comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
austeram uitam iaulas uitare palatii.quas quaerunt qui bis¬
so & serico & mollibuts uestiuntur.Dicitq cum non solum
prophetam:qui soleat uentura predicere:Sed plus esse qm pro¬
phetam. quia quem illi uenturum esse p̃taed pxetant: hic ue¬
nisse monstrauit dicens. Ecct agnus dei. ecce qui tollit pem̃
mundi. Presertim cum ad fastiguim prophetale baptistȩ acces¬
serit priuelegium. ut cui dixerat: ego a te debeo baptizari: ipẽ
cum baptizauerit: non praesumptione matoris:sed obedientia
discipuli ac umore seruili. Cunq inter natos inulierum: asse¬
rat ibhannem futrexisse matotem:Sed qui de uirgine procte¬
atus est matorem esse commemorat: siue omnem angelũ qui
in caelis est mͥinimus. in terris cunctos homines antͦe ut. Nos¬
enim in angelos proficimus. et nõ angeli in tios. sicut quidã stertentes
sopoit grauissimo somniant. Nec sufficit hoc in ioharnis lr¬

Expanded text:
austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysausteram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus uestiuntur. dicitque eum non solum prophetam, qui soleat uentura praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem illi uenturum esse dixerunt, hic uenisse monstrauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis minimus est, in terris cunctos homines antenim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis la
Abbreviated transcription (Latin):
cum turba conturrat: qmͣ pruis uenerat ad iohantiem. Et ne
forsitan plebs nesciens hoc dicto tohannem suggillari arbi¬
traretur: in illius laudes perorat. & coepit de tohanne ad tu¬
bas dicere circunstantes. Quid existis ad desettum uidere:
Harundinem uento agitatam: Et quid existis in solitudinẽ.
uidere.Hominem mollibus uestitum: & reliqua. Cuius dicti
hic sensus est.Nunquid ad hoc : existis in heremum: ut uide¬
retis homineminstar harundinis uentorum flatu in uarias
partes inclinati. ut quem ante laudauerat: de eo nunc dubitet¬
& de quo prius dixerat: Ecce agnus dei: nunc interroget uth
ipse anͥ alius sit: qui uel ueneritͦ uel uenturus sit. Et quia omĩs
falsa praedicatio fectatur lucra: & gloriam querit humanã:
ut per gloriam nascantur compendia: asserit eum camelos
uestitum pilis nulli posse adulationi succum bere: & ꝗ locu¬
stis uescitur ac melle siluestri: opes non quȩtere.rigidamq &

Expanded text:
eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Iohanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uidere? harundinem uento agitatam? et quid existis in solitudinem uidere? hominem mollibus uestitum? et reliqua. cuius dicti hic sensus est: numquid ad hoc existis in heremum, ut uideretis hominem instar harundinis uentorum flatu in partes uarias inclinari? ut, quem ante laudauerat, de eo nunc dubitet et, de quo prius dixerat: ecce agnus dei, nunc interroget, utrum ipse an alius sit, qui uel uenerit uel uenturus sit. et quia omnis falsa praedicatio sectatur lucra et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur conpendia, adserit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulationi succumbere et, qui lucustis uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui in uinculis tenebantur.Cuius sciscitationẽ dñs
intelligens: opetibus inagis qmͣ sermone respondit: Et iohñi
precipuꝰ nuntiari: uidere caetos. ambulare daudos. leprosos
muudari. surdos audire. mortuos surgere: Et quod his ma¬
ius est pauperes euuangelizare. Paupetes uelhumilirate
uel diultiis. ut nulla int̾et pauperem & diuitem distãtia
sit salutis. sed omnes uocentur acqualiter. Quodq infert. bratus ẽ¬
homo qui non fuerit scandalizatus in me: non tohannen sed di¬
scipulos cius percutit: qui prius accesserant ad cum dicentes.Qua¬
it nos & pharisei ieuinamus froquenter: discipuli aũt tui nõ
ieunant: Et ad iohannem.Magr̃. ciui ptebuisti testimonium
tuxta iordanem: Ecce disupuliꝰ eius baplizãt. & plutes ueni¬
unt ad eum. Quo dicto liuorem significãt: de signorum ma¬
gnitudine & inuidiȩ mordacitateꝰ uenientem. Eur baptiz&¬
fus a iohanne ipẽ audeat baptizare. & multo amplior aed.

Expanded text:
eos, qui in uinculis tenebantur. cuius sciscitationem dominus eos, qui in uinculis tenebantur. cuius sciscitationem dominus intellegens operibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his maius est — pauperes euangelizari, pauperes uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes mutebat discipulos suos in uinculis constituius:
ut sibi querens illis diferet: Et capitt truncandus illu ilocẽt
esse sectandum:quem intertogatione suamꝗtm̃ omniũ fate¬
batur. Neq enim poterat ignorare:quem igtiorantibtis añ¬
demonstrauerat. & de quo dixerat. Qui habet sponsam spõ
sus est. Et cuius non sum dignus calciatenta portate.
Et illum oportet ctescere: me autem minui. Heumq patrem
intonantem audierat. Hic est filius incus dilectus in quom
complacui. Quod autem dicit: Tu es qui uenuarus es:an ali¬
um expectamus: hunt qui sensum hr̃e potest. Scio quod
descensurus sum: & hoc in terrogo: utrum & illuc ipse descẽ¬
das: an impium sit de dei filio ctedete: altumq missurus
sis.Hoc autem ulto scue desidero. ut qui in terris te hoĩb
nuntiati: etiam inferis nuntiem: si forte uenturus es.
Tu enim es qui uenisu dimittere taptiuitatem: & soluẽ

Expanded text:
Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, ut sibi quaerens illis disceret et capite truncandus illum doceret esse sectandum, quem interrogatione sua magistrum omnium fatebatur. neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat et de qsus est ; Et, Cujus non sum dignus calceamenta portare ; Et, Illum oportet crescere, me autem minui . Deumque Patrem intonantem audierat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Quod autem dicit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? hunc quoque sensum habere potest: Scio quod descensurus sum, etiam hoc indas an inpium sit hoc de filio dei credere aliumque missurus sis. hoc autem scire desidero, ut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere captiuitatem et soluere
Abbreviated transcription (Latin):
& prouarietate gustus nostrorum qͦuoq condimentor te ali¬
mẽta delectantꝰ. Aliis dulcia placent. nonnullos sbamara.¬
delectant. Horum stomachum acida tenouant: illorum salsa¬
salsa sustentant. Uidi ego naustam & capitis uertiginem
antidoto quod appellatur rrixpia saepe sanari & uixta hippo¬
craten contraria contrariorum temedia. Itaq nram̃ ama¬
ritudinem illius nectarco melle. curato. & mute in mirrã
lignum crucis. senilẽq pituitam iuuenili austeritate cõpesq
ut possis leta. cantait. Quam dulcia gutturi meo loquia tua
discipulos suos mittit ad dominum: ut interrogent cũ. tu is
qui uenturus ts. an alium expectamus: cum prtus de ecdẽ
dixerit dixerit: Ecir. agnus dei. ecce qui tollit peccatũ mundi
De hac questione in commentariis mathei plenius diximꝯ.
Unde apparet: quat hacc interrogas ipã te uolumina nõ hrẽ.
Tamen stringendum est breuiter:ne omĩno tacuisse uidtam

Expanded text:
et pro uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te aliet pro uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subamaradelectant, horum stomachum acida renouant, illorum salsa sustentant. uidi ego nauseam et capitis uertiginem antidoto, quae appellatur πικρά, saepe sanari et iuxta Hippocraten contraria contrariorum remedia. itaque nostram amaritudinem illius nectareo melle curato et mitte in Merram lignum crucis senilemque pituitam iuuenili austeritate conpesce, ut possis laeta cantare: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, discipulos suos mittn, alium expectamus ? cum prius ipse de eodem dixerit: ecce agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi? — De hac quaestione in commentariis Matthei plenius diximus — unde apparet, quae haec interrogas, ipsa te uolumina non habere —, tamen stringendum est breuiter, ne omnino tacuisse uideamur..
Abbreviated transcription (Latin):
geliis ttñ & de apostolo propositat: indicant te ueterem sc̃¬
p̾turam aut non satis legere: aut non satis intelligere. qua
tantis obscuritatibus &futurorum typis inuoluta est: ut
omnis interpretatione egcat. & porta orientalis de qua urr
lumen exoritur: & per quam pontifex ingreditur & egredr:
semper clausa sit. & soli aprõ pateat. qui habet: clauẽ dauid. qui¬
asperit & tiemo claudit: clauidit & nemo apperit. ut illo rese¬
rante inteotas cubiculum & ditas. Introduxit te rex in
cubiculum sium. Prcuerea satis miratus sum: cur purissimo
fonte e uicino neglecto: nostritam procul riuuli fluenta
quesieris. & omissis aquis syloe:quae uadunt cum silẽtio:
desideres aquas sior:qua turbidis huius sȩͥculi uitiis sordi¬
datitur. Habes ẽĩ sanctum uirum alechium presbiterũ. qui
uiua ut auint uoce. Et prudenti desertoq sermone: possit
soluert quae requiris. nisi forte peregrinas merces desideras:

Expanded text:
gelio tantum et de apostolo positae indicant te ueterem scrigelio tantum et de apostolo positae indicant te ueterem scripturam aut non satis legere aut non satis intellegere, quae tantis obscuritatibus et futurorum typis inuoluta est, ut omnis interpretatione egeat et porta orientalis, de qua uerum lumen exoritur et per quam pontifex ingreditur et egreditur, semper clausa sit et soli Christo pateat, qui habet clauem Dauid, aperit et nemo claudit, claudit et nemo aperit, ut illo reserante introeas cubiculum eius et dicas: introduxit me rex in cubiculum s u u m. praeterea satis miratus sum, cur purissimo fonte uicmo nostri tam procul riuuli fluenta quaesieris et omissis aquis Siloe, quae uadunt cum silentio, desideres aquas Sior, quae turbidis saeculi huius uitiis sordidantur. habes ibi sanctum uirum Alethium presbyterum, qui uiua, ut aiunt, uoce et prudenti disertoque sermone possit soluere, quae requiris, nisi forte peregrinas merces desideras
Abbreviated transcription (Latin):
ILIUS MEUS APOPATUS
qui interpectationẽ nominis sui longa ad nos ueniens
nauigatione signauit: & de occeani sutore.atq
ultimis galliae finibus roma praeterita quesuuit
bethleem: ut in ueniret in ea caelestem panem: & saturatus
eructaret in dõmino ac diceret: Eructauit cor intum uer¬
bum bonum: dico ego opera mea regi.Detulit mnihi in parua
scedula maximas questiones.quas ate datas mihi: traden¬
das diceret.Ad quarum inlectionem intellexi studiũ tegũ
Sahba in te esse. completum.quae de ultimis finib terrat¬
uenit sapientiam audire salomonis.Non quidem ego sa¬
lomon:qui & ante se & post cunctis hominibus praefertur
in sapientia: Sed tu regina appellanda es sabba: in cuius mo¬
tali corpote non regnatꝰ peccatum. & quae ad dominum
tota mente conuersa audies ab eo. Conuertere conuertere
sunamitis. Et enim sabba in lingua nostra conuersionẽ soriat.
Simulq animaduerti: quod questuinculae tuac: de cuuã¬

Expanded text:
ilius meus Apodemius, qui interpretationem nominis sui longa ad nos ueniens nauigatione signauit et de oceani litore atque ultimis finibus Galliarum Roma praeterita quaesiuit Bethleem, ut inueniret in ea caelestem panem et saturatus eructuaret in domino ac diceret: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, detulit mihi in parua scidula maximas quaestiones, quas a te datas mihique tradendas diceret. ad quarum lectionem intellexi studium reginae Saba in te esse conpletum, quae de finibus terrae sapientiam uenit audire Salomonis. non quidem ego Salomon, qui et ante se et post se cunctis hominibus praefertur in sapientia, sed tu regina appellanda es Saba, in cuius mortali corpore non regnat peccatum et quae ad dominum tota mente conuersa audies ab eo: conuertere, conuertere, Sunamitis. etenim Saba in lingua nostra \'conuersionem\' sonat. simulque animaduerti, quod quaestiunculae tuae de euan
Abbreviated transcription (Latin):
Romanos: nimiis obscuritatib inuoluta est. Et si uoluero
cuncta disserere: nequaqmͣ mihi unus liter: sed magna &
multa erunt scribenda uolumina¶ Nona questto ẽ¬
quare apłus paulus in eadem ad Romanos scribit epła.
Optabatn ipseego anathema a christo pro fratrib mus & pro
gloria & testamenta & legislatio: & cultus & tepromissiones
quorum prẽs ex quib est xpũs uixta carnem. qui est suꝑ
omnia deus benedictus in secula amen. Reuera ualida
questio: Quomedo apłus qui supraditerat. Quis nos sepa¬
rabit a caritate xpi: Tribulatio an angustia: añ persicutuo
an fames an nucdltas. an prriculum anꝰͦ gladius. Et rupsũ.

Expanded text:
Romanos, nimiis obscuritatibus involuta est, et si voluero Romanos, nimiis obscuritatibus involuta est, et si voluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus liber, sed magna, et multa erunt scribenda volumina. CAP. IX.--Quare Apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit Epistola: Optabam repromissiones: quorum patres, et ex quibus est Christus juxta carnem: qui est super omnia Deus benedictus in saecula, amen . Revera valida quaestio, quomodo Apostolus qui supra dixerat: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an peric
Abbreviated transcription (Latin):
dixi confitebor aduersum me iniustitiam meam domino.
& tu remisisti impietatem peccati mei. pro hac orabit ad te
omnis sanctus in tempote opoctuno. non dauid uisto
uiro & ut simpliciter loquah prophetae. cuius uerba narrãt:
sed peccatori congruit. Cunq uistus sub persona poenitẽtis
talia profudisset. a deo meretur audire. Intelligere te fatiam
& doceho te in ua. qua ambulabis. & confirmabo suꝑ te ocũ¬
los meos. In tricesimo quoq septimo psalmo cuius titulus est
in commerationẽ: ut doccat nos semper peccatorum nrõruti
memores esse debere: & agere poenitentiam:tale quid legim.
Non est par ossibus meis a facit peccatorum ieorumuꝰ. Qm̃
iniquitates meae edeuatę sunt supet caput inum. & quasi
onus graue grauate sunt super me. Corruptat sunt & pu¬
truerunt cicatrices meat: a facie insipientiae meȩ. Afflictus
sum & curuatus usq ad finem. Totus hic apostolicus ẜmo et
in supetiorim & in consequẽtibus: ĩmo omnis epła eius ad

Expanded text:
am domino, et tu remisisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut simpliciter loquar — prophetae, cuius uerba narrantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: inteet docebo te in via hac qua ambulabis: confirmabo super te oculos meos . In tricesimo quoque septimo Psalmo, cujus titulus est, In commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere, et agere poenitentiam, tale quid legimus: Non est pax essibus meis a facie peccatorum meorum. Quoniam iniquitates meae elevatae sunt super caput meum, quasi onus grave gravatae sunt super me. Corruptae sunt, et putruerunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Afflictus sum, et curvatus sum usque ad finem . Totus hic Apostoli locus, et in superioribus, et in consequentibus, imo omnis Epistola ejus ad
Abbreviated transcription (Latin):
catlo: & consunat. tos. Pulchre: Uis inquiunt dicimus.Nã
uolũtatis est domini. Nisi enim ille uisserit: frustra dicũt
apostoli: ut ignis descendat super tos.Et quod ammodo uerbꝰ
aliis hoc locuntur. Si ad serui helyae inuiriam ignis descẽ¬
dit de caelo: & non samaritas sed tudeos consumpsit incen¬
dium: quanto magis ad contemptum filii dei in impios sa¬
maritas ebet Nlam̾ma seuire: Cregione dominus qui non

Expanded text:
caelo et consumat eos? pulchre uis, incaelo et consumat eos? pulchre uis, involuntatis est Domini. Nisi enim ille jusserit, frustra dicunt Apostoli, ut ignis descendat super eos, et quodammodo verbis aliis hoc loquuntur. Si ad servi Eliae injuriam ignis descendit de coelo, et non Samaritas, sed Judaeos consumpsit incendium, quanto magis ad contemptum Filii Dei, in impios Samaritas debet flamma saevire? E regione Dominus, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem fundere. ne occupatus susceptione samaritica
& doctrina gentis illiꝰ : passionis differret diem. ad quaua
uenerat susfinendam. Unde dicit & in alio loco: monutn
nisi ad oues perditas domus israrl. Et apłis prarcepit. Ci¬
uitates samaritanorum ne intraueritis. uolens tollere d̃
occasionem persecutionis uidatcae. ne postra dicctena ctu¬
cifiximus eum.quia se inimicis nostris & hostib iutrxrrat.
Facies igitur eius erat pergens ĩ hicrusalem. & id cuto uia
alteramꝰ intelligentiam non recrperunt cum samatitat:quia
festinabat ingredi hierusalem. Ut autem eum non reciperẽt:
fuit dominica uoluntatis.Deniq apłi in lege uersati: in qͣ
tantum uistitiã nouerant: Oculum pro oculo: dentem pro
dente: ulcisci nituntur iniuriam: & imitari helyam. ad cuts
uocem duos penthe costadas: militum ignis absũ p secat:
Dicuntq: ad dominum.Uis dicimus ut ignis descendat de

Expanded text:
sanguinem fundere, ne occupatus susceptione Samaritica sanguinem fundere, ne occupatus susceptione Samaritica et doctrina gentis illius passionis differret diem, ad quam uenerat sustinendam. unde dicit et in alio loco: non ueni nisi ad oues perditas domus Israhel et apostolis praecepit: ciuitates Samaritanorum non intrabitis, uolens tollere omnem occasionem persecutionis Iudaicae, ne postea dicerent: \'crucifiximus eum, quia se inimicis nostris et hostibus iunxerat'. facies igitur eius erat pergentis Hierusalem et idcirco iuxta alteram intellegentiam non receperunt eum Samaritae, quia festinabat ingredi Hierusalem. ut autem non reciperent, fuit dominicae uoluntatis. denique apostoli in lege uersati, in qua tantum iustitiam nouerant oculum pro oculo, dentem pro dente, ulcisci nituntur iniuriam et imitari Heliam, ad cuius uocem duos pentecontarchas militum ignis absumpserat, dicuntque ad dominum: uis dicimus, ut ignis descendat de
Abbreviated transcription (Latin):
Ut postqm iudei de babilonia sunt reuersi: aedificationẽ
templi samaritani semper impeilterini.Cunq: uelleni cũ
ris & ipi atdifiart templum: Responderunt. uidei No licet
nobis & uobis edificatt domni templum. Deniq pro sũma
inuria pharisei exprobtabant domino. Nonne : daemoniũ
habes: & samaritanus estu: Et in patabola descendentis d¬
hierusalem in hierico: Samaritanus ponitur pro signo at¬
et miraculo: quod malus benefecerit. Et ad putrum samarita¬
ne scriptum est.Non enim coutuntur samaritant uidets.
Uidentes autem samarita dominum hierusalem pergere: id
est ad hostes suos: quod audierant a discipulis e̾uis: qui ad
parandum hospitium uenerant iudeum esse recognoscutit
& quasi uideum atq alienum: & tum qui ad inimicos pet¬
gerit suscipert noluerunt.Qmͣqmͣ & alia nobis subitiat᷑
intelligenua. quod uoluntatis domini fuerit non suscipi
a samaritanis: quia festinabat: hierus alem: ibiq: pati &

Expanded text:
ut postquam Judaei de Babylonia sunt reversi, aedificationem ut postquam Judaei de Babylonia sunt reversi, aedificationem Templi, Samaritani semper impedierint. Cumque vellent et ipsi cum eis aedificare Templum, responderunt Judaei: Non licet nobis et vobis aedificare domum Domini . Denique pro summa injuria Pharisaei exprobrabant Domino: Nonne daemonium habes, et Samaritanus es? . Et in parabola de Jerusalem descendentis Jericho, Samaritanus ponitur pro signo atque miraculo, quod malus bene fecerit : et ad puteum Samaritanae scriptum est: Non enim coutuntur Samaritani Judaeis . Videntes ergo Samaritae Dominum Jerusalem pergere, id est, ad hosteparandum hospitium uenerant, Iudaeum esse cognoscunt et quasi Iudaeum atque alienum et eum, qui ad inimicos pergeret, suscipere noluerunt. quamquam et alia nobis subiciatur intellegentia, quod uoluntatis domini fuerit non suscipi a Samaritis, quia festinabat ire Hierusalem ibique pati et
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat deus: fili hominis. in medio scorpionum tu hĩtas.
&ne unitas tos. obfirmani inquit faciem tuam. & dedi fa¬
ciem tuam aercam: & ftontem tuam ferream: ut si forsi¬
sitan surrexisset contra cum maleus uniuersȩ terrae: quasi¬
quasi incude durissima tesisteret: maleum q conteretet: de
quo scriptum est. Quomodo confractus est & contritus mal¬
leus uniuersae terrȩ: Et misit nuntios idest angelos ante
fatiem suam. Iustum enim erat: ut dei filio angeli mini¬
strarent. Sue angelos apłos uocat: Quia & iohannes pra¬
cursor domini angelus appellatus est.Cumq ingressi essent ui
cum samari&: ut p̾pararent ei: non suscepetũt illũ. quia
faties euis erat uadensͭ hierus alem. Hostili inter se samarita¬
ni atq uidei discordant odio. Et cum omnes oderint gen¬
tes: proptio contra se futore bachantur. Dum utiq de legis
possessione contendunt.& intm̃ se mutuo persequuntur.

Expanded text:
dixerat deus: fili hominis, in medio scorpionum tu habitas et dixerat deus: fili hominis, in medio scorpionum tu habitas et ne timeas eos: obfirmaui, inquit, faciem tuam et dedi faciem tuam aeneam et frontem tuam ferream, ut, si forsitan surrexisset contra eum malleus uniuersae terrae, quasi incude durissima resisteret malleumque contereret, de quo scriptum est: quomodo confractus est et contritus malleus uniuersae terrae? etmisit nuntios, id est angelos, ante faciem suam. iustum enim erat, ut dei filio angeli ministrarent; siue angelos apostolos uocat, quia et Iohannes, praecurcum Samariae, ut praepararent ei, non susceperunt illum: quia facies ejus erat vadens in Jerusalem. Hostili inter se Samaritani atque Judaei discordant odio, et cum omnes oderint gentes, proprio contra se furore bacchantur, dum utrique de Legis possessione contendunt, et intantum se mutuo persequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nata ad pueritiam & ad perfectam actatem peruenire ñ
possunt.Quam obrem orandus est dominus:. ne in exor¬
dio fidei & crescentis aetatis oriatur hiems:de qua script̃
est. hiems transiit imber ab iit sibi: ne otio torpeamus
Sed immininte naufragio suscitemus dormientem do¬
minum: atq: dicamus.Prcceptor salua nos petimus:ꝓ
Quinta questio:quid sibi uelit quod scriptum est in eu¬
uangelio secundum lucam. Et non tecperunt eum quoniã
ut impletentur dies assumptionis euis. & pascha celebratet de¬
quo dixerat: Destderio desideraut hoc pascha comedere uohis¬
cum. et biberet calicem de quo ait: calicem quem dedit mihi
paternon bibam illum: omnemq: doctrinam suam patibło
roboraret. uixta illud quod scciptum est. cum exaltatus
fueroromnia iraham ad meobfirm᷑uit faciem suam ut
itet hieocisalem. Obfirmatione enim & fortitudine opus
est ad passionem sponte properanti. Unde & Ezechieli cui

Expanded text:
nata, ad pueritiam et ad perfectam aetatem peruenire non nata, ad pueritiam et ad perfectam aetatem peruenire non posse. quam ob rem orandus est dominus, ne in exordio fidei et crescentis aetatis oriatur hiems, de qua scriptum est: hiems transiit, abiit sibi, ne otio torpeamus, sed inminente naufragio suscitemus dormientem dominum atque dicamus: praeceptor, salua nos, perimus. Quid sibi uelit, quod scriptum est in euangelio secundum Lucam: et nut conplerentur dies adsumptionis eius et pascha celebraret, dequo dixerat: desiderio desideraui hoc pascha comedere uobiscum, et biberet calicem, de quo ait: calicem, quem dedit mihi pater, non bibam i 11 u m ? omnemque doctrinam suam patibulo roboraret iuxta illud, quod scriptum est: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me, obfirmauit faciem suam, ut iret Hierusalem. obfirmatione enim et fortitudine opus est ad passionem sponte properantis; unde et Ezechiheli, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt crescere: & p̾rimum accipere lac infanuar done
perueniant ad solidum cibum: & ad maturã aetalrin
plenitudinis xpĩ. Omnis enĩ qui lacte: alitur. imperitus
est in ratione iustitiat. Paruulus enim est. Hae igitun
animar quac necdum pepeterunt: siue quae needum
potuerunt: quac generata sunt alere: cum uiderint ser¬
monem hacteticum stantem in ecclesia. cto scandalizan¬
tur & petrunt: & in tempestate atq persecutionib perma¬
nerc non possunt: Ptesertim si otium habuerint operum
bonorum: & non ambulauerint in uia quae xpũs est.
De hat ab hominationt haereticae peruersatq doctrinę
dicebai apłus. quod homo iniquitatis & ad uersarius ẽ¬
leuet se contra omne quod dicitur deus & religio. ita
ut audeat stare in templo dei: & ostendere se qutl ipẽ
sit deus. Cuius aduentus sccundum operaiumem satha¬
nat & ca quae concepta sunt facit petut abortio: & q̃

Expanded text:
ta sunt, crescere; et primum accipere lac infantiae , donec ta sunt, crescere; et primum accipere lac infantiae , donec perveniant ad solidum cibum, et ad maturam aetatem plenitudinis Christi . Omnis enim qui lacte alitur, imperitus est in ratione justitiae: parvulus enim est. Hae igitur animae, quae necdum pepererunt siue quae necdum potuerunt ea, quae generata sunt, alere, cum uiderint sermonem hereticum stantem in ecclesia, cito scandalizantur et pereunt et in tempestate atque in persecutionibus permanere non possunt, praesertim si otium habuerint bonorum operum et non ambulauerint in uia, quae Christus est. de hac abominatione hereticae peruersaeque doctrinae dicebat apostolus, quod homo iniquitatis et aduersarius eleuet se contra omne, quod dicitur deus et religio, ita ut audeat stare in templo dei et ostendere se, quod ipse sit deus; cuius aduentus secundum operationem satanae et ea, quae concepta sunt, facit perire abortio et, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hanc magnam: ut possimus intelligere pregnantes animas
quae de semine doctrinarum & scrmonis ddei initia fidei
conceperunt: & dicunt cum isaia. Aumore tuo domine
concepimus & patturiuimus: & peperimus Spm̃ salutis tu
quẽ fitcisti super iritam. Sicutienim semina paulatim for
donec elementa confusa suas imagines membraq sucipiat̃
ita sensus rauone conceptus nisi in opera pitrruperit. ad¬
huc uentre irunetur. & cito abortio perit: cum diderit ab¬
hominauonem desolationis. stantem in rcclesia: & satha¬
nan transsigurari in angelum lucis. Et de istiis modi
foctibus. Paulus loquitur dicens.Filioli mei quos iterum
pariurio:donec xp̃us formetur in uobis.Has ergo teor tux¬
ta misticos intellectus esse mulieres: De ꝗuubus idem ap
scribit. Mulier seducta in transgressione est facta estͥ.
Saluabitur autem per filiorum generationem: si perinã
diuino aliquando generauerint. necesse est quac genera¬

Expanded text:
hanc magnam, ut possimus intellegere praegnantes animas, hanc magnam, ut possimus intellegere praegnantes animas, quae de semine doctrinarum et sermonis dconceperunt, et dicunt cum Isaia: A timore tuo Domine concepimus, et parturivimus, et peperimus spiritum salutis tuae, quem fecisti super terram . Sicuti enim semina paulatim form homo, donec elementa confusa suas imagines membraque suscipiant: ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc in ventre retinetur; et cito abortio perit, cum viderit abominationem desolationis stantem in Ecclesia, et Satanam transfigurari in Angelum lucis . De istiusmodi foetibus Paulus loquitur dicens: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Has ergo reor juxta mysticos intellectus esse mulieres, de quibus idem Apostolus scribit: Mulier seducta in transgressione facta est. Salvabitur autem per filiorum generationem, si permansedivino aliquando generarit, necesse est, quae genera
Abbreviated transcription (Latin):
fugam tetardant.Licet quidam titi & uespasiani aduer¬
sum uideos & praecipue hierusalem obsidionem puq̃m¬
q significari uelint. Hiemem quoq & sabbatum sic int̾¬
pretantur. ne ab eo tp̃e fugere compellantur: qñ duritia
fagoris in agris & in desertis locis fugientes latere non pa¬
titur: & obseruatio sabbati aut praeuaricatores facit fugiat
aut hostium subiatere: si sabbati ocium & praecepta serua¬
uerint. Nos autem audientes dominum saluatorẽ: ut ꝗ
in uidea sunt ad montana confugiant: ipsi quoq ocłos
leuemus ad montes: De quibus scriptum est.Leuaui ocłos
meos in montes.unde ueniet audilium mihi. Et in alio
loco. Fundamenta euis in montibus sanctis.Et montes
in circuitu cius. & dominus in circuitui populi sui. Et
non potest cuitas abscondi super montem posita. Et dis-¬
calciemus nos pelle lrac̃: nudisq pedib cum moyse ascendẽ¬
tes in montem syna dicamus: transiens uidebo uisio

Expanded text:
fugam retardant, licet quidam Titi et Uespasiani aduerfugam retardant, licet quidam Titi et Uespasiani aduersus Iudaeos et praecipue Hierusalem obsidionem pugnamque significari uelint. hiemem quoque et sabbatum sic interpretantur, ne eo tempore fugere conpellantur, quando duritia frigoris in agris et in desertis locis fugientes latere non patitur et obseruatio sabbati aut praeuaricatores facit, si fugiant, aut hostium gladiis subiacere, si sabbati otium et praecepta seruauerint. nos autem audientes dominum saluatorem, ut, qui in Iudaea sunt, ad montana confugiant, ipsi quoque oculos leuamus ad montes, de quibus scriptum est: leuaui oculos meos ad montes, unde ueniet auxilium mihi, et in alio loco: fundamenta eius in montibus sanctis et: montes in circuitu eius et dominus in circuitu populi sui et: non potest abscondi ciuitas super montem posita, et discalciamus nos pellem litterae nudisque pedibus cum Moyse ascendentes montem Sina dicimus: transiens uidebo uisionem
Abbreviated transcription (Latin):
gnificate quod in eodem mathto scriptum est. Ux pregnan¬
t̾ibus & nutrientibus in illis diebus. Et orate ne fiat fuga
uestra hieme uel sabbato.quod ex superioribus pendete ma¬
nifestum est. Cum enim euangelium christi cunctis genti¬
bus fuerit predicatum: & uenerit consumatio: uiderintq
abhominationem desolationis. quae dicta est a daniele
propheta stantem in loco sctõ: tunc praccipitur iis qui in
uidea sunt:ut fugiant ad montes. & qui in tecto: ne desẽ¬
dant tollere aliquid dedomo sua: Et qui in agro: ne teuer¬
tauir auferrt tunitam suam. De quib in commentariis
eiusdem mathei plenits diximus.Statim q coniungit.
Ue pregnantibus & nutrientib in illis diebus. In qu̾ib
diebus. Quando abhominatio desolationis steterit in loco
sancto. Quod quidem uixta lr̃am de aduentu antixprĩ
predicari nulli duhum est. quando persecutionis magni¬
tudo compellit fugere: et graues uter patuuliq lactentes

Expanded text:
gnificare, quod in eodem Mattheo scriptum est: uae praegnangnificare, quod in eodem Mattheo scriptum est: uae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et: orate, ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato ? — Quod ex superioribus pendere manifestum est. cum enim euangelium Christi cunctis gentibus fuerit praedicatum et uenerit consummatio uiderintque a bominationem desolationis, quae dicta est a Danihele propheta, stantem in loco sancto, tunc praecipitur his, qui in Judaea sunt, ut fugiant in montes, et, qui in tecto, ne descendant tollere aliquid de domo sua, et, qui in \'agro, ne reuertantur auferre tunicam suam. de quibus in commentariis eiusdem Matthei plenius diximus. statimque coniungitur: uae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. in quibus diebus? quando abominatio desolationis steterit in loco sancto. quod quidem iuxta litteram de aduentu antichristi praedicari nulli dubium est, quando persecutionis magnitudo conpellit fugere et graues uteri paruulique lactantes
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis priorem esse se nescit. Iniquus si sequatur iusti¬
titiam: negat iniquitatem. Stultus si xpm̃ confitratur
dei uirtutem dei q sapientiam: negat stultiuam. Quod sciẽ¬
tes: non solum in persetutionis tempore & necessitate mri.
Sed in omni conuersatione. opere cogitatione. serinone: ne¬
gemus nosmetipõs qui ante fuimus. & consitranur cos ꝗ
in xp̃o renati sumus. Id cuto enim dominus crucifixus e
ut & nos qui credimus in tum: & pctõ mortui sumus: cu¬
cifigamur cum ipso. dicamusq quod paulus apłus docu¬
it. Cum xpõ crucificus sum. Et mihi ab sit gloriari. nisi in
cruce domini mei hiesu christi: Pec quem mihi crucifix¬
principatus & potestates: & truimphet eas in ligno. Unde &
in eiuangelio secundum iohannem in typum eorum qui
cyreneus portat crucem eius: quam uixta alios euuange¬
listas prior ipse portauit Quarta questio: quid uultꝰ si¬

Expanded text:
titudinis priorem esse se nescit. iniquus, si sequatur iustitudinis priorem esse se nescit. iniquus, si sequatur iustitiam, negat iniquitatem; stultus, si Christum confiteatur dei uirtutem deique sapientiam, negat stultitiam. quod scientes non solum in persecutionis tempore et necessitate martyrii, sed in omni conuersatione, opere, cogitatione, sermone negemus nosmet ipsos, qui ante fuimus, et confiteamur eos, qui in Christo renati sumus. idcirco enim dominus crucifixus est, ut et nos, qui credimus in eum et peccato mortui sumus, crucifigamur cum ipso dicamusque, quod Paulus apostolus docuit: cum Christo crucifixus sum ecruce Domini nostri Jesu Christi, per quem mundus mihi crucifixprincipatus et potestates et triumphet eas in ligno. unde et in euangelio secundum Iohannem in typum eorum, quiCyrenaeus portat crucem eius quam iuxta alios euangelistas prior ipse portauit. Quid uult si
Abbreviated transcription (Latin):
mihi es.quia non sapis quac dei sunt:sed quae hominum.
Humano quippe timore perterruus: passionem domĩ for¬
midabat. & quomodo audiens multa pati & occidi time¬
bat: sic. audiens tertia dit resurget gaudere debuerat &
tristitiam passionis resurictionis głoria mittgare. Unde
illo pre timore correpto: loquebatur ad omnes discipulos. Si¬
uc conuocauit turbam cum discipulis suis: ut marcus pou¬
suit. aut urcta lucam dicebat ad cunctos. Si quis uult
post me uenirt: ab neget sem etipm̃. & tollat crutem suam &
sequatur me. Cuius exhortationis sensus est. Non est de¬
licata. in deum et secura confessio. Qui in me creditd
bet suum sanguinem fundere Qui enim perdiderit aiam̃
suam in presenti: luchri ram facut in futuro. Cottidie crt¬
dens in aprõ tollit crucem suam: & negat semetipm̃. Qui ĩpu¬
dicus fuit: uersus ad castitatem: temperantia luturiamnt¬
gat. Qui formidolosus & timidus: assumpto robore for¬

Expanded text:
es mihi, quia non sapis, quae dei sunt, sed quae hominum. es mihi, quia non sapis, quae dei sunt, sed quae hominum. humano quippe timore perterritus passionem domini formidabat. et quo modo audiens \'multa pati\' et \'occidi\' timebat, sic audiens: et tertia die resurget gaudere debuerat et tristitiam passionis resurrectionis gloria mitigare. unde illo pro timore correpto loquebatur ad omnes \'discipulos\' siue conuocauit turbam cum discipulis suis, ut Marcus posuit, aut iuxta Lucam dicebat ad cunctos: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me. cuius exhortationis hic sensus est: non est delicata in deum et secura confessio. qui in me credit, debet suum sanguinem fundere. qui enim perdiderit animam suam in praesenti, lucri eam faciet in futuro. cottidie credens in Christo tollit crucem suam et negat se ipsum. qui inpudicus fuit, uersus ad castitatem temperantia luxuriam negat; qui formidolosus et timidus, adsumpto robore for
Abbreviated transcription (Latin):
sta mole fundata est. ita & ẽcclesia quae sperat in lege & in no¬
mine domini saluatoris: loquitur per ysatam. Ego ciuitas
Quem sensum habeat: quod in euuangelista mathto sccipiũ
fui abnegatio: aut quomodo qui sequitr saltatorem: scipm̃
negat: De quo in tertio commentariorum eiusdem mathei
libeo ita brtiuiter locutus sum. Qui deponit uetem homiem̃
cum operibus suis: negat seipm̃ dicens. Uiuo autem iam¬
non ego. iuiuit uero inꝰ me xpũs. Tollit q crucem suami&
mundo crucifigitur. Qui autem mundo crucistaus est. se¬
quitur dominum crucifixum. Quibus nunchatc addere
possumus. Postqm̃ ostendit discipults sius. quod oporteret
eum in hierusalem multa pati a sacerdotibo & scribis & prĩ¬
cipibus sacerdotum: & occidi: assumens rum prtrus coepit
increpate & dicert.Absit ate domine. non erit tibi hoc. Qui
conuersus dixit petro. Uade post me sathana scandalum

Expanded text:
sta mole fundata est, ita et ecclesiae, quae sperant in lege et in nosta mole fundata est, ita et ecclesiae, quae sperant in lege et in nomine domini saluatoris, loquuntur per Esaiam: ego ciuitas uem sensum habeat, quod in euangelista sui abnegatio aut quomodo, qui sequitur saluatorem, se ipsum negat? — De quo in tertio commentariorum eiusdem Matthei libro ita breuiter locutus sum: qui deponit ueterem hominem cum operibus eius, negat se ipsum dicens: \'uiuo autem non ego, uiuit uero in me Christus\', tollitque crucem suam et mundo crucifigitur. cui autem mundus crucifixus est, sequitur dominum crucifixum. quibus nunc haec addere possumus: postquam ostendit discipulis suis, quod oporteret eum ire Hierusalem et multa pati a sacerdotibus et scribis et principibus sacerdotum et occidi, adsumens eum Petrus coepit increpare et dicere: absit a te, domine, non erit tibi hoc. qui conuersus dicit Petro: uade post me, satanas, scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
tus orbis arderet igne domini saluatotis. quem uenit mittẽ
fuper terram: & in omnib ardere desiderat. Scđm tropologiã
qudquid nobis uidratur de hoc loco:in commentariis matheibre¬
uiter annotaumus.Iste autẽ qui harundinem quassatam
non confregit: & linum fumigans non extinxit: utdicium
quoq perduxit ad uictoriam. cuius uidicia uera sunt iusti¬
ficata in semetipĩs. ut uistificetur in sermonib sius: & uin¬
cat dum uidicatur. &tam du lumen ptedicationis rius re
splendeat in mundo:nullius q conteratur & uincatur insi
diis: donee ponat in terra uidicium: & impleatur illud quod
scriptum est. Fat uoluntas tua: sicut in caelo & in t̾ra. Et
in nomine etus gentes sperabunt: siue in lege eius sperabũt
insula. Quomedo enim insula turbint flatuq uentorum
& crebris tempestatibus feriuntur quidem:sed non subu̾tũt
in exemplum cuuangelicae: domus: quac supra petram rohu¬

Expanded text:
tus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere tus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere super terram et in omnibus ardere desiderat. secundum tropologiam quid nobis uidetur de hoc loco, in commentariolis Matthei breuiter adnotauimus. iste autem, qui harundinem quassatam non confregit et linum fumigans non extinxit, iudicium quoque perduxit ad uictoriam, cuius iudicia uera sunt, iustificata in semet ipsis, ut iustificetur in sermonibus suis et uincat, cum iudicatur, et tam diu lumen praedicationis eius in mundo resplendeat nulliunat in terra iudicium et inpleatur illud, quod scriptum est: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. et in nomine eius gentes sperabunt siue in lege eius sperabunt insulae. quo modo enim insulae turbine flatuque uentorum et crebris tempestatibus feriuntur quidem, sed non subuertuntur in exemplum euangelicae domus, quae super petram robu
Abbreviated transcription (Latin):
mine bestias cãlami. Et in husu uolumine:torrens appellatur
canne idest calami. quia aquas habet turbidas: quas elegit.
israel purissima contemnens fluenta iordanis. rcuersusq menit
in aegiptum: & desiderans cenosam ac palusttem regionem: pepones¬
q & cepe. & allia. & cucumeres. ollasq aegiptiarum carntum:
Rectissime per ysaiam uõcatur calamus fractus: cui qui
ĩniti uoluerint pertundetur manus eius.Qtui enim post aduẽ¬
tum domini saluatoris euuangelicae interprctationis spiritũ
derelinquens in uidaicae litterȩ̨ morte requiescit: istius cuncta
opera uulnerantur.Linum quoq fumigans non extinguet.
Populum de gentibus congregatum. qui extincto legis nal
ardore: fumi amarissimi: qui bculis noxius est: ten ebrosaeq
caliginis inuoluebantur errorih. quem non solum non res¬
tinxit & redegit in cinetem: sed econtratio de parua scintil¬
la & pene moriente maxima sciscitauit incendia.ita ut to¬

Expanded text:
mine bestias calami : et in Jesu volumine torrens appellatur mine bestias calami : et in Jesu volumine torrens appellatur cannae, id est, calami; qui aquas habet turbidas, quas elegit Israel, purissima contemnens fluenta Jordanis: reversusque mente in Aegyptum, et desiderans coenosam ac palustrem regionem, peponesque, et cepe, et allia, et cucumeres, ollasque Aegyptiarum carnium, rectissime per Isaiam appellatur calamus fractus: cui qui inniti voluerit, 857 pertundetur manus ejus. Qui enim post adventum Domini Salvatoris Evangelicae interpretationis spiritum derelinquens, in Judaicae litterae morte reqopera uulnerantur. 1inum quoque fumigans non extinguet, populum de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalis ardore fumi amarissimi et qui noxius oculis est tenebrosaeque caliginis inuoluebatur erroribus. quem non solum non restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parua scintilla et paene moriente maxima suscitauit incendia ita, ut to
Abbreviated transcription (Latin):
in subuersione audientium. Neq clamabit. utxta illud quod
paulus aplus scribit. Omnis clamor & ira & amaritudo au¬
feratur a uobis. Non clamabit: Quia israrl nõ fecit iudicium
sed clamorem. Neq audiet quisꝗͣ in platris siie foris uocem es.
Omnis rnim glotia filtȩ regis ab intus: Et arta & angusta est
ua quae ducit ad uitam.Unde in plateis uox illius non audut
in quibus confidenter agit sapientia: latam spatiosam q: uiã
non ingrediens:sed arguens atq condemnans. Unde &iis qui
foris etant: non sua uoce sed per parabolas loquebatur. Harun¬
dinem inquit. quassatam non confringet. Suie ut Hxexta tr̃as¬
tulerunt: Calamum fractum non conteret. Calamus fractꝰ
qui fuit antea uocalis. & in laudes dei concinebat: appellãdus
est israel: qui ꝯdam impegit in angularẽ lapidem: & citidu sr̃
cum: fractusq in illo estP ropterca dicitur de ro. In crepa. do¬

Expanded text:
in subversione audientium. Neque clamabit, juxta illud quod in subversione audientium. Neque clamabit, juxta illud quod Paulus Apostolus scribit: Omnis clamor, et ira, et amaritudo auferatur a vobis . Non clamabit: quia Israel non fecit judicium, sed clamorem. Neque audiet quisquam in plateis, sive foris, vocem ejus. Omnis enim gloria filiae regis ab intus : Et, Arcta, et angusta via est, quae ducit ad vitam . Unde in plateis vox illius non auditur, in quibus confidenter agit sapientia, latam spatiosamque viam non ingrediens, sed arguens atque condemnans. Unde et his qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur: Arundinem, inquit, quassatam non confringet; sive ut Septuaginta transtulerunt calamum fractum non conteret. Calamus fractus qui fuit antea vocalis, et in laudes Domini concinebat, appellandus est Israel, qui quoniam al. quondam  impegit in angularem lapidem, et cecidit super eum, fractusque in illo est; propterea dicitur de eo: Increpa Do
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos mutitur: saluator est aspellatus. Ad quem & in aliolo¬
co dicit pater.Magnum tibi est uocari puerum meum. ut cõ¬
gteges itibus iacob. Hic est uinea sorcth. quac inteppictatur¬
flecta. Nic est filius amantissimus: in quo sibi cõplaciur an
dei. non quoͦ deus animam habeat: sed quod in anitna omnis
dei monstretur affectus. Et non mirum si in deo ⁊ anima no¬
minetur: cum uniuersa corporis membra scđm leges ttopologia
&d uiersas intelligentias hr̃e dicatur. Posuit quo spiritu
suum super cum. spiritum sapientia & intellectus: & pueta¬
uideris spiritum sanctum uenientem & manentẽ super eũ. ipẽ
est. Et iudicium gentib nunciabit. De quo in psalmis legimꝰ.
Deus uidicium tuum regi da: & iustitiam tuam filio regio
Qui & ipse loquitur in cuuangelio. Non enim pater uidicat
quenquam: Sed omne uidicium dedit filio. Non contendet.
Sicut enim agnus ductus est ad uictimam. Non contendet

Expanded text:
ad nos mittitur, saluator est appellatus. ad quem et in alio load nos mittitur, saluator est appellatus. ad quem et in alio loco dicit pater: m agnum tibi est uocari i puerum meum, ut congreges tribus Iacob. hic est uinea Sorech, quae interpretatur\'electa\', hic filius amantissimus, in quo sibi conplacuit anima dei, non quo deus animam habeat, sed quod in anima omnis dei monstretur affectus. et non mirum, si in deo anima nominetur, cum uniuersa humani corporis membra secundum leges tropologiae et diuersas intellegentias habere dicatur. posuit quoque spiritum suum super eum, spiritum sapientiae et intellegeuideris spiritum sanctum uenientem et manentem in eo, ipse est. et iudicium gentibus nuntiabit, de quo et in psalmis legimus: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam . Qui et ipse loquitur in Evangelio: Non enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Non contendet: sicut agnus ductus est ad victimam: non contendet
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: ad dominum saluatorem non pertinere manifesti
est. Sequitur enĩ. Ipsi autẽ ĩmolabant baalim. Quod aũt
de assumpto testimonio in uiuangelio minus est:splendebit
& non quassabitur: donee ponat in terra iudicium:uidetur m
accidisse primi scriptoris etrore. qui legens superiorẽ sniãm
in uerbo tudicii esse finitam: putauit. inferioris sententie ul¬
est inter uidicium & uidiciuim fuerant i pretermisit. Rursum¬
q quod apud hebitos legitur. Et in lege eus sperabũt insula
matheus sensum potius qmͣ uerba interpretans: Pro lege &
insulis nomen posuit & gentes. Et hoc non solum in pñti loco:
Sed ubicunq & ueteri testãmento euuangelista & apostoli
testimonia pͥrotulerunt diligentius obseruandum t̃. nõ cos
pant: hebracum sensum suis expressisse sermonibus. Puet igũ
dei omnipotentis: iuxta dispensationem carnis assumpie qua

Expanded text:
ueritatem, ad dominum saluatorem non pertinere manifestum ueritatem, ad dominum saluatorem non pertinere manifestum est. sequitur enim: ipsi autem immolabant Baalim. quod autem de adsumpto testimonio in euangelio minus est: splendebit et non quassabitur, donec ponat super terram iudicium, uidetur mihi accidisse primi scriptoris errore, qui legens superiorem sententiam in uerbo iudicii esse finitam putauit inferioris sententiae ulest inter \'iudicium\' et \'iudicium, fuerant, praetermisit. rursumque, quod apud Hebraeos legitur: et in lege eius sperabuntinsulae, Mattheus sensum potius quam uerba interpretans pro lege et insulis nomen posuit et gentes. et hoc non solum in praesenti loco, sed, ubicumque de ueteri instrumento euangelistae et apostoli testimonia protulerunt, diligentius obseruandum est non eos pant, Hebraeum sensum suis expressisse sermonibus. puer igitur dei omnipotentis iuxta dispensationem carnis adsumptae, qua