comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem diabolus fons draconis .i. mi
cium elationis. Ab ipso enim diabolo eul¬
pa suꝑbiȩ sumpsit exordium. uñ pꝰ elati¬
onis mnundationem. ruine meruit lapsũ.
Draco cet̾is serpentibus maior ẽẽ dicitur:
quia caput suꝑbiȩ etiam celum detigissȩ
memoratur. Ante fontem gͥ draconis tͥn-¬
sit. qui rumas angłi ⁊ lapsũ hominis ad
memoriã reduc̃. Et ad portam stercoris. Por¬
ta stercoris. ẽ uirtꝰ confessionis. Siẽ enĩ ꝑ por¬
tam fimꝰ extra ciuitatẽ uehit. sic ꝑ confessio¬
nem peccati. fetor a mente necẽẽ ẽ uͥ eiciatur.
Et considerabam murum ierłm dissipatum:
⁊ portas eiꝰ exustas igni. Murum ierłm dissipa¬
tum considerat ⁊ circuit: qui lapsus carnis
n scissuras ments diligent̃ atcendit. Consi¬
derat portas igne exustas. sensus uidelicet cor¬
poris igne luxurie. ⁊ flammis iracundie
consũptas. Et transiui ad portã pontis.
Pons ibi construitur. uͥ de uno ad aliud

Expanded text:
Est autem diabolus fons draconis, id est, Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium. Unde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus major esse dicitur, quia caput superbiae etiam coelum tetigisse memoratur, Ante fontem igitur draconis transit, quia ruinam angeli, et lapsum hominis ad memoriam reducit. Et ad portam stercoris. Porta stercoris, est virtus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, si per confessionem, peccati fetor a mente necesse est ut ejiciatur. Et considerabam murum Jerusalem dissipatum, et portas ejus igni exustas. Murum Jerusalem dissipatum considerat, et circuit, qui lapsus carnis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi construitur, ubi de uno loco ad alterum
Abbreviated transcription (Latin):
n u̾b̃is neeinie filii elchie de portis ierłm legisse
me recolo. qd̾ huic oꝑi ad edificationẽ claustra¬
lium in serere uolo. Egressus sum inquit ꝑpor
tam uallis nocte. ⁊ añ fontẽ draconis.⁊ ad por¬
tem stercoris. ⁊ considerabam murum dis-¬
sipatum. ⁊ portas eius combustas igni. Et
transiui ad portem pontis. ⁊ ad aque ductũ
regis ⁊ non erat locus iumento cui sedebam
ut transiret: ⁊ ascendi ꝑ torrentẽ nocte . ꝯsi¬
d̾abam murum. Et reu̾sus ueni ad portam
litatis. ꝑ portam ualł ierłm ingreditur:
cum aliquis corde humilis ad pacẽ redi¬
ens. mente deo reconciliatur. ꝑ portam
uallis egreditur ut destructionem erui¬
tatis uideat: qui ruinas eccłie uł lapsus
amimȩ humilit̃ reꝑarare festinat. Et añ
fontem draconis. fons ẽ origo fluminis:⁊
diabolus micium angłice ⁊ humane de¬
fluxionis. ꝑ fontem diabolus intelligit᷑. ⁊ tñ¬
⁊ diabolus deorsum fluens int̃p̃tatur. De-¬
orsum fluit. qui a deo corde n oꝑe recedit.

Expanded text:
n verbis Nehemiae filii Elchiae de portis Jerusalem legisse me recolo, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et portam stercoris: et considerabam murum dissipatum et portas eius consumptas igni et transivi ad portam Fontis et ad aquaeductum Regis et non erat locus iumento cui sedebam ut transiret et ascendi per torrentem nocte et considerabam murum et reversus veni ad portam litatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit.
Abbreviated transcription (Latin):
atͥo decẽ luteres. ad abluendas hostiar̾ carnes
Sicut onĩ sac̾dotes lauabant᷑ in mari eneo
sic in lut̾ib hostiat̃ caros que offerebantur:⁊ qͥ of¬
ferrent mundi eent. In mari eneo mauꝰ: pe¬
des sac̾dotum mundabantur a pulu̾e: in lutib
uͦ ħostiar᷑ carnes expͥmebantur a sangu ineꝰ

Expanded text:
atrio decem luteres ad abluendas hostiarum carnes . Sicut enim sacerdotes lavabantur in mari aeneo, sic in luteribus hostiarum caro, ut quae offerebantur, et qui offerebant mundi essent. In mari aeneo manus et pedes sacerdotum mundabantur a pulvere, in luteribus vero hostiarum carnes exprimebantur a sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Cutrꝰ aͥ igne spẽ scĩ ꝯburi posst̾. Hic ẽ ignis. hȩc scꝰ arma
elaustraliũ. hi sunt qͥ int̾ficiunt iabin qui chananeoꝵ
habitantiũ in maritimis ꝯmotionẽ ñ timent. qͥ suꝑbis
habitantib in montanis ñ cedt̃. nec uoluptuosis campoꝵ
planitie gaudentib ꝯmiscent᷑. aqͥb ñ ex audit᷑ sup̃dictꝰ
sẏmeon. uec ꝯittuntur eũ illis defenendor. s int̾ficiunt
regẽ cũ exercitu. subneruant eqͦs ⁊ coburunt curris.
iiaculati. frena pacis habene st̃ caritatis ꝯstricti in¬
ter se ꝯcordie uinculis ⁊ iugo fidei subiecti.iiiͦiͦ. rotis euan¬
gelii bonã aurigam portantes u̾bũ dĩ. Cuiꝰ flagello fu¬
gant᷑ illecebre scłares. ⁊ mundi istiꝰ pͥnceps ext̾minat̾. Mirares.
Reta int᷑ rotã currebat. ⁊ ñ impediebat᷑ currꝰ cleritas.Io:
nouũ testam̃tũ inueti testam̃to. Int᷑ illud currebat. ꝑ qd̾ am

Expanded text:
 Spiritus comburi possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interficiunt regem cum exercitu, subnervant equos et comburunt currus. immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flagello fugantur illecebrae saeculares, et mundi istius princeps exterminatur. » Mira res. Rota intra rotam currebat, et non impediebatur currus celeritas, id est, Novum Testamentum in Veteri Testamento, intra illud currebat, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unum diuisibilit tria sint.⁊ in diuisibi¬
lit tria unum. Aparente gͥ in iudicio retri¬
butore oꝑum:iam u̾ba cessabunt exhorta¬
tionum.⁊ nos angustias uitȩ p̃sentis eua¬
dentes. in illa qͦ suscepti contẽplatione

Expanded text:
et unum divisibiliter tria sunt, et indivisibiet unum divisibiliter tria sunt, et indivisibiliter tria unum. Apparente igitur in judicio retributore operum, jam verba cessabunt exhortationum, et nos angustias vitae praesentis evadentes, in illa quoque suscepti contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
tate phibente cõꝑi: qualit̃ ad angłoᷤ
i ad animas scõꝵ ds̃ consueuit loqui. ad¬
huc uero scire desidio. quomͦ post resurree¬
tionem deus hominibus loqui debeat. ut
tunc semetip̃m quo modo omnibus creatͣis
p̾sit. nob̃ insinuat. tunc det̃sa nr̃e m̃tis
caligine. clara se uisione manifestat.⁊ tc̃
implebitur. quid in euangłio ip̃a uitas di¬
cat᷑. Uenit hora. cum iam non inꝓu̾biis lo-¬
quar uob̃: s palam de patre annunciabo
uob̾. Filiꝰ enim de patre palam annunciat.
quia ꝑ hoc quod uerbum ẽ: ex natura diui¬
nitatis illustrat. Palam itaq de patre annũ¬
ciare se asserit. quia ꝑ patefactam tc̃ ma¬
iestatis sue speciem.⁊ quomꝰ ipse gignenti
ñ impar oriatur.⁊ quomodo utroꝵq sp̃e
utriq coet̃̾nus ꝓcedat: ostendit. Aꝑte nã¬
q tẽ uidebimꝰ. quomͦ hoc quod oriendo ẽ.
ei de quo oritur subsequens non ẽ: quo¬
mͦ is qui ꝑ ꝓcessionem ꝓducitur: a ꝑferen¬
tibus ñ p̃itur. dꝑte tinc uidebimꝰ. quom

Expanded text:
tate perhibente, comperi qualiter ad angelos et ad animas sanctorum Deus consuevit loqui. Adhuc vero scire desidero quomodo post resurrectionem hominibus loqui debeat, ut tunc semetipsum quomodo omnibus creaturis praesit nobis insinuabit; tunc, detersa nostrae mentis caligine, clara se visione manifestabit, et tunc implebitur quod in Evangelio Veritas dicit: Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hoc, quod Verbum est, ex natura divinitatis nos illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asserit, qua per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et quomodo utrorumque Spiritus utrique coaeternus procedat, ostendit. Apetie namque tunc videbimus quomodo hoc quod oriendo ab alio est, ei de quo oritur subsequens non est: quomodo is, qui processione producitur, a proferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
pornatis uestibꝰ incedas. sitam̃ desit pecuna. inuecuet. as
a competens dilationis occasio. Restat g at peuniam
aret se in solario domꝰ suȩ. ꝓpt̾ pulchriudine placut
mud  placuit ⁊ traxit adcrim̃. fuit gͥ betsabee aausa
tũ qͦ fieret cẽptatio. Iudas cũ intamias net ad tondeusas
oues thamar nurũ suã in mereccio habitii sederit ẽ lebdaio
g ÷̃ ut̾ ornatꝰ meretricii habitꝰ sit aliqͣ causa ꝓprt auã

Expanded text:
ornatis vestibus incedas, si tamen desit pecunia, invenietur ab illa competens dilationis occasio. Restat igitur ut perEthei uxor, cum lavaret se in solario domus suae, propter pulchritudinem placuit David, placuit et traxit ad crimen ; fuit igitur Bersabee causa cum qua fieret tentatio. Judas cum in Thamnas iret ad tondendas oves, Thamar nurum suam in meretricio habitu sedentem in bivio ergo est ut ornatus meretricii habitus sit aliqua causa pr
Abbreviated transcription (Latin):
currentẽ. dũ aũ ex aquis syloe qͦ cũ silentio
cutrunt orulos lauas ut iud̾as. tẽ approp̾n¬
quas ad montẽ insionis in quo edificii tui fũ¬
dam̃ta ponas. Non qͥ hac facis hoc sub moyses
sub salomone. Nȩt ⁊ pͥmo regniꝰ sin anno. s in
quarto. Annos. m̃ses. dies.: noctes. humane
uite sũt districtdnes. habt̃ enĩ quelib fidelis
anima moralit᷑ annos. m̃ses. dies ⁊ noctes:
quibus suas designat actones. Primꝰ qͥ annus
tio ꝑximi. In pmo humiltat᷑ dũ eligit ab iedꝰ¬

Expanded text:
currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currunt , oculos levas ut videas, tunc appropinquas ad montem visionis, in quo aedificii tui fundamenta ponas. Non igitur hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed in quarto. Anni, menses, dies et noctes humanae vitae sunt distinctiones. Habet enim quaelibet fidelis anima moraliter annos, menses, dies, noctes, quibus designat suas actiones. Primus igitur annus tio proximi. In primo humiliatur, dum eligit et e
Abbreviated transcription (Latin):
no egͥssionis filioꝵ urł de t̾ra egypti. in anno.
uu. m̃sȩ eio. ip̃e ẽ m̃sis scd̾s regis salomonis suꝑ
i frl. edificare cepit domũ domino. Audis quia lonꝗe
pꝰ eqͥssionẽ filioꝵ ifrl̾ de t̾ra egypti posuit salomon
fundam̃tũ tẽpli. ñ enĩ qͣd cito mundo ren̾cias. ed. fi
maris rub: habens in se colorẽ sanquinise cõmo¬
tionẽ turbatonis: ad huc enĩ turbaris. ad huc ⁊ qlo¬
riaris: in pace aũ debes eẽ ⁊ in humilitate. Inde¬
serto aũ pͥus reꝑis aqm. s amarissimã: dũ enĩ pec
deseris. ad huc gerins fit añ aqua porta¬
bilis. in posito ugno crucis. Cũ enĩ ad me.¬
morrã passio xp̃i reducitur: dulcescit aĩus
dũ ei de moite saluatoris peccati remissio.
ꝓmutat᷑. Ad huc bella sustines. ⁊ cõtditõnes.
ne tnͣseas: ad huc ollas carmũ suspiras. Cĩrũ
approp̾nquas t̾ram ꝓmissionis. bihis aqm flu¬
minis aꝗ iordanuis aꝙ̾ dulcẽ ñ tñ c̃ silentio

Expanded text:
ypti, in anno quarto, mense zio ipse est mensis secundus regis Salomonis super Israel aedificare coepit domum Domino . Audis quod longe post egressionem filiorum Israel de terra Aegypti, posuit Salomon fundamentum templi. Non enim quam cito mundo renuntias, aedifimaris Rubri, habens in se colorem sanguinis, et commotionem turbationis. Adhuc enim turbaris, adhuc et gloriaris. In pace autem debes esse, et in humilitate. In deserto autem prius reperis aquam, sed amarissimam . Dum enim peccata deseris, adhuc gemis; fit autem aqua potabilis imposito ligno crucis. Cum enim ad memoriam passio Christi reducitur, dulcescit animus dum eidem morte Domini Salvatoris peccati remissio promittitur. Adhuc bella sustines et contradictiones, ne transeas; adhuc ollas carnium suspiras . Cum vero appropinquas ad terram promissionis, bibis aquam fluminis, aquam Jordanis, aquam dulcem, non tamen cum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
apli siquidẽ in nouat᷑ t̾ra. in eod fiebat pascha
idẽ phase qd interpͥtat᷑ tnsitus. dũ eñi de ui¬
Nis ad ucutes nouiter tnͣseas. dũ ad huc nouel¬
lus sis indiledione: nundu p. fundam̃ta tͥepli
ponere. Cum iam diligis inimicũ: tc̃ quasi in
scd̃o m̃se ponis fundam̃tũ. Prumꝰ eñĩ m̃sis in
dilectonis anno ẽ. diliꝗe̾ ainicũ. hoc ÷ ethui¬
ci faciunt: scd̃s uo dilig̾e inimicũ. t̾cius. di

Expanded text:
scha, id est, phase, quod interpretatur transitus. Dum enim de vitiis ad virtutes recenter transeas, dum adhuc novellus sis in dilectione, nondum potes fundamenta templi ponere. Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est diligere amicum, hoc etiam ethnici faciunt. Secund
Abbreviated transcription (Latin):
liꝗ̾e dm̃. dũ qͦ inunicu diligis. fundam̃ta tẽpli inla-¬
tum disponis. dũ diligis dm̃: edificii sp̃italis parie¬
tes erigis in altũ. In his uꝰ m̃sib y in his annis dies
n noctes possunt assignari. habet enĩ aĩa diẽ: con¬
tẽplatonis lucẽ: noctẽ tẽptat̾anũ caliquiẽ. Istum
illuminat sol indeficiens: illam luna dec̾sscens.
Hic uides dm̃: ibi osfendis ꝓximũ: in die rides: in-
nocte ploras. Uñ Iheremias. plorans ploraui ĩ noc¬
te. Mens enĩ que tẽptat̾onũ turbine q̃nq cõcussa
doloe: exhilarata radio contẽplato̾nis pꝰ modũ gau¬

Expanded text:
ligere Deum. Dum ergo inimicum diligis, fundamentum templi in latum disponis. Dum diligis Deum, aedificii spiritualis parietes erigis in altum . In his vero mensibus et in his annis dies et noctes possunt assignari. Habet enim anima diem, contemplationis lucem, noctem, tentationum caliginem. Istum illuminat sol indeficiens, illam luna decrescens. Hic vides Deum, ibi offendis proximum. In die rides, in nocte ploras. Unde Jeremias: Plorans, ploravit in nocte . Mens enim, quae tentationum turbine quandoque concussa dolet, exhilarata radio contemplationis postmodum gau
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. ꝑ orbem t̾raꝵ ubiq diffusa. Ipsa enĩ
ierłm. designat eccłiȩ pacem. Sub int̃p̃tationesiqͥ¬
dem huius nominis intellige̾ solemꝰ insionẽ pacis.
habet autem ciuitas ista plures miicos. multoᷤᷤ
scilicet diu̾si generis hereticos. qui non tantũ
eccłie pacem suis incursionibus turbant. s ĩ
totis uiribus conantur. ut eã abstatu sue rec¬
titudinis subuertant. Sunt ⁊ huiꝰ ciuitatis
ciues ⁊ amici qui libet uiri catholici. qui ñ so¬
lum hereticis u̾bo contradicunt. s ñ usq ad
sanguinem certantes. eis resist̾e̾ ñ desistunt.
Multismodis. arriꝰ. hebion. ⁊ cherintus. ⁊ alii he¬
tici. ȩceliȩ pacem suis assercionibus subuertẽ
sunt conati. s econtra beatꝰ augustinꝰ. hieroni¬
mꝰ. ⁊ ambrosiꝰ. ⁊ cet̾i uiri catholici. scĩ sp̃c gr̃ã po¬
borati. occurrerunt eis in faciem ut defend̾ent.

Expanded text:
esia per orbem terrarum ubique diffusa. Ipsa enim Hierusalem designat Ecclesiae pacem. Sub interpretatione siquidem hujus nominis intelligere solemus visionem pacis. Habet autem civitas ista plures inimicos, multos scilicet diversi generis haereticos, qui non tantum Ecclesiae pacem suis incursionibus turbant, sed etiam totis viribus conantur, ut eam a statu suae rectitudinis subvertant. Sunt et hujus civitatis cives et amici, quilibet viri catholici, qui non solum haereticis verbo contradicunt, sed etiam usque ad sanguinem certantes, eis resistere non desistunt. Multis modis Arius, Hebion, et Cerinthus, et alii haeretici pacem Ecclesiae suis assertionibus subvertere sunt conati. Sed contra beatus Augustinus, Hieronymus, et Ambrosius, et caeteri viri catholici, sancti Spirborati, occurrerunt eis in faciem, ut defenderent
Abbreviated transcription (Latin):
oraliter iudea confessionem peccatorũ designat.
in qua fideł animꝰ seip̃m iudicans. humilit̃ ac-¬
cusat. In hac siquidem iudea ierłm fundata eẽ dicitur.
quia in confessione pecc̃i. peccator penitens do recon-¬
ciliatur. Confitebimurtͥ d̾s confitebim᷑. ⁊ inuocabi
mus nomen tuum. P hoc qͥ dic̃ ꝯfitebim᷑. ꝯfessio ne-¬
cessaria fore ꝑhibetur. quod autem conficebimur
replicat: miscdiam diuine pietatis demonstrat.
Ne desꝑes muuit. qui it̾m peccantem si peniteat
uit: peniteat. ⁊ it̾m pecẽm humilit̃ ꝯfiteat᷑. Inq̃c̃q
testante ꝓculdubio saluus erit. Attende qualiter
diligit. qui tociens. ⁊ tam benigne peccãtẽ recipit.
Si hec attendis. dm̃ misericordẽ cognoscis. Notus
inquit in iudea ds̃. In iudea ds̃ cognoscit᷑. qura
in confessione peccati. mĩa dĩ manifesta demon¬
stratur. ꝑ pietatem siquidem peccantẽ reuocat.
ꝑ patientiam sustinens expectat. In bethleẽ ude
fessionem sꝑitalit d̾s ad hominem descendit.

Expanded text:
oraliter Judaea confessionem peccatorum designat, in qua fidelis animus seipsum judicans humiliter accusat. In hac siquidem Judaea Hierusalem fundata esse dicitur, quia in confessione peccati peccator poenitens Deo reconcimus nomen tuum . Per hoc quod dicit confitebimur, confessio necessaria esse perhibetur. Quod tamen confitebimur replicat, misericordiam divinae pietatis demonstrat, et ne desperes innuit, qui iterum peccantem si poeniteat, verit, poeniteat, et iterum peccatum humiliter confiteatur. In quacunque testante procul dubio salvus erit . Attende qualiter diligit, qui toties et tam benigne peccantem recipit. Si haec attendis, Domini misericordiam cognoscis. Notus, inquit, in Judaea Deus . In Judaea Deus cognoscitur, quia in confessione peccati misericordia Dei manifeste demonstratur. Per pietatem siquidem peccantem revocat, per patientiam sustinens exspectat. In Bethlehem Judae fessionem spiritualiter ad hominem Deus descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ropositi nr̃i temꝑanda est institutio. ne uel dissolit¬
ti uiuamus indeliciis. aut arduitate ꝓpositi desis¬
ĩmaculati. Quid dicam inqͥd de his: Sunt em̃ innobis qͥ hnit̃
timorem dĩ s ñ scd̾m scientiam. statuentes duriora p̾cepta. q̃ ñ
possit humana ꝯditio sustin̾e. Timor in eo ⁊ quia uident᷑ s con¬
sulere. s inscientia in ħ. qd̃ ñ ꝯpatiunt᷑ nature. nec ostimãt

Expanded text:
ri deinde temperanda est institutio, ne vel dissoluti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desismum Beati immaculati: « Quid dicam de his? Sunt enim in nobis qui habent timorem Dei, sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. Timor in eis est, quia videntur sibi consulere, sed inscientia in eis, quia non compatiuntur naturae, nec aesti
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ in deserto edificau̾unt Heremꝰ desertũ uocat. qͥa
ab om̃ib ñ in habitat᷑. Mundus uͦ dr̃ deseitũ. quia deseruerat
carnẽ ꝓpͥam: iustꝰ uͦ ꝯscientiã. Archa moysi deaurat᷑ au¬
ro purissimo int̾ & ext̾iuis. caro xͥ de aurat᷑ intꝰ diuini¬
tate: ext̾iꝰ miracłoꝵ claritate: ꝯscientia iusti int̾ius ful¬

Expanded text:
deserto aedificaverunt. Eremus desertum vocatur, quia ab hominibus non habitatur; mundus vero dicitur desertum, quia deseruerat carnem propriam, justus conscientiam. Arca Moysi deauratur auro purissimo intus et exterius, caro Christi deauratur intus divinitate, exterius miraculorum claritate
Abbreviated transcription (Latin):
iedificio nr̃e m̃tis. ocło intelligibili qnͣq disc̾ni posst̃.
dũ enĩ facib irac̾die seu liurie flaminis succendim᷑. qͥd a¬
liud in nob̾ qͣm pacientie basis ł abstinentie fortitudo.
destruit᷑. dũ caritas in nobis frigescut & mens addiu̾sa de¬
sid̾ia partit᷑ ͦ ñ ne lapidea basis friꝗore tẽptat̾onis in par¬
tes diuiditur: Dasis uͦ picta. ẽ pacientia ficta: que simi¬
litudinẽ ten ñ ui̾tatẽ: colore ñ foctitudinẽ.Simulati¬
onis ⁊ enĩ pacientia: in ostensione ẽ: ñ in oꝑatiõe. Eriꝗa
portent tabłas uirtutum: que sustineant pondus colũpna¬
rum. id est obedientiã p̃latty.¬

Expanded text:
oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in osteportent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam pra
Abbreviated transcription (Latin):
solũpnis mat̾ialib portant edisicii sui pondus: sic
pacientie u̾tꝰ edificii spiritalis sustinet onus. Tres
rea. Enea fortitudinẽ: argentea c̃fortitudine claritatẽ
Aurea c̃ soctitudine & clari E tate fulꝗorẽ tenet fortutu¬
do inoꝑer claritas in sermone. sulgor inm̃te. Q inhis tͥb
paciontiã seruat: qͣi basis aurea itutũ strudam firmitꝰ
portat. his tͥb usus est moyses inconstitutone tabor¬
naculi enea scił. argentea. & aurea Edificauit moy¬
ses tab̾nacłm: qd moralit᷑ designat aĩe claustrũ. Tria

Expanded text:
olumnis materialibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres rea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat
Abbreviated transcription (Latin):
erant insingłis tabulis. st̃ eͥffectus m̃tis & exibit̾o oꝑis.
dũ mens oꝑi concordat ne tabła tabłam excedat. in cast᷑¬
te sirmitas seruat duoͣ u̾ bases subsingłis tabłis. st̃ ꝑseue¬
rantia pacientie. ⁊ longanimitas in psꝑis ⁊ in adu̾sis. Sũt
nalie tres basiũ spẽs que ñ in nr̃is edificiis repꝑiunt᷑.
scił linea lapidea.⁊ picta. s he fragiliores st̃ p̾cedentib ꝙtiꝰ
enĩ destrui posst̃. Igne enĩ lignea conbritur. lapidea ꝗelu

Expanded text:
erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia et longanimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Ign
Abbreviated transcription (Latin):
Elus suauior. sicogant᷑ sine caligis dormire qͣsi aliqͥd crimi¬
E nale fecerint. in huiꝰcemodi timent uitã finire. Tales in¬
digent ꝯsolatione ne uł molestia corꝑis ł int̾ioris hoĩs
afflictione deficiant. Audiant isti qͥd dicat angłs petͦ.
ris adhorã relaxauerat. ut tunica circa pedes dimissa
frigꝰ noctis ut cũq tẽꝑaret. exemplũ p̾bens infirmis.
cũ molestia torꝑali ł in iuiria tẽptamur humana. li¬
cere nobis aliqͥd de nr̃i ꝓpositi rigore relaxare. Utan¬
tur gͥ sapientũ ꝯsilio ne deficiant. scͥpta eiũ st̃ ad nr̃am
doctrinã. Hec st̾ ꝗ̃ de infirmitatis diu̾sitatib ut cũq
diximꝰ. nc̃ qͦmꝰ sit infirmis larga religio breuit̾ osten¬
damꝰ. Ait beatꝰ benedictꝰ. Suꝑ omĩa ⁊ ante oĩa agen¬
licatiora querant᷑. Plura. ut ex multis aliqͥd placeat: de-¬
licatiora. ut ꝯ gustauerit reficiatur ex aliquo Qd̾¬

Expanded text:
lus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid crimilus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. Audiant isti quid dicat angelus Petro: ris ad horam relaxaverat, ut tunica demissa circa pedes, frigus noctis utcunque temperaret, » exemplum praebens infirmis, quod cum molestia corporali vel injuria tentamur humana, liceat nobis aliquid de nostri propositi rigore relaxare. Utantur igitur sapientium consilio, ne deficiant, scripta enim sunt ad nostram doctrinam. Haec sunt quae de infirmitatis diversitatibus, utcunque diximus; nunc quomodo infirmis sit larga religio, breviter ostendamus. Ait beatus Benedictus: « Super omnia et ante omnia, agenlicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, reficiantur ex aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
tristant᷑. Decibo autẽ qͥdam querimoniã faciunt. eo qͦd:
seruiat ⁊ ipsi nulli seruiant. De ordine aut̃ qͥdam ꝯq̃¬
rurt᷑ ĩputantes ordinis gͣuitati infirmitatis sue causam.
⁊ sic qͦd bene egert̾ male ꝑdunt. St̃ aut̃ alii qͥ idõ ꝯquerũ¬
tur de ordine. qͥa aconuentu frm̃ seꝑati delicatiꝰ tractent᷑.
si autẽ alectulo frm̃ inchoro psallentium uoces audierunt.
ret̾ psalmos ruminant. orantes incubiculo cordis clausis hos¬
tiis. ⁊ licet totã noctẽ ꝑuigilem duxerint doloribꝰ suis
agitati. illos tam̃ beatos iudicant. qͥ ꝑ partẽ noctis do
seruientes laborant. Spondã lectuli non egdiunt᷑. ⁊ tñ
illos qͥ claustͥ declium benigne ferunt. felices eẽ putant.
nichil de ordine implere sefatent᷑. s nͥ fallor ĩplene totũ.
Infirmitatis claustꝰ coartant᷑. disciplinant᷑ anxietatũ
uirgis. spinis doloꝵ. ieuinant. uigilant. laborant. qͥa
cibũ. sũnũ. ⁊ qͥetẽ. infirmitas negat.⁊ tñ si paret᷑ lectu¬

Expanded text:
tristantur. De cibo autem quidam querimoniam faciunt, eo quod serviat et ipsi nulli serviant. De ordine autem quidam conqueruntur, imputantes ordinis gravitati infirmitatis suae causam, et sic quod bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis: et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborabant. Spondam lectuli non egrediuntur: et tamen illos qui taedium claustri benigne ferunt, felices esse putant, nihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant; quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat: et tamen si paretur lectu
Abbreviated transcription (Latin):
arga est in firmis religio. Quatuor autẽ st̾ in¬
firmitatis spẽs. qͥdam enĩ st̃ qͥ infirmant᷑ ex senio.
alii uͦ exm̃broꝵ lesione. alii exinfirmitate ad tempus
srecedente. alii uͦ ꝯtimio detinent᷑ langore. St̃ aliqui
quoꝵ senectus ÷ garrisla. iracunda. plena ꝓu̾biis.
fabulis uacans. ⁊ licet oculis eoꝵ cecutiens tenebres¬
cat. licet manꝰ tremebunda. cesset ab oꝑe. licet officiũ
suũ pes ignoret. licet totꝰ corpore ⁊ animo eurinis in¬
cedat. tũ ut ait beatꝰ augustinꝰ in libro de duodecĩ
abusionibꝰ scłi. cũ de sene irreligioso loqueret᷑. cor⁊ lin¬
ñ pacẽ scõꝵ. recitant. ad causas uocari uolunt. qͥa
p̾terita nouerunt. tales accusarent sub sannã si uel
iudiciũ eoꝵ reu̾tet᷑ in cap̾suũ.⁊ descendet angłs dñi ut
ñ offendunt tñ lingua. ñ nutant animo. tacent noxia. quod
instruit narrant. hominẽ int̾iorẽ labori supponunt. cũ
ñ possint extĩorẽ subponere. Istant orõni recogitant om̃s:

Expanded text:
arga est infirmis religio. Quatuor autem sunt infirmitatis species. Quidam enim sunt qui infirmantur ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedente, alii vero continuo detinentur languore. Sunt autem aliqui quorum senectus est garrula, iracunda, plena proverbiis, fabulis vacans, et licet oculus eorum caecutiens tenebrescat, licet manus tremebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet totus corpore et animo curvus incedat, tamen, ut ait beatus Augustinus in libro De duodecim abusionibus saeculi, cum de sene irreligioso loqueretur, « cor et linnon pacem sanctorum recitant, ad causas vocari volunt quia praeterita noverunt. » Tales accusarent Susannam, si laudajudicium eorum revertetur in caput suum: et descendet angelus Domini ut non offendunt tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem labori supponunt, cum non possint exteriorem supponere. Instant orationi, recogitant omnes
Abbreviated transcription (Latin):
olerabilis ẽ diuiti religio. portari potest. uigũ enĩ meũ
ces humiliat. onꝰ qd̾ trahit᷑ suꝑbiã carnis quȩ qͣsi eradipe
ꝓcedit domat. Sic ugum xͥ ceruicositatẽ nram incliuat.
ne simꝰ qͣsi bos cornupeta qͥuȩ effundit sanguinẽ. Onꝰ autẽ
eiꝰ carne̾ nram macerat ne lasciuiens in lupuriã defluat
aut uagabunda sequat᷑ ociũ. Onꝰ nrm uita x. Noctrina¬
uͦ eiꝰ qͣsi iugum nobis imponit᷑. Alt̾m leue ẽ alt̾m suaue.¬

Expanded text:
olerabilis est diviti religio, portari potest. Jugum ces humiliat; onus quod trahitur, superbiam carnis quae quasi ex adipe procedit domat. Sic jugum Christi cervicositatem nostram inclinat, ne simus quasi bos cornupeta, qui effundit sanguinem. Onus autem ejus carnem nostram macerat, ne lasciviens in luxuriam defluat, aut vagabunda insequatur otium. Onus nostrus, quasi jugum nobis imponitur; alterum leve est, alterum suave. Se
Abbreviated transcription (Latin):
anins iuuenilib romissioi fueras: salt̾e cũ ad ꝑ¬
fectam etatẽ ꝑ ueni̾s fluia uoluptatis restr̾iꝗas.
De decẽ luteribꝰ

Expanded text:
annis juvenilibus remissior fueras, saltem cum ad perfectam aetatem perveneris, fluxa voluptatis restringas. atrio decem luter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥmissa datur. a lalxo g. id e̾: ab initio pͥme ꝯ¬
u̾sionis usq ad labiuni facte ꝑ mort̾e seꝑatã¬
ueniã sperat: quic̃q uas ꝯpuncto̾nis infra mtis ambi
tam sue format. Lauat enĩ lacͥma sordes cͥauinis: ita
dico si ponatur infra atͥum ue̾ confessionis. Ꝙ
sĩquid̾ maris. designat ambitũ disc̾te cͥc̃specto̾nis.
que cũ ea que añ ñ retͦ adexrris ⁊ asinistris st̃ re¬
spicit: ⁊ nicħ absq conpunctõnis amaritudine

Expanded text:
romissa datur. A labio igitur, id est, ab initio primae cromissa datur. A labio igitur, id est, ab initio primae conversionis usque ad labium perfectae per mortem separaveniam sperat, quicunque vas compunctionis intra mentis suae ambitum format. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponatur intra atrium verae confessionis. Et siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil ab
Abbreviated transcription (Latin):
erit q mare fusille decẽ eubitoꝵ a labio usq adla¬
bĩ. rotundũ inccuitu. Situt suꝑiꝰ ꝑ atͥũ sacdotũ
moralit᷑ dos ignatur confessior ita ꝑͥ mare eneũ de¬
siꝗnari potest cordis conpunctio. Sicut enĩ in mari
eneo lauari solebant sac̾dotes: ita & in amaritudine
conpundonis lauant᷑ cotidie fideliũ m̃tes. hoc au̾uas
maris nomine meruit appellari: quia ꝓpt̾ amaritu
aliq tangit᷑ strdet. ac uelud plangentis more ꝯquerit᷑.
dum en̾i uas ꝯpũctionis tangitur manu Iͥps rop̃hẽ¬
sionis: reddit tinnitũ. dũ inmitcit questũ. Erat
aũ tias abas fusile: ꝗd fit dũ mat̾ia metalli. po¬
nnt̃ in igne. deflucus ꝑductũ canalis ad ꝑfeo¬
toͥnẽ forme. Ignis ẽ ardoi tͥ. bulato̾nis. metal¬
li mati̾es ẽ ꝑeccati speties. qd̾ ꝑtecordatons te¬
tum quasi ꝑ canalis ducdũ in fortniam nasis tiertꝰ
labio usq ad labiũ. Indenario siꝗiũd̾ nuraero
spes retbutõnis in telligit᷑. que laborantib :¬

Expanded text:
decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu . Sicut superius per atrium sacerdotum moraliter designatur confessio, ita per mare aeneum designari potest cordis compunctio. Sicut enim in mari aeneo lavari solebant sacerdotes, ita in amaritudine compunctionis lavantur quotidie fidelium mentes. Hoc autem vas, maris nomine meruit appellari, quia propter amarialiquo tangitur, stridet, ac velut plangentis more conqueritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu propriae reprehensionis, reddit tinnitum, dum emittit questum. Erat autem vas illud fusile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, labio usque ad labium. In denario siquidem numero spes intelligitur, quae laborantibus p
Abbreviated transcription (Latin):
timens ne incurrat obscuritatẽ noctis:
.i. ꝓfunditatem ꝑpetue dampnationis
liuam gerit: quia mĩam querit. Oliuã ino
portat: dum indulgeri sibi quod deliquer
p̃cibus exorat. De columba uero dauid di
⁊ posteriora dorsi eius in pallore auri. Inp¬
sti̾orib dorsi aurum habet᷑. qr bñ oꝑanti
in futuro uenia ꝓmittit᷑. Similit̃ ⁊ de sabu¬
dore legitur. cum in descensu colũbȩ. suꝑc̃
in iordane descendisse cernitur. quia cuilibi
humili a peccatis mundato grã p̃ꝑatur.
nia. diligenti datur grã.¬

Expanded text:
timens ne incurrat obscuritatem mentis, timens ne incurrat obscuritatem mentis, id est profunditatem perpetuae damnationis. Olivam gerit, quia misericordiam quaerit. Olivam in ore portat, dum indulgere sibi quod deliquit precibus exorat. De columba vero David dicitur. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. In posterioribus dorsi aurum habetur, quia bene operanti, in futuro venia promittitur. Similiter et de Salvatore legitur quod in descensu columbae super ea, quae super Jesum in Jordane descendisse cernitur, quia cuilibet humili a peccatis mundato gratia praeparnia, diligenti datur gra
Abbreviated transcription (Latin):
i dormiatis int̾ medios cle¬
ros penne columbȩ deargen-¬
tate.⁊ posteriora dorsi eiꝰ
do repꝑi. ex quibus si atten¬
te consident᷑ simplicium mentes ad ꝑfec¬
tionem poterunt edoceri. Colũba .s. nohe.
colũba dauid. colũba im̃u xͥ. Nohe reqͥes. dd:
manu fortis. iũc: saluator int̃p̃tat᷑. P ecc̃o¬
ri autem dicit᷑. peecasti: quiesce. Si gͥ uis
ẽẽ nobe: quiesce a peccatis. ut dauid esse
possis: oꝑare forcia. si saluari desideras:
a saluatore salutem postula. Diu̾te gͥ a
malo. faobonum. in quire pacem. Diu̾te
ad archam nohe. p̃liare cum dauid p̃lra
dm̃. in qͥre pacẽ cum nĩu in ierłm. Dtu̾te
ad quietem mentis. resiste temptationibꝰ.
expecta patient̃ salutis bñficium. De co-
ꝑam ferens in ore ramum uirentis oliue.
Ad archã nohe colũba reu̾tit᷑: cum ad qui-¬
etem mentis. ab ext̾iorib aĩus reuocatur.
Leu̾tit᷑ ad uesꝑam. cum deficiente luce mũ¬
dane felicitatis. uane głie fugit põpam.

Expanded text:
i dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi ejus do reperi, ex quibus, si attente considerentur, simplicium mentes ad perfectionem poterunt edoceri, columbam scilicet Noe, columbam David, columbam Jesu Christi. Noe requies, David manu fortis, Jesus Salvator interpretatur. Peccatori autem dicitur: Peccasti , quiesce. Si igitur vis esse Noe, quiesce a peccatis. Ut David esse possis, operare fortia. Si salvari desideras, a Salvatore salutem postula. Diverte igitur a malo, et fac bonum, inquire pacem . Diverte ad arcam Noe. Praeliare cum David praelia Domini. Inquire pacem cum Jesu in Jerusalem. Diverte ad quietem mentis, resiste tentationibus, exspecta patienter salutis beneficium. De colu vesperam ferens in ore ramum virentis olivae . Ad arcam Noe columba revertitur, cum ad quietem mentis ab exterioribus animus revocatur. Revertitur ad vesperam, cum deficiente luce mundanae felicitatis, vanae gloriae fugit pompam,
Abbreviated transcription (Latin):
sorum siquidem uita: ieiuniis ⁊ uigiliis ⁊ assi¬
dius orationibus ẽ undiq polita. ⁊ qui mundi¬
ciam mentis ⁊ corporis tenere consueuerant: in¬
in claustro future beatitudinis candorem mũ¬
diciȩ sine fine seruant. Quartus ordo colũ pra¬
rum. colorem celi cum serenum ẽ. habere dicit᷑.
quia color uole aeris similitudinem c̃ floruit
imitatur. Nec mirum si integritas uirginum
in celo similitudinem retinet. que in t̾ris integͣ
⁊ absq carnee fragilitatis corruptione manet.
a corruptione carnis immunis fuit. Nec calor in
tormento carni nocuit. quam calor luxuriȩ a¬
liquociens non accendit. In pͥmo gͥ ordine: sunt
antiqui patres. in scd̃o: martyres. in t̾̃cio: con¬
fessores. in quarto: uirgies.

Expanded text:
sorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assisorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assiduis orationibus est undique polita: et qui munditiam mentis et corporis tenere consueverant, in claustro futurae beatitudinis candorem munditiae sine fine servant. Quartus ordo columnarum colorem coeli cum serenum est habere dicitur, quia color, violae aeris similitudinem cum floret imitatur. Nec mirum si integritas virginum in coelo coeli similitudinem tenet, quae in terris integra, et absque carnem fragilitatis corruptione manet. a corruptione carnis immunis fuit. Nec calor in tormento carni nocuit, quem calor luxuriae aliquoties non accendit. In primo igitur ordine sunt antiqui patres, in secundo martyres, in tertio confessores, in quarto virgines.
Abbreviated transcription (Latin):
n claustro ꝑfecte beatitudinis. sunt quatu¬
or ordines columpnaꝵ. distincti quatuor diu̾¬
sis ꝓͥetatib colorum. Est enim pͥmꝰ ordo cro-
qͣtuor
ordines electorum.
Habet enim
crocus similitu¬
dinem maturi fructus. similiter antiqui
patres mature uiuentes cum de hoc scło ad
celestem ierłm transeunt quasi de uiuis lapi-¬
dibus in claustro ꝑfecte beatitudinis crocee
columpne fiunt. Et qui diu eccłiȩ fabricã
portare consueuerant: claustrum ꝑfecte bea¬
tudinis suo decore quasi crocee columpne
decenter ornant. Sed̾s ordo columpnaꝵ roseo
colore pingitur. ꝑ quem cruor martyrum ñ
in conuenient̃ designatur. haꝵ columpnarũ
angłi mirant᷑ colorẽ: mirant᷑ ⁊ fortitudinem.
mirantur rubeum colorem stephani. mirant᷑
colorem laurentii. Mirant᷑ fortitudinem q̃
lapidibus frangi non potuit. nurant᷑ fortitu¬
dinem que inmedio ignis incolumis reman¬
sit.Tercius ordo columpnaꝵ. ẽ nueicoloris.
i designat mundiciam confessionis. Confes-¬

Expanded text:
n claustro perfectae beatitudinis sunt quatuor ordines columnarum distincti quatuor diversis proprietatibus colorum. Est enim primus ordo crocequatuor ordines electorum. Habet enim crocus similitudinem maturi fructus. Similiter antiqui patres mature viventes, cum de hoc saeculo ad coelestem Hierusalem transeunt, quasi de vivis lapidibus in claustro perfectae beatitudinis croccae columnae fiunt. Et qui diu Ecclesiae fabricam portare consueverant, claustrum perfectae beatitudinis suo decore quasi croceae columnae decenter ornant. Secundus ordo columnarum roseo colore pingitur, per quem cruor martyrum non inconvenienter designatur. Harum columnarum angeli mirantur colorem, mirantur et fortitudinem. Mirantur rubrum colorem Stephani; mirantur flammeum colorem Laurentii; mirantur fortitudinem, quae lapidibus frangi non potuit; mirantur fortitudinem, quae in medio ignis incolumis remansit. Tertius ordo columnarum est nivei coloris, et designat munditiam confessionis. Confes
Abbreviated transcription (Latin):
rint seu recesserint aliqui. Nullus recessit om̃s consensert.
exceptis qͥbꝰdã laicis qui ad huc portant & mͦmurant. ⁊ tales
qui in scło pauꝑiores uixerant qͣm nc̃ uiuant: ⁊ nc̃ in mo¬
nasterio querunt. qͣ nec foris hab̾e̾ potuerũt. Sic c̃ dauidqͥ
ꝗ uestes . cibos & qͥetẽ carns diligunt: ad debellandos a¬
malechitas. id est ad destiuendas carnis delectatõnes ñ ꝓ¬
cedt̃. Hoc enĩ int̾p̃tat᷑ a malech. ppłs lambetis. Sic filii
ꝗath & filii ruben. ⁊ dimidia tͥb manasse ñ renuunt tͣn

Expanded text:
ientes recesserint aliqui. Nullus recessit, omnes consenserunt, exceptis quibusdam laicis, qui adhuc jugum portant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic, cum David r vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
grigus auaritie stn¬
gendo retinet. aꝑti
elemosine manibus
caritas larga p̃bet.
Penna siquidem ue¬
tus in infernum m̃¬
git. noua uero ani¬
mum ad celestia des¬
sid̾anda substollit.
Peocata enim gra¬
uant uirtutei uer
subleuant
bmnesticis accipitribus quo melius
pliimescere debeant munita ac tegenti

Expanded text:
rigus avaritiae stringendo retinet, apertis eleemosynae manibus charitas larga praebet. Penna siquidem vetus in infernum mergit, nova vero animum ad coelestia desideria sustollit. Peccata enim gravant, virtutes vero sublevantmesticis accipitribus, quo melius plumescere debeant, munita ac tepenti
Abbreviated transcription (Latin):
neteribus pennis noue solidenttur.d cũ
manum uenit. Similit̃ si aliquuis qusus de
claustro exeat. neceẽ ẽ ut ad manum bo¬
ne opationis accedat. et m̃ emissus uolet.
ut ad desidanda celestia toto annisum̃tis
e lem facit. Eo uo
plus dicam. non tan
se illo meliorem ẽẽ
putat. Cecidit dia¬
bolus eum se exal¬
tare uoluit. huin¬
liatur homo cun
se exaltare concu¬
piscit.

Expanded text:
e solidentur. Sed cum manum venit. Similiter si aliquis conversus de claustro exeat necesse est ut ad manum bonae operationis accedat, et inde emissus volet, ut ad desideranda coelestia toto adnisu mentislem facit, et, ut plus dicam, non tantse illo meliorem esse putat. Cecidit diabolus, cum se exaltare voluit. Humiliatur homo, cum se exaltare concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ. ⁊ hostem .i. ab salon. ionathan ⁊ saul. Im plet
dauid omẽm legẽ scilicet natͣalẽ. scͥptam. ⁊ eu̾głm.
talis ÷ ñ abhorret claustͥ laborem. s saltet cũ dauid
nudꝰ ante archam. Labor claustri tolerabilis ÷ qͥa me¬
diocritas laborẽ temꝑat. nec aufert diuiti nͥ suꝑflua
religio. qd̾ nocet aufert. qd̾ necesse ẽ ministrat. ⁊ ideo
tolerabilis est diuiti:
Qd̵ larga sit infirmis religio.

Expanded text:
lon, Jonathan et Saulem. Implet David omnem legem, scilicet naturalem, scriptam et evangelicam: talis est non abhorret claustri laborem, sed saltat cum David nudus ante arcam . Labor claustri tolerabilis est, quia mediocritas laborem temperat, nec aufert diviti nisi superflua. Religio quod nocet aufert, quod necesse est ministrat, et ideo tolerabilis est diviti. CAP. XII. Quod larga sit infirmis religio.
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ regredi ad imꝑiũ saul. Inqͥetat᷑ asaule dauid.
s ionache gram̃ obtinet qͥ consolat᷑ eũ. qͥa spc̃ scĩ donũ ht̾¬
tuo saul. dauid quẽ elegerat dñs apopło sublimat᷑ ad
regnũ. qͥa qui humilit̾ subeẽ didicit. ad p̾lationis hono¬
rem eligitur. ꝑ seqͥtur absalon patrẽ. multa enĩ p̾lati
a filiis spiritalibꝰ patiunt᷑. Plangit dauid ꝑseqͣntẽ fili¬
um. qͥa quilibet pat̾ spĩtalis. de ꝑu̾sitate filioꝵ quȩ¬

Expanded text:
di et egredi ad imperium Saulis. Inquietatur a Saule David, di et egredi ad imperium Saulis. Inquietatur a Saule David, sed Jonathae gratiam obtinet qui consolatur eum, quia Spiritus sancti donum htuo Saule David quem elegerat Dominus, a populo sublimatur in regnum, quia qui humiliter subesse didicit, ad praelationis honorem erigitur. Persequitur Absalon patrem, multa enim praelati a filiis spiritualibus patiuntur. Plangit David persequentem filium, quia quilibet pater spiritualis de perversitate filio
Abbreviated transcription (Latin):
labor utͥusq. pugnauit dauid ut uinceret. edificauit
salomon ut ibi reqͥesceret. Pugnemꝰ cũ dauid ñ cont᷑
dauid in iudea. ut habitemꝰ in iherłm cũ eo. Multa
pasius ẽ dauid. Cum ad huc eẽt in domo patͥs sui. uicie
leonẽ ⁊ ursum. in exercicu isrł goliam int̾fecit. dũ uͦ
seruiret sauli ⁊ obediret ei ing̾diens ⁊ eg̾diens ad ĩꝑiũ
regis. cogitabat tñ saul int̾ficere eũ. porro dauid obti¬
nuerat grãm ionathe qui nuntiabat ei regis animũ.
Cũ uͦ mortuo saule. dd̾ regnũ susciꝑet. impugnatus
afilio suo absalon cũ senioribꝰ ppłi fugiendo ꝑiculum
mortuũ planxit. Patet moralis sensus. dauid enĩ cum
puer eẽt in domo patͥs sui. uicit leonẽ ⁊ ursum. hoc
ria̾ in se destruit. pꝰ hec in exercitu ifrł ueniens golia.¬
int̾ficit .i. ꝯg̾gatiomi fideliũ frm̃ adiunctꝰ diabolũ su uce¬
ꝑat. O bediens efficit᷑ p̾latis licet ꝑu̾sis. ⁊ hoc ẽ ingreꝰ¬

Expanded text:
labor utriusque . Pugnavit David ut vinceret, aedificavit labor utriusque . Pugnavit David ut vinceret, aedificavit Salomon ut requiesceret. Pugnemus cum David, non contra David in Judaea, ut habitemus in Hierusalem cum eo. Multa passus est David. Cum adhuc esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum. In exercitu Israel Goliam interfecit . Dum vero serviret Saul et obediret ei egrediens ad imperium regis, cogitabat tamen Saul interficere eum. Porro David obtinuerat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei regis animum . Cum vero mortuo Saule David regnum susciperet impugnatus a filio suo Absalon, cum senioribus populi fugiendo periculum egem mortuum planxit . Patet moralis sensus. David enim, cum puer esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum: hoc c luxuriam in se destruit. Post haec in exercitum Israel veniens Goliam adjunctus, diabolum superat. Obediens fit praelatis licet perversis, et hoc est ingre
Abbreviated transcription (Latin):
audiant. uenite ad me om̃s qͥ laboratis ⁊ houerati estis.
Cui credã : Credo qͥa qui potuit hominẽ fac̾e. possit ⁊ re¬
ficere. euite inqͥt qui labotatis. laboratis dios in
luco ⁊ latere. Lutũ egipti tenax.fetidũ. ntixtum.
sanguine. late̾s eiꝰ indissolubiles. igne cupiditatis
flamma libidinis cocti. In his laborant diuites.
labor diuitũ grandis. uigilant in sidiantes pauꝑ
hinc frigꝰ. hinc tenues pantii. hic lorice pondꝰ susti¬
net. ille gradit᷑ inermis int̾ tela. leuiorẽ labor
claustͥ ⁊ tñ tumet᷑. Leuius ẽ pondꝰ tunice ꝗͣ. loriee.
tutiꝰ ẽ claustrũ quã castrũ. tucior ÷ abbatis obedientia.
quã regis iussio. hȩc int̾ gladios mittet. illa ꝑiculimm
uittat. Laborant multi. s ñ ꝓdest eis. Laborauit sa¬
ul ⁊ agath rex amalech. s labor eoꝵ cassus. laborauit
dauid ⁊ salomon. hic pugnando. ille edificando. Utilis

Expanded text:
audiant: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, audiant: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, a qui potuit hominem facere, possit et reficere. Venite, inquit, qui laboratis, laboratis dico in luto et latere . Lutum Aegypti tenax, fetidum, mistum sanguine, lateres ejus indissolubiles, igne cupiditatis et flamma libidinis cocti. In his laborant divites. Labor divitum grandis, vigilant insidiantes pauperi. Hinc frigus, hinc tenues panni. Hic loricae pondus sustinet, ille graditur inermis inter tela. Levior est labor claustri, et tamen timetur. Levius est pondus tunicae quam loricae. Tutius est claustrum quam castrum. Tutior abbatis obedientia, quam regis jussio. Haec inter gladios mittit, illa periculum vitat. Laborant multi, sed non prodest eis. Laboravit Saul et Agag rex Amalech, sed labor eorum cassus. Laboravit David et Salomon, hic pugnando, ille aedificando, utilis
Abbreviated transcription (Latin):
git dilectio iugũ ceruicibꝰ. quia tẽ doctrine iugo su¬
biciinur. qñ doctrina cũ dilectione recipit᷑. Iugũ uͦ
diaboli grauat ⁊ oppͥmit iugũ eiꝰ peccatũ ÷ uinculũ
eiꝰ ꝯsuerudo peccandi. onꝰ qͦd portatur pena peccati.
Sub ħ iugo tenentur duo. caro uidelicet ⁊ spẽ. Hoc
iugo p̾munt᷑ diuites. multa enĩ patit᷑ diuitũ suꝑbia.
uncła. carceres. frigꝰ. fam̃. qñq tolerant. Nouimus
rit ibidẽ sibi locũ. ñ simplicttas. qͥbidam dat᷑ ibi cibus
absq potu. ⁊ econu̾so. multi uͦ ieuini sugint am̾sa. ⁊ tñ
leti urbanitate qͣdã fam̾ suam ꝯsolaͥn tur. Iã ceꝑunt
prandia diuitũ ñ p̾cedere cenã. cena enĩ diuitũ aut te¬
nuis aut nulla. Mensa uͦ religionis ordinata. sufficiens.
unꝰ suꝑflua. nullus amittit ibi locũ cũ rubore. qͥa omĩa
disponit humilitas. Ieiunant milites ut aliena rapiant
scolares ut subtiliores fiant. ⁊ nolunt ieuinare ut

Expanded text:
ugum cervicibus, quia doctrinae tunc jugo subjicimur, quando doctrina cum dilectione recipitur. Jugum vero diaboli gravat et opprimit. Jugum ejus peccatum est; vinculum ejus consuetudo peccandi; onus quod portatur, poena peccati. Sub hoc jugo tenentur duo, caro scilicet et spiritus. Hoc jugo premuntur divites: multa enim patitur divitum superbia, vincula, carceres, frigus, famem quandoque tolerant. Novimus, rit ibidem sibi locum, non simplicitas, quibusdam datur ibi cibus absque potu, et e converso. Multi vero jejuni surgunt a mensa, et tamen laeti urbanitate quadam, famem suam consolantur. Jam coeperunt prandia divitum non praecedere coenam: coena enim divitum aut tenuis aut nulla. Mensa vero religionis ordinata, sufficiens, non superflua, nullus amittit locum ibi cum rubore, quia omnia disponit humilitas. Jejunant etiam milites ut aliena bona rapiant; similiter jejunant scholares ut subtiliores fiant, et nolunt jejunare ut