comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& auerci faciem meam abillo: & abut̃ tristis.
& ambulauit itas stias. Quid gͦ hȩc ira csi suꝑ
erit: Nonhoc iuenit iste msilentio. quid
appon& ut bene placeat ei adhuc. Id ÷ ut
beneplaceat ei adhuc repellere: & mȩtĩũ repel¬
lere ñ appon&. Necesse ÷ ut reuoc& adse seruos
suos.: necesse÷ ut recipiat fugitiuos redeuntes
act onm̃: necesse ÷ ut audiat uocẽ cõpeditorũ.

Expanded text:
et averti faciem meam ab illo; et abiit tristis, et averti faciem meam ab illo; et abiit tristis, et ambulavit vias suas. Quid ergo, haec ira Dei semper erit? Non hoc invenit iste in silentio. Quid apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat fugitivos redeuntes Dominum, necesse est ut exaudiat vocem compeditorum:
Abbreviated transcription (Latin):
ne inspũ suo remaneat : & ñ sit transiliens.
Lam tam̃ meliꝰ agit: quã foris agebat. Trans¬
cendit aliquid: & hinc uideamꝰ quo. Non enĩ
cessat iste transiliens: donec ueniat infinem.
unde hab& titulũ psalmꝰ. Garriebã inquit:
on mȩt̾nũ repell& ds̃. Tedium inuenerat.
irihac uita: nuisꝗͣ fidã. nusꝗͣ securã consolatio¬
nẽ. Adqͦs cũq homines intendebat: scandalũ
meis inuemebat aut timebat. nusꝗͣ gͦ securꝰ.
Tacere illi malũ erat: ne siler& abonis. Loqui
& foris garrire molestu erat: ne anticipantes
uigilias om̃s mimici eiꝰ. calũpnias inquire.¬
rent inuerbis eiꝰ. Angustatꝰ inhac uita uehem̃t̃:
multũ deuita alia cogitauit. ubi istañsit
tẽptatio. Et qͣndo illuc ꝑuenit᷑: Noneñ non
tẽp irascar uob̾. Et dicit quare. Spc̃ enĩ ame
ꝓcedit: & ominẽ flatũ ego feci. apt̃ peratum
paululũ quidẽ contristaui eum: & ꝑcussi eũ.

Expanded text:
ne in spiritu suo remaneat, et non sit transiliens. ne in spiritu suo remaneat, et non sit transiliens. Jam tamen melius agit quam foris agebat. Transcendit aliquid: et hinc videamus quo. Non enim cessat iste transiliens, donec veniat in finem unde habet titulum Psalmus: Garriebam, inquit, ellet Deus. Taedium invenerat in hac vita; nusquam fidam, nusquam securam consolationem. Ad quoscumque homines intendebat, scandalum in eis inveniebat, aut timebat. Nusquam ergo securus. Tacere illi malum erat, ne sileret a bonis: loqui et foris garrire molestum erat, ne anticipantes vigilias omnes inimici ejus, calumnias inquirerent in verbis ejus. Angustatus in hac vita vehementer, multum de vita alia cogitavit, ubi ista non sit tentatio. Et quando illuc pervenitur? Non enim non tempus irascar vobis. Et dicit quare: Spiritus enim a me procedet, et omnem flatum ego feci. Propter peccatum paululum quid contristavi eum, et percussi eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatꝰ sum nocte: cum corde meo. Nemo illi
alũpiiosus cendiculas uerborũ requrit. in
ede suo meditarꝰ:. Sarriebã: ecce est illucd
oarrne. Obserua iterũ. ne deficiat spc̃ tituis.
nunc. Quomͦ nimc: Garriebã. & scrutabar
spm̃ meu. Siscrutaret᷑ iste cram. ut uenas au¬
ri muenir&: nemo eũ desipere dicer&. inimo
sapiente̾ multi dicerent: qui uell& adaurum
ꝑuenire. Qnͣta homo hab& intꝰ. & ñ fodit:
Scrutabat᷑ iste sp̃m fuũ: & cũ ipso spũ suo lo¬
quebat᷑. & inipsa locutione garriebat. seipsũ
introgabat. se ipsũ examinabat. inse tudex
erat. Et quid sẽquit᷑ : Scrutabar spm̃ meutm
Timendũ ne inipso spu̾ suo remaneat. garrut¬
enĩ foras. Et qr anticipauert̾ ugilias om̃s mi¬
mici es: inuenit fibi tristiciã. & defecit spc̃ eiꝰ.
Cũ garriebat foris ecce cȩpit intꝰ garrtre securꝰ:
ibi solus insilentio cogitat annos ȩc̃nos. Et ꝑ¬
scrutabar inqͥt: spm̃ meu̾. Ethic timendũ

Expanded text:
ditatus sum nocte cum corde meo. Nemo illi ditatus sum nocte cum corde meo. Nemo illi calumniosus tendiculas verborum requirit, in corde suo meditatus est. Garriebam. Ecce est illud garrire. Observa iterum, ne deficiat spiritus tuusnunc. Quomodo nunc? Garriebam, et scrutabar spiritum meum. Si scrutaretur iste terram, ut venas auri inveniret, nemo eum desipere diceret; imo sapientem multi dicerent, qui vellet ad aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scrutabatur iste spiritum suum, et cum ipso spiritu suo loquebatur, et in ipsa locutione garriebat. Seipsum interrogabat, seipsum examinabat, in se judex erat. Et sequitur: Scrutabar spiritum meum. Timendum ne in ipso spiritu suo remaneat: garroris; et quia anticipaverunt vigilias omnes inimici ejus, invenit ibi tristitiam, et defecit spiritus ejus. Qui garriebat foris, ecce coepit intus garrire securus, ubi solus in silentio cogitat annos aeternos: Et perscrutabar, inquit, spiritum meum. Et hic timendum
Abbreviated transcription (Latin):
nuno die sumꝰ: & dicimꝰ hoc anno. lmmo dic
hodie: si aliquid presens uis dicere. Nam decoto
uerũ dicis. hodie iam dicã. Rursus & hoc ad¬
tende: cũ hoc die horȩ matutinȩ transiert᷑. ho¬
rȩ futurȩ nondũ uenert᷑. Et hoc gͦ corrige: hac
hora dic. Et deista hora quidtenes: Momenta
eiꝰ q̃dam iã transiert̾: quȩ futura st̃. nondũ
uenert᷑. Hoc mom̃to dic. Et qͦ mom̃to: Dũ lo.¬
qͦr si duas sillabas dicã. altera ñ sonat: nisi
cũ illa transierit. Ipsa demiq una fillaba.
siduas litteras hab&: ñ sonat posterior litte.¬
ra. nͥprior habierit. Quidgͦ tenemꝰ dehis an¬
nis : Anni isti mutabiles st̃: anni et̾ni cogitan¬
di st̃. anni qui stant qui ñ uenientib & abe¬
untib diebꝰ ꝑ aginit᷑: anni de quib alio lo¬
co script᷑a dicit deo. tuaut̃ idẽ ipsȩ es & anni
tiu ñ deficient. hos amos istȩ transilieris ñ
ingarrilitate. formsecus: s in suosilentio co¬

Expanded text:
In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo dic, In uno die sumus, et dicimus, Hoc anno: imo dic, Hodie, si aliquid vis praesens dicere. Nam de toto Verum dicis, Hodie, jam dicam. Rursus et hoc attende, quod hodie horae matutinae jam transierunt, horae futurae nondum venerunt. Et hoc ergo corrige: Hac hora, dic. Et de ista hora quid tenes? Momenta ejus quaedam jam transierunt; quae futura sunt nondum venerunt. Hoc momento, dic. Quo momento? Dum  si duas syllabas dicam, altera non sonat, nisi cum illa transierit: ipsa denique una syllaba, si duas litteras habeat, non sonat posterior littera nisi prior abierit. Quid ergo tenemus de his annis! Anni isti mutabiles sunt: anni aeterni cogitandi sunt, anni qui stant, qui non venientibus et abuentibus diebus peraguntur; anni de quibus alio loco Scriptura dicit Deo: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hos annos iste transiliens, non in garrulitate forinsecus, sed in silentio co
Abbreviated transcription (Latin):
icde dies antiqͥs. Hemo ali chieit male dp t
nemo illi dicit multũ locitꝰ es: nemo illi dic̃. ꝑ¬
uerse sensisti. Ita sit ei bene secũ adiuu& ds̃. co¬
gito& dies antiqͦs. & dicat nob̾ mmpso interi ore
cubicło suo: quidegerit. qͦ ꝑuenerit. qͥd transi¬
lierit. ubi manserit. Cogitaui dies antiqͦs. Ei
annoꝵ et̾noꝵ memor fui. Quid st̃ anni ȩtni ͤ
Magna cogitatio. Uidete quid sibi uilt ista co¬
gitatio. nͥ magnũ silentiũ ab omĩ forisecus
strepitu. ab omĩ rerũ humanarũ tumultu. In¬
tus requiescat: qui cogitare uitt annos istos
ecños. Nũqͥd anni inquib nc̃ simꝰ ȩcñi sunt:
aut inquib fuert̾ maiores nr̃i. aut in quib fu¬
turi st̃ posteri nr̃i: Absit. ut et̾ni estimentur.
Quidenĩ dehis anuis man& : Eece loqͣndo dicimꝰ
hoc anno: & qͥd tenemꝰ dehoc anno. p̃ter unũ di¬
em in qͦ sumꝰ: ħam suꝑiores dies anm huiꝰ iã
transiert̾. nec tenent᷑. futi aut̃ nondũ uenert̾.

Expanded text:
itat dies antiquos. Nemo illi dicit, Male dixisti; nemo illi dicit, Multum locutus es; nemo illi dicit, Perverse sensisti. Ita sit ei bene secum, adjuvet Deus: cogitet dies antiquos, et dicat nobis in ipso interiore cubiculo suo quid egerit, quo pervenerit, quid transilierit, ubi manserit: Cogitavi dies antiquos, et annorum aeternorum memor fui. Qui sunt anni aeterni? Magna cogitatio! Videte si vult ista cogitatio, nisi magnum silentium. Ab omni forinsecus strepitu, ab omni rerum humanarum tumultu intus requiescat, qui cogitare vult annos istos aeternos. Numquid anni in quibus sumus aeterni sunt, aut in quibus fuerunt majores nostri, aut in quibus futuri sunt posteri nostri? Absit ut aeterni existimentur. Quid enim de his annis manet? Ecce loquendo dicimus, Hoc anno; et quid tenemus de hoc anno, praeter unum diem in quo sumus? Nam superiores dies anni hujus jam transierunt, nec tenentur; futuri autem nondum venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑata: ricreatꝰ. Predicandus ÷ ds̃. deniq qđ
consolatꝰ ÷ iste: secittꝰ ait. Garriui mipsa con¬
solatione memor factꝰ dĩ: delectatꝰ garriui.
Quid ÷ garriui: Letatꝰ sum: exultaui loq̃n¬
do. Garruli enĩ ꝓpriȩ dicunt᷑: qui uulgari
uerbo sic appellant᷑ scilic& acceclente lȩcicia
nec ualentes. nec uolentes tacere. factus est
iste talis. & rursus quid ait: Ei defecit.
lectatꝰ fuerat. rursus garriendo defecerat.
Quid sequit᷑ : Anticipauert̾ utgilias om̃s
inmici mei. Uigilauert̾ suꝑ me om̃s inimm¬
ci mei: plus me uigllauert̾. uigilando p̃occu.¬
pauer̾t me. Ubi ñ muscipiilas ponunt: Non¬
ne ungilias omis anticipauert̃ inmiei mei :¬
iusunt enĩ isti minci. rasi illi deguib dicit

Expanded text:
perata recreatus: praedicandus est Deus. Denique, quod perata recreatus: praedicandus est Deus. Denique, quod consolatus est iste, secutus ait, Garrivi. In ipsa consolatione memor factus Dei, delectatus garrivi. Quid est, garrivi? Laetatus sum, exsultavi loquendo. Garruli enim proprie dicuntur, qui a vulgo verbosi appellantur, accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Factus est iste talis. Et rursus quid ait? Et defecit lectatus fuerat, rursus garriendo defecerat; quid sequitur? Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Vigilaverunt super me omnes inimici mei: plus me vigilaverunt; vigilando praeoccupaverunt me. Ubi non muscipulas ponunt? Nonne vigilias omnes anticipaverunt inimici mei? Qui sunt enim isti inimici, nisi illi de quibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ad consolationẽ. quẽ occupatierat cedium
depeitatorib relmquentibꝰ lege di: Quo
seuertera: A d hominẽ cdi quelib&: Inmmil¬
tis iã forte iste. exptꝰ erat magnã tribulati¬
aut̃ in quib gauisus÷ homo. si forte aliqͥd
prautũ contigerit: qͦmͦ sepȩ contingit. qͣnta
leticia ibi erat. tanttꝰ meror accelit:. ita ut.
postea iã tameat homo laxare abenas gau¬
dioꝵ. timeat se leciciȩ cõmattere. ne qͣnto
magis setatꝰ fuerit. tanto ampliꝰ si alud
contigerit contabescat. ꝑ custus gͦ scandalis
habundantib quasi muttis uulnerib elau¬
sit se aduersus humanã consolationẽ: & ne.¬
gauit consolari animã ipsiꝰ. unde uita. &¬
unde respiratio: Hemor fui cdĩ: & delectatꝰ
sim. Non frustra manꝰ oꝑate fuerant: in uene.¬
rant magnũ conso latorẽ.: ñ quiescendo. Me¬
mor fui cłi: & delectatꝰ sũ. Predicandus gͥ est
ds̃. cuiꝰ iste memor factꝰ delectatꝰ ÷: & consola¬
tꝰ: in quadã tristicia. & quodã mͦ salute des¬

Expanded text:
edium de peccatoribus relinquentibus legem Dei? Quo se verteret? Ad hominem Dei quemlibet? In multis jam forte iste expertus erat magnam tribulatiautem in quibus gavisus est homo, si forte aliquid pravum contigerit, quomodo saepe contingit, quanta laetitia ibi erat, tantus moeror accedit; ita ut postea jam timeat homo laxare habenas gaudiorum, timeat se laetitiae committere, ne quanto magis laetatus fuerat, tanto amplius si aliquid contigerit, cotis vulneribus, clausit se contra humanam consolationem, et negavit consolari anima ipsius. Et unde vita? unde respiratio? Memor fui Dei, et delectatus sum. Non frustra manus operatae fuerant; invenerant magnum consolatorem. Non quiescendo memor fui Dei, et delectatus sum. Praedicandus igitur est Deus, cujus iste memor factus delectatus est, et consolatus in quadam tristitia, et quodammodo salute des
Abbreviated transcription (Latin):
deles. S nondũ habent fideles: quẽ angłi ha¬
bent. łunc aut̃ habebunt: cũ erunt equales an¬
głis dĩ. qđ illis iresurrectione ꝓmissum est.
turi diei. quẽ desideramꝰ diei incoꝑatione
p̃terite noctis cui renuntiamꝰ: in hae gͦ in quã
noctȩ. dm̃ requiramꝰ manib nr̃is. Non cessent
oꝑa: quȩramꝰ dm̃. ñ sit mane desiderium.
Si mua sumꝰ: sũptꝰ erogemꝰ. ut ꝑuentre posstmꝰ.
Manib queramꝰ dm̃: & si nocte q̃rimꝰ. quẽ mani¬
b q̃rimꝰ non decipim: qr corã ipso quertmꝰ. Quid
est corã ipso: Nolite facere iusticiam uram co¬
rã hominibꝰ: ut uideamini ab eis. Alioqͥn: ñ
habebitis mercedẽ apł patrẽ urm. Cum gͦ facis

Expanded text:
 quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est .turi diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte Deum requiramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus Deum, non sit inane desiderium. Si in via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possimus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaerimus quem manibus quaerimus, non decipimur quia « coram ipso » quaerimus. Quid est « coram ipso? Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioqui non habebitis mercedem apud Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tant it̾ra. ꝑ similitudinẽ aut̃: ipsa tr̃a man:
Quare : qe gentes om̃s maris nomme nuncupant᷑:.
qđ uuta humana amara÷: & ꝓcellis ac cẽpesta.¬
tib subdita. Iam illud si attendas. qđ homies
se tamꝗͣ pisces deuorant: cũ maior minorẽ ab¬
sorb& hoc ÷ gͦ hoc mare: illuc eũgłistȩ ieri¬
Inmari ÷ uia tua. lam dudũ inscõ uia tua. mͦ
in mari ÷ ua tua. qr ipsȩ sẽs imnari. Et me¬
rito etiam suꝑ aquas maris ambulauit.
tuus. In alio qͥppe psalmo: ita dicit᷑. Ds nuist¬
reat᷑ nr̃i & benedicat nos: illumin& uultũ
siũ suꝑ nos: ut cognoscamꝰ int̾ra uiam tum

Expanded text:
n terra. Per similitudinem autem ipsa terra est. Quare? Quia gentes omnes maris nomine nuncupantur, quod vita humana amara est, et procellis ac tempestatibus subdita. Jam illud si attendas, quod homines se tanquam pisces devorant, cum major minorem absorbet: est ergo hoc mare; illuc EvangelistIn mari est via tua. Jamdudum in Sancto via tua, modo in mari est via tua, quia ipse Sanctus in mari, et merito etiam super aquas maris ambulavit .icatur Christus tuus. In alio quippe psalmo ita dicitur: Deus misereatur nostri, et benedicat nos; illuminet vultum suum super nos, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ fiat. In die tribulationis meȩ: dm̃ ex.¬
quisiui. Quis es qui hoc facis: Indie tribulati¬
onis tue Hide quid exquiras. Si carcer facꝰ
tribulationẽ: exire decarcere exquris. Sife¬
bris facit tribulationẽ: sanitatẽ exquiris.
Si fames facit tribulationẽ: saturitatẽ exqͥris.
S i dãpna faciunt cribulationẽ: lucrũ exqͥris.
Si peregrinatio facit cribulationẽ: ciuitatẽ tuȩ
carnis extrutris. Et quid cuncta cõmemorẽ:
Aut qͣndo cuncta cõmemort̃: Upxeẽ. transiliuis:
In die tribulationis tuȩ dm̃ exquire. Non ꝑdm̃
aluid: s extribulatione. dm̃. ut adhoc ds̃ re¬
moueat tribulationẽ: ut securꝰ mbereas deo.

Expanded text:
 3. In die tribulationis meae Deum exquisivi. Quis es, qui hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si damna faciunt tribulationem, lucrum exquiris: si peregrinatio facit tribulationem, civitatem tuae carnis exquiris. Et quid cuncta commemorem, aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus inhaereas Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
loco scripta  : ubi dicit decalib. Dnm̃ ñ inuo.¬
cauert. Adilũ clamare ñ cessaueit̃. & tamen
quideis contigit: Ihi trepidauert̾ timore:
ubi ñ erat timor. Ideo dererũ p̃sentiũ amisi¬
one tremuert̾: qm̃ ñ erant pleni illo quẽ non
muocauert̾. ñ gratis amauert̾: ut amissis te̾.¬
ꝑalib reb possent dicere. Sic̃ dño placuit ita
factũ ÷: sit nom̃ dñĩ benedictu. Ergo iste uox

Expanded text:
loco Scriptura, ubi dicit de talibus: Dominum non involoco Scriptura, ubi dicit de talibus: Dominum non invocaverunt. Ad illum clamare non cessaverunt; et tamen quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent dicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo iste
Abbreviated transcription (Latin):
Facile qͥppe hommẽ qͦlib& desiderare adñõ.
& ipsum dnrm ñ desiderare: quasi uͦ suauiꝰ
eẽ. possit qđ dat: ꝗͣ ipsȩ qui dat. Quisquis
gͦ ꝓ alia re qualib& clamat ad dnm. non¬
dum ÷ transiliens. Hic uͦ transiliens qͥd dic̃ :
N oce mea actonm̃ clamaui. Et ne arbitreris
uocẽ ipsiꝰ qͣ clamauit ad onm̃ ꝓpt̾ aliud e¬
missã quã ꝓpt̾ ipsũ dnm̃: secutꝰ ait. E ⁊ uex
dm̃ gratis amabat: qui uoluntariȩ dõ sacͥ¬
ficabat. qui transilierat qͥcqͥd infra ÷: nichil¬
q aliud supͣse uiderat. qͦ effunder& animã
clamauerat uoce stia: adillũ eẽ. fecerat ipsã
uocẽ suã. Uox mea inqͥt ad dnm. Ẽt nũqͥd
sine causa: Uide quid sequit᷑. E⁊ adten.¬
dit mͥ. Here tunc tibi adtendit: qͣndo ipsũ
queris. ñ qndo ꝑ ipsum aliud queris. Dictũ
est dequib dã. Clamauert̾ nec erat qui saluos
facer& act oitm̃: nec exaudiuit eos. Quare:
Quia uoxeoꝵ: ñ ad onm. ł xprimit hoc alio

Expanded text:
Facile quippe homini est quodlibet desiderare a Domino, et ipsum Dominum non desiderare; quasi vero suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic vero transiliens quid dicit? Voce mea ad Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius qua clamavit ad Dominum, propter aliud emissam quam propter ipsum Dominum, secutus ait: Et m gratis amabat, qui voluntarie Deo sacrificabat , qui transilierat quidquid infra est, nihilque aliud supra se viderat quo effunderet animam psam vocem suam: Vox mea, inquit, ad Deum. Et numquid sine causa? Vide quid sequitur: Et attendit mihi. Vere tunc tibi attendit, quando ipsum quaeris, non quando per ipsum aliud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit hoc alio
Abbreviated transcription (Latin):
at tabula. teathrũ: uenatio. aucupiũ. pisatꝰ.
& ñ habeant oꝑa cdĩ: & ñ habeart meditationes
dłi. interiores affectiones quasdã. fuas: Cum
inspicit᷑ mundus. & ponit᷑ ante ocłos spectałm
natura rerũ. & in his quȩrit᷑ artisex & inuent᷑

Expanded text:
at tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus, at tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus, et non habeant opera Dei? et non habeat meditatio Dei interiores affectiones quasdam suas, cum inspicitur mundus, et ponitur ante oculos spectaculum naturae rerum, et in his quaeritur artifex, et invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑib dnĩ. Garriebat enĩ foris: & contrista¬
Audiamꝰ iam oꝑa ipsa: & exultemꝰ & nos. S af.¬
fectib etiam nos transiliamꝰ: nec adtẽꝑalia
gaudeamꝰ. habemꝰ erũ & nos: cubile nr̃m.
Quare ñ illuc iitramꝰ: Qquare ñ infilentio
lectem̃. ut etiam cũ hinc abierimꝰ. faciamꝰ qđ ip¬
so loquente faciebamꝰ: sitam̃ facimꝰ ceptũ ipsiꝰ
qđ oyxit. nunc epi. Gaudere in oꝑib di ÷: obli¬
uisci. & te sipotes illo sõlo delectari. Quidenim
meliꝰ illo : Honiudes qi cũ adte redis indeterio¬
rem recti: Memor fui oꝑm dnĩ. Quia memor
sũ momib oꝑib tuis: & maffectionib tuis
garriam. Eice tc̃ium garrire. Garriuit foris
qͣndo defecit. garriuit in spũ suo intꝰ qnͣdo
ꝓfecit. & in affectionib tius garriam: ñ mas
fertionib meis. Quis uruit sĩne affectionibꝰ: It
putatis fr̃s. qr qui dm̃ timent. dm colunt. aͣm
diligunt. nullas habent affectiones: Here hoc
putaui. S putare audebis. qđ affectiones habe¬

Expanded text:
mini. Garriebat enim foris, et constristaAudiamus jam opera ipsa, et exsultemus et nos: sed affectibus etiam nos transiliamus, nec ad temporalia gaudeamus. Hebemus enim et nos cubile nostrum. Quare non illuc intramus? quare non in silentio lectemur, ut etiam cum hinc abierimus, faciamus quod ipso loquente faciebamus; si tamen facimus coeptum ipsius quod dixit: Nunc coepi. Gaudere in operibus Dei, est oblivisci et te, si potes illo solo delectari. Quid enim melius illo? Non vides, quia cum ad te redis, in deteriorem redis? Memor fui operum Domini: quia memor s operibus tuis, et in affectionibus tuis garriam. Ecce tertium garrire. Garrivit foris, quando defecit; garrivit in spiritu suo intus, quando fecit. Et in affectionibus tuis garriam: non in affectionibus meis. Quis vivit sine affectionibus? Et putatis, fratres, quia qui Deum timent, Deum colunt, Deum diligunt, nullas habent affectiones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, quod affectiones habe
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ ÷ gͦ dies post ista nocte̾: interĩ in hac nocte
lucerna ñ defit. Et hoc fortasse :÷ qđ ñ nũꝗͣ faci¬
mꝰ has litteras exponendo. lucernã inferimꝰ. ut
ihac nocte gaudeamꝰ. Quȩ quidẽ deb& accensa
lite extinguere: & tãꝗͣ exponens quid dicens
secitꝰ ait łpm̃iam nolite sꝑnere. id÷ lucerna in
uob semꝑ luceat. Et hȩc quidẽ nox: incõꝑatioẽ
cuidam ineffabilis diei nox dr̃. Nam ipsa uita
fidelum incõꝑatione uite infidelium: dies est.
Quomͦ autẽ sit noxiam diximꝰ: & ostendimꝰ petri
apsi testimonio. Qui quidẽ etiã lucernã nomi¬
nauit: & de ipsa lucerna nos admonuit. ut mn
at. & lueifer oriat᷑ incordib ur̾is. Quomͦ aut̃ẽ
dom uita fidelium dies sit in coꝑatione ute mmi¬
buꝵ. paulus ostendt. albiciam inqͥa opa ten¬
brarũ: & induam᷑ arma lucis. sic̃ indie ho

Expanded text:
t ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet accensa lite exstinguere . Et tanquam exponens quid diceret, secutus ait, Prophetiam nolite spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. Et haec quidem lux in comparatione cujusdam ineffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimonio: qui quidem etiam et lucernam nominavit, et de ipsa lucerna nos admonuit ut intecat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ cognoscebant᷑ qđ uuebant qđ nͦ mortifica¬
bant᷑. qđ gaudebant. qđ multos ditabant. qł
onĩa possidebant. In sinistra uͦ qđ ignobiles
& male fame habebant᷑. qđ seductores puta¬
bant᷑. qđ ignorabaut᷑: occidebant᷑ coherrebant᷑
contristabant᷑. egere ac nichil uidebant᷑ habere.¬

Expanded text:
qua cognoscebantur quod vivebant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓpͥũ & p̃cipitũ aconditore accepert̃:
increpat ipsȩ conditor dicens. Nolite. eẽ sic̃
ęquus & mulꝰ: qͥb ñ ẽ. intellectꝰ. Et alio
loco dic̃ homo inhonore positꝰ. In qͦ hono¬
re. nͥ qͥa factꝰ adimaginẽ dĩ : Ergo in ho¬
nore positꝰ ñ intellexit ait. cõꝑatꝰ ẽ. tum̃¬
tis insensatis. & similis factꝰ ẽ. illis. Agnos¬
camꝰ gͦ honorẽ nr̃m. & intelligamꝰ. Si mn¬
telligimꝰ: uidemꝰ ñ. eẽ. istã regionẽ gau¬
dendi s gemendi. Non iã exuttendi: s¬

Expanded text:
t praecipuum a Conditore acceperunt, increpat ipse Conditor dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Et alio loco dicit: Homo in honore positus. In quo honore, nisi quia factus ad imaginem Dei? Ergo, in honore positus non intellexit, ait, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Agnoscamus ergo honorem nostrum, et intelligamus. Si intelligimus, videmus non esse istam regionem gaudendi, s
Abbreviated transcription (Latin):
audite. Et si uiã istã tenetis: q̃d atiditis
in uob̾ agnoscite. Qsqͥs enĩ nu̾dũ ten&
it̃ pietatis: mirat᷑ qr tałia gemunt mebru
cdauid. Nonenĩ uid& inse ista. Quã diu
& inse ista ñ uid&: nondũ ẽ. ibi. Nonsentit
qͥd corp sentit: qͥa p̃ter corp .ẽ. Incorꝑet᷑
& senti&. Dicat gͦ & audiamꝰ audiamꝰ &
dicamꝰ. Ex pł. de titulo. Incipit¬

Expanded text:
audite; et si viam istam tenetis, quod auditis in vobis agnoscite. Quisquis enim nondum tenet iter pietatis, miratur quia talia gemunt membra David: non enim videt in se ista. Quamdiu et in se ista non videt nondum est ibi: non sentit quod corpus sentit; quia praeter corpus est: incorporetur, et sentiet. Dicat ergo et audiamus, audiamus et dicam
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Qd me ꝑsequeris: Noscũ illo incęloꝑ
sp̃e: ipse nob̾cũ intra ꝑcaritatẽ. Ergo intel¬
lectꝰ ipsi dauid. Admoneamͣ cũ audimꝰ᷑ &
intelligat eccłia. Pertin& enĩ adnos mag¬
na cura intelligendi: in qͦmalo nc̃ sitmꝰ.
& deqͦ malo ut fiberem᷑ optamꝰ. remtniscen¬
tes orationis dñicȩ ubi infinẽ dicimꝰ lib̾a
nos amalo. Int̃ multas gͦ tribulationes
huiꝰ scłi. plangit aliqͥd psalmꝰ istȩ de intel¬
lectii. Illȩ cũ isto ñplorat: qͥ ñ hab& intel¬
lectũ. Porro autẽ harissimi meminisse
debemꝰ adimaginẽ dĩ noseẽ. factos. nec ali¬
bi quã impso intellectui. Nã in multis reb
abestiis sepamͣ. Ubi autẽ homo adimagi.¬
nẽ dei factũ se nouit. ibi aliqͥd in se agnos

Expanded text:
bat, Quid me persequeris Nos cum illo in coelo per spem, ipse nobiscum in terra per charitatem. Ergo, intellectus ipsi David. Admoneamur cum audimus, et intelligat Ecclesia: pertinet enim ad nos magna cura intelligendi in quo malo nunc sumus, et de quo malo ut liberemur optamus, reminiscentes orationis dominicae, ubi in fine dicimus, Libera nos a malo . Inter multas ergo tribulationes hujus saeculi, plangit aliquid psalmus iste de intellectu. Ille cum isto non plorat, qui non habet intellectum. Porro autem, charissimi, meminisse debemus ad imaginem Dei nos esse factos, nec alibi quam in ipso intellectu. Nam in multis rebus a bestiis superamur: ubi autem homo ad imaginem Dei factum s
Abbreviated transcription (Latin):
cim̃: qr ipsiꝰ capiti m̾ebra sumꝰ. Et dictus
ẽ. finis legis: qr sine illo nemo ꝑficit lege̾.
Cũ gͦ atiditis inpsalmis infin̾e̾. multi en̾i
psalmi ita suꝑ scriptist̾. ñ sit ur̃a cogita¬
tio inconsũptione. s inconsũmatione. Hi
hymias inlaudib. Siue en̾i tribulem᷑
& angustiemͣ: siue letemͣ & exultemꝰ. illȩ
laudandus ẽ: qui & intribulationib eru¬
dic. & inleticia consolat᷑. Laus enĩ dĩ acorde
ad moctũ psalmꝰ illȩ p̃scribit. Benedicam
du̾m in om̃i te̾ꝑe: semꝑ laus eiꝰ inore meo.
Gaudes: ãgnosce patrẽ blandient̾e. łribula¬
ris: agnosce patrẽ emendantẽ. Siue blan¬
diat᷑ siue emend&: eũ erudit cui parat
hereditatẽ. Quid ẽ. gͦ intellectꝰ ipsi dauidꝰ.

Expanded text:
cimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur elaudandus est, qui et in tribulationibus erudit, et in laetitia consolatur. Laus enim Dei a corde admodum psalmus ille praescribit, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Gaudes, agnosce patrem blandientem; tribularis, agnosce patrem emendantem. Sive blandiatur, sive emendet, eum erudit cui parat haereditatem. 3. Quid est ergo, Intellectus ipsi David?
Abbreviated transcription (Latin):
bant. eẽ filium datride uidit eos remansis¬
se incarne. & amisisse diuinitatẽ: & corrigit.
eos questione ꝓposita. Quomͦ gͦ in qͥt ipse
cdatid insp̾ui dicit eũ dñm dixit dñs dño
meo sede ad dextera meam. qͦ adusq pon̾a¬

Expanded text:
rent; responderunt: David. Vidit eos remansisse in carne, et amisisse divinitatem; et corrigit eos quaestione proposita: Quomodo ergo ipse David in spiritu dicit eum Dominum, Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, quoadusq
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓposinit. ñ filitũ negauit. Audistis dnm.
diccte qͦmͦ filiꝰ sit. Audistis filumrdicite qͦmͦ
dñs sit. Nanc questionẽ soluit fides catho¬
lica. Quomͦ dñs: Quia inpͥncipio erat.
Quomͦ filiꝰ: Quia uerbũ carofactũ ẽ: & ha

Expanded text:
nem proposuit, non filium negavit. Audistis Dominum; dicite quomodo filius sit: audistis filium; dicite quomodo Dominus sit. Hanc quaestionem solvit fides catholica. Quomodo Dominus? Quia in principio erat Quomodo filius? Quia Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tatem adinformationẽ eoꝵ qui credituri sunt
illi inuita eternã. It ut uñquisq peccator &
iniquuis iam de se despans. iam habens quasi gla¬
diatorium aninũ. ut ideo faciat qͥequid uitt.
qr necessario dãpnandꝰ ẽ. respiciat tam̃ adapłin
paulũ cui tanta crudefitas tantaq malicia adõ
donata:: ut ñ dese desꝑando conuertat᷑ adam̃.
Hanc gͦ grãm cõmendat nob as. & inisto psalmo.
In tueam᷑ ilum udeam̃ antta sit: anforte ego
aliter sufpucer. Et enĩ arbitror hunc eum habẽ
affectum: & hoc om̃ib ꝓpe sius sillabis resona
mediocris cordis homo. attentae auctiens uerba eiusdẽ
psalmi: saper& hoc. & forte his uerbis si aliud habea̾t
incorde imitaret᷑. & fier& qđ hic sonat. Quid÷ hoc:

Expanded text:
em, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam : id est, ut unusquisque peccator et iniquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum, ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ad apostolum Paulum, cui tanta crudelitas, tantaque malitia a Deo donata est; et, non de se desperando, convertatur ad Deum. Hanc ergo gratiam commendat nobis Deus et in isto psalmo; intueamur illum, et videamus an ita sit, an forte ego aliter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonarmediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaret
Abbreviated transcription (Latin):
reat ⁊ transeat: uespere decidat. uud urrescat.¬
⁊ arescat. felicitas gͦ heretũ ueteris testam̃ti
quã ꝓ magno bono expetiuert̾ adnõ do suo.
hanc lege̾ acciꝑe meruit moccitta eiꝰ ꝓuiden¬
tia. quã uidet᷑ recitare moyses. Quȩ ꝓrebilo
habent᷑: anni eit̾ eoꝵ. Ero nichilo enĩ haben¬
mmortẽ: durescat incadauere. arescat inpulue.¬
re Quȩ nisi caro ubi : concupiseentia dãpnata
carnalum: Omĩs enĩ caro fenũ: & claritas homi¬
nis ut flox feni. fęnũ aruit flox decidit: uer¬
buĩ aut̃ dnĩ man& in et̃riu. Hanc eniꝰ penã de.

Expanded text:
reat, et praetereat; vespere decidat, durescat, etreat, et praetereat; vespere decidat, durescat, et arescat.» Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, quam pro magno bono expetiverunt a Domino Deo suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum.» Pro nihilo enim habenin morte; «durescat,» in cadavere; «arescat» in pulvere. Quae, nisi caro, ubi est concupiscentia damnata carnalium? Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni: fenum aruit, flos decidit; verbum au
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quȩ p̃terĩt. Non salti tã ꝗͣ dies crastmꝰ qͥ
uentiirꝰ est: ita oniã quȩ ceꝑis fine daudim
t: ꝓtransactis habenda st̃. Unde ⁊ ea sibi apl̃i¬
pauli post posuit intentio: quȩ retro sunt
obltiuscentis. Noi tẽꝑalia cuncta oport& m
tã longos dies ds̃ habeat. cũ hoc adcontẽp¬
nendã temꝑis longitudiẽ dictũ sit: ideo
addidit ⁊dicit. E ⁊ sicut urgilia innocte
pat᷑ posut insua potestate. Et defiaert hoc
scłm sex annoꝵ milib tãꝗͣ sex diebꝰ posse fii¬
ãmonere. nec tepoꝵ clauderent᷑ inoeito: qdđ
ẽ. sicut ugilia in nocte. Neq enĩ sicut de
sic etiam sex uugilias id÷ horas decẽ ⁊ octo.
posst᷑ slłi opmationi coaptare. Demde istȩ.¬
creta eiꝰ sapientia conscripta. ubi inte morta¬
lium pecatrici constitiit ꝓcurrendi moduꝰ:
ac mortalitatis exĩtpria uidet᷑ qͦcta mͦ recitai
cũ dicit. Quȩ ꝓnichilo habent᷑. anni ett
coꝵ. Mane sicut herba transeat. mane flo¬

Expanded text:
eteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet itam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» Pater posuit in sua potestate» : et definierunt hoc saeculum sex annorum millibus, tanquam sex diebus posse finiadmonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sic etiam sex vigilias; id est horas decem et octo, possunt illi opinationi coaptare. 6. «vesecreta ejus sapientia conscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi modum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane flo
Abbreviated transcription (Latin):
ri in dauid. dinde neqͥsquã ap̃ĩatiꝰ cũ di¬
cene de xp̃o. dixit. aliꝰ dicere non: s deillo
dauid dixit. Et errare: cũ iudene omũ
impleta. eẽ. indauid. Destrixit ea in dauid
ut cũ uides ea millo ñ impleta quȩ neces
se÷ impleri: quenas alterũ. inqͥ ostendant᷑
impleri. Eta etiam dictũ÷ de esau ⁊ iacob:
inuenimꝰ maorẽ adoratũ ampaore: cum
scriptũ sit maior seriu& minori. Ut cũ
millis duob p̃cedentib uderis ñ iplecũ.
expectes duos płos in quib impleat᷑ qđ¬
ñ mendex ds̃ pblliceri aignat᷑. Ecce ex semu¬
nettuo dpeit cdauid̃. ponã siꝑ sedẽ tua. &ia¬

Expanded text:
ri in David. Proinde ne quisquam Christianus cum diceret, de Christo dixit, alius diceret. Non, sed de illo David dixit, et erraret, cum diceret impleta omnia esse in David; destruxit ea in David. Ut cum vides ea in illo non impleta quae necesse est impleri, quaeras alterum, in quo ostenderentur impleri. Ita etiam de Esau et Jacob, invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, «Major serviet minori» ; ut cum in illis duobus praecedentibus videris non impletum, exspectes duos populos, in quibus impleatur qnon mendax Deus polliceri dignatur. «Ecce ex semine tuo,» dixit David,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciebas tstũ ñ ꝑseueraturñ: Ntiꝙ sciebas.
meis ñ ambulaueririt. ⁊ mandata mea
ñ custo dierint. & testam̃tũ meũ ꝓphana.¬
uerint: Manebit tam̃ ꝓmissio mea. im¬
plebit uratio mea: Semel uiraui in scõ
meo intꝰ isecreto quodã impso funte
unde ꝓpħe bibert̃: qui nob hec ructaue

Expanded text:
praesciebas istum non perseveraturum? Utique sciebas. meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testamentum meum profanaverint;» manebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? «Semel juravi in sancto meo,» intus in secreto quodam, in ipso fonte unde Prophetae biberunt, qui nobis haec ructave
Abbreviated transcription (Latin):
tib constitutũ. Et̃ missus : ei argłs qui ei nunti¬
are. qđ helemosine & orationes ipstꝰ acceptȩ eẽnt
apd̃ dm̃. Credidit aduocato adsepetro. Nũqͥd̃
ñ illũ poterat docere angłs : Misit illũ adpe¬
trũ. ut magis ꝑ hominẽ illi fides fiene: qr homi¬
nes dignatꝰ erat dñs uisitare. Nec dedignaba¬
t̃ docere ꝑhominẽ: qͥ dignatꝰ : eẽ. homo. Sic gͦ
restituta ÷ tr̃a eiꝰ uno pariete ueniente de iude¬
is: altero pariete ueniente degentib. Quibꝰ du¬
ob parictib dediuerso uenientib eẽt. ipse la¬
pis angularis. ubi ambo copularent᷑. Iterũ
qͦmͦ accipimꝰ cũ tr̃a eiꝰ restitueret᷑ : Cũ cam eiꝰ re¬
suscitaret᷑. Aliꝰ enĩ intellectꝰ tam̃ axp̃o ñ recedeis:
sic nob̃ potest occtirrere. Terra restituta: caro
resuscitata. Post resurrationẽ enĩ ipsiꝰ. facta
st̃ ista omĩa quȩ cantant᷑ inpsalmo. Audiamꝰ
in aures uñis: deinde incor urm. deinde infacta

Expanded text:
st ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat docere angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis, ubi ambo copularentur . 3. Iterum quomodo accipimus, «Cum terra ejus restitueretur?» Cum caro ejus resuscitaretur. Alius enim intelsic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus in aures vestras, deinde in cor vestrum, inde in facta
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cuiꝰ fuerant ꝑsecutores. Credidert̾ meũ quẽ cru¬
aifixerant: & ante quẽ exultantes capd̾ agitauerant
Etperierat omĩs uicdea qͣndo erucifixerat dnm̃ suũ
Ignorintes frrnetici seuientes in medicũ. & saluẽ
in sania repellentes: lã ꝗͣ perierat gͦ tota iuidea
Cũqͣ tota. Ipsi etiã apłi trepidauert᷑. Petrꝰ qͥ audaa
Asletione sequebat᷑: tumida trepidatione t̃ negant
Resingens inuia qͦsdã loquentes secũ dese. tales m¬

Expanded text:
ejus cujus fuerant persecutores; crediderunt in eum quem crucifixerunt, et ante quem insultantes caput agitaverunt;et perierat omnis Judaea, quando crucifixerunt Dominum suum ignorantes, phrenetici saevientes in medicum, et salutem insania repellentes. Tanquam ergo perierat Judaea tota: quam tota? Ipsi etiam Apostoli trepidaverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via quosdam loquentes secum de se, tales
Abbreviated transcription (Latin):
Totũ ad pm reuocemꝰ: si uolumꝰ it̃ recte intel¬
ltgeritie tenere. Non recedamꝰ alapide at¬
gulari. ne intellectꝰ nr rumã faciat. In
illo solidet᷑: qđ instabili motu nutabat:
m illo incõbat. qđ ꝑ incerta pendebat. Qcqͥd

Expanded text:
tum revocemus, si volumus iter rectae intelligentiae tenere: non recedamus a lapide angulari , ne intellectus noster ruinam faciat: in illo solidetur, quod instabili motu nutabat; in illo incumbat, quod per incerta pendebat. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamꝰ eum redẽptitrũ: s sꝑabamꝰ qđ ipse eẽt. re¬
depturꝰ isrł. Ipse cũeis enit: & spes illiꝰ millis ñ
erat. Ostendit se illis: manifestatꝰ : etiam ceteris
discipłis sius. Uisus ÷ contrectatꝰ & inuentꝰ illis.
qͥb iã perise uidebat᷑. Reuocata ÷ fides eoꝵ qͥ
ceciderant. restituta ÷ tr̃a eiꝰ. Deinde factis cim
eis qͣdiaginta dieb ascendit incęũ. & sicut ante
paulo cõmemonui misso spũ scõ. fecit discipios
suos idiotas loqui onĩum genttũ ltrguis. lẽ
ili ꝓ quibꝰ ñ frustra cdꝑxerat. pat̾ ignosce ilis
qr nescunt qͥd faciunt: cõmoti ut diximꝰ ã¬
stuert̃ salutẽ. consiltum acceꝑunt ut ineũ ab¬
derent. credideit᷑ ima die tria milia. & rusis
qͥnq milia. Cepit fertiere ꝑ tuideam ȩccłia. N¬
hoc ouiti: oporte me & eas adctucere. ut sit unul
grex & unꝰ pastor: etiam agentes a dqͥs ꝓpħe mis¬
si ñ erant apłi missi st̃. Quesiti st̃ qͥ ñ quefierant.

Expanded text:
 eum redempturum; sed, «Sperabamus quod esset redempturus Israel.» Ipse cum eis erat, et spes illius in illis non erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis cum eis quadraginta diebus, ascendit in coelum ; et, sicut paulo ante commemoravi, misso Spiritu sancto fecit dis loqui omnium gentium linguis. Tunc illi pro quibus non frustra dixerat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» , commoti, ut diximus, quaesierunt salutem, consilium acceperunt ut in eum crederent; crediderunt uno die tria millia, et rursus quinque millia ; coepit fervere per Judaeam Ecclesia hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant,
Abbreviated transcription (Latin):
audierant. p̾sentẽ ñ cognouert̾. Ilis aut̃ ꝓmisum
nicħ erat: s tam̃ inꝓpb̃is eciã defide ipsoꝵ dictum
erat Non dictũ erat ipfis: s dictũ erat deipsis.
Missũ ÷ & adillos: & audistis exdispensatione dñi
Ipsa enĩ lectio mͦ uob̃ lecta ÷ mactib apłoꝵ: qͦmͦ

Expanded text:
audierant, praesentem non cognoverant: illis autem promissum nihil erat; sed tamen in Prophetis etiam de fide ipsorum dictum erat. Non dictum erat ipsis, sed dictum erat de ipsis. Missum est et ad illos: et audistis ex dispensatione Dei; ipsa enim lectio modo vobis lecta est in Actibus Apostolorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi mei salutare tuũ: Magna gͦ ÷ ista io¬
cunditas: & hanc facit caritas. Delectati
sumꝰ cũ psalmꝰ istȩ cantaret᷑: & quȩdã ibi ab
ont̾ibꝰ intellecta sc̃. quȩdã uͦ qͣntũ arbitram᷑
aut apaucis. aut cerce ñ abomib. Simul
gͦ illu: in isto sermone in qͦ uob̃seruimꝰ con¬
sidermꝰ. & iudeamꝰ qͣnta dignatione nos
ds̃ letificare uoluit: p̃sentando quȩ ꝓmi¬

Expanded text:
oculi mei salutare tuum» . Magna est ergo ista juoculi mei salutare tuum» . Magna est ergo ista jucunditas; et hanc facit charitas. Delectati sumus, cum psalmus iste cantaretur: et quaedam ibi ab omnibus intellecta sunt; quaedam vero, quantum arbitramur, aut a paucis, aut certe non ab omnibus. Simul ergo illum in isto sermone, in quo vobis servimus, consideremus; et videamus quanta dignatione nos Deus laetificare voluit, praesentando quae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tunc iocunditatẽ carpebant. ipsi sci ꝓpħȩ.
cũ ea uidebant inspũ: ñ iã impleta. s adhuc
futã. Ent cis magna delectatio s tam̃ ⁊ ipsi
ꝓ caritate. qua mnos accensl ernit qͦs nondũ uide¬
bant & spũ parturiebant. uolebant sifieri poss&
ihoc tẽꝑe nob̾cũ uiuere. & udere impleta que
in spuĩ ꝓpħabatit. Ipie dñs discipłis sius iam¬
incipientib ista uidere ait. Multi tti ⁊ ꝓpbe
uoluert̾ uidere quȩ uidetis &e ñ uideit᷑: & au¬
dire quȩ auditis e ñ ancdieit̾. Quãius enĩ uide¬
ille hymeon iustꝰ qͥdã senȩx multũ exultauit.
uidens infantẽ iħm: & agnoscens inparuo
magnũ. & inexigua carne cognoscens cȩli ac
tr̃ȩ creatorẽ. Alultũ enĩ exultauit. qi respon¬
sũ acceꝑat ñ se exiturũ eẽ. dehac uita: priꝰꝗͣ
uider& salutare cli. Agnouit gͦ illũ iocun¬
datꝰ: exultauit ingaudio: & hoc ait. Dnẽ¬
nc̃ dimittis seruũ tuũ inpace: qm̃ uidert᷑

Expanded text:
enim jucunditatem tunc carpebant ipsi sancti Prophetae, cum ea videbant in spiritu, non jam impleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae in spiritu prophetabant. Inde Dominus discipulis sue voluerunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» . Quamvis enim videille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit gaudio; servum tuum in pace; quoniam viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
satiari. S ut inde satieris cũ ꝑueneris: boc
te oꝑte esurire & sittre. Cũ ꝑegrinaris hoc
siti. hoc esuri. quia ipsa erunt bona dĩ. Audi
illũ rege̾ cui ista dnr᷑. qr uenit ut te redicat
& se cibi fecit uiam. Quid dicit: Beati qui
esuriunt & sitiat iusticiam: qm ipsi satira¬
bunt᷑. Scm̃ ẽ. templũ cuũ. ammirabile int̾e¬

Expanded text:
satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sanctum templum tuum, admirabile in
Abbreviated transcription (Latin):
uocibꝰ: quo cantu: Et siforte adolescens
bene cantauit: omĩa cũ ȩtatȩ defecert̾. An
forte sonꝰ uerboꝵ eiꝰ delectat arres tuas.
quȩ uerba uex plene enuntiat. lapsis denti¬
b ᷑ lam̃ si iustꝰ ẽ. si alienũ ñ concupiscit.
si de suo qd hab& erogat incligentib . si be¬
ne mon& et rectu sapit integrũ credit Si
paratꝰ e: ꝓfide ueritatis ctiam ipsa confracta
me̾bra impendere. multi enĩ martires etiam
senes. unde illũ amamꝰ: Quid ineũ udemꝰ
pulcritudo iusticiȩ. quã uidemꝰ ocłõ cordis
& amamꝰ. & exardescimꝰ. Quã multũ dilexert
homines in ipsis martirib cũ eoꝵ mẽbra besti¬
ȩ laniarent: Honne cũ sanguis fedarae om̃
cũ morsib beluinis uiscera funderent᷑. nꝰ
habebant ocłi nͥ qd horrerent : Quid ibi
erat qđ amaret᷑ nͥ qi erat in illa fęditate
laniatoꝵ mẽbroꝵ. integra pulcritudo
iusticiȩ: Ista sunt bona domꝰ dĩ: istis pario

Expanded text:
vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexerunt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse cor ad aurũ. ad argentũ. & cetã
p̾ciosa. Noli tatia quęrere. Ista premunt.
nͨ leuant. Hic gͦ iam bona illa ierłm bona
illa domꝰ diũ. bona illa tẽpli dniꝰ medite.¬
Replebimͣ in bonis domꝰ tuȩ. Scm ẽ. te¬
plũ tuũ mirabile in iusticia. Ista sunt
bona domꝰ illiꝰ. Non dixit scm ÷ tẽplum
tuum mirabile in colu᷑pnis. mirabile in
marmorib. mirabile inteccis auratis. s
mirabile tniusticia. Habes foris oculos
unde uideas marmora & aurũ. intꝰ ẽ. ocłs
unde uideat᷑ pulcritudo iusticiȩ. Intus¬
in quã ẽ. ocłs: unde uideat᷑ pulcritudo rꝰti¬
ciȩ. Si nulla ẽ. pulentudo sticie. unde
amat᷑ iustꝰ senex: Quid affert in corꝑe. qđ
ocłos delect&: Curua mẽbra. frontẽ rugatã
capd̃ canis albatu. inbecillitate undiq quȩ¬
relis plenã. S forte qi tuos ocłos ñ delectat
senex istȩ decrepitꝰ: aures tuas delectat. Quibs

Expanded text:
fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemReplebimur in bonis domus tuae: sanctum templum tuum, mirabile in justitia. Ista sunt bona domus illius. Non dixit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde videatquam, est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus