comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& de ambulabo in eis. nc̃ ⁊̃ currẽ iuxta illud. E xultauit ut gigas. ad .c.u.¬
Si recte apło uisũ ÷ caput xp̃i referre additatẽ. puto nͣ ob̃ ñ in congrue uideri.
Nota st̃ uob̃ duo ista uocabula. ⁊ deplerisq scripturȩ locis ambo parit̃ si co
pecc̃o. ut misericors fieret. Ed illũ alt̾m qui udiciũ nuncupat᷑ ẽ: Nomo
adhoiẽm eque assumptũ. ⁊ ipsum ꝑtinere. ipse ds hõ aꝑte significat. uͥ dat̃
sibi ꝑhibet apatre potestatẽ iudiciũ face̾ q filius hõis ÷: His duob gͥ
pedib apte sub uno diuinitatis capite ꝯcurrentib natꝰ ex muliere. factꝰ

Expanded text:
et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad cuet deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad cuSi recte Apostolo visum est caput Christi referre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pNota sunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pariter, si cogpeccato, ut misericors fieret . Quid illum alterum, qui judicium nuncupatus est, nonne ad hominem aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi datam sibi perhibet a Patre potestatem judicium facere, quia Filius hominis est? 7. His duobus ergo pedibus apte sub uno divinitatis capite concurre
Abbreviated transcription (Latin):
mis: iustificans impios. ⁊ suꝑbos humilians. Qd tam̃ qi inuisibilit fit:
carnalis ñ sentit aquo fit. Dnde ⁊ subdit. ⁊ uestigia tua ñ cognoscnt᷑.
siue inuitos ⁊ miseros. siue uoluntarios ⁊ beatos. Itaq hoc opus sp̃c¬
ut corporalib pedib corporalit̾ incubans. ⁊ corporalib labiis pedes eosd̃e
deosculans. ueniam pec̃coꝵ peccatͥe ꝑcipet. sicq illa mutatio dext̾ȩ¬
excelsi qua mirabilit̾ s inuisibilit iustificat impiũ. etiã carnalib innote¬
sceret. Serũ illos spũales pedes di quos pͥmo loco spũalit̾ osculari peni¬
tentẽ oportet: pret̾ire me ñ oportet. N oui ego curiositatẽ urãm. quȩ. nil
sua uoluntate inscrutatũ om̃ino p̃teat. Nec uͦ dĩcendũ contẽptui. nosse
quib scriptura pedib tam frequent̾ dm̃ cõmemorat. nc̃ qͥd̃e stare ut ibi.

Expanded text:
imis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, imis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, carnalis non sentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscentur sive invitos et miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc opus Sput corporalibus pedibus corporaliter incubans, et corporalibus labiis pedes eosdem deosculans, veniam peccatorum peccatrix perciperet; sicque illa mutatio dexterExcelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos spirituales pedes Dei, quos primo loco spiritualiter osculari poenitentem oportet, praeterire me non oportet. Novi ego curiositatem vestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. Nec vero ducendum contemptui, nosse, quibus scriptura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
it suꝑ .iꝰ. ⁊ ĩ rꝰtos: Hoc enĩ ÷ qd̃ ipse aiebat. Dinon facio oꝑa patͥs mei.
nolite crede. E n aꝑit oscarnis suȩ docens in monte discipłos. qͥ insilentio
angłos incȩlestib docet. E nad tactũ corporeȩ manus curat᷑ lepra. fugat᷑
ceitas. auditꝰ reparat᷑. lingua muta resoluit᷑. discipłs ꝓpe mersus erigit᷑. ⁊
is indubitant agnoscit᷑ ciu dixerat longe ante dđ. Aꝑis tu manũ tuã.¬
corporiles pedes iacens ac penitens audit peccate remittunt᷑ ł pecc̃a tua
yrecognoscit eũ de quo ex multis retͦ tẽꝑib scͥptũ leg̾at. E g̾diet᷑ dia¬
bolus ante pedes eiꝰ. Qbi nempe pecc̃m remittit᷑. ibi ꝓcul dubio diabolꝰ
fitenti remittat ds peccm̃. ⁊ diabolus eum quẽ in hoĩs corde inuaserat.
amittat pͥncipatũ : O eniq ambulat suꝑ undas carnalib pedib cui nec

Expanded text:
tos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, tos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur lepra, fugatur caecitas, auditus reparatur, lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixerat longe ante David: Aperis tu manum tuacorporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus fitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui
Abbreviated transcription (Latin):
co. fe. Quoꝵ ds miseratꝰ errores. de monte umbroso ⁊ condenso di¬
gnant̃ eg̃diens. in sole posuit.ta. suũ. Obtulit carnẽ. sapientib carnẽ.
ꝑ quã discerent saꝑe ⁊ spm̃. Hã dum in carne ꝑͣ carnẽ facit opera
ñ carnis s dĩ. naturȩ utiq imꝑans suꝑansq fortunã. stultã faciens sa¬
pientiã hominũ. demonumq debellans tyrannidẽ: manifeste ipsũ
se indicat eẽ ꝑ quẽ ead̾e ⁊ aute fiebant. quando fiebant. In carne
inqm̃ ⁊ ꝑ carnẽ potent̃ ac patent᷑ oꝑatꝰ mira. locutꝰ salubria. pussꝰ
indigna. euident̃ ostendit qr ipse sit qui potent̃ s inuisibilit̃ scła condidis¬
set. sapient̃ regeret. benigne ꝓtegeret. Deniq dum euangłiat ing̃tis.
signa ꝑhibet infidelib ꝓ suis crucifixorib orat. ñne liquido ipsũ se ẽẽ
declarat. qui cũ patrȩ suo cotidie oriri fac̃ solẽ suũ suꝑ bonos ⁊ malos: plie¬

Expanded text:
 Deus miseratus errores, de monte umbroso et condenso dignanter egrediens, in sole posuit tabernaculum suum . Obtulit carnem sapientibus carnem, per quam discerent sapere et spiritum. Nam dum in carne et per carnem facit opera, non carnis, sed Dei, naturae utique imperans, superansque fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum se indicat esse, per quem eadem et ante fiebant quando fiebant. In carne, inquam, et per carnem potenter ac patenter operatus mira, locutus salubria, passus indigna, evidenter ostendit, quia ipse sit qui potenter, sed invisibiliter saecula condidisset, sapienter regeret, benigne protegeret. Denique dum evangelizat ingratis, signa praebet infidelibus, pro suis crucifixoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pl
Abbreviated transcription (Latin):
ilic apparens admirabilis ad indagandi studium exerceat curiositatẽ.
. hicinnotescens terribilis. infirmitatem concutiat. At uͦ t̃cio isto
in loco non plane terribiis. nec tam admirabilis quã amabilis appare¬
re dignat᷑: serenus ⁊ placidꝰ. suauis ⁊ mitis. ⁊ multe mĩȩ om̃ib in tu
enitib se. Iam ut hoꝵ quȩ de cellario. horto. cubiculo. longior st̃
disputata sermone. memoria ur̃ã cõpendium teneat: mementote
triũ tempoꝵ. triũ meritoꝵ: triũ quasi p̃mioꝵ. In horto
aduerte tempora. merita incellario: p̃mia in tͥplici illa coratm̃¬
platione cubicilum inquirentis. Et de cellario quid̃ẽ ista sufficians.
Porro de horto ł cubiculo si qua add enda. aut alia forte ꝙͣ dicta sint
modo aduertenda occurrerint: loco suo ñ pt̃eamꝰ. Sin aut̃: suffici¬
ant quȩ dicta sunt:⁊ minime it̾ent᷑. ne unqm in fastidiũ qd̃ absit

Expanded text:
illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et placidus, suavis et mitis, et multae misericordiae omnibue. 17. Jam ut horum quae de cellario, horto, cubiculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit!
Abbreviated transcription (Latin):
petentem de nocte diuersorium. cubiculum introeuntem cum paucis.
quos hoc secreto.⁊ hac familiaritate dignatur: eo certe securiꝰ quo se¬
cretiꝰ quiescentem. eo sereniꝰ se habentẽ: quo placidius solos intuen¬
tem quos diligit. In hoc archanum⁊ in hoc scũ ariũ di. siquẽ forte
urm̃ aliqua hora sic rapi ⁊ sic abscondi contig̾it. ut miniꝰ auocet aut
pturb. it sensus egens. ł cura pungens. ł culpa mordens. ł certe ea quȩ
difficiliꝰ amouent᷑ irruentia imagnũ corporeurũ fantasmata: poterit
quid̾ẽ hic cũ adnos redierit głari ⁊ dice. introduxit merex incubiculũ
siũ. qd̾ tam̃ anipsum sit de quo exultat sponsa. ñ temere affirmaue¬
rim. Est tam̃ cubiculum. ⁊ cubiculũ regis: qr nimirũ de trib quos t̃pli¬
ci assignauimꝰ uisioni. solus factꝰ: inpace locus ite. Ut enĩ aꝑte
monstratũ ÷. ⁊ in priori exigna. ⁊ in scd̾̃o nulla ꝑcipit᷑ quies: cum &

Expanded text:
petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura pungens, vel culpa mordens, vel ea certe, quae difficilius amoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim. Est tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et
Abbreviated transcription (Latin):
Hosg̃ aduerti quasi nunꝗ̃ peccasse. qm̃ ⁊ si qua deliquisse uident᷑
in tẽpe. ñ apparerent in et̾̃nitate: ꝙ caritas patris ipsoꝵ cooperit
multitudinẽ peccõꝵ. ⁊ dixibeatos quoꝵ remissȩ sunt mniquitates
⁊ quoꝵ tecta sunt .p. cũ subito tanta mͥ qͦ de me fuborta fiducia:
ñ p̃cesserat timor: ita ut mͥ uisussi m tanꝗ̃ unus ex illis beatis
merito cubiculi appellatione censuerim: in quo ds ñ quasi turbatꝰ
ira. nec uelut distentꝰ cura ꝓspicit᷑. s ꝓbat᷑ uoluntas eiꝰ in eobona &
bene placens ⁊ ꝑfecta. Uisio ista non terret s mulcet. inqui etam
curiositatem non excitat s sedat. nec fatigat sensus s tranqͥllat.
Hic uere quiescitur. Tranquillus ds̃. tranquillat omĩa:⁊ quietum
aspicere. quiescere ÷. Cern̾e ÷ regem pꝰ diurnas forensium quasi
lites causarum. dimissis a se turbis curarum molestias declinan¬

Expanded text:
Hos ergo adverti quasi 1345 nunquam peccasse; quoniam etsi qua deliquisse videntur Hos ergo adverti quasi 1345 nunquam peccasse; quoniam etsi qua deliquisse videntur in tempore, non apparent in aeternitate; quia charitas Patris ipsorum cooperit multitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et isionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis merito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquietam curiositatem non excitat, sed sedat; nec fatigat sensus, sed tranquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinan
Abbreviated transcription (Latin):
munerans bona: ut mup m̃ eis ñ mͣbona .s. ⁊ mala cooꝑent᷑ in bonũ
¶solusu̾e beatꝰ eui ñ imputabit dominꝰ peccatum. nam quiñ habu¬
rit peccatũ: nemo. Om̃senĩ peccauerunt. ⁊ om̃s egent gła dei.
Quis accusabit tam̃ aduersus electos di: Sufficit mͥ ad omnem
iusticiam. solum hab̾e ꝓpitium. cui soli peccaui. Omẽ quod mͥ ipse
ñ imputare decreu̾it. sic÷ quasi ñ fuerit. Non peccare: di iusticia
÷. Hominis uisticia.: indulgentia di. Uidi hec. ⁊ intellexi ille senten¬
tiȩ ueritatẽ. om̃is quinatus: ex d̾o. ñ peccat: qr generatio cȩlestis
seruat eum. Gen̾atio cȩlestis ȩt̾na p̃destinatio÷: qua electos suos¬
as dilex. ⁊ gratificauit in dilecto filio suo ante mundi ꝯstitutionẽ.
sic in scõ apparentes sibiut uid̾ent uirtutẽ suã ⁊ głam suã: quoeiꝰ
forent consortes hereditatis. cui : appanerent conformes imaginis.

Expanded text:
munerans bona: ut miro modo eis non modo bona, sed et mala cooperetur in bonum. munerans bona: ut miro modo eis non modo bona, sed et mala cooperetur in bonum. O solus vere beatus, cui non imputabit Dominus peccatum! Nam qui non habuerit peccatum, nemo. Omnes enim peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Quis accusabit tamen adversus electos Dei? Sufficit mihi ad omnem justitiam solum habere propitium, cui soli peccavi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, sic est quasi non fuerit. Non peccare. Dei justitia est; hominis justitia, indulgentia Dei. Vidi haec, et intellexi illius sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia generatio coelestis servat eum . GenDeus dilexit et gratificavit in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem, sic in sancto apparentes sibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent conformes imaginis.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã. ⁊ sapit tͥ uistus ⁊ potens ds: ꝙ timor. sapor÷. Iorro
sapor sapiente facit. sicut scientia scientẽ. sicut diuitie diuitẽ.
Quis g̃ prior locus: T̃ antũ p̃parat ad sapientiã. Ilic p̃pararise
ut hicmitieris. P reparatio: rerũ cognitio÷. Uerũ hane facil¬
line sequit᷑ elationis tumor. si non repͥmat timor: ut merito de
quidam accessus : ad sapiãm: hic ⁊ ingressus. Porro nec hic
nec ibi speculanti ꝑfecta quies ÷: q alic d̾s apparet tanquã
eis. quoꝵ alt̾ auditoriũ quasi docentis. alt̃ p̃torium udic. E
locus om̃no ñ uidicis. ñ magistri. s sponsi.⁊ qui mͥ quidem
nam de aliis nescio. plane eubiculum sit: si quando in allum
contigerit introduei. S heu rara hora: ⁊ parua mora. Clarde
⁊ eustodientium mandata tua. Stat ꝓpositum dĩ. stat senten¬
tia pacis suꝑ timentes eũ. ipsoꝵ ⁊ dissimulans mala. et re¬

Expanded text:
tentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro tentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic praepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur elationis tumor, si non reprimat timor, ut merito dicquidam accessus est ad sapientiam, hic et ingressus. Porro nec hic, nec ibi speculanti perfecta est quies; quia illic Deus a. Alter adjutorium docentis, alter praetorium judicis. locus omnino, non judicis, non magistri, sed sponsi: et qui mihi quidem, nam de aliis nescio, plane cubiculum sit, si quando in illum contigerit introduci. Sed, heu! rara hora, et parva mora! Clare et custodientium mandata tua . Stat propositum Dei, stat sententia pacis super timentes eum, ipsorum et dissimulans mala, et re
Abbreviated transcription (Latin):
suo diͦcentem de om̃ib magistram audimus sapientiã. hic⁊ susci¬
pimus. Ibi instruimur quidem. s hic afficimur. Instructio doctos
reddit: affectio sapientes. Sol nonom̃s quib lucet:. ⁊̃ calefacit.
Sic sapĩa multos quos docet quid sit faciendũ: ñ continuo &¬
accendit ad facienaum. Aliud÷ multas diuitiasseire. alud pos¬
sid̾e: nec noticia diuitẽ facit.s possessio. Sic ꝓrsussic. aliud: nosse
am̃. ⁊ aliud timere: nec cognitio sapientẽ. s timor facit. qui ⁊ afficit.¬
une sapientẽ dixeris. quẽ sua scientia inflat: Quis ilos sapien¬
tes nͥ insipientissumnꝰ dicat. qui cũ cognouissent dm̃. ñ tanq̃ dm̃
glorificauer᷑. aut gr̃as egerunt: Ego mag̃ eum apło sentio: qui
insipiens cor eoꝵ manifeste ꝓnuntiat. Et bene initiũ sapĩe
dũ. ñ cũ instruit ad sciendũ. T̃ ines dui iusticiam: timȩs po¬

Expanded text:
suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscisuo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum, non continuo accendit ad faciendum. Aliud est multas divitias scire, aliud et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Deum, non tanquam Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt? Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum manifeste pronuntiat . Et bene initium sapientdum, non cum instruit ad sciendum. Times Dei justitiam, times po
Abbreviated transcription (Latin):
na diripiunt. ⁊ sacrisinsuisuanitatib ⁊ turpitudinib abutunt᷑.
Talib: gͦ cũ in p̃sentiarũ parcere ac misereri ne in ȩt̾num parcat. cuiꝰ
iudicia abyssus multa aduertit᷑. quis hoc loco requiem querat: ha¬
iste:⁊ totiꝰ expers quietis. Totus inhorrui siquando in eũ raptꝰ sũ:
illã apud me replicans cũ tremore sententiã. Quisscit si ÷ dignꝰ
amore. anodio: Nec mirum si titubo ego ibi. foliũ utiq quod
uento rapit᷑ ⁊ stipula sicca. uͥ ⁊ maximꝰ ille contemplator suos quoq
pene inotos fuisse pedes. pene fusos g̃ssꝰ Et dicebat zelaui suꝑ ini¬
s dap̃nent᷑ ꝓpt̃ suꝑbiam. cũ suꝑbo diabolo ⁊ angłis eiꝰ. N amqͥ in
labore hominũ ñ sunt. in labore demonũ ꝓfecto erc̃: dicente iudice.
locus ⁊ iste: plane ñ aliud quã domus di̾ ⁊ porta cęli. Hic nempe
loco dederim:. ⁊ non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio

Expanded text:
na diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. na diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Haiste, et totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super inised damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta coeli. Hic nempe iae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio
Abbreviated transcription (Latin):
acceptans bona. insuꝑ ⁊ corda indurans: ne forte doleant ⁊ resipiscat
n conuertant᷑ ⁊ sanet eos. Et hoc non absq certa ⁊ et̾na ratione: qd̾
tanto formi dolosius constat eẽ. quanto immobiliꝰ fixum extat in
et̾nitate. P auendum ualde quod inꝓpħa de huimodi legimus: ubi
loquens ad angłossuos ds. sic ait. Misereamur impio. Quibꝰ pa¬
uentib atq querentib non gͦ discet facere iusticiam: Pon inquit
S ubdensq causam. in terra ait scõꝵ iniqua gessit.⁊ ñ uidebit glam
Tuneant clerici. timẽant ministri eccłaꝵ qui in terrisscõꝵ quaspos¬
sident tam iniquagerunt. ut stipendiis quȩ suffice̾ debeant mini¬
mecontenti. suꝑflua quib egeni sustendandi forent impie sacrile-¬
ge q sibi retineant. ⁊ inusussuȩ suꝑbiȩ atq luxuriȩ uictũ pauꝑũ
consum̾e ñ uereant᷑. duplici ꝓfecto iniquitate peccantes: qd̾ ⁊ alie¬

Expanded text:
acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscaacceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi legimus, ubi loquens ad angelos suos Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Timeant clerici, timeant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et alie
Abbreviated transcription (Latin):
nus curiositatis ac laboriosȩ exercitationis pati se fatigationẽ signifi¬
cat. Hinc beatus iob. si dormiero ait. dico quando consurgam: ⁊ rur¬
sum expectabo uesꝑam. Sentis ne in his uerbis scãm aĩam uelle int̾¬
dum molestam quodã modo declinare suauitatẽ. eandemq rursum
suauem molestiam affectare: Na on enĩ dixiss quando ꝯsurgam.
si ex toto ei quies illa suȩ contemplationis placuiss S ⁊ si ex toto
displicuiss: ñ denuo expectass horam quietis. id÷ uesꝑam. Non igit᷑
locus: iste cubiculi: uͥ neqͣꝗͣ ꝑ omnẽ modum quiescit᷑. Est itẽ locus
de quo suꝑ rationalem rȩꝓbã quid̾e creaturam. immobilis uigilat se¬
cretissima ⁊ seuerissima arimaduersio iusti iudicisdei: terribilis in
consiliis suꝑ filios hoĩũ. Cernitur inquam a timorato contemplatore
hoc loco ds. iusto s occulto uidicio suo reꝓboꝵ nec diluens mala. nec

Expanded text:
nus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem signifinus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset horam quietis, id est vesperam. Non igitur locus est iste cubiculi, ubi nequaquam per omnem modum quiescitur. 12. Est item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nerun: aut me ꝑuenisse putau̾im. Nec enim iaetantiȩ de putandũ
÷: qd̾ in ur̃os pando ꝓfectus. Est locus apud sponsum de quo sua rera
decernit. ⁊ disponit consilia. ipse uniuersitatis gubernator. leges
constituens omĩ creaturȩ. pondus ⁊ mensuram. ⁊ numerum.
Et Locusiste altus & secretus: s minime quiet᷑. Nam &e supse quantũ
inse ẽ disponit omĩa suauit̃. disponit tam̃. & contemplantem qui
forte eo loco ꝑuenerit quiescere non ꝑmittit: s mirabilit̃ quamuis de¬
lectabilit rimantem ⁊ admirantem. fatigat. redditq inquietum.
P ulchre utrumq in consequentib sponsa expͥmit.⁊ delectationem ui¬
delic istiusmodi contemplationis ⁊ inquietudinẽ: ubi⁊ se dormire.
cor suum uigilare fatet᷑. Nam in somno qͥde suauissimi stuporis pla¬
ci de q admirationis sentire quietẽ: inugiliis uͦ. inquiete nichiloni¬

Expanded text:
nerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum nerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decernit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, disponit tamen; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilomi
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ. petrus inluce ueritatis. Sic gͦ apud sponsum mansione
multe sunt. ⁊ siue regina. suie ꝯcubina. siue ⁊̃ de numero sit adole¬
scentularum. congruum quȩq ꝓmeritis accipit locum terminumq
quousq liceat sibi contemplando ꝓcedere. ⁊ introire ingaudiũ dñi
sui. ⁊ rimaridulcia secreta sponsi: qd̾ suo loco distinctiꝰ quantũ di¬
gnabit̾ ipse suggerere. demonstrare conabor. Nunc uͦ id nosse suffici¬
at. nulli adolescentularũ. nulli concubinarũ. nulli uł reginarũ patẽ¬
re omino accessum ad secretum illud cubiculi. qd̾ sue illi columbe
formose. ꝑfecte. uni unicum sponsus seruat. Unde nec ego sane in¬
dignor. si non ad illud admittor: p̃sertuncum constet mͥ ne ipsam qͥde
sponsã int̾im adhuc adomẽ qd̾ uult ꝑuenire secretum. Deniq ⁊ flagi¬
tat indicari sibi uͥ pascat: uͥ cubet in meridie. S audite quousq ꝑue¬

Expanded text:
entiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones entiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam de numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque liceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque perve
Abbreviated transcription (Latin):
nit secretum sibi cum sponso.⁊ dicit. secretum meum michi.
secretum meũ mͥ. N on om̃ib uno in loco frui dat᷑. grata⁊ se¬
creta sponsi p̃sentia: s ut cuiq paratum ÷ a patre ipsiꝰ. Non
enĩ nos eum elegimꝰ.s ipse elegit nos ⁊ posuit nos. ⁊ uͥ ab eo
quisq positus ÷. ibi ÷. Deniq mulier una cõpuncta. secus pedes
dni sortita ÷ locum: cum alt̾a suȩ deuotionis fructũ ad caput in¬
uen̾it. si tam̃ alta. Porro thomas in lat̾e. ioħes inpectore. petrus
insimi patris: paulus in t̾ciocelo secreti huiꝰ gram sunt assecuti.
Q uis nr̃m digne distinguere sufficiat has uarietates meritoꝵ. uel
potiꝰ p̃mioꝵ. Ne omĩno tamen pret̾isse quod ipsi mouimꝰ uideam̃:
prior mulier strauit sibi in tuto humilitatis. post̾ior in solio spei.
thomas in solio fidei. ioħres in lato caritatis: paulus in intimo sapi¬

Expanded text:
nit secretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, nit secretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Non omnibus uno in loco frui datur grata et secreta sponsi praesentia, sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne omnino tamen praeteriisse quod ipsi novimus  alias movimus videamur; prior mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sponsȩ annuerim. Innuit hoc s̃ sermo quẽ dix̃. qr intͦ duxit
me rex incellaria sua: dum non inunã aliquã cellam. s in cel¬
laria pluralit̾ se intͦductã ostendit. Iam ad cubiculũ ueniamꝰ
Quid ⁊ istud ÷: Et id me p̃sumo scire quid sit: Minime mͥ tante
rei arrogo exꝑientiã. nec glorior inp̃rogatua quȩ soli seruatur
beate sponse: cautus iuxta illud grecoꝵ scire me ipsum. ut sciã
dicerem. Quod scio ñ inuideo uobis: nec subtraho. Quod nescio:
theoricȩ contemplationis archano. regis eẽ querendũ cubiculũ.
S quomꝰͦ de unguentis dixisse me scio. multa uidelicet ⁊ diuersa
penessponsum ea eẽ. nec omiã p̃sto om̃ib s sua quibq ꝓ diuer¬
sitate indulta meritoꝵ: sic qͦ non unum puto cubiculũ regi eẽ
s plura. E amnec una ÷ regina ꝓfecto s plures. ⁊ ꝯcubine mul¬
tȩ sunt. ⁊ adolescentularum non ÷ numerus.: ⁊ una quȩq inue¬

Expanded text:
sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire me ipsum; ut sciam dicerem. Quod scio, non invideo vobis, nec subtraho: quod nescio, theoricae contemplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, nec omnia praesto omnibus, sed sua quibusque pro diversitate indulta meritorum: sic quoque non unum puto cubiculum regi esse, sed plura. Nam nec una est regina profecto, sed plures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque inve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humilit̃ p̃sint. Facile tamen utrumq adimplet. qui matrẽ uir¬
quȩ sua sunt debriat᷑: quod solo ac miro sp̃c sci magist̾io int᷑ cellam
yinariam obtinet᷑. Uirtꝰ si quidẽ discretionis absq caritatis feruore
iacet: ⁊ feruor uehemens absq discretionis temꝑamento p̃cipitat.
Id̾oq laudabilis cui neutrum de ÷. quatinꝰ⁊ feruor discretionem
erigat. ⁊ discretio feruorẽ regat. Gtalit̾ oportet eẽ moratũ. eũ
qui p̃est. Optimum aut̃ inmorib dixerim. ⁊ summam disci¬
plinȩ huiꝰ ꝑfecte app̃hendisse. cui totas hascellas absq offendi¬
culo ꝑcurrere ⁊ circũire donatum ÷: qui innullo ꝓrsꝰ aut resi¬
stat pͥorib aut inuideat parib aut subiectis uł desit incura. ł
insuꝑbia p̾sit: p̃latis obediens. sociis congruens. subditis utilit̃
condescendens. Quod quid̾ e ꝑfectionis insigne: haut dubius

Expanded text:
et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem viret humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virnon ad quaerenda quae sua sunt debriatur; quod solo ac miro Spiritus sancti magisterio intra cellam vinariam obtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius
Abbreviated transcription (Latin):
rib ⁊ sola magistra uoluntate gratum paribꝰ gerere morẽ. Nam
neq unuis rursum quisdicat eẽ meriti. unuis ue uirtutis. socialiter
uiu̾e. ⁊ utilit̾ p̃eẽ. Quam multi deniq sub p̃ceptore quieti uiunt.
quossi uigo ab soluas. uideas non posse quie sce: nec se ullomͦ ȩ qualibus
seruare innoxios. Itemq innumeros cernessimplicit̾ ac sine qͤrela
int̾ fr̃s conuersari suꝑ fr̃s non solum inutilit̾. s ⁊ insipient̃⁊
nequit̃. Quadam siquidem bona mediocͥtate contenti sunt qui
hiuꝰ modi st̃. sicut eis mensuram gr̃e partit᷑ : ds: minime quidem
egentes magistro. nec tam̃ idonei magisti̾o. Priorib ꝙͦ sequentes qͥd̃
inmorib antecellunt: s utrisq suꝑiores existunt. qui suꝑiores ẽẽ
sciunt. Deniq ⁊ accipiunt in ꝓmissione qui bene p̾sunt: ꝯstitui
suꝑ omĩa bona dñi sui. At pauci ꝓfecto qui utilit̃: pauciores qui

Expanded text:
ribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam ribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidet: quẽ ad modum doctor gentium e stuabat quando dicebat. Quis
infirmat᷑ ⁊ ego ñ infirmor:. Quis scandalitat᷑. ⁊ ego ñ uror: Alioquin
imꝓbe satis p̃eẽ affectas. quib ꝓdeẽ noncuras. & quoꝵ non zȩlas salutẽ.
subiectionem nimis ambiciose uendicas tͥ. Hanc ego cellam qͦ gr̃ȩ noĩa¬
ui. ñ quod absq gr̃ã uł reliquas duas obtinere quis possit. s ob plenitu¬
dinem que singłarit᷑ in ista ꝑcipit᷑. Deniq plenitudo legis÷ caritas.
⁊ qui diligit frẽm legem impleuit. Q idisti ronem uocabuloꝵ: uide &
differentiã cellarum. N ec enim paris facilitatis seu facultatis eiꝰ dẽ
÷ petulantes uagosq sensusatq intemꝑantrã carnis appetitum ma¬
gistri compͥmere metu:. acrigida discipline cohibere censura. ⁊ sponta¬
neo affectu bene cum sociis conuenire.: castigatis sub ferula uiuere mo¬

Expanded text:
praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facultatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere mo
Abbreviated transcription (Latin):
uiolenta contusio: sic rectoꝵ moꝵ elicit quod̾amꝰ ⁊ expͥmit nati¬
ralem uim uis magisterii. ⁊ districtio discipline. Inhac aut̃ uo¬
luntarie ⁊ tamꝗͣ innatȩ affectionis grata mansuetudo sponte of¬
ficiosa currit: instar plane unguenti qd̾: incapite: ad leuem ca¬
loris tactum descendentis. ac diffluentis ꝑ totum. Itaq incella
discipline tamq̃ siccȩ ac simplices aromatum sp̃es continentur.
⁊ inde aromaticam eam de nominandã putaui. In ea uͦ quȩ nat̾e
dicta ÷. qm̃ iam quasi confecta reponunt᷑ ⁊ seruant᷑ unguenta:
nichilominus exre nomen ⁊ ipsa accepit. ut unguentaria nũ¬
cuparet᷑. Nam uinariam qͦ: cellam ñ aliam sane sui nomitus
arbitror ferre rationem. nisi qd̾ in ea uinum ręli in cartta¬
te feruentis recondit᷑. nec debet omĩno p̃ eẽ aliis. qui in eam
nec dum meruit intrõduci. Oportet prorsus hoc uino ȩstuet. qui aliis

Expanded text:
violenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit natuviolenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit naturalem vim vis Magisterii, et districtio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ metu discipline. cum uniuersis nature sue socus. id÷ cum om̃ibꝰ
hominib socialit̃ quantũ in se÷ quieteq se se hab̾e didicerit. in
cellam tandem nature suȩtransiens. exꝑiensq quod scͥpͥtum ẽ.
Ecce qm̃ bonum ⁊ quam iocundum habitare fr̃s inunum. sic̃ un¬
guentũ incapite. Accedit nimirum disciplinatis morib tãꝗͣ
tritis specieb oleum leticiȩ bonum nature: ⁊ fit unguentum
bonum atq iocundum. quo quasi unctꝰ reddit᷑ homo suauis ⁊ mi¬
tis. homo sine querela. neminem circumueniens. neminem con¬
cutiens. neminem ledens. nemini se suꝑ extoilens. aut p̃ferens.
insuꝑ ⁊ libent᷑ cõmunicans in rõne dati ⁊ accepti. Puto sibene intel¬
lexisti utriꝰq celle ꝓprietatẽ: non in congrue me hanc unguenta¬
riam. ulam aromaticã appellasse testab̾is. Inula deniq sicut
pigmentoꝵ uires atq fraglantiam pistilli extorquet ⁊ exigit

Expanded text:
non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quantum in se est, quieteque sese habere didicerit, in ceEcce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ. Et ut suo ordine nominent᷑: primam nuncupauerim
disciplinȩ. scd̾am naturȩ. postremam grẽ. In priori discis iuxta
et hicȩ partis rõnem inferior eẽ. in sequenti par. inposteriore supior
Hoc ÷ sub alio. cũ alio. suꝑ alium. Uł sic. Subee. cocẽ. p̃eẽ. Primo gͥ
discis eẽ discipłs. scd̃o sociuis. tercio magister. Equidem om̃s hoĩes
natura equales genuit. At qm̃ bono nature in morib suꝑbia de¬
prauato. facti sunt homines ȩqualitatis impatientes. contenden¬
tes inuice suꝑiores constitui. atq alt̾utrum suꝑg̃di eupientes. &
m anis głe cupidi. inuicem inidentes. inuicem ꝓ uocantes. pͥmo
omĩũ in cella priori iugo disciplinȩ insolentia moꝵ domanda est.
quousq duris ac dutinis senoꝵ attrita legib humiliet᷑ ⁊ sanet᷑
ceruicosa uoluntas. bonum iͥn se naturȩ qd suꝑ biendo amiserat.
obediendo recipiende recipiat: aum solo iam naturali affeetu

Expanded text:
rationem. Et ut suo ordine nominentur, primam nuncupaverim rationem. Et ut suo ordine nominentur, primam nuncupaverim disciplinae; secundam, naturae; postremam, gratiae. In priori discis juxta ethicae partis rationem inferior esse, in sequenti par, in posteriore superior: hoc est, sub alio, cum alio, super alium; vel sic, subesse, coesse, praeesse. Primo ergo discis esse discipulus, secundo socius, tertio et magister. Et quidem omnes homines natura aequales genuit. At quoniam bono naturae in moribus superbia depravato, facti sunt homines aequalitatis impatientes, contendentes invicem superiores 1341 constitui, atque alterutrum supergredi cupientes, et inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, invicem provocantes: primo omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu,
Abbreviated transcription (Latin):
aduertere ÷. cellas quasi tres incellario uno. Et iccireo forsan plu
ralit̃ dix̃. ⁊ non cellarium: cellarum uidelicet hunc numerum
cogitans. Infra deniq introductam se głat᷑ in cellam uinariam.
Pe⁊ os ꝙͦ quia legimus da occasionẽ sapienti. ⁊ sapientior erit. hñtes
occasionem ex uocabulo quo sp̃c sc̃s celle huic censuit imponendũ.
reliquis quoq duab nomina imponamꝰ. A romatum uni. &
unguentariam ait̾i. Causas hoꝵ uocabuloꝵ.: uidebimus postea.
Nuic aut̃ aduerte cuncta apud sponsum salubria. cuncta suauia
reꝑiri: uinum. unguenta. aromata. Uinum scriptura teste lȩtifi¬
cat cor hominis. Exhilarari nichilominus faciem in oleo legis. quo
utiq puluis pigmentoꝵ infundit᷑. ut unguenta fiant. A romata
ñ mͦ grata suauitate odoris. s ui quoq medendi utilia sunt. Me¬
rito se intro ductam illuc exiultat sponsa. ubi tanta redundat ub

Expanded text:
advertere est, cellas quasi tres in cellario uno. Et idcirce forsitan pluradvertere est, cellas quasi tres in cellario uno. Et idcirce forsitan pluraliter cellaria dixit, et non cellarium, cellarum videlicet hunc numerum cogitans. Infra denique introductam se gloriatur in cellam vinariam . Nos ergo, quia legimus: Da occasionem sapienti, et sapientior erit : habentes occasionem ex vocabulo quod Spiritus sanctus cellae huic censuit imponendum reliquis quoque duabus nomina imponamus, aromaticam uni, et unguentariam alteri. Causas horum vocabulorum videbimus postea. Nunc autem adverte cuncta apud sponsum salubria, cuncta suavia reperiri; vinum, unguenta, aromata. Vinum, Scriptura teste, laetificat cor hominis . Exhilarari nihilominus faciem in oleo legis , quo utique pulvis pigmentorum infunditur, ut unguenta fiant. Aromata non modo grata suavitate odoris, sed vi quoque medendi utilia sunt. Merito se introductam illuc exsultat sponsa, ubi tanta redundat abe
Abbreviated transcription (Latin):
mittit radices suas. ⁊ ñ timebit cum uenerit ȩstꝰ. Item ꝓpħa
ustus ut palma florebit: ⁊ sic̃ cedrus libani multiplicabitur.
Et des ĩpso. Ego aut̃ sicut oluia fructifera in domo di. Est gͦ
historia hortus: ⁊ ipsa tͥꝑtita. Continet᷑ namq in ea cęli ⁊ t̾re
creatio: reconciliatio. reparatio. Creatio quid̾e. tamꝙͣ horti
satio: siue plantatio. Qeconciliatio aut̃: quasi germinatio.
satoꝵ uł plantatoꝵ. Tempore nempe suo rorantib cęlis de¬
suꝑ. ⁊ nubib pluentib iustum. aꝑta ÷ terra. ⁊ germinauit
saluatorẽ: ꝑ quẽ facta ÷ cęli terrȩq reconciliatio. Ipse ÷ enĩ
pax nr̃a qui fecit utraq unum: pacificans in sanguine suo
quȩ in terrissunt ⁊ quȩ incȩlo. P orro reparatio futura ẽ infi¬
ne scłi. Erit enĩ celum nouũ ⁊ terra noua: ⁊ colligent᷑ boni
de medio maloꝵ. tamquã fructꝰ de horto. indi ꝓmptuaria
pora: inhorto historici sensus. Inmorali quoq disciplina. tria ȩque

Expanded text:
 non timebit cum venerit aestus . Item Propheta: Justus ut palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Et de se ipso: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Est ergo historia hortus, et ipsa tripartita. Continetur namque in ea coeli et terrae creatio, reconciliatio, et reparatio. Creatio quidem, tanquam horti satio sive plantatio. Reconciliatio autem, quasi germinatio satorum vel plantatorum. Tempore nempe suo rorantibus coelis desuper, et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salvatorem , per quem facta est coeli terraeque reconciliatio. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum , pacificans in sanguine suo quae in terris sunt, et quae in coelis . Porro reparatio futura est in fine saeculi. Erit enim coelum novum, et terra nova: et colligentur boni de medio malorum, tanquam fructus de horto, in Dei promptuaria pora in horto historici sensus. 5. In Morali quoque disciplina tria aeque
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ds̃ rectum fecit hominẽ. similem sibi id ẽ sine iniqͥ¬
tate:.:ĩ sic̃ ñ ẽ iniquitas in eo. Porro miquitas: cordis ẽ ñ car¬
nis uitium: ut ꝑ hoc noueris insp̃itali portione tui. ⁊ñ
incrassa luteaq substantia dĩ similitudinẽ conseruandam
siue reparandam.Spc̃ enĩ ẽ ds̃. et eos qui uolunt similes
ei uł ꝑ seuerare uł fieri: oportet intrare ad cor. atq inspũ
id negocii actitare. ubi reuelata facie speculantes głam dĩ.
dit homini ds̃ rectam. forsam ut ista corporea ex terioris ui-¬
uorisq rectitudo figm̃ti. hominẽ interiorẽ illum qui ad
tiaginem dei factusẽ: spũalis suȩ seruande rectitudinis
ammnoneret: & decor limi deformitatẽ argueret aninri.
Quid enim indecentius. qu̾ã curuũ recto corpore gerere
aminum: ꝑu̾sa res ẽ et feda. uteum uas quod ẽ corpꝰ
det̾ra oculos hab̃e sursum. cęlos lib̾e suspicere. celoꝵq lu

Expanded text:
itaque Deus rectum fecit hominem similem sibi, id est sine iniquitaque Deus rectum fecit hominem similem sibi, id est sine iniquitate, sicut non est iniquitas in eo. Porro iniquitas, cordis est, non carnis vitium, ut per hoc noveris in spirituali portione tui, et non in crassa luteaque substantia Dei similitudinem conservandam fore, sive reparandam. Spiritus enim est Deus, et eos qui volunt similes ei vel perseverare, vel fieri, oportet intrare ad cor, atque in spiritu id negotii actitare: ubi revelata facie speculantes gloriam Des staturam dedit homini Deus rectam; forsitan ut ista corporea exterioris viliorisque rectitudo figmenti hominem interiorem illum, qui ad imaginem Dei factus est, spiritualis suae servandae rectitudinis admoneret, et decor limi deformitatem argueret animi. Quid enim indecentius, quam curvum recto corpore gerere animum? Perversa res est et foeda, luteum vas, quod est corpus de terra, oculos habere sursum, coelos libere susp
Abbreviated transcription (Latin):
maledictionẽ. Et quidem tanto ꝑsuasibiliorẽ quanto cre¬
ditur abhis qui audiunt. corde inuito & magis condolentis
affectu: qu̾a maliciose ꝓferri. Doleo inquit ue hem̃ter ꝓ
eo quod diligo eum satis: ⁊ñ qu̾a potui de hac re corrig̾e
eum. Etalius. Michi quidem ait. bene cõꝑtum fuerat
de illo istud: s ꝑme numqu̾ã innotuisset. At qm̃ ꝑalt̾ũ pate
ita ẽ. Et addit. Grande dampnum. Nam alias quidem in
pluribꝰ ualet. ceterum in hac parte ut uerum fateamur. ex¬
cusari mimme pot̾. Hs paueis adu̾sus malignissimũ uitiũ
cõmemoratis. reũtamur ad ex plandi ordinẽ: et demonstre¬
mus qui sint hoc loco intelligendi recti. Non enim arbitror
sentire quẽpiã rectȩ intelligentiȩ. scdm corpꝰ rectos dici eos:
lentam materiam : ds̃ hominẽ rectum facit. Ad imaginẽ
quippe et similitudinẽ suam: creauit illum. Ipse uͦ quẽ admo-¬

Expanded text:
maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto cremaledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene compertum fuerat de illo istud; sed per me nunquam innotuisset. At quoniam per alterita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum fateamur, excusari minime potest. 5. His paucis adversus malignissimum vitium commemoratis, revertamur ad explanandi ordinem, et demonstremus qui sint hoc loco intelligendi Recti. Non enim arbitror sentire quempiam rectae intelligentiae, secundum corpus rectos dici eos lentam materiam, Deus hominem rectum fecit. Ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit illum . Ipse vero, quemadmo