comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fici oculi eius auino: & dentes er
candidiores lacte. Uides quomis
historialem intellectũ. erga fire
precipuȩ amputat: & absciditͥ
enĩ adhuc contentiose agentes
cere uelimus quia gratificatise
respondebimꝰ et qualitati lactls
latis. inquo aduersũ ueritat̃¬
denter non est agendũ:S l
redeamus. Gratifici inquit al
nos quosq fidelium: & diuerl
gularit̃ membra nominatu s
quod unusqiuisq omĩ eccłȩ corpori
segendit officium. Erunt enĩ pedes
rns qui currunt ad faciendã pacẽ:
quipgunt ad subueniendũ his qui
inecesitate st̃ positi. Erunt manꝰ
quȩ auxilium indigentib ferunt:
que inualidis adminiculũ porrigt̃
scerunt et oculi xp̃i. qui scientiȩ
seut in eugłio scriptũ est. Lucerna
corporis tui: est oculus tuus. Grati¬
fici ergo sunt oculi isti. Sermo enĩ
scientiȩ salȩ conditus est: ut det
gram audientib. Non ergo ꝓ hoc
solo gratificus dr̃. qui scientiȩ ser-¬
monem ministrat: s quã habet in

Expanded text:
it, oculi ejus a vino, et dentes ejus candidiores lacte . Vides quomodo Historialem intellectum, erga finem praecipue, amputat et abscindit? Si enim adhuc contentiosius agentes dicere velimus, quia gratifici suntrespondebimus, et qualitate lactis, prolatis? In quo adversum veritatem non est agendum impuredeamus. Gratifici, inquit, odignos quosque fidelium, et diversa singulariter membra nominari, pro eo quod unusquisque omni Ecclesiae corpori dependit officium. Erunt enim pedes Christi, qui currunt ad faciendam pacem, qui pergunt ad subveniendum his qui in necessitate sunt positi. Erunt manusquae auxilium indigentibus ferunt, quae invalidis ad adminiculum porriguntur. Sic erunt oculi Christi qui scientiae sicut in Evangelio scriptum est, Lucerna corporis tui est oculus tuus . Gratifici ergo sunt oculi isti: Sermo enim sapientiae sale conditus est, ut det gratiam audientibus. Non ergo pro hoc solum gratificus dicitur, quia scientiae sermonem ministrat, sed quod habet in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i quã lauatur in uino. merito eiꝰ
intelligit᷑ eccła: quã ipse sibi mun-¬
aauit sanguine suo. non habentem
maculã aut rugam. Non enĩ in-¬
quit apłs argento uł auro redẽp¬
ti estis: s precioso sanguine unige¬
niti adeo. In huiꝰ enĩ sanguinis ui¬
no. idest lauacro regenerationis: a
xp̃o lauat᷑ eccła. Con sepelimur enĩ
ꝑbaptismũ in morte: & in sanguine
ipsius idest in morte baptizamur:
In sanguine aut̃ quẽ admodum a-¬
mictũ lauit: uidendũ est. Amictꝰ
ꝓpinquior quedã uł secretior corpo¬
ris uestis. uidetur ẽẽ: quã stola. Hi
ergo qui prius ꝑlauaerũ loti. stola
eius fuerint effecti: postea quã ad
sacramentũ sanguinis uuȩ per-¬
uenerint. uel interioris mistens
cramenti huius cȩperit capere
nem. Agnita namq et intellat
uirtutȩ sanguinis uerbi dei: qu¬
to capatior effecta fuerit animi
tanto purior fit & lauat᷑ cotidi
scientiȩ ꝓfectũ: et iungens se iu

Expanded text:
Christi, quae lavatur in vino merito ejus Christi, quae lavatur in vino merito ejus intelligitur Ecclesia, quam ipse sibi mundavit sanguine suo, non habentem maculam et rugam . Non enim, inquit Apostolus, argento vel auro redempti estis, sed pretioso sanguine Unigeniti a Deo . In hujus ergo sanguinis vino, id est, lavacro regenerationis, a Christo lavatur Ecclesia. Consepelimur enim illi per Baptismum in morte et sanguine ipsius, id est, in morte ipsius baptizamur. In sanguine autem uvae, quomodo amictum suum lavet, videndum est. Amictus, propinquior quaedam, vel secretior corpori vestis videtur esse quam stola. Hi ergo qui prius per lavacrum loti, stola ejus fuerant effecti, posteaquam ad sacramentum sanguinis uvae pervenerunt, veluti interioris mysterii, acramenti hujus coeperit capere rationem. Agnita namque et intellecta virtute sanguinis, virtute verbi Dei, quanto capacior effecta fuerit anima, tanto purior fit, et lavatur quotidie ad scientiae profectum: et jungens se Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ gerunt: s et inhis quȩ sperant
et credunt. futurã consũmationem
salutis expectant: in quo quasi ad qua¬
dam pacientiȩ arborem spe uincti et
confirmati. tẽptationũ ꝓcellas ac turbi¬
nes ferunt. Qđ de historiali uida inter¬
pretari nulla mͥ ratio uidet᷑ posse per¬
mittere: nisi iudaicis fabulis annu¬
entes. putemus ita posse intelligi.
pro eo quod dicunt partẽ tribus
uidȩ quã in terrȩ hereditate susce-¬
pit. ita eẽ refertã uineis: ut tanquã
nullo alterius generis existo uirgul¬
to tante ẽẽ uitis copia uideat᷑ : ut
ne animai qͥdem alligandi ad aliud
genus arboris detur facultas. S hȩc
ut diximꝰ iudaica magis cõmenta
uidebunt᷑: nob aut̃ mistica. plus
etiam si sola sit placeat expositio. La¬
uabit in uino stolam suam: et insan-¬
guine uuȩ amictũ suum. Uidebun-¬
tur & hȩc quantũ ad historicam ex
significare. S nobiliorem sensum.
mistica ꝓducit expositio. Nam stola

Expanded text:
quae egerunt, sed et in his quae sperant quae egerunt, sed et in his quae sperant et credunt futura, consummationem salutis exspectant: in quo quasi ad quandam patientiae arborem, spe vincti ac confirmati tentationum procellas ac turbines ferunt. Quod de Historiali Juda interpretari, nulla mihi ratio 12 videtur posse permittere, nisi si Judaicis fabulis attendentes, putemus ita posse intelligi pro eo quod dicunt, partem tribus Judae, quam in terrae haereditatem suscepit, ita esse refertam vineis, ut tanquam nullo alterius generis existente virgulto, tanta esse vitis copia videatur, ut ne animal quidem alligandi ad aliud genus arboris detur facultas. Sed haec, ut diximus, Judaica magis commenta videbuntur; nobis autem Mystica plus, etiam si sola sit, placeat exposito. 5. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum . Videbuntur et haec tantum ad Historicam expsignificare; sed nobiliorem sensum Mystica producit expositio. Nam stola
Abbreviated transcription (Latin):
situm: & supra quẽ nemo nisi ipse pri¬
mus insederat. Pullus uero asine sue.
hii qui priori popło qui nunc infigura
asinȩ nominat᷑ electi st̃ ad salutẽ: de
quib ꝓpħa dicit. Si fuerint filii isrł sic̃
arena maris: reliquiȩ saluȩ fient. Ab¬
iecta gͦ asina quȩ onus legis in infideli¬
tate portare maluit: pullus ex ipsa
natus eligitur. idest nouellus ex uẽti
ꝑfidem ppłs asciscitur: ac ppło ex gen¬
tibus sociat᷑. Uitis ergo xp̃s ex ea parte
dr̃. qua naturã suscepit humanã: ad
quã ds̃ uerbũ. pullũ suum alligat.
idest ppłm suum coniungit et sociat
ei conuersationi quã ipse exegit incar¬
ne: ut imitatione ipsius. pullus qui ad
ipsam alligatus est. efficiatur cũ illo &
filius dei. &. coheres xp̃i. Palmitẽ uero
de quo ininiciis quid significaret ex
et confirmat᷑ a lapsu: quo adminicło
fretus. uentos. ac turbines contẽpnit
et respuit. Futuroꝵ bonoꝵ indicat
spem: quia fideles quiq ñ solũ in his

Expanded text:
situm, et supra quem, nisi ipse primus, nemo insederat . Pullus vero asinae suae est, qui ex priore populo, qui nunc in figura asinae nominatur, electi erant ad salutem, de quibus Propheta dicit: Si fuerint filii Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Abjecta ergo asina, quae onus Legis in infidelitate portare maluit, pullus ex ipsa natus eligitur, id est, novellus ex veteri per fidem populus adsciscitur, ac populo ex Gentibus sociatur. Vitis ergo Christus ex ea parte dicitur, qua naturam suscepit humanam, ad quam Dei verbum pullum suum alligat, id est, populum suum conjungit et sociat ei conversationi, quam ipse exegit in carne: ut imitatione ipsius, pullus qui ad ipsum alligatus est, efficiatur cum illo et filius Dei, et cohaeres Christi . Palmitem autem, de quo initio, quid significaret, exet confirmatur a lapsu quo adminiculo tutus, ventos ac turbines contemnit et respuit futurorum bonorum indicat spem, quia fideles quique non solum in iis
Abbreviated transcription (Latin):
gelium uingitur xp̃o. S et moralis nob̃
in hoc ita tractabit᷑ locus. Ruben inter¬
pretatus est amaiorib filius qͥ uidetur:
hoc ẽ uisibilis & carnalis: ipse credo. de
quo dicit apłs. Primꝰ homo de terra ter-¬
homo corrũpit᷑ : s qͥ intus est renouat᷑:
hunc eundemq qͥ uidet᷑. exteriorem
hominẽ appellans. Et iterũ dicit. qͥa¬
ñ pͥmo qđ sp̃ale est: s qđ animale est:
Primo gͦ om̃is homo in hoc mundo car¬
nalit̃ uiuit : & scđm carnẽ mouetur:
et primꝰ est carnalis motus. in concu¬
piscentia libidinis. Qui cũ prime iuuen¬
tutis tempꝰ obsederit: durũ & temera¬
rium simul & lasciuum uiuenẽ red¬
dit: ascendentẽ etiã suꝑ cubile patris
et polluentẽ thoꝵ pat̾nũ: idest etiam
p̃cepta & monita naturalis legis quȩ in
nob̃ est. qđ nunc paternꝰ thorus dicit᷑
p̃uaricantẽ. E st enĩ intra nõs lex quedã
naturalis. quȩ arguit unũquẽq pec¬

Expanded text:
gelium jungitur Christo. 3. Sed et Moralis nobis gelium jungitur Christo. 3. Sed et Moralis nobis in hoc ita tractabitur locus. Ruben interpretatus est majoribus, filius qui videtur, hoc est, visibilis et carnalis: ipse credo, de quo dicit Apostolus, Primus homo de terra terhomo corrumpitur; sed qui intus est, renovatur . Hunc eundem qui videtur, exteriorem hominem appellat. Et iterum dicit: Q quod spiritale est, sed quod animale est primum . Ergo omnis homo cum in hoc mundo carnaliter vivit, et secundum carnem movetur: et primus est carnalis motus in concupiscentia libidinis, cui jam primae juventutis tempus obedierit, durum et temerarium simul, et lascivum hominem reddit, ascendentem etiam super cubile patris et polluentem thorum paternum, id est, etiam praecepta et monita naturalis legis, quae in nobis est quod nunc paternus thorus dicitur praevaricantem. Est enim intra nos lex quaedam naturalis, quae arguit unumquemque pec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris ppłi iudeoꝵ ferre posse ꝑsonã:
qͥo pͥmogenitꝰ est &. initium filioꝵ:
sicut & ꝓpħa dicit. Isrł. pͥmogenitꝰ ñs.
Primũ nãq illis data st̃ eloquia dei:
Qd aut̃ durus fuerit ille ppłs & teme-¬
rarius: scripturȩ denuntiant. Dicit
eñi de eis ꝓpħa. Om̃e qđ loquit᷑ ppłs
hic: durũ est. Et item alibi. de ipsis
dicit. Uos semꝑ dura ceruice: & incir¬
eũcsi corde. Patri uͦ deo inrogauit
inurias: cũ conuertit ad eũ dorsũ
Et ñ faciem suam. Thoꝵ aut̃ concu¬
bine polluit qđ ascendit: idest legẽ
leceris testam̃ti quã sepe p̾dicando
naulauit. Qđ̃ aut̃ in concubinȩ ꝑsona
lex ueteris testam̃ti ponat᷑: paulus
ilseuit dicens. Abrahã dduos filios
babuit: unũ de ancilla. et unũ de
łboa hecaut duo testam̃ta. In quo
agar quȩ concubina fuit: inueteris
testam̃ti ponit᷑ tẏpo. Una et enĩ erat
ꝑfecta colũba genitrici suȩ: quȩ uirgo.
casta. regina. sponso regi ȩccła ꝑeuan¬

Expanded text:
sonam, qui et primogenitus est, et initium filiorum sicut et Propheta dicit: Israel primogenitus meus . Primis namque illis data sunt eloquia Dei. Quod autem durus fuerit ille populus et temerarius, Scripturae denunciant: dicit enim de eis Propheta, Omne quod loquitur populus hic, durum est . Et item alibi de ipsis dicit: Vos semper dura cervice, et non circumcisi corde . Patri vero Deo irrogavit injurias, cum convertit ad eum dorsum suum, et non faciem suam . Thorum autem concubinae polluit, quem ascendit, id est, legem veteris Testamenti, quam saepe praevaricando maculavitlus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: haec autem sunt Testamenta , in quo Agar, quae concubina fuit, in veteris Testamenti ponitur typo. Una etenim erat perfecta columba 26 genitrixve, quae virgo casta, regina sponso regi, Ecclesia per Evan
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. alienigena fuisse. & ꝑant
Statim ergo ut hoc factũ est. as
defecit dux defemorib iudȩ.:a¬
nit ille cui erat regnũ repostii:
quo quomꝰ gentes sperent. auis
fides et eccłarũ docet ꝓpagatio
posita aut̃ dicuntur ea.que ops¬

Expanded text:
scribit, alienigena fuisse, et per repsisse. Statim ergo ut hoc factum est, et ut defecit dux de femoribus Judae, advenit ille cui regnum repositum, in quo, quomodo Gentes sperent, Evangelii fides et Ecclesiarum docet propagatio. Reposita autem dicuntur ea quae op
Abbreviated transcription (Latin):
isrł pater eoꝵ. qͥa odibilem me fecistis
in hoc mundo. Maledictũ eoꝵ furori.
temeritatiq in p̃cat᷑: &. diuidendos
sis leuitas & sacerdotes futuros. qͥ sortẽ
de his explanatio talis mͥ quedã posse
uidet᷑ aptari: qđ symeon & leui. scri¬
barũ & phariseoꝵ iudaici ppłi possint
ferre ꝑsonã: de quib dictũ est. quia
consilium fecert̃ scribȩ & pharisei ut
iħm tenerent. De quo consilio dicit
sc̃s: qͥ mente dm̃ uidebat. In consiliũ
Non inquit inmittant᷑ uiscera mea:
Non tibi hoc uidet᷑ dicere. mundus
ego asanguine iusti huiꝰ: mundus
ego a sentencia quã decernitis aduer-¬
sus in nocentẽ: Qa inira sua inquit
homines occidert̃: cũ certũ sit ante
passionẽ dñi neminẽ credentium ẽẽ
punitũ: nisi forte qͥs ipsis asscribat.
etiã sanguinẽ ꝓpħarũ: quia & dñs
dicit. qđ a sanguine abel iusti. usq
ad sanguinẽ zachariȩ. omĩs qͥ effusus¬
ẽ sanguis iustoꝵ ab ista generatione
requiretur. S uideamus neforte

Expanded text:
Israel: Quia odibilem me fecistis in hoc mundo . Maledictum ergo eorum furorem temeritate imprecatur, et dividendos sis Levitas et Sacerdotes futuros, qui sortempiritalis autem de his explanatio talis mihi quaedam posse videtur aptari, quod Symeon et Levi Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi possint ferre personas, de quibus scriptum 27 est: Quia consilium fecerunt Scribae et Pharisaei, ut tenerent , de quo consilio nunc dicit sanctus, qui mente Deum videbat: In consilium non, inquit, invitentur viscera mea. Non tibi hoc videtur dicere, Mundus ego a sanguine justi hujus : mundus ego a sententia, quam decernitis adversum innocentem? Quia in ira sua, inquit, homines occiderunt, cum certum sit ante passionem Domini, nominem credentium esse punitum: nisi forte quis ipsis adscribat etiam sanguinem Prophetarum. Quia et Dominus dicit, Quod a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae , omest sanguis justorum, ab ipsa generatione requiratur. Sed videamus, an forte et
Abbreviated transcription (Latin):
tripertitus iste motus tocius al
designari: in quibus seruat prus
Secundam irȩ uel furoris spes
tenet simeon: qui & ipse exfuroris eiꝰ
amnonstrat᷑ obꝓbrio. Terciam formam
notus in racionabilis tenet leui: cui
etiam legem seruare ꝑmissum ẽ. Has
qͥmis species uidetur mͥ omĩs prope
anma quȩ in hunc mundũ uenit.
primis motibus culpabiliter agere:
is quo peccatoꝵ uiciis pregrauata.
et maloꝵ societate fessa. ad locũ possit
penitentiȩ peruenire:
udas enĩ posthec sequitur. qͥ purget
confesionis peccata: quia udas confes¬

Expanded text:
tripartitus iste motus animae designari, in quibus servat primaSecundam irae vel furoris speciem tenet Symeon, quae et ipsa ex furoris ejus demonstratur opprobrio. Tertiam formam motus rationabilis tenet Levi, quippe cui etiam legem servare commissum est. Has ergo tres species videtur mihi omnis prope anima, quae in hunc mundum venit, primis motibus culpabiliter agere, usquequo peccatorum vitiis praegravata, et malorum satietate defessa, ad locum possit poenitentiae pervenire. Judas enim post hoc sequitur, qui purget confessione peccata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłiis. Soluite templũ hoc a
intrib dieb suscitabo illud. Hoc ui
dicebat: de tẽplo corporis sui. Qui
por. et tante patris & filii unitat
in discretionis attonitus. dicit. Que
suscitabit eum: Non deficiet pͥn
ex iuda. neq dux de femoribus d
usq quo ueniant ea quȩ reposti

Expanded text:
te templum hoc, et ego in tribus diebus suscitabo illud: hoc autem dicebat de templo corporis sui . Quia stupore tantae Patris et Filii unitatis, atque indiscretionis attonitus dicit, Quis suscitabit eum? 3. Non deficiet Princeps, ex Juda, neque dux de femore ejus, usque quo veniant e
Abbreviated transcription (Latin):
primo est: quod
insingulis qͥbusq
locis. ubi script᷑a
de duodecĩ. patri-¬
archis cõmemorat:
multa sit in ipsa
ordinis conscriptione diuersitas. Alius
ordo est. inipsa eoꝵ natiuitate conscri-¬
ptus: alius cũ in terra egypti una cũ
patre suo isrł. & sõbole posteritatis re-¬
ferunt᷑ intrare: alius nunc. cũ bene-¬
dictiones obituri parentis excipiunt:
alius cũ egresse de egypto tribus. uel
indeserto cõmemorant᷑ aliquid agn
uł terrã reꝓmissionis ingressȩ. inm¬
te gebal ꝓbenedictionib & maleditt¬
nibus statuunt᷑: alius etiã cũ diuis
t̃re hereditatis sorte suscipiunt. Et
tantũ ordo iste uariat᷑: ut interduo
qͥdã ex ipsis nec asscripti inueniant
numero. Qđ utiq certũ est non ali

Expanded text:
primo, quod in singulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemorantur aliquid agere , vel terram repromissionis ingressae, inte Gebal pro benedictionibus et maledictionibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ꝓpositũ non ẽ. nisi ea tantũ
dictionib quas mortis tẽpore apar
suscipiunt continent᷑. Quȩ quidn
benedictiones ex eo fortasse solũmor
appellari potert̃ qđ in nouissimis ue
et hȩc locutus est illis pat̃ eoꝵ. & bẽ¬
nedictionẽ conuocat: s ita scriptis
uocauit aut̃ iacob filios suos. & dis
congregamini ut annuntiem uol
occursura st̃ uob̃ in nouissimis ais
qđ utiq magis ꝓphetiam signiis
ꝑquã quȩ eis euentura st̃ presigs¬

Expanded text:
positum non est, nisi ea tantummnedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benbenedictionem vocat, sed ita scriptum est: Vocavit autem Jacob filios suos, et dixit: Congregamini ut annunciem vobis, quae occursura sunt vobis in novissimis ; quod utique magis Prophetiam significat, per quam quae eis eventura sint praesig
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. uł etiã quedã ab eis gesta
subicit: ita ut benedictiones ue
locũ seruent: ꝓphetia uero mle
A urtus mea: et initium filioꝵ meoꝵ
Durus in conuersatione. & temerarius:
contumelias in rogasti. Tanquã aqua
ñ eferuescas: ascendisti enĩ suꝑ cubile
patris tui. Tũ polluisti: ubi ascendisti.
hicest hystoria neminem latet: qͦmͦ
riben in concubinã patris efferbuerit
fiama libidinis: &. pat̾nũ maculauerit
thioꝵ. d qđ ininitiis laudis ei aliquid
uidet᷑ ad scrib̃e. dicens tu uirtꝰ mea: id¬
erco. ut grauius notet᷑ incrimine: qͥ
cũ uirtꝰ patris hab̃et᷑ & initium filioꝵ.

Expanded text:
el etiam quaedam ab eis gesta subjicit, ita ut benedictiones Historiae locum servent: prophetia vero Mysticum, tu virtus mea, et initium filiorum meorum, durus conversatione, et durus, temerarius: contumelias irrogasti, tanquam aqua non effervescas. Ascendisti enim super cubile patris tui, tunc polluisti thorum, ubi ascendisti . Incesti historia neminem latet, quomodo Ruben in concubinam patris sui efferbuerit flamma libidinis, et paternum maculaverit thorum . Sed quod in initiis, laudis ei aliquid videtur adscribere, dicens, Tu virtus mea, idcirco 25 ut gravius notetur in crimine, qui cum virtus patri
Abbreviated transcription (Latin):
ecce nunc tempꝰ acceptũ: sclus
salutem gentib inferendam. Si uero
quis in om̃ib cupiat cursũ utruisq
cipositionis aptare: potest extorquere
princeps exiuda. idest hic qui post
resurrectionẽ eius ȩccłarũ princeps
ordinet᷑: ꝙ dux de femorib eiꝰ. Duces

Expanded text:
Ecce nunc tempus acceptum , scilicet ad salutem Gentibus conferendam. Si vero quis in omnibus cupiat cursum utriusque expositionis aptare, potest extorquere Princeps ex Juda, id est, hi qui post resurrectionem ejus, Ecclesiarum principes ordinantur: Et d
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste recubuisse & dormisse: dictum
de passione mortis ostendit᷑. S uideamꝰ:
quare ut leo. & ut catulus leonis dor¬
mit. De catuli quidem somno. iã suꝑiꝰ
dictũ est: qđ ualde conuenient̃ aptari¬
noctib in corde t̾rȩ sepultus. somnũ
mortis impleuit. Ut leo aut̃: hoc modo
debere intelligi arbitror. Mors xp̃i:
obpressio & triumphus demonũ fuit.
Omnem namq predam quã leo ille
contrarius inuaserat: ꝓstrato homi¬
ne & deiecto. hic leo eripuit: deniq
rediens abinferis & ascendens in altũ.
captiuã duxit captiuitatẽ. Hoc ergo
modo & somno suo. leo fuit uincens
omã. & debellans: & destruxit eum
qui habebat mortis imperium:ons
catulus leonis die tercia suscitat᷑.
suscitabit eum: Recte quasi inqͥn

Expanded text:
nifeste recubuisse et dormisse, dictum nifeste recubuisse et dormisse, dictum de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adanoctibus in corde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic leo noster eripuit: denique rediens ab inferis, et ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Hoc ergo modo, et in somno suo leo fuit vincens omnia et debellans, et destruxit eum, qui habebat mortis imperium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquir
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine & uirtute significet: quiq
uirtutis confidentia recubet. & qͥescat
ut leo & ut catulus leonis: nec eum au¬
sus sit aliquis suscitare. dũ ꝓmagnitu¬
dine uirium & potentia belloꝵ. susci¬
tare eum nullus aideat ad prelia:S
multo conuenientius aptabitur huic
loco mistica exp̾ositio: in qua catulus
etiam phisicus designat᷑. Nam phisiolo-¬
gus de catulo leonis hȩc scribit: qđ cũ
fuerit natus. tribus dieb & trib noctib
dormiat: tũ deinde patris fremitu uł
mugitu. tanquã tremefactus cubilis
locus. suscitet catulũ dormientẽ. Iste
ergo cãtulus ascendit ex germine. Ex
uirgine enĩ natus est: non ex semine. s
ex uirgine. Absq concubitu uiri. &
absq semine naturali nascitur xp̃s.
uelut uirgultũ siue ramꝰ: in quo ma¬
nifestissime & ueritas carnis assumpte
ex uirgine. declarat᷑: et in sacro sancto
seminis. excusatur. Recumbens dormi-¬
sti sicut leo: & sicut catulus leonis. Ma-¬

Expanded text:
fortitudine et virtute significet: quique fortitudine et virtute significet: quique virtutis confidentia recubet et quiescat, ut leo et ut catulus leonis; nec eum ausus sit aliquis suscitare, dum pro magnitudine virium, et potentia beatorum suscitare eum nullus audeat ad praelia. Sed multo convenientius aptabitur huic loco mystica expositio, in qua catulus etiam τροπικῶς designatur. Nam Physiologus de catulo leonis haec scribit, Quod cum natus fuerit, tribus diebus ac tribus noctibus dormiat: tum deinde patris fremitu vel mugitu, tanquam tremefactus cubilis locus, suscitet catulum dormientem. Iste ergo catulus ascendit ex germine: ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virgine absque concubitu virili, et absque semine naturali Christus. Velut virgultum, sive ramus, 9 in quo manifestissime et veritas carnis adsumtae ex Virgine declaratur in sacrosancto  humani seminis excusatur. Recumbens dormisti ut leo, et sicut catulus leonis. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
orent te. filii patris tui. Tunc enĩ eum
et sp̃m ad obtionis acceperint: in quo
clamant abba pater. Nemo enĩ dicit
paulo diirius refertur adiudam: nisi
abusiue dicamus adoratores eẽ. quasi
reges afr̃ibus suis: idest aceteris contri-¬
biilibus filios uda. Catulus leonis iuda:
non iam concluidim᷑: s pene iam exclu-¬
dimur. Nam catulũ leonis si ponamꝰ
iudam dici posse. ꝓuirtute bellandi:
quomͦ exponitur qđ degermine eius
dicit᷑ ascendisse: germen aut̃ hic. in
greco saac⁊ ω N. dicit: qđ magis uir¬
gultũ. uel ramus rectius interp̃tatur:
qui de radice repullulare uł de ipso ro-¬¬
bore arboris solet. Ex quo ergo uirgulto
uł ex quo ramo udas ascendisse dr̃. uel
quomͦ recumbens dormisse ut leo. et
ut catulus leonis. ita ut querat᷑ quis eũ
suscitet: nisi forte aliquis uim faciens
uelit ita asseuerare ex germine ꝓcessisse
uidam. idest ut suꝑius diximꝰ uel ex
uirgulto uł ex ramo qđ de ipsa patris

Expanded text:
orent te filii patris tui. Tunc enim cum orent te filii patris tui. Tunc enim cum et spiritum adoptionis acceperunt, in quo clamant, Abba pater . Nemo enim dicit paulo durius refertur ad Judam, nisi abusive id dicamus, adoratos esse 8 quasi reges, a fratribus, id est, suis caeteris contribulibus, filios Juda. 2. Catulus leonis Juda, non jam concludimur, sed pene excludimur; nam catulum leonis si exponamus, Judam dici posse pro virtute bellandi, quomodo exponetur, quod de germine filius dicitur ascendisse? Germen autem hic in Graeco βλαστὸν dicitur, quod magis virgultum, vel ramus recte interpretatur, qui de radice repullulare, vel de ipso robore arboris solet. Ex quo ergo virgulto, vel ex quo ramo Judas ascendisse dicetur, vel quomodo recumbens dormisse ut leo, et ut catulus leonis, ita ut quaeratur, quis eum suscitet? Nisi forte aliquis vim faciens, velit ita adseverare: Ex germine processisse Judam, id est, ut superius diximus, ex virgulto vel ex ramo, quod de ipsa patris
Abbreviated transcription (Latin):
ergo. Iuda: te collaudant fr̃s tui. Ma-¬
nus tuȩ suꝑ dorsũ inimicoꝵ tuoꝵ:
Iotest hoc uł ad ipsũ iudã. uł ad eos
qui exipsius uidentur esse proieniȩ
referri: qui regnũ gentis ipsius mini¬
strantes. inimicoꝵ terga domuerunt:
Sedd & in xp̃o competenter accipit᷑:
qui afr̃ibus suis idest ab apłis quos
ipse fr̃s in eugłio nominauit. merito
colaucatur. Inimici uero eiꝰ suꝑ quoꝵ
dorsa manus eius est: illi intelligunt᷑.
quos pater ꝓmittit sub pedib se eius
donec ponã inimicos tuos sub pedibus
tuis. Sunt ergo inimici. donec incre¬
duli sunt & infideles: & ideo ceduntur
intergo. Qui postea quã conuersi fue-¬
rint. efficiuntur fr̃s: ce collaudant eũ
qui eos in adoptione patris uocatos
sbi. & coheredes fecit &e fr̃s. Bene aut̃
ii qui adorabant ydola. terga da
sua. et non faciem. hȩc ergo dorsa cȩdit.
ut conuersi aliquando terga dent ydolis:
et faciem erigant ad dm̃: &e. faciant hoc.
qđ in consequentib scriptũ est. Et ad¬

Expanded text:
A, te collaudent fratres tui. Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Potest hoc vel ad ipsum Judam, vel ad eos qui ex ipso videntur esse progeniti Reges, referri: qui regnum gentis illius ministrantes, inimicorum terga domuerunt. Sed et in Christo competenter accipitur, qui a fratribus suis, id est, ab Apostolis, quos ipse fratres in Evangeliis nominavit , merito collaudatur. Inimici vero ejus, super quorum dorsa manus ejus est, illi intelliguntur, quos Pater promittit se sub pedes ejus ponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Sunt ergo inimici, donec increduli sunt et infideles, et ideo caeduntur in tergo, qui posteaquam conversi fuerint, efficiuntur fratres, et collaudant eum, qui eos in adoptionem Patris vocatos, sibi et cohaeredes fecit et fratres. Bene autem enim qui adorabant idola, terga dabsua, et non faciem . Haec ergo dorsa caedit, ut conversi aliquando terga dent idolis, et faciem erigant ad Deum, et faciant hoc quod in consequentibus scriptum est: Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
buti misteriis: si uerbũ carofacti
habitat in uob̃: cognoscite quȩ du¬
ignoretur. Agnoscite qͥa figures
quȩ indiuinis uoluminib serp
sunt: & ideo tanquã sp̃ales. & non¬
telligite. quȩ dicunt᷑. Si eñi qual
carnales ista suscipitis: ledunt ius

Expanded text:
riis, si Verbum caro factum habitat in vobis, agnoscite quae diignoretur. Agnoscite quia figurae sunt, quae in divinis voluminibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et notelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnal
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ syon. Hec in illis impleta siunt.
montẽ dĩ uiuentis: &e ad euutatem
geloꝵ. S et alibi idem apłs dict¬
uerba recusare. Si uͦ uerb apł̃i fides
et ierłm cȩlestẽ ẽẽ credimus ad typũ
terrenȩ huiꝰ : et quȩ scripta uident
de hac terrena. ad illã cȩlestẽ ierimn
rectius sp̃ali intelligentia confermꝰ
Accessimus gͦ sicut paulus diet ad
cȩlestem ierłm: sine dubio et ade¬
lestem uideã. & sicut illi de terrest
is qui accessimus ad montẽ dei. et ad
ssia regna. necesse ẽ ut expellamus
e hs contrarias potestates. et sp̃alia ne-¬

Expanded text:
montem Sion. Haec in illis impleta sunt. montem Dei viventis, et ad civitatem gelorum . Sed et alibi idem Apnostra recusare. Si vero verbis Pauli fides em coelestem esse credimus, ad typum terrenae hujus. Et quae scripta videntur de hac terrena ad illam coelestem rectius spiritali intelligentia conferemus. Accessimus ergo sicut Paulus dicit ad coelestem Jerusalem, sine dubio ad coelestem Judaeam. Et sicut illi de terrestr, qui accessimus ad montem Dei, et ad regna coelestia, necesse est ut expellamus de eis contrarias potestates, et spiritalia ne
Abbreviated transcription (Latin):
ran. Aseroth. interpretat᷑ domꝰ ꝑfecta
purgata est. ad omib ꝑfectis. et uenit
inpharan: qđ interpretat᷑ os uisibile.
qđ uerbũ caro factũ est. et inuisibilis.
uisibilis effectus: et hoc significari qđ
postea quã finisset ꝑfectio om̃ĩũ. quȩ
erga illũ ppłm gerenda fuerant: tẽ

Expanded text:
. Aseroth interpretatur domus perfecta. purgata est, a domibus perfectis, et venit in Pharan, quod interpretatur os visibile. quod Verbum caro factum est, et invisibilis visibilis effectus est; et hoc significari, posteaquam finis et perfectio omnium quae erga illum populum gerenda fuerunt, veni
Abbreviated transcription (Latin):
dae inquit incedit: et intenebriꝰ
ambulat. Non gͦ absolute bonum
dicit abortiuum: sed bonũ magis
quã uita quȩ inuanitate ducitur.
et in tenebris ignorantiȩ: & fit apud¬

Expanded text:
nitate, inquit, incedit, et in tenebris ambulat . Non ergo absolute bonum dicit aborsum, sed bonum magis quam vita quae in vanitatibus ducitur, et in tenebris ignorantiae. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
is ille ppłs prior neq soli heretici.
squib supra memorauimꝰ. detrahas̃
i moyse: s et omĩs qui scripta eius
nnaliter suscipit. moysi derogat:
a de uerbis sp̃s. carnalit̾ homines
nit. Audistis quid sibi iudicii obtre¬
titres et maliloqui &e qͥd dãpnatio¬
i ad quirant: audite et nunc quan¬
ñ beneficii conferant his quib ob¬
untant. Nũquid inuenimꝰ tantas
ludes dm̃ dixisse de moyse famulo
sur quantas nunc dici uidemꝰ. quan¬

Expanded text:
s ille populus prior, neque soli haeretici, de quibus supra memoravimus detrahant de Moyse, sed et omnis, qui scripta ejus gem carnaliter suscipit, Moysi derogat quia de verbis sanctis carnaliter homines docet. Audistis quid sibi judicii obtrectatores et maleloqui, et quid damnationis acquirant. Audite nunc, et quantum beneficii conferant his quibus obtrectant. Nunquam invenies tantas laudes Deum dixisse de Moyse famulo suo, quantas nunc dici quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uit moyses ad dnm̃ dicens. depraor
te ds̃: sana eam. & quẽ oportelit en¬
re addnm̃ ꝓsanitate ppłi illius nsi
moysen: Orat moyses ꝓillis. Et forte
batur. cũ in monte tranfformatis ẽ.
petens ab eo. ut cũ plenitudo gentiũ
introisset. tunc om̃is isrł salius fint
& dixit dñs ad moysen. Si pater eus
expuisset infaciem eius: nonne eru.¬
besceret septem diebus: Separet᷑ ergo
septẽ dieb extra castra: & posthec in¬
trabit. Quid est. si pater eius expust
in faciem eiꝰ. erubesceret septẽ hebus:
Mariã loco synagoge posumꝰ hut
expuit pater suus in faciem. Signuis
repudii est: in faciem conspu. Denss
in lege scriptũ est. ubi ubet᷑ it le
relicta ꝓximi ꝓximo nubat. si uolls¬
erit ꝓximꝰ repudiare coniugium:
et discalciatus in faciem conspuauls
& hoc datũ est. ueluti signũ repisl
Hinc gͦ maria id est. ppłs ille. ci se¬
idiatur adeo: conspui infacie dicit᷑:
benꝰ et in alio loco significantiam
iti. cũ dicit ysaias. Om̃s gs sicut

Expanded text:
yses ad Dominum dicens: Deus, precor te, sana eam. Et quem oportebat orare pro sanitate populi illius nisi Moysen? Orat Moyses pro illis, et forte batur, cum in monte transformatus est, petens ab eo, ut cum plenitudo gentium introisset, tunc omnis Israel salvus fieret . Et dixit Dominus ad Moysen: Si pater ejus spuisset in faciem ejus, non erubesceret septem diebus? Separetur septem diebus extra castra, et post haec introibit. Quid est, si pater ejus spuisset in faciem ejus, erubesceret septem diebus? Mariam synagogae loco posuimus. Expuit pater ejus in faciem. Signum repudii est in faciem conspui. Denique in lege scriptum est, ubi jubetur, ut relicta proximi, proximo nubat. Si voluerit proximus repudiare conjugium, ut decalceatus in faciem conspuatur : et hoc datum est velut signum repudii. Hinc ergo Maria, id est, populus ille cum repudiatur a Deo, conspui in faciem dicitur. Habemus et in alio loco significantiam sputi, cum dicit Isaias: Omnes gentes sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rnis uisibilib : nos uero inuisibilibꝰ:
lũ deucert̃ corporalib preliis: nos
it sp̃ali certamine suꝑamꝰ. Qđ si uis
idire. paulus qui ñ solũ magister
gntiũ.s et militiȩ huiꝰ magister est.
qumꝰ pugnauerit prior: audi quid
płede se scribat. sicut etiã supͣ comine¬
niraumꝰ. Non est. inquit nob̾ collu¬
itatio aduersus carnẽ et sanguinem:
laduersus principatꝰ & potestates. ad¬
uisus rectores mundi huiꝰ tenebrarũ:
duersus sp̃alia nequitiȩ in cȩlestibus:
luterea et hanc pugnã sp̃alem et
iusibilem pugnaturis. sp̃alia arma
tiuisibilia tela cõponit: &e dicit. In¬
dite uos loricam castitatis. et galeã
lltis: et assumite scutũ fidei: in qͦ¬

Expanded text:
nos autem invisibilibus. Illi vincebant corporalibus praeliis, nos autem spiritali certamine speramus. Quod si vis audire, Paulus, qui non solum magister gentium, sed et militiae hujus magister est, quomodo pugnaverit prior, audi quid ipse describat, sicut etiam supra memoravimus: Non est, inquit, nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates, adversus rectores mundi hujus tenebrarum, adversum spiritalia nequitiae in coelestibus . Propterea et hanc pugnam spiritalem atque invisibilem pugnaturis, spiritalia arma et invisibilia tela componit et dicit: Induite vos loricam charitatis et galeam salutis, assumentes scutum fidei, in q
Abbreviated transcription (Latin):
tqͥ comedit dimidiũ matris. uł car¬
ꝓtuerit adꝑfectũ et integrũ partũ.
duit enĩ abortuius imꝑfectus & in¬
hoitus est partus: ita et ille ppłs
aquainto quidẽ tẽpore intra uul-¬
lm matris. hoc est. intra sinagoge
istitutionẽ positus fuit. s peccatis
ulercedentib formari ad integrum
nuficariq non potuit: & ideo ab¬
iiaturus. peccato scilicet consumen
limidiũ ut ait carnis eiꝰ. Est tam̃
erdũ abortiuus bonus. Bonus

Expanded text:
t comedit dimidium carnis ejt comedit dimidium carnis ejpotuerit ad effectum et integrum partum; sicut enim aborsus imperfectus et incompositus est partus, ita et ille populus aliquanto quidem tempore intra vulvam matris, hoc est, intra synagogae institutionem positus est; sed peccatis intercedentibus formari ad integrum, vivificarique non potuit. Et ideo abimmaturus, peccato scilicet consumente dimidium, ut ait, carnis ejus. Et tamen interdum et aborsus bonus. Bonus
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ effecta ẽ lepsa sicut nix: conside¬
randũ diligentius est. qđ prius rere¬
dit nubes. et ita lepra replet᷑: it
recedit ab eo post obtrectationẽ : asse
lepra repletur anima eiꝰ. Nam e płs
ille prior habuit in se gram dĩ: sil
miȩ suȩ. discessit abillis nubes. &til¬
siuit ad nos in montẽ excelsũ. eũ sl¬
uator nr̃ transformatus ẽ. et nubis
refulgens obumbrauit discipłos iͥ
et uenit uox desuꝑ de nube dicensꝰ
Hic est filius nĩs dilectus: in quo ns
bene cõplacui. Postea uero maria ss¬
fecta ẽ. lepsa sieut nix. Quandil a¬
pt nubes. maria ñ apparinit lepsa:¬
Dransdui enĩ usitatio dĩ erat in po¬
gominia uultus sui contexit eum:
t nos timere oportet. ne forte ef¬
igemꝰ anob̾met ipsis hanc nubem.¬
gndo: et tunc apparebit in nobis
srespexit aaron ad mariã: et
ut erat lepsa. Et dixit aaron ad
unus: ne fiat simile morti. et ut
uortuius eiectus de uulua matris :⁊¬

Expanded text:
a facta est leprosa sicut nix, considea facta est leprosa sicut nix, considerandum diligentius est, quod prius recedit nubes, et ita lepra repletur: utrecedit ab eo post obtrectationem; et sic lepra repletur anima ejus. Nam et populus ille prior habuit in se gratiam Dei; smiae suae, discessit ab illis nubes, et transivit ad nos in montem excelsum, cum Salvator noster transformatus est, et nubes refulgens obumbravit discipulos ejus; et venit vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacuit . Post hoc ergo Maria facta est leprosa sicut nix. Donec aderat nubes, Maria non erat leprosa,Donec enim visitatio Dei erat in poignominia vultus sui contexit eum. Sed nos timeamus ne forte effugemus a nobis hanc nubemagendo, male cogitando, et tunc apparebit in nobis  littera: Et respexit Aaron ad Mariam, etecce erat leprosa. Et dixit Aaron ad  quod peccavimus: ne fiat simile morti, et ut aborsus ejectus de vulva matris. E
Abbreviated transcription (Latin):
et dicunt. Quid hoc necesse est. in
eccłia legi: Quid nob ꝓsunt p̃cepta
iudaica : & spreti ppłi obseruantiȩ:
Hec udeoꝵ sunt: & iudei dehis uide¬
rint. Ne gͦ huiꝰ modi offendicula au-¬
ditoribus contingant. danda ora ss
ad scientiã legis: atq secłm hos qia
sp̃alis est lex. intelligenda et ep¬
nanda sunt quȩ legunt᷑: ne data
causa. immo desidia et negligrti
ab imꝑitis et minus doctis dergt
moysi: s conuertam᷑ ad dm̃. ut aist¬
rat a nob uelamen litterȩ ⁊ ut uon
nobis deformis uultus moysi. s les¬
rus et gloriosus appareat: ta ut ni
solũ non obtrectemꝰ. s ꝓmagnitid¬
ne sensuũ. laudem ei et głam onfi¬
ramus. Et ira furoris dñi facta ẽ siu
illos. et discessert̃: et nubes recissent
a tabernaculo: et ecce maria factaẽ
lepsa sicut nix. Ira furoris dñi efuit̾
suꝑ eos: qui male loquunt᷑ et deta¬
hunt. Ueruntam̃ qđ dicit. nubes re-¬
cessit a tabernaculo. et ecce maria¬

Expanded text:
et dicant: Quid hoc necesse est in et dicant: Quid hoc necesse est in Ecclesia legi? Quid nobis prosunt praecepta Judaica, et spreti populi observantiae? Haec Judaeorum sunt, et Judaei de his viderint. Ne ergo hujusmodi offendicula auditoribus accedant, danda opera est ad scientiam legis; et secundum hoc quod spiritalis est lex, intelligenda et explananda sunt quae leguntur, ne doctorum causa, imo desidia et negligentia, ab imperitis et indoctis derogetur Moysi. Sed et convertamur ad Dominum ut auferat a nobis velamen litterae, et non nobis deformis vultus Moysi, sed gloriosus et decorus appareat, ita ut non solum obtrectemus, sed pro magnitudine sensuum, laudem ei et gloriam conferamus. Et ira furoris Domini facta est super illos, et discesserunt; et nubes recessit a tabernaculo. Et ecce Maria facta est leprosa sicut nix. Ira furoris Domini efficitur super eos qui male loquuntur et detrahunt. Verumtamen quod dicit nubes recessit a tabernaculo, et ecce Mari
Abbreviated transcription (Latin):
loquebant᷑ ei: &. ideo recte inconsequen¬
tibus adiungit. Quare non tumiustis
detrahere de famulo meo moyse: Qđ
euident̃ utiq ad eos dictũ dirigit᷑. qͥ
euangłia quidẽ susciꝑe uident᷑: de¬
rogant aut̃ moysi et merito arguunt᷑:
qͥa cũ discant ꝑ euangłium qđ moy-¬
ses una cũ helia uidit głam dñi : legi
et ꝓpħis ausi sunt derogare. & ideo
nos ñ detrahamꝰ moysi. nec derogemꝰ
legi ⁊ sed simus ñ solũ auditores legis.
s et factores : quatinꝰ cũ ipso moyse
glorificari meream᷑. Ego aut̃ puto
qđ illi materiã prestant ad derogan¬
dum moysi: qui uerbi causa cũ legit᷑
liber leuiticus. uel lectio numerorum.
non ostendunt quomͦ hȩc quȩ in enig¬
mate scripta sunt. intelligi ꝑ speciẽ
debeant: idest. qui ñ sp̃aliter ea quȩ
in lege legunt᷑ exponunt. Enĩuero¬
necessario qui audiunt ritũ sacͥficioꝵ.
similiũ in ȩccłia recitari: offendunt᷑

Expanded text:
loquebantur ei. Et ideo recte in consequenloquebantur ei. Et ideo recte in consequentibus adjungit, et quare non timuistis detrahere famulo meo Moysi? Quod evidenter utique ad eos dictum dirigitur, qui Evangelia quidem suscipere videntur, derogant autem Moysi. Et merito arguuntur, quia cum discant per Evangelium quod Moyses una cum Elia vidit gloriam Domini, legi et prophetis ausi sunt derogare. Et ideo nos non detrahamus Moysi, nec derogemus legi, sed simus non solum auditores legis, sed factores, ut cum ipso Moyse conglorificari mereamur. Ego autem puto quod et illi materiam praestant ad derogandum Moysi, qui verbi causa cum legitur liber Levitici, vel lectio Numerorum, non ostendunt quomodo haec quae in aenigmate scripta sunt, intelligi per speciem debeant; id est, qui non spiritaliter ea quae in lege leguntur exponunt. Necessario enim qui audiunt ritum sacrificiorum, similium in Ecclesia recitari, offendantur,
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s eundẽ potũ sp̃alem biberunt
bibebant aut̃ de sp̃ali: consequente¬
eos petra. Petra aut̃. erat xp̃s. Uides
quomͦ enigmata legis paulus absoluit.
et species enigmatũ docet: & dicit
quia petra in enigmate erat apud
moysen: anteꝗͣ iungeret᷑ huic nr̃e
ethiopissȩ. Nunc in specie petra xp̃s
ẽ: nunc enĩ os ad os loquit᷑ ds̃ ad¬
legẽ. Antea in enigmate. fuit baptis¬
mũ. in nube et in mari: nc̃ aut̃ in
specie regenaratio ẽ. in aqua et in¬
na cibus: nc̃ aut̃ inspecie caro uer-¬
bi dĩ uerus est cibus: sicut ipse dicit.
qͥa caro mea uere ẽ cibus. ꝙ sanguis
nis uere potus est. Sic gͦ iam nunc
moyses apud nos positus. & huic ethi-¬
opisse coniunctus: uel ipse ad nos. uł
adipsũ ds̃ non loquit᷑ in enigmate.
sed inspecie. Hic aut̃ additur: et glo¬
riam inquit dñi uidebit. Quando ui-¬
dit moyses glam dñi: Ego tunc dico
quando tranfformatus est dñs in mon-¬
te. et aderat ei moyses cũ helia. et col¬

Expanded text:
alem biberunt. Bibebant autem de spiritali sequente petra. Petra vero erat Christus . Vides quomodo aenigmata legis Paulus absolvit, et species aenigmatum docet et dicit, quia petra in aenigmate erat apud Moysen, antequam jungeretur huic nostrae Aethiopissae: nunc in specie petra Christus est. Nunc enim os ad os loquitur per legem, Deus antea in aenigmate fuit baptismum in nube et in mari; nunc autem in specie regeneratio est in aqua et Spirna cibus; nunc autem in specie caro Verbi Dei verus est cibus sicut ipse dicit: Quia caro mea vere est cibus, et sanguis vere est potus . Sic ergo jam nunc Moyses apud nos positus, et huic Aethiopissae conjunctus, vel ipse ad nos, vel ad ipsum Dominus non loquitur in aenigmate, sed in specie. Hic autem additur: Et gloriam, inquit, Domini vidit. Quando vidit Moyses gloriam Domini? Ego tunc dico, quando transformatus est Dominus in monte, et aderat ibi Moyses cum Elia, et col
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: qui et ꝓmittit᷑ scis. & qͥd puta¬
mus. qđ in his locis quȩ tibi ꝓmittun-¬
tur. nullus nunc habitator sit. quẽ
tu debeas inde pugnando depellere:
Et quomͦ gͦ dicit dñs. qͥa adiebus
ioħis baptistȩ. regnũ cęloꝵ uim pati-¬
tur : &e uim facientes. diripiunt illud:
Nisi gͦ essent quib uis fieret: nisi eẽnt
qui inde pelli et extriidi deberent:
nequaꝗͣ diceret᷑ ꝑ uim diripiendũ
esse regnũ cęloꝵ : & nisi eẽnt cũ qͥbꝰ
nob̾ certam̃ esset ac preliũ. nunquã
diceret apłs. non ẽ. nob̃ colluctatio¬

Expanded text:
tatis, qui promittitur sanctis; et quid putamus, quod in his locis quae tibi promittuntur nullus non habitator sit, quem tu debeas inde pugnando depellere? Et quomodo ergo dicit Dominus: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud? Nisi enim esset quibus vis tieret, nisi essent qui inde pelli et excludi deberent, nunquam diceretur per vim diripiendum esse regnum coelorum. Et nisi essent cum quibus nobis certamen esset et praetium, nunquam diceret Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ ut sputũ. abiectus est. & reue
nsi consides honorẽ illũ priorem. cũ
intisficalis apud eos ordo florebat:
ũ isignia sacerdotũ: cũ
sutica ministeria: cũ maiestas tem
cũ ꝓpħalis splendor: et cũ cȩlestib
ꝓterras consortiis utebant᷑: qͥ honor
ut ille. quȩue gła: &e rursũ si nunc
ssicias quanto dedecore ꝑhorrescat̃.
se tẽplo. sine altari. sine sacrificio.
ilesti usitatione. disꝑsi ꝑomnẽ terrã.
sugiq uiuentes: quis non euident̃
gnoscat. qđ conspuit pater ipsius
nficiem eiꝰ. et ꝑfudit uultꝰ eiꝰ igno-¬
una: Septẽ ergo dieb. separatur
ma castra. Diximꝰ iam et insuꝑio¬
ib qd̃ septẽ dies isti. septimanam
iundi huiꝰ designent. In septimana

Expanded text:
um reputantur, abjectus est. Et revera si consideres honorem illum priorem, cum pontificalis apud eos ordo florebat, cum insignia sacerdotum, cum Levitica ministeria, cum majestas templi, cum prophetalis splendor, et cum coelestibus super terram consortiis utebantur, qui honor fuit ille, quae gloria? Et rursum si nunc aspicias, quanto de decore horrescant, sine templo, sine altari, sine sacrificio, coelesti visitatione dispersi per omnem terram, profuge viventes, quis non evidenter agnoscat, quomodo conspuit pater ejus in faciem ejus, et perfudit vultus eorum ignominia? Septem ergo diebus separatur extra castra. Diximus jam in superioribus quod septem dies isti septimanam mundi hujus designent. In septimana
Abbreviated transcription (Latin):
hlimana aut̃ totius mundi: secreta
iudã et deo soli cognita dispensa¬
ane quȩ tunc ꝓducta sunt expli¬
Nt Interim in hac septimana qua
luestrata ẽ. maria. non mouentur
esta filioꝵ isrł. s stant in uno loco
tis. donec mundet᷑ maria alepra

Expanded text:
septimana vero totius mundi, secreta quadam et Deo cognita dispensatione, quae tunc producta sunt explicantur. Interim in hac septimana qua sequestrata est Maria, non moventur castra filiorum Israel, sed stant uno in loco fectus, donec mundetur Maria a lepra
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur :ubi dicit. in ebriatus
ẽ. gladius ms̃ in cęlo. Necesse gͦ est.
sp̃ales nequitias quȩ incȩlestib esse
dicunt᷑. qui sunt ueri chananei. uin¬
ci ate et expelli de cęlestib locis: ut
tu ꝓ illis habites ibi. Scito tam̃ ꝙ uere¬
scito: gigantes eos esse. Gigas gͦ dicit᷑
omĩs: qui aduersũ dm̃ resistit. Qui
gͦ aduersat᷑ deo. et contrarius ẽ. ueri¬
tati. qđ illi principalit̃ faciunt: meri¬
to gigas uocat᷑. Tibi gͦ prestat᷑ ut
expellas gigantes: & intres in regnũ
eoꝵ. Aut non de quodã ex ipsis scrip¬
tũ inuenit᷑: qͥs accipiet agigante
mũ fortis. et diriꝑe uasa illius: nisi
prius alligauerit fortẽ. Nunc uero
quantũ ad cõpationẽ humanȩ et
demonice nature nos locuste sins

Expanded text:
videtur, ubi ait: Et inebriatus est gladius meus in coelo . Necesse est enim spiritales nequitias, quae in coelestibus esse dicuntur, qui sunt veri Chananaei, vinci a te, et expelli de coelestibus locis, ut tu pro illis habites ibi. Scio tamen gigantes eos esse. Gigas dicitur omnis, qui adversum Deum resistit. Quicunque ergo adversatur Deo et contrarius est veritati, quod illi principaliter faciunt, merito gigas appellatur. Tibi ergo praestatur, ut ejicias gigantes, et intres in regnum eorum. An non de quodam ex ipsis scriptum est: Qui accipiet a gigante omum fortis, et diripere vasa ejus, nisi prius alligaverit fortem . Nunc ergo in quantum in comparationem humanae et daemoniacae naturae, nos locustae sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
pates et scorpiones: &e suꝑ omnem
uirtutẽ inimici. Uult gͦ iħs semꝑ res
positus. fragilis et cadiicus. fide tantũ
xp̃i et uerbo eiꝰ armatus. suꝑet gi¬
ipse sit qui uincit in nob̃: plus tam̃
istis semꝑ simus armati. et conuersa¬
tio nr̃a semꝑ in cęlis sit: om̃is motus
nr̃. om̃is actus. om̃is cogitatio. omĩs
sermo cȩlestis sit. Quanto enĩ nos illuc
ardentius ascendemꝰ: tanto illi preci¬
pites inde descendent. & quanto nos
augem᷑: tanto illi inferiores se fieN.¬

Expanded text:
corpiones, et super omnem virtutem inimici . Vult enim Jesus semper res positus, fragilis et caducus, fide tantum Christi et verbo ejus armatus, super giipse sit qui vincit in nobis, plus tameistis semper simus armati, et conversatio nostra semper in coelis sit, vel omnis motus noster, omnis actus, omnis cogitatio, omnis sermo coelestis sit. Quanto enim nos illuc ardentius ascendimus, tanto illi praecipites inde descendent. Et quanto nos augemur, tanto illi inferiores effi