diuersa conspi¬
cio. fletus & consolationis contẽptis
Si cm̃ fleuit. cur consolari contẽpsit:
Aut si consolari contẽpsit. cur fleuit
Aut quomͦ cõpetit consolari noluisse.
cui cõpetit flesse. cum aut flere non
debuit quȩ consolari contẽpsit. Aut
consolari debuit quȩ non flere non
potuit. cum manifestũ sit fletus con¬
solatione terg⁊: Uel certe cur indi¬
guit flere. quȩ non indiguit consola¬
tionis sermone: Sed noluit inquit
scriptura consolari quia non sunt.
idest noluit non flere quia non sunt¬
Sed si idcireo noluit consolari quia non¬
sunt. quomͦ uoluit flere quasi illos qͥ
non sunt : Sed ut cõpendio iã diuer¬

Expanded text:
innocentibus istis, impleta sunt propheinnocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diver
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiunt enĩ axp̃o & reddunt. conse¬
quunt᷑ & referunt. Ilno etenĩ tẽpore
& qͥ dederat recipit. & qͥ acceperat reddit
U no inquã tempore sua xp̃o redduntur
dũ eius laudes illi ab infantib referunt᷑
Dirimus de laude infantium. Quid de
lactantiũ laub proferemꝰ: Quorũ
laudẽ inuenire non possumus. nisi eos
ipsos qui laudauerint nouerimus
Qui sint. ubi sint. quam laudẽ intu¬
lerine quęro. qui loqui non norant
Neq enĩ ętas illa poterat posse quod
natura non dederat. Aut celebrari
a talibus poterat qđ institutio dene¬
gabat. Dicunt namq laudes dño tru¬
cidati ab herode. lactantes loquuntur
sanguine quod lingua non possunt
Passione canunt quod sermone non uort̃.
aut dõ referat laudes aut suas indicet
passiones. cũ abel sanguis clamet ad
Licuit sanguine clamare. quib
Misce̾nt cũ dño colloquia : quib humana¬
negata sunt uerba. Sed enĩ occisis

Expanded text:
Accipiunt enim a Christo et reddunt: conseAccipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt,o referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad Licuit sanguine clamare, quibus Miscent cum Domino colloquia, quibunegata sunt verba. Sed enim occisis
Abbreviated transcription (Latin):
edicatur nouus ab infantibus
sermo scĩs laudib xp̃i. In głam
łni primã uocẽ aperiunt innocen¬
tes. Funt diserti laude. qui suerant
imperiti sermone. Offerunt dño pri¬
mitias linguȩ. nouos oris immolant
fructus. uerborũ principia libant
Infantia enĩ quȩ per ętatẽ loqui non po¬
terat. gła dĩ cum gandio resonabat. Horunt
laudare đm. qui loqui non nouerant
Fiunt periti laude. qui suerant impe¬
riti sermone. Ostendunt laudibus
Fiunt in terea pueri sine magistro di¬
serti. sine doctore docti. sine erudi
erat. sed quem diuinitas in nocentibus
inspirabat. Cessent humana cũ diuina
tractantur. quia humana ipsa ꝓdesse
non poterunt. nisi diuinorum solatio
subleuentur. Nlecesse est enim terrena
succũbere cum cęlestia predicantur.
naturalia silere cũ urtutes loquunt᷑
Erigit᷑ itaq infantiũ ętas in laudem.
quȩ delictoꝵ non nouerat crimen
Dignus a dignis laudatur. & innocens
innocentium testimonio prȩdicatur

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus sermo sanctis laudibus Christi. In gloriam Domini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine erudierat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet marci & lucȩ de humami¬
tate eius ac de his que per hominem
gessit sufficiens sibi uiderent᷑ habere
testimoniũ. Quod ille se non aliter
facturũ spopondit. nisi indicto ieninio
omĩs in cõmune dnm precarentur. ut
ille digna scribere posset. Et hoc pa¬
tenebras patefactȩ subito
ueritatis luce dispulit. in principio
inquiens erat uerbũ. & uerbum erat
apud đm. & d̃s erat uerbum
Similemq initus totum sui
ex homine tẽporaliter factũ. ita etiã
uerũ dm̃ uere ex dõ patre ȩternalit̃
natũ. uere cũ patre & sp̃u sc̃o semꝑ
existentẽ clarissima assertione ꝑdocuit.
immo om̃a diuinȩ ueritatiᷤ.
& uerȩ diunitatis quantum alteri
mortaliũ nulli licuit archana resera¬
uit. Et hoc uirgini priuilegiũ recte
seruabat᷑. ut ad scrutanda uerbi incor¬
ruptibiliᷤᷤ sacram̃ta incorrupto ipse ñ
solũ corde sed & corpore ꝓdiret. Dt cuiꝰ
dictoꝵ. ueritate quã sit nemim abign¬

Expanded text:
videlicet, Marci et Lucae, de humanividelicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc paaereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Similemque initiis totum sui ex homine temporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et existentem, clarissima assertione perdocuit: imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte reservabatur, et ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non solum corde, sed et corpore procederet. De cujus dictorum veritate, quam sit nemini ambig
Abbreviated transcription (Latin):
intuendũ qđ dicit᷑: qui testimoni¬
um ꝑhibet de his & scripsit haec
Perhibuit quippe testimoniũ uerbo di
denuo eade quę scripserat docendo.
ꝑhibet etiam nunc euangelium quod
descripsit aeccłiis legenđũ pandendo
Si quidem a tempore
dnice passionis resurrectionis & ascen¬
sionis in cęlũ. usq ad ultima domiciani
principis tẽpora ꝑ annos circiter
sexaginta & quinq absq ullo scriben¬
di amminiculo uerbũ prędicabat
At ubi a domiciano qui secundꝰ post¬
neronẽ xp̃ianorũ ꝑsecutor extitit¬
heretici. quasi in destituta pastore
mariam negabant. simplicitatẽ. fidei
euangelicę ꝑuersa
maculauere doctrina. Sed dũ ipse
post occisionẽ domiciani ꝑmittente
pio principe uerua rediret ephesũ :
compulsus ab om̃ib pene tunc asiac
est ep̃is & multarũ eccłarũ legatio¬
nibus. de coȩt̾na patri diuinitate
xp̃i altius facere sermonẽ. eoqđ in
trium euangelistarũ scriptis mathei

Expanded text:
intuendum, quod dicitur: Qui testimoniintuendum, quod dicitur: Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verba Deidenuo, eadem quae scripserat docendo; hibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a DomiNeronem Christianorum persecutor exstithaeretici, quasi in destituMariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus de coaeterna Patri divinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei