comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat ulteriꝰ ñ intͣuit: Sicq postinodũ fideliũ habita¬
cłm facta ẽ. q dũ unꝰ ueracit᷑ fidelis ingressus ẽ. ab
ea ꝓtinꝰ m̃dax sp̃c atq infidelis abscessit. S oportet¬

Expanded text:
rat ulterius non intravit? Sicqrat ulterius non intravit? Sicqculum facta est, quia dum ea unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. 8. Post
Abbreviated transcription (Latin):
nit. qͥ dũ largã domũ ad hospitandũ quereret quȩ
comitatũ illiꝰ ferre potuisset. ⁊ uix inueniret: as¬
pexit eminꝰ domũ ẽgruentis magnitudinis. eãq iͥ
p̃parari ad hospitandũ iussit. Cũq eiꝰdẽ loci incolȩ
dicerent in ea hunc manere ñ posse.qr multis iam
annis hanc diabolus in habitaret atq ideo uacua
remansisset uir uenerabilis datiꝰ respondit dicens.
Immo ideo hospitare in domo eadẽ debemꝰ. si hanc
illã antiqͥ hostis certamina toleraturꝰ int᷑ͣuit. Itaq
intẽpeste noctis silentio cũ uir dĩ qͥesceret. antiqu
hostis ĩmensis uocib magnis clamorib cepit imita¬
ri rugitꝰ leonũ. balatꝰ pecoꝵ. ruditꝰ asinoꝵ. sibilos
ponã sedẽ meam ad aquilonẽ. ⁊ ero similis altissi¬
mo. ecce ꝑ suꝑbiã tuã porcis ⁊ soricib similis factꝰ es:
⁊ qͥ imitari dñm indigne uoluisti ecce ut dignꝰ es
dẽ domũ ad exhibenda moustra quȩ ante c̃sueue¬

Expanded text:
nit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemus, si hancillam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, dem domum ad exhibenda monstra quae consueve
Abbreviated transcription (Latin):
ficiᷤᷤ mulierẽ ferre nͨ posset. Qd̃ uir eiꝰ prudent᷑ in¬
tuitꝰ. hunc ad eu̾dẽ uenerabilẽ uirũ ꝓtinꝰ retͣnsmi¬
sit: magnis p̾cib petens. ut equũ suũ ipse posside¬
ret. quẽ iure suo sedendo dedicasset. De qͦ etiã illud
mirabile a nr̃is seniorib narrari solet qd in c̾stan¬
tinopolitana urbe ad portã quȩ uocat᷑ aurea ueni¬
ens. popłoꝵ t᷑bis s occurrentib in c̾spectu om̃iũ ro¬
gan̾ti ceco lum̃ reddidit:i manu suꝑ imposita ocłoꝵ

Expanded text:
mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen r
Abbreviated transcription (Latin):
audita ꝑ filentiũ tegerent. absentib indicans qd̾
uł qͣle eis signũ fieret qͣndo eiꝰ aĩa de corpore exiret.
Ante sextũ uͦ sui exitꝰ diẽ. aꝑiri s sepulturã iubet.
Qmox correptꝰ febrib acri cepit ardore fatigari.
cũq ꝑ dies singłos languor ingͣuesceret. sexto die
portari se in oratoriũ a discipłis fecit. ibiq exitum
suũ dñcci corporis ⁊ sanguinis ꝑceptiõe muniuit
atq int̾ discipłoꝵ manꝰ ĩbecillia menbra sustentanꝰ.
eretis in cęlũ manib stetit: i ultimũ sp̃m inter uer¬
ba orationis efflauit. Qͣ scilicet die duob deo fr̃ib
uni in cęlla cõmoranti alteri aut̃ longiꝰ posito reue¬
latio uniꝰ atq indissimilis uisionis apparuit. Uider̃
nãq qr stͣta paliis ⁊ innumeris chorusca lãpadib uia

Expanded text:
udita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis pera sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata pal
Abbreviated transcription (Latin):
di ep̃atꝰ accensus. cũ extiuguere ueneno molitꝰ ẽ d cũ
uni ex pueris eiꝰ animũ corrupisset. ⁊ mixtũ uino ei¬
ueneni poculũ p̃beret: refectionis hora cũ iã uir dĩ
ad edendũ discũberet. ei p̃miis corruptꝰ puer. hoc qd̾
p̃bes. Tremefactus puer dep̃hensũ se ẽe sentiens ma¬
luit moriturꝰ bibere. ꝙͣ pęnas ꝓ illa tanti homicidii
culpa tolerare. sũq s ad os calicẽ duceretꝰ uir dñ
cõpescuit dicens. Non bibas. Da mͥ ego bibo: s uade
⁊dic ei qͥt illud debit. Ego qͥdem uenenũ bibo. s tu
ep̃e ñ eris. facto gͥ signo crucis uenenũ ep̃e bibit
securꝰ eademq hora in loco alio qͦ merat archidia¬
conꝰ eiꝰ defunctus ẽ ac si ꝑ os ep̃i ad archidaa coni uis¬
cera illa uenena tͣnsissent Cui cam̃ ad inferendam
mortẽ uenenũ qͥdem corporale defuitꝰ s hunc in ẽspec¬
tu et̃ni uidicis uenenũ suȩ maliciȩ occidit. Peters

Expanded text:
di episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod apraebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidit. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
uię partib cogniti. hoc qd apud multoꝵ notitiã lon¬
ge lareq ꝑcrebuit de sabino canusine urbis ep̃o.
testari solent: qr isdem uir longo iam senio oculoꝵ
me credidit. s ꝓbare studuit qd̾ audiuit. & cũ in his¬
dẽ partib deuenisset hunc uir dñi ad pͣndiũ roga¬
uit. sũq iã uentũ eẽt ad m̃sã. rex discũbere noluit.
s ad sabini uenerabilis uiri dexterã sedit. Cũ uͦ eidẽ
pat̾ puer ex more uini poculũ p̃beret. rex silenters
manũ tetendit. calicẽ abstulit eũq ꝑ se ep̃o uice pue¬
ri p̾buit ut. uderet an sp̃u ꝓphetiȩ discerneret
qͥs ei poculũ p̃buisset. Tunc uir dĩ accipiens calicẽ

Expanded text:
ciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum me crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret, an spiritu providente discerneret, quis ei pocu
Abbreviated transcription (Latin):
exigente causa gothoꝵ. uir qͦq beatissimꝰ agapitꝰ.
seruio. ad iustinianũ pͥncipẽ accessit. Cui adhuc ꝑ¬
gente. qͤdã die in greciarũ iã partib ctirandus ob¬
latꝰ ẽ mutꝰ. ⁊ claudꝰ. qͥ neq ulla uerba edere. neq
ex t̾ra umꝗͣ. stirgere ualebat᷑. Cũq hunc ꝓpinqͥ
eiꝰ flentes obtulissent. uir dñi sollicite reqͥsiuit. an
curationis illiꝰ haberent fidẽ. Cui dũ in uirtuce dĩ
ex auctoritate petͥ fidem salutis illiꝰ habere se di¬
cerent. ꝓtinꝰ uenerandus uir orationi incubuit:
missarũ solẽpnia exorsus. sacͥfici ũ in c̃spectu dĩ om̃i¬
potentis ĩmolauit. Q ꝑacto ab altari exiens. claudũ
manu tenuit: assistente ⁊ aspiciente popło. eũ mor
a t̾ra in ꝓpͥis gressib erexit. Cũq ei dñicũ corpꝰ in os
mitteret: illa diũ muta ad loquendũ lingua soluta
ẽ. Miratiq om̃s. p̃ gaudio flere ceperunt. eoꝵq m̃tes
ilico metꝰ ⁊ reuerentia inuasit. cũ hoc uidelicet cer

Expanded text:
Agapitus servio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
memini uirtute ⁊ tẽpore pͣcessit memorie
defuisse uideat᷑.S ad ꝓpͥa nc̃ redeo: eaq qͣntũ ua¬
ieo sub breuitate ꝑstrango. Sic̃ enĩ bonoꝵ facta in¬
notescere ciciꝰ similib solent seniorib nr̃is ꝑ uistoꝵ¬
erẽpla gͣdientib p̃dicti uenerabilis uiri efbre no¬
men uinocuit. eiꝰq opꝰ admirabile ad eoꝵ se instru¬
cnda studia tecendit. Quoꝵ me necẽe fuit gͣndeuita¬
tẽ cam certo credere ac si ea quȩ dicerent meis ocu¬
lis uidissem. ¶Ium seuientiũ uuandaloꝵ tẽpore
fusset italia in cãpaniȩ partib depopulata multiq¬
eẽnt de hac t̾ra in asfricanã regionẽ transductiꝰ
uir dñi paulinꝰ cuncta que ad ep̃ii usũ habere po

Expanded text:
memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostexempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multiquessent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum
Abbreviated transcription (Latin):
los ꝑ manis głȩ appetitũ tument. Unde ⁊ qͥb dam ue¬
ritas dicit. Uos estis qui iustificatis uos corã hõib: d̃s
aut̃ nouit cordã ur̃a. Quia qđ hõib altũ t̾ ab omina¬
bile ẽ ante dm̃. Petrus. Cror ualde qd̾ de ca¬
li uiro subripi pontifici tanto potuerit Gregorius.
Irid miraris petre qr fallim᷑ qͥ homines sumꝰ. An m̃ce

Expanded text:
los per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Velos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exibimꝰ. Bei itaq famulus exequutoris sui lassitudi¬
ne coactus. in monasterio suo eadem nocte demoratꝰ
ẽ: cũ ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo. ue¬
hemt̾ equo in cursu fatigato. ad iuliauũ cũ epła¬
puer uenit. in qͣ ei p̾ceptum ẽ. ne seruũ dĩ ẽtingere
uł mouere de monasterro auderet. Quẽ cũ ille re¬
fex fuerat uehement᷑ ext̾ritus. cur ad exhibendũ dĩ
ne fatigari debeatis. Cumq hoc dĩ famulus audisset.
contristatus ait. Nũqͥd ñ hodie  hesterno dixi. qr si
Tunc ꝓ caritatis exhibicione aliquantulũ exequu¬
torem suũ in cella retinuit: eiq laboris sui cõmo¬
dũ coacto renitentiq dedit. Cognosce gͥ o petre. in
quanta dei custodia sunt. qui in hac uita seipsos des
honore qͥ despecti foris hominib ẽẽ ñ erubescunt. Quia
e eont᷑ in dei oculis iacent. qͥ apud suos ⁊ ꝓximoꝵ ocr¬

Expanded text:
non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudinon exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puepervenit, in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasterio auderet. Quem cum ille refex fuerat vehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, qTunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despumerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ce subsequit᷑ Tũ ecce uir dĩ clauatis calciatus caligis.
falcem fenariã in collo deferens. ueniebat. Quem adhuc
longe positum. puer suo dño qr ipse ẽẽt quẽ quereret
indicauit. Isdem uͦ uilianus repente ut uidit dĩ fam¬
lũ. ex ipso habitu despęrit: eũq qͣliter deberet alloqͥ
ꝓterua m̃te p̃parabat. Mox uͦ ut seruus dĩ cõminꝰ af¬
fuit. eiꝰdem uiliani animũ intolerabilis pauor inuasit.
ita ut tremeret: atq ad insinuandũ hoc ipsũ qd uenerat. uix
sufficere lingua potuisset. Qhumiliato mox sp̃u.
gra suꝑna uusitasset. Ilico uocauit fr̃s. p̾cepit hora ea¬
dẽ ium̃ta p̾parari: atq exequutorem suũ cepit uehe¬
mentissime urgere. ut statim exire debiuissẽt. Cui ui¬
lianus ait. Hoc fieri nullatenꝰ potest: qr lassatus ex iti¬
nere. hodie ñ ualeo exire. Tum ille respondit. Contris¬
tas me fili: qr si hodierna die ñ egrediam᷑. iã crastina

Expanded text:
ce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, ce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritgratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina
Abbreviated transcription (Latin):
celeritate ꝑduceret. Erexit puer. ⁊ ꝓteruo sp̃u pͣtum
uelocit᷑ in gressus ẽ: om̃sq intuens illic fęnũ secantes.
reqͥsiuit quis nã c̃ẽt cauicius. Moxq ut audiuit qͥs
ẽẽt. eũ adhuc longe positus aspex̃: ⁊ ĩmenso timore cor¬
rectus ẽ. Cepit timere. lassescere: seq ipsum nutanti
gressu uir posse portare. Q tremens ad di hominẽ ꝑue¬
nit. atq ulnis humilit̾ eiꝰ genua deosculans strurxit.
suũq dum ei occurrisse nunciauit. Cui resalutato. dĩ
famulus p̃cepit dicens. Leua fenum uiride: porta pa¬
bulũ ium̃tis in qͥb uenisti. Ecce ego qr parũ suꝑ ẽ. oꝑe
expleto te subsequor. Is aut̃ qͥ missus fuerat iulianus
defensor mirabat᷑ ualde qͥd nã ẽet qd redire moraret᷑
puer: cũ ecce reuertentẽ puerũ conspicit. atq in collo
fęnum ex pͣco deferentẽ. Q uehem̃ter iratus. cepit cla¬
mnare dicens. Quid ẽ hoc ͤ Ego te misi hominẽ deduce¬
re. ñ fenũ portare. Cui respondit puer. Quẽ queris ec¬

Expanded text:
tate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ec
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ sc̃itatis opinio sese ad notitiam hominũ longe la¬
ceq tetenderat: qr isdem uir funditꝰ t̾rena despicienᷤ
toco nisu m̃tis ad sola cęlestia flagrabat. Quadam die
uͦ dum in eadẽ eccłia oleum deeẽt. ⁊ p̾dictus dñi fa¬
mulus unde lampades accenderet om̃ino nͥ haberet.
om̃s candelas ȩccłiȩ impleuit aqua. atq ex more in
medio papirum posuit quã allato igne succendit.
sicq aqua arsit in lampadib. ac si oleũ fuisset.
ꝑpende gͥ petre cuiꝰ meriti iste fuerit: qͥ necessitate
cõpulsus elementi naturã mutauit. petrus.
irũ ẽ ualde qd audio: s uellem nosse cuiꝰ humili¬
tatis apud se incus ẽẽ pocuit iste. qͥ tantȩ excellen¬
nter uirtuces ani¬
mũ c̃gruere queris. q multũ ualde ẽ. qd tempta¬
tione sua intus mentẽ lacessunt mira quȩ foris
fiunt. S si huiꝰ constancii uenerabilis unũ qd̃ fecit
audis. cuiꝰ humilitatis fuerit agnoscis. petrus.

Expanded text:
cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lacujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellennter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
nachos foras trahere. ut eos aut ꝑ torm̃ta discute¬
rent aut gladiis necarent. Quoꝵ unꝰ ingemuit.
atq acri dolore clamauit dicens. He sc̃e eqͥti. placet
uences longobardos immundus sp̃c inuasit qͥ cor¬
ruentes in t̾rã. tãdiu uexati sunt qͦusq hoc cuncti¬
etiã qͥ foris erant longobardi cognoscerent: qͣtinꝰ locũ
sacrũ temerare ulteriꝰ ñ auderent. Sicq uir sc̃s du̾
discipulos defendit: etiã post multis illic fugientib
uiusdã ep̃i mei didici relatione qd̵ uarro: qui in an¬
chonitana urbe ꝑ annos multos in monachi abitu
deguit. ibiq uitã ñ mediocrit᷑ religiosam duxit. Cui
etiam qͥdã nr̃i iam ꝓuectioris etatis qͥ ex eisdem sunt
partib attestant᷑. Iuxta eam namq ciuitatẽ. eccłia bea¬
ti mr̃is stepħi sita ẽ: in qͣ uir uitȩ uencrabilis constan¬
cius nomine. mansionarii functus officio deseruiebat.

Expanded text:
nachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discutenachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque avientes Langobardos immundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram tandiu vexati sunt, quousque hoc cunctietiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post iscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat :
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq animꝰ diuidit᷑ ad multa. fit minor ad singula:
cantoq ei in unaqͣlibet re subripit᷑. qͣnto lacius in¬
quondam meo reuerentissimo ualentino uarrante
rencii mr̃is eẽt humatũ. suꝑ sepulchrũ eiꝰ rusticus
qͥdã archã cũ frum̃to posuit nec quantus qͣlisq uir
illic iaceret ꝑpendere ac uereri curauitꝰ cum re¬
pente tͣbo celitus factus. reb illic om̃ib in sua stabili¬
tate manentib archam quȩ suꝑposita sepulchro eiꝰ
fuerat extulit longeq ꝓiecit: ut palam cuncti cognos¬
cerent quanti eẽt meriti cuiꝰ illic corpus iaceret.¬
Sa etiã quȩ subiungo. p̾dicti uenerabilis uiri fortuna¬
ti. qͥ ualde mͥ etate. oꝑe. ⁊ simplicitate placet. relaciõe
cognoui. Candẽ ualeriȩ ꝓuinciã longobardis intͣutib
ex monasterio reuerentissimi uiri eexicii. in p̃dicto
oratorio ad sepulchrũ eiꝰ monachi fuger. Cũq longo¬
bardi seiuentes oratoriũ intrassent. ceꝑunt eosclẽ in¬

Expanded text:
cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula, tantoque in unaq viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, rentiquidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret.am ea quae subiungo praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem mo
Abbreviated transcription (Latin):
ter ingressus: cepit ex eiꝰ ore qͣsi satisfaciens ipse ꝗͥ hani
arripuerat diabolus clamare dicens. Ego quid feci.
ego qͥd feci: Sedebam mͥ suꝑ lactucam: uenit illa ⁊ mo¬
mordit u cum gͣui indignacione uir dĩ p̾cepit. ut
abscederet: ⁊ locum in om̃ipocentis dei famula ñ habe

Expanded text:
ter ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc ter ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ inuitatus ad filium reguli. eũ solo uerbo restituit sa¬
uiti: ut reuertens pater ea hora filium restitutũ uite
cognosceret qͣ uitam illius ex ore ueritatis audisset. Om̃s
aut̃ monachi ussionẽ sui patris implentes: eundem basi¬
liũ ex monasteris habitatione repulerunt. Q repulsus dii
frequent̾ se cellam eqͥtii magicis artib in aera suspen¬
disse: nec tam̃ monachoꝵ eiꝰ quẽpiã ledere potuisse. Q ñ
post longũ tempꝰ in hac romana urbe. exardescente zelo
xp̃iani popli ignę crematus ẽ. Quadamt uͦ dic una dĩ
famula ex eodem monasterio uirgium horcũ ingressa ẽ
Quȩ lactucam conspiciens. concupiuit: eamq signo
crucis benedicere oblita. auide momordit: s abrep
a diabolo ꝓtinus cecidit. Cumq uexaret᷑. eidẽ patri
coyitio sub celeritate nunciatum ẽ. ut ueniret c̃citus.
⁊ orandoẜicurreret. Moxq portam monasterii idem pa¬

Expanded text:
qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saqui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ speciosa uidebat᷑. febricitare inciꝑet. ⁊ uehem̾ter
auriari: magisq ñ iam uocib s stridorib clamare. Mo¬
do moritura sum nͥ basilius monachus ueniat: ⁊ ipse mͥ
ꝑ suȩ curacionis studium salutẽ reddat. S in tanti pa¬
huc uitã. frm̃ c̃gregatio nesciebat. Missũ repente ẽ. ⁊
dĩ famulo equicio nunciatũ. qd scĩmonialis illa ĩmen¬
sis febrib estuaret⁊i basilii monachi uisitationẽ anxie
quereret& audito uir sc̃s. dedignando subrisit. atq ait.
la erpellite. De ancilla aut̃ dĩ quȩ anrietate febriũ dir¬
get᷑. nolite ẽẽ solliciti: qr ex hac hora neque febrib labo¬
ratura ẽ. neq basilium quesitura. Regressus ẽ monac̾
⁊ ea hora saluti resticutã dĩ uirginem agnouit. qua ean¬
dem salutem illiꝰ dĩ famulus eqͥtius longe positus dixit
m uirtute scilicet miracłi exemplum tenens magistri.

Expanded text:
nem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer nem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Pahuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait:la expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. ut eum equicio abbi cõmitteret: ac sanandũ mo¬
nasterio illius cõmendaret. Tunc ad monasteriũ uenit
ep̃c: secũq basiliũ monachũ dedurit⁊ eqͥtium di famu
lum ut eundẽ monachũ in congregacione susciꝑet ro¬
gauit. Quẽ statĩ uir sc̃s intuens ait. hunc quẽ mͥ cõmen¬
das pat̾ ego ñ uideo monachum ẽe. s diabalum. Cui ille
respondit. Occasionẽ queris ne debeas p̃stare qđ peto.
ad quẽ mox dĩ famulus dixit. Ego qͥdẽ eũ hoc ẽẽ denun¬
cio qđ uideo. He tam̃ me nolle obedire existimes: facio
qd̃ iubes. Susceptus itaq in monasterio ẽ. cum ñ post mul¬
tos dies isdem dĩ famulus ꝓ exhortandis ad desideria su¬
ꝑna fidelib paulo longius a cella digressus ẽ. Q disce¬
dente: c̾tigit ut in monasterio uirginũ. in qͦ eiꝰdẽ patris
cura uigilabat. una earũ quę urta carnis huiꝰ putredi¬

Expanded text:
ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum moab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famu ut eumdem monachum in congregationem susciperet. Quem statim vir sanctus intuens, ait: Hunc quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredi
Abbreviated transcription (Latin):
admiracionis habebat᷑. Cui fortunatus idem familiarit᷑
nocus fuit. Q nimirũ eeritirs ꝓ suȩ magnitudine sc̃ita¬
tis multoꝵ in eadem ꝓuincia monasterioꝵ pat̾ excitit.
hunc cũ in iuuentutis suę tempore acri certamine car¬
nis incentiua fatigarent ipsȩ suȩ temptationes.⁊ angus¬
tiȩ. ad orationis studium sollerciorem fecerunt. Cumq in
hac re ab om̃ipocenti dõ remedium c̃tinuis p̃cib quere¬
ret. nocte quadã assistente angło cunuchirari se uidit.
eiꝰq uisioni apparuit. qd̾ omnẽ motum a genitalib eiꝰ
menbris abscideret: atq ex eo tempore ita alienꝰ excicit
a temptatione. ac si sexum ñ haberet in corpore. Q uir¬
os ammonere cessabat. ne se exemplo eiꝰ in hac re faciles
crederent:⁊ casuri tẽptarent donũ qđ̾ ñ acceꝑant.
o aut̃ tẽpore qͦ malefici in hac romana urbe sunt dep̾hen¬
tu ualeriam fugiens petiit. Q ad iurum reuerentissimum
castorium amminiterinȩ̨ ciuicatis ep̃m ꝑgens. postulauit

Expanded text:
admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virscipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehenico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit
Abbreviated transcription (Latin):
mnit᷑ Mutat᷑ ꝗͥ si placet qui huc eũ exhibeat᷑ ut qͥs
sit çectasticꝰ uigor agnoscat. Sic̃ aut̃ moris ẽ ut occu¬
pato in multis animo adulacio ualde subripiat. si ab
ipso cordis ostio neqͣquã fuerit cicius repulsa. suaden¬
tib se clericis consensum pontifex p̾buit: ut ad roma¬
nam urbẽ deduci debuisset. ⁊ que nã sua ẽẽt mensu¬
ra cognosceret. lulianum tam̃ tunc defensorẽ mitten̾
qui abinensi ȩccłiȩ postinodum in ep̃atu p̾fuit. hoc
p̃cepit ut cum magno eũ honore deduceret: nec qͥcꝗͣ
dĩ famulus ex conuentioe eadẽ inuriȩ sustineret. Qui
parere de eo clericoꝵ uotis concitus uolens. festine ad
eiꝰ monasterium cucurrit. ibiq absente illo antiquarioᷤ
scribentes repꝑit: uͥ abbas ẽẽt inquisiuit. Qui dixer̃.
In ualle hac quȩ monasterio subiacet fęnũ secat. Idem

Expanded text:
mit? Mittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
codices in pelliciis saculis missos. dextro leuoq latere
urigabat p̾ta m̃cium. Quiꝰ qͦq opinio p̃dicationis ad
romanȩ urbis noticiã ꝑuenit atq ut ẽ lingua adui

Expanded text:
codices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque portabcodices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque portabet rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est l
Abbreviated transcription (Latin):
frauderis. bene hanc reuerentissimꝰ uir albinꝰ. reatine
antistes ęccliȩ agnouit. ⁊ adhuc suꝑ sunt multi qͥ sc̃i¬
re potuerunt. S quid plus queris oꝑis. qͣndo c̃corda¬
bat uitę mundicia cum studio p̾dicationis: Tantus
quippe illũ ad colligendas dõ animas feruor accende¬
rat: ut sic monasteriis p̾eẽt. qͣtinꝰ ꝑ eccłias. ꝑ castra.
ꝑ uicos. ꝑ singuloꝵ qͦq fideliũ domos circũqͣq discur¬
reret ⁊ corda audientiũ ad amorẽ patriȩ cęlestis ex¬
citaret. Erat uͦ u̾alde uilis in uestib atq ita despectus.
ut si qͥs illũ fortasse nesciret. salutatus etiã resalutare
despiceret. Et quociens ad alia tendebat loca. ium̃tũ
sedere c̃sueuerat. qd̾ ẽẽ despicabilius uim̃tis om̃ib qͥ¬
in cella eẽnt inueniri posset: in qͦ etiã capistro ꝓ freno.
⁊ ueruecũ pellib ꝓ sella utebat᷑ Suꝑ semetipsũ sacro

Expanded text:
frauderis, bene hunc reverentissimufrauderis, bene hunc reverentissimuadhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omniin cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros
Abbreviated transcription (Latin):
xidam uͦ felix nõie. nursiȩ ꝓuinciç nobiis. pat̾ huiꝰ
castoris qͥ nc̃ nobiscũ in romana urbe demorat᷑. cũ eun
⁊ ꝑ singula loca discurrere atq studiose p̾dicare:eu
qͣdã die familiaritatis ausu. adiit dicens. Q sacrum. or¬
dinem ñ habes. atq a romano pontifice sub qͦ degis.p¬
dicacionis licenciam ñ accepisti: p̾dicare qͦmͦ p̾sumis.
Q eiꝰ inqͥsitione cõpulsus uir sc̃s: indicauit p̾dicacioni
licenciam qͣlit̃ accepit. dicens. Ea quȩ mͥ loqueris. ego
m ꝑ uisionem uiuenis astitit: acq in lingua mea me¬
dicinale ferram̃tum. id est flebotonũ posuit. dicens.
Ec̃ce posui u̾ba mȩa in ore tuo. egredere ad pdicandũ
ꝗtqs ex illo die etiã cum uoluero de deo tacere ñ possũ
calia dona ꝑcepisse Gregorius. Opus petre ex dono
ẽ.: ñ donum ex oꝑe. Alioquin. gr̃a iam ñ eẽt gr̃a. Om̃e
quippe opus. Dena p̃ueniunt: quãuis ex subsequent
oꝑe. ipsa etiã subcrescant. Ne tam̃ uite eiꝰ cognicione

Expanded text:
idam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumnspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
ora discũbenciũ piscem cum aqua fuditꝰ qͥ ad totiꝰ diei uic¬
tum honorato posset sufficere. Miraci om̃s: totaq illa pa¬
rentũ irrisio cessauit. Ceꝑunt nãq in honorato uenera¬
cresceret a p̃dicto dño suo lib̃tate donatꝰ ẽ: atq in eo locio
qͥ fundis dr̃ monasteriũ ẽstruxit. in qͦ ducentoꝵ ferme
pro erinus eͥuersacionis dedit. Ham quadaer dig en co
monte qͥ eiꝰ monasteriũ in excelsum p̾minet. ingentos
ari moies eruta ẽ. quȩ ꝑ deuexũ montũ iatus ueniens.
totiꝰ riunã cellę. omiũ fr̃m interitum minabat᷑. Quã
cũ uenientẽ desuꝑ uir sc̃s iudisset. frequenti uoce xp̃i
nom̃ inuocatis. extensa mox dextͥa signum ei opposuit.¬
crucis. eamq in ipso deuexi montis latere cadentẽ firit.
nentib casura pendere uideat᷑ Petrus.
pͥesse ñ audeat qͥ subesse nͥ didiceritiꝰ. necrobedienciã sub

Expanded text:
ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei vicora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato veneracresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo dupla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, nentibus, casura pendere videatur. PETR. praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam sub
Abbreviated transcription (Latin):
torititis eremplo. cũ mͥ luce clariꝰ constet.qr marcus ⁊
lucas eugłium qd̃ descripserunt. ñ uisu s auditu didice¬
runt. S ut dubitationis occasionẽ legentib subtham.
nifesto. Hoc uͦ scire te cupio.qr in quib dam sensum solum.¬
lus scribentis ñ aꝑte susciꝑet. Senioꝵ ualde uenerabi¬
lium didici relacione qd̵ narro. Uenancii quondam pa¬
tricii in samniȩ partib uilla fuit. in qͣ qͥdam colonus eiꝰ
abstinenciam carnẽ domaret die qͣdam parentes illiꝰ ui¬
cinis suis c̾iuuiũ fecer̃ in qͦ ad uescendum carnes paratę
sunt. Quas dum ille ad hesum c̃tingere ꝓ abstinenciȩ
amore recusaret: ceꝑunt ei parentes eiꝰ irridere ac dicere.
comede. Nũqͥd tͥ piscem in his montib allaturi sumꝰ: Illo
sermonib honoratus irrideret᷑: repente in c̾uiuio aquu
ad ministeriũ defuit. Cum situla lignea sic̃ illic moris
ẽ. mancipiũ ad fontẽ ꝑrexit. Dumqͦ nauririt iua pu
cis in situlam int᷑uit. Reuersumq: mancipium: ante

Expanded text:
tis exemplo, cum mihi luce clarius constet quia Marcus et Lucas Evangelium quod scripserunt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, int manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in quiblus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione quae narro, sutricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt si hoc pietas ñ tucisset. Itaq descendit. genu flexit
ad celum manus tetendit: caligulam de sinũ tͣxit. ⁊ suꝑ
extincti pueri pectus posuit. & orance anima pueri ad
corpꝰ rediit: quẽ manu cõp̃hendit: ⁊ flenci matri uiuen¬

Expanded text:
non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viven
Abbreviated transcription (Latin):
successerat. rauennã ꝑgebat. ꝓ ambre uͦ eiꝰdem idenerabilis
honorati. qͦcumq lib̃titꝰ ibat. eiꝰ semꝑ ealigulam in sum por¬
tare c̃sueuerat. Itaq dum ꝑgeret accidit ut qquedã mulier
extincti filii corpusculum ferret. Quȩ dũ seruũ. dci eẽti
incuita: amore filii succensa. um̃tũ eiꝰ ꝑ frenum. tenuiti
atq cũ uiram̃to dixit. Nullatenꝰ reccdes. nͥ filũ meu̾susci¬
taueris. At ille inusitatũ habens tale miracłm:̃ expauit peri¬
cionis eiꝰ uram̃tũ. Declinare musierem tiolutt. ẜ neqͦ qdiã
pualens bec. hesit animo. Considerare libet. qͣle quãtũꝙ
i eiꝰ pectore certam̃ fuerit. Ibi qͥppe pugnabant incer
se humilitas ẽuersationis. ⁊ pietas matris. imor. ne inusi¬
tata p̾sumeret dolor. ne orbatȩ mulieri ñ subueniret.
S ad miaiorem dĩ głam uicit pietas illud pectus iuirtu¬
tis. Qd̾ ideo fuit ualidũ: qr deuictum. Uirtutis enĩ pectus

Expanded text:
sserat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus
Abbreviated transcription (Latin):
oratione ꝓstratũ. Cui cum dicerent. surge tolle caballũ
cuu: ale respondit. Ite cum bono: ego opꝰ caballo ñ habeo.
Descendentes uͦ. inuitum eũ in caballum de qͦ deposueran
leuauer᷑: ⁊ ꝓcinꝰ abscesserunt. Quoꝵ equi tanto cursu ilũ
quẽ pͥus tͦnsire ñ poterant fluuium tͦnsierunt ac si ille
fluminis alueus aquã mitume haberet.Sicq factum est.
ut dum seruo dĩ unꝰ suus caballus reodit᷑ om̃s a singuuis re¬
ciꝑent᷑. Eo̾dem qͦq tempore in eãpaniȩ partib bucellinꝰ cũ
francis uenit. De monasterio uͦ p̾fati dĩ famuli. rumor exi¬
erat. qd̾ multas pecunias haberet. Ingressi oratorium fran¬
ci. ceꝑunt seuientes lib̃tinũ querere lib̃tinũ clamare: uͥ u¬
le in oratione ꝓstratus iacebat. Mira res. ualde. Querentes
seuientesq franci. in ipsũ egredientes. seiuebant ⁊ impin¬
gebant: ⁊ ipsum tudere ñ poteranti. Sicqi sua decitateifrus¬

Expanded text:
oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego caballo opus non habeo. Descendentes vero, invitum eum in cabellum de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate frus
Abbreviated transcription (Latin):
miliarissimꝰ fuit. multa mͥ de eo dicere consueuit. ex qͥb¬
ea quę recolo pauca narrabo. In eadem ꝓiuncia samnis
quam supͭ memorauiꝰ isclem uir ꝓ utilitate monasteris
campebat iter. Numq dagotoꝵ cõmes cũ exercitu in eun¬
dem socũ uenisset. dĩ seruus ex cabauo qͦ sedebat ab ho¬
minib eiꝰ piectus ẽ. Quim̃ti ꝑdici damonũ uibenter feren
etiã. Nagellum qd̾ tenebat diripientib obtulit dicens. Tol¬
litẽ. diti habeatis qͣliter hoc uim̃tum minari possitis. Qͥb
dictis. ꝓtinꝰ se in orationẽ dedit. Cursu aut̃ rapido p̃dicti
ducis exercitus ꝑuenit ad fluuiũ cui nom̃ uult̾nũ. ibi
nequos suos ceꝑunt singuli astis tundere ⁊ calcarib cruen¬
tare. S tam̃ equi cesi uerb̃ib. calcarib cruentati. fatigari
poterant. moueri ñ poterant: sicq aquã fluminis tange¬
re. quasi mortale p̾cipicium ꝑtimescebant. Cumq du ceden¬
ierabant. Q statim reuersu post se. lib̃tiuit reperiunt in

Expanded text:
miliarissimus fuit, multa mihi dicere de illo consuevit, ex quibus quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, idem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Daoco eodem venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedenlerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in
Abbreviated transcription (Latin):
uts. ois ert̾uis humani magisterii disciplina desit
magistri censura ñ desit. Quoꝵ tam̃ lib̃tas uite ab in¬
firmis in exemplo ñ ẽ tͣhenda: ne dũ se qͥsq similit̾ sc̃o
sp̃ũ impletum eẽ p̾sumit. discipłs hõĩs eẽ despiciat
inagist᷑ erroris fiat. Mens aut̃ quȩ diuino sp̃u impletͦ.
habet euidentissime signa sua: uirtutes scilicet ⁊ humi
litatem. Quȩ si utͣq in una mente ꝑfecte c̃ueniunt: li¬
quet qd̵ de p̾sentia sp̃c sc̃i testimoniũ ferunt. Sic qͥppe
bocellit: xuti eseiplos aggregauit s. quẽ intrinserui
bocrlet er trmsecus quali in sua libtate reliqitera fecne
moyses in beremo edoctus. ab angło mandatũ ordic.

Expanded text:
tsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe poraliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo
Abbreviated transcription (Latin):
teb paũio. ⁊ iter int̾ aquas fecit. ꝑpendiᷤᷤ o petre. quantũ
m exhibendisi uirtutib humilitas ualet:Tunc exhibere
magostoi uirtutẽ potuit᷑: quando magistri nom̃ ad ie¬
morũ redurit. Quia enim ad humilitatẽ sub magistro
rediite qd̾ magister fecerat ⁊ ipse fecit. ꝑET RUS
bet qd̾ dicis .S. queso te ẽ ne alud aliqͥd qd̾ adhuc de

Expanded text:
tri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaes