comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturae hoc pontificatus officium de monstraret: adiecit
omnisnamq pontifex ex hominib: assumptus. ꝓ hominib: constitu¬
itur in his quae sunt ad dm̃ ut offerat dona & sacrificia ꝓpeccatis
honorem sed qui uocatur adõ tamquam a aron sic & xp̃r non se¬
met ipsum clarificauit ut pontif ex fierit. sed qui locutus est ad eu
filius meus es tu ego hodie genui tẽ : quem tamen pontificem dicit ꝑ
om̃a ꝓsimilitudine absq peccato temptatũ : Per qua ea utemomnia
temptatus fuerit : superius eudenter ostendit dicens : nus quam
enim angelos ad prehendit sed semen abrahaead prehendit : unde
debuit ꝑ om̃a fratrib: similare ut misericors fieret & fidelis pontifex
addm ut repropitiant delicta populi : In eo enim quo passus est ipse
temptatus potens esthis qui temptantur auxiliari : Si ergo in eo quo
temptatus est temptatis auxilium donat profecto in quo tempta¬

Expanded text:
naturae hoc pontificatus officium demonstraret, adjecit: naturae hoc pontificatus officium demonstraret, adjecit: Omnis namque pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his qhonorem sed qui uocatur a deo tamquam Aaron; sic et Christus non semetipsum glorificauit, sed qui locutus est ad eum: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Quem tamen pontificem dicit per omnia pro similitudine absque peccato tentatum. Per quae autem omnia tentatus fuerit, superius evidenter ostendit dicens: Nusqenim angelos adprehendit sed semen Abrahae adprehendit unde debuit per omnia fratribus similare ut misericors fieret et fidelis pontifex ad Deum ut repropitiaret delicta populi in eo enim in quo passus est ipse temptatus potens est eis qui temptantur auxiliari tentatus est tentatis auxilium donat, profecto in quo tenta
Abbreviated transcription (Latin):
factus est oblatoris ut nec oblator amuneris qualitate desciscent
nec munus oblatoris merito discreparet : Qui siminus aliquid ha¬
buit humanaenaturae: nec ꝑsonam sumerepontificis nec offerripo¬
tuit ꝓpeccatis : In lege enim sacerdotio fungi non poterat siquis ho¬
mo minus aliquid habuisset inse : Nec uitio sum uel imperfectum
pecus ad sacrificium cuiquam licebat offerre : Pontificenuero
nr̃m ihm xp̃m essequis ambigat : quem subhacpaulus euidenter
appellatione cõmendat : Habentes auton inquiens pontifice magnũ
qui penetrauit cȩlos ihin filium dĩ teneamus confessionem : Non
enimhabemus pontificem qui non possit compati infirmitatib: nris
Temptatum auten ꝑom̃a ꝓsimilitudine absq. peccato : ad eamus
ergo cum fidutia adthronum gratiae ut misericordiã consequas
& gratiam in ueniamus in aux ilio oportuno : ut autem humanae

Expanded text:
factus est oblatoris, ut nec oblator a muneris qualitate descisceret, factus est oblatoris, ut nec oblator a muneris qualitate descisceret, nec munus ab oblatoris merito discreparet. Qui si minus aliquid habuit humanae naturae, nec personam sumere pontificis, nec offerri potuit pro peccatis: in lege enim sacerdotio fungi non poterat, si quis homo minus aliquid habuisset in se, nec vitiosum, vel imperfectum pecus ad sacrificium cuiquam licebat offerre: pontificem vero nostrum Jesum Christum esse quis ambigat, quem sub hac Paulus evidenter appellatione commendat: Habentes autem inquiens Pontificem magnum, qui penetravit coelos, Jesum Filium Dei, teneamus confessionem. Non enim habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris; tentatum autem per omnia pro similitudine absque peccato. Adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae, ut misericordiam consequamur, et gratiam inveniamus in auxilio opportuno . Ut autem humanae
Abbreviated transcription (Latin):
nae susceptor : Cui expersona futuraesus ceptionis humanae. di¬
xps ergo pastor nr est cuius nos oues eẽ a postolicatestatur¬
auctoritas : Quitamen ut plene suscepto remse nrae nature digna¬
retur ostendere : non solum pastorem sed & ouemse non dedignatꝰ
est appellari: ut potedequo scõspũ actus propheta testatur:
Sicut ouis aduictimã adductus est & sicut agnus coram tondin¬
te se sineuoce sic non a peruit os suum : & ipsedenuo ꝑ hieremiam :
ego sicut agnus in nocens adductus sum ut immolarer & nesciui :
In mecogitauerunt cogitationem malam dicentes. uenitemitta mu
lignum in pane eius : Dequo &iam iohannes baptista proclamat :
ecceagnus di ecce quitollit peccata mundi : Non dissimilia quoq¬
libus argento uel auro redempti estis deuanaura conuersatione
paternae traditionis sed pretioso sanguine quasi agni in contami¬
ipsesacerdos & uictima unusidemq & oblator muneris &munus

Expanded text:
nae susceptor, cui ex persona futurae susceptionis humanae dinae susceptor, cui ex persona futurae susceptionis humanae dim . Christus ergo pastor noster est, cujus nos oves esse apostolica testaturauctoritas; qui tamen, ut plene susceptorem se nostrae naturae dignaretur ostendere, non solum pastorem, sed et ovem se non dedignatus est appellare , ut pote de quo, sancto Spiritu actus , propheta testatur: Sicut ovis ad victimam adductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum ; et ipse per Jeremiam: Ego sicut agnus innocens adductus sum ut immolarer, et nescivi: in me cogitaverunt cogitationem malam dicentes: Venite, mittamus lignum in panem ejus ; de quo etiam Joannes Baptista proclamat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Non dissimilia libus argento uel auro inquit redemti estis de uana uestra conuersatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi agni incontamiipse sacerdos et victima, unus idemque et oblator muneris et munus
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ꝓmaledicto. sed econtrario benedicentes: Quia in hoc uo¬
cati estis ut benedictionehereditatem possideatis: Cuius bene¬
dictionis saluator nr excorde prodi re cõmendat exordium
dicens: Homobonus debo nothes auro cordissui ꝓfetbonum
Constat ergo in animabeniuolentiam eẽ. undebenedictionem possimꝰ
maledicentibus redhibere : ut autembeatus petrus & animae
nobis & carnis in xp̃ode monstraret exemplum. cumdixisset qu
cum malediceretur non remale dicebat secutus adiunxit : cum
patertur non cominabatur : tradebat autem ludicanti seiniuste
qui peccata nr̃a ꝑtulit in corporesuo suꝑ lignum ut apeccatis
nr̃is separati cum iustitiauiuamus : cuius liuore sanati estis
qui sicut oues errabatis : sed nunc conuertimini ad pastorem &
uisitatorem animarum urarum : estigitur dĩ filius animarum
nrarum uisitator & pastor : quia ficri dignatus est animaehuma¬

Expanded text:
dictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes: quia in hoc vodictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes: quia in hoc vocati estis, ut benedictionem haereditatis possideatis . Cujus benedictionis Salvator noster ex corde prodire commendat exordium dicens: Homo bonus de bono thesauro cordis sui profert bona . Constat ergo in anima benevolentiam esse, unde benedictionem possimus maledicentibus redhibere. Ut autem beatus Petrus, et animae nobis, et carnis in Christo demonstraret exemplum, cum dixisset: Qui cum malediceretur, non remaledicebat , secutus adjunxit: Cum pateretur, non comminabatur. Commendabat autem judicanti juste; qui peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum, ut a peccatis nostris separati, cum justitia vivamus, cujus livore sanati estis . Qui sicut oves errabatis; sed nunc convertimini ad pastorem, et visitatorem animarum vestrarum . CAPUT XIInostrarum visitator et pastor, quia fieri dignatus est animae huma
Abbreviated transcription (Latin):
fecit nec inuentus est dolus in oreetus: Nam sidi filius animam
humanam in carnis susceptione non habuit : & hocbeatus pecrus
decius creditur diuinita tedixisse : quid est qđ ꝓmagno in laudem
dicitur xp̃i. quia diuinitas eius immunis eẽpotuit alab epeccati. cum
di sit proprium non solum non peccare. sed &iam apeccato saluare :
Qui propterea solus potest donare indulgentiam . quia solus admit¬
tere non potestculpam: Ideo solus estuulneratorum medicus quia
diuina natura numquam inse recipit uulnus: Si autem hoc ad xp̃i
carnem creditur referendum quo modo ab animabus nrir ser¬
uari iustitia poterit quibus exemplum apostolicememoratum
susceptio xp̃i nondedit : Sedut ostonder et beatus petrus & in ani¬
ma simul & in carne xp̃i prȩcessis seiustitiam quam nobis imperat
imitandam secutus adiunxit : qui cum maledicentur non rema¬
ledicebat. quod proprie ad animaepatientiã pertinet : Propte
quod & alio loco dicit : Non reddentes malum ꝓmalo uel malo¬

Expanded text:
it, nec inventus est dolus in ore ejus . Nam si Dei Filius animam humanam in carnis susceptione non habuit, et hoc beatus Petrus de ejus creditur divinitate dixisse, quid est quod pro magno in laudem dicitur Christi, quia divinitas ejus immunis esse potuit a labe peccati, cum Dei sit proprium, non solum non peccare, sed etiam a peccato salvare: qui propterea solus potest donare indulgentiam, quia solus admittere non potest culpam; ideo solus est vulneratorum medicus, quia divina natura nunquam in se recipit vulnus? Si autem hoc ad Christi carnem creditur referendum, quomodo ab animabus nostris servari justitia poterit, quibus exemplum apostolice memoratum susceptio Christi non dedit? Sed ut ostenderet beatus Petrus et in anima simul et in carne Christi praecessisse justitiam, quam nobis imperat imitandam, secutus adjunxit: Qui cum malediceretur, non remaledicebat ; quod proprie ad animae patientiam pertinet; propter quod et alio loco dicit: Non reddentes malum pro malo, vel male
Abbreviated transcription (Latin):
uersari non ambigit: ubi humanam animam in xp̃o regnare confi¬
dit : propter quod &iam colosenses huiuscemodi prȩdicationis
hortatur eloquiodicens : Si conresurr existis cum xp̃o quae
sursum sunt quaerite ubi xp̃s est indexteradi sedens : Nec illud est

Expanded text:
versari non ambigit, ubi humanam animam in Christo regnare confiversari non ambigit, ubi humanam animam in Christo regnare confidit: propter quod etiam Colossenses hujuscemodi praedicationis hortatur eloquio dicens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei seden
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo eius qui omnia lnomnib: adimplecur. Alio quoq: loco
dicitur : Vir caput est mulieris sicut xp̃s caput est ecclesiae. ipse
saluator corporis : Quo modo ergo anima ecclesiae poterit sal¬
uari sidefuit anima saluatori: uel qualis effectus liberationis
credetur secuturus incorpore. qui non precessit incorpore : Nam
sicut sus fidelib: dicit si uos filius liberauerit tunc uere liberi
eritis: ita desequoq pronuntiat. quia factus est sicut homo si¬
ne adiutorio inter mortuos liber : Quodergo caput liberum fe¬
cit inse : hoc &iam liberauet incorpore: Quia lntrans indomum
fortis atq alligans fortem. hoc ibi a seruitio liberauit : quod
primitus insepro seruo suscepit: Nec alud est incorpore regna¬
turum : quam quod incapite pꝰcessit ad celum : Cuius rei creduli¬
tatem fideliter ac fiducialiter gerens paulus exultat & dicit:
Nr̃a autem conuersatio incaelis est : Ibi utiq suam animã con¬

Expanded text:
plenitudo ejus, qui omnia in omnibus adimplet . Alio quoque loco plenitudo ejus, qui omnia in omnibus adimplet . Alio quoque loco dicitur : Vir caput est mulieris, sicut Christus caput est Ecclesiae, ipse Salvator corporis . Quomodo ergo anima Ecclesiae poterit salvari, si defuit anima Salvatori? vel qualis effectus liberationis credetur secuturus in corpore, qui non praecessit in capite? Nam sicut suis fidelibus dicit: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis , ita de se quoque pronuntiat: Quia factus est sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Quod ergo caput liberum fecit in se, hoc etiam liberavit in corpore, quia intrans in domum fortis, atque alligans fortem , hoc ibi a servitio liberavit, quod primitus in se pro servo suscepit; nec aliud est in corpore regnaturum, quam quod in capite praecessit ad coelum. Cujus rei credulitatem fideliter ac fiducialiter gerens Paulus exsultat, et dicit: Nostra autem conversatio in coelis est . Ibi itaque suam animam con
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiberexp̃o: Timeo autem nesicut serpens euam seduxit astutia¬
sua ita corrum pant᷑ sensus ur̃i & excidant a simplicitate quae
est inxp̃o: ibiergo spitalis adulter corrumperequaerit castitatẽ
uirginalis matrimonii ubi cernit cȩlestisponso fidem conubi
debereseruari: In aniter autem anima e caritatem custo diri
mandat apostolus sihuius primitias coniunctionis homo¬
insenon habuit ado susceptus. Prȩ sertim cum caput & corpus
p̃m ecclesiamq doctor idemgentium predicarenoncesset dicens
Secundum operationem potentiae uirtutis eius quam operatus
est in xp̃o ihũ suscitans illum a mortius & constituens ad dextera
suam incaclestibus supra omnem principatũ & potestatem & uirtu¬
tem & dominationem & omne nomen quod nominatur non solum
in hoc sȩculo sed & in futuro. &omnia subiecit sub pedibus eius.
& ipsum dedit caput supra omnem ecclesiam quae est corpus eius.

Expanded text:
exhibereexhiberesua, ita corrumpantur sensus vestri, et excidant a simplicitate, quae est in Christo . Ibi ergo spiritalis adulter corrumpere quaerit castitatem virginalis matrimonii, ubi cernit coelesti sponso fidem connubii debere servari. Inaniter autem animae castitatem custodiri mandat Apostolus, si hujus primitias conjunctionis in se non habuit homo a Deo susceptus; praesertim cum caput et corpus Christum Ecclesiamque doctor idem gentium praedicare non cesset, dicens: secundum operationem potentiæ virtutis eius quam operatus est in Christo, suscitans illum a mortuis, & constituens ad dexteram suam in cœlestibus, supra omnem principatum & potestatem, & virtutem, & dominationem, & omne nomen quod nominatur non solum in hoc seculo, sed & in futuro. Et, omnia subiecit sub pedibus eius, & ipsum dedit caput s
Abbreviated transcription (Latin):
mea indõ meo : quia induit meuestimentosalutis & indumento
iustitia e circumdedit me. quasis ponsum de coratũ corona &
quasi sponsam decoratam munilibus suis: et ceunus estsponsus
est & sponsa qui se &iam animam haberetestatur : quam ut
ostenderet non sine intellectu susceptam : cor quod propriũ est
animae humanae simulcum carnelndõ exultasse exꝑsona ho¬
minis suscepti monstrauit dicens: Cormeu & caromea exulta¬
uerunt indm̃ uiuum : Quia uero natura eprimitias suscipiens
dñs sicut in suo corpore cunctorum fidelium corpus. sic insua
anima uniuersorum fidelium animas pernatura unitatem &
gratiam iustificationis accepit : Perhanc omnem ecclesiam in
coniugium sibi perpetua e in corruptibilitatis assciuit : Cuius
dispansionis mirabile sacramentum sic fidelis sponsi seruus
ipsi sponsa e cõmendat ut mentis intelligatur magis c̃ẽ quam
corporis : dicit enim : dispondiuos uni uiro uirginem castam

Expanded text:
mea in Deo qui induit me vestimentum salutis, et indumentum mea in Deo qui induit me vestimentum salutis, et indumentum justitiae circumdedit me, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam decoratam monilibus suis . Ecce unus est sponsus, est et sponsa, qui se etiam animam habere testatur: quam ut ostenderet non sine intellectu susceptam, cor quod proprium est animae humanae 78 simul cum carne in Deo exsultasse ex persona hominis suscepti monstravit dicens: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum . Quia vero naturae primitias suscipiens Dominus, sicut in suo corpore cunctorum fidelium corpus, sic in sua anima universorum fidelium animas per naturae unitatem et gratiam justificationis accepit: per hanc omnem Ecclesiam in conjugium sibi perpetuae incorruptibilitatis ascivit, cujus desponsionis mirabile sacramentum sic fidelis sponsi servus ipsi sponsae commendat, ut mentis intelligatur magis esse quam corporis, dicens: Despondi enim vos uni viro, virginem castam
Abbreviated transcription (Latin):
scatur in xp̃o qm̃ tunc est hominis credenda redemptio : si lnfilio
di susceptionis humanae id est oius illius reportatȩ non de fuit ple¬
nitudo : hoc enimdr in nobis saluauit quod ꝓnobis accepit : &
illam ds̃ dĩ filius naturã fecit participem salutis eternae : quam
sibi coniunxit in unitate ꝑsonae : illam incael estepalatiũ introdux̃
cum quas ponsus dechalamo uteri uirginals exiuit : Ipse enim
tamquam sponsus ꝓcedens dechalamosuo exultauit ut gygas ad
currendam uiam : Quis auten moliatur dicere uerbidĩ sponsam
carnem fuisse non anima : cui anima e iam pridem dictũ est ab
ipso dñoperprophetam : & desponsabo temihi lnȩ ternũ & sponsa¬
bo te mihi adiustitia &iudiciũ &inmi seri cordia & pietate : Cuius
mysterii ȩsaias quoq: testis fidedis existit qui ex personaxpilo¬
quentis haecdicit : Gaudens gaudebo indño & exultabit anima

Expanded text:
catur in Christo. Quoniam tunc est hominis credenda redemptio si in Filio catur in Christo. Quoniam tunc est hominis credenda redemptio si in Filio Dei susceptionis humanae, id est ovis illius reportatae, non defuit plenitudo. Hoc enim Deus in nobis salvavit, quod pro nobis accepit; et illam Deus Dei Filius naturam fecit participem salutis aeternae, quam sibi conjunxit in unitate personae: illam in coeleste palatium introduxit, cum qua sponsus de thalamo uteri virginalis exivit: ipse enim, tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam . Quis autem moliatur dicere Verbi Dei sponsam carnem fuisse, non animam? cui animae jam pridem dictum est ab ipso Domino per prophetam: Et desponsabo te mihi in aeternum; et sponsabo te mihi ad justitiam , et in mysterii Isaias quoque testis fidelis exstitit, qui ex persona Christi loquentis haec dicit: Gaudens gaudebo in Domino, et exsultabit anima
Abbreviated transcription (Latin):
His atq huius cemodi testimonis eiudentis simed emonstratur ouis
illius errorem non solum corpori sed &iam animaedeput andum
Illa scdicet ratione qm̃ &si ab hominecorporaliter uideatur aliquod
ad miti peccatũ : excorde sumit exordium : Nec ex trinsecus quic¬
quam ꝑ ficitur : nisi hoc intrinsecus cogitationis iudicio porrigatu
Quaus rq ueritatem ueritas nobis ipsa monstrauit itadiscipulis
loquens : Decor deenim exeunt cogitationes malae homicidia adil¬
teia fornicationes furta falsa testimonia blasphemiae : hȩc st̃
quae coinquinant hominem : In hoc igitur unus quisq errat. in quo
semet ipsum malae cogitationis assensione cõmaculat : Qua propt̃
inimarational solam accepit hominis carnen meliore ueroq:
uit qđ propriis humeris reportauit : Si autem ipsetotã sȩꝓfitecur
ouem propriis humeris impositamreportasse : totus homo cogno

Expanded text:
. His atque hujusmodi testimoniis evidentissime demonstratur ovis . His atque hujusmodi testimoniis evidentissime demonstratur ovis illius errorem, non solum corpori, sed etiam animae deputandum; illa scilicet ratione, quoniam etsi ab homine corporaliter videatur aliquod admitti peccatum, ex corde sumit exordium, nec extrinsecus quidquam perficitur, nisi hoc intrinsecus cogitationis judicio porrigatur. Cujus rei veritatem Veritas nobis ipsa monstravit, ita discipulis loquens: De corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. Haec sunt quae coinquinant hominem . In hoc igitur unusquisque errat, in quo semetipsum malae cogitationis assensione commaculat. CAPUT anima rationali solam accepit hominis carnem, inferiorem parvit, quod propriis humeris reportavit. Si autem ipse totam se profitetur ovem propriis humeris impositam reportasse, totus homo cognos
Abbreviated transcription (Latin):
magis ambulatur incessu: Hanc nob̵ ambulandi doctrinam bea¬
tus iohannes intimat dicens : Qui dicit seln xp̃o manere debet
quem ad modum ille ambulauit &ipse sic ambulare : Quauia se
prȩcipit xp̃s ipse sequendum dicens : siuis ꝑfectus eẽ uadeuende
om̃a quaehabes & da pauperibus & habebis thesaurum incelo
& ueni sequereme : Non ergo corporali gressu soloquis quam
sequitur xpm̃ aut errat axp̃o equidem erroris huius qualita¬
tem dñs ipse saluatorq nosterdums adduceos incuparet ostonedit¬
dicens erratis nescienter scripturas neq uirtutemdi Propt̃ta
utiq: mis crabiliter errabant quia illum quidi urtus estnescidiant
Sicut ergouirtutis di scientua tenax est clestir itincris sic ert de¬
inscia muir erroris: qđ &iambeatus dauid ostendit dicens de
iibusdam : nescuerunt neq intellexerunt intenebris ambulant

Expanded text:
magis ambulatur affectu. Hanc nobis ambulandi doctrinam beamagis ambulatur affectu. Hanc nobis ambulandi doctrinam beatus Joannes intimat dicens: Qui dicit se in Christo manere, debet quemadmodum ille ambulavit, et ipse ambulare . Qua via se praecipit Christus ipse sequendum, dicens: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae 77 habes, et da pauperibus; et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me . Non ergo corporali gressu solo quisquam sequitur Christum, aut errat a Christo. Equidem erroris hujus qualitatem Dominus ipse Salvatorque noster, dum Sadducaeos increparet, ostenditdicens: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei . Propterea utique miserabiliter errabant, quia illum, qui Dei virtus est, nesciebant. Sicut ergo virtutis Dei scientia tenax est coelestis itineris, sic est inscitia mater erroris. Quod etiam beatus David ostendit, dicens de quibusdam: Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
donec inueniat illam : & cum in uenerit eam imponit inhumeros
suos gaudens & ueniens domum conuocat amicos & uicinos dicens
illis. congratulamini mihi quia lnueni ouem mei quaeperierat :
Hanc ouem in qua peccatoris hominis natura signatur. quali erro¬
redicemus errasse : cordis ancorporis: errorepedum ancrrore
morum : Non opinor quem quam sichumanae cogitationis exsortem.
qui putet hominem quem libet adõ longinquitatehabitationis &
non peruersitate cogitationis errare : Inuiadĩ non gressucorporis
sed mentis ambulatur incessu : ulia dĩ fides est recta quae lntantum
uia prorsus ostenditur . ut inea apostolus nos ambularetestetur :
Perfidem inquiens ambulamus & non ꝑspecuem : Via dñi iustitia
est ꝑ quam sebeatus dauid deductum esse cõmemorat dicens:
Suꝑ aquam refectionis educauit me. animã mea conuertit. Dedux̃
me super semitas iustitia eꝓpter nomensuum : Viae &iam dñi mi¬
sericordia &ueritas. ꝑ quas utiq non corporis gressu sed animȩ

Expanded text:
eam, imponit in humeros suos gaudens; et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat . Hanc ovem, in qua peccatoris hominis natura signatur, quali errore dicemus errasse? cordis an corporis? errore pedum an errore morum? Non opinor quemquam sic humanae cogitationis exsortem, qui putet hominem quomodolibet a Deo longinquitate habitationis et non perversitate cogitationis errare. In via Dei non gressu corporis, sed mentis ambulatur incessu. Via Dei fides est recta, quae in tantum via prorsus ostenditur, ut in ea nos Apostolus ambulare testetur: Per fidem inquiens ambulamus, non per speciem . Via Domini justitia est, per quam se beatus David deductum esse commemorat, dicens: Super aquam refectionis educavit me, animam meam convertit: deduxit me super semitas justitiae propter nomen suum . Viae etiam Domini misericordia et veritas , per quas utique non corporis gressu, sed animae
Abbreviated transcription (Latin):
aut omnino noncrdunt. & ille lapis qui ab aedificantib: repbatus
in caput factus estanguli quibus dam praua ecredulitatis cecitate
pos sessis. lapis offensionis & petra scandal efficitur : Vnde non
immerito cum si meon in fantem xp̃m templi dnm ad templum suum
praecepto suaelegis allatum gaudens ulnis meruis set gestare seni¬
libus & figuram gerens prȩsentis aeui carnali senioiam defessi
nouum uetulus hominem sumeret : cum scilicet qui solus posset
pectaui totadie nonsolum in olitam uetustatem demere : quin&ia
iuuentutem sicut aquilae renouare : ut potecui &iam a postoli¬
nere uos secundum pristinã conuersationem ueterem hominem
qui corrumpitur secundum desideria erroris : Renouamini
autem spu mentis urae & induite nouum hominem eũ qui secundũ
dm̃ creatus est iniustitia & scitate ueritatis: Illeigitur simeon
mundanaecernens ad esses aluationis acrenouationis effectũ

Expanded text:
aut omnino non credunt; et ille lapis, qui ab aedificantibus reprobatus aut omnino non credunt; et ille lapis, qui ab aedificantibus reprobatus in caput factus est anguli, quibusdam pravae credulitatis caecitate possessis, lapis offensionis et petra scandali efficitur. Unde non immerito, cum Simeon infantem Christum templi Dominum, ad templum suum praecepto suae legis allatum , gaudens ulnis meruisset gestare senilibus , et figuram gerens praesentis aevi, carnali senio jam defessi, novum vetulus hominem sumeret, eum scilicet qui solus posset 5  non solum inolitam vetustatem demere, quin etiam juventutem, sicut aquilae, renovare pristinam corenovare pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris; renovamini autem spiritu mentis vestrae, et induite novum hominem, eum qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis ; ille igitur Simeon, mundanae cernens adesse salvationis ac renovationis effectum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis sempiter naeq naturae fidem adsalutis suȩ plenitudinen
sat cecognoscat : ut potequae non ignort ipsumdm̃ sibicdestib
Sednec illud humanis mentib: ignorandum quanto salutis mute¬
tur aet ernaedispendio quis quis ueridi proprio unigenitoq
filio quantum ad diuinitatis attinec immens am sempiternamq:
substantiam uel localis motionis uel cuius quam mutabilitatis
non metuat impus mortiferisq contumeliam cogitationibus
uel sermonib: in rogare : unde non immerito dauitici carminis
illo sit cõmendandus eloquio. dix it insipiens incordesuo non est
dr̃ : quia reuera si localis non immensus simutabilis non estdi
quibus dam multi pliciter subrepsisse. dum magnũ pietatis sacra¬
mentum quod manifestatũ est incarne. iusti ficatum est inspũ.
apparut angelis piedicatũ est gentibus creditu est in hoc mun¬
do as sumptum est ingloria non nulli aut non sicut est credunt:

Expanded text:
simplicis sempiternaeque naturae fidem ad salutis suae plenitudinem simplicis sempiternaeque naturae fidem ad salutis suae plenitudinem sat esse cognoscat, ut pote quae non ignoret ipsum Deum sibi coelestibus Sed nec illud est humanis mentibus ignorandum, quanto salutis mulctetur aeternae dispendio, quisquis veri Dei proprio unigenitoque Filio, quantum ad divinitatis attinet immensam sempiternamque substantiam, vel localis motionis, vel cujusquam mutabilitatis non metuat impiis mortiferisque contumeliam cogitationibus vel sermonibus irrogare; unde non immerito Davidici carminis illo sit condemnandus eloquio: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Quia revera, si localis, non immensus; si mutabilis, non est quibusdam multipliciter subrepsisse, dum magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria , nonnulli, aut non sicut est credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
si rectis ad ueri cognitione lineis animus innitatur: Tunc
&iam uel oci proderit ingeniocucurrisse: si tendentes ad
ueritatem gressus nullo prauitatis teneantur errore :
Qualiter autem salubris est crdulitas estimanda quaeputat
in eo cultum relegionis diuina e consistere ut uel naturali
ueritate sit priuanda diuinitas dum negatur inrẽ qđ¬
non negatur in nomine uel cum redemptionis nrae preuertitur in¬
fectum aut si subiacuis sediuinitas estimetur passionib: hominis
uel non totus homo fuis secredatur in uirtutibus ditatis. Ac sic non
dissimili ueritas euacuatur errore. si uel inuna persona ueridi ue¬
tecredita quodunum atq indiuisibile trinitatis est separatur. cum
nec diuina simplicitas particula remsibi diuersitaten as scribi per¬
mittat. unde non immerito compositioni subiaceat. nec rationalis
intelligentia cultudiuersitatis ullatenus egeat . quaeunius tantum

Expanded text:
si rectis ad veri cognitionem lineis animus innitatur. Tunc si rectis ad veri cognitionem lineis animus innitatur. Tunc etiam veloci proderit ingenio cucurrisse, si tendentis ad veritatem gressus nullo pravitatis teneatur  al. teneantur errore. Qualiter autem salubris est credulitas aestimanda, quae putat in eo cultum religionis divinae consistere, ut vel naturali veritate sit privanda divinitas, dum negatur in ea qunon negatur in homine , vel cum redemptionis nostrae pervertitur infectum; aut si subjacuisse divinitas aestimetur passionibus hominis, vel non totus homo fuisse credatur in virtutibus deitatis? Ac sic non dissimili veritas evacuatur errore, si, vel in una persona veri Dei vete credita, quod unum atque indivisibile Trinitatis est separatur: cum nec divina simplicitas particularem sibi diversitatem ascribi permittat, 72 unde non immerito compositioni subjaceat; nec rationalis intelligentia cultu diversitatis ullatenus egeat, quae unius tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dam quis quis nouit considerare.: pronuntiat non quod in solitũ
sit hominem scripturarũ studiis insistere. sed quod rarũ hactenus
abeatur barbari regis animum numerosis regnicuris iugiter
occupatum tam feruenti cognoscendaes apientiae delectatione
flam mari cum huiuscemodi semper in fatigabilesnisus non nisi
iel otiosus quis haberesoleat uel romanus : Per teclementissime
rex perte inquam disciplinaestudia moliuntur iura barbari¬
caegentis inuadere. quaesibi uelut uenacula proprietate
solet in scithia uendicare : Inuentus ẽs qui teipso potior exti¬
tis ses dum sic africano prȩsides moderando regimini ut magi
desideres anima espatia dilatarequam regni : Nosti uenerabi¬
lis rex & ut non ambigo firmatenes sententia comprobatũ
quanto melioribus in haec cõmodis qui ueriatem desiderat.
nosse quam qui sub actis gentibus fines regni temporalis¬
ueritatis. quae tamen tuncdesi derato non frustratur effecti

Expanded text:
dam quisquis novit considerare pronuntiat, non quod insolitum dam quisquis novit considerare pronuntiat, non quod insolitum sit hominem Scripturarum studiis insistere, sed quod rarum hactenus habeatur barbari regis animum numerosis regni curis jugiter occupatum tam ferventi cognoscendae sapientiae delectatione flammari, cum hujuscemodi semper infatigabiles nisus non nisi vel otiosus quis habere soleat, vel Romanus. Per te, clementissime rex, per te, inquam, disciplinae studia moliuntur jura barbaricae gentis invadere, quae sibi velut vernacula proprietate sole inscitiam vindicare. Inventus es qui te ipso potior exstitisses, dum sic Africano praesides moderando regimini, ut magis desideres animae spatia dilatare quam regni. Nosti, venerabilis rex, et ut non ambigo firma tenes sententia comprobatum quanto melioribus inhaereat commodis qui veritatem desiderat nosse, quam qui, subactis gentibus, temporalis fines regni veritatis, quae tamen tunc desiderato non frustratur effectu,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis beatus petrus a peruit discretione notitiam dicens : Sic̃
serui di omner honorate fraternitatem diligite dm̃ timete
regem autem honorificate : Non aute parum clementiaecuae
dilectionis ex hibet & honoris quisquis interroganti tibi hoc
respondet quod ad fidem pertinet ueritatis: Competens igit᷑
mansuetudini tuae deferimus honoris obsequiũ. cui regalis
apicen culminis diuina cernimus largitate conlatum : Nec tam̃
quem quã sapienten fugit. quanto sempiternus iller ex regum
& dñs dominantiũ timor edebeat suscipi. qui temporales &iam
ieges prȩcipit honorari : Huncsiqui parum metuit. ualde con¬
temnit : Huius quiminorat honori ficentiam : augec iniuriam
Nec ingrati refugit culpam: qui creatoris immensita temperpetuã
& perpetuuate immensam creaturarum putauerit qualitatib
estimandam : Hoc benigna mansuecudo tua procul dubio ꝑspicit.
hoc ingenii studiiq tu sagacitas recognoscit. quam uere miran¬

Expanded text:
nobis beatus Petrus aperuit discretione notitiam, dicens: Sicut nobis beatus Petrus aperuit discretione notitiam, dicens: Sicut servi Dei omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum timete, regem autem honorificate . Non autem parum clementiae tuae dilectionis exhibet 71 et honoris, quisquis interroganti tibi hoc respondet quod ad fidem pertinet veritatis. Competens igitur mansuetudini tuae deferimus honoris obsequium, cui regalis apicem culminis divina cernimus largitate collatum. Nec tamen quemquam sapientem fugit quanto sempiternus ille Rex regum et Dominus dominantium timore debeat suspici, qui temporales etiam reges praecipit honorari. Hunc si quis parum metuit, valde contemnit; hujus qui minorat honorificentiam, auget injuriam; nec ingrati refugit culpam, qui creatoris immensitatem perpetuam et perpetuitatem immensam creaturarum putaverit qualitatibus aestimandam. Hoc benigna mansuetudo tua procul dubio perspicit, hoc ingenii studiique tui sagacitas recognoscit; quam vere miran
Abbreviated transcription (Latin):
urm dico : omnib: dico : Proptereanos &iam beatus petrus ad
respondendum paratos eẽdeberepaternaeiubet dilectionis in¬
stinetu : Parati inquiens semꝑ ad respondendum omniposcenti
uos rationem defide & spequaed nuobis eRt : Cum omni poscen¬
ti rationem fidei speiq: nr̃ae precipimur reddere : cessat prorsi
uniuersae tam dignitatis exceptio quam ꝑsonae : Cuienim ueri¬
tatis insinuatio deneganda putabitur : cum se locutũ sine con¬
fusione coram regib: ꝓpheta testatur dicens : loquebar intedli¬
monustius in conspectu regum & non confundebar : Quo¬
libere respondemus nulla contumaciae seu contumeliae debe¬
mus suspicione notari. cum nec niaehumilitatis nec regiae
simus dignitatis immemores sciamusq dotimorem : honorem
regibus exhibendum a postolica nos ita prenonente doctrina :
Reddite omnibus debita: & paulo post: Cuitimorem : timora
cui honorem : honorm : Hluus timoris honorisq manifesta

Expanded text:
vestrum dico, omnibus dico . Propterea nos etiam beatus Petrus ad vestrum dico, omnibus dico . Propterea nos etiam beatus Petrus ad respondendum paratos esse debere paternae jubet dilectionis instinctu: Parati, inquiens, semper ad respondendum omni poscenti vos rationem de fide et spe quae in vobis est . Cum omni poscenti rationem fidei speique nostrae praecipimur reddere, cessat prorsus universae tam dignitatis exceptio quam personae. Cui enim veritatis insinuatio deneganda putabitur, cum se locutum sine confusione coram regibus propheta testatur, dicens: Loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar ? libere respondemus, nulla contumaciae seu contumeliae debemus suspicione notari, cum nec nostrae humilitatis, nec regiae simus dignitatis immemores, sciamusque Deo timorem, honorem regibus exhibendum, apostolica ita nos praemonente doctrina: Reddite omnibus debita, et paulo post: Cui timorem, timorem; cui honorem, honorem . Hujus timoris honorisque manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
non refutarit accumulat : Plerumq miles ignauus regia
castra somnolento torporede pressus oppugnantib: tradit
dum competentib ex cubiis non defendit: Haec id circo curiu
quam maxime premittenda :÷ nesuperbaeresponsionis aliqua¬
tenus notar tua pietas uelit . ciu ipsarespondendinecessitas offi¬
cium liberae responsionis imponit : Nam cum dedo reragitur
non leuis rratus est siquod ad salutem pertinet taceatur: Ita
namq nos oportet cordea diustitiam credere: ut oris confessio
fiat pariter ad saluten : qm̃ uerbumdi non est uinctũ huc accedit
quod illud diuinae p̃ceptionis oraculum. omnis ecclesiasticipie¬
dicatoris personam non tantum fidei sed &iamseruitii quadã
cõmunioneꝑ stringit. dicente dño : Clama necesses: quasi tuba
exalta uocem tuã : Quod a saiaecumdicitur. in uno pluribus
imperatur : ipso unigenito dõ discipulis loquente : quod uni

Expanded text:
non refutarit, accumulat. Plerumque miles ignavus regia non refutarit, accumulat. Plerumque miles ignavus regia castra, somnolento torpore depressus, oppugnantibus tradit, dum competentibus excubiis non defendit. Haec idcirco curavi quam maxime praemittenda, ne superbae responsionis aliquatenus notare tua pietas velit, cui ipsa respondendi necessitas officium liberae responsionis imponit: nam cum de Deo res agitur, non levis reatus est, si quod ad salutem pertinet taceatur. Ita namque nos oportet corde ad justitiam credere, ut oris confessio fiat pariter ad salutem ; quoniam verbum Dei non est vinctum . Huc accedit quod illud divinae praeceptionis oraculum omnis ecclesiastici praedicatoris personam, non tantum fidei, sed etiam servitii quadam communione perstringit , dicente Domino: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Quod Isaiae cum dicitur in uno, pluribus imperatur; ipso unigenito Deo discipulis loquente: Quod uni
Abbreviated transcription (Latin):
bus : negabo & ego eum coram patremeo qui est incȩlis. Ita denuo
erubescentem se suosq. sermones ipsequoq in suamaiestateueni¬
ens erubescat : Cuius dicti normam tali lucas sententia cognosci¬
tur posuisse ubi huius confessionis sic exitiale firmat tacituris
silentium ut erubescentem perditioni non sileat mancipandum
inter aliadnm hȩc dixisse cõmemorans : quid enim ꝓficithomini
silucretur uniuersum mundum se autem ipsum perdat & de¬
trimentum sui faciat : Causamq huius perditionis insinuans
adiecit : Nam qui meerubuerit & meos sermoner hunc filius
hominis erubescet cum uenerit in maiestatesua & patris & sc̃oꝵ
angelorum: Nec immerito talis seruus & abicitur & punitur.
ꝗm uno eodemq silentio firmat errorn. qui terrore seutepore
possessus silendo non ad seruit ueritatem : Dominicam quoq
gloria qui non firmarit euacuat. & diuina contumeliam qui

Expanded text:
bus, negabo et ego eum coram Patre meo, qui est in coelis . Ita denuo bus, negabo et ego eum coram Patre meo, qui est in coelis . Ita denuo erubescentem se suosque sermones ipse 70 quoque in sua majestate veniens erubescet. Cujus dicti normam tali Lucas sententia cognoscitur posuisse, ubi hujus confusionis sic exitiale firmat tacituro silentium, ut erubescentem perditioni non sileat mancipandum; inter alia Dominum haec dixisse commemorans: Quid enim proficit homini , si lucretur universum mundum, se autem ipsum perdat et detrimentum sui faciat ? Causamque hujus perditionis insinuans adjecit: Nam qui me erubuerit , et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum. Nec immerito talis servus et abjicitur et punitur, quoniam uno eodemque silentio firmat errorem, qui, terrore seu torpore possessus, silendo non astruit veritatem. Dominicam quoque gloriam qui non firmarit, evacuat, et divinam contumeliam qui
Abbreviated transcription (Latin):
sola fuis set a nobis flagitata responsio. pauca quib: dño adiuuan¬
te nr̃i paruitas sufficit ingenii deeadem interrogatione quam
ex principio tenuiter cognoui urae recensendam mansuetudini
destinaui. neforsitan aut fastidio putarer tumidus. aut tac¬
turnitatis culpaiudicarer obstrictus. quem ur a celsitudo
suspicaretur aut superbia responsionem non reddere. aut ue¬
rae fidei diffidentia tacuisse : Nam studio ur̃o clementissi me
rex compertum eẽ non ambigo apud eos quixpĩanaegratiae
participationoredempti sunt pene id essefidem nolleas serere qđ
negare : quippecum ipse unigenitus ds̃ humani generis conditor
& redemptor sicut seconfessurum confitentem se. negaturum
negantem certa prorsus denuntiatione testatur dicens. quime
confitebitur coram hominibus confitebor & ego eum coram
patremeo qui est incȩlis . Qui autem nega uerit mecoram homini¬

Expanded text:
sola fuisset a nobis flagitata responsio, pauca, quibus, Domino adjuvansola fuisset a nobis flagitata responsio, pauca, quibus, Domino adjuvante, nostri parvitas sufficit ingenii, de eadem interrogatione, quam ex principio tenuiter cognovi, vestrae recensendam mansuetudini destinavi, ne forsitan aut fastidio putarer tumidus, aut taciturnitatis culpa judicarer obstrictus, quem vestra celsitudo suspicaretur, aut superbia responsionem non reddere, aut verae fidei diffidentia tacuisse. Nam studio vestro, clementissime rex, compertum esse non ambigo apud eos qui Christianae gratiae participatione redempti sunt, pene id esse, fidem nolle asserere, quod negare. Quippe cum ipse unigenitus Deus humani generis conditor et redemptor, sicut se confessurum confitentem, ita se negaturum negantem, certa prorsus denuntiatione testatur, dicens: Qui me confitebitur coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo, qui est in coelis: qui autem negaverit me coram homini
Abbreviated transcription (Latin):
sps. totus de patreprocedens totus inutroq consistens Ne est
diuisus in singulis quia inseparabiliter est utrisq: communis :¬
riumphalibus tuis sensibus pussimerex nequaquã crediderim
obliuione subtractum quod nuper mihi quoddam uolumen
baiulo felice prȩceperis destinari. iubens meilicorespondere:
Cuius quia tanta fuit prolixitas ut egeret aliquanto diutius recen¬
seri & diurni finis ad erat nocte ꝓpinquante curriculi : uix
eiusdem uoluminis principia citato delibans lectionis excursu
poposceram ut ad cuncta plenae recensitionis ordineper legenda
noctis unius nobis spatium fuis sec indultum : Quod urae mansue¬
tudinis uoluntas omnino statuit ab negandum. ita ut nec saltim
ad residua ꝑlegenda scriptura nobis piecepisses attribui : ego
uero cumspatio quorundam dierum ordinationem tui culminis
piȩstolarer acde inceps interrogationis illius tenore s ubtracto

Expanded text:
Spiritus, totus de Patre procedens, totus in utroque consistens, nec est Spiritus, totus de Patre procedens, totus in utroque consistens, nec est divisus in singulis, quia inseparabiliter est utrisque communismphalibus tuis sensibus, piissime rex, nequaquam crediderim oblivione subtractum, quod nuper mihi quoddam volumen, bajulo Felice, praeceperis destinari, jubens me illico respondere. Cujus, quia tanta fuit prolixitas, ut egeret aliquanto diutius recenseri, et diurni finis aderat, nocte propinquante, curriculi, vix ejusdem voluminis principia citatae delibans lectionis excursu, poposceram, ut ad cuncta plenae recensionis ordine perlegenda noctis unius nobis spatium fuisset indultum; quod vestrae mansuetudinis voluntas omnino statuit abnegandum, ita ut nec saltem ad residua perlegenda Scripturae nobis praecepisses attribui. Ego vero, cum spatio quorumdam dierum ordinationem tui culminis praestolarer, ac deinceps, interrogationis illius tenore subtracto,
Abbreviated transcription (Latin):
ec desum unius dĩ eẽ monstrant. haec confestim testimonia de
scripturis inseruit : Dicit dnis ego & pater unumsumus : &iterũ
depatre & filio & spu sc̃o scriptum est . & tres unum sunt : Nam
& in librodeorationedominica ut ostenderet trinitatem unius ee¬
ditatis nec inter se aliquam diuersitatem habere: danihelem &
tres pueros ternarum horarum circulis reuolutis orationem
fundere solitos menorauit ubi & intrium horarumcirculo
& inunius orationis officio unum dm̃ eẽ trinitatem euidenter
ostendit : Non ergo extribus partibus unum colimus dĩ sed
a postolicaefidei regulam retinentes. per fectum & consempiternũ
filium deperfecto & sempiterno patre si neinitio genitũ & potesti¬
aliud fatemur eequamdm̃ nec afilio nec a patrediuersum nec in
filio nec inpatreconfusum unus est enim atq idem patris & filii

Expanded text:
Ecclesiam unius Dei esse monstraret, haec confestim testimonia de Ecclesiam unius Dei esse monstraret, haec confestim testimonia de Scripturis inseruit. Dicit Dominus: Ego et Pater unum sumus. Et iterum: De Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est: Et tres unum sunt. Nam et in libro de Oratione dominica, ut ostenderet Trinitatem unius deitatis, esse nec inter se aliquam diversitatem habere, Danielem et tres pueros, ternarum horarum circulis revolutis, orationem fundere solitos memoravit. Ubi et in trium horarum curriculo, et in unius orationis officio, unum Deum esse Trinitatem evidenter ostendit. Non ergo ex tribus partibus unum colimus Deum, sed apostolicae fidei regulam retinentes, perfectum et consempiternum Filium, de perfecto et sempiterno Patre, sine initio genitum, et potestaaliud fatemur esse quam Deum, nec a Filio nec a Patre diversum, nec in Filio nec in Patre confusum. Unus est enim atque idem Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
unus est & dnm dm̃tuum adorabis & illi sol seruies: Huie dño &ia
esaias propheta dicit : Dñe prȩterte alium non nouimus. nomer
tuum nominamus : Hoc autem nomen saluator noster ostendit
dicens discipulis suis : It edocete omnes gentes baptiz anter eos in nõe
patris & filii & sps sc̃i : istud est nomen dñi praeterquen alumnon
nouimus & cuis nomine nominato amorteliberamur. depotesta¬
te tenebrarum eruimur ut inregnum filiitrans feramur: In
patre ergo & filio & spu scõunitatem substantiae accipimus : per¬
sonas confundere non audemus: Beatus enim iohannes apłs testat᷑
dicens : Tres sunt qui testi monium ꝑhibent incaelo. Pater uer¬
bum & sp̃s & tres unum sunt : Quod &iam beatissimus martyr
cyprianus in epistola deunitate ecclesiae confitetur dicens: Qui
pacem xp̃i & concordiamrumpit: aduersus xpifacit : qui alibi
praeter ecclesiam colligit xp̃i ecclesiams pargit : Atq ut una

Expanded text:
num Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Huic Domino etiam Isaias propheta dicit: Domine, praeter te alium non novimus, nomen tuum nominamus. Hoc autem nomen Salvator noster ostendit, dicens discipulis suis: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Istud est nomen Domini, praeter quem alium non novimus, et cujus nomine nominato, a morte liberamur, de potestate tenebrarum 68 eruimur, ut in regnum Filii transferamur. In Patre ergo et Filio et Spiritu sancto unitatem substantiae accipimus, personas confundere non audemus. Beatus enim Joannes apostolus testatur, dicens: Tres sunt qui testimonium perhibent in coelo, Pater, Verbum, et Spiritus; et tres unum sunt . Quod etiam beatissimus martyr Cyprianus, in epistola de Unitate Ecclesiae confitetur, dicens: Qui pacem Christi et concordiam rumpit, adversus Christum facit; qui alibi praeter Ecclesiam colligit, Christi Ecclesiam spargit. Atque ut unam
Abbreviated transcription (Latin):
cuerbi namnpeo latiua secd substantialis uoraba annatio tune salubr¬
noninitio existendi subditum non persona cum pradaeelafu sner
non aliud natura credamir ee quam dm̃ : Sunt Qiamquie sa inco
nequam ol urgrati ae sal uatoris in grami. quo darxsia dosecuilicet
natu nonuintanas filsan altran seni plenam pendub etet incdi
silio praedi cano substantiam: Nan ueranxp̃i đi fator nolunt ere
aetici sieuisol ente dofilio naturin ueri honitus ad ionire inunne¬
queunt nonen naturalis ueritats auferre. Di cuntenin nanide¬
nueudi nomin naonnaturalen ex patris generationo suabstantia
sed nuncumpattionen soluis esseuocabul donatiome concnlu¬

Expanded text:
erbi, non prolativi, sed substantialis vera incarnatio tunc salubrnon initio existendi subditum, non persona cum Patre confusum, non aliud natura credamus esse quam Deum. CAPUT VII. Erroquamplurimum gratiae Salvatoris ingrati, quod in Christo, Deo scilicet naturam, ut unam falsam, alteram semiplenam non dubitent in Dei Filio prexstitisse, volentes Deo Filio naturam veri nominis adimere, cui nequeunt nomen naturalis veritatis auferre. Dicunt enim in unigeniti Dei nomine non naturalem ex Patris generatione substantiam, sed nuncupationem solius esse vocabuli donatione concess
Abbreviated transcription (Latin):
raret: ut hocdex pomani feste dictũ ostenderet secutus adiecit
Virifrs liceat audenter dicertaduos depatriar chadauid
qus eł desiedus t & spultus cse & sepulchrum eius et apud
nos usq in hodiernumdiem : Prophetaigitur cum esst a
scurtquiaiur ei urando iuras sec illi ds defructulumbi eius
sederesupt sedenqus prouidens locutus stderesurrett¬
one ati quca neq derelicta est anima eus in inferno neq
caro eius uidet conruptionem hoc equiden tesimoniuet
proptenai presenti loco digimur inscrendu ut audinr
noinura perumq distinctio carnensi mul & aninadoce

Expanded text:
raret, ut hoc de Christo manifeste dictum ostenderet, secutus adjecit: raret, ut hoc de Christo manifeste dictum ostenderet, secutus adjecit: Viri fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, us est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur cum esset et sciret quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius providens locutus est de resurrectione Christi quia neque derelictus est in inferno neqcaro ejus vidit corruptionem . Hoc equidem testimonium propterea praesenti loco duximus inserendum, ut evidens nominum rerumque dictinctio carnem simul et animam doce