comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui domicilio. xpm̃ recip̃ inino: maximis ext¬
berantium pascitur delectationib uolup¬
tatum. Itaqͥ dñs ingreditur.un eius qͥ cre¬
dit recombit affectu. s rursus accendit᷑ incu¬
dia ꝑfidorum ⁊ifut᷑e pene sp̃es p̃figurat᷑. Ẽpu

Expanded text:
 Qui domicilio Christum recipit interno, maximis exuberantium pascitur delectationibus voluptatum. Itaque Dominus ingreditur, et in ejus qui credidit recumbit affectu. Sed rursus accenditur invidia perfidorum, fu
Abbreviated transcription (Latin):
receꝑunt. alim̃ti ce¬
lestis i sontis ub̾tate
recreati. esurire ⁊ si¬
ieumant: murmu
serpens pͥmã nocẽ
emisit. dicens erie. qͥd¬

Expanded text:
receperint, alimenti coelestis et fontis ubertate recreati, esurire et sijejunant murmurSerpens primam vocem emisit, dicens Evae: Q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui iohm̃ cuiꝰ nullum signum
uid̾ant. surrexisse iudicebant: ꝑ sũ¬
m̃ã maliciam iħm resurrexisse ne¬
gant. cuiꝰ multa mirabilia opera
ud̾ant in cuius passione multa
miranda contingerant.

Expanded text:
 Qui Joannem, cujus nullum signum viderant, resurrexisse dicebant, per summam malitiam Jesum resurrexisse negabant, multa mirabilia opera viderant, in cujus passione multa miranda contigerant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Puluis exeutitur in testimonium
laboris. suiquidẽ ingressi sunt in
cuiitatẽ ⁊ usq ad illos p̃dicatio ꝑue¬
mit. uel excutitur. ut nicħ ab eis acci¬
piant qui euangłium sp̃uerint.

Expanded text:
 Pulvis excutitur in testimonium laboris sui quod ingressi sunt in civitatem, et usque ad illos praedicatio pervenit. Vel, excutitur, ut nihil ab eis accipiant qui Evangelium spreverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lis cuutas insignis
palestine.q̃ pꝰexpug¬
natlonẽ uidee. sub
marcho aurelio an¬
tomo p̾ncipe res¬
taurata: cũ statu
mutatut ⁊ nomen.

Expanded text:
lis civitas insignis Palestinae, quae post expugnationem Judaeae sub Marco Aurelio Antonio principe restaurata, cum statu mutavit et nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
frequentat m̃tionem: cum cornu sa¬
lutis erigendum salutem ex inimi¬
cis futuram scientiam salutis ple¬
bi dandam cominemorat.⁊ ne tẽ¬

Expanded text:
frequentat, cum cornu salutis erigendum, salutem ex inimicis futuram, scientiam salutis plebi dandam commemorat; sed ne tem
Abbreviated transcription (Latin):
¶post instititionem recte sidei.
one instruit. ut non tm̃ oꝑa.
ones mundentur. quasi. ego lu¬
cernam fidi in ur̃is sensib ac¬
cendo. ⁊ in eccła pono. uos aute
quod ex uob̾ ẽ. lucernas ur̃as ac¬
cendite .i. intentiones cordis uri
mundate. ut ex intentione
munda placeant etiam oꝑa¬

Expanded text:
Post institutionem rectae fidei one instruit, ut non tantum opones mundentur, quasi dicat: Ego lucernam fidei in vestris sensibus accendo, et in Ecclesiam pono. Vos autem, quantum ex vobis est, lucernas vestras accendite, id est intentiones cordis vestri mundate, ut ex intentione munda placeant etiam o
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rigida uita ⁊ p̃dicatio debe inclinara
mollium palatia: que frequentant
mollib induti adulantes. Nemo pu
tet influxu ⁊ studio uestium pecom̃
detẽ. Alioquin: de asꝑitate uestiũ iołis¬
ñ laudaretur.

Expanded text:
rigida vita et praedicatio declinare debet mollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, tet in luxu et studio vestium deesse peccatum, alioquin de asperitate vestium non laudaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ peccatũ ñ feci qͥ liquũ uite me¬
rito appellat duoei sructus
gr̃e ꝑ singłos m̃ses affero sine
fructib st̃ uacui. insuꝑ iligñ
uite flãmis dare ñ timent: Q̃
si nẽ ẽ tempꝰ ut incipiat uidici¬
um de domo dĩ. ⁊ õs qͥ uolt̾ pie

Expanded text:
 peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus duodenos fructus gratiae per singulos menses affero, sine fructibus sunt vacui, insuper et lignum vitae flammis dare non timent? Et si nunc est tempus, ut incipiat judicium de
Abbreviated transcription (Latin):
qui unitatem eocłȩ
seꝑare prauo dogina¬
te uolebant. hunc u̾si¬
culum ex epła raserũt.
ne ꝑ eum erroris ꝯun

Expanded text:
qui unitatem Ecclesiae separare pravo dogmate volebant, hunc versiculum ex epistola raserunt, ne per eum erroris con
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ipsecłiangeł
gatideat de peniten¬
tium salute: insimu¬
auit. In hac t̾cia ñ solũ
gaudium ostendit:
sic iste uult sua po¬
testate uti. ut nullo
formante. nullo re¬
gente uiuat.

Expanded text:
quantum ipse cum angelis gaudeat de poenitentium salute insinuat. In hac tertia non solum gaudium ostendit, sic iste vult sua potestate uti, ut nullo formante, nullo regente vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
portionem minor sibi pot dari.
cum homo rationał suo senfu
delectatus. ꝑ lib̾m arbitͥum se
regere. ⁊ adño creatoris quesi¬
uit exire.
¶ diuinum patͥmonium peten¬
tib dat᷑. nec ÷ culpa patͥs qd̃ dat
adolescentiori. Nulla in regno
di infirma etas. nec fides gͣuat᷑
antis: uͭ ipse certe se iudicat ido.¬
neũ qͥ poscit. si iste ñ recessisset
a patre: impedimentũ nesciss
etatis. s ꝑegre ꝓfectus merito
patͥmontum uastat.

Expanded text:
portionem sibi minor petit dari, cum homo rationali suo sensu delectatus, et per liberum arbitrium se regere, et a dominio Creatoris quaerit exire. Dimidium patrimonium petentibus datur, nec est culpa patris qui dat adolescentiori. Nulla in regno Dei infirma aetas, nec fides gravatur annis, nisi ipse certe se judicaverit inidoneum qui poscit. Si iste non recessisset a patre, impedimentum nescisset aetatis, sed peraegre profectus merito patrimonium vastat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd simeon ⁊ anna
ꝓuecti ih̃m excipi¬
nnt ⁊ łudant: sig¬
nificat fidelẽ sỹ¬
nagogam. q̃ pꝰ
longã expectati¬
oñe ꝓmissionẽi
ñ ficta side eum

Expanded text:
d Simeon et Anna provecti Jesum excipiunt et laudant, significat fidelem Synagogam, quae post longam exspectationem promissionum non ficta fide eum
Abbreviated transcription (Latin):
depositi mpꝰ recedñ.¬
tib: ole mulieres q̃
artiꝰ amabant offiti¬
um fun̾is maspitie¬
bant. ut congruo
tẽpemunꝰ deuotioĩs
sue offerrent. expee¬

Expanded text:
depositum corpus recedentibus, solae mulieres, quae arctius amabant, officium funeris inspiciebant, ut congruo tempore munus devotionis suae offerrent, exspec
Abbreviated transcription (Latin):
antes nobiscum. oculos
hñtes plenos ad ulterii.
⁊ in censabilis delicti.
p̾ellicientes animas in¬
stabiles. cor excitatum

Expanded text:
antes vobiscum, oculos es plenos adulterii, et incessabilis delicti. Pellicientes animas instabiles, cor exercitatum
Abbreviated transcription (Latin):
diuina cognitione carent illorum
detestentur insaniã. illoꝵ distor¬
ta ⁊ do contraria itinera sapiendo
m̃cedem iniqͥtatis. ut ⁊̃ docti clici¬
ab indoctis laicis mĩto lacẽntur
Qui conꝑantur. ꝓph̾e. qui ũbis asi¬
ne contra naturam loquentis cor¬
ripitur. nec tñ apposito praui itine¬
ris retardatur. Q ui ueniunt debe¬

Expanded text:
is omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo contraria itinera sanius saercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis cler comparantur prophetae, qui verbis asinae contra naturam loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus e
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ut dũ putat mꝰ¬
qͥsq ad altiora cons¬
cende: sublimium
usurpatiõe ad infe¬
riora trudat᷑. qͥa uͦ¬

Expanded text:
tia, ut dum se putat unusquisque ad altiora conscendere, sublimium usurpatione factorum ad inferiora trudatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i ħ fuit angłi ñ hoĩs
medicina. helras
mortium fuscita¬
fleuit. hic uissit. he¬
liscus lepsum mun¬
dari fecu᷑. ñ tñ ibi
ualuit p̃cepti auc¬
toritas. ẜ misterii
qd̃ plenitudo fidi.
nullum enĩ maiꝰ di¬
monuim. ꝗͣ toto
se unũ obtulisse ꝓ
mundo. hoc solo ple¬
ne dñs declarat᷑. sic
etiam a iohe declara¬
tus÷. Ecce agnus dei.
ecce qui touit peccm̃
mundi ¶ Quid. e.u.

Expanded text:
n hominis medicina. Elias mortuum suscitaflevit, hic jussit. Eliseus leprosum mundari fecit , non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed mysterii  plenitudo fidei. Nullum enim majmonium, quam toto se unum obtulisse pro mundo. Hoc solo Dominus plene declaratur. Sic etiam a Joanne declaratus est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mun
Abbreviated transcription (Latin):
ore ⁊ sanetiore Si aut̃ de cotidia¬
hic peccat : Non tam̃ peceat. ni¬
si eũ apud semetipsum intus ita
iudicat. ut ⁊ tanto melior qͣnto
ditior ille uideatur. Hoc eñi u¬
detur significasse subdendo. Non¬
ne iudicatis apud uosinetipsos. ⁊
factiestis .i.c.i.ꝰ¬

Expanded text:
ore et sanctiore? Si autem de quotidiaore et sanctiore? Si autem de quotidiahic peccat? Non tamen peccat, nisi cum apud semetipsum intus ita judicat, ut et ei tanto melior, quanto ditior ille videatur; haec enim videtur significasse subdendo: Nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judi
Abbreviated transcription (Latin):
fratres. Ostendit quia hii qui.¬
biis seribebat fide imbuti: s oꝑi.¬
bus uaeui erant. et elemosinam
qũa predicabat non pauperib
ꝓpter eterna: sed diuitibus pro-¬
pter temporalia commnoda facie¬
bant. unde eos redarguit. Bñm
glorie nominat: ut eins iuissis
obediatur. qui sempiterna gło¬
ria remunerat: quicquid p̾ro
eius amore pauperibus datur.
tendatis in eum qͥ indutus
est ueste p̾clara. et dixeri¬
tis ei. tu sede hic bene: pau¬
peri autem dicatis. tu sta
illic. aut sede sub scabello
catis apud uos metipsos.
et fac̾ti estis uidices cogita.¬
tionum iniquarum:¬
dite fratres mei dilectissi¬
mi. Nonne deus elegit par¬
tes in fide. et heredes regni.
quod repromisit disigetiti.¬
am seclendi ⁊ standi ad honores ec¬
clesiasticos referamus: non ẽ pũ¬
tandum leue esse peccatum in ꝑ¬
sonarum acceptione habere fidẽ
dñi glorie. Quis enim ferat eligi
diuitem ad sedem honoris ecclẽ¬
sie. contempto paupere instruẽti¬

Expanded text:
Jacobus ostendit, quoniam hi, quibus scribebat, fide imbuti sed operibus vacui erant; et eleemosynam, quam praedicabant, non pauperibus propter aeterna, sed divitibus propter temporalia commoda faciebant. Unde eos redarguens Dominum gloriae nominat, ut ejus jussis obediatur, qui sempiterna gloria remunerat quidquid pro ejus amore pauperibus datur.tendatis in eum qui indutus est veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene, pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede sub scabello catis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitationum iniquarumdite, fratres mei dilectissimi, nonne Deus elegit pates in fide et haeredes regni, quod repromisit Deus diliam sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus, non est putandum, leve esse peccatum in personarum acceptione habere fidem Domini gloriae. Quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt preferendi. Ham ds pauꝑes
id humiles ꝓͦ contemptu rerum
uisibiliũ. fide aut̃ inuisibilium
druttiarũ mundo despicabilis
parent. seo hos tam̃ expeclati
futuri regni preclaros reddioit
et nobiles.¬

Expanded text:
n praeferendi. Nam Deus id est humiles pro contemptu rerum visibilium, fide autem invisibilium divitiarum mundo despicabiles apparent, sed hos tamen exspectatione futuri regni praeclaros reddidit, et nobiles.
Abbreviated transcription (Latin):
agit. plang̾it reꝓbos qͥ nescint
cur plangant᷑. s exultant in
reb pessimis. qͥ si dãpnationem
suam p̃uident. se ipsos cũ electo¬
rum lacrimis plangerent. qͥ.
in ꝑu̾sitate sua d̾iem suã sic hñt
inqua ⁊ pacẽ bñt ex hundantia
tẽꝑalium. i supplitia nc̃ abscon¬
dunt ᷑ ab ocuł eoũ qͣrefuguil¬
ꝑturbent. s uenient dies qͣndo
aiãs exeuntes a corporibademo¬
nes iunici cireundabunt ual¬
loc thentes easad societate sue
dampnatiõisci uncdiꝙ c̃ccrda¬

Expanded text:
ngit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem sui praeviderent, seipsos cum electorum lacrymis plangerent. Qui in perversitate sua diem suam hic habent, in qua et pacem habent ex abundantia temporalium, et supplicia nunc absconduntur ab oculis eorum, quia refugiperturbant. Sed veniens dies quando animas exeuntes a corporibus daemones inimici circumdabunt vallo, trabentes eas ad societatem suae damnationis. Et undique circumda
Abbreviated transcription (Latin):
pudentie ut intex
bomines aliqͥd pͥmꝰ
usurpet:i ad hoĩes
quasi nouũ deferat.
quo borrorem sue
potestatis incutiat.

Expanded text:
pudentiae ut inter homines aliquid primus usurpet et ad homines quasi nouum deferat, quo terrorem suae potestatis incutiat.
Abbreviated transcription (Latin):
eleg̾it. illos reꝓbau̾it. s sic dõ pla¬
citũ dic̃. In quo accipunꝰ exẽ plũ
humilitatis. ne demere discutia¬
mus de suꝑnis confilis.

Expanded text:
elegit, illos reprobaverit, sed sic Deo placitum dicit. In quo accipimus exemplum humilitatis, ne temere discutiamus de supernis consiliis.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ intͣuerit ut sic om̃is isił
tiuitatis ganisurris redeat Qd
aũ impletis temꝑib nationũ
ioĩ isrse saluato sequatur: dñs

Expanded text:
intraverit, et sic omnis Israel tivitatis gavisurus redeat. Quid enim impletis temporibus nationum, et omni Israel salvato sequatur, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Scdt̾m homines plus fortasse offenit
causa mutatur. ut ampliꝰ diligat:
qui amplius debuit. sitũ graciam
consequatur.

Expanded text:
dum homines plus fortasse offendit, causa mutatur, ut amplius diligat qui amplius debuit: si tamen gratiam consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶fr̃eq̃nt̃ ingressus ẽ
rex uocatus qd̃ sẽꝑ
fugerat: nm cum
ascendit passurus.
qd̃ iõ factũ ẽ ut am¬
plius eorum aduer¬
sum se excitaret in.¬
passionis instabat
Qmrarime de resur¬
restione lazari. q̃
nuꝑ facta erat. nã
mst ei turba. quia
hocsignũ factum
audierant ab eo.lat¬
dant ⁊̃ de signis et
doctͥna q̃ fecit cũ as¬
cendit ad diẽ sceno¬
phegie. qd̃ iohan¬
nes nan Rat.

Expanded text:
nter ingressus est rex vocatus, quod semper fugerat, nisi modo cum ascendit passurus. Quod ideo factum est, ut amplius eorum adversum se excitaret inpassionis instabat. Super. Maxime de resurrectione Lazari, quae nuper facta erat. Nam nit ei turba, quia hoc signum factum audierant ab eo. Laudant etiam de signis et doctrina, quae fecit cum ascendit ad diem scenopegiae, quod Joannes narrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ꝓ hoc exitu ingemuerunt.
sed longanumit̃ ferre uolebant.
Alii sustinuert longos labores: si.¬
ne murmuratione. ut noc in edi¬
ficatione arche. moyses in inerẽpa¬
tione ⁊ ducatũ populi. dauid. lo
seph. ad utraq autẽ firmum ⁊

Expanded text:
n pro hoc exitu ingemuerunt, sed longanimiter ferre volebant. Alii longos sustinuerunt labores sine murmuratione, ut Noe in aedificatione arcae, Moyses in regimine et ducatu populi, Joseph in s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non solum abraham ꝑ maiora oꝑa.¬
s ĩ raab ꝑminora sua oꝑa: ẽ iustificata.¬
raab meretrix. nonne ex
eitiensꝰ Sicut enimcorpꝰ
sine spiritu mortirum est.
ita et fides sine operibus
mortua est.
iii olite plures magistri fi¬
eri fratres mei. scientes qd̾¬

Expanded text:
non solum Abraham per majora oab per minora sua opera est justificataRahab meretrix, nonne ex ns? Sicut enim corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Nolite plures magistri fieri, fratres mei, scientes q
Abbreviated transcription (Latin):
exponit. ñ gͦ. diuites manentes.
nera sustulit. Acꝰ: punctio ꝑ qͣm
angustias passionis sigc̃at. qua
passione. uelut acu nature nr̃e
quasi scissa uestim̃ta resartire dig¬

Expanded text:
exponit. Non ergo divites manentes, nera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dig
Abbreviated transcription (Latin):
corporis passiõe mortis penetra
nus in fide intrare.¬
¶ Qui ꝓdño om̃s diuitias deserit
icarnis affectus contempserit:
multo plura recipiet inp̃senti. a.
glutino spũali colligatis. multo
gratiosiorem in haciuita recipiet

Expanded text:
corporis passione mortis penetrans nus in fide, praeino omnes divitias dimiserit, et carnis affectus contempserit, multo plura recipiet in praesenti, et glutino spirituali colligatis, multo gratiosiorem in hac vita recipiet
Abbreviated transcription (Latin):
dea. ꝑ marcum autẽ
in principio ante. alia
esse descripta. cui extra
ea que ordo euuangłi¬
ce dispositionis expos¬
scit. ea maxime necessi¬
tas laboris fuit. ut pri¬
mum grecis sidelibus
omni. ꝓpħatione uen¬
turi incarnem d̃ĩ xp̃i
manisestata humani¬
tate ne uidaicis fabri¬
lis intenti in solo legis
desicłio. denerentur: ne
uel hereticis fabulis ce

Expanded text:
er Marcum autem in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mirantur ⁊ le
misterio incarna¬
tionis.⁊detanta
pastorũ accestati¬
one. qui fingere¬
ñ audita nesciren.
s simplici fac̃dia
uera predicarentꝰ.
s piscatores ad eu¬
angłizandũ desti

Expanded text:
Mirantur et de mysterio incarnationis et de tanta pastorum attestatione, qui fingere audita nescirent, sed simplici facundia vera praedicarent. sed piscatores ad evangelizandum des
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ honori contrariũ
uos habete cum
sdiuersas ꝑsonas. di¬
u̾sas conditiones
diu̾soĩ sexus docui
causa dñice fidei uñ
cor ⁊ unam animã ha¬
beatis.
¶Quia ꝓhibuerat
malum ꝓ malo red¬
dere. s p᷑otuis male¬
dicentib bũdicere
uisserat. recte ꝓpħi
meminerumis. ⁊
nrãm patientiam
qua patim̾ malos.
nrãm beniuolentiã
qua ꝑsequentib bo¬
na optamus. em̃no
p̃mio remuneran¬
dam. ⁊ ꝑsecutores

Expanded text:
 honori contrarium vos habete cum Diversas personas, diversas conditiones, diversos sexus docui,causa Dominicae fidei unum cor, et unam animam habeatis.Quia prohibuerat malum pro malo reddere, sed potius maledicentibus benedicere jusserat, recte prophmeminerimus et nostram patientiam, qua patimur malos, et nostram benevolentiam, qua persequentibus bona optamus, aeterno praemio remunerandam, et persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
¶ A liter oportet pre¬
dicatorem aliqͣndo
dulci. aliqͣndo ama¬
ra p̃dicatione uti.
attrahendo. increpan¬
do. qd̾ satis difsicile
est. ut diuersis uer¬
bis ad idem tendenti¬
bus: utrumq facere
possit.

Expanded text:
 aquam? Oportet praedicatorem aliquando dulci, aliquando amara praedicatione uti, attrahendo, increpando, quod satis difficile est, ut diversis verbis ad idem tendentibus utrumque facere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ exemplũ ut ñ¬
nqͣm causa instan¬
te. q̃dam de nri ꝓpo¬
sitirigore sine cau¬
sa possimꝰ int̾mitt̾e.
uerbi grã. si ꝑ in hoᷤᷤ¬
pitales regiones it
agimꝰ: plura uiati¬
ci causa licet porta¬

Expanded text:
datur exemplum, ut nonnunquam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore sine culpa possimus intermittere. Verbi gratia: si per inhospitales regiones iter agimus, plura viatici causa licet porta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auicqͥd ab equitatis
rõne disc̃pat. int̃ pec¬
cata numeratur. s mi¬
nima iustis ñ obsũt
cia ita discordant ut
nisi corrigantur mer

Expanded text:
uid ab aequitatis ratione discrepat, inter peccata numeratur; sed minima justis non obsunt. tia ita discordant, ut, nisi corrigantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione armami¬
ni. quia passus est¬
in carne desiit apec¬
catis. ut iam ñ hoĩ¬
num desideriis. s¬
uoliintati dei. qd̃ re¬
liquum est in car¬
ne uiuat temporis
Sufficit enĩ preteri¬
tum tempus aduo

Expanded text:
cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, luntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Postquam exemplũ dmĩce
Ait ad hoc qd̾ ceꝑat. ut imittan¬
tes saluatorem int̾ bonaque faci¬
mus patient maloꝵ neqͥtiam tole
Quisquis uistoꝵ corpus martiri¬
cet. hoc tantum desiderare cogitur.
ut finito certamine ꝑcipiat coronã
uito. Talium mentem petrus cupit
imittari. cum ꝓposito dñice passio¬
nis eremplo nos eadem cogitatione
contra neqͥtiam prauoꝵ. contra ob¬
lectam̃ta uitioꝵ ꝑcipit aomari. uo¬
lens intelligi. qd̾ ĩ nos iupace ȩccłe¬

Expanded text:
Postquam exemplum Dominicddit ad hoc quod coeperat, ut imitantes Salvatorem, inter bona, quae agimus, patienter malorum nequitiam toleQuisquis justorum corpus martyricet, hoc tantum desiderare cogitur, ut finito certamine percipiat coronam vitae. Talium mentem semper cupit Petrus imitari; cum proposito Dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contra oblectamenta vitiorum praecipit armari; volens intelligi, quod etiam nos in pace Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ hic iõ subiectionis ñ dubu¬
meminit. ut assumptam huma¬
nitatem. ita in resur rectione subli¬
matam moristraret. qd̾ onũ poten¬
tie dignitatis angłice p̃felatur

Expanded text:
 hic ideo subjectionis meminit, ut assumptam humanitatem ita in resurrectione sublimatam monstraret, quod enim angelicae dignitatis potentiae praeferatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q aqua dilium nullos saluauit
extia archam positos. s occidit. sig¬
nificat omẽm hereticum. licet
habentem baptisimi sacram̃tum
ñ allis s ipsis aquis ad inferna mer
non dico illud baptisma saluare¬
ubi tantũ est depositio sordium
bona conscientia baptizandi. quia
tale baptisina saluat illd̾. aliud oo¬
cidit. Int̾rogatio facta ⁊ tendens
i dm̃. ut ꝑ bonã conscientiam
iuiũ efficiatur cum do¬

Expanded text:
 aqua diluvii nullos salvavit extra arcam positos, sed occidit, significat omnem haereticum licet habentem baptismi sacramentum, non aliis, sed ipsis aquis ad inferna merNon dico illum baptisma salvarubi tantum est depositio sordium bona conscientia baptizandi: quia tale baptisma salvat, aliud occidit; interrogatio facta est tendens in Deum, ut per bonam conscientiam unum efficiatur cum D
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Q natiior sunt spẽs tumoris. cũ t̃
datum putat. aut cus iactat se
hr̃e qd ñ ht̃. aut eũ despectis oet̾is
appetit singularit uidi hr̃e qd ht̃.

Expanded text:
 Quatuor sunt species tumoris: cum vel datum putat; aut cum jactat se habere quod non habet; aut cum despectis caeteris appetit singulariter videri h
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Cumgͦ xp̃c dimittat. uere ds ꝓbat᷑.
berum testimonium dõ reddruit. s ꝑsonã xͥ¬
negando: falluntur. ꝑfidia enĩ consiteri
potest. crecłe ñ pot̃. Itaq testimoniũ non
deẽ diuinitati. fides deẽ saluti. dñs autem
uolens saluos facere peocatores. iocculto¬
rũ cognitiõe sedm̃ eẽ demonstrat:i ami¬
ratioẽ factoꝵ. respondens ilł. Qd .c. ĩ. c.u.
eadem maiestate ⁊ potencia. quia cogi¬
tationes ur̃as intueor: possũ ⁊ bõĩb
pecc̃a dimitt̾e. ex uob̾ intelligite qͥd pa¬
raliticus consequat᷑. s qp sp̃ualem grãm
ñ cognoscitis nec creditis: quid int̾uis
factum ẽ ꝓbet᷑ signo unsibili. qd̾ ñ mi¬
noriᷤᷤ consfet eẽ potentie. ut infllio hoĩs
latentem cognoscatis potentiã maiesta¬
tis. qͥ potest aiiittere ut deus.

Expanded text:
dedit. Cum ergo Christus dimittat, vere Deus probatur. Verum testimonium Deo reddunt, sed personam negando falluntur. Perfidia enim confiteri potest, credere non potest. Itaque testimonium non deest Divinitati, fides deest saluti. Deus autem volens salvos facere peccatores, et occultorum cognitione se Deum esse demonstrat, et admiratione factorum illis respondens: Quid cqua cogitationes vestras intueor, possum hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Sed quia spiritualem gratiam non cognoscitis, nec creditis quod interius factum est, probetur signo visibili quod non minoris constet esse potentiae, ut in Filio hominis latentem cognoscatis potentiam majestatis qua potest peccata dimittere ut Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Domus iħu tegulis tec¬
ta describitur. quia sub
contentibili litterarũ
fulamine. si assit doc¬
tor qu reseret: diuna
uenitur. quod cum
lecto aeponit᷑: sig̃catꝰ
ab homine inistacar¬
ne ad huc constituto:
cognosei.

Expanded text:
Domus Jesu tegulis tecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit doctor, qui reseret divina, venitur. Quod cum lecto deponitur, significat ab homine adhuc in ista carne constituto cognosci.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auom noscunt qͦs
antea ñ uiderunt:
ꝑ maiestatem supec
eos uenientem. sicut
in futura resurrecti¬
one unꝰquisq alcũ
cognoscet cidesidera¬

Expanded text:
o noscunt quos antea non viderunt? Per majestatem super eos venientem, sicut in futura resurrectione unusquisque alterum cognoscet, et desidera
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uox patris petrum
sũblato t̃rore docet
ueritatem :i nota qd̃
sic̃ dño baptizato. sic
transfigurato mist̾i¬
um tͥnitatis deda¬
ratur. quia głã qͣm
in baptismate con¬
fitemur. in resur¬
rectione iidebimꝰ.
Spc̃ ibi in columba.
hic in nube lucida.
quia qui nc̃ in sim¬
plici coide fidẽ ser¬
sionis contemplabit᷑.
qd̃ credidit. ipsaq
qua illustrabatur¬
ꝑtegetur.

Expanded text:
 Vox Patris Petrum sublato terrore docet veritatem. Et nota quod, sicut Domino baptizato, sic et transfigurato mysterium Trinitatis declaratur, quia gloriam quam in baptismate confitemur, in resurrectione videbimus. Spiritus in columba, hic in nube lucida, quia qui nunc simplici corde fidem sersionis contemplabitur quod credidit, ipsaque qua illustrabiturotegetur.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uestis dño in t̃ris
consistente despica¬
bilis. ⁊ alioꝵ sumił
dem ascendente ful¬
get. quia ñdũ ap¬
paruit quid erimꝰ.
illis apłis in altera
sp̃e apparuit ipse
⁊ uestis eius refuhõ:
ita ⁊ ocłis m̃tis t̾ue
iam diuinarũ sen¬
sus albescit lectioñ.¬

Expanded text:
Quae vestis Domino in terris consistente despicabilis, et aliorum similis tem ascendente fulget, quia nondum apparuit quid erimus, illis apostolis in altera specie apparuit ipse et vestis ejus refulsit, ita et oculis mentis tuae jam divinarum sensus albescit lection
Abbreviated transcription (Latin):
etis ihũ post
depositi mpꝰ recedsĩ¬
tib. ble mlieres q̃
artiꝰ amabant effiti¬
um fun̾is inspitie¬
bant. ut congruo
tẽꝑe muꝰ deuotiõis
sue offerrent. expee¬

Expanded text:
tis Jesu post depositum corpus recedentibus, solae mulieres, quae arctius amabant, officium funeris inspiciebant, ut congruo tempore munus devotionis suae offerrent, exspec
Abbreviated transcription (Latin):
dempnationem eorũ qͥ inuocatͭ
uł ad utilitatẽ eoꝵ qͥ uident et
audiunt. ut licet boĩes despiti¬
ant signa facientes: dm̃ tam̃
honorent: ad cuiꝰ inuocationẽ
muraoła fiunt. ꝓhibent ᷑ gͦ gau¬
dere de humiliatioe diaboli qͥ
ꝓpt̃ su ꝑbiam cecidit. s gaude¬
arit de sua sublimatione. ut im̃
illi oecid̾unt subleuati: isti ascen¬
dar it humili at i.

Expanded text:
demnationem eorum qui invocant, vel ad utilitatem eorum qui vident et audiunt: ubi licet homines despiciant signa facientes, Deum tamen honorant, ad cujus invocationem miracula fiunt. Prohibet gaudere de humiliatione diaboli, qui propter superbiam cecidit, sed gaudeant de sua sublimatione: ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati.
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑa cam mala ñ dicit nisi inuidĩã
odium fr̃is. Oꝑa abel uesta ñ diẽ
nͥ caritatẽ. hic disẽnuntur hoĩes
nemo attendat linguas ł facla.
dit quid inse hat. Cham recte of¬
ferebat. c̾aturam c̾atori. s ñ bñ
diuidebat. qñ credebat placere

Expanded text:
mala non dicit, nis invidiam et odium fratris. Opera Abel justa non dicit, nisi charitatem. Hinc discernuntur homines. Nemo attendat linguas, sed factuis, ostendit quid in se habeat. Cain recte offerebat, creatura Creatori, sed non bene dividebat, quando credebat placere
Abbreviated transcription (Latin):
suit etiam uob̾ illam ꝑseuerantiã.
ꝑ quã hereditatẽ in oelis accipia¬
tis. Quia qui ñ seruauerit discipli¬
nam patris: non meretur acciꝑe

Expanded text:
suit in vobis illam perseverantiam, per quam haereditatem in coelis accipiatis, quia qui non servaverit disciplinam Patris non meretur hae
Abbreviated transcription (Latin):
b autem illis obdormiit.
n c descendit ꝓcella uenti
in stagnum. & compelle¬
bantur & ꝑiclitabantur.
Accedlentes autem suscita¬
uerunt eum dicentes. pre¬
ceptor ꝑius. At ille sur¬
gens increpauit uentum.
& tempestatem aque c ces

Expanded text:
bus autem illis obdormiit et descendit procella venti in stagnum et conplebantur et periclitabantur accedentes autem suscitaverunt eum dicentes praeceptor perimus at ille surgens increpavit ventum et tempestatem aquae
Abbreviated transcription (Latin):
illum extra ciuitatem
os duxerunt illum usq
ad suꝑcilium montis su¬
pra quem ciuitas eorũ
erat edifficata ut precipi¬
tarent eum. Ipse autem
transiens ꝑmedium illo¬
rum ibat. E descendit
in capharnaum ciuita¬

Expanded text:
illum extra civitatem et duxerunt illum usque ad supercilium montis. supra quem civitas illorum erat aedificata ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Et descendit in Capharnaum in civita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eam cuncta fere facinora aut con¬
cinnantur. ut latrocinia. stupra.
aut patrantur ut ꝑuiria. falsa te¬
stimonia. aut defenduntur. ut eũ
quilibet impurus exeusando sce¬
lus qđ amisit: simulat bonum
¶ Et inflaminat .i. contaminat
ñe. quia merito prime p̃uari¬
cationis ab interna stabilitate

Expanded text:
a cuncta fere facinora per cinnantur, ut latrocinia, stupra; aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia; aut defenduntur, cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat ostent Et inflammat rotam nat quia merito primae praevaricationis ab interna stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis igne lingne. cũ i¬
cium natiue pͦturbationis inep¬
tis etiã neriis ser monibꝰ accumu¬
ab india anastasio principi missam.

Expanded text:
nativitatis igne linguae, cum vitium nativae perturbationis ineptis etiam et noxiis sermonibus macuab India Anastasio principi missam.
Abbreviated transcription (Latin):
ultauit.s.in. quia terrena ñ curo.
ꝓsꝑitas me ñ emollit̾. adu̾sitas ñ sran¬
git. s sola illius memoria delectat:
aquo salus sꝑatur et̃na. illiꝰ duum¬
nitate letor: cuiꝰ temporali concep¬
tione mea caro fetat᷑. ¶Quia .r.h. Ecce¬
tit. demonstrat. s respectri grẽ sic

Expanded text:
ultavit. Quia terrena non curo, prosperitas non emollit me, adversitas non frangit, sed sola illius memoria delectat, a quo salus speratur aeterna, illius divinitate laetor cujus temporali conceptione mea caro fetatur. VERS. 48.-- tit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conueniunt uerba euangłi cũ
uerbis psalmi. in quo ꝓmittit᷑
dauid de fructu uentris tui po¬
nam suꝑ sedem tuã. ⁊ eadẽ uoce
maria bñdicitur ab elisabeth:
qua gabriel. ut ⁊ angłis ⁊ hoib
ueneranda. ⁊ cunctis feminis pre¬
ferenda monstretur. s Non igno¬

Expanded text:
Conveniunt verba Evangelii cum verbis psalmi in quo promittitur David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Et eadem voce Maria benedicitur ab Elizabeth qua a Gabriele, ut et angelis et hominibus veneranda, et nostris feminis praeferenda monstretur. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ a uoluntate dei. si uoluntas
nr̃a ꝑ ignorantiani a uoluntate dei
recedit. bona uoluntas dĩ nram stul¬
tam corrigit. ut paulo apło contig̃.

Expanded text:
demus a voluntate Dei. Sed si voluntas nostra per ignorantiam a voluntate Dei recedit, bona voluntas Dei nostram stultam corrigat, ut Paulo apostolo contig
Abbreviated transcription (Latin):
¶postꝗͣ. dñs seq̃ntib se in ierłm. de¬
dit sublimia p̃cepta de contẽ ptu
mundi. ⁊de abiectioe corporis:
supponit p̃ceptum dde ꝑseueren¬
tia. ad ꝙͣ necessaria ẽ: cũ humi¬
litate patientia. ⁊ hoc ꝑsimile
edificantis.

Expanded text:
Postquam Dominus sequentibus se in Jerusalem dedit sublimia praecepta de contemptu mundi, et de abjectione corporis, supponit praeceptum de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Et hoc per simile aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
detractionem ꝓhibu¬
it. quasi dieat. lex ñ¬
recte fecit. Uł quide¬
trahit fratri legem
facienti. detrahit ⁊
iudicat legem. qͣre
ialia uissa dederit:
que inuirias frm
iubet obliuisei.

Expanded text:
detractionem prohibuit. Quasi dicat, lex non fecit. Vel, qui detrahit fratri legem facienti, detrahit et judicat legem quare talia jussa dederit, quae injurias fratrum jubet oblivisci.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ĩ lucrum ꝓmttunt sibi
in futurum.
agunt. ⁊ se multo tempore uiẽ¬
turos arbitrantur. ⁊ sue potesta.¬
tis estimant ubi annũ faciant.
⁊ in his om̃ibus suꝑm udieis¬

Expanded text:
itam et lucrum promittunt sibi in futurum. agunt, et se multo tempore victuros arbitrantur, et suae potestatis aestimant, ut annum faciant, et in his omnibus su
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hano similitudinẽ de ficulnea
dr dñs dociusse insinagoga. ut
intimet᷑ ad ipsam sinagogam
ꝑtimuisse ꝑabolã. qd̾ enĩ fructũ
querit inficulnea. nec inuenit.
sigõat quod uerbum cõmo¬
dat sinagoge. nec illa cecipit.
quam tñ neextoto extirpandã
sed reliquias ꝑfidem̃ saluandas
intelligeres. mox ibidẽ pͥmitiue
eccłẽ sanatio sub spẽ incurue
mulieris subsequidur. Idem enĩ
sig̃cat ficulnea reseruata: qõ
mulier e r t a

Expanded text:
 Hanc similitudinem de ficulnea dicitur Dominus docuisse in Synagoga, ut intimetur ad ipsam Synagogam pertinuisse parabolam. Quod enim fructum quaerit in ficulnea nec invenit, significat quod verbum commodat Synagogae, nec illa recipit, quam tamen non ex toto exstirpandam, sed reliquias per fidem salvandas intelligens, mox ibidem primitivae Ecclesiae sanatio sub specie incurvae mulieris subsequitur. Idem enim significat ficulnea reservata quod mulier erecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ legẽ scĩficabant᷑. qͥ carnalia in le
ge tnũ seq̃bant᷑ neq in gr̃a iustifi¬
bant᷑ qͥ de peccatis penitere nole¬
hant. Cũ gͦ m̾ito eẽnt excidendi.
qui inciecũcisiõe laborabant: ut suc¬
cisionis oladem adñtiando penit̃n¬

Expanded text:
egem sanctificabantur, qui carnalia tantum in lege sequebantur; neque in gratia justificabantur, qui de peccatis poenitere nolebant. Cum ergo merito essent excidendi, qui in circumcisione laborabant, ut succisionis cladem annuntiando poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
abhominationẽ adanimũ redũ¬
cam ⁊ cõpunctionis gram̃ cum
fructib bomi oꝑis quasi de pu¬
tredine st̾coris exsuscitẽ. peccata
tur adradicẽ arboris. qñ pͣuitatis
conscĩa tangit᷑ cogitatioĩs me¬
morracidũ iñ penitet. qi ꝑ tac¬
tũ st̾coris redit ad fecunditatẽ

Expanded text:
abominationem ad animum reducam, et compunctionis gratiam cum fructibus boni operis quasi de pinguedine stercoris exsuscitem. Peccata tur ad radicem arboris, quando pravitatis conscientiae tangitur cogitationis memoria, et dum inde poenitet quasi per tactum s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uinea dñi sabaoth domꝰ isrł. in qua
domo sinagoga condita: ẽ ficꝰ in ui
excidi. inquariq̃rit fruotũ. ñ qͥa
deesse nesciret. s oftendit infigura
qͥa sinagoga iã fructum hr̃e de¬
beret. nec añ tempꝰ q̃rit qui ꝑten¬
nium uenit ⁊ qͥ ꝑ moysen sinago¬
gam instituit: ipse ĩ carne appa¬
rens. insinagoga crebrius docet.
fructũ fidi querit. s in phariscis
ñ r epper it.

Expanded text:
 Vinea Domini sabaoh, domus Israel est, in qua domo Synagoga condita est sicut ficusexcidi. In qua quaerit fructum, non qui adesse nesciret, sed ostendit in figura, quia in Synagoga jam fructum habere deberet. Nec ante tempus quaerit qui per triennium venit. Qui per Moysen Synagogam instituit, ipse in carne apparens in Synagoga crebris docet, fructum fidei quaerit, sed in Pharisaeis non reperit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Legis ꝑitꝰ ut sapien¬
ter respondisse dicat᷑:
pͥmũ se legis faretur
ignorare mandatũ
quia humiliari re¬
cusans. ⁊ se ipsum
iustificare uolens:
archana ñ pot uidẽ.
q̃ reuelantur paruu¬

Expanded text:
 Legisperitus ut sapienter respondisse dicatur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, quia humiliari recusans, et seipsum justificare volens, arcana non potest videre quae revelantur parvu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Saglos. d̾i legẽ amñ¬
tiat. descendit quidẽ
dͣsen ⁊ nullam sani¬
tatem contulit hõi.
descendit letita. qͥ
stipum ostendit ꝑ¬
ꝓhetarum. s ⁊ hic
nullum sanat. qͥa
lex peocata arguit
s̾ ꝑtransit. quia in¬
dulgentiam non
largitus.

Expanded text:
 Sacerdos Dei legem annuntiat: descendit quidem ndum, et nullam sanitatem contulit hujusmodi. Descendit Levita, qui typum ostendit prophetarum, sed et hic nullum sanat, quia lex peccata arguit, sed pertransit, quia indulgentiam non largitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur astantem. ⁊ recip̃ lum̃. qͥ
ds in corde sirmosigit᷑. ⁊ sic lax
amissa repitus.¬
¶Don exignorantia querit. s ideo
ut rogetur. ut m̃dem ad oratio¬
nem excitet. qd̃ intelligens oecꝰ.
subuingit dñe. ut .ii. Non petit
cecꝰ aurum. uł aliqd̃ tẽporale. s¬
pore ⁊ m̃te audimus sanatum.
petamus adũo lucẽ et̃ne uisio¬
nis. ⁊ dicet nobis ds̃. Respice fit .t.

Expanded text:
tur ad stantem, et recipit lumen, quia Deus in corde firmo figitur, et sic lux amissa repNon ex ignorantia quaerit, sed ideo ut rogetur, ut mentem ad orationem excitet. Quod intelligens, caecus subjungit: Domine, ut videam. Non petit caecus aurum vel aliquid temporale, spore audivimus sanatum; petamus a Domino lucem aeternae visionis, et dicet nobis: Respice, fi
Abbreviated transcription (Latin):
redit. Cecꝰ sede iuxta uiã. dũ inci¬
pit credere in ipsũ qui dic̃. Ego
sũ uia. M endicat. dũ rogat. uñ
sequitur. ⁊ clamabat.
ficant tumultus cartit¬

Expanded text:
epit. Caecus sedet juxta viam, dum incipit credere in ipsum qui dicit: Ego sum via . Mendicat, dum rogat. Unde sequitur: Et clamabat. increpant, tumultum car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenient̃ inmundoꝵ spiituũ
conamina dꝑantur. quimorut
flante suꝑbia impulsi se aduer¬
sus creatorem erererunt. ipsis ela¬
tionis sue conatib in abyssi ꝓfũ¬

Expanded text:
us immundorum spirituum conamina comparantur, qui mox ut, flatu superbiae impulsi, se adversus Conditorem erexerunt, ipsis elationis suae conatibus in abyssi profun
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus mundum qui in maligno
positus ẽ. suꝑterram edificat. qu ad t̃re¬
noꝵ amorem trahit. sine fundam̃ to
edificat. qr peccm̃ in ꝓpͥa nat᷑a ñ subsi¬
cumq sit: in boni natura ooalescit. uł
sine fundam̃to edificat .i. sine sundo. si¬
cat gͦ qͥ in puteo mergit᷑. putei fundo re¬
tinetur: sic aĩa lapsa quasi in qͦdã fundi
loco consistit. si mali qua peocati m̃su¬
ra se retinet. s cũ pecc̃o in qͦ labit᷑ ñ pot̃
ẽẽ contenta: dũ ad det̾iora cotidie deir᷑.
quasi in puteo qͦ cecidit. sundum quo
sigatur. non inuenit.

Expanded text:
Diabolus mundum qui in maligno positus est super terram aedificat, quia ad terrenorum amorem trahit. Sine fundamento aedificat, quia peccatum in propria natura non subsicunque fit in bona natura coalescit vel sine fundamento, id est sine fundo. Sicut ergo qui in puteo mergitur, putei in fundo retinetur, sic anima lapsa quasi in quodam loco fundi consistit, si in aliqua peccati mensura se retinet. Sed cum peccato in quo labitur non potest esse contenta, dum ad deteriora quotidie ducitur, quasi in puteo quo concidit fundum quo figatur non invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
ter funm̃tum: doctor doctorũ xp̃c
moralit̾ sundam̃ta domꝰ: intentioẽs
bone conuersatioĩs quas ꝑ humili¬
tatẽ xͥanam. exhaustis suꝑtiacuor
cogitatuũ ruderib. ꝑfectus audi¬
tor inse uiserit. hoc inse spũaliter

Expanded text:
doctor doctorum Christus. Moraliter. Fundamenta domus, intentiones bonae conversationis, quas per humilitatem Christianam exhaustis supervacuarum cogitationum ruderibus perfectus auditor in se inserit, hoc in se spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
¶ singłe m̃e domꝰ. cotidie uel inmundo¬
rum spĩum. uel imꝓborum hominũ
uelsue ipsa m̃tis uel carnis inqͥetudine
pulsant᷑. ⁊ qͣntum ꝓpͥis uirib sidunt:
inclinant᷑. quantũ iniuotissime petre
adħent: labefactari nequeunt.

Expanded text:
 nostrae domus, quotidie, vel immundorum spirituum, vel improborum hominum, vel suae ipsius mentis, vel carnis inquietudine pulsantur. Et quantum propriis viribus fidunt, inclinantur: quantum invictissimae petrae adhaerent, labefactari nequeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶fõdit in
altum qͥa
p̃ceptis hu¬
militatis
t̾rena oĩa de suorã
cordib funditꝰ eruit.
ne ꝓpt̃ aliqd̃ fluxi¬
bile dd seriuant. ut
ĩconcussã in eis hãt
mansionem.
¶Omnis qui postquam de aꝑte malis¬
dir dispcitauit: bonos auditores u̾bi
uariis uirtutib suꝑnam sibi mansi¬
onem edificat. infut᷑o cũ xͦ de dedica¬
tione letaturꝰ. ⁊ fic̃ diabolus obedien¬
tes sͥ de delis ad t̃rrna ⁊ ad peccata tra
tat: sic malus auditor sine sit miti¬
atus mist̾iis. ꝓͥ siue ex toto alienus:
quasi in puteo sine fundo p̃cipitat᷑.
ñ inuenit uͥ se retineat. s cũ nem̾it
in ꝓfundũ maloꝵ. contempnit.

Expanded text:
Fodit in altum qui praeceptis humilitatis terrena omnia de suorum cordibus funditus eruit, ne propter aliquod fluxibile Deo serviat, ut inconcussam in eis habeat mansionem. venit, etc. Postquam de aperte malisdiu disputavit, bonos auditores verbi variis virtutibus supernam sibi mansionem aedificat in futuro cum Christo de dedicatione laetaturus. Et sicut diabolus obedientes sibi de coelis ad terrena et ad peccata trahtat: sic malus auditor, sive sit initiatus mysteriis Christi, sive ex toto alienus, quasi in puteum sine fundo praecipitatus, non invenit ubi se retineat, sed cum venerit in profundum malorum, contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qua int̾ibis saltratoris se erras¬
si cognoscint: saluandi p̾ceꝓto¬
rem uocant. ⁊ ꝑ oognitionẽ pre¬
coptoris redeunt ad formã salu¬
ais

Expanded text:
 Quia in verbis Salvatoris se errasse cognoscunt, salvandi praeceptorem vocant, et per cognitionem praeceptoris redeunt ad formam salutis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ post parabolam q̃ inuitat ad
bumilitat᷑e ꝑseuerantiã in di¬
uersis offitiis i. rephendunt᷑
ingrati de impensis bñfitiis.
¶Qui contͣ decalogũ peccau̾ant.
nec amando dm̃ de qͦmale senti¬
unt. nec ꝓximũ a qͦ duuidunt᷑.
sub tlenario nũo ad dm̃ clamanł.
⁊ sanantur. dum in eccłe societa¬
te doctrinam integr̃a ueramq
assequiut᷑. ⁊ omĩa scłm catholice
sidi regłam disserunt. ⁊ uarieta¬
de m̃datioꝵ. quasi lepͣcarent. S
unus grãs agit .i. qͥ inunitate
eccłe ꝑ humilitatẽ remanent.
qui uͦ ꝑsuꝑbiam elati munda¬
to suo sunt ingrati: nouẽ surl.
fectione denarii defitiunt. uñ¬

Expanded text:
 Post parabolam qua invitat ad humanitatem et perseverantiam in diversis officiis Dei, reprehenduntur ingrati de impensis beneficiis.Qui contra Decalogum peccaverunt, nec amando Deum de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, sub denario ad Deum clamant et sanantur, dum in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequuntur, et omnia secundum Catholicae fidei regulam disserunt, et varietate mendaciorum quasi lepra carent. Sed unus gratias agit, id est qui in unitate Ecclesiae per humilitatem remanent; qui vero per superbiam elati mundatori sunt ingrati, novem sunt, fectione denarii deficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seruris arans aut pascens. doo
tens manirm ad aratrũ ⁊ aspi¬
ditur cum int̃misso oꝑe p̃di¬
candi: quasi ad cutiam conscĩe
rediens sua dicta uel facta per¬
lractat. cui dñs ñ statim iubr
ab hac uita tͣnsi re ⁊ et̾na qͥete
refouerlꝰ s domi parare qd̃ cenet
.i. pꝰ laborem aꝑte locutiois ho¬
militatẽ ꝓpͥe considãtioni exhe¬
bere. in tali enĩ conscĩa d̾at.¬
¶Mmistrat conditori. qui en
naturam consid̾ans. ⁊ eiꝰ uidic
ꝑtimescens: desuis se uirtit
humiliat. minist ex enim an
nori statu.¬

Expanded text:
 Servus arans aut pascens doctotens manum ad aratrum et aspiditur, cum intermisso opere praedicandi, quasi ad curiam conscientiae rediens sua dicta vel facta pertractat, cui Dominus non statim jubet ab hac vita transire, et aeterna quiete refoveri, sed domi parare quod coenet, id est post laborem apertae locutionis, humilitatem propriae conversationis exhibere, in tali enim conscientistrat conditori qui ejus naturam considerans, et ejus judicia pertimescens, de suis se virtutibus humiliat. Minister enim a minori statu
Abbreviated transcription (Latin):
tepide pingui mulse admixtũ
si ieninus contͣ solem uł in balnso
gargarrres: omne̾ noxisĩ humo¬
rem de capite purgat i ĩminen¬
tium unbecillitatem ꝑicula
uitari sacit. sic fides temptatio.¬
nis pistillo ꝓbata ab oĩ leuiũ
cogitationum suꝑfitie cribro
discretionis castigata. ⁊ ꝑfecte
dilectioĩs mnelle dulcorata. om̃s

Expanded text:
tepidae pingui mulsae admistum, si jejunus contra solem vel in balneo gargarizes, omnem noxium humorem de capite purgat, et imminentium imbecillitatum facit pericula vitari. Sic fides tentationum pistillo probata, et ab omni levium cogitationum superficie cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃ sp̃c sc̃i uincula longe cap¬
tiuitatis erupit. ⁊ fic idem est bo¬
uem uł asinũ apresepio solutos
potum agi. quod ÷ filiam habra¬
he auinculo noxie inclinatio¬
gi.¬
ueritati contradicere possunt. nec
ꝓpt̃ inuidiam credere uolunt.
⁊ saluator fidem eorum commen¬
dat sub comparatione grani si

Expanded text:
 sancti vincula longae captivitatis erupit: et sic idem est bovem vel asinum a praesepio solutos ad potum agi, quod est filiam Abrahae a vinculo noxiae inclinatiogieritati contradicere possunt, nec propter invidiam credere volunt.  Salvator fidem eorum commendat sub comparatione grani si
Abbreviated transcription (Latin):
¶ds ab operib mundi sabbo reqͥe¬
uit. uĩri moysessabbo a seruili ⁊
noxia actione feriandũ p̃cepit. p̃¬
archisinagogus: fallit᷑. ⁊ fallit.
qu lex insabđo ñ hõiẽ curare.

Expanded text:
s ab operibus mundi Sabbato requievit. Unde et Moyses Sabbato a servili et noxia actione feriandum praecepit, prarchisynagogus fallitur et fallit, quia lex in Sabbato non hominem curare,
Abbreviated transcription (Latin):
borum. ⁊ facundie patͦcino delectati.
simplicitatẽ fidei uere suꝑgressi: thes¬
auros inutiles condiderunt. scđ̾m usũ
scłi de gnãtione xͥ lisputantes. qͥ in
sut᷑o egestatem fiłi sue recognoscent̾.
cibumq ꝑfidie. quẽ in p̃senti eructu¬
ant: et̃no macerati ieiunio. causam
tentib. maledic̾to ꝑpetuo se subduł.
qr sic̃ pauꝑes. esurientes. flentes. im¬
ꝓbitate maloꝵ ꝓbant᷑: sic diuitiis
epulis. risuiq uacantes: male obseq̃ñ¬
tium clientela maioriem fouentur
ad penam.
c̃ dͣico quid ab inimicis possint pati:
supponit qualit̃ ad ipsos se debeant
hr̃e inimicos. ⁊ hic eccła ñ lacte ĩbuit᷑.
s ualidiore caritatis oibo roborat᷑. ñ sus¬
ficit ñ odisse. s qd̃ ult᷑ humanã nat᷑ã
nẽ imꝑet ultionis: et̾głium inum¬
citiis caritatẽ. odiis: benignitat̾ẽ. ma
ꝑseq̃ntib: patientiã . esurientib ⁊̃ gram

Expanded text:
borum et facundiae patrocinio delectati, simplicitatem verae fidei supergressi thesauros inutiles condiderunt, secundum usum saeculi de generatione Christi disputantes, qui in futuro egestatem fidei suae recognoscent, cibumque perfidiae quae in praesenti eructant, aeterno macerati jejunio causam tentibus, maledicto perpetuo se subdunt, quia sicut pauperes esurientes, flentes, improbitate malorum probantur, sic divitiis, epulis, risuique vacantes, mala obsequentium clientela, majorem foventur ad poenam. Dicto quid ab inimicis possint pati, supponit qualiter ad ipsos se debeant habere inimicos. Et hic Ecclesia non lacte imbuitur, sed validiore charitatis cibo roboratur. Non sufficit non odisse, sed quod ultra humanam naturam nem imperat ultionis, euangelium inimicitiis caritatem, benignitatem rsequentibus, patientiam esurie
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audistis: lectione.
uidistis: oculis in
cruce longanimit̃
pacientem. s ⁊ głam
resur rectionis ⁊ as¬
censionis euangeli.¬
ca p̃dicatione didi¬
cistis.

Expanded text:
Audistis lectione, vidistis oculis in cruce longaminiter patientem, sed et gloriam resurrectionis et ascensionis Evangelica praedicatione didicistis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Miserator. ut uł in p̃senti suos
a temptationib liberet. ⁊ pro con¬
stantia fidei etiã coram hominib
uiuentes glorificet. uł post mortẽ
in occulto coronet. Inee sic quidẽ

Expanded text:
 miserator. Ut vel in praesenti suos a tentationibus liberet, et pro constantia fidei etiam coram hominibus viventes glorificet, vel post mortem in occulto coronet, et
Abbreviated transcription (Latin):
s ad eccłiam currat
flexis genibus ut õs
consolationẽ mit¬
tat. oret. ne seculi
tristicie pestem de
corde pellat.

Expanded text:
 ad Ecclesiam currat; flexis genibus, ut Deus ei consolationem mittat, oret: ne saeculi tristitiae pestem de corde pellat.