comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut ad cautele studiũ ur̃e mentes euigilent: ne securitate tor¬
peant. neignorantia languescant: s semꝑ eas ⁊ timor sollititet.
et in bono oꝑe sollicitudo cõfirmet: pensantes hoc quod redẽptors
nr̃i uoce subiũgitur. Arescentib hominib p̾timore ẽxpectatio¬
ne: que suꝑuenient uniu̾so orbi. Nam uirtutes celoꝵ moue¬
bunt᷑. Quid enĩ oñs uirtutes celoꝵ: nisi angłos. archangłos.
thronos. drĩationes. principatꝰ. et potestates appellat: Que ĩ
aduentu districti iudicis. nr̃is tunc ocłis uisibilit̾ apparẽbũt:
ut oistricte tũc anobis exigant: hoc quod nos modo inuisibilis
conditor equanimit᷑ portat. Ubi ⁊ sũbditur. Et tũc uidebũt
filiũ homĩs uenientem innubib: in potestate magna et mua¬
iestate. Ac si aperte dicetur. In potestate ⁊ maiestate insuri sũt.
quẽ inhumilitate positũ andire noluer̃t: ut uirtutẽ eiꝰ tanto
fẽ districtius sentiant: quãto uẽ ceruicem cordis ad eiꝰpatien¬

Expanded text:
mus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patien
Abbreviated transcription (Latin):
assũptã cõspiciũt. substratã sibi uidere ꝑtimescũt: Nec iam
sub se uelut infirmã contẽn̾e ausi sũt: quã sr̃ seuidelicet in
celi rege uen̾antur. Nec habere dedignãtur hominẽ sociũ:
nos inmũdicia polluat: qui in et̾na p̾sentia et dei ciues et
angłis equales sumus. Uendicemus morib dignitatẽ
nr̃am. Nulla nos luxuria inquinet: nulla turpis cogita¬
tio accuset. Non malicia mentem mordeat: ñ inuidie ru¬
bigo consumat. Non elatio inflet: non ambitio ꝑ t̾re ob¬
lectamenta dilamet: non ira inflãmet. Dii et eni uocati
sunt homines. Defende gͦ tͥ homo contra uicia honorem dei:
qr ꝓpt̾ te fc̃s est deus hom̃o: quiuiuit eregnat cũ pre inuni¬

Expanded text:
adsumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam adsumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo, qui vivit et regnat in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ta longe distabamꝰ. Quia enĩ peccando extranei eramꝰ adeo: ex¬
traneos nos asuo consortio deputabant angłiciues dei. S qr
nos recognouimꝰ regem nr̃m: recognouerũt nos angli ciue
suos. Quia enĩ celi rex t̾ram nr̃e carnis assũpsit: infirmita¬
tẽ nrãm illa iam angłica celsitudo ñ dẽspicit. Ad pacen an¬
geli nr̃am redeũt: intentionẽ prioris discordie postponunt:
et quos prius infirmos abiectosq despexant. iam socios ue¬
nerantur. Hinc ẽ eñĩ quod loch et iosie angłõs adorant: nͨ
tam̃ adorare prohibentur. Ioh̃es quoq inapocalipsi adora¬
re angłm uoluit s tam̃ idem hũc angls̃ ne se debeat adorare
compescit dicens. Uide ne feceris: cũ seruus tuus sũ ⁊ fr̃m tu¬
adorantur et tacent. postmodũ uͦ adorari refugiũt: nͥ quod
naturam nr̃am quã prius despex̾ant postqũa hanc suꝑ se

Expanded text:
ta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, exta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non destram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos prius infirmos abjectosque despexerant jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen hunc idem angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuadorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt: nisi quod naturam nostram, quam prius despexerunt, postquam hanc super se
Abbreviated transcription (Latin):
caro fenũ: fc̃s homo. fenũ nr̃m u̾tit infrumentũ. qui desem¬
ip̃o ait. Nisi granũ frumenti. cadens int̾ra mortuũ fui̾t: ip̃m
solum manet. Unde natꝰ inpresepio reclinatur: ut fideles
omnes uidelicet scã atalia. carnis sue frumẽto refice̾t: neab
int̾ne intelligentie pabulo. ieiuna remanerent. Quid est
aũt quod uigilantib pastorib angłs apparet. eosq deicla¬
ritas dei circũ fulget: nisi quod illi p̾ceti̾s uid̾e̾ sublimia mer̃¬
tur. qui fidelib gregib p̾eẽ sollicite sciunt ͤ Dũq ip̃i pie sr̃
gregem uigilant: diuina suꝑ eos gr̃a largius choruscat.
Regem uͦ natũ angłs nũtiat. eiusq uoci angłoꝵ chori conci¬
nũt: et cõgaudentes clamant. Gła in excelsis deo: et interra pa
hominib bone uoluntatis. Prius quippe quã redemptor nr̃ ꝑ
claritate atq mũdicia ꝑprime culpe meritũ. ꝑ cotidiana delic¬

Expanded text:
caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semcaro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor nosterclaritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delic
Abbreviated transcription (Latin):
ille apparebat incarne. qui electos suos ascriberet inet̾nita¬
te: Quo contra dereprobis ꝑ proph̾am dicitur. Deleantur de
libro uiuentiũ: et cũ iustis non scribantur. Qui bene etiã
in bethleem nascitur. Hethleem quippe: domꝰ panis int̾p̾tat᷑.
Ip̃e namq ẽ qui ait. Ego sum panis uiuus: qui decelo desti¬
Di. Locus gͦ in quo dñs nascitur. domꝰ panis autea uocatus
est: qr futurum profecto erat.ut ille ibi per materiam cat¬
carnis appareret: qui electoꝵ mentes int̾na sacietate reficet
Qui ñ inparentũ domo s inuia nascitur: ut profecto osten¬
deret. qr per humanitatẽ quã assũpseret quasi in alieno
nascebatur. Alienũ uidelicet ñ scdm potestatem dico: s secũ¬
dũ naturã. Nam depotestate eiꝰ scriptum est. In ꝓpria uenit.
Inuatura et enĩ sua aute tpr̃a natꝰ est: in nrã uenit ex tẽpo¬
re. Qui ergo et̾nus permanẽs temporalis apparuit: ꝓfecto¬
alienũ est ubi descendit. Et qr ꝑ proph̾am dicitur ominis

Expanded text:
lle veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ligi et alit̾ potest. Mollib em̃ uestitus non fuit: qr uitã pec¬
cantiũ ñ blandimentis fouit: s uigore asꝑe inuectionis in¬
crepauit dicens. Genimina uiperaꝵ: qͥs uobis demõstrauit
fugere auentura ira: Unde et per salomonẽ dicitur.Uer¬
ba sapientiũ stumuli: et sicut claui in altũ defixi. Clauis
quippe atq stimulis. sapientiũ u̾ba cõparant᷑: qr culpas delin¬
quentiũ nesciunt palpare s punge̾. S quid existis uidere
indesertũ : Proph̾am: Etiã diconob̾. ⁊ płꝙͣ ꝓph̃am. Proph̾e quii¬

Expanded text:
ligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam pecligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophe
Abbreviated transcription (Latin):
sione subiungitur. S quid existis uid̾e indesertũ: hominẽ
mollibus uestitũ: Ecce qui mollib uestiũtur: in domib regũ
sũt. Cameloꝵ et enĩ pilis ut scitis: uestitus iohes fuisse descri¬
bitur. Et quid ẽ dicere ecce qui mollibus uestiũt᷑ indomib
regum sunt. uisi aperta sententia demonstrare: qr nõ celesti
s tereno regno militant hi qui pro deo ꝑpeti aspera fugiũt:
et solis Et̾iorib dediti. presentis uite molliciem et delectati¬
onẽ querũt: Nemo ergo existimet influxu atq studio p̾
ciosoꝵ uestiũ pcc̃m de ẽẽ : q si hoc culpa ñ eẽt: mllomodo io¬
hãnẽ dñs deuestimenti sui asꝑitate laudasset. Si hec culpass
uestiũ appetitu conpesc̾et dicens. Non ueste p̾ciosa. Peusa¬
te gͦ fr̃s kĩni que culpa sit hoc etiã uiros appete̾: aquo cura¬
uit pastor ecclie et feminas prohibere. Quanuis lix qd̃

Expanded text:
ressione subjungitur: Sed quid ressione subjungitur: Sed quid mibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo exietiosarum vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si 493 hoc culpvestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa. Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam vit pastor Ecclesiae et feminas prohibere. 1455 4. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ quãlibet inclinatur. Si eñi abhumano ore aura fa¬
uoris flauerit. hilarescit: extollitur: totumq se qͣi ad gr̃ãm
inflectit. S si inde uentus detractionis eruperit. unde lau¬
dis aura ueniebat: mox hũc qi in partem altãm. aduim
furoris inclinat. S aruudo uento agitata iohẽs ñ erat: quia
hũc nͨ blandũ grã nͨ ciuꝰlibet detractio inira asperũ faciebat.
Nec prospera hunc erig̾e: nec adu̾sa nouerant incłinare.
Arundo gͦ uento agitata iohẽs ñ erat: que abftus sui rec¬
tudiue nulla rerũ uaritas inflectebat. Discamꝰ gͦ fr̃s kiñi
lingarũ positũ. Stet inflexibilis: status mentis. Nulla nͥ
detractio adiram prouocet: atq adremissionẽ nuitił gr̃e
nullus fauor inclinet. Non nos prospera eleuent: ñ adu̾sa
ꝑturbent: ut qui insoliditate fidei figimur: neqͣquã rerũ
transeũtiũ mutabilitate moueamur. Ad huc aũt de eiꝰ exp¬

Expanded text:
partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura fapartem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamus ergo, fratreslinguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus exp
Abbreviated transcription (Latin):
lumł gentib aũt stulticiam. Stultũ quippe hõib uisum
ẽ: ut pro hominib auctor uite moreret᷑. Et inde cõtra eũ
homo scandalũ supsit: unde ei ampliꝰ debitor fieri debuit.
Nam tanto ds̃ ab hõib dignꝰ honorandus erat: quãto ꝓ
hominib et indigna susceperat. Quid ẽ gͦ dice̾ b̃s qui ñ
fuerit scandalizatus ĩme. nisi aꝑta uoce abiectionẽ mor¬
tis sue humilitatẽq signare: Ac si patent̾ dicat. Mira qͥdẽ
facio: s abiecta perpeti nõ dedignor. Qͥa gͦ moriendo te
subsequor:cauẽoum ualde est hominibz. ne in me mor¬
tem despiciant. qui signa uen̾antur. S dimissis iohãnis
dĩs: quid de eodem iohẽ turbis dicat audiamꝰ. Quid existis
uidere indesertum: Arundinẽ uento agitatam: Qd̾ uide¬
licet non asserendo: s negando intulit.Arũdinẽ quippe mox
ut aura contigerit: inpartem alt̾am flectit. Et quid per
qui mox ut fauore uel detractione tangitur: statim inpar

Expanded text:
tultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in
Abbreviated transcription (Latin):
dõ oꝑib admonet. Ipsa etenim facta eius p̃cepta sunt: quia
dũ aliqͥd tacitus facit: quid agere debeamus inuotescit. Ecte
enim binos in predicatione discipłos mittit ⁊ quia duo sunt
p̃cepta caritatis dei udelicet amor ⁊ pximi: minus quari int
duos karitas haberi non pot̾. Nemo enim ꝓprie ad seict ipĩn
karitatem habere dicitur: s dilectione se in alterũ tendit: ut esse
boc nobis tacitus innuat ⁊ quia qui caritatem erga alterũ non
habet: p̃dicationis officium susciꝑe nullatenus debet. Bene aũt
dr̃ quia nisit eos ante faciem suam: in omnem ciuitatem et

Expanded text:
operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum charitatem dicitur, sed dilecatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Bene ante dicitur, quod misit eos ante fa
Abbreviated transcription (Latin):
celestis aperitur. S querendũ nobis ẽ quidnam sit qd̾ redep̃¬
tore nato pastorib inuid̾a angłs apparuit: atq ad adoran¬
dũ hũc aboriente magos non angłs s stella perduxit. Qa¬
uidelicet iudeis tanquã ratione utentib rationale animal
id est angłs p̾dicare debuit: gentiles uero qr uti ratione nes¬
ciebant. ad cognoscendũ dñm ñ per uocẽ s persigna dedu¬

Expanded text:
 quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia utique, Judaeis tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per voce
Abbreviated transcription (Latin):
Uelcerte nobis dñs post iudiciũ transit: qr abhumam¬
tatis forma indiuinitatis sue cõtemplationẽ nos eleuat
Et transire eius est inclaritatis sue speculationẽ nos du¬
cere: cum eũ quẽ inhumanitate iniudicio cernimꝰ. et¬
iam indiuinitate post iudiciũ uidebimꝰ. Ad iudiciũ qͥp¬

Expanded text:
udicium transit, qu a ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
iudicari. Subtili gͦ occultoq iuditio aquorũdam aurib p̾di¬
catio sc̃a subtratur: qr suscitari per grãm nõ merẽt᷑. Unde ue¬
cesse est fr̃s km̃i ut in omne qd̃ agiuiꝰ om̃potentis dei sr̃ nos¬
cõsilia oculta timeamꝰ: nedũ mens nr̃a ext̾i̾us fusa asua se
uoluptate nõ reuocat: intꝰ cõtra eam uidex t̾ribilit̾ adu̾sa
disponat. Quod bñ palmista intuens ait. Henite ⁊ uidẽte
oꝑa dm̃i: quã t̾ribilis incõsilus suꝑ filios hominũ. Uidit nã¬
q quod alius miscdĩt̾ uocãtur: alius iusticia exigente repẽl¬
litur. Et qr alia parcendo. alia dñs irascendo disponit: expauit
qd̃ penetrare non potuit. Et quẽ ñ solũ inuestigabilem ĩqͥb¬
dam suis sentẽtiis. s etiam inflexibilem uidit: t̾ribilẽ in

Expanded text:
judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedijudicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necesse est, frconsilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominuque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit; et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem in
Abbreviated transcription (Latin):
płos mittens dicit. inuiã gentiũ ne abieritis. ⁊ inciuita¬
tes samaritanoꝵ ne intraueritis: s potius ite ad oues q̃
perierũt domꝰ isrł. nisi hoc qd̃ ex facti fine colligimꝰ: qr pͥus
soli indee uoluit ⁊ postmodũ cũctis gentib p̾dicari. ut dũ
illa cõu̾ti uocata renueret. p̾dicatores sci aduocationẽ gen¬
tiũ ꝑ ordiñẽ uenirent: quatinꝰ redemptoris nr̃i p̾dicatio a
ꝓpriis repulsa. gentiles ppłos quasi extraneos q̃reret: ⁊ qd̃
iudee fiebat intestimoniũ. hocgentib gr̃e ẽẽt increm̃tumͦ
frant etiam tũc qui deiudea uocãdi ẽẽnt: et degentib uo
b mnasya uoluissent: ꝑ sp̃m prohibiti ẽẽ memorant᷑. Et tñ¬
ip̃e sp̃c qui priꝰ p̾dicationẽ prohibuit: hanc asyanoꝵ cordib
ccirco gͦ ꝓhibuit quod pꝰmodũ fecit: qr tunc in illa erant
qui saluandi nõ erant: tẽ in illa erãt qui nec dũ aduitama¬
reꝑari mi̾ebantur: nec tñ grauius de cõtempta p̾dicatione

Expanded text:
 in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vbus in Asia voluissent, per Spiritum prohibiti esse memorantur; et tamen ipse qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus . Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant, tunc in illa erant qui necdum repareparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa scandala. Neq eñi in illo regno beat itudinis in quo pax
sũma est: inueniri scandala poterũt que colligantur. Unde¬
et rursum dicitur. Qui ergo soluerit unũ de mãdatis istis
minimis. et docuerit sic homines: minimꝰ uocabitur in
regno celoꝵ. Qui aũt fecerit et docuerit: hic magnꝰ uoca¬
bitur in regno celoꝵ. Q aũt fecerit et docuerit: hic mag¬
mis uocabitur iuregno celoꝵ. Mandatũ quippe soluit ⁊¬
et docet: quando hoc quisq uoce predicat. qd̾ uiuẽdo ñ im¬
plet. Sed ad regnũ et̾ne beatitudinis peruenire ñ ualet:
qui ñ uułt opere implere quod docet. Quomͦ ergo in eo mi¬

Expanded text:
omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno celon regno coelorum. Qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo mi
Abbreviated transcription (Latin):
mũdihuiꝰ inquinamẽta deuitare: s hodierna sci e¬
uanglelii lectione cõpellor dic̾e̾. ut ⁊ bona que agitis. cũ
magna cautela timeatis: ne per hoc quod anobis rectum
geritur. fauor aut grã humana requiratur: ne appetitus
laudis subripiat: et quod foris ostenditur. intus a mercede
uacuetur. Ecce eñi redemptoris uoce. decem uirgines et õs
dicũtur uirgines: et tam̃ intra beatitudinis ñ omnes re¬
cepte: qr earũ quedam dũ deuirginitate sua foris głam
querũt: inuasis sus oleum habere noluerũt. S prius ne¬
bis querendũ est quid sit celoꝵ regnum: aut cur decem uͥ¬
ginib comparetur: que etiam uirgines prudentes et fatue
dicantur. Dum enĩ celorũ regnũ constat qr reproboꝵ nullꝰ
ingreditur: etiam fatuis uirginibus cur simile ẽẽ perhibe¬
tur: Sed sciendum ẽ: quod sepe in sacro eloquio regnũ celoꝵ¬
p̾sentis temporis ecclia dicitur. De quo in alio loco dũs dicit
Mittet filius homis angłos suos et colligent de regno eius

Expanded text:
re; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis janceptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum presentis temporis Ecclesia dicitur. De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta positus. qr ip̃e redemptor mũdi eẽt asseruit: mis¬
sus uero incard̾em utrũ aliũ expectent. amp̃e ueniat
requirit: ñ qr ip̃m ẽẽ mũdi redemptorem dubitat: sed
querit ut sciat si is qui per se in mũdũ uenerat. ꝑ se ⁊̾
ad inferni claustra descendat. Quẽ eñi p̾currens nascẽ
do nuntiauerat. hũc moriendo et adinferos p̾currebat.
Ait ergo. Tues qui uenturus es. an aliũ expectamꝰ. Ac si a¬
ꝑte dicat. Sicut pro hominib nasci dignatus es. an etiam
pro hominib ad inferos descende digneris insinua: ut qui
natiuitatis tue p̾cursor extiti. mortis etiam precursor fiam
et uenturũ inferno tenũtiem. quẽ iam uenisse mũdo nũ¬
tiaui. Unde et inquisitus dñs enumeratis potentie sue
miracłi̾s: demortis sue protinꝰ humilitate respondit dicẽs.
Ceciuident: claudi ambulant: leprosi mũdantur. Sur
tantisq uirtutib. ñ scandalizari quis potuit: s admira¬
ri. Sed infideliũ mens graue inillo scandalũ ꝑtulit: cum

Expanded text:
ruit. Missus vero in carcerem, utrum alium exspectent, an ipse veniat, requirit: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo do nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, ltantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
impositionẽ manꝰ ẽdita miracła cõcupiscens. ꝑciꝑe donũ
sp̃c sci per pecuniã uoluit: scilicet ut deterius uẽderet qd̃
male comꝑasset. Hinc de templo redẽptor nr̃ flagello de
resticulis facto turbas eiecit: cathedras uẽdentiũ colũbaᷤ
eu̾tit. Colũbas quippe ued̾e ẽ: impositionẽ manꝰ qua spc̃¬
nulli qͥ quidẽ nũmoꝵ p̾mia exordinatõne ñ accipiunt:
⁊ tñ sacros ordines pro humana gr̃a largiũturͥ atq de
largitate eadem laudis solũmodo retributionẽ querunt.
Hinimirũ quod gratis acceptũ ẽ gratis ñ tribuũt: qr de
impenso officio sanctitatis. nũmũ fauoris expetũt. Uñ
bene cũ iustũ uirũ describe̾t ꝓph̾a ait. Qui excutit ma¬
nus suas abom̃i mun̾e̾. Neq enĩ dicit. qui excutit ma¬
nus suas a muie. S adiũxit ab om̃i: qr aliud munꝰ ab
obsequio: aliud munꝰ amanu: aliud munꝰ alĩgua. Mu¬

Expanded text:
impositionem manus edita miracula conspiciens, percipere donum impositionem manus edita miracula conspiciens, percipere donum Spiritus sancti pecunia voluit , scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Hinc de templo redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus qua Spnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem querunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis nummum expetunt favoris. Unde bene cum iustum virum describeret, propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
militene ueniens. et plenã in fidelib insulã sciens. patrẽ
publii dissenteria febribusq uexatũ. orando saluauit. pe¬
theũ. exiu firmitate stomachi lassescẽtem ũ u̾bocurat: sed
mediciuali arte mederi imperat dicẽs. Modico uino iitere:
ꝓpt̾ stomach̃u. ⁊ frequentes tuas infirmitates. Q gͦ infirmũ
infidelem una prece saluat: cur egrotũ sociũ p̾ce ñ robora
Quia nimirũ ille foris ꝑ miracłm sanãdus erat. qͥ uiuus
interiꝰᷤ ñ erat: ut ꝑ hoc quod exterior potestas ostendẽt: hũc
aduitã interior uirtꝰ animaret. Egrotanti aũt fideli socio
exibenda foris signa ñ fuer̃t: qui salubrit̾ intꝰ uiuebat. S
sõcessa potestate p̾dicatõis. cõcessis uirtutũ miracłis: quid
redemptor nr̃ subiũgat audiamꝰ. Oratis accepistis: gratis
date. Presciebat nanq nõ nullos hoc ip̃m donũ accepti
sp̃e inusum negotiationis inflect̾e̾: ⁊ miracłoꝵ signa ad
auaritie obsequiũ declinare. Hinc ẽs enĩ quod symõ per

Expanded text:
Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit theum ex infirmitate stomachi lassescentem non verbo curat, sed medicinali arte mederi parat, dicens: Modico vino utere propter stomachum, et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum e non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepistis, gratis date. Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon Magus, per
Abbreviated transcription (Latin):
calciamentum meũ. ꝑidumeã quippe gentilitas: per cal¬
ciamentũ uͦ assup̃ta mortalitas designatur. In idumeã ergo
dñs calciamentum suũ extende̾ seasserit: qr dũ per carnem
gentib innotuit: quasi calciata ad nos diuinitasuenit.
So huiꝰ incarnationis mistiũ: humanꝰ ocłs penetrare nõ
susficit. Inuestigari enĩ nullatenꝰ potest quomodo corꝑat

Expanded text:
calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calcalceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum se extendere asserit quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
ratus. Cui quante reuerentie humilitatẽ debeat: subden¬
do manifestat. Cuiꝰ ñ sum dignus soluere corrgiam calcia¬
menti. Mos apud ueteres fuit. ut si quis ea que sibi cõpetẽt
accipere uxorem nollet: ille ei calciamẽtũ soluere. qui ad hãc
sponsus iure propin quitatis ueniret. Quid gͥ inter homi¬
nes xp̃c: nͥ scẽ ecc̃e sponsus apparuit: De quo et idem iolẽ
xp̃m putauerũt eẽ. qd̾ idẽ iohẽs negat: recte se indignũ
eẽ ad soluendam corrigiã eiꝰ calciamenti denũtiat. Ac si aꝑ¬
te dicat. Ego redemptoris uestigia de nudare ñ ualeo: quia
spnsi nomen mͥ inmi̾to ñ usurpo. Qd̃ tñ intelligi ⁊ aliter
potest. Quis eñi nesciat. quod calciamenta exmortuis aĩa¬
lib fiũt: In carnatus uero dñs ueniens. quasi calciatus ap¬
paruit: qui indiuinitate sua morticina nr̃e corruptionis
assũpsit. Unde etiã perproph̾am dicit. In idumeã extẽdã

Expanded text:
ratus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdenratus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter hominse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat; ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? In carne vero Dominus veniens, quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam
Abbreviated transcription (Latin):
Ioh̃es non spũ s aqua baptirat: qr pcc̃a solue̾ ñ ualens. bapti¬
Cur gͦ baptizat qui põca per baptisiũ ñ relaxat᷑ nͥut p̾cur¬
sioms sue ordinẽ seruans. qui nasciturũ nascendo p̾uenerat
baptiratum quoq dñm baptizando p̾ueniret: et qui p̾dicã¬
do fc̃s ẽ p̾cursor xp̃i. baptizando etĩa p̾cursor eius fieret imi¬
tatione sacramenti: Qui int̾ hec misteriũ nr̃i redemptoris
annũtians. hunc inmedio hominũ et stetisse asserit ⁊ nesci¬
ri: qr per carnẽ dñs apparens. et uisibilis maiestate. De quo
ecĩa dicitur. Qui post meuenit: añ me fc̃s ẽ. Sic naniq dicit᷑.
Ante mesc̃s est: ac si dicatur aute me positus. Post me ergo
cũ subiunxit. qr prior me erat. Ac si aꝑte dicat. Inde etiã me
post natus superat: quod eũ natiuitatis sue tꝑra ñ angustãt
Lam qui permatrem in tp̃r nascitur: sine tp̃r ẽ apr̃e gene¬

Expanded text:
Joannes non spiritu, sed aqua baptizat, quia, peccata solvere non valens, baptiJoannes non spiritu, sed aqua baptizat, quia, peccata solvere non valens, baptiCur ergo baptizat qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut, praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret; et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacrnostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit codit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre gene
Abbreviated transcription (Latin):
emus: ⁊ mansionẽ apud eũ faciemꝰ. Quisquis gͦ insuꝑbia mẽ¬
tem eleuat: quisquis auaritie estib anhelat: quisquis selu¬
xurie inquinationib polluit: cordis ostiũ contra uĩtatẽ clau¬
dit: et ne adse dñs ueniat claustra animi.serisuitioꝵ clã¬
inat. S adhuc qui missi st̃ ꝑcunctantur. Quid gͦ baptizas:¬
si tu ñ es xp̃c. neq helyas. neq ꝓph̾a: Quod qr non studio cog¬
noscende ui̾tatis. s malicia exercende emulationis dicitur
euãgłista tacite innotuit cum subiunx̃ dicens. Et qui missi
fuerant: erant exphariseis. Ac si aꝑte dicat. Illi iohẽm desuis
actib requirũt: qui doctrinã nesciunt querere. s inuidẽre.
S sc̃s quisq etiam cũ aperu̾sa mente requiritur: abonita¬
tis sue studio ñ mutatur. Unde et ioh̾es quoq adu̾ba inui¬
die: p̾dicam̃ta respondit uite. Nam protinus adiungit.¬
Cgo baptiro in aqua: medius aũt ur̃m stetit. quẽ uos nescitrs.

Expanded text:
emus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt, percunctantur  Greg., pstus, neque Elias, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum pertis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae, praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis.
Abbreviated transcription (Latin):
iuissionis uocẽ petrus et andreas. relictis retib secuti
sũt redemptorem. Nulla uͦ hũc adhuc fac̾e̾ miracla ui¬
derant: nichil ab eo dep̾mio et̾ne retributionis audie¬
rant: et tũ adunũ dñi p̾ceptũ. hoc quod posside̾ uidebã¬
tur. obliti st̃. Quanta nos eiꝰ miracła uidemꝰ: quot fla¬
gellis affligim᷑: quãtis miuarũ asꝑitatib de t̾remur:

Expanded text:
ussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant, et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur,
Abbreviated transcription (Latin):
dam lapsib cadere ꝑmisit ⁊ ut aliis in culpa iacentib. si toto
ad euni corde consurgant. spem uenie redd̾et⁊ et eis ꝑ lam̃ta
penitentie uiam pietatis aꝑiret. Exerceamus gͦ uosmet ip̃os
in lamentis: extinguamus fletib ⁊ dignus penitentie fru
tib culpas quas fecimus. Ad indulgentiam nobis tempora
in dulta nõ ꝑeant: quia qui multos. asius inquitatib iam
sanatos aspitimus: quid aliud quam superue misericordie

Expanded text:
sdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto sdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgunt, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exctibus culpas quas fecimus; ad indulgentiam nobis tempora indulta non pereant, quia qui multos a suis iniquitatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
te regnũ celoꝵ ium patitur. et uiolenti rapiunt illud: quia qͥ
fecimus: et nosmet ipõs assidius lam̃tis atteramꝰ. Hereditatẽ
iustoꝵ quam non tenumꝰ ꝑ uitam: bãpiamꝰ ꝑ penitentiam.
Uult a nobis omips deus: talem uolentiam ꝑpeti. Nã reg¬
nũ celoꝵ tapi uult nr̃is fletib: qd̾̃ nr̃is meritis nõ debetur.
quantitas frangat. Prestat magnã uenie fidutiam latro illͥe u
cõfessione. Cogitate rogo cogitate: quam sint incõprebensibilia
in om̃ipotente deo miscd̃ie uiscera. Latro iste cruentis manib
abstractus a fauce itinis: suspensus est ĩpatibulo crucis. Ibi
confessus est. ibi sanatus est: ibi audire meruit. hodie mecum
eris in paradiso. Quid est hoc: Qis tantam bonitatẽ dei di¬
cere ÷ quis estuare sufficiat: De ip̃a pena criminis: ꝑuenit
ad p̾mia uirtutis. Iccirco aũt omĩꝑs deus electos suos inqͥb¬

Expanded text:
tae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia quitae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia quimi, mala quae fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam per poenum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. quantitas frangat. Praestat magnum veniae fiduciam latro ille venconfessione. Cogitate, rogo, cogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotente Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confeseris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem dicere Dei, quis aestimare sufficiat? de ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
iohis baptiste. ⁊ nõ etiam ante ꝑtulerit. S cũ lex dicat. si qͥs
hec uł illa fecerit. morte moriat᷑ cunctis legentib liquet quia
peccatores quosq pena sue seueritatis ꝑtulit. ñ aũt ꝑ penitẽ¬
tiam ad uitan reduxit. Cum uero ioh̃es baptista redemptoris
grãm p̃curreus penitentiam p̃dicat ⁊ ut peccator qui ex cl̃¬
ꝑa est mortuus. ꝑ conũsionem iuuat: ꝓfecto adieb ioh̃is
baptiste regnũ celoꝵ ium patit᷑. Quid ẽ aũt regnũ celoꝵ:
uisi locus iustoꝵ: Solis aũt iustis. celestis patrie p̾mia debẽ¬
tur: ut humiles. casti. mites. atqr miscd̃es ad gaudia suꝑna
ꝑueniant. Cum uero quis uł suꝑbia tumidus. uł tarnĩs fa¬
tiuuore pollutus. uł iracundia accensus. uł crudelitate impiꝰ
post culpas ad penitentiam redit. et uitam eternam ꝑcipit:
quasi in locum peccator uitrat alienũ. Adieb gͦ iohis baptiᷤ¬

Expanded text:
Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit. Sed cum lex dicat: Si quis Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit. Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur; cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemium debetur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ut om̃s si mul discant: dũ mea spĩtales uri diu̾se qͣ¬
litatis. etatis. et ordinis. ad imitandũ simul uidentur. S ecce
nos dũ demonstrare isimum querimus: ꝑ multa arbusta bõ
cũ fructib portans. hec ip̃a sua efficit. que bene sustentat aliena.
Quia uero ad magna nos oꝑa ioh̃es ammonet dicens. facite
gͦ fructus dignos penitentie: ⁊ rursus qui habet duas tuni¬
das det nõ habenti. & qui habet escas similit̾ faciat: iam pa¬
tent̾ datur intelligi. quid est qd ueritas dicit. Adieb iohis
baptiste usq nũc. regnũ celoꝵ ium patit᷑. ⁊ uiolenti diripiũt
illud. Que suꝑne uerba sententie: nobis sunt magnoꝑe per
scrutanda. Nam querendũ est: quomodo uim ꝑpeti regnũ celoꝵ
possit. Quis enĩ celo iolentiam irrogat. Et rursus q̃ren¬
dum est si pati uim regnũ celoꝵ potest: cur eandem ium adieb

Expanded text:
necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qunecesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longcum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A diebus Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus
Abbreviated transcription (Latin):
onis temꝑam̃tum ꝓferat. Adboc oliua ponit᷑. ut qui aliene
miscd̃ie oꝑa cognoscit: diseati quemadinodũ debeat indigẽ¬
ti ꝓxuno ⁊ ip̃e miserert. adboc abies ponitur: ut quisquis
ium. cõtemplationis dus agnouerit: ip̃e quoq ad cõtẽplan¬
da et̾na p̾mia succendatur: ad hoc ulmus ponitur: ut quis
tam̃eos qui sp̃ĩtalib doms pleni sunt sustentat ⁊ ip̃e quoꝙ sc̃
uite qiuanta ualet largitate inseruiat: et celestiũ donoꝵ bo¬
tras quos gignẽdõ nõ ualet. sustentando ferat. ad hoc buxus
ponitur: ut qui hahere multos adhuc in infirma etate posite
uere fider unditatem considerat: esse ip̃e in fidelis erubescat
Bene gͦ descͥptis pͥus arborib dicitur: ut uideant. et sciant ⁊
recogitent. et. intelligant: Ubi ⁊ apte subiungit᷑ parit̾: quia
cum intra scam eccliam diũsi bominũ miores. du̾si sunt ordincͤ

Expanded text:
onis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae onis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisqtamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines,
Abbreviated transcription (Latin):
tentart: quid aliud quã uitem cũ bobris portant: Burtus aũt
quos alios tesignat que in altũ nõ ꝓficit ⁊ quãuis sruetum nõ
habeat urriditatẽ habet ⁊ nsi eos qui intra scãm eccłiami ad huc
ex etatis infirmitate bona oꝑa ferre nõ ualent s tam patentẽ
ficelium credulitatem sequentes. fidem ꝑpetue uiriditatis tenẽt:
Post que omia. apta subiungitur. Ut uideant. & sciant. et reco¬
gitent. ⁊ intelligant parit᷑. Ad hoc enim cedrus in ecclłia poni¬
sid̾ia᷑ ignescat. Ad hoc spina ponit᷑. ut qui p̃dicationis eiꝰ
uerbo. cõpunctus fuerit ⁊ ip̃e quoq exemplo illius dis¬
eat corda setuentiũ p̃dicationis uerbo cõpungere: Ad hoc
myrcus ponit᷑ ut qui in ardore tribulationis ab ore uł oꝑe
ꝓtum cõpatientis. tẽꝑam̃tum consolationis acceꝑit⁊ ipse
etiam discat quemadinodũ afflictis ꝓxinus sue consolati¬

Expanded text:
stentant, quid aliud quam vitem cum botris stentant, quid aliud quam vitem cum botris quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet; nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponisideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolati
Abbreviated transcription (Latin):
qui inom̃ĩ p̾ssura sunt. Qui dutñ afflictis ꝓximis uexbũ łopem
consolationis ferunt: eos ꝓculdubio ad statũ rectitudinis restrĩ¬
gunt: ne immod̾ata tribulationẽ ili desꝑͥationem soluant᷑. Quoᷤᷤ
aũt ꝑ oliuam. nisi misericordes actipun: Quia et grece oleos mi¬
scd̃ia uocatur: et quasi oliue liquor ante tei om̃ipotentis oculos
ra deserto abietem: ulmũ et buxum simul. Quid ꝑ ab letẽ. que ual¬
de crescendo ad aeris alta sustollit᷑ nisi hi designati sunt: qui sñtra
ũtes exp̃sse sunt: Que dum t̾renis adhuc curis inseruiunt: nuł¬
lũ uirtutũ spĩtaliũ fructum feruiit d et si fructũ ꝓpriũ ilmus
nõ habet portare tam̃ utem cum fructu solet Qiũa ⁊ sclared
uiri intra scãm eccłiam. quãuis sp̃italisi uirtutũ dona nõ babe¬
ant. dum tam̃ scõs iuras donis sp̃itals plenos sue largitate sꝰ¬

Expanded text:
qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos in deserto abietem, ulmum et buxum simul . Qui per abietem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi ii designati sunt, qui intra mentes expressae sunt, quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum spiritualium virtutum fructum ferunt? Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritualium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritualibus plenos sua largitate su