comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacta tempꝰ implẽs corhĩnis¬
poris se uolente natꝰ ad hoc pas¬
sioni deditꝰ agnus incruce leuat᷑
iimolandus stipite. Hic ateto fel
arundo sputo clauis lancea inte
corpꝰ perforat᷑ sanguis unda pro¬
fluit t̾ra pontꝰ astͣ mundus q̃
lauautur flumine. Q nix fidel̾
int̾ omnes arbor una nobił mil

Expanded text:
Tempus implens corporis Se volente tempus ad hoc Passioni deditus Agnus in cruce levatur, Immolandus stipite. Hic aceto, fel, arundo, Sputa, clavi, lancea, Mite corpus perforatur, Sanguis unda profluit, Terra, pontus, astra, mundus Quo sanantur flumine! Crux fidelis inter omnes, Arbor una nobil
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Et rłc. Suꝑius textus e¬
ũ ngelii narrat: qͣlit̾ domius
iit̾ bonos malosq pastores diꝰ¬
cretionem fecerit. dicens de malis.
Q̾ non intrat ꝑ ostium in oui¬
le ouium s ascendit aliunde ille
fur est ⁊ latro. Et cet̾a. De bonis au¬
tem. Qͥ intrat ꝑ ostiũ: pastor est

Expanded text:
nus. » Et reliqua. Superius textus Evangelii narrat qualiter Dominus inter bonos malosque pastores discretionem fecerit, dicens de malis: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde ille fur est et latro. » De bonis autem: « Qui intrat per ostium, pastor est
Abbreviated transcription (Latin):
xpecta me dicit dominꝰ in die
resurrectionis mee in fut᷑m:
ꝙ iuditium meum ut ꝯgtegẽ
tes ⁊colligam regna. Et effũ¬
dam super eos omnem indig¬
uationem meam: ⁊ omnẽ uã
furoris mei. Inigue enim ⁊e¬
li mei deuorabitur om̃is t̾ra. qi
tunc reddam populis labiũ
electum. ut inuocent omnes
mero uno. Alt̃ flumina echi¬
opie inde supplices mei. filii dis¬
ꝑsorum meorum deferent mu¬
iuis michi n die illa nõ cõsũ¬
deris suꝑ cunctis adinuentionib
tuis: quib p̃uaricata es ĩme.

Expanded text:
minus in die resurrectionis mee in futuro: quia iudicium meum ut congregem gentes et colligam regna. Ut effundam super eos omnem indignationem meam: et omnem iram furoris mei. In igne enim zeli mei devorabitur omnis terra: quia tunc reddam populis labium electum LXXIX ut vocent omnes mero uno. Ultra flumina Eziopie inde supplices mei: filii dispersorum meorum deferent munus mici. In die illa non confunderis super cunctis adinventionibus tuis: quibus prevaricata es in me
Abbreviated transcription (Latin):
x u̾b̾ suis seruus cõstͥu¬
gitur. cum dñs dicit. Me¬
to ubi ñ semino: ⁊ ꝯgrego u¬
bi non sꝑgo. Ac si aꝑte dicat
Si uixta tuam sententiã ⁊ illd̾
ex quiro ꝙ ñ dedi: qñto mag̃
a te exqiuiro ꝙ ad erogãdũ de¬
di: Oportuerat gͦ te dare pecu¬
niam meam mimularus. ⁊ e¬
go ueniẽs recepissem utiq qd̃
meũ est cũ usura. R Magnisi

Expanded text:
x verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura.
Abbreviated transcription (Latin):
macerie solueus inim̾ciciã
in carne sua. legem manda¬
torum decretis enacuans: ut
duos condat in semet ipsum
in unum nouũ hominena fa¬
citus pacen: ⁊ reconciliet ã¬
bos in uno corpore deo percru¬
cem int̾ficiens mimicir
semetip̃o. Et ueniens euuan¬
gelitanit pacẽ uob qui lõgy¬
fustis ⁊ pacem his qui ꝓꝑc

Expanded text:
aceriae solvens, inimicitias in carne sua; legem mandatorum decretis evacuans, ut duos condat in semetipsum, in unum novum hominem, faciens pacem, ut reconciliet ambos in uno corpore Deo, per crucem, interficiens inimicitias in semetipso. Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe, et pacem iis qui
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ hos quib timeo ip̃e custodi¬
res sp̃ui s̾uire cogebat strcatuq
siro illo nobili cilicio recubans
nee t̾ram ud̾e iam dignatꝰ celoĩ
me inquit celi uidere ut spo

Expanded text:
custodites spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo me, inquit, coelum videre, ut spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cane: Quia gͦ uenire ad nos eo
modo dignatus est. ut in forma
serui assumpta carne appareret.
Ip̃a uero caris assumpno: ẽ.
iter ipsius.

Expanded text:
 Quia ergo venire ad nos eo modo dignatus est, ut in forma servi assumpta carne appareret, ipsa carnis assumptio est iter ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
Proptex hoc lacerala est¬
lex. et non perutuit usqz
ad siuẽ iudiciũ. Quia
iupius preualer aduersus
iustũ Propterea egrẽdi¬
lpicite in gentibus
et uidett et adiuina¬
Cirm et olstu pescite quia
opus factũ est in dub ut¬
stris qd̾ nenio croeder tu
enarrabitur Quia eci
ego sustitabo chaldeos tuu¬
tem amarem et uelotẽ
abulãtt̃ suꝑ latitadiuẽ ter¬
re. ut possideat lu bernacu

Expanded text:
Propter hoc lacerata eslex, et non pervenit usque ad finem judicium: Quia impius praevalet adversus justum, propterea egredispicite in gentibus, et videte: et admiramini, et obstupescite: Quia opus factum est in diebus vestris, quod nemo credet cum narrabitur. Quia ecce ego suscitabo Chaldaeos, gentem amaram et velocem, ambulantem super latitudinem terrae, ut possid
Abbreviated transcription (Latin):
or poralem ergo p̾sentiam
domini q̃rebat: qui ꝑ sp̃ra
nusqͣm deerat. Mins itaq ĩ illo
corpore. Si enim perfecte credi¬
diss: ꝓculdubio sciret qr non
eẽt locus ubi non esset deus.N¬

Expanded text:
orporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illo t et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus, ubi non esset Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃q rex ad ioab principẽ ex̾ci¬
adan usq bersabee. ⁊ numera
sibi uult dominus ms rex in re
huiuscemodi: Obtinuit autens
S̾mo regis u̾ba i oab: ⁊ pͥncipum
exercitus.
gressusq est ioab ⁊ pͥncipes

Expanded text:
xitque rex ad Ioab principem exercia Dan usque Bersabee et numerate sibi dominus meus rex vult in re huiuscemodi obtinuit autem sermo regis verba Ioab et principum exercitus egressusque est Ioab et principes
Abbreviated transcription (Latin):
ugent enum spuales delitie
desid̾ium in mente dum
satiant. qr qͣnto magis earum
sapor ꝑcipitur: eo amplius cog¬
uoscitur. quo auiduis ametur
Et iccirco non habite ama¬
ri non possunt. qr earũ sapor
ignoratur. Quis enim amare¬
ualet qd̃ iguorat: ꝓinde psal¬
mista uos admonet dicens.
Gustate ⁊ uidete: qm suauis ÷
dominus. Ac si aꝑte dicat. S̾ ua¬
uitatem eius nõ agnoscitis. si hñc
uite ex palato cordis tangite
ut ꝓbantes eius dulcedinem
a mare ualeatis. Has autẽ hõ de¬
litias tunc araisit cum in para¬
diso peccauit. Extra exut: cũ os
a cibo et̾ne dulcediius clausit.
tionis erumpna huc fastidiosi
iam uenimus nescimꝰ quid de¬
sid̾are debeamꝰ.Lantoq se am¬
plus fastidii nr̃i mosbus exag¬
gerat. quanto magis ab esu illꝰ
dulcedinis anuꝰ elongat.R In te

Expanded text:
ugent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amarevaleat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc tae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. tionis aerjam venimus, nec scimus quid desiderare debeamus, tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto se magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tułit obꝓbriũ de isrł. Quis ÷
enim hic philisteꝰ in circũcisus.
qui exꝓbrauit aties dei uiuentiꝰ.:
Referebat autẽ ei populus eũ¬
dem sermonem dicens. Hec da¬
buntur uiro qui ꝑcusserit eũ
Qd̃cum audisset heliab frater eiꝰ
maior loq̾ntem eum cũ aliis. ira¬
tus est contͣ dauid: ⁊ ait. Quare
uenisti ⁊ quare dereliqiuisti pan

Expanded text:
 tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquist
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: cũ uͦ hñtur indesidio. Tã¬
toq a comedente ampluise¬
surientur: qͣnto ⁊ ab esuriẽte
amplius comeduntur. In illis
appetitus placet: exꝑientia dis¬
plicet. In istis appetitus uilis
est: exꝑientia magis placet.
In ulis appetitus saturitatẽ:
saturitas fastidium geuerat
in istis aũt appetitus saturita

Expanded text:
nt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturita
Abbreviated transcription (Latin):
teni fleuit suꝑ illam dicens. qr
si cognousses ⁊ tu. fieuit etenim
pͥus redemptor rumam ꝑfide
ciuitatis qͣm ip̃a sibi ciuitas.
ñ cognoscebat eẽ uenturam.
Cui a flente dño recte dr̃ qr si
cognouisses ⁊ tu: subandis fleres¬

Expanded text:
tem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleve
Abbreviated transcription (Latin):
sibleuatione. per figu ui.
enim ascensionis eius mistium
uideam non intelligere ⁊ spexit.
de in fi delitate euis sententiam
ꝓtulit dicens. Semitã ignoraũ

Expanded text:
sublevatione, per figuram enim ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit
Abbreviated transcription (Latin):
defec̾unt. residuiq cõsumptiꝰ
sunt. Et dicent ubi sunt diz
eorum: in quib habebant fidu¬
ciam. De quorum uictus co¬
medebant adipes: ⁊ bibebant ui¬
nim libanum. Surgant ⁊ oꝑ¬
pitulentur uobis: ⁊ in necessi¬
tate uos ꝓtegant. Uidete qd
ego siiu solus: ⁊ ñ sit alius deꝰ

Expanded text:
defecerint residuique consumpti sint et dicet ubi sunt dii eorum in quibus habebant fiduciam de quorum victimis comedebant adipes et bibebant vinum libaminum surgant et opitulentur vobis et in necessitate vos protegant videte quod ego sim solus et non sit alius de
Abbreviated transcription (Latin):
ciatis asit: id mea gestum uo¬
luntate. Ego enim sum mi¬
chael aichangelus qui in cõspͣ¬
tu dñi semꝑ assisto: locũq hũc
in t̾ris colere ritũ q s̾uare insti
omĩum q̃ ibi geruntur ip̃iuis q
loci ẽe me inspectorẽ at q c̃todẽ.

Expanded text:
ciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque servare institomnium quae ibi geruntur, ipsius quoque loci me esse inspectorem atque custodem.
Abbreviated transcription (Latin):
dius. atq ita ꝑ totum totus. Nõ sic
⁊ nullo ꝯtentꝰ loco: s in se ip̃o
ubiq totꝰ. Itaq pr̃ ita filius. ita
sp̃c sc̃s unus deus tͥuitas. S miro¬
⁊ in effabili mͦ cum sit ubiq totꝰ
ꝑ diuinitatis p̾sentiam: nõ ÷ u̾q¬

Expanded text:
dius atque ita et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus: ita Pater, ita Filius, ita Spiritus sanctus, unus Deus Trinitas. Sed miro ineffabili modo cum sit ubique totus per divinitatis praesentiam, non est ubiqu
Abbreviated transcription (Latin):
Regendo suꝑior: portando infi¬
or. circundando ext̾ior replendo
nere ꝯ tinens mundum.Sic ẽ it᷑.¬
ut extͣ sit. S ic circundat: ut pe¬
netret. Sic p̾sidet: ut portet. Sic

Expanded text:
regendo superior, portando inferior, gubernando exterior, replendo nere continens mundum, non tut extra sit: sic circumdat ut penetret. Sic praesidet ut portet: sic
Abbreviated transcription (Latin):
rat in eadẽ ciuitate homo p̃
diues nomine garganus. qͥ
ex euentu suo monti nocabulũ
indidit. Huiꝰ dũ pecora quorũ
uifinita multitudine pollebat.
passim ꝑ deuexi montis latã pas¬
cerentur. ꝯtigit taurum ariti¬
gregis consorna sꝑnentẽ singłarẽ
incedere solitum. ⁊ ad extremum
redeunti pecoore: domum nõ eẽ¬
inuenit tandẽ in atice montis
forib cuiusdam spelunce absiste.¬

Expanded text:
rat in ea civitate praedives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum dedit. Hujus dum pecora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur, contigit taurum argregis consortia spernentem, singularem incedere solitum, et ad extremum redeunte pecore domum non invenit tandem in vertice montis foribus cujusdam assiste
Abbreviated transcription (Latin):
ructus arborum qui ĩ dꝯui
mo dñi offerebantur p̃is¬
simi ⁊ exquisiti eẽ uidebantur.
hos ẽ uitis. oliue. thuris mirre.
uł stactis: ⁊ cet̾arum huiꝰ modi
Q  uidelicet cuncta sp̃ualit̾ in

Expanded text:
 arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cun
Abbreviated transcription (Latin):
uitati qͣm coliuiꝰ. t sit̾ oruatis
studiosius enisdem eccłie parieti¬
b plurib. accensis luminarib
amplificato num̾o lectionum.
actuitia ꝑsalmoꝵ melodia. leas
noctẽ uigiliis ex more trãsegimꝰ
itii etiam penetralia cordiũ nr̃oꝵ
seꝑ necescariis bonoꝵ oꝑum de¬
coremus ornatib ¶Ln dedica
tione templi decantabat populus
laudẽ Eo m ore eoꝵ dulcis resonabat
celestium memoria p̃ceptorũ
⁊ angłice laudationis dulcedo
scã resonet. Hii sunt enim fruc¬
tꝰ bone arboris: hii boni cordi¬

Expanded text:
t sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper tione templi decantabat populus laudem, et in ore eorum dulcis resonabat coelestium memoria praeceptorum et evangelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur cum ieuuuis ⁊ orationib
tiuatione cdix̾unt Quarta aũ
die accedentes pouẽtesq manus
ñ ualebant penitꝰ mouere sepul
ext̾riti: omnes iam in hoc
stantes. ut t̾ra uasculum quod
detexerant oꝑiret: apparuit eis
ueneranda canicie senex ad ĩstar
mrtinum stantẽ uos uiuare
paratum. Si manus appontis
¶sunc iactans pallium ꝙͦ uiii.
utebatur: posuit manum
Ad sarcofagum cum reliquis
sat̾dotib. cũ crucib paratis. ⁊ ce¬
tis cereis. imponita q anthn
dedint cincti uoces psallentum
mercelso Tunc adsenis conatũ
utmus sarcofagum in sũma le¬
uitate ⁊motum: in locum ubi
mirnc adoratur cl̃o amuiente ꝑ¬

Expanded text:
Tunc jejuniis, ac orationibus, tinuatim duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instarMartinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum tinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, p
Abbreviated transcription (Latin):
lea in iordanem ad ioħem:
ut baptiraretur ab eo. Et re¬
liquiã. Uenit filius dei bapti¬
tari a iohanne: n anxia neces¬
sitate abluendi alicuius sui
peccati. quia peccatũ nõ fec̃
ullum: nec inuentus ẽ dolus
in ore eius. s pia dispensatio¬
ne abluendi omnẽ mundi¬
⁊ nr̃i contagionem peccati: qͥ
in multis offendimus omnes.
Et si dix̾imus quia peccatũ ñ
habemus: nos ip̃os seducimꝰ.
⁊ ueritas in nob̾ nĩ est. NLꝯo¬

Expanded text:
in Jordanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Venit Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est.
Abbreviated transcription (Latin):
clmoniał itaq femina ca¬
put in manib declinans
lacrimarum fluuium ĩ mẽ¬
sam fuderat. ꝑ qͣs serenitatem
aeris ad pluuiam traxit. Nec¬
tũ paulo tardius pꝰt orõnem
mundatio illa secuta est.lx. uiii.

Expanded text:
monialis autem femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensa fuderat, per quos serenitatem aeris ad pluviam traxit: nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
obis saluator esurit: ꝓ nob̾
loquitur. nos in illo uraci¬
mis: qr nos et causa sumus pug¬
nandi. Nam quis ambigat u¬
nigenitum pr̃is cui nulla obiu¬
are poterat creatura ꝓ illis mis¬
se certam. quorũ se carne uesti¬
ruit nob̾ ieuuui tempus suscipia¬
mus illud orantes ⁊ dep̃cantes ut
in die resurrectionis cum dño glo¬
riemur. u̾. Eoce nunc tempus ac¬
ceptabile etce nunc dies salutis cõ

Expanded text:
obis Salvator esurit: pro nobis loquitur; nos in illo vincimus, quia nos ei sumus causa pugnandi. Nam quis ambigat Unigenitum Patris, cui nulla obviare poterat creatura, pro illis iniisse certamen, quorum se carne vestiruit nobis jejunii tempus. Suscipiamus illud orantes et deprecantes, ut in die Resurrectionis cum Domino gloriemur. Vers. Ecce nunc tempus acceptabile, e
Abbreviated transcription (Latin):
conflictum. in quo aut accẽsus
diabolus in u̾ba prorupit aut
rerum dñs temptatori suo u̾ł
nichilominus respõdere digna¬
t᷑. In his aũ omĩb nr̃e salutis

Expanded text:
flictum, in quo aut accensus diabolus in verba prorumpit, aut rerum Dominus tentatori suo verbis nihilominus respondere dignatur. In his autem omnibus nostrae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut euuangłica tuba
ceciuit dñm at redemptorem
ur̃m ad u̾ sus temptamenta
diaboli reluctantem quidẽ
enim c̾tamen. agit: s ꝑagit
ma iestate uictoriam. R¬

Expanded text:
sicut evangelica tuba cecinit, Dominum ac Redemptorem nostrum adversus tentamenta diaboli reluctantem quidem enim certamen agit, sed peragit majestate victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
par apłis festum coletes tu
foue qui uiuere discipłis uic aut
mori nos respice. Eac nunc ꝙ
olim gesseras nunt p̃sules cla¬
rifica auge decus ecce fraudes re¬
lide sathane. Qui rer chads
euisceras m̃sos reatũ suscita.
duuseras ut clamidẽ nos idue
corderis tue mon astico nunc
ordini iam pene laꝓso subueni.¬

Expanded text:
par Apostolis, Festum colentes tu foue: Qui viuere discipulis Vis, aut mori, nos respice. Fac nunc quod olim gesseras, Nunc Præsules clarifica: Auge decus Ecclesiæ, Fraudes relide Sathanæ. Qui ter chaos euiceras: Mersos reatu suscita: Diuiseras vt chlamydem, Nos indue ndam recorderis tuæ: Monastico nunc Ordini Iam pene lapso subueni
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a etiam sccłm leges romangꝰ:
ut pote eum qui prestantissĩa
nobilitute t̾rena floruerat ⁊ etͣ
senatꝰ ac rei publice ꝓuulga¬
tionts. contra imꝑiuiu eg̾at.
nudum publice uirgis censũ:

Expanded text:
era etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice virgis caesum,
Abbreviated transcription (Latin):
itnotuit. unide amplius efferati
cursu uelotiori tum̃tib ais auil¬
ubi b̾m dronisiũ ꝯtͣ incredu¬
los dimicantẽ. ⁊ p̃dicatione
atinua popłi multitu dine ad
fidẽ inueniunt exortantem.
cũ quo etiam bu uirim uus¬
archidiachonẽ quos ip̃e famłs
diũ in suis ordinib ꝯsecraut

Expanded text:
efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vulubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusarchidiaconum, quos ipse famulus Domini in s
Abbreviated transcription (Latin):
minus ac redemptor nr̃ p̃uidẽs
discipulorum aminos de sua paᷤ¬
sione turbandos. longe ante eiͤ
⁊ penam eiusdem passionis. ⁊ glo¬
riam sue resurrectionis p̾dicere
uoluit. ut cum eũ morientẽ cer¬
nerent resurrectur̃ quoq sicut
eis p̃dixerat nõ dubitarent. lciiiͦ.¬
t crebro quidem hoc ipsum
eis p̃mintiau̾at: s quia tem¬
poris accessu qid̃ audierant. labi a
memoria poterat. iccico iturus
ad passionem ⁊ secum eos ductu¬
rus it̾ato eis futura predicit. qͣti¬
nus eos ꝯtra uenientem tẽpta¬
tionem spararet. ne ueniente c̾ciᷤ
ꝑsecutione ⁊ passionis ignomunia
t̾rerentur. Tradetur ait principib
sac̾dotum. Primum enim ad an¬
nam sacerdotem. deinde ad caiphe
domum adductus est qui erat
pontifex anni illius.
t ꝯdempnabunt eũ morte.

Expanded text:
minus ac redemptor noster, praevidens discipulorum animos de sua passione turbandos, longe ante eis et poenam ejusdem passionis, et gloriam suae resurrectionis praedicere voluit, ut cum eum morientem cernerent, resurrecturum quoque sicut eis praedixerat, minime dubitarent. Et crebro quippe hoc ipsum eis pronuntiaverat, sed quia temporis accessu quod audierant, labi a memoria poterat, idcirco iturus ad passionem, et secum eos ducturus, iterato eis futura praedixit, quatenus eos contra venientem tentationem praepararet, ne veniente crucis persecutione et passionis ignominia, terrerentur. sacerdotum. Primum enim ad Annam sacerdotem, deinde ad Caiphae domum adductus est, qui erat pontifex anni illius. Et condemnabunt eum morte.
Abbreviated transcription (Latin):
loco dsu ostenditur patientia: sed
non inmor eius declaratur beni
onib la cessere cupiebant: ip̃e au¬
tem adeorum subiectionem et
uenerationẽ turbas hortabatur
dicens. Suꝑ cathedram moysi:
athedra autẽ sedile est ligne¬
um sustentationi corporis. ui¬
undiq aptum: ⁊ id̾o magistris
⁊ doctorib ꝯgruum. Hic cathed᷑¬

Expanded text:
loco Domini ostenditur patientia, sed non minor ejus declaratur benevonibus lacessere cupiebant, ipse autem ad eorum subjectionem et venerationem turbas hortabatur, dicens: « Super cathedram Moysi. athedra autem sedile est ligneum, sustentationi corporis undique aptum, et ideo magistris et doctoribus congruum. Per cathed
Abbreviated transcription (Latin):
uus mulier intenta unguẽtum
sior ꝓ odore sue carnis adhiur
Quid ergo sibi turꝑit̾ exhibue¬
rat. hoᷤ iam do laudabilit offer¬
bat. o culis t̾rena ⁊cupierat.: sex
hosiam per penitentiam ꝯteres

Expanded text:
prius mulier intenta, unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens
Abbreviated transcription (Latin):
extum
kis ꝑcurrentes ip̃¬
sum quo ordinem
da: iudeamus. aAttulit a labastrũ
unguenti ⁊ stans retro secꝰ pedeꝰ
dñi lacͥmis cepit rigare pedes eiꝰ:

Expanded text:
extum rcurrentes, ipsum quoque ordinem da, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes
Abbreviated transcription (Latin):
kũ. ⁊ imiu̾so mundo notis¬
simum: ꝑ beatissimoꝵ petiei et
pauli natał est hodie nec aliqͣm
ꝑtem orb̾ latere potuit. tanta
deuotio: si qͥdem cum dehiis di¬
cat dł ꝓpħa. Inomnẽ t̾ram exiuit
sonus ẽoꝵ ⁊ infines orb t̾re u̾ba
spetiosam templi claudo ⁊ ex
bili pedũ restitutrit firmita¬
tem. Ut ꝙ natura minus con¬
tulerat. apłica gr̃a reꝑaret.lc.i
um gͥ claudus ille saipemi.
tum quidem non tulit: s con¬
tulit sanitatem Beata largitas.
que de thesauris suis nõ argẽtũ¬
ꝓtulit. s ꝓtulit. medicinam.
eatꝰ ille clandus qui dumbͣ.
stipemq̃rit pecinie: diuitiaᷤ

Expanded text:
res, et universo mundo notissimum, quod beatissimorum Petri et Pauli natalis est hodie, nec aliquam partem orbis latere potest tanta devotio: siquidem cum de his dicat David propheta: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba sam portam templi claudo, et ex bili, pedum restituerit firmitatem, ut quod natura minus contulerat, apostolica gratia repararet? Cum enim claudus ille stipem tum quidem non contulit, sed contulit sanitatem! Beata largitas, quae de thesauris aurum non protulit, sed protulit medicinam! Beatus est ille claudus, qui dum stip
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ꝓrsus ꝑ totum dic̾ ꝓferit.
ĩgilata deniq alia. Lo. Dnt¬
nocte: mane temptantes i¬
t̾um nicħ oĩno agere potuert.
Tunc ꝯturbati atq ext̾riti⁊ qͥd
fac̾ent nesciebant. Dit̃ eis unus
ex cl̾icis. Scitis qr p̃t tͥcluũ hoc

Expanded text:
nihil prorsus per totam diem proficit. nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Abangelo annuente translatũ
Anno sexagesimo qͣrto. post ałi¬
situm głosi dompni martim be¬
atus ꝓpetiuis turonice seclis cathe¬
dram sortitus est dignitatisł
deptusq hunc apicem. Ñ¬
cum magno uotorũ con¬
sensu fundamenta templi am¬
pliora qͣm fuerant sr̃ b̃a m̾bra
locare disposuit. Qd̾ sagaci insis¬
tens studio. mirifico mancipauit.
ca. multum ꝙ loq̃remur
erat. d quia p̃sens est: ꝯticere ex¬
inde melus putanimus. Adue¬
iiente ergo optato tempore sac̃¬
doti. ut templum cedicaretur
⁊ sem̃ corpuscłm a loco ubi sepł¬
tum fuerat transferetur. ⁊uo¬
cauit beatꝰ ꝑpetiuis ad diẽfestũ
iuciuos pontifices s ⁊ allutum¬
diu̾soꝵ ac cłicoꝵ no minimam
multitudinem. Eo quarta.¬
tq hoc in kalendas uilias
age uolebat. iugilata una noc¬
te fcõ mane: accepto sarculo. t̾rã
que suꝑ sc̃m erat tumulum: ce¬
ꝑunt effodere. Qꝰ detecto: manꝰ
ut eum ꝯmouerent iuitiunt.
Ibiq multitudo tota laborans:

Expanded text:
latum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit ca multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed um clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans,
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum ex lectione. łcc¬
alia redemptoris m̃i sentẽ¬
tia ad mentem reducitur: ex hꝰ¬
nobis lectionis u̾bis questio
ualde implexa generatur. Alio
quippe in loco inquisitus a disci¬
pulis dñs de helie aduentu: res¬
Sondit. Helias iam uenit ⁊ nõ
coguou̾unt eum: s fec̾unt ĩ eo¬

Expanded text:
ed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in e
Abbreviated transcription (Latin):
ut u̾itatẽ loquens eius mẽbrũ
fieret. cuius sibi nomen fallaci¬
ter nõ usurparet. Cum gͦ non
uult appetere nomen xp̃i fc̃s ẽ.
membrum xp̃i: quia dum in¬
firmitatẽ suam studuit hu¬
militer agnosçere. illius celsitu¬
dinem m̾uit u̾acit̾ obtinere.

Expanded text:
ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi: quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
t quid ꝑulmũ nͥ secłariun.
mentes expresse sunt: Qͦ du̾
trenis ad huc̃ curis inseruiunt
nullum uirtutum sp̃ualium scͣ¬
tum ferunt. S ⁊ si fructũ ꝓpͥum ul¬
nus non habet. portare tamem ui¬
tem cum fructu solet quia et se¬
cłares uiri intra scãm eccłam qͣm¬
uis sp̃ualium iurtutũ dona nõ
habeant: dum tum̃ sc̃os iuros do¬
nis spͣualib plenossua largira¬
te sustentant. quid aliud quam
uitem c̃um botris portant: Bli¬
xiis aut quos alios designat. qͣ
in altum non ꝓficit. ⁊ quãts
fructũ non habeat uudĩtatẽ
tũ habet. nisi eos qui intra stam
eccłiam ad huc ex etatis infirrii¬
tate bona oꝑa ferre nõ ualent
s tamen parentum fidelium tre¬
dulitatẽ sequentes. sidem ꝓpetue
uiriditatis tenent: ͥs. Iuraui dic̃¬

Expanded text:
t quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae
Abbreviated transcription (Latin):
irtus uͦ temꝑatiue iuirtu¬
tis est: ita ut dissoluta
membra temꝑando restringat
Qͥ itaq ꝑ mitum. nisi hi sig¬
nan sunt qui afflictionib ꝓri¬
morum compati sciunt. eorsiq
tbulationem ꝑ compassionem
temperant: Iuxta hoc qđ scͥptũ
est. Grãs autem do̾ qui cõsolat᷑
nos in omni tribulatione nr̃a
ut possimus ⁊ ipsi consolari cos
qui in onras p̃ssura sunt. Q dum
affuctis ꝓximis u̾bum uel opemi
consolationis ferunt. eos ꝓculdu¬
bio ad statum rectitudius rest̾u¬
gunt: ue immod̾ata tribulatiõe
in desꝑatione soluantur. N Ecee

Expanded text:
rtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes accipimus: Qa
⁊ grece oleos miscd̾ia uocatur. et
quasi oliue liquor ante ommpo¬
tentis dei ocłos miscd̃re fructus
lucet. Qui ad huc in promissione
subungitur. ponam in deserto
crescendo ad aeris alta sustollit᷑.
nisi hi designati sunt: qui intra
sc̃ãm eccłiam adhuc in t̾renis cor¬
porib positi. iam celestia cõtem¬
plantur. ⁊ qͣmuis nascendo exe¬

Expanded text:
misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur?
Abbreviated transcription (Latin):
bi benedicitur quia nauis
erat in medio mari. ⁊ iħo łe.
solus int̾ra: qr non nunqͣm ec¬
cłia tantis gentilium p̃ssuris
nõ solum afflicta. S ⁊ fedata.
est ut si fieri poss redemptor
ip̃ius eam ꝓrsus deseruisse ad

Expanded text:
bi bene dicitur quia navis erat in medio mari, et ipse solus in terra, quia nonnunquam Ecclesia tantis gentilium pressuris, non solum afflicta, sed et foedata est, ut si fieri posset, redemptor ipsius eam prorsus deseruisse ad
Abbreviated transcription (Latin):
eis uentus. labores sc̃e eccłie uarioꝰ
designat: qui int̾ undas seculi
adu̾santes ⁊ in mundorum st̃a¬
tus spũum: ad quietem: patrie
celestis qͣs ad fidam littoris statio¬
nem ꝑuenire conatur.  Dixit¬

Expanded text:
tus labores Ecclesiae sanctae varios designat, quae inter undas saeculi adversantes et immundorum flatus spirituum ad quietem patriae coelestis, quasi ad fidam littoris stationem, pervenire conatur. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
agna namq dispensati .łe.¬
one pietatis: ad redemptio¬
nem gen̾is humani deus pr. ñ
angelum non archangelum.
s filiũ suũ ungenitũ imitere
dignatꝰ est. Quem quia in duu¬
nitatis sue specie uidere nequiui¬
mus: magna rursum dilectioĩs
arce ꝓuidit. ut hunc fcm ex mu¬
liere. hoc est ex mat̾ne carnis sub¬
stantia sine uirili ad mixtione
conceptũ ad humanos u̾ũ ho-¬
minẽ ꝓferret aspectꝰ: qui in diui¬
na uirtute ac substantia manẽs
ꝑ omnia qd̾ erat. ueram nature
mortalis infirmitatẽ qͣm uon
habebat iudueret. P u̾bũ caro¬

Expanded text:
agna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et u
Abbreviated transcription (Latin):
xposita namq natiuitate
dũica cunis gaudia mox
angeli dignis laudib extule¬
runt: pastores deuota uisita¬
tione celebrarunt. omnes qͥ
tunc audiere mirati sunt: noᷤ
quoq ꝓ modulo nr̃o ꝓut po¬
tuimus ꝓxime deo largiente
congrius missarum hunnoꝵ¬
ꝙ sollempniis exegimus. subiũ¬
xit. atq ait. Et postqͣm cõsũ¬
mati sunt dies octo ut cͥcũcide¬
ret᷑ puer: uocatũ ÷ nom̃ eiꝰ iħc.¬
Q d̃ uocatũ est ab angło: pͥus¬
ꝙͣ in utero concipetur R Be¬
ec sunt festiuitatis holt¬
dierne gaudia uenanda.
hec̃ sacre sollempnitas diel.
hec illa suꝑne pietatis inunera
sacroscã: que fidelium cordib cõ¬
mendans apl̃s ait. Quia ubi ue¬
nit plenitudo temporis: misit deꝰ
filium suũ fem ex muliere. fac¬
tum sub lege ut eos qui sub lege e

Expanded text:
xposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ suam dubitare
dñs ꝑ misis. nec tñ indubita¬
tione deseruit. sic̃ aute uaturi¬
tatẽ suam hr̃e mariam spõsã
uoluit qui tñ ad eius nuptiaͤ
nõ ꝑuenit.Nam ita fc̃s est: dis¬
cipulus dubituns ⁊ palpans teꝰ¬
tis uere resurrectionis: sicut
spõsus mr̃is fu̾at custos in te

Expanded text:
rectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat cu
Abbreviated transcription (Latin):
sionis mistia agentur: hec eũn¬
gelii lectio fuit qua legitur
fimbriã uestim̃ti mulierẽ sangͥ¬
Et dum hec lectio recita retur.
p̾sentem habrat eum ꝓ tuus
nomine passa est.Continge gͦ
sepulchrum eiꝰ tredetis ⁊ liba¬

Expanded text:
siones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguEt dum haec lectio recitatur . dipraesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et lib
Abbreviated transcription (Latin):
i filia ⁊ ceꝑunt cirm lacrimis
flagitare suffragium. Intes dũ
oronis ꝓlixitas tenditur. sõꝑnĩ
lutiam uirginẽ arripuit ⁊ ui¬
dit in sompno bam agathen ĩ
medio angłorum gẽmis orus¬

Expanded text:
 filia . et coeperunt lacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis or
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ad urlem cathauensium siti¬
ent̾ ꝑcuet ad sepulchrũ ste a¬
gathe uirginis uenerandũ:
contigit sutiam uer̾abilem
uirginem nobilissimam sira¬
uis patiebatur. ⁊ nullis medica

Expanded text:
 ad urbem| cataniensium sicienter pergeret ad sepulchrum sanctae| Agathes uirginis uenerandum. Contigit luciam ue| nerabilem . uirginem nobilissimam syrainis patie| batur+ . nullo poterat
Abbreviated transcription (Latin):
cem uł inqua subuit qͦs pres¬
tat in hãc psallere ditet siti iusti¬
cie. Quib sit ⁊ esuries qͣm ip̃e de se
satiet. cͥmen sit ut fastidium. u tͥqͦ
desid̾ium. Darisma scĩ sp̃c sic in flu¬
at psallentib ut carnis estus frige¬
at ⁊ m̃tis algor ferueat. Gła tͥ t̾ni.¬

Expanded text:
cem vel in qua subiit, quos praestat in hac psallere ditet siti iustitiae. Quibus sit et esuries, quam ipse de se satiet, crimen sit ut fastidium virtusque desiderium. Charisma sancti spiritus sic influat psallentibus, ut carnis aestus frigeat et mentis algor ferveat. XI fi
Abbreviated transcription (Latin):
tus hora t̾cia ad passionis hos¬
tiam crucis ferens suspendia o¬
uẽ redus perditam. Precem᷑
gͦ subditi redemptione liberunt
eruat a secło quos soluit a cin¬
grapho Głia tibi tͥuitas eqͣlis u

Expanded text:
tus hora tertia Ad passionis hostiam Crucis ferrens suspendia Ovem reduxit perditam. Precemur ergo subditi, Redemptione liberi, Ut eruat a saeculo Quos solvit a chirographo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ salute hominũ dei filius ue¬
uit ierłm tͥumphali pompa ab
exultantib turb̃ exceptus: quo
tali głia mnimicorum suorum
animos ad suam ne cẽ matu¬
randam amplius incitaret. ibi¬
qz per quinqz dies non cessau̾
docens populum ⁊ ꝓpositis simi¬
litudinib scribarum ⁊ phiseoꝵ
sceła redarguens. R¬
am quia ipsi in t̾rogabant
eum cũ eos de templo mira¬
bili auctoritate eiceret inqua
potestate ista facis. ei q in sermo¬
ne la queos tetendant: cum simu¬
lata uen̾atione int̾rogabant u¬
trum liceret dari cesari cẽsum
an ñ: iccirco ip̃i suis artib suꝑ¬

Expanded text:
ei Filius venit Hierusalem triumphali pompa, et ab exsultantibus turbis exceptus est, quo tali gloria inimicorum suorum animos ad suam necem maturandam amplius incitaret; ibique per quinque dies non cessavit docens populum, et propositis similitudinibus, Scribarum et Pharisaeorum scelera redarguens. Nam quia ipsi interrogaverant eum, cum eos de templo mirabili auctoritate ejiceret, in qua potestate ista facis? eique in sermone laqueos tetenderant, cum simulata veneratione interrogabant, utrum liceret dare censum Caesari, an non: idcirco ipsi suis artibus sup
Abbreviated transcription (Latin):
illis subam. Sirba que int̾ frat᷑s
diuisa est sensus rationał homi¬
ni a d̾o attributꝰ intelligitur. Nã
uiu̾e intelligere. memmisse in ge¬
mo aliquo p̃muiere diuini nui¬
n̾is substantia est.

Expanded text:
iam. Substantia quae inter fratres divisa est, sensus rationalis homini a Deo attributus intelligitur. Nam vivere, intelligere, meminisse, ingenio aliquo praeminere, divini muneris substantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r familias. deus omp̃c est:
qui sic homines in mundo qͣsi do¬
minus suos famulos possidet in
domo. Hic ÷ ille pat̾ fanulias qͥ
habuit duos filios. quiq sccłm al¬
t̾is loci ꝑabolam ꝯduxit oꝑari¬
os inuineam suam. Qͥ plantauit
uineam plebem indelicet isrłiti¬
cam: qͣm de omnib gentib ĩ po¬
pulum sibi peculiarẽ elegit. a¬

Expanded text:
rfamilias, Deus omnipotens est, qui homines in mundo, quasi dominus suos famulos possidet in domo. Hic est ille paterfamilias, qui habuit duos filios, quique secundum alterius loci parabolam conduxit operarios in vineam suam, qui plantavit vineam, plebem videlicet Israeliticam, quam de omnibus gentibus in populum sibi peculiarem elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
filios. Homo iste: deus oipc
duorum popłorum. Et maior in¬
deos designat. qui in cultura uniꝰ
dei ꝑmanserunt. Minor u̾o po¬
pulum significat gentium: qui
relicto creatore dolendo creatu¬
ram. etiam usq ad ip̃m b̾i ini¬
micum diabolum. ad oraidũ ꝑ¬

Expanded text:
filios. Homo iste, Deus omnipduorum populorum. Et major Judaeos designat, qui in cultura unius Dei permanserunt; minor vero significat populos gentium, qui relicto Creatore, colendo creaturam, etiam ad ipsum Dei inimicum diabolum adorandum
Abbreviated transcription (Latin):
Sũmi. U Angelis .p̃. Mra. Dixit do¬
mmus mulieri chauauee nõ est bonũ
sumere panẽ filiorum ⁊ mittere ca¬
nib ad manducandum utiq dñe
nam ⁊ catelli ediuit de micis que ca¬
dunt dem̃sa dñorũ suorum ait illi
ilx mulier magna est fides tua fiat t̾

Expanded text:
ph. Dixit Dominus mulieri Chananeae: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus ad manducandum. Utique, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Ait illi Jesus: Mulier, magna est fides tua; fiat tibi
Abbreviated transcription (Latin):
aluator nr̃ dilectissimi ho¬
die natus est: gaudeamꝰ.
Nec enim locum fas est ẽẽ tͥsti¬
cie: ubi natalis est uite. Qͤ cõ¬
sumpto mortalitatis timore:
tate lecitiam. Nemo ab huius
a lacͥtatis ꝑticipatione secerni¬
tur: una cunctis leticia. cõmu¬
nis est ratio: quia dñs nr̃ pec¬
cati mortis q destructor. sicut
nullũ a ream liberum reppe¬
rit: ita lib̾an dis omnib ue-¬
uit. Exultet scĩ: quia appropin¬
quat ad palmam. Gaudeat pec¬
cator: quia inuitatur aduenia.
Animetur gentilis: quia uocat᷑
aduitam. Dei namq filius se¬
cundum plenitudinem tẽpo¬
ris qͣm diuini cõsilii inscruta¬
bilis altitudo disposuit: recõci¬
li andam auctori suo naturã
genis assumpsit humani. ut
inuentor mortis diabolus ꝑ
ip̃am quia uiscerat uinceretur.
In quo conflictu ꝓ nob̾ inito:
magno ⁊ mirabili equitatis iu¬
re certatum est. dũ omp̃c dñs
formam. eaudem q naturam:
mortalitatis quidem participẽ.
s peccati tocius exꝑtẽ. ellienum

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, tate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum
Abbreviated transcription (Latin):
arius eius fuit. ⁊ ostendit illi:
Cum qͦ imit cõsilium ⁊ instru¬
xit eum ⁊ docuit eum semitã
iusticie. ⁊ erudiuit eum scientia
et iam prudentie ostendit illi:
Ecce gentes quasi stilla situle:
⁊ qͣsi momentum statere repu¬
tate sunt. Ecce insule quasi pł¬
uis exiguus. ⁊ libapus nõ suffi¬
ciet ad succẽdendũ: ⁊ ammalia¬

Expanded text:
uit et ostendit illi cum quo iniit consilium et instruxit eum et docuit eum semitam iustitiae et erudivit eum scientiam et viam prudentiae ostendit illi ecce gentes quasi stilla situlae et quasi momentum staterae reputatae sunt ecce insulae quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi: ⁊ assurabsq ulla causa ca¬
lumpuiatꝰ est eum. Et nunc qͥd
tor es eius inique agunt clicit
dñs: ⁊ iugit̾ nomen meum blaᷤ¬
phematur. ꝓpt̾ hoc sciet nom¬
populus meus noniẽ meũ in

Expanded text:
bolus, absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc quidtores ejus inique agunt, dicit Dominus, et jugiter nomen meum blasphematur. Propter hoc sciet populus meus, nomen meum in
Abbreviated transcription (Latin):
odie nobis celorum rex de uir¬
gine nasci dignatus est ut
hominem ꝑditum ad regna celestia
reuocaret. gaudet exercitus angłoꝵ
quia salus et̾ua humano generi
apparuit.u̾. Głia in excelsis d̾o ⁊ in
t̾ra pax homib bone uoluntati.

Expanded text:
odie nobis coelorum Rex de Virgine nasci 742 dignatus est, ut hominem perditum ad regna coelestia revocaret. Gaudet exercitus angelorum, quia salus aeterna humano generi apparuit. Vers. Gloria in excelsis Deo, et in terra pax homi
Abbreviated transcription (Latin):
atalis dñi dies ea łe.¬
de causa a patͥb uotiue
sollempnitatis iustitutus est:
quia in eo xp̃c ꝓredemptione
mundi nasci corporaliter uolu-¬
it. ꝓ cedens exuirginis ut̾o: qui
erat in pris imꝑio. Quius sus-¬
cepte carnis caus a ͥ est. Post ꝙͣ
enim inuidia diaboli parens il¬
ie pͥmus spe seductus mnani ce¬
cidit: confestim exul ⁊ ꝑditus in
omni gen̾e suo ra dicem malicie
⁊ peccati transduxit. Crescebat¬
q in malum uehementius õe
genus mortalium. diffusis u¬
biq scelerib: ⁊ qd̃ est nequuꝰ
ꝯmniũ cultib idolorũ. holens
gͦ deus t̾minare peccatũ: cõsuluit
uerbo. lege. ꝓpħis. signis. plagiͤ
⁊ ꝓdigiis. S cum nec sic quidẽ
errores suos ad monitus ag¬
uosceret mundus: misit deus
filium suum ut carnem in du¬
eret. ⁊ hominib appareret: et
pecc̃õres sanaret.R. Beata dei

Expanded text:
atalis Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
eli ꝑ omnes festum mũdia.
cardines apłorũ p̃pollet ala¬
criter petri beati pauli satratis¬
sii quos x almo consecͣiut san¬
guine eccarũ deputanit pͥncipes.
ti sunt oliue due coram dͥño
⁊ candelabra luce radiantie p̃cla¬
ra celi duo lumi⁊ aria forna sol¬
uunt peccorum uincula portas
olimmpħi reserant fidelib. Habẽt
suꝑnas porestatem claudere ser¬
mone sedes pendere splẽdentia li¬
mina poli suꝑ alta si dera lingue
eoꝵ claues celi fcẽ sunt. laruas re¬
pellunt ultra nulcli limitem ¶ łã¬

Expanded text:
per omnes festum mundi cardines apostolorum prepollet alacriter Petri beati, Pauli sacratissimi, quos Christus almo consecrauit sanguine, ecclesiarum deputauit principes. 2. Hi sunt oliue due coram domino et candelabra luce radiantia, preclara caeli duo luminaria, fortia soluunt peccatorum uincula, portas Olimpi reserant fidelibus. 3. Habent supernas potestatem claudere sermone sedes, pandere splendentia limina poli super alta sydera. Lingue eorum claues caeli facte sunt, laruas repellunt ultra mundi limites.
Abbreviated transcription (Latin):
epocrita fatiem suam. ut
mo forte letante. luctum gestat
in uultu. In hoc gͦ capło maxi¬
me animadu̾tendum. est᷑. ne ł
solo rerum corporearum uito¬
re atq pompa. s etiam in hus
sordib luctuosis ẽẽ. posse iac¬
tantiam: ⁊ eo ꝑiculosiorem qͦ
sub nomine s̾uitutis dei deciꝑit
Qͥ gͦ in moderato cultu corporiꝰ
at q uestitris uł cet̾arum rer̃
nitore fulget. facile coninemtur
reb ip̃is pomiparum seculi ẽẽ.
sectator. nec quicqͣl fallit dolo¬

Expanded text:
pocrita faciem suam ut mo forte lin vultu. In hoc autem capitulo maxime animadvertendum est ne in solo rerum corporearum nitore atque pompa sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel ceterarum rerum nitore praefulget, facile conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator nec quemquam fallit dolo