comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trahit ⁊ durissimas t̾rȩ glebas uomere uertit. Equus ⁊ asim portant honera ⁊ hoũm in gradiendo
laborem tẽꝑant Vnde ⁊ium̃ta appellant᷑ abeo qđ iuuent hões. St̃ enĩ magnarũ uiriũ anima¬
abarando quasi aram̃ta uł sint cornib armatas discretio: aut̃ int̾arm̃ta ⁊ greges. Nã arm̃ta equoꝵ
⁊ boũ s greges uͦ capellarũ ⁊ ouiũ Ouis mollepecus lenis corpore mnerme animo placidũ ab oblatione
dictũ Eo qđ apud uet̾es initioñ tauri s oues insacrificio mactarent᷑ Exhis quasdĩ bidentes uocant
eo qđ int̾octo dentes duos altiores habeant qͣs maxime gentiles in sacrificiũ offerebant.¶ Ueruex
uł auirib dictꝰ qđ cȩt̃is ciuib sit fortior uł qđ sit uir id ÷ masculus uł ꝙꝓuerme incapite habeat
a potu agno qͣsipiũ latiniaut̃ ideo h nom̃ hab̾e putant eo qđ p̃cȩt̃is animantib matrẽ agnoscat
Adeo ut etiã sunmagno grege errauerit statĩ balatu recognoscat uocẽ parentis hedi abedendo

Expanded text:
trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit. Equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et jumenta appellantur ab eo quod juvent homines, sunt enim magnarum virium animaab arando, quasi aramenta, vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges; nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovidictum; eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex  viribus dictus, quod caeteris ovibus sit fortior, vel quod sit vir, id est, masculus, vel quod vermem in capite habeant;  quasi pium, Latini autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo
Abbreviated transcription (Latin):
lud Tum corpora luce carentũ : ¶ De funttus uocatꝰ : qr conpleuit uitȩ officiũ : Nã dicirta
tos officio qui officia debita conpleuer̃ : Vnde est & honoribin functus: hu¬
pal piatione est id ÷ sine motu¶ Sepelire aut̃ est: condere corpus: Nã humar¬

Expanded text:
lud: . . . . . Tum corpora luce carentum. Defunctus vocatur, quia complevit vitae officium; nam dicimus lud: . . . . . Tum corpora luce carentum. Defunctus vocatur, quia complevit vitae officium; nam dicimus defunctos officio, quia officia debita compleverunt, Unde est et honoribus functus; hjam sine pulsu, et palpitatione est, id est, sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humar
Abbreviated transcription (Latin):
am duo st̃ quibus minuunt᷑ corporis uires: senectus ⁊ morbus : Iaors dicta : qđ sit amara uł amari¬
qui est effector mortiũ : Siue mors amorsu hõis pͥmi : qđ uetiti arboris pomũ mordens. mortem¬
icurrit : Trias aut̃ genera mortis : a cerba. in matura. naturalis: Ia cerba : infantũ: Ini¬
uiuenũ :¶ Merita id ÷ naturalis : senũ: Mortuus aut̃ exqua parte orationis dedinet᷑ : incertum:
Nam sicut ait cesar. ab eo qđ ÷ morior inparticipio p̃titi tẽporis intꝰ exire debuit: Funũ scilicet .u.
detͥlinare: ¶Om̃is aut̃ mortuus. aut fun⁊ est aut cadauer :  fune est : si sepeliat᷑ : & dictũ funa :
a funib accensis quos ante fetrũ papiris cera circumdatis ferebant :¶Cadauer aut̃ est: si in se¬
pultum iacet : Nam cadauer nõatũ acadendo: qr iã stare non potest Qđ dumportat᷑ exeqͥ¬

Expanded text:
Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires: senectus et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a MarNam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires: senectus et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marqui est effector mortium. incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per unum scilicet U, ndeclinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequ
Abbreviated transcription (Latin):
inquib nec dũ calet : min⁊ sapiunt : Inde est qđ conuenit sibi infantũ aetas et senũ : Senes enĩ:
ꝑ nimiã aetatẽ delirant: Pueri : ꝑ lasciuiã ⁊ infantũ ignorant qiđ agant: Sene̾ aut̃: tantum
masculini generis est sicut anz feminei: Nã ant : dr̃ sola mulier:Ant aut̃: appellata amul¬
tis annis: quasi annosa: Nã si cõmune esset nom̃: curdiceret terentius. senem mulierẽ hinc et
uetusta: Sic̃ aut̃ asene senectus : ita ab anu. anilitas nõata est: ¶ Canities aut̃.
uocata ni acandore quasi candities : Vnde est illud : florida iuuentꝰ. lactea canities ꝓut dicertt
indida : ¶Senectus aut̃: multa secũ bona affert a bona : qr nos potentissimis dñis libat
Ula aut̃: qr seniũ miserrimũ est. debilitate. & odio. Sub eunt enĩ morbi tristisq senectus

Expanded text:
in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentius Eun. 357: 'senem mulierem'? Hinc etula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum Mala autem, quia senium miserrimum est, debilitate et odio. Subeunt enim morbi, tristisque senectus.
Abbreviated transcription (Latin):
este uirago dr̃. ut amatona : Quae uͦmnunc femina : antiquitꝰ uira uocabat᷑ Sic̃ aseruo ser
sicut a famulo famula ita auiro uira: hinc & uirginis nom̃ : quidamputant  feminauͦ : a partibe
emoꝵ dicta. Vbi sexus speties a uiro distinguit᷑ : Alii : gretca & himologia feminã abignea ui d
tant. quia uehem̃t̃ concupiscit: Libidinosiores enĩ uiris feminas. eẽ: tã inmulieribus quã in ani¬
ialibus. Vnde nimius amor apud antiquos femineus uocabatur : ¶Senior: est adhuc ui
apositiuo : Ergo senior ñsatis dicut iuuenior intra iuuenẽ. sicut pauꝑiorꝰ intra pauꝑem: ¶Senes¬
quidã dictos putant asensus diminutione. Eoqđ iã ꝑ uetustatẽ desipiant: Nã fisici dicu
stultos ẽẽ hões frigidiores sanguinis : prudentes calidi: Vnde ⁊ senes inquib iã friget. & pueri

Expanded text:
recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuvenem, sicut pauperior intra ditem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod jam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt, stultos esse homines frigidiores sanguinis, pr
Abbreviated transcription (Latin):
inbubus aciumentis. tertius robustissimꝰ: ir nuncupatꝰ : qđ maior ineouis est quã infemina : Vñ¬
ortitudine & in betillitate animoꝵ & corpoꝵ separant᷑ : Sedideo uirtus maxima uiri. mulier
ut paciens uiro eẽt. Scilio& nefeminis repugnantibus : libido cogeret uiros aliud apetere. Aut in aliũ
im ꝓruere: dr̃ igitur mulier scđm femineũ sexum: Ñ scdm corruptionẽ integritatis. &i
ex lingua sc̃ȩ scripturae : Nam euastim facta delatere uirisui. Nondũ contacta uiro: mulier appel
& uirga. sicut ⁊ uitula: Alias : ab incorruptione quasiuirago. qđ ignoret femineã passionem: sUiragi
ita: quia uirum agit. hoc est oꝑa uirilia facit. & masoulini uigoris est : Antiqui enim:
feminas itauocabant: Uirgo aut̃: non recte uirago dr̃ siñ uiri officio fungit᷑ Mulier uͦ siuirilia oꝑa

Expanded text:
pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, qpecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, qlitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellet virga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit,
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssio: ¶Puer : apucritate uocatus. qr purꝰ est ⁊ necdũ lanuginẽ floremq genarũ habens: hiis efeb
bo dicti. necdũ uiri ad olescentuli lenes: Puer aut̃: tribus modis dr̃: pronatiuitate : ut isii as
Puernatus ẽ. nob: Proetate : ut octo annis. decemnis: Vnde est illud: umpuerile iugũ tenera cerui&e
longe pueritiae excessisset annos:¬
iella: est paruula . quasi pulla: Vnde etpupillos ñ ꝓconditione : sed ꝓaetate puerili uocamus : supill
ibhis nom̃ t acciperent: Cet̃i: orbi uocant᷑: r fani idem qͥ etpupilli : Illud enim grecũ nom̃
esse : qui et exhabitu corporis pubtatẽ ostendit ut generare possit : Puerperȩ
cum auitia lis dncesserunt Efenim iuuenis in ipso aetatis increm̃to positus. ⁊ ad auxiliũ p̃paratus: Nam
iuuare hominis est: opusliqđ conferentis: Sicut aut̃ xxXͫ ᷤ. ꝑfectus aetatis est annus in hõib. Ita et

Expanded text:
expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt bo dicti, nec dum viri adolescentuli lenes. Puer autem tribus modis dicitur: pro nativitate, ut Isaias, Puer natus est nobis : pro aetate, ut: octennis, decennis. Unde est illud: Jam puerile regum tenera cervice longe pueritiae excessisset annosella parvula, quasi pulla, unde et pupillos non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli ab his nomen acciperent. Caeteri orbi vocantur. Orphani iidem qui et pupilli. Illud enim Graecum nomessimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae scum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in
Abbreviated transcription (Latin):
radus actatis. sunt sex. infantia. Pueritia. Adulescentia. iuuentꝰ. Grauitas. Atq senectꝰ:Prmmaȩtis:
taintia est puerinascentis adlucem quȩ porrigit᷑ inseptẽ annis:  Scđa aetas: pueritia. id÷ pura et
dũ ad generandũ apta. tendens usq ad quartũ decimũ annũ : FTertia : adulescentia . ad gignendũ adulta.
rigit᷑ usque adiuginti octo annos : Quarta : uuentꝰ firmissima aetatũ om̃iũ finiens inqͥnqua¬
s. quȩ nullo annoꝵ tempore finit̾: sed postquinq illas aetates. quantũ cũq uitȩ est senectuti dep
Senium aut̃ : pars. ẽ. ultima senectutis. dicta qđ sit t̃minus sextae aetatis: In his igit᷑ sex spatus: filo sophi
lescripserunt humanã : in quibus mutatur & currit. ⁊ ad mortis t̃minũ ꝑuenit : Pergamus ȩ bre
ua adhuc fari ñ potest. id÷ loqͥ ñ potest : Nondũ enĩ bene ordinatis dentibus minus ẽ. sermonis

Expanded text:
aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquasenectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates quantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breinfans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
modũ cornuarietis. uł ꝙ interius inpleat᷑ fȩtu: hinc et ut̃: quo aliqiđ intrinsetus habuerit ut m̃bra
ineo generet᷑ Sem̃ enĩ receptũ fouet : confotũ corporat. corporatũ inm̃bra distinguit :I Vulu
uaciãte : quasi ualua id÷ ianuauentris. uUł qđ sem̃ recipiat uł qđ ex ea foetus procedat: Nuesica di

Expanded text:
modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, membra modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, membra foetus in eo generetur: semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea foetus procedat. Vesica dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
nteriore parte cohibent᷑ : Quae idcirco longis nexib in circuloꝵ ordmata s̃ mͦ: ut susceptas
i Matm digerant. & suꝑ ad ditis cibis non inpediant᷑: TOm̃tũ: menbranũ qđ continet intestinoꝵ
uorẽ partẽ qđ ei ⁊nuoin. greca uocant.  Disseptũ intestinũ quod discernit uentrem ⁊
Uent̃ est: qui acceptos cibos digerit. ⁊ apparet extrinsetus ꝑtinetq apectore usq ad ingiunẽ: &dictꝰ¬
quod ꝑtotũ corpus uitȩ alim̃ta transmitat: Aluus est: quicibũ recipit ⁊ purgari solet. Sal
simulans sibi aliũi purgari: & uocataaleus ÷ : quod abluat᷑. id÷ purget᷑ : Exipso enĩ : sordes stercoꝵ
uint  Nterũ : solȩ mulieres habent. in quo concipiunt. ad similitudinẽ cauliculi: Tam̃ auet
quod duplex sit. & abutraq induas sediuidat partes. quae indiũsũ diffusȩ acre flexȩ : circũ plicant᷑

Expanded text:
 corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas  corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, qudifferunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, tenditque a pectore usque ad inguem, etquod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purgari solet. Sallustius Hist. I, frag. 52: 'Simulans sibi alvum purgari.' Et vocatum alvum quod abluatur, id est purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctutem uterus, quod duplex sit et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in
Abbreviated transcription (Latin):
subuolat. Inde ad oculos cȩtosque sensus et menbra diffundit᷑ : & calore suo ad sesucũ ex cibo tractũ uertit¬
in sangunem: quẽ adusum pascendi nutriendiq singulis menbris p̾bet: Iniecore aut̃: consistit uoluptas et
concupiscentia. iuxta eos quidefisicis disputant: Ifibra: iecorissunt extremitates. sic̃ ⁊ extremȩ partes
folioꝵ intibiis. siue quasi linguȩ eminentes: dictas aut̃ fibras: quod apud gentiles insacris ad foebia
ferebant᷑ ab ariolis. quibus oblatis atq succensis: responsa acciperent : Splen dictũ: a suplem̃to ex
parte iecoris neuacua existeret. quẽ quidã etiam risus causa factũ. ẽẽ. existimant: Nam sp¬
ne rideus. felle irascimur cordesapimꝰ iecore amamus: Quibus quattuor elem̃tis constantib: integrũ ẽ. ani-
el appellatũ: qđ sit folliculũ gestans hnimorem quiuocat᷑ bilis: IStomachus: grecce: osuoc

Expanded text:
subsubin sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocat
Abbreviated transcription (Latin):
aiae sint natantis sanguinis atq riui ꝑ corpus om̃e diuisi. quib uniũsa m̃bra inrigant᷑: ¶San
Saut̃ : dũ incorpore est: Effusus uͦ: cruor dr̃: Nã cruor uocatꝰ: ab eo qđ effusus decurrit. uł ab eo qđ cur
corruat Alii : cruorem int p̃tant᷑ sanguinẽ corruptũ. qui emittit᷑: Alii aiunt uocatũ sal¬
nẽ : quod suauissit : Sanguis aut̃: integer nisi iniuuenib: Nãdicunt fisici minui sanguinẽ ꝑaetatem
in senib tremor est : &pͥȩ aut̃ : sanguisanimȩ portio ẽ: Indegenas lacerare mulieres inl¬
tu solent : inde x purpureae uestes. & flores purpurei mortuis prebent᷑:  Pulmo : ex grecco eloquio trahit
ilũ : Greccienĩ: pulmonẽ pleumon uocant. eo qđ cordis flauellũ sit. in quo pneuma id ÷ sp̃s in est .ꝑ.¬

Expanded text:
ae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanst dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebenulum. Graeci enim pulmonem pneumon vocant eo, quod flabellum cordis, in quo pneuma, id est
Abbreviated transcription (Latin):
et himnolag a nom̃ sortitis : hos enĩ gretcipodos dicunt qr altnis motib solofixi incedunt : Ppsante
planitiae nincupatȩ. qr ñrotundȩ ut inquadrupedib nestare ñ possit bipes homo sedplane ut que
sora: eo qđ ibi uita id: anima continet᷑: Item uiscera capita neruor et sanguns et
quod illi cordian dicunt. siue acura Ineo enĩ. om̃is sollicitudo ⁊ scientiae causa manet: Qđ ideo pulmoni
uicinũ est: utcũ ira accendit᷑. pulmonis humore tẽperet᷑: Huiꝰ duae arteriaes : equib sinistra plussangui¬
n habet. Dextra plus sp̃m : Vnde et indextro brachio pulsũ inspicimꝰ:Precordia: sunt
cat᷑ : qđ palpitet. Cuiꝰ inditio aut infirmitatẽ intelligimꝰ aut salutẽ: flui duplex est m
plex. et compositꝰ : Simplex : qui ex uno saltu constat: Conpositus est: qui ex plurib motib in ordi¬
tus ⁊ inaequalis existit: Quimotus. certa habent spatia dactilicũ ꝑassũ quã diusine ui

Expanded text:
etymologia nomen sortiti sunt; hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. 113. Plantae, a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque ora, quia ibi vita, idest anima, contineatur; item viscera capita nervorum ex sanguine quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt lvocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est mplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sin
Abbreviated transcription (Latin):
ne uocatos neruos putant: eo qđ artuũ coniunctiones inuicem his inhereant : Maximã
aut̃ uiriũ substantiã neruos facere : certissimũ ÷ ÷ Nam quanto fuerint densiores : tanto ꝓpen¬
sauguescere firmitatẽ: Cartus dicti : qđ conligati inuicem neruis arcent᷑ id ÷ stri

Expanded text:
ne vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam ne vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stri
Abbreviated transcription (Latin):
iaturali meatu fluit inmãmas. et earũ uirtute albescens: lactis accipit qualitatẽ. ¶ Cu
ẽ. quȩ in corpore pͥma est appellata qđ ipsa corpori suꝑ posita incisionẽ pͥma paciat᷑: Cutis enĩ
grecce : masio dr̃ : Idem & pellis. qđ ext̃nas in iurias corporis tegendo pellat. pluuiasq et uen¬
tos solisq ardores ꝑferat: Pellis aut̃ : mox detracta: subacta: iam corium dr̃: Coriũ aut̃
ꝑ diriuationẽ caro appellauit. quod eo tegat᷑ sed hoc inbrutis animalibus ꝓpͥũ ÷ : FPori corporis
Aruina. ẽ : pinguedo cutiad herens. ¶ Pulpa ÷: caro sine pinguedine. dicta qđ palpatet: Resilit enĩ
sepe : hanc pleriq ⁊ uiscũ uocant : ꝓ pt̃ qđ glutinosa sit: ¶Menbras̃ partes corporis artus: qui
conligant᷑ menbra. a b artando dicti: INeruiꝰ greccadiriuatione appellati: quos illi ne utra uocan

Expanded text:
sumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis sumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Gxterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo qđ deo aurem scalpimꝰ : Ningulas: ex grecco uocamꝰ : Illienĩ hasonices dicunt : FTruncus mediapa
coreris acollo ad ingumẽ: Dequã nigidius: Caput collo uehitur : truncus sustinetur coxis et genibus
eruribusq ÷ HTorat : agreccis dr̃ anterior pars trunci. acollo usq ad stomachũ: quã nos dicimꝰ arcã.
eo qdđ ibi archanũ sit id est secretũ quo ceteriarcentur: Unde et archa& aradicta : quasi ressecretȩ
uos faciat :¶Mamillȩ uocatȩ : qđ rotunde s̃ quasi malȩ. ꝑdiminutionẽ scilicet: Papillȩ
lacsumunt: Pinde mamilla ẽ. om̃is eminentia uberis : papilla uͦ breue illudunde la¬
i nominis a colore trabit : qđ sit albus liquor: Leucosenĩ : grecci albũ dicunt: Cui¬
natura : ex sanguine cõmutat᷑ : Nam post partũ si qiđ sanguinis ñ dũ fuerit uteri nutrim̃to con

Expanded text:
pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius 108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est secretum, quo ceteri arcentur. Unde et arca capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papilllac sugunt; perinde mamma est tota eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac travim nominis a colore trahit, qnatura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento con
Abbreviated transcription (Latin):
in plerisq hominib hircoꝵ fetorem reddent : Manus dicta : quod sit totius corporis munus spsa
abum oriministrat: Ipsa operatur om̃ia. atq dispensat : ꝑ eã accipimus: et damꝰ: Ab
autem: manus etiã ars uł artifex. Vnde & manus p̃tiũ dicimꝰ: dextera : uocat᷑ ad ando: Ipsãenĩ:
pacis datur: Ipsa: fidei testis atq salutis adhibetur & hoc est illud apud tulliũ: Fde p
uocarns i qlasi sie deatra ste qd rem fierisinat: Asinendo enĩ: sinistra est uocata : sPalma: est manꝰ¬
ꝑfectũ : & ordine Secentis simũ : Primus pollex iuocatus eo qđ in cet̃os polleat uirtute & potes¬
tate: IScds index & salutaris. seude monstratorius : quia eo fere salutamus uł aliqiđ ostendimꝰ:
Tertiusimpudicus : qđ plerumq ꝑ eũ obꝓbrii insectatio ex pͥmit᷑ ¶ Quartus anularis: eo qđ in ipso
anulus gerit᷑: Idem et medicnalis : quodeo trita colliria amedicis colligunt᷑ :  Quint᷑ aura cinaris

Expanded text:
in plerisque hominibus hircorum foetorem reddant. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat; ipsa operatur omnia atque dispensat; per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars vel artifex, unde et manupretium dicimus. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pacis datur, ipsa testis fidei atque salutis perhibetur, et hoc est illud apud Tullium: « Fidevocata, quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinistra est nuncupata. 69. Palma est manfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis,
Abbreviated transcription (Latin):
ens mens inquolibet actu ad quã libet fraudẽ facile uertit᷑: Vnde et ũsuria dr̃ contorta senten
tia : Plautꝰ: uersutior est : quã rota figularis: suilis: auilla: Nullius enĩ urbanitatis est ÷
Versi pellis: eo qđ indiusa uultũ ⁊ m̃te uertat: Inde et uersuitꝰ ⁊ callid uiolentꝰ quium
infert: s uetors. mali cordis. et male conscientiae. FUagus : qr sine uia : siuan : auenere
aethimologiã trahit: Item uan : in anis. falsus eo qđ sine me moria euanescat : sue san:
parauit  aut prestitit. aut uendidit. Vector: quasi uehitor: est aut̃ uector & qͥuebit

Expanded text:
eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententeius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. PlautusEpid. 371: Versutior est quam rota figularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit
Abbreviated transcription (Latin):
& tutorẽ & pedagogũ olim obrui: NTestes dicti qđ testam̃to adhibi solent. Sicut
signatores qđ testam̃tũ signent : NTetricus mons in sabinis aspilnus. Unde et tristes hões tetricos
m. Iacit̾m : intacendo diutͥne: Trut inator: ex aminator. ex iudicii libra ꝑpeni
retta : Trans latione : atrũna quȩ est gemina ponderũ lances : TTristis. Henax nummi cupi¬
dior. qđ teneat int̃dũ & ꝑtinax: Truculentus. Toruus tribilis eo qđ sit torto uultu et¬
Turbidus: terribilis: Neter: ab sobscura tenebrosaq uita : Tet̾rim  ꝓfero nimiũ : Tetrum
Quicoatꝰ gignit timorem: Turpis: qđ sit in formis et torpeat:
aueritate descendit:s Ueridicus: qr uerũ dicit. et ueritatis asertor est:  Vere cundus : querũ
factũ erubescit ¶Uenrtus : pulcherauenis. id ÷ sanguine: uiridis: ui et suco plenz qͣsi uisidis:
uiuens : uiuus: Iuarius: quasi ñ unius uiae sed incertȩ mixtȩq sententiae : Fuersutus eo qđ

Expanded text:
gum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit torto vultu Turbidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum qui coactus gignit timorem. 273. Turpis, quod sit informis, et torpeat.a veritate descendit. Veridicusfactum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viridis, vi et suco plenus, quasi vi rudis. Vivens, vivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
postulata . & siñ ꝓme : saltẽ ꝓ ipsa caritate diuinitꝰ inꝑtita ꝓqua iubem̃ & nosse & p̃star
om̃ia : & sinequa nihil s̃ om̃ia: ded& siqua suꝑ flua. siꝗͣ neglegent̃. si qͣminꝰ humilit᷑. aut inuti¬
lit̃ potius effudi quã dixi : cuncta quȩso benigne suscipias. cuncta ignoscas cuncta ores ut dr̃
ignoscat: Ergo & hoc notesco: libros aethimologiarũ qͦs atẽ dnõ meo posco & sideruncatos con¬
rosose ium a multis habi : inde rogo : ut eos mtrainscriptos integros em̃datos & bene coapta¬
tos: dignemini mittere Ne raptus auiditate in ꝑũsđ cogaruitia ꝓuirtutibus ab aliis sum n
Eghautẽ opto quãuis nullius egeas . & ultronee dicant᷑ putere mercedes. ut dignatio urũe
benignitatis imperet nob̵ in id qđ possumꝰ & ualemꝰ tantũ ut obsequio nr̃o utaris imine
pignis quarũ

Expanded text:
postulata, etsi non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare postulata, etsi non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter, aut inutiliter potius effudi quam dixi, cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco, etsi detruncatos corrososque, jam a multis haberi 11. Inde rogo ut eos mihi transcriptos integros, emendatos et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtutibus ab aliis sumere. Ego autem opto, quamvis nullius egeas, et ultroneae dicuntur putere merces, ut dignatio vestra benignitatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utaris, imo chpaginis, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
page membroꝵ. deb et eã cȩtis partib cõmunicare . quiaħ om̃ia oꝑat᷑ unus atq idẽ sp̃s: diuideis
singulis ꝓut uult: S adunũ acpeculiare subsidiũ qđ pͣmisi recurro : adimportuntatẽ sciliat
amicã amicitia destitutis. ac nulla membroꝵ honestoꝵ gr̃a decoratis : ldcirco audiuocẽ meã
ciatis inꝑtire non dedigneris : Nonsũ saltẽ pes : qͥ adinluncta discurrens : possima
q̃ndo placere : Quin & si de inhonestioribus menbris me eẽ sciã: sufficiat qr qua e consag
cuncta modat᷑ ut cũ in alto altĩ dona diuina. q̃ inse ñ ꝑcepit possidenda tribuunt᷑ : caritas cuiu
deniq tẽ bene multi formis gr̃a dispensat᷑: qͣndo acceptũ donũ. & eiꝰ qͥ hoc ñ habet o¬
time nouit prudentia sc̃ĩtatis urãe. huic res conigruere totũ & quic qiđ sãmatĩ re
te ꝓcul dubio nosse melius. latet nullũ: Itaq hoo solũ suꝑ est: ꝙ & mignopere peto ut psi

Expanded text:
ibus communicare, quia haec omnia operatur unus, atque idem spiritus dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam ciatis impertiri non dedigneris. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvquendo placere? Quin et si de inhonestioribus membris me esse sciam, sufficiat quia quae te constat cuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habeoptime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum; et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius, latet nullum. 10. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes
Abbreviated transcription (Latin):
& absenti nihil inde uos rescripsisse: Sed subtili dilatione. mͦ nec dũ eẽ. ꝑfectos.
mͦ nec dũ scriptos. mͦ meas litt̾as int̾cidisse. aliaq multa opponens: ad hanc usq diem
puenimus & sine p&itionis effectu manemus : Ob hoc
& ego uertã
praeces inquerelã: ut qđ supplicatione nequiui. uel
calumnus
mendo ualeam adipisci: Sȩꝗ
piaui pigens me nolion¬

Expanded text:
et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo meas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes, ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam, ut quod supplicatione nequivi, vel calumnia ssendo valeam adipisci. Saepeasi fingens me nol
Abbreviated transcription (Latin):
pleri l&icia homo interior ac sp̃alis: cũ inquisitione fungitur amantis: Obiduell
ieũ est mi dnẽ reuerentissime. nisi culparũ maceria mearũ obsistat: & benigne te inqͥ¬
i meã amplecti. & que relarũ calũmã patient̃ accipere: Utrũq enimago Et offi¬
ũ inquisitionis ꝑsoluo: & tibi contrate causarũ mearũ netessitates dirigo Quod ut benissi
auditui tuo admittas: in ingressu huuis dictationis portuq ꝓstratus. p&o aculmine
apostolatus & quãquã uacillet calũnae oblectio: ubi lacrimarũ est int̃ cessio: cũ lacrimȩ
nt signa calũniae . tam̃ sint opto & lacrimabiles calũniȩ. & calũnabiles lacrim
Sed utrũq ꝑlicentiosa amoris prae suptione : ñ aut̃ ꝓ arrogantiȩ temernate: Sediã
caisã exordiar: Septimũ nifallor annũ tẽpora girant: ex qͦ memini me libaate
conditos originum postulasse: Et uario diũsoqmͦ. & praesentẽ me frustratum. ẽẽ.

Expanded text:
pleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis. Ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portaque prostratus, peto a culmine vestri apostolatus; et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint, opto, et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. 577 2. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me frustratum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
underiascuntur : ut mons. fons : diriuatiua : eo qđ ex alio nõe dedicunt᷑. ut amonte monta
diminutiua. qr minuunt sensĩ. ut greculus. scolasticus SSoꝰ o diminutiua: quiasie sonant
dedinantur. ut calisto: Sic enĩ. & grecus: & latinus dicit : Totalatina : quia extoto in latinĩ
unt᷑: Grecus dicit odisseus: lat̾inus ulixes : Medi a dicta : quia exparte greca sunt.e
parte latina: Eadẽ & notha : qr corrumpunt ultimas sillabas manentibus prioribus. Vt apud
grecos alexandros menandros. Apud nos alexander menander : dicta aut̃e notha : quẽ¬
ad modũ nothus dr̃ quisqͥs de dispari genere nascitur : Sinonima. hoc est plurinomia.
eoqđ sit in plurib nõibus significatiouna. ut t̾ra. humꝰ tellus: Idẽ enĩ sunt omnia :¬

Expanded text:
unde nascuntur, ut mons, fons. 8. Derivativa, eo quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. unde nascuntur, ut mons, fons. 8. Derivativa, eo quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. 9. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut Graeculus, scholasticulus. 10. Sono dito Graece declinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur. Graecus dicit 'Odysseus', Latinus 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus significatio una, ut 'terra', 'humus', 'tellus'. Idem enim sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Cornelii enĩ om̃s in eo genere : Cognomen : quia nõi coniungitur ut scipio : sagnomenu
quasi accidens nomen ut m&ellus creticus qi cretam subegit : Extrinsetus enĩ uenit agnom̃
abaliqua ratione: Cognomentũ autem uulgo dictũ : eo qđ nõi cognotionis causa suꝑ adicitur
siue quod cũ nõe est: Ia ppellatiua nõa in de uocantur : quia cõmunia sunt & pnmitit u
significatione consistunt: Flaec inginti.uii speties diuiduntund:  Ea quibus corporalia
dicta : quia uł uidentur uł tangunt᷑. ut caelũ terra: In corporalia: quia carent corpore
unde n ec uideri nec tangi possunt: ut ueritas : iustitia : soeneralia : quia multarũ rerũ s
ut animal : Namethomo & equus & auis animalia sunt : Idpetialia : qr partẽ de monstran
ut homo: Speties enim animaliũ : homo: Strincipalia : quia primã positionẽ habent. Necali¬

Expanded text:
Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini coniungitur, ut 'Scipio'. Agnomen vero Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini coniungitur, ut 'Scipio'. Agnomen vero quasi accedens nomen, ut 'Metellus Creticus', quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum eo, quod nomini cognitionis causa superadiciatur, sive quod cum nomine est. Appesignificatione consistunt. Haec in viginti octo species dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur, vel tanguntur, ut coelum, terra. 4. Incorporalia, quia carent corpore; unde nec videri nec tangi possunt, ut veritas, justitia. 5. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut animal; nam et homo, et equus, et avis animal sunt. 6. Specialia, quia partem demonstrant, ut homo, species enim animalium homo. 7. Principalia, quia primam positionem habent, nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
sine sensu n est oratio. qa nomesũ oris ratio. Oratio aut plenaest enssinsocos ontea Norer
culata: uttera: dillaba: Pedes: accentꝰ: Positurȩ Nocte  Orto frifit anlogia io¬
ologia . Glolse differentia : barbarismis soloccismi: ditia : me caplasmni: scmatas horia¬
osas inera: fabulȩ Historiae : PPartes orationis : Primꝰ aristoteles duas tradidtta
& uerbũ: Demꝰ de donatꝰ octodefinunt: Som̃s adilla duo pͥncipalia reũ tunt᷑. d ad nomon
a uerbũ  Quaesignificant psonã & actũ Reliq appendł cesstile gbnsortandiad noniet¬
ut doctus docte : PParticipiũ de nõe & ũbo ut lego legens : Conuinctio uero &pposinascit
int̃ iectio: in conplexu istarũ cadunt : Ideo & ñ nulli quinq partes orationis definierunt. qt
nom̃ scieris cognitiore rũperit: Propͥa nõa dicta : qi spetiali sunt : unius enĩ tantum psoni
significant: Ispeties propriorũ nõum quattuors̃ prȩnom̃ n iomen cognomen agnomeot

Expanded text:
sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et litterarticulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, § 6 De partibus orationis. Partes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum; deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est, ad nomen et verbum, quae significant personam et actum. Reliquae adpendices citur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum cadunt. Ideo et nonnulli quinque partes definierunt, quinomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia specialia sunt. Unius enim tantum personam significant. Species propriorum nominum quattuor sunt: praenomen, nomen, cognomen, agnomen.
Abbreviated transcription (Latin):
psut rapatota: qđ tantũ inquattuor casibus dedinent᷑ ut latis  Triptota ꝙ tutũ intribus ut tẽ¬
pur diptota dierđ tantũ induob ut iuppit Monoptota: qđ uno tantũ casuutant᷑ ut fruas it tẽ
De pnẽe sttonorr̃ dictũ: ꝙ prouice nõis ponit᷑ Nefastidiũ faciat nom̃ in sum dũ itent᷑ SNã cũ

Expanded text:
Tetraptota, quod tantum in quattuor casibus declinentur, ut 'lateris'. Triptota, quod tantum in tribus, ut 'temTetraptota, quod tantum in quattuor casibus declinentur, ut 'lateris'. Triptota, quod tantum in tribus, ut 'templum'. Diptota, quod tantum in duobus, ut 'Iuppiter'. Monoptota, quod uno tantum casu utuntur, ut frugi. § 8 De pronomine. Pronomen dictum, quia pro vice nominis ponitur, ne fastid
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fert᷑ illi utdoctior Plus enĩ nouit : quã doctus : Suꝑlatiuus : eo qđ conꝑatiuo suꝑferatur
octissimus: Plus enĩ seit quã doctior: Ibenera dicta st̃ qđ generent : ut masculu
net hoc est nec illud. Id est nec masculinũ nec femininũ : Cõmune dictũ : qr duob go¬
nerib nom̃ unũ cõmunicit ut hic & haeccanis. ICuiꝰ contrariũ est. Epychenon qr utrũq
setũ sub uno genere enuntiat. ut hic piscis: Est enĩ incertisexus ꝙ nec natura. nec oculis discer¬
nit. sed sensusꝰ tantũ peritia. Om̃e genꝰdictũ qi cunctis generibus seruit masculino et femi
figra yer ił simplicia uł cõposita st Csus nacadendo dicti ꝑ eos enĩ insleca nõa uariant᷑
peũ nostusspcte aliqiđ cuiquã significamꝰ ut aferamagis tro: sȩ captota nõa dicta. eo qđ ꝑ
sec conus uarictates hibent ut est unus: Pentatoti: qđ tꝗntũ iqͥnq casibus uariant᷑ ut doct᷑.

Expanded text:
fertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit quam doctus. Superlativus eo, quod conparativo superferatur, ut 'doctissimus'; plus enim scit quam doctior. Genera dicta sunt quod generent, ut masculinuquia nec hoc est nec illud, id est nec masculinum nec femininum. Commune dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrarium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia. Omne genus dictum, quia cunctis generibus servit: masculino et feminFigura, quia vel simplicia vel conposita sunt. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur per eum nos auferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinque casibus variantur, ut 'doctus'.
Abbreviated transcription (Latin):
Informent: Ehas enĩ ostendimꝰ qiđd agamꝰ:ã meditatiua dicta est: ameditantis sensu: ut secturio

Expanded text:
informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid suggere insipiens ꝑfecto: pracsumo: Nonttimen erubesco inꝑitus dr sertis
mores calũniae : Cur rogo talentor distributionẽ & cibarioꝵ dispensitionẽ tibi
hucusq retentas  iã solue minũ. in ꝑtire familiis. nemopia pereant famis iNo¬
ereditos ueniens reposcit ate: Non minu& ur tibi : quicqiđ dederis nob: Mnemor est
panibus multitudinẽ saciatã : & suꝑasse reliquias fragm̃toꝵ magnitudinẽ panũ: Anputi
cut ds̃ etonomiã thesauri sui & diuitiarũ salutis saipientiae & suentiȩ tenardeon iis t
cu larga manu ñ effundis. qđ dindo non minuis : Ancũ in m̃bris suꝑni capitis unus qͥͣsci qđ s accext
ñbabenti tribuis p̃certis euaingelicis sitis facis ut red dat᷑ tibi inretributiones uusto tna
& ego remordeor conscientia: eo qđ  in me nihil cõmunicabilebonis sentiã qm̃ iuber pendi

Expanded text:
aliquid suggerere insipiens profecto praesumo; nec tamen erubesco imperitus disertiscipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem, et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, iquid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. 5. An putas bi oeconomiam sui thesauri et divitiarum, salutis, sapientiae et scientiae tenere concesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusquisque quod non accepit  vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, eo quod in me communicabile nihil boni senti
Abbreviated transcription (Latin):
q diligebas quã libet inmerito ñ iusseris rȩꝓbare.
quia iꝗnomnaos sialde uidet᷑ ac uilei sincid
sitiatus qͥscaritate: ab eo quẽ amabat inuenit᷑
recedere: Obsequio ditẽ meae seruitutis
pendo iura salutis & quȩ so pietatẽ scĩssimȩ urãe
potestatisi ut ꝓme orare digneris: Quaterꝰ¬

Expanded text:
libet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur, ac vile, si necdum satiatus quis charitate ab eo quem amabat invenitur secedere. 13. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vestrae potestatis, ut pro me orare digneris; quate
Abbreviated transcription (Latin):
et ueli sitnđ in ħ displicuerit. sibi inputet: quȩ tantũ amat ut timorẽ tollati rum
santul uncdaut filiũ presentẽ: heatissimȩ potestati urd̃e ꝑ om̃ia cõm̃do : Et tã dehis
Q fon suggessimꝰ: quã &iã dehis q̃ supͣ q̃sti fuimus: el oqͥo ur̃o ꝑ eũ in lustrari meream
menert: Nũ ꝑmotꝰ fuerã : causa concilii: S quãuis iussio pͥncipis initinere positũ
Desiderio om̃i desiderans. quã uis debilis atq fessus: fiduciã tam̃ habe ꝑ xp̃m in hac uita
curt̃ ati is codicib deitinere retransmisi: Et licet inem̃datũ pͣualitudine : tam̃ tͥ mͦ ad
enilandũ studuerã offerre. si ad destinatũ c̃cilii locũ ꝑ uenissẽ: dec̃stiuendo ai
ep̃o tarraconensi: non eã quã petissensi sententiã regis: S tamen. & ipse adhuc ubi cer¬
s conũtat animũ : illi manet incertũ : P&o aut̃ ut ꝓmeis peccatis apud dm̃ exis
ent sic̃ pollicitꝰ sũ misiopus de origine quarundã rerũ. ex ueteris lectionis recordatione

Expanded text:
eo si quid in hoc displicuerit, sibi imputet, quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam ommendo, ut tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamuinvenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum egi, desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi non eam quam petisti sensi sententiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem ut pro meis peccatis apud Dominum e sicut pollicitus sum, misi opus de Origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
uid in cartis fuit periit: Et id circo scit dñs luximeritũ nitũ: quia ñ plegi eloqͥũtuũ:
Sed rogo ut quȩcũq occasio uenerit. rescribe m: & gr̃am uerbi tui ñ auferas: ut qđ ex meo
lerieto ꝑdidi iterũ gratua recipiã: Et mariu sua: Ora ꝓnob̾: beatissime domin

Expanded text:
aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domin