comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. Ego in affrica popłos habeo: & alius
ex alia parte & ego in galatia pͦpłos ha¬
beo. Tu in affrica. ille in galatia. Ego illũ
quero: qͥ ubiq ht̃. serte ad istã uocẽ ex¬
ultare. ausi estis. qmͣ audistis: ꝯfiteant᷑
tͥ ppłi o̾s. Audite sequentẽ u̾sũ: qr ñ de
parte loquit᷑. confiteant᷑ tͥ popłs om̃s.
Ambłate in uia cũ oĩb gentibꝰ: ambłate ĩ
uia cũ oĩb popłis. O filii pacis. filii unicȩ
catholicȩ: ambłate in uia. cantate am¬
bulantes. faciunt hoc uiatores: ad sola¬
ciũ laboris. Cantate in hac uia. Obsecro
uos ꝑ ipsã uã : cantate in hac uia. Can¬
ticũ nouũ cantate: nemo ibi uet̾a can¬
tet. Santate amatoria patͥȩ ur̃ȩ : nemo
uet̾a. Hia noua: uiator nouus: ccͣm nouũ.
Audi apłm hortantẽ te ad cc̃m nouum.
Si qͣ gͥ in xp̃o noua creatura: uet̾a tͣn

Expanded text:
dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, Deus. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes. Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac via; obsecro vos per ipsam viam, cantate in hac via: canticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad canticum novum: S
Abbreviated transcription (Latin):
Et quo ualet ista bñdictio: & metuant
eũ om̃s fines tͣrȩ. Ergo fres mei sic abũ¬
dant᷑ in noĩe xͥ bñdixͣ nos d̾s: ut filiis
suis impleat uniu̾sam facie᷑ t̾re. adop¬
tatis in regnũ suũ. coheredib unige¬
tando fecit ei coheredes. fecit eũ par¬
ticipem pͥus mortalitatis nr̃e: ut cre¬
deremꝰ nos eẽ participes diuinitatis eiꝰ.
Attendamꝰ p̃cium nr̃m. Predicata sunt¬

Expanded text:
Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus Unigetando fecit ei cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendam
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad te: Agnoscamꝰ in t̾ra. uiã t. Qug ẽ
uia ipsiꝰ: qr hoc optauimꝰ : It cognoscamꝰ
in t̾ra. u.t. Quesituri sumꝰ eã nos: ñ per
nos discituri. Possumꝰ eã de eugłio discẽ.
Ego sũ uia: dñs ait. Apc̃ qͥix̾: ego sũ uia.
S times ne erres: adiec̃. ⁊ u̾itas. Qͥs er¬
mes ne moriaris anteꝗͣ. ꝑuenias: Ego
sũ uita. Ego sũ inquit uia. u̾itas. & iii¬
ta. Suasi dice̾t. Qͥd ties: ꝑ me ambu¬
las. ⁊ in me ambulas: in me requiesciᷤ.
Qͥd gͦ ait. cognoscamꝰ in t̾ra uiã tuã. nͥ
cognoscamꝰ in t̾ra xp̃m tuũ S ipse pͣs
respondeat : ne putetis ex aliis scrip¬
turis adhibendũ ẽẽ testimoniũ. qr
forte hic deest. Repetendo ostendit qͥd
in omĩb inquit gentib salitare tuũ.
In qͣ t̾ra queris: Audi. In omĩbꝰ gentibꝰ.
Quã uiã q̃ris: Andi. Sałr tuuĩ. An forte ñ
nex ille symeon: senex ille inqͣm in
eugłio. seruatꝰ annosus: usq ad infantiã u̾bi:

Expanded text:
ra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis ermes ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quidIn omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non nex ille Simeon; senex ille, inquam, in elio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi?
Abbreviated transcription (Latin):
illã uocẽ tonantis ⁊ pluentis dĩ: post il¬
lã uocẽ: aliqͥd de ipso eugłio uide. Eõce il¬
la mẽtrix malã famã habens in ciuitate.
irrupit in alienã domũ. quo ñ erat in¬
uitata ab hospite : s ab iuitato uocata.
Nocata. ñ lingua. s gr̃a. Nou̾at egra hrͣe
ibi se locũ: uͥ medicũ suũ discũbere sci¬
ebat. Ing̾ssa ẽ quȩ erat peccatrix: ñ au¬
det accecde nͥ ad pedes. fłet ad pedes. irri¬
gat lacrimis : t̃git crinib. ungit uiz¬
guento. Qd miraris: Tra dedit frucꝰtũ
siuĩ. Ggͣ hoc factũ ibi. pluente dño. ꝑ
os suũ facta st̃ q̃ legimꝰ in eugłio: qd̾ pb¬
ente ꝑ nubes suas missis apłis ⁊ p̃dican¬

Expanded text:
ntis et pluentis Dei; post illam vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce illa meretrix, malam famam habens in civitate, irrupit in alienam domum quo non erat invitata ab hospite, sed ab invitato vocata; non lingua, sed gratia. Noverat aegra habere ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. Ingressa est quae erat peccatrix; non audet accedere nisi ad pedes: flet ad pedes, irrigat lacrymis, tergit crinibus, unguit unguento . Quid miraris? Terra didit fructum suum. Ergo hoc factum est, ibi pluente Domino per os suum; facta sunt quae legimus in Evangelio: quo pluente per nubes suas, missis Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ut ambulent uiã recꝰtã. Qd time¬
ant uenturũ iudicẽ: qͥ pͥmo agnoue¬
rtͣ correptorẽ.Manibꝰ eiꝰ dent se: ip¬
se grͣs in tra dirigit. Dirigit autẽ
gc̃s amblates in fide. exultantes in
illo. facientes oꝑa bona: ⁊ si qͣ forte
qm̃ ꝑ mare nauigant. intrat aqua
ꝑ minutissimas cau̾nas ꝑ rimulas ad
sentinã. exhauriendo eã ꝑ bona oꝑa.
ne plus intrando cumulũ faciat ⁊
nauẽ deprimat. ex hauriunt cotti¬
die. ieiunando. orando. elemosinas faci¬
endo: dicendo puro corde: dimitte nobis
Dicendo ista. ambula securus: & exulta in
uia. canta in uia: noli tim̾e̾ iudicẽ: Ante:¬
ꝗqͣ. ee̾s fidelis: inuenisti saluatorẽ. Impuĩ
te quesiuit ut redimeret: redẽptũ de
repetit eosdẽ u̾sus in exhortatioe. Cson¬

Expanded text:
 ut ambulent rectam viam: quid timeant venturum judicem, qui primo agnoverunt correctorem? Manibus ejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem gentes, ambulantes in fide, exsultantes in illo, facientes opera bona; et si qua forte, quoniam per mare navigant, intrat aqua per minutissimas cavernas, per rimulas ad sentinam, exhauriendo eam per opera bona, ne plus intrando cumulum faciat, et navem deprimat; exhauriendo quotidie, jejunando, orando, eleemosynas faciendo, dicendo puro corde, Dimitte nobis dicendo ista, ambula securus, et exsulta in via, canta in via. Noli timere judicem; antequam esses fidelis, invenisti salvatorem. Impium te quaesivit ut redimeret; redemptum desrepetit eosdem versus in exhortatione. Con
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Et si uictꝰ dolore fuerit. ꝓfert
ad mortẽ uocẽ suã. Nusꝗͣ. gͦ letꝰ : nꝰ qͣm
exultans. Añquã confiteatur. exarat
ungula: cũ ꝯfessus fuerit. dampnatũ
carnifex: ducit᷑ mser ubiq. S leten¬
tur & exultent gtͣs. Uñ ꝑͦ ip̃am c̃fes¬
sionẽ. Irͣ. Quia bonꝰ ẽ cui confitentur.
Ad hoc exigit confessionẽ : ut lib̾et hu¬
milẽ. Ad hoc dampnat ñ cõfitentẽ: ut
puniat suꝑbũ. Ergo tristis esto. añqͣm
ꝯfitearis: ꝯfessus exulta. iã sanab̾is. N¬
ꝯfitentis conscientia. saniẽ collegerat:
apostema tumuerat. Cruciabat te: re¬
quiescẽ ñ sinebat. Adhibet medicꝰ fom̃¬
ta u̾boꝵ: ⁊ aliqͣn secat. Adhibet medi¬
cinale: ferrũ. in correptione tͥbulati¬
onis: tu agnosce medici manũ : ꝯfit̾e:
exeat in confessione. ⁊ defluat oĩs sa¬
nies. Iã exulta. iã lȩtare: qd̃ reliquũ ẽ
facile sanabit᷑. Confiteant᷑ tͥ popłi dsͣ.

Expanded text:
potest; et si victus dolore fuerit, profert potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici manum; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare; quod reliquum est facile sanabitur. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
Confiteant᷑ tͥ popłi ds̃. Inuenert̃ uiã tuã:
confiteant᷑. Ipsa cantatio. confessio eͣ: coN
cusa: illũ głifica. Te repͣhende illũ lauda.
ut ⁊ ip̃e inueniens te punitorẽ tuum.
exhibeat se tͥ saluatorẽ tuũ. Quid enĩ
times confiteri: qͥ inuenisti hanc uiã in
oĩb gentib: Iuid timetis confiteri. ⁊ in
cõfessione ur̃a cantare cc̃ni nouu cũ omĩ
t᷑ra: In omĩ t̃ra. in pace catholica confit̾i
timetis dõ: ne cõfessũ dampnet. Si nͣ confes¬
sus lates: confessus dampnabis. Times c̃fit̾i:
qͥ ñ confitendo ee̾ ñ potes occultꝰ. Bampna¬
b̾is tacitꝰ: qui posses lib̾ari confessus. Con¬
⁊ dicit. Letent᷑ & exultent gt̾o. Si plã¬
gunt añ hoĩem confessi latrones: leten¬
tur añ dm̃ cõfessi fideles. Si hõ iudicet.
exigit a latrone cͣfessionẽ tortor ⁊ tunor:
ĩmo aliqnͣ ꝯfessionẽ p̾mit tunor exigit
dolor. E ille qͥ plangit in torm̃tis: tunce
aũ occidi confessus. portat torm̃ta qͣntũ

Expanded text:
Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; confiteantur. Ipsa cantatio confessio est; confcusa, illum glorifica; te reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Conet dicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plangunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum
Abbreviated transcription (Latin):
re: cepert̃ crebresc̾e ꝑsequutiones. Cũ ele¬
uassent gͦ flumina uocẽ suã a uocibꝰ aqͣꝵ
multaꝵ: mirabiles suspensurȩ maris. Sus¬
pensure exaltationes st̃: qr qnͣ irascituR
mare. suspendunt᷑ fluctꝰ. Suspendant᷑ gͦ
fluctꝰ qͣntũ uolt̾: fremat mare qͣntũ uult.

Expanded text:
re persecutiones. Cum elevassent ergo «flumina vocem suam, a vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris.» Suspensurae, exaltationes sunt; quia quando irascitur mare, suspenduntur fluctus. Suspendantur fluctus quantum volunt, fremat mare quantum vult;
Abbreviated transcription (Latin):
dño: ut filii lucis ambulate. Lux inqͥt in
dño: ñ in uob̃̾. Cor gͦ sit in libro. Sicor in
libro: cor in firmam̃to egli. Si ibi ẽ cor. m
luceat. ⁊ ñ mouebit᷑ iniquitatibꝰ subtͣpo¬
sitis: ñ qr ibi eͣ in celo. ꝑ carne̾. s qr ibiẽ
conu̾satio in oeł ẽ. Non potes cogitare illam
ciuitatẽ: qr. ñdũ uides. Uis cogitare glũ: li¬
brũ dĩ cogita. Audi psalmũ. E in lege eiꝰ me¬
ditabit᷑ die ac nocte: Et ibi beatꝰ dictꝰ ẽ qͥ ñ
abiit in consilio impioꝵ.⁊ in uia peccatoꝵ
ñ stetit: ⁊ in cathedra pestilentie ñ sedit.¬

Expanded text:
Domino: sicut filii lucis ambulate» . «Lux,» inquit, «in Domino:» non in vobis. Cor ergo in libro: si cor in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in conversatio in coelis est.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides. Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Et ibi «beatus» dictus est «qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilenti
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut sursũ cor habeat. irridet ⁊ dol&
talia murmurantes. ⁊ dic̃ sͥ. Us̃ nouit
qͥdagat. nos ñ possumꝰ nosse consilium
ipsiꝰ : quare parcit mał ad tp̃s. uł qͣre
laborent boni ad tp̃s. Sufficit mͥ tam̃
hoc scire : qr ad tp̃s laborat bonꝰ. ⁊ ad
tp̃s floret malus. Qͥ gͦ talis ẽ. securus
ẽ: ⁊ patient᷑ fer om̃s felcitates maloꝵ.
⁊ labores bonoꝵ patient᷑ fert. Tolerat

Expanded text:
idet et dolet talia murmurantes, et dicit sibi: Deus novit quid agat, nos non possumus nosse consilium ipsius, quare parcit malis ad tempus, vel quare laborant boni ad tempus; sufficit mihi tamen hoc scire, quia et ad tempus laborat bonus, et ad tempus floret malus. Qui ergo talis est, securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, t
Abbreviated transcription (Latin):
mã suã. Et reuera multũ errant hoĩes qͥ
putant iniustitiã suã aliis noc̾e. ⁊ s̃ nͣ no¬
c̃e. Ad alios ꝓcedit iniquitas cuiͦlibet ut
corpori noceat: ut rẽ familiarẽ ledat ut
uillã inuadat. ut mancipiũ abducat: ut
aurũ auferat. ut argentũ uł siqͥd aliud
possideat. Ad hoc ꝓfert᷑ ad alterũ. illa mi¬
quitas. Ergo iniquitas alieno corpori no¬
cet: tuo animo ñ nocet: Contra istã sim¬
plicẽ uerãq docꝰtrinã qua insinuat᷑ ho¬
minibꝰ bonis ut ipsã iustitiã diligant. ex
ea plac̾e dõ uelint. ab illo intelligant lu¬
ce quadã intelligibili ꝑfundi aĩam suã. ut
faciant uista oꝑa. ⁊ illã lucẽ sapientiȩ: õibꝰ
q̃ in scło diligunt᷑ pͣponant: ⁊ contͣ illãdo¬

Expanded text:
. Et revera multum errant homines qui putant injustitiam suam aliis nocere, et sibi non nocere. Ad alios procedit iniquitas cujuslibet, ut corpori noceat, ut rem familiarem laedat, ut villam invadat, ut mancipium abducat, ut aurum auferat, aut argentum, vel si quid aliud possidet. Ad hoc profertur ad alterum illa iniquitas. Ergo iniquitas tua alieno corpori nocet, tuo animo non nocet? 2. Contra istam simplicem veracemque doctrinam, qua insinuatur hominibus bonis, ut ipsam justitiam diligant, et ex ea placere Deo velint; ab illo intelligant luce quadam intelligibili perfundi animam suam, ut faciant justa opera, et illam lucem sapientiae omnibus quae in s
Abbreviated transcription (Latin):
adorandũ tͥ putas. adora montes ⁊ col¬
les ⁊ colles. qr dictũ ẽ. Nontes exulta¬
uert᷑ uelut arietes: ⁊ colles uelut ag¬
niouiũ. Tude sc̃is dicis: ego de ipso ͤ¬
dico. Adora leonẽ : qr dicꝰtũ ẽ. Uicit leo
Ae tribu iuda. Adora petrã: qr dicꝰtũ est
ista t̾rena. quãuis de ilł similitudo que¬
dãdata ẽ. ad significandos scõs: de quac̃q
creatura ducꝰta fuerit similitudo. tu in¬
tellige significationẽ creaturȩ. ⁊ adora
nob̃c̃ uident: S de qͦ dictũ ẽ. Erat lum̃
uerũ. qd illuminat omne̾᷑ hoĩem ueni¬
entẽ in hc̃ mundũ. Nã lux ista ñ hominẽ

Expanded text:
adorandum tibi putas; adora montes adorandum tibi putas; adora montes et colles, quia dictum est: «Montes exsultaverunt velut arietes, et colles velut agni ovium» . Tu de sanctis dicis, ego de ipso Christo dico. Adora leonem, quia dictum est, «Vicit leo de tribu Juda» : adora petram, quia dictum est, ista terrena, quamvis de illis similitudo quaedam data est; ad significandos sanctos de quacumque creatura ducta fuerit similitudo, tu intellige similitudinem creaturae, et adora nobiscum vident? Sed de quo dictum est: «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
caret᷑ mare: ⁊ arida uocaret᷑ tra. Quar¬
to die luminaria fecit ds̃ in celo. solem
uult qd de quarto die accipit psalmus
titulũ: in quo psalmo docet᷑ patientia ad¬
u̾sus felicitates maloꝵ ⁊ labores bonoꝵ:
habes paulũ apłm dicentẽ sc̃is fidelibꝰ ro¬
boratis in xp̃o. Sĩa facite sine murmu¬
ratione ⁊ sine disceptatione. ut sitis ir¬
rep̃hensibiles ⁊ sinceres immaculati fi¬
lii di in medio nationis praue ⁊ ꝑu̾se:¬
in quibꝰ apparetis sic̾ luminaria in mun¬
do. u̾bũ uite habentes. Similitudo de
luminarib data ẽ ad scõs: ut sine mur¬
nuratione sint in natione tortuosa ⁊
ẽe ⁊ adoranda luminaria cęli. qr inde
aliqͣ similitudo ducꝰta ẽ ad significati¬
uideat᷑ adorandus sol aut luna. aut
stellȩ aut orlũ. qr aliqua de ilł simili¬
tudo ducta ẽ qua significarent᷑ scĩ: qͥa
multa stͣ de quibꝰ ducta ẽ similitudo ad
significandos scoͣs. qͣ ñ adorant᷑. Sienĩ
quicqͥd eͣ unde similitudo ducit᷑ ad sco

Expanded text:
caretur mare, te arida vocaretur terra. Quarto die, luminaria fecit Deus in coelo ; solemsibi ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores bonorum? Habes Paulum apostolum dicentem sanctis fidelibus roboratis in Christo: «Omnia facite sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immaculati filii Dei in medio nationis tortuosin quibus apparetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Similitudo de luminaribus data est ad sanctos, ut sine murmuratione sint in natione tortuosa etesse et adoranda luminaria coeli, quia inde aliqua similitudo ducta est ad significativideatur adorandus sol, aut luna, aut stellae, aut coelum, quia aliqua de illis similitudo ducta est, qua significarentur sancti; quia multa sunt de quibus ducta est similitudo ad significandos sanctos, quae non adorantur. Si enim quidquid est unde similitudo ducitur ad sanctos,
Abbreviated transcription (Latin):
in laboribꝰ iustoꝵ. Contra iniquoꝵ
felicitates patientiã docet : patientiã
gdificat. Noc habet totꝰ a capite usq
ad finẽ. Quare gͦ talẽ htͣ titulũ in
qͣrta sabbi Una sabb̃i. dies diu̾cus ẽ:
soda salb̃i. scda feria. quẽ diẽ scłares
diẽ lunȩ uocant. Tercia sabbi. t̃cia fe¬
ria. quẽ diẽ martis uocant. Quarta
gͦ sabb̃oꝵ : quarta feria qui mercurii
dies drͣ a paganis. ⁊ a multis. xp̃ianis. D
tur. ⁊ ñ dicant sic. łlabent enĩ linguam

Expanded text:
in laboribus justorum: contra iniquorum felicitates patientiam docet, patientiam aedificat. Hoc habet totus a capite usque in finem. Quare ergo talem habet titulum, «in quarta sabbati?» Una sabbati, dies dominicus est; secunda sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia sabbati, tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a Paganis, et a multis Christianis: sed t, et non dicant sic
Abbreviated transcription (Latin):
nia tua credita facta stͣ nimis. ma¬
gis quã mirabiles erant suspensure
maris: mirabił in excelsis dñs. Testimo¬
nia tua credibilia facta s̃ nimis. Testi¬
monia tua: qr dixerat illd̾. hec dico uo¬
b ut in me pacẽ habeatis: in mundo
aũ pͣssurã. Ergo qr mundus uob̃ p̃ssu
rã facꝰturus ẽ dico uob̃. Cepert᷑ pati:
⁊ confirmauert᷑ in se. qd̃ eis p̃dixerat
dñs. ⁊ magis fortes st̃ facti. Cũ enĩ ui¬
debant impleri in se passiones. sꝑabaĩ
cõpleri in se ⁊ coronas. Ei dõ mirabiles
suspensurȩ maris: mirabił in excelsis
dñs. Ut in me in qͥt pace. in mund̾o
pͣssurã. Ergo qͥd facimus:Seuit mare
extollunt᷑ fluctus. ⁊ rabidi fremunt.
pͣssuras patim᷑. Nonne forte defici¬
pͣmet nos mundus. ⁊ extinguet nos:
statĩ subiec̃. S gaudete qr uici scłm¬

Expanded text:
nia tua credita facta sunt nimis.» Magis quam mirabiles erant suspensurae maris, et mirabilis in excelsis Dominus. «Testimonia tua credita facta sunt nimis. Testimonia tua,» quia dixerat illud ante: «Haec dico vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo q facturus est, dico vobis. Coeperunt pati, et confirmarunt in se quod illis praedixerat Dominus, et magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se passiones, sperabant compleri in se et coronas: et ideo «mirabiles suspensurae maris; mirabilis in excelsis Dssuram.» Ergo quid facimus? Saevit mare, extolluntur fluctus, et rabidi fremunt; pressuras patimur: nonne forte deficipremet nos mundus, et exstinguet nos? statim subjecit, «Sed gaudete, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt: cũ certis tpr̃ibꝰ defecꝰtũ suũ ha¬
beat. scdđm dĩ dispositionẽ. Non curat ta¬
men ista u̾ba hominũ: illa quȩ in celo ẽ.
S qͥd ẽ in celo. In firmam̃to celi ẽ. Quiꝰ¬

Expanded text:
ponunt? cum certis temporibus defectum suum haponunt? cum certis temporibus defectum suum habeat secundum Dei dispositionem. Non curat tamen ista verba hominum illa quae in coelo est. Sed quid est, In coelo? In firmamento coeli est. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ñ debent ꝑdere tolerantiã. Nam
qͥ ꝑdiderit tolerantiã. cecidit de cȩlo.
de se falsas criminationes: hoc ipsũ qd iã
dudũ dixi qr illa stella mercurii ẽ. ⁊ illa
stella saturni ẽ. ⁊ illa stella iouis ẽ: con¬
uitia fiunt stell is. Eͥd illȩ cũ audiunt
tanta conuitia: N ũquid mouent᷑: aut ñ
exercent cursus suos: Sic ⁊ hõ qui in na¬
tione ꝑu̾sa ⁊ tortuosa htͣ u̾bũ dĩ: sicut
luminare ẽ fulgens in scło. Quanti qͥ sͥ
uident᷑ honorate solem: de illo m̃tiunt᷑.
indignat᷑ cont᷑ falso honorantẽ. qͣm cõ¬
tra contra contumeliosũ. Seruo enĩ bono.
maior contumelia ẽͣ iniuria dñi. Qͣnta
falsa de ipsis luminaribꝰ quidã dic̃t &
fert̃. tolerant. ⁊ ñ mouent᷑. Quare. Qͥa
in cęlo st̃. Celũ aũ quid ẽ. Nec hoc pret̾¬
mittamꝰ. qͣntũ m̃tunt᷑ hoĩes qnͣ uident
obscurari lunã. ⁊ dic̃t malefici illã de¬

Expanded text:
ant, non debent perdere tolerantiam. Nam ant, non debent perdere tolerantiam. Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: de se falsas criminationes. Hoc ipsum quod jam dudum dixi, quia illa stella Mercurii est, et illa stella Saturni est, et illa stella Jovis est, convicia fiunt stellis. Quid? illae cum audiunt tanta convicia, numquid moventur, aut non exercent cursus suos? Sic et homo qui in natione perversa et tortuosa habet verbum Dei, sicut luminare est fulgens in coelo. Quanti qui sibi videntur honorare solem, de illo mentiunturindignatur contra falso honorantem, quam contra contumeliosum. Servo enim bono major contumelia est injuria Domini. Quanta falsa de ipsis luminaribus quidam dicunt? Et ferunt, tolerant, et non moventur. Quare? Quia in coelo sunt. Coelum autem quid est? Nec hoc praetermittamus: quanta mentiuntur homines, quando vident obscurari lunam, et dicunt, Malefici illam de
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo. despiciunt oĩa iniqua q̃ fiunt in tͣra.
Et quomͦ luminaria in celo ꝑ diẽ ⁊ ꝑ noc¬
tẽ ꝓcedt̃: ꝑagunt itinera sua. cursus su¬
os certos habent. ⁊ comitunt᷑ tanta ma¬
la: nec deuiant desuꝑ stellȩ fixe in o¬
lo. agentes ꝑ tractꝰ cȩlestes quȩ illis pͣs¬
tituit. ⁊ constituit creator. ipsoꝵ: sic de¬
bent scĩ. s si in celo figant᷑ corda ipsorũ:
si ñ frustra audiant ⁊ respondeant sur¬
sũ cor se hab̾e. si imitent᷑ eũ qui ait. nr̃a
aũ conu̾satio in orł. ẽ. Qͥ a gͦ sunt in suꝑ¬
nis ⁊ de suꝑnis cogitant. sicͣ dicꝰtũ eͣ ubi
ẽ thesaurus tuus. ibi eͣ ⁊ cor tuũ. de ip¬
sis cogitationibꝰ suꝑnoꝵ patientes fiunt:
&e qͥequid in tͣra cominittit᷑. sic ñ curant
donec ꝑagant itinera sua: quẽ ad modũ
ñ curant luminaria cęli. quomͦ exerce¬
ant dies ⁊ nocꝰtes. quãuis tanta mala ii¬
deant fieri suꝑ t̾rã. S facile ẽ. forte.
tolerare qr in alios fuint: ⁊ si in se fi¬

Expanded text:
lo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria in coelo per diem et per noctem procedunt, peragunt itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestes, quae illis praestituit et constituit Creator ipsarum; sic debent sancti, sed si in coelo figantur corda eorum, si non frustra audiant et respondeant sursum se habere cor, si imitentur eum qui ait, «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tanta mala videant fieri super terram. Sed facile est forte, tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fi
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilit᷑ cupiunt. Leo enĩ nͣ solũ contẽ¬
nit canẽ latrantẽ. s etiã fugat: ⁊ uenit
ad ouile. ⁊ obmutescentibꝰ canibꝰ rapit
qd̾ potest. Lupꝰ ñ audet int̾ latrantes ca¬
nes. Nũqͥd ꝓpͥt̾ea qr nͣ potuit auferre
canib t̾ritus. innocentior remeauit:
Doce gͦ ds̃ innocentiã: ut qͥsq sit in no¬
cens ñ timore penȩ s amore iustitiȩ. Tc̃

Expanded text:
dissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemdissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemnit canem latrantem; sed etiam fugat, et venit ad ovile, et obmutescentibus canibus rapit quod potest: lupus non audet inter latratus canum. Numquid propterea quia non potuit auferre a canibus territus, innocentior remeavit? Docet ergo Deus innocentiam, ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justiti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbauert᷑ etiã qui tarde intelligunt.
Erat enĩ hic una potentissima domꝰ ad tẽ¬
pus. de qua flagellũ fecerat ds̃ generi
humano. ⁊ castigatũ ẽ inde genꝰ huma¬
nũ: si cognoscat flagellũ patͥs. ⁊ timeat
sententiã iudicis. Cũ gͦ ee̾t hic domꝰ edã
magna. multi sub illa gemebant: mur¬
murabant. rep̃hendebant. detestabant᷑.
blasphemabant. Quomͦ se artant hoiẽs.
⁊ dant᷑ diuino iudicio. Nulti in concupis¬
centiã cordis sui subito fiebant ipsiꝰ domꝰ.
illi qͥ murmurabant de ipsa domo: ⁊ abeis
talia hoĩes patiebant᷑. qualia se pati ipsi
a talibꝰ pauloante querebant᷑. Bonꝰ gͦ ille
gressus : ⁊ face̾ mala ⁊ ñ fecit. Qͥs ẽ hic
⁊ laudabimꝰ eũ . fec̃ enĩ mirabilia ĩ uita
sua. Loquebat᷑ serptura de potentibꝰ in¬
nocentib. Et lupus enĩ tantũ uult no¬
c̾e quantũ leo. Dissimilit᷑ nocent : s non

Expanded text:
et probaverunt etiam qui tarde intelligunt. et probaverunt etiam qui tarde intelligunt. Erat enim hic una domus potentissima ad tempus, de qua flagellum fecerat Deus generi humano, et castigatum est inde genus humanum; si cognoscat flagellum patris, et timeat sententiam judicis. Cum ergo esset hic eadem domus magna, multi sub illa gemebant, murmurabant, reprehendebant, detestabantur, blasphemabant. Quomodo se arctant homines, et dantur divino illo judicio multi in concupiscentias cordis sui ? Subito fiebant ipsius domus illi qui murmurabant de ipsa domo; et ab eis talia homines patiebantur, qualia se pati ipsi a talibus paulo ante querebantur. Bonus ergo ille gressus; et facere mala, et non fecit. Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua» . Loquebatur Scriptura de potentibus innocentibus. Et lupus enim tantum vult nocere, quantum leo: dissimiliter nocent, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
abstiuuent a cogitatioĩbꝰ mał. ⁊ int co¬
gitationes eoꝵ iniquas p̃cipue cap̃ ini¬
quitatis illa tenet iniquitas. qua ui¬
det᷑ eis ds̃ negligere ⁊ ñ curare res
humanas : & aut eqͣlit᷑ habe bonos
⁊ malos. aut etiã qd ẽ ꝑniciosius co¬
gitare insecꝰtari bonos. malis fauere.
Qͥ cogitat talia ⁊ si nicħ mali alicui faciat
facit plurimũ sͥ. ⁊ in seipso impiꝰ ẽ: ⁊ mi¬
quitate sua ñ ledit dmͣ. s int̾ficit se. neꝙ
nocent hoĩb qr timidi st̃ qui talia cogi¬
tant: s tam̃ homicidia eoꝵ adulteria eoꝵ
fraudes ⁊ rapinas eoꝵ uidet eoꝵ ds̃. ⁊ punit
incogitationibꝰ eoꝵ. Iuid enĩ uelint illi at¬
tendit : cuiꝰ ocłs ñ repellit᷑ carne. ut non
uideat uoluntatẽ. Tales si occasiones inue¬
niant. ñ mali fiunt. s manifestant᷑. ñ
ut sentias qđ natũ sit manifestũ. s ut in¬
telligas qͥd latebat inclusũ. Paucis his an¬
nis ⁊ ꝓpe hestͣno die uidert᷑ hec hoĩes.

Expanded text:
abstinent a cogitationibus malis. Et inter cogitationes eorum iniquas, praecipue caput iniquitatis illa tenet impietas, qua videtur eis Deus negligere et non curare res humanas; et aut aequaliter habere bonos et malos; aut etiam, quod est perniciosius cogitare, insectari bonos et malis favere. Qui talia cogitat, etsi nihil mali alicui faciat, facit plurimum sibi, et in seipsum impius est; et iniquitate sua non laedit Deum, sed interficit se. Neque nocent hominibus, quia timidi sunt qui talia cogitant; sed tamen homicidia eorum, adulteria eorum, fraudes et rapinas eorum videt Deus, et punit in cogitationibus eorum. Quid enim velint, ille attendit, cujus oculus non repellitur carne, ut non videat voluntatem. Tales si occasiones inveniant, non mali fiunt, sed manifestantur: non ut sentias quod natum sit manifestum, sed ut intelligas quod latebat inclusum. Paucis his annis, et prope hesterno die viderunt haec homines,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ inpatientes. ⁊ infirmi animi qͣ¬
si frustra sint boni. qr ds̃ au̾tit uł au̾¬
tere uidet᷑ ocłos suos. a bonis oꝑibꝰ pi¬
oꝵ ⁊ fideliũ ⁊ augere malos in his quȩ
diligt᷑. Putantes gͦ infirmi frustra se
bñ uiue. aut inuitant᷑ ad imitandã
maliciã eoꝵ qͦs qͣsi falsis florere conspi¬
ciunt : aut si ꝑ infirmitatẽ uł ꝑsone
sue uł animi tument male face̾. ne a¬
liquid ilł scdm leges scłi male accidat:
ñ qr iustitiã diligt̃. s ut dicã aꝑtiꝰ. ti

Expanded text:
tuntur impatientes et infirmi animi, qutuntur impatientes et infirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum quos quasi florere conspiciunt: aut si per infirmitatem vel personae suae vel animi, timent male facere, ne aliquid illis secundum leges saeculi mali accidat; non quia justitiam diligunt, sed, ut dicam aperti
Abbreviated transcription (Latin):
hic. aut ibi: s domũ tuã totã. ꝑ totũ
Qͥa correxit orbẽ t̾raꝵ. qͥ ñ cõmouebit᷑.
Domꝰ dñi fortis erit: ꝑ totũ orbẽ tͣraꝵ
erit. Alulti cadunt. s domꝰ illa stat:
icsut intentissime au¬
diuimꝰ cũ psalmꝰ iste can¬
cũ reuelat dñs qͣ hic dig¬
natꝰ ẽ opacare mẏsteria.
Ad hoc enĩ claudunt᷑ quȩ¬
dã sacram̃ta scripturaꝵ:
ñ ut denegent᷑. s ut pul¬
santib aꝑiant᷑. Si gͦ affec¬
tu pio ⁊ sincera cordis ca¬
ritate pulsetis: ille aꝑiet qͥ uidet un¬
de pulsatis. Notũ ẽ om̃ibꝰ nob̃. atq u¬
tinã de numero eoꝵ ñ simꝰ. multos mͦ¬
murare adu̾sus patientiã dĩ: ⁊ dolere
miqͦs hoĩes ⁊ impios uł uiu̾e in hac t̾ra.
ł etiã plurinũ posse ⁊ qd̃ ẽ ampliꝰ ple¬
rũq plurimũ posse malos adu̾sus bo¬
nos: ⁊ sepe malos p̃me bonos. malos
ex ultare. bono laborare: malos suꝑbi¬
re. bonos humiliari. Attendentes talia
in gen̾e humano. abundant enĩ. ꝑuer¬

Expanded text:
hic, aut ibi; sed domum tuam totam, per totum Quia correxit orbem terrae, qui non commovebitur . Domus Domini fortis erit; per totum orbem terrarum erit: multi cadent, sed domus illa stat; icut intentissime audivimus, cum psalmus iste legcum revelat Dominus quae hic dignatus est opacare mysteria. Ad hoc enim clauduntur quaedam sacramenta Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pio et sincera cordis charitate pulsetis, ille aperiet qui videt unde pulsetis. Notum est omnibus nobis atque utinam de numero eorum non simus, multos murmurare adversus Dei patients homines et impios vel vivere in hac terra, vel etiam plurimum posse; et quod est amplius, plerumque plurimum posse malos adversus bonos, et saepe malos premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in genere humano abundant enim, perver
Abbreviated transcription (Latin):
qr mͦ anñtiandũ ẽ. subsannantibꝰ hõibꝰ.
Omiseri homines amatores mundi. annũ¬
tiant uob̃ qͥ plantati stͣ in domo dnĩ: qui
confitent᷑ dño in cantico ⁊ cythara. in u̾¬
lite seduci felicitate iniquoꝵ. nolite
attendere florẽ feni: nolite attende
ad tp̃s beatos. in ȩtͣnũ miseros. Nec ista
beatitudo q̃ mͦ foris uidet᷑ uera ẽͣ: nec ĩ
corde beati st̃. qr torquent᷑ mala cons
cientia. Tu aũ tranqͥllus esto: sꝑans de
ꝓmissis dnuĩ dĩ tui. Qͥd enĩ annuntiabis
plantati estis in domo dniͣ: si uultis flo¬
rere sic̃ palma. ⁊ multiplicari sic̃ cedrꝰ
libani. ⁊ ñ aresc̾e sic̃ fȩnũ sole candente:
sic̃ qͣ uident᷑ florere sole absente. Si gͦ ñ
uultis e̾ẽ fȩnũ s palma. ⁊ cedeꝰ. qͥd anñ¬
tiabitis: Im recꝰtꝰ dñs: ⁊ ñ ẽ iqͥtas in

Expanded text:
modo annuntiandum est et subsannantibus hominibus. O miseri homines amatores mundi! annuntiant vobis qui plantati sunt in domo Domini; qui confitentur Domino in cantico et cithara, in velite seduci felicitate iniquorum, nolite attendere florem feni; nolite attendere ad tempus beatos, in aeternum miseros. Nec ista beatitudo quae modo foris videtur, vera est; nec in ccientia. Tu autem tranquillus esto, sperans de promissis Domini Dei tui. Quid enim annuntiabis plantati estis in domo Domini, si vultis florere sicut palma, et multiplicari sicut cedrus, Libani, et non arescere sicut fenum sole candente; sicut hi qui videntur florere sole absente. Si ergo non vultis esse fenum, sed palma et cedrus, quid annunti
Abbreviated transcription (Latin):
noscetis eũ. In fronte eniͣ habet p̾s iste.
ꝑsalmꝰ ipsi dauid. quarta sabbatoꝵ. In luni¬
ne eꝰ titulus: in postib fixus ẽ. Holunt
hoĩes titulũ cognosc̾e : ⁊ sic domũ intrare.
Recolamꝰ gͦ scripturã sacrã in genesi pͥmodie.
qͥd sit factũ inuenimꝰ lucẽ: scd̾o die quid
sit facꝰtũ inuenimꝰ firmam̃tũ qd̾ ẽ celũ:

Expanded text:
noscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, noscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Volunt homines titulum cognoscere, et sic domum intrare. Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus lucem: secundo die quid sit factu
Abbreviated transcription (Latin):
forte consuetudo traxerit ut illd̃ ex¬
eat ex ore qd̃ imꝓbat cordde. intelligat
illos om̃s de quoꝵ nominibꝰ st̃ appella¬
pisse ista sẏdera in cęlo ex quo illi ce¬
tẽporale. deferebant᷑ eis diuini ho¬
nores. Neteres enĩ a scło decepti. ⁊
centes qd̃ illiꝰ eẽt illd̃ sydus. ⁊ illud il¬
liꝰ. Nomines aũ qui antea ñ aspexe¬
rant. ut uiderent qr ibi erant ⁊ il¬
la sydera antegͣ nascerent᷑. decepti
credidert᷑: ⁊ concepta ẽ opinio uani¬
tatis. Klanc opinionẽ erroris diabolꝰ
qd̾ loquim᷑. quarta sabb̃oꝵ quartꝰ dies
intelligit᷑ a die dnĩca. Attendat gͦ
karitas ur̃a: qͥdsͥ uelit iste titulus.
hic grande mysteriũ: ⁊ reuera occul¬
tũ. Nã pleraq ipsius psalmi. manife¬
ste sonant. ⁊ manifeste monent: ⁊ ci¬
to intelligunt᷑. Nic aũ titulus qđ fa¬
tendũ ẽ: habet ñ parũ obscuritatis.
S aderit dñs ⁊ serenabit nubibũ. ⁊
uidebitis psalmũ: ⁊ ex fronte psalmi cog¬

Expanded text:
forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellapisse ista sidera in coelo, ex quo illi coeter commodum temporale, deferebantur eis divini honores. Veteres enim saeculi decepti, et centes quod illius esset illud sidus, et illud illius: homines autem qui antea non aspexerant, ut viderent quia ibi erant et illa sidera antequam nascerentur, decepti crediderunt; et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus quod loquimur, «quarta sabbatorum» quartus dies intelligitur a diaritas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cog
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnͣ nob̃ absentib faciunt. tãꝗͣ. post
dorsũ s̃. aliqnͣ corã in facie: sic̃ dño facie¬
bant pendenti in cruce: si filiꝰ dĩ ẽ descen¬
dat de cruce: Non opꝰ habes fortitudine qͣnͣ
tͥ aliqͥs detrahit absenti: qr nec audis nec
sentis. Si aũ in faciẽ tͥ dicat: opꝰ eͣ ut for¬
tis sis. Qͥd ẽ fortis sis ᷤ Ut feras. ne forte idoͣ
tu putes te fortẽ cũ audieris. qr ꝑcutis pug¬
no. uictꝰ conuitio. Non ẽ ista fortitudo. si

Expanded text:
aliquando nobis absentibus faciunt, tanquam post dorsum; aliquando coram in faciem, sicut Domino faciebant pendenti in cruce, «Si filius Dei est, descendat de cruce» : non opus habes fortitudine quando tibi aliquis detrahit absenti, quia non audis, nec sentis; si autem in faciem tibi dicat, opus est ut fortis sis. Quid est, Fortis sis? Ut feras: ne forte ideo te putes fortem, cum audieris, quia percutis pugno victus convicio. Non est ista fortitudo, si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ht̃ necessitatẽ iterũ lauandi: s eͣ mun¬
dus totꝰ. Ñ gͦ ad sacram̃tũ tãquã munda¬
tionis ꝑtinebat qđ̵ lauit eis pedes. s ad
exemplũ humilitatis. Noc enĩ dixerat. Qd
ego facio nescis: scies aũ postea. Uideamꝰ
si sciert᷑ postea uideamꝰ si aꝑuit illis qd̃ fa¬
ciebat: ut uideamꝰ dnm p̃cincꝰtũ in for¬
titudine: qr in humilitate. eͣ tota forti¬
tudo. Cũ lauisset eis pedes. rursus discubu¬
it : ⁊ ait ilł. Dicitis me magistrũ: ⁊ uerũ di¬
ui uob̃ pedes: qͦmͦ oportet ut hoc inuicem¬
uob̃ faciatis. Si gͦ in humilitate ẽ fortitu¬
do. nolite tim̾e suꝑbos. Numiles tãꝗͣ. pet᷑ s̃.
Petra deorsũ uidet᷑. s solida ẽ. Suꝑbi quid:
Quasi fumꝰ. Et si stͣ alti. euanescͣt. Ergo ad hu¬
militatẽ. xͥ referre debemiꝰ qd̃ p̃cinctꝰ ẽ: se¬
cundũ cõmemorationẽ eugłii qͦd p̃cinctꝰ ẽ
ut lauaret pedes discipłis suis. Est ⁊ aliud

Expanded text:
itatem iterum lavandi, sed est mundus totus.» Non ergo ad sacramentum tanquam mundationis pertinebat, quod lavit eis pedes, sed ad exemplum humilitatis: hoc enim dixerat, «Quod enim ego facio, nescis; scies autem postea.» Videamus si scierunt postea, videamus si aperuit illis quod faciebat, ut videamus Dominum praecinctum fortitudine; quia in humilitate est tota fortitudo. Cum lavisset eis pedes, rursus discubuit, et ait illis: «Dicitis me Magistrum, et verum divi vobis pedes, quomodo oportet vobis invicem faciatis» ? Si ergo in humilitate est fortitudo, nolite timere superbos. Humiles tanquam petra sunt: petra deorsum videtur, sed solida est. Superbi quid? Quasi fumus: etsi alti sunt, evanescunt. Ergo ad humilitatem Domini referre debemus quod praecinctus est, secundum commemorationem Evangelii, quod praecinctus est, ut la
Abbreviated transcription (Latin):
Argo o tu qui ex illo uideris natꝰ. ex
exͣno es. Non aũ natiuitas humana
cogitet᷑: s cogitet᷑ etͣnitas diuina. Er¬
go cepit ex quo natꝰ ẽ. creuit. audistis
eugłm: elegit discipłos. impleuit illos.
ceꝑinit p̃dicare discipłi. forte. hoc ẽ qd̃

Expanded text:
Ergo, o tu qui ex illo videris natus, ex aeterno es. Non autem nativitas humana cogitetur, sed cogitetur aeternitas divina. Ergo coepit ex quo natus est, crevit: audistis Evangelium. Elegit discipulos, implevit illos, coeperunt praedicare discipuli. Forte hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de lege tua docueris eũ : ut mitiges ei adi¬
ebꝰ malignis. donec fodiat᷑ peccatori fouea.
⁊ redeunt agt̃ cursꝰ suos. Distingunt diẽ ⁊

Expanded text:
e tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.»  redeunt, agunt cursus suos, distinguunt diem e
Abbreviated transcription (Latin):
in his qͥ salui funt. Subiecit statĩ. Aliis qͥ¬
dẽ sumꝰ odor uite in uitã: aliis odor mor¬
tis in morte᷑. Qͥb erat odor uite in uitam.
decorẽ induerat: qͥbꝰ erat odor mortis in
morte̾ fortitudinẽ induerat. Si aũ tẽgar
des qnͣ te laudant hoĩes. ⁊ placent illis
cis in bonis oꝑibꝰ ⁊ qͣsi fructũ bonoꝵ oꝑũ
uenis. ñ stetisti ĩ mobilis: nͣ ꝑtines ad orbe᷑
t̃ras qͥ ñ cõmouebit᷑. Induit dñs forti¬
tudinẽ. ⁊ p̃cinctꝰ ẽ. De ipso decore ⁊ for¬
titudine ht̃ aliũ locũ paulus apłs. E ar
ma iustitiȩ: a dext̾a ⁊ sinistra. Hide ubi
tis. Ap̃ alios głosus pͣdicabat᷑: ap̃ alios ig¬
nobił contẽpnebat᷑. Decorẽ afferebat eis
dic̃. Quasi nicħ habentes. ⁊ oĩa possiden¬
tes. Cũ oĩa possidet decorꝰ eͣ: cũ nichil
htͣ fortis ẽ. Non enĩ mirũ ẽ si seqͥt᷑. E e¬
nĩ firmauit orbẽ t̾rȩ. qͥ ñ cõmouebit᷑.

Expanded text:
statim, «Aliis quidem sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem» . Quibus erat odor vitae in vitam, decorem induerat: quibus erat odor mortis in mortem, fortitudinem induerat. Si autem tunc gaudes, quando te laudant homines, et placent illis cis in bonis operibus, et quasi fructum bonorum ensores: non stetisti immobilis; non pertines ad «orbem terrarum, qui non commovebitur. Induit Dominus fortitudinem, et praecinctus est.» De ipso decore et fortitudine habet alium locum apostolus Paulus: «Per arma justitiae dextra et sinistra.» Vide ubi tis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est. Non ergo mirum, si sequitur, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non co
Abbreviated transcription (Latin):
flumina. Parũ eͣ qr loquuta ft̃: eleuauert uo¬
sator. s ineptꝰ fabulator. In eugłio que¬
ramꝰ: simul queramꝰ. q̃ st̃ flumina q̃ eleua¬
uert̃ uoces suas. Stabat iħc ⁊ clamabat:
dictũ ẽ in eugłio. Q d clamabat: Foce iam
ipsũ caput fluminũ clamat : ipse fons
uitȩ uñ st̃ flumina cursura. leuauͣ pͥmo
uocẽ suã. E qͥd. Stabat iħc ⁊ clamabat.
Qͥ credit in me sic̾ scriptura dicͣ: flumina

Expanded text:
flumina. Parum est quia locuta sunt, «elevaverunt vosator, sed ineptus fabulator. In Evangelio quaeramus, simul quaeramus quae sunt flumina quae elevaverunt voces suas. «Stabat Jesus, et clamabat,» dictum est in Evangelio. Quid clamabat? Ecce jam ipsum caput fluminum clamat; ipse fons vitae unde sunt flumina cursura, levavit prior vocem suam. Et quid stans Jesus clamabat? «Qui credit in me, sicut Scriptura dicit, flumina
Abbreviated transcription (Latin):
truit᷑. absit. Nundus iste forte tẽplũ ip¬
siꝰ: qr ualde ẽ magnꝰ. Et res digna ẽ q̃ capi¬
at eũ. Nec capit eũ. a qͦ factꝰ eͣ. E uͥ capit᷑
In aĩa qͥeta: in aĩa iusta. Ipsa illũ portat
Alagna res fr̃es. Certe magnꝰ eͣ ds̃ : fortibus
grauis. infirmis leuis ẽ. Iuos dixi fortes:
Suꝑbos: qͥ quasi habent fortitudine̾ uiriũ
suaꝵ. Nã infirmitas illa in humilitate: ma¬
ior fortitudo ẽ. Audi apłm dicentẽ. Qnͣ in¬
firmor. tẽ potens sũ. Nloc ẽ qd cõm̃dauit

Expanded text:
truitur? Absit. Mundus iste est forte templum ipsius, quia valde magnus est, et digna res quae capiat Deum? Nec capit eum a quo factus est. Et ubi capitur? In anima quieta, in anima justa: ipsa illum portat. Magna res, fratres: certe magnus est Deus; fortibus gravis, infirmis levis est. Quos dixi fortes? Superbos, qui quasi habent praesumptionem virium suarum. Nam infirmitas illa in humilitate major fortitudo est. Audi Apostolum dicentem, «Quando infirmor, tunc potens sum» . Hoc est quod commendavi
Abbreviated transcription (Latin):
in carne: in quibꝰ p̃dicabat eugłm regni.
aliis placebat. aliis displicebat. Nã diuise s̃
adu̾sus se linguȩ iudȩoꝵ. Alii dicebant qͥa
bonꝰ ẽ: alii dicebant ñ. s seduc̃ turbas. Alii
gͦ bona de eo loquebant᷑: alii detrahebant.
lacerabant mordebant. conuitiabantuR.
Ad eos gͦ qͥbꝰ placebat decorẽ induit: ad eoᷤ
qͥbꝰ displicebat fortitudinẽ induit. Imita¬
re gͦ ⁊ tu dnmͣ tuũ: ut possis e̾e uestis ip¬
siꝰ. Esto cũ decore ad eos qͥbꝰ placent tua
bona oꝑa: esto fortis adu̾sus detractores.
Auddi apłm paulũ imitantẽ dnmͣ suũ: qͦmͦ
⁊ ipse habuit decore᷑. habuit fortitudinẽ.
mo bonꝰ odor erat S ue miseris. qͥ ⁊ bono
odore moriunt᷑. Non enĩ ait illis bonꝰ odoe

Expanded text:
in carne, his quibus praedicabat Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. mo bonus odor erat: sed vae miseris qui et bono odore moriuntur. Non enim ait, Illis bonus odor
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ quietis. Quantũ aũ laborẽ htͣ qui
uestit nudũ. bonũ opꝰ ñ multũ laborat
malũ opꝰ ht̃ laborẽ. Q enĩ uestit nudũ.
si ht uñͣ faciat ñ laborat. Si nͣ htͣ unde
faciat : gła in excelsis dõ. ⁊ in t̾ra pax
hoib bonȩ uoluntatis. Qͥ auͣ uult spoli¬
are uestitũ. qͣntũ laboret qͥs enume¬
rat. s & tam̃ ⁊ ista transitoria st̃: cũ ue¬
nerimꝰ ad illã requiẽ. uͥ nemo esurit.

Expanded text:
turae quietis. Quantum autem laborem habet quod vestis nudum? Bonum opus non multum laborat: malum opus habet laborem. Qui enim vestit nudum, si habet unde faciat, non laborat: si non habet unde faciat, «Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui autem vult spoliare vestitum, quantum laboret, quis numerat? Et tamen et ista transitura sunt, cum venerimus ad illam r
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ almi huiꝰ titulũ cũ ꝓnunti¬
de scriptura dĩ. hoc ẽ ex libro
genesis. ñ ẽ difficile cognosc̾e:
in titulo enĩ tãꝗͣ ammonem᷑
in limine. qͥd utiꝰ queramus.
Inscriptꝰ ẽ gͦ ita. Laus cantici ipsiꝰ dd̃
in die ante sabb̃m. qnͣ fundata ẽ tra.
Recordantes gͦ ꝑ os dies qͥd fecerit ds̃.¬

Expanded text:
salmi hujus titulum, cum pronuntide Scriptura Dei, hoc est ex libro Genesis, non est difficile cognoscere: in titulo enim tanquam admonemur in limine quid intus quaeramus. Inscriptus ergo est ita: «Laus cantici ipsi» «David, in diem ante sabbatum, quando fundata est terra.» Recordantes ergo per omnes dies quid fecerit D
Abbreviated transcription (Latin):
naͣ in hac multitudine tota qͣ nc̃ ẽ intͣ
istos parietes. ⁊ audit ꝑ nos u̾bũ dni.
nulla sint talia uuln̾a q̃ curent᷑. Utinã
nulla sint. Ñ tñ reͣ suꝑfluã faciͫ dic̾e.
si nulla ibi st̃ uulna. Instruant᷑ corda
ad sanandos alios: cũ audire talia ceꝑint.

Expanded text:
nam in hac multitudine tota quae nunc est inter nam in hac multitudine tota quae nunc est inter istos parietes, et audit per nos verbum Domini, nulla sint talia vulnera quae curentur; utinam nulla sint. Non tamen rem superfluam facimus dicere, si nulla ibi sunt vulnera. Instruantur corda ad sanandos alios, cum audire talia coeperint.
Abbreviated transcription (Latin):
cedt̃ in uoce. rodunt᷑ in corde. Qͥd gͦ dict̃:
Nere placiturus sũ dõ ꝑ iustitiã. aut iusti
illi placent. subeuiꝰ imꝑio mali florent:
T anta mala cõmittunt: ⁊ nicħ ilł euenit
mali. Aut si forte euenit aliquid mali. qͥd
quibꝰ mala euenert᷑. ⁊ opponunt nob̃ ⁊ di¬
cunt. Si illi. ꝓpt̾ea mali aliquid accidit. qͥa
iniquus fuit: illi qͣr accidit. qͥ tã iuste
uixit. qͥ elemosinas tantas fec̃. qͥ tã mul¬
ta bona oꝑatꝰ ẽ in ȩcołia: quare talẽ sor¬
tẽ inuenit: Iuare talẽ exitũ habuit.
qualẽ ille hõ qͥ multa iniqua cõmisit:
Ad hoo aũ ista dicunt. ut ostendant se ꝓp¬
t̾ea ñ face̾ mala. qr ñ posst᷑. aut qr ñ au¬
dent. Nã qͥd uelit cor. lingua testat᷑. E
quidẽ etiã si lingua obmutesce̾t. ⁊ ipsa
timore cõp̾ssa. ds̃ uid̾et intꝰ qͥd cogitare
hõ si etiã aliũ homine̾ lat̾e̾t. Tacitas gͦ¬
in u̾ba uł facꝰta. curat iste p̃s̃: si curari
uelint. Intendant gͦ ⁊ curent᷑. Atq uti¬

Expanded text:
cedunt in voce, roduntur in corde. Quid ergo dicunt? Vere placiturus sum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imperio mali florent? Tanta mala committunt, et nihil illis evenit mali. Aut si forte evenit aliquid mali; quidquibus mala evenerunt, et opponunt nobis, et dicunt: Si illi propterea mali aliquid accidit, quia iniquus fuit; illi quare accidit, qui tam juste vixit? Qui eleemosynas tantas fecit, qui tam multa bona operatus est in Ecclesia, quare talem sortem invenit? quare talem exitum habuit, qualem ille homo qui multa iniqua commisit? Ad hoc autem ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere male, quia non possunt, aut quia non audent. Nam quid velit cor, lingua testatur: et quidem, etiamsi lingua obmutesceret et ipsa timore compressa, Deus videret intus quid cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas erin verba vel facta, curat iste psalmus, si curari velint. Intendant ergo, et curentur. Atque uti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ erat. s ut erũperet qd̾ erat Eres¬
pexit ocłs m̃s inimicos meos. & in eis qͥ
insurgt̃ in me malignantibꝰ audice
auris tua. Qñ. In senecta. Qdẽ in senecta:
In nouissimo. Et quid audiet auris mea:
S tantes ad dexterã audiemꝰ qͦd dicet᷑ eis qͥ st̃
ad sinistrã. ite in ignẽ ętͣnũ. qͥ paratꝰ ẽ. di¬
abolo ⁊ angłis eiꝰ. ab isto auditu malo. iustꝰ

Expanded text:
t respexit oculus meus in inimicis meis; et in eis qui insurgunt in me malignantibus, audiet auris mea.» Quando? In senecta. Quid est, in senecta? In novissimo. Et quid audiet auris nostra? Stantes ad dexteram audiemus quod dicetur eis qui sunt ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo