comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
todium testimonia oris tui.
uam uiruficationẽ sui
postulat. sup᷑ diximꝰ. qr
ñ id p̃catus ẽ qb̃ habebat. s qd̾ de¬
siderabat. idest ut uiueret in et̃¬
num: Intellegens uitȩ beatutu¬
cdinẽ in hoc flucꝰtuanti & infido
nob̾ corpore ee ñ posse. cuiꝰ inbecil¬
litas ꝓpositũ animȩ derelinquat.
& ꝑpetua sit in hoc corpore uuu¬
ficatio: Cottidie ustus ło uiuat.
peccatoq moriatur.Si enĩ culpa
moriat᷑ in nob̾: erit uita ło ui¬
uens. & custodia p̃ceptoꝵ cȩlesti¬
um ꝑseuerans: quã iltiq ille cu¬
stodit qui uuuficat᷑ a dño leni¬
q uuificari se ante poscit a dño:
& postea custodiã testimoniorũ
cȩlestiũ pollicet᷑. Non ẽ enĩ com¬
munis hec uita custodit cȩleste
mancdatũ: s illa quȩ munere-
fulcitur eterno ꝑ oꝑationẽ gr̃ẽ
spũalis Fossumꝰ etiã sic intellexe¬
re. qr iã ꝓpħa quiȩ erant legis ag¬
nouerat. optat aduentꝰ dm̃ci mi¬
sccłiam: ut accipiat p̃cepta quib

Expanded text:
ori s tui. quam uiuificationem sui postulet, supra diximus, quia non id precatus est quod habebat, sed quod desiderabat, id est ut uiueret in aeternum, intellegens uitae beatitudinem in hce fluctuanti et infido nobis corpore esse non posse, cuius inbecillitas propositum animae derelinquat. et perpetua sit in hoc corpore uiuificatio, ut cotidie iustus deo uiuat peccatoque moriatur. si enim culpa moriatur in nobis, erit uita deo uiuens et custodia praeceptorum caelestium perseuerans, quam utique ille custodit qui uiuificatur a domino. Denique uiuificari se ante poscit a domino et postea custodiam testimoniorum caelestium pollicetur; non enim communis haec uita custodit caeleste mandatum, sed illa quae munere fulcitur aeterno per operationem gratiae spiritalis. possumus etiam sic intellegere: quia iam propheta quae erant legis agnouerat, optat aduentus dominici misericordiam, ut accipiat praecepta quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ingruentes nequitias spiritales
& insurgentes huiꝰ corporis ap¬
petitꝰ. in hac tã fraggilis naturȩ
infirmitate suꝑare. Magna qͥ uir
tus. quȩ sub tantis ꝑsecutionib
constituta & pene oppressa. tam̃
cdata cłi dereliquit. Icloq qr solũ
sibi dm̃ ꝓfuisse cognouit: preces

Expanded text:
ingruentes nequitias spiritales, ingruentes nequitias spiritales, et insurgentes hujus corporis appetitus in hac tam fragilis naturae infirmitate superare. Magna igitur virtus, quae sub tantis persecutionibus constituta, et pene oppressa; tamen data Domini dereliquit. 27. Ideo quia solum sibi Deum profuisse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
sodomitane plebis decolorauit
impuritas: ñ flamina sodome ar¬
dentis inuoluit. ueniabilis qͥdem
ignorantiȩ: pudende tam̃ com¬
mixtionis ñ euasit incestũ. Hri¬
tur ille flammis mulierũ: quẽ
sulphurea flamina ñ ussit. In
hac t̾ra. etiã dauid prope mo¬
dum comsũmatũ ẽẽ se dixit.
Siquide pene motos pedes suos
& gressus suos paulominꝰ sensit
effusos: qr diuitias scłares & suc¬
cessus corporaliũ ꝓsperoꝵ. locum
beatitudinis estimauit peccato¬
rib habundare: ꝓpt̾ qd̃ etiam
flagellatꝰ ẽ S flagella: iusto re¬
meclia salutis sunt. Castigat e¬
nu clñs quẽ recipit. Unde etiã
cdauid conuersus ad dm̃ caritã¬
tẽ atq in eiꝰ erucditus p̃cepͥtis.
ñ ignorans eo qd̃ caducis cadu
ca fortito quodã deftrantur
euentu. & ꝙ ñ diuitiarũ ha¬
binclañtia s uirtutũ gr̃a iu
te ꝓbabilis merita pensantur.
dilexit magis quã dereliquit
mancłata cłi: quib solis potuit

Expanded text:
Sodomitanae plebis decolorauit Sodomitanae plebis decolorauit inpuritas, non flamma Sodomae ardentis inuoluit, ueniabilis quidem ignorantiae, pudendae tamen commixtionis non euasit incestum; uritur ille flammis mulierum quem sulphurea flamma non ussit. In hac terra etiam Dauid propemodum consummatum esse se dixit, siquidem paene motos pedes suos et gressus suos paulo minus sensit effusos, quia diuitias saeculares et successus corporalium prosperorum loco beatitudinis aestimauit peccatoribus abundare. propter quod etiam flagellatus est, sed flagella iusto remedia salutis sunt; castigat enim dominus quem recipit. unde etiam Dauid conuersus ad domini caritatem atque in eius eruditus praeceptis, non ignorans, eo qca fortuito quodam deferantur eventu, et quia non divitiarum abundantia, sed virtutum gratia vitae probabilis merita pensantur, dilexit magis quam dereliquit mandata Dei, quibus solis potuit
Abbreviated transcription (Latin):
libido iudiceti quẽ ñ sub iuget
auaritia: quẽ formido ñ quatiat:
Iuẽ luxuria ñ eneruet : quẽ lasci¬
iuia ñ emolliat: quẽ ñ supplan¬
tet ebrietas: quasi conscius gͥ car¬
nalis infirmitas & explorator ꝑ¬
secutionis hostilis. dicit: paulonunꝰ
consuminauert̃ me in t̾ra. In hac
utiq t̾ra. in qua adam primus
corruit. & pudencda ꝓlapsione de¬
iectus. totuis geressũ futurȩ pos¬
teritati inflexit. In hac t̃ra in
qua cain munera fraterna do¬
lens siuis ẽẽ p̃lata: ruina ẽ stratꝰ
inuidiȩ. Beniq uox frat̾n san¬
guinis clamauit a t̾ra. In hac ter¬
ra noe sc̃s: quẽ totuis orbis di¬
liuuuia intantis ꝓcellis & fluctib
pingilẽ ꝓbauerunt. sbi tamen
otioso curas laxauit corpori. som¬
num ȩbrietatis offendit. contume¬
liã pat̾ne pietatis incurrit. docens
ꝑiculosa otia secura ẽẽ uirtuti.
In hac t̾ra loth reuertendi paren¬
tis imitator. quẽ ñ luxuriantis

Expanded text:
libido non uindicet, quem non subiuget libido non uindicet, quem non subiuget auaritia, quem formido non quatiat, quem luxuria non euaporat, quem lasciuia non emolliat, quem non supblantet ebrietas? Quasi conscius igitur carnalis infirmitatis et explorator persecutionis hostilis dicit: paulo minus consummauerunt me in terra. in hac utique terra, in qua Adam primus corruit et pudenda prolapsione deiectus totius gressum futurae posteritatis inflexit; in hac terra, in qua Cain munera fraterna dolens suis esse praelata ruina est stratus inuidiae; denique uox fraterni sanguinis clamauit a terra. in hac terra Noe sanctus, quem totius orbis diluuia in tantis procellis et fluctibus Peruigilem probauerunt, ubi tamen otioso curas laxauit corpore, somnum ebrietatis offendit, contumeliam paternae pietatis incurrit, docens periculosa otia securae esse uirtuti. in hac terra Loth reuerendi parentis imitator, quem non luxuriantis
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ quesiuit auxiliũ. qͥ
sciebat sibi aduersus hostes ee cer¬
tam̃. pluraq sibi p̃lia p̾parata
dimicaturo: nẽ aduersus nequi¬
tias spũales quȩ st̃ in cęlestib. nc̃
aduersus calorẽ sanguinis: & innu¬
meras corporis huiꝰ in lecebras.
quarũ nexu uario & diuturna
colluctatione lassatꝰ. pudendo cor¬
russet certamine: nisi ficłi se ra¬
diec penuisset. Biscamꝰ cauere que
gerimꝰ. Nic nob̾ hostis domesticus.
hic inunicus grauis: Nr̃i ipsius cor¬
poris. Inflaminat᷑ uino: arcdet libi¬
dine. decore mulieris occursantis
accendit᷑: spe alitur. Lesꝑatione
uritur. in lecebris exurit᷑. ñ eua¬
porat effectu: timore turbatur.
metu fratigit᷑: luxuria mollitur.
lascuua dissoluit᷑. laborare affici¬
tur. sollꝯcitudine fatigat᷑: passi¬
one conteritur. Miraris si in ter
tot aduersarias passionũ uices se
etiã iustus tenere uix possit: cũ
impares sunꝰ etiã singularũ cer¬
taminis passionũ Iuẽ ñ uel sola

Expanded text:
diuinum quaesiuit auxilium, qui sciebat sibi aduersus fortes esse certamen pluraque sibi proelia praeparata dimicaturo nunc aduersus nequitias spiritales quae sunt in caelestibus, nunc aduersus calorem sanguinis et innumeras corporis huius inlecebras, quarum nexu uario et diuturna conluctatione lassa- TUS Pudendo corruisset certamine, nisi fidei se radice tenuisset. discamus cauere quem gerimus. hic nobis hostis domesticus, hic inimicus grauis nostri ipsius corporis. inflammatur uino, ardet libidine, decore mulieris occursantis accenditur, spe alitur, desperatione uritur, inlecebris exuritur, non euaporat effectu, timore turbatur, metu frangitur, luxuria mollitur, lasciuia dissoluitur, labore adficitur, sollicitudine fatigatur, passione conteritur. miraris, si inter tot aduersanas passionum uices se etiam iustus tenere uix possit, cum inpares simus etiam singularum certamini passionum ? quem uel sola
Abbreviated transcription (Latin):
cliũ de potestatib & honorib. ñ
de p̃latione. quȩ etiã uistos ex ag¬
tari consueuit: s ille se p̾ferri pu¬
tabat qͥ e̾e̾t plurib uerberib fla¬
gellatꝰ. Merito gͦ clauid occasioneᷤ
expetit truimphandi. & certancli
copiã ꝓdeuotionis eruditione ñ
metuit: qͥ nouerit ꝑsecutiones ini¬
quoꝵ ꝓficere ad increm̃ta uirtu¬
tis. Non enĩ dixit. qr ꝑsecutiones
ꝙ ꝑsecutiones pati. s ñ inuiste:
qr ẽ etiã iusta ꝑsecutio. si oderi¬
mus obscenos. si infesti simꝰ inui¬
stis. si iniquos uelimꝰ opprimere
ne plurib noceant: si auarum
fraudis suȩ cõpendiis exuamus.
si execremur insolentiã suꝑboꝵ.¬

Expanded text:
um de potestatibus et honoribus, non de praelatione, quae etiam iustos exagitare consueuit, sed ille se praeferri putabat, qui esset pluribus uerberibus flagellatus. Merito ergo Dauid occasiones expetit triumphandi et certandi copiam pro deuotionis eruditione non metuit, qui nouerat persecutiones iniquorum proficere ad incrementa uirtutis. non enim dixit: \'quia persecutiones et persecutiones pati, sed non iniuste, quia est etiam iusta persecutio, si oderimus obscenos, si infesti simus iniustis, si iniquos uelimus opprimere, ne pluribus noceant, si auarum fraudis suae conpendiis exuamus, si execremur insolentiam su
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ in infirmitatib. in
iniuriis. in necessitatib. in ꝑse¬
cutionib. in angustiis. Cũ enĩ cõ¬
placet in infirmitatib & ñ fran¬
git᷑ animo. nec cedit inuriȩ:
discere iustificationes dĩ & me¬
ruit & impleuit. Ergo hie hir¬
miliasti me: hoc ẽ diuersis tẽp¬
tationib & incõmodis exereui¬
sti dicit. Qd aperuit. & sẏmina¬
chus scribens. ꝓfuit mͥ qd̃ afflic¬
tus sũ: ut discerẽ uisticias tuas.
Ergo qͥ humiliat᷑ ñ deiciat animũ
neq frangat. s magis humilian¬
do ꝓficiat: ut suꝑbũ sua humili¬
tate mitiget. insolentes morum
sȩueritate confundat: contumeli¬
osos patientia sua frangat. aua¬
ros ñ numquã etiã equanimita¬
te dispendii a uirgii intentione
deducat. sic enĩ legisti qr iustifi¬
cata ẽ sapientia a filiis suis. dũ
xp̃e se offert supplicio: dedit in¬
iuriis. ñ subducit obꝓbriis. nec
a confusione sputoꝵ auertit faci

Expanded text:
 in infirmitatibus, in iniuriis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis. cum enim conplacet in infirmitatibus et non frangitur animo nec cedit iniuriae, discere iustificationes dei et meruit et impleuit. ergo hic humiliasti me, hoc est: diuersis temptationibus et incommodis exercuisti, dicit. quod aperuit et Symmachus scribens: profuit mihi quod adflictus sum, ut discerem iustitias tuas. ergo qui humiliatur non deiciat animum neque frangat, sed magis humiliando proficiat, ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum seueritate confundat, contumeliosos patientia sua frangat, auaros nonnumquam etiam aequanimitate dispendii a iurgii intentione deducat. sic enim legisti, quia iustificata est sapientia a filiis suis, dum Christus se offert supplicio, dedit iniuriis, non subducit obprobriis nec a confusione sputorum auertit faci
Abbreviated transcription (Latin):
ficabunt᷑. Redarguit me ipse dauid:
si aliter intellegam. Quomͦ iniqͦs
homines oderat. qui parricidam
filiũ cõmendabat pręliatoribus.
ne eum aliqͥs occideret: qui saul
regis mortẽ etiam undicauit in
eũ qui a se nuntiauit occisum:
Ergo ñ iniquos homines: s ini¬
qͦs sermones oderat. Deniq hos
iniqͦs dixit odio habui: non ad¬
didit uiros. Deinde cum dicat
iħc in eugłio diligite inimicos
ur̃os. dicat apłs benedicite eos
qͥ uos ꝑ secunt᷑. ⁊ nolite maledi¬
cere: quoiͦ excusaret᷑ iste uir
scd̃m euangelicam uiuens dis¬
ciplinã. si iniqͦs homines odisset:
nisi intellegas qd̵ iniquitatem
odio habuit. non eos qui & si
ẽ: idem tam̾ scd̾m illud exosus
patrẽ qd scriptũ ẽ. qui non odit
patrem aut matrẽ aut fr̃s aut
sorores aut animam suam non
potest m̃s esse discipłs. etiam lau¬
dabilis habet᷑: sic iste iniquos odi¬
O habuit eodem modo. & eos ode¬
rat qui patrẽ p̾uaricantem aut

Expanded text:
ficabuntur. redarguit me ipse Dauid, ficabuntur. redarguit me ipse Dauid, si aliter intellegam. quomodo iniquos homines oderat, qui parricidam filium commendabat proeliatoribus, ne eum aliquis occideret, qui Saul regis mortem etiam uindicauit in eum qui a se nuntiauit occisum? Ergo non iniquos homines, sed iniquos sermones oderat. denique iniquos, dixit, odio habui, non addidit \'uiros\'. deinde cum dicat Iesus in euangelio: diligite inimicos uestros, dicat apostolus: benedicite eos qui persecuntur uos et nolite maledicere, quomodo excusaretur iste uir secundum euangelicam uiuens disciplinam, si iniquos homines odisset, nisi intellegas quod iniquitatem odio habuit, non eos qui, etsiest, idem tamen secundum illud exosus patrem, quod scriptum est: qui non odit patrem aut matrem aut fratres aut sorores aut animam suam, non potest meus esse discipulus, etiam laudabilis habetur, sic et iste iniquos odio habuit, eodem modo et eos oderat quo patrem praeuaricantem aut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os debeamꝰ odisse. dicens. Qui di¬
ligit patrẽ aut matrẽ plus quã
me: non ẽ me dignus. Non dixit
indignos eẽ qui parentes suos di¬
ligunt: s eos indignos ait. qui
plus parentes quã xp̃m diliguit.
Si enĩ ideo deferimꝰ parentibus
quia nr̃e generationis auctores
bemꝰ qui ipsoꝵ ẽ aucꝰtor paren¬
tum: Isti dedert̃ qd̾ non potesta¬
tis ẽ s ministeri sui: xp̃c donat
salutẽ. qui parentũ beneficia
conseruat. Pulchre aut̃ dixit.
iniquos odio habui. legem aut̃
tuam dilexis quia si legẽ amamꝰ.
odisse debemꝰ aduersarios legis.
qui operib sius p̾cepta legis im¬
pugnant. Grecus meliuis eos &
ꝓprie nuncupauit dicens. Mã
Exlex uocat᷑: qui extra legem ẽ.
Hos gͦ odit. qui in lege. xp̃i est.:
quia legis mandata ñ seruant.
Non solum enĩ qui legem nescit
s etiam ille qui non agit scd̃m
legem exors legis ẽ: quia ñ audi¬
tores legis s factores legis iusti¬

Expanded text:
nostros debeamus odisse, dicens: qui dinostros debeamus odisse, dicens: qui diligit patrem et matrem plus quam me, non est me dignus. non dixit indignos esse qui parentes suos diligit, sed eos indignos ait, qui plus parentes quam Christum diligunt. si enim ideo deferimus parentibusquia nostrae generationis auctores bemus, qui ipsorum est auctor parentum! isti dederunt quod non potestatis est, sed ministerii sui; Christus donat salutem, qui parentum beneficia conseruat. Pulchre autem dixit: iniquos odio habui, legem autem tuam dilexi, quia, si legem amamus, odisse debemus aduersarios legis, qui operibus suis praecepta legis inpugnant. Graecus melius eos et proprie nuncupauit dicens: παραexlex uocatur, qui extra legem est. hos ergo .-odit qui in lege Christi est, quia legis mandata non seruant. non solum enim qui legem nescit, sed etiam ille qui non agit secundum legem exsors legis est, quia non auditores legis, sed factores legis iusti
Abbreviated transcription (Latin):
terruit. nec diuisi lateris sulcus
infregit. nec ardentes laminȩ a
triumphalis fortitudinis deduce¬
re rigore potuert̾: eum inter
saera iam p̾mia constitutũ. upor
tenere subolis oblatio miserabi¬
lis unius lacrimȩ miseratione
decepit. Sanson captus ẽ ꝑ urorẽ.
Numqͥd tu fortior: Salomon captꝰ
ẽ in uxore. Numqͥd tu sapientior.
Ille gͥ cuiꝰ sapientia totis celebrat᷑
seculis factus ẽ insipiens: quia numi¬
um amauit uxorem. Quid de fr̃ib
dicam: Experta ẽ in libris &. ꝓphete
domꝰ: detestabiliora oscula quã odi¬
a esse frat̾na. Itaq fratricidiũ qͥdẽ
reuocabat incerti. Tempꝰ gͥ amandi:
tempꝰ odio habendi. Hoc ẽ tempus
martyrii: quando ea quȩ diuina
st̃ om̃i caritati necessitudinũ p̾fe¬
renda st̃. Tempꝰ belli. quo etiam bel¬
lum ꝓ xp̃i nomine ꝑfidis pigneri¬
bus inferamꝰ: tempꝰ pacis. quia in
pace locus eiꝰ. Deniq ipse in eugłio
euident̃ expdsuit qua ratione

Expanded text:
terruit nec diuisi lateris sulcus terruit nec diuisi lateris sulcus infregit nec ardentes laminae a triumphalis fortitudinis abducere rigore potuerunt, eum inter sacra iam praemia constitutum uxor tenerae subolis oblatione miserabilis unius lacrimae miseratione decepit. Samson captus est per uxorem: numquid tu fortior? Salomon captus est in uxore: numquid tu sapientior ? ille igitur, cuius sapientia totis celebratur saeculis, factus est insipiens, quia nimium amauit uxorem. Quid de fratribus dicam ? experta est in liberis et prophetae domus detestabiliora oscula quam odia esse fraterna. itaque fratricidium quidem reuocabat incesti. Tempus igitur amandi tempus odio habendi, hoc est tempus martyrii, quando ea quae diuina sunt omni caritati necessitudinum praeferenda sunt, tempus belli, quo etiam bellum pro Christi nomine perfidis pignoribus inferamus, tempus pacis, quia in pace locus eius. denique ipse in euangelio euidenter exposuit, qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Maritis coniuges. lex diuia est.
quȩ coniuigii caritatẽ in naturã
uertit. ut frat una caro n unus
spͣs. Diligere fr̃ib frẽs naturȩ
p̃rogatiua ẽ: quȩ eodem domici
lio fotos assuefecit ad grãm ca¬
ritatis. Non ego necessitudinum
intestina bella mandaui: s inle¬
cebram suspectam habui. An non
iire suspectam: cum serpens ille
callidus & astutus ad construen¬
das nequitiȩ suȩ aptes. quo incor¬
rupte ac rudis naturȩ dote fun¬
datũ. primogeniti adam labefac¬
taret affectũ: femineis magis in¬
lecebris. quã suis cõmisit uenenis:
Itaq femina uirũ quẽ serpens
temptare non ausus ẽ: cibo oris
N ui amoris inflexum molli qͣͥdã
q consiliatricula uxore sedulita¬
tis affectione tradurit. Et adhue
eua liberos ñ habebat: quoꝵ gr̃a
ut dulcis ad amorem. ita facilis
ad lapsũ. plurimos a martẏrii
consũmatione sepe reuocauit.
Deniq sepe cognouimꝰ qm̃ quẽ
formidolosa carnificũ pompa ñ

Expanded text:
maritis coniuges lex diuina est, maritis coniuges lex diuina est, quae coniugii caritatem in naturam uertit, ut fiat uua caro et unus spiritus. diligere fratribus fratres naturae praerogatiua est, quae eodem domicilio diu fotos adsuefecit ad gratiam caritatis. Non ergo necessitudinum intestina bella mandaui, sed inlecebram suspectam habui. an non iure suspectam, cum serpens ille callidus et astutus ad construendas nequitiae suae artes, quo incorruptae ac rudis naturae dote fundatum primogeniti Adam labefactaret affectum, femineis magis inlecebris quam suis commisit uenenis? itaque femina uirum, quem serpens temptare non ausus est, cibo oris et ui amoris inflexum molli quadam et conciliatricula uxoriae sedulitatis affectione traduxit. et adhuc Eua liberos non habebat, quoriun gratia ut dulcis ad amorem, ita facilis ad lapsum plurimos a martyrii consummatione saepe reuocauit. denique saepe cognouimus, quoniam, quem formidolosa carnificum pompa non
Abbreviated transcription (Latin):
pre durȩ legis inflectis: ut quoꝵ
lex condẽpnat inuirias. eoꝵ tu
eugłio tuo condẽpnes gratiã.
Uideo istius modi assertioni me
respondere ñ posse: s tu dñe res¬
ponde. Nec enĩ indiges ut excu¬
seris: qui ñ eguisti ut uinceres.
Respondebit gͥ. Ego ne condẽp¬
no pietatẽ: qͥ odi iniquitatemͦ
Ego parentes p̃cipio ñ amandos
qui inimicos suadeo diligendos:
S non legisti. tempꝰ amandi &
tempꝰ odio habendi: tempꝰ belli &
tẽpus pacis: De quo hoc dicit ex¬
clesiastes: Nonne de eo qd̵ ratio¬
nis tempore fiat. ut aliquos pie
n amare n odisse possimus: ut
qͦs diperis odisse. &. quos oderis
amare conueniat. Non ego pel¬
rentũ infudi odia pectorib fili¬
oꝵ: nec conuigũ sunsi fastidia
m̃tib maritoꝵ. Naturã inter¬
roga qͥd exegerum. Que utiq auc¬
toris arbitriũ genitali singulaꝵ
nefessitudinũ testat᷑ affectu. ama¬
re patrib filios. lex natura est.

Expanded text:
praedurae legis inflectis, ut, quorum praedurae legis inflectis, ut, quorum lex condemnat iniurias, eorum tu euangelio tuo condemnes gratiam?5 Uideo istiusmodi adsertioni me respondere non posse. sed tu, domine, responde; nec enim indiges ut excuseris, qui non eguisti ut uinceres. respondebit igitur: egone condemno pietatem qui odi iniquitatem ? ego parentes praecipio non amandos qui inimicos suadeo diligendos ? sed non legisti: tempus amandi et tempus odio habendi, et tempus belli et tempus pacis? de quo hoc dicit Ecclesiastes ? nonne de eo quod ratione temporis fiat, ut aliquos pie et amare et odisse possimus, ut quos dilexeris odisse et quos oderis amare conueniat? non ego parentum infudi odia pectoribus filiorum nec coniugum suasi fastidia mentibus maritorum. naturam interroga quid exegerim, quae utique auctoris arbitrium genitali singularum necessitudinum testatur affectu. amare patribus filios lex naturae est,
Abbreviated transcription (Latin):
me dignꝰ. Quod siquis otiosis acci¬
piat aurib: fortasse dicit. Tu dñe
iħu legẽ dedisti dicens. dilige do¬
minũ dm̃ tuũ. dilige ꝓximum
tuũ. & ut impleres hanc legẽ ue¬
nisti. dixisti ꝑ legem honora pa¬
trẽ ⁊ matrem: & in eugłio iubes
ut parentes oderim: Quomͦ sibi
conuenunt ista p̾cepta ͤ Sic mitis
n humilis corde uenisti: Non pos¬
sum saluo pietatis iure odisse pa¬
trẽ. cui debeo qd creatus sum: ma¬
trem longo decẽ mensuũ fastidio
pii fecus onera portantẽ: cui in
absolutione plus periculi. in di¬
latione plus tedii ẽ quid dulcis¬
simi merent᷑ liberi. ut paterns
excludant᷑ amore: cũ sit impiu̾
mori nolle ꝓ liberis: Qud uxor
carissima quedã uitȩ coheres:
& consortiũ cõmune nature:
Quid fratres isdem concriti uis¬
cerib atq formati: eodem natu¬
re hospitio in hc̾ usũ lucis emis¬
si: O dm̃ erga pignora carita¬
tis:⁊ta eugłii lenitate rigorẽ

Expanded text:
m e dignus. Quod si quis otiosis accim e dignus. Quod si quis otiosis accipiat auribus, fortasse dicat: \'tu, domine Iesu, legem dedisti dicens: dilige dominum deum tuum, dilige proximum tuum, et ut impleres hanc legem uenisti. dixisti per legem: honora patrem et matrem, et in euangelio iubes ut parentes oderim ? quomodo sibi conueniunt ista praecepta? sic mitis et humilis corde uenisti? non possum saluo pietatis iure odisse patrem, cui debeo quod creatus sum, matrem longo decem mensium fastidio pii fetus onera portantem, cui in absolutione plus periculi, in dilatione plus taedii esi. quid dulcissimi merentur liberi, ut a paterno excludantur amore, cum sit impium mori nolle pro liberis? quid uxor carissima, quaedam uitae coheres et consortium commune naturae? quid fratres isdem concreti uisceribus atque formati eodem naturae hospitio in hunc usum lucis emissi ? oderim ergo pignora caritatis ? ita euangelii lenitate rigorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendat affectu sc̃s ꝓpħa
deiuid hoc uersiculo declarauit:
quia cũ suos iumicos nequa¬
quã sit ꝑsecutus. ut pote qui
&e regis saul a cuiꝰ insidus peri¬
culũ salutis cauere ux poterat.
nec uitã putauerit amputan¬
dam. & mobtẽ extimauerit un¬
dicandã & parricide filii inge¬
iuerit interitũ. & multorꝑ
ꝑsequentiũ flagitiis appetitus
ignouerit. ut ipse ait qͥa uicẽ
iniurie ledentib ñ rependerit.
horrescat. Inquo utiq ⁊ clem̾tia
morũ eiꝰ mansuetudoq pietatis.
& uehemens deuotionis aperitur
intentio. eugłii p̾cepti conueni¬
ens disciplinȩ: quã ꝓphetico spũ
⁊ nr̃oꝵ inimicoꝵ dilecꝰtiont̾ nob̾¬
esse p̾cepit. & d̃i hostes etiã si nob̾
aut parentũ aut filioꝵ aut con¬
iugii germanitatisq necessitudi¬
ne copulenIur. odio ꝑsequendos.
Sic enĩ scriptũ ẽ. Siquis uenerit
ad me. ⁊ non odorit patrem & ma¬
trẽ ⁊ uxorẽ. ⁊ filios. n fc̃s ⁊ sorores.
adhuc aut̃ ⁊ animã suam: non ẽ

Expanded text:
pendat affectu, sanctus propheta Dauid hoc uersiculo declarauit, quia, cum suos inimicos nequaquam sit persecutus — utpote qui et regis Saul, a cuius insidiis periculum salutis cauere uix poterat, nec uitam putauerit adpetendam et mortem aestimauerit uindicandam et parricidae filii ingemuerit interitum et multorum persequentium se flagitiis adpetitus ignouerit, ut ipse ait, quia uicem iniuriae laedentibus non rependerit —, horrescat. in quo utique et clementia morum eius mansuetudoque pietatis et uehemens deuotionis aperitur intentio euangelici praecepti conueniens disciplinae, quam prophetico spiritu ostrorum inimicorum dilectionem nobesse praecepit et dei hostes, etiamsi nobis aut parentum aut filiorum aut coniugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio persequendos. sic enim scriptum est: si quis uenerit ad me et non oderit t patrem et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores, adhuc etiam et animam suam, non est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se humiliat. inclinat. Humili¬
auit enĩ & ipse se xp̃s: ut nouũ
conderet testamentũ. Cum lego
eugłm. audio filiũ di carnẽ sũp¬
sisse de maria: uideor mͥ cũ xp̃o
ipse descendere. Lego enĩ eum qͥ
cũ in forma d̾i eẽt: semetipsum
exinanunt. E xinauit aut̃ ut for¬
mã serui acciꝑet. ta specie inuen¬

Expanded text:
cum se humiliat, inclinat. Humilicum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci-
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ quesunt:Que duo e¬
lementa contestatus ẽ etiam d̾s:
cũ legẽ daret. Quia quesunt de¬
um de quo dic̃ sc̃s portio mea
siuit angłos. & cũ illis uiuit
apłi cũ uerberarent᷑: cũ. in car¬
cere intruderent᷑. E xultans igit᷑
in testimoniis dñi: uire dicebat.
Inclinam cor meuͣ ad facieͬclas
iustificationes tuas inet̃nũ ꝓpt̃¬
ui retributionẽ bonoꝵ retͥbutionẽ¬
oꝑm̃sperat a xp̃o. & ad eum
festinat: inclinat cor suũ ut fa¬
ticia: Sine nos inqͥd implere om¬
nẽ iusticiã: quia peccatũ minu¬
itur. culpa laxatur. E bene ait
inclinaui: ut non sit tibi arduu̾
atq dificile. cum mentem tuã
quasi ad humilia n plana conu̾¬
tas. Aut certe qm̃ sapientia car¬
nis legi di non ẽ subdita. uidet᷑
inclinare cor. suũ. qui legi facit
esse subiectũ. E xtolentẽ se corꝑis
sensũ contuitu religionis inflec¬
tit: atq ille dudũ extollens se
frustra ⁊ inflatus m̾te carnis suȩ.

Expanded text:
haereditate quaesivit quae duo ehaereditate quaesivit quae duo elementa contestatus est etiam Deus, cum legem daret quia quaesivit Deum, de quo dicit Sanctus: Portio mea sivit angelos, et cum illis vivit,apostoli cum verberarentur, cum in carcerem truderentur. 45. Exsultans igitur in testimoniis Domini jure dicebat: Inclinavi cor meum ad faciendas justitias tuas in aeternum, proptui retributionem bonorum operum sperat a deo et ad eum festinat, inclinat cor suum, ut fatitia ? sine nos, inquit, implere omnem iustitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur. et bene ait \'inclinaui\', ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana conuertas. aut certe, quoniam sapientia carnis legi dei non est subdita, uidetur inclinare cor suum, qui legi facit esse subiectum extollentem se corporis sensum et contuitu religionis inflectit. atque ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
secreta. rationabili at̾e fulgentes:
in quib non sit aliqua doli ma¬
culosa confusio. s simplicis afec¬
tus pura ⁊ unmaculata sinceri¬
tas. Ideo in aquarũ habundantia
lotas has colũbas in lacte memo¬
rauit. Iam cȩtera dentes ⁊ genas
n sicut coccineũ resticulũ labia
sponse intellegunꝰ animȩ ẽẽ uir¬
tutes. doctoꝵq diuersitates: qui
uł sp̃ũalem m̃ti alimoniam
dispensatione sedula subminis¬
trent: uł p̾dicatione dominicȩ
crucis sicut uerbi quadã linea
alliget audientẽ. uł modestia ue¬
recundi ⁊ iuuentutis flore gra¬
tissimi: & si attrecta pudore re¬
uocent᷑. redoleat tam̃ in his o¬
dor xp̃i: ẜ. sicut in genesi qͦ si
de capite sacerdotali descendit
ungentũ. eluceat pulchritudo
doctrine. Ꝙ. hoc cap̃ mouit sẏna¬
goga: & ideo abstulit dñs mira¬
bilem consiliariũ ⁊ prudentem
architectũ. &. sapientem audito

Expanded text:
divinae, rationabili lacte fulgentes, divinae, rationabili lacte fulgentes, in quibus non sit aliqua doli maculosa confusio, sed simplicis affectus pura et immaculata sinceritas. Ideo in aquarum abundantia lotas has columbas in lacte memoravit . 14. Jam certe dentes, et genas, et sicut coccinum resticulum labia sponsae , intelligimus animae esse virtutes, doctorumque diversitates: qui vel spiritalem menti alimoniam dispensatione sedula subministrent: vel praedicatione Dominicae crucis, sicut verbi quadam linea alligent audientem: vel modesti ac verecundi, et juventutis flore gratissimi etsi a tractatu pudore revocentur, redoleat tamen in his odor Christi, et sicut in genas quasi de capite sacerdotali descendit unguentum, eluceat pulchritudo doctrinae. Et hoc caput movit Synagoga; et ideo abstulit Dominus mirabilem consiliarium, et prudentem architectum, et sapientem audito
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. qui ẽ cap̃ sue plebis. Cap̃
eiꝰ aurũ cȩphas. Unde aquila pe¬
trã aurũ dixit. sẏmachus lapi¬
dem aureũ: qd̾ significabat sta¬
bilẽ eminentẽq sapientiã. Corpꝰ
sapientia p̾ciosa scõꝵ ẽ: hoc ẽ
uiri iusti atq prudentis. Cri¬
nes eiꝰ ut abietes nigre sicut.
corax. De quo alibi ait. sapilla¬
mentũ ut grex tonsarũ. I deo
capillamentũ: quia uirtus om̃i¬
um sensuũ in capite ẽ. Oculi
enĩ sapientis in capite eiꝰ. ꝓfunda
gͥ doctoꝵ prudentia que potest
ea quȩ obscura st̃ reuelare: &
alia aperire sensuũ. Et huiꝰmo¬
di disputatores crines ȩcclie st̃.
sicut pulli coruorũ quib dñs
Hos altos ac ꝓfundos ub̾tate
doc̾trine. pascit dñs celestibus
sacram̃tis. Oculi qͦq euis sicut
colũbe. ocłi st̃ uiri: udelicet sp̃ua¬
lib ornati sensib. qui ad iuden¬
da mysteria st̃ acuti . & parati
ad penetranda scripturȩ diuinȩ

Expanded text:
Christum qui est caput suae plebis: caput Christum qui est caput suae plebis: caput eius aurum cephaz. unde Aquila petram aurum dixit, Symmachus lapidem aureum, quod significat stabilem eminentemque sapientiam. corpus sapientia pretiosa sanctorum est, hoc est uiri iusti atque prudentes. crines eius abietes, nigrae sicut corax, de quo alibi ait: capillamentum tuum ut grex tonsarum. ideo capillamentum, quia uirtus omnium sensuum in capite est; oculi enim sapientis in capite eius. profunda igitur doctorum prudentia, quea quae obscura sunt revelare, et alta aperire sensuum. Et hujusmodi disputatores crines Ecclesiae sunt, sicut pulli corvorum, quibus Dominus  Hos altos ac profundos ubertate doctrinae pascit Dominus coelestibus sacramentis. 13. Oculi quoque ejus sicut columbae : oculi sunt viri, videlicet spiritalibus ornati sensibus, qui ad videnda mysteria sunt acuti, et parati ad penetranda Scripturae secreta
Abbreviated transcription (Latin):
de quib scriptũ ẽ: in omnem
mas dicit᷑ ut e gurgustiis: xt
claustris exeant corporalibus.
extra: cogitationẽ exeant: egre¬
diantur a cupiditatib &. a cu¬
ris ⁊ a cȩteris carnis istiꝰ affec¬
tus lubrici passionib. supͣ mun¬
dũ ascendant. de hoc mundo
exetuit. xp̃o occurrant. parate
ad sint. facib ardentib relucen¬
tes. Quasi angłi xp̃i hoc locunt᷑.
Non potestis uidere claritatẽ eiꝰ.
głam euis: nisi egrediamini hu¬
mane fragilitatis curas. filie ihe¬
rusalẽ. Quasi dicant. Qͥd queri¬
qͥ supͣ mundũ suos uoluit esse
discipłos. Que ẽ corona qua co¬
ronat᷑ xp̃c: nisi corona glories
Ioseph coronã habuit castitatis.
paulus uisticiȩ. petrus fidei. sin¬
gularũ uirtutũ corone st̃: solus
xp̃c habet coronam głs. qua eũ
eccłia coronauit. In hac corona
om̃s corone st̃: quia gloria ñ
portio unius corone. s p̾mium
omniũ coronarũ ẽ. Tercia tra¬
ditione mouert̃ cap̃ suũ: hoc ẽ

Expanded text:
de quibus scriptum est: In omnem mas dicitur ut e gurgustiis et claustris exeant corporalibus, extra corporis cogitationes exeant, egrediantur a cupiditatibus, et a curis, et a caeteris carnis istius et affectus lubrici passionibus: supra mundum ascendant, de hoc mundo exeant, Christo occurrant, paratae adsint facibus ardentibus relucentes, quasi angeli Christi haec loquuntur: Non potestis videre claritatem ejus, gloriam ejus, nisi egrediamini humanae fragilitatis curas, filiae Hierusalem. Quasi dicant: Ququi supra mundum suos uoluit esse discipulos. quae est corona qua coronatur Christus nisi corona gloriae? Ioseph coronam habuit castitatis, Paulus iustitiae, Petrus fidei — singularum uirtutum coronae sunt —: solus Christus habet coronam gloriae qua eum ecclesia coronauit. in hac corona omnes coronae sunt, quia gloria non portio unius coronae, sed praemium omnium coronarum est. Tertia traditione mouerunt caput suum, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ibi nc̃ sit amaritudo ꝑfidiȩ.
Uł certe mouendo cap̃ suũ q de
corporalib ad spũalia transeun¬
do: mereat᷑ audire cũ crediderit
ẽ aut̃ corona głe. nisi eccł̃ia. qͦ
caput suũ xp̃m coronat.: Que
iocunditas unuiersȩ terrȩ. nisi

Expanded text:
tas, ibi nunc sit amaritudo perfidiae, tas, ibi nunc sit amaritudo perfidiae, uel certe mouendo caput suum et de corporalibus ad spiritalia transeundo mereatur audire, cum crediderit est autem corona gloriae nisi ecclesia, quae caput suum Christum coronat ? quae iucunditas uniuersae t
Abbreviated transcription (Latin):
nificabat. Ꝙ isti alit̾ mouebant
cap̃ quasi insultantes. aliud ad¬
nuntiabant : quia ipsum erat
qui uenit ut pigrũ illud atq
terrenũ pͥncipale hominũ cõ¬
moueret quo euacuat obserua¬
tionẽ litterȩ. Mysteriũ queri¬
mus in uerbis unde ait. posu¬
isti nos in parabolã gentib. cõ¬
motionẽ capitis in popłis: quod
bono utiq accipit᷑. quia p̃misit
& in nationes: disꝑsisti nos. Dis¬
ꝑsi st̃ enĩ uidei: ut reliquiȩ eoꝵ
salue fierent. scd̃m electionem
grẽ. In parabolã aut̃ positi. ut
ea quȩ ꝑ parabolã dicta st̃. reue¬
lata esse illoꝵ exitu disceremꝰ:
ut eoꝵ exemplo ammoneremur
cauere ꝑfidiam. Tc̃ enĩ magis cog̃¬
nouit iheremias uideam ẽẽ deflen¬
dam. & ideo iherłm captam esse
tc̃ tẽporis ꝓpħauit. quando redẽ¬
torẽ ꝓpͥum ñ recepit. Illi gͥ in¬
sultatur. de qua dicent inquid
hȩc ẽ ciitas uniuerse terre: eo
qͦd ubi erat ante fidei iocumdi¬

Expanded text:
nificabat. et isti aliter mouebant nificabat. et isti aliter mouebant caput quasi insultantes et aliud adnuntiabant, quia ipse erat qui uenit, ut pigrum illud atque terrenum principale hominum commoueret, quo euacuata obseruatione litterae mysterium quaereremus in uerbis. unde ait: posuisti nos i Q parabolam gentibus, commotionem capitis in populis. quod in bono utique accipitur, quia praemisit: et in nationes dispersisti nos. dispersi sunt enim Iudaei, ut reliquiae eorum saluae fierent secundum electionem gratiae, in parabolam autem positi, ut ea quae per parabolam dicta sunt reuelata esse illorum exitu disceremus uel eorum exemplo admoneremur cauere perfidiam. tunc enim magis cognouit Hieremias Iudaeam esse deBendam et ideo Hierusalem captam esse tunc temporis prophetauit, quando redemptorem proprium non recepit. illi igitur insultatur, de qua dicent, inquit: haec est ciuitas uniuersae terrae a e, eo quod, ubi erat ante fidei iucundi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Mouert̾ gͦ legem quȩ immo¬
bilis uidebat᷑: & finis legis. xp̃c.
intrauit. Qui mouerͣt capita
pharisei fuert̾. id ẽ aueritate
diuisi: unde n in ueritatẽ non
credidert᷑. S &. sic potest accipi.¬
cepert̃. Mouert̃ aut̃ dicentes. tolle
tolle crucifige eũ: & mouert̃ cap̃
suũ qui onera sua mouere no¬
lebant. cum ligarent onera gra¬
uia n aliis imponerent: ipsi aut̃
digito inqͥd ea mouere nolunt.
Qd̾ est mysticũ. quia corꝑalis ri¬
tus obseruationẽ nũqͣm muta¬
re uoluert̃: q introducere intel¬
lectum spualem. Digitũ ꝓ spũ
legimꝰ. ut lex digito d̾i scripta ẽ:
& id̾o lex sp̃ualis/. Noluert̃ gͦ one¬
ra sua mouere quȩ st̃ grauia:
& leue xp̃i uigũ atq onus euis
suaue susciꝑe. N erũ quia passio
saluatoris om̃s redemit: non
absurdã ẽ intelligere ita hos ca¬
bat pͥnceps ille synagoge. Expe
dit unũ hominẽ mori ꝓ popło.
Aliud dicere uolebat: aliud sig¬

Expanded text:
eum. mouerunt ergo legem quae inmoeum. mouerunt ergo legem quae inmobilis uidebatur et finis legis Christus intrauit. Qui mouerant capita Pharisaei fuerunt, id est a ueritate diuisi, unde et in ueritatem non crediderunt. sed et sic potest accipiceperunt. mouerunt autem dicentes: tolle tolle, crucifige eum. et mouerunt caput suum qui onera sua mouere nolebant, cum ligarent onera grauia et aliis in- ponerent, ipsi autem digito, inquit, ea mouere nolunt. quod est mysticum, quia corporalis ritus obseruationem numquam mutare uoluerunt et introducere intellectum spiritalem. digitum pro spiritu legimus, ut lex digito dei scripta est, et ideo lex spiritalis est. noluerunt ergo onera sua mouere, quae sunt grauia, et leue Christi iugum atque onus eius suaue suscipere. Uerum qSalvatoris omnes redemit, non absurdum est intelligere ita hos mobat princeps ille Synagogdit unum hominem mori pro populo. aliud dicere uolebat, aliud sig
Abbreviated transcription (Latin):
cap̃ intellegibilis mulieris. Deni¬
q mulier sub lege tamquã sub
iuro fuit: mortificato aut̃ ritu
uidaico qͥ erat scdm litterũ legiᷤᷤ.
nupsit ei mulier qui a mortu¬
is resurrexit. Unde qͥdã mẏstice
interp̃tati st̃. Mortificato ritu
iuidaico tamꝗͣ fr̃is defunc̾ti ri¬
tus ueteris. eugłio mulierẽ illã
intellegibilẽ nubere ex lege uo¬
p̃licatione p̾cessit. Ergo sẏnago¬
ge caput mortuũ est. hoc ẽ cap̃
eiꝰ: lex mortua ẽ. obseruatio ui¬
delicet legis. E uacirata ẽ legis lit¬
tera: sp̃ualis eiꝰ intellectus adstru¬
itur. Nuiꝰ cõmotionis meminit
Posusti s in parabolã gentib. cõ¬
motionẽ capitis in popłis: eo qd̃
a lege in erigłm sit facta cõmo¬
tio. quasi transitus quidã. In xxͦ
ꝓphetat᷑ series passionis: sic hab&.
O m̃s qͥ conspitiebant me asꝑta¬
bant᷑ me: & locuti st̃ labiis ⁊ mo¬
uert̾ cap̃. Sꝑauit in dño eripi¬
at eũ: saluũ faciat eũ qm uult

Expanded text:
caput intelligibilis mulieris. Denicaput intelligibilis mulieris. Denique mulier sub Lege tamquam sub viro fuit. Mortificato autem ritu Judaico qui erat secundum litteram Legis, innupsit ei mulier qui a mortuis resurrexit. Unde quidam mystice interpretati, mortificato ritu Judaico, tamquam fratri defuncti ritus veteris Evangelio mulierem illam intelligibilem nubere ex Lege vopraedicatione praecessit. Ergo Synagogae caput mortuum est, hoc est caput eius lex mortua est, obseruatio uidelicet legis, euacuata est legis littera, spiritalis eius intellectus adstruitur. huius commotionis meminit posuisti nos in parabolam gentibus, commotionem capitis in populis, eo quod a lege in euangelium sit facta commotio quasi transitus quidam. in uiceprophetatur series passionis, sic habet: omnes qui conspiciebant me aspernabantur me et locuti sunt labiis et mouerunt caput. sperauit in domino, eripiat eum; saluum faciat eum, quoniam uult
Abbreviated transcription (Latin):
meantib frequentat᷑. Non faci¬
le incurisat᷑ a latronib: qui a¬
uersa uiarũ obsidere consuert̃.
Iter regale: munitũ ẽ. Moyses
aut̃ non transiuit uiã. s in uia
stetit : cui dic̾tũ ẽ. tu aut̃ hice sta
mecũ. Stetit cũ illo qͥ ait. E go
sũ uias ueritas ⁊ iita. Hanc qui
transit uiam: labit᷑. Moyses aut̃
ñ lapsus ẽ. s ꝑtransiuit a secula¬
rib ad spũalia. a tẽporalib ad et̾¬
na .Ꝙ. qui uidet impiũ nec re¬
mansit s ꝑtransiuit. euasit: qͥ a
ũ adhesit impio ne fieret unum
corpꝰ. s se ab eodem separauit. Q.
cui dicit᷑ transi recumbe. euadit
utiq laboriosã p̾sentiam serui¬
tutis: ut habeat głosam futuro¬
rũ quietẽ. E sponse dr̃. Ad es huc
a libano sponsa. ad es huc a liba¬
no: transibis ⁊ ꝑtransibis a pͥnci¬
pio fidei. Transit ⁊ ꝑtransit qͥ fes¬
qͥd sit mouere caput. Quis ẽ popłi
caput aut̾ iuiri xp̃e. S etiã lex

Expanded text:
meantibus frequentatur, non facimeantibus frequentatur, non facile incursatur a latronibus, qui auersa uiarum obsidere consuerunt; iter regale munitum est. Moyses autem non transiuit uiam, sed in uia stetit, cui dictum est: t n autem hic sta mecum. stetit cum illo qui ait: ego sum uia, ueritas et uita. hanc qui uiam transit, labitur. Moyses autem non lapsus est, sed pertransiuit a saecularibus ad spiritalia, a temporalibus ad aeterna. et qui uidit impium nec remansit, sed pertransiuit, euasit, quia non adhaesit impio, ne fieret unum corpus, sed se ab eodem separauit. et cui dicitur: transi, recumbe, euadit utique laboriosam praesentem seruitutem, ut habeat gloriosam futurorum quietem. et sponsae dicitur: ades ha Libano, Sponsa, ades huc a Libano, transibis et pertransibis a principio fidei . Transit et pertransit, quae fesquid sit movere caput. Quis est populcaput autem viri Christus . Sed etiam Lex
Abbreviated transcription (Latin):
bilia animalia sibilabant. &. id̾o
transibant uiã. qui in uia stare
debuerant. Non stabant gͦ quasi
constantes: s transibant qͥsi mobi¬
les. Iusti aut̃ pedes stabant in atri¬
is iherłm: in quib ꝑfidi stare non
poterant: & id̾o p̾teribant. sicut
marcus significauit. Prȩterit um¬
bra: non ueritas. Dies euis sic̃ um¬
bra p̾teriit: qui obliuiscit᷑ qͥ delur¬
quit. S & transire infideles legi¬
mus: sicut ẽ illud . Ꝙ. uindemiarł
Quis enĩ nisi ꝑfidus despoliauit
Ꝙ non dixert̾ transeuntes uiã.
benedictio dñi suꝑ uos. Stanti
ut ẽ illud moysi. Transiens uide¬
bo hoc uisũ magnũ. Ꝙ qͥ iudit
impiũ exaltatũ ultra cedros li¬
hani: transiui inqͥd ⁊ ec̃ce ñ erat.
& nemo dic̃ seruo. transi recũbe.
Que gͦ distinctio sit consideremꝰ:
nͥ forte illa qͥa ubi in bono acci¬
pit᷑ transire. absolute lecꝰtum ẽ
ubi in malo. transeuntes inquid
uiã. Nia enĩ bona ẽ: quȩ a com¬

Expanded text:
bilia animalia sibilabant et ideo bilia animalia sibilabant et ideo transibant uiam qui in uia stare debuerant. non stabant ergo quasi constantes, sed transibant quasi mobiles. iusti autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant et ideo praeteribant, sicut Marcus significauit. praeterit umbra, non ueritas. dies eius sicut umbra praeterit qui obliuiscitur, qui derelinquit. sed et transire infideles legimus, sicut est illud: et uindemiant quis enim nisi perfidus despolit non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super uos; stantibut est illud Moysi: transiens uidebo hoc uisum magnum, et qui uidit impium exaltatum ultra cedros Libani: transiui, inquit, et ecce non erat, et nemo dicit seruo: transi, recumbe. Quae ergo distinctio sit consideremus, nisi forte illa, quia, ubi in bono accipitur transire, absolute dictum est, ubi in malo: \'transeuntes, inquit, uiam. uia enim bona est quae a com
Abbreviated transcription (Latin):
cunditas uniuersȩ terre. Passionẽ
saluatoris ꝓpħari liquet ac defle¬
ri ab iheremia: non excidiũ iuride¬
oꝵꝑ. Qd̃ cum ex aliis tum ex illo
intelligi potest. quia in posterio¬
rib habet. sp̃s ante faciem nr̃ãm¬
xp̃c dñs comp̃hensus ẽ interitu
nr̃o. sub cuiꝰ umbra diximꝰ uiue¬
mus inter gentes. Qͥd hoc manifes¬
tius. quando ñ nom̃ expressũ ẽ.
& cõprehensio inter manus ꝑse¬
quentiũ ꝑfidoꝵ ẽ declarata:. et
umbra uiuificans ⁊ gr̃a gentib
conferenda descripta ẽ. S etiam
ipsa uerba significant quȩ in
eugłio de passiõe dñi legimꝰ: qͥa
hoc loco mors eius adnuntiata ẽ
ꝑ ꝓpħam. Sic enĩ matheus scrip¬
sit. Transeuntes aut̃ blasphema¬
bant. mouentes capita sua .&. di¬
centes. Uah qui destruit tẽplũ d̾i:
& in triduo illud elificat. Libera
te: si filius di es. Uulgus popłi cũ
insultat alicui. sibilare consueiit.
Simul qͥa uocẽ non habebant qui
uerbũ negabant. sicut inrationa¬

Expanded text:
ersae terrae . Passionem Salvatoris prophetari liquet, et defleri ab Hieremia excidium Judaeorum, quod cum ex aliis, tum ex illo intelligi potest; quia in posterioribus habet: Spiritus ante faciem nnus conprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? Sed etiam ipsa uerba significant quae in euangelio de passione domini legimus, quia hoc loco mors eius adnuntiata est per prophetam. sic enim Matthaeus scripsit: transeuntes autem blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: uah qui destruebat templum dei et in triduo illud reaedificabat! libera te, si filius dei es. uulgus populi cum insultat alicui, sibilare consueuit. simul quia uocem non habebant, qui uerbum negabant, sicut inrationa
Abbreviated transcription (Latin):
& loquar. Lex utiq sp̃ualis est.
Audi gͦ spiritalit᷑. Beniq qͥ scruit
audire. ait. Audiam qͥd loquatur
in me d̾s: id ẽ ut cognoscã quid lo¬
cutus inme fuerit d̾s. Id̾oq ali¬
bi ait. quanta auduumus ⁊ cog¬
nouimꝰ ea: ut comp̾henderet ñ
solũ audisse se: s etiã intellexisse.
Nemo enĩ cognoscit: nisi pruis
intellexerit. Audi gͦ: ne rite au¬
diat neglegentẽ. Heniat petrus
arripiat gladiũ. abscidat auri¬
culam tuã. qd̾ suꝑfluo habeas
aurẽ corporis: qui audire ⁊⁊ ex¬
aminare ñ noueris. Et fortasse
uirtutẽ animȩ quȩ examinat
quecũq audiunt᷑ habent ampu¬
tatam: qui ea altitudine qua
scriptũ ẽ audire ñ posst̃. Mleri¬
toq hanc litterã firmamentũ
alii interp̾tati st̃: qd̾ cum suꝑio¬
re interp̾tatione concurrit. Hisi
enĩ unusqͥsq audierit qͥd sequi
debeat: nemo firmat᷑. In officio
gͥ audiendi: omniũ firmam̃tũ ẽ.

Expanded text:
et loquar. lex utique spiritalis est; et loquar. lex utique spiritalis est; audi ergo spiritaliter. denique qui sciuit audire, ait: audiam quid loquatur in me deus, id est: cognoscam quid locutus in me fuerit deus. ideoque alibi ait: quanta audiuimus et cognouimus ea, ut conprehenderet non solum audisse se, sed etiam intellexisse; nemo enim cognoscit nisi prius intellexerit. audi ergo, ne, si te uideat neglegentem, ueniat Petrus, arripiat gladium, abscidat auriculam tuam, quod superfluo habeas aurem corporis, qui audire et examinare non noueris. et fortasse uirtutem animae, qua examinantur quaecumque audiuntur, habeant amputatam, qui ea altitudine qua scriptum est audire non possunt. Meritoque hanc litteram \'firmamentum\' alii interpretati sunt, quod cum sure interpretatione concurrit; nisi enim unusquisque audierit quid sequi debeat, nemo firmatur. In officio igitur audiendi omnium firmamentum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cantur sententie. Unde & ꝑ metra
littera aleph dicit᷑. cuiꝰ interpre¬
tatio doctrina est. Sollicitꝰ ergo
auditor. plenos doctrine ẽẽ uersus
qͥ seqcuntur debes presumere.

Expanded text:
cantur sententiae. Unde et per metra littera Aleph dicitur, cujus interpretatio doctrina est. Sollicitus ergo auditor, plenos doctrinae versus esse qui sequuntur, debes praesumere.
Abbreviated transcription (Latin):
eã: qͥ moderator omniũ nouit
quẽadmodũ unũquẽq castiget.
Ut enĩ medicus grauiora uul¬
nera asꝑiorib mecdicam̃tis curare
consueiit. leuiora leuiorib: ita &
ds nr̃ grauiora peccata maiore
seueritate castigat. s ipsa casti¬
gatio ad salutẽ ꝓficit. Dixit enĩ
eñ dñs. ꝑcutiã & ego sanabo. De
ꝓpħa ꝓmittere. Nã inposteriorib
sub hac littera ait. Dribit ꝑcutt¬
enti maxillã suã: & satiabit᷑ in

Expanded text:
eam, qui moderator omnium nouit eam, qui moderator omnium nouit quemadmodum unumquemque castiget. ut enim medicus grauiora uulnera asperioribus medicamentis curare consueuit, leuiuraleuiora leuioribus, itaet deus noster grauiora peccata maiore seueritate castigat, sed ipsa castigatio ad salutem proficit; dixit enim dominus: percutiam, et ego sanabo. Denpropheta promittere; nam in posterioribus sub hac littera ait: dabit percutienti maxillam suam et satiab
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ elatior sit. Cui muncdi huiꝰ
infesta st̃ & potentia alicuiꝰ aduer¬
sa. tẽ confugiat. tc̃ opẽ querat: uł
rogando suꝑioris mitiget potesta¬
tẽ. uł se uirib armet adiuncꝰtis:
ne quasi inferior potentiorib ui-¬
rib opprimat᷑. Deniq hteremias sub
hac littera sic ait Manus suas
extendit. qͥ tribulat in om̃a de¬
sideria eiꝰ. Hidit enĩ gentes intro¬
euntes in scĩficationẽ suã. quib
mandasti ne introirent in eccle¬
siã eiꝰ. De ierłm utiq hoc dicit
ꝓpłri. cuiꝰ depdorat erumnam:
cuiꝰ p̃cessit desolatio. ac destitu¬
tio: ut postea sequeret᷑ confessio.
Castigat enĩ cdñs omnẽ filiũ quẽ
captiuitatis flagellauit exũnis.
Nimiũ enĩ soluerat & inflato se
corde uactauerat: ut caput tene¬
re ñposset dnm̃ ihm: idest hu¬
militatẽ. grãm uisticiã. sapien¬
tiã: hoc ẽ uerȩ ficłi magisteriũ
ñ teneret. Et icło dñs castigauit

Expanded text:
animus elatior sit: cui mundi hujus animus elatior sit: cui mundi hujus infesta sunt, et potentia alicujus adversa, tunc confugiat, tunc opem quaerat; ut vel rogando superioris mitiget potestatem, vel se viribus armet adjunctis; ne quasi inferior potentioribus viribus opprimatur. 2. Denique Hieremias sub hac littera sic ait: Manus suas extendit qui tribulatur in omnia desideria ejus. Vidit enim gentes introeuntes in sanctificationem suam; quibus mandasti ne introirent in Ecclesiam ejus . De Hierusalem utique hoc dicit Propheta cujus deplorat aerumnam, cujus praecessit desolatio ac destitutio; ut postea sequeretur confessio. Castigat enim Dominus omnem filium quem captivitatis flagellavit aerumnis. Nimium enim insoleverat, et inflato se corde jactaverat; ut caput tenere non posset Dominum Jesum, id est, humilitatem gratiam iustit am sapientiam, hoc est uerae fidei magisterium non teneret. et ideo dominus castigauit