comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne eiꝰ ñẽ numerꝰ Excedit om̃s nunera¬
nos intelligentia eiꝰ: numerari auobis
ꝯpotest. Ipsũ numerũ qͥs numerat: Nu¬
mero numerant᷑ : quecũq numerantur:
iqͥcqͥt numerat᷑. numero numerat᷑: nume
n ñ potest eẽ numerꝰ: numerari numerꝰ.
nullo pacto potest Qͥd gͦ ẽ apud dm̃ :
nde fec̃ omĩa & ubi fec̃ omĩa. cui dr̃:¬
misura & numero & pondere omĩa dis¬
posiusti : Aut qͥs ipsã m̃surã & ipsũ nume¬
tũ. & ipsũ pondꝰ ubi d̾s omĩa disposuit.
aut numerare potest aut metiri. aut ap¬
pendere: Ergo intelligentiȩ eiꝰ ñ ẽ nuimerꝰ.
ontitescant humanȩ uoces : reqͥescant huma¬
nȩ cogitationes. Ad in cõphensibilia non se
tendant qͥsi cõp̃hensuri : s tãquã participa¬
turi: Participes enĩ erimꝰ Nã hoc qđ capimꝰ
rimꝰ : nec totũ capiemꝰ s participes erimꝰ.

Expanded text:
 est numerus.» Excedit omnes numerarios intelligentia ejus, numerari a nobis non potest. Ipsum numerum quis numerat? Numero numerantur quaecumque numerantur. Si quidquid numeratur, numero numeratur; numeri non potest esse numerus, numerari numerus nullo pacto potest. Quid ergo est apud Deum, unde fecit omnia, et ubi fecit omnia, cui dpondere disposuisti» ? Aut quis ipsam mensuram, et ipsum numerum, et ipsum pondus, ubi Deus omnia disposuit, aut numerare potest, aut metiri, aut appendere? Ergo, «Intelligentiae ejus non est numerus.» Conticescant humanae voces, requiescant humanae cogitationes: ad incomprehensibilia non se extendant quasi comprehensuri, sed tanquam participaturi; participes enim erimus. Non hoc quod capimus eri
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ gemit: Uidet ꝑmalas suasiones &
fraudes. rapi degremio suo infirmos: par¬
uulos ꝑtrahi ꝑnescio qͤ secreta malarum
speluncaꝵ: rebaptirari: exsufflari in eis
xp̃m: occidi in eis. non mortale illud suũ
qd̾ homines st̃: s illud qđ in ęt̃nũ uictu¬
ri ft̃: Suadetur homini dicere ñ sũ xp̃ianꝰ.
& iustitia uocat᷑. Accessurꝰ ẽ. ad ep̃m At
ille: Uide. ne dicas te eẽ xp̃ianũ: Si enĩ¬
Ut aut̃ accipias : dic te ñ eẽ. Id mones
xp̃iane : Qd doces: Certe ꝑsecutionem
bant. qd̃ tu efficis suadendo ꝑ suades
suadendo facis: hoc ꝑsecutor occidendo nõ
fec̃: Sub te uiuit homo. qͥ negat se ẽẽ xp̃i¬
uer tͥ loqͥt᷑ Qui ꝑcussꝰ ẽ gladio ꝑsecutoris:
cecidit. & uiuit: cui loqueris. stat. &
cecidit: Hȩc faciens: qͥcqͥd passurꝰ fueris
in uiria erit : Nolo tͥ blandiaris: si hȩc
in iusta st̃ omĩa quȩ facis: qͥcqͥd pateris
iustũ erit: Cui aut̃ fac̃ iudiciũ. qͥ c̾todit

Expanded text:
 gemit; videt per malas suasiones et fraudes rapi de gremio suo infirmos, parvulos pretrahi per nescio quae secreta malarum speluncarum, rebaptizari, exsufflari in eis Christum, occidi in eis non mortale illud suum quo homines sunt, sed illud quo in aeternum victuri sunt. Suadetur homini dicere, Non sum christianus, et justitia vocatur. Accessurus es ad episcopum, ait illi, vide ne dicas te esse chriut autem accipias, dic te non esse. Quid mones, christiane? quid doces? Certe persecutionem bant, quod tu efficis suadendo. Persuadessuadendo facis, hoc persecutor occidendo non fecit. Sub te vivit homo, qui negat se esse chriver tibi loquitur. Qui percussus est gladio persecutoris, cecidit, et vivit: cui loqueris, stat, et cecidit. Haec faciens, quidquid passus fueris, injuria erit? Nolo tibi blandiaris: si haec injusta sunt omnia quae facis, quidquid pateris justum erit. Cui autem facit judicium, «qui custodit
Abbreviated transcription (Latin):
potest Id ipsũ gͦ ille ẽ : qm̃ dictũ ẽ ei.
& mutabis ea & mutabunt᷑ tu aut̃ idẽ
ipse es. & anni tui ñ deficient: Igit̾ si ipse
iq̾e ipse ẽ. & mutari ex nulla parte po¬
test: participatido eiꝰ diuinitatẽ. erimꝰ &
nos in mortales inuitã ȩt̾nã Et hoc pignꝰ
datũ ẽ. defilio dĩ. qđ iã dixusc̃ĩtati ur̃e :¬

Expanded text:
ipsum ergo ille est, quoniam dictum est ei: «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Igitur si ipse idem ipse est, et mutari ex nulla parte potest; participando ejus divinitatem erimus et nos immortales in vitam aeternam. Et hoc nobis pignus datum est de
Abbreviated transcription (Latin):
Iã tu ꝓcede & dic ratiotinationib illis
tuis bonis. & qͣsi aciitis & subtilib. qͥa
tu pacis: & dic Famelicꝰ potest pascere:
id ẽ peccator potest dare scm : Fameliceꝰ
potest pascere: Languidꝰ potest sanare:
Ligatꝰ potest. soluere : Ista st̃ ueluti magia
& subtilia: qͥb decipiunt imꝑitos Clauda
illis os psalmꝰ iste: dante me escã esurien¬
tibꝰ Ecce nicħ ate expecto: D s̃ dat escã
esurientibꝰ. Iuib esurientibꝰ: O mibꝰ. Id est¬

Expanded text:
am tu procede, et dic ratiocinationibus illis tuis bonis, et quasi acutis et subtilibus, quia tu pascis; et dic: Famelicus potest pascere? id est, peccator potest dare sanctum? Famelicus potest pascere? languidus potest sanare? ligatus potest solvere? Ista sunt veluti magna et subtilia, quibus decipiunt imperitos. Claudat illis os psalmus iste: «Dantem» «escam esurientibus.» Ecce nihil a te exspecto; Deus «dat escam esurientibus.» Quibus esurientibus? Omnib
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno delictũ ẽ: qr iudicia habetis uo¬
biscũ Quare ñ magis uuqͥtatẽ patimini :
Corripit homines: qr ñ patiunt᷑ in uiriã:
No ut patiaris molestiã. te hortatur:
s ut patiaris in iuriã Ñ eñ om̃is mo¬
lestia inuiria ẽ Iuicqͥd enĩ iure pateriᷤ.
ñ ẽ in iuria Ne forte diceres. & ego
int̃ iniuriosos passus nimeror: nã illud
s ñ in iuria: Scelerati: malefici : effractores:
ad ulteri: corruptores: om̃s patiunt᷑ multa
mala: s nulla ẽ. in iuriã Aliud ẽ pati
in iuriã : aliud ẽ. pati tribulationẽ. aut

Expanded text:
omnino delictum est, quia judicia habetis vobiscum. Quare non magis injuriam patimini» ? Corripit homines, quia non patiuntur injuriam. Non ut patiaris molestiam te hortatur, sed ut patiaris injuriam: non enim omnis molestia injuria est. Quidquid enim jure pateris, non est injuria. Ne forte diceres: Et ego inter injuriam passos numeror; nam illud sed non injuriam: scelerati, malefici, effractores, adulteri, corruptores, omnes patiuntur multa mala, sed nulla est injuria. Aliud est pati injuriam; aliud pati tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si hoc ius non ẽ: qͥcqͥd ꝓhoc pateris
ius ẽ No gͦ dehis. qͥ patiunt᷑ iniuriam:
Lego aliud manifestiꝰ ex eugłio B eati inqͥt
qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ Ex pecta So festinas:
Quid dicis. ego sũ : Ex pecta inquã: totũ
legã Audisti. beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑:
iã tͥ nescio qͥd ceꝑas arrogare Si ꝑmittis:
totĩ: lego: Uide qͥd seqͥtur: Beati qͥ ꝑsecutionẽ
patiunt᷑: ꝓpt̾ iustitiã. Modo dic. ego sũ:
si audes dicere ego sũ Suꝑiora quȩ dixi
retractemꝰ : aut ne longũ. sit. hoc unũ in¬
t̃rogo Si dãpnaris unũ hominẽ cuiꝰ cau¬
sã nescis: audes te dicere tenere iustitiã:
A uti siqͥd ꝓhac re passꝰ ẽẽs: in uiriã nomina¬
res  Erigis te intemerariũ tribunal cordis
tui. unde p̃cipiteris: & audes sententiam¬
ferre dehomine cuiꝰ causã nescis: Hoc si
deuno homine faceres: eẽs in iustꝰ Facis
hoc de orbe t̾rarũ. & iustꝰ es: Fr̃s km̃i.¬

Expanded text:
Porro si hoc jus non est, quidquid pro hoc pateris, jus est. Non es ergo de his qui patiuntur injuriam. Lego aliquid manifestius ex Evangelio: «Beati,» inquit, «qui persecutionem patiuntur.» Exspecta: quid festinas? quid dicis, Ego sum? Exspecta, inquam; totum legam. Audisti, «Beati qui persecutionem patiuntur;» jam tibi nescio quid coeperas arrogare. Si permittis, totum lego; vide quid sequatur. «Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam» . Modo dic, Ego sum. Si audes dicere, Ego sum; superiora quae dixi retractemus: aut, ne longum sit, hoc unum interrogo: Si damnares unum hominem, cujus causam nescires, auderes te dicere tenere justitiam? aut, si quid pro hac re passus esses, injuriam nominares? Erigis te in temerarium tribunal cordis tui, unde praecipiteris; et audes ferre sententiam de homine cujus causam nescis! Hoc si de uno homine faceres, esses injustus: facis hoc de toto orbe terrarum, et justus es? Fr
Abbreviated transcription (Latin):
utiteris : occurrit tͥ cęlũ: occurrit tͥ terra:
uod amas interra. terrenũ ẽ: qͥcqͥd amas
e incȩlo. corporeũ ẽ Ubiq laudas : & ubiq
amas Quomͦ ẽ laudandꝰ ille. qͥ fecit ista
quę laudas᷑. Iã gͦ diu occupata uixisti: &
desiderioꝵ diuersitate uerberata. portas
plagas sauciata: diuisa ꝑ amores multos:
ibiq inqͥeta: nꝰ quã secura Colligere ad te
ipsã: qͥcqͥd tͥ foris placebat. quere quem
labeat auctorẽ: Nil meliꝰ int̾ra uerbi gr̃a.
quã hoc & illud: aurũ. argentũ. animalia.
rbores. amenitates Totam t̾rã cogita. Suid
meliꝰ incelo. sole: luna: syderib : Totum
celũ cogita Omĩa ista bona ualde: quia

Expanded text:
verteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: verteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: quod amas in terra, terrenum est; quidquid amas et in coelo, corporeum est. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu occupata vixisti, et desideriorum diversitate verberata, portas plagas, saucia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem habeat auctorem. Nihil melius in terra, verbi gratia, quam hoc et illud: aurum, argentum, animalia, arbores, amoenitates, totam terram cogita. Quid melius in coelo sole, luna, sideribus? Totum coelum cogita. Omnia ista simul bona valde, quia
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ. Caro bene obediens : famula ẽ ani¬
mȩ: Illa regit : hec regitur: Illa imꝑat:
ista famulatur. Iuando potest caro dare
hoc consiliũ aninȩ: quis gͦ ẽ. qui dict
lauda anima mea dñm: Nichil inuenimꝰ
ampliꝰ in homine: quã carnẽ & animã: Iot̾
homo: hoc ẽ sp̃s & caro Anforte ipsa auina
sibi dic̃. & sibi quodãmͦ imꝑat: & se exbortas
sui parte fluitabat : exqͥdã uͦ parte quã uo¬
uant m̃te rationalẽ. illã qua cogitat sapten¬
tã inherens dño iã. & suspiraus in illum
mnima. aduertit quasdã suas inferiores par¬
tes ꝑturbari motib scłarib. & cupiditate
qͥdã terrenoꝵ desiderioꝵ ire in exteriora:
relinquere interiorẽ dm̃: reuocat se ab exteri¬
orib in interiora: ab inferiorib adsuꝑiora: &
dic̃ Lauda anima mea dñm. Quid tibi placet
mscło: Quid ẽ quod uis laudare : Quid ẽ
qd uis amare : Quacũq corporeis sensib con¬

Expanded text:
silium. Caro bene obediens, famula est anisilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine, quam carima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid tibi placet in saeculo? Quid est quod vis laudare? quid est quod vis amare? Quacumque corporeis sensibus te con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ꝑat cogitationes : exerit actiones: capit reruĩ
infinitaꝵ imagines Et quis. ẽ. tandẽ fratres
km̃i : qͥ sufficiat laudib animȩ: Et si in
laudib animȩ deficitur ÷ quȩ laus ẽ. eiꝰ qui
animã condidit : Et tam̃ tanta ẽ. eiꝰ grã: ut
dicat homo iste. lauda anima mea dñm Iui
potest laudare dm̃ : Si diceret te ipsã lauda:
fortasse deficeret Lauda inqͥt dñm: conare
pietatis affectu: deficies in laudib eiꝰ Expe¬
dit tͥ deficere laudando dm̃: quã ꝓficere
laudando te: Cũ enĩ laudas dm̃. ñ explcas
quod uis: Extendit᷑ in interiora cogitatio
tua: ipsa extensio. capatiorẽ te fac̃ eiꝰ quẽ
laudas Quis gͦ ẽ ut dicere ceꝑam. qͥ dicit
lauda amma mea dñm: Caro ñ dicit:¬
S licet corpꝰ angłicũ: inferiꝰ ẽ. quã anima:
consiliũ suꝑiori dare non potest. Infelis
ẽ ipsa anima : si acorpore expectat con¬

Expanded text:
praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum imagines; et quis est tandem, fratres charissimi, qui sufficiat laudibus animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro nSit licet corpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat con
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñdũ purgatũ ẽ : uituꝑatũ ẽ. Plũbũ qͥr
laudatũ ẽ: quia iam purgatũ ẽ: ut meliꝰ ẽ
ñ possit: Itẽ dicis equũ optimũ: & hominem
pessimũ : tam̃ eqͦ laudato. p̃ponis hominem
uituꝑatũ. Si enĩ interrogeris exhis duob qqͥ
sit meliꝰ: responsurꝰ es homo: non meritis. si
natura: In artib dicis optimũ sutorẽ. u̾bigra.
& rep̃hendis aliquẽ iuris ꝑitũ : qđ multas le¬
ges ignoret: Sutorẽ laudasti: iurisꝑitũ rep̃¬
hendisti Exhicͤ tam̃ duob quere qͥs sit melior
imꝑitior uirisꝑitꝰ. ꝑfecto sutori p̃ponitur. In¬
tendat caritas ur̃a Ita multis reb uituꝑatis.
aliisq laudatis: interrogati. plerũq res ui¬
tuꝑatas p̃ponimꝰ reb laudatis Natura ani¬
mȩ p̃stantior ẽ. quã natura corporis: excellit
multũ Res spiritalis ẽ: res incorporea est:
uicina ẽ substantiȩ dĩ: in uisibile quiddam
ẽ: regit corpꝰ: mouet m̃bra: dirigit sensus:

Expanded text:
. Plumbum quare laudatum est? Quia jam ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interrogati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
cite inqͥt uolatilia cęli qr ñ seminant. neq
metunt. neq c̃gregant inhorreũ: & pat̃
ur̃ cȩlestis pascit illa Ergo & p̃t̃ hominẽ.
animalia ista ꝑtinent ad curã dĩ: ut pas¬
cant᷑. ñ ut legẽ accipiant Qđ gͦ ad dandã
legẽ attinet: debub cura dõ ñ ẽ: qđ aut̃
ad creanda : pascenda: gub̃nanda. & regen¬
dͥa : omĩa addm̃ ꝑtinent: Nonne duo pas¬

Expanded text:
inquit, «volatilia coeli, quia non seminant, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa» . Ergo et praeter hominem, animalia ista pertinent ad curam Dei, ut pascantur, non ut legem accipiant. Quod ergo ad dandam legem attinet, de bobus cura Deo non est; quod autem ad creanda, pascenda, gubernanda et regenda, omnia ad Deum pertinent. «Nonne duo pas
Abbreviated transcription (Latin):
&iã qͦdã organo qđ uocat᷑ psalteriũ: acce¬
dentib manib uoci c̃cordat. Uis gͦ psallere:
N solũ uox tua sonet laudes dĩ. s oꝑa tua col¬
cordent cũ uoce tua Cũ uoce gͦ cantaueris.
silebis aliqndo: sic cantet uita ut nũquã
sileas: Negotiũ agis. & fraudes cogitas: si¬
laudas dm̃: & cũ blasphemat᷑ ds̃ de ma¬
io oꝑe tuo. blasphemas dm̃ Itaq ad au¬
riũ exhortationẽ canta uoce: corde nesile¬
as: uita netaceas Ñ cogitas in negotium
fraudẽ: psallis dõ Cũ manducas & bibis.
psalle: ñ int̾miscendo sonoꝵ suauitates
ad aures aptas: s modeste & frugalit̃. & tẽ¬
perant̃. manducando & bibendo: qr hoc
dic̃ apłs. siue manducatis siue bibitis. siue¬

Expanded text:
am quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; silaudas Deum; et cum blasphematur Deus de maopere tuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, si
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑgunt ꝑ quelibet peccata: qr ñ credunt
curare dm̃ qͥd agant: Audi eloqͥa diuina:
noli te desꝑare. Iui curauit facere te: noi
curat reficere te : Nonne ds̃ tuꝰ ẽ. qͥ fecit
cęlũ. & t̾rã. & mare : Si ista sola diceret.
forte responderes tu ds̃ qͥ fec̃ cȩlũ. & trã.
& mare : magnꝰ ds̃ S nũqͥd cogitat deme:
Ipse te fec̃: diceretur tͥ qͦmͦ: Nũqͥd ego sũ
cȩlũ : aut ego sũ t̾ra: aut ego sum mare.
Et qͥdẽ manifestũ ẽ. nec cęlũ sũ: nec terra
sũ: neͤmare sũ: s int̾ra sũ Ut hoc concedis

Expanded text:
gunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis
Abbreviated transcription (Latin):
boui trituranti os ñ infrenabis ÷ ibi de
bub ñ cogitauit ds̃. ltaq qͦsdã boues uo¬
luit significari: Noi enĩ hac curat deus
monere: qͥd agat cũ bubꝰ. Habet hoc na¬
tura ipsa humana Sic factꝰ ẽ homo: ut
norit consulere ium̃ito suo Hec inde p̃cep¬
ta adõ accepit: s in sinuatũ ẽ. illi inĩtẽ
adõ. ut possit & sine p̃cepto facere. ⁊ecit

Expanded text:
«Bovi trituranti os non infrenabis» ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque quosdam boves voluit significari. Non enim hoc curat Deus monere quid agas cum bobus; habet hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo, ut norit consulere jumentis suis: nec inde praecepta a Deo accepit, sed insinuatum est illi in mentem a Deo, ut possi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m bonꝰ psalmꝰ Laudas. cũ agis negotiũ:
laudas. cũ cibũ & potũ capis Laudas.
cũ inlecto qͥescis: laudas cũ dorinis. qn¬
qͥo ñ laudas : ꝑ ficietur in nob laudatio
di. cũ ad illam ciuitatẽ uenerimꝰ: qͣndo
effecti fuerimꝰ eqͥles angłis dĩ: quando
nulla nos corporalis necessitas. ulla
ex parte sollicitat: non fames. ñ sitis. inter¬
pellat: ñ estꝰ fatigat: ñ frigꝰ constringit:
ñ febris deicit : ñ mors finit Ad illã ꝑfectis¬
sinã laudẽ exerceamꝰ nos: laudatione ista

Expanded text:
«quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus nos laudatione ista
Abbreviated transcription (Latin):
agis. qđ & manducas &bibis. & ad refec¬
tionẽ corporis sumis. reꝑationẽq m̃broꝵ:
grãs agens ei qͥ tͥ p̃buit mortali & fragi¬
li ista supplem̃toꝵ solatia : & cib tuus.
dͥebitũ inmoderatione uoracitatis excedaᷤ.
& uinolentia te ingurgites: qͣntaslibet
laudes dĩ lingͣ tua sonet: uita blasphe¬
mat Post cibũ & potũ reqͥescas ut dor¬
nec excedas ultͣ c̃cessã licentiã inlege dĩ:
sit castꝰ cũ c̃uige thorꝰ: & si ẽ cura ꝓpa¬
gandi liberos. ñ sit effrenata luxuries
lbidinũ: defer in lecto tuo coniuge tuę:
qͥa m̃bra xp̃i estis ambo: ambo ab illo
conditi: ambo sanguine ipsiꝰ reꝑati Hȩc
agens. laudas eũ : nec omĩno silebit lau¬
datio tua. Quid. cũ sõnꝰ aduenerit: Et
cũ dormis ñ te excitet aqͥete. mala con¬
scientia tua: & in nocentia sõni tui. lau¬
dat dm̃. Si gͦ laudꝰ s. ñ tantũ lingͣ can¬
ta: s etiã assũpto bonoꝵ oꝑũ psalterio:

Expanded text:
go quod manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis, reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi tribuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dornec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ꝑ quẽ omĩa Ergo ipse sit spes tua.
dñs ds tuus: in illo sit spes tua. in dño
dõ tuo Spes etiã illiꝰ qͥ colit saturnũ. in
neptunũ : qͥ colit mercuriũ: plꝰ addo. qui
beati: qr spes ipsiꝰ in dño dõ ipsiꝰ: s qͥs ẽ
iste : ui fecit cęlũ & t̾rã. mare. & omĩa

Expanded text:
per quem omnia» . Ergo sit ipse spes tua, Dominus Deus tuus; in illo sit spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in Neptunum, qui colit Mercurium: plus addo, qui beati? Quia «spes ipsius in Domino Deo ipsius.» Sed quis est iste? «Qui fec
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse erit possessio tua. ut colas eũ: Nã &
tu colis dm̃i: & coleris adõ. Recce dr̃ colo
am̃. Quomͦ aut̃ color a dõ: Inuenimꝰ apud
catio estis. Et dñs Ego sũ inqͥt uitis: uos
estis sarm̃ta : & pat̃ ñs agricola Colit gͦ
te ds̃. ut sis fructuosꝰ: & colis dm̃. ut sis
fructuosꝰ Tibi bonũ ẽ. qđ te colit ds̃: tibi
bonũ ẽ. quod colis dm̃ Cultor ds si recedat
abhomine : desertꝰ fit homo: Cultor homo
si recedat a dõ: desertꝰ fit ipse homo Nec
crescit ds̃ acce dente te: nec decrescit disce¬
dente te Ergo erit ipse possessio nr̃a. ut
nos pascat: & erimꝰ possessio ipsiꝰ. ut nos

Expanded text:
et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Invenimus apucatio estis» . Et Dominus, «Ego sum,» inquit, «vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio ejus, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
nes eiꝰ: Quid. gͦ facimꝰ : si infilios hominũ.
si in pͥncipes. ñ ẽ sꝑandũ: Quid facimus:
homo. aut ille homo: ñ ille angłs. aut
faceret isrł Magnũ ad iutoriũ: Irahel iam
uidens dm̃: Hic ergo positꝰ & ꝑegrinꝰ. ñdũ
uidens: si babueris ad utorẽ dm̃ iacob.
ex iacob eris isrł. & eris uidens dm̃: & ꝑiet
omĩs labor & omĩs gemitꝰ: Ransient cure
mordaces : succedent laudes felices : beatꝰ
cuiꝰ ds̃ iacob adiutor ẽ eiꝰ. huiꝰ iacob Quare
iste beatꝰ ÷ interim adhuc inhac uita ge¬
mens: g pes illiꝰ indñm dm̃ ipsiꝰ. Ido
beatꝰ: quia spes ipsiꝰ. indñm dm̃ ipsius
In qͦ ẽ spes ipsiꝰ: ipse erit rex ipsiꝰ. ł R̾s: an
forte erraui. quia dixerim nr̃m fututum
dm̃: Quid. si dicerẽ hereditatẽ nrãm futu¬
rũ : spes mea es tu: portio mea in terra
uiuentiũ: Tu eris portio mea: eris tu posses¬
sio. & possȩdebis: Possessio dĩ eris: & possessio
tua erit ds. Tu eris possessio eiꝰ. ut colaris abeo:

Expanded text:
hominum, si in principes non est sperandum? quid facimus? homo aut ille homo, non ille angelus aut faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus:» hujus Jacob. Quare iste beatus, interim adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia : Ubi ẽ. iactantia: S forte ad locũ
bonũ transierit. ad iustos: si tam̃ transiit:
dã qͥ sic Ioqͦbat᷑: nescio qͦ transierit Loqͥbat᷑
eñĩ suꝑba. & nescio qͦ transeant tales homineᷤ:
nͥ qr inspicio alterũ psalmũ: & uideo inalũ
eoꝵ. eẽ. transitũ: Uidi impiũ exaltari suꝑ
cedros libani: & transiui & ecce ñ erat:¬

Expanded text:
 Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi
Abbreviated transcription (Latin):
uis scire: Exiet sp̃s eiꝰ: & reuertetur in
terrã suã Ecce totũ qđ loqͥt᷑ nesciens quã¬
diu loqͥt᷑: minat᷑ nesciens quãdiu uiuat:
subito exiet sp̃s eiꝰ & reuertet᷑ interrã suã:
Nũqͥd qͣndo uult exiet sp̃s eiꝰ : Exiet & qͣn¬
do ñ uult : & exiet: & qndo nescit reuer¬
tetur int̾rã suã. Exeunte sp̃u : caro reuerte¬
tur initrã. S qr caro erat quȩ sic loquebat᷑:
de me enĩ p̃sume & ego tͥ do ñ dicerent. nͥ
illi deqͥb dictũ ẽ. qr caro st̃: exiet sp̃s eiꝰ¬

Expanded text:
evertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum est, «Quia caro s
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ñ ẽ impiꝰ Ergo fr̃s om̃s audiamꝰ: fr̃s
dilecti dõ om̃s audiamꝰ : inqͥlibet tribula¬
tione. in qͦlibet desiderio muneris diuini:
ñ confidamꝰ inpͥncipes. nec infilios homi¬
nũ qͥb ñ ẽ salꝰ. Totũ hoc mortale ẽ: tran¬

Expanded text:
mpius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, tran
Abbreviated transcription (Latin):
spes lã uiuis inspe: despe lauda: despe
canta Unde mors tua ẽ. ñ cantes: unde
uiuis. canta Mors tua ẽ. de merore huiꝰ
Uidete fr̃s mei : quale erit illud ẽẽ Ubi sem¬
piterna laudatio erit: sempit̾nũ ẽẽ erit:
Ecce malꝰ es Nũqͥd psallis dõ tuo. quãdui
es: Ecce psallebas: auertisti te adaliquod
negotiũ : iã ñ psallis. & es Ecce es: & ñ psalt
F ortassis etiã cupiditate inclinatꝰ ad aliquid:
ñ solũ ñ psallis. s & offendis auditũ eiꝰ &
es: Iam̃ quȩ erit illa laudatio: ubi quãdiu
es laudes: S qͥd ait: Quãdiu sũ. Aliqͣndo
forte ñ erit : lmmo ȩc̃nũ erit ipsũ diu:
& idõ uere diu erit: Nam qͥcqͥd finẽ habet
intp̃r: quãlibet longũ sit. dii ñ ẽ Es allã
do meo quãdui sũ: Interim bene laudabis qn
inuita tua: psallis defuturo. dõ tuo quã
Non nos deserat spes in ista peregrinatione e
tẽptatione : in istis imꝓbitatib & insidus

Expanded text:
Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus Videte, Fratres mei, quale erit illud esse. Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid, non solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen. Quae erit illa laudatio, ubi quamdiu es laudes? Sed quid ait, «quamdiu sum?» Aliquando forte non erit? Imo aeternum erit ipsum diu, et ideo vere diu erit. Nam quidquid finem habet in tempore, quamlibet longum sit, diu non est. «Psallam Deo meo quamdiu sum.» 9. Interim bene, laudabis Dominum in vita tua, psallis de futuro Deo tuo quamdNon nos deserat spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitatibus et insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
& malꝰ homo ꝑegrinat᷑ hic. & bonꝰ homo
ꝑegrinat᷑ hic Non enĩ bonꝰ transit. & malꝰ
hic ꝑmanet : aut malꝰ transit. & bonꝰ hic
ꝑmanet Ambo transeunt: s non ambo
ad unũ Duo erant : pauꝑ & ulcerosꝰ adia¬
ra & bysso. inepulis cotidie splendidis.
Ambo hic erant: ambo hinc transiert̃: s ñ
ad unũ locũ Diuersa loca suscipiunt: qͥa
diuersa merita ꝑducunt Ransiit pauꝑ
in sinũ abrabe: & transiit diues adtorm̃ta
inferoꝵ : uicini corpore int̾ra. ille indomo.
ille ante ianuã : pꝰ mortẽ tantũ separati:
tit᷑ : hic gemitꝰ : hic tẽptationes : hic an¬
gustiȩ : hic merores. hic ꝑicula: laudabit
tua. in scła scłoꝵ laudabunt te: qͣndo totũ
negotiũ nr̃m. laus erit ipsa S qͣndo hoc :¬
Inuita mea Modo enĩ qͥd ẽ: Posset tibi
dicere : mors mea Unde mors tua: Iuia
ꝑegrinor adño: Si enĩ herere illi. uita ẽ:
recedere ab illo. mors ẽ S te qͥdẽ. consolat᷑

Expanded text:
 malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad jara et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, titur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabit tua, in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum negotium nostrum ipsa laus erit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur?
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ñ uolentib laudare. s ñdũ uł de do
sꝑantib. Nolite confidere in pͥncipes. &
infilios hominũ qͥb ñ ẽ salꝰ. In uno filio
hominis salꝰ: & in ipso. ñ quia filiꝰ homiuiꝰ
seqd qr filiꝰ dĩ: ñ ꝓpt̃ id qd̾ suscepit exte.
s ꝓp̃t id qd seruauit inse. Ergo innullo
homine salꝰ: qr & in illo idõ salꝰ. quia as̃.

Expanded text:
are, sed nondum vel de Deo sperantibus: «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus» «non est salus.» In uno filio hominis salus; et in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propter id quod servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia et in illo ideo salus, quia Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑares. cũ desp̃italib loqͥt᷑: ostendit qͣndĩ
lucẽ sapientiȩ. qͥ illum in antur ceci Ergo
qͦmͦ illuminant̾ ceci. luce sapientiȩ: sic
soluunt᷑ cõpediti: sic eriguntur elisi Un¬
de sumꝰ cõpediti : Unde elisi : Corpꝰ nr̃m
ornam̃tũ nob̃ fuit: peccauimꝰ: & cõpedes
inde accepimꝰ. Iuȩ st̃ cõpedes nr̃ȩ : Mor¬
talitas ipsa Audi apłm paulũ: qr & ipse
adhuc in hac ꝑ egrinatione cõpeditꝰ erat:
Quanta ꝑagrauit cõpeditꝰ iste Non illi
fucr̃ graues cõpedes: cũ ipsis competibuꝰ
toto orbe eugłiũ p̃dicauit: Sp̃s caritatis ra¬
puit cõpedes: & circuiuit qͣntũ potuit:
s: tam̃ qͥd ait : Concupiscentiã habens dis¬
pedib mortalitatis Ettam̃ miscdia uolebat
adbuc eẽ. incõpedib: ꝓp̃t alios cõpeditos.
erant: Quare erigunt᷑ : qr humiliati sunt:
Cecidit. atq elisꝰ ẽ adã Ille cecidit: xp̃c

Expanded text:
sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam lucem sapientiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantur caeci luce sapientiae, sic solvuntur compediti, sic eriguntur elisi. Unde sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dispedibus mortalitatis. Et ta esse in compedibus, propter alios compeditos, erant. Quare eriguntur? Quia humiliati sunt. Cedidit atque elisus est Adam: ille cecidit, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
Ante ianuã c̃spectꝰ illiꝰ. in orationib m̃dicenꝰ.
ipse dat escã esurientibꝰ Iuid ẽ quod te
heretice iactas. qr tu soluis: tu erigis: tu
adtendo: Nolite confidere inpͥncipes: &
rgo recedite heretici demedio. Dñs sol¬
uit cõpeditos: dñs erigit elisos: dñs
sapientes fac̃ cecos : id ẽ eos qͥ ceci suut
fac̃ sapientes: Optie ꝑhanc sententian
exposuit nob̾ om̃s suꝑiores: ne forte cũ
dixisset dñs soluit cõpeditos: ad illos
cõpeditos referremꝰ. qͥ forte ꝓp̃t aliquã
naxã ligant᷑ ferro. adnĩs suis Iuia aut̃
dix̃ erigit elisos: occurrit nob̾ aliqͥs aut
offendens & cadens : aut eqͦ lapsꝰ Est aliꝰ
casus: st̃ aliȩ cõpedes: qͦmͦ st̃ aliȩ tenebr.
& alia lux:. In eo qđ dix̃ sapientes cecos
faẽ. noluit dicere. illuminat cecos: ne
& hoc carnalit̾ intelligeres : sic̃ illuminatꝰ
ẽ adño. cuiꝰ ocłos luto de spito farto
in unx̃. & saluũ eũ fec̃ Ne tale aliquid

Expanded text:
lius in orationibus mendicemus; ipse «dat escam esurientibus.» Quid est quod te, haeretice, jactas quia tu solvis, tu erigis, tu attende: «Nolite confidere in principes, et s solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos;» id est, eos qui caeci sunt facit sapientes. Optime per hanc sententiam exposuit nobis omnes superiores: ne forte cum dixisset, «Dominus solvit compeditos,» ad illos compeditos referremus, qui forte propter aliquam noxam ligantur ferro a dominis suis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo facto inunxit, et salvum eum fecit : ne tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
dere inpͥncipes Fs magnũ negotiũ hic
accipimꝰ : diuina uax ẽ: & desuꝑ sonat nob̃¬
N odo enĩ nescio qͣ infirmitate anima humana
qͣndo fuerit tribulata hic desꝑat de deo:
& uult p̃sumere dehomine: Dicat᷑ homini
in afflctione aliqͣ constituto: ẽ qͥdã bomo
magnꝰ. ꝑ quẽ possis liberari : arridet: gau
desꝑatione frigescit Promittit᷑ auxilium
mortalis. & gaudes: ꝓmittit᷑ in mortalis.
& tristis es: Promittit᷑ tͥ. qđ lib̾at te tacũ
liberandꝰ : & tãquã aliqͦ magno auxilio
exultas : ꝑmittit᷑ ille liberator qͥ liberatore
ñ indiget: & qͥsi afauillã desꝑas Uetalib
cogitationibꝰ. Longe ꝑegrinant᷑: Uere mi

Expanded text:
s, magnum negotium hic accipimus; divina vox est, et desuper sonat nobis. Modo enim nescio qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, et vult praesumere de homine. Dicatur homini in afflictione aliqua constituto, Est quidam homo magnus, per quem possis liberari: arridet, gauddesperatione frigescit. Promittitur auxilium mortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod liberet te tecum liberandus, et tanquam aliquo magno auxilio exsultas: promittitur ille liberator qui liberatore non indiget, et quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere
Abbreviated transcription (Latin):
Laudo qͣntũ possũ: teniuter: exiliter: in¬
firmiter Quare : qr quãdiu sumꝰ incorpo¬
re : ꝑegrinam᷑ adño Quare sic laudas dñm.
non ꝑfecte: non stabilit̃ : Interroga scrip¬
turã. Iuia corpꝰ qđ corrũpit᷑. ad grauat

Expanded text:
Laudo quantum possum, tenuiter, exiliter, inLaudo quantum possum, tenuiter, exiliter, infirmiter. Quare? Quia quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Quare sic laudas Dominum, non perfecte, non stabiliter? Interroga Scripturam: Quia «corpus quod corrumpitur, aggravat
Abbreviated transcription (Latin):
rit cor nr̃m laudes dĩ: Et qͥd ẽ. qđ lauda¬
mꝰ : Magnũ ẽ. quod laudamꝰ : s quo laui¬
damꝰ. adhuc infirmũ ẽ Quando implet
laudẽ excellentiȩ laudati : Ecce stat: cantat
dõ aliqndo ꝓlixiͦ : & sepe labia mouent᷑
adcantũ : cogitatio aut̃ ꝑnescio quȩ desi¬
deria uolat: Stabat gͦ mens nrã qͦdãmͦ
ad laudẽ dĩ: & anima nr̃a ꝑdiuersas
cupiditates. uł curas negotioꝵ. hac atq
illac fluitabat Quasi de su ꝑ attendit
ipsa mens adfluitatẽ hac atq illac : & eiꝰ
inqͥetudine molestiarũ qͥsi conuersa alloqͥt᷑
Lauda anima mea dñm Suid ẽ qđ deali¬
qͥb reb satagis: Quid ẽ qđ te occupat cura
rerũ terrenarũ atq mortaliũ: Sta mecũ:
lauda dñm Et qͥsi ipsa anima p̃grauata.
& ñ ualens ita consistere ut dignũ ẽ: res¬
pondet m̃ti:Laudabo dñm in uita
mͦ sũ Ergo priꝰ exhortare te. & dic: lauda
anima mea dñm Respondet łͥ anima tua:

Expanded text:
des Dei? Et quid est quod laudamus? Magnum est quod laudamus; sed quod laudamus adhuc infirmum est. Quando implet laudator excellentiam laudati? Ecce homo stat, cantat Deo aliquanto prolixius, et saepe labia moventur ad cantum, cogitatio autem per nescio quae desideria volat. Stabat ergo mens nostra quodam modo ad laudem Dei, et anima nostra per diversas cupiditates vel curas negotiorum hac atque illac fluitabat. Quasi desuper attendit ipsa mens ad fluitantem hac atque illac, et ejus inquietudinem molestiarum quasi conversa alloquitur: «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid est quod de aliis rebus satagis? quid est quod te occupat cura rerum terrenarum atque mortalium? Sta mecum, lauda Dominum. Et quasi ipsa anima praegravata, et non valens ita consistere ut dignum est, respondet menti: «Laudabo Dominum in vita mea sum. Ergo prius exhortare te, et dic, «Lauda, anima mea, Dominum.» Respondet tibi anima tua:
Abbreviated transcription (Latin):
quedã st̃ : anima & corpꝰ. Animã uituꝑo:
corpꝰ laudo Animã uituꝑo. qͥa iniqua ẽ:
corpꝰ laudo. qͥa sanũ ẽ Tam̃ in suo genere
animã laudo: uł in suo genere animam
culpo : & in suo genere corpꝰ laudo uł culpo:
Si me interroges qͥd sit meliꝰ: utrũ qđ uitu¬
ꝑaui. an qđ laudaui: mirabilẽ responsi¬
onẽ recepturꝰ es Ego certe illud uituꝑaui.
& hoc laudaui: interroga tu tam̃. qͥd sit
meliꝰ : respondeo eẽ meliꝰ qđ uituꝑaui. eo
qđ laudaui Simiraris inbis duob: ad ten¬
de illa duo inꝓmptu posita. quȩ comine¬
moraui. de auro & plumbo Ecce uituꝑaui
aurũ No⁊ bonũ aurũ : sordidũ : & nor
unũ. laudans aliud Post hanc uituꝑati¬
onẽ. laudationẽq meã. int̾roga me qͥd hoꝵ
sit meliꝰ: respondebo Aurũ meliꝰ ẽ & etiã
sordidũ : quã plũbũ purgatũ Unde meliꝰ:
Et qͥre uituꝑasti: Quare uituꝑaui: qr ñdũ¬

Expanded text:
quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudo, quia sanum est. Tamen in suo genere animam laudo, vel in suo genere animam culpo; et in suo genere corpus laudo, vel culpo. Si me interroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Eg hoc laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum purgatum. Unde melius? et quare vituperasti? Quare vitu
Abbreviated transcription (Latin):
bio tale ẽ. ut optemꝰ redẽptionẽ illiꝰ: quasi¬
tale qͣndoq non tale. s qͣle erit aliquando:
qͣle idẽ apłs dic̃ alio loco Oportet corrup¬
tibile hoc induere incorruptionẽ: & mor¬
tale hoc induere inmortalitatẽ S etiã cũ
fuerit tale corpꝰ nr̃m. corpꝰ iam cȩleste &
spiritale: corpꝰ angłicũ in societate angłoꝵ:
nec sic dabit consiliũ animȩ: Semꝑ corpus
anima uilis. excellentissimo corpore ex¬
cellentior inuenit᷑. Nec uob hoc qͣsi mira¬
bile uideat᷑: qͥa & uilis anima quelibet
peccatrix. melior ẽ. qͦlibet magno & p̃stan¬
tissimo corpore: non ẽ melior meritis.
s natura Est quidẽ anima peccatrix:
ẽ qͥb dã concupiscentiarum sordib inqͥnata
am̃ meliꝰ ẽ. & si sordidũ aurũ: quã purga¬
tissimũ plũbũ. Ita currat animꝰ ũr. ꝑcunc¬
ta creaturę: & uidebitis. qđ dicimꝰ noa ẽẽ
incredibile: ut quãuis anima uituꝑabilis.
laudabilior sit tam̃ laudabili corpore. Duo

Expanded text:
bio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim anima vilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. Ita currat animus vester per cunctas creaturas, et videbitis quod dicimus non esse incredibile; ut quamvis anima vituperabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñi anima tua : ꝑtinet ad dm̃. corpꝰ
tuũ: Dicis forte: Noa me nuimeraͭ deus
in magna multitudine Accedit tͥ mirũ
qͥ fec̃ celũ & t̾rã. mare & omĩa quȩ in eis
st̃. Quod aut̃ adme ꝑtinet. qͥd agit me :
Qui custodit ueritatẽ in ęt̃nũ & amandũ

Expanded text:
ad Deum anima tua, pertinet ad Deum corpus tuum. Dicis forte: Non me numerat Deus in magna multitudine. Accedit ibi mirum «qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Quod autem ad me pertinet, quid agit mecum? «Qui cus
Abbreviated transcription (Latin):
hricã : ama fabricatorẽ No occuperis in
o qđ factũ ẽ: & recedas ab eo. qui fecit:
⁊ eñi qͥb occuparis subte fec̃ : qr sub se¬
pso te fec̃: Si herebis suꝑiori: calcabis in¬
mora Si enĩ recedis asuꝑiore : ista tibi in
ippliciũ conuertent᷑ Sic enĩ factũ ẽ. fr̃s
si Accepit homo corpꝰ tamꝗͣ infamulatũ:
sp̃ se conditorẽ: infra se qđ sub illo condi¬
am ẽ: Inmedio qͦdã loco. rationalis anima
anstituta. legẽ accepit: herere suꝑiori:
gere inferiorẽ: Regere ñ potest inferiorem:
regat᷑ ameliore Irahit᷑ ab inferiore: dese¬
ait gͦ meliorẽ. Non potest regere qđ rege¬
det: qr regi noluit aqͦ regebat᷑ Modo ergo
eat: laudat Consiliũ sibi exluce dei dat
ssa anima. ꝑ rationalẽ m̃tẽ: unde conce
consiliũ. focũ inet̃nitate auctoris sui.
Legit ibi qͥddã trem̃dũ: laudandũ: aman¬
dũ : desiderandũ. & appetendũ Nondum
tenet: ñdũ capit: coruscatione quadã ꝑ¬

Expanded text:
ricam, ama fabricatorem. Non occuperis in eo quod factum est, et recedas ab illo qui fecit. Haec enim quibus occuparis, sub te fecit, quia sub seipso te fecit. Si haerebis superiori, calcabis inferiora; si autem recedas a superiori, ista tibi in supplicium convertentur. Sic enim factum est, fratres mei: accepit homo corpus tanquam in famulatum, supra se Conditorem, infra se quod sub illo conditum est; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem. Regere non potest inferiorem, nisi regatur a meliore. Trahitur ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur. Modo ergo redeat, laudet. Consilium sibi ex luce Dei dat ipsa anima per rationalem mentem, unde concipit consilium fixum in aeternitate auctoris sui. Legit ibi quiddam tremendum, laudandum, amandum, desiderandum et appetendum: nondum tenet, nondum capit; coruscatione quadam p
Abbreviated transcription (Latin):
ca: ubi & fletꝰ sine gaudio ñ ẽ:
Fideli homini & ꝑegrino inscło:
nulla ẽ iocundior recordatio.
quã ciuitatis unde ꝑegrinat᷑:
s recordatio ciuitatis inꝑegrinatione. ñ ẽ
sne dolore atq suspirio Spes tam̃ certa
rditꝰ nr̃i : etiã ꝑegrinando tristiͤs consolat᷑
e exhortat᷑ Rapiant cor ur̃m uerba dei:
& possessor ur̃ uendicet sibi possessionem
dtꝰ sit. in uerbo dĩ. qđ sonat int̾ra: ut
abeo exaltet᷑. & ñ sit int̾ra Idõ enĩ ds̃
nob̾cũ : ut nos cũ illo Iui enĩ ut nob̾cũ
ũt. descendit adnos: faciat ut cũ illo¬

Expanded text:
ca, ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulla est jucundior recordatio, quam civitatis illius unde peregrinatur: sed recordatio civitatis in peregrinatione, non est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem totus sit in verbo Dei, quod sonat in terra ut ab eo exaltetur, et non sit in terra. Ideo enim Deus nobiscum, ut et nos cum illo. Qui enim ut nobiscum esset, descendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conis. agnosco iudicẽ. No⁊ eris tu plane
auctor salutis meȩ : ille erit de qͦ securꝰ sum:
Dete incertꝰ sũ: si ñ sis arrogans Ñ enĩ ego
hominũ : tu int̾ pͥncipes: s audio uocem
psalmi Nolite confidere inpͥncipes: & in

Expanded text:
praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego soluhominum, tu inter principes: sed audio vocem Psalmi, «Nolite confidere in principes, et in