comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. S aliud ẽ ig¬
ne ñ ledi : aliud ꝑ igñe saluari. S unde:
ꝓpt̃ fundam̃tũ. Aon recedat gͦ de corde
fundam̃tũ. Noli supͣ fenũ ponere funda¬
m̃cũ. hoc ẽ noli ancepone̾ fenũ fundam̃to.
ut fenũ habeat primũ locũ in corde tuo:

Expanded text:
ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in corde tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
es. qui em̃das. In manib cuis sortes mee.
In pocestate tua st̃ sortes mee. N on enim
ullũ uideo meritũ. qͦ de uniu̾sa impietate
generis humani me potissimũ elegisti ad
salutẽ. E si ẽ apud te iustus ⁊ occultꝰ &¬
do electionis mee:: ego autẽ quẽ hoc latet
ad cunicã dñi mei sorte ꝑueni. Erue me

Expanded text:
s. 16. In manibus tuis sortes meae: in potestate tua sunt sortes meae. Non enim ullum video meritum, quo de universa impietate generis humani me potissimum elegisti ad salutem: et si est apud te justus et occultus ordo electionis meae, ego tamen quem hoc latet, ad tunicam Domini mei sorte perveni . Erue me
Abbreviated transcription (Latin):
qui patientes st̃ in tribulationib. qͥ desi¬
dant patriã : ipsi edificant aurũ. argentũ.
lapides p̾ciosos. Qͥ autẽ amant adhuc scła¬
ria. ⁊ negotiis t̾renis implicati st̃. ⁊ deditis
uincłis quibusdã. ⁊ affectib carnis. domib
suis. coniuigib. possessionib. et tam̃ xp̃iani
st̃. ita ut cor eoꝵ ñ recedat a xp̃o. ⁊ nicħ¬

Expanded text:
n tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat a Chri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponit᷑ fundam̃to: edificant ipsi qͥdẽ ligna.
fenũ. stipłam. S qͥd secutus est. S uniꝰcuiꝰq
opus quale sit ignis ꝓbabit. Ignis tribu¬
lationis ⁊ cẽptationis. Iste ignis: mulcos mar¬
cẏres hic ꝓbauit. Omẽ aucẽ genꝰ humanũ
ꝓbat in finẽ. Inuenti st̃ mr̃es: qͥ hab̾ent
ista scłaria. Qũa multi diuites ⁊ senatores

Expanded text:
edificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent i
Abbreviated transcription (Latin):
ca inimici in xp̃i anos fecer̃t et exultauer̃t
& iocundati st̃ suꝑ eos:  s quando apparebit
qr non st̃ iocundati: quando illi confunden¬
tͦ. illi exultabunt in aduentu dñi d̃i nr̃i.
cũ uenerit ferens in manu recributiones.
dãpnationẽ impiis. regnũ iustis. S ocietat᷑e
cũ diabolo iniquis: societat̾ẽ cũ. xp̃o fideli¬
b Quando gͦ hoc ostendet: quando stabt
iusti in magna constantia. De scripturis¬

Expanded text:
ta inimici in Christianos fecerunt; et exsultaverunt, et jucundati sunt super eos? Sed quando apparebit quia non sunt jucundati? Quando illi confundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei nostri, cum venerit ferens in manu retributiones, damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum Christo fidelibus. Quando ergo hoc ostenderit, quando stabunt justi in magna constantia ,
Abbreviated transcription (Latin):
tis scandalis: tantis insecutionib. tanta p̾s¬
sura. ħ ec toem̃ta animi ñ sentit: in eccła
qͥ non ꝑficit. Putat enĩ: qr pax ẽ. S ed inci¬
piat ꝓficere. ꝙ t̃c uidet in qua p̃ssura est.
qr cũ creuisset herba ⁊ fructũ fecisset. tunc
apparuer̃t ⁊ zurania: ⁊ qͥ apponit scienti

Expanded text:
tis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuer
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiuis: diabolus tulit omñe sustantiã eiꝰ.
& ille qͥd.ᷤ dñs dedit. dñs abstulit. sicut
dño placuit ita factũ ẽ: sit nom̃ dm̃ bñdic¬
tũ. Non triumphet inimicus : qr ipse fecit.
N oui ego inqͥt: a qͦ sit ꝑmissus. Diabolo cri¬
buat᷑ nocendi uoluntas: dño meo ꝓbandi
potestas. In ipso uulnere corporis. accedit
uxor relicta. sic̃ eua adiutrix diaboli. ñ
consolatrix mariti: teptat ⁊ dicit int̾ mul.¬
tas increpationes. Dic aliqd̃ u̾bũ in d̃ni:⁊
morere. & ille adã in stercore. cautior qͣm
adã in paradẏso. nã adã in paradyso con¬
sensit mulieri. ut de paradẏso dimiteret᷑
adã in stercore respuit mulierẽ ut ad pa¬
radysũ admiteret᷑. Qͥ d gͦ ille adã in st̃eo¬
re parcuriens ĩmortalitatẽ intrinsecus. u̾

Expanded text:
ipsius, diabolus tulit omnem substantiam ipsius, ipsius, diabolus tulit omnem substantiam ipsius, et ille quid? Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Non triumphet inimicus, quia ipse fecit: Novi ego, inquit, a quo sit permissus; diabolo tribuatur nocendi voluntas, Domino meo probandi potestas. In ipso vulnere corporis accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas increpationes: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Et ille Adam in stercore cautior, quam Adam in paradiso; nam Adam in paradiso consensit mulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecu
Abbreviated transcription (Latin):
st᷑ allophili id÷ alienigene cap ere ppłm
ispł. qr peccauer̃t in m : ad ꝓbationẽ aũ
ꝑmissus ẽ diabolꝰ in iob. ꝓ batus ẽ iob confu¬
sus ẽ diabolꝰ. ad coronã uͦ ꝑmissi st̃ ꝑecu¬
tores in mr̃es. Occisi st̃ mr̃es : qͣsi uicisse se
arbitrati st̃ ꝑ sequutores. Illi in manifesto
falso triũphauert̃ : in occulto illi uere coro¬
nati st̃. Ergo in que ꝑmittitur: occulte dis¬
pensationis ẽ ꝓuidentie di. Ut autẽ uelit no¬
cere. ipsius hominis ẽ: ⁊ nͣ eũ concinuo que
uult occidit. Itaq ipse dñs uidex iuuoꝵ ⁊
mortuoꝵ. stans a nte hominẽ iudic̃e. p̃bens
nob̾ humilitatis .⁊ paticientie docum̃ca non
trans. minanti uidici. tum̃ti suꝑbia ⁊ di¬
centi. nescis qr pocestatẽ habeo dimittendi ⁊⁊
occidendi te. abstulit typũ inflantis. ⁊ cagͣ
reddens exufflationẽ qua detumesceret. ñ
hab̾es inquit in me pocestatẽ: nͥ data tͥ eẽt
desuꝑ. & iob. nẽpẽ diabolus occidit filios

Expanded text:
e, capere populum Israel, quia peccaverunt in Deum . Ad probationem autem permissus est diabolus in Job : probatus est Job, confusus est diabolus. Ad coronam vero permissi sunt persecutores in martyres: occisi sunt martyres, quasi vicisse se arbitrati sunt persecutores; illi in manifesto falso triumpharunt, illi in occulto vere coronati sunt. Ergo in quem permittitur, occultae dispensationis est providentiae Dei: ut autem velit nocere, ipsius hominis est; non enim continuo quem vult occidit. 7. Itaque ipse Dominus judex vivorum et mortuorum, stans ante hominem judicem, praebens nobis humilitatis et patrans, minanti judici, tumenti superbia, et dicenti, Nescis quia potestatem habeo dimittendi et occidendi te? abstulit typhum inflantis, et tanquam reddens exsufflationem qua detumesceret, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desuper . Et Job nempe diabolus occidit filios
Abbreviated transcription (Latin):
ci immicos meos suꝑ me. Qͦmͦ ⁊ hoc uerũ ẽ
de illis : non st̃ conĩphensi apłi  non st̃ cesi:
ñ stͣ flagellati : non st̃ occisi: ñ st̃ crucifixi:
ñ st̃ incensi uiui: ñ ad bestias pugnauert.
quoꝵ memorias celebramꝰ  quando autẽ ista
faciebant illi homines: nonne iocundabaifͤ

Expanded text:
ti inimicos meos super me. Quomodo et hoc verum est de illis? Non sunt comprehensi Apostoli, non sunt caesi, non sunt flagellati, non sunt occisi, non sunt crucifixi, non sunt incensi vivi, non ad bestias pugnaverunt, quorum memorias celebramus? Quando autem ista illis faciebant homines, nonne jucundabantur
Abbreviated transcription (Latin):
ms. in manꝰ cuas com̃do sp̃m meũ. Pote¬
stati cue cõmendo sp̃m meũ: cito receptu¬
rus . Redemisti me dñẽ d̾s ueritatis. Dicat
clarificatione capitis sui: redemisti me do
nitates falsã bĩtudinẽ scłi. Ego autẽ in

Expanded text:
 In manus tuas commendo spiritum meum: potestati tuae commendo spiritum meum, cito recepturus. Redemisti me, Domine Deus veritatis. Dicat clarificatione capitis sui: Redemisti me, Dolsam beatitudinem saeculi. Ego autem in
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde cũ in cruce penderet. ⁊ transibant
uł stabant. n adcendebant. ⁊ oaput mouebañ
et dicebant. ecce filiꝰ di. alios saluos fecit. seip¬
sũ ñ potest. descendat de cruce & credimꝰ in eũ:
dicentes ista nonne iocundabant᷑ suꝑ eũ :  ubi

Expanded text:
Deinde cum in cruce penderet, et transibant vel stabant, et attendebant, et caput movebant, et dicebant, Ecce Filius Dei, alios salvos fecit, seipsum non potest, descendat de cruce, et credimus in eum ; dicentes ista nonne jucundabantur super eum? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mines:  peccatores. impii. mortales. Int̃ illã
trinitatẽ ⁊ hominũ infirmitate. ⁊ iniqͥtatem.
mediator factꝰ ẽ homo: non tam̃ iniquuis. s ta¬
m̃ infirmꝰ : ut ex eo qđ ñ iniquus iungeret
te do: ex eo qđ infirmꝰ. ꝓpinquaret t: atq.
ita inter dm ⁊ hominẽ ut mediator existeret.
uidebit oñis caro salutare di. Om̃is caro
dictũ ẽ om̃s homines. & apłs. Non ẽ nobis
colluctatio adu̾sus carnẽ ⁊ sanguinẽ. idest
adu̾sus homines. s adu̾sus principes ⁊ po
testates. ⁊ rectores mundi tenebraꝵ haꝵ: de
qͥb in consequentib si dñs adiuerit loque¬
mur. ꝑ tinet enĩ ista distinctio ad expositi¬
onẽ psalmi : quẽ in nomine dm̃ cepimꝰ eno¬
dare sc̃itati ur̃e. ẽ am̃ ad hoc dixi hes ex̃e¬
pla. ut noueritis carnẽ appellatos ẽẽ hoĩes.
ut qd dictũ ẽ ⁊ u̾bũ caro factũ ẽ: intelliga¬
tis dictũ  u̾bũ homo factũ ẽ. N eq sine cau¬
sa hoc dixi. Nouerit sc̃itas ur̃a fuisse qͣndã

Expanded text:
catores, impii, mortales. Inter illam Trinitatem et hominum infirmitatem et iniquitatem, mediator factus est homo, non iniquus, sed tamen infirmus; ut ex eo quod non iniquus, jungeret te Deo; ex eo quod infirmus, propinquaret tibi: atque ita, ut inter hominem et Deum mediator existeret, videbit omnis caro salutare Dei . Omnis caro dictum est, omnes homines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem id est adversus homitestates et rectores mundi tenebrarum harum : de quibus in consequentibus, si Dominus adjuverit, loquemur. Pertinet enim ista distinctio ad expositionem Psalmi, quem in nomine Domini suscepimus enodare Sanctitati Vestrae. Tamen ad hoc dixi haec exempla, ut noveritis carnem appellatos esse homines; ut quod dictum est, Et Verbum caro factum est, intelligatis dictum, et Verbum homo factum est. 2. Neque sine causa hoc dixi. Noverit Sanctitas Vestra fuisse quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ peceator dignꝰ: nͥ supplicio: uitã dedit. E
si impiis uitã donauit : qͥd seruat fidelib:
Uespere demorabit᷑ fletus. Nolite cimere: qr
dixerat nob̃ psallice. E hic gemitus ẽ. In psa¬
llendo exultatio: in orando gemitꝰ. Seme de
p̃sentib : psalle de futuris. Ora de re: psalle
de spe. uesꝑe demorabitur fletus. Qͥ d ẽ ues¬
ꝑe demorabit᷑ fletus: uesꝑe fit. quando sol oc¬
cidit. O ccidit sol ab homine: idest lux ista ills¬
ticie p̾sentia di. Iło quando expulsus ẽ ada
qͥd dictũ ẽ in genesi: cũ deambularet d̾s in
paradyso: ad uesꝑam deambulauit deus
ã ille pecator cexerat se intra lignũ. nolebat

Expanded text:
nisi supplicio? Vitam dedit. Et si impiis vitam donavit, quid servat fidelibus? 16. Vespere demorabitur fletus. Nolite timere, quia dixerat nobis, Psallite; et hic gemitus est: in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle de futuris: ora de re, psalle de spe. Vespere demorabitur fletus. Quid est, Vespere demorabitur fletus? Vespera fit quando sol occidit. Occidit sol ab homine, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deambularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat Deus: jam ill
Abbreviated transcription (Latin):
super me.
Si nouerimꝰ de scriptu¬
cognoscimꝰ huiꝰ cantici ue¬
ritate Si aũ nos fallat carnis prudentia. ut
ñ cognoscamꝰ adu̾sus. qͦs nob̾ sit colluctatio: in
ipso psalmi huiꝰ exordio inuenimꝰ questionẽ
quã soluere ñ possumꝰ. C uiꝰ enĩ pucamꝰ ẽẽ
uocẽ laudantis dm  grãs agentis. ⁊ exul¬
tancis acq. dicentis: exaltabo ce dñe qm̃
sodm id qđ homo ẽẽ dinoscit᷑ dignatꝰ ẽ: po¬
tuit sibi ꝑ p̾cedent̾e ꝓpħiã ñ incongrue uer¬
secesserit a discipłis suis. qͦ eũ st̃ consecuti
Sinuenert̃ eũ. secedens aũt ibi orabat.
ꝯ dictũ ẽ a discipłis qͥ eũ inuenert̃ quer̃t
te homines. at ille dixit. eamꝰ et in alia lo¬
ca atq. catella p̾dicare: ad hoc enĩ ueni. Si
orat. ad quẽ orat. quare orat: orat ds :
orat ad equalẽ. Causã autẽ orandi quam
babet semꝑ beatus : sẽꝑ omĩpotens. sẽꝑ in¬
cõmutabilis. et̾nus. ⁊ patri coẽtnus: in

Expanded text:
r me. Si noverimus de Scriptucognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et gratias agentis et exsultantis atque dicentis: Exaltabo te, Domine, secundum id quod homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem pn desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praedicare; ad hoc enim veni Marorat? ad quem orat? quare orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam autem orandi quam habet, semper beatus, semper omnipotens, semper incommu
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ in eugłio qi uerũ corpus habuit. sicut et
ipse etiã post resurrectionẽ suã dix̃. palpace
me uidetis habere. qͦmͦ ex his reb ex his oꝑib
credimꝰ ⁊ incelligimꝰ ⁊ nouimꝰ qr corpus habu¬
it dñs iħe: sio et ex qͥb dã aliis officiis uatu¬
ralib qr habuit animã. E surire. sitire. aĩe
st̃ ista. ⁊̃ olle animã: corpus hoc exanime
ñ poterit. S i falsa dñt ista fuisse: falsa ert̃
⁊ illa que de corpore credunt᷑. Si autẽ ex eo
uerũ corpus. qr uera officia corporis: ex eo uera
anima. qr uera officia anime: Qͥd gͦ qd̃ dñs¬

Expanded text:
cimus in Evangelio quia verum corpus habuit, sicut et cimus in Evangelio quia verum corpus habuit, sicut et ipse etiam post resurrectionem dixit: Palpate, me videtis habere : quomodo ex his rebus, ex his operibus credimus et intelligimus et novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia vera officia corporis; ex eo vera anima, quia vera officia animae. 4. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eoꝵ pocest dici u̾bũ di. qđ dictũ ẽ illi
cui dictũ ẽ. u̾bũ caro factũ ẽ. Nͥ on defuert
etiã illi qͥdã ex ipso errore uenientes. qͥ ñ solũ
ment̃e dic̾ent ñ habuisse illũ hominẽ media¬
tore. xp̃m int̾ d̃m ⁊ homines. s neo animam.
s tantũ dixer̃t u̾bũ ⁊ caro erat. ⁊ anima ibi
ñ erat humana. mens ibi ñ erat humana.
Hoc dixert̃. S qͥd erat  u̾bũ ⁊ caro. E istis
respondet eccła catholica. Expellit eos ab oui¬
b na simplici ⁊ uera fide. ⁊ confiomatũ ẽ quẽ¬
admodũ dixi. hominẽ illũ mediatorẽ habuisse
omĩa hominis p̃cer peccatũ. Si eñĩ multa gessit
scđm corpꝰ. ex qͦ intelligamꝰ qr habuit corpus.
ñ in mendatio s in ueritate. utputa qͦmͦ intel¬
ligimꝰ qr habuit corpus. ambulauit. sedit. doc¬
iniuit comp̃hensus ẽ. flagellatꝰ ẽ. colafiratꝰ ẽ.
crucifirus ẽ. mortuus ẽ. T̃ olle corpus. nicħ
hoꝵ fieri pocuit. Qͦ mͦ  ex his indiciis cognos¬

Expanded text:
ici Verbum Dei, quod dictus est ille, cum dictum est, Verbum caro factum est. 3. Non defuerunt etiam alii quidam ex ipso errore venientes, qui non solum mentem dicerent non habuisse illum hominem, mediatorem Christum inter Deum et homines, sed nec animam: sed tantum dixerunt, Verbum et caro erat, et anima ibi non erat humana, mens ibi non erat humana. Hoc dixerunt. Sed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovibus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit, comprehensus est, flagellatus est, colaphizatus est, crucifixus est, mortuus est. Tolle corpus, nihil horum fieri potuit. Quomodo ergo ex his indiciis cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Unde factus ẽ ad imagiñẽ dĩ. qr intellig̃
⁊ sapit. qr discernit bonũ a malo: in hoc fac¬
ł ẽ ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ di. Habet
eñi aliqͥd. qd̾ ñ habent pecora: ⁊ q conte̾p.¬
nit in se qdͥ meliꝰ ẽ pecorib. ꝑimit in se uł
deserit. ⁊ qͦdamodo obsolefacit᷑ imaginẽ dei:
ut ddicat᷑ calib. Holite ẽẽ sicut equ̾us ⁊ mu¬
lis: qͥb ñ ẽ incellectꝰ. Illi gͦ heretici dixert̃¬
nos dicimꝰ rationale. unde homo ratiocinat᷑.
qd̃ ñ habent cetera animalia. S qͥd dñt:
Ipsũ u̾bũ di hoc erat in illo homine ꝓ m̃tẽ.
Erclusi st̃ isti. Respuit illos catholica fides.
⁊ hereses fecert̃. & confirmatũ ẽ in catho¬
lica fide homiu̾e illũ quẽ suscepit sapientia
di nichil minꝰ habuisse quã ceteri homines:
quantũ ꝑtinet ad integritat̾e nature: Quan¬
tũ a ucẽ ad excellentiã ꝑsone. ampliꝰ quã ce¬
teri homines. Nã ceceri homines possunt di

Expanded text:
unde factus est ad imaginem Dei? Quia intelligit et sapit, quia discernit bonum a malo: in hoc factus est ad imaginem et similitudinem Dei. Habet ergo aliquid quod non habent pecora. Et quia contemnit in se quo melior est pecoribus; perimit in se vel deterit, et quodammodo obsolefacit imaginem Dei, ut dicatur talibus: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Illi nos dicimus rationale, unde homo ratiocinatur, quod non habent caetera animalia. Sed quid dicunt? Ipsum Verbum Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt isti, respuit illos catholica fides, et haeresim fecerunt. Confirmatum est in catholica fide, hominem illum quem suscepit Sapientia Dei, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem naturae: quantum autem ad excellentiam personae, aliud quam caeteri homines. Nam caeteri hom
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc citulo ẽ om̃is spes. ⁊ unuisũ sacra¬
m̃itũ: dissoluende. huiꝰ questionis. Dedicabi¬
t᷑ domꝰ aliquando: que mͦ fabricat᷑. I odo
enĩ frabricat᷑ domꝰ. idest eccła: postea dedi
cabit᷑. In dedicatione apparebit gła ppłi xp̃i
milient. faciant ñ qͥcqͥd uolunt: s qͥcqͥd de¬
suꝑ ꝑmutunt᷑. N on enĩ qͥcqͥd passi ab ini¬
micis fuerimꝰ inimicis deputandũ ẽ. ⁊ ñ
mediator demonstrauit. quando nob̾ desuꝑ
ꝑmitit homines nocere. ñ uoluntatẽ no.¬
cendi desuꝑ dari. s potestatẽ. Unꝰqͥsq enĩ
malus apud se habet uoluntate nocendi.
Ut autẽ possit nocere: ñ habet in pocestate.
¶t uelit iã reus ẽ: ut possit occulta dispen¬
satione ꝓuidentie di in aliũ ꝑmutit᷑ ad
penã. in aliũ ꝑmittit᷑ ad ꝓbationẽ: in ali

Expanded text:
In hoc titulo est omnis spes, et universum sacramentum dissolvendae hujus quaestionis. Dedicabitur domus aliquando, quae modo fabricatur. Modo enim fabricatur domus, id est Ecclesia, postea dedicabitur. In dedicatione apparebit gloria populi milient, faciant non quidquid volunt, sed quidquid desuper permittuntur. Non enim quidquid passi ab inimicis fuerimus, inimicis deputandum est, et nmediator demonstravit, quando nobis desuper permittit homines nocere, non voluntatem nocendi desuper dari, sed potestatem. Unusquisque enim malus apud se habet voluntatem nocendi: ut autem possit nocere, non habet in potestate. Ut velit, jam reus est: ut possit, occulta dispensatione providentiae Dei in alium permittitur ad poenam, in alium permittitur ad probationem, in ali
Abbreviated transcription (Latin):
tua. merces ñ ĩputat᷑ scd̾m grãm: sed
scđm debitũ. Si gͦ dicis p̃cessisse meri¬
ta tua: ce uis laudare ñ dm̃i. I d̾o ñ agnoᷤ¬
ad merita tua. uide illa mala fuisse.
ut ñ tͥ deb̾et᷑ nͥ suppliciũ ñ p̃miũ. Ecũ
uideris qͥd tͥ ꝑ meritũ debeat᷑ agnoscis

Expanded text:
tua, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Si ergo dicis praecessisse merita tua, te vis laudari, non Deum: ideo non agnosad merita tua, vide illa mala fuisse, ut non tibi deberetur nisi supplicium, non praemium. Et cum videris quid tibi per meritum debeatur, agnoscis
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ ꝑgit. Itaq fres mei. & si onerosus
boraui. et uere dico qr istũ laborẽ uos nob̾
facitis. Si enĩ sentirẽ uos fastidire qd̃ d̾r.

Expanded text:
 23. Itaque fratres mei, etsi onerosus boravi: et vere dico, quia istum laborem vos vobis facitis. Si enim sentirem vos fastidire quod dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: dies mortis incertus ẽ. Itaꝙ hec incer¬
ta: ubi sola mors certa. Cuiꝰ etiã hora incer¬
ta: et sola multũ cauet᷑. que nullom deuita¬
t᷑. Onĩis homo uiuens uane conturbat᷑. Er
go int̾ hec iam transiliens. iam in qͥbusdam
suꝑiorib agens. hec ima contẽpnens. int̾
hec positus. exaudi inquit orationẽ meã
de quib gaudeã. oe quib gemã. De trans¬
actis gaudeã: ꝓ his que restant gemo.
Exaudi orationẽ meã. & dep̃cationẽ meam.
aurib ꝑcipe lacrimas meas. Nũquid enĩ
qr canta transiliui. qr tanta transcendi. iã
sidero. tantomag̃ donec ueniat gemo. tan¬
comag̾ donec ueniat fleo: nonne quanto

Expanded text:
ta est, dies mortis incertus est. Inter haec incerta est, dies mortis incertus est. Inter haec incerta, ubi sola mors certa, cujus etiam hora incerta, et sola multum cavetur, quae nullo modo devitatur, omnis homo vivens vane conturbaturgo inter haec jam transiliens, jam in quibusdam superioribus agens, haec ima contemnens, inter haec positus, Exaudi, inquit, orationem meam. De quibus gaudeam, de quibus gemam? De transactis gaudeo, pro his quae restant gemo. Exaudi orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Numquid enim quia tanta transilivi, quia tanta transcendi, jam sidero, tanto magis donec veniat gemo, tanto magis donec veniat fleo? Nonne tanto
Abbreviated transcription (Latin):
utiq in incerto. Qs enĩ uel de ipso bono suo se¬
curꝰ ẽ: Uane conturbat᷑. Iactet in dm̃ curã
suã. In illũ iactet qui sollicitus ẽ: ipse nutͥ¬
at ipse custodiat. Q d enĩ in hac t̾ra certũ
ẽ nͥ mors: Considate omĩa omĩno uł bona
uel mala uite huiꝰ. uel in ipsa iusticia uel
in ipsa equitate. Qͥ d hic certũ ẽ. nͥ mors: ꝓ¬
fecisti. Qͥ sis hodie scis: qͥd futurus sis crasti¬
no nescis. Peccator es. Ꝙͥd sis hodie scis. qͥd
sis crastino nescis. Speras pecuniã: incertũ ẽ
an ꝓueniat. Sꝑas uxorẽ. incertũ an accipi¬
as. uel qualẽ accipias. Sꝑas filios. incertũ
est an nascant᷑. N ati st̃. incertũ est an uiuãt.
uiuunt. incertũ est an ꝓficiant. an deficiais
U cũꝙ ce u̾teris incerta st̃ omiã: sola mors
certa. P auꝑ es. incertũ ẽ an ditescas. Indoc¬
tus. incertũ ẽ an erudiaris. Iinbecillis: in¬
certũ ẽ an conualescas. N atus es. certũ est
qr morieris. E in hoc ipso qr mors ipsa cer¬

Expanded text:
securus est? Vane conturbatur. Jactet in Dominum curam suam , in illum jactet quidquid sollicitus est, ipse nutriat, ipse custodiat. Quid enim in hac terra certum est, nisi mors? Considerate omnia omnino vel bona vel mala vitae hujus, vel in ipsa justitia, vel in ipsa iniquitate: quid hic certum est, nisi mors? Profecisti: quid sis hodie, scis; quid futurus sis crastino, nescis. Peccator es: quid sis hodie, scis; quid sis crastino, nescis. Speras pecuniam; incertum est an proveniat. Speras uxorem; incertum est an accipias, vel qualem accipias. Speras filios; incertum est an nascantur: nati sunt; incertum est an vivant: vivunt, incertum est an proficiant, an deficiant. Quocumque te verteris, incerta omnia: sola mors certa. Pauper es; incertum est an ditescas: indoctus; incertum est an erudiaris: imbecillus; incertum est an convalescas. Natus es; certum est quia morieris: et in hoc ipso quia mors ipsa cer
Abbreviated transcription (Latin):
bitem in domo dnũi ꝑ om̃s dies uice mee:.
Ppt̃ qͥd :ᷤ ut contẽpler delectationẽ dñi.
Ibi enĩ gaudebo de sotio: ñ timebo de adu̾sa¬
rio. Ibi enĩ contemplator mecũ erit amicus:
non calũpniator inimicus. Hoc desid̾auit
iste idicũ notũ sͥ fieri cũ hic ẽẽt: ut sciret
qͥd sͥ deesset : ut ñ tam gauderet de his ad
que ꝑuenerat. quã desidaret ea ad que
ñdũ ꝑuenerat. S et qͥbusdã iam transi¬
litis non remaneret in uia. s desid̾io ra¬
ꝑet᷑ ad suꝑna. usqͦ ille qͥ quedã transilierat
omĩa transiliret. et ab irroratione quadã
guitaꝵ dñicaꝵ de scripturaꝵ nube uenien¬
tiũ ueniret sic̃ ceruus ad fonte uite. et illo
lumine uidẽt lum̃. et abscondet᷑ in uultu
di a conturbatione hominũ. ubi diceret
bene ẽ. ultra nicħ uolo. om̃s hic amo. ne¬
minẽ timeo. Bonũ desidiũ. scm̃ desidiũ qͥ
iã hoc habetis. congauoete nob̾. et orate ꝓ¬
nob̾ ut ꝑseuerant̃ habeamꝰ: ne int̾ scanda¬

Expanded text:
bitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Propter quid? Ut contempler delectationem Domini . Ibi enim gaudebo de socio, non timebo de adversario: ibi enim contemplator mecum erit amicus, non calumniator inimicus. Hoc desideravit iste Idithun, notum fieri sibi cum hic esset, ut sciret quid sibi deesset; et non tam gauderet de his ad quae pervenerat, quam desideraret ea ad quae nondum pervenerat; et quibusdam jam transilitis, non remaneret in via, sed desiderio raperetur in superna; usque quo ille qui quaedam transilierat, omnia transiliret, et ab irroratione quadam guttarum dominicarum de Scripturarum nube venientium, veniret sicut cervus ad fontem vitae , et in illo lumine videret lumen , et absconderetur in vultu Dei a conturbatione hominum : ubi diceret, Bene est, ultra nihil volo, omnes hic amo, neminem hic timeo. Bonum desiderium, sanctum desiderium. Qui jam hoc habetis, congaudete nobis; et orate ut perseveranter habeamus, ne inter scanda
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ait quotqͦt ꝑfecti hoc sapiatis:
s quotqͣt inquit ꝑfecti hoc sapiamꝰ: cum
paulo ante dixisset. ñ qr iã acceperĩ. aut
iã ꝑfectus sim. Alit̾ gͦ hic ñ poces eẽ. ꝑfec¬
tus: nͥ scias hic te ñ posse eẽ ꝑfectũ. Hec e
rit ꝑfectio tua. Sic te scias quedã transilis¬
se : ut ad quedã ꝓperes: sic te quedã tͣlisi¬
quisquis se iam ꝑuenisse putat: in alco se
gͦ sic sapio. quia humana concẽpno. qr leta¬
ri in rebus ꝑeuntib nolo. quia irrideor ab
auaro. iactantis se qđ sit prudens. et me
irridet qđ desipiam. qr sic ago. quia hanc
uiã carpo: obꝓbriũ inquit insipienti de¬
disti me. Inter eos me uiuere uoluisti.
inter eos p̃dicare ueritatẽ. qͥ amant ua¬
nitat̾ẽ. E ñ possũ nͥ ab eis irrideri. quia
spectacłm facti sumꝰ mundo et angłis et

Expanded text:
iatis; sed, Quotquot, inquit, perfecti, hoc sapiamus: cum paulo ante dixisset, Non quia jam acceperim aut jam perfectus sim. Aliter ergo hic non potes esse perfectus, nisi scias, hic te non esse posse perfectum. Haec ergo erit perfectio tua, sic te quaedam transilisse, ut ad quaedam properes; sic quaedam te transiquisquis se jam pervenisse putat, in alto se ergo sic sapio, quia humana contemno, quia laetari in rebus pereuntibus nolo, quia irrideor ab avaro jactante se quod sit prudens, et me irridente quod desipiam, quia sic ago, quia hanc viam carpo: Opprobrium, inquit, insipienti dedisti me. Inter eos me vivere voluisti, inter eos praedicare veritatem, qui amant vanitatem; et non possum nisi irrideri ab eis: quia spectaculum facti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͦ ñ ero : Si diues ille ñ erat: qͥs ẽ qͥ
ardebat: &s ẽ qui guttã aque de digi¬
to lazari distillari in lingua sua desid̾abat:
Qͥs est qui dicebat. pat̾ abraham mitte lara¬
rũ: ytiq qui loquebat᷑ erat. et qͥ arderet
erat. et qui resurget in finẽ. & qui cũ di¬
abolo et̾no igne dampnet᷑. Qͥ d ẽ gͦ ñ ero:
nͥ respiciat iste idichũ quid ẽ ẽẽ et ñ esse:
uidebat enĩ illũ fine̾ quo corde poterat. qua
m̃tis acie ualebat. quẽ sͥ ostendi desidaue¬
rat dicens. notũ fac mͥ dñe finẽ meũ. Uide¬
bat numerũ dierũ suoꝵ qͥ ÷. attendebat in
fragilia. et dolor ipse eternꝰ plenus corrup¬
tionis. adhuc ñ finitur. ut sine fine fuua¬
tur: respex̃ aũ illã beatã regionẽ. beatam
patriã. beatã domũ. uͥ participes st̃ beatȩ

Expanded text:
, non ero? Si enim dives ille non erat, quis est qui ardebat? quis est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Pater Abraham, mitte Lazarum ? Utique qui loqueretur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur. Quid est ergo, non ero, nisi respiciat iste Idithun, quid est esse, et non esse? Videbat enim illum finem, quo corde poterat, qua mentis acie valebat, quem sibi ostendi desideraverat dicens: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Videbat numerum dierum suorum qui est: attendebat inffragilia: et dolor ipse aeternus, plenus corruptionis, ad hoc non finitur, ut sine fine finiatur. Respexit ergo beatam illam regionem, beatam patriam, beatam domum, ubi participes
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mͥ ñ remiseris ut refrigerer: ibo & ñ
ero. Priuisꝗͣ eã. qͦ si iero iã ñ ero. remute
mͥ ut refrigerer. E ẽ questio oborta qͦmͦ
tat ds ab idichũ. Ibit enĩ plane idithũ
ad requiẽ. ibit. s fac aliquẽ iniquũ nͣ
idichũ. non transiliente. hic thesaurQ¬
tantẽ. incubatorẽ iniquũ. suꝑbũ. iactan

Expanded text:
enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomrtat Deus ab Idithun! Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incub
Abbreviated transcription (Latin):
Qr nondũ ad illã patriã domũꝙ ꝑuener̃t
s tam̃ apud dm̃ sunt. Quandui enĩ su¬
mꝰ in hoc corpore ꝑegrinam᷑ a domino.
et ambimꝰ siue hic manentes. siue. hic ꝑe¬
grinantes placentes illi ẽẽ. Et ꝑegrinus
et inquiluiꝰ. siẽ om̃s patres mei. Si gͦ sic̃
om̃s patres mei. dicturus me ñ migratu¬
rũ cũ illi migrauerint. alia contentione
tat ut petã:  qr hinc sine dubio migratu
dos tͥ. qͥb remissis. refrigerari uis pͥusꝗͣ.
eas. H abes enĩ aliquos estus a qͥb uis re¬
tet cͥ nͥ forte illũ scrupulũ uͥ dicis. et uñ
dicis. dimite nob̾ debita nr̃a: dimute mͥ ut
refrigerer pͥusꝗͣ eã. et ãplius non ero.
Immunẽ me fac a peccatis pͥusꝗͣ eã: ne cũ
peccatis eã. Remitte mͥ ut requiescã in ẽ¬
scientia mea. ut exonerata sit ȩstu sollici¬
tudinis. qua sollicitudine curã gero pro
peccato meo. Remicte mͥ ut refrigerer. añ
omĩa pͥusquã eã. et amplius iam ñ ero. Si

Expanded text:
illam patriam domumque venerunt, sed tamen apud Deum sunt. Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino: et ambimus, sive hic manentes, sive peregrinantes, placentes illi esse . Et peregrinus et inquilinus: sicut omnes patres mei. Si ergo sicut omnes patres mei, dicturus sum me non migraturum, cum illi migraverint? Alia conditione tat ut petam, quia hinc sine dubio migraturdos tibi, quibus remissis refrigerari vis priusquam eas. Habes enim aliquos aestus, a quibus vis retet tibi, nisi forte illum scrupulum ubi dicis, et unde dicis: Dimitte nobis debita nostra ? Remitte mihi priusquam eam, et amplius jam non ero. Immunem me fac a peccatis priusquam eam, ne cum peccatis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea, ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si
Abbreviated transcription (Latin):
lini. Qmͦ enĩ inquilinꝰ: in eterna domo:
Hic aũ ubi dicturus ẽ dñs domꝰ migra.
et quando dicturus ẽ nescis: paratꝰ esto
Sson enĩ cautionẽ tecũ fec̃: & placito q̃dã
obst̾ux̃. & cũ ductor dom̃ accessisti. cer¬
ta pensione: ad certũ tẽpus quando
uult dñs eiꝰ. migraturus es. Id̾o grati
Ergo ibi patria: ibi domꝰ. Inquilinus

Expanded text:
nim eris inquilinus in aeterna domo? Hic autem ubi dicturus est Dominus domus, Migra, et quando dicturus est nescis, paratus estoNon enim cautionem tecum fecit, et placito quodam se obstrinxit, et conductor domus accessisti certa pensione ad certum tempus: quando vult Dominus ejus, migraturus es. Ideo enim gErgo ibi patria, ibi domus: inquilinus
Abbreviated transcription (Latin):
immolandũ ductus ẽ. et sic̃ agnꝰ corã ton¬
dente se sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. Dͥ d
enĩ dicat turgidis. turbidis. calũpniosis. li¬
tigiosis. u̾bosis : quid dicat sẽs et pius de
religione transsiliens eos. quando ipsis li¬
bent̃ audientib. discere cupientib. uerita¬
beo uob̃ dicere. s ñ potestis illa portare mͦ.

Expanded text:
olandum ductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quid enim dicas turgidis, turbidis, calumniosis, litigiosis, verbosis? Quid dicas sanctum et pium, et de religione transiliens eos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, veritabeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ?
Abbreviated transcription (Latin):
recũbent cũ abraham. et ysaac. et iacob. in
regno celoꝵ. filii aũ regni. id÷ uidei. igno¬
rantes d̃i iusticiã & suam uolentes statue¬
re. ibunt in tenebras ext̃iores. Recordamini
fidẽ illã centurionis uniꝰ. ex ppło gentium.
Itaq in se infirmꝰ. ita ñ fortis ut diceret. ñ sũ
dignus ut sub cectũ meũ intres. N ũ erat
dignus qͥ xp̃m domo reciꝑet: qͥ iam corde re¬
ceꝑat :  E tenĩ magist̃ ille humilicatis. filiꝰ
hominis. iam inuenerat in cuiꝰ pectore ca
put reclinaret. Ad hoc u̾bũ centurionis
dñs respiciens ad sequentes se dix̃. Am̃ dico
uob̃. in nullo inueni cantã fidẽ in isrł. Hunc
infirmũ inueni. Isrłitas fortes inuenit:
ut in utrosq diceret. ñ ẽ opus sanis medi¬
cus. s male habentib. P pt̃ hoc gͦ id ẽ ꝓpt̃

Expanded text:
ac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni, id est Judaei ignorantes justitiam Dei, et suam volentes statuere, ibunt in tenebras exteriores; recordamini fidem illam Centurionis unius ex populo gentium, ita in se infirmi, ita non fortis ut diceret: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Non erat dignus qui Christum domo reciperet, et jam corde receperat. Etenim magister ille humilitatis, Filius hominis jam invenerat in ejus pectore ubi caput reclinaret. Ad hoc verbum Centurionis Dominus respiciens, ad sequentes se dixit: Amen dico vobis, in nullo inveni tantam fidem in Israel . Hunc infirmum invenit, Israelitas fortes invenit, ut inter utrosque diceret: Non est opus medicus sanis, sed male habent
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo quosdã p̾uolasse et intellexisse: s a
celeriorib ñ s̃ deserendi tardiores: ut pa
rit̾ uiã sermonis carpant. Hoc dixi. hoc
incelligite. si eruditi ꝰ iusti di. hanc infir¬
mitate fecit: fortitudo quedã erat uitiũ
fortitudine quadã displicuit homo ut e¬
rudiret᷑ infirmitate: qr suꝑbia quadã dis¬
plicuit ut erudiret᷑ humilitate. Fortasse
dicunt om̃s suꝑbi. id̃o uicert̃ multi ab ori¬
ente et occidente uenientes. ut recũbant
cũ abrahã. ysaac. et iacob in regno celoꝵ.
Quare uicert̃.s qr foxtes ẽẽ noluert̃. Qo ẽ¬

Expanded text:
Video quosdam praevolasse, et intellexisse: sed a Video quosdam praevolasse, et intellexisse: sed a celerioribus riter viam sermonis carpant. Hoc dixi, hoc intelligite: Si eruditio justi Dei hanc infirmitatem fecit, fortitudo quaedam erat vitium. Fortitudine quadam displicuit homo, ut erudiretur infirmitate: quia superbia quadam displicuit, ut erudiretur humilitate. Fortes se esse dicunt omnes superbi. Ideo vicerunt multi ab oriente et occidente venientes, ut recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: quare vicerunt? Quia fortes esse noluerunt. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ones tuas: Piniqͥtate erudisti hominẽ. E
qd̾ seriptũ ẽ qͥ fingis doloẽe in p̃cepto.
đo dici non nͥ a transiliente potuit. qui
ñ nisi a transeunte uideri potuit. fingi
inquit dolorẽ in p̃cepto: dolere mͥ p̃ceptũ
facis. formas ipsũ dolorẽ meũ. non eũ re¬
linquis informẽ. s formas illũ. Et formatꝰ
dolor m̃s inflictus a te: p̃cepcũ mͥ erit ut
qͦmͦ fingit artifex. Uñ et figłs dr a fingen¬
do. Ergo ꝓ iniquitate erudisti hominẽ.
uideo me in malis. uideo me in pena. et ap̃
et apud ce iniquitas ñ est. nonne restat.
ut ꝓ iniquitate erudias hominẽ: et qͣmͦ¬
eruditꝰ es: et tabescere fecisti. sic̃ araueã
animã meã. Nec ẽ eruditio. Qd tabidius
aranea: animal ipsũ dico: quãquã et ip¬
sis celis araneaꝵ quid tabidius: attende
& ipsũ animal. quã tabidũ ẽ. Pone leuit̃¬
supͣ digitũ: ruitura ẽ. Nichil omĩno tabi¬
diendo me ꝓ iniquitate. Quando eruditio
fecit infirmũ: quedã fortitudo erat uitiũ.

Expanded text:
niquitate erudisti hominem. Et quod scriptum est, Qui fingis dolorem in praecepto eo dici nonnisi a transiliente potuit; quia nonnisi a transiliente videri potuit. Fingis, inquit, dolorem in praecepto, de dolore praeceptum mihi facis. Formas ipsum dolorem meum: non eum relinquis informem, sed formas illum: et formatus dolor meus inflictus a te praeceptum mihi erit, ut quomodo fingit artifex, unde et figulus dicitur a fingendo. Ergo, Pro iniquitate erudisti hominem. Video me in malis, video me in poena, et apud et apud te iniquitas non est, nonne restat ut pro iniquitate erudieris hominem? Et eruditus es? Et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. Haec est eruditio. Quid tabidius aranea? Animal ipsum dico. Quanquam et ipsis telis aranearum quid tabidiu ipsum animal, quam tabidum est. Pone supra digitum, ruina est. Nihil omnino est tabidiendum eam pro iniquitainfirmum fecit, quaedam fortitudo erat vitium.
Abbreviated transcription (Latin):
cu ñ ẽẽ illũ locũ ubi poneret. dũ cogita¬
res et cimeres fundere. ille qͥ sciret machi¬
nam̃ta quedã. occulta suoꝵ locoꝵ. nũ tibi
diceret funde. cursus hinc illuc ꝑuenit. ñ
uides qua. s crede mͥ qͥ frabricaui: fabͥ¬
cauit enĩ ꝑ quẽ facta s̃ oiã. mansiones oĩb¬
nob̾. illuc uult nos p̾cede. qđ habemꝰ: ne
hoc in t̾ra ꝑdamus. Cũ aũ seruaueris in
terra: dic mͥ cui congregabis ea: filios
habes unũ plusnumero. et ñ das aliquid
xp̃o. Tesauritaf et ñ cognosci cui con¬
gabit ea. et uane conturbat᷑. E nẽ qm̃
iste iditũ respiciens uanitatẽ. quandã
suspiciens ueritatẽ. quandã in medio
positus. quiddã sub se habet. qͥddã supͣ se.
sub se habet unde tͣnsiluuit. supͣ se quo
nẽ ait. qͦmͦ qͥddã transilui. qͣm multa
calcaui. qͦmͦ cemporalib iam ñ ceneor.
nondũ sũ ꝑfectus. ñdũ accepi: spe enĩ
salui sumus. Spes aũ que uidetur ñ÷

Expanded text:
tu non esse illum locum ubi ponere cogitatu non esse illum locum ubi ponere cogitabas, et timeres fundere: ille qui sciret machinamenta quaedam occulta locorum suorum, non tibi diceret, Funde securus, hinc illuc pervenit; non vides qua, sed crede mihi, qui fabricavi? Fabricavit enim per quem facta sunt omnia, mansiones omnibnobis: illuc vult praecedere quod habemus, ne hoc in terra perdamus. Cum autem servaveris in terra, dic mihi cui congregabis ea? Filios habes: unum plus numera, et da aliquid et Christo. Thesaurizat, et non cognoscit cui congregabit ea: vane conturbaiste Idithun respiciens vanitatem quamdam, suspiciens veritatem quamdam, in medio positus quiddam sub se habens, quiddam supra se sub se habet unde transilivit, supra se habet quo nc, ait, quando quiddam transilivi, quando multa calcavi, quando temporalibus jam non teneor; nondum sum perfectus, nondum accepi. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non
Abbreviated transcription (Latin):
Credis te habere in domo: qd̃ scis te posu¬
isse. Nͥ ũqͥd scis ce nẽ ꝑdidisse: Q uã mul¬
ti rediere ad domos suas: et qd̃ posue¬
rant ñ inuener̃t. Hic fortasse expaueruis
opta. ora ꝓ nob̾. Absit ut contingat: ab¬
sit ut ita fiat. Credo in dm: qm̃ qd̃ posui
saluũ inuenio. C redis in dm. et ñ credis
posiusti. nemo accedet. nemo auferet. se¬
curus uis eẽ credendo in xp̃m. ut nicħ ꝑ¬
das dde ddomo tua: Securus eris pocius cre
securus es de seruo cuo: et sollicitꝰ de dño:
scias. Pone in manib pauꝑũ. da egentib
Qd ad te. qͦmͦ ꝑueniat: Non ꝑducã qđ e
go accipiam: an oblitus es. cũ uni ex mini¬
mis meis fecistis mͥ fecisti: Si aberet qͥsquã
amicꝰ cuus qͦsdã lacus uel cistnas. et que¬
dã receptacła fabricaꝵ ad seruandũ aliquẽ
liquorẽ uł uini uel olei. quereres ubi ab¬
scondes uł seruares fructus tuos. et dice̾t
tͥ ego tibi seruo. haberetq ad illa recep

Expanded text:
Credis te habere in domo, quod scis te posuCredis te habere in domo, quod scis te posuisse: numquid scis te non perdidisse? Quam multi redierunt ad domos suas, et quod posuerant non invenerunt. Hinc fortasse expaverunt opta, ora pro nobis; absit ut contingat, absit ut ita fiat; credo in Deum, quoniam quod posui salvum invenio. Credis in Deum, et non credis posui, nemo accedet, nemo auferet. Securus vis esse credendo in Christum, ut nihil perdas de domo tua: securus eris potius credsecurus es de servo tuo, et sollicitus es de Doscias. Pone in manibus pauperum, da egentibus: quid ad te quomodo perveniat? Non perducam quod ego accipio? An oblitus es, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Si haberet quispiam amicus tuus quosdam lacus vel cisternas, et quaeque receptacula fabricarum ad servandum aliquem liquorem vel vini vel olei, quaereres ubi absconderes vel servares fructus tuos, et diceret tibi, Ego tibi servo: haberetque ad illa recept
Abbreviated transcription (Latin):
cos tuos. cõm̃dares ad uicũ argentariũ: dif¬
ficile enĩ tͥ casus. fur ñ facile accedit. Bene
omĩa seruant᷑. Quare ista cogitas: nͥ quia
ñ habes meliꝰ ubi serues: Qd si dabo melius:
Dicam tͥ. Noli cõm̃dare hiuic minus idoneo.
es: et qñ audeo cali cõmendare: Qd si ipse
ponis uͥ possis amittere : ubi et si ñ amit¬
tas. manere cu ꝑpetuo ñ poces: Est aliꝰ lo¬
cus quo te tͣnsferã: p̃cedat ce qd̃ habes. no¬
li timere ne ꝑdas. dator ego erã. custoꝰ ego
ero. dic̃ t̾ hoc dñs cuus. fidẽ tuã int̾roga.
uide si uelis illi credere. Dicturꝰ es. ꝑditũ
habeo qd̃ ñ uideo: hic̃ illud uolo uidere.
Dũ hic uis uidere. ñ hic uideb̾. et ibi nicħ
habebis. Sescio qͦs chesauros habes in cerra
nisti ad audiendũ sermonẽ. ad colligendas
int̾iores diuitias: cogitas de ext̾iorib. Nũ qͥd
eas huc tecũ actulisti: E cce ñ eas iudes:

Expanded text:
cos tuos: commendares ad vicum argentarium: difcos tuos: commendares ad vicum argentarium: difficilis est enim ibi casus, fur non facile accedit, bene omnia servantur. Quare ista cogitas, nisi quia non habes melius ubi serves? Quid si dabo melius? Dicam tibi, Noli commendare huic minus idoneo, es, Et quando audeo tali commendare? Quid si ipse ponis ubi possis amittere; ubi etsi non amittas, ibi permanere perpetuo tu non potes? Est alius locus, quo te transferam. Praecedat te quod habes; noli timere ne perdas; dator ego eram, custos ego ero. Dicit tibi hoc Dominus tuus: fidem tuam interroga, vide si velis illi credere. Dicturus es, Perditum habeo quod non video, hic illud volo videre. Dum vis hic videre, nec hic videbis, et ibi nihil habebis. Nescio quos thesauros habes absconditnisti ad audiendum sermonem, ad colligendas interiores divitias, cogitas de exterioribus: numquid eas huc tecum adduxisti? Ecce nec nunc eas vides.
Abbreviated transcription (Latin):
familias. qđ amas et qd̾ habes ipse tͥ dedit.
et ñ uult ut ꝑdas qd̃ tͥ dedit. qͥ et seipsũ t̾ͥ
ut ꝑdas: multũ ẽ. exuꝑat. suꝑ gredit᷑ res ne¬
cessitatis cue. Iam certe suꝑfluũ depucat᷑
nec uolo ut ꝑdas ait dñs ds cuus. Ꝙ qͥd fa¬
cio: M igra uͥ posiusti: tu es locus cuus.
Certe seruare uis auaritie: ride ne forte &
ipsi auaritie congruat consiliũ tuũ. hab̃e
enĩ uis qd̾ habes & ñ ꝑdere: ostendo tͥ locũ uͥ
ponas. Ne thesaurites in t̾ra: nesciens cui
congreges ea. E postea quẽadmodũ consũp¬
turus sit. qͥ possidebit. qͥ cenebit. forte enĩ
possessus possidebit ce. & qd̃ a ce. habebit ñ
tenebit. forte cũ ei seruas. antequã ille ueni¬
at. tu ꝑdes. Sollicitudini tue consiliũ do.
Thesauritate uob̃ thesauros in celo. Hic in
t̾ra si ueł seruare diuitias. quereres horre¬
ũ ne  forte crederes domui tue ꝓpt̾ domesti¬

Expanded text:
familias. Quod amas et quod habes ipse tibi dedit, familias. Quod amas et quod habes ipse tibi dedit, et non vult ut perdas quod tibi dedit, qui et seipsum tibi greditur vires necessitatis tuae, jam certe superfluum deputatur: nec hoc volo ut perdas, ait Dominus tuus. Et quid facio? Migra, ubi posuisti non est tutus locus. Certe servire vis avaritiae: vide ne forte et ipsi avaritiae congruat consilium meum. Habere enim vis quod habes, et non perdere: ostendo tibi locum ubi ponas. Ne thesaurizes in terra, nesciens cui congreges ea, et postea quemadmodum consumpturus sit qui possidebit, qui tenebit. Forte enim possessus possidebit, et quod a te habebit non tenebit. Forte cum ei servas, antequam ille veniat tu perdes. Sollicitudini tuae consilium do: Thesaurizate vobis thesaurum in coelo . Hic in terra si velles servare divitias, quaereres horreum: forte non crederes domui tuae propter domesti
Abbreviated transcription (Latin):
discutio tecũ. filiis cuis seruas. tͣnsiturus
tͣnsituris. ĩmo uͦ transiens transeuntib. Iam
transicurũ te sic dixi. quasi nẽ maneas. ipsũ
hodie ex quo loqui cepimꝰ usq ad hoc mom̃¬
tũ. sentis que sentimꝰ. Seꝙ enĩ cernis & in¬
crem̃ta capilloꝵ tuoꝵ:. et nẽ cũ stas. cũ hic
es. cũ agis aliquid. cũ loqueris: in te crescuts
capilli cui. Nͥ eq enĩ repente creuer̃t: ut ton¬
sorẽ quereres. Agit᷑ gͦ etas tnsuolans. et in
intellegentib et in ñ scientib. & in aliud
male occupatis. Transis tu. et seruas tran¬
seunti filio tuo. Primo hoc a te quero. Scis
eũ possessurũ cui seruas: aut si ñdũ natus
est. scis nasciturũ: Seruas filiis incertũ an
futuris. incertũ an possessuris. nec reponis
theaurũ uͥ reponendus ẽ ñ enĩ dñs cuus
seruo suo tale consiliũ dedit. ut peculiũ ꝑ
det. ꝑeculiũ seruus es cuiꝰdã magni patris

Expanded text:
discutio te cum filiis tuis: servas transiturus discutio te cum filiis tuis: servas transiturus transituris, imo vero transiens transeuntibus. Nam transiturum te sic dixi, quasi nunc maneas. Ipsum hodie: ex quo loqui coepimus usque ad hoc momentum, sentis quia senuimus. Neque enim cernis et incrementa capillorum tuorum; et nunc cum stas, cum hic es, cum agis aliquid, cum loqueris, in te crescunt capilli tui: neque enim repente creverunt, ut tonsorem quaereres. Agitur ergo aetas transvolans, et in intelligentibus, et non sentientibus, et in aliud male occupatis. Transis tu, et servas transeunti filio tuo. Primo hoc a te quaero, Scis eum possessurum cui servas? aut si nondum natus est, scis nasciturum? Servas filiis, incertum est an futuris, an possessuris: nec reponis thesaurum ubi reponendus est. Non enim Dominus tuus servo suo tale consilium daret, ut peculium suum perderet. Peculiosus servus es cujusdam magni patris