comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libet fulgere uisat᷑: iõ sordet. q̃m
caritate ñ conclit᷑. S qui diligit
iniquit.ace: olit ammã suã. Qui
uͦ animã suam odit: is ꝓfecto ca¬
itaꝙ suam amaret. Nimirum re¬
cte dilig̾e: id demũ ẽ. aĩam suam
amare. Quig diligit inquitatẽ:
iam non h̃t caritarem. S qd̾ extͣ
caritatem fit: ꝓdesse nequit. Qͣre
dum quis diligit iniquitatem:
ñ id agit uñ premiũ ferat. Ni¬
mirũ inquitafe dilig̾e: id utiq
est malam arborem ẽẽ. Mala
añt arbor non pot̾ facere bonos
fructus. sicut nec bona: malos.
Quid gͦ: Qui ueluña miqͥtatẽ
diligit. nullum nt̾im bonum
facit. At ip̃e est in orõne deuotꝰ.
inieumo sedulus. seuerissime
apprehendit discipluiam. magno
cum affectu impendit mĩam so¬
lam libidine uexatus maculam
quis mala arbor est: nec mala
arbor bonos fructus facere pot:
nullum est bonum: Quis hoc ast᷑¬
ere conet᷑. cum alit̾ esse ⁊ rat̾o ꝯsulta

Expanded text:
libet fulgere visatur, ideo sordet quoniam libet fulgere visatur, ideo sordet quoniam charitate non conditur. Sed qui diligit iniquitatem odit animam suam , qui vero animam suam odit, is profecto chaimam suam amaret utique. Nimirum recte diligere, id demum eo animam suam amaret. Qui ergo diligit iniquitatem, jam non habet charitatem, sed quod extra charitatem fit, prodesse nequit; quare, dum quis diligit iniquitatem, non id agit unde praemium ferat. Nimirum iniquitatem diligere, id utique est malam arborem esse: mala autem arbor non potest facere bonos fructus, sicut nec bona malos, quid ergo? qui vel unam iniquitatem diligit, nullum interim bonum facit. At ipse est in oratione devotus, in jejunio sedulus, severissime apprehendit disciplinam; magno cum affectu impendit misericordiam, solam libidine vexatus maculam quis mala arbor est, nec mala arbor bonos fructus facere potest. nullum est bonum? Quis hoc astruere conetur, cum aliter esse et ratio consulta
Abbreviated transcription (Latin):
de habitaculo sarre eicit᷑. qrappe
heres non fitturꝰ. Quãobr̃e quisqͥs
lum penitet.solum timore angi¬
tur: is nondũ ꝑ penttentiam ueni¬
am metur. Herũ qui largitur
timorẽ. ut ex timore penitencli
necessitatem incutiat: is cũ peni¬
tentia largiet᷑ amorem. ut sit pe¬
nitens uenia dignꝰ. tminitio sa¬
pientie preuentus: largitori suo
pro ut decet gratus existat. Ut
quid enim timor dm̃ initium
sap̃ie nuncupat᷑. nisi quia qͥsqͥs
debitis officuis timorem dñi am¬
plexatur ꝯseq̃nt̃ sap̃ia qua in¬
comitatam caritas non deserit.
pͥstinam tͥumphaturus ꝯu̾satio¬
neur diuina miseratione p̃ar¬
mabitur: Nimirũ et lamenta
penitentie. et oꝑum claritastan¬
qͣm insipĩda resꝑuunt᷑. nͥ cari¬
tas utͥq rei condimtum bñpla¬
ctti amministret. Nñ apłs cari¬
tatem non h̃ñti nicħ putat. si
precelleat scientia. si corpꝰ suum
anxietati tradat. si facultates
illud fore deo ingͣtum. qd̃ qͣntum¬

Expanded text:
de habitaculo Sarae ejicitur, quippe haeres non futurus . Quamobrem quisquis dum poenitet, solum timore angitur, nondum per poenitentiam veniam meretur. Verum qui largitur timorem ut ex timore poenitendi necessitatem incutiat, is cum poenitentia largietur amorem, ut sit poenitens venia dignus; tantum initio sapientiae praeventus largitori suo prout decet gratus existat. Ut quid enim timor Domini initium sapientiae nuncupatur, nisi quia quisquis debitis officiis timorem Domini amplexatus, consequenter sapientia, quam incomitatam charitas non deserit, pristinam triumphaturus conversationem, divina miseratione praearmabitur, nimirum et lamenta poenitentiae, et operum claritas, tanquam insipida respuuntur, nisi charitas utrique rei condimentum beneplaciti administret. Unde Apostolus charitatem non habenti nihil putat si praecellat scientia, si corpus suum anxietati tradat, si facultates illud fore Deo ingratum, quod quantum
Abbreviated transcription (Latin):
le egerunt. Uñ dñs ait. Cum ue¬
nit filiꝰ hominis in maiestate
sua:iomnes angłi cum eo: tunc
sedebit suꝑ sedem maiestaus sue.
et congregabuntur ante eum
omnes gentes. ⁊ seꝑabit eos ab
inuicem. et statuet oues qͥdem
a dextris:. hedos aũt asinist̾s.
Aimirum qui primo. tanqͣm
iudicandus humilis aduenit:
sccł̃o tanqͣm iudicaturus in ma¬
iestate redibit. Et omnes ange¬
li cum eo: tanqͣm ministri cum
uidice. Tunc sedebit suꝑ sedem ma¬
iestatis sue .i. regnabit suꝑ eccle¬
siam: inqua tunc apparebit oĩ¬
potentia eius. Et prius congre¬
gabuntur in minist̾io angłoꝵ
omnes gentes: om̃is temporis.
ominis conditionis. oĩs sextus.¬

Expanded text:
le egerunt. Unde Dominus ait: Cum vele egerunt. Unde Dominus ait: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, tunc 282 sedebit super sedem majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, et statuet oves quidem a dextris, haedos autem a sinistris . Nimirum qui primo tanquam judicandus humilis advenit, secundo tanquam judicaturus in majestate redibit. Et omnes angeli cum eo tanquam ministri cum judice. Tunc sedebit super sedem majestatis suae, id est, regnabit super Ecclesiam, in qua tunc apparebit omnipotentia ejus. Et prius congregabuntur ministerio angelorum, omnis generis, omnis temporis, omnis conditionis, omnis sexus
Abbreviated transcription (Latin):
ac iͥtici in messione abagͦ. Tunc
enim ussu xp̃i angl̃i quorum
offm̃ erit. malos a bonis semo¬
uere. et utramq partem debi¬
tis in locis constituere: colligens
primumrirana ⁊ alligabunt ea
fascicuilos adcomburendũ. Non
unum fascem: quia ꝓmͦ unqui¬
tatis sue unusquisq punet᷑
Triticum autem ꝯgregabunt
siones. Nimirum munst̾io an¬
głorum: et mali prius ad infe¬
ros. et boni post modum cong̾¬
gabuntur ad celos: ut suscipi¬
ant hii indomo patͥs. diuersas
mansiones: illi in inferno sic̃
liuersi sunt fasciculi: diuersas
penas. Tunc iusti fulgebunt si¬
bunt sicut: in decoris splendore.
tabsꝙ defectione. Ibi gͦ speciosi e¬
runt filii hominum. Nerump¬
tam̃ filius hominis spetiosꝰ for¬
ma pre filiis hominum. filii ho¬
minum ibi erunt potentes: filiꝰ
homins potentior: qm̃ dominꝰ.
In uidicio omnes aderunt hõies:
ut unicuiq reddatur iuixta oꝑa
sua. Aderunt et angłi oranes:
quippe testes humanoꝵ actuum.
sub quorum custadia bñ uel ma¬

Expanded text:
ac tritici in messione, ab agro. Tunc enim jussu Christi, angeli quorum officium erit malos a bonis semovere, et utramque partem debitis in locis constituere colligent primum zizania, et alligabunt ea in fasciculos ad comburendum; non in unum fascem, quia pro modo iniquitatis suae unusquisque punietur. Triticum autem congregabunt stes mansiones; nimirum ministerio angelorum et mali prius ad inferos, et boni postmodum congregabuntur ad coelos, ut suscipiant ii in domo Patris diversas mansiones; illi in inferno, sicut diversi sunt fasciculi, diversas poenas. Tunc justi fulgebunt si in decoris splendore et absque defectione. Ibi ergo speciosi erunt filii hominum. Verumtamen Filius hominis, speciosus forma prae filiis hominum . Filii hominum ibi erunt potentes, Filius hominis potentior; quoniam Dominus. In judicio omnes aderunt homines, et unicuique reddatur juxta opera sua. Aderunt et angeli omnes, quippe testes humanorum actuum, sub quorum custodia bene vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
randi boni an mali uixta m̃ita.
trum priꝰ erit an malorum
sad inferos p̃cipitatio. an bo¬
norum in celos introcdactio. Au¬
di ordinem. Iburit hii insupplici¬
um et̃num: iusti autem in iutã
etñam. Decet enim ut pruis muni¬
cos coram omnib uidex aucto¬
ritate omnium ccoꝑante scõꝵ:
quos cum dũo constat uidica¬
turos. plaga ꝑpetua feriat: et
pꝰmodum amicos palatio indu¬
cat. S si auctoritate xͥ iturist̃
mali in supplicium eternum:
frustra origenes spondet lib̾a¬
tionem post multos annos ma¬
lis hominib. et ip̃is demonib.
Eͦ sicut sine fine dampnabun¬
tur: ita ante in infernũ pre¬
cipitabunt᷑. qͣm scĩ celo inue¬
hantur: dicente dño. In tema¬
pore messis: dicam messorib
Colligite primum zirama. et
alligate ea fasciculos ad com.

Expanded text:
randi, boni an mali, juxta merita? Utrum prius erit, an malorum ad inferos praecipitatio, an bonorum in coelos introductio? Audi ordinem: Ibunt ii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Decet enim ut prius inimicos coram omnibus judex, auctoritate omnium cooperante sanctorum, quos cum Domino constat judicaturos, plaga perpetua feriat, et postmodum amicos palatio inducat. Sed si auctoritate Christi ituri sunt mali in supplicium aeternum, frustra Origenes spondet liberationem post multos annos malis hominibus et ipsis daemonibus? Ergo sicut sine fine damnabuntur, ita ante in infernum praecipitabuntur quam sancti coelo invehantur, dicente Domino: In tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania et alligate ea in fasciculos
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris. Quod iustus possit
oiustus cadere. Nñ in erechi¬
ele duo iusti reꝑiuntur. Unus:
qͥ qͥa doctorem ñ audiuit. ꝑiit.
Alt̾: qui qͥa audiuit: iuuens
iuix̃. S nemo iustꝰ ẽ. nisi ꝑ cari¬
cet caritas multoꝵ. S qͥ carita¬
tem hu̾it. si ꝑit: om̃is aũt ꝑiens
a otione suꝑne ierłm alienꝰ est.¬

Expanded text:
XXXVII. Quod justus possit it justus cadere. Unde in Ezechiele duo justi reperiuntur, unus qui, quia doctorem non audivit, periit; alter qui, quia audivit, vivens vixit . Sed nemo justus est nisi per charicet charitas multorum . Sed qui charitatem habuit si perit? omnis autem periens a conditione su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit. qͦm ait apłs. caritas nũqͣm
excidit: S alia hr̃e. ⁊ malus ẽẽ:¬
nichilominus potes. Caritatem
autem hr̃e. ⁊ malus esse ñ potes.
Itaq fons est. in quo alienꝰ ñ cõmu¬
nicat. Dum enĩ caritate quis illustͣ¬
tur: ꝯciuis ierłm non negat᷑. S qͥd
illud sͥ uult apłicũ. ex nob̾ prodi¬
erunt. s non erant ex nob: S
si prouidentiã cuiꝰ ẽ exitꝰ rerũ pen¬
sare consid̾as: mali ꝑditiq homi¬
nes. nec deꝯsortio scõꝵ umqͣm fu¬
erint: nec mn nimirũ: uͥ nunqͣm
fuerunt: unqͣm exierunt. Qd̃
si quid iudicium sentiat atten¬
dis. cuiꝰ discussio presentia tm̃
examinat: uñ. uͥ te iuen̾o ibi
te udicabo. iam profecto de bo¬
nis esse. ⁊a bonis exire:mali non¬
numqͣm cernunt᷑. mͦ inscripti:
mͦ de libeo uuentiñ deleti. R ꝓ

Expanded text:
s: Charitas nunquam excidit? . Sed alia habere, et malus nihilominus esse potes. Charitatem autem habere et malus esse non potes. Itaque Fons est in quo alienus non communicat: dum enim charitate quis illustratur, concivis Jerusalem non negatur. Sed quid illud sibi vult apostolicum: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis? Sed si providentiam cujus est exitus rerum pensare consideras, mali perditique homines nec de consortio sanctorum unquam fuerunt, nec inde, nimirum ubi nunquam fuerunt, unquam exierunt. Quod si quid judicium sentiat attendis, cujus discussio praesentia tantum examinat; unde: ubi te invenero, ibi te judicabo. Jam profecto de bonis esse, et a bonis exire mali nonnunquam cernuntur, modo inscripti, modo de libro viventium deleti.
Abbreviated transcription (Latin):
resistent. maximi int scõs fut᷑i st̃ pͦ¬
gam̃ta foras usq excutiet:. Ẽticũ aũ tantũ
mtꝰ concutiet. S q̃m insi abreuiarent᷑
dies illi. non salua fieret omnis
caro: ꝑsecutionis onus breuitate
temꝑatur. Cito enim pꝰ regnum:
aũt ut doctores tradunt. in mon¬
de oliueti. in papilione.⁊ solio suo.
illo in loco: contͣ quem dñs ascñ¬

Expanded text:
resistent maxime inter sanctos futuri sunt, puresistent maxime inter sanctos futuri sunt, purgamenta foras usque excutiet, triticum autem intus tantum concutiet. Sed quoniam, nisi breviarentur dies illi, non salva fieret omnis caro ; persecutionis onus brevitate temperatur. Cito enim post regnum, autem, ut doctores tradunt, in monte Oliveti in papilione et solio suo, illo in loco contra quem Dominus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic omnis isrł saluus fiat. et qͣi
ad solium ꝓprie natiuitatis gauisu¬
antiquo restituet:. s ut xp̃iani fi¬
ant reducet. Inter primos autem
helyas:⁊ enochꝑacto officii sui cur¬
riculo: ab antixp̃o tamqͣm ronib
suis incõmodi it̾ficient᷑. ⁊mpla¬
teis iacentes sepeliri prohibebunt᷑.
neqͣ fiducia sit resurrectionis qͣm
predicauerant. neqͣ illoꝵ imitat̃õ
sit aut in doctrina: aut in uita.
quos miseros uniuersi cernant.
Post mortem autem illoꝵ que fu¬
tura circa initiũ estimat᷑ regni
antixͥ:. insua pace cirra tres annos
⁊ dimidium subiuigatos sͥ prus
tyrannidem exercere ꝑmittet.
Ut qd̃ xp̃c triennio astruxit: tri¬
ennio autenticos ꝑuires affir¬
met tennio ꝙͦ prauitas antiipi
ẜ frustra impugnet. Eribratio nãꝙ
illa duplex: que et ꝑsequendo. et
falsis miraculis. sure mundi bonis
blandiendo attrahit: qualis ab
origine nulla fuit. atq ideo qui

Expanded text:
ut sic omnis Israel salvus fiat, et quasi ut sic omnis Israel salvus fiat, et quasi ad solium propriae nativitatis gavisuantiquo restituet, sed ut Christiani fiant, reducet. Inter primos autem Elias et Enoch, peracto officii sui curriculo ab Antichristo tanquam rationibus suis incommodi, interficientur et in plateis jacentes sepeliri prohibebuntur, ne qua fiducia sit resurrectionis quam praedicaverant, neque illorum imitatio sit aut in doctrina aut in vita, quos miseros universi cernant. Post mortem autem illorum quae futura circa initium existimatur regni Antichristi in sua pace circa tres annos et dimidium, subjugato sibi prius tyrannidem exercere permittet, ut quod Christus triennio adstruxit, triennio authenticos per viros affirmet; triennio quoque pravitas Antichristi, sed frustra, impugnet. Cribratio namque illa duplex, quae et persequendo et falsis miraculis, sive mundi bonis blandiendo attrahit, qualis ab origine nulla fuit atque ideo qui
Abbreviated transcription (Latin):
felicttatem. tanto loco conlignam: s
sꝑant in celo longe preciosiorem. Hi
uicta predicationem xp̃i. triennio pau¬
loq amplius. uerbo dei insistentes.
creduntur reducturi corda filiorum
ad patres .i. iudeorum ad fidem patri¬
archarum.⁊ confirmat᷑i : premunit᷑
eccł̃iam dei. contͣ iam ĩaq uentu¬
ram mundi ĩmutationem. Nimir
tunc uideos post longam captuuita¬
tem ab undiq ad t̃ram suam tͣdi¬
tio est redituros. uͥ uerbum fideiau¬
dient: atq suscipient. uͥ ab antixꝑo
ibidem sedem regni usurpatio: tor¬
menta tamqͣm boni athlete xꝑifor¬
tit̾ sustinebunt. Int̾im aũt: male
habebit gens illa: miscłiam tandẽ
ꝯsecutura. Uñ dñs. Erit enim p̾ssu
sura et ira usq hodie ppło illi ꝑ õs
gñtes disꝑso: durat. non tn ineter¬
num durabit. Uñ post ordinem
pressure de miscłia subiungit᷑
donec impleant᷑ tempora nationũ.
.i. donec plenitudo gentium iatͣuit:

Expanded text:
felicitatem tanto loco condignam, sed felicitatem tanto loco condignam, sed sperant in coelo longe pretiosiorem. Hi juxta praedicationem Christi triennio pauloque amplius, verbo Dei insistentes, creduntur reducturi corda filiorum ad patres, id est Judaeorum ad fidem patriarcharum; et confirmaturi, et praemunituri Ecclesiam Dei contra jam jamque venturam mundi immutationem. Nimirum tunc Judaeos post longam captivitatem ab undique ad terram suam traditio est redituros; ubi verbum fidei audient, atque suscipient, ubi ab Antichristo ibidem sedem regni usurpaturo tormenta tanquam boni athletae Christi fortiter sustinebunt. Interim autem mala habebit gens illa misericordiam tandem consecutura. Unde Dominus: Erit enim pressusura et ira usque hodie populo illi per omnes gentes disperso durat; non tamen in aeternum durabit. Unde post ordinem pressurae, de misericordia subjungitur, Donec impleantur tempora nationum, id est donec plenitudo gentium intraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq post uocationem plenariã
uideoꝵ: nulla restat assumptio
gentium. Assũptio qͥppe gentiũ.
tempus suum h̃t añ assumptionẽ
iudeorum. Qd̃ si nemo gentium
assumitur. post cõmunẽ uocatio¬
nem iudeorum: cum regnũ anti¬
xp̃i iud̃oꝵ uocationem sit secutu¬
rum: nemo eoꝵ qͦs regnum anti¬
xp̃i de gentib occupau̾it. salit̃e
habebit. Qd̃ si scãm scriptu¬
ram uͥ de huiꝰmͦ reb agit᷑: con¬
sulimꝰ: neminem oĩo deceptũ ab
antixp̃o. reditum inueniemus.
elyas et De helia et enoch.
expectantes. ut quemadmodum
tu cura finem mundi annunti¬
ent: quatenus omnes pͥmo contͣ
antixp̃i conflictum. post modum
contra iudicium p̃parari festinens.
Hi duo qm̃ absꝙ cibi ⁊ potus sustũ¬
tatione: tñ neq esuriunt neq
sitiunt. ĩmo qm̃ eos nulla oĩo mo¬
lestia attingit: multo meliꝰ cre¬
diuit᷑ hr̃e qm nos. multoq minꝰ:
qͣm habit᷑i sunt. Habent nimirũ

Expanded text:
Itaque post vocationem plenariam Itaque post vocationem plenariam Judaeorum nulla restat assumptio gentium; assumptio quippe gentium suum tempus habet ante assumptionem Judaeorum. Quod si nemo gentium assumitur post communem vocationem Judaeorum, cum regnum Antichristi Judaeorum vocationem sit secuturum, nemo eorum quos regnum Antichristi, de gentibus occupaverit salutem habebit. Quod si sanctam Scripturam, ubi de hujusmodi rebus agitur, consulimus, neminem omnino deceptum ab Antichristo, rediturum inveniemus. CAPUT XII. De Elia et Enoch. exspectantes, ut quemadmodum tu ante finem mundi annuntient; quatenus omnes primo contra Antichristi conflictum, postmodum, contra judicium praeparari festinent. Hi duo quoniam absque cibi et potus sustentatione cum tamen neque esuriunt neque sitiunt imo quoniam eos nulla omnino molestia attingit, multo melius creduntur habere quam nos, multoque minus quam habituri sunt. Habent nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
assumpti ex gentib. quot preor¬
dinati sunt ad salutem: tunc ꝑ
fidem que ꝑ dilectionem oꝑatur.
plenitũdo uideoꝵ ad salutem assu¬
metur. Et tñ aliqui eoꝵ adherebunt
Ego ueni in nomine patris mei:
⁊ non accepistis me. Si alius uene¬
rit in nõie suo: illum accipietis.
Qd̃ autem etiã gentes antixp̃e oc¬
cupabit.⁊ quo m̾̃ito: ꝓpham non
latuit. Dicit em̃. Constitue dñe
legis latorem suꝑ eos.sciant gen¬
tes q̃m homines sunt. Id̃o enuim.
latorem praue legis. antixp̃m sus¬
cipunt: q̃m more hominũ stoli¬
de se habuerunt. Quemcũq amti
care non curabit. Nam cum ple¬
nitudo gentium introierit: tunc
omnis isrł saluus erit. Quasi di¬
ceret. Post uocationem gentium.
⁊ non prius: uocatio erit cõmum̃t
iudeorum. Et quid est cũ plenitu¬
do gentium irttͦierit: tunc om̃is
isrł saluus erit. nͥ ꝙ ñ prius isrł
plenarie saluus erit. s tunc q̃n
completa erit uocatio gentium:

Expanded text:
assumpti ex gentibus quot praeorassumpti ex gentibus quot praeordinati sunt ad salutem, tunc per fidem, quae per dilectionem operatur, et plenitudo Judaeorum ad salutem assumetur, et tamen aliqui eorum adhaerebunt Ego veni in nomine Patris mei et non accepistis me; si alius venerit in nomine suo illum accipietis . Quod autem etiam gentes Antichristus occupabit, et quo merito, Prophetam non latuit. Dicit enim: Constitue, Domine, legislatorem super eos, ut sciant gentes quoniam homines sunt . Ideo enim latorem pravae legis Antichristum suscipiunt, quoniam more hominum stolide se habuerunt. Quemcunque Anticare non curabit: nam, cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit ; quasi diceret: Post vocationem gentium et non prius, vocatio erit communiter Judaeorum. Et quid est cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit, nisi quod non prius Israel plenarie salvus erit; sed tunc quando completa erit vocatio gentium?
Abbreviated transcription (Latin):
um gentilitas torpebat in y¬
dolatria: incultu di iugebat
iudea. Ex quo iudea desipuit: gen¬
tilitas aͥ fidẽ surrexit. Cum demũ
gentilitas deficiet: iudea fide reui¬
uiscet. O altitudo sapientie ⁊scientie
clĩ. qͣm incomprehensibiles iue eiꝰ.
ita m his: sicut in aliis. qͣi simul
utramq gentem saluare ñ posset:
saluat ꝑ uices. Feditate idolatrie
satis humiliatas gentes ad seuo¬
cat. uideos aũt cultu cd̃ mnatio¬
nes elatos: obseruatione legis in
xp̃m suꝑbos recusat. Tanidem diu¬
tina captiuitatis attritione. et
male uiuencli ꝯtinuatione. satis
ꝯuicti: uocatione helys et enoch
ouertentur. Gentes aũt tam fi¬
dei qͣm morum. ertorib.in dies
deprauate. antixp̃o digni duce. cͥ¬
cũcisione uocata subuertant᷑. Nnsi
q̃d et degentib quidam preclari.
antixp̃o resistent: et de uideis nosz¬
nulli ignobiles obedient. Utriq
pauci. quia cum plenitudo genti¬
um introierit: tc̃ om̃is isrł saluus
erit. Cum enim ad fidem fui̾nt

Expanded text:
um gentilitas torpebat in idololatria, in cultu Dei vigebat Judaea. Ex quo Judaea desipuit, gentilitas ad fidem surrexit: cum demum gentilitas deficiet, Judaea fide reviviscet. O altitudo sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibiles viae ejus! Ita in his sicut in aliis, 266 quasi simul utramque gentem salvare non posset, salvat per vices. Foeditate idololatriae satis humiliatas gentes ad se vocat, Judaeos autem cultu Dei in nationes elatos, observatione legis in Christum superbos recusat; tandem diutina captivitatis attritione, et male vivendi continuatione satis convicti, vocatione Eliae et Enoch convertentur. Gentes autem tam fidei quam morum erroribus in dies depravatae, Antichristo dignae duce, circumcisione vocata subvertentur. Nisi quod et de gentibus quidam praeclari Antichristo resistent, et de Judaeis nonnulli ignobiles obedient; utrique pauci, quia, cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit . Cum enim ad fidem fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
est ne blasphemes: ne maledicas
principi. tu tantum subditus
esto: non solum bonis et mode¬
stis. s etiam discolis. Et hoc ex
amimo. Qrͣ: Quia non est po¬
testas nisi a dõ. Qr̃ id̾o: Quia
qui resistit potestati: ordinati¬
oni cli resistit. Quid in dãpni:
Audi quid sequit᷑. Qui autẽ
res istunt: ip̃i sibi dapnatio¬
nem adquirunt. S quid bo¬
ni bñ subiectis erit. ⁊ qui suñ

Expanded text:
est, ne blasphemes, ne maledicas principi ; tu tantum subditus esto, non solum bonis et modestis, sed etiam discolis. Et hoc ex animo. Quare? Quia Non est potestas nisi a Deo, quare ideo? Quia Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Quid inde damni? Audi quid sequitur: Qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem acquirunt . Sed quid boni bene subjectis erit
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑa item mala qm̃ sunt malis
uoluptuosa: in inferno ñ errn.
ne quo miseria leuiat᷑. Habitꝰ
tn mentis .i. malitia uel bonitas
cordis. qm̃ uidetur t̾c ꝯsũman¬
dus: nichil minꝰ uidetur tunc
uigere. qͣm si fieret ⁊ opꝰ: qm¬
ꝑfecta uoluntas faciendi repu¬
tatur pro oꝑe facti. Et item.
Qm̃ d̾s usq adeo bonus ẽ in se:
ut melior fieri neq̃at ex oꝑati¬
one: uniu̾si qͦ tanti in futuro.
uident᷑ in suo statu futͣi: ut i¬
chil incrementi uideat᷑ dari ex
suꝑadditione oꝑandi. ¶odo
autem: m̾ito oꝑum bonorum.
aut malorum: int̾ior bonitas.
atꝙ firmiores. Eriuis rei ad expres¬
sionemt dñs iħs cui nicħ est diffici¬
le. post primi suscitationem mor

Expanded text:
Opera item mala, quoniam sunt malis Opera item mala, quoniam sunt malis voluptuosa, in inferno non erunt, ne quo miseria leniatur. Habitus tamen mentis, id est malitia vel bonitas cordis, quoniam videtur tunc consummandus, nihil minus videtur tunc vigere, quam si fieret ut opus; qfecta voluntas faciendi reputatur pro opere facti. Et item quoniam Deus usque adeo bonus est in se ut melior fieri nequeat ex operatione; universi quoque tanti in futuro videntur in suo statu futuri ut nihil incrementi videatur dari ex superadditione operandi. Modo autem merito operum bonorum aut malorum, interior bonitas, atque firmiores. Cujus rei ad expressionem Dominus Jesus, cui nihil est difficile, post primi suscitationem mor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia. ceteraq int̾ioris hõis in¬
quinamenta erunt. quicumq
suꝑ t̾ram precesserunt. Qualis
enim quisq infine uite sue in¬
uenitur: talis et post uitamꝑ
seuerabit. Arbor enim ad qͣm
partem cecid̾it: ibi iacebit. Uñ
inferos. mala hic exercitõ op̃m
facta: aĩo indesment̃ fiunt. Cũ
enĩ adinferos descendit᷑ habitꝰ
mentis male ꝯstitute peioratur:
sicut habitus mentis apudnos
bñ ꝯstitute. in celo melioratur.
lecẽe enim ẽ in inferno. qũeq
tam fieri det̾iorem: qͣm miseri¬
orem. sicut eꝯtͣ in celis tanto
meliorem: qͣnto beatior̃e. Oꝑa
que habitus mentis membro¬
rum instrumentis. hic partu¬
nt aut bonar auit praua: ibi
non erunt. Ergo ne incelo mi¬
mis erunt boni: q̃m̃ bonitate
sũ bonitatis oꝑib habebunt.
Ngehenna minus mali: q̃m
malitiam absq malitie oꝑib
optinebunt: Oꝑa bona qm̃ sunt
laboriosa incelo non erunt. neqͥd
felicitatis ĩminuatur: ⁊ q̃m ñ ẽ
opus: ut ibim̾itum augeatur.

Expanded text:
bia caeteraque interioris hominis inquinamenta erunt quaecunque super terram praecesserunt. Qualis enim quisque in fine vitae suae invenitur, talis et post vitam perseverabit: arbor enim ad quam partem ceciderit ibi jacebit. Unde et apud inferos mala hic exercitio 288 operum facta animo indesinenter fiunt. Cum enim ad inferos descenditur, habitus mentis male constitutae pejoratur, sicut habitus mentis apud nos bene constitutae, in coelo melioratur. Necesse enim est in inferno, quemque tam fieri deteriorem quam miseriorem, sicut econtra in coelis tanto meliorem quanto beatiorem. Opera quae habitus mentis membrorum instrumentis hic parturit aut bona aut prava, ibi non erunt. Ergone in coelo minus erunt boni quoniam bonitatem sine bonitatis operibus habebunt? in gehenna minus mali, quoniam malitiam absque malitiae operibus obtinebunt? Opera bona, quoniam sunt laboriosa in coelo non erunt, ne quid felicitatis imminuatur, et quoniam non est opus ut ibi meritum augeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
occurrant. Aut cũ omnib scĩs
illi autem sumptis corporib de
terra ascendentes. dñoq descenden¬
ti occurrentes:. ut interum clñ iu¬
dex erit in descendendo: sc̃i neꝙ ãn.
neq post s tunc contra uenien¬
tem descendant. Qd̃ uelle uiden¬
tur uerba illa apłi. dem̃ nos qui
uiuimus sunulrapiemur cum
ilł. obuiam xp̃o in aera. Non di¬
xit rapiemur ad xꝑ̃m. quasi ali¬
mus nos .s. de diuersis partib ue¬

Expanded text:
occurrant. Aut cum omnibus sanctoccurrant. Aut cum omnibus sanctilli autem sumptis corporibus de terra ascendentes, Dominoque descendenti occurrentes, ut interim dum judex erit in descendendo, sancti neque ante neque post, sed tunc contra venientem ascendant: quod velle videntur verba illa Apostoli: Deinde nos qui vivimus simul rapiemur cum illis obviam Christo in aera . Non dixit rapiemur ad Christum, quasi alimus nos, scilicet de diversis partibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
conueniat: qͣm totiꝰ expurgare:
quid ip̃e de aduentu uidicis di¬
cet:Nũ qd̾ ignis arte eum pre¬
cedet. ⁊ pꝰ precedentem qͣntum
ꝯuenit tuba succedet uirtute
cuiꝰ facta resurrectone omnes
parit̃ inigne ꝯmorent᷑. bonz
sine lesione: mali in tortione.
penitentes nerout sicut dictũ
est a labe pecc̃ĩ excoqͣnt᷑. mun¬
datione factatunc tand̃ uidex
ab apło intuba dicit᷑ descensu
forte ita intelligi debeat. qd̃ di¬
ctum est in tuba descendet: ac
si diceret᷑. in precone descendet.
Et quid est in precone descen¬
det. nisi p̃conẽ descensus suz p̃¬
mittet: Itaqͦ forsan dici pot̾it.
in tuba descendet: quia tulã
descensionis. atq iudicii prenuntiã
ante mtitet. Iuxta illũd. De celo
auditum fecistundicium. Et illd̾.
Mittet angłos suos cum tuba et
uoce magna. Forte enuim angelos
p̃mittet cum tuba. qua auditũ
nante tuba: sua mox recipiant
corpora. ⁊ tand̃ aduentu iudicis

Expanded text:
conveniat, quantocius expurgare, conveniat, quantocius expurgare, quid ipse de adventu judicis dicet? Num quod ignis ante eum praecedet , et post praecedentem quantum convenit, tuba succedet; virtute cujus facta resurrectione omnes pariter in igne commorentur, boni sine laesione, mali in tortione, poenitentes vero, ut, sicut dictum est, a labe peccati excoquantur, mundatione facta tunc tandem judex ab Apostolo in tuba descensuforte ita intelligi debeat quod dictum est: In tuba descendet, ac si diceretur: In praecone descendet. Et quid est: In praecone descendet, nisi praeconem, descensus sui praemittet? Itaque forsan dici poterit in tuba descendet, quia tubam descensionis atque judicii praenuntiam ante mittet, juxta illud: De coelo auditum fecisti judicium , et illud: Mittet angelos suos cum tuba et voce magna . Forte enim angelos praemittet cum tuba quae auditum nante tuba, sua mox recipiant corpora, et tandem adventui judicis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m non est credere. xp̃m cum parte
suorum una. parte suoꝵ altera.
relicta celos conscendere: cum po¬
omnes mnignemꝰ. ita boni simł
oñis inuitam: fat̾i oportet. ut
tam diu cum scĩs sius dñs ma
ere ꝯmoretur: donec dux totum
ad se congregau̾it exerctt̃u. et
dux fiat conuiuator:miles con¬
uiua. Qd̃ utiq credi: absonũ
neqͣqͣm ẽ. Si tn cuiqͣm id absur¬
dum estimat᷑ ut uidex ante ue¬
niat qͣm iudiciũ agat: qͣi non
sit inchoatio iudicii mundũ
incend̾e. in incendio mortuos
suscitare. suscitatos alios tãqͣm
reos in igne cruciare. iuxta illd̾:
infłamabit incircũitu inimi¬
cos eius. alios tamqꝗͣ penitentes
purgare. alios ꝑ rogum sc̃itate
m̃ti illesos ad se subleuare. et
qͣi t̃m id ꝯtineat iudiciũ. ut ista
hinc: illa m̃n ꝓferat᷑ sententia.
ite maledicti inignem eĩnum.
uenite benedicti ꝑcipite regñũ.
si cui inqͣm id absurdum indet᷑:¬
dñm.s. uniu̾sam penitentiũ mo¬

Expanded text:
am non est credere Christum, cum parte am non est credere Christum, cum parte suorum una parte suorum altera relicta, coelos conscendere, cum poomnes in ignem, ita boni simul omnes in vitam: fateri oportet ut tandiu cum sanctis suis Dominus in aere commoretur, donec dux totum ad se congregaverit exercitum, et dux fiat convivator, miles conviva: quod utique credi absonum nequaquam est. Si tamen cuiquam id absurdum aestimatur, ut judex ante veniat quam judicium agat, quasi non sit inchoatio judicii, mundum incendere, in incendio mortuos suscitare, suscitatos alios tanquam reos in igne cruciare, juxta illud: Inflammabit in circuitu inimicos ejus , alios tanquam poenitentes purgare, alios per rogum sanctitate meriti illaesos ad se sublevare; et quasi tantum id contineat judicium ut ista hinc, illa inde proferatur sententia: Ite, maledicti, in ignem aeternum; venite, benedicti, percipite regnum ; si cui, inquam, id absurdum videt universam poenitentium mo
Abbreviated transcription (Latin):
tium. q̃m et alit̃ se iam habebit
status omniũ rerũ: scłut inuilti¬
mo igne ar̃e incorꝑib iam suscitato¬
rum luant quicquid in corꝑib
priꝰ deliquerunt mortalib. illud
itq continget: nt ex resurrõne
iam ĩmortales ñ dii tñ: s tanõ¬
futuri ĩpassibiles: ud tempꝰ more
dãpnabilit ĩ mortalium torm̃ta
ferant. Qd̃ si erit. qualit̃ res se ha¬
bebit: Nlum ip̃i dni añ resurgent
qͣm alii ut in igne ꝑmundent᷑.
qͣtinꝰ tuba bis tonet: Sy ũ hoc
ꝓbabit᷑: Aut sñ in t̾missione᷑ pe¬
nitentium usq ad scõrum resur¬
rectionem: S et hoc ubi mueni¬
tur: Niirum sͥ iniuicem con¬
uingende uidentur tuba et re¬
surrõ. Sin aũt resurrõ ĩã emun¬
datoꝵ ⁊ adhuc mundandoꝵ simł
est celebranda: quid potiꝰ ẽ tenen¬
dum. qͣm ut purgati mox obui¬
am xͦ in aera rapiant᷑ aliis in ig¬
ne usq ad ꝑactam remanentib
pͣgatione uidice ut̾q parti qd̃ ea
dignum est distribuentes Et

Expanded text:
tium, quoniam et aliter se jam habebit status omnium rerum, scilicet ut in ultimo igne, animae in corporibus jam suscitatorum luant quidquid in corporibus prius deliquerunt mortalibus; illud utique continget, ut ex resurrectione jam immortales, non diu tamen sed tanfuturi impassibiles, ad tempus, more damnabiliter immortalium tormenta ferant. Quod si erit, qualiter res se habebit? Num ipsi diu ante resurgent quam alii, ut in igne permundentur; quatenus tuba bis sonet? Sed unde hoc probabitur, aut sine intermissione a poenitentium usque ad sanctorum resurrectionem? Sed et hoc ubi invenitur? Nimirum sibi invicem conjungendae videntur tuba et resurrectio. Sin autem resurrectio jam emundatorum et adhuc mundandorum, simul est celebranda: quid potius est tenendum quam ut purgati mox obviam Christo in aera rapiantur, aliis in igne usque ad peractam remanentibus purgationem, judice utrique parti quod ea dignum est distribuente? Et
Abbreviated transcription (Latin):
Sater causis p̃pedita empto.¬
idoneis: curã nati gerere
non sufficit. Nutͥcem procurat.
satisut ip̃a exꝑiri pot̃ accomo¬
dã. Altricis negligentia pariui¬
lũ necat. aut diligent̃ agñti:
infortumũ obstat. Exempli
gr̃a. Dum alũpno p̃bet obseqͥ¬
um: aut ip̃i limphaticꝰ canis ex
inasꝑato irruens mortiferum
nulnus infligit. aut repente
orta tempestate pars corruens
habitaculi: infantẽ obruit.
Quid hic parentes parrauer̃t̃.¬
quid deniꝙ nutrix. ñ dico negli¬
gens. s diligentie studens: De ni

Expanded text:
ater causis praepedita idoneis, curam nati gerere non sufficit, nutricem procurat; satis, ut ipsa experiri potest, accommodam; altricis negligentia parvulum necat, aut diligenter agenti infortunium obstat; exempli gratia, dum alumno praebet obsequium, aut ipsi lymphaticus canis ex insperato irruens, mortiferum vulnus infligit, aut repente orta tempestate pars corruens habitaculi infantem obruit. Quid hic parentes peccaverentquid denique nutrix, non dico negligens, sed diligentiae studens? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
et̃uas in int̾mi a facie ddñi. et a
gła uirtutis eius. Neq enum pꝰ
iudicium faciem dñi sunt uisu¬
ri. neq głam qͣm uirtus illius
scĩs est datura. Qd̾ apłs in flam¬
ma ignis dñm ait reuelandũ:
quid aliud insinuare uidetur:
nͥ qd̾ añ mundi infamationem
muime sit uidendus. De u̾bis

Expanded text:
a gloria virtutis ejus . Neque enim post judicium faciem Domini sunt visuri, neque gloriam quam virtus illius sanctis est datura. Quod Apostolus in flamma ignis Dominum ait revelandum, quid aliud insinuare videtur, nisi quod ante mundi inflammationem minime sit videndus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
pauent aduentũ eius. Trement
aut nulla futura creditur
mora usq ad incendium. Unde
apd̃ matłm pꝰ signa indilate se¬
quitur. Et tunc parebit signũ
filii hominis incelo. et tunc
plangent se omnes trib terre.
et udebunt filium hominisue¬
mentem in nubib cele cum uir¬
tutte magna et maiestate. lucas¬

Expanded text:
pavent adventum ejus ; trement aut nulla futura creditur mora usque ad incendium. Unde apud Matthaeum post signa indilate sequitfilii hominis in coelo, et tunc plangent se omnes tribus terrae, et videbunt filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute magna, et majestate:
Abbreviated transcription (Latin):
angłi gaudent obsequio: sc̃iho¬
norificentia. Nlubes adhiberur.
non margumentũ necessitatis:
s potentie. In ip̃o igne in quo
omnes resirgent et boni ascñ¬
dent: cominunit̃ omnis caro ui¬
debit salutare cłi. Nñ apłs. In re¬
uelatione dñi ihu de celo. cum
angłis uirtutis eius. in flamina
ignis dautis undictam. Dñs e¬
naim iħs de celoueniet cum an¬
gelis. quorum minist̾io urtus
di apparebit: dum bonos eligea.
malos foras muttent.Ueniet aũ
qui priꝰ in celo abscondebatur:
in reuelatione. in flama ignis .i.
ut reueletur in flamma ignis.
Non autem ita ut sit ip̃e crrcũ¬
creditur ascensura qͣntũ dilu¬
uii ascendit unda: aeris partib
cũ suis erit. uer̃ ita ut ip̃e ultra
fłamas existens: in fłama de gñ¬
tib appareat. Ubi siuident eum
mal: uidebunt enim inquem
transfixerunt. qͣntomag̃ boni:
Ignis iste ut apłs testatur. un¬
dictam dabit his qͥ ñ cognoue¬
runt dm .i. fidem non receꝑunt.

Expanded text:
angeli gaudent obsequio, sancti hoangeli gaudent obsequio, sancti honorificentia. Nubes adhibetur non in argumentum necessitatis, sed potentiae. In ipso igne in quo omnes resurgent, et boni ascendent, communiter omnis caro videbit salutare Dei . Unde Apostolus: In revelatione Domini Jesu de coelo cum angelis virtutis ejus in flamma ignis dantis vindictam . Dominus enim Jesus de coelo veniet cum angelis quorum ministerio virtus Dei apparebit dum bonos eligent, malos foras mittent. Veniet autem qui prius in coelo abscondebatur in revelatione in flamma ignis, id est ut reveletur in flamma ignis. Non autem ita ut sit ipse circumcreditur ascensura quantum diluvii ascendit unda aeris partibus cum suis erit. Verum ita ut ipse ultra flammas existens, in flamma degentibus appareat. Ubi si vident eum mali: Videbunt enim in quem transfixerunt , quanto magis boni? Ignis iste, ut Apostolus testatur, vindictam dabit his qui non cognoverunt Deum, id est fidem non receperunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Et tunc uidebunt filiũ homi¬
nisuenientem in nube: cũ po¬
testate magna ⁊ maiestate. Nñ
arbitͣri licet. finitis signis: oti¬
gue iudicium ꝗ in igne fiet
uenturum. Hunc ignem: dñt
potentia inducet dicentis. Ig¬
nis succensus est in furore meo.
Hoc inigne siue matuiris sie pꝰ mo¬
ram: ꝑ tubam resurr̃õ fiet. Qua fa¬
cta: siie statim siuie pꝰ aliqͣntum
temporis. uel scĩ ꝑse uel simł om̃s
scĩ et penitentes ascendent ad dñm
iħm mnaera. seu ip̃is ascendentib
dñs tunc pͥmum descendat: seu
añ. ut scĩ simul cũ ip̃o descende¬
ruit. ip̃o in aere expectante ilł
usq ad corpora transeuntibus.
Mmist̾io angłoꝵ nubes susci
ra. In nubib enim ab angelis
simul rapientur ĩmutati: et a
consortio maloꝵ seꝑati. Qui q̃m
iniquitas sedet suꝑ talentum
plumbi: pondere scelerum p̃gra¬
uati. in ignis tormento reside¬
bunt. Facultas itaq ꝑse ascen¬
deudi neq defuit xͦ. neq resur¬
recturo de futura est xͥano. Uer̃

Expanded text:
Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate . Unde arbitrari 280 licet finitis signis, contigue judicium, quod in igne fiet, venturum. Hunc ignem Domini potentia inducet, dicentis: Ignis succensus est in furore meo Hoc in igne, sive maturius, sive post moram, per tubam resurrectio fiet: qua facta sive statim, sive post aliquantum temporis, vel sancti per se, vel simul omnes sancti et poenitentes ascendent ad Dominum Jesum in aera, seu ipsis ascendentibus Dominus tunc primum descendat, seu ante, ut sancti simul cum ipso descenderint, ipso in aere exspectante, illis usque ad corpora transeuntibus, ministerio angelorum. Nubes suscipra . In nubibus enim ab angelis simul rapientur immutati et a consortio malorum separati. Qui, quoniam iniquitas sedet super talentum plumbi , pondere scelerum praegravati in ignis tormento residebunt. Facultas itaque per se ascendendi neque defuit Christo neque resurrecturo defutura est Christiano. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
petere se. ac patͣre ꝯfing̃t:
et nomen demonis qͦ se
censeri dixit. ⁊ deierandi
modos. qͥb amoris sui
fecdus alt̾utrũ pepigi̾nt:

Expanded text:
petere se ac patrare confingunt, et nomen daemonis, quo se censeri dixerit, et dejerandi modos, quibus amoris sui foedus alterutrum pepigerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mox subungit: ꝓpt̃ eos qui h̾e¬
ditatẽ capient salutis. nͥ qd̾ tam
officia qͣm exercitia officiorum
ad id tendunt. ut predestinati
hereditate capiant salutis: Of¬
ficia gͦ cũ actib sus instituta
ꝑꝑ soluandos: rap̃o ẽ cessare post
saluatos. qm̃ uixta scripiurãt̃c

Expanded text:
mox subjungit: Propter eos qui haereditatem capient salutis, nisi quod tam officia, quam exercitia officiorum, ad id tendunt, ut praedestinati haereditatem capiant salutis? Officia ergo cum actibus suis instituta propter salvandos, ratio est cessare post salvatos, quoniam juxta Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
fures timens atq hostes:
domui mee circundo. Aquam
in necessariũ molendim usũ
cauata terra deduco. Hic pat̃
illic mat̃ delonge filiũ uisen¬
tes. incauti intidunt Nũ ego¬
parentum ignorans aduentum.¬
ui. rite arguar parricidii. De dño

Expanded text:
fures timens atque hostes, domui meae circumdo, aquam in necessarium molendini usum, cavata terra, deduco. Hic pater, illic mater de longe filium visentes incauti incidunt; num egoparentum ignorans adventum rite arguor parricidii? Man
Abbreviated transcription (Latin):
sancũ sua. Est tandem absq for¬
san tertia: qua male facimꝰ. et
male faciendo praue intelligi¬
mꝰ. Om̃s tres imputat ds ante
ꝯuersionẽ. Duas quidẽ occulto
uiditio: t̾ciam u manifesto.
Ultimo aũ soli regeneratione
suscepta intendere iidet᷑. nͥ
ꝑ apostasiam p̃uaricato fede:

Expanded text:
tasse cum sua. Est tandem, absque fortasse cum sua. Est tandem, absque forsan tertia, qua malefacimus, et male faciendo prave intelligimus. Omnes tres imputat Deus ante conversionem, duas quidem occulto judicio, tertiam vero manifesto: ultimo autem, soli, regeneratione suscepta, intendere videtur, nisi per apostasiam praevaricato foedere
Abbreviated transcription (Latin):
paganz seu parentali exhere¬
ditate seu corporea aggrauati¬
one suo absq cõmisso: quolibet
innegotio nescii: de nescienter
gestis recte debeant acculari.S
sicut gr̃a huiusmͦi inscicie suc¬
currit. ita fortasse ⁊ ira pͣuum
ꝑꝑ opus delinquit. Nisi mag̃
oporteat arbitrari originalẽ
qͣm culpa parit actualis: s
ãplius. cͦ ñ accuset᷑ ⁊ illa qm
parit originalis at minꝰ. illa
que ex mole carius nascitur:
rantiam: t̾rena inhabitatio¬
ne aggrauamꝰ. Aggrauatam:
int̾minatis excessib cumula-¬
mꝰ. Est differentia: int̾ here¬
ditarium atq propͥum. Itẽ inter
ꝓpria alit̾ se ht qd ex corꝑis com¬
plexione est: qd̃ nat᷑e: s uitiate
deputat᷑. ⁊ alit̃ qd ex mentis de¬
iuiat᷑one. q̃d arbitrio dat᷑. Affi¬
cunur nimiũ quidẽ b̃editatis
infirmitate. Mag̃ uͦ ꝯplexiõis
corruptione. maxime aũ: aĩ dis¬
solutione. Est combinatõ origi¬
nał maculs sua cũ ignorantia.
Est altera: motuũ carnis. ttẽ for¬

Expanded text:
pagani, seu parentali ex haereditate, seu corporea aggravatione, suo absque commisso quolibet in negotio nescii, de nescienter gestis recte debeant accusari? Sed sicut gratia hujusmodi inscitiae succurrit, ita fortasse et ita pravum propter opus derelinquit. Nisi magis oporteat arbitrari originalem quam culpa parit actualis, sed amplius; cur non accusetur et illa quam parit originalis, at minus illa quae ex mole carnis nascitur, rantiam terrena inhabitatione aggravamus, aggravatam interminatis excessibus cumulamus. Est differentia inter haereditarium atque proprium. Item inter propria aliter se habet quod ex corporis complexione est, quod naturae, sed vitiatae deputatur; et aliter quod ex mentis deviatione, quod arbitrio datur. Afficimur nimium quidem haereditatis infirmitate, magis vero complexionis corruptione, maxime autem animi dissolutione. Est combinatio originalis maculae sua cum ignorantia. Est altera motuum carnis, item for
Abbreviated transcription (Latin):
pro aliis impendat. i¬
bentius quippe sacrifi¬
cuura or̃onis accipitur.
cum in conspectu miseri¬
corcdis iudicis. proximi
dilectione condit᷑. Qd̾ tẽ
Uirtus gͦ u̾e orõnis
est: celsitudo cartane.
E tunc quisꝙ qd̃ rectepe
S plerumꝙ reluctantem
inunicis oraraus. fundit
cs pro adu̾saris pretem.

Expanded text:
pro aliis intercessit. Libentius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Hinc Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte peSed plerumque reluctantem inimicis oramus. Effundit os pro adversariis prece
Abbreviated transcription (Latin):
seseq subditos cdebe esse
sũmis ordinationib co¬
gnoscerites: humiliant
ceruicem cordis irigodi¬
uero tas est qͥlibet tu¬
multus nersent᷑ extͥr¬
secus ñ qͣm ad erus in¬
tiora ꝑuerciunt. Itaꝙ
agit᷑ ut abiud uitͥiec
noto aliud extͥnsecus
teneatur officio.¬

Expanded text:
seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio
Abbreviated transcription (Latin):
soria. Tu uero doctor id intelli¬
ge: qm bn agñdi duplex tͥ m
combit necessitas. Tuam eram
uitam ⁊ inte opus est esse scãm.
⁊ adsubrectos cirtũspectã. qͣtinꝰ
as. sapientes consũmes. Sapi¬
entib et insipientib debitor
es. Inte uno modum uite. et
exempla sc̃imonie om̃s parit̃
inueniãt. In te uniuersi ag¬
noscant: quid in se bene sede¬
at. quid uero male. Habitũ
oris ⁊ oculoꝵ. omniũ deniq
membroꝵ. tanta uenu. stas
disponat: ut te inspecto qͥsꝙ
agnoscat quid in se probet.
quid uero reprehendat. Si
te ita tue professionis emula¬
tor bonus habi̾us: lairrea du¬
plici coronaberis. qͣm nec es
oblitus tu: et bñ intendis alii.
Priuatus coronam sꝑet unam:

Expanded text:
soria. Tu vero, doctor, id intellisoria. Tu vero, doctor, id intellige quoniam bene agendi duplex tibi incumbit necessitas; tuam enim vitam et in te opus est esse sanctam, et ad subjectos circumspectam; quatenus as, sapientes confirmes. Sapientibus et insipientibus debitor es: in te uno modum vitae, et exempla sanctimoniae omnes pariter inveniant. In te universi agnoscant, quid in se bene sedeat, quid vero male; habitum oris et oculorum, omnium denique membrorum tanta venustas disponat, ut te inspecto quisque agnoscat, quid in se probet, quid vero reprehendat. Si te ita tuae professionis aemulator bonus habueris, laurea duplici coronaberis, quoniam nec es oblitus tui, et bene intendis alii. Privatus coronam speret unam
Abbreviated transcription (Latin):
cumq gͦ regi usq ad iusionem
cłi desicłat a cło: isminime de¬
dignetur subdi uicario. Nñ
namq in lecto aut in molen¬
dino uiuetur. nisi a cultore
agri suscipiatur: Quałcumq
agricola sit: quid ad te. cum ab
euis manu nͥ acciꝑe neglexeris:
uita tibi sit prouentura: Si
pranus fu̾it: sͥ utiq erit. Quid
au̾t in tͥ nocum̃ti surgit. cum
a deo sibonus fu̾is. etiã ꝑ mi¬
nistrum malũ. tͥ qd̾ opus aĩe
tue est procuretur: Tuquis
es alienũ serim̃. ĩmo et prela¬
tum tuum ut udices. Dño¬
suo statꝰ ut cadar. Ad quem
nmirum ꝑtinet aut staritẽ
mun̾are. aut cadentem ꝑdere.
Hide añt ne eadem eiu̾s mali¬
tia. ⁊ te ⁊ ip̃m ad infesed nahat.
Ip̃m. q̃m eam admisii : te. qͣm
admittentẽ elatior phariseo con¬
temonis. Memor esto chanima¬
ledictione reꝑbatum. qm puden¬
da noe patris suz detecta pribli¬
cauit. Semet iaphes bñdictos:
ignommiosa patris nuditate co¬
sibilis urta: fiat tͥ narrat̾o irri¬

Expanded text:
ue ergo regi usque ad visionem Dei desiderat a Deo, is minime dedignetur subdi vicario. Unde namque in lecto aut in molendino vivetur nisi a cultore agri suscipiatur? Qualiscunque agricola sit quid ad te, cum ab ejus manu nisi accipere neglexeris vita tibi sit proventura? si pravus fuerit, sibi utique erit. Quid autem inde tibi nocumenti surgit, cum adeo, si bonus fueris, etiam per ministrum malum tibi, quod opus animae tuae est, procuretur? Tu quis es alienum servum, imo praelatum tuum ut judices? Domino stat aut cadit . Ad quem nimirum pertinet, aut stantem munerare, aut cadentem perdere? Vide autem ne eadem ejus malitia, et te et ipsum ad inferos trahat; ipsum quoniam eam admisit, te quoniam admittentem elatior Pharisaeo contemnis. Memor esto Cham maledictione reprobatum, quoniam pudenda Noe patris sui detecta publicavit ; Sem et Japhet benedictos, ignominiosa patris nuditate cosibilis vita fiat tibi narratio irri
Abbreviated transcription (Latin):
pe est. De excellentia prelatoꝵ.
ub cura prelatoꝵ: reliqui
duo ordines eccl̾ie ꝯtinent᷑
coniugati scł̃ et continentes. m̃
sortientes quisq sue ꝯgruaui¬
te. iñ doctrinam h̃ntes: et exem¬
pla niuendi. diluuzo scl̃arita¬
tis accupante muncdũ. Ubim
ta dameli atq ios. nͥ in archa
eccł̃ie: Quomͦ in archa sunt nͥ

Expanded text:
 XXI. De excellentia praelatorum. Sub cura praelatorum reliqui duo ordines Ecclesiae continentur, conjugati scilicet et continentes, inde sortientes quisque suae congrua vitae; inde doctrinam habentes, et exempla vivendi, diluvio saecularitatis occupante mundum. Ubi vita Danieli atque Job nisi in arca Ecclesiae? Quomodo in arca sunt, nisi