comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ consũptio mali. nͥ qđ lex dicit ñ concu¬
pisces: Omĩno ñ concupiscere ꝑfectio
boni est: quia c̃sũptio mali ẽ. Hoc dice¬
bat ille. ꝑficere bonũ ĩ mͥ adiacet. qͥa
non poterat facere ut ñ concupiscer&e.
faciebat tantum. ut nt̃ concupiscentiam
frenaret. ut concupiscentie non consen¬
tiret. & concupiscentie menbra ad satel¬
litium ñ p̃beret. Perficere gͦ inqͥt bonũ
ñ mͥ adiacet. Non possum implere qđ
diccum ẽ ñ concupisces. Quid gͦ : opꝰ ẽ
ut impleas. pꝰ concupiscentias tuas non
eas. Hoc age uiterim. quãdiu sune illi¬
cite concupiscentiȩ in carne tua. post
concupiscentias tuas ñ eas. Mane inser-¬
uitute dĩ. in lib̾tace xp̃i. mente serui le¬
gi dĩ tui. nolite donare concupiscentiis
cuis. Aluid ẽ ñ pugnare ce eẽ inpace
uera atq ꝑpetua aliud pugnare & uin¬
cere. aliud pugnare & uinci. aliud nec
pugnare sed crahi. Sunt enĩ homines.
mͦ pugnat contra eam qͣm ñ odit: iste¬

Expanded text:
 consumptio mali, nisi quod Lex dicit, Non concupisces ? Omnino non concupiscere perfectio boni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra ad satellitium non praeberet. Perficere ergo, inquit, bonum non mihi adjacet: non possum implere quod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare concupiscentiis . Aliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines modo pugnat contra eam, quam non odit? Iste
Abbreviated transcription (Latin):
rentis peccati. Teneat arcẽ imꝑator in¬
terior. quia submaiore imꝑatore iuuandꝰ
assistit. Frenat irã. cohercet concupiscen¬
tiam. in est tam̃ qđ frenetur. in est qđ
coherceatur. in ⁊ qđ teneatur. Quid aut̃
uolebat ille iustus mente seruiens legidĩ.
nͥ ut omĩno non eẽt. quod frenaretur : Et
hoc debet conari omĩs qui tendit adꝑfec¬
tionẽ. ut & ipsa concupiscentia cui ñ dant᷑
ad obȩdiendũ menbra cotidie inꝑficiente
minuatur. Uelle inqͥt adiacet mͥ. ꝑfic̾e̾
aut̃ bonũ non. Nun qͥd dix̃ ñ mͥ adiacet

Expanded text:
rentis peccati. Teneat arcem imperator inrentis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem b
Abbreviated transcription (Latin):
frgo si filius uos lib̾aueric: cẽ uere lib̾i
eritis. Deniq ita conclusit. Igitur ipse
ego mence seruio legidĩ: carne autẽ
legi peccati. Ipse ego inqͥc. ñ enĩ duo
sumus int̾ uos contrarii dediuersis
pͥncipiis uenientes: s ipse ego mente
seruio legidĩ carne auc̃ legi peccati.
quã du languor oblutatur saluti. S
sicarne. seruis legi peccati. fac qđ ait
ipse apłs. Non gͦ regnet peccatũ ĩ ur̃o
mortali corpore. ad obȩdiendũ desidiis
eiꝰ. neq exibeatis menbra urã arma
iniquitatis peccato. Non ait ñ sit. sed
ñ regnet. Quamdui peccatũ necesse
auferatur. Non fiat qđ iub&. Surgic
nabił: nͥ peccatũ eẽt in menbris. Sed
tolle illi regnũ. ñ habeat arma unde
contra ce pugnet. Discit etiam ñ surgere.
cũ arma ñ ceꝑit inuenire. Non exibeatis
menbra ur̃a arma iniqͥtatis peccato. Alio qͥn
toti captiui eritis. & ñ erit dicere. mente
seruio legi dĩ. Mens enĩ si teneat arma.
menbra ñ mouentur inministeriũ fu¬

Expanded text:
os Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. » Denique ita conclusit: « Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » . Ipse ego, inquit: non enim duo sumus inter nos contrarii de diversis principiis venientes; sed ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati, quamdiu languor obluctatur saluti. 12. Sed si carne servis legi peccati, fac quod ait ipse Apostolus: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; sed, Non regnet. Quamdiu peccatum necesse auferatur, non fiat quod jubet. Surgit nabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, non habeat arma unde contra te pugnet; discet etiam non surgere, cum arma coeperit non invenire. Non exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato; alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, Mente servio legi Dei. Mens enim si teneat arma, membra non moventur in ministerium fu
Abbreviated transcription (Latin):
De corpore mortis huiꝰ ñ omĩs Inr̃m.¬
lib̾atur qui finit hanc uitam. s qͥ in hac
uita susceꝑit gram. & ne inuanũ susceꝑit
bonis oꝑib egerit. Aliud÷ enĩ exire de
hoc corpore. qđ om̃s homines dies uitȩ
huiꝰ ultimꝰ cogit: aliud ÷ aut̃ lib̾ari de
corpore mortis huiꝰ. Qđ sola dĩ grã ꝑiłim
xp̃m dnm̃ nr̃m. scĩs o fidelibus eius
imꝑtit. Post hanc aut̃ uitam merces per¬
ficiens redditur. s eis tantũ a qͥb in hac
uita eiusdẽ mercedis meritũ cõnparat᷑.
Non enĩ ad saturitatẽ iusticiȩ cũ hinc
exierit qͥsq ꝑueniet: nͥ ad eam cũ hic ẽ¬

Expanded text:
 corpore mortis huius non omnis liberatur, qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et, ne in uanum suscipiat, bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dei gratia m nostrum sanctis et fidelibus eius impertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic e
Abbreviated transcription (Latin):
bis mortuus ẽ. habebat itaq erga nos
caritatem: etiam cũ inmicitias adu̾sus
eum exercentes. oꝑaremur iniquitatẽ.
ro & diuino mͦ  quando nos ođat dilige¬
bat. Odat enĩ nos quales ipse ñ fecerat.
Et qr iniquitas nr̃a opus eius ñ omĩ ex
parte consup̃serat: nouerat simul in
uno quoq nr̃m. ⁊ odisse qđ feceranus.
& amare qđ fecerat. Et hoc quidem in
om̃ib intelligi potest. de illo cui uera¬
Cũ gͥ eoꝵ que fecit nichil oderit. quis dig¬
ne possit eloqui quantil diligat men¬
bra unigeniti sui:iquanco amplius
ipsũ uingenitũ. in quo condita sunt oĩa
uisibilia & inuisibilia que insius gene¬
rib ordinata ordinatissime diligit:
Menbra quippe unigeniti ad angłoꝵ suor
qua homo ẽ. quomͦ ñ excedit excellen¬
ciam cuiꝰ libor angłi. cũ sit una ꝑsona
carnis ⁊ uerbi: Quanꝙͣ non desint qͥ
etiam nos angłis p̃ferant.: quia ꝓnobis
inquiunt non ꝓ ntiglis m̃ orius est

Expanded text:
bis mortuus est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; ro et divino modo, et quando nos oderat, diligebat; oderat enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo cui veraCum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum saqua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
Per hec qͥppe testimonia quȩ in illo ui¬
demus impleta: e iã futura erga nos.
qui sempicerna ꝓmissa sunt expectamꝰ
isꝑamus implenda. Qui ꝓͥpͥo filio non

Expanded text:
Per haec quippe testimonia quae in illo videmus impleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non
Abbreviated transcription (Latin):
suotã detestabilit egrotauit. ut ñ posit
alit̾ ꝙ medici morte sanari: Non est
morbor An idõ nos p̃ferimꝰ angłis qͥa
cũ ẽ angłi peccauerint nichil eis ta¬
le unde sanarentur inpensũ e: Cur¬
ñ potius intelligimꝰ. qd̾ tanto dap̃nabi¬
lior eorum iudicata sit culꝑa quanto
erat natura sublimior: Tanto enim
minus quã nos peccare debuerunt:
quanto meliores fuerunt nob̾. Nunc
aut̃ in offendendo creatore. canco exe¬
crabilius beneficio eiꝰ. ingrati exticer̾.
quanto beneficiencius sunt creaci
Hȩc eis sacis fuit desertores ẽẽ illiꝰ: nisi
& nostri fierent deceptores. Hoc itaq
nob̾ magnũ bonũ conferae qui dilex̃
riores conditi sumus. & peccato indig¬
niores facti. qui eoꝵ fieri. qualescũq

Expanded text:
suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum enon potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit s et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque
Abbreviated transcription (Latin):
in hac epła non seruauerit morẽ suum scri¬
bendo. ut uł uocabulũ nominis sui uł ordi¬
nis describ̾et dignitatẽ Hec causa est quod
ad eos scribens qui ex circuncisione credi¬
anceferre.
suum eadem racione non preculit. hanc

Expanded text:
rit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribens qui ex circumcisione credianteferre. suum eadem ratione non praetulit. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
castigata. Dedit & regẽ petentibꝰ scđm cor
coꝵ sic̃ scripcũ ẽ. ñ scdm cor suũ. Dedit
etiam qđ cdiabolus postulauit: ut ꝓbandꝰ
eiꝰ famulus tẽp̾caretur. Exaudiuit rogan¬
tes & inmundos sps. ut inmulcos sues le

Expanded text:
castigata . Dedit et regem petentibus secundum cor castigata . Dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues le
Abbreviated transcription (Latin):
cola fictaret. propt̃ qđ ter dnm̃ rogauit
ut eũ afferret abeo: utiq sic̃ oportet
nesciens qͥd oraret. Deniq dĩ responsum
cur ñ fieret qđ uir tantꝰ oraret. & qͣre
fieri non oporteret audiuit. Sufficit tͥ
grã mea: nã uirtus in infirmitate ꝑfi¬
citur. In his gͦ cribulationibꝰ quȩ possins de
ꝓdesse ar nocere. qͥd oremꝰ sic̃ oportae nes¬
cimus. Ec tam̃ qͥa dura qͥa molesta. quia
contͣ sensũ nrȩ infirmicatis sunt: uniuer¬
sali humana uoluntate. ut a nob̾ hȩc au¬
ferant᷑ oramus. Sed hoc deuotionis debe¬
mꝰ dnõ dõ nr̃o: ut si ea ñ abstulerit. non
idõ nos abeo negligi existimemꝰ. s potius
pia patientia maloꝵ. bona sꝑemꝰ ampliora.
Sic enĩ uͥtꝰ in infirmitate ꝑficitur. Non¬
nullis quippe inpacientibꝰ dñs ds̃ quod
petebant concessit iratus: sic̃ cont̾ apło¬
nogauis ꝓpiciꝰ. Nam leginiꝰ isra belitx qͥd¬
sii ragauerint e accepint. Sed exple¬
a concupiscentia: impatientia ÷ grauit᷑

Expanded text:
colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra aponegauit propitius. nam legimus, Israhelitae q rogaverint et acceperint; sed expleta concupiscentia, impatientia est graviter
Abbreviated transcription (Latin):
decaritatis radice ꝓcedit. sed accepistis
spm̃ adoptionis filioꝵ. in qͦ lamanꝰ
abba pat̾. Qualis res est si pignꝰtale
est: nec pignꝰ sed arra dicenda est. Pigiꝰ
enĩ quando ponitur. cũ fuerit res ipsa
reddita. pignꝰ aufertur. Arra aũ de ipa
re datur: quȩ dando ꝓmictit᷑. ut res
quando reddit̾. impleat̃ qđ datũ est
ñ mutetur. Quod aũ marchus non
solũ pat̾ sed abba pat̾ dnm̃ dixisse cõme¬
morat. hoc est abba hebraice qđ ẽ lati¬
ne pat̾. Et fortasse dñs ꝓpt̾ aliqd sacra¬
mentũ utrũiq dixerit. uolens ostende
illã se tͥsticiã inꝑsona sui corporis idẽ
ȩccłie suscepisse. Cui factꝰ ẽ angularis
lapis. uenienti adeũ partĩ ex hebreis
ad qͦs ꝑtinae qd̾ ait abba: partĩ exgencibꝰ
adqͦs ꝑtinet qđ ait pat̃. Etiam paulꝰ
apłs non p̃ter mitens hoc saciam̃tu.

Expanded text:
e ad radice procedit. Sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus; Abba, Pater. Qualis res est si pignus tale est; nec pignus sed arrha dicenda est. Pignus enim quando ponitur, cum fuerit res ipsa reddita, pignus aufertur. Arrha autem de ipsa re datur quae danda promittitur, ut res quando redditur impleatur quod datum est non mutetur. Quod autem Marcus non solum pater sed abba pater eum dixisse commemorat, hoc est abba Hebraeice, quod est Latine pater. et fortasse dominus propter aliquod sacramentum utrumque dixerit uolens ostendere illam se tristitiam in persona sui corporis, id est ecclesiae suscepisse, cui factus est angularis lapis, uenienti ad eum partim ex Hebraeis, ad quos pertinet quod ait abba, partim ex gentibus, ad quas pertinet quod ait pater. etiam Paulus apostolus non praetermittens hoc sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
castꝰ ꝑmanens in scłm scłi. Illũ timorẽ qͥ
non ẽ incaritate: attendebat apłs cũ dice¬
bat. Non enĩ accepistis spm̃ seruitutis ite¬
rũ intimore. Illũ aũ timorẽ castũ attende¬
bat cũ dicebat. Noli altũ saꝑe sed time. In
illo timore quẽ foras caritas mittit: ẽ etiã
seruitꝰ simul foras cũ ipso timore mitten¬
da. Ucrũq enĩ iunxit apłs. hoc est ae serui¬
tutẽ & cimorẽ dicendo. Non enĩ accepistis
spm̃ seruitucis iterũ intimore. Ad hanc

Expanded text:
rem qui non est in charitate, attendebat Apostolus cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& timore casto adquẽ ꝑtinet seruus
intrans in dnĩ suigaudiũ. ñ serui aut̃ timo¬
re foras mittendo. adquẽ ꝑtin& seruus ñ
manens indomo inȩternũ. Uc aũ tales
serui ñ seriu simꝰ: dnm̃ facere scimꝰ. Hoc

Expanded text:
scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dñs eiꝰ. Non utiq ille seruus ad timorẽ
ꝑtinens castũ cui dr̃. Euge serue bone.
inera ingaudiũ dñi tui: sed ille seruus
ꝑtinens ad cimorẽ foras a caritate mitten¬
dus. de qͦ alibi dicit. Seruus ñ manae in

Expanded text:
nus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ẽ ñ fauecrũ. ñ labioꝵ. Intꝰ sonat in
auribꝰ di. Clauso ore labiisq immotis.
susanna ista uoce clamabat. Corclamet.
pat̃ nr̃ qͥ es incelis. Quare non tantũ pat̾e
Quid suult abba pat̾ : Si enĩ queras qͥd sit
abla: respondetur cͥ. Pat̃. Abba enĩ ebra¬
ice: pat̾ dr̃. Quare utrũq uoluit apłs
diere: quia uidebac lapidẽ angularem
quẽ reꝓbauerunt qͥ edificauerunt factũ
eẽ incapud anguli: ñ sine causa angularẽ
dictũ. nͥ qͥa inosculũ recepit utrũq parietẽ
de diu̾so uenientẽ. hinc circũcisio. hinc p̃pu

Expanded text:
cordis est, non faucium, non labiorum: intus sonat, auribus Dei sonat. Clauso ore labiisque immotis, Susanna ista voce clamabat . Cor clamet, Pater noster qui es in coelis. Quare non tantum Pater? Quid sibi vult Abba Pater? Si enim quaeras quid sit abba, respondetur tibi, pater. Abba enim Hebraice pater dicitur. Quare utrumque voluit Apostolus ponere? Quia videbat lapidem angularem quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli , non sine causa angularem dictum, nisi quia in osculum recipit utrumque parietem de diverso venientem. Hinc circumcisio, i
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt St hoc qͥd ẽ nͥ qđ de illisdictũ ẽ.
beati qͥ esurumt & sitiunt iusticiã qm̃ ipsi
saturabunt᷑: Huc gͦ transeant qͥ sub lege
sunt. ut exseruis filii fiant. nec sie camen
ut serui ẽẽ desictant. sed ut canꝙ filii dõ &e
patri lib̾alit̾ seruiant. qͥa & hoc acceꝑa̾nt.
Dedit enĩ potestatẽ ille unicꝰ filios dĩ fieri
credentibꝰ in noiẽ eiꝰ. eosq ad monuit pet̾e.
querere. pulsare. ut accipiant & inueni¬
ant. & aꝑiat᷑ eis: addens increpationẽ ⁊
dicens. Si uos cũ sicis mali nostis bona
data dare filiis ur̃is. qͣntomagis pac̾ ur̃
qͥ est incelis. dabit bona petentibꝰ se:¬

Expanded text:
de illis dictum est: beati qui esuriunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur? huc ergo transeant qui sub lege sunt, ut ex semis filii fiant, nec sic tamen, ut serui esse desistant, sed ut tamquam filii domino et patri liberaliter seruiant, quia et hoc acceperunt; dedit enim potestatem ille unicus filios dei fieri credentibus in nom i ne eius eosque admonuit petere, quaerere, pulsare, ut accipiant et inueniant et aperiatur eis, addens increpationem et dicens: si u o s, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis nostis, quanto magis pater uester, qui est in caelis, dabit bona petentibus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ accepistis spm̃ seruitutis iterũ in ci¬
more. sed accepistis spm̃ adoptionis filioꝵ.
inqͦ clamamꝰ abba pater. Quia eodẽ spũ
dĩ. id ẽ digito dĩ qͦ lex intabulis lapideis
conscripta ẽ. timor incussus ẽ. eis qͥ grãm
ñdũ incelligebant. ut de sua infirini¬
tate atq peccatis ꝑ legẽ conuincerent᷑:
sed lex illis fieret pedagogus qͦ ꝑduce¬
rent̃ ad grãm quȩ ẽ infide tħu xp̃i.
de hoc aũ spũ adoptionis & gr̃ȩ. id est
Et illi qui sub lege sunt & cimore pęne
iusticiã suã facere conantur. or idõ non
faciunt dĩ iusticiã qͥa caritas eã facit. qͥ

Expanded text:
accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis spiritum adoptionis, in quo clamamus: Abba, Pater ; » quia eodem spiritu Dei, id est, digito Dei, quo lex in tabulis lapideis conscripta est, timor incussus est eis qui gratiam nondum intelligebant, ut de sua infirmitate atque peccatis per legem convincerentur, et lex illis fieret paedagogus, quo perducerentur ad gratiam quae est in fide Iesu Christi. de hoc autem spiritu adoptionis et gratiae, id est et illi qui sub lege sunt et timore poenae iustitiam suam facere conantur et ideo non faciunt dei iustitiam, quia caritas eam facit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimorẽ. ñ formidando pęnã. sed amando
iusticiam. Unde gͦ ista dilectio id ẽ caritas
cordibꝰ nrĩs: ñ qua nos ipse diligit. sed
ꝗͥ nos facit dilectores suos. Sic̃ uisticia
facit. Hȩc ẽ iusticia dĩ quã ñ solũ docet ꝑle
gis p̃ceptũ: uerũ etiã dat ꝑsp̃s donũ.¬

Expanded text:
timorem, non formidando poenam, sed amando iustitiam. unde ergo ista dilectio, id est caritacordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut iustitia facit. haec est iustitia dei, quam non solum docet per legis praeceptum, uerum etiam dat per
Abbreviated transcription (Latin):
apłs qͥdicit. Non enĩ accepistis sp̃m serui
dõ credatur. ñ tam̃ iusticia diligit. sed dẽp¬
natio timetur. Filii uͦ clamant abba pat̾.
Quarũ duarũ uocũ. una e̾ excircũcisione.
alcera exp̃putio. uidei pͥmũ & greci: qm̃¬

Expanded text:
seruitdomino credatur. non tamen iustitia diligitur. sed damnatio timetur. filii uero clamant: abba pater. quarum duarum uocum una est ex circumcisione, altera ex praeputio, Iudaei primum et Graeci. q
Abbreviated transcription (Latin):
Sed neq de ipsis criminib quã lib& mag.
modũ suicuiꝰq peccati. Inactione aut̃
penitentiȩ ubi tale cõmissũ est ut is qui
cõmisit a xp̃i etiã corpore se paretur: ñ
tam consideranda ẽ m̃sura tẽporis quã

Expanded text:
Sed neque de ipsis criminibus quamlibet magnimodum sui cujusque peccati. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est, ut is qui commisit a Christi etiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura tempo
Abbreviated transcription (Latin):
uincamꝰ concupiscentiã. In hoc tã magno
p̃lio in qͦ uiuit̾. sub grã. & cũ bene pugnat.
nis quanuis inuictis mortificatoribꝰ aliqͥ
uulnera peccacoꝵ. ꝓpẽ quȩ sananda coci¬
diȩ ueracit̾ dicant. dimitte nob̾ debita nr̃ã.
Contra eadẽ uitia. contra diabolũ pͥnci¬
pẽ regẽq uitioꝵ. multo uigilantiꝰ & acriꝰ
ipsa oratione certantes. ne ualeant aliqͥd
mortiferȩ suggestiones. qͥb instigat insuꝑ
peccatorẽ ad sua exeusanda potiꝰ quã ac¬
cusanda peccata: ac sic illa uulnera ñ mħ
sancent̃. uerũ etiã & si mortifera ñ erant

Expanded text:
uincamus concupiscentiam. In hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub gratia et, cum bene pugnat anis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera non modo non sanentur, uerum etiam, etsi mortifera non erant,
Abbreviated transcription (Latin):
mica est indm̃. Legi enĩ dĩ ñ ẽ subiecta. nec
enĩ potest. Qui aũ in carne sunt. dõ placere
non possunt. Sapientiã qͥppe carnis dix̃.
ñ sapientiã desursũ descendentẽ: & incar¬
ne eos ñ eẽ quiñdũ de corpore exierunt.
sed eos qui scđm carnẽ uiuunt. significa¬
cos eẽ manifestũ est. Sic aut̃ mundũ
in dm̃. Legi enĩ dĩ ñ ẽ subiecta. nec enĩ
potest. Uelud sidicamꝰ. iniusticia iusticia
ee non pocest. Mundũ quippe ait hoc
loco. significans dilectores mundi. quȩ
dileccio non ẽ a patre. Prudentia carnis
inimica indm̃. legi enĩ dĩ ñ ẽ subiecta.
neq enĩ pocest. Cum enĩ caritas legẽ
impleat. prudentia uͦ carnis cõmoda tẽ¬
poralia sectando spĩcali caritati ad u̾sec̃.
quomͦ potest legi dĩ eẽ subiecta. id ẽ li¬
bent̃ atq obsequent̾ implere iusticiam.

Expanded text:
 Dei non est subjecta, nec enim potest. qui autem in carne sunt, Deo placere. non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam de sorsum descendentem: et in carne esse non eos, qui nondum de corpore exierunt, sed eos, qui secundum carnem uiuunt, significatos esse manifestum est. non autem enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Velut si dicamus: Injustitia justitia non esse potest. Mundum quippe ait hoc loco, significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre. Prudentia carninimica in Deum: Legi enim Dei non est subjecta; neque enim potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei esse subjecta, id est, libenter atque obsequenter impler
Abbreviated transcription (Latin):
nis mortificaueritis: iuuetis.
Hoc: opꝰ nr̃m in hac uita. acciones carnis
spũ morcificare cocidie. affligere. mini¬
ere. frenare. interimere. Quã multa
enĩ ꝓficientes iã ñ delectant. que anta
delectabant. Quando gͦ delectabat &e non
ei consentiebat᷑: morcificabat᷑. Quia ia ñ
delectat. mortificatũ est. Cũ gͦ dixisset
apłs. si aut̃ spũ acciones carnis moͬtifica¬
ueritis uiuetis. id ẽ illas concupiscentias
carnis qͥb ñ consentire magna laus est.
quas ñ hab̾e ꝑfectio ẽ: iam hic metuen¬
dũ ẽ. neqͥsq rursus ad mortificandas
acciones carnisde spũ scõ p̃sumeret: gͦ
ne hic se extolleret humanꝰ sp̃s. & ad hoc
opꝰ se idoneũ firmũq iaccaret: subietu

Expanded text:
nis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortificatum est. Calca morts, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est, jam hic metuendum est, ne quisquam rursus ad mortificandas actiones carnis, de spiritu suo praesumeret; ergo ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
pisis spm̃ seruitutis iterũ intimore.
Quis em̃ iterũ: qͦmͦ terrente molestisli¬
mo pedagogo. ꝗ uid÷ iterũ : sic̃ inmonce
sna accepistis spm̃ seruitutis. Dicet aliqͥs.
s incabuł lapideis intimorẽ. in tabulis
cerrebat: quomͦ aut̃ ueniens sp̃s sc̃s igneꝰ¬
gͦ ñ intimore sed indilectione: ut ñ serui
sed filii simꝰ. Quienĩ adhuc indõ bene
agit quia pęnã timet. & dm̃ ñ amat: ñ¬
dũ ẽ int̾filios. Utinã tam̃ uł pęnã cimeat.
Timor seruꝰ ẽ caritas lib̾a est. fac uł cimore¬

Expanded text:
pistis spiritum servitutis iterum in timore. Quid est iterum? quomodo terrente molestissimo paedagogo. Quid est iterum? sicut in monte Sina accepistis spiritum servitutis. Dicet aliquis:  in tabulis lapideis in timore, in tabulis terrebat ; quomodo autem veniens Spiritus sanergo non in timore, sed in dilectione; ut non servi, sed filii simus. Qui enim adhuc ideo bene agit, quia poenam timet, Deum non amat, nondum est inter filios: utinam tamen vel poenam timeat. Timor servus est, charitas libera est; et ut si
Abbreviated transcription (Latin):
aguntur. sed qͦt qt spũ dĩ agunt̃. hi filuꝰ
sunt dĩ: ñ qͥa ipsi nichil agunt. sed ne ni¬
chil boni agant. a bono agant᷑ ut agant.
Nã tancomagis efficit᷑ qͥsq filiꝰ bonꝰ: quan¬
co largius ei dat᷑ a patre sp̃s bonꝰ.
Plus est ꝓcul dubio agi. quã regi. Qui
enĩ regicur aliqͥd agit: & idõ regit᷑ ut
recte agat. Qui aut̃ agitur: agere ipse
aliqͥd uix intelligit᷑. Et tam̃ cantũ pst¬
uolupcatibꝰ nr̃is grã saluatoris: ut non
dubitr apłs dicere. Quot qͦt spũ dĩ agun¬
tur. hi filii funt dĩ. Nec aliqͥa in nobis
lib̾a uoluntas meliꝰ agere potest: qũit
Q. se cõmendet. qͥ male agere non potest.¬

Expanded text:
aguntur, sed quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt, non quia ipsi nihil agunt, sed ne nihil boni agant a bono aguntur ut agant. Nam tanto magis efficitur quisque filius bonus quanto largius ei datur a Patre spiritus bonus. Plus est procul dubio agi, quam regi. Qui enim regitur, aliquid agit; et ideo regitur, ut recte agat; qui autem agitur, agere ipse aliquoluntatibus nostris gratia saluatoris, ut non dubitet apostolus dicere: quotquot spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. nec aliquid in nobis libera uoluntas melius agere potest, quam endam commendet, qui male agere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ fiat. ut uita inse mortẽ
mortificando conuertat. Ergo inqͥt
fr̃s. debicores sumꝰ non carni.uit scđm
carnẽ uiuamꝰ. Si enĩ scđm carnẽ uixe¬
ritis. morienuni. Si aũ spũ facta carnis.
mocificaueritis: uiuecis. Quid ÷ aliud
quã hoc. si scd̾m mortẽ iuxeritis: totũ
morietur. si aũ scđm uitã uiuendo mor¬
tem uiinficaueritis. totũ uiuet:¬

Expanded text:
quemadmodum fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet
Abbreviated transcription (Latin):
lilud enĩ uetus testam̃tũ habens ꝓmissa
terrena: hoc uidecur suadere ne gratis
colatur dĩ. Sed quia dat aliqͥd in t̾ra.
idõ diligatur. Quid amas ut dm̃ ñ ames:
dic mͥ. Ama si potes aliqͥd. qđ ille ñ fecit.
Circũspice uniu̾sã creaturã. uide utrũ
alicubi cupiditatis uisco teneatis. & adili¬
gendo creatore impediaris. nͥ ea re quã
creauit ipse quẽ negligis. Quare autẽ
amas ista. nͥ quia pulcra sunt: Possunt
eẽ tam pulcra. quã ille aqͦ facta sunt:
miraris hȩc qͥa illũ ñ uides: s ꝑeaquae
miraris. ama quẽ ñ uides. Interroga
creaturam. Si a se ipsa ẽ: remane in illã.
Si aũ ab illo ẽ. ñ obaliud ꝑnitiosa ẽ amatori.
nͥ qͥa p̃ponit᷑ creatori. Quare hoc dixit:
Propt̃ uersũ istũ frẽs. Mortui gͦ erant.
qui ꝓpterea dm̃ colebant. ut eis scđm
carnẽ bene e̾ẽt. Saꝑe aut̃ scd̾m carnẽ

Expanded text:
ns promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ait corpꝰ moriturũ ẽ: s corpꝰ mor¬
tuũ ẽ. Ad huc hc̃ uitã utiq corpꝰ nrm:
& tanĩ conparatũ corpori illi qułi fucũ¬
rũ ẽ: qͣlia sunt angłoꝵ corpora. inueni¬
cur corpꝰ hominis mortuũ qͥmuis adhuc

Expanded text:
it: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. loquente apło. Corpꝰ quidẽ inqt mor¬
tuũ ẽ ꝓpter peccatũ. sp̃s aũ uita ẽ ꝓpter
iusticiã. Hec uita ex fide facta ẽ: qm̃ uist
eiꝰ qui suscitauit iħm xp̃m a morcuis ha¬
bitat in uob̾: qͥ suscitauit iħm xpm amor¬

Expanded text:
r loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam eius qui suscitauit Iesum ex mortuis habitat in uobis, qui suscitauit I
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s enĩ facit uiua m̃bra. Nec uiua m̃bra
sp̃s facit. nͥ quȩ incorpore qđ uegetat ipse
sp̃s inuenerit. Nã sp̃s qͥẽ inte ohomo quo
constat᷑ ut homo sis nũqͥd uiuificat m̃brũ
qđ seꝑatũ inuen̾eit a carne tua: spm tuũ
dico animã cuã. Anima tua ñ uiuificat:
nͥ m̃bra quȩ sunt incarne cua. Unũ si col¬

Expanded text:
spiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore, quod vegetat ipse spiritus, invenit. Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, nunquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua: unum si tol
Abbreviated transcription (Latin):
a nulla neqͥtia uł malitia ꝓhibecur nea
ulla ex parte p̾uis cupidicatibꝰ resisito
qͥa non est qͥ ꝓhibeat: sic sccła est sub lege
ante grãm. quando ꝓhibetur quide et
conatur a peccato abstinere s uincitar
renda cerrena seruire. Itaq uͥ uidit ex
alia parte ipsam. ex alia cõmodũ cẽporaile.
qđ se nc̃ uidet amittere. s illã cenuerit
Tertia ÷ uita sub grã: quando nichilcẽ
poralis cõmodi iusticiȩ p̃ponitur. Quo
nͥ caritate sp̃itali quã dñs exemplo suo
docuit & grã donauit: fieri ñ pocest. In
hac enĩ uita etiã si existane desidia carniᷤᷤ
de mortalitate corporis: m̃tẽ tam̃ adcon¬
sensionẽ peccati non subiugant. Ita ũ
ñ regnat peccatũ in ur̃o mortali corpore.
quãius non possit nisi habicare in eo quã¬
diu mortale corpꝰ.ẽ. Primo eni ñ regnat
cũ m̃te seruimꝰ legi dĩ. quauis carne legi
peccati. id ẽ poenali consuetudini: cũ illa
existunt desideria quibꝰ cam̃ ñ obedimꝰ

Expanded text:
 nulla nequitia et malitia prohibetur, neque ulla ex parte pravis cupiditatibus resistit; quia non est qui prohibeat: sic secunda est sub Lege ante gratiam, quando prohibetur quidem et conatur a peccato abstinere se, sed vincirendum terrena servire. Itaque ubi viderit ex alia parte ipsam, ex alia commodum temporale, tquod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est vita sub gratia, quando nihitiae praeponitur: quod nisi charitate spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, et gratia donavit, fieri non potest. In hac enim vita etiamsi existant desideria carnis de mortalitate corporis, tamen mentem ad consensionem peccati non subjugant. Ita jam non regnat peccatum in nostro mortali corpore ; quamvis non possit nisi inhabitare in eo, quamdiu mortale corpus est. Primo enim non regnat, cum mente servimus Legi Dei, quamvis carne legi peccati , id est, poenali consuetudini, cum ex illa existunt desideria, quibus tamen non obedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sio peccãtoꝵ. onũibꝰ inimicitiis int̾fectis.
qͥbꝰ separabanĩ a dõ: sed manae inuetustace
carnis. canꝙ suꝑatũ & pemptũ. si ñ illici¬
tis consensionibꝰ quodãmͦ reuiuiscat. &e in
regñ ꝓpͥu dominationẽq reuocetur. Ab
hac aũ uetustate carnis. in qͦ lexista pecca¬
ci. uł peccatũ iã remissũ: usq adeo sp̃s
uita discernitur. Incuiꝰ nouitatẽ bapci¬
tati ꝑdĩ grãm renascunt᷑: ut parũ fue¬
rit apło dic̾e tales ñ eẽ inpeccato. nͥ etiã
diceret in ipsa carne illos ñ eẽ anteꝙ ex
hac mortali uita migrarent. Qui enim¬
st in carne inqͥc. dõ placẽ ñ possunt. Uos
aũñestis in carne sed in spũ: si cam̃ spc̃

Expanded text:
nterfectis, quibus separabamur a Deo: sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, si non illicitis consensionibus quodam modo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Ab hac autem vetustate carnis, in qua est lex ista peccati vel peccatum jam remissum, usque adeo spiritus vita discernitur, in cujus novitate baptizati per Dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit Apostolo dicere, tales non esse in peccato, nisi etiam diceret, in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali vita migrarent. Qui enim in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt: vos autem non estis in carne, sed in spiritu; si tamen S
Abbreviated transcription (Latin):
picur ut declinemꝰ a malo & faciamꝰ bonꝰ.
si hoc nos ñ agimꝰ. sed id uelle & oꝑari deus
oꝑatur in nob: sed potiꝰ intelligant si filii
dĩ sunt spũ dĩ se agi. ut qđ agendũ est
agant: & cũ egerint illi
a qͦ agunt grãs agant. Aguntur enĩ ut
agant. ñ ut ipsi nichil agant & ad hoc eis
ostenditur. qͥd agere debeant. ut quando
id agunt sicut agendũ ẽ id est cũ dilectio¬
ne & delectacione iusticiȩ: suauitatẽ qͣn
dedit dñs ut terra eꝰ daret fructũ suũ.
accepisse se gaudeant. Quando aut̃ non
agunt. siue omĩno ñ faciendo. siue ex ca¬
uitate ñ faciendo: orent ut qđ nondũ
habent accipiant. Quid enĩ babebunt
qd̾ ñ accepturi sunt: Aut qͥd habent qd̾¬

Expanded text:
a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis » ? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi , ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo agunt gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatione justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum daret fructum suum , accepisse se gaudeant. Quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo; orent, ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt, quod non accepturi sunt? aut quid habent, q
Abbreviated transcription (Latin):
gine maria. Non qͥd nos sic : Nos de
adã &e eua. llla ꝑ concupiscentiã carnis:
ille aũ ñ ꝑ ipsã. Maria enĩ uirgo sine
maria ñ concubuit & concepit: sed cre¬
didit ce concepit. Natus ÷ enĩ mortalis
mortalib. Quare mortał: quia insimi¬
litudine carnis peccati. Non incarne
peccati. sed insimilieudine carnis pec¬
cati. Quid ht̃ caro peccati: Aortẽ &
peccatũ. Quid habuit similitudo simi¬
litudo carnis peccati: Mortẽ sine pec¬
cato. Si haberet peccatũ: caro esset
pecati. Si morce̾ ñ haberet: non eẽt
similitudo carnis peccati. Talis uenit sal¬
uator. Uenit. mortuus ẽ: sed mortẽ occi¬
dit. finiuit in se quã timebamꝰ. Suscepit
illã: & occidit illã. Quomͦ sumꝰ uenator.
leonẽ. suscepit. & necauit. Nam pruden¬
tia carnis mors ẽ: prudentia aut̃ sp̃s. uita.
ce pax. Uiuificabis nos. & nom̃ tuũ inuo¬
cabimꝰ. Tu nob̾ dulcis eris. uiinficabis nos.¬

Expanded text:
gine. Nunquid nos sic? Nos de Adam et Eva: illa per concupiscentiam carnis; ille autem non per ipsam. Maria enim virgo sine Maria non concubuit et concepit, sed credidit et concepit. Natus est enim mortalis mortalibus. Quare mortalis? Quia in similitudinem carnis peccati. Non in carne peccati, sed in similitudinem carnis peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Quid habuit similitudo carnis peccati? Mortem sine peccato. Si haberet peccatum, caro esset peccati; si mortem non haberet, non esset similitudo carnis peccati. Talis venit Salvator. Venit, mortuus est, sed mortem occidit. Finivit in se quam timebamus. Suscepit illam, et occidit illam, quomodo summus venator leonem suscepit et necavit. Nam prudentia carnis mors est; prudentia autem spiritus, vita et pax. Vivificabis nos et nomen tuum invocabim
Abbreviated transcription (Latin):
dũ in hoc stadio uitȩ humane anima
degit. uicͥat eas qͦs aduersũ se nutͥuit
cupidicates fruendo mortalib & adeas
uincendas grã dĩ se ad iuuari credat.
m̃te illi seruiens & bona uoluntate.
sine dubicacione reꝑabit᷑ & a mulcis
mucabilibꝰ ad uñ in cõmutabile re¬
a nemine iudicetur. diligens dnm̃ dm̃
suũ in coto corde & intota anima & in
tota m̃te. & diligens ꝓximũ suũ ñ carna¬

Expanded text:
dum in hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile rea nemine judicetur , diligens Dominum Deum suum in toto corde suo, in tota anima, in tota mente, et diligens proximum suum non carna
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħȩ Inde iã erit consequens ut pꝰ
mortẽ corporalẽ quã debenꝰ pͥmo pec¬
cato tempore atq ordine suo: hoc corpꝰ
resticuatur pͥstine stabilicati. quã non
ꝑse habebit. sed ꝑanimã stabilitã in dõ:
quȩ rursus ñ ꝑse stabilit̾. sed ꝑdm̃ quo
fruicur. Idõq ampliꝰ quã corpꝰ ugebit

Expanded text:
. 25. Inde jam erit consequens ut post mortem corporalem, quam debemus primo peccato, tempore suo atque ordine suo hoc corpus restituatur pristinae stabilitati, quam non per se habebit, sed per animam stabilitam in Deo. Quae rursus non per se stabilitur, sed per Deum quo fruitur; ideoque amplius qu
Abbreviated transcription (Latin):
sor di at es ne nlõ putarent homineo
h nlistu ut paruũ se habere beneficiũ
te gia xp̃i: quia necessario morituri st̃
crpore. Aitendere quippe debent corpꝰ
qͥdem ad huc peccati meritũ gerere
qd contrictioni mortis obstrictũ ẽ sed
qͥe ipse in homine fuerat quadã morte

Expanded text:
oc dictum est, ne ideo putarent homines uel nullum uel paruum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sequi et ipse in homine fuerat quadam morte
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m a morcuis. uiuificabit & morta¬
lia corpora nrã. ꝑ in habitantẽ spm̃ eiꝰ
in uob. Puto qđ ñ expositore sed tantũ
lectoꝵx opꝰ habet. cã clara & aꝑta senten¬
tũ ẽ: sed ꝓpter peccatũ. Quid querimꝰ
ampliꝰ: Uigilantissime ñ ait mortale.
sed mortuũ. Nãq anteq immutaret᷑
in illã in corruptionẽ quȩ in scõꝵ re¬
surrectione ꝓmittit᷑. pocerat eẽ mor̃

Expanded text:
m a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. puto quod non expositore, sed tantum lectore opus habet tam clara et aperta sententum est, sed \'propter peccatum\'. quid quaerimus amplius? et uigilantissime non ait \'mortale\' sed \'mortuum\'. Namque antequam inmutaretur in illam incorruptionem, quae in sanctorum resurrectione promittitur, potera
Abbreviated transcription (Latin):
htͥ &e latro. Uxorẽ. fecundicatẽ filiors
salutẽ corporis. dignitatẽ scłi. actende
quã mulci habent. hoc ẽ totũ ꝓpt̾ qđ
eũ colis. Nucabunt pedes tui. ł utabis
te sine causa colere. quando in eis uidebis
ista qͥ eũ ñ colunt. Ergo ista omiã dat etiã
mał. se solũ seruat honis. Uiuificabis nos
Nã mortui eramꝰ. quando terrenis rebus in¬
herebamꝰ. Norcui eramꝰ: quando cerreni ho¬
minis imaginẽ portabamꝰ. Uiuificabis nos.
in nouabis nos. uitã interioris hominis da¬
bis nob̾: & nom̃ tuũ inuocabimꝰ. id est ce
diligemꝰ. Tu nob̾dulcis eris. remussor pec¬
catoꝵ nr̃oꝵs. tu eris cotũ p̃miũ iustificatoꝵ.¬

Expanded text:
t et latro. Uxorem, fecunditatem filiorum, salutem corporis, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivificabis nos: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justificato
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce uideo eccłiã matrẽ. testimoniũ
reddentẽ ipsis uberib suis. Accurrius
matres cũ paruulis filiis. ingerunt
saluatori saluandos. non pelagio dam¬
nandos. Alat̃ quȩ libet mulier. pieta¬
te currens ẽ paruulo filio dicit. Sap¬
qͥuent in carne. & saluator ẽ & maiore
e minoꝵ. saluator ẽ. grandiũ. & infanciũ
& pse est xp̃c. lu aut̃ dicis saluatorẽ xp̃m
maoꝵ ñ minoꝵ ñ est ipse. Si ñ ẽ ipse:
negis a& tu xp̃m incarne uenisse.
Uagnũ quid huc acculit merchator
iste. Le regione sua ueniens iste merca¬
bundat. Quid hic abundat: nasci. & mo¬
ri. Plena est terra his mercibꝰ. nasci et
mori. Natꝰ ẽ & mortuꝰ est. Sed qua uia
natꝰ ẽ : Ad istã regionẽ uenit. s ñ ea uia
qua nos. De celo enĩ uenit a parre. & cam̃

Expanded text:
Ecce video Ecclesiam matrem testimonium Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit: Bapqui venit in carne, salvator est majorum et minorum, salvator est grandium et infantium, et ipse est Christus. Tu autem dicis Sest ipse, negas et tu Christum in carne venisse. Magnum quid huc attulit mercator iste. De regione sua veniens iste mercaostra quod hic abundat? Nasci et mori, plena est terra his mercibus, nasci et mori. Natus est et mortuus est. Sed qua via natus est? Ad istam regionem venit, sed non ea via qua nos. De coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ꝑmanũ quȩ erat incorpore. Sicgͦ
peccatũ dnĩ qđ factũ ẽ de peccato. qͥim
de carnẽ assumpsit de massa ipsa quȩ
mortẽ meruerat de peccato. Et enĩ it
celerius dicam. maria ex adam moru
tua ꝓpt̾̃ delenda peccata. Qud dict
pelagian esta: dudice qͥd dic̃. Udet̃
confiteri xpm incarne uenisse. s discu¬
ssus inuenitur negare. Apc̃ eñ in car¬
ne uenit. quȩ insimilitudine eẽt car¬
nis peccati. non eẽt caro peccati. Apłi
uerba sunt. Misit dĩ filiũ suũ insimi¬
litudinẽ carnis peccati. ñ insimilitudi¬
nẽ carnis. Quasi caro ñ ẽẽt caro. s insimi¬
litudinẽ carnis peccati. quia erat caro
sed peccati caro non erat. Iste aut̃ pela¬
gius. & ceterã carnẽ omĩs infantis. car
similicudo carnis peccati. ñ. nͥ omis cet̾a
caro eẽt caro peccati. Quid gͦ ꝓdest qͥd
dicis xp̃m in carne uenisse. & omium
infantiũ carni eũ conaris equaret Et
tibi hoc dico qđ donatistȩ. ñ est ipse.

Expanded text:
t per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim ut celerius dicam, Maria ex Adam mortua ue ad delenda peccata. Quid dicit Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse, sed discussus invenitur. Christus enim in carne venit: quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati. Apostoli verba sunt. Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Non in similitudinem carnis, quasi caro non esset caro, sed in similitudinem carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram carnem omnis infantis Chrissimilitudo carnis peccati, nisi omnis caetera caro esset caro peccati. Quid ergo prodest quia dicis Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae: Non est ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quanto est qͥsq sanctior. & desiłu seĩ
plenior. tanto ẽ eiꝰ in orando flecus uberior.
absconditꝰ am̃e & dolor m̃s renouatꝰ est:
Aut uͦ ñ eiꝰ filũ sunt. qͥ ingemiscunt gra¬
uati. in qͦ nolunt spoliari. s suꝑ uestiri.
ut absorbeatur mortale hoc ãuita: Non¬
ne ipsi sunt qͥ pͥmicias habentes sp̃s inse¬
mar ipsis ingemiscunt: adoptionẽ ex pec¬
tances redep̃tionẽ corporis sui: t

Expanded text:
Quanto est quisque sanctior et desiderii sancti plenior, tanto est ejus in orando fletus uberior. absconditus a te, etc.: Dolor meus renovatus est? Aut vero non ejus filii sunt qui ingemiscunt gravati, in quo nolunt spoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes redemptionem corporis sui?
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa uel mala uel bona a cogitacione pro¬
cedunt: Incogitacione qͥsq innocens:
incogitacione reus ẽ: Propter qđ scrip¬
tum est Cogitacio scã seruabit te
& alibi legitur: Incogitacionib ur¬
santibus: Ubi aut̃ felix ẽ. qͥ incogitaci¬
one miser ẽ: Aut quomͦ ibi ñ miser
est qui ad nichilum redactus ẽ: Mag¬
na quippe sterelitas. iniquitas Meri¬
to dictũ ẽ confundancur inͥquã faci¬

Expanded text:
opera, vel mala, vel bona, a cogitatione procedunt: in cogitatione quisque innocens, in cogitatione reus est. Propter quod scriptum est: «Cogitatio sancta servabit te» : et alibi legitur: «In cogitationibus imdentibus» . Ubi autem felix est qui in cogitatione miser est? aut quomodo ibi non miser est qui ad nihilum redactus est? Magna quippe est sterilitas, iniquitas. Merito dictum est: «Confundantur iniqui faci
Abbreviated transcription (Latin):
modo quo postulat gr̾a quȩ ñ oꝑum
meritis. i gratuita dat᷑. ex dõ e laux¬
eius ñ ex hominibꝰ Sed ita głabant᷑
indõ uelud qͥ soli meruissent legẽ eiꝰ
acciꝑe: scđm illam uocẽ falmi qͣ dic¬
tum est: Non fec̃ sic ulli genti: & ui¬
dicia sua ñ manifestauit eis Quam

Expanded text:
modo quo postulat gratia, quae non operum meritis, sed gratuita datur, sed velueius, non ex hominibus. sed ita gloriabantur in deo, uelut qui soli meruissent legem eius accipere, secundum illam uocem psalmi, qua dictum est: non fecit sic ulli genti et iudicia sua non manifestauit cis. quam