comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sas intuetur. Notandũ qͦd duo sint dicta:
qͥa &e clamantẽ ñ frustra audit. & tam̃ qͦd
patit᷑ respicit. & exaudire uoces dissimulat:
ce qͦd unusquisq tolerat ñ ignorat. Nemo gͦ
qui tardius auditur: credat qͦd a suꝑna cu¬
ra negligitur. Sepe enĩ nr̃a desideria. quia
celeriter ñ fiunt exaudiunt᷑: &e qͦd ĩpleri o¬
cide petimꝰ. ex ip̃a meliꝰ tarditate. ꝓsperat᷑.
Sepe uox nr̃a eo ꝑficitur qͦ differtur ⁊ & cũ¬
suꝑficietemis peticio negligitur. uota nr̃a
altius in cogitationũ radice cõplent᷑: sic̃ et
semina messiũ gelu pressa solidant᷑ ⁊ &e qͦ ad
suꝑficiem tardius exeunt. eo ad frugẽ mł¬
tipliciora ꝯsurgunt. Desideria itaq nr̃a di¬
latione extenduntur. ut ꝑficiant: ꝑfici¬
unt ut ad hoc quod ꝑceptura sunt ouales¬
cant. Exercitantur in certamme: ut maio¬
rib cumulentur p̃miis in retributione. La¬
bor ꝓtrahitur pugne: ut crescat corona
uictorie. Suos ergo dñs cũ uelociter ñ

Expanded text:
ardius.---Notandum quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe superficie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mox rationẽ redlidit. s sic deo placitũ dixit:
hoc uidelicet ostendens quia inuistũ ẽẽ ñ potest
quod placuit iusto. Uñ ce in uineã. mercedem
laborantib reddens cũ quosdã oꝑarios ieqͣles
in oꝑe. equaret in premio:ce plꝰ in mercede que¬
reret᷑ qui labori amplius insudasset: ait. Nonne
ex denario duenisti mecũ: Nolo autẽ &e huic no¬
uissimo dare: sicut &e tͥ. Aut ñ licet m qͦd uolo
facere: In cunctis gͦ que exteriꝰ exponunt᷑: aꝑta
causa rationis est. occulte iusticia uoluntatis.

Expanded text:
n mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit: n mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit: hoc videlicit ostendens quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? volo autem et huic novissimo dare, sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ma sicut maxima. sic singula d̾s uidicat sic̃
om̃s homines. Ac si aperte admoneam᷑ inten¬
dere: quia hoc iudiciũ quod suꝑ unã gentẽ des¬
cribitur. etiã suꝑ om̃s homines inuisibili exa¬
inmatione celebrat᷑: ut alius repellatur. alius
eligat᷑ occulte: s nullus iniuste. Hoc ergo qͦd in
maxinus fieri cernimꝰ. etiã in nobis singulis
caute trmeamꝰ. Sic enĩ intendunt᷑ diuina uidi¬
cia suꝑ unã animã: sicut suꝑ unã urbẽ. Sic suꝑ
unã urbẽ: sic̃ suꝑ unã gentẽ. Sic suꝑ unã gen¬
tẽ: sic̃ suꝑ uniu̾sam generis humani multitu¬
dinẽ: quia cẽ sic indendit dñs singulis ac si ua¬
cet a cunctis ⁊ & sic simul intendit om̃ib. ac si
uacet a singulis. Q enĩ omĩa administrando
implet. regit implendo: nec uniũsis deest. cũ
cdisponit unũ ⁊ nec uni deest cũ disponit untũ¬
sũ. Cuncta scilicet. nature sue potentia quietꝰ
oꝑatur. Quid gͦ mirũ: quia ñ angustat᷑ inten¬

Expanded text:
ma sicut maxima, sic singula Deus judicat sicut omnes homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam super omnes homines invisibili examinatione celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem, sicut unam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur inten
Abbreviated transcription (Latin):
leuant. S ne ligatus his funib dũ trahit᷑
incidatur. simul etiã panni ueceres depo¬
nunt᷑: quia ne diuma precepta nos terreãt
antiquoꝵ patcũ nos exempla ꝯfortant : & ex
eoꝵ ꝯparatione facere ñ posse p̃sumimꝰ. qͦd
ex nr̃a imbecillitate formidamꝰ. Sigͦ leuari
de hoc ꝓfundo festinamꝰ: ligemur funib ⁊ id
precepͣtis dñicis astringam᷑. Intersint etiam
ne infirmos nos ac timidos. precepta subtilia
uulnerent dũ leuant. Quasi quosdã pannoᷤ
ueteres paulus apls subuingebat. cũ leuan-¬
dis discipłis. preceptis suis spiritualib exẽ¬
pla ueterũ commodaret dicens. Iusti luctibͥa
ce uerbera exꝑti.insuꝑ ce uincula ce carceres:

Expanded text:
elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis suis spiritalibus exempla veterum commodaret dicens: « Justi ludibria et verbera experti, insuper et vincula,
Abbreviated transcription (Latin):
hostia pacificoꝵ adipes redolent: quia interna
noue uite ĩpinguatio. pacem inter nos c deũ
faciens. odorẽ de nobis suauissimũ reddit. Qa
uero eadẽ caritas in cordib electoꝵ mextingui¬
bisis manet: apte illic subditur. Ignis ẽ iste
perpetuus: qui nũquã deficiet de altari. Nũ¬
quam ꝓfecto de altari ignis iste deficit: quia
etiã post hanc uitã eoꝵ m̃tib feruor carita¬
tis ad crescit. Eterna quippe dtemplatione
agit᷑. ut omp̃c d̾s quo magis uisus fuerit
eõ amplius diligatur. Quod autẽ diuinis¬
admonitionib &e precedentiũ exemplis adiu¬
ti de buiꝰ ude ꝓfundo liberamur. bene etiã
ꝓpħa ieremia in puteũ misso signatũ est: qͥ
ut leuetur ex puteo. funes ad eum ce panni
ueteres deponunt᷑. Quid enĩ funib nisi
precepta dñica figurant᷑: Que quia nos in
mala oꝑatione positos. & conuing̾unt & e¬
ripiunt. qͣsi ligant & trahunt ⁊ coartant et

Expanded text:
hostia pacificorum adipes redolent: qui interna hostia pacificorum adipes redolent: qui interna novae vitae impinguatio, pacem inter nos et Dominum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. Nunquam profecto de altari ignis iste deficit, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus, quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. CAP. VI.-- Iadmonitionibus et praecedentium exemplis adjuti, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et
Abbreviated transcription (Latin):
mane ligna ꝑ dies singulos ꝯgerant᷑. hec
quippe ñ fiunt: nisi cũ nox cecitatis extingiu¬
tur. Sel certe quia mane prima pars diei ẽ.
postposits oogitationib uite p̃sentis. hoc pri¬
mori loco quisq fideliũ cogitet: ut qͦd ip̃e iã¬
iamq quasi deficit. quib ualet msib studiũ
caritatis inflãmet. Ignis em̃ tste in attare clñi
id in corde nr̃o citius extinguit᷑: ñ sollerter
adhibitis exemplis patrũ. & clñcis destimoni¬
is reparetur. Bene autẽ illic subiungit᷑. Et un¬
posito holocausto desuꝑ: adolebit adipes paci¬
ficoꝵ. Nã quisqͥs in se hunc ignẽ caritatis ac¬
cendit. semet ip̃m utiq holocaustũ desuꝑ ĩpo¬
nit: quia omne uitiũ quod in se male iu¬
uebat exurit. Cum enĩ cogitationũ suatũ int̾¬
na dsiderat. & uitã reprobam ꝑ inimitationiᷤᷤ
gladiũ mactat. in ara se sui cordis imposuit¬
imposuit. & igne caritatis incendit. De qua

Expanded text:
mane ligna per dies singulos congerantur. Haec mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caecitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priori loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum, et Dominicis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis accendit. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos dies sacerdos ligna subiciat: ne
extinguatur. Omĩs enĩ xp̃i fide preditꝰ m̃brũ
utiq sũmi sacerdotis effectus est: sicut cunc¬
tis fidelib petrus apłs dicit. uos autẽ genus
electũ. regale sacerdotiũ : & sicut iohes apls̃ di¬
cit. fetisti nos deo nr̃o regnũ & sacerdotes. Sa¬
ceros ergo in altari ignẽ nutriens cotidie
ligna subiciat: id fidelis quisq ne in eo cari¬
tatis flanima deficiat: in corde suo tã exẽpla
precedentiũ. qm sacre scripture testimonia ⁊¬
gerere ñ desistat. slam quiasi quedã fomenta
igni dare est: in excitatione caritatis uł exem¬
pla patrũ. uel precepta dm̃ca mmnistrare. Qa
enim interna nouitas nr̃a. ip̃a cotidie huiꝰ ui¬
te ꝯuersatione ueterascit: ignis iste adhibttᷤ
lignis mucriendus est: ut dñ pusũ se nr̃e ue¬
tustatis extenuat. ꝑ pacrũ testimonia ce exẽ¬
pla reuiuiscat. Et rene illic precipitur: ut

Expanded text:
per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes aposcit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotium . Sacerdos ergo in altari ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare, est in exercitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
im sp̃e dr̃. Comederunt aliem robur eius ce nes¬
cuit: s e cani effusi sunt in eo. & ip̃e ignora
uit. Cũ uͦ semet ipsã querit &e subtiliter peni¬
tendo se discurit. ab hac uetustate sua lota lacͥ¬
nus &e merore incensa renouat᷑. ce que iã pene
inueterata fricerat. ꝑ subministrata interm
amoris stuclia nouum calet. Unde paulus
apłs. usu mortalis uite ueterascentes discmplõs
eloquii precepta nos aduiuant. di enĩ scõꝵ opa
inspicunꝰ. & dumnis russionib aurẽ prebemtꝰ.
alia nos dtemplata. alia auclita suocendunt:
ce cor nr̃m torpore ñ ostringit᷑ dũ mutatione
ꝓuocat᷑. Unde bene ad moysen cłr. Ignis in al¬
tari semꝑ ardebit. quẽ nuttiet sacerclos. subi¬
ciens mane ligna ꝑ singulos dies. Altare
quippe dei est: cor nr̃m. In quo iubetur igniᷤᷤ
semꝑ arclere: quia necẽsse est ex illo ad dñm
caritatis flãmam inclesmenter accend̾e. Cui

Expanded text:
im specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et nesim specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effusi svit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos contemplata, alia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ceca mente ꝑtranseunt: factũq suũ nifi cũ pu¬
niti fuerint ñ agnoscunt. Nt contra electoꝵ est.
actus suos cotidie ab ip̃o cogitationis fonte dis¬
cutere: & om̃e quod turbidũ ꝓfluit ab utimiᷤ
exsiccare. Sicut enĩ non sentimus quom cres¬
cunt membra. ꝓficit corpꝰ mutat᷑ species. ni¬
gredo capilloꝵ albescit in carus: hec quippe¬
omĩa nobis nescientib aguntur in nobis:
ita mens nr̃a ꝑ momenta uiuendi. ip̃o cura¬
rũ usu a semet ip̃a ꝑmutat᷑ e ñ agnoscimꝰ nisi
uigilanti custodia ad interiora nr̃a residentes.
puectus nr̃os cotidie defectus ñosꝙ pensemꝰ.
Hoc ip̃m enĩ inhacuita mortali dsistere. quasi
ad uetustatẽ ire est: & cũ inliscussa mens
relinquitur. in quodã semo torporis sopit᷑.
que sui negligens & ꝓpositũ robur insensibi¬
liter percdens a forma prioris fortitudinis dũ
nescit senescit. Unde & ꝑ prophetã sub ephra¬

Expanded text:
caeca mente pertranseunt, factumque suum, nisi cum pucaeca mente pertranseunt, factumque suum, nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne, quod turbidum profluit, ab intimis exsiccare. Sicut enim non sentimus quomodo crescunt membra, proficit corpus, mutatur species, nigredo capilloomnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, provectus nostros quotidie defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem ire est, 794 et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum nescit senescit. Unde et per prophetam sub Ephra
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m fit quedã rixa in animo. parturiens pacẽ
cũ deo. Hanc cordis rixã dñs requirebat: cũ ꝑ
pp̃. hetam diceret. fitcendi oe auscultam: ne
. bonũ est loquit᷑. nullus est¬
qui agat penitertiã suꝑ peccato suo dicens. qͥd
feti. Ista cordis humani rixa placatus est: cũ ꝓ¬
phete suo de achab rege semet ip̃m rep̃henden¬
te loqueretur dicens. Uidisti achab humiliatũ
coram me: Quia gͥ humiliatus est causa mei:¬
ñ inlucã malũ in clieb eiꝰ. Quia gͦ nc̃ in po¬
testate est internũ mentis nr̃e contra nos su¬
bire udiciũ: recognoscendo accusemꝰ nosmet¬
ipsos quales fuimꝰ. penicendo torqueamꝰ. ñ ces¬
semus dũ licet udicare qͦd fecimꝰ. Audiamꝰ oau¬
te qͦd cdr̃. Neq enĩ ultra in hominis potestate ẽ:
ut uemiatad deũ in uudiciũ. Reproboꝵ nãq¬
eẽ ppriũ solet semꝑ praua agere: & nunquã
quͣe egerunt retractare. Om̃e enĩ quod faciunt

Expanded text:
ipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem ipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam Dominus requirebat, cum per prophetam diceret: Attendi et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus estqui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malutestate est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos, et quales fuimus poenitendo torqueamus; non cessemus dum licet judicare quod fecimus, audiamus caute quod dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut esse proprium solet, semper prava agere et nunquam quae egerint, retractare. Omne enim quod faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta se ꝯtempsisse rep̃hendunt. atq in hoc secre¬
to riiterioris idicii. ip̃a mentis sue executione
ostricti. penicendo feriunt. qͦd suꝑbiendo cõmi¬
sert̃. Ibinamq aduersũ se quicqͥt se impugnat
enumerant: ibi ante oculos suos om̃e qͦd de¬
fleant coaceruant. Ibi quicquid ꝑ irã clistricti
iidicis decerni possit in tuent᷑. ibi tot
patiunt᷑ supplicia qͦt pati timent: nec deest in
hoc iudicio mente ocepto om̃e ministeriũ. qͦd
pumre reos suos plemiꝰ debeat.Nã oscientia ac¬
cusat. ratio iudicat. timor ligat ⁊ dolor excruciat.
Quod udiciũ eo certius punit quo uicertꝰ se¬
uit: quia iidelicet ab exteriorib ñ accedit. Unꝰ¬
qͥsꝙ enĩ cũ causã huius examinis contͣ se ag¬
gredi ceperit: ip̃e est auctor qui exhibet: ip̃e re¬
us qui exhibetur. Odit se qualem fuisse se me¬
muit : ce ip̃e qui est semet ip̃m insequit᷑ illum
qui fuit: atq ab ip̃o homine aduersus semet¬

Expanded text:
ta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii, ipsa mentis suae exsecutione constricti, poenitendo feriunt quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se quidque se impugnat, enumerant: ibi ante oculos suos omne quod defleant, coacervant; ibi quidquid per iram districti judicis decerni possit, intuentur; ibi tot patiuntur supplicia, quot pati timent; nec deest in hoc judicio mente cencepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat. Nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semet
Abbreviated transcription (Latin):
ram illo s ab illo iucticat᷑. De hoc quippe m̃tis
iudicio: obliuiscenti anme ꝑ propham do¬
minus dicit. Reduc me in memoriam ut
uidicemur simul: narra si quid habes ut
iustificeris. Debet enĩ unuscuiusq mens
&e causas suas apud dñm. ce causas lñi ot
se sollicita inquisitione discutere: debetꝰ
caute pensare. uel que ab eo bona percepe¬
rit. uel que mala bonis illiꝰ puerse uiuendo
respondit. Quod electi quidem cotidie facere
ominino ñ cessant. Unde bene salomonait.
cogitationes iustoꝵ iuidicia. Accendunt eñ
ad secretariũ uilicis intra sinũ cordis: osi¬
derant qm districte qñq feriat. quidiu pa¬
tienter expectat. Metuunt in his que se egisse
meminerunt: punrunt flendo qͦd ppetracte se¬
intelligunt. Timent subtilia udicia iuma:
tum iudicẽ: qui quo tardius uenit eo seueriꝰ
ꝑcittit. Sc̃oꝵ etiã pacrũ residere duentũ cũ eo
pariter dtẽplantur ⁊ eoꝵq uel exempla uł dic¬

Expanded text:
ram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis ram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti animae per prophetam Dominus dicjudicemur simul, narra si quid habes ut justificeris . » Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere, debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis perverse vivendo respondit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: « Cogitationes justorum judicia . » Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis; considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt; punintelligunt, timent subtilia divina judicitum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dic
Abbreviated transcription (Latin):
quos libet sapientes effice̾: s ideo sapientes q̃¬
rit. ut possit qd̃ senserit suꝑbiendo monstrare:
s se ostendere. nec intuet᷑ qm usti qui audi¬
Quia uͦ p̃dicationẽ arrogantiũ nullꝰ admute¬
ret. siñ ⁊ aliqͥd de humilitatis imagine ꝑmi¬
scerent: bene helui postqmͣ ꝑtumida u̾ba se ex¬
tulit rursũ quasi ad eqͣlitatis concordiã conde¬

Expanded text:
quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes ququoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiQuia vero praedicationem arrogantium nullus admitteret, si non et aliquid de humilitatis imagine permiscerent, bene Eliu postquam per tumida verba se extulit, rursum quasi ad aequalitatis concordiam conde
Abbreviated transcription (Latin):
se ita transformant: ac sizilli ꝑ istos.hoc qd̾ au¬
diunt doceant. ⁊ isti ꝑ illos hoc qd docendo ꝓfert̃
discant. Helui gͦ typum arrogantiũ tenens.
⁊ cũ ꝓnuntiationis ostentationeꝰ inchoans:
quid dicat audiam. Sequit᷑. Audite sapien¬
tes u̾ba mea: ⁊ eruditi auscultate me:. Anris eñi
u̾ba ꝓbat. ⁊ guitur escas gustu diuidicat. Acsi
diceret. Sicut nec auris escas. nec gutturꝰ u̾¬
ba cognoscit: ita nec. stultꝰ quisq sententiam
sapientis intelli git: Sapientes gͦ atq erii¬
diti audite qd̃ dico: qui potestis ea que fuerint
dicta cognosce̾. uideamꝰ igit᷑ qͣnͣtũ tumeat: qͥ
u̾ba sua ñ nisi asapientib audiri decent᷑ esti¬
mat. Uerꝰ autẽ sapĩe p̃dicator dicit. Sapi¬
entib ⁊ insipientib debitor sum: At contͣ ar¬
rogans ĩ p̃dicatione sua. aures tantũm sa¬
pientiũ expectat᷑:. quia ñ id̾o p̃dicat ut possit

Expanded text:
se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod ause ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPtes, verba mea, et eruditi, auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas gustu dijudicat. - Ac si diceret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi, audite qdicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
de alta suꝑbie radice ueniebant. cũ quada qͣsi
altitudine. ⁊ distinctione ꝓcederent. Ita uidelicet
p̃dicare. om̃s arrogantes solent: Cum quodam
eñi fastu ꝓferũt. hoc qd̾ singłant̃ intellexisse se
credunt. ⁊ fortasse tũc humilitatẽ p̃dicant. cũ ꝑ
elationis typũ exemplũ suꝑbie ostentãt. Unde
fit ut eoꝵ p̾dicatio. concors sibi man̾e̾ ñ possit:
quia id qd̃ rectũ loquentes seminant. ꝑu̾se tu¬
mentes inpugnant: Humilib nãq auditori¬
b uerba sua ñ cõpatiendo. s iux dedignando
largunt᷑. Longe quippe se in altũ positos esti¬
marit. ⁊ suꝑ eosdem auditores suos. quasi ꝓce¬
dentis doctrine respectũ. ux de sũmo dignant̾
inclinant. At contͣ uerba iustoꝵ ex radice̾ ue¬
niunt humilitatis. ut fructũ ualeant fcrre
pietatis: ⁊ quicqd salubre potuerint. ñ tum̃do
s cõpatiendo suhͣministrant uiquippe cartta¬
tis. uł se in auditorib suis. uł auditores suos ĩ

Expanded text:
dice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in
Abbreviated transcription (Latin):
quillitas eccłiastice pacis abscondit: quos
tam̃ si leuis ꝑsecutionis aura pulsauerit:
mox extra aream uelut paleas tollit. Qͥdã
to. pene ommes iam uideri fideles aspictunt:
&e ꝑ eo quod hoc uocari alios cernunt ipsiñ
uideri fideles erubescunt: s ẽẽ negligunt

Expanded text:
itas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. Vet. to, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat: anancel uͦ dei gr̃a interpretat᷑. In an¬
gulo autẽ: duplex paries iungitur. Cuutas gͦ
dñi a turre anenieel usq ad portã anguli edifi¬
care ꝑhibet᷑: qͥa sc̃a eccłia a celsitudine suꝑne
gr̃e inchoans. usq ad ingressũ susceptionemꝙ
ostruitur utroꝵq popłoꝵ iudaici uidelicet atꝙ
gentilis. S quia in ea crescente multitudine
etiam reprobi colligunt᷑: apte subdit᷑. ce exiuit
ultra normã mensure: quia usꝙ ad eos quoꝙ
extendit᷑. qui normã iusticie transeuntes intra

Expanded text:
ignorat. Ananehel vero Dei gratia interpretatur. In anignorat. Ananehel vero Dei gratia interpretatur. In angulo autem duplex paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananehel usque ad portam anguli aedificari perhibetur, quia sancta Ecclesia a celsitudine supernae gratiae inchoans, usque ad ingressum susceptionemque construitur utrorumque populorum, Judaici videlicet atque gentilis. Sed quia in ea crescente multitudine etiam reprobi colliguntur, apte subditur: Et exibit ultra normam mensurae, quia usque ad eos quoque extenditur, qui normam justi
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadat. Quod autẽ dicens ꝯteret multos. ili¬
co adiunxit innumerabiles. uel multitudi¬
nẽ exprimere studunt reꝑboꝵ. que humane
rationis numerũ transit: uel certe indica¬
re uoluit. qͦd om̃s qui pereunt. intra electoꝵ
numerũ ñ habentur: ut eo sint innumera¬
biles quo extra mimerũ currunt. Unde ꝓpħa
intuens tantos hoc eccłie tẽpore specietenus
credere: quantos mmirũ certũ est electorũ
numerũ sũmãq transire ait ⁊ multiplicati
sunt suꝑ muerũ: ac si diceret. Multis eccł̃iã
intrantib etiã hi ad fidẽ sꝑecietenus ueniunt.
qui a ninero regni celestis excludunt᷑: quia
electoꝵ sũmã sua indelicet mulciplicitate tranᷤͤ¬
cendunt. Unde ce ꝑ iheremiã ꝓphetã dr. Cclifi
cabitur cuntas dño a turre ananeel usq ad
portã anguli: ce exibit ultra normã mensure.
Ciuitatẽ quippe ẽẽ dñi scãm eccłiam nullus

Expanded text:
ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illine cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam sua videlicet multiplicitate transcendunt. Unde et per Jeremiam prophetananehel usque ad portam anguli, et exibit ultra normam mensurae . Civitatem quippe esse Domini sanctam Ecclesiam nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ac definitꝰ ostendit᷑. Unde etiã filadelfie eccłie
coronam tuã. Hac ergo sententia qua narrat᷑
alioꝵ erigi. alioꝵ autẽ uita ꝯfringi. &e spes nu-¬
tcitur humiliũ. c& elatio p̃mit᷑ suꝑboꝵ: cdũ et
illibona possunt amitere de quib suꝑbiunt.
ce isti ea percipere. que quia ñ habeant otemp¬
nunt᷑. formidemꝰ gͥ m his que accipimꝰ: nec eoᷤ
qui illa necclũ assecuti sunt desperemꝰ. Quid
enĩ sumꝰ hodie nouimꝰ: q̃d aut̃e post paululũ¬
possimꝰ ẽẽ nescimꝰ. hi uͦ qͦs fortasse despicimꝰ
ce tarde possunt incipere: & tam̃ uitã nr̃ãm
feruenticrib studiis anterre. Timendũ itaq
est ne etiam nobis cadentib surgat. qui nobiᷤᷤ
stantib irridenr: qmuis stare iam ñ nouit.
qui ñ nouit stantem irridere. Hunc aut̃ẽ suꝑ¬
noꝵ iudicioꝵ metũ paulus apłs discipłõꝵ cor¬
dib incutiens: ait. Q se existimat stare: iudeat

Expanded text:
et definitus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae et definitus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae robi.---Hac ergo sententia, qua narratur aliorum erigi, aliorum autem vita confringi, et spes nutritur humilium, et elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habebant contemnuntur. Formidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululupossimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat
Abbreviated transcription (Latin):
uideri conantur minus est qͦd appetunt. De
quib recte ꝑ ihereniã dictũ est: receclentes
a te in terra scribent᷑. At contra de electis dr.
Gaudete: qͦd nomina ur̃a scripta sunt in ce¬
lis. Ita ergo contritio priꝰ serpit in mente: ut
postmodum procecdat inoꝑe. Orius fundam̃¬
ta cogitationis concutit: ut postinodũ fabri¬
cam operationis allidat. Unde sũma est cura
satagendũ: ut illic uidetur ubi oritur. Scrip¬
tũ nãq est. Om̃i custodia serua tuũ cor: qm̃
ex ip̃o uita ꝓcedit. Et rursũ scriptũ est. Ex corde
exeunt cogitationes male. Intus gͦ uigilan¬
dum est: ne mens clum excollit᷑ cadat. Intus
seruemus: om̃e qͦd foras agimꝰ. Si enĩ semel
medullam cordis. elationis putredo dsũpsecit:
citiꝰ corruit cortex uacua externe uisionis. No¬
tandũ uero est quia dũ aliis cadentib ad stan¬
dum alii solidari ꝑhibent᷑: electoꝵ numerꝰ certꝰ

Expanded text:
videri conantur, minus est quod appetunt. De videri conantur, minus est quod appetunt. De quibus recte per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii solidari perhibentur, electorum numerus certus
Abbreviated transcription (Latin):
lios ꝓeis. Sicut autẽ suꝑiꝰ dixim᷑: hec ꝯtri¬
tio prius intus agit᷑. ut post extrinsecꝰ osten¬
datur. hac contritione ñ nũquã adhuc quoꝵ¬
dam exteriora quasi sana sunt: &e iam interi¬
ora putruert̃. Scriptũ nanq ẽ. Ante rumã
exaltatur cor. Ibi ergo feriuntur: ubi suꝑbi¬
unt. Unde scriptũ est. Contriui cor eoꝵ formcanᷤ.
&e rececdens a me. Interiꝰ enĩ fornicari est. exderiꝰ
uettus delectari: magna autẽ diritio cordis
est: hec eadẽ elatio suꝑbientis. Co quippe ipso
ab integritate salutis corruit: quo iactan¬
tia cuiislibet uirtutis intumescit. Suꝑbien¬
tes enim deũ despicumt: & relicta creatoris sui
eẽ ꝯtritio quã deserto creatore creatułã quere¬
re : desertis suꝑnis gaudiis.infimis reb inhi¬
are: Inde bene ꝑ propham dr. humiliat
autẽ peccõres usq ad terrã. Amissis enĩ celes¬
tib terrenũ est om̃e qͦd sentiunt: & dũ plꝰ

Expanded text:
us.---Sicut autem superius diximus, haec contrius.---Sicut autem superius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis rebus inhiare? Unde bene per Prophetam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram . Amissis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; et dum plus
Abbreviated transcription (Latin):
sepe contingit. ut & qui uidentur stare hu¬
mano udicio. iam in conspectu eterm iudi¬
cis iaceant: & qui adhuc coram hominib ia¬
cent. iam in conspectu eterm iudicis stent.
Quis enĩ homiinũ estimare potuisset uidam
uruendi sortẽ etiã post ministeriũ apostolatꝰ
sam uite etiã in ip̃o articulo mortis inueni¬
re: Occultus autẽ iudex presidens & utroꝵ¬
ꝙ corda discernens: alterũ pie statuit: alte¬
rum iꝰste confregit. Illũ districte exteriꝰ reppu¬
lit: hunc introrsus misericorditer traxit.
Unde bene etiã ꝑ propħam casuros alios
passionis sue tempore. atq alios surrecturoᷤ
annuncians ait ⁊ potũ meũ cũ fletu tẽꝑabam.
Potus quippe ab exderiorib interiꝰ trahitur:
fletus autẽ ab interiorib exterius emanat.
Potũ ergo dño cũ fletu temperare est. alios
ab exteriorib introrsus trahete: alios ab urte
riorib in exteriora reptobare. Conterit ergo

Expanded text:
saepe contingit ut et ii qui videntur stare husaepe contingit ut et ii qui videntur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post ministerium apostolatussam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exterioribus intrrioribus in exteriora reprobare. Conteret enim
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ ad suꝑna erigit: illoꝵ suꝑbiam in infi¬
nus desiderus mergit. Auena autẽ corda huma¬
nis oculis clausa sunt. ce nescit᷑ qui repellit᷑:
quia penetrari nequeunt. que ab uno quoq
cogitantur. Nã sepe corde ꝑuerso. nec dũ ꝓcessit
usq ad effectũ oꝑis. deliberatio cogitationis:
libet iste tunc ante oculos interni iudicis ceci¬
dit: cũ ab appetendis interiorib ꝑ desiderium
exiuit. Nonnũqͣm uero alii post male oꝑatio¬
nis usũ ad spem celestẽ subito amore reuiuis¬
cunt: ce qui ꝑuersa actione se sparserant ad
surũ interne retractationis semet ipsos incre¬
pando recolligunt. hos adhuc respicientes ho¬
mines: quales dudũ in oꝑe nouerant. tales
putant. At contra illi ꝑ districte dsiderationis
exanien. uitã suã qualem fuisse recolunt in¬
secunt᷑: sciturq quid fueruit. s quid iã cepe¬
rint ẽẽ nescit᷑. In hoc gͦ utroq genere hominũ

Expanded text:
mentem ad superna erigit, illorum superbiam in infimentem ad superna erigit, illorum superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, libet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen vitam suam qualem fuisse recolunt insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis. Hoc cotidie agitur: s quia adhuc funs
partiim utrarũq ñ cernit᷑. minꝰ tunet᷑. Nũqͣm
enĩ culpã suã reprobi nisi inpena cognoscunt:
&e quia pena differtur culpa despicitur. Labun¬
tur uͦ a statu iusticie. & locũ uite alii illis caden¬
tib sortuuitur: s eo lapsũ suũ negligunt qͦ
iteritũ qui se in eternũ maneat ñ atcendint.
Sienim ad illud qͦd illic passuri sunt oculos
muterent: hoc qͦd hic faciunt timerent. Cunc¬
tis autẽ liquet quod in illa extrema reqͥsitione
examen publicũ facturus est omp̃c d̾̃o: utt alis
ad tormenta deserat. alios ad participationẽ
regni celestis admittat. S hoc nunc secreto iti¬
dicio cotidie agitur: qͦd tunc publico demon¬
strat᷑. Nam iuste ac misericorditer singuloꝵ cor¬
da uel exammans uel disponens. alios in exte¬
riora respuit. alios ad ea que sunt intrinsecus
trabit. hos accendit interna appetere. illos pro
uoluptatib suis deserit exteriora cogitare. hoꝵ

Expanded text:
Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans, vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea quae sunt intrinsecus trahit; hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare; horum
Abbreviated transcription (Latin):
cator enĩ dici etiã qui in fide ꝑiꝰ est. potest. Uñ
gionis pietate separat᷑. De talib enĩ ꝓpheta
ait: ñ resurgunt impii in uidicio. Locus aũt
uidentiũ. sca eccłĩa uocat᷑. In ip̃a enim recte
osistitur: ut lumen uerũ qͦd ds est uideat᷑.

Expanded text:
cator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde cator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde gionis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit᷑. Bene itaq dicit᷑. nouit enĩ oꝑa eoꝵ
ce iccirco inducit noctẽ & ꝯterunt᷑. Qͥa ut sepe
dictũ est precedentia nimirũ mala faciunt.
ut ad peccandũ iterũ tenebris subsequentib
inuoluant᷑ ut eo iam lumen iusticie uidere
tiũ misericordit̾ ñ illustret: ut hoc ip̃m in
nocte cecasse sit. a cecitatis tenebris liberare
aliquando ꝓ siralitudine: aliqñ ꝑ uerita¬
te poni ꝯsueuit. ꝓ similitudine eñ qͣi ponit᷑
dentes: ꝑ ueritate autẽ ponit᷑. sicut iohanne ᷤ
ait: iudimꝰ głam eius głam qͣsi unigeniti
a patre. Hoc autẽ loco nichil differt utrũ ꝓsi
militudine an ꝓ neritate sit positũ: quia qͦ¬
libet dicatur ordine. aꝑte praua maloꝵ uita
signat᷑. Impios uͦ scriptura sacra proprie ĩfi¬
deles appellat. Hac nãq distantia pecratores
ab impiis discernuntur: quia cũ om̃is ĩpuis
sit peccator. ñ tam̃ om̃is peccator est impiꝰ. Pec¬

Expanded text:
absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterentur ; quia, dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre tium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit, a caeteris tenebris liberare aliquando pro similitudine, aliquando pro veritate poni consuevit. Pro similitudine enim quasi ponitur, dentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; pec
Abbreviated transcription (Latin):
pe aut ꝑuirio aut homnicidio degit᷑ ne huma¬
uarũ legũ ultione puniat᷑. Ponamꝰ g̃ ante o¬
culos qͦd quidã uoracitatis sibi frena laxa¬
uit : quo uoracitate suꝑatꝰ adulterii facinꝰ
admisit. dep̃hensꝰ autẽ in adulterio latenter
uirũ adultere ne ad iudiciũ traheret᷑ occidit.
hoc itaq adulteriũ int̾ uoratitatẽ & homici¬
diũ positũ. de illa uidelicet nascens hoc gene
pam uoracitatis auxit: causa autẽ pecc̃i est.
quia subsequens etiã homicidiũ genuit.
Unũ gͦ idemq peccm̃ est. ce pena precedentis
&ẽ causa culpe subsequentis: quia &e transacta
dũ exaggerat dampnat. & adhuc sequentia
que cdampnari debeant seminat. Igit᷑ quia
peccatis p̃cedentib cecarur oculus cordis ⁊ ip̃a
cecitas que peccantis animũ ex auteacte culpe
dãpnatione ꝯfundit. merito nox uocat᷑: quia
ꝑ hanc ab oculis delinquentis. lum̃ ueritatis

Expanded text:
pe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humape aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ante oculos, quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus adulterii facinus admisit: deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum de illa videlicet nascens, hoc generpam voracitatis auxit. Causa autem peccati est, quia subsequens etiam homicidium genuit.Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uua fellis: botrus amaritudius ip̃is. furor
draconũ uinũ eoꝵ: & furor aspidũ insanabiliᷤᷤ.
Nonne hec congregata sunt apud me. & signa¬
ta in thesauris meis: In die ultionis reddã
eis. Quã multa eoꝵ mala narrauit: Et tamen
ilico adiungit. In tempore quo lapsus fuerte
pes eoꝵ. Ecce atrocissima illoꝵ facinora descri¬
buntur: & tam̃ ad ultionis diẽ adhuc subseqͦnꝰ
lapsus aspicit᷑ quo eoꝵ culpe cumulent᷑. habẽt
iam quidẽ unde feriri mereant᷑: s sustiet᷑ tñ
adhuc peccatũ crescere. ut peccantes possit atro¬
cior pena cruciare. Iã meret᷑ suppliciuĩ pecc̃m ⁊
causa pecc̃i: s expectat᷑ adhuc ut augnentũ
supplicii subroget peccatũ & pena peccati.Ple¬
rũq uͦ unũ idemꝙ peccatũ. & pecc̃m & pena ẽ:
&e causa pecc̃i. Quod melius ostendimus: sireᷤ
ipsas ad mediũ deducamꝰ. Effrenata enĩ uen¬
tris ingluues in feruore luxurie plenitudi¬
nẽ carnis instigat: ꝑpetrata autẽ luxuria se¬

Expanded text:
 botrus amaritudinis ipsis: furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria sae
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cũ in honore eẽt ñ intellexit: cõpara¬
tus est ium̃tis insipientib ce simisis factꝰ
est illis. Quasi scientie enĩ illos in altũ pen¬
na subleuauerat. de quib paulus hoc qd
&e superius ꝓtulimꝰ dicebat:. quia cũ cog¬
nouissent deũ. ñ sic̃ dm̃ glorificauert̃ aut

Expanded text:
quippe cum in honore esset, non intellexit, comparaquippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iumenta t̾re ce uolucres celi: quia dũ hoc
quod sumꝰ agnoscimꝰ : nec carnis nos infir¬
mitas deicit. nec suꝑbia sp̃s leuat. Nec deflu¬
endo imis subicun᷑: nec suꝑbiendo de subli¬
mib inflamur. Q enĩ labitur carne iumen¬
toꝵ appetitu ꝓsternitur. qui uͦ extollit᷑ m̃te.
more uolucrum qͣsi leuitatis penna subleua
tur: s si uigilanter intendit᷑. ut & m̃tis hu¬
militas & carnis castimonia teneat᷑. cito cog¬
noscimꝰ quia alterũ custoditur ex altero. Nam
multis sepe suꝑbia luxurie seminariũ fuit:
quia dũ eos spͣiritꝰ quasi in altũ erigit. caro
in infimis mersit. Hi enĩ prius secreto ele¬
uant᷑. s post modũ publice corriurt: qͥa dũ
occultis intumescunt motib cordis ⁊ aptis
cadunt lapsib corporis. Sic sic elati iusta fue¬
rant retributione feriendi: ut quia suꝑbien¬
do se hominib p̃ferunt ⁊ luxuriando usq
ad iumentoꝵ similitudinẽ deuoluant᷑. Homo

Expanded text:
 et super volucres coeli. Quia dum hoc quod sumus, agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus levat, nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim labitur carne, jumentorum appetitu prosternitur, qui vero extollitur mente more volucrum quasi levitatis penna sublevat.---Sed si vigilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo