comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑. ꝓtinꝰ amici conueniunt: litterati cli¬
entes uocantur: & de causa uitȩ. consiliũ
ex fautorib mortis querit᷑. Qͥ dum ñ te sed
res tuas diligunt: muilla tibi nisi que ad tem¬
piis placeant locunt᷑. Tales etiã fuert̃ sicut
ipse reminisceris dudũ consiliarii: qui te
ad tanti facinus ꝑduxerunt delicti. & ut
tibi aliquid scłaris autoris loquar. cũ ami¬
cis om̃ia tractanda st̃ : s priꝰ de ipsis. Si ue¬
ro in causa tua hominẽ consiliariũ queris:
consiliariũ me rogo suscipe. Nullꝰ tibi fide¬
lior esse ad consiliũ potest: quã qui ñ tua s
post nonnulla. Ego beatissimo uiro domno
ioħ̃i scͥpserã: s credo qr michi familiaris
ũr ille niuenculꝰ rescͥpsit. qui adhuc de do
nicħ didicit. qui uiscera caritatis nescit:
qui in scelestis reb ab om̃ib accusat᷑. qr in¬
sidiari cotidie diuersoꝵ mortib ꝑ occulta
testamenta. nec dm̃ metuit. nec homines

Expanded text:
cipitur, protinus amici conveniunt, litterati clicipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, so episcopo, post nonnulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed credo quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum metuit, nec homines
Abbreviated transcription (Latin):
eterni securꝰ aspiciet: quisꝗͥs reatꝰ sui consciꝰ
digna eũ modo penitentia placare contendit.
Habuisse te siquidem concubinã manifesta
ueritate comperimꝰ : de qua etiã contraria
ẽ quibusdã nata suspicio. S qr in reb am¬
bigus absolutũ ñ debet esse iudiciũ: hoc tue
conscientie eligimꝰ cõmittendũ. Qua de re
si in sacro ordine constitutꝰ. eius te ꝑmixtio¬
ne esse recolis maculatũ : sacerdotii honore
deposito. ad ministrandũ nullo modo presumas
accedere. Scito rursus in animȩ tuȩ ꝑiculo
ministrare : & do nr̃o te sine dubio reddere
rationẽ : si huiꝰ sceleris consciꝰ. in eo quo es
ordine celans ueritatẽ ꝑmanere uolueris.
Ob hoc sollicitissimꝰ ȩccłe di custos gregoriꝰ
uniuscuiusq consiliarios arguens: qͣntũ
in se erat om̃s omĩno saluare certabat.
Unde uenantio ex monacho patricio. post
aliqua scͥbens ait. Scio qr cũ epła mea sus¬

Expanded text:
aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidem te concubinam manifesta veritate 105 comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere: sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem permanere volueris. » 44. Ob hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea sus
Abbreviated transcription (Latin):
ex nr̃o illos mandato districte cõmoneas. qua¬
tinus desides ulteriꝰ esse ñ debeant: s sa¬
cerdotalem se habere zelũ & sollicitudinẽ
oꝑe doceant: atq ita in his quȩ eos iuste se¬
cundũ dm̃ agere conuenit uigilantes existat.
ut nullũ nos de eis denuo murmur exasperet.
Si quẽ uero eoꝵ post hȩc negligentẽ cognoue¬
ris. ad nos eum sine aliqua excusatione tnͣs¬
mitte : ut quã sit graue nolle ab his que re¬
prehensibilia & ualde uituperanda st̃ corri¬
gi. regulari in se ualeat districtione sentire.¬
tẽ uictori ep̃o panormitano post aliqua. Cuiꝰ
inquit iã culpe sis intelligis: ut ego tã lon¬
ge positꝰ quȩ in ciuitate tua agunt᷑ agnos¬
crimina discretissimꝰ presul gregoriꝰ aut
uix aut nunquã sine uindicta laxabat: ita
nimirũ in rebus dubiis nunꝗͣ aliquando cer¬
tam sententiã ꝓferebat. Quaꝑꝑ andree ta¬
rentino ep̃o scribit dicens. Tribunal iudicis

Expanded text:
ex nostro illos mandato districte commoneas, quaex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum et sollicitudinem opere doceant, atque ita in his quae eos juste secundum Deum agere convenit, vigilantes existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem esse cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt corrigi regulari in se » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnos manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis
Abbreviated transcription (Latin):
is caritatẽ ex hibeat: in defensione pauꝑũ
erectꝰ. Consilia sapientiũ libenter suscipiat :
quatinus & ciuitas illa eiꝰ queat sollicitu¬
dine consolari: & ipse desidie suȩ culpas
ualeat oꝑire. Si uero qđ ñ credimꝰ post
hanc adhortatioñẽ nr̃am. solito adhuc mo¬
re negligens esse temptauerit. ad nos ẽ mo¬
dis om̃ib transmittendus : ut hic positus
discere possit. quid uł qualiter scd̃m ħ̃ ti¬
morem agere conueniat sacerdotem.
re. & nob tristiciã ualeant generare : de eoꝵ
nos emendatione ñ mediocriter cogit necessi¬
tas cogitare. Qͥa gͦ nuntiatũ nob est cam¬
paniȩ ep̃os ita negligentes existere. ut
immemores honoris sui genio. neq erga
eccłas. neq erga filios suos. paterne ugi¬
lantie curã ex hibeant. uł monasterioꝵ sol¬
licitudinẽ gerant. seu in oppressorũ se pau¬
perũ tuitionẽ impendant.: ideo hac tibi au¬
toritate precipimꝰ. ut eis a te conuocatis

Expanded text:
is charitatem exhibeat; in defensione pauperuis charitatem exhibeat; in defensione pauperuerectus; consilia sapientium libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum Dei timorem agere conveniat sacerdotem. re, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut, immemores honoris sui geniique, neque erga Ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum se et pauperum tuitionem impendant, ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis a te convocatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad fabricandã naiĩ toto se studio inu¬
tiliter occupet. Unde sicut fertur: con¬
tigit quadringentos aut eo ampliꝰ illũ
iã solidos ꝑdidisse. Hoc qͦq eiꝰ culpis adiun¬
git᷑. qđ ita cotidie despectꝰ cũ uno aut
duob clericis dr ad mare descendere:
ut & apđ suos in fabula sit. & ex trane¬
is sic uilis ac despicabilis uideat᷑: ut ni¬
chil inse habere episcopalis genii uł re¬
uerentiȩ iudice᷑: Qđ suita ẽ. ñ sine cul¬
pa tua esse cognoscas: qui eũ oburgare atq
cohercere ut dignũ ẽ distulisti. Qͥ a gͦ hoc
totũ ñ solũ ipsũ reꝓbat. s etiã ad sacerdota¬
lis officii ꝑtinere ꝓbat᷑ obꝑbriũ : uolumꝰ ut
eũ corã aliis sacerdotib uł quibusddã de fi¬
liis suis nobilibus contestari debeas ac horta¬
ri. ut uicio torporis excusso. talib se ultra
impedire ñ debeat: s in eccłȩ sue ac mona¬
sterioꝵ cura sit uigilans: paternã filiis su¬

Expanded text:
ad fabricandam navim toto se studio inuad fabricandam navim toto se studio inutiliter occupet. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere probatur opprobrium, volumus ut eum coram aliis sacerdotibus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis su
Abbreviated transcription (Latin):
pore demonstrabimus. Item sergio defen¬
habuisses. ita regularis discipline debusti
custos existere : ut ea quȩ illic illicite com¬
mittunt᷑. ante uindicta corrigeret. quã
ad nos eoꝵ mintius ꝑueniret. S dũ ni¬
rua te facit stulticia negligentẽ: ñ solũ
do illis offendimur. sed etiã ad ulciscendũ
desidiã tuã nichilominis ꝑuocamur.
Item anthemio subdiacono campanie. Pue¬
ita desidẽ negligentẽ q in cunctis existe¬
re. ut in nullo qr ẽ ep̃s agnoscat᷑ : adeo
ut neq eccła ipsiꝰ. neq monasteria. siue
filii. uł oppressi pauꝑes. eiꝰ erga se dilec
tionis studiũ sentiant: nec aliquã suppli¬
cantib sibi in quib iustũ ẽ opem dͥefen¬
sionis accõmodet. & qđ adhuc dici ẽ gra¬
uius. consilia sapientiũ & recta suaden¬
qđ ipse nequit attendere. ab aliis sal¬
tem possit addiscere. S rebus quȩ ad
pastoralẽ curã ꝑtinent pretermissis:

Expanded text:
pore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defenpore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defentrictionem aliquam habuisses, ita regularis disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus provocamur. » 41. Item Anthemio, subdiacono Campaniae: « Peita desidem negligentemque in cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, tionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi iis, in quibus justum est, opem defensionis accommodet; et quod adhuc dici gravius est, consilia sapientium et recta suadenut quod ipse per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere, sed, rebus quae ad 104 Pastoris curam pertinent praetermissis,
Abbreviated transcription (Latin):
dio ꝑmanserunt. Quia iuxta dñicã uocem.
multi st̃ uocati : pauci uero electi.
Tubditorũ qͦq negligentias gregoruis &
subtiliter in quirebat : & districtissimis
redargutionib emendabat. Unde uitalia
si habitus. aut esse nosses ep̃s: filiȩ głose me
morie tulliamn magistri militiȩ. te illic posi¬
to. nec piectis religiosis uestib. ad scłarem
reuerti habitũ. nec ad nos licuisset ꝑuersã
epłam destinare. S qz ninia desidia n¬
mioq tepore deprimeris: in tuo dedecore
res ad presens illicita impune cõmissa ẽ.
Nam sicut prefati sumꝰ. si sollicitꝰ extrtisses:
prius ad nos ultio mulieris prauissime
quã culpa debuit ꝑuenire. Quia gͦ tan¬
tum hebes. tantũ q es negligens. ut nisi
canonicã in te fueris cohercitionẽ exꝑtꝰ.
in aliis districtionẽ & disciplinã nescias
custodire: qualiter debeas esse sol¬
licitꝰ congruo tibi si dño placuerit tem¬

Expanded text:
dio permanserunt, quia juxta dominicam vocem, dio permanserunt, quia juxta dominicam vocem, Multi sunt vocati, pauci vero electi.Subditorum quoque negligentias Gregorius, et subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendabat. Unde Vitaliansi habitus fuisses, aut esse nosses episcopus, filiam gloriosae memoriae Tulliani, magistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae, quam culpa, debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coercitionem expertus, in aliis disciplinae districtionem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tem
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens eius sꝑc semꝑ egerit. mortua ca¬
ro testabat᷑. Hec aũ gesta st̃ ante dm̃ci
natalis diẽ. Quo transacto: mox emiliane
sorori sue ꝑuisitationẽ noc turnȩ uisionis
apparuit dicens. Ueni: ut qr natalẽ dr̃icũ¬
sine te feci: scm̃ theoꝑhamã iã tecũ faciã.
Cui illa ꝑtinꝰ de gordiane sororis sue salu¬
te sollicita: respondit. & si sola uenio: soro¬
rem nr̃am gordianã cu dimitto: Cui tͥsti
uultu iterũ dixit. ueni: gordiana et enĩ
soror nr̃a inter laicas deputata ẽ. Quã in¬
sionẽ mox molestia corporis ẽ secuta: atq
ita ut dictũ suerat. ante dm̃ce apparitio¬
uis diẽ. eadem molestia ingrauescente
defuncta ẽ. Gordiana aũ mox ut solam se¬
rem insisse repperit. eius prauitas excreuit:
& qđ prius latuit in desiderio cogitationis:
post effectu prare actionis exercuit. Nã
ritũ duxit. Ecce om̃s tres uno priꝰ ardore
conuerse sunt: s ñ om̃s in uno eodẽq stu¬

Expanded text:
vivens ejus spiritus semper egerit, mortua cavivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur. Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem Domi jam tecum faciam. Cui illa protinus de Gordianae sororis suae salute sollicita, respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam, cui dimitto? Cui tristi vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam itum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque stu
Abbreviated transcription (Latin):
uus m̃s felix huiꝰ romane eccłe antistes
apparuit: ei ꝗ mansionẽ ꝑpetuȩ clarita¬
tis ostendit dicens. Ueni. qr in hac te lucis
mansione suscipio. Quȩ subsequenti mox
febre correꝑta. ad diem ꝑuenit extremũ:
& sicut nobilib feminis uiris qz morien¬
tibus multi conueniunt qui eoꝵ ꝓximos
consolentur.: eadem hora eius exitũ presto
lantes uiri ac feminȩ lec tulũ circumde¬
derunt. cum subito sursum illa respiciens
isim uenientẽ uicht : & cũ magna animad¬
uersione cepit circumstantib clamare
dicens. Recedite. recedite : it̃c uenit. Cũ¬
q in eum intenderet. quẽ uidebat : sc̃a
illa anima carne soluta ẽ. Tantaq su¬
bito fraglantia miri odoris asꝑsa ẽ: ut
ipsa quoq suauitas cunctis ostenderet
illic autorẽ suauitatis uenisse. Cum qz
corpus eiꝰ ex more mortuoꝵ ad lauandũ
esset nudatũ. longe orationis usu in cubi¬
tis eius & genibus camelorũ more inuen¬
ta ẽ obdurata cutis excreuisse: & quid

Expanded text:
hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. Cumque corpus ejus ex more mortuorum 103 ad lavandum esset nudatum, longae orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid
Abbreviated transcription (Latin):
dicta: ñ solũ mandata dĩ negligens. s etiã
scͥpta nr̃a contemnens. prefatũ archydiaco¬
nem quasi ad fortiorẽ honor̃e ꝓuehens. conatꝰ
ẽ callide degradare. Unde actũ ẽ. ut eo de
archydiaconatꝰ loco submoto. aliũ accersi¬
ret : qui eiꝰ obtemperare morib potiusset.
Quẽ honoratũ archẏdiaconẽ arbitramur
antistiti suo aliunde displicere ñ potuisse:
nisi ꝗđ eũ uasa sacra suis dare parentibus
ꝓhibebat. Quã causã subtili uoluimꝰ. &
tunc scẽ memoriȩ decessor m̃s. & nunc ego
indagatione discutere: s ipse suoꝵ actuũ
consciꝰ. ꝑsonã ad iudiciũ postposuit desti¬
nare. Pinde exꝑientiã tuã presentis pre¬
cepti autoritate diximꝰ fulciendã: quatinꝰ
adhortari: ut supra memoratũ archycdia¬
conẽ in suo stati loco suscipiat. Qđ si facere
hoc contumaciter ut consueuit forte distu¬
lerit: usum ei pallii qui ab hac sede conces¬

Expanded text:
dicta: non solum mandata Dei negligens, sed et dicta: non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum, quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callide degradare. Unde actum est ut eodem archidiaconatus loco summoto, alium accersiret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare parentibus prohibebat. Quam causam subtiliter voluimus, et tunc sanctae memoriae decessor meus, et nunc ego, indagatione discutere. Sed ipse suorum actuum conscius, personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si hoc facere 88 contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede conces
Abbreviated transcription (Latin):
ores uł popłm ciuitatis. de electione alteriꝰ
cogitetis: qui dignꝰ possit cũ xꝑi solatio ad
sacerdotiũ ꝓmoueri. In quo decreto sollem¬
nter facto. atq ad hanc urbẽ transmisso:
ordinatio illic tandẽ xꝑo auxiliante ꝓueni¬
at. Ab aliis qͦq uiolenter ꝑmotos. in gradus
pristinos reuocabat. Unde antonino subdi¬
acono scͥbens dicit. Honoratꝰ archydiaconꝰ
eccłȩ salonitane a sc̃e memorie decessore
meo missa supplicatione poposcerat: ne ab
antistite suo inuitꝰ ꝓuehi ad fortioris gra¬
dus ordinẽ contra mor̃ẽ ullo modo cogere¬
tur. Hoc enĩ fieri sibi ñ ꝑuehendi gr̃a: s
causa ingratitudinis ꝑhibebat. ꝓ qua re
tunc iã scẽ memorie decessor ñr̃ scͥptis su¬
ne predictũ honoratũ archydiaconẽ in¬
uitũ pueheret: ne ue dolorẽ conceptȩ in¬
gratitudinis diutiꝰ in corde retineret. Cumq
& a me hec eadẽ summopere fuerint inter¬

Expanded text:
ores, vel populum civitatis, de electione alterius ores, vel populum civitatis, de electione alterius cogitetis, qui dignus possit eum Christi solatio ad sacerdotium promoveri. In quo, decreto solemniter facto, atque ad hanc urbem transmisso, ordinatio illic tandem, Christo auxiliante, proveniat. » 9. Ab aliis quoque violenter promotos, in gradus pristinos revocabat. Unde Antonino subdiacono scribens, ait: « Honoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster, scriptis sune praedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint inter
Abbreviated transcription (Latin):
chydiaconũ ꝑ suꝑbia reliquisq crimi¬
nib. in basilica lateranensi quȩ adr aurea.
ubi mox honoratũ archydiaconũ constituit se
tirent. satis uoluntarie ꝓueheret. neminẽ
ꝓrsus quantacũq necessitate coactꝰ uiolen¬
ter ꝓmouere certabat: ne sub huiusmodi
occasione quẽquã eliminando deponere ui¬
deret᷑. Unde scolastico duci camꝑanie scͥbers
ait. Dum de neapolitane ciuitatis cura desti¬
tute sacerdotis solatio uehementiꝰ angeremur:
suꝑuenientes presentiũ latores cũ decreto
in florentiũ subdiaconũ nr̃m confecto. ali¬
quid nob̃ in tanto cogitationis pondere. re¬
leuationis inuenerant. S dũ prefatꝰ subdia¬
conus ñr refugiens ciuitatẽ ipsã. ordinationẽ
suã lacrimabiliter euitasset: quasi ex maio¬
ri quada dispensatione nr̃am cognoscite cre¬
uisse mesticiã. Atq ideo salut antes horta¬
mur magnitudiñe urãm. ut conuocantes pri¬

Expanded text:
chidiaconum pro superbia reliquisque crimichidiaconum pro superbia reliquisque criminibus, in basilica Lateranensi, quae dicitur aurea, ubi mox Honoratum archidiaconum constituit, setirent, satis voluntarie proveheret: neminem prorsus, quantacunque necessitate coactus, violenter promovere certabat: ne sub hujusmodi occasione quemquam eliminando deponere videretur. Unde Scholastico, Judici Campaniae, scribens, ait: « Dum de Neapolitanae civitatis cura, destitutae sacerdotis solatio, vehementius angeremur, supervenientes praesentium latores cum decreto in Florentium subdiaconum nostrum confecto, aliquid nobis in tanto cogitationis pondere relevationis invenerant: sed dum praefatus subdiaconus noster refugiens civitatem ipsam, ordinationem suam lacrymabiliter evitasset: quasi ex majori quadam desperatione, nostram cognoscite crevisse moestitiam. Atque ideo salutantes, hortamur magnitudinem vestram ut invocantes pri
Abbreviated transcription (Latin):
qui exemplis & uerbis pariter illã edificare
meliꝰ potussent. Nã ut pauca de multis
contingã : ex pb̃ris cardinalib eccłe sue con¬
secrauit epõs. bonefaciũ regii. abentiũ pe¬
rusie. & domnũ messane sicilie: ex subdia¬
conib uero głosũ ostiȩ. festũ capue. petrũ
trecas. & castoriũ arimini: at uero ex mo¬
nachis monasterii sui marinianũ rauenne.
maximianũ syracusis. & sabinũ callipoli. pre¬
sules ordinauit: sed & augustinũ penes an¬
glos a galliarũ ep̃is ordinari precepit. ꝑ
quẽ nichilominꝰ ad ep̃atũ in ea gente mo¬
nachi eiusde pats tempore diuerso ꝓuec¬
ti st̃. mellitꝰ iustꝰ. laurentiꝰ paulinꝰ. Solis
diaconib apłice sedis suꝑ hac quodã modo
parte parcebat: quorũ cũ decẽ & nouẽ
plenitudine redundaret. ipse bonefaciũ.
florentiũ. & epiphaniũ consecrauit: nec
quẽquã eoꝵ ab officio. nisi laurentiũ ar¬

Expanded text:
qui exemplis et verbis pariter illam aedificare qui exemplis et verbis pariter illam aedificare melius potuissent. Nam, ut pauca de multis contingam, ex presbyteris cardinalibus Ecclesiae suae consecravit episcopos, Bonifacium Rhegii, Habentium Perusii, et Donum Messanae Siciliae. Ex subdiaconibus vero, Gloriosum Istriae, Festum Capuae, Petrum Trecas, et Castorium Arimini. At vero ex monachis monasterii sui, Marinianum Ravennae, Maximianum Syracusis, et Sabinum Callipoli praesules ordinavit. Sed et Augustinum penes Anglos a Galliarum episcopis ordinari praecepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monachi ejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Mellitus, Justus, Laurentius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae sedis super hac quodammodo parte parcebat: quorum cum decem et novem plenitudine redundaret, ipse Bonifacium, Florentium, et 87 Epiphanium consecravit. Nec quemquam eorum ab officio, nisi Laurentium ar
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ dix̃ qui excutit manꝰ suas a mu¬
nere. s adiunẽ ab om̃i: q aliud ẽ munus¬
ab obsequio. aliud mnunꝰ a manu: aliud munis
a lingua. Munꝰ quippe ab obsequio ẽ subiectio¬
indebite impensa: munꝰ a manu pecunia:
munꝰ a lingua fauor. Qͥ gͦ sacros honores tri¬
buit. tunc ab omĩ munere manꝰ excutit. ꝙͣn¬
do in diuinis reb ñsolũ nullã pecunã. s etiã
humanã grãm ñ requirit. He st̃ gregorii sỹ
symoniacis & illicitis ordinationib doctissi¬
mi pape sententiȩ: quas ipse sũmo cultu ser¬
uasse docet᷑: in eo qđ ab ipso suȩ consecrationis
exordio. ꝑ omnẽ diocesim suã ep̃os undecũq
meliores inuenire potuit. studiosissimꝰ ordina¬
uit. & si quando necessitas ordinandi sacer¬
dotis obreꝑsit. neq cardinales eccłe sue neq
monachos monasterii sui penitꝰ excusauit:
quo minus illis eccłam regendã cõmitteret:

Expanded text:
Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a muNeque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud esab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munindebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros honores tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. » Hae sunt Gregorii super simoniacis, et illicitis ordinationibus doctissimi papae sententiae, quas ipse summo cultu servasse docetur, in eo quod ab ipso suae consecrationis exordio per omnem dioecesim suam, episcopos undecunque meliores invenire potuit, studiosissime ordinavit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdotis obrepsit, neque cardinales Ecclesiae suae neque monachos monasterii sui penitus excusavit, quo minus illis Ecclesiam regendam committeret,
Abbreviated transcription (Latin):
quitas ñ sufferens tantis se cõmodis li¬
cet turpissimis immo ꝑ icłosissimis angu¬
stari. cõmentũ satis artificiosũ reiperit:
quo scilicet illos sacerdotio sublimaret. qͥ
sibi post consecrationẽ tanto subiectiores
esse debuissent. qnͣto ñ diuino quin potiꝰ
humano iudicio se fuisse ꝓmotos. ipsi ꝓ¬
culdubio reputarent. Quaꝑꝑ omĩpoten¬
tis dĩ preco gregoriꝰ in eugłioꝵ tracta¬
tib. ut scilicet frequentiꝰ legi uł audiri
potuisset : disputat inquiens. St̾ nonnul¬
li qui quidẽ nũmorũ premia ex ordina¬
tione ñ accipiunt. & tñ sacros ordines
ꝓ humana gr̃a largiunt᷑: atq de largi¬
tate eade laudis solũmodo retributionẽ
querunt. hi nimirũ qđ gratis accepe¬
runt gratis ñ tribuunt : qr de impenso
officio sc̃ĩtatis. expetunt nũmũ fauoris.
Unde bñ cũ iustũ uirũ descͥberet ꝓpħa:
ait. Qͥ excutit manꝰ suas ab om̃i munere.

Expanded text:
quitas non sufferens tantis se commodis, liquitas non sufferens tantis se commodis, licet turpissimis, imo periculosissimis angustari, commentum satis artificiosum reperit: quo scilicet illos sacerdotio sublimaret, qui sibi post consecrationem tanto subjectiores esse debuissent, quanto non divino, quin potius humano judicio se fuisse promotos ipsi proculdubio reputarent. Quapropter omnipotentis Dei praeco Gregorius in Evangeliorum tractatibus, ut scilicet frequentius legi vel audiri potuisset, disputat, inquiens: « Sunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur: atque de largitate eadem, laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceperunt, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, expetunt nummum favoris. Unde bene cum justum virum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere .
Abbreviated transcription (Latin):
no gͦ metuenda & cauenda ẽ hostis astu¬
tia: ne quos aꝑta nequit temptatione
subuertere: latenter telo seuius huiꝰ ua¬
leat trucidare. Neq enĩ elemosina re¬
putanda ẽ. si pauꝑib dispenset᷑. qđ ex
illicitis rebus accipit᷑: qr qui hac inten
tione male accipit. ut quasi bñ dispen
ꝓhibeo: ex quib predichs rebus si qͥs hinc ali¬
quid cõmodi appellatione exigere uł petere
forte presumpserit: in districto dđi omĩpoten¬
tis ex amine reatui subiacebit. tẽ ioħi
fraternitas ur̃a : qr priꝰ palliũ nisi dato
cõmodo ñ dabat᷑. Qđ qm̃ incongruũ erat:
facto concilio. ante corpus beati petri
apłoꝵ pͥncipis. tã de hoc quã de ordina¬
tionib aliqͥd acciꝑe sub districta interdie¬
tione uetiumꝰ. Oportet gͦ ut neq ꝑ cõmo¬
dum. neq ꝑ grãm. aut quorũda supplica¬
tionẽ. aliquos ad sacros ordines consentiatis
uel permittatis adduci.
ed astuta turpissime cupiditatis ini¬

Expanded text:
no ergo metuenda et cavenda est hostis astuno ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inltione male accipit, ut quasi bene dispenhibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis hinc aliquid commodi appellatione exigere, vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatui subjacebit. » 6. Itemfraternitas vestra, quia prius pallium, nisi dato commodo, non dabatur. Quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petri, apostolorum principis, tam de hoc quam de ordinationibus aliquid accipere 86 sub districta interdictione vetuimus. Oportet ergo ut neque per commodum, neque per gratiam, aut quorumdam supplicationem, aliquos ad sacros ordines consentiatis vel permittatis adduci. » Sed astuta turpissimae cupiditatis ini
Abbreviated transcription (Latin):
gratis date. agitur ut crescat: & gemina¬
ta fiat in uno eodẽ q delicto conditio: emen¬
tis scilicet & uendentis. & cũ liqueat hanc
heresim ante om̃s radice pestifera surreꝑ¬
sisse. atq in ipsa sua origine apłica esse de¬
testatione damnatã: cur ñ cauet᷑. cur ñ ꝑ¬
pendit᷑. qr bñdictio illi in maledictionẽ con¬
uertit᷑. qui ad hoc ut fiat hereticꝰ ꝓmouet᷑.
Plerũq igitur aduersariꝰ animarũ dũ ñ po¬
test in his quȩ ad faciẽ st̃ praua surripere.
callide specie quasi pietatis muiecta nititur
supplantare: suadetq forsitan debere
ab habentib accipi. ut sit qđ possit ñ ha¬
bentib erogari : dũ modo uł sic uenena
mortifera elemosine celata obumbratione
transfundat. Nã nec uenator ferã. nec auẽ
auceps deciꝑet. uł piscẽ piscator caperet:
si aut ille laqueũ in aꝑto ꝓponeret. aut
ille hamũ esca absconditũ ñ haberet. Om̃i¬

Expanded text:
gratis date', agitur, ut crescat et geminagratis date', agitur, ut crescat et geminata fiat in uno eodemque delicto condicio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc heresim ante omnes radice pestifera surrepsisse atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur, quia benedictio illi in maledictionem convertitur, et ad hoc, ut fiat hereticus, promovetur? Plerumque igitur adversarius animarum, dum non potest in his, quae ad faciem sunt, prava surripere, callide specie quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata obumbratione trauceps deciperet, vel piscem piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum aesca absconditum non haberet. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
tarib admouendus: sic qui ultro ambit.
uł importunũ se ingerit: ẽ ꝓculdubio
repellendus. Nã qui sic nititur ad altiora
conscendere: qͥd aliud agit. nisi ut eres¬
cendo decrescat. & ascendendo exterius
iugeat: sit simplex sine uenalitate con¬
sensus. pura preferat᷑ electio: ut ad sũ¬
ma sacerdotii ñ suffragio uenditorum
ꝓuectus. s di credat᷑ esse iudicio. Nã quia
graue omĩno sit facinꝰ dĩ donũ uł precio
comparare uł uendere: euglica ẽ testis
autoritas. Templũ aũ dñs & redẽptor nr̃
ingressus: cathedras uendentiũ columbas
euertit. Qͥd aliud est columbas uendere.
nisi preciũ de manꝰ imꝑositione ꝑciꝑe: &¬
ueniindare: Quorũ sacerdotiũ ante cdi
ocłos cadere. cathedrarũ utiq patenter
euersione signatũ ẽ : & tñ exerit adhuc ne¬
quitiȩ prauitas uiressuas. Nã cogit uendere.
quos decepit ut emerent. & dũ ñ attendit᷑
qđ diuina uoce prec ipit᷑. gratis accepistis

Expanded text:
taribus admovendus; sic qui ultro ambit, taribus admovendus; sic qui ultro ambit, vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid aliud agit nisi ut crescendo decrescat, et, ascendendo exterius,vigeat, sit simplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. Nam quia grave omnino sit facinus, Dei donum vel pretio comparare, vel vendere, evangelica est testis auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit . Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de manus impositione pevenundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere, quos decepit, ut emerent, et dum non attenditur, quod divina voce praecipitur: 'Gratis accepistis,
Abbreviated transcription (Latin):
suggestio locũ inueniat: q facientis ꝓcul
dubio culpã habet. qui qđ potest corrigere.
olim discurrente uulgatũ ẽ. qđ in gallia¬
rum partib sacri ordines ꝑ sẏmoniacam
heresim conferant᷑ : & uebementi tedio me
roris afficiiur. si in ȩccłasticis officiis quẽ¬
quã habet locũ pecunia: & fit scłare qđ
sacrũ ẽ. Quicũq gͦ hoc precii studet dati¬
one ꝑciꝑe : sacerdos ñ esse. s dici tm̃mo
do maniter concupiscit. Qͥd scilicet qͥd ꝑ
hoc aliud agit᷑. nisi ut nulla de actu ꝓba¬
tio. nulla sollicitudo de morib. nulla sit de
uita discussio: s ille solũ modo dignꝰ. qui
dare preciũ suffecerit estimet᷑ :  Ex qua re
si recti libraminis ex aminatione penset᷑.
dũ imꝓbe ad inanẽ głam locũ festinat
utilitatis arripere: eoipso magis qđ ho
nor̃e querit indignꝰ ẽ. Sicut aũ is qui in¬
uitatꝰ renuit. quesitꝰ refugit. sacris ẽ al¬

Expanded text:
suggestio locum inveniat, quia facientis procul suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrigere olim discurrente, vulgatum est quod in Galliarum partibus sacri ordines per simoniacam haeresim conferantur. Et vehemis pecunia. Si in aecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, fit seculare quod sacrum est. Quicumque hoc precii studet datione percipere, sacerdos non esse, sed dici tdo maniter concupiscit. Quid scilicet? quid per hoc aliud agitur, nisi ut nulla de actu probatio, nulla sollicitudo de moribus, nulla sit de vita discussio, sed ille solummodo dignus, qui dare pretium suffecerit, aestimetur? Ex qua re si recti libraminis examinatione pensetur, dum improbe ad inanem gloriam locum festinat utilitatinorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, quaesitus refugit, sacris est al
Abbreviated transcription (Latin):
mittere. qđ quida instinctu głȩ manis illec¬
ti. ex laico repente habitu sacerdotii honore
arripiunt: & qđ nefas dicere. & graue ta¬
cere ẽ: regendi rectores. & qui docendi st̃.
doctores nec erubescunt uideri. nec metu¬
unt. Ducatũ animarũ impudenter assumurt.
quib uia omnis ignota doctoris ẽ: & quo
citus ñ nisi labore & sollicitudine ex ꝑtꝰ eli¬
gitur: quales animarũ duces esse debeant.
qui episcopatus culmen immatura cupi¬
unt festinatione conscendere : Huiꝰ saltẽ
rei se comꝑatione considerent. & aggre¬
di repente in exꝑtos labores timeant: ne
ceca honoris ambitio & ipsis in pena sit.¬
& aliis pestifera erroris semina raciant:
quippe qui ñ didicere qđ doceant. Pinde
paterno salutantes affectu. petimꝰ precel¬
lentissum filii. ut tã detestabile malũ de reg¬
ni ur̃i studeatis finib phibere : & nulla apd̃
uos excusatio. nulla contra animã ur̃am

Expanded text:
mittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis illecmittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis illecti ex laico repente habitu sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et grave tacere est, regendi rectores, et qui docendi sunt doctores nec erubescunt videri nec metuunt, ducatumque animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota doctoris est, quo citus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecelentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram
Abbreviated transcription (Latin):
iuuiari debuerat pregrauat᷑. Si eñi is dignꝰ sa¬
cerdotio credit᷑. cuii ñ auctionis merita. s pre¬
miorũ copie suffragant᷑: restat ut nichil
sibi in honores excłasticos grauitas. nicħ de¬
fendat industria: s totũ auri ꝑfanꝰ amor
cum ultoris is qui fortasse fuerat uleiscendus
adducit᷑ : atq hinc sacerdotes ñ ꝑficere. sed
perire ꝑociꝰ indicant᷑. Uulnerato nãq pasto¬
re. qͥs curandis ouib adhibeat medicinam :
Aut quando popłi orationis clipeo tueat᷑.
qui iaculis se hostiũ feriendũ exꝑonit: Nuit
qualẽ de se fructũ ꝑducturꝰ est. cuiꝰ graui
peste radix infecta ẽ: Maior gͦ metuenda
locis illis foret calamitas: ubi tales interces
sores ad locũ regiminis adducunt᷑. qui dĩ in
se magis iracundiã ꝓuocent. quã ꝑ sem&e ip¬
sos popłis placare debuerant. Nec hoc qͦq
malũ sollicitudo nr̃a patit᷑ negligenter ad¬

Expanded text:
juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sajuvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed totum auri profanus amor cum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cujus gravi peste radix infecta est? Major ergo metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales intercesores ad locum regiminis adducuntur, qui Dei in se magis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter o
Abbreviated transcription (Latin):
Item de hisde theoderico & theodeberto re
lica plantatione surreꝑsit. & in ipso ortu
suo zelo apłice ultionis ꝑcussa atq clam¬
nata ẽ. in regni ur̃i finib dominari: cũ in
sacerdotib fides sit eligenda cũ uita. Si
uita deest. fides meritũ ñ habet : beato ia¬
cobo attestante qui ait. Fides sine oꝑibus
mortua ẽ. Quȩ enĩ oꝑa esse ualeant sacer¬
dotis: qui honores tanti sacramenti con¬
iuincitur obtinere ꝑ premiũ: Ex qua re
agitur. ut ipsi qͦq qui sacros ordines ap¬
petunt. ñ uitã corrigere. ñ mores compo¬
nere studeant : s diuitias quib honor
sacer emitur congregare. hinc fit etiã
ut insontes & pauꝑes. a sacris ordinibus
ꝓhibiti despectiq resiliant. & dũ inno¬
centia pauꝑis displicet. dubiũ ñ ẽ. qđ pre¬
miũ illic delicta commnendet: qr ubi aurũ
placet. & uiciũ. hinc igitur ñ solũ in ordi¬
natoris & ordinati animã letale uulnus

Expanded text:
inam. Idem Theodorico et Theoberto Reginam. Idem Theodorico et Theoberto Reglica plantatione subrepsit, et in ipso ortu suo zelo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari, cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita. Si vita deest, fides meritum non habet, beato Jacobo attestante, qui ait: Fides sine operibus mortua est. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
rorem: Pudet ꝓfecto pudet aliis imꝑare:¬
qd ipse nescit custodire. Nec illud quidẽ
qd simili emendatione radendũ ẽ. prete¬
rimꝰ : s omĩno execrabile & esse grauis¬
simũ detestamur: eo qđ sacri illic ordi¬
nes ꝑ symoniacã heresim. quȩ pͥma con¬
tra eccłam orta & districta maledicho¬
ne damnata ẽ conferant᷑. Hinc gͦ agit᷑:
ut sacerdotalis dignitas in despectu. &
sc̃s sit honor in crimine. Perit utiq re¬
uerentia. adimit᷑ disciplina. qr qui culꝑas de¬
buit emendare cõmittit : & nefaria ambi¬
tione honorabilis sacerdotii ducit᷑ in depra¬
uatione censura. Nã qͥs denuo ueneret᷑ qđ
uenditur: aut qͥs ñ uile putet esse qđ emi¬
tur:Unde ualde contristor. & terre illi con
diuino munere habere despiciunt. s premi¬
is assecunt᷑ : sacerdotiũ illic subsistere diui
num ñ arbitror. Nã ubi dona suꝑnȩ gr̃ȩ
querit᷑. s magis contra dm̃ pecumȩ uenerant᷑.¬

Expanded text:
rorem? Pudet rorem? Pudet quod ipse nescit custodire. Nec illud quidem quod similiter emendationi tradendum est praeterimus, sed omnino execrabile, et esse gravissimum detestamur, quod sacri illic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta et districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honor in crimine. Perit itaque reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor, et terrae illi conddivino munere habere despiciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona supernae qu
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: donec collecta generali sẏnodo. hanc
sub anathemate damnandã penitꝰ impetra¬
ret. Nec ante siagrio ep̃o augustudunensi.
bate ipsi qd de ꝓpellendis heresib moniti
fuerant adimplerent.
Dam ꝓ hs brunichildi reginȩ inter cetera
seͥbit dicens. Sacerdotale officiũ in tan¬
ta illic sicut didicimꝰ ambitione ꝑductũ ẽ:
ut sacerdotes subito qđ graue nimis ẽ ex la¬
icis ordiuent᷑. S qͥd isti acturi. qͥd popło p̾sta¬
turi st̃. qui ñ ad utilitatẽ. s fieri ad honor̃e
ep̃i concupiscunt: His igitur qui necdũ qđ
docere debeant didicer̃t qͥd aliud agit᷑.
nisi ut paucoꝵ ꝓuectꝰ illicitus. fiat mul¬
tis interitꝰ : & in confusionẽ ȩccłasticȩ mo¬
derationis obseruantia deducat᷑. quippe
ubi nullꝰ regularis ordo seruat᷑ Nã qui
ad eiꝰ rẽgimen imꝑuisus uł precipitatꝰ ac¬
cedit : qua admonitione subiectos edifi¬
cet. cuiꝰ exemplũ ñ rationẽ docuit. s er¬

Expanded text:
navit, 80 donec, collecta generali synodo, hanc navit, 80 donec, collecta generali synodo, hanc sub anathemate damnandam penitus impetraret. Nec ante, Syagrio episcopo Augustodunensi, bate, ipsi quod de propellendis haeresibus moniti fuerant adimplerent. Nam pro his Brunichildi reginae inter caetera scribit, dicens: « Sacerdotale officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis est, ex laicis ordinentur. Sed quid isti acturi, quid populo praestaturi sunt, qui non ad utilitatem, sed fieri ad honorem, episcopi concupiscunt? Hi ergo, qui necdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut paucorum provectus illicitus fiat multis interitus, et in confusionem ecclesiasticae moderationis observantia deducatur, quippe ubi nullus regularis ordo servatur? Nam qui ad ejus regimen improvidus vel praecipitatus accedit, qua admonitione subjectos aedificet, cujus exemplum non rationem docuit, sed er
Abbreviated transcription (Latin):
Suenerabilis paꝑa gregoriꝰ com¬
missã sibi diuinitus ȩccłam stu¬
diis. efficaciter gubernabat.
Nam ligures. uenetos. hiberos.
alios q a scismate sub libello confessos.
calcedonensem synodũ uenerari comꝑel¬
lens: ad unitatẽ sc̃e eccłȩ reuocarat. Iã
barbaricinos. sardos. & campaniȩ rusti¬
cos. tã predicationib quã uerberibus
emendatos: a pagani zandi uanitate
remouerat. Iã donatistarũ heresim pe¬
nes affricã. manicheoꝵ penes siciliam.
arrianorũ penes hisꝑamã. agnoitarũ
uero penes alexandriã. scͥptorũ suoꝵ ua¬
lidissimis autoritatib. importunissimis¬
q legationibus. dño suffragante. a cor¬
pore totiꝰ sc̃e mat̾s eccłe sequestrarat.
Sola penes galliã neophitorũ heresis
quot sẏmoniacis munerib. quasi tot radicib
puillulans: longe late q ꝓrsus excreuerat
& manebat. Contra quã uenerabilis pater
apa brunichildẽ reginã theodericũ qͦq &
theodebertũ francoꝵ reges. fortiter ex ꝑug¬

Expanded text:
venerabilis papa Gregorius commissam sibi divinitus Ecclesiam studiis efficaciter gubernabat. Jam Ligures, Venetos, Iberos, aliosque a schismate sub libello confessos, Chalcedonensem synodum venerari compellens, ad unitatem sanctae Ecclesiae revocarat. Jam Barbaricinos, Sardos, et Campaniae rusticos tam praedicationibus, quam verberibus emendatos, a paganizandi vanitate removerat. Jam Donatistarum haeresim penes Africam, Manichaeorum penes Siciliam, Arianorum penes Hispaniam, Agnoetarum vero penes Alexandriam, scriptorum suorum validissimis auctoritatibus importunissimisque legationibus, Domino suffragante, a corpore totius sanctae matris Ecclesiae sequestrarat. 2. Sola penes Galliam Neophytorum haeresis, quot simoniacis muneribus, quasi tot radicibus pullulans, longe lateque prorsus excreverat, et manabat. Contra quam venerabilis Pater apud Brunichildem reginam, Theodericum quoque, et Theodebertum Francorum reges, fortiter expug
Abbreviated transcription (Latin):
gras retulit: & qui meritũ suũ decreuisse
ꝑutauerat si gregorio conferret᷑: orare
uehementiꝰ cepit. ut cũ eo mansionẽ quan¬
doq ꝑciꝑe mereret᷑. Ss istiꝰ iã scdi libri fi

Expanded text:
gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi lib
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens: orasse fertur ad dm̃. ut sibi
ostendere dignaret᷑. quã future remu¬
nerationis mansionẽ sperare debuisset:
qui ꝑ illiꝰ amore scłm deserens. nicħ ex
eiꝰ diuitiis possideret. Cumqz nocte qua¬
dam dormiret. cognoscit sibi reuelatũ
fuisse: ut cũ gregorio romano pontifi¬
ce mansionẽ sibi preparandã sperare
debuisset. At ille fortiter ingemiscens.
dialib diuitiis redundaret. Cũ uero gre¬
gorianas diuitias suȩ pauꝑtati die noc-¬
tu q suspirando conferret: alia nocte qui¬
escens audiuit sibi dñm in somnis dicentẽ.
Quando diuite ñ possessio diuitiarũ faci¬
at s cupido: cur audes pauꝑtate tuã
gregorii diuitiis comparare. qui magis
illã catta quã habes cotidie palpando
nulli q conferendo diligere comꝑbaris.
quã ille qui tantas diuitias ñ amando s
conteminendo. cunctisq liberaliter lar¬
giendo disꝑgit: Ita solitariꝰ increpat᷑. dõ

Expanded text:
cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens pdialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo