comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauescamus uoces petentis misccłiam: et exiben¬
tis Ideo enim petit: quia exibet. Ad hoc enim
homo quia misericors: non ut conditionis neces¬
sitate nasceretur. sed ut nos de conditionis ne¬
cessitate liberaret. Miserere mei deus miserere
mei: quoniam in te confidit anima mea. Au¬
dis magistrum orantem: disce orare. Ad hoc
enim orauit ut doceret orare: quia ad hoc
passus est ut doceret pati: ad hoc resurrexit
ut doceret sꝑare resurrectionem. Et in um¬
bra alarum tuarum sꝑabo: clonec transeat
iniquitas. hoc plane iam totus xp̃c dicit: hic
est et uox nr̃a. Non enim iam transiit iniqui¬
tas: adhuc feruet iniquitas. Et in finem dixit
ipse dñs: abundantiam futuram iniquitatis.
Et quoniam abuncdauit iniquitas: refriges¬
cet caritas multorum. Qui ꝑseuerauerit usꝙ
infinem: hic saluus erit. Quis autem ꝑseue¬
rabit usq in sinem: quo adhusq transeat
iniquitas: Qui fuerit in xp̃i corpore: qui

Expanded text:
pavescamus voces petentis misericordiam et exhibenpavescamus voces petentis misericordiam et exhibentis. Ideo enim petit, quia exhibet: ad hoc enim homo, quia misericors; non ut conditionis necessitate nasceretur, sed ut nos de conditione necessitatis liberaret. Miserere mei, Deus, miserere mei, quoniam in te confidit anima mea. Audis magistrum orantem, disce orare. Ad hoc enim oravit, ut doceret orare: quia ad hoc passus est, ut doceret pati; ad hoc resurrexit, ut doceret sperare resurrectionem. 6. Et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas. Hoc plane jam totus Christus dixit: hic est et vox nostra. Non enim jam transiit iniquitas, adhuc fervet iniquitas. Et in fine dixit ipse Dominus abundantiam futuram iniquitatis: Et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Quis autem perseverabit usque in finem, quoadusque transeat iniquitas? Qui fuerit in Christi corpore, qui
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. Qui cum patre miseretur tu
in te clamat miserere mei. Et enim quoda
illo clamat miserere mei: tuum est. A te
accepit: ꝓpter te liberandum carne indit
est. Caro ipsa clamat: miserere mei deuii
serere mei. Homo ipse: anima est et carol
tum enim hominem suscepit uerbum
totus homo facłis est uerbum: ne ideo pib
bis. Et enim dicitur caro homo sicut alibꝰ
co dicit scriptura. et uidebit omnis can
lutare dei. Numquid caro sola uidebit
et anima ibi non erit: Iterum dicit ipses
de hominibus: sicut declisti ei potestatem
nis carnis. Numquid in sola carne acceps
potestatem: et non maxime in animal s
primitus liberabat: Ergo ubi erat all
ibi erat caro. Ibi totus homo cum uerbo: et uer¬
bum cum homine. Et uerbum et homo unus
homo: et uerbum et homo unus deus. Dicat
ergo. Miserere mei cleus miserere mei. Non ex¬

Expanded text:
us dicit, Miserere mei. Qui cum Patre miseretur tui, us dicit, Miserere mei. Qui cum Patre miseretur tui, in te clamat, Miserere mei. Etenim quod de illo clamat, Miserere mei, tuum est: a te hoc accepit, propter te liberandum carne indutus est. Caro ipsa clamat, Miserere mei, Deus, miserere mei: homo ipse, anima et caro. Totum enim hominem suscepit Verbum, et totus homo factus est Verbum. Ne ideo putetur bitavit in nobis . Etenim dicitur caro homo, sicut alio loco dicit Scriptura, Et videbit omnis caro salutare Dei . Numquid caro sola videbit, et anima ibi non erit? Iterum dicit ipse Dominus de hominibus: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis . Numquid in solam carnem acceperat potestatem, et non maxime in animas, quas primitus liberabat? Ergo ibi erat anima, ibi erat caro, ibi totus homo; et totus homo cum Verbo, et Verbum cum homine, et homo et Verbum unus homo, et Verbum et homo unus Deus. Dicat ergo, Miserere mei, Deus, miserere mei. Non ex
Abbreviated transcription (Latin):
lunca. Et enim spelunca: inferior pars ter¬
rȩ potest accipi. Et certe quod manifestum
est. et certum omnibus hominibus: corpus
eius in monumento positum est. quod erat
excisum in petra. Hoc ergo monumentum:
spelunca erat. Illuc fugit a facie saul. Tam¬
diu enim ꝑsecuti sunt illum iudei: quouso
neretur in spelunca. Vnde ꝓbamus. quia
diu illum ꝑsecuti sunt: quousq ibi ponei
Etiam mortuum in cruce pendentem: lana
uulnerauerunt. At ubi inuolutus est cuit
funere: positus est in spelunca. Iam nichi
buerunt: quod carni facerent. Resurrext
go dñs ex illa spelunca illesus: incorruptib
fugerat a facie saul. occultans se impiis qua
prefigurabat saul: ostencdens se autem men¬
bris suis. Nam resurgentis membra: a ment
eius palpata sunt. Membra enim eius ap̃i.
tigerunt resurgentem: et crediderunt. st s
nichil ꝓfuit ꝑsecutio saulis. Audiamus q
iam psalmum: quia de titulo eius satis la

Expanded text:
luncam. Etenim spelunca, inferior pars terluncam. Etenim spelunca, inferior pars terrae potest accipi. Et certe quod manifestum est, et certum omnibus, corpus ejus in monumento positum est, quod erat excisum in petra. Hoc ergo monumentum spelunca erat: illuc fugit a facie Saül. Tamdiu enim persecuti sunt illum Judaei, quoadusque poneretur in spelunca. Unde probamus quod tamdiu illum persecuti sunt, quousque ibi poneretur? Etiam mortuum in cruce pendentem lancea vulneraverunt . At ubi involutus curato funere positus est in spelunca, jam nihil habuerunt quod carni facerent. Resurrexit ergo Dominus ex illa spelunca illaesus, incorruptus, quo fugerat a facie Saül; occultans se impiis, quos praefigurabat Saül, ostendens se autem membris suis. Nam resurgentis membra a membris ejus palpata sunt: membra enim ejus Apostoli tetigerunt resurgentem, et crediderunt ; et ecce nihil profuit persecutio Saülis. Audiamus ergo jam Psalmum, quia de titulo ejus satis loc
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis ut et moreretur: quantum libet e¬¬
nim serurent in eum uicdei donec morere¬
tur: adhuc putabant eum posse liberari:
et ostendere miraculum aliquod quod filiꝰ
dei esset. Hoc predictum erat in libro sapien
tiȩ. Morte turpissima condempnemus eum:
erit enim respectus ex sermonibus illius.
Si enim uere filius dei est. suscipiet illumi
et liberabit illum de manibus contrarioꝵ.
Quia ergo crucifigebatur et non liberaba¬
tur: crediderunt illum non esse filium dĩ.
ẜꝑterea insultantes pendenti in ligno. et ca¬
put agitantes: dicebant illi. Si filius dei es:
descende de cruce. Alios saluauit. se ipsum
saluare non potest: Ista dicentes. sicut est in
ipso libro sapientiȩ: hȩc cogitauerunt et erra¬
uerunt. Excecauit enim eos malicia eorum.
IQuid enim magnum erat de cruce descen-¬
dere: cui facile fuit de sepulchro surgere :
Sed quare: Quia usq ad mortem uoluit
esse patiens: ut fugeret a facie saul in spe.¬

Expanded text:
Judaeis, ut et moreretur. Quantumlibet eJudaeis, ut et moreretur. Quantumlibet enim saevirent in eum Judaei, donec moreretur, adhuc putabant eum posse liberari, et ostendere aliquo miraculo quod Filius Dei esset. Hoc praedictutiae : Morte turpissima condemnemus eum. Erit enim respectus in sermonibus illius. Si enim vere filius Dei est, suscipiet illum, et liberabit illum de manibus contrariorum . Quia ergo crucifigebatur, et non liberabatur, crediderunt illum non esse Filium Dei. Propterea insultantes pendenti in ligno, et caput agitantes, dicebant illi: Si filius Dei es, descende de cruce Alios salvos fecit, seipsum salvare non potest . Ista dicentes, sicut est in ipso libro Sapientiae, haec cogitaverunt et erraverunt; excaecavit enim illos malitia eorum . Quid enim magnum erat de cruce descendere, cui facile fuit de sepulcro resurgere? Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens? Ut fugeret a facie Saül in spe
Abbreviated transcription (Latin):
taretur: et non inueniretur. Quid est conte¬
gi spelunca: Contegi se terra. Qui enim fu¬
git in speluncam: terra contegitur ne uide¬
atur. Portabat autem terram iħs carnem
quam acceꝑat cde terra: et in ea se occulta¬
bat ne a udeis inueniretur deus. Si enim
cognouissent: numquam dñm głȩ crucifi-¬
xissent. Quare ergo dĩm głȩ non inuenerũt:
Quia spelunca se texerat. idest carnis infir-¬
mitatem ocłis obiciebat: maiestatem autem
diuinitatis in corporis tegimine tamquam
terrȩ abclito contegebat. Illi ergo non cog-¬
noscentes dm̃: crucifixerunt hominem.
Nec mori potuit nisi in homine: nec cru¬
cifigi potuit nisi in homine: quia nec tene¬
ri posset nisi in homine. Opposuit male que¬
rentibus terram: seruauit bene querentib
uitam. fugit ergo scđm carnem in spelun.¬
Icam a facie saul. Quod si et hoc uelis ac-¬
ciꝑe ita dñm fugisse in speluncam a facie
saul. quia passus est usq adeo se occultare

Expanded text:
taretur, et non inveniretur. Quid est contetaretur, et non inveniretur. Quid est contegi spelunca? Contegi terra. Qui enim fugit in speluncam, terra contegitur, ne videatur. Portabat autem terram Jesus, carnem quam acceperat de terra; et in ea se occultabat, ne a Judaeis inveniretur Deus. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare ergo Dominum gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, majestatem autem divinitatis in corporis tegmine, tanquam terrae abdito contegebat. Illi ergo non cognoscentes Deum, crucifixerunt hominem. Nec mori potuit nisi in homine, nec crucifigi potuit nisi in homine; quia nec teneri posset nisi in homine. Opposuit male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saül. Quod si et hoc velis accipere, ita Dominum fugisse in speluncam a facie Saül, quia passus est; usque adeo se occultavit
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Citulus ibi: rex iudeorum. Indignati
sunt iudei quia inscriptus erat titulus
rex iudeorum: puduit illos habere regem
quem crucifigere potuerunt. Non enim
uiderunt quia ipsa crux in qua eum fi¬
xerunt: futura erat in frontibus regum.
Cum ergo indignarentur ex illo titulo. ad¬
ierunt pilatum iudicem. cui obtulerunt
occidendum xp̃m: et dixerunt ad eum.
Noli scribere sic. rex iudeorum: sed scribe
quia ipse se dixit regem esse iudeorum.
Et quia iam cantatum erat ꝑ sp̃m̃ scm̃ in
respondit eis pilatus. Quod scripsi. scripsi.
Quid michi suggeritis falsitatem: Ego non
corrumpo ueritatem. Audiuimus ergo
quid sibi uelit: ne corrumpas in tituli in-¬
scriptionem. Quid ergo est cum fugeret
a facie saul inspeluncams Quod quidem.
et dauid ipse fecit. Sed quia in illo non
inuenimus tituli inscriptionem: in hoc in¬
ueniamus fugam in speluncam. figurabat
enim aliquid ipsa spelunca: qua se texit
clauid. Quare autem se texit: Ut occul¬

Expanded text:
erat: titulus ibi, Rex Judaeorum. Indignati erat: titulus ibi, Rex Judaeorum. Indignati sunt Judaei, quia inscriptus erat titulus, Rex Judaeorum: puduit illos habere regem quem crucifigere potuerunt. Non enim viderunt quia ipsa crux, in qua eum fixerunt, futura erat in frontibus regum. Cum ergo indignarentur ex illo titulo, adierunt Pilatum judicem, cui obtulerant occidendum Christum, et dixerunt ad eum: Noli scribere sic, Rex Judaeorum; sed scribe quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Et quia jam cantatum erat per Spiritum sanriptionem, respondit eis Pilatus, Quod scripsi scripsi : quid mihi suggeritis falsitatem? Ego non corrumpo veritatem. 4. Audivimus ergo quid sibi velit, Ne corrumpas in tituli inscriptionem. Quid ergo est, Cum fugeret a facie Saül in speluncam? Quod quidem et David ille fecit: sed quia in illo non invenimus tituli inscriptionem, in hoc inveniamus fugam in speluncam. Figurabat enim aliquid illa speluncam, qua se texit David. Quare autem se texit? Ut occul
Abbreviated transcription (Latin):
et multo maxime. slam illud ne corrumpas
in tituli inscriptionem: non uideo quomodo
ꝑtineat ad illum dauid. Non enim aliquis
titulus inscriptus erat ipsi dauid: quem cor
rumꝑet saul. Uideamus autem in passione
dñi inscriptum fuisse titulum rex iudeorum:
ut ille titulus exꝓbraret frontem ipsorum:
quod a rege suo manus non abstulerunt.
In illis enim saul erat: in xp̃o clauid erat.
xp̃c enim sicut clicit apłicum eugłium: est
quod nouimus. quod confitemur. ex semine
dauid secłm carnem. Nam sccdm diuinita¬
tem supra clauid. supra om̃s homines. supra
celum et terram. supra angłos. supra uisibilia
et inuisibilia: quia omnia ꝑ ipsum facta sunt.
et sine ipso factum est nichil. Dignatus ta¬
men homo fieri ex semine clauid ad nos ue-¬
nit: quia de tribu clauid natus est. inde
iurgo maria que pepit xp̃m. Inscriptus
itaꝙ titulus ille est: rex iudeorum. Saul ut
diximus ppis iudeorum erat: clauid xp̃c

Expanded text:
et multo maxime. Nam illud, Ne corrumpas et multo maxime. Nam illud, Ne corrumpas in tituli inscriptionem, non video quomodo pertineat ad illum David. Non enim aliquis titulus inscriptus erat ipsi David, quem voluit corrumpere Saül. Videmus autem in passione Domini scriptum fuisse titulum, Rex Judaeorum; ut ille titulus exprobraret frontem ipsorum, quod a rege suo manus non abstinuerunt. In illis enim Saül erat, in Christo David erat. Christus enim, sicut dicit apostolicum Evangelium, est, quod novimus, quod confitemur, ex semine David secundum carnem : nam secundum divinitatem supra David, supra omnes homines, supra coelum et terram, supra Angelos, supra omnia visibilia et invisibilia; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil : dignatus tamen homo fieri ex semine David ad nos venit; quia de tribu David natus est, unde virgo Maria quae peperit Christum . Inscriptus itaque titulus ille est, Rex Judaeorum. Saül, ut diximus, populus Judaeorum erat; David Christus
Abbreviated transcription (Latin):
si dauid in tituli inscriptionem: cumsis¬
ret a facie saul in speluncam. Referentl
accepit psalterium lauiticum pscas
tilitm nouerunt qui scripturas uel attigerũ.
uel audierunt. Habuit ergo ꝑsecutorem sau¬
lem rex dauit. Cum esset ille mitissimus. ille
feero cissimus: ille lenis: ille inuidus: ille patiens.
ille erudelis ille beneficus: ille ingratus: ꝑtu¬
lit eum tanta lenitate. ut et cum eum accepis¬
set in manus. non illum attingeret: non illũ¬
lederet. Accepit enim a cdño deo potestatem:
ut si uellet occideret saulem. ipse clauid. Et
elegit parcere: quam occidere. Ille autem nec
tali beneficio uictus est: ut desineret ꝑsequi.
Inuenimus ergo illo tempore quando saul da¬
uici ꝑsequebatur: regem futurum et predesti¬
natum rexiam reꝓbatus: quod fugeret a fa¬
cie saul in speluncam ipse cdauid. Quid ergo
hoc ad xp̃m: Si omnia quȩ tunc agebantur
figurȩ erant futurorum: inuenimus ibi xp̃m

Expanded text:
ipsi David in tituli inscriptionem, cum fuipsi David in tituli inscriptionem, cum fugeret a facie Saül in speluncam. Referentesaccepit Psalterium Davidicum, perseti vestrum noverunt, qui Scripturas vel attigerunt vel audierunt. Habuit ergo persecutorem Saülem rex David: et cum esset ille mitissimus, ille ferocissimus; ille lenis, ille invidus; ille patiens, ille crudelis; ille beneficus, ille ingratus; pertulit eum tanta lenitate, ut cum eum accepisset in manus, non illum attigisset, non laesisset. Accepit enim a Domino Deo potestatem, ut si vellet, occideret Saülem ipse David; et elegit parcere quam occidere. Ille autem nec tali beneficio victus est, ut desineret persequi. Invenimus ergo illo tempore, quando Saül David persequebatur, regem futurum et praedestinatum rex jam reprobatus, quod fugerit a facie Saül in speluncam ipse David. Quid ergo hoc ad Christum? Si omnia quae tunc agebantur, figurae erant futurorum, invenimus ibi Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo passionem dñi cantat iste psan
uide quem titulum habeat. In finem. fini
sed qui consummat. Consumere enim pd
est: consummare ꝑficere. finitum enimi¬
quid dicimus: a finine dicimus. Altteri¬
cimus finitus est panis: aliter dicimus fiu
est tunica. finitus est panis qui mandiui¬
tur: finita est tunica quȩ texebat᷑. Panise
finitus est ut consumeretur: tunica finm
ab illo ꝑficimur. Et hȩc est ꝑfectio nr̃a as
lum ꝑuenire. Sed cum ad illum puent
ultra nil queris. finis tuus est. Quomodi
finis uiȩ tuȩ locus est quo tendis: quo cu
ueneris iam manebis: sic finis studii tu
siti tui. conatus tui. intentionis tuȩ illes
ad quem ꝑtendis. Ad quem cum puens
ultra nil desiderabis: quia melius nichll
bebis. Ipse ergo et exemplum nobis uiud
ꝓposuit in hac uita: et premium uiuen
bit in futura uita. In finem ne corrumpl

Expanded text:
. 2. vers. 1. Quia ergo passionem Domini cantat iste psalmus, . 2. vers. 1. Quia ergo passionem Domini cantat iste psalmus, vide quem titulum habeat: In finem. Finissed qui consummet. Consumere enim, perdere est: consummare, perficere. Finitum enim quidquid dicimus, a fine dicimus. Sed aliter dicimus, Finitus est panis; aliter dicimus, Finita est tunica: finitus est panis qui manducabatur, finita est tunica quae texebatur: panis ergo finitus est ut consumeretur, tunica finita et ab illo perficimur; et haec est perfectio nostra, ad illum pervenire: sed cum ad illum perveneris, ultra non quaeris; finis tuus est. Quomodo enim finis viae tuae locus est quo tendis; quo cum perveneris, jam manebis: sic finis studii tui, propositi tui, conatus tui, intentionis tuae, ille est ad quem tendis; ad quem cum perveneris, ultra non desiderabis, quia melius nihil habebis. Ipse ergo et exemplum nobis vivendi proposuit in hac vita, et praemium vivendi dabit in futura vita. 3. In finem, ne corrumpas
Abbreviated transcription (Latin):
tris: corpus autem eius est ȩccła. non ista aut
illa: sed toto orbe diffusa: nec ea quȩ nunc
est in hominibus qui presentem uitam agñt:
sed ad eam ꝑtinentibus etiam his qui fuerunt
ante nos: et his qui futuri sunt post nos usq
in finem scłi. Tota enim ęccła constans ex om-¬
nibus fidelibus quia fideles omnes membra
sunt xp̃i: habet illud caput positum in cę-¬
lestibus quod gubernat corpus suum. Et si
separatum est uisione: sed ad nectitur cari¬
Il tate. Quia ergo totus xp̃c caput est. et corpꝰ
euis: ꝓpterea in omnibus psalmis sic audia¬
mus uoces capitis: ut audiamus et uoces
poris. Noluit enim loqui separati: quia
luit esse separatus dicens. Ecce ego uobisti
sum: usq ad consummationem scłi. Sin¬
cum est: loquitur in nobis: loquitur dei
loquitur ꝑ nos: quia et nos loquimur in
Et ideo uerum loquimur: quia in illo lon¬
mur. Nam quando in nobis et ex nobis lo
uoluerimus: in mencdacio remanebimu

Expanded text:
tris: corpus autem ejus est Ecclesia; non ista, aut tris: corpus autem ejus est Ecclesia; non ista, aut illa, sed toto orbe diffusa; nec ea quae nunc est in hominibus qui praesentem vitam agunt, sed ad eam pertinentibus etiam his qui fuerunt ante nos, et his qui futuri sunt post nos usque in finem saeculi. Tota enim Ecclesia constans ex omnibus fidelibus, quia fideles omnes membra sunt Christi, habet illud caput positum in coelis quod gubernat corpus suum; etsi separatum est visione, sed annectitur charitate. Quia ergo totus Christus caput est et corpus ejus; propterea in omnibus Psalmis sic audiamus voces capitis, ut audiamus et voces corporis. Noluit enim loqui separatim, quia noluit esse separatus, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Si nobiscum est, loquitur in nobis, loquitur de nobis, loquitur per nos; quia et nos loquimur in illo: et ideo verum loquimur quia in illo loquimur. Nam quando in nobis et ex nobis loqui voluerimus, in mendacio remanebimus
Abbreviated transcription (Latin):
nos precesserunt in familia ipsius. Patres qui-¬
dem nr̃i: sed tamen conserui nr̃i. Neq imꝑa¬
ret hoc deus ut faceremus: si impossibile esse¬
udicaret ut hoc ab homine fieret. Sed con¬
siderans infirmitatem tuam deficis sub pre¬
cepto: confortare in exemplo. Sed etiam exem¬
plum ad te multum est. Adest ille qui pre¬
buit exemplum: ut prebeat et auxilium. Au¬
diamus ergo in isto psalmo. Oportune namꝙ
accidit et illo ꝓcurante. ut ei consonaret
eugłium commnendans nobis dilectionem
xp̃i. qui animam suam posuit ꝓ nobis: ut
cordauit et consonuit huic psalmo: ut uide¬
amus quomodo ipse dñs noster animam su¬
am posuuit ꝓ nobis. Psalmus enim iste: passio¬
nem ipsius cantat. Et quoniam totus xp̃c
caput est. et corpus: quod bene uos nosse non
dubito. Caput est ipse saluator noster passus
sub pontio pilato: qui nunc postea quam
resurrexit a mortuis sedet ad dexteram pa¬

Expanded text:
nos praecesserunt in familia ipsius, patres quinos praecesserunt in familia ipsius, patres quidem nostri, sed tamen conservi nostri; neque imperaret hoc Deus ut faceremus, si impossibile judicaret ut hoc ab homine fieret. Sed considerans infirmitatem tuam, deficis sub praecepto? Confortare in exemplo. Sed etiam exemplum ad te multum est? Adest ille qui praebuit exemplum, ut praebeat et auxilium. Audiamus ergo in isto psalmo: opportune namque accidit, et illo procurante, ut ei consonaret Evangelium, commendans nobis dilectionem Christi, qui animam suam posuit pro nobis, ut cordavit et consonuit huic psalmo, ut videamus quomodo ipse Dominus noster animam suam posuit pro nobis: psalmus enim iste passionem ipsius cantat. Et quoniam totus Christus caput est et corpus, quod bene vos nosse non dubito: caput est ipse Salvator noster, passus sub Pontio Pilato, qui nunc postea quam resurrexit a mortuis, sedet ad dexteram Pa
Abbreviated transcription (Latin):
apucd patrem. homo apud nos. ex nobis ipsis
iam circa dexteram patris. Audistis quantũ
nos diligat. Nam suȩ caritatis mensuram. et
ipse dixit et nobis indixit: mandatum suum
dicens esse ut nos inuicem diligamus. Et ne
quereremus dubitantes et estuantes quantũ
nos debeamus inuicem diligere. quantaꝙ
illa sit quȩ deo placet caritatis ꝑfecta mensu¬
ras ea enim ꝑfecta est. qua maior esse non
potest: exprimens ipse docuit et ait. Maiorem
hac caritatem nemo habet: quam ut animã
suam ponat ꝓ amicis suis. fecit ipse quod
docuit: fecerunt apłi quod ab illo didicerunt:
et nobis faciendum predicauerunt. faciamus
et nos: quia et si non sumus quod ille scdm
quod creauit nos: quod ille tamen sumus
scdm id quod factus est ꝓpter nos. Et si solus¬
fecisset: forte nemo nr̃m deberet audere imi¬
tari. Ita enim ille homo erat: ut deus esset.
Setl in eo quod homo erat. imitati sunt serui
dñm. et discipłi magistrum: et fecerunt qui

Expanded text:
apud Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus . Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea enim perfecta est, qua major esse non potest, expressit ipse, docuit, et ait: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Fecit ipse quod docuit, fecerunt Apostoli quod ab illo didicerunt, et nobis faciendum praedicaverunt. Faciamus et nos; quia etsi non sumus quod ille secundum id quod creavit nos, quod ille tamen sumus secundum id quod factus est propter nos. Et si solusfecisset, forte nemo nostrum deberet audere imitari; ita enim ille homo erat, ut et Deus esset: sed in eo quod homo erat, imitati sunt servi Dominum, et discipuli Magistrum, et fecerunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
głi. misccłia non indigere. Sed quia homi¬
nes miseros tu miseraris: et prebendo illis
misccłiam cominunicatione resurrectionis
anglos facis: usꝙ ad cȩlos est miscdia tua.
Gta dño deo nr̃o. et miscłiȩ ipsius. et ueritati
ipsius: quia nec deseruit nos misccłia facere
beattis ꝑ gr̾̃am suam: nec fraudauit nos ue¬
ritate: quia primo ueritas carne cooꝑta ue¬
nit ad nos. et sanauit ꝑ carnem suam ocłm
interiorem cordis nr̃i: ut eam postea facie
ad faciem uidere possimus. Agentes ergo illi
gr̃as: dicamus cum ipso psalmo ultimos uer¬
sus: quos iam cludum etiam dixit. Epralta¬
re suꝑ cȩlos deus: et suꝑ omnem terram gła
tua.Hoc enim ei dixit ꝓpħa ante tot annos:
hoc modo uidemus nos: hoc ergo dicamus

Expanded text:
geli non indigere; sed quia homigeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo illis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos facis, usque ad coelos est misericordia tua. oria Domino nostro, et misericordiae ipsius, et veritati ipsius, quia nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre possemus . Agentes ergo illi gratias, dicamus cum ipso Psalmo ultimos versus, quos jamdudum etiam dixit: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloria tua. Hoc enim ei dixit Propheta ante tot annos: hoc modo videmus nos; hoc ergo dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad celos ueritas tua: et usꝙ ad nubes
miscłia tua. Nubes enim intelligimus pre¬
Idicatores ueritatis. Hõmines enim portantes
istam carnem caliginosam. quodam modo
unde deus et choruscat miraculis. et tonat
preceptis: et ipsȩ sunt illȩ nubes de quibus di¬
cit ysaias ex ꝑsona dñi increpans quamdã
uineam malam.sterilem. spinosam. Man¬
clabo nubibus meis ne pluant suꝑ eam ym¬
brems id est mandabo apłis meis ut deserant
iudeos. et non illis eugłirent: sed euglirent
in terra bona gentium. unde non spinȩ sed
uuȩ ꝓcetlant. Nouimus ergo nubes dei esse
recte ꝓferentes uerbum ueritatis: et haben¬
tes in se lumen occultum sicut habent nu¬
bes unde choruscant. Homines ergo nubes.
Quid sibi itaq uult dñe quia magnifica¬
ta est usq ad cȩlos miscdia tuar et usq ad
nubes ueritas tua: Ueritas spollet in angłis:
sed cdedisti illam et hominibus. et decduxisti

Expanded text:
usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Nubes enim intelligimus praedicatores veritatis, homines portantes istam carnem caliginosam quodammodo, unde Deus et coruscat miraculis, et tonat praeceptis: et ipsi sunt illae nubes de quibus dicit Isaias ex persona Domini, increpans quamdam vineam malam, sterilem, spinosam, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem : id est, mandabo Apostolis meis, ut deserant Judaeos, et non illis evangelizent, sed evangelizent in terra bona Gentium, unde non spinae, sed uvae procedant. Novimus ergo nubes Dei esse recte proferentes verbum veritatis et habentes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti
Abbreviated transcription (Latin):
magnificata est usq ad cȩlos miscłia tua
et usq ad nubes ueritas tua. Cȩli supra nu¬
besi et nubes infra cęlos: et tamen ad hoc
celum ꝓrimum ꝑtinent nubes. Sed aliqͣn¬
do nubes recumbunt montibus: usꝙ ad¬
eo it prrimo aere conglomerentur. Cȩlũ
alsem sursum est habitationes angłorum:
sediume dñantium: principatuum: potes¬
tatum Ilud ergo forte uicleatur fiuisse di¬
cendum. Magnificata est usq ad celos ueri¬
tas tua: et usq ad nubes miscłia tua. Et enĩ
in cȩlo angli laudant dñm: uidentes ipsã
spetiem ueritatis sine ulla caligine uisionis:
sine interpellatione aliqua falsitatis: uident:
diligunt: laudant. non fatigantur. Ibi ue-¬
ritas: hic autem in nr̃a miseria utiq miscdia.
Misero enim prebenda est misccłia. Non
enim opus est misccłia sursum: ubi nullus
est miser. hoc ꝓpterea dixi: quia uidetur
congruentius dici potuisse. Magnificata est

Expanded text:
magnificata est usque ad coelos misericordia tua, magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua. Coeli supra nubes, et nubes infra coelos: et tamen ad hoc coelum proximum pertinent nubes. Sed aliquando nubes recumbunt in montibus, usque adeo in proximo aere conglomerantur. Coelum autem sursum est, habitationes Angelorum, Sedium, Dominationum, Principatuum, Potestatum. Illud ergo forte videatur fuisse dicendum, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Etenim in coelo Angeli laudant Deum, videntes ipsam speciem veritatis, sine ulla caligine visionis, sine interpolatione aliqua falsitatis: vident, diligunt, laudant, non fatigantur. Ibi veritas: hic autem in nostra miseria utique misericordia. Misero enim praebenda est misericordia. Non enim opus est misericordia sursum, ubi nullus est miser. Hoc propterea dixi, quia videtur congruentius dici potuisse, Magnificata est
Abbreviated transcription (Latin):
torum oꝑatus est: miracula et passiones. Mi¬
racula desuꝑ fuerunt: passiones de in feriore
fuerunt. Illa enim quȩ fecit miracula diui¬
na erant: setd ꝑ corpus fecit: ꝑ carnem fecit.
saro enim diuina oꝑans psalterium est: ca¬
ro humana patiens cithara est. Sonet psalte¬
rium. Illuminentur ceci: audiant surdi:
stringantur paralitici: ambulent claudi:
surgant egroti: se resurgant mortui: iste est
sonus psalterii. Sonet et cithara. Esuriat:
sitiat: dormiat: teneatur: flagelletur: cru¬
cifigatur: irrideatur.:i sepeliatur. Cum er¬
go uides in illa carne quedam sonuisse de-¬
suꝑ. quedam de inferiore parte: una caro
resurrexit: et in una carne agnoscimus
et psalterium et citharam. Et ista duo ge¬
nera factorum impleuerunt eugłium: et
predicatur in gentibus. Nam et miracula
xit psalterium et cithara diluculo: et confi¬
tetur dño. Et quicd ait. CUnfitebor tibi in
pplis dñe. psallam tibi in gentibris. quia

Expanded text:
torum operatus est, miracula et passiones: mitorum operatus est, miracula et passiones: miracula desuper fuerunt, passiones de inferiore fuerunt. Illa enim quae fecit miracula, divina erant; sed per corpus fecit, per carnem fecit. Caro ergo divina operans, psalterium est: caro humana patiens, cithara est. Sonet psalterium; illuminentur caeci, audiant surdi, stringantur paralytici, ambulent claudi, surgant aegroti, resurgant mortui: iste est sonus psalterii. Sonet et cithara; esuriat, sitiat, dormiat, teneatur, flagelletur, irrideatur, crucifigatur, sepeliatur. Cum ergo vides in illa carne quaedam sonuisse desuper, quaedam de inferiore parte, una caro resurrexit, et in una carne agnoscimus et psalterium et citharam. Et ista duo genera factorum impleverunt Evangelium, et praedicatur in gentibus; nam et miracula xit psalterium et cithara diluculo, et confitetur Domino: et quid ait? Confitebor tibi in populis, Domine, et psallam tibi in gentibus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ximus una caro chnii resurrexit. et dieita
exurge psalterium et cithara. Psalteriun
organum quod quidem manibus feras
cutientis: et cordas distentas habet. Sedilb
locum unde sonum accipiunt cordeal
concauum lignum quod pendet et tai
resonat: quia accipit aerem. psalteriumi
suꝑiore parte habet. Cithara autem gu
ligni cauum et resonans: in inferiore pls
habet. Itaꝙ in psalterio corde sonis
de suꝑ accipiunt: in cithara autem cois
ex inferiore parte sonum accipiunt.h
inter est inter psalterium et cytharam
ergo hȩc duo organa nobis figurant: s
cytharam suam: et dicit Exurgam os¬
culo futo quia hic iam agnoscitis dñm resur¬
gntem. Legimus in eugłio: uidete horam
resurrectionis. Quamdiu ꝑ umbras quere¬
batur xp̃c: Lux itaꝙ agnoscatur: diluculo
resurrexit. Secl quid est psaiterium: Quil est
eithara: ꝑ carnem suam dñs duo genera fac¬

Expanded text:
diximus, una caro Domini resurrexit; et dicitur, diximus, una caro Domini resurrexit; et dicitur, Exsurge, psalterium et cithara. Psalterium est organum, quod quidem manibus fertur percutientis, et chordas distentas habet; sed illum locum unde sonum accipiunt chordae, illud concavum lignum quod pendet et tactum resonat, quia concipit aerem, psalterium in superiore parte habet. Cithara autem hoc genus ligni concavum et resonans in inferiore parte habet. Itaque in psalterio chordae sonum desuper accipiunt; in cithara autem chordae sonum ex inferiore parte accipiunt: hoc interest inter psalterium et citharam. Quid ergo duo haec organa nobis figurant? Excitharam suam, et dicit, Exsurgam diluculo. Puto quia hic jam agnoscitis Dominum resurgentem. Legimus in Evangelio: videte horam resurrectionis. Quamdiu per umbras quaerebatur Christus? Luxit, agnoscatur; diluculo resurrexit . Sed quid est psalterium? quid est cithara? Per carnem suam Dominus duo genera fac
Abbreviated transcription (Latin):
in pressuris in cathenis: in carceribus in pla¬
gist: in fame et sitir in frigore et nuditater in
omni uastatione laborum et dolorum⁊ et
cebat: glamur in tribulationibus. Unciea
si quia paratum est cor eius: Ideo cantaba
et psallebat: paratum cor meum deus pan
exurge gła meat glorificetur iħs post passi
xurge psalterium et cithara. Quid uocat
surgat: Duo organa uideo: corpis autem
unum uideo. Una caro resurrexit: et cluor¬
gana resurrȩxerunt. Alterum ergo orgo
psalterium: alterum cithara. Organa diu¬
tur: omnia instrumenta musicorum. Nla
illud solum organum dicitur quod gi
est et inflatur follibus: setl quicquid apt
ad cantilenam et corporeum est. quo isit¬
mento utitur qui cantat. organum dico
Distincta autem sunt inter se ista orgaiu
uolo quantum dñs dat inlicare uobilt
quomodo distincta sunt. et quare distiu
et quare utrumq dicatur. Exurge. Iam

Expanded text:
in pressuris, in catenis, in carceribus, in plain pressuris, in catenis, in carceribus, in plagis, in fame et siti, in frigore et nuditate, in omni vastatione laborum et dolorum , et dicebat: Gloriamur in tribulationibus. Unde, nisi quia paratum est cor ejus? Ideo cantabat et psallebat: Paratum cor meum, Deus, paExsurge, gloria mea, glorificetur Jesus post passionem. Exsurge, psalterium et cithara. Quid vocat, ut surgat? Duo organa video, corpus autem Christi unum video: una caro resurrexit, et duo organa surrexerunt. Alterum ergo organum psalterium, alterum cithara. Organa dicuntur omnia instrumenta musicorum. Non solum illud organum dicitur, quod grande est, et inflatur follibus; sed quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui cantat, organum dicitur. Distincta sunt autem inter se ista organa; et volo, quantum Dominus dat, indicare vobis, et quomodo distincta sunt, et quare distincta, et quare utrique dicatur, Exsurge. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
dnm suum. Qui credit in me licet moriatur:
uiuit. Ergo qui non credit: licet uiuat mortu¬
us est. fõderunt ante faciem meam foueam:
et inciderunt in eam. Omnibus malis necesse
tia. preparatione cordis excipit uoluntatem
dei: et głatur in tribulationibus dicens quod
sequitur. Paratum cor meum deus paratũ
cor meum: cantabo et psallam. Quid fecit¬
qui michi parauit foueam: Oeum cor para-¬
tum est. Ille parauit foueam ad decipiendum:
ego cor non parabo ad ꝑcipiendum: Ille pa-¬
rauit foueam adopprimendum: ego cor non
preparo adtolerandum: Propterea ille incidet
in eam: ego autem cantabo et psallam. Audi
cor paratum in apło: quia imitatus est dñm
suum. Gtamur inquit in tribulationibus: quia
tribulatio patientiam oꝑatur⁊ patientia ꝓba¬
tionem: ꝓbatio uero spem. Spes autem non
confundit: quia caritas dei diffusa est in cor-
dibus nr̃is: ꝑ sp̃m scm qui datus est nobis. Erat

Expanded text:
Dominum suum: Qui credit in me, licet moriatur, Dominum suum: Qui credit in me, licet moriatur, vivit . Ergo qui non credit, licet vivat, mortuus est. Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam. Omnibus malis necesse tia praeparatione cordis excipit voluntatem Dei, et gloriatur in tribulationibus, dicens quod sequitur: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam. Quid fecit mihi? Paravit foveam, cor meum paratum est. Ille paravit foveam ad decipiendum, ego cor non parabo ad perpetiendum? Ille paravit foveam ad opprimendum, ego cor non parabo ad tolerandum? Propterea ille incidet in eam, ego autem cantabo et psallam. Audi cor paratum in Apostolo, quia imitatus est Dominum suum: Gloriamur, inquit, in tribulationibus; quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes vero non confundit: quia Spiritum sanctum qui datus est nobis . Erat
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia mala: Putas eum in foueam non
cecidisse. qui et lucem dei ꝑdidit. et cecitate
ꝑcussus est: Si non caderet in foueam: uideret
ante se. Nescit quo eat: quomodo qui ambu¬
lat inuia. cum ceciderit in foueam ꝑdidit ui¬
am. Uicletis ergo omnes malefactores ꝑdidis¬
se uiam: implicatos facinore. Sel iam te tra¬
didit forte in manu latronis. aut in manus ali¬
cuius iniusti uel circumuenti a se iudicis et
tu in pressura es: ille letatur: ille exultat. Noli¬
tatio est fouea ipsius. Melior est enim tristicia
iniqua patientis: quam leticia iniqua facien¬
tis. Ipsa leticia iniqua facientis: ipsa est fouea.
Illuc quisq cum ceciderit: ocłos ꝑdit. Te doles
quia ꝑdidisti uestem. et illum non doles quia
ꝑdidit fidem: Quis ur̃m grauiori dampno ꝑ¬
cussus est: Ecce ille occidit: tu occideris. Hiuuit
ille.tu mortuus es: absit. Ubi est fides xp̃ianoꝵ :
Ubi est ille qui moritur ad tempus: Audiat

Expanded text:
conscientia mala. Putas eum in foveam non conscientia mala. Putas eum in foveam non cecidisse, qui lucem Christi perdidit et caecitate percussus est? Si non caderet in foveam, videret ante se: nescit qua eat; quomodo qui ambulat in via cum ceciderit in foveam, perdidit viam. Videtis ergo omnes malefactores perdidisse viam, implicatos facinore. Sed jam te tradidit in manus forte latronis, aut in manus alicujus injusti vel circumventi a se judicis: et tu in pressura es, ille laetatur, ille exsultat. Noliultat: ipsa exsultatio est fovea ipsius. Melior est enim tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Ipsa laetitia iniqua facientis, ipsa est fovea: illuc quisque cum ceciderit, oculos perdit. Te doles, quia perdidisti vestem; et illum non doles, quia perdidit fidem? Quis vestrum graviore damno percussus est? Ecce ille occidit, tu occideris: vivit ille, tu mortuus es? Absit. Ubi est fides Christianorum? ubi est ille qui moritur ad tempus? Audiat
Abbreviated transcription (Latin):
sibilibus. forte enim alicui ur̃m quia hoc dixi:
subuenit modo. Si quis uoluit fri suo fraudẽ
facere. et uoluit ei aliquas insidias machina¬
ri. et machinatus est et impleuit. et cecidit
fr̃ in insidias eius. et spoliatus est. aut pressus
est. siue carcere. siue falso testimonio. siue ali¬
qua nefaria criminatione circumuentus: ui¬
detur autem iste oppressus. ille oppressisse. iste
uictus. ille uicisse: et falsum putatur quod
diximus: quoniam quicumq foueam para¬
uerit frĩ suo. ipse cadet in eam. Interrogo uos
tamquam xp̃ianos: et ut sumatis exemplum
de his quȩ iam nouimus. Pagani ꝑsecuti sunt
martyres: et martyres capti sunt. ligati sunt.
in carcerem missi sunt. bestiis subrepti sunt.
Aui ferro ꝑcussi: alii ignibus concremati. Ui¬
cerunt ꝑsequentes: et uicti sunt martyres: Ab¬
sit. Quere głam martyrum apud deum: que¬
re foueam paganorum in confossa conscien¬
tia. Ubi est enim fouea. quo cadit impius in

Expanded text:
sibilibus. Forte enim alicui vestrum, quia hoc dixi, sibilibus. Forte enim alicui vestrum, quia hoc dixi, subvenit modo aliquis qui voluit fratri suo fraudem facere, et voluit ei aliquas insidias machinari, et machinatus est, et implevit, et cecidit frater in insidias ejus, et spoliatus est, aut pressus est, sive carcere, sive falso testimonio, sive aliqua nefaria criminatione circumventus: videtur autem iste oppressus, ille oppressisse; iste victus, ille vicisse; et falsum putatur quod diximus, quoniam quicumque foveam paraverit fratri suo, ipse cadit in eam. Interrogo vos tanquam christianos, ut sumatis exemplum de his quae jam novimus. Pagani persecuti sunt martyres, et martyres capti sunt, ligati sunt, in carcerem missi sunt, bestiis subrecti sunt, alii ferro percussi, alii ignibus concremati: vicerunt persequentes, et victi sunt martyres? Absit. Quaere gloriam martyrum apud Deum, quaere foveam Paganorum in confossa conscientia: ibi est enim fovea quo cadit impius, in
Abbreviated transcription (Latin):
Quare autem nos alloquitur: Quia faciunt
ex nobis. Sed nichil faciunt: qui nos similiter ꝑ¬
secuti fuerint. Hicdeat enim caritas ur̃a allo¬
quentem nos dnĩm: et exhortantem nos exem¬
plo sui sSuscipulam parauerunt pe¬
dibus meis: et incuruauerunt animam me¬
am. Uoluerunt illam quasi de cȩlo tleponere.
et ad inferiora deprimere: curuauerunt ani¬
mam meam. E ocderunt ante faciem meam
foueam: et mciderunt in eam. Michi nocue¬
tuit an sibi: Ecct ille exaltatus sup cȩlos deus
ecce suꝑ omnem terram gła ipsius. Regnum
xp̃i uidemus. Ubi est regnum iuideorume Qm̃
ergo fecerunt quod facere non debuerunt:¬
et factum est in illos quod pati debuerunt.
Ipsi focderunt foueam: et inciderunt in eam.
it: secd ipsis obfuit. Et nolite putare fr̃s: ipsis so¬
lis hoc accidisse. Omnis qui parat foueam frĩ
suo: necesse est ut incidat in eam. Intendite
fr̃s mei: xp̃ianos ocłos habete. nolite decipi ui¬

Expanded text:
Quare autem nos alloquitur? Quia faciunt Quare autem nos alloquitur? Quia faciunt et nobis. Sed nihil faciunt qui nos similiter fuerint persecuti. Videat enim Charitas Vestra alloquentem nos Dominum, et exhortantem nos exemplo suo. Muscipulam paraverunt pedibus meis, et incurvaverunt animam meam. Voluerunt illam quasi de coelo deponere, et ad inferiora deprimere: Curaverunt animam meam. Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam. Mihi nocuerunt, an sibi? Ecce ille exaltatus est super coelos Deus, et ecce super omnem terram gloria ipsius: regnum Christi videmus, ubi est regnum Judaeorum? Quoniam ergo fecerunt quod facere non debuerunt, factum est in illos quod pati debuerunt: ipsi foderunt foveam, et ipsi inciderunt in eam. it, sed ipsis obfuit. Et nolite putare, fratres, ipsis solis hoc accidisse. Omnis qui parat foveam fratri suo, necesse est ut ipse incidat in eam. Intendite, fratres mei, christianos oculos habete, nolite decipi vi
Abbreviated transcription (Latin):
tas de canniciis: Sagittȩ autem quȩ A
quȩ uires: Aut qui arcuse Aut qui ietil
Aut quod uulnus: Exaltare suꝑcelols¬
non uidimus. sed credimus. Suꝑ omnem au¬
tem terram glam eius. non tantum credimꝰ:
sedeciam uidemus. Qualem uero uesaniam
patiantur heretici queso ut attendatis: illi
precisi a compagine ȩccłȩ xp̃i et partem te¬
nentes. totum amittentes: nolunt cominu¬
nicare orbi terrarum. quo diffusa est gla
deixp̃i. Nos autem catholici in omni terra su-¬
mus.: quia omni terrȩ communicamus. qua
tunc cantatum est: modo completum. Exal¬
tatus est suꝑ celos deus noster: et suꝑ omnem
terram gła ipsius. O heretica insaniar quod
non uides credis mecum. quod uides negas:
terram quod uidemus. Exaltare suꝑ celos de-
pħa et dicente. Exaltare suꝑ cȩlos deus: et suꝑ
omnem terram gła tua. Confirmat nos et
ipse: tamquam dicens nobis. Quid michi fa-¬
cere potuerunt: nisi qͥa me ꝑsecuti sunt :

Expanded text:
tas? De cannis. Sagittae autem quae? aut tas? De cannis. Sagittae autem quae? aut quae vires? aut qui arcus? aut qui ictus? aut quod vulnus? Exaltare super coelosnon videmus, sed credimus: super omnem autem terram gloriam ejus non tantum credimus, sed etiam videmus. Qualem verum vesaniam patiantur haeretici, quaeso ut attendatis. Illi praecisi a compagine Ecclesiae Christi, et partem tenentes, totum amittentes, nolunt communicare orbi terrarum, qua diffusa est gloria Christi. Nos autem Catholici in omni terra sumus, quia omni terrae communicamus quacum quod tunc cantatum est, modo completum. Exaltatus est super coelos Deus noster, et super omnem terram gloria ipsius. O haeretica insania! Quod non vides credis mecum, quod vides negas: terram, quod videmus. Exaltare super coelos, ropheta et dicente, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua. Confirmat nos et ipse, tanquam dicens nobis: Quid mihi facere potuerunt illi qui me persecuti sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
spu iste ꝓpħa humiliatum: cesumu flagi¬
latum: colaphis ꝑcussum: expalmatumt
nibus sputis inlinitum: spinis coronatin
ligno suspensum: illos seuientes. illum til¬
rantemi illos exultantes. illum quasi uiet¬
Nictum uidit in spui: et post illam iame
nem humiliationem. et illorum furou
resurrexisse eum: et illa om̃ia que fecen
iudei seruentes facta esse in ania: et eleu
gaudio tamquam uideret fieri ait Ei¬
tare inquit suꝑ cęlos deus. Homo in cruci
et suꝑ cȩlos deus. Remaneant in terrab
entes: tu in cęlo esto iudicans. Ubi sum
furebant: Ubi sunt dentes eorums arm
sagettȩ: Nonne sagicte infantium factel
plage eorum. Alo enim loco psalmus
dicit. uolens eos ostendere in aniter seuss
et in aniter in furias precipitatos esse: q¬
niam nichil potuerunt facere xp̃o adhs
crucifixo. et postea resurgenti. atꝙ in eil
sedenti. Sagittȩ infantium facte sunt pla
eorum. Quomodo infautes faciunt sibibs¬

Expanded text:
u iste propheta humiliatum, caesum, flagellatum, colaphis percussum, expalmatum manibus, sputis illitum, spinis coronatum, ligno suspensum; illos saevientes, illum tolerantem; illos exsultantes, illum quasi victum vidit in Spiritu: et post illam jam omnem humiliationem, et illorum furorem resurrexisse eum, et illa omnia quae fecerant Judaei saevientes facta esse inania; et elatus gaudio, tanquam videret fieri, Exaltare, inquit, super coelos, Deus. Homo in cruce, et super coelos Deus. Remaneant in terra saevientes, tu in coelo esto judicans. Ubi sunt qui furebant? ubi sunt dentes eorum arma et sagittae? Nonne sagittae infantium factae sunt plagae eorum? Alio enim loco psalmus hoc dicit, volens eos ostendere inaniter saevisse, et inaniter in furias praecipitatos esse: quoniam nihil potuerunt facere Christo ad horam crucifixo, et postea resurgenti, atque in coelo sedenti, sagittae infantium factae sunt plagae eorum . Quomodo infantes faciunt sibi sagit
Abbreviated transcription (Latin):
trem de hoc mundo ad regnum celorim: a
ta mortali ad uitam ȩternam: de uita tentu
ad uitam cȩlesteme de uita corruptibii aan¬
corruptionem: de tribulationis conuersatim
ad ꝑpetuam securitatem. Ideo ꝓhis qui contu¬
tabuntur: psalmi titulus est. Causam igtir an¬
uertamus: cognoscamus. congemiscamus ta
diendo. cognoscendo. congemuscencdo miten
ut impleatur in nobis titulus psalmi ꝓ his quo
mputabiunitur.

Expanded text:
Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam, de vita terrena ad vitam coelestem, de vita corruptibili ad incorruptibilem, de tribulationum conversatione ad perpetuam securitatem. Ideo, Pro his qui commutabuntur, Psalmi titulus est. Causam igitur coadvertamus, cognoscamus, congemiscamus: et audiendo, cognoscendo, congemiscendo, mutemur, ut impleatur in nobis titulus Psalmi, Pro his qui commutabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut mutaremur in melius non nr̃a iusticia: sed gr̃a
dĩ prestat. Quod ergo in peius mutati sumus nobis
imputemus: quod in melius cominutamur dm̃ lau¬
demus. Pro his ergo iste psalmus qui commutabun¬
tur. Unde autem ista cominutatio facta est. nisi
ex passione xp̃i : Pascha ipsum. latine transitus
interpretatur. Non enim pascha grecum nomen¬
est: sed hebreum. Resonat quidem in greca lin¬
gua passionem: quia paschim pati dicitur. Sed
consultum hebreum eloquium. alud indicat.
Paseha transitum commendat. Quoduq
cum ueniret dñs ad cenam qua comea
sacramentum corporis et sanguinis sui ta
tur. Cum autem uenisset hora qua timsre
ibs de hoc muncdo ad patrem. Exprest es
situm paschȩ. Sed nisi ipse transiret de hueie
descendimus. sed cecidimus: Ipse autem nus
dit. secd descendit: ut eum qui ceciderat siulls¬
ret. Transitus ergo et illius et noster. huncasi

Expanded text:
ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia ut mutaremur in melius, non nostra justitia, sed gratia Dei praestat. Quod ergo in pejus mutati sumus, nobis imputemus: quod in melius commutamur, Deum laudemus. Pro his ergo iste psalmus, qui commutabuntur. Unde autem ista commutatio facta est, nisi ex passione Christi? Pascha ipsum latine Transitus interpretatur. Non est enim Pascha graecum nomen, sed hebraeum. Resonat quidem in graeca lingua passionem, quia πασχεῖν, pati dicitur; sed consultum hebraeum eloquium, aliud indicat. Pascha transitum commendat. Quod adcum veniret Dominus ad coenam qua commendavit sacramentum corporis et sanguinis sui, ita loquitur: Cum autem venisset hora, qua transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Expressit ergo transitum Paschae. Sed nisi ipse transiret hinc ad P levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderat sublevaret. Transitus ergo, et illius, et noster, hinc ad