comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiã salutẽq anime redierint. ac tecũ fidelem amicitiã habere es¬
ꝑint. tẽ erubescas qr illos aliq̃n despexeris quos diuuna grã ad uii¬
tam seruauerat:. s quantũ potes iacentib condole. eosq ut resur¬
gere ualeant adiuua.  si uotũ conatumq tuũ sequit᷑ effectus. gau¬
debis de sanato. quẽ male habentẽ dolueras. Sin alias: tue tñ beniuo¬
lentie apd̾ dñm fructu ñ carebis. Uł certe ita dicendũ. Ne gaude¬
as de casu inimici: ne forte dñs suꝑbiam tuã quȩ illi absq dubio dis¬
plicet hoc ordine deiciens humiliet: ut te cadente in peccatũ. ille
resipiscens sanet᷑. Time dñm filimi. & regẽ. Iurta qđ ipse ait
stat in dño & rege patrẽ & filiũ intelligere designari: qͥ uno es¬
demq st̃ diuinitatis honore colendi. Q enĩ ñ honorificat filiũ:
ñ honorificat patrem qui misit illũ. & cũ detractorib ne com¬

Expanded text:
tiam salutemque animae redierint, ac tecum fidelem amicitiam habere coeptiam salutemque animae redierint, ac tecum fidelem amicitiam habere coeperint, tunc erubescas, quia illos aliquando despexeris, quos gratia divina ad vitam servaverat, sed quantum potes jacentibus condole, eosque ut resurgere debeant adjuva, et si votum conatumque suum sequitur effectus, gaudebis de sanato, quem male habentem dolueras, sin alias tuae tamen benevolentiae apud Dominum fructu non carebis, et certe ita dicendum, ne gaudeas de casu inimici, ne forte Dominus superbiam tuam, quae illi absque dubio displicet hoc ordine dejiciens humiliet ut te cadente in peccatum ille resipiscens sanetur. Time Dominum, fili mi, et regem. Juxta quod ipse ait:stat in Domino et rege patrem et filium intelligere designari, qui uno eodemque sunt divinitatis honore colendi: qui enim non honorificat filium non honorificat Patrem, qui misit illum . Et cum detractoribus non com
Abbreviated transcription (Latin):
subreptionẽ. ꝑ necessitatẽ. ꝑ fragilitatẽ carnis. singłis dieb uł
inuiti ł uolentes frequenter reatũ incurrimꝰ. Et tam̃ resurgit u¬
stus. uidelicet qr nistus ẽ : nec iustitiȩ eiꝰ preiudicat lapsus fragi¬
litatis humane. Unde bene cũ de iusti casu loqueret᷑. ñ addidit in
malũ: qr &si malum ẽ qđ cadt̃: ne tam̃ in malo quod ĩ ciderant he¬
rere possint. eitius resurgendo ꝓcurant. At contra de reꝓbis. im¬
pii autẽ inquit corruent in malũ: quia uidesicet impii cũ cecide¬
rint. ł qđ est grauiꝰ corruerint ut scriptura dicit. id est cũ ca¬
pitalia crimina ꝑpetrauerint: ita suo casui delec tando comnsenti¬
unt. ut ab hoc penitendo releuari despiciant. Cũ ceciderit ini¬
iusto insidias tendere uetuit. nc̃ aut̃ ut te ꝑfectũ reddat in om¬
nib. etiã inimicis cũ peccauerint. aut aliquid aduersitatis in¬
currerint insultare ꝓhibet: ne forte si miserante dño ad penicen¬

Expanded text:
surreptionem, per necessitatem, per fragilitatem carnis, singulis diebus, vel inviti vel volentes frequenter reatum incurrimus. Et tamen resurgit justus, videlicet quia justus est, nec justitiae ejus praejudicat lapsus fragilitatis humanae. Unde bene, cum de justi casu loqueretur, non addidit in malum, quia etsi malum est quod cadunt, nec tamen in malum, quod inciderant, haerere possunt, citius resurgendo procurant. At contra de reprobis dicitur: Impii autem corruent in malum, quia videlicet impii, cum ceciderint, vel, quod est gravius, corruerint, ut Scriptura dicit, id est, cum capitalia crimina perpetrarint, ita suo casui delectando assentiunt, ut ab hoc poenitendo relevari despiciant.-- Cum ceciderit inijusto insidias tendere vetuit, nunc autem ut te perfectum reddat in omnibus, etiam inimicis, cum peccaverint, aut aliquid adversitatis incurrerint, insultare prohibet, ne forte si miserante Domino ad poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ut ł ꝑpenitentiã corrigendo deseras. ł post mortẽ pro
his penas luere cogaris. ꝑdasq sermones confessionis. quib eis p̃¬
dicantib humiliter fauendum ẽẽ putaueras. In aurib insipien¬
tiũ ne loquaris: qr despicient doctrinã eloquii tui. Huic simile est
illd̃ euangłii. Nolite scm̃ dare canib. neq mitatis margaritas
ur̃as aute porcos: & cet̾a. Sicut gͦ supra admonuit ne hereticoꝵ
doctrinis auscultares: ita nc̃ hortatur ne amore uaue głe seductiis
ĩmundis hominib passim archana ueritatis ingeras. Ne attingas
t̾minos paruuloꝵ: & agrũ pupillorũ ne introeas. Propinquus e¬
nĩ illoꝵ fortis ẽ: & ipse iudicabit contra te causam illorũ. Propin¬

Expanded text:
necesse est ut vel per poenitentiam corrigendus deseras, vel post mortem pro necesse est ut vel per poenitentiam corrigendus deseras, vel post mortem pro his poenas luere cogaris, perdasque sermones confessionis, quibus eis praedicantibus humiliter favendum esse putaveras. In auribus insipientium ne loquaris, quia despicient doctrinam eloquii tui. Huic simile est illud Evangelii: Nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos, etc. . Si ergo supra admonuit, ne haereticorum doctrinis auscultares, ita nunc hortatur ne amore vanae gloriae seductus, immundis hominibus passim arcana veritatis ingeras. Ne attingas terminos parvulorum, et agrum pupillorum ne introeas: propinquus enim eorum fortis est. Et ipse judicabit contra te causam illorum. Propin
Abbreviated transcription (Latin):
querere ꝓ hibemur. S prudentie tuȩ pone modũ: illũ uide¬
licet de quo supra dictũ est. Ne transgrediaris t̃minos antiquos qͦ
posuert̃ patres tui. hoc ẽ terminos date ã patrib ueritatis
& fidi. Ne erigas ocłos tuos ad opes quas habere ñ potes: quia fa¬
cient sibi pennas quasi aquilȩ. & uolabt̾ in cęlũ. Ne erigas men¬
ne inuido & ne desideres cibos eiꝰ: qm̃ in similitudinẽ arioli &
coniectoris estimat qđ ignorat. Ne de seripturis cũ heretico lo¬
quaris qui inuidet humane saluti: malens deciꝑe quã corrigi:
ñ intelligit in scripturis ꝓ ut libet interp̃tari p̃sumit. Comede
& bibe dicit tͥ: & mens eius ñ est tecũ. Securus inquit disce & age
que doceo: cũ ipse is quidocet fidem certam ñ habeat. sciens sede
corde suo finxisse q̃ doceret. Cibos quos comederas euomes: & ꝑdes
pulchros sermones tuos. Sensus ꝑuersos quos ab hereticis didiceras

Expanded text:
quaerere prohibemur. Sed prudentiae tuae pone modum. Illum videquaerere prohibemur. Sed prudentiae tuae pone modum. Illum videlicet de quo supra dictum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui, hoc est, terminos datae a patribus veritatis et fidei. Ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes, quia facient sibi pennas, quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne erigas menne invido, et ne desideres cibos ejus, quoniam in similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Ne de Scripturis cum haeretico loquaris, qui invidet humanae saluti, malens decipere quam corrigi, non intelligit, in Scripturis prout libet interpretari praesumit. Comede et bibe, dicit tibi, et mens ejus non est tecum. Securus, inquit, disce et age, quae doceo, cum ipse his quae docet fidem certam non habeat, sciens se de corde suo finxisse, quae doceret. Cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos. Sensus perversos quos ab haereticis didiceras,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ scripta st̃: & discretionẽ sacrę lectionis in tua locutione conser¬
ua. si tamen talis es tm̃q eruditꝰ qui in potestate habeas animã
quia cibos cũ reficimur cultro secante preparamꝰ. & sedens
ut comedat cultrũ ingutture suo statuit. quando is qui
diuin a meditatur sedulus eloquia. discreta exore uerba deꝑ¬
mit: nec alia sepuis in lingua quã cęlestis oraculi dicta reuol¬
uit. hoc autẽ. euis est facere qui in potestate habet animã suã:
id est immobilem inter errores fallentiũ. sapientis animi sta¬
tum seruare didicit. Unde recte subiungit. Ne desideres de ei¬
bis eius in quo ẽ panis mendacii. Qd est aꝑte dicere. Ne desi¬
deres eius auscultare sermones: qui dulcedine mendaciũ dogna¬
tũ auditores suos fallere consuenit. Noli laborare ut diteris. Di¬
uitias scientiȩ significat: quas ultra mensurã capacitatis nr̃e

Expanded text:
quae scripta sunt et discretionem sacrae lectionis in tua locutione conserquae scripta sunt et discretionem sacrae lectionis in tua locutione conserva; si tamen talis es, tantumque eruditus, qui in potestate habeas animam quia cibos cum reficimur cultro secante praeparamus: et sedens ut comedat cultrum in gutture suo statuit, quando is, qui divina sedulus meditatur, eloquio discreta ex ore verba depromit, nec alia saepius in lingua quam coelestis oraculi dicta revolvit. Hoc autem ejus est facere, qui in potestate habet animam suam, id est immobilem inter errores fallentium sapientium sapientis animi statum servare didicit, unde et recte subjungit: Ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Quod est aperte dicere, ne desideres ejus auscultare sermonibus, qui dulcedine mendaciorum dogmatum auditores suos fallere consuevit. Noli laborare ut diteris. Divitias scientiae significat, quas ultra mensuram capacitatis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
plere nequiueras: Hoc autẽ dictũ est ñ quo curam regendarũ
auimarum cũ tibi regulariter ĩposita fuerit susciꝑe ñ debeas:
s ne passim nullo iubente doctoris tͥ ac presulis officiũ temerari
usurpes. Ne transgrediaris t̃minos antiquos: quos posuert̾ pa¬
tyes tui. Ne transgrediaris terminos fidei quos catholy ei abi¬
nitio statuẽre doctores. Uidisti uirũ uelocem in oꝑe suo: coram
regib stabit. nec erit ante ignobiles. Quemcũq uelocem uideris
in oꝑe suo. id est in oꝑe bono. qđ eiꝰ facere erat. strenuum atq sol¬
licitũ . scito hẽ in die nouissimi ex aminis corã apłis qui cũ xꝑo
uauerit: neq in parte ignobiliũ doctoꝵ quorũ cauefecit errorẽ
&ͥ statue cultrum in guiture tuo. si tam̃ habes in pocestate ani¬
mã tuã. Per allegoriam cuncta dicunt᷑. Quando sederis ad legen¬
dum cũ magistro ut pane uerbi reficiaris. diligenter intellige

Expanded text:
plere nequiveras. Hoc autem dictum est, non quo curam regendarum plere nequiveras. Hoc autem dictum est, non quo curam regendarum animarum, cum tibi regulariter imposita fuerit, suscipere non debeas, sed ne passim nullo jubente doctoris tibi ac praesulis officium temerarius usurpes. Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui. Ne transgrediaris terminos fidei, quos catholici ab initio statuere doctores. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles. Quemcunque velocem videris in opere suo, id est, in opere bono, quod ejus erat facere, strenuum atque sollicitum, scito hunc in die novissimi examinis coram apostolis, qui cumvaverit, neque in parte ignobilium doctorum quorum cavefecit errorem:  faciem tuam, et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam. Per allegoriam cuncta dicuntur. Quando sederis ad legendum cum magistro, ut pane verbi reficiaris, diligenter intellige
Abbreviated transcription (Latin):
fecti uiri ꝑuersos ꝓximos ñ debent fugere. quia illos sepe ad recti
qͥq societatem debent declinare prauorũ: ne mala q̃ frequenter
aspiciunt & corrigere ñ ualent. delectent᷑ imitari. Noli esse cum¬
his qui defigt̃ manus suas: & qͥ uades se offert̃ ꝓ debitis. Si enĩ ñ
habes unde restituas: qͥd cause est ut tͥollas oꝑimentũ de cubili ti¬
o: Noli esse cũ his qui cũ essent liberi ac sibimet uacantes. defi¬
gunt se in cura salutis maloꝵ: spondentes se rationẽ ꝓ animabus
eors dño reddituros. Si enim ille ꝓ quo spopondisti ñ habet bo¬
na oꝑa. quib te liberũ ac securũ reddat tue sponsionis: qͥd tibi
utile est ut ipse in die uidicii ꝓ eius anima uidiceris. amutasq
habitũ iustitie quo indutus esse uidebaris. ac nudus ab ornamento
uirtitũ existere comꝓberis. quia qđ dño teste pollicitus es im¬

Expanded text:
erfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia illos serfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia illos squique societatem debent declinare pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt et corrigere non valent, etiam delectent imitari. his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili to. Noli esse cum his qui se cum essent liberi ac sibimet vacantes defigunt in cura salutis malorum, spondentes se rationem pro eorum animabus Domino reddituros: si enim ille, pro quo spondisti non habet bona opera, quibus te librum ac securum reddat, tuae sponsionis, quid tibi utile est, ut ipse in die judicii pro ejus anima judiceris? amittasque habitum justitiae quo indutus esse videbaris, ac nudus ab ornamento virtutum existere comproberis, quia quod Domino teste pollicitus es, im
Abbreviated transcription (Latin):
enis. Pocest de quolibet pauꝑe ł egeno accipi: de quo dictũ est
Tenĩ derelictis est pauꝑ: pupillo tucris aduitor. Uerũ quia seqͥt᷑¬
& configet eos qui confixert̃ animã euis: de illo melius intelligi¬
ut nos ditaret: s: ut nos redimeret crucifigi dignatus ẽ. Phibet
gͦ sapientia suos auditores dño incarne p̃dicanti uiolentiã mortẽ¬
q inferre: quia nimirũ certus restet interitꝰ eis qui in auctorem
uite manꝰ mictere ñ timuert̃. Noli ẽẽ amicus homini iracundo. ne¬
q ambules cũ uiro furioso: ne forte discas semitas eiꝰ. & sumas scan
dalũ anime tuę. & cũ hęc de omi iracundo ł furioso possint gene¬
ralit̃ accipi : tamen ñ ꝓhibet specialit accipi de illis qui contra salua¬
torem & discipulos eiis uesanamente furebant : Aquorũ amicitia
& comitatu ꝓhibent᷑ quicũq in eũ credentes curam sue salutis a¬
casu fieri posse ꝓbatum ẽ. Generaliter aut̃ dicendũ. quia sicut ꝑ¬

Expanded text:
etc. Potest de quolibet paupere vel egeno accipi, de quo dictum est: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor . Verum quia sequitur, Et configet eos qui confixerunt animam ejus, melius de illo intelligiut nos ditaret, sed etiam, ut nos redimeret, crucifigi dignatus est. Prohibet ergo sapientia suos auditores, Domino in carne praedicanti violentiam mortemque inferre, quia nimirum certus restet interitus eis, qui in actorem vitae manus mittere non timuerint. Noli esse amicus homini iracundo, neque ambuledalum animae tuae. Et haec cum de omni iracundo vel furioso possint generaliter accipi, nil tamen prohibet specialiter accipi de illis, qui contra salvatorem et discipulos ejus vesana mente furebant, a quorum amicitia et comitatu prohibentur, quicunque in eum credentes curam suae salutis acasu fieri posse probatum est. Generaliter autem dicendum, quia sicut p
Abbreviated transcription (Latin):
tias suas : dabit ipse ditiori & egebit. Constat quia rapaces. & q̃ pauꝑi¬
bus aufert̃ & que iuste uidebant᷑ possidere parit̃ omĩa ꝑdunt: cum
in examine districti uidicis penas ꝑ his quȩ gessere recipiunt. S & is
qui pauꝑem sꝑu frẽm calumpniat᷑ uͥtutib eiꝰ detͣhendo. ut ꝑ euis uitu¬
ꝑationem ipse diuitias quas desiderat augeat. id est glam laudis hu¬
mane maiorẽ quasi sanctior accipiat: merito talis calũpniator qͥcqͥd
bone actionis uidebat᷑ habere amictit: & a fructu uirtutũ uacuus
infine remanebit. Exe usq ꝑtingit titulus parabolarũ salo¬
monis qui supra positus ẽ. ex quo nouũ genꝰ locutionis ꝓbatur
assũpsisse: ut ea q̃ diceretñ quasi ad aliũ quẽ doceret loquendo. sue¬
lut solus ratiocinando sec ũ uideat᷑ effari. Quarũ uidelicet parabo¬
larũ primꝰ est uersicłs. filiꝰ sapiens lecificat patrẽ. filiꝰ uͦ stultus

Expanded text:
tias suas, dabit ipse ditiori et egebit. Constat quia rapaces et quae pauperitias suas, dabit ipse ditiori et egebit. Constat quia rapaces et quae pauperibus auferunt, et quae juste videbantur possidere, pariter omnia perdunt, cum in examine districti judicis poenas pro his quae gessere recipiunt. Sed et is itu fratrem calumniatur, virtutibus ejus detrahendo, ut per hujus vituperationem ipse divitias quas desiderat augeat, id est, gloriam laudis humanae majorem, quasi sanctior accipiat; merito talis calumniator, quidquid bonae actionis habere videbatur, amittit, et a fructu virtutum vacuus in fine manebit.--Hucusque pertingit titulus Parabolarum Salomonis, qui supra positus est; ex quo novum locutionis genus probatur assumpsisse, ut ea quae diceret, non quasi ad alium quem doceret loquendo, sed velut solus secum ratiocinando videatur affari. Quorum videlicet Parabolarum primus est versiculus, Filius sapiens laetificat patrem; filius vero stultus,
Abbreviated transcription (Latin):
si pedem eautus ñ retrahit. si ñ mẽbra cetera ã uicio cobibet foueȩ pe¬
nalis: quã nullus omĩno nisi filius ire illabit᷑. Stultitia colligata
ẽ in corde pueri: & uirga discipline fugabit eam. Multos nouimꝰ pu¬
eros sapientia preditos. Nam & iherem y as puer ꝓpheciȩ ministeriũ
suscepit: & danihel seribit quia dedit d̾s pueris abstinentib scien¬
tiam & disciplinã in om̃i u̾bo & sapientia. Unde restat colligi. quia
pueros hoc loco ñ etate s sensu paruulos significet : quales ẽẽ uetabat
apłs eos quib ait. Nolite pueri effici sensib: s malitia paruuli esto¬
te. huius modi enĩ pueros id ẽ animos stultitie ł lasciuuiȩ ł mer¬
tiȩ deditos. nece̾ẽ ẽ iuuemli disciplina castigari : & ad iustũ uite tranu¬
tem prudentiũ uigore ꝑduci. Q calũ matur pauꝑem ut augeat diui¬

Expanded text:
si pedem cautus non retrahit, si non membra caetera a vicinia cohibet foveae poesi pedem cautus non retrahit, si non membra caetera a vicinia cohibet foveae poenalis, in quam nullus omnino nisi filius irae illabitur. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae purgabit eam. Multos novimus pueros sapientia praeditos: nam et Jeremias puer prophetiae mysterium suscepit; et Daniel scribit quod dedit Deus pueris abstinentibus scientiam, et disciplinam in omni verbo et sapientia. Unde restat intelligere quia pueros hoc loco non aetate sed sensu parvulos significet, quales esse vetabat Apostolus eos quibus ait: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hujusmodi enim pueros, id est, animos stultitiae vel lasciviae vel inertiae deditos necesse est juvenili disciplina castigari, et ad justum vitae tramitem prudentum rigore perduci. Qui calumniatur pauperem ut augeat divi
Abbreviated transcription (Latin):
dem quã corde tenet timidus: Non audeo fidem quã noui foras ꝓfite¬
ri: ne me ꝑsecutor impiꝰ qr fidelem audit ꝑimat. Timeo ad exercen¬
das uirtutũ actiones in publicũ ꝑ gredi : ne forte me ł antiqui hostis
aduersitas grauiot tẽptet. ł etiam homo quilibet ꝑuersus cũ suoꝵ
turba derideat. conuitiis confundat. in uiriis afficiat. aut sicut
multos ustoꝵ. quia ab eiꝰ uita discordent. torm̃tis & morte consu¬
mat. Leo inquit foris: in medio platearũ occidendus sũ. Qd̾ est aꝑte
dic̾e. & uerba &oꝑa uirtutũ ubi ostendi foris ceꝑint. statĩ ꝑsecutio
ł hominũ ł sꝑuum comitat᷑ ĩmundoꝵ:. nec ualeo tẽptationib resis¬
tere. s in ipsis boni ꝓpositi uincar inceptis. Fouea ꝓfunda os aliene:
cui iratus est dñs incidet in illã. Querba ł oscła meretricis libent̃ am¬
plectit᷑. quasi ianuã iam gehennalis pulsat abyssi: citoq mergetur.

Expanded text:
dem, quam corde tenet, timidus: Non audeo fidem, quam novi, foras profitedem, quam corde tenet, timidus: Non audeo fidem, quam novi, foras profiteri, ne me persecutor impius, quia fidelem odit, perimat: timeo ad exercendas virtutum actiones in publicum progredi, ne forte me vel antiqui hostis adversitas gravior tentet; vel etiam homo quilibet perversus cum suorum turba derideat, conviciis confundat, injuriis afficiat; aut sicut multos justorum, qui ab ejus vita discordant, tormentis et morte consumat. Leo est, inquit, foris; in medio platearum occidendus sum. Quod est aperte dicere. Et verba et opera virtutum ubi ostendi foris coeperint, statim persecutio vel hominum vel spirituum comitatur immundorum. Nec valeo tentationibus resistere, scui iratus est Dominus incidet in illam. Qui verba vel oscula meretricis libenter amplectitur, quasi januam jam gehennalis pulsat abyssi, citoque mergetur
Abbreviated transcription (Latin):
tione mundi.qr esuriui & dedistiᷤᷤ mͥ manducare. & cẽt̾a. Posst̃ au¬
tẽ panes qui pauꝑi dant᷑. ñ solum alim̃ti carnalis. s &̃ doctrine
rigerẽ ñ potes de eccła:. & cum illi libertatẽ predicandi abstuleris.
catholyce paci auxiliũ prestas. Q diligit cordis munditiã: ꝓpt̃
si quis grãm labiorũ recta p̃dicando premonstrat. cordis autem
munditiã eustodire dissimulat : nequaquã talis et̃ni regis amicitia¬
frui posse putandus ẽ. Oesi dñi custodiunt scientiã : & supplantant᷑
uerba iniqui. Suꝑna inspectio custodit semꝑ in ȩccła scientiam uerita¬
tis quã docuit: uerba aut̃ hereticorũ. immo om̃is sermo pietati &
iustitiȩ contrarius. qr dño regente ñ seruat᷑. cũ suo auctore subu̾tet᷑.
Dicit piger. Leõ foris: in medio platearũ occidendus sũ. Dicit sepe
in animo suo is qui ad agenda bona oꝑa piger ẽ. ad confitendam fi¬

Expanded text:
tione mundi: quia esurivi, et dedistis mihi manducare, etc. Possunt autione mundi: quia esurivi, et dedistis mihi manducare, etc. Possunt autem panes qui pauperi dantur, non solum alimenti carnalis, sed etiam doctrinae rigere non potes, de Ecclesia; et cum illi libertatem praedicandi abstuleris, catholicsi quis gratiam labiorum recta praedicando praemonstrat, cordis autem munditiam custodire dissimulat, nequaquam talis aetfrui posse putandus est. Oculi Domini custodiunt scientiam, et supplantantur verba iniqui. Superna inspectio custodit semper in Ecclesia scientiam veritatis quam docuit, verba autem haereticorum, immo omnis sermo pietati et justitiae contrarius, quia Domino regente non servatur, cum suo auctore subvertitur. Dicit piger: Leo foris, in medio platearum occidendus sum. Dicit saepe in animo suo is, qui ad agenda bona opera piger est, ad confitendam fi
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃cepit. Qͥ seminat iniquitatẽ : metet mala. Certũ est quia is
quił uerbo ł exemplo docet iniquitat̾ẽ: recipiet uindictam. Sed
qr sequitur. & uirga irȩ sue consũmabit᷑ : illam maxime iniquita¬
tem uidet᷑ dicere. quȩ immiti & ĩpia mente ꝑagit᷑ : ut est latro¬
cinia exercere. homines seruicio p̃mere. tormentis laniare. mor¬
te p̃mere. bouẽ uidue ꝓ pignore auferre. ipsam de aduersario ex̃
possit uindicare ñ uelle. Talis etenĩ merito uirga ire sue consũ¬
mabit᷑ : quia sicut dñs ait. om̃s qui acceꝑint gladiũ gladio ꝑibt̃̾:
id est qui inuste in alios seuiunt. ipsa seuitia sibimet interitun
ẽ in miscdiam. benedicet᷑: de panib enĩ suis cledit pauꝑi. Huic si¬
mile est illud iudicis eiusdẽ : qͥ misericordes discernens ab ĩpiis a¬
Uenite benedicti patris mei possidete paratũ uob̃ regnũ ã constitu¬

Expanded text:
re praecipit. Qui seminat iniquitatem metet mala. Certum est quia is re praecipit. Qui seminat iniquitatem metet mala. Certum est quia is qui vel verbo vel exemplo docet iniquitatem, recipiet vindictam. Sed quia sequitur: Et virga irae suae consummabitur, illam maxime iniquitatem videtur dicere quae immiti et impia mente peragitur, ut est, latrocinia exercere, homines servitio premere, tormentis laniare, morte perimere, bovem viduae pro pignore auferre, ipsam de adversario, cum possit, vindicare non velle: talis etenim merito virga irae suae consummabitur, quia, sicut Dominus ait, omnes qui acceperint gladium gladio peribunt, id est, qui injuste in alios saeviunt, ipsa saevitia sibimet interitum  pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus suis dedit pauperi. Huic simile est illud judicis ejusdem, qui misericordes um vobis regnum a constitu
Abbreviated transcription (Latin):
circo autt̃ huiusmodi ꝓuerbiũ ponit. ut auditores suos ã prima e¬
tate uirtutib studere ꝑsuadeat. ne forte in senectute ñ possint
discere studia quib in tenera etate manciꝑari despexerint. Nã &
quo semel ẽ ĩbuta recens seruabit odorẽ testa diu. & greca narrat
hi. storia alexandrũ potentissimũ regem orbisq domitorem. &
in morib & in incessi leonidis pedagogi sui ñ potuisse carere uiciss
quib adhiic paruulus fuerat infectus. Diues pauꝑib imꝑat: &qui¬
accipit mutuũ seruiis est fenerantis. Patet iuxta licteram. S. &di¬
uites uirtutib in iudicio occulti inspectoris p̾ncipantur eis. im¬
mo eorũ infituro iudices existunt. qui uirtutum diuiciis carent.
& qui uerbũ doctrine salutaris accipit a doctore. seruus est eiusdẽ
doctoris: id ẽ debitor ĩplendi omĩa quę illi magisterii cȩlestis iu¬

Expanded text:
circo autem hujusmodi proverbium ponit, ut auditores suos a prima aecirco autem hujusmodi proverbium ponit, ut auditores suos a prima aetate virtutibus studere persuadeat, ne forte in serectute non possint discere studia, quibus in tenera aetate mancipari despexerant: nam et Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu, et Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere uitiis, quibus paruulus accipit mutuum, servus est fenerantis. Patet juxta litteram, sed et divites virtutibus in judicio occulti inspectoris principantur eis, imo eorum in futuro judices existunt, qui virtutum divitiis carent. Et qui verbum salutaris doctrinae accipit a doctore, servus est ejusdem doctoris, id est, debitor implendi omnia quae ille magisterii coelestis ju
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab eis. Bupliciter intelligendũ: qr ꝑuersi & armati st̃ semꝑ ad
nocendũ ꝓximis ũbo ł oꝑe scelesto: & ipsos parata semꝑ expertat ul¬
tio diuini examinis. Q uͦ animã suam in ęt̾num saluari ꝓcurat.
longe rẽfugit ab huiꝰmodi arinis &e gladis: quia mentẽ manũq ã¬
ꝓx imors lesione refrenat: & ne animadũsione districti uidieis ipse
feriat᷑. intenta mente precauet. Prouerbium ẽ adolescens uirta uiã¬
suã: etiam cũ senuerit ñ recedet ab ea. Constat plerosq in senectuce
dño donante mutari ã uiciis. q̃ adolescentes habuerant: & econtra
ñ nullos illo se deserente. deserere circa seniũ uirtutes. quib in ado¬
lescentia uidebant᷑ illustrari. S quia multo sepiꝰ quisq mores quib
ab adolescentia imbutus est. in reliquũ uite tempꝰ exsequi consu¬
euit. ꝓuerbiũ esse dicit. quia qđ adolescens quisq ceꝑit in sene¬
cta  ñ mutauerit: ñ tamen semꝑ ipse ita euenire confirmat. Ie¬

Expanded text:
. Dupliciter intelligendum, quia perversi et armati sunt semper ad nocendum proximis, verbo vel opere scelesto, et ipsos parata semper exspectat ultio divini examinis. Qui vero animam suam in aeternum salvari procurat, longe refugit ab hujusmodi armis et gladiis, quia et mentem manumqximorum laesione refrenat, et ne animadversione districti judicis ipse feriatur, intenta mente praecavet. Proverbium est: Adolescens juxta viam; etiam cum senuerit, non recedit ab ea. Constat plerosque senectute Domino donante mutari a vitiis, quae adolescentes habuerant, et a contra nonnullos illo se deserente, deserere circa senium virtutes quibus in adolescentia videbantur illustrari, sed quia multo saepius quisque mores quibus ab adolescentia imbutus est, in reliquum vitae tempus exsequi consuevit, proverbium esse dicit, quia quod adolescens quisque coeperit, in senecta non mutaverit, non tamen ipse semper ita evenire confirmat: id
Abbreviated transcription (Latin):
qr impiꝰ corde erat : quãuis ipso dño se redarguente. noluit ial&
cepta restringere. Porro petrus qr rectus erat corde. id est recti¬
tudinis amator: respiciente se dño. mox penitendo correxit. qđ
negando deliquit. Non est sapientia ñ ẽ prudentia. ñ est consiliũ
contra dñm. Quȩcũq consiliant᷑ & quęcũq sapiunt heretici: ni¬
ehil est uisi uanũ & inutile. Equus paratur ad diẽ belli: dñs aut̃¬
salutẽ tribuit. hominis ẽ quidem dõ deuoti tẽpore ꝑsecutionis
animũ preparare. corpus offerre discrimini: s diuini est ad uco¬
rii ut cepto labori agonis. uictoria salusq suecedat. Melius ẽ nom̃
periti: s qđ fideliũ quãuis paucoꝵ testimonio laudet᷑. Neq enĩhic
habere nomen bonũ refũgit: s a bonis solũ querebat laudari. qͥ ait
men religionis: qđ diuitiis mundialib uire p̃fertur. Nã &si mundõ

Expanded text:
quia impius corde erat, quamvis ipso Domino se redarguente, noluit mala quia impius corde erat, quamvis ipso Domino se redarguente, noluit mala coepta restringere; porro Petrus quia rectus erat corde, id est, rectitudinis amator, respiciente se Domino mox poenitendo correxit, quod negando deliquit. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Quaecumque consiliantur et rapiunt haeretici, nihil est et vanum et inutile. Equus paratur ad diem belli, Dominus autsalutem tribuit. Hominis quidem est Deo devoti, tempore persecutionis animum praeparare, corpus offerre discrimini. Sed divini est adjutorii, ut coepto labori agonis vicperiti, sed quod fidelium, quamvis paucorum, testimonio laudetur. Neque enim bonum habere nomen refugit, sed a bonis solum quaerebat laudari, qui aitmen religionis, quod divitiis mundialibus jure praefertur; nam etsi mundum
Abbreviated transcription (Latin):
ri : atq in fide cęlestiũ docuit habendam ẽẽ fidutiã quȩ nũquã
posset destrui. S & cotidie ciuitatẽ fortiũ ascendit sapiens. &¬
destruit robur fidutie eiꝰ: cũ aliquis fidelis doctor argum̃ta he
contradictiones. quib scelera sua defendere & alleuiare nitunt᷑. aꝑ¬
tione fidĩ & excłãstice castigationis disciplina redarguit. atq ẽ¬
uiscerans annullat. Testis mendax ꝑibit: uir obȩdiens loquetur
uictoriã. Q se dõ seruire testat᷑. nec factis dicta exequit᷑. ꝑibit: qui
aut̃ fideliter ut ꝑmittit iuissis subdit᷑ diuinis. huiꝰ loquela adui¬
ctoriã ꝑuenit : qr dũ ꝑ obedientiã sua desideria uincere satagit. ꝑ
iustitiam uidicis postmodũ uictoriȩ palmã ꝑcipit. Uir impiꝰ ꝓ caci¬
ter obfirmat uultũ suũ: qui aut̃ rectus ẽ corrigit uiã suam. Iudaᷤ

Expanded text:
ri, atque in fide coelestium docuit habendam esse fiduciam, quae nunquam ri, atque in fide coelestium docuit habendam esse fiduciam, quae nunquam posset destrui. Sed et quotidie civitatem fortium ascendit sapiens, destruit robur fiduciae ejus, cum aliquis fidelis doctor, argumenta pcontradictiones, quibus sua scelera defendere et alleviare nituntur, assertione fidei et ecclesiasticae castigationis disciplina redarguit, atque eviscerans annulat. Testis mendax peribit: vir obediens loquitur victoriam. Qui se Deo servire testatur, nec factis dicta exsequitur, peribit; qui autem fideliter ut promittit, jussis subditur divinis, hujus loquela ad victoriam pervenit: quia dum per inobedientiam sua desideria vincere satagit, per justitiam judicis postmodum victoriae palmam percipit. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum; qui autem rectus est, corrigit viam suam. Judas
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ posuit. Thesaurus desiderabilis requiescit inore sapien¬
tis. Uerũ reꝓbi ñ tm̃ uirtutes ñ assequi. s & ꝑseqͥ. & quantũ ua¬
lent in bonis obruere festinant. Pot̃ sane hic uersus de quolibet
mart ẏrum accipi. in cuiꝰ habitacło. id ẽ corpore. anima sc̃a dei
ro qui habitacło tenebat᷑ & oleũ nequaꝗͣ tangere pot̾. Unde dñs docet
ũ timere eos qui occidt̃ corpus: & post hȩc ñ habent ampliꝰ qͥd faci
ant. Ciiitatẽ fortiũ ascendit sapiens: & destruxit robur fidutie
eius. Ciuitatẽ fortiũ mundũ dicit. qui quondã malignoꝵ sꝑuũ
ty. rannidi stulte subactus seruiebat: habens fidutiã uice in cul¬
tu eoꝵ qͥ ñ st̃ dii. s oꝑa manuũ hõinum. Hanc ciuitatẽ iutrauit
ille natꝰ in carne. qui ẽ dĩ uirtus & di sapientia. Destrux itq¬
ꝑ suos p̃dicatores eultũ doꝵ. in quib fuere confisi ueritatis igna¬

Expanded text:
lationem posuit: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapienlationem posuit: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis. Verum reprobi non tantum virtutes non assequi, sed et persequi, et quantum valent, in bonis obruere festinant. Potest sane hic versus de quolibet martyrum accipi, in cujus habitatione, id est, corpore, anima sancta, Dei ro, qui habitaculo tenebatur, et oleum nequaquam tangere potest. Unde Dominus docet non timere eos qui occidunt corpus, et poant. Civitatem fortium ascendit sapiens et destruxit robur fiduciae ejus. Civitatem fortium mundum dicit, qui quondam malignorum spirituum tyrannidi stulte subactus serviebat, habens fiduciam vitae in cultu eorum qui non sunt dii, sed opera manuum hominum; hanc civitatem intravit ille natus in carne, qui est Dei er suos praedicatores cultum deorum, in quibus fuere confisi, veritatis igna
Abbreviated transcription (Latin):
tor qui eũ morti dedit᷑. p̾unit᷑ : ꝓ rectis iniqͥ. qui eoꝵ iustiti ã uidentes
neci tradidit: s & arguientũ dã nationis accepit: qr fidem magoꝵ
sequi ad querendũ dm̃ noluit. cũ esset iudeus & ꝓpħarũ dicta cog¬
nosceret. Hinc et enĩ dñs ait. Regina austri surget in iudicio cũ
gen̾atione ista & condẽ nabit eã. & cet̾a. Not qr ipsa sua uirtute
ac potentia condẽ nabit : s qr in eiꝰ cõparatione condem nabuntur.
qͥ deuotionẽ eiꝰ scientes. cũ multo faciliꝰ possent sapientiȩ curũ dis¬
simulabant hr̃e. Thesaurus desiderabilis & oleũ in habitacło iusti:¬
& ĩprudens homo dissipabit illd̃. Claritas bonoꝵ oꝑum dõ semꝑ a
mabilis : & pinguedo dilectionis in sc̃oꝵ eccła refulget. Quẽ uer¬
sicłm beatus papa õregoriꝰ in omeliis euangłii uixta antiꝗͣ trans¬

Expanded text:
tor, qui eum morti dedit punitur. Pro rectis iniqui qui eorum justitiam videntes tor, qui eum morti dedit punitur. Pro rectis iniqui qui eorum justitiam videntes neci tradidit, sed et augmentum damnationis accipit, quia fidem magorum sequi ad quaerendum Dominum noluit, cum esset Judaeus et prophetarum dicta cognosceret. Hinc etenim Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, etc. Non quia ipsa sua virtute ac potentia condemnabit, sed quia in ejus comparatione condemnabuntur, qui devotionem ejus scientes, cum multo facilius possent, sapientiae curam dissimulabant habere. Thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo justi, imprudens homo dissipabit illud. Claritas bonorum operum Domino semper amabilis et pinguedo dilectionis in sanctorum Ecclesia refulget. Quem versiculum B. papa Gregorius in homiliis Evangelii juxta antiquam trans
Abbreviated transcription (Latin):
ctrine : in cetu gẏgantiũ cõmorabitur. Gẏgantes dicit ĩmundos
sꝑe: de quib beatiis iob. Ecce gygantes inquit gemunt sub aqͥs ꝙ
qui habitant cũ eis. id est suꝑbi & male fortes sꝑs demonioꝵ cum
his quos deceꝑunt hõib penis subacti torquentur. hoꝵ enĩ cecus
sociabuntur quiq qui ã uia ueritatis errauerine: ipso iudice at¬
testante qui se illis dicturũ esse p̃dixit. Discedite ã me maledicti
In igñe eternũ : qui paratus ẽ diabolo & angłis eius. ꝓiusto dabit᷑
impiꝰ : & ꝓ rectis iniquus. Iustiae recti idem ẽẽ uident᷑. s distat
inter ĩpios & iniquos: qđ iniqui sc̃ om̃s reꝓbi: ĩpii uͦ qui maiori¬
accepta ad apostasyam rediert̃. Unde pocest hoc loco ĩpius omĩs
fideliũ ꝑsecutor dictꝰ accipi: porro iniquoꝵ uocabulo. generalit̃
om̃s mali signari. Et ꝓ iusto dabit᷑ impiꝰ. cũ ꝓ marty re ꝑsecu¬

Expanded text:
ctrinae, in coetu gigantium commorabitur. Gigantes dicit immundos ctrinae, in coetu gigantium commorabitur. Gigantes dicit immundos spiritus, de quibus et B. Job: Ecce gigantes, inquit, gemunt sub aquis, et qui habitant cum eis , id est, superbi et male fortes spiritus daemoniorum, cum his quos deceperunt hominibus poenis subacti torquentur, horum enim coetui sociabuntur quique a via veritatis erraverunt, ipso judice attestante, qui se illis dicturum esse praedixit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Pro justo datur impius, inter impios et iniquos, quod iniqui sint omnes reprobi, impii vero, qui majoriaccepta ad apostasiam redierunt. Unde potest hoc in loco impius omnis fidelium persecutor dictus accipi. Porro iniquorum vocabulo generaliter omnes mali designari. Et pro justo datur impius, cum pro martyre persecu
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ maximã. Qir̃a districti udicis quã peccando meruit placare
desiderat. elemosinas det pauꝑib: & hoc nulla delectatione fauoris ho¬
mani. s tm̃ amore conditoris qui cordiũ occulta respicit. Sie enĩ fic
munꝰ absconditũ. sic ad mitigandã condicoris irã ꝓficuũ: si nullo
externȩ retributionis intuitu porrigat᷑. Sic implebit᷑ qd̾ ipse pre¬
cepit. Te aut̃ faciente elemos ynã: nesciat sinistra tua qͥd faciat dex¬
tera tua. Gaudiũ iusto ẽ facere uidiciũ: & pauor oꝑ antib iniqͥtat̃e
Gaudet iustꝰ cũ bonis desudat oꝑib: qr sꝑat se ꝓꝑter hec bonis remu¬
nerandũ ẽẽ ꝑhennib. At uͦ reꝓbi dum mala que dm̃ ꝓhibuisse nort̾.
faciunt. ꝗuis suȩ luxurie ꝑpetratione carnalit̾̃ delectent᷑: mentis tñ
pauore interno carere nequeunt: qr se mala ꝑpetua passuros ꝓ his
q̃ temporalitir male fecert ñ ambigt̃. Uix qui errauerit auia do¬

Expanded text:
onem maximam. Qui iram districti judicis, quam peccando meruit, placare desiderat, eleemosynas det pauperibus, et hoc nulla delectatione favoris humani, sed tantum amore conditoris qui cordium occulta respicit; sic enim fit munus absconditum, sic ad mitigandam conditoris iram proficuum, si nullo externae retributionis intuitu porrigatur, sic implebitur, quod ipse praecepit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua . Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Gaudet justus cum bonis desudat operibus, quia sperat se propter haec bonis remunerandum esse perennibus; at vero reprobi dum mala quae Deum prohibuisse norunt, faciunt, quamvis suae luxuriae perpetratione carnaliter delectentur, mentis tamen pavore interno carere nequeunt, quia se mala perpetuo passuros pro his quae temporaliter male fecerunt, non ambigunt. Vir qui erraverit a via do
Abbreviated transcription (Latin):
trinã meã. Pulchrũ mitiũ ponit noue locutionis: ut aur̃e paricer
ad audiendũ. & eor apponere ad intelligendũ quę sapientes loquan¬
tur eum quẽ erudit. ubeat. Que pulchra erit tibi. cũ seruaue¬
tur incipientib & suauis doctrina sapientie. S cũ eius uirtucẽ
intimo corde ꝑceꝑint. cũ oꝑib seruare. eñ hanc quoq labis ꝓpi¬
nare fr̃ib didicerint: pulchriorẽ hanc ceteris dogmatib eẽ depre¬
tori doctrinã descripsit suã: quia cogitare. loqui. & oꝑib hanc
exercere p̃cepit. Qua descriptione tripliei. totus iste libellus si
quis bene considerat: plenus refulget. Non facias iolentiã pauꝑi.¬

Expanded text:
tuam, etc. Pulcherrimum initium ponit novae locutionis, ut aurem pariter ad audiendum, et cor apponere ad intelligendum, quae sapientes loquantur, eum quem erudit jubeat.-- Quae pulchra erit tibi, cum servave cum ejus virtutem intimo corde perceperint, cum operibus servare, cum hanc quoque labiis propinare fratribus didicerint, pulchriorem hanc caeteris dogmatibus esse depretori doctrinam descripsit suam, quia cogitare, loqui et operibus hanc exercere praecepit. Qua descriptione triplici totus iste libellus, si quis bene considerat, plenus refulget,-- Non facias violentiam pau
Abbreviated transcription (Latin):
transtulert̾. Astutus neqͥt puniri ualde. ipse disciplinã acespit: in¬
sipientes aut̃ pretereuntes dã no afflicti st̃. finis modestie ti¬
oꝑum: timorẽ uero dñĩ. illũ qui ꝑmanet in scłm scłi̾: qr nimirũ
ꝑ fectio uirtutũ est ad hẽ animi statũ conscendere. quo grãm
conditoris ł in modico timeamꝰ offendere. nichil ꝓrsus eiꝰ memoriȩ
p̃ponentes: que alibi caritas uocat᷑ ꝑfecta. foras mitens timorẽ. ser¬
uilem uidelicet & incipientẽ. quo metuit quisq ne forte peccando
tio uirtiitũ est in hac uita. ut tumneamꝰ dñm timore sc̃o. hoc est
sincera illũ dilectione colamꝰ : Finis uirtutũ in futuro. ut diuiti¬
as hereditatis ꝓmisse. regni celestis głam. & uit̃a sine fine ꝑcipia¬
mus ã dño. Unde petrus. Quẽ cũ uideritis exultabitis letitia ui¬
enarrabili & glorificata: reportantes finẽ fidĩ uꝑe salutẽ animaꝵ

Expanded text:
transtulerunt: Astutus videns nequam puniri, valde ipse disciplinam accipit; intranstulerunt: Astutus videns nequam puniri, valde ipse disciplinam accipit; insipientes autem praetereuntes damno afflicti sunt.--Finis modestiae, tibonorum; timorem vero perfectio virtutum est ad hunc animi statum conscendere, quo gratiam Conditoris vel in modico timeamus offendere: nihil prorsus ejus memoriae praeponentes, quae alibi charitas vocatur, perfecta foras mittens timorem , servilem videlicet et incipientem, quo metuit quisque ne forte peccando tio virtutum est in hac vita, ut timeamus Dominum timore sancto, hoc est, sincera illum dilectione colamus. Finis virtutum in futuro, ut divitias haereditatis promissae regni coelestis, gloriam et vitam sine fine percipiamus a Domino. Unde Petrus ait: Quem cum videritis, exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ pater qui incelis ẽ. Diues & pauꝑ obuiauert̃ sibi: utriꝰq oꝑa¬
tor est dñs. Neq diuitẽ ꝑꝑ diuitias honores. neq ꝓ inopia pauꝑem
despicias: s hoc in utroq merito uenerare qr opus st̃ diuinũ. q ad i¬
ginẽ di & similitudinẽ facti C allidus uidit malũ & abscondit se: in noeens
ꝑtransit & afflictus ẽ dampno. Multi ex pͥncipib credidert̃ in do¬
minũ. s ꝑꝑ phary seos ñ confitebant᷑. ut de sy nagoga ñ eicerentur.
Quia enĩ erant callidi uidebant malũ ꝑsecuitionis qđ ĩminebat: &
abscondert̃ fidem pietatis quã parũ ꝑ conceꝑant. In nocentes uero
apłi ꝑtransiert̾ itinere recto ꝓfessionis quo cȩpert̾: & afflicti sui
uerbere. uinclĩs. carcere. & ipsa &̃ morte multati. Utrorũq aut̃
exemplũ multi usq nc̃ & in certamine fidi. & in cõmunib secunt᷑
actib. Hc̃ uersũ antiqui interpretes manifestiꝰ: s & in aliũ sensũ

Expanded text:
Pater qui in coelis est. Dives et pauper obviaverunt sibi, utriusque operator est Dominus. Neque divitem propter divitias honores, neque inopia pauperem despicias, sed hoc in utroque merito venerare, quia opus sunt divinum, quia ad imaginem Dei et similitudinem facti. Callidus videt malum et abscondit se, innocens pertransiit et afflictus est damno. Multi ex principibus crediderunt in Do Pharisaeos non confitebantur, ut de synagoga non ejicerentur: quia enim erant callidi, videbant malum persecutionis quod imminebat, et absconderunt fidem pietatis quam parumper conceperant. Innocentes vero apostoli pertransierunt itinere recto professionis, quo coeperunt, et afflicti sunt verbere, vinculis, carcere et ipsa etiam morte multati. Utrorumque autem exemplum multi usque nunc, et in certamine fidei, et in communibus sequuntur actibus. Hunc versum antiqui interpretes manifestius, sed in alium sensum
Abbreviated transcription (Latin):
& oꝑatione ꝑfectũ. Huic etenĩ uire semita uitȩ desuꝑ aꝑta ẽ:
huic cęli lauua patet. Infernꝰ aut̃e nouissimꝰ de quo liberatur:
ultima ẽ pena dã nationis. Nã primꝰ ẽ infernus cecitas animȩ
peccantis: & uerȩ lucis scientia carentis. De quo dr̃ in psalmis
& descendant in infernũ uiuentes: id ẽ. scientes labant᷑ in pecẽm
uidelicet sue ꝓcuius uita moridignatꝰ est. ab ominatio dñi
cogitationes malȩ: & purus sermo pulcherrimꝰ firmabit᷑ ab
illo. Ab ominatur dñs cogitationes hereticoꝵ. ĩmo om̃s pie¬
tati contrarias : & purus sermo recte fidi firmabit᷑ ab eo : qñ
in iudicio ñ solũ factis. s & uerbis omĩb digna p̃mia reddet.¬

Expanded text:
et operatione perfectum, huic etenim jure semita vitae desuper aperta est, et operatione perfectum, huic etenim jure semita vitae desuper aperta est, huic coeli janua patet: infernus autem novissimus de quo liberatur ultima est poena damnationis, nam primus est infernus, caecitas animae peccantis et verae lucis scientia carentis, de quo dicitur in psalmis: Et descendant in infernum viventes , id est, scientes labantur in peccatum. videlicet suae, pro cujus vita mori dignatus est. Abominatio Domini cogitationes malae, et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Abominatur Dominus cogitationes haereticorum, imo omnes pietati contrarias, et purus sermo rectae fidei firmabitur ab eo, quando in judicio non solum factis, sed et verbis om
Abbreviated transcription (Latin):
mini iniquitatẽ. Iter pigroꝵs: quasi sepis spinarũ. Pigros di¬
cit eos quos piget oꝑari iustitiã: qui cũ uiam dĩ appetunt. eos
uelut spinȩ obsestentiũ sepiũ. sic formidinũ suarũ opposice sus¬
pitiones pungt̃. Qd̾ quia electos p̃pedire ñ solet. adiunxit. Uia
iustoꝵ. absq offendiculo. Iusti qͥppe inconu̾satione sua qđ libet
tis aduersitatis obuiauerit. ñ impingt̾: quia tẽporalis aduer¬
sitatis obstacula. et̾ne spei & internę contẽplationis saltu tͣn¬
scendunt. Letatur homo insententia oris sui: & sermo opor¬
tunꝰ est optimꝰ. Humanũ quidem ẽ desua sententia quasi
prudenter ꝓlata quẽq letari: s uerus sapiens ñ solum res
quas loquatur. uerũ eciã oportunitate loci ł tẽporis ł ꝑsone
cui loquat᷑ diligent̃ inquirit. Semita uite suꝑ eruditũ: ut de¬
clinet de inferno nouissimo. Eruditũ dicit ñ solũ scientia. s

Expanded text:
mini iniquitatem . Iter pigrorum quasi sepis spinarum. Pigros dimini iniquitatem . Iter pigrorum quasi sepis spinarum. Pigros dicit eos quos piget operari justitiam, qui cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obsistentium sepium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt, quod quia electos praepedire non solet, adjunxit. Via justorum absque offendiculo. Justi quippe in conversatione sua qobviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Laetatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus est optimus. Humanum quidem est de sua sententia quasi prudenter prolata quemque laetari, sed verus sapiens, non solum res quas loquatur, verum etiam opportunitatem loci, vel temporis vel personae cui loquatur, diligenter inquirit. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Eruditum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ timore dñ: ꝗͣ thesauri magni & insatiabiles. Quale ẽ in psalino.
Meliꝰ ẽ modicũ uisto: suꝑ diuitias peccõꝵ multas. Melius gͦ est ut ser¬
uato timore dñi egeas opib. ł etiã uictu cotidiano: ꝗͣ ut desidio plo¬
ta acqͥrendi dĩ timorẽ deseras. Melius ẽ uocape ad olera cũ carita¬
te: quã ad uitulũ saginatũ cũ odio. Om̃ĩs qͥ oꝑum bonoꝵ. exempla
ꝓximis q̃ initent᷑ ostendit: quasi ad epulas quib reficiant᷑ conuiuaᷤ
uocat. Melius est gͦ uocare ad olera cũ caritate. ꝗͣ ad iuitulũ sagi¬
natũ cũ odio: quia nimirũ multo ẽ utiliꝰ simplicis uitȩ inno¬
centiam cũ caritate seruare: ꝗͣ maiorib uirtutũ miraculis fo¬
ras effulg̾e. & int̾iora mentis ab odioꝵ sorde ñ expurgare. Unde
mus. dicet ipse dñs. quia ñ noui uos. discedite ã me om̃s qͥ oꝑa¬

Expanded text:
cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles. Quale est in psalmo: cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles. Quale est in psalmo: Melius est modicum justo, super divitias peccatorum multas . Melius est ergo ut servato timore Dei egeas opibus, vel etiam victu quotidiano, quam ut desiderio plura acquirendi Dei timorem deseras. Melius est vocari ad olera cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio. Omnis qui bonorum operum exemplproximis, quae imitentur, ostendit, quasi ad epulas, quibus reficiantur, convivas vocat. Melius est autem vocari ad olera cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio, quia nimirum multo est utilius simplicis vitae innocentiam cum charitate servare, quam majoribus virtutum miraculis foras effulgere et interiora mentis ab odiorum sorde non expurgare. Unde mus? Dicet ipse Dominus: Quia nunquam novi vos, discedite a me, omnes qui opera
Abbreviated transcription (Latin):
reticoꝵ abhominat᷑ dñs: & uota eoꝵ accepta habet. qͥfidẽ catho¬
licam iustis oꝑib affirmant. Doctrina mala deserentiũ uam:
qui mc repationes edit moriet᷑. Q ala ẽ doctrma eoꝵ. qui uiã desert̃¬
minimis &e docuertt sic homines: minimꝰ uocabit᷑ ui regno cȩloꝵẜ
:tales adhuc si correpci penituerint: patet reditꝰ ad ueniam. S
autẽ nec correptionib ecclasticis annuerint: iã certꝰ eis restat inte¬
ritus. Om̃s dies pauꝑis mali: secura mens quasi iuge conuiuium
Oñe tempꝰ ppłi cũ quãdui in p̃senti pauꝑ ẽ. afflictionib habundat &s
erũpnis: quia necdũ ad diuitias suꝑne bonitatis & ꝑpetue mansio¬
nis ꝑuenit. Unde monet apł̾s dicens. Redimentes tẽpus: qm̃ diesma¬
li st̃. At uͦ repbi qͥ metu carentesdiuino. securi mundo utunt᷑: qͣsi
iugib stulti reficiunt᷑ epulis. Unde recte subiungit᷑. Meliꝰ est parũ

Expanded text:
reticorum abominatur Dominus, et vota eorum accepta habet, qui fidem cathoreticorum abominatur Dominus, et vota eorum accepta habet, qui fidem catholicam justis operibus affirmant. Doctrina mala deserentium viam: qui increpationes odit, morietur. Mala est doctrina et eorum qui viam deserminimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum , sed tales adhuc, si correpti poenituerint, patet reditus ad veniam; sin autem nec correctionibus ecclesiasticis annuerint, jam certus eis restat interitus, omnes dies pauperis mali, secura mens quasi juge sacrificium. Omne tempus populi Dei quandiu in praesenti pauper est afflictionibus abundat, et aerumnis, quia necdum ad divitias supernae bonitatis et perpetuae mansionis pervenit, unde monet Apostolus dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt , at vero reprobi, qui metu carentes divino, securi mundo utuntur, quasi jugibus stulti reficiuntur epulis. Unde recte subjungitur. Melius est parum