comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuor horridus. sunil ⁊ lubrice caruis incentura
dissoluit. et ruentẽ aam quasi exaliqua rpe su¬
entat. Ideo ꝑ ꝑcor ut ad finem ꝓpositi onũ labore
tendam. sleaio post tergũ respiciens. loth inut
Respicore aut retrorsurt nuuil est aluud quiĩ eo
penitere qd ceperis ⁊ in ũdi rursus deũderiis obli¬
gari. Nolitr queso uirzuts tanqm̃ impossibile
rlotã pauere. nec pegrinũ uob̾ aut procul positũ
udeatur hoc studiũ qd̾ ex uro pendet arbitrio.
Huiꝰ operis homni s natura est. ⁊ hiuus¬
modi res est que utãm tantũ expectat uolũtatẽ.
Grecia scudia trãsmariua sectetur. ⁊ in alieno or
necessitas unmine. Ine iñ sec terrox cõstituta
suat regna celoꝵ. Uude ⁊ dñs aitc. Regnuui dei¬
itma uos est. Uirtꝰ que in uobis est. mente cautũ
requirit humanã. Cui enim dubiũ est. quin
naturalis amme puritas. si uulla fuit extͥnsecus

Expanded text:
or horridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitRespicere autem retrorsum nihil aliud est quam in eo poenitere quod coeperis, et mundanis rursus desideriis obligari. Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus operis homini inserta natura est, et ejusmodi res est, quae nostram tantummodo exspectat voluntatem. Graeci studia transmarina sectentur, et in alieno orbnecessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. Unde et DI; virtus quae in nobis est, mentem tantum requirit humanam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
Sui temꝑis ad suꝑurnturã głam q̃ uenelabit᷑
in nobis Nenio cũ despexerit inundũ ueliqu
se artur in genna. quia ouũs terra ad infi¬
intatem cõparata cebor breuis ac par uit est.
Si enxo nec uinuerso orbi reñtiantes dignũ
aliquid habitacłis possum cõ pensare celestib
uiuisqͥsq se consideret. ⁊ statin intelleget ꝑiuis
ingerib ⁊ pacictib uł modima auri portione
untẽpta. nec głari debere quasi magna duni¬
serit. nec tedere quasi ꝑua sit recepturus. Uo
mits centum iuteus oniurendas. ita enom
qui totuis orbus dãtũ reliuquit. centuplini
de meliorib puuis in sublum sede recipiet. Ad
lemur inuiti ut nui libro eninsten seriptum elb

Expanded text:
nturam gloriam quae revelabitur in nobis . Nemo, cum despexerit mundum, reliquisse se arbitretur ingentia, quia omnis terra, ad infinitatem comparata coelorum, brevis ac parva est. Si ergo nec universo orbi renuntiantes, dignum aliquid habitaculis possumus compensare coelestibus, se unusquisque consideret, et statim intelliget, parvis aruris et parietibus, vel modica auri portione contempta, nec gloriari se debere, quasi magna dimiserit; nec taedere, quasi 41 parva sit recepturus. Ut mas centum aureas conquirendas; ita etiam, qui totius orbis dominium dereliquit, centuplum de melioribus praemiis in sublimi sede recipiet. Ad lamur inviti, ut in libro Ecclesiastis scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
iociuiditatẽ illius sectabatur . illiꝰ lenitatem
illius ugiliss. alteriꝰ legendi emulabat᷑ n¬
istriã. Istũ ieiunantẽ. illũ humo quiescen
iutabatur. Alteriꝰ patientiã. alteriꝰ mansuen¬
duiẽ p̃dicabat. Oĩlm qͦ iuicariã erga sereti¬
nens oritatẽ. atq uuiuersis uirtutũ parnor
irrigatus. ad sedem ꝓpriam regrediebatur Ibi
secum uniu̾sa ꝑtractans. om̃ium inse bona iutre¬
lutur exprimere. ueq enĩ aduersus cornos ali¬
pndo in ouebatur. s ea tantũ flaminꝰ rregio
iro concresce bat in pectore. ne scd̾s cuiꝙͣ ĩ predicbs
operib inueniretur. Et hoc ita faciebat. ut cũ om̃s
uirtutes ueteninis eũ aggressus est fraudibus.
Et pͥuium quidem tumiptuns siemodo posset
Uirrecto eum instituto detrahere ĩmitebat ei
memoriam possessionũ sororis defrusionẽ no
uIIoris blandim̃ta. Postremo uirtutis atduũ
fine ⁊ iucriniũ ꝑuemiendi laborem. nec ñ corꝑis

Expanded text:
jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immimemoriam possessionum, sororis defensionem, gemissioris blandimenta, postremo virtutis arduum finem et maximum perveniendi laborem, necnon corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Et pͥuio quidem mnopiens etiã ipse m lons piui¬
lulum. aiulla remotionb manebat. E ide aũt
siquã iugilantẽ in hoc studio cõpererat. proce¬
deus querebat ut apis prudentissima. nec ad ha¬
bitacłm suũ aute remeabat. nisi cius quẽ cupie¬
bat. fruetur aspectib ⁊ sic tinmͥ muuere mellis
accepto abilut ad sust. Tali ibidem institutus
ex ordio. cuĩ per dies singłos ita animũ roboraret
ut nec opum paternaꝵ. nec suoꝵ menunisset
affurum om̃e etiam desideriũ ⁊ sollicitudinem
enga id quod ceperat excerceret. opalittur manib
suis scieus striptum esse. qui ot nẽ opatur nec inũ¬
ducet. Merce deni tam̃ oꝑis sui precio panis
excepto. egeius langiebatur. Drabat frequenter
quippe qui didicetut. qd̾ oporteret deũ iogare
studiũ cõmodabat. ut nichil ex eius aĩo laberet᷑
s uiu̾̃sa dm̃i p̃cepta custodiens memoriam
pro libris haberet. Sic suam uitã instituens.
ab unu̾sis srĩb puro diligebatur affectu. et

Expanded text:
Et primo quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermirum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Crebro deniq antoiiꝰ talem a seuisũ
digbolũ asserebat. qualem beatꝰ iob duo reue¬
lunte coguouerat Duili eus ic si spenes lucife¬
ri exore eius procedunt lampades incense. eͥnes
quoq iccudii sparguntur. ⁊ ex narib eiꝰ fumꝰ
ad iob dicens. Arbitratur erũ terrũ ut palcas.
enim̃tum uͭ lignũ putridũ. maria si terras.

Expanded text:
Crebro denique Antonius talem a se visum diabolum asserebat, qualem et beatus Job, Domino revelante, cognoverat . Oculi ejus ac si species Luciferi, ex ore ejus procedunt lampades incensae. Crines quoque incendiis sparguntur, et ex naribus ejus fumus ad Job dicens : Arbitratur enim ferrum ut paleas, aeramentum ut lignum putridum, maria ut terram,
Abbreviated transcription (Latin):
sexpectalur uidere certamẽ tuum. Nunc aut̃ quia
dimicando uiriliter ñ cessisti. auxiliabor cibi ⁊fa
aoui te m onũ oibe nourmnari. His auditis in
uadeus ad supradictũ senem. p̃cabatur ut ideserto
piter habitarent. Causante illo senile euũ. uei no¬
uitatem solus contendit ad montẽ ⁊ berenui adhuc
itioruachi  iguote. rupto metu uiam conatꝰ est pa¬
dere. S nec tunc cessauit in fatigabilis adu̾sarius
Nlam impedire eius ꝓpositum uolens. argenteñ
discũ iuitinere proiecit. Quo luso antoniꝰ calli¬
di artificis agnouit astuciã. stansq intrepidus
⁊ discũ torius intuens oculis. doli auctorem in fũ¬
basmate obiurgabat argenti. talia secũ reputãs
Unde hic in deserto discus: Auiũ it̾ est. Huc u illa
sunt uestigia cõmeantiũ. Lapsus de sarciua ꝓ
magnitudine latere non potuit. S ⁊ qui perdi¬
derat reuersus ob solitudinẽ locoꝵ in uenisset pro¬
fecto quod ruenit. Hoc artificiũ diabole tuũ

Expanded text:
 expectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exvadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole, tuum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tadie conaris obruero. ant credibile est trr̃e bo¬
nitatis magistrũ.⁊ faueie mag̃ optinus qui
mauime eos qui tius stelerib iuriliter repig¬
uat: sc d̾ni ipd̾ i riptũ est. quia ab honunatio
eso pietas perratori. iluis tam tecũdũ adina

Expanded text:
otidie conaris obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam dere, maxime eos qui tuis sceleribus viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est pietas peccatori . Quis tam secundum ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut singsis ita certantib. apłicum liceret pro¬
ferre sermonẽ. Non aut̃ ego .s grã dei que me¬
cum est. Ad postremũ cũ nec hoc argumento
destruere possec antoniũ draco teterrimus
qualis est. merita talis apparebat ⁊ uultu puer
horridus atii iuger. ad eius se genua prouol¬
uens humana uoce deflebat diceas. Multos
seduxi plurimos decepi: nuus aut ut a ceteris
sanctis itit ⁊ a cuo ss labore suꝑatus. Qu ẽ cum
iuterrogaret antonĩ quis nam esset qͥ talia
loqueretur ait. Ego sum forncatõnis amicus.
quot in bono opere consũmatis. ad sordes pristi¬
nas redire ꝑsuasrͤ Ego sum ꝓpter quẽ propha
lapsos iuncrepat dicons. Spu forncacois seduc
plautati. Ego sum q̃ui te ipsũ sepe temptaut.
⁊ semꝑ repulsus sum. Cum hoc xpi miles audiss
gras agens deo ⁊ largiori aduersus uumitũ
cnfortatus audatia ait. Multum ergo despis¬
calulis es: multũq contẽptus. slam ⁊̃ ob̾curi¬
tas tua ⁊ etas. in firmorr signa lunt rerura.

Expanded text:
est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem: Non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus,qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornicationis seductt supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptibilis es; nam et obscuritas tua et aetas infirmarum signa sunt rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
trie Nlami lũce ciari est. quin idusarii nrĩ cam ue¬
i umaaa orne unt sept. ut cau sari unlant ictirco
uos i non posse superari. quia clauso ostio ĩtirdire
colliccati obsorato introitu isdem negaret᷑ accessus
strcta penetrens. atq in omi ucent uolitet aere
manifestũ est ob eneruato eniorieele

Expanded text:
ius est quoniam adversarii nostri, cum nec humana carne sint septi, ut causari valeant, idcirco nos a se non posse superari, quia, clauso ostio interiore,colligati, observato introitu, iisdem negaretur accessus. obstructa penetrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem e
Abbreviated transcription (Latin):
liares speties issumunt. ut affitate uirttuim
oceus facilius uir into serant ⁊ in nocẽtes qͦsq
ꝓlpecies bonestatis elidant. ipossibile post ea durũ
deuuuans sublimi uoce deplorat ditens. Le qui
itat pximũ subu̾sione turbida. Huuis
enĩ exortãta. deptauatona sut itineris qd̾ ducit

Expanded text:
is species assumunt, ut affinitate virtutum nocentes, facilius virus interserant, et innocentes quosque per speciem honestatis elidant. Impossibile postea durumqudenuntians, sublimi voce dicebat: Vae qui potat proximum suum subversione turbida . Hujusmodi enim exhortamenta, depravatoria sunt itineris, quod ducit
Abbreviated transcription (Latin):
in quo se constituons nors hospes habitauit
Stutunq id eius ⁊duentũ ingens ruiba serp̃¬
tium quasi ꝑseaitionẽ passa profugit At ille
ob structo lapidib intonitu pmes mñstũ lxut
chebeis mos est secũ recondens. nam crebro per
anuũ incorrupti durare solent. nec nõ ⁊ erigu¬
inde procedens. nũꝗͣ aliquẽ suscipiens iutautũ
ut cũbis in anuũ ꝑ tectũ desuꝑ panes acciꝑet:
nullũ cũ deferentib haberet alloquiũ Muilus

Expanded text:
in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguinde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum defere
Abbreviated transcription (Latin):
thanasius ep̃s ad peregriuos
fre̾s Optuuũ frẽs iu istis certan
aut equate egopn monachos:¬
aut superare intentes uirtutis
iustancia. Et eñi apud uos iam plurima sunt
mouasteria monachoꝵ qͦ nomiẽ est celebre.
Ec hantuoluntutẽ utãm iuste quisq mirabit᷑
orantib ꝙ nobis optatũ tribuit deus esfectum
Qũ igitur ex egistis aure ut uolus scriberem
de conusatione benti autonii uolentibꝰ distere
quẽa diuodum oeperit qui ue fuerit aute sauctũ.
ꝓpolitum. qualem etiam habuerit term
uite. ⁊ Auera sint ea que de ipso fama disꝑsit
ut ad eius enuilationẽ atq exemplũ uos institu¬
ete possitis. magna cũ lecicia sustepa nr̃e carita¬
tis imꝑtu. Et mͥ enĩ ingens lucrum est atipuci¬
litus hoc ipsum qd̾ recordor anconii ⁊ uos cũ ad¬
iuiatõne audientes. scio ens ꝓpositum cupere
sectari. ꝑfecta est siquidem uir tutũ uia. into¬
nium scite quis fuerit Ergo ut breuiter dicam
⁊onũb que de eo referimtur. ⁊ sermo iactauui

Expanded text:
thanasius episcopus ad peregrinos tres. Optimum, fratres, iniistis certamen; aut aequari Aegypti monachaut superare nitentes virtutis instantia. Etenim apud vos jam plurima sunt monasteria; monachorum quoque nomen est celebre; et hanc voluntatem vestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive fuerit ante sanctum propositum, qualem etiam habuerit terminum vitae, et si vera sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atque utilitas hoc ipsum quod recordor Antonii , et vos cum admiratione audientes, scio ejus propositum cupere sectari: perfecta est siquidem ad virtutem via, Antonium scire quis fuerit. Ergo ut breviter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit
Abbreviated transcription (Latin):
tis teuebris indum lucis ad se influere Pes
aduentũ splendoris. nec demonũ aliquis appart
⁊ corporis dolor excĩp ͦ deletus est. Edificium quoq
qd̾ paulo ante disso lutũ fuerat iustauratum esb
Ilico p̾sentiam dñi intellexit antonius ⁊eximo
pectole trahens longa suspiria. Id uislo eni que es
⁊ppuruit loquebatur. ubi enas ihu lone ubi errs:¬

Expanded text:
tis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loquebatur, dicens: Ubi eras
Abbreviated transcription (Latin):
anobis expugnandꝰ est. Seuciat. sentiat. debet
scire quos prouocat ⁊dixit ⁊ ac hortants uocẽ.
audientiũ turba consensit. quia lu mimeras ht̃¬
diabolus artes nocenda. Sonitus gͥ repentinus
inconue. ita ut fũditus loco agitato ⁊ parienb
pare factis multipharia demonũ ex inde se tur
ba effunderet. Nam ⁊ bestiaꝵ ⁊ serpentiũ formas
inducentes ouinẽ protinꝰ locũ repleuerunt fir¬
tasiis. leonur traroꝵ. luporũ. aspidum. serpen
dere ue leus teurus mugitu ⁊ cornib nunaba
serpntis sibuũ ꝑsonabant. bapoꝵ inpatus inhia¬
bat. pardus discolori t̾gr. auetoris li callidita¬
ces uarimꝰ iudicabati Truois oĩi uultus et
uoces borrice dirus audit
tum uuhiem airius exprimerent. sensu tim̃
riũ ali ud ab reti sufficeret unus id prclana¬

Expanded text:
a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum replevere phantasiis 39 leonum, taurorum, luporum, aspidum, serpentdere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditutum vulnera carnis exprimerent, sensu tamenrium aliquid haberetis, sufficeret unus ad pra
Abbreviated transcription (Latin):
ia en trlis irruebat. ut uullus ambugeret qͥñ auto¬
nius contra diabolũ dimcaret. Iam ⁊ ille cogita¬
tioues sordidas con abatur in serere ⁊ hic eas orotu
sub mo rebat assiduo. Iue tralla bat sensus natu¬
nali carius ardore: hic fide ac ieuiniis corpus omẽ
uallabat. Ille per noctes in pulcre mulieris uerte¬
batur ornatũ. uulla omutens figĩta lascuue. hic
ultrices gehenue flãmas ⁊ dolorem u̾nus recor¬
dans. ingestesiei ubidini opponebat. Ille lubricũ¬
considerans. illesã animi puritatẽ ꝑ temptam̾ta
seruabat. Ista aut̃ onua ad confusiont̃ di aboli
fiebant. Qui enĩ simulẽ se deo fier existumabat.
mĩc ab adolestente ut misertunꝰ uiuce bat᷑. Et
tione głabatur. ab honune carnem gestante

Expanded text:
in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiliis et jejuniis corpus omne vallabat. Ille per noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricconsiderans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et viebat, ab homine, qui carne
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. nec infantiũ lascuuts. nec puerorli
ueglegentia sectabatur s tantũ ea q̃ legelaut
Auscultans utilitatẽ ꝑteceptoꝵ ad uite insunto em
serualat. Non suis ut solet illa etas pro uariis
⁊delicatũ cibis unqui ndio fuit. nõ esce mol¬
liores bladim̃ta sectatꝰ est. His solum q̃ dabmmm
aut̃ parentũ annoꝵ circiter decem ⁊ octo seu iu¬
⁊ cũ sorore ad modũ ꝑuula derelictꝰ eso.
onius ⁊ sororis honestã curã gerebat.
Nec dummi enim sex fluxerant mẽses. quibꝰ post
reconrdabatur q nom et apłi omib spixts soruri

Expanded text:
eniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus eautem parentum, annorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et omus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus recordabatur quomodo et apostoli, omnibus spreti
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aut antonii cont diabo lũ fuit pͥma iucta¬
riã. unmo uirtus in antouio saluatoris. qui
percatũ in carne coudẽpnauit. ut iustificatio
legis in nobis om pleretur. qui non scd̾m
in automo securitatẽ dedit uuꝰ truupbus.
nec diabolo semel fincte defeçere uires. Nan ⁊
ilte ut leo rugiers querebat ssditũ per quem
posset irrũpere. ⁊ ille scripturaꝵ doctus elo quio¬

Expanded text:
ec autem Antonii contra diabolum fuit prima victoria, imo virtus in Antonio Salvatoris: qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, quue Antonio securitatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloqui
Abbreviated transcription (Latin):
Tcongtua digna q eanti nomitus relatio
copleatur. Dispone ban ituq past lectoem litetste
uraru aliquos adme monachos intutare ⁊ inu¬
rune eos qui id eum crebro uenire cõsueuerati
ut pleni abquid iddiscens. inuuera nob maiora¬

Expanded text:
congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut plenius aliquid addiscens, mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem panꝑib tribuit. Neq se uersari pessus est
donii. s sorore fidelib ac nons iungirab comiñ¬
data. ut ad earũ nutriretur exeiplũ. ase am
om̃ĩb sełi inucłis lib̾ asꝑum atq a diũ ar ripuit
uistitutũ Nadũ aut̃ tum crebra etant iegi pto

Expanded text:
 distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebr
Abbreviated transcription (Latin):
uenũ corpora roborari. si olci essent lenitate mo¬
litĩ opoitere etontiario asperos carm lulores im¬
perari. scd̃m apłi preceptũ dicentis Quando
infirmor. tunc fortior sum. Asserebat q sensuĩ
auuu sie posse reui iuiscere. si corporis fuisset
ipecus fatigatus. Unde nec tempor longi¬
tudine laboꝵ merita pensabat. s amore et
famulatu spontaneo semꝑ tamꝙͣ in prinapiis
coustitutus ad ptospectum diuiui metus deside¬
rium contitabat. nouisq cupiens augece p̾te¬
rita supͣ memorati doctoris sermonũ recorda¬
batur qui cnt. Preterita obliuscens ⁊ in sutu¬
iplum Et disserebat cur bodie esset apposicum
quia nõ cõputabet helias pceteritum tempus.
s tauꝙ̃ cotidie incertamine consututus talẽ
se prebers cupiebat. qualem stiebat dignura
dei esse conspectib. Purum corde ⁊ para tura.
exemplũ capere. ⁊ ad illud spectaculũ uitã suã
debere componere ad sepulcra haud louge
a uilla constituta secessie. uni ex coguatis mã¬

Expanded text:
venum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores imperari, secundum Apostoli praeceptum, dicentis: Quando infirmor, tunc fortior sum . Asserebatque sensum animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: Praeterita obliviscens, et in futuipsum ; et disserebat cur hodie esset appositum, quia non computabat Elias praeteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus, talem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum xemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis man
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ep̃atum nõ oͥpetit. qui ñ ꝑhũt boni
operis miisteriũ: s honoris gloriam
q̃rit Sacrum quispe officiũ ũ solũ dilgit
omĩno sed nescit. qui ad culiũ regininus
auhelans. in occulra meditatõe cogita¬
ti onis cctõꝵ sub lect ione pascuur: la ude
prop̾a letatur. ad honorem cor eleuitt. re¬
rimi affluentiũ łabundantia exultat.
Mundi gͥ lucrũ q̃ ritur sub eiꝰ honoris
specie. quo mũdi lucra destru debuerunt.
Cũq mens humilitatis culien arripere
ad elationem cogitat. qd̾ foris appent intꝰ¬

Expanded text:
quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognitionis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Lando qd̾ queritis s prius di̾cite qd̾
q̃ratis. ne dũ uosinet ipõs meteri neglegitis tã¬
to fedior urã rep̃hensĩbilitas appareat. quanto
⁊̃ cunctis c̃ spici in houoris arce festinatis. Mag¬
nus enũ regendi artifex fauorib impellit
terrorib ixtͣhit : ut auditores suos ⁊ desc̾pto
irtx p̃h ensibilitaos culimine restringat a super¬
bia. ⁊ officiũ laudando qd̾ queritur: cõponat

Expanded text:
tis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat
Abbreviated transcription (Latin):
dinen. ireurentes exritabant eũ. Ille u̾o sicut
p̃ceptum sibi suerat respondebat ei dicẽs Ego
qnͣdo uolo singo. uos aut̃ nõ audio Et ilłi
dixrrut ei m alus senex ille frilsator seduxit
t̾e. ad quẽ uenit frater uolens mnutuare petu¬
uiam. Et cum haberet mentitꝰ est dicens se nõ
babere. ⁊ nõ dedit ei. Ee hoc ergo cognosce quia
fulsator est. Surgens ergo diluculo frat̾ uenit
ad senẽ ⁊̃ nũcieant᷑ ei ber i psa. S enex uero dixit
Uerum est quia habe uam. ⁊ quia uenit frat̾
querens inutnate ⁊ non deda ei S sciebam qr
sidarem ei dapnũ anime ip̃ius faciebam. Cogi¬
taui ergo unũ mandatũ preterire. quã preua¬
ricate derem ex quib ad tͥliulatõem potuissemiꝰ
uenire. pro illo si a me pecuniã a ccepisser T̃u qũt
demones qui te seducere uolunt nõ audias. Et
multũ cõ fortatus de uerlus senis abuit ad cełse¬

Expanded text:
t praeceptum sibi fuerat, respondebat eis, dicens: Ego quando volo surgo, vos autem non audio. Et illi dicunt ei: Malus senex ille falsator seduxit te, ad quem venit frater volens mutuare pecuniam; et cum haberet, mentitus est ei, dicens se non habere, et non dedit ei; ex hoc ergo cognosce quia falsator est. Surgens ergo frater diluculo venit ad senem, et nuntiavit ei haec ipsa. Senex vero dixit ei: Verum est quia habebam, et quia venit frater volens mutuare, et non dedi ei, sed sciebam quia si darem ei, damnum animae ipsius faciebam. Cogitavi ergo unum mandatum praeterire, quam praevaricari decem, ex quibus ad tribulationem potuissemus venire pro illo, si a me pecuniam accepisset. Tu autem daemones, qui te seducere volunt, ne audias. Et multum confortatus de verbis senis, abiit ad ce
Abbreviated transcription (Latin):
caritate reuera cõuertunt᷑ ad dcum Pose aliqͤt
aut̃ annos contigit abbatem memoratum ad
illũ senẽ applicare. qui ei desperationẽ feterat.
⁊ narrauit eusta ⁊ dixit. Etce ille finiter qui
de responso feio tuo se desperauenit ⁊ ad scłm
redienit. uelut stella splendida est in medio
frm̃. Pec qut̃ ideo retuli. lt sciamus quale pe¬
riculũ est qnͣdo aliquis siue cogitationiᷤᷤ sussine
actuũ aliquod peccatĩ ĩdicat his qui discer¬
Rater sedebat in cella sia qurescens et¬
uolebant demones seducere eũ sub spesie
angłor ẜxcitabant eũ ut iret adcollectam
tlumen ostendebant ei Ille aut̃ uenit ad qũẽ¬
dami senẽ ⁊ dixit ei. abba ueniunt angeli cum
lumine ⁊extitant me ad collectã ⁊ dicit ei
senex sion suidias eos fili. qm̃ demones sunt
e qnͣdo ueniuut excitare te die. Ego qnͣdo
uolo surgo. nos enit nõ audio sasꝑiciens aũt
st ẜceptũ senis reuersus est ad cellã. sua. Et

Expanded text:
charitate revera convertuntur ad Deum. Post aliquot charitate revera convertuntur ad Deum. Post aliquot autem annos contigit abbatem memoratum ad illum senem applicari, qui ei desperationem fecerat, et narravit ei ista, et dixit: Ecce frater ille, qui de responso tuo desperaverat, et ad saeculum redierat, velut stella splendida est in medio fratrum. Haec autem ideo retuli, ut sciamus quale periculum est quando aliquis sive cogitationis, sive actuum aliquid peccati indicat his qui discretrater sedebat in cella sua quiescens, etvolebant daemones seducere eum sub specie angelorum, et excitabant eum ut iret ad collectam, et lumen ostendebant ei: ille autem venit ad quemdam senem, et dixit ei, Abba, veniunt angeli cum lumine, et excitant me ad collectam. Et dicit ei senex: Non audias eos, fili, quoniam daemones sunt; et quando veniunt excitare te, dic: Ego quando volo surgo, vos autem non audio. Accipiens autem praeceptum senis, reversus est ad cella
Abbreviated transcription (Latin):
lepsus in graui peciato ⁊ cõ punctus ad pe¬
intenciẽ abiit in dicare hoc seui cuidam. ⁊ non
dxxit ei quod feccrat. s quasi interrogauit di¬
cens. Si alicui ascendar cogitatio talis habet
salutem: Ille uero quia nescrebat discretõnem
respondit ei. ꝑdidisti animã tuam. Hoc audiens
frater dixit. Ergo si perii uado ad stłm. ꝑgens aũt
ille deliberauit ire ⁊ indicare cogitatõnes suas
⁊ibbati siluano. Erat hic s il uanus magnus dis¬
cretor. Ueuiens ergo ad eum frat̃ non dixit ei.
qd̾ fecerat. s iterũ eo modo quo ⁊̃ prius seni illi
dixerat. hoc est si ascenderunt alicuitales cogita¬
tiones habet salutem: Utperiens aut̃ siluanꝰ os
suũ cepit de scripturis dicere ei. Non omino iuda
animo sumpta spe idicauit ᷑ etiam actũ suil aludi¬
ens̃ aut̃ abbas siluanꝰ qd̾ egerat timqui bonꝰ medicꝰ
posuit cataplasma anime eus de diuiius scriptu¬
ris asssipcaui dicendo esse penitentenciã his qriu ꝑ

Expanded text:
lapsus in gravi peccato, et compunctus ad pitentiam, abiit indicare haec seni cuidam, et non dixit ei quod fecerat, sed quasi interrogavit, dicens: Si alicui ascendat cogitatio talis, habet salutem? Ille vero, quia nesciebat discretionem, respondit ei: Perdidisti animam tuam. Hoc audiens frater, dixit: Ergo si perii, vado ad saeculum. Pergens autem ille, deliberavit ire et indicare cogitationes suas abbati Silvano, erat enim hic Silvanus magnus discretor. Veniens ergo ad eum frater, non dixit ei quod fecerat, sed iterum eo modo quo et prius seni illi dixerat; hoc est, Si ascenderint alicui tales cogitationes, habet salutem? Aperiens autem abbas Silvanus os suum, coepit de Scripturis dicere ei: Non omnino judianimo, sumpta spe, indicavit etiam ei actum suum. Audiens autem abbas Silvanus quod egerat, tanquam bonus medicus posuit cataplasma animae ejus de divinis Scripturis assumptum, dicendo esse poenitentiam his qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
augelos uderũt s dicere aliquid nullomodo
potuerũt. alii omĩno nichil uidert̃. s om̃s
qui aderant ita uehemĩtissimꝰ timor ꝑculit ut
nullus egrediente illa scã aiuima illic sture
potiusset. Et hii engo qui iudenant ⁊ hii qui
omino nichil uiderant. uuo om̃s enam ti¬
more ꝑcussi externti fugerũt. ut palam da¬
retur intelligi que ⁊ qnͣta ius esset q̃ illam
egredientẽ auiuiã suscipe ret. cuuis eigressum
uemo mortaliũ ferre potuisset.
ed iuter hec sciendũ est quia aliqiuãdo
elmme meritũ nõ in ipso suo egressu
ostenditur. Post mortem uero cercuis
declanitur ⁊ oude ⁊ sc̃ĩ martires ab ĩsidelib
crudela multa perpessi sunt qui tamen ut pre¬
dixnuiꝰ ad ossa sua mortua signis tottidie

Expanded text:
angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, ut palam daretur intelligi quae et quanta vis esset quae illam egredientem animam susciperet, cujus egressum nemo mortalium ferre potuisset.Sed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
tis antiqui hostis stumilis instigatꝰ eandem
mense uressẽ igne supposito ita ut erat in
area succendit. Quod factũ dumi alter aspi¬
ceret ad emndem dei famulũ tucurrit ⁊ nun¬
ciauit. Quod postqmͣ indicauit adiuuxit
dicens. DUe uepater stephaue quid t̃ contigit:
Cui statim uultu ac uiente platida ille respõ dit.
Ue illi contigit qui hoc fecit Nam mͥ quid
contigit: In quibꝰ eius uerbis ostenditur in
quo uartutis culimine sedebat. qui unũ quod
in sumptũ mundi habuerat. tam secura m̃te¬
ꝑdebat. magisq illi dolebat. qui pecatũ cõmi¬
denit ꝙͣsibi qui petrati dampna tolerabat. Nt
pensalut quid ipse exterius s culpe reus quã¬
tum ꝑdebat uitus. Hunc itaq cũ dies mortis
egredi de corpore urgeret. cõuenerut multi
ut tran scẽ amimie de hoc mundo recedẽti suaꝰ
animas cõmendarent. Cũqr lecto illiꝰ hii qui
cõuenenaut om̃s assisterent alii ingredientes

Expanded text:
tis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem tis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes
Abbreviated transcription (Latin):
deus ostenderes. pro quo reatu calibus fuisset
lurt corrigere hoc morientẽ ꝑmsit iterare.
ut qui diu diuiuitans pacientiã blasphemaret
qui ꝑuuli filii auimã neglegens. nõ ꝑuulum
pecratorem gehenne ignib nutrisset. S inte¬
rim hoc triste interpouentes ad ea que uarta¬
re ceperam leta redeamus.
redicto ⁊̃ enim probo alliisq religiosis¬
uris narrantib agnoui ea que indicare
audientib de uenerabili patre stephano mo
meliis engelii curani. Enit ⁊ enm uir situt
idem probus ⁊ multi ałii testantur. nichil in
hoc mũdo possidens. nichil querens solam cũ
deo pauꝑtatem diligens. iuter aduersa semꝑ
paciennam amplecteus. conientꝰ secularium
fugiens uatari semper orationi cõcupiscẽs
Dequo unũ uirtutis bonũ refero. ut ex hoc
lino uelleant eius multa pensari. Is nami
cum quodami die messe quam fua maniꝰ erue¬
int decisam ad arram deduxisset. nichilq e
liud cum discipulis sius ad tocius arm scipẽ

Expanded text:
Deus ostenderet pro quo reatu talibus fuisset  holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamus.edicto etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipen
Abbreviated transcription (Latin):
se rxistimans suꝑ aquam tucurrit. Eum per ca¬
pillos tenuit rapido quoq cursu rediit. Qui mox
uit terrã tetigit ad se reuersus post terga respex̃.
⁊ quia suꝑ aquas cucurrisset agͥnouit et quod
p̾sumere non potuisset lit fieret. uratꝰ extre¬
niuit̾ factũ. Reu̾sus ad patrem rem gestas̃
retulit: Uir aũt uenerabłis benedictus hoc
At contra maurus pto solo eius imꝑio factum

Expanded text:
ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per caire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc e coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum
Abbreviated transcription (Latin):
briũ ⁊ urisit in lacur. ⁊ mox ferrum de ꝓfundo
rediit atq manubriũ intrauit. Qui statĩ ferra¬
mentũ gotho reddidit diceus. Etor labora ⁊ no¬
uadam uero die idem uenerabilis bene¬
dictus in celła consisteret ꝑredictꝰ placidꝰ
puer sc̃iuiri monachus ad hauriendã de lacu a¬
quam egressus est. Qui ues qd̾ tenuerat ĩ ariimͣ
in caute submittens. ip̃se quoq cadendo sequutꝰ
est. Quem mox unda rpuit. ⁊ pene in uniꝰ sagis¬
te cursum aterra introrsus traxit. Uir autẽ dei
nitra cellam posit̾ hoc protiuꝰ agnouit ⁊ mau¬
rũ festine uocauit dicens. Itater maure curte
quia puer ille qui ad hauriendã aquã ꝑrexerat
i lacum cecidit. iamq eũ longiꝰ unda t̾rahit.
Nes mira ⁊ post petrũ apłm uusitata. E eue¬
dictõne ⁊ enũ postulata atq ꝑcepta ad patͥs sui
impiũ concitꝰ prexit. maurus atq usq ad eum
locũm quo ab unta ducebatur puer. ꝑ terram ire

Expanded text:
brium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo brium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et nouadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se
Abbreviated transcription (Latin):
dantem uauenerunt. Cumq in ea concauũ locũ
fecissent. stat in aqua repletus est. que tã sufficiẽ¬
ter emanauit. ut nũc uiq ub̾tun defluat atq
ab ilło inoutis catumine usi adĩfcriora diri uct᷑.¬
gothiis quidam pauꝑ spũ ad cõuersionem
uenit̃. quẽ uir diũ bñdictus libentissime suscxpit.
Qadã uero die ei dare ferramentsi iussit. qd ad
falcis sumilitudinẽ falrastrũ appellauit. ut de lo¬
co quodã uepres ab saderet. quatiuꝰ illic fieri ortus
deberet. Locis eutẽ ipse quẽ mũdandũ gothus sus¬
densitarem uepͥum totius iurtutis ad iusu succi¬
deret fertũ de manubrio ꝓsiliens i lacũ cendit.
ubi salitet tanta erat aiiuarũ prosunditas. ut
spes requirenda ferramentũ uulla esset.: Itaq fey¬
currit gothus. dampnũ qd̾ fecenit nunciauit.
⁊ reatus sui eꝑot penitentiam. Quod maurus
quoq monacħ mox benedicto dei famulo cura¬
nit̃ udicare. Dir gͥ diũ benedictus hec audies
accessit ad lacum. Tulit de maru gothi manu¬

Expanded text:
dantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetthus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susdensitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque fercurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manu
Abbreviated transcription (Latin):
ceptꝰ est. Naui dicebat. Ego cũ ex aqus tͣheret
uie̾ ex aquis educere considembã. Petrus
agna sunt ualde que uarras. ⁊ ad multoꝵ
edificatõem profutura. Ego boui uiri nura

Expanded text:
eptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri mira
Abbreviated transcription (Latin):
N ualerie namii promncia res hec est
gesta quã uerro. iͥq beate memorie ab¬
laus mei ualentõnis pelatõne cognita.
Ibi enĩ quidã uenerabilis sacer dos erat. qui
cua cłicis sius udeilsudibus. bonis q ope¬
ribus intentꝰ scẽ cõuersatõnis uitam duce¬
bat. Supuensente autẽ uocatõnis die de
sunctus est. atq ante eccllã sepultus. Cidẽ
uero ecclie caule iiherebant ouiũ atq il¬

Expanded text:
eria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caul
Abbreviated transcription (Latin):
uer an offerret. S culpe reus cicuis indica¬
uit penau. Mirati om̃s quia ingrestͦ su
uiri merito a predam suam scabat ligat
Qui se pro eo ꝓtinus in oratõ nem decertͥ¬
siusq pretibus ux obtinere ualuerũt ut qͥ
res eoꝵ uenerat rapere. sultun uacuus exire
uiereretur. Itaq sur qui dui stetent. cũ preda
mꝑturs qnͣdoq exiit uacuus 2lib̾. petrus
Appare᷑ qnͣte sint super nos dulce dines omĩ¬

Expanded text:
e reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunsuisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Appare
Abbreviated transcription (Latin):
oues tendentib puius erit. Nudam qutem
noche cũ cłius ĩtra eccłiam ꝑsallentibrs
sur uenisset ut iugressus caulas furtum
fateret. ueruecẽ tulit ⁊ concitꝰ exiit. Cñ uͣ
ꝑuenisset ad locũ ubi uir dũ sepultꝰ erat.
repente hesit. gressũ mouere nõ potut Uer¬
uec̃e quidem decollo depsuit. cũq dimi̾e
uoluit. s manũ laxare non ualut. Cepit
igit᷑ stare muser cũ preda sua reus ⁊ lutat᷑
uolebat ueruecẽ dinuitere uec ualebaat. ue¬
lebat egredi cũ ueruece nec poterat. Miro

Expanded text:
es tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Cũq eos uenerabilis pater cõtristatos
cerueret. eoꝵ pusillaminitatẽ studiit modesta
in crepatõne corrigere ⁊ rursũ ꝓmissione sub¬
leuatre dicens. Qua re de panis inopia uest̾
animꝰ contristat᷑: Hodie quidẽ muiꝰ est s die
crastina habundant᷑ habebitis. Sequenti
aũt̃ die ducenti farine modii ante fores celle
in saccis inuenti sunt: quos omp̃c deus qͥb
deferentibꝰ transmisisset nuncusq manet n¬
cognitũ. Quod cũ frẽs cernerent dũo gratias
referentes. didicert̃ iam de habundãcia nec
in egestate dubitare. Pecrus
ic queso te. nũquid nã tredendũ est huic

Expanded text:
sent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos sent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. ic, quaeso te: nunquid non credendum est huic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenerabilis pater uesꝑtina iã pra
corporis abuienta ꝑciperet. eius monachus
qui cuiꝰdam defensoris filius fuerat. ei aute
msam lucernã tenebat. Cũq uir dei ederet.
ipse autẽ cũ lucerne innusterio astaret. cepit
⁊ per cogitatõen ditere Quis est bic cui
naducãti assisto. luceruã teneo. seruiciũ
hoc quod loqueris : Signa cor tuũ. Binitisip
sturim fr̃ibꝰ precepit ei lucernã de manibꝰ tolli.
ipsũ uero uissit amiusterio recedere. ⁊ sibi hx¬
ra eadẽ quietũ sedere. Qui requisitꝰ a frĩb qͥd
hũ buerit in corde.ꝑ ordiuẽ uarmuit. quanto
suꝑbie spũ iutunuerat. ⁊ que contͣ uirũ dei
uerba ꝑ cogitationẽ tacitus dicxbat. Tunc liqͥ¬
do onũb patuit qd̾ uenerabilẽ bñdictũ latere
uil posset. in cuiꝰ ai
a sonuissent.
lio gͥ tempore in cadem campanit regi¬
one fames ncubuerat. magnaq om̃s
uero pene om̃s consup̃ti fuerant. ut nõ plusꝙͣ
quĩq adrefectõius horam frĩb inueuri pos¬

Expanded text:
dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepitet per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium  quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus a sonuissent.quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnevero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuis
Abbreviated transcription (Latin):
inpuit se procul dubio sub se reliquit. pet us
P latet quod dicis.S queso respondras
si deserere frẽs debuit quos semel sustepit:
ibi adunati equanimit̾ portandi st̾ mali

Expanded text:
puit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali