comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit eccłȩ : sic̃ uniuerse ꝓmisit. ecce ego uob̾cum
sum usq in consũmationem scłi. Non trardat
dñs ꝓmissum. Modicũ et uidebimꝰ eũ ubi iã nichil
nichil querendũ latebit. Hoc modicũ longum
nob̾ uidetur. qmͣ ad huc agitur: cũ finitũ fuerit.
tunc sentiemus quã modicũ fuerit. Non gͦ sit
gaudiũ nrm quale habet mundus: de quo
dictum ẽ mundus aut̃ gaudebit. Nec tam̃ in
huiꝰ desiderii parturitione sine gaudio tristes
simus: s sic̃ ait apłs. spe gaudentes. in tribula¬
tione patientes: quia & ipsa parturiens cu com¬
parati sumꝰ. plus gaudet de mox futura ꝓle:
quã tristis est de p̾senti dolore. Sed huiꝰ ser¬
monis iste sit finis. Habent enĩ questionem
molestissimã quȩ sequuntur : nec breuitate co¬
artanda sunt. ut possint commodius si dñs
uoluerit explicari

Expanded text:
sit Ecclesiae, sicut universae promisit: Ecce ego vobiscum sit Ecclesiae, sicut universae promisit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Nbimus eum, ubi jam nihil nihil quaerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possint commodius, si Dominus voluerit, explicari
Abbreviated transcription (Latin):
& iterũ modicũ & uidebitis me. Modicũ enĩ
est hoc totũ spatium: quo p̃sens ꝑuolat scłm.
Unde dicit ipse eugłista in epła sua: nouissima
hora est. Ideo nãq ad didit qr uado ad patrẽ:
qd ad priorem sententiã referendũ est. ubi ait
modicũ & iam ñ uidebitis me. ñ ad posteriorẽ
ubi ait: et iterũ modicũ & uidebitis me. E un¬
do quippe ad patrẽ. facturus erat ut non eum
uiderent.⁊ ac ꝑ hoc ñ ideo dictũ est qr fuerat
moriturus. & donet resurgeret ab eoꝵ aspecti¬
bus recessurus: s qđ eẽt iturus ad patrẽ. qd
fecit postea quã resurrexit: & cũ eis ꝑ quadra¬
ginta dies conuersatꝰ ascendit in cȩlũ. Illis gͦ
ait. modicũ & iam ñ uidebitis me qui eũ tunc¬
corporaliter uidebant qr trurus erat ad patrẽ :¬
& eũ deinceps mortalẽ uisuri ñ erant. qualem
cũ ista loqueretur uidebant. Quod uͦ addidit
et iterũ modicũ et uidebitis me. unuierse ꝓmi¬

Expanded text:
et iterum modicum et videbitis me. Modicum est et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, factuviderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus, sed quod esset iturus ad Patrem: quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus, ascendit in coelum. Illis ergo ait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promi
Abbreviated transcription (Latin):
ssa parturit nc̃. desiderando: tunc ẽ paritura
mendo. Parturit gemendo: paritura letan
Parturit orando: paritura laudando. Et
i masculũ: qm̃ ad istũ fructũ contẽplationiꝰ.
dea osficia referunt᷑ actionis. Solus enĩ est
liber: qi ꝓpter se appetitur. ñ refertur ad aliud.
Huc seruit actio: ad hunc enĩ refertur quicquid
bene agitur: ꝙr ꝓpter hunc agit᷑. Ipse aut̃ ñ ꝓpt̾
aliud s ꝓpter se ipsũ tenetur: & habetur. Ibi gͦ
finis qui sufficit nob̾: ȩternus igitur erit. Neq
enĩ nobis sufficit finis: nͥ euiꝰ nullus ẽ finis:
Hoc inspiratũ erat philippo: quando dixit. Dñc̃¬
ostende nobis patrẽ: & sufficit nob̾. In qua osten¬
sione ꝓmisit & filius: dicens. Non credis qi ego
in patre & pater in me est: De hoc itaq qđ suffic̃
nob̃ rectissime audimꝰ : gaudiũ ur̃m nemo tollet
a uobis. De hoc etiã que suꝑuis dicta st̃ melius
existimo intelligi: modicũ & iam ñ uidebitis me.

Expanded text:
nc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetando. Parturit orando, paritura laudando; et ideo masculum, quoniam ad istum fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. Solus enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter seipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis, qui sufficit nobis; aeternus igitur erit. Neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me,
Abbreviated transcription (Latin):
iħe. significatũ est: qđ ait apłs. Ap̃c surgens
a mortus iam ñ moritur. mors ei ultra non
dominabit᷑. Huc usq in isto exgłi capitulls
unde hodie disputamꝰ uelut facili intelledi
omĩa cucurrerunt: acrior necesaria t̃
bis quȩ secuntur intentio. Quid est eni ql
ait. & in illo die me non rogabitis quua l
he aesit̃i qcł est rogare: non solũ petere. uerũ ctĩã
sisgit significat. Et grecũ cuglłim unde hoc
islatũ est. tale habet uerbũ quo utrũq pos¬
s imeligi: ut hec ambigiutas nec inde solua¬
qt quãquam et si solueretur. ñ ideo nulla que¬
intecit. & int̾rogatũ legimus: & rogatũ. Nã
antirogatus ẽ a discipłis ascensurus in celũ
im eius acciperet. Et quis audeat uel cogitare
a dicere in celo sedentẽ xxp̃m rogandũ ñ esse. & in
m manentẽ. rogandũ fuisse. rogandũ non eẽ im¬
qtalem. rogari debiusse mortalem: Immo Rm̃i
is lucendo in cordibus nr̃is. ad uidenda quȩ
las. Puto enĩ qđ ait. iterũ aut̃ uidebo uos et

Expanded text:
 surgens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec inde solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo nulla quaeit, et interrogatum legimus, et rogatum. Nam interrogatus est a discipulis ascensurus in coelum, Spiritum ejus acciperet . Et quis audeat, vel cogitare, vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogandum fuisse? Rogandum non esse immortalem, rogari debuisse mortalem? Imo, charise dissolvat, lucendo in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait: Iterum autem videbo vos, et
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Et uos igit᷑: nunc quidẽ tristiciam
habetis. Iterum aut̃ uidebo uos. & gaudebit
cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m nemo tollet a uob.
Nec ista similitudo ad intelligendũ uidetir
ipso exponente cur dicta sit. Parturicio qͥppe
tristicia est. Partus aut̃ gaudio cõparatur:
qđ tunc magis eẽ consueuit. qͣndo ñ puella si

Expanded text:
tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puel
Abbreviated transcription (Latin):
amet ñ uidebitis me. & iterũ modicũ & uidebi¬
tis me. & qr uado ad patrẽ: Dicebant gͦ. Qa
est hoc qđ dicit modicũ : Nescimꝰ qͥd loquitur.
Hoc enĩ est qđ eos mouebat: qr dixit. modicũ
& ñ uidebitis me. Nam in p̃cedentib qr non
dixerat modicũ. s dixerat ad patrẽ uado et
iam ñ uidebitis me: tamquã aꝑte illis uisus
est locutus. nec inter se de hoc aliquid quesie¬
runt. Nunc gͦ qđ illis tunc obscurũ fuit &
max manifestatũ est: iam nob̃ utiq manifestũ
ẽ. Post paululũ enĩ passus est. & ñ uiderunt

Expanded text:
modicum et videbitis me? et quia vado ad Patrem? Dicebant ergo, quid est hoc, quod dicit, Modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit modicum, et non videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat modicum, sed dixerat Ad patrem vado, et jam non videbitis me tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesierunt. Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam nobis utique manifestum est; post paululum enim passus est, et non vi
Abbreviated transcription (Latin):
derunt eũ. Illud aut̃ qđ ait. iam ñ uidebi¬
tis me. qr isto uerbo id est iam hoc intelligi
uoluit qđ eum ulterius ñ uiderent: ibi ex¬
posui mus quomͦ accipiendũ sit. ubi dixit.
de iusticia arguet mundũ sp̃c̃ sc̃s. quia ad
patrẽ uado. et iam ñ uidebitis me: q selut
mortalem xp̃m ultertus ñ uiderent.

Expanded text:
runt eum. Illud autem quod ait: Jam non videbitis me, quia isto verbo, id est, jam, hoc intelligi voluit, quod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus, quomodo accipiendum sit, ubi dixit: De justitia arguet mundum Spiritus sanctus, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me, quia scilicet mortalem Christum ulterius non viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
ec dñi uerba ubi ait. modicũ et iam ñ
uuidebitis me. & iterũ modicũ & uidebi¬
tis me. & qr uado ad patrẽ: ita obscura
erant discipłis ante quã id qđ dicit im¬
pletũ eẽt: ut querentes urter se qͥd eẽt
quod diceret. oniĩno se nescire faterent᷑. Seqͥ¬

Expanded text:
ec Domini verba ubi ait, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse.: Unde enĩ ad uos sonus uerbi. nisi
ꝑ uocẽ carnis: Unde stilus: unde conscrip¬
tio: Ista omiã oꝑa carnis st̃: s agitante
spũ tanquã organũ suũ: Sp̃c gͦ est. qͥ uiui¬
ficat: caro aut̃ ñ ꝓdest qͥcquã: Sic̃ illiintel¬

Expanded text:
 potuit nihil prodesse? Unde enim ad nos sonus verbi, nisi  potuit nihil prodesse? Unde enim ad nos sonus verbi, nisi per vocem carnis? unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro aut
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nam. quã tua carne ꝓiittis: Qtud ẽ gͦ non
ꝓdest qͥcquã caro : ñ ꝑdest qͥcquã: s quomͦ illi
intellexert̃: Carnẽ qͥppe sic intellexer̃ n quomͦ
in cadauere dilamatur : aut in macello uendit᷑:
ñ quomͦ spũ uegetat᷑:. Puide sic dictũ ẽ caro
ñ ꝓdest. quicquã: quomͦ dictũ est scientia in¬
filat: Iam gͦ debemꝰ odisse scientiã : Absit:
Et quid ẽ scientia inflat: Sola sine karitate:
Ideo adiuxit: ħaritas uͦ edificat: Adde gͦ
scientie Haritatẽ ⁊ & utilis erit scientia: non
ꝑ se s ꝑ ħaritatẽ Sic etiã nunc caro ñ ꝓdest
qͥequã: s sola caro: Accedat sp̃c ad carnẽ. qͦmͦ
accedit karitas ad scientiã: & ꝓdest plurimũ
Hãisi cato nichil ꝓdesset .i uerbũ caro ñ fieret:
ut habitaret in nob̾ Si ꝑ carnẽ nob̾ multũ ꝓfuit¬
sp̃c aliqͥd ꝓ salute nr̃a egit: Caro uas fuit:
Qđ habebat attende: ñ qđ erat: A płi missi
st̃ Nũquid caro ipsoꝵ nichil nob ꝓfuit: Si

Expanded text:
ittis? quid est ergo, non prodest quidquam caro? Non prodest quidquam, sed quomodo illi intellexerunt: carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere dilaniatur, aut in macello venditur, non quomodo spiritu vegetatur. Proinde sic dictum est, Caro non prodest quidquam; quomodo dictum est, Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non per se, sed per charitatem. Sic etiam nunc, caro non prodest quidquam, sed sola caro: accedat spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad scientiam, et prodest plurimum. Nam si caro nihil prodesset, Verbum caro non fieret, ut inhabitaret in nobSpiritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta: qui habebunt in fine et̃na tonit
Modo enĩ corpus xpi mixtũ est tanquã aras
s nouit dñs qui st̃ eiꝰ: si tu nosti qđ trtturas
qr ibi est latens massa: nec consumit tritura¬
tio qđ purgatura ẽ uentilatio Certi sumus
in illo ut & ipse maneat in nob̾: in hoc seculon¬
cesse habemꝰ usq in finẽ uit̃ malos uiuer: q̃
int̾ illos dico malos qͥ blasfemant cep̃m. ⁊ an
enĩ iã inueniunt᷑. qͥ lingua blasphementis
multi qͥ uita: Necesse ẽ gͦ: ut int̾ illos usꝙ ii¬

Expanded text:
bebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. & qđ spiratalia carnalit̾ sapiendo scan¬
dalitati st̃. & qđ eis scandalirantib & ꝑeunti¬
bus. consolationi dñs fuit discipulis qͥ reman¬
serant: ad quos ꝓbandos int̾rogauit. nũqͥd &
uos uultis ire. ut responsio ꝑmansionis eort.
in notesceret nob̾: nã ille nouerat qr mane¬
bant: hoc gͦ totũ ad hoc nob̃ ualeat dilectissi¬

Expanded text:
scanscandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
uti ñ posset: nec eũ ẽẽ ꝑmitteret: E rgo unus
ex uob̾ diabolus ẽ ait: cũ ego uos duodecĩ ele¬
gerĩ Potest & sic intelligi. qđ ait duodecĩ
elegi: qr sacratus est numerus: Non enĩ qr
periit inde unus: ideo illiꝰ numeri honor. ad¬
emptus est: nã in locũ ꝑeuntis alius subroga¬
tus ẽ Mansit numerus consecratus: numerꝰ
duodenariꝰ: Quia ꝑuniuersũ mundũ hoc ẽ
ꝑ quatuor cardines mundi. trinitatẽ fuerant
ad nuntiaturi: ideo ter quat̾mi: Se gͦ exter¬
minauit uidas : non duodenariũ numerũ
uiolauit: Ipse deseruit p̃ceptorẽ: nã ds̃ illi
apposuit successorẽ: Hoc totũ qđ dñs de carne
& sanguine suo locutꝰ est. & qđ in eiꝰ distribu¬
tionis gr̃a. uitã nob̾ ꝓmisit ȩt̾̃nam. & quod
hinc uoluit intelligi manducatores. & potato¬
res carnis & sanguinis sui. ut in ipso maneant.
& ille in ipsis: & qđ ñ intellexerirt qͥ ñ credi¬

Expanded text:
uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus consecratus, numerus duodenarius; quia per universum mundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexer
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ne ꝑsingula currere longũ sit: male utit᷑
malus: Contra. malis hominũ maloꝵ: bene
untis ds̃: Quanto gͦ ille melior: tanto meliꝰ
utitur & malis nr̃is: Quid iuda peius ainter
om̃s ad herentes magistro: Int̾ duodecĩ loculi
ei cõmissi sunt: & dispensatio pauperũ distri¬
biita: In gratus tanto beneficio. honore tanto
accepit pecuniã: ꝑdidit uisticiã: tradidit
uitã mortuus: quẽ ut discipłs secutus. ut ini¬
micus ꝑsecutus est: Totũ hoc malũ uidȩ:
s malo eiꝰ bene tisus est dñs: Tradi se ꝑtulit:
ut redimeret nos Ecce malũ uidȩ in bonũ con
uersũ est Sathanas quantos martyres ꝑse¬
cutus est Si sathanas ꝑsequendo cessaret:
hodie tã gloriosam coronã scĩ laurentii non
celebraremꝰ: Si gͦ ipsiꝰ diaboli malis oꝑibus
bene utitur ds̃: qđ facit malus. male uten¬
do sibi nocet: non bonitati dĩ contradicit:
Artifex illo utitur: & magnus artifex: Si illo

Expanded text:
Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra malis hominum malorum bene solus Deus ; quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes magistro, inter duodecim loculi ei commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae, sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit, ut redversum est. Satanas quantos martyres persecutus est? Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit malus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei contradicit. Artifex illo utitur; et magnus artifex, si illo
Abbreviated transcription (Latin):
bene utit᷑ malis oꝑib iniquoꝵ: Quã bonũ est
menbra corporis ita eẽ: quẽ ad modũ disponi
ñ possint nͥ ab artifice dõ Petulantia tamen
quã male utit᷑ oculis: fallatia. quã male uti¬
tur lingua: Falsus testis ñne lingua sua &
ammã suã priꝰ trucidat: & alterũ ledere. se
ꝑhempto. conat᷑: Male utit᷑ lingua : nec ideo
malũ est lingua Opus dĩ est lingua: s bo¬
no opere dĩ male utit᷑ illa neqͥtia: quomͦ utunt᷑
pedibus qui currunt ad scelera: quomͦ utunt᷑
manib homicidȩ: & illis ad iacentib forise¬
cus bonis creaturis dĩ. quã male utunt᷑ mali
Auro iudicia corrũpunt: in nocentes oppͥmunt:
Luce ista mali male utunt᷑: male uidendo enĩ.
etiam ipsam lucẽ quã uident. ad ministeriũ
suoꝵ scelerũ usurpant: Iens ut faciat aliqͥd
mali malus. lucere sibi uult ne offendat: qͥ
iam intus offendit &e cecidit: Quod timet in
corpore: iã incurrit in corde: O mĩb gͦ bonis

Expanded text:
 malis operibus iniquorum. Quam bonum est membra corporis ita esse quemadmodum disponi non possent nisi ab artifice Domino. Petulantia tamen, quam male utitur oculis! Fallacia, quam male utitur lingua! Falsus testis nonne linguam suam et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est lingua; opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera, quomodo utuntur manibus homicidae, et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei. Quam male utuntur mali auro, judicia corrumpunt, innocentes opprimunt! Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua al, quam vident ad ministerium suorum scelerum usurpant. Vadens ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit. Quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis
Abbreviated transcription (Latin):
cognouimus: Quia tu es xp̃c filiꝰ dĩ: id est
qr ipsa uita ȩt̾na tu es: & non das in carne &
ego uos duodecĩ elegi: & unus ex uob̃ diabolus
est: Ergo undecĩ elegi diceret: An eligitur &
diabolus. & in electis est diabolus: E lecti in¬
laude in laude solent dici: An electus ẽ & iste.
de quo nolente & nesciente. magnũ aliqͥd boni
fieret: Hoc est ꝓpriũ dĩ: contrariũ iniquis:
Sic̃ iniqui male utunt᷑ bonis oꝑib dĩ: sic contͣ
ds̃ bene utit᷑ malis oꝑib hominũ: Sic̃ iniqͥ

Expanded text:
cognovimus? Quia tu es Christus Filius Dei. Id est, cognovimus? Quia tu es Christus Filius Dei. Id est, quia ipsa vita aeterna tu es, et non das in carne et ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Ergo, Undecim elegi diceret: an eligitur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis. Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic contra Deus bene uti
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Nos si nobis contingat ut ꝑturbem᷑: sola¬
nũ in dño inueniamꝰ & tam̃ caute. uera dicamꝰ:
Atq ille ad paucos qͥ remanserant Dixit gͦ
ibe duo decĩ.: id est illis duodecĩ qͥ remanserunt.
Nĩquid & uos inqͥt uultis ire: Non discessit
n udas: s quare manebat. dño iã appare¬
lite nob̾ postea manifestũ est: Respondit pe¬
ris ꝓ omib: unus ꝓmultis: unitas ꝓ uniuer¬
ss Respondit gͦ ei symon petrus: Dñe ad
qnẽibimuse Repellis nos ad te: da nob̾ alterũ
ld quẽ ibimꝰ: Si a te recedimꝰ. ad quẽ ibi¬
nis Uerba uitȩ ȩternȩ habes Nidete: quẽ¬
hodũ petrus dante dõ. recreante spũ scõ
une habes: Uitam enĩ et̾nam babes.: in mi¬
istatione corporis & sanguinis tui: Et nos
dulilimꝰ &e cognouimꝰ: Non cognouimꝰ & cre¬
enĩ: ut cognosceremus: Nam si prius cognoscere.
& deuide credere uellemus: nec cognoscere
nec credere ualeremꝰ: Quid credidimꝰ & qͥd

Expanded text:
tes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solates: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: Dixit ergo Jesus duodecim; id est illis duodecim qui remanserunt: Numquid et vos, inquit, vultis ire? Non discessit nec Judas. Sed quare manebat, Domino jam apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te, da nobis alterum te. Ad quem ibimus? Si a te recedimus, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus, dante Deo, recreante Spiritu saaeternae habes. Vitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguidimus, et cognovimus. Non cognovimus et creenim ut cognosceremus; nam si prius cognoscere, et deinde credere vellemus, nec cognoscere, nec credere valeremus. Quid credidimus et quid
Abbreviated transcription (Latin):
credunt Non dixit st̃ quidã in uob̃ qͥ uin
intelligunt: s causã dixit quare ñ intelli¬
gant: Sunt enĩ qͥdã in uob̾ qui ñ credunt:
& ideo ñ intelligunt. qr ñ credunt: Prophita
enĩ dixit: Nisi credideritis ñ intelligetis.
fidem copulam᷑: ꝑ intellectũ uiuificamue
Prus hereamꝰ ꝑ fidẽ. ut sit qđ uiuificet᷑ ꝑu
tellectũ: Nam qui ñ heret resistit: qui nst
ñ credit Nam qui resistit. quomͦ uiuifiacꝰ
Aduersariꝰ est radio lucis: quo penetranel
est: Non auertit aciem: s claudit menti
Sunt gͦ quidã. qui ñ credunt: Credant a
aꝑiant: aꝑiant & illuminẽt᷑ Sciebat uĩ
ab inicio iħc qͥ eẽnt credentes: & qui tradi¬
turus eẽt eũ: Ibi enĩ erat & uidas: Nam
quidã scandalizati st̃: ille aũt mansit ad
insidiandũ. ñ ad intelligendũ: Et q ido
manserat. ñ de illo tacuit dñs n ñ illũ ep̃l¬
sit: s nec siluit ⁊ ut om̃s timerent quãul
unus ꝑiret: S postea quã dix̃ & ditint

Expanded text:
redunt. Non dixit, Sunt quidam in vobis qui non intelligunt; sed causam dixit, quare non intelligant. Sunt enim quidam in vobis qui non credunt; et ideo non intelligunt, quia non credunt. Propheta enim dixit, Nisi credideritis, non intelligetis . Per fidem copulamur, per intellectum vivificamur. Prius haereamus per fidem, ut sit quod vivificetur per intellectum. Nam qui non haeret, resistit; qui resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. hic ẽẽ cepit iit̾ra. ubi carnẽ assũpsit
ex terxa: unde ꝓphetice dictũ erat ueritas de
terra orta est Quid sibi uult gͦ qđ ait. cũ ui¬
deritis filiũ hominis ascendentẽ tibi erat priꝰ:
Nulla enĩ eẽt questio si ita dixisset: si uideri.
tis filiũ dĩ ascendentẽ ubi erat priꝰ Cum uͦ¬
dixit filiũ hominis ascendentẽ ubi erat prius:⁊
nũqͥd filius hominis in cęlo erat priꝰ qndo
in terra eẽ cepit: hic quidem dixit ubi erat
prus: quasi tunc ñ ibi eẽt qnͣdo hȩc loque¬
batur: Alio aut̃ loco ait: Nemo ascendit in¬

Expanded text:
hominis hic coepit esse in terra, ubi carnem assumpsit hominis hic coepit esse in terra, ubi carnem assumpsit ex terra. Unde prophetice dictum erat, Veritas de terra orta est . Quid sibi ergo vult quod ait, Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Nulla enim esset qu ubi erat prius? cum vero Filium hominis dixit ascendentem ubi erat prius, numquid Filius hominis in coelo erat prius, quando in terra esse coepit? Hic quidem dixit, ubi erat prius, quasi tunc non ibi esset quando haec loquebatur. Alio aut
Abbreviated transcription (Latin):
diens apud se ipsũ: respondit & ait: Hoc uos
sundalitat. qr dixi carnẽ meã do uob̾ manduca¬
trr& sanguinẽ meũ bibere: Hoc uos nẽpe scan¬
dalrat: Si gͦ uideritis filiũ hominis ascenden¬
t̾ubi erat prius: Quid est hoc e Hie soluit qł
lls mouerat: hic aꝑuit unde fuerant scanda-¬
liati: hic plane. si ntelligerent: Illi enĩ pu¬
abunt ñ erogaturũ corptis suũ ⁊ ille aũt dixit
lisensurũ in celũ: utiq integrũ Cũ uideri¬
Aliũ hominis ascendentẽ ubi erat priꝰ ⁊ certe
Nsanc uidebitis. qr ñ eo modo quo putatis ẽ¬
yt corpus: certe uel tunc intelligetis qͥa ga
es si consumit᷑ morsib Et ait Sp̃o est qui
uisicat: caro ñ ꝓdest quicquã Hoc antequã
ponamꝰ: ut dñs donat. illuo ñ negligenter
pecdindũ est. qđ ait ⁊ si gͦ uideritis filiũ ho¬
duus ascendentẽ uibi erat prius: filius enĩ¬
hominis: xp̃c ex uirgine maria: Ergo filius

Expanded text:
diens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos diens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filiutem ubi erat prius. Quid est hoc? Hic solvit quod illos moverat, hic aperuit unde fuerant scandalizati: hic plane si intelligerent. Illi enim putabant erogaturum corpus suum, ille autem dixit se ascensurum in coelum utique integrum. Cufilium hominis ascendentem ubi erat prius. Certe vel tunc videbitis, quia non eo modo quo putatis erogat corpus; certe vel tunc intelligetis quia gratia ejus non consumitur morsibus; et ait: Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam. Hoc antequam exponamus, ut Dominus donat, illud non negligenter praetereundum est, quod ait, Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Filius enhominis Christus, ex virgine Maria. Ergo filius
Abbreviated transcription (Latin):
spe scãm carnẽ mors est. cũ de carne sua di¬
it. q ibi est luita et̃na: Ergo nec carnẽ debe¬
mulsape scd̃isi carnẽ: sic̃ inhis uerbis Multi
ls audientes ñ exinimicis s ex discipłis eiꝰ:
adert̾: Durus ẽ hic sermo: Quis potest eũ au¬
Mre Si discipłi durũ habuert̃ istũ sermonẽ:
il ininitis & tam̃ sic oportebã ut diceret᷑: qdđ ñ ab omĩ¬
lisintelligeret᷑ Secretũ dĩ: intentos debet face
quente dño iħu.: non crediderunt aliquid mag¬
si diaentẽ. & uerbis illis aliquã grãm cooꝑien¬
mm s ꝓ ut uoluert̃ ita intellexerunt. & more
uminũ: qr poterat iħc. aut boc disponebat iħc.
unẽ qua indutũ erat uerbũ. ueluti concisam
astribuere credentib in se: Durus ẽ inqͥunt
ho sermo: Quis potest eũ audire: Sciens aut̃
il̃is apud semet ipsũ: qr murmurarent de eo dis¬
cipłi eiꝰ Sic enĩ apud se ista dixer̃t. ut ab illo ñ
uidirent᷑: s ille qui eos nouerat in se ipsis. au¬

Expanded text:
secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: Multi itaque audientes, non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat, ut diceretur, quod non ab homiintelligeretur. Secretum Dei intentos debet facerquente Domino Jesu: non crediderunt, aliquid magnum dicente, et verbi illius aliquam gratiam coopetem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, au
Abbreviated transcription (Latin):
est in celo: Quo ꝑtinet hoc nͥ ut intelligamus
xp̃c scłm unitatẽ ꝑsone incȩlo erat: quando
in terra loquebat᷑ Sic erat filiꝰ hominis in
cȩlo: quomͦ filiꝰ dĩ erat in terra filius dĩ in
est qͥ uiuificat. caro ñ ꝓdest qͥcͥquã : Dicamus
ei ⁊ patit᷑ enĩ nos. ñ contradicentes s nosse cu¬
pientes: O dnẽ magist᷑ bone : quomͦ caro ñ
ꝓdest qͥcquã. cũ tu dixeris. nͥ qͥs manducaue¬
rit carnẽ meã. & biberit sanguinẽ meũ. ñ
habebit in se uitã: An uita ñ ꝓdest qͥcquã:¬

Expanded text:
est in coelo. Quo pertinet, nisi ut intelligamus cundum unitatem personae. In coelo erat, quando in terra loquebatur. Sic erat Filius hominis in coelo, quomodo Filius Dei erat in terra. Filius Dei in est qui vivificat, caro non prodest quidquam? Dicamus ei patitur enim nos non contradicentes, sed nosse cupientes: O Domine, magister bone, quomodo caro non prodest quidquam, cum tu dixeris, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam? An vita n
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ modũ attribationis huiꝰ & doni sur qi
daret carnẽ suiã manducare dicensn qͥ mad¬
catcarnẽ meã & bib̾tmeuĩ sanguinẽ: in ms
manet & ego in illo Signũ quia manduul¬
uit & bibit: hoc est Si manet & mancul
si habitat & in habitat᷑ ⁊ si heret et ñ desc al
Hoc gͦ nos docuit. & admonuit mysticis utilꝰ
Surant plures ñ intelligendo scandalirati st̃:

Expanded text:
autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, aderant plures non intelligendo scandalizati sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
hodie festũ celebramꝰ: Mansit usq ad teni¬
tionẽ: mansit usq ad tyrannicã int̾rogitim.
mansit usq ad acerrimã cõminationẽ ⁊ man¬
sit usq ad ꝑemptionẽ: Parũ est: usq ad im¬
manẽ excruciationẽ mansit Hon enĩ occisis.
est cito: s cruciatꝰ in igne. diu uiuere ꝑmisis
est: im mo ñ diu uiuere ꝑ missus ẽ. s tarle mon
cõpulsus ẽ: In illa gͦ longa morte. in illis tu¬
mentis. qr bene manducauerat & bene biberti
tanquã illa esca saginatꝰ. & illo calice ebriꝰ tu¬
m̃ta ñ sensit: Ibi enĩ erat qui dixit: spc̃al
qui uiuificat: Caro enĩ ardebat: s spc̃ am
mã uegetabat: Non cessit. & in regnũ sucessi
Dixerat aut̃ illi xẏstus martyr sc̃s. cuꝰ de
quintũ ab hoc retro die celebrauimꝰ. nalins¬
Triduũ aut̃ dixit mediũ: int̾ diem pallal
scĩ.xysti. & diem hodierne passionis sc̃ lausi¬
tii: Triduũ est mediũ: O consolatio: Noa
osecitio tuia differtur: triduũ mediũ erit. et

Expanded text:
hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli moeTriduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non consecutio tua differtur: triduum medium erit, et
Abbreviated transcription (Latin):
iectat. credo qđ et uos fr̃s mei dilecti. sic tenere istã
pacem ubi aduersariũ concordit᷑ uincimus: ut de¬
siderenitis pacẽ ubi aduersarium ñ habebimus.
Qđ uero dñs ad uinxit atꝙ ait. non quomͦ mun
quomͦ homines dant qui diligunt mun¬
dũ: non ita do uobis: Qui ꝓpterea sibi dant pacẽ.
ut si ne molestia litium atꝙ bellorũ. non deo sed
amico suo mundo ꝑ fruant᷑: & quando iustis dant
pacem ut ñ eos ꝑsequantur. Pax ẽẽ ñ potest uera.
ubi ñ est uera concordia: qu disiuncta st̃ corda.
Quomͦ eñ consors dictt᷑. qui sortẽ iungit: ita ille
concors dicetidus est qui eor iungit. Nos gͦ lm̃i qͥ¬
bus ap̃c pacem reliquit. & pacem suã nob̃ dat. ñ
sic̃ mundus s sic̃ ille ꝑ quẽ factus ẽ mundus. ut
concordes simus. ĩungamus inuicẽ corda: & cor
unũ sursũ habeamus: ne corrũpatur ii terra:

Expanded text:
lectat, credo et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam lectat, credo et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. 5. Quod vero Dominus adjunxit, atque ait, Non quomodo muquomodo homines dant qui diligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justis dant pacem ut non eos persequantur, pax non potest esse vera, ubi non est vera concordia; quia disjuncta sunt corda. Quomodo enim consors dicitur, qui sortem jungit; ita ille concors dicendus est, qui corda jungit. Nos ergo, us pacem relinquit, et pacem suam nobis dat, non sicut mundus, sed sicut ille per quem factus est mundus, ut concordes simus; jungamus invicem corda, et cor unum sursum habeamus, ne corrumpatur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
am̃bris nr̃is repugnantẽ legi mentis nr̃e. Itemq
rtr nos ipsos ẽ nobis pax: qu inuicẽ nob̾ credi¬
mis. qd inuicẽ diligamus. Sed nec ipsa ple
uest. qr cogitationes cordis nr̃i inuicẽ ñ uidemꝰ:
t qudam de nob̾ quȩ non sunt in nob̾. uel in me¬
lus inuicẽ. uel in deterius opinantur. Itaq ista
mã si ab illo nob̾ relicta est: pax nr̃a est. Nisi enĩ
ab illo ũ haberemus et talem: s ipse ñ habet ta¬
lim. Si tenuerimꝰ usq in fiuẽ qualem accepinꝰ:
qualem habet habebimus: ubi nichil nob̾ re¬
prignet ex nobis. & nichil uos intucẽ lateat in cor.¬
dibus nr̃is. Nec ignoro ista dñi uerba etiam sic ac¬
cipi posse : ut eiusdem sententiȩ repeticio uideatur.
pacẽ relinquo uob̾ pacem meã do uobis: ut quod
dyxerat pacẽ. hoc repetiuerit dicens pacẽ meam:
&e qđ dixerat relinquo uob̃. hoc repetiuerit dicens
douobis. Ut uolet quisq accipiat: me tam̃ de¬

Expanded text:
in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque istaetiam si ab illo nobis relicta est pax, nostra est. Nisi enim ab illo, non haberemus et talem: sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem, qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod dixerat pacem, hoc repetiverit, dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit dicens, do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aobs tesin quit ascendens a nobis. ĩ sc ipsum:
a mareesit a nobis: Ipse est enĩ pax nir̃a qui
as qua est. et cũ uidebimꝰ eum sicutti est.Si
a qandiu sumus in corpore corruptibili quod
qul as ipsam spetiem uenerimus. nos implebit
ꝰ S ea quid est qđ ubi ait pacẽ relinquo uo¬
psaddidit imeã: ubi uͦ ait do uobis ibi dixit
uui  u trũ subaudiendũ est meam. et ubi dic
⁊ ist. quia postea dictũ est. et potest referri ad
gslitet quod petendũ est & querendũ. & ad
copilsantib aꝑiendũ : Quid si enĩ pac̃ẽ suã
an uoluit intelligi qualẽ habet ipse: Pax uero
niquã nos̃ resinquit in hoc scło: nr̃a potius est
iunea quã ipsius. Iili quippe nichil repugnat
nseiosoquia nullũ habet omnino peccatũ. Nos
ut̾ nlem pacẽ nunc habemus. in qua ad huc di¬
unus: dimitte nob̾ debita nr̃a. Est gͦ nob̾ pax a¬
qua qͣm̃ condelectam᷑ legi dĩ scłm interiorẽ ho¬
mie: s non ẽ plena : quia uidemus aliã legẽ

Expanded text:
 nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra, qui mus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est qnon addit meam: ubi vero ait, do vobis, ibi dicit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia postea dictum est, et potest referri ad quid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiore: sed non est plena, quia videmus aliam legem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pacem. Pacem nobis reliquit iturus: pad
suã nobis dabit in fine uenturus. Pacem nobis
reliquit in hoc scło: pacem suam nob̾ dabit i
futuro scło. Pacem nob̾ relĩquit in qua mans¬
tes hostem uincimus: pacẽ suã nob̾ dabit̃ s¬

Expanded text:
super pacem: pacem nobis relinquit iturus, pacem super pacem: pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus. Pacem nobis relinquit in hoc saeculo, pacem suam nobis dabit in futuro saeculo. Pacem suam nobis relinquit, in qua manentes hostem vincimus: pacem suam nobis dabit,
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo: ille uos docebit omĩa. uonn¬
rabit uos omnia quecũ ꝙ direro uobis. luan¬
nam dicit filius et docet sp̃c sc̃s. ut dicentrlau
docet. trinitas ipsa dicat et doceat : S qũ tmr
eamꝙ nos distincte audire: ini seꝑabilitie ntou¬
gere. iMudi patrẽ dicentẽ. ubi legis.: añs areo¬
quecũꝙ dixero uob̃. Quẽ et si docentẽ uis reise
ubi dictum est. ipse uos docebit omĩa: audits
dicentem. ubi legis in actibus apłoꝵ beato ptn
igitur et dicit et docet trinitas: s nisi etiã singi¬
latim cõmendaretur: eam nullomͦ humani cape
ut cũ ꝙ posset infirmitas. Cũ gͦ sit omĩno in sepi¬
bilis: nũquam trinitas eẽ sciretur. si semꝑ inse¬
ꝑ abiliter diceretur. Nam et cũ dicimus patra
et filium et spm scm̃. ⁊ non eos utiq dicimus
mul: cũ ipsi non possuit esse ñ simul. Quodb̾
ad didit cõmemorabit uos: intelligere aitm
etiã quod iubenur ñ obliuisci saluberrinsmi¬
Hoc est quod legimus apud ꝓphetam: pacem

Expanded text:
in nomine meo, ille vos docebit omnia, et commemorabit vos omnia quaecunque dixero vobis. Nunquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio docet, Trinitas ipsa dicat et doceat? Sed quoniam eademque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legisQuaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beaigitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si semper inseparabiliter diceretur: nam et cum dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, non eos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos moHoc est quod legimus apud prophetam, Pacem
Abbreviated transcription (Latin):
N p̃ecedenti lectione scĩ eugłii quã seqͥtur ista que
modo recitata ẽ. dñs iħs dixerat se et patrẽ ad di¬
lectores suos eẽ uenturos: et apud eos mansionem
ẽẽ facturos. Iam uͦ et suꝑius dixerat de spũ. scõ.
uos aũt cognoscetis eũ: qͥa apud uos manebit et
in uob̃ erit: unde intellęximus. in scĩs tanqmͣ
in tẽplo suo. simul manere trinitatẽ in deum.
Nunc aut̃ dicit: hȩc locutus sũ tiobis a pud uos
manens. Illa itaq mansio alia ẽ quã ꝓmisit fu¬
turã : hȩc uͦ alia quã p̃senten eẽ testat᷑. Illa spi¬
ritalis est atq in trinscus mentib reddit᷑: hȩc cor¬
poralis. formsecus oculis atq rribisaurib exhi¬
betur. Illa in et̃num beatificat liberatos: Bȩc in
tempore uisttat liberandos. Sed̃m illam dñs
a suis d ulectorbus non recdit. se cm ban. it ed¬

Expanded text:
n praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; sec
Abbreviated transcription (Latin):
ti heretici habundant: & ad hoc ds̃ eos habun¬
dare ꝑmisit. ne semꝑ lacte nutriam᷑: & in
tellexerunt quomͦ cõmendaret᷑ diuinitas xp̃i.
sapuerunt sic̃ uoluert̃ : non aut̃ recte sapiendo.
fidelib catholicis questiones molestissimas in¬
tulerunt: Ceperunt ex agitari & fluctuare:
corda fideliũ Iam tunc necessitas facta ẽ spiri¬
etiam intellexerant: ut contra arma diabo¬
li. xp̃i arma ꝓferrent: & de xp̃i diuinitate
ad uersus falsos fallacesq doctores. quantis
possent uirib aꝑtissima conflictatione pug¬
narent: ne cũ ipsi tacerent alii ꝑirent: Qui¬

Expanded text:
ti haeretici abundant, et ad hoc eos Deus abunti haeretici abundant, et ad hoc eos Deus abundare permisit, ne semper lacte nutriamur, et in tellexerunt quomodo commendaretur divinitas Christi, sapuerunt sicut voluerunt: non autem recte sapiendo, fidelibus catholicis quaestiones molestissimas intulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. Jam tunc necessitas facta est spirietiam intellexerant, ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent, alii perirent. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pauca locuti st̃. tanquã interra cũ illo am¬
bulantes: Restat aula: ipse est iohs subli¬
miti p̃dicator: & lucis int̾ne atq et̾̃ne fixis
oculis contẽplator: Dicunt᷑ enĩ & pulli a qui¬
larũ a parentib sic ꝓbari: patris scilicet un¬
gue suspendi. & radiis solis opponi: qui firme
contẽplatꝰ fuerit. filius agnoscit᷑ ⁊ si acie palpt¬
tauerit. tanquã ad ulterinus ab ungue dimitti¬
tur: Iam gͦ uidete quã sublimia loqui debuit:
qui est aqͥuilȩ cõparatus: Et tam̃ etiã nos
humo repentes. in firmi. & uix ulliꝰ momen¬
ti: int̾ homines audemꝰ tractare ista. & ista
exponere : & putamꝰ nos aut cape posse. cã
cogitamꝰ: aut capi. cũ dicimꝰ: Quare ista
dixi: Forte enĩ post hȩc uerba: quisquã mͥ
iuste dicat: Pone gͦ codicẽ: qđ excedit men-¬
surã tuam: Quid sumis in manũ tuã: Quid
ei cõmittis linguã tuã: Ad hoc respondeo Mul¬

Expanded text:
perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo amperpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Mul
Abbreviated transcription (Latin):
ihezechielẽ ꝓpħam. & in a pocalipsi ioħis
ipsuis cuiꝰ est hoc ȩugłm. cõmemorat᷑ ani¬
mal qua druplex: habens quatuor ꝑsonas.
hominis. uituli. leonis. aquile: Qui ante
nos cripturarũ scãrũ in ysteria tractauerunt:
pleriq in hoc animali. uel potius in his ani¬
malib quatuor eugłistas intellexerunt: leo¬
nẽ ꝓ rege positũ. qm̃ leo uidetur rex eẽ quo¬
dãmodo bestiarũ ⁊ ꝓpt̾ potentiã & terribilẽ
fortitudinẽ: Hȩc ꝑsona tributa est matheo:
qm̃ in generatiõib dni regiam seriem ꝓsecu¬
tus est: quẽ admodũ eẽt dñs ꝑ styrpẽ regiã
qm̃ cepit a sacerdotio zachariȩ sacerdotis. faciens
mentionẽ patris ioħis baptiste: uitulo depu¬
tatus est: qͥa magna uictima uitulus erat in
sacrificiis sacerdotũ: Marrho. homo xp̃c me¬
rito ad signatus est. qͥa neq de regia potestate
aliquid dixit . neq de sacerdotali cepit.
s tantũ ab homine xp̃o exorsus est: Hii om̃s

Expanded text:
Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, leonis, aquilae . Qui ante nos Scripturarum sanctarum mysteria tractaverunt, plerique in hoc animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur leo rex esse quodammodo bestiarum, propter potentiam et terribilem fortitudinem. Haec persona tributa est Matthaeo, quia in generationibus Domini regiam seriem prosecutus est, quemadmodum esset Dominus per stirpem regiam iam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes