comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peruersi operis frigore. per
immoderatam sapientiam. in
errorem labitur. Unde bene
quoque egregius predicator.¬
a discipulorum suorum cordi.¬
bus hunc exquisitȩ sapientiȩ
nimium calorem deuitans. ait:
non plus sapere. quam opor.¬
t&e sapere. sed sapere ad sobrie.¬
tatem: ne fortasse nimius ca-¬
lor interimer&: quos prius
aquȩ niuium. id est infideli-¬
tatis. uel torpentium actio¬
num frigora. morituros tene¬
bant. Et quia ualde difficile
est. ut is qui se sapientem esti¬
mat. mentem ad humilitatem
rediicat. & recta predicantibus
credat: sensumq suȩ peruer-¬
sitatis abiciat: recte subiungi
tur. Et usque ad inferos pec¬
catum illius. Peccatum quippe
usque ad inferos ducitur: qđ
ante finem uitȩ presentis. per
correctionem ac pęnitentiam
non emendatur. De quo uide¬
lic& peccato: per iohannem di.¬
citur. Est peccatum ad mortẽ:
non pro illo dico ut rog& quis
Peccatum nanq ad mortem est
peccanti usque ad mortem:

Expanded text:
perversi operis frigore, per perversi operis frigore, per immoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungtur: Et usque ad inferos peccatum illius. - Peccatum quippe usque ad inferos ducitur, quod ante finem vitae praesentis per correptionem atque poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem dicitur: « Est peccatum ad mortem, non pro illo dico quis ut roget . » Peccatum namque ad mortem est, peccatum usque ad mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
nonnulli qͥ dũ iniquitatũ suarim
frigora declinant÷ ad uerã fider
uel ad sc̃itatis habitũ. ueniunt
quia plusquam necesse est
de suis sensibus presumunt
sepe in fide quam accipiunt.
es quae non capiunt persery.¬
tari uolunt: ut ratione ma-¬
as in deo quam fide tenean¬
tur. Quia uero humana
mens perserutari non ualet
diuina secreta: omne quod
atione perserutari non pos¬
sunt. credere contempnunt:
& per inquisitionem nimiã.
in errorem labuntur. Hii
itaque cum necdum crede-¬
rent. uel adhuc ad iniquita¬
tis opera uacarent: aquȩ ni-¬
uium fuerunt: sed cum car¬¬
nalia facta deserentes. in fide
ad quam perducti sunt. plus
ap̃petunt perscrutari quam
capiuntꝰ amplius profecto ca-¬
lent. quam calere debuerunt:
Bene ergo de hoc peruerso quo¬
lib&. prophetantis dũtaxat
sententia. non optantis. dicit᷑.
ab aquis niuium. Ac si aper¬¬
te diceretur. Qui humiliter
sub disciplinȩ uincla non re-¬
stringitur: ab infidelitate sua

Expanded text:
nonnulli qui dum iniquitatum suarum nonnulli qui dum iniquitatum suarum frigora declinant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate sua, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nis tenet᷑. De quo apte subdit᷑. ea
ambul& ꝑ uiã uinearũ. Uia naꝙ
uinearũ est: rectitudo ȩccłarum
Qua in re siue hereticũ. seu carni¬
lem quempiã nil obstat intelligi
quia uia uinearũ. id. ẽ. rectitudo
eccłarũ amittit᷑. dũ uel fides i.¬
ta. uel rectitudo iusticiȩ ñ tenet᷑
Ille nãq ꝑuiã uinearu̾̃ ambulit
qui sc̃ȩ uniuersalis eccłȩ p̾dicatio¬
nẽ pensans: neq a fidei. neq abo¬
noꝵ actuum rectitudine decline
In uiam qͥppe uinearũ ambulari
est: scẽ eccłe patres. uelut depen.¬
dentes botros aspicere: quoꝵ uer¬
bis dum intendit: in labore itine¬
ris. amore debriat᷑ ȩt̾nitatis. Deqͥ¬
comparat᷑: quia peccantis ment
torpore constringit. Unde scrip.¬
tũ. ẽ. Dicut frigidam facit cister¬
na aquã suã: sic frigidam fecit m
liciã suã. Quo contra caritas cala
est: quia uidelic& mentẽ accenbe
quã repl&. De quo calore scripti
est. Habundauit iniquitas: rem¬
gesc& caritas multoꝵ. Et sunt

Expanded text:
nis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides o justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Seqcomparatur, quia peccatoris mentem torpore constringit. Unde scriptum est: « Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit animam malitia sua . » Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit, quam replet. De quo scriptum est: « Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . » Et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quoq stipulȩ ante facie̾ uenti cõ-¬
parant᷑ : quia irruente aura tem-¬
ptationis. dũ nulla subnixi sunt
ratione grauitatis: eleuant᷑. ut
corruant. E sȩpe eo se alicuiꝰ meri¬
ti existere existimant: quo eos in
alta flatus erroris portat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
quoque stipulae ante faciem venti comquoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
redit crebro sententia: qͥ auctor
extitit in culpa. Aquȩ autẽ suꝑ¬
ficies. huc illucq aura impellitur:
& nulla stabilitate solida. Passim
mouet᷑. Iniqui gͥ mens. plus quã
suꝑficies aquȩ leuis. ẽ: qͥa queli-¬
b& hanc aura temptationis atti¬
gerit: sine tarditate aliciiꝰ retra¬
ctationis trahit. Si en̾i cor fluxũ
cuiꝰlib& ꝑuersi cogitamꝰ: qͥd aliud
quã inuento positã aquę suꝑficiẽ
cernimꝰ: Nunc nanq illud aura
aura inuidiȩ: nc̃ aura fallaciȩ per-¬
trahit. Suꝑ faciẽ gͦ aquȩ leuis. ẽ:
is. quẽ cũ quilib& erroris uentus
inuenerit. impellit. Unde quoͣq¬
bene ꝑ psalmistã dr̃. Deus meus po¬
ne illos ut rot̾a: & sicut stipulã ante
faciem uenti Ut rota qͥppe ponun-¬
tur iniqui: qui in circiutu laboris
missi. dum ea quȩ ante sunt negli¬
gunt. & ea quȩ deserenda st̃ se.¬
quunt᷑: ex posterioribꝰ eleuant᷑:
& in anterioribus cadt̾. Qͥ recte

Expanded text:
redit crebro sententia qui auctor redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte
Abbreviated transcription (Latin):
uersa & enĩ mente gaudent in fa-¬
cinoribus: ꝑ culpam suã cotidie
ad suppliciũ trahunt᷑. & securi ft̃.
qui ita seciri sunt: quasi iustoꝵ¬
facta habeant. De quibus rursũ
scriptũ. ẽ. Qui letant᷑ cũ malefȩ-¬
cerint: & exultant in rebus pes-¬
simis. Sic itaq in tenebris quasi
in luce ambulant: quia ita gau-¬
dent in nocte peccatiꝰ ac si eos
lux iusticiȩ circumfundat. Uel
non inconuenient̃ exprimunt.
in qua alienȩ conscientiȩ ñ uiden¬
tur: lux uͦ nr̃a. patria ęt̾na est.
in qua dũ uultus aspicimꝰ. corda
nr̃a in nobis uicissim uidemꝰ: iniqͥ
aut̾ẽ quia uitã p̃sent̾ẽ ita diliguis.
atq hanc exilii tempore comple¬
ctunt᷑. ac si iam in patria regnent᷑:
patriȩ luce ꝑfruantur. Sequit᷑.¬
rali numero. ad singularẽ redit:
quia plerũq unꝰ male inchoat.¬
& imitando multi subsequunt᷑
sed eius principalit̾ culpa. ẽ: qui
ꝑuersis sequentibus. exempla p̾-¬
buit iniquitatis. Unde & ad illũ

Expanded text:
ersa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. qui ita securi sunt, quasi justofacta habeant . » De quibus rursum scriptum est: « Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur, lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus prospicimus, corda nostra in nobis vicissim videmus. Iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; rpatriae luce perfruantur. Sequitrali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
sublimat᷑: eo ante ꝑuersoꝵ oculos
tenebrȩ mortis fuint: qͥa ꝗͦ ꝑuer¬
se se egisse meminer̃. corrigi ꝑti-¬
mescunt. Semꝑ nãq desiderant
in suis prauitatibus relaxari᷑: in¬
correcte uiuere: & de culpa gau¬
diũ habere. Quoꝵ ipsa lȩtalis lȩ¬
ticia conuenienter exprimitur:

Expanded text:
s tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in uita p̃senti recta agit & adus¬
sa sustin&: laborare quidem ad
uersitate cernit᷑: sed ad benedic¬
tionẽ hereditatis ꝑpetuȩ consun¬
mat᷑. Quisquis uͦ ꝑuersa agit. &.
tam̃ ꝓsꝑa recipit÷ seq a malis ae.

Expanded text:
in vita praesenti recta agit et adversa sustinet, laborare quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a mal
Abbreviated transcription (Latin):
inde algent : unde autẽ bona oꝑant᷑.
inde uestiti st̃. Cũ uͦ heretici ꝑuer¬
sis allegationibꝰ rectȩ fidei eiꝰ oꝑa
subtraht: qͥd agunt nͥ ut hi qͥ adhic
desidĩoꝵ carnaliũ frigora sentiuĩ:
sine bonoꝵ actuũ uestim̃to mori¬
tiũ rigant: & ñ habentes uelam̃
ãplexant᷑ lapides. Ymbres sunt
ẏmbres montiũ rigant: qͥa scõꝵ pa¬
trũ fluenta satiant. Nelam̃ autẽ
ut iã p̃diximꝰ. boni oꝑis tegm̃ acci¬
pimꝰ. quo quisq tegitur: ut ante
om̃ipotentis dei oculos prauitatis
eius fȩditas operiat᷑. Unde scrip.¬
tũ. ẽ. Beati quoꝵ remissȩ st̃ ini¬
quitates: & quoꝵ tecta st̃ peccata
tes intra scãm eccłam uiros accipimꝰ
quibus ꝑ pͥmũ pastorẽ dicit᷑. &
uos tanquam lapides uiui suꝑedi.¬
ficamini: Hi itaq qͥ de nullo suo¬
opere confidunt. ad scõꝵ marty¬
rum ꝓtectionẽ currunt: atq ad
sacra eoꝵ corpora fletibꝰ insistunt:

Expanded text:
inde algent; unde autem bona operantur, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei opera subtrahunt, quid agunt, nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum vestimento moritium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt imbres montium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata tes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus. Quibus per primum pastorem dicitur: « Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . » Hi itaque, qui de nullo opere suo confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ꝑtin&: frigus ad culp̃a. Et st̃
ñ nulli qͥ in qͥbusdã rebꝰ peccata fa-¬
ciunt: in qͥbꝰdã uͦ recta oꝑa secunt᷑.
Qui gͦ ex aliis actibꝰ delinqͥt. atq
ex aliis iusticiã ꝑagitꝰ. qͥd iste. nͥ in
frigore uestit᷑: Alg& & tegitur:
qͥa ex alio oꝑe feruescit ad iusticiã:¬
atq ex alio frigescit ad culpã
Sed cũ heretici. bona opera talibꝰ
subtraht̃: agunt ne in frigore ha-¬
beant. qͦ uestiant᷑. Recte gͦ dr̃ nu-¬
dos dimittunt homines indum̃ta
tollentes. qͥbꝰ ñ. ẽ. oꝑim̃tũ in frigo¬
re: ut uidelic& solum culpȩ frigus
interimat: quos calor alteriꝰ oꝑis
ex parte aliqua tegebat. Potest uͦ
tio designari. Et sunt pleriq qui
adhiic ꝑuersis desideriis ęstuant᷑:
sed contra se spiritalit̾ decer tantes.
rectis sibi oꝑibus repugnant: & bo¬
nis actibꝰ tegunt. hoc qđ sinistrum
sibi resultare ꝑ temptationẽ senti¬
unt. Hi itaq unde mala desidant

Expanded text:
tiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt tiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alterius operis ex parte aliqua tegebat.  Vet. XXItio signari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant,
Abbreviated transcription (Latin):
ter conantur. Qui dicit. Seruire
me fecisti in peccatis tuis: p̾buisti
mͥ laborẽ. in iniquitatibꝰ tuis. Et
eandem uineã uindemiant: qͥa ex
ea sententiarum botros. ꝓ suȩ in¬
telligentiȩ intentione coaceruant:
Potest agri. uel uineȩ nomine: uni-¬
uersa ȩccła signari. Quã ꝑuersi p̾-¬
dicatores demetunt. & auctorẽ
eius in membris suis oppͥmendo
uindemiant : quia creatoris nr̃i gra-¬
tiam ꝑsequentes. dum quos dam
de illa qui recti uidebantur rapi-
unt: quid aliud quã spicas. uel bo¬
tros animarũ tollunt : De qͥbꝰ¬
tunt homines indumenta tollen¬
tes: quibꝰ non. ẽ. oꝑimentũ in fri-¬
gore. Sicut uestim̃ta corpꝰ. sic bo¬
na opera ꝓtegunt anim̾ã. Vnde¬
cuidam dr̃. Beatꝰ qͥ uigilat. & cus¬
todit uestim̃ta sua: ne nudus am-¬
bul&e. Heretici itaq cũ in quoꝵ¬
dã m̃tibꝰ bona oꝑa destruunt: n¬
mirũ uelamina indum̃toꝵ tollt̃
in frigore. Oꝑim̃tũ qͥppe ad iusti¬

Expanded text:
ter conantur. Qui dicit: « Servire ter conantur. Qui dicit: « Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti viunt; quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt. Sequittunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. cuidam dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentorum tollunt. in frigore. Operimentum quippe ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
dum non recta dogmata. sed ꝓpͥa
desidĩa sequunt᷑. Soript̾u quippe
est. Ambulans in uia immaculata:.
hic mͥ ministrabat. Qui gͦ non in
uia immaculata ambulatꝰ: sibi ma-¬
Plgilantesq: ad p̃cdam: p̃parant pa¬
nẽ liberis. Ad p̃dam uigilant:
qui uerba iustoꝵ ad sensum pro-¬
priũ semꝑ rapere conant᷑: ut ꝑ hec
De quo uidelic& pane: apud salo¬
monẽ. uerbis mulieris prauitatis
hereticȩ typũ gerentis. dr̃. Aquȩ
furtiuȩ dulciores sunt: & panis
absconditus suauior. Sequitur
Agrũ non suũ demetunt: & uineã
eius quẽ ui oppresserint uindemi¬
ant. Potest agri nomine scriptu¬
rȩ sacrȩ latitudo signari. quã he-¬
retici non suã demetunt: qͥa ex ea
sententias longe a suis sensibus di¬
uersas tollunt. Quȩ uineȩ quoq
appellatione exp̃rimit᷑: quȩ ꝑ ue¬
ritatis sententias. botros uirtutũ
sacrȩ conditorem. quasi ui oppri¬
munt : quia eius sensum in uer-¬
ba sacri eloquii inflectere uiolen-¬

Expanded text:
dum non recta dogmata, sed propria dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi maVigilantesque ad praedam, praeparant panem liberis. Ad praedam vigilant, qui verba justorum ad sensum proprium semper rapere conantur, ut per haec De quo videlicet pane apud Salomonem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur: 524 Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suAgrum non suum demetunt, et vineam ejus quem vi oppresserunt vindemiant. - Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botros virtutum sacrae, Conditorem quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violen
Abbreviated transcription (Latin):
tioris petunt. Qui plerũq eos qͦs
inueniunt. eo amplius peste suȩ ꝑ-¬
susionis inficiunt: qđ quasi ex uitȩ
meritis. reuerentiores uident᷑. De
qbꝰ subdit᷑. Alii quasi onagri in¬
deser tũ egrediuntur ad opus suũ
Onager enĩ: agrestiᷤ ẽ. asinꝰ: Et rec
te hoc loco onagris comparantur
heretici: qui in suis uoluptatibꝰ di¬
missi. auinculis sunt fidei & ratio
nis alieni. Unde scriptũ. ẽ. Onager
assuetus in solitudine: in desiderio
animȩ suȩ at traxit uentũ amoris
sui. Onager quippe in solitudine
assuetus. ẽ: quia dum terrã cordis
sui disciplinę uirtute ñ excolit:
ibi habitat ubi fructus ñ.ẽ. Qui
sui attrahit: quia ea quȩ ex desidĩo
scientiȩ in mente concipit᷑ inflare
p̾ualent. ñ ȩdificare. Quo contra
dicit᷑. Scientia inflat: caritas uͦ ȩ¬
dificat. Unde hic quoq congrue
infertur: egrediunt᷑ ad opus suũ:
Non eni dei sed suũ opus ꝑagunt:

Expanded text:
tioris petunt; qui plerumque eos quos tioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur. De quibus subditdeserto egrediuntur ad opus suum. - Onager enim agrestis est asinus. Et recte in hoc loco onagris comparantur haeretici, qui in suis voluptatibus dimissi a vinculis sunt fidei et rationis alieni. Unde scriptum est: Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitassuetus est, quia dum terram cordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus non est. Qusui attrahit, quia ea quae ex desiderio scientiae in mente concepit, inflare valent, non aedificare. Contra quos dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator. Et sȩpe contingit:
ut heretici ꝑuersis sius dogmatibꝰ.
ipsos etiã qui p̃dicator es uidebant᷑
trahant. Bouẽ gͦ uiduȩ auferunt:
cum de sca ęccła etiã p̾dicantem
tollunt. Ubi recte. ẽ. adiunctũ ꝓ
pignore. Pignꝰ nãq cũ tollit᷑. aluid
quidem est qđ tenetur: sed tamẽn
adhuc aliud queritur. Et plerũq
heretici. idõ eos conant᷑ auferre qͥ
p̾dicant: ut eoꝵ etiã sequaces tra¬
hant. Ero pignore gͦ bos uiduae
tollit᷑: quando iccirco ipse qͥ p̾di¬
cabat rapit᷑. ut alii sequant᷑. Ex
cuiꝰ plerũq ruina agit᷑: ut hi qͦq
de sc̃ȩ ȩccłȩ gremio exeant: qͥ in
ea bonis moribꝰ p̾diti mites atq
ruint pauperũ uiam: & oppressert̃
pariter mansuetos terrȩ. Pauꝑtatis
signari sol&. Et non nunquã hi qͥ
mansueti. atq humiles uidentur.
si seruare discretionẽ nesciunt: ex.¬
emplis alioꝵ cadunt. Sunt uͦ non-¬
nilli heretici. qui populis admisce-¬
rifugiunt: sed secessum uitȩ secre¬

Expanded text:
t ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque runt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. 59. Paupersignari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici qui populis admisceri fugiunt, sed recessum vitae secre
Abbreviated transcription (Latin):
reuerberata contremiscat: & qͥa¬
eum sicuti. ẽ. uidere ñ potest᷑: ali¬
quatinꝰ uidendo cognoscat. S hȩc
heretici scam ȩccłam scire non esti¬
mant: quia stulto iudicio. solos se
sapientes putant. Ex quoꝵ adhuc
scłoꝵ custodire cupis: quã calcaue¬
runt uiri iniqui: Sic̃ semita no-¬
stri redemptoris humilitas: ita se
huiꝰ uitȩ desideria. in elatione ꝑ¬
tempꝰ suũ: & fluuiꝰ subuertit fun

Expanded text:
reverberata contremiscat; et qreverberata contremiscat; et qeum, sicuti est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhuc saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? - Sicut semita Redemptoris nostri humilitas, ita semhujus vitae desideria in elatione ptempus suum, et fluvius subver
Abbreviated transcription (Latin):
intendit om̃ibꝰ. ut adsit singulis:
sic ad est singulis. ut simul om̃ibꝰ
nunquã desit. Nam & si quosdã
peccantes deserit: eisdem tam̃ ipsis
adest ꝑ iudiciũ: quibꝰ deesse cer¬
nit᷑ ꝑ adiumentũ. Sic itaq exte¬
riora circundat. ut interiora im¬
pleat: sic interiora impl&. ut ex-¬
teriora circund&: sic sũma regit.
ut ima ñ deserat: sic imis p̾sens
est ut a suꝑioribus non recedat᷑. sic
lat& in sua specie. ut tam̃ cognoscat᷑
in sua operatione: sic cognoscit᷑ in
suo opere: ut tam̃ cõp̃hendi ñ ualeat
a cognoscentis ȩstimatione: sic ad¬
est ut uideri nequeat᷑:. sic uideri ñ
ual&. ut tam eius p̾sentiã ipsa sua
iudicia testent᷑: sic se nobis intelli¬
gendum p̃b&: ut tam̃ ipsũ nob̃
radiũ sui intellectus obnubil&: &
rursum sic caligine nos ignorantiȩ
repͥmit: ut tam̃ menti nr̃e radiis
suȩ claritatis intermic&: quatinꝰ
& subleuata quippiã uideat: &

Expanded text:
intendit omnibus ut adsit singulis, intendit omnibus ut adsit singulis, sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et
Abbreviated transcription (Latin):
cis. quid eñi nouit deus. & quasi
ꝑ caligine iudicat: Nubes lati¬
hulu̾ eius. nec nr̃a consid̾at: & cir¬
ca cardines cęli ꝑainbulat. Sunt
pleriq ita hebetes: ut formidare
nesciant nisi qđ corporalit̾ uideñ:
Unde fit ut deũ non mȩtuant: quẽ
uidere ñ possunt. Heretici autẽ
quia. ẽẽ. se sapientes arbitrant᷑ uer¬
ba contra catholicos irrisionis ꝓfe.
runt: atq ab eis illũ ñ timeri sus¬
picant᷑. quẽ uidere corporalit̾ neque¬
unt: ut quasi ꝑ torporẽ sensus auc-¬
torẽ suum existiment. qͥa excelsior
cęlo. ẽ. & suꝑ stellarũ uertices sub¬
limatꝰ ex longinquo uidere non
possit. Et quia utter nos & cęles¬
tẽ sedem partes aeriȩ intersunt.
quasi in nube latens ꝑ caligin̾e
iudicetꝰ: & suꝑioribus intentꝰ mi¬
nus ima perpendat: & dũ cęli
cardines ambiendo constringit:
interiora ñ uideat. Sed qͥs de dõ
ista uel desipiens suspicet᷑: Qui
nimirũ dum sit semꝑ om̃pe. sic

Expanded text:
quasi per caliginem judicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra carunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse. Et quia inter nos et coelestem sedem partes aeriae intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat, et dum coeli cardines ambiendo consinteriora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: & tam̃ tot flagella suscepit.
nec iam securus inter flagella ex¬
tititł sed adhuc mȩtuit: adhuc di¬
uinȩ districtionis uim consid̾ans.
contremiscit. Quid nos itaq mise¬
ri. quid nos peccatores dicimꝰ: si sic
ti& qui sic egit: Sed tanti timo¬
ris pondus. an a semipso habeat:
innotescat. Sequit᷑. Deus mol

Expanded text:
fuit, et tamen tot flagella suscepit fuit, et tamen tot flagella suscepit nec jam securus exstitit inter flagella, sed adhuc metuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequitur: CAPUT XL
Abbreviated transcription (Latin):
dinis pauore conciitit᷑: dum se
reddendis rationibus conspicit ido¬
neum non ẽẽ. si districte iudicet᷑.
Recte aut̃ẽ dicit᷑. & considerans eũ
timore sollicitor: quia diuinȩ a-¬
nimaduersionis uim. eũ minime
quisq considerat minime formi¬
dat. Et tantomagis in hac uita
quasi securus: ẽ: quanto a conside¬
ratione int̾nȩ districtionis alienꝰ:
Semꝑ & enĩ iusti uiri ad cordis se¬
cretariũ redeunt cũ uim occultȩ
districtionis intuent᷑. maiestatis
intimȩ iudicio assistunt: ut eo
magis quandoq securĩ sint. quo
hic quandiu uiuerent̾ securi. ẽẽ.
noluerunt. Flam maloꝵ mentes
cũ renuunt considerare quod ti-¬
meant: ad hoc quandoq gauden¬
tes ꝑueniunt. quod timentes nul¬
lomodo euadant. Sed ecce de be-¬
ato iob nouimꝰ quod crebris dei
sacrificiis deditus: qđ hospitalita¬
tibus. qđ indigentiis pauperũ im¬
pensus: quod sius etiã subditis hu¬
milis: qđ sibi aduersantibꝰ benignꝰ

Expanded text:
dinis pavore concutitur, dum 520 se dinis pavore concutitur, dum 520 se reddendis rationibus conspicit idoneum non esse, si dictricte judicetur. Recte autem dicitur: Et considerans eum, timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus
Abbreviated transcription (Latin):
cur adhiic aduersa formidas: Iã
tribulationibus cingeris: iam in¬
numeris afflictionibus angustaris
Malum timeri deb&: qđ necdũ
susceptũ. ẽ. Tu in tanto positus
dolore quid mȩtuis: Sed ecce uir
iustus nr̃is inquisitionibus satisfa-¬
in me uoluntatẽ suam: & alia mul.¬
ta similia presto sunt ei. Ac si aꝑ¬
tedicat. Iam ꝑpendo quȩ patior.
sed adhuc formido quȩ pati pos¬
sum. Expl& enĩ in me uoluntate
suã. quia multis me ꝑcussionibus
affligit: sed multo similia presto
sunt ei: quia si ferire cogitat: ad¬
huc inuenit ubi plaga crescat:
Hinc itaq pensandum. ẽ. quã paui¬
dus ante flagellum fuit: qui etiã
ꝑcussus adhuc mȩtuit ne feriatur:
Incomp̃hensibilem quippe uim ei
inesse considerans. & potestatis. &
examinis : ẽẽ. uir iustus noluit nec
de flagello securus. Unde adhiic
ne a facie dñi turbatur: qui ter¬
rorẽ maiestatis illiꝰ cordis sui ob¬
tutibus ꝓponit. Et eius rectitu¬

Expanded text:
cur adhuc adversa formidas? jam cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est; tu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfain me voluntatem suam, et alia multa similia praesto sunt ei. - Ac si aperte dicat: Jam perpendo quae patior, sed ad haec formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me persaffligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc ne a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
constituit᷑ : quicqͥd foris mutabi¬
lit̾ agatur. Sequit᷑. Et anima
eius quodcũq uoluit hoc fecit:
Cum sit cunctis corporibus exte¬
rior. cunctis mentibus interior
deus: ecce ea ipsa uis eius quae
om̃ia penetrat. cuncta disponitꝰ
anima illiꝰ appellat᷑. Cuiꝰ uidelic&
uoluntati. nec illa obsistunt. quę
contra uoluntat̾e illius fieri uiden¬
tur: quia ad hoc ñ nũquã ꝑmit¬
tt fieri etiã quod non recipit:
ut ꝑ hoc illud certiꝰ impleat᷑ qđ
ub&. Apostatȩ quippe angłi.
ꝓuersa uoluntas. ẽ sedtam̃ a deo
nirabiliter ordinat᷑᷑ ut ipsȩ qͦq
eius insidiȩ. utilitati bonoꝵ ser.¬
uant: quos purgant dũ tẽptaq̃:
bic itaq eius anima qđ cũq uolu-¬
it hoc fȩcit: ut inde quoq uolun.¬
tatẽ suam impleat: unde uolun-¬
tati illiꝰ repugnare uidebat᷑. Ter-¬
reatur gͦ uir iustus: & tantȩ ma-¬
iestatis pondus considerans: infir-
beate iob. inter tot flagella positꝰ:

Expanded text:
constituitur; quidquid foris mutabiconstituitur; quidquid foris mutabiliter agitur. Sequitur: Et anima ejus quodcunque voluit, hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus; ea ipsa vis ejus qua omnia penetrat, cunctaque disponit; anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur. Quia ad hoc nonnunquam permittit fieri, etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae quippe angeli perversa voluntas est, sed tamen a Deo mirabiliter ordinatur, ut ipsae quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque voluit hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestatis pondus considerans, infirmubeate Job, inter tot flagella positus
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculo suppressis om̃ibꝰ intueat᷑
unũ: in cuius essentiȩ comparatio¬
ne ẽẽ. nr̃m. non. eẽ ẽ: & dicat. Ipse
enĩ solus. ẽ. De cuiꝰ mox immutabi¬
litate. apte subiungit᷑. Et nemo
auertere potest cogitationẽ eiꝰ.
Sicut eñi immutabilis naturȩ. ẽ.
ita immutabilis uoluntatis. Co¬
gitationẽ quippe eius nullus auer¬
t&: quia nemo resistere occultis eꝰ
iudiciis p̃ual&. Nam & si fuerunt
quidam qͥ dep̃cationibus suis eiꝰ co¬
gitationẽ auertisse uiderent᷑. ita
fuit int̾na eius cogitatio. ut senten¬
tiã illius auertere dep̃cando po¬
tuissent: & ab ipso acciꝑent. qđ
agerent apud ipsum. Dicat ergo
& nemo auertere potest cogita.¬
tionẽ eius: quia semel fixa iudica
mutari nequaquã possunt. Unde
scriptũ. ẽ. Preceptũ posuit & ñ
cogitationes meȩ cogitationes urȩ.
mutari exterius uidetur sententiaꝰ
interiꝰ consilium ñ mutat᷑: quia de
iinaquaq re immutabilit̾ intus

Expanded text:
ntis oculo suppressis omnibus intueatur ntis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabilis cogitatione. Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse vifuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab ipso acceperunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: « Et nemo avertere potest cogitationem ejus, » quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt: Unde scriptum est: « Praeceptum posuit, et non cogitationes meae sicut cogitationes vestrae, exterius mutari videtur sententia, interius consilium non mutatur, quia de unaquaque re immutabiliter intus
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt. In tantũ mouent᷑:
in quanto occulto instinctu dis¬
ponunt᷑. Ecce enĩ peccator fla¬
gellandus. ẽ. de rebus humanis:
Arescit in eius laboribus terra÷
concittit᷑ in eius naufragiis ma-¬
re: ignescit in eius sudoribꝰ aer:
obtenebrescit contra eũ inundatio¬
nibus cȩlum: inardescunt in eiꝰ op¬
pressionibus homines: mouentur
in eius aduersitate. & angelicȩ
uirtutes. Funquidñã hȩc quȩ in¬
animata uel quȩ uiuentia diximꝰ
suis instinctionibus & ñ magis
diuinis impulsionibus agitant᷑:
Quicquid est itaq qđ exterius
sȩuit: ꝑ hoc ille intuendus. ẽ. qͥ
hoc interiꝰ disponit. In om̃i igit᷑
dices filiis isrł. Qui. ẽ. misit mead
uos. Cum itaq flagellamͣ ꝑ ea
quȩ uidemus: illũ debemꝰ sollicite
mȩtuere. quẽ non uidemꝰ. Uir itaq
sanctus despiciat qͥcqͥd exteriꝰ ter¬
r&e: qͥoqͥd ꝑ essentiam suã. nͥ rege¬
retur ad nichilum tender&: & m̃¬

Expanded text:
acceperunt; in tantum moventur, acceperunt; in tantum moventur, in quantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in ejus laboribus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquidnanimata, vel quae viventia diximus, suis instinctionibus, et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est qui hoc interius disponit. In omni igitur dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollicite metuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et me
Abbreviated transcription (Latin):
terra.aer. & maria. cuncta uo-¬
latilia. uel quadrupedia. atq re¬
pentia: W certe scriptũ. ẽ. cre¬
auit ut essent om̃ia. Cum gͦ in
rerũ natura tam multa sint. cur
beati uiri uoce nc̃ dicitur. ipse
enĩ solus. ẽ Sed aliud. ẽ. esse:
aliud principaliter. ẽẽ: aliud
mutabiliter. atq aliud immuta.¬
bilit. ẽẽ. Sunt enim hȩc om̃ia. sed
principaliter ñ sunt. quia in se-¬
m&ipsis minime subsistunt : &¬
nisi gubernantis manu teneant᷑:
esse nequaquã possunt. Cuncta
nanq in illo subsistunt: a qͦ crea.¬
suis nutibus ad motum ducunt᷑:
sed ille cuncta mou& qͥ quȩdam
uiuificat: quȩdã uero ñ uiuifica¬
ta. in extrem̾ã. ẽẽ. essentiã mire
ordinans seruat. Cuncta qͥppe
ex nichilo facta sunt: eoꝵq essen¬
tia. rursum ad nichilũ tendẽt ÷
nisi ea auctor om̃iũ regiminis ma¬
nu retiner&. Om̃ia itaq quȩ cre¬
ata st̃. ꝑ se nec subsistere p̾ualent.
nec moueri: sed intantũ subsis¬
tunt. inquantũ ut. ẽẽ. debeant

Expanded text:
rra, aer et maria, cuncta volatilia, quadrupedia, atque repentia? Et certe scriptum est: Creavit ut essent. omnia . Cum ergo in rerum natura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur: Ipse enim solus est. Sed aliud est esse, aliud principaliter esse; aliud mutabiliter, atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt, quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt; a qsuis nutibus ad motum ducuntur, sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed in tantum subsistunt, in quantum ut esse debeant
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris domos ꝑfodiunt: dũ cor
innocentiũ. sedtam̃ infirmoꝵ. de¬
iectionis tempore pessima collocu-¬
tione corrumpunt. Sed plerunq
contingit. ut dum bonos quosq
in deiectione conspiciuntͥ subito
occulta dispensatione diuina iustꝰ
quispiã qui uidebat᷑ oppressus. ali-¬
qua scłi potestate fulciatur: eiq
ꝓsperitas uitȩ p̾sentis arrideat:.
quem priꝰ aduersitatis tenebrȩ p̃-¬
mebant. Quã nimiru ꝓsꝑitatem
illiꝰ. cũ ꝑuersi conspiciunt: sicut
p̃dict̾u. ẽ. ꝑturbant᷑. Mex eñi ad
corda sua redeuntꝰ. ante mentis o¬
culos reuocant: qͥcqͥd se ꝑuerse
egisse meminer̃. Uindicari in se
om̃e uiciũ formidant: & unde ille
luc&e qͥ potestat̃e suscępit: inde ꝑ¬
tristicia tenebrescit. Bene gͦ dr̃.
si subito apparuerit aurora: ar-¬
bitrant᷑ umbrã mortis. Aurora
quippe mens iusti. ẽ. quȩ peccati
sui tenebras deserens. ad luc̃e iam
erũpit ȩt̾nitatis: sicut de sc̃a qͦq¬

Expanded text:
tenebris domos perfodiunt, dum cor tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sa
Abbreviated transcription (Latin):
stri ꝑuersa suadere mȩtuunt is
confilia exqͥrunt : deiectionẽ ꝓs¬
peritatis eoꝵ. sumoꝑe p̾stolantu
ut in aduersitatis tenebris. eori̾
mentes suadendo ꝑfodiant: quib
prospere uiuentibus ꝑuersa loqui
minime audebant. Quos mox ut
in aduersitate uiderint exurgt̃:
& nm ex peccati merito talia illos
opeti asserunt: quia solam p̃sen¬
tis uitȩ głam diligentes. Flagellũ
dampnationis credunt. In tenebriᷤᷤ
Eͦ domos ꝑfodiunt: quia honorũ
mentes. ex ipsa eoꝵ corrumꝑe ad¬
uersitate moliuntur. Bene aut̾e dr̃.
sicut in die condixerant sibi: quia
cũ iustos conspicerent ꝓsperitatis lu¬
ceclarusse᷑ qm̃ loqu̾i non poterant:
ad maligna solummͦꝰ contra eos con-
cũ uͦ eos ad agendȩ potestatis uide-¬
rint culm̃ erumpere. ꝑturbantur:
mȩtuuntꝰ: afflictionibus tabescuñ:
Unde & subditur. Si subito ap¬
mortis. Iniqui semꝑ afflictionem
fideliũ expectant: eosq in tribu¬
latione uidere desiderant. Et in

Expanded text:
etuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consicum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur: CAPUT --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. Quia gͦ priꝰ a malo quiescit᷑
oꝑe. ut post anima pleniꝰ quiescat
in cogitatione: alii qͥnquageni.
alsi autẽ centen discumb̾t: q̃m ft̃
ñ nulli qui iã a prauis actibus ha¬
bent requiẽ oꝑis: & st̃ nonnulli qͥ
a ꝑuersis cogitationibus habent
iam reqͥem mentis. Heretici gͥ qͥa¬

Expanded text:
catur. Quia ergo prius a malo quescitur catur. Quia ergo prius a malo quescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Heretici
Abbreviated transcription (Latin):
sitiunt: qͥa eoꝵ se multitudini
adiungunt: quos iã uident guia
agere. & adhuc sitire grauiora
Quoꝵ feruor dũ eoꝵ desidĩa sa-¬
tiat: in eoꝵ actibus. quasi in meri-¬
die qͥescunt. Sequit᷑. De ciuita
tibꝰ fecer̾ uiros gemere. Quia ci¬
uitates a conuiuentibꝰ popłĩs ap-¬
pellant᷑: non ĩmerito ciuitatu
nomine uerȩ sunt fidei ȩccłȩ de
signatȩ : quȩ in singulis mundi
partibus positȩ. unam catholicã
faciunt : in qua fideles om̃s de
deo recta sentientes. concordit̾
dñs conuiuentiũ popłoꝵ etiã ꝑ
locoꝵ distinctionem concordiã
designauit: cũ satiaturus de qͥnq
panibꝰ popłos. qͥnquagenos ꝑ tur¬
mas uel centenos discumb̃e p̾cȩpit:
ut uidelic& turba fideliũ. escam
suã & locis disiuncta᷑: & moribus
coniuncta. ꝑciꝑet. Iubelei qͥppe
reqͥes. qͥnquagenarii numeri my¬
sterio continet᷑: & qͥnquagenariꝰ
bis ducit᷑: ut ad centenarium ꝑdu¬

Expanded text:
sitiunt, quia eorum se multitudini sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, quiescunt. Sequitur: CAtibus fecerunt viros gemere. - Quia civitates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in singulis mundi partibus positae, unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer Dominus conviventium populorum etiam per locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populum, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perdu
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑: qͥd aliud quã torcular cal¬
cant: Qđ diuina agi dispensatio¬
ne ꝑmittit᷑ ut animarũ botrim
sp̾itale uinũ defluant: quȩ carne
corruptibili exittȩ. ad regna cȩle-¬
stia uelut in apotheca currant:
Nam dũ iniusti iustos de pͥmunt:
quasi botros sub pedibꝰ mittunt:
Cõpressi autẽ botri. ad suꝑni con¬
uiuii satietatẽ exuberant: qͥ priꝰ
scribit. Sed om̃s qui uit̾a fideliũ ꝑ¬
sequunt᷑. calcant & sitiunt: qͥa agen-¬
do crudelia fortiores fiunt: & im¬
pietatis suȩ meritis cecati. eo ambi.¬
unt grauiora facere: qͦ iã grauia
fecer᷑. Heretici autẽ cũ ꝑ se potesta-¬
tem ꝑsequutionis ñ habent. huiꝰ
scłi potentes cõmouent: eorumq
mentes ad ꝑsequendũ ꝑtrahunt:
& quibꝰ ualent ꝑsuasionibꝰ accendt̃
Quos cũ crudelia agere contra ca-¬
tholicoꝵ uttã conspiciunt: quasi in
ipso solis feruore requiescunt Bene
ergo nc̃ dr̃. inter aceruos eoꝵ me¬
ridiati sunt. qͥ calcatis torcularibꝰ

Expanded text:
sequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui priuscribit . Sed omnes qui vitam fidelium persequuntur, calcant et sitiunt, quia agendo crudelia, ferociores fiunt, impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis non habenttes commovent, eorumque mentes ad persequendum trahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt. Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus
Abbreviated transcription (Latin):
mo consurgit homicida: interfi¬
erit quasi fur. Cum homicida in
nece ꝑximoꝵ ꝑ nocturnũ maxi-¬
me silentiũ soleat grassari: cur hoc
in loco mane primo consurgere
ad interficiendum egenũ. & pau-¬
perẽ dr̃: in nocte uͦ quasi fur esse
ꝑhibetur: Sed ipsis uerbis lit terȩ
dum sibi non congruunt: ad inda¬
ganda sp̃c secreta reuocam᷑. In scri-¬
ptura sacra mane aliquando aduen-¬
tus dñicȩ incarnationis: aliquando¬

Expanded text:
mo consurgit homicida, interfierit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum egenum et pauperem dicitur, in nocte vero quasi fur esse perhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis designa