comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio. Ds̃ etũ mitt&. quia ds̃ diabolũ facere ista ꝑmitt& iusto ipse iudicio.
quãuis faciat ille iniquo malignoq consilio. Ut iudicentur inquit om̃s qui non
credider᷑ ueritati. sed consenser̃ iniquitati Pinde uidicati seducentur. & seducti
uidicabunt᷑:. Sed iudicati seducent᷑ illis uidicus dĩ occulte iustis. Iuste occultis.
quib ab initio peccati. rationalis creatura nũquã cessare iudicauit. Seducti
autẽ iudicabunt᷑: norussihio manifestoq iudicio ꝑ ihm̃ xpm̃ iustissime iudica¬

Expanded text:
mendacio. deus enim mittet, quia deus diabolum facere ista permittit iusto ipse iudicio, mendacio. deus enim mittet, quia deus diabolum facere ista permittit iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio. ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. sed iudicati seducuntur illis iudiciis dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationalis creaturae numquam indicare cessauit; seducti autem iudicabuntur nouissimo manifestissimoque iudicio per Christum I
Abbreviated transcription (Latin):
de medio frat: hoc ẽ donec exeat de medio aecclãe mysteriũ iniquitatis. quod
R nobis exierunt. sed non erant ex nobis. Cuiꝰ ẽ. p̃sentia scđm oꝑationẽ satanȩ.¬
nomi uirtute. & signis. & ꝓdigiis mendacii. & mom̃i seductione iniquitatis In his
qui pereunt. Tc̃ enĩ soluetur satanas & ꝑ illũ antichristus. In om̃i sua uirtute mira¬
uliter quidẽ sed mendaciter oꝑabitur. quȩ sol& ambigi utrũ propterea dicta
int signa & ꝓdigia mendacii. qm̃ mortales sensus ꝑ fantasmata decepturus est:
ptrahent credituros. non ea potuisse nisi diuinitus fieri uirtutẽ diaboli nescientes.¬
sed propter quodlib& horũ dictũ sit: seduicentur eiꝰ signis atq ꝓdigus. qui seduci
nerebuntur: ꝑeo qđ dilectionẽ inquit ueritatis ñ receper̃. ut salui fierent. Nec
lubitauit apłs addere ac dicere. Ideo mitt& illis ds̃ operationẽ erroris: ut credant

Expanded text:
de medio fiat, hoc est donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod de medio fiat, hoc est donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod ationem satanae in omni uirtute et signis et prodigiis mendacii et in omni seductione iniquitatis his, qui pereunt. Tunc enim soluetur satanas et per illum Antichristum in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ndacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes signis atque prodigiis qui seduci merebuntur, pro eo quod dilectionem, inquit, ueritatis non receperunt, ut salui fierent nec dubitauit apostolus addere ac dicere: ideo mittet illis deus operationem erroris, ut credant
Abbreviated transcription (Latin):
reuelabit᷑ miquus: Quidã putant hoc de imꝑio dictũ fuisse romano & propterea
paulũ aplm̃ ñ id aꝑte scribere uoluisse: ne calũpniã uidelic& incurrer& quod
romano imꝑio male optauerit. cũ speraret᷑ aet̾nũ. In hocͥ qđ dixit iã enĩ miste.¬
iũ iniquitatis oꝑatꝰ neronẽ uoluerit intelligi. cuius iã facta uelut antichristi
ñ absurde de ipso romano imꝑio credit̾ dictũ: tãquã dictũ sit tantũ qͥ mͦ imꝑaĩ
imꝑet. donec de medio fiat: id ÷ de medio tollat᷑. & tanc reuelabit᷑ iniquus
quẽ significare anticristũ nullus ambigit. Alii uͦ & qđ ait qͥđ decineat sctis
⁊nysteriũ oꝑari iniquitatis. ñ putant dictũ nisi de malefact  qui sunt in aeccdã.
lonec ꝑueniant ad tantũ numerũ qui antichristo magnũ populũ faciat & hoc
&e. mysteriũ iniquitatis qđ uidet᷑ occultũ: Hortari autẽ apłm fideles. ut infide
uã tenent. tenaciter ꝑseuerent: dicendo tantũ qui mͦ tenet teneat. donec

Expanded text:
ebo. quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse, ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intelnon absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: "tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat" id est de Romano tollatur. et tunc reuelabitur iniquus: quem significari antichristum nullus ambigit. alii uero et quod ait: quid detineat scitis et: mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniat ad tantum numerum, qui antichristo magnum populum faciat, et hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide, quam tenent, tenaciter perseuerent dicendo: tantum qui modo tenet teneat, donec
Abbreviated transcription (Latin):
culare conentur sicut detractores. cupiditates pessimas non refrenent
sient incontinentes. exereeant lites sicut inmites. nesciant subuenire
sicut sine benignitate. indicent inimicis piorũ quȩ occultanda cogno¬
uerint sicut proditores. humanam uerecundiam inuereeunda exagitatione
ꝑturbent sicut procaces. non intelligant neq quȩ loquuntur neq de
quibus affirmant sicut ex̧cati. lxticias carnales sp̃ualibus gaudus ante po¬
nant. sicut uoluptatum amatores magis quam dĩ. Hȩc enin atq hu¬
modi uitia. siue uni homini accidunt om̃ia siue his alia. illis alia do¬
miuentyr. ex illa radice quodam modo pullulant cum sunt homines
seipsos amantes. quod uitium maxime cauendum est eis qui pascunt
oues xp̃i. ne sua quȩrant non quȩ iħ̃u xp̃i. & inusus cupiditatum
suarum conferant proquib sanguis fusus est xp̃i.¬

Expanded text:
culare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, culare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
utiq amando se. Non ergo se amat. Cum u̾o ille diligitur de quo
uiutar. non se diligendo magis diligit. qui ꝓpterea se non diligit. ut eũ
diligat de quo uiuit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt out
xp̃i. ne tamquã suas non tamquam ipsius eas pascant. & uelint ex illis
sua lucra conquirere fieut amatores pecinie. uel eis dominari sicut ela
uel gloriari de honoribus quos ab eis sununt sicut suꝑbi. uel intantum
ꝓgredi ut & iam hereses faciant sicut blaspͥemi. nec cedant scĩs patribus
sicut parentibus non obȩdientes. & eis qui illos corrigere uolunt quia pe¬
rire nolunt mala ꝓbonis reddunt ficut ingrati. interficiant animas suas
& alienas sicut scebesti. maternȩ ȩccłẽ uiscera dissipent sicut in religiosi.
non compatiantur infirmis sicut sure affectione. famam scõrum ma¬

Expanded text:
utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
non diunxit. Amatores pecuniȩ. dati. suꝑbi. blasphemi. parentil
non obedientes ingrati. scdesti in religiosi. sine affectioner detia¬
tores. in continentes. mmites. sine benignitate. ꝓditores: ꝓcaces
cȩcati. uoluptatũ amatores magis quã dĩ. habentes speciem pieta
tis. uirtutẽ autẽ eiꝰ abntgantes. Hec om̃ia mala ab eo uelut fon¬
te manante quod pͥmũ posuit seipsos amantes. merito dicitur pe¬
tro diligis me & respondet amote. eiq refert᷑ pasce agnos in cosi
& hoc iterũ. hoc tertio: ubi & iam demonstratur. unũ atq idem ẽẽ. amorẽ
& dilectionem. Nam &iam dñs nouissime non ait diligis ne. sed amas
me. Non ergo nos fed tpsum amemus. & inpascendis ouib eius. ea quȩ
sunt eius. non ea quȩ sunt nr̃a quȩ ramus. Nescio quo enĩ in explicabili
modo. quisquis seipsum non dm̃ amat. non se amat: & quisquis dm̃ non
seipsum anat. ⁊ pse se amat. Qui enĩ non potest ueuere dese. moritu

Expanded text:
os amantes, amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes. ingrati, scelesti, inreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habenttis, virtutem autem ejus abnegantes » . Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur
Abbreviated transcription (Latin):
loco intelligi anticristũ uolunt. Rectiusq putant &iam latinȩ dici sicut ingrei
id ÷ uelut amicus. uł si qͥd aliud isto locutionis genere dici solet. Qđ autẽ ait & nc̃
rud detineat scitis id ÷ quid sit in mora quȩ causa sit dilationis eiꝰ ut reueletur
in suo tẽpore scitis. Qm̃ scire illos dixit. aꝑte hoc dicere noluit. & ideo nos qͥnescin
qd̃ ille sciebat. & ñ possuns: uenire cũ labore ad id quod sensit apls. Cupiniꝰ nec uale¬
mꝰ: p̃sertim quia & illa que addidit. hunc locũ faciunt obscuriorẽ. Nãquid ÷ iã enĩ

Expanded text:
loco intelligi Antichristum volunt: rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco loco intelligi Antichristum volunt: rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco n amicum\', id est uelut amicus, uel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. Quod autem ait: Et nunc quid detineat scitis, id est, quid sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut reueletur in suo tempore, scitis: quoniam scire illos dixit, aperte hoc dicere noluit. Et ideo nos, qui nescimus quod illi sciebant, peruenire cum labore ad id, quod sensit apostolus, cupimus nec ualemus; praesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum faciunt obscuriorem. Nam quid
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis malũ ꝓmalo alicui reddat. Ergo non ẽ malũ. correptio si sit: sed bona ouis q̃n
corripit᷑ ãp̃posito suo quid dicit : em̃dabit me iustꝰ in miscdĩa. Ex exlã aDoritaciũ.
pm̃ nolite extinguere. ñ qr ille extingui potest: sed quantũ in ipsis ẽ extinctores eus
merito dicunt᷑. qui sic agunt. ut extinctũ uelint. Exlis̃. ueciuit̃ ũ .xx. ⁊it̃.xiiii.¬
dixisse. dieq udicu. Hc̃ enĩ appellat diem dni ñ eẽ. uenturũ. nisi ille pͥor uene.¬
rit quẽ refugã uocat utiq ad nõ dõ. Quodsi de om̃ib impiis merito dici potest: quan.¬
tomagis de isto : Sed in quo tẽplo dĩ sit sessurus incertũ ẽ. utrũ nemilla ruina tẽpli
qđ asalomone rege constructũ ẽ: an uͦ in aecclã. Non enĩ tẽplũ alicuius idoli aui
do corpꝰ eiꝰ id ÷ ad eũ ꝑtinentẽ hominũ multitudinẽ. simul cũ suo principe hoc in¬

Expanded text:
ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo non est malum correptio si sit. Sed bona ovis, quando ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo non est malum correptio si sit. Sed bona ovis, quando corripitur a praeposito suo, quid dicit? Emendabit me justus in misericordia .m nolite extinguere, non quia ille extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. » INTER CETERA. Si enidixisse, diemque iudicii hunc enim appellat diem Domini non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, quem refugam uocat, utique a Domino Deo. Quod si de omnibus inpiis merito dici potest, quanto magis de isto! Sed in quo templo Dei sit sessurus, incertum est; utrumquod a Salomone rege constructum est, an uero in ecclesia. non enim templum alicuius idoli aut do corpus ejus, id est, ad eum pertinentem hominum multitudinem, simul cum ipso suo principe hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uenuientẽ id÷ diabolis male uintis colli frangentẽ & fugit amimo abstinet ab utili¬
correptione. plenus timore. Qui autẽ pastor ẽ. & ẽ. e cura ꝓoruib non eũ dimittit s& facit q
ait apłs corripite in quietos consolamini pusillanimes & cȩt̃. Nongͦ put& quispiam pas
uel qui sẽ dicit pastorẽ. qr non reddaͣ  malũ ꝓmalo : cũ reddet potius malũ ꝓbono. Ille en
si peccator ẽ. scelestus debonis suis datꝰ aecclãe. Ille autẽ malũ ꝓbono ei reddit. eui
subtrahit correptionẽ. Sed qm̃ hoc totũ de dilectione faciendũ ẽ: aliquando autem
homines. correptores suos putant mimicos suos. ideo cũ dixiss& corripite inquietos
subiecit. consolamini pusillanimes. Porte enĩ de correptione incipit deficere & ꝑtur
tunc oport& consolari. Suscipite infirmos ne ꝑ infirmitatẽ cadant: Sititubare eũ setca
infirmitas. sinu suo suscipiat caritas. Et cũ ista dixisset: adiecit in nouissimo. ulidece

Expanded text:
venientem, id est diabolum male viventis colla frangentem; et fugit animo, abstinet ab utilicorreptione, plenus timore. Qui autem pastor est, et est ei cura pro ovibus, non eum dimittat, et facit quod ait Apostolus, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, etc. Non ergo putet quis pium pastorem, vel qui se dicit pastorem, quia non reddet malum pro malo, cum reddat potius malum pro bono. Ille enim etsi peccator est scelestus, de bonis suis dat Ecclesiae: ille autem malum pro bono ei reddit, cui subtrahit correptionem. Sed quoniam hoc totum de dilectione faciendum est; anquando autem homines correptores suos putant inimicos suos: ideo cum dixisset, Corripite inquietos; subjecit, consolamini pusillanimes. Forte enim de correptione incipit deficere, et perturbatur: tunc te oportet consolari. Suscipite infirmos: ne per infirmitatem cadant. Si titubare eum fecit infirmitas, sinu suo suscipiat charitas. Et cum ista dixisset, adjecit in novissimo, Videte
Abbreviated transcription (Latin):
ncipes & potestates testores tenebrarũ harũ quia quomodo eos ciͥlra sut stie
iiat a reret sic eos qui tenebrae sunt ad om̃e malũ diabolus p̃cipiidt d ustigit
rnus Et quiequia possumꝰ faciamus ut diabolus expellat᷑ & homie libesedons ue ro¬
o eñ si alique in pli d constitutũ de parte aduersaria armatus eciuo serlens uerat
noei a fual scae qutl ir asentr & quantũ potest hoc agere eupreius souitẽ peiteiat¬

Expanded text:
principes et potestates, rectores tenebrarum harum ; quia quomodo eos qui lux sunt, Christus gubernat et regit; sic eos qui tenebrae sunt, ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. us; et quidquid possumus faciamus, ut diabolus expellatur et homo liberetur. Quomodo enim si ad aliquem in praello constitutum de parte adversaria armatus equo sedens veniat, non equo, sed equiti irascitur; et quantum potest, hoc agere cupit, ut equitem pe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ auferunt᷑ peccata ꝑ extensionẽ sit desideriũ futuri scłi. ꝑpt̃ qđ xp̃c crucifixus

Expanded text:
enim auferuntur peccata: per extensionem fit desiderium futuri saeculi, propter quod Christus enim auferuntur peccata: per extensionem fit desiderium futuri saeculi, propter quod Christus
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ sensũ beatꝰ cyprianus sic exaggerauit in epłã ad antoniũ. ut eoꝵ peccato qͥtẽp
ꝑ sequutionis ꝑ libellos se turificaturos ꝓfessi erant: auaros cõparare ñ dubitar&.¬
Et paulopost. Et tam̃ cũ manifestissimũ sit multo grauius peccare scientẽ quã nescient
uellẽ mͥ aliquis dicer&. Siquis heresim incurrat. nesciens quantũ malũ sit & alius ab
auaritia ñ recedat. sciens quantũ malũ sit: quis eoꝵ sit peior. Possũ & iam ita ꝓponer
uȩro gͦ quis peccet grauius qͥnesciens heresĩ incurrerit. anqͥ sciens ab auaritia
id ÷ idolatria ñ recesserit. Scđm quidẽ illã regulã quȩ peccata scientiũ peccatis
ignorantiȩ p̃ponunt᷑: auarus cũ scientia uincit inscelere. Sed ne forte faciat in her
sceleris ipsius magnitudo. quꝰd facit in auaritia scientis amissio. hereticus nesciens
tantũ opꝰ ẽ ut laueris. sed & iam ut extendaris: ut sis sine macula aut ruga. Plauac

Expanded text:
uem sensum idem Cyprianus sic exaggerauit in epistula ad Antonianum, ut eorum peccato, qui tempore persecutionis per libellos se turificaturos professi erant, auaritiam conparare non dubitarterat. et tamen, cum manifestissimum sit multo grauius peccare scientem quam nescientem, uellem mihi aliquis diceret, si quis in haeresem incurrat nesciens quantum malum sit, et alius ab auaritia non recedat sciens quantum malum sit, quis eorum sit peior. possum etiam ita proponere: ergo quis peccet grauius, qui nesciens in haeresem incurrerit an qui sciens ab auaritia id est ab idololatria non recesserit. secundum quidem illam regulam, qua peccata scientium peccatis ignorantiae praeponuntur, auarus cum scientia uincit in scelere. sed ne forte hoc faciat in haeresi sceleris ipsius magnitudo quod facit in auaritia scientis admissio, haereticus nesciens tantum opus est ut laveris, sed etiam ut extendaris, ut sis sine macula aut ruga. Per lavacrum
Abbreviated transcription (Latin):
aplm̃ ita dixisse. tãquã peiis aliquio significauerit. eẽ. passuros qui legem
nesciunt in peccatis suis. quã illosqui sciunt. Peius enĩ uidetur esse perire¬
quã iudicari. Sed cũ hoc de gentib & iudȩis loqueretur. quia illi sine lege sunt.
isti autẽ legẽ acceperunt. Quis audeat dicere. uideos qui in lege peccant non
esse ꝑituros: cũ in xp̃mũ crediderint quando quidẽ de illis dictũ ẽ ꝑlegẽ udi¬
cabuntur. Sine fide enĩ xp̃i nemo liberari potest. ac ꝑ hoc ita uidicabuntur¬
ut pereant. Nam si peior erit conditio nescientiũ. quã scientũ legẽ dĩ: quomͦ
uerũ erit quod in euugło dñs ait. Seruus qui nescit ualuntatẽ. & facit digna pla-¬

Expanded text:
Apostolum ita dixisse, tanquam pejus aliquid significaverit esse passuros qui legem Apostolum ita dixisse, tanquam pejus aliquid significaverit esse passuros qui legem nesciunt in peccatis suis, quam illos qui sciunt: pejus enim videtur esse perirequam judicari. Sed cum hoc de gentibus et Judaeis loqueretur, quia illi sine lege sunt, isti autem legem acceperunt, quis audeat dicere Judaeos qui in lege peccant non esse perituros, cum in Christum non crediderint, quandoquidem de illis dictum est: Per legem judicabuntur; sine fide enim ut pereant. nam si peior est condicio nescientium quam scientium legem dei, quomodo uerum erit quod in euangelio dominus ait: seruus, qui nescit uoluntatem domini sui et fa
Abbreviated transcription (Latin):
operari dm̃ in cordib hominũ. ad inclinandas earũ uoluntates quocumq
uoluerit. siue ad bona ꝓsua miscdĩa siue ad mala ꝓmeritis eoꝵ. In iudicio
itaq suo aliquando aꝑto aliquanto occulto: semꝑ autẽ iusto. Fixum
deb̾&. eẽ. & immobile in corde ur̃o. quia non ẽ iniquitas apud dm̃. Ac pro
hocequitas Legitis in litteris ueritatis. a dõ seduci homines. aut obtundi.
aut indurari corda eoꝵ. Nolite dubitare prȩcessisse mala merita eorum
ut iuste paterentur: ne incurratis in illud ꝓuerbium salomonis. Insipientia
niri uiolat uias eiꝰ dm̃ autẽ causatur in corde suo: Ex liẜro pRGnI et laseuo¬
ui ergo nouerunt diuina mandata. aufertur ab eis excusatios aRBITRIO¬
quã solent habere homines de ignorantia. Sed nec ipsi sine prena erug
qui legẽ dĩ nesciunt. Qui enĩ sine lege peccauerunt sine lege peribun
Qui autẽ in lege peccauerunt: ꝑ legẽ iudicabuntur. Qđ mͥ non uidetur

Expanded text:
operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet esse et immobile in corde uestro, quia non est iniquitas apud deum. ac per hoc, quando legitis in litteris ueritatis a dvel obdurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut juste ista paterentur, ne incurratis illud proverbium Salomonis: « Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem causatur in corde suo . » His beati Auui ergo nouerunt diuina mandata, aufertur eis excusatio, quam solent habere homines de ignorantia. sed nec ipsi sine poena erunt qui legem dei nesciunt. qui enim sine lege peccauerunt, sine lege peribunt; qui autem in l
Abbreviated transcription (Latin):
ratã esse fallaciam sed beniuolentiam. benignitatẽ mentis: non iniquitatẽ
adimitandũ laudib ꝓsecutũ. Sicut enĩ mirũ absurdũq non ẽ. si alio
primo tempore cõmissa ab eis opera mala. propter posteriora opera bona
uno tẽpore. in una causa ds̃ utrũq conspiciens id ẽ. factũ miscdĩę. factũq
fallaciȩ. & bonũ remunerauit : & propter hoc bonũ. illud malum ignoruit.
Si enĩ peccata. quȩ propter carnis concupiscentiã & non propter miscdiãm
fuint. propter posteriora tempora miscdĩt dimittuntur. cur non merito
dimittantur quae propter ipsa miscdĩam cõmittuntur Urauius ẽ enm
peccatũ qđ ammo nocentis. quã qđ animo subuenientis efficitur. Quã obrẽ
dicere. quia iam peccanimꝰ bene faciamus. & aliud ẽ dicere. peccemus ut bonũ
faciamus. Ibi dicimus faciamus bona. quia fecimus mala hic autẽ faciamꝰ mala
ut ueniant bona. Quã obrẽ ibi exhaurienda ẽ sentina peccati. hic cauenda ẽ

Expanded text:
rata fallacia, sed beniuolentia, benignitas mentis, non iniquitas iniquitas mentientis. sicut enim mirum absurdumque non esset, si alio prius tempore commissa ab eis opera mala deus propter posteriora opera bona uno tempore in una causa deus utrumque conspiciens, id est factum misericordiae factumque fallaciter, et bonum remunerauit et propter hoc bonum illud malum ignouit. si enim peccata, quae propter carnis concupiscentiam, non propter misericordiam fiunt, propter posteriora tempora misericordiae dimittuntur, cur non merito dimittuntur quae propter ipsam misericordiam committuntur? grauius est enim peccatum, quod animo nocentis quam quod animo subuenientis efficitur. ac per hoc dicere: "quia iam peccauimus, bene faciamus"; et aliud est dicere: "peccemus, ut bene faciamus". ibi dicimus: "faciamus bona, quia fecimus mala"; hic autem: faciamus mala, ut ueniant bona. ac per hoc ibi exhaurienda est sentina peccati, hic cauenda est
Abbreviated transcription (Latin):
necessanis quicquid opus fuiss& prȩberetor : quorum loculotum custos &
fur sicut scriptum est uidas fuit qui eum tradidit. sicut & apłs paulus
potest uideri de crastino cogitasse cum dixit. Decollectis autem in scĩs sicut
ordinaui ęccłus galatiȩ.ita & uos facite scđm unam sabbati unus quisq
ur̃m apud se ponat thesaurilans. His & huius modi scripturarum locis. satis¬
appar& dñm nr̃m non hoc inprobare siquis humano more ista procuret :
sed siquis propter ista dõ militae in oꝑibus suis non regnum dĩ sed istorũ
adquisitionem intueat᷑. Adhanc ergo regulam hoc totum prȩceptum
redigitur: ut & iam in istorum prouisi one regnum dĩ cogitemus: in
militia uero regni dĩ ista non cogitenus. Ita enim & iam si aliquando
defutrint quod plerumq propter exercitationem nr̃am ds̃ sinit: ñ solũ
non debilitant propositum nr̃m. sed &iam exaniinatum probatumq con¬

Expanded text:
necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas fuit, qui eum tradidit. sicut et apostolus Paulus potest uideri de crastino cogitasse,\' cum dixit: de collectis autem in sanctis sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans. his et huius modi scripturarum locis apparet dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista deo militat, ut in operibus suis non regnum dei, sed istorum adquisitionem intueatur. ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum dirigitur, ut etiam in istorum prouisione regnum dei cogitemus, w in militia uero regni dei ista non cogitemus. ita enim, etiam si aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram deus sinit, non solum non debilitant propositum, nostrum, sed etiam examinatum probatumque con
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ quod horum om̃ium indigeinus. Sufficit enim inquit diei malitia
sua: id est sufficit quod ista sumere urgebrt ipsa necessitas: quam ꝓp¬
terea malitiam nominatam arbitror. quia pęnalis est nobis: ꝑtinet
enim adhanc fragilitatem & mortalitatem quam peccando meruimus.
ꝯuic ergo pęne temporalis necessitatis nolite addere aliquid grauius.
ut non solum patiaris harum rerum indigentiam: sed & iam ꝓpter
hanc explendam milites dõ. Poc autem loco uelrementer cauendum
est: ne forte cum uiderimus aliquem seruum dĩ prorudere ne ista ne¬
cessaria desint. uł sibi uł eis quorũ sibi cura cõmissa est. uidicemus
eum contra pręceptum dñi facere & de crastino esse sollicitũ. I am
& ipse dñs cui ministrabant angeli: tamen ꝓpter exemplum nequis¬
postea scandalum pateretur cum aliquẽ seruorum eius animaduertisset
ista neetssaria procurare loculos habere dignatus est. cum pecunia usibus

Expanded text:
noster quod horum omnium indigemus. sufficit enim, inquit, diei malitia noster quod horum omnium indigemus. sufficit enim, inquit, diei malitia sua, id est: sufficit quod ista sumere urguebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis. pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando meruimus. huic ergo poenae temporalis necessitatis nolite addere aliquid grauius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam sed etiam propter hanc explendam milites deo. Hoc autem loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum, ne quis scandalum pateretur, cum aliquem seruorum eius animaduertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus
Abbreviated transcription (Latin):
idõ quisquis carnalem debectationem aduersus tectam uoluntatem suam
rebellare sentit ꝑ consuetudinem peccatorum. cuius in domitȩ uolentiȩ
trahitur in captiuitatem: recolat quantum potest quabeni pacem peccando
amiserit & exclama. Infelix ego homo quis me liberabit de corpore mor¬
tis huius. Gratia dĩ ꝑ iħm xp̃m. Pta eium cum se infelicem exclamat.¬
lugendo implorat consolatoris auxilium. Mec paruus est adbeatitudinem
accessus cognitio infelicitatis suȩ : & ideo beati & iam lugentes qm̃ ipsi consola¬
nisi in tempore: ubi prȩterito succedit futurum. Ergo cũ aliquid
boni operatur. non temporalia sed arterna cogitemus: tunc erio
illud bonum & ꝑfectum opus. Orastinus enuim inquit dies sollicits erit
sibi ipse : id est ut cum oportuerit sumas oybum uł potũ uł indum̃tum
cum ipsa scilica necessitas urgere cȩperit. aderunt hȩc: quia nouit pat̾

Expanded text:
ideo quisquis carnalem delectationem aduersus rectam . uoluntatem suam ideo quisquis carnalem delectationem aduersus rectam . uoluntatem suam rebellare sentit per consuetudinem peccatorum, cuius indomitae uiolentia trahitur in captiuitatem, recolat, quantum potest, qualem pacem peccando amiserit, et exclamet: infelix ego homo; quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei lugendo implorat consolatoris auxilium. Nec parvus est ad beatitudinem accessus, cognitio infelicitatis suae: et ideo, Beati etiam lugentes; quoniam ipsi consolanisi in tempore ubi praeterito succedit futurum iterum. Ergo cum aliquid boni operamur, non tempillud bonum et perfectum opus. crastinus enim, inquit, dies sollicitus erit sibi ipse, id est ut cum oportuerit sumas cibum uel potum uel indumentum. cum ipsa scilicet necessitas urguere coeperit, aderunt haec, quia nouit pater
Abbreviated transcription (Latin):
tertia cum ui consurtudinis malȩ tamquã mobe terrena prȩmitur
animus. quasi in sepulchro iam prtens. Quȩ tria genera mortuorũ
dnm resuscitasse : quisquis euangelium legit agnoscit. Et fortasse considerat quas
differentias habrat & iam ipsa uox refuscitantis: cum alibi dicit puella surge.
alibi iuurnis tibi dico surge: alibi infremuit spũ & fleuit. & rursus fremuit¬
& post deinde uoce magna clamauit. lalare ueni foras. Qua propt̃ nomme
mȩchantium qui hoo capitulo commemorant᷑. om̃em carnabem & libidino¬
sam concupiscentiam oport& uitelligi. Cum eñi tam assidue idolatriam
scriptura fornicatiorrm dicat. paulus aut̃ apłs auaritiam idolatriae nomine
appell&: quis dubita omem malam concupiscentiã. recte fornicationem
uocari quando anima neglecta superiore lege qua regitur. inferiorum
naturarum turpi uoluptate quasi mercede prostituta corrampitur: Et

Expanded text:
tertia, cum ui consuetudinis malae tamquam mole terrena premitur tertia, cum ui consuetudinis malae tamquam mole terrena premitur animus quasi in sepulchro iam putens. quae tria genera mortuorum dominum resuscitasse quisquis euangelium legit, agnoscit, et fortasse considerat, quas differentias habeat etiam ipsa uox resuscitantis, cum alibi dicit: puella, surge, alibi: iuuenis, tibi dico, surge, alibi: infremuit spiritu et fleuit, et rursus fremuit, et post deinde uoce magna clamauit: Lazare, ueni foras. Quapropter nomine moechantium, qui hoc capitulo commemorantur, omnem carnalem libidinosam concupiscentiam oportet intellegi. cum enim tam assidue idolatriam scriptura fornicationem dicat — Paulus autem apostolus auaritiam idolatriae nomine appellat — quis dubitet omnem malam concupiscentiam recte fornicationem uocari, quando anima neglecta superiore lege, qua regitur, inferiorum naturarum turpi uoluptate quasi mercede prostituta corrumpitur? et
Abbreviated transcription (Latin):
autem quisq conseuferit: committit peccatum in corde. Si autẽ & iam
in factum processerit : uidetur satiari & extingui cupiditas. Sed postea
cum suggestio repetitur: maior accenditur delectatio. Que tamen adhuc
multo minor est: quam illa que assiduis factis in consuetudinem uertit᷑.
Hanc enim uincere difficillimum est. & tamen &iam ipsam consuetudinẽ
si se quisq non deserat & xp̃ianam militiam non reformid&. illo duce
atq ad iutore supetabit. ac sic inpristinam pacem atq ordinem & uir
xp̃o & mulier uiro subicitur. Sicut ergo tribus gtadib ad peccatum
ꝑuenitur suggestione. delectatione. consensione : ita ipsius peccati
tres sunt differentiȩ. in corde. in facto. in consuctudine: tamquã tres
mortes. Una quasi in domo id est cum in corde confentitur libidini.:
altera iam prolata: quasi extra portam cum infactum procedit assensio.

Expanded text:
autem quisque consenserit, committit peccatum in corde. si autem etiam autem quisque consenserit, committit peccatum in corde. si autem etiam in factum processerit, uidetur satiari et extingui cupiditas; sed postea, cum suggestio repetitur, maior accenditur delectatio, quae tamen adhuc multo minor est quam illa quae assiduis factis in consuetudinem uertit. hanc enim uincere difficillimum est; et tamen etiam ipsam consuetudinem, si se quisque non deserat et christianam militiam non reformidet, illo duce atque adiutore superabit, ac sic in pristinam pacem atque ordinem et uir Christo et mulier uiro subicitur. Sicut ergo tribus gradibus ad peccandum peruenitur, suggestione, delectatione, consensione, ita ipsius peccati tres sunt differentiae, in corde, in facto, in consuetudine, tamquam tres mortes: una quasi in domo, id est cum in corde consentitur libidini, altera iam prolata quasi extra portam, cum in factum processit assensio,
Abbreviated transcription (Latin):
in labitur occultius ut cogitationem contingat: tanto conuententius
ferpenti comparatur. Tria ergo hȩc ut dicere cȩperam: similia sunt illi
gestȩ rei quȩ ingenesi scripta est: ut quasi aserpente fiat suggestio. &
quȩdam suasio. In appetitu aut̃ carnali tanquam in eua delectatio: in ratione
uero tamquam inuiro consensio Quib ꝑactis: tamquam de paradyso hoc est
beatissima luce iustitiȩ in mortẽ homo expellitur iustissime omnino. non
enim cogit qui suadit. Et om̃s naturȩ in ordine suo gradib suis pulchrȩ
sunt : sed de superiorib in quib rationalis animus ordinatus est ad inferio¬
ra non est declinandum: nec quisquam hoc facere cogitur. Et idõ si fece.¬
rit: sure iusta defeusione punitur : non enim commitat inuitus. Uerũ
tamen delectatio ante consuetudinem uł nulla est: uł tam tenuis. ut prope
nulla sit. Qui sentire magnum peccatum est: cum est in licita. Cum

Expanded text:
inlabitur occultius, ut cogitationem contingat, tanto conuenientius inlabitur occultius, ut cogitationem contingat, tanto conuenientius serpenti comparatur. tria ergo haec, ut dicere coeperam, similia sunt illi gestae rei, quae in Genesi scripta est, ut quasi a serpente fiat suggestio et quaedam suasio, in appetitu autem carnali tamquam in Eua delectatio, in ratione uero tamquam in uiro consensio. quibus peractis tamquam de paradiso, hoc est de beatissima luce iustitiae, in mortem homo expellitur, iustissime omnino. non enim cogit qui suadet, et omnes naturae in ordine suo gradibus suis pulchrae sunt, sed de superioribus, in quibus rationalis animus ordinatus est, ad inferiora non est declinandum. nec quisquam hoc facere cogitur, et ideo, si fecerit, sine iusta defensione punitur. non enim hoc committit inuitus. uerum tamen delectatio ante consuetudinem uel nulla est uel tam tenuis, ut prope nulla sit: cui consentire magnum peccatum est, cum est inlicita. cum
Abbreviated transcription (Latin):
refrenetor in licitus appetitus. sed si facultas data satietur. Nam tria
sunt quib impletur peccatum: suggestione delectatione consensione.
uggestio siue ꝑ memoriam sit siue ꝑ corporis sensus: oum aliquid ui-¬
deinus uł audimus uł facimus uł gustamus uł tangimus. Quod si frui de¬
lectauerit : dilectatio in licita restenanda est. uelut cum ieuinamus & uisi
cibis palati appetitus ad surgit non sit nisi delectatione. sed huic tamen
non consentimus. & eam dominantis rationis uire cohibemus. Si autem
consensio facta fuerit: plenum peccatum notu dõ fit in corde nr̃o. &iam
si facto non in noteseat hominib Ita ergo sunt isti gradus quasi aserpente
suggestio fiat. id est lubrico & uolubili. hoc est temporali corporum motu.
Quia & siqua talia phantasmata intus uersanturĩ anima: de corpore foruse¬
cus tracta sunt. Et siquis occultus prȩter istos quinq sensus motus corpo¬
ris animam tangit: est & iam ipse tempotalis & lubricus: & idõ quanto

Expanded text:
refrenetur inlicitus appetitus, sed, si facultas data fuerit, satietur. Nam tria sunt, quibus impletur peccatum: suggestione, delectatione, consensione. suggestio siue per memoriam fit siue per corporis sensus, cum aliquid uidemus uel audimus uel olfacimus uel gustamus uel tangimus. quod si frui delectauerit, delectatio inlicita refrenanda est. uelut cum ieiunamus et uisis cibis palati appetitus assurgit, non fit nisi delectatione; sed huic tamen non consentimus et eam dominantis rationis iure cohibemus. si autem consensio facta fuerit, plenum peccatum erit, notum deo in corde nostro, etiam si facto non innotescat hominibus. ita ergo sunt isti gradus, quasi a serpente suggestio fiat, id est lubrico et uolubili, hoc est temporali corporum motu, quia et si qua talia phantasmata intus uersantur in anima, de corpore forinsecus tracta sunt, et si quis occultus praeter istos quinque sensus motus corporis animam tangit, est etiam ipse temporalis et lubricus, et ideo quanto
Abbreviated transcription (Latin):
merabiles appare serituras qd nolinit credere & reste uiuers. Esnat ucues
s facentes uoluntitẽ etꝰ conseruari dicunt᷑ sine querela qđ de illis non querlet
seuip uria Se l qus conqueritur ait: Iã noluntet er quis resste q uaondoicuat

Expanded text:
t credere et recte vivere. Unde fideles, et facientes voluntatem Dei, conversari dicuntur sine querela, quod de illis non queratur Scriptura. Sed quid conqueritur, ait: Nam voluntati ejus quis resistit? quando cu
Abbreviated transcription (Latin):
liqui ex eis correcti in melius cõmutantur. & scõrum societati copulan¬
tur: nulli gaudio uihac uita conparari potest. Propterea scriptum
ẽ. Fili si sapiens futris tibi sapiens eris & proximis tuis. si aut̃ malus
cuãseris. solus hauries mala: Qina cum gaudemus de fidelib & iusti
& illis & nobis prodest bonum eorum. Cum autẽ contristamur¬
de infidelibus & iniquis. illis salis noc&. & eorum malitia. & ñra tristitia. Nos
autẽ & iam hoc pluruum aduiuat apud dm̃. qđ pro cis misericorditer con

Expanded text:
aliqui ex eis correcti in melius commutantur et sanctorum societati copulanaliqui ex eis correcti in melius commutantur et sanctorum societati copulantur, nulli gaudio in hac uita comparari potest. propterea scriptum est: Fili, si sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis tuis: si autem malus euaseris, solus hauries mala, quia, cum gaudemus de fidelibus et iustis, et illis et nobis prodest bonum eorum, cum autem contristamurde infidelibus et iniquis, illis solis nocet et eorum malitia et nostra tristitia; nos autem etiam hoc plurimum adiuuat apud deum. quod pro eis misericorditer con
Abbreviated transcription (Latin):
icut gͦ mali benignitate & pacientia id est bonis dĩ male utunt᷑
dum ñ corriguntur. sic contra ds̃ &iam malis eorum bene utitur.
non solum adiusticiã suam. quo his digna in fure retribu&. sed &iam ad
exercitationẽm & prouectum scõrum suorum. ut ex ipsa &iam maloꝵ
ꝑuersitate boni ꝓficians & probentur & manifestentur sicut apłs dicit.
iam malorum bonus usus ess&: dõ ad utilitatẽ electorum suorũ: Qui
&iam de malo uidȩ tantum bonum nobis pręstitt ut xp̃i sanguine te¬
dimeremur. poterat eos aut nasci non ꝑmittere : quos malos fututos. eẽ.
rȩsciebat. aut in ipso eoram initio malignitatis extinguere. Sed tantỹ
eos esse ꝑmittit. quantu nouit expedite atq sufficere. Anmonendare
Atq exercendȩ sc̃ȩ domui suȩ. Idõ nr̃am de illis tristiciam consolatur
quia & ipsa tristitia quam pro illis habenius nos releuat. illos autẽ
in sua ꝑuersitate ꝑseuerantes grauat. Gaudium uõ qđ ꝑcipimus qͥndo

Expanded text:
icut ergo ipsi benignitate et patientia, id est bonis dei male utuntur. dum non corriguntur, sic contra deus etiam malis eorum bene utitur non solum ad iustitiam suam, quae his digna in fine retribuet. sed etiam ad exercitationem et prouectum sanctorum suorum, ut ex ipsa etiam malorum peruersitate boni proficiant et probentur et manifestentur, sicut apostolus aetiam malorum bonus usus esset deo ad utilitatem electorum suorum, qui etiam de malo Iudae tantum bonum nobis praestitit. ut Christi sanguine redimeremur, poterat eos aut nasci non permittere. quos malos futuros esse praesciebat, aut in ipso eorum initio malignitatis extinguere. sed tantum eos esse permittit, quantum nouit expedire atque sufficere admonendae atque exercendae sanctae domui suae. ideo nostram de illis tristitiam consolatur, quia et ipsa tristitia, quam pro illis habemus, nos releuat, illos autem in sua peruersitate perseuerantes grauat. gaudium uero, quod percipimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentib tribulationibus pro¬
pinquare. tantomagis debent bona quȩ in terra recondere dispone¬
bant: in thesaurum cȩ̨bestem in pigra cęberitate transferre. ut si
alicui humanus casus acciderit. gaudeat qui de loco ruinoso migrauit.
Si aut̃ nihil tale fuerit subsecutũ non contristetur. qui quandoq mori¬
turus: in mortali dño ad quem uenturus ẽ. bona ꝓpria cõmendauit.

Expanded text:
magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus promagis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere disponebant, in thesaurum caelestem inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit, si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur, qui quandoque moriturus inmortali domino, ad quem uenturus est, bona propria commendauit.
Abbreviated transcription (Latin):
i modo tanta cura. tanta intentione. tanto labore agits. ne in aliꝰqͦs
cruciatus transitorios incidatis: quantum uos oport& esse sollicitos ut
sempiternas miserias fugiatis.  Etsi mors sic timetur quar finit tempo¬
ralem laborem. quom timenda ẽ. quȩ mittit in aeternum dolorem: Et
si delitiȩ scłi huiꝰ breues & sordidȩ sic amantur. quanto uebementius fatur
sȩculi gaudia pura. & infinita quȩrenda sunt. Ista cogitantes nolite
esse pigri in operib bonis. ut adur̃i seminis messem suo tempore ueniata
quam nuscdĩam cum p̾sens essem uos exbortatus sum & ncͦ exhortor ne uoi
uincat & pigros faciat contritio mundi huiꝰ. cui talia uidetis accidere.
qualia dñs &c redemptor uỹ qui mentiri ñ potest. uentura prȩdixit. Non
solum gͦ non debetis minus facere oꝑa miscđĩȩ: sed &iam debetis ampli
quã soletis. Sicut eñi ad loca munitiora festinatius migrant qui ruinã
domus uident contritis partetib imminere: sic corda xp̃iana quanto

Expanded text:
i modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatisquam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mundi huius, cui talia uidetis accidere, qualia dominus et redemptor noster, qui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius, quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto
Abbreviated transcription (Latin):
uas animas dicas ꝓpt᷑ innocentiam nouitatis suȩ anteꝗ ad peccandũ libero
utant᷑ arbitrio: dampnationi orginali obnoxias esse non posse. sed ea fide catho¬
lica confiteri &iã si t̃ illa tenera artate de corpore exieruit indampnationẽ
cere qđ perierat liberentur:

Expanded text:
uas animas dicas propter innocentiam nouitatis suae, antequam ad peccandum libero uas animas dicas propter innocentiam nouitatis suae, antequam ad peccandum libero utantur arbitrio. damnationi originali obnoxias esse non posse. sed eas fide catholica confiteris, etiam si in illa tenera aetate de corpore exierint, in damnationem cere quod perierat , liberentur:
Abbreviated transcription (Latin):
parabili plures suit. quos in sui regui głam filios promissionis prȩdestinare dignat
ẽ : ut & iam ipsa reiectorũ multitudine ostenderetur. quã nulliuos manenti sit
apud dm̃ iustum. quantalib& numerositas iustissime dampnator. Atq ut hin
quoq intelligant qui exipsa dampnatione redimuntor hoc fuisse debitum
masse illi uniuersȩ. quod tam magnȩ parti eiꝰ redditum cernerent. ñ solum
in eis qui originali peccato multa addunt male uoluntatis arbitrio: uerũ
&iam uitam multis paruulis qui tantummͦ uinculo peccati originalis obstridti.
sine gr̃a mediatoris ex hac luce rapiuntur. Tota quippe ista massa iustę dap̃¬
nationis recipero debitum : nisi ex ea facer& non solum iustus sed & iam mi¬
subuenit quorũ nulla merita dici possunt. & maiores prȩuenit ut habtre ali¬
qua merita possunt. Quȩ cum ita suit : si assertio tua non eotendit ut no¬

Expanded text:
parabili plures sint eis, quos in sui regni gloriam filios promissionis praedestinare dignatus parabili plures sint eis, quos in sui regni gloriam filios promissionis praedestinare dignatus est, ut etiam ipsa reiectorum multitudine ostenderetur, quam nullius momenti sit apud deum iustum quantalibet numerositas iustissime damnatorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae damnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misubuenit. quorum nulla merita dici possunt, et maiores praeuenit. ut habere aliqua merita possint. ! Quae cum ita sint, si assertio tua non eo tendit, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
ici ñ potest qđ libero discernuntur. arbitrio. ab aliis u fantib qui sine
hac gr̃a in ipsius massȩ dampnatione moriunt᷑: Siaut̃ hi soli ereareu¬
tir exidam quiessent ꝑ grãm recreandi. & prȩter illos qui indĩ filios
ad optantur nulli alui homines nascerentur: latera benefitiũ qđ donaret᷑
indignis: quia nullis excadem dampnabili stirpe uenientib debitum supplicium
redderetur. Ccum uero attulit in multa pacientia uasi ire quae ꝑfecta
sunt inꝑditionem ñ solum ostendit iram. & demonstrauit potentiam suam:
sed exhibendo uindictam. & bene utendo bonis. & iam notas fecit diuitias głas
suȩ inuasa miscđiȩ. Ita enim quid sibi prestetur discit gratis iustificatus.
dum non suo merito sed gła largissime dĩ miscdiȩ discernitur adãpanato.
cum quo eadem iustitia fuerat & ipse dampnandus. Tam multos autem creando
nasci uoluit quos ad suam grãm non ꝑtinere pręsciuit. ut multitudine in com¬

Expanded text:
ici non potest quod libero discernuntur arbitrio ab aliis infantibus, qui sine hac gratia in ipsius massae damnatione moriuntur. Si autem hi soli crearentur ex Adam, qui essent per gratiam recreandi, et praeter illos, qui in Dei filios adoptantur, nulli alii homines nascerentur, lateret beneficium, quod donaretur indignis. Quia nullis ex eadem damnabili stirpe venientibus debitum supplicium redderetur, cum vero « attulit in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditione, » non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam redhibendo vindictam et bene utendo malis, sed etiam « notas fecit divitias gloriae suae in vasa misericordiae. » Ita enim quid sibi praestetur discit gratis justdum non suo merito sed gloria largissimae dei misericordiae discernitur a damnato, cum quo eadem iustitia, fuerat et ipse damnandus. Tam multos autem oreando nasci uoluit, quos ad suam gratiam non pertinere praesciuit. ut multitudine incom
Abbreviated transcription (Latin):
alem te oport& ẽẽ. in causa ȩccłȩ iudicem xp̃ianũ: petentib monenttib
incedentib nobis. Solent homines quando cum inimicis eorũ conuctis
lenius agitur amicitiore sententia prouocare : Si inimicos nr̃os ita dili¬
gimus. ut nisi de tua xp̃iana obȩdientia prȩsumamꝰ. Atua uera sentent

Expanded text:
Talem te oportet esse in causa Ecclesiae judicem christianum, petentibus, monentibus, Talem te oportet esse in causa Ecclesiae judicem christianum, petentibus, monentibus, intercedentibus nobis. Solent homines quando cum inimicis eorum convictis lenius agitur, a mitiore sententia provocare: sed inimicos nostros ita diligimus, ut nisi de tua christiana obedientia praesumamus, a tua severa sentent