comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
die ut nouimus positris in caenacu-¬
lo discipulis factus. ẽ. repente dex
apparens scientiã illis omĩum lm¬
guarum tradidit. Facta autem
hac uoce con ueuere uiri religiosi
qui dediuersis nacionib hierosoli¬
mam paschalis festiuitatis grã con¬
fluxerant: Stupebantq mirantes.
qm̃ audiebat unus quisq lingua sua
illos loquentes magnalia dei Ex¬
ponentib autem discipulis: quia
sp̃s scĩ essec gratia quam cernebant:
Olim qui. dem uoce ꝓphetarum ꝓ¬
missa: cunc autem Xpisti minere
missa: crediderunt exeis tria milia
tpsi donum Sp̃s sancti:. Hȩc est di¬
ei huius annua celebritas hȩc grãe
& lestis sem ꝑ grata festiuitas ob hu¬
uis memoriã fidelium cordium ar-¬
cus in primendam pulcherrimꝰ scȩ̃
accłiȩ mos in oleuit. ut annis singu¬
lis in ea bapcismatis misteria celebren-¬
tur:. Ablutis q fonte salutam creden-¬
tib suꝑ uenienti spĩu scõ templum
uenerabile paretur. ac ꝑ hoc non solum

Expanded text:
die, ut novimus, positis in coenacudie, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, factus est repente de capparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spiritus sancti esset gratia, quam cernebant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia ipsi donum Spiritus sancti. Haec est diei hujus annua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabile paretur. Ac per hoc non solum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ & manifestabo ei me ipsum. Di¬
ligit namq & iam nunc dilectores
suos cum patre filius: sed nunc di-¬
ligit adhoc ut recte iuuant ex fide
hoc dilig& ut ꝑ ueniatur ad uisi-¬
onem ueritatis. quã ꝑfidem gusta¬
uerant: & ꝓ qua ad mortẽ usq cer-¬
tauerant. Non autem frustra cũ
addita mentõ ait. E manifestabo
ei me ipsum. Si eium cunctis ho¬
minib seipsum uͦ solis inaiufesta¬
bit electis. Nam & reꝓbi in uidi
cio xpm̃ uidebunt: sed sic̃ scriptũ
est. Widebunt in quẽ transfixer̾.
soli autem regem in decore suo
uidebunt oculi iustoꝵ. Beati e¬
nim mendo corde: qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt Hȩc d lectione a euange¬
minus dedit exponendo diximus..
Uidecur autem oportunum: desollep¬
qua disserere: In pͥmis autem scien¬
dum. ẽ. qͥ hȩc sollempnitas non aeuan.¬
gelicis tantum conseerata charifmati
bento ꝑ om̃s annos sacriͥs obserua-¬
ta cęrimoniis:. Hodierna & enim

Expanded text:
eum, et manifestabo ei meipsum. Dieum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant per fidehoc diligit ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectione evange, prout Dominus dedit, exponendo diximus. Videtur autem opportunum de solemqua disserere. Imprimis autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibbente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim
Abbreviated transcription (Latin):
ea. ille . ẽ. qͥ diligit me. Qui autem
diligit me. diligetur apatre meo:
& ego diligam eũ. & manifestabo ei
me ipsum Ubi omĩ intencione con¬
siderandum: quia xp̃m uere dili¬
gere. est. Non ipsam dilectionẽ labi¬
is ꝓfiteri. sed mandata xp̃i quȩ dis¬
cendo habemꝰ oꝑando seruare. Uñ
& iohannes am monens aat. Fili oli
mei Nion diligamꝰ uerbo nec lingua
sed oꝑ e & ueritate: Onũ gaudio q̃¬
dilectionis illa erit. qua esse maior
nulla poterit Nos scilic& ꝙ patre
ec filio diligi: Nobis contem platidã
ꝑpecuo filii dei głam reuelari:
Non autem chubitandum quiꝰ quib
gła filii reuelabitur: eisdem quoq
patris & sp̃c sancti liceat ad esse cons-¬
pectui. Quia quoꝵ. ina .ẽ. diuinitas.
Iuna utiq & in seꝑabilis uis o est.
Hinc & enĩ dicit. Qui me uid&: u¬
dec & patrem:. &̾ notandũ quia cũ
p̾sentis cemporis uerbo diceret. qͥ
autem diligit me. ad iecit defuturo
diligetur apatre meo: & ego diligã

Expanded text:
e est qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed odilectionis illa erit qua esse major nulla poterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus gloria Filii revelabitur, eisdem quoque Patris et Spiritus sancti liceat adesse conspectui, quia quorum una est divinitas, una utique et inseparabilis visio est. Hinc etenim dicit: Qui me videt, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ adeũ uenienius. & mansionẽ apd̃
eum faciemtis... Hȩc utiq &
tunc imbuti axp̃o nouerant a¬
postoli: & nunc apłicis inbuta lit¬
teris nouit omĩs aȩccłia xp̃i. Sed
in illo nimirũ die quo ueraciter
uiuere incipiunt. longe ineluis
ea iusti cognoscunt: hoc. est in die
resurrectionis quando eo ꝑ fectius
cinicta quȩ scienda sunt sciunt:
qͥ ipsum scientiȩ fontem iuicinius
sine fine conspiciunt:. Qđ aȩciam
dequib dã ꝑ fectiorib scis & an¬
te tempꝰ resurrectionis fieri dubi¬
um non est: Illis uidelic& qui fi
omĩa dñs quasi apostolis specialĩ.¬
ter dicere uidecur. sed neputare-¬
mꝰ eũ illis solum modo & non o¬
iam. nobis. si illoꝵs exemplo seque¬
remur: beatitudinem dumȩ cogni-¬
cionis polliceri: generalem post hȩc
sentenciam sub intulit. & omĩb se
diligentib eadem suȩ uisionis & co-¬
gnitionis p̾mia ꝓmittit dicens:

Expanded text:
mansionem apud eum faciemus. Haec utique et tunc imbuti a Christo noverant apostoli, et nunc apostolicis imbuta litteris, novit omnis Ecclesia Christi. Sed in illo nimirum die quo veraciter vivere incipiunt, longe melius ea justi cognoscunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Quod etiam de quibusdam perfectioribus sanctis, et ante tempus resurrectionis fieri dubium non est, illis videlicet, qui fidomnia Dominus quasi apostolis specialiter dicere videtur, sed ne putaremus eum illis solummodo, et non etiam nobis, si illorum exempla sequeremur, beatitudinem divinae cognitionis polliceri, generalem post haec sententiam subintulit, et omnibus se diligentibus eadem suae visionis et cognitionis
Abbreviated transcription (Latin):
S pm̃ autem scm̃ neq oculis uidere
in fideles. neq animo ualebant co-¬
gnoscere: quia non in dutus huma¬
nitate discipulis apparuit: sed ita
ad eos uenire. ita apud eos maluit
manere: ut in ipsis eoꝵs cordib gͣ-¬
tissimã sibi sedem consecraree Hoc
est enĩ qͥ ait.. Uos autem cognosce-¬
tis eum. quia apud uos manebit:
& in uob̾ erit Qui autẽ in uisibili¬
ter in hac uita manet cum electis.
in uisibiliter utiq eis gram sue co-¬
gnitionis exibet Non reliquam
uos orphanos: ueniam aduos Ui¬
debatur infidelib quia moriens¬
in cruce dñs. discipulos relinque¬
r& orphanos: sed non reliquit or¬
phanos. quib & prebuit seipsum

Expanded text:
Spiritum autem sanctum neque oculis videre Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait, Vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem invisibiliter in hac vita manet cum electis, invisibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur in fidelibus, quia moriens cruce Dominus discipulos relinqueret orphanos: sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Dicente psalmista.. Q ad nuntiaburs
çeli iusticiam eus: populo qͥ nascecur:.
Quod .ẽ. aꝑte dicere: ad nunciabunt
excelsi mente. uoce. actione. doc¬
tores usticiam eiꝰ ppło qui adfidemꝰ
ueniendo: nuꝑ in illo nasci desiderat
Quisquis igitur consolationem foris
in mundi reb inquirit: hic diui¬
ne consolationis minere. intus re-¬
formari non ualet. Quisquis infi-¬
mis delectacionib inhiat: Non po-¬
test acciꝑe sp̃m̃ ueritatis Eugite
iuim sp̃s ueritatis cor quod uanitati
sub ditum cernit: solosq eos quos
mandata ueritatis ꝑ dilectionem o¬
ꝑari conspicit: ad uentꝰ sui luce re¬
ficit. Unde bene cum dicer&. quẽ
mundus non potest acciꝑe. mox
addidit dicens: Quia non uidit
eum Nec scit eum: uos auteni cognos¬
cecis eum quia apud uos manebit
& in uobis erit. Dnm̃ namq sal-¬
uatorem. et in fideles ante passio-¬
nem in carne uiderunt. sed quia
parachꝰ. tus adõ missus in mundũ:
non nisi fideles scire potuerunt:.

Expanded text:
Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dominum namque Salvatorem, et infideles ante passionem in carne viderunt, sed quia Paracletus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
idõq quasi p̃ sentem uominabat
horam  inqua ipse morte destrue¬
ta: in axcernã resurgor& autam.
Illorum uͦ uitam in futurum
Noueratesse differendam: quos & usq ad
prefinitũ mortis sue tempus sin¬
gulos ꝓ ingressu uitȩ ꝑ henus
agoni s ari : & usq ad fineni scłi
resurrectionem ex pectare sui
modicum & mundus me iam nõ
uidec uos autẽ uidecis me qͥa
ego uuo: & uos iuuecis. Acsi a¬
ꝑte dicat Ad huc modicũ &
mundi amatores me mortalem
ultra uidere desistunt: resurgen-¬
tem uͦ amortius cernere neque¬
unt: quia illam nesciunt uitã
cuiꝰ soli amatores głam mee re¬
surrectionis merentur itueri:
Uos autem idõ me post haec uide-¬
re ualetis: quia ego uiuo resusci¬
tatus amortuis: & uos digni estis
meȩ resurrectionis exemplo con¬
uitam & beatȩ resurrectionis estis
gaudia uenturi. In illo die uosco-¬
gnoscetis. quia ego in patre meo.
& uos in me & ego in uobis. No¬
ꝑ susceptionem fidei. & sacramentors

Expanded text:
ideoque quasi praesentem nominabat ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam in futurum noverat esse differendam, quos et usque ad praefinitum mortis suae tempus singulos pro ingressu vitae perennis agonizari, et usque ad finem saeculi resurrectionem sui modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo convitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Noper susceptionem fidei et sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
gnta: Q post dies decem assump.¬
tionis sue. hoc ẽ. hodierna die:
fp̃s scĩ illos decęlo carismate do¬
nisse nullus ambigit: qui in seꝑa-¬
bilem scẽ trinitatis. naturã. uir¬
tutẽ & oꝑ acionẽ esse cognouit : qͥ
ipsum lacius ex sequens quantũ
causa illor. degente non scã sit
discreta denuntiat:. Ad huc mo-¬
dicum: & mundus me iam fion
uidet uos autem uidetis me quia
ego iuo & uos inuetis: Nam
quia hȩc ad passionem iturus lo¬
quebatur modicum erat: usq ad
tempus ex plete passionis ex quo
lebant:. Soli & enim iusti qui mor¬
te illuis erant cont̾ristati: gaudiũ
resurrectionis eiꝰ uidere meruer:
At qui uisa morte eius exultabant.
nequaquã ipsi uisa eius resurrec-¬
cione lȩcari. sed audita conturba¬
ri. ac doleri: ꝓut decebat habebant:
U os autem uidetis me in quit: quia
ego uiuo & uos uiuetis: Ego u-¬
uo: p̃sentis temꝑis uerbo posuit.
& uos uiuetis. futuri Quia nuni-¬
rum in ꝓxino ad esse cernebat.

Expanded text:
t post dies decem assumptionis suae, hoc est hodierna die, Spiritus sancti illos de coelo charismate donisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo lebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓbemus: rogabit &iam ꝓ nob̾
patrẽ: & alium paraclitum da¬
bit nobis pater. Rogabit patr̃e
ꝑ humanitatẽ: qui dabit. cum pa-¬
tre ꝑ duimitatẽ:. Neq enĩ pu-¬
tandum. ẽ. quia antẽ passionem
s non criã nune post ascensionẽ
roge:. Cum dicat deillo apłs:
Qui est addexteram dĩ: qui etiã
interpellat ꝓ nobis: Habemus aũ
& nos paracly tum. dnmñ nrm̃ iħm¬
xp̃m: quẽ & si corꝑaliter uidere
nequimꝰ. ea tamen quȩ in corꝑe ges-¬
sit & docuit: in aęuangeliis scrip-¬
ta tenemꝰ. Q̾ sihis audiendis. legen¬
dis. in iicem conferendis corde &
oꝑ e conseruandis. curã im pendimꝰ.
constat nimirum. q erum nas scłi
façillime. quasi dño nobiscũ ꝑpetuo
cõmorante: ac nos consolante uinca-¬
mꝰ. Si gͦ hunc parachtum dilimꝰ
eiusq mandata seruamꝰ: rogabit
patrem. et alium ꝑ ach̾tũ dabit
nobis. id. est spũ sui grãm nr̃is cor.¬
dib dement̃ in fund&: quȩ nos in¬
ter ad uersa p̾sentis exilii patriȩ

Expanded text:
ne probemus, rogabit etiam pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem et non etiam nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Habemus autem et nos Paracletum, Dominum m, quem etsi corporaliter videre nequimus, ea tamen quae in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spiritus sui gratiam nostris cordibus clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae
Abbreviated transcription (Latin):
Si diligitis me mandata mea seruate:
& ego rogabo patrẽ. & alium ꝑacli-¬
tum dabit uobis: in ipsis quidem
discipulis. qui eũ uere dilexisse. ue
est. quando illis in cęnaculo orau¬
cib repente spiritus sc̃s in igneis
linguis apparuit: eosq & in ore
ꝑ diuersitatẽ linguarum docuit:
et in corde ꝑ amoris sui con sola¬
cionẽ roborauit. H abebant autẽ
&̾ prius paraclitum: ipsũ uideli-¬
cet dnm̃. secum in carne cõmoran¬
tem: cuuis & miraculorum dulce-¬
dine. & oꝑe p̃ dicationis: ne infi-¬
delium ꝑ secutione. scan dali ⁊ ari
possent. erigi. & confortari soleba-¬
ne. Nerum quia ille post resur-¬
rectionem ascendens in cȩlum: eos
corꝑ aliter deseruit. quib tamen
diuinę p̾sentia maiestatis num¬
quã defuit. recte de hoc para¬
clito id est spũ sc̃o sub uinxit: ut
maneat uobiscũ in aęcernum:.
In aȩc̃num nãq manee cũ seĩs: quos

Expanded text:
servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, verest, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque m
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ dignȩ gaudia celebramꝰ. si nos
quoꝰ dnõ opitulante aptos reddi-¬
derimꝰ : ad quos sp̃s sc̃s aduenire
& in quib habitare dignecur:
La autem solum mͦ ratione. aduen-¬
tu et in lustracione scĩ sp̃s apti
existimus. si & corda nr̃a diino
amore repleca. & corꝑa sint dm̃¬
cis mancipata p̾ceptis: Unde in
tis me mandata mea seruate. &
ego rogabo patrẽ et alium ꝑaditũ
dabit uobis Paraclitus quippe:

Expanded text:
hujus digne gaudia celebramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in tis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis. Paracletus qui
Abbreviated transcription (Latin):
nequitiam: poenam suꝑbientium
cõmemorat angłorum dicens. An¬
gelos uͦ qui non seruauerunt
suũ principatũ. sed reliquerunt
suũ domicilium. in uidicium ma-¬
gni diei. iunculis aecernis. sub cali-¬
gine reseruauit: Sequitur. Ad¬
huc multa habeo uobis dicere sed
non potestis portare modo: Cum
autem uenerit ille sp̃s ueritatis:
docebit uos ominem ueritatẽ. Cer

Expanded text:
nequitiam poenam superbientium nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, doceb
Abbreviated transcription (Latin):
enim qđ ait quia ad patrẽ uado.
& iam non uidebitis me. Non ui¬
debitis me postquã ascendero: qua¬
lem nunc uidere solecis carne mor¬
tali & corruptibili circumdatũ:
sed in maiestate adiudiciũ ueni-¬
entem & ꝑ acto uidicio in maio¬
re gła scĩs apparentẽ.. Sequitur.
euidicio autem: quia princeps
mundi huiꝰ uidicatus. ẽ. Princi¬
pem mundi diabolum dic̃: quia
principatur eis qui ordine ꝑ uer¬
so mundam potius. quam mun¬
di conditorẽ diligunt. qui udicatꝰ
ẽ. ad̾nõ qui ait.. Widebam sacha¬
nã sicut fulgur decȩlo cadentẽ:¬
Iudicatus. ẽ. abeo cum & ipso dę¬
monia eicerent. & disci pulis darce
potestatem calcandi suꝑ oninẽ uir-¬
cutem inimici. Arguitur itaq
mundus deuidicio: quia diabolus
.ẽ. uidicatus quando homines ne
dei uoluntati resistere p̾sumant.
exemplo dampnati ꝓpter suꝑbiã
terrentur archangeli Arguit
mundũ sp̃s sc̃s deiudicio quo
princeps mundi uidicatus est

Expanded text:
enim quod ait: Quia ad Patrem vado, enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia principatur eis qui ordine perverso mundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadenteJudicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Arguit mundum Spiritus sanctus de judicio, quo princeps mundi judicatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ quem uerum hominẽ cer-¬
nebant uerũ quoq dĩ filium
esse crediderunt: & quem sibi cor¬
poraliter ablatum nouerant: cer¬
to semꝑ amore colebant Iusticia
cȩcer&ꝵ. fidelium id .ẽ. eoꝵ qui
dnm̃ incarne non uiderunt. hec
numqua uiderunt: dm̃ et homi¬
nem uerum corde credunt. ac di-¬
sigunt. Dequa ꝓ fecto iustitia ar-
guuntur in fideles. cur ipsi uide-¬
lic& cum similiter uerbũ uite au¬
dirent noluerunt credere ad uis-¬
titiam: Neq enĩ nequicia maloꝵ.
ex sua solum tortitudine: uerũ
eciam ex conꝑatione rectoꝵ quã
sit dampnanda monstratur.
Hinc & enim scriptum. ẽ. d ba-¬
ta autem uirtus: corripit insipi¬
entes: Arguit gͦ mundum sp̃s
sc̃s depeccato suo: quia non credi¬
derit in xpm̃. Arguit & deius-¬
titia credentium: quia exemplũ
eor ᷤ holuerit qui hunc ad patrem
ascendisse: neq ultra corꝑaliter in
terris conuersaturum esse scieba¬
nt. Nectamen ab eiꝰ dilectione po-¬
terant ulla racione seꝑari. Hoc .ẽ.

Expanded text:
um, quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec nunquam viderunt. Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet, cum similiter verbum vitae audirent, noluerint credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit damnanda monstratur.enim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
entiam ueritatis: quã carnales ea¬
tenus potuere consecuti sunt: ma¬
iori desiderio certandi ꝓue rita¬
te succen si sunt: Nonꝰ tamen pui¬
tandumn. ẽ. in hac uita quẽ piam
omnẽ ueritatẽ posse conp̾hendere:
cum hȩc fidei niẋ merces malia
sit uita ꝓmissa: ipsa ueritate dicen-¬
te. H aec . ẽ. autẽ uita accerna: ut
cognoscant te solum uerũ actiã¬

Expanded text:
entiam veritatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, majori desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum De
Abbreviated transcription (Latin):
laborantib dum spem ueniȩ & mi¬
sericordiȩ cęlestis in spirat. ꝓ fecto
ab anguore tristiciȩ mentẽ inlus¬
trando subleuat Quia uero sp̃s
idem menti quã repl& non solum
ium diuinȩ caritatis in fundit in¬
cerius. uerũ aȩtiã carnali cimore
depulso. ad increpandã p̾uitatẽ
malorum foris fiduciã prestat :
Recte subdit̾: S cum uenerit ille
argu& mudũ depeccato. & de
iusticia & deuidicio Claret nam
dũ: id .ẽ. sectatores mundi depec¬
cato sue in credulitatis. Argu-¬
ebat deiusticia: quia uidelic&
iusticiam fideluĩ nollent imita¬
ri Arguebat deuidicio: ui¬
delicet quare diabolum qui iã
uidicatꝰ acdampnatꝰ erat seque¬
renur:. Sed non sine causa sp̃m̃
cũ uenir& hoc idem dicit actũ¬
rum: quia ꝓfecto ꝑ huius in spi¬
rationẽ corroborandus erat ani¬
nius discipulor Ne mundũ qui
contra se freme bat arguere ti¬
meret᷑.. Exponens gͦ sentenciã
suam chĩs: ad iunxit. Depecca¬
to quidẽ: non crediderunt in

Expanded text:
laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Claret namqdum, id est, sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerencum venerit, hoc idem dicit acturum: quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens sententiam suam Dominus adjunxit: De peccato quidem, quia non crediderunt in
Abbreviated transcription (Latin):
sine oꝑib occiosa ẽ. Ne ex conꝑa¬
tione iustorũ quos imitari nolue.¬
rinus: acrius uidicemur. Soler¬
ci animo memoremus: qđ decon¬
temptorib suȩ graciȩ: dñs ait.
Regina austri surg& in uidicio cũ
generacione ista: & condempnabit
eam : quia uenit afinib terrȩ au¬
dire sapienciã salomorus. Ecec¬
ce plusquã Salomon hic.. Nec
cum mundi principe dam pnemur:
refistamꝰ illi forte fide. & fugi& a
nobis. Lo quanur ueritatem in
corde sir̃o. nec facianus dolum in
lingua nr̃a: ut sp̃s ueritatis ma
singuli cdño. dicamus om̃s. Spiritꝰ
cuus bonis deduc& me in uiã rec-¬
tͥam Sicq fit. ut qui apłis suꝑue-
cendat cooꝑante ipso qui hunc et
polliceri siuis fidelib et dare consue

Expanded text:
enim sine operibus otiosa est. Ne ex compaenim sine operibus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magsinguli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et dare consue
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enim scriptum. ẽ. Sp̃s sanctus
discipline effugi& fictum. & aufe-¬
rec se acogitacionib que sunt sine
intellectu. Unde ꝓuide psalmis-¬
ta cum huus sp̃s accipiendi de¬
siderio flagrar&: prius cordis mũ¬
di hospicium in quo hunc reciꝑe
possit. & sic demun canti hospitis
Pruis quippe cor mundum in se cre-¬
ari: ac deinde sp̃m̃ rectum in su¬
is uiscerib p̾cabatur in nouari.
Quia utiq sciebat. spm̃ rectum in
corde polluto: sedem habere nora
posse:. Retineamus sedulo corde:
quia sp̃s idem arguit mundum
depeccato. & deusticia & deiu¬
dicio.. Caueamus ney ma. queren¬
do ad mundũ ꝑtineamus. quia
mundus transibit & concupisceri¬
tia eus. Que sursum sunt quera¬
mus: quesursum st̃ sapiamus. u¬
bi xpistus. ẽ. in dexterã dĩ sedens.
Con uersacionẽ nram cum apło ha¬
beamus in cęlis. & ne depeccato in¬
credulitatis arguamur. exercea¬
mus oꝑando qđ credimus Fides

Expanded text:
Sic enim scriptum est: Spiritus sanctus Sic enim scriptum est: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis s meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides
Abbreviated transcription (Latin):
crem cum adnos uenir& : nec nos de¬
serens cum redir&: Illuc euis ues-¬
tigia toto mentis nisu sectemur:
mereamur intrare. ꝑpendamus ma¬
gnoꝑe quib actionum gressib in-
terra degens incesserit. Qui enĩm
dicit se in xp̃o in anere. deb& si¬
cut ille ambulauit et ipse ambula¬
re Cerce ipse ꝑ agones passionũ :¬
ad coronam ꝑ uenit głe. Merito
gͦ intimatur & nobis: quia ꝑ mul-¬
tas cribulationes oport& nos in¬
trare in regnũ dei. Unde & apłs
pecrus obsessis feruore temptacio-¬
nium quib dam fratrib consolans.
aiebat. Nolite pauere quasi noui
aliquid contingat: sed cõmunican¬
tes xp̃i passionib gaudece. ut m
reuelatione gloriȩ euis. gaudeatis
exultantes Reuscemis ad men-¬
tẽ quia grãm sp̃s discipulis. &
se missurum. esse ꝓmisit. & misit:
& curenus om̃i uigilantia. ue ne
gociacionib in lecebrosis concriste¬
mus spm̃ scm̃ dei: in quo signati
sumus in diem redemptionis.

Expanded text:
trem, cum ad nos veniret, nec nos detrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis contristemus Spiritum sanctum Dei, in quo signati sumus in diem redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
sit: denullo ꝓcedat: pater. ẽ. solus
Omĩa quęcumq hab& pater mea st̃.
ꝓpterea di xi: quia dem eo accipi&.
& a dnunciabit uobis Dehis dix̃:
queadipsam patris dumitatem
ꝑtinent : in quib illi. ẽ. ęqualis.
omĩa que hab& pater habendo..
quod ait demeo accipi&: sed utiq
depatre dequo ꝓcedit sp̃s: dequo
natus. ẽ. & filuis. Sed quia donar
te dño lectionem scĩ a ȩuangelii
patrum uestigia sequentes ex po¬
nendo transcurrimus : restat uram
fraternitatem hm̃ĩ mecum pariter
am monere : ut eius memoriam sol-¬
licita semꝑ in tencione seruemus.
eus suauitatem & deuoto pectore
scrutemus: & casto sepius ore ru¬
minemus: Quid enim ꝓdest ad
audiendum dĩ uerbum con ueni¬
re. & expleco auditu ad in ania
mox & secularia collo quia uł ac-¬
ta con uerci: Recolamus gͦ uixta
quod eadem ammonet lectio. nu¬
a dñs nr̃ expleca passione rediit
ad patrem a quo missus. ẽ. Nec pa¬

Expanded text:
sit, de nullo procedat, Pater est solus. sit, de nullo procedat, Pater est solus. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; propterea dixi quia de meo accipiet et annuntiabiquae ad ipsam Patris divinitatem pertinent, in quibus illi aequalis est omnia quae habet Pater habendo. Nquod ait de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filite Domino, lectionem sancti Evangelii, Patrum vestigia sequentes, exponendo transcurrimus, restat vestram fraternitatem, charissimi, mecum pariter admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Pa
Abbreviated transcription (Latin):
bis Sp̃s clarificabit xp̃m quia
ꝑ eum tanta caritas in cordib dis-¬
cipuloꝵ accensa. ẽ. ut abiecto timo¬
re carnali effectũ resurrectionis
euis constantes p̃dicarent: a quo
tempore passionis pauidi fugerunt
Unde scriptum . ẽ. Ec replecisunt
om̃s sp̃u scõ et loquebantur uerbũ
tores sancti: tot & tanta miracula
in nomine . xp̃i fecerunt: quib or-¬
bem totũ ad fidem . xp̃i conuerce¬
rent: Tot ac tanta ꝓ. xp̃i nomine
passionum certamina ꝑtulerunt:
donec ipsa & iam suꝑboꝵ colla ꝑ¬
secutorum: suauissimo xp̃t iugo sub¬
cum sua nos inspiracione addiligen-¬
dam eius iusionem accendit: cum
illum patri in diuinitate aequalem
esse credendum fidelium cordib
intimat. Quia de meo accipi& in¬
quit. et adnunciabit uobis De
patre accipit sp̃s sc̃s: unde acci¬
pit filius: quia in hac trinitate. de
patre natus. ẽ. filius depatre ꝓcedit
sp̃s sc̃s.. Qui autem denullo natꝰ

Expanded text:
bis. Spiritus clarificavit Christum, quia bis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tanta charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut, abjecto timore carnali, effectum resurrectionis ejus constantes praedicarent, a quo tempore passionis pavidi fugerunt. Unde scriptum est: Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum tores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo subcum sua nos inspiratione ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus. Qui autem de nullo natus
Abbreviated transcription (Latin):
prodit: Qui enĩ non ẽ. a semet¬
ipso. sed ab illo a quo ꝓcedit Aqͦ
illi est essentia ab illo utiq et sci¬
entia. Abillo igitur audiencia
qđ nichil. ẽ. a liud quã sei¬
& queuentura sunt ad nim.¬
ciabit uobis. Constat inr nume¬
non nulli qui sp̃s grã pleni in fi¬
mos curant: mortuos suscitant. de¬
monib imperant : multis uirtutib
coruscant : ipsi angelicam interris
uitam gerunt. Nec tamen que sibi
sint uentura : sp̃c eius dẽ reuelati.¬
one cognoscunt: Potest hic dñi
sermo & iã sic accipi: quia sp̃s ad¬
ueniens quaeuentura sunt nobis
ad nunci&. cum gaudia nob̾ patrię
cȩlestis ad memoriã reducit: cũ fes¬
ta illa suꝑnę ciuitatis. ꝑ donũ no¬
bis suȩ aspiracionis in notescit.
Mentura nob̾ adnunciat: cũ nos a
delectione p̃sentium abstrahens.
ꝓ missa in cęlis regni desideria in¬
flammat Ille me clarificabit qr
demeo accipi&. et ad nunciabit uo¬

Expanded text:
procedit, quia non est a seprocedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est essentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam sciEt quae futura sunt annuntiabit vobis. Constat innumenonnulli qui, Spiritus gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris vitam gerunt, nec tamen quae sibi sint ventura Spiritus ejusdem revelatione cognoscunt. Potest hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissi in coelis regni desideriis inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vo
Abbreviated transcription (Latin):
eritis. et cognoscetis ueritatem.
Unde & apłs qui ad tercium cęlũ
raptis . ẽ. audiuit archana uerba
quȩ̨non licebat homini loqui:
Exparte in quit cognoscimis &
ex parte ꝓphecamꝰ: Intelligendũ
est gͦ qđ ait despiritu. docebit uos
om nem ueritatem. Quasi diceret
diffund& in cordib urĩs caritatẽ:
cuiꝰ magisterio intus rdocti ꝓfi-¬
ciatis deuirtute ni uircutẽ. De¬
niq efficiamini ꝑ uenire ad uitã:
in qua uobis aeterna claritas fum¬
me ueritatis: & uere sublimatis.
id. ẽ comtemplacio ur̃i conditoris
appareat.: Non enĩ loquetur a
sem& ipso. sed quecumq audiet
lo quecur: Non loquitur sp̃s ase¬
m& ipso: id est sine patris ⁊ filu
cõminione : neq enĩ diuisus ac se
ꝑtitus. ẽ. sp̃s. Sed quecumq audi&
lo quecur. Audi & uidelicet
ꝑ uiutatem sub stanci&. et ꝓpricta¬
tem scientie Non loquitur a se-¬
m& ipso quia non. ẽ. asemet ipso.
Pater quippe solus dealio non est.
Ambipso autẽ audiet sp̃s sc̃s: a quo

Expanded text:
eritatem . Unde et Apostolus, qui ad tertium coelum raptus audivit arcana verba quae non licebat homini loqui: Ex parte, inquit, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Intelligendum est ergo quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus, de alio non est. Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
paces fiatis: Si enĩ non abiero pa-¬
raclitus non ueni& aduos. si autẽ
abiero mittam eũ aduos. Non
quia non poterat ipse in terra po-¬
situs dare spm̃ discipulis haȩc lo¬
quitur: cũ aꝑte legatur. quia post
refurrectionẽ apparens eis. in suf¬
flauit & dic̃ eis. Accipite spm̃ scm̃.
Sed quia ipso interra posito & cor¬
ꝑ aliter conũsante cum eis. non uale-¬
bant illi erigere mentẽ ad sicienda
mumera grȩ çelestis: Ascendente
autem ipso ad cęlos. & illi pariter
omne desiderium suũ illo trans¬
frerebant: iuxta hoc quod alibi
audierunt. Ubi enim. ẽ thesaurus
tuis. ibi & cortuum erit.. Ideoq
capaces sp̃s iam facti erant. non ul-¬
tra demorte etus contristati: sed de
ꝓmissionis cus munere lȩcati. Lu-¬
ca ad testante quiait. E factum
.ẽ. dum benedicer& illis: recessit ab

Expanded text:
paces fiatis. Si enim non abiero, Papaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte legatur quia post resurrectionem apparens eis insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, re
Abbreviated transcription (Latin):
quo uadis. Responsũq ẽ. ei. Quo
ego uado non potes me modo sequi
segueris autem post̃ ca. Lua
nimirum passionis mortisq eius
misterium. necdum intelligere. nec¬
cdum poterant imitari. inaiestatem
uero ascensionis statim ut uidere:
animi uotis ut sequi mererentur
obtabant. Sed quia hec locutussũ
uobis. tristicia im plebit cor ur̃m.
Sciebat enĩ dñs ipse quid hȩc sua
uerba in discipuloꝵ cordib agerent.
quia uidelic& tristiciam mauis de-
abscessu quo eos deserero quam
deascensu quo patrẽ pecer&. letici-¬
am generar&. Unde benigne con¬
solando sub iungͤit: Sed ego uerita¬
tem dico uob̾. expedit uobis ut ego
uadã E x pedit ito forma serui
ur̃is subtrahatur aspectib quatniꝰ
amor diuinitatis artuis urĩs in figat᷑
mentib Ex pedit ut notam uob̾ for-¬
mani celo inferam: quatinꝰ maiore
ꝑhoc desiderio illuc suspiretis. Sic¬
q suspensis ad suꝑna cordib ur̃is
ad accipienda iam sp̃s scĩ dona ca¬

Expanded text:
quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona ca
Abbreviated transcription (Latin):
riosa exposicione indiget: cureimn¬
dẽ spm̃ paraclitũ : id. ẽ. consolato¬
rem cognominat.. Quia nimirũ
corda discipulorum quȩ recessus
ipsius mesta reddidisset. huiꝰ con¬
solaretur & recrearet aduentꝰ. Sed¬

Expanded text:
riosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum Paraclitum, id est, consolatorem cognominaverit: quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus
Abbreviated transcription (Latin):
audiumꝰ. dñs ec redemptor
nr̃ inminente suȩ passionis arcicu-¬
lo: discipulis & głam ascensionis qua
ipse post mortẽ & resurrectionem
erat clarificandis. & aduentũ sp̃s
scĩ quo illi erant illustrandi pate¬
fecit. Quatinus instante hora pas-¬
sionis eiusdẽ minus ꝓ illius mor-¬
te dolerent. que post mortẽ adcȩ-¬
los fubleuandum non dubitarent.
minus defua desolatione crepida¬
rent. Uado in quit ad eum qui me-
misit. & nemo ex uobis int̾rogat
me quo uadis. Ac si aꝑte dicat:
Reuertar ascendendo ad eum qui me
in carnari constituit. & tanta tam¬
q manifesta erit eiusdẽ ascensio¬
nis claritas. ut nemini urm̃ opussit
interrogare quo uadã: uidentib
cunctis quia ad caelos ꝑ gam. Be¬
ne autẽ cum deascensione sua dixis-¬
set. uado ad eum qui memisit. addi¬
dit. & nenio ex uobis interrogat me
quo uadis: Suꝑnis nãq cum desu

Expanded text:
audivimus, Dominus ac Redemptor noster, imminente suae passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidae sperarent. Vado, inquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis?
Abbreviated transcription (Latin):
eritis patre in nomine meo hoc
faciam Ergo & illa maiora oꝑa
seipsum facfurum esse ꝓmisit.
Non se extollat seruus suꝑ dim
nec discipulus suꝑ magistrum
maiora quã ipse fecit dix̃ eos
esse facturos. Sed in eos uł ꝑeos
se faciente non ipsis tamquã ex
sem & iꝑsis. Ei quippe cantatur.
diligante dñe uircus mea. Sed
que sunt tandem ista maiora
an forte qđ egros ipsis transean-¬
tib aeciam eꝙ. umbra sanabat.
manis. est enim ut san&e umbra.
quã fimbria Illud ꝑse hoc ꝑ
ipsos sed utrumq ipse.. Uerum¬
tamen quando ista dicebat uer-¬
bor suoꝵs oꝑa cõmendabat.:
Sic enĩ dixerat. Uerba que ego
loquor uobis. ameipso nori lo¬
quor: pater autẽ in me manens.
facit oꝑa ipse. Que oꝑa cunc di-¬
cebat. nisi uerba queloquebat᷑
audiebant & credebant illi &ꝰ quo-
eorum dem uerborum fructus
erat fides illors. Uerumtamer¬
A euangelisantib discipulis: non
tam pauci quam illi erant. sed
gentes aȩciam crediderunt.. Hȩc

Expanded text:
eritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; h
Abbreviated transcription (Latin):
mine in quit ostende nobis patrem.
& fufficit nobis. Eui dñs. Lant̾o
inquit tempore uobiscũ sum. & nõ
cognolustis me philippe.qui iud&
me uidet & patrẽ: Ecce increpat.
qd tanto tempore cum ipsis erat.
& non cognoscebatur:. Nonne ipse
di xerat. & quo ego uado scitis. et
uiã scitis: & se nescire dicentes. eos
hoc scire con uicerat addendo atq

Expanded text:
mine, inquit, ostende nobis Patrem, mine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, adden