comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niaris : s ut noctis tenebras ħ solatio tẽ¬
peremꝰ : ⁊ uigilemꝰ ad lum̃. ne tecũ dormi¬
amꝰ in tenebris. Quod si aliqͥ ꝑ imperitiã
⁊ simplicitatẽ scłariũ hominũ. uel certe
religiosarũ feminarũ. de quib uere possy¬
mus dicere. confiteor ⁊ elum d̾i habent s
hon scd̃m scientiã. hoc ꝓ honore martyrũ
faqunt: quid inde ꝑdis: Causabant᷑ quos¬
dam ⁊ apłi qd periret ungentũ: s dñi uo¬
ce correpti sunt. Neq enĩ xp̃c indigebat
ungento. nec martyres lumine cereoꝵ.
⁊ tam̃ ⁊ illa mulier in honorẽ xp̃i hoc fe¬
cit. deuotioq mentis eiꝰ recipitur: ⁊ qui¬
cũq accendunt cereos scd̃m fid̾e suã ha¬
bent mercedem: dicente apło. Unꝰ quisq
in suo sensu abundet. Idolatras appellaᷤᷤ
huiꝰ cemodi homines. Non diffiteor om̃s
nos qui in xp̃m credimꝰ de idolatrie erro¬
re uenisse. Non enĩ nascim᷑: s renascimur

Expanded text:
niaris: sed ut noctis tenebras hoc solatio temniaris: sed ut noctis tenebras hoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenebris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatem saecularium hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam , hoc pro honore Martyrum faciunt, quid inde perdis? Causabantur quondam et apostoli, quod periret unguentum; sed Domini voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hoc fecit, devotioque mentis ejus recipitur. Et quicumque accendunt cereos, secundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non diffiteor, omnes nos qui in Christo credimus de idololatriae errore venisse. Non enim nascimur, sed renascimur
Abbreviated transcription (Latin):
nũqũa legi. Quid enim necesse ẽ in manꝰ su¬
mere qd̵ eccłia ñ recipit: nisi forte balsa¬
mum michi ⁊ barbelum ⁊ thesaurũ mani¬
chei. ⁊ ridiculũ nom̃ eleusi bore ꝓferas.
Et qr ad radices pyrenei habitas. uicinꝰq¬
es hẏberie. basilidis antiquissimi heretiei
⁊ imperitȩ scientiȩ incredibilia portenta
ꝑquiris: ⁊ ꝓponis qd totiꝰ orbis auctorita¬
te dampnatur. Nã et in cõmentario tuo
quasi ꝓ te faciens de salomone sumis te¬
stimoniũ. qd salomon om̃ino ñ scripsit.:
ut qui habes alterũ ezdram. habeas et sã¬
lomonẽ alterũ. Et si tͥ placuerit legito fic¬
tas reuelationes patriarcharũ ⁊ ꝓpheta¬
rũ: ⁊ cũ illa sedidiceris. int̾ mulierũ tex¬
trina cantato: immo legendas ꝓpone in ta¬
bernis tuis: ut facilꝰ ꝑ has nenias uulg̾
indoctũ ꝓuoces ad bibendũ. Cereos autt̃¬
non clara luce accendimꝰ sic̃ frustra calũ¬

Expanded text:
numquam legi. Quid enim necesse est in manus sunumquam legi. Quid enim necesse est in manus sumere, quod Ecclesia non recipit? Nisi forte Balsamum mihi, et Barbelum, et Thesaurum Manichaei, et ridiculum nomen Leusiborae proferas: et qes Hiberiae, Basilidis antiquissimi haeretici et imperitae scientiae, incredibilia portenta prosequeris, et proponis quod totius orbis auctoritate damnatur. Nam in Commentariolo tuo quasi pro te faciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonem alterum: et si tibi placuerit, legito fictas revelationes omnium patriarcharum et prophetarum: et cum illas didiceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indoctum provoces ad bibendum. 7. Cerei in tnon clara luce accendimus, sicut frustra calum
Abbreviated transcription (Latin):
nis obsecrantes impetrare nequiuerint.
Si apłi ⁊ martyres adhuc in corpore con¬
stituti possunt orare ꝓ ceteris q̃n ad huc
de se debent ẽẽ solliciti: quantomagis pꝰ
coronas. uictorias. ⁊ triũphos: Unꝰ homo
perint minꝰ ualebt̃: Paulus apłs ducen¬
tas septuaginta sex sibi dicit in naui ani¬
orbe ad suũ euangłiũ crediderunt mutire
non poterit: melior q erit uigilantiꝰ ca¬
nis uiuens. quã ille leo mortuꝰ: Recte ħ
de eccłiaste ꝓponeres: si paulũ in sp̃u mor¬
tus̃ confiterer. Deniq sc̃i ñ appellant᷑ mor¬
tu: s dormientes. Unde ⁊ lazarus qui
resurrecturus erat. dormisse ꝑhibetur:
⁊ apłs uetat thessalonicenses de dormien¬
tib contristari. Tu uigilans dormis. et
dormiens seribis: ⁊ proponis m̃ libruo
apocrifum. qui sub nõie ezdrȩ a te ⁊ tui simi¬
lib legitur: ubi scriptũ est qđ̃ pꝰ mort̃e noi¬
lus ꝓ aliis audeat dep̃cari. Quem ego libr̃o.

Expanded text:
nis obsecrantes, impetrare non quiverint . nis obsecrantes, impetrare non quiverint . Si apostoli et martyres adhuc in corpore constituti possunt orare pro caeteris, quando pro se adhuc debent esse solliciti: quanto magis post coronas, victorias et triumphos? Unus homo perint, minus valebunt? Paulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit in navi aniorbe ad suum Evangelium crediderunt, mutire non poterit? Meliorque erit Vigilantius canis vivens, quam ille leo mortuus ? Recte hoc de Ecclesiaste proponerem, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur . Et Apostolus vetat Thessalonicenses de dormientibus 393 contristari. Tu vigilans dormis, et dormiens scribis: et proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecari: quem ego librum
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Ais enĩ. ues in sino abrahȩ. uel
in loco refrigeris. uel subt̾ aram dei ans¬
mas apłoꝵ ⁊ martyrũ consedisse: nec
posse desuis tumolis uͥ uoluerint adee
psentes. Senatoriȩ uidelicet dignitatis¬
sunt : ut non int̾ omicida ᷤ teterrimo car¬
cere: s in libera honestaq custodia. in for¬
tunatoꝵ insulis. ⁊ in campis elysus re¬
cludantur. To deo leges pones: Tu apłis
uincla inicies. ut usq ad diem iudicii te¬
neantur custodia. nec sint cũ dño suo:
de quib scriptũ est sequunt᷑ agnũ qͦc̃q
uadit: Si agnꝰ ubiq ẽ: ergo ⁊ hi qui cũ ag¬
no sunt. ubiq ẽẽ credendi sunt. Et cũ dia¬
bolus .⁊ demones toto orbe uagentur. ⁊ ce¬
leritate nimia ubiq p̾sentes sint. mar
rientur inclusi: ⁊ inde exire ñ potert᷑:
Dicis in libello tuo qđ dũ iuuimꝰ mutuo
ꝓ nobis orare possi.mꝰ. pꝰ quã aũ mortui
fuerioꝰ. nulliꝰ sit ꝓ alio ex audienda ora¬
tio: p̾sertĩ cũ martyres ultionẽ sui sangui¬

Expanded text:
um. --Ais enim vel in sinu Abrahae, vel in 392 loco refrigerii, vel subter aram Dei, animas apostolorum et Martyrum consedisse, nec posse de suis tumulis, et ubi voluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignitatissunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint cum Domino suo, de quibus scriptum est: Sequuntur Agnum, quocumque vadit . Si Agnus ubique, ergo et hi qui cum Agno sunt, ubique esse credendi sunt. Et cum diabolus et daemones toto vagentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martrientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis in libello tuo, quod dum vivimus, mutuo pro nobis orare possumus; postquam autem mortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio: praesertim cum martyres ultionem sui sangui
Abbreviated transcription (Latin):
dum int̾ fialas phylosophat᷑. ⁊ ad pla¬
centas lygurriens. psalmoꝵ modulati¬
one mulcetur : ut tantũ int̾ epulas
dauid. idithun. ⁊ asaph. filioꝵ chore
cantica audire dignet᷑. Hȩc dolentis ma¬
gis effudi aĩo quam ridentis.dũ me cohi¬
rũ. surda nequeo aure transire. Prone
sortes: s tñ ep̃i nõiandi ft̃. qui ñ ordinas
dia conos nͥ priꝰ uxores duxerint: nulli
celibi credentes pudicitiã: ummo osten¬
dentes qũa sc̃e uiuant qui male de oĩb
suspicant᷑ : ⁊ nisi pregnantes uxores ui¬
derint clericoꝵ. infantesq de ulnis u̾a
Quid facient orientis eccłiȩ. quid egy p¬
ti. ⁊ sedis apłicȩ: quȩ aut uirgines cle¬
ricos accipit. aut continentes. aut si
uxores habuerint mariti ẽẽ desistunt:
Hȩc docuit dormitantiꝰ libidini frena ꝑ¬
mittens. ⁊ naturalem carnis ardorem
qui in adolescentia plerũq feruescit. so
coitu feminarũ: ut nichil sit quo distemꝰ

Expanded text:
dum inter phialas philosophatur, et ad pladum inter phialas philosophatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun, et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis effudi animo quam ridentis, dum me cohirum surda nequeo aure transire. 2. sortes: si tamen episcopi nominandi sunt, qui non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesque de ulnis matrum Quid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit, sucoitu feminarum: ut nihil sit quo distemus
Abbreviated transcription (Latin):
uUta in orbe monstra generata st̃.
Centauros. ⁊ sirenas. ululas et
onoerotalos in ysaia legimꝰ. Iob
leuiathan ⁊ behemoth mystico sermone
describit: cerberũ ⁊ stỹphalidas. aprũq
erimantiũ. ⁊ leonẽ nemeũ. chy merã at¬
q hydram multoꝵ capitũ narrant fabu
stra ñ habuit: s uiris semꝑ fortib ⁊ elo¬
quentissimis abundauit. Exortꝰ est subi
esse uigilias: numqũã nisi in pascha alta¬
esse cantandũ: continentiã heresim: pu¬
dicitiam libidinis seminariõ: ⁊ quomo¬
do euphorbus in phitagorã renatus esse
perhibetur. sic in isto iouiniani mens pͣ
cisioni. peccatis pat̾s tui. Ille romane
eccłie au. toritate damrnatꝰ. int̾ fasides
aues ⁊ carnes suillas. non tã sp̃m emisit
quã eructuauit: iste caupo calagurrita
pristino suȩ uenena ꝑfidiȩ. catholicȩ
fidei sociare conatur. impugnare uir¬
ginitatẽ. odisse castimoniã. in conuirio
sclariũ contra sc̃oꝵ ieuinia ꝓclamare:⁊

Expanded text:
ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capitum narrant fabulstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus est subit dicat esse vigilias: numquam nisi in Pascha Alleluia cantandum: continentiam, haeresim; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto Joviniani mens pracisioni peccatis patris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit spiritum, quam eructavit. Iste caupo Calagurritanpristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare virginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare:
Abbreviated transcription (Latin):
quit in modico uasculo. p̾cioso linteami¬
ne circundato. Polet martyrũ reliquias
pͥcioso operiri uelamine ⁊ ñ pͣannis et ei¬
licio colligari. uel ꝑici in sterquilinium:
ut solus iugilantiꝰ ebriꝰ ⁊ dormiens ado¬
silicas ing̃dim̃. Sacrilegus fuit constanti¬
nus imperator. qui sc̃as reliquias andreȩ.
lucȩ. ⁊ tymothei transtulit constantino¬
polim: apud quas demones rugiunt. ⁊
habitatores uigilantu illoꝵ se sentire
samuhelis longo pꝰ tempore de uidea
transtulit traciã : dm̃s ep̃i ñ solũ sacri¬
legi s ⁊ fatiu iudicandi: qui rem uilissi¬
mam ⁊ cineres dissolutos in serico ⁊ ua¬
se aureo portauerunt: Stulti om̃iũ ec¬
ctiarũ populi. qui occurrerunt scis re¬
gerentur populoꝵ examina: ⁊ in xp̃i
laude una uoce resonarent: Uidelicet
suspicaris: ⁊ ic circo blasfemas. Lege eu̾¬
geliũ. Deus abraham. d̾s ysaac. ⁊ ds iacob:
non est deus mortuoꝵ s uiroꝵ. Si ergo

Expanded text:
quod in modico vasculo pretioso linteamiquod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoolorum basilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius Imperator I, qui sanctas reliquias Andreae, Lucae, et Timothei transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et inhabitatores Vigilantii illorum se sentire Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes episcopi non solum sacrilegi; sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam et cineres dissolutos in serico et vase aureo portaverunt? Stulti omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt sanctis regerentur populorum examina: et in Christi laudes una voce resonarent? Videlicet suspicaris, et idcirco blasphemas. Lege Evangelium: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob: non e
Abbreviated transcription (Latin):
introductũ in eccłus. sole ad huc fulgen¬
te moles cereoꝵ accendi: ubicũq puluis¬
culum nescio quid qd̾ in modico uasculo
pͥcioso linteamine circundato. osculanteᷤᷤ
adorant. Magnũ honorem p̾bent huiꝰ mo¬
dihõies beatissimis martẏrib. quos py¬
tant de uilissimis cereolis illustrandos:
quos agnꝰ qui in medio throni cũ oĩ fui¬
o insanũ caput aliq̃n martyres adora¬
uit. Quis hõiem putauit deũ: Nonne
hostias immolare. sciderunt uestim̃ta
sua. nse hõies ẽẽ dixert᷑: ñ quo meliores
non essent olim mortuis hõib ioue et
mercurio. s quo sub gentilitatis errore
honor tis deo debitꝰ debitꝰ deserret᷑: Qd̃
⁊ de petro legimꝰ: qui corneliũ se adora¬
re cupientem. manu subleuauit et
dicere. illud nescio quid. qd̃ in modico uasco¬
lo tranfferendo colis: Quid ẽ aillud nescio qͥd:
Scire desidero. Expone manifestiꝰ: ut tota
libertate blasfemes. Puluisculũ inquit in

Expanded text:
introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgenintroductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulo insanum caput, aliquando martyres adoravit? quis hominem putavit Deum? nonne hostias immolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio
Abbreviated transcription (Latin):
deprecati sunt. uidear litteras respuisse.
latronũ ⁊ conuenarũ natꝰ est semine. qͥs
usq nom̃ latrocinetur contra eccliam
dei: ⁊ de uec tonib aruacis celtiberisq de¬
cendens incurset galliarũ eccłias: portet
prtib ut cilicib nisauris pyratis lat᷑¬
nab q superatis. sui nõis int̾ ciliciã et
uauriã conderet ciuitatẽ. Si hec urbs ho¬
die seruat scita maioꝵ ⁊ nullus in ea or¬
tus est dormitantiꝰ. G̃alliȩ uernaculũ ho¬
stem sustinent: ⁊ hominẽ moti capitis at¬
q. h poeratis uinculis alligandũ. seden¬
tem cernunt in eccłia. ⁊ inter cetera u̾ba
blasfemiȩ. ista quoq dicent̃e. Quid neces
se est tanto te honore ñ solũ honorare s
etiam adorare. illud nescio quid qd̾ i
modico uasculo transferendo colis: Et
rursum in eodem libro Quid puluerem
linteamine circundatõ adorando oscula¬
pis: Et in consequentib. Prope ritum
gentiliũ uidemꝰ sub p̾texti religionis

Expanded text:
me deprecati sunt, videar litteras respuisse. me deprecati sunt, videar litteras respuisse. latronum et Convenarum natus est semine quosusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, portetqpartibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dise est tanto honore non solum honorare, sed etiam adorare, illud nescio quid quod in modico vasculo transfertur locis? Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis
Abbreviated transcription (Latin):
ad te. S iam tempꝰ est ut ipsiꝰ u̾ba po¬
nentes: ad singula respondere nitamur
Fieri enĩ potest ut rursũ malignꝰ inter¬
pres dicat fictam a me mat̾iã cui recho¬
rica declamatione respondeã: sicut illã
qũa scripsi ad galliã. matͥs ⁊ filiȩ int̾se
discordantiõ. Aurtores sunt huiꝰ dictati¬
unculȩ meȩ sc̃i prbi ripariꝰ ⁊ desiderios:
qui parrõchias suas uicinia istiꝰ scribiũs
ee̾ macłatas. Miserunt q libros ꝑ fr̃em si¬
sinniũ. quos int̾ crapulã stertens euomo¬
muit: ⁊ asserunt reptos ẽẽ ñ nullos qͥ fa¬
uentes uicus suis. aliꝰ blaffemiis ac quies¬
cant. Est quidem imperitꝰ ⁊ u̾bis ⁊ scien¬
tia: ⁊ sermo inconditus ne uera quidem
potest defendere. S ꝓpt̾ hõies scłi. ⁊ mu¬
lierculas oneratas pecc̾is semꝑ discentes
⁊ nũquã ad scientiã ueritatis ꝑuenienteᷤ
Una lucubratiuncula illiꝰ nenus respon¬
debo: ne sc̃oꝵ uiroꝵ qui ut hoc facerem

Expanded text:
ed jam tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores sunt hujus dictatiunculae meae sancti presbyteri Riparius et Desiderius, qui paroecias suas vicinia istius scribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illius blasphemiis acquiescant. Est quidem imperitus, et verbis et scientia, et sermone inconditus; ne vera quidem potest defendere: sed propter homines saeculi et mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem
Abbreviated transcription (Latin):
Decem iã nͥ fallor epłas plenas tã offi¬
cii quã precũ misi: cũ tu ne muitũ qͥ¬
dem facere dignaris: ⁊ dño loquente cũ
ris nimis inquies contumeliose. Crede
michi nisi stili uerecundia. ꝓhiberet.:
tanta lesus ingererẽ. ut inuperes mͥ re-¬
scribere uel iratꝰ. S qm̃ ⁊ irasci hõis est.
⁊ iniuriã ñ facere xp̃iani: ad antiqũ
morem reuertens. rursus p̾cor ut et dili¬
gentũ te diligas: ⁊ conseruo sermonẽ con¬

Expanded text:
decem iam, nisi fallor, epistulas plenas tam offidecem iam, nisi fallor, epistulas plenas tam officii quam precum misi, cum tu ne muttum quidem facere dignaris et domino loquente cum ris. \'nimis\', inquies, \'contumehose\'. crede mihi, nisi stili uerecundia prohiberet, tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere uel iratus. sed quoniam et irasci hominis est et iniuriam non facere Christiani, ad antiquum morem reuertens rursus precor, ut et diligentem te diligas et conseruo sermonem con
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Q cũq ur̃m ñ fuerit conu̾sus sic in¬
fans: ñ potest intͦire in regnũ celoꝵ. Qd
ne tantũ docere nec facere uideret᷑. imple¬
uit exemplo. dũ discipłoꝵ pedes lauat.dũ
traditorẽ osculo excipit. dũ loquit᷑ cũ sa¬
maritana: dũ ad pedes sibi sedente ma¬
ria. de celoꝵ disputat regno: dũ ab infe¬
ris resurgens primũ mulierculis appa¬
rescit. Sathanas aũ ex archangłico fasti¬
gio ñ aliã ob causam nͥ ob contrariã hu¬
militati suꝑbiã ruit. ⁊ iudaicus popłs
primas sibi cathedras ⁊ salutationes in fo¬
ro uendicans. deputato antea instillam si¬
tulȩ gentili popło succedente. deletus ÷.
Contra sophystas quoq scłi. ⁊ sapientes
mundi. petrus ⁊ iacobus piscator mitti¬
tur. cuiꝰ rei causa scriptura ait. Suꝑbiᷤ
deus resistit: humilib aũ dat gr̃am. Ui¬
de fr̾ quale malũ sit: qd adũsaric̃ habet
dm. ob qd̃ in eugłio ⁊ phariseus arrogans
spernitur: ⁊ humilis publicanꝰ audit᷑.

Expanded text:
cens: quicumque uestrum non fuerit conuersus sicut infans, non potest introire regnum caelorum. quod ne tantum docere nec facere uideretur, inpleuit exemplo, dum discipulorum pedes lauat, dum traditorem osculo excipit, dum loquitur cum Samaritana, dum ad pedes sibi sedente Maria de caelorum disputat regno, dum ab inferis resurgens primum mulierculis apparescit. satanas autem ex archangelico fastigio non aliam ob causam nisi ob contrariam humilitati superbiam ruit. et Iudaicus populus primas sibi cathedras et salutationes in foro uindicans deputato antea in stillam situlae gentili populo succedente deletus est. contra sophistas quoque saeculi et sapientes mundi Petrus et Iacobus piscator mittitur, cuius rei causa scriptura ait: superbis deus resistit, humilibus autem dat gratiam. uide, frater, quale malum sit, quod aduersarium habet deum. ob quod in euangelio et pharisaeus adrogans spernitur et humilis publicanus auditur.
Abbreviated transcription (Latin):
bobus heliodoros tibi po¬
tuit fidelit̾ nuntiare qui ñ minori te
diligit amore qũa diligo: ut ego sem per
in ore meo tuũ nom̃ sonẽ. ut ad primã
qũaq: confabulationẽ iocundissimi mͥ
consortu recorder. humilitatẽ ad mirer.
uirtutẽ effera: p̃dicẽ caritatẽ. Uerũ tu.
quod natura lẏnces insitũ habent. ne
post tͥgũ respicientes meminerint pͥo¬
rũ: ⁊ mens ꝑdat qd oculi uide desierit
aiunt ceris erasisti.. Et illȩ quide qͣs
diximꝰ ferȩ sub frondente captantes
arboris ramo fugaces capreas aut ti¬
midũ ceruos animal cõprehendunt:¬
currentẽq frustra predã dũ hostem
suũ secũ uehit. rabido desuꝑ ore dilani¬
ant ⁊ tãdiu meminere prẽdandi. qu̾a
dui uent̾ uacuus siccũ fame guttor ex¬
asperat. Ubi uero sanguine: pasta ferita ᷤᷤ
uiscera distenta cõpleuerit. cũ saturita¬
te succedit obliuio. tãdu nescitura qͥd
capiat. donec memoriam reuocarit esuries.
Tu necdũ satiatꝰ e nobis. cur finẽ iungiᷤ ex¬

Expanded text:
bobus Heliodorus tibi potuit fideliter nuntiare; qui non minore te diligit amore, quam ego diligo: ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem: ut ad primam quamque confabulationem jucundissimi mihi consortii recorder, ut humilitatem admirer, virtutem efferam, praedicem caritatem. Verum tu, quod natura Lynces insitum habent, ne post tergum respicientes meminerint priorum, et mens perdat quod oculi videre desierint, aiunt, ceris eraseris. Et illae quidem, quas diximus, ferae, sub frondente captantes arboris ramo fugaces capreas, aut timiducurrentemque frustra praedam, dum hostem suum secura uehit, rabido desuper ore dilaniant et tam diu meminere praedandi, quam diu uenter uacuus siccum fame guttur exasperat; ubi uero sanguine pasta feritas uiscera distenta conpleuerit, cum saturitate succedit obliuio tam diu nescitura, capiat, donec memoriam reuocauerit esuries. tu necdum satiatus e nobis cur finem iungis ex
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. cor mundũ crea in me ds. nec
ideo putari potest. animã hoc loco opta¬
re se fieri pruisquã aliquid eẽt. Sicut
ergo iam existens creat᷑ innouatiõe iusti¬
tiȩ sic iã existens fingit᷑ confͦrmatione
doctrinȩ. Nec illud qđ in eccłiaste scͥp¬
tũ est. t̾c conuertet᷑ in t̾rã pulius sicut
fuit. & sp̃c reu̾tet᷑ ad dm qui dedit illũ.
istã confirmat sententiã qũa eẽ uolumꝰ
nr̃am. Plus enĩ hoc suffragat᷑ eis qui ex
una putant ẽe om̃s aĩas. Nam sicut cos¬
uertitur inquiunt pulius in t̾rã sicut
fuit. & tñcaro de q̃ hoc dictũ est ad ho¬
minẽ non reu̾titur ex quo ꝓpagata est.
hoc testimoniux̃ ita ꝓ istis sonat. ut non
om̃imodo huic opinioni qũã defendi uolo ui¬
deatur utdeatir ẽe contrariu. ad monendi
tantũ credidi prudentiã tuã. ne talib test¬
monus ex his angustus me coneris eruert
Nam licet nemo faciat optando ut uerũ

Expanded text:
scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluisitus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata eshoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum
Abbreviated transcription (Latin):
si uelim priꝰ tẽpus quã exẽpla deficiunt.
lanquescunt egritudinib. torquent᷑ dolo¬
rib. fame & siti cruciant᷑ debilitant᷑ men¬
bris. priuant᷑ sensib. uexant᷑ ab ĩmundis
sp̃itib. Demonstrandũ ẽ utiq: quomͦ ista
sine ulla mali suicausa uiste patiant᷑. Por¬
eñ dici fas est. aut ista ignorante deo fieri:
aut eũ ñ posse resistere facientib: aut in¬
uste ista uł fac̾e uł ꝑmitere. Iheronim
Iuersis testimonus scripturarũ eande
questionẽ uertis in theatrales prestigi¬
as. qui unũ eundeq hõiem ꝑsonarũ uarie¬
tate mutata. in martẽ uenerẽq ꝓducun
ut qui priꝰ rigidꝰ & truculentus incesse¬
rat. postea soluat᷑ in molliciẽ feminarũ.

Expanded text:
si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla suaenim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, aut eum non posse resistere facientibus, aut injuste ista vel facere, vel permittere. Hieronymus. Diversis testimoniis Scripturarum eadem in quaestione uteris in theatrales praestigias: qui unum eumdemque hominem, personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tio ñ cuiꝰlibet animalis s hõis: Si autẽ
causa creandi querit᷑. nulla citiꝰ ⁊ meliꝰ
respondet᷑ nisi qr õis creatura di bona ÷
Et quid digniꝰ quã ut bona faciat bonus
eos qui hanc opinionẽ qua credunt᷑ aĩȩ
sicut illa una singulis fieri labefacta¬
Are conaritor
Ntonienĩ orator egregiꝰ in cuiꝰlar¬
dibus tullius ꝑsonat. disertos se ait ui¬
cdisse multos eloquentẽ adhuc neminẽ
Noli gͥ michi oratoꝵ ⁊ non tius florib lude
reꝑquos solent imperitoꝵ atq puerorũ
aures decipi: s simplicit᷑ dic quid sentias.
uo ad penas uentũ est Aug̃¬
paruuloꝵ. magnis mͥ crede coartor
angustus: nec qͥd respondeã ꝓrsus inuenio.
Nonsolũ eas penas dico. quas ht̃ pꝰ hanc ui¬
tam illa dampnatio quo necesse ẽ trahant᷑
si de corpore exierint sine xp̃iane gr̃ȩ sacra¬
m̃to: s eas ipsas quȩ in hac uita dolentib
nobis uersant᷑ añ oculos: quas enumerare

Expanded text:
tio non cujuslibet animalis, sed hominis! Si autem tio non cujuslibet animalis, sed hominis! Si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura Dei bona est. Et quid dignius quam ut bona faciat bonus eos qui hanc opinionem qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. Antonius, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi: sed simpliciter dic quid sentias.um ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare
Abbreviated transcription (Latin):
Uocdhin libro adu̾sũ rufinũ po¬
siusti quoscła huic sententiȩ calũpniari qͥ
deũ dare aĩas adulterinis conceptibuideat᷑
indignũ. unde conant᷑ astruere. merpis ge¬
stȩ ante carnẽ uitȩ animas quasi e t¬
la huiꝰmodi iuste posse ꝑduci: ñ meo¬
uet multa cogitantẽ quib hec possit ca¬
lumpnia refũtari. Et qd̃ ipse respondisti
ñ eẽ uiciũ sem̃tis in tritico qd furto dici¬
tur ẽe sublatũ. s in eo qui frum̃ta fura¬
tus est. nec iccirco t̾rã ñ debuisse gremio
suo semina confouere. qr sator immunda
ea piecerit manu: elegantissima similite¬
do est. Quã ⁊ ante quã legerẽ nullas mͥ ob¬
iectio oblecdis ista de ad ulterinis fetib in
hac questione faciebat angustias. genera¬
lit̾ intuenti multa bona d̾m facere etiã
de nr̃is malis nr̃isq peccatis.
Animalis aũ cuiꝰcũq creatio si habeat
prudentẽ piũq consideratorẽ. ineffabilt̃
laude creatori excitat: quantomagis cra¬

Expanded text:
uod in libro adversus Ruffinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum, unde conantur astruere meritis gestae ante carnem vitae, animas quasi ad ergastula hujusmodi juste posse perduci ; non me movet multa cogitantem quibus haec possit calumnia refutari. Et quod ipse respondisti, non esse vitium sementis in tritico quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo qui frumenta furatus est; nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu; elegantissima similitudo est. Quam et antequam legerem, nullas mihi objectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis nostrisque peccatis. Animalis autem cujuscumque creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori excitat; quanto magis crea
Abbreviated transcription (Latin):
tis: inspicite ouiꝰ filii estis.
Te R eM fortẽ qͥs inuenit.⁊̃
Congruit diet martyrũ forticudo
mulieris. Eisi enĩ fortis eĩt illa
erẽ fortẽ qͥs inueniet: Dissiedt e
uenire eã: ĩ mo dificile e nescutar
Nonne ipsitẽ culitas in monte. qui
abscondi ñ pot: Quare gͦ dictit̃ este
qs inueniet : oũ dici debuerit qͥs¬

Expanded text:
tis: inspicite cujus filii estis. Mulierem fortem quis inveniet? Congruit diei martyrum fortitudo mulieris. Nisi enim fortis esset illaerem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, et difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte quae abscondi non potest ? Quare ergo dictum est, Quis inveniet? cum dici debuerit, Q
Abbreviated transcription (Latin):
r.t o i d̾ nob q̃ die Istu comendauit
in scĩs suis: ut infirmitas uocis nỹe suffici¬
at intentiõi ur̃e. Hoc io cõmendaui: ut me
silentio adiuuare dignemini. Aniinꝰ enĩ ꝓmp¬
tꝰ ẽ aduos: s caro infirmał ipse aĩmꝰ q̃cũq
forte gaudia de scͥptura łi concepit. partu¬
ponat pullos suos: & hoc qͣ gestamꝰ in manib
scriptura seilicet quã uidetis cõmendat uob inquirendã & lau¬

Expanded text:
t nobis, qui diem istum commendavit in sanctis suis, ut infirmitas vocis nostrae sufficiat intentioni vestrae. Hoc ideo commendavi, ut me silentio vestro adjuvare dignemini: animus enim promptus est ad vos, sed caro infirma. Et ipse animus, quaecumque forte gaudia de Scriptura Dei concepit, partuponat pullos suos . Et hoc quod gestamus in manibus, Scriptura scilicet quam videtis
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmenta nr̃a. hñt scͥꝑturas nr̃as. hñt amen ⁊ ałła nr̃m. Pseriq symbolũ
nr̃m hũt. multe baptismũ nr̃m : iõ filiȩ.S huic mulieri uultis nosse
qͥd alicubi dictũ sit incanticis canticoꝵ: Sic̃ syliũ in medio spinarũ: ita
ꝓxima mea in medio filiarũ. Mirũ dictu. Pasdẽ spinas dix̃ & filias. Lil¬
ie sꝑine faciunt potentiã : faciunt. Plane ñ uidetis quẽ a dmodũ & ipse he¬
otiã electos. Ecce p̃dixi uob̾. faciunt potentiã & sꝑinȩ. De qua potentia dr̃.
Ionne in noĩe tuo manducauimꝰ ⁊ bibimꝰ : &s in noĩe tuo uirtutes multas feacimꝰ¬

Expanded text:
mbolum nostrum, habent multae Baptismum nostrum: ideo filiae. Sed huic mulieri, vultis nosse, quid alibi dictum sit, in Canticis canticorum? Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Mirum dictum, easdem et spinas dixit et filias. Et illae spinae faciunt potentiam? Faciunt plane. Non videtis quemadmodum et ipsae haeetiam electos. Ecce praedixi vobis . Faciunt potentiam et spinae: de qua potentia dicitur, Nonne in nomine tuo manducavimus et bibimus, et in nomine tuo virtutes multas fecim
Abbreviated transcription (Latin):
theronimꝰ. Postqua epłam tuȩ
sc̾̃itatis accepi. confesti̾ ac cito no¬
tario ut exciperet imperaui. Qͦ ad offi¬
ciũ p̾parato. qd̾ erã uoce ꝓmꝑturus: añ
mͥ cogitõne pingebã. Interĩ iã ⁊ ego lin¬
gua. et ille articusũ mouebamꝰ: cũ sube¬

Expanded text:
ERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
& longo iã tẽpore legen¬
tẽ potiꝰ quã scribentẽ.
questiunculis ad te miᷤ¬
sis excitare disposui: ñ
quod ⁊ legere ñ debeas:
hoc enĩ ueluti cotidia¬
no cibo alitur ⁊ pinguescit oratio: s qd lecti¬
onis fructꝰ sit iste si seribas. Itaq qm̃ &̾ heri
tabellario adme remisso. nullas te ĩa epłas
habere dixisti exceptis his quas aliqn in

Expanded text:
 longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas; hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
um. uox de cęlo responderit. qd̾ d̃s mundauit
tu ne cõmune dixeris: Introg̃. Lurd̾s
loquitur ad abraham qd̵ quarta ꝓgenie fi
lii isrł essent de egypto reu̾surs: ⁊ postea
moy ses seribit. quinta aũ ꝓgenie exier̾t¬
filii isrł de t̾ra egypti: Qd utiq ñ expona¬
tur: uidetur ee contrariõ. Introg̃ lura¬
braham fidei suȩ signũ incircũtisione su¬
scepit. Int̾roglur ysaac uir ustꝰ ⁊ d̾o carꝰ.
non illi. lrettit cui uoluit. s cui noluit ex¬
Ilectissimo filio i eronimo: dama¬
sus ep̃c in dño salutẽ. Cõmentaria
cũ legerẽ greco latinoq sermone.
in euangelioꝵ int̾pretatione. a nr̃is id÷
orta doxis uiris olim ac nuꝑ scͥpta de eo
qd̾ m segitur osanna filio dauid: ñ solũ di¬
ue srsa. s etiã ꝯtͣria sͥmet ꝓfert᷑. Dulectio¬
nis tuȩ ẽ ut ardenti ulo strenuitatis
ingenio abscisis opinionib. ambigui¬
tatib q supplosis. quid se habeat apud

Expanded text:
um, uox de caelo responderit: quod deus mundauit, um, uox de caelo responderit: quod deus mundauit, tu ne commune dixeris? Cur deus lolii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta aufilii Israhel de terra Aegypti? quod utique nisi exponatur, uidetur esse contrarium. Cur Abraham fidei suae signum in circumcisione suscepit? Cur Isaac, uir iustus et deo carus, non illi, cui uoluit, sed, cui noluit, decilectissimo filio Hieronymo Damasus episcopus in domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in euangeliorum interpretatione a nostris, id est orthodoxis, uiris olim ac nuper scripta de eo, quod legitur: osanna filio Dauid, non solum diuersa, sed etiam contraria sibimet proferunt. dilectionis tuae ardenti illo strenuitatis ingenio abscisis opinionibus ambiguitatibusque subplosis, quid se habeat apud
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis differamꝰ. qd loqui possumꝰ: qua lau¬
de dignꝰ est. qui in ea re ceteros superat. in
qua hõies bestias ante cellunt: Accingere
igitur ⁊ mͥ quȩ subiecta st̃ edissere. seruais
itrobiq moderam̃: ut nec ꝓposita solutio¬
nẽ desiderent: nec epłȩ breuitatẽ. Fateor qͥp¬
pe tͥ fos quos michi ia pridem lactantii de¬
deras libros. ideo ñ libenter lego: qr ꝙͦ plu
duntur. ñ raro de nr̃o dogmate disputant.
Qͦ fit. ut ⁊ legenti fastidiũ generet longitudo:
⁊ si qua breiua st̃ scolasticis magis sint ap¬
ta qua nob. de metris ⁊ regions̃ sito et phi¬
iosophis disputantia. Int̾rogatis.
Quid sibi uust qͣd̾ in geneso scriptũ ẽ. om̃a
qui occiderit cain septẽ uindictas ex soluit
Int̾rog̃ Si om̃ia fecit d̾s bona ualde. quare
noe de mundis ⁊ immundis aĩalib p̾cepit.
uo testam̃to pꝰ uisionẽ quȩ ꝑ etro fuerat ostẽ¬
ne ⁊ immundũ nũqu̾a introuit in os me¬

Expanded text:
bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laubestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accingere igitur, et mihi quae subjecta sunt dissere, servans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter lego, quia et plduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de metris, et regionum situ et philosophis disputantia. I. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet? II. Si omnia Deus fecit bona valde, quare Noe de mundis et immundis animalibus praecepit, uo testamento post uisionem, quae Petro fuerat ostenne et inmundum numquam introiuit in os me
Abbreviated transcription (Latin):
& longo iã tẽpore legen¬
tẽ potiꝰ quã scribentẽ.
questiunculis ad te mis¬
sis ex eitare disposui: ñ
quod ⁊ legere ñ debeas:
Thoc enĩ ueluti cotidia¬
no cibo alitur ⁊ pinguescit oratio. s qd lecti¬
onis fructꝰ sit iste si seribas. Itaq qm ꝙ̾ heri
tabellario adme remisso. nullas te iã epłaᷤ
habere dixisti exceptis his quas aliqn ia
heremo dictaueras. quasq tota auiditate
legi atq descripsi: n ultro pollicitꝰ es te for¬
tuus noctiũ operib aliquas si uellẽ pos¬
se dictare : libent̾ accipio ab offerente. qd
rogare uoluerã etiã si negasses. Neq uero
uilã puto digniorẽ disputationis nr̃ȩ con¬
fabulationẽ fore. quã si de scripturis ser¬
mocinem᷑ int̾ nos: idest ut ego int̾rogẽ. to
respondeas. Qua uita nichil puto in hac
luce iocundiꝰ : quo aĩȩ pabulo om̃ia mesla
superantur. Quã duscia inquit ꝓpħa gut¬
turi meo eloquia tua: suꝑ mel ori meo.
Nã cũ iccirco ut ait p̾cipuus orator. hõies a

Expanded text:
 longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas; hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in heremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi; et ultro pollicitus es te furtivis noctium operis aliquas, si vellem, posse dictare; libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ custodiam meã stabo. et figã
gradũ suꝑ munitionẽ et contem¬
plabor ut uideã quid dicat᷑ michi.
et quid respondeã ad arguentẽ.
me. L.xx. Suꝑ custodiã meã
stabo. et ascendam super petrã:
et contẽplabor ut uideã quid lo¬
quatur adme. et quid respon¬
deam ad correptionẽ meã. S ym
stos suꝑ speluncã stabo. et stabo
uelut inclusus: et contẽplabor ul
uideã quid dicat᷑ michi. et quid
respondeã et contradicã aduersũ
arguentẽ me. Pro munitione
et petra. in cuius locũ symma¬
chus interp̃tatus ẽ conclusũ in
hebreo ponitur marsur: qđ theo¬
dotio gyrũ. aquila et quinta edi-¬
tio circinum transtulext. Ptime
causationi respondeait dñs. aspi¬
cite ingentib et uidete et admi¬
ramini et obstupescite ÷ ad quã
ꝓpħa quasi suꝑiori dicto agens

Expanded text:
Super custodiam meam stabo, et figam Super custodiam meam stabo, et figam gradum super munitionem, et contemplabor ut videam quid dicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me. LXX: Super custodiam meam stabo, et ascendam super petram, et contemplabor ut videam quid loquatur in Al. ad me, et quid respondeam ad correptionem meam. Symmastos super speculam stabo, et stabo velut inclusus, et contemplabor ut videam quid dicatur mihi, et quid respondeam, et contradicam adversum arguentem me. Pro munitione et petra, in cujus locum Symmachus interpretatus est conclusum, in Hebraeo ponitur MASUR  , quod Theodotio gyrum, Aquila et quinta editio circinum transtulerunt. Primae causationi responderat Dominus: Aspicite in gentibus, et videte, et admiramini, et obstupescite. Ad quam propheta quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
cessat. P otest autẽ et de here¬
ticoꝵ accipi ꝑuersa multipliciq
doctrina qd̾ et ip̃i hamosuo et reti suo
et sagenis suis. plurimos pisces
capiant. et multa reptilia com¬
p̾hendant ⁊ et iccirco letentur et
sermonẽ suũ quo decipere et su¬
adere potuerunt. quasi dm̃ ad¬
orent et illũ colant. illũ expo¬
liant. ipsi omin arte deserinant.
ꝑ quẽ sciant ase tantas uictimas
interfectas. et tantos potentium
atꝙ scõꝵ ẽẽ deceptos: quos pingũe
partẽ et electas escas scriptura nẽ
nominat. Propterea in similitu¬
dinẽ bestiarũ que gustatũ semel
sanguinẽ semper sitiunt expan¬
dunt rete suũ: et hoc omne eoꝵ
studium ẽ. ut non paucos sicut
in pͥncipio. s plures interficiant.
Non ambigent de interfectione
multarũ gentiũ quitantã here¬
seon et ꝑuersarũ doctrinarũ mul¬
titudinẽ. diaboli uiderint hamo.
reti. sagenisq cõprehensam: et
tam̃ capture eoꝵ finis interitus ẽ.

Expanded text:
cessat. Potest autem et de haerecessat. Potest autem et de haereticorum accipi perversa multiplicique 607 doctrina, quod et ipsi hamo suo, et rete suo, et sagenis suis plurimos pisces capiant, et multa reptilia comprehendant, et idcirco laetentur, et sermonem suum quo decipere et persuadere potuerunt, quasi Deum adorent, et illum colant, illum exspoliant: ipsi omni arte deserviant, per quem sciant a se tantas victimas interfectas, et tantos potentium atque sanctorum esse deceptos, quos pinguem partem et electas escas Scriptura nunc nominat. Propterea in similitudinem bestiarum, quae gustatum semel sanguinem semper sitiunt, expandunt rete suum, et hoc omne eorum studium est, ut non paucos, sicut in principio, sed plures interficiant. Non ambigit de interfectione multarum gentium, qui tantam haereseon et perversarum doctrinarum multitudinem diaboli viderit hamo, rete, sagenisque comprehensam: et tamen capturae eorum finis interitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ercitũ: ꝓpterea gentes interficere
id ẽ semꝑ pugnare et uigilare non
homines quasi pisces maris. et ua¬
stat cuncta quasi reptilia non ha¬
bentia ducẽ: misit hamũ suũ con¬
trariũ ei hamo. a quo ꝑ apłm pe¬
trũ pͥmus captus ẽ piscis in cuius
ore inuentus ẽ stater: et adhesit ha-¬
mo eiꝰ adam et traxit eũ foras de pa-
plus arbitrabit᷑ tẽ quã p̃ceptum do¬
mini: et immolabit ñ hamo qͥ ꝑuer-¬
sus sermo intelligit᷑ et adhuc in pͥn¬
cipio constitutꝰ. s reti suo quia ꝑin¬
guissimas in ipso hostias cõprehen¬
derit. et ꝑunũ hominẽ peccatores
constitut sunt plurimi. et in adã
om̃s mortu sumꝰ et uniuersi dein¬
ceps scĩ cum illo parit̃ de paradi¬
so eiecti. Unde et cibi eius electist̃:
ut scł̾m psalmistã querat adeo
escam sibi. ꝓpħas subuertere uo¬
lens et apłos. Et quia pͥmũ de¬
cepit hominẽ: cotidie uniuersum
humanũ genus interficere non

Expanded text:
ercitum, propterea gentes interficere, ercitum, propterea gentes interficere, id est, semper pugnare, et jugulare non homines quasi pisces maris, et vastat cuncta quasi reptilia non habentia ducem misit hamum suum contrarium ei hamo, a quo per apostolum Petrum primus captus est piscis, in cujus ore inventus est stater . Et adhaesit hamo ejus Adam, et attraxit eum foras de paraplus arbitrabitur esse quam praeceptum Domini. Et immolabit non hamo qui perversus sermo intelligitur, et adhuc in principio constitutus, sed reti suo, quia pinguissimas in ipso hostias comprehendit. Et: Per unum hominem peccatores constituti sunt plurimi , et in Adam omnes mortui sumus , et universi deinceps sancti cum illo pariter de paradiso ejecti. Unde et cibi ejus electi sunt: ut, secundum Psalmistam: Quaerat a Deo escam sibi , prophetas subvertere volens et apostolos. Et quia primum decepit hominem, quotidie universum humanum genus interficere non
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pisces maris. et quasi repti¬
le. quod significantiꝰ dicitur in he¬
omne uidelicet qd moueri potest:
iccirco metaphorã pisciũ seruat
in ceteris. ut quom piscator mit¬
tit hamũ et rete. et sagenã. ut qd
hamus non potuit rete cõprehen¬
dat: quod euaserit rete sagenis
latiorib circũdetur: ita et rexda¬
by lonius cuncta uastauerit. et
uniuersũ hominũ genꝰ suã pre¬
dam fecerit. Porro qđ ait. letab¬
tur atq gaudebit. et immolabit
sagene sue. et sacrificabit reti suo:
duram. et simulachrũ belis: cui
uit pinguissimas uictimas totas
quas uicerat nationes ad cultũ
eius cogens. In ipsis quippe hoc ẽ
in ydolis siis incrassatum se cre¬
dens et suã partẽ id est om̃s se ha¬
bere diuitias: quasi grandespis¬
ces etiam pͥncipes quosq et reges
suo subuigauit imꝑio. quas escas
electas uocat. Et quia semel pisca¬
tione opulentissima saturatus. et
sagẽnã suam. id ẽ suũ repleuit ex¬

Expanded text:
quasi pisces maris, et quasi reptiquasi pisces maris, et quasi reptile, quod significantius dicitur in Heomne videlicet quod moveri potest, idcirco μεταφορὰν piscium servat in caeteris, ut quomodo piscator mittit hamum, et rete et sagenam, ut quod hamus non potuit rete comprehendat, quod evaserit rete sagenis latioribus circumdetur: ita et rex Babylonius cuncta vastaverit, et universum hominum genus suam praedam fecerit . Porro quod ait: Laetabitur atque gaudebit, et immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo, ura  Al. Duram et simulacrum Belis, cui vit pinguissimas victimas, totas quas vicerat nationes ad cultum ejus cogens. In ipsis quippe, 606 hoc est, in idolis suis incrassatum esse se credens, et suam partem, id est, omnes se habere divitias, quasi grandes pisces etiam principes quosque atque reges suo subjugavit imperio, quas escas electas vocat. Et quia semel piscatione opulentissima saturatus est, et sagenam suam, id est, suum replevit ex
Abbreviated transcription (Latin):
si simus: eandem rationa liũ
quã et irrationaliũ ꝓudentrã
ẽẽ dicentes. Ex quo liber ille apo¬
criphꝰ stulticie condemnandus.
in qͦ scͥptũ est quendã angłm no¬
mine tygri preesse reptilib: et in
hanc suilitudinẽ piscib quoq
et arborib et bestiis uniuersis ꝓpͥ¬
os incustodiam angłos. assignatoᷤ.¬
Gotũ in hamo subleuauit: tra¬
xit illud in sagena sua. et congre¬
gauit in rete suũ. Suꝑ hoc letabi¬
tur et exultabit: ꝓpterea immo¬
labit sagene sue. et sacrificabit
reti suo: qm̃ in ipsis incrassata est
pars eius. et cibꝰ eius electus. ꝓpt̾
hoc gͦ expandit sagenã suã: et
subleuauit et attraxit eũ in rete
suo: et congregauit eum insagenis
suis. Propt̃ hoc letabitur et gaude
bit : ꝓpterea immolabit sagene
ipsis incrassauit partẽ suã et esce
eius celeste. Propterea expandet
rete suum: et semꝑ interficere gen¬
tes non cessat. Quia supra pisces
noĩauerat dicens. et facies hoĩes

Expanded text:
si simus, eamdem rationabilium si simus, eamdem rationabilium quam irrationabilium providentiam esse dicentes. Ex quo liber ille apocryphus stultitiae condemnandus est, in quo scriptum est, quemdam angelum nomine Tyri praeesse reptilibus: 605 et in hanc similitudinem piscibus quoque et arboribus, et bestiis universis proprios in custodiam angotum in hamo sublevavit traxit illud in sagena sua et congregavit in rete suo super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam suam et sublevavit, et attraxit eum in reti suo, et congregavit eum in sagenis suis: propter hoc laetabitur et gaudebit: propterea immolabit Al. imipsis incrassavit partem suam, et escae ejus electae: propterea expandit rete suum, et semper interficere gentes non cessat. Quia supra pisces nominaverat, dicens: Et facies homines