comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bris in ecclesiis gentium. ut collecte si
fiant ꝑ primam sabbati. & hanc ipsã
oblationem ñ ꝑ alios s ꝑ se deferre fes¬
tinant his qui suas pro xp̃o amisere
substantias. qui ꝑsecutiones passi st̃
qui dixerunt patri suo ⁊ matri ⁊ uxo¬
rib ⁊ liberis non nouimus uos: hi un
n fr̃es mei hi sunt: qui faciunt uolun¬
tatem patris mei. E hoc dicimus ñ qͦ
in pauꝑes uideos ⁊ gentiles & om̃ino cuiꝰ

Expanded text:
bas in ecclesiis gentium, ut collectae bas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpet fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos
Abbreviated transcription (Latin):
me. Itaq ⁊ ego tibi dñi nr̃i responde¬
bo sermonib. Si us esse ꝑfecta. & tol¬
leͬ crucem tuam. ⁊ sequi dñm salua¬
torem. ⁊ umitari petrum dicentem. ec
mus te:uade uende omia que habes
n da peuꝑib. ⁊ sequere saluatorẽ. Non
dixit da filiis da fratrib da amicis &¬
ppinquis. quos etiam si haberes uire
eis dñs preferretur: s dei pauperib.¬
immo xp̃o da qui in pauꝑib pascit᷑.
qui cum diues esset. pro nobi pauper
factus ẽ: qui loquitur in tricesimo
.uIIII. psalmo. ego autẽ mendicus sũ
⁊ pauꝑ. dñs sollicitus ẽ mei: statumq
quadragesimi psalmi de eo exordium ẽ.
beatus qui intelligit suꝑ egenum &.
hauꝑem. Intelligentia opus ẽ. q post
intelligentie beatitudinem. qui sit
egenus ⁊⁊ pauꝑ. Non utiq ille qͥ men¬
tus ẽ. ⁊ tam̃ non recedit a uitus: sed
de quib apłs loquitur tantũ ut pau¬
perum xp̃i memores essemus: ob quoꝵ
refrigeria laborabant paulus ⁊ barna¬

Expanded text:
i respondebo sermonibus: si uis esse perfecta et tollere crucem tuam et sequi dominum saluatorem et imitari Petrum dicentem: eccmus te, uade et uende omnia tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, da fratribus, da propin quis\' — quos etiam si haberes, iure his dominus praeferretur — sed \'da pauperibisto, qui in pauperibus pascitur, qui, cum diues esset, pro nobis pauper factus est, qui loquitur in tricesimo nono psalmo: ego autem mendicus sum et pauper, dominus sollicitus est pro me. statimque quadragesimi de eo exordium est: beatus, qui intellegit super egenum et pauperem. intellegentia opus est et post intellegentiam beatitudine, qui sit egenus et pauper, non utique ille, qui menertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria laborant Paulus et Barna
Abbreviated transcription (Latin):
ut & corpore ⁊ anima ⁊ sp̃ũ integri
conseruentur. ⁊ ꝑfectam habeant tri¬
plicis in se scientie ueritatem: hos sua
pace sc̾ificabit. ⁊ faciet esse ꝑfectos.
Multi simpliciter hunc locum de resur¬
rectione intelligunt. ut ⁊ sp̃c ⁊ anima
ꝙ coepus in aduentu dñi integra con¬
seruentur. Alii ex hoc loco triplicem
in homine uolunt affirmare substã¬
ciam. Sp̃m quo sentimus. auimam qͦ
iuiimus: corpus quo incedimus. Sunt
qͥ ex anima tantum ⁊ corpore subsiste¬
re hominem disserentes. sp̃m in eo terci¬
um. non substantiam ueluit intelli¬
gi. s efficientiam: ꝑ quam ⁊ mens in
nobis ⁊ sensus.  cogitatio ⁊ animus ap¬
pellantur. ꝙ utiq non sunt tot sub¬
stantiȩ quod nomina. Cumq illud
eis oppositum fuerit. benidicite sp̃c q
recipuint: dicentes eam in hebraico
ñ haberi. Hos aut̃ in presenti loco
ut supra diximus spm qui cum anma
n corꝑe integer conseruatur. non subs¬

Expanded text:
ut et corpore et anima et spiritu integri ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritrecipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui cum anima et corpore integer conseruatur, non subs
Abbreviated transcription (Latin):
in spiritalib s uiuimus sp̃u. adquies¬
cunus sp̃ui. & oꝑa carnis mortificamꝰ.¬
caritatem. gaudium. pacem. ⁊ cȩtera.
Aliter. Precipitur nobis salomone di¬
cente. Tu aut̃ describe ea tripliciter
in consilio ⁊ conscientia: ut respon¬
deas uerba ueritatis. his qui ꝓponuis
tibi. Triplex in corde nr̃o descriptio ẽ¬
n regula scripturarũ. Prima ut in¬
telligamus eam uixta hystteiam. scd̾a
uixta tropologiam : terciam uixta incel¬
ligentiam spiritalem. In hẏstoriar eoꝵ
quȩ scripta sunt ordo seruatur. In
tropologia. de litera ad maiora confu¬
gumus: & quicquid in priori populo
carnaliter factum ẽ. uixta moralem
interp̾tamur locum: & ad animȩ nr̃eꝰ
emolumenta conuertimus. In spirita¬
li teoria. ad sublimia transimus. ter¬
rena dimutimus. de futuroꝵ beatitu¬
dine ⁊ cęlestib disputamus: ut p̾sentis
uitȩ meditatio. umbra sit future be¬
atitudinis. Quod tales xp̃c inuenerit.

Expanded text:
in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiesin spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamcaritatem, gaudium, pacem, et caetera. Aliter. Praecipitur nobis, Salomone dicente: Tu autem describe ea tripliin consilio, et scientia, ut respondeas verbis veritatis, his qui proponunt tibi . Triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tes cibos molant. stomachus concoqͣt.
aluus digerat: aut si nulla parte men
ut in die uidicii integrum omnium
corpus xp̃c inueniat. cum omia corꝑa
aut morte dissoluta sint. aut si ut qͥda
uolunt reꝑta fuerint adhuc spirantia.
habeant debilitates suas: ⁊ maxime
martyrũ ⁊ eoꝵ qui pro xp̃i nomine
uel oculos effosos. uł amputatas aures.¬
⁊ nares. uel abscisas manus habeant:
Ergo integrum corpus est ut diximus.
in. alia questione: & tenens caput ex qͦ
omne corpus conextim atq compactũ.
accipit augnentũ in amministratio¬
nem xp̃i. Hoc corpus eccłȩ ẽ: & quicũq
huuis corporis tenuerit caput. ⁊ cetera m̾bra
seruauerit. habebit integrum corpus
quantum potest recipere humana na¬
tura. Iuxta hunc modum ⁊ animȩ in¬
tegritas conseruanda ẽ: quȩ dicere po¬
test. benedic anima mea dnm: qui sa¬
nat om̃s infirmitates tuas. Et de qua
scriptum ẽ. misit uerbum suum et
bis conseruatur. quando non erramꝰ

Expanded text:
tes cibos molant, stomachus concoquat, tes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum ut in die iudicii integrum omnium Christus corpus inueniat, cum omnium corpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et ger conseruatur, quando non erramus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetia. alii discretio sp̃uum. Omnia
autem oꝑatur unus atq idem sp̃c: di¬
uidens singulis ꝓ ut utilt. De hoc sp̃u
ne a se auferretur. rogabat dauid dicen᷑.
sp̃m sc̃m tuum ne auferas a me. Quiz
qͣndo aufertur non in substantia sui. sedz
ei a quo aufertur extinguitur. Ego
puto unum atq idem significare spiꝰ¬
ritum nolite extinguere: & quod in a¬
lio loco scribit. sp̃u feruentes. In quo
enim feruor sp̃c multiplicata iniqui¬
tate. ⁊ caritatis ferigore non tepescit.
in hoc sp̃c nequaquam extinguitur. Ds̃
aut̃ pacis sanctificet uos ꝑ om̃ĩa. uel m
om̃ib. siue plenos faciat atq ꝑfectos.
dicitur. suꝑans omnem sensum: qui
custodit corda cogitationesq sc̃oꝵ. Qui
aut̃ sanctificatur. siue ꝑfectus ẽ in ho¬
minib: in hoc ⁊ spiritus ⁊ anima &
corpus in die dñi conseruatur. Corpꝰ
si singuloꝵ menbroꝵ utatur officus:
uerbi gr̃a. si oꝑetur manus. pes am¬
bulet. oculus uideat. auris audiat. den¬

Expanded text:
prophetia, alii discretio spirituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferretur, rogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die domini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, den
Abbreviated transcription (Latin):
deo patre. in xp̃o loquimur. Ad compro¬
bandum aut̃ quod de troade ꝑrexit
testimonium. Cum aut̃ ꝑsissent mi¬
siam. descenderunt troadem: & uisio
ꝑ noctem paulo ostensa ẽ. Uir macedo
quidam erat. stans ⁊ deprecans eum di
cens. Transiens in macedoniam adiu¬
ua nos. Quod cum iudisset. statu qͤsi¬
uimus ꝓficisci in macedoniam: certi
facti quod uocaret nos d̾s eugłizare eis
scribit ad thesalonicenses pͥma
Ipse aut̃ deus pacis scificet uos ꝑ om

Expanded text:
deo — patre — in Christo loquimur. ad conprodeo — patre — in Christo loquimur. ad conprobandum autem, quod de Troade perrexit testimonium: cum autem pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem et uisio per noctem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat stans et deprecans eum ac dicens: transiens in Macedoniam adiuua nos. quod cum uidisset, statim quaesiuimus proficisci in Macedoniam certi facti, quod uocasset nos deus euangelizare e i s. stula ad Thessalonicenses prima: ips
Abbreviated transcription (Latin):
dere bona dñi in terra uiuentiũ. Ds̃
enĩ uiuoꝵ ẽ non mortuorũ: ⁊ uita:
nr̃a abscondita ẽ cum xp̃o in do. Cũ
aut̃ xp̃c apparuerit uita nr̃a: tunc u
Hec uobis inquit o corinthii parum
esse udeatur. si nobis p̾dicantib ueri¬
tatem alii credant alii non credant.
alii uera morte moriantur. alii uiuart
ea uita quȩ dicit. ego sum uita. Nisi
enim nos locuti essemus: nec increduloᷤ
mors. nec credentes uita sequeretur: qͥa
difficile dignus preco uirtutum xp̃i
inueniri potest. qui in annuntian
p̃dicat. In eo aut̃ quod se negat non
esse sicut multos qui uenditant uer:¬
questum putant esse pietatem. ⁊ tur̾¬
pis lucri gr̃a om̃ĩa faciunt. qui deuio¬
rant domus uiduarum. se autem ex
sinceritate quasi missum a deo. &
dicationis d̾i. triuimphus sit xp̃i. eiꝰq
sit gła. sẜ notandum qd̾ mysterium¬
sc̃ẽ trinitatis in huiꝰ capituli fine mon¬
stretur. Ex deo enim in spũ sc̃õ corã

Expanded text:
dere bona domini in terra uiuentium. deus dere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum autem Christus apparuerit, uita nostra, tunc et nec uobis. inquit, 0 Corinthii, parum esse uideatur, si nobis praedicantibus ueritatem alii credant, alii non credant, alii uera morte moriantur, alii uiuant ea uita, quae dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors nec credentes uita sequeretur, quia difficile dignus praeco uirtutum Christi inueniri potest, qui in adnuntiandam, quem praedicat. in eo autem, quod negat non se esse sicut multos, qui uenditent uer, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem ex sinceritate quasi missum a deo et dicationis dei triumphus Christi eiusque sit gloria. et notandum, quod mysterium trinitatis in huius capituli fine monstretur: ex deo enim — in spiritu sancto - coram
Abbreviated transcription (Latin):
S quia homines suo arbitrio derelic
tur: ideo odor ñr qui ꝑ se bonus est.
uirtute eoꝵ ⁊ uitio qui suscipiunt.
siue non suscipiunt. in uitam tran¬
sit aut mortem: ut qui crediderint
saliu fiant. qui uͦ non crediderit pe¬
reant. Nec hoc mirandum de apło:
cum etiam de dño legerimus. Eoce
hic positus ẽ in runam ⁊ in resurrec¬
tionem multoꝵ. & in signum cui
contradicetur. solisq radios tam
munda loca accipiant q̃m inmunda
q sic in florib quom᷑ in stergore lu¬
cent: nec tam̃ solis radii polliuntur.
Sic ⁊ xp̃i bonus odor qui numqͣm mu¬
tari potest. nec suam naturam amit¬
tere: credentib uita ẽ: incredulis mors.
Mors aut̃ non taista cõmunis qua cũ
bestuis morimur & cũ uimentis: s il¬
la de qua scriptum ẽ. anima que pec¬
cauerit ipsa morietur. Ergo ⁊ uita ñ
hȩc arbitranda ẽ qua spiramus ⁊ in¬
cedimus. &. huc illucq discurrimus: s
illa de qua dauid loquitur. credo ui¬

Expanded text:
sed quia homines suo arbitrio derelictsed quia homines suo arbitrio derelicttur —, ideo odor noster, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio, qui suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc mirandum de apostolo, cum etiam de domino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda t sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incredulis mors. mors autem non ista communis, qua cum bestiis morimur et iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ipsa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus, sed illa, de qua Dauid loquitur: credo ui
Abbreviated transcription (Latin):
uentu eius: s etiam in solatio. Ergo
ꝓpterea ualefaciens traianis. siue tro¬
adensib ꝓfectus ẽ macedoniam. ut in¬
ueniret ibi titum. & haberet interp̾ta
tionis euangeliiq solatium: quẽ in¬
tellegimus ñ ibi reꝑtum. s post tri¬
bulationes ⁊ ꝑsecutiones apłi suꝑue¬
nisse. Prius g̃ quam ueniret titus.
multa ꝑpessus agit gr̾as om̃pi d̾o in
xp̃o iħu. quem gentib p̃dicabat. qd̾
dignum se elegerit in quo ageret tri¬
umphum filii sui. Triumphus di est
Cum erum quis uiderit tanta constantia
natur in gentes: & subit tacita cogitatio.
sanguineᷤᷤ fanderetur. Neq enim deli¬
rat audiens respondere. Quomodo gͦ
ñ omnes crediderunt: P̃rius gͦ quã
interroges. soluit antipoforam: q& iuxta
morem fuum quicquid alius obicere
potest antequã obiciatur edisserit. E
est sensus. Nominis xp̃i in om̃i loco
bonus odor sumus deo: & predicationiᷤ
nr̃ȩ longe lateq spirat flagrantia.

Expanded text:
uentu eius, sed etiam in solacio. ergo uentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inutionis Evangeliique solatium: quem intelligimus non ibi repertum, sed post tribulationes, et persecutiones Apostoli supervenisse. Prius ergo quam venisset Titus, multa perpessus, agit gratias Deo in Christo Jesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit, in quo ageret triumphum Filii sui. Triumphus Dei est Cum enim quis viderit tanta perseverantnatur in gentes, sanguine defenderetur. neque enim deli poterat audiens respondere: \'quomodo ergo non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia.
Abbreviated transcription (Latin):
lingus loquor magis. diuinoꝵ sensu¬
um maiestatem. non poterat greci
eloquii digno explicare sermone.
Habebat gͦ titum interp̾tem. sicut et
beatus petrus marchũ: cuiꝰ euangeliũ
petro narrante ⁊ illo scribente comps
strucꝰturaq uerboꝵ. Ex quo intelligi¬
mus eum ꝓ necessitate rerum. diuersis
tiarum fistulam organumq ꝑ quod
xp̃o caneret non inuenerat: ꝑrexit ma
uir macedo dicens. transiens in mace¬
doniam adiuua nos: ut ibi inueniret
titum. & iusitaret frẽs. ut ꝑsecutionib
ꝓburetur. Hoc ẽ autem quod dicit. Deo
bis. siue triumphum suum agit per
nos: qui in alio loco dixerat. specta¬
culum facti sumus mundo. ⁊ ange¬
lis ⁊ hominib. Deniq narrat in con¬
sequentib. Nam cum uenissemus ma¬
cedoniam. nullam requiem habuit ca¬
ro nr̃a: s omnem tribulationẽ passi.
foris pugne untus timores: s qui conso¬
latur humiles. consolatus ẽ nos b̾s in
aduentu titi. son solum aut̃ in ad¬

Expanded text:
linguis loquor —, diuinorum sensulinguis loquor —, diuinorum sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare seHabebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compostructuraque verborum. Ex quo intelligimus, pro necessitate rerum, diversis eum tiarum fistulam, organumque per quod Christo caneret, non invenerat: perrexitque in uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus probaretur. hoc est enim, quod dicit: deo bis\' siue \'triumphum suum agit per nos\' —, qui in alio loco dixerat: spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationes timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in ad
Abbreviated transcription (Latin):
Harrat corinithiis que fecerit. quȩ
passus sit . & quomͦ in cunctis deo gr̃as
certandum. Ueni inquit tr᷑oadem/ quȩ
prius troia appellabatur: ut exigłm xͥ.
aꝑtum esset in domino hoc plurimi
credidissent. siue ꝑ signa ⁊ uirtutes
quȩ inme oꝑabatur d̾s spes esset nas¬
centis eccłe fidei. & in domino succres¬
centis. non habui requiem sp̃ui meo.
hoc ẽ speratam consolationem inue¬
nire non potui. eo quod titum frem
meum non inuenerim: siue quẽ ibi
repperiendum putabam. siue quẽ
ibi audieram degere. uel qui illuc se¬
uenturum ẽẽ dixerat. Que aut̃ fuit
tanta consolatio. ⁊ quȩ requies sp̃ui.
in p̾sentia titi: quem quia ñ inue¬
nit. uelle faciens eis ꝓfectus ẽ in mace¬
doniam: Aliquotiens diximus apłm
paulum uirum fuisse doctissimum
⁊ eruditum ad pedes gamalielis. qͥ
& nunc quid habetis cum hominib
istis: Si enim a d̾o ẽ stabit: si ex hõĩb
destruetur. Cumq haberet sc̃arum sci¬
entiam scripturarũ. n sermonis diuer¬

Expanded text:
narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gcertandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appellabatur, ut euangelium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? aliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuisse doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui  nunc quid habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis diuer
Abbreviated transcription (Latin):
ra delectant. hoꝵ stomachum etiam
acida renouant: illorum salsa susten¬
tant. Uidi ego nausiam ⁊⁊ capitis uerti¬
ginem. antidoto qđ̵ appellatur pigra
sepe sanari. ⁊ uixta ypocratem con¬
traria contrarioꝵ remedia. Itaq nr̃am
amaritudinem illius nectario mel¬
le curato. ⁊ mute in myrram lig¬
num crucis. senilemq pituitam uiue¬
nili auctoritate compesce: ut possis
leta cantare. quã dulcia faucib me¬
is eloqͥa tua. suꝑ mel ori meo. Questio¬
Cur iohes discipulos suos mit pͥma

Expanded text:
ra delectant, horum stomachum ra delectant, horum stomachum acida renouant, illorum salsa sustentant. uidi ego nauseam et capitis uertiginem antidoto, quae appellatur πικρά, saepe sanari et iuxta Hippocraten contraria contrariorum remedia. itaque nostram amaritudinem illius nectareo melle curato et mitte in Merram lignum crucis senilemque pituitam iuuenili austeritate conpesce, ut possis laeta cantare: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Cur Iohannes discipulos suos mittit a
Abbreviated transcription (Latin):
scripturam aut non satis legere. aut
ñ satis intelligere: quȩ tantis obscuri¬
tib ⁊ futuroꝵ tẏpis inuoluta ẽ. ut om¬
nis interp̾tatione egeat. & porta orien¬
talis de qua uerum lumen exoritur.
& ꝑ quam pontifex ingreditur. ⁊ egre¬
ditur. semꝑ clausa sit. ⁊ soli xp̃o pate¬
at: qui habet clauim dauid: qui clau
ut illo reserante introeas cubiculum
eiꝰ ⁊ dicas. introduxit me rex in cubi¬
culum sium. Preterea satis miratus :¬
sum. cur purissimo fonte uicino. nr̃i
tam ꝓcul riuuli fluenta quesieris. &
omissis aquis syloe quȩ uadunt cũ
filentio. desideres aquas sior. quȩ tur¬
bidis huiꝰ scł̃i uitiis sordidantur. Ha¬
bes ibi scm uirum alechium pbrm.
qui uuia ut auint uoce. & prudenti
disertoq sermone possit soluere quȩ
requiris. nisi forte ꝑegrinas merces de¬
sideras. ⁊ ꝓ uarietate gustus. nr̃oꝵ qͦ
condimentoꝵ te alimenta delecꝰtant.
Aliis dulcia placent: nonnullos subamã¬

Expanded text:
scripturam aut non satis legere aut scripturam aut non satis legere aut non satis intellegere, quae tantis obscuritatibus et futurorum typis inuoluta est, ut omnis interpretatione egeat et porta orientalis, de qua uerum lumen exoritur et per quam pontifex ingreditur et egreditur, semper clausa sit et soli Christo pateat, qui habet clauem Dauid, aperit ut illo reserante introeas cubiculum eius et dicas: introduxit me rex in cubiculum s u u m. praeterea satis miratus sum, cur purissimo fonte uicmo nostri tam procul riuuli fluenta quaesieris et omissis aquis Siloe, quae uadunt cum silentio, desideres aquas Sior, quae turbidis saeculi huius uitiis sordidantur. habes ibi sanctum uirum Alethium presbyterum, qui uiua, ut aiunt, uoce et prudenti disertoque sermone possit soluere, quae requiris, nisi forte peregrinas merces desideras et pro uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum te alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subama
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lius meus apodemius
qui interp̾tationem noĩs
sui bonga ad nos naiugati
de occeani litore atq ultimis galliȩ
finib roma preterita quesiuit bechle¬
em: ut inueniret in ea cȩlestem panẽ.
& saturatus eructuaret in d̃m ac dice¬
ret. eructauit cor meum uerbũ bonũ
dico ego oꝑa mea regi. detulit mͥ in
parua scedula maximas questiones
quas a te datas. michiq tradendas dice¬
ret: a quarum lectione intellexi stu¬
dium reginȩ sabba in te esse completũ.
quȩ de finib terre sapientiam uenit
audire salomonis. Non guidem ego sa¬
lomon qui & ante se ⁊ post se cunctis
hominib p̾fertur in sapientia. s tu re¬
gina appellande es saba. in cuiꝰ morta¬
li corpore non regnat peccatum: ⁊ quȩ
ad dñm tota mente conuersa. audies
ab eo. conuertere conu̾tere sunamitis.
E enu saba in lingua nr̃a conuersio¬
nem sonat. Simulq animaduerti qd
questiunculȩ tuȩ. ⁊ de eugłio tantũ q.
de apło ꝓposite. indicant te ueterem

Expanded text:
lius meus Apodemius, qui interpretationem nominis sui longa ad nos ueniens de oceani litore atque ultimis finibus Galliarum Roma praeterita quaesiuit Bethleem, ut inueniret in ea caelestem panem et saturatus eructuaret in domino ac diceret: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, detulit mihi in parua scidula maximas quaestiones, quas a te datas mihique tradendas diceret. ad quarum lectionem intellexi studium reginae Saba in te esse conpletum, quae de finibus terrae sapientiam uenit audire Salomonis. non quidem ego Salomon, qui et ante se et post se cunctis hominibus praefertur in sapientia, sed tu regina appellanda es Saba, in cuius mortali corpore non regnat peccatum et quae ad dominum tota mente conuersa audies ab eo: conuertere, conuertere, Sunamitis. etenim Saba in lingua nostra \'conuersionem\' sonat. simulque animaduerti, quod quaestiunculae tuae de euangelio tantum et de apostolo positae indicant te ueterem
Abbreviated transcription (Latin):
n postea regressam cum apłis petro
N ioħ̾e. solam ad monumentũ reman¬
sisse. & iocirco adhuc incredulam a
mum rursum ad sepulchrum uenis¬
se cum maria. & ab angelo monitã.
eo pariter audierunt. aue te. illeq
accesserunt & tenuerunt pedes eius.
& adorauerunt eum. Que intantũ
ꝓfecerunt ut mittantur ad apłos &
audiant primum nolite tunere:
scđ̃o. ite nuntiate fr̾̃ib meis ut eant
in galileam. ibi me uideht̃. Questio¬
uomodo custodiente militũ sexta¬
turba petrus ⁊ ioh̾es libere

Expanded text:
et postea regressam cum Apostolis Petro et postea regressam cum Apostolis Petro et Joanne, solam ad monumentum remansisse: et idcirco adhuc incredulam, amum, rursum ad sepulcrum venisse cum Maria; et ab Angelo monitam, eo pariter audierunt: Avete. Et illae accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Quae in tantum profecerunt, ut mittantur ad Apostolos, et audiant primum, Nolite timere: secundo, Ite nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. CAP. VI.--Quomodo custodiente militum tur
Abbreviated transcription (Latin):
mortus. quȩ errore femineo. & in¬
becillitate muliebri huc illucq cur¬
rebat. ⁊ corpus querebat occisi. cuuis
pedes iuuentis tenuerat: loquit᷑ dñs
N dicit. noli me tangere. nondũ enĩ¬
ascendi ad patrem meum. Ꝙ ẽ sensuᷤ.
Quem mortuum queris: uiuentẽ tan¬
gere ñ mereris. Si necdum me putas
ascendisse ad patrem. s hominũ frau¬
de sublatum: meo tactu indigna es
Hoc aut̃ dicebat. non ut studium que¬
rentis obtunderet. s ut dispensationẽ
carnis assumpte in duunitatis głam
sciret esse nutatam: & nequaquam cor¬
poraliter uellet esse cum dũo. quem spi¬
ritaliter deberet credere regnare cũ pa¬
tre. Unde ⁊ apłi minoris fidei sunt:
qui absq angeloꝵ uisu. absq ipsuis
saluatoris aspectu. postquam corpus eiꝰ
in monumento non reppererant:non
crediderunt eum ab inferis refurre¬
xisse. Alii putant pͥmum esse qđ̵ an
a ioħe narratum ẽ. uenisse mariam
magdalene ad sepulchrum. ⁊ uidis¬

Expanded text:
mortuis, quae errore femineo et inmortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi eniascendi ad Patrem meum. Et est sensus: Quem mortuum quaeris, viventem tangere non mereris. Si me necdum putas ascendisse ad Patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es. Hoc autem dicebat: non ut studium quaerentis obtunderet; sed ut dispensationem carnis assumptae, in divinitatis gloriam sciret esse mutatam: et nequaquam corporaliter vellet esse cum Domino, quem spiritualiter credere deberet regnare cum Patre. Unde et Apostoli majoris fidei sunt, qui absque Angelorum visu, absque ipsius Salvatoris aspectu, postquam corpus ejus in monumento non repererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. Alii putant primum esse quod a Joanne narratum est, venisse Mariam Magdalenam ad sepulcrum, et vidis
Abbreviated transcription (Latin):
requirebat. Itaq ⁊ dñs hisdem uerbis
quib ⁊ angeli loquitur ad eam. Mulier
quid ploras. additq de suo. quẽ queris:
illa respondet. Bñe si tu subtulisti eu̾
dicito ubi posueris eum: & ego eum
tolam. Hic dñm non de confessione ue¬
re fidei saluatorem uocat: s humilitate
⁊ timore ortolano defert obsequium.
G uide quanta ignorantia. Quem cus¬
rodiebat cohors militum. cuiꝰ sepulchro
angeli p̾sidebant. ab uno ortulano ar¬
bitratur ablatum: & ignorans imbecil¬
litatem femineam tantarum iuriũ
se repmittit. ut corpus uiri. ꝑfecte e¬
tatis . quod ut cetera taceam. centum
libris myrre circumlitum erat. esti¬
maret ab una ⁊ pauida muliere posse
portari. Cumq iħc appellasset eam at¬
q dixisset maria. ut quem non faciȩ
agnoscebat. uoce intelligeret: illa in
quanta turbatio. Quem ortolanum
putans dñm nuncupauerat: dei filiũ
resurgentem magistrũ uocat. Itaq
ad ean quȩ querebat iuiuentem cũ

Expanded text:
requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum
Abbreviated transcription (Latin):
dum uenit hora meri: ut ex eo quod
appellarunt mulierem. arguerent
frustra plorantem. & dicerent. Quid
ploras. Intantum aut̃ maria magda¬
lene obstupefacta torpuerat. &. fidem
miraculis territam quasi in caligine
tiret aspectum p̾sentium. s muliebrit᷑
responderet ac diceret. Ideo ploro qͥa
tulerunt dñm meum. & nescio ubi
posuerunt eum. O maria si deum cre¬
dis dñm tuum: quomͦ arbitraris ab
hominib esse sublatum: Hescio inqͥt
ubi posuerunt eum. Quomodo nescis:
Quem: ante paulo adoiasti: Cumq ui¬
deret angelos & quos ternebat ignora¬
ret stupore ꝑterrita: huc illucq faci¬
em circunferebat. nichil aliud nisi
dñm uidere desiderans: conuersaq re¬
tro uidit iħm stantem. q nesciebat
quia iħc erat: non quo uixta mani¬
cheum ⁊ alios hereticos formam dñs
uultumq mutasset. ut pro uolunta¬
te diuersus ac uaruis uideretur. s
quo maria obstupefacta miraculo
ortolanum putaret. quem tanto sto¬
¶ dio

Expanded text:
dum uenit hora mea, ut ex eo, quod dum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine tiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio
Abbreviated transcription (Latin):
quo monumentũ clausum fuerat
iudisset ablatum. cucurrit ad sẏmo¬
nem petrum ⁊ ad alterum discipu¬
lum quem iħc amabat plurunum:
n dicit eis. Tulerunt de monumento
dũm: & nescimus ubi posuerunt eũ.
Error muliebris cũ pietate sociatus ẽ.
Pietas in eo erat. quod desiderabat eũ
cuiꝰ nouerat maiestatem: error in eo
euntes sepulchrum. iudissent linte¬
amina separata. & sudarium quos
caput dñi fuerat inuolutũ seorsũ
positum: ut resurrexisse crederent cuiꝰ
corpus ñ inuenerant in sepulchro:
maria stabait ad monumentũ foris
plorans. Cumq se inclinasset. uidit
duos angłos in albis sedentes in loco
monumenti. ad cap̃ ⁊ ad pedes. ubi po¬
situm fuerat corpus iħi: ut sub tan¬
ta custodiş dignitatȩ. non crederet
ab hominib posse futari. qui a mi¬
nistris angelis seruabatur. Bicunt ei
angłi quos cernebat. Mulier quid plo¬
ras: Scd̃m illud qd̃ dñs loquitur ad
matrem. quid mͥ ⁊ tibi mulier non¬

Expanded text:
quo monumentum clausum fuerat, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, euntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? non
Abbreviated transcription (Latin):
dalene. Licet alii matrem iacobi &
ioseph materteram eiꝰ fuisse conten¬
dant. Nonnulli ut se liberent ques¬
tione. in marco uolunt unam ẽe
de mariis. s non additum cogno¬
men magdelene. ex suꝑfluo fcriptoꝵ
inoleuisse iutio: quod primum euan¬
gelista non scripserit. Nobis aut̃
simplex uidetur ⁊ aꝑta responsio:
sc̃as feminas xp̃i absentiam ñ ferentes
ꝑ totam noctem. non semel nec bis. sed
crebro ad sepulchrum dñi cucurrisse:
p̾sertim cum terre motus. ⁊ saxa di¬
rirta. ⁊ sol fugiens. & rerum natura
turbta. & quod his maius ẽ desideri¬
um saluatoris: somnum ruperit fe¬
matheum maria magdale¬
ne uesꝑe sabbeti cum altera maria
aduoluta pedib saluatoris. scd̃m io
hannem mane una sabbati audit a
ascendi ad patrem meum. Que priꝰ
maria ⁊ eius pedib fuerat aduoluta.
postea reuersa ꝑ noctem. domi enim¬
ob desiderium euis manere ñ potͥat.¬
uenit ad sepulchrum. Cumq lapidẽ

Expanded text:
dalenen, licet alii matrem Iacobi et dalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feMatheum Maria Magdalene uespere sabbati cum altera Maria aduolannem mane Sabbati audit a ascendi ad Patrem meum . Si ergo Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem,
Abbreviated transcription (Latin):
esse. s uesꝑe. Quamqͣm ⁊ consuetudo
humani sermonis teneat: sero non ues¬
peram significare. s tarde. Solemus
facere ante debueras fac saltem sero.
id ẽ tarde. Sin aut̃ illud obicitur qͦ¬
mͦ eadem maria quȩ prius uiderat
dñm resurgentem. postea ad sepulchrũ
eiꝰ flere referatur: hoc dicendum ẽ. qd
⁊ sola ⁊ cum altera siue cum aliis
mulierib memor beneficioꝵ quȩ in
se dñs contulerat. ad sepulchrum euˢ
frequenter scurrerit: & nunc adoraue¬
rit quem uidebat. nunc fleuerit quẽ
querebat absentem. Licet quidã du¬
as marias magdalenas de eodem iuco
magdalo fuisse contendant: & alterã
esse quȩ in matheo eum uiderat re¬
surgentem. alteram quȩ in ioħe eũ
querebat absentem. Quatuor autem
fuisse marias in euangelis legimus.
Unam matrem dñi saluatoris: alterã
materteram eiꝰ. quȩ appellata ẽ mari¬
a deophe. Terciam mariam matrẽ
iacobi ⁊ ioseph: quartam mariã mag¬

Expanded text:
esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus  et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Mag
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia omĩs ebdomida. in sabbatum
.&. in primam ⁊ scd̾am ⁊ terciam ⁊ qͣr¬
tam ⁊ quintam ⁊ sextam sabbati di¬
apłs collectam pecuniȩ quȩ indigen¬
tib p̾parabatur: in unam sabbati pre¬
cipit congregandam. Hec putandum
ẽ matheum ⁊ ioħem diuersa sensissẽ:
s unum atq idem tempus medie noc̃.¬
tis ⁊ galloꝵ cantus. diuersis appellasse
nominib. Matheus enim scribit. Ues:¬
pere sabbati. id ẽ sero. non incipiente
nocte. s iam ꝓfunda & magna ex par-¬
te transacta apparuisse dominum ma¬
riȩ magdalene: & apparuisse uespere sab¬
bati illucescentis in unam sabbati se
quentis diei: & ioħem ñ absolute dixis
dem gͥ atq unuis temporis. id ẽ me¬
die noctis atq galloꝵ cantus alterũ
iudetur euangłistam matheum qͥ
ȩuangłm hebreo sermone conscrip¬
sit. non tam uelꝑe dixisse. quã sero.
& eum qui interp̃tatus ẽ uerbi ambi¬
guitate deceptum. ñ sero int̾pretatũ

Expanded text:
est, quia omnis hebdomada in sabbatum, est, quia omnis hebdomada in sabbatum, et in primam, et secundam, et tertiam, et quartam, et quintam, et sextam sabbati diApostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparabatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se quentis diei — et Iohannem non absolute dixissdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum que uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ questionis duplex solutio ẽ. Aut
enim ñ recipimus marci testimoniũ.
quod in raris fertur euangłiis. om̃ib
grecie libris penȩ hoc capitulum non
habentib in finȩ: presertim cum di¬
uersa atq contraria euangelistis cet̾is
narrare uideatur: aut hoc responden¬
dum quod uterq uerum dixerit. Ma¬
theus quando dñs resurrexit. id ẽ uesꝑe
salbati: marcus aut̃ quando eum ui¬
derat maria magdalenȩ. id ẽ mane pͥ¬
ma sabbati. Ita enim distinguendũ ẽ
Cum aut̾ surrexisset: & parumꝑ spũ
cdartato. inferendum. Prima sabbati
mane apparuit mariȩ magdalene. id ẽ
ut qui uesꝑe sab̾bati uixta matheũ
resurrexerat: mane pͥma sabbati uixta
Quod quidem ⁊ ioħes eugłista signifi¬
cat : mane eum alterus diei iusum
esse demonstranz. Questio quarta¬
uom uixta matheum uesꝑe sabb̃i
maria magdalene uidit du̾m
resurgentem. ꝙ. ioħes euangelista refert.¬
Una sabbati dies dominica intelligenda

Expanded text:
. Hujus quaestionis duplex solutio est; aut . Hujus quaestionis duplex solutio est; aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur Evangeliis, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum inhabentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans. Quomodo iuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem Una sabbati, dies Dominica intelligenda
Abbreviated transcription (Latin):
tere. s in nouitatȩ sp̃c: cantantes can¬
ticum nouum qđ̵ nemo potest cane
re. nisi in regno eccłȩ qd̵ regnum pa¬
tris ẽ. Hunc panem ⁊ iacob patriar¬
cha comedere cupiebat. dicens. Si fue¬
angeloꝵ: & audimus dñm p̾dicantẽ.
meus cẏb ẽ ut faciam uoluntatem eiꝰ
qui misit me. & impleam opus eiꝰ. faci¬
amus gͥ uoluntatem eiꝰ qui nos misit
cum bibet in regno ȩccłe sanguinẽ suũ.
de resurrectione dñi ⁊ appari¬
tione ȩuangłiste diuersa narrauerint.
in quib primum queris cur matħs
dixerit. uespere sabbati illucescente. in
una sabbati dũm surrexisse: & marcus
mane resurrectionem euis factam ẽẽ
commemoret. ita dicens. Cum aut̃ re¬
surrexisset prima sabbati mane. appa
ruit mariȩ magdalenȩ. de qua eiecerat
.uii. demonia: & illa abiens nuntiauit
his qui cum illo fuerant. lugentib
flentib. Illiq audientes quod iuuer&
n quod iudisset eum: non credidert᷑

Expanded text:
tterae, sed in nouitate spiritus canentes cantterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo re, nisi in regno Ecclesiae , quod regnum Patris est. Hunc panem et Jacob Patriarcha comedere cupiebat, dicens: Si fueangelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, cum bibet in regno ecclesiae sanguinem suum. de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane appruit Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia: et illa abiens nuntiavit his, qui cum eo fuerant lugentibus, et flentibus. Illique audientes quod viveret, et quod vidisset eum, non crediderunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nom̃ dñi inuocabo. E alibi. Calixꝰ ÷¬
tuus inebrians quam p̾clarus ẽ. Si enĩ
panis qui de celo descendit corpus ẽ dñi
& uinum quod discipłis dedit sangius
illius ẽ noui testamenti. qui effusus ẽ in
remissionem omnium peccatoꝵ: iudai¬
cas fabulas reppellamus. & ascendamus
cũ dño cenaculum magnũ stratũ atq
mundatum. & accipiamus ab eo sursũ
calicem noui testamenti: ibiq cum eo
pascha celebrantes. inebriemur ab eo
uino sobrietatis. Nson ẽ enim regnũ
dei cibus ⁊ potus: s iusticia ⁊ gaudiũ.
⁊ pax in spũ scõ. Nec moyses dedit nob̾
panem uerum: s dñs iħe ipse conui¬
ua ⁊ coniuitium. ipse comedens & qui
comeditur. Illius bibimus sanguinem.
& sine ipso potare non possumus: &
cotidie in sacrificiis eius de genimine
uitis uere. ⁊ uinea sorech quȩ interp̃¬
tatur electa. rubentia musta calcamꝰ:
⁊ nouum ex his uinum bibimus. in
regno pats. nequaqͣm in uetustate li¬

Expanded text:
et nomen domini inuocabo, et alibi: calix et nomen domini inuocabo, et alibi: calix meus inebrians quam praeclarus est! si enim panis, qui de caelo descendit, corpus est domini et uinum, quod discipulis dedit, sanguis illius est noui testamenti, qui effusus est in remissionem omnium peccatorum, Iudaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui tePascha celebrantes, inebriemur ab eo uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate li
Abbreviated transcription (Latin):
iuidua uiuere debeat: breui sermone
apłs comp̾hendit dicens. Quȩ in deli¬
cus ẽ iuuens mortua ẽ: & nos in duob
libellis quos ad furiam ⁊ saluinam
scripsimus: plenius dictatũ putamꝰ.
matheo scriptum ẽ. dico aut̃ uob
non bibam a modo de hoc geniminȩ
uitis. usq in diem illum quo bibã
illud nouum in regno patͥs mei uobis¬
cum. Ex hoc loco quidam mille annoꝵ
fabulam struunt. in quib xp̃m reg¬
naturum corporaliter ẽẽ contendunt.¬
& bibiturum tunum quod ex illo tp̃r.
usq ad consũmationem mundi non
biberit. Esos autem audiamꝰ panẽ
quem fregit dñs. deditq discipłis ẽe
corpus dñi saluatoris. ipso dicente ad
eos. accipite ⁊ comedite. hoc ẽ corpus
meum: & calicem illum esse. de quo
iterum locutus ẽ bibite ex hoc om̃s
hic ẽ enim calix m̃s noui testam̃ti.
qͥ ꝓ multis effundetur in remissionẽ
peccatoꝵ. Iste ẽ calix de quo in ꝓpha
legimus. Talicem salutaris accipian:

Expanded text:
uidua uiuere debeat, breui sermone uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Matheo scriptum est: dico autem uobis: non bibam a mvitis, usque in diem illum, quo bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim sanguis meus noui testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iste est calix, de quo in propheta legimus: calicem salutaris accipiam