comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudare : s inȩternũ laudaturꝰ es. qui lau¬
dare noi uult intransitu huiꝰ scłi: obmu¬
aliter intelligeret quod ait. laudabo no¬
m̃ tuũ inscłm : & quereret aliud scđ̾m
singłi dies. & uenerit sine fine unꝰ dies:
si leto die tuo benedicis dm̃ tuũ Suid si
forte aliqͥs luxerit tristis dies. sic̃ se babert
humanȩ res. sic̃ ẽ. ab undantia scandaloꝵ:
sic̃ ẽ. multiplicatio temptationũ: qđ si gͦ
aliqͥd accidat triste homini: desines lauꝰ¬
dare dm̃ : desines benedicere creatorem
tuũ : Si desinis: mentitꝰ es dicendo. ꝑsingłos
dies benedicã te dñe Si enĩ ñ desinis: &¬
si tͥ uidetur indie tristi male: erit tibi
indõ tuo bene Est enĩ & qͣndo ł male ẽ
ubi tͥ bene sit: Si enĩ in aliqͦ malo male ẽ
ista laudatio: & quã sit securũ hoc bene:
intellige de ipso psalmo Nam si gaudes
debono quͦd tͥ accedit ꝑdiẽ: fortasse tan¬
siit alio die bonũ hoc. unde gaudes beno

Expanded text:
laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmualiter intelligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, singuli dies, et venerit sine fine unus dies, si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quando male est tibi, ubi bene tibi sit. Si enim in aliquo malo male est ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
libilis ualde Quantũ dicturꝰ erat: quȩ
lla quesiturꝰ : quantã conceptionem in¬
putes te laudando posse fiuire: cuius
lagnitudo finẽ ñ potest habete: Noli ergo
t putare eũ cuiꝰ magnitudinis funs ñ ẽ.
ifficient̃ posse laudare Noane gͦ iueliꝰ ẽ.
ut qͥm ipse non finit᷑: nec laus ipsiꝰ finat᷑ :
lꝰ magnitudo sine fine ẽ: & tua laudatio
he fine sit: De magnitudine eiꝰ. qͥd dietũ
ł: Magnitudinis eiꝰ noi ẽ finis Betua lau¬
de. qͥđ  Laudabo nom̃ tuũ: inscłm & in¬

Expanded text:
dabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem concputes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius est ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? Illius magnitudo sine fine est, et tua laudatio sine fine sit. De magnitudine ejus quid dictum est? «Magnitudinis ejus non est finis.» De tua laude quid? «Laudabo nomen tuum in
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis caꝑe ex eo ali¬
qͥd possumꝰ: dm̃ tam̃ totũ caꝑe ñpos¬
sumꝰ: tãꝗͣ deficientes in eiꝰ magnitudine.
de conditis conditorẽ: de creatura creato¬
rẽ. Uideamꝰ quȩ hic fecerit quȩ nob̃ nota
st̃: quȩ nob in anifesta st̃. Illiꝰ enĩ inm̃sa
bonitas. & int̾minabił magnitudo. qͣnta

Expanded text:
 finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magnitudine, ntem, de conditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius enim immensa bonitas et interminabilis magnitud
Abbreviated transcription (Latin):
mus ÷ & qm̃ hoc concedere dignatꝰ ẽ: ut
laus quã illi dicimꝰ habeat ordinẽ suum. ne
forte aliqͦ excessu quẽ laudat offendat.
meliꝰ iter laudis inscriptura dĩ querimꝰ:
& abipsa uia nec indexterã nec insinistrã
digredim᷑: Audeo enĩ dicere caritati ur̃ȩ: ut
bene abhomine laudetur ds̃. laudauit se
ipse ds̃. Et qͥa dignatꝰ ẽ laudare se: ideo
inuenit homo quẽadmodũ laudet eũ: Neq
enĩ hoc potest dici dõ qđ dictũ .r̃. honuni.
non te laudet os tuũ. Ut enĩ homo se lau¬
det. arrogantia ẽ: ut ds̃ se laudet. miscđia
ẽ: Prodest amare. quẽ laudamꝰ : bonum
se. amabilẽ se facit Et enĩ nob̾ consulit:
quia amabilẽ se facit Exhortat᷑ gͦ cor nrm̃
in laudẽ suã : & spũ scõ impleuitꝰ seruos suo
ut lauddarent eũ Et qm̃ sp̃s eiꝰ inseruis eius¬

Expanded text:
hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudis in Scriptura Dei quaerimus, ne ab ipsa via, nec in dexteram nec in sinistram digrediamur. Audeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te laudet os tuum» . Ut enim se homo laudet, arrogantia est: ut Deus se laudet, misericordia est. Prodest amare quem laudamus; bonum se amabilem se facit; et in eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo implevit servos suos, ut laudarent eum. Et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
laudant : cur omĩa ñ confiteant᷑: Confes¬
sio enĩ. peccatoꝵ tantũ ñ dr̃. s & laudis:
ne forte ubicũq audistis confessionẽ. pu¬
ntis iã ñ ẽẽ nͥ peccati Usq adeo enĩ hoc
putatur: ut qͣndo sonuerit dediuinis
doqͥis: continuo sit consuetudo. pectora
tundere Audi. qr ẽ. & laudis confessio:¬

Expanded text:
laudant, cur non omnia confitentur? Confessio enim non peccatorum tantum dicitur, sed et laudis: ne forte ubicumque auditis confessionem, putetis jam non esse nisi peccati. Usque adeo enim hoc putatur, ut quando sonuerit de divinis eloquiis, continuo sit consuetudo pectora tundere. Audi quia est et laudis confessio
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ irã indiȩ irę. & reuelationis iusti iudi¬
cii dĩ: qͥ reddet unicuiq scđ̾m oꝑa sua
Noi enĩ mͦ sic longanimis insustinendo: ut
nũꝗͣ iustꝰ inuidicando. Distribuit tempora:
uocat te nc̃ : exhortatur te nc̃ Expectat
donec facias: & tu tardas: Eiꝰ magna mi¬
scđia in hoc qđ diẽ uitȩ tͥ incertũ fecit.
ut nescias qndo hinc emigrabis: & cum
hoc magna eiꝰ miscđia Ceterũ si statuisset
desccuritate: Dedit gͦ spẽ ueniȩ: ne de¬
sꝑando ampliꝰ pecces Et desꝑatio tim̃da ẽ in

Expanded text:
die irae et revelationis justi judidie irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Non enim modo sic longanimis in sustinendo, ut nunquam justus in vindicando. Distribuit tempora: vocat te nunc, exhortatur te nunc; exspectat donec resipiscas, et tu tardas! Magna  in hoc quod diem vitae tibi incertum fecit, ut nescias quando hinc emigrabis; et cumhoc magna ejus misericordia. Caeterum si statuisset de securitate. Dedit ergo spem veniae, ne desperando amplius pecces
Abbreviated transcription (Latin):
serator dñs: longanimis & multũ misericors:
suaius dñs omib : & miserationes eiꝰ. in
omĩa oꝑa eiꝰ. Nisi ille talis eẽt: de nobis
reparatio talis nulla eẽt Adtende adte ipsũ.
qͥd merebaris peccator: contẽptor dĩ. qͥd
merebaris : uide si occurrit tͥ nͥ pena: si oc¬
currit tͥ nͥ suppliciũ Uides gͦ qͥd debebat᷑.
& qͥd dederit qͥ gratis dedit: Data ẽ uenia
peccatori: data ẽ spes iustificationis: da¬
ta ẽ caritas & dilectio. inqͥ bona omĩa fa¬
societatẽ angłoꝵ. Totũ demiscđ̾ia Merita
tua nꝰquã iactes: qͥa & ipsa tua merita. illiꝰ
dona st̃ Et iustitia tua exaltabt̃. miserator
in his qͥb adhuc ñdedit. longanimis: non
dãpnans s expectans: ipsa expectatione cla¬
mans Conuertimini ad me: & conuertar
aduos Et ninia longanimitate: nolo inqͥt
mortẽ impii : tantũ reuertatur & uiuat
Ille qͥdẽ longanimis: tu aut̃ scđ̾m duriciã
cordis tui. & cor impenitens. thesaurizas

Expanded text:
ominus, longanimis et multum misericors. Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona fasocietatem Angelorum: totum de misericordia. Merita tua nusquam jactes, quia et ipsa tua merita illius dona sunt: «Et justitia tua exsultabunt. Misericors in his quibus adhuc non dedit, «longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» inquit, «mortem impii, tantum ut revertatur et vivat» . Ille quidem longanimis; tu autem secundum duritiam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
nandiicabt̃: qã sic eruct᷑abt̃ : Memoriam
bundantiȩ suauitaris tuȩ. Id ẽ memoriã
ibundantie suauitatis tuę : Quia nos ob¬
itꝰ ñ es: cũ chlii te nos fueramꝰ. Omnis
nũ çaro. oblita erac ołm: ille ram̃ oꝑa su
nos oblitꝰ ẽ: Precdicanda ẽ: enarranda ẽ: &c
q ualde dulcis ẽ. manducanda & eructani¬
liẽ. Sic manduea ut tructes: sic accipe
ut des Manducas cũ discis: ertictas cum
uodes: manducas cũ andis: eructas cũ pre¬
uicas : hoc tam̃ eructas. qđ inanchcasti:
miq ille auidissimꝰ epulator ions apłs.  i¬

Expanded text:
 qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua nos oblitus est, praedicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manducasti. Denique ille avidissimus epulator Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
pnos boma apat᷑: Audi eñ unde operis bona:
Ipsiꝰ enĩ sumꝰ figm̃tũ: creati in xp̃o iħu in
oꝑib bonis: ut in illis ambulemꝰ: Ista ẽ. sua¬
uitas abundans memoriȩ ipsiꝰ: circa nos
hanc eruetando p̃dicatores eiꝰ. iustitia eius
exultabt̃ : ñ sua Quid gͦ ut simꝰ ÷ ut lau¬

Expanded text:
os bona operatur. Audi enim unde opereris bona: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, ut in illis ambulemus» . Ista est suavitas abundans memoriae ipsius circa nos. Hanc eructando, praedicatores ejus justitia ejus exsultabunt, non sua. Quid ergo ut simus, ut lau
Abbreviated transcription (Latin):
occasũ: nec. in choat᷑ abhesterno. nec exdudit᷑
acrastino: s stat sẽꝑ ille dies Et qd̾ uis uocaᷤ
illũ diẽ : si uis anni st̃: si uis dies ẽ: qd̾cũq
cogitaueris. stat tam̃ Ipsiꝰ stabilitatis partici¬
pat illa ciuitas. cui participatio ẽ inidipsũ
Merito gͦ qͥa illiꝰ stabilitatis sit particeps. dicit
iste qͥ illuc currit: stantes erant pedes nr̃i
in atriis ierłm Omĩa enĩ ibi stant: ubi nil
transit Uis & tu ibi stare. & ñ tranfire : Illuc
curre: lã ipsũ nemo habet ex se Intendite fr̃s
ꝑetates: mutat᷑ ꝑmutationes locoꝵ ac tẽpoꝵ:
mutat᷑ ꝑmorbos & defectꝰ carnales Non ergo
inse stat: Corpora cȩlestia ñ inse stant. Habent
quasdã mutationes suas: & si occultas Cer¬
nite de  locis in loca mutant᷑. Ascendunt
aboriente in occidentẽ: & rursꝰ circumeunt
adorientẽ: Non gͦ stant: ñ st̃ idipsũ. Anima

Expanded text:
occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratraetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
me ad uos qr tu mͦ fluctuas: & mutabili¬
tate rerũ & uariͤtate mortalitatis hũmanȩ:¬
ꝑciꝑe ñ potes qͥd ẽ idipsũ. Ego descendo:
qr tu uenire ñ potes. Ego sũ ds abrabã. &
ds ysaac: & ds tacob Insemine abraham
sꝑa aliqͥd: ut confirmari possis ad uidendũ.
qͥ uenit adte insemine abrabȩ. Ergo hoc ẽ id¬
ipsũ. deqͦ dictũ ẽ: mutabis ea & mutabunt᷑.
tuaut̃ idem ipse es: & anni tui ñ deficient.
Ecce id ipsũ: cuiꝰ anni ñ deficient Fr̃s: non ne
anni nr̃i cotidie deficiunt : nec stant omino.
st̃ lã illi defecer̃: & illi. defecturi uenturi st̃.
I n hoc gͦ ipso uno die fr̃s: ecce mͦ qd̾ loqͥnur.
immom̃to ẽ Preteritȩ horȩ transier̃: future
ñdũ uener̃. Et cũ uenerint: & ipse trãsibunt.
& deficient: Qui st̃ anni qͥ ñ deficiunt: nͥ qͥ
stant : Si gͦ ibi anni stant. & ipsi anni qui
stant. unꝰ annꝰ ẽ: & ipse annꝰ unꝰ qͥstat unꝰ.
dies ẽ: qͥa ipse unꝰ dies. nec ortũ habet nec

Expanded text:
fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham era aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qͥ cũ illo udicabt̃: alii qͥ ab illo iudicabuat᷑.
& abillis qͥ cũ illo iudicabt̃. Diuident᷑ gͦ isti.
induas partes Una ponet᷑ ad dexterã. cui
enumerabunt᷑ elemosinȩ quas fecer̃ : alia po¬
netur ad sinistrã. cui enumerabitur crudelitas
& sterilitas miscłię. Et illis addexterã consti¬
tutis dicet᷑ Uenite benedicti patris mer: ꝑci¬
pite regnũ qđ uob paratũ ẽ ab origine mun¬
di. Quare : esuriui inqͥt: & dedistis mͥ mandu¬
care Et illi qͦmͦ te uidimꝰ esurientẽ: Et ille
Cũ uni exminimis meis fecistis: mͥ fecistis.
Ergo qͥd ẽ fr̃s : illi uidiebt  deqͥb dictũ ẽ. ut

Expanded text:
go qui cum illo judicabunt; alii qui ab illo judicabuntur, et ab illis qui cum eo judicabunt. Dividentur ergo isti in duas partes: una ponetur ad dexteram, cui enumerabuntur eleemosynae quas fecerunt; alia ponetur ad sinistram, cui enumerabitur crudelitas, et sterilitas misericordiae. Et illis ad dexteram constitutis dicetur, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Quare? «Esurivi,» inquit, «et dedistis mihi manducare.» Et illi: «Quando te vidimus esurientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo quid est, fr
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ  cordis quesiuit. & aciẽ contẽplationĩ
erectã. cũ dix̃: qͥ ẽ. misit me ad uos d ñdũ
habes forte contẽplationẽ Noli deficere: noli
desperare. Qͥ ẽ uoluit eẽ homo ut tu es:
& ido secutꝰ. ait moysi qͣsi expauescenti nom̃.

Expanded text:
tatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed nondum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixer dñm: tribꝰ st̃ diaboli Cũ gͥ su
diceret illuc ascender̃ trib  ne om̃s trilis
decĩ tribub mali erant ibi: boni debont
tribub quȩ cognouer fabricatorẽ cuil
Et ipse erant grana iunit̃ illas ttib: quȩ is
paleas cõmixta st̃: Ascender̃ aut. nn el

Expanded text:
crucifixerunt Dominum, tribus sunt diaboli. Cum ergo hic diceret, «Illuc enim ascenderunt tribus;» ne omnes tribus odecim tribubus malis, erant ibi boni de bonis tribubus quae cognoverunt fabricatorem civitatis; et ipsa erant grana inter illas tribus, quae inter paleas
Abbreviated transcription (Latin):
iͥsi ierłm conuertit uocẽ Ab̾undan¬
is ẽ illis qͥ diligt̃ eã : abundantia ex
ipa. Hic in opes: ibi abundantes Hic in¬
sm ibi firmi Hic egeni : ibi diuites:
A facti diuites: qͥa deder̃ hic qđ acce¬
n ad̃o ad tẽpꝰ. & acceper̃ ibi qd̃ postea

Expanded text:
salem convertit vocem. Abundantia est illis qui diligunt eam. Abundantia ex inopia: hic inopes, ibi abundantes; hic infirmi, ibi firmi; hic egeni, ibi divites. Unde facti divites? Quia dederunt hic quod acceperunt a Deo ad tempus, et acceperunt ibi quod postea
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa placeo. Ubi ẽ gͦ q̃d̾ dixisti÷ si adhuc¬
homib hominib placerẽ. xp̃i seruus non
eẽm: & mͦ dicis te placere: mͦ hortaris ut
& illi placeant. S ñ ibi posuit fine: ut qͥs
suã querit: ñ querit salutẽ. alioꝵ. Ait enĩ:
Siẽ & ego om̃ib ꝑ omĩa placeo: ñ querens

Expanded text:
omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhucomnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quisuam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis. & ipsa ẽ uirtꝰ ÷ & ꝑ ipsã reguntur
infirmi afirmis. t̾ra acęlo. ppłi asedibꝰ: ideo
fiat pax inuirtute tua: fiat dilectio tua:
Et ꝑ istã uirtutẽ. ꝑ istã dilectionẽ. ꝑ istã pa¬
cẽ. fiat abundantia inturrib tuis: id ẽ in
excelsis tuis: Pauci enĩ sedebt̃ in iudicio: s
multi ad dexterã positi fic̾iunt ppłm ciui¬
tatis illiꝰ Multi enĩ ꝑtinebt̃ adsingulos qͦsq
excelsos: aqͥb recipiant᷑ intab̾nacula ȩterna
Et erit abundantia inturrib eiꝰ. Plenitudo
aut̃. delitiaꝵ. & sufficientia diuitiaꝵ. ipse
ds̃ : ipse idipsũ: ipse euiꝰ participatio ẽ ci¬
uitatis inidipsũ: Ipsa erit abundantia nr̃a:
Sed unde : ꝑ caritatẽ: hoc ẽ ꝑturtutẽ: In qͦ ẽ
aut̃ caritas fr̃s: qͥ ñ sua querit in hac uita
Audi paulũ apłm. habentẽ caritatẽ: ait
P lacete omĩb ꝑ omĩa: sic̃ & egoꝰ om̃ib per

Expanded text:
virtutis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur virtutis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo, «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per istam dilectionem, per istam pacem, fiat «abundantia in turribus tuis:» id est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per
Abbreviated transcription (Latin):
si. ex eo qd̾ habet det: ut accipiat quod
i babet Emat ex eo qd̾ habet. ssłud qd̾
apatio tua in idipsũ: fiat pax inuirtute
tua: fiat pax indilectione tua: qͥa uirtꝰ
dia dilectio tua. Audi cantica canticoꝵ
alidͥa ẽ. sic̃ mors: dilectio Magnũ u̾bũ
fes: ualida sic̃ mors dilectio Magnificen¬
tꝰ expͥmi ñ potuit fortitudo caritatis:
qua ut diceret. ualida ẽ sic̃ mors dilec¬
tio Quis enĩ resistit morti: Fr̾s. intendat
entas ur̃a. Refistit᷑ ignibꝰ: undis: ferro:
ressit᷑ potestatib: resiffit᷑ regibꝰ Uenit una
nors. qͥs ei resistit: nichil ẽ illa fortius:
tas occidit qđ fuimꝰ: ut simꝰ qđ ñ eramꝰ :
facit in nobis qͣndã mortẽ dilectio. Ipsa mor¬
te mortuꝰ erat: qͥ dicebat Mundꝰ mͥ crucifix
ẽ: & ego mundo: Ipsa morte mortui erant:
qͥb dicebat Mortui enĩ estis: & uita ur̃a
abscondita ẽ cũ xp̃o indõ. Ua lida ẽ sicut
mors dilectio Si gͦ ualida ẽ. fortis ẽ. & magnę

Expanded text:
s, ex eo quod habet, det, ut accipiat quod non habet; emat ex eo quod habet, illud quod cipatio tua in idipsum, «fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua; quia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. tas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . «Valida est sicut mors dilectio.» Si ergo valida est, fortis est et magnae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib impus orit᷑: illo instituente de quo
dictũ ẽ. qui facit sole suũ oriri suꝑ bonos
& malos: Ergo aliũ solẽ fecit ds qͥ orit᷑
suꝑ bonos & malos: nastũ quẽ uident bo
ni & mali. Aliꝰ ẽ aut̃ ille sol ñ factꝰ s genitꝰ:
ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia: ubi ẽ intelligentia
in cõmutabilis ueritatis De ipso clicunt
impii: & sol non ẽ ortꝰ nob Quisqͥs in ipsa
sapientia ñ exat: ñ urit᷑ asole Siuisqͥs in
tẽporalit̾ gesta st̃ ñ errat: non urit̾ aluna

Expanded text:
omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super boautem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi est intelligentia incommutabilis veritatis: de ipso dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». Quisquis in ipsa sapientia non errat, non uritur a sole. Quisquis in temporalit
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ad pacẽ ierłm Dilectio fortis res fo.
dilectio fortis res Uultis uidere. qua sit
fortis dilectio: qͥsqͥs ꝑ aliquã necesitat non
potuerit implere quod iubet ds ÷ anet illi
qͥ implet: & in illo implet Intendat caritas
urã Uerbigrã. Uxorẽ habet quã dimnitere
ñ potest: oportet ut obtẽperet apło dicn.
uxori uir debitũ reddͥat: & aligatꝰ es uxo¬
ri. nequesieris solutionẽ Ueniet inmentẽ
qͥa melior ẽ illa uita deqͥ dic̃ idem apłs.
uellẽ om̃s ẽẽ sie me ipsũ: adtendit eos qui
hoc fecer̃: anat tos: & in ipsis implet quod
inse ñ potest E ortis res ẽ dilectio Ipsa ẽ
uirtꝰ nr̃a : qͥa si in illa non fuerimꝰ: nichil
ꝓdest qͥcqͥd aliud babuerimꝰ. Si luigiis sut¬

Expanded text:
t ad pacem Jerusalem.» Dilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem apostolus, «Vellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis
Abbreviated transcription (Latin):
tes duodecim trib isrł Sic & ipsi sedebunt.
suꝑ duodecim sedes: & ipsi st̃ sedes dei
De illis qͥppe dictũ ẽ Ibi enĩ seder sedes: qm̃
ibi sedebt̃ sedes: Qui seder̃: sedes Et qui sunt
sedes: Deqͥb dictũ ẽ Anima iusti. sedes sapi¬
entiȩ. Qͥ st̃ sedes : celi Q st̃ celi: celũ. Quod

Expanded text:
tes duodecim tribus Israel» . Sic et ipsi sedebunt tes duodecim tribus Israel» . Sic et ipsi sedebunt super duodecim sedes, et ipsi sunt sedes Dei: de illis quippe dictum est, «Ibi enim sederunt sedes. Quoniam ibi sederunt» «sedes.» Qui sederunt? «Sedes.» Et qui sunt sedes? De quibus dictum est, «Anima justi, sedes sapientiae.» Qui sunt sedes? Coeli. Qui sunt coeli? Coelum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
A płi enĩ. facti st̃ celi Unde facti sunt celum :
Q uia iꝰtificati. Iuomͦ peccator factꝰ ẽ t̾ra. cui
dictũ ẽ. tra es & int̾rã ibis: sic itificati facti
st̃ celũ. Portauer̃ dm̃: & de ipsis ds chorusca¬
bat miracula: tonabat t̾rores: pluebat con¬
so lationes:. Erant gͦ. erant ili cȩlũ: & enar¬
ra bant głam dĩ. Nã ut noueritis ipsos dic¬
tos cęlũ: ibi ait in ipso psalmo. In omnẽ t̾rã
exiuit sonꝰ eoꝵ: & infines orbis t̾re u̾ba eoꝵ¬
Q ueris quoꝵ: & inuenies celoꝵ Si gͦ celũ se¬
des dĩ: apłi aut̃ celũ: & ipsi facti st̃ sedes
dĩ : ipsi st̃ thronꝰ dĩ. Dictũ ẽ alio loco. Anima
iusti thronꝰ sapientiȩ. Magna res Magna res
dicta ẽ. thronꝰ sapientiȩ anima iti Id ẽ in ani¬
ma iti sedet sapientia. tãquã insella sua: tãꝗͣ
inthrono suo: & inde iudicat qͥcqͥd udicat:
Ergo erant throni sapientiȩ : & idõ dix̃ illis
dñs. Sedebitis suꝑ duodecim thronos: iudican¬

Expanded text:
i enim facti sunt coelum. Unde facti sunt coelum? Quia justificati. Quomodo peccator factus est terra, cui dictum est, «Terra es, et in terram ibis» ; sic justificati facti sunt coelum. Portaverunt Deum, et de ipsis Deus coruscabat miracula, tonabat terrores, pluebat consolationes. Erant ergo, erant illi coelum, et enarrabant gloriam Dei. Nam ut noveritis ipsos dictos coelum, ibi ait in ipso psalmo: «In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eogo coelum sedes Dei, Apostoli autem coelum; et ipsi facti sunt sedes Dei, ipsi sunt thronus Dei. Dictum est alio loco: «Anima justi, thronus sapientiae.» Magna res, magna res dicta est: «Thronus sapientiae anima justi;» id est, in anima justi sedet sapientia tanquam in sella sua, tanquam in throno suo, et inde judicat quidquid judicat. Ergo erant throni sapientiae, et ideo dixit illis Dominus: «Sedebitis super duodecim thronos, judican
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa iustitiã intelligere difficile est.
inidipsũ. Qui ẽ qͥ participat id ipsum:¬
nͥ peccatũ: ab illo sibi ẽẽ iustitiã Talis ẽ:
inqͦ dolꝰ ñ ẽ. Et dñs uidens nathanahe¬
It qͥd ait: Ecce uere ifrłita : in qͦ dolus
s testimoniũ isrł: id ẽ ꝑ illas agnoscitur.
N erant grana int̾ illã paleã: qͥndo area
cũ uideret᷑. tota palea putabat᷑ Erant gͦ ibi
grana Sed cũ ascenderint in sublimitatem illã
splendoris: cũ fuerit area uentilata: tunc
erit testimoniũ isrł: tc̃ dicent om̃s mali
Uere qr erant ibi iusti int̾ malos: qͣndo nob̃
om̃s mali uidebant᷑: & qͣles nos eramꝰ. tales

Expanded text:
et quia justitiam intelligere difficile est, in idipsum. Quis est qui participat in inisi peccatum, ab illo sibi esse justitiam. Talis est in quo dolus non est. Et Dominus videns Nathanaelem, quid ait? «Ecce vere Israelita, in quo dolus sunt «testimonium Israel;» id est, per illas agnoscitur quia erant grana inter illam paleam, quando area cum videretur, tota palea putabatur. Erant ergo ibi grana: sed cum ascenderint in sublimitatem illam splendoris, cum fuerit area ventilata , tunc erit «testimonium Israel;» tunc dicent omnes mali, Vere quia erant ibi justi inter malos, quando nobis omnes mali videb
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ñ habeã: nichil mͥ ꝓdest. Si aut̃ sit sil
caritas. quȩ ñ inueniat qđ distribuat pauꝑ¬
b : diligat: solũ calicẽ aquę frigide det
tantũ illi imputabit᷑. qͣntũ zacheo qͥ dimi¬
diũ patrimonii donauit paupibꝰ Quare hac
Iile tã modicũ dedit: ille tã multũ dedit
& tantũ imputabit᷑: tantũ plane Impar eñs
facultas: s ñ impar caritas Iui gͦ intr̃ogas¬

Expanded text:
autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
telligunt᷑ nͥ curiȩ. que st̃ incuitatib singu¬
lis singule Unde dicunt᷑ curiales. & ditur¬
ones: id ẽ quod sint incuria. uł decuna:
Et nostiᷤ: qͥa tales curias suigulas. habent sin¬
gulȩ ciuitates Sunt aut̃ ut erãt aliqͥndo in
istis qͦq ciuitatib curie etiã popłoꝵ: &
una ciuitas multas curias habet: sic̃ roni
triginta qͥnq curias habet popłi Hȩ duts
trib: has ppłs isrł duodecĩ habet: Sal fi¬
lios iacob: duodeci tribꝰ erat ppłs staitb¬

Expanded text:
guntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id est, quod sint in curia vel decuria: et nostis quia tales curias singulas habent singulae civitates. Sunt autem vel erant aliquando in istis quoque civitatibus curiae etiam populorum; et una civitas multas curias habet, sicut Roma triginta quinque curias habet populi. Hae dicuntur tribus. Has populus Israel duodecim habebat, secundum filios Jacob. 8. Duodecim tribus erant populi
Abbreviated transcription (Latin):
meos inꝗt & ꝓximos meos loquebar aut̃
pacẽ dete Oierłm ciuuitas. cuiꝰ participatio
in id ipsũ: ego in hac uita. & in hac terra.
ego pauꝑ ꝑegrinꝰ & gemens. ñ dũ ꝑfruers
pace tua. & pdicans pacẽ tuã: ñ ꝓpter
me illã p̃dico. sic̃ heretici. qͥ querentes glã
suã diẽt pax uob̾cũ. & pacẽ ñ habent quã
ppłis p̃dicant: si enĩ haberent pacẽ. non
conscĩderent unitatẽ: ego inqͥt loqͥt pacẽ
dete S quare : ꝓpt̃ fr̃s meos & ꝓpinquos
meos: ñ ꝓpt̃ honorẽ meũ: ñ ꝓpt̃ pecuniã

Expanded text:
opinquos meos, loquebar autem» «pacem de te. O Jerusalem, civitas cujus participatio in idipsum,» ego in hac vita et in hac terra, ego pauper, peregrinus et gemens, nondum perfruens pace tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem de te.» Sed quare? «Propter fratres meos et propinquos meos:» non propter honorem m
Abbreviated transcription (Latin):
N am qd̾ semꝑ aliter. atq alit̃ ẽ : ñ ẽ. qͥa non
manet. Non omĩno ñ ẽ: sed non summe ẽ:
Et qͥd ẽ qđ ẽ. nͥ ille. qͥ qͣndo mittebat moysen
dix̃ illi ȩgo sum qͥ sum : qͥd ẽ hoc. nͥ ille cui
cũ diceret fainulꝰ eiꝰ. ecce mittis me. sidixerit
noluit aliud dicere. Peͣgo sum qͥ sum: & adie¬
cit & ait. Dices itaq filiis isrł. Qͥ ẽ: misit me
aduos Ecce idipsũ Ego sum qui sum Qͥ ẽ misit
me aduos Non potes capere : multum est
intelligere: multũ ẽ app̃hendere Retine
qd̾ ꝓte factꝰ ẽ: quẽ non possis caꝑe: Retine
carnẽ xp̃i. in quã leueris egrotꝰ: & auulneri¬
b latronũ semi uiuus relictꝰ. ad stabulum
ꝑducaris. & ibi saneris Ergo curramꝰ ad do¬
mũ dñi: & ꝑuentamꝰ ad ciuitatẽ ubi stent
pedes nr̃i: ciuitatẽ quȩ edificat᷑ ut ciuitas:
cuiꝰ participatio eiꝰ inidipsũ. Quid enĩ debes

Expanded text:
Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixeritnoluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid enim debes
Abbreviated transcription (Latin):
lapsꝰ ẽ: Cecidit angłs: & factꝰ ẽ diabolꝰ Propi¬
nauit homini suꝑbiã: deiecit secũ in uidentia.
eũ qͥ stabat Isti uoluer̃ sibi idipsũ eẽ: sibi
participari: sibi dñari uoluer. Noluerunt
difficultates. labores. redeat anima hiso
ad ipsũ: & sit in illa ciuitate. cuiꝰ patso¬

Expanded text:
: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt s, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus partic
Abbreviated transcription (Latin):
pax ierłm: ut oꝑa miscđię corporalia
iungant᷑ oꝑib p̾dicationis sp̃italib: & fiat
pax. dando & accipiendo. Ait enĩ apłs: qui
rationẽ dati & accepti. dix̃ ẽẽ istas elemosi¬
nas: Ait gͦ: Si nos uob sp̃italia seminauimꝰ:
magnũ ẽ. si urã carnalia metamꝰ: Et de ipsa

Expanded text:
salem, ut opera misericordie corporalia iungantur operibus predicationis spiritualibus, et fiat pax dando et accrationem dati et accepti dixit esse istas eleemosynas ; ait ergo, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia met
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ equalis dõ: ibi ẽ idipsũ Ut aut̃ tu efficia¬
ris particeps in idipsũ: factꝰ ẽ ipse pͥor par¬
ticeps tui. Et uerbũ caro factũ ẽ: ut caro
participet uerbũ Quia uͦ qd̾ uerbũ caro
factũ ẽ. & habitauit in nob̃. exsemine uenit
abrahã. ꝓmissũ ẽ aut̃ abrahȩ. & ysaac. & ia¬

Expanded text:
e aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participet Verbum. Quia vero quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis , ex semine venit Abraham; promissu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa in imo positũ ẽ fundam̃tũ. Si aut̃ fi¬
dam̃tũ nr̃m in cęlo ẽ: ad celũ edificemu
Corpora edificauer̃ istã structurã. qui us¬
detis amplã surrexisse. huiꝰ basilice
suerunt: Quia uͦ sp̃italit̃ edificam᷑: funda¬
m̃tũ nr̃m insũmo positũ ẽ Iiluc gͦ curra¬
mꝰ. ubi edificem᷑ : quia de ipsa ierłm de

Expanded text:
i autem fundamentum nostrum in coelo est, ad coelum aedificemur. Corpora aedificaverunt istam structuram, quam videtis amplam surrexisse, hujus basilicasuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
illa ciuitas: & factꝰ est transitus in
moniã popłi captiuati: & dicta ẽ ista
tatẽ quę destructa erat adebellan
forte ait aliqͥs. hoc uidebat dauid
sͥu. ruiturã ciuitatẽ iherłm adebel

Expanded text:
illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debel
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dñe. Qm̃ ibi sedert̃ sedes: inudiciũ
M irũ enigma: mira questio: si ñ intelligat᷑.
S edes dicit : qͦs greci thronos uocant: Thronoᷤ
greci. sellas dicunt tãquã honorabiles Ergo
fr̃s mei. ñ ẽ mirũ: si sedeant homines uisedi
b sellis. Ut aut̃ ipse sedes sedeant: quomͦ
possumꝰ intelligere: tãquã si dicat aliquis.
sedeant hic cathetre aut sedeant hic selle
Insella sedet᷑: insedib sedet᷑ : in cathedris sedet᷑.
ñ ipse sedes sedent Quid ẽ gͦ hoc. qm̃ ibi seder̃
sedes iniudicio: Certe soletis audire dõ dicente:

Expanded text:
uoniam ibi sederunt sedes in judicium.» Mirum aenigma, mira quaestio, si non intelligatur. Sedes dicit, quos Graeci thronos appellant. Thronos Graeci sellas dicunt, tanquam honorabiles. Ergo, fratres mei, non est mirum si sedeant homines in sedibus, in sellis: ut autem ipsae sedes sedeant, quomodo possumus intelligere? Tanquam si dicat aliquis: Sedeant hic cathedrae, aut sedeant hic sellae. In sella sedetur, in sedibus sedetur, in cathedris sedetur; non ipsae sedes sedent. Quid est ergo hoc, «Quoniam ibi sederunt sedes in judicium?» Certe soletis audire, Deo dicente,
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrã: uidimꝰ & dexterã. Audi hoc confir¬
matũ incanticis canticoꝵ. Sinistra eiꝰ in¬
qt ⁊ subcapite meo sposa dicit desponso.
de ap̃o eccła . . in amplerũ pietatis & cari¬
tatitp Quid ait: si nistra eiꝰ subcapite meo.
& dextera eiꝰ coplectet᷑ me: Quid aut̃ quia
sursũ erat dextera. deorsum sinistira &
sie co plectebat᷑ spons sponsã supponens
sinnstrã ad consolationẽ ⁊ imponens dextrã
adꝓtectione.  Sinistra inqͥt eiꝰ. sub capite
mo ds ila dat Ido  sinistra eiꝰ quadi

Expanded text:
sinistram, vidimus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam d
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ estis uos:. Ipsa gͦ mͦ ciuitas ȩdificatir
Preci dunt᷑ demontib lapides. ꝑmanꝰ p̃dicas¬
tiũ ueritatẽ: conquadrant᷑. ut intrent i
structurã sempit̾nã: Adhuc multi lapides
inmanib artificis st̃: ñ cadt̃ demanib ar¬
tificis: ut possint ꝑfecti coedificari instruc¬
turã tẽpli. Est gͦ ista ierłm: quȩ edificat᷑
ut ciuitas Fundam̃tũ ipsiꝰ xp̃c ẽ. Dicit

Expanded text:
s vos.» Ipsa ergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» fundamentum ipsius Christus est. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incęlo: Utrũ idõ uult ascende: ut sit
cũ sole & luna & stellis: absit. S ẽ in cȩlo.
et̃na ierłm: ubi st̃ ciues nr̃i angłi Ab ipsis
ciuib nr̃is: ꝑegrinam᷑ int̾ra. In ꝑegrinatio¬
ne suspiramꝰ inciuitate gaudebimꝰ: Inuenimꝰ
aut̃ & socios in ista ꝑegrinatione. qͥ iã uider̃
ipsã ciuititẽ: & inuitant nos ut curramꝰ
adillã. Adhoc gaudet iste qui dicit.
OCUNDAIUS SuM inhis quę dicta sunt
mͥ: in domũ dñi ibimꝰ. Fr̃s ÷ ueniat in

Expanded text:
 in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaudet iste qui et dicit, «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibim
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ex inflãmato corde amantis huiꝰ eloqͥt᷑.
qͥa dicit: stantes erant pedes nr̃i in atruis
missos ad te: Quid magnũ gͦ iste concupis¬
cebat: stare int̾ illos qͥ int̾ficiebant ꝓpħas.
& lapidabant missos ad se: Absit ut de ista
ierłm sic cogitet qͥ sic amat: qͥ sic adrt
qͥ sic uult ꝑuenire ad illã ierłm matiri
postremo. noli mͥ credere: audi qͥd sequs
dixisset. stantes erant pedes nr̃i inatus¬

Expanded text:
s ex inflammato corde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in atriis missos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui sic amat, qui sic ardet, qui sic vult pervenire ad illam Jerusalem matrem postremo, noli mihi credere; audi quid sequadixisset, «Stantes erant pedes nostri in at
Abbreviated transcription (Latin):
Curramꝰ indomũ dñi: iocundet᷑ anima nr̃a
insus qͥ ea nob cut Q ent ea nob̾ dict̃. pores¬
uider̃ ipsã patriã : delonginqͦ clamantes ad
posteriores Indomũ dñi ibimꝰ: ambulate. cur¬
rite Uider̃ illã apłi: & dixer̃ nob̾ Currite:
ambulate: seqͥmini: in domũ dñi ibimꝰ. Et qͥd

Expanded text:
 anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, prioresviderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. Viderunt illam Apostoli, et dixerunt nobis, Currite, ambulate, sequimini; «In domum Domini ibimus.» Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
Aͥ desideriũ. & dicit. Quis dabit mͥ pennas
sic̃ colũbe: & uolabo. & reqͥescã: Iuo autẽ.
uolauit: Demediis scandalis: ubi gemebat
etiã iste cuiꝰ hec uox ẽ. quã cõmemoraui:
Demediis gͦ scandalis. a cõmixtione maloꝵ
hominũ apaleis qͥb grana cõmixta sunt.
uolare uult. ubi ñ patiat᷑ coniunctionem

Expanded text:
desiderium; et dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctione
Abbreviated transcription (Latin):
ducit aduitã. Talib enĩ ueniet illa hora
subito: qͥa tales erant indieb noe: quoꝵ
dierũ cominemerationẽ. audistis factã in
bebant. uxores ducebant: nouellabant. edi¬
ficabant : donec introut noe indrtã. & ue¬
nit diluuiũ. & ꝑdidit om̃s Quid ergo:
Om̃s ꝑibt̃ qͥ ista faciunt: qͥ nubt̃. qͥ uocores
duct̾. qͥ nouellant. qͥ edificant: Non. Sed
qͥ de his p̃sumunt: sed qͥ ista dõ p̃ferunt:
s qͥ ꝓpt̃ hȩc. offendere dm̃ parati st̃. At uͦ
qui istis inanib aut ñ utuntur. aut utunt᷑
tãquã ñ utentes: plus p̃sum̃tes de ilo qui
dedit. quã de his quȩ data st̃. & intelligen¬
tes inhis eiꝰ consolationẽ & miscoiã: & ñ st Li
occupati donis ne adonatore ruant:q
tales sunt: ñ illos inuenit in paratos uͦ
comp̃bendat: om̃s enĩ uos filii lucs eno
& filii diei Idõ cũ dñs diceret timda e d
rã sicut furẽ: noctẽ posuit. Et apłs a

Expanded text:
ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in bebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
ret inqͥt pat̾ familias qͥ hora fur ueniret:
am̃ dico uob̾. qͥa ñ pateret᷑ ꝑfodi parietẽ
suũ: Dicitis mͦ Quis gͦ nouit qͥ hora ueniet:
qͥa hora sicut fur erit: Nescis qua hora
ueniat: semꝑ uigila: ut quod nescit quando
ueniat. paratũ te inueniat. cũ uenerit. Et
adhoc forte nescis qͣndo uenturꝰ ẽ: at semꝑ
paratꝰ sis. Illũ eñĩ patrẽ familias gibits occu¬
patut hora illa: qͥ pat̃ familias sitꝑb significatꝰ
ẽ. Noli uelle: ẽẽ pat̾ familias: & ñ te subito
illa hora occupabit Et qͥd ero inqͥs: Qualẽ
audistidepsalmo Pauꝑ & dolens ego sum.
Si enĩ pauꝑ & dolens eris: ñ eris pat̃ fami¬
lias. quẽ illa hora subito inueniet & premet
Patres familias enĩ st̃ illi. qͥ p̃sum̃tes decitpi¬
ditatib suis. & in deliciis huiꝰ scli defluenteᷤ
tument & erigunt᷑ aduersus humiles: & in¬
sultant scĩs intelligentib angustã uiã quae

Expanded text:
ret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, ret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tionis : ubi aflentib mitunt᷑ semina Iuȩ
st̃ aut̃ semina÷ bona oꝑa. in ista tribulatione
trena Sui bene oꝑat᷑ in comualle plorationis:
similis ẽ homini seminanti ꝑhiemẽ: Nũquid
frigore aboꝑe det̾ret᷑: Sic pressuris mundi
ñ debemꝰ abono oꝑe det̾reri: qͥa uides qͥd
seqͥt᷑. Cuntes inqͥt ibant & flebant: mitentes
semina sua Ualde miseri: si semꝑ flebant.
U alde miseri: fi nũquã delacrimis liberandi
Sed uide qͥd seqͥt᷑. Uenientes aut̃ uenient in
exultatione: portantes gremia sua Nichil
aluid istis canticis docem᷑ fr̃s. quã ascendere:
s ascendere incorde: in affectu bono. infide.¬
& spe. & caritate: indesiderio ꝑpetuitatis &
uitȩ ȩt̾nȩ: sic ascendit᷑ Congruit nob̾ dicere
qͦmͦ ascendendũ sit. Quanta t̾ribilia lecta de
eugło: audiuit caritas ur̃a. Uidetis certe qi
hora dñi sic̃ fur in nocte: ita ueniet Si sci¬

Expanded text:
tionis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae tionis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. QuantaEvangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sci
Abbreviated transcription (Latin):
titulus ẽ. canticũ graduũ: Plu¬
res enĩ st̃. significantes ut iã
inpͥmo eoꝵ audistis ascensum
nr̃m qͥ fit in corde addĩn. in con¬
ualle plorationis: id ẽ abhumilitate contri¬
potest ẽẽ ⁊ nisi pͥmo humiliatis aconualle
nob ascendendũ ee meminerimꝰ: conuallis̾
enĩ terrȩ locus ẽ dep̃ssus: sic̃ loca terrȩ
alta montes & colles. ita conuallis locus
humilis: nedũ p̃propere & p̃postere queri¬
mꝰ exaltari: ñ ascendamꝰ sed ruamꝰ: Docuit
aut̃ ipse dñs aconualle plorationis ascenden
dũ: qndo ꝓ nob̾ humiliari usq admortẽ eru¬
cis & p̾atiꝰ dignat᷑ ẽ. hoc exẽplũ. ñ relinqͥmꝰ
I sta conuallẽ plorationis. martyres intellexer.
Unde intellexer̃: Unde : qͥa & ipsi. deconualle
ploratiomnis. ut coronarent᷑ ascender. Congruit
& hodierno diei: psalmꝰ iste canticũ graduũ.
De illis eni dictũ ẽ. Cuntes ibant & flebant:
mittentes semina sua Hec ẽ conuallis plora¬

Expanded text:
titulus est: Canticum graduum. Plures enim sunt, significantes ut jam in primo eorum audistis ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contri convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalleliari usque ad mortem crucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus: istam convallem plorationis martyres intellexerunt. Unde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de illis enim dictum est, «Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plora