comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conscriptum. & ex singulis quibusq elemenus secundũ
interpretationem torum debere intellegi quar sequerentur.
Tdemtidem flagitasti: ut tibi interpittationes singularum
literarum dicerem. Dixi fattor. Uerum quia ptopter harba¬
ticę linguamemoriam elabitur omne quod diximus: de¬
sidetas commẽtariolũ fieti. ut si in aliquo forte tuubaueris:
obliuionem lectio consolarctur.Ac ptus qm̃ de singulis
disseram: scut debes: quĩque psalmos secunidum ordinem
hebraeorum clementorum incipere. tricesimum sextum. ceti¬
tesimumdetimum. & centesimiimundetimum. & hunc de
quo nunc scribimus. & centesimum quadragesimũ qrtum
Uerum scire debes: in priorib psalmis singulis litteris singũ¬
los uersiculos qui trimetto iambito urrsu constant esse fub¬
necos. Inferiorẽ uero tetram etro iambico constare scilicet¬
ficut deutronomis canticum scriptum est. In centesimo octa¬
uodecimo psalmo singulas luteras octoni uersus secuntur.

Expanded text:
conscriptum: et ex singulis quibusque elementis secundum conscriptum: et ex singulis quibusque elementis secundum interpretationes eorum debere intelligi quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hebraeorum intesimum decimum, et centesimum undecimum, et hunc de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum. Verum debes scire in prioribus Psalmis, singulis litteris singulos versiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos. Inferiores vero tetrametro 148 iambico constare, sicuti et Deuteronomii Canticum scriptum est. In centesimo decimo octavo Psalmo singulas litteras octoni versus sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Centesimum octauum deumum psalmum tibi
insinuatt. conarer: & dicerem moralem omnem
locum itt to esse comptehensum: Et quomodo phĩ
soleni disputationes. suas in phisitam ethicam logicam q
partiri: ita & eloquia diuina aut de natura disputate: ut in
genest & ecdesiaste: aut de moribus: ut in ptouerbiis & in oĩ¬
bus sparsim libris: Aut de logica: pro qua nostri deoaoriRup
sibi uendicant: ut in cantico canticoꝵ. &ĩ eu angeliis: licet
aplus saept proponat: assumat. consirmri. atque condudat.
quae proptit artis dialeticae sunt studiosissimc petquisisti .qͥ
sibi uelint hebraeat: luitra: quat psalmo quem legcbamus ui¬
debantur insertat. Respondi secundum ordinem luterarũ
cum esse compositum. quod uidelicet ex prima littera qua
apud cos uocauit alleph:octo uersus inciperent. Rursum &
sequente bth: totidem uersus. exordium sum erent: ac po¬
stea et Gimel idem numerus complerctur: atq ita usqͥ
ad thau lutterã q̃ apud eos extrema liteta est. psalmum esse

Expanded text:
centesimum octavum decimum Psalmum tibi insinuare conarer, et dicerem, omnem moralem locum in eo esse comprehensum; et quomodo Philosophi solent disputationes suas in Physicam, Ethicam, Logicamque partiri, ita et eloquia divina aut de natura disputare, ut in Genesi, et in Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Proverbiis, et in omnibus sparsim libris, aut de Logica, pro qua 147 nostri Theoricen sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et in Evangeliis licet Apostolus saepe proponat, assumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt studiosissime perquisisti, quid sibi velint Hebreae litterae, quae Psalmo, quem legebamus, videbantur insertae. 2. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse compositum, quod videlicet ex prima littera, quae apud eos vocatur Aleph, octo versus inciperent. Rursus ex sequenti Beth totidem versus exordium sumerent: ac postea ex Gemel idem numerus compleretur: atque ita usque ad Thau, quae apud eos extrema littera est, Psalmum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Synodo biternensi phrygiam relegatus xii aduersus arria¬
nos confecit libros & asium librum de sy nodis quem ad
galliarum epõs scripsit & in ꝑsalmis commentarios prim̃
extremum in quo opere imitatus origenem nonnulla etiã
de suo addidit Est eius ad constantium libellus quem ui¬
uenti constantinopolim direxerat Et aluis in cõstantũt
quem post mortem scripsit & liter aduersum ualentem
& ursatiũ Hystoriam ariminensem & selentisensis syngdi
continens & ad praefatum salustium suie contra dyasco¬
rum & liber hymnotum & misteriorum alius & cõmen¬
tarios in matheum & tractatus in iob quos de gratco o¬
tigenes ad sensum transtulit &alius clegaris libellus
auxentium & nonnula ad diuersos aiunt quatdã scri

Expanded text:
synodo Biterrensi Phrygiam relegatus, duodecim adversus Ariasynodo Biterrensi Phrygiam relegatus, duodecim adversus Arianos confecit libros: et alium librum de synodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit: et in Psalmos commentarios, primum ede suo addidit. Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat: et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit: et liber adversus Valentem et Ursacium, historiam Ariminensis et Seleuciensis synodi continens: et ad praefectum Sallustium, sive contra Dioscorum: et liber hymnorum, et mysteriorum alius: et commentarii in Matthaeum; et Tractatus in Job, quos de graeco Origenis ad sensum transtulit: et alius elegans libellus contra Auxentium: et nonnullae ad diversos epistolae. Ai
Abbreviated transcription (Latin):
carta non indigent Pelagus de quo apud fideles sermo est
de quo & & mihi grauis causa disputationis urthoꝵ pene
in toto orbe ãnunciata est quem omẽs ccclesiat quasi lupum
de silua commirantur aureum colorem super nigrum uene¬
num componens fontem dultem primi mellis amaritudis
malitiae cõmiscuit Iouinianus laeta fatę & corde aspero
potu dulcissimo felle commixto multos potatit & contrari
omnes orientales: australesq diligenter unaniminr qͦ in da¬
nielis ebdomadibus inuestigant unuersa temporum spatia
quar sunt per eum in toto orbe unqm̃ data est contradictio
Pantionus a multio culpabilio dura sententia fortitq uniũsa
currentis aquae natate non ualet lta cuncta quat scripsit
contra scripturas sanctas obstare non poterant Ideo qual̃
umbra secus hominem sunt Hylaruis urbis pictanorũ
acquitaniae epũs factione saturnini atelatensius epĩ de

Expanded text:
charta non indigent. IX. Pelagius, de quo apud fideles sermo est, charta non indigent. IX. Pelagius, de quo apud fideles sermo est, de quo etiam et mihi gravis causa disputationis ejus verborum pene in toto orbe annuntiata est, quem omnes Ecclesiae quasi lupum de silva mirantur, aureum colorem super nigrum venenum componens, fontem dulcem primi mellis, amaritudinis malitiae commiscuit. X. Jovinianus laeta facie, et corde aspero, potu dulcissimo felle commixto, multos potavit, et contrariaomnes orientales australesque diligenter unanimiterque in Danielis hebdomadibus investigant, universa temporum spatia ibus, quae dicta sunt per eum, in toto orbe unquam data est contradictio. XII. Favonius a multis culpabilis, dura sententia fortiterque univeorrentis aquae natare non valet, ita cuncta, quae scripsit contra Scripturas sanctas, obstare non poterant: Ideo quasi umbra secus hominem sunt. HilariAquitaniae episcopus, factione Saturnini Arelatensis episcopi, de
Abbreviated transcription (Latin):
in conscriptione esse in conscriptiont condemnatur. tria sunt
pratelara quae hic in operibus rius testantur Canones quaor
cuuangeliorum .xi. histotiae ecclesiasticae quae nouum testa¬
mentum natrant & custolunt. & cheonicon idest tẽporum¬
breuiarium & per omnia euis uestigia quo itinerare potiusset
nunqm̃ tepcrimus Helyodorus presbiter domum amplissia.
potit enarrare fideluet disseruit. Ambrosius frater profuĩdoꝵ
penna raptus & acris uoluter. qm̃ dui in profundo ingredit᷑
fruclut de alto capere iudetur & omẽs etus sententiae fidei c
desiat & omnium uirtutum firmae sunt columpnac
Dardanus quoq multas questiones arripiens per mentis astu¬
tionem nucemq circa nudeus non confringens. malta impas¬
sibilia de scripturis cum fiducia loquitur Paulino uisum
est ingr̃ fieri & non erat ante discipulus et fructum sinera
dice oriri fieriq temptauit Ideo etus scriptiones sccipiont &

Expanded text:
in conscriptione esse a Graecis commendatur. Tria sunt in conscriptione esse a Graecis commendatur. Tria sunt praeclara quae hoc in operibus ejus vere testantur: Canones quatuor Evangeliorum, et decem historiae Ecclesiasticae, quae Novum Testamentum narrant atque custodiunt; et chbreviarium, et per omnia ejus vestigia, quod iterare potuisset nunquam reperimus. Heliodorus pater domum amplissimam potuit narrare, fideliter narravit. Ambrosius frater profundorum, pinnae raptus et aeris volucer, quandiu in profundum ingreditur, fructum de alto capere videtur, et omnes ejus sententiae fidei et Ecclesiae et omnium virtutum firmae sunt columnae. Dardanus quoque multas quaestiones arripiens, per mentis astutiam, nucemque citra nucleum non confringens, multa impossibilia in Scripturis cum fiducia loquitur. Paulino visum est magister fieri, et non erat ante disdice oriri fierique tentavit. Ideo ejus conscriptiones, Scriptore et
Abbreviated transcription (Latin):
dicibus montium fumt non considerans multa caelorum
spacia terraeq situs & aquarum circulum claro sermoe pro¬
nunciat Qui enim in lignum infructuosum ascende uult
paulatim ad superiota & maiora poma catpete festinat. ramos
autem paruulos paruuilis reliquit. nos autem paruuli sumus
infirmi atq minores si infercora congregare uoluerimus no
ascendunt pulchio sermone aurto q ore uniuersa laquitur
Si enim aliqua sccus uiam cecidisse potuissent tamen ab eo
in scripturis messis magna exorta est Origenes adamanti:
altiora ac maiora cogitans ptoptiumq ingenium non sufficit
aliud subnectit Etcum nimio mentis ardoit cogitasset oneri¬
bus maioribus caticabat se Et cum sic incedere non potuiss&
a doctrina per aliquas seductiones ineptas multosq alios de
uia recta in aliam uiam perduxit & uenenum eius quasi tumu¬
lis uocibus sytenarum & canticio plutio noccit poliuit inlior¬
clauis scripturarum custosq noui testamenti multis maio

Expanded text:
dicibus montium fiunt, non considerans, multa coelorum dicibus montium fiunt, non considerans, multa coelorum spatia, terrarumque situs, et aquarum circulum, claro sermone pronuntiat. Qui enim in lignum fructuosum ascendere vult. paulatim ad superioria et majora carpere poma festinat, ramos autem proximos parvulis relinquit. Nos autem qui parvuli sumus, infirmique atque minores, si inferiora congregari valuerimus, noascendunt, pulchro sermone aureoque ore universa loquitur. Etsi enim aliqua secus viam cecidisse potuissent, tamen ab eo in Scraltiora ac majora cogitans, propriumque ingenium non sufficiens, aliud per aliud subnectit; et cum haec nimio mentis ardore cogitasset, oneribus majoribus carricabat se: et cum sic incedere non potuisset, octrinae: et quae per aliquas seductiones ineptas multos de via recta in aliam viam perduxit, et venenum ejus quasi tinnulis vocibus Syrenarum, quae canticis pluribus nocere potuit: meliorclavis Scripturarum, custosque Novi Testamenti multis major
Abbreviated transcription (Latin):
IS NUNCA CRITER¬
mi frater desideri ut tibi quasi de luminaribus q̃
toto firmamenti mundo refulgent Pauca de scripto¬
ribus qui nobis multa de obscuritatibus quae pro¬
pter carnalem intelligentiam mentem impediunt ad splendorẽ
considerationis spiritalem proferte potuerunt manifestissime
dicam Sed uertor Susannȩ helchiac filiae ne in me sententia
iniquo iudicio presbiterorum impleatur dicentis Angustia
sunt mihi undiq Et similitet angustiat mih sunt si enim
aliquem uoluero ex his repichendere aduersatios atq in ini
citias mihi undiq concitabo Si autem nolucto nũqm̃ quae
postulasti inuenres. Sed unius tantum uoluntatem condẽnar
qm̃ multorum consilia iransut uil despicere meluis esse. ui¬
detur. quia unusquisq torum in scciptutis sanctis diligent̃
laudari meruit sed omẽs leniter leniterue cũ omni amore
tangam ut utrũq pacifice impleam Augustinus epus uo¬
lans per montium cacumina quasi aquila & ea quae in ra¬

Expanded text:
is nunc acritermi frater Desideri, ut tibi quasi de luminaribus firmamenti, quae toto mundo refulgent, pauca de scriptoribuspter carnalem mentem intelligentiam impediunt, ad splendorem considerationis spiritualem proferre potuerunt, manifestissime dicam. Sed vereor Susannae Helchiae filiae, ne in me sententia iniquo jutiae sunt mihi undique, et mihi similiter sunt angustiae? Si enim voluero ex his reprehendere, adversarios atque incitias mihi undique concitabo. Si autem noluero, numquam quae postulasti invenies. Sed unius tantum voluntatem condemnare 962 quam multorum consilia transire vel despicere, melius esse videtur, quia unusquisque eorum in Scripturis sanctis diligenter laudari meruit, sed omnes breviter leviterque cum omni amore tangam, ut utrumque pacifice impleam. I. Augustinus episcopus volans per montium cacumina quasi aquila, et ea quae in ra
Abbreviated transcription (Latin):
begnantibus Damasus Romanat urbis epus & clegans
inꝰ uersibus componendis ingenium habuit multa & bre¬
uia metro aedidit & prope octogenarius sub theodosio pr̃i¬
tssimus pracceptor meus ex quo scripturas explanante
didici ad xXX milia uersuuim omĩa sua opera composuit
liber tutuperationem euusdem maximi continens quass
non licuerit eundem & uituperare pro tempore Et liber exa¬
metro uersu uirginitatis & nupuarum contra se disseren¬
autẽ polemionum dicendi caractere uiuoq se epm̃ in lo¬
co suo ordinans ruri uitam monachi exercuit decessitq añ
hoc ferme trirmiium sub theodosio principeat an¬

Expanded text:
I. Damasus, Romanae urbis episcopus, elegans in versibus componendis ingenium habuit, multaque et brevia metro edidit, et prope octogenarius sub Theodosio prinntissimus, praeceptor meus, quo Scripturas explanante, didici, ad triginta millia versuum omnia opera sua composuit. liber vituperationem ejusdem Maximi continens; quasi non licuerit eumdem et laudare et vituperare pro tempore; et liber, hexametro versu, Virginitatis et Nuptiarum, contra se disserenautem Polemonem dicendi charactere, vivoque se episcopum in loco suo ordinans, ruri vitam monachi exercuit. Decessitque ante hoc ferme triennium sub Theodosio principe.
Abbreviated transcription (Latin):
Et calciamenta m in ꝑedib euis. Sponsi quide perdiderat
dignitatem nudis pedibus pascha celebrare non poterat
Hate sunt calciamenta de quibus dominus ait Et calcia¬
ui te iacinctino. Et calciamenta in pedibus ruis netubi co¬
lubet insidians plantam ingredientis inuaditei ut suꝑ

Expanded text:
Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super
Abbreviated transcription (Latin):
spititus sancti. quam qui non habuerit: non potest tegis int̾¬
esse conuiuio. Et date annulum in mani ruis: signaculus
reprom issionis scõ. Et ad principẽ tͥyri dicitur. qui similitud¬
nem conditoris admistrat. Tu es signaculum similitudinis
& corona decotis in delitis paradisi dei natus es. Isaias qͦ
de hoc signa culo loquitur. Niie manifesti erunt qui signã¬
tur. Hoc signatulum in manu datur: quando opera iusti¬
tiae scriptura significat. ut ibi. Factum est uerbũ domini
in manu aggei prophȩ. Et ad hierusalem. Ornaui te inquit
ornamento. &impostn ubi armillas circa manus tuas. Rur¬
sum ad cum qui indutus est podere alius locus signacu¬
lidemonstratur. Pertransi medĩam hierłm: & da sign̾aculũ
in frontib iurorum gementium & dolentiũ in omnibus
iniquitatibus: quae fuaint in medio rorum quate. Ut ptc̃a
possint dicere. Signatum est suꝑ nos lumen uultus tui dnẽ

Expanded text:
Spiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis inteSpiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse convivio. 24. « Et date annulum in manu illius; » signaculum ui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbum domini in manu Aggei prophetae; et ad Hierusalem: ornaui te, inquit, ornamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine.
Abbreviated transcription (Latin):
quaere: ad me habita in saltum. Et ibi qui ppe flens redesia
clamare uibetur ex seir: quia seir pilosus et hispidus intet¬
pretatur.ut antiquum gentilium significet ẽrrorem. illa pa¬
ri similuudine respondente. Nigra sum & speciosa filiȩ hiedm
Dixit autem illi filius. Pater pęccaui in cailũ & coram te.
iam non sum dignus uocati filus tuus. Dicit se dignum ñ
esse filium nuncupari: et tamen ex natuit uocerexͦ illa sub¬
stantia quam illi pater fuerat aliquando largitus: trepida
m nomen ueritatis crumpit: pater in quiens ptccaui in calũ
Frustra igitur quidam argumentantur: nomen patris in scõs
tantum modo conuenite: cum etiam deum prem̃ uocet qui
sȩ filii nommne confitetur indignum. nisi foite idco pted au¬
eros suos. Celerius proferte. stolam ptiorem: & induite cum
Stolam quam adam petcando perdiderat. Itolam quae in
alia parabola indumentum dicitir nuptiale. idest uestem

Expanded text:
quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cuse filii nomine confitetur indignum: nisi forte ideo patrem aueros suos: Celerius proferte stolam priorem, et induite eum; » stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dicitur nuptiale , id est, vestem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: & qui omiium est pracscuis futurorũ: ad euisdeo
praesenua dei practurrit aduentum: & pir uerbum suum q
carnem sumpsit ex uirgine: reditum filii iunioris anticipãt
Et procurteris incubuit suꝑer collum ipsius. Ante uenit ad
terras. qm̃ ille domum confessionis intraret. Incubuit super
collum ipsius. idesti cotpus suum sumpsit humanum. Et si¬
cuti sudra pectus iohannes recubuit: qui secittotũ cius efst¬
ctus est particeps: ita & iugum suum leur id est mandator
suorum facilia praccepta exꝰ gratia magis qm̃ ex merito sẽ
iuniorem filium collocauit. Et osculatus est tum. Itxta ilid
quod in cantico catititorum ecclesta de sponsi precatur ad¬
uentu. osculetur tne õsculo oris sui. Nolo mihi dicens per
moysen: nolo pet prophetas loquatur. Ipse meum corpus as¬
sumat. ipse me osculrtur in tatne. ut & illud quoq quod
in isaia scriptum est:huic sententiae toapiemus. Si quais

Expanded text:
cta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius cta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius praecurrit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moysen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris,
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Et incentesimotricesimotertio psalmo: ecce nunc be¬
nedicite dominum omnes serui domini: qui statis in domo
stantes propheta cohortatur Et dicam illi. Pater peccaui in c&¬
lum & coram te iam non sum dignus uocaꝵ filius tuus.
Peccauerat in carlum: qui hierłm catdestem reliquerat mrem.
Peccauerat coram prẽ: qui conditore desirto fuerat lingna uene¬
ratus. Non erat dignus uocari filius dei: qui feruus esse ma¬
luerat idolorum. Omnis enim qui peccatũ facit: đ diaholo ptẽ
natus est. Fat me sicut unum ex mercenariis tuis. Fac mi in¬
quit sicut unum ex utdȩis: qui te ob prae sentĩ rerũ iãtũ
promissa uenerantur.Recipe filium poenitentem: qui mett¬
nariis tius peccantibus sępe pepercisti Et uenit usq ad ꝑtem̃
suum Uenimus ad ptem: quando a porcorum recedimus pa¬
stione: secundum illud. Statĩ ut cõuersꝰ ĩgemueris. saluus
eris. Cumq ad huc longe esset iudit eum pater et miã mo

Expanded text:
cum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc becum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis in domo stantes propheta in domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et mis
Abbreviated transcription (Latin):
lant panibus .ego aut hic famt picco. Mercenarios scđm
aluim intellictum illos intelligimus ex tudeis. qui ob pñtia
tantum bona legis praecepta custoduint. idͤ iusti sunt &
misericordes. ton ob ipãt iustitam & ob ipm̃ miscricor¬
diae bonum. sed ut a deo terrenae sodlicitatis & longe ui¬
tat pręmium ꝯseqñtur. Qui aũt ista disedetat. metuꝰ com¬
pellitut aa obsequiũ pracceproꝵ: nc toꝵ pratuaricatione
quat uilla sunt carcat concupitis. Porro ubi metus est: nõ
est dilectio. Persecta quippe dilectio foras mittit timorem. Nã
qui diligit: non tleo imperata custodit: quia aut timore pce¬
narum aut pramii auiditate compellitur: sed quia hoc ipm̃
qual a ddeo uilctur est optimum. Sensus itaq ipse est. Quãti
ex inideis ob pñtia tantum bona a dei obsequio non recedunt:
et ego egestate conficior. Surgens ibo ad prem̃ ineum. P ulchͤ
ait lurgens. Patre quippe absente non steterat. Peccatorumia¬
cere: iustorum stare est. Ad moysen dicitur. Tu uero sta hic me¬

Expanded text:
ant panibus, ego autem hic fame pereo. » Mercenarios secundum alium intellectum eos animadvertimus ex Judaeis, qui ob praesentia tantum bona, Legis praecepta custodiunt. Hi justi sunt et misericordes, non ob ipsam justitiam, et ob ipsum misericordiae bonum; sed ut a Deo terrenae felicitatis et longae vitae praemium consequantur. Qui autem ista desiderat, merito compellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praeuaricatione, quae iussa sunt, careat concupitis. porro, ubi metus estnon est dilectio. perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. nam qui diligit, non ideo imperata custodit, quia aut timore poenarum aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta me
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi interst. ob non atqualem laborem & uocationis spatia
diuersa aequale praemium libenter accipũt: in nouissiõ
tantum operario idest᷑ gentium salute discordant: et do¬
mino inuiriam faciunt: & sub omnib parabolis arguũt᷑
inuidie. Non ambigo quin tibi inculta nostrac paruitatis
uideatur oro. sed saepe causatus sum excoli non posse ser¬
monem:nisi quem proprta manus limauerit.Itaq ignosce

Expanded text:
ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia diuersa aequale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce
Abbreviated transcription (Latin):
collata uniuersa uniuersa iustitia inuenitur iniquitas
Ut autem in hat eadem parabola quam nunc proposuimus
in iustitiam intelligas conductorum: attende paulisper.
Qui prima hora conductus est:plus meretur abto qui ho¬
ra tertia est missus ad uintam. Rursũs horat iettiar oprta¬
rius: horȩ sextae opetaruim antetedit: et seaxtȩ hora nona
horae uincit opetatium.Quonio igitur nouissimo omnes
inuident: & eandem in se iustitiam non requitunt. Tu q
hora nona conductus es:cur inuides ei qui undecima ho¬
ra est missus in uineam: Quod cunq respondiris: qmͣuis
diuersum asseuetes laborem:t & praemtum maius in di¬
uerso labore mertaris: tidem apud sextum sententiae sib¬
iacebis. Et tu qui hora sexta conductus es: nouissimo in¬
uides: cur tecum denarium id est atqualem consequatur
salutem: licet salutis pro labore diuersa sit gloria. Eadem
potest de t̾e tertuis dicere: & de tertio rursum primus. Uer

Expanded text:
conlata uniuersa iustitia iniquitas inuenitur. conlata uniuersa iustitia iniquitas inuenitur. Ut autem in hac eadem parabola, quam nunc proposuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia est missus ad uineam; rursum horae tertiae operarius sextae horae operarium antecedit et sextae horae nonae horae uincit operarium. quomodo igitur nouissimo omnes inuident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutem, licet salutis pro labore diuersa sit gloria. eadem de te tertius potest dicere et de tertio rursum primus uerum
Abbreviated transcription (Latin):
conduxit. Quod autem exttema hora mostri sit saluatoris ad¬
uentus: testis est iohannes apostolus dicens. Filioli  nouissiã
tamen ut eos qui uocati funt priminiustos esse fatearis. Qđ
cum obtinuero: illud inferam: Et quomodo usti murmuta¬
uerunt aduersum prem̃familias dicentes. Hi qui nouis¬
simi uenerunt & una hora fecerunt: atquales illos nobis
fecisti: qui portauimus pondus diti & ardorem: Uident᷑
quulem uiste dicere: non atqualem debere esse mertedem
tiuis. qui a prima hora ad noctem usq sudauerit: et eiuis
qui una hora sit in labore uersatus. sed ipsa iustina ha¬
let in se liudit: cur alierius inuideat folicitati. Deniq
& dominus oculum in eis arguit inuidentem dicetis. An
oculus tuus neqm̃ est: quia ego bonus sum. Unde & ab apło
solus uistus: solus dicit᷑ ĩmortalis. non quo angeli inuisti
sint &. mortales: sed quo ipse sit immortalis & iuistus: cui

Expanded text:
conduxit. quod autem extrema hora nostri sit saluatoris adconduxit. quod autem extrema hora nostri sit saluatoris aduentus, testis estlohannes apostolus dicens: fratres, uouissima tamen, ut eos, qui uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una hora fecerunt, aequales illos nobis fecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, qui a prima hora ad noctem usque sudauerit, et eius, qui una hora sit in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus, solus dicitur inmortalis, non quo et angeli iniusti sint et mortales, sed quo ipse sit inmortalis et iustus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mus.Si dera quippe non sunt munda in conspectui eins:
&. circa angelos suos perucrsum quid intelleait. Et ĩ psalmis
dicitur. Nonꝰ iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens.
Non ait.non iustificabitur omnis homo: Sed omnis utuens.
id est non tuuangelista. non aplus: non ptopheta. Ad ma¬
iora conscendo. Non angelus. non throni. non dnãtiones
nion potestates. carterae qͦ uirtutes. Solus deus estiin quẽ ñ pͥcc̃¬
cadit. Caetera cum sint liberi arbittu: uxta quod & homo
ad imaginem & similitudinem dei factus est : uttãq ꝑtem
possuntꝰ suam flectere uoluntatem. Quod si hac sententia ñ
adduceris: saltem illius pͥarabolȩ angoritate commouere:
in qua per totam diem operari mituntut ad uineam: et ĩ
pritna hora uotant᷑ adam abel. sith: in tertia nce: in seat a
abraam: in nona moyses: in X̃ gentium populus cui dr̃:
quid hic statis tota die octosi: et ille respondet: nemo nos

Expanded text:
mus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius mus. sidera quippe non sunt munda in conspectu eius et contra angelos suos peruersum quid intellexit et in psalmis dicitur: non iustificabitur in conspectu eius omnis uiuens. non ait \'non iustificabitur omnis homo\', sed comnis uiuens\', id est non euangelista, non apostolus, non propheta, - ad maiora conscendo - non angelus, non throni, non dominationes, non potestates ceteraeque uirtutes. solus deus est, in quo peccacadit; cetera, cum sint liberi arbitrii, iuxta quod et homo ad imaginem et similitudinem dei factus est, in utramque partem possunt suam flectere uoluntatem. quodsi hac sententia non adduceris, saltem illius auctoritate parabolae commouere, in qua per totam diem operarii mittuntur ad uineam. et in prima hora uocatur Adam, Abel, Seth; in tertia Noe; in sexta Abraham; in nona Moyses; in undecima gentilium populus, cui dicitur: quid hic statis tota die otiosi? et ille respondit: nemo nos
Abbreviated transcription (Latin):
stos. dat pluuiam serotinam & matutinam merentib
pariter & non merentib. qui de uicis angulis & plate¬
is inuitat ad nuptias: & ouem quat ad exemplũ filii
poenitentis ipsa redire non poterat uel nolebat. querit &
inuenit: & inuentam suis humeris tepottat. Mliltũ enĩ
ertando latorauerat. Ut autẽ docamur in scos̃ quoq ca¬
dere posse inuidiam: & soli deo puram dementiã deceli¬
qui filiorum zebedei consideremus. ecemplum.pio ꝙ
cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postu¬
lasset. teliqui deccm discipuli indignati sunt: et huesus
aduocans tos dixit. Scitis quia ptincipes gẽtiũ dñantur
eorum & qui maiores sunt potestatem exercent in eis. Nõ
esse primus: fiat uester seruus: quomodo filius hominis
non uenit ministrati: sed ministrare. & dare animã suam¬
in tedemptionem pro multis.Nulli peritulosum.nulli ui¬
ximus potuisse subripere: cum ttiam de auielis. hoc pure¬

Expanded text:
stos et dat pluuiam serotinam et matutinam merentibus stos et dat pluuiam serotinam et matutinam merentibus pariter et non merentibus, qui de uicis, angulis et plateis inuitat ad nuptias et ouem, quae ad exemplum filii paenitentis redire ipsa non poterat uel nolebat, quaerit et inuenit et inuentam suis umeris reportat. multum enim errando laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei consideremus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem discipuli indignati sunt. et Iesus aduocans eos dixit: scitis, quia principes gentium dominantur eorum et, qui maiores sunt, potestatem exercent in eis. non esse primus, fiat uester seruus; quomodo et filius hominis non uenit ministrari, sed ministrare et dare animam suam redemptionem pro multis. nulli periculosum, nulli uiximus potuisse subrepere, cum etiam de angelis hoc pute
Abbreviated transcription (Latin):
repltatur: ut nec fratris misericordia. nec prĩs precibus. nͤ
totius domus iocunditate superetur. Ad quod breuiten
respondemus. omnem mundi istius ustitiam ad dei cõ¬
parationem non esse iustitiam. Quomodo enim ex pctĩs
hierusalem sodoma iustificatur: non quo ipsa sit iusta
sed quo maiorib delictis fiãt minora delicta ita & ho¬
minum uniuersa iustitia non est deo collata uistitia
Deniq paulus qui dicerat: quotquot ergo perfecti hoc
sapiamus. in alio loco confititur & clamitat. O profun¬
dum diuitiarum sapientiae & scientiac dei: qm̃ in scru¬
tabilia sunt uidicia euis: & in uestigabiles uiae cuis ꝑ
Ex patte cognoscimus: & ex parte prophetamus. et nuc̃
per spculum uidemus in eniginate. Et ad romanos. Mi¬
fer ego homo. quis me liberabit de corpore mortis huius:
Et quibus omnib edocemur dei soluis perfectam ec̃ u¬
stitiam. qui solem suum oriri facit super uistos & in ui¬

Expanded text:
repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec totius domus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiaomnium universa justitia non est Deo collata justitia. Denique Paulus qui dixerat: « Quotquot ergo perfecti sumus, hoc sapiamus » , in alio loco confitetur, et clamitat: « O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabiex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, et: nunc per speculum uidemus in aenigmate, et ad Romanos: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? ex quibus omnibus edocemur dei solius perfectam esse iustitiam, qui.solem suum oriri facit super iustos et iniu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad philippenses. Omnes enim quat sua sunt quęrut
non ta quae sunt hiesu xp̃i. Qm̃qm nihil unqm̃ illi ne¬
gasse credendus sit quem ad ęsum uituli cohortatur:¬
edendum. Epulari nos oportit & gaudere: qͦniã fratet tuuꝰ
mortuus furrat & reiuxit: perierat & inuentus ist. Con¬
dimus igitur & nos uiuere posse per potnitentiam: qui fu¬
eramus mortui pet delicta. Et hic quidem ipse filus it¬
uertitur. in superiorib uerorin out scilicet & dragͣma qđ
erfau̾at affertur: & quod petierat inuenitur. Et simili tres
parabolȩ fine clauduntur dum in ista ponitur: perierat
& inuentuo est. ut intelligamus diuersis similitudinib
de eadem peccatorum susceptione signatum Et haic ꝗͥdes
in ethnici persona dicta sinit & uulti. Uideamus autẽ:
Et de carteris quiti iusto conueniant non ambigitua
Illud ist in quo legenti scrupulus commouetur. cur ui
stus petcatoris saluti inuideat: & intantum iratundia

Expanded text:
et ad Philippenses: omnes enim, quae sua sunt, quaerunt, et ad Philippenses: omnes enim, quae sua sunt, quaerunt, non ea, quae sunt Christi Iesu. quamquam nihil umquam illi negasse credendus sit, quem ad esum uituli cohortatur. Epulari nos oportet et gaudere, quoniam hic frater tuus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis similitudinibus de eadem peccatorum susceptione signatum. Et haec quidem in ethnici persona dicta sint et Iudaei; uideamus autem, et de ceteris quin iusto conueniant, non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
filus tiuis hic qui comedit õmem facultatẽ fuam uiuens
cum meretricibus uenit: occidisti ei uitulum saginatum
Confitetur & nuc̃ israd saginatum uitulũ fuisse ꝗ cęsus
est. Intelligunt uenisse xp̃m. sed torquentur inuidia. et
nolunt fratte non peteunte saluari. Ipse autẽ dixit illi. Et¬
li tu mecum semper es et omnia mea tua sune. Filiũ uo¬
cat licet intrare nolentem. Quom odo autt̃ dci omdia iu¬
deorum sunt. Nunquid angili thioni domnationes. cae¬
teraeq uirtutes Omnia ergoꝰ intelligamus legem.prophtã
eloquia diuina. Haee ui dedit: ut in lege cius meditatetur
die ac nocte. secundum illũ cationem quẽ. exposumus so¬
pturarum: omnia hon ad totum teferenda esse sed ad
partem maximam ut ibi Omnes declinauerunt simul
mutiles facti sunt. Et alibi. Omnes qui uenetunt añ me
fures fucrunt & lattones. Et paulus ad chorinthios.oĩ¬
bus inquit omnia factus sum. ut omnes lucrif acetem

Expanded text:
filius tuus hic, qui comedit omnem facultatem suam uiuens filius tuus hic, qui comedit omnem facultatem suam uiuens cum meretricibus, uenit, et occidisti ei uitulum saginatum. confitetur et nunc Israhel saginatum uitulum fuisse, qui caesus est; intellegunt uenisse Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte saluari. Ipse autem dixit illi: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. filium uocat, licet intrare nolentem. quomodo autem dei omnia Iudaeorum sunt? numquid angeli, throni, dominationes ceteraeque uirtutes? \'omnia\' ergo intellegamus legem, prophetas, eloquia diuina. haec ei dedit, ut in lege eius meditaretur die ac nocte, secundum illum canonem, quem saepe exposuimus, scripturarum \'omnia\' non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt, et alibi: omnes, qui uenerunt ante me, fures fuerunt et latrones, et Paulus ad Corinthios: omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem,
Abbreviated transcription (Latin):
cere presenti.Reuerso filio uiniore & pater lȩtatur & purri.
Man ducemus ait & epulemur: non manducate & epulaĩ.
At tu ea mente qua inudes fratri.qua a patris recedis aspectu.
& semper in agto es: nunc quoq uis absente eo in irt conuiui¬
um. Nunqm̃ dedisti mihi edum. Nunqm̃ pater det̾iora dat
munera. habes uitulum ĩmolatum: ingredere manduca cum
fratre. Quid edum quaeris: cui agnus est missus: Et ne simu¬
les te nescire quod missus est:iohannes tibt eum in hetemo
demonstrauit. Ecce agnus dei. ecce qui tollit pectata iurindi
Et pater quidem quasi elemens & poenitentiam tribuens:tt hor¬
tatur ad uitulum: non ĩmmolans edum quẽ stare scit a
sinistus. Iu uero in fine si̧culi ipse tibi is edum ĩmolaturus
antixpm̃: & cum amicis tius spiritibus immundis eius car¬
ne saturandus. expleto uaticinio: tu confregisti caput draco¬
nis: & dedisti eum in estam populis ethiopum Cum autẽ

Expanded text:
cere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. cere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. manducemus, ait, et epulemur, non \'manducate et epulamini\'. at tu ea mente, qua inuides fratri, qua a patris recedis aspectu et semper in agro es, nunc quoque uis absente eo inire conuiuium. numquam dedisti mihi haedum. numquam pater deteriora dat munera. habes uitulum immolatum: ingredere, manduca cum fratre. quid haedum quaeris, cui agnus est missus? et, ne simules te nescire, quod missus est, Iohannes tibi eum in heremo demonstrat: ecce agnus dei, ecce, qui to llit peccata mundi. et pater quidem quasi clemens et paenitentiam tribuens te hortatur ad uitulum non immolans haedum, quem stare scit a sinistris. tu uero in fine saeculi ipse tibi es haedum immolaturus antichristum et cum amicis tuis, spiritibus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confregisti capita draconis; dedisti eum escam populis Aethiopibus. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
uero sit & omnia mea tua sunt: suo loco congruentius eapli¬
cabitur: Et nunqmã dedisti ędum: ut cum amicis incis tpulater
Tantus inquit israel sanguis effusus est:tot hominum cac¬
sa sunt milia: & nullus eorum nostre extitit salutis redẽptor
Ipse iosias qui placuit in conspectu tuo: & nuper machabei qui
pro tua hereditate pugnabant: contra fas sanctitatis hostiũ
gladiis interempti sunt: & nullus cruor nobis reddidit libe¬
non sacerdos. non iustus quisqmͣ immolatus est nobis.et pro
luxurioso filio: idest pro gentibus: pro peccatorib: totus crratu¬
rat gloriosus sanguis effusus est. Cumq merentib minora
non dederis:immeritis maiora tribuisti. Nũqmͣ dedisti mihi
edumuit cum amicis meis epularer. Etras israel: dic potuis
ut iecum epularer. Aut potest tibi aliqua esse iocunditas:
nisi patre tecum celebrante conuiuium: Saltem exemplo do¬

Expanded text:
uero sit: et omnia mea tua sunt, suo loco, congruentius expliuero sit: et omnia mea tua sunt, suo loco, congruentius explicabitur. Et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. \'tantus\', inquit Israhel, \'sanguis effusus est, tot hominum caesa sunt milia, et nullus eorum nostrae extitit salutis redemptor. ipse Iosias, qui placuit in conspectu tuo, et nuper Macchabaei, qui pro tua hereditate pugnabant, contra fas sanctitatis hostium gladiis interempti sunt, et nullus cruor nobis reddidit libenon sacerdos, non iustus quisquam immolatus est nobis, et pro luxurioso filio, id est pro gentibus, pro peccatoribus totius creaturae gloriosus sanguis effusus est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis maiora tribuisti. numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer\'. erras, Israhel; dic potius: \'ut tecum epularer\'. aut potest tibi aliqua esse iocunditas nisi patre tecum celebrante conuiuium? saltem exemplo do
Abbreviated transcription (Latin):
cepta compleueris: sed quod te in longinquami regionem abite
passus non sum. Mecum es acd extremum. secundum uiud
quod locutus sum ad dauid. Si detelinquerint filii tius leg̃ẽ
meam: & in iudiciis mus non ambulautrint: si iustificatioes
ntas prophanauerint: & mandata mea non custodierint: uis¬
tabo in uirga iniquitates torum: & in flagellis iniustitias cor
miseriordiam autem meam non auferam ab eo. Quo testi¬
monio & ul in quo filius gloriatur: falsum esse conuincitur:
dum in dei tudiciis noti ambulauit: mͥandata cͥuis non fecit
Et quoniedo ista non fatiens cum patre semper fueĩt edocemur:
dum peccans iusitatur in uirga: & iusitato miã non negatur.
Nec mirandum patri eum ausum fuisse mentiri: qui fratri po¬
tuit inuidere:maxime cum in die iudicii quidam impuden¬
tius mentiantur. Nonne in nomine tuo comedimus &bibi¬
mus uirtutes multas fecimus: demonia eictimus: Quid

Expanded text:
aecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire aecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus sum ad Dauid: si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et mandata mea non custodierint, uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis iniustitias eorum; misericordiam autem meam non auferam ab eo\'. quo testimonio et id, in quo filius senior gloriatur, falsum esse conuincitur, dum in dei iudiciis non ambulauit et eius mandata non fecit. et, quomodo ista non faciens cum patre semper fuerit, edocemur: dum peccans uisitatur in uirga et uisitato misericordia non negatur. nec mirandum est patri eum ausum fuisse mentiri, qui fratri potuit.inuidere, maxime cum in die iudicii quidam inpudentius mentiantur: \'nonne in nomine tuo comedimus et bibimus et uirtutes multas fecimus, daemonia eiecimus?\' quid
Abbreviated transcription (Latin):
gem iustitiae non peruenit: Quare: quia non ex fide: sed qĩ
ex operibus legis. Potest ergo & ex cius pirsona dici: qui uiã
cundem apostolum in uistitia quat ex lege est fine tepithen¬
sione uersatus sit.licet mihi uideatur magis se tactate uu¬
deus qm̃ uera dicert:ad exemplum illuis phari sei dicentis
Deus . gratias ago tibi: quia non sum sicut caeteri hominũ.
raptores. in uisti ad ulteri. sicut & hic publicanus. Oro te
nonne tibi uidetur ea quae ille de publicano dixerat: dicete
iste de statte. Hic qui comedit omnem substantiam uiues̃
cum meretricib. Ad id autem quod ait: mandatum tuum
tumm ꝗͣ preteriui: pris sermo non congruit. Non enim confir¬
ma uit uera esseiquae dixerat filus: sed irascentem alia ta¬
tione compescuit. Fili tu mecum eo semper. Nunquid ait.
benc quidem dicis: & fecisti cuncta quat uisseram: Non. sed me
mihi & in captiuitatib eru̾diris. Micum es: non quia mea p̃¬

Expanded text:
gem justitiae non pervenit » . Quare? quia non ex fide, sed quasi gem justitiae non pervenit » . Quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus Legis. Potest ergo et ex ejus persona dici, qui juxta eumdem Apostolum in justitia, quae ex lege est, sine reprehensione versatus sit: licet mihi videatur magis se jactare Judaeus, quam vera dicere, ad exemplum illius Pharisaei, dicentis: « Deus gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, sicut et hic Publicanus » . Oro te, nonne tibiste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandatum tuum numquam praeteriui, patris sermo non congruit; non enim confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia tione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene quidem dicis et fecisti cuncta, quae iusseram\'? sed: \'mihi et in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea pr
Abbreviated transcription (Latin):
mum oportebat annuntiate uerbum dei:sed quia indignos
uos iudicastis: ecce conuertimur ad gentes: Ipse aũt tespõ¬
dens. ait patri suo. Ecce tot annoͥs feruio tibi. Pater suplex
ad concordiam depretatur: ille uistitiam quat in legt est
sequens: dei iustitiae non subiͥcitur. Porro quac maior ui¬
stitia dei: quã ignoscere poenitentib: filium suscipere re¬
deũtem: Ecce tot annos seruio tibi & nunꝗͣ maudatum¬
tuum practeriui. Quasi hoc ipm̃ non sit preterire manda¬
coram deo mundus sit. Quis enim lactabuut castũ st hr̃ẽ
cor. Nec si quidem fuerit unius diri. Dauid confitetur: in ini
bit. Et hu dicit nunꝗͣ se praeterisse mandatum: totiens ob
idolatriam captuuitatibus traditus. Ecce tot annos fer¬
uio tibi: & nunqm̃ mandatum tuum praeteruui. Hloc est
quod apostolus loquitur.Quid ergo dicemus: quia gentes q̃
non sectabantur ustitiam: apprehenderunt iustitiã. iustiã

Expanded text:
mum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos mum oportebat adnuntiare uerbum domini, sed, quia indignos uos iudicastis, ecce conuertimur ad gentes. Ipse autem respondad concordiam deprecatur: ille justitiam, quae in Lege est, sequens, Dei justitiae non subjicitur. Porro quae major justitia Dei, quam ignoscere poenitentibus, filium suscipere redeutuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire manda cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? Dauid confitetur et dicitbit » ? Et hic dicit nunquam se praeterisse mandatum, toties ob idololatriam captivitatibus traditus. « Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi. » Hoc est quod Paulus Apostolus loquitur: « Quid ergo non sectabantur justitiam apprehenderunt justitiam, justitiam