comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ quorund am uł
ad em̃dationẽ. uł ad proba¬
tionẽ. Et quaiius malig¬
uitas a dño ñ sit: potestas
qui occupauerat milites
eus dẽ saul. cum dauid ha¬
stam ⁊ scyphum abstulisset.
a capite dormientis. ñ quia
sopor tunc in domino etat
ut ip̃e dormiret: sed qͥa sopor
qui tunc hoĩes apprehenderat.
nutu dei erat infusus: ne da¬
eũ pati iudex õi potñtissimꝰ
tate qua malus exat ñ erat dĩ.
creatura uͦ qua conditus erat.
⁊ potestate quã ñ sua. sed dñi
omminũ equitate acceꝑat. dñ
taq: saule ꝓpter inobedientiã
reprobato. mittit dñs samuel
ad ysai: ⁊ sup̃to cornu olei un¬
xit in regẽ ilauid. S uideamꝰ
eundem dauid: quom xp̃m ꝓ¬
phecice sigcauit. Dauid enum:
int̾pretatur manufortis. siue
desiderabił. Et quid fortius
leone illo de tribu iuda. qui
uicit mundũ: Et quid desi¬
derabilius illo. de quo drrue
uiet desideratus cunctis genti¬
busᵈ Ungitur iste dauid in
regnum futurũ: deuuncians

Expanded text:
nationem quorumdam, vel ad emendationem, vel ad probationem. 3. Et quamvis malignitas a Domino non sit, potestas qui occupaverat milites ejusdem Saul, cum David hastam et scyphum abstulisset a capite dormientis; non quia sopor tunc in Domino erat, ut ipse dormiret, sed quia ille sopor qui tunc homines apprehenderat nutu Dei erat infusus, ne Daeum pati judex omnipotentissimustate qua malus erat non erat Dei; creatura vero qua conditus erat, et potestas quam non sua sed Domini omnium aequitattaque Saule propter inobedientiam reprobato, mittit Dominus Samuel ad Isai, et sumpto cornu olei unxit in regem David. Sed videamus eumdem David quomodo phetice significaverit. David enim interpretatur manu fortis, sive desiderabilis: et quid fortius leone illo de tribu Juda, qui vicit mundum? et quid desiderabilius illo de quo dicitur, Veniet DESIDERATUS cunctis gentibus . Ungitur iste David in regnum futurum, denuntians
Abbreviated transcription (Latin):
libri lecti sunt: sed unitas uc̃.
Dleuitudo enum legis caritas
ut ait apłs. sufferentes inuicẽ
in dilectione: studentes seruare
unitatẽ sp̃c in uincło pacis.
Deiũ illo ꝑcusso atq deierto
cit nr̃ dauid. Deicit diabolũ
desius q̃u credunt. magis in¬
bat: i de quib ceteras aiãs
trucidabat. Conuertunt lin¬
guas suas contra diabolum:
⁊ sic golie de gladio suo cap̃
saul regis offendit: indignan¬
tis quod sibi in mille:⁊ dauid
in decẽ milia conclamantiũ.
publice gratulatioĩs ora rso¬
narent.Hinc inuidia saulis
⁊ semen odiorũ. aduersus
dauid. Quẽ dissimulator cal¬
lidus. ut sine insidiis suis
possit offerte discrimini: sta¬
tuit eũ micol filie sue nuptii
alligari. si centum sibi allo¬
philorum p̾pucia uictor affer¬
ret. Pro quib ceatum:. ducen¬
ta dedit ille. Et uñ creditur
regio perire uoto: ude auctuᷤ
ẽ głosiori tropheo. Ita ⁊ uidei

Expanded text:
libri lecti sunt, sed unitas vicit, libri lecti sunt, sed unitas vicit, Plenitudo enim legis charitas, ut ait Apostolus: Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Deinde illo percusso atque dejecto,cit noster David. Dejecit diabolum de suis, qui credunt magis bat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum, et sic Goliae de gladio suo caputa David animum Saul regis offendit, indignantis quod sibi in mille, et David in decem millia conclamantium publice gratulationis ora insonarent; hinc invidia Saulis, et semen odiorum adversus David. Quem dissimulator callidus, ut sine insidiis suis posset offerre discrimini, statuit eum Michol filiae suae 518 nuptiis alligari, si centum sibi Allophylorum praeputia victor offerret. 2. Pro quibus centum, ducenta dedit, et unde creditus est regio perire voto, inde auctus est gloriosiori trophaeo. Ita et Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
eium influmine: tatnquam¬
in populo illo. Primo lapideᷤ
erant illic mutiles ⁊ uacabai:
nichil proderant. transibant
suꝑ fluiuos. S: quid fecit da¬
cepit grãm. Lex enim sine
gratia: impleri ñ potest. Pleni¬
tudo enim legis: caritas. Qa
gͦ gr̃a facit impleri legẽ: sig¬
nificatur aut̃ gr̃a lacte. hoc ⁊
enim in carne gratuito. ubi
mater ñ querit accipere. sed
satagit dare. Hoc mater gra¬
tis dat: ⁊ contristat᷑ si desit qͥ
accipiat. Qnomͦ gͦ ostũdit
dauid legem sine gr̃a operari
ñ posseł nsi cum illos lapideᷤ
quinq quib sigc̃abatur lex.
gere uolens grẽ. posuit in uase
pastorali. quo lac mulgere cos¬
sueuerat: Huis armatus ꝓces¬
sit aduersus goliam suꝑbũ:
sic iactanter de se presum̃tem.
Tulit unum lapidẽ: ⁊ deiecit
diabolum. In froutẽ percussit
⁊ cecidit:i eo loco corporis ubi
signum xp̃i ñ hũit hoc quoq
licet atcendas: quinq: lapideᷤ
posuit. unum misit. Q urq

Expanded text:
enim in flumine, taenim in flumine, tain populo illo. Primo lapides erant illic inutiles et vacabant, nihil proderant, transibant super fluvios. Sed quid fecit Dacepit gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest. Plenitudo enim legis charitas. Quia ergo gratia fecit impleri legem, significatur autem gratia lacte: hoc est enim in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare: hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat. Quomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur lex gere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, et dejecit diabolum. In frontem percussit et cecidit, et eo loco corporis ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas. Quinque lapides posuit, unum misit. Quinque
Abbreviated transcription (Latin):
perauit: cum aduersus popii¬
lum dĩ alienigene dimicarẽt.
Prouocauit suꝑbia humilita¬
tẽ. prouocaũ diabolus xp̃m.
Accepit arma bellica s̃s dacuso.
ut aduersus goliam ꝓcederet.
hec arma ꝑ etatẽ ⁊ paruamsta¬
turam corporis: portare ñ ualuit.
Abiecit onerantia. accep̃ qͥnq
lapides de flumine:i posuit
in uase pastorali. Hiis armatꝰ
tempus reuelatioiuis noui te¬
stam̃ti. insinuande ⁊ comiẽ¬
dande gr̃e preuidens. arma de¬
posuit: quinq: lapides tulit.
Deposuit gͦ corporalia sacram̃ta
legis: que non sunt imposita
gentibus: deposuit que ñ obser¬
teri legius que ñ obseruamꝰ:
sed tam̃ ad aliquã sig̃cationẽ
p̃missa ⁊ poĩta intelligimus.
d eniq hec arma deposuit.
tanquã onera sacram̃torũ ue¬
teris legis: ⁊ ipãm legẽ accep̃.
Quinq: enum lapides. qͥnq:
libros moysi sig̃cant. Tulit gͦ
illos quinq: lapides de flumi¬
ne. id de scł̃o. Labitur enim
mortale scł̃m: ⁊ pretͥfluit quie¬
quid uenit in mundũ. Erant

Expanded text:
sus populum Domini alienigenae dimicarent. Provocavit superbia humilitatem, provocavit diabolus Christum. Accepit arma bellica sanctus David, ut adversus Goliam procederet, haec arma per aetatem et parvam staturam corporis portare non valuit. Abjecit onerantia, accepit quinque lapides de flumine, et posuit in vase pastorali; his armatus tempus revelationis Novi Testamenti insinuandae et commendandae gratiae praevidens, arma deposuit, quinque lapides tulit. Deposuit ergo corporalia sacramenta legis, quae non sunt imposita gentibus; deposuit quae non obseret legimus, et non observamus, sed tamen aliquam significationem praemissa et posita intelligimus. Denique haec arma deposuit, tanquam onera sacramentorum veteris legis, et ipsam legem accepit. Quinque enim lapides quinque libros Moysi significant. Tulit ergo illos quinque lapides de flumine, id est, de saeculo. Labitur enim mortale saeculum, et praeterfluit quidquid venit in mundum. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
incensum.⁊ portaret ephot co¬
ram me. ⁊ dedi tibi ⁊ domui
patͥs tui om̃ia de sacrificiis
filiorum isrt. Quare ergo cal¬
ce abiecisti uictunam meam.
⁊ munera mea que precepi
ut offerrentur intemplo: &
magis honorasti filios tuos
qͣm me. ut comederetis pͥmi¬
tias omnis sacrificii isrł ppłi
mei: Proꝑterea ait dñs deus
tui ministraret inconspectu
meo semꝑ usq in sempit̾uum.
Nunc autem dicit dominus.
Absit hoc ame. S quicunq:
głificau̾it me: głificabo eura
Qui aut̃ contempnunt me:
erunt ignobiles. E cce dies ue

Expanded text:
nsum, et portaret ephod coram me: et dedi tibi et domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israel? Quare ergo calce abjecisti victimam meam, et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo, et magis honorasti filios tuos quam me, ut comederetis primitias omnis sacrificii Israel populi mei? Propterea haec dicit Dominus tui ministraret in conspectu meo usque in sempiternum. Nunc autem, dicit Dominus, absit hoc a me, sed quicumque glorificaverit me, glorificabo eum; qui autem contempnunt me, erunt ignobiles. Recte plane
Abbreviated transcription (Latin):
Sdefecha. que dicitur pul¬
satio: iuxta quod ⁊ dñs ait.
Pulsate ⁊ aꝑietur uobis. Sẽ¬
susq: ẽ manifestus: quia post¬
quam uenerimus in locum
eccłie. incipiemus sacram̃ta

Expanded text:
Depheca, quae dicitur pulsatio, juxta quod Dominus ait: Pulsate, et aperietur vobis . Sensusque est manifestus, quia postquam venerimus ad locum Ecclesiae, incipimus sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ ille prohibetur retro
respitcere. ꝓ quod ostãderet ũ eẽ
redeundũ ad ueterem uitam: qͥ
per grãm d̃i regnati ultimũ cu¬
punt euadere suppliciũ. Quod
insale conuersa ẽ: exemplũ pr̃at
ad condim̃tum fidelium. ude
alii salliantur. Nam nec ip̃m
tacuit. xp̃c dicens. Alem̃tote
uxoris loth: scił ut nos tanqͣm
sale condiret: ut ñ tamqͣ. fatui
negligeremus: sed ut prudũtes
caueremus. hoc enim ⁊ illa ab¬
ens. segor uidit. ⁊ nequaquã
montana conscendit quid innu¬
it;Erdentem quippe sodomam
fugere ẽ. illicita carnis incendia.
uł mundi desideria declinace.
Altitudo uͦ est montiũ specula¬
tio perfectorũ. Sed quia multi
sunt iusti. qui mundi quidem
illecebras fugiunt. s tam̃ in ac¬
tione positi. contemplatiõis api¬
cẽ subire nequeunt: hoc est qͦd
ꝯxiit qdẽ loch de sodomiꝰ. s tam̃ ad
montana ũ ꝑuenit: quia dãp¬
nabilis uita relinquitur. sed
adhuc celsitudo spetulationis

Expanded text:
Unde et illi prohibetur retro Unde et illi prohibetur retro respicere, ut per id ostenderet non esse redeundum ad veterem vitam, qui per gratiam Dei regenerati, ultimum cupiunt evadere supplicium. Sequiin salem conversa est, exemplum praestat ad condimentum fidelium, unde alii salientur. Nam nec ipsum tacuit Christus dicens, Mementote uxoris Lot : scilicet ut nos tanquam sale condiret, ut non tanquam fatui negligeremus, sed prudentes caveremus. Hoc enim et illa ens, Segor venit, et nequaquam ad montana conscendit, ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia, vel mundi desideria declinare. Altitudo vero montium est speculatio perfectorum: sed quia multi sunt justi qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen in actione positi contemplationis apicem subire nequeunt, hoc est quod exiit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montana nabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo speculationis
Abbreviated transcription (Latin):
rie. compescit igne gehenne.
Usq: ad decem autẽ uistos. ñ
ꝑire sodomã dix̃: quia si inquẽ
Deuarii enim nĩ figura: crucẽ
xp̃i demonstrat. Nam ⁊ quod qͥnq
sunt cuutates. que imbrib igne¬
is conflagrate sunt: illud nisi
fallor sig̾cat. qd̃ om̃s qui qnq:
sensus corporis sui libidinose trac¬
tau̾intan illo futuro incñdio cõ¬
cremandi sunt. Ip̃e aut̃ loch fr̃
abraham ustus ⁊ hospitalis in
sodonus: qui ex illo incendio
qͦd erat similitudo futuri iuidi¬
cii meruit saluus euadere tipũ
gerebat corporis xp̃i. qui in oĩb
scĩs: ⁊ nunc inter miquos ⁊ im¬
pios gemit: quorũ fcĩs ñ consen¬
tit. ⁊ a quorũ ꝑmixtione libera
tis supplicio ignis eterm. Uxor
aut̾ eius. eorum scilicet genus
figuraũ: qui ꝑ grãm dei uocati
retro respiciunt:⁊ ad ea que re¬
liquerant contendunt. De quibꝰ
ip̃e dominus ait. Nemo mittens
manum suam suꝑ aratrum ⁊
aspiciens retro: aptꝰẽ regno d̃i.

Expanded text:
riae criae cUsque ad decem autem justos non erire Sodomam dixit, quia si in quolDenarii enim numeri figura crucem Christi demonstrat Nam et quod quinque sunt civitates quae imbribus igneis conflagratae sunt, illud, nisi fallor, significat quod omnes qui quinque sensus corporis sui libidinose tractaverint, in illo futuro incendio concrematuri sunt. Ipse autem Lot frater Abraham justus et hospitalis in Sodomis, qui ex illo incendio, quod erat similitudo futuri judicii, meruit salvus evadere, typum gerebat corporis Christi, quod in omnibus sanctis, et nunc inter iniquos et impios gemit, quorum factis non consensit, et aquarum permixtione in satis supplicio ignis aeterni. Uxor autem ejus eorum scilicet genus figuravit qui per gratiam Dei vocati, retro respiciunt, et ad ea quae reliquerant redire contendunt. De quibus ipse Dominus ait: Nemo ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
plures filii deserte. magis qͣm
eius que habet uirum. Risus
phetia. Qui risus duplicem ht
rus. incredulis xp̃c.sine quod
om̃s inmicos in udicio suo
ẽẽt irrisurus. QIñ ⁊ ip̃e quina¬
tus ẽ de sara:risus nom̃ accepit.
ysaac enim ex hebrea lingua. in
latinum sermonem risus inter
pretatur. Dem̃ rursum idem
ysaac filius. ꝓmittitur futurus
ingentẽ magnã. Et bñdicent᷑
ui eo ait:om̃s gentes terre. Qui¬
bus uerbis duo historiałr illi ꝓ¬
missa sunt: gens iudeorũ scd̃m
carnem: i om̃s gentes. sid̃m fidẽ.
liberato loth cum filiab suis.
S quid sig̃c̃at. quod a quinqͣ¬
grata iustis. usq: ad decẽ si iue¬
nirentur in sodomis. dix̾it dñs
saluarntur. Quinquagenarius
enim. semꝑ ad penitentiã refert᷑.
Unde ⁊ dauid in eodem nume
quando aspicit deus delinq̃nti¬
um uitam nequaqͣ. uelle reuer¬
ti ad pñam. quam quinquage¬
narius numerus prefigurat:cor¬
festim ardorẽ immoderate luxu¬

Expanded text:
plupluejus quae habet virum . Risus phetia est: cujus risus duplicem habrus incredulis Christus, sive quod omnes inimicos suos in judicio suo esset risurus. Unde et ipse qui natus est de Sara risus nomen accepit. Isaac enim ex Hebraea lingua in Latinum pretatur. Deinde rursum eidem Isaac filius promittitur futurus in gentem magnam. Et benedicentur in eo, ait, omnes gentes terrae. Quibus verbis duo historialiter illi promissa sunt: gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes secundum fidem.liberatur Lot cum filiabus suis. Sed quid significat quod a quinquaginta justis usque ad decem, si invenirentur in Sodomis, dixerit Domisalvarentur. Quinquagenarius enim semper ad poenitentiam refertur. Unde et David in eodequando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenarius numerus figurat, confestim ardorem immoderatae luxu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e genus hominũ natum est.
Qui cliuine trinitati creilentes.
ex aqua baptis matis ꝑ eccł̃iam.
cuius umago sara erat consper¬
gũdi eẽnt.⁊ in uno pane xp̃isti
corpous redigendi. Hec sunt illa
tria sata: quȩ mulier in eungl̃io
cognoscitur ferm̃tasse. Mumi
aut̃ panes: eo qͦt sine ferm̃to ma¬
litie: ⁊ sine languore nequitie:
sine feruore ꝑuerse doctrine opor¬
teat ẽẽ credentiũ unitatẽ. Subci¬
decocti. uelut esca bñplacita dõ
acceptabiles efficiantur. Sub
arbore aut̃ eos sedisse passionis
dominice erat signũ: cuius ip̃i
sunt p̾dicatores. Quod autem
ꝓmittit d̃s saresterili filiũ dicenꝰ.
circa tempus hoc ueniã. non de
tprib sig̃cat. s de qualitate ad¬
uentus sui: qͣndo ꝑ filium repro¬
missum fidelis erat populus naᷤᷤ¬
titurus. Ista ẽ enim sara sterilis:
cui ꝑ ꝓphetã dominus dicit. Le¬
tare sterilis que non paris. exũ¬
pe ⁊ clama que ñ parturis. qm̃

Expanded text:
omne genus humanum natum est, omne genus humanum natum est, qui divinae Trinitati credentes per aquam baptismatis, per ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspergendi essent et in uno pane Christi corporis redigendi. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse. Azymi autem panes idcirco, quod sine fermento malitiae, et sine languore nequitiae, sine fermento doctrinae oporteat esse credentium unitatem. Subcidecocti, velut esca bene placita Deo acceptabiles effiarbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promisit Deus Sarae sterili filium dicens: Circa tempus hoc veniam, non de temporibus significat, sed qualitatem adventus sui, quando per filium repromissum fidelis erat populus nasciturus. Ista est enim Sara sterilis, cui per Prophetam Dominus dicit: Laetare, sterilis, quae non paris: erumpe et clama, quae non parturis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
latus. hic ẽ uitulus dñici corpo¬
ris: qui in eungłio ꝓpter pecc̃orẽ
⁊ lacꝰ cum carne uituli apposuit.
Lac quippe prisce legis hũisse
figurant apł̃s nr̃ annunciat di¬
ceus. Lac uobis potum dedi. noz
escam. Nondum eium poteratis:
nec adhuc quidẽ potestis. Radi¬
derat enĩ illis legis maudatum:
quasi lac de uberib duacum
tabularũ expressum. hoc ⁊ testa¬
m̃itum fidei. Necdum enim pote¬
rant ꝓpter infantiã sensus sui:
euͣngłice doctrine solidam ⁊ ro¬
bustam escam acciꝑe. Butirum
uberrunũ ⁊ pingussimũ eiͣ¬
głiorũ est testimoniũ: qd̾ ueluti
oleum fidelib insignũ datur.
Si prom̃ uitulum cum lacte:
butirum abrahã ad edendũ ap¬
posuit: quia nec corpus dñi. qͦd
⁊ uitulus sine lacte legism nec las
legis sine butiro. hoc ÷ sine eu¬
gelii testimonio ẽe potest. T̃ria aũ
sata. uñ sara subcinericios pa¬
nes fecit: trium filiorũ noe ina¬
ginem indicauerunt: ex quib

Expanded text:
latus. Hic est vitulus Dominici corpolatus. Hic est vitulus Dominici corporis, qui in Evangelio pro peccatore et lac cum carne vituli apposuit. Lac quippe priscae legis habuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi non escam; nondum enim poteratis, nec adhuc quidem potestis . Tradiderat enim illis legis mandatum quasi lac de uberibus duarum tabularum expressum, hoc est testamentum fidei. Nondum enim poterant, propter infantiam sensus sui, evangelicae doctrinae solidam ac robustam escam accipere. Butyrum autem uberrimum et pinguissimum Evangeliorum est testimonium, quod veluti oleum fidelibus in signum datur. Sed proinde vitulum cum lacte et butyrum Abraham edendum apposuit, quia ne corpus Domini, quod est vitulus, sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est sine Evangelii testimonio esse potest. Tria autem sata, unde Sara panes subcineritios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs adueniens a crecdentibr ex¬
ceptus: ab incredulis in ligno
qui uener̃t ad illum. dñi nr̃i
iħ̾u xp̃i prenunciabatur adũntꝰ.
Cum quo duo angl̃i comitabas¬
tur: quos pleriq: moysen ⁊ hely¬
am accipiunt: unum prisce le¬
gis latorẽ. qui ꝑ eaudem legẽ ad¬
untum dĩi iudicauit: alium qͥ
infiue mundi uenturus est. de¬
nunciaturus ⁊ secundũ aduen¬
deis predicaturus. Unde ⁊ dum
hii duo moyses ⁊ helyas cum eo
ab apłis uisi sunt. QSͦ uͦ abrabã
tres uidens unũ adorauit. dũm
scił saluatorẽ ostñdens: cuius
iam adim̃tum ẽ prestolatus.
iuxta qd̃ in euͣngłio dñs ait:
abraham quesiuit uidere diẽ
meũ: uidit ⁊ gauisus ẽ. Tunc
enĩ futuri aspexit misteriũ sac¬
menti. Unde ⁊ pedes eorũ laua¬
bat: ut in extremo mundi laua¬
cri purificationẽ demonstraret
futuram. Nedes enĩ nouissima
sig̾cant. Siquidem ⁊ conunuũ
ĩparat: uitulum scił saginatũ.
Iste aut̃ uitulus tener saginat᷑.¬
tium. ad arborẽ crucis ẽ inmo¬

Expanded text:
stus adveniens a credentibus exceptus, ab incredulis in ligno qui venerunt ad illum, Domini Christi praenuntiabatur adventus, cum quo duo angeli comitabantur, quos plerique Moysem et Eliam accipiunt, unum priscae legislatorem, qui per eamdem legem adventum Domini indicavit, alium qui in fine mundi venturus est, denuntiaturus secundum advendaeis praedicaturus. Unde et in tus, hi duo Moyses et Elias cum eo ab apostolis visi sunt . Quod vero Abraham tres videns, unum adoravit, Domcet Salvatorem ostendens, cujus jam adventum est praestolatus; juxta quod in Evangelio Dominus ait: Abraham quaesivit videre diem meum, vidit, et gavisus est . Tunc enim futuri aspexit mysterium sacramenti, unde et pedes eorum lavat, ut in extremo fine mundi lavacri purificationem demonstraret futuram: pedes enim novissima significant. Siquidem et convivium praeparat, vitulum scilicet saginatum. Iste autredentium ad arborem crucis est immo
Abbreviated transcription (Latin):
uuli ñ scd̃m opus. sed sedm ori¬
giuẽ in pͥmo hoĩe pactum d̃ĩ dis¬
siꝑauert in qͦ om̃s peccauer̃t : Nascũ¬
Quem nisi reguatio liberet. peri¬
bit aĩa eius de populo suo: quia
pactum dĩ urritum fecit: qͣndo in
adam originałr etiã ip̃e peccaũ.¬
abrahe inconualle mambre:
sedenti in ostio tabernatuli.
Cunq eleuasset ocłos suos: ap¬
paruerunt tres uiristantes iuxͣ
eum. Quos cum uidiss adora¬
uit ⁊ ait. Dñe. si inueni grãm
in ocłis tuis: lauentur pedes ue¬
stri. ⁊ requiescite sub arbore. Et
abiit abraham ad saramri ius¬
sit eam ex tribus satme satis fa¬
cere subcinericios panes. quos
parauit ilł cum iutulo quẽ para¬
uerat. Simiłr ⁊ lac ⁊ butirum.
Ip̃e uͦ stabat iuxta eos sub arbore.
Cunq comedissent dixerunt ad
eum. Ubi ẽ sara uxor tua:. Et ille¬
Ecce inquit in tabernaculo ẽ.
Cui dix. Reu̾tens ueniam ad te
tp̃r isto: ⁊ habebit filiũ sara ux¬
ortua. Quo audito sara risit.

Expanded text:
vuli non secundum opus, sed secundum orivuli non secundum opus, sed secundum originem in primo homine pactum Dei dissipaverint, in quo omnes peccaverunt? Nascunquem nisi regeneratio liberet, peribit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in Adam originaliter etiam ipse peccaAbrahae in convalle Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi: cumque levasset oculos suos, apparuerunt tres viri stantes juxta eum. Quos cum vidisset, adoraet ait: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, laventur pedes vestri, et requiescite sub arbore. 2. Et abiit Abraham ad Saram, et jussit eam ex tribus satis facere subcinericios panes, quos apposuit illis cum vitulo, quem 303 paraverat, similiter et lac et butyrum. ipse vero stabat iuxta eos sub arbore cumque comedissent dixerunt ad eum ubi est Sarra uxor tua Ecce, inquit, in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, et habebit Sara filium. Quo audito, Sara risit .
Abbreviated transcription (Latin):
onem que ẽ ysmahel. sed ꝑ rege¬
nerationẽ futurũ erat. ideo ibi¬
dem imꝑata est cirtũcisiõ. qͣndo
de sara ꝓmitatur filius. in typo
eccłie: non qͣndo ysmahel. qui ti¬
pui oenuit iudeorũ. S quid
aliuid cirtumcisio sig̃catꝰ. nisi re¬
nouatam naturã ꝑbaptismum.
post spoliationẽ ueteris homint᷑
Et quis ẽ octauus dies. uisi xx⁊
qui ebdomada completa. hoc ÷
post sabbatũ surrexꝰ Q uod uͦ
non solum filium. sed ⁊ seruos
uernaculos ⁊ empticios cirtũci¬
di p̃cepit: ad om̃s gr̃am redẽp̃ti¬
onis ꝑtinere testatur. Ibi paren¬
tum mutant᷑ noĩa: ut om̃ia reso¬
nent nouitatẽ. Nam abram qd̃
antea uocabatur: inter pretat᷑
pater excelsus: Cbraham pat̃
gñtium. Quo nõie p̾minciabat᷑.
qd̾ multe gñtes fidei eius ue¬
qui ñ circuincidet᷑ die octauaꝑi¬
ip̃a pactum dei irritũ non fecit.
sed qui eum circumcidere negle¬
xeriut: uisi ut sig̾caret. qd̃ par¬

Expanded text:
onem, qui est Ismael, sed per regeonem, qui est Ismael, sed per regenerationem futurum erat a Deo, ibidem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circumcisio significat nisi renovatam naturam per baptismum post exspoliat onem veteris hominis. Et quis est octavus dies, nisi Christus qui, hebdomada completa, hoc est post sabbatum, surrexit. Quod vero non solum filios, sed et servos vernaculos emptitios circumcidi praecepit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Unde etiam parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent novitatem. Nam Abram quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus: Abraham pater gentium, quo nomine praenuntiabatur quod multae gentes fidei ejus vequi non circumciditur die octaipsa pactum Dei irritum non fecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt, nisi ut significaret quod par
Abbreviated transcription (Latin):
sciendoscias. quia peregrinum
erit semen tuum in terra ñ ꝓpria.
i inseruitutẽ redigent eos: i af¬
fligent eos quadringñtis annis:
quadͥugñtis annis seruierunt:
si qm̃ iste numerus in eadẽ af¬
flictiõe completus ẽ: qui cõputa¬
tus ẽ ab illo tp̃r quo ista abra
turam. ne commisceret᷑ sem̃ eius
inter gñtes: datur ei circũcisio¬
insignũ hiis uerbis. Circuncide¬
tur ex uobis om̃e masculinum::
infans octo dierum circũcidet᷑
in uobis: tam uernaculus qͣm
empticius circũtidetur. Mascłs
aut̾ cuius p̃pucii earo circũci¬
sa ñ fuerit. delebitur aĩa illa de
populo suo: quia pacfũ meũuri¬
tum fecit. Sed ⁊ sarai ũ appellabr᷑
sarai sed sara: ⁊ dabo tibi ex ea
filium: ⁊ benedicã illum:erit in
nationes :i reges g̃ntium exibũt
exeo. hic iam declaratur ꝓmissio
de uocatione gñtium. in ysaac
filio ꝓmissionis: id⁊ gr̃a non na
tura quia de sene patre ⁊ sterili
matre. Et quia hoc ñ per gñati¬

Expanded text:
Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos, et affligent eos quadringquadringentis annis servierunt, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, qui computatur ab illo tempore quo ista Abrahturam, ne commisceretur semen ejus inter gentes, datur ei circuin signum his verbis: Circumcidetur ex vobis omne masculinum. Infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam vernaculus quam emptitius circumcidetur. Masculus autem cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illius de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. 2. Sed et Sarai non vocabitur Sarai, sed Sara, et dabo tibi ex ea filium, et benedicam illum, et erit in nationes, et reges gentium ex eo erunt. Hic jam declaratur promissio de vocatione gentium in Isaac filitura: quia de sene patre et sterili matre, et quia hoc non per generati
Abbreviated transcription (Latin):
dño: ⁊ bratus ac letus parten
celestis illius regni pocietur.
Qui aut̾ non fuerit aspersus.
id huius gr̃ẽ fide munitus:
peribit auima illa de regno
Exsanguine autẽ huius intu¬
le. deo septies tab̃naculũ iubet
aspergi: quia septem sunt sp̃c
sc̃i karisinata: que per xp̃i sas¬
guinẽ suꝑ eccł̃ie populum di¬
stribuuntur: per quem ab oi
delicto purgantur sicut apłs
ait. Iam abluti estis insan¬
guine xp̃i: ⁊ in passione xp̃i.
Quod uͦ iutula cum pelle ⁊ os¬
sibsius comburitur.⁊ agnus
ille paschalis pari modo concre¬
rufa. cuius cinis expiatio po¬
puli ẽ. non aliter imolari⁊
iugumq delicti ñ trax̃it. nec
uinculis pecc̃orum suorũ fu̾it
alligata. Iam cle hinc post ex¬
ploratores ⁊ botrum. post exci

Expanded text:
no, et beatus ac laetus partem coelestis illius regni potietur. Qui autem non fuerit aspersus, id est, hujus gratiae fide munitus, peribit anima illa de regno Ex sanguine autem hujus vitulae ideo septies tabernaculum jubet aspergi, quia septem sunt Spiritus sancti charismata, quae per Christi sanguinem super Ecclesiae populos distribuuntur, per quam ab omni delicto purgantur, sicut Apostolus ait: Jam abluti estis in sanguine Christi, et passione ejus. Quod vero vitula cum pelle et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrerufa, cujus cinis expiatio populi est, non aliter immolari jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligatus. Jam dehinc post exploratores et botrum, post exci
Abbreviated transcription (Latin):
te circumuenit: ut deceptus qͥs¬
q: nec uideat. nec intlłigat. uñ
decipiatur. Quod uͦ intercio
signo magi cesserunt dicentes.
hic digitus dĩ est: magi illity¬
pum heretitorũ. atq: amimosita¬
tẽ hũerunt. Declarat hoc apłs
diceus. Sieut iamnes ⁊ mam¬
bres restiterunt moysi. sic ⁊ hii
refistunt ueritati: hoĩes m̃te
corrupti ⁊ repbi circa fidem:
s ultra ñ ꝓficient. Dem̃tia eorũ
manifesta erit om̃ib sicut ⁊
illorũ fuit. Hii aut̃ qui ꝑ ip¬
sam corruptionem mentis. in¬
quietiss imi fuerunt. insigno
illi deficientes: in tercio sig¬
no dixer̃t. Digitus dei ẽ hic.
Sic̃ autẽ consultus. ⁊ ꝑlacatꝰ¬
sp̃c sc̃s. requiẽ pr̃ãt mitibus
⁊ humilib corde: ita contͣrius.
aduersus. immites ac suꝑbos
sub quib magi pharaonis de¬
fecerunt dicentes. digitus d̃i ẽh̾

Expanded text:
te circumvenit, ut deceptus quisque nec videat nec intelligat unde decipiatur. Quod vero in tertio signo magi cessarunt dicentes: Hic digitus Dei est , magi illi typum haereticorum, atque animositatem habuerunt. Declarat hoc Apostolus dicens: Sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt veritati, homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, sed ultra non proficient, dementimanisfesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Hi autem, qui per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signoei. Unde et illi deficientes in tertio signo, dixerunt: Digitus Dei est hic. Sicut autem conciliatus et placatsanctus requiem praestat mitibus et humilibus corde, ita contrarius et aduersus immites M superbos sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: digitus dei e
Abbreviated transcription (Latin):
in gloria sempiterne salutiꝰ
assumit᷑. Quod etiam in
psalmo dedicationis domꝰ
aꝑtissime canitur. Conu̾ti¬
sti luctum meum ingaudi¬
uin mͥr: conscidisti saccum
meum ⁊ accinxisti mne leti¬
cia: ut cantet tibi gloria me¬

Expanded text:
in gloriam sempiternae salutis assumitur. 3. Quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: Convertisti luctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria me
Abbreviated transcription (Latin):
ñr a cedro usq ad ysopum
disputauit. quia ab alta ex
& cedri nomine prauoruor
superba elatio designatur:
pum disputat: quia ip̃e pra¬
uorũ corda & humiliũ iidicat.
Suꝑ ligna autem disputa¬
uit: dum in cruce pependit.
Tunc enim in cedro scł̃i ardo¬
gantiã inclinauit quã etram
usq ad ysopi humilitatem.
id usq ad crucis stulticiã.
ac contemptibilẽ fidem dedu¬

Expanded text:
noster a cedro usque ad hysopum noster a cedro usque ad hysopum disputavit: quia ab alta excm et cedri nomine pravorum superba elatio designatur, pum disputat, quia ipse superborum corda et humilium judicat. Super ligna autem disputavit, dum in cruce pependit. Tunc enim in cedro saeculi arrogantia inclinavit, quam etiam usque ad hysopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem sermonem dedu
Abbreviated transcription (Latin):
In omnem terram ezcuut so¬
nus eorũ. Labrum autẽ or¬
bem terre intelligimus. cuiꝰ
ambitum. lusttauerunt apo¬
stoli. doc̃ates gñtes: ut bapti¬
zarent in noĩe patris ⁊ filii¬
oquutus ÷ aut̾ salomon
tria milia parabolas:
i fuerunt carmina eius qͥnq
milia. Quid enim per tria mi¬
lia parabolas. nisi plenitudo
tradita designatur. Que dũ
tota multiplicit̾ ꝑ allegoriaꝵ
sensus sub mist̾io trinitatis
disserit᷑: quasi tria milia pa¬
rabole nuncupant᷑. C armi¬
na aut̃ eius qumq milia:
pro qumq: sensib corporis
intelliguntur. Quos qui in
diuersis uirtutibus bene regit
beatus est: & per eos quasi qͥnq:
milia carmina dño canit. Dis¬
putauit autẽ salomon a cedro
usq ad ysopum. Cedri nomi¬
ne celsitudo glorie in electis
accipitur: sicut & ꝓpħa testat᷑
dicens. lustus ut palma flore¬
bit. & sicut cedrus que inliba¬
autem herba est humilis.
saxo herens: qua signat᷑ humi¬
litas xp̃i. Redemptor quippe

Expanded text:
In omnem terram exivit soIn omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitum lustraverunt apostoli docentes gentes, ut baptizarentur in nomine Patris, et FiliiLocutus est autem Salomon tria millia parabolas, et fuerunt carmina ejus quinque millia; quid enim per tria millia parabolas, nisi plenitudo s a Christo tradita designatur? Quae dum tota multipliciter per allegoriarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolae nuncupantur. 2. Carmina autem ejus quinque millia pro quinque sensibus corporis intelliguntur: quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque millia carmina Domino canit. Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. Cedri nomine celsitudo gloriae in electis accipitur, sicut et Propheta testatur, dicens: Justus, ut palma, florebit, et sicut cedrus, quae est in Libaautem herba est humilis, saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sacram̃ta inuestigare de¬
spiciunt. debitum fidei sue mi¬
nisteriũ. ꝑ erroris nebulam ꝑ¬
diderunt. Ita enim eorũ m̃tes
infidelitãtis caligo repleuit:
ut exigñtib ꝓpriis meritis
ñ agnoscant cultum credulita¬
tis. Qd uͦ idem salomon ineo¬
demtemplo. duodecim boues
ereos fecit. quos ingreo labro
ꝯstituit. qui facie quidemꝑ
diuersas partes intendunt.
sed in uno loco ꝑ post̾iora col¬
liguntur: quid enim aliudin
credimus designari: Quifa¬
cie quidem ꝑ diuersa respici¬
unt: sed ita in labro sunt po¬
siti. ut ex posteriorib ad unẽ¬
tur: quia in hac p̃senti uita
ad p̾dicatiõis officiũ indiu̾¬
sis mundi partib sunt diui
te post̾ior ẽ. quia post hanc ui¬
detut: et̾ne głe unitate ꝯueni¬
unt. ꝑ diuersum gͦ mundũ
ꝑredicando respiciunt. sed ui
unum eueniendo consistunt.
Ideo aut̃ erei. quia clamor pre¬
dicationis eorum in toto mũ¬
do sonuit: sicut scͥptum est.

Expanded text:
Christi sacramenta investigare deChristi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus suntae posterior est, quae post hanc videtur aeternae gloriae unitate conveniunt. Per diversum igitur mundum praedicando respiciunt, sed in unum conveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit: sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ob hoc misterium dñice cruciͤ
imaginatũ ẽ. sub cuius tute¬
la ꝓtegunt᷑ om̃s sc̃r: qui indi¬
rupte pacis perseuerantiam
tanquam lapides uiur. instru¬
ctura eccł̃ie. uinitate fidei soli¬
dantur. Et bñ iuterius uesti¬
tur ligno templum: quia cor¬
de credit᷑ ad iusticiam. Qoͦ
impleuit domũ: gloria dñi
intelligit᷑ xp̃c: cuius fide re
pletus ẽ uiuersus mundus.
De qua gloria. cum pro ado¬
rato uitulo dũm deprecaret᷑
moyses. ut parceret populo
peccori: respondit dñs. Propi¬
cius ero ill. Uerumptamen
uiuo ego. & uiuit nom̃ meũ:
quia implebit᷑ gloria mea
om̃is terra. Et septuagesimꝰ
psalmus primus canit. Im¬
plebit᷑ gloria eius om̃is ter¬
ra Onde cr angeli clama¬
bant pastorib: gloria mexe¬
sis dõ. &e interra pax hominib
bone uoluntatis. Quod aut̃s
nebula impleuit domum dei.
& non poterant sacerdotes
ministrare ꝓpter nebulam:
hec sententia superbos uideo¬
rum pontifices ac doctores m¬
sinuat. Qui dum natuitatẽ

Expanded text:
oc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tutela proteguntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, in structura Ecclesiae unitate fidei solidantur, et bene interius vestitur ligno templum, quia corde creditur ad justitiam. Quod implevit domum: gloria Domini intelligitpletus est universus mundus. De qua gloria cum pro adorato vitulo Dominum deprecaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis, verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra. Et septuagesimus primus psalmus canit : Implebitur gloria ejus omnis terra. Unde et angeli clamabant pastoribus : Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Quod autem nebula implevit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
litit rex impius
puos quinquaçe¬
narios cum sub¬
bitis sibi milit¬
bus. ut exhiberent heliam.
Qui diuino igne ꝯsumꝑli
nanq: numerus. confessio pe¬
utr̃tie ẽ: quo declarat᷑ remis¬
sio pec̃corum. Iudei gͦ nolenteᷤᷤ

Expanded text:
tit rex impius duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumptnamque numerus confessio poenitentiae est, quo declaratur remissio peccatorum. Judaei ergo nolentes
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽ xp̃i ꝑspicue demonstra¬
bat. Nos autẽ moraliter mu¬
nus deo uitulum offerimus:
cum carnis substantiam uin¬
cimus. Agnum: cum irratio¬
nabiles motus: insipientes
corrigunus. Heduni dum las¬
ciuiam suꝑamus. Columbã:
dum simplicitatẽ mentis ostũ¬
dimus.Turturẽ:dum carnis
seruamus castitatẽ. Panes azi¬
mos: dum ñ inferm̃to mali¬
tie.s in azimis sinceritatis
⁊ ueritatis. ambulamus. ii.

Expanded text:
pus est Christi, perspicue demonstrapus est Christi, perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus; et haedum, dum lasciviam superamus; columbam, dum simplicitatem mentis ostendimus; turtutem, dum carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamus .
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e oblatus ẽ. om̃s ille hostie
cessauerunt. que intypo uel um¬
bra eius dem precesserunt: prefi¬
gurantes illud sacrificiũ. quod
unus ⁊ uerus sacerdos optulit.
mediator di ⁊ hominũ. Cmus
sacrificii premissas figuras. in
uictimis aĩaliũ celebrari opor¬
tebat: ꝓꝓter emundationẽ fu¬
turam carnis ⁊ sanguinis. ꝑ
quam unam iuictimam. fieret
remissio pectorum. de carne ⁊
sanguine contractorũ. que reg¬
num dei ñ possidebunt: quia
eadẽ sub̃a corporal̃. incelestẽ com¬
mutabitur qualitatẽ. Ip̃e enĩ
in uitulo. ꝓꝓter uirtutẽ crucis
offerebatur. ip̃e in agno ꝓpter
innocentiã: in ariete ꝓpter pͥnci¬
patum: in hẏrco ꝓpter similitu¬
diuẽ carnis pecci ut de pecc̃o
dãpnaret pecc̃m. In turture
columba. ꝓpter dm̃ ⁊ hoĩem: qͥa
mediator dei ⁊ hoĩs. induarũ
sub̃arum conunctione ostãd̃r
Corro usimilagine consꝑsiõis.
credentium ꝑ aquam baptis ma¬
as collectam eccł̃iam. que cor¬

Expanded text:
ipse oblatus est, omnes hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserant, figurantes illud sacrificium, quod unus et verus Sacerdos obtulit Mediator Dei et hominum, cui sacrificii promissas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat, propter mundationem futuram carnis et sanguinis, per quam unam victimam fieret remissio pecsanguine contra haedos qui regnum Dei non possidebunt; quia eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno, propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco, propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis conspersione credentium, per aquam baptismatis collectam Ecclesiam, quae cor
Abbreviated transcription (Latin):
paucos quidem dum uiue¬
ret interemit: destructo aut̃
templo. hostes multos cum
ip̃e moritur occiditꝰ Quia ni¬
mirũ dñs ab elatione infi¬
delitatis paucos cum uiue¬
ret. plures uͦ cum templum
sui corporis solueret extinx:
atq: elatos ex gñtib quos ui¬
uendo sustinuit. simul om̃s
moriendo prostrauit. Iam uͦre¬
liqua eius. qd̵ ei mulier subdo¬
la caput raserit. ⁊ allophilis
illudendum tradiderit: quod
captiuatus qd̃ cecatus. qd̾ ad
molam deputatus ẽ: in hiis
rationalis intelligitur: caro
autem quasi in typo mulieris
accipitur. Si enim mulieri.
uł reliquis malis oꝑib con¬
rei crine sig̾catur. nudati ex¬
spoliamur atq: decipimur. Ita
enim suꝑbis ⁊ pecc̃orib uiola¬
ta xp̃i grã. sicut sanson incisa
couia drabolus illudit.S:
quid ẽ quod sanson ille ab
allophilis captus: postqͣm ocu¬
los ꝑdidit. ad molam deputa¬
tus ẽꝰ Quia nunirũ maligni
sp̃e. postqͣm temptationũ stinui¬
lis. intus aciẽ contemplatiõis

Expanded text:
paucos quidem dum viveret interemit, destructo autem templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus, quod caecatus, quod ad molam deputatus est, in his rationalis intelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accipitur. Si enim mulieri, vel reliquis malis operibus conuae Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit: quia confusum.
Quo fcõ ammonetur. om̃s il¬
lecebras uoluptatũ in scło de¬
bere contempnere: is qui dõ
nititur militare. Non enun po¬
test contra allophilos sp̃ua¬
les .i. aduersus pncipes tenȩ¬
brarum harum. uirib armiᷤ¬
q: pugnare: qui adhuc huiꝰ
mundi negligit dulcedinẽ de¬
cliuare. Mel enim distillant
labia meretricis: qd̃ est delec¬
De quo putatur iuiicͣ mistico
intellectus hunc gustasse io¬
nathan: ⁊ sorte deprehensũ.
uix p̃cib populi lib̾atum.
peꝑcit agag regri nec uoluit
disperdere om̃ia uixta pre¬
ceptum dñir. irasciturq: ei do¬
minus. U eniens autẽ samu¬
el sumpsit gladium:⁊ in fru¬
sta concidit agag. Qnͣdo le¬
gunt quidam in scͥpturis.
qd̾ sc̃ĩ nulli hostium parct̃.
efficiuntur crudeles: ihcuifa¬
num sanguinẽ sitientes. dñt
quia ⁊ iusti ita ꝑcusserunt

Expanded text:
reddidit quia confusum. Quo facto admonetur, omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere is qui Deo nititur militare. Nam non potest contra Allophylos spirituales, id est adversus principes tenebrarum harum, viribus armisque pugnare, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare. Mel enim distillabia meretricis, quod est delecde quo putatur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum, vix precibus populi liberatum.pepercit Agag regi: nec voluit disperdere omnia juxta praeceptum Domini, irasciturque ei Dominus. Veniens autem Samuel sumpsit gladium, et in frusta concidit Agag. Quando legunt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium parcunt, efficiuntur crudeles, et humanum sanguinem sitientes dicunt, quia et justi ita percusserunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum mutit. quod est sangui¬
nis xp̃i signum: pro remissiõe
pecc̃orum confiteri ad salutẽ.
Qui inuenti sunt in domo illiꝰ
saluati sunt ab int̾itu urbis.
Et quicunq intra eccłiam re¬
ꝑiuntur: ip̃i tm̃ saluantur.
Extra hanc autẽ domum .i.
extra eccłiam: nemo saluatur.
interea de anatheinate
urbis iericho achar pallium.
⁊ regulam aureã pro quo
manu hostili ex populo. Ieri¬
cho itaq ut dictum ẽ: mundi
gerit figuram. De anathema
tegͦ euis fraudans intab̃n acu¬
lo suo abscondit. qui seculareᷤ
mores insecretis ecclesie inserit:
qui sub cultu qi manens. sol¬
lempuitates scłi uł spectacula
diligit: qui sortilegos aruspi

Expanded text:
cum mittit, quod est sanguicum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad saltuem. Qui inventi sunt in domo illius, salvi facti sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur. Extra hanc autem domum, id est, extra Ecclesiam, nemo salvatur. interea de anathemate urbis Jericho Achan pallium, et linguam auream, pro quo,dam manu hostili ex populo. Jericho itaque, ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans in tabernaculo suo absmores in secretis ecclesiae inserit: qui sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, aruspi
Abbreviated transcription (Latin):
ani defectib cadit. In archa
iͦ eccł̃ia figuratur: intubis
autem eneis p̃dicationes for¬
tes accipuuntur. Hanc gͦ urbẽ
iericho: dieb septem ferentes
archam isrłite cum eneis tu¬
bis ⁊ clangorib cirtueunt.
Et muri eius ꝑ arche presen¬
tiam. atq erearum tubarum
sonitum cadunt: quia in hoc
tmp̃r qd̃ septem dierum u¬
cissitudine uoluiturꝰ dum fer¬
tur archa. soz dum orbem ter¬
rarum circuiens mouetur et¬
cłia: ad p̾dicantiũ uoces. quasi
ad tubarum sonitum muri
iericho. id elati huius mundi.
ac suꝑba infidelitatis obstacu¬
la corruunt: donec in fine tẽpo¬
rum. mors nouissima iimi¬
ca eccłie destruatur: ⁊ de impio¬
rum ꝑditione. unica domus
raab tamꝗͣ unica eccł̃ia liberet᷑.
munda aturpitudine fornica¬
tionis. per fenestram confes.¬
siõis ĩ sangͥne remi̾siõi. Ista eñi m̾etͥx
in iericho. tanquã in hoc mortali¬
seculo moratur: que ut saluari
possit. ꝑ fenestram domus sue.
tanquam ꝑos corporis sui. cot¬

Expanded text:
anis defectibus cadit; in arca vero Ecclesia figuratur, in tubis autem aereis praedicatores fortes accipiuntur. 3. Hanc ergo urbem Jericho diebus septem ferentes arcam Israelitae aeneis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus per arcae praesentiam atque ad aerearum tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, 482 dum fertur arca, id est, dum orbem terrarum circumiens movetur Ecclesia ad praedicantium voces, quasi ad tubarum sonitum muri Jericho, id est, elatio mundi, ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur, et ex impiorum perditione unica domus Raab, tanquam unica Ecclesia, liberetur, munda a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis, in sanguine remissionis; ista enim meretrix in Jericho, tanquam in hoc saeculo, moratur. 4. Quae, ut salvari possit, per fenestram domus suae, tanquam per os corporis sui, coc
Abbreviated transcription (Latin):
dantur: quia cuncta que car¬
naliter illis concessa sunt finẽ
erant habitura. Aanfesto aũ
lumine fider:datur manna po

Expanded text:
dantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem erant habitura. Manifestato autem lumine fidei, datur manna po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in extremo solitudinis:
in qua pͥmum uidetur dũs pre¬
cedens popłm in columpna ig¬
nis. E tham sonat fortitudo:
suie ꝑfectio. Preparemus gͦ no

Expanded text:
 in extremo solitudinis, in qua primum videtur Dominus praecedens populum in columna ignis. Ethan sonat fortitudo sive professio. Praeparemus ergo no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauerunt. Alissisq: aliis
hoc contigit. nichilomis
saul uenisset: factus ẽ super
eum sp̃c dĩ. ⁊ ambulabat in¬
grediens ⁊ꝓpħabat. Querit᷑
aut̃ quom ⁊ illi cum missi
eẽnt ad tenendum hoĩem:
ad necem ducendum tales digni¬
spũ effici meruerunt: ⁊ saul
ipẽ qui miserat ueniens:
ip̃e sanguinẽ ninocentẽ que¬
rens effundere. accipe metuit

Expanded text:
averunt. Missisque aliis hoc contigit, et tertiis Saul venisset, factus est super eum spiritus Dei, et ambulabat ingrediens, et prophetabat. Quaeritur autem quomodo et illi cum missi essent ad tenendum hominem, et ad necem ducendum, tales spiritu effici meruerunt: et Saul ipse qui miserat, veniens, et ipse sanguinem innocentem quaerens effundere, accipere meruit