comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num robustorum: uires malignorum sp̃uum. Quoᷤ
firmitate sunt conditi. prauis eorum annisib in¬
becillitas adiuncta non obuiat. hoc uͦ quod sub
mine pendeat incertũ uidetur. utrum ad hoc
subiunctum sit quod intulerat. nunquid dixi:
an certe disiuncta a suꝑiorib sententia ꝑmitur
qua ꝑ increpationem dicatur. Docete me et ego ta¬
cebo: et siquid forte ignoraui instruite me. Qđ
tamen utriq distinctione conuenit: quia ab
intellectus sani tramite ꝑneutram recedit.
ed quia hȩc intranscursu ꝑallegoriam di¬
ximus: restat ut moraliter hisforiȩ uerba
tulerat. malignorum sp̃uum ꝑcussionib traditus
dolores uulnerum sentiebat: sed sapientẽ dĩ stulti¬
ciam diligens. stultam mundi sapientiam mentis
despectu calcauerat. Igitur contra mundi diui¬
tes pauꝑ. contra potentes oppressus. contra sa¬
pientes stultus. dicitur tria respondisse: quia
nec pauꝑ eorum substantiã. nec oppressus adu¬

Expanded text:
num robustorum, vires malignorum spirituum appnum robustorum, vires malignorum spirituum appfirmitate sunt conditi, pravis eorum assertionibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod sumine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba tulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adju
Abbreviated transcription (Latin):
eruite me: Si adꝑsonam sc̃ȩ ȩccłiȩ hec uerba re¬
feruntur: qr amicos beati iob hereticorum dene¬
re speciem diximus. recte se asserit eorum substan¬
tiam non indigere. hereticorum quippe substan¬
tia carnalis sapientia non inconuenienter acci¬
pitur. quia dum ꝑuerse fulciuntur: quasi iN
uerbis se diuites ostendunt. Qũa eo sc̃a ęccłia
non quęrit: quo hanc sp̃uali intellectu transcen¬
dit. Sepe uͦ heretici cum ꝑuersã defide assert̾
non nulla contra antiquum hostem subtilia de
carnis temptationib loquuntur. Non nunqu̾a¬
uͦ eo inse quasi sana mẽnbra oꝑationis ostendunt.
quo infide uulnerati. serpentis morsu incapi¬
te tenentur. Sed sca eccłia audire abhis subti¬
lia de temptationib non uult: qui dũ uera
quȩdam de conuersatione asserunt. ad falsa
ꝑfidiȩ ꝑducunt. Unde recte nunc dicitur.
unquid dixi. afferte michi et de substantia
uĩa donate michi. uel liberate me de manu
quippe hostis. sathanȩ fortitudinem uocat: et ma¬

Expanded text:
i. --Si ad personam sanctae Ecclesiae haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me quippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et ma
Abbreviated transcription (Latin):
de ȩterna ultione formidamus. Uir igitur sc̃s ppen¬
dens mala quȩ tolerat: dicat. Sagittȩ dñi in me
sunt: quarum in dignatio ebibit sp̃m meum Sed
grauuiora in ꝑpetuum metuens: adiungat. Et cerm¬
res militant contra me. Ac si aꝑte diceret. Percus¬
sus quidem dep̾sentib doleo: sed in hoc indolore
fit grauius. quia et in poena positus ad huc suppli¬
cia ȩcerna ꝑtimesco. Sed quia iam staterȩ interuen¬
tum desiderat. iam mala in quib humanũ genus
cecidit pensat: quam uis ingentili natione positꝰ.
munere tamen ꝓpħici sp̃s plenus: quo ardore
redemptoris aduentum uel gentilitas uel iudea
sitiat. uerbis sequentib demonstrat dicens

Expanded text:
de aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpende aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sant nanq. unde. quo lapsi sunt: pensant aquan¬
ta beatitudine adquȩ corruptionis suȩ tormenta
ceciderunt. Et non solum gemunt in his quȩ sũsti¬
nent. sed insuꝑ metuunt. hoc quod districtus iu¬
dex delinquentib de gehennȩ ignib minatur.
Unde recte subiungitur. t terrores
iilitant contra me. Iustorum mens non solum ꝑ¬
pendit quod tolerat: sed etiam pauet quod restat.
Uidet qualia in hac uita patitur. metuit ne post hanc
grauiora patiatur. Luget quia in huuis cęcitatis
exilio aparah si gaudiis cecidit. timec ne et cuma¬
lium relinquitur. mors ȩterna subsequatur. Lamgͦ
sententiam tolerat inpoena: sedminas adhuc uentu¬
ri iudicis formidat exculpa. Hinc psalmista ait. Iti
me ꝑtransierunt ire tuȩ: et terrores tui conturba¬
uerunt me. Interni quippe iudicis postquam irȩ
ꝑtranseunt. etiam terrores conturbant: quia iã
aliud dedampnatione patimur. et ad huc aliud

Expanded text:
sant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quansant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insudex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde et recte subjungitur: Et terrores militant contra me. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me transierunt irae tuae; et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud
Abbreviated transcription (Latin):
exilii damnatione nongaudeo. sed subiudicio po-¬
situs doleo: quia uim ꝑcussionis agnosco. Pleriq
autẽ sunt quos cormenta cruciant: sed non emen¬
dant. Quod contra apte subiungitur. Quarum
indignatio ebibit sp̃m meum. Quid est enim spͣs
hominis. nisi sp̃s elationis: Sagittȩ autẽ dñ sp̃m
hominis ebibunt: cum suꝑnȩ anim aduersionis
sententiȩ. afflictam mentẽ abelatione compes¬
intentũ exteriorib introrsus trahunt. Epota¬
tus nanq daiud sp̃s fuerat: eum dicebat. In de¬
ficiendo exie sp̃m meum. et tucognoiusti semitas
meas. Et rursum. Negaui consolari animam meã:
memor fui dĩ et delectatus sum. exercitatus sum.
et defecit sp̃s meus. Sagittarum ergo indignatio
iusti sp̃m bibit: quia suꝑnȩ sententiȩ electos quos
inpeccatis inueniunt dum uulnerant iminuitant.
ut duriciam suam transfixa mens deserat. atq exsa¬
lutifero uulnere sanguis confusionis currat. Pen¬

Expanded text:
exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio poexsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis agnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra aperte subjungitur: Quarum indignatio ebibit spiritum meum. Quid est enim spiritus hominis nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compesintentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus autem David spiritus fuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pen
Abbreviated transcription (Latin):
adstatũ beatitudinis redeat: sollicite iudicia quib
aliquando prȩdicationum uerba. aliquando anim¬
aduersionis sententiȩ de signantur. Prȩdicationis nãq
eloquia sagittis ex primuntur: quia in eo quod uitia
feruint. mnale uiuentium corda transfigunt: De his sa¬
gictis uementi redemptori dicitur. Sagitte cuȩ acute
potentissime. populi subte cadent incorde. Dequo &¬
y saias dicit. Mictam ex eis qui saluati fuerint ad gen¬
tesmmare. in africam. inlidiam. tenentes sagictam:
initaliam. ingreciam. Rursum sagittis animaduer¬
sionis ꝓcussio designatur: sicut icas regi ꝑhelyseũ
dicitur. Lace sagittam. Quo iacͥente aic. Percuties
syriam: donec consumas eam Uir igitur sc̃s qr pe¬
regrinationis suȩ erumnam respicit. quia subꝑ
cussionib dominicȩ animaduersionis ingemiscit.
dicat. Unde et uerba mea dolore sunt plena: qr
sagicte dñi inme sunt. Acsi aꝑte diceret. Sgo in

Expanded text:
ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus aliquando praedicationis verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, 214 male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio designatur, sicut Joas regi per Elisaeum dicitur: Jace sagittam. Quo jaciente ait: Percuties Syriam, donec consumas eam . Vir igitur sanctus quia peregrinationis suae aerumnam respicit, quia sub percussionibus Dominicae animadversionis ingedicat: Unde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in
Abbreviated transcription (Latin):
graue esse insinuat quodd toleramus. Bene autẽ he
caddem peregrinationis nr̃ȩ calamitas. maris arenȩ
comparatur. Arena et enim maris undarum estũ ex¬
terius pellitur: quia et delinquens homo qm̃ tempta¬
tionũ fluctus mobiliter ꝑtulit. extra se abintimis exiit.
Magni autem arena maris est ponderis. sed calamitas
hominis arena maris grauior dicitur: quia dura
fuisse poena ostenditur: dum ꝑmisericordem tudi¬
cem culpa leuigatur. Et quia quisquis grãm redẽpto¬
ris agnoscit. quisquis reditum ad patriam diligit:
eruditus subpondere peregrinationis gemit. post
staterȩ desiderium recte subiungitur¬
Q nde et uerba mea dolore sunt plena. Qui pe¬
regrinationẽ ꝓpatria diligit: dolere etiã int̾
dolores nescit. Iusti autẽ uerba dolore sunt plena:
quia quo usq p̾sentia tolerat. ad alia loquendo
suspirat. Om̃e quod peccans ꝑtulit conspicit. atq ut̃

Expanded text:
grave esse insinuat quod toleramus. Bene autem haec grave esse insinuat quod toleramus. Bene autem haec eadem peregrinationis nostrae calamitas, maris arenae comparatur. Arena etenim maris, undarum aestu exterius pellitur, quia et delinquens homo, quoniam tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis; sed calamitas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse poena ostenditur, dum per misericordem judicem culpa levigatur. Et quia quisquis gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinatstaterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Utiam damna sua uideat. iam pęnam suȩ cȩ¬
citatis ingemiscat. Calamitas gͦ hominis instatera
grauis apparuit: quia malum quod ꝑtulit. non nͥ¬
in p̾sentia redemptoris agnouit. Lucẽ quippe ne¬
sciens: damnationis suȩ tenebras uoluptuose tole¬
rabat. Sed post qũa uidit quod diligeret. intellexit
etiam quod doleret: et graue sensit quod ꝑtulit.
quia dulce innotuit quod amisit. Uir igitur sc̃s
colloquentis amici sententiis a claustris silentiĩ
excussus. et ꝓphetici sp̃s affluentia repletus: dicat sua
dicat humani generis uoce. Utinam appenderentur
peccata mea quib iram merui. et calamitas quam
patior instatera. quasi arena maris hȩc grauioꝵ¬
appareret. Ac si aꝑte dicat. Damnationis nr̃e malũ
leue creditur : quia nec dum cognita redimptoris
equitate pensatur. Sed utinam ueniat: et erumnã
requirainus eddorceat Si enim in notescit quid amisinꝰ.

Expanded text:
cavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravior apparuit, quia malum quod in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et grave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophetici spiritus affluentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera, quasi arena maris happaret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnamrequiramus, edoceat. Si enim ostendit quod amisimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis alius staterȩ nomine nisi dĩ & hominũ media¬
tor exprimitur. qui adpensandũ uitȩ nr̃ȩ meritũ
uenit. ac secum iusticiam simul et miscdĩam deculit.
sed miscdiȩ lance preponderans culpas nr̃as parcendo
leuigauit: In manu & enĩ patris quasi statera miri
peccata suspendit: sed grauis ponderis calamitatẽ
moriendo innotuit. et apud miscdiam leue esse pec¬
catum relaxando monstrauit. Qui hoc primum
gr̃ȩ contulit: quia poenã nrãm nobis cognoscibilẽ
fecit. homo nanq ad contemplandum auctorem
conditus. sed exigentib meritis abinternis gaudiis
deiectus: inerumnam corruptionis ruens. cȩcitatẽ
exilii sustinens. culpȩ suȩ supplicia et tolerabat et
nesciebat: ita ut erilium patriã crederet. et sic sub
corruptionis pondere quasi insalutis libertate
gauderet. Sedis qũe homo intus reliquerat. assum¬
pta carne foris apparuit ds̃. Clmq se exterius prȩ¬
buit. ex pulsum foras. hominem ad interiora reuo¬

Expanded text:
--Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit; sed misericordiae lance praeponderans, culpas nostras parcendo levigavit. In manu etenim Patris, quasi statera miri peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corruptionis ruens, caecitatem exsilii sustinens, culpae suae supplicia et tolerabat, et nesciebat; ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertatgauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revo
Abbreviated transcription (Latin):
cedens amalo: ipse post ꝓbationem amicos eius re¬
darguit dicens. Non estis locuti coram me rectum.
sicut seruus meus iob. Restat gͦ ut cum mens iri
beati iob sermonib fluctuat. eoium pondus ex eiꝰdẽ
historiȩ initio ac fine ꝑpendat. Abȩterno enim iudi¬
ce nec casurus laudari potuit: nec lapsus prȩferri.
Siigitur in ambiguitatis tempestate de prȩhenssi.
prima huius historiȩ et postrema conspicimiis. nauis
cordis considerationis suȩ fi nib quasi apr ora et
pupi restringitur. ne inerroris sara ꝑducatur. Nul¬
lis gͦ ignorantie nr̃e ꝓcellis obruimur.: si tranquillũ
suꝑnę sententiȩ litus tenemus. Ecce enim dicit. quod
questione non modi ca lectoris animum moueat: Sed
quis hoc non rectum dicere audeat. quod indĩ aurib

Expanded text:
Deum, et recedens a malo ? Ipse post probationem amicos ejus reDeum, et recedens a malo ? Ipse post probationem amicos ejus redarguit, dicens: 212 Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus
Abbreviated transcription (Latin):
PLUSFLAGELIA
ouaa conorna crxciani. QUORUNbam uer0
plus conuitia qu̾a flagella castigant. Nam sepe
contranos quib: libet poenis durius tormenta uer¬
borum seuiunt. Climq ad defensionẽ nos erigunt.
inimpatientiam sternunt. Unde beato iob nede esse
temptatio ulla potuisset: non solum hunc flagella
desuꝑ feriunt. sed grauiora plagis amicorum collo¬
quia affligunt. Ut scĩ uiri anima hinc inde pulsata:
admotum iracundiȩ elationis irrumperet: et quic¬
quid mundum uixerat. ꝑ contumatiam suꝑbȩ lo¬
cutionis inquinaret. Sed tactus plagis grãs retulit.
lacessitus uerbis recta respondit. et ꝑcussus in note¬
scit: qua ꝓminimo carnis salutẽ habuerit. Loquens
quoq indicat. qua sapiens tacebat. Sed quȩdam
eius uerbis admixta sunt: quȩ apud humana
udicia. patientiȩ limitẽ transire uideantur. Que
nos uere intelligimus: si suꝑni sententiam udicis
ineorum examinatione pensemus. Ipse quippe be¬
atũ iob et prius contra aduersarium pręculit di¬

Expanded text:
plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium praetulit, di
Abbreviated transcription (Latin):
amoris sui estib anxia. cibum scripturȩ ueteris
conuersa gentilitas esurit: qu̾e dudum suꝑba
despexit. Quȩ tamen et udeȩ uocib congruunt:
si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe
exeruditione legis. ex unius dĩ cognitione sal¬
habuit: et cunctas gentes tanquam animalia brue¬
ta desperit. Sed quia societatem gentilium a d semet¬
ipsam recipere prȩceptis legis erudita contẽpsenatie
quid aliud quam insulsum cibum sumere. fastidie¬
batꝰ Duuina quippe sententia ꝓposita morte tie¬
tuerat: ne plebs nrabelitica foedus cum alienige.¬
nis ungeret. et uitam scẽ religionis inquinaret.
unde et subditur. Aut gustare aliquis potest. qa
gustatum affert mortẽ: Sed quia ad redemptoris
fidem hȩc eadem uidea ex electorum parte cor¬
uersa est. lucẽ qũa cognouerat. pdicare ꝑscõs aploᷤ¬
sue plis infidelib satagebat. Sius autẽ prȩdicatio¬
nis obsequium: hebreorum suꝑbia reppulit. Unde

Expanded text:
amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sahabuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea ex electorum parte conversa est, lucem quam cognoverat praedicare per sasuae prolis infidelibus satagebat. Ejus autem praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in errorem labitur: qui beati iob uerba ad solam
ꝓlata historiam suspicatur. Uir enim sc̃s et tͥot con¬
ditoris sui prȩconiis fultus. quid magnum uel po¬
tius quid uerum diceret. si insulsum cibum come¬
di non posse dixisset: Auc quis eius esui mortifera
alimenta obtulerat. ut subiungat. aut potest ali¬
quis gustare quod gustatum affert mortẽ: Quȩ
si de amicorum colloquiis dicta sentimus: ab intel¬
cibi mei sunt. Absit enim. ne uir sc̃s instatus sui
incolumitate constitutus. amicorum suorum ali¬
quando dicta despexerit: qui sicut ipso attestante
post discimus. et seruis humilis fuit. Uerba gͦ eiꝰ
amisterris non uacant: quȩ sicut ex fine historiȩ
discimus. et internus arbiter laudat. Quȩ nequa¬
qu̾a etiam cum tanta ueneratione usq admun¬
di extrema decurrerent. si intellectu mistico gra¬
uida non fuissent. Beatus igitur iob quia mem
dicens. Quȩ prius tangere nolebat anima mea.
nunc prȩangustia cibi mei sunt. Quia nimirũ

Expanded text:
in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intele angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu mystico gravida non fuissent. 11. Beatus igitur Job, quia membdicens: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ferret. filiorũ carnem ꝓobsequio religionis inci¬
dere. uerborum culpas morte resecare: Unde et
bene adbuc subditur. ut gustare aliqͥs
naliter degustata. mortem detulit. quia commissa
delinquentium dura anim aduersione distrixit.
Mortem deculit: quia et ꝑ prȩceptum culpam in no¬
tuit. et hanc ꝑgrãm non deleuit. paulo attestante
qui ait. Nichil adꝑfectum adduxit lex. Otrursũ.
Iex quidem sc̃ã. ec mandatum scm. et iustum. et bo¬
num. Et paulo post. Peccatum ut appareat pecca¬
tũ: ꝑbonum michi oꝑatum est mortem. Ad xp̃m
uͦ conuersa gentilitas. quia hunc ꝑuerba legis so
nare intelligit: angustata desideriis suis eum qũe
uehementer diligit. inter p̾cepta carnalia sp̃ua¬

Expanded text:
ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis inciferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subditur: CAPUT IX. naliter degusdelinquentium dura animadversione distrinxit; mortem detulit, quia et per praeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ad Christum vero conversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spirita
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. stans ante prȩsepe ieiunat. Quȩ nimirũ
lex quia ante mediatoris aduentũ nequaquam
sp̃ualiter sed carnaliter tenebatur. recte subiun¬
non est sale conditũ: Inlege sal licterȩ est: uirtꝰ
intelligentiȩ occulte. Quisquis gͦ obsequiis carna¬
lib intentus hanc intelligere sp̃ualiter noluit.
quid aliud quam insulsum cibum comedit: Sed hoc
in cibo sal cognita ueritas misit: cum latere in lege
saporem occultȩ intelligentiȩ docuit dicens. Si cre¬
deretis moy si: crederetis forsitan et michi. Deme
enim ille scripsit. Etrursum. Habete sal inuobis:
et pacem habete inter uos. Sed quia ante mediatoris
aduentum uidea legem carnaliter tenuit: prę¬
ceptis eius dura iubentib gentilitas subdi recusa¬
uit. Insulsum gͦ  comedere noluit: quia priusquam
sp̃s condimentum ꝑciperet. seruare uim litterȩ ex¬
pauit. Quis nanq gentilium hoc quod illic p̾cipit᷑

Expanded text:
videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte subjunChristo sale condita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
foenum caro remearet. Tunc gͦ herbam onager iN¬
uenit: cum gentilis populus grãm diuinȩ in car¬
nationis accepit. Tunc bos uacuũ p̾sepe non habuit.
dui expectanti ꝓphecauit. Unde et natus dñs in p̾se¬
pi ponitur: ut uidelicet signaretur. quia sc̃a ani¬
malia quȩ ieuna diu apud legem inuenta sunt.
incarnationis eius foeno satiantur. Prȩsepe enim na¬
tus impleuit: quicibum semet ipsum mentib mor¬
et bibit sanguinem meum: in me manet et ego ineo
Sed quia du et electorum gentilium uota dilata
sunt. et exhebraico popło scĩ quiq longo tempore
redemptionem suam expectando gemuerunt: be
natione causas afflictionis insinuat dicens. Nunqͥd
rugiet onager cum habuerit herbam. aut mugiet
bos cum ante presepe plenum steterit:. Ac si aꝑte
dicat. Iccirco gentilitas gemit: quia eam nec dum
redemptoris sui gr̃a reficit. Atq idõ uidea mugitus
dilatat: quia legem tenens sed legis auctorem non

Expanded text:
fenum caro remaneret . » Tunc ergo herbam onage. infenum caro remaneret . » Tunc ergo herbam onage. invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praesepe non habuit, diu exspectanti prophetavit. Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus moret bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beanatione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non
Abbreviated transcription (Latin):
nũ stecerit: Quid nanq ꝑ onagrum id est agre¬
stem asinũ nisi gentilis populus de signatur. qũs
sicut natura extra stabula discipline edidit. ia
uagus in uoluptatũ suarũ campo ꝑmansit. Quis
ꝑbouẽ nisi plebs iudaica figuratur. quȩ
uigo dominationis suꝑnȩ supposita adspem ꝑl¬
litos colligens ꝑ corda quȩ ualuit. uomerem legs
traxit. Seo beatiiob tuca actestante cognoscimus:
ut expectasse redemptoris aduentũ multos etiam exgen¬
ueniente didicimus. quanto desiderio explebe israhe¬
licica sc̃i uiri incarnationis eius misterium uidere
cupierunt. Unde et ꝑ eundem redemptorem discipłis
dicitur. Multi dico uobis iusti et ꝓpħȩ desideraue¬
runt uidere quȩ uidetis: et non uiderunt. Herba¬
g onagri et foenũ bouis est hȩc ipsa mediatoris iN¬
carnatio. ꝑquam simul gentilitas et udea satiatur.
Quia enim ꝑꝓpħam dicitur. om̃is caro foenum.
uniuersitatis conditor ex nr̃a substantia carnem
assumens foenum fieri uoluit. ne nr̃a in ꝑpetuum

Expanded text:
sideria. --Quid namque per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gen templum veniente, didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi, dico vobis, justi et prophetae desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt  ergo onagri est haec ipsa mediatoris incarnatio, per quam ipsa gentilitas jam satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: « Omnis caro fenum, universitatis conditor ex nostra substantia carnem sumens fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse lib̾atꝰ ÷ ꝑ resurrectionẽ: ipse iuxta patrẽ
positus ꝑ ascensionẽ: qͥa ꝓfectus in cęlũ sedet
a dextris di. Et quia post ascensionis eiꝰ głam
uidȩa in discpłoꝵ eiꝰ ꝑsecutionẽ commota ẽ: re-¬
cte nunc diciiꝰ. Eł cuiꝰ uuis manꝰ pugnet contͣ
me. Tunc quippe in menbris illios furor ꝑseqͦa.¬
tium seuit. tum contra fideliu̾ uita flamma
crudelitatiꝰ ex arsit. S: quo irent iniqui. aut qͥd
agerent: dum is quẽ ꝑsequebanturi t̾ra. iam
sedebat in cȩlo: De quib adhuc subditua. Cor¬
custodiam nossent: nequa qͣm redeptoris sui p̃.¬
cepta contemnereN: ipsa eoᷤ carnis suȩ morta¬
litas: ad amorẽ uitę immortalis excitasset. Hoc
ipsum nanq in hac ttta corroptioni nos ẽẽ suib¬
iectos: iam de flagello disciplinȩ.e. S stu enĩ
& frigore. fame. sitiq turbari. morbis affici:
quandoq etiã extingui. qͥd st̃ hac alia. quã
flagella peccati: s: stͥ ñ nulli. qui & flagella

Expanded text:
 resurrectionem, ipse juxta Patrem positus est per ascensionem, quia profectus in coelum sedet a dextris Dei. Et quia post ascensionis ejus gloriam Judaea in discipulorum ejus persecutione commota est, recte nunc dicitur: Et cujusvis manus pugnet contra me. Tunc quippe in membris illius furor persequentium saeviit, tunc contra fidelium vitam flamma crudelitatis exarsit. Sed quo irent iniqui, aut quid agerent, dum is quem persequebantur in terra jam sedebat in coelo? De quibus adhuc subditur: Ccustodiam nossent, et nequaquam Redemptoris nostri praecepta contemnerent, ipsa eos carnis suae mortalitas ad amorem vitae immortalis excitasset. Hoc ipsum namque in hac vita corruptioni nos esse subjectos, jam de flagello disciplinae est. Aestu enim et frigore, fame sitique turbari, morbis affici, quandoque etiam exstingui, quid sunt haec aliud quam flagella peccati? Sed sunt nonnulli qui et flagella
Abbreviated transcription (Latin):
potuit p̃stolatio iustorũ. nisi itistos iustificans d̾s.
qui ad pęnaᷤ humani generis sponte descend&.
& captiuos mortiᷤᷤ iusticiȩ suȩ uirtute lib̾aret:
Huiꝰ enĩ p̃sentiã minime cessabant intenta cogi¬
rant. s uenire citiꝰ quȩrebant. Unde non ait. ubi
Et patientiam mea̾ quis considerat : Exp̃ssit de.¬
sidđium quo festinat in carne positꝰ redimi. & ab
inferis ad suꝑiora reuocari. Et quide ꝑaucoꝵ
hominũ ista fuit ꝑpende. ut scirent de pͣsentis ui¬
te laborib ł de subsequenti post mortẽ dilatione.
cͦgitare. Quod utrunq itisti ante aduentũ rede¬
ptoris nr̃i. se ꝑpeti dolebant. Unde recte dicit᷑.
Et patientia meam quis consiđat: Et qͥde ñ
deest qui patientiam considet. s dũ citiꝰ ñ ex an¬
dit. quasi mintis consiđare dicit᷑ ds̃. Ipsa enĩ
humani generis quȩ uenit in munidi fine re¬¬
demptio: ab hĩs qui ab initio mundi p̃cesser̾t᷑.

Expanded text:
potuit praestolatio justorum, nisi justos justificans Deus, potuit praestolatio justorum, nisi justos justificans Deus, qui ad poenas humani generis sponte descenderet, et captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogirant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est Et patientiam meam quis considerat? - Expressit desiderium quo festinat in carne positus redimi, et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent de praesentis vitae laboribus, vel de subsequenti post mortem dilectione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? - Et quidem non deest qui patientiam consideret, sed cum citius non exaudit, quasi minus considerare Deus dicitur. Ipsa enim humani generis quae venit in mundi fine redemptio ab his qui a mundi initio praecesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
& mat̾ natura. & consuetudo non inmerito soror
uocatur: quia cũ illa ab ista suimꝰ. Quȩ uidelicet
mat᷑ & soror uerme ᷤᷤ st̃: quia ex nat᷑a corryptibi.¬
li & consuetudine ꝑtĩsa: cogimua ut quasi qui¬
bda cimib sic inquietis cogitationib in m̃te fa.¬
tigemur. Q arnis enĩ natura uitiata. & consuetii
do ꝑũsa. quia innumeraᷤᷤ curaᷤ in corde infirmi.¬
tatis nrȩ gnrãnt: bene mat̾ & soror uermes uo¬
cantur ꝙ ordeit enim animu̾ etrȩ: dũ inquietas.
Non enĩ cessant itistiuiri: ł sollicite cogitare. &
ꝑtractare quid agaÑ ł ꝓuide inspicere. qͦ post pͣ¬
sentem utam ducendi sunt. Qͥa gͥ t̾c electi ante
aduentum dñi & in labore uitȩ pͣsentis se e̾e cerne¬
bant. & tamen pꝰ pͣsentẽ ꝗitam necdũ cȩlestia bo¬
na ꝑciꝑe: multis cogitationib urebantur. Oxpei¬
ctabant enĩ gr̾am redemptoris sui. nec tamen ad
eam pot̾ant in carne uiuendo ꝑtienire. Unde &

Expanded text:
ter natura, et consuetudo non immerito soror ter natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertractare quid agant, vel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui ibi tenebantur exculpa lib̾aret. Tẽ uͦ homo
suum lectu in tenebris strauit: quando lucẽ iu.¬
sticiȩ ꝑsuasori callido consentiendo deseryit. Et
mento tenebantur. ui & ꝓ originali culpa adhuc
illuc descenderess: & tamen ex ꝓpͥis actib suppli.¬
cium Non hab̾ent. quasi in tenebris lectum stra¬
uisse ÷ in in ferno sibi requiem pͣparasse. Graue
enim tedium electis fuit. pꝰ solutionẽ carnis ad.¬
huc speciem non uidẽ creatoris. Qđ tediũ non m¬
merito beatꝰ iob tenebras uocat. S quia ex pęna¬
hoc infirmitatis uenit. recte eandẽ mox in firmi.¬
iam uitiata descendit: Unde & addit᷑. Mat̾ mea.
& soror mea sĩmib. Qͥa uidelic& & ab ip̃a putre¬
dine. & cũ ipsa in hunc mundã uenimus. Quan¬
tum enĩ ad materiã corruptibilis carnis. mat̾ nr̃a
ac soror uerme ᷤᷤ st̃: quia & de putredine pͤessimꝰ. &
quam portamus. Qđ si intelligi sp̾ualit᷑ potest.

Expanded text:
eos qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo eos qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit. Et mento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illuc descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent, quasi in tenebris lectulum stravisse est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave etenim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmi vitiata descendit; unde et addit: Mater mea et soror mea vermibus, quia scilicet et ab ipsa putredine, et cum ipsa in hunc mundum venimus: quantum ad materiam quippe corruptibilis carnis mater mea et soror mea vermes sunt, quia de putredine processimus, quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest,
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. & in die malorũ. ne immemorsis bonorũ.
ed qͥa ecce auctoris nr̃i gr̃a redempti sumꝰ: hoc
iam cęlestis muneris habemus. ut cũ a carnis nr̃ȩ
in habitatione subtrahimur: mox adcȩlestia p̃mia
ducamur. Quia dũ conditor ac redemptor nr̃. clay¬
stra inferni penetrans: electoꝵ animas exinde edui¬
xit. nos illuc non patitur ire. unde iam alios de¬
scendendo lib̾auit. Ii uͦ qui ante eiꝰ adueritũ
patriȩ statim recipi nullomꝰ potuert. Quia nec dũ
ille uenerat.qui inferni claustra sua descensionie'
solueret: & iustoꝵ animas in ꝑpetua iam sede col¬
locaret. Unde beatus iob. & afflictionem sentiens
& adhuc differriretributionem iustoꝵ sciers: apte
subiungit. Si sustinuero infernꝰ domus mea.e: in
sustinere adũsa pot̾ant: & tamen corꝑib educti.
adhuc ab inferni locis lib̃ari ñ pot̾ant. Quia nec.¬
dum uenerat. qui illue sine culpa descendet: ut

Expanded text:
arum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . arum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Sed ecce quia auctoris nostri gratia redempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ante ejus adventum patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede locaret. Unde beatus Job afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subdidit: Si sustinuero, infernus domus mea est, et in sustinere adversa poterant, et tamen, e corporibus educti, adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationis subtrahit᷑: quȩ eas in cogitationib
torquere uidebat᷑: Dum enim recte semꝑ ẽẽ ad ꝑ¬
cipienda cȩlestia appetunt: eo tpso quo aliquan.¬
do ex dispensatione terrena ad ima cogitanda de-¬
scendunt. torqueri se sentiunt. Unde fit. ut ipsa
qͦq adũsitas ꝑ secutionis. ũtat᷑ in magnã ex ultati.¬
onem lȩticiȩ. ꝓpt̃ adeptã quietẽ cordis. Unde &
tȩ etenĩ cogitationes noctẽ in diẽ uertiit: quia
non nunquam uistis amplius placet ex adũsita¬
te mala ꝑpeti. quã ex ꝓsꝑitate terrenȩ dispensati.¬
onis cura fatigari. S quia nouert̃ cautiꝰ & adũ sa
transire. & ꝓsꝑa rurisꝰ illucescere : apte subiungit᷑.¬
ꝑcipitur. ł ita hic adũsitas. atq ꝓsꝑitas altriat: ut
sibi succede uicissim non desinat. Vnde fit. ut & in
luce. nox in suspicione sit: & in nocte lux. in pstiptio¬
ne. sicut scriptũ. ẽ. In die bonoꝵ ne minemor sis ma-¬

Expanded text:
dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsultationem laetitiae, propter adeptam quietem cortae etenim cogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplius placet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperitate terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungipercipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternant, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit ut et in luce nox in suspicione sit, et in nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: In die bonorum ne immemor sis mal
Abbreviated transcription (Latin):
sitatib. diẽ uͦ in ꝓsꝑitatib hab̃e consueuit. Quasi
enĩ lux ei ortt᷑ ex tranquillitate pacis. & nox ex do¬
lore ꝑsecutionis. S: cum post quietis otia. ad ex¬
crescentis contra se ꝑsecutionis laborem redit: die ᷤᷤ
suos transisse testatur in quib tamen dieb sol&
tanto grauiorib curis p̃mi: qͣnto a se de ipsa tran-¬
quillitate pacis. subtilioreᷤᷤ aiudice rationes cogitat
exquiri. In tranquillitate et enĩ paciᷤᷤ. mͦ animarg̃
lucra cogitat: m terrenarum rerỹ dispensationeᷤᷤ
curat. Quȩ uidelicet terrenors̃ actuum dispensa¬
tiones. tanto bonis mentib gͣuioreᷤᷤ sunt: quanto
earũ intuitu ab intuendis cęlestib. ł ad modicũ
euelluntur. Unde bene beatus iob. siue sua. siue.
uoce uniuessał ȩccliȩ: pꝰquã dieᷤᷤ suos transisse te.¬
statur. ilico adiungit. Cogitationeᷤᷤ meȩ dis
sipatȩ st̃: torquenteᷤᷤ cor mesi. Quia dũ bonis men¬
tib temporalis felicitas transit. etiã cura eis trenȩ

Expanded text:
sitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem redit, dies suos transisse testatur. In quibus tamen diebus solet tanto gravioribus curis premi, quanto a se de ipsa tranquillitate pacis subtiliores a judice rationes cogitat exquiri. In tranquillitate enim pacis modo animarum lucra cogitat, modo terrenarum rerum dispensationes curat. Quae videlicet terrenorum actuum dispensationes tanto bonis mentibus graviores sunt, quanto earum intuitu ab intuendis coelestibus vel ad modicum avelluntur. Unde bene beatus Job sive sua, sive voce universalis Ecclesiae, postquam dies suos transisse testatusipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas transit, etiam cura eis terrenae
Abbreviated transcription (Latin):
singuł potest. Om̃is enĩ qui ex eo qđ agit huma¬
nas laudes appetit : tȩstem in t̾ra qutęrit. Qui aut̃
de actib suis omp̾ti do placere festinat: testẽ habe¬
se in cęlo considat. Et sepe contingit. ut ipsa qͦq
in nob̾ bona oꝑaab incautiᷤᷤ hominib rep̃hendant᷑.
S qui teste̾ in cęlo ht̃: rep̃hensiones hõĩũ metue.¬
re non deb&. Unde adhuc subdit᷑.UERBOSI¬

Expanded text:
singulis potest. Omnis enim qui ex eo quod agit humasingulis potest. Omnis enim qui ex eo quod agit humanas laudes appetit, testem in terra quaerit. Qui autem de actibus suis omnipotenti Deo placere festinat, testem se in coelo habere considerat. Et saepe contingit ut ipsa quoque in nobis bona opera ab incautis hominibus reprehendantur. Sed qui testem in coelo habet, reprehensiones hominum metuere non debet. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciers in ꝑpetua ꝑfectione mansura̾: stibappel¬¬
latione lunȩ describit dicen Tuna ꝑfecta in ȩt̃nq̃
Quam qͥa ad resurrectionis Enica resurrectio robo.¬
rat: recte subiuingit᷑. Et testiᷤ in cȩlo fideł. Quia
ui de sua resurrectione ñ trepidet: iã eũ in cęloqͥ
resurrex̃ amortuis testẽ ht̃. Fidelis itaq popłs cũ
adũsa patit᷑: cũ duris tribłationib fatigatur: ad
spẽ sequentis głȩ mentẽ erigat. & de redemptoris
sui resurrectione confideas dicat. Ecce enĩ in cęlo
testis m̃s. & conscius m̃s in excelsis. Qui reete con¬¬
scius dicit᷑ : qui nat᷑am nr̃am ñ solũ creando notut.
s etiam assum̃do. Scire enĩ eiꝰ ẽ: nfa suscepisse. Un¬¬
de etiã ꝑ psalmistam dicit᷑. Ipse enĩ scit figmentã
nr̾m. Quid enĩ mirũ si figmentũ nr̾m dicat᷑ spe¬
cialiter scire. dũ constat nil. e̾e. qđ nesciat: S figm̃¬
tum nr̃m scire eiꝰ ẽ: hoc in se ipso ex pietate suscẽpis

Expanded text:
conspiciens in perpetua perfectione mansuram, sub appellatione lunae describit, dicens: Luna perfecta in aeternum . Quam quia ad resurrectionis spem Dominica resurrectio roborat, recte subjungit: Et testis in coelo fidelis. Ut ergo de sua resurrectione non trepidet, jam in coelo, qui resurrexit a mortuis testem habet. Fidelis itaque populus cum adversa patitur, cum duris tribulationibus fatigatur, ad spem sequentis gloriae mentem erigat, et, de Redemptoris sui resurrectione confidens, dicat: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis. Qui recte conscius dicitur, quia naturam nostram non solum creando novit, sed etiam assumendo. Scire enim ejus est nostra suscepisse. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Ipse enim scit figmentum nostrum . Quid enim mirum si figmentum nostrum dicatur specialiter scire, dum constet nihil esse quod nesciat? Sed figmentum nostrum scire ejus est hoc in seipso ex pietate suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
in quib da regolabentib patitur: qui post doctri¬
nȩ opulentiã subitis aliqͣndo uitus conterunt᷑.
ut sic in quibda malis corruant. ac si ũbi pabulũ
nunqͣm habuissent. Sequitua. ENUIT cerDICẼ¬
meam. confregit me. & posuit sibi quasi in signũ.
Sic̃ in malis ceruia suꝑbiam: sic in bonis lib̾tatis
pham dis sc̃ȩ ȩccłiȩ pollicens dicit. Ponam te in
suꝑbiam scłorum. Et qͥa ꝑsecutionis tempore. in¬
firmi quid̾a. uera quȩ sentiunt p̃dicare lie non
p̾sumunt: recte de hoc hoste dicit᷑. Tenita cerui
dec& eriguntur: & sub occasione defendendȩ re.¬
ctitudinis. uitio deseruiunt elationis. Qui ꝑse.¬
cutionis tempore iccirco adũisa pliis sentiunt:
qͥa de ꝓsꝑis extolluntur. De quib benedicit. Te.¬
nuit ceruicẽ meã. confregit me. Id .ẽ. elationem
qu am in infirmis habui. districtione suȩ ꝑcrissio.¬
nis inclinauit. Et posuit sibi quasi insignsi Con¬

Expanded text:
in quibusdam retro labentibus patitur, qui post doctriin quibusdam retro labentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam subitis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. Sequitur: CAPUT XV. Imeam, confregit me, et posuit quasi in signum. - Sicut in malis cervix superbiam, sic in bonis libertatem  sanctae Ecclesiae pollicens dicit: Ponam te in superbiam saeculorum . Et quia persecutionis tempore infirmi quidam vera quae sentiunt praedicare libere non praesumunt, recte de hoc hoste dicitur: Tenuit cervidecet eriguntur, et sub occasione defendendae rectitudinis vitio deserviunt elationis. Qui persecutionis tempore idcirco adversa plus sentiunt, quia de prosperis extolluntur. De quibus bene dicitur: Tenuit cervicem meam, confregit me. Id est, elationem quam in infirmis habuit, districtione suae percussionis inclinavit. Et posuit me sibi quasi in signum. Con