comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Qͦmͦ ⁊ Manib inqͥt meis. Quid ÷ manib
meis : Oꝑib meis. Non eñi aliqͥd corpo-¬
reu̾ quȩ rebat. ut c̃trectando inueniret
qđ ꝑdiderat. ut manib quereret nũmũ.
aurũ. argentũ. uestẽ: qͥc qͥd tale ÷ qͦd ia¬
nibus teneri possit. Quanquã & ipse
do clubitanti discipło cicatrices osten¬
dit. S nunqͥd cũ ille exclamasset. tangenꝰ
cicatrices uulnerũ eius. ds̃ m̃s & dñs nĩs.
nonne audiuit qr uidisti mę credidisti.
beati qͥ ñ uidert̃ & credider̃: Sigͦ ille
manibus querens xp̃o hoc audire me¬
ruit ut obpbriũ ei fuerit ita quȩsisse:
nos qͥbeati dicti sumꝰ qͥñuidimꝰ & credimꝰ.
manib quȩ rere: Pertinet. sicut dixi
oꝑib querere. quando hoc : Nocte. Qͥd ÷
nocte : In hoc scło. Nox eñi ÷ antequã
effulgeat dies. in aduentu clarificato dñi
maneremꝰ. Petrus eñi dicit. Nos habemus
certiorem ꝓpheticũ sermonẽ. cui bene facitiꝰ
intim in hac nocte lucerna ñdesit. Et

Expanded text:
Manibus, inquit, meis. Quid est, manibus meis? Operibus meis. Non enim aliquid corporeum quaerebat, ut contrectando inveniret quod perdiderat; ut manibus quaereret nummum, aurum, argentum, vestem, quidquid tale est quod manibus teneri possit. Quanquam et ipsedo dubitanti discipulo cicatrices ostendit. Sed numquid cum ille exclamasset tangens cicatrices vulnerum ejus, Dominus meus et Deus meus! nonne audivit: Quia vidisti, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt ? Si ergo ille manibus quaerens Christum, hoc audire meruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adventu clarificato Dominermaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facinterim in hac nocte lucerna non desit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
terrogemꝰ. & qͥd sit tribulatio inqua¬
iste dm̃ ex quisiuit. & qͥd sit manibus
inqͥrere dm̃. & quid sit nocte. & quid sit
corã illo Et postea seqͥt᷑ qͦd om̃s intelliguñ¬
& ñ sũ deceptus. ꝯuid eñi ñ sũ deceptuse
Inueni qͦd quęrebã Tribulatio ñ illa uł
illa cogitanda ÷. Et eni unꝰ qͥsq ñdũ tran
siliens. ñdũ putat. ẽẽ. tribulationem:
nͥ quȩ acciderit huic uitȩ ex aliqͦ tristitẽ¬
pore. At uͦ iste tͣnsiliens: totã uitã istam
tribulationẽ suã deputat. Sic eñi amat
patriã suꝑnã. ut t̾rena peregrinatio ipsa
sit maxima tribulatio. Quomͦ eñi nͣsit
tribulatio uita ista rogo uos qͦmͦ ñ sit
tribulatio. quȩ dicta ÷ tota tẽptatio:
habes scriptũ in libro iob Runqͥd ñ tẽpta¬
tio est uita humana suꝑ tͣrã: Nunqͥd

Expanded text:
lucrum exquiris: si peregrinatio facit tribulationem, civitatem tuae carnis exquiris. Et quid cuncta commemorem, aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus dum putat esse tribulationem, nisi quae acciderit huic vitae ex aliquo tristi tempore: at vero ille transiliens, totam vitam istam tribulationem suam reputat. Sic enim amat patriam supernam, ut terrena peregrinatio ipsa sit maxima tribulatio. Quomodo enim non sit tribulatio vita ista, rogo vos? quomodo non sit tribulatio, quae dicta est tota tentatio? Habes scriptum in libro Job: Numquid non tentatio est vita humana super terram Id
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. adiustitiã omni credenti.
ldithun interpretatur transiliens eos.
saph intͣp̃tatur congregatio ILoqͥtur hie
ut adfinem illum ꝑuenine possimꝰ ubi iã
qͦ transiliamꝰ ñ habebimus: psalmi textus
ipse demonstrat. Et eñi tã diu tͣnsilire
debemus. qͥc qͥd nos impedit. qͥc qͥd irrecit.
qͥc quid uisco quodã illigat. & onere aggra¬
uat uolatũ nr̃m: donec ꝑueniamꝰ adid
qđ sufficit. ultͣ qđ nichil ÷. infra qđ sunt
om̃ia. ex quo sunt omĩa. Patrẽ qͥppe ipsũ
quid aliud eẽt: donec ꝑueniret ad patrẽ
ubi iã securus assisteret. & qͥd ei ultra in¬
quirendũ esset ñ haberet. hoc ei eñi sufficit.
benunlle qui uerissime dixerat. ego e it̾¬
omini sumꝰ admonuit philippl. doie¬

Expanded text:
mni credenti . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio. Loquitur hic ut ad illum finem pervenire possimus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum dquid aliud esset, donec perveniret ad Patrem, ubi jam securus assisteret, et quid ei ultra requirendum esset non haberet: hoc est enim, Sufficit. Verum ille qui verissime dixerat, Ego et Pater unum sumus , admonuit Philippum, docu
Abbreviated transcription (Latin):
die truulationis cocȩ oc̃ exqͥsiui. Qͥs
es qͥhoc facis indie tribulationis tuȩ s
Side quid exqͥras. Sicarcer facit tribu¬
lationẽ: exire de carcere ex qͥris. Sifebriꝰ
facit tribulationẽ: sanitatẽ exqͥris.
Sifames facit tribulationẽ : saturitatẽ

Expanded text:
die tribulationis meae Deum exquisivi. Quis es, qui hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitat
Abbreviated transcription (Latin):
aduo se habitari noluer̃. Et idõ qͥd eis con¬
digit : Ibi trepidauerunt timore. ubiñ
erat timor. Ideo dererũ p̾sentiũ amissi¬
one tremuert̃: qm̃ ñ erant pleni illo quẽ
nmuocauert᷑. Non gratis amauert᷑. uta¬
misis tẽporalib reb possent dicere. Sic̃
dño placuit ita factũ ÷ sit nom̃ dñi bene

Expanded text:
unt; a Domino se habitari noluerunt. Et ideo quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent dicere: Sicut Domino placuit, i
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñm ñ desidare. Quasi uͦ suauuus
ẽẽ. possit qđ dat: quã ipse qͥdat Quis¬
quis gͦ palia re qualibet clamat ad
dnm: nondũ ÷ tͣsiliens. Hic uͦ tͣnsiliens
qͥd dic̃ : Uoce mea ad dnm̃ clamaui
Et ne arbitreris uocẽ ipsius quaclamaut
ad dnm̃ ꝓpt̾ aliud emisã quã ꝓptͣ ipsũ
dñm: secutꝰ ait. ET uox oꝯea ab bõo. Enit¬
titur eñĩ uox. quaclamemꝰ ad dm̃. & ip

Expanded text:
um non desiderare; quasi vero suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic vero transiliens quid dicit? Voce mea ad Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius qua clamavit ad Dominum, propter aliud emissam quam propter ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad Deum. Emittitur eni
Abbreviated transcription (Latin):
afrib uenditũ. xiectũ det̾ra sua tanquã
megiptũ gentiũ ibi pͥmo humiliatũ quando
psecitiones martyres patiebant᷑. nẽ exal
buiit cũ om̃s reges t̾rȩ. om̃s g̃s seruient illi:
Prgo ioseph popłs exgentib isrł uͦ popłs

Expanded text:
 venditum, ejectum de terra sua, tanquam in Aegyptum Gentium? Ibi primo humiliatum, quando persecutiones martyres patiebantur: nunc exabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Ergo Joseph populus ex Gentibus; Is
Abbreviated transcription (Latin):
trem Quis dͥs gͦ psalmi huiꝰ anina sent
imitari tenere uult: om̃ia desieseuor¬
palia transiliat. scłiq huiꝰ põpa &ille¬
bra calcet pinlꝙ sibi aliud ꝓponetles
consistat nͥ ex ꝗͦ st̃ om̃a in qͥb omib ali¬

Expanded text:
trem . Quisquis ergo psalmi hujus animum sentire, imitari, tenere vult, omnia desideria carnalia transiliat, saeculique hujus pompam et illecebram calcet, nihilque sibi aliud proponat ubi consistat, nisi ex quo sunt omnia: in q
Abbreviated transcription (Latin):
non deficiamꝰ dñm annuntiare. Usq in idu¬
meam extendã calciamentũ meum. Nonne
seruiunt & ipsi terreni : Et sicupiditatib
lucro fraudes. ꝓ fraudibus ꝑiuria. ꝓpter
timores sortilogos. mathematicos. Omneᷤᷤ
xp̃m. sub calciam̃to ipsius sunt. E usq in
idumeam extendit calciam̃tum suum.
Mlichi allophili sosorii sunt. Allophili
quid sunt: Alienigenȩ ñ ꝑtinentes ad genꝰ
meum. Subditi sunt. quia multi adorant
circu̾ibunt ciuitatẽ. Circum stantiȩ enim
ciuitas. gentium circum fusioꝵ. Quęcircũ¬¬
fusio gentium. inmedio habebat unam
gentem iudeorum colentem unum dm̃.
Cȩtera circum fusio gentium idolis supp¬
cabat. demonib seruiebat. Et mistice
uocata ÷ ciuitas circum stantie: qr undiq
gentes se circum fuderant. & ei circũstete¬
rant quȩ colebat unum dm̃. Quis deduce
me inciuitatem circunstantie: Quis nisi
ds̃. Hoc uult dicere. quomͦ deducet ꝑ illas

Expanded text:
non deficiamus Dominum annuntiare. Usque in Idunon deficiamus Dominum annuntiare. Usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Nonne serviunt et ipsi terreni? Etsi cupiditatibus lucro fraudes, pro fraudibus perjuria; propter timores, sortilegos, mathematicos consulunChristum, sub calceamento ipsius sunt; jam usque in Idumaeam extendit calceamentum suum. Mihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi adorant Et circumibunt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio Gentium idolis supplicabat, daemonibus serviebat. Et mystice vocata est civitas circumstantiae; quia undique se Gentes circumfuderant, et ei circumsteterant quae colebat unum Deum. Quis deducet me in civitatem circumstantiae? Quis, nisi Deus? Hoc vult dicere, quomodo deducet per illas
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur. patientia aut̃ ꝓbationem ꝓbatio
spem. Sitribulatio patientiã patientia
ꝓbationem. ꝓbatio spem. olla ÷ autem
tribulatio quȩ oꝑatur spem: merito moab olla
spei meȩ.Spes autem non confundit. Et quide
Ferues contra ollã : Ita plane quia caritas
dĩ diffusa ÷ in cordibus nr̃is. & spm̃ sc̃m qui
datus ÷ nobis. IN IDUMꝯe acO exTENOAM calcia.¬
Mentom aieumꝯ. Eccła loquitur. Pueniam
usq in idum eam. Seiuant tribulationes. bul-¬
liat scandalis mundus. extendam calciam̃tũ
meum usq inidumeam. usq adeos ipsos qui
terrenam uitam degunt. qm̃ idumea in ter¬
prȩtatur terrena. usq ad ipsos. usq in idu¬
meam extendam calciamentum meum. Quiꝰ
rei calciamentum. nͥ euangelii: Quã speci¬
osi pedes eoꝵ qui annuntiant pacẽ. qͥ annun¬
tiant bona. Et. Calciati pedes in pͣparatione
spem: olla non me consumẽt. Earitas enim
est nob̾. Nondeficiamꝰ eugłium predicare.

Expanded text:
operatur, patientia autem probationem, probatio operatur, patientia autem probationem, probatio spem. Si tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, olla est autem tribulatio quae operatur spem; merito Moab olla spei meae. Spes autem non confundit. Et quid? Ferves contra ollam? Ita plane, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Spin Idumaeam extendam calceamentum meum. Ecclesia loquitur: Perveniam usque in Idumaeam. Saeviant tribulationes, bulliat scandalis mundus, extendam calceamentum meum usque in Idumaeam; usque ad eos ipsos qui terrenam vitam degunt quoniam Idumaea interpretatur Terrena; usque ad ipsos, usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Cujus rei calceamentum, nisi Evangelii? Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! et, Calceati pedes in praeparationem spem, olla non me consumet: Charitas enim est nobis. Non deficiamus Evangelium praedicare,
Abbreviated transcription (Latin):
eccła & ꝓpt̾ ollã id ÷ abundantiã scandaloꝵ
non erit ꝑseueratura usq infinẽ: Nonne
iudas ille rex illiꝰ p̃dixit hoc eis: Nonne ait
illis. qm̃ abundabit iniquitas refrigescet
caritas multorũ : Olla bulliente. caritas re¬
frigescet. Quare ñ potiꝰ o caritas: & tu contra
ollam feruescis e An ignoras tͥ ẽẽ. dictum.
cũ de illa abundantia scandaloꝵ rex tuus
loqueret᷑. qͥꝑseuerauerit usq infinẽ. hic saluuᷤ
erit. ꝑseuera gͦ usq infinẽ. contra ollam
scandalorum. Ardet olla miqͥtatis. sed maior
÷ flãma caritatis. Noli uinci. ꝑseuera usq in
finẽ. Quid timeᷤ moabitas. oꝑa mala eorũ
quilege male utunt᷑: Quid eñi: Iuda rex
tuus qui pͣcessit. ñne tales ꝑtulit: Nescis
iudeos male utendo lege. xp̃m occidisse :
iuda rex ñs. & ex eo qr iuda rex m̃s: moab¬
in quit factꝰ ÷ olla spei meȩ ñ consũptioniꝰ
meȩ. Side intribulationib ollam spei:
ollã spei. Scientes quia tribulatio patientiã

Expanded text:
et propter ollam, id est abundantiam scandalorum, non erit perseveratura usque in finem? Nonne Juda rex illius praedixit hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit. Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit? Persevera ergo usque in finem contra ollam scandalorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? EJuda rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; ollam spei. Scientes quia tribulatio patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
destruxisti uanã uetustatẽ. ut sit ȩdificatio
in nouum hominẽ. edificatio mansura u
ȩternũ. Merito iratus es. & misertus es nr̃i.
Non miserereris. nͥ irascerłris. Destrux istinõ
ira tua. Sed ira tua inuetustatẽ nr̃am fuit.
ut destrueret᷑ uetustas. S misertꝰ es nr̃i
ꝓpt̾ nouitatẽ: ꝓpt̾ eos qͥ cõmutant᷑ intituli
inscriptionẽ. Quia & si exterior homo ñ¬

Expanded text:
destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos in ira tua; sed ira tua in vetustatem nostram fuit, ut destrueretur vetustas. Sed misertus es nostri propter novitatem, propter eos qui immutantur in tituli inscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiectũ ÷ foras. ut c̃culcet᷑ ab hominibus.
Audiuimꝰ titulũ psalmi. audiamꝰ etiam
nos. Numquid ille clauid loqͥtur
qui ꝑcussit. qui succendit. qͥ debellauit
& non illi qͥb hȩc fecit ut ꝑcuterent᷑. ut re¬
pellerent᷑ qui mali erant: & rursus uiuifica¬
rentur & redirent ut boni essent: Istãqͥdem
dit hanc stragẽ gladiosuo. & igne suo. Nam
utrũq at tulit in hunc mundũ. Et ignem
uenit mittere inmundũ habes ineuangłio.
& gladiũ uenit mittere in terrã habes i
euan gelio. Attulit ignẽ unde succende¬
retur me so potamia syria & syria
sobal. At tulit gladiũ unde ꝑcuteretur
edom. Iam gͦ illa strages facta : ꝓpter eoᷤ
Sͦ mutati in meliꝰ mutati intituli inscrip¬
tionem. mutati indoctrinã ipsi dauid. dicaÑ.
Ds̃ reppulisti nos & destruxisti nos. iRatos
es et misertꝰ es Nosis. Destruxisti nos.
ut edificares nos. Destruxisti male ȩdificatoᷤ.¬

Expanded text:
projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiamus etiamnos. Numquid ille David loquitur, qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos
Abbreviated transcription (Latin):
trinitate om̃s uocarent᷑. Duo denarium
numerũ. quat̾ terni fecerunt. Merito
gͦ duodecim milia terrena ꝑcussa sunt
totus mundus ꝑcussus÷. Detoͬto enĩ mundo
electa ÷ eccła. mortificata a terrenauita.
Quare in ualle salinarũ: Uallis humilitaᷤ
est. salinȩ saporẽ significant. Multi enĩ
humiliantur. sed uane & fatue in uana
uetustate humiliantur. Patit᷑ qͥs tribulati¬
onẽ ꝓpecunia patit᷑ tribulationẽ ꝓhonore
tẽporali. patit᷑ tribulationẽ ꝓcõmodis huiꝰ
uitȩ. Passurus ÷ tribulationẽ. & humiliandus.
estis sal terrȩ. & si sal infatuatũ fuerit. ad
nichilũ ualebit aliud. nͥ ut foras piciatur:
humiliant᷑ heretici: Uonne legesc̾tra illo
date sunt etiã abhominib ẽtrã qͦs diuinȩ
regnant. quȩ illos ante etiã condemnaueriN
Ecce humiliant᷑. ecce fugant᷑. ecce ꝑsecuti¬
onem patiunt᷑. sed sine sapore. ꝓfatuitate.
ꝓuanitate. Iã enim salinfatuatũ ÷. ideo

Expanded text:
Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; totus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana etustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus; passurus est tribulationem, et humiliandus: estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ?humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
factus. quifuerat in imicus. ꝑcussit edom.
renus iste. Ut qͥd enĩ uiueret terrenꝰ. qui
cȩlestis debet uiuere : Int̾fecta ÷ gͦ uita.
terrena. uiuat celestis. Sicut eñi portauim
imagine̾ terreni: portemꝰ & imaginẽ eius
qͥ decęlo ÷. Uide illum interfici. Mortifi-¬
cate membra ur̃a. quȩ sunt suꝑ t̾rã. Cum
aut̃ ꝑcussisset edom: percussit duodecĩ
milia inualle salinarũ. Duodecĩ milia.
ꝑfectus ÷ numerꝰ. Cui ꝑfecto numero etiã
duodenariꝰ apłoꝵ numerus deputatur.
Non eni frustra. nͥ quia ꝑtotũ mundum
mittendũ erat uerbũ. uerbũ aut̃ dĩ qͦd÷¬
xp̃c. innubib hoc ÷ in p̃dicatorib ueritatiꝰᷤ.
Mundus aut̃. quattuor partib c̃stat.
Quattuor eiꝰ partes notissimȩ sunt om̃ib
sȩpe inscripturis memoratȩ. Qui etiã
quattuor uenti dicti sunt. oriens.
occidens. aquilo & meridies. Ad om̃s istas
quattuor partes missum ÷ uerbũ. ut in

Expanded text:
factus, qui fuerat inimicus. Percussit Edom. factus, qui fuerat inimicus. Percussit Edom. renus iste. Utquid enim viveret terrenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo vita terrena; vivat coelestis. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Vide illum interfici: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Cum autem percussisset Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duodecim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenarius Apostolorum numerus deputatur: non enim frustra, nisi quia per totum mundum mittendum erat verbum. Verbum autem Dei q in nubibus, hoc est in praedicatoribus veritatis. Mundus autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ succensa ÷. quid syria sobal. Int̃p̃tati¬
ones gͦ nominũ interrogemus scđm he-¬
breorum eloqͥũ. qͦpͥmũ hȩc scriptura locuta
est. Me so¬
potamiã dicunt in¬
terp̃tarieleuatã uocationẽ. Iam
totus mundus uocatione eleuatꝰ÷. Syria
int̾p̃tatur sullimis. Sed illa quȩ erat sub¬
limis incensa ÷ atq humiliata. ut quẽ¬
ad modũ humiliata ÷ quȩ fuerat ex altata:
sic ex altet᷑ quȩ facta ÷ humiliata. Sobal
interp̃tatur uana uetustas. Gr̃as xp̃o.
succendunt᷑: uirecta succedt̃. & alacriꝰ
& ub̃ius & uiridius noua nascunt᷑: cũ ea
ignis inuetustoꝵ succensione prȩcesserit.
Nongͦ timeat᷑ ignis xp̃i. fȩnũ consumit.
Om̃is eñi caro fenũ. & om̃is claritas hominiꝰ
ut flos feni. Succendit gͦ ista illo igne. &
conuertit ioab. Ioab interp̃tat᷑ iniicus.
Conuersus ÷ inimicꝰ. Qđ uis intellige. Si c̃¬
ani. Princeps huiꝰ mundi inquit. nunc
anꝰ. quare inimicꝰ conuersus : Quia fidelis

Expanded text:
quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Chrisuccenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succensione praecesserit. Non ergo timeatur ignis Christi; fenum, consumit. Omnis enim caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni . Succendit ergo ista illo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conversus est inimicus: quod vis intellige. Si coani: Princeps hujus mundi, inquit, nunc um christianus, quare inimicus conversus? Quia fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa mala. cũ quisq iege male utit᷑. Pinde
ille male utentes patre. hoc ÷ male uten¬
tes lege: generauerunt moabitas. ꝑ quoᷤᷤ
significantur oꝑa mala. Indeitribulatio
eccłȩ. inde olla bulliens. De hac olla. qͦdam
ꝓphetiȩ loco dr̃. Olla succensa abaquilone.
Ende nisi apartib diaboli qui dixit. ponã
sedẽ meã ad aquilonẽ: Tribulationeᷤ gͦ maximȩ
ñ oriunt᷑ aduersus ȩccłam nͥ ab eis quilege

Expanded text:
opera mala, cum lege quisque male utitur. Proinde opera mala, cum lege quisque male utitur. Proinde male illae utentes patre, hoc est male utentes lege, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde olla ebulliens. De hac olla quodam loco prophetiae dicitur: Olla succensa ab aquilone . Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis q
Abbreviated transcription (Latin):
antequã transiret. postea quã transiuit:
sequere. iã patet uia illius. transitii. Singu¬
laris ego sum inquit. sed quo usq tͣnseã.
Singulare granũ. sed qͦusq transeat. Cũ
transierit: seqͥtur fructificatio. Iuda rex
meus. Ergo quia iuda rex m̃s: moab olla
patre in ebriato concubuerunt. male u¬
tentes patre. Meliꝰ erat ut steriles rema-¬
nerent. quã sic matres fierent. Erat aut̃
illa figura quȩdã. eoꝵ qͥmale utunt᷑ lege.
Nolite eñĩ attendere. quia lex in latina
lingua feminini generis÷. ingreca maᷤ¬
culii ÷. S siue sitꝰ feminini generis in
loquendo. siue masculini : ñ prlȩ scribit
ueritati locutio. Lex enĩ magis masculinã
uim habet. quia regit ñ regit᷑. Porro aut̃
apłs paulus quid ait: Bona ÷ lex : siquis
ea legitime utat᷑. Ille aut̃ filiȩ loth. ñlegi¬
time usȩ sunt patre. Quomͦ aut̃ nascunt᷑
oꝑa bona. cũqͥsq lege bene utit᷑: sic nascunt᷑

Expanded text:
antequam transiret: posteaquam transiit, antequam transiret: posteaquam transiit, sequere; jam patet via illius transitu. Singularis ego sum, inquit, sed quousque transeam : singulare granum, sed quoadusque transeat; cum transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graeca masculini est: sed sive sit feminini generis in loquendo, sive masculini, non praescribit veritati locutio. Lex enim magis masculinam vim habet, quia regit, non regitur. Porro autem apostolus Paulus quid ait? Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Illae autem filiae Lot non legitime usae sunt patre. Quomodo autem nascuntur opera bona, cum quisque lege bene utitur: sic nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
suimectũ nescio quid apparet oculis sedius
conuertens in se materiã & ꝓferens fructũ
ab scondita ÷: sic in xp̃i cruce abscondita
erat uirtus apparebat infirmitas. Omagnũ
granũ. Gerte infirmꝰ ÷ pendens. certe ante:
alũ caput plebs illa agitauit. certe dixert̃.
si filiꝰ dĩ÷ descendat decruce. Audi fortitu¬
dinẽ eiꝰ. Oͦd infirmum ÷ di. fortius : hominib.
Merito tanta fructificatio c̃secuta÷. Hȩc
mea÷ dicit eccła. Iuga Rexõs. moas olla
spei aieȩ. Iuda rexm̃s. Quis iuda : quide
tribu uida. Quis iuda. nͥ cui dixit ip̃se iacob.
iuda te laudabt̃ fr̃s tui: Iuda rex meus.
Quid gͦ timeã quando iuda rex m̃sdicit.
nolite timere eos qui corpꝰ occidunt: Iuda
rex m̃s. Moab olla spei meȩ. Quare olla: qͥa
tribulatio. Quare spei mee ÷ Quia prȩcessit
iuda rexm̃s. Qua eñi prȩcessit. tu sequi qͥd
times: gua prȩcessit: ꝑtribulationes. per
angustiam. ꝑ opꝓbria. Septa erat uia. sed

Expanded text:
abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta fructificatio consecuta est: haec mea spei meae. Juda rex meus: quis Juda? Qui de tribu Juda. Quis Juda, nisi cui dixit ipse Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui ? Juda rex meus. Quid ergo timeam, quando Juda rex meus dicit: Nolite timere eos qui occidunt corpus ? Juda rex meus: Moab olla spei meae. Quare, olla? Quia tribulatio. Quare, spei meae? Quia praecessit Juda rex meus. Qua enim praecessit, tu sequi quid times? Qua praecessit? Per tribulationes, per angustias, per opprobria. Septa erat via, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ erat. c̾fusionẽ in ꝑpetuũ obliuisceriᷤ
ignominiȩ uiduitatis tuȩ ñ eris memor.
Erat gͦ confusio eccłȩ aliquando. quãmͦ
oblita ÷. Confusionis exum & ignominiȩ ui¬
duitatis suȩ iã non ÷ memor. Quando enim
erat quedã confusio int̾homines. aceruus
testimonii erat factus. Modo iã nemo uel
meminit illiꝰ confusionis. quando ignominia
erat eẽ xp̃ianum Ia nemo meminit. iam
om̃s obliti sunt. ia m̃s÷ manases: ET EFERT̃
CoRtitopo capriis airi. Effrẽ fructificatio
int̃pretatur. Mea ÷ inquit fructificatio.
& hȩc fructificatio: fortitudo ÷ capitis mer.
Daput enĩ meũ xp̃c ÷. Et unde fructificatio
fortitudo eiꝰ: Quia granũ nͥ caderet in
crrã: ñ multiplicaret᷑. solum maneret. seci¬
scacio mresurrectione. Et effre fortitudo
captis mei. Pendebat. & contẽnebat᷑ Granũ
erat. intꝰ habebat uires trahendi post se
onia Quomͦ in grano numeri seminũ lateñ

Expanded text:
dictum erat: Confusionem in perpetuum oblivisceris, et dictum erat: Confusionem in perpetuum oblivisceris, et ignominiae viduitatis tuae non eris memor . Erat ergo confusio Ecclesiae aliquando, quam modo oblita est: confusionis enim et ignominiae viduitatis suae jam non est memor. Quando enim quaedam erat confusio inter homines, acervus testimonii factus erat. Modo jam nemo vel meminit illius confusionis, quando ignominia erat esse christianum; jam nemo meminit, jam omnes obliti sunt, jam meus est Manasses. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Ephraem Fructificatio interpretatur. Mea, inquit, fructificatio, et haec fructificatio fortitudo est capitis mei. Caput enim meum Christus est. Et unde fructificatio fortitudo ejus? Quia nisi granum caderet in terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Ceciicatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent;
Abbreviated transcription (Latin):
Nomina sunt ista lecta in litteris dĩ. Gala¬
ab habet int̾p̾tationis suȩ uocẽ & magni
sacram̃ti. Int̾pretat᷑ eñi aceruus testimo¬
nii. Quantus aceruus testimonii in mar¬
tẏribus. Meus ẽ. galaad. Ms ÷ eñĩ aceruis
testimonii. mei sunt martyresueri. Mon¬
ant᷑ alii ꝓuetusta uanitate sine sale. Nũqo
ꝑtinentꝰ ad aceruũ testimonii : Quia &si
tradidero corpꝰ meũ ut ardeã. caritatẽ aũt
non habeam: nichil michi ꝓdest. Cũ aut̃
quodam loco moneret dñs de pace retinen¬
da: p̃mit salem: habete inquit in uobis
salẽ. & pacẽ habete int̾ uos. Ergo m̃s÷ galaad
S gala ad id÷ aceruus testimonii. in maq
trifulatione euident̃ factꝰ ÷. Tunc ignoᷤ¬
miniosa eccła erat in hominib tẽ oppro¬
brium illi uiduȩ obiectabatur. qͥa xp̃i
erat. qͥa signũ crucis infronte portabat
Nondũ er̾at honor. crimen erat tc̃. gͣndo
gnon honor sed crim̾ erat: tc̃ factꝰ racer¬
uiis testimonii. & ꝑ aceruũ testimonii

Expanded text:
tteris Dei. Galaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Cum autem quodam loco moneret Dominus de pace retinenda, praemisit salem: Habete, inquit, in vobis salem, et pacem habete inter vos . Ergo, Meus est Galaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus est acervus testimonii; et per acervum testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
includebant᷑ incarcere quando ludibrio
habendi ꝓducebant᷑. quando bestiis subi¬
gebantur. quando ꝑcutiebant᷑ ferro. qͣn¬
do igni cremabantur: nonne contẽne
consolabatur. qͦmͦ dulcẽ faciebat eis spem
ute etͥnȩ. qͦmͦ non deserebat corda eorum.
ubi homo habitat insilentio. bene sibonus.
male simalus. Numqͥd gͦ qͥa ñ egrediebatur
muir tutibus eorum: ideo deserebat: Non¬
ne magis non egrediendo inuirtutib eoꝵ
deduxit eccłam. usq in hanc idumeã usq¬

Expanded text:
includebantur in carcere, quando ludibrio includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne cremabantur, nonne contemnebintus consolabatur? quomodo eis dulcem faciebat spem vitae aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis non egrediendo in virtutibus eorum, deduxit Ecclesiam usque ad Iduma
Abbreviated transcription (Latin):
NON EOREDIERIS DS INIRTUTIB NR̃IS: Nonne
tu nos deduces qui reppulisti nos : S quapo
reppulisti nos. Quia destruxisti nos. Quare
destruxisti nos: Quia iratꝰ es & misertus es
nr̃i. T gͦ deduces qͥreppulisti nos qui non
egredieris ds̃ inuirtutibus nr̃is. tudeduceᷤ
Quid ÷ non egredieris ds̃ in uirtutib nr̃is:
Seuiturus ÷ mundus. conculcaturus : nos
mundus. facturꝰ aͣceruos testimonii effuso
martyrum sanguine. & dicturi sunt paga¬
ni seuientes. Ubi ÷ ds̃ eoꝵe Tunc ñ egrediersᷤ
ds̃ in uirtutibus nr̃is. non contra eos appare¬
bis. non ostendes potentiã tuam. quale̾ osten¬
disti indauid. in moẏse. iħu naue. quando
eorum fortitudini gentes cessẽrunt. & stra¬
ge facta magnaq reddita uastitate. inter¬
ram quam ꝓmisisti plebem tuã induxisti.
hoc tunc non facies. Non egredieris ds̃ in
uirtutibus nr̃is. sed intꝰ oꝑaberis. Quid ÷ ñ
egredieris : Non apparebis. Certe eñi quan¬
dõ catenati marty res deducebant᷑. quando

Expanded text:
non egredieris, Deus, in virtutibus nostris. Nonne tu nos deduces qui nos repulisti? Sed quare repulisti nos? Quia destruxisti nos. Quare destruxisti nos? Quia iratus es, et misertus es nostri. Tu ergo deduces qui repulisti, qui non egredieris Deus in virtutibus nostris, tu deduces. Quid est, non egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est acervus testimonii effuso martyrum sanguine, et dicturi sunt Pagani saevientes: Ubi est Deus eorum ? Tunc non egredieris, Deus, in virtutibus nostris: non contra eos apparebis; non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim quando catenati martyres ducebantur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Tu gͦ ds̃ qui non egredieris inuirtutib nr̃is.
UaNoBis AUXIIM ΟΕ TRBulatione. ET
bana salos hocoiiis. Eant nunc qui salutẽ
non habent. & optent salutẽ temporalem
suis quȩ ÷ uaha uetustas. Danob̾ auxilium.
hide da unde putabaris deserere. inde
gladio: non in equis . ñ in loricis. ñ inscutiꝰ.
non inpotentatu exercitꝰ. non foris. S ubi:
Intus. ubi latemus. Ubi intꝰ: Indõ faciemꝰ
uirtutẽ. & quasi abiecti. & quasi c̃culcati.
quasi nulliꝰ momenti homines erimus. sed
ipse adnichilũ deducet inimicos nr̃os.
martyres: patiendo ꝑferendo. usq infinẽ
ꝑseuerando. In deo fecerunt uirtutẽ. fecit
& ipse qͦd sequit᷑. Ad nichilũ deduxit ini¬
ꝑsequunt᷑. quos tunc furiosi lapidib pes-¬
sequebantur :¬

Expanded text:
Tu ergo, Deus, qui non egredieris in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et quasi conculcati, quasi nullius momenti homines erimus, sed ipse ad nihilum deducet inimicos nostrosmartyres: patiendo, perferendo, usque in finem perseverando, in Deo fecerunt virtutem. Fecit et ipse quod sequitur: ad nihilum deduxit inimipersequuntur, quos tunc furiosi lapidibus persequebantur
Abbreviated transcription (Latin):
in scriptionẽ. Mutant᷑ aut̃ sicut seqͥt᷑ in
doctrinã. Cũ eñi dixisset ꝓhis qͥimmuta¬¬
bunt᷑ intituli inscriptionẽ: addidit ipsi
dauid in doctrinã. id÷ mutant᷑ ñ sibi sed
ipsi dauid. & mutant᷑ indoctrinã. Non
cũ aꝑte dixerit. regnũ meũ non ÷ de hoc
mundo. Ergo in eiꝰ doctrinã transeamus.
si uolumꝰ in scriptionẽ tituli cõmutari. ñ

Expanded text:
 autem, sicut sequitur, in doctrinam. Cum enim dixisset, Pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem; addidit, ipsi David in doctrinam: id est, mutantur non sibi, sed ipsi David, et mutantur in doctrinam. Non cum aperte dixerit: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo in ejus doctrinam transeamus, si volumus in c
Abbreviated transcription (Latin):
ab. edom. Facta sunt ista & quẽ ad modũ
facta sunt: ita ibi conscripta sunt: ita le¬
guntur. Legat qui uult. Uerumtamen
sicut solet ꝓpħicus sp̃s inpsalmoꝵ titulis
recedere: aliquantũ ab expressione rerum
gestarũ. & aliquid dicere qͦd inhystoria
non inueniatur. & hinc potiꝰ ad monere.
non ꝓpter cognoscendas res gestas ẽẽ. huiꝰ¬
modi titulos scriptos. sed propt̃ futura
p̃figuranda sicut dictũ ÷ qͦd corã abime¬
lech mutauit uultũ suũ. & dimisit eum
& abiit. cũ indicet seriptura regnorum
hoc eum non fecisse corã abimelech sed
coram achis rege. ita & in hoc titulo inue¬
nimus aliquid : qͦđ cõmoneamur ad aliqͥd
Nãq in illa narratione belloꝵ fortiũq fac¬
torũ regis dauid. ubi hi om̃s quos cõmemo¬
rauimus debellati sunt. eum aliquid suc.¬
cendisse non legimus. hic aut̃ maxime
hoc positũ ÷. qͦd ibi ñ scriptũ ÷. qͥa succendit

Expanded text:
ab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum ab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, ita leguntur: legat qui vult. Verumtamen sicut solet propheticus spiritus in Psalmorum titulis recedere aliquantulum ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum fortiumque factorum regis David, ubi hi omnes quos commemoravimus, debellati sunt, eum aliquid succendisse non legimus. Hic autem maxime hoc positum est, quod ibi non est scriptum, quia succendit
Abbreviated transcription (Latin):
figurauit̾ : illum figurauit qͥ÷ mediator
dei & hominũ homo xp̃e ihe. In hoc gͦ¬
psalmo uł potiꝰ in huiꝰ psalmi titulo dicunt᷑
quȩdã uictoriosa dauid qͦd fortit̾ fecerit
debellando quosdã in imicos & eos tribu¬
tarios faciendo. quando pꝰmortẽ saulis
ꝑ secutoris sui. illius regnũ accepit mani¬
festũ inisrł. Nã & ante cũ ꝑsecutionẽ pate¬
ret᷑ : re& erat. s dõ tantum notꝰ erat᷑.
Postea gͦ iã manifestato regno. & euiden¬
ter atqͣ eminent᷑ accepto: debellauit eo.
qͥ in hoc titulo commemorant᷑. & natus
est psalmi titulus ita. Inf̾iuẽ ꝓhis gͥ iononi¬
IABUNT̃ TITOLI INSCRIPTIONEM IPSI DAUIO
IN DOC TRINã CŨ SUCCRNDIT OOE SOpOTACÑ
SyRiã. et syriã sobal. e⁊ conueatit ioas
et ꝑcuesit eoonualle salusanũ Doobecim
aulia. Legimus hȩc in libris regnorũ isto
om̃s quos nominauit debellatos ẽẽ ad auid.
id÷ mesopotamiã. srriã & syriã sobal. io¬

Expanded text:
figuravit, illum figuravit qui est mediator figuravit, illum figuravit qui est mediator Dei psalmo, vel potius in hujus psalmi titulo, dicuntur quaedam victoriosa David, quod fortiter fecerit debellando quosdam inimicos, et eos tributarios faciendo; quando post mortem Saülis persecutoris sui, regnum illius accepit manifestum in Israel. Nam et antequam persecutionem pateretur, rex erat, sed Deo tantum notus erat. Postea ergo jam manifesto regno, et evidenter atque eminenter accepto debellavit eos qui in hoc titulo commemorantur; et notatus est Psalmi titulus ita: In finem, pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem ipsi David in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, et convertit Joab, et percussit Edom, in valle Salinarum duodecim millia. Legimus haec in libris Regnorum, istos omnes quos nominavit, debellatos esse a David, id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Itum ꝓlixius ÷. sed ñ terreat. qͥa psalmꝰ
breuis ÷. Tãquã gͦ aliquantulũ ꝓlixiorẽ
psalmũ audiremus: sic intendamus.
Om̃ in nomine xp̃i nutritis & nutri¬
endis loquimur mnȩccła dĩ. nec alieniꝰ
a sapore istarum litt̾arum aqͥb mundus
alienus est: ñ quasi rudia uobis sẽꝑ ista
tionis ruminastis. nec obliuione tãquã
inuentre sepelistis: eadem ipsa recorda-¬
tio ur̃a & memoria multũ nos poterit
adiuuare. ne multũ loquam᷑ adenodan¬
dum quasi rudib quȩ iam uos nosse
nouimus. Certe illud meminimꝰ. sepe uoᷤ
audisse qđ dicimꝰ. Uix est ut inpsalmis in¬
& nos sumꝰ. Ac ꝑ hoc quando uoces nr̃as
agnoscimꝰ. sine affectu agnoscere non
possumꝰ. & tanto magis delectamur:
quanto inidem nos ẽẽ sentimꝰ. Dauid
rex unus homo fuit. sed ñ unũ hominẽ
figurauit. quando scilicet figurauit ȩccła
exmultis constantẽ. distentam usq ad¬
fines terrȩ. Quando aut̃ unum hominẽ

Expanded text:
um prolixus est; sed non nos terreat, quia Psalmus brevis est. Tanquam ergo aliquantulum prolixiorem Psalmum audierimus, sic intendamus: quoniam in nomine Christi nutritis et nutriendis loquimur in Ecclesia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus alienus est, non quasi rudia vobis ista sempetionis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus: vix est ut in Psalmis inet nos sumus. Ac per hoc quando voces nostras agnoscimus, sine affectu agnoscere non possumus: et tanto magis delectamur, quando indidem nos esse sentimus. David rex unus homo fuit, sed non unum hominem figuravit: quando scilicet figuravit Ecclesiam ex multis constantem, distentam usqufines terrae; quando autem unum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
nostis. Qui eñĩ. nͥ qui auetere inta innouã
transeunt : Absit eni ut hic culpanda mu¬
tatio intelligatur. Non quomͦ immutatꝰ
÷ adam aiustitia adiniquitatẽ. ad elitiis ad
laborẽ: s quomͦ mutant᷑ illi qͥb dictũ ÷.
fustis enim aliquando tenebrȩ. nunc aut
lux in dño. Immutantur autẽ isti. intituli
inscriptionẽ. Nostis tituli inscriptionem.
łtulus infixus ÷ suꝑ crucẽ dñi scriptus.
Ie÷ rex iudeoꝵ. Mutant᷑ in huius tituli
inscriptionem : qͥ in regnũ xp̃i transeunt

Expanded text:
nostis. Qui enim, nisi qui a veteri vita in novam transeunt? Absit enim ut hic culpanda immutatio intelligatur. Non quomodo immutatus est Adam a justitia ad iniquitatem, et a deliciis ad laborem; sed quomodo mutantur illi, quibus dictum est: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Immutantur autem isti in tituli inscriptionem. Nostis tituli inscriptionem. Titulus infixus est super crucem Domini scriptus, Hic est rex Judaeorum : mutantur in hujus tituli in
Abbreviated transcription (Latin):
addexterã. hedi ad sinistrã. Ecce inuenimꝰ
quẽ ad modũ ȩccła diuidat sicimã. Quomͦ
diuidit humeros scđm nominis interpͣ¬
tationẽ : Diuidunt᷑ humeri. ut alios gra-¬
uent peccata sua. alii tollant sarcinã xp̃i.
tollis. & quo maius onus abstulisti. eo ma¬
gis in terra remanebit. quã exonerare.
uoluisti. Iacet non uolat. quia tulisti onꝰ.
Redeat onis & uolat. Talis ÷ xp̃i sarcina.
Portent illã homines. non sint pigri. non
attendantur illi qui eã ferre nolunt.
Ferant illam qui uolunt. & inuenient qͣm
sit leuis. quam suauis. quam iocunda.
quam rapiens in cęlũ. & a terra eripiens.
Diuidã sicimã & conuallẽ tab̾naculoꝵ
dimetiar. Forte ꝓpter oues iacob conualls
tab̾naculoꝵ intelligit᷑ gens iudeoꝵ. & ipsi
diuidit᷑. Nã transierunt inde qͥcredideruq

Expanded text:
ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. tollis; et quo magis onus abstulisti, eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt i
Abbreviated transcription (Latin):
fallere te non potest. habet unde faciat.
Quid gͦ times nedecipiaris : Opꝰ ÷ ut tu tẽ
non decipias & ꝑseueres usq infine̾. cum
daturus ÷ qͦd ꝓmisit. Ds locutus ÷ in sco
suo. In qͦ sc̃o suo: Ds erat in xp̃o. mundũ
reconcilians sibi. In scõ illo. de qͦ alibi au¬
distis. Ds̃ in sc̃o uia tua. Ds locutꝰ ÷ inscõsuo.
nͥ quem ad modum locutus ÷ ds̃. Gonsequen¬
ter ista eueniunt. Quȩ e Lȩtabor & diuidã
sicimam. Et conuallemꝯ tas eRNacoloꝵ oi
ooe t iar. Sicima humeri int̾pretantur.
Scđm historiã uͦ iacob rediens a laban so¬
cero suo cum omnibus suis abscondit idola
insicima quȩ habebat desyria. ubi diu ꝑ-¬
egrinatus tandẽ aliquando inde ueniebat.
Taber nacula aut̃ fec̃ ibi ꝓpt̾ oues suas & ar¬
menta. & appellauit locũ illũ tab̾nacula.
Et hȩc diuidã in quit ȩccła. Quid÷ hoc di
non credent. Sed ñ timeant qͥcredunt
inter illos qui ñ credunt. Diuisi sunt eñi
nc̃ fide. postea diuident᷑ in iudicio. oues

Expanded text:
fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In sancto illo, de quo alibi audistis: Deus in sancto via tua . Deus locutus est in sancto suo. nisi quemadmodum locutus est Deus, consequenter ista eveniunt: Laetabor, et dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretantur. Secundum historiam vero, Jacob rediens a Laban socero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et armenta, et appellavit locum illum Tabernacula . Et haec dividam, inquitnon credent: sed tamen non timeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim non sanitatem petat. cũ egro¬
tat: Et tam̃ forte ad huc egrotare: illiu¬
tile ÷. Potest fieri ut hinc non exaudiariꝰ
uͦ cum illud petis. ut det tͥ uitã et̾nã ds̃.
ut det tibi regnũ cȩloꝵ ds̃. ut det tͥ ad
dexterã filii sui stare cũ uenerit iudicare
terrã: securus esto. accipies simodo ñ accipiꝰ.
Nonenĩ iã uenit tẽpꝰ. ut accipias. Exau¬
diris. & nescis. Qͦd petis agitur. & nescis
in qͦ agitur. Inradice res ÷. ñdũ infructu.
fiat qͦd ds̃ locutꝰ ÷c Si hab̃es aliquẽ grauẽ
amicũ & sapientẽ. quomͦ diceres. Ile locutꝰ¬

Expanded text:
Quis enim sanitatem non petat, cum aegroQuis enim sanitatem non petat, cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: vero cum illud petis, ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum in fructu.fiat quod Deus locutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locut
Abbreviated transcription (Latin):
me fac. ut addexterã stẽ. Saluũ me fac dex¬
tera tua. Non salutẽ tẽporalẽ peto. de hac
fiat uoluntas tua. Ad tẽpꝰ quid nob ꝓsit. pe¬
nitus ignoramꝰ. quid enim oremus. ficut
oportet nescimꝰ sed saluum me fac dextera
tua. Ut & si intẽpore isto tribulationes ali¬
quas patiar: trans acta nocte omnium
tribulationum ad dexterã inueniar inter
oues. non adsinistrã int̾ hedos. Saluũ me fac
dextera tua. & exaudi me. qͥa ia illud peto.
qđ dare uis. Non uerbis delictorũ meorũ
clamo ꝑdiem ut ñ exaudias. & ñ ad insipi¬
entiã m. sed utiq ad cõmonionẽ at tendo
saporem de ualle salinarũ. ut intribulati-¬
one nouerim quid petam. Peto autem
uitã ȩternã. Ergo exaudi me. qͥa dexterã
tuamꝰ peto. Intelligat gͦ caritas ur̃a. õnẽ
fidelẽ habentẽ in corde uerbũ dĩcũtimore.¬
& trementẽ iudiciũ futurũ. uiuentẽ ꝓba¬
audiri. ad uitã aut̃ ȩt̾nã semꝑ exaudiri.

Expanded text:
me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dexme fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non salutem temporalem peto; de hac fiat voluntas tua. Ad tempus quid nobis prosit, penitus ignoramus; quid enim oremus sicut oportet, nescimus : sed salvum me fac dextera tua, ut etsi in tempore isto tribulationes aliquas patiar, transacta nocte omnium tribulationum ad dexteram inveniar inter oves, non ad sinistram inter haedos. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Quia jam illud peto quod dare vis; non verbis delictorum meorum clamo per diem, ut non exaudias, et nentiam mihi ; sed utique ad commonitionem, addendo saporem de valle salinarum, ut in tribulatione noverim quid petam: peto autem vitam aeternam ergo exaudi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probaaudiri; ad vitam autem aeternam semper exaudiri.