comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ipsa racio sit. nec tã cõmendat᷑ ei ꝑ doctrinã aliquã.
ut scĩa fit: quã uel alio cõmonente. ⁊ ipsa cõmemorante. hoc
ipsum sibi in e̾e̾ nat᷑aliter intellectuf et fit. In quo hoc po¬
tissimũ est. cum qd notu : dei. d̾o naturalit̾ reuelante ma¬
nifestum fit hoĩ etiã impio. deiñ affectus uircutum na¬
turalis de quo licuit dicere ethnicũ poetam. quia oderũt
encie ⁊ deorsum uergens sensibilium animalis exꝑięncia. q̃
fit ꝑ qͥnq sensus corporis: concupicenciar p̃sertĩ qͣn militant
cͦarnis. siue oculoꝵ siue suꝑbiȩ huius iuitȩ .C in gͦ raciosa¬
pĩe conformata. format sibi conscienciam ⁊ ordinat sibi¬
uitam. in inferiorib sciencie aptat sibi seruitutem et
ab inferiorib ꝓmota. a superiorib adiuta. ꝑgens in id qđ
rectum : ⁊ uidicio racionis. ⁊ assensu uoluntatis. ⁊m̃tis assce¬

Expanded text:
ipsum ipsa ratio sit: nec tam commendatur ei per doctrinam aliquam ipsum ipsa ratio sit: nec tam commendatur ei per doctrinam aliquam ut scientia sit, quam vel alio commonente, vel ipsa commemorante hoc ipsum sibi inesse naturaliter intelligit. In quo hoc potissimum est, cum quod notum est Dei, Deo naturaliter revelante, manifestum fit homini, etiam impio. Deinde affectus virtutum naturalis, de quo licuit dicere ethnicum poetam, Oderunt entiae et deorsum vergens sensibilium animalis experientia, quae fit per quinque sensus corporis, et concupiscentiam, et experientiam carnis, sive oculoiae conformata, format sibi conscientiam, et ordinat vitam, in inferioribus scientiae aptat sibi servitutem, etab inferioribus promota, a superioribus adjuta, pergens in id quod rectum est, et judicio rationis, et assensu voluntatis, et mentis affec
Abbreviated transcription (Latin):
ercicia: dem̃ eciam om̃is arciũ uite huiꝰ in qͦ uersamͣ discipli¬
na. Quoꝵ alter̃ id÷ studium uircutũ. respicere pociꝰ uidet᷑
ad suꝑiora. quasi superioris sapĩe preferencia uircutẽ. ⁊ redo¬
iencia suauitatẽ: alter̃ quod rirca corporalia fit exercicia nͥ
f. de religione religet᷑ defluit in inferioꝵ uanitatẽ In qͥ¬
uͨ cũ sciencia sit. res siue racione. siue sensib corporis conpre¬
hensa. ⁊ memorie cõmendata. si bene re ꝑpendit᷑ id ꝓprie qd̾
apprehendimꝰ sensib omĩno sciencie ãeꝑur andum : quod
uͦ ꝑ semet ipsã racio in huiꝰmodi app̃hendit. hoc iam÷. in qͦ¬
se sibi scĩa. atꝙq sapĩa conterninãt. Qc qͥd enĩ aliunde
ti ingerit᷑. qđ uͦ sponte uenit in mientẽ siue ex ipsa ui racio¬
nis. siue ex in cõmutabiliũ legumi in cõmutabilis ueritatis
nat᷑ali intelligencia. exquaꝰ impiissimi homines ñ nũꝙͣ rec¬
tissime uuudicare inueniunt᷑. hoc sic ipsi in ẽ racioni. ut ħ

Expanded text:
itae hujus in qua versamur, disciplina. Quorum alterum, id est studium virtutum, respicere 231 potius videtur ad superiora, quasi superioris sapientiae praeferentia virtutem, et redolentia suavitatem. Alterum quod circa corporalia fit exercitia, nisi fidei religione religetur, defluit in inferiorum vanitatem. In quibus, cum scientia sit res, sive ratione, sive sensibus corporis comprehensa, et memoriae commendata; si bene res perpenditur, id proprie quod apprehendimus sensibus, omnino scientiae deputandum est. Quod vero per semetipsase sibi scientia atque sapientia conterminant. Quidquid enim aliunde ti ingeritur. Quod vero sponte venit in mentem, sive ex ipsa vi rationis, sive ex incommutabilium legum incommutabilis veritatis naturali intelligentia, ex qua etiam impiissimi homines nonnunquam rectissime judicare inveniuntur; hoc sic ipsi inest rationi, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gła diuinitatis apparet pie fidi in affectib eorũ. Nos
enĩ om̃iũ ẽ nec om̃ib concedit᷑ in hacuita. qđ specia
quadam prerogatiua gr̾ȩ aliquib in euanglio dñs reꝓ

Expanded text:
gloria divinitatis apparet piae fidei in affectibus eorum. Non gloria divinitatis apparet piae fidei in affectibus eorum. Non enim omnium est, nec omnibus conceditur in hac vita, quod speciali quadam praerogativa gra
Abbreviated transcription (Latin):
unt qua redire. S ⁊ sensus meis carnis qͥ etiam de sp̾i¬
alib nescit cogitare nͥ corpor alit̾. multo minꝰ de eis quȩ
humane dispensationis sunt indño ih̃u xp̃oscit uł¬
pot̃ cogitare. nͥ carnalit̾. Hisi enĩ sp̃s sc̾s adiuuet in¬
firmitatẽ eciã fidelium pie querentiũ. humilit̃ pe¬
tentium. religiose pulsantium: faciliꝰ multo ẽ hom
uł humana in do̾cogitare: donec ipsosp̾u adu
um soĩficante. illum inate fidei apparere incipiat.
in una eademq ꝑsona mediatoris. ⁊ diuinitas quȩ st̃
humanitatis clarificans in maiestate sua.:⁊ humant¬
tas que diuinitatis st̃. clarificans in humilitate sua¬
ut fiat in eis qd ipse dñs dicebat aliquando. orans ꝓ
discipłis siuis. Hc̃ clarificatus ẽ filius hominis ⁊ as
clarificatꝰ ẽ in eo. Si ds clarificatus: in eo. ⁊ d̾s clari¬
ficauit eũ insemetipso. E tenĩ scd̾m modũ uł ꝓfectũ

Expanded text:
unt qua redire. Sed et sensus in eis carnis, qui etiam de spiriunt qua redire. Sed et sensus in eis carnis, qui etiam de spiritualibus nescit cogitare, nisi corporaliter, multo minus de iis, quae humanae dispensationis sunt in Domino Jesupotest cogitare nisi carnaliter. Nisi enim Spiritus sanctus adjuvet infirmitatem etiam fidelium pie quaerentium, humiliter petentium, religiose pulsantium; facilius multo est hovel humana in Deo cogitare; donec ipso Spiritu  credentium sanctificante, illuminatae fidei apparere incipiat in una eademque persona mediatoris, et divinitas, quae sunt humanitatis clarificans in majestate sua et humanitas, quae divinitatis sunt clarificans in humililate sua, fiat in eis, quod ipse Dominus dicebat aliquando orans pro discipulis suis: « Nunc clarificatus est filius hominis, et Deus clarificatus est in eo. Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificavit eum in semetipso . » Etenim secundum modum vel profectum
Abbreviated transcription (Latin):
apud pias quidẽ aures .⁊ mentes grauissimã:⁊ reueren¬
tissimam. apud infideles siue hesitantes. quas affere¬
mꝰ rationes. Nec ipsum sic̃ dicunt ore. uł submurmu¬
rant corde. nec oꝑa eius uidert̃. qͥ dixit. Simͥ ñ credi¬
tis. uł oꝑib credite. Non uider̃t apłos in nomine eiꝰ fa¬
cientes miracula: ñ eos qͥ ꝑ eos credider̾t. signa sequen¬
tia: de quib ipse dicit. Signa eos qui crediderint
hec sequentur. Quauis usq hodie ñ desint signa &
mira cula in eccłia di. ⁊ publica ⁊ pͥuata: s funt suis
locis. suisq temporib ñ ad uoluntatẽ hesitantĩ. uł
ad questiones increduloꝵ. s in adiutoriũ fideliũ.
& consolationẽ ꝓfide uł in fide laborantium: quȩ uł
in illis uł ꝑ illos fiunt᷑. ñ ut credant. s quia credt᷑.
S errare amant increduli: Habentes amores quos no¬
lunt uincere: ⁊ ꝑ illos missi in errores a quib ñ inuem¬

Expanded text:
apud pias quidem aures et mentes gravissimam et reverenapud pias quidem aures et mentes gravissimam et reverendissimam, apud infideles sive haesitantes, quas afferemus rationes? Nec ipsum, sicut dicunt ore, submurmurant corde, nec opera ejus viderunt, qui dixit: « Si mihi non creditis, vel operibus credite » Non viderunt apostolos in nomine ejus facientes miracula; non eos, qui per eos crediderunt, signa sequentia; de quibus ipse dixit. « Signa eos qui crediderint, haec sequentur . » Quamvis usque hodie non desint signa et miracula in Ecclesia Dei, et publica et privata; sed fiunt suis locis, suisque temporibus; non ad voluntatem haesitantium, vel ad quaestiones incredulorum, sed in adjutorium fidelium t consolationem pro fide vel in fide laborantium, quae vel in illis, vel per illos fiunt, non ut credant, sed quia credunt. Sed errare amant increduli, habentes amores quos nolunt vincere, et per illos missi in errores, a quibus non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ futura st̃ fecit. Hȩc omĩa de d̾o libere cogitare.
paucorũ ẽ. omnẽ tam̃ hominẽ rationalẽ penes se
hec habere. naturalit̾ humanȩ rationis ẽ. Propt̾ qđ ex
iagine sũmȩ ueritatis ac sũmi boni. ab omĩb ho¬
minib ueritas etiã ñ cognita diligit᷑: i ñ nͥ qͥ credit᷑
uł intelligit᷑ bonum. appecit᷑ et̾nitas. ⁊ incorruptibi¬
litas amat᷑. Quappt̾ siqͥs sibi in hoc inouerit questionẽ.
cito inuenit penes semetipsum quo cõpescat ratiocina¬
tionẽ tumultuantẽ: uł se accuisans tarditatis. occultã
uenerat᷑ ueritatẽ. De humanitate uͦ saluatoris. ñ
alitd docere. ñ aliud ab homine neq ꝑhominẽ pos¬
sumꝰ discere: quã qui crediderit. saluus erit: qui uͦ ñ
credidit. condẽpnabit᷑. Dm̃ qͥppe facere uł potuisse.
uł debuisse. quȩ fecisseeum astruit euuangłica p̃di¬
catio. p̃sto sunt multȩ & multiplices. ⁊ ipsi cause digni¬
simȩ rationes: fecisse uͦ. extra auctoritatẽ euangłicam

Expanded text:
quae futura sunt, lecit. Haec omnia libere de Deo cogitare paucorum est; omnem tamen hominem rationalem penes se haec habere naturaliter, humanae rationis est. Propter quod ex imagine summae veritatis ac summi boni ab omnibus hominibus veritas etiam non cognita diligitur, et nonnisi quod creditur vel intelligitur, bonum appetitur, aeternitas et incorruptibilitas amatur. Quapropter si quis sibi in hoc moverit quaestionem, cito invenit penes semetipsum quo compescat ratiocinationem tumultuantem, vel se accusans tarditatis, occultam veneretur veritatem. De humanitate vero Salvatoris non aliud docere, non aliud ab homine, neque per hominem possumus discere, quam, « qui crediderit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur . » Deum quippe facere vel potuisse, vel debuisse, quae fecisse eum astruit evangelica praedicatio, praesto sunt multae et multiplices, et ipsa causa dignissimae rationes; fecisse vero, extra auctoritatem evangelicam
Abbreviated transcription (Latin):
la st̃. In noĩbꝰ enĩ diuiinis. seuũbis qͥb̃libet. qͥbꝰ aliqͥd dr̃ dͥe
ipsa designat᷑. Ĩstabat enĩ tẽpꝰ cbrande catholice fid̾it
purgaret᷑: exercẽde ut ꝓbaret᷑. Et id̃o ĩ effabilis illa nat᷑a
sũm boni. paulo ĩdulgentiꝰ ĩ ũba humana passa ẽ. se ip¬
sã dimitt̾e ĩ adiutoꝵ  humane ad dm̃ pietatis ñ tñ usq
ad ãgustias humanȩ ratioĩs. Huiꝰ mͦi enĩ eũ sĩt cõmini

Expanded text:
illa sunt. In nominibus enim divinis, seu verbis quibuslibet, quibus aliquid dicitur de ipsa designatur. Instabat enim tempus cribrandae Catholicae fidei, ut purgaretur; exercendae, ut probaretur. Et ideo ineffabilis illa natura summi boni paulo indulgentius in verba humana passa est seipsam demittere, in adjutorium humanae ad Deum pietatis; non tamen usque ad angustias humanae rati
Abbreviated transcription (Latin):
guint. ꝓuocant᷑ a spĩ scõ: ⁊ quodãmͦ attrahunt᷑ ad hȩc
requirenda. Amant & enĩ nido quer̃t cũ querunt: ⁊ ut
amplius ament quer̾t. Iu gͦ o fidelis anima. cũ infide
tua naturȩ trepidanti ingerunt᷑ occultiora misteria: au¬
de ⁊ dic. ñ studio occurrendi. s amore sequendi. Quomͦ
fiunt ista. Questio tua. oratio tua sit. amorsit. pieta
sit. ⁊ humile desid̾iũ: ñ in sublimib scrutans di maiesta¬
tẽ. s in salutarib di salutariũ nr̾orum. querens salutẽ :
& respondebit tibi magni consilii angłs. Cũ uenerit pa¬
raclytus quẽ ego mittam uob̾ a patre: ille testimoniũ¬

Expanded text:
giunt, provocantur a Spiritu sancto; et quodammodo attrahuntur ad haec giunt, provocantur a Spiritu sancto; et quodammodo attrahuntur ad haec requirenda. Amant etenim, et ideo quaerunt cum quaerunt; et ut amplius ament, quaerunt. Tu ergo, o fidelis anima, cum in fide tua naturae trepidanti ingeruntur occultiora mysteria; aude et dic, non studio occurrendi, sed amore sequendi. Quomodo fiunt ista? Quaestio tua, oratio tua sit, amor sit, pietas sit, et humile desiderium; non in sublimibus scrutans Dei majestatem, sed in salutaribus Dei salutarium nostrorum quaerens salutem: et respondebat tibi magni consilii angelus. « Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre; ille su
Abbreviated transcription (Latin):
ut a deterna ñ credenda. s intelligenda idonea inueni¬
antur. In qua. si fidelit̾ nos agimꝰ. ⁊ fides meret᷑ uerita¬
tẽ. ⁊ mutabilitas transit ad creditȩ rei in cõmutabilẽ
et̾nitatẽ. hic ergo quãduu purgam᷑ suã sacram̃tis rerũ
reddamꝰ reuerentiã. ipsis uͦ reb fidem: ut his purgati ⁊
adiuti. ꝓficiamꝰ ad ea quib nres gestȩ seruierunt: ⁊ sa¬
cram̃ta earũ seruiunt. ⁊ fides ipsa: ad et̾nor scilicet
contemplationẽ. Porro immunda anima. impura consci¬
entia. suꝑbꝰ animus. curiosa iactantia. merito ab inqui¬
sitione diuinorũ sacram̾torum uł misteriorum arcet᷑.
quia sp̾c discipline effugiet fictum. nec habitabit in cor¬
pore subdito peceatis: ⁊ in maliuolam animã ñ introibit
sapientia. humilis autẽ pietas. fi delis amor. ⁊ pura consci¬
entia. simplices filii di ⁊ pauperes sp̃u: ⁊ cũ reuerent̾ refu¬

Expanded text:
ut ad aeterna non credenda, sed intelligenda, idonea inveniut ad aeterna non credenda, sed intelligenda, idonea inveniantur. In qua si fideliter nos agimus, et fides meretur veritatem: et mutabilitas transit ad creditae rei incommutabilem aeternitatem. Hic ergo quandiu purgamur, suam sacramentis rerum reddamus reverentiam, ipsis vero rebus fidem, ut his purgati et adjuti proficiamus ad ea, quibus et res gestae servierunt, et sacramenta earum serviunt, et fides ipsa ad aeternorum scilicet contemplationem. Porro immunda anima, impura conscientia, superbus animus, curiosa jactantia, merito ab inquisitione divinorum sacramentorum vel mysteriorum arcetur quia Spiritus disciplinae effugiet fictum, nec habitabit in corpore subdito peccatis, et in malivolam animam non introibit sapientia Humilis autem pietas, fidelis amor, et pura conscientia, simplices filii Dei et pauperes spiritu, et cum reverenter fu
Abbreviated transcription (Latin):
tum cognoscendum int̾nȩ di uoluntatis. iam ñ habeat
opꝰ exteriorib sacram̃tis. Quorũ tam̃ sacro sc̾a religione
quã diu hic uiuit᷑. religant᷑ ext̾iora nr̃a. ⁊ ꝑ ea interiora
nr̃a. ne in aliena diffluant. ꝓpter qđ ⁊ religio a religando
nom̃ accepit. Nam in corpore positi corporalib sacram̃tor
formis cohibendi eramꝰ ⁊ continendi ⁊ corporaliũ sacram̃¬
torum corporalib formis ex obedientia instituentis sapi¬
entiȩ d̃ĩ cõmonendi ⁊ ad int̾iorem eorũ gram. ⁊ signifi¬
cata in teriora. ext̾iorib eorum significationib reuocan¬
di. Egroti quippe sumꝰ de corruptione naturȩ languen¬
tes. ⁊ sanitatem desiderare debemꝰ. Egritudo nr̃a. muta¬
bilitas nr̃e mortalitatis ẽ. medicina. qua hinc illuc tran¬
situr. fides mediatoris ẽ. fides autẽ maxime ẽ rerũ tẽ¬
poralit̾ ꝓ nobis gestarum: ꝑ quã corda nr̃a mundantur.

Expanded text:
ntum cognoscendum internae Dei voluntatis, jam non habeat ntum cognoscendum internae Dei voluntatis, jam non habeat opus exterioribus sacramentis. Quorum tamen sacrosancta religione quandiu hic vivitur, religantur exteriora nostra, et per ea interiora nostra, ne in aliena diffluant; propter quod et religio a religando nomen accepit. Nam in corpore positi corporalibus sacramentorum formis cohibendi eramus et continendi, et corporalium sacramentorum corporalibus formis ex obedientia instituentis sapientiae Dei commonendi, et ad interiorem eorum gratiam, et significata interiora, exterioribus eorum significationibus revocandi. Aegroti quippe sumus, de corruptione naturae languentes, et sanitatem desiderare debemus. Aegritudo nostra mutabilitas nostrae mortalitatis est; medicina qua hinc illuc transitur, mediatoris est. Fides autem maxime est rerum temporaliter pro nobis gestarum, per quam corda nostra mundantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m nr̾m. ⁊ ipse incipit nob̃ credere seipsum: ut iamñ
simꝰ de illis de quib legitur in euuangłio quia credebant
in iħm. ipse uͦ ñ se credebat eis Abisiue quippe dictum de
illis ẽ: quia credebant in eum quẽ ñ diligebant. Credere
int̾iorib oculis. iudicio quo nouerat ipse. in ea forma inqua
nequaquam pot̾ ñ diligi. aquib pot̾ uideri. ñ apparebat.
Primo ergo in reb dĩ absq omi retractatione. uł hesitatio¬
ne. simplicẽ & purum debemꝰ fidi assensum: deinde ad in¬
telligenda que credimꝰ cũ omĩ obseruatione. ⁊ obedien¬
tia mandatorũ di credere debemꝰ sp̃ui sc̾o totum sp̃m nr̃m
⁊ intellectũ: ñ tam ambientis conatu rationis. qͣm affectu
pii ac simplicis amoris. Sicq plus studis humillimȩ pi¬
etatis. qͣm uirib potentis ingenii ꝓ merebim᷑ ut incipiat
se credere nobis iħe. cũ illuminante gr̾a intellectum ratio¬
nis. fidei assensus efficiet᷑ amoris sensus: qui ad sacram̃¬

Expanded text:
strum, et ipse incipit nobis credere seipsum, ut jam non simus de illis, de quibus legitur in Evangelio, quia credebant in Jesum, ipse vero non se credebat eis : abusive quippe dictum de illis est, quia credebant in eum, quem non diligebant. Credere interioribus oculis judicio quo noverat ipse, in ea forma, in qua nequaquam potest non diligi a quibus potest videri, non apparebat. Primo ergo in rebus Dei absque omni retractatione vel haesitatione, simplicem et purum debemus fidei assensum: deinde ad intelligenda quae credimus cum omni observatione et obedientia mandatorum Dei credere debemus Spiritui sancto totum spiritum nostrum et intellectum; non tam ambientis conatu rationis, quam affectu pii ac simplicis amoris. Sicque plus studiis humillimae pietatis, quam viribus potentis ingenii, promerebimur, ut incipiat se credere nobis Jesus, cum illuminante gratia intellectum rationis, fidei assensus efficietur amoris sensus; qui ad sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
c̾do scͥpt᷑us. in qͥbꝰ uitã ine habitũ ẽfido. Hoc enĩ fundam̃¬
tũ ẽ qͦd sapientia dĩ ordinaũ: ũbũ dĩ dictaũ. apłi sic̃ sa¬
pientes architecti posuert᷑. cui qͥ cũq suꝑ ȩdificare uo¬
luerit. uideat qͥd suꝑ edificet: de fundam̃to aũ securꝰ
sit. fundam̃tũ enĩ stab̃. qͦd aut̃ suꝑ edificabit᷑. ignis ꝓba¬
bit. De cop̃ositiõe aũ fundam̃ti. uidit ipse qͥ cõposuit. Qͥd

Expanded text:
credo Scripturis, in quibus vitam me habiturum confido. Hoc enim fundamentum est, quod sapientia Dei ordinavit; Verbum Dei dictavit; apostoli sicut sapientes architecti posuerunt: cui quicunque superaedificare voluerit, videat quid superaedificet; de fundamento autem securus sit. Fundamentum enim stabit: quod autem superaedificabitur ignis probabit . De compositio
Abbreviated transcription (Latin):
ralia sunt. & tam̃ ꝑ pͥmitias sp̾e. preferunt pͥmitias ȩtͥnor:
& utriq congruunt. & ꝓmittenti fidi. & implendȩ ueri¬
tati: & mortalitatinre. & ȩcernitati future. Qđ̾ potissi¬
mum in ꝑsona mediatoris elucet nob̾: qui in seipso manen
d̾s eternus. in tempore ẽ homo factus: ut ꝑ temporalẽ &
et̾num. a temporalib ad eterna transeamꝰ. Id̾o sicut dictũ
ẽ corpꝰ dñi manducam᷑. & sanguinem bibimꝰ corporalit̾.
s reficim᷑ sp̾ualit̾. corporalit̾ in baptismo lauam᷑. s sp̾ualit̾
purificam᷑. Sic enĩ quibusdã xp̾ianȩ pietatis rudim̃tis
paulatim erudiendus erat fidĩ nre assensus: in qͦ cũ ñ tẽp¬

Expanded text:
toria sunt, et tamen per primitias Spiritus praeferunt primitias aeternorum: toria sunt, et tamen per primitias Spiritus praeferunt primitias aeternorum: et utrique congruunt, et promittenti fidei, et implendae veritati, et mortalitati nostrae, et aeternitati futurae. Quod potissimum in persona mediatoris elucet nobis, qui in seipso manens Deus aeternus, in tempore est homo factus, ut per temporalem et aeternum a temporalibus ad aeterna transeamus. Ideo, sicut dictum est, corpus Domini manducamus, et sanguinem bibimus corporaliter, sed reficimur spiritualiter; corporaliter in baptismo lavamur, sed spiritualiter purificamur. Sic enim quibusdam Christianae pietatis rudimentis paulatim erudiendus erat fidei nostrae assensus: in quo cum non te
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iora: ꝑ corporaliũ sacram̃toꝵ oꝑationẽ paulatĩ
suscitans in nobis grãm sp̾ualem: qͥ etiã ad hoc incli¬
nauerat se ad consortiũ humanitatis n̾rȩ: ut parti.¬
cipes nos efficeret diuinitatis suȩ. Id̾o iubente salutis
nr̃ȩ auctore in aqua baptismi caro lauat᷑ ext̾ius:
filii hominis. & filii di iustificati homines pecea¬
tores. efficiunt᷑ filii di. Corporalem etiam s incorruptibi¬
lem cibum corporis & sanguinis dñi manducat homo
fidelis corporalit̾. s incorruptibilit̾: in quantũ corporalit̾.
nob̃ congruentẽ. quantũ incorruptibilit̾. nos leuantẽ :
in quantum indellectuali rationis sensi. dõ conformantẽ.
in quantũ gustu amoris illuminati d̾o unientem. Tẽpo¬
ralib enim assueti. temporalib sumꝰ purgandi: nec pur¬
gati merebim̃ eternorũ contemplationẽ. nͥ purgandi tẽ¬
poralib adhibuerimꝰ fidem. Temporalia uͦ hec. &ͦ tẽmpo¬

Expanded text:
interiora, per corporalium sacramentorum operationem paulatim interiora, per corporalium sacramentorum operationem paulatim suscitans in nobis gratiam spiritualem: qui etiam ad hoc inclinaverat se ad consortium humanitatis nostrae, ut participes nos efficeret divinitatis suae. Ideo jubente salutis nostrae auctore in aqua baptismi caro lavatur exteriusfilii hominis et Filii Dei justificati homines peccatores efficiuntur filii Dei. Corporalem etiam, sed incorruptibilem cibum corporis et sanguinis Domini manducat homo fidelis corporaliter, sed incorruptibiliter; intantum corporaliter nobis congruentem, quantum incorruptibiliter nos levantem; intantum intellectualis rationis sensum Deo conformantem, inquantum gustu amoris illuminati Deo unientem. Temporalibus enim assueti, temporalibus sumus purgandi; nec purgati merebimur aeternorum contemplationem, nisi purgandi temporalibus adhibuerimus fidem. Temporalia vero haec et transi
Abbreviated transcription (Latin):
oculus humane rationis. ñ tam̃ nͥ qui eã facit. ⁊ in quo
fit. uolendo scilicet qđ uult ds: particeps pot̾ ẽẽ eius
suauitatis. Sic̃ enim ñ sentit nͥ qui uiuit. quia ñ nͥ ui¬
uentis uita ẽ quȩ sentit: sic illam nemo scit. in quoñ
fit: quauis ñ om̃s eam sciant uł sentiant in quib fit
sic̃ infantib ⁊ idiotis. Sicut enĩ multi habentes ani¬
mã. nesciunt quid sit anima: sic multi habentes gr̾
nesciunt eam. Ei uero quẽ sibi afficit reuelat exten¬
ora sacram̃ta: cũ omĩum res sacram̃torum sua in eoo¬
ꝑatur significatiua. Ipse enĩ ea sacrat sp̃s sc̃s. ut si
tantȩ rei sacram̃ta: ipse ea reuelando fideli conscien¬
tis cõm̃dat: in qua rem ipsam oꝑatur occulta gra.
Om̃ib enim interiorib nr̃is int̾ior d̾s. in exteriori¬
b nr̃is. hoc ÷ insensib corporis ext̾iora nob̾ oondidit
sacramenta: ꝑ quȩ int̾iora nra ad sua introduceret

Expanded text:
oculus humanae rationis, non tamen nisi qui eam facit, et in quo oculus humanae rationis, non tamen nisi qui eam facit, et in quo fit, volendo scilicet, quod vult Deus, particeps potest esse ejus suavitatis. Sicut enim non sentit, nisi qui vivit, quia nonnisi viventis vita est quae sentit; sic illam nemo scit in quo non fit, quamvis non omnes eam sciant vel sentiant in quibus fit, sicut in infantibus et idiotis. Sicut enim multi habentes animam nesciunt quid sit anima, sic multi habentes gratiam nesciunt eam. Ei vero quem sibi afficit, revelat exteriora sacramenta cum omnium res sacramentorum sua in eo operatur significativa. Ipse enim ea sacrat Spiritus sanctus, ut sint tantae rei sacramenta: ipse ea revelando, fideli conscientiae commendat, in qua rem ipsam operatur occulta gratia. Omnibus enim interioribus nostris interior Deus, in exterioribus nostris, hoc est in sensibus corporis exteriora nobis credidit sacramenta, per quae interiora nostra ad sua introduceret
Abbreviated transcription (Latin):
quit qui uiuificat: caro autẽ ñ ꝓdest quicqũa. Omĩa enĩ
hȩc oꝑatur unꝰ atq idẽ sp̃s. sic̃ uult. constituens sacram̃ta
fidei. alia ut sint sacre rei signa corporalia & uisibilia. si
in baptismo. sic̃ insacram̃to corporis & sanguinis dñi: a¬
lia ut sint tantũ sacra recondita. sp̾uali intellectu ipso
sp̾u sc̃o p̃duce inuestiganda de quib dicit apłs. Ut no¬
tum fa ceret nob̃ sacram̃tum uoluntatis suȩ. Occultum
enim uoluntatis dĩ ⁊ altissimum ẽ. ⁊ om̃iũ sacram̃to
rũ sacram̃tum: qđ notũ facit scđm bonũ placitũ suũ.
quib uult ⁊ sic̃ uult: qd̾ sic̃ diuinũ ẽ. sic modo quodã
diuino reuelat ei qͥ donante ipso dignꝰ ẽ. Quinpotiꝰ ñ
quo seriptũ est. Omĩa quȩxũq uoluit dñs fecit. Ipse ergo
sp̃s sc̃s ei cui se infundit: ĩpsa di uoluntas ei in quo fit
innotescit. nec innotescit alibi quã ubifit. Nam ⁊ si a
claritate luminis ⁊ ueritatis eius. abscondere se ñ potes

Expanded text:
vivificat: caro autem non prodest quidquam . » Omnia enim haec operatur unus atque idem Spiritus, sicut vult; constituens sacramenta fidei, alia ut sint sacrae rei signa corporalia et visibilia, sicut in baptismo, sicut in sacramento corporis et sanguinis Domini; alia ut sint tantum sacra recondita spirituali intellectu ipso Spiritu sancto praeduce investiganda; de quibus dicit Apostolus. « Ut notum faceret nobis sacramentum voluntatis suae » Occultum enim voluntatis Dei et altissimum est, et omnium  sacramentum; quod notum facit secundum bonum placitum suum, quibus vult, et sicut vult: quod sicut divinum est, sic modo quodam divino revelat ei qui donante ipso dignus est. Quin potiusquo scriptum est. « Omnia quaecunque voluit Dominus fecit . » Ipse ergo Spiritus sanctus, ei cui se infundit, ipsa Dei voluntas ei in quo fit innotescit, nec innotescit alibi quam ubi sit. Nam etsi a charitate luminis et veritatis ejus abscondere se non potest
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ac diuina: in tantum. ut ⁊ si stolidior facta forte
fuerit exuicio: nũ quam tam̃ eorũ priuet᷑ appetitu. Nã
& si inuisibilia forte cogitare ñ poterit: sic tam̃ eorum co¬
gnitiorationi humane concreta ẽ. ut aboni. ⁊ pulchri.
beatitudinis ⁊ immutabilitatis amore seu delectatione
nequa quã aliquando recedat. nͥ cũ in appetitu suo. ueri¬
Inquib tam n si habet natura appetitum ex gr̃a creante:
ñ tam̃ ea ꝑfecte dinoscit.nͥ ex gr̃a illuminante: nec appre.¬
hendit nͥ do donante. Cum gͦ reminiscit᷑. qͥ conuertit᷑ ad
dñm: facile inuenit. qͥ notum ẽ di. insidens naturalit̾ m̃¬
tisue uł rationi. Que uͦ temporalia temporalit̾ discunt᷑
& quasi aduenticia aliunde ꝑsensus inferunt᷑: ñ ea faci¬
litate adherent m̃ti: donec fide ꝓficiente. ⁊ gr̾a illumi¬
nante. scientia temporaliũ tranfformet᷑ in sapientiame¬

Expanded text:
sunt ac divina, intantum, ut etsi stolidior facta forte sunt ac divina, intantum, ut etsi stolidior facta forte fuerit ex vitio, nunquam tamen eorum privetur appetitu. Nam etsi invisibilia forte cogitare non poterit, sic tamen eorum cognitio rationi humanae concreta est, ut a boni et pulchri, beatitudinis et immutabilitatis amore seu delectatione nequaquam aliquando recedat, nisi cum in appetitu, veIn quibus tametsi habet natura appetitum ex gratia creante, non tamen ea perfecte dignoscit, nisi ex gratia illuminante; nec apprehendit, nisi Deo donante. Cum ergo reminiscitur qui convertitur ad Dominum, facile invenit quod notum est Dei, insidens naturaliter menti suae vel rationi. Quae vero temporalia temporaliter discuntur, et quasi adventitia aliunde per sensus inferuntur, non ea facilitate adhaerent menti, donec fide proficiente, et gratia illuminante, scientia temporalium transformetur in sapientiam ae
Abbreviated transcription (Latin):
s que seruit fidi in qua stamꝰ ⁊ głam᷑ in spe głȩ filiorũ di.
Scientia uͦ hȩc. modꝰ quidã ẽ uł habitꝰ mentis ad suscipien¬
da ea quȩ ꝓprie fidi sunt: eas scilicet res quȩ sensibilit̾ m̃¬
ti inferunt᷑ ꝑ sensus suos. siue alienos. uł sui sentientis. uł
alt̾ius narrantis siue scribentis. sic̃ sunt facta dñi tempo¬
ralia. historica cognitione illata: natiuitas eiꝰ. passio. resur¬
rectio. ascensio eius. & patrata int̾ homines miracła. Quo¬
rũ cognitionẽ ñ inuenit ratio hominis penes se. sic̃ in ue¬
nit diuina quelibet ⁊ eterna: s quolibet genere discendi
suscipit: seu uidendo. seu audiendo. seu legendo. quasi
aliunde aduenticia. Menti siquide ad et̾nitate create. ut eiꝰ
ꝑ intelligentiam sit capax. ꝑfruitionẽ particeps. quasi na¬
turali quadam affinitate coniuncta uident᷑ que ȩt̾na

Expanded text:
sed quae servit fidei, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. sed quae servit fidei, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Scientia vero haec modus quidam est vel habitus mentis, ad suscipienda ea, quae proprie fidei sunt; eas scilicet res quae sensibiliter menti inferuntur per sensus suos, sive alienos, vel sui sentientis, vel alterius narrantis sive scribentis, sicut sunt facta Domini temporalia, historica cognitione illata; nativitas ejus, passio, resurrectio, ascensio ejus, patrata inter homines miracula. Quorum cognitionem non invenit ratio hominis penes se, sicut invenit divina quaelibet et aeterna: sed quolibet genere discendi suscipit, seu videndo, seu audiendo, seu legendo, quasi aliunde adventitia. Menti siquidem ad aeternitatem creatae, ut ejus per intelligentiam sit capax, per fruitionem particeps, quali naturali quadam affinitate conjuncta videntur, quae aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ crucis: quis. quid ꝓ quib fecit. In quo sũme sapien.¬
tiȩ cõmemorando. intelligendo. ⁊ amando. conformis fa¬
ctus. ⁊ aͣffectus sapiens di. ex ea quandã deducit sapientĩa
dm̃ colendi sic̃ dm̃: qua etiã uitã. mores. actusq suos. ⁊ om¬
nia sua diuino quodã sapore conditad om̃s homines. ⁊ o¬
leo quodã lȩtificantis gr̃e adlinit: ut uidentes homines
bona oꝑa eiꝰ głificent patrem qui in celis ẽ. habens gr̃am
ad amicos. pacientiã cũ benignitate ad inimicos: ad
quoscũq pot̾ beneficentiã. ad om̃s omĩno homines be.¬
niuolentiam: ⁊ legẽ illam naturalem. qua nemini face¬
re uult. qđ sibi fieri noluerit: om̃ibq facere uult in¬
quantũ pot̾. quecũq ab aliis sibi uult fieri. Rursumq
ex hac sapientia scientiã quandã secernit in sapiente
suo sũma sapientia: ñ eam quȩ uana huiꝰ mundi sectatur:

Expanded text:
mortem crucis » : quis, quid, pro quibus fecit. In quo summae sapienmortem crucis » : quis, quid, pro quibus fecit. In quo summae sapientiae commemorando, intelligendo, et amando, conformis factus, sapiens Dei, ex ea quamdam deducit sapientiam Deum colendi sicut Deum; qua etiam vitam, mores, actusque suos, et omnia sua, divino quodam sapore condit ad omnes homines, et oleo quodam laetificantis gratiae allinit, ut videntes homines bona opera ejus, glorificent Patrem, qui in coelis est, habens gratiam ad amicos, patientiam cum benignitate ad inimicos, ad quoscunque potest beneficentiam, ad omnes omnino homines benevolentiam, et legem illam naturalem, qua nemini facere vult, quod sibi fieri noluerit, omnibusque facere vult, inquantum potest, quaecunque ab aliis sibi vult fieri. Rursumque ex hac sapientia scientiam, quam secernit in sapiente suo summa sapientia, non eam, quae vana hujus mundi sectatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sibi filius ñ peꝑcit. in forma sua sũmum bonũ mundo
innotuit. ⁊ d̾m diligere sic̃ diligendus ẽ hominẽ ꝑdo¬
cuit. Diligens enĩ hominẽ quodãmͦ usq ad contẽptũ
sui docuit hominẽ dm̃ diligere usq ad contẽptũ sui:
qͥ nesciebat miser diligere nͥ semet ipsũ. etiã usq ad
contẽptum dĩ. Et hec est pietas: hic ẽ ꝓprius di cult.
quo a creatura sua colendusẽ ds. Hec ẽ sapientia quã attulit
inmundum sũma sapientia. creans in ea tot głosos martires
tot scłi suiq ꝑfectos contẽptores. Hec ẽ enim sapientia di
qua sapit ds sapienti: uiuenti de sp̃u uite eiꝰ usq ad sensũ
ma mediatoris resplendet antiqua illa sapientie diffinitu
qua det̾minat᷑ rerũ humanarũ diuinarũq cognitio: ut
intelłigat᷑ uł potiꝰ sentiatur. sic̃ iam supradictum ẽ usq ad
saporem amandi. ad affectum imitandi cũ in forma d̃i ẽet

Expanded text:
sibi Filius non pepercit, in forma sua summum bonum mundo sibi Filius non pepercit, in forma sua summum bonum mundo innotuit, et Deum diligere sicut diligendus est, hominem perdocuit. Diligens enim hominem quodammodo usque ad contemptum sui, docuit hominem Deum diligere usque ad contemptum sui, qui nesciebat miser diligere nisi semetipsum etiam usque ad contemptum Dei. Et haec est pietas, hic est proprius Dei cultus, quo a creatura sua colendus est Deus. Haec est sapientia, quam attulit in mundum summa sapientia, creans in ea tot gloriosos martyres, tot saeculi suique perfectos contemptores. Haec est enim sapientia Dei, qua sapit Deus sapienti; viventi de spiritu vitae ejus usque ad sensum ma mediatoris resplendet antiqua illa sapientiae diffinitio, qua determinatur rerum humarum divinarumque cognitio, ut intelligatur, vel potius sentiatur, sicut jam supradictum est, usque ad saporem amandi, ad affectum imitandi: « Cum in forma Dei esset,
Abbreviated transcription (Latin):
nib cũ adhuc uidet inspeculo. ⁊ in enigmate. ⁊ in imagi¬
ne ꝑtransit homo: in quo a simili erudim᷑. ⁊ in obscuriore
enigmate in quo exercem. ⁊ in simplici ⁊ euidenti imagi¬
ne in qua dulcius afficim᷑ ipsa uͦ pietas. ipsa ueritas. ñ nͥ a sp̾u
tẽ: id̾oq ñ tres ẽẽ d̾os s unum dm̃ dm autẽ factum hominẽ
pro nobis. ad sanandum suꝑbiȩ nr̃ȩ tumorem. sũmũ medi¬
cam̃tum: ad redẽptionẽ nram ⁊ soluenda peccata nr̃a. altũ
sacram̃tum: fecisse mira cula. ⁊ amortuis surrexisse. Si
scis quid sit omĩpotentia credde omĩpotente quia potuit.
si sapis quid sit sũmũ bonum. sũma bonitas. ubi tanta
fuit necessitas ꝑditorũ. crede de sũmobono quia uoluit.
si potes cogitare quiꝰ in mundo egerit humiliata diuini¬
tas. senti de dño in bonitate. qͦmodo dm suũ hoc opꝰ de¬
cuit. Primo cũ in causa salutis humanȩ. pat̾ filio. uł ipse

Expanded text:
nibus: cum adhuc videt in speculo et in aenigmate, et in imaginibus: cum adhuc videt in speculo et in aenigmate, et in imagine pertransit homo; in speculo, a quo erudimur; et in obscuriore aenigmate, in quo exercemur; et in simplici et evidenti imagine, in qua dulcius afficimur: ipsa vero pietas, ipsa veritas, nonnisi a Spiritu tem: ideoque, non tres esse deos, sed unum Deum; Deum autem factum hominem pro nobis ad sanandum superbiae nostrae tumorem summum medicamentum, ad redemptionem nostram et solvenda peccata nostra altum sacramentum, fecisse miracula, et a mortuis surrexisse. Si scis quid sit omnipotentia, crede de omnipotente, quia potuit; si sapis quid sit summum bonum, summa bonitas, ubi tanta fuit necessitas perditorum, crede de summo bono, quia voluit si potes cogitare, quid in mundo egerit humiliata divinitas, senti de Domino in bonitate, quomodo Deum suum hoc opus decuit. Primo, cum in causa salutis humanae Pater Filio, vel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ trementẽ sermones di. requiescet suꝑ te: ⁊ reuela¬
bit tͥ qđ aufert d̾s pat̾ a sapientib ⁊ prudentib huiꝰ
scłi:. ⁊ illucescere tͥ incipient ea q̃ potuit sapientia disci¬
płis in terra dicere: s illi ñ poterant portare. donee ueni¬
ret sp̃o ueritatis. qui doceret eos omnẽ ueritatẽ. In qua
ꝑcipienda uł discenda. frustra hoc expectat᷑ ab ore cuꝰ¬
uis hominis. qdđ ꝑcipi ñ potul.. uł disci ex lingua ipsius
re eũ uł cognoscere desiderantibꝰ. ñ nͥ in spũ sc̃o intellectũ
fidi. ⁊ pure ac merȩ illiꝰ ueritatis sensũ expedit querere
Intenebris enim & ignorantia uitȩ huiꝰ. pauꝑib sp̃u
ipse ẽ lum̃ illuminans. ipsetrahens caritas: ipse afficiens
suauitas: ipse hominis ad dm̃ accessus: ipse amoramantis.
ipse deuotio: ipse pietas. Ipse ex fide infidẽ reuelat fideli
uerbis ⁊ eccłiasticȩ discipline institutis tradi pot̾ hominib
ab hominib in assensu bonȩ uoluntatis. p̃sto ẽ omib homi¬

Expanded text:
i, requiescet super te; et revelabit tibi, quod aufert Deus Pater a sapientibus et prudentibus hujus saeculi; et illucescere tibi incipient ea quae potui sapientia discipulis in terra dicere; sed illi non poterant portare, donec veniret Spiritus veritatis, qui doceret eos omnem veritatem. In qua percipienda vel discenda, frustra hoc exspectatur ab ore cujusvis hominis, quod percipi non potuit, vel disci, ex lingua ipsius re eum vel cognoscere desiderantibus, nonnisi in Spiritu sancto intellectum fidei, et purae ac nudae illius veritatis sensum expedit quaerere. In tenebris enim et ignorantia vitae hujus, pauperibus spiritu ipse est lumen illuminans; ipse trahens charitas; ipse afficiens suavitas; ipse hominis ad Deum accessus; ipse amor amantis; ipse devotio; ipse pietas. Ipse ex fide in fidem revelat fidelibverbis et ecclesiasticae disciplinae institutis tradi potest hominibus ab hominibus, in assensu bonae voluntatis praesto est omnibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
quia scientie res ẽ. quasi naturalit̾ scire appetit. qͥcqͥd
ei credendũ indicit᷑: ⁊ cũ ñ pot̾. turbat᷑. Scientia uͦ hex
siue modꝰ suscipiendi ea quȩ fidi sunt. hic ẽ. ordinanti
eũ sũma sapientia. insuscipientis conscientia. Primo
ex obedientia dñi dicentis. qui crediderit saluus erit. qͥ
uero ñ crediderit condẽpnabit᷑. reb sic̃ iam dictũ est
extrinsecus uenientib. exp̃cipientis obedientia. ꝑ sim¬
plicem assensum. quasi hospitalis gr̾a ñ negat᷑. Deinde uͦ
ꝑ bone uoluntatis familiaritatẽ: quasi in uiscuile: ⁊ so¬
ciat uitȩ consortium. incõmunione eiꝰdẽ panis atq eius¬
dem calicis suscipiunt᷑. Postmodũ uͦ quasi ꝑ mutua co¬
mibia uinguntur affectus. cũ ex sensibilib intellectis
intelligibilia. ⁊ ex intelligibilib. cõm̃dant᷑ sensibilia: cũ

Expanded text:
scire appetit, quidquid ei credendum indicitur, et cum non potest, turbatur. Scientia vero haec, sive modus suscipiendi ea quae fidei sunt, hic est ordinante cum summa sapientia in suscipientis conscientia. Primo ex obedientia Domini dicentis: « Qui crediderit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur , » rebus, sicut jam dictum est, extrinsecus venientibus ex praecipientis obedientia per simplicem assensum quasi hospitalis gratia non negatur. Deinde vero per bonae voluntatis familiaritatem, quasi in jus civile et socialis vitae consortium, in communione ejusdem panis atque ejusdem calicis suscipiuntur. Postmodum vero quasi per mutua connubia junguntur affectus; cum ex sensibilibus intellectis intelligibilia, et ex intelligibilibus commendantur sensibilia, c
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio ex ultaret᷑ Quo amore dñi sui recte ille flagra¬
ret: Dñi gr̃a ab om̃ib impendet᷑ ei. om̃s illi serutirent.
ne in indignacionẽ dñi qui eum honoraret incurrerent.
Si aut̃ herus ille intantum adhuc eũds diligeret. ut illũ
sibi infilium adoptaret. ⁊ heredem suũ statueret: ĩam ꝓ¬
culdubio serui exultacio maior fteret. Qua exre ꝑpendi
potest mirabilem illum c̾ẽ honorem qui dat᷑ in et̾na ui¬
ta ꝑ ipsius uite ⁊ hominũ conditorẽ: qui sibi seruientes ñ

Expanded text:
gaudio exsultaret? quo amore domini sui recte ille flagragaudio exsultaret? quo amore domini sui recte ille flagraret? Domini gratia ab omnibus impenderetur ei, omnes servirent illi ne indignationem domini, qui eum honoraret, incurrerent. Si autem herus ille in tantum adhuc eumdem diligeret, ut illum sibi in filium adoptaret, et haeredem suum statueret; jam procul dubio servi exsultatio major existeret. Qua ex re propendi potest mirabilem esse honorem illum qui datur in aeterna vita per ipsius vitae et hominum Conditorem, qui sibi servie
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra uel in mari. uel in ꝓfundo inferni imꝑ auerit abq
dicimus. s si bñ considerat᷑ ubi tr̃ locati uel cuiꝰ capitis m̃bra
tinc erimꝰ: ⁊ quia etiã nichil deerit his qui diligunt dm̃:
neqͣquam incredibile erit quod asseriniꝰ. Hanc potestatem
dei. Erunt itaq om̃ipotentes sue uoluntatis. Potestas uero
hec erit potestas eterna. ⁊ iccirco his qui eam habueruit
erit beatitudo non parua. honor qͦ illis beatis magnis:
rit. qr nimis honorati sunt amici cui d̾s. Honor iste cam
magnus erit. ut ab humano ingenio conp̾hendi non pos¬
sit. Ponat᷑ tam̃ id ęxempli. ut seruus aliquis honoret᷑ a
no languore inueniret. quem & ab inualitudine eriꝑet
⁊ honoraret ita ut illum a seruitute liberaret. y ni
ordine militum suoꝵ poneret.: inultũ ille debitor dñi
sui ⁊ amicus fieret. Quod si amicꝰ eum int̾ pͥmates
suos poneret. regia dignitate exaltaret: quanto putas

Expanded text:
in terra, vel in mari vel in profundo inferni imperaverit, absin terra, vel in mari vel in profundo inferni imperaverit, absdicimus; sed si bene consideratur ubi tunc locati, vel cujus capitis membra tunc erimus, et quia etiam nihil deerit his qui diligunt Deum, nequaquam incredibile erit quod asserimus. Hanc potestatem Dei. Erunt itaque omnipotentes suae voluntatis. Potestas vero haec erit potestas aeterna, et idcirco his qui eam habuerint erit beatitudo non parva. Honor quoque illis beatis magnus erit, quia nimis honorati sunt amici tui, Deus 16. Honor iste tam magnus erit, ut ab humano ingenio comprehendi non possit. Ponatur tamen id exempli, ut servus aliquis honoretur ano languore inveniret, quem et ab invaletudine eriperet et honoraret, ita ut a servitute liberaret, et in ordine suorum militum poneret; multum ille debitor domini sui et amicus fieret. Quod si eum inter primates suos poneret, regia dignitate exaltaret, quanto, putas,
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib par fieri. uelle poterit. si meritis impar exci¬
terit: qm̃ quidem illius pulcherruni corporis composicio
iam uideret᷑ uiolari. quod ipse examoie ⁊ pulcͥtudine eidẽ
composicionis nulla racione consentire poterit. Nam sic̃
in huinano corpore nec manus fungit᷑ officto pedis. nec
oculus petit esse nasus. nec auditiis odoratis. ñ ec aurieu¬
laris digitꝰ medius uult esse uel pollȩs. fic milla gloriosa
cõposicione ciuitatis dei nemo suũ statum gradii pociori
uolet mittare: Intantum quidem qđ suui÷ quisq amabit:
quia sibi sufficiens erit. Si enĩ is qui in illa beatitudine erit
racione ꝓbat᷑. Miseria quippe est absencia alicuiꝰ cõmodi
contͣ uoluntatẽ. S ibi nulla ẽ miseria ĩmo sufficiens con¬
cordia. & concors sufficiencia. Quare omp̃s cue uolun¬
catis eris. cum omipotentẽ tibi concordem ꝑ om̃ia habebiᷤ
habere uoluerit. Nam qa ẽq aliquis eoꝵ siue in celo siue

Expanded text:
majoribus par fieri velle poterit, si meritis impar exstimajoribus par fieri velle poterit, si meritis impar exstiterit, quoniam quidem illius pulcherrima corporis compositio jam videretur violari; quod cum amore ipso et pulchritudine ejusdem compositionis nulla ratione consentire poterit. Nam sicut in humano corpore, nec manus fungitur officio pedis, nec oculus petit esse nasus, nec auditus odoratus, nec auricularis digitus medius vult esse vel pollex: sic in illa gloriosa compositione civitatis Dei, nemo suum statum gradu potiori volet mutare. In tantum quidem quod suum est quisque amabit, quia sibi sufficiens erit. Si enim is qui in beatitudine illa erit ratione reprobatur: miseria quippe est absentia alicujus commodi contra voluntatem. Sed ibi nulla est miseria, imo sufficiens concordia, ut concors sufficientia. Quare omnipotens tuae voluntatis eris, cum Omnipotentem tibi concordem per omnia habuerhabere voluerit: nam quodcumque aliquis eorum sive in coelo, sive
Abbreviated transcription (Latin):
sus manum ira pes ipse mouet᷑. Tanta si qͥdem inter se
amoris ad unant᷑ concordia. ut nulla racione ualeant dissen¬
tire occasione aliquã. ĩmo qͥcquid alicui impendit᷑ plae
⁊ se p illo periculis opponiit. Ex quo manifestũ ÷ oĩa
caput plusꝙͣ se ueraciter amare: ipsum aut̃ dubuĩ nõ
ẽ omium uotis ꝑ om̃a concordare. Sic qͦ incelesti pa¬
cria deuni ineffabilit̾ amabis. x omium adq̃cũq uo¬
lueris. ipsius etiã dei tec̃ uelle habebis. Nam sic̃ cu auo¬
luntate dei nõn discrepas. sic ille tue uolitutati ꝑ om̃ia
concordabit. Capuit enĩ asuo corpore discordare nequit
S forte quis dicet. Si ds ⁊ om̃s electi uoliunt quodego:
cum ibi fuero inter maiores eẽ uolo. Cui respondendũ
puto. quia in gloria inter maiores erit. s in ꝑsona e̾ẽ
aliquis inaioꝵ qui ibi erit. uelle nequibit. isi seipsum
non ẽẽ uelit. quod fieri non poterit. S neq n gloria

Expanded text:
sus manum ira pes ipse movetur. Tanta siquidem inter se sus manum ira pes ipse movetur. Tanta siquidem inter se amoris adunantur concordia, ut nulla valeant ratione dissentire occasione aliqua imo quidquid alicui impenditur, omniet se pro illo periculis opponunt: ex quo manifestum est, omnia caput plus quam se veraciter amare; ipsum autem dubium non est, omnium votis per omnia concordare. Sic quoque in coelesti patria Deum ineffabiliter amabis; et omnium, ad quaecumque volueris, ipsius etiam Dei, tecum velle habebis. Nam sicut tu a voluntate Dei non discrepas, sic ille tuae voluntati per omnia concordabit: caput enim a suo corpore discordare nequit. 14. Sed forte quis dicet: Si Deus et omnes electi voluerint quod ego; cum ibi fuero, inter majores esse volo. Cui respondendum puto, quia in gloria inter majores erit, sed in persona esse aliquis majorum, qui ibi erit, velle nequibit, nisi se ipsum non esse velit, quod fieri non poterit. Sed nec in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
bra umus corporis. Menbra siquidẽ nr̃a tantã hũt inter
se concordiam ut pote oculi: ut nullo mͦ alter sine alte¬
ro quicꝙͣ uelit oꝑari. Nam si untis sursum uel deorsũ
dextra leua uelit intendere. non indiget ut alterũ mo¬
neat. sec̃ ꝯspicere. qr nullomͦ nat᷑alit̾ uult aspicere. absq
atteriꝰ in sociabili comspectione. Gantam namq int̾
se habẽt concordiam. ut quicquid unus uolui̾t. hoc idẽ
nalius uelit. Cetera qͦ m̃bra multa interse copulant᷑
concordia. Nam ꝓpedib ⁊ toto corpore operant᷑ manus.
ꝓ manib uͦ ⁊ toto corpore. ꝓspicit oculus. ⁊ ꝓ oculo totoq
corpore incedit pes. etiam nudis interdum plantis. Nec
aliqñ dicit. licet grauit̾ cruentet᷑ spmar̃ aculeis. se nol¬
le amplius quoꝙͣ ire. nec manus quamis uulneret᷑. se
nolle ulterius operari: nec si contigerit. ut manus siro¬
mate. idẽ cuspide pedem suũ transfodiat. aliqua adũ¬

Expanded text:
mbra unius corporis. Membra siquidem nostra tantam habent inter mbra unius corporis. Membra siquidem nostra tantam habent inter se concordiam, ut puta oculi, ut nullo modo alter sine altero quidquam velit operari. Nam si unus sursum vel deorsum, dextera vel laeva velit intendere, non indiget ut alterum moneat secum conspicere, quia nullo modo naturaliter vult aspicere absque alterius insociabili conspectione: tantam namque inter se habent concordiam, ut quidquid unus voluerit, hoc idem et alius velit. Caetera quoque membra multa inter se copulantur concordia: nam pro pedibus et toto corpore operantur manus, pro manibus vero et toto corpore prospicit oculus, et pro oculo et toto corpore incedit pes, etiam nudis interdum plantis; nec dicit, licet aliquando graviter cruentetur spinarum aculeis, se nolle quoquam amplius ire: nec manus quamvis vulneretur, se nolle amplius operari. Nec, si contigerit ut manus siromaste, id est cuspide, pedem suum transfodiat, aliqua adver
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ cu ueraci ⁊ ardenti amore diligis. affectas ut om̃s dili¬
gant: ⁊ non minore amore quam cu eum diligis. Idem ego
de meo amico sencio. uolo. atq desidero. ĩdem om̃s alii de a¬
micissius. Quaꝑpter ut scĩ amoris om̃i ex parte plenitudo
fiat. & om̃is ibi conpos sue uoluntatis existat. necess ario a¬
mabis om̃s alios. sic̃te. quatenus oiñs.diligant te sic̃ se.
Quod cum fuerit. erit magna ⁊ ꝑfecta amicicia: quia
in singulis singularit̾. ⁊ in omib erit cõmunit̾. affectus
ꝑfecti amoris. Beata gͥ amicicia. que tot beatoꝵ sp̾c co¬
pulat in eterna gla. Hinc nascet᷑ amica cõcordia. que ad
instar concordie menbroꝵ manebit. nigit̾ in uiolata. hec
tanta erit. ut nullus aliud uelit. quam hoc quod te uel¬
le constiterit. Nam sic̃ una eccła. una sponsa. unum corp
erimꝰ: sic non minor concordia erit. quam nc̃ est inter m̃¬

Expanded text:
quem tu veraci et ardenti amore diligis, affectas ut omnes diliquem tu veraci et ardenti amore diligis, affectas ut omnes diligant, et non minore amore quam tu eum diligis. Idem ego de meo amico sentio, volo atque desidero; idem omnes alii de amicis suis. Quapropter, ut sancti amoris omni ex parte plenitudo fiat, et omnis ibi compos suae voluntatis existat, necessario amabis omnes alios sicut te, quatenus omnes diligant te sicut se. Quod cum fuerit, erit magna et perfecta amicitia, quia in singulis singulariter et in omnibus erit communiter affectus perfecti amoris. 13. Beata igitur amicitia, quae tot beatorum spiritus copulat in aeterna gloria. Hinc nascetur amica concordia, quae ad instar concordiae membrorum manebit jugiter inviolata. Haec tanta erit, ut nullus aliud velit quam hoc quod te velle constiterit. Nam sicut una sponsa, una Ecclesia, unum corpus erimus; sic non minor concordia quam nunc est inter me