comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frenabis: ibi de bob non cogitauit ds̃. Itaq
quosdam boues uoluit significari. Non erum
hoc curat ds̃ monere quid agatur cum bob:
habet hoc natura ipsa humana. Sic factus ẽ.
homo: ut norit consulere uimentis suis. Hec
inde precepta a deo accepit: s insinuatum
est illi in mentem a dõ. ut possit et sine pre¬
cepto facere. fecit illum talem ds̃. S quomͦ
regit pecus: regendus ab alio: Ab eo a quo re¬
gitur : preceptum accepit. Ad precepti ergo
tenorem: non est de bob cura dõ. Ad ꝓuiden¬
tiam uniuersitatis qua creauit omĩa. et mun¬
dum regit: homines et iumenta saluabis dñe.
Intendatꝰ hearitas ur̃a. hic forte aliquis dicat mͥ.
De nouo testamento est. quia de bob non per¬
tinet ad dm̃: homines et umenta saluos faci¬
es dñe. de ueteri testamento est. Sunt qui
calumpinentur et dicant: non sibi consonare
ista duo testamenta. He forte aliud dicat in
uetere. aliud in nouo: et flagitet de me sen¬

Expanded text:
fraenabis ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque fraenabis ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque quosdam boves voluit significare. Non enim hoc curat Deus monere, quid agas cum bobus. Habet hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo, ut norit consulere jumentis suis, nec inde a Deo praecepta accepit: sed insinuatum est illi in mente a Deo, ut possit et sine praecepto facere: fecit illum talem Deus. Sed quomodo regit pecus, regendus ab alio: ab eo qui regit, praeceptum accepit. Ad praecepti ergo tenorem non est de bobus cura Deo. Ad providentiam universitatis, qua creavit omnia, et mundum regit, homines et jumenta salvos facies Deus. Intendat charitas vestra. Hic forte aliquis dicat mihi: De Novo Testamento est, quia de bobus non pertinet ad Deum. Homines et jumenta salvos facies, Domine de Veteri Testamento est. Sunt qui calumnienista duo Testamenta. Ne forte aliud dicat in Vetere, aliud in Novo, et flagitet de me sen
Abbreviated transcription (Latin):
cęlum. aut ego sum terra: aut ego sum
mare: Et quid es: manifestum est. Neo cę¬
lum sum. nec terri sum. nec mare sum:
s in terra sum. Uł hoc concedis iichi: qua
in terra es. Audi quia non tantum cęlum. ꝙ
terram. et mare: ds fecit. fecit eium celum
et terram et mare: et omĩa que in eis sunt.
Si engo omĩa que in eis sunt. et te: parum diec¬
te. et passerem. locustam. uermiculum: na
horum non ille fecit: et cura est illi de om̃ib
Non ad preceptum cura est: nam preceptum
soli homim dedit. Dicit enim psalmus. homi¬
nes et iumenta saluos facies dñe: scd̾m mudtu¬
miscđiȩ tuȩ: scđm hanc saluos facis dñe homi¬
nes et iumenta. Et apłs. Hunquid de bobus
cura est dõ: Et hac de bobus cura non est dõ
hac homines et uimenta saluos facies dñe.
N unquid contraria sunt ista: Nam uquid ait
apłs: Nunquid de bob ꝑtinet ad dm̃: ubi
preceptum dedit. boui trituranti os non in¬

Expanded text:
coelum, aut ego sum terra, aut ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim «coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt.» Si ergo «omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies, Domine; secundum multiiae tuae; secundum» hanc «salvos facies homines et jumenta.» Et Apostolus: «Numquid de bobus cura est Deo?» Hac, «De bobus cura» non «est Deo;» hac, «Homines et jumenta salvos facies, Domine:» numquid contraria sunt ista? Quids? Nunquid de bobus pertinet ad Deum? Ubi praeceptum dedit: Bovi trituranti os non in
Abbreviated transcription (Latin):
na ista: celum. et terram. mare. fecit deus.
Quando me computat ds̃ inter ea que fecit:
Et uere ego ad curam ipsuis ꝑtineo: Et modo
de me cogitat ds: aut scit an uiuam: Quid
est quod dicis: Non subrepat tibi in cor mala
cogitacio. De his esto de quib paulo ante loq̃¬
banur: laudabo dñm in uita mea. psallam dõ
meo quamdu sum. S iste alios alloquitur
nescio quos trepidos quos exhortatur : et qua¬
si ueretur ne desꝑent de se. quia uł non fut
in conspectu dĩ. Multorum enim tales sunt
cogitaciones. S ideo deseruntur et ꝑgunt
per quelibet peccata: quia non creduntꝰ cura¬
re dm̃ quid agant. Audi eloquia diui¬
na. Nolite desꝑare. Qui curauit facere te.
non curat reficere: Nonne ds̃ tuus est qui
fecit cęlum et terram. et mare: Si ista so¬
la diceret: forte responderes tu. ds̃ qui fe¬
cit celum et terram. et mare: magnus ds̃.
S nunquid cogitat de me: Ipse te fecit: di¬
ceretur tibi. Quomodo: Hunquid ego sũ

Expanded text:
na ista: coelum et terram, mare fecit Deus: na ista: coelum et terram, mare fecit Deus: quando me computat Deus inter ea quae fecit? et vere ego pertineo ad curam ipsius, et modo de me cogitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo deserunt Deum, et pergunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. Benedicamus nomen eius sc̃m: quia
dignatus est facere nos possessionem suam.
Nondum uides dm̃. Non potes amare plene
quod nondum uides: que uides ipse fecit.
Miraris mundum: quere artificem mundi.
Suspicis cȩlum: et exhorrescis. Cogitas uniuer¬
sam terram: et contremis¬
cis maris magnitudinẽ.
Quando cogitationẽ
occupas: respice in¬
nuinerabilitatem stel¬
larum. respice tanta gene¬
ra senimum. tantas diuersitates ani¬
malium: quecquid natat in aquis. repit in
terra. uolitat in aere. circuit in cęlo. Omĩa
ista quam magna. quam predara: quam pul¬
chra. quam stupenda. Ecce qui fecit hec om̃ia:
as̃ tuus est. Pone ibi spem tuam: ut sis beatus.
Epes illius in dñm dm̃ ipsius. Quem: Qui fecit
cȩlum. et terram. mare: et omna que in eis
ergo hinc cogitauit ds̃ ut faceret : Si tam̃
dicendum est de deo: cogitauit cęlum. terrã.
mare. et omĩa que in eis sunt. forte dioturus
erat homo iste. Uideo quidem omnia mag¬

Expanded text:
bemus! benedicamus nomen sanctum ejus, quia bemus! benedicamus nomen sanctum ejus, quia dignatus est facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris magnitudinem quando cogitatione occupas? Respice innumerabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis ergo hinc cogitavit Deus, ut faceret si tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia mag
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ si recedat ab homine. desertus fit homo
cultor: homo si recedat adõ. desertus fit ip¬
se homo. Nec crescit ds̃ accedente te: nec
decrescit discedente te. Ergo erit ipse pos¬
sessio nr̃a ut nos pascat: et erimus possessio
fr̃s. Multi enim habent multos dõs: et di¬
cunt eos dños suos. et dõs suos. S dicit apłs¬
Et si sunt qui dicantur dii. siue in cęlo. siue
in terra. quemadinodum sunt multi dii¬
omnia. Ergo ipse fit spes tua : dñs ds̃ tuus.
In illo fit spes tua. In dño dõ suo est spes etiã
illuis : qui colit saturnum. In dño dõ suo ẽ.
spes qui colit martem: qui colit neptunum.
qui colit mercurium: plus addo. qui colit
uentrem: de quib dictum est. quor
ds̃ uenter est. Ergo ille illius ds̃: atq
ille illius. Quid huius beati: Quia spes
illius : in dño dõ ipsius. S quis est iste:
Q ui fecit cęlum. et terram. mare: et om̃ia
que in eis sunt. fr̃s mei: magnum dm̃ ha¬

Expanded text:
Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio fratres. Multi enim habent multos deos, et dicunt eos dominos suos et deos suos. Sed dicit ApEtsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, quemadmodum sunt diiomnia» . Ergo sit ipse spes tua, Dominus Deus tuus; in illo sit spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in domino deo ipsius est spes, qui colit Martem, qui colit Neptunum, qui colit Mercurium: plus addo, qui colit ventrem, de quibus dictum est, «Quorum deus venter est» . Ergo ille illius deus, atque ille illius. Quis hujus beati? Quia «spes ipsius in Domino Deo ipsius.» Sed quis est iste? «Qui fecit coelunt et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Fratres mei, magnum Deum ha
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in hac uita gemens: Spes illius in do¬
minum dm̃ ipsius. Ido beatus: quia spes ipsiꝰ
in dñm dm̃ ipsius. In quo est spes ipsius : ipse
erit re& ipsius. Fr̃s an forte erraui: quia dixe
rim nr̃m futurum dm̃: Quid si dicerem here¬
ditatem nr̃am futurum: Spes mea es tu: por¬
cio mea in terra uiuentium. Tueris porcio
mea: tu eris possessio: et
possidebis.
Possessio dĩ eris: et posses¬
sio tua
erit ds̃. Tu eris posses¬
ut colaris ab eo: et
ipse
erit possessio tua ut
colas eum. Nam et tu colis
dm̃: et coleris adeo. Recte dicitur colo
dm̃. Quomodo aut̃ color a dõ: Inuenimus
apud apłm. Dei inquit agri cultura estis:
dĩ edificatio estis. Et dñs. Ego sum inquit
uitis. uos estis sarmenta: et pater m̃s agricola.
C olit te ergo ds̃ ut sis fructuosus: et colis diñ
ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te co¬
lit ds̃: tibi bonum est quod colis dm̃. Cultor

Expanded text:
adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Doadhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possesut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Invenimus apud Apostolum: «Dei,» inquit, «agricultura, Dei aedificatio estis» . Et Dominus, «Ego sum,» inquit, «vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor
Abbreviated transcription (Latin):
in quolibet desiderio muneris diuini. Non fidamꝰ
in principes: nec in filios hominum quib non
est salus. Totum hoc: mortale. transitorium. et
caducum est. Exriet sp̃s eius et reuertetur in ter¬
ram suam: in illa die ꝑibunt om̃s cogitaciones
eoꝵ. Quid ergo facimus:si in filios hominum. si
in principes non est sꝑandum: Quid facums:
Beatus cinius ds̃ iacob aditor eius. Hon ille homo
aut ille homo: non ille angłs aut ille angłs:
s beatus ciuus ds̃ iacob adiutor: quia et ipsi
iacob sic fuit aduitor: ut de iacob faceret ifrł.
M agnum adutorium. Isrł iam uidens dm̃. hic gͦ
positus et ꝑegrinus. nondum uidens. si habueris
aduitorem dm̃ iacob. ex iacob eris isrł: et eris
uidens dm̃: et ꝑiet om̃is labor. et om̃ĩs ge¬
mitus. Transeunt cure mordaces: succedent
laudes felices. Beatus cuius ds̃ iacob aduitor ẽ.
eus: huius iacob. Quare iste beatus interim:

Expanded text:
in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et caducum est. «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam: in illa die peribunt omnes cogitationes Quid ergo facimus, si in filios hominum, si in principes non est sperandum? quid facimus? «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est:» quia et ipsi Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus:» hujus Jacob. Quare iste beatus, interim
Abbreviated transcription (Latin):
uilt: et exiet quando nescit. Reuertetur in
terram suam. Exeunte sp̃u: caro reuertetur in
terram.S: quia caro erat que sic loquebatur:
de me enum presume et ego tibi do non diceret᷑.
iusi illi de quib dictum est quia caro sunt:¬
eniet sp̃s eus et reuertetur in terram suam. In
in uli die: ꝑibunt om̃s cogitationes eorum. Ubi
est cypus: Ubi est suꝑbia: Ubi est iactancia:
s forte ad locum bonum transierit ad iustos: si tñ
ansierit. Nam qui sic loquebatur: nescio quo
trausierit. Loquebatur enim suꝑba: et nescio
quo transeant tales homines: nisi quia in spicio
alterum psalmum. et udeo malum eorum trã¬
situm. Uidi impium exaltari super cedros libani.
et transiui et ecce non erat: et quesiui eum. et
non est inuentus locus eius. Iste pius qui transi¬
it. et non inuenit impium: illuc ꝑuenit ubi
non est impius. Ergo fr̃s om̃s audiamus. fr̃s di¬
lecti dõ: om̃s audiamus in qualibet tribulatione

Expanded text:
vult exiet, et quando nescit revertetur in vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi de quibus dictum est, «Quia caro sunttus ejus, et revertetur in terram suam: in illa die peribunt omnes cogitationes ejus». Ubi est typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione,
Abbreviated transcription (Latin):
salus. Ideo ergo habeo salutem: quia tu michi
das: Tuum est enim quod das: Aut uero etiã
tu das. uel hoc dicendum est quia tu das:
Dicat et fistula quod ipsa dat aquam: dicat
et canalis quia ipsa manat: dicat et preco qr
ipse liberat. Ego in aquam attendo fontem:
in uoce preconis agnosco iuidicem. Non eris
tu plane auctor salutis mee: ille erit de quo
securus sum. De te in certus sum: si non sis ar¬
rogans. Non ego solus de te incertus sum: s
et tu de te. Ab illo ergo michi salus qui est
suꝑ omnia: quia dñi est salus: tu inter filios
hominum. tu inter principes. S audio uocẽ
bam hominum: quid sunt isti filii hominum:
Quid sint ius scire: Exiet inquit sp̃s eius: et
reuertetur in terram suam. Ecce totum quod
loquitur. nesciens quam diu loquatur : minat᷑
nesciens quamdiu uiuat: subito exiet sp̃s eiꝰ.
et reuertetur in terram suam. Nunquid quan¬
do uult eriet sp̃s ens: Exiet et quando nõ

Expanded text:
salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed et tu de te. Ab illo ergo mihi salus, «qui est super omnia;» quia «Domini est salus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed audio vocem bam hominum, quid sunt isti filii hominum? Quid sunt vis scire? «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso non quia filius hominis. s quia filius
dĩ: non propter id quod suscepit eate: s
propter id quod seruauit in se. Ergo in nullo
homine salus: quia et in illo idõ salus quia ds̃
qui est suꝑ omnia ds̃ benedictus in scła. de ap̃o
dictum est : eax quib xp̃c scđ̾m carnem. E x
benedictus in scła: ideo in illo salus quia dñi
est salus. dicit enim alius psalmus. Dñi est situs
et suꝑ populũ tuum benedictio tua. Et sine
causa sibi arrogant homines quia dant salutẽ:
uides quia nondum habes. Ergo noli monere
ut expectem a te: s expecta mecum. Nolite
confidere in principes: et in filios hominum
quib non est salus. Ecce nescio qui principes
ꝓcedunt nescio unde. et dicunt: ego baptiro.
et ego quod dedero hoc est scm: et si ab alio
acceꝑis. nichil accepisti: si a me acceꝑis. aliquid
accepisti. O homo. o princeps. inter filios homi¬
num uis ẽẽ: et inter principes quib non ẽ

Expanded text:
in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propter id quod servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia et in illo ideo salus, quia Deus, «qui est super omnia Deus benedictus in saecula.» De Christo dictum est: «Ex quibusDeus benedictus in saecula.» Ideo in illo salus, quia «Domini est salus.» Dicit enim alius psalmus: «Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspecta mecum. «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quod dedero, hoc est sanctum: et si ab alio acceperis, nihil accepisti; si a me acceperis, aliquid accepisti. O homo, o princeps, inter filios hominum vis esse, et inter principes quibus non est
Abbreviated transcription (Latin):
liberat te ds̃. quasi desꝑatione frigescit. Pro¬
mittitur auxilium mortalis et gaudes: ꝓmit¬
titur immortalis. et tristis ess. Promittitur tibi
quod liberat te tecum liberandus. et tanꝗ
aliquo magno auxilio exultas: ꝓmittitur ille
liberator qui liberatore non indiget: et qua¬
si ad fauillam desꝑas. Ue talib cogitacionib :
longe ꝑegrinatur. Uere misera et magna
mors in eis. Appropinqua. incipe desiderare:
incipe querere et agnoscere eum a quo fac¬
tus es. Non enim deserit opus suum: si ab
oꝑe non deseratur. Conuerte ergo te ad illũ:
cui dicis laudabo dñm in uita mea: psallam
deo meo quaindu sum. Monet enim nos
iam impletus tanto sp̃ũ iste et dicit: quasi¬
de longe remotis. et longe ꝑ egrinantibus.
et non solum dñm non uolentib laudare.
s nondum uł de dõ sꝑantib: nolite confide¬
re in principes. et in filiis hominum quib
non est salus. In uno filio hominis salus: et

Expanded text:
Liberat te Deus: quasi desperatione frigescit. ProLiberat te Deus: quasi desperatione frigescit. Promittitur auxilium mortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod liberet te tecum liberandus, et tanquam aliquo magno auxilio exsultas: promittitur ille liberator qui liberatore non indiget, et quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere misera et magna mors in eis. Appropinqua, incipe desiderare, incipe quaerere et agnoscere eum a quo factus es. Non enim deseret opus suum, si ab opere suo non deseratur. Converte ergo te ad illum cui dicis, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Monet enim nos jam impletus tanto spiritu iste, et dicit quasi longe remotis, et longe peregrinantibus, et non solum Deum non volentibus laudare, sed nondum vel de Deo sperantibus: «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus» «non est salus.» In uno filio hominis salus; et
Abbreviated transcription (Latin):
non solum non psallis. s et offendis audi¬
tum eius. et es. Tamen que erit illa lau¬
datio: ubi quamdiu es laudes: S quid
ait: Quamdiu sum. Aliquando forte
non erit: immo ȩternum erit ipsum diu.
et ideo uere dui erit. nam quicquid finem
habet in tempore: quamilibet longum sit
diu non est. Psallam deo meo: quam diu
sum. Interim bene laudabis dm̃: in uita
tua ẜsallis de futuro deo tuo: quamdiui es.
Bene. Quicquid hic presumendum est: de
illo sꝑa. Non nos deserat spes in ista ꝑegri¬
natione et temptacione: in istis imꝓbita¬
quod sequatur. Nolite confidere in princi¬
pes. fr̃s. magnum negocium hic accipimus.
Diuina uox est: et desuꝑ sonat nobis. Modo
enim nescio qua infirmitate anima humana
quando fuerit tribulata hic desꝑat de deo:
et uult presumere de homine. Dicatur ho¬
mini in afflictione aliqua constituto. Est
quidam homo magnus ꝑ quem possis libe¬
rari: arridet. gaudet. erigitur. Dicatur illi.

Expanded text:
non solum non psallis, sed et offendis audinon solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen. Quae erit illa laudatio, ubi quamdiu es laudes? Sed quid ait, «quamdiu sum?» Aliquando forte non erit? Imo aeternum erit ipsum diu, et ideo vere diu erit. Nam quidquid finem habet in tempore, quamlibet longum sit, diu non est. «Psallam Deo meo quamdiu sum.» 9. Interim bene, laudabis Dominum in vita tua, psallis de futuro Deo tuo quamdiu es. Bene: quidquid hic praesumendum est, de illo spera. Non nos deserat spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitaquid sequatur: «Nolite confidere in principes.» Fratres, magnum negotium hic accipimus; divina vox est, et desuper sonat nobis. Modo enim nescio qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, et vult praesumere de homine. Dicatur homini in afflictione aliqua constituto, Est quidam homo magnus, per quem possis liberari: arridet, gaudet, erigitur. Quod si dicatur illi,
Abbreviated transcription (Latin):
in scła scłoꝵ laudabunt te. quando totũ
negocium nr̃m ipsa laus erit: s quando
hoo: In uita mea. Modo enim quid est.
Possum tibi dicere mors mea. Unde mors
tua: Quia ꝑegrinor a dño. Si enim here¬
re illi uita est: recedere ab illo mors est.
S quid te consolatur: Spes. lam uiis in
spe : de spe lauda. de spe canta. Unde mors
tua est non cantes: unde iuiuis canta.
Mors tua est de merore huius scłi: uius in
spe futuri scłi. Laudabo inquit dñm in
uita mea. Et quomodo laudabis dñm
tuum: Psallam dõ meo quamdui sum.
Qualis illa laudatio: Psallam deo meo quã¬
diu sum. Uidete fr̃s mei quale erit illud
eẽ. ubi sempiterna laudatio erit: sempiter¬
num eẽ erit. Ecce modo es. nunquid ipsal¬
lis dõ tuo. quamdiu es: Ecce psallebas:
auertisti te ad aliquod negocium. iam nõ
psallis et es. Ecce es: et non psallis. Fortas¬
sis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid:

Expanded text:
in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum negotium nostrum ipsa laus erit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus saeculi, vivis in spe saeculi futuri. «Laudabo,» inquit, «Dominum in vita mea.» 8. Et quomodo laudabis Dominum tuum? «Psallam Deo meo quamdiu sum.» Qualis illa laudatio, «Psallam Deo meo quamdiu sum?» Videte, Fratres mei, quale erit illud esse. Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
morientium est: hac transimus. S interest
quo: qm̃ et malus homo ꝑegrinatur hic. &e
bonus homo ꝑegrinatur hic. Non enim bo¬
nus cransit. et malus hic ꝑmanet: aut ma¬
lus transit. et bonus hic ꝑmanet. ambo
transeunt: s non ambo ad unum. duo
erant. pauꝑ et ulcerosus ad ianuam aiui¬
tis iacens: et diues indutus purpura et bys¬
so in epulis quotidie splendidis. Ambo hic
erant: ambo hinc transierunt s non ad unu̾
locum. Diuersa loca suscipunt: quia diuersa
merita ꝑducunt. Transi it pauꝑ in sinum
habrahe: et transi it diues ad cormenta infe.¬
rorum. Uicuu corpore in terra: ille in domo.
ille ante ianuam. Post mortem tantum sepa¬
rati: ut dicat abraham. inter nos et uos
chaos magnum firmatum est. Ergo fr̃s
non est. nisi illa que ꝓmittitur: hic gemitꝰ.
hic temptationes. hic angustiȩ. hc merores.
hic pericula: laudabit anima nr̃a dñm.
psalmo. beati qui habitant in domo tua

Expanded text:
morientium est: hinc transimus: sed interest morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vos chaos magnum firmatum est» . Ergo, frnon est, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabit anima nostra Domipsalmo, «Beati qui habitant in domo tua,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. atq mortalium: Sta mecum: lauda
dñm. Et quasi ipsa anima pregrauata. et nõ
ualens ita consistere ut dignum est: responda
in uita mea: Quia modo in morte mea sum.
quantum possum: tenuiter. exiliter infirmi¬
ter. Quare: Quia quamdiu sumus in corpore:
ꝑegrinamur a dño. Quare sic laudas dñm: nõ
ꝑfecte. non stabiliter: Interroga soripturam:
quia corpus quod corrumpitur aggrauat ani¬
aĩmam : et deprimit terrena in habitacio sen¬
sum multa cogitantem. Tolle michi corpus
quod aggrauat animam: et laudo dñm.
Tolle michi terrenam inhabitacionem. depri¬
mentem sensum multa cogitantem: ut a
multis in unum confluam. ut laudem dñm.
Quamdiu aut̃ ita sum: non possum. p̾grauor.
Qud ergo:: Silebis: et non laudabis ꝑfecte
diim: Laudabo dñm in uita mea. Quid
est in uita mea: Spes mea tu es. Hic spes
mea es tu : hic dicimus. porcio aut̃ mea nõ
hic. s in terra iuiuentium. Nam ista terra

Expanded text:
rum atque mortalium? Sta mecum, lauda rum atque mortalium? Sta mecum, lauda Dominum. Et quasi ipsa anima praegravata, et non valens ita consistere ut dignum est, respondetin vita mea?» Quia modo in morte mea sum. quantum possum, tenuiter, exiliter, infirmiter. Quare? Quia quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Quare sic laudas Dominum, non perfecte, non stabiliter? Interroga Scripturam: Quia «corpus quod corrumpitur, aggravat anianimam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Tolle mihi corpus quod aggravat animam, et laudo Dominum. Tolle mihi terrenam habitationem deprimentem sensum multa cogitantem, et a multis in unum confluam ut laudem Dominum. Quandiu autem ita sum, non possum, praegravor. Quid ergo? silebis, et non laudabis perfecte Dominum? «Laudabo Dominum in vita mea.» 7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» . Nam ista terra
Abbreviated transcription (Latin):
stringitur. Non est tam ualida: ut maneat
ibi. ltaq collegit se ad sanitatem quandam:
et dicit. Lauda anima mea dñm. Et quid
est fr̃s: Nonne laudamus dñm: Honne
quotidie hymnum cantamus: Nonne
quotidie ꝓ modulo nr̃o sonat os nr̃m: partu¬
fit eoi nr̃m laudes dĩ: Et quid est quod lauda¬
nł Magnũ ẽ. qd laudamꝰ : S qd̵ laudamꝰ: ad huc ĩfirmũ
et. Quando implet laudator excellentiam lau¬
dati: Eoce stat. cantat dõ aliquanto ꝓlioxius.
et sepe labia mouentur ad cantum: cogitacio
uit ꝑ nescio que desideria uolat. Stat ergo
mens nr̃a quodam modo ad laudem dĩ: et
anima nr̃a ꝑ diuersas cupiditates uł curas ne.¬
gocioꝵ hac atq illac fluctuat. quasi desuper
attendat ipsa mens ad fluitatem hac atq il¬
lao: et eius in quietudinem molestiarum qua¬
si conuersa alloquitur. lauda anima mea
dñm. Quid est quod de aliis rebus satagis:
Qud est quod te occupat cura rerum terrena¬

Expanded text:
stringitur, non est tam valida ut maneat stringitur, non est tam valida ut maneat ibi. Itaque colligit se ad sanitatem quamdam, et dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» 6. Et quid est, fratres? Nonne laudamus Dominum? nonne quotidie hymnum quotidie pro modulo nostro sonat os nostrum, parturit cor nostrum laudes Dei? Et quid est quod laudamus? Magnum est quod laudamus; sed quod laudamus adhuc infirmum est. Quando implet laudator excellentiam laudati? Ecce et saepe labia moventur ad cantum, cogitatio autem per nescio quae desideria volat. Stabat ergo mens nostra quodam modo ad laudem Dei, et anima nostra per diversas cupiditates vel curas negotiorum hac atque illac fluitabat. Quasi desuper attendit ipsa mens ad fluitantem hac atque illac, et ejus inquietudine molestiarum quasi conversa alloquitur: Lauda, anima mea, Dominum, quid est quod de aliis rebus satagis? quid est quod te occupat cura rerum terrena
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enim quib occuparis subte fecit: quia
sub se ipso te fecit. Si herebis suꝑiori: calcabis
inferiora. Si aut̃ recedes a suꝑiore: ista
tibi in supplicium conuertentur. Sic enim
factum est fr̃s mei. Accepit homo corpus
tanquam infamulatum: dm̃i aũt dũm:
habens seruum corpus: haberis supra se con¬
ditorem: infra se quod sub illo conditum ẽ.
In medio quodam loco rationalis anina cons¬
tituta. legem accepit herere suꝑiori: regere
inferiorem. Regere non potest inferiorem.
nisi regatur a meliore. Crahitur ab inferiore:
deseriit ergo meliorem. Non potest regere
quod regebat: quia regi noluit a quo rege¬
batur. Modo ergo redeat: laudet. Consiliuĩ
sibi ex luce dĩ dat ipsa anima. ꝑ rationalem
mentem. Unde concepit consilium: fixum
m ȩternitate auctoris sui: Lege tibi quiddã
tremendum. laudandum. amandum. desi¬
derandum. et appetendum: nondum tenet.
nondum capit: choruscatione quadam per¬

Expanded text:
Haec enim quibus occuparis, sub te fecit, quia Haec enim quibus occuparis, sub te fecit, quia sub seipso te fecit. Si haerebis superiori, calcabis inferiora; si autem recedas a superiori, ista tibi in supplicium convertentur. Sic enim factum est, fratres mei: accepit homo corpus tanquam in famulatum, Deum autem Dominum habens, servum corpus, habens supra se Conditorem, infra se quod sub illo conditum est; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem. Regere non potest inferiorem, nisi regatur a meliore. Trahitur ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur. Modo ergo redeat, laudet. Consilium sibi ex luce Dei dat ipsa anima per rationalem mentem, unde concipit consilium fixum in aeternitate auctoris sui. Legit ibi quiddam tremendum, laudandum, amandum, desiderandum et appetendum: nondum tenet, nondum capit; coruscatione quadam per
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. lauda anima mã dñm. Quid tibi
re: Quacumq corporeis sensib conuerte¬
ris: occurrit tibi cȩlum. occurrit tibi t̃ra.
Q uod amas in terra cerrenum est: quod amas
et in cęlo corporeum est. Ubiq amase d am
ubiq laudas. Quomodo est laudandus ille.
qui fecit ista que laudas: lam ergo dui oo¬
cupata iuxisti: et desideriorum diuersitate
uerberata. portas plagas saucia. duusa por
amores multos. ubiq inquieta. nusquam se¬
cura: colligere ad te ipsam. Quicquid tibi fo¬
ris placebat: quere quem habeat auctoien¬
H idnl meluis interroga uerbi gra quam hrc
et illud. aurum. argentum. animalia. arbores
amenitates: cotum. terram cogita. Quis bore¬
lius in cęlo. sole. luna. siderib : Totũ cdixoꝵ
ta. Oninia ista cogita bona ualde: quia fecit
ds omĩa bona ualde. Ubiq pulchritudo opis.
que tibi commendat artificem. Muaris fabri¬
cam: ama fabricatorem. Non occuperis in eo
quod factum est: et recedas ab illo qui fecit.

Expanded text:
dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid tibi dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid tibi re? Quacumque corporeis sensibus te converteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: quod amas in terra, terrenum est; quidquid amas et in coelo, corporeum est. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu occupata vixisti, et desideriorum diversitate verberata, portas plagas, saucia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem habeat auctorem. Nihil melius in terra, verbi gratia, quam hoc et illud: aurum, argentum, animalia, arbores, amoenitates, totam terram cogita. Quid melius in coelo sole, luna, sideribus? Totum coelum cogita. Omnia ista simul bona valde, quia fecit Deus omnia bona valde. Undique pulchritudo operis, quae tibi commendat artificem. Miraris fabricam, ama fabricatorem. Non occuperis in eo quod factum est, et recedas ab illo qui fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
anima: consilium suꝑiori dare non potest.
I nfelixẽipsa anima: si a corpore eapectat con¬
silium. Caro bene obediens: famula est ani¬
mȩ. Illa regit: hec regitur. Illa imꝑat: ista
famulatur. Quando potest caro dare hoc
consilium animȩ : Quis est ergo qui dicit:
lauda anima mea dñm: Nichil inuenimꝰ
amplius. in homine : quam carnem et ani¬
mam. Totus homo: hoc est sp̃s et caro. An
forte ipsa anima sibi dicit. et sibi quodam
modo imꝑat: et se exhortatur atq excitat.:
Q uib dam enim ꝑturbationib ea quadam
sui parte fluitabat: ex quadam uero parte
quam uocant mentem rationalem. illa
qua cogitat sapientia inherens dño iam
et suspirans in illum anima. ad uertit quas¬
dam suas inferiores partes ꝑturbari motib
scłarib. et cupiditate quadam terrenoꝵ
desiderioꝵ ire in exteriora: relinquere
interiorem dm̃: reuocat se ab eateriorib
in interiora: ab inferiorib ad suꝑiora: et

Expanded text:
anima; consilium superiori dare non potest. anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et
Abbreviated transcription (Latin):
incorporea est. uicma est substantiae dĩ: inui¬
sibile quiddam est. Regit corpus. mouet
menbra. dirigit sensus: preparat cogitacioẽs.
exerit acciones: capit rerum infinitarum
iagines. Et quis est taudem fr̃s Rem̃i: qui
sufficiat laudib animȩ: Et si in animae
laudib deficitur: que laus est enis qui
aminam condidit: Et tamen tanta est eius
grã: ut dicat homo iste. lauda anima mea
dñm. Quis potest laudare dm̃: Si diceret
te ipsam lauda: fortasse deficeret. Lauda in¬
quit dñm : conare pietatis affectu: deficies
in laudibus eius. Expedit tibi deficere lau¬
dando dm : quam ꝓficere laudando te.
C um enim laudas dm̃ : non explicas quod uis.
Extenditur in interiora cogitacio tua. Ipsa
extensio: capaciorem te facit eius quem lau¬
das. Quis ergo est ut dicere cęꝑam: qui dicit
lauda anima mea dñm: Caro non dicit.
S licet corpiis angłicum: inferus est quam

Expanded text:
incorporea est, vicina est substantiae Dei. Inviincorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum imagines; et quis est tandem, fratres charissimi, qui sufficiat laudibus animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit licet corpus angelicum, inferius est quam
Abbreviated transcription (Latin):
plumbum purgatum. Unde melus : Et
quare uitupastĩ: Quare uituꝑaui : Quia nõ¬
Et melius quia nondum purgatum est᷑ꝰ uitu¬
ꝑatum est. Plumbum quare laudatum est:
Q uia iam purgatum est: ut melius ẽẽ non pos¬
sit. Item dicis equum optimum: et hominem
pessimum. Tamen equo laudato: ꝓponis homi¬
nem uituꝑatum. Si enim interrogeris ex
his duob quid sit melius: responsurus es
homo. non meritis s natura. In artib dicis
optimum sutorem. uerbi gr̃a: et reprehendis
aliquem uiris peritum. quod multas leges
ignoret. Sutorem laudasti: uiris ꝑitum rep̃¬
hendisti. Ex his tamen duob: quere quis sit
melior. Imꝑitior uiris ꝑitus. ꝑfecto sutori p̃ponit᷑.
Intendat karitas ura: ita multis reb uituꝑ¬
atis. aliis q laudatis. In terrogati: plerumq
res uituꝑatas pͣponimus reb laudatis. Hatu¬
ra animȩ: prestantior est quam natura cor¬
poris. Excellit multum: res sp̃ualis est. res

Expanded text:
plumbum purgatum. Unde melius? et plumbum purgatum. Unde melius? et quare vituperasti? Quare vituperavi? Quia nonet melius. Quia nondum purgatum est, vituperatum est. Plumbum quare laudatum est? Quia jam ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interrogati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res
Abbreviated transcription (Latin):
D uo quedam sunt anima et corpus. aAnimam
uituꝑo: corpus laudo. Animam intuꝑo quia
iniqua est: corpus laudo quia sanum est.
T amen in suo genere animam laudo. ut in
suo genere animam culpo: et in suo genere
curpus laudo. uł culpo. Si me in terroges
quid sit melius. utrum quod utuꝑaui an
quod laudaui: mirabilem responsionem re¬
cepturus es. Ego certe illud uituꝑaui: et hoc
laudaui. Interroga tu tamen quid sit melius:
respondeo ẽẽ melius quod uituꝑaui eo quod
laudaui. Si miraris in his duob: attende illa
duo in ꝓmptu posita que cominemoraui
de auro et plumbo. Ecce uituꝑaui aurum:
non bonum. Aurum sordidum est: non ita
fulget. non ita purgatum. obtimum. Hoc
plumbo: nichil purgatius. Illud uituꝑaui:
illud laudaui. Et posui ante te utrumq:
uituꝑans unum. laudans aliud. Post hanc
uituꝑationem laudationemq meam. inter¬
roga me quid horum sit melius: respondebo.
Aurum melius est etiam sordidum: quam

Expanded text:
Duo quaedam sunt, anima et corpus. Animam Duo quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudo, quia sanum est. Tamen in suo genere animam laudo, vel in suo genere animam culpo; et in suo genere corpus laudo, vel culpo. Si me interroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Ego certe illud vituperavi, et ego hoc laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulget, non ita purgatum. Hoc plumbum optimum, nihil purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tale est quale erit aliquando: quale idem
apłs dicit alio loco: oportet corruptibile hoc
induere incorruptionem. et mortale hoc in¬
duere immortalitatem. S etiam cum fuerit
tale corpus nr̃m. corpus iam cęleste et spiritale
corpus angłicum in societate angłorum: nec
sic dabit consilium animȩ. Semꝑ enm corpꝰ.
qm̃ corpus est: infra animam est. Et que uis
anima uilis: excellentissimo corpore excellen¬
tior inuenitur. Ne uobis hoc quasi mirabile ii.¬
deatur. quia et uilis anima quelibet peccatria
melior est quolibet magno et prestantissimo
corpore: non est melior meritis s natura. Est
quidem anima peccatria: est quibdam con¬
cupiscentiarum sordib inquinata. TameN
melius est et si sordidũ aurum: quam purga¬
tissimum plumbum. Ita currat animus ur̃
ꝑcuncta creaturȩ. et uidebitis quod dicimus
non eẽ incredibile: ut quamus anima uitu¬
pabus. laudabilior sit tamen laudabili corꝑe.

Expanded text:
tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim corpus, quoniam corpus est, infra animam est, et quaevis anima vilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. Ita currat animus vester per cunctas creaturas, et videbitis quod dicimus non esse incredibile; ut quamvis anima vituperabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq consilia a meliorib petuntur. Et si bo¬
nun quiddam est anima nr̃a. et bonum qͥd¬
dam est caro nr̃a: quia utrumq ille creauit.
qul fecit omnia bona ualde: quamius ergo
an generib propriis utrumq sit bonumꝰ:
tunen dicit apłs. corpus quidem mortuum
a propter peccatum. Est itaq et illud corpꝰ
quale nobis ꝓmittitur et nondum habemus.
i cuius redemptione spe gaudemus: dicente
apło. in nobismet ipsis ingemiscimus. ad opti¬
onem expectantes redemptionem corporis nr̃i.
Spe aut̃ salui facti sumus. Spes aut̃ que ui
detur: non est spes. Quod enim uidet quis.
quid sꝑat: Si aut̃ quod non uidemus sꝑamꝰ.
ꝑ pacientiam expectamus. Quannus ergo bo¬
num aliquod fit corpus nr̃m: tamen quam¬
diu mortale ꝓpter peccatum. quamdiu in di¬
gens. quamdu corruptibile. quam duiita
mutabile ut ne punoto quidem temporis
consistat in se: ꝓculdubio tale est ut optemꝰ
redemptionem illius quasi tali. quando non

Expanded text:
utique consilia a melioribus petuntur. Et si boutique consilia a melioribus petuntur. Et si bonum quiddam est anima nostra, et bonum quiddam est caro nostra, quia utrumque ille creavit qui fecit omnia bona valde ; quamvis ergo in generibus propriis utrumque sit bonum, tamen dicit Apostolus: «Corpus quidem mortuum est propter peccatum.» Est utique et illud corpus, quale nobis promittitur, et nondum habemus, in cujus redemptione spe gaudemus, dicente Apostolo: «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Spe enim salvi facti ses: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Quamvis ergo bonum aliquod sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non
Abbreviated transcription (Latin):
do enim in tribulationib atq in temptati¬
onib presentis uite: uelis nolis conturbatur
anima. Cuius ꝑturbationem in alio psalmo
de re s de spe: et ait illi ꝑturbatȩ
bor illi. Spe quasi se erexit. et in confessione cõs¬
tituit: quasi diceret ei anima sua que illum
tristicia ꝑturbabat. Qiuid michi dicis: Sꝑa in
dñm. Reuocat me conscientia peccatoꝵ. Ego
fitebor illi. Sicut odit ds̃ peccata sua defen¬
dentem: sic subleuat confitentem. hac ergo
spe accepta que spes non potest eẽ sine gau¬
dio: quainius ui rebus simus difficilib scđm
istam uitam et plenis ꝓcellarum et tempesta¬
tum: hac tamen spe erecta anima. quia gau¬
dit in spe sicut dicit apłs. spe gaudentes in
Et cui dicit Quid dicimus fr̃s: Caro dicit:
lauda anima mea dñm & Et potest caro
bonum consilium ammȩ suggerere: It
multum sit edomita caro. et a dño imꝑatia
seruat nobis tanquam condicionale mancipi¬
um÷ sufficit ut non impediat. deinde hem̃i:

Expanded text:
do enim in tribulationibus atque in tentationibus praesentis vitae, velis nolis, conturbatur anima: cujus perturbationem in alio psalmo de re, sed de spe, et ait illi perturbatae bor illi» . Spem qua se erexit, in confessione constituit, quasi diceret ei anima sua, quae illum tristitia conturbabat, Quid mihi dicis, «Spera in Dominum?» Revocat me conscientia peccatorum; egfitebor illi.» Sicut odit Deus peccata sua defendentem, sic sublevat confitentem. Hac ergo spe accepta, quae spes non potest esse sine gaudio; quamvis in rebus simus difficilibus secundum istam vitam, et plenis procellarum et tempestatum: hac tamen spe erecta anima, quia gaudet in spe, sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes, in et cui dicit? Quid dicimus, fratres? Caro dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Et potest caro bonum consilium animae suggerere? Ut multum sit edomita caro, et a Domino impertserviat nobis sicut conditionale mancipium; sufficit ut non impediat. Deinde, charissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
uetis et faciatis: rectissime iste dicit hoc
factum est michi: ut cum quesieris quid
illud sit : respondeat quod supra dixcerat.
ut custodirem legem dei. S quia iste in
longum sermo ꝓcessit: ea que secuntur dño
donante ab alio meluis tractabuntut exordio

Expanded text:
vetis, et faciatis;» rectissime iste dicit, Hoc vetis, et faciatis;» rectissime iste dicit, Hoc factum est mihi: ut cum quaesieris quid illud sit, respondeat quod supra dixerat, Ut custodirem legem Dei. Sed quia iste in longum sermo processit, ea quae sequuntur, Domino donante, ab alio melius tractabuntur exordio