comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siderat: necesse est ut sine murmurationibꝰ instante scło uuuat.
anto in scło quisq de p̾seuti muriuurat oꝑatione: quanto anplius
desꝑat laboris sui et̃nã reciꝑe recributionẽ Nã qui de spe retri¬
butionis nõ dubitat: in oꝑib duris positus cuntra eruditorẽ
suũ mimine murinurat. Filiꝰ enĩ qui erudit᷑ a patre ut ec̾nã
accipiat heredicatẽ murinurare nõ debet s potius de pacris
erudi cione gaudere. Puersa mens quãdo ꝑ merepationẽ corripit᷑
aut ꝑ predicationis dulcedinẽ bona sua det̾ de correctione sic
deterior & inde in murmurationis iniquitate succendit᷑ unde
debuit abiniquitate conpesei. Quisqͥs ꝓpeccato. ꝑtucit̾ nisi mur¬
niurando renitat̾ eo ipso iã uistuis ẽẽ in choat quo ferientis
iusticiã ñ acusat. Hinc & apłs ait. Neq mur muraueritis. sic̃
quida eoꝵ murmurauerunt & a serpentib ꝑierunt Harrat
quippe liber numerus quia ꝑcussus inheremo popłi isrł itineriꝰ

Expanded text:
ationibus in instanti saeculo vivat. Tanto enim magis quisque de praesenti murmurat operatione, quanto amphus desperat laboris sui aeternam recipere retributionem. Nam qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim qui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murmurare non debet, sed potius de patris eruditione gaudere. Perversa mens quando per increpationem corripitur, aut per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum quod pertaesus in eremo populus Israel itineris
Abbreviated transcription (Latin):
ae nõ cõmisceamini cũ illo ut confundat᷑. Et nolite quasi
inimicũ existimare illũ: s corripite ut frẽm. Acsi diceret.
q diu obediens p̃ ceptis consentiat apłicis: ⁊ sic abutrisq a nobu
uidelicet ia uobis consusus : tande aliꝙͣdo restpicat ⁊emẽdatꝰ
pcepcis nr̃is obediat. Aꝑcuĩ hoo inloco apłs dat indiciũ: ut eũ
excumunicato. nec in actu. nec in consilio nec in aliquo cõmis¬
eeat᷑ cõsortio. In tino enĩ eodẽq homine: ⁊ fr̃nitatẽ simul dili¬
gere de iucia postumꝰ odire. Aliud est enĩ qd fr̃ est: aliud qđ ui¬
ciosus homo est. Diligamꝰ ergo in eo fr̃nitatẽ nram nodio suã¬

Expanded text:
 commisceamini cum illo, ut confundatur: et nolite quasi inimicum existimare illum, sed corripite, ut fratrem . Ac si diceret: donec obediens praeceptis consentiat apostolicis; et sic ab utrisque, a nobis videlicet et a vobis confusus, tandem aliquando resipiscat, et emendatus praeceptis nostris obediat. Apertum hoc in loco Apostolus dat indicium, ut cum excommunicato nec in actu, nec in consilio, nec in aliquo commisceamur consortio. In uno eodemque homine et fraternitatem simul diligere et vitia possumus odisse. Aliud enim est quod frater est, aliud quod vitiosus est homo. Diligamus ergo in eo fraternitatem nos
Abbreviated transcription (Latin):
& neglegentie tenebras repellit. hinc i alibi idẽ apłs aic. Siue
uigilemus siue dormiamꝰ: sintul cũ xp̃o uiuamꝰ. Idẽ siue uigi¬
lemus adcustodiã nr̃e salutis siue dormiamꝰ a nociuis huiꝰ scłi
ꝓnob̾ mortiuis est uresurrexit De hac salubri ugilatione &e dor¬
mitione : in canticis canticoꝵ  sa lomon. Ego dormio: ⁊ cor meũ ui¬
gilat. ac si diceret. Quanto magis ac t̾renis uelut dormiẽt quiesco
curis : canto magis liberiꝰ cor meũ ad su cõcenplationẽ uigilat
meus erit. Idẽ mecũ in ꝑpecuo uiuens sem̃ꝑ gloriosus & in mor¬
talis regnabit. Dixit abba euagriꝰ. Si desicis animo. ora sicut
scriptũ est. Ora aut̃ cũ timore &tremore ⁊ labore sobrie & iu
lacrimarũ exacue.

Expanded text:
ellit. Hinc et alibi idem ait apostolus: Sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum Christo vivamus . Id est, sive vigilemus ad custodiam nostrae salutis, sive dormiamus a nocivis hujus saeculi nobis mortuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vlacrymarum exacue.
Abbreviated transcription (Latin):
certa ẽ. sic remissio dubia. Quãuis ꝑpenitentiã ꝓbatio peccatoꝵ. sit ͥ sine
metu homo eẽ ñdebet. ꝙ penitentiȩ satis factio diuino tantũ pensat᷑ iudi¬
tio ñ humano. Pinde qr miseratio dĩ occulta ẽ: sine int̾missione Flere necas¬
ge ẽ. Neq enĩ ũꝙ opotet penitentẽ. depeccatis habere securitatẽ. Nã segbi¬
ritas. neglegentiã parit. Neglegentia aut̃: sepe incautũ ad uicia trausac
int̾cedente securitate q̃libet culpa subrepserit: confestĩ delectationes
pͥstinȩ uitioꝵ m̃te auidiꝰ inrepunt pulsantesq: hominẽ. inc̃suetisor¬

Expanded text:
certa est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine certa est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transactintercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis
Abbreviated transcription (Latin):
malũ paudatiã ꝑpetiaũ. Qdeñĩ oportuit ñ gessit: ⁊ gessit qagere ñoportuie.
ue penitentiã digne agit. qͥ reatũ suũ satisfactione legitima plangit. c̃tẽpnen¬
do scilicet acdeflẽdo q̃gessit. Tanto inde plorando ꝓfudiꝰ. quanto extiete in
eecando ꝓcliuiꝰ. Iue penitentiã digne agit. qͥsic pꝰreterita mala deplorã.
ut futura iterũ ñ cõmittat. Nã qui plangit peccatũ: uterũ admiten. qͦsi
sit peccator & impiꝰ si penitentiã adbonã conu̾tat᷑. conseqͥ posse ueniã credit᷑¬
festinare debetad dm̃ penitendo unꝰ qͥsq dũ potest nesidũ potest noluerit. cũ
tarde uoluerit om̃inoñ possit. Proinde ꝓpħa ait. Querite dñmdũ inueniri
potest: inuocate eũdũ ꝓpe ẽ. Siquando quisq peccare potest penitet. uitãq
suã ab om̃i crimine corrigit. dubiũ ñ ẽ qđ moriens: adet̾na transeat reqͥẽ.
Qui aut̃ p̃ue iuuendo penitentiã inmortis agit pericło: sic̃ eiꝰ dãpnatio in¬

Expanded text:
malum per audaciam perpetravit. Quod oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. 6. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando, scilicet, ac deflendo quae gessit, tanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit pesit peccator, et impius, si ad poenitentiam convertatur, conseqFestinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato in
Abbreviated transcription (Latin):
Quia solet in sorge heredieas significari sicue feriptũ. Sorte diuisit eisꝰ
t̃xã in suni cido distriburionis. dicamꝰ quia om̃is electoꝵ popłi pars n
funiculũ hereditatis dñ est scriptura dicente. Pars aut̃ dnĩ ppłs eiꝰ ia
qui diẽ ad Daaron ego pars uhereditas tua in medio filioꝵ isrͫ

Expanded text:
quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omnis electorum populus, pars et funiculus haereditatis Domini est, Scriptura dicente: Pars autem Domini populus eest, qui dixit ad Aaron: Ego pars et haereditas tua in medio filiorum Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
misit dĩ spm̃ filii sui in corda nr̃a clamance abba pat̾. Nũꝗͣ
enĩ auderemꝰ dicere pat̾ nr̃ qui es in celis : nisi conscientia.
sp̃s habitantis in nobis. Ut enĩ ꝓbaremꝰ adoptatos eẽ adõ infilios:
sp̃m suũ dedit nobis qui signum patris ostendat eẽ infiliss ut
audeamꝰ dicere abba qđ est pater qđ uideis dicere dudũ nõ fuerat
concessũ. Itaq iã nõ sumꝰ serui s filii. Qđ si filii uheredes ꝑ dm̃. Id est
si filii sumꝰ: consequent̾ nobis debet᷑ heredieas patris. Ut quomodo
sp̃m filii accipientes facti sumꝰ silii ita inliberalit̾ de ser uicute
mutati : heredes simꝰ dĩ patris coheredes aut̃ iħii xpi filii eiꝰ.
ã i alio loco ide apłs ait. Gr̃as agences dõ patri qui dienos
nos fecit in partẽ sortis scõꝵ in lumine Pars soreis scõꝵ cõgre¬
gatio est adunata in una societate uincta om̃iũ eleccoꝵ : sicut᷑
n alibi dicit Uos aut̃ dñs mulciplicet: sub audit᷑ in numero

Expanded text:
clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod si filii, et haeredes per Deum , id est, si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus Dei Patris, cohaeredes autem Jesu Christi filii ejus. Nam et alio lnos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. Pars sortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero
Abbreviated transcription (Latin):
s si ab increpatione ipstꝰ idcirco recicemꝰ qr cunt᷑ nos insurgere odia
fordidamꝰ: nõ iã luera dĩ s nr̃a ꝓcul dubio querimꝰ. Sciendiĩ magno¬
oꝑe est qd nõꝙͣ cũ nõ redarguunt᷑ praui deceriores existunt: nosq¬
magis odiss insequunt̾. Ipsis ergo nõ nob̃ parcimꝰ si ab eoꝵ redargu¬
tione ꝓ eoꝵ amore cessamꝰ. Hecesse ÷ nobis ut aliꝗͣdo toleremꝰ cacẽto

Expanded text:
 Si ab increpatione hominum idcirco reticemus, quia contra nos insurgere odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra procul dubio quaerimus . Sciendum magno est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fr̃s ad abbatẽ pastorẽ narrauert̃ ei de eo. Et rogauit eos ut irent
ad eũ dicentes abba pastor. uocat te ad se. Qd cũ ei dixissent ꝑreẽ ad eũ
t ui dens eiĩ afflctũ senex surrex̃ ⁊ osculatꝰ ÷ cum. Ac gaielens rogabat eũ¬
ut sumeree cibũ. Qui uita fecit. Fr̃ qͥdã in t̾rogauĩt abbate pastorẽ dicẽs
dixit fr̃: iubes uniĩ annũ : icerũ aic senex multũ ÷ Qͥ aut̃ p̃sentes erant:
dicebant usq ad el dies. Senex itũ ait multu ÷ uadiecte dicens. Ego puto
si toto corde homo penteuerit. ⁊ nõ apposuerit facere iterũ unde penteen¬
ciã acat: &̃ tridial:̃ penitẽciã suscipiat ds̃. Int̾rogauit iosephabbas: abł¬
pastorẽ dicens. Quomͦ obiis ÷ ieiunare : cui dixit pastor. Ego uolo ut cotidie᷑
quis maducans pauliilũ subtrahat sibi ne satiet᷑. et dixit abb ioseph. Eros

Expanded text:
autem fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent autem fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent ad eum dicentes: Abbas Pastor vocat te ad se. Quod cum ei dixissent, perrexit ad eum. Et videns eum senex afflictum, surrexit et osculatus est eum. Et adgaudens ei rogabat ut sumeret cibum. Qui et ita fecit. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: dixit ei frater: Jubes unum annum. Et dixit iterum senex: Multum est. Qui autem praesentes erant, dicebant usque ad si ex toto corde homo poenituerit, et non apposuerit facere iterum unde poenitentiam agat, etiam triduanam poenitentiam suscipiat Deus. 41. Interrogavit eum abbas APastorem. dicens: Quomodo opus est jejunare? Et dixit abbas Pastor: Ego volo ut quotidie quis manducans, paululum subtrahat sibi ne satietur. Et dixit ei abbas Joseph: Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
siat. Cauendũ sũmoꝑe est ne in mołate linguã loqͣcitas ꝑtͣhat: eãq
ad lasciuiã oberectacionis extendat: ne oduĩ malicia exeitet. ⁊ usq ad
iacula maledictionis inclinee. hinc salomonait. Argue sapientẽ & ama¬
bit te. insipientẽ: ⁊adiciet odisse te. Qui diligit disciplinã: diligie sensũ.
N ã qui odit arguentẽ se stultꝰ est. S quia apłs ait. corripice in quietos
eõsolamini pisillanimes. suscipite infirmos patientes estote ad om̃s.
Necesse est ut hic pia patrũ correccionis ponamꝰ exenplũ. Offendit ali¬
quãdo sr̃ in cõgregatione & expuilsus ÷ foras. Expulsus aut̃ de cõgre¬
tione misit se in carectũ uflebat ibi. Coneigit aut̃ ut alii fr̃s eunces
ad abbate pastorẽ audirent eũ plorantẽ. Tui descentes ad eũ in uene¬
punt eũ magno labore contrictiĩ urogauerut eũ ut iret ad senen
illiĩ solieariũ : ⁊ñ ad qui eiue dicens in hoc loco moriar ego. Ueniences

Expanded text:
iat. Cavendum summopere est ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat, ne odium malitia excitet, et usque ad jacula maledictionis inclinet. Hinc Salomon ait. Argue sapientem, et amabit te, insipientem, et adjiciet odisse te. Qui diligit disciplinam, diligit sensum. Nam qui odit arguentem se, stultus est . Sed quia Apostolus ait: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes , necesse est ut hic pia Patrum correptionis ponamus exempla. Offendit aliquando frater in congregatione, et expulsus est foras. Expulsus autem de congregatione, misit se in carectum, et flebat ibi. Contigit autem ut alii fratres euntes ad abbatem pastorem, audirent eum plorantem. Qui descendentes ad eum, invenerunt eum magno labore constrictum, et rogaverunt eum ut iret ad senem illum solitarium, et non acquievit, dicens: In hoc loco moriar ego. Venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ ad nõ: ⁊ miscdiã a dõ salutari suo. Gaude in nocẽtia ⁊ exulta
erigis. si pugnas uĩcis. si occideris coronaris. Tii in serutute libera es.
inꝑicłis tiita in custodia leta. tͥ omĩs reatꝰ addicit᷑: tibi uniu̾sa malita
sub iugat᷑  epotẽtes honorãt : suscipiũt pͥncipes magnates exqͥrut̃. Eti ã illi
te ñ nõꝙͣ desid̾a̾ite qͥ inꝑugnãt. Tibi boni parẽt mali inuidẽt. Delant emuli
in imiei succubut̃. Nec ũꝗͣ poc̾is uictrix ñ eẽ etiã sitͥ int̾ homines uider
iustꝰ de suertt: dicebãt de abbace paulo qđ teneret manibꝰ qͥ dicunt᷑ comuti
sacis faciẽtes ei int̾rogabãt eũ dicentes. Dic nob qͥd oꝑatꝰ es ut accipes grdistã
unt᷑ ei. sicut ade ꝙͣ do erat in paradiso ante p̃uaricationẽ mnãdati duuni.

Expanded text:
Domino, et misericordiam a Deo salutari suo . Gaude, innocentia, et exsulta;erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebasatisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiamuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem mandati divini.
Abbreviated transcription (Latin):
gis reos nos eẽ cognoscimꝰ.oga sistinꝰ: gemere ⁊ flere
debemꝰ. reminiscentes ꝙ. grauia st̃ scelera q̃ cõmisimꝰ. ꝙq dira inferni
supplicia q̃ timemꝰ. Mens qualẽ se inrationẽ offert: tale̾ p̾rationẽ cor¬
seruet. Nã nichil ꝓficit oratio: si denuo cõmitat᷑. unde iã uenia postulat᷑
Ille eni p̾cis de sideratũ effectũ sine dubio ꝑcipit qͥ qd orando ablui posti¬
lat: delinquendo ñiterat. Tunc gͦ ueracit᷑ oramꝰ: quando aliunde n̾cogita¬
n. Nã reuera tunc impetranda diuina munera credimꝰ: quando simplici
affectu assistimꝰ cũ oramꝰ. Quando aut̃ stamꝰ ad orationẽ uigilare & incũ¬
bere ad p̃ces toto corde debemꝰ. ut om̃is cogitatio carnalis ⁊ scłaris absce-¬

Expanded text:
oque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat, delinquendo non iterat. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Nam revera, tunc impetranda divina munera credimus; quando simplici affectu assistimus, cum oramus. Quando autem stamus ad orationem, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exiret inde: occurrit ei fr̃ inuia. Et ingemiscens dicebat seni. Affli¬
tim᷑ abba. ꝓpt̾ siccitatẽ. qr nobis ñpluit. Et dicit ᷤᷤ senex. Quare ñ oratis.
rogatis deum: It ille respondit. Et oramꝰ & dep̾cam̃ a sidue dm̃: ⁊ ñ
luit. Et dix̃ senex. Credo qr ñ oratis attentiꝰ. Uis aut̃ scire qr ita ẽ:
ueni stemꝰ parit᷑ ad orationẽ. Et extendens manꝰ incęlũ orauit: & sta¬

Expanded text:
cum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Afflicum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Affligimur, Abba, propter siccitatem, quia nobis non pluit. Et dixit ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus et deprecamur assidue Deum, et non pluit. Et dixit senex: Credo quia non oratis attentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus pariter ad orationem. Et extendens in coelum manus
Abbreviated transcription (Latin):
dos fr̃m p̃parat m̃tes dicendo. sursũ corda. ut dũ repondet plebs habe¬
mꝰ addñm: anmonet᷑ nĩhil aliud se qua dm̃ cogitare debere. Qui ledit᷑. ñ¬
desistit orare ꝓse ledentib. Alioqͥn iuxta di p̾ceptũ peccat: qui ꝓ inimicis
ñ orat. Sic̃ nullũ ꝓficit inuulnere medicam̃tũ. si adhuc in eo ferrũ sit.it
nihil ꝓficit oratio illiꝰ. cuiꝰ adhuc dolor in m̃te. ł odiũ manet inpectore
ibentiꝰ sacrificiũ orationis accipit᷑ q in conspectu misericordis iudicis
ꝓrimi dilectione condit᷑. Qđ tuncueracit̃ qͥsq cumulat. si hoc etiã paũ¬
sariis impendat. Tantꝰ gͦ eẽ debet erga dm̃ orantis affectꝰ. ut ñ despet
p̃cis effectũ. In anit̾ aut̃ oramꝰ: si spei fiduciã ñ habemꝰ.Petat gͦ ait apł s. unꝰ¬
qͥsq infide nil dubitans. Et dñs inqͥt. Om̃ia qͥcqͥd pecieritis inoratione:
credentes accipietis. Uenit quidã senex aliquando inmonte sinaꝙ. Et

Expanded text:
 fratrum mentes, dicendo, Sursum corda: ut dum respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Deum cogitare debere. Claudatur oquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Libentius sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis, proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus; ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo unusquisque in fide, nihil dubitans . Et Dominus, Omnia quaecunque petitis in oratione, credentes accipietis . Venit quidam senex aliquando in montem Sinai, et
Abbreviated transcription (Latin):
rit huic monti tolle. & mitte te inmare: & ñ hesitauerit in corde suo.
cũq dixerit fiet ei. Qđ & factũ p̃cib beati patris gregorii neocesarien¬
sis legimꝰ: qͥ cũ uolens aedificare eccłam in loco ap̃to uidereq eũ angustio
montẽ longiꝰ uxta pͣetentis ageret. Et mane facto reu̾sus: inuenit
nontẽ tantũ spacii reliqͥsse structorib eccłȩ: quantũ op̾habebant.
uia suꝑ illos decȩlo descendit. Nã ⁊ ꝓinde tardiꝰ iustors eraudiunt᷑ ora.¬

Expanded text:
rit, tollere et mittere in mare, et non haesitaverit in corde suo, quodcunque dixerit, fiet ei . Quod et factum precibus beati Patris Gregorii Neocaesariensis legimus. Qui cum volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videretque eum angustimontem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto, reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus Ecclesiae, quantum opus habebat. via super illos de coelo descendit. Nam et proinde tardius justorum exaudiuntur ora
Abbreviated transcription (Latin):
nutiplex orantis sermo: s pura sinceraq orationis intentio. Int᷑roga¬
uer̃ quidã abbate̾ machariũ dicentes. Quomͦ debemꝰ orare: Et dixit
is senex. Non opꝰ ẽ multũ ioqui inoratione. s extende̾ manꝰ freqͥnt̃
& dicere. Dnẽ sic̃ uis. ⁊ sic̃ scis. miserere mei. hincbeatꝰ benedicł ait
Non inmultiloqͥo. s puritate cordis. ⁊ inpͦunctione lacrimarũ: nos exau¬
diri sciamꝰ. Et ideo breuis debet eẽ & pura oratio: nͥforte exaffectu inspira¬
ionis diuinȩ gr̃y ꝓtendat᷑. Inc̾uentu tam̃: om̃ino breuiat᷑ oratio.

Expanded text:
 orationis intentio. Interrogaverunt quidam Abbatem Macharium dicentes: Quomodo debemus orare? Et dixit eis senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus frequenter, et dicere: Domine, sicut vis, et sicut scis, miserere mei. Hinc beatus Benedictus ait: Non in mutiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum, nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino bre vietur oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
icordib ur̃is. Uox et eñĩ psalmodiȩ. c̃ꝑintentionem cordis agit̾. phane
om̃ipotenti domino. ad cor it̾ parat᷑ ut intente m̃ti ł ꝓphetię mysteria
ł conpunctionis gr̃a infundat᷑. Unde scriptũ ẽ. Sacrificiũ laudis honori¬
cabit me : & illi it̃ quo ostendã illi salutare dĩ. Et illud. Cantate dñopsa¬
mũ dicite nomini eiꝰ: tt̃ facite ei qui ascendit suꝑ oceasũ dñs nom̃ ẽ ius¬

Expanded text:
hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Et illud: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei, qui ascendit super occasum: Dominus nomen i
Abbreviated transcription (Latin):
õsilentio orare corde sine sono uocis: quã solis uerbis sine intuitu
mentis Uoces apd secretissias aures dĩ ñ faciunt u̾ba nr̃a. s desi¬
deria. Net̾nã & eñĩ uitã si ore petimꝰ: nec tam̃ corde desideramꝰ
clamates tacemꝰ. Si uͦ desideramꝰ ex corde. etiã cũ ore conticessimꝰ:
tacentes clamamꝰ. Hinc ẽ ꝗinheremo popłs uocib ꝑstrepit. & mo

Expanded text:
cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu mentis. Voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etiam vitam si ore petimus, nec tamen coclamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quod in eremo populus vocibus perstrepit,
Abbreviated transcription (Latin):
oc est remediũ eiꝰ qui uicioꝵ tẽptam̃tis ęxestuat: ut qͦti¬
ens mala cogitio illi euenerit: totiens ad orationẽ se sub¬
dat. Quia frequens oratio: uicioꝵ impugnationẽ extinguit.
ꝑseuerant᷑ intende oportet animũ nr̃m. orando atqͣ
pulsando: qͦusq mnꝑortunas desideriors carnaliũ sugges¬
tiones quȩ nr̃is oostrepunt sensib fortissima intentione su¬
emꝰ. acta̾ diu insistere quousq ꝑsiftendo uincamꝰ. Nã neglege¬
tes orationes. nec ab ipso homine impetrare ualent quolunt.
Quando qͥsq orat : scm ad se sp̃m aduocat. At ubi uenerit confes¬
tim tẽptam̃ta demoniors. quȩ se m̃tib humanis ĩmergunt :¬
ꝯ̾sentia eiꝰ ferre ñsustinentes effuguint. Oratio cordis ẽ non la¬
biors.Neq enĩ u̾ba dep̃cantis ds̃ intendit: sed orantis cor
ispicit. Qd si cor tacite oret. & uox sileat: quãuis homines
lateat. dm̃ latere non potest. qͥ consciencie p̾̃sens est Meliuis ÷ aũ

Expanded text:
qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit: sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ꝓremedio peccatoꝵ effundit᷑. Psalmoꝵ. aut̃ decantatio ꝑpetuam
ĩ laud ẽ demonstrat ingłam sẽpit̾nã: sic̃ scriptũ ẽ.Beati qͥ habitant indo¬
mo tua: in scła scłoꝵ laudabunt te. Cuiꝰ oꝑis ministeriũ quicũq fidelit᷑
ntentaq m̃te exeqͥt᷑: qͦdamͦ angłis sociatur. Unde & inalio loco isde
psolmographus ait. in conpectu angł oꝵ psalla tͥ. Psal modiȩ hic uirtꝰ
stendit᷑. ut qͥ puro corde int̾ homine s̃ psallie: et iã sur sũ cũ angłis canere

Expanded text:
tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo Angelis sociatur. Unde et in alio loco idem Psalmographus ait: In conspectu Angelorum psallam tibi . Psalmodiae hic virtus ostenditur, ut qui puro corde inter homines psallit, etiam sursum cum Angelis canere
Abbreviated transcription (Latin):
lit intelligit. Nemo sapient᷑ agit: qui qd operat̃ ñ intelligit. Qdͣ
enĩ e om̃ib cybis cibus. quo dinoscit᷑ cuiꝰ saporis sit : hoc ẽ & inubis sc̃ȩ scri-¬
turȩ prudentia & sensus. Si qͥs gͦ ita animã sua intendat insingula ũ:¬
ba psalmodiȩ. sic̃ gustꝰ intentꝰ ẽ indiscrecione saporis cyboꝵ: iste est
isono uocis dm̃ sp̃italib hẏmnis glorificare. Nichil sola uoce canere.
solũ uoce s corde psallentes. Un de & alibi. Psallã spũ psaua im̃te. Sic̃
ristia corda letat᷑. ł consolat᷑ gratiores m̃tes facit. Fastidiosos oblec¬
tat. In hertes exsuscitat : peccatore sad lam̃ta inuitat. Nã ꝙuisdura sint
irnaliũ corda. stat̾i ut psalmi dulcedo insonuerit. adaffectũ pietatis
maior nascit᷑ conpunctio cordis. Multi enĩ repperiunt᷑. qͥ cantꝰ suauita¬
re c̾moti. sua crimina plangunt: atq exea parte magis flectunt᷑ adla.¬
crimas. ex qͣ psallentis insonuerit dulcedo suauissima. Oratio in p̾sentei.

Expanded text:
m sapienter agit, qui quod operatur non intelligit. Quod enim est in omnibus cibis gustus, quo dignoscitur cujus saporis sit, hoc est et in verbis sanctae Scripturae, prudentia et sensus. Si quis ergo ita animam suam intendat in singula verba psalmodiae, sicut gustus intentus est in discretione saporis ciborum: iste essono vocis, Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere, solum voce, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mentristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
studio bonũ opꝰ agimꝰ: S recte nõ diuidimꝰ si habere discretione
inbono oꝑe post ponamꝰ. Dix̃ abba anconiꝰ. Sunt quidã cõcerẽ¬
ces corpora sua mabstinẽtiã: & quia nõ habent discretione. lõgi
fasti sut dõ. Dicebat abba daduel Quia quantũ corpꝰ iurescit
cantũ anima exsiccat᷑ Et quantũ siccatũ suerit corpꝰ: tancũ
iurescit amma. Dix̃ abba pastor. Malicia neqͣꝙͣ expellit ma¬
litiã. S siqͥs tibi malefecerit: bene fac ei ut ꝑ bonũ opꝰ tuũ
deilruas malitiã illiꝰ. In t̾rogatꝰ quidã senex est aquodã frẽ dicente. Qm̾¬
nbis quȩ euumerasti & in discretione. Dico enĩ tibi qiua multi asfltcert
carnẽ suã ⁊ quia sine discrecione faciebant: abierũt uaciu nichił¬

Expanded text:
studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente: QIn his quae numerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et, quia sine discretione hoc faciebant, abierunt vacui nihi
Abbreviated transcription (Latin):
lat salus. Qđ si opꝰ est aliquã me dicam̃ti salutẽ u̾bo increpatiõis
asꝑgere : leuitatẽ tñ corde opꝰ ÷ recinere. Doctores nõ nũꝙͣ duris
feruint increpationi bꝰ subditos: qui tũ a caritate eoꝵ quos cor¬
ripiunt nõ recedunt. Magna ÷ discipline magiterii subcilitas
disoretionis: quatenꝰ quisq rector culpas delinquẽ cuĩ discrete no¬
uerte parcere npie resecare Qui aut̃ sic dimiteunt peccata ut nõ
corrigant: aut sic quasi corrigendo feruint ut nõ ilimietãt. disere¬
tionis spm̃ no habent.Scriptũ ÷ in libro genesi.Si recte offeras oe
recte nõ diuidas: peccasti. Oblata recte auudere est que libet boi
nr̃a studia discerdio peccare. Qđ nimirũ qui agere dissimulat
etiã recte offerens peccat. Sepe quod bono studio gerimꝰ dũ discen¬
nere cauee neglimꝰ: quo uidicat᷑ sine nescimꝰ. Et nõꝙͣ hoc fit reatꝰ
criminis qł putat᷑ causa uircutis. Recte ergo offerimꝰ cũ bono

Expanded text:
 si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: Sirecte offeras, et recte non dividas, peccasti nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono
Abbreviated transcription (Latin):
on om̃ibꝰ una eadeq doctrina est adhibenda s ꝓ quali¬
tate moꝵ diu̾sa exortacio erit doctoꝵ Nã quos dã in¬
crepatio dura: qͦsda exortatio corrigit blanda. Sicit
piti medici ad uarios corporis morbos medieamine seruiunt: ia
uerta nulneru medicina diu̾sa sit. Sic & doctor eccłie singłis
quibꝰq congruũ doctrine remediũ adhibebit. Et quid eiuiq
porteat ꝓ ecate ꝓ sexu ac ꝑfeisione amuiciabit. Prina quippe
prudentie uirc̾ est eaque docere oporteat exisltimare ꝑsonam.
lit est igenduĩ erga eos qui nr̃o cõnuctunt̾ regnuii ũ offendut
aeq alit̃ cũ his qui nob̾ cõmissi sut̃ ñ sũi. Quĩ itisti st̃ itenerandi.¬
sut. Siũ delinquũt ꝓ sola caritate ut locꝰ est coiripiendi fut̃. Hõ
tñ cũ se ueritate sicut hi qͥ nob̾ cõmissi regedi sut. Pmalo merite¬

Expanded text:
on omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita etatem medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui ssunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commi
Abbreviated transcription (Latin):
sangitinẽ auẽ eiꝰ de manu cua requirã. Qui p̃ est: curã debec
habere de his qui pereut̃ ut eiꝰ redargutionẽ aut corrigant᷑
ape ceatis aut si incornigibiles existunt ab eccłia seꝑarent᷑. Qͥ
blando uerbo castiganiis nõ corrigitur: acrius necesse est argu¬
at᷑. Cũ dolore enĩ abscidenda sũt que leuit̾ sanari ñ possunt᷑.
dari. Manifesta peccata : nõ sunt occulta correpcione purgã¬
da. Pala enĩ sunt arguendi qͥ palã nocẽt. uedũ aꝑca obuirga¬
tione sanant᷑. hi qui eos deliquerãt imitando: corrigant᷑. Dũ

Expanded text:
guinem autem ejus de manu tua requiram . Qui praeest curam debet habere de iis qui pereunt, ut ejus redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. ndari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ de edifationibꝰ. erat int̾ eos unꝰ p̃uidus iuidit angłos manus agitãtes
bant᷑ porci in medio eoꝵ pleni fecoribꝰ ⁊ polluerut̃ eos. Ciĩ aut̃ rursus loque
necdũ inuenistis. Post om̃s uͦ: dixit abbati ioseph. Tu quomͦ uerbũ hoc incelligis¬
ille aut̃ respondit. nescio. Et dixit abba antoniꝰ. uere ioseph solus inuienit uiam
qui se nescire respondit. fr̃ quidã int̾rogauit senẽ dicens. Si qͥs fr̃m acculerit
senex: noli idixit fr̃ quare : responlit senex. quia nec nos potuimꝰ custodire¬

Expanded text:
nem de aedificationibus, erat inter eos unus providus, et vidit angelos manus agitantes nem de aedificationibus, erat inter eos unus providus, et vidit angelos manus agitantes bantur porci in medio eorum pleni fetoribus, et polluerunt eos. Cum autem rursus loquerNecdum invenistis. Post omnes vero dixit abbati Joseph: Tu quomodo dicis verbum hoc? Et ille respondit: Nescio. Et dixit abbas Antonius: Vere abbas Joseph solus invenit viam,  n. 11. 59. Frater quidam interrogavit senem dicens: Si quis fratrum attulerit senex: Noli. Et dixit frater: Quare? Respondit ei senex: Quia nec nos hoc possumus custodire
Abbreviated transcription (Latin):
lingue ꝓlabim̾ erimine Ecdiĩ facta quedã nõ grauia libere ac
sine mecu cõmictimꝰ: ad pociora scelera & horrenda peccata consue¬
tudine labi᷑.Wani sermones in ore xp̃iani nõdebent eẽ. Nã sicut malos
mores bona colloquia corrigunt: ita praua colloquia bonos mores corrunpũt
Sustodiã ori suo ponit. dũ qͥsq nõ se uistũ. s qđ magis ÷ uerũ peccatorẽ fatet᷑:
aniĩ suꝑ os ponit: qui bonis oꝑibꝰ lingue excessũ oꝑie. manũ suꝑ os ponit: qui
male locucionis culpas bone actionis uelamine cegit. Quadrimoda dicenta¬
est oratio : qr p̃uidendĩ ÷ quid. quando .ciui. ł quomͦ: aliquid ꝓferat᷑. Ponũ
simulat. factis bene loquic̾: quialios bonis exenplis xdificat. Mali mala
ꝑa ꝓadu̾sis. Aduersus coniutiuĩ linouę forcicudo adhibenda ÷ pacientię
ut tẽp̃tacio uerbi que foris inpugnat: colerantię urcute deuicca discedat:
Dicebat quidã paerũ. quia duĩ sederent aliꝗdo seniores iloquerent᷑ sermo¬

Expanded text:
linguae prolabimur crimine, et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad pejora scelera horrenda peccandi consuetudine labimur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit , qui bonis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. Quadrimoda est dicendi ratio, qua praevidendum est, quid, quando, cui vel quomodo, aliquid proferatur. Bonum iat. Factis bene loquitur, qui alios bonis exemplis aedificat. Mali mala  fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. Dicebat quidam Patrum quia dum sederent aliquando seniores, et loquerentur sermo
Abbreviated transcription (Latin):
mecet uitã ęc̾nam. Et idõ recte dr̃: quia fructꝰ uisticiȩ in pace se¬
minat᷑ facientibꝰ pacẽ. Fructꝰ enĩ uisticię uita ȩc̾na est que oꝑibꝰ
uistis recribuit᷑: quia qui inquirut̃ pacẽ secunt᷑ eã. Ipsa pace cu
student quasi obtima semente t̃rã sui cordis asꝑgunt quo ꝑ cotidia¬
num. bonȩ oꝑationis crem̃tũ ad fructũ ualeant puenire cęlestis
de quo alibi scriptũ est. Qui seminant in lacrimis: in gaudio metẽt

Expanded text:
pace seminatur facientibus pacem. Fructus enim justitiae vita aeterna est, quae operibus justitiae retribuitur; quia qui inquirunt pacem sequuntur eam. Ipsa pace cui student, quasi optima semente, terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. De quo alibi scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inparadiso consistens p̾uaricatꝰ est mandatũ di Iob aut̃ in stcore
sedens custodiuit. Unde constat quia ꝓpositu bonum quenit dĩ
ab. homine. ut senꝑ timeateum¬

Expanded text:
enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper teneat eum
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitas bonitas. benignitas mansuetudo fides. modestia. conti¬
netia. casticas. Quo multiplici fructu uult nos indie xp̃i iħu eẽ
replecos ingła &e laude di: quia de om̃ib bonis que ab ipso accepimus
nõ nobis s illi głam & laudẽ referre debemꝰ cũ psalmista dicentes
Sõ nobis dnẽ nõ nobis s nõi tuo da głam. uenerunt aliꝗͣdo duo fr̃s
ad quẽdã senẽ consuecudo erat senis nõ manducare cotidie. Qui
cũ uidisset fr̃s gaudens suscepit eos: dix̃. Ieuinui fua mercedem
habet. Iterũ qui manducat ꝓpt̾ caritatẽ duo mandata inplec
Qñ uoluntatẽ ꝓpriã derilinquit et mandatiĩ inpleuit reficiens fr̃s.
diẽ quidã patrũ. Hisi priꝰ odio habueris: nõ poteris diligere. Hisi
ergo oderis peccatiĩ nõ facies iusticiã. Seriptũ est. de clina a malo
&e fac bonũ. Uerũtũ in om̃ib his ꝓpositũ animi ubiq requirit᷑. Adã

Expanded text:
longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Quo multiplici fructu vult nos in die Christi Jesu esse repletos, in gloriam et laudem Dei; quia de omnibus bonis quae ab ipso accepimus, non nobis, sed ipsi gloriam et laudem referre debemus cum Psalmista dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Venerunt aliquando duo fratres ad quemdam senem. Consuetudo autem erat senis non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter charitatem, duo mandata implet, quoniam voluntatem propriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris vitia, non poteris diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam. Scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptisma: estoce ergo ꝑ studui honȩ conuersacionis quales sũt infantes
ꝑ nacurã innoxię ętatis: Idest nõ habentes maliciã nõdolũ nõ detractioneᷤᷤ
ñ simulationes & ut om̃is amaricudo. ⁊ furor & ira. & elamor ubasphemia¬
tollat᷑ a uobis cũ om̃i malitia. Et hoc modo ad insantie in nocenciã reuer¬
tentes quasi lac mat̾nũ desida. te in uobis scãrũ scripturarũ recipere
uerbũ ut in eo crescentes ad eum pane̾ ꝓficiscamini comedendũ qui
de cęlo uenit descendit. i dedit uttã mundo. Pauliis autẽ de se &e se¬
quacibꝰ suis ait Fͦ ci sumꝰ paruuli in medio ur̃m tanꝙꝗͣ si nucrix¬

Expanded text:
per baptisma, estote modo per studium bonae conversationis, quales sunt infantes per naturam innoxiae aetatis: id est, non habentes malitiam, non dolum, non simulationes, non detractiones ; et ut omnis amaritudo, et furortollatur a vobis cum omni malitia. Et hoc modo ad infantiam innocentiae revertentes, quasi lac maternum, desiderate in vobis sanctarum Scripturarum recipere verbum; ut in eo crescentes, ad eum panem proficiscamini comedendum, qui de coelo descendit, et dedit vitam mundo . Paulus autem de se et sequacibus suis ait: F
Abbreviated transcription (Latin):
utinã nõ efficianur pariuili. S quales nos paruuilos cupic eẽ paulus
ipse exponenis ait. Malicia pariuili estoce. Et quales nos paruulos eẽ¬
nõ cupat ipse subdendo manifestat dicens. Utinã nõ efficiam pariuili
fluctuantes: ⁊ circũseram᷑ onũ uoco doctrinę. Ergo boni duobꝰ modis
efficim̾ pariuili Idest habendo nõ habendo. habendo humilitate̾ puritatẽ
& in nocenciã. Nõ habendo malitiã dolũ umuidiã. Apłi autẽ paruuli

Expanded text:
uli nolentes esse parvuli. Sed quales nos parvulos cupiat esse Paulus, ipse exponens ait: Malitia parvuli estote . Et quales nos esse parvulos non cupiat ipse subdendo manifestat, dicens: Utinam non efficiamur parvuli, fluctuantes, et non circumferamur omni vento doctrinae . Ergo bene duobus modis efficimur parvuli, id est, habendo et non habendo. Habendo humilitatem, puritatem et innocentiam; non habendo malitiam, dolum et invidiam. Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ oꝑum significat p̾miũ. Qdsibi unꝰ qͥsq monachus bene iiuste
uiuendo thes auritat incęlo. ut illic bene funclatꝰ. qͣsi mons sion non
moueatꝰ in ȩternũ. Doniꝰ enĩ nra aterna ñmanu facta: que bonis
oꝑibꝰ edificat᷑ incelo sisupͣ petrã id ÷ suꝑ xpm̃ fuerit fundata. anulliꝰ¬
suꝑuenientis impetu pacietur riunã. xpm̃ enĩ habet fundamentũ:
infundam̃to : a latronibꝰ effodit᷑. ⁊⁊i furatur. thes aurus uͦ qui in
celis ascĩs monachis thesaurizatur. qr xpm̃ habet infundam̃to
nec effocdit᷑ a latronibꝰ nec furat᷑. Ibi enĩ nos ipse dñs thesaurirare
iub& cũdicit. Thesaurirate uob̾ thes auros incelo. ubi nec erugo nec
tinea exterminat. nec fures effodiunt aut furant᷑. Ibi ⁊ apłs uerã¬
deñciat app̾hendẽ uitã: sidũ uiuimꝰ inp̃senti solucite dñi custodie.¬
rimus p̃cepta. Sine dubio illi uͦ uerã uitã app̾hendant infuturo
scło: qr alhuc uiuentes in mundo illic bonoꝵ. suoꝵ oꝑum cotidie

Expanded text:
bonorum operum significat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons Sion, non moveatur in aeternum . Domus enim nostra aeterna, non manu facta , quae bonis operibus aedificatur in coelo, si supsupervenientis impetu patietur ruinam. Christum enim habet fundamentum, in fundamento, a latronibus effoditur et furatur. Thesaurus vero qui in coelis a sanctis monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec effoditur a latronibus nec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat, nec fures effodiunt, aut furantur . Ibi et Aposdenuntiat apprehendere vitam; si dum vivimus in praesenti, sollicite Domini custodierimus praecepta. Sine dubio illi veram vitam apprehendunt in futuro saeculo, qui adhuc viventes in mundo, illic bonorum suorum operum quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptacio agit᷑. Siue sugestione. delectacione. consensii. Suggestione
hostis: delectacione aut̃ uł etiã cõsensu nr̃e fragilicatis. Qđ ab hoste
suggerente delectari aut consentire peccato nolumꝰ tẽpcacio ip̃sa
nobis ad uiccoriã ꝑuenit qͥ coronã uitȩ merem accipere. Tẽpeatꝰ
est iob multiplicit᷑ & qr nec possessiones nec salutẽ corporis diuino
amori ꝓposuerat cepcari quidẽ suggestione hostili potuit s con¬
sentire uł saltim delectari peccato nullateniis ualebat Dixic abba
auconiꝰ abbati pastori. hoc eit magnũ opꝰ hominis ut culpã suã suꝑse

Expanded text:
tentatio agitur: Suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si hoste suggerente delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam provenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Tentatus est Job multipliciter, sed quia nec possessiones, nec salutem corporis, divino amori praeposuerat, tentari quidem suggestione hostili potuit, sed consentire vel saltem delectari peccato, nullatenus valebat. Dixit abbas Antonius abbati Pastori: Hoc est magnum opus hominis, ut culpam suam super
Abbreviated transcription (Latin):
imurniuret. Ti eñ si te occupauerit infirmitas corporis. noli pusilla¬
nimiis fieri neq molestꝰ suscipias quia ipse dñs ꝓte cogitat de om̃ilꝰ¬
uqͥd sine ipso iuuis : Patient̃ ergo ferre debes ⁊irogare eũ ue donet ti
que expediunt. hoc ÷ ut qł uoluntas ipsiꝰ est facias. i sede cũ pacientia

Expanded text:
et murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillaet murmuret, tu tamen si te occupaverit infirmitas corporis, noli pusillanimis fieri, neque moleste suscipias, quia ipse Dominus nunquid sine ipso vivis? Patienter ergo fer, et roga eum ut donet tibi quae expediunt, hoc est, ut quod voluntas ipsius est facias, et sede cum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Sapiens est cone̾ra omĩa aduerla alite i enio sparata uauene re
casus debee qͣr consilium eiꝰ p̃ueniant hec causa ÷ qđ ab iniustis iusti sinunt᷑
dsligi: ut sclicet dũ futura audiunt bona que cupiut̃ patiane̾ eciã mali
psentia quȩ ꝑ horrescunt: atq ad faciliorẽ exitũ dũ amor ꝓuoeat eruciat᷑
expeslat dauid psalinista ait Tues mͥ refuguĩ ap̃ssura que cireũ de che
me. exultacio mea erue me a circunclãtibꝰ me Ecce quasi in nocte p̾ssu¬
men nominat &e tñ liberatorẽ suũ int̾ angustias exultacionẽ uoctren¬
oris quide nox erat incircuncdatioẽ p̃ssurȩ : s meꝰ cornua resonabant
de cõsolatioe leciciȩ Electꝰ quisq dũ cireũdari se p̾ssuris uarrat. ⁊ eñ diã
sibi exultacionẽ nominat : ꝓcul dubio quasi carm̃ in nocte cantat t liomi
ad subse qͥtis uite diẽ felix ꝑueniat. Dixit quidã senex. Siuenerit homini
tẽptacio undiq enĩ mulciplicant᷑ cribulationes ut pulsillaniis siat

Expanded text:
rit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeveniant. Haec causa est quod ab injustis justi sinuntur affigi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiunt, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescunt; atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. David Psalmista ait: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce quasi in nocte pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina resonabant de consolatione laetitiae. Electus quisque dum circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi exsultationem nominat, procul dubio quasi carmen in nocte cantat, ut ad subsequentis vitae diem felix perveniat. Dixit quidam senex: Si venerit homini tentatio undique enim multiplicantur tribulationes ut pusillanimis fiat