comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas inquã nra ÷ cultꝰ religionis iustitia operis. puntas castitatis: hanc omnim̃ tis ugilanta
contra diabolũ uindicemꝰ. qui tanto infestior: ad expugnandũ animȩ thesaurũ. quanto magis
eũ nouit ẽ ps&iosũ: & ideo quia meminit exul cęli quid agat᷑ incelo. quanta homini
trem̃ti sermones dĩ prȩparoe remuneratio ⁊ edi indicat magnitudo: ꝓdit głam dũexer iac
inuidiã. inimicus beneficii illius quid e&xerra adsũptũ hominẽ secũ regnaturũ eẽ ꝓ¬
mittit incȩlo ut fi deliũ beatitudo mortaliũ In confusionẽ rebelliũ transeat angłoꝵ¬
domorũ sanguine illius iubent᷑ inscribi. id÷ crucis titulo fronsnrã depingi. nelocũ angłs eat̃mina
mueniat : sub hoctẽpore excutit᷑ farao cũ exercitu eius inmarirubro. pereuntib: sacroͣ fonte

Expanded text:
tas, inquam, nostra est cultus religionis, justitia operis, puritas castitatis. Hanc omni mentis vigilantia tas, inquam, nostra est cultus religionis, justitia operis, puritas castitatis. Hanc omni mentis vigilantia contra diabolum vindicemus: quia tanto infectior est ad expugnandum animae thesaurum, quanto magis eum novit esse pretiosum. Et ideo quia meminit exsul coeli quid agatur in coelo, quanta homini trementi sermones Dei praeparetur remuneratio, zeli indicat magnitudo. Prodit gloriam, dum exercet invidiam. Et inimicus est beneficiis illius, qui de terra assumptum hominem secum regnaturum esse promittit in coelo, ut fidelium beatitudo mortalium in confusionem rebellium transeat angedomorum sanguine illius jubentur inscribi: id est crucis titulo frons nostra depingi, ne locum angelus exterminator inveniat. Sub hoc tempore excutitur Pharao cum exercitu in mari Rubro. Pereuntibus sacro in fonte
Abbreviated transcription (Latin):
aqfrẽ: hȩc ÷ illa crua quã in postib regiis id÷ signata infronte gestamꝰ quã uistissime in possessi¬
onẽ receptã dñs cardinalis & imperator legitimꝰ impressit : ut nos uere dicido mͦ diuina possimus:
& suꝑb: ꝓscribimeruit . qui iã secundo reus utdictũ ÷ maiestatis a pparuit : Nã in excelsis factori suo carꝰ
cũ diuintatis consortiũ factoris in memor concupiuit. nunciã iauctorẽ reũ cruentas manus
consu&udine impieatis extendit. Aosic p̃donis iusta dãpnatio gratuita captiui facta: manu¬
missio : & id eo nune genito. inuadit. circuit. si forte uel furto a nob̃ possit auferre instrum̃ta ipsius
manu missionis & ad quisitȩ tabulas libertatis : Tocis itaq uirib stud& si quo modo ualeat hominẽ
indulto nudare priuilegio. & oporante peccato uelut ingrato p̃uidicare liberto : Tabulȩ autem

Expanded text:
aec est illa crux quam in postibus regiis signatam in fronte gestamus, quam justissime in possessiaec est illa crux quam in postibus regiis signatam in fronte gestamus, quam justissime in possessione receptam Dominus cardinalis et imperator legitimus impressit, ut nos vere dici domus divina possimus. sis praepotens et superbus proscribi meruit, quia jam saeculo reus, ut dictum est, majestatis apparuit. Nam in excelsis factori suo charus, tunc divinitatis consortium factoris immemor concupivit, nunc jam in auctorem rerum cruentas manus consuetudine impietatis extendit. Ac sic praedonis justa damnatio gratuita captivi facta est manumissio. Et ideo nunc gemit, invidet, circuit, si forte vel furto a nobis possit auferre instrumentum ipsius manumissionis, et acquisitae tabulae libertatis. Totis itaque viribus studet, si quomodo valeat hominem indulto nudare privilegio, et operante peccato velut ingrato praejudicare liberto. Tabulae autem n
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ille es ingeris nacurale adȩuntiũ cũ me inxp̃o agnoscas renatũ : quid mñ inquã peccatũ
obponis alienũ ilimili remiti ꝓsiteris & ꝓpriũ : quidmꝰ ob ponis uoceris ꝙy rogra phiaditũ
cumillud uideas noua cautione uacuatũ: Cautionẽ enim & pactũ in baptismo cũ xp̃o fẽcim. ut homo
illi seruara in nocentiã & ille homini redder& głam: famulus seruitiũ offerr& : & dñs regnũ parare:
Quid agat int̃ hȩc familiȩ ꝑuasor alienȩ : Vid& seruos quondã suos inique a se occupatos ꝑ agnitionẽ
deceptꝰ ad p&ut & in ipsũ cȩli dominatorẽ parricidales manꝰ inferre p̃sũpsit : &subito ꝑtantum
nefas &iã crimen maiestatis incurrit. Acsic hominẽ quẽ uiolentꝰ tenebat : ꝓscriptꝰ amisit:
ꝓsoriptꝰ inquã : nãstatim in ipso homine quẽ redeptio inius originale reuocauit : ticulos suos xp̃c

Expanded text:
cunque es ille, ingeris naturale Adae vinculum, cum me in Christo agnoscas renatum? Quid mihi inquam peccatum cunque es ille, ingeris naturale Adae vinculum, cum me in Christo agnoscas renatum? Quid mihi inquam peccatum opponis alienum, ubi mihi remitti profiteris et proprium? Quid opponis mihi veteris chirographi debitum, cum illud videas noilli servaret innocentiam, et ille homini redderet gloriam; famulus servitium offerret, et Dominus regnum pararet. Quid agat inter haec familiae persuasor alienae? Videt servos quondam suos inique a se occupatos per agnitionem deceptus appetiit, et in ipsum coeli dominatorem parricidales manus inferre praesumpsit. Et subito per tantum nefas etiam crimen majestatis incurrit, ac sic hominem quem violentus tenebat, proscriptus amisit. Proscriptus, inquam: nam statim in ipso homine quem redemptio in ejus originem revocavit, titulos suos C
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ pnat. nisi quia nitiũ uoluntatis inculpa÷  iustitia etum nompunit : qđ natura conpellit : sed
&si aliquis deputat᷑ suert ꝑditioni p̃iudicata sortenascendi : Eccedescendit᷑ in fontẽ tam quã
insepulerũ : &ia simala fuis& natura. utiq euanuiss& innihilũ : Accepiss& deterior origo
t̃ minũ : q sumebat melioruita principiũ : hiciã uideamꝰ quomodo nos ds̃ nr̃ de manurede¬
mit inimici: Totus homo d&uit᷑ absoluit᷑ in nouat᷑ : Cũ uenerit diabolus iã uonagnoscit
suũ. quẽ exinanite exposita natura in adoptionẽ xp̃i emancipauit & ingremio patris demali
puersoris iurt era ns fudit : Abstulit sine dibio renascentis grã libeitatis antiq obꝓbriũ serui¬
tutis: lamnec obnoxu possunt et̃ primȩ originis. scđa natiuitate nati : Quid mibi nunc qui¬

Expanded text:
demnat, nisi quia vitium voluntatis in culpa est? Justitia enim non punit, quod natura compellit. Sed demnat, nisi quia vitium voluntatis in culpa est? Justitia enim non punit, quod natura compellit. Sed esto. Aliquis deputatus fuerit perditioni, praejudicata sorte nascendi. Ecce descenditur in fontem tanquam in sepulcrum. Etiam si maculata fuisset natura, utique evanuisset in nihilum. Accepisset deterior origo terminum, quia sumebat melior vita principium. Hic jam videmus quomodo nos Deus noster de manu redimit inimici. Totus homo diluitur, absolvitur, innovatur. Cum venerit diabolus, jam non agnoscit suum, quem exinanita et exposita natura in adoptionem Christi emancipavit, et in gremium Patris de mali persuasoris jure transfudit. Abstulit sine dubio renascentis gratia libertatis. Nec jam obnoxii esse possunt primae origini secunda nativitate nati. Quid mihi nunc qui
Abbreviated transcription (Latin):
en itabaris paulo ante dein corruptione nascentẽ hominẽ : mirare nunc qđ nonitin nouum ÷
&iã renascentẽ : Conferamꝰ si plac& hasduas matres & iteriusq generatio fidẽ nr̃am int̃ utrãq
corrobarabit : mariã secreo impleuit a lapsu sc̃ĩ sp̃s obumbratio & eccłam fonte benedicto
sci sp̃s maritauit in fusio: Maria filiũ sinepeccatt genuit : & eccła in his quos generauit. peo¬
cata consumpsit : ꝑ mariã natũ ÷ qđ in principio etao. ꝑ eccłam renatũ qđ in principio peri¬
erat: illa populis generauit. hȩc populos: illa ut nouimꝰ uirgo ꝑ manens semeł peperit filiu m
lenta necessitate cogant᷑ : Vbis quidicunt eẽ animas quȩc ũ dãpnatione natȩ. ad mortẽ cogente
malȩ naturȩ p̃finitione rapiant᷑  Iã primũ suta ÷ quare malos &humana lex & diuina con¬

Expanded text:
Mirabaris paulo ante de incorruptione nascentem hominem: mirare nunc, quod non minus novum est, Mirabaris paulo ante de incorruptione nascentem hominem: mirare nunc, quod non minus novum est, etiam renascentem. Conferamus si placet has duas matres, et utriusque generatio fidem nostram in alterutra corroborabit. Mariam secreto implevit illapsu sancti Spiritus obumbratio, et Ecclesiam in fonte benedicto sancti Spiritus maritavit infusio. Maria filium sine peccato genuit, et Ecclesia in his quos generavit peccata consumpsit. Per Mariam natum est quod in principio erat, per Ecclesiam renatum quod in principio perierat. Illa plurimis generavit, haec populos. Illa, ut novimus, virgo permanens semel peperit filium, lenta necessitate cogatur? Ubi sunt qui dicunt esse animas, quae cum damnatione natae ad mortem cogente malae naturae praefinitione rapiantur? Jam primum si ita est, quare malos et humana lex et divina con
Abbreviated transcription (Latin):
in orte: Demergunt᷑ animȩ sacro gurgite uenͥunt ut̃ consima mortis &urtȩ. & quȩ
ꝑditioni obnaxiȩ fuerant in illo primȩ naduitatis ex artu. salutifero renascunt̃ occasu
Exuunt᷑ focditate in usibilis senectutis expeccatoꝵ deformitate contractei rndo unitur
puloritudine oȩlestis in fanciȩ. stupemꝰ int̃dum ad magnitidinẽ nouitatis. si qua ndo
audimus autl egimꝰ dñm ilim̃ xp̃m exxsola femina cessante uirilis consortii sotioeate ꝓgenitũ:
Eccenuno peregrinantib naturȩ legib In numere pomnẽ terã multitudines. desolo sinu fontis
tã quã partuuirginus ꝓoreant᷑ : gaudeat xp̃i eccła. quȩ ad similitudinẽ beatȩ mariȩ scõ
qđ semina quȩ sine uiro filũ potue it parere uirgo nom potuerit ꝑmanere : Eccequantos
& quantoꝵ sr̃s. subuna nocte nobis ȩdidit fecunda desinu integritatis eccła mat̃ sponsa:

Expanded text:
in mortem. Demerguntur animae sacro gurgite, veniunt confinia mortis et vitae. Et quae in mortem. Demerguntur animae sacro gurgite, veniunt confinia mortis et vitae. Et quae perditioni obnoxiae fuerant illo primae nativitatis exortu, salutifero renascuntur occasu. Exuuntur foeditate invisibilis senectutis, et peccatorum deformitate contractae, induuntur pulchritudine coelestis infantiae. Stupemus interdum ad magnitudinem novitatis, si quando audimus aut legimus Dominum Jesum Christum ex sola femina cessante virilis consortii societate progenitum. Ecce nunc peregrinantibus naturae legibus, innumerae per omnem terram multitudines de solo sinu fontis tanquam partu virginis procreantur. Gaudeat Christi Ecclesia, quae ad similitudinem beatae Mariae sancto quod femina quae sine viro filium potuit parere, virgo non potuit permanere. Ecce quantos et quantorum fratres sub una nocte nobis edidit fecunda de sinu integritatis Ecclesia mater et sponsa.
Abbreviated transcription (Latin):
scclus & in fectas criminũ maculas. admfectũ retiocat : & peccatorẽ peccato moriente uiuificat
Ecce homo fontedimergit᷑. & sola secreco munere hominis culpa dãpnat᷑. Crimmosus
tinguit᷑. & solũ crim̃ extinguit᷑ : Quo genert ꝓpheicũ ilbud implex oraculũ: & operuit
inquit aqua tribulantes eos & unus ex eis ñromansit. Vnus exillis id÷ unicũ acprimun
illid originale debitũ sacri fontis unda uacuauit . Illud singulare delictũ primi homitus in¬
tenit: ostendit hocloco magnificentia tantimuneris beatȩ presenti ̃ trinitatis. ł cce
mala in nimero antiquis a cretentib: in pressa uulnerib: ꝑp&rius gehennȩ uix expianda sup¬
plicus trina submersione purgant᷑ : Vno mom̃to operante uelocit̃ dõ : intra a quarum
snras fła tiarũ pabula s̃sumunt᷑: &ideo beat᷑ apłs dic̃: Consopulti sum̃ cumap̃o ꝑ baptis taũ

Expanded text:
scelus, et infectas criminum maculas, ad infectum revocat, et peccatorem peccato moriente vivificat. scelus, et infectas criminum maculas, ad infectum revocat, et peccatorem peccato moriente vivificat. Ecce homo fonte demergitur, et sola secreto munere hominis culpa damnatur. Criminosus tingitur, et solum crimen exstinguitur. Quo genere propheticum illud impletur oraculum: Et operuit, inquit, aqua tribulantes eos; et unus ex eis non remansit . Unus ex illis id unicum ac primum illud originale debitum sacri fontis unda vacuavit. Illud singulare delictum primi parentis interemit. Ostendit hoc in loco magnificentia tanti muneris beatam praesentiam Trinitatis. Ecce mala innumera antiquis ac recentibus impressa vulneribus, perpetuis gehennae vix expianda suppliciis, terna submersione purgantur. Uno momento operante velociter Deo, inter aquarum sinus flammarum pabula consumuntur. Et ideo B. Apostolus dicit: Consepulti sumus cum Christo per baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
DI ERNI Diei sacto scã sollempnitas hebraice phase. grece pascha. latine
transitus int̃prȩat᷑ : hoc cȩle brauerunt iud ȩi. postlongȩ captiuitatis iugũ ex egẏpto
recedentes. Ecceͣiam nunc ꝑ populũ liberatũ. Ecce iterũ phase agitur iterũ tansitus celobnt᷑ :
Quamodo iterũ transitus cȩlebrat᷑ id ÷ deseruitute a alibertatẽ : deiniquitate adiustitiam
deculpa ad gratiã. demorte adintã : ꝑsaluti fera fluenta transitur: putes iterũ excelsi brachu
antiqua rubrimaris exercere miracula : In gredit᷑ anima uitales undas uelut aquas rubras¬
xp̃i sanguine consetratas : In gredit᷑ morti fers plenadebitis. paulo post felicib peccatoꝵ ditando
nausragiis: In uno eodemq undȩ salutaris elem̃to. tam quã egyptius peccator perit : tã quam
hebrȩus iustitia tota ꝑtransit : reus deuit᷑ reatus abolit᷑ : mira dũĩ dem̃tia quȩ in reuo cabile

Expanded text:
dierni diei sacrosancta solemnitas, Hebraice phase, Graece pascha, Latine transitus interpretatur. Hoc celebraverunt Judaei post longum captivitatis jugum ex Aegypto recedentes. Ecce etiam nunc populum Dei liberatum; ecce iterum phase agitur, iterum transitus celebratur. Quomodo iterum transitus celebratur? Idem de servitute ad libertatem, de iniquitate ad justitiam, de culpa ad gratiam, de morte ad vitam per salutifera fluenta transitur. Potes iterum excelsi brachii antiqua Rubri maris exercere miracula. Ingreditur anima vitales undas, velut rubras Christi sanguine consecratas. Ingreditur mortiferis plena debitis, paulo post felicibus peccatorum ditanda naufragiis. In uno eodemque undae salutaris elemento, tanquam Aegyptius peccator perit, tanquam Hebraeus justitia tota permansit. Reus diluitur, reatus aboletur. Mira Domini clementia, quae irrevocabile
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum abeo dictum fuerat. ita factum cito
euenit: N am in altero die dominico
hunc quem diximus subsequente proximo.
sarcina carnis deposita. cum uictoria mi¬
grauit ad regna caelestia. Iusta illam
quam diximus arborem inqua beatus
epyscopus BERcnundus ut ipse referebat
sanctorum reliquias solebat suspendere
quod huicꝰ dĩ famulo antefuerat in cognitum.
pso eodem loco qualiter ipse predixerat.
acdesignauerat. sumo honore scã ac felitia
ibidem recunduntur menbra

Expanded text:
Et cum ab eo dictum fuerat, ita factum cito Et cum ab eo dictum fuerat, ita factum cito evenit. Nam in altero die dominico, hunc quem diximus subsequente proximo, sarcina carnis deposita, cum victoria migravit ad regna caelestia. Iuxta illam quam diximus arborem, in qua beatus episcopus Berchundus, ut ipse referebat, sanctorum reliquias solebat suspendere, – quod huic Dei famulo ante fuerat incognitum, – in ipso eodemque loco, qualiter ipse praedixerat hac designaverat, summo cum honore sancta ac felicia ibidem reconduntur membra.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sibi commisso. nichil unquam preterir&
uando uero pereum dñs diuersis languorib
gratiam curationeim dabat. uel futura &oc¬
culta pronuntiabat. tunc roseo colore male.
genarum eius. nimio fulgore uisu mirabili
emicabant. ut per hoc palam omnibus da¬
retur intellegi. quia ea quȩ facta ueldicta
per eum dicimus. auxiliante dño &co operante
prospere iamproperabat finem.
INUIIT TRAN SITUS SCI QuUALA¬
RICI ABBATIS RE APPRILES.
Uadam DIE FORTE CUMDEA
LIQUA CELIULA ADUENIENS
AD CAUSTRA MONASTII
SUI
do mitico W die fuisser
IN¬
accedens inuerticem montis adquandam arbo¬
rem: quȩ undiq uepribus erat circum specta
ubi uirdõ plenus furtiuas illas &dignas
dõ orationes quas sepe diximus solebat remo
fratres astarent. infixis coram ipsis duobus
paxillis. designabat mensuram unius capa¬
cem staturae. & ait illis Cum de hac pre¬
senti uita tandem uolente dõ a uobis migra¬
uero. uos me in hoc loco sepelire curate

Expanded text:
tamen sibi commisso nihil umquam praeteriret. tamen sibi commisso nihil umquam praeteriret. Quando vero per eum Dominus diversis languoribus gratiam curationum dabat, vel futura et occulta pronuntiabat, tunc roseo colore malae genarum eius nimio fulgore visu mirabili emicabant, ut per hoc palam omnibus daretur intellegi, quia ea quae facta vel dicta per eum dicimus, auxiliante Domino et cooperantum ac felicem prospere iam properabat finem. INCIPIT TRANSITUS SANCTI WALARICI ABBATIS KL. APRILIS. 30. Quadam die forte, cum de quadam cellula veniens et claustra monasterii sui dominico die fuisset inaccedens in verticem montis ad quandam arborem, quae undique vepribus erat circumsepta, ubi vir Deo plenus furtivas illas et dignas Deo orationes, quas saepe diximus, solebat remotfratres astarent, infixis coram ipsis duobus paxillis, designabat mensuram unius capacem staturae et ait illis: 'Cum de hac praesenti vita tandem, volente Deo, a vobis migravero, vos me in hoc loco sepelire curate'.
Abbreviated transcription (Latin):
iussissoe flagellare. & hoc ipsum nefier& fre¬
quenter iubebat᷑. Sed cum uocato illo ad se.
blande leniterq admonebat dicens:
ilii. hoc calie & tibim& ipsi iam adtende.
qualem & quantum in iuriam nunc pespeti
poteras
Sedmodo ademendandum
ista tibi sola uerecundia suffitiat. ut ulteriuꝰ
iam hoc uitium non admittas
plures hoc modo sua melliflua doctrina
magis prohibebat acrimine. quam aliorũ
irascentium dira uerba coercebat
statura optima longa & exili. palmȩ tenu¬
es & extente gracilissimis &pro lixis digitis
oculis pulcherrimis aspectu delectabili:
faties eius ualde pallida &matie erat con¬
fecta. quia frequenter in tota ebrlomada.
nisi indie dominico nihil sibi sumebat cybi
non uinum nec siceram neque aliud quod
in ebriate potest usitans. cum in aduentu
quidem hospitum indilectione caritatis de
omnibus his poculis pregustar& Et sic tabe
corporis animam suam pauit. ut dęfitio

Expanded text:
iussisset flagellare, et hoc ipsum ne fieret freiussisset flagellare, et hoc ipsum ne fieret frequenter iubebat, sed, convocato illo ad se, blande leniterque admonebat, dicens: 'Fili, hoc cave et tibimet ipsi iam adtende, qualem et quantam iniuriam nunc perpeti poteras; sed modo ad emendandum ista tibi sola verecundia sufficiat, ut ulterius iam hoc vitium non admittas'. Et quam plures hoc modo sua melliflua doctrina magis prohibebat a crimine, quam aliorum irascentium dira verbera coercebastatura optima, longa et exili, palmae tenues et extentae, gracilissimis et prolixis digitis, oculis pulcherrimis aspectuque delectabili, facies eius valde pallida et macie erat confecta; quia frequenter in tota ebdomada nisi in die dominico nihil cibi sumebat, non vinum nec siceram neque aliud quod inebriare potest usitans, cum in adventu quidem hospitum in dilectione caritatis de omnibus his poculis praegustaret. Et sic tabe corporis animam suam pavit, ut de officio
Abbreviated transcription (Latin):
Sed& hoc ipsum non solum uerbis. sed &iam fac¬
tis confirmabat. Nam predictis suis fratrib
a fluenter administrante dno. &xipso orante
undiq cis affluebantur. omnia. Tanta uero
mansuetudo diuinȩ misericordiȩ erat ineo.
ut auiculę inmanu cius frequenter sine for¬
midine cybum sumerent. garticulis suis quan¬
docuraq uell& oblitas suȩ feritatis. & quasi-¬
domesticas eas palpitabat. Cumq frattes.
ad eum uenientes expauescerent & circumquaq
uolitantes aues ad essent. atilla dicebat ad
cos Filii. non fatiamus cis iniuriam. sed
permittamus cas paululum saturari demicis
etcum fratres uxta patris imperium retro¬
graderentur. atille pennigero uolatu undi¬
q certatim aduentabant. ut in ore suo solito.
annonam sibi allatam demanu famuli dĩ. iterũ
atq iterum assumerent. Circa ipsos &iamn
fratres tanta ei benigna pietas inerat. ut si
qui piam de iunioribus proquibus lib& cupis

Expanded text:
Sed et hoc ipsum non solum verbis, sed etiam facSed et hoc ipsum non solum verbis, sed etiam factis confirmabat. Nam praedictis suis fratribus affluenter, administrante Domino et ipso orante, undique eis afferebantur omnia. 27. Tanta vero mansuetudo divinae misericordiae erat in eo, ut aviculae in manu eius frequenter sine formidine cibum sumerent, et articulis suis, quandocumque vellet, oblitas suae feritatis et quasidomesticas eas palpitabat. Cumque fratres ad eum venientes expavescerent, et circumquaque volitantes aves adessent, at ille dicebat ad eos: 'Filii, non faciamus eis iniuriam, sed permittamus eas paululum saturari de micis'. Et cum fratres iuxta patris imperium retrograderentur, at illae pennigero volatu undique certatim adventabant, ut more suo solito annonam sibi allatam de manu famuli Dei iterum atque iterum assumerent. 28. Circa ipsos etiam fratres tanta ei benigna pietas inerat, ut si quempiam de iunioribus pro quibuslibet culpis
Abbreviated transcription (Latin):
& linea uestimenta non requirens. Rursum
uero. tam monasterialem. quam &gallicanum
magno studio & in desinenter cęlebrabat
tcum hoc dupliciter explicar&. tunc quidẽ
in becilia menbra paruõ sopori tandem
laxabat. Animi autem eius intentio talis
erat. ut nullum tempus uacar& otio:
quod non aut lectioni seu orationi. uel oꝑib¬
manuum suarum insister& Etcum omnino
Etcum omnino
inomnes largus &humanus ess&r. magis tamen
impauperes & egenos. & in domesticos fidei
hoc exertebat . intantum &iam ut depro¬
priis humeris uestimentũ suum eis tribuer&
Sed alimoniam & ceteram substantiam fratrũ.
decrastino nihil cogitans omni petenti se
dabat. Et ut fratres exinde non contrista¬
rentur. blandis & consolatoriis uerbis eos
refouebat dicens. Filii. hoc sectamini.
& procerto scitote atq probatum habete.
quia qui cumq hilari animo necessaria
petentib tribuerit. quic quid &ipse
necessarium postulauerit. citius ad nõ impetrabit

Expanded text:
et linea vestimenta non requirens. Cursum et linea vestimenta non requirens. Cursum vero tam monasterialem quam et Gallicanum magno studio indesinenter celebrabat, et cum hoc dupliciter explicaret, tunc quidem inbecillia membra parvo sopori tandem laxabat. Animi autem eius intentio talis erat, ut nullum tempus vacaret otio, quod non aut lectioni seu orationi vel operibmanuum suarum insisteret. Et cum omnino in omnes largus et humanus esset, magis tamen in pauperes et egenos et in domesticos fidei hoc exercebat, in tantum etiam, ut de propriis humeris vestimentum suum eis tribueret. Sed et alimoniam et ceteram substantiam fratrum, de crastino nihil cogitans, omni petenti se dabat, et ut fratres exinde non contristarentur, blandis et consolatoriis verbis eos refovebat, dicens: 'Filii, hoc sectamini et pro certo scitote atque probatum habete , quia quicumque hilari animo necessaria petentibus tribuerit, quicquid et ipse necessarium postulaverit, citius a Domino impetrabit'.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibus eminebat. cuius uitam & diuina
gratia plenam fuisse cumperimus. ut quinta
paginula huius libelli breuissimo relatu
perstriximus & conpunctione. Abutero eni
matris uirgo manebat corpore. humilitas
uero eius & benignitas. ultra humanum modũ
excedebant. Tantum enim diuina gratia
& compunctione erat plenus. ut quot uicib
talentum sibi creditum diuinae intellegentiş
aurib discipulorumierogauerat. quot ue
caclum spũ psallens &mente asperserit. uel
humo prostratus orationem direxerit. tot
&iam uicibus lacrimatus .e. Quis enumera¬
re queat per noctatas uigilias profusas
furtiuasq orationes. quas intercondensa
ueprium. &per conuexa uallium plurimũ
amabat: Quidue dicam illas peculiares
& profusas admodum orationes. quas pro
hoc incubiculo clausus dõ soli meditans
frequenter exercebat:. Quius lectulum
ex uirgis contextum. uili satis lectariola
tegebatur. tunica cum capella tantum utens

Expanded text:
virtutibus eminebat, cuius vitam et divina virtutibus eminebat, cuius vitam et divina gratia plenam fuisse comperimus, ut quinta paginula huius libelli brevissimo relatu perstrinximus, et conpunctione. Ab utero enim matris virgo manebat corpore; humilitas vero eius et benignitas ultra humanum modum excedebant. Tantum enim divina gratia et compunctione erat plenus, ut quot vicibus talentum sibi creditum divinae intellegentiae auribus discipulorum erogaverat, quotve caelum spiritu psallens et mente aspexerit, vel humo prostratus orationem direxerit, tot etiam vicibus lacrimatus est. Quis enumerare queat pernoctatas vigilias, profusas furtivasque orationes, quas inter condensa veprium et per convexa vallium plurimum amabat? Quidve dicam illas peculiares et profusas admodum orationes, quas pro hoc in cubiculo clausus Deo soli meditans frequenter exercebat? Cuius lectulum ex virgis contextum vili satis lectariola tegebatur, tunica cum cappella tantum utens
Abbreviated transcription (Latin):
ac inpudicissimis sermonibus ebulliebant
rigorem frigoris corpusculum meum abigne
paulisper refouert. seduris prohibeor scelera¬
tissimis uerbis. immo nunc &iam exire non cale¬
factus auobis compellor Cumq de domo illa
egrederetur. illud non obliuiscitur precepta
Puluerem ibi de pedibus suis excutit. & adlocum
destinatum iter direxit. Sed illos infelices
& procaces uerborum quos sepe diximus.
ultio diuina mox eos subsequitur Nam ille
presbiter qui recte sibi uel alis preuidere
neglexerat. oculorum subito lumen amisit.
&lucerpsius predicto iudici sua ei emarcuerunt
iuditio se eẽ. percussos. lic& sera penitentia ducti
suma cum humilitate peruerba precantia sup¬
plicabant. ut ittrum famulus dĩ indomum
illam uell& intrareS
Sedille nihil ipsorum
precibus iam assensit Nam unus in sua cecitate
permansit Aat uero alius contracto corpore
&putrescentibus ci genitalibus. de hoc caduco
migrauit seculo. Et merito tantis & talibus

Expanded text:
ac inpudicissimis sermonibus ebulliebant,rigorem frigoris corpusculum meum ab igne paulisper refovere, sed vestris prohibeor sceleratissimis verbis, immo nunc etiam exire non calefactus a vobis compellor'. Cumque de domo illa egrederetur, illud non obliviscitur praeceptum, pulverem ibi de pedibus suis excutit et ad locum destinatum iter direxit. Sed illos infelices et procaces verborum quos sepe diximus ultio divina mox eos subsequitur. Nam ille presbiter, qui recte sibi vel aliis praevidere neglexerat, oculorum subito lumen amisit et loci ipsius praedicto iudici sua ei emarcuerunt iudicio se esse percussos, licet sera penitentia ducti, summa cum humilitate per verba precantia supplicabant, ut iterum famulus Dei in domum illam vellet intrare. Sed ille nihil ipsorum precibus iam assensit. Nam unus in sua cecitate permansit, at vero alius, contracto corpore et putrescentibus ei genitalibus, de hoc caduco migravit saeculo. 26. Et merito tantis et talibus
Abbreviated transcription (Latin):
dhõ &xpistianorum uicinorum adminicu:¬
lis construere ibi curauerat. tam monas¬
terium quam & ecclesiam mire magnitudi¬
nis &cultunimio decorata. Concurren¬
tibus ergo undiq populis recta fide pe¬
tentibus merita eius. ibidem magnis uir¬
tutibus clarescunt. Presta

Expanded text:
Domino et christianorum vicinorum adminicuDomino et christianorum vicinorum adminiculis construere ibi curaverat tam monasterium quam et ecclesiam mirae magnitudinis et cultu nimio decoratam. Concurrentibus ergo undique populis recta fide petentibus, merita eius ibidem magnis vitutibus clarescunt, praesta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intellegens. dixiss&. Domine mi¬
Domine mi.
ubi uel quo me ire precipis : At sanci¬
At sanctus
athela subiunxit: Iu ad locum sancti
&HAIARIC quo sepe postulaueras. sume
nunc anobis uolente dõ licentiam pergendi
ideo enim eum esse innimia claritate
Et mihi hoc ipsum euenit expetere. ut utinã
esse mertar intantam gloriam introire
Et per hoc aperte datur intelligi. dum adhuc
ipse in corpore uiuebat. alius positus inger¬
na gloria uidebatur. Ettrans acta uerboꝵ¬
colloquia. pauco interuallo migrauit
quem beatus edocuerat &UMLARICuS. ad
antedictum locum legonao ut ad monitus
fuerat. a scõ uiro accessit in quo pene
ani spatio herimitalem acsterilem uitam
unc petiit prefatus uir blitmunđ
tam aglorioso rege flothario. quam
apotifice qui tunc erat ambianensium.
ut tale preceptum dar& aclicentiam. ut
ibi construer& monasterium. Tunc de¬
structis ibi idolis oritis gentilium. uirdñĩ:
blidmundus qui & secundus abbas in loco:
eodem extitit. auxiliante omnipotente.

Expanded text:
hoc intellegens dixisset: 'Domine mi, ubi vel quo me ire praecipis?' At sanctus Athala subiunxit: 'Tu ad locum sancti Walarici, quo saepe postulaveras, sume nunc a nobis, volente Deo, licentiam pergendi. Video enim eum esse in nimia claritate, et mihi hoc ipsum evenit expetere, ut utinam ipse merear in tantam gloriam introire'. Et per hoc aperte datur intellegi, dum adhuc ipse in corpore vivebat, alius positus in aeterna gloria videbatur. Et transacta verbocolloquia, pauco intervallo migravit quem beatus edocuerat Walaricus, ad antedictum locum Legonao, ut admonitus fuerat a sancto viro, accessit, in quo paene anni spatio heremitalem ac sterilem vitam duxit. Tunc petiit praefatus vir Blidmundus tam a glorioso rege Flothario, quam a pontifice qui tunc erat Ambianensium, ut tale praeceptum daret ac licentiam, ut ibi construeret monasterium. Tunc destructis ibi idolis et ritis gentilium, vir Domini Blidmundus, qui et secundus abbas in loco eodem extitit, auxiliante omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulisse uelgrã : sed cursũ: fideles xp̃i ad suꝑna fiducialit̃ extollant: Nã quisͤ cęlesti p̃ciouiderit
redẽptos. ad celestia non dubitent prȩparatos:

Expanded text:
protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos.
Abbreviated transcription (Latin):
desinas utud ꝓhoc erabescendis subiacere uitus dedigneris: dũ generositatẽ decreatoris acre¬
paratoris dignitate imiteris: hab& causas quib: seipse canfundat : curin dignis dño operib
uicto corde subdat᷑. cuigła ȩt̃ na ꝓmittit᷑: acsio gemino priuilegio. quidudũ diuinȩ
imaginis participatione uidebaris honoratꝰ: efficeris &iã cõmercii nobilitate p̃tiosus:
Vnde quã fortis eẽ possis contra hostemtuũ. Int̃ raga statũ tuio qđ tibi dns ad debellandum
in memibristuis mundi principẽ acspiritales nequitias superaudas liberã contulit facultatẽ
Aclic in possibile nonputes ut trans ferri optineas in angelicas beatitudines. cu in hoc scło angelicas In¬
deusceris potestates: Nonergo degenerẽ ac despectũ faciat uita. quẽ uelfactura pbat᷑ inlustre

Expanded text:
desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et redesinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
sito qđ hic ÷ dñis nr̃ ibis xp̃c. quẽ seuamors in explebilis belua in escã suã rapuit. & prȩdã suã captitiam
contremuit: Contremnuit inquã : nã sinouerat crucifixũ. tamen quẽ nomnemmnerat reũ. non patero
tenere dapnatũ. quia culpanonfacit penã sed causã : Quasi solitũ cibũ pdit. quẽ dudũ i norigine honins
deuorautt: sed magnã eẽ cibi ipsius dignitatẽ p̃focata cognouit : atq ideo diumus sermo cõmemorat. &
p̃cepitdñis pisci. & enomuit ionã maridam: Precepit᷑ bestiȩ. prȩcepit morti semꝑ esurienti: p̃cepit
abosso & inferno. ut mundo restituant faluatrẽ: Euomuit autẽ. hoc debemus accipere. qđ
eximis uiscerib: mortis uicerixuita remeauerit: atq eã eximis p̃cordns infermi. ꝑditioͣ ulcerata
red diderit: Videmus itaq in ꝓph&ȩ afflictionib: aꝑtissime p̃figurata & mortẽ xp̃i pant̃
e resurrectionẽ : Qua propt̃ qđ implecũ cernis in seruo : credere ñ cuncteris in dño: Quȩ cusint

Expanded text:
ster Jesus Christus, quem saeva mors, inexplebilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam, nam si noverat crucifixum, tamen quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in mundi origine hominem devoravit; sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit, atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit pisci, et evomuit Jonam in aridam: Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituat Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remeaverit: atque eam ex imis praecordiis inferni perdit afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
unnus consecratũ: cȩlebre a sȩculis : Cubeatus moysos populũ dñi de&̃ ra egypti
& deiugo indignȩ seruitutis educer&. celebre : ad plebis transitũ rubrimaris ꝓfundũ natura rerũ
obstupescente patuisse: hic primo loco diligentius inspiciamꝰ quid talis seruitus. uel ꝗd talis transitꝰ

Expanded text:
onsecratum. Celebre a saeculis est, cum B. Moyses populum Domini de Aegypto et de jugo indignae servitutis educeret , celebre est facere plebi transitum maris Rubri profundum natura rerum obstupescente potuisse. Hic primo loco diligentius inspiciamus, quid talis servitus, vel quid talis transitus
Abbreviated transcription (Latin):
in credulã salnare non potui. moriar. & uniuersus inundus una morte saluet᷑: Ionã co&us piscis
ecepit in mersũ. sed non contigit deuoratũ: & quẽ malicia hominũ ꝑdidit. beftia escriens custo¬
diuit: Plenis uniscerib: famẽ patit᷑ & in pdã quã obsorbunit nihilsibi liceremirat᷑ : Quis iste qui
intra auidos rictus ad sumi potest consumiñ potest. Cibus ÷. corruptio non ÷ Tradit᷑ ꝑditiotis ꝓfui¬
do & seruat᷑ ipsius mortis obsequio: Quis : iste quiuastis simos sinus periculoꝵ tocus ingredit᷑ & sub
altitudine conclusus inmensa atq mortifera. uitala ere pascit᷑ & dimissus in alienã rerũ naturã

Expanded text:
ntem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
this quidẽ delitͦi ns atq his diuiciis cõ¬
tẽti: uitã tunc angelicã ducebant in
terris. Qualesuero uel quaͥtitales tunc in
uno regebant᷑ pastore. non est nunc nr̃e
ut puto paruitatis edicere: neprolixa
oratio uel rufcicus ser mo dictandi fasti¬
diũ inferat legentibus. Ne uideam᷑ tam̃
om̃a pre teris se: prima eius uir cutem
qualit̃ in gestis ipsius inuenimꝰ bre uis si¬
me in medio ꝓferamus. Et enim prius¬
qũa ma t̃ eum in auras lucis ederet: insi¬
Qui a quasi sol ab occidente ortꝰ retro gra¬
diens sic ille partes europȩ sparsim gr¬
rando sua doc trina splendida & clara
nius hoc scire uoluerit. qualis et qua᷑tus
in uirtutib miraculoꝵ uir iste beatꝰ extite¬
rit: uel inscientia et doc trina diuinarum
humanarũq scripturarũ aut pͣsagio futu¬
rorum.: seu quoð et quales getes adfidem
xp̃i ad qͥ sierit. monasteria utriusq sexus
construxerit. et in dicta. di peritia uł expo¬
nendi qualis suerit. facillime hoc poterit

Expanded text:
his quidem delitiis atque his divitiis contenti vitam tunc angelicam ducebant in terris. 6. Quales vero vel quanti tales tunc in uno regebantur pastore, non est nunc nostrae, ut puto, parvitatis edicere, ne prolixa oratio vel rusticus sermo dictandi fastidium inferat legentibus. Ne videamur tamen omnia preterisse, primam eius virtutem, qualiter in gestis ipsius invenimus, brevissime in medio proferamus. Etenim priusquam mater eum in auras lucis ederet, in sium probavit, quia quasi sol ab occidente ortus retrogradiens, sic ille partes Europae sparsim gyrando sua doctrina splendida et claranius hoc scire voluerit, qualis et quantus in virtutibus miraculorum vir iste beatus extiterit, vel in scientia et doctrina divinarum humanarumque scripturarum, aut praesagio futurorum, seu quod et quales gentes ad fidem Christi adquisierit, monasteria utriusque sexus construxerit, et in dictandi peritia vel exponendi qualis fuerit, facillime hoc poterit
Abbreviated transcription (Latin):
& adcelu ooulos sseducente iaculem: Demonstrauit inueritate in uoseri testanto moyses
remediũ : post quã serpens momordiss& : xp̃c &iã istud ostendit quo modo siresistas mordere
ñ possit : Vid&e nomendi nr̃ quantũ ꝓdesse possit ingrã. qđ tantũ ꝓfuit infigura : Referunt᷑
ad serpentẽ cũ remedio aspexisse redimende quantũ salubrius erit. siad xp̃m respiciant iam

Expanded text:
et ad coelum oculos spe ducente jaculemur. Demonstravit in Veteri Testamento Moyses et ad coelum oculos spe ducente jaculemur. Demonstravit in Veteri Testamento Moyses remedium, postquam serpens momordisset. Christus etiam istud ostendit, quomodo, si resistas, mordere non possit. Videte nomen Dei vestri quantum prodesse possit in gratia, quod tantum profuit in figura. Referuntur ad serpentem cum remedio aspexisse redimendi. Quantum salubrius erit, si ad Christum respiciant jam
Abbreviated transcription (Latin):
at diabolo animã suã hic toxitato spiculo incorde ꝑcussus: lnicinquã debilis morsu tam
exiciabile sauciates: Quimaliciã uel inuidiã tanquã uulnus raclusum in uiscerib r&in&
a marissimo atq mortifero donte laniatꝰ : : qui fide uaciis ÷ & hodio plemis. totus draco nis
illius deuoratꝰ : morsib: sed & sinta sit nullũ conuonit desperare. Legimꝰ iniona ꝓpf&a
quo modo bestia &iã deuoratũ cogat᷑ Neuomere : Ergo inter diuersos morbos respiciam
ad xp̃m. ut aditos ille respiciat: hic respiciamꝰ ad sanatorẽ nrm : iã illic a peccatoribus
nisi forsitan iniudicio ñ uidendi : Aut quomodo uideri quis poterit auctorẽ głȩ. Dieturꝰ
uale ultimũ rerũ daturȩ: & ideo qui illio hic agnoscere noluerit ad quisitꝰ: la eũ illic
ñ poterit uidere dĩpnatꝰ : Nuno ergo eũ fide & operib ante conspectũ nrm̃ c̃stituamꝰ

Expanded text:
at diabolo, animam suam toxicato spiculo in corde percussus est: hic quam debili morsu, tam at diabolo, animam suam toxicato spiculo in corde percussus est: hic quam debili morsu, tam exitiabili sauciatus est. Qui malitiam vel invidiam tanquam vulnus inclusum in visceribus retinet, amarissimo atque mortifero dente laniatus est. Qui fide vacuus, et odio plenus, totus draconis illius devoratus morsibus. Sed et si ita sit, nullum convenit desperare. Legimus in Jona propheta , quomodo bestia etiam devoratum cogatur evomere. Ergo inter diversos morsus, respiciamus ad Christum, ut ille ad nos respiciat. Hic respiciamus ad sanatorem nostrum, jam illic a peccatoribus nisi forte in judicio non videndum. Aut quomodo quis videre poterit auctorem gloriae, dicturus vale ultimum rerum naturae? Et ideo qui illum hic agnoscere noluerit acquisitus, jam eum illic non poterit videre damnatus. Nunc ergo eum fide et operibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ iniquitates i eas ego agnosco & delictũ meũ contra me : semꝑ. Quando bene respicit peccatũ
suu sanat serpentis morsũ ꝑserpentis aspeccum: Sepensigt᷑ contra serpentẽ . hoc ÷ xp̃r ꝑsequenis
Edepeccato peccatũ. Id÷ mortẽ demorte conterait: Recte peccati nomine apellauit mor
tem. qr eandẽ depeccato constat eẽ generatã: scđm hȩc nibil: aliud ꝓcedens deserpeate santas
quã latens quasi subpeccati carne diuiitas: Quȩtũ sint Rm̃i introspicientes nos m&ipsos. si
aliquid uulneris senserimꝰ. statim refugientes peccatũ confugiamꝰ ad xpm. ad illũ spei nre
oleuemꝰ obtutũ adillũ mentis oculos conferamꝰ: Cũ enis modi autẽ sit istemors us. debemus
agnoscere quialienũ in ale respicit qui malienã rem anaia cupiditate suspirat. Qui aliena
mulierẽ in portums oculis & mortẽ ad setrahentib: conspicit. Qunnalieno corpore sacrifi¬

Expanded text:
ta: Quoniam iniquitates meas ego agnosco, et delictum meum contra me est semper , quando bene respicit peccatum ta: Quoniam iniquitates meas ego agnosco, et delictum meum contra me est semper , quando bene respicit peccatum suum, sanat morsum serpet de peccato peccatum, id est mortem de morte contrivit. Recte peccati nomine mortem appellavit, quia eamdem de peccato constat esse generatam. Secundum haec, nihil est aliud procedens de serpente sanitas, quam latens quasi sub peccati carne divinitas. Quae cum ita sint, charissimi, introspicientes nosmetipsos, si aliquid vulneris senserimus, statim refugientes peccatum, confugiamus ad Christum. Ad illum spei nostrae elevemus obtutum; ad illum mentis oculos conferamus. Cujusmodi autem sit iste morsus debemus agnoscere. Qui alienum malum respicit, qui in alienam rem anxia cupiditate suspirat, qui alienam mulierem importunis oculis et mortem ad se trahentibus conspicit, qui in alieno corpore sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
quã uelox inerat sinunidisequebat᷑ certũ submom̃tanea contẽplatione remedium.
tulerit. quis cion adipsũ contremi scat auditũ: sedquis uel cogitare istud auder& nisupse
tat᷑ oraculo sic̃ inquit moyses ex altauit serpentẽ indeserto ita ex altari oport&
filiũ hommnis  Videamus aut quid sibiue lit contra serpentiũ inrus. serpentis aspectus. sepens
abinitio maledictꝰ erao & quisuspendendus fuiss&r in ligno sicut & saluator. maledictionib:
tus contra melediciũ. sapientia contra calliditatẽ. bonitas contra maliciam. a c&cũ & fel citta
ienenũ : mors contra mortẽ. consumens deuorantẽ. & int̃ficiens occidentẽ : sic & ipse dñs laquit᷑
ꝑꝓrhecam. Omors ero mors tua ero morsustuus inferne : sed &iam modo medela siuo lumus
contra morsũ serpentis . uiso serpente confert᷑: Qualtunc euidenter imple : quando peccatum

Expanded text:
quam velox inerat felicitas intuendi. Sequebatur certum sub momentanea contemplatione remedium, tulerit, quis non ad ipsum contremiscat auditum? Sed quis vel cogitare istud auderet, nisi ipse elium testatur oraculo. Sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet hominis filium . Videamus autem quid sibi velit contra serpentium virus serpentis aspectus. Serpens ab initio maledictus erat. Et qui suspendendus fuisset in ligno sicut et Salvator, maledictionibus ctus contra maledictum, sapientia contra calliditatem, bonitas contra malitiam, acetum et fel contra venenum, mors contra mortem consumens devorantem, et interficiens occidentem. Sic et ipse Dominus loquitur per prophetam: O mors, ero mors tua, morsus tuus ero, inferne . Sed etiam modo medela, si volumus, nobis contra morsum serpentis, viso serpente confertur. Quod tunc evidenter impletur, quando peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
requenter igitur ab illo humiliter postu¬
labat. ut ad locum illum infrantia ubi
beatus cuialaRicus in eremo ibidem est
sepultus conuersandi uel uisitandi gram̃
ei conceder& demorari quȩ ab illo minime
tunc illo intempore imperauit. sed illo
perseuerante in precibus beatus athela
peracto quodam annorum circulo. quadã
infirmitate afflictus infirmatus iacebat
Deniq cum quadam die beatus athela
ad ecclesiam ir&. sustentabat in becillia
menbra monachus ille prefatus qui cellu¬
ulam scĩ uuala Rici sepe ei petierat uisitar&
Et ipse hoc referebat dum pariter ambula¬
rent. uisum. eẽ. ei non solum mentem
sed &iam ipsa menbra abeo sustentata
aliquantulo spatio a terra. quasi trium
pedum in aere suspendi cum ipso
Tunc ait ad cum¬
Filimi. quȩ antea a nobis
expetieras. modo habeas ambulandi &ui¬
sitandi licentiam.¬

Expanded text:
requenter ab illo humiliter postulabat, ut ad locum illum in Francia, ubi beatus Walaricus in heremo ibidem est sepultus, conversandi vel visitandi gratia ei concederet demorari; quae ab illo minime tunc illo in tempore impetravit. Sed illo perseverante in precibus, beatus Athala, peracto quodam annorum curriculo, quadam infirmitate afflictus, infirmatus iacebat. Dehinc cum quadam die beatus Athala ad ecclesiam iret, sustentabat inbecillia membra monachus ille praefatus, qui cellulam sancti Walarici saepe ei petierat visitare. At ipse referebat, dum pariter ambularent, visum esse ei non solum mentem, sed etiam ipsa membra ab eo sustentata aliquantulo spatio a terra quasi trium pedum in aere suspendi cum ipso. Tunc ait ad eumquae antea a nobis expetieras, modo habeas ambulandi et visitandi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sem& ipsum redd& alienũ : Eccequid suad& sȩculi sapientia: uiuere indelicus deqͥb
dicrẽ. Anima quȩ indelicus ÷ uiuens mortua ÷ ꝓsuad& ergo mollissimis suauitatib:
peccatis uitus & flãtis nutrire carnem: cibi &umi intemperantia. animain premere
acuitam sp̃r iutercludere & contra sebostisuo dese gladium ministrare : Eccequid
suad& sȩculi s apientia ut quibotu facti sunt mali eẽ mallent. & ꝑ errorem mentis
fieri &iã studeant peccatores & ñ cogieit illã t̃ribilẽ dĩuacẽ cũ exurent᷑ peccatores sicut

Expanded text:
semetipsum alienum facit. Ecce quod suadet saeculi sapientia, vivere in deliciis, unde semetipsum alienum facit. Ecce quod suadet saeculi sapientia, vivere in deliciis, unde dicitur: « Anima quae in deliciis est vivens, mortua est. » Suadet ergo mollissimis suavitatibus, peccatis et vitiis et flammis nutrire carnem, cibi et vini intemperantia animam premere, ac vitam spiritus intercludere, et contra se hosti suo de se gladium ministrare Ecce quod suadet saeculi sapientia, ut qui boni facti sunt, mali esse malint, et per errorem mentis fieri etiam studeant peccatores, et non cogitent illam terribilem Dei vocem, cum exurentur peccatores sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sps sẽs infunditur. corfidele ad prudentiã & constantiã dilatat᷑: Itaq ante
descensionẽ sp̃s sc̃i usq ad negationẽ apłi deterrent᷑. postuisitationẽ uero eius.
malũq discernere iusta diliger ẽ. iniuista respuere : ut malitiȩ acsuꝑbiȩ repugneni
Vtduxuriȩ acdiuersis in lecebris & foedis indignisq cupiditatib resistamus: Despũscõ
iccipimus iutȩ amorem & gloriae ardore succensi enggere aterius nentẽ ad suꝑtia
sunt sapiamus. non quȩ suꝑ terram. quia sapientta huius mundi.stultitia est
apud dm̃ : quid autẽ suad& carissimi sapientia huius sȩculi tisinocitura quȩrere
& amare peritura neglegere salutaria. ꝓnibilo reputare ꝑp&ua : cupiditatem
cõmetidx. Dequa dicitur. Radix omniũ malorũ ÷ cupiditas: Quȩ in primis hoc
malum hab& qđ dum ingerit transitoria. abscoudit &erua : &dum a forisposita
conspicit : intraselentia non introspicit :& dum aliena quȩnt sectatorẽ suum

Expanded text:
idele ad prudentiam et constantiam dilatatur. Itaque ante descensionem Spiritus sancti usque ad negationem apostoli deterrentur, post visitationem vero ejus et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et gloriae ardore succensi erigere a terrenis mentem ad superna unt sapiamus, non quae super terram, quia sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum. » Quid autem suadet, charissimi, sapientia hujus saeculi, nisi nocitura quaerere, et amare peritura, negligere salutaria, pro nihilo reputare perpetua? Cupiditatem commendat, de qua dicit: « Radix omnium malorum est cupiditas. » Quae in primis hoc malum habet, quod dum ingerit transitoria, abscondit aeterna; et dum a foris posita conspicit intra se latentia non introspicit, et dum aliena quaerit, sectatori suo