comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puluerẽ spargunt. quia in p̃ceptis dĩ ꝑ t̾renam intellegen¬
tiam. ultra suaꝵ mentium uires enituntur. Sederunt cum¬
agnoscimus: in nocte aut̃ aut cȩcitate. nil cernimus: aut du¬
bietate caligamus. ꝑdiem itaq intellegentia: ꝑ noctẽ uͦ igno¬
rantia designat᷑. Septenario aut̃ numero. summa uniuersita¬
tis expͥmit᷑. Unde & non amplius quã diebus septẽ. om̃e. hoc tẽ¬
pus transitorium consũmat᷑. Quid ẽ gͦ qd amici beati iob con¬
sedere. ei septẽ. dieb & septẽ. noctibus referunt᷑: nisi qd̃ hereti¬
ci uł in his in quibus uerũ lum̃ intellegunt. uł in his in qͥb
ignorantiȩ tenebras patiunt᷑ quasi infirmanti se ęcdiȩ sc̃ȩ
rondescendere. simulant. eiq sub blandim̃toꝵ speciȩ. dolos de¬
ceptionis parant : & quãuis uł in his quȩ intellegunt. uł in his
quȩ intellegere ñ possunt. elationis tẏpo turgidi magnos se

Expanded text:
pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligenpulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium vires enituntur. CAPUT agnoscimus; in nocte autem, aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septem noctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to uestieris: ita hereticoꝵ uestes sunt om̃s qui concordit¬
eis inherentes. illoꝵ errorib inuoluunt᷑. Habent a heretiei
hoc ꝓpriũ quod in eo gradu in quo ex ȩccłia exeunt diustare
ñ possunt. sed ad deteriora cottidie ruunt. & sentiendo pe¬
iora in multis se partibus scindunt. atq a semetipsis plerũ¬
q  longuis confusionis suȩ alt̾ratione diuidunt᷑. Quia g hos qͦs
sue ꝑfidiȩ adiungunt: ad huc in multa diuissione dilaniant.
dicatur recte qd̾ amici qui ueniunt uestes rũpant. Ruptis
aut̃ uestibus corpus ostendit᷑ ꝙ sepe scissis sequatibus malici¬
a eoꝵ cogitationis aꝑit᷑ ut discordia dolos patefaciat. quos gra¬
ꝑ caput. nisi hoc qd̾ principale nr̃m ẽ mens uidelicet designa¬
Puluerẽ gͦ suꝑ caput in eȩlo asꝑgere ẽ. secłari intellectu m̃¬
tem corrumpere: & de uerbis cȩlestibus t̾rena sentire. Diuina aut̃
uerba plus discutiunt plerumq quã capiunt. Suꝑ capita gͥ

Expanded text:
tes sunt omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos graper caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designago super caput in coelum spargere, est saeculari intellectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas ꝑ sessionẽ. Aliquando enĩ piũ quid hostis insidians
simulat. ut ad crudelitatis t̾minum deducat: sic̃ ẽ cd̃m plecti
ne feriat᷑: Aliquando diseretionis imaginẽ ocłis obicit. & ad in¬
discretionis laquȩos ꝓducit: sic̃ ẽ cũ impulsu eius ꝓ infirmita¬
te nobis plus alim̃toꝵ quasi discrete. concedimꝰ. s indiscrete. ẽ¬
tra nos bella carnis excitamus. Aliquando affectũ simulat bo¬
noꝵ oꝑum. s ꝑ hunc in quietudinẽ irrogat laboꝵ ᷤͥ cͤũ quis qui¬
escere ñ ualet. quasi de ocio uidicari timet. Aliquando imagi¬
nẽ humilitatis ostentat. ut effectũ utilitatis subtrahat: sic̾
ẽ cũ quosdam plusquã sunt infirmos atq in utiles sibimetip
sis asserit. ut dũ nimis se. indignos considerant. res in quibus
ꝓdesse ꝓximis poterant ministrare ꝑtimescant. S hȩc uitia
quȩ sub uirtutũ speciȩ antiquus hostis occultat ualde sub¬
tilit᷑ manus compunctionis examinat. Quia enĩ ueracit᷑ in¬

Expanded text:
humilitas per sessionem. Aliquando enim pium quid hostis insidians simulat, ut ad crudelitatis terminum deducat; sicut est, cum plectne feriatur. Aliquando discretionis imaginem oculis objicit, et ad indiscretionis laqueos perducit; sicut est cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando affectum simulat bonorum operum, sed per hunc inquietudinem irrogat laborum; sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. Aliquando imaginem humilitatis ostentat, ut affectum utilitatis subtrahat; sicut est cum quosdam, plusquam sunt infirmos atque isis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimescant. Universa vitia, quae sub virtutum specie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat . Qui enim veraciter in
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝙ amiei beati iob quasi ꝓ consolatione conueniunt. s in con¬
tumelias erũpunt: qr insidiantia uitia uirtutũ faciẽ sumunt.
s hostili nos inuectione feriunt. Nam sepe immoderata ira uis¬
titia: & sepe dissoluta remissio miscdia uult uideri. Sepe incau¬
tus timor humilitas. sepe effrenata suꝑbia appetit lib̾tas ap¬
parere: Ad consolandũ gͦ amici ueniunt. s ad increpationes
uerba delabunt᷑: qr nimirũ uitia uirtutũ specie palliata. blã¬
da quidẽ suꝑficiȩ inchoant. s asꝑa nos contrarietate ꝑtur¬
uisitarẽt eum. Uitia quippe sibi subuirtutũ p̃textu condi¬
eunt. qr sunt quętlã quȩ aduersũ nos int̾ se quadã conueni¬
entia conungunt᷑: sic̃ suꝑbia & ira. remissio. & timor. Uici¬
na. namq est ira suꝑbiȩ. remissio timori. Condicendo gͦ ue¬
et̾ne patriȩ. in intimis dolemus: uitia quȩ male lȩtis subri¬

Expanded text:
de et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in conde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; quia insidiantia vitia virtutum faciem sumunt, sed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera nos contrarietate perturndicunt, quia sunt quaedam quae adversum nos inter se quadam convenientia conjunguntur, sicut superbia et ira, remissio et timor. Vicina namque est ira superbiae, remissio timori. Condicendo ergo veaeternae patriae in intimis dolemus, vitia, quae male laetis surre
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ ut scã mens spĩtali correctione. cõpͥmat. quieqͥd apud
se carnale insolent᷑ inmurmurat. ne caro aut loquens aspera
ad impatientiã ꝑtrabat. aut loquens blanda a libidinis fluiyxa
dissoluat. Censura gͥ uirilis illicite cogitationis suggestionem
redarguens. dissolutã turpitudinis molliciẽ repͥmat dicens. Lo¬
quuta es quasi una exstultis mul ierib. Et rursũ consideratio
munerũ. cogitationis aspere impatientiã refrenet dicens. Si bo¬
na accepimus de manui dnĩ. mala quare ñ sustineamus : qͥs qͥs
aut̃ subigere uitia appetit. & ad ęt̾na int̾nȩ retͥbutionis cul¬
mina uere intentionis gressib tendit. quomagis uallari se
uitioꝵ bello undiq conspicit. eose uirtutũ armis robustius
accingit. & tantominus iacula metuit. quanto contra hȩc
bis uitia sub specie uirtutũ tegunt. & quasi blanda ad nos fa¬
cie ueniunt. s cuius aduersitatiᷤᷤ sint discussa sentiunt᷑. Un¬

Expanded text:
quippe est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec bis vitia sub specie virtutum tegunt, et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis sint, discussa sentiuntur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiunt. ñ immerito mulieres uocant᷑. Si bona accepimus¬
ȩt̾na tendimus: quid mirum si tẽporalia mala sufferamus.
hȩc aut̃ bona sollicite paulus inspexerat: quando illata ȩqua¬
nimit᷑ mala tolerabat dicens. Non sunt condigne. passiones
huius temporis: ad suꝑuenturam głam quȩ reuelabit᷑ in no¬
tionẽ foris intusq patiunt᷑. ñ solũ indĩ inuriis mininte exce¬
dunt: s neq contra ipsos aduersarios. contumeliosa uerba ia¬
culant᷑. Qd̃ dux bonoꝵ recte petrus admonet dicens. Nemo
ur̃m patiat᷑ quasi homicida. aut fur. aut maledicus. Male¬
dicus enĩ patit᷑: qui passionis suȩ tẽpore. in sui saltem inui¬
ria ꝑsequutoris effrenat᷑. S qr. redemptoris corpus sc̃ã nimi¬
rũ ȩccłia ita pondus doloꝵ portat. ut humilitatis modũ. per
uerba ñ transeat. recte. de. hoc dolente dicit᷑. In om̃ib his ñ¬

Expanded text:
deserviunt, non immerito mulieres vocantur. 41. Ad aedeserviunt, non immerito mulieres vocantur. 41. Ad aeaeterna tendimus, non mirum si temporalia sufferamus mala: haec autem bona sollicite inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in notionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod dux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dicitur: CAPUT XXII
Abbreviated transcription (Latin):
uulneris: e aliis ꝓferunt medicam̃ta sanitatis. Ualde. autem
minoris laboris e: aut docere. eũ nil toleras. aut tolerare eũ
nicħ doces. Unde scĩ uiri ad utraq se sollert᷑ extendunt:  eum tͥ¬
bulat ionibus fortasse. feriunt᷑. sic exteruis bella suscipiunt. ut
sollicite cogitent. ne ꝓximoꝵ interiora lacerentur.Sic sic uiri
fortes in atie assistunt: e illic̾ iaculis aduersantia pectora fe¬
riunt: hinc scuto post positos debiles tuent᷑. atq ita ut ubiq ue¬
locitate. circuns pectionis inuigilant. quatinus & ante se auda¬
ces confodiant. & post se trepidos a uulnere defendant. Qui¬
a gͥ scĩ uiri sic scuint foris aduersa tolerare ut intus etiã
nouerint ꝑuersa corrigere. dicit᷑ recte: Loquuta es quasi una
ex stultis mulieribus. Quia enĩ electis dicit᷑ uirilit᷑ agite &
confortet᷑ cor ur̃m. mentes carnalium quȩ fluxa dõ intentioe

Expanded text:
vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione
Abbreviated transcription (Latin):
tegere. fõris pugnas patit᷑: quia uerberibus scindit᷑. cathenis li¬
gat᷑. Intus metum tolerat. q passionẽ suam ñ sibi s discipuilis
obeẽ formidat. Unde & eisdẽ seribit dicens. Nemo moueatur in
tribulationibus istis: ipsi enim scitis qd̾ in hoc positi sumus. alio
quppe easus. in ꝓpͥa passione metuebat: ne dum ipsũ discipli
afflictũ ꝓfide uerberib agnoscerent. fideles se: ꝓfiteri recusa¬
rent. O iimensa caritatis uiscera. Despicit qd̾ ipse. patit᷑. se curi¬
rat nequid praue ꝑsuasionis discipuli in corde patiant᷑. In se con¬
tempnit uulnera corporis: & in aliis uulnera medet᷑ cordis.
habent quippe hoc iusti ꝓpͥum. ut in dolore. posit tribula¬
tionis suȩ curã ñ deserant᷑ utilitatis alienȩ: & cũdeͤ aduersa
patientes dolent: aliis necesaria docentes p̾uident: & qua si
ꝑeussi quidã magni medici egrotant. Ipsi tolerant scissuras

Expanded text:
tegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis litegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras
Abbreviated transcription (Latin):
mores. s numeret bella que extrinsecus tolerat dicens. serieuł
fluminũ. periculis latronũ. periculis ex genereiperiilis ex gen¬
tibus. periculis in ciuitate. periculis in solitudine. perieulis in
mari. periculis in falsis fr̃ibus. In hoc aut̃ bello quȩ contra ad¬
uersariũ spicula intorqueat. adiungat. In labore & erumna in
uigiliis multis. in fame & siti. in ieiuniis multis. infrigore.
x nuditate: s int̾ tot certamina dep̾hensus dicat. quanto ui¬
giliaꝵ munimine. etiã castra custodiat. Nam ꝓtinus adiungit.
Eret illa quȩ extrinsecus sunt instantia mea cottidiana sol¬
licit lido omĩum eecłiaꝵ. Eece in sȩbella fortit᷑ suscipit. de tu¬
endis se ꝓximis misericordit̾ impendit. Narrat mala quȩ pa¬
tit᷑: subiungit bona quȩ imꝑtit᷑. Pensemus gͦ euiꝰ laboris sit.
uno eodẽq tempore foris aduersa tolerare. intus. infirma.ꝓ¬

Expanded text:
mores. Enumerat bella, quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis mores. Enumerat bella, quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed intgiliarum munimine etiam castra custodiat, nam protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicat. Quid simplicit᷑ ȩt̾na appetis: & sub malis p̾sentib
equanimit᷑ ingemiscis.excedens ȩt̾na despice: e mala p̃sen
lib tolerant: quante. se. formã rectitudinis ostendant: dis¬
camꝰ ex uerbis uulnerati & incolumis sedentis. qͣuiait. Loquu¬
bello dep̾hensi. cũ u  eodẽq tempore alios ferientes atq ali¬
os suadentes ferunt. illis opponunt scutũ patientiȩ. istis ia¬
cula intorquent doctrinȩ. atq ad utrũq pugnandi modũ
mira uirtutis arte. se erigunt. quatinꝰ & ꝑuersa intus sapi¬
ent᷑ doceant. & foras fortit᷑ aduersa contẽpnant. Hos docen¬
tes corrigant: illos tolerantes p̾mant. Infurgentes namq
hostes paciendo despieuint: infirmantes uͦ ciuesceũ patiendo adsa¬
lutẽ reducunt. Illis resistunt. ne & alios subtrahant uistis me
troꝵ dĩ militẽ. contra utraq p̾liantẽzait. foris pugnes intus ti¬

Expanded text:
Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praeslibus tolerant, quantae se formam rectitudinis ostendant, discamus ex verbis vulnerati et incolumis, sedentis et erecbello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte electi virise erigunt, quatenus et interius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes corrigant, illos tolerantes premant. Insurgentes namque hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis mettrorum Dei militem contra utraque praeliantem. Ait: Foris pugnae, intus ti
Abbreviated transcription (Latin):
carnales in ȩccłia. aliquando metu. aliquando uͦ audatia su¬
adere ꝑuersa contendunt. Cumq ipsi uł pusillanimitate
uł elatione deficiunt. hȩc iustoꝵ cordibus infundere quasi ex
dilectione moliunt᷑. Carnalem uidelice mentẽ petrus ante. re¬
demptoris mortẽ. resurrectionẽq retinebat. carnali mente
saruiȩ filius duci suo dauid adiunctus inheserat: s tamen u¬
nus formidine. alt̾ elatione peccabat. Ille quippe magistri
mortẽ audiens dix̃. absit ate dñe ñ erit tͥ hoc. Hicuͦ iniuri¬
angłi apostate appellatione. censent᷑: qui blandis uerbis ad
illicita quasi diligentes trahunt. Ualde uͦ de teriores sunt:
qui huic culpȩ ñ foͬmidine. s elatione. succũbunt. Quoꝵ spe¬
cialit᷑ uxor beati iob figurã tenuit: quȩ marito suadere su¬
ꝑba temptauit dicens. Ad huc ꝑmanes in simplicitate tua:
benedic dõ & morere: Simplicitatẽ in marito redarguit. qd
transitura cuncta despiciens. puro corde sola ętͣna concupisc̃.

Expanded text:
carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injuriangeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
um. nequaquã potestates fummȩ mimmas disponerent.
nullom̃ hoc qd homini diceret angłs ab angło eognouisset.
Quia qd eunctoꝵ conditor omĩa ꝑ semetipsũ tenet. & tam̃
ad distinguendũ pulchre umuersitatis ordmnẽ. alia aliis dis¬
nu quo auctoriomĩum familtarius seruiunt. eo subiecta
regusior sũ regib gͥ dormiret.: ꝙ nimirũ iã eũ angłis homo
quiesceret. si psuasoris linguã sequi netuisset. Qui bene. eti
consules uocant᷑: qr spĩritali rei pliblice. consulunt. dũ nos
sibi ad regnti uingunt. Bene consules uocant᷑ q dũ ipsisnũ¬
siantib uoluntate conditoris agnoscimꝰ. in eis ꝓculdubio cõ¬
sultũ ab hac angustia nr̃ȩ tribulationis inuenimꝰ. d qr be

Expanded text:
um nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullomodo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset.Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis discipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjectaregunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum
Abbreviated transcription (Latin):
studia ꝑ intentionis hostiũ quasi ad amica corda ꝑmutamũs.
Hlec nos intribus uoluminib triplicit᷑ di̾seruisse sufficiat.
In ipso nãq huius oꝑis exordio uelut in molẽ nasciturȩ arbo¬
ris linguȩ radicẽ fiximus: ut expositionis ramos post modũ
ꝓ ut singula expetunt loca ꝓducam.. Explicit lib̃ .iii.

Expanded text:
studia per intentionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. studia per intentionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus. LIBER QUARTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
racit᷑ dolet: linguã contra nos uicia ñ habent. Nã cũ plena ui¬
ta rectitudinis quęrit᷑. suꝑuacua suggestio prauitatis obdura¬
t᷑ Sepe aut̾ si forte nos studio contra uitioꝵ incentiua strin¬
gimus. ipsa etiã uitia ad usũ uirtutis immutamꝰ. Nonnullos na¬
q ira possidet: s hanc dũ rationi subiciunt. in scĩ ⁊ eli mysteri¬
um uertunt. Nonnullos suꝑbia erigit: s dũ diuinȩ formidini
animũ inelinant. hanc ad defensionẽ iustitiȩ. in uoce libere
auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat.
s dum exercendis piis oꝑibus corpus subdunt. unde iniquita¬
tis stimulũ passi sunt. inde pietatis lucra mercant᷑. Unde &
bene isdẽ beatus iob. post multa certamina. hostiam ꝓ ami¬
cis immolat. Quos enĩ ꝑ contentionẽ diu hostes ꝑtulit. quan¬
doq ꝑ sacrificium ciues reddit: ꝙ dũ uiciosas quasq cogitatio¬
nes subigendo in uirtutibus uertimus. tẽptationũ aduersa

Expanded text:
raciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes subigendo in virtutes vertimus, tentationum adversa
Abbreviated transcription (Latin):
eit᷑. amice ad qd̾ uenisti. & diues qui minferni igne. exurit᷑. ab
dignum tam̃ ẽ ut anobis non exsua nequitia. s ex nr̃a benig¬
piciunt. in alto sunt sita quȩ cernunt: s tam̃ hanc in dolore
positam ñ cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipe¬
reiut possit ad ȩt̾nȩ remunerationis p̃mium purgata ꝑue¬
ribus positã ñ cognoscunt. Hoc nãq qd̾ in illa cernunt. in
suoꝵ cordium cognitione ñ relegunt. Cum gͦ hec & aduersita¬
tib ꝓficit. ipsi suo obstupori inherent. ꝙ ꝑ exꝑimentũ ig¬

Expanded text:
citur: Amice, ad quid venisti ? et dives, qui in inferni igne exuritur, ab citur: Amice, ad quid venisti ? et dives, qui in inferni igne exuritur, ab dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benigejus opera respiciunt, in alto sunt sita quae cernunt; sed tamen hanc in dolore positam non cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purgata perveribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum ig
Abbreviated transcription (Latin):
nis uerbis spetiem bene uiuentium sumunt. & ꝑ calorẽ loqua¬
citatis inse imaginẽ ostendunt decoris: ut eo ꝑ decorẽ linguȩ
ꝑuersa facile ꝑsuadeant. quo fȩditatẽ uite sensus callide oc¬
cultant. S neq ipsa locoꝵ nomina inordinata st̃ narratio¬
ne distincta. Prius enim thema. postinodũ sui. ac deinde na¬
ama ponit᷑ : qr prius illos inordinatꝰ calor accendit. nitor¬
deinde. loquacitatis erigit: & tc̃ demum decor hominib hy
do praua quȩdã contra eccłiam concordit᷑ sentuint: & in qui¬
bus aueritate discrepant. sibi infalsitate concordant. Om̃s¬
aut᷑ qui nos de ȩt̾nitate erudiunt. quid aliud faciunt. nisi
in peregrinationis nr̃e nos afflictione consolant᷑. heretici
aut᷑ qr scãm ȩccłiam sua docere desiderant. ad eam quasi con¬
solantes apꝓpinquant. Nec mirũ qd̃qr aduersantium for¬
mam expͥmunt amici nominant᷑ eũ ipsi quoq traditori di¬

Expanded text:
nis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquanis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inordinatdeinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus hypdo prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate concordant. autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori di
Abbreviated transcription (Latin):
pori frigoris. & rursum inquietudo immoderate curiositis.
imtẽperato concordat calori. Quia gͦ amplius quã debent ca¬
lorẽ sapientiȩ ꝑcipere appetunt. ab austro uenire. referunt᷑.
Ab hoc calore immoderate. sapientiȩ mentes fidelium. pauł
tẽperare curauerat. cũ dicebat. Non plus sapere quã oportet
sapere: s sapere ad sobrietatẽ. hinc ẽ qd̃ dauid uallẽ salinaꝵ
ꝑcutit: qr uidelicet redemptor ni. suȩ districtionis exami¬
ne. in his quȩ de illo praua sentiunt stultitiam immodera¬
ti saporis extinguit. Suĩ aut̃. dicit᷑ loquens. Calorẽ quippe. ñ
ut bene uiuant . s ut elate loquant᷑ habere desiderant. A
tema gͥ & sui idẽ a calore & loquacitate uenire. referuntur:
qr ꝑ hoc qd seripturaꝵ Etudiosos exhibent. solius uerbis loqua¬
citatis. ñ aut̃ uisceribus caritatis calent. Naama uͦ int̾p̃tatur
decor. Quia enim docti non eẽ s uideri appetunt: ex eruditio¬

Expanded text:
pori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, pori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. Atur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditio
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ ꝑuersa quoq actio. ex ipsa suoꝵ nominũ int̾ptatione col¬
ligit᷑. Dicunt᷑ enĩ. elifat. baldac. sofar. Sic̃ & suꝑus diximus. elifa
intp̃tatus dicit᷑ dĩ contemptꝰ. Hisienĩ dni contempnerent: ne¬
nouȩ uitȩ conuersationẽ neglegunt: & ex sola uetustate. e
qd intendunt. Sofar uͦ. speculã dissipans. H eenĩ qui in scã e¬
cłia siti sunt: redemptoris sui mẏsteria fide uera humilit᷑
contemplant᷑. S dum heretici cum falsis alligationibus ueni¬
unt. speculã dissipant : qr eoꝵ mentes quos ad se attrahunt.
ab intentione recte c̃. templationis inclinãt. bene. aut̃ loca¬
de quib uenuint congrua. hereticoꝵ actib describunt᷑. Dici¬
t᷑ enim. temanites. suites. naamatites. Tenia namq inter p̾ta¬
tur auster: sui loquens: naama decor. Austrũ aut̃ uentũ cali¬
dum eẽ quis nesci at: heretici gͥ qui ardentius appetunt saꝑe :
quasi plusquã necesse ẽ student.. calere. Desidia quippe tor¬

Expanded text:
ersa quoque actio ex ipsa suorum nominum interpretatione colligitur. Dicuntur enim, Eliphaz, Baldad, Sophar; et, sicut superius diximus, Eliphaz interpretatus dicitur, Dei contemptus. Nisi enim Deum contemnerent, nenovae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegationibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae contemplationis inclinant.  Vet. de quibus veniunt congrua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia ardentius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe tor
Abbreviated transcription (Latin):
pord inertia tidelum corda consideranta errordse semina spar¬
gere loeuendo ñ cessant cũ uͦ mentes benor uidemi abralsa¬
pere. Ad patriam reditum querere. de erumna huuis exili
Serenue dolere. circuspectione sollicrta lingud frenans. qr
uident qd contra corda dolentium incassum coo enitee bai¬
tius opmutescant: Ande & recte cũ diceretinemo logueat᷑

Expanded text:
porem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde et recte cum diceretur: Nemo loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
mala sua flendo considerant. quasi ante sestercora sese abi¬
ciendo coaceruant. ꝑcussus gͦ iob montẽ ñ petit. s insterqͥ¬
linio resedit: qr ad passionẽ redẽptor ueniens alta suꝑboꝵ

Expanded text:
mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjimala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passion
Abbreviated transcription (Latin):
o resedit: qr uidelicet redemptor humani generis ad carnem
ueniens. at testante paulo infirma mundi elegit. ut confun¬
deret fortia. An ñ quasi ruentib ȩdificiis insterquilinio
resedit. qui relictis uidȩis suꝑbientib in ea quã dudũ abie¬
cerat gentilitate requiescit: extra habitaculum repperit᷑
in uulnere: qui in eo qd̃ iudeam aduersantẽ ꝑtulit passionis
dolorẽ agente. ꝓpria despectus sensit. iohanne. attestante qͥ
ait. In ꝓpͥa uenit. & sui eum ñ receꝑunt. S qͦmͦ sedens in ster¬
quilinio conquiescat. hȩc eadẽ de semetipsa ueritas dicit.
ait enim. Gaudium erit in cęlo suꝑ uno peccatore peniten¬
tiam agente: quã supra nonaginta nouẽ ustis qui ñ indi¬
gent pęnitentia. edce dolens insterquilinio setłst. qui post
ꝑpetratas culpas libent̾ corda penitentium possidet. Annͣ
quasi quoddã sterquiliniũ sunt corda pęnitentũ: qui dum

Expanded text:
o residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem o residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens, attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despectus sensit; Joanne attestante, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ solent carnis peccata signari. Unde ꝑ psalmistã
dicit᷑. Lib̃a me de sanguinib ds̃ ds̃ salutis meȩ. Sanies itaq
putredo ẽ. sanguinis. Quid gͦ accipimus saniẽ.: nͥ peccata carni
ex longa uestutate peiora. uulms itaq in saniẽ uertit᷑: cũ
neglecta culpa usu deterius grauat᷑. Mediator. itaq dĩ ⁊ homi
niẽ testa rasit: qr peccatũ carne deleuit. Henit enim sic̃ scͥp¬
tum est in similitudinẽ carnis peccati. ut de peccato dãpna¬
ret peccatũ. dumq hostiobiecit. in innocentia carnis suȩ: ter¬
sit contagia carnis nr̃ȩ : & ex qua nos captiuos inimicus te¬
nuit. ꝑ illã nos lib̾os expiauit: qr quã nos instrum̃tũ feci¬
mus culpȩ. hȩc nobis ꝑ mediatorem uersa ẽ in arma iustitiȩ.
Testa gͦ sanies radit᷑. cũ carne culpa suꝑatur. bene autem
in ȩdificio quod se culmine in alta sustulit s in sterquilini¬

Expanded text:
Unde per Psalmistam Unde per Psalmistam dicitur: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Dei et hominiem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum carne culpa superatur. Bene autemin aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilini
Abbreviated transcription (Latin):
nit. qui ñ huius hostis aduersa sustinuit. Mlenbra aut̃ nr̃i re¬
demptoris extiterunt: om̃s etiã qui ab ipso mundi exordio. dũ
pie uiuunt. crudelia passisunt. An ñ huius menbrum abel se
ẽẽ ꝑhibuit : qui euis mortẽ de quo scriptũ ẽ. sic agnus coram
tondente. se obinutescet & ñ aperiet os suum. non solũ pla¬
cens in sacrificio. s etiam moriens tacendo signauit: ab ipso
itaq mundi exordio redemptoris nr̃i corpus expugnare. co¬
natus ẽ. Aplanta gͦ pedis usq ad uerticẽ uulnus intulit.: qui
a puris hominib inchoans usq ad ipsum caput ȩccłiȩ sȩuien¬
ta: &enĩ testa ex igne solidat᷑. Caro aut̃ dnĩ eo ex passione su¬
a robustior extitit. quo ꝑ infirmitatẽ moriens a morte si¬
ne infirmitate surrexit. Unde recte etiã ꝑ ꝓpħam dic̃. Exa
qui susceptȩ carnis infirmitatẽ passionis suȩ igue roborauit.
Quid uͦ ꝑ saniem. nisi peccatum debet intellegi: ꝑ carnẽ quippe

Expanded text:
nit, qui non hujus hostis adversa sustinuit. Membra autem nostri Redemptoris exstiterunt, etiam qui ab ipso mundi exordio, dum pie vivunt, crudelia passi 87 sunt. An non hujus membrum Abel se esse perhibuit, qui ejus mortem, de quo scriptum est, Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum , non solum placens in sacrificio, sed etiam moriens tacendo signavit? Ab ipso itaque mundi exordio Redemptoris nostri corpus expugnare conatus est. A planta ergo pedis usque ad verticem vulnus intulit, quia a puris hominibus inchoans, usque ad ipsum caput Ecclesiae saevienta? Etenim testa igne solidatur. Caro autem Domini eo ex passione sua robustior exstitit, quo per infirmitatem moriens, a morte sine infirmitate surrexit. Unde recte etiam per Prophetam diciqui susceptae carnis infirmitatem passionis suae igne roboravit. Quid vero per saniem, nisi peccatum, debet i
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a carus amamus. & sic̃ animã nos eos diligere. dicimꝰ. quib amo
signari. Et cum sathan ad feriendã redemptoris carne̾ ꝑmit¬
tit᷑. ab anima separat᷑: qr. cũ corpus eius ad passionẽ accipit. e¬
lectos eius a iure suȩ potestatis amittit. Cumq illuis caro
ꝑ crucẽ morit᷑: hoꝵ mens contra tẽptam̃ta solidat᷑. Dicat᷑ gͦ.
Sece in manu tua ẽ: uerumtam̃ animã illius serua. Ac si
aꝑte audiat. Licentiã contra eius corpus accipe: &. ab electis illiꝰ
quos apud se ante. secula p̾sciens possedit: ius prauȩ dñationis

Expanded text:
nostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amonostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amosignari. Et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur; quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a jure suae potestatis amittit; cumque illius caro per crucem moritur, horum mens contra tentamenta solidatur. Dicatur ergo: Ecce in manu tua est, verumtamen animam illius serva. Ac si erte audiat: Licentiam contra corpus ejus accipe, et ab electis illius, quos apud se ante saecula praesciens possidet, jus pravae dominationis
Abbreviated transcription (Latin):
nim sic̃ nos qui puri homines sumus. irruente sepe temptat
concucim᷑. ita redemptoris nr̃i anima tẽptationis ẽ necessita¬
te turbata. Hostis namq nr̃ & si in excelsum montẽ eum ꝑ¬
missus assumpsit. si daturũ se regna mundi ꝑhibuit. si qua¬
si in pane uertendos lapides ostendit. mentẽ. tam̃ mediato¬
ris dĩ & hominũ temptatione quassare ñ ualuit Sic enĩ dig¬
natꝰ est hȩc exterius cuncta susciꝑe: ut tam̃ eius mens inte¬
rius diuinitati suȩ inherens. inconcussa ꝑmaneret. Qui & si
quando turbatus sp̃u infremuisse dicit᷑. ipse diuinitus dispone¬
bat. quantũ ipse. humanitus turbaret᷑. immutabilit᷑ omĩb p̃si¬
dens. & semetipsum mutabilẽ in satisfactione infirmitatis os¬
tendens. Quietus gͦ in semet ipso manens disposuit. quicquid
ꝓ ostendenda humanitate. quã susceperat. etiã turbulentꝰ fe¬
cit. Quia uͦ cum recte diligimus. nil in rebus conditis anima

Expanded text:
n sicut nos, qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster etsi in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spbat, quantum ipse humanitus turbaretur: immutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate, quam susceperat, etiam turbulentus feQuia vero cum recte diligimus, nihil in rebus conditis anima
Abbreviated transcription (Latin):
reat dies in qua natꝰ sum: & nox in qua dictũ ẽ cceptꝰ ẽ homo.
Quasi dies quedam ẽ cum mundihuius ꝓsperitas arridet: s
dies iste in noctẽ desinit. quia sȩpe temporalis ꝓsꝑitas ad tribu¬
lationis tenebras ꝑlucit. Hunc ꝓsperitatis diem. ꝓpħa despe¬
xerat cũ dicebat. Diem hominis non concupiui tuscis. Hanc
tribulationis noctẽ postremo incarnationis sue tempore
passurum se dñs nunciabat.: cũ ꝑ psalmistã quasi ex p̃terito
diceret. Isq ad noctẽ increpuerunt me renes mei. Põtest
aut᷑ ꝑ diẽ peecati delectatio. ꝑ noctẽ. uͦ cęcitas mentis intel¬
legi: ꝑ quã se homo patit᷑. in culpȩ ꝑpetratione ꝓsterni. Op¬
re iustitiȩ int̾ueniente. destruat᷑. Optat etiam perire
nocte: ut qd̃ cȩcata mens etiam ꝑ consensũ ꝑpetrat. animad¬
uersione penitentiȩ ex tinguat. S querendum nobis est.

Expanded text:
reat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . reat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Tribulationis noctem postremo incarnationis suae tepassurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Opre justitiae interveniente, destruatur. Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
sensit. & dicat. Quia ñ conclusit ostia uentris qui portauit me.
nec abstulit mala ab ocłis meis. Nec moueat qd̃ ñ conclusisse. quȩ¬
rit᷑: quem aperuisse. paradysi ianuam destestat᷑. Non conclusit
enim dicit aꝑuit: & mala ñ abstulit irrogauit. Quasi aufer¬
ret enim si quiesceret: & quasi clauderet. si ab irruptione.
cessaret. Pensat namq de quo loquit᷑: & ꝑpendit qd prauo sp̃ui.
quasi lucra nobis dedisse. fuerat. si dampna ñ intulisset. Sic noᷤ
de latronibus loquim᷑: qr captis suis donant uitã. si ñ abstule
p̾̃sentis uitȩ recognoscimus. moraliter retractare:
humanum. quanta in rebus ꝓsꝑis fiducia subleuet᷑. uł quan¬
ta ex aduersis ꝑturbatione frangat᷑. ad illum quẽ habere in
paradyso potuit in commutabilitatis statum mente. recucur¬
rit: & mortalitatis lapsum ꝑ prospera & aduersa uariantẽ
quã despicabilẽ cerneret maledicendo declarauit dicens. Pe

Expanded text:
sensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, sensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non abstulepraesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare. humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, maled
Abbreviated transcription (Latin):
rari contempsit: dum quȩ hanc labefactari suoꝵ mortib ere¬
didit. ad quȩ fortia ꝑueniret ignorauit. S quia de infideli¬
b loquens iniqui capitis menbra inotuit: ad ipsum rursum
iniquoꝵ caput. uerba conuertit dicens: ꝙ ñ conelusit ostia
Qd̾ unicuiq homini uent᷑ ẽ matris: hoc untuerso humano
generi extitit habitatio illa sũma para dẏsi. Ex ipsa namq
ples humani generis uelut ex uentre ꝓdiit: & quasi ad m¬
crementa corporis. sic augm̃ta ꝓpaginis foras emanauit.
bi conceptio nr̃a coaluit: uͦ origo haminũ. homo pͥmus habita¬
uit. S huiꝰ uentris ostia serpens aperuit. qr ꝑsuasio calli¬
da in corde hominis manclatũ cȩleste. dissoluit. Hiuus uen¬
tris ostia serpens aperuit: qr munita suꝑnis monitis. clau
tiqui hostis obscura suggestior. humanis m̃tib intulit. dole¬
at hoc qd suggestioni callide. humana mens in sua deceptione. con¬

Expanded text:
rari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus crerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: CAPUT XII. d unicuique hominum venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namque proles humani generis velut ex ventre prodiit, et quasi ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis clausd est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione con
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ignorant. Qui enim uera luce. iustitiȩ clarisunt. pͥ¬
us a tenebris int̾ne intentionis ĩmitant᷑: ut obscuritatẽ. int
terrenȩ appetionis plene deserant. & corda sua ad suꝑnȩ. lu¬
cis desideria ꝑfecte conuertant: ne cum aliis apparent luci¬
di. sint sibimet obscuri. Arrogantes gͦ qr bonoꝵ facta conside¬
rant. corda ñ pensant: imitant᷑ unde. laudari foris ualeat̃t.
non unde intus ad iustitiȩ lum̃ surgant: & quasi ortum surgẽ¬
tis aurore uidere nesciunt. q intentionem religiose mentis
cȩcitatis dampna ꝑ uerba hȩc quasi exoptantis qualitate. ꝓ¬
pb̃are ut dicat. expectet lucẽ & non uideat. nec ortũ surgẽ¬
tis aurorȩ. Iudea quippe lucem expectauit s ñ uidit: qr. huma¬
ni generis redemptorem uenturũ quidẽ. ꝓpħando sustinuit
s uenientẽ minime. cognouit: & quos ad spẽ. aperuit m̃tis
oculos. ad p̃sentiam lucis clausit. Quȩ e surgentis aurore.
ortum non uidit. qr infirma illa scẽ ȩccłiȩ primordia uene¬

Expanded text:
itiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia vene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ soli tangunt qui hiuc ueracit᷑ humiles adiungunt᷑. Turba
gͥ p̃mit. qr multitudo carnalium quo intꝰ admittit᷑. grauius
tolerat᷑. Premit e ñ tangit. qr & importuna ẽ ꝑ p̃sentiã. & ab¬
sens ꝑ uitã. Nonnũquã eniꝰ prauis nos sermonibus: ñ nũquã uer
solis ꝑuersis morib insequunt᷑: suadent nãq aliquando quȩ
tenent. aliquando uͦ & si ñ su̾adent. p̾bere. tam̃ iniquitatis
exempla ñ cessant. Quigͥ ad mala nos uł uerbis uł exẽplis illi

Expanded text:
et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admittitur, gravius toleratur. Premit, et non tangit, quia et importuna est per praesentiam, et absens per vitam. Nonnunquam enim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadent, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos ve