comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destinam miit fugam: paucis admo¬
dum ꝯsciis. dunitaxat discipło qͥ scͥp¬
sit hec. Q capellanis suis. & cubicłari¬
is: siue quoꝵ ꝯscientia hoc geri non
poterat. Discipło uͦ inuixit: ut eã¬
dem nocte cautuariã ꝑficisceret᷑. Ꝙ
qͥa eo tp̃r ratio reddituũ. & totiꝰ archi¬
episcopatꝰ. gener ilis pensio fiebat. p̃¬
cepit. ut exculꝑem siqͥd possem. & ad
tͣus marina. ad castrum uideł illud
opuiatissimũ scĩ audoniari. in flan¬
dria accelerarem: & ii nobil u̾ ouĩ
religione ꝑspicuo muts xio sĩ b̾¬
tum ipsiꝰ certissume p̃ te ire aduen¬
tum. illie fauente cdno sine occasione¬
ne uenturum se asseuerans nͥ aut
captio. aut mors ipsa impediret. Ad¬
iecit etiã qd̾ curaui hic int̾serere. ro¬
gans ut cuiusclam libri sui curãha¬
berem: ne cet̾is suis post fugã ut iu¬
debat᷑ dixipiendis. ꝑiret. Inqͦ notari
potest qͣntꝰ fuerit cũ decuit possessio¬
nũ ꝯtemptor. qͥui tanta. tã uaria su¬

Expanded text:
destinatam iniit fugam, paucis admodum consciis, duntaxat discipulo qui scripsit haec et capellanis suis, et cubiculariis sine quorum conscientia hoc geri non poterat. Discipulo vero injunxit ut eadem nocte Cantuariam proficisceretur. Et quia eo tempore ratio redituum et totius archiepiscopatus generalis pensio fiebat, praecepit ut exsculperem si quid possem, et ad transmarina, ad castrum videlicet illud opinatissimum Sancti Audomari in Flandria accelerarem, et in nobili et omni religione prospicuo monasterio S ipsius certissime praestolarer adventum; illic, favente Domino, sine occasione venturum se asseverans, nisi aut captio aut mors ipsa impediret. Adjecit vero quod curavi hic interserere, rogans ut cujusdam libri sui curam haberem, ne caeteris suis post fugam ut videbatur diripiendis periret. In quo notari potest quantus fuerit cum decuit possessorum contemptor, qui in tanta tam varia su
Abbreviated transcription (Latin):
catis cumulantes. solum sibi iram.
ñ misccłiam thesarizant. Cũ dñs ꝑ
ꝓphetam de indurato & ñ resipiscente
s apponente semꝑ peccare adhuc
ñue inqͥt intͥb cẽ quatuor impietati¬
baduersabor eum: Prouide fr̃s in¬
eatis ꝯsiliũ: iudete qͥd deinceps no¬
bis agendũ. Nunqͥd enum qͥa huc us¬
ꝙ tacuimꝰ: semꝑ sic tacebimꝰ: ¶lemͥ¬

Expanded text:
catis cumulantes solum sibi iram catis cumulantes solum sibi iram non misericordiam thesaurizant; cum Dominus per prophetam de indurato et non resipiscente, sed apponente semper peccare adhuc: Nonne, inquit, in tribus et quatuor impietatiadversabor eum? Proinde, fratres, ineatis consilium, videte quid deinceps nobis agendum. Nunquid enim quia hucusque tacuimus, semper sic tacebimus? Vae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi subito motꝰ & ꝯmotꝰ. Et tu fili hõis.
specłatorem decli te domui isrł Qd̃si
ñ fueris locut᷑. ut custodiat se impiꝰ
auia sua mala: ipse imꝑiꝰ ĩ ĩqͥtate su¬
a moriet᷑: sanguinem autem eiꝰ de
manu tua reqͥram. Nositaq certami¬
nis suiso cios: in pͥmis qͦdam delib̾a¬
torii sermonis elogio alloquitur sic
delibatorius archipsus sermo ad su
clĩe mecũ xp̃i coaduitores: scitis &
nostis qͥdem multo me meliꝰ qd̾ omnia
tempꝰhnt: tempꝰ sustinendi. &e tempus
rebell andi᷑. tẽpꝰ miserẽdi & tempꝰ iu¬
dicandi. Cũ acceꝑo inqͥt tempꝰ: ego ui¬
sticias iudicabo. Et magister ad cdisci¬
płos. Tempori uqͥt seruientes. Nos uͦ
huc usꝙ tempori seruiuimꝰ: hucusq
sustinumꝰ: hucusq peccatores supͣ
dorsum eccłie fabricantes portammꝰ:
patientes ad omñs. S iꝑsi iniqͥtatem
suan plongantes: nr̃a indies bouita¬
de abutunt᷑. & paticutia: & peccata pes¬

Expanded text:
quasi subito motus et commotus: Et tu, fili hominis, quasi subito motus et commotus: Et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . Quod si non fueris locutus ut custodiat se impius a via sua mala, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Nos itaque certaminis sui socios in primis quodam deliberatorii sermonis elogio alloquitur sic. Deliberatorius archipraesulis sermo ad suoclesiae mecum Christi coadjutores, scitis et nostis quidem, me multo melius, quod omnia tempus habent, tempus sustinendi et tempus rebellandi, tempus miserendi et tempus judicandi: Cum accepero, inquit, tempus, ego justitias judicabo . Et Magister ad discipulos: Tempori, inquit, servientes. Nos vero hucusque tempori servivimus, hucusque sustinuimus, hucusque peccatores supra dorsum Ecclesiae fabricantes portavimus, patientes ad omnes; sed ipsi iniquitatem suam prolongantes, nostra in die bonitate abutuntur et patientia, et peccata pec
Abbreviated transcription (Latin):
tib filiis. ꝯcaluit cor eiꝰuit᷑ eũ: & cũ me¬
ditatione sua hac ignis exarsit. ñqͥdẽ
relo uindicte. s zelo iusticie. ꝓpt̾ filios.
& pat̾no compassionis affectu. Uñ et
qͦmͦ pat̾ miseret᷑ filioꝵ. & ipse ilł mise¬
reri desiderant: ut iudel uisitet ĩuir¬
ga iniqͥtates eoꝵ. & in u̾berib peccata
eoꝵ. Itaq app̃hendit eũ hine qd̃ maxi¬
me sac̃dotib ꝯgruit. ardens ꝓpt̾ ꝯtu¬
maces iusticie delus: inde uͦ qd̾ maxi¬
me patrũ est. intensus ꝓpt̾ errantes
filios compassionis affectus. Etita qͥ
hucusꝙ siluit. qͥ huc usq in onuĩ pati¬
entia sustinuit. uidens & attendens
patientiã suã in suꝑbia ce abusione
calcatam. iam deinceps ñ patiens. ñ
dormiens. s surgens ce excutiens se tã¬
qͣm uer̃ excussoꝵ filiꝰ. ꝯfestim cũ suis
deliberare inchoat. qͥd agendũ: adil¬
lud cdñi cõminatoriũ. in ꝓpħa ad ꝓph̃am

Expanded text:
tibus filiis concaluit cor ejus intra eum, et cum metibus filiis concaluit cor ejus intra eum, et cum meditatione sua hac ignis exarsit, non quidem zelo vindictae, sed ex zelo justitiae propter filios et paterno compassionis affectu. Unde et quomodo pater miseretur filiorum et ipse illis misereri desiderat, ut videlicet visitet in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum. Itaque apprehendit eum, hinc quod maxime sacerdotibus congruit ardens propter contumaces justitiae zelus, inde vero quod maxime patrum est intensus propter errantes filios compassionis affectus. Et ita qui hucusque siluit, qui hucusque in omni patientia sustinuit, videns et attendens patientiam suam in superbia et abusione calcatam, jam deinceps non patiens, non dormiens, sed surgens et excutiens se, tanquam verus excussorum filius, confestim cum suis deliberare inchoat quid agendum. Ad illud Domini comminatorium in propheta ad prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
cipue docebat᷑. Ex amore uͦ hoc scͥpt᷑a¬
rũ ce oꝑa. adeombreui ꝓfecit: ut sepis¬
sime iuscrupulosis & uodosis scͥptura¬
rum. etiã suꝑ docentes se intelligeret
Etqͥdẽ mausio ur̃a pontiniaci sie erat
Ulit̾ sedõ ꝑegͥnationis sue anno. app̃¬
henderit archip̃sule iusticie ⁊ elus.xxi¬
ccdo uͦ ꝑ egͥnationis nr̃e anno. cernenꝰ
pontifex iuinucoꝵ nr̃oꝵ indura¬
tum cor. nec ꝓtantis in nos excessibus
ulla ui eis penitentie signa. qͥnpotiꝰap¬
ponentes peceare adhuc qd̾ iã ma¬
nu ñ pot̾ant. nos elongatos & in soli¬
tudiue manentes linguis det̾henti¬
b ꝑsequentes: cernens inqͣm pontifex
sic cepit cogitare uitͣ se. & meditarieũ
corcle suo. & u meclitati .one hac ignis
p̃cipitiũ ruere. Et qͥa pat̾. pat̾ est: am¬
pliꝰ dissimulare ñ potuit. Nã & si illi
iã filialem subtͣxerint: neqͣquã tñ
pontificalis ꝑfectionis erat. illis pater¬
nũ affectum subͣtͣherẽ. Uñ & ꝓpereun¬

Expanded text:
. Ex amore vero hoc Scripturarum et opera adeo in brevi profecit, ut saepissime in scrupulosis et nodosis Scripturarum, etiam super docentes se intelligeret. Et quidem mansio nostra Pontiniaci sic eratEREGRINATIONIS SUAE ANNO APPREHENDERIT ARCHIPRAESULEM JUSTITIAE ZELUS. Secundo vero peregrinationis nostrae anno cernens pontifex inimicorum nostrorum induratum cor nec pro tantis in nos excessibus ulla in eis poenitentiae signa, quin potius apponentes peccare adhuc quod jam manu non poterant, nos elongatos et in solitudine manentes linguis detrahentibus persequentes; cernens, inquam, pontifex sic coepit cogitare intra se et meditari cum corde suo, et in meditatione hac ignis praecipitium ruere. Et quia pater est, amplius dissimulare non potuit. Nam, etsi illi jam filialem subtraxerint, nequaquam tamen pontificalis perfectionis erat illis paternum affectum subtrahere. Unde et pro pereun
Abbreviated transcription (Latin):
dine hac uit̾ petras has &r mouachoᷤᷤ
hos huc usꝙ dormiuimꝰ: ñ addicie¬
mꝰ ut resurgamꝰ: Sonũ qͥdem & de¬
lectabile. nos esse hic dormire sie: c
duleib iã dudum ꝯcupite rachelis
amplexib frui. Bonũ qͥdem hoc: et

Expanded text:
 petras has, et monachos hos hucusque dormivimus, non adjiciemus ut resurgamus? Bonum quidem et delectabile nos esse hic, dormire sic et dulcibus jamdudum concupitae Rachelis amplexibus frui. Bonum quidem hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
me potentũ nuluerib mederi solet:
suauissimũ lenitatis oleũ infundat᷑.
Et in pͥmis cłn̾s nr rex. in om̃i lenitate
& humilitate ꝯueniat᷑: si forte ul̾ sie

Expanded text:
me potentum vulneribus mederi solet, suavissimum lenitatis oleum infundatur. Et in primis dominus noster rex in omni lenitate et humilitate conveniatur, si forte vel si
Abbreviated transcription (Latin):
ce clu̾e qͥa mea doctrina ũ mea: s ortho¬
doxoꝵ potiꝰ doctrina ẽ.
Irchip̾sul uͦ ex paucis bis: statim ad¬
uertit qͥd agencłũ uixta qd̃ sapiens
Da inqͥt occasionẽ sapienti.& sapi¬
e.atior erit. Uñ dño fauente ĩ breui
nuca. qͥdem & supͣ modũ admirabi¬
li qͣm supͣ cũ de mensa ipsiꝰ corpora¬
li ageremꝰ. breuit᷑ ostendimꝰ sobrie¬
tate cobnite. ꝯgruis sibi deiceps ali¬
m̃tis utebat᷑. hocaũ de sp̃u scĩ & deuo¬
ti pontificis tam ꝓmpto. & carne ipsiꝰ
infirma ad legentium edificatinem
hic uit̾serui: deinceps ceptũ hystorie
ordinem prosequam.
Sicut dicere cepimꝰ eiectis nr̃ĩs & ꝓ¬
scͥptis miserante dũo solatiatis sic.
pontiniaci in solitucline uit̾ petͣs
& mouachoᷤ solitarii nos delitescen¬
tes. a scło iã remoti. eo liberiꝰ qͦ qͥetius.
Qeo fructuosiꝰ qͦ secretiꝰ. tota m̃te spũ¬
alib intendebamꝰ. Archip̃sul uͦ suꝑ¬

Expanded text:
 orthodoxorum potius doctrina est. » Archipraesul vero ex paucis his statim advertit quid agendum, juxta quod Sapiens: Da, inquit, occasionem sapienti, et sapientior erit . Unde, Domino favente, in brevi mira quidem et supra modum admirabili, quam supra cum de mensa ipsius corporali ageremus breviter ostendimus, sobrietate comite congruis sibi deinceps alimentis utebatur. Hoc autem de spiritu sancti et devoti pontificis tam prompto et carne ipsius infirma ad legentium aedificationem hic interserto, deinceps coeptum historiae ordinem prosequamur. Sicut dicere coepimus, ejectis nostris et proscriptis, miserante Domino, solatiis, sic Pontiniaci in solitudine inter petras et monachos solitarii nos delitescentes a saeculo jam remoti, eo liberius quo quietius, et eo fructuosius quo secretius, tota mente spiritualibus intendebamus. Archipraesul vero su
Abbreviated transcription (Latin):
clans. Hoc enim erat tempꝰ. qͦd ut
ducłũ ꝑditoꝵ dicrũ reꝑaret iactu¬
raui: ut qͥ electus erat ad regimen
anim: rũ: aliqͦ tp̃re. & si sero. scienti¬
am sibi regendi eas cõꝑaret. Uñ ce
tantꝰ erat scͥpturarum amator. qd̾
poit horas regulares cotidie sacͥ co.¬
dices ꝑtotã diem uix de manu eiu̾
disceclerent: p̃sertun sace̾ illi duo

Expanded text:
tempus quod, ut dudum perditorum dierum repararet jacturam, ut qui electus erat ad regimen animarum, aliquo tempore, etsi sero, scientiam sibi regendi eas compararet. Unde et tantus erat Scripturarum amator, quod post horas regulares quotidie sacri codices per totum diem vix de manu ejus discederent: praesertim sacri illi duo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ad importumtatẽ instantis: sic
tñ ut tenerem secretũ. Nec tam̃ asse¬
rebat s clicebat se suspicari. ualitudi
cipłi ad archipsulẽ .xxi.
paulisꝑ artencle. Nec enĩ humana
qͥdem s potiꝰ cliabolica uidet᷑ tempta¬
tio hec. Qui qͦs ñ potest subu̾tere per
abstiuentiã uł ꝑinsuetã. Contͣqd̾ ma¬
gister ñ ignorans illiꝰ u̾sutiastutias:a¬
gens de castigatione corpoꝵ. de mortifi¬
catione carnis: obsecro inqͥt uos frͣs.¬
ꝑmisccłiam clei. ut exhibeatis corpoea
Et adiecit. Nationabile inqͥt obseqͥũ
ur̃m. Quasidicat. In hac corpoꝵ casti¬
gatione: ẽ adhibenda discretiõ. Uñ
rationabile inqͥt: scł cũ discretione.
uideł. neqͥd ult᷑: ueqͥdcit᷑ mensuram.
Aationabibe inqͥt: ut estimet᷑ nat᷑e põ¬

Expanded text:
vit ad importunitatem instantis, sic vit ad importunitatem instantis, sic tamen ut tenerem secretum. Nec tamen asserebat, sed dicebat se suspicari, valetudincipuli ad archipraesulem. paulisper attende. Nec enim humana quidem, sed potius diabolica videtur tentatio haec. Qui quos non potest subvertere per abstinentiam vel per insuetam. Contra quod Magister, non ignorans illius versuti astutias, agens de castigatione corporum, de mortificatione carnis: Obsecro, inquit, vos, frs corpora et adjecit: Rationabile, inquit, obsequium vestrum ; quasi dicat, in hac corporum castigatione est adhibenda discretio: unde rationabile, inquit, scilicet cum discretione, videlicet ne quid ultra, ne quid citra mensuram. Rationabile, inq
Abbreviated transcription (Latin):
apͥmeua etate fuerit enutͥ tus: ꝓpt̾
qd̃ er grossiora ñ poterat. Uerũtñ qͥaut
titudine ꝑegͥnationis sue aucta est pe¬
na: icdeo & p̾ter alia ipsiꝰ inuiuẽd distͥ¬
ctione. aggͣuata ẽ penitentia. Uerum
cũ ꝑ aliqͦt tempꝰ sicse mortificans. sic di¬
stricte ꝯtͣ solitũ uiuens. pꝰ dies aliqͦt.
gui correptꝰ ualitucdine. decubuit. Di¬
scipłs uͦ qͥ scͥpsit hec cũ iuxta cotidia¬
nũ morem. ad sacram lectionem mani¬
caret: ut sicut sibi inunẽtum fuerat.
cũ archip̾sule de saeͥs luteris ꝯferret.
ab ipso sicut cotidie ꝯsueuerat uł disce¬
ret uł cloceret: dolens reꝑit accidisse
sic. Et ꝯfestim accedens ꝓp iꝰ: sciscita¬
bar que posset esse. tam subite ualitu¬
clinis causa At ille sicut mox aduerti.
causam inclicare cleelinans aliasre¬
torquebat sermonerã Ueruntũ opor¬
tune importune. iustare cepr: ꝓut tn̾
audebam. Qmͥ tanclẽ causam reuela¬

Expanded text:
a primaeva aetate fuerit enutritus, propter a primaeva aetate fuerit enutritus, propter quod et grossiora non poterat. Verumtamen, quia, ut ltitudine peregrinationis suae aucta est poena, ideo et praeter alia ipsius in vivendi districtione aggravata est poenitentia: verum per aliquod tempus sic se mortificans, sic districte contra solitum vivens, post dies aliquot gravi correptus valitudine decubuit. Discipulus vero qui scripsit haec cum juxta quotidianum morem ad sacram lectionem manicaret ut, sicut sibi injunctum fuerat, cum archipraesule de sacris litteris conferret, et ab ipso, sicut quotidie consueverat, vel disceret vel doceret, dolens reperit accidisse sic. Et confestim accedens propius sciscitabar, quae posset esse tam subitae valetudinis causa. At ille, sicut mox adverti, causam indicare declinans, alias retorquebat sermonem: verumtamen opportune importune instare coepi, prout tamen audebam. Qui mihi tandem causam revela
Abbreviated transcription (Latin):
deus in tanta eiectoꝵ &e psẽptoꝵ mnltitu¬
d ine. nr̃m agͣuatum exiliũ ꝙ penam
exasꝑatã: disposuit una & penitentie
sue aggͣuare districtionẽ. ut p̃ter illud
qͦdiugit᷑ portabat cilitiũ & crebras
quas flagellat᷑ꝰ furtiuas accipiebat duͤ¬
ciplinas. & ipse qͦq plus solito districtꝰ.
uiueret. Uñ  uni fr̃m qͥ ipsi inm̾sa
ministrare ꝯsueuerat. una dierum
istillauit secretiꝰ ut int̾ alios lautio¬
res cibos suos. qͥb uti solit̾ erat: caute
qͥdem ita ut nullus adu̾teret. cotidie
ꝯuentuałe sibi apponeret cibũ. qͥb so¬
lis uti disposuerat. Qd̃ & ut cautiꝰ fieret
& secretiꝰ:. m̃sa ipsi soli seorsũ a nobis.
ponebat᷑ cotidie. Et ita qͥdẽ ꝑ aliqͦd die̾
solis puliñtariis aridis & in sipidis. uix¬
ta qͦd cistertiensis ordinis regłaris in¬
stitutio ħt uescebat᷑: cũ tñ ut ce nos supͣ
seͥpsisse memunimꝰ eũ cde m̾sa ipsiꝰ corpo¬
rali & mͦ uictitandi ageremꝰ. in deliciiᷤᷤ

Expanded text:
ptorum multitudine nostrum aggravatum exsilium et poenam exasperatam, disposuit una et poenitentiae suae aggravare districtionem, ut praeter illud quod jugiter portabat cilicium, et crebras quas flagellatus furtivas accipiebat disciplinas, et ipse quoque plus solito districtius viveret. Unde et uni fratrum, qui ipsi in mensa ministrare consueverat, una dierum instillavit secretius ut inter alios lautiores cibos suos, quibus uti solitus erat, caute quidem ita ut nullus adverteret, quotidie conventualem sibi apponeret cibum, quibus solis uti disposuerat. Quod et ut cautius fieret et secretius, mensa ipsi soli seorsum a nobis ponebatur quotidie. Et ita quidem per aliquot dies solis pulmentariis aridis et insipidis, juxta quod Cisterciensis ordinis regularis institutio habet vescebatur, cum tamen ut et nos supra scripsisse meminimus, cum de mensa ipsius corporali et modo victitandi ageremus, in deliciis
Abbreviated transcription (Latin):
cencdat᷑. Nã uixta qd̾ ait sapiens. qͥseruũ
suũ enutͥerit in deliciis apuericia: po¬
stea sentiet eũ ꝯtumacem. Tu uͦ es. qui
fecisti sic qͥ corpꝰ tuũ semꝑ apuero uide¬
liciis enutͥsti: nc̃ uͦ qͥa has ipsi subtͣhis:
ipsũ tͥ rebelle sentis. Uñ qͥa dei uolũ¬
tas sie: placeat tͥ deinceps ut qͥa aust̃i¬
ora ũ potes. ꝯgrius tͥ alim̃tis utaris. fi¬
eri enĩ potest. ut sapiens sine omĩ uiti
op̃ciosi̾simo utat᷑ cibo: insipiens uͦ
fedissuua gule flamma. in uilissimũ
inardescat. Et saniꝰ qͥsq malui̾t more
clui pisce. uesci: qͣm leust cla ut esau

Expanded text:
cendatur. Nam juxta quod ait Sapiens: Qui servum cendatur. Nam juxta quod ait Sapiens: Qui servum suum enutrierit in deliciis a pueritia, postea fecisti sic, qui corpus tuum semper a puero in deliciis enutristi, nunc vero quia has ipsi subtrahis, ipsum tibi rebelle sentis, unde, quia Dei voluntas sic, placeat tibi deinceps, ut, quia austeriora non potes, congruis tibi alimentis utaris. eri enim potest ut sapiens sine omni vitio pretiosissimo utatur cibo: insipiens vero foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau
Abbreviated transcription (Latin):
ouabile inqͥt ut & etas estimet᷑ & ꝯditi¬
o.  aptent᷑ cuiq ꝯgrua. Sigͦ dũe id de¬
sicleras ut in corporis tui castigatione
rationabile sit obseqͥum: necesse ẽ. ut
in abstinencdo comitet᷑ obseqͥum. & uo¬
luntatẽ tuam regat: & ñ uoluntatis
tue tet᷑hat impetꝰ: qͥuimis uehem̃ter
ad bonũ uidet᷑ intensus iuxta qd̾ ait
sapiens. Nohinquit nimis esse iustus.
Et itẽ. Non plus sapiens esse. qͣm opor¬
tet. Sicut gͥ nec nimis iustus. nec niruͤ
sapiens: parit᷑ & noli esse nimiꝰ iabsti¬
uens. ꝑpauca qͥppe que exp̾ssa: dat sa¬
piens &e multa intelligere que ũ ex pͥ¬
unt. Nolimꝰ gͦ aliqͥd uimis: nã sieut ait
qͥdam. ome qͦd ẽ nimiũ. u̾tit᷑ inuitium.
Uñ & sieut uixta sapientem ẽ iustus.
qͥ ꝑit in iusticia sua. ita est & abstineu̾
qͥꝑit in abstinentia sua. In abstinendo
qͥppe estimanda ẽ carius infirmitas.
nat᷑e possibilitas: & diutine ꝯsuetu¬
cesse ẽ tune: ut temꝑato rigore his ꝯdes¬

Expanded text:
t aetas aestimetur et conditio, et aptentur cuique congrua. Si ergo, domine, id desideras ut in corporis tua castigatione rationabile sit obsequium, necesse ut in abstinendo ratio comitetur obsequium et voluntatem tuam regat, et non voluntatis tuae te trahat impetus, qui nimis vehementer ad bonum videtur intensus. Juxta quod ait Sapiens: Noli, inquit, nimis esse justus . Et item: Noli plus sapiens esse quam oportet . Sicut igitur nec nimis justus, nec nimis sapiens, pariter et noli esse nimis abstinens. Per pauca quippe quae expressa, dat Sapiens et multa intelligere quae non expt quidam: « Omne quod est nimium vertitur in vitium. » Unde et sicut juxta Sapientem: Est justus qui perit in justitia sua, ita est et abstinens qui perit in abstinentia sua . In abstinendo quippe aestimanda est carnis infirmitas, naturae possibilitas, et diutinae consuetucesse tunc ut temperato rigore his condes
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut fugieus uere possit illam in
psalmo u̾sicłi ꝑicopen decantare ꝑ.
Uñ & cõmenclabilis hec thome fuga.
Q magna fides fugientis. nichilcogi¬
tantis de c̃stino. nichil secum in ui
a.p̾ter crucifixi ficlem & pauꝑtate̾.
portantis: cũ tam̃ fuiss ut satis supͣ
ostensũ. in augustalib diuitiis & de¬
liciis enutͥtus. Toto gͥbͥtannico orbe.
thomas ꝓfugꝰ agit᷑: occeano omĩ ex
parte circumseptus. Uñ  eg̾ssus dif¬
ficilis: p̃sertim cũ omĩa suspecta eeñt
fugienti: utpote qͥiam ubiq publici
hostis noĩe censeret᷑. Uerũ de itinera¬
rio fugientis. Q eg̾ssu calamũ ad mo¬
dicũ suspenclamꝰ: dicturi priꝰ quale

Expanded text:
ita ut fugiens vere possit illam in ita ut fugiens vere possit illam in Psalmo versiculi pericopen decantare per Unde et commendabilis haec Thomae fuga et magna fides fugientis, nihil cogitantis de crastino, nihil secum in via praeter crucifixi fidem et paupertatem portantis, cum tamen fuisset, ut satis supra ostensum, in Augustalibus deliciis enutritus. Toto igitur Britannico orbe Thomas profugus agitur Oceano, omni ex parte circumseptus, unde et egressus difficilis, praesertim cum omnia suspecta essent fugienti, utpote qui ubique publici hostis nomine censeretur: verum de itinerario fugientis et egressu calamum ad modicum suspendamus, dicturi prius quale
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis orationes orationib Q missã
nussis copulant: & cotidie satis regła¬
rit᷑ audiunt. Et pauꝑib qͥdem & ege¬
iis manꝰ abunde aꝑuint: s hec qͥdem
oninib xp̃ianis cõmunia. Iucdei qͥp¬
qͦtqͦt hii. & si hec que ñ oportet omitt̾e
faciunt: tñ clieb his militie sue ar¬
ma abscondunt. Qͥdũ t̾renis cõmo¬
dis uihiant. dum honores tenent.
aut ꝑambitionis sp̃m sublimiora
appetunt: opponere se renuunt. ue
ꝑdant qd̃ diligunt. aut ad id ñꝑue¬
niant. ad qͦd tendunt. Uñ & plane
illo dñi cõminatorio ꝑ propham p̃¬
sens feritur eccłia. Auferam inquit
Qd̾⁊ in threnis siuis in ꝑsona synago¬
dem p̾dictum: s nunc impletum.
Admodũ hodie in uida & irłm pau¬
ei magnifier ualidi pauci & fortes
Omnes qͥppe terga uertentes: fugiẽ¬
tes om̃s. Qͥfugiendosic ea assecunt᷑:
que thonias fugiendo ꝯtempsit. Quo¬
rum ẽte fuga ꝑut. athoma fugiente:

Expanded text:
psalmis, orationes orationibus et missas psalmis, orationes orationibus et missas missis copulant, et quotidie satis regulariter audiunt: et pauperibus quidem et egenis manus abunde aperiunt; sed haec quidem omnibus Christianis communia; Judaei quipquotquot hi? et si haec quae non oportet omittere faciunt, tamen diebus his militiae suae arma abscondunt, qui dum terrenis commodis inhiant, dum honores cevent, aut per ambitionis spiritum sublimiora appetunt, opponere se renuunt, ne perdant quae diligunt, aut ad id non perveniant, ad quod tendunt unde et plane illo Domini comminatorio per prophetam praesens feritur ecclesia, Auferam, inquit, Quod et in Threnis suis in persona synagoidem praedictum, sed nunc impletum admodum hodie in Juda et Jerusalem: Pauci magnifici, validi, pauci et fortes: omnes quippe terga vertentes, fugientes omnes; qui fugiendo sic ea assequuntur quae Thomas fugiendo contempsit, quorum certe fuga periit a Thoma fugiente,
Abbreviated transcription (Latin):
t certe fugerunt qͥ remansert̃.
Neuo enĩ qͥipsos fugisse difficea¬
tur: qͥ archip̾sulem suum militie sue
ducem in die belli deserentes in par¬
tem tranfuerunt aduersam. fugert̃
reuera tanqͣm filii effrem: qͥ intenden¬
tes & nuitentes arcũ uideł se añ belłu
ad bellum p̃parantes. & ꝓmittentes
auxiliũ. ꝯuersi sunt in clie belli. Cor¬
pore qͥdem remanentes. E amplectẽ¬
tes que carnis sunt mente fugert᷑: sub
timoris modio. militie sue arma. et
ueritatis lucernã abscondentes. cum
nio ut iã diximꝰ subtimoris modio
glagdiũ suũ abscondit & fugit: ce si
ñ corpore. spiritu tamen.
amor in mercennariis facit. Qͥui tẽ¬
plis auro nucantib & int̾ deaura¬
unt. Qͥsub ficu & unea sua secure
dormiunt: & tñ fuguint. Sic eium
fugiendo: pͥncipũ grãm & mundigłi¬
am ꝯsecunt᷑. Ue gen̾ationi nr̃e. mini¬
stros loquor altaris: a ferm̃to hoc. a
fugahac. Nec est enĩ iam qͥ se opponar:
qͥ ex adu̾so ascẽdat. Psalmos qͥdem

Expanded text:
t certe fugerunt qui remanserunt. Nemo enim qui ipsos fugisse diffiteatur, qui archipraesulem suum militiae suae ducem in die belli deserentes, in partem transierunt adversam: fugerunt revera tanquam filii Ephrem, qui intendentes et mittentes arcum, videlicet se ante bellum ad bellum praeparantes et promittentes auxilium, conversi sunt in die belli; corpore quidem remanentes et amplectentes quae carnis sunt, mente fugerunt, sub timoris modio militiae suae arma et veritatis lucernam abscondentes, cum mo, ut jam diximus, sub timoris modio gladium suum abscondit et fugit, etsi non corpore, spiritu tamen. amor in mercenariis facit; qui in templis auro micantibus et inter deauraunt: qui sub ficu et vinea sua secure dormiunt, et tamen fugiunt, sic enim fugiendo principum gratiam et mundi gloriam consequuntur. Vae generationi nostrae, ministros loquor altaris, a fermento hoc, a fuga hac! Nec est enim jam qui se opponat qui ex adverso ascendat. Psalmos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
scłis detestandũ ꝯtͣxerat: archip̃sule
tuuc regis cancellario ꝓpt̾ fac̾ti euor¬
mitatẽ ꝯtͣdicente: & qͦ ad potuit recla¬
mautẽ. Uncle Q̾ comes bolonie ex t̃c
ꝑfecto odio oderat eũ. Erat qͥdem sic:

Expanded text:
saeculis detestandum contraxerat, archipraesule saeculis detestandum contraxerat, archipraesule tunc regis cancellario propter facti enormitatem contradicente, et quoad potuit reclamante; unde et comes Roloniae extunc perfecto eum odio oderat. Erat quidem sic:
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanus supͣsedem uixta se pouere
uoluiss hospes ꝯstant̾ renuit: inter¬
ra secus ipsĩ pedes seclens. Et post mo
iut sub tectum meum intͣres Cui
tuiss euoluere qͥn hoꝵ alt̾utrũ neces¬
se hr̃et. aut de se ueritatẽ fateri ꝯstant̾.
aut diffiteri m̃dacit̾: confessus est. qd̾
ipse ẽ q ñ negauit. Et nese p̾deret.: hos¬
pitem suum̃ blancdis demuleers¬
u̾bis. secum duxit in cͤstino. Ecc̃eꝙͣ
longa uiri dei ꝑicl̃a: qͥ etiam ĩa in por¬
tu ꝑielitabatur. Qualit ⁊̃¬
ex qͥppenobili comit flandrie. phi¬
lippo germano suo & amicis su¬
is magnatib t̾re scͥpto iã & u̾bo disse¬
de regno suo tanquã ꝓditorem suũ
Et ideo oĩa plena suspicionib. & secu¬
illis partib ꝓdi metuerat. erat eo qd
dũo rege angloꝵ ꝓcurante matħs fr̃ co¬
mitis flandr ensis. phylippi. tunc bo¬
lonie comes. cũ alb̃issa quadã filia
moniũ ꝓphanũ. & omĩb post fut᷑is

Expanded text:
ianus supra sedem juxta se ponere ianus supra sedem juxta se ponere voluisset, hospes constanter renuit, in terra secus ipsius pedes sedens. Et post modi ut sub tectum meum intrares. » Ctuisset evolvere, quin horum alterutrum necesse haberet, aut de se veritatem fateri constanter aut diffiteri mendaciter, confessus est quod ipse est, et non negavit. Et ne se proderet, hospitem suum blandis demulcens secum duxit in crastino. Ecce quam longa viri Dei pericula qui etiam jam in portu periclitabatur. 5. ex quippe nobili comiti Flandriae Philippo germano suo et amicis suis magnatibus terrae scripto jam et verbo dissede regno suo tanquam proditorem suum et ideo omnia plena suspicionibus et secuillis partibus prodi metuerat erat, eo quod domino regi Anglorum procurante Matthaeus frater comitis Flandrensis Philippi, tunc Boloniae comes cum abbatissa quadam filia imonium profanum et omnibus post futuris
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ. Uidens itaq hoiẽm in mͦ edencdrĩ
corꝑis qͣlitate ⁊ gestu cet̾is longe dis amiłẽ:
existimauit mox se magnũ aliqͤm uirũ
ihospitio suo suscepisẽ ⁊ ꝓcerto suspica¬
mor cantuariensem
sie anorhantune clam recessisse: &
iã in partes illas applicuisse. aut ĩ
ꝓxuno applicandũ fore. hospes gͥ ꝯfe¬
stim rusticã suã seorsum uocauit:
Q instillauit secretiꝰ. cantuariensem
esse. quẽ hospitio susceꝑant. At illa
umn patiens. iux u̾bo exaudito. ad mẽ¬
samꝓperat. & post modicũ intuitũ
mox rediens & subridens: certe incͥt
bone uir ipse est. Rustica gͥmo. Elt¬
citior. creca minist̾iũ. discurrit. fe¬
stinat: & nunc nuces. u̾e poma. uẽ
caseo lũ. aũ frẽm xp̃ianũ apponit Fra
ter uͦ xp̃ianus suspicans se iam ex a¬
liqͥb in diciis dep̃hensum: carere in al¬
let his que rustica affectuose appone¬
bat: & tamen cdissimulat.
Cena aũ facta: hospes cũ noua usil¬
tus hylaritate ꝓpiꝰ accedit. Quẽ cũ¬

Expanded text:
onem. Videns itaque hominem in modo edendi, in corporis qualitate et gestu caeteris longe dissimilem, existimavit mox se magnum aliquem virum in hospitio suo suscepisse, et pro certo suspicamor Cantuariensem sic a Northamptune clam recessisse, et jam in partes illas aut applicuisse aut in proximo applicandum fore. Hospes igitur confestim rusticam suam seorsum vocavit, et instillavit secretius Cantuariensem esse quem hospitio susceperat. At illa impatiens, vix verbo exaudito, ad mensam properat et post modicum intuitum mox rediens et subridens: « Certe, » inquit, « bone vir, ipse est. » Rustica igitur mox sollicitior circa ministerium, discurrit, festinat, et nunc nuces, nunc poma, nunc caseolum, ante fratrem Christianum apponit. Frater vero Christianus suspicans se jam ex aliquibus indiciis deprehensum, carere mallet his quae rustica affectuose apponebat, et tamen dissimulat. Coena autem facta, hospes cum nova vultus hilaritate accedit propiu
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpt̾ cͣstine diete longitudinem. &
iue difficultatẽ. & insidias qͥs uere¬
bat᷑. in eͣstino sũmo dilucłõ arripu¬
it it. Et de gͣueninges. pedes iuit uix
cłi tota ea die admodũlutosa & lubri¬
ca. tp̃r p̾sertĩhyemali : & circa noc¬
tem uenit ad monast̾ium. de sc̃õ illo
ordine cyst̃ciensi. qͦd ut̾ra dicit᷑ cler¬
mares: ari supputationẽ indigena.¬
rum. it̃ duodecim leuguarũ t̾re. ea
die conficiens. Est aũ monast̾ium
hoc situm ꝓpe illud castrũ nobile.

Expanded text:
 crastinae diaetae longitudinem et viae difficultatem et insidias quas verebatur, in crastino summo diluculo arripuit iter, et de Graveninges pedes ivit vir Dei tota ea die, via admodum lutosa et lubrica, tempore praesertim hiemali, et circa noctem venit ad monasterium de sancto illo ordine Cisterciensi, quod in terra dicitur Clermareis, ad supputationem indigenarum iter duodecim leugarum terrae ea die conficiens. Est autem monasterium hoc situm prope illud castrum nobile
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ sero recubuiss. una cũ tͥbus
iue sociis. ab hospite suo u frac.¬
tione panis agnitꝰ est: cum tñ in m̃¬
sa ñ magis ipsi qͣm alii deferret᷑.
imo nunꝰ: utpote qͥ in m̃sa pͥmũ
nequaquam tenoret locum. s ex¬
tremum. Qetiam ꝑtotum hoc iti¬
nerarium suũ sicut habitu. ita et
nomine mutato. a ꝯfr̃ib suis. uie
sociis. fr̃ xp̃ianus uocabat᷑: uouien
xp̃iani sortitꝰ pro ꝓpͥo: totũ obid ne
potuiss agnosri. Uerum cautus
hic hospes. uotauit. qd p̃cet̾is recũ¬
bentib singularem hrẽt uescendi
modum: & in distributione affec¬
tum. De illo siqͥ dẽmodico qd̾ ip̃i ĩ m̾sa
apponebat᷑: paruulis & aliis qͥin
domo erant. singulis disꝑgebat &¬
dabat. De corporali archipsulis for
reterea ad certius con Iuia .ui.¬
cepit iã agnitionis argumentũ:
totius hoĩs compositionẽ intuebat᷑

Expanded text:
t cum sero recubuisset una cum tribus fratribus viae sociis, ab hospite suo in fractione panis agnitus est: cum tamen in mensa non magis ipsi quam alii deferretur, imo minus, utpote qui in mensa primum nequaquam teneret locum, sed extremum. Qui etiam per totum hoc itinerarium suum sicut habitu ita et nomine mutato, a confratribus suis viae sociis frater Christianus vocabatur, nomen Christiani sortitus pro proprio, totum ob id ne potuisset agnosci. Verum cautus hic hospes notavit quod prae caeteris recumbentibus singularem haberet vescendi modum et in distributione affectum. De illo siquidem modico quod ipsi in mensa apponebatur, parvulis et aliis qui in domo singulis dispergebat et dabat. De corporali archipraesulis forma. Praeterea ad certius conceptae jam agnitionis argumentum, totius hominis compositionem intuebatur
Abbreviated transcription (Latin):
chilhis. & ill: ñ est respectui culpe ad
culpam:ũ pene que debeat᷑ ad peuã:
ũ est inqͣm respectus ũ coequatio: nõ
cõꝑatio ulla. Longe qͥppe alia culpa &
pena alia ciuiũ qͥ cuitatẽ ꝓdunt: alia
uͦ hostiũ. qͥ debachaut᷑ ext̾uis. Unꝰuero
carnificũ militũ penitens qd̾ egiss
sic:diocesiauo ep̃o suo ꝯfitens secretꝰ
reuelauit. qd̃ cũ ipsi priꝰ audenti aĩo.
& qͣsi cũ qͦdã accidenti tͥpudio ad iuri
accelerarent occisionẽ mox tanto pa¬
tͣto flagitio in recessu suo qͣsi tremuli̾
iã & tremebundis uidebat᷑ singłis qͥb
in ceclebant passib t̾ra quasi aꝑta. et
qͣsi parata. ad ipsos uiuos absorbendũ.
Ep̃e cui sic facta ꝯfessio: bone memori¬
e. bartholomeus exomensis erat. Mileᷤ¬

Expanded text:
espectus culpae ad culpam, non poenae quae debeatur ad poenam, non est, inquam, respectus, non coaequatio, non comparatio ulla: longe quippe alia culpa et poena alia civium qui civitatem produnt, alia vero hostium qui debacchantur exterius. Unus vero carnificum militum, poenitens quod egisset sic, dioecesano episcopo suo confitens secretius revelavit, quod cum ipsi prius ardenti animo et quasi cum quodam accidenti tripudio ad sancti viri accelerarent occisionem, mox peracto flagitio in recessu suo, quasi tremulis jam et tremebundis videbatur singulis, quibus incedebant, passibus terra quasi aperta, et quasi parata ad ipsos vivos absorbendum. Episcopus, cui sic facta confessio, bonae memoriae Bartholomaeus Exoniensis epi
Abbreviated transcription (Latin):
lu s ste potiꝰ immnunis apena que im¬
munis ẽ aculpa. Qd̃ si in illicitis uira.¬
mentis ꝯtͣ patrem suũ & patͦnũ se illi¬
eite obligauit. aliis ue secus egerit:
li gͦ illi dñe ultionis tue brachiũ sen¬
tiant: qͥtã in auditi sacͥlegii nefas fece¬
runt soli aut qͥ ꝯsensert̃ facientibus.
tuli̾nt & abstulerint sie: oro & optout
eos clñs in iudieio. ñ in furore suo cor
lesti hoꝵ facto ꝓphanat᷑. & qͣsi qͦdã ma¬
cłatus in cestu: mauꝰ suas lauet insan¬
p̃hendat stupor: & ipsos sacͥlegos dolor:
& omĩb deniq post fut᷑is scłis. ne de
cet̾o attemptent᷑ huiꝰ cemodi incutiat᷑

Expanded text:
lum, sed sit potius immunis a poena quae imlum, sed sit potius immunis a poena quae immunis est a culpa. Quod si in illicitis juramentis contra patrem suum et patronum se illicite obligavit, aliisve secus egerit, li ergo illi, Domine, ultionis tuae brachium sentiant, qui tam inauditi sacrilegii nefas fecerunt soli, aut qui consenserunt facientibus, tulerint et abstulerint, sic oro et opto ut Dominus eos in judicio non in furore suo corrlesti horum facto profanatus, et quasi quodam maculatus incestu, manus suas in sanprehendat stupor, et ipsos sacrilegos dolor, et omnibus denique post futuris saeculis, ne de caetero attentent hujuscemodi, incutiatur
Abbreviated transcription (Latin):
cͥsmatis unctionis. a xp̃ianis & filiis
gladiꝰ infigeret᷑ occisionis: ibi qͥdem. &
ñ alibi. & iam mortui eũ cruore & ossi¬
b cũminutis suꝑtam sacͥ loci pauim̃¬
tũ spargeret᷑ cerebrũ capitis: aliis etĩa
que supͣnumerata st̃. augentib tanti
sceleris ꝓditionẽ tam in auditi sae̾legi¬
Inefas: Celi t̾re obstupescunt suꝑhoe:
& qd̵ ualde omnib metuendũ. ne tota
t̾ea aliquo adhue tp̃r desolet᷑ uehe¬
menter inqua patratũ tã sceleste hoc.
ut bibat & ipsa de hoc calice passioniͦ.
que tũ nee consors fuit. nec ꝯsciaeri¬
ritũ: s potiꝰ uẽ mendaciũ p̃loquar Si¬
qͥdem genti mee nec oro nec opto: nec
uoluntariꝰ ꝓpħ̃o malum. Absit potiꝰ
dñe absit: in die furoris tui suspende
gladiũ : & in spũ iudicii discerne ictũ.
distingue flagellum: nec ꝓ unpio iu¬
stus cũ impio ꝯculcet᷑. Gens tua. gen᷑
gladiũ. ñ sentiat ictum: ñ ferat flagel¬

Expanded text:
chrismatis unctionis a Christianis et filiis chrismatis unctionis a Christianis et filiis gladius infigeretur occisionis, ibi quidem et non alio, et jam mortui cum cruore et ossibus comminutis super tam sacri loci pavimentum spargeretur cerebrum capitis, aliis etiam quae supra numerata sunt, augentibus tanti sceleris proditionem, tam inauditi sacrilegii nefas? Coeli certe obstupescunt super hoc, et quod valde omnibus metuendum, ne tota terra aliquo adhuc tempore desoletur vehementer, in qua patratum tam sceleste hoc, ut bibat et ipsa de hoc calice passionis, quae tamen nec consors fuit nec conscia criritum et potius nunc mendacium praeloquar. Siquidem genti meae, nec oro nec opto nec voluntarius propheto malum. Absit potius, Domine, absit in die furoris tui, suspende gladium et in spiritu judicii discerne, tuum distingue flagellum ne pro impio justus cum impio conculcetur: gens tua, gens gladium, non sentiat ictum, non ferat flagel
Abbreviated transcription (Latin):
& fidei & ꝓfessionis sue omĩno obliti: nec
date pacis federi. nec tam alti gͣdus. nec
tã scĩ loci nectam celebris temporis
pͥuilegio detulerunt: illis in comꝑabi
qͣsi ex eo locus macłaret᷑: in loco qͥ cal¬
uarie cłr crucifixerunt. Uerũ isti nil
curantes siue macłaret᷑. siue purifi¬
caret᷑ uł scificaret᷑ locꝰ. in ipsa icłm¬
xp̃m dñi decaluar̾t: de ipsa ciuitate
tã sc̃a. saluatoris eccłia. & matre omi¬
um in t̾ra eccłiarũ. caluarie locũ faci¬
entes. filii plusquã sanguinarii. matꝰ
sue sponse. sponsũ & patrem suũ. ĩ ip¬
so matͥs sue utero decaluantes. Si hec
& alia que circũstant. eircũscͥpta pen¬
sent᷑ : qͥs audiuit unquã tale aut quiꝰ
uidit huic simile: Transite & uidete
mutite & ꝯsiderate uehementer: sifac¬
tum ẽ huiꝰcemodi. Qs enim audiuit.
qͥs unquã uidit. qͥs fecit: ut in loco ꝯ¬
secͣtionis. in ipso etiã locosacre & sacri

Expanded text:
et fidei et professionis suae omnino obliti nec et fidei et professionis suae omnino obliti nec datae pacis foederi, nec tam alti gradus nec tam sancti loci, nec tam celebris temporis privilegio detulerunt, illis incomparabiusalem, ne quasi ex eo locus macularetur, in loco qui Calvaria dicebatur, crucifixerunt. Verum isti nil curantes, sive macularetur sive purificaretur vel sanctificaretur locus, in ipsa e ipsa civitate tam sancta Salvatoris Ecclesia et matre omnium in terra ecclesiarum Calvariae locum facientes, filii plus quam sanguinarii matris suae, sponsae sponsum et patrem suum in ipso matris suae utero decalvantes. Si haec et alia quae circumstant circumscripta pensentur, quis audivit unquam tale aut quis vidit simile? Transite et videte, intrate et considerate vehementer, si factum est hujuscemodi. Quis enim audivit? quis unquam vidit? quis fecit? ut in loco consecrationis in ipso etiam loco sacrae et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
osiꝰ est. Hoc qͥppe sacͥlegii. opus siqͥs at¬
tendat & in spiciat: omnẽ diocleciant
ueronis maximiani alioꝵ ue hostium
infidei sue adu̾sarios. aut qͦs hostes iam
habebant. uł suspicabant᷑ fut᷑os. seuie¬
bant.S longe alit̾ hic longe inquao
alit̾: si sacͥlegoꝵ hoꝵ fides ꝓfessio. pax
data. gͣdus. locꝰ penset᷑ & tempꝰ. Nã si de
fide querit᷑: xp̃iani st̾ reputati.Side
ꝓfessione: subiecti hii. tanquã filii patͥ.
Si de pace paxpublice data ⁊ seͥpta Side
gdu. sac̃dos sac̃dotũ pͥnceps. Si de loco:
eccłia saluatoris. aliarũ in regno mat̾
ecełiarũ. In ipso etiã locło saere unctions
ĩfixo gladio occisionis Si de tp̃r. saluatoris¬
¶ fuit natalis.
Ecce qͦt tituli. tã nobiles. tã noui. et
ad hec tẽpora in auditi. noui nr̃i mẽis
tã p̃ciosi tam głosi mr̃ii tͥumphũ illu¬
strantes: ediu̾so sacͥlegii facti augen¬
do scelus ꝓphanant. Sacrilegi qͥppehii

Expanded text:
osius est. Hoc quippe sacrilegii opus si quis atosius est. Hoc quippe sacrilegii opus si quis attendat et inspiciat, omnem Diocletiani, Herodis, Maximini aliorumve hostium in fidei suae adversarios aut quos hostes jam habebant vel suspicabantur futuros saeviebant. Sed longe aliter hic. Longe, inquam, aliter, si sacrilegorum horum fides, professio, pax data, gradus, locus pensetur et tempus. Nam si de fide quaeritur, Christiani sunt reputati; si de professione; subjecti hi tam quam filii patri; si de pace, pax publice data et scripta; si de gradu, sacerdos, sacerdotum princeps; si de loco, Ecclesia Salvatoris, aliarum in regno mater ecclesiarum; in ipso etiam loculo sacrae unctionis infixo gladio occisionis, si de tempore, Salvatoris fuit natalis. Ecce quot tituli tam nobiles, tam novi, et ad haec tempora inauditi, novi nostri martyris tam pretiosi, tam gloriosi martyrii triumphum illustrantes, e diverso sacrilegii facti augendo scelus profanant. Sacrilegi quippe hi
Abbreviated transcription (Latin):
& oraret celoꝵ dũm. & gladiatores
parit̃ inuitaret adictum. Mira reue¬
ra & admiranda inrt̾oris hõis tam
tam ꝯstans fortitudo. & ꝯstantiatam
fortis: que ext̾ioris hõis actus sie com¬
ponebat & artꝰ: a deo qd̃ etiam iã mo¬
riens ñ atͥgo ut supͣdiximꝰ s añ faciẽ
suam cecidiss: & ꝓstratꝰ orantis modo.
suꝑ eccłie paiuim̃tũ patronꝰ recti ree¬
to se corꝑe ꝓsternens: in ipso casu mor¬
tis. decentẽ totiꝰ ext̾ioris hõis composie¬
nẽ obseruans. Ecce qͣnta: quã in audi¬
ta quã stupenda in int̾iori hoĩe. in
mrͣio suo patientie uirtꝰ: qͣm etiam
totã tã decens tã ornata. totiꝰ ext̾iors
hõis cõpositio sicut clecorabat. & de¬
clarabat. Uirtꝰ qͥdem cũ decore suo om¬
uib post futis selis admirabilis: si
mitabilis paucis. Utrũ uͦ cuiquã uesci¬
plus admiranda & głiosior:eosacͥ¬
legoꝵ factum detestabiliꝰ & ignomini¬

Expanded text:
et oraret coelorum Dominum et gladiatores et oraret coelorum Dominum et gladiatores pariter invitaret ad ictum. Mira revera et admiranda interioris hominis tam constans fortitudo et constantia tam fortis, quae exterioris hominis actus sic componebat et artus, adeo quod etiam jam moriens non a tergo, ut supra diximus, sed ante faciem suam cecidisset, et prostratus orantis modo super ecclesiae pavimentum patronus recti recto se corpore prostrans, in ipso casu mortis decentem totius exterioris hominis compositionem observans. Ecce quanta, quam inaudita, quam stupenda in interiori homine in martyrio suo patientiae virtus, quam etiam totam tam decens, tam oruata totius exterioris hominis compositio sicut decorabat et declarabat; virtus quidem cum decore suo omnibus post futuris saeculis admirabilis, sed imitabilis paucis; utrum vero cuiquam, nesci plus admiranda et gloriosior, eo sacrilegorum factum detestabilius et ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
It ut adhuc qd̾ ũ solum ad uirtutũ.
ss & ad ornatũ attinet & uelut ad
pͥuilegiatũ qͦddã mr̃ii decꝰ quadam
decenti ext̾ius membroꝵ compositi¬
oue. ext̾ioris hoĩs. patͦmiꝰ hic nr̃ para¬
tũ sibi decorauit mr̃iũ: quasi indece
us ꝓ xp̃o mori iudicans nͥ etiã decen¬
nimit̾ sic eqͦlit̃ flexis genib iunctis ut
diximꝰ manib collũ semꝑ extendit ꝙ
caput exposuit: ut ipsa corpors cõpo¬
sitio. oraret dũm. & ipsa parit̾ gladia¬
tores inuitaret ad ictum. Cont᷑ ictuũ
suꝑ se uenientiũ uim nil opponit nil
obicit: de m̾bris sius nullũ subtͣhit.
nullũ tͣhit nullũ rethit: ñ mauꝰ ꝯun¬
ctas dissoluit: ñ hac uł illac inclinat
caput. uł declinat: qͦminꝰ uim ictuũ
in caput suũ excipiat. Cuiꝰ ut iam di¬
ximꝰ. ipsa ext̾ior compositio corꝑis tã
immobilis erat tam uniformis. tam
equalis: ut gladiatores ad feriendũ
inuitaret. Ou tam arto artuũ exh̾o¬
ris hoĩs compositio hec in audita: qͥ

Expanded text:
adhuc, quod non solum ad virtutem sed et ad ornatum attinet, et velut ad privilegiatum quoddam martyrii decus, quadam decenti exterius membrorum compositione exterioris hominis, patronus hic noster paratum sibi decoravit martyrium, quasi indecens pro Christo mori judicans, nisi etiam decennimiter, sic aequaliter, flexis genibus, junctis, ut diximus, manibus collum semper extendit et caput exposuit, ut ipsa corporis compositio oraret Dominum, et ipsa pariter gladiatores invitaret ad ictum. Contra ictuum super se venientium vim nil opponit, nil objicit, de membris suis nullum subtrahit, nullum trahit vel retrahit, non manus conjunctas dissolvit, non hac vel illac inclinat caput vel declinat, quominus vim ictuum in caput suum excipiat. Cujus, ut jam diximus, ipsa exterior compositio corporis tam immobilis erat, tam uniformis, tam aequalis, ut gladiatores ad feriendum invitaret. O in tam arcto artuum exterioris hominis compositio haec inaudita, qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui nunc suꝑstes ẽ. eracliꝰ noĩe. uite
scitate ñ inferior᷑: ꝓpt̾ illiꝰ sc̾e t̾re crebroᷤ
& intollerabiles ethuicoꝵ hostiles in¬
eursus partes petens tusalpinas. demũ
in angliam applicuit:arege. & amili¬
tib regni militaris manꝰ auxiliũ po¬
stulans. Et cũ debeato thoma. & de eiꝰ
ꝯu̾satione & uita tã sc̃a. & fine tã gło

Expanded text:
ui nunc superstes est, Heraclius nomine, vitae sanctitate non inferior, propter illius sanctae terrae crebros et intolerabiles ethnicorum hostiles incursus partes petens cisalpinas demum in Angliam applicuit, a rege et ex militibus regni militaris manus auxilium postulans. Et cum de beato Thoma et de ejus conversatione et vita tam sancta et fine tam glo
Abbreviated transcription (Latin):
patͦnus eccłie. cleri pat̾. de mundo
sic tͣnsiss ad patrem: ꝯfestim inquam
sacͥlegi illi. cucurrerunt ad spolia. &
coaptari ualeat. Partiti sunt inqͥt ue¬
stimenta mea sͥ. Et cũ int̾ alia. duo in¬
uenissent cilicia. que quasi quedã ue¬
stiũ mutatoria athleta ille xp̃i suꝑm
do ĩduere ꝯsueuerat: ñ sunt partiti il¬
la int̾ se. s nec sortiti cuiꝰ essent: s illa
tanquã uilia. & sibi in officiosa abiece¬
runt Admodũ tñ iã ꝯsternati. & stupe¬
facti qd̾ tã gͣnde tã euidens obũbrate
religionis cernerent argumentũ Uñ
& mox pleriq de cohorte cũ centurio¬
ne illo eungłico. tacite tũ p̃timore. lo¬
quebant᷑ sͥ. Uere hic homo iustus erat.
Et ꝑcutientes pectora sua reuertebã¬
rat. De qͦfine circa hystorici libelli huiꝰ
finẽ nec p̾terire debeo. uec subticere.
de uisione quadã uere ꝓpħica: que sic̃
iniracłosa ita  certissima ẽ. Cũ tñ ꝑ
totã istoriã hane ꝓpħicas de uiro hoc reue¬

Expanded text:
patronus et cleri pater de mundo sic transiisset ad Patrem; confestim, inquam, sacrilegi illi cucurrerunt ad spolia et coaptari valeat: Partiti sunt, inquam, vestimenta mea sibi ; et cum inter alia duo invenissent cilicia, quae quasi quaedam vestium imitatoria athleta ille Christi super nudo induere consueverat, non sunt partiti illa inter se, sed nec sortiti, cujus essent, sed illa tanquam vilia et sibi inofficiosa abjecerunt: admodum tamen jam consternati et stupefacti, quod tam grande, tam evidens obumbratae religionis cernerent argumentum. Unde et mox plerique de cohorte, cum Centurione illo evangelico, tacite tamen prae timore, loquebantur sibi: Vere homo iste justus erat . Et percutientes pectora sic revertebanrat, de quo fine circa historici libelli hujus finem nec praeterire debeo, nec subticere de visione quadam vere prophetica, quae sicut miraculosa ita et certissima est, cum tamen per totam historiam han
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ adeo ut uix in capella regis qͥ in
missa. pacis illud oscłm sacͣmentale
regi offerret: nͥ excũmunicat᷑. uł ex
noĩe. uł ex participio. Excũmunica¬
ti gͣ hii. excũmunicati ce illi. Nec enĩ
archip̾sul sustinere potuit. aut uolu¬
it ampliꝰ. Unde ñ desticit: ñ peꝑcit.
nec his. nec illis. Non sustinuit in qͣm
ñ peꝑcit: & siuir apłicꝰ auctoritate su¬
a que omi p̃est qͦsclã iã soluisset. qͦs ip¬
se ligauerat: p̃fatũ uiclł sale̾briensem¬

Expanded text:
bat. Adeo ut vix in capella regis qui in bat. Adeo ut vix in capella regis qui in missa pacis illud osculum sacramentale regi offerret nisi excommunicatus vel ex nomine vel ex participio. Excommunicati igitur hi, excommunicati et illi. Nec enim archipraesul sustinere potuit aut voluit amplius, unde non destitit, non pepercit, nec his, nec illis. Non sustinuit, inquam, non pepercit, etsi vir apostolicus auctoritate sua quae omni praeest quosdam jam solvisset quos ipse liga