comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationẽ cordis mundi fixã tenerent. nũquã uitiq
ꝓ parius reb admitterent: qd̃ ne ꝓ magnis ac p̃ciosis
incurrerent opib. easdẽ pęnitus abicere maluerunt. Nã
& plerũq ñnulli tanto zelo codicẽ seruant. ut eũ nec
leuit᷑ quidẽ legi uł contingi ab aliquo sinant. & inde oc¬
casiones impacientiȩ & mortis incurrunt unde monen¬
tur stipendia pacientiȩ & caritatis adquirere: Cũq om̃s
diuitias suas ꝓxꝑi amore disꝑserint. pristinũ tam̃ cor¬
dis affectũ in reb minimis retentantes. & ꝓ ipsis ñnumn¬
quã mobilit̾ irascentes ueluti qͥ ñ habent apłicã carita¬
omĩs facultates meas. & si tradidero corpus meũ ut ar¬
deam: caritatẽ aut̃ ñ habuero nicħ mͥ ꝓdest. Unde liqui
do cõꝓbat᷑ ꝑfectionẽ ñ statim nuditate nec pͥuatione
omĩũ facultatũ. seu dignitatũ abiectione contugi:

Expanded text:
contemplationem cordis mundi fixam tenerent, numquam utique contemplationem cordis mundi fixam tenerent, numquam utique pro paruis rebus admitterent, quod ne pro magnis ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus abicere maluerunt. nam et plerumque nonnulli tanto zelo codicem seruant, ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et caritatis adquirere, cumque omnes diuitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, ueluti qui nou habeant apostolicam caritaomnes facultates meas et tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habuero, nido comprobatur perfectionem non statim nuditate, nec privatione omnium facultatum seu dignitatum objectione contingi,
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓposita: semꝑ actus nr̃i & cogitationes ad eã obtinẽ¬
dã rectissime dirigent᷑. Iuȩ si p̃ oculis nr̃is uigit᷑ statu¬
ta ñ fuerit. ñ solũ cunctos labores nr̃os. uacuos pari¬
ter atq instabiles reddens incassũ eos ac sine ullo emo¬
lum̃to. compellet effundi: s etiã cogitationes om̃s diuer¬
sas sibiq contrarias suscitabit Necesse ẽ enĩ mentẽ quo
recurrat. cui ue pͥncipalit̃ inbereat: ñ habentẽ ꝑ sin¬
gulas horas atq momenta ꝓ incursuũ uarietate mu¬
tari: atq ex his quȩ extrinsecus accidunt in illũ statũ
continuo transformari. qͥ sibi pͥmꝰ occurrerit. .ui.¬
inc nãq ẽ qđ ñnullos mundi huiꝰ maximas faculta¬
tes & ñ solũ auri atq argenti talenta. uerũ etiam
p̃dioꝵ magnificentiã. contẽpnentes: post hȩc iudimꝰ
ꝓ scalpello. pro graphio. ꝑ acu. ꝓ calamo cõmoueri. Qui si

Expanded text:
one proaposita semper actus nostri et cogitationes ad eam obtinenone proaposita semper actus nostri et cogitationes ad eam obtinendam rectissime dirigentur. quae si prae oculis nostris iugiter statuta non fuerit, non solum cunctos labores nostros uacuos pariter atque instabiles reddens in cassum eos ac sine ullo emolumento conpellet effundi, sed etiam cogitationes omnes diuersas sibique contrarias suscitabit. necesse est enim mentem quo recurrat cuiue principaliter inhaereat non habentem per singulas horas atque momenta pro incursuum uarietate mutari atque ex his quae extrinsecus accedunt in illum statum continuo transformari qui sibi primus occurrerit. Hinc namque est quod nonnullos mundi huius maximas facultates et non solum multa auri atque argenti talenta, uerum etiam praediorum magnificentiam contemnentes post haec uidimus o scalpello, pro graphio, pro acu, pro calamo commoueri. qui si
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. quã scĩficationẽ ñ immerito nũcupauit: sine qͣ
p̃dictus finis ñ poterit apphendi. Aesi dixisset aliis
uerbis. habentes quidẽ scopon nr̃m in cordis puritate:
finẽ uͦ uitã ȩt̃nã. De qua destinatione docens nos idẽ
ita dicens. Quȩ posteriora sunt obliuiscens. ad ea uͦ quȩ
in ante sunt extendens me: ad destinatũ ꝑsequor ad bra
hac destinatione qua illa quȩ posteriora sunt obliuiscor:
id ẽ anterioris hominis uitia: ad finẽ brauii cȩlestis ꝑ¬
uenire contendo. Quicqͥd gͦ ad hunc scopon id ẽ purita¬
tẽ cordis potest dirigere: tota uirtute sectandũ est.
Quicqͥd aut̃ ab hac retrahit: ut ꝑuitiosũ ac noxium
deuitandũ. Pro hac enĩ uniu̾sa agimꝰ atq toleramꝰ. ꝓ
hac parentes. patrias. dignitates diuitiȩ. deliciȩ mun¬
di huiꝰ. & uoluptas uniuersa contẽpnitur ut scilicet
puritas cordis ꝑpetua retineat᷑. flac itaq nob̃ destinati¬

Expanded text:
cordis, quam sanctificationem non inmerito nuncupauit, sine qua cordis, quam sanctificationem non inmerito nuncupauit, sine qua praedictus finis non poterit adprehendi, acsi dixisset aliis uerbis: habentes quidem scopon uestrum in cordis puri.. tate, finem uero uitam aeternam. de qua destinatione docens nos idem ita dicens: quae posteriora sunt obliuiscens, ad ea uero quae in ante sunt extendens me, ad destinatum persequor, ad bhac destinatione qua illa quae posteriora sunt obliuiscor, id est anterioris hominis uitia, ad finem brauii caelestis peruenire contendo. quidquid ergo nos ad hunc scopon, id est puritatem cordis potest dirigere, tota uirtute sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum ac noxium deuitandum. pro hac enim uniuersa agimus atque toleramus, pro hac parentes, patria, dignitates, diuitiae, deliciae mundi huius et uoluptas uniuersa contemnitur, ut scilicet puritas cordis perpetua retentetur. hac itaque nobis destinati
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare. in paruissima quedã scutu¬
la quȩ
depicta in se continent p̃mia. iacula uł
sagit¬
tas intorquere contendunt: certi qd̃ ñ ali¬
as nͥ
destinationis suȩ linea. ad finẽ possint desiderati p̃mii
ualuerint obtinere. Iui si forte ab eoꝵ fuerit distractus
intuitu. quantũlibet a recto tramite cassa imperitoꝵ
deerret intentio. excidisse se tam̃ ab illiꝰ disciplinatȩ li¬
neg directione ñ sentient: qr nullũ habent certũ signũ.
qđ uł peritiã directionis ꝓbet. uł arguat prauitatem.
ft idõ cũ inutiles in aera uacuũq fu derint iactus.
in quo peccauerint in quo ue decepti sint duudicare. ñ
possunt: qͥppe quos nullũ accusat inditiũ. quantũ a di¬
rectione discesserint: nec quo deinceps corrigere. ut re.¬
uocare debeant lineã disciplinȩ. docere potest pasiuus
in scificationẽ : fi̾nẽ uͦ uitã ȩt̃nã. Scopos uͦ est puritas

Expanded text:
monstrare, in paruissima quaedam scutumonstrare, in paruissima quaedam scutula, quae depicta in se continent praemia, iacula uel sagittas intorquere contendunt, certi quod non alias nisi destinationis suae linea ad finem possint desiderati praemiualuerint obtinere: qui si forte ab eorum fuerit subtractus intuitu, quantumlibet a recto tramite cassa imperitorum deerret intentio, excidisse se tamen ab illius disciplinatae lineae directione non sentient, quia nullum habent certum signum quod uel peritiam directionisprobet uel arguat prauitatem. et ideo cum inutiles in aera uacuumque fuderint iactus, in quo peccauerint quoue decepti sint diiudicare non possunt, quippe quos nullum accusat indicium quantum a directione discesserint, nec quo deinceps corrigere uel reuocare debeant lineam disciplinae docere potest passiuus in sanctificationem, finem uero uitam aeternam, scopos uero est puritas
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃ inquiri. Iui si nob̃ similit.: comꝑtus non
fuerit frustra nitendo fatigabim᷑: quia sine uia tenden¬
tib labor ẽ itineris ñ ꝓfectus. Ad qđ obstupescentibus
nob̃. senex intulit. finis qͥdẽ nr̃e ꝓfessionis. ut diximꝰ
regnũ dĩ seu regnũ cȩloꝵ ẽ. Destinatio uͦ id ẽ scopos.
puritas cordis: sine qua ad illũ fine̾ impossibile ẽ quẽpiã
ꝑuenire. In hac gͦ destinatione defigentes nr̃e directionis
obtutus: uelut ad certã lineã cursũ rectissimũ dirigimꝰ:
ac si paululũ quid ab hac cogitatio nr̃a deflexerit. ad con¬
tẽplationẽ eiꝰ ilico recurrentes. rursus eã uelut ͣ quandã
normã rectissime corrigimꝰ: quȩ semꝑ om̃s conatꝰ nr̃os
ad unũ hoc reuocans signũ. arguet statim si a ꝓposita
directione mens nr̃a uł paululum deuiauerit..
uẽadmodũ hi quib usus ẽ belliea tela tractandi. cum
ante regẽ mundi huiꝰ artis suȩ cupiunt peritiam de¬

Expanded text:
genter inquiri: qui si nobis similiter conpertus non genter inquiri: qui si nobis similiter conpertus non foent, frustra nitendo fatigabimur, quia sine uia. tendentibus labor est itineris, non profectus. ad quod obstupescentibus nobis senex intulit: finis quidem nostrae professionis ut diximus regnum dei seu regnum caelorum est, destinatio uero, id est scopos, puritas cordis, sine qua ad illum finem inpossibile est quempiam peruenire. in hac ergo destinatione deiigentes nostrae directionis obtutus uelut ad certam lineam cursum rectissimum dirigemus, ac si paululum quid ab hac cogitatio nostra deflexerit, ad contemplationem eius ilico recurrentes rursus eam uelut ad quandam normam rectissime corrigemus, quae semper omnes conatus nostros ad unum hoc reuocans signum arguet statim, si a proposita directione mens nostra uel paululum deuiauerit. Quemadmodum hi, quibus usus est bellica tela tractandi, cum ante regem mundi huius artis suae cupiunt peritiam de
Abbreviated transcription (Latin):
rati fructꝰ poterit ꝑulnire. slã ut dixi agricola finem
habens secure copioseq uiuendi. in ꝓuentu segetũ fecun¬
darũ scopon id̃ est destinationẽ. gerit. agrũ suũ cunctis
sentibꝰ
expurgare: eumq uniuersis infructuosis
ua¬
cuare graminib: Nec alit̃ se quieti finis
opu¬
lentiã adepturũ ẽẽ confidit. nisi id qđ usu
obtulere desiderat. quadã pͥus oꝑis ac spei suȩ ratione
possideat. Negotiator qͦq  parandarũ merciũ desiderium
ñ deponit. ꝑ qđ possit questiosuis diuitias congregare :
qr frustra concupisceret lucrũ. nisi uiã quã attenderet.
elegisset. Et qui certis quibq dignitatib mundi huius
cupiunt honorari. cui se officio uł ordini debeant man¬
cipare ante. ꝓponunt : ut ꝑ legitimũ spei tramitẽ. finẽ
quoq ualeant desiderate dignitatis attingere. Itaq & uie
nr̃e finis: quidẽ ẽ regnũ dĩ. Quid uͦ sit scopos. debet dili¬

Expanded text:
rati fructus poterit peruenire. nam ut dixi agricola finem rati fructus poterit peruenire. nam ut dixi agricola finem habens secure copioseque uiuendi in prouentu segetum fecundarum scopon, id est destinationem gerit agrum suum cunctis sentibus expurgare eumque uniuersis infructuosis uacuare graminibus, nec aliter se quieti finis opulentiam adepturum esse confidit, nisi id, quod usu obtinere desiderat, quadam prius operis ac spei suae ratione possideat. negotiator quoque conparandarum mercium desiderium non deponit, per quod possit quaestuosius diuitias congregare, quia frustra concupisceret lucrum, nisi uiam qua ad id tenderet elegisset. et qui certis quibusque dignitatibus Mundi huius cupiunt honorari, cui se officio uel ordini debeant mancipare ante proponunt, ut per legitimum spei tramitem finem quoque ualeant desideratae dignitatis adtingere. itaque et uiae nostrae finis quidem est regnum dei. quid uero sit scopos debet dili
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum rerũ pͥuatio. horror qͦq huiꝰ uastissimȩ solitudinis
ñ det̾ret. Ob quẽ uosipsi ꝓcul dubio parentũ sp̃iustis affec¬
tũ. & patriũ solũ ac delicias mundi tot ꝑtransitis regio¬
nib desperistis: ut ad nos homines rusticos ⁊ idiotas
atq in hoc heremi squalore degentes. ꝑuenire possetis.
ꝓpt̃ qđ respondete. mͥ inqͥt quȩ sit destinatio ur̃a. uł fi¬
nis: qͥ ad hȩc omĩa libentissime sustinenda uos ꝓuocat.
Et cũ ꝑsisteret nr̃ãm elicere suꝑ hac int̾rogatione. sen¬
tentiã: respondimꝰ regni cȩloꝵ causa hec cuncta tołari.
tes finẽ ualeamꝰ attingere: p̃ omĩb nosse debetis. Et eũ
ignorationẽ confessi simplicit᷑ fuissemꝰ. adiecit. In omĩ
ut dixi arte ac disciplina p̃cedit quidã scopos. id ẽ aĩs
destinatio. siue incessabilis m̃tis intentio: quã nisi qͥs
omĩ studio ꝑseuerantiaꝙ̃ seruauerit nec ad finẽ deside¬

Expanded text:
omnium rerum priuatio, horror quoque huius uastissimae solitndinis omnium rerum priuatio, horror quoque huius uastissimae solitndinis non deterret. ob quem uos ipsi procul dubio parentum spreuistis affectum et patrium solum ac delicias mundi tot pertransitis regionibus despexistis, ut ad nos homines rusticos et idiotas atque in hoc heremi squalore degentes peruenire possetis. propter quod respondete, inquit, mihi quae sit destinatio uestra uel finis, qui ad haec omnia libentissime sustinenda nos prouocat. Et cum persisteret nostram elicere super hac interrogatione sententiam, respondimus regni caelorum causa haec cuncta tolerari. tes finem ualeamus adtingere, prae omnibus nosse debetis. et cum ignorationem confessi simpliciter fuissemus, adiecit: in omni ut dixi arte ac disciplina praecedit quidam seopos, id est animae destinatio siue incessabilis mentis intentio. quam nisi quis omni studio perseuerantiaque seruauerit, nec ad finem deside
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipse deinceps uitã securus exigere. uł suã possit
amplificare substantiã. Referta etiã frugib horrea li¬
bent̃ exhaurit. easq putrib sulcis instanti labore eõ¬
mendat: p̃sente᷑ diminutionẽ futurarũ messiũ cont.¬
pͣsatione ñ sentiens. Illi etiã qui negotiationũ solent exerce¬
re negotia. ñ incertos pelagi timent casus. ñ ulla discrimi¬
na ꝑhorrescunt: dũ ad finẽ questus spe prepeti ꝓuocant᷑
Nec non etiã qͣui militiȩ mundialis ambitione flãmant᷑.
dũ ꝓspiciunt honoꝵ ac potentiȩ finẽ. peregrina tionum
exitia ac pericła ñ sentuint nec p̃sentib erũnis. bellisq
labores cunctos ñ solũ infatigabilit̾ uerũ etiã gratant̃
impenduus. Ob quẽ nos ieuinioꝵ ingdia ñ fatigat. tugi¬
liarũ lassitudo delectat: lectio ac meditio scripturaru̾mꝰ
continuata ñ saciat. labor etiã incessabilis. nuditasq &

Expanded text:
uel ipse deinceps uitam securus exigere uel suam possit uel ipse deinceps uitam securus exigere uel suam possit amplificare substantiam. refertJ, etiam frugibus horrea libenter exhaurit easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem deminutionem futurarum messium contemplatione non sentiens. illi etiam, qui negotiationum solent exercere commercia, non incertos pelagi timent casus, non ulla discrimina perhorrescunt, dum ad finem quaestus spe praepeti prouocantur. nec non etiam hi qui militiae mundialis ambitione flammantur, dum prospiciunt honorum ac potentiae finem, peregrinationum exitia ac pericula non sentiunt nec praesentibus aerumnis bellisque labores cunctos non solum infatigabiliter, uerum etiam gratanter inpendimus, ob quem nos ieiuniorum inedia non fatigat, uigiliarum lassitudo delectat, lectio ac meditatio scripturarum continuata non satiat, labor etiam incessabilis nuditasque et
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ cupientib debent eẽ comꝑtȩ. indignis & fastidio¬
se suscipientib pandens. aut iactantie uitiũ. aut ꝑditi¬
onis crimen uideret᷑ incurrere. tandẽ fatigatus p̃cib
nr̃is ita exorsus. ẽ.¬
mĩs inquit artes ac discipline. scopon quendã. id ẽ desti¬
nationẽ. & telos hoc ẽ fuiẽ ꝓpriũ habent: ad quẽ respici¬
ens unuiscuiꝰq artis industrus appetitor. cunctos labo¬
res & ꝑicula itq dispendia ęquanimit᷑ libent̃q sustentat
lã & agricola nunc torridos solis radios. nuc priuuas
& glaciem ñ declinans. t̾rã infatigabilit scindit: & in¬
domitas agri glebas. frequenti subigit uomere: dũ sco¬
pon seruat: ut eã cunctis sentib expurgatã. uniu̾sisq
graminib absolutã. in modũ solubilis harene exercendo
cõminuat: finẽ id ẽ ꝑceptionẽ copiosarũ frugũ. & ex¬
uberantiũ segetũ. ñ alias adepturũ se ẽẽ confidens. quo

Expanded text:
tionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiotionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus ris ita exorsus enes, inquit, artes ac disciplinae scopon quendam, id est destinationem, et telos, hoc est finem proprium habent, ad quem respiciens uniuscuiusque artis industrius adpetitor cunctos labores et pericula atque dispendia aequanimiter libenterque sustentat. nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans terram infatigabiliter scindit et indomitas agri glaebas frequenti subigit uomere, dum scopon seruat, ut eam cunctis sentibus expurgatam uniuersisque graminibus absolutam in modum solubilis harenae exercendo comminuat, finem, id est perceptionem copiosarum frugum et exuberantiam segetum non alias adepturum se esse confidens, quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶¶ Nubi monachoꝵ
ꝓbatissimi patres. & omĩs
commorabat᷑ ꝑfectio. ab¬
batẽ moysen qui inter
illos egregios flores sua¬
uius ñ solũ actuali. ue¬
rũ etiã theorica uirtu¬
te flagrabat: instituti¬
one euis fundari cupiens expetissem. una cũ abbate
germano cũ quo mͥ ab ipso tirocinio ac rudimentis
milicie spiritalis. ita indiuiduũ deinceps contub̃niũ
tã in cenobio quã in heremo fuit. ut cuneti ad signi¬
ficandam sodalitatis ac ꝓpositi nri parilitatẽ ꝓnuntiares.
unã mente᷑ atq animã duob uesse corporib: parit᷑q ab
eodẽ abbate edificationis sermonẽ fusis lacrimis poscere¬
mus. quippe cuiꝰ hunc animi rigorẽ manifestissime noue¬
ramus ut nisi fidelit̃ desiderantib. & cũ omĩ cordis con¬
tritione querentib. nequaquã adquiesceret ianuã ꝑfecti¬
onis aꝑire ne scilicet si passim uł nolentib eã uł tepi¬
de sicientib exiberet. & res necessarias. & quȩ solis ꝑfec¬

Expanded text:
 ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deitam in coenobio, quam in eremo fuit, ut cuncti ad significandam sodalitatis ac propositi nostri parilitatem pronuntiarent, unam mentem atque animam duobus inesse corporibus, pariterque ab eodem abbate aedificationis\' sermonem fusis lacrimis posceremus quippe cuius hunc animi rigorem manifestissime noueramus, ut nisi fideliter desiderantibus et cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis perfec
Abbreviated transcription (Latin):
nisteria mirifica suꝑgressus solius dĩ iã pulchritudiae sci¬
entiaq pascat᷑. Mlaria gͦ bonã partẽ elegit quȩ ñ aufere¬
tur ab ea. Et hoc diligentiꝰ intuendũ ẽ. Nã cũ dicit ma¬
ria bonã partẽ elegit. licet taceat de martha. & ne¬
quaquã eã uituꝑare uideat᷑. illã tam̃ laudans hanc in¬
feriorẽ ẽẽ ꝓnunciat. Rursũ cũ dicit quȩ ñ auferet᷑
ab ea: ostendit qđ ab hac sua portio possit auferri.
lec enĩ ministeriũ corporale cũ homine poterit ui¬
git̾ ꝑmanere : illiꝰ uͦ studiũ nullo ꝓrsus euo docet pos
ticiȩ pietatis & humanitatis auferent᷑ a nob̃. & ñ
ꝑmanebunt cũ auctorib suis: p̃sertum cũ ipse dñs retri¬
butionẽ. regni cęloꝵ his oꝑib reꝑmittat dicens. uenite

Expanded text:
tus ac ministeria mirifica supergressus solius dei iam pulchritudine scitus ac ministeria mirifica supergressus solius dei iam pulchritudine scientiaque pascatur. Maria ergo bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. et hoc diligentius intuendum est. nam cum dicit Maria bonam partem elegit, licet taceat de Martha et nequaquam eam uituperare uideatur, illam tamen laudans hanc inferiorem esse pronuntiat. rursum cum dicit quae non auferetur ab ea, ostendit quod ab hac sua portio possit auferri nec enim ministerium corporale eam homine poterit iugiter permanere, illius uero studium nullo prorsus aeuo docet posstitiae, pietatis et humanitatis auferentur a nobis et non permanebunt com auctoribus suis, praesertim cum ipse dominus retributionem regni cael
Abbreviated transcription (Latin):
diuit a dño: Martha marthaͣ sollicita es. & turbaris
erga plurima. Paucis uͦ opus ẽ. aut etiã uno. Maria enĩ¬
bonã partẽ elegit. quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Uidetis gͦ pͥn¬
cipale bonũ in theorica sola: id ẽ in contẽplatione diui¬
na dnm̃ posuisse. Unde cȩteras uirtutes licet necessari
decernimꝰ: qi uniuersȩ huiꝰ unuis patrant᷑ obtentu. Bicen
enĩ dñs sollicita es & turbar erga plurima. paucis uͦ
opus ẽ aut etiã uno: sumiũ bonũ non in actuali quã¬
iuis laudabili oꝑe & multis fructib habundanti. s in sola
contẽplatione quȩ uere simplex & una ẽ collocauit:
paucis opus eẽ ꝓnuntians ad ꝑfectã beatitudine᷑. id ẽ illã
theoricã quȩ pͥus in paucoꝵ seruat᷑ consideratione. scõꝵ.
Ad quoꝵ contẽplationẽ conscendens is qͥ adhue in ꝓfectu
positus ẽ: ad illud qͦq qđ unũ dicit᷑. id ẽ dĩ soluis intui¬
tũ. ipso adiuuante ꝑueniet: ut scilicet seõꝵ actus ae mi

Expanded text:
is erga plurima: paucis uero opus est aut etiam uno. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. uidetis ergo principale bonum in theoria sola, id est in contemplatione diuina dominum posuisse. unde ceteras uirtutes, licet necessaridecernimus, quia uniuersae huius unius patrantur obtentu. dicens enim dominus: sollicita es et turbaris erga multa, paucis uero opus est aut etiam uno, summum bonum non in actuali quamuis laudabili opere et multis fructibus abundanti, sed in sua contemplatione quae uere simplex et una est collocauit, paucis opus esse pronuntians ad perfectam beatitudinem, id est illa theoria quae prius in paucorum seruabatur consideratione sanctorum. a quorum contemplatione conscendens is qui adhuc in profectu positus est ad illud quoque quod unum dicitur, id est dei solius intuitum ipso adiuuante perueniet, ut scilicet etiam sanctorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
iugitate fundanda ẽi Nuiꝰ inquã u̾siculi meditatio. in tuo
pectore indisrupta uoluat᷑ hunc in oꝑe quolibet. seu minis¬
terio ł itinere constitutꝰ. decantare ñ definas. hune ⁊ dor¬
miens ⁊ reficiens. ⁊ m ultimis naturȩ necessitatib medita¬
re. Flȩc uolutatio cordis uelut formula tͥ salutaris effecta:
ñ solũ illesũ. ab omĩ demonũ incursione custodiet: s etiã cun¬
cꝰtis te uitiis t̾rene: contagionis expurgans ad illas iniusibi¬
les theorias celestesq ꝑducet: atq ad illũ in effabilẽ ac per¬
paucis exꝑtũ ꝓrichit orationis ardorẽ. Hunc u̾siculũ me¬
ditanti ⁊ͥ son᷑ irrepat. donec icessabili eiꝰ exercitatiõe fir¬
matꝰ
etiã ꝑ soporẽ eũ decantare consuescaf: hicq tͥ exꝑgefacꝰto pri¬
mus occurrat. Iste euigilantes cogitationes anticipet unuisas.

Expanded text:
iogitate fundenda est. huius, inquam, uersiculi meditatio in tuo iogitate fundenda est. huius, inquam, uersiculi meditatio in tuo pectore indisrapta uoluatur. hunc in opere quolibet seu ministerio uel itinere constitutus decantare non desinas. hunc et dormiens et reficiens et in ultimis naturae necessitatibus meditare. haec uolutatio cordis uelut formula tibi salutaris effecta non solum inlaesum ab omni daemonum incursione custodiet, sed etiam cunctis te uitiis terrenae contagionis expargans ad illas inuisibiles theorias caelestesque perducet atque ad illum ineffabilem ac perpaucis expertum prouehet orationis ardorem. hunc uersiculum meditanti tibi somnus inrepat, deaec incessabili eius exercitatione formatus etiam per soporem eum decantare consuescas. hic tibi expergefacto primus occ
Abbreviated transcription (Latin):
tius immorari. sollicite mͥ ẽ frequent̃q clamandũ. ds̃ in ad¬
uitoriũ med̃ intende. q adadui andũ me festina. Nocꝰ tur¬
nis demonũ t̾rorib sireũuallatꝰ. exagitor. ⁊ intmiundoꝵ spiri¬
tuũ fantasmatib inqͥetor. spes ipsã mͥ saluzis acite trepida¬
tionis horrore subtrahit᷑. ad salutarẽ huiꝰ. u̾sierlr portũ confu¬
giens: totis uirib exclamabo. ds̃. in aduitoriũ nieũ intendͥe. qͥ
ad adiuandũ me festina. Rursus cũ fuero c̃solatione dnĩ repa¬
ratꝰ. ⁊ ipsius aminatꝰ aouentu. uelut innumeris angeloꝵ me
cebã antea. ⁊ quoꝵ tͥactũ immo uicuuã horrore m̃tis ⁊ corpo¬
ris sentiebã. repente congressus expetere audeã. ac ꝓuocare con¬
de: d adadiuand me festina. Huiꝰ gͥ uersiculi oratio in ad¬
u̾sis ut eruam᷑: in ꝓsꝑis ut seruem᷑ nec extollam᷑. incessabili

Expanded text:
tius inmorari, sollicite mihi est frequenterque clamandum: deus in adtius inmorari, sollicite mihi est frequenterque clamandum: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. nocturnis daemonum terroribus circumuallatus exagitor et inmundorum spirituum phantasmatibus inquietor, spes ipsa mihi salutis ac uitae trepidationis horrore subtrahitur: ad salutarem uersiculi huius portum confugiens totis uiribus exclamabo: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. rursus cum fuero consolatione domini reparatus et ipsius animatus? aduentu uelut innumeris angelorum mcebam et quorum tactum, immo uiciniam horrore mentis et corporis sentiebam, repente congressus expetere audeam ac prouocare con igitur uersiculi oratio in aduersis ut eruamur, in prosperis at seraemar nec extollamur incessabili
Abbreviated transcription (Latin):
estuo. nec cogitationũ disparsiones ualeo coercere. ipsãq ora¬
tionẽ fundere absq int̾pellatione atq fantasmate maniam
figurarũ sermonũq ⁊ actuũ retractatione ñ possũ. tantałme
sentio sterilitatis huiꝰ ariditate c̃stricꝰtũ. ut nullas omĩno spi¬
ritaliũ sensuũ generationes parturire me sentiã. ut de hoc
animi squalore merear lib̃ari. unde gemitib me multis at¬
q suspiriis expedire ñ possũ: necessarie ꝓclamabo. ds̃ in ad¬
uitoriũ meũ intende d adadiuuandũ me festina. directi¬
onẽ rursus anime: stabilitatẽ cogitationũ. alacritatẽ cordis
cũ ineffabili gaudio ⁊ m̃tis excessu. uisitatione scĩ sp̃c me
sentio consecutũ. ex uberantia qͦ spiritaltũ fensuũ rediuidare.
reuelationẽ sacratissimaꝵ inteslectuur̃ ⁊ antea mͥ pęnitꝰ ogrul¬
toꝵ repentina dñ illustratione ꝑeepi ut in hisimerear diu¬

Expanded text:
estuo, nec cogitationum dispersiones valeo coercere, ipsamque oraestuo, nec cogitationum dispersiones valeo coercere, ipsamque orationem meam fundare absque interpellatione atque phantasmate inanium figurarum, sermonumque et actuum retractatione non possum, tantaque me sentio sterilitatis hujus ariditate constrictum, ut nullas omnino spiritalium sensuum generationes parturire me sentiam; ut de hoc animi squalore merear liberari, unde me gemitibus multis atque suspiriis expedire non possum, necessarie proclamabo: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Directionein rursns animae, stabilitatem cogitationum, alacritatem cordis cum ineffabili gaudio et mentis excessu uisitatione sancti spiritus me sentio consecutum, exuberantia quoque spiritalium sensuum redundare reuelationem sacratissimorum intellectuum et antea mihi penitus occultorum repentina domini inlustratione percepi: ut in his merear diu
Abbreviated transcription (Latin):
tione furoris abducar. cũ sũmo gemitut ꝓolamandũ ẽ ds̃ in ad¬
iutoriũ meũ intende. d ad adiiuandũ me festina. Accidiȩ ce¬
nodoxiȩ suꝑbiȩ elatione: ꝑtẽptor. ac de alioꝵ neglegentia ł te¬
pore quiddã sibi mens subt̾ili cogitatione blandit᷑ ne in me p̃¬
ualeat hec mimici ꝑnitiosa suggestio. eũ omĩ contritione cor¬
dis. orandũ ẽ. mͥ. ds̃ in adioriũ meũ intende d ad aduiuan¬
dũ me festina. humilitatis ⁊ simplicitatis grãm. suꝑbig tu¬
more deposito. uigi cõpuncꝰtione spẽ ad quisuii: ne rurfus ue¬
niat mͥ pes suꝑbiȩ: ⁊ manꝰ peccatoꝵ inoueat me. grauiusq de
uictorie mee elatione confodiar: totis mͥ ꝓclamandũ ẽ. u̾bis.
ds̃ in adiuitoriũ meũ intende. d adadiuuandũ me festina. St̾ia¬
gationib animȩ innumeris ac diu̾sis. ⁊ instabilitate. cordis. ex

Expanded text:
tione furoris abducar, cum summo mihi gemitu proclamandum est: deus in adtione furoris abducar, cum summo mihi gemitu proclamandum est: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. acediae, cenodoiiae, superbiae elatione pertemptor ac de aliorum neglegentia uel tepore quiddam sibi mens subtili cogitatione blanditur: ne in me praeualeat haec inimici perniciosa anggeatio, cum omni contritione cordis orandum est mihi: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. humilitatis et simpucitatis gratiam superbiae tumore deposito iugi conpunctione spiritus adquisiui: ne rursum ueniat mihi pessuperbiae et manus peccatoris moueat me grauiusque de uictoriae meae elatione confodiar, totis mihi proclamandum est uiribus: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. euagationi
Abbreviated transcription (Latin):
exclusam. cũ suspiriis orandũ ẽ mͥ: ds̃ in adiutoriũ meũ inten¬
de. d ad adiuuandũ me festina. Adhuc me in collucꝰtatione
uitioꝵ positũ. titillatio carns repente cõpungit. ⁊ ad consen¬
sũ ꝑtrahere dormientẽ. blanda oblecꝰtatione conat᷑ ne ignis
alienus exestuans urat suaue olentes flosculos castitatis. ela¬
mandũ ẽ mͥ: ds̃ i adiutoriũ meũ intende. d ad aduuian¬
dũ me festina. Extincta sentio libidinis incentiua. ⁊ genitalẽ
mnenbris meis intepuisse feruorẽ. ut parta hec uirtus. immo
grã d̃i in me diutiꝰ. ł ꝑpetuo ꝑseueret. intente dicendũ ẽ. mͥ.
ds̃ in adiutoriũ meũ intende. d. ad adiuirandũ. mẽi festina.
lrȩ philargiriȩ. tristitiȩ stimulis inqluetor. cogoyq ꝓpositã atq
amicã mͥ int̾rũpere lenitatẽ: ñe in amaritudinẽ fellis ꝑturba¬

Expanded text:
exclusam; cum suspiriis orandum est mihi: Deus, in adjutorium meum intenexclusam; cum suspiriis orandum est mihi: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Adhuc me in colluctatione positum vitiorum titillatio carnis repente compungit, et ad consensum pertrahere dormientem blanda oblectatione conatur; ne ignis alienus exaestuans urat suave olentes flosculos castitatis, clamandum mihi est: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Exstincta sentio libidinis incentiva, et genitalem membris meis intepuisse fervorem, ut parta haec virtus, immo gratia Dei in me diutius vel perpetuo perseveret, intente dicendum est mihi: s in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. irae, filargyriae, tristitiae stimulis. inquietor cogorque propositam atque amicam mihi interrumpere lenitatem : ne in amaritudinem fellis perturba
Abbreviated transcription (Latin):
iuuandũ me festina. Aecedens ad refectionẽ hora legitima sug¬
gerente. ꝑceptionẽ panis ex horreo. atq ab omĩ ȩsũ naturalis ne¬
cessitatis excludor: cũ eiulatu ꝓclamandũ mͥ ẽ: ds̃ in aduitoriũ
meũ intende. d adadiuiiandũ me. festina. Uolentẽ me ob stabi
litatẽ cordis insistere lectiomi. int̾pellans capitis ꝓhibet dolor:
horaq tẽia faciẽ meã ad sacrã paginã sominus allidit. ac de¬
putatũ quietis tẽpus ł transgredi ł p̃uenire. cõpellor: ipsũ de¬
niq canonicũ synaxeos. psalmoꝵ q modũ int̃eidere. me graui¬
ssima somni cogit imp̃ssio. similit̾ ꝓclamandũ ẽ mͥ: ds̃ in ad¬
utoriũ meũ intende d ad aduiuand me festina. Sublato ab o¬
culis meis sopore multis me nocꝰtib diabolicis in somnis iudeo
fatigatũ. omnẽq a palpebris meis refectionẽ nocꝰturne qͥetis

Expanded text:
iuuandum mihi festina. accedens ad refectionem hora legitima sugiuuandum mihi festina. accedens ad refectionem hora legitima suggerente perceptionem panis exhorreo atque ab omni esu naturalis necessitatis excludor: cum heiulatu proclamandum est mihi : deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihi festina. uolentem litatem cordis insistere lectioni, interpellans capitis prohibet dolor, horaque tertia faciem meam ad sacram paginam somnus allidit; ac deputatum quieti tempus, vel transgredi, vel praevenire compellor, ipsum denique canonicum synaxeos psalmorumque modum intercidere me gravissima somni cogit impressio; similiter proclamandum est mihi: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Sublato ab oculis meis sopore, multis me noctibus, diabolicis insomniis, video fatigatum, omnemque a palpebris meis refectionem nocturnae quietis
Abbreviated transcription (Latin):
rari. in nentro sciens humanã fragilitatẽ sinei siliꝰ opitula¬
tione subsistere ñ posse. Castrimargiei passione ꝑstringor.
eibos quos heremus ignorat inquiro: ⁊ in squalida solitudi¬
ne ingerunt᷑ mͥ odores regaliũ ferculoꝵ. atq ad illoꝵ deside¬
ria sentio me inuitissimũ trahi. Dicendũ ꝓinde. mͥ ẽ ds̃ in adu¬
toriũ meũ intende. dñe ad adiuuandũ me festina. Anticipare
horã refectionis instigor. seu modũ uste: ac solite parcitatis
retinere: cit̃ magno cordis dolore contendo: cũ gemitu mͥ ẽ. pela
festina. leiuniis me ob impugnationẽ carnis districtiorib indi¬
gentẽ: stomachi ꝓhibet lassitudo. seu uentris ariditas. constrie¬
tioq det̾rer: ut effectꝰ meo desiderio tribuat᷑. ł certe ut estus
carnalis concupiscentiȩ absq tẽperam̃to districꝰtioris ieiunu
conqͥescant. orandũ mͥ ẽ: ds̃ in adiutoriũ meũ intende : õ adad¬

Expanded text:
rari, in neutro sciens humanam fragilitatem sine illius opitularari, in neutro sciens humanam fragilitatem sine illius opitulatione subsistere. gastrimargiae passione perstringor, oibos quos heremus ignorat inquiro et in squalida solitudine ingeruntur mihi odores regalium ferculorum atque ad illorum desideria sentio me inuitissimum trahi: dicendum proinde mihi est: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mihifestina. anticipare horam statutae refectionis inetigor seu modum iustae ac solitae parcitatis retinere cum magno cordis mei dolore contendo: cum gemitu mihi est proum mihi festina. ieiuniis me ob inpugnationem oarms districtionbus indigentem stomachi prohibet lassitudo seu uentris ariditas constrictioque deterret: ut effectus meo desiderio tribuatur uel certe ut aestus carnalis concupiscentiae absque temperamento districtioris ieiunii conquiescant, orandum mihi est: deus in adiutorium meum intende: domine ad ad
Abbreviated transcription (Latin):
lis lorica. ac munitissimus clipeus. Iste in accidia .⁊ anxie¬
tate anuni collocatos. sen tristitia ł cogitationib qͥbuscũq
dep̃ssos. salutis remedia desꝑare ñ patitur. ostendens illũ quẽ
ñ abe̾e̾. lste nos in spiritalib successib cordisq lȩtitia ẽstitu¬
tos. admonet extolli pęnitꝰ ñ debere: nec inflari de ꝓsꝑo
statu. quẽ sine ꝓtectore dõ retineri ñ posse. testat᷑ cͥũ ñ so¬
lũ eũ semꝑ s etiã uelocit᷑ ut sͥ auxiliet᷑ implorat᷑. Iste inꝗͣ
u̾siculus unicuiq nrm̃ in qualib& qualitate degenti:
necessariꝰ ⁊ utilis inuenit᷑. Nã qͥ se  Semꝑ atq in om̃ĩb
desiderat aduiuari: manifestat qdđ ñ tantũ in reb duris ac
tristib s etiã in secundis ac letis pari mͦ dõ egeat adiutore.
ut. quẽadmodũ ex illis erui. ita inistis eũ faciat immo¬

Expanded text:
lis lurica ac munitissimus clypeus. iste in acedia et anxielis lurica ac munitissimus clypeus. iste in acedia et anxietate animi conlocato9 seu tristitia uel cogitationibus quibuscumque depressos salutis remedia desperare non patitur, ostendens illum quem non abesse. iste nos in spiritalibus successibus cordisque laetitia constitutos admonet extolli penitus non debere nec inflari de prospero statu, quem sine protectore deo retineri non posse testatur, dum non solum eum semper, sed etiam uelociter ut sibi auxilietur inplorat. iste, inquam, uersiculus unicuique nostrum in qualibet qualitate degenti necessarius et utilis inuenitur. nam qui se semper atque in omnibus desiderat adiuuari, manifestat quod non tantum in rebus duris ac tristibus, sed etiam in seonndis ac laetis pari modo deo egeat adiutore, ut quemadmodum ex illis erui, ita in istis eum faciat inmo
Abbreviated transcription (Latin):
toto seripturaꝵ excẽptꝰ ẽ instrĩto. Recipit enĩ om̃s
affectꝰ qͥcũq inferri humanȩ posst̃ natura̧: ⁊ ad om¬
nẽ statũ. atq uninsos ineursus ꝓpͥe satis ⁊ cõpetent̃ aptat᷑
Rabet siquidẽ adu̾sus uniu̾sa diserimina inuocationẽ di. ha¬
bet humilitatẽ pie confessionis. habet sollicitudinis ac tuno¬
ris ꝑpetui uigilantiã. habet considationẽ fragilitatis suȩ. ex¬
auditionis confidutiã. confidentiã p̃sentis semꝑ adstantisq p̃.¬
sidii. Qui enĩ iugit̃ suũ inuocat ꝓtecꝰtorẽ: certus ẽ eũ semꝑ
eẽ p̃sentẽ. Hlabet amoris ⁊ caritatis ardorẽ. habet insidiaꝵ
contẽplationẽ. mimicoꝵq fornidinẽ. Quib ꝓspiciens semet
ipsũ die noctuq uallatũ: confitet᷑ se ñ posse. sine sui defen¬
soris aurilio liberari. hic uersiculus omĩb infestatione. de¬
monũ laborantib mexpugnabilis murus ẽ: ⁊ inpenetrabi¬

Expanded text:
toto scripturarum excerptus est instrumento. recipit enim omnes toto scripturarum excerptus est instrumento. recipit enim omnes adfectus quicumque inferri humanae possunt naturae et ad omnem statum atque uniuersos incursus proprie satis et conpetenter aptatur. habet siquidem aduersus uniuersa discrimina inuocationem dei, habet humilitatem piae confessionis, habet sollicitudinis ac timoris perpetui uigilantiam, habet considerationem fragilitatis suae, exauditionis fiduciam, con- : fidentiam praesentis semper adstantisque praesidii. qui enim iugiter suum inuocat protectorem, certus eat eum semper esse praesentem. habet amoris et caritatis ardorem, habet insidiarum contemplationem inimicorumque formidinem, quibus perspiciens semet ipsum die noctuque uallatum confitetur se non posse sine sui defensoris auxilio liberari. hic uersiculus omnibus infestatione daemonum laborantibus inexpugnabilis murus est et inpenetrabi
Abbreviated transcription (Latin):
theorie tradenda ẽ uob̃ ẽ formula. ad quã semꝑ tenacissi¬
me urm intuitũ defigentes. ł eandẽ salubrit᷑ uoluere in¬
disrupta uigitate discatis. ł sublimiores intuitꝰ scandere.
illiꝰ usu ac meditatione possitis. łlec gͥ uob̃ huiꝰ quã queri¬
tis disciplinȩ atq orationis formula. ꝓponit᷑ quã unꝰqͥsq
monachus ad iugẽ dĩ memoriã tenddens. incessabili cordis
uoluratione meditari. ex pulsa omĩũ cogitationũ uarie¬
tate consuescat: qr nec alias eã ullomͦ poterit retentare:
nib absolutꝰ. Que siẽ nob̃ d paucis qui antiqͥssimoꝵ
patrũ residui erant itadita ẽ.: ita a nob̃ qͦ ñ nͥ rarissimis
ac uere scientib intimatũ. Erit itaq ad ꝑpetuã dĩ me¬
moriã possidendã. hȩc inserapabilit ꝓposita uob̃ for¬
mula pietaris. Ns̃ in adiutoriũ meũ intende: dñe ad
aduuandũ me festina. Hic nãq u̾siculus. ñ ĩmerito de

Expanded text:
theoriae tradenda nobis est formula, ad quam semper tenacissitheoriae tradenda nobis est formula, ad quam semper tenacissime uestrum intuitum defigentes uel eandem salubriter uoluere indisrupta iugitate discatis uel sublimiores intuitus scandere illius usu ae meditatione possitis. haec igitur nobis huius quam quaeritis disciplinae atque orationis formula proponetur, quam unusquisque monachus ad iugem dei memoriam tendens incessabili cordis uolutatione meditari expulsa omnium cogitationum uarietate consuescat, quia nec alias eam ullo modo poterit retentare, nibus absolutus. quae sicut nobis a paucis qui antiquissimorum patrum residui erant tradita eet, ita a nobis quoque non nisi rarissimis ac uere sitientibus intimatur. erit itaque ad perpetuam dei memoriam possidendam haec inseparabiliter proposita nobis formula pietatis: deus in adiutorium meum intende: domine ad adiuuandum mi festina. hic namque nersicnlus non inmerito de
Abbreviated transcription (Latin):
uãiãq contingere. nec me laboraturũ credo. ut iã intra
aulã quodã mͦ ipsius oberrantes. in abdita q̃q in quãtũ
dñs direxerit introducã. nec uos ad introspicienda hec qͣ
demonstranda s̃. ullo difficultatis obstaculo retardandos.
Aximꝰ enĩ cognitioni ẽ. qͥ qđ inquirere debeat. prudenter
tions subtrarerã ꝓpalauero. quoꝵ uirtutẽ uob̃ in hoc exerei¬
tio ac̃ studio collo̾catis. etiã sine ministerio nr̃i sermonis ꝑ
dĩ grãm arbitror fuisse reserandã.x
ua ppt̃ sed̾m illã institutionẽ quã paruuloꝵ eruditioni
prudentissime cõparastis. qui alias elem̃toꝵ traditionẽ pͥmam
ꝑciꝑe ñ possunt. nec eoꝵ agnoscere lineas. ł intrepida manu
queunt describere. caracteres. quã ꝓ tipicis quibdã ⁊ formu¬
lis cerȩ diligent᷑ imp̃ssis. effigies eoꝵ expͥmere. contẽplatione
ugi. ⁊ cotidiana imitatione. consuescant. Nuiꝰ. qͦq spiritalis

Expanded text:
iam iamque contingere, nec me laboraturum credo, ut iam intra iam iamque contingere, nec me laboraturum credo, ut iam intra aulam quodammodo ipsius oberrantes in adyta quoque, in quantum dominus direxerit, introducam, nec uos ad introspicienda haec quae demonstranda sunt ullo difficul. tatis obstaculo retardandos. proximus enim cognitioni est, qui quid inquirere debeat prudenter tioni subtraxeram, propalaro, quorum uirtutem uobis in hoc exercitio ac studio conlocatis etiam sine ministerio nostri sermonis per dei gratiam arbitror fuisse reserandam. Quapropter secundum illam institutionem, quam paruulorum eruditioni prudentissime conparastis qui alias elementorum traditionem primam percipere non possunt nec eorum uel agnoscere lineas uel intrepida manu queunt describere characteres, quam protypiis quibusdam et formulis cerae diligenter inpressis effigies eorum exprimere contemplatione iugi et cotidiana imitatione consuescant, huius quoque spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diu̾sa iacꝰtet᷑. Et ne. illud quidẽ qđ easii potiꝰ quã indus¬
tria sibimet. occurrerit. spiritale tene̾at. dui ac firmit᷑ ct
dũ aliud ex alio semꝑ recipicus. sicuti intrõitꝭ. eoꝵ atq pͥn¬
cipia. ita etiã finẽ discessũq ñ sentiat xusli¬
Saac. Inquisitio urã. tã min̾ita atq subtilis. ꝓxime puri¬
tatis p̃signat indiciũ. Necꝰ eiuĩ. de his saltẽ int᷑rogare: ñ di¬
Ixã introspicere: atq disceruere qui spiã p̃ualebit. nisi quẽ
diligens ⁊ efficar m̃tis industrra ac sollicitndo ꝑuigil. ad¬
gateq uite iugis intentio. ꝑ experientiaᷤ fecerit acꝰtua¬
iẽ adtentare puritatis huiꝰ limina ianuasq pulsare:
t iocirco: qm̃ uideo uos ñ dicã ꝓforib orationis illiꝰ uere
de qua disseriumꝰ. adstitisse. s ipsis quodãmꝰ exꝑientie
m̾anib penctralia eiꝰ n interiora palpare. ⁊ quȩdã m̾bra

Expanded text:
per diuersa iactetur et ne illud quidem quod casu potius quam indusper diuersa iactetur et ne illud quidem quod casu potius quam industria sibimet occurrerit spiritale diu ac firmiter teneat, dum aliud ex alio semper recipiens sicut introitus eorum atque principia, ita etiam finem discessumque non sentiat ISAAC: Inquisitio uestra tam minuta atque subtilis proximae puritatis praesignat indicium. nec enim de his saltim interrogare, non dicam introspicere atque discernere quispiam praeualebit, nisi quem diligens et efficax mentis industria ac sollicitudo gataeque uitae iugis intentio per experientiam fecerit actualem adtemptare puritatis huius limina ianuasque pulsare. et idcirco quoniam uideo uos non dicam pro foribus orationis illius uerae de qua disserimus adstitisse, sed ipsis quodammodo experientiae manibus penetralia eius et interiora palpare et quaedam membra
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla eireuit ꝰ mora. ⁊ inquisitionis difficultate. pos¬
simus. E uenst nãq ut cũ de theoriis spiitalib euaga¬
trad nosmetipsos ueluit de letali. sopore conuertinur.
⁊ tã quã ex ꝑgefacti materiam querimus. qua illã que
obruta ẽ spiritalem memoriã resuscitare possimũs.
retardati ipsru inquisitionis mora.
pͥusꝗͣ reperiamꝰ eã a nr̃o conatu it̾m reuoluam᷑: ⁊ antequã spiri¬
talis quidã pariat᷑ intuitꝰ. c̃cepta cordis euanescat intentio.⁊
quͣe confusio nob̃ icͥcireo accidere. satis certũ ẽ. qr speciale a¬
liquid p̃ oculis ꝓpositũ. uelut formulã quandã stabilit̾ non
tenemꝰ. ad quã possit uagus animꝰ post multos anfractꝰ ac
discursus uarios reuocari. ⁊ post longa naufragia uelut por¬
tũ quietis intrare. Itaq fit ut hac ignoratione ac difficul¬
tate mens uigit̾ p̃pedita. errabunda semꝑ n uelut ebria

Expanded text:
sine ulla circuitus mora et inquisitionis difficultate possine ulla circuitus mora et inquisitionis difficultate possimus. euenit namque, ut cum de theoriis spiritalibus euagati ad nosmet ipsos uelut de letali sopore conuertimur et tamquam expergefacti materiam quaerimus, qua illam quae obruta est spiritalem memoriam reanscitare possimus, retardati ipsius inquisitionis mora, priusquam repperiamus eam, a nostro conatu iterum deuoluamur, et antequam spiritalis quidam pariatur intuitus, concepta cordis euanescat intentio. quam confusionem idcirco nobis accidere satis certum est, quia speciale aliquid prae oculis propositum uelut formulam quandam stabiliter non tenemus, ad quam possit uagus animus post multos anfractus ac discursus uarios reuocari et post longa naufragia uelut portum quietis intrare. itaque nt nt hac lgnoratione ac difficultate mens iugiter praepedita errabunda semper et uelut ebria
Abbreviated transcription (Latin):
thoricã facundiam ł philosophicã scientiã consequet᷑: Qua
ꝓpt̃ huic qͦq sublimissime disciplinȩ. ꝑ quã instrumur
dõ ugit̾ inherere: ñ dubito quedã institutionis inee̾ fun¬
damina. quib pͥmũ firmissime collatis. posthee suꝑposita
extollant᷑ ꝑfectionis ercelsa fastigia. duiꝰ hec eẽ pͥncipia te¬
nuit̾ suspicam᷑. ut pͥmũ nouerimꝰ qua meditatione tenq̃¬
atur ł cogitet᷑ ds̃: deiide hanc eandẽ quecũq mateniam.
quẽ admodũ ueleamus inimobilit᷑ c̃ustodire: qđi etrã non
ambigimus culmen totiꝰ ꝑfectionis existere. Et iccur qͣn¬
dã memoriȩ huiꝰ materiã qua ds̃ mente concipiat᷑ ł per¬
petuo teneat᷑ nob̃ cupinius demonstrari. ut eã p̃ oeulis
retentantes. cũ elapsos nos abieadẽ senserimꝰ babeamꝰ in
ꝓmptu. Quo resipiscentes ilico reu̾tam᷑: ac resumeres allã

Expanded text:
toricam facundiam uel phtoricam facundiam uel phquam instruimur Deo jugiter inhaerere, non dubito quaedam institutionis esse fundamenta, quibus primum firmissime collocatis, post haec superposita extollantur perfectionis excelsa fastigia. Cujus haec esse principia tenuiter suspicamur, ut primum noverimus qua meditatione teneatur uel cogitetur deus, deinde hanc eandem quaecumque est materiam quemadmodum ualeamus inmobiliter custodire, quod etiam non ambigimus culmen totius perfectionis exsistere. et idcirco quandam memoriae huius materiam, qua deus mente concipiatur uel perpetuo teneatur, nobis cupimus demonstrari, ut eam prae oculis retentantes, cum elapsos nos ab eadem senserimus, habeamus in promptu quo resipiscentes ilico reuertamur ac resumere illam
Abbreviated transcription (Latin):
que in eis absurda st̃ corrigant᷑. Quantũ itaq opmio nr̃a
sese habet. cuiꝰlibet artis scũ discipline ꝑfectio. necesse ẽ
ut a quib dã mollib incipiens rudim̃tis. faciliorib pri¬
mũ ac tenerrimis mitiis imbuat᷑. ut quodã racionabili
lacteꝰ nutrita paulatĩ. educataq succrescat. atq ita ab
inus ad sumia sensim gradatĩq conscendat: qͥb eũ fuerr it
planiora pͥncipia. ⁊ quodã mͦ ianuas arrepte ꝓfessionis ing̾s¬
sa. ad penetralia quoq ꝑfectionis. ⁊ excelsa fastigia conseqͥn¬
t̃ ⁊ absq labore ꝑueniãt. Nã quẽ admodũ ꝓnuntiare pue¬
toꝵ caracteres diligent̾ agnoͣ erit. ł quomͦ citatã legendi
peritiam consequetur: qui breues. ⁊ ꝑ angustas deseriptiones
nominũ. necdũ ẽ idoneus coniuigare: Qua aut̃ ratione is
qui peritia graminatice disciplinȩ muius instructꝰ ẽ. ł re¬

Expanded text:
quae in eis absurda sunt corrigantur. quantum itaque opinio nostra quae in eis absurda sunt corrigantur. quantum itaque opinio nostra sese habet, cuiuslibet artis seu disciplinae perfectio necesse est ut a quibusdam mollibus incipiens rudimentis facilioribus primum ac tenerrimis initiis inbuatur, ut quodam rationabili lacte nutrita paulatim educataque succrescat atque ita ab imis ad summa sensim gradatimque conscendat: quibus cum fuerit planiora principia et quodammodo ianuas adreptae professionis ingressa, ad penetralia quoque perfectionis et excelsa fastigia consequenter et absque labore perueniat. nam quemadmodum pronuntiare puentorum characteres diligenter agnouerit? uel quomodo citatam legendi peritiam consequetur, qui breues et perangustas descriptiones nominum necdum est idoneus coniugare? qua autem ratione is qui peritia grammaticae disciplinae minus instructus est uel rhe