comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ridie ac nocte mẽditant᷑ in lege dñ.
⁊ que mẽditant᷑ loquunt᷑: idõ lin¬
gua eoꝵ dĩ iusticiã mẽditari dr. hiue
scͥptũ est. Os sapientiũ: in cor̃de ip¬
soꝵ. S cuiꝰ linguadurat : mẽditari
totã die laudemdi: S oꝑabona. uita
ta die bene iuxeris: tota die landabi
n finẽ: puero dñi dauĩd. łmis ñr

Expanded text:
 in lege Domini , et quae meditantur, loquuntur: ideo lingua eorum Dei justitiam meditari dicitur. Hinc scriptum est, Os sapientium in corde ipsorum . Sed cujus lingua durat meditari tota die laudem Dei? Sed opera bona, vita ta die bene vixeris, tota die laudabis In finem puero Domini David. Finis noster
Abbreviated transcription (Latin):
dẽduriciã cordis sin ⁊ cormpenitens:
Thesaurrrat sͥ irã indie ire et reuela¬
tionis iusti iũdicii dĩ. De quo et sub¬
ditur. Uerba oris enis. miquitas ⁊ do¬
lus. Iniquitatẽ ꝑ partes exequit᷑: osten¬
dens eã in cogitatione. in actu. inuer¬
bo. Multĩdolose agunt. ut mueniant
imquitatẽ suam: idẽ ñ exanimo a¬
gunt ut eam possint inuenire. et o¬
disse. Inuenirent si uellent: nolunt
aut̃. itt sic se defencde & excusare uale¬
ant. Et sicut dolus ẽ in inquisitione:
sic etiã in defensione. Nam si cui eoꝵ
dicis quare hoc malũ facis: respendet
tibi. Qm̃ multi hoc faciunt. Nũqͥd om̃s
ꝑditurꝰ est ds: Sicgͦ mniquitatẽ loquenͤ.
et male se tegens: inuenitur more eiꝰ
iniquitas et dolus. Noluit intelligere:
ut bene ag̾et. Sunt hoĩes qui uolunt
intelligere. & ñ possunt: sunt alii qui

Expanded text:
utem cordis sui, et cor impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei : de quo et subditur: 4. Verba oris ejus iniquitas et dolus. Iniquitatem per partes exequitur, ostendens eam in cognitione, in actu, in verbo. Multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem suam: id est, non ex animo agunt, ut eam possint invenire et odisse. Invenirent, si vellent. Nolunt autem, ut sic se defendere et excusare valeant. Et sicut dolus est in inquisitione, sic etiam in defensione. Nam si cui eorum dicis, Quare hoc malum facis? respondet tibi? Quam multi hoc faciunt. Nunquid omnes perditurus est Deus? Sic ergo iniquitatem loquens, et male se tegens, invenitur in ore ejus iniquitas et dolus. Noluit intelligere, ut bene ageret. Sunt homines, qui volunt in
Abbreviated transcription (Latin):
suis euge euge amme nr̃e : necdicait
deuorauimꝰ eum: idẽ om̃ĩno deleui¬
mꝰ. Qd̾̃ quid̾ ñ facere potuerunt:
qn eũ resurrexisse audierunt. Hec
ꝙ ñ dubius de se orat: sut nobis exẽ¬
plum orañdi ꝓponat. De talib etiã
ut conuertantur postulat: eũ sub¬
ditur. Erubescant et reuereant᷑ si¬
mul: qui gratulant᷑ malis meis.
Acsidic̾et. Peniteant et honorent
me: qui de mea gauisi sunt passio¬
ne.hinc est etiã qd nos admonet pi¬
us dñs in euͣgłio suo: dicens. Si dili¬
gitis eos qui uos diligunt tm̃: qua
mercedem habebitis: Nonne et
publicam hoc faciunt:S diligite

Expanded text:
rae: nec dicant, Devoravimus eum . Id est, omnino delevimus. Quod quidem nec facere potuerunt, quando eum resurrexisse audierunt. Haec quoque non dubius de se orat, sed ut nobis exemplum orandi proponat. De talibus etiam, ut convertantur, postulat: cum subditur: 27. Erubescant et revereantur simul, qui gratulantur malis meis. Ac si diceret, Poeniteant et honorent me, qui de mea gavisi sunt passione. Hinc est etiam, quod nos admonet pius Dominus in Evangelio suo dicens, Si diligitis eos, qui vos diligunt tantum, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? Sed di
Abbreviated transcription (Latin):
d te dñe leuaui aĩam meã: ds
m̃s inte confido ñ erubescã. Cum
A desereret aĩa mea: carnalib desi¬
csiis conculeabat᷑ in t̾ra. homo enim
recedens a cdo: statim uicioꝵ traditur po¬
testati. Et̃ ex eo qd̾ in me confidebam: ꝑ¬
ductus sum tisq adhanc quã patior e¬
rũpnã. Et qui deserto do. sicut ds ẽẽ uo¬
lui: a ꝑadysi gaudiis eiectus. de mea
suꝑbia male irrisus erubui. Et quia
am leuaui adte. Iam te d̾m meũ confi¬
teor: in te fiduciam meã constituo:
ñ erubescam ult̾ius. corruptus a pecc̃o.
pentinis atq occultis suggestiõib insi¬
diantes. ñ medeiciant. Irrisione enim
sunt digni. qui diabolicis decepti sua¬
sionib abonio ꝓposito recẽdunt ÷ qui pꝰ
conuersionẽ ad scłm rederint: qͥ pꝰ uit¬
tutes ad uicia decidunt. S eum inumm¬
ci ñ poterunt irridere: quẽ ĩ bono ꝓpo¬
sito diuina bonitas fec̾it ꝑman̾e. Uñ e
subdit᷑. Et enĩ unu̾si qui sustinent ce

Expanded text:
d te, Domine, levavi animam meam, Deus meus, in te confido, non erubescam. Cum te desereret anima mea, carnalibus desideriis conculcabatur in terra. Homo enim recedens a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Et ex eo, quod in me confidebam, perductus sum usque ad hanc quam patior aerumnam. Et qui, deserto Deo, sicut Deus esse volui, a paradisi gaudiis ejectus, de mea superbia male irrisus erubui. Et quia am levavi ad te. Jam te Deum meum confiteor, in te fiduciam meam constituo. Non erubescam ulterius, corruptus a peccato.pentinis atque occultis suggestionibus insidiantes non me dejiciant. Irrisione enim digni sunt, qui diabolicis decepti suasionibus, a bono proposito recedunt; qui post conversionem ad seculum redeunt, qui post virtutes ad vitia decidunt. Sed eum inimici non potuerunt irridere, quem in bono proposito divina bonitas fecerit permanere. Unde et subditur: Etenim universi, qui sustinent te,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ds. Pocłos gͦ. interioris hõiͦ
sensus: ꝑ laqueũ. queq tẽptatio: ꝑ
pedes. animi affectus possunt intel¬
ligi. Ab hoc diuersarũ tẽptationũ la¬
queo nemo euellitur:nisi euiꝰ inten¬
tio et desidium ad alta subleuat᷑. No
ligͦ retro respicere:siuis aptus esse
regno di. Sint ad dñm dm tuum
ocłi tui. sensus tui÷ cor tuũ. desid̾iũ
tuũ ÷ et ipse te euellet ab om̃ĩ laque¬
o ⁊ impẽdimento: ab om̃i tẽptatiõe
et deceptione. Et idõ orando subiũ¬
git. Respice in me & miserere mei: qr
unicus et pauꝑ sum ego. Ego atten
quia sum unicus tuus. unice ecclie
tue seruans unitatẽ: ꝙͣ nulla scis¬

Expanded text:
Deus . Per oculos ergo, interioris hominis sensus: per laqueum, quaeque tentatio: per pedes, animi affectus possunt inteligi. Ab hoc diversarum tentationum laqueo nemo evellitur, nisi cujus intentio et desiderium ad alta sublevatur. Noli ergo retro respicere, si vis aptus esse regno Dei . Sint ad Dominum Deum tuum oculi tui, sensus tui, cor tuum, desiderium tuum. Et ipse te evellet ab omni laqueo et impedimento, ab omni tentatione et deceptione. Et ideo orando subjungit: 16. Respice in me, et miserere mei, quia unicus et pauper sum ego. Ego attendQuia sum unicus tuus, unicae Ecclesiae tuae servans unitatem in una fi
Abbreviated transcription (Latin):
nos de nobis p̃sumere: s timere. Ti¬
mendo enĩ deum. icipimus uitare
pecc̃m: relinquere iter erroris: et
tenere uiam uitatis. Et quia mag¬
num ẽ timere d̃m. & pauci ft̃ qui ti¬
meant eum: inquirit quis timeat:
& ostendit quis inde fructus ꝓcẽdat.
Ait gͦ. Quis est ħo qui timet dñmͦ Al
si dicat. Quisqͥs ille ẽ: magnꝰ ẽ. beatꝰ ẽ.
Inde incipit uenire ad sapĩam. Prin¬
ciprum enĩ sapĩe : timor dni. Uñde &
subditur Legem statuit ei in uia qmͣ
elegit.Ei. ĩdest ñ iam delinquenti. s
ꝑtimorẽ ⁊ humilitatẽ se uertenti ad

Expanded text:
nos de nobis praesumere, sed timere. Tinos de nobis praesumere, sed timere. Timendo enim Deum incipimus vitare peccatum, relinquere iter erroris, et tenere viam veritatis. Et quia magnum est timere Deum, et pauci sunt qui timeant eum: inquirit quis timeat, et ostendit quis inde fructus procedat. Ait ergo, 12. Quis est homo qui timet Dominum? Ac si dicat, Quisquis ille est, magnus est, beatus est. Inde incipit venire ad sapientiam. Principium enim sapientiae timor Domini . Unde et subditur: Legem statuit ei in via quam elegit: Et non jam delinquenti, sed per timorem et humilitatem se ad
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a: alterũ. merita iudicando.
Et ido uniu̾se iue d̃ni. duo aduen¬
tus filii di: unus miserantis. alter
dicem: qui mites ⁊ mansueti reqͥ¬
runt eius testamentũ qui sangni¬
ne suo nos in nouam uitam rede¬
mit: et in ꝓpħis atq eũgłistis reqͥ¬
runt testimonia eiꝰ: qui eid̾ redẽpti¬
oni testimonia ꝑhibent. Et ideo
subiungit. Propt̾ nom̃ tuũ dñe.
ꝓpitiaberis pecc̃o meo: multũ est
enim. Quia ua tua est miscłie. i¬
deo pecc̃o meo ꝓpitiabis: ñ ꝓpter
meritum meu̾m. s ꝑꝑt̾ nomentu¬
um. Necessariũ quidem nobis est.
ut non solum delicta muentutis
nr̃ȩ. ⁊ pret̾itas negligentias ñ remi¬
niscaris: s ut et pecc̃o nr̃o cotidiano
ꝓpicieris : multũ est enim : deste a¬
pło qui ait. in multis offendimus
om̃s. Quãdiu enĩ hic mortalit̾ uiu¬
mus: sine multo ñ possumꝰ ẽẽ pecc̃o.
Shabemus ꝓpitiatorem xp̃m: qui ĩ¬
terpellat ꝓ nobis. Uñ non oportet

Expanded text:
peccata: alterum merita judicando. peccata: alterum merita judicando. Et ideo universae viae Domini. Duo adventus Filii Dei: unus miserantis, 110 aldicem: qui mites et mansueti requirunt testamentum ejus, quo sanguine suo nos in novam vitam redemit: et in prophetis atque Evangelistis requirunt testimonia ejus, quae eidem redemtioni testimonia perhibent. Et ideo subjungit: 11. Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo, multum est enim. Quia via tua est misericordiae, ideo peccato meo propitiaberis non propter meritum meum, sed propter nomen tuum. Necessarium quidem nobis est, ut non solum delicta juventutis nostrae, et praeteritas negligentias non reminiscaris: sed et ut peccato nostro quotidiano propitieris. Multum est enim, teste Apostolo, qui ait, In multis offendimus omnes . Quandiu enim hic mortaliter vivimus, sine multo non possumus esse peccato. Sed habemus propitiatorem Christum, qui interpellat pro nobis . Unde non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus qr rectus ẽ: id ipsũ peccatũ ñ
dimitcit impunitũ. Propter hoc gͦ
delinquentib lex datur: ut scłm le¬
gem. aut corrigant᷑. aut mndicentur.
Cum audis qd dñs tuus dulcis ẽ. at¬
tdende quid diligas: cũ audis rectas
attende quid timeas: ut amore ⁊ti¬
mo¬
re dei excitatus. legeni
eiꝰ custodias. Caritas
enĩ implet legem: ci¬
mor castus. seruat cari¬
tatem. Hec utraq uirtu᷑:
uicia extinguit. et iurcuteᷤ
gignit. Uñ et subditur. Drriget mas¬
suetos in iudicio: docebit mites uias
suas. Mansuetĩ dicuntur qui in se
sunt quieti: qui ñ irascuntur: ñ con¬
tendunt ñ rixant᷑. Mites sunt : qͥ
catur. Tales ñ presumunt regere se¬
met ipsos: et icło diriguntur a cbño:
faciunt enĩ rectorem suũ: neq re¬
calcitrant. qnͣdo eis ingum suaue
imponit᷑: et onus leue. Quas aut̃
uias docebit eos: ostendit cũ sub
cebit eos : idest misccłiam qͣ placa¬
bilis ẽ: & ueritatẽ qua incorruptꝰ
est. Quoꝵ unũ prebuit. donando

Expanded text:
 rectus est, idipsum peccatum non dimittit impunitum. Propter hoc ergo lex delinquentibus datur, ut secundum legem aut corrigantur, aut judicentur. Cum audis quod Dominus tuus dulcis est, attende quid diligas. Cum audis rectus, attende quid timeas: ut amore et timore Dei excitatus, legem ejus custodias. Caritas enim implet legem : timor castus servat caritatem. Haec utraque virtus et vitia extinguit, et virtutes gignit. Unde et subditur: 9. Diriget mansuetos in judicio, docebit mites vias suas. Mansueti dicuntur, qui in se sunt quieti: qui non irascuntur, non contendunt, non rixantur. Mites sunt, qui catur . Tales non praesumunt regere semetipsos, et ideo diriguntur a Domino: faciunt enim eum rectorem suum, neque recalcitrant quando eis jugum suave imponitur et onus leve . Quas autem vias docebit eos, ostendit, cum subcebit eos, idest, misericordiam, qua placabilis est: et veritatem, qua incorruptus est. Quorum unum praebuit, donando
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ: idẽ aut studio. arit infirmi¬
tate. aut ignorantia. Studio peccauit
iũdas : infirmitate petrus: ignoran¬
tia paulus. Peccata stũdii et infirmi¬
tatis conclusit: cũ ait. Delicta uiuen¬
tutis mee. Iuuentus enĩ ut diximus:
prona est et infirma ad delinquendỹ.
Peccata uͦ ignorantiȩ: designat. cum
subiungit. et ignorantias meas ne
memineris. Ac si dic̾e̾t. Delicta que
feci. aut ꝑstũdium. aut ꝑ infirmita¬
tem. aut ꝑignorantiã. ne reducas ad
memoriã ÷ ne reserues ad uindictam:
s tanqm excidant tͥ. Et ut obliuisca¬
ris delicta mea: recordetur mei miscdi¬
a tua. Et hoc est qd̃ subddit. Sodm miscd̃i

Expanded text:
peccatum. Id est, aut studio, aut infirmipeccatum. Id est, aut studio, aut infirmitate, aut ignorantia. Studio peccavit Judas, infirmitate Petrus, ignorantia 109 Paulus. Peccata studii et infirmitatis concludit, cum ait, Delicta juventutis meae. Juventus enim ut diximus prava est et infirma ad delinquendum. Peccata vero ignorantiae designat, cum subjungit, Et ignorantias meas me memineris. Ac si diceret, Delicta, quae feci, aut per studium, aut per infirmitatem, aut per ignorantiam, ne reducas ad memoriam, ne reserves ad vindictam: sed tanquam excidant tibi, et ut obliviscaris delicta mea, recordetur mei misericordia tua. Et hoc est quod subdit: Secundum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
do sustineã. Qd̾. ut possit fieri : remi
la obluio cãdit indm: ut reminisci
exorat łm ut reminiscat᷑. Quasi eñi
oblitꝰ miserationũ suarũ ds fuerat:
cũ tanqͣ. iratus subiacere pecc̃o hu¬
manum genꝰ ꝑmittebat. Orat gͦ ut
reminiscatur miserationũ et mi
genꝰ. Bene aut̃ ait. miserationũ et
misccłiaꝵ. Miserationes en. ad exi¬
bitionẽ ꝑtinent: misccłie ad p̃finiti¬
onẽ. De multa sua miscłia: multe
st̃ miserationes sue. Uñ inse est mise¬
ricors: inde est miserator in nob. Mi¬
serũ gͦ se cognoscit: qui misccłiã qua
parcat᷑ sͥ reduci ad menioriã depo¬
scit. Uñ ẽ subningit᷑. Delicta nium¬
cutis mee: et ignorantias meas ne
memineris. Ido ait iunentutis: qͥa
hec etas magis semꝑ ẽ prona ad pec¬
candum ÷ et in hac etate potissimũ
cnrigere quiscse debet ⁊ sicut scͥptũ ẽ.
fili : a iuiuentute dua excipe doctrinã.
Et sciendum quia trib mõdis fit om̃e

Expanded text:
do sustineam. 6. Quod ut possit fieri, Reminido sustineam. 6. Quod ut possit fieri, Reminila oblivio cadit in Deum, ut reminisci exorat Deum, ut reminiscatur. Quasi enim oblitus miserationum suarum Deus fuerat, cum tanquam iratus, subjacere peccato humanum genus permittebat. Orat ergo, ut reminiscatur miserationum et misgenus. Bene autem ait, miserationum et misericordiarum. Miserationes enim ad exhibitionem pertinent, misericordiae ad praefinitionem de multa sua misericordia. Multae sunt miserationes ejus . Unde in se est misericors, inde est miserator in nobis. Miserum ergo se cognoscit, qui misericordiam, qua parcatur sibi, reduci ad memoriam deposcit. Unde et subjungit: 7. Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris. Ideo ait, Juventutis, quia haec aetas magis semper est prona ad peccandum. Et in hac aetate potissimum corrigere quisque se debet, sicut scriptum est, Fili, a juventute tua excipe doctrinam . Et sciendum, quia tribus modis fit omne
Abbreviated transcription (Latin):
die sustinui: idẽ assidue expectaui.
Unꝰdies ñ p̃teriit qͥn te sustinerem:
nec prosꝑis. nec aduersis moueri po¬
tui: quin in te semꝑ spem meã consti¬
tuerem: Uel post cognitas uias ⁊ se¬
mitas. idest post cognita laxiora man¬
data. ubi est. ñ occĩdes: mechaberis.
ñ furtũ facies. et similia ⁊ et post cog¬
nita artiora mandata. ut est diliges
ꝓximũ sicut te ipsum. et que uultis
ut faciant uob̾ hoĩes. ⁊ uos facite ille.
et diligite mimicos urõs. bene facite
his qui oderunt nos. et cet̾a: Postquã
has uias ⁊ semitas monstraueris.⁊ do¬
cueris. dirige me inueritate tua. ĩd¬
ẽ fac me rectũ in oꝑatiõe iusticie. ⁊
doce me. idẽ fac mͥ notũ quia tues
ds saluator mĩs: id est creator &̾ redẽp¬
tor. Acsidic̾et. Doce uias quib ad ue¬
ritatẽ ueniam ÷ qua completa. ad de¬
ipsum qui ueritas es et uita cognosces¬
dñ ⁊ ꝑfruendũ ꝑtingam: et ꝑtingen¬

Expanded text:
die sustinui, id assidue expectavi. die sustinui, id assidue expectavi. Unus dies non praeteriit, quin te sustinerem: nec prosperis nec adversis moveri potui, quin in te semper spem meam constituerem. Vel post cognitas vias et semitas, id est, post cognita latiora mandata, ut est, Non occides, non moechaberis, non furtum facies, et similia : et post cognita altiora mandata, ut est, Diliges proximum tuum, sicut teipsum , et, Quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis , et, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos , etc. Postquam has vias et semitas monstraveris et docueris, Dirige me in veritate tua, idest, fac me rectum in operatione justitiae: Et doce me, id est, fac mihi notum, quia tu es Deus Salvator meus, id est, creator et redemptor. Ac si diceret, Doce me vias, quibus ad veritatem veniam: qua completa, ad teipsum, qui veritas es et vita , cognoscendum et perfruendum pertingam, et pertingen
Abbreviated transcription (Latin):
sticie possunt intelligi: ꝑ semitas
uͦ. artiora et ꝑfecta mandata. Ad sa¬
diorem iusticie ꝑtinet miam: cñ ex
reb possessis p̃cipim᷑ decimas dare :
panꝑes recreare. nudos uestire ÷ ele
ꝑtinere uidetur. cũ om̃ib que habe¬
niꝰ renunciare rubemur: cuncta qͥ
mundi sunt despicere. nosmet ipsos.
abnegare: dm ex doto corde diligere.
Istas sp̃ales uias et semitas. electis suiᷤꝰ
dñs et inscripturis ext̾iꝰ demonstrat:
et int̾iꝰ in corde ꝑ gr̃e aspirationẽ doc̾e
ñ cessat : quatinus eruditi et errorem
uitare sciant. & dirigi in ueritate. Et
ido subningit. Dirige me inueritate tu¬
a et doce me: quia tu es cds saluator
meus ⁊ te sustinm tota die. Quia m¬
chil in me habeo nͥ fortitudinẽ pecc̃i.
et mendaciũ erroris: ido necesse est:
ut in ueritate dirigas tortuosũ. et
doceas ignarũ. Qd̃ idõ debes facere:
quia tues łs m̃s qui me creasti: sal¬
uator m̃s qui me redemisti: quẽ tota

Expanded text:
stitiae possunt intelligi. Per semitas stitiae possunt intelligi. Per semitas vero altiora et perfecta mandata. Ad latiorem justitiae pertinet viam, cum ex rebus possessis praecipimur decimam dare , pauperes recreare, nudos vestire , eleepertinere videtur, cum omnibus, quae habemus, renunciare jubemur, cuncta quae mundi sunt, despicere, nosmetipsos abnegare, Deum ex toto corde diligere. Istas spirituales vias et semitas electis suis Dominus et in Scripturis exterius demonstrat, et interius in corde per gratiae aspirationem docere non cessat: quatenus eruditi et errorem vitate sciant, et dirigi in veritate. Et ideo subjungit: 5. Dirige me in veritate tua, et doce me: quia tu es Deus Salvator meus, et te sustinui tota die. Quia nihil in me habeo nisi tortitudinem peccati, et mendacium erroris, ideo necesse est, ut in veritate dirigas tortuosum, et doceas ignarum. Quod ideo debes facere, quia tu es Deus meus, qui me creasti, Salvator meus, qui me redemisti: quem tota
Abbreviated transcription (Latin):
mant: spem iniisibiliñ lerelnqi ont
De quib subiringitar sconfirndant omĩ
iiqua agentes: suꝑ uacue. Suꝑua¬
cue iniqua reꝓbiagunt: quia nichil
secũ de fructu sui laboris deferunt.
Alius nãq adipiscendis honorib exũ¬
dat: alius multiplicandis facultati¬
b estuat: aliꝰ ꝓmerendis laudib a
qui secũ ante iuidicẽ nicb tulit. Tunc
reꝓbus quisq confundit᷑. cum iudex
ext̾iꝰ cernitur. et omĩs ante ocłos c̾ul¬
pa reducitur: cũ accusator interius
toleratur. & mens suꝑ gehennȩ ĩ cen¬
dia suo grauiꝰ igne cruciatur. Hoc
etiã inconfusionẽ reꝓboꝵ uertitur.
qd̃ electoꝵ głam conspiciunt : ut ad
maiora reatus sui supplicia repulsi.
uideant qd̃ ꝑdiderunt. Hoꝵ ultima
confusio. eterna dampnatio est: quã
ne conuersus iste ꝑ latam gradiendo
uiam incu̾rat. dñm suũ humilit̾
exorat. dicens. Uias tuas dñe demor¬
stra mͥ: et semitas tuas ecdoce me.
ꝑiuas latiora et minora p̃cepta ni¬

Expanded text:
derelinquunt: de quibus subjungitur: 4. Confundantur omnes iniqua agentes supervacue. Supervacue, inquam, reprobi agunt, quia nihil secum de fructu sui laboris deferunt. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus aqui secum ante judicem nihil tulit. Tunc reprobus quisque confunditur, cum judex exterius cernitur, et omnis ante oculos culpa reducitur: cum accusator interius toleratur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. Hoc etiam in confusione reproborum vertitur, quod electorum gloriam conspiciunt, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant, quod perdiderunt: horum extrema confusio, aeterna damnatio est . Quam ne conversus iste per latamat, Dominum suum humiliter exorat dicens, Vias tuas, Domine, demonstra mihi, et semitas tuas edoce me. Per vias latiora et minora praecepta ju
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ quid sit psalmus. et qͥs ra¬
dellectus sit ꝑdauid. frequent̾ diximꝰ:
ñ oportet ut in his moram faciamꝰ. Uox
est fidelis aĩe in hoc psalmo. de morte
infidelitatis ad fidem conuerse: ꝓ ꝑse¬
uerantia orantis.Intendit aũt nos
exemplosuo rastruere: t pꝰꝗͣ ad fidẽ
conuersi fuirimꝰ ad uomitũ ñ rẽdeamꝰ:¬
s ut ꝑseuebemꝰ in bono ꝓposito. oratio

Expanded text:
m quid sit Psalmus et quis intellectus sit per David, frequenter diximus: non oportet ut in his moram faciamus. Vox est fidelis animae in hoc psalmo de morte infidelitatis ad fidem conversae, perseverantia orantis. Intendit autem nos exemplo suo instruere, ut postquam ad fidem conversi fuerimus, ad vomitum non redeamus:
Abbreviated transcription (Latin):
lex. s legem gr̃e : que ñ solũ data. ssta¬
tuta est. et immobilit̾ fixa: ꝓficienti
ñ in qualibet iua. s in uia quã elegit:
que est xp̃c. In hac uia ponitur timers
deũ ÷ atq ibi statuitur ei lex diuina:
qua sp̃aliter uiuat in dõ. Qñ ⁊ sub¬
rangit. Anima eiꝰ mbonis demorabit᷑:
et semen hereditabit terrã. Delectatur
enĩ legi dĩ sccłm interiorẽ hoĩem: cele¬
stib desidiis mardescit: sp̃italib stui¬
dnĩs inheret: in bonis oꝑib se exercet.
nos ammonet dicens. Bonũ aut̃ faci¬
entes ñ deficiamꝰ: tempore enĩ suo me¬
demus. ñ deficientes. Et it̾m. Qui par¬
ce seminat: parce et metet. Recte aũ
dicit. sem̃ eiꝰ terrã herẽditare: quia
bonũ opus qd̾ qͣi seminat cũ agit: fa¬
ciet eum celestẽ hereditatẽ ⁊ derrã ui¬
uentiũ possidere. Et ne uideat᷑ p̃su¬
mere de bonis oꝑib tanꝗͣ ꝑ ea fortis
sit: icło subdit. firmam̃tũ est dñs tim̃¬
tib eũ: et testam̃tũ ipsius ut mani

Expanded text:
sed legem gratiae, quae non solum data, sed statuta est, et immobiliter fixa proficienti, non in qualibet via, sed in via quam elegit, quae est Christus . In hac via ponitur timens Deum, atque ibi statuitur ei lex divina, qua spiritualiter vivat Deo. Unde et subjungit: 13. Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditabit terram. Delectatur enim legi Dei secundum interiorem hominem, coelestibus desideriis inardescit, spiritualibus studiis inhaeret, in bonis operibus se exercet. nos admonet dicens, Bonum autem facientes, non deficiamus: tempore enim suo metemus non deficientes . Et iterum, Qui parce seminat, parce et metet . Recte autem dixit semen ejus terram haereditare: quia bonum opus, quod quasi seminat, cum agit: faciet eum caelestem haereditatem, et terram viventium possidere. Et ne videatur praesumere de bonis operibus tanquam per ea fortis sit, ideo subdit: 14. Firmamentum est Dominus timentibus eum, et testamentum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ma ẽ eccłia: s qr fundata est supͣ firmã
sus eã.S qui hane ꝑgrãm suã sic co¬
firmat: ipse ei intestam̃to suo ꝓurit¬
tit. ut et semet ipsũ ostendat. Hincĩ
eũgłio diligenti se: ueritas ait. E go
diligam eum: et manifestabo ei me¬
ipsum. Mlerces nr̃i laboris ẽ: uisio dĩ.
Onem cũ uidebimꝰ: nichil ultra erit.
q̃d̾ queramus. hinc phillippꝰ ait. Dñe.
ostende nobis patrem: et sufficit nob̾.
Et quiaelectoꝵ eccłia quã diu hie cor

Expanded text:
est supra firmam rsus eam . Sed quia hanc per gratiam suam sic confirmat, ipse ei in testamento suo promittit, ut et semetipsum ostendat. Hinc in Evangelio de diligenti se Veritas ait, Ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Merces nostri laboris est visio Dei: quem cum viderimus, nihil ultra erit quod quaeramus. Hinc Philippus ait, Domine, 111 ostende nobis Patrem et sufficit nobis . Et quia electorum Ecclesia quandiu hic cor
Abbreviated transcription (Latin):
bene oꝑandũ se p̃parat: hic ẽ qui ñ ac¬
cipit in uano animã suã. Proximo
suo indolo iurare ẽ: uerũ ei ꝓfalso. uł
falsũ ꝓuero. affirmare. Indolo ꝓximo
suo uirat: qui ea uerba affirmando
denunciat. quib eũ decipiat. Quigͦ
sic bona agit. ut in oꝑe. incogitatione.
et in uerbo. ĩnocuuᷤ sit: bic accipiet be¬
nedictionẽ a dño: et misccłiã adeo sa¬
lutari suo. Inter illos eñ erit. quib
ĩ die iudicii dicturꝰ est dñs: uenite be¬
nẽdicti patris mei. Et hec benẽdictioñ
erit ex niitis suis: s ex miscdia sui sal¬

Expanded text:
bene operandum se praeparat, hic est qui non acbene operandum se praeparat, hic est qui non accepit in vano animam suam. Proximo suo in dolo jurare, est verum ei pro falso, aut falsum pro vero affirmare. In dolo proximo suo jurat, qui ea verba affirmando denuntiat, quibus eum decipiat. Qui ergo sic bona agit, ut in opere, in cogitatione, et in verbo innocuus sit, 5. Hic accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo. Inter illos enim erit, quibus in die judicii dicturus est Dominus, Venite, benedicti Patris mei . Et haec benedictio non erit ex meritis suis, sed ex miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis nles. ascendet illuc ãd im¬
patorẽ: Quis ascenlet in montẽ dñ ͥ
aut quis stabit in loco scõ eiꝰ: Ascen¬
dere multoꝵ ẽ: stare aut̃ prudentiũ
tantũ et ꝑfectoꝵ. Ascendit iudas: s
minime stetit. Ascenderunt multi
aliĩ: s conuersi abiere retrorsũ. Quis
gͥ sic stabit ut ñ cãdat: ut intẽpore
dẽptationis ñ recẽdat: Seq̃r ⁊ dicit.
Innocens manib et mundo corde: qui
ñ accepit inuano aĩam suã: nec iura¬
uit in dolo ꝓximosuo. Innocens ma¬
nib et mirads corde est: qui ñ oꝑatur
nec cogitat malũ. In manib eñ oꝑa.
in corde cogitationes intelligimꝰ Inua¬
no aut̃ aĩam suã accepit: quisquis rna¬
fructuose uiuit. In uano aĩas suas ae¬
ceꝑant: quib pat familias dicebat.
Quid hic statis tota die ociosi: Qui ne o¬
cio uacarent uanitatis: continuo au¬
dierunt. Ite et uos in uneã meã: ⁊ qd̾
iustũ fuerit dabo uob̃. Qiuisquis gͦ ad

Expanded text:
Et quis miles ascendet illuc ad ImEt quis miles ascendet illuc ad Imperatorem? 3. Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Ascendere multorum est, stare autem paucorum tantum et perfectorum. Ascendit Judas, sed minime stetit. Ascenderunt multi alii, sed conversi abiere retrorsum . Quis ergo sic stabit, ut non cadat, ut in tempore tentationis non recedat? Sequitur et dicit, 4. Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam, nec juravit in dolo proximo suo. Innocens manibus et mundo corde est, qui non operatur, nec cogitat malum. In manibus enim opera, in corde cogitationes intelligimus. In vano autem animam suam accipit, quisquis infructuose vivit. In vano animas suas acceperant, quibus paterfamilias dicebat: Quid hic statis tota die otiosi? Qui ne otio vacarent vanitatis, continuo audierunt, Ite, et vos in vineam meam, et quod justum fuerit dabo vobis . Quisquis ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicimꝰ aliqm ciuitatẽ suꝑ ma¬
refundatã: ñ ut sub ea mare sit: s
quia infine primo suꝑeminet ma¬
ris. Si aut̃ aliud qd̾ ad nos magis ꝑ¬
tinet ista dicta sig̾cant: possumꝰ intel¬
ligere ꝑmare mundũ: ꝑflumina
cupidos homines. qui labunt᷑ in scłm.¬
Et̃iam istos suꝑat eccłia: que deuictis
ꝑ dni grãm cupiditatib scłarib ad re¬
cipiendam immortalitatẽ caritate
pata est. Suꝑ maria fundata est eccłi¬
a: qr iuita amaras hꝰ scłi fluctuatiões
sita est. Siue suꝑ maria. ñ sub mari fun¬
datur: quia nulliꝰ impioꝵ tormentis
suꝑat᷑ Uel quia ñ ei uicia: s ipsa u¬
ciis dñat᷑. Suꝑ flumina qͦ p̃ꝑat᷑: qͥa¬
suꝑ ppłos. et suꝑ principes ⁊ potestateᷤ.
qui fluminũ noĩe designant᷑. magi¬
stri atq p̃lati constituunt᷑. Eoce eccłia
posita est ĩ sublimi: in alto locauit dñ
orbem suũ: sicut imꝑator palatium.

Expanded text:
sicut dicimus aliquam civitatem super masicut dicimus aliquam civitatem super mare fundatam, non ut sub ea mare sit, sed quia in fine primo supereminet mari. Si autem aliud, quod ad nos magis pertinet, ista dicta significant: possumus intelligere per mare, mundum: per flumina cupidos homines, qui labuntur in setiam istos superat Ecclesia quae devictis per Dei gratiam cupiditatibus saecularibus ad recipiendam immortalitatem charitate parata est. Super maria fundata est Ecclesia, qui juxta amaras hujus saeculi fluctuationes sita est. Sive super maria non sub mari fundatur: quia nullis impiorum tormentis superatur. Vel quia non ei vitia, sed ipsa vitiis dominatur. Super flumina qulos, et super principes et potestates, qui fluminum nomine designantur, magistri atque praelati constituuntur. Ecce, Ecclesia posita est in sublimi: in alto locavit Dominus orbem suum, sicut Imperator palatium.
Abbreviated transcription (Latin):
i est derra ⁊ plenitudo eiꝰ: orbi ͦ
terrarũ ⁊ uniuersi qui habitas
ieo. Sihec uerba uxtahystoriã acci¬
piiꝰ ⁊ ex reb uisibilib intra nos pen¬
sare debemus. qnͣta sit dignꝰ uenera¬
tione tantus ac talis dns: qui totũ
mundũ suo dñio potuit subiugare
Qd sihec sp̃alit᷑ accipimꝰ: ꝑ t̾ram. eccl̃iã.
ꝑ plenitũdinẽ enis. oꝑa ⁊ uirtutes
intelligere possimꝰ. Que cuncta dñi
sunt: idẽ a dno facta atq disposita.
Q ⁊ ne quis tantũ unã terrã arut u
ret: subrixit. Orbis terrarũ: & u¬
niuersi qui habitant in eo. Cumcla¬
rificatꝰ dñs annunciatur in fidẽ om̃¬
um gentiũ. grã eius habundant̾ distͥ¬
buitur: longe lateq pecc̃a dimittun¬
tur milia miliũ. dño reconciliant᷑:
et uniu ersus orbis terraꝵ fit eccłia
eiꝰ. Et m̾ito. Quia suꝑ maria funda¬
uit eũ: et suꝑflumina p̃ꝑauit eum
Tetra uł orb suꝑ maria fundari d̾t:
qr aquis maris uñdiq circuñdatur:

Expanded text:
rbis terrarum et universi qui habitant in eo. Si haec verba juxta historiam accipimus, ex rebus visibilibus intra nos pensare debemus, quanta sit dignus veneratione tantus ac talis Dominus, qui totum mundum suo dominio potuit subjugare, Quod si hoc spiritualiter accipimus, per terram Ecclesiam, per plenitudinem ejus, opera et virtutes intelligere possumus. Quae cuncta Domini sunt, idest a Domino facta atque disposita. Et ne quis tantum unam terram, aut unret, subjunxit: Orbis terrarum, et universi qui habitant in eo. Cum clarificatus Dominus annunciatur in fidem omnium gentium, gratia ejus abundanter distribuitur, longe lateque peccata dimittuntur. 105 Millia millium Domino reconciliantur, Et universus orbis terrarum fit Ecclesia ejus. Et merito: Quia ipse super maria fundavit eum, et super flumina praeparavit eum. Terra vel orbis super maria fundari dicitur, quia aquis maris undique circumdatur:
Abbreviated transcription (Latin):
laret. Et quia duo ppłi erant. iudaicꝰ
iudelicet ⁊ gentilis. qui ꝑ digrãm sal¬
uandi fuerant: recte qd̾ primũ uida¬
ico dicit᷑ post modũ gentili repbcat᷑:
cum subditur. aAtcollite portas pem¬
cipes uras: et eleuamini porte eter¬
nales: ⁊ introibit rex głe. Rursus tre

Expanded text:
laret. Et quia duo populi erant, Judaicus laret. Et quia duo populi erant, Judaicus videlicet et gentilis, qui per Dei gratiam salvandi fuerant: recte quod primum Judaico dicitur, postmodum gentili replicatur, cum subditur, 9. Attollite portas principes vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit R
Abbreviated transcription (Latin):
quinq uidelicet corꝑis sensus: uisũ.
ꝑeas diabolus frequent̾ ingredit᷑ ⁊ regre¬
ditur. Oportet gͦ ut he porte claudantur
diabolo: et aꝑiant᷑ cleo. Unde ⁊ recte hic
principes appellant᷑ : qui his corꝑalib
sensib spiritalit̾ principant᷑: qui studeit
castigare corpus suũ. et in seruitutem
rẽdigere: ne regnet peccm̃ in eoꝵ mor¬
tali corꝑe. hii iubentur atcollere portaᷤ
suas. scł sensus corꝑales. et portas eter¬
nales eleuare: que sunt. fides. spes.⁊
caritas. cet̾e q uircutes: que merito e¬
ternales porte nominantur:quia ꝑ
eas ingressus et̾ne patriȩ aꝑitur. P
mortalis: & querit. Quis est. iste rex
głe: Dñs fortis ⁊ potens: dñs potens in
p̃lio. Qui accepit formã serui: ecce dñs
est. Ante infirmus ex corruptione. mͦ
fortis ex immortalitate. Ante quasi
impotens cũ occĩderetur: mͦ potens in
p̃lio. Cum morte sua mortẽ destrueret:
et resurgens a mortius. diabolũ debel¬

Expanded text:
nsus: visum, diantur, per eas diabolus frequenter ingreditur et regreditur. Oportet ergo, ut hae portae claudantur diabolo, et aperiantur Deo. Unde et recte hic principes appellantur, quia his corporalibus sensibus spiritualiter principantur. Qui student castigare corpus suum, et in servitutem redigere , ne regnet peccatum in eorum mortali corpore : hi jubentur attollere portas suas, scilicet sensus corporales, et portas aeternales elevare, quae sunt fides, spes, et caritas, caeteraeque virtutes: quae merito aeternales portae nominantur, quia per eas ingressus aeternae patriae aperitur. Per mortalis, et quaerit: Quis est iste Rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio. Qui accepit formam servi , ecce Dominus est. Ante infirmus ex corruptione, modo fortis ex immortalitate. Ante quasi impotens, cum occideretur: modo potens in praelio , cum morte sua mortem destrueret, et resurgens a mortuis diabolum debel
Abbreviated transcription (Latin):
rui: ꝑꝓbonitatẽ tuã dñe : ñ ꝓpter me¬
ritum meũ. Ego quidẽ
ser tu misericors: ego
malus.tubonus. Noli
gͦ me attendere ex me:
s ex te attende me. Ham
ex me mͥ dãpnatio: ex te mͥ
uatio. Yñ & sequit᷑. Dulcis et redus
dñs: ꝑꝑhoc legem dabit delinquenti¬
b iniua. Indulcedine mansuetudo:
in rectitudine nisticia designat᷑. Plerũ¬
ꝙ nos cũ rectitudinẽ exsequimur.
mansuetũdinẽ relinquimꝰ: et cum
mansuetudinẽ seruare cripimꝰ: a
rectitũdine nisticie declinamꝰ. Dñs uͦ
ac redẽptor nr̃. sic utrũq in se temꝑat:
ut nec dulcedo rectitũdinẽ. nec rectitu¬
do dulcedinẽ in aliquo minuat. Sic
dulcis ẽ d̃ns. ut pecc̃a remittat: sic rec¬
tus ẽ. ut post uocationis et ueniȩ gram
ultimo nidicio. digna merita requi¬
rat. Propt̾ hoc lex data est delinquer¬
tib in uia: ut ex lege sͥ ostensa. recog¬
noscat quisq in quo deliquerit: aut
eñ dulcis ẽ dñs. icło ñ uult mortem

Expanded text:
r bonitatem tuam, Domine. Non propter meritum meum. Ego quidem miser, tu misericors: ego malus, tu bonus. Noli ergo me attendere ex me, sed ex te attende me. Nam ex me mihi damnatio, ex te mihi salvatio. Unde et sequitur: 8. Dulcis et rectus hoc legem dabit delinquentibus in via. In dulcedine mansuetudo, in rectitudine justitia signatur. Plerumque nos cum rectitudinem exsequimur, mansuetudinem relinquimus: et cum mansuetudinem servare cupimus, a rectitudine justitiae declinamus. Dominus vero ac Redemtor noster sic utrumque in se temperat, ut nec dulcedo rectitudinem, nec rectitudo dulcedinem in aliquo minuat. Sic dulcis est Dominus, ut peccata dimittat; sic rectus est, ut post vocationis et veniae gratiam ultimo judicio digna merita exquirat. Propter hoc lex data est delinquentibus in via: ut ex lege sibi ostensa recognoscat quisque in quo deliquerit, aut enim dulcis est Dominus, ideo non vult mor
Abbreviated transcription (Latin):
milia et alta enis mandata discere
ut m̾eamur in ueritate dirigi. & sa¬
pientiã ipsam que cłs est m̃te intue
mansueti et mites facti. uias mise¬
ricordie ⁊ ueritatis sectem᷑: ut emũ
ditate ꝑfruam᷑ eterna : int̾im hñteᷤᷤ
firmam̃tũ dłm. ad quẽ mentis ocłos
dirigamꝰ. donec euellam᷑ de laqueo

Expanded text:
milia et alta ejus mandata discere: milia et alta ejus mandata discere: ut mereamur in veritate dirigi, et sapientiam ipsam quae Deus est mente intuermansueti et mites, vias misericordiae et veritatis sectemur, ut emunreditate perfruamur aeterna. Interim habentes firmamentum Deum, ad quem mentis oculos dirigamus: done
Abbreviated transcription (Latin):
Et scriptũ ẽ. Qum sc̃o sc̃s eris: et eũ
uiro innocente in nocenseris. Adhe¬
rent gͦ sc̃i scĩs. innocentib innocen¬
tes: ut se se muicem uerbis et mori¬
b edificent. & bona ꝓpria ꝑ carita¬
tem sͥ cõmunicent: quatinꝰ in bono.
alt̾ crescat ex alt̾o. Inter hec dũ tot
mala pacienter tolerant. dñ inboreᷤ
oꝑib ardent̾ desudant: dũ sperre¬
ditũdine solidantur. ne sustinentia
uacuentur. in tantis tribulationib
consticuti: ut euãdere ualeant. lib̾a¬
torẽ qm supplicit̾ implorant. dicentes.
Lib̾a ds isrł. ex om̃ib tribulatiõib su¬
is. Istł int̾pretat᷑. iur uĩdens łm. Ae
si dicat. Lib̾a ds ppłm quẽ p̃ꝑasti ad te
contemplandũ. ex om̃ib tribulatio¬
nib suis: ñ solũ exhis que ext̾iꝰ tole¬
rant. s eciã ex his que int̾iꝰ patiunt᷑.
Stũdeamꝰ et nos aĩas nras add̾m leua¬
re fiduciã nrãm in ipso ponere: hu¬

Expanded text:
Et scriptum est, Cum sancto sanctus eris, et cum Et scriptum est, Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris . Adhaerent ergo sancti sanctis, innocentibus innocentes: ut sese invicem verbis et moribus aedificent, et bona propria per caritatem sibi communicent: quatenus in bono crescat, alter ex altero. Inter haec dum tot mala patienter tolerant, et dum in bonis operibus ardenter desudant, dum spei rectitudine solidantur, ne sustinentia vacuentur in tantis tribulationibus constituti: ut evadere valeant, liberatorem Deum suppliciter implorant, dicentes: 22. Libera Deus, Israel, ex omnibus tribulationibus suis. Israel interpretatur, vir videns Deum. Ac si dicatcontemplandum, ex omnibus tribulationibus suis. Non solum ex his, quae exterius tolerant, sed ex his quae interius patiuntur. Studeamus et nos animas nostras ad Dominum levare, fiduciam nostram in ipso ponere, hu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑse et ꝑmenbra sua scõs uiros
tẽptare maliciose appetit: qd̾ om̃ps
cłs fieri ñ nͥ benigne ꝑmittit: scł ut
bonũ qd̃ latet appareat: et uirtus
ꝑ patientiã excrescat. S electi dum
maligni hostis tẽptamenta. intꝰ et
exterius sentiunt: de se in nullo p̃¬
sumentes. mox ad sui ꝓtectoris dei
auxiliũ recurrunt: ne erubescen¬
da cõmitant. humiliter exorant:
et ut exaudiri mereantur: spei se
fortitũdine roborant. Qd̾cum ꝑfec¬
ti faciunt: ceteros ad se ꝑ exemplũ
trahunt. Uñ e̾ subditur. In nocen¬
tes et recti adheserunt mͥ: qr susti¬
nui te. Innocentes morib: recti fi¬
de.Innocentes inhis que in mus
agunt: recti in sũmis que sentiuit.
Qui ĩnocenter uiuunt. qui celestẽ
patriã ex desid̾io appetunt: sicut
disiungi a malis. ita ⁊ adherere eu¬
pnint bonis. Sicut enĩ corrũpunt
bonos mores colloquia mala: ita bo¬
nos mores edificant colloquia bona.

Expanded text:
et per se et per membra sua, sanctos viros et per se et per membra sua, sanctos viros tentare maliciose appetit: quod omnipotens Deus fieri non nisi benigne permittit, scilicet, ut bonum, quod latet, appareat: et virtus per patientiam excrescat. Sed electi, dum maligni hostis tentamenta intus et exterius sentiunt, de se in nullo praesumentes, mox ad sui protectoris Dei auxilium recurrunt: ne erubescenda committant, humiliter exorant: et ut exaudiri mereantur, spei se fortitudine roborant. Quod cum perfecti faciunt, caeteros ad se per exemplum trahunt. Unde et subditur: 21. Innocentes et recti adhaeserunt mihi, quia sustinui te. Innocentes moribus, recti fide. Innocentes in his, quae in imis agunt, recti in summis, quae sentiunt. Qui innocenter vivunt, qui caelestem patriam ex desiderio appetunt, sicut disjungi a malis, ita adhaerere cupiunt bonis. Sicut enim corrumpunt mores bonos colloquia mala : ita bonos mores aedificant colloquia bona.
Abbreviated transcription (Latin):
cumulũ tribulationis quã patit᷑
aduingit dicens. Respice inimicoᷤ
meos qm̃ multiplicati sunt: & õdio
iniquo oclerunt me. Non solũ enz
foris: s etiã in ipsa intus eccłiȩ cõ¬
munione ñ desunt inimici. Foris st̃
infide errant: et falsixp̃iam. qui
fidem morib impugnant. Isti ft̾:
qui iniquo odio eccłiam õdiunt.
Qqũ õdium est: cũ oditur culpa et
micum. Respice inimicos meos: ac
si dicat attendendo eos me ꝓtege.I¬
deo subdit. Custodi animam meam.
herue me: ñ erubescã qm̃ sꝑaui ĩ te.
Custõdi ne ꝑeat: erue ut euadat: ne
erubescam. ut a ꝓposito cadam. Et
ido hec debes agere: qm̃ sꝑaui in te.
hoc qd̾ eccłia orat. cotidie in electis
sius dns agere ñ cessat : quos qua¬
si et custõdiendo deserit: & deseren¬
docustodit. ꝑmittit corda tẽptati¬
onib concuti: corꝑa necessitatib
affligi: prauoꝵ odiis exerceri. Sed
dum hec hosti relaxat: animã sibi
semꝑ reseruat. hostis enĩ antiquiᷤ

Expanded text:
tionis, quam patitur, adjungit, dicens: 19. Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, et odio iniquo oderunt me. Non solum enim 112 foris, sed etiam in ipsa intus Ecclesiae communione, non desunt inimici. Foris Ex in fide errant, et falsi Christiani, qui fidem moribus impugnant. Isti sunt, qui iniquo odio Ecclesiam odiunt. Aequum odium est, cum oditur culpa, et micum. Respice inimicos. Ac si dicat, attendendo eos, me protege. Ideo subdit: 20. Custodi animam meam, et erue me: non erubescam, quoniam speravi in te. Custodi, ne pereat: erue, ut evadat: non erubescam, ut a proposito cadam. Et ideo haec debes agere, quoniam speravi in te. Hoc quod Ecclesia orat, quotidie in electis suis Dominus agere non cessat: quos quasi et custodiendo deserit, et deserendo custodit. Permittit corda tentationibus concuti: corpora necessitatibus affligi, pravorum odiis exerceri: sed dum haec hosti relaxat, animam sibi semper reservat. Hostis enim antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ⁊ potens in plio: hic uͦ dicitur.¬
dñs uirtutũ ⁊ rexgłe. Quia uuĩdelicet
apũd iudeos sustinuit certam̃ passi¬
oms: apudgentiles ob̃tinuit głam uir¬
tutis. A pud eos int̾ra penis afficitur:
apud istos in celo iam residens. uirtu¬
tib ⁊ miracłis declaratirr. Nos autẽ
honoremꝰ dnm et regem nr̃m: qui po

Expanded text:
fortis et potens in praelio: hic vero dicitur virtutum et Rex gloriae: quia videlicet apud Judaeos sustinuit certamen passionis, apud gentiles obtinuit gloriam virtutis. Apud eos in terra poenis afficitur, apud istos in caelo jam residens, virtutibus et miraculis declaratur. Nos autem honoremus Dominum et Regem nostrum, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
rentiũ faciẽ di iacob. Ex talib inquit
constituit᷑ eccłia: sic nascuntur qͥ que¬
runt eũ ÷ qui querunt faciẽ. id est cog¬
nitionẽ di iacob. minoris frĩs: in quo
ds grãm suã com̃dauit. Anteꝗͣ enim
aliquid egissent boni uel mali dictũ ẽ:
iacob dilexi. esau aut̃ õdio habui. Sic̃
iori ñ data. sic adhuc suꝑbis tanquã
maiorib resistit dñs. humilib autẽ
tanꝙͣ minorib dat grãm suã diapsal¬

Expanded text:
uit, constituitur Ecclesia, sic nascuntur qui quaerunt eum: qui quaerunt faciem, idest, cognitionem Dei Jacob, minoris fratris, in quo Deus gratiam suam commendavit. Antequam enim 106 aliquid egissent boni vel mali, dictum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui . Sicut jori non data: sic adhuc superbis, tanquam majoribus, resistit Dominus, humilibus autem, quasi minoribus dat gratiam suam . Diapsal
Abbreviated transcription (Latin):
li. qui cũ talia sentiunt. impaci¬
enter ferunt:corde repugnant.
lingua murmurant. flagella om̃i¬
potentis d̃i despiciunt : et unde
tio cordis ⁊ corꝑis: pena pecc̃iẽ. S
si hec pacienti ⁊ humili corde susti¬
necur: mira omĩpotentis di mi¬
sodia agitur: ut unde punitur
culpa. in seqͣtur uenia. Propt̾ea
gͦ humilitat᷑e suã uideri postu¬
lat. qua laborẽ patient̾ tolerat:
quatinꝰ ex tolerantia laborũ. m̾e¬
atur ueniã delictoꝵ. Ymu̾sa in¬
quit dimitte: idẽ p̃terita. p̃sen¬
tia ⁊ fut᷑a. Non illa tm̃ iuuentu¬
tis ⁊ ignorantiȩ meȩ. añqͣ. cre¬
derem: s euam ista que iam ex fide

Expanded text:
li, qui cum talia sentiunt, impatili, qui cum talia sentiunt, impatienter ferunt: corde repugnant, lingua murmurant, flagella omnipotentis Dei despiciunt: et unde tio cordis et corporis, paena peccati est. Sed si haec humili et patienti corde sustinetur, mira omnipotentis Dei misericordia agitur, ut unde punitur culpa, inde sequatur venia. Propterea ergo humilitatem suam videri postulat, qua laborem patienter tolerat: quatenus ex tolerantia laborum mereatur veniam delictorum. Universa, inquit, dimitte: id est, praeterita, praesentia, et futura. Non illa tantum juventutis et ignorantiae meae antequam crederem, se
Abbreviated transcription (Latin):
de.spe. ⁊ caritate ꝑseuerans. Sum
& panꝑ tuus : ñ querens aurũ uel
argentũ. ñ possessiones aut diuici¬
as supra te: ñ p̃sumens de me ip
so : ñ inflatus sp̃ũ. s humilis corde:
nichil aliud querens nisi te. Qũa¬
obrem respice unicũ: miserere
pauꝑi. Eribulationes cordis mei
multiplicate sunt: de necessitatib
meis erue me. Tribulationes cordiᷤ.
intelliguntur interiores animi
passiones : ut sunt uicia et desid̃i¬
a praua delectationes mentis et
concupiscentie: et alia huiꝰmõi. qͥ¬
b tribulat᷑ cor. Necessitates ad cor¬
pus ꝑtinent. quib affligitur exu̾i¬
or ħo : ut ẽ in fame et siti. in frigore
et calore. in infirmitate ⁊ corruptio¬
ne carnis. ⁊ aliis similib : que id̃o
dicunt᷑ necessitates: qr sunt qͣi nat᷑a¬
les : & uelimus nolimꝰ: contingunt
nobis. Ab his tribulatioĩb cordis.
et necessitatib corꝑis. postulat iuir
sc̃s erui: ut possit beata inmorta¬
litate uestiri. Et quia sunt ñnul¬

Expanded text:
pe et caritate perseverans sum, et pauper tuus, non quaerens aurum, vel argentum, non possessiones, aut divitias supra te. Non praesumens de meipso, non inflatus spiritu: sed humilis corde: nihil aliud quaerens, nisi te. Quamobrem respice unicum, miserere pauperi. 17. Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt: de necessitatibus meis erue me. Tribulationes cordis intelliguntur interiores animi passiones, ut sunt vitia et desideria prava, delectationes mentis et concupiscentiae, et alia hujusmodi quibus tribulatur cor . Necessitates ad corpus pertinent, quibus affligitur exterior homo: ut est in fame et siti, in frigore et calore, in infirmitate et corruptione carnis, et aliis similibus: quae ideo dicuntur necessitates, quia sunt quasi naturales, et velimus et nolimus, contingunt nobis. Ab his tribulationibus cordis, et necessitatibus corporis postulat vir sanctus erui: ut possit beata immortalitate vestiri. Et quia sunt nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
sũpti: qr ñ defecert̃ miserati¬
ones eius. hech. Noui dilu¬
culo multa est fides tua. heth.
Pars mea dñs dixit aĩa mea: ꝓp¬
terea expectabo eum. ¶ Pascasius
tionũ querimoniis. incipit morałr¬
liiã reuertendi addm explanare
serentis dĩ. Nñ ait. Hiscłia d̃mi qr¬

Expanded text:
sumpti quia non defecerunt miserationes eius HETH novae diluculo multa est fides tua HETH pars mea Dominus dixit anima mea propterea expectabo eum TETH bonustionum querimoniis, moraliter revertendi ad Deum viam explanare, serentis est
Abbreviated transcription (Latin):
fabulis habent᷑ ⁊ diuina ⁊ humana
fasq nefas q ꝯfundunt᷑: cotidie ii¬
numera mala cumulant᷑. Maior
ritatis ñ agnouerunt: et ido mino¬
ra supplicia meruert̃. Que in mom̃¬
to subuersa est. Momentũ est omẽ¬

Expanded text:
fabulis habentur; divina et humana, fas nefasque confunduntur. Quotidie innumera mala cumulantur. Major est ritatis non agnoverunt, et ideo minora supplicia meruerunt, qui in momento subversi sunt. Momentum est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in solo pane uiuit homo: s in oĩ
uerbo q̃d ꝓcedit de ore d̃i. Sicut e¬
nĩ ex duab substantiis ħo constat:
tat᷑ corꝑali cibo: et anima uerbo
qui utroq cotidie indigemꝰ. Steri
gistris deficientib. diuini u̾bi ym¬

Expanded text:
 in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Sicut enim ex duabus substantiis homo constat, tatur corporali cibo, et anima verbo qui utroque quotidie indigemus. Steriando magistris deficientibus divini ver
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uegor. Digri post candorẽ fuiał
qui amissa dei iusticia suã laudẽ
nem m̃tis. ad frigꝰ torporis. post can¬
dorẽ uitȩ ad nigredinẽ adulationis
uane descendunt: unde extinctis
carbonib similes fiunt. ẜpt̾ qd̾ dr.
scłaris. Nichil enĩ humane m̃ti
angustiꝰ: ꝗͣ ꝓprias uoluntates ab ne¬
gare: desideria carnis frang̾e: et¬

Expanded text:
 . Nigri post candorem fiunt, qui amissa Dei justitia suam laudem nem mentis ad frigus corporis, post candorem vitae ad nigredinem adulationis vanae descendunt, unde et exstinctis carbonibus similes fiunt. Propter quod saecularis. Nihil enim humanae menti angustius, quam proprias voluntates abnegare, et desideria carnis
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas designat᷑. Cutis gͦ ad heret
ossib: qñ infirmitas uicioꝵ putat᷑
fortitudo uirtutũ. Heret cũtis ossi¬
h. dũ adiatio ꝓ bene gestis ext̾us.
intꝰ urtutib sociat᷑: quib ꝯiunctis.
meras omittit᷑. Ꝙ quia decepti a¬
dulationib magna de se sentiua:

Expanded text:
firmitas figuratur. Cutis ergo adhaeret ossibus, quando infirmitas vitiorum fortitudo putatur virtutum. Haeret cutis ossibus, dum adulatio pro bene gestis exterius, intus virtutibus sociatur, quibus conjunctis merces amittitur. Et quia decepti adulationibus, magna de se sentiunt,