comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mor. Custodi dñe dicitur quia
sine tehumana mortalitas la
bitur.cin ys.nas prope predixit
mortis euasionem xpisti mcar¬
nationem omnia ecclesia mist̾¬
ia et futura sanctorum p̾mmia
que prophetia notatur inepi¬
tola sicut est ibi. fructus spiri¬
tus est garitas gaudium pax et
ceter.i. Recepta sanitate rex ad
templum ascendit deo gracias
mit. euangelium ei consonat
ꝙ.x. leprosis mundatis. unũ
redisse et gracias retulisse com¬
memorat. quiacum dñs mul
ta beneficia. regibus ifrahel et
nida contulerit solus ezechias
pro. acceptis beneficiis debitas
grates retulit. Off. bene cõue¬
nit. uͥ dñs angelum suummi¬
sit qui plusꝙͣ octoginta milia
te ostibus otcidit. ⁊ regem
ioris canit. qui defensor ecclesie
ertitit. per quem dñs ecclesiam
ab hereticis protexit. sicut ꝑ eze
uerba. custodi.d. ecclesiam tuã
propiciatione perpetua. Epis¬
tola que uicia ⁊ uͥtutes replicat.
sinodum eius tempore collecta¬

Expanded text:
 Custodi, Domine, dicitur, quia sine te labitur humana mortalitas . Cui Isaias propheta praedixit mortis evasione Christi incarnationem, omnia Ecclesiae mysteria et futura sanctorum praemia; quae prophetia notatur in Epistola, sicut est ibi, Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax , etc. Recepta sanitate, rex ad templum ascendit, Deo gratias mit. Evangelium ei consonat, quod decem leprosis mundatis unum rediisse, et gratias retulisse commemorat , quia Dominus cum multa beneficia regibus Israel, et Juda contulerit, solus Ezechias pro acceptis beneficiis, debitas grates retulit. Offertorium, bene convenit, ubi Dominus angelum suum misit , qui plusquam octoginta millia de hostibus occidit, et regem joris canit, qui defensor Ecclesiae exstitit, per quem Dominus Ecclesiam ab haereticis protexit, sicut per Ez ejus verba; Custodi, Domine, Ecclesiam tuam propitiatione perpetua. Epistola, quae vitia et virtutes replicat , synodum ejus tempore collect
Abbreviated transcription (Latin):
digne ẜuiunt. in celestietiani
tabernaculo sac̾dotes agnie¬
runt. de qua promissione tͣc¬
tum iubilant. Laudate dñm.
Euangeliũ cos monet ne
doctrina illorum sit st̾ił. ut ar¬
dor infructuosa. nec inta eoꝵ
t̾rems dedita. ut muuer inc̃¬
uata. qui auxilium dei. In
admonentur. cunis festa ut ce¬
accipit officium de rege iosia.
cuiheremias propheta p̃clix̃
iherusalem destructionemet
populum in babilonem capti¬

Expanded text:
digne serviunt, in coelesti digne serviunt, in coelesti tabernaculo sacerdotes Agni erunt, de qua promissione Tractum jubilant: Laudate Dominum . Evangelium eos monet, ne doctrina illorum sit sterilis, ut arbor infructuosa, nec vita eorum terrenis dedita, ut mulier incurvata ; qui auxilium Dei in admonentur; cujus festa ut ceaccipit officium de rege Josia, cui Jeremias propheta praedixit Hierosolymae destructionem, populi in Babylonem capti
Abbreviated transcription (Latin):
cliguntur. illis ex lege precipit.
Istis ex spiritu sancto dicitur.
untur. Una lect. tpr̃i sept̾. con¬
uenit. que comprehendere. ira¬
torem messorem. et calcatorez
uue mitentem semen dicit. ali¬
a ordinandis congrint. que es¬
dram populum docuisse astruit.
corpore et mente placeant. lec¬
cio ad conũtionem eos institu¬
it. et ueniam promittit. Qui
ubi peiitenti mulieri peccata
dumssa narrãtur. qui repleti
ut dens obprobrium peccatoꝵ
ab eis anferat. In sabbato ordi¬
nandi ad graciam uocantur.
quibus sic clamatur. Uenite
.s. in acolitos. in subdiac̾. In
diac. In presbiteros distingũ¬
tur. Per lect̾. illorum doct̾na.
per. Gr. significatur eorum
inta. dem̃ lect̾.dauielis de tͥbr
pueris legitur. qͥ infornace ꝓͥ¬
dantur: quia ministri ecclesie.
incamino tribulationis exa¬
minãtur ymnus. Benedic-¬
tus es .d̃. sequitur. quia eis dm̃
in om̃ tempore benedicere p̾ci¬
pitur. dem̃ epistolade primo et
secundo tabernaculo recitatur.
quia si intabernaculo ecclesie

Expanded text:
eliguntur. Illis ex lege praecipitur; istis a Spiritu sancto dicitur, untur. Una Lectio Septembri convenit, quae comprehendere oratorem, messorem, et calcatorem uvae mittentem semen dicit. Alia ordinandis congruit, quae Esdram populum docuisse astruit, corpore et mente placeant. Lectio ad conversationem eos instruit, et veniam promittit . Quiubi poenitenti mulieri peccata dimissa narrantur . Qui repleti ut Deus opprobrium peccatorum ab eis auferat. CAP. nandi ad gratiam vocantur, quibus sic clamatur: Venite,scilicet, in acolythos, in subdiaconos, in diaconos, in presbyteros distinguuntur per Lectionem illorum doctrina, per Graduale significatur eorum vita. Deinde Lectio Danielis de tribus pueris legitur, qui in fornace probabantur ; quia ministri Ecclesiae in camino tribulationis examinantur; Hymnus Benedictus es, Domine , sequitur, quia eis Deum in omni tempore benedicere praecipitur. Deinde Epistola de primo et secundo tabernaculo recitatur , quia si nunc in tabernaculo Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
N finc seculi cum deo nudices
ueniunt: qui nunc pro deoin¬
niste nidicantur. Tunc eoru
lux tanto latius emicat: quan¬
to eos nunc mams ꝑ sequen¬
tium durius angustat. Tũc
reproborum oculis patescit: ꝙ
celesti potestate submxi sint.
quiterrena omma sponte re¬
liquerunt. Quisquis emm
stimulo dium amoris excita¬
tus. Hic possessa reliquerit:
illic ꝓculdubio culmen iudici¬
arie potestatis obtinebit: ut
simul tunc uidex cum nidice
ueniat: qui nunc considera¬
tione iudicii se se spontanea
uoluntate castigat. Redemp¬
tor ñr ndicii sentenciam cum
sanctis ecclesie predicatoribus
decernit: sicut ip̃e meuangelio
dicit. uos qui reliquistis om̃ia
et secutis me. in regeneratione
cum sederit filius hominis in se

Expanded text:
n fine saeculi cum Deo judices venient, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redempter judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut ipse in Evangelio dicit: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui t̾renis actibus obliga¬
ti fuerant. in eis tamen plus
celestia ꝙ terrena lucra quesie¬
runͭ. Quibus in fine dicitur.
Hospeseram et collegistisine:
nudus et operiustis me. Elec¬
tiuri omma relinquentes nõ
iudicantur et regnant: qui ⁊̃
precepta legis ꝑfectionis uirtu¬
te transcendunt: quia nequaꝙͣ
hoc solum quod cunctis diuina
lex precipit implere contentist̃:
s p̾stantioridesiderio plus appe¬
tunt exͥibere. ꝙͣ preceptis genera¬
libus audire potuerunt.

Expanded text:
ii qui terrenis actibus obligii qui terrenis actibus obligti fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt: quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me, nudus et operuistis me . Electi viri omnia relinquentes, non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecepit implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus appetunt exhibere quam praeceptis generalibus audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes duodecim tribus israhel. Os
qui in ecdesia modo ꝑfectisũt:
ꝑfectionis sue rectitudinem
per euangelium didicerunt.
Redemptoriergo nr̃o uniti eiꝰ¬
q maiestati conuincti. cum
eo idices undebuntur. qui
modo ꝑfecta opera uixta euã¬
gelica precepta secuti sunt. Mi
in hoc seculo preceptis dm̃ parint:
cum illo postinodum ad iu¬
dicandos po pulos uidex ue¬
nit: sicut cuncta relinquenti¬
Sedebitis et uos super duode¬
cim tronos: nidicantes duo¬
decim tribus i frahel. Rectũ
quippe est. ut cumdeo de popi¬
lis iniudicio disputent: qui
deo postinodum iudices ueni¬
unt: qui ei modo in uolunta¬
ria paupertate uel parcitate
fimiliares extiterunt. Scrip¬
tum est. Aduocauit celos sur¬
sum et terram: ut discerneret
populum suum. Celos quip¬
pe sursum aduocat: cum hi qͥ
sua omnia relinquentes con¬
uersationem celestis inte te¬
nuerunt. ad consedendum
in iudicio conuocantur: atq
cum eo iudices ueniunt. Ter¬
cra etiam sursum uoratur: cũ

Expanded text:
tes duodecim tribus Israel. Omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per Evangelium didicerunt. Redemptori ergo nostro uniti ejusque majestati conjuncti, cum eo judices videbuntur qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex venit, sicut cuncta relinquentiSedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Rectum quippe est, ut cum Deo de populis in judicio disputent qui aDeo postmodum judices veniant qui ei modo in voluntaria paupertate vel in prece familiares exstiterint. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, epopulum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum ii qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui meminerit p̾cepti dm̃:
et mantata eius sollicite custo¬
dierit ut operetur: et uiuat in
cis. Beatus qui posuerit cus¬
todiam ori suo. et ostium circũ¬
stancie labiis sins: ut non deli¬
net in uerba malicie. Multiᷤ
enĩ modis beati efficiuntur ho¬
mines: sicut meuan getio dñs
ait. Beati panperes spiritu:
qm̃ ip̃oꝵ est regnum celorum.
Beatimites: qͣm ip̃i possidebũt

Expanded text:
tus qui meminerit praecepti Domini tus qui meminerit praecepti Domini et mandata ejus sollicite custodierit, ut operetur et vivat in eis. Beatus qui posuerit custodiam ori suo, et ostium circumstantiae labiis suis, ut non declinet in verba malitiae . Multis enim modis beati efficiuntur homines, sicut in Evangelio Dominus ait: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Beati mites
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus qui odio habue¬
rit hunc munclum: et tan¬
tũmodo meditatio eius fuerit
in deo. Beatus qui execratus fu¬
erit peccatum et maliciam: et
deum solum benignum et piũ
dilexerit redemptorem: et castoᷤ
iugiter et sanctos habuerit co¬
gitatus. Beatus qui ab omni¬
bus pollutis cogitationibus fu¬
erit emundatus et non fuerit
in mundi istius actibus impli¬
citus: s ex integro uiber in dño.
ab omnibus mundustius ne-¬
gociis uanissimis liberatus. Be¬
atus qui semper recordatus fue¬
rit de die illa tremenda: et festi¬
nauerit lacrimarum fontibus
ablui: et anme sue uulneraꝑ
cutere. Beatus qui fuerit ef¬
fectus tamꝙͣ nubes ad ꝑferendã
pluiuam lacrinarum: per quaᷤᷤ
possit extinguere flammnas inci
peribus igiter conu̾satus. ĩ ma¬
culatam ẜuanerit anmam suã.
Beatus qui in bonis operibus co-¬
tidie per sanctam creuerit disci¬
plinam. habens in dño spem cer¬
tam: ut uideat eum in clarita¬
te sua. et regno et gloria. Bea¬

Expanded text:
eatus qui odio habuerit hunc mundum, et tantummodo meditatio ejus fuerit in Deo. Beatus qui exsecratus fuerit peccatum et malitiam, et Deum solum benignum, et pium dilexerit Redemptorem, et castos jugiter et sanctos habuerit cogitatus. Beatus qui ab omnibus pollutis cogitationibus fuerit emundatus, et non fuerit in mundi istius actibus implicatus: sed ex integro liber in Domino, ab omnibus mundi istius negotiis vanissimis liberatus. Beatus qui semper recordatus fuerit de die illa tremenda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui, et animae suae vulnera semper curare. Beatus qui fuerit effectus tanquam nubes, ad proferendam pluviam lacrymarum, per quas possit exstinguere flammas omniumperibus jugiter conversatus, immaculatam servaverit animam suam. Beatus qui in bonis operibus quotidie per sanctam creverit disciplinam, habens in Domino spem certam, ut videat eum in claritate sua, et regno, et gloria. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
deo refert iciuniũ: qui men-¬
tem suam aprauis cogitatio¬
nibo. oculos aconcupiscencia.
tinguam manusq alite cus¬
todit. Et sic ieiumum nr̃m
sanctificet castitas. ornet ꝑa¬
ciencia. benignitas foueat.
miẜicordia letificet. cõmen¬
det humilitas: ut gemino
quodam corporis anmiq
cõmendemus

Expanded text:
Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis cogitationibus, oculos a concupiscentia, linguam manusque a lite custodit. Et sic jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas, ut gemino quodam corporis animique commendemus
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes eni duncie. de imquitate
descendunt. Et nisi alter per¬
diderit alter non potest inuenire.
Unde et illa uulgata sentencia. in
detur eẽ uerissima. Diuesant

Expanded text:
mnes enim divitiae de iniquitate descendunt, et nisi alter perdiderit, alter non potest invenire. Unde et uidetur esse uerissima: \'diues aut
Abbreviated transcription (Latin):
exitu rapiuntur: atq ansorbẽ¬
te profundo. cruciandi eternis
ge henne incendiis deputancur:
dequibus scriptum est. Ducũt
in bonis dies suos: et inpunc¬
to. ad inferna descendunt. Pra¬
uorum enĩ animas hominu.
apostate manigni angeli excipi¬
unt acorpore exeuntes: ut sint
eis ip̃i tortores in penis. qui fu¬
erunt suasores inucus. Einem
uero iustorũ optimũ. uocatio
tranquilla nõ mĩꝙͣ cõmendat:
ut ex eo intesligantur ad sancto¬
rum angelorum ꝑtinere consor¬
tium: ex quo ab hoc corpore sine
dura uexatione touantur. Uñ
et pro talious qm̃uus pietasni¬
beat flere: fides tamen uetat lu¬
gere. Illiem̃ sunt deplorandi.
quos baratrum ob sorbet infer¬
ni. non nos quos aula letificã¬
dos excipit paradisi. Legimus
de quodam sene quia morieba
tur insithi: et circum dederũt
fr̃s lectum eius. et uestierunt
eum. et ceperunt flere. Ille uero
aperint oculos suos: et risit. Ad
iecit iterum ridere. Hoc etiam

Expanded text:
exitu rapiuntur, atque absorbenexitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum optimum vocatio tranquilla nonnunquam commendat, ut ex eo intelligantur ad sanctorum angelorum pertinere consortium, ex quo ab hoc corpore sine dura vexatione tolluntur. Unde et pro talibus quamvis pietas jubeat flere, fides tamen vetat lugere. Illi enim sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quodatur in Scythi, et circumdederunt fratres lectum ejus, et vestierunt eum, et coeperunt flere; ille autem aperuit oculos suos et risit, et adjecit iterum ridere . Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
semper habuerit diem ex¬
itus suante oculos: et festina¬
uerit in illa hora paratus. et si¬
ne aliquo timore peccati uł pra¬
ue consciencie inueniri. Beatuᷤ
qui inuenerit fiduciam in illa
hora eritus sui: dum amina se¬
parabitur acorpore. Cũ mag¬
no namq metu. maginsq do¬
loribus separatur. uenient eĩ
angeli ad sumere ammã et sepa¬
rabunt eam acorpore: et plucẽt
ante tribunal in mortalis et
metuendi iuidicis. At ille me¬
morans operum suorũ contre¬
miscit: et uidens et considerãs
actus suos: ꝓ metu et timore
horrendo egredi pertimescit.
damen tremens et metuens.
ad et̾num ꝑgit iudicium. Wn¬
de sollicite debet unusqiisq in¬
uere. ne forte iquitatibus suiꝰ
rapiatur: simulq fimatur ii¬
ta cum culꝑa. Uenturi enĩexitꝰ
ignorancia incerta est: et dum
mori quisq non extimat. tol¬
litur. Ramincertos diabolus
cos quos uuientes accendit ad
uicia. subito morientes ꝑtrahe¬
renititur ad tormenta: et repẽ¬
te hora qua uescrunt inꝓuiso

Expanded text:
semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et videns et considerans actus suos, pro metu et timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Venturi enim exitus ignorantia incerta est, et dum mori quisque non existimat, tollitur. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta, et repente hora qua nesciunt, improviso
Abbreviated transcription (Latin):
timetis mortem. Secundo risi:
quia nõ estis parati. Tercio ri
si quia cx labore. ad requiem
uado. h oc cum dixisset: statĩ
clansit ocuos senex in mortem.
Sicebant de atbate sysoi. qm̃
in die doruntioms sue cum se de¬
rent circa eum fratres. splendu¬
it tamꝙͣ sol facies eius. et dixit
ad eos. Etre abba anto mus ue¬
nit. Et post pusillum: rursũ
dicit cis. Ecce chorus ꝓpharum
uenit. Et iterum amplius faci¬
es eius resplendint: et dixit ei.
Ecce chorus apostolorumueit.
Et dupliciter refulsit. adhuc fa¬
cies cus: et ecce ip̃e quasicum
aliquo loquebatur. Dep̾cati
sunt aũt cum fratres dicentes.
Cum quo loqueris pat̾: Qui
dixit eis. Ecce angeli uenerunt
accipere me: et rogo ut dimittar
penitere modicum. Dicunt ei
semores. Nũ indiges penicen¬
cia pater: Dixit autem illis.
Uere nescio me ip̃m: uł iuicium
sumpsisse penitendi. Et cogno¬
uerunt om̃s quia perfectus est.
Et rursus subito facta est facieᷤ
etus sicut sol. Et tunuerunt
omnes. Uixit aũt eis. uroete

Expanded text:
timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum fratres, splenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce, abbas Antonius venit. Et post paululum rursum dicit eis: Ecce, chorus prophetarum venit. Et iterum amplius facies ejus resplenduit, et dixit: Ecce, chorus apostolorum venit; et dupliciter refulsit adhuc facies ejus, et ecce ipse cum aliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem illum senes, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt accipere me, et rogo ut dimittar poenitere modicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenitentia, Pater. Dixit autem illis: Vere nescio meipsum, vel initium sumpsisse poenitendi. Et cognoverunt omnes quia perfectus esset. Et rursus subito facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte,
Abbreviated transcription (Latin):
Debet monachus cotidie mane
et sero cogitare in semet ip̃o: qͥd
fecit eorum que uult deus. ⁊ que
nõ fecit. Et ita tractans omem
uitam suam: penitenciam agẽ¬
do monachus eẽ potest. Dixit
senex. Pormiente te: aut sur¬
gente uel aliud quid faciente:
si fuerit ante oculos tuos. innul¬
lote inimicus poterit t̾rere. Et
fitalis cogitatio manserit in ho¬
mine: et iam dei uirtus manet

Expanded text:
Debet monachus quotidie mane Debet monachus quotidie mane et sero cogitare in semetipso, quid fecit eorum quae vult Deus, et quae non fecit: et ita tractans omnem vitam suam poenitentiam agendo, monachus esse potest. Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus manet
Abbreviated transcription (Latin):
nox legentis quie scit: et sub silẽ¬
cio lingua mouetur: Nam cla¬
re legendo. et corpus laxatur: et
uocis acumen obtunditur. Di¬
xit abbas peladius. O portet a
u̾santem. aut discere fideliter q̃
nescit: aut docere manifeste quod
nouit. Si aut utrumq cum pos¬
sit nõ uult: in same morbo labo¬
rat. Iniciumemĩ recedenti a deo:
fastidium doctrine est. Dixitab¬
bas pastor. quia qui querelosuꝰ
est: monachus non est. Qui
fratri suo detrahit: monachus
nõ est. Qui iracundus est. mo¬
nachus nõ est. Qui aũt uere
monachus est: semper humilis¬
est et quietus. et caritate ꝑlenꝯ.
et tunorem dei p̾ oeculis habet:
et cor suum custodit. Int̾ogatus
senex quid est quod legitur. in a
angusta et arta: et respondens
dixit. Angusta et arta maest.
ut cogitationib siis homo io¬
lenciam faciat: et abscidat ꝓpter
deum uoluntates suas. Hoc est
etiam quod scriptum est. Ecce
nos relinquimus omma: et se¬
cuti sumuste. Uixit senex.

Expanded text:
vox legentis quiescit, et sub silenvox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet aniem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est. Dixit abbas Pastor: Quia qui querulus est, monachus non est; qui fratri suo detrahit, monachus non est; qui iracundus est, monachus non est; qui autem vere monachus est, semper est humilis et quietus, et charitate plenus, et timorem Dei prae oculis habet, et cor suum custodit. Interrogatus senex quid est quod legitur, via angusta et arcta, respondens senex, ait: Angusta et arcta via est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Deum voluntates suas. Hoc est etiam quod scriptum est: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex:
Abbreviated transcription (Latin):
instruendum lectio: adhi¬
bita aũt collatione maiorem ĩ¬
telligenciam prebet. Edelius
est enĩ conferre: qm legere. Col¬
latio: docibilitatem facit. Nã
propositis int̾rogationib cũc¬
tatio rerum excluditur: et sepe
obiectionbus latens ueritas
approbatur. Quod enĩ obscu¬
rumest aut dubium: conferẽ¬
do cito ꝑspicitur. Sicut enĩ ins¬
truere solet collatio: ita cõten ti¬
o destrint. Hec enĩ relicto sen¬
su ueritatis lites generat: et pug¬
nando u̾bis etiam in diñ blas¬
phemat. Aectio memorie auxi¬
ho eget. Quod si fuerit natu¬
raliter tarclior: frequenti tamꝰ
mectitatione acintur: ac legen¬
di assidintate colligitur. Sepe
ꝓ lixa oratio: longitudinis cã
memoriam legentis obliterat.
Quod sibreis sit. subinotoq
libro sentencia retractetur in a¬
nimo: tunc sine labore legitur.
et ea que lecta sunt recolendo
memoriam minime excidunt.
Acceptabilior est sensib lectio
tacita: quã aperta. Ampliꝰ enĩ
inteslectus instrintur: quando

Expanded text:
instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
N dic palm̃. tertia et quarta
palmarum p̾facio de sancta
cruce dicitur. Si infra dm̃ pass
de sanctis agimius. Gloria pa¬
tri nõ omittimus. Feria.nĩ. ⁊
ut in natiuitate dm̃ ad mis¬
sam leguntur. Similiter in
sancto. post benedictus. Kyri
eleyson. et preces et or. ẜmordi

Expanded text:
n die Palmarum et secunda et quarta Palmarum Praefatio de sancta Cruce dicitur. Si infra Passionem Domini de sanctis agimus, Gloria Patri non omittimus. Feria secundaut in Nativitate Domini ad missas leguntur; similiter in sancto post Benedictus, Kyrie eleison, et preces, et oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ nõ que nra sunt querere. neq
ẜuire pprie uoluntati: s sccłm
fidem patri spĩtali obedire. Ui¬
xit quidã senex. Nuinqͣni desi¬
deram opus quod michi utile
ẽẽt. ut fratrimeo dispendium
facerem. Hunusmodi habens
spem. quia lucrum fratrismei.
opus fructificationis est michi

Expanded text:
, non quae nostra sunt quaerere, neque , non quae nostra sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fructificationis est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tilia: et quedam quidem ĩ ho¬
norẽ: quedam aũt incontu¬
meliam. Ia magnam añt
magnidm̃ domum. potest de¬
signari ecclesia xp̃i: umiu̾sum dif¬
fusa per orbem. Inqua sũt ua¬
sa aurea. hominum indelicet
corda intellectu sp̃itali repleta.¬
et uelut auro obrizo. uariis
uirtutib rutilancia. Sunt
et argentea: nitore eloquencie
clara. et officio p̾dicationis per¬
lucida. Sunt et ligne.a: suꝑba
scilicet stulta. ⁊ isensibilia cor¬
da. Sunt et fictilia: fragilia
quoq et t̾rena de terra sumpta.
et in terrems actib dedita s
aurea. et argentea: in hac xpisti
magna ecclesia honore sunt dig¬
na. Quienĩ ut ait apostolus
bene ministrauerint: dupplici
honore digni habeantur. Lig¬
nea aũt et fictilia merito sunt
in contumela: quia mentem
habentes stultam atq suꝑhã:
dñ su iusta nõ custodierunt
precepta. Dixit sancta sincde¬
tices. Quia per discretionem
oportet nos animas gub̾nare.
et in congregatione manentes¬

Expanded text:
tilia, et quaedam quidem in hotilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designari Ecclesia Christi, universum diffusa per orbem, in qua sunt vasa aurea, hominum videlicet corda intellectu spirituali repletet velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea et argentea, in hac magna Christi Ecclesia, honore sunt digna: Qui enim, ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Syncletice: Quia per discretionem oportet nos animas gubernare, et in congregatione manentes
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ualet utilitatis. qua¬
si sibi superioribus fratribus
impendere satagit: sibimet ip̃i
per hanc humilitatis o bedienci¬
am uite celestis gaudia ampli¬
ora conquirit. Placet ergo pau¬
lus omnibus. nõ placet: q
bus. Cunctis aũt praue ⁊ ma¬
le uiuentibus contradictor exiᷤ¬
tens: nec uerbis placet nec mo¬
ribus. Sunt et enĩ in hac xp̃i
latissima atq magnifica eccle¬
sia. que est ꝑ mundi quadra¬
tum clymatum tensa. duo ho¬
minum genera. beneuolentiũ
scilicet atq maleuolentium.
Bene uo lencibus aũt: in oĩb
placet panlus. Maleuolenti¬
bus aũt: in omnib displicet¬
paulus. Sicut enĩ in area mix¬
ta sunt grana cum paleis: ita
ecclesie ad huc degenti interra
mixti sunt mali cum bonis. Ue
hac enĩ malorum et bonorum
mixtura: sicut legimus ĩ pau¬
li quam ad thimo theum misit
epistola. In magna in quit do¬
mo. nõ solum sunt uasa aurea.
et argentea: sed et lignea et fic¬

Expanded text:
quidquid valet utilitatis, quaquidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere satagit; sibimetipsi per hanc humilitatis obedientiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia bus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus in Pauli quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fic
Abbreviated transcription (Latin):
Inc paulus ait. Si ad¬
huc homimb placere
uellem: xpisti fuus non essem
dest si iudeis carnaliter inob¬
tib xpistianis. in prantate e¬
orn consensissẽ: xpisti seriuᷤᷤ
non eẽm. Cui sentencie: contͣ
ria est illa ubi ait. Sine offen¬
sione estote nideiset gentibus.
et ecclesie dei sicut et ego ꝑoĩa
omnib placeo. Nanicur oĩbꝰ
placeret: ip̃e ex ponendo subiũ¬
gens ait. Non querens qd̾ mͥ
utile est. s quod multis: ut sal¬
infiant. Quienĩõium utili¬
tatem et salutem querebat:
omnibus non inconuement
se placere dicebat. Hoc aposto¬
li bomu monachi tenentes
is. non que su a sunt singuli cõ¬
siderantes. s que aliorum. Qui
tantũmꝰ que sua sunt. idest. que
sibi soli necessaria sunt conside¬
rat: et de frat̾n.a salute. uel de
eius temporali utilitate nõcur¬
rat: sine dubio acaritatis tra¬
mite in quo omnis animaꝵ
salus consistit declinat. Qui
uero de sua hac proximorum
utilitate atq salute sollicitus.

Expanded text:
inc Paulus ait: Si adhuc hominibus placere vellem, Christi servus non essem . Id est, si Judaeis carnaliter in obtibus Christianis in pravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo . Nam cur omnibus placeret, ipse exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes is, non quae sua sunt singuli considerantes, sed quae aliorum. Qui tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque salute sollicitus,
Abbreviated transcription (Latin):
do. nec at procreandam sobolem¬
fecerit querit. Eccum primum
calidis oms maturd ortu fecuse¬
ruperit interior. et puilli eiuse du¬
tra faciem ferindi solis opponit.
et quiegram et inualidam coruꝰ¬
coradiorum pulsu aciem submni¬
serit oculorũ. materno dumpna¬

Expanded text:
st, nec ad procreandam sobolemerquirit, et cum primum calidis ovis maturo ortu fetus eruperit interior, pullos edutra faciem fervidi solis opponit, et qui aegram et invalidam corusco radiorum appulsu aciem submiserit oculorum, materno damna
Abbreviated transcription (Latin):
extraecclesiam inquibd fidei lum
infirniuine. qui igneam euangeli¬
orminlucem. intiis secularibus
inquinati ferre non possut. Et
sicut. aquila serpentes deuorat. ⁊
eorum uenena calore dequoquit.

Expanded text:
cit, in quibus fidei lumen infirmum est, qui igneam Evangeliorum lucem vitiis saecularibus inquinati ferre non possunt. 6. Et ut aquila serpentes devorat, et eorum venena calore coquit
Abbreviated transcription (Latin):
quam turbidi fluctus .i. huuis se¬
culi potestates. conantur saxis
ilidere. Que si uudarum fluctibꝰ.
aut ꝓcellis sepe ueritur: tamennũ¬
qmͣ potest sustinere nanfragium.

Expanded text:
quam turbidi fluctus, id est, hujus saeculi potestas, conantur ad saxa perducere. Quae etsi undarum fluctibus aut procellis saepe vexatur, tamen numquam potest sustinere naufragium;
Abbreviated transcription (Latin):
mero singulari. baalim. plurali.
masculmo genere. idola nomi¬
nantur. Ubicumq enim infi¬
nem hebraici ẜmonis. ỹm. silla¬
bam legimus:. numerus plura¬
lis est generis masculiͫ. Ubi aũt
oth ut sabaoth. numerus inge
et seraphym. plurali intelligimꝰ
numero. ingenere masculino.
Sabaothañt quod int̾pretatur
miliciarum. nel exercitũ siue uͥ¬
femmino. Ergo et baalim mas¬
culmo genere numero sũt plura¬
li. licet quidam male legant ge¬
nere feminmo¬

Expanded text:
mero singulari, Baalim vero plurali, masculino genere eadem idola nominantur. Ubicunque enim in fine Hebraici sermonis im syllaba reperitur, numerus pluralis est generis masculini. Ubi autem oth, ut sabaoth, numerus pluraet seraphim pluralis est numeri, generis masculini; sabaoth autem, quod interpretatur militiarum, vel exercituum, sive vifeminino. Ergo et Baalim masculino genere numero sunt pluralia, licet quidam male legant genere femin
Abbreviated transcription (Latin):
sus iueit qui escentem. et di¬
cit ei. Quid habinsti hodie pat̾:
Qui dixit illi. In firmatus sum
hocdie fili. Ille uero tenens pede
eius: dicebat. Ronte dimittã.
nisi indicaueris michi quid u¬
disti. Respondit ei senex. Ego
in celum raptus sum: et uidiꝰ
gloriam dei. Et illic steti usq
modo: et nunc dimissus sum.

Expanded text:
sus invenit eum quiescentem, et disus invenit eum quiescentem, et dicit ei: Quid habuisti hodie, Pater? Qui dixit ei: Infirmatus sum hodie, fili. Ille vero tenens pedes ejus, dicebat: Non te dimittam, nisi indicaveris mihi quid vidisti. Respondit ei senex: Ego in coelum raptus sum, et vidi gloriam Dei, et illic steti usque modo, et nunc dimissus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
thesauros in celo: ubi nec erugo
neq tinea ex t̾iminat. nec fures
effcdiunt aut furantur. Ibi et
apostolus ueram nos demnciat
app̾hendere iitam: si dum uniumꝰ
in presenti sollicite dm̃ custodi¬
crimus precepta sine dubio ue
ram uitun isli app̾hendunt ĩ fu¬
turo seculo: qui. adhuc uiuenteᷤ
in mundo. illie bonoꝵ operum
thesaurum. Hinc et alibi scrip¬
cum est. Pone che saurum tu¬
um in p̾ceptis altissimi: et ꝓcłit
tibi magis qͣm aurum. Thes au
pariter preparat. et et̾nam. Ad
comparationem enĩ istius tran¬
sitorie iute. illa dicitur uera in¬
ta. in qua uirtutibus diuites
monachi. in ꝑpetuo felicit᷑ cum
xpisto regnant. Abiit aliqnͣdo
zacharias ad afbatem suum sil¬
uanum: et inuenit eum in ex¬
cessu mentis: et erant manus
eius extense in celum. Et cum
indisset ita: clausit ostiumet
exiit. Et iitrans crca horam
seytam acq nonam: uiueuit eũ
eodem moclo. Cirta decimam
uero horam pulsauit: et ingreᷤ¬

Expanded text:
thesauros in coelo, ubi nec aerugo, thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat, nec fures effodiunt, aut furantur . Ibi et Apostolus veram nos denuntiat apprehendere vitam; si dum vivimus in praesenti, sollicite Domini custodierimus praecepta. Sine dubio illi veram vitam apprehendunt in futuro saeculo, qui adhuc viventes in mundo, illic bonorum suoruthesaurum. Hinc et alibi scriptum est: Pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum . Thesaurpariter praeparat et aeternam. Ad comparationem enim istius transitoriae vitae illa dicitur vera vita in qua virtutibus divites monachi, in perpetuo feliciter cum Christo regnant. Abiit aliquando Zacharias ad abbatem suum Sylvanum, et invenit eum in excessu mentis, et erant manus ejus extensae in coelum; et cum vidisset ita, clausit ostium et exiit. Et intrans circa horam sextam atque nonam, invenit eum eodem modo. Circa decimam vero horam pulsavit, et ingres
Abbreviated transcription (Latin):
Onachi qui dinites nõ sũt
in rebus t̾renis: diuites ẽẽ
debent in uirtutib sanctis et oꝑ¬
ibus boms: quia nõ carnales s
spiritales duncie: liberant. am¬
mam indie uindicte et ultioniᷤᷤ.
Unde et salomonait. Non pro¬
derunt diuicie: in dic ultionis.
Insticia aũt: liberabit a morte.
Eund. amentũ enĩ quod dicit bo¬
significat p̾mium: quod sibi uuꝰ¬
quisq monachus bene et niste
muendo che saurizat in celo: ut
islic bene fundatus qua si mons
si supra petram. idest supra xp̃m
fuerit fundata: a millo suꝑuenien¬
te impetu patietur rinnã. Xp̃m̃
enĩ habet fundamentũ: iteo nul¬
lius timet impulsum. Ghes aurꝰ
eni f̾renus. quia xp̃m non habet
infundamento: a latronibus
effoditur et furatur. Thes. niruᷤᷤ
uero qui in celis a sanctis mona¬
chis thesaurizatur: qui. a xp̃ĩn
habet in fundamento: nec effodi¬
atur a latronibus nec furcͥtur.
Ibi enĩ nos ip̃e dñs chesaurizare
ibet: cum dicit. Thesaurisate ub̃

Expanded text:
onachi, qui divites non sunt in rebus terrenis, divites esse debent in virtutibus sanctis et operibus bonis, quia non carnales, sed spirituales divitiae liberant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt divitiae in die ultionis. Justitia autem liberabit a morte . Fundamentum enim quod dicit bosignificat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons si supra petram , id est supra Christum, fuerit fundata, a nullius supervenientis impetu patietur ruinam. Christum enim habet fundamentum, ideo nullius timebit impulsum. Thesaurus enim terrenus, quia Christum non habet in fundamento, a latronibus effoditur et furatur. Thesaurus vero qui in coelis a sanctis monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec effoditur a latronibus nec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaurizate vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tute nostra festinemus. Ni
impediat. ad hoc desiderabile
sparare conuiuiũ. Omẽm
negligenciam a nob̾ pellamꝰ.
omẽmq desidiam ab animo.
et corporis impedimenta anb̃
picianus: ut huius beatitu¬
diuis et requiei domestici effi-¬
ciamur: quatinus sc̃e huius
ut dictum est epulatione digni

Expanded text:
tute nostra festinemus. Nihtute nostra festinemus. Nihimpediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus sanctae hujus, ut dictum est, epulationis digni
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti uemient ab orien¬
te et occidente: et recum¬
uent nõ carnaliter iacentes:
s spiritaliter requiescentes.
Non temporaliter potanteo:
tes in regno dei: ubi lux. ⁊ spes.
ubileticia et exultatio. ubi
gloria et benedictio. ubi lux
dculorum: et longeuitas inte
eterne. Ubi omnes iocundã¬
tur. ubi omnes gandent: ubi
patres illi beati recumbent.
ubi om̃s ꝓphete requiescunt.
ubi apostoli et engłiste. super
gloriosos sedent tronos. ubi
multitudo mr̃m in gloria et̾¬
na gloriantur. ubi copio sicaᷤᷤ
uirginũ in secula exultat: por¬
tans coronam in maculate
uirginitatis. O dulcissimi
fratres imanimis conuentõ.
hilaris congregatio. fulgẽs
comuctio. ista est a seculo be¬
ne predicta. et annunciata: is¬
ta est exultatio. ista est ab mi¬
cio narrata requies. In ista
festinauerunt ire om̃s diligẽ
tes: ad istam colligunturos
ex gentib dno credentes. reli¬
giositatem ẜuantes: meam et
nos om̃s ꝑgamus. O religio¬
si filii dei: ad istam ommi uir¬

Expanded text:
ente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, nt in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni vir
Abbreviated transcription (Latin):
mensis meridiei innuit.
ꝙ in p̃sidia uel media unam
septimanam.s. seꝑtĩgentos
annos iungit. Unde diuer¬
se historie tunc leguntur. qr
nuc de persis. nunc de meduᷤᷤ
reges assumuntur. Egnũ aqͥ

Expanded text:
gnum Meridiei innuit, quod in Persida, vel Media, unam septimanam, scilicet septingentos annos viguit. Unde diversae historiae tunc leguntur, quia nunc de Persis, nunc de Medis reges assumuntur. De
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis baptiste conceptioe
⁊natiitate insignuntur.qr
xpistus in uere. iohannes in
autũno conceptus ẽ.xpistus in
hyeme iohannes mestate na¬
tus scribitur. Ubi aũt nos treᷤᷤ
dies conẜuamus. ibi religio
multitudo mestate ante festũ
sancti iohannis babtiste. simi¬
uter in iutumpuo añ memo¬
riam sancti michaelis. Itemq
ẜuat. Sra .iiii. due lectiones le¬
gunitur. quia hec ienima. auet̾i̾
⁊ nouo testam: ento insti¬
tuuntur.Anti. qus namq
ropulus. inuere pascha ce¬
le brabat. et tunc se affluigens
azima edebat. In estate pente.
sollempnizabat. tuncq se affli¬
gendo primitias offerẽbat. in
autumpno scenophegia .i. tab̾¬
naculorum festa agebat. In y¬

Expanded text:
Joannis Baptistae conceptione Joannis Baptistae conceptione et nativitate insigniuntur, quia Christus in vere, et Joannes in autumno conceptus, Christus in hieme, Joannes in aestate natus scribitur. Ubi autem nos tres dies observamus, ibi religiosmultitudo in aestate ante festum sancti Joannis Baptistae, similiter in autumno ante memoriam sancti Michaelis, itemque a. Feria quarta duae Lectiones leguntur, quia haec jejunia a Veteri et a Novo Testamento instituuntur. Antiquus namque populus in vere Pascha celebrabat, et tunc se affligens azyma edebat, in aestate Pentecosten solemnizabat, tuncque se affligendo primitias offerebat, in autumno Scenopegia, id est tabernaculorum festa agebat; in h
Abbreviated transcription (Latin):
m .s. ner. estas. autũms. hyẽs
mim̾antur. Ideo aũt num̃o¬
quoq tres dies qui coniũcti
duo decim fiunt. qui aduodeci
menses manuo fiunt. Ut gͦ
homo. qui ex quatuor elemen¬
tis constat deo reconcilietur.
qui intribis persoms colitur.
ioeo quatuor temporibus ter
mam creatori nr̃o de diebus noᷤᷤ
duo decim dies. pro duodecim
mensibus. abstinencia nos
afliginus. Quos dies ideo
quatuor temporibus t̾nis diebꝰ
ieuniamus. quia eadem qua¬
tuor tempora ternis mensibuᷤᷤ
ascribimus. quatuor quoq
temporibus qualitates elem¬
torum .s. calidũ frigidum sĩc¬
cum ⁊ huinidum meẽ scimo.
ex quibus telectamenta mũ¬
di contrahimus. Et ut hec
superemus .iiii. temporibus
deo sacrificium afflictionis ex¬
hibemus. est ⁊ alia causa. In
uere semina mittinus. Inesta¬
te fructus metimus. In aucũ¬
no ininũ et oleum colligiius.
Itemq semina sparginis. In
usibus. itcuco his dẽtemporibꝰ
nos deo ienimis subdimus. hec
quatuor tempora xpisti ⁊ scĩ

Expanded text:
 ver, aestas, autumnus, hiems numerantur. Ideo autem in unoquoque tres dies, qui conjuncti duodecim fiunt, quia duodecim menses in uno anno sunt. Ut ergo homo, qui ex quatuor elementis constat, Deo reconcilietur, qui in tribus personis colitur, ideo quatuor temporibus ternmam Creatori nostro de diebus nostrone duodecim dies pro duodecim mensibus abstinentia nos affligimus, quos dies ideo quatuor temporibus ternis diebus jejunamus, quia eadem Quatuor Tempora ternis mensibus ascribimus. Quatuor quoque temporibus qualitates elementorum, scilicet calidum, frigidum, siccum, humidum inesse scimus, ex quibus delectamenta mundi contrahimus. Et ut hoc superemus quatuor temporibus Deo sacrificium afflictionis exhibemus. Est et alia causa: In vere semina mittimus, in aestate semina metimus, in autumno vinum et oleum colligimus, itemque semina spargimus, in usibus, idcirco iisdem temporibus nos Deo jejuniis subdimus. Haec Quatuor Tempora Christi et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
is affligebant. Ideo etiam due
lectiones. Ntr̃i .iiii. leguntur: qr
.iiii. etate mundi lex et prophe¬
tia ẜuanda traduntur.⁊ ordinã¬
di utraq lege istructi eẽ pre¬
cipiuntur. Semel flectamus
citatur. quia in .ui. etate mũ¬
dilex et proph̾ia in uno eugłi¬
o recapitulantur. ad quam
flectamus genuadicitur: qr
xpispus legis lator adoratur.

Expanded text:
igebat. Ideo enim duae Lectiones feria quarta leguntur, quia quarta aetate mundi lex et prophetia servanda traduntur, et ordinandi utraque lege instructi esse praecipiuntur. Semel flectamus citatur, quia in sexta aetate mundi lex et prophetia in uno Evangelio recapitulantur, ad quam Flectamus genua dicitur, quia Christus legislator adoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
xii. lectores. quia olim .ui. lec
tiones que latine ecclesie ⁊g̾ce
legebantur. et due cause expri¬
mebantur. Una quia greci ad¬
erant. quilatinam lingͦuam
nesciebant: et latini. affuerãt.
qui grecam ignorabant. Alta
uterq popillus in fide cõcordat.¬
Re quatuor lectoribus

Expanded text:
cim lectores, quia olim Romae sex Lectiones quae Latine, eaedem et Graece legebantur, et duae causae exprimebantur. Una quia Graeci aderant, qui Latinam linguam nesciebant, et Latini affuerant, qui Graecam ignorabant. Alteruterque populus in fide concordatur. Quatuor Lectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cernitur: adiuine caritatis ꝑ¬
ticipatione pͥuatur. Nec pot̾it
deum diligere: qui noscitur ĩ
ꝓrimi dilectione errare. Ap̃s
deus et homo est. Totumergo
xpm̃ non diligit: qui hominẽ
lodit. Quamuis ergo non¬
misti fide atq operibus. sanc¬
tis indeantur ẽẽ ꝑticipes: tam̃
quia priuantur acaritate fẽ¬
ne dilectionis: millum habẽt
incrementum uirtutis. Nam
sicut apostolus ait. si tradidero
corpus meum ut ardeam ca¬

Expanded text:
cernitur, a divinae charitatis pcernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamvis ergo nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, cha
Abbreviated transcription (Latin):
casti me. Sancta scripcura. ĩ
tenebris iite presentis: facta
est nobis lumen itineris. Hinc¬
et enĩ petrus ait. Cin bene fa¬
citis intendentes: quasi lucer¬
ne lucenti incaliginoso loco.
Cum legenti cuilibet sermo
sensus diuini eloquii einsmẽ
tem nõ excitat. et in cogitatio¬
ne sua nullo intellectu luminiꝰ
emicat: At uero si bene uiuẽ¬
di ordines querat⁊ et pergre¬
sum cordis inueniat quem¬
admodum pedem bom operis
ponat: tantum insacto el oqͥo
pro fectum inuenit. quantũ
aput illum ip̃e profecerit. ple¬
rumq fit: ut scripture sacre
uerbaeẽ mistica quisq sentiat.:
si accensus suꝑne contemplati¬
onis gracia semetip̃m ad celes¬
tia suspendat. Mira enĩ atq
meffabilis sacrieloquii uirtus
agnoscitur: cum suꝑno amore
legentis animus penetratur.
Aritas indilectione di
et ꝓximi consistit. Ser¬
uat Aũt in se dilectionem dei:
qui a caritate nõ diuiditur ꝓx¬
nni. Qui a firiterna caritate se¬

Expanded text:
casti me . Sancta Scriptura in casti me . Sancta Scriptura in tenebris vitae praesentis factest nobis lumen itineris . Hinc enim Petrus ait: Cui bene facitis intendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo sensus divitem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. . Charitas in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate se