comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequantur t̾renum: S qͥa ꝑ ra¬
rum ẽ ut inter iurgantes cari¬
tas maneat: post ponenda ẽ
rei causatio: ut ꝑseuerat dilec¬
tio: Antiqui forensem eloquen¬
tiam caninam. facuncliam ñ cu¬
pabant: eo qd̃ causidici in certa¬
minib causarum. omissis que
agunt. ueluti canes alterutro
sese lacerant: et iurgia causaꝵ
ad in iurias suas com mutant:
lxii. De opp̾sioribꝰ

Expanded text:
sequantur terrenum. Sed quia perrasequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgiaque causarum ad injurias suas commutant. LVII. De oppressorib
Abbreviated transcription (Latin):
quus testis. qmnis sua falsitate
corpori rebq impediat: anime
tamen nichil mali confert. Erit
autẽ ille apud dłm condempnatus:
qͥ ad uersus innocentem falsum
testimonium uł dicit. uł dicentib
credit. Nam ñ solum ille reus ẽ
fert: s et qͥ cito aurem criminib
prebet. Qui metu potestatis u̾ita¬
tem occultant. eiꝰ dem ueritatis ira¬
cundiam s celitus ꝓuocant: qͥa pl
ꝑtimescunt hominẽ qm cliuinã
trepidant in dignationẽ: Beatus
cuiꝰ testimonio in nocens abscelere
obiecto purgat᷑: impiꝰ cuiꝰ ꝓdicio¬
ne etiam iniquus ꝑimitur. Ne¬
q enĩ decet xpiãnum morti ob¬
noxium ꝓdere: et adeffunden¬
dum sanguinẽ in felicium uocẽ
testificationis prebere: Sermo enĩ
iusti hominis: tantum adminis¬
terium clebet eẽ salutis: Ira enĩ
indignationis et tribulationis.
inmissiones ꝑ angłos malos.
.Lxi. De causidicis.
ximi dilectionem scłare negotiũ
deserere clebent:aut certe ma¬
nente ꝓximni caritate negotiũ

Expanded text:
quus testis, quamvis sua falsitate corpori rebusque impediat, animo tamen nihil damni conferet. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, ofert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impius, cujus proditione etiam iniquus perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. LVI. De causidicis. roximi dilectionem saeculare negotium deserere debent, aut certe, manente proximi charitate, negotium
Abbreviated transcription (Latin):
t si m̃datiũ gratis dicit᷑: qnͣ¬
tomagis si uenale queratii
Neq enĩ cde ẽ mustiplex conuentus
falsoꝵ: si tantũ p̾sentia sit nũmoꝵ.
sequent̾ iudici. quẽ mentiendo
fallit: postremo in nocenti quem
falso testimonio ledit. Testib falsis
coniunctis: tarcle mendatii falsitiᷤ
repperit᷑. Qd̃ si separati fuerint
exaniie iudicantis: cito manifestã¬
tur. Nam sic̃ in unitate pͥuoꝵ gnͣ¬
dis ẽ fortitudo: ita inseparatione
maior in firmitas. et fraucdulentie
cito dephendit᷑ mendatiũ. falsidi¬
coꝵ enĩ testimonium sͥ ñ conuenit.¬

Expanded text:
t si mendacium gratis dicitur, quanto magis si venale quaeritur? Neque enim deerit multiplex conventus falsorum, si tantum praesentia sit nummorum. 2. deinde iudici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio lconvictis, tarde mendacii falsitas reperitur: quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehenditur mendacium, falsidicorum enim testimonium s
Abbreviated transcription (Latin):
omnib prebe te ipsum exemplũ
bonoꝵ oꝑum: Salomon diẽ:
homini bono in conspectu suo de¬
dit ds sapientiam: & scientiam
& letitiam: Hieronimꝰ diẽ: Sĩe
assiduitas familiaritatẽ: ita
familiaritas contemptũ parit:
Melius ẽ rem familiarem mi
ipsi accensi sunt: s aliis in ex¬
emplum luminis ñ sunt: Hii
enĩ qui exempla uirtutum p̾¬
rogant ⁊ & lumen boni oꝑis ꝑ
uitam & uerbum iterantib de¬
monstrant: iure lampades appel¬
lant᷑. In exemplo culpa uehe¬
menter ostendit᷑: qͣndo ꝓreue¬
rentia ordinis peccator honorat᷑:
Ille gͥ modis omnib ad exemplũ
debet ꝑtrahi: qui cunctis passi¬
onib carnis moriens. iam spũa¬
quisqͣm post lapsum. peniten¬
tie desꝑet ueniam: dum conspi¬
cit scõꝵ reparationẽ fuisse etiã
post ruinam: Obhanc utilitatem
ones: ut semꝑ facrant salutem¬
anime humane: Si apti fuimꝰ
imitari iniquos in malum : cur
pigri sumus imitari bonos inbo¬
num:¬

Expanded text:
xemplum bonorum operum . SALOMON. Homini bono in conspectu suo dabit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam . HIERONYMUS. Sicut assiduitas familiaritatem, ita familiaritas contemptum parit. Melius est rem familiarem minipsis accensi sunt, sed aliis in exemplo luminis non sunt. Hi enim qui exempla virtutum praerogant, et lumen boni operis per vitam et verbum iterantibus demonstrant, jure lampades appellantur. In exemplo culpa vehementer ostenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Ille igitur modis omnibus debet ad exemplum protrahi, qui cunctis passionibus carnis moriens jam spirituaquisquam post lapsum poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. Ob hanc utilitatem ones, ut spem faciant salutis humanae. Si apti fuimus imitari iniqupigri simus ad imitandum bonos in bonum
Abbreviated transcription (Latin):
care: Sub magno moderamine pas
uel ligare: Herum i uste an in iuste
obliget pastor: pastoris tamen sen¬
tentia gregi timenda ẽ: ne is qui
sub ẽ & cum in inste forsitan ligat᷑ ÷
ipsam obligationis sue sententiã
ex alia culpa mereatur: Pastor gͦ
uł absoluere in discrete tumeat uł
ligare Is autẽ qui submanu pasto¬
ris ẽ ligari timeat uł in iuste: nec
pastoris sui iudicium demere rep̾¬
hendat:¬

Expanded text:
s: Sub magno moderamine aeccvel ligare; sed utrum iuste an iniuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum iniuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat vel ligare, is autem, qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel iniuste nec pastoris iudicium temere reprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
rexborũ qn ariclis Rꝑtele con¬
ragum uee sont: qui sicut in teeũ¬
cdi st̃ corpore. casterilis nimnent &¬
mente. oꝑis boni fecuncutate. qui
recte cle urrginitate gaaclerent:. si
aliis prauis oꝑib ñ in seruipert:
Qui se continentem ꝓficetur  ab
aliis tercenis desiciegiss. ĩ subtrahi¬
tur: quami s huicburia ear m
ne conuer satior ⁊ oꝑatio naculat:
Uuirgines de sus meri.  glorian¬
tes. ypocritis comparant: qui glam
boni oꝑis foris appetun quam
intra conscientiam hui  hab
debuerunt: Tales gͥ ad ssa
um auferunt. Hoc ẽ enim in eimn¬
gelio. ñ hab̃e uirgines oleum in

Expanded text:
roborum, qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirent. 10. Quisque continentiam profitetur et ab aliis terrenis desideriis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis nae converVirgines etiam de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad um auferunt. Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in
Abbreviated transcription (Latin):
tamq scelerit̾ ducit ad senectutem:
Onine peccatum ꝑpenitentiam re¬
cipit uulneris sanitatẽ: uirginitas
autẽ si labit᷑. nullatenus reparat᷑:
Nam qmuis penitento uenie fruc¬
tum ꝑcipiat: in corruptionẽ tamen
nullatenus recipit pristinam: Uir¬
go carne ñ mente: nullum p̾miũ
habet in repinissione: Unde et in¬
sipientib uirginib saluator in iu¬
dicio ueniens clicit. Amen dico uo¬
bis: nescio uos. Ubi em̃ iuclicmns

Expanded text:
tamque celeriter ducit ad senectutem. tamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet in repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judi
Abbreviated transcription (Latin):
et accipietis: Tunc autẽ tri¬
buit᷑: quando d̾s gemitu int̾no
pulsat᷑. Prelatam ẽẽ uirginitatẽ
nuptiis: Illud enim bonum: hoc
optimum: Coniugiũ concessumẽ:
uirginitas ammonita tantum ñ
iussa. S icło tantum ammonita:
qͥa nimis excelsa Geminum bo
num ẽ uirginitas: qͥa & in hoc scł̃o
sollicitudinẽ mundi amittit.⁊
inuita et̾na: ysaia testante: Hec
dicit dñs eumuchis: Dabo eis in
domo mea et in muris meis lotim:
et nomen melius a filiis e afiliab ⁊
nomen sempiternũ clabo eis cid ñ
ꝑibit:. Nec dubium qd̾ qui cas ꝑ
seuerant et uirgines: angłis le et¬
ficiunt᷑ equales: Amanclata est
critudo tastitatis: cuiꝰ clegustata de¬
lectatio dulcior inuenitur gͣ car¬
nis: Castitas enim ẽ fructus suaui¬
tatis: pulcritudo in uolata scõrum:
Castitas securitas mentis: sanitas
corporis: Unde et aliquos gentiliũ
tiam exercuusse: ne uirtutẽ libidi¬
ne frangerent: Luxuriosa namq
uita. carnem cito debilitat: frac¬

Expanded text:
et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando Deus gemitu interno pulsatur. 2. Praelatam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, ein vita aeterna, Isaia testante: Haec dicit Dominus eunuchis: « Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit » . Nec dubium quod qui casti perseverant, et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. 5. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, et pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas mentis, sanitas corporis; unde et aliquos gentilium tiam exercuisse, ne virtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, frac
Abbreviated transcription (Latin):
hement̾ cauendum ẽ ne forte cum
uiderimꝰ aliquem seruũ dei ꝓui¬
dere ne ista necessaria desint uel
sibi uł eis quorũ sͥ cura cõmissa ẽ
iudicemꝰ eum contͣ preceptuam
diũ facere & de crastino esse solli¬
cum pecunia. unde usib necessari¬
is quicqͥd opꝰ fuisset preberet᷑.¬

Expanded text:
hementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberet
Abbreviated transcription (Latin):
rrisor ẽ ñ penitens qͥ ad huc agit
qd̃ peniteat: nec uidet᷑ łm posce¬
re subditꝰ. sed subsannare suꝑbꝰ.
Canis reu̾sus aduomitũ. ꝙͣ peni¬
tens ad peccatum: Multi lacrimaᷤᷤ
inclesinent̾ funclunt: et peccare
ũ desinunt: Quoclam᷑ acciꝑe ad¬
penitentiã lacrimas & ẽftectum
penitentie ñ habere: qͥa incon-¬
stantia mentis nc̃ recorclatione
peccati lacͥmas funcdunt: nc̃ uͦ
reuiuiscente usu ea que fleuert̃
iterando cõmittunt: Qui p̃t̾ita
uult plangere. & actionib scłã¬
rib in cubare: iste mundationẽ
ñ habet: qm̃ adhuc agit. que
penitenclo deflere possit: Isaias
peceatorib dicit.: Lauamini mun¬
diestote. Lauat᷑ itac & mundus
iterum ñ admittit: Lauat᷑ et ñ ẽ mũ

Expanded text:
rrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipoenitentiam, et effectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus it
Abbreviated transcription (Latin):
sermo increpat diuinus: Quam
uilis facta es nimis: iterando uras
tuas: Quis qͥs gͦ culpas p̾t̾itas plo¬
rat. hunc necesse ẽ modum tene¬
at: ut sic admissa defleat: ne
ligo: & adhuc penitenda cõmitto:
b xuII. De peccato.

Expanded text:
s increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne ligo, et adhuc poenitenda committo. UT XVII. De peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
nocentes ꝑsistere ꝑsimplicitatẽ
possunt: Sc̃ã gͦ electoꝵ eccl̃ia
simplicitatis sue & rectitudimiᷤᷤ
quisq feruet : sit etiam tempañs:
ne si plus feruetit qͣm oportet :¬
ꝑcdat iustitiam cuiꝰ seruare mo¬
deramina ignorat: Sepe enĩ qͥs
iracundie stimuliss uictus: contͣ
delinquentes zelo ulciscende ĩti¬
tie. plusqͣm uecesse ẽ inflaminat᷑:.
Iustitie limitẽ in ultione transi¬
gens: agit crudeliter qd̃ se agere
Sit in ingressu tuo simplicitas:
Nich̾ leuitatis in successu tuo ap¬
pareat: Animꝰ enĩ in corporis habi¬
tu apparet: Gestus corporis: signũ
ẽ mentis: Corporis gestu: animus
ꝓdit᷑ Incessus tuus: oculos alteriꝰ
ñ offendat. Hasiliꝰ dic̃: Ds̃ enĩ ñ
uerborum s cordis inspector ẽ: & di¬
ligit eos qui insimplicitate cordis
seruiunt ei Eusebiꝰ dic̃: Ea que
apiro homines despecta st̃ & in cõ¬
sunt ꝑnaturam: ꝑ grãm facit esse

Expanded text:
nocentes persistere per simplicitatem nocentes persistere per simplicitatem possunt. Sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis quis fervet, sit etiam temperans: ne si plus ferveat quam oportet, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. Saepe enim cum quis iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscendae justitiae plus quam necesse est inflammatur, justitiae limitem in ultione transiens agit crudeliter quod se agere Sit in gressu tuo simplicitas, nihil lenitatis in progressu tuo appareat. Animus enim in corporis habitu appareat Gestus corporis signum est mentis. Corporis gestu animus proditur. Incessus tuus alterum non offendat. BASILIUS. Deus enim non verborum, sed cordis inspector est, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. EUSEBIUS. Ea quae apud homines despecta sunt et in consunt per naturam, per gratiam facit esse
Abbreviated transcription (Latin):
possidebunt bona eiꝰ: Hiri sangͥnũ
odiunt simplicem: iusti autem
Scã rusticitas sibi soli ꝓdest: &
qͣnto edificat ex uite merito eccle¬
siam dĩ ÷ tanto nocet si destruen¬
tib ueritatẽ ñ resistat. In seruo dĩ
ñ corporis cultus: s anime uigor
querit᷑. Qui carnis in firmitate
sit fortior: nec rusticꝰ s tantum sim¬
det si nicħ nouerit: nec ꝑitus
aut eloquens in lingua estimet
scĩtatem: Multoq melius ẽ du¬
ob imꝑfectis rusticitatẽ scãm ha¬
bere: qmͣ eloquentiam peccatri¬
uerbosa s scã rusticitas: fabrica
spũalis ẽ fides firma in corde:
galea salutis in capite. ⁊ signum
xp̃i in fronde: uerbum ueritatis
dilectio dei in pectore: p̾cinctio
castitatis in ardore: honestas in
actione.⁊ sobrietas in consuetudi¬
ne: stabilitas in bonidate.⁊ humi¬
tribulatione.⁊ spes in creatore.
Amor uite eterne: ꝑseuerantia
brosa ñ erit: Qui cauti ẽẽ ꝑ recti¬
tutdinem nesciunt: nequaqͣm ĩ¬

Expanded text:
unt bona ejus . Viri sanguinum oderunt simplicem, justi autem ncta rusticitas sibi soli prodest, et quantum aedificat ex vitae merito Ecclesiam Christi, tantum nocet si destruentibus veritatem non resistat. In servo Dei non corporis cultus, sed animae vigor quaeritur, qui carnis infirmitate sit fortior, nec rusticus, tet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem; multoque melius e duobus imperfectis rusticitatem sanctam habere, quam eloquentiam peccatriverbosa, sed sancta rusticitas. Fabrica spiritualis est fides firma in corde, galea salutis in capite. Signum Christi in fronte. Verbum veritatis voluntas. Dilectio Dei in pectore. Praecincta castitas in ardore. Honestas in actione. Sobrietas in consuetudine. Stabilitas in bonitate. tribulatione. Spes in Creatore. Amor vitae aeternae. Perseverantia brosa non erit. Qui cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam in
Abbreviated transcription (Latin):
& odor suauitatis ẽ in conspectu
altissimi. Sacrificium iusti ac¬
ceptum ẽ: ꝙ menoriam illiꝰ ñ
obliiuscet᷑ dñs: Noli offerre
munera praua: ñ enĩ suscipit
illa ds. Bono animo głam red
cdas cło: & ñ minuas primitias
manuum tuaꝵ. O regoriꝰ dĩc:
Magna purgatione sacrificioꝵ.
diluende sunt culpe uitiorum:
s̃lu. De tristicia.

Expanded text:
tatis est in conspectu Altissimi . Sacrificium justi acceptum est, et memoriam illius non obliviscetur Dominus . Noli offerre munera prava, non enim suscipiet illa Deus . Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum . GREGORIUS. Magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt culpae conviciorum. LI. De tristitia.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi cogitationes sordide ũ ad¬
ꝓximant.
.UII. De oratione.¬
quecumq petieritis in
oratione: crecdentes accipietis:
Nigilate itaq omni tempore
orantes ut cligni habeamini
fugere omĩa que futura st̃: &
stare ante filium hominis:
Orate autẽ: ut ñ fiat fuga ur̃a
hieme uł sabbato: Petrus¬
honorem. tamqͣm & cohere

Expanded text:
ibi cogitationes sordidae non apibi cogitationes sordidae non approximant. CAPUT VII. De oratione.quaecunque petieritis, in oratione credentes, accipietis . Vigilate omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis . Orate autem, ne fiat fuga vestra in hieme vel Sabbato . PETRUShonorem tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
facinoꝵ: consideratio ꝑ egrina¬
tionis sue. in huius uite lon¬
giquitate: recordatio penaꝵ fu¬
turaꝵ: desiderium suꝑne patͥe
quatenus ad eam quamtotius ua¬
leat ꝑueniri: Sunt qͥ ñ ex ue¬
ra cordis compunctione. sui ac¬
cusatores fiunt: s tamen ad huc
sese peccatores ad signant.: ut
exficta humilitate confessioniᷤ
locum inueniant scĩtatis: La¬
crime enĩ penitentie: apud d̾m
me: delectet te semꝑ planctꝰ
& luctus: Esto tantum ꝓnus
ad lamenta: quantũ fuisti ꝓ nꝰ
ad culpam. Qualis fuit tibi
ad peccandum intentio: talis sit
ad penitentlum deuotio Graui
a peccata: grandia lamenta de¬
sicderant. Effrem dic̃ Beatus
namq ẽ & ter beatꝰ: qͥs qͥs habet
compunctionem scdm cdm. Com¬
punctio: sanitas anime ẽ: Com¬
punctio: illuminatio aĩe ẽ Com¬
punctio: remissio peccatoꝵ ẽ.
ad se Compunctio: unigenitũ
xp̃m facit habitare inse: Lacͥ¬
me: apud d̃m fiduciam dant
semꝑ. ibi lacͥme habunclant:

Expanded text:
grinationis suae in hujus vitae longinquitate, recordatio poenarum futurarum, et desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Sunt qui ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt: sed tantum ad se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveniant sanctitatis. Lacrymae enim poenitentiae apud Deum ymae. Delectent te semper luctus et lacrymae. Esto tantum pronus ad lamenta, quantum fuisti pronus ad culpam. Qualis tibi fuit ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio. Gravia enim peccata grandia lamenta desiderant. EPHRAEM. Beatus namque est, et ter beatus, quisquis habet compunctionem secundum Deum. Compunctio sanitas est animae. Compunctio illuminatio est animae. Compunctio remissio peccatorum est. ad se. Compunctio unigenitum Christum facit habitare in se. Lacrymae apud Deum fiduciam dant semper. Ubi lacrymae abundant,
Abbreviated transcription (Latin):
plorate: Risus ur̃ in luctum
conuertet᷑: et gaudiũ ĩ merorẽ:
Salomon dic̃: Risus dolore
miscebit᷑: & extrema gaudii
luctus occupat: Augustinꝰ diẽ:
Qui ñ habet compinctionem:
nec habet muncdam orationẽ:
Thesaurus ẽ bona compunctio:
in luctu: qͣm qͥ in bello: Grego¬
riꝰ dic̃: Nox & enuĩ psalmodie
cum ꝑ intentionẽ cordis agit᷑ :
ꝑ hanc omĩpotenti d̃o ad cor it̾¬
parat᷑: ut in tente menti ꝓphetie
misteria. uł compunctionis gr̃a

Expanded text:
um convertetur, et gaudium in moerorem . SALOMON. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . AUGUSTINUS. Qui non habet compunctionem, non habet mundam orationem. Thesaurus est bona compunctio, in luctu quam in bello. AMBROSIUS. Vox enim psalmodiae cum intentione cordis agitur: per hanc omnipotenti Deo iter ad cor paratur, ut intentae menti prophetiae mysteria, vel compunction
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon dic̃: Ne dicas reddam
malũ ꝓmalo: Expecta dñm: & li¬
berabit te: Remitte ꝓximo tuo
nocenti te: & tunc dep̾recante te.¬
tͥ peccata soluent᷑:. Augustuiꝰ dic̃¬
Nñqͥsq talem in dulgentiam ac¬
cepturus ẽ a do: qͣlem & ipse dede¬

Expanded text:
SALOMON. Ne dicas, Reddam malum. Exspecta Dominum, et liberabit te . Remitte proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata solventur . AUGUSTINUS. Unusquisque talem in fulgentiam accepturus est a Deo, q
Abbreviated transcription (Latin):
trum dicit᷑. Sĩc uenenata anima¬
lia fortiores herbe uł pigmenta
expellunt: ita & cogitationes sor¬
didas. oratio tum ieunio repel¬
uolumꝰ in ueniri: tales nos ante
tempꝰ orationis preparare debeniꝰ:
& p̾cipue in tẽpore orationis in¬
tenta: nichil malum. nicħ suꝑflu¬
um recipit:
UIII. De confessione.

Expanded text:
TRUM. Sicut venenata animaTRUM. Sicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita et cogitationes sordidas oratio cum jejunio repelvolumus invenire, tales nos ante tempus in orationem praeparare debemus. praecipue tempore orationis intenta, nihil malum, nihil superfluum recipit. CAPUT VIII. De confessione.
Abbreviated transcription (Latin):
diuine reputet᷑ iustitie. s culpe¬
nr̃e. Item dic̃. Sepe enĩ multos
ds ñ exaudit ad uoluntatẽ: ut
exaudiat ad salutem: Alibi dic̃:¬
Non enĩ conciliat dm multiplex
orationis sermo: s purissima sin¬
ceraq orationis intentio: Item dic̃:¬
Oratio frequens: diaboli iacula
submouet: Oratio continua: clia¬
boli tela exuꝑat. Item dic̃. Im
stantia: qͥa demonia ꝑorationem
uincunt᷑. In libro clementis dicit᷑.
Disciplina nobis ẽ: orare ꝓ inter
munitio ẽ anime: P orationes
purissimas omĩa nobis utilia
tribuunt᷑ a dño: & cuncta noxia
ꝓculdubio effugant᷑. Ciprianus¬
dic̃. Sona ẽ oratio tum ieiunio
nes ad cdñm ascendunt: quas ad
eum merita nr̃i opis imponunt:
Ce sariꝰ dic̃: Sic lectioni & orationi
debetis incumbere: ut int̾dum
etiam manib aliqͥd possitis exerce¬
re. Item dic̃: Duob moclis oratio
impedit᷑. ne impetrare qͥsq uale¬
sͥ debita ñ dimittit. In uitas pa¬

Expanded text:
divinae reputetur justitiae et culpdivinae reputetur justitiae et culpenim multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. Non enim conciliat Deum multiplex orantis sermo, sed purissima sinceraque orationis intentio. Oratio frequens diaboli jacula submovet. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Immundos enim stantia, quia daemonia per orationem vincuntur. EX LIBRO CLEMENTIS. Disciplina nobis est orare pro intemonitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia procul dubio effugantur. CYPRIANUS. Bona est oratio cum jejunio, nes ad Dominum ascendunt, quas ad eum merita nostri operis imponunt. CAESARIUS. Sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut interdum etiam manibus aliquid possitis exercere. ISIDORUS. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valesibi debita non dimittit. EX VITIS PA
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑemꝰ: Dum enĩ oramus: ad
memoriã culpam reducimꝰ: Cũ
deo assistimꝰ: gemere & flere de¬
bemꝰ: reminiscentes qͣm grama
dm plene contẽplat᷑: qͣndo nul¬
lis t̾renis curis. aut errorib im¬
pedit᷑: Purgandus ẽ itaq pͥmũ
animꝰ: atq atẽporalium rerum
cogitatione segregandus: ut pu
oramꝰ: Tunc autẽ magis diabo¬
lus cogitationes curaꝵ scłariũ.
orantẽ aspexerit: Qui ledit᷑. ñ
desistat orare ꝓ se ledentib: qͥa
iuxta di sententiam peccat. qͥ
ꝓ ininicis ñ orat: Nichil ꝓfi¬
cit oratio illiꝰ: cͥuiꝰ adhuc dolor
in mente uł odium manet in
pectore: Cor enĩ cum manib le-¬
uat: qui orationẽ cum oꝑe sub¬
manꝰ leuat & cor ñ leuat: Ergo
erigit: qui facta sua orando iac¬
enĩ iactanter orat. uł laudem
appetendo humanam: ñ solum
Quotiens orantes ñ cito exaudim᷑:
nr̃a nobis facta in oculis ꝓponamꝰ:
ut hoc ipsum qd̃ differimur. ñ¬

Expanded text:
superemus. Dum enim oramus, ad superemus. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus. Cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut puroramus. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium orantes aspexerit. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Dei sententiam, peccat qui pro inimicis non orat. Nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Cor enim cum manibus levat qui orationem cum opere submanus levat, et cor non levat. Ergo erigit, qui facta sua orando jacenim jactanter orat laudem appetendo humanam, non solum Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus; ut hoc ipsum quod differtur,
Abbreviated transcription (Latin):
S ualde pauci st̃ qͥ tales oratio¬
nes habeant: Et licet in quib dã
sint: difficile tamen ut semꝑ
sint: Sic̃ orationib regim᷑: ita
psalmoꝵ studiis delectam᷑: Psal¬
lendi enĩ utilitas: tristiciam cor¬
dis consolat᷑: Tantꝰ ẽẽ debet orã¬
tis erga łm affectus: ut ñ des¬
peret precib effectum: In auit̾
autẽ oramꝰ: si spei fiduciam ñ
habemus: Qui a precepto dei
auertit᷑: qd̃ in oratione postulat
ñ merebitur: Si autẽ id qd̾̃ d̃s
precipit facimꝰ: id qd̃ petimꝰ sine
dubio obtinebimus: Oratio in
cdio peccatoꝵ effundit᷑: ꝑsalmoꝵ
autem decantatio: ꝑpetuam di
laudem demonstrat. & głam
tangit᷑ uitio: totiens ad orationẽ
se subdat: qͥa frequens oratio
uitioꝵ impugnationem extin¬
guit: Taindiu ꝑ seuerant̾ inten¬
dere oportet animũ nr̃m. oran¬
do atq pulsando: qͦusq impor¬
tunas desid̾ioꝵ carnalium sug¬
sensus. fortissima intentione

Expanded text:
Sed valde pauci sunt qui tales oratioSed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile est tamen ut semper sint. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectemur: psallendi enim utilitas tristia corda consolatur. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat non merebitur. Si autem id quod praecepit Deus, facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Oratio in dio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat, et glortangitur vitio, toties ad orationem se subdat. Quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tamen perseveranter intendere oportet animum nostrum orando atque psallendo, quousque importunas desideriorum carnalium sugsensibus, fortissima intentione
Abbreviated transcription (Latin):
illud petit qd̃ ad ueram salutẽ
ꝑtinet: Nam si id qd̃ ñ expedit
petit᷑: ñ in nomine iħu petit᷑.
Cum uͦ orationi uehementer in¬
sistimꝰ: stat iħc ut lucem restitu¬
at: qͥa cds in corde figit᷑. ⁊ ut lux
a missa reparet᷑. Qui a tͥrenis
actib liber soli do uacare meru¬
it: ꝓdelinquentib ꝓximis ex¬
oret: Ea que ꝑscrutari nosmet¬
ipsi plenꝰ nitimur: sepe uerꝰ
orando qͣm inuestigando pene¬
cordis ẽ ñ labioꝵ: Neq enĩ
uerba deprecantis ds intendit:
s orantis cor aspicit: Melius ẽ
autẽ cum silentio cordis orare:
qͣm solis uerb̃ sine intuitu m̃tis:
Qd̾ si tacite qͥs oret. ẜ uox sile¬
at: qͣmius hominib lateat: deo
latere ñ potest. qͥ conscientie p̾¬
sens ẽ: Pura ẽ oratio: qͣm in suo
tempore scłi ũ interueniunt cu¬
re: Longe quippe a do ẽ animus:
qͥ in oratione cogitationib scłi fu¬
erit occupatꝰ Tunc gͦ ueraciter
oramꝰ: qͣndo aliunde ñ cogitamꝰ:

Expanded text:
illud petit quod ad veram salutem illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur. Cum vero orationi vehementer institerimus, stat Jesus ut lucem restituat. Quia Deus in corde figitur, lux amissa reparetur. Qui autem terrenis actibus liber soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penecordis est, non labiorum: neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Melius est autem cum silentio orare cordis, quam solis verbis sine intuitu mentis. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Pura est oratio, quam in suo tempore saeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tionib mundamur: lectio¬
nib in struimur: Utrumq
bonum ẽ: si liceat:DSi ñ li¬
ceat ⁊ melius ẽ orare qͣm le¬
gere: qͥa in lectione cognosci¬
mus qͥd facere debemꝰ:: in
oratione eadem accipimꝰ que
postulamus: Neq die uace¬
mus neq nocte: s cum som¬
nus de oculis tuis ceciderit:
tunc sensus tuus in orationẽ
eiugilet: Oratio munclat a
peccatis: & habet salutẽ: In
oratione paratꝰ esto: Ostende
continentiam cordis tui: ut am¬
pliorem grãm consequaris: Hie¬
sine armis ad bellum exire ñ
conuenit: ita homini xp̃iano ꝓ¬
cedere quolibet sine oratione ñ
expedit Egredientes de hos¬
picio: armat oratio: Regredi¬
entib de platea: oratio occurrat:
tantum orationi ardentius in¬
sistere debem᷑: Ad d̃m qͥppe cor¬
cla cum manib leuare est: oratõ
nis nr̃e studium cum merito
boni oꝑis imponere: Cicius ad
precem udex flectit᷑: si apraui¬
tate sua petitor corrigat᷑. Ille gͦ
in nomine saluatoris petit: qui

Expanded text:
tionibus mundamur, lectionibus instruimur: utrumque bonum est si liceat: si non liceat, melius est orare quam legere, quia in lectione cognoscimus quid facere debemus, in oratione eadem accipimus quae postulamus. Neque die vaces, neque nocte: sed cum somnus de oculis tuis ceciderit, tunc sensus tuus in oratione vigilet. Oratio munda a peccatis habet salutem. In oratione paratus esto: ostende conscientiam cordis tui, ut ampliorem gratiam consequaris. HIEsine armis ad bellum exire non convenit, ita homini christiano procedere quolibet sine orationibus non expedit. Egredientes de hospitio armet oratio. Regredientibus de platea oratio occurrat. imur, tanto orationi ardentius insistere debemus. Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationi nostrae studium cum merito boni operis imponere. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nastasius dic̃ Si gͦ ñ dimittis
in iuriam que tͥ facta ẽ: ñ oratõ¬
nem ꝓte facis: s maledictionem
suꝑ te in ducis. Sic enĩ dicis: Sic
mͥ dimitte: sic̃ & ego dimisi:n
collationib cłr. Lantum enĩ remit¬
tit᷑ nob̃: qͣntum nos remiseruꝰ
eis qͥ nob̃ quacũq malignitate
nocuerint. Ciprianꝰ dic̃: Qͥsqͥs
enim illi qͥ in eũ peccauit dimit¬
tit. ignoscendo peccatum: sine
dubio helemosuiam facit:.
qm̃ uos plorabitis ẜ plangetis:
scłm autẽ gaudebit: Hos tristes
eritis: s tristicia ur̃a in leticiam

Expanded text:
ANASTASIUS. Si non dimittis ANASTASIUS. Si non dimittis injuriam quae tibi facta est, non orationem pro te facis, sed maledictionem super te inducis. Sic enim dicis: Sic mihi dimitte, sicut et ego dimisi. IN COLLATIONIBUS. Tantum enim remittitur nobis quantum nos remiserimus eis qui nobis quacunque malignitate nocuerunt. CYPRIANUS. Quisquis enim illi qui in eum peccavit dimittit ignoscendo peccatum, sine dubio eleemosynam facit. quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃: Ille recte sui delicti ueniam
postulat: qͥ hoc qd̾ priꝰ in ipso de¬
linquit᷑ relaxat: Dunittamꝰ enĩ¬
qd̃ debet᷑ nobis: ut dimittat᷑ qd̾
debet᷑ a nobis: Tunc qͥsq qd̾ recte
petit ad ipiscit᷑: cum eiꝰ animꝰ in
petitionem. nec inumici odio fus¬
catur. fundimꝰ ꝓ adu̾sario precẽ:
s utinã cor teneat amorẽ: Cum
diligendo. lucrũ de inmicis fa¬
cere possumꝰ: etiam ipsi amici st̃
qͥ ꝑsequunt᷑. Nec curat tantu¬
antiquus hostis ut terrena tollat
a nobis: s ut caritatẽ in nob̾ feri¬
at: Hẏsidorus dic̃: Non enĩ posst̃
peccata dimitti ei: qͥ inse peccanti.
debita ñ dimitit: Qui frẽm sͥ tar
dius reconciliat: d̃m sͥ tardius pla¬
cat fr̃ustra enĩ sͥ ꝓpiciari dm que¬
rit: qͥ cito placari in ꝓximo negli
git: Sito ignoscendum ẽ cuiqͣm:
cdum ueniam postulat: Ce sariꝰ dic̃.
Qui enĩ inse peccanti clementer
indulserit: nullum peccati uesti¬
gium in illiꝰ anima remanebit.

Expanded text:
ia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus eniquod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Fundit os pro adversario precem, sed utinam cor teneat amorem. Cum diligendo lucrum de inimicis facere possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. Nec curat antiquus hostis ut terrena tollat a nobis, sed ut charitatem in nobis feriat. ISIDORUS. Non enim possunt peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Qui fratdius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placari in proximum negliittamus. Ignoscendum est cuique, dum veniam postulat. CAESARIUS. Qui enim in se peccanti clementer indulserit, nullum peccati vestigium in illius anima remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
acie. id qd̾ querimꝰ contemple¬
mur: ut dum antea flendo a
nobis peccati caligo detergitur.
mundatis cordis oculis liberius
suꝑna in spiciant᷑: Qui uͦ lacri¬
mas in desinenter fundit: & ta¬
men peccare ñ desiit: hic lam̃¬
tum habet: s mundationem ñ
habet:. Compunctio cordis ẽ hu¬
militas mentis cum lacͥmis: ex¬
oriens derecordatione peccati
& timore iudicii: Ille ẽ conuer¬
sis ꝑfectior compunctionis af¬
fectus: qͥ omnes a se carnali ũ
desiderioꝵ affectus repellit:
et intentionem suam toto m̃tis
studio in d̃i contemplatione
defigit: Geminam ẽẽ compunc
dum oꝑum suoꝵ mala consi¬
derat.: uł dum desiderio et̾¬
ne uite suspirat: Quatuor
st̃ qualitates affectionum qͥb¬

Expanded text:
acie, id quod quaerimus contempleacie, id quod quaerimus contemplemur, ut dum antea flendo a nobis peccati caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. Qui veras lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non habet. Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacoriens de recordatione peccati et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplatione defigit. Geminam esse compunctdum operum suorum mala considerat vel dum ad desideria aeternae vitae suspirat. « Quatuor esse qualitates affectionum
Abbreviated transcription (Latin):
punctio effundit᷑: uiam nob̾
in corcle ꝑ qͣm ad iħm in fine ꝑ¬
uenit᷑ parat. Irriguum qͥppe
suꝑius accipit anima: cum se
in lacrimis celestis regni desi¬
derio affligit: Irriguum uͦ
inferiꝰ accipit cum in ferni sup¬
plicia flendo ꝑtunescit: Re¬
uertentes nos dñs clementer
amplectitur: qͥa peccatoꝵ ui¬
ta ei ẽẽ indigna iam ñ potest:
tare circa finem ẽ iustificari
homunem ꝑpenitentie com¬
punctionem: S qͥa raro id
fieri solet:metuendum ẽ ne
dum ad finem differt᷑ conu̾¬
sio sꝑata: ante p̾occupet morᷤ
qͣm subueniat penitentia:
Non gͦ in fletib: ñ in actib¬
nrĩs: s in dño confidamꝰ: Qã
gͦ & post baptisma in quina¬
uimus uitam: baptiremus
lacrimis conscientiam. In qͥna¬
ti post aquas salutis: renasca¬
mur ex lacrimis: Basilius¬
dic̃ Ubi autẽ fuerint lacͥme.
ibi spalis ignis accendit᷑. qͥ
secreta mentis illumi nat. Hi si¬
purganda sunt uitia que gessi¬
mus : & tunc mundata mentis

Expanded text:
tio infunditur, via nobis in corde, per quam ad Jesum in fine pervenitur, paratur. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit: irriguum vero inferius accipit anima, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Revertentes nos Dominus clamplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, tare debemus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est ne dum ad finem differtur conversio, insperata ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Non ergo in fletibus, non in actibus, sed in Domino confidamus. Quia ergo post baptismum inquinamus vitam, baptizemus in lacrymis conscientiam. Inquinati post aquam salutis, renascamur ex lacrymis. BASILIUS. Ubi autem fuerint lacrymae, spiritualis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. ISIlacrymis sunt vitia quae gessimus, et tunc mundata mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tes in omi in stantia. Iacob¬
apłs clic̃: Orate ꝓ inuicem ut
saluemin: Oultum enĩ ua¬
let: dep̾catio iusti assidua.
audiet: Melior est finis orati¬
onis: qͣm principium: Ante
orationem prepara animam
tuam: & noli eẽ quasi homo
qͥ temptat d̃m: Qui conseruat
legẽ: multiplicat orationẽ:
Precationẽ lesi: exaudiet d̃s:
Oratio in humilitate: suꝑ
nubes penetrabit: fili in tua

Expanded text:
n omni justitia . JACOBUS. Orate pro invicem, ut salvemini Multum enim valet deprecatio justi assidua .audiet . Melior est finis orationis quam principium . Ante orationem praepara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum . Qui conservat verbum, multiplicat orationem . Deprecationem laesi exaudiet Deus . Oratio humiliantis se nubes
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ incluratio: ueniens de di¬
uina iustitia: hinc ẽ qd̾ ait ꝓ¬
pha: Inclurasti cor nr̃m netime¬
remꝰte Neq enĩ dum qͥeumq
iusti sunt.: a deo impellunt᷑ ut
mali fiant: s clum mali iam st̃
indurant᷑ ut det̾iores existant:¬
sict̃ & apłs dicit: Qm̃ ueritatẽ
inmisit illis cłs spm̃ erroris: Fa¬
cit gͦ d̾s quosdam peccare: s in
quib iam talia peccata p̾cessert̃:
ut iusto iuclicio eiꝰ mereant᷑ ire
indeterius: Talia qͥppe peccata:
ritum aliorũ compensantur
peccatorũ: Unde & ꝓpħa Ecce
in qͥt tu iratꝰ es. & nos peccaui¬
si cliceret. Qͥa semꝑ inpeccatis
fuimꝰ: iratꝰ es ut deterꝰ peccare¬
mus: Quid enĩ sit. iram cł̃i me¬
reri: qͥd uͦ ꝓuocare: prudens lec
rando peccamꝰ: Prouocamꝰ: qfłdo sci¬
nius bonimi fac̾e. nec uolumꝰ: Nc̃
iram cłi clum uiuimꝰ: iutare pos¬
sumꝰ: Cimeamꝰ gͦne ueniente illo
t̾rore iuidicii sentiri possit: uita¬
xx. De manifestis oc

Expanded text:
vocatur induratio veniens de divocatur induratio veniens de divina justitia; hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus ; neque enim dum quicunque justi sunt a Deo impelluntur ut mali fiant, sed dum mali jam sunt indurantur ut deteriores existantstolus dicit: Quoniam veritatem mmisit illis Deus spiritum erroris. Facit ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus jam talia peccata praecesserunt, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata pmerito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavisi diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid vero provocare, prudens lectrando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judicii, sentiri possit, vitaXX. De manifestis oc
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓximũ dolo capit: Non ẽ conser¬
uandum sacramentũ. quo malũ
in caute ꝓnuittit᷑: uelut si quispi¬
am ad ułtere. ꝑpetuo cum ea ma¬
nencli fidem polliceat᷑. Polerabi¬
lius enim ẽ non implere sacramen¬
tum: qmͣ ꝑmanere instupri fla¬
gitio: Iurare dei ẽ: illa ꝓuidentia
qua statuit. ñ euellere statuta:
Denitentia autẽ cħ: rerum muta¬
tio ẽ Non penitere autẽ. statuta ñ
reuocare: ut ẽ. illud iurauit dñs
& ñ penitebit eum: id ẽ q̃ iurauit
ñ mutabit.
xxxii. De uitus.

Expanded text:
 Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, et non poenitebit eum , id est, quae juravit non mutabit. CAPUT XXXII. De vitiis.
Abbreviated transcription (Latin):
rta ꝑiurare ñ poterit. qͥ iura¬
re ñ appetit Cauenclam gͥ eẽ iuratio¬
sola necessitate: Non ẽ contra dez
p̃ceptum iurare: s dum usum
iurandi facimus ⁊ ꝑ irii crimen
incurrimꝰ: Numquã gͦ iuret: qͥ
ꝑiurare timet: Multi dum loqu¬
unt᷑ iurare semꝑ delectant᷑: dum
oporteat hoc tantum eẽ in ore. ẽ.
ẽ. ñ ai Implius enim quam ẽ &
ñ amalo est Multi ut fallant
ꝑiurant: ut ꝑfidem sacramenti.
fidem faciant uerbi: Sicq fallẽ¬
do lum ꝑiurant & mentiuint᷑: &
hominem incautum decipiunt:
Interclum et falsis lacrinis secluc¬
t decipimur: & credit᷑ cdum plorãt
qͥb credenclim ñ erat: Plerumq
increcliitate eorũ qͥ ñ ereclunt
qͣd clicimꝰ irare compellimur: ta¬
liq necessitate iurandi consuetu¬
cdinem facimꝰ: Sunt multi ad cre¬
clenclum pigri: qͥ ñ mouent᷑ ad fi¬
dem uerbis: Grauiter autẽ delinqͥnt:
qͥ sibi loquentes iurare compellunt:

Expanded text:
rjurare non poterit, qui jurare non appetit. Cavendum igitur est juramensola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. Multi dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore Est est, Non non: amplius enim quam est et non est, a malo est . Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate, jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt qui sibi loquentes jurar
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ accepistis spm̃ seruitutis
iterum intimore: s accepistis sp̃m
adoptionis: ꝑ quẽ scilicet iam ñ pec¬
cati pena seruos comprimit: s a¬
mor iusticie liberos recddit. Neceẽ
ẽ omni conu̾so. ut pꝰ timorẽ consur¬
gere ad caritatẽ łĩ debeat quasi fi¬
lius: ne semꝑ iaceat sub timore ꝙͥ¬

Expanded text:
servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore
Abbreviated transcription (Latin):
diligiꝰ: quẽ priꝰ seruili mente.
uere ut clum̃ formidabamꝰ: Pri¬
mordia conu̾soꝵ blanclis refouen¬
da st̃ moclis: ne si abasꝑitate in¬
cipiant: ext̾iti ad priores lapsus
recurrant: Qui enĩ conu̾sum cũ
asꝑitate erudit: exasꝑare potius
quã corrigere nouit: Conu̾sus qͥsq
ante aboꝑe corrigenclus ẽ: pꝰea
uͦ a cogitatione ⁊ ut priꝰ refrenet

Expanded text:
quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ ẽ conu̾sionis ad d̾ni: incho¬
ationis cum dulcedine: mͤdietatis
cum labore: ꝑfectionis cũ requie:
S tamen plerumq alii incipiũt
ad dulcedine: alii atẽptationum
amaritudine: Omĩs conu̾sus ante
exfletu inchoet peccatoꝵ: & sic tnͣ
seat ad desicleriũ suꝑnoꝵ: Oriꝰ enĩ
lacrimis purgancla st̃ uicia que
gessimꝰ: et tunc munclata mentiᷤᷤ
acie. id qd̾ querimꝰ contẽplem᷑: ut
dum antea flendo. peccati a nob̃
caligo detergit᷑ : munclatis cordis
oculis libere suꝑna inspiciant᷑.
Ante neceẽ ẽ tunore conu̾ti ad dm:
ut & metu fut᷑aꝵ penaꝵ carnales
illecebre cdeiuncant᷑: deinde opor¬
tet abiecto timore. adamorẽ uite

Expanded text:
genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic tseat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrimis purganda sunt peccata que gessimus, et mundata mentis acie id quod querimus contemplamur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis oculis cordis libere superna inspiciantur. Ante necesse est timore converti ad Dominum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebre devincantur. Deinde oportet, abiecto timore, ad amorem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
magnipendat. si fuerit exauditꝰ
cum aliquid impacient̾ petit qd̃
ñ impetrare plus ꝓsit. aut se ab¬
iciat & diuina erga se nuseratio¬
ne desꝑet si ñ exaucliat᷑ cum for¬
te aliquid petit qd̾ accipiendo af¬
fligat᷑ atrocius uł a ꝓsꝑitate cor¬
oportet nescimꝰ:
Nncde si ali quid contra
qd̃ oramꝰ accicderit. pacienter feren¬
do & in omnib grãs agendo hoc
poti oportuisse qd cłi ñ qõ nr̃a
uoluntas habuit minume dubi¬

Expanded text:
magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate coroportet, nescimus. unde si aliquid, contra mus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ orare in multiloquio si diutiꝰt ore¬
tur: Aliud ẽ sermo multus. aliud
diutur nꝰ affectꝰ. Nam & de ipso
dño scriptum ẽ qd̃ ꝑ noctauerit in
orancdo & plixius orauerit: Dicunt᷑
re orationes. s eas tamen breuissi¬
tum loqui ẽ in orando rem necessa¬
riam suꝑftius agere uerbis: Multũ¬

Expanded text:
est orare in multiloquio, si diutius oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in orando et quod prolixius orauerit. ubi re orationes sed eas tamen breuissitum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multu
Abbreviated transcription (Latin):
uite etiam desolatam te re¬
putare in hoc scło in quacũq eiꝰ feli¬
citate uerseris:. Dñs ꝑ ꝑpham: Da
bo illis solatium uerum. pacem
suꝑ pacẽ sine quo solatio quecũq
sunt t̾rena solatia. magis in eis
desolatio qsͣm consolatio reppitur:¬

Expanded text:
uitae etiam desolatam te reputare in hoc saeculo, in qualibet eius felicitate uerseris. nam bo illis solacium uerum, pacem super pacem, sine quo slacio, quaecumque sunt terrena solacia, magis in eis desolatio quam consolatio reperitur