comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ato iob etiã uixta hystoriã congruit. dũ minirũ constat.
qr ante redẽptoris grãm ad inferni claustra etiã iusti du¬
cerent᷑. Ipsa quippe inferni receptio domiis omĩum uiuentiũ
dr̃: qr nullus huc uenit qͥ ante mediatoris aduentũ non
illuc ipsa corruptionis suȩ conditione ꝑtransiit. Nullus huc
itenit. qui ad carnis mortẽ eiusdẽ corruptionis suȩ gressib: n
tetendit. De. qua uidelicet morte ꝓ psalmistã dr̃ Quis ẽ homo
qui uuiuit & ñ uidebit mortẽ : Nã & si ad glũ raptꝰ helyas¬

Expanded text:
ato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat ato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad id qđ erat. s ad id qđ eẽ uidebat᷑. Neq enĩ mentẽ illius ꝓs¬
ꝑitas fugitiua leuauerat. quã int̃ tot rerũ affluentias miro
semꝑ iurtutis pondere p̃mebat. S uxta hoc qđ uideri exteriꝰ
potuit. qui in sus humilis. in alienis oculis eleuatꝰ fuit. Et qͣ¬
si suꝑ uentũ positus elisus ẽ ualide. quia reb exteriorib fułtꝰ.
unde: estimabat᷑ surgere uidebat᷑ inde oecidisse. Quẽ uideli¬
cet easum sẽs uir in mente ñ ꝑtulit: qr nulla adu̾sitas ducit
quẽ ꝓsꝑitas nulla corrumpit. Qui enĩ ueritati ĩheret. uani¬
tati nullomodo succũbit: qr dũ forti pede cogitationis intus
intentionẽ fixerit. ome qđ foris mutabilit᷑ agit᷑. ad arcẽ mei¬
tis minime ꝑtingit. Sequit᷑. Scio qr morti tradas me. ubi¬
tractatũ ẽ. qđ ante aduentũ dnĩ ad inferni receptacula. e¬
tiam iusti descenderent. quãuis ñ in suppliciis s in requie
seruarent᷑. Iđ nunc testimoniis edocere neglegimus. qr in

Expanded text:
 ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere, videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit. Sequitur: CAPUT tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
accepte ꝑ imaginẽ gencrositatis ꝑdunt. Stulti ft̃ ẜͦ ⁊ ig¬
nobiles. quos ab ȩt̃ne hereditatis consortio. repellit seru¬
tus mentis. Scriptũ quippe ẽ. omĩs qui facit peccatũ. ser¬
uus ẽ peccati. Et uoce egregii p̃dicatoris dr̃. Sapientia
huiꝰ mundi. stultitia ẽ apuo dm̃. Qͥ gͦ dũ t̃rena sapereti
ab intima generositate repulsi sunt. stulti simul ⁊ ig

Expanded text:
acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et igacceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dicitur: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena saperent ab intima g
Abbreviated transcription (Latin):
deserere: & quid in ȩt̾̃nitate nobilius: quã cũ dõ iudices
uenire. hoꝵ seilicet iudicũ nobilitatis salomone attes¬
tante memorat᷑. cũ hoc qđ iã p̾fatus sũ dr̃. Nobilis in
portis iur eiꝰ. quando sederit cũ senatorib trȩ. Nalde nãq
nobiles considerat. quos senatores uocat. Hanc in se nobili¬
tatẽ paulus aspexerat. cũ cognationi conditoris ꝑ spm̃¬
dicebat. Genꝰ gͥ cum simꝰ cdĩ. non debemꝰ estimare auro aut
argento. aut lapidi sculpture artis. ⁊ cogitationis homi¬
nis. diuinũ eẽ simile: Genꝰ uidelicet dĩ dicimur. ñ ex eius
tiue recreati. Tanto gͦ ad hanc nobilitatẽ quisq erigitur.
quanto ꝑ acceptã imaginẽ ad similitudinẽ illiꝰ ex imitati¬
one renouat᷑. At contra sunt stulti ⁊ ignobiles. qui dũ
suꝑnam sapientiã semetipsos sequentes fuguint. in sua ig¬
norantia quasi in abiecta ꝓlis ulitate sopunt᷑. Quõ enĩ
id ad qđ conditi st̃ ñ intellegunt: eõ etiã cognationem

Expanded text:
deserere? et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas; Salomone attestante, memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum, dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognationi conditoris pnon debemus aestimare auro et argento, aut lapidi sculpturae artis, et cogitationi hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus et adoptive recreati. Tanto igitur ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imitatinquitur.---At contra sunt stulti et ignobiles, qui dum supernam sapientiam, semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem
Abbreviated transcription (Latin):
pientẽ dĩ stultitiã concupiscunt. Scriptũ quippe ẽ. Qđ stul¬
tũ ẽ di. sapientiꝰ ẽ hominib hane nos stultitiã. paulus
comp̃hendere admonet dicens. Si qͥs iuidet᷑ inter uos sa¬
piens eẽ in hoc secu. Io: stultus fiat ut sit sapiens :
Nanc stultitiã qui ꝑfecte secuti sunt: uoce sapientiȩ au¬
dire meruerunt. uos qͥ secuti estis me. in regeneratione
eũ sederit filius hominis. in sede maiestatis suȩ. sede

Expanded text:
pientiam Dei stultitiam concupiscunt. Scriptum quippe est: « Quod stulpientiam Dei stultitiam concupiscunt. Scriptum quippe est: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . » Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet dicens: « Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . » Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce sapientiae audire meruerunt: « Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
e rephendat᷑: qr nimirũ ꝑu̾so uidicio ꝑturbata tranquillis.
dura lenib. aspera mitib. transitoria ȩt̃uis. suspecta securis
anteponunt. Noꝵ uecordiȩ sc̃a eccłia recordetur. eũ sȩuis ex¬
trinsecus adu̾sitatib p̃mit᷑ quos intra se uelut fideles con¬
tinuit. s eoꝵ uitã aduersantẽ ficdĩ dui tolerauit ⁊ dicat.
Qui int̾ huiscemodi lȩtabant᷑. & eẽ sub sentib delicias con¬
putabant. Iui ninirũ mala quȩ agunt. ex iniquoꝵ p̃ce¬
dentiũ prauitate didicerunt. Unde ⁊ recte subiuingit᷑. filii¬
ełiam uoeant᷑ stulti s tamen nobiles: alii uͦ sunt stulti ⁊
ignobiles. Stulti nãq dicunt᷑ sed eẽ ignobiles nequeunt.
qui carnis prudentiã contẽpnentes ꝓfuturã sibi stultitiã
appetunt: ⁊ ad nobilitatẽ int̾ne ꝓͣlis uirtutis nouitate
subleuant᷑. qui stultã sapientiã mundi despiciunt. ⁊ sa

Expanded text:
b reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, b reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant, quia nimirum mala quae agunt ex iniquorum praecedentium pravitate didicerunt. Unde et recte subjungitclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad novitatem internae prolis virtutis nobilitate sublevantur; qui stultam sapientiam m
Abbreviated transcription (Latin):
qr hoc nimis inhiant᷑ sumpsit. eiusdẽ amaritudinis
malũ. discernere iã p̃ ipsa ebrietate ñ sufficit. Amant
cunctisq ꝓ ea sudõrib libent̾ seruiunt: ⁊ grauiũ laboꝵ
iugo deuotissime colla submittunt. Iđ bene sub ephraim
specie osee ꝓpħante describit᷑ qͥ ait. ẜphraim uitula doc¬
ta: diligere triturã. llitula enĩ triture laborib assueta.
relaxata plerũq ad eundẽ laboris usũ etiã ñ compulsa
reu̾titur: ita. prauoꝵ mens buiꝰ mundi seruitiis dedita
i rerũ tẽporaliũ fatigationib assueta. etiã si sibi libere
uacare liceat. sub eẽ tam̃ t̾renis sudorib festinat: ⁊ usu
miseriȩ conu̾sationis triturã laboris quęxit. ut a iugo
mtndane seruitutis cessare ñ libeat etiã si licet. Qd̃ ui¬
delicet uigũ dñs a discipłoꝵ ceruice soluebat eũ dice¬
bat. Attendite uob̃ ne forte grauent᷑ corda urã in era

Expanded text:
quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Vet.cunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum dixit: Attendite vobis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Letant᷑ itaq s subsentib. qr rebus quidẽ tempo¬
ralib gandent. sed tam̃ dũ dispensare sine tribulatione
ede tẽporalia ñ ualent. ea cura pungunt᷑ miseri qua
⁊ dura quidẽ ex p̃sentis uitȩ amore tolerant. & tam̃
affectu ninnȩ cupiditatis obligati. laborẽ enisdẽ toleran¬
tie uoluptatẽ putant. Unde recte iheremias totiꝰ in
se humane cont̾isationis specit̾ sumens ꝑ lam̃tũ quȩ¬
rit᷑ dicens. In ebriauit me absintio. Ut enĩ in suꝑiori iã parte
p̃diximꝰ. ebrius quisq qđ patit᷑ nescit. Qui uͦ absintio debri¬
at᷑: ⁊ qđ amarũ ẽ hoc qd̃ sumpsit amarũ ẽ. ⁊ tamen ñ
intellegit eandẽ amaritudinẽ qua replet᷑. Humanũ gͥ ge¬
nus recto dĩ uidicio in uoluptatib suis sibidiisssũ atq ꝑ
easdẽ uoluptates spontaneis tribulationib traditũ absin
sibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enĩ głam siciens dum
multas ꝓ ea tribulationes repperit. amarũ ẽ qđ bibit: s

Expanded text:
aetantur itaque, sed sub sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua  dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absysibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere sẽꝑ praua agere: ⁊ tamen ne opimonẽ praui¬
tatis habeant formidolose custodire. Hȩc ꝓfecto oĩã ni¬
seros pungunt: sed easdẽ punctiones ipso rerũ tẽporaliũ
uicti amore ñ sentiunt: llnde ⁊ recte nẽ dr̃. & eẽ sub ser
tib Selieias cõputabant: qr peccatoꝵ delectationib p̃ssi.

Expanded text:
ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem praviostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
nurũ attendunt transitoria quȩ ꝑcipunt. & intueri
neglegunt ꝑmanentia bona quȩ ꝑdunt. Cũq amore tẽpo¬
riliũ flagrant : uerã lȩticiã uolentes ignorant. Iuã si stu¬
diose quer cognoscere quȩrerent: quã flenda sint gaudia
que appetunt᷑ uiderent. S dũ meliora scire contẽpnunt. so¬
la sibi uelut sũma eligunt. quȩ iusibilit᷑ oculis fugaci se¬
ductione blandiunt᷑. Hisibilia scilicet sequentes coor figunt.
ni tarito extruisecus gaudent. quanto recordationẽ sui mn¬
trusecus ns habent. illiscent᷑ tam̃ eoꝵ gaudiis plerũq tͥ¬
bulationes. atq ex reb ipsis ex quib suꝑbiunt flagellant᷑
Neꝙ enĩ sine grauib curarũ molestiis possunt tẽpora¬
la que appetunit uł ñ habita querere: uł quesita serua¬
re Int̾ eqͥuales p̃stantiorẽ głam expetere. a minorib
reuerentiã plusquã oportet exigere: ⁊ minꝰ quã debent
eandẽ maiorib ex hibere. Plerũq potentiã ꝑ impotentia

Expanded text:
attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in oblectatione infima quasi in conuallib conu̾san¬
tͣ. Et dũ quodlibet lucrũ uł parur stipendii inuenuui.
eũ clamore currunt : qr hoc abstrabere etiã pirgando
moliunt᷑. In conualle enĩ reꝑtis singulis eũ clamore cur
re. Plerũq aut̃ quẽ sc̃m bona actio actie ostentat. oborta t̃¬
reni cõmodi occasio examinat. llideas nãq ñnullos iã sub¬
lunia agere. iã in abstinentiȩ. iã in doctrinȩ opere. patrũ
p̃cedentiũ exempla secꝰtari. Sed eũ repente p̃sentis uitȩ lu¬
crũ. quasi fructũ conuallis inueneruit. ad hoc cũ clamore

Expanded text:
semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversansemper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currre. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis in
Abbreviated transcription (Latin):
in extremo uitȩ. supplicioꝵ aspera ꝓferant᷑ Iui dũ ñ fru¬
gẽ diuini eloquii concupiscunt. s ad rerũ temporalium
ambitũ seruiunt : nequaquã pane tritici. s radice uimi¬
peri saciant᷑. Ipsa qͥppe ab imis atq infimis obhorta oc¬
cupant: quȩ illos more iuniperi postmodũ ex duritia re¬
tributionũ uelut ex asꝑitate uelut folioꝵ pungant. Con¬
tẽpuentes nãq dm̃i. hic minime sentiunt: quantũ sit. ma¬
li qđ agunt. Adhuc enĩ iuniperi radicẽ comedunt: s hu¬
iꝰ radicis quã sint rami asperi ñ attendunt : qr nĩmirũ
praua actio mͦ quasi ex radice delectat in culpa: sed post¬
modũ quasi ex ramis pungit in pęna. llnͣde ⁊ bene subiun¬
git᷑. Qui de conuallib ista rapientes. cũ singula repperis¬
sent: ad ea cũ clamore currebant. In cõparatione uideli
cet suꝑnoꝵ : omĩs p̃sens uita conuallis ẽ: łlii aut̃ qr sub¬
limia montiũ. id est fortia acta scõꝵ. contẽplari nesciunt:

Expanded text:
o vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dum frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad cet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi: cũ infirmoꝵ initia. irridendo consumunt. Arborũ
quoq cortices mandunt : cũ manu ꝑu̾si consilii. a uita rec¬
te crescentium teginen bonoꝵ oꝑm subtrahunt blos autẽ
in quibusdã actib. uelut arboris ex spoliant: illos uͦ ue¬
lut herbas qr despicientes trahunt. quasi quȩ calcant come¬
dunt. Quorũdã iã fortitudinẽ in alta surgentẽ ex parte
demoliunt᷑: quorũdã uͦ teneritudinẽ ⁊ adhuc in imis. po
pera. in ñnullis aut̃ ꝑ spẽ iurentia corda dissipabant ħt¬
certe herbas mandere. ẽ: lenia quȩdã ac tenera de antiqͥs
patrib imitari. Arboꝵ uͦ cortiees edere ẽ: eoꝵ oꝑa suꝑfici¬
etenus agere: s intentionẽ rectã in eisdẽ. oꝑib ñ tenere:
St̃ enĩ ñnulli qui dũ p̃sentis mundi głam. eiꝰdẽ mmindi
actionib adipisci ñ posst̃. speciẽ scĩtatis appetunt habi¬
tũ uenerationis sumunt. imitatores antiquoꝵ patrũ ui¬

Expanded text:
reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in imis posipera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabantcerte herbas mandere est, levia quaedam ac tenera de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonnulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut eoꝵ occultatio sit custodia ꝓpria. eoꝵ publicatio.
sit utilitas aliena. Rursum quia scriptũ est. neq
accendunt lucernã. & ponunt eam sub modio. s suꝑ
candelabrum. ut luceat om̃ib qui in domo sunt.

Expanded text:
et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus q
Abbreviated transcription (Latin):
rat: cur beatus iob suas tam subtilit̾ uirtutes enu¬
merat. Scõꝵ quippe iuiroꝵ est. bona quȩ fecerint oc¬
cultare: ne contingat eos lapsum elationis incurre
re. Unde ꝑ semetipsam ueritas dicit. Attendite ne
iustitiam urãm faciatis corã hominib. ut iuideami¬
sciat. De quib ilico scriptum est: quia illi abeuntes
diffamauerunt eum ꝑ totã terram illam. S queren¬
dum nobis est quid sit hoc. qđ ipse om̃ipotens eui
hoc est uelle qd̵ posse. & taceri uirtutes suas uoluit.
& tam̃ ab his qui illuminati sunt quasi inuitus in¬
dicatur: nͥ qđ seruis suis se sequentib exemplum de¬
dit ut ipsi quidẽ uirtutes suas occultari desiderens.
&e tam̃ ut alii eoꝵ excinplo ꝓficiant ꝓdant inuiti. &
facta quidẽ sua occultando. scipsos custodiant. s dũ
ꝓdunt inuiti. bona ad ꝓrimos suoᷤ exempla trans¬
mittant. Occultent᷑ gͦ studio. necessitate. publicent᷑

Expanded text:
rat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enurat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumerat. Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis ire. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamisciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Omnipotens, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur, nisi quod servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti, et facta quidem sua occultando seipsos custodiant, sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur;
Abbreviated transcription (Latin):
atq ante oculos se & ꝓximũ statuunt: deducunt
ad mediũ regulã testamenti. qua dicit᷑. Quȩ uultis
ut faciant uobis homines: & uos eadem facite illiꝰ.
Tranfferunt in se ꝑsonã ꝓximi & sollicite atten¬
dunt quid sibi si ita eẽnt᷑ fieri uł non fieri iuste
uoluissentꝰ sicq districto uire ac iudicio. causam suã
& ꝓximi uixta tribunal diuinȩ legis. in foro cordi
examinant. Dene gͦ dicit᷑. cogitationes iustoꝵ iudicia.
qr ipse eoꝵ intrͣł motus cordis. quasi quȩdã libra est
iudiciariȩ pocestatis. Quib ꝑactis. qr retributicionẽ
inferiꝰ non requirunt. recte eoꝵ udicia diademati
cõparant᷑. Diadema quippe in suꝑiori parte corporis po¬
nitur. Iustoꝵ gͦ iudicium. diadema dicit᷑ qr ꝑ hoc non
in cerreius & infimis. s sursum remunerari concu¬
eram pauꝑum: & causam quã nesciebam. diligentissi¬
me inuestigabam. Inter hec lectoris animꝰ forsitan que¬

Expanded text:
atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justoruin terrenis et in infirmis, sed sursum remunerati concueram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissime investigabam. - Inter haec lectoris animus forsitan quae
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. indicat quid illa patiat᷑. Nõnnũquã uero
rtã suȩ hystorię uerba ꝑmiscet. ut nichil allego
Oꝑatur quippet qui agit bonum qđ̵ p̃cipiturꝰ s quod
oꝑatus fuerit non custodit cui hoc subripit qd ꝓhi¬
betur. Beatus gͥ iob quia ex om̃i parte bono se oꝑe texe¬
rat: dicat. Iustitia indutus sum. & uestiuit me sicut
uestimentũ. Ubi & ꝓtinus subdit. E diademate uidi¬
cio meo. Iustoꝵ iudicia recte diademati comparant᷑.
qr ꝑ magni oꝑis głam. ad retributionis ducunt coro¬
nam. Quȩ nimiriu iudicia. secũ coctidie introrsuᷤ
agunt: quid dõ. quid ꝓrimo debeant. sollerter aspi¬
ciunt. atq ad agenda bona. se uchement̃ accłngui.
& de ꝑpetratis malis districte redarguunt. Unde
bene quoq ꝑ salomonẽ dicit᷑ Cogitationes iustoꝵ
iudicia. Intus quippe ab om̃i strep̾itu seculari ad
corda sua redeunt ibiq ascendunt tribunal m̃tis.

Expanded text:
patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
quia te̾ penetrare ior inchoat. eũ hoc extremi iudicũ
pauore ꝑturbat. Ad ꝑ auitatẽ gͣ nram diuinus sermo
se archrait sicͣ pater cum paruulo filio loq ut᷑. ut
ab eo possit intelligi. sponte balbuttit. Quia enĩ na¬
turam sapientiȩ penetrare non possumus quid sit in
se : excondescensione dei audiuimus quid sit in nobis.
cuͣ dicit᷑ Ecce timor dñi ipsa ẽ sapietitia. Sed quia illã
ueracit᷑ uim duuni timoris intelligit᷑. qui se a cunctis pra¬
uis oꝑib custodit. Recte subdit᷑. et recede a malo intelli¬
gentia. Ea gͥ quȩ sequunt᷑ quia ꝓphetiȩ sꝑu plena sunt:
ipsa sacre hẏstoriȩ uerb̾a testant᷑. cum dicit᷑. Addidit
similitudo nominat᷑. aꝑce constat quod ꝑexterioꝵ uerboꝵ
formã mysteria loquitur:  qui ad loquendũ parabolã
assumpsisse memorat᷑. Cũ etenim sua narrat. queque
sunt scẽ eccłiȩ uentura denuntiat: et ꝑ hoc quod ipse

Expanded text:
quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentia. Ea igitur quae sequuntur, quia prophetiae spiritu plena sunt, ipsa sacrae historiae verba testantur, cum dicitur: CAPUTsimilitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& inuestigauit. Ulidit namq : quia species. ẽ. Enarrauit:
quia uerbũ. Preꝑauit: quia remediũ. Inuestigauit: qr
occultum. Sed hoc quod ȩterna dei sapientia species pa¬
tris & uerbum dit᷑. quando ab humana mente pene¬
tratur. Quis namq intelligat uel uerbum sine tẽ¬
pore. uel speciem sine circuinscͥptione: Dicendũ g¬
erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Ilnde apte
et recedẽ a malo incelligentia. Ac si aꝑte diceret᷑. Ad temet¬
ipsũ homo reuercere. cordis tui secreta ꝑscrutare: si diñ te¬
timere dep̾hendis ꝓfecto constat quia sapientia plenuis es.
Qtiã si adhuc cognoscere non ꝑotes: quid sit in se: iam
cognoscis interim quid̃ sit in te. Qliȩ enĩ apud se ab an¬
gelis metuit᷑. apud te timor dni uocat᷑: quia hane ha¬
bere te certum: ẽ: si tĩmere te dnm̃ incercum non ẽ. Hine
etiam ꝑ psalmistã. dicit᷑. Intiim sapientiȩ timor dñi.

Expanded text:
, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, , investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergerat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte set recedere a malo, intelligentia. » Ac si aperte dicat: Ad temetipsum homo revertere, et cordis tui secreta timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ;
Abbreviated transcription (Latin):
minimus. Lliã aut̃ ꝓcellis sonantib posuit: cũ p̾dicatorib
sus ad corda hominũ terrore uenturi iudicii ꝑculsa. aditũ
fecit. Erius itaq lex ponit᷑ ut postmodũ uia pandat᷑: quia
illa uox cor audientis penetrat. quȩ hoc quod sonuerit.
uestigauit. Ilsitata sacri eloquii locutione uidere dei dicit
uidere nos facere: sicut iusto uiro dñs dicit. Nc̃ eognoui
quod timeas dm̃. Et irłitȩ pręmonent᷑. temptat uos dũs
deus ur. ut sciat si diligitis eum: id ẽ. ut scire siabigi faciat.
Te gͦ cum legem pluuuis poneret. hoc ẽ mandatũ custodiȩ
prȩdicatorib daret. hanc incarnatã sapientiã uideri & enarꝰ¬
rari a prȩdicatorib. p̾parari & inuestigari ab auditorib fecit.
Sibi quippe illam p̃parat : quisquis illam hene uiuendo
in diem iudicii ꝓpitiam parat. Et notandum quȩ deea qua¬
tuor dicta sunt. Ait enim. llidit. & enarrauit: p̃parauit¬

Expanded text:
minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuervestigavit. Usitata sacvidere nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: « Nunc cognovi quod timeas Deum . Et Israelitae praemonentur: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum ; id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
do uax oꝑe non adiuiat᷑. Hinc enim ꝑ ꝓsalmistã dicit᷑.
Peccatori aut̃ dirit ds̃. quare tu enarras iusticias meas. &¬
assumis testamentum meum ꝑ os tuũ Tu uͦi odisti disci¬
plinam: et ꝓiecisti sermones meos post te. Sermones et¬
enun dei post se predicator. ꝓicit: cum hoc quod dicit. fa¬
cere contempnit. Quando dictis eius alter obedit: dum
ipse tespuit oꝑe quod prȩdicat uoce : et dissimulat
audire quod narrat. De ista p̾dicationis lege scͥptum ẽ.
Qui soluerit unũ de mandatis istis mininuis. et docu¬
erit sic homines: minimus uocabit᷑ in regno çloꝵ. Qui aut̃ fecerit¬
delicet prȩsentem ȩccłiam appellat: de qua scriptum ẽ. Et colli¬
gent de regno eits omĩa scandala. In suꝑno etenim regno scan¬
dala quȩ ex eo colligi debeant non habent᷑. Qui gͦ soluit oꝑe
& sic docet uoce. in isto regno celoꝵ erit minimus: in illo. nec

Expanded text:
do vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: do vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Dassumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitdelicet Ecclesiam praesentem appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia temptacio exterior humiliat dũ grauat. Sieq magno or¬
dine cognoscimus. in interiori ꝓuectu quid accipimus: in exoe¬
riori defectu quid sumus. Et miro modo agitur. ut nec de uir¬
tute quisquã extolli debeat. nec de temptacione desꝑet: qui a
dũ sꝑc trahit &e caro retrahit. subcilissimo iudicii int̾ni mo¬
damine infra sũma & supͣ infima in quodã medio anima li¬
bratur. Bene gͦ dicit᷑. & aquas appendit mensura. Sequitur
ꝑ pluuias p̾dicantium dicta signari. Ande p̾ moysen dr̃. Exspec¬
cet᷑ sicut pluuia eloquium meum. Quor uidelicet uerba cũ
blande ꝑsuadent pluuuiȩ sunt: cum uero terribilia de uen¬
turo iudicio intonant. sonantes. ꝓcellȩ Et notandũ quod plu¬
uiis lex ponit᷑. ut uia ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑. Lex quippe ẽ
ipsis predicatorib posita: ut uiuendo impleant. quod loquẽ¬
do suadere festinant. Nã loquendi auctoritas ꝑdit᷑: quan¬

Expanded text:
quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno orquia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura. Sequiturper pluvias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
tamina non defuere tucioꝵ. Hinc ẽ enim quod ad conso¬
bris meis repugnantẽ legi mentis meȩ : et captuium
me ducentẽ in lege peccati: quȩ. ẽ. in menbris meis. Ad.
una quippe trahit caro ne excollat sp̃s et ad silma
trahit sꝑs ne ꝓsternat caro. Sꝑs leuat. ne iaceamus in
infimis: caro aggrauat ne exxtollamur ex sũmis di non
subleuante sꝑu nos caro timptaret. ꝑfectione ꝓculdu¬
bio temptacionis suȩ in una deiceret. Rurstim uero si
non temptante carne ad su̾ma nos sꝑs subleuaret: in
suꝑbiȩ casu ipsa nos peuis. subleuatione ꝓsternerit
Sed sit certo moderamine. ut dũ unus quisꝙ scõꝵ iam
quidem interiꝰ ad sũma rapitur. sed adhuc tem̾ptatꝰ
exteruis: ne desꝑationis lapsum nec elationis incurrat: qm̃
nec temptacio exterior culpam ꝑficit. quia interior intentio
sursum trahre. Nec rursum intentio interior insuꝑbiã eleuat.

Expanded text:
tamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consotamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consobris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat,
Abbreviated transcription (Latin):
diso duceris. secreta dei uerba cognoscis: et adhuc
a sathanȩ angelo temptaris.Unde sie fortis ut ad glestia ra¬
piaris. unde sic infirmus ut in terra hominẽ fugias. & ad¬
huc a sathane angelo aduersa toleres: nisi quia ipse qui
te subleuat. rursum te subtilissima mensura modat᷑: ut
ce in miraculis tuis nob̾ prȩdices uirtutẽ dei & rursum in
timore tuo. reminisci nos facias infirmitatis nr̃ȩ : Quȩ
tamen infirmitas ne in desꝑatione nos ꝑtrahat cũ pussat .
dũ de infirmitate tua dum rogares: quia auditus non es
nob̾ ꝙͦ locutus es quid audisti. Sufficit tͥ grã mea. Nam uir¬
tus in infirmitate ꝑficit᷑. Aꝑta gͦ uoce dñi ostendit᷑: quia
custos ẽ uirtutis infirmitas. Tc̃ quippe bñ interuis custo¬
dimur: cum ꝑ dispensationẽ dei tolerabilit̾ tẽptamur
exterius. aliquando uiciis. aliquando p̾ssuris Nã eis qͦ
quos uiros nouimus fuisse urtutũ. temptaciones at̾q cer¬

Expanded text:
disum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc disum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtiliet in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae . Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat, cum pulsat, dum de infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo voce Dei ostenditur quia custos est virtutis infirmitas corporis. Tunc interius custodimur, cum dispensatione Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris; nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes et cer
Abbreviated transcription (Latin):
lant̾ se ac pastoralit exerentẽ: ad tercium celum raptum.
rursumq eum in paradyso raptum. & audisse archana
uerba quȩ non licet homini loqui: et tam̃ sathanȩ an¬
gelo adtemptandũ concedit᷑. orat ut ex umi debeat. et
non exaudit᷑. Ciius cum ipsa initia conuersionis aspi¬
cio. ꝑpendo quod ei suꝑna pietas cȩlos aꝑit. seseq illi iħe
de sublimib ostendit: qui lumen  aQ tempus ꝑdidit. lu¬
men cordis in ꝑꝑetuum accepit. Ad ananiã mitit᷑. uas
electionis uocatur: & tamen de ciuitate eadem quã post
uisionẽ iħu ingressus fuerat fugiens recedit: sicut ipse
testatur dicens. Damasci p̃positus gentis arethȩ regis custo¬
diebat ciuitatẽ damascenoꝵ ut me conp̾hendẽt: et ꝑ
fenestram in sportam dimissus sum ꝑ murũ: et sic effu¬
gimanus euis. Cui licent̃ dicã. o paule incelo iam iħm
conspicis: & interra adhuo hominẽ fugis. In para¬

Expanded text:
lanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, lanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damascenfenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In para
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã: neq enĩ melior sũ qilã patres mei. linde gͦ sic p̃o¬
tens ut cod illas uircutes faciat: unde sic infirmus ẽ ut
ita feminã ꝑtimescat: nisi qr aquȩ appendunt᷑ mensura
ut ipsi scĩ dei homines. et multum ualeant ꝑ potentiã di
& rursum quadam mensura mod̾ati sint ꝑ infirmitatẽ
suam. In illis uirtutib helẏas quid de deo acceꝑat: in istis
infirmitatib quid de se ẽẽ poterat. agnoscebat. Illa potentia
uirtus fuit: ista infirmitas custos uirtutis. In illis uirtu¬
tib ostendebat quid acceꝑat. in istis infirmitatib hoc qđ
acceꝑat custodiebat. In miraculis monstrabat᷑ helyas: in
infirmitatib seruabat᷑. Sic paulum uideo fluminũ & la¬
tronum eiuitatis & solitudinis maris ac terrȩ ꝑicula
sustinentẽ: frenantẽ ieiuniis ac iugiliis corpus: sustinentẽ
frigoris & nuditatis erumnã. ad eccłiaꝵ custodiam. uigi¬

Expanded text:
mam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Unde ergo sic pomam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat, nisi quia aquae appenduntur mensura, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Elias quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. 11. Et Pauli tronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigi
Abbreviated transcription (Latin):
du in hac uita sunt. ne aliqua elatione suꝑbiant. quibdã
temptacionib reprimunt᷑: ut neqͥquã tantũ ꝑficere ualeant.
quantũ uolunt. Sed ne extollant̃ suꝑͥia. fit in eis ipsarum
tot uirtutib in alta ꝓfecisset: quadam mensura suspensus ẽ.
dũ iez abel postmodũ quãuis reginam. tam̃ mulierculã fu¬
git. ꝑpendo quippe hunc mirȩ uirtutis uirum. ignẽ de cęlo tra¬
here. et scđo quitiqͥ genarios uiros. cũ suis om̃ib peticione fu
bita cõcremare: uerbo cȩlos a pluiiis claudẽ. uerbo cȩlos ad plu¬
uias aꝑire̾: suscitantẽ mortuos. uentura quequȩ p̾uidente̾: &
ecce rursus animo occurrit. quo pauore ante unam muliercu¬
lm fugerit. Consido uirũ timore ꝑculsum. de manu dei mor¬
cem petere nec acciꝑe: de manu mulieris mortẽ fugiendo uitare.
Querebat enim morcẽ dum fugeret dicens. sufficit mͥ tolle aĩ¬

Expanded text:
u in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant quibusdam u in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant quibusdam tentationibus reprimuntur, ut ne tantum proficere valeant quantum volunt; sed ne extollantur superbia, non fit in eis ipsarum tot virtutibus 608 in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum quamvis reginam, tamen mulierculam fugit . Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios cum suis omnibus petitiuviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere, nec accipere; de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle ani
Abbreviated transcription (Latin):
scã scientia designat᷑: situt edicit᷑. Aqula sãpsentię saluta¬
ris potauit eos. ꝑ aquã qͦ praua scientiaᷤ appellari solet:
sicut apud salomonẽ mulier quȩ typum hereseos tenet.
callidis suasionibblandit᷑ dicens. Aquȩ furtiuȩ dulciores
sunt: Aquarũ etiam nomine non ñquã solent tͥbulationps in¬
telligi: sicut ꝑ p̾amistam dicit᷑. Saluũ me fac deus qm intra¬
uerunt aquȩ usq ad animã mea. ꝑ aquam populi designant᷑:
sicut ꝑ iohannẽ dicit᷑. Aquȩ uͦ sunt populi. Faquã qͦ non
solũ fluxus decurrentiũ populoꝵ: sed etiam bonoꝵ mentes fi¬
dei predicamenta sequentiũ designant᷑: sic̃ ꝓpħa ait. Bcãqui
seminatis suꝑ om̃s aquas. Et ꝑ psalmistã dicit᷑. Uox dñi suꝑ
aquas. Hoc gͥ in loco quid aquarũ nomine nisi electoꝵ corda
signant᷑. quȩ ꝑ intellectum sapientię. auditum iã suꝑnę
uocis acceꝑunt. De quib recte dicit᷑: Et aquas appendit men¬

Expanded text:
designatur, sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potabit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum etiam nomine nonnunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: Salvum ne fac, Deus, quoniam intraversicut per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur, sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas Et per Psalmistam dicitur: Vox Domini super aquas Hoc ergo in loco quid aquarum nomine nisi electorum corda signantur, quae per intellectum sapientiae auditum jam supernae vocis acceperunt? De quibus recte dicitur: Et aquas appendit men
Abbreviated transcription (Latin):
ã bono oꝑe minime claudicasset. nequaꝗͣ. uoce
dñi psalmista dixisset. filii. alieni mentiti sunt
mͥ. filii alieni inueterati sunt. & clauclicauert a
semitis suis. Qͥ nimirũ popłs claudus iccirco nomi¬
nat᷑ qr sanũ gressum in oꝑatiõe ñ habuit. quippe
qui utroq pede uti noluit dũ unũ testam̃tũ re¬
suscipit. q ei iã uetus tenenti. etiã nouũ testam̃tõ
inserit. ad dirigendos gressus illiꝰ qͣsi alterũ pe¬
dẽ iungit. Qͥ fide̾lis sc̃ȩ eccłiȩ popłs. adhuc recte sub¬
ꝑes sp̃u dicti sunt. ex eius p̾dicatiõe generant᷑ S
oportet ut in his om̃ib ipsa historie uerba subti¬
multa homines pauꝑib largiuntur ñ qr eosdem
pauꝑes diligunt. si qr si minime tribuant᷑. irã suꝑni
iudicii formidant Qͥ si dm̃ ñ metuerent. quȩ haben
dare noliussent eł qͥdẽ in bono oꝑe primꝰ incipi¬
entium gradus ẽ. E qui ad huc nescit ꝓximũ sic̃ se

Expanded text:
a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroqsuscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem jungit. Qui fidelis sanctae Ecclesiae populus adhuc recte subperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed oportet ut in his omnibus ipsa historiae subtimulta homines pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit
Abbreviated transcription (Latin):
bras qͦ ire ñ uideant: qͥ &si recta uiderint. in eis tam̃
ꝑ lubricum stare ñ possint. Iste itaq ꝑ lubricũ inter
bona claudicat: ille ꝑ tenebras quȩ bona sequat᷑ igno¬
rat. Sc̃ã itaq eccłia extremis tribulationib dep̃hen¬
sa. antiquoꝵ reminiscet᷑ tempoꝵ. qͣndo & docendo
illuminare consuenerat. & adiuuando firmare: oe
ore p̾̃cedentiũ menbroꝵ suoꝵ loquit᷑ dicens. Oculus
fui ceco: & pes claudo. Quȩ qr duos in se popłos colli
git. uidaicum popłm scilicet atq gentilem. recte etiã
potest ceco gentilis. claudo aut̃ iudaicus popłs de¬
signari. Gentilis quippe quasi oculos ñ habuit: qr
non accepta lege. non uidit quo ire debuisset. Atcon¬
tra iudaicus habens oculos claudus fuit: qr legem
quicde sciendo tenuit. s in ea gressum recti õꝑi
ñ cetendit. Si eñ gentilis popłs cecus minime fuiss
ꝓph̃a non diceret. Popłs qui secdebat in tenebris.
uidit lucẽ magnã. Rursum si israheliticus popłs

Expanded text:
bent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fuigit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus