comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dicouobis. quia multi aborien-¬
te & occidente uenient. & recũbent
cum abraham &isa ac &ia cob: in reg¬
nocaelorum. Recumbent inquit :
requiescent. Non enim illic debemꝰ
carnales epulas cogitare : autali-¬
quid tale in illo regno concupisce-¬
re ut non uitia mutemus uirtutib
seduitia sub ponamus : Aliud estenĩ
deñderare regnũ cȩlorum. propt̃
sapientiam : & uitam &ernam : Aliud
propterfelicitatem terrenam
quasi illic habeamus eam. opulentio¬
rem. atq maiorem : Sidiuitem
diues eris : Nam hic indigentiatua :¬
colligit plurima : Quare multum
habent diuites : quia multum in di-¬
gent : Maior in digentia : quasi
maiores comparat facultates:
Illic in ipsa indigentia mori&ur:
Tunc uere diues eris : quando nullus
indigenseris : Non enim tudiues:
& angelus pauper qui non hab&
iumenta. & redas & familias :
Quarequia non in dig& : quia quanto
fortior tantominus indiguus :
ergo ibi diuitiae : & uerȩ diuitiae :
Aepulas terrae huius. non ibi cogi¬

Expanded text:
is, quia multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Recumbent, inquit, requiescent. Non enim debemus illic carnales epulas cogitare, aut aliquid tale in illo regno concupiscere, ut non vitia mutemus virtutibus, sed vitia supponamus. Aliud est enim, desiderare regnum coelorum propter sapientiam et vitam aeternam; aliud, propter felicitatem terrenam, quasi illic habeamus eam opulentiorem atque majorem. Si divitem dives eris. Nam hic indigentia tua colligit plurima. Quare multum habent divites? Quia multum indigent. Major indigentia quasi majores comparat facultates: illic ipsa indigentia morietur. Tunc vere dives eris, quando nullius indigens eris. Non enim tu dives, et angelus pauper, qui non habet jumenta et rhedas et familias. Quare? Quia non indiget: quia quanto fortior, tanto minus indigus. Ergo ibi divitiae, et verae divitiae. Epulas terrae hujus non ibi cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc. uenit eñ hora. & nunc est
tuncbonotuo resurgit carotuce
quando ueni& hora ut omnes qui
sunt in monumentis audiant uocẽ
eius & procedant. Non enim quia au¬
dis & procedis iam gaudere debes
audi quod sequitur. qui bona
egerunt insesurrectione uitae.
quimala egerunt in resurrectio¬
nem iudicii:¬

Expanded text:
nunc; Veniet hora, et nunc est: nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis, audiant vocem ejus, et prodeant. Non enim quia audis et prodis, jam gaudere debes: audi quod sequitur, Qui bona egerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii
Abbreviated transcription (Latin):
quinon erant. hoc est quod repen¬
dimus dõ qui non eramus & facti
sumus. hoc illire pendimus ut eum
resuscitare quod fecit possecre¬
damus. hȩc est merces quem illi
reddit creatura sua: Ideo te feci
dicit tibi ds̃ o homo antequam esses
ut non mihi credas futurum te eẽ
quieras. qui potuisti esse qui non
eras. sed ecce inquid in sepulchro
quod uideo fauilla est cinis est ossa
sunt & hoc item accipi& uitam
cutem pulpas carnem & resurg&
quid fauilla istec osscista quaeui¬
deo insepulchro. uel insepulchro
uides fauillam: uides ossa. inutero
matris tuae nihilerat. hoc quod¬
uides uel fauillae sunt uł ossa sunt.
erant nec ossa erant. & tamen fac¬
tus escum omnino non esses. & non
credes quia ossa ista quo quomo¬
do sunt qualia cumq sunt: Sunt
tamen. recipient formam quã
habebant. cum tuac ceperis quod
numquam habebas: Crede quia
si credideris hoc tunc suscitabitur
anima tua. & suscitabitur anima tua

Expanded text:
quod non erant? Hoc est quod repenquod non erant? Hoc est quod rependimus Deo, qui non eramus, et facti sumus? Hoc illi rependimus, ut eum resuscitare quod fecit non posse credamus? Haec est merces quam illi reddit creatura sua? Ideo te feci, dicit tibi Deus, o homo, antequam esses, ut non mihi credas futurum te esse quod eras, qui potuisti esse quod non eras? Sed ecce, inquit, in sepulcro quod video, favilla est, cinis est, ossa sunt: et hoc item accipiet vitam, cutem, pulpas, carnem, et resurget? quid, favilla ista, ossa ista, quae video in sepulcro? Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel favilla sunt, vel ossa sunt: erat, nec ossa erant; et tamen factus es, cum omnino non esses: et non credis quia ossa ista quoquo modo sunt, qualiacumque sunt, sunt tamen recipient formam quam habebant, cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in monumentis. quo modo ex¬
prȩssit carnem mortuos qui sunt
inmonumentis. quorum iacent
sepult cadauera: quorum fauillae
tectae sunt: quorum ossa disper¬
sa sunt. quorum caro iam non est.
& tamen dõ integra est: Veni&
hora quando omnes qui sunt in mo¬
numentis audient uocem eius.
& procedent om̃s. boni sint mali
sint. audient uocem eius & pro
cedent. Rumpuntur omnia uin¬
cula inferorum. omne quod perit¬
immo quod perisse putatur restu¬
tu&ur: Sienim fecitds̃ hominẽ
quinon erat. non potest repara¬
re quod erat. puto quia cum di
citur ds̃ mortuos suscitaturus
est : non res incredibilis dicitur.
quia dedõ nr̃o de homine dicitur :
magna res est quae fi&. Incredi¬
bilis resest quae fi&. sed non sit
incredibilis. quia uide qui facit
Ille dicitur quod suscitabit te
qui creauit te. noneras & es:
fecit quod non erat: quã cũ restẽ
quod erat. & noncreditur repara¬
turus quod erat ab eis ipsis quos fec̃

Expanded text:
sunt in monumentis. Quomodo exsunt in monumentis. Quomodo expressit carne mortuos? qui sunt in monumentis, quorum jacent sepulta cadavera, quorum favillae tectae sunt, quorum ossa dispersa sunt, quorum caro jam non est, et tamen Deo integra est. Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et prodient omnes. Boni sint, mali sint, audient vocem, et exient. Rumpentur omnia vincula inferorum: omne quod periit, imo perisse putatur, restituetur. Si enim Deus fecit hominem qui non erat, non potest reparare quod erat? citur, Deus mortuos suscitaturus est, non res incredibilis dicitur: quia de Deo, non de homine dicitur. Magna res est quae fiet, et incredibilis res est quae fiet. Sed non sit incredibilis, quia vide qui facit. Ille dicitur quod suscitabit te, qui creavit te. Non eras, et efecit quod non erat: et tamen fecit quod non erat; et non creditur reparaturus quod erat, ab eis ipsis quos fecit
Abbreviated transcription (Latin):
haec ẽ aut̃ uita & erna ut cognoscaũs
te unum uerum dm̃. & quem misisti
cognoscant uideant capiant no¬
rint quod crediderant. percipi¬
ant quod nondum capere pote¬
rant: lamuideat mens quod ocu¬
lus non uiderat. nec auris audie¬
ra it nec incorhominis ascenderat:
hoc illis dic&ur infine Veni tebene¬
dicti patris mei percipite regnũ
quod uobis paratum est aborigine
mundi: Ibunt ergo mali in ambus¬
quo inuitam &ernam : quid est
ergo de futura resurrectione
corporis. & non nos dimittens. ait
potestatem dedit ei iudicium face¬
re qm̃filius hominis est : Nolite
mirari hoc quia ueni& hora ibi
non addidit & nunc est. quia istahora
quia istac hora nouissima erit : in
nouissimis temporibus erit.
nolite mirare quia hoc dixi
dedit ei potestatem iudicium fa¬
cere qm̃filius hominis est : Noli¬
te mirari ideo dixi quia ab homi
ne hominib: oport& iudicare
quibus hominibus ueni& iudicandis:
quos inuenit uidus : Non solum
sed quid ueni& hora quando hui qui

Expanded text:
rna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti cognoscant, videant, capiant, norint quod crediderant, percipiant quod nondum capere poterant. Jam videat mens quod oculus non viderat, nec auris audierat, nec in cor hominis ascenderat: hoc illis dicetur in fine, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Ibunt ergo in vitam aeternam. Quid est ergo de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista horaquia ista hora novissima erit, in novissima tuba erit. Nolite mirari, quia hoc dixi, Dedit ei potestatem et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari. Ideo dixi, quia hominem ab hominibus oportet judicari. Quibus hominibus judicandis? Quos invenit vivos? Non solum. Sed quid? Veniet hora, quando hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Sed & potestatem inquid.
dediteiiudicium facere . qm̃ filius
hominis est. ergo adiudicium
illa formauentura est. forma
hominis uentura est adiudicium
hominis. forma illa sic iudicabit
qua e iudicatecest: Audite & intel¬
ligite. lamhoc proph& adixerat:
uidebunt inquem pupungerunt᷑.
ipsam formam uidebunt quam
lancea percusserunt sed ebit
iud ex quist&it uldice. damna¬
bit ueros reos qui factus est fal¬
sus reus. Ipse ueni& formailla
ueni&. hoc & in euangelio habes
cum ante oculos discipulorum su¬
orum ir& in caelum. stabant
uidistis euntem in caelũ: Quidẽ¬
sicueni& ipsa forma ueni&
potestatem dedit ei iudicium facere
qm̃filius hominis est: Vid&e aut̃
quaratione hoc oportebat & hoc
rectum erat ut iudicandi
uiderent iudicem: Iudicandi
aut̃ erant. & boni& mali. dno¬

Expanded text:
rvi. Sed et potestatem, inquit, rvi. Sed et potestatem, inquit, dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Ergo ad judicium illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: hominis; forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videbunt in quem pupugerunt . Ipsam formam videbunt, quam lancea percusserunt. Sedebit judex, qui stetit sub judice. Damnabit veros reos, qui factus est falsus reus. Ipse veniet, forma illa veniet. Hoc et in Evangelio habes: cum ante oculos discipulorum suorum iret in coelum, stabant uidistis eum euntem in caelum. fideIn ipsa forma veniet, Potestatem enim dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est. Videte autem qua ratione hoc oportebat, et hoc rectum erat, ut judicandi viderent judicem. Judicandi enim erant et boni et mali.
Abbreviated transcription (Latin):
inqua equalis est patri: & qui audie¬
rint uiuent : Sicut enim pater hab&
uitam insem&ipso. sic dedit filio ha
bereuitam insem &ipso non parti¬
cipando sed in sem&ipso. Nosenim
non habemus uitam in nobis ipsis: sed
in dõ nr̃o. Ille aut̃ pater uitam in
sem& ipso hab&. & taclem genuit filiũ
qui haber& uitam insem& ipso. ut¬
non fier& uitȩ particeps. sed ipse
uita ess&. cuius uitȩ nos participes
& ess& ipseuita. Vt aut̃ fieret filius
us hominis quod minus est a nobis ac¬
cepit. quod plus est nobis dedit : Nam
& mortuus est exillo quod filius homi¬
nis : non secundum illud quod filiusdĩ :
Mortuus est tamen filius dĩ. secundũ
carnem mortuus. non secundum
uerbum quod caro factum est & ha¬
bitabit in nobis : ergo qđẽmortuus :
denr̃o mortuus est. quod uiui mus
deipsius uiuimus nec ille potuit
moridesuo. nec nos ui ueredenrõ
Noc ergo tam quam ds̃ tamquam
unigenitus. tam quam generanti
aqualis commendauit nobis
dñsihs: quod si audierimus uiue

Expanded text:
qui audierint, vivent. Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso: non participando, sed in semetipso. Nos enim non habemus vitam in nobis ipsis, sed in Deo nostro. Ille autem Pater vitam in semetipso habet: et talem genuit Filium, qui haberet vitam in semetipso; non fieret vitae particeps, sed ipse vita esset, cujus nos vitae participes et esset ipse vita. Ut autem fieret filius us hominis. Quod minus est, a nobis accepit: quod plus est, nobis dedit. Nam et mortuus est ex illo quod filius hominis est, non secundum illud quod Filius Dei. Mortuus est tamen Filius Dei: sed secundum carnem mortuus, non secundum Verbum quod caro factum est, et habitavit in nobis . Ergo quod est mortuus, de nostro mortuus est: quod vivimus, de ipsius vivimus. Nec ille potuit mori de suo, nec nos vivere de nostro. Hoc ergo tanquam Deus, tanquam munigenitus, tanquam geneanti aequalis, commendavit nobis Dominus Jesus, quod si audierimus vive
Abbreviated transcription (Latin):
seni pulsat uel lio at. pungit.
pi&ate molestus est nec moricito
permittit Ipsa senec tute cito
moriturum : & siuexerit gaud&
filius. ut aliquanto plures dies
uiuat. Cum decessuro suc cessurus:
Quanto maiore caritate : nos ami-¬
cis nr̃is molesti esse debemus
cum quibus non paucos in hoc
mundo dies. sed apud dm̃ in &er¬
num uiuemius : Ament ergo nos
& faciant quod audiunt pernos:
Et colant quem colimus nos. ut
recipiant quod speramus & nos:

Expanded text:
seni, pulsat, vellicat, pungit, seni, pulsat, vellicat, pungit, pietate molestus est: nec mori cito permittit ipsa senectute cito moriturum; et si vixerit, gaudet filius, ut aliquanto plures dies vivat cum decessuro successurus. Quanto majore charitate nos amicis nostris molesti esse debemus, cum quibus non paucos in hoc mundo dies, sed apud Deum in aeternum vivamus? Ament ergo nos, et faciant quod audiunt per nos, et colant quem colimus et nos, ut recipiant quod speramus et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
tur grauiter infrenesi mente ꝑdita :
morbonimio. atille un a uoce decȩ¬
lo clamansei. saule saule quid me
persequeris : percussit fren&icum
erexit sanum : Occidit ꝑsecutorem.
uiuificauit prȩdicatorem: &iam
I argici multi sanantur: Ipsisenim
similes sunt . qui non seui unt in xp̃m
nec molesti sunt aduersus xp̃ianos:
sed tantũ differendol anguescunt. uerbis sam¬
naleriis a luceo culos extendere pigrescufs.
a quieo excitare uolunt molestis : secedea me
inquit languidus
I ꝗ argicus obsecrote recaleã me
quare : dormire uolo, Sed morie¬
ris inde: illeamore somni moriri
uolo: Respondit caritas: sedego
nolo: plerumq istum caritatis
affectum ex hib& filius &iam patri
seni morituro post paucosdies :
Iamutiq &atefinita sil & argicũ
uid& & l& argico morbo praemi
suum patrem amedico cognoue.¬
rit dicente sibi : Excita patrem
tuum. noli eum dimittere dor.¬
mire siuis ut uiuat: Ad est puer

Expanded text:
tur graviter in phrenesi, mente perdita, tur graviter in phrenesi, mente perdita, morbo nimio. At ille una voce de coelo clamans ei, Saule, Saule, quid me persequeris? percussit phreneticum, erexit sanum; occidit persecutorem, vivificavit praedicatorem . Etiam lethargici multi sanantur. Ipsis enim similes sunt, qui non saeviunt in Christum, nec malitiosi sunt adversus Christianos; sed tantum differendo languescunt verbis somnolentis, in lucem oculos extendere pigrescunt, et qui eos excitare volunt, molesti sunt. Recede a me, inquit languidus lethargicus, obsecro te, recede a me. Quare? Dormire volo. Sed morieris inde. Ille amore somni, Mori volo, respondet. Et charitas desuper, Nolo. Plerumque istum charitatis affectum exhibet filius etiam patri seni morituro post paucos dies, jam utique aetate finita. Si lethargicum videt, et lethargico morbo premi suum patrem a medico agnoscit, dicente sibi, Excita patrem tuum, noli eum permittere dormire, si vis ut vivat: adest puer
Abbreviated transcription (Latin):
demus horrenda: noli mirare:
Antequam aliquis curar&ur
munda a sanguine statio medi¬
Ici uidebatur: Immoiam tuhoe
udens. excute uanas delicias.
ueni ad medicum sanitatis:
Tempus est non securitats ergo
non in eum tamquam frenitici
saeuiamus. non abeo tam quam
la targicia auertamur: multi
do insaniunt: La& argi sunt qui
multum dormiendo prȩmuntur
prorsus tales sunt hiomines con
interra persequuntur: Curate
tales multi ex eis conuersi ex inimicis
facti sunt amicis expersecutorib:
facti sunt predicatorss: Tales
&iam ipsos iudȩos inseipsum cum
Docitenim : Pater ignosce illis. quia
nesciunt quid faciunt: Multienim
eorum sedatis furi ĩstam quam frenesi
inoprȩssa cognouerunt dm̃ cog¬
nouerunt xp̃m post ascensionem¬
ipsius misso spũ sc̃o conuersi sunt
adeum quem crucifixerunt: Et
ipsius sac ramento credentes : san-¬
gui nẽbiberunt eius quem saeuien¬
persequebatur membra eius iam se¬
dentis incȩlo : Saulus perse queba¬

Expanded text:
demus horrenda. Noli mirari. demus horrenda. Noli mirari. Antequam aliquis curaretur, munda a sanguine statio medici videbatur: imo jam tu hoc videns excute vanas delicias, veni ad medicum; sanitatis tempus est, non voluptatis. 14. non in eum tanquam phrenetici saeviamus, non ab eo tanquam lethargici avertamur. Multi do insaniunt. Lethargici sunt, qui multum dormiendo premuntur. Prorsus tales sunt homines. Contin terra persequuntur. Curat et tales. Multi ex eis conversi ex inimicis facti sunt amici, ex persecutoribus facti sunt praedicatores. Tales etiam ipsos Judaeos, in se ipsum, cumDixit enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Multi tamen eorum, sedato furore, tanquam phrenesi oppressa, cognoverunt Deum, cognoverunt Christum. Post ascensionem misso Spiritu sancto, conversi sunt ad eum quem crucifixerunt, et in Sacramento credentes sanguinem ejus biberunt, quem saevienPersequebatur membra ejus jam sedentis in coelo Saulus: persequeba
Abbreviated transcription (Latin):
paucis diebus plus uiuer& cumillo¬
rum qua dib& offensione pellen-¬
do sui corporis morbo: Medicũ
illum quem pertussimum fama
egrotat hum anumgenus nonmor¬
bis corporis sed pec catis: lac&
toto terrarum orbe. aboriente
usq in occidente grandis egrotus:
Ad sanandum: Tam grandem egro¬
tum : descendit omp̃s medicus. hu¬
miliauit seusq ad mortalem car-¬
nem : tamquam usq ad lectum
egrotantis: datsalutis praecep¬
tar contemnitur: qui audiunt
liberantur : Contemnitur cum
dicunt amici potentes : Nihil
nouit: sinihil noss& potentia
eius gentes impler&: Sinihil
noss&: non e& antequã apud
nos ens& : Sinihil noss& : proph&as
ante sẽmit ter& : nonne modo
implentur quae ante praedicta
sunt: Nonne probat medicus
iste artissuae potentiam : com¬
ꝑtotum mundum perniciosi euer¬
tuntur errores. & tritura ipsi:¬
cupiditates : Ne modicat ante a
melior erat mundus quam modo:
ex quocoepit istemedicus artẽ
suam exercere: Multahicui-¬

Expanded text:
paucis diebus plus viveret, cum illopaucis diebus plus viveret, cum illorum qualibet offensione, pellendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritissimum fama ? CAPUT XI. Aegrotat humanum genus, non morbis corporis, sed peccatis. Jacet toto orbe terrarum ab oriente usque in occidentem grandis aegrotus. Ad sanandum grandem aegrotum descendit omnipotens medicus. Humiliavit se usque ad mortalem carnem, tanquam usque ad lectum aegrotantis. Dat salutis praecepta, contemnitur: qui audiunt, liberantur. Contemnitur, cum dicunt amici potentes, Nihil novit. Si nihil nosset, potentia ejus gentes non impleret. Si nihil nosset, non esset antequam apud nos esset. Si nihil nosset, Prophetas ante se non mitteret. Nonne modo implentur quae ante praedicta sunt? Nonne probat medicus iste artis suae potentiam promtotum mundum perniciosi evertuntur errores, et tritura mcupiditates? Nemo dicat, Antea melior erat mundus quam modo: ex quo coepit iste medicus artem suam exercere, multa hic vi
Abbreviated transcription (Latin):
tu pauper sequereme: Nihilhabes.
nihil nosti sequereme: Idiota
pauper sequere me: non est
quod inte expauescatur. sed
multum est quod inte implea¬
tur Tam largo fonti : uasina¬
ne ad mouendum est: dimisit
r&ia piscator. accepit r&ia pis¬
cator & fatus est diuinus orator:
modo uerba piscatorum. & col¬
la subduntur oratorum: Tollan¬
turergo demedio in anisuenti.
tollantur demedio fumus quicres¬
cendo euanescit: Prorsus pro
salute ista contemnantur: si¬
quisquam corpore egrotar&
inciuitate. & e& ibi aliquis po-¬
tentissimus medicus a micis egrotipotentib
inimicus. siquisquam ergo inciuita¬
te aliquo periculo so morbo corpo¬
ris egrotar& & esset in eademci¬
uitate peritissimus medicus amicis
ut doci egrotantis potentibus ini¬
micus. quidicerent amicosuo:
Holi eum adhibere nihil nouit :
Dicerent autem non iudicante
animo sed inuidente : longe
ille prosalute sua remore ami¬
corum potentium fabulas. & ut

Expanded text:
tu, pauper, sequere me; nihil habes, tu, pauper, sequere me; nihil habes, nihil nosti, sequere me. Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavescatur, sed multum est quod in te impleatur. Tam largo fonti vas inane admovendum est. Dimisit retia piscator, accepit gratiam peccator, et factus est divinus orator. modo verba piscatorum, et colla subduntur oratorum. Tollantur ergo de medio inanes venti; tollatur de medio fumus, qui crescendo evanescit; prorsus pro salute ista contemnantur. quisquam corpore aegrotaret in civitate, et esset ibi aliquis peritissimus medicus, amicis aegroti potentibus inimicus: si quisquam ergo in civitate aliquo periculoso morbo corporis aegrotaret, et esset in eadem civitate peritissimus medicus, amicis, ut dixi, aegrotantis potentibus inimicus, qui dicerent amico suo, Noli eum adhibere, nihil novit: dicerent autem, non judicante animo, sed invidente: nonne ille pro salute sua removeret amicorum potentium fabulas, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
feres indulgentiam accepturus : stimi-¬
serando alterum non differis: misere¬
re & animae tuae placensdõ: Ex hibe
& anim &uae ȩlemosinam: non dici-¬
mus ut tueides: sed nereppellas manũ
plurimur nocent: cum alios offende¬
re timent Multum ualent & boni
amici adbonum. & maliamici ad ma-¬
lum: Ideo dñs ut prosalute nr̃a poten-¬
tium amicitias contemnamus: Noluit
prius eligere senatores sed piscatores
Magna ars miseri cordiae: Sciebatenĩ.
quia si celiger & senatorẽ. dicer&
senator dignitas meccelecta est :
Siprius eliger& diuitem. dicer&
diues: opulentia mea electa est:
Si prius eliger& imperatorem. dice-¬
r& imp̃r: potestas mea electa est:
dixit differatur suꝑbi isti multum
tument: Distat autem inter mag¬
nitudinẽ & tumorem: utrumq
grande est. sed utrumq sanum¬
non est: Differantur ergo inquit
isti superbi. aliqua soliditate
sanandi sunt: Damihi inquit
prius iustum piscatorem. ueni

Expanded text:
fers indulgentiam accepturus! Si mifers indulgentiam accepturus! Si miserando alterum non differs, miserere et animae tuae placens Deo . Exhibe et animae tuae eleemosynam. Non dicimus ut tu ei des, sed ne repellas manum plurimum nocent, cum alios offendere timent. Multum valent et boni amici ad bonum, et mali amici ad malum. Ideo Dominus, ut pro salute nostra potentium amicitias contemnamus, noluit prius eligere senatores, sed piscatores. Magna artificis misericordia. Sciebat enim quia si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitas mea electa est. Si prius eligeret divitem, diceret dives: Opulentia mea electa est. Si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestas mea electa est. inquit, differantur superbi isti, multum tument. Distat autem inter magnitudinem et tumorem: utrumque grande est; sed non utrumque sanum est. Differantur ergo, inquit, isti superbi, aliqua soliditate sanandi sunt. Da mihi, inquit, prius istum piscatorem. Veni
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerit auia sua pessima om̃s ini¬
quitates eius obliuiscar & tulit eis
desperationem. quia iam dederant
animum suum perditioni omnimodo
indulgentiam desperando : sic pro¬
cedit &iam adistos quisperando &
differendo uolunt perires & loqui-¬
turadeos & increpat eis : N&ardes
conuerti ad dñm. neq differas dedie
indiem: Subito enim uenit ira eius.
& intempore uindictȩ disꝑd&tes.
ergo noli differre : noliquod pat&
contrate claudere: ecce indulgen-¬
tiae dator aperuit tibiostium:
quantum moraris g audere deberes :
Si aperir& aliquando pulsanti : non
pulsasti & aperuit. & foris remanes :
ut non differas opera misericordiae :
Suodam loco scriptura dicit :
Nedixenis uade & reuer tere crasego
dabocum possis continuo bene facerȩ.
Non enimscis quid contingeat sequenti
die: Audisti praeceptum non diffe¬
rendi ut in alium sis misericors: &
differendo inte escrudelis: Nonde¬
berts differre panem daturus : &dif¬

Expanded text:
sus fuerit a via sua pessima, omnes inisus fuerit a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar; et tulit eis desperationem, qua jam dederant animam suam perditioni, omni modo indulgentiam desperantes: sic procedit etiam ad istos qui sperando et differendo volunt perire; et loquitur ad eos, et increpat eos, Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Ergo noli differre, noli quod patet contra te claudere. Ecce indulgentiae dator aperit tibi ostium; quid moraris? Gaudere deberes, si aperiret aliquando pulsanti: non pulsasti, et aperit, et foris remanes? Ne ergo differas. De misericordiae operibus quodam loco Scriptura dicit, Ne dixeris, Vade et revertere, cras ego dabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die. Audisti praeceptum non differendi ut in alium sis misericors, et differendo in te es crudelis? Non debes differre panem daturus, et et dif
Abbreviated transcription (Latin):
quitates meccs obliuiscitur: Quare
hodiernus dies sicut externus
sit in nequissima uoluptate. sit in
flatiorum gurgite. uolut&ur
in mortifera delectatione : Cras
conuertar. & finis est: Respon¬
d&ur tibi cuiꝰ rei finis: dicis iniqui¬
tatum mearum: Benegaudes
quia crastino iniquitatum tuarũ
eritfinis : quid si ante crastinum
tuus erit finis: ergo benequidem
gaudes quia propter iniquitates
tuas conuerso tibi indulgentiam
ds̃ promisit : Sed crastinum diem
nemotibi promisit: Aut siforte
promisit mathematicus. longe ali-¬
ud est quã ds̃ Mubtos mathematici
sesellerunt : quia & sibi aliquandolu:¬
era promiserunt : & damna in uene¬
runt : ergo &iam propter istos
male sperantes. procedit pater fami¬
lias quem ad modum procissit ad
do: & reuocauit eos inspem. sic pro¬
cedit &iam adistos quimalespe¬
rando uolunt perire &dicit es
peralium librum : Ne tardescon-¬
uerti addnm̃ : Quomodo illis dixe:¬
rat Inquacumq die iniquus conuer¬

Expanded text:
quitates meas obliviscitur, quare quitates meas obliviscitur, quare hodiernus dies sicut hesternus, sit in nequissima voluptate, sit in flagitiorum gurgite, volutetur in mortifera delectatione: cras convertar, et finis est. Respondetur tibi: Cujus rei finis? Dicis: Iniquitatum mearum. Bene, gaude, quia crastino iniquitatum tuarum erit finis. Quid, si ante crastinum tuus erit finis? Ergo bene quidem gaudes, quia propter iniquitates tuas converso tibi indulgentiam Deus promisit: sed crastinum diem tibi nemo promisit. Aut si forte promisit mathematicus, longe aliud est quam Deus. Multos mathematici fefellerunt, quia et sibi plerumque lucra promiserunt, et damna invenerunt. Ergo etiam propter istos male sperantes, procedit paterfamilias. Quemadmodum processit ad do, et revocavit eos in spem: sic procedit etiam ad istos qui male sperando volunt perire; et dicit eis per alium librum, Ne tardes converti ad Dominum. Quomodo illis dixerat, In quacumque die iniquus conver
Abbreviated transcription (Latin):
facimus cupiditatebus nr̃is uim plea¬
mussaltem prȩsentes temporis
uoluptatem. quia nullam habemus
infuturo mercedem. faciamus quic¬
quid lib& & si non lic&: ut habea¬
mus suauitatem uel d&tem poralẽ
quia percipere non meremur
&ernã : itclia dicentes disperando
pereuntͥsiue ante quam omnino
credant siue iamxp̃iami. & in aliqua
peccata & scelera maleuiuendo
prolapsi: Processit ad eos dñs uineȩ:
& tamquam desperantes & uocani
tergum dantes pulsat &clamat.¬
tes eius obliuiscar Hac uoce audi¬
ta & credita. ad esperatione¬
recreantur & abilla abtissima & ꝓ¬
funda uoragine. qua sub mersi fue¬
est. nein aliam uoraginẽ incurrant
& per uerse sperando moriantur
quidesperando morinon potuer̃
mutant enim cogitationes. longe
quidem diuersas. sed nonminus
perniciosas : &rursus incipiunt
dicere incordibussuis : siquacũq
die conuersus fuero auia mecc pes¬
sima ds̃ misericors sicut ueracit᷑
ꝑ proph&am promisit. omnesini¬

Expanded text:
facimus cupiditatibus nostris? Impleafacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; ut habeamus suavitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, pulsat tes ejus obliviscar . Hac voce audita et credita, a desperationerecreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua submersi fueest, ne in aliam voraginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant enim cogitationes longe quidem diversas, sed non minus perniciosas; et rursus incipiunt dicere in cordibus suis: Si quacumque die conversus fuero a via mea pessima, Deus misericors, sicut veraciter per Prophetam promisit, omnes ini
Abbreviated transcription (Latin):
ad quos fines non ꝑtendit: lam non ẽ
quise abscondat acalore eius: & ad¬
huc fit mora. qui stat inundecima :
mo manifestum est. ten&e certi
auia sua uel suꝑflua uel nequissima
omnia illi pr&erita dimit tuntur:
& omnino iam donatis debitis. fiunt
cum illo tabulae nouiae: prorsus
omnia dimittuntur: Nemo sit sol¬
licitus quod aliquid ei non dimittatur.
sed iterũ nemo peruersee sit securus:
Ista enim duo occidunt animas fuut
des peratio aut ꝑuersa speqid ehis
duob malis pauca audite. Nam
sicut liberarbona spes& rectas pes
ita decipit peruersa spes:l prius at¬
tendite quem ad modum decipiat
desperatio: Sunt homines quicum
cogitare coeperint malaquȩ fece¬
ru̾nt. non sibi putant ignosci posse:
& dum non putant possesibi
ignosci : dantanimum iam perire :
desperatione pereunt. dicentes in
cogitationibus suis: lam nulla nobis
spesest. neq enim tanta illa quȩ cõ¬
misimus donari nobis aut ignosci
pͥossunt: quare ergo non satis¬

Expanded text:
ad quos fines non pertendit? Jam non est ad quos fines non pertendit? Jam non est qui se abscondat a calore ejus : et adhuc fit mora ab eo qui stat in undecima! no manifestum est, tenete, certi a via sua vel superflua vel nequissima, omnia illi praeterita dimittuntur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabulae novae. Prorsus omnia dimittuntur. Nemo sit sollicitus, quod aliquid ei non dimittatur. Sed iterum nemo perverse sit securus. Ista enim duo occidunt animas, aut desperatio, aut perversa spes. De his duobus malis pauca audite. Nam sicut liberat bona spes, et recta spes; ita decipit perversa spes. Prius attendite quemadmodum decipiat desperatio. Sunt homines qui cum cogitare coeperint mala quae fecerunt, non sibi putant ignosci posse; et dum non putant posse sibi ignosci, dant animam jam perire, desperatione pereunt, dicentes in cogitationibus suis: Jam nulla nobis spes est; neque enim tanta illa quae commisimus donari nobis aut ignosci possunt; quare ergo non satis
Abbreviated transcription (Latin):
cruce. & credimus in eum : Non
descendebat. quia latebat: Multo
enim facilius poterat decrucedes-¬
cendere : qui potuit desepulchro
resurgere : Sed ad nrãm in forma:¬
tionem demonstrabat patientiã:
differebat potentiam: & non est
agnitus: sionenim exierat tunc¬
conducere operarios. non exierat
non in notuerat : Tertio die resus¬
rexit. demonstrauit se discipulis.
ascendit incelum. & misit spmscm̃¬
quinqua gesi modie postresurractiaq̃e.
decimo post ancensionem missus est sp̃s
sc̃i. impleuit omnes qui fuerunt in uno
conclaui. centum uigint homines
impl&iilli spũ sc̃o coeperunt loquilin¬
guis omnium gentium: ex pressa est
uocatio: ex ĩtille conducere : cȩpit
potentia ueritatis omnibus in notes¬
cere : Nam tunc &iam unus accepto
spũ scõ : & iamunus loquebatur omniũ
gentium linguis : Modo autem in eccła
ipsa unitas tamquam unus loquitur
omnium gentium linguis: ad quam
linguam religio xp̃ianc non ꝑuenite

Expanded text:
cruce, et credimus in eum . Non cruce, et credimus in eum . Non descendebat, quia latebat. Multo enim facilius poterat de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Ad nostram informationem demonstrabat patientiam, differebat potentiam, et non est agnitus. Non enim tunc exierat conducere operarios, non exierat, non innotuerat. Tertio die resurrexit, demonstravit se discipulis, ascendit in coelum, et misit Spquinquagesimo die post resurrectionem, decimo post ascensionem. Missus Spiritus sanctus implevit omnes qui fuerunt in uno conclavi, centum viginti homines . Impleti illi Spiritu sancto, coeperunt loqui linguis omnium gentium, expressa est vocatio, exiit ille conducere. Coepit enim veritatis potentia omnibus innotescere. Nam tunc etiam unus accepto Spiritu sancto, etiam unus loquebatur omnium gentium linguis. Modo autem in Ecclesia ipsa unitas tanquam unus loquitur omnium gentium linguis. Ad quam linguam religio christiana non pervenit?
Abbreviated transcription (Latin):
mur: Nempe nos serui defamili¬
a ipsius sumus: conducere o pera¬
rios missisumus: Quidergostas:
finisti iam annorum nomerum :
festina ad denarium: Hoc est enim
non uid&urab eis quiforissunt:
agnoscitur : in secr&o est : Quan¬
do aũt agnoscitur: exit conduce¬
re Ex occulto enim processit
ad notitiam: Motus estxp̃s. ubiq
clamant : fuit utrisibilis quodam
modo & reprehen sibilis interĩ
iudeos iuisus est humilis & contemp¬
tus est: Oc cultabat enim maiestat̾e :
pramptam habebat infirmitatẽ:
contemptum est millo quod premp¬
tumerat nec cognitum quod occul¬
tum erat : Si enim cognouissent.
num quam dnm gloria ecrucifixis-¬
sent : Num quid ad huc contemnen¬
dus est sedens incelo: sicontemtus
est cum pender& in ligno: agita¬
uerunt caput qui eum crucifixer̃
& ante crucẽ eius stantes. & tãquã
ad fructũ suȩ saeuitiae ꝑuenientes.
exultantes dicebant: Sifilius est dĩ:
fecit. sthon potest descendat de

Expanded text:
mur? Nempe nos servi de familimur? Nempe nos servi de familia ipsius sumus, conducere operarios missi sumus. Quid ergo stas? Finisti jam annorum numerum, festina ad denarium. Hoc est enim non videtur ab eis qui foris sunt; agnoscitur, in secreto est: quando autem agnoscitur, exiit conducere. Ex occulto enim processit ad notitiam: notus est Christus, ubique clamant. Fuit irrisibilis quodam modo et reprehensibilis inter Judaeos, visus est humilis, contemptus est. Occultabat enim majestatem, promptam habebat infirmitatem. Contemptum est in illo quod promptum erat, nec cognitum quod occultum erat. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Numquid adhuc contemnendus est sedens in coelo, si contemptus est cum penderet in ligno? Agitaverunt caput qui eum crucifixerunt, et ante crucem ejus stantes, et tanquam ad fructum suae saevitiae pervenientes, insultantes dfacere non potest? Descendat de
Abbreviated transcription (Latin):
uent sicut ipsa hora sexta feru&.
sidicerentilli iuuenes uocati :
expecta : Audiuimus enim in
euangelio quia om̃s unã merce¬
dem accepturi sunt: Cum senes
facti fuerimus. hora undecima
ueniemus: Tantundem acceptu¬
ri : quare laboraturi: Respon-¬
der&ur eis & dicer& : Laborare
nonuis. qui utrum ueniasusq
adsenectam nescis: Sexta
hora uocaris. ueni: pater fami¬
liastibi quidem tuus undecimã
uenienti denariũ promis it . sed
utrum uiuas usq septima horã
ne motibi promisit: Nondico
usq ad decimam : sedusq ad sep¬
timam : quareergo differs
uocantem te certus de mercede
inccxtus dele: Vide neforte quod
tib ille daturus est promittendo :
tutibi auferas differendo: Si hoc
recte dicitur de infantibus tam¬
quam adhoram primani ꝑtinen¬
tibus. si recte dicitur depueris.
grantia constituti s: quanto magis
recte decrepitis dicitur: Ecceiam
hora undecima est. & ad hucsices
sinonxiĩt. quidẽ quod loqui¬

Expanded text:
vent, sicut ipsa hora sexta fervet; vent, sicut ipsa hora sexta fervet; si dicerent illi juvenes vocati: Exspecta, audivimus enim in Evangelio, quia omnes unam mercedem accepturi sumus; cum senes facti fuerimus, hora undecima veniemus; tantumdem accepturi, quare laboraturi? Responderetur eis et diceretur: Laborare non vis, qui utrum vivas usque ad senectam, nescis? Sexta hora vocaris, veni. Paterfamilias tibi quidem etiam undecima venienti denarium promisit: sed utrum vivas usque ad septimam, nemo tibi promisit. Non dico, usque ad undecimam, sed usque ad septimam. Quare ergo differs vocantem te, certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte quod tibi ille daturus est promittendo, tu tibi auferas differendo. Si hoc recte dicitur de infantibus, tanquam ad horam primam pertinentibus; si recte dicitur de pueris, grantia constitutis: quanto magis recte de decrepitis dicitur, Ecce jam hora undecima est, et adhuc stas, Si non exiit, quid est quod loqui
Abbreviated transcription (Latin):
& intelligite fratresmei. neideo
quisq differat uenire aduineam.
quia securus ẽ qͥm̃ quandocumq
uenerit ipsum denarium accep¬
turus est: Securus est quidem :
ipsedenarius illi promittitur
sed differre non iub&ur: Mũquid
enim & illiqui sunt aduinecm con¬
ducti. quando ad illos exiebat pat̃¬
familias ut conducer& quos inuenit
hora tertia. & conduxit : Verbi
gratia dixerunt illi: Expecteo
non illucimus : nisihora ut quos
inuenit hora sexto : dicerunt
non imus nisnona aut quosnona
inuenit: dixeruntnonimus
nisi undecima: Omnib: enim
tantundem daturus esi. quare
nos amplius fatigemus : quid
ille daturus sit . & quid facturus
sit: pȩnes ipsum consilium est.
Tuquando uocaris ueni. Merces
enim cunctis ȩqualis promitti¬
tur: sed deipsa hora operandi
magna questio est: Si enim illi
uerbi gratia. qui uocati sunt.
hora sextaͫ hac &ate corporis
constituti. ubi iuuenales annifer¬

Expanded text:
et intelligite, fratres mei, ne ideo et intelligite, fratres mei, ne ideo quisque differat venire ad vineam, quia securus est quoniam quandocumque venerit, ipsum denarium accepturus est. Securus est quidem quod ipse denarius illi promittitur; sed differre non jubetur. Numquid enim et illi qui sunt ad vineam conducti, quando ad illos exibat paterfamilias, ut conduceret quos invenit hora tertia, et conduxit, verbi gratia, dixerunt illi, Exspecta, non illuc imus nisi hora sexta? aut quos invenit hora sexta, dixerunt, Non imus nisi hora nona? aut quos nona invenit, dixerunt, Non imus nisi undecima? Omnibus enim tantumdem daturus est: quare nos amplius fatigamur? Quid ille daturus sit, et quid facturus sit, penes ipsum consilium est: tu quando vocaris, veni. Merces enim cunctis aequalis promittitur: sed de ipsa hora operandi, magna quaestio est. Si enim illi, verbi gratia, qui vocati sunt hora sexta, in hac aetate corporis constituti, ubi juveniles anni fer
Abbreviated transcription (Latin):
fructus boni operis alio modo
corona passionis: Illud aliomodo:
illud alio modo: tam̃ quantum
pertin& aduiuere in &ernum.
enim sine fine uiuunt:
Cum insuis claritatib uiuunt :
At ille denarius: uita &erna est
non murmoret ergo qui post
multum tempus accepit contra
eum. qui post modicum tempus
accepit : Illired ditur. illidonatur:
Vtrisq tamen unares donatur:
excepta illa solutione similitudi¬
nis huius. qua intelleguntur pri¬
mahora uocati: abel & ipsius
setuli iusti Tertia abraham. & ip¬
sius seculi iusti : Sexta moyses &ip
sius seculi iusti: Vn decimatam quã
infire seculi xp̃iani om̃s. excepta¬
ista solutione similitudines huius:
&inistc uita tirã potest aduerti
Hȩc similitudo. tam quam enim
prima hora uocantur. qui recen¬
tes ab utero matris incipiunt eẽ
xp̃iani : quasi tertia hora pueri:
quasi sextic iuuenes: quasi nona
uergentes insenium quasi unde¬
cima omnino decrepiti : Vnum
tamen uitae &ernae denarium

Expanded text:
fructus boni operis, alio modo fructus boni operis, alio modo corona passionis. Illud alio modo: illud alio modo: tamen quantum pertinet ad vivere in aeternum, enim sine fine vivunt, cum in suis quisque claritatibus vivat: et ille denarius vita aeterna est. Non murmuret ergo qui post multum tempus accepit, contra eum qui post modicum tempus accepit. Illi redditur, illi donatur; utrisque tamen una res donatur. excepta illa solutione similitudinis hujus, qua intelliguntur prima hora vocati Abel et ipsius saeculi justi, tertia Abraham et ipsius saeculi justi, sexta Moyses et Asius saeculi justi, undecima tanquam in fine saeculi Christiani omnes; excepta solutione ista similitudinis hujus, et in ista vita nostra potest adverti haec similitudo. Tanquam enim prima hora vocantur, qui recentes ab utero matris incipiunt esse christiani; quasi tertia, pueri; quasi sexta, juvenes; quasi nona, vergentes in senium; quasi undecima, omnino decrepiti: unum tamen vitae aeternae denarium
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis nobiscum accep¬¬
turi sunt: Post ipsos proph& ȩ
scĩ tamquam non ahora uocati.
eandem felicitatem nobiscum
accepturi sunt: Infine seculio m̃s
xp̃iani. tam quam undecima
uocati. felicitatem illius resur¬
rectionis. cum illis accepturis.
Om̃s simulaccepturi sunt: sedui.¬
d&e illos primos post quantum
tem pds accipiunt: Siergo
illi primi postmultum tempus:
nos post modicum tempus : quã¬
uis simul accipiamus priores ui¬
demur accepisse : quia mercis
in illa mercede om̃s ȩquales. tam¬
quam priminouissimi: & nouissimi
primie quia denarius ille uita
xerna est : Inuita &erna om̃sȩqua¬
leserunt : Quam uis eni meritoꝵ
diuersitate fulgebunt : alius ma¬
ius. alius minus. quod tam̃ ad
uitam &ernam pertin&. ȩqua¬
lis erit omnibus : Non enim alteri
erit longior : alteribreuior
quod pariter sempiternũ est.
quod non hab& finem : nec tibi
habebit nec mihi: Alio modo
ibi erit castitas coniugalis:
Alio modo ibierit integritas
uirginalis: Alio modo ibierit

Expanded text:
rectionis nobiscum accepturi sunt. Post ipsos Prophetae sancti tanquam nona hora vocati, eamdem felicitatem nobiscum accepturi sunt. In fine saeculi omnes Christiani tanquam undecima hora vocati, felicitatem illius resurrectionis cum illis accepturi sunt. Omnes simul accepturi sunt: sed videte illos primos, post quantum tempus accipiunt. Si ergo illi primi post multum tempus, nos post modicum tempus; quamvis simul accipiamus, priores videmur accepisse, quia merces in illa mercede omnes aequales, tanquam primi novissimi, et novissimi primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. Quamvis enim meritorum diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus: quod tamen ad vitam aeternam pertinet, aequalis erit omnibus. Non enim alteri erit longius, alteri brevius, quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugalis, alio modo ibi erit integritas virginalis: alio modo ibi erit
Abbreviated transcription (Latin):
non ne om̃s sicut legimus simul
accepturi sunt : Legimus in alio
loco euangelĩ. quiã dicturus eis
quos ponit addex teram: Venite
benedicti patrismei. percipite reg¬
num quod uobis paratum est abini-¬
tiomundi : Siergo omnessimul
accepturi sunt : quo modo hic in¬
telligimus priores accepisse illos
quiundecima operati sunt : & pos¬
teriores illos qui primas sipotue¬
rosic dicere. ut perueniat ad in-¬
tellectum urm dõgratias: Illi eñ i
pernos erogat. Non enimero
deduobus uerbi gratia quis
prior accepit qui postunam
horam accepit. an qui postdu-¬
homo respondit. quia prior
ac cepit: qui post unam horã
ac cepit: quam qui post duode¬
ergo quam uis una hora om̃s¬
acciperinttamen quia alit
acceperunt. postunam horam
iusti sicut abel. sicut noe : quasi
prima hora uocati felicitatem
resurrectionis nobiscum recep¬
turi sunt: Alĩiiusti post illos.
abraham. isaac. lacob: & quicũq
erant seculi ipsorum: quasi ter¬

Expanded text:
Nonne omnes, sicut legimus, simul Nonne omnes, sicut legimus, simul accepturi sunt? Legimus enim in alio loco Evangelii, quia dicturus est eis quos ponet ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Si ergo omnes simul accepturi sunt, quomodo hic intelligimus priores accepisse illos qui undecima operati sunt, et posteriores illos qui prima? Si potuero sic dicere, ut perveniat ad intellectum vestrum, Deo gratias. Illi enim per nos erogat: non enim de de duobus, verbi gratia, quis prior acceperit, qui post unam horam accepit, an qui post duhomo respondet quia prior accepit, qui post unam horam accepit, quam qui post duodeergo quamvis una hora acceperint omnes, tamen quia alii acceperunt post unam horam,perunt. Primi justi, sicut Abel, sicut Noe, quasi prima hora vocati, felicitatem resurrectionis nobiscum accepturi sunt. Alii justi post illos, Abraham, Isaac, Jacob, et quicumque erant saeculi ipsorum, quasi ter
Abbreviated transcription (Latin):
& estum aequasti & pares fecisti
illis qui unã horam inuineam operati
mumres ponsum reddens unieorum:
Sodalis. non tibi facio iniuriam: Hoc
est nonte fraudaui: quod placur
reddĩtibi: fraudẽ tibi non fect: quia
quod pactus sum reddidi: Nuic¬
aut̃ non uolo reddere. sed donare
Non lic& mihi facere quod uolo de meo:
Anoculus tuus neqũa est : quia ego
bonussum : Si alicur tollerem ali-¬
enum. recte reprachenderer. quasi
fraudator &iniustus : si alicui
non redderem debitum. recte re¬
praehenderer quasi frauđor & ne¬
gator alieni: Cum uero debitũ
reddo & cui uolo &iam donos nec
cui debebam me potest repraehen¬
dere: & cui donaui deb& amplius
gaudere : non erat quod respon¬
der&ur . & ȩquati sunt om̃s & fac¬
ti sunt nouissimi primi. & primi
nouissimi : Aequando non prae¬
posterando: quid est facti sunt
nouisstim primi & primi nouissimis
quia tantundem acceperunt: &
primi & nouissimi : Quidestergo
quod a nouissimis coepitreddere

Expanded text:
et aestum, aequasti et pares fecisti et aestum, aequasti et pares fecisti illis qui unam horam operati mum responsum reddens uni eorum: Sodalis, non tibi feci injuriam; hoc est, non te fraudavi; quod placui reddidi tibi. Fraudem tibi non feci, quia quod pactus sum reddidi. Huic non volo reddere, sed donare. Non licet mihi facere quod volo de meo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Si alicui tollerem alienum, recte reprehenderer, quasi fraudator et injustus; si alicui non redderem debitum, recte reprehenderer, quasi fraudator et negator alieni: cum vero debitum reddo, et cui volo etiam dono, nec cui debebam me potest reprehendere, et cui donavi debet amplius gaudere. Non erat quod responderetur: et aequati sunt omnes, et facti sunt novissimi primi et primi novissimi; aequando, non praeposterando. Quid est, Facti sunt novissimi primi et primi novissimi? Quia tantumdem acceperunt et primi et novissimi. CAPUTquod a novissimis coepit reddere?
Abbreviated transcription (Latin):
conduxit: & placuit cum eis mer¬
cedem denarium: exiit & hora
tertia inuenit alios & adduxit
adopus uineae: & sextchora hoc
fecit: & nona hoc fecit: Exiit &iam
& hora undecima propefinẽ diei:
inuenit quosdam uacuos stantes:
& ait illis: quidhic statis: quare non
operamini inuineam: Responder̃:
quia nemo nos conduxit: uenite in¬
fuerit dabo uobis: merces denari¬
us placuit istis qui una hora erant
operaturi: Quando sibi auderent
sperare denarium: sed tamen seac-
cepturos aliquid gratulabantur :
decimam: finito diȩ iussit omnib
reddi mercedem : a nouissimis usq
ad primos : Inde coepit reddere
ab eis quihora undecima coeperunt :
iussit eisdare denarium: Illiqui pri-¬
ma hora uenerant: uidentes illos
accepisse denarium quẽ cumipsis
placuerant : sperauerunt se plus ali-¬
quid accepturos. uentum est &adipsos.
&accoper denarium : Mur murauerant᷑
aduersus patrem familias dicentes :
eccenos qui sustinuimus ardorem diei

Expanded text:
conduxit; et placuit cum eis merconduxit; et placuit cum eis mercedem denarium. Exiit et hora tertia, invenit alios, et adduxit ad opus vineae. Et sexta hora hoc fecit, et nona hoc fecit. Exiit etiam et hora undecima prope ad finem diei, invenit quosdam vacuos et stantes; et ait illis: Quid hic statis? quare non operamini in vinea? Responderunt: Quia nemo nos conduxit. Venite, infuerit, dabo vobis. Mercedem denarium placuit. Isti qui una hora erant operaturi, quando sibi auderent sperare denarium? Sed tamen se aliquid accepturos gratulabantur. m horam. Finito die, jussit omnibus reddi mercedem, a novissimis usque ad primos. Inde coepit reddere ab eis qui hora undecima venerant, jussit eis dare denarium. Illi qui prima hora venerant, videntes illos accepisse denarium, quem cum ipsis placuerat, speraverunt se plus aliquid accepturos: ventum est et ad ipsos, et acceperunt denarium. Murmuraverunt adversus patremfamilias, dicentes: Ecce nos qui sustinuimus ardorem diei