comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. ssꝙ in ȩternum preparabo semen
tuum: et ȩdificabo in generationem et ge¬
nerationem sedem tuam. Putamus hoc
dixit in ȩternum. quod in generationẽ
et generationem: quoniam et supra dixe¬
rat in generationem et generationem nun¬
tiabo ueritatem tuam in ore meo. Quid
est in generationem et generationem: In
om̃em generationem. Non enim totiens
repetendum erat uerbum: quotiens gene¬
ratio uenit et transit. Ergo multiplicatio
generationum: in repetitione significata
et cominenclata est. An forte duȩ genera¬
tiones intelligendȩ sunt sicut nostis⁊ sicut
iam insinuatum ur̃ȩ caritati retinetis :
Est enum generatio nunc carnis et sangui¬
nis: erit generatio futura in resurrectione
mortuorum. Predicatur hic xp̃c: precdica¬
in nobis. non nos regeret : si abilio aita
non regeremur. a nobis ipsis preciptor
Sedet ergo ui nobis. regnans i nobis sa
etiam in alia geueratione quȩ ert e res¬

Expanded text:
num. «Usque in aeternum praeparabo semen num. «Usque in aeternum praeparabo semen tuum; et aedificabo in generationem et generationem sedem tuam.» Putamus, hoc dixit, «in aeternum,» quod «in generationem et generationem;» quoniam et supra dixerat, «In generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Quid est, «in generationem et generationem?» In omnem generationem. Non enim toties repetendum erat verbum, quoties generatio venit et transit. Ergo multiplicatio generationum in repetitione significata et commendata est. An forte duae generationes sunt intelligendae, sicut nostis, sicut jam insinuatum vestrae Charitati retinetis? Est enim generatio nunc carnis, et sanguinis; erit generatio futura in resurrectione mortuorum. Praedicatur hic Christus; praedicain nobis, non nos regeret; si autem ab illo non regeremur, a nobis ipsis praecipitaremur. Sedet ergo in nobis, regnans in nobis: sedet etiam in alia generatione, quae fuerit ex res
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati. Quoniam dixisti: securus loquor.
Si securum me facit. quia dixisti: quanto
securiorem quia uirasti: Dĩ qiuippe iuratio:
ꝓmissionis est confirmatio. Bene ꝓhibe.¬
tur homo iurare: ne consuetudine iuran¬
di. quia potest homo falli. etiam in ꝑuriũ
ꝓlabatur. Ds̃ solus securus iurat: qui falli
ds̃. Iuraui inquit dauid seruo meo: usꝙ¬
in ȩternum preparabo semen tuum. Semen
dauid quod est. nisi semen abrahȩ: Quod
autem semen abrahȩ: Et semini tuo inquit
quod est xp̃c. Sed forte ille xp̃c caput ȩcłȩ.
saluator corporis: semen est abrabȩ. et ideo
clauid. Nos autem non sumus semen abra¬
hȩ: Inmo uero sumus: sicut apłs ait. Si au
non tantum illam carnem xp̃i natam ex
uirgine maria: sed etiam nos om̃s creden¬
tes in xp̃m: illius enim capitis membra su¬
mus. Non potest hoc corpus decollari. Si
in ȩternum caput: in ȩternum głantur
et membrał ut sit ille xp̃c integer in eter¬

Expanded text:
veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. Deus solus securus jurat, quia falli Deus. «Juravi,» inquit, «David servo meo: usin aeternum praeparabo semen tuum.» Semen David quod est, nisi semen Abrahae? Quod autem semen Abrahae? «Et semini,» inquitus» . Sed forte ille Christus caput Ecclesiae, salvator corporis , semen est Abrahae, et ideo David; nos autem non sumus semen Abrahae? Imo vero sumus, sicut Apostolus ait: «non tantum illam carnem Christi natam ex virgine Maria, sed etiam nos omnes credentes in Christum: illius enim capitis membra sumus. Non potest hoc corpus decollari: si in aeternum caput, in aeternum gloriantur et membra, ut sit ille Christus integer in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ones patrum: gentes autem suꝑ misedia
glorificare diñ. Merito in cęlis preparabitur
delis cȩlis dicitur. Cȩli en arrant głam
dei: et oꝑa manuum eius adnuitiat firma¬
mentum. Et noueritis de his cęlis dici: cer¬
te de his in consequentibus expressius tic¬
tum est. Non sunt loquelȩ neꝙ sermones:
quorum non audiantur uoces eorum.
Quere quorum: non iniuenis supra nisi cȩ¬
lorum. Si ergo apłi sunt quorum in om̃ibꝰ
loquelis uox exaudita est: ipsi sunt de qͥ¬
bus dictum est. In om̃em terram exiit sonus
eorum ⁊ et in fines orbis terrȩ uerba eorum:
quia et si assumpti hinc sunt. ante quam
eccła impleret orbem terrarum: tamen
uerba eorum ꝑueniunt usq ad terminos
orbis terrȩ. Bene accipimus in his impletũ
Dixisti. disposui testamentum electis. meis.
renouamur ad nouam hereditatem: Quod
testamentum: nisi cuius hereditatis desi¬
derio et amore cantamus canticum no-¬
loquitur iste qui intelligit: cuius os seruit

Expanded text:
ones patrum; Gentes autem super misericordia ones patrum; Gentes autem super misericordia glorificare Deum» . Merito, «In coelis praeparabitur De his coelis dicitur, «Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.» Et ut noveritis de his coelis dici, certe de his in consequenti expressius dictum est, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum.» Quaere quorum, non invenies supra nisi coelorum. Si ergo Apostoli sunt, quorum in omnibus loquelis vox audita est, ipsi sunt de quibus dictum est, «In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» ; quia etsi assumpti hinc sunt antequam Ecclesia impleret orbem terrarum, tamen verba eorum pervenerunt usque ad terminos orbis terrae: bene accipimus in his impletum dixisti, «Disposui testamentum electis meis.» r ad novam haereditatem? Quod testamentum, nisi cujus haereditatis desiderio et amore cantamus canticum novloquitur iste, qui intelligit, cujus os servit
Abbreviated transcription (Latin):
acdeis ppłm isrł: in hȩc duo et apłs dis¬
quede distribuit misccdiam dñi et uerita¬
ai. dit enim xp̃m ministrum fuisse cir.¬
umcisionis ꝓpter ueritatem dĩ: ad con¬
smandas ꝓmissiones patrum. Ecce qr
aon fefellit css: ecce quia non repulit
lebem suam quam presciuit. Et enim
um de casu iudeorum ageretur: ne
qis putaret sic illos impbatos. ut nichil
fumenti ex illa uentilatione in horreum
niteretur: ait apls. Num repulit dĩ plebẽ
hum quam presciuit: Nam et ego isrłita
imi. Si totum illud spinȩ fuerunt: uncde¬
lic granum: Nobis loquor: ergo impleta est
uertas dĩ. in his qui ex isrłitis crediderunt:
ituenit untis paries ex circumcisione. appli¬
unsse ad lapidem angularem. Sed ille la-¬
pisangulum non faceret: nisi alium parie¬
tem ex gentibus susciꝑet. Ille itaꝙ paries
tanquam ꝓprie ꝑtinet ad ueritatem: iste
autem alius ad misccłiam. Dico enim inquit¬
ꝓpter ueritatem dĩ ad confirmandas ꝓmissi¬

Expanded text:
faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus disfaciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam Domini et veritatem. Ait enim «Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.» Ecce quia non fefellit Deus; ecce quia non repulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur, ne quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in horreum mitteretur, ait Apostolus: «Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad misericordiam. «Dico enim,» inquitdas promissi
Abbreviated transcription (Latin):
homo dico: quoniam tu ds̃ dixistis qua
et si ego in uerbo meo fluctuarem: uer¬
bo tuo confirmarer. quoniam cdixisti.
Quid dixisti: In ȩternum miscdia ȩcdifi.¬
cabitur. In cęlis preparabitur ueritas
tua. Quomodo suꝑius: ita in consequen¬
tibus. Miscdĩas tuas dũe inquit in ȩcer¬
num cantabo. In generatione et generat.¬
onem: annuntiabo ueritatem tuam in
ore meo. Dixit miscdłias: dixit ueritatem.
Ita rursus utrumꝙ conuinxit. Quonian
dixisti. in ȩternum miscdĩa ȩdificabitur
in cęlis preparabitur ueritas tua. Et ho
repetiuit misccłiam et ueritatem. Uniuers
enim uiȩ dm̃: misecłia et ueritas. Neqei
exbiberetur ueritas in impletione ꝓmiss̃
nisi precederet miscłia. remissione pes¬
muiitis est. in quo implerentur. ꝓmissa
non autem elausit cds̃ fontem bonita¬
q lie etiam in alienas gentes. quas sub
Mis constituerat. portionem suam sibi

Expanded text:
homo dico, quoniam tu Deus dixisti: quia, homo dico, quoniam tu Deus dixisti: quia, etsi ego in verbo meo fluctuarem, verbo tuo confirmarer. «Quoniam dixisti.» Quid dixisti? «In aeternum misericordia aedificabitur. In coelis praeparabitur veritas tua.» Quomodo superius, ita in sequentibus. «Misericordias tuas, Domine,» inquit, «in aeternum cantabo: in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Dixit misericordias, dixit veritatem; ita rursus utrumque conjunxit: «Quoniam dixisti, In aeternum misericordia aedificabitur. In coelis praeparabitur veritas turepetivit misericordiam et veritatem. Universae enim viae Domini misericordia et veritas . Neque enim exhiberetur veritas in impletione promissorum, nisi praecederet misericordia in remissione pecpropagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dicam. et ego licam: duo quedlam sunt.
Unum tuum: unum meum. Ueritas tua:
os meum. Quam ergo ueritatem annun-¬
tiet: quas miscłias cantet: audiamus.
huic annuntiande seruit os meum: qm̃
dixisti. in ȩternum miscdia ȩdificabitur.
Sic inquit ȩdifico. ut non destruam:
quonilam quoselam sic destrues ut giser
ecce posui te ad destructionem. t po¬
cationem. Et utiꝙ om̃s qui idola aoa
et lapidibus seruiebant. in xp̃o non sui¬
carentur: nisi in pristino errore destit¬
rentur. Rursus nisi quidam ita desto¬
rentur ut non ȩdificarentur: non cderte¬
tur destrue eosꝰ. et non ȩdificabis ers ep
ter hos ergo qui destruuntur et gasrai.¬
tur: ne putarent ȩlificationem qui
ȩdificantur esse temporalem. sieut tem¬
poralis fuit ruina in qua destruhitur.
tenuit se iste cuius os seruit ueritati de
ad ipsam ueritatem dei. Ileo annunt.¬
abo: idõ dico quoniam dixisti. Secunis

Expanded text:
dicam, et ego dicam, duo quaedam sunt: dicam, et ego dicam, duo quaedam sunt: unum tuum, unum meum; veritas tua, os meum. Quam ergo veritatem annuntiet, quas misericordias cantet, audiamus. huic annuntiandae servit os meum: «Quoniam dixisti, In aeternum misericordia aedificabitur.» Sic, inquis, aedifico, ut non destruam: quoniam quosdam sic destruis, ut non atur Jeremiae, «Ecce posui te ad destructionem, et aedificationem» . Et utique omnes qui idola colebant et lapidibus serviebant, in Christo non aedificarentur, nisi in pristino errore destruerentur. Rursus, nisi quidam ita destruerentur, ut non aedificarentur, non diceretur: «Destrues eos, et non aedificabis illos» . Propter eos ergo qui destruuntur et aedificantur, ne putarent aedificationem qua aedificantur, esse temporalem, sicut temporalis fuit ruina in qua destruuntur; tenuit se iste, cujus os servit veritati Dei, ad ipsam veritatem Dei. Ideo annuntiabo, ideo dico, «Quoniam dixisti;» securus
Abbreviated transcription (Latin):
almum istum de quo loqui ꝓpo¬
umus caritati ur̃ȩ: donante dño
cipite de spe quam habemus in
di ꝓmisit ita cetera completurus est.
ut multa compleuit. Dat enim nobis ad
eum fiduciam. non meritum nr̃m: sed il¬
lius miscłia. Et ipse est quantum arbi¬
tror intellectus ethaii israhelitȩ: unde
iste psalmus titulum accepit. Uideris enĩ:
quis homo fuerit qui uocabatur ethan.
Interpretatio tamen nominis istius: robu.¬
stum indicat. Et nemo in hoc scło robu¬
stus est: nisi in spe ꝓmissionis dĩ. Quan¬
tum enim atturet ad merita nr̃a infir¬
mi sumus: quantum ad eius misecłi am
robusti sumus. Itaq iste infirmus iste in¬
bustus in miscdĩa dĩ: inde cepit.
isedias dñi: in ȩternum cantabo.
n generatione et generationẽ:
Annunti abo ueritatem tuam in
re meo. Obsequantur membra inquit
mea dũo meo. Loquor: sed tua loquor.
Annuntiabo ueritatem tuam in ore meo.
Si non obsequor. seruus non sum: si a me
loquor. menclax sum. Ergo ut et abs te

Expanded text:
almum istum, de quo loqui proposuimus Charitati Vestrae, donante Domino, accipite de spe quam habemus in qui promisit, ita caetera completurus est, ut multa complevit. Dat enim nobis ad eum fiduciam, non meritum nostrum, sed illius misericordia. Et ipse est, quantum arbitror, «Intellectus Aethan Israelitae»; unde iste psalmus titulum accepit. Videris enim quis homo fuerit, qui vocabatur Aethan; interpretatio tamen nominis hujus Robustum indicat. Et nemo in hoc saeculo robustus est, nisi in spe promissionis Dei: quantum enim attinet ad merita nostra, infirmi sumus; quantum ad ejus misericordiam, robusti sumus. Itaque iste infirmus in se, robustus in misericordia Dei, inde coepit.s tuas, Domine, in aeternum cantabo: in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Obsequantur membra, inquit, mea Domino meo: loquor, sed tua loquor; «annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Si non obsequor, servus non sum; si a me loquor, mendax sum. Ergo ut et abs te
Abbreviated transcription (Latin):
non iusti. unum ex ꝓpħis. aut heliam. aut
iberemiam. aut ioħem baptistam: Qus
ergo turꝰ Audi quod sequitur s e gloui¬
ficandus in consilio iustorum. Quis ergo
in nubibus ȩquabitur dño: aut quis simi¬
lis erit dũo in filiis dĩ. quando ille ds̃est
glorificancdus. in consilio scõrum: Quom.¬
am non possunt illi ȩquales esse: consili¬
um ipsorum sit credere in illum. Quoni¬
am non possunt equales illi esse nubes
et filii dĩ: restat consilium animȩ huma.¬
nȩ fragilitatis.i ut qui gloriatur in dĩo
glorietur. Ds̃ glorificandus in consilio

Expanded text:
non justi, unum ex Prophetis, aut Eliam, aut Jeremiam, aut Joannem Baptistam: quis ergo tu? Audi quod sequitur: «Deus gloonsilio justorum. Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei, quando ille Deus» est «glorificandus in consilio justorum?» Quoniam non possunt aequales illi esse; consilium ipsorum sit credere in illum: quoniam non possunt aequales illi esse nubes et filii Dei; restat consilium humanae fragilitati, ut qui gloriatur, in Domino glorietur . «Deus glorificandus in
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ergo in nubibus ęquabitur dũo: aut
quis sunilis erit dño in filiis dei: Dicat
ipse dñs utrum similem inueniat. Quem
me dicunt homines esse filium homines:
Ecce enum quia uideor. quia conspicior.
quia inter uos ambulo. et forsitan quia
presentia uilui: dicite quem me dicunt
homines esse filium hominis. Certe quia
filium hominis uident: nubem uident.
Dicant: uel dicite quem clicunt honui¬
nes eise. Et responderunit dieta homis¬

Expanded text:
«Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei?» Dicat ipse Dominus utrum similem inveniat. «Quem me dicunt homines esse filium hominis?» Ecce enim quia videor, quia conspicior, quia inter vos ambulo, et fortasse praesentia vilui; dicite «quem me dicunt homines esse filium hominis?» Certe quia filium hominis vident, nubem vident: dicant, vel dicite «quem me dicunt homines esse.» Et responderunt dicta homi
Abbreviated transcription (Latin):
nubem penetrant: Ergo nubes in carne.
predicatores ueritatis. Uenit et ipse om̃i¬
um creator in carne. Secd quis in nubibꝰ
equabitur dño. Nuis ergo in nubibus
equabitur dũo: et quis erit similis dño¬
in filiis deit Ergo nemo in filiis dĩ: similis
erit filio dĩ. Et ipse dictus est filius dĩ:
et nos dicti sumus filii dĩ. Sed quis simi¬
lis erit dño. in filiis dĩ: Ille unicus: nos
multi. Ille unus: nos in illo unum. Ille
natus: nos adoptati. Ille ab ȩterno filius
genitus ꝑ naturam: nos a tempore facti
ꝑ gr̃am. Ille sine ullo peccato: nos ꝑ illum
liberati a peccato. Quis ergo in nubibus
equabitur dño: aut quis similis erit dño
inter filios dĩ: Dicimur nubes ꝓpter carnẽ:
et sumus predicatores ueritatis ꝓpter ym¬
brem nubium. Sed caro nr̃a aliter uenit:
caro illius aliter. Dicimur et filii dĩ: sed
ille aliter filius dĩ. Illius nubes ex uirgi¬
ne: ille filius ex ȩternitate patri ȩqualis.

Expanded text:
nubem penetrant? Ergo nubes in carne nubem penetrant? Ergo nubes in carne praedicatores veritatis. Venit et ipse omnium Creator in carne. Sed «quis in nubibus aequabitur Domino? Quis» ergo «in nubibus aequabitur Doin filiis Dei? Ergo nemo in filiis Dei similis erit Filio Dei. Et ipse praedictus est Filius Dei, et nos dicti sumus filii Dei. Sed quis similis erit Domino in filiis Dei? Ille unicus, nos multi, ille unus, nos in illo unum; ille natus, nos adoptati; ille ab aeterno Filius genitus per naturam, nos a tempore facti per gratiam, ille sine ullo peccato, nos per illum liberati a peccato. Quis ergo in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Domino inter filios Det sumus praedicatores veritatis propter imbrem nubium; sed caro nostra aliter venit, caro illius aliter. Dicimur et filii Dei, sed ille aliter Filius Dei. Illius nubes ex virgine, ille Filius ex aeternitate, Patri aequalis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mandabo nubibus meis: ne pluant suꝑ
eam ymbrem. Et reuera ita fecit. Missi ft̃
apłi tanquam nubes ut pluerent in iudeis:
et illi uerbum dñi repellentes. quia pro
uua spinas dederunt⁊ dixerunt apli.
Aduos missi eramus:⁊ sed quia repulistis
uerbum clĩ: imus ad gentes. Ex illo eȩpunit
nubes non pluere pluuiam. suꝑ uineam
illam. Si igitur nubes sunt preclicatores
ueritatis: queramus primo quȩ sint nubes.
Idem quippe cęli: idem nubes. Cȩli ꝓpter
fulgorem ueritatis: nubes ꝓpter occulta
carnis. Nubes enim. om̃s nebulosȩ sunt
ꝓpter mortalitatem: et ueniunt et transe.¬
unt. Proppter ipsa occulta carnis. id est
occulta nubium: ait apłs. Nolite ante
tempus quicquam iudicare: donec ue¬
niat dũs. et illuminet abscondita tene.¬
brarum. Nunc ergo quid loquatur ho¬¬
mo uides: quid gestet in corde non uides.
Quod exprimitur de nube uides: quid ser¬¬
uetur in nube non uides. Cuius enim ocłi

Expanded text:
«Mandabo nubibus meis ne pluant super «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem.» Et revera ita fecit: missi sunt Apostoli tanquam nubes, ut pluerent Judaeis; et illi verbum Dei repellentes quia pro uva spinas dederunt, dixerunt Apostoli, «Ad vos missi eramus; sed quia repulistis verbum Dei, imus ad Gentes» . Ex illo coeperunt nubes non pluere pluviam super vineam illam. Si igitur nubes sunt praedicatores veritatis, quaeramus primo quare sint nubes. Iidem quippe coeli, iidem nubes: coeli propter fulgorem veritatis, nubes propter occulta carnis: nubes enim omnes nebulosae sunt, propter mortalitatem; et veniunt, et transeunt. Propter ipsa occulta carnis, id est, occulta nubium, ait Apostolus: «Nolite ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum» . Nunc ergo quid loquatur homo, vides; quid gestet in corde, non vides: quod exprimitur de nube, vides; quod servatur in nube, non vides. Cujus enim oculi
Abbreviated transcription (Latin):
sine mysterio ad litteram: non est magna
laus dño. non ȩquari ei nubes. Quid enun:
runt dõ: Quid est quod ꝓ magno ait. qm
quis in nubibus ȩquabitur dño: Intelligi¬
nus fr̃s nubes istas sicut cȩlosi predicatores
uerbi clĩ. Nam ista om̃ia genera predica¬
torum: nubes esse dietas ex illa ꝓpħia in¬
telligimus. ubi ds̃ iratus uineę suȩ dixit.
Mandabo nubibus meis: ne pluant suꝑ
eam ymbrem. Quam uineam explicat
et designat aꝑtissime dicens. Uinea dñi
sabaoth: domus isrł est. Ne tu aliter intel¬
ligas uineam. et relictis om̃ibus significa¬
tis. terram scruteris: unea inquit dñi
sabaoth. domus isrł est. Non intelligat
aliud: sed intelligat domus isrł esse uine¬
am meam: se intelligat michi non dedisse
uuam. sed spinas: se intelligat ingratam
extitisse plantatori atꝙ cultori.⁊ ingrat̾a
extitisse irrigatori. Ergo si uinea dt̃ saba-¬
oth domus isrł est. quid dixit iratus:

Expanded text:
sine mysterio ad litteram, non magna sine mysterio ad litteram, non magna laus est, Domino non aequari nubes. Quid enim? runt Domino? Quid est quod pro magno ait, «Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino?» Intelligimus, fratres, nubes istas sverbi Dei. Nam ista omnia genera praedicatorum nubes esse dictas, ex illa prophetia intelligimus, ubi Deus iratus vineae suae dixit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem:» quam vineam explicat et designat apertissime, dicens, «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est» . Ne tu aliter intelligas vineam, et relictis hominibus significatis terram scruteris: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Non intelligat aliud, se intelligat domus Israel esse vineam meam; se intelligat mihi non dedisse uvam, sed spinas; se intelligat ingratam exstitisse plantatori atque cultori, ingratam exstitisse irrigatori. Ergo si «vinea Domini Sabaoth, domus Israel est,» quid dixit iratus?
Abbreviated transcription (Latin):
elos oꝑa cligitorum tuorum. Confice¬
auntir celi mirabilia tua dñe. Et ut noue¬
uis quia eeli confitebuntur: uidete ubi
onsteantur: Sequitur enim Et uerita¬
cii tuam in ȩccła scõrum. De cęlis ergo nul¬
i dubitatio est: quoniam intelligantur
pedicatores uerbi ueritatis. Et ubi confi¬
ahuntur cęli mirabili a tua. et ueritatem
aam: In ȩccła sc̃orum. Excipiat ȩccła ro¬
mi cȩlorum. sitienti terrȩ pluant cȩli.
t germinet excipiens pluuiam germi.¬
u bona: oꝑa bonat ne ꝓ bona pluuia det
pinas: et ꝓ horreo expectet ignem. Confitebim¬
air seli mirabilia tua dñe: et ueritatem tuã
n ꝑcła sc̃orum. Cęli ergo confitebuntur
nmbilia tua: et ueritatem tuam. Cotum
iuaquid prechicant cȩli ex te est: de te est:
iisõ securi predicant. Norunt enim que
predicant: quia non possunt de predicati.
quis in nubibus equabitur dño. Hõc ne cȩli
confitebuntur: Hoc cęli pluent: Quid:
luoniam quis in nubibibus equabitur
qquari nubes creatori. Si intelligatur

Expanded text:
orum» . «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine.» Et ut noveritis qui coeli confitebuntur, videte ubi confiteantur: sequitur enim, «Et veritatem tuam in ecclesia sanctorum.» De coelis ergo nulla dubitatio est, quoniam intelligantur praedicatores verbi veritatis. Et ubi confitebuntur coeli mirabilia tua et veritatem tuam? «In ecclesia sanctorum.» Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem. «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine, et veritatem tuam in ecclesia sanctorum.» Coeli ergo confitebuntur mirabilia tua et veritatem tuam. Totum quidquid praedicant coeli, ex te est, de te est; et ideo securi praedicant: norunt enim quem praedicant, quia non possunt de praedicato quis in nubibus aequabitur Domino?» Hoccine coeli confitebuntur, hoc coeli pluent? Quid? «Quoniam quis in nubibus aequabitur aequari nubes Creatori. Si intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
iil. et ueritatem ut impleret ꝓmissa sua:
set nos ambulantes in uia eius. debemus
ireddere miscdiam et ueritatem. Miseri¬
oidiam ut miserorum misereamur: ueri¬
atem ut non iniq iudicemus. Non tibi
collat ueritas miscdĩam: nec miscłia un-¬
pediat ueritatem. Si enim ꝑ misccłiam
iudicaueris contra ueritatem. aut quasi
ngida ueritate: oblitus fueris miscdiam:
non ambulabis in uia dĩ. ubi misccłia et¬

Expanded text:
nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, ut miserorum misereamur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas misimpediat veritatem. Si enim pro misericordia judicaveris contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam, non ambulabis in via Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
et filius iniquitatis non apponet nocere
ei. Etconcilam uumicos eius a facie
illius. Conciduntur a conspiratione su
et quod eredunt conciduntur. Palto
ain cerecdunt. tanquam comminuto capite
iliꝰ ueniunt ad potum ppli dĩ. Com¬
niuit enim caput uituli moyses. sparsit
aqu ar et declit bibere fiuiis isrl. Com¬
miuuntur om̃s infideles: creclunt paula¬
n et apopło dĩ bibuntur: in corpus xp̃i
ꝯuiciuntur. Et conciclam inunicos illius
ificie enis: et eos qui oderunt eum fuga¬
li fugabo ne noceant. Sed fugatorum
istuim forte aliqui cred dicunt. Quo ibo
isi tuos et a facie tua quo fugiam:
Et uidentes non se habere quo fugiant
i om̃ipotente: conuersi fugiunt ad om̃i¬
ptentem. Et eos qui ocderunt eum fuga
t ueritas mea et misecłia iea cum
ntas. Mem̃tote quantum potestis quam
spe nobis commendentur duo hȩc: ut
reddamus illa dõ. Sicut enim ipse exhi¬
bit nobis miscłiam ut cleleret peccata

Expanded text:
et filius iniquitatis non apponet nocereet filius iniquitatis non apponet nocereEt concidam inimicos ejus a facie illius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt ad Omnipotentem. «Et eos qui oderunt eum, fugat veritas mea et misericordia mea cum ritas. Mementote, quantum potestis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata
Abbreviated transcription (Latin):
acliutorium suꝑ potentem. Inteleffis
quem potentem e t exaltaui eletu
de plebe mea. Intelligitis quem eseenuie
Quem iam gaucdetis exaltatum. Inei
mine dauid. n oleo scõ meo unxi emi
De illo enim cdicitur. Unxit te q̃ as aus
oleo exultationis: pre participibus cus¬
anus enim mea auxiliabitur ei: et bracn¬
um meum confirmauit eum. secdm quos
susceptio hominis facita est: seqđ̃m quod
caro in utero uirginis assumpta est: Rt̃
quod ab illo qui in forma dĩ equalis it
patri. forma serui suscepta est. et factis
in eo. Seuit quicdem inimicus: sed nonꝓ.¬
ficiet in eo. Solet quidem nocere: setd non
nocebit. Quied est ergo quod affliget:
Exercebit: non nocebit. Proderit seuiendo
quia in quos seuit. coronabuntur uincen.¬
do. Quid enim uincitur: si nichil contra
nos seuit: Aut ubi acliutor noster ds̃s ns
nos dimicemus: Inimicus ergo faciet qͥd
suum est: sed non ꝓficiet inumicus in eo:

Expanded text:
Posui adjutorium super potentem.» Intelligitis Posui adjutorium super potentem.» Intelligitis quem potentem. «Exaltavi electum de populo meo.» Intelligitis quem electum; quem jam gaudetis exaltatum. 21. emine David. «In oleo sancto meo unxi eum:» de illo enim dicitur, «Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuanus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum:» secundum quod susceptio hominis facta est, secundum quod caro in utero virginis assumpta est , secundum quod ab illo qui in forma Dei aequalis est Patri, forma servi suscepta est, et factus in eo.» Saevit quidem inimicus, sed non proficiet in eo: solet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, si nihil contra nos saevit? aut ubi adjutor noster Deus, si nos non dimicamus? Inimicus ergo faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo,
Abbreviated transcription (Latin):
sed non sełm scientiam. Beatus autem¬
ppłs: sciens iubilationem. Illi enim non
scq̃m scientiam. Beatus autem ppłs: ñ
nesciens sed sciens iubilationem. Unde
debet iubilare: uude debet exultare:
nisi in nomine tuo. ambulans in lumi¬
ne uultus tuit Et exaltari quidem me¬
rebitur: sed in tua iusticia. uferat de
metdio iusticiam suam et humilietur:
ueniet dĩ iusticia et exaltabitur. t in
iusticia tua exaltabuntur. Quoniam
gła uirtutis eorum tu es: et̾ in bene¬
placito tuo exaltabitur cornu nostrum.
Quia tibi bene ꝓlacuit: non quia nos
tio. Nam egõ ut̃ cumulus harenȩ. un¬
pulsus sum ut caderem: et cecidissem.
nisi dñs suscepisset me. Quoniam dm̃
te illuminat: in eius lumine tutus es:
in eius lumine ambulass iusticia eius
exultas: ipse te suscepit in infirmitate
tuae ipse te custodit: ipse te facit robus¬
es in aspectu tuo: reuelasti hoc ꝓpħis
tius aedleo locutus es eis in aspeta. ie
palam predicauerunt. Tune lauii
es in aspectu filiis cuis: et dixists

Expanded text:
cientiam» . Populus autem sciens jubilationem illi enim non secundum scientiam; beatus autem populus non nesciens, sed sciens jubilationem, unde debet jubilare, unde debet exsultare, nisi in nomine tuo, ambulans in lumine vultus tui? Et exaltari quidem merebitur, sed in tua justitia: auferat de medio Justitiam suam, et humilietur; veniet Dei justitia, et exaltabitur. «Et in tua justitia exaltabuntgloria virtutis eorum tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum. quia tibi beneplacuit, non quia nos tio.» Nam ego ut cumulus arenae impulsus sum, et caderem; et cecidissem, nisi Dominus suscepisset me. «Quoniam Domte illuminat: in ejus lumine tutus es, in ejus lumine ambulas, justitia ejus exaltaris. Ipse te suscepit, infirmitatem tuam ipse custodit; ipse te facit robuses in aspectu tuo,» revelasti hoc Prophetis tuis. Ideo locutus es eis in aspectu, id est, palam praedicaverunt. «Tunc locutus es in aspectu filiis tuis, et dixisti,
Abbreviated transcription (Latin):
hit manifestatio iudicii tui. et iusticiȩ
iuȩ. þonentur quidam ad dexterami qui-¬
lm ad sinistram: et expauescent infide¬
is cum uiderint quod modo deridentes
umn credent: gaudebunt iusti. cum uide¬
nnt quod modo non uidentes crecdunt.
iificia et iudicium preparatio sedis tuȩ:
itꝙ in die iudicii. Nunc ergo quid:
iscdia et ueritas preeunt faciem tuam.
hreparationem sedis tuȩ iudicium et iustici¬
am tuam uentura timerem: nisi antecede¬
iet te misccłia et ueritas tua. Quid timeam
nfine iudicia tua÷ quando precedente mi¬
sdia tua deles peccata mea. et exhibendo
uertatem. imples ꝓmissa cua: In exhibendo¬
et ueritas preeunt ante faciem tuam.

Expanded text:
Erit manifestatio judicii tui et justitiae Erit manifestatio judicii tui et justitiae tuae. Ponentur quidam ad dexteram, et quidam ad sinistram : et expavescent infideles, cum viderint quod modo deridentes non credunt; gaudebunt justi, cum viderint quod modo non videntes credunt. «Justitia et judicium praeparatio sedis tuae:» utique in die judicii. Nunc ergo quid? «Misericordia et veritas praeeunt ante faciem tuam.» Praeparationem sedis tuae, justitiam tuam et judicium tuum venturum timerem, nisi antecederet te misericordia et veritas tua: quid timeam in fine judicia tua, quando praecedente misericordia tua deles peccata mea, et exhibendo veritatem imples promissa tua? «Miseri praeeunt ante faciem tua
Abbreviated transcription (Latin):
ut timendum sit ne extinguatur. Ergo u¬
nit lumen ab illo. lucerna illa quȩ non po¬
nitur sub modio. sed suꝑ cande labrum:
ueniens lumen thabor. Hermon auten
capsetatir anatchema enus. Merigo uentt
or et factum anathema eius. Cuius ni
^S.dolis uulnerati suꝑbi: Ut ergo illumi¬
hriur abos te. cdatum est ut anathema no
uesset: qui nos in suo errore et suꝑbia de¬
milat. ate nobis est. Ergo chabor et her¬
non in nomine tuo exultabunt: non in
pentis suis. sed in nomine tuo. Sicent e¬
nm isti. Non nobis dñe non nobis. sed no¬
nni tuo da głam: ꝓꝑter mare seuiens.
iliquid arroget: tuum brachium cum po.¬
nitia. te facti sumus: a te defensi sumus:
cum brachium cum potentia. irmetur
nanus tua. et exaltetur dextera tua: iusti¬
u et iudicium preparatio sedis tuȩ. Ap.¬
pirebit in finem iusticia tua. et iudicium
tuim: nunc occulta sunt ista. Et de iudicio
andicitur in alio psalmo: ꝓ occultis filii.

Expanded text:
ut timendum sit ne exstinguatur. Ergo veut timendum sit ne exstinguatur. Ergo venit lumen ab illo, lucerna illa quae non ponitur sub modio, sed super candelabrum, veniens lumen Thabor. Hermon autem interpretatur Anathema ejus. Merito venit lumen et factum est anathema ejus. Cujus, nisi diaboli, vulnerati, superbi? Ut ergo illuminaremur, abs te datum est; ut anathema nobis esset qui nos in suo errore et superbia detinebat, a te nobis est. Ergo «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt:» non in meritis suis, sed «in nomine tuo.» Dicent enim isti, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam;» propter mare saeviens: aliquid arroget. «Tuum brachium cum potentia:» a te facti sumus, a te defensi sumus. «Tuum brachium cum potentia; confirmetur manus tua, et exaltetur dextera tuaa et judicium praeparatio sedis tuae.» Apparebit in fine justitia tua et judicium tuum: nunc occulta sunt ista. Et de judicio tuo dicitur in alio psalmo, «Pro occultis filii» .
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim aliquid contra te ualet unra
creatorem suum. Et ialicia quiden su
ꝑ suȩ uoluntatis puersitatem seuire peta
muntus. nunquid tamen excedit noan
positum a creatore qui fecit om̃ia: Qua
ergo timeo aquilonem: quid timeo manr
Est quidem in aquilone cliabolus qudrit.
ponam sedem meam in aquilonem. et
ero similis altissimo. Sed humiliasti sicit
uulneratum suꝑbum. Ergo quod in illis
tu fecisti plus ualet ad dñationem tuan:
quam illorum uoluntas ad malieram summ.
Aquilonem et maria tu creasti ꝗ habu
et hermon in nomine tuo exultabunt
Montes isti intelliguntur: sed aliquid sign¬
ficant. Thabor et hermon in nomiue tuo
exultabunt. Thabor interpretatur ueni¬
ens lumen. Sed unde ueniens lumen de
quo clictum est uos estis lumen mundis
nisi ab illo de quo dictum est erat lum̃
uerum. quod illuminat om̃em hominem
uenientem in hunc mundum: Illud ergo
lumen quod est mundi lumen: ab illo lu¬
mine uenit. quod non aliunde accenditur.

Expanded text:
let, contra Creatorem suum. Et malitia quidem sua, per suae voluntatis perversitatem saevire potest mundus; numquid tamen excedit modum positum a Creatore, qui fecit omnia? Quid ergo timeo aquilonem? quid timeo maria? Est quidem in aquilone diabolus, qui dixit, «Ponam sedem meam in aquilonem, et ero similis Altissimo» ; sed humiliasti sicut vulneratum superbum. Ergo quod in illis tu fecisti, plus valet ad dominationem tuam, quam illorum voluntas ad malitiam suam. «Aquilonem et maria tu creasti.» 13. «Thabor et Hermon» «in nomine tuo exsultabunt.» Montes isti intelliguntur, sed aliquid significant. «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt.» Thabor interpretari dicitur Veniens lumen. Sed unde venit lumen de quo dictum est, «Vos estis lumen mundi» ; nisi ab illo de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» ? Illud ergo lumen quod est lumen mundi, ab illo lumine venit quod non aliunde accenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissi dĩ. ad confirmandas ꝓmissiones pa¬
nime sed non impleretur. gentes autem
sp misccłĩam glorificare dm̃ nisi illa ueri¬
tas expanderetur: et ab illo loco ubi appare¬
re uoluisti. in circuitu diffunderetur. Tu
qudem in illo loco de nube ꝓpria intonu¬
ssi: sed acl rigandum in circuitu gentium
alias nubes misisti. Uere potens implesti qͦͦs
dxisti: ainodo uidebitis filium hominis ue.¬
mentem in nubibus cȩli. Potens es dñe: et
uertas tua in circuitu tuo. Sel eum cȩꝑit
ueritas tua in cireuitu tuo predicari
utiq fremuerunt gentes. et ppli mecdita¬

Expanded text:
promissi Dei, «ad confirmandas promissiones papromissi Dei, «ad confirmandas promissiones patrum:» sed non impleretur, «Gentes autem super misericordia glorificare Deum» , nisi illa veritas expanderetur, et ab illo loco ubi apparere voluisti, in circuitu diffunderetur. Tu quidem in illo loco de nube propria intonuisti, sed ad rigandum in circuitu Gentium alias nubes misisti. Vere potens implesti quod dixisti, «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus coeli» . «Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.» 10. Sed cum coepit veritas tua in circuitu praedicari, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ais iteligitur. Porro si uerum dictum
uit de ciõ magnitudiuis eiuis non est f¬
suun temanent qui sunt in cireuitu eꝰ.
quro loco nascit in una gente conuersaris
Suno loco erucifigi⁊ ex uno loco resur gere :
puno loco aclcȩlum ascenderes Ubi hoc fe.
incncuitu enis sunt gentes. Si ibi rema¬
et ubi ista fecit: non esset magnus et
arbilis in om̃s qui in cireuitu eius sunt.
lui uero ibi sic predicauit ut inde sui no¬
inis mitteret preclicatores ꝑ om̃s gentes.
go oibe terrarum. facienco mirabilia ꝑ
nos suos: factus est magnus et terribilis
aõs qui in circuitu eius sunt ¶ñe ds̃¬
ntutum quis similis tibi: Potetis es dñe:
t ueritas tua in cureuitu elio. Magna po¬
intia tua. Tu fecisti cęlum et terram: et
mia quȩ in eis sunt. Sed plus est miscdia
tuiquȩ exibuit ueritatem tuam in cireu.¬
ti tuo. Si enim ibi solum predicareris.
sinasci. ubi pati. ubi resurgere. unde as¬
indere uoluisti: impleta esset illa ueritas

Expanded text:
finitus intelligitur. Porro si verum dictum est de Deo, Magnitudinis ejus non est finis, qui remanent qui sint in circuitu ejusin uno loco nasci, in una gente conversari, in uno loco crucifigi, ex uno loco resurgere, ex uno loco ad coelum ascendere? Ubi hoc fecit, in circuitu ejus gentes sunt. Si ibi remaneret, ubi ista fecit, non esset magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt. Quia vero ibi sic praedicavit, ut inde sui nominis mitteret praedicatores per omnes gentes, toto orbe terrarum faciendo miracula per servos suos, factus est magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt. INTEtutum, quis similis tibi? Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.» Magna potentia tua; tu fecisti coelum et terram, et omnia quae in eis sunt: sed plus est misericordia tua, quae exhibuit veritatem tuam in circuitu tuo. Si enim ibi solum praedicareris, ubi nasci, ubi pati, ubi resurgere, unde ascendere voluisti; impleta esset illa veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Ieremias. belias. iobis filii di etinisis
muia predietores dĩ. Dixistis quas sid
me honuues esse putant. et in quibiss
dĩ me homines numerent: dicite eia
quemi me dicitis esse. Responclens pees
ꝓ om̃ibuse ꝓ unitate unus: tu es inqut¬

Expanded text:
Jeremias, Elias, Joannes, filii Dei; et nubes, quia praedicatores Dei. Dixistis quas nubes me homines esse putent, et in quibus filiis Dei me homines numerent: dicite et vos «quem me dicitis esse.» Respondens Petrus pro omnibus, pro unitate unus: «Tu es,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
nire debeamus. Non ista temꝑantia: udiuili
erit libicdo refrenancla. Non ista fortitucholll
nulla erunt mala tolerancda. Ergo abll
suit seriptum est. Mane astabo tibi: et contem¬
Aie. Et aucli quia ab hiuus actionis uirtutibꝰ
nillam contemplationem ibimus. Sequitur
ii qbunt a uirtutibus in iurtutem. Quam uir¬
atemn: Contemplancli. Quicl contem plancdie¬

Expanded text:
nire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla nire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla erit libido refrenanda. Non ista fortitudo, ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab hissicut scriptum est, «Mane astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia ab hujus actionis virtutibus, in illam contemplationem ibimus. Sequitur ibi, «Ibunt a virtutibus in virtutem:» quam virtutem? Contemplandi. Quid est, contemplandi
Abbreviated transcription (Latin):
linguarum: alii interpretatio sermonimnꝰ
et ab his uirtutibus imus in uirtutem. Lunn
uitutem : pm clĩ uirtutem et di sapiemtil
Ipse dat cdiuersas uirtutes in loco hoc. qui
om̃ibus uirtutibus necessariis in conualeis¬
nationis et utilibus. dabit unam uiraitins
ipsum. Nam et uirtutes agendȩ uitȩ nr̃e qui¬
tuor describuntur amultis: et inscriptum
inueniuntur. Prudentia dicitur: qua dnos¬
cimus inter bonum et malum Iusticia dictͥ
qua sua cuiq tribuimus: nemini quiequ̾a
debentes. secl om̃s diligentes. Temꝑantiadt
qua libidines refrenamus. fortitudo diectar
qua om̃ia molesta toleramus. Istȩ urtutesin
in conualle plorationis ꝑ gr̃am cliꝰ clantur nõ.
Ab his uirtutibus: unus in illam uirtutem.
Quȩ erit illa uirtus: nisi solius contemplatio¬
nis dĩ: Necessaria ibi non erit ista prudetu:
ubi nulla mala occursura sunt quȩ iutemis
Sed quid prtamus fr̃s: Non ista iusticia ul
nulla erit cuiusquam incligentia. euisubue¬

Expanded text:
linguarum, alii interpretatio sermonum, et ab his virtutibus imus in virtutem. Quam virtutem? Christum, Dei Virtutem, et Dei Sapientiam . Ipse dat diversas virtutes in loco hoc, qui pro omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes . Temperantia dicitur, qua libidines refrenamus. Fortitudo dicitur, qua omnia molesta toleramus. Istae virtutes nunc in convalle plorationis per gratiam Dei dantur nobis: ab his virtutibus imus in illam virtutem. Et quae erit illa virtus, nisi solius contemplationis Dei? Necessaria ibi non erit ista prudentia, ubi nulla mala occursura sunt quae vitemus. Sed quid putamus, fratres? Non ista justitia, ubi nulla erit cujusquam indigentia cui subve
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Muccliam diligit: quia michi primo sub¬
uenit. Ueritatem cliligit: ut creclenti det quod
ꝓmisit. Audi miscdiam et ueritatem in apło
paulo: prius saulo ꝑsecutore. In digebat misccłia:
et dixit in se factam. qui prius fui blasphemus
et ꝑsecutor et in iuriosus ⁊ sed misccłiam conse¬
cutus sum. ut in me ostenderet xp̃c iħs om̃em
longanimitatem in eos. qui credituri sunt illi
in uitam ȩternam: ut cum indulgentiam tan¬
torum scelerum acciꝑet paulus: nemo desꝑa¬
re posset donari sibi quecumꝙ peccata. Ecce
habes misccłiam. Noluit tunc ds̃ exercere ue.¬
ritatem: ut puniret peccantem. Et enim si
puniretur peccator: nonne ueritas esset:
Aut auderet dicere non cdebeo punirr: qui
non posset dicere non peccaui: Et si cliceret
non peccaui: cui diceret: Quem falleret:
Ergo primo cdns in eum misccłiam preroga.¬
uit: post miscdiam ueritatem. Audi illum
iam exigentem ueritatem. Primo ergo inquit
misccłiam consecutus sum: qui fui prius blas¬

Expanded text:
diam diligit, qua mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falleret? Ergo primo Dominus in eum misericordiam praerogavit; post misericordiam, veritatem. Audi illum jam exigentem veritatem. Primo ergo inquit: «Misericordiam consecutus sum, qui prius fui blas
Abbreviated transcription (Latin):
uiumc Ego dixi clii estis: et filii excelsi om̃s.
lait enim eis potestatem filios dĩ fieri. ille in
quem credimus pulcher sponsus: qui hic ꝓpter
afrimitatem nr̃am deformis apparuit: quia
udimnus eum inquit: et non habebat spetiem
nꝙdecorem. finita om̃i necessitate mortalitatis.
sciti est ds̃ apud dm̃. uerbum apud patrem.
ꝑ quod facta sunt omĩa: apparebit mundis cor-¬
gtatione illorum gaucliorum redit ad suspi.¬
nisa: uidet quid preuerit spe. et ubi adhuc
st re. Apparebit cdĩ dõrum in syon: hoc est un¬
de gaudebimus: ipsum in scła scłorum lauda¬
binus. Sel modo aclhuc tempus est orandi:
tempus deprecandi. Et si aliquantum gau-¬
dendi: sed adhuc in spe in peregrinatione
sumus in conualle plorationis sumus. Ad
huuis ergo loci gemitum rediens. dicit.
qne dsꝰ uirtutum exaudi precem meame auri¬
bus ꝑcipe ds̃ iacob: quia et ipsum iacob fecisti:¬
et de iacob isrł. Apparuit enim illi dĩ: et dic¬
tus est isrł uidens dm̃. udi ergo me ds̃ ia¬

Expanded text:
um? «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri , ille in quem credidimus, pulcher sponsus, qui hic propter deformitatem nostram deformis apparuit: quia «vidimus eum,» inquit, «et non habebat speciem neque decorem» . Finita omni necessitate mortalitatis, sicuti est Deus apud Deum, Verbum apud Patrem, per quod facta sunt omniagitatione illorum gaudiorum redit ad suspiria sua. Videt quid praevenerit spe, et ubi adhuc sit re. «Apparebit» tunc «Deus deorum in Sion:» hoc est unde gaudebimus; ipsum in saecula saeculorum laudabimus. Sed adhuc modo tempus est orandi, tempus deprecandi; et si aliquantum gaudendi, sed adhuc in spe: in peregrinatione sumus, in convalle plorationis sumus. Ad hujus ergo loci gemitum rediens dicit, «Domine Deus virtutum, exaudi precem meam; auribus percipe, Deus Jacob:» quia et ipsum Jacob fecisti de Jacob Israel. Apparuit enim illi Deus, et dictus est Israel , videns Deum. Audi ergo me, Deus Ja
Abbreviated transcription (Latin):
omimunionem generis humani⁊ ꝓpter abun¬
dutem affluentiam bonitatis suȩ: qui etiã
slm suum oriri facit suꝑ bonos et malos:
t plut suꝑ iustos et iniustos. Tanta dat ma.¬
ls et tibi nichil seruat: Falsum est quod tibi
ꝓnisit: Seruat. securus esto. Qui misertus est
tui cum esses impius: deserit te cum factus
es pius: Qui peccatori donauit mortem filii
sur quid seruat saluato ꝑ mortem filii sui ͤ
Securus ergo esto. Tene debitorem: quia
eredidisti ꝓmissorem. Dñs non priuabit bonis
anbulantes in innocentia. Ergo quid nobis
nstat in torculari: in afflictiones in re dura:
in presentia uitȩ ꝑiculose : Quid nobis restat
ut illuc ꝑueniamus: Dnẽ dĩ uitutum: bea¬
tus homo qui sꝑat in tes¬

Expanded text:
communionem generis humani, propter abuncommunionem generis humani, propter abundantem affluentiam bonitatis suae; qui etiam solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Tanta dat et malis, et tibi nihil servat? Falsum est quod tibi promisit? Servat; securus esto. Qui misertus est tui, cum esses impius; deserit te, cum factus es pius? qui peccatori donavit mortem Filii sui, quid servat salvato per mortem Filii sui? Securus ergo esto. Tene debitorem, quia credidisti in promissorem. «Dominus non privabit bonis ambulantes in innocentia.» Ergo quid nobis hic restat in torculari, in afflictione, in re dura, in praesentia vitae periculosae? quid nobis restat, ut illuc perveniamus? «Domine Deus virtutum, beatus homo qui sperat in te
Abbreviated transcription (Latin):
priuabit bonis ambulantes in in nocentia.
Quare ergo homines non uultis tenere inmnoctti¬
amr nisi ut habeatis bona: Non uultis tentt
innocentiams ut non recdclat quod illi asi.¬
natur: urum uult habere: et ꝑclit iinoci¬
tiam. Quid lucratur: qui dampnificaturꝰ
Habet lucrum auri: passus est clampnum
duimꝰ plenam auro habueris. diues eris si
aisidueris pienium innocentia. pauꝑ er̃is.
Qd fec bona desilerans modo: in egestate.
atibulatione in conualle ploratiomis. in p̾s¬
sra in temptationibus. serua in nocentiam.
Eit enim postea etiam bonum tuum. quod
anderas: requies: ȩternitas⁊ immortalitaso
apasibilitas erit postea. Ipsa sunt bona
que seruat cdĩ iustis suis. Nam bona quȩ
nado desideras ꝓ magno. ꝓpter quȩ uis esse
pcens. et non in nocens: adtencle illa quȩ
harant. qui talibus abundant. Uides diui¬
uis apud latrones: apucd impiosi apud sce.¬
lratos: apud turpes: apud flagiosos et faci¬
mnosos: uides diuitias. Dat ds̃ illis ista ꝓpter

Expanded text:
privabit bonis ambulantes in innocentia.» Quare ergo homines non vultis tenere innocentiam, nisi ut habeatis bona? Non vult tenere innocentiam, ut non reddat quod illi assignatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum incam plenam auro habueris, dives eris: si cor habueris plenum innocentia, pauper eris? Sed ecce bona desiderans, modo in egestate, in tribulatione, in convalle plorationis, in pressura, in tentationibus, serva innocentiam. Erit enim postea etiam bonum tuum quod desideras; requies, aeternitas, immortalitas, impassibilitas erit postea: ipsa sunt bona quae servat Deus justis suis. Nam bona quae modo desideras pro magno, propter quae vis esse nocens, et non innocens, attende illa qui habeant, qui talibus abundant. Vides divitias apud latrones, apud impios, apud sceleratos. apud turpes; apud flagitiosos et facinorosos vides divitias: dat illis Deus ista propter