comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Nũ qͥd gloriabit᷑ serra.ccͣ. eũ qͥsecat
inea. Aut ñcͥd exaltabit᷑ securis ccͣ. eu̾
qͥ cedit in ea. Quib similitudinib sat̃
ꝑspicue ostñdr̃ qr sic̃ serrat securis. nͥ
secare. nͨ oed̾e ligna pꝰst̃ nͥ ab alio regant᷑.
ac. iõ. ccͣ. regentẽ se suꝑbire ñ debnt. sic il¬
li ꝑ qͦs deus punit absq nutu diune dis¬
poitioĩs. nicħag̾e ualent. ac iõ. cc. regñtẽ
nit᷑. eis ñ licet. Tales in eo qd̾ puniunt dõ
seriure dicunt. ineo aũ qd̃ ignorantes. se
ee. ministros ire dei. inpia uanitate suꝑbi¬
unt. m̃oedẽ seruitutis sue. adeo ñ nͥ adtẽ¬

Expanded text:
cens: Nunquid gloriabitur serra contra eum, qui secat in ea? aut nunexaltabitur securis contra eum, qui caedit in ea? Quibus similitudinibus satis perspicue ostenditur, quod sicut serra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis nihil agere valent ac ideo contra regentem ire eis non licet. § 2. Tales in eo, quod puniunt, Deo servire dicuntur; in eo autem, quod ignorantes se esse ministros irae Dei impia vanitate superbiunt, mercedem suae servitutis a Deo non nisi tem
Abbreviated transcription (Latin):
ram trucidantẽ. pauli ꝯstantiã. qͥ eli¬
mã magũ. uiis dñi resistentẽ et̃na seũi¬
tate dãpnauit. Non ẽ. crudelitas cͥmina
tuo dormit depͣuare uolũit u̾itatẽ sit
manꝰ tua suꝑ eos. ⁊ effundens sanguinẽ¬

Expanded text:
stantiam qui Elimam magnum viis Domini resistentem, aeterna severitate damnavit. Non est crudelitas crimina tuo dormit, depravare voluerit veritatem, sit manus tua super eos, et effunde sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ꝙͣꝙͣ ꝑficiscentes ad cõmitatum
possint intlłi ñ secuti inꝑatorẽ ut ar¬
mis sibi ausdient᷑. s ip̃m cũ ex̾citu
suo cotidianis orõnib dõ ꝯmendant.
In qͦ casu auc. illa. sardicensis ꝯcilii

Expanded text:
rent. Quanquam proficiscentes ad comitatum possunt intelligi non secuti imperatorem, ut armis sibi auxilientur, sed ipsum cum exercitu suo quotidianis orationibus Deo commendent. In quo casu auctoritas illa Sardicen
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit orando. ¶Dem ueloci magistro.
cos ꝯgregatos. ⁊ huc discurrere rant.¬
tinuit. Nunc gͦ utile ẽ. uisũ ut aliqnͣti
illuc milites tnsmittant᷑. qͦs głia tua. ⁊¬
amon̾e. ⁊ hortari ut ꝑati suit ad laborẽ
studeat. ⁊ occĩone muenta. cũ głosis filii s
q uob̃ deo adutore pro utilitate rei pub¬
lice ꝑsuaserint. facite. Et si huc uł ad ra¬
uenne parces nec dicendũ arnul phuni
cognoũitis. excurrere uos a dorso eiꝰ. ita sic̃
uiros fortes ꝯdecet. laborate qͣtinꝰ opinio
ur̃a ex laboris uri qͣlitate. ampliꝰ iure¬
publica deo auxiliante proficiat. Illud

Expanded text:
riliter parent. Idem Veloci, Magistro congregatos et huc discurrere epistotinuit. Nunc vero utile est visum, ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat. Et occasione inventa, cum gloriosis filiis que vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiant possidemus ñ sunt illa nr̃a s
pauꝑum quoꝵ. procurationẽ quodammͦ
gerimꝰ. ñ ꝓpͥetatẽ nobis usurpatione dãp¬
nabili uendicamꝰ. Quicqͥd gͥ noĩe. eccłie¬
res legib religiosis cũ ip̃is eccłiis. ad cat¬
holicã tnͣfferre usser̃. Cũ gͦ nob̾cũ. st̃
plebes earũdẽ eccłiarũ nob̾cũ st̃ pouꝑes
qui de eisd̾ possessiũcuł. alebantur. ip̃i
potiꝰ fortis poĩti desinant ꝯcupiscẽ alie¬
na. s intͣnt alie unitatis sotietatẽ. ut

Expanded text:
sufficiant, possidemus, non sunt illa nostra sed pauperum, quorum procurationem quodam modo gerimus. non proprietatem nobis usurpatione damnabili uindicamus. Quicquid ergo nomine ecclesres legibus religiosis cum ipsis ecclesiis ad catholicam transire iusserunt. cum ergo nobiscum sint plebes earundem ecclesiarum, nobiscum pauperes, qui eisdem possessiunculis alebantur, ipsi potius foris positi desinant concupiscere aliena, sed intrent in unitatis societatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝯpagẽ corꝑis uentat. ⁊ labores suos. ñ
dominandi cupiditate. s bñ utñdi pie¬
tate poĩdeat. Nos aũ uoluntatẽ nr̃am
ut iam dictũ. ẽ. ab huiꝰ cupiditatis sor¬
tib quolibet inmico iudicante purga¬
mus. qñ eos ip̃os quoꝵ labores dñr. ut

Expanded text:
nt et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a st̃. Nos enĩ utebaminĩ. ad p̃scisionẽ
uos aditatẽ alioqͥn. ⁊ pͥmo pp.d̾i. pos¬
sent illi obic̃e. aliene rei ꝯcupiscẽtiã qd̾
diuina potestate abeoꝵ facie qͥ ea t̾ra
utebant᷑ male. expulsi sc̃. upĩ iudei aqͥ¬

Expanded text:
ra sunt; uos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. alioquin et primo populo dei possent illi obicere alienae rei concupiscentiam, qui diuina potestate ab eorum facie, quia ea terra male utebantur, expulsi s
Abbreviated transcription (Latin):
sub p̃textu tui nõis ĩ xͥcolas debachant᷑
tanto uehem̃tiꝰ accendaris. qnͣto illoꝵ.
prauitate famã. tui nõis obfuscatam
fuisse cognoscis. Qm̃ licet credi possit qd
te nolente illi nauigantib insidiẽt᷑. qr

Expanded text:
sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendaris, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis; quoniam, licet credi possit, quod te nolente illi navigantibus insidientur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uissi eiłis. frust᷑ q dicitis. nos meis cõg̃¬
gandis iaboramꝰ cũ scͥptũ legatis labores
inipioꝵ iusti edunt. S tũ qͥsqͥs exoõcioẽ
legis huiꝰ qm reges t̾re. xp̃c seritientes
adem̃dendã mpietatẽ ur̃am ꝓmulga¬
cidrõ nes ꝓpͥas sm̃s cũpide appetit displi¬

Expanded text:
tere iussi estis frustraque dicitis: Nos in eis congregandis laboramus, cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edunt. Sed tamen quisquis ex occasione legis huiusmodi quam reges terre Christo servientes ad emendandam impietatem vestram promulgaverunt res proprias vestras cupide appetit, dis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pecc̃a pͥ excitant᷑. sic̃ ppͦ. ille iudaicꝰ¬
ẽ. exeitat᷑ ad occupandã t̃rã ꝓmissionis
⁊ addelendãs gt̃s. peccatͥces. siue culpa
noxius sanguinis effundr̃. ⁊ q̃ abeis ma¬
le pꝰsident᷑ inuis ⁊ dñiũ rite tnͣseunt
bonoꝵ. Cũ uͦ occłto instinctu aliqͥ mouẽ¬
tur ad ꝑseciñdũ malos. sic̃ sennacherib.
orculto instinctu oꝑante illoꝵ m̾itis

Expanded text:
dum peccata populi excitantur, sicut populus ille iudaicus excitatus ad occupandam terram promissionis et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur et que ab eis male possidentur, in ius et dominium rite transeunt bonorum. Cum vero occulto instinctu aliqui moventur ad persequendum malos, sicut Sennacherib oc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr nos q̃ritis qͥb respondemꝰ. Quorimus
uos miꝰtos ne ꝑmaneatis iuiꝰti. Q̃rimꝰ ꝑ di¬
tos. ut demuentos. gaud̾e possimꝰ dicen¬
tes. Mortuus erat fr̃. ⁊ reuix̾. ꝑierat. ⁊
inuentꝰ ẽ. Quare me gͦ uniqͥt ñ baptizas
ut abluas me a pecc̃is: respondeo qr nõ
facio iniuriã. caractĩ inꝑatoris. cũ erro¬
rẽ corrigo desertoris. Qr̃ inqͥd aput te.
uł penitentiã ñ ago. inmo nͥ eg̾is saluus
ẽẽ. ñ pot̃is. Quomͦ gͦ gaudebis. te eẽ. cor

Expanded text:
Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dixit. parati ulcisci omnẽ inobe¬
dientiã cõpleta fũ̾it pͥor obediẽtia ur̃a.
uñ ⁊ ip̃e dñs admagnã cenã suã. prius
ꝯuiuas ad duci iubet postea cogi nãcũ
ei serui respondissent. dñe fcm̃. ẽ. ut¬
qd iuifisti. ⁊ adhuc loc ẽ. Exite in qͥd iuuias

Expanded text:
 inoboedientiam. cum completa fuerit prior oboe- 25 dientia uestra. unde et ipse dominus ad magnam cenam suam prius conuiuas adduci iubet, postea cogi; nam cum e serui respondissent: Domine, factum est, quod iussisti. et adhuc locus est, Exite, inquit, in uias
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃do qd̾ ñ uult pati. uł relinqͥd inpediẽ¬
tẽ aĩositatẽ. uł ignorantiã cõpellit᷑ cognos¬
cẽ u̾itatẽ. ut timens uł respuat. falsũ de
qͦ ꝯtendebat. uł q̃reret uer̃ qd̾ nesciebat.
⁊ uolens iam teneat qd̾ nolebat. Item.
agñdũ. disputatione agñdũ pugnandũ
rõne uioendũ ne fictos catholicos hre̾m
eẽt in ꝑtes dõati. adunitatẽ catholicam
mus. ita huiꝰ animositatis ur̃e ꝑniciem
detestari ut in ea ñ ꝗͣ. fuisse credat᷑. Ita ⁊¬
alie multe q̃ mͥ noĩatĩ cõmemorabant᷑.
ut ip̃is reb agnoscẽm. ⁊ in hac cã recte¬

Expanded text:
 relinquit impedientem animositatem, vel ignoratam compellitur cognoscere veritatem, ut timens vel respuat falsum, de quo contendebat, vel quaerat verum quod nesciebat, et volens jam teneat quod nolebat. Item iagendum, disputatione pugnandum, ratione uincendum, ne fictos catholicos habereesset in parte Donati, ad unitatem catholicam mus ita huius uestrae animositatis perniciem detestari, ut in ea numquam fuisse credatur; ita aliae multae, quae mihi nominatim commemorabantur, ut ipsis rebus agnoscerem
Abbreviated transcription (Latin):
testates bella gentes ñ fuert̃ tnͣsg̃ssores
illiꝰ mandati. ñ occides. ꝙͣuis qͦq flagitiosos.
digna morte ꝑmierent si miles sue potes¬
tati. obediens. ñ ẽ. reus homicidii si eiꝰ ĩꝑio
ꝙ̃ libet flagitiosũ int̾fec̃it. Si homicidas.
⁊ uen̾ arios punire ñ ẽ effusio sanguinis
s legũ minist̾iũ. si pax eccłie mesticiam.

Expanded text:
testates bella gerentes non fuerunt transgressores illius mandati: Non occides, quamvis quosque flagitiosos digna morte perimerent; si miles suae potestati obediens non est reus homicidii, si ejus imperio quemlibet flagitiosum interfecerit; si homicidas, et venenarios punire non est effusio sanguinis, sed legum ministerium; si
Abbreviated transcription (Latin):
lia p̾sũpsert̃. ut talia uob̾ corrigñtib
abeoꝵ. scełe alios pꝰsetis dõ ꝑpitiente mu¬
nire. Quales aũ st̃ qͥ eccłiam fugiunt fu¬
giunt eufrasii uos sccła q̃d̾s ampliꝰ occul¬
ta ẽẽ. noluit euident̃ informant. qͥ ĩ ho¬
micidio qͥd̾ ñ hõĩs necc̾itudui ẽ nͨ fr̃is carita¬
tẽ. nͨ sac̃dotii reuentiã cogitauit. Incestuo¬
so aũ in adult̾io ⁊̃ ip̃i uidicte. abstulit
modũ. Quia si adult̾iũ punias ñ renia¬
net in qͦ uincicet᷑ incestꝰ.si incestuoso
ingeras. penã inultũ cͥmen adult̃ii rema¬
nebit. E oce de qͦ collegiost̃. qͥ qͣntũ ad suꝑ¬
biã suam inuiriã uobis inferre moliti
st̃. ⁊ qͣntũ ad ꝓuidentiã deimpollutos uos
eccłie seruauert̃. Auferce tales ab ista pro¬
mendo ꝑfidos occ̃one. Qd̃ tẽ pleniꝰ fĩ pot̾it.
si auctores scelerũ. ad clementissimũ pͥn¬
cipẽ dirigant᷑. ⁊ maxẽ. eccłie. aqͥlegensis in¬

Expanded text:
lia praesumpserunt, ut alia vobis corrigentibus, ab eodem scelere alios possitis, Deo propitiante, munire. Quales autem sint qui Ecclesiam fugiunt, Eufrasii vos scelera quae amplius occulta Deus esse noluit evidenter informant: qui in homicidio quidem nec hominis necessitudinem, nec fratris charitatem, nec sacerdotii reverentiam cogitavit. Incestuoso autem adulterio etiam ipsius vindictae abstulit modum: quia, si adulterium punias, non remanet in quo vindicetur incestus. Si incestuoso ingeras poenam, inultum crimen adulterii remanebit. Ecce de quo collegio sunt, qui quantum ad superbiam suam, injuriam vobis inferre moliti sunt; et quantum ad providentiam Dei, impollutos vos Ecclesiae servaverunt. Auferte tales ab ista proimendi perfidos occasione. Quod tunc plenius fieri poterit, si auctores scelerum ad clementissimum principem dirigantur, et maxime Ecclesiae Aquileiensi in
Abbreviated transcription (Latin):
datã mͥ ꝓuinciã egyptũ. ⁊ ethiopiam.
Cum aũ incorde suo suꝑbiens. p̾ea drãt.
Noide ħ ẽ. babilõ ꝙͣ ego ꝯdidi in robore
regni mei. ⁊c̃. statim inmutauit ds̃ rõ
litatẽ ut abominib fugiẽs cũ bestiis
iudaice plebis dñs puniret. ⁊ pace̾ qͣm
ex lege dei abiectã. ⁊ ex sacͥs nationum
assũptis q̃ rebat illis in ꝑnitiẽ ũteret. qr
dĩdispoĩonẽ ignorans sue facultati. de¬
uastationẽ illiꝰ plebis attͥbuit. inp̃cat᷑
ineũ ꝓpħa dicens. ẜ funde irã tnã ĩ.g̃. q̃.¬

Expanded text:
uncia, Aegyptum et Aethiopiam. Quum autem in corde suo superbiens postea diceret: Nonne haec est Babylon, quam ego condidi in robore regni mei? etc. statim immutavit Deus ratlitate, ut ab hominibus fugiens cum bestiis Judaicae plebis Dominus puniret, et pacem, quam ex lege Dei abjecta, et ex sacris nationum assumtis quaerebant, illis in perniciem verteret, quia Dei dispositionem ignorans suae facultati devastationem illius plebis attribuit, imprecatur in eum Propheta, dicens: Effunde iram tuam in gen
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ꝙ̃ coegit. Ecce rige ad bonum¬
noscant in eo pͥus cogentẽ. tp̃m. postea
eiꝰ. ꝑfcã caritas foras mittit timorẽ. cur
gͦ ñ cog̾et eccłia ꝑditos filios ut redirẽt.
si ꝑditi filii coegert̃ alios ut ꝑdirent᷑

Expanded text:
tulit? quem coegit\'? ecce habennoscant in eo prius cogentem Christum et postea eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut perirent?
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina deserat᷑ tenorẽ. scd̾ qd̾ diximꝰ pe¬
nitentiã eis inditio ꝯgruentẽ. qm diuine
sĩplicitatis ocłos. adu̾sus se cõplicare ua¬
leant. si forte qͥd duplicitatis. pro hũana
fragilitate. in eodẽ flagitio incurrerit.

Expanded text:
 diximus penitentiam in eis indicito congruentem, qua divine simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio incurrerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ex audiero eos cdabo eis uͥtutẽ sp̃c mĩ
⁊ implebo eos iudicio meo ⁊ forticu¬
cdine mea anmadũtite in p̾senti loco pos¬
se doc̾e aliquẽ pꝰ pecc̃m si tñ uicia p̾stina¬
digna peritentia cliluerit: Uñ dauid
p̃ adult̾iũ ⁊ homicidiũ loquit᷑ in psalmao

Expanded text:
um exaudiero eos, dabo eis virtutem spiritus mei, et implebo eos judicio meo et fortitudine. Animadverte, in praesenti loco posse docere aliquem post peccatum, si tamen vitia pristina poenitentia digna diluerit. Unde David post adulterium et homicidium loquitur in Psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
Cur stanti ꝓmittit se eẽ locuturũ: S scien¬
dũ ÷ quia alia sunt q̃ iacentes alia q̃ stan¬
tes audire cdebemꝰ. Iacenti enĩ dr᷑ ut surgat
stãti aut̃ p̃cipit᷑ ut ad p̃dicationẽ ꝓficisci
debeat. Ad hiic enĩ nob̾in infirraitatis ꝯfu¬
sione iacentib p̃beri non clebet auctoritas
p̃dicationis. S cũ iã in bono oꝑe surgimꝰ
cũ iã recte stare ceꝑimꝰ. dignũ ÷ ut ad lucrã¬
dos alios in p̾cdicatione mitti debeam̃. St auͦ
dens uͦ ãmonitionis u̾ba suscepit ut surge¬
ret. Surgens aut̃ p̾ceptũ audut ut p̾di¬
caret. Nam qui adhuc ex suꝑbie u̾tice stamꝰ
cũ iã de et̾uitatis timore aliqͥ sentire ceꝑimiꝰ
dignũ ÷ ut ad penicentiã cadamꝰ ⁊ dũ ĩ¬
firmitatẽ nr̃am subtilit̾ cognoscentes hu

Expanded text:
locuturum? sed sciendum, quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coeperimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans dens vero jam monitionis verbum suscepit ut surgeret, surgens autem praeceptum audivit ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
deos qͦs colit. Cui qõni posst̃ illa testimonia
suffragari. q̃ ipẽ comemorasti. de laban.
⁊ abimelec si tñ abimelec ꝑ deos suos ui¬
in libro machabeoꝵ romani legant᷑ pacẽ
firmasse cũ iudĩs intlłigendi st̃ iuras
se ꝑfalsos deos. sic̃ ⁊ uidei iurauert̃ per

Expanded text:
deos falsos colit. cui quaestioni possunt illa testimonia suffragari, quae ipse commemorasti de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech per deos suos iuin libro Machabeorum romani legantur pacem firmasse cum Iudeis, intelligendi sunt iurasse per falsos deos, sicut et Iudei iuraverunt per
Abbreviated transcription (Latin):
putat eẽ. ꝓ qͦ iurat uerũ putat. eẽ. ⁊ tñ
falsũ est. ñ ex auimo iste ꝑuirat fallit᷑
minanda. Quis .N. fĩ uelit. om̃s homines
rurat tã qͣm uerũ sĩt. forte uerũ. ẽ. uer
bigr̃a. ut intelligatis pluit iillo loco.
nesciebat enĩ falsũ. qd̾ iurauit. eẽ. uerũ
nec tenĩe. uł negligent᷑. s cũ magna di¬
ui rauit falsũ ꝑuirii. reus neqͣqͣm ẽ. iudi¬
candus. Item. qd̾ dr̃. qͥ falsũ uirat menti¬
tur. ñ uniũsalit̾. hoc intelligi debet. Nõ
enĩ omnis qͥ falsũ dicit mentit᷑. sic̃ nec oĩs
qui mentit᷑ falsũ dic̃. Hñ auoꝰ iuencħ.¬

Expanded text:
n falsum est. Nam ex animo iste perjurat, fallitur minanda. Quis enim fieri voluit? Omnes homines jurat tanquam verum bi gratia ut intelligatis pluit in illo loco; nesciebat enim falsum esse quod juravit esse verum, nec temere vel negligenter, sed cum magna dijuravit falsum, perjurii reus nequaquam est judicandus. Item, quod dicitur, qui falsum jurat mentitur, non universaliter hoc intelligi debet. Non enim omnis, qui falsum dicit, mentitur, sicut nec omnis, qui mentitur, falsum dicit. Unde Augus
Abbreviated transcription (Latin):
uios debemꝰ nos ꝑ pastoralem auctoritatẽ solue
quos auctorem nr̃m cognoscimꝰ ꝑ suscitantem
grãm uiuicare. Et infta. Ueniat itaq foraᷤ mor¬
tuus .i tulpani ꝯfiteatur petcator. uenientẽ
uͦ foeas soluunt disc̃ip . quia pec pastores ecclie

Expanded text:
os debemus per pastoralem auctoritatem solvere, quas auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Et infra: § 4. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discip
Abbreviated transcription (Latin):
quas pꝰ diaboli uictꝰ ꝑsuasione subtͣxit.
s qua morte mulctat᷑ est scitis. Si gͦ ille
mortis ꝑiculo dignus fuit. qͥ eos qͦs de¬
dat nũmos d̾o abstulit. consid̾a qnͣto ꝑi¬
culo in diuino iuditio dignꝰ eris. qͥ ñ nũ¬
nachico habitu deuoueras subtͣtisti.¬
delib̾ant. ⁊ pꝰ delib̾ata ñ faciũt. licet mbo¬
nis pͥorib ꝑseũarent. in ꝯspectu dei tñ ce
cuncta relinq̃re. ⁊ dĩ seruitio se subd̾e̾.
⁊ freno castitatis se restͥng̃e delib̾ant. S
cũ post castitatẽ. alios cecidisse ꝯspiciũt:
se retͣhñdo meritũ ꝑdunt. ¶ Si gͥ post¬

Expanded text:
quas post diabolica victus persuasione subtraxit. Sed qua morte mulctatus est, scis. Si ergo ille mortis periculo dignus fuit, qui eos, quos dederat, nummos Deo abstulit, considera, quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non numnachali habitu devoveras substraxisti.deliberant, et post deliberata non faciunt, licet in bonis prioribus perseverent, in conspeccuncta relinquere, et Dei servitio se subdere, et freno castitatis se restringere deliberant; sed, quum post castitatem alios cecidisse conspiciunt, se retrahendo meritum perdunt. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
uir atq streniuis ur̃e sublimitatis le¬
gadus licet nullam i epłam iuxta consue¬
tudiuem a uob̃ nr̃o pontificio deculisset:
Licet nunquã apłice sedis moris fuit absq
siguatis apicib undecũꝙ legitionem susciꝑe.
os cñ uos in illo honoranteseisꝰq graui¬
tatem. & eloquioꝵ illiꝰ iu̾dicas cognoscente
assertiones nicħominꝰ eũ. & sicut decuit sus¬
cepimꝰ & ei sicut honestũ fuit credidim
nunqura obscuratur nutacione ꝓuincie de¬
cretũ ẽ sacris canonid ut ꝑegrini. nisi quinq

Expanded text:
vir atque strenuus vestrae sublimitatis legatus, licet nullam epistolam juxta consuetudinem a vobis nostro Pontificio detulisset, licet nunquam apostolicae sedis modus fuerit absque signatis apicibus undecunque legationem suscipere, nos tamen vos in illo honorantes, ejusque gravitatem et eloquiorum illius veridicas cognoscentes assertiones, nihilominus eum et sicut decuit suscepimus, et ei, sicut honestum fuit, credidimnunquam obscuratur mutatione provinciae, decretum est sacris canonibus, ut peregrini, nisi quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ut honor pallii nͥ exigentib eausarum
m̃itis. & fortit̃ postulanti dari non debeatur.
N ausarũ uͦ m̃ita accipienda s̃ ut & is qui
postulat m̾at᷑ acciꝑe & fidei sue ꝓfessionem
priꝰ uiram̃to confirmet. et apłicis decrecis
atq sẏnodalib statutis se obediturrũ mcħo¬
tra eccłam admissaꝵ sollẽpma cuquã pene¬
metropolitano uti licebit. Unͣ ioħ̃s ep̃c¬

Expanded text:
Ut honor pallii non exigentibus causarum meritis et fortiter postulanti dari non debeUt honor pallii non exigentibus causarum Causarum vero merita accipienda sunt, ut et is, qui postulat, mereatur accipere, et fidei suae professionem prius juramento confirmet, et apostolicis decretis atque synodalibus statutis se obediturum nihilotra ecclesiam ad missarum solennia cuiquam metropolitano uti licebit. Unde Joannes Ep
Abbreviated transcription (Latin):
diuise sc̃ maxt̃a ex parit. & pꝰea ab apłis
&̾ beato clem̃te p̃decessore nr̃o ip̃a diuisio ẽ reno¬
uata et in capite ꝓuinciaꝵ. uͥdudũ pͥmates
legis erant scł̃ ac prima iudiciaria potestas ad
quos qui ꝑ reliquas ciuitates cõmorabant᷑ qͣñ
necc̃e eis erat qui ad aulam imꝑatoꝵ uł regum
confug̾e nonpot̾ant. uł quib ꝑmissum nonerat
c oͣrugiebarit ꝓ opp̾ssionib uł in iusticiis suis

Expanded text:
divisae sunt maxima ex parte, et postea ab apostolis, et beato Clemente praedecessore nostro, ipsa divisio est renovata. Et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat confugere, pro oppressionibus vel injustitiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
detractantes. usũ pallii neq expetunt nec
metropolitanus ultra tres menses ⁊ secratiõis
sue adfidem suam exponendam palliũq sus¬
cipiendũ ad apłicã sedem non miserit cõmissa
sͥ careat clignitate. sit licentia metropolisanis
aliis pꝰ. scdam & c̾ciã cõitionẽ eccłis uiduatis
subuenire. Si uͦ osecrandi ep̃i negligentia ꝓ¬
henerit ut ultra tres menses eccłia uidiata
consistat cõione pͥuetur quo usq aloco cedat
siultra quinꝙ m̃ses ꝑ suã negbigentiã retimi¬
erit uidiatã eccłiam nec ibi nec alibi conse¬
.⁊eiationis donũ ꝑciprat ĩmo ietp olitam sen¬

Expanded text:
detrectantes, usum pallii neque expetunt, necmetropolitanus infra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate; sitque licentia metropolitanis aliis, post secundam et tertiam commonitionem, viduatis caetera: Si consecrandi episcopi negligentia provenerit ut ultra tres menses Ecclesia viduata consistat, communione privetur quousque aut loco cedat,Quod si ultra quinque menses per suam negligentiam retinuerit viduatam Ecclesiam, nec ibi nec alibi consecrationis donum percipiat; imo metropolitani s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑari s morib. Nec honorem ẽẽ deputo in qͦ
fr̃is meos horiorem suum ꝑdere cognosco. Meus
cum singłis quib ꝙ honor debitꝰ non negatur.
Si enim uniũsalem me papã scĩtas ur̃a dicit.
negat se eẽ ħ quod me fadet᷑ uinu̾sũ. S absit
hi. Recedant ũba que unitatẽ inslant. caritatẽ
uulnerant.¶E põs oidinare ante pallium
acceptũ nec archiep̃o nec pͥmati nec patͥarche
licet. Quod erauctoritate pelagii pape licet
minꝰ en identer intelligi cdatur:. A it enĩ pela¬
guuis pp̾. In fra t̾s m̃ses fidẽ suã expon̾e ⁊ palliũ

Expanded text:
ari, sed moribus: nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc. Recedant verba quae vanitatem inflant et charitatem vulneracceptum nec archiepiscopo, nec primati, nec patriarchae licet, quod ex auctoritate Pelagii Papae licet minus evidenter datur intelligi. Ait enim Pelagius Papa : C. I. Intra tres menses fidem sua
Abbreviated transcription (Latin):
tenent licet diu̾sa sint nomina leges diuine
et excłastice poni & ẽẽ iusser̃. Ad quos ep̃i si
ciuitates quȩ uł minores iudices habebant licet
maiores comitib eẽnt. uł habent metropolitanoᷤ
suos quip̃dietis nire obedirent pͥmatib sicut¬
& in legib scłi olim ordinatũ erat qui non pri¬
matũ s aut metropolitanoꝵ aut archi ep̾oꝵ.

Expanded text:
tenent, licet diversa sint nomina, leges divinae et ecclesiasticae poni et esse jusserunt, ad quos episcopicivitates, quae minores judices habebant, licet majores comitibus essent, haberent metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum, aut archiepiscoporum
Abbreviated transcription (Latin):
stabili nire custodiatur qd̵ ꝑtot annoꝵ seriẽ¬
sub ilł pͥncipib obtinuit: q̃s nulla nr̃a reli¬
Alicita formident᷑. ip̃a ⁊ eccł̃a deuocionẽ tuã
xͥanissime imꝑator non meo qͥd̃ sermone. s¬
& suo uenerabili appellat affectu. Qũã xp̃c
imꝑii sibi uni desponsatã & intactã uirgi¬
nem seruat. ne inea aliquos patiamini in¬
t sidiantiũ ꝓcellar̃ fluctꝰ illidi. et quietam
faciẽ tẽpestatis in solite tumore turbari gło
saẽdotib cõmisit appellat p̾tita p̾sentraq
repetit auͣxilia. U ob̃ inquit religiosissime¬
imꝑantib mͦ cutus ẽ ppłs. tam fidꝰ dõ quã
tibi pͥncipi xͥano. Eccen inter ministi̾a int̾
p̃ces suas quas ꝓ ur̃i felicitade dep̃ encdit
imꝑii teste apud quẽ & de cuiꝰ sede agit᷑
scõpetro sollicitis ꝓ religionis obseruantia
uocib clamat cumꝰ sollicita obsecrantis pe¬
ticione miscetur or̃o ne hos inuarias res

Expanded text:
stabili jure custodiatur, quod per tot annorum seriestabili jure custodiatur, quod per tot annorum series etiam principibus obtinuit, quos nulla nostrae reliae sunt illicita formidentur. Ipsa enim Ecclesia devotionem tuam, Christianissime imperator, meo quidem sermone, sed suo venerabili appellat affectu; quam Christr imperii uni desponsatam sibi et intactam virginem servat, ut non in eam aliquos patiamini insidiantium procellarum fluctus illidi, et quieta faciem tempestatis insolitae tumore turbari, glosacerdotibus commisit, appellat, praeterita praesentiaque repetit. Vobis, inquit, religiose imperantibus, modo tutus est populus, tam fidus Deo, quam tibi, principi christiano. Ecce enim inter ipreces suas, quas pro vestri felicitate dependit imperii, teste, apud quem et de cujus sede agitur, sancto Petro, sollicitis pro religionis observantia vocibus clamat, cum sollicita petitione miscetur oratio, ne humanas res
Abbreviated transcription (Latin):
cerñe sicut ꝓdefensione fidei quondã de¬
crenisse leguntur ne ħetici aliquid nomine
eccłie possiderent. Abea aũ non inuitati
dereb eccłiasticis aliqͥd disponendi
non hñt ficultatẽ. honoriꝰ uͦ augustus non
sua auctoritate. s beato bonifacio suppli¬
cante eccłiastice quieti consulere. & certan¬
tium ambitionẽ punite curauit. Uñ idem
bonifaciꝰ ep̃e supphcationis epłam honorio
augusto destinauit dicens. Eplã bomifacii
ccłie mee ad honoriũ augustũ.
cui deus nr̃ meũ sac̾dotium uob̃ res hui¬
manas regentib deputauit. noscura consrmn¬
gt ne causis eiꝰ qũauis ad huc corꝑis in cõ¬
cipis estimem᷑ deeẽ. Si ⁊ secus quã opoitet
eueniat. nͣ uos id fac̾e qui cuncta equa mo¬
datione cõponitis. s nos ꝑ nrãm tacentem
desidiam uidebim᷑ q̃ ciuitatis quietem
qꝵ eccłie pac̾e ꝑu̾tere ualeat adiisisse. Cum
eiũ humanis reb duune cultor. religionis
dũo fauente p̃iudeas nr̃a culpa erit. si non

Expanded text:
cernere, sicut pro defensione fidei quondam decrevisse leguntur, ne haeretici aliquid nomine ecclesiae possiderent. Ab ea autem non invitati de rebus ecclesiasticis aliquid disponendi non habent facultatem. Honorius vero Augustus non sua auctoritate, sed B. Bonifacio supplicante, ecclesiasticae quieti consulere et concertantium ambitionem punire curavit. Unde idem Bonifacius Episcopus supplicationis epistolam Honorio Augusto destinavit, dicens: C. I. Epistola Bonifacii ad Honorium Augustum.cui Deus noster meum sacerdotium vobis res humanas regentibus deputavit, nos cura constringit, ne causis ejus, quamvis adhuc corporis incomcipis desim. Si enim secus quam oporteat eveniat, non vos id facere, qui cuncta aequa moderatione componitis, sed nos per nostram tacentes desidiam videbimur, quod civitatis quietem et Ecclesiae pacem pervertere valeat, admisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis, Domino favente, praesideas, nostra culpa erit si non
Abbreviated transcription (Latin):
tis placiusse cognosce quod sc̃imonia tua
noticiam uolumꝰ ꝑuenire ut siquid forte
religioni tue qd̾ non optamꝰ humana sorte
contig̾it. sciant om̃s ab ambitionib et̃ ces¬
faridum. ac si duo contra fas &e cet̾. ut supͣ.¬
et infra. Uñ id conseruandũ ẽ ut om̃s tra¬
quillam m̃tem. et aiõs pacificos ex serenitatis
nr̃e amonitione custodiant. nͦ aliqͥd sedi¬
tionis conspirationib tẽptare conentur.
cũ certum sit nulli partium sua studia ꝓ¬

Expanded text:
tis placitum esse cognosce, quod sanctimonia tua notitiam voluimus pervenire, ut si quid forte religioni tuae quod non optamus humana sorte contigerit, sciant omnes ab ambitionibus esse cessandum. At si duo contra fas temeriterit. Unde id observandum est, ut omnes tranquillam mentem et pacificos animos ex serenitatis nostrae admonitione custodiant, nec aliquid seditiosis conspirationibus temptare conentur, cum certum sit nulli partium sua studia
Abbreviated transcription (Latin):
Ret̾ea sciscitaris utrñ solis pbr̾is an et cdiaco gant᷑¬
nib debeant cũ orclinant᷑ manꝰ crismatis liqͦre
iitris actũ. muisꝗ̃nisi nos fallat obliuro legiꝰ.
Ergo acibeati ni nocentii pp̃ canonica decreta scĩtatẽ
gubinũ ep̃m misse te asfatim edocebunt.

Expanded text:
 Sciscitaris utrum solis presbyteris, an et diaconibus debeant, cum ordinantur, manus chrismatis liquorenistris actum, nusquam nisi nos fallat oblivio legimus. Ergo ad beati Innocentii papae canonica decreta sanctitategubinum episcopum missae, te affatim edocebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
necessario mulierẽ tenẽ debeat ⁊si tenuerit ut᷑
illa qͦ scd̾m regularẽ legẽ suititt subdi debeat¬
q̃sitũ ẽ. Indicatũ ẽ uxorem minime debere di¬
mitti. ñ tñ ob ꝓp̃i legẽ mulietẽ in s̃uitutẽ redigi
dũ ille ñ ex ꝯsensu diugis se suũ fecĩt qͣm lib̃m ip̃a¬

Expanded text:
necessario mulierem tenere debeat, et, si tenuerit, utrum illa quoque secundum saecularem legem servituti subjici debeat. Judicatum est uxorem minime debere dimitti, non tamen ob Christi legem mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ducib fuisse ꝯotssa s cũ futuras deo
langiente uictorias ñ carnali ꝑiudũtia
s mag̃ orationib p̃uenitis fit ut hoc
instuporẽ ueniat qd̾ głia ur̃a ñ t̾reno
ꝯcilio. s deo largiente desuꝑ descẽdat¬
opinio. q̃ bella uos freqñt̃ appet̾e ñ de¬
sid̾io fundñdi sanguinis. s tñ dilatan¬
de cã rei publice in qͣ dm̃ coli ꝯspicimꝰ.
oꝑa eninentes in hac uita ꝯsticuunt.
ita ⁊ int̾na moꝵ ornam̃ta ex corde mũ¬
do p̃oedñtia infuturã celestiũ gaudi¬
oꝵ. ꝑticipatione głificant. płima .N.
propaseñdis ouib beati ped apłoꝵ pͥn
cipis utilitatib excellentiã uram p̃s¬
titisse didicimꝰ ita ut ñ parua loca patͥ¬
monii. eiꝰ ꝓpͥis nudata cultorib largitis¬
dachoꝵ custorib restaurass Quec̃q gͥ¬
illi xͥanissima m̃te ꝯfertis. hoꝵ retͥbu

Expanded text:
ducibus fuisse concessa. Sed quum futuras, Deo largiente, victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit, ut hoc in stuporem veniat, quod gloria vestra non terreno consilio, sed Deo opinio? quae et bella vos frequenter appetere non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae iopera eminentes in hac vita constituunt, ita et interna morum ornamenta ex corde mundo procedentia in futuram vitam coelestium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro pascendis ovibcipis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largiticipis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largitis
Abbreviated transcription (Latin):
no. Itẽ tolle iura imꝑatoris ⁊ quis audet dic̾e. hec
uilla mea est: metis ẽ iste seritus: mea ẽ hec cdomꝰ:¬
Si aut̾ ut teneant᷑ ista ab hominib regũ uira sece.
nũ nec uolunt inpace cołe pacis auctorẽ nicħ noĩe
cccłie audeant possidere. S dicitis ꝙ nol imꝑato¬

Expanded text:
. Tolle iura imperatorum, quis audeat dicere: Haec villa mea est, meus est iste servus, mea est ista domSi autem ut teneantur ista ab hominibus, iura acceperuntnum, nec volunt in pace colere pacis auctorem, nihil nomine Ecclesiae audeant possidere. Sed quid nobi
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoĩnib. licentiã facinoꝵ ꝓhibeamus
auferri. s hoc magis suffic̾e uolumꝰ. ut¬
inqͥetudine. in sana ad sanitatis otiũ
legũ coħtione dirigant᷑. uł amalignis
oꝑib alicui utili oꝑi deputent᷑. Nocat᷑
qd̃. ⁊ ista dãpnatio. S qͥs intelligat. ina¬
gis bñficium qm suppliciũ ñ culpandũ
Ubi nec seuiendi relaxatur audatia nͦ
penitũdi salutaris medicina subtrahi¬
bidinẽ. s pecc̃oꝵ. uuln̾ib curandi adhi¬
beas uoluntatẽ noli ꝑd̾e pat̾nã dilec¬
seruasti qñ tantoꝵ scelerũ ꝯfessionẽ
ñ extendendo eculeo ñ sulcantib unguł.
ñ urentib flãmis. s uirgarũ u̾b̾ib eru¬
isti. Qui modus coħtionis. ⁊ amagistris
artiũ lib̾alium. ⁊ ab ip̃is parentib ad hi
noli gͦ atrociꝰ uidicare qd̾ leuiꝰ inqͥrendi

Expanded text:
tis hominibus licentiam facinorum prohibeamus tis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sinquietudine insana ad sanitatis otium legum coercitione dirigantur, vel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. Vocatur dem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeuiendi relaxetur audacia nec paenitendi medicina subtrahabidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam dilseruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis parentibus et noli ergo atrocius uindicare, quod lenius inueni
Abbreviated transcription (Latin):
de. ¶Dem aũ nulli liceat aliqñ occit̾e illo
p̃cepto ꝓbat᷑. quo dñs in lege homicidiũ ꝑ¬
hibuit dicens. ñ occides. Item melingelio.
augꝰ ad marcellinũ comitẽ dẽdonabistit
ircũ celliones illos ⁊ cdicor emendãdi.¬
ꝑtis donati. qͦs de yponensi ciuitate ad
iudiciũ ꝓfc̃is coꝵꝰ publice discipline̾ cã de¬
dux̾at atua nobilitate coꝑi auditos. ⁊płimos
eoꝵ de homicidio qd̾ inrestitutũ catholicum
catholici pb̃ri. atq de ocło eiꝰ effosso ⁊ digito p̃se¬
so fuisse ꝯfessos uñ mͥ sollicitudo maxima
incussa ẽ. ne forte sublimitas tua censeat
eos canta legũ seu̾̃itate. eẽ. plectendos
ut qͣlia fecert̃. talia patiant᷑.Ideoq his lit¬
re pꝰsemꝰ. qr ñ accusantib nr̃is s illoꝵ no¬
tariis ad qͦs tuende publice pacis iugil an¬
tia ꝑtinebat. p̃sentari iuideant᷑ examini.
nolumꝰ tñ passiones seruoꝵ. dei qͣi ĩ alie¬
ne partis suppliciis uindicari. ñ qd̾ celes¬

Expanded text:
d autem nulli liceat aliquem occidere, illo praecepto probatur, quo Dominus in lege homicidium prohibuit, dicens: Non occides. Item in evangelio: us ad Marcellinum Comitem, de Donatistis ircumcelliones illos, et clericos partis Donati, quos de Hipponensi civitate ad judicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos, et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum catholicum catholici presbyteri, atque de oculo ejus effosso et de digito praeciso fuisse confessos. Unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum severitate plectendos, ut qualia fecerunt talia patiantur. Ideoque his litre possemus, qui non accusantibus nostris, sed illorum notariis, ad quos tuendae publicae pacis vigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo sceles
Abbreviated transcription (Latin):
potestate altuĩ occidendi neqͣqͣ. tnsg̃ssi s̃.¬
di licentiã lex nulla ꝯcedit. ꝑfecto etiã
qͥ se ipm occidit homicida ẽ. Et tanto sit
nocentior. cũ se cecid̾it. qnͣto innoc ñtior
in eo cã fũit qͣse cã occidũdũ putauit. nã¬
si uide fcm m̃ito decestam᷑ eñq u̾itas
uidicat cũ se laq̃o suspendit. scełate illsꝰ
nitens. nullũ sibi salubris penitũtie lo¬
cũ reliqͥd qnͣtũ mag̾ a sua cede s abstiñe
debet qͥ tali supplicio. qͥd inse puniat ñ
alio tñ suo scełe. occisus ẽ. Cur aũ hõ. qd̾

Expanded text:
praecepta non occidendi nequaquam transgressi spraecepta non occidendi nequaquam transgressi sdi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit homicida est; et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in eo causa fuit qua se occidendum putavit. si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius nitens nullum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte sit ꝯsiliũ nules. aũ publica functio¬
ne deneat᷑ ut ñ ꝓse hoc faciat s ꝑ aliis uł
prociuitate uͥ ⁊̃ ip̃ẽ ẽ. accepta legitima po¬
p̃stat᷑. huic aũdictũ ẽ. ne resistamꝰ malo
ne forte nos iundicta delecbet q̃ alieno
malo animũ pescat ñ ut correctionẽ hoĩnũ
negligamꝰ. Nñ ñ ÷ reus mortis aliene. qd̾ cũ
sue possessi oui muroꝵ ambitũ cͥcduxit.
reus xpĩanus ẽ. si bos eiꝰ aliqm̃ feriendo. uł
equus calcẽ iaciendo abiꝙ̃ occidat. aut iõ
ñ debet xp̃ianoꝵ. boues hr̃ cormua. aut
pauł ineffusioẽ sanguinis eoꝵ suum cͥ¬
men agnosc̾et. absit ut ea que ꝓꝑt̃ bonũ
ac licitũ facimus. aut hñis siqͥd ꝓpt̃ hoc
pret̃ nr̃am uoluntatẽ ciuꝗͣ mali accid̾it
nob inputet᷑ Alioqͥn ñ feram̃ta domestica
⁊ agrestia st̃ hñda. ne qͥs ex eis. uł se uł al¬
inde suspendat nͨ fenestra facienda. ne
nulla legis auͣc. alicui ꝑmittit᷑. Hñ auoꝰ.¬

Expanded text:
ctione teneatur, ut non pro se hoc faciat, sed pro aliis vel pro civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima popraestatur. Hinc autem dictum est: Non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut et correctionem hominum negligamus; unde nec reus mortis alienae qui cum suae possessioni muros circumduxerit, ristianus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo non debent Christiani boues habere cornua aut Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. absit, ut ea, quae propter bonum ac licitum facimus aut habemus, si quid per haec praeter nostram uoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta det agrestia sunt habenda, ne quis eis vel se vel alinde suspendat, nec fenestra facienda estnulla legis auctoritate alicui permittitur. Unde Augus
Abbreviated transcription (Latin):
iam optime scirent mortẽ istam
q̃ animã soluit acorꝑe formidan
illam timerent ñ nulla pecc̾a mor¬
de puniert̃. qͦ etiam uiuentib uti¬
lis metꝰ incurreret᷑. ⁊ illis qͥ morte
puniebant᷑. ñ ip̃a mors noc̾et. set
pecc̾m qd̾ aug̃iistim posset siuiue¬
rent diminueret᷑ ñ dem̃e illi iundi¬
Iñ est qd̾ helias multos morte af¬
bus hũanis ñ tem̾e fecert̃. De quo
ut ⁊ etiã ip̃is daret potestatẽ petñ¬
di. De celo ignẽ ad ꝯsum̃dũ eos. qͥ
sibi hospiciũ ñ prebuerant. rep̃hũ¬
rantiã undicandi que ad huc erat ĩ ru¬
dib aĩãdĩtens eos ñ amare correctionẽ
s odio desid̾are uindictã. Itaꝙ postea ꝙͣ
post ascensionẽ suã desuꝑ ut ꝓmiserat misit
ñ defuert̃ tales uindicte qmͣuis niulto rariꝰ ꝙͣ

Expanded text:
am optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, formidandillam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis, qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset, si viverent, diminueretur. Non temere illi judiInde est quod Elias multos morte afbus humanis, non temere fecerut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem ad consumendos eos, qui sibi hospitium non praebuerant, reprehenerat in rudibus, animadvertens eos non amore correctionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque postquam post ascensionem suam desuper, ut promiserat, misit, non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius
Abbreviated transcription (Latin):
tus p̃ceptũ ꝑmissũ. ne reꝑiri pot̾. ut uł
ip̃uis adipiscende. inmortalitatis uł ip̃iꝰ.
cauendi. curandiue cã nob̾met ipĩs. nec̃ e
inferaniꝰ. ⁊ ꝓhibitos nos eẽ. intelligend̾. ẽ.
uͥ lex ait. non occidis p̃sertĩ qr ñ addidit
preximũ tuũ sic̃ falsũ testimoniũ cũue¬
taret. falsũ inqͥd testimoniũ ñ dices adu̾¬
sus ꝓximũ tuũ. ñ iõ tñ si adu̾sus se ip̃m.
qͥsqͣm falsũ testimoniũ dix̾it ab hoc sepu

Expanded text:
tus preceptum permissumve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende immortalitatis, vel mali ipsius cavendi curandive causa, nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intelligendum est, ubi lex ait: Non occides. Abraham proximum tuum, sicut falsum testimonium quum vetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices adversus proximum tuum. Nec ideo tamen, si adversus se ipsum quisquam falsum te
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliis prauis actib stud̾e cognoscitis
dm̃ deoꝵ correctione placare festinate
ut ꝑuos flagellum ꝑfidar̃ gentiũ qd̾
qntũ uidemꝰ ad multarũ nationum
uindictã excitatũ ẽ. ñ inducat. ne si
qd̾ ñ credimꝰ diuine ultionis iracũdra
sceł atoꝵ fũit actione cõmota bellipes¬
tis int̾imat. qͦs delinqñtes ad rectitu¬
dinis uiã dĩ p̃cepta ñ reuocant. Idẽ
icut excellentiã ur̃am. hostilib belł in
hac uita dñs uictoriarũ fecit luce ful¬
tis. ⁊ eccłiastica p̃lia sic̃ bellatores dñifor¬
iuiros. si eis qd̾ absit. suppetit nocendi licẽ¬
tia. cͣc catholicã fidẽ uehem̃t᷑ in surg̾e. qͣti¬
nꝰ ħes eos sue uenena ad tabẽ faciendã.
si ualuint xpiani corꝑis m̃bra tnͣsfundãt
dño eiꝰ adu̾s ante colla subrig̾e. ⁊ fidem
uelle xp̃iani nominis inclinare. S emi¬
nentia ur̃a cõatus eoꝵ cõpͥmat. ⁊ suꝑbas
eoꝵ c̾uices ugo reꝯctidtudinis prenat.

Expanded text:
 aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut per vos flagellum perfidarum gentium, quod quantum videmus ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne, si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revocant. C. ut excellentiam vestram hostilibus bellis in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fultis, et ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini forigionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. ino eis adversante colla subrigere, et fidem velle Christiani nominis inclinare. Sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinis premat.
Abbreviated transcription (Latin):
regeñationẽ apͥncipib posc̾e mortẽ alicꝰ
uł sanguinẽ de reatu. Qmͣ rem pͥncipes nũ¬
qmͣ sine cognitione concedunt. sadiudi¬
ces cõmissa ip̃a uł cͥmina ip̃a sẽper remit¬
tunt ut cã cognita. Hidicent. Quicũ
quesiti fũint delegata. Aut absolutio
aut dãpnatio pro negocii qualitate
proferet᷑. ⁊ dũ legũ auctoritas. in inꝓbos
ex̾cet᷑ erit dictator imuns. Itemꝰ. õõ.

Expanded text:
regenerationem, a principibus poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt; sed ad judices commissa ipsa, vel crimina semper remittunt, ut causa cognita vindicentur. Quae cum quaesitori fuerint delegata, aut absolutio, aut damnatio, pro negotii qualitate profertur; et dum legum auctoritas in improbos exercetur, erit dictator immunis. CAP. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
uo uire defendis uillas eccłie: diuino an est.¬
hũmano: diuinũ iusin diuinis scͥpturis ha¬
bemꝰ. Humanũ inlegib regũ. Uñ quisꝙ possidet
ꝙ possidet: non ne iurt humario: IIam nire cdiui¬
no. cdñi ẽ t̾ra ⁊plenitudo eiꝰ. Pauꝑes ⁊ diuites dñs
de uno limo fecit. ⁊ pauꝑes ⁊ diuites. ima t̾ra sup¬
uilla mea ẽ hit sermo meuꝰ ẽ. Iitra aut̃ huaana¬

Expanded text:
uo jure defendis villas ecclesiae , divino, an humano? Divinum jus in scripturis habemus, humanum jus in legibus regum. Unde quisque possidet, quod possidet? Nonne jure humano? Nam jure divino Domini est terra et plenitudo ejus. Pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra supvilla mea e
Abbreviated transcription (Latin):
edificatorẽ. s horrendũ antea uastato¬
rẽ . ñ solũ uoce cõpeseuit uer̃ etiã pꝰtes¬
tate ꝑstrauit atq infidelitatis tene¬
bras seuientẽ ad desid̾andũ lumen
si eos sanos hr̃et ñ ad iupõnẽ manus

Expanded text:
aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientesi eos salvos haberet, non ad impositionem manus
Abbreviated transcription (Latin):
secta habrũt similit̾. ⁊ qͥ abarbaris aut
uemiuit᷑. hos canon admittit ad clerũ p
religiorus & abstinentie. s ꝑ abscisionẽ
existimat: posse ase carnales ꝯcupis¬
centias amputari. ⁊ iõ se castrauerit nõ
eũ ad micti cecernimꝰ. ad aliquod cłicatꝰ of¬
ficiũ. Quod si añ iam fu̾it ꝓmotꝰ ad clerũ¬

Expanded text:
secta, similiter et qui a barbaris, aut uerint, hos canon admittit ad clericatureligionis et abstinentiae, sed per abscissionem existimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłam alteriꝰ epĩ uenerint. in gradu suo susci¬
piant᷑. ⁊ tam ad u̾bum faciendũ q̃ ad obłonem
icut alt̾uis uxor nec adultãri ab aliquo
nł iudicari aut disponi nͥ axpͥo utro eo uiuẽ¬
rochia indubitant᷑ incelligit᷑. co uiuente abͦꝙ
ciꝰ ꝯsilio ⁊ uoluntate alt̾i iudicari uł disponi
ant eiꝰ ꝯcubitu .i. ordinatione frui ñ ꝯcedit᷑. unĩ

Expanded text:
ad ecclesiam alterius episcopi venerint, in gradu suo suscipiantur, et tam ad verbum faciendum quam ad oblationem icut alterius uxor, nec adulterari ab aliquo, vel judicari, aut disponi, nisi a proprio viro eo viven vel parochia indubitanter intelligitur, eo vivente absque ejus judicio et voluntate alteri judicari vel disponi, aut ejus concubitu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾̃ p̃dicta cuuitaᷤ ꝯrinia captiuitatiꝰ calami¬
tate p̃mit: in hac inqua es incardinatꝰ a nob̾
enĩ aliquiᷤ relictapͥori cathedra sua auctorira¬
it ad aliam tnͣsierit. si alius ei substitutꝰ fuit.
tus tñ ep̃atũ habebit. uñ damat᷑ ppͣ. scribit¬

Expanded text:
autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac, in qua a nobis incardinatus es, deenim aliquis relicta priori cathedra sua auctoritate ad aliam transierit, si alius ei substitutus fueritus tamen episcopatum habebit. Unde Damasus, urbi
Abbreviated transcription (Latin):
.tix. Qͥ metu hostilitatiᷤᷤ ad aliũ loc̃ tnͣsierit
pͦ ea ao suam eccłiam redire oportet
astoralis officiĩ curanos amonet: desti¬
tutis eccłiis ꝓpͥos ꝯstituere sacerdoteᷤ. qͥ
re debeant. Ypt̾ea te ioħm ab hostib capti
uitatũ lesimane ciuitatiᷤᷤ ep̃m. ĩ sqͥllicina
etcłã cardinalem necc̃e duximꝰ statuere sat̾¬
dotr̃ ⁊ ut suscepta semel aĩaꝵ cura: intuitu
tut᷑e retͥbutionis implca᷑ ⁊ licet atua eccłia
sis hoste ninente depulsꝰ aliã q̃ apastore
uacat. debes eccłiam gub̾nare. Ita tñ ut si
ciuitatẽ illã hostib lib̾am effici. ⁊ dño ꝓte

Expanded text:
I. Qui metu hostilitatis ad alium locum transierit, postea ad suam ecclesiam redire oportet. Pastoralis officii cura nos admonet, destitutis ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui m debeanivatae Lisitanae civitatis episcopum in Squillitana Ecclesia cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem, ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retributionis impleas, et licet a tua Ecclesia sis hoste imminente depulsus, aliam quae pastore vacat debeas Ecclesiam gubernare. Ita tamen, ut si civitatem illam hostibus liberam eff