comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ illud feci ac lubens. Non om̃ino ꝑhanc turpitudinẽ uerba ista cõmodius discunt᷑. sed ꝑhȩc̃
erba turpitudo ista confidentius ꝑpetrat᷑. Non accuso uerba quasi uasa electa atq p̃ciosa
sed uinũ erroris qđ in eis nobis ꝓpinabat᷑ ab ebriis doctorib : & nisi biberemus cȩdebam. nec ap¬
pellare ad aliquẽ iudic̃e sobriũ licebat. Et tam̃ ego ds̃ms incuius conspectu iã seceura ẽ recor¬
datio mea libent᷑ bȩc didici & eis delectabarmiser. & ob hoc bonȩ spei puer appellabar
Sint anẽ ds̃ mns dicere aliqd & de ingenio meo muner tuo. inquib ame deliram̃tis at terebat᷑
oponebat᷑ enĩ negotiũ animȩ meȩ satis inquietũ prȩmio laudis & dedecoris uł plagarũ
tu ut dicere uerba iunonis irascentis & dolentis. qđ ñ poss& italia teuerorũ auertere gentẽ

Expanded text:
uero illud feci ac libens. Non omnino, non omnino per hanc turpitudinem uerba ista conmodius discuntur, sed per haec uero illud feci ac libens. Non omnino, non omnino per hanc turpitudinem uerba ista conmodius discuntur, sed per haec uerba turpitudo ista confidentius perpetratur. non accuso uerba quasi uasa lecta atque pretiosa, sed uinum erroris, quod in eis nobis propinabatur ab ebriis doctoribus, et nisi biberemus, caedebamur nec appellare ad aliquem iudicem sobrium licebat. et tamen ego, deus1 meus, in cuius conspectu iam secura est recordatio mea, libenter haec didici et eis delectabar miser et ob hoc bonae spei puer, appellabar. Sine me, deus meus, dicere aliquid de ingenio meo, munere tuo, in quibus a me deliramentis atterebatur. proponebatur enim mihi negotium animae meae satis inquietum praemio i laudis et dedecoris uel plagarum metu, ut dicerem uerba Iunonis irascentis et dolentis, quod non possit Italia Teucrorum auertere regem,
Abbreviated transcription (Latin):
oflumen tartareũ. iaetunt᷑ in tẽ filii hominũ cũ mercedib ut hȩȩ discant. Et magna res
agit᷑ꝰ cũ hoc agit publice in foro in conspectu legũ. supra mercedẽ salaria decernentium. &
sixa tua ꝑcutis& sonas dicens. Hinc uerba discunt᷑ hinc ad quirit᷑ eloquentia. rebi ꝑsua¬
ndis sententiisq explicandis maxime necessaria. Ita uͦ ñ cognosceremus uerba hȩx̧ imb
inducer& nequã adolescentẽ ꝓponentẽ sibi iouẽ ad exẽplũ stupri: Dũ spectat tabułã quandã
pictã in pariete ubi inerat pictum hȩc. Iouẽ quo pacto dianae misisse aiunt ingremiũ quondã
imbrẽ aureũ. fucũ factũ mulieri. Et uide quẽ a dmodũ sẽ concitat ad libidinẽ quasi cȩlesti magis¬
no. At qũẽ deũ in quit : Qurtẽpla celi sũmo sonitu concutit. Ego homuntio d ñ facere  Es

Expanded text:
o flumen tartareum, iactantur in te fili hominum cum mercedibus, ut haec discant, et magna res o flumen tartareum, iactantur in te fili hominum cum mercedibus, ut haec discant, et magna res agitur, cum hoc agitur publice in foro, in conspectu legum supra mercedem salaria decernentium, et saxa tua percutis et sonas dicens: "hinc uerba discuntur, hinc adquiritur eloquentia rebus persuadendis sententiisque explicandis maxime necessaria." ita ergo non cognosceremus uerba haec, imbrinduceret nequam adulescentem proponentem sibi Iouem ad exemplum stupri, dum spectat tabulam quandam pictam in pariete, ubi inerat pictura haec, Iouem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri? et uide, quemadmodum se concitat ad libidinem quasi caelesti magisterio: at quem deum! — inquit — qui templa caeli summo sonitu concutit. ego homuncio id non facerem? ego
Abbreviated transcription (Latin):
daelertenonũ meatũ dimistim. Didici em̃ mneis milti uerba tilia. sel& in rebi ñ uuisis disti possant.
aela uetio nutue in qua pueri ambulatent. S edluȩ tibi lum̃ moris humani Quis resiteu eibus¬
uedun sicraberis ⁊ Q uousq uolues euȩ filios in mare magnũ & fornidolosũ. qđ uge t rans ei pose
qũdluns̃ consenderint i Nonne ego intelligo & tonante iouẽ. & adulteranitẽ : Et utq ñ poss&
pec duoisea actũ e ut habero& auctonitatẽ ad imitandũ uerũ adulteriũ. lenocinante falsoto¬
nttruo. Quis autẽ penulatoriũ magistrorũ audit aure sobria ex eode puluere homine claman¬
te ulicente. singebat hȩc homerus. & humana addeos trans ferebat : Diuina mallẽ ad nos
uerius dicit qđ fingebat hȩx quid̾e ille. sed hominib flagitiosis diuina tribuendone flagti
putairent᷑ & ut quisquis ea feciss&. ñ homines ꝑditos. sed cȩlestesdeos uideret᷑ imitatꝰ. Ettamen

Expanded text:
mihi. didici in eis multa uerba utilia; sed et in rebus non uanis disci possunt, et ea uia tuta est, in qua pueri ambularent. Sed uae tibi, flumen moris humani! quis resistit tibu non siccaberis, quousque volves filios Eve in mare magnum et formidolosum, quod vix transeunt qui lignum conscenderent? Nonne ego intelligo et tonantem Iovem et adulterantem? et utique non posset haec duo, sed actum est, ut haberet auctoritatem imitandum uerum adulterium lenocinante falso tonitru. quis autem paenulatorum magistrorum audit aure sobria ex eodem puluere hominem clamantem et dicentem: fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat; diuina mallem ad nos? sed uerius dicitur, quod fingebat haec quidem ille, sed hominibus flagitiosis diuina tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur et ut quisquis ea fecisset, non homines perditos, sed caelestes deos uideretur imitatus. Et tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
sitaute magis magisq poculos periculosa micante in speetacula ludosq maiorũ. quostu s qu
edunt e dignitite p̃diti excellunt. ut hoc pȩne om̃soptent paruulis suis quost anesdilibes¬
ter patiunt᷑. si spectaculis talib impediant᷑ abstudio quo eos ad tilu eaenda oi pii ies eu liust
uide ista dñe miseri cordit̃ & libera nos iã inuocanteste : libera etiã cosqui nonuitet puocrt
ut inuocendtẽ & liberes cos. Audierã enĩ ego adhuc puer de uita ȩtilpomissanobis uoun
saleiã inde abutero matris meȩ que multũ sperauit intẽ. Uidisti dñe cũ ahuc ꝓuero

Expanded text:
ositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui ositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt, ut hoc paene omnes optent paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire. uide ista, domine, misericorditer et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos qui nondum te inuocant, ut inuocent te et liberes eos. Audieram enim ego adhuc puer de uita aeterna promissa nobis per bar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem
Abbreviated transcription (Latin):
talu cũ sint puniunt᷑ apiuiorib & nȩmomiserat᷑ pueros uł illos uł utrosq Nisiũ approbat qus
borus rerũ arbiter uapulasse nẽ quia ludebã pila puer & coludo impedichar quo mioios ee lanta
discert̃ letteras. quib maior deformius iuderẽ. aut aliud faciebut ide ipse lqlos quornifusuelera
liqua questi uncula aeondoctore suo uietas eẽt. migis bileatq in uidia torquebat᷑ quã ego cu
certamine pilȩ a collusore meo superibar. Et tam̃ peccibã dñe ds̃ ordinator &erçitor fenuion
rentũ & magistrorũ illorũ. Poterã enĩ posteabenẽ uti litteris quas uolebant ut discerẽ quo cus
animo illimer Nonenĩ meliora eligens n obȩdiens erã sed amore ludendi. amansin certon¬
ib suꝑbas uictorias. & scalpsi aures meas falsis fabellis quo prurirent ardentius. Pidem cui¬

Expanded text:
talia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam talia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam bonus rerum arbiter uapulasse me, quia ludebam pila puer et eo ludo inpediebar, quominus celeriter discerem litteras, quibus maior . deformius luderem. aut aliud faciebat idem ipse, a quo uapulabam, qui si in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superabar? Et tamen peccabam, domine deus meus, parentum et magistrorum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curi
Abbreviated transcription (Latin):
cepi rogare tẽ auxiliũ & refugiũ meũ. & intuã in uocationẽ rum pebã nodos linguȩ meȩ
rogabã tẽ paruus ñ paruo affectu. ne in scola uapularẽ. Et cũ me ñ exaudiebas qđ ñ erat ad
plage meȩ Magnũ tunc & graue malũ meũ: Est ne quisquã dñe tã magnus animus p̃gran
eosquihȩc acerbissime formidant. que ad modũ parentes nr̃i ridebant toriñta. quib: puerius
gistris affligebam̃ : Non eñĩ aut minus ea metuebamus aut minꝰ tede his euadendisdep̃ca
es peccabamus tam̃ minus seribendo aut legendo aut cogitando de litteris. quĩ exigebat᷑ a nobis .ui
enĩ deerat dñe memorauł ingeniũ quȩ nos habere uoluisti ꝓilla ȩtite satis. sed elet tibit lid¬
re e uindicabat innosabeis qui taliu utiq agebant Sed m uorũ nugt. negotia uocatt ꝓuerorĩ aet

Expanded text:
coepi rogare te, auxilium et refugium meum, et in tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae et coepi rogare te, auxilium et refugium meum, et in tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae et rogabam te paruus non paruo affectu, ne in schola uapularem. et cum me non exaudiebas, quod non eratplagae meae, magnum tunc et graue malum meum. Estne quisquam, domine, tam magnus animus, praegrandi  diligens eos, qui haec acerbissime formidant, quemadmodum parentes nostri ridebant tormenta, quibus pueri a magistris affligebamur? non enim aut minus ea metuebamus aut minus te de his euadendis deprecabamur, et peccabamus tamen minus scribendo aut legendo aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. non enim deerat, domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sed delectabat ludere et uindicabatur in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negotia uocabantur, puerorum autem
Abbreviated transcription (Latin):
lligebã. measq uoluntates ed omito in eis signis ore ꝑhȩc enuntiabã Sic cũ his
quos erã uoluntatũ enuntiandarũ signa cõmunicaui. & uite humanȩ ꝓcellosa socie¬
tatẽ altius ingressus sũ pendens exparentũ auctoritate. nutuq maiorũ hominũ Ds̃ ds̃ ms quas
nonentibi ut in hoc sło florerẽ & excellerẽ linguosi sartib ad honor̃e hominũ & falsas diuiu
famulietibi. Inde in scolã ditussũ ut discere lit teris in quib: qd itili hornitigaota hus auen
tam̃ si segnis in discendo eẽm: uapulabam. Baudabat᷑ enĩ hoc amaiorib: : & multo ante nosust
agentes p̾struxerunt erũ nosas uias ꝑquas transire cogebamꝰ. multiplicito labore & dolores
adam. Inuenimus aut̃ dñe homines rogantestẽ. & didicimus ab eis sentienteste ut poterim
magnũ aliquẽ . qui posses etiã ñ appirens sensib nr̃is ex audire nos& subuenire nobis. Nap

Expanded text:
colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, inter quos eram, uoluntatum enuntiandarum signa conmunicaui et uitae humanae procellosam societatem altius ingressus sum pendens ex parentum auctoritate nutuque maiorum hominum. Deus, deus meusmonentibus, ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguosis artibus ad honorem hominum et falsas diuitias famulantibus. inde in scholam datus sum, ut discerem litteras, in qutamen, si segnis in discendo essem, uapulabam. laudabatur enim hoc a maioribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato labore et dolore filiis Adam. inuenimus autem, domine, homines rogantes te et didicimus ab eis, sentientes te, ut poteramus, esse magnum aliquem, qui posses etiam non adparens sensibus nostris exaudire nos et subuenire nobis. nam puer
Abbreviated transcription (Latin):
certo aliqua or dine doctrinȩ. sicut paulo post litteras. sed ego ipse mente quã dedistimͥ
ads̃ m̃s cũ gemitib & uocib uariis. & uariis mebrorũ motib edere uellẽ serisa cordis mei
ioluntati pareret᷑. nec ualerẽ quȩ uolebã om̃a. nec quib uolebã om̃a prȩstabã me¬
mori as Cũ ipsi appellabant rem aliquã. & scđm eã uocẽ corpus ad aliꝗd mouebant. ui¬
debam & tenebã. hoc ab eisuocari rẽ illã qđ sonabant. cũ eã uellent ostendere. Hoc autẽ
cos uelle ex motu corporis aꝑiebat᷑. tã quã uerbis naturalib om̃iũ gentiũ quȩ fiunt
uultu & nutu oculorũ cȩterorũq mẽbrorũ. actu & sonitu uocis indicante affectionẽ
animi in petendis habendis. reiciendis. fugiendis. faciendis ue reb: Ita uerba in
uariis sententuis locissuis posita & crebro audita. quarũ rerũ signa eent paulatim

Expanded text:
certo aliquo ordine doctrinae, sicut paulo post litteras: sed ego ipse mente quam dedisti mihi, certo aliquo ordine doctrinae, sicut paulo post litteras: sed ego ipse mente quam dedisti mihi, deus meus, cum gemitibus et uocibus uariis et uariis membrorum motibus edere uellem sensa cordis mei, ut uoluntati pareretur, nec ualerem quae uolebam omnia nec quibus uolebam omnibus. pensabam memoria: cum ipsi appellabant rem aliquam et cum secundum eam uocem corpus ad aliquid mouebant, uidebam et tenebam hoc ab eis uocari rem illam, quod sonabant, cum eam uellent ostendere. hoc autem eos uelle ex motu corporis aperiebatur tamquam uerbis naturalibus omnium gentium, quae fiunt uultu et nutu oculorum ceterorumque membrorum actu et sonitu uocis indicante affectionem animi in petendis, habendis, reiciendis fugiendisue rebus. ita uerba in uariis sententiis locis suis posita et crebro audita, quarum rerum signa essent, paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
somps & bonus etiã sisola ista fecisses. quȩ nemo alius potest facere nisi tũ. Sie. a quo c̃
omis modus for mosissimo qui formas om̃a. & lege tua ordinas om̃a hane đ et egoidĩe
qua quẽ ista mnultu fica conicerura sit. pig& me annumerare huic uite meȩ qua iuiuo in hos
sclo Quantũ enĩ atana ad obliuionis meȩ tenebras. par illi ẽ qua uixi in matris uterdu
uod si & ininiquitate c̃ceptus sũ & in peccatis mat̾ mea inutero mealuit.: ubi opote dñe
asmĩs ubi aneegoser uustuus ubi aut quando in nocens fui: Sed ecce omitto illud tempus
uł potius ipsa in me uenit. & successit infantiȩ : N ec discessit illa Quo enĩ abut: Et tam̃
ia n erat. Nonenĩ erã in fans quiñ farer. sed iã puer loquens erã. Et meminihoc & unde
loqui didicerã post aduerti. Non enĩ docebant me maiores homines pͣbentes mͥ uerba

Expanded text:
us es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere, nisi tu, une, a quo est us es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere, nisi tu, une, a quo est omnis modus; formosissime, qui formas omnia, et lege tua ordinas omnia. Hanc ergo aetatemquanquam ista multum fida conjectura sit, piget me annumerare huic vitae meae, quam vivo in hoc saeculo. Quantum enim attinet ad oblivionis meae tenebras, par illi est quam vixi in matris utero. Quod si et in iniquitate conceptus sum, et in peccatis me mater mea in utero aluit ; ubi, oro te, Deus meus, ubi, Domine, ego servus tuus, ubi aut quando innocens fui? Sed ecce omitto illud tempus: vel potius ipsa in me venit, et successit infantiae; Nec discessit illa: quo enim abiit? et tamen jam non erat. Non enim eram infans qui non farer, sed jam puer loquens eram. Et memini hoc; et unde loqui didicerim post adverti. Non enim docebant me majores homines praebentes mihi verba
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ mi uluintatas obtep er aittib feriendo nocere ntti quartũ potest. quia qi obo edet uipes n for
quis ipolintiost obȩdiret᷑. Ita imbecillitas membrorũ infentiliũ innocensceo al lidun as insio¬
quib. puanose & geptus siu telante paruulũ Nondũ loquebat. & intuebat᷑ pallidus um aoes
conspertu collactancu suũ. Quis hoc ignorat: Expiare sẽ dicunt ista matresatqmutirans
te soi osuib eetissonũ & illo adhuc uno alim̃to uitĩ ducentt̃ consortẽ ñ pati. Sed blande tole¬
antꝰ hȩe n quia nulla uł parua. sed quia ȩtatis accessu ꝑitura sunt. Qa lies ꝓbesi eon re¬
ri eq uos an ii nioiea demipsa ñ possunt. quando in aliquo annosi ore depsbendurtͥo Tusta q dlõe¬
asmsquided sti uitã in fanti. & corpus qđ ita ut udemus instruxisti sensib: cõpegisti mebris
figusa deco rasti proq eius uniuer sitite atq in columitate om̃s conutus auin anes ansinu¬
ust inbes resla uda nc eiinistis. & consiteri tibi. & psallere nominituo altissime. quia ds

Expanded text:
m uoluntatis obtemperantibus feriendo nocere niti quantum potest, quia non oboeditur imperiis, quibus perniciose oboediretur? ita imbecillitas membrorum infantilium innocens est, non anidi ego et expertus sum zelantem parvulum: nondum loquebatur, et intuebatur pallidus amaro aspectu collactaneum suum. Quis hoc ignorat? Expiare se dicunt ista matres atque nutrite, opis egentissimum, et illo adhuc uno alimento vitam ducentem, consortem non pati. Sed blande tolerantur haec, non quia nulla vel parva, sed quia aetatis accessu peritura sunt. Quod licet probes, cum ferri aequo animo eadem ipsa non possunt, quando in aliquo annosiore deprehenduntur. s, qui dedisti vitam infanti, et corpus, quod ita ut videmus instruxisti sensibus, compegisti membris, figura decorasti, proque ejus universitate atque incolumitate omnes conatus animantis insinuasti; jubes me laudare te in istis et confiteri tibi, et psallere nomini tuo, Altissime : quia De
Abbreviated transcription (Latin):
bi dinis. Utrũq in confuso ȩstuabat & rapiebat imbecillam ȩtatẽ ꝑ abrupta cupiditatu
atq mersabat gurgite flagitiorũ. Inualuerat suꝑ mẽ iratua. & nesciebã Obsurdueram
stridore catenȩ mortalitatis meȩ. pęna suꝑbiȩ animȩ meȩ. & ibã longius ate. & sinebas.
& iactabar & effundebar & diffluebã. & ebulliebã ꝑfornicationes meas. & tacebas. Otar¬
dum gaudiũ meũ. tacebas tunc. & ego ibã porro longeatẽ in plurima & plura sterilia semi

Expanded text:
libidinis. utrumque in confuso aestuabat et rapiebat inbeccillam aetatem per abrupta cupiditatum libidinis. utrumque in confuso aestuabat et rapiebat inbeccillam aetatem per abrupta cupiditatum atque mersabat gurgite flagitiorum. inualuerat super me ira tua et nesciebam. obsurdueram stridore catenae mortalitatis meae, poena superbiae animae meae, et ibam longius a te, et sinebas, et iactabar et effundebar et diffluebam et ebulliebam per fornicationes meas, et tacebus.s o tardum gaudium meum! tacebus tunc, et ego ibam porro longe a te in plura et plura sterilia semi
Abbreviated transcription (Latin):
ICORDARI UOLO TRANSACTAS FOEDITATES MEAS. ET CARNALES
corruptiones animȩ meȩ. non qđ eas amẽ. sed ut amẽ te ds̃ ms. Amore amoris tii facio
istud. recolens uias meas nequissimas in amaritudine recogitationis meȩ. ut tũduleescas
dulcedo ñ fallax. dulcedo felix & secura. & colligensme adisꝑsione in qua frustatim disci¬
sus sũ dũ ab uno te auersus in multa euanui. Exarsi enĩ aliquando satiari inferis in ad olescen¬
tia & siluescere ausus sũ uariis & umbrosis amoribus. & contabuit species mea. & cõputrui
corã oculis tuis placensm. & placere cupiens oculis hominũ. Et ꝗͥd erat qđ me delectabat
nisi amare & amari: S ed ñ tenebat᷑ modus ab animo usq ad animũ quatenius ẽ luminosus
mes amicitiȩ sed exalabant᷑ nebulȩ de limosa concupiscentia carnis & scatebra puberi
& obnubilabant atq obfusc abant cormeũ. ut ñ discerneret᷑ serenitas dilectionis acaligine

Expanded text:
cordari uolo transactas foeditates meas et carnales corru- ptiones animae meae, non quod eas amem, sed ut amem te, deus meus. amore amoris tui facio istuc, recolens uias meas nequissimas in amaritudine recogitationis meae, ut tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus in multa euanui. exarsi enim aliquando satiari inferis in adulescentia et siluescere ausus sum uariis et umbrosis amoribus, et contabuit species mea et conputrui coram oculis tuis placens mihi et placere cupiens oculis hominum. Et quid erat, quod me delectabat, nisi amare et amari? sed non tenebatur modus ab animo usque ad animum, quateiius est luminosus limes amicitiae, sed exhalabantur nebulae de limosa concupiscentia carnis et scatebra pubertatis et obnubilabant atque obfuscabant cor meum, ut non discerneretur serenitas dilectionis a caligine
Abbreviated transcription (Latin):
rebã atq: ita irruebã in dolores. confusiones errores. Grãs tibi dulcedo mea. & honor imñs. & fi¬
ducia mea dsm̃s grãs tibi de donis. sed tũ m ea serua. Ita eni seruabis me. & augebunt᷑ & ꝑ ficient᷑
quȩ dedistim. & ero ipse tecũ. quia & ut simtũ dedisti mihi AURELII AOUSTINI¬

Expanded text:
re-bam, atque ita inruebam in dolores, confusiones, errores. gratias tibi, dulcedo mea et honor meas et fire-bam, atque ita inruebam in dolores, confusiones, errores. gratias tibi, dulcedo mea et honor meas et fiducia mea, deus meus, gratias tibi de donis tuis; sed tu mihi ea serua. ita enim seruabis me, et augebuntur et perficientur quae dedisti mihi, et ero ipse tecum, quia et ut sim tu dedisti mihi. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
tia piocobs: lion ẽ dñe ñ ẽ erote ds̃ ns. Na hȩc ipsa st̃ quȩ apcaagogiste magino:
anucib & pirulis & passerib ad p̃sectos & reges aurũ p̃dia mancipia hȩc ipsa omino succe¬
dentib maiorib ȩtatib transeunt sicuti ferulis maiora supplicia succeadust. Nuni sutets
cllentissimo atq: optimo conditori & rectori uniuersitatis dõ n r̃õ grãs. eti ã sine puerion
torũ inq ipsis paruis paruarũq rerũ cogitationib ueritate delcctabar. Falli nolebã. memoria u¬
gebĩ. lorationcuis truebar: amicitia muleebar fugibã dolorẽ. abiectionẽ. ignorantiã. Quid intili
atum ato nmiribile atq: laudabile : At ista om̃a dĩmeidona sunt ñ mͥ ego dedi hȩc & bona st̃. et
hec omuiego Honus gͥ ẽ qui fecit mẽ. & ipse ẽ bonũ meũ & illi exulto bonis om̃ib. quib etiã puer erã
Hoc eñ peccabã. qđ ñ in ipso. sed increaturis iꝰ me atq cȩteris uoluptates. sublimitates ueritates quȩ¬

Expanded text:
ec ipsa sunt, quae a paedagogis et magistris, a nucibus et pilulis et passeribus, ad praefectos et reges, auram, praedia, mancipia, haec ipsa omnino succedentibus maioribus aetatibus transeunt, sicuti ferulis maiora supplicia succedunt. humilitatis cellentissimo, optimo conditori et rectori uniuersitatis, deo nostro gratias, etiamsi me puerum meorum inque ipsis paruis paruarumque rerum cogitationibus ueritate delectabar. falli nolebam, memoria uigebam, locutione instruebar, amicitia mulcebar, fugiebam dolorem, abiectionem, ignorantiam. quid in tali animante non mirabile atque laudabile? at ista omnia dei mei dona sunt, non mihi ego dedi haec: et bona sunt et haec omnia ego. bonus ergo est qui fecit me, et ipse est bonum meum et illi exulto bonis omnibus, quibus etiam puer eram. hoc enim peccabam, quod non in ipso, sed in creaturis eius me atque ceteras uoluptates, sublimitates, ueritates quae
Abbreviated transcription (Latin):
te seip sũ &: fiente didonis mortẽ quȩ fiebat amando ȩneam. ñ flente aut̃ mortẽ suam
qus siebat ñ amandono : Dy lumen cordis mei & panis oris intus arumȩ mer. & uirtus

Expanded text:
te seipsum, et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aeneam; non flente autem mortem suam, te seipsum, et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aeneam; non flente autem mortem suam, quae fiebat non amando te, Deus lumen cordis mei, et panis oris intus animae meae, et virtus
Abbreviated transcription (Latin):
balalceras & me in cas urgerioderã. & urgebar tam̃ & bene m fiebat Nec faciebã ego
bene. ñ eñi discere nisi cogerer. nemo aut̃ inuitus bene facit etiã sibonã ẽ qđ stuicbar
net quimeuo geb ant bene ficiebant. scabeno n fiebat absite ds̃ras. Illi enũ noninueban¬
ter quore ferres qđ mediscere cogebant. prȩt̃ quã ad satiandas insatiabiles copeant uũ¬
iris adpocna mea qua plecti ñ erã in dignꝰ tantillus puer. & tautus pecbarra Sta de ÷ͥ
bens fapuemnti bitũ bene fa ciebas m. & depeecante me ipso uste retribuebas mibie
quibis ansitun mdies sactu ẽ & habeo illud ut legã si qd seriptũ nueruo & seribara ipse
suid iolo quu ills quibitenere cogebar eneȩ nescio cuius erpores oblituse siorũ neorũ
a pluosor eidi doneimnortua quia sẽ occidit ob amorẽ. cũtus interea meipissurihis ats mo

Expanded text:
bam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. nemo enim inuitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. nec qui me urgebant, bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te, deus meus. illi enim non intuebantur, quo referrem qbaris ad penam: qua plecti non eram indignus tantillus puer, tantus peccator. Ita de non bene facientibus bene faciebas mihi: et de peccante meipso, iuste retribuebas mihi. quibus fiebat in me, et factum est, et habeo illud ut et legam si quid scriptum invenio, et scribam ipse si quid volo, quam illae quibus tenere cogebar Aeneae nescio cujus errores, oblitus errorum meorum; et plorare Didonem mortuam, quia se occidit ob amorem, cum interea meipsum in his a te m
Abbreviated transcription (Latin):
peulo sios in soidib. delietorse retous for&. Itiuã erelebã & ile s omus domusonsi pet folids qui
cui liesior sebuebit. quia & in hoc tibi utiq id iubenti seruebat. R ogotẽ dens. uelle ses. es̃r
cu emel uelles quo consilio dilatus sũ ne tun cbaptitarer. utrũ bono meo m̃quasi laxatu ft lora
peccundoides: lux ata sunt. Unde gͦ eti ã nunc de alis atq alus sonat undiq ien auribi orisi sine
ulu. faeut qđ uult. nondũ em̃ baptiratus c̃.: e tam̃ insalute corporis ã dicurꝰ. si im euu me¬
lt̃ as pliu s. tuendũ aũ sanatuse: Quanto g̾ melius ut eito sanarer. & idageresenecũ me¬
oiũ imepli siligntiu mn ut recepti salus animȩ meȩ tuta eẽt tutela tua quid edisses etur
ol ins ca q sui quot& quanti fluctus impendere tẽptationũ post ꝓuertaã udel comute
Nouert eos u illa m at && terrĩ ꝑ eos unde poster formaret. quã ipsa iã effigien eoion ue
ouolebat Inipsa tam̃ pueritia de qua m̃ minꝰ quã de adolescentia metuebat᷑. nonama¬

Expanded text:
s domus, nisi pater solus, qui cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; nondum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine uulneretur amplius; nondum enim sanatus est. quanto ergo melius et cito sanarer et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam. melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post pueritiam uidebantur, nouerat eos iam illa mater et terram potius, unde postea formarer, quam ipsam iam effigiem conmittere nolebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non ama
Abbreviated transcription (Latin):
nis continerefea. Et qm̃ anni tui ñ deficient. anni tui hodiernus dies. Et quamulsi ia eseson
transibt̃ adhue ali &e accipient & utcũq existent : Tu auto den ipse es & omã erastini ats
ultra omã ⁊ bester na & retro hodie ficies hodie fecisti. Quid auns : s iqusn ietestigt ag¬
detui &s ipse dicens. Qud ẽ hoc : Saudeat etiũ sic or amet ñ inueniendo inuenist potius qt an¬
nemo mundus apeecato corã tẽ nec in fans cuius c̃unius dici uit s ꝑterrã  Sus r coneho¬
rat : An quilib& tartilus nunc paruulus in quo uideo qđ ñ meminu demo. QQuidg tuncpe¬
cabrãs Gan quu ub erib: inhiabã plorans : Nã si nunc faciãñ quide uberibi sea &cȩ congiue ne
annis ineisi tainbians. deridebor atq rephendir iustissimne T uneg rdoy seisot eo eruetnt¬

Expanded text:
nisi contineres ea. et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi iam diesnisi contineres ea. et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi iam diestransibunt adhuc alii et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si quis non intellegat? gaudeat et ipse dicens: quid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inueniendo inuenire potius quam inquoniam nemo mundus a peccato coram te, nec infans, cuius est unius diei uita super terram. quis me commemorat? an quilibet tantillus nunc paruulus, in quo uideo quod non memini de me? quid ergo tunc peccabam? an quia uberibus inhiabam plorans? nam si nunc faciam, non quidem uberibus, sed escae congruenti annis meis ita inhians, deridebor atque reprehendar iustissime. tunc ergo reprehenden
Abbreviated transcription (Latin):
quã egi intra uiseera matris meȩ. Nã & de illa m ñ nihil indicatũ ẽ :÷ &pregnante sipse a difes¬
peas. Qid ante hanc etiã dulcedo mea dsms fui ne alicubi aut aliquis : Ni quisim dicat istsns
beo. nee mat̾ nee pat̃ potuerunt. nec alioũ experimentũ : nec memnoria mea Anirrides n
esti quereotẽ. teq. ac hoc qđ noui laudiri am̃ẽ iubes & consiteri me tibi : Confitror tibus
exilis de sẽ conicere. & auetontatib: etiã mubiercularũ multa desc̃ eredere. Dr e mon¬
de qui eẽ & uiuere currat in nos prȩt̃quã quod tũ facis nos dñe: cui ct̃ & uiuereñ iliid an
ibiud ẽ : quia sũmne ẽẽ ac sume uiucre idipsũ es : Sumus enĩes aenmnutaris ener aligat ait
hodertus dies & tamen in tẽ pigt᷑ qui intẽ st̃ & ista omia. Noneni hibertist uea pugse unt

Expanded text:
est, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indicatum est et praegnantes ipse uidi femest, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indicatum est et praegnantes ipse uidi feminas. quid ante hanc etiam, dulcedo mea, deus meus? fuine alicubi aut aliquis? nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt nec aliorum experimentum nec memoria mea. an irrides me ista quaerentem teque de hoc, quod noui, laudari a me iubes et confiteri me tibi? Confiteor tibi, dex aliis de se conicere et auctoritatibus etiam muunde, qua esse et vivere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, Domine, cui esse et vivere non aliud atque aliud est; quia summe esse, atque summe vivere idipsum es? Summus e in te sunt et ista omnia: non enim haberent uias transeundi,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽm & uoluntates ineis uolebĩ ostendere cis ꝑ quosimplerent᷑ & ñ potenũ. quia ulȩ intus en
fonis aut̃ illi. nec ullo suo sensu ualebant introire in animã meã Itaq iactabam membr
ces signa similia uoluntatib meis pauca quȩ poterã qualia poterã . Non eni erint uenisi¬
lia Et cũ mihiñ obtẽ perabat᷑ uł non intellecto uł ne obeẽt indignabar ñ subditis maio
& liberis ̃ seruientibus & me de illis flendo uindicabã Tales ee in fantes didici quos dis
potui. & metalẽ fuisse magis mͥ ipsi indicauerunt nescientes quã scientes nutritores me
ercasti.  apud tẽ rerũ om̃ium in stabiliũ stant causȩ. & rerũ om̃ium mutabilium in qutaiditeaun
origies & omiũ in rationibilũ & t̃poraliũ sempit̃nȩ uiuunt rationes: Dem supplicituo as

Expanded text:
essem, et uoluntates meas nolebam ostendere eis, per quos implerentur, et non poteram, quia illae intus erant, essem, et uoluntates meas nolebam ostendere eis, per quos implerentur, et non poteram, quia illae intus erant, foris autem illi nec ullo suo sensu ualebant introire in animam meam. itaque iactabam et membra et uoces, signa similia uoluntatibus meis, pauca quae poteram, qualia poteram: non enim erant ueri similia. et cum mihi non obtemperabatur uel non intellecto uel ne obesset, indignabar non subditis maioribus et liberis non seruientibus et me de illis flendo uindicabam. tales esse infantes didici, quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicauerunt nescientes quam scientes nutritores mei. Et ium, quae creasti, et apud te rerum omnium instabilium stant causae et rerum omnium mutabilium inmutabiles manent origines et omnium inrationalium et temporalium sempiternae uiuunt rationes, dic mihi supplici t
Abbreviated transcription (Latin):
iilscanem sinc in hamournsos inscuiloquor. Et tũ fortasse rrides me. sed conuer sus imnisere¬
beses met. Qun bono quod uolo dicere dñe ds m̃s. nisi quia nescio unde uenerm hue mustuã
diuorũ sicut audua paremib carnis meȩ. ẽx quo & in qua me formasti in tẽpore. Non enim ego
memusi. ⁊ xoeperunt gͥ me consolationes lactis humani Nee mit̃ mea uł nutricesmeae
modas  ucali mihi qđ eis dabas : Dare enĩ mͦ ꝑordinatũ affectũ uolebant. quo abundabant
e te sam bonu erat eis bonũ ieũ ex cis. qđ ex cis sed ñ ꝑcas erit. Ex tẽquippebona om̃ia
ds̃ & ex dõ meo salusm̃ uniuersa qđ anim aduerti postmodũ clamante tẽmꝰ ꝑhȩc ipsa quȩ trib
tus & foris. Nã tuno sugere nor̃ & ad qui escere delettationibus. fere aut̃ offensiones car nisin
nibil amplus. post & ridere cepi. dormiens primo dcinde uigilans H oc enĩ de m̃e m̃ indica

Expanded text:
ia tua est, non homo irrisor meus, cui loquor. Et tu fortasse irrides me; sed conversus misereberis mei. Quid enim est quod volo dicere, Domine Deus meus, nisi quia nescio unde venerim huc, in isttuarum, sicut audiui a parentibus carnis meae, ex quo et in qua me formasti in tempore; non enim ego memini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices meae ibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere noram et adquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis meae, nihil amplius. Post et ridere coepi, dormiens primo, deinde uigilans. hoc enim de me mihi indica
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nec dieis seđm genus. sed ad imaginẽ & similitudinẽ nrãm. Mente quippe renouat᷑.
conspiciens ueritatẽ intellectã tuam. homine demonstratore non indig& ut suum genu
imitetur. sed de monstrante tẽ. ꝓbat ipse quȩ sit uoluntas tua. quod bonũ & bene placitũ &
ꝑ fectũ. & doces eũ iam capacẽ uidere trinitatẽ unitatis uł unitatẽ trinitatis. I deoq plura¬
t̃ dicto faciamus hominẽ : singularit᷑ tamen infert᷑. & fecit ds̃ hominẽ : & pluralit̃ diet
ad imaginẽ nrãm. singularit̃ infertur. ad imaginẽ dĩ. Ita homo renouat᷑ in agnitione dĩ.¬
dm imaginẽ eius qui creauit eũ. Et spũ alis effectus iudicat omã quȩ utiq iudicanda ft̃
ipse autẽ anemine iudicatur. Quod aut̃ iudicat om̃a. hoc ẽ qđ hab& potestatẽ pisciũ ma¬

Expanded text:
amus, nec dicis: secundum genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. mente quippe renouatus et amus, nec dicis: secundum genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. mente quippe renouatus et conspiciens intellectam ueritatem tuam homine demonstratore non indiget, ut suum genus imitetur, sed te demonstrante probat ipse, quae sit uoluntas tua, quod bonum et beneplacitum et perfectum, et doces eum iam capacem uidere trinitatem unitatis uel unitatem trinitatis. ideoque pluraliter dicto: faciamus hominem singulariter tamen infertur: et fecit deus hominem, et pluraliter dicto: ad imaginem nostram, singulariter infertur: ad imaginem dei. ita homo renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum, et spiritalis effectus iudicat omnia, quae utique iudicanda sunt, ipse autem a nemine iudicatur. Quod autem iudicat omnia, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ed astuti ad cauendũ. & tantũ explorantes tẽporalẽ naturã quantũ sufficit ut ꝑea qi
facta sunt intellecta conspiciant᷑ ȩc̃nitatis seruiunt enĩ rationi. hȩc animalia eum ad
rint affectiones ab amore sȩculi quib: moriebam male uiuendo. & ceperit ẽẽ anima uue
sȩcło. cñ sequet᷑ & illud quod adiunxisti statim & dixisti. sed reformamini innouitate
melioris auetoritate uiuentes. Neq enĩ dixisti. fiat homo scđm̃ genus. sed faciamus ho¬
unẽ ad imaginẽ & simi litudinẽ nram : ut nos ꝓbemus quȩ sit uoluntas tua. Ad hoc en
dispensator ille tuus generans ꝑ eugłm filios. ne semꝑ paruulos haber& quos lacte num¬
ret. & tamquã nutrix fouer&. reformamini inquit in nouitate mentisurẽ.: ad ꝓbandũ¬
iȩ sit uoluntasdĩ. quod bonũ & bene placitũ & ꝑfectũ : Ideoq non dicis. fiat homo. sed faci¬

Expanded text:
sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciatur aeternitas. seruiunt enim rationi haec animalia, cum a ibitae fuerint affectiones ab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens saeculo, consequetur illud, quod adiunxisti statim et dixisti: sed reformamini in nouitatemelioris auctoritate uiuentes. neque enim dixisti: fiat homo secundum genus, sed: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ut nos probemus, quae sit uoluntas tua. ad hoc enim ille dispensator tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos haberet, quos lacte nutriret et tamquam nutrix foueret: reformamini, inquit, in nouitate mentis uestrae ad probandue sit uoluntas dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum. ideoque non dicis: fiat homo, sed: faci
Abbreviated transcription (Latin):
discedendo a fonte uitȩ morit᷑. atq ita suscipit᷑ a prȩtereunte sȩcło. & conformat᷑ ei. Uerbũ
utẽ tuũ ds̃. fons uitȩ act̾nȩ ẽ: & ñ prȩterit : id eoq in uerbo tuo eohibet᷑ ille discessus di
dicit᷑ nobis. nolite conformari huic sȩcło. ut ꝓducat terra infonte uitȩ animã uiuentẽ in
uerbo tuo ꝑ euangelistas tuos. animã continentẽ imitando imitatores xp̃i tui. Hoc ẽ eñi seđm
genus. qm̃ emulatiouiri ab amico ẽ. Estote inquit sicut ego. quia & ego sicut uos. Ita erunt in
inimauiua bestiȩ bonat̃. in mansuetudine actionis. Mandastienĩ dicens: in mansuetudi¬
ne opera tua ꝑfice. & ab om̃i homine diligeris. Et pecora bona neq si manduc aueriut
abundantia neq si ñ manducauerint egentia. & serpentes boni ñ ꝑnitiosi ad nocendum

Expanded text:
discedendo a fonte uitae moritur atque ita suscipitur a praetereunte saeculo et conformatur ei. Verbum discedendo a fonte uitae moritur atque ita suscipitur a praetereunte saeculo et conformatur ei. Verbum autem, deus, fons uitae aeternae est et non praeterit: ideoque in uerbo tuo cohibetur ille discessus, dum dicitur nobis: nolite conformari huic saeculo, ut producat terra in fonte uitae animam uiuentem, in uerbo tu.o per euangelistas tuos animam continentem imitando imitatores Christi tui. hoc est enim secundum genus, quoniam aemulatio uiri ab amico est: estote, inquit, sicut ego, quia et ego sicut uos. ita erunt in anima uiua bestiae bonae in mansuetudine actionis. mandasti enim dicens: in mansuetudine opera tua perfice et ab omni homine diligeris. et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque si non manducauerint, egentia, et serpentes boni non perniciosi ad nocendum,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ a facie tua. fiunt abyssus : sed operent᷑ etiam sicut in arida discreta agurgitib abyssi. &
sint forma fidelib: uiuendo coram eis. & excitando ad imitationẽ. Sic enĩ non tantũ ad audi¬
endũ sed etiã ad faciendũ audiunt: quęrite dñm & uiuet anima urã. ut ꝓducat terra ani¬
mã uiuentẽ. Nolite conformari huic sȩcło. continete uos ab eo. & uitando uiuit anima quȩ
ppetendo morit᷑. Continete uos ab immani feritate suꝑbiȩ. ab inerti uoluptate luxi¬
ae & a fallaci nomine scientiȩ. ut sint bestiȩ mansuetȩ. & pecora edomitent᷑ in noxii ser¬
pentes. Motus enĩ animȩ st̃ isti in allegoria. sed fastus elationis. & delectatio libidinis
& uenenũ curiositatis. motus sunt animȩ mortuȩ. quia ñ ita morit᷑ ut om̃i motu careat. qͣm

Expanded text:
t  a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abyssi et t  a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abyssi et sint forma fidelibus uiuendo coram eis et excitando ad imitationem. sic enim non tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: quaerite deum, et uiuet anima uestra, ut producat terra animam uiuentem. nolite conformari huic saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos ab immani feritate superbiae, ab inerti uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae mortuae, quia non ita moritur, ut omni motu careat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
mandue& leuatũ de ꝓfundo in ea mensa quã parasti in conspectu credentiũ: Ideo enimde
undo leuatus ẽ : ut alat aridam & aues marina ꝓgenies.: sed tamen suꝑ terrã multiplica
rimarũ enĩ uocũ euangłi tantiũ infidelitas hominũ causa extitit. sed & fideles exhortant᷑ &
benedicunt eis multiplicit̃ de die indiem. At uero anima uiua de terra sumit exordiũ: quia
ñ ꝑdest nisiiã fidelib continere sẽ ab amore huius sȩcłi. ut anima eorũ tibi uiuatquȩ mor¬
ta erat in delitiis uiuens. delitiis dñe mortiferis. Nam tũ puri cordis uitales delitiȩ. Operentur
goiã interra ministritui non sicut in aquis infidelitatis ad nunti ando & loquendo ꝑmira¬
cusa᷑ sacram̃ta & uoces mẏsticas. ubi intenta sit ignorantia mater ad mirationis intimore
cultorũ signorũ : talis enimẽ introitus ad fidem filuis adam. oblitis tui. dum abscondun¬

Expanded text:
manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est, ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest nisi iam fidelibus continere se ab amore huius saeculi, ut anima eorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens, deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri cordis uitales deliciae. Operentur ergo iam in terra ministri tui, non sicut in aquis infideiitatis annuntiando et loquendo per miracula et sacramenta et uoces mysticas, ubi intenta fit ignorantia mater admirationis in timore occultorum signorum — talis enim est introitus ad fidem filiis Adam oblitis tui, dum se abscondun
Abbreviated transcription (Latin):
gentib opus ẽ: sicut opus habebat cũ aquis tegeret᷑. Non enĩ intrat᷑ aliter in regnũ cȩlorũ ex
ilo quo instituisti ut sic intret᷑. nec magnalia mirabilium quȩrit quib fiat fides. neq enĩ nisi
signa & ꝓdigia uiderit ñ credit. cũ iam distincta sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate
anaris. & linguȩ in signo st̃ non fidelib sed infidelib Nec isto igit᷑ genere uolatilẽ quod
rbo tuo ꝓduxerunt aquȩ opus hab& terra. quã fundasti suꝑaquas. Inmitte in ea uerbũ
tuũ ꝑnuntios tuos. opera enĩ eorũ narramus. sed tũ esqui operaris in eis ut operent᷑ anim am
uiuã. Terra ꝓducit eã. quia terra causa ẽ ut hȩc agant in ea. sicut mare fuiteausa ut agerent
reptilia animarũ uiuarũ & uolatilia subfirmam̃to celi. quib iã terra ñ indig& quãuis piscẽ

Expanded text:
gentibus opus est, sicut opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex gentibus opus est, sicut opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur; nec magnalia mirabilium quaerit, quibus fiat fides: neque enim nisi signa et prodigia uiderit, non credit, cum iam distincta sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate amaris, et linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus. nec isto igitur genere uolatili, quod uerbo tuo produxerunt aquae, opus habet terra, quam fundasti super aquas. immitte in eam uerbum tuum per nuntios tuos. opera enim eorum narramus, sed tu es, qui operaris in eis, et operentur animam uiuam. terra producit eam, quia terra causa est, ut haec agant in ea, sicut mare fuit causa, ut agerent reptilia animarum uiuarum et uolatilia sub firmamento caeli, quibus iam terra non indiget, quamuis piscem
Abbreviated transcription (Latin):
ista eiecerunt. quarũ amarus languor fuit causa ut in tuo uerbo ista ꝓcederent. Et pulchra
sunt om̃a faciente tẽ: & ecce tũ in en arrabilit̃ pulcbrior qui fecisti oma : a quo si ñ eẽt lapsus
adam. ñ defunderet᷑ ex utero eius salsugo maris. genus humanẽ pfunde curiosũ. & ꝓcellose
tumidũ. & in stabilit̃ fluuidũ : atq ita ñ opus cẽtut in aquis multis corporalit̃ & sensibiliter
operarent᷑ dispensatoris tui mistica facta & dicta : sic enĩ mihi nunc occurrerunt reptilia
& uolatilia. quib imbuti & initiati homines. corporalib sacram̃tis subditi non ultra ꝓ¬
rent nisi spũ alit̃ uiuiscer& anima gradualio. & post initii uerbũ in consummationẽ
sespicer& ac ꝑhoc in uerbõ ñ maris ꝓfunditas sed ab aquarũ a maritudine terra discreta. eicit
eptilia animarũ uiuarũ & uolatilia. sed animã uiuã. Neq enĩ iã opus hab& baptismoq

Expanded text:
ista eiecerunt, quarum amarus languor fuit causa, ut in tuo uerbo ista procederent. Et pulchra ista eiecerunt, quarum amarus languor fuit causa, ut in tuo uerbo ista procederent. Et pulchra sunt omnia faciente te, et ecce tu inenarrabiliter pulchrior, qui fecisti omnia. a quo si non esset lapsus Adam, non diffunderetur ex utero eius salsugo maris, genus humanum profunde curiosum et procellose tumidum et instabiliter fluuidum, atque ita non opus esset, ut in aquis multis corporaliter et sensibiliter operarentur dispensatores tui mystica facta et dicta. sic enim mihi nunc occurrerunt reptilia et uolatilia, quibus imbuti et initiati homines corporalibus sacramentis subditi non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret anima gradu alio et post initii uerbum in consummationem respiceret. Ac per hoc in uerbo tuo non maris profunditas, sed ab aquarum amaritudine terra discreta eicit non reptilia animarum uiuarum et uolatilia, sed animam uiuam. neque enim iam opus habet baptismo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia mirabilia tamquã ceti grandes. & uoces nuntiorũ tuorũ uolantes suꝑ terrã iuxta fir¬
ixtione misceo. neq distinguo lucidas cognitiones harũ rerũ infirm am̃ tocȩli. & opera
corporalia in undoso mari sub firmam̃to cȩli : Quarũ enĩ rerũ notitiȩ st̃ solidȩ & terminatȩ
sine increm̃tis generationũ tamquã lumina sapientiȩ & scientiȩ. earundem rerũ st̃ operatio¬
s corporales multȩ ac uariȩ & aliud ex alio crescendo multiplicat᷑ in benedictione tua ds̃
qui consolatus es fastidia sensuũ mortaliũ. ut in cognitione animi resuna multis modis ꝑ corꝰ¬
poris motiones figuret᷑ atq dicat᷑. Aquȩ ꝓduxerunt hȩc sed in uerbo tuo. necessitate
natorũ ab ȩt̃nitate ueritatis tuȩ populorũ ꝓduxerunt hȩc sed in euangło tuo. qm̃ ipsȩ aquȩ

Expanded text:
magnalia mirabilia tamquam coeti grandes et uoces nuntiorum tuorum uolantes super terram iuxta firmagnalia mirabilia tamquam coeti grandes et uoces nuntiorum tuorum uolantes super terram iuxta firmixtione misceo neque distinguo lucidas cognitiones harum rerum in firmamento caeli et opera corporalia in undoso mari et sub firmamento caeli? quarum enim rerum notitiae sunt solidae et terminatae sine incrementis generationum tamquam lumina sapientiae et scientiae, earundem rerum sunt operationes corporales multae ac uariae, et aliud ex alio crescendo multiplicantur in benedictione tua, deus, qui consolatus es fastidia sensuum mortalium, ut in cognitione animi res una multis modis per corporis motiones figuretur atque dicatur. aquae produxerunt haec, sed in uerbo tuo: necessitates alienatorum ab aeternitate ueritatis tuae populorum produxerunt haec, sed in euangelio tuo, quoniam ipsae aquae