comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pauli. laurentii. assũp¬
tionis sancte marie ma¬
ther apostoli. Symonis
⁊ iude. Omnium scõrum
andree apłi. qͣdragesimali
tantum uescitur cybo.
piant medietariam uel
cresementum .xxu.

Expanded text:
ntii, Assumptionis beatae Mariae, Matthaei apostoli, Simonis et Judae, Omnium Sanctorum, Andreae apostoli, quadragesimali tantum vescimur cibo. piant medietatem vel cressementum. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ ut nemini illoꝵ scłaria
torio iacent: poterunt infir¬
marii sui si opus fuit rema¬
nere ab horis canonicis. Siłr
⁊socii eoꝵ. qui assioui sunt
cum eis. Ceteroꝵ autem nlłs
pro quolib ep̃o aliqͣm horã
canonicam dimiitat. ⁊ nlłs
monachoꝵ eius comedat cũ
eo. s in refcõrio nisi infirmꝰ

Expanded text:
tamen ut nemini illorum saecultorio jacent, poterunt infirmarii sui, si opus fuerit, remanere ab horis canonicis; similiter et socii eorum qui assidui sunt cum eis Caeterorum autem nullus pro quolibet episcopo aliquam horam canonicam dimittat, et nullus monachorum ejus comedat cum eo; sed in refectorio, nisi infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
refectorium comedant: in lo
biberes eant cum aliis. neq
illi qͥ pro u̾su t̾tio ꝑdito. ĩ pe¬
penitentia sunt: s post alios
ordine fugitiuꝰ recipi debeat

Expanded text:
refectorium comedant in locobiberes eant cum aliis, neque illi qui pro versu tertio perdito in poenitentia sunt, sed post alios In quo ordine fugitivus recipi debeat
Abbreviated transcription (Latin):
eq ꝑ monachum ne.L
aliquem hominũ lic nob̾
ut uulgo dr᷑ ad brocoam
siue ut lingua teutonica
ad tappam. in nr̃is siue
domibus alienis. nͨ alicu

Expanded text:
er monachum, neque aliquem hominum liceat nobut vulgo dicitur, ad brocam, sive, ut lingua Teutonica, ad tapam in nostris sive in domibus alienis, nec alicub
Abbreviated transcription (Latin):
on debent abbates uł
tis nist suis. aut alioꝵ de
ordine nostro. Co si aliis
de causis quemꝙͣ eoꝵ ades¬
se contig̾it non sit tam̃
ibi iudex. uel prolocutor
nec ad consilium ꝑtium

Expanded text:
on debent abbates veltis nisi suis aut aliorum de ordine nostro. Quod si aliis de causis quemquam eorum adesse contigerit, non sit tamen ibi judex vel prolocutor, nec ad consilium partium
Abbreviated transcription (Latin):
ne inconuentu psalmt
nect̃itate dicant᷑. nͥ forte pro
Amissa de conuentu alia mis¬
sa pro ĩminenti angustia
uel ad missam de conuentu
dolescentiores frẽs qͥb.

Expanded text:
ne in conventu psalmi necessitate dicantur, nisi forte pro missa de conventu, alia missa pro imminenti angustia, vel ad missam de conventu Adolescentiores fratres quibus
Abbreviated transcription (Latin):
erogent᷑ ad fores oratorii ꝑ
autem missa uel officium de¬
functoꝵ sine int̾ualło seqͥtur
horam canonicam non prostͤ¬
natur donet conuentꝰ exeat
Et item cum incapło receptꝰ
fuit: cum completur opꝰ dei
uisum fuit De leuiori culpa

Expanded text:
erogentur. Ad fores oratorii prautem missa vel officium defunctorum sine intervallo sequitur horam canonicam, non prosternatur donec conventus exeat Et item cum in capitulum receptus fuerit, dum completur opus Dei II. De levioribus culp
Abbreviated transcription (Latin):
tatuit causa humłi¬
tatis cyst̾cieñ cõuentꝰ
sołti prouidentia. Quatiuꝰ
semel in anno saltem ma¬
trem eccłiam ꝑ abb̾em su¬
um si sauus fuit uisitet

Expanded text:
tatuit causa humilitatis Cisterciensis conventus solerti providentia, quatenus saltem semel in anno matrem ecclesiam per abbatem suum, si sanus fuerit, visitet
Abbreviated transcription (Latin):
N ascensione domini ad ues de ascensione dñi .xxix.¬
peras cereus paschalis accensus non extinguatur
donec in crastiuo post completorium. Tunt uero
ab ecclesia subleuetur. Commemorationes u̾oscõꝵ
que ea die. euenire possunt. int̾mittende sunt. nͥ
ratio. Similit̾ fiet feria quarta. in fra octauas pa¬
sthe. ⁊ pentechostes. Ad processionem que fit ĩ clau¬
stro. in prima statione. dicatur responsorium. uiri
galysei cum uersu. In secunda: Responsorium. Pat̾.
cum essem. In t̾cia uersus. Pater sancte. cum repeti¬
tione. ⁊ ubi necesse est. dicatur. gloria pr̃i. cum repe¬
tibus diebus. post octauas: non dicatur hodier¬
t̾tia usq ad sextam. ⁊ cantant missas qui uolui̾nt
non tamen de uigilia. Ante nonam celebratur
officiumꝰ ⁊ cetera ut in uigilia pasche agunt᷑ ex¬
cepto ꝙ nec ignis nec cereus benedicitur ⁊ excep¬

Expanded text:
 Ascensione Domini. In Ascensione Domini ad Vesperas cereus paschalis accensus, non exstinguatur usque in crastinum post Completorium. Tunc vero ab ecclesia sublevetur. Commemorationes vero sanctorum, quae ea die evenire possunt intermittendae sunt; nisi ratio. Similiter fiet feria quarta infra Octavas Paschae et Pentecostes. Ad processionem quae fit in claustro, in prima statione dicatur Responsorium Viri Galilaei cum versu. In secunda Responsorium Pater cum essem. In tertia versus, Pater sancte cum repetitione: et ubi necesse fuerit dicatur Gloria Patri cum repeiae. Duobus sequentibus diebus post Octavas non dicitur hodierTertia usque ad Sextam, et cantent missas qui voluerint: non tamen de Vigilia. Ante Nonam celebratur officium, et caetera ut in Vigilia Paschae aguntur, excepto quod nec ignis nec cereus benedicitur, et excep
Abbreviated transcription (Latin):
duẽ tantum collecte dicantur. Quarum una sit
quinta una collecta dicatur. idest. deuł qui hodier¬
na die. feria sexta due. prima de die. sccunda. deus
qui hod̃. die. que sabbato int̾mittatur. In quo sab¬
bato. nichil est ad uesꝑam candandum de festopẽtħ
sed de sancta tͥnitate. Hystoria uero deus omnium
incipienda est in dominica secunda post penthe¬
costen: uel in t̾cia si illa uacua non fuit. De domi
nicalibus officis ab octauis pentħusq ad aduentũ
ad primam dominicam aduentus dñi. st̃
septimane iuginti octo. quando ꝓlixius est spa¬
cium temporis. quando uero breuiꝰ uiginti tͤͤ
Dominicalia officia sunt uiginti quatuor Pro¬
inde in maiori spacio temporis. quatuor extre¬
ma officia singula ꝑ binas. dicantur ebdoinad̃.
idest Omnia que fetisti. cum sua colła. epła. ⁊ cũ
głio. duabus dicatur ebdomadis. In uoluntatr
duabus. Si tres ebdomade numerum ex̃cesse¬

Expanded text:
duae tantum Collectae dicantur quarum una sit,duae tantum Collectae dicantur quarum una sit,quinta una Collecta dicatur, id est Deus qui hodierna die. Feria sexta duae, prima de die, secunda, Deus qui hodierna die, quae Sabbato intermittatur. In quo Sabbato nihil est ad Vesperas cantandum de festo Pentecostes, sed de sancta Trinitate. Historia vero, Deus omnium incipienda est in Dominica secunda post Pentecosten vel in alia, si illa vacua non fuerientum. ad primam Dominicam Adventus Domini, sunt Septimanae viginti octo, quando prolixius est spatium temporis: quando vero brevius, viginti tres. Dominicalia officia sunt viginti quatuor. Proinde in majori spatio temporis quatuor extrema officia singula per binas dicantur hebdomadas, id est Omnia quae fecisti, cum sua collecta, Epistola et Evangelio, duabus dicatur hebdomadis. In voluntate us, ego cogito, duabus. Si tres hebdomadae numerum excesse
Abbreviated transcription (Latin):
et cetere q̃ ꝓͥecanunt᷑: per resurrectionem: dimit.¬
tantur: ⁊ alleluia in nulliũs cantus fine ponat᷑
nisi ubi scriptum in libris inuenitur. De sollẽnni a¬
tĩbus autem sanctoꝵ. que in hac septimana: Quene¬
rint quemadmodum de festis in ebdomada pasche
ordinauimꝰ ita teneatur. Feria .iiiͦi. infra octauas
missa matutinalis de ieiunio: maior uero de festo
agatur. feria quinta ⁊ sexta. ⁊ salbato eiusdem sep¬
timane: in conuẽtu nõ celebretur nisi una missa
poit t̾ciam. Tribus autem diebus in quibus ĩeiu¬
naius non dicimus gła in excelsis nisi feria qͣrt a
ad maiorem missam que post t̾uam celebrat᷑. Sed
tamen prefationem. qui ascendens suꝑ omẽs celos
⁊ com̃nicantes. ⁊ hanc igitur oblationem om̃ib
diebus illius septumane tenemꝰ. Ilussa uero ꝑtot ã
septimanam penthecostes sollemut̾ cesebretur si¬
cuti in ebdomada pasche. E quidem tribus diebus
qui dominicam setunt᷑. ad missam matutinalem

Expanded text:
et caeterae quae proprie per Resurrectionem canuntur, dimittantur; et Alleluia in nullius cantus fine ponatur, nisi ubi in libris scriptum invenitur. De solemnitatibus autem sanctorum, quae in hac septimana evenerint, quemadmodum de festis in hebdomada Paschae ordinavimus, ita teneatur. Feria quarta infra octavas missa matutinalis de jejunio: major vero de festo agatur. Feria quinta et sexta et sabbato ejusdem septimanae in conventu non celebretur nisi una missa post Tertiam. Tribus autem diebus in quibus jejunamus non dicimus Gloria in excelsis Deo, nisi feria quarta ad majorem missam, quae post Tertiam celebretur: sed tamen Praefatio Qui ascendens super omnes coelos: et Communicantes, et Hanc igitur oblationem omnibus diebus illius septimanae tenemus. Missa vero per totam septimanam Pentecostes solemniter celebretur, sicuti in hebdomada Paschae. Et quidem tribus diebus qui Dominicam sequuntur, ad Missam matutinalem
Abbreviated transcription (Latin):
u eccłia canuntur. liber a pocalypsis inchoatur
Cum autem responsoria si oblitus fuero incipiũt᷑.
Epystole canonice leguntur. As abbato prime eb¬
domade pasche. usq ad octauas pentechostes: nõ
dicatur responsorium ad missam. nisi pro defunctꝰ.
Uerumtamen pͥuatis dieb ⁊ ad matutinales mis¬
sas dicatur unum alła: excepto sabbato infra oct̾.
pasche. quando in eo duodecim lectionum festiui¬
tas. inqua non laboramus eueni̾t Ad maiores mi¬
ost t̾ciam in diebus rogationum. pulsato sig¬
no sicut ad missam pulsari soletꝰ duofrat᷑s
ante gradum presbiterii stantes. cantent letaniã
fratͥbus in utroq choro insimul respondentibus:
⁊stantibus ad inuitem uersis uultibus sicut ad
Inussas solent. Ad pectatores te rogamus audinos
minustii exeant: seseq ad missam preꝑent: dia¬
conus scilicet si affuerit stolam sumeus. ⁊ sacer¬
dos casulam Si autem aliqua festiuitas duo¬

Expanded text:
in ecclesia cantatur, liber Apocalypsis inchoatur. in ecclesia cantatur, liber Apocalypsis inchoatur. Cum autem Responsorium Si oblitus fuero tui incipitur, Epistolae Canonicae leguntur. A Sabbato primae hebdomadae Paschae usque ad Octavas Pentecostes non dicatur Responsorium ad missam, nisi pro defunctis. Verumtamen privatis diebus et ad matutinales missas dicatur unum Alleluia, excepto Sabbato infra Octavas Paschae, quando in eo duodecim Lectionum festivitas in qua non laboramus evenerit. Ad majores vero miationibus. Post Tertiam in diebus Rogationum pulsato signo sicut ad missam pulsari solet, duo fratres ante gradum presbyterii stantes cantent Litaniam: fratribus in utroque choro insimul respondentibus et stantibus ad invicem versis vultibus sicuti ad missam solent: et ad Peccatores, te rogamus, ministri exeant, seque ad missam praeparent, diaconus scilicet si affuerit, stolam sumens et sacerdos casulam. Si aliqua autem festivitas duo
Abbreviated transcription (Latin):
bottauis pasche usq ad rogationes .xxuii.
allelluia que dicta sunt in dominica ad ma¬
iorem missam. priuatis diebus uicillim repetant᷑
Similit̾ ꝑ octauas ascentionis domini. Wstiendũ
ꝙ a pascha usque ad ascentionem domini om̃ĩb
dominicis diebus. misla matutinalis debeat esse
de resurrectione domni. uidelic Resutexi: uisi.
festiuitas alituius sancti hoc impedierit Ad qm
nussam tamen minime dicatur prefatio. te qͥdem
ssa matutinalis:tunc dicatur collecta de resiure
de sancto scilicet ante dominicalem. Quod si
festum duodetim sectionum. in ip̃a domãca e¬
uenerit: ipsa missa erit de dominica. ⁊ collecta
de resurrectione post illam de festo dicetur. Sita¬
men dedicatio ettłie. uel inuentõsancte crũcis ħ
tempore dĩe dominica euenit: missa dñicalis dif¬
feratiũ. In dominica tamen aute ascensionem
nullo modo differatur. Porro ebdomada post sep¬
timanam pasche: leguntur actus apostoloꝵ in re¬
fectorio. Ex dum responsoria. Dignus es domine.

Expanded text:
Octavis Paschae usque ad Rogationes, lleluia quae dicta sunt in Dominica ad majorem missam, privatis diebus vicissim repetantur. Similiter per Octavas Ascensionis Domini. Et sciendum quod a Pascha usque ad Ascensionem Domini, omnibus Dominicis diebus missa matutinalis debeat esse de Resurrectione Domini, videlicet Resurrexit, nisi festivitas alicujus sancti hoc impedierit. Ad quam missam tamen minime dicatur Praefatio Te quidemssa matutinalis, tunc dicatur Collecta de Resurrecde sancto, scilicet ante Dominicalem. Quod si festum duodecim Lectionum in ipsa Dominica evenerit, ipsa missa erit de Dominica, et Collecta de Resurrectione, post illam de festo dicetur. Si tamen dedicatio ecclesiae, vel Inventio sanctae crucis hoc tempore die Dominica evenerit, missa Dominicalis differatur. In Dominica tamen ante Ascensionem Domini nullo modo differatur. Porro hebdomada post Septimanam Paschae leguntur Actus apostolorum in Refectorio. Et dum Responsorium Dignus es, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
onstituimꝰ ne quis confͣ
instituta orduus nr̃i pri¬
uilegium fac̾e presumat. S
qd disposuerunt antecessores
nr̃i. scĩ uiri. ⁊ adhuc disponũt
sano ꝯsilio moderni: ratum
⁊ stabile ꝑmaneat. Qd̾ siqͥs
contra statuta capłi. acciꝑe

Expanded text:
onstituimus ne quis contra instituta ordinis nostri privilegium facere praesumat; sed quod disposuerunt antecessores nostri sancti viri et adhuc disponunt sano consilio moderni ratum et stabile permaneat: quod si quis contra statuta capituli accipe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hospitali De falsis uocibus
iros decet uirili .lxxi.¬
uoce cantare ⁊ nõ more
femineo tinulis. uel ut wl¬
go dr᷑. falsis uocib hystͥoni¬
cam imitari lasciuiam. W id̾o
consticiumꝰ mediocͥtatem ser¬
uari incantu: ut ⁊ gͣuitatẽ
redoleat. ⁊ beuotio ꝯseruet᷑¬

Expanded text:
 LXXI. De falsis vocibus. Viros decet virili voce cantare, et non more femineo tinnulis, vel, ut vulgo dicitur, falsis vocibus histrionicam imitari lasciviam: et ideo constituimus mediocritatem servari in cantu, ut et gravitatem redoleat et devotio conservet
Abbreviated transcription (Latin):
tum capłi nr̃i gn̾alis
neglexit insticuta ꝓublice
clamet᷑ ⁊ ad emẽdationem
admoneat᷑. Qd si ip̃o anno
nõ correxit ⁊ insequenti
capło notum fuit: leuiori
culpe sb̾iaceat. ubi ⁊ tam

Expanded text:
tum capituli nostri generalis neglexerit instituta, publice clametur, et ad emendationem admoneatur. Quod si ipso anno non correxerit, et in sequenti capitulo notum fuerit, leviori culpae subjaceat, ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
licentia. tanꝙͣ necessarios
⁊ coadiutores nr̃os. sb cura
nr̃a. sicut ⁊ monachũ susti¬
pimꝰ fratres. ⁊ ꝑticipes nr̃o¬
rum tamspũalium qmͣ tẽ¬
ꝑalium bonoꝵ: eque ut
monachos hemus Qd red

Expanded text:
 necessarios et coadjutores nostros, sub cura nostra sicut et monachos suscipimus; fratresque et participes nostrorum tam spiritualium quam temporalium bonorum aeque ut monachos habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
inclinans incedat ꝑ medium chorum cum graui¬
tate.humilians se ante alb̃em. Quod si alter abbas
fuit in choro. in loco prioris: inlinet semel int̾.
eos: ⁊ acceclens ad librum.humiliato corpore
uersus asbatem. non tenens luc̾nam plicatise¬
tiam manibus. eadem uoce qua lecturus est pe¬
tat benedictionem. tam ibi qͣm alibi Qua ꝑcep¬
ta:non legat donet tumultus resttentium con¬
quiescat. Rediens itaq delectione. humiliet se
int̾ stallum abbatis ⁊prioris: uertens paulisꝑ
caput uersus abbatem. Quod si duo abbates fu̾¬
festiius quidem diebus suꝑ articulos manus.
satisfaciant om̃es inloco quo siuit quociene
fallatiam inoratorio incͣrennt. nõ diu̾tentẽs
tlexttorsum uel sinstrorsum. Pro notã cantus
tamien nõ solemus satiffacere Ita gͥ se agat:
tnubrimam. quintam ⁊ nonam lec lectionem
Nam qui ceteras legunt:eant legere dum

Expanded text:
inclinans incedat per medium chorum cum graviinclinans incedat per medium chorum cum gravitate, humilians se ante abbatem. Quod si alter abbas fuerit in sede prioris, inclinet semel inter eos, et accedens ad librum humiliato corpore versus abbatem, non tenens lucernam, plicatis etiam manibus, eadem voce qua lecturus est petat benedictionem tam ibi quam alibi. Qua percepta non legat, donec tumultus residentium conquiescat. Rediens itaque de lectione, humiliet se inter stallum abbatis et prioris vertens paulisper caput versus abbatem: quod si duo abbates fuFestivis quidem diebus super articulos manus, satisfaciant omnes in loco in quo sunt, quoties fallaciam in oratorio incurrerint, non divertentes dextrorsum vel sinistrorsum. Pro nota cantus tantum non solemus satisfacere. Ita igitur se agat, qui primam, quintam et nonam leget lectionem. Nam qui caeteras legunt, eant legere dum
Abbreviated transcription (Latin):
siquis eoꝵ aliam antipħam ad idem officium impo¬
gere potest. uel forsitan ad regulares uigilias ali¬
qnͣdo propaucitate monachoꝵ Quot stantipħa
ascripta fuent ałbati ⁊ ip̃e deerit. si inuitatorium
indextro thoro fui̾t. ille qui uxta eum stat incipi¬
at eam deinde suam. Si autem in sinistro. prior¬
simliter faciat. Eodemmͦ unusqͥsq incipiatan¬
tiphonam ilłius qui superior iłło stat: sidefuerit.
Nullus suꝑutnens pret̾ abbem qui pͥmamin¬
cipit. incipiat antiphonam alii iucapło datare
finem uero ultime antiphone primi ⁊ fecundi
⁊ tertii nocturui. tam festis diebus qmͣ priuatis
uertant se tres ad altare ⁊ dicatur uersitinus
ab ebdomadario inclinante tantũpostculũ
Rita fiat ad omẽs uersus quidicuntur apftfa¬
horas. Porro lector si debet dicere uersicłm nomi¬
naus alii ut dicat dum drͦ penultunꝰ uersus
sexti psalmi ante głtapr̃i. contra medium altaris

Expanded text:
si quis eorum aliam Antiphonam ad idem officium imposi quis eorum aliam Antiphonam ad idem officium impogere potest vel forsitan ad regulares Vigilias, aliquando pro paucitate monachorum. Quod si Antiphona ascripta fuerit abbati et ipse defuerit, si Invitatorium in dextro choro fuerit, ille qui juxta eum stat, incipiat eam: deinde suam. Si autem in sinistro, similiter faciat. Eodem modo unusquisque incipiat Antiphonam illius, qui superior illo stat, si defuerit. Nullus superveniens praeter abbatem, qui primam incipit, incipiat Antiphonam alii in capitulo datam, finem vero ultimae Antiphonae primi et secundi et tertii Nocturni, tam festis diebus quam privatis, vertant se fratres ad altare, et dicatur versiculus ab hebdomadario inclinante tantum post versiculum. Et ita fiat ad omnes versus qui dicuntur ad caeterhoras. Porro lector si debet dicere versiculum nominans alium ut dicat, dum dicitur penultimus versus sexti psalmi ante Gloria Patri, contra medium altaris
Abbreviated transcription (Latin):
erit: ille qui prior est in illochoro. in quo est in¬
uitatorium.Cet̾a uero alła ebdomadarius. Qͥ
autem incipit ancipħam aut ałł: reuenter
net donec primus uersus finiatur. ꝓsalmũ
autem incipiat ⁊ intonet. qui iuxta eum star
inferior. tam ꝑ diem quam ꝑ noctem similit
semotus apodio Illo tamen qui nouissimus
est clericoꝵ. incipiente. suam antipham: tũc
tantum. qui suꝑior est illo psalmum ĩponat
S iiliter obseruandum est. ad omnia defunt¬
toꝵ officiã: excepto quod qui psalmum incipit
aliis sedentib minime obhoc se ergat Et qui.
antiphonam impo⁊ nit: nõ expͣtato fine u̾sus
inclinet ⁊ reside at Ad officia de functoꝵ tam̃
pretipua. expectato fine u̾sus inclinet Et notan¬
dum qr quocienscumq ille qui nouillimꝰ incho¬
ro est antiphonam suam imposui̾t. tunc penul¬
timus ⁊ alii suꝑiores ordine retrogrado antipħas
quottͦt suꝑsunt in eodem loco dicende. choro etiam

Expanded text:
erit: ille qui prior est in illo choro in quo est Inerit: ille qui prior est in illo choro in quo est Invitatorium. Caetera vero Alleluia, hebdomadarius. Qui autem incipit Antiphonam aut Alleluia, reverenter net donec primus versus impleatur. Psalmum autem incipiat et intonet qui juxta eum stat inferior, tam per diem quam per noctem similiter semotus a podio est clericorum incipiente suam Antiphonam, tunc tantum qui superior illo est psalmum imponat. Similiter observandum est ad omnia defunctorum officia, excepto quod qui psalmum incipit, aliis sedentibus minime se erigit. Et qui Antiphonam imponit non exspectato fine versus, inclinet et resideat. Ad officia tamen defunctorum praecipua, exspectato fine versus, inclinet. Et notandum quia quotiescunque ille qui novissimus in choro est Antiphonam suam imposuerit, tunc penultimus et alii superiores ordine retrogrado Antiphonas, quotquot supersunt in eodem choro dicendae, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
te ieiuiunii. dum cineres dant᷑. ⁊ ad gła ⁊ honor
deo dum crux in ꝑasceue adoratur. Atdas autem
si acciderit. ut ad głam post uenite non occ᷑ratꝰ
satisfaciat ante presbiterium. sicut solet ad ali¬
as horas cum ad głam primi psalmi non occͣrit:
⁊ ad stallum suum ueniat. Post inchoationem
uero hymui nullus exeat de choro donet finiatͣ
mnatutinos infirmis cantaturus exeat ante qͣm
incipiatur hymnus.S nec secleat aliquis exqͦ
incipitur d̾s in adiutorium. usq post hymũ¬
⁊ tunc qui uolui̾t plicatis manitis suꝑ genua
sedeant simul prunum psalmum. ⁊ secundum
stent. ⁊ sic ꝑcurrant ceteros. ⁊ similit̾ in secundo
nocturno Quam legem albas tenere nõ cogit᷑
inclinet anteqmͣ exeat. Si uero ałbas exierit: seqͣ¬
tur eum quilib de monachis conu̾sis cumlu¬
mine in absconsa. Abbas incipiat pͥmam anti¬
phonam uel alła. in pͥmo nocturno. Qd̃ si defu¬

Expanded text:
te Jejunii dum cineres dantur, et ad Gloria et honor te Jejunii dum cineres dantur, et ad Gloria et honor Deo dum crux in Parasceve adoratur. Abbas vero si acciderit ut ad Gloria post Venite non occurrat, satisfaciat ante presbyterium sicut solet ad alias horas cum ad Gloria primi psalmi non occurrit et ad stallum suum veniat. Post inchoationem vero hymni, nullus exeat de choro donec finiaturmatutinas infirmis cantaturus exeat antequam hymnus incipiatur. Sed nec sedeat aliquis ex quo incipitur Deus in adjutorium, usque post hymnum: et tunc plicatis manibus super genua sedeant simul primum psalmum, et secundum stent, et sic percurrant caeteros, et similiter in secundo Nocturno: quam legem abbas tenere non cogitur. inclinet antequam exeat. Si vero abbas exierit, sequatur eum quilibet de monachis conversis cum lumine in absconsa. Abbas incipiat primam Antiphonam, vel Alleluia in primo Nocturno. Qui si defu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut erat. etiam si sequentia citius dicendasĩt
Dehinc celebretur opus d̾i. Uenite exultemus
doiino. cum inuitatorio. dicatur ante graduum
presbiterii. aduob frĩbus: illo iudelicet qui pre¬
sentem facit. ebdomadam inuitatorii. ⁊ illo qui
preteritam fecit. Qui uenientes ad grabum incli¬
nent: inceptoq inuitatorio. rursus inclinent. E
sic deinceps : ad finem singuloꝵ uersuum tantũ
incliuent. Post repetitionemuero inuitatorii. ite¬
rum inclinent. ⁊ sic redeant iu ordinem suum. pͥ¬
uatis tam̃ diebus quicanir inuitatorium nõ
inclinet auteqmͣ incipiat illud. frẽs uero hẽant
uulius suos. ad altare. ex quo inuitatorium inci¬
pitur. donec gła pr̃i dicatur: ⁊ tunc humiliet se
chorus contra chorum. usq ad sicut erat in pͥnci¬
pio. Eodem modo inclinent se quocienscumq drͣ
tam ⁊ ad benedictionem nouitii. ⁊ in pificatõne
beate marie dum candele oistribuunt / ⁊ incapi¬

Expanded text:
Sicut erat, etiamsi sequentia citius dicenda sint. Sicut erat, etiamsi sequentia citius dicenda sint. Dehinc celebretur opus Dei. Venite, exsultemus Domino cum invitatorio dicatur ante gradum presbyterii a duobus fratribus, illo videlicet qui praesentem facit hebdomadam invitatorii, et illo qui praeteritam fecit. Qui venientes ad gradum inclinent, incoeptoque invitatorio rursus inclinent, et sic deinceps ad finem singulorum versuum tantum inclinent. Post repetitionem vero invitatorii iterum inclinent et sic redeant in ordinem suum. Privatis tamen diebus qui canit invitatorium, non inclinet antequam illud incipiat: Fratres vero habeant vultus ad altare ex quo invitatorium incipitur, donec Gloria Patri dicatur, et tunc humiliet se chorus contra chorum usque ad Sicut erat in principio. Eodemque modo inclinent se quotiescunque dicitam, et ad benedictionem novitii, et in Purificatione sanctae Mariae dum candelae distribuuntur, et in Capi
Abbreviated transcription (Latin):
stare solent nundum ingressis alii intrait̾int
iut̾ quos ⁊ abbatem nullus adhuc medius stet.
quot de talibus ex utralibet ꝑte chori intrauint
tot inclinent ei. Cum autem ꝑueni̾nt ad locasua
stent uersis uultibus ad altare donet signum re¬
maneat. Silit̾ autem stent: aute omes horas
deum : ⁊ facto sonitu. erigant se omnesͥ ⁊u̾st
ad altare signent se.⁊rursus stant inclinantes
stent ibidem. Hicto autem. d̾s in abiutoriũ me¬
um intende. morose ⁊ trahendo a sac̾dote: cance¬
llatis manibus incuruentur ꝑfunde. donet
ad abiuuandum me festina eadem morositate
⁊ grauitate compleatur Quod similit̾ faciant
ubicumq inclinauennt. S et omui temꝑe
quando conuentus est in eccł̃ia ad om̃es ho¬
ras reu̾ent̾ ⁊ morose dicatur a sac̾dote. d̾s in ad¬
iutorium meum intende̾i ⁊ aconuentu sub¬
iungatur. domine ad adiuuandum me festi
na. Facta pausatione ante gła pacri.⁊ ante

Expanded text:
stare solent, nondum ingressis, alii intraverint, stare solent, nondum ingressis, alii intraverint, inter quos et abbatem nullus adhuc medius stet, quot de talibus ex utralibet parte chori intraverint, tot inclinent ei. Cum autem pervenerint ad loca sua, stent versis vultibus ad altare donec signum remaneat. Similiter autem stent ante omnes horas Deum, et facto sonitu erigant se omnes, et versi ad altare signent se, et rursum inclinantes stent ibidem. Dicto itaque Deus in adjutorium meum intende, morose et trahendo a sacerdote, cancellatis manibus incurventur profunde, donec Ad adjuvandum me festina, eadem morositate et gravitate compleatur: quod similiter faciant ubicunque inclinaverint, sed et omni tempore quando conventus est in ecclesia, ad omnes horas reverenter et morose dicatur a sacerdote Deus, in adjutorium meum intende, et a conventu subjungatur Domine, ad adjuvandum me festina, etc. Facta pausatione ante Gloria Patri, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
uigilias surgant fraires: ⁊ p̾parati intrent eccłi¬
am. inclin antes ad prium altare. Quod semper
faciant quociens coram quolibet altari transeũt
⁊rursus incliuantes ad maius altare intrent chorũ
a suꝑiori ꝑte. Nam ab inferiori non solent intrare
nec etiam exire.quaudo priores.staut in choro deor
etiam absente. tam ab iufenori qmͣ asuꝑiori ꝑte
intrent uel exeant. ⁊ uit̾ stallum abbatis ⁊ prioris
tam ad suas lectiones legendas qm̃ ad benedictões
accipiendas eant ⁊redeant: quod uniusquisq abbas
pro sui oratorii positione iudicauerit expedire. Ꝙ
notandum ꝙ abbati chorum intranti. non incli¬
natur nisi a duob siue abbates sint siue mona¬
chi. Quoꝵ alter in suo choro. ⁊ alter in altero est
ei ꝓpinquior. Similit̾ de choro nouicioꝵ unus
hinc ⁊ unus inde. Albati etiam stanti in stallo. suo
anullo suꝑueniente inlinabitur. nisi ab his iiii
Id tam̃ obseruandum. ut si his qui ꝓpinqͥores aiĩ

Expanded text:
igilias surgant fratres, praeparati intrent ecclesiam inclinantes ad primum altatare: quod semper faciant, quoties coram quolibet altari transeunt: et rursus inclinantes ad majus altare, intrent chorum a superiori parte. Nam ab inferiori non solent intrare, nec etiam exire, quando priores stant in choro deorsetiam absente tam ab inferiori quam a superiori parte tot intrent vel exeant, et inter stallum abbatis et prioris tam ad suam lectiones legendas, quam ad benedictiones accipiendas eant vel redeant, quot unusquisque abbas pro sui oratorii positione judicaverit expedire. Et notandum quod abbati chorum intranti non inclinatur nisi a duobus, sive abbates sint sive monachi, quorum alter in suo choro, et alter qui in altero est ei propinquior. Similiter de choro novitiorum unus hinc et unus inde. Abbati etiam stanti in stallo suo a nullo superveniente inclinabitur, nisi ab his quatuor. Id tamen observandum, ut si, his qui propinquiores abbati
Abbreviated transcription (Latin):
ui mollib uestiunt᷑ in do¬
miby regum sunt Nonci¬
stium ista non decent. Pona¬
mꝰ delicatas uestes. ⁊ nullus
deinceps ysembruno.saya wa¬
lembruno.aut eiusmodi uel
q nouis neq ueteribus Pro¬

Expanded text:
ui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt: monasterium ista non decent. Ponamus delicatas vestes, et nullus deinceps Isembruno, Saia, Valembruno vel ejusmodi aut etiam que novis, neque veteribus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i assumpti de ordine
nostro: consuetudinẽ
nostram tenebunt. in qͣli¬
tate ciboꝵ. in forma indu¬
mentoꝵ. in obseruatione
ieuinioꝵ. in officio horaꝵ
regularium. Excepto quod
mantellum de uili p̃ano
⁊pelle ouina ⁊pilleum silez
aut simplicem de lana hr̃e
poterunt qui uolum̾t. cũ

Expanded text:
piscopi de ordine nostro assumpti consuetudinem nostram tenebunt in qualitate ciborum, in forma indumentorum, in observatione jejuniorum, in officio horarum regularium: excepto quod mantellum de vili panno et pelle ovina, et pileum similem aut simplicem habere poterunt, qui voluerint: cu
Abbreviated transcription (Latin):
bate. pater ałbas uocet᷑
⁊si qui sunt abb̾es quos domꝰ
illa genuit. uiciniores quiq
ad diem quem ip̃e pater ab¬
bas prescripsit̾ ꝑiter conuo¬
cent᷑. & ad arbitrium patris
abbatis. presentes abbates.
domꝰ illius:⁊ sunul monachi
albatem eligant. In domo au¬
tem cyst̾ciensi. quia mater

Expanded text:
bate Pater abbas vocetur, et si qui sunt abbates quos domus illa genuerit. Viciniores quoque ad diem quem ipse Pater abbas praescripserit pariter convocentur, et ad arbitrium Patris abbatis praesentes abbates domus illius et monachi simul abbatem eligant. In domo Cisterciensi, qui mater
Abbreviated transcription (Latin):
mensam. Deince erigantur.⁊sic stent donet prior ueni¬
or uenerit. assurgant ei Qui prior indinet se ante
sedem suam anceqmͣ pulset campanam Que tam¬
din pulsetur: ad utramq refectionem. Ut mise̾re
mei o̾s totus ꝑsalmus dici possit. Et dum pulsat᷑
qui in loco suo est noudiu̾tat alicubi. donec u̾sus
ꝑdicatur. Qua dimula: dicat conuentus benedice

Expanded text:
mensam: deinde erigantur, et sic stent donec prior venimensam: deinde erigantur, et sic stent donec prior veniior venerit, assurgant ei. Qui prior inclinet se ante sedem suam antequam pulset campanam; quae tandiu pulsetur ad utramque refectionem, ut Miserere mei Deus totus psalmus dici possit. Et dum pulsatur, qui in loco suo est, non divertat alicubi donec versus perdicatur. Qua dimissa dicat conventus Benedicite,
Abbreviated transcription (Latin):
licennie fecerit. s dextra manu extenta. atq re¬
supinata. ducat eam a sinistrasua ꝑante pectus
suum in dexteram. ⁊ tunc sibt mutuo inclinent¬
deinde uersus altare. Qui in claustro remanẽt
exquo conuentus est egressus est foras laborare
Quaindui conuentus foris est. int̾ se nonsĩgnifioẽt
Coci tamen ⁊ qui refectorium faciunt ⁊ quilibros.
emendant: de sibi necessariis inter se significare po¬
terunt. Siilit̾ ⁊ hii quibus ob aliquod sibi iniunc¬
tum officium. significandi licentia data fui̾t. ubi ꝙ
set signum uel cui iniun xerit ip̃e. Quod si forte
pnegligentiam cibus nundum ꝑatus fui̾t. nõ pulset
donet paratus sit. nec frẽs abluant manus sed interĩ
sedeant in lectione donec signum pulsetur.Quod ⁊
ad omnes refectiones simuliter. teneatur. abluris
igitur manibus ⁊ detersis: intrent refectorium. Ꝙue¬
mentes ante sedes suas inclinent uersus principalẽ

Expanded text:
licentiae fecerit: sed dextra manu extenta atque relicentiae fecerit: sed dextra manu extenta atque resupinata, ducat eam a sinistra sua per ante pectus suum in dexteram: et tunc sibi mutuo inclinentdeinde versus altare. Qui in claustro remanent, ex quo conventus egressus est foras laborare, quandiu conventus foris est, inter se non significent. Coci tamen et qui refectorium faciunt et qui libros emendant, de sibi necessariis inter se significare poterunt. Similiter etiam ii quibus ob aliquod sibi injunctum officium significandi licentia data fuerit, ubi et signum, vel cui injunxerit ipse: quod si forte per negligentiam cibus nondum paratus fuerit, non pulset donec paratus sit: nec fratres abluant manus, sed interim sedeant in lectione donec signum pulsetur. Quod ei ad omnes refectiones similiter teneatur. Ablutis igitur manibus et detersis intrent refectorium, et venientes ante sedes suas inclinent se versus principalem
Abbreviated transcription (Latin):
dire solet.Quod situnc hora oꝑis di in oratorio
celebratur. festinent se ad opus dei p̾uenire
Si autem gła primi psalmi dicta fui̾t: nisi kyri
eleyson iam inceptum fuit: omes si fieri potest
inunum congregati priore prerunte ueniant
ad gradum priorib ordinatis in medio: ubiab̃¬
scente abbate priore uel suppriore custos laboris in
medio sit. Ex tunc petant ueniam ante gradum
aut flexis genibus in t̾ra. aut tm̃ manib suꝑ cu¬
cullam int̾ra demissis. scd̃m tempus ⁊ incłitantes¬
nantur suꝑ genua. uel incuruentur setundum
tempus. usq ad finem hors. Qd̃ silicentiam e¬
undi instalia huerint: inclinent prius defe̾nti
⁊postea uersus altare. ⁊ sic ꝑgant installa. ibi sa¬
tisfatientes suꝑ articłos manuum hac enim mͦ
semꝑ debent facere int̾ stalla. excepto illo qui ꝑ
graui culpa. satisfacit. E notandum ꝙ licentiã
deferens non inclinet ad altare. priusqm signũ

Expanded text:
dire solet. Quod si tunc hora operis Dei in oratorio dire solet. Quod si tunc hora operis Dei in oratorio celebratur, omnes festinent se ad Opus Dei praevenire. Si autem Gloria primi Psalmi dicta fuerit, nisi Kyrie eleison jam inceptum est, si fieri potest in unum congregati, priore praeeunte, venient ad gradum, prioribus ordinatis in medio: ubi absente abbate et priore, custos laboris in medio sit. Et tunc petant veniam ante gradum aut flexis genibus in terra, aut tantum manibus super cucullam in terra demissis secundum tempus. Ad Kyrienantur super genua vel incurventur secundum tempus usque ad finem horae. Quod si licentiam eundi in stalla habuerint, inclinent prius deferenti, et postea versus altare: et sic pergant in stalla ibi satisfacientes super articulos manuum. Hoc enim modo semper debent satisfacere inter stalla: excepto illo qui pro graviori culpa satisfacit. Et notandum quod licentiam deferens non inclinet ad altare priusquam signum
Abbreviated transcription (Latin):
borauĩt. ⁊ forte baiula ui̾t ligna uel tale quid qd̾
sine dampno relinqͥ possit. qnͣdo audierint sig¬
num qd̵ ante horam pulsatur. dimittant ibi qd̾
baiulant. ⁊ festinent ad horam uenire. Siintra
auditorum uel claustrum fui̾t qͣnͣdo predictũ
signum audierint. onera sua ad destinatum lo¬
cum baiulent. ⁊ sic se ad horam p̃pare festinẽt
At siquid portauerint. quod sine damno neg¬
ligenter relinqui non possit. sicut panem uł
uinum.uel annonam uel cetera huiusmodi
aptum locum querant ⁊ ibi dimittant. Si extͣ
t̾nũ nos laboraui̾it.⁊ ad horam in monaste¬
rium occurr̾o nõ debui̾nt: dicant ibt horam
⁊ postea honera resumant Reuertentee aũt
de ip̃o lab̃ore ponant instrumenta ubi ad la¬
borem pparari solent. aut priori reddant ex
ceptis sarculis. furtis rastris ⁊ facillis que per
totum tempus sarculationis secationis. uel
messionis unusquisq sua cutalectum custo¬

Expanded text:
boraverit et forte bajulaverit ligna vel tale quid quod boraverit et forte bajulaverit ligna vel tale quid quod sine damno relinqui possit: quando audierint signum quod ante horam pulsatur, dimittant ibi quod bajulant, et festinent ad horam venire. Si intra auditorium vel claustrum fuerint quando praedictum signum audierint, onera sua ad destinatum locum bajulent, et sic se ad horam praeparare festinent. Et si quid portaverint quod sine damno negligenter relinqui non possit, sicut panem vel vinum vel annonam vel caetera hujusmodi, aptum locum quaerant et ibi dimittant. Si extra terminos laboraverint, et ad horam in monasterium occurrere non debuerint, dicant ibi horam, et postea onera resumant. Revertentes autem de ipso labore, ponant instrumenta quae detulerant, ubi ad laborem praeparari solent, aut priori reddant, exceptis forcipibus, sarculis, furcis, rastris et facillis, quae per totum tempus tonsionis, sarculationis, secationis, vel messionis unusquisque sua, circa lectum custo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisi̾t: cirta priorem repausent. Quamdiu
autem repausauerint⁊ inter se non signisi¬
cent. Exstiendum qd̵ temꝑe laboris necloge
cuclła uel scapulari uel ibi uel alibi loqͣtur
uel significet. Audito signo ad opus int̾mitrãt
opuł. etiam si ibi horam cantaturi funt. Ex
qui in ecclesia fuerint citius cantent: serti¬
uato tamen moderaminẽ grauitatil. Siłr
fiat qnͣdo conuentus in claustra. uel intra
t̾minos laborat. Si prior signum nonaudient
qui andierit tam temꝑe secationis qm aliosis¬
yficet
ei. Qui laborem seruat etiam si sac̾dos nõ fui̾t
orationes ante horas semꝑ t̾minet. u̾ sicłos
⁊ responsoria ip̃e ꝑ se dicat. aut alii ĩum¬
gat Siuero sacerdos fuerit. absente ebdomada¬
rio etiam horas incipiat. capitula pater nost̾
⁊ colłas. aut ip̃e suppleat. aut alu iniungat. Pri¬
reseruent sibi: si infra qui cantat horam totum
compleat. Cum conuentus extra t̾minos nõ la¬

Expanded text:
permiserit, circa priorem repausent. Quandiu permiserit, circa priorem repausent. Quandiu autem repausaverint, inter se non significent. Et sciendum quod tempore laboris nec legecuculla vel scapulari, vel ibi vel alibi loquatur vel significet. Audito signo ad horam intermittant opus, etiamsi ibi horam cantaturi sunt. Et qui in ecclesia fuerint, citius cantent, servato tamen moderamine gravitatis. Similiter fiat quando conventus in claustro vel infra terminos laborat. Si prior signum non audierit, qui audit tam tempore secationis quam alio significet ei. Qui laborem servat etiamsi sacerdos non fuerit, orationes ante horas semper ipse terminet. Versiculos et responsoria ipse per se dicat aut alii injungat: si vero sacerdos fuerit, absente hebdomadario, etiam horas incipiat, Capitula, Pater noster et Collectas aut ipse suppleat aut alii injungat. Priter sibi reservent: si infra, qui cantat horam totum compleat. Cum conventus infra terminos la
Abbreviated transcription (Latin):
raro loquat᷑ ab sente abbater presento uero ob
reuerentiam ip̃ius rarissime. Notandum tam̃
qr prior absente abbate. ibi confossiones reciꝑe
poterit sinecesse fui̾t. Suppriori etiam abbate u̾
⁊ puore absentibus. confessionem ibi recipere
nonliceat: nist de aliqͣ ꝑua re. ut pote de illus¬
one somnii. uel cum ibi quis aliꝙͥ deliquerit
⁊hoc tamen breuiter ⁊ stando Nam illis pre¬
sentib nullomͦ se intromiittet. non repausẽt
nec digrediantur alicubi. quacumq necessita¬
te sine licentia. S si contigerit egredi: exple¬
ta necessitate ad laborem citius reuertantur
Silector uel coquus uel refectorarius ibi fue¬
rint audito signo ad mixtum uel etiam ante¬
qm signum pulsetur. scd̾m qd̾ longiuis a mo¬
nasterio uel propius laborauerint: querant
apriore licentiam eundi: cuid etiam post mix¬
tum facere debeant int̾rogent. Cum repausa¬
ueriut secundum ꝙ qualitas aeris. ⁊ situs loci

Expanded text:
raro loquatur absente abbate, praesente vero ob raro loquatur absente abbate, praesente vero ob reverentiam ipsius rarissime. Notandum tamen quia prior absente abbate ibi confessionem recipere poterit, si necesse fuerit. Subpriori vero etiam abbate et priore absentibus confessionem ibi recipere non liceat, nisi de aliqua re, utpote de illusione somnii, vel cum ibi quis aliquid deliquerit, et hoc tamen breviter stando: nam illis praesentibus nullo modo se intromittet. Non repausent nec digrediantur alicubi quacunque necessitate sine licentia. Sed si contigerit digredi, expleta necessitate ad laborem citius revertantur. Si lector vel cocus vel refectorarius ibi fuerint, audito signo ad mistum vel antequam signum pulsetur, secundum quod longius a monasterio vel propius laboraverint, quaerant a priore licentiam eundi: quid etiam post mistum facere debeant. Cum repausaverint secundum quod qualitas aeris et situs loci
Abbreviated transcription (Latin):
pro quo remanserit. Quod si aliqͭ graui nctͣte
impediente tabulam pulsare. ⁊ laborem sic̃
dictum est ordinare nõ poterit. suppenor uel
cui iniunctum fuit᷑ idem fatiat. signo si petest
uniuersa ordinans Quod sisigno nonpoterit
uerbum faciat omnino breuiatum. ⁊ de la¬
bore tantum. Siuero abbas uel prior aliquẽ
retinere uoluerit. qui retinetur. signum fa¬
ciat ei qui tabulam ꝑcutit. siante laborem
facere non potest.post laborem iunuat. fer¬
ramenca ⁊ alia iustrumenta. ad laborem ne¬
cessaria. prior diuidat prout iudĩt expedire E¬
xeuntes autem sequantur priorem. uelquẽ
prior iusserit: similit̾ post laborem Prouide
at autem abbas aliciuem maturum fratrem
qui conuentum subseqͣt᷑. cum ad laborem ierit
uel redierit.Puenientes uero ad laborem nou
multiplicent inter se signa. nec presumant. lo¬
qui. nisi forte de ip̃o labore breuiter ⁊ necͣcͣrio
⁊ silent̾ cum priore seorsum a fratrib. s ⁊ pͥor

Expanded text:
pro quo remanserit. Quod si aliqua gravi necessitate pro quo remanserit. Quod si aliqua gravi necessitate impediente tabulam pulsare, et laborem, sicut dictum est, ordinare non poterit; subprior vel cui injunctum fuerit idem faciat, signo si potest universa ordinans: quod si signo non potuerit, verbum faciat omnino breviatum, et de labore tantum. Si vero abbas vel prior aliquem retinere voluerit; qui retinetur, signum faciat ei qui tabulam percutit: si ante laborem facere non potuerit, post laborem innuat. Ferramenta et alia instrumenta ad laborem necessaria prior dividat prout viderit expedire. Exeuntes autem sequantur priorem, vel quem prior jusserit: similiter post laborem. Egreat autem abbas aliquem maturum fratrem qui conventum subsequatur cum ad laborem ierit, vel inde redierit. Pervenientes vero ad laborem non multiplicent inter se signa: nec praesumant loqui, nisi forte de ipso labore breviter et necessario et silenter cum priore seorsum a fratribus. Sed et prior
Abbreviated transcription (Latin):
inito capitulo ⁊ p̾paratis fratrib ad laborẽ
pulsetur tabula a priore uel a suppriore uł
c̾te ab alio si prior uissit᷑. ip̃is tamen maiori uri¬
litate forsitan occupatis. Ad cuius sonitum con¬
ueniant omnes. exceꝑtis infirmis ⁊ uariis of¬
ficiis deputatis. Seruitor tamen infirmorum
nisi apparatu infirmoꝵ detentꝰ fui̾t. ⁊ cancor⁊
sacͥsta ⁊ hospitalis ⁊ magister nouicioꝵ sicut
⁊alii: conueniant: iust aliquos hoꝵ ꝓmaiori
forte occupatione. albas in capitulo ude ab¬
soluerit. Prior si domi fuit semꝑtabulam pul¬
set ⁊ordinet laborem suum inauditorio. Si
uero extra choꝵ fuerit supprior uel cui iniunc¬
tum fuit. pulset tabulam. Prior tamen nichi¬
lominꝰ residens in aubitorio. ordinet laborẽ
suum. Tunc si quis pro qualib necessitate re¬
manere uoluerit. ostendat ei causam suam &
quid priori iisum fu̾i̾t faciat. Quod si cõcesseri
remanete prouideat ip̃e illo fratre cõmonẽte
quid face̾ debeat postquam illud compleuerit

Expanded text:
inito capitulo et praeparatis fratribus ad laborem, pulsetur tabula a priore vel a subpriore, vel certe ab alio si prior jusserit: ipsis tamen majori utilitate forsitan occupatis. Ad cujus sonitum conveniant omnes, exceptis infirmis et variis officiis deputatis. Servitor tamen infirmorum, nisi apparatu infirmorum detentus fuerit, et cantor, et sacrista, et hospitalis, et magister novitiorum, sicut et alii conveniant, nisi aliquos horum pro majori forte occupatione abbas in capitulo inde absolverit. Prior si domi fuerit, semper tabulam pulset, et ordinet laborem suum in auditorio. Si vero extra chorum fuerit, subprior vel cui injunctum fuerit pulset tabulam: prior tamen nihilominus residens in auditorio ordinet laborem suum. Tunc si quis pro qualibet necessitate remanere voluerit, ostendat ei causam suam et quod priori visum fuerit, faciet: quod si concesserit remanere, provideat ipse, illo fratre commonente, quid facere debeat, postquam illud compleverit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃emet deferat eis:⁊ sicut uoluit distribuat. Hoc
idem faciat ⁊ minutis. Incepta ergo lectione. frẽs
discooꝑiant priore tamen prius hoc faciente. Ex
hinc nullus exeat de refectorio Nullus etiam ĩcedat¬
comedendo. Nullus ibi abluat cyphum manu: s
luiat qui uolui̾t Nullus t̾gat manus uel curellũ
ad mappulam. iusi prius t̾serit cum pane Qui
duabus manibus teneat scyphum. De pitanciis

Expanded text:
ipsemet deferat eis, et sicut voluerit distribuat; hoc ipsemet deferat eis, et sicut voluerit distribuat; hoc idem faciat et minutis. Incoepta ergo lectione fratres discooperiant panes, priore tamen prius hoc faciente. Ex hinc nullus exeat de refectorio, nullus etiam incedatcomedendo. Nullus ibi abluat scyphum manu, sed liniat qui voluerit. Nullus tergat manus vel cultellum ad mapulam, nisi prius terserit cum pane. Quiduabus manibus teneat scyphum. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sub silentio. pater noster. Cum autem sac̾dos dixe¬
rit. & nenos. erigat se. ⁊ stans uersus principalem
mensam. dicat.Oremus.Benedic dñe dona tua¬
sic compleat totam benedictõnem. Qua comple¬
ta erigant se fratres. ⁊ ingrediant᷑ mensas. Porro
cellerarius ⁊ coci prouideant.ut ambo pusmenta
priusqͣm campana pulsetur. sisic tunt abbas ui¬
derit expedire ꝑ mensas disponant Exquo autem
campana pulsatur. si quid adhuc de pulmentis de¬
ferendum est. non feratur donet lector inciptat le¬
gere. At si lectore incipiente legere. totum adhuc
pulmentum ꝑ mensas deferendum est. hoc ferat᷑
ordine. scilicet ut due scutelle prius deferent᷑. una
stilicet priori. uel abbati si affuit. & post deflinctis
tres. Beinde due in dexitera ꝑte. ⁊ due in sinistra
⁊sic due hinc. ⁊ due inde. usq ad ultimum. Apoĩto
itaq cominum cybo: si cellerarius uoluit suꝑadd̾e
ꝓ misi̾cordia illis de quib indictum est ei ab alb̃eꝰ

Expanded text:
sub silentio Pater noster. Cum autem sacerdos dixerit Et ne nos erigat se, et stans versus principalem mensam dicat Oremus, Benedic, Domine, dona tuasic compleat totam benedictionem, qua completa erigant se fratres, et ingrediantur mensas. Porro Cellerarius et coci provideant ut ambo pulmentaria priusquam campana pulsetur si sic tamen abbas viderit expedire per mensas disponant. Ex quo autem campana pulsatur, si quid adhuc de pulmentis deferendum est, non feratur donec lector incipiat legere. At si lectore incipiente legere totum unum adhuc pulmentum per mensas deferendum est, hoc feratur ordine; scilicet ut duae scuteliae prius deferantur, una scilicet priori vel abbati, si adfuerit, et post Defunctis tres. Deinde duae in dextera parte, et duae in sinistra, et sic duae hinc, et duae inde usque ad ultimum. Apposito itaque communi cibo, si cellerarius voluerit superaddere pro misericordia illis, de quibus indictum est ei ab abbate,
Abbreviated transcription (Latin):
chorum ordinent᷑ sicut ad missas uersis uulti¬
bus ad altare. usq ad gloria pr̃i: ⁊ tunc ꝓsternã¬
tur suꝑ formas. Helsi tale tempus fuerit inli¬
uent: ⁊ post resideant suꝑ misericordias. finitis
gratiis. surgentes inclinent ⁊ sic recedant tñ

Expanded text:
chorum ordinentur sicut ad missas versis vultichorum ordinentur sicut ad missas versis vultibus ad altare usque ad Gloria Patri: et tunc prosternantur super formas: vel, si tale tempus fuerit, inclinent: et post resideant super misericordias. Finitis gratiis surgentes inclinent, et sic recedant, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
stra. incipiens iuxta priorem. Cum prior finiriuo¬
luerit lectionem. lectori dicat. tuautem. O respõ¬
so. deogratias:cooꝑiant quod suꝑest de pane Indi¬
nato lectore:pulset prior campanam.⁊ moxsur¬
gentes stent. ante mensas. eo ordine quo ante re¬
fectionem steterunt. dicentes uersum. quem cã¬
tor incipiat campana dimissa. Quo dicto: indi¬
nent.⁊ exeant cantantes.miserere mei deus Quẽ
incipiat cantor: illis cum eo cantantibus qui
stant in dextro choro in ecclia. Scd̃m uero uersum
dicat sinister chorus ⁊ sic cantent ceteros alt̾natĩ
bini ⁊bini euntes .iunioribus scilicet preeunti¬
bus. ita tamen ut prior uel quilib. conuentum
tenens solus eos inmedio utriusq chori seqͣtur
S si abbas aliciuis affui̾t. eat prior cum socio ab¬
bas autem solus. Si duo abbates fu̾t: eant simł
fratribus itaq intrantibus ecclesiam qui puor
implere possit pulset signum Ingredientes u̾o

Expanded text:
stram, incipiens juxta priorem. Cum prior finiri vostram, incipiens juxta priorem. Cum prior finiri voluerit lectionem, lectori dicat: Tu autem: et responso Deo gratias, cooperiant quod superest de pane. Inclinato lectore, pulset prior campanam, et mox surgentes stent ante mensas eo ordine quo ante refectionem steterunt, dicentes versum quem cantor incipiat campana dimissa: quo dicto inclinent, et exeant cantantes Miserere mei, Deus, quem incipiat cantor, illis cum eo cantantibus qui stant in dextro choro in Ecclesia: secundum vero versum dicat sinister chorus. Et sic cantent caeteros alternatim, bini et bini euntes, junioribus scilicet praeeuntibus: ita tamen ut prior, vel quilibet conventum tenens, solus eos in medio utriusque chori sequatur. Sed si abbas aliquis adfuerit, eat prior cum socio, abbas autem solus: si duo abbates fuerint, eant simul. Fratribus itaque intrantibus ecclesiam, qui prioimplere possit, pulset signum. Ingredientes vero