comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui misit deutonem comite¬
suũ cum militib ad perqͥ¬
rendum sanctũ nazariũ. Qui cũ
ad ciuitatem ebrudunẽsem perue¬
nisset: inuenit sanctũ nazariũ
edificantem oratoriũ: et cum eo
duos iuuenes geruasiũ et ꝓtha¬

Expanded text:
 misit dentonem comitem cum militibus ad| perquirendum sanctum nazarium qui cum ad ciuitatem| ebredonensem uenisset . inuenit nazarium aedificantem| oratorium et cum eum duos iuuenis . geruasium . et
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne dominus et
redemptor noster multos dispensa¬
cionis sue testes premisit ⁊ nũcio
qui diuersis temporibus ex diu̾sis
israelitice plebis tribub orti. nõ
diuersa fide. sed uno eodemq ꝑ oĩa
sensu: eiusdem incarnacionis my¬
steriũ ꝓphetando precinerẽt. Les R

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
ultimoda nanq ueterum
relacione didicimus: non¬
nullos martyrum prostratos gla¬
dio. igmi alios concrenaatos ꝙͣ¬
plures bestiarum dilaceratos den¬
tibuis. ĩmonieros etiam uariis tor¬
mentorum crũciatib affectos.
spreta sui corporis morte. xp̃iane
tumur: celestia mundo guudia ste¬
nli ab utero hodie natus ĩuexit
t illi quidem indubitata iiii l¬
Liam gloria regnantem con¬
fessi sunt dei filium: hic et nasci¬
turum dnni ꝓphetalis spiritus
illuminacione preuidit et natuõ¬
priuilegio gracie singularis ost¬
n tantum autem in eo spe¬
cialis prefulsit electio. ut
ante mereretur ãnunciare do¬
minũ ꝙ nascendi miceum uel
linguam que nunciare posset
acciperet.

Expanded text:
ultimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianmur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natuprivilegio gratiae singularis ostn tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
resonare fibris mira gesto¬
rum famuli tuorũ solue polluti
labii reatum sancte iohannes
Iuncius celso ueniẽs olimpo
te patri magnũ fore nasciturũ
nomen et uite seriem gerende or¬
dine promit Ille promissi du¬
bius superin perdidit prompte
modulos loquele sed reformasti
gẽntus perempte organa uocis
entris obtruso positꝰ cubili
senseras regem thalamo manẽtẽ
hinc parens nati meritis uterqz
abdita pandit.

Expanded text:
REsonare fibris Mira gestorum FAmuli tuorum, SOLve polluti LABli reatum, Sancte Joannes. Nuncius celso veniens olympo, Te Patri magnum fore nasciturum, Nomen et vitae seriem gerendae Ordine promit. Ille promissi dubius superni, Perdidit promptae modulus loquelae, Sed reformasti genitus peremptae Organa vocis. Ventris obstruso positus cubili, Senseras regem thalamo manentem Hinc parens nati meritis uterque Abdita pangit.
Abbreviated transcription (Latin):
unc ieiumis et oracionib
ac iugi psallencio die noc¬
tuq insistentes. triduũ illud cõ¬
tinuatione duxerunt ieiuinium
Quarta autem die accedentes
ponentesq̃z manus nõ ualebãt
penitus mouere sepulchrũ. ui.l¬
auore autem onmes exter¬
riti iam in hoc stantes: ui
terra uasculum qua detexerant
operirent: apparuit eis uenerã¬
da canicie senex ad ĩstar niuis
candorem efferens et se esse abla¬
tem dicens ait eis. Usquequo cõ¬
turbamim et tardatis. I.lonie
yidetis dnm̃ martinũ stantem
ũs adiuuare paratum: si manꝰ
appomĩtis.
unc iactans palliũ quo ute¬
batur. posuit manum ad
sarcofagum cum reliquis sacer¬
utibus. crucibus paratis ⁊ cereis.
unc ad senis conatũ proti¬
nus sarcofagũ in sumna
leuitate cõmotum: in locum ubi
nũc adoratur. dño amiuẽte ꝑdu¬
citur. Quod ad uoluntatẽ sacer¬
dotis compositum dictis eclam
missis. ut uentum est ad conui¬
uium requirentes sollicite. senẽ
nequaꝙ reppererunt.

Expanded text:
unc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes exterriti, iterra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? unc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, so. Tum ad senis conatum protinus sarcofagum in summa levitate commotum, in loco ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quod ad voluntatem sacerdotis conpositum, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
os igitur iuimus uii.l¬
ad aceruũ: et fõdientes
nichil inuenimus. Cõuertimꝰ
autem nõs ad monumentum
illud: ubi monacho ipsa nocte
apparuerat: et fodientes ĩuem¬
mus tres thecas. scdm̃ quod ap¬
igitur altissimis litteris scͥtũ
lapidem obraptũ habentẽ ta.
pretatur nichodemus. et gama¬
lieli ⁊ ic: interpretatus est papa
iohannes: ficut et ipse audiur
abupso saucto episcopo Tuide.

Expanded text:
os igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apigitur altissimis litteris scriptum lapidem obrutum, habentem, Keayea nterpretatur Nicodemus et Gamaliel. Hoc interpretatus est papa Joannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo.
Abbreviated transcription (Latin):
cce hodierna die ud illum
preclarũ et splendidum
thronũ archangeloꝵ ipsa per
humilitatem et per integritatẽ
carius ascendit. unde intempe¬
rancia exmuos archangelos.
superbia deiecit. qua proyter
gandete. Gaudete inꝙ̃. quia
uobis uia patefacta est celorã

Expanded text:
cce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via pate
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatori claues regini celestis
dedit. paulo tanꝙ ydoneo doctori
magisterium ecclesiastice institu¬
ad fidem peccatorũ dura cor¬
da reserantur: mentium secreta
panduntur. Et quicquid intrin¬
secus clausum tenetur: palam
racionabili manifestaciõe ꝓducit᷑¬

Expanded text:
dispensatori, clavem regni coelestis dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae instituad fidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producit
Abbreviated transcription (Latin):
Isti sunt enim uiri per quos
xpi euangelium tibi roma
resplenduit: et que eras magistra
erroris: facta es discipula uerita¬
tis. Isti sunt patres tui ueriqz pa¬
stores: qui te regnis celestibus.
inserandam multo melius mul¬
toq felicius condiderũt. ꝙͣ illi qͦr
studio prima menũ tuorum
fundamenta locata sũt. ex qͥb¬
is qui tibi nõmen dedit: fruteria
sti sunt qui te ad hãc gloriã
prouererunt; Ut gens sãcta
populus electus: ciuitas sacerdo¬
talis et regia. per sacram benti
petri sẽdem caput orbis effẽcta:
latius presideres religione diuina
ꝙ dnatione terrena. Quãius eñ
multis aucta uictoriis: ius ĩperi
tui terre mariqz cõtuleris: minꝰ
tamen est quod tibi bellicus labor
subdidit: ꝙͣ quod pax christiana
apud deum obtineãt: nescio quo
tamen pacto petrus et paulus ui¬
dentur pre ceteris peculiari quadi
in saluãtore fidei uirtute p̃celler.
nod quidem ex ipsius ui. l.¬
domimi indicio possumus
approbare. Ilam petro sic̃ bono

Expanded text:
Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quiis qui tibi nomen dedit fraterna sti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Christiana  obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono
Abbreviated transcription (Latin):
stantius iratus subrogatu li¬
berii includit eusebiũ presbiteꝵ
in quodam cubiculo donius sue
uerans. inclusus tamen post
menses septem dormitionem

Expanded text:
stantius subrogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, erans, inclusus tamen post menses septem dormitionem
Abbreviated transcription (Latin):
eate martyr percipe uoces
precantum supplices ncĩ
reatus efficax orator ad thronũ¬
patris. Miserere nostraꝵ preca
placatus ut xpũs tuis nnclinet
aurem prosperam noxas nec õs

Expanded text:
et percipe Voces precantum supplices, Nostri reatus efficax Orator ad thronuPatris. PePlacatus ut Christus suis Inclinet aurem prosperam, Noxas nec omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uicunq fecerit uoluntatẽ
patris mei qui in celis est.
ppse meus frater et soror ⁊ mãter
st. Quibus nobis uerbis quid
aliud nnuit. inisi quod obsequẽ¬
tes iussiombz suis. multos ex gẽ¬
tilitate colligit: et iudeã ex ciiͦ
carne est genitus non agnoscit:
A
nde et mater eius cũ quasy
non agnoscitur. foris star
perhibetur. Quia uidelicet syna¬
ꝯoiu idcirco ab cuctore suo nõ
recoquoscitur: quia legis obser¬
uacionem tenẽs spũalem intelle¬
ctum perdidit. et sẽse ad custodiã
littere foris fixit. Til autẽ dũe¬

Expanded text:
ue enim fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? ande et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
nde inter cetera facinora
¶monasteriũ exinui patris
tenedicti depopulans. rebz oĩbus
inhabitabile reddidit. Quod quo¬
modo acciderit legenti beati gre¬
horii scdm dyalogorũ. librũ claꝵ
yyera claro stilo prosecutus inter
atera narrat: eum prophetico
ablatis reb omĩb. idem iona¬

Expanded text:
nde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum clarum opera claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae ablatis rebus omnibus idem mona
Abbreviated transcription (Latin):
acutaqz patrata euersic̃e
et multis effluẽtib ãnor
curriculis: idẽ locus ad heremũ
redactus cepit esse ferarũ: qͥ pͥus
fuerat habitacio hominuns.
usquequo regiii francoꝵ guber¬
nacula adeptus est clodoueꝰ filui
daigoberti. Qui ut erat uir nobi¬
lissimus rerũ eciã adminustra¬
cone publicarũ miro callebat

Expanded text:
itaque patrata eversione et multis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat
Abbreviated transcription (Latin):
um diu gens lõgobardorũ
infidelitatis sue tenebris
carere noluisset et iugum dnn
ferre detrectans eos qui ferebant
mpugnare decreuisset: ytaliam

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
ue gens longe lateqz sue
cedis extendens crudelitati
beneuẽtanam aggressa est expu¬
guare prouinciam. Cuiꝰ urbes
terre coequans: monasteria uil¬
lasqz depopulans: nõ minimas
christianoꝵ strages dedit. Oues
enim dnicas ab oiulibz exclusas
diuersaa cede lacerãs: ouilia dnñ
euertebãt: ita ut in heremi uast¬
tatem loca prius desiderabilia
conuersa uiderentur. Tu aũ R¬

Expanded text:
e gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ita confractũ est. Ac si ꝓ signo la¬
pidem dedisset u̾ intellexit ꝓtinꝰ
uir dei quia potum mortis habu¬
noct᷑ A. Dum in hac terra esset
quo tpãliter libere uti potuisset
iam quasi aridum mundũ cũ
flore despexit . p̃. Cũ inuocarẽ ..¬

Expanded text:
 confractum est, ac si pro signo lapidem dedisset. Vers. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habunt. Dum in hac terra esset, quo temporaliter uti potuisset, jam quasi aridum mundum cum flore despexit. Psalm. Cum invocarem.
Abbreviated transcription (Latin):
morib generose. superna gracia
roborante. etatis et sexus ĩfirma
pro ipsius nominis amore uin
nobis autem plurima confert
beneficia eisdem ut credimus pa¬
trocinantibus

Expanded text:
osae, muneris superni gratia roborante, aetatis et sexus infirmae pro ipsius nominis amore vincNobis autem plurima confert beneficia, eisdem, ut credimus, patrocinantibus
Abbreviated transcription (Latin):
anctorum xpĩ martyrum
pia certamina: uel uene¬
racione debita recolentes mira¬
bilem in sanctis suis dominum
collaudemus qui beato infcinti

Expanded text:
anctorum Christi martyrum pia certamina veneratione debita recolentes, mirabilem in sanctis suis Dominum collaudemus, qui beato infanti
Abbreviated transcription (Latin):
psa uero puella pergebat
sepissime ad carcerẽ ubi beat̾
alexander papa a cathenis tene¬
batur ligatus. et deoscula hatur
cathenas quibz ip̃e ligitus erat.¬
scilicet ob grãm recuperande sa¬
ui beatus alexander ait.¬

Expanded text:
psa vero puella pergebat aepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis tenebatur ligatus, et osculabatur quotidie catenas quibus ligatus erat, ob gratiam recuperandae saui beatus Alexander dixi
Abbreviated transcription (Latin):
fretus audacia ĩ exprobacionẽ
Quare inquit priuilegium
hoc neꝙ fidelibz irrogatis. et
uanã seqi uiolenter cogitis
sectam. quos sancta fides pro¬
prios uendicauit: Ut quid
aliem a deo ueco. perdicioui ue¬
stre agglomerare intimim
predestinatos ad uitun:
An non poteritis uos ĩferna¬
lia claustra adece insi nos co¬
mites habcietis. Alunquid¬
non sine nobis eterna cruciã¬
mentae uos udurent.¬

Expanded text:
fretus audacia in exprobrationem Quare inquit privilegium hoc fidelibus irrogatis, et vanum colere violenter cogitis numen, quos sancta fides proprios hactenus vindicavit? Ut quid alieni a Deo vero perditioni vestrae agglomerare nitimini praedestinatos ad vitam? An non poteritis vos infernalia claustra adire nisi nos comites habeatis? Nunquid sine nobis aeterna vos cruciamina non adurent
Abbreviated transcription (Latin):
um corpus beati eligii in
latere altaris esset sepulu
uisum est exiscopo pariter ⁊ regiu
consilium optimũ. ut edificata
ultra altare uolucione: illic ei
demiũ condignã facerent trãsla¬

Expanded text:
um corpus beati Eligii in latere altaris esset sepultum, visum est episcopo et reginae consilium optimum, ut aedificata ultra altare volutione, illic ei demum condignam facerent transla
Abbreviated transcription (Latin):
nodq ita erat solidum et
illibatum atq absq ulliꝰ
membrorũ diminucioẽ ĩcorruptũ:
ut uiuere adhuc putaretur in tu-¬
est: barba et capilli eiꝰ qui
tempore obitus sui iuxta morem
fuerant abrasi miruimodum
creuerant in tumulo: ut cũcti hec
uidentes. nonũ et inauditum ob¬
stupesçerent rei geste miraculum.
unt episcopi cũ tremore ix .l.¬
magno leuãtes eũ de timui¬
lo. uestimenta eius p̃ciosissima¬

Expanded text:
odque ita erat solidum et illibatum, absque ullius membrorum diminutione incorruptum, ut vivere adhuc putaretur in tuus, ita barba et capilli ejus qui tempore obitus sui juxta morem fuerant abrasi, mirum in modum creverant in tumulo, ut cuncti haec videntes novum inauditumque obstupescerent rei gestae miraculum. Tunc episcopi cum tremore magno levantes eum de tumulo, vestimenta ei p
Abbreviated transcription (Latin):
eum non negaui et ad ignem
iplicatus te urim cõfessus sum
probasti dñe cor meũ et uisita¬
sti nocte igne me examinasti
et non est nuẽta in me ũqui¬

Expanded text:
Deum non negavi, et ad ignem applicatus te, Christe, confessus sum: « probasti cor meum et visitasti nocte, igne me examinasti, et non est inventa in me iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
emde iam hac cõfidencia¬
acti cum conarentur pari¬
tem in loco eo forare ut predictum
opus possent perficere: ita sese spõ¬
te absq̃z eorum labore in directum
maceria fidit: ut nec hoĩem ullũ
nec ipsam deinde tumbam que ei
erat contigua ullatenus lederet

Expanded text:
de iam hac confidentiaacti, cum conarentur parietem eo in loco forare, ut praedictum opus possent perficere, ita sese sponte absque eorum labore in directum maceria fudit, ut nec hominem ullum nec ipsam denique tumbam, quae ei erat contigua, ullatenus laederet
Abbreviated transcription (Latin):
atalem fratres curissimi
beati iohannus diẽ celebrantes.
oportet ut nõ solum cõstanciã
passionis illuis pia deuotione
recolamus: sed et eorũ aquibz
passus est malitiã in arma uer¬
tamus salutis. Tunt etenim¬
scripturis sanctis utiliter am¬
niũ intendinus: cũ nõ solũ
in eis uirtutes ac p̃mia iusto

Expanded text:
atalem, fratres charissimi, beati Joannis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenimScripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
hic precursor directus et luc̾na
lucens ante dnñ ipse est enin
iohannes qui uiam dño prepa¬
rauit in heremo. Sed et agnũ
demõstrabat et illuminabat
mentes hom̃i .u. Erat iohẽs

Expanded text:
Hic praecursor directus, et lucerna ardens ante Dominum; ipse est enim Joannes, qui viam Domino praeparavit in eremo, sed et Agnum Dei demonstravit, et illuminavit mentes hominum. Vers. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
trarcha famã iesu. et cut
pueris suis. Hic est iohannes
baytista et ipse surcerit a mor¬
tius. et ideo uirtutes merãtur
in eo. Qui bent quidẽn ntellexit
mortuũ posse hoĩem resuscitari
ad uitam: bene de resiurrectionis¬
glia sensit: qui iustos post re
futuirs esse prosperit. Sed
misere desipuit qui quod de ho¬
mine puro sponte credere potuit.
hoc de domino credere tot mira¬
culis attestantibz tantis pre¬
dicatorũ preconiis cõsonãtib¬

Expanded text:
 et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionisria sensit, qui justos post resfuturos esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consona
Abbreviated transcription (Latin):
uermandensiũ urbis pontifice: in
ustinuit iugiter diabolo
preliante calumniã: sed per¬
uenit uictor meritis ad coronam.
dus membrorũ compage protensa
longe uite defessus spm̃ in requiẽ
deprecatus admisit

Expanded text:
ermandensium pontifice, in ustenuit iugiter diabulo praeleante calumniam, sed pervenit victor meritis ad coronam. ssimus membrorum conpage protenta longaevetate defessus, spiritum requiem deprecatus amisit
Abbreviated transcription (Latin):
Et osculantes sanctas reliqͥas
iterum clauserunt. et tunc cũ
reliquias beati stepham ĩ scãm
ecclesiam sron: ubi et archidia¬
conus fuerat ordinatus. Trãs¬

Expanded text:
Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum reliquias beatissimi Stephani in sanctam ecclesiam Sion, ubi et archidiaconus fuerat ordinatus:
Abbreviated transcription (Latin):
hodie solenitas ueneranda
recolitur xpĩanis pplis exhortacio.
ADum patroni festa instaurãtur
discipulorum corda letificat uenera¬
cio propensa magistro. A Cunq
beatus germanus in omĩb xp̃i
mandatis anhelaret circũquaq
regiones uel urbes exhortacionie.
gracia perlustrabat. A Ad beati

Expanded text:
hodie solemnitas veneranda recolitur, christianis populis exsultatio. Ant. Cum Patrem festa instaurator discipulorum corda laetificat, veneratio impensa magistri. Ant. Cumque beatus Germanus in omnibus Christi mandatis ambularet, circumquaque regiones, vel urbes exhortationis gratia perlustrabat. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
qmancti euangelii charissinii bre¬
nis est lectio recitata: sed magni
mysteriorum ponderib grauida.
Iesus etemm conditor ac redẽptor
noster matrem se nosse dissimu¬
lat: et que ei mater sit. qui pro¬
pinqui non per cognationem
carpis. sed per coniũtionẽ spũs
designat dicens. Que est mater
mea. et qui sunt fratres mei:¬

Expanded text:
ancti Evangelii, fratres charissimi, brevis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea, et qui sunt fratres mei
Abbreviated transcription (Latin):
uem diuersis laceratum
stimulis allidentes. cal¬
cibus eciã pugnisq acerrime
tutuderunt. Cui cum sancta
eamus clamaret. ille quasi
nl mali esset perpessus respõ¬
dit. Hec oĩa soror meritorum
cõmodis prosunt. augentq¬
ita se ĩuicem a terra leuãtes
cõmodum multiplici deliciaꝵ
flore uernãs: quos utiqz eciã
in futuro nõ solum muliebri
delectacio admirabilis. uerũ
etiam dignitatũ et ferculoꝵ
copia demulcendos expecturet:
protinus quasi ex uno ore res
pondent. Iulla inquit o ar¬
biter temporalis affluencia
lucris cõparatur eternis uiii . l.¬
uorũ grã hanc uitam
despicientes. per fidem

Expanded text:
uem diversis laceratum stimulis solo allidentes, calcibus etiam pugnisque acerrime tundunt. Cui cum sancta eamus, clamaret; ille quasi nihil mali esset perpessus, respondit: Haec omnia, soror, meritorum commodis prosunt, augentqita seminecem a terra levantes,commodum multiplici deliciarum flore vernans, quos utique postmodum in futuro non solum muliebris oblectatio admirabilis, verum etiam dignitatum, et ferculorum copia demulcendos exspectaret; protinus quasi ex uno ore: « Nulla inquiunt, o arbiter, temporis affluentia lucris comparatur aeternis, quorum gratia hanc vitam despicientes per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ. Si ignoras te o pulchra
inter mulieres: egredere et abi
post uestigia gregum: et pasce
hedos tuos iuxta tabernatula
pastorum.

Expanded text:
 Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum.
Abbreviated transcription (Latin):
princpibus sacerdotũ et scribis
et condennabũt eum morte. et
tradent eum gẽtibus ad illuden¬
dum et flagellandũ et crucifi¬
gendum. et ignominiã passiõĩs
phantis. Hac ut reor ex causi
quia post omnia dixerat dñs
et die tercia resurget. Putauit
eum mulier post resurrectioiẽ
illico regnaturũ. et hoc quod in
secundo aduẽtu pronuttitur
in primo esse complendum et
auiditate feminea. presencia
cupit: ĩmemor futurorũ. uiii.l.
eat: quomodo in emorroissa ali
quis me tetigit. et de lazaro ubi
rosuistis eum in ueteri quoq
testamento ad adam ubi es
postulat autẽ mater filiorum
zebedei errore muliebri et pieta¬
tis affectu: nesciẽs qͥd peteret
et mirũ si ista
arguatur imperitie: cim
de petro dicatur. quando trits uo¬
luit fieri tabernacula:q nescie¬
retatis: Mater postulat. et do¬
minus discipulis loquitur. in¬
nuens preces eus ex filiorum
descendere uoluntate. Nomine¬

Expanded text:
cribis, et condemnabunt eum morte, et tradent gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum; et ignominiam 155 passionphantis? hac, ut reor, ex causa, quia post omnia dixerat Dominus: et tertia die resurget, putavit eum mulier post resurrectionem illico regnaturum; et hoc quod in secundo adventu promittitur, in primo esse complendum, et aviditate feminea praesentia cupit, immemor futurorum. Quod auterat: quomodo et in Hemorrhousa: Quis me tetigit ? Et de Lazaro: Ubi posuistis eum ? In veteri quoque Testamento: Adam, ubi esPostulat autem mater filiorum Zebedaei errore muliebri et pietatis affectu, nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae; cum de Petro dicatur, quando tria vult facere tabernacula, nesciepetatis. Mater postulat, et Dominus discipulis loquitur, intelligens preces ejus ex filiorum descendere voluntate. Bon
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ consilii duum suꝑ
tum fleuit in hymnius et cãticis
suaue sonãtis ecclesie uocibus
cõmotus. acciter. Poces nũqz¬
ille influebant auribus ẽuiẽ.
et eliquabatur ueritas ĩcor eiꝰ.
et estuabat inde affectus pieta¬
tis et currebant lachrinie. et be¬
nelli erat cum eis

Expanded text:
nsilii tui super tum fleui in hymnis et canticis tuis suaue sonantis ecclesiae tuae uocibus conmotus acriter! uoces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
brosio presens uotum suum
ut moneret quid sibi de libris
fremuerunt. A At ille iussit
teris euangelii uocationisq
genciũ sit prenũciator aper¬

Expanded text:
eos et praesens uotum meum, ut moneret quid mihi potissimumfierem. at ille iussit teris euangelii uocationisque gentium sit praenuntiator aper
Abbreviated transcription (Latin):
stre suspicionis saltem rumor
aspersit. Quem tãte sciencie
olim fuisse meminimus: ut
inter magistros optimos eciã
a meis semper predecessoribz
haberetur. Bene ergo de eo oẽs
in cõmune senserũt ut pote qͥ
ubicũqz cunctis et amori fue¬
rit et honori. Re Inuenit se
ini regione dissimilitudinis
tanꝙ audiret uocẽ dei de ex¬
celso cibus sum grandiun.
Cresce et manducabis me. u¬
cibum carnis tue sed tu mu¬

Expanded text:
strae suspicionis saltem rumor aspersit: quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam ante a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in communi senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori. Unde rein regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. cibum carnis tuae; sed tu mu
Abbreviated transcription (Latin):
iussit ante pedes eius carbones
ardentes effundi : et ait ad eum
Elige tibi unũ de duobz. aut
thuca in istis carbonibz adiice:
aut pedibus nudis super eos
unc beatus tyburtius si
super eos: et cepit prefecto dicere.
Depone infidelitatẽ: et disce qr
hic est deus solus quẽ cõfitemr¬

Expanded text:
ussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos unc B. Tiburtius faciens , et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confite
Abbreviated transcription (Latin):
Inclitus
martyr tyburtius cũ nudatis
plantis super primas ardẽtes
incederet fabiano prefecto dixͭ
uidetur michi ꝙ super roseos
flores incedam in noĩe dni mei

Expanded text:
Inclytus martyr Tiburtius, cum nudatis plantis super prunas ferventes incederet, Fabiano praefecto dixit: Videtur mihi quod super roseos flores incedam, in nomine Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
ies leticie et gaudni adest
precipue nostre urbi. sũ¬
ma deuocione celebranda: qua
uenerandus xp̃i confessor clo¬
doaldus. uinculis corporee fra¬
gilitatis exutus. adire meruit
gaudiũ eterne beatitudinis. ã¬
gelicis spiritibz sociatus. ut
quorum mundiciam tempore
sue mortalitatis studuit habere
in tecris: eorũ consortio sine
fine frueretur in celis. Cui pre¬
stante gr̃a saluatoris hodie fa¬
ctus est de morte natalis. Cui
micium uiuendi dedit finis uite.
Cui ut ait paulus uiuere xp̃s
fuit. et cui sine xp̃o uita non

Expanded text:
ies letitiae et gaudii adest precipue vestrae urbi summa devotione celebranda, qua venerandus Christi confessor Clodoaldus vinculis corporeae fragilitatis exutus, adire meruit gaudium aeternae beatitudinis, angelicis spiritibus sociatus, ut quorum mundiciam tempore suae mortalitatis studuit habere in terris, eorum consortio sine fine frueretur in caelis. Cui, praestante gratia Salvatoris, hodie factus est de morte natalis, cui initium vivendi dedit finis vitae, cui, ut ait Paulus, vivere Christus fuit, cui sine Christo vita non
Abbreviated transcription (Latin):
uit igitur scdm̃ seculi fa¬
uon solum sui generis diguitas:
uerum eciam patrimonii iura¬
t parentũ successus splendidam
reddiderant. adeo ut duplicatus
synor nominis: excellentiã circũ¬
quaq diffunderet. Solent enim
apud homines: plus diuitũ. ꝙ
nuperũ noĩa sciri. Sed qr rerũ
iffluenciã interdũ uoluptas
comes sequitur: adolescentioris
uite tempora lubricis supposuit¬
regenda discursibus. soluto pu¬
dicicie freno. Hec est illa mulier
de qua lucas scribit euangelista¬

Expanded text:
uit igitur secundum seculi fanon solum germinis dignitas, verum etiam patrimonij iura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo vt duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffunderet. Solent enim apud homines, plus diuitum quam pauperum nomina sciri. Sed quia rerum affluētiā, interdum voluptas comes sequitur, adolescentioris vitæ tempora, lubricis supposuit discursibus, solutis pudicitiæ frenis. Hæc est enim mulier de qua scribit Lu
Abbreviated transcription (Latin):
uod si ad recreandam spem
suorum amplius cõprobanda.
falia et tanta dignatus est
erhibere per suos celi ministros
arca defunctos: ꝙtomagis cre¬
dendum est hodierna die. mili¬
ciam celorũ cum sius agmini¬
bus festiue obiã aduenisse
gemtrici dei. eamqz ingenti
lumine circũfulsisse. et usq
ad thronũ olim sibi eciã ante
mundi constitucionẽ paratũ.
tum laudibz et canticis spiri¬
tualibus perduxisse.¬

Expanded text:
uod si ad recreandam spem,suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse
Abbreviated transcription (Latin):
soror measponsa. uulnera¬
sti cormeum in uno oculorũ
tuorũ et in uno crine colli tui
Quam pulchre sunt mamme
tue soror mea sponsa pulchrio
ra ubera tuat uino. et odor un¬
guentoꝵ tuoꝵ super oĩa aroi¬
mata. Itauus distillans labia
tra sponsa: mel et lac sub lin¬
qua tua et odor unquentorũ

Expanded text:
soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! pulchriora sunt ubera tua vino. et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua t
Abbreviated transcription (Latin):
flata spũ mentisq ĩtuitũ
in sese reuerberans. ac pristine
uite detrimenta nõ sustinẽs ut
comperit diniĩ et creatorem tõcius
iumans generis. in domũ uenisse
imionis.: qui non uenerat uocare
iustos sed peccutores ad penitenciã:
de sui conditoris diffidẽs clemẽtia.
preciosissimo accepto unguento.
gradu. Corruitqz ante clemee
diñ uestigia. amaritudĩe cordiꝰ
peruberẽ lachrimaꝵ exaggerãs

Expanded text:
flata spiritu, mentisque intuitum in se reverberans, ac pristinae vitae detrimenta non sustinens, ut comperit Dominum et Creatorem totius humani generis, in domum venisse Simonis, qui non venerat vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam , de sui Conditoris diffidens clementia, pretiosissimo accepto unguento aavit gradu, corruens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exaggerans
Abbreviated transcription (Latin):
istius comprobatur perfectione
que nõ solũ sui crimnus meruil
ablucionem. sed apostoloꝵ cõsois
effecta. illis destinatu est dĩce re¬
surectionis nũcia. Tu aũtẽ Rx¬

Expanded text:
istius comprobat perfectio, quae non solum criminis promerui ablutionem, sed apostolorum consors effecta, illis donata est Dominicae Resurrectionis nuntia. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
ec insuper sancta mulier do
miustrans. postꝙͣ uidit eũ com¬
prehensum. ligatũ. flagellatum.
omnibusq subsãnacionib et irri¬
sionibus delusum. et ad ultimũ
pro salute generis humami ĩ cruce
positum: discipulis eciã qui priuᷤ
dicebant. camius et moriamur
cum illo: terga uertentibz. ipsa
cũ eo remansit. quia quẽ artu
et feruencius dilexerat: nec a no¬
tuo poterat separari. Tu aut

Expanded text:
c sancta mulier Domministrans; postquam vidit eum comprehensum, ligatum, flagellatum, omnibusque subsānationibus & irrisionibus delusum, ad vltimum pro salute generis humani in Cruce positum. Discipulos etiam qui prius dicebant. Eamus & nos, & moriamur cum ipso, terga vertisse: ipsa cum eo remansit, quia quæ arctius & feruentius eum dilexerat; nec a mortuo potuit separari. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ui ĩgitur beati precursoris
hodie natalicia celebranue
oportet ut quem salutis eterne
prẽconẽ suscepimꝰ: hunc ecian
nostre orõnis adiutorẽ queram.
ipsum itaq intercedendo rogemꝰ
mpetrare: ut ad eam cui testi¬
monum perhibuit lucem: uitã
et ueritatem peruenire meream.¬

Expanded text:
uia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire meream
Abbreviated transcription (Latin):
uid hoc miracului fratres
que tantorum nouitas
gaudiorũ. ut habere se in utero
heliz abethi testaretur infantem.
qui nec dum semetip̃m sentiens:
dominitũ. iam sentiret aduentũ:
Uere hic oĩ beatissimꝰ paruuloꝵ
qui inter uiscera adhuc mat̾na
conclusus: adesse saluatorẽ mũ¬
di: quia necdum sermoe poterat
pphetico gaudio reuelauit. Alullꝰ
ignorat carissimi. oem̃ paruuilit
materno utero prodeuntem: ĩter
ipsa lucis exordia mestis contre¬
pare uagitibus

Expanded text:
uid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus
Abbreviated transcription (Latin):
one diñ mullesimo cẽte¬
simo decimotercio a cõstitu¬
cione uero domus cystercien¬
bernardus annos nactus cir
ꝙͣ triginta sub ab bate stepha¬
no suaui iugo xp̃i collũ sub¬
misit. Ab illa autẽ die dedit
dñs benedictionẽ. et uinea illa
diñ sabaoth dedit fructũ suũ:
extendens palmites suos usq
ad mare. et ultra mare propa¬
gines suas

Expanded text:
one Domini millesimo centesimo decimo tertio, a constitutione domus CistercienBernardus annos natus circquam triginta, sub abbate Stephano, suavi jugo Christi collum submisit. Ab illa autem die dedit Dominus benedictionem, et vinea illa Domini Sabaoth dedit fructum suum, extendens palmites suos usque ad mare, et ultra mare propagines suas
Abbreviated transcription (Latin):
um autem placuit ei qͥ
eum segregauit a seculo
et uocauit: ut ampliore grã
reuelaret in eo glĩam suam.
et nultos filios dei qui erant
dispersi per eum congregaret
in unũ: misit in cor abbatis
stepham ad edificandã domũ
clareuallis mittere fratres eiꝰ¬
eciam bernacdũ prefecit abbu¬
tibus: tum pro teneriori etate
iuuẽtutis: tum pro corporis
infirmitate et minori usu ex¬
terioris occupationis
rat autem clareuallis
locus in territorio lingo¬
nensi nõ longe a fluuio alba.
antiqua spelunca latronum.
et antiquitus dicebatur uallis

Expanded text:
um autem complacuit ei qui eum segregavit a saeculo, et vocavit, ut ampliore gratia revelaret in eo gloriam suam, et multos filios Dei, qui erant dispersi, per eum congregaret in unum; misit in cor abbatis 1073 Stephani ad aedificandam domum Clarae-Vallis mittere fratres ejuetiam domnum Bernardum praefecit abbatibus ei tum pro tenerioris aetate juventutis, tum pro corporis infirmitate, et minori usu exterioris occupationis. Erat autem Clara-Vallis locus in territorio Lingonensi, non longe a fluvio Alba, antiqua spelunca latronum, quae antiquitus dicebatur Vallis
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicimus te clemẽtissime
deus qui diem festum beati
egidii in laudem tuã nobis
expendere tribiusti teqz suppli¬
citer exoramus ut sãctis tuis
quib honorificẽciam exhibemꝰ
uirtute atq premio sociari me¬

Expanded text:
Benedicimus te, clementissime Deus, qui diem festum beati Aegidii in laudem tuam nobis expendere tribuisti, teque suppliciter exoramus ut sanctis tuis, quibus honorificentiam exhibemus, virtute ac praemio sociari me
Abbreviated transcription (Latin):
ominũ semper et ubiqz
regnantem in sancto
suo egidio mirificũ predicemꝰ.¬
A̾. Iubilemus deo gratulãtib
amimis qui patronũ nostrũ
egidium decorauit gr̃a sancti¬
tatis. A. Deus ut tandem nos
uigilantes inuenias curi tui
ẽgidi nobis merita suffragẽ¬
tur. A Benedictus sit uniuer¬
salis dñs quẽ beatus nobiscũ
benedixit egidius A. Laus io¬
cunda resonet deo uiuo et uero
ini sancti sui egidii miraculis
fessor et patrone noster egidi
pro cuius meritis deũ glorifi¬
camus apud ipm̃ pro nobis
te intercedere senclamus.

Expanded text:
ominum semper et ubique regnantem, in sancto suo Aegidio mirificum praedicemus. Jubilemus Deo gratulantibus animis, qui patronum nostrum Aegidium decoravit gratia sanctitatis. Deus, ut tandem nos vigilantes invenias, chari tui Aegidii nobis merita suffragentur. Benedictus sit universalis Dominus, quem beatus nobiscum benedicit Aegidius. Laus jucunda resonet Deo vivo et vero in sancti sui Aegidii miraculis fessor et patrone noster Aegidi, per cujus merita Dominum glorificamus, apud illum pro nobis te intercedere sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Uhilippus ut lucas testat᷑ erat
rtrarcha yturee et trachonitidis
regionis. Hic ergo statuẽs aui¬
tatem in loco ubi uordanis ad
udices oritur libani montis. et
ist terminus udee contra septem¬
tesareã philippi. In cuiꝰ partes¬

Expanded text:
hilippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septenCaesaream Philippi, in
Abbreviated transcription (Latin):
miupotens sempiterne deꝰ
qui beatum marcialẽ apo¬
stolum ecclesie tue sancte preesse
uoluisti: quesumus nobis eius
suffragantib meritis pietatis
grãi largiaris. Per dnnni nrm

Expanded text:
mnipotens sempiterne Deus, qui beatum Martialem apostolum ecclesiae tuae sanctae praeesse voluisti, quaesumus, nobis, ejus suffragantibus meritis, pietatis tuae gratiam largiaris. Quam orationem
Abbreviated transcription (Latin):
onuemiẽs ergo cetꝰ epõrum
sancti spũs cooperacione
elegerunt basiliũ ad episcopatus¬
sedem. Et consecratus gubernat
ecclesiam dei prouidencia. Circa

Expanded text:
nientes ergo coetus episcoporum, sancti Spiritus cooperatione elegerunt Basilium ad episcopatussedem; et consecratus gubernabat Ecclesiam Dei providentia. Post
Abbreviated transcription (Latin):
Sirtutem nobis perfecte dilect¬
uis presens sancti euãgelii lectiu
commendat. Perfecta etem̃ dile¬
ctio est. qua dmñi ex toto corde
tota anima. tota uirtute: ꝓuii
autem tanꝙ nosmetipsos dilige
iubenir. Et neutra harũ dilecto
sine altera ualet esse perfecta: qr
nec deus uere sine proximo: nec
sine deo uere potest prouimꝰ anu¬
ri. Unde dñs tociens interrogati
petro an se diligeret: et illo respo¬
dente ꝙ eum ipso teste diligeret
adiungebat per singula ita con¬
cludens. Pasce oues meas. siue
paste agnos meos. Acsi aperte
diceret. hec sola et uera est proba¬
to integri in dn amoris. si erga
fratres studueris cura soliciti exer¬
ter̃e laboris

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipjubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris
Abbreviated transcription (Latin):
modo fratres audistis: tanto in-¬
tencius cogitanda ac sine obliuioẽ
est iugiter retinẽda: quãto cõstat.
quia magnam nobis fidei per¬
fectionem cõmendat: magnũ
eiusdem perfecte fidei contra ou
tentamenta uobur eque demõ¬
strat. Si enim scire uolumus
quomodo in xpm credi oporteat
quid lucidius eo quod ait ad eum
petrus. Tu es xpũs filiꝰ dei uiui

Expanded text:
audistis, tanto intentius cogitanda, ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid ludicius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi
Abbreviated transcription (Latin):
ursus si audire delectat quã¬
tum hec fides ualeat. quid
apertius eo quod ait dñs de eccle¬
sia que super eum edificãda erat
et porte inferi non preualebunt
aduersus eam. Penit ergo iesus
ms ut lucas testatur. erat tetrar¬
cha ituree: et trachonitidis regio¬
nis. Hic ergo stutuens ciuitatẽ
in loco ubi iordanis ad radices
oitur libam montis: et est ter-¬
minus uidee contra septẽtriona¬
lem plagain: appellauit eam
cesaream philippi. In cuiꝰ partes¬

Expanded text:
ursus, si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis pus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam vi
Abbreviated transcription (Latin):
etrus et iohannes ascende¬
bant in templũ ad horã
oracionis nonam. AArgentũ
et aurũ non est michi qd̾ autõ
habeo hoc tibido. A Dioit ange¬
lus ad petrum circunda tibi ue¬
stimentum tuum et sequẽ me. A
Misit dominus angelum sium
et eripuit me de manu herodie

Expanded text:
etrus et Joannes ascendebant in templum, ad horam Orationis nonam. Ant. Argentum et aurum non est mecum; quod autem habeo, hoc tibi dabo. Ant. Dixit angelus ad Petrum: Circumda tibi vestimentis tuis et sequere me. Ant. Misit Dominus angelum suum, et liberavit me de manu Her
Abbreviated transcription (Latin):
on autem quasi nesciens
sentenciam de se uel dist pu¬
lorum: uel extraneorũ inquirit
sed ideo discipulos quid de st sen¬
ciant interrogat: ut cõfessionẽ
recte fidei illorum digna merte¬
Dominus respondit: in petro õi¬
bus respondit. Et ideo quid alii
de se senciant in quirit. ut expo¬
sitis primo sentenciis erranciũ
discipuli probarentur: ueritati
sue confessionis: non de uulgati
opinione. sed deipso percepisse do¬
minice resurrectionis archano Re
ad eum turba multa malediaes
cesarem et fecerunt planctũ ma¬
quum ante crucem petrus autẽ¬
loquebatur eis de cruce dicens
olete flere sed gaudete mecum.
Quia uado uobis parare locũ u.
Gracias ago tibi dñe pastor bo¬
ne quia oues quas tradidisti inͥ
com̃paciuntur mecũ in sempi¬
ternum et cum hoc dixisset ait.

Expanded text:
n autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna merceDominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano.  turba multa, maledicebat Caesarem, et fecerunt planctum magnum ante crucem. Petrus exhortabatur eos de cruce dicens: Nolite flere, sed gaudete mecum, quia vado parare vobis locum. Gratias tibi ago, Pastor bone, quia oves quas tradidisti mihi, compatiuntur mecum in sempiternum, et cum hoc dixisset, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
die unte ultinũ diem suum
uisitante se fratre quodã. idem
mũ. inter alia spiritalis gr̃e
uerba. ecce inquit quinta mo¬
rior die. Hodie enim michi pa¬
ter meus dominus abbas ap¬
paruit cũ multitudine mona¬
chorũ. et blanda consolacione
refouẽs: quẽto die moriturũ
me esse dicebat. Exiit sermo
inter fratres: et anteꝙͣ imple¬
retur diuulgatũ est uerbum.
Expectabatur ab oĩb dies illa
sed pre oĩb ille beatus ĩ expec¬
tacione suã fuit.

Expanded text:
die ante ultimum diem suum, visitante se fratre quodam Gerarmum, inter alia spiritualis gratiae verba: « Ecce, inquit, quinta moriar die. Hodie enim mihi pater noster dominus Abbas apparuit cum multitudine monachorum, et blanda consolatione refovens, quinto die moriturum me esse dicebat. » Exiit sermo inter fratres, et antequam 1133 impleretur divulgatum est verbum. Exspectabatur ab omnibus dies illa, sed prae omnibus ille beatus in exspectatione sua fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
absintialis seu propter abũ¬
dantis ibi absintii copiam:
seu propter amaritudinẽ dole
incidenciũ ibi ĩ manꝰ latronũ.
Ibi ergo in loco horroris i uaste
solitudinis consederũt uiri illi
uirtutis: fucturi de spelũca la¬
tronũ templum dei et domuni
oracionis. Ibi simpliciter deo¬
ny fame et siti: in frigore et mi¬
ditate. ĩ uigiliis multis. iiii. l.¬
ulinentaria sepuis ex
foliis fugi conficiebant.
panis instar prophetici illius
ex ordeo et milio et uecia erat.
osus appositum sibi ĩ hospicio
ubertim plorans clam aspor¬
tauerit: quasi pro miraculo
oĩbus ostendendo. ꝙ nnde uiue¬
rent hommes. et tales homiue

Expanded text:
absinthialis, seu propter abundantis ibi absinthii copiam, seu propter amaritudinem doloris incidentium ibi in manus latronum. Ibi ergo in loco horroris et vastae solitudinis consederunt viri illi virtutis, facturi de spelunca latronum templum Dei, et domum orationis. Ubi simpliciter in fame et siti, in frigore et nuditate, in vigiliis multis. Pulmentaria saepius ex foliis fagi conficiebant. Panis, instar prophetici illius, ex hordeo et milio et vicia erat,  quidam appositum sibi in hospitio, ubertim plorans, clam asportaverit, quasi pro miraculo omnibus ostendendum, quod inde viverent homines, et tales homine