comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea. altissimũ posuisti refugiũ tuũ. Hoc pla¬
nius dixerim ut ego haberẽ spem resurrectiois
quã ñ habebam. Id̾o pͥor resurrexisti. ut qͦ p̃cessi¬
rari. ñ accedent ad te mala s flagellũ ñ aꝓppin¬
quabit tabnacło tuo. Tab̾naculũ dei caro est
In carne in habitauit uerbũ. & caro factũ ẽ tab̃ nacu¬
lum do. In ipso tab̾nacło imꝑator militauit ꝓ no¬
bis. in ipso tab̃nacło ab hoste tẽptatus ẽ: ne miles
deficeret. Et quia ipsam carnẽ ostendit ocłis nr̃is.
quia ocłi nr̃i ista luce gaudent. ꝙ uiisibili lumine
isto delectantur. quia in manifestatioẽ posuit car¬
nem suã. ut om̃s uiderent. id̾o psalmꝰ ait. In sole
posuit tab̃naculũ suũ. Quid. ẽ. in sole: In aꝑto. in
ꝑfundit. ibi posuit tab̾naculũ suũ. S quomͦ ibi
poneret tab̾naculũ suũ. si ñ tanꝗͣ sponsus ꝓcedẽt
de thalamo suo: Hoc enĩ sequitur. In sole posuit
tab̾naculum suũ. Et quasi diceret᷑ ei quomodo.

Expanded text:
spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in  de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo?
Abbreviated transcription (Latin):
te te deorsum. quia scͥptum ẽ. Angłis suis man¬
dauit dete. ut in manib tollant te. ne forte
offendas ad lapidem pedem tuũ. Site miseris.
angłi te suscipiunt. Et posset quidem fieri
fr̃s ut si se misisset dñs. obsequia angłoꝵ sus¬
ciꝑent carnẽ xp̃i. S qͥd ill ait: Iterũ scͥptũ est
non temptabis dñm dm tuũ. Hominẽ me pu¬
tas. Ad hoc enĩ accessit diabolus. ut tẽptaret utr̃
filius di ipse eẽt. Uidebat carnem ẜ maiestas
in oꝑib apparebat. Angłi testimoniũ dixerun
Ille uidebat mortalem ut tẽptaret. ut xp̃o tẽp¬
tato doceretur. xp̃ianꝰ. Quid gͦ scͥptũ ẽ: Non tẽ¬
tabis dñm dm̃ tuũ. Itaq ñ tẽptenus dñm u
dicamus. si ad te ꝑtinemus. miracula faciamꝰ
Redeamus ꝓpt̃ uerba psalmi. Angłis suis inqͣs
mandauit de te ut custodiant te inoniibꝰ uis
tas. Iamantb tollent te nequando offenclas

Expanded text:
te te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mante te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum Deum tuum.» Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8. Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando off
Abbreviated transcription (Latin):
in te. Uulpes dolus ẽ. uolucres cęli suꝑbia est
Sicut enim uolucres alta petunt. sic suꝑbi. Et
ut uulpes cauernas habent dolosas. ita omnes
insidiatores. Quid gͦ respondit dñs: Potest in
te habitare suꝑbia & dolus xp̃c in te non habet
ubi habitet. ubi caput reclinet suũ. qua rechi¬
natio capitis humilitas xp̃i ẽ. Nisi reclinaret ca¬
put. ñ iustificareris. Talia desid̾antes & discipłi.
& uolentes iam appetere sedem regni. ante qũa
uiã humilitatis caꝑent. ꝗͣdo illi suggestũ ẽ ama¬
tre discipłoꝵ. dic ut unꝰ sedeat ad dexterã. et
alius ad sinstrã tuã. potentiã quȩrebant s ꝑ
passionem humilitatis uenit᷑ ad potentiã regni
Ait dñs. Potestis bibe calicẽ quẽ ego bibitutꝰ
sum: Quid cogitatis altitudinẽ regni. & ñ imi¬
tamin humilitatẽ meã: Ergo quid. si sic te tẽp¬
tet. fac miracula. ne tu tẽptes dm̃. qd̾ debesres¬
ponde qd̾ respondit dñs. Ait illi diabolus. Dit¬

Expanded text:
abent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habitare superbia et dolus; Christus non habet ubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passioncalicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mit
Abbreviated transcription (Latin):
b angilon quando assũptus est in cȩlũ. Nonqͥa
siñ portarent angłi rurturus erat. s quia ob¬
seq uebantur regi ne forte dicatis. meliores
sunt qui portabant. quã ille qͥ portabatur.
Ergo meliora sunt ium̃ta quã homines: S qͥa
infirmitatem hominũ portant ium̃ta. nec hoc
debemus dicere. Etenĩ ium̃ta si se subtrabant.
cadunt qui sedent. S quomͦ debemꝰ dicere: Nã
sͣ de đo dictum ẽ. cclũ mͥ sedes ẽ. Quia gͦ cȩlũ por¬
tat s ds seddet ido melus ẽ celũ: Sic gͦ & de obse¬
quio angłoꝵ in hoc psalmo intelligere poteri¬
mus ñ ad infirmitatẽ dñi ꝑtinet. s ad illius ho¬
tius ẽ ꝓpt̃ delicta nr̃a. & resurrexit ꝓpt̃ iustifica¬

Expanded text:
 Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum hotuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justifica
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem. Idoq fortes estote fr̃s. & qͣndo aliqua
ẽ qd legisti. nunquã uidisti iustum derelictũ.
nec semen eius quȩrens panem: Tu responde
diabolo. Uerũ dicit scͥptura. Nunquã uidisti iu¬
stum derelictum. nec senĩ eiꝰ quȩrens panẽ. ha¬
beo enĩ panẽ meũ quẽ tu ñ nosti. Quẽ panem:

Expanded text:
ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua  ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem» ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nost
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Quid gͦ fr̃s impossibile erat dño de lapi¬
dib panes facere: Homines fȩcit de lapidib
dicente ipso iohanne baptista. potens ẽ ds dela-¬
pidib istis suscitare filios abrahȩ. Quare gͦ noi
fȩcit: Ut te doceret respondere tẽptatori. ut
si forte in aliqua angustia positus fueris. & sug¬
gesserit tͥ temptator. si xp̃ianus esses. & ad xp̃m
ꝑtineres desereret te mͦ. ñ tͥ misisset auxiliũ :
Et forte ad huc medicꝰ secat. & idõ deserit. s ñ de
dicit paulus ñ se exauditũ de stimulo carnis suȩ
qd̾ ter rogaui dñm ut auferret eũ a me & dix̃ mͥ
sufficit tibi gr̃a mea. Nam uirtus in infirmitate.
ꝑficitur. Tanquã medico diceretur posito forte
epitẽmate. molestũ mͥẽ hoc emplastrũ. rogo
te tolle illud. & medicꝰ. ñ opus ẽ. du ibisit. Non
enim alit̾ sanare poterit egrotum. ñ exaudi¬
uit medicus ad uoluntatem. quia exaudiuit

Expanded text:
erunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapierunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non desdicit Paulus non se esse exauditum ut auferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit
Abbreviated transcription (Latin):
quesiui. Baptizatus ẽ gͦ dñs. & post baptismum
temptatus ẽ. leiunauit quadraginta dieb
in misterio qd̾ sepe uob̾ cõmemoraui. Non oĩa
uno tẽpore dici possunt. ne occupent necessaria
tempora. Post quadraginta dies esuruiit. qui¬
poterat & nunꝗͣ esurire. S quomͦ tẽptaretur:
Aut si ille ñ uinceret tẽptatorem. quomͦ disceres
tu cũ tẽptatore pugnare: Esuriuit. etiã tẽpta¬
tus ẽ. Dic lapidib istis ut panes fiant. si filius di
es. Quid magnũ erat dño iħu xp̃o de lapidib
panẽ facere. qui de quinq panib tot milia sa¬
tiauit: De nichilo fecit panem. Tanta enĩ fue¬
rat multitudo ȩscȩ. q̃ saturaret tot milia. Un¬
de ꝓcessit: fontes panes erant in manib dñi. ñ
ẽ inirũ. Nã ipse fecit de quinq panib multos
panes. unde saturaret tot milia. qui facit coti¬
die int̾ra de paucis granis messes ingentes.
Ipsa enĩ sunt miracula dñi. s assidurtate uilu-¬

Expanded text:
m tentatus est, jejunavit quadraginta diebus in mysterio, quod saepe vobis commemoravi. Non omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadraginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu Christo de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate vilu
Abbreviated transcription (Latin):
ram patris. inde illũ expectamꝰ iudicẽ uiuoꝵ atq
mortuoꝵ. hoc ẽ caput eccłȩ corpus huiꝰ capitis ee¬
clesia ẽ ñ quȩ hoc loco ẽ. s quȩ hoc loco. s ꝑtotũ
orbem t̾rarũ. Nec illa quȩ hoc tempore. s ab ipso
abel usq ad eos qui nascituri st̃ usq in finẽ sere¬

Expanded text:
ram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque ram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae . Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et cre
Abbreviated transcription (Latin):
repetendo quib dam molesti uideamur. dũ tan
quosdam edificemus. Nouimꝰ enĩ multos eẽ e
memoria p̃ualentes. & lectionis diuinȩ studio¬
sos. qui ea quȩ dicturi sumꝰ nouerunt. & forte nos
ea uolumus dicere quȩ ñ nouerunt. S si celerio¬
res sunt. intueantur. quia cum tardiorib ambu¬
lant uiam. Quando autẽ duo comites unã uam
ambulant. quoꝵ ẽ unꝰ celerior. alter tardior in
potestate celerioris ẽ. ut cũ eo ambulet tardiorñ
in potestate tardioris. quia si uelit celerior tantũ
facere quantũ potest. tardior illũ ñ sequit᷑. Opis
ẽ gͦ ut celerior refrenet celeritatẽ suam. ꝙ ñ relm¬
quat comitem tardiorem. Hoc ẽ gͦ qd dixi me se¬
pe dixisse & nẽ iterũ dico sicut dicit apłs. eadẽ
corpus. caput in illo homine agnoscimꝰ qͥ uatꝰ ẽ
de maria uirgine. passus sub pontio pilato. sepul¬
tus resurrexit. ascendit in celum. sedet ad dexit¬

Expanded text:
repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexte
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse caritatem urãm qui hesterno die
sermoni affuistis. psalmus quẽ ceꝑamꝰ exponere.
ne ad terminũ ꝑueniret angustia temꝑis ĩpedi¬
uit. & dilata ẽ pars eiꝰ inhodiernũ diem. hoc qui
heri affuistis recordamini. qui ñ affiustis agnos¬
cite ꝓpt̾ea fecimꝰ ipsam lectionẽ eũgłii recitari.
ubi dñs tẽptatus ẽ ꝑ ea uerba psalm quȩ hic au-¬
distis. Ideo temptatus ẽ xp̃c. ne uicatur a tẽpta¬
tore xp̃ianus. Ille quippe magister in om̃ib tẽp¬
tari uoluit. quia tẽptam᷑. sicut mori uoluit qͥa
morimur. sic̃ resurgere uoluit. quia resurrectu¬
ri sumus. Illa enĩ quȩ ostendit in homine qͥ factꝰ ẽ
ꝓpt nos homo cũ ẽt de. ꝑ quẽ facti sumus ꝓpter
nos ostendit. Et sepe cõmendauimꝰ caritat ur̃
qd̾ nos sepe iterare ñ piget. ut quia forte mulg
ur̃m legere ñ possunt. quia ñ eis uacat legere.
aut litteras ñ norunt. saltẽ assidue audiendo ñ
obliuiscantur salubrem fidem suam. certe eam

Expanded text:
meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrecturi sumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea. altissimũ posusti refugiũ tuũ. Genus
humanũ mori hominẽ nouerat. resurgere ñ no-¬
uerat. Id̾o qͥd timeret habebat. qd̾ sꝑaret ñ habe¬
bat. Ut gͦ ille qui ꝓpt̾ disciplinã fecit timorem
surrectionis. prior resurrexit dñs nr̃ iħe xp̃c.
passus ẽ moriendo. qd̾ iam multi passi erant. hoc
iã fecit resurgendo qd̾ nullus ante illũ. Quando
enim accipiet hoc eccła nisi in finẽ : Precessit in
capite qd̾ membra sꝑent. Nouit enĩ caritas ur̃a qͦ¬
dicat corpus capiti suo. qm̃i tu es dñe spes mea.
altissimũ posuisti refugiũ tuũ. id ẽ. id̾o resurre¬
xisti a mortuis. & in cęlis ascendisti. ut altũ pone

Expanded text:
ltissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem surrectionis, prior resurrexit Dominus noster Jesupassus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra qudicat corpus capiti suo, «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a
Abbreviated transcription (Latin):
qui de cęlo descendi. Didicisti gͦ qͥd respondeas
temptatori in angustia famis. Quid si te sic tẽp¬
tat. ut dicat tͥ. si xp̃ianus esses. faceres miracu¬
la quomodo fecerunt multi xp̃iani: Tu iam
suggestione mala deceptus. tẽptares dñm tuũ.¬
& diceres dño do nr̃o. si xp̃ianus sum. & sũ ante
ocłos tuos. & in aliquo numero tuoꝵ me cõpu¬
tas. faciam & ego aliquid. qualia multa fecert
scĩ tui. Temptasti dm̃ quasi ñ sis xp̃ianus si ñ
hoc facias. Multi talia desid̾antes ceciderunt.
Nam symon ille magis talia desidauit. ab apłis
qui sp̃m scm̃ ꝑ pecuniam uoluit cõparare. Ama¬
uit potentiam miracłoꝵ. & ñ amauit imitationẽ
humilitatis. Ido qͥdam discipłs. uł quidã deair¬
ba. cum uellet sequi dñm. attendens miracula
quȩ faciebat. uidit illum dñs suꝑbum ñ q̃rere
uiam humilitatis. s tẏpum potentiȩ. & ait uil¬

Expanded text:
qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, tentares Dominu Domino Deo nostro: Si christianus sum, et sum ante oculos tuos, et in aliquo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus talia desideravit ab Aposum sanctum pecunia voluit comparare . Amavit potentiam miraculorum, et non amavit imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat; vidit illum Dominus superbum non quaerere viam humilitatis, sed typhum potentiae, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
bamur. Ipse ẽ caput nr̃m. ipse ẽ ds ȩqualis patri.
homo: ut recrearemur. D̾s ut faceret. homo ut re¬
ficeret. Hunc intuentes: sic audiamꝰ psalmũ. In¬
tendat caritas ur̃a. Disciplina ẽ ista. & doctrina sco¬
lȩ huiꝰ. quȩ uob̃ ualeat. ñ ad unũ psalmũ intelli-¬
gendum. s ad multos si teneatis hanc regulam.
mendet. & aliquando a capite. ut ad corpus. id ẽ
ad eccłam. & ñ uidet᷑ mutasse ꝑsonã. qͥa ñ separa¬
tur caput a corꝑe. s tanꝗͣ de uno loquit᷑. Uideat.
enĩ caritas ur̃a qd̾ dico. manifestus ẽ certe psalmꝰ
om̃ib ubi de passione dñi dr. Foderunt manus
meas & pedes. dinumerauert̃ omĩa ossa mea. di¬
uiserunt sibi uestimĩta mea. & suꝑ uestẽ meã mi

Expanded text:
bamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; bamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; homo ut recrearet; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Hunc intuentes, sic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. mendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea: diviserunt sibi vestiment
Abbreviated transcription (Latin):
laboramꝰ. illi autẽ in quitate expectant aduentũ
nr̃m. Et de illa qiuitate unde ꝑegrinam᷑. litterȩ
nob uenerunt. ipse sunt scͥpturȩ q̃ nos hortant᷑
ut bene uiuamus. Quid dicã uenisse litteras: y¬
se rex descendit. s. factus ẽ nobis uia in ꝑegrinat¬
one. ut in illo ambulantes nec erremꝰ. nec deficia¬
mus. nec in latrocinantes incidamꝰ. nec in laque¬
os irruamur: qͥ ponunt᷑ iuxta uiam. T̃alem gͦ scien¬
tes xp̃m. totũ atq uniuersimm simul cũ ȩccła ipħs
autẽ solũ natũ de uirgine caput eccłȩ. mediatorẽ
scilicet int̃ dm̃ & homines xp̃m iħ̾m. ad hoc medi¬
atorem. ut eos qͥ recesserunt ꝑ se reconciliet. Mediꝰ
eñ ñ ẽ nisi int̃ duos. Recesseramꝰ a maiestate dĩ. et
peccato nr̃o offenderamꝰ eũ. Missus ẽ filius media
tor. qͥ sanguine suo solueret peccata ur̃a. quibꝰ sepa¬
rabamur a dõ. & int̾positos reddẽt nos ei. & recon¬
ciliaret. a quo auersi in peccatis nr̃is & delictis tene¬

Expanded text:
nt adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui ponuntur juxta viam. Talem ergo scientes Christum totum atque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum natum de virgine, caput Ecclesiae, mediatorem scilicet inter Deum et homines Christum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato ntor, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tene
Abbreviated transcription (Latin):
spũ reꝑare genus humanũ. et dare grãm suam
omnib intelligentib q̃uia grã illius ẽ non
merita eoꝵ. Et ne que libet ꝑsona glorietur in
carne. infirmos elegit. N am inde ñ ẽ electꝰ ĩlle
etiam nathanael. Qd enĩ tͥ uidet᷑ ut publicanum
in theloneo sedentẽ eligeret matheũ. et ñ eligeret
nathanael cui ꝑhibuit testimoniũ dicens: ecce¬
uere israhelita. in quo dolus ñ ẽ. In telligit᷑ ergo
iste nathana el doctꝰ fuisse lege. N qr doctos non
erat electurus.: s si ipsos primo elegisset doctne
sue merito seelectos putarent ita illoꝵ. scientia laudaa¬
retͣ. et laus x p̃i grẽ minueret᷑. phibuit testimo¬
niũ tanquam bono fideli inquo dolus ñerat.
s tam̃ eũ ñ assup̃sit  int̾ illos discipłos quos

Expanded text:
stus reparare genus humanum, et dare gratiam suam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam ille Nathanael. Quid enim tibi videtur, ut publicanum in telonio sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipseverus Israelita, in quo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientia laudaretur, et laus Christi gratiae minueretur. Perhibuit testimonium tanquam bono fideli, in quo dolus non erat; sed tamen eum non assumpsit inter illos discipulos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco dicitur: etm̃tita ẽ iniquitas sibi. Quare
gͦ tͥ m̃titi sunt inimici tui odñe. cui uibilat omĩs
t̾ra: Inmultitudine potentiȩ tuȩ m̃tient᷑ tͥ mi¬
mici tui. Dicunt soluam: cum tu dixeris soluite
Quare te dixerunt dixisse soluã. et ñ dixert̃ qd̾
dixisti soluite. Ut quasi ipsi se acͥmine soluti tẽ¬
pli defenderent sine causa. Y p̃c enĩ quia uoluit
mortuus ẽ: et tam̃ uos occidistis. E cee concedi¬
mus uob̃ om̃daces. ĩpse soluit templũ. Dictũ ẽ
t̃ filium tradidit et filius se ipsũ tradidit. ui¬
das quid fecit.  Pat̾ tradendo filiũ ad mortẽ
cit bene: tradendo udas magistrum ꝓauariti¬
a sua fecit male Non enĩ qd̃ nob p̃stitũ ẽ deno
passione xp̃i. malitiȩ uidȩ deputabit᷑. Habet
tatem habeo ponendi animã meã: et potestatẽ
habeo iterũ sum̃di eã. Nemo tollet eam ame:

Expanded text:
alio loco dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Quare alio loco dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Quare ergo tibi mentiti sunt inimici tui, o Domine, cui jubilat omnis terra? In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Dicent, Solvam; cum tu dixeris, Solvite. Quare te dixerunt dixisse, Solvam; et non dixerunt quod tu dixisti, Solvite? Ut quasi ipsi se a crimine soluti templi defenderent sine causa. Christus enim, quia voluit, mortuus est: et tamen vos occidistis. Ecce concedimus vobis, o mendaces; ipse solvit templum. Dictum est ter Filium tradidit, et Filius semetipsum tradidit; Judas quid fecit? Pater tradendo Filium ad mortem cit bene: tradendo Judas magistrum pro avaritia sua, fecit male. Non enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit tatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me;
Abbreviated transcription (Latin):
exponens hoc autẽ inquit d cebat iħc de tẽplo cu¬
poris. Ecce hanc potentiã suã hominib se de¬
monstraturũ dicebat: unde similitudinẽ detẽ¬
plo dederat ꝓpt̾ carnẽ suam. quod erat templũ
latentis intus diuinitatis. Unde uidei tẽplum
foris uidebant. Lum̃ in habitans non uidebant
Existis uerbis dnĩ concinnauerunt falsi testes
m̃daciũ qd̾ contra eũ dicerent: ex his ipsis com¬
m̃daut resurrectionẽ suã futurã loquens de
templo. Dixerunt enim falsi testes ad uersus eũ:
cũ queret᷑ quid illum audissent dixisse. Audiui¬
mus eũ dicentẽ. Soluam templũ hoc: et post łou¬
um exeitabo illud. ꝑ ost tͥduũ resuscitabo audi¬
erant᷑: soluam non audierant: s audierant solui¬
te . I. num uerbũ mutauerunt. et paucas utteras:
ut faisũ testimoniũ molirentur. Sed cui mutas
uerbum ohumana uanitas: ohumana in fir¬
mitas. U erbo incõmutabili uerbũ mutas Mu¬

Expanded text:
exponens: Hoc autem, inquit, dicebat Jesus de templo coexponens: Hoc autem, inquit, dicebat Jesus de templo corporis sui . Ecce hanc potentiam suam hominibus se demonstraturum dicebat, unde similitudinem de templo dederat, propter carnem suam quae erat templum latentis intus divinitatis. Unde Judaei templum foris videbant; numen intus habitans non videbant. Ex istis verbis Domini concinnaverunt falsi testes mendacium, quod contra eum dicerent, ex his ipsis ubi commendavit resurrectionem suam futuram, loquens de templo. Dixerunt enim falsi testes adversus eum, cum quaereretur ab eis quid illum audissent dixisse: Audivimus eum dicentem, Solvam templum hoc, et post triduum resuscitabo illud . Post triduum resuscitabo, audierant: Solvam, non audierant; sed audierant, Solvite. Unum verbum mutaverunt, et paucas litteras, ut falsum testimonium molirentur. Sed cui mutas verbum, o humana vanitas, o humana infirmitas? Verbo incommutabili verbum mutas! Mu
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ dine potñtie tuȩ m̃tient᷑ tibi inimici tui. nisi ut
sic intelligas. ideo tibi m̃tient᷑ tibi inimici tui ut
crucifigaris. ideo crucifigeris ut resurgas: Mda¬
ciũ gͦ illoꝵ. adcõm̃dandã multã potentiã tuam
ualebat. Quare solent inimici m̃tiri : Utpotñ¬
tiã cuiꝰcũq minuant de quo m̃tiunt᷑. T̃ibi inquit
contra accidit. Nam minꝰ apparet potentia tui
sitibi illi non m̃tirent᷑. Attendite et ipsũ m̃daci¬
um falsoꝵ. testiũ in eiugłio: et uidete quia dere¬
surrectione ẽ Cum enĩ dictũ effet ei. quod signũ
ostendis nobis quia ista facis excepto eo qd̾ dixe¬
rat de iona ꝑ aliã similitudinẽ hoc ipsũ itẽ dixit.
ut noueritis hoc ꝓprium signũ maxime cõm̃¬
b excitabo illud. Et illi dixerunt. Quadragin¬
ta et sex anisis edificatũ ẽ tẽplũ hoc. et tu intͥdu¬
o excitabis illud: Et euuangłi sta qͥd illud esset

Expanded text:
dine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui, nisi ut dine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui, nisi ut sic intelligas: Ideo tibi mentientur inimici tui ut crucifigaris; ideo crucifigeris ut resurgas? Mendacium ergo illorum ad commendandam multam potentiam tuam valebit. Quare solent inimici mentiri? Ut potentiam cujusque minuant de quo mentiuntur. Tibi, inquit, contra accidit. Nam minus appareret potentia tua, si tibi illi non mentirentur. 7. Attendite et ipsum mendacium falsorum testium in Evangelio, et videte quia de resurrectione est. Cum enim Domino dictum esset, Quod signum ostendis nobis, quia ista facis? excepto eo quod dixerat de Jona, per aliam similitudinem hoc ipsum item dixit, ut noveritis hoc proprium signum maxime commebus excitabo illud. Et illi dixerunt: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc; et tu in triduo excitabis illud? Et evangelista, quid illud esset
Abbreviated transcription (Latin):
ret dñs fecit hec et moy ses fecit helias. fecit heli¬
seus possent sibi ista dicere. qi et illi mortuos re¬
suscitauerunt et multa mirabilia fecerunt ꝓpit¬
rea cum ab illo signũ peteret᷑ ꝓpriũ signũ cõm̃¬
dans. quod inse solo futurũ eratait. Qeneratio
nas inuentre ceti trib dieb et tͥb noctib: sic erit
filius hominis incorde t̾re tͥb dieb et tͥb noctib
Quomͦ fuit ionas inuentre ceti: Non ne ut pꝰa
tissimum. Potentius ẽ reiuixisse mortuũ: quã
ñ fuisse mortuum. Magnitudo potentie dñi
scd̃m quod homo factꝰ ẽ inuirtute resurrectiõis
cendum eum et uirtutẽ resurrectionẽ eiꝰ Sic
comm̃dat᷑ alio loco. Et si crucifixus ẽ ex infirmi¬
tate. s uiuit in uirtute dĩ. Cũ gͦ ista magna po¬
tentia dñi in resurrectione intelligat᷑ unde titu¬
lum psalmꝰ iste accepit: quid sibi uult inmultitu¬

Expanded text:
ret Dominus, Fecit haec et Moyses, fecit Elias, fecit Eliret Dominus, Fecit haec et Moyses, fecit Elias, fecit Elisaeus: possent sibi ista dicere, quia et illi mortuos resuscitaverunt, et multa miracula fecerunt: propterea cum ab illo signum peteretur; proprium signum commendans quod in se solo futurum erat, ait: Generatio tribus noctibus; sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus, et tribus noctibus . Quomodo fuit Jonas in ventre ceti? Nonne ut postea t potentissimum. Potentius est revixisse mortuum, quam non fuisse mortuum. Magnitudo potentiae Domini secundum quod homo factus est, in virtute resurrectionis cendum eum, et virtutem resurrectionis ejus . Sic commandatur et alio loco: Et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei . Cum ergo ista magna potentia Domini in resurrectione intelligatur, unde titulum psalmus iste accepit; quid sibi vult, In multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi inimici tui. Ad hoc tibi inquit m̃tient᷑ inimi¬
ci tui. it multa sit potentia tua. Quid ẽ hoc: In¬
me apparuit in resurrectione: unde psalmus iste p̾ote
titulum accepit: et resurgens apparuit discipłis
suis. N on apparuit in imicis suis. s discipłis suis
Crucifixus apparuit omnib re surgens fidelib:
ut etiã potea qui uellet crederet: et credenti re¬
surrectio ꝓ mitteret᷑. Multi scĩ multa miracula fe¬
cerunt᷑ nullus ipsoꝵ mortuus resurrexit: qr et qui
abeis resuscitati sunt. morituri resuscitati sunt
Intendat caritas ur̃a. Com̃dans dñs oꝑa sua dirit.
Oꝑib credite: si michi ñ uultis credere. Et cõm̃dan
quando se diuisit mare: ut moy ses cum popło
isrł transiret: Idẽ dñs illa faciebat: qui fecit
se omiã faciebat. lit aliquis ipsoꝵ mor¬
tuus esset. et resurgeret in uitã etͥnam.
Quia ergo possent dicere iudei cũ miracula face¬

Expanded text:
tibi inimici tui. Ad hoc tibi, inquit, mentientur inimitibi inimici tui. Ad hoc tibi, inquit, mentientur inimici tui, ut multa sit potentia tua. Quid est hoc? In maxime apparuit in resurrectione, unde psalmus iste titulum accepit. Et resurgens apparuit discipulis suis. Non apparuit inimicis suis, sed discipulis suis . Crucifixus apparuit omnibus; resurgens fidelibus: ut etiam postea qui vellet crederet, et credenti resurrectio promitteretur. Multi sancti multa miracula fecerunt; nullus ipsorum mortuus resurrexit: quia et qui ab eis resuscitati sunt, morituri resuscitati sunt. Intendat Charitas Vestra. Commendans Dominus opera sua dixit: Operibus credite, si mihi non vultis credere . Et commendaquando se divisit mare, ut Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit se omnia faciebat, ut aliquis ipsorum mortuus esset, et resurgeret in vitam aeternam. Quia ergo possent dicere Judaei, cum miracula face
Abbreviated transcription (Latin):
lere adu̾sus recentia uulnera p̃cisionũ:
tollere debemus. ñ p̃cidi mereat᷑ quẽ delectat in¬
sultare p̃cisis. fr̃smei qualiscunq ep̃s uox sonu¬
it uob̃ rogamꝰ uos ut caueatis quicunq ineccłia
estis. Nolite insultare eis qui ñ sunt intus. s orare
potius ut et ipsimtꝰ sint. Potens ẽ enim d̾s. ĩte¬
rum inserere illos. De ipsis uideis dixit hoc apłs
et factum ẽ meis. Resurrexit dñs et multi credi¬
derunt: ñ intellexerut̃ cum crucifigerent᷑: tam̃ pꝰ¬
ea crediderunt in eũ: etdonatũ ẽ eis tam magnũ
delictum. fusus dni sanguis elonatus ẽ. homici
metuenda sunt oꝑa tua. Unde metuenda. Quia
cecitas ex parte isrł facta ẽ. lit plenitudo gentum
intraret. Ogentiũ plenitudo dicd̾o. tim̃da sunt
oꝑera tua: et sic gaude ut contremiscas: noli extol¬
li suꝑ ramos p̃cisos. Dicite d̾o. quã metuenda sut̃
opera tua. Inmultitudine potentie tuȩ: m̃tientur

Expanded text:
lere adversus recentia vulnera praecisionumlere adversus recentia vulnera praecisionumtollere debemus, ne forte praecidi mereatur, quem delectat insultare praecisis. Fratres mei, qualiscumque episcopi vox sonuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nolite insultare eis qui non sunt intus; sed orate potius ut et ipsi intus sint. Potens est enim Deus iterum inserere illos. De ipsis Judaeis dixit hoc Apostolus; et factum est in eis. Resurrexit Dominus, et multi crediderunt: non intellexerunt cum crucifigerent; tamen postea crediderunt in eum, et donatum est eis tam magnum delictum. Fusus Domini sanguis donatus est homicidm timenda sunt opera tua! Unde timenda? Quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . O Gentium plenitudo, dic Deo, Quam timenda sunt opera tua! et sic gaude ut contremiscas; noli extolli super ramos praecisos. Dicite Deo: Quam timenda sunt opera tua! 6. In multitudine potentiae tuae mentientur
Abbreviated transcription (Latin):
bant qd̾ eras. Uidebant formã serui: et ñ uidebant
formam cdi. formam serui qua maior ẽ pat̾. ñ formã
di. ꝓptͣquã modo audistis. ego et ꝑat̾ unũ sumꝰ. T̃e¬
nuerunt qd uidebant: crucifixerunt qd̾ uidebans
Insultauerunt ei quẽ uidebant: ñ agnouer̾̃t qͥ late
uocate estis. attendite ramos p̃cisos. ꝓpt seuerita¬
tem: uos autẽ insertos ꝓptͣ bonitatẽ. et participes
factos pinguedinis olee. nͣ altũ sapientes. id ẽ ñ
suꝑbientes. Non enĩ tu radicẽ portas ait: s radix
te Magis t̾reamini. qi uidetis ampitatos ramos
naturales. Iudei autẽ ꝑ pat̾archas uenerunt: de
carne abrahe nati sunt. Et quid ait apłs: Sed
fractos et te insertũ. noli extolli suꝑ ramos fractos.
s magis dic d̾o. quã metuenda sunt oꝑa tua.
fratres si aduersus uideos olim p̾cisos deradice
pat̾archarũ. extollere nos ñ debemus. s timere
potius et dicere dõ quam metuenda sut̃ oꝑa
tua. quanto minus ñ nos debemꝰ. extol¬

Expanded text:
ormam servi, non videbant formam Dei ; formam servi, qua major est Pater ; non formam Dei, propter quam modo audistis, Ego et Pater unum sumus . Tenuerunt quod videbant, cruxifixerunt quod videbant; insultaverunt ei quem videbant, non agnoverunt qui latebvocatae estis, attendite ramos praecisos propter severitatem; vos autem insertos propter bonitatem, et participes factos pinguedinis oleae, non altum sapientes; id est non superbientes. Non enim tu radicem portas, ait; sed radix te. Magis terreamini, quia videtis amputatos ramos naturales. Judaei enim per Patriarchas venerunt; de carne Abrahae nati sunt. Et quid ait Apostolus? Sed fractos, et te insertum: noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo, Quam metuenda sunt opera tua! Fratres, si adversus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum extollere nos non debemus, sed timere potius, et dicere Deo, Quam timenda sunt opera tua! quanto minus non nos debemus extol
Abbreviated transcription (Latin):
tebatur miscd̃ia: et ait sibi uidex nequã. Si
nec dm̃ timeo. nec hominẽ reuereor̾ ił ꝓpter
tedium quod mͥ cotidie facit hec uidua. audi¬
am causam eiꝰ et uindicabo eam. Etait dñs
Si uidex nequã hoc fecit: pat̾ ur̃ ñ uindicabit
electos suos qui adeum clamant die acnoc¬
te:. Ita dico uobis: faciet eoꝵ. udiciũ cito. Er¬
go ñ deficiatnus inoratione.: ille qd̾ concessurꝰ
ẽ et si differt ñ aufert. Securi de pollicitatio¬
ne ipsius ñ deficiamus orando: et hoc ex bñsi¬
cio ipsius ẽ. ꝓpterea dixit: bñdictꝰ ds m̃s. q̃ui ñ
amouet dep̾cationẽ meã. et miscd̾iã suã a
me. Cum uideris ñ ate amotã dep̃cationem

Expanded text:
tebatur misericordia; et ait sibi judex nequam: « Si tebatur misericordia; et ait sibi judex nequam: « Si nec Deum timeo, nec homines revereor; vel propter taedium quod mihi quotidie facit haec vidua, audiam causam ejus, et vindicabo eam. Et ait Dominus: Si judex nequam hoc fecit, Pater vester non vindicabit electos suos qui ad eum clamant die ac nocte? Ita dico vobis; faciet judicium eorum cito » . Ergo non deficiamus in oratione. Ille quod concessurus est, etsi differt, non aufert: securi de pollicitatione ipsius non deficiamus orando; et hoc ex beneficio ipsius est. Propterea dixit: Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Cum videris non a te amot
Abbreviated transcription (Latin):
sum ab eo loco uͥ ait. Uenite audite et narra¬
bo uob̾ om̃s quitimetis dnm̃ quanta fecit a¬
nime mee. Et dixit que audistis: et ad finem
ita conclusit. Henedictus ds m̃s qui ñ amo¬
uet dep̃cationẽ meã et miscd̾iã suã ame Sic
enim ꝑuenit ad resurrectionẽ iste qui loquit᷑
ubi iam et nos spe sumus: ĩmmo et nos sumus:
et nr̃a uox ista ẽ. Quandiu ergo hic sumus boc
rogemus dnm ut ñ anobis amoueat dep̃cati¬
onem nrãm et miscd̃iã suam: idẽ ut ꝑseueran¬
ter oremus: et ꝑseuerant̾ misereat᷑. Multi em̃
languescunt in orando. et innouitate sue cõ¬
uersionis feruent̾ orant: et postea languide
postea frigide. postea negligent̃: quasi securi
siunt. Ugilat hostis. dormis tu. Ipse dñs
p̃cepit in eugłio. qr oportet semꝑ orare et ñ
deficere: et dat similitudinẽ de illo iniquo
uidice. qui nec dm̃ tim ebat nec hominẽ re¬
uerebatur: q̃uem intpellabat illa uidua coti¬
die ut audiret eam: et cessit tedio qui nec flec¬

Expanded text:
ubi ait, Venite, audite, et narrabo vobis, omnes qui timetis Deum, quanta fecit animae meae; et dixit quae audistis, et ad finem ita conclusit: Benedictus Deus meus. qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Sic enim pervenit ad resurrectionem iste qui loquitur, ubi jam et nos spe sumus: imo et nos sumus; et nostra vox ista est. Quamdiu ergo hic sumus, hoc rogemus Deum, ut non a nobis amoveat deprecationem nostram, et misericordiam suam; id est, ut perseveranter oremus, et perseveranter misereatur. Multi enim languescunt in orando, et in novitate suae conversionis ferventer orant, postea languide, postea frigide, postea negligenter: quasi securi fiunt. Vigilat hostis: dormis tu. Ipse Dominus praecepit in Evangelio; quia oportet semper orare, et non deficere. Et dat similitudinem de illo iniquo judice, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; quem interpellabat illa vidua quotidie ut audiret eam: et cessit taedio qui non flec
Abbreviated transcription (Latin):
in illa uita. Tam̃ ad ꝑuecꝰtum et mores bonos
abipso inspirantur.: ab ipso donantur. Holig̾
tua merita computare: noli et si suggerit ini¬
quitas. noli consentire. Qd enĩ ait: Iniquitatẽ
si aspexi incorde meo: ñexaudiet dñs. ꝓꝑterea¬

Expanded text:
in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait? Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. v
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdilectione ponitur. c̃õtidianũ ẽ. Pmo quia de
deo dicimus. r̃espexit me. Quid ẽ respexit me: Añ
enĩ ñ te uidebat. Put rursum attendebat᷑: et p̃¬
cib tius commonitus ẽ. ut inte occulos mitteret.
Uidebat te etante. s̃ respexit me dicis. dilexit
me. Et homini qui te uidet. et rogas eum dicis
ut misereatur tui. r̃ espice me. Uidet te. ẽt dicis
respice me Quid ẽ respice. : Dilige attende. mise¬
rere mei. Ergo non id̾o dixit iniquitatẽ. si aspexi
incorde meo. q̃uia omĩno nulla iniquitas sugge¬
ritur cordi humano. Ibi suggerit᷑: ñ cesset sugges¬
tio: s fiet respectio. Sienĩ respicis iniquitatẽ. retͦ
aspicis. et incurrris insententiã dñi dicentis in
que retro oblitus. in ea que ante sunt extentus
Retro enĩ omĩa nr̃a que transiert̃. ĩniqua suns
Nemo exbono uenit ad xp̃mꝰ om̃s peccauer̾t:
credo iustificent᷑. ꝑ fecta iusticia ñ erit nisi

Expanded text:
pro dilectione poni quotidianum est: primo quia de pro dilectione poni quotidianum est: primo quia de Deo dicimus, Respexit me. Quid est Respexit me? Ante enim te non videbat? Aut sursum attendebat, et precibus tuis commonitus est, ut in te oculos mitteret? Videbat te et ante; sed, Respexit me, dicis, Dilexit me. Et homini qui te videt, et rogas eum, dicis, ut misereatur tui, Respice me. Videt te; et dicis, Respice me. Quid est, Respice me? Dilige, attende, miserere mei. Ergo non ideo dixit, Iniquitatem si aspexi in corde meo, quia omnino nulla iniquitas suggeritur cordi humano. Ibi suggeritur, non cessat suggestio; sed non fiat respectio. Si enim respicis iniquitatem. retro aspicis, et incurris sententiam dicentis Domini in Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur . Perfecta justitia non erit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝓpt̾ homines dicit. Uide si ñ corde tuo
conspicis iniquitatem: ne forte quod rep̾hendis
in altero. facere cogites: et ideo millo elames. nꝰ
quia fecit: s quia inuentus est. Redi adte in¬
tus: esto tibi uidex. Ecce incubitulo uo abs¬
condito in ipsa uena intimi cordis ubi tu solus
es et ille qui uidet. illic tibi displiceat iniqui¬
tas. ut placeas deo. Noli illã conspicere. id eit
noli illã diligere. s potius despicere: id ẽ con¬
tempne et auertere ab ea. Quicquid letum
ꝓmiserit. ut illiciat ad peccandũ. quicquid
tͥste minata fuerit ut impellat ad malefaci¬
endum: totum nichil ẽ: totũ transit: despici
dignum ẽ. ut calcet᷑. ñ conspici ut acceptetur
Suggerit enĩ aliqñ. ꝑ cogitationes. uel ꝑu̾ba
colloquentiũ maloꝵ. Corrumpunt enĩ mores
bonos. colloquia mala. Tu noli ea respicere: s pa¬
rũ ẽ inuetu. parũ ẽ in lingua: in corde noli respi¬
cere: idẽ noli diligere. noli acceptare. Nã respectꝰ

Expanded text:
forte propter homines dicit. Vide si non in corde tuo conspicis iniquitatem; ne forte quod reprehendis in altero, cogites facere, et ideo in illum clames, non quia fecit, sed quia inventus est. Redi ad te; intus esto tibi judex. Ecce in cubiculo tuo abscondito, in ipsa vena intima cordis, ubi tu solus es, et ille qui videt, illic tibi displiceat iniquitas, ut placeas Deo. Noli illam respicere, id est, noli illam diligere; sed potius despice, id est, contemne, et avertere ab ea. Quidquid laetum promiserit, ut illiciat ad peccandum; quidquid triste minata fuerit, ut impellat ad malefaciendum, totum nihil est, totum transit; despici dignum est, ut calcetur; non conspici, ut acceptetur. Suggerit enim aliquando per cogitationes, vel per verba colloquentium malorum. Corrumpunt enim mores bonos, colloquia mala: tu noli ea respicere . Sed parum est in vultu, parum est in lingua: in corde noli respicere, id est, noli diligere, noli acceptare. Nam respectum
Abbreviated transcription (Latin):
ximus et erecti sumꝰ. Audi ipsũ dñm nrm hoc idẽ
dicentem. Ego ueni in qͥt ut qͥ ñ uident uideant.: ẽt
qͥ uident ceci fiant. U ide in una parte bonitatẽ.
in alia quasi malitiã: s qͥd illo melius: qd miscdius.
qͥd iustius: Quaregͦ qͥ ñ uident uideant. ꝓpt̃bo¬
nitatẽ. Qre et qͥ uident cecifiant: ꝓpt̾ elationem
Etuere uidebant et facti st̃ ceci: ñ uidebant sed
uidere sibi uidebantur. Nam ecce uidete fr̃s cũ cdi¬
cerent ipsi uidei ñ sumꝰ ceci: att illis dñs Siceci essetis.
peccatũ ñ haberetis. Modo autẽ quia dicitis uide
uenisti uidere te dicis: cessabunt colliria: sẽꝑ cecus
remanebis. Confitere tececum: ut illuminari me¬
rearis. Attende iudeos: attende gentes. Qui ñ ui¬
dent uideant inquit. Ideo ueni. t qui uident ce¬
qui ñ uiderunt crediderunt. Ergo qͥd fecisti o. xp̃e
ad uͥsus suꝑbos. qͥd fecisti : Hidemus qr dignatus¬

Expanded text:
ximus, et erecti sumus . Audi ipsum Dominum nostrum hoc idem ximus, et erecti sumus . Audi ipsum Dominum nostrum hoc idem dicentem: Ego inquit, veni; ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Vide in una parte bonitatem; in alia quasi malitiam. Sed quid illo melius? quid misericordius? quid justius? Quare ergo, qui non vident, videant? Propter benitatem. Quare, et qui vident, caeci fiant? Propter elationem. Et vere videbant, et facti sunt caeci? Non videbant, sed videre sibi videbantur. Nam ecce videte, fratres: cum dicerent ipsi Judaei, Num sumus caeci? ait illis Dominus; Si caeci essetis, peccatum non haberetis: modo autem quia dicitis, Videicum venisti; videre te dicis? Cessabunt collyria; semper caecus remanebis: confitere te caecum, ut illuminari mercaris. Attende Judaeos; attende Gentes. Qui non vident, videant, inquit: ideo veni, ut qui vident, caequi non viderunt, crediderunt. Ergo quid fecisti, o Christe, adversus superbos? q
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Quare tim̃da. et ñ amanda:᷑ Audi aliã uocẽ
psalmi. Seruite dñõ intimore: ẽt exultate ei cũ
oꝑamini. Quare cũ timore et tremore: Subiecit
causã. D̾s ẽ enĩ qui oꝑat᷑ in uobis et uelle etoꝑari:
ꝓbona uoluntate. Si ergo d̾s oꝑat᷑ inte. grã d̾i bñ
oꝑaris. ñ uirib tuis. Ergo si gaudes. et time. ne for¬
te qd̾datũ ẽ humili auferat᷑ suꝑbo. Nam ut noue¬
ritis hoc esse factũ de ipsa suꝑbia iudeoꝵ. quasi
se ex oꝑib legis iustificantiũ. et ido cadentium:
dicit alius psalmus. huncurrib et hiinequis
quasi in. suis quib dã passib etintrum̃tis ad e
cabimur. hi incurrib et hi inequis: nos autẽ inno¬
mine dñi di nr̃i magnificabimur. Uide quẽ ad¬
modum illi extollebant᷑ inse: uide quẽ ad modũ
isti gloriabantur in deo. ꝓpterea quid secutus ẽ
Illi. obligati sunt. etcecidert̃. nos autẽ surre¬

Expanded text:
tua! Quare timenda, et non amanda? Audi aliam vocem tua! Quare timenda, et non amanda? Audi aliam vocem psalmi: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum  salutem operamini. Quare, cum timore et tremore? Subjecit causam: Deus est enim qui operatur in vobis, et velle, et operari, pro bona voluntate . Si ergo Deus operatur in te, gratia Dei bene operaris, non viribus tuis. Ergo si gaudes, et time; ne forte quod datum est humili, auferatur superbo. Nam, ut noveritis hoc esse factum de ipsa superbia Judaeorum, quasi se ex operibus Legis justificantium, et ideo cadentium, dicit alius psalmus: Hi in curribus, et hi in equis, quasi in suis quibusdam passibus et instrumentis ad ercabimur: Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur. Vide quemadmodum illi extollebantur in se; vide quemadmodum isti gloriabantur in Deo. Propterea quid secutum est? Illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surre