comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptima regula ẽ. de diabolo & eiꝰ corpore q sepe dicuntur ipsius capi
babyloniam hoc est contra diaboli corpus multa dixisset sermo ꝓpheti
rembrorum. & non nisi capiti congruunt: Sicut in isaia ubi dum õtra
nđo cȩcidisti de cęlo lucifer: qui mane oriebaris. & cȩtera.¬
DEDFFERENTIA TESTAMENTORUM.
uidam idõ recipiunt uetus testamentum. ꝓ eo qd aliud intempo
oculum ꝓ oculo offerre. uieuangelio alteram prębere ꝑcutienti
maxillam. Sed illa pro tempote fragili populo. ista uo̾ ꝑfecto.
Utroq tanen protempore sua quȩq conuenientia cõmodaus. & tam̃
istam mutatiosiem non est credendus ds̃ mutabilis. sed potius inde
admirabilis prȩdicandus est: Quia manens in cõmutabilis. quid cuiq
ut diximus tempori cõmodum fuit: magna cum distributione con¬
essit. Sub ueteri testamento minoris culpȩ erant peccata: quia
in eo non ipsa ueritas. sed umbra ueritatis aderat. Nam intestam̃to

Expanded text:
ptima regula est de diabolo et ejus corpore, quia saepe dicuntur ipsius capiBabyloniam, hoc est, contra diaboli corpus multa dixisset sermo prophetiembrorum, et nonnisi capiti congruunt. Sicut in Isaia, ubi dum contrQuomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris Isadifferentia Testamentorum. 1. Quidam ideo non recipiunt Vetus Testamentum, pro eo quod aliud in tempooculum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero perfecto, utrique tamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
atoris pulchritudinem reuertator. Quib dam gradib intelligentiȩ̨ ꝑ creatutan
progreditor homo. ad itelligendum dm̃ creatorẽ : id est ab infensibilib surgens
ad sensibilia: A sensibilibus. surgens ad rationabilia: arationabilib surgens ad
creatorem. In telligibilia ꝑse conlaudeñ dm̃ in tationabilia. &. insensibilia ñ
ꝑse sed ꝑ nos: dum ea considerantes dm̃ laudamus. Sed idõ dicuntur lauda
ipsa : quia eandem laudem earum parcurit causa. Dixerunt antiqui. qđ nis
tã absurdũ sit. qd ñ sensum babeat indm̃. Hinc est illud qđ exsilice duro. sci¬
tilla excutitur. Et si ignis in saxo: utiq ibi sensus sentitor. ubi se uita

Expanded text:
atoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam atoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam progreditur homo ad intelligendad sensibilia; a sensibilibus surgens ad rationabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insensibilia non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eadem laudem eorum parturit causa. 4. Dixerunt antiqui, quod nihil tam hebes sit, quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis in saxo, utique ibi sentitur sensus, ubi se vita
Abbreviated transcription (Latin):
re: scđm apłm qui ait. Quis enim cognouit fensum dñi aut quis consiliarus
cius fuit:
cius fuit  QUOD EX CREATURE PULCHRIIUUINE. COGNOSCATUR
CREATOR
epe ad incorpoream creatoris magnitudinẽ. creaturarum corporea mig¬
nitudo componiter. ut magna considerentor ex paruis: & ex uisibilibus
inuisibilia aestimentur: atq expulchritudine factorum. effector operum
agnoscatur. Non tamen parilitate consimili. sed ex quadam subdita & creat
specie boni. Sicut ars in artificem recorquet laudem: ita reru creator p
creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior: ex ipsa operis cona¬
tione monstratur. Expulchritudure circumscriptȩ creaturȩ. pulchritu¬
dinem suam quae circum scribi nequit. facit as̃ intelligi: ut ipsis uestigus re¬
uertator homo ad dm̃ quib auersus ost: Ut quia ꝑ amorem pulchritudinis
creaturae. acreatoris forma se abstulit: rursum per creaturȩ decorẽ. ad cu¬

Expanded text:
re, secundum Apostolum, qui ait: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius re, secundum Apostolum, qui ait: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? CAPUT IV. Quod ex creaturae pulchritudine agnoscatur creator. 1. Saepe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine 121 factorum effector operum agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. 2. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum Creator per creaturam suam laudatur; et quanto sit excellentior, ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum, quibus aversus est, ut qui per amorem pulchritcreaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Cre
Abbreviated transcription (Latin):
usibilem ostendit: sed ubiq esse presentem significat. ꝑ id quod
dicit. ecce dñs: uel quod magnitudinem diuinitatis eius nullus possit
sensus ad tingere: &iam nec angelicus Quamuis usq ad parilitatem
angelicam. humana post resurrectionẽ natura proficiat. & ad contem.¬
plandum dm̃. in defessa consurgat: uidere tamen eiꝰ sententiam non¬
ualet plene: Quam nec ipsa ꝑfectio angelica ui totũ adtingit scire.
scđm apłm qui ait. Pax dĩ quae exuperat omẽm sensum : ut sub audias
&ia angłoꝵ. Sola enim trinitas sibi integre nota est. & humanitas axp̃o
iscepta: Quae tertia est in trinitate ꝑsona. Intelligibiliter quodam miro
modo dĩ essentia sciri potest. dum esse creditur. Opus uero cius quod utiq
aequari ei non potest. atq udicia: anullo pęnitus sciuntyr̃. Dĩ secreta uidi
sunt. tantundem uenerari ea opus est & timere. non discutere. aut inquin

Expanded text:
visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. 120 Per id quod visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. 120 Per id quod dicit: Ecce Dominus, vel quod magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa perfectio angelica in totum attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta judicia sunt, tantumdem venerari ea opus est, et timere, non discutere, aut inquire
Abbreviated transcription (Latin):
de usu ñto sumit humana in opia. sicut & reliqua uerba. quatenus id quod
ineffabile est ut cumq dicipossit: Qm̃ de dõ nihil digne. humanus sermo
dicit. Dum localis non sit as̃. localiter tamen in suis ambulat sc̃ĩs: dum de
loco in locum prȩdicatur ab eis. Nam as qui non loco mouetur. nec temp̃re
in seruis tamen fuis. & tempore & loco mouetur: quotiens ab eisdem localiter
abitum. aut motũ cęli quid digne dicatur: in est tamen ei quodam modo
latitudo caritatis. qua nos & ab errore colligit. & continet aueritate. Ines
ei  longitudo. Qua mos longanimiter malos portat: donec emendatos
patriȩ futurae restituati In est ei & altitudo: ꝑ quam om̃em sensum suȩ
scientiȩ in mensitate exfuperat. In est ei & profundum: quo dampnan.¬
dos inferius. iusta aequitate disponens prȩordinat:.
um de dõ loquens scriptura plerumq dicat ecce ds̃. non quasi

Expanded text:
de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter abitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa aequitate disponens praeordinat. C sit Deus. 1. Dum de Deo loquens Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
euadendi potentiam eius. quis aditum inuenire poterit: Quia ille omĩa cucũ¬
quaq constringit. Cuncta eñi intra diuini iudicu om̃i potentiam coastantur
suie quar continenda sunt ut salua fint: seu ea quae amputanda sunt. ut pe¬
reant Nullatenus ergo posse effugi am̃ quempiam. Qui enim non habet
est ut intelligamus eum intra omĩa: sed non indusum. Extra omnia.
sed non exclusum. Et idõ interiorem: ut om̃ia contineat: idõ exteriorem
ut incircum scriptȩ magnitudinis suat in mensitate om̃ia coneludat. Per
id ergo qđ exterior est: ostenditur esse creator. Per id uero quod interior:
gubernare om̃ia demonstratur. Ac ne ea quat creata sunt sine dõ esfes
qs̃ intra om̃ia est. Uerum ne extra dm̃ essent. ds̃ exterior est: ut om̃ia con¬
dudantur ab eo. De consũmatione alicuuis facti. dicitur perfectio. Ds
autẽ qui non est factus: Q uomodo est perfectus. Sed hunc sermonem

Expanded text:
evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumevadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut pereant. Nullatenus ergo dicimus posse effugere Deum quempiam. Qui enim eum non habet udinis ita est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae immensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
net ac ꝑ hoc qui ita itelligit. dm̃ corporeum esse credit. dum pulchriti
seu quia non aliud ipse ẽ. & aliud quod in ipso ẽ. Iuordinate dici seu con¬
ferri uitus: ea quae ordinate in dõ sunt ut pote simplicitas quae aliqua¬
do dicitur prostultitia: & non est. Apud dm̃ uero summa simplicitas est.
Iuxta hanc regulam. &. cȩtera aestimanda sunt.
QUou IN Mensus et oaĩes sit õs.
on idõ cȩlum & terram implit as̃. ut contineant eum. sed ut ipsa potius
contineantur ab eo. Nec particulaum ds̃ implet om̃ia. sed cum sit idẽ unus
ubiq tamen est totus. Non ita putandus est esse as in om̃ibus. ut una qui
res. pro magnitudine portionis suȩ capiat eum: idẽ maxima mauis. & mini¬
ma minus : dum sit &iam ipse totus in om̃ib siue om̃ia in ipso. Om̃i poten¬
tia diuine maiestatis: cuncta potestatis suae inmensitate concludit.

Expanded text:
net. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudnet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudseu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinata sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda sunt.Quod immensus et omnipotens sit Deus. 1. Non ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec
Abbreviated transcription (Latin):
sit quidem bonum: non tamen esse potest & sũmũ. Quidͥ
est dĩ in mortalitas. nisi eius in commutabilitas. Nam & angeli & animae
in mortales sunt: sed in mutabiles non sunt. Idõq solus as dicitur in mortal
Quia solus in comemutabilis. Nam anima moritur. dum deserente dõ. de
bono in malum mutatur. ic̃ & angelus: dum deserente dõ est lapsus.
Qđ materiam habet unde existat: mutabile est. Quia deinformi ad formam
transit. Quod uero non habet materiam. in mutabile est sicut ds̃. Itaq
bene ac substantialiter sunt ista in dõ. id est in corruptio. in mortalitas. in¬
omutabilitas: inde & merito cuncte prȩponitur creaturȩ. Opus non con¬
sed manens idem in comutabilis aeternus quid cuiq congruum esset tempori.
ab ipsa aeternitate in eius mansit dispositione consilu. Nam usu nr̃o aliud
aliud est homo: aliud pulchritudo quia desistente pulchritudine. homo mi¬

Expanded text:
sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid est Dei immortalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 4. Opus non consed manens idem incommutabilis, et aeternus, quid cuique congruum esset tempori, ab ipsa tamen aeternitate in ejus mansit dispositione consilii. 5. Non usu nostro aliud aliud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo ma
Abbreviated transcription (Latin):
Indicatũ ẽ mͥ quia de cuꝰ es monasterio recedere uis
ꝓmissa stabilitate. sollicitꝰ. timens. ne unde dm̃
talẽ oftendo. & in ostendo me in exẽplũ sicdo. Siego
Lanfuatcus manu ꝓpͥa me de aliqͦ monasterio nͦ
recessurũ iurassẽ. uiderẽ autẽ qđ ibi animã meã
saluare nͦ possẽ : exire. nec ꝑiurii crim̃ ĩcurrerẽ.
migrat ad filios pacis. humilitatis. spei. ĩmo adsi¬¬
liosdĩ. Qui enĩ sic tͣnsit. nõne planę fugit a se-¬
de diaboli. ad sedẽ dĩs Quis autẽ iudic& illũ
Adõ dãpnandũ ꝗut ad pacrẽ. ut ad dnm̃:
& Amicũ figit adipslms Prereres ⁊ͥ sic t fit
nõ ab eccłia ad eccłam transit. Non en
monasterio adaliud monasteriũ uenientẽ iub&
susc ipi & si bonȩ urtȩ fuerit ut stapilitatẽ fuã¬
IQuop us sũnos ꝑt inc̃arauilis sit¬
UDT UIUM BONUII D̃S EST QUIATNCOU¬
mutabilis est: & corrumpi om̃io non potest. Creatura
uero bonũ. sed non summum est. Quia mutabilis eft: & di

Expanded text:
Indicatum est mihi: de tuo monasterio recedere vis; de promissa stabilitate sollicitus es, timens ne unde Deum talem ostendo, et in ostendendo meipsum in exemplum sic do. Si ego Lanfrancus manu propria me de aliquo monasterio non recessurum jurassem, viderem autem quod ibi animam meam nec perjurii crimen incurrerem. migrat ad filios pacis, humilitatis, spei, imo ad filios Dei. Qui enim sic transit, nonne plane fugit a sede diaboli ad sedem Dei? Quis enim judicet illum a Deo damnandum, qui ut ad patrem, ut ad dominum et amicum, fugit ad ipsum? Propterea qui sic transit, non ab Ecclesia ad Ecclesiam transit; non enimonasterio ad aliud monasterium venientem jubet suscipi; et, si bonae vitae fuerit, ut stabilitatem fQuod Deus summus et incommutabilis sitSummum bonum Deus est, quia incommutabilis est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum est 116, quia mutabilis est; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
siqnum non ẽ. fidelib necessirium qui iam crediderunt. sed infidelibus ut
onueriantur. Nam paulus ꝓnon credentium infidelitate patrẽ publu
at infirmitate febrium uirtutib curat: infirmantẽ uero timotheũ
fidelem non oratione sed medicinaliter temperat: ut noueris mira¬
cula proincredulis non profidelib fueri Antequã antixristus appareat
uirtutes ab ȩccła & signa cessabunt: quatenus eam quasi ab iectiorem per¬
sequatur audacius. Obhanc utilitatem cessabunt subanticristo ab eccła
qui scandali abunt᷑ leuitas ostendatur. & ꝑsequentium audacia fero.¬

Expanded text:
signum non est fidelibus necessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut signum non est fidelibus necessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non pro fidelibus fieri. 4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem persequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Antichristo ab Ecclesqui scandalizabuntur, levitas ostendatur, et persequentium audacia fero
Abbreviated transcription (Latin):
bllandi: in quo exercitatus quisq in prȩlio: & ꝑaudatiã certamen ingredit᷑
& ꝑtimorẽ cunctatione mouetur. Item accipe exemplum margyri. de
reparatione humani corporis ad salutem: dum quisq & de spe reparationis
gauda & incisionib malorum seu amarissimis poculis met&:
apłis plus erat mirabilis urtus oꝑum: quam uittus signorũ. Ita nunc ui
gelã plus est benruiuere: quam signa facere. Quod nunc ȩcłã ñ ea mi.¬
racul facit. quȩ sub apłis faciebat ea causa ẽ. quia tunc oportebat mun.¬
dum miraculis credere: nc̃ uero iam credentẽ oporto bonis oꝑib corus¬
car  Nam idõ tuno signa fiebant exterius: ut unterius fides roborant᷑
ain fide miracula quicumq requirit: uanã głam ut laudetur quȩ ra
scuptum ẽ eñi. inguȩ insignum sunt. non fidelib fed infidelib Elcce

Expanded text:
bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gaudet, et de incisionibus ceu amarissimis poculis moeretapostolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
offetre iusticip. sed tamtn siagonis fructum uidet uberrimũ. non debae dedi¬
nare laboris periculum. Quod simaior ẽ. labor quam animarũ luerũ. decli¬
nandus ẽ labor. quem minimum comitatur augnientum. Utrumq eñi
sand apłs. qui & periculis se ultto dedit. ubi maximum animarum¬
lucrum uidit: & sapienter se peri.¬
culo abstulit. in quo potiorẽ labore
quã lucrũ esse prospexit. Ultro se paulus apud ephesum ꝑiculis obtulit. qͥa
potiorẽ perculo lucrum uidit. Pamasco autẽ idõ apericulo subtrabit se¬
mac ipsum: quia nullum periculi ipsius arbitratus ẽ. fructũ Discę ꝗmđo¬
se ad martyrium offerat quisq ultro: uł quomodo uixta sententiã dĩ cingat᷑
ab altero. & quo non uult ipse ducatur: nisi quod & ꝓpter glam futuram
de certamute iustus gaud&. & propter passionis uiolentiam refugit subite
qđ dol&. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyru. de usu

Expanded text:
offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 decliofferre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augmentum. Utrumque enim fecit Apostolus qui et periculis se ultro dedit, ubi maximum animarumlucrum vidit; et sapienter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, quia 179 potius periculo lucrum vidit. Damasci autem ideo periculo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, nisi quod et propter gloriam futuram de certamine justus gaudet, et propter passionis violentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu
Abbreviated transcription (Latin):
quamdiu in isto sclo sunus ad dm̃ nos debere conutiti. Quod quamus su
itermissione sit cotidie agendum: numquã tamen fecisso suffici&
Qui in maternis uteris sunt idõ cum matre baptilari non possunt. quia qui
dici regeueratio in eum potest: qut̃ generatio non prȩcessit. Qui scele¬
rate uiuunt in ȩccłã & cõmunicare non desinunt. putantes se tali cõ.¬
munione mundari: discant nihil adeinundationẽ proficere sibi. dice
ꝓph̃a. Quid est quod dilectus m̃s in domo mea fecit scelera multaꝰ
Nunquid carnes scẽ auferent ateo malitias tuas: Et apłs proba inquit
defensione ultro se certamini offert: nec umquani ꝓueritate diffi¬
dit. Sepe ex discipulis ad martyrium eliguit᷑. qui suos doctores adco¬
ronam prȩcedunt. Et qui sunt ordine postremi. fiunt ñ numquam
in certamine pͥmi. Uir sc̃s ultro se inagone ꝓcertamure non deb&

Expanded text:
quandiu in isto saeculo sumus, ad Dominum nos debere converti, quod quamvis sine quandiu in isto saeculo sumus, ad Dominum nos debere converti, quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, nunquam tamen fecisse sufficiet. Qui autem in maternis uteris sunt, ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui eque enim dici regeneratio in eum poterit quem generatio non praecessit. Qui scelerate vivunt in Ecclesia et communicare non desinunt, putantes se tali communicatione mundari, dicant nihil ad emundationem proficere sibi dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas ? Et Apostolus: Probet, inquit,defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm xp̃i eccłi ẽ inqua man& fons in ablutione peccato iure dai¬
eretici aut̃ dolum imaginaria ostentatione faciunt idõq illis baptismum
non adremissionẽ peceatorũ. sed ad supplicu testimoniũ datur Pt solo
peccato originali luunt in inferno nuꝑ nati infantuli prnas: si renouati pt
lauachrum non fuerint. Proinde cum ade causa nuꝑ natus dampnat᷑ infans
si non regeneratur. quia originis noxictate perimitur: cur paruuli peccat
origuiali carentes ꝑ baptisium. & nec dum propnun habentes delictum
abestus penisq cȩteris laniant᷑: Hȩc igit᷑ ciusa ẽ. Baptisimum enc a peu
teccrnas ñ aprȩsentis uitȩ supplicio liberat. Quod si apena preserti homi¬
nes liberarent᷑ ꝑ baptismum. ipsum putarent baptismi prȩmiũ. non illra¬
ternum. Ergo soluto reatu peccati man& tamen quȩdam temporali
pena ut illa uita feruentius requiratur. quȩ erit apenis om̃ib aliena
N ullus negat fideliũ &iam post baptisinum quo peccita aelentur cotidie

Expanded text:
hristi Ecclesia est in qua manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimitur. 3. Cur parvuli peccato originali carentes per baptismum, et necdum proprium habentes delictum, a bestiis poenisque caeteris laniantur? Haec igitur causa est: baptismus enim a poena aeterna, non a praesentis vitae supplicio liberat. Quod si a poena praesenti homines liberarentur aeternum. Attamen soluto reatu peccati manet quaedam temporalis poena ut illa vita ferventius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. Nullus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem sensus multo expechtior. & ab his omĩbꝰ.
ambiguitatibꝰ. Liber: si ñ scdm id quod erat homo.
sed scdm̃ id quod ds̃ erat xp̃s dixisse accipiatur.
hodie mecũ eris in parad̃so: Homo quippe xp̃s
illo die scdm̃ carnẽ in sepulchro: sedm̃ animã in

Expanded text:
ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id. quod deus erat. Christus dixisse accipiatur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in
Abbreviated transcription (Latin):
trastauerunt qđ ꝑficerent corpore: simul & animo puniantur & crt¬
ore Ignẽ gehennȩ ad aliquid lumen habere. ad aliquid non habere
hoc est habere lumen addamp
puerorum ad exemplum ignis ge-¬
ratio de camino trium

Expanded text:
tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corptractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. 2. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere; hoc est, habere lumen ad damnpuerorum, ad exemplum ignis geratio de camino trium
Abbreviated transcription (Latin):
exri ȩcelãm unueniendi st̃ : ũ st̃ iudicandi: sed tanto dãpnandi. Primus igit᷑ orlo
eorumi qui undicantur & pritunt. obponitur illi ordini bonorũ. de quo sus
qui uidicantur & regnant. Scds ordo eor qui non iuidicant᷑ & pereunt
orponit̾ illi ordini ꝑfectorum: in quo sunt hi qui non uidicantur & reg
nant. Tertius ordo eorũ. qui iudicantur & regnant illi ordini ẽ. contiaruꝰ
de quo sunt qui udicantur & pereunt. Quartus ordo corũ. qui non uidi¬
cantur & reguant. opponitur illi contrario ordini. inquo illi sunt qui non
iudicantur & pereunt. Gemina punitur sententia impiuis. dum aut ho
psuis meritis mentis cecitate ꝑcutitur ne ueritatem udeat. Aut dum in
fine dlmpnabitur. ut debitas pynas exsoluat FΘRΘE HT ꝗ A¬
uplex damꝑnatoꝵ pȩna est in gehenna: Quorũ & mentẽ
urit tristicia & corpus flamina. tuxta uicissitudinem: ut qͥ mente

Expanded text:
extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. 11. Primus igitur ordo extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. 11. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt opponitur illi ordini bonorum de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt opponitur illi ornant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini est contrarius, de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini, in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic prorsus pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas exsolvat. « Qui auplex damnatorum poena est in gehenna, quorum et mentem 187 urit tristitia, et corpus flamma juxta vicissitudinem, ut qui mente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit pena: quib dam uo̾ hic uichoat dampnatio. & illuc perfecta spe.¬
mir ꝑditio. Inuiditio reprobi humanitatẽ xp̃i inqua iudicatus est
uidebunt ut doleant: diumitatẽ uõ eiꝰ. non uidebunt ne gaudrant:
Quib diuinitas eiꝰ ostenditur. utiq ad gaudium demonstratur. Pꝰ rodi.
uersitate conscientiarũ. & mitis apparebit iniudicio xp̃c dectis: & ter.¬
tibilis reprobis. Nam qualem quisq conscientiam tulerit. talem & iudicem hi
bebit ut manente in sua tranquillitate xp̃o. illis solis terribilis ppareet qu
conscitntia ui malis aecusat. Duae sunt differentiȩ uł ordines hominun
in suidicio hoci dectorum & reproborum: Qui tamen diuiduntur in quatti
Perfectorum ordo unus ẽ. qui cum dño iudicat & aliuis qui iudicatir. qutatqu
ramen eum xp̃o regnabunt. Similiter ordo reptoborum: partitur indud
dum hi qui intra eccłãm sunt mali iudicandi sunt & dampnandi. OIII urdo

Expanded text:
proficit poena. Quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta sperproficit poena. Quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. In judicio reprobi humanitatem Christi in qua judicaturus est videbun ut doleant, divinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique aversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio Christus electis, et teribilis reprobis. Nam qualem quisque conscbebit; ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accusat. 10. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, id est, electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
quisita: & diuinȩ in nocentiȩ conparata nihil efficitur: nisi & ibi diuinȩ
miscđiae pietate homo iustificetur. E onsumit᷑ itẽ adõ impius: quando
examinis diuini subtilitate requirit᷑. eiusq detecta impietas iudicata
dampnatur. E onsumitur in no-
cens & impiu simul fure carnis
non pȩna dampnationis. Doc¬
tus parit᷑ & in doctus mori¬
untur: sed morte
carnis. non pęna dãp̾nationis.
Omĩa aut̃ ꝑgunt
ad unũ locum. dum morte corpo.¬
rali in terra & iustos & impius reuertuntur. Retributio autẽ dissimi¬
lis. sicuti ꝑeundem salomonem dr̃. Quid plus hab& sapiens abstulto: nͥ
quod illuc ꝑgit ubi uita est: Ergo om̃s pariter interra redeunt.
Iam ubi uita est. non pariter ꝑgunt. Geminum est diuinum iudicium
num quo & hic udicantur homines & infutoro: alterum quo ꝓpterea
hic uidicant᷑ ne illic udicent᷑. Idõq quib dam ad purgationẽ temporalis

Expanded text:
requisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficitur, nisi et ibi per divrequisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficitur, nisi et ibi per divinae misericordiae pietatem homo justificetur. Consumitur item 185 a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, non poena damnationis. 5. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt. Unum quod et hic judicantur homines et in futuro. Alterum, quod propterea hic judicantur, nec illic judicentur, ideoque quibusdam ad purgationem temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ipsam specien contempletrr. quam nunc ꝑspeculum uidere conatur.
nhac uita electorum numerum ad dexteram ꝑtinentium. & reproborum
qui ad sinistram ituri sunt ȩccłam dĩcõpleri. Insinẽ aut̃ scłi uizania a frum̃to
Nam dum dicat idẽ dñs ꝑpropham. dies ultionis in corde meo: indicat
se non nescire: sed nolle indicate. De domo dñi sicut scriptum ẽ inci¬
pit iudicium : quando electi id ẽ. domus dĩ. hic ꝑflagella iudicantur. Im¬
ui uõ. illuc addampnationem iudicandi sunt. Unde & sequitur. Si aut̃
primum anobis. quis funis eorum qui non crediderunt. Addistricti exam̃
uidicis trec iusticia iusti secura est. nisi pietate diuina: ut ipsa iusticia
qua quisq ustus est. dõ iustificante iustificetor. AAlioquen apud dñ. &
ppsa peccatum ẽ. Inde ẽ. quod ato iob. Iunocentẽ & impium. ipse con¬
sumit. E onsumetur quippe adõ in noceus. quando ipsa innocentia liquidiuꝰ

Expanded text:
ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numerum ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad siNam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius
Abbreviated transcription (Latin):
ut dampnetur : tanto in magna ꝑsequutionis ira mouetur: diuina iuis¬
ticia ꝑmittente ut glorificentor iusti sordidentur iniqui. & ut diabolo
durior crescat dampnationis sententia: FDERESROLTCTIONT
erit plenitudo pacis: dum addĩ contemplationẽ ab sorta carnis infir¬
mitate conualuerint. Resurrectio mortuorũ ut apłs ait. i nuirum
ꝑfectum in mensuram aetatis plenitudinis xp̃i futura ẽ inaetate sciliae
iuuentutis que profecto non indiga: & absq inclinatione defectus inper.¬
sequutione exutraq paite & plena ẽ. & robusta. Q uamuis nc̃ filiorum
dĩ nomute. homines fideles uocentur. tamen ex eo qđ hauc seruitutẽ corraptio.¬
nis patiuntur. adhuc iugo seruitutis addicti sunt. accepturi plenam filioram
di libertatem. dum corruptibile hoc induerit incorraptionẽ. Nunc ds̃ ꝑ
speculum agnoscitur: infuturo aut̃ quisq electus facie ad faciem prȩsentabit᷑

Expanded text:
ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina jusut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqui: et ut diabolo durior crescat damnationis sententia. CAP. erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem absorpta carnis infirmitate convaluerint. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi futura est: in aetate scilicet juventutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur, adhuc jugo servitutis addicti sunt: accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
scient indeceptione reproborũ. & electorum ꝓbatione eadem fien signa
In quo tempore ꝑ pacientiã gloriosi erunt sc̃i. non ꝑmiracula : sicut martyns
suerunt priotes. Illi eñi & ꝑsequutores sustinebt: & facientẽs ꝓdigia. ꝗindo & dinsi
bellũ sustinebt̃: qͥa ñ solũ cont᷑ ꝑst̃q̃tes. sed &ĩ cont᷑ mitaiculis coruscantes dimica tonis
G rauius subantixpi temporib contra ȩccłam deseuiet synagoga quam inips
cuerit magnam crudelitatem &iam ligatus. crudelior tamen erit sub anti¬
xp̃i temporib quando ciam erit soluendus. Nam si tanta ligatus faceto
potuit: quanta solutus facioe: Quanto propinquius finẽ mundi
diabolus uide tanto eradelius ꝑsequutiones extreae: ut quia se conti¬
nuo dampnandum conspicit. sotios sibi multiplicae. cum quib gehtunȩ
ignib addicatur. Quanto breue tempus uid& sibi restare diabolus

Expanded text:
scient in deceptionem reproborum et electorum probationem eadem fieri signa. scient in deceptionem reproborum et electorum probationem eadem fieri signa. In quo tempore per patientiam gloriosi erunt sancti, non per miracula, sicut martyres fuerunt priores. Illi enim et persecutores sustinebunt, et facientes prodigia. Proinde et durius bellum sustinebunt, quia non solum contra persequentes, sed Gravius sub Antichristi temporibus contra Ecclesiam deserviet Synagoga, quam in ipcuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae ignis addicatur. Quanto breve tempus videt diabolus sibi restare,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is qui scđm professionis suȩ normam aut non uiuit. aut aliter
& tamen in membris antixp̃i inueniendi sunt. Antequã uenito
antixp̃s multa eius membra prȩcesserunt. & praux actionis mo¬
quitatis mysterium operari illum affirmat: &iam antequĩ reueletur
Magnitudo siguorum facioe sub antixp̃o. ut electi si fieri potest in error
mittantur. Sed si electi. qmđo sunt in eriorẽ mittendi: E rgo ibui
in errorem titubationis ad modicum p̃multitudine ꝓdigiorum non tam
deiciendi sunt abstabilitate sua. terrorũ inpulsu atq signorum. UInde
& idõ ponitur si fieri potest. quia electi perite non possunt. sed cito resi¬
piscentes cordis errorem religione coercebunt: scientes adño eẽ. p̃dictꝰ
ut dum hoc fecerint aduersaru. non conturbentur scĩ. Tam mira factur
ẽ prodigia & signa dum uenerit antixp̃s: ut &iam dectis quoddam cordis
gignatur scrupulum. Quod tamen cito exsupetae in illis ratio ꝑ quam

Expanded text:
istianae professionis normam aut non vivit, aut aliter on visuri sunt, et tamen in membris Antichristi inveniendi sunt. 3. Antequam veniat Antichristus, multa ejus membra praecesserunt, et pravae actionis mequitatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam reveletur . 4. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur . Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum prae multitudine prodigiorum, non tamen dejiciendi sunt a stabilitate sua terrorum impulsu atque signorum. Unde et ideo ponitur si fieri potest, quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt: scientes praedictum 182 a Domino esse, ut dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. 5. Tam mira facturus est prodigia et signa, dum venerit Antichristus, ut etiam electis quidam cordis gignatur scrupulus, quod tamen cito exsuperet in illis ratio, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
norũ angelorũ & hominum. cum eis qui de parte eiꝰ ert̃. in ignem ȩt̾num
mittendus ẽ. Dum sublatus fuerit diabolus ut dampnetur. multi ebecti
qui incorpore sunt inueruendi dño ad iudicium ueniente. metu coneucien
sunt. uidentes tali sententia impium esse punitum. Quo terrore pur¬
gandi sunt. quia siquid eis excorpore adhuc peccati remanserit. mety ipso
quo diabolũ dampnari conspiciunt. purgabunter. H inc est quod ait iob.
imsublatus fuerit. tinebunt angeli & exterriti turbabuntur. Multos
posse perire ex eis indie udicu qui nunc electi uident᷑ esse & scĩ. docente¬
propha: Uocabit dñs iudiciũ ad igu̾e. & deuorabit abyssum multã. &
comeda& partẽ domus. Pars quippe domus douorabitur. quia illos &iam infer¬
nus absorbebit qui nunc se esse in prȩceptis celestib gloriantur: Dequib &
ñs dicit. Multi dicent mihi uulla die. dñe. dñe. nonne in nonune tuo ꝓ¬

Expanded text:
norum angelorum et hominum cum eis qui de parte ejus erunt in ignem aeternum norum angelorum et hominum cum eis qui de parte ejus erunt in ignem aeternum mittendus est. 6. Dum sublatus fuerit diabolus, ut damnetur, multi electi, qui in cosunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntPropheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus . Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se esse in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus ait: Multi dicent mihi in illa die: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
icut einu fascieuli liguorum ad combustionen de similib conligant̃
ita in iudicu dit similis culpe reos suis similibus iungere. ut exegur
pena . constriugat qͣsi infasciculum. quos actio similes fecit in malum
S̾icut unusquisq sc̃s in futuro iudicio ꝓ quantitate uirtutũ glorificabitur.
ita & unusquisq inipius pro quantitate facinorum condempnabitur. Nec
decrit in supplicio futurus dampnationis ordo. sed cuxta qualitatẽ criminum.
discretio erit pęnarum: propha affirmante. Decarorũ quoq suorũ supplicus
additur & iam pęna defunctis: sicut apud inferos diuiti fermo prȩdicat euan¬
gelicus: Sicut ꝓaugenda uide supplicia. dicit & iam psalmus. El õmoti amo¬
ueantur filii eiꝰ. & mendicent. Impi ex hoc durius in iudicio puniendi sum
mentis dolore. ex quo uisuri sunt iustos głar bratitudinem meruisse.
¶unctis uidentib ẽ. prȩcipitandus diabolus. quando sub aspectu om̃ium bo¬

Expanded text:
Sicut facisculi lignorum ad combustionem de similibus colligantur; ita in judicii die similis culpae reos suis similibus jungere, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita unusquisque impius pro quantitadeerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante: De charorum quoque suorum suppliciis, additur etiam poena defunctis. Sicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impmentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. 5. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bo
Abbreviated transcription (Latin):
on facia in futurũ cor miserum iustorũ. conpassioni dampnatorum
condolendi affectio. ubi tantum erit scõrũ de dĩ contemplatione
gaudium. ut tristiciȩ nullus tribuatur introitos. Sicut conparatus co¬
ir caudidus nigro colori fit pulchrior. ita scõrum requies conparata dãp¬
nationi malorun gloriosior erit. Sic iusticia iniusticiȩ: sic uirtꝰ uitio.
rectionem. sc̃is in carne promissa est cȩlorum ascensio: dicente ad patrẽ xp̃o.
Nolo ut ubi ego sum. & ipsi sint metum. Si enim menbra capitis sumus.
& unus inseꝰ: & in nobis ẽ. xp̃c. utiq ubi ipse ascendit: & uos ascensuri
sumus:
1.
U.
UI.

Expanded text:
on faciet in futurum cor miserum justorum compassione damnatorum condolendi affectio, ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium, ut tristitiae nullus tribuatur introitus. 2. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita et sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit. 3. Sic justitia injustitiae, sic virtus vitio rectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se, et in nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. . UT I.
Abbreviated transcription (Latin):
rationi. Et ȩteris enim in ipsa qualitate considerationis suȩ sensus carnis.
non intelligentia mentis est: ¶ DE xp̃o.
ili di perfecta natiuitas: nec cȩpit esse nec desut. Nec prȩterita fit
si desut. & ue inperfecta si adhuc fit. Sed si ȩc̃na sit & perfecta: quatenꝰ
inea natiuitate arternitas. & perfectio habeatur. Eixutero uirginis

Expanded text:
ratione. Caeteris enim in ipsa qualitate considerationis suae sensus carnis, ratione. Caeteris enim in ipsa qualitate considerationis suae sensus carnis, non intelligentia mentis est. CAPUT XIV. De Christo. 1. Filii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, si desiit, et ne imperfecta sit, si adhuc fit; sed sicut aeterna, sic et perfecta, quatenus in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
runt mente. nondum possunt explere in opere. Ac ꝑhoc in illis aetas est
inbecilla non animus. AAdnutum enim uoluntatis: nondum optemperat
illis fragilitas corporis. Nec adeo opere nocere possunt. sicut cogitatio
mouentur. Ei xcausa uocabulum sorcita est cogitatio. cogendo enĩ anunum
reminiscere quod memoriȩ cõmendatum est: dicitur cogitatio. Rerum
om̃iuni thesaurus. memoria est. Prȩest enĩ cunctis reb inuentis ipsa cog¬
tatio: de qua adliquidum difficibe est aliquem disputate: Quia grandis q
ꝑ plexitas. ẽ : & animus ipsa ẽ. Imago asensibus corporis remota suȩ spro
similitudinem relinquit in memoria. Similitudinem autẽ non ꝑ imag
sicut cȩtera: sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur Dum oblius¬
onem memoramur. non per se ipsam adẽ. Quod si per seipsam ad esfet: utis
autẽ animalib in rationabilib ĩtellectum in esse: nisi homini tantum p̃dito

Expanded text:
gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est gerunt mente nondum possunt explere opere, ac per hoc in illis aetas est imbecillis, non animus. Ad nutum enim voluntatis nondum obtemperat illis fragilitas corporis; nec adeo opere nocere possunt, sicut cogitatione moventur. 7. Ex causa vocabulum sortita est cogitatio. Cogendo enim animum reminisci quod memoriae commendatum est, dicitur cogitatio. Rerum omnium thesaurus memoria est. Ipsa est enim custos rebus inventis, ipsa cogitatis; de qua ad liquidum difficile est aliquem disputare, quia grandis ejus perplexitas est, et animus ipsa est. 8. Imago a sensibus corporis remota, suae speciei similitudinem relinquit in memoria; beatitudinem autem non per imagines sicut caetera, sed sicut gaudium sine imagine reminiscimur. Dum oblivionem memoramus, non per seipsam adest. Quod si per seipsam adesset, utiqueautem animalibus irrationabilibus intellectum inesse, nisi homini tantum praedito
Abbreviated transcription (Latin):
quod illi corporaliter non ad tingunt: iste intellectualiter contuetur.
Amplius excellit oculorũ sensus cȩteris sensib Quandoquidẽ quae ad
ilios ꝑtineas sensus: uide dicamus. Ueluti cum dicimꝰ. uide quomodo soni
uide quomodo sapit: sic & cȩtera. Quemadmodum oculus. ita & anim us
cȩtera uidet. sese non intuetyr. Aliatum eñi rerum origines. spectes a
magnitudines prespicit. De se aut̃ tanta ueri ignorantia inficitur : ui
in his om̃ib nihil certius contemplitur. Ohomo qui miraris syderũ ab¬
tudinem. & maris profunditatem. animi tui abyssum intra. & mirare
si potes. MMulta cogitantes sine sensu carnis. & sine ⁊maginib uiuis. ani¬
mo tantum cernentes intuemur memoriaq sibi eas fingente tenemus
Multa quoq intelligimus sensu. Quae lingua explere non possumus. An no¬
ios esse infantes opere: non esse innoxios cogitatione: Quia motum quẽ.

Expanded text:
quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. quod illi corporaliter non attingunt, iste intellectualiter contuetur. Amplius excellit oculorum sensus caeteris sensibus, quandoquidem quae ad alios pertinent sensus inde dicamus, veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, vide quomodo sapit, etc. 4. Quemadmodum oculus, ita et animus caetera videt, sese non intuetur. Aliarum enim rerum origines, species, et magnitudines perspicit; de se autem tanta veri ignorantia inficitur, ut in his omnibus nihil incertius contempletur. 5. Homo, qui miraris siderum altitudinem, et maris profunditatem, animi tui abyssum intra, et mirare, si potes. Multa cogitantes 147 sine sensu carnis, et sine imaginibus vivis, animo tantum cernentes intuemur, memoriaque mente sibi eas figente, tenemus. Multa quoque intelligimus sensu quae lingua explere non possumus. 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem