comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
querebatur. Siqui pecuniosi erant. afficto
crimine seditionis rapiebantur ad necem.
Si qui mnopes quia non habebant quo se re¬
dimerent. morti patebant:
aai grauis fames seuire. atq ampliꝰ seditio
crassari ceꝑat furore ac uesania. frumentũ
non repꝑiebatur: nullus panis in publico u¬
su. Sicubi ẽẽ comꝑtum fuerat. ilico domus
expugnabatur. Iugulabatur edium dñs
aut frumenti cõnditor quod occultauisset.
Rursus non reꝑtis frugib quasi diligentius
abscondite forent. torm̃ta exercebantur.
Optabant pleriq mortis compendium. cũ¬
eos aut faines afficeret. aut crudelitas ex¬
crudelitas excrutiaret. Deniq qͥ seuiores e¬
rant occidẽ dedignabantur: inuidentes
benefitium mortis quib iam uehem̃tior car¬
nifex fames miserabili macie uiscerib exe¬
sis nuda ossa tenuitate texerat. Spirabant
semineces solo adhuc sp̃u. atq egra trahebat
cadauera. Sicubi purgam̃ta olerum. uel

Expanded text:
quaerebatur. Si qui pecuniosi erant, adficto quaerebatur. Si qui pecuniosi erant, adficto crimine proditionis rapiebantur ad necem aeque; si qui inopes, quia non habebant quo se redimerent, morti patebant. Etiam fames saeuire atque amplius seditio grassari coeperat furore ac uesania. Frumentum non reperiebatur, nullus panis in publico usu. Sicubi esse compertum fuerat, ilico domus expugnabatur. Iugulabatur aedium dominus aut frumenti conditor quod occultauisset. Rursus non repertis frugibus quasi diligentius absconditae forent tormenta exercebantur. Optabant plerique mortis compendium, cum aut fames adficeret aut crudelitas excruciaret. Denique qui saeuiores erant occidere dedignabantur inuidentes beneficium mortis, quibus iam uehementior carnifex fames, miserabili macie uisceribus exesis, nuda ossa tenui cute texerat. Spirabant semineces solo adhuc spiritu atque aegra trahebant cadauera. Sicubi purgamenta olerum uel
Abbreviated transcription (Latin):
si post me saꝑe potestis.
a iosephus cum lacrimis uociferãus ple¬
rosq de popło inflexit. ut ad romanos
confugerent uenditis que possid ebant.
Quos tytus quo quisq cupiebat direxit.
ut etiam ceteri ꝓuocarent᷑ romanis se si¬
ne metu tradere. Confluebant itaq re-¬
ꝑta egrediendi copia securi salutis si ad
romanos conuenirent. nec solliciti de ser-¬
uitute. quib lib̃tas reseruaretur. hii uõ
qui sequebantur iohannem ac symonẽ
arbitros & incentores seditionis. magis
scelerum penas quam aduersa belli refor-¬
midabant. ideoq intuta sibi refugia o¬
pinabantur. Nec solum ipsi ñ audebat̃
egredi. s etiam innidias precendebant.
ne cui liceret e ppło urbem exire. Paior¬
q cura erat egressionem suoꝵ. quam romanoꝵ
ingressus cauere. Tenebantur itaq inurti.
& si quis deprehensus foret. graues penas
dabat. Suspitio tenuis grauissime causa
mortis. Non argumentis ueritas s suppliciis

Expanded text:
si post me sapere potestis.’ si post me sapere potestis.’ Ea Iosephus cum lacrimis uociferatus plerosque de populo inflexit, ut ad Romanos confugerent uenditis quae possidebant. Quos Titus quo quisque cupiebat direxit, ut etiam ceteri prouocarentur Romanis se sine metu tradere. Confluebant itaque reperta egrediendi copia, securi salutis si ad Romanos conuenirent, nec solliciti de seruitute quibus libertas reseruaretur. Hi uero qui sequebantur Iohannem ac Simonem arbitros et incentores seditionis magis scelerum poenas quam aduersa belli reformidabant ideoque intuta sibi refugia opinabantur. Nec solum ipsi non audebant egredi, sed etiam praetendebant ne cui liceret e populo urbe exire, maiorque cura erat egressionem suorum quam Romanorum ingressus cauere. Tenebantur itaque inuiti et si qui deprehensus foret, graues poenas dabat. Suspicio tenuis grauissimae causa mortis. Non argumentis ueritas, sed suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
si sentiret rigor resolueretur. Certe & in¬
sensibilia plerumq in maximis reiꝵ acer¬
bitatib sensus spetiem metiuntur. ut
scopuli tremant & madentes sanguine gutre
fiuant. Uos autem imimobiles ꝑseueratis. ut
quid melius post hec suꝑsit quid dignius qd̾
reseruetis. Postremo susta non mouent. quia
apud pios p̃stantiora st̃. ur̃arum saltem mise¬
remini necessitudinum. Ponite ante oculos
filiorum ur̃oꝵ neces. aut ferro aut fame que
sunt acerbiores. uxorum & filiarum seruitutẽ
quib tuta lib̾tas erit pacto deditionis. aut
captiua seruitus urb̃ euersione. Consulite
dum licet. ne grauiora post mortẽ relinqͣ¬
tis: quam ante mortem fecistis. Nec gͦ lib̾
abhiriusmodi ꝑiculo sum. Noui & ipse qr
cumurĩs simul ꝑiclitatur scĩssima mͥ mater
& cara uxor haut ignobile genus. & qͦndã
domus clara. Ac fortasse ꝓpter meos hec
me suadere arbitramini. Occidite eos et
libenter hanc soluam merceclẽ urẽ salutiᷤ

Expanded text:
si sentiret, rigor resolueretur. Certe et insi sentiret, rigor resolueretur. Certe et insensibilia plerumque in maximis rerum acerbitatibus sensus speciem mentiuntur ut scopuli tremant et madente sanguine guttae fluant. Vos autem immobiles perseueratis, ut quid melius post haec supersit, quid dignius quod reseruetis? Postremo si ista non commouent, quae apud pios praestantiora sunt, uestrarum saltem miseremini necessitudinum, ponite ante oculos filiorum uestrorum neces aut ferro aut fame quae sunt acerbiores, uxorum ac filiarum seruitutem, quibus tuta libertas erit pacto deditionis aut captiua seruitus urbis euersione. Consulite dum licet, ne grauiora post mortem relinquatis quam ante mortem fecistis. Nec ego liber ab huiusmodi periculo sum. Noui et ipse quia cum uestris simul periclitatur sanctissima mihi mater et cara uxor haut ignobile genus et quondam domus clara. Ac fortasse propter meos haec me suadere arbitramini. Occidite eos et m. Libenter hanc soluo mercedem uestrae salutis,
Abbreviated transcription (Latin):
auersetur atrocitatem. nec demoret᷑ in
parricidarum conciliabulis. qui dathan
& abiron quia moysen & aron p̃ripiendo
sacerdotii munere lacessiuerant separari
ab innoxiis precepit. ne pios aut macula
contaminaret de consortionox ioꝵ. aut
pena inuolueret : s quid ego diutiꝰ ser¬
monib immoror. cum plena horroris et
gemitus circumfundant᷑. templiq excidi¬
um ꝓperetur: Quid istud oculi spectare
Osaxis duriores. ferrorigidiores. qui in tã¬
tis rerum humanarũ ꝓdigiis. adhuc inter
uos tanquam ad uirtutis emulationẽ de
scelere certatis. & quod ẽ grauius uos ip¬
si patriam destruitis. atq eius augetiᷤ rin¬
nas. Conuertimini aliqͣndo. aliquando
respicite. iudicate & uidete pulchritudi¬
nem patrie quam prodidistis. Que urbs
quod templum. que scõꝵ domicilia. sacroꝵ¬
b euiscerantur. In hec quisquam flãmas
ducit. & spargit ignes. & incendia mini-¬
strat. nec ullo affectu mouetur. Rupium

Expanded text:
auersetur atrocitatem, nec demoretur in auersetur atrocitatem, nec demoretur in parricidarum conciliabulis, qui Dathan et Abiron, quia Moysen et Aaron praeripiendo sacerdotii munere lacessiuerant, separari ab innoxiis praecepit, ne pios aut macula contaminaret de consortio noxiorum aut poena inuolueret? Sed quid ego diutius sermonibus immoror, cum plena horroris et gemitus circumfundantur temploque excidium properetur? Qui istud oculi spectare, O saxis duriores, ferro rigidiores, qui in tantis rerum humanarum prodigiis adhuc inter uos tamquam ad uirtutis aemulationem de scelere certatis et quod est grauius uos ipsi patriam destruitis atque eius augetis ruinas. Conuertimini aliquando, aliquando resipiscite, iudicate et uidete pulchritudinem patriae quam prodidistis. Quae urbs, quod templum, quae sanctorum domicilia sacrortris manibus euiscerantur. In haec quisquam flammas ducit et spargit ignes et incendia ministrat nec ullo affectu mouetur? Rupium,
Abbreviated transcription (Latin):
deunt suos. & tyto se aduenienti refundt̃.
Scaturiunt uberes uene. atq ita aquarũ
redundantium omnia replentur: ut ñ so¬
lum exercitui large ad potum exuberent.
s etiam equis bellatorib ac iumentis peco¬
rib q uniũsis. hortoꝵ quoq irrigiuis ñ
desit aꝗ uarum abtindantia. ut tã¬
quam adiutentib elementis uictoꝵe
romane. largiores. credas fundimeatus.
Recognoscimus ꝓdigia suꝑiora. que etiã
tẽ nre urb̾ preuenerunt captiuitatem.
Cessauit aqua iudeis. refudit se hostib
ne siti obsidio nupediretur. Nec mirũ ẽ
sirecessit a iudeis diuina grã. quos tanta fla¬
gitia circumuallarunt. At uero bonus uir
plenum horroris refugit diuersorium. & do¬
mum suam disirit si quid in ea commissum
sceleris agnouerit declinat indigne habita¬
tionis consortia. execratur conuersantium
miquitates. & dubitamus de summo &
unmaculato deo quod abhorreat tantoꝵ
contagia flagitioꝵ. & funestorum scelerũ

Expanded text:
deunt suos et Tito se aduenienti refundunt. deunt suos et Tito se aduenienti refundunt. Scaturriunt uberes uenae atque ita aquarum redundantium omnia replentur, ut non solum exercitui large ad potum exuberent, sed etiam equis bellatoribus ac iumentis pecorique uniuerso, hortorum quoque inriguis non desit aquarum abundantia, ut, tamquam annitentibus elementis uictoriae Romanae, largiores credas fundi meatus. Recognoscimus prodigia superiora, quae etiam tunc nostrae urbis praeuenerunt captiuitatem, cessauit aqua Iudaeis, refudit se hostibus ne siti obsidio impediretur. Nec mirum est si recessit a Iudaeis diuina gratia, quos tanta flagitia circumuallarunt. An uero bonus uir plenum horroris refugit diuersorium et domum suam deserit, si quid in ea commissum sceleris agnouerit, declinat indignae habitationis consortia, execratur conuersantium iniquitates: et dubitamus de summo et immaculato deo, quod abhorreat tantorum contagia flagitiorum, et funestorum scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbarem consilium s quo eligerem ꝑicł̃i uob̾¬
cum consortium. Grãs tam̃ deo quod tanti
sceleris nonincidi sotietatem ne seditionũ
incentor existimarer. aut quia his misceri
nequibam parricidium quod manu decli-¬
nare poteram uł mortem implerẽ. Certe
ne scĩssimam matrem ꝓme dilacerari cer¬
nerem. meoꝵ q disꝑgi uiscera. q̃ miseran¬
da quidem. s tam̃ tolãbilius ẽ ea pati quã
fecisse. Quid gͥ adhuc expectatis : An signa
maiorum: Ilon ea nob̃ merita. ñ ea cͥca dicul¬
tum offitia. Non earomanoꝵ q̃ assyriorũ¬
infidelitas qui accepto precio discessionis
fidem fregere. nec recedendum s acrius
ingruendum putarunt. Quinetiam ut
ex accidentib colligamus diuine motum
sententie dm̃ iudis aduersari certum ẽ.
Deniq siloa que ante bellum siccauerat.¬
& omnes extra urbem fontium uene que
diu fluere cessarunt ut aqua nr̃o deeẽt
usui: nisi precio quesita: nunc in usus re¬

Expanded text:
probarem consilium, sed quo eligerem periculi uobiprobarem consilium, sed quo eligerem periculi uobiscum consortium. Gratias tamen deo quod tanti sceleris non incidi societatem, ne seditionum incentor existimarer: aut quia his misceri nequibam, parricidium quod manu declinare poteram, vel mortem implerem. Certe ne sanctissimam matrem pro me dilacerari cernerem, meorumque dispergi viscera; quae miseranda quidem, sed tamen tolerabilius est ea pati, quam fecisse. Quid igitur adhuc exspectatis? An signa majorum? Non ea nobis merita, non ea circa Dei cultum offiinfidelitas est, qui accepto pretio discessionis fidem fregere, nec recedendum, sed acrius ingruendum putarunt. Quin etiam, ut ex accidentibus colligamus diuinae motum sententiae, deum Iudaeis aduersari certum est. Denique Siloa, quae ante bellum siccauerat, et omnes extra urbem fontium uenae, quae diu fluere cessarunt, ut aqua nostro deesset usui nisi pretio quaesita, nunc in usus re
Abbreviated transcription (Latin):
s uespaslanus successerat. qui benignus
natura. benignior tñ etiam studio ẽẽ po¬
tuit. quia in uidea imꝑium assumpserat.
Aut si non mouebat pietas uirtus certe
eius uos debuit adigere. ut uob̃ consule¬
retis. S quomͦ uob̃ non parceret. qͥ peꝑc̃
Iosephoc Cui enmm infestior qũa mͥ eẽ de¬
buit ⁊ Quis maiora aduersum romanos
munimenta extruxit : Quis studiosius
ꝓ patria decernendum putauit: Postquã
uob̃ bellandi complacita conditio ẽ. belloꝵ
quidem initia ñ ꝓbabam. s suscepta ñ de¬
serebam. Testantur hoc iotapate urħ. que
bellantem adhuc me texerunt fauille. bel
lo ñ destitisse. nͥ post eius ciuitatis rumas
delituisse quoad potui. In illo euerse ur¬
bis sepulchro ꝑtulisse famẽ ne romanis
me traderẽ. quesisse ueniendi ad uos ef¬
fugia. s deprehensum ñ sponte egressũ
maluisse ꝑire cummeis. s peꝑcisse cesarem
optasse uobiscum potius piclitari. ñ quod

Expanded text:
Sed Vespasianus successerat, qui benignus Sed Vespasianus successerat, qui benignus natura benignior tamen etiam studio esse potuit, quia in Iudaea imperium adsumserat, aut, si non mouebat pietas, uirtus certe eius uos debuit adigere ut uobis consuleretis. Sed quomodo uobis non parceret qui pepercit Iosepho? Cui enim infestior esse quam mihi debuit? Quis maiora aduersum Romanos munimenta extruxit? Quis studiosius pro patria decernendum putauit, postquam uobis belli complacita condicio est? Bellorum quidem initia non probabam, sed suscepta non deserebam. Testantur hoc Iotapatae urbis quae bellantem adhuc texerunt fauillae, bello non destitisse me nisi post eius ciuitatis ruinas, delituisse me quoad potui in illo euersae urbis sepulchro, praetulisse me famem ne Romanis me traderem, quaesisse me ueniendi ad uos effugia sed deprehensum, non sponte egressum, maluisse me perire cum meis sed pepercisse Caesarem, optasse me uobiscum potius periclitari, non quo
Abbreviated transcription (Latin):
& nr̃i eam ꝑsis refudere. Illi sacerdotales
infulas ꝑmiserunt nr̃e potestati. nr̃i eas
babyloniis uectigales fecerunt. Quid ad¬
itiai cruentatum sacrarium sanguine
madere sacra limina. semiruta adhuc stare
templi fastigia : Mmor ẽ circanos iradĩ quã
ur̃a contentio. Illa nos captiuos fecit. ista sacͥ¬
legos. Illa dissemiauit uideos hȩc sustulit.
Conferte si uidetur quid intersit. int̾ capti¬
uitatem nrãm & seditionẽ nrãm. Captiuitas
nr̃a gentib infudit nr̃e religionis consortiũ
Seditio nr̃a etiam iudeis ademit religionis
grãm. Quis aũ romanos miudeã int̾duxit
nisi hyrcaui & aristoboli contentio: Quis
sosium nͥ herodes: Quis antonium nͥ suoss.
Quis alius preter uos antipatrũ regno ex¬
pulit: & lib̾tatem in antipatros Et tũ ñ re¬
prehendo neq ab nuo florum in uos scelestẽ
consuluisse. S querela romanis deferenda
fuit. ñ arma inferenda. Spreuistis neronẽ

Expanded text:
et nostri eam Persis refudere. Illi sacerdotales et nostri eam Persis refudere. Illi sacerdotales infulas permiserunt nostrae potestati, nostri eas Babyloniis uectigales fecerunt. Quid adiciam cruentatum sacrarium, sanguine madere sacra limina, semiruta adhuc stare templi fastigia? Minor est circa nos ira dei, quam nostra contentio. Illa nos captiuos fecit, ista sacrilegos, illa disseminauit Iudaeos, haec sustulit. Conferte, si uidetur, quid intersit inter captiuitatem nostram et seditionem: captiuitas nostra gentilibus infudit nostrae religionis consortium, seditio nostra etiam Iudaeis ademit religionis gratiam. Quis autem Romanos in Iudaeam introduxit, nisi Hyrcani et Aristoboli contentio? Quis Sossium nisi Herodes? Quis Antonium nisi SossiQuis alius praeter uos Antipatrum regno expulit et libertatem in Antipatro? Et tamen non reprehendo neque abnuo Florum in uos sceleste consuluisse. Sed querella Romanis deferenda fuit, non arma inferenda. Spreuistis Neronem.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ue geniata captiuitas erumpnam auge¬
ret. Uerum illi post habentes oracula dĩ.
facti sunt duarum captiui gentiũ. qͥ uniꝰ
gentis iugo exire. impatienter desidaue¬
rant. Itaq in egypto exules ꝑseuerauert̃.
At uero illi qui massyrios ducti st̃. exple¬
to tempore captiutatis quod ꝓ peccatis
popłi dñs constituerat. pt̾ea cyro ĩꝑante
remeandi facultatem adepti reũterunt
cum grã. Renouatum dĩ templum ẽ. re¬
gum opib cẏri & darii. ceteroꝵq ꝑsa¬
rum mmunerib. Ipsi itaq qui euerterant
reparaudi sumptum dederunt. restituert̃
etiam uis sacerdotum. cultumq iuuert̃
religionis. At uero nr̃i dum sacerdotiũ
inter se competunt. & apud parthos am¬
biunt conferri sibi memoratum honorẽ
dereligione mercaturam fecert̃. Quid de
babyloniis querimur: Nrõs exꝑti sumꝰ
deteriores. Illi nob̃ reddidert̃ ius religioĩs.
illi sacerdotum creationem restituerunt

Expanded text:
ti, ne geminata captiuitas aerumnam augeti, ne geminata captiuitas aerumnam augeret. Verum illi posthabentes oracula dei facti sunt duarum captiui gentium, qui unius iugo gentis exire inpatienter desiderauerant. Itaque in Aegypto exules perseuerauerunt. At uero illi qui in Assyrios ducti sunt expleto tempore captiuitatis, quod pro peccatis populi dominus constituerat, postea Cyro imperante remeandi facultatem adepti reuerterunt cum gratia. Renouatum dei templum est regum opibus Cyri et Darii ceterorumque Persarum muneribus. Ipsi itaque qui euerterant reparandi sumtum dederunt, restituerunt etiam ius sacerdotum cultumque iuuerunt religionis. At uero nostri, dum sacerdotium inter se competunt et apud Parthos ambiunt conferri sibi memoratum honorem, de religione mercaturam fecerunt. Quid de Babyloniis querimur? Nostros experti sumus deteriores. Illi nobis reddiderunt ius religionis, illi sacerdotum creationem restituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tem centum argenti talentis conduxerat
dimitteret: siuellet uincere. Cui dubitã¬
ti quod tamtum precii amisstiꝰ for& repõ¬
dit ꝓpħa quod haberet dñs plura. im¬
de etiam argentum eidem restitueret. qͦ
fretum conductis renuntiasse auxiliis. iii¬
cisse cum pauciorib. ne ipsum quidẽ deo
tante uittorie mercedẽ soluisse. s ilico ip¬
sissimulachris que uictor ceꝑat detulis¬
se sacrificia. quasi eoꝵ benefitio uicerit
que in predam captiuitatis redegerat:¬
Sedechias ipse incumbentib iam patrie ruinis
ꝑ iherenuã conuentꝰ ꝓpham cum hostili obsi¬
dione premeritur ut urbe egrederetur:¬
ñ metueret uictorem futurum si celestib
imꝑiis obtemꝑaret. aut captinum si defen¬
dendum putasset. insidelitate semet ipsum
& suos decepit. Abductus erat ab assyrus
popłs iudeorum in babyloniam reliqui ad
egyptios transferre se. qui resederant de¬
& cetos. ut unius gentis ẽẽnt imꝑio contẽ¬

Expanded text:
tem centum argenttem centum argentdimitteret, si vellet vincere. Cui dubitanti, quod tantum pretii amissurus foret, respondit propheta quod haberet Dominus plura, unde etiam argentum eidem restitueret: quo fretum conductis renuntiasse auxiliis, vicisse cum paucioribus; ne ipsum quidem Deo tantae victoriae mercedem solvisse: sed illico ipsis simulacris quae victor coeperat, detulisse sacrifquae in praedam captiuitatis redegeraSedecias ipse incumbentibus iam patriae ruinis, per Hieremiam conuentus prophetam, cum hostili obsidione premeretur, ut urbem egredi non metueret, uictorem futurum si caelestibus imperiis obtemperaret, aut captiuum si defendendum putasset, infidelitate semet ipsum et suos decepit. Abductus erat ab Assyriis populus Iudaeorum in Babyloniam, reliqui ad Aegyptios transferre se qui resederant dehetam et ceteros ut unius gentis essent imperio conten
Abbreviated transcription (Latin):
dauid cum bethsabeam filiã sabbati suo
comugio ꝓpħicis mysteriis copula uisset
llicit etiam bellociuili quod refugiebat
illatum non inferebat. Nil enin bello ciui¬
li fedius. nͥ solius qui potuit inferre. Uic̃
& aab plio. s posteaqͣm desꝑantib suis. qđ
numero eẽnt inferiores: dixit. nichil inter¬
ẽẽ panci an plures sint. cum d̾s paucoᷤ tuñ¬
tes se. plurib fatiat pł ualidiores. Bonus ꝓ¬
fecto fide. siusq ad finem ꝑseuerasset. Ui¬
cit & mulier armis. que fidem deo reser¬
uauit. At uero saul uictus ẽ. quia d̃ĩ p̃cep¬
ta non custodiuit. Uulneratus iosias. qͥa cõ¬
cra imꝑium in hostem ꝓcessit. Sẽs cec̃m et
ideo raptus ne captinitatẽ nr̃is debitã pẽcis u¬
deret. Clamauit necao. non sum ad te mis¬
sus. ferens eius fidei testimonium. s inuol¬
uit eum sicut ante amasiam consortiũ de¬
generis sotietate. Demq & ab homine d̃i
monitꝰ erat. ut illos quos ad belli sotieta¬

Expanded text:
David, cum Bethsabeam hoc est, filiam sabbati suo David, cum Bethsabeam hoc est, filiam sabbati suo conjugio propheticis ministeriis copulavisset: vicit etiam bello civili, quod refugiebat illatum: non inferebat nil enim bello civili foedius solus qui potuit inferre: vicit et Asaph praelio, sed postea quam desperantibus suis, quod numero essent inferiores dixit, nihil interesse, pauci an plures sint, cum Deus paucos timentes se pluribus faciat validiores . Bonus fecto fide, si usque ad finem perseuerasset. Vicit et mulier armis quae fidem deo reseruauit. At uero Saul uictus est, quia dei praecepta non custodiuit; uulneratus Iosias, quia contra imperium in hostem processit, sanctus cetera et ideo raptus ne captiuitatem nostris debitam peccatis uideret. Clamauit Nechao: non sum ad te missus, ferens eius fidei testimonium, sed inuoluit eum, sicut ante Amessiam, consortium degeneris societatis. Denique et ab homine dei monitus erat, ut illos quos ad belli societa
Abbreviated transcription (Latin):
fremitus. armorum sonitus. auditu metũ
incussere uictorib. quod in auxilium hebͤis
multe ac ualide gentes commeassent. ac
sese imminenti ut arbitrabant᷑ ꝑicło fuga
eximere ꝓpauerunt. Nox consilium mat᷑a¬
uit. terrorem auxit. Fugientib itaq syriᷤᷤ
omnes quas inuaserant copias incastris
die sequenti reꝑte. Abundantia uilitatem
creauit. uilitas fidem impleuit. mors incre¬
duli ipsi quidem fructum eripuit. publi¬
cum tũ remedium non impediuit. Liquet
gͥ plurimos patrum duces. cum ininime p̃¬
liarentur. uictoriam adeptos. Alios quoq
bello suꝑiores fuisse. quib consulentib bel¬
landi uis oraculo ꝑmissum foret. Deniq ui¬
ctuis amalech. s cummoyses manꝰ leuaret.
uicit iħc naue cum solẽ statueret. Uicit &¬
gedeon cum in aqua dimicaturos ꝓbasset.
Sanson etiã cum adhuc intaminatũ criuem
seruaret. Uicit & samuel. s cum adiuto¬
rem lapidem figẽ ꝓposuisset. Triumphauit

Expanded text:
fremitus, armorum sonitus auditi metum fremitus, armorum sonitus auditi metum incussere uictoribus, quod in auxilium Hebraeis multae ac ualidae gentes commeauissent, ac sese imminenti, ut arbitrabantur, periculo fuga eximere properauerunt. Nox consilium maturauit, terrorem auxit. Fugientibus itaque Syris omnes quas inuaserant copias in castris die sequenti repertae. Abundantia uilitatem creauit, uilitas fidem impleuit, mors increduli ipsi quidem fructum eripuit, publicum tamen remedium non impediuit. Liquet igitur plurimos patrum duces cum minime proeliarentur uictobello superiores fuisse; quibus consulentibus, bellandi jus oraculo permissum foret. Denique victus Amalech; sed cum Moses manus elevaret: vicit Jesus Nave, cum solem statueret: vicit et Gedeon, cum in aqua dimicaturos probasset: Samson etiam, cum adhuc intaminatum crinem servaret: vicit et Samuel, sed cum adjutorem lapidem figere proposuisset. Triumphavit
Abbreviated transcription (Latin):
aquas. & inter regũ ppłos bellatũ putart̃
quoruinsangune terra maderet. Itaq in p̃¬
dam festinantes passim sine ordine. sine mͦ
currere. alius alium preuenire. sic precipiteᷤᷤ
in medium progressi hostium uallati inter¬
fectiq ingentem suis stragem dedere. Ita
sẽs ꝓpħa a patrib nr̃is sitim pariter & me¬
tum depulit. idemq adu̾sus famem auxi¬
lium tulit. Nam cum obsideretur samaria
atq in ea claususmaneret rex isrł. grauis¬
eos urgebat fames ut ne a nefaudis qͥdem
alimentis abstineretur. conuentus ꝓpħa
tante miserie deformitate. simul & regis
nuntio qui putaret ꝓpħe dissimulationẽ
famem adoleuisse: respondit. Sequenti
die & ub̃tatem frim̃ti & inlitatẽ uideb̾.
Non credenti nuntio dixit. ipsum quidem
quia non crederet non usurum. ꝓmissoꝵ
tam̃ fidem non defuturam. Subitoq ꝑ
noctem in castris syrie hinnitus equorũ.
curruium fragor quadrigarũ currentiũ

Expanded text:
aquas et inter regum populos bellatum putarunt, aquas et inter regum populos bellatum putarunt, quorum sanguine terra maderet. Itaque in praedam festinantes passim sine ordine sine modo currere, alius alium praeuenire. Sic praecipites in medium progressi hostium uallati interfectique ingentem sui stragem dedere. Ita sanctus propheta a patribus nostris sitim pariter et metum depulit. Idemque aduersus famem auxilium tulit. Nam cum obsideretur Samaria atque in ea clausus maneret rex Israhel, grauis urguebat fames, ut ne a nefandis quidem alimentis abstineretur. Conuentus propheta tantae miseriae deformitate simul et regis nuntio, qui putaret prophetae dissimulatione famem adoleuisse, respondit: ‘Sequenti die et ubertatem frumenti et uilitatem uidebis’. Non credenti nuntio dixit, ipsum quidem quia non crederet non uisurum, promissorum tamen fidem non defuturam. Subitoque per noctem in castris Syriae hinnitus equorum, curruum fragor, quadrigarum currentium
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit oratio descendit angłs. cesa per
noctẽ. assirioꝵ .clxxxu. milia. Cadaũa num̃¬
uimus. ꝑcussorem non uidimus. Pret̾ierã
de quinq regib quos inconsulto dño bel¬
lum adorsos ꝑ desertum meantes aque
inopia uehement̾ afflictare ceꝑat iplos
q et equiios eoꝵ sitis uexare. Necessitas
pretermissum offitium reparari coegit.
Erat enim rex isrł negligens cͥca dĩ cultũ.
Ammonitus tñ ab aliis ut domini ꝓpħam
requireret. cognouit heliseum ab hisdẽ
in quib degerent locis ñ longe abesse
Misere oratum auxilium orationis et
remedia necessitati. Licet offensus
erat regiisrł. quia ꝑfidus ũ eredebat. ꝓmisit
tamen & ub̾tatem aquarum. & inctorie ce¬
leritatem. Manare cepit aqua ꝑ desertum.
& sponte se sine ulł ymbrib infunde t̾ris
fiuenta. Surgendes aduersarii quos securoᷤ
uictorie sompnus ub̃ior lacata p̃sserat soi¬
licitudine. subito inde sole fuso rutilare

Expanded text:
Ascendit oratio, descendit angelus. Caesa per Ascendit oratio, descendit angelus. Caesa per noctem Assyriorum CLXXXV milia. Cadauera numerauimus, percussorem non uidimus. Praeterieram de quinque regibus, quos inconsulto domino bellum adorsos, per desertum meantes, aquae inopia uehementer adflictare coeperat, ipsos quoque et equos eorum sitis uexare. Necessitas praetermissum officium reparari coegit. Erat enim rex Israhel neglegens circa dei cultum, admonitus tamen ab aliis ut domini prophetam requireret, cognouit Heliseum ab isdem in quibus degerent locis non longe abesse. Misere oratum auxilia precationis et remedia necessitatis. Licet offensus erat regi Israhel, quia perfidus non credebat, promisit tamen et ubertatem aquarum et uictoriae celeritatem. Manare coepit aqua per desertum et sponte se sine ullis imbribus infundere terris fluenta. Surgentes aduersarii, quos securos uictoriae somnus uberior laxata presserat sollicitudine, subito uidere sole infuso rutilare
Abbreviated transcription (Latin):
urbis excidio defendit. Gedeon qͦq. cec.
uiros ad bellum elegit eosdemq ñ arma p̃¬
ferre s misteria precepit. In manu leua
ydrias aque plenas tenere. In dextera: faceᷤ
Qua sp̃e ꝑcͦsi hosteᷤ fugere ilcoatq ad he¬
breos unctoria ꝑuenit. Intermissa erat sa
cre cura religionis heli sacerdotis negligenta
diuma imꝑia deserebantur. irrogatũ ab al¬
lofilis prelium. Uicti hebrei. capta etiã ar¬
chadei ẽ. & sine armis reddita illis. Quo in¬
ditio claruit. quod & sine religione arma ñ
uincant. & religionem sine armis uincere.
Erechias rex infuso assirioꝵ ppło genti nu¬
dee. uoce rausacis imꝑio sennacherib regis
que in dm̃ iac̾entur conuitia. que popło
quam supprema exitia denuntiarentur satis
comꝑisset. insinuantib non uerba uerb̃. nec
aria armis referenda credidit. s exurgeis
cilitio sicut scuto induit. ꝓ galea cinere ca¬
put texit. ꝓiaculis: orationem intorsit.

Expanded text:
urbis excidio defendit. Gedeon quoque CCC urbis excidio defendit. Gedeon quoque CCC uiros ad bellum elegit, eosdemque non arma praeferre sed mysteria praecepit, in manu laeua hydrias aquae plenas tenere, in dextera faces. Qua specie perculsi hostes fugere ilico atque ad Hebraeos uictoria pecrae cura religionis Heli sacerdotis negligentia, divina imperia deserebantur: irrogatum ab Allophylis praelium, victi Hebraei, capta etiam arca Dei est, et sine armis reddita illis: quo indicio claruit, quod et sine religione arma non vincant, et religionem sine armis vincere. Ezechias rex, infuso Assyriorum populo genti Judaeae, cum voce Rabsacis imperio Sennacherib regis, quae in Deum jacerentur convicia, quae populo, quam suprema exitia denuntiarentur, satis comperisset: insinuantibus, non verba verbis, nec arma armis referenda credidit: sed exsurgens, cilicio se sicut scuto induit, pro galea cinere caput texit, pro iaculis orationem intorsit.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura preualuit deo qui imparem se ho¬
minib arbitrabatur. Quid aliud moyses ad¬
uersum regem egyptiorum exercitum q &
dracones eius. nisi solam uirgam leuauit:
Opotens uirga que celum tenebris obduxe¬
rit. terram imbrib mundauerit. siccauerit
mare fiuctib. Cixerant hebreos egyptii
orabat moyses & non dimicabat. Diuisũ ẽ
mare & popłs intrauit. sequebat᷑ pharao
moyses inter fluctus positus orabat. Dimer¬
sus ẽ cum suis pharao. cantabat moyses.
Quis hec & talia considerans ñ admiretur
ꝙ non intelligat in oratione nob̃ meliora
auxilium adhibet: hec corporis. Didicit
hec arma que non carualia st̃. s fortia deo.
danis aquas conuertit retrorsum. Idemq
in expugnabiles iherico urb̃ muros uidẽt.
sacerdotes tuba canere iussit. iubilare po¬
pulum. Quo facto: repente cecidere muri.
atq exusta ciuitas ẽ. & omnes necati. nͥ qͦs
raab bone meretricis fides amemorate

Expanded text:
scriptura, praeualuit deo, qui imparem se hoscriptura, praeualuit deo, qui imparem se hominibus arbitrabatur. Quid aliud Moyses aduersum regem Aegyptiorum exercitumque et dracones eius nisi solam uirgam leuauit? O potens uirga quae caelum tenebris obduxerit, terram imbribus inundauerit, siccauerit mare fluctibus! Cinxerant Hebraeos Aegyptii, orabat Moyses et non dimicabat. Diuisum est mare et populus intrauit, sequebatur Pharao, Moyses inter fluctus positus orabat. Demersus est cum suis Pharao, cantabat Moyses. Quis haec tot et talia considerans non admiretur et non intellegat in oratione nobis meliora auxilium adhibet, haec corporis. Didicit haec arma, quae sunt non carnalia sed fortia deo, anis aquas conuertit retrorsum idemque cum inexpugnabiles Hiericho urbis muros uideret, sacerdotes tuba canere iussit iubilare populum. Quo facto repente cecidere muri atque exusta ciuitas est et omnes necati, nisi quos Raab bonae meretricis fides a memoratae
Abbreviated transcription (Latin):
cie remunerationẽ. sterilitatis remedio
compensauisset. Quid de filio eiꝰ ysaac lo¬
quar: Is quoq pat̾o fretꝰ muminme. ad¬
uersus finitimmi potentis insolentiã ñ arma¬
tus ꝓduxit aciem. Et certe habebat. ccͦcxuini
uernaculoꝵ ualidam manũ. que reges .u.
bello fuꝑauerat. spoliis exuerat. captiuũ
loth abrahe patruo restituerat. Non gla¬
dium uagina exuit. s solam aduersꝰ
niuidentes patientiam induit. simplicitatẽ
retulit. Uenerunt rogantes qͥ ext̾minan-¬
dum denuntiauerant. poposcerunt amiti¬
tiam qui finitimũ ñ ferebant. Contremis¬
co tanta patrum recensere mirabilia: Ia¬
cob st̃s esou fre parricidium minitante.
patriam reliquit. parentes deseruit. solius se¬
cum orationis fereus iuaticum. Meritoq in
ꝑegrinis locis cum fr̃is metueret insdias. &
honinium comitati atq auxilio egeret. inue¬
nit angłorum concilium. ꝑductus ut ait ad
castra đi. colluctatus ẽ dño. & sicut dic̃

Expanded text:
tiae remunerationem sterilitatis remedio tiae remunerationem sterilitatis remedio conpensauisset. Quid de filio eius Isaac loquar? Is quoque patrio fretus munimine aduersus finitimi potentis insolentiam non armatas produxit acies, et certe habebat CCCXVIII uernaculorum ualidam manum, quae reges V bello superauerat, spoliis exuerat, captiuum Loth Abrahae patruo restituerat. Non gladium uagina exuit, sed solam aduersum inuidentes patientiam induit, simplicitatem rettulit. Venerunt rogantes qui exterminandum denuntiauerant, poposcerunt amicitiam qui finitimum non ferebant. Contremesco tanta patrum recensere mirabilia. Iacob sanctus Esau fratre parricidium minitante patriam reliquit, parentes deseruit solius secum orationis ferens uiaticum, meritoque in peregrinis locis cum fratris metueret insidias, et hominum comitatu auxilioque egeret, inuenit angelorum concilium. Perductus, ut ait, ad Castra dei, conluctatus est domino et, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
& gladio fuit hebreoꝵ uictora : Recorda¬
mini unde orti. & a quib sitis ꝑfecti. qͣm̃
patres uri hostes suos uicerint. Temerarii qͤ
uobis adiutorem eripustis dum aliena sub¬
sidia deposcitis: Non inmultitudine ppłi
s intimore dĩ pater abraham: penetrauit
egyptum. & cum ab ducte comugis capti¬
uam inderet pudititiam. bello tam̃ assũp
dormiente eouiceret. & expugnato hoste
intaminatam sibi conugẽ representaret.
Redit sarra sine armis referens uiro tͥumpha-¬
lemtuctoriam. Dormiebat abraham. & tor¬
quebatur pharao. Metuebat sara. & pharao
crimen negabat. Eciebat alienam & dãpna¬
to crimine. honorabat castimoniam quã
spoliare desidauerat. Addidit aurũ. argen¬
tum ad sare pudorẽ. ut condempnaret uo-¬
luntatem facinoris exꝑtem. Rogabat pa-¬
deprecaretur. Erat enim infecunda domus
eitis. Remeat sara. ditior saluo pudore. re¬
uertit abraham scĩor. qͥ comugalis pudici¬

Expanded text:
et gladio fuit Hebraeorum uictoria? Recordaet gladio fuit Hebraeorum uictoria? Recordamini unde orti et a quibus sitis profecti, quomodo patres uestri hostes suos uicerint. Temerarii, quem uobis adiutorem eripuistis dum aliena subsidia deposcitis! Non in multitudine populi sed in timore dei pater Abraham penetrauit Aegyptum et cum abductae coniugis captiuam uideret pudicitiam, bello tamen abstindormientem euinceret et expugnato hoste intaminatam sibi coniugem repraesentaret. Rediit Sarra sine armis referens uiro triumphalem uictoriam. Dormiebat Abraham et torquebatur Pharao. Metuebat Sarra et Pharao crimen negabat, eiciebat alienam et damnato crimine honorabat castimoniam quam spoliare desiderauerat. Addit aurum et argentum ad Sarrae pudorem, ut condemnaret uoluntatem facinoris expertem. Rogabat padeprecaretur; erat enim infecunda domus eius. Remeat Sarra ditior saluo pudore, reuertit Abraham sanctior, qui coniugalis pudici
Abbreviated transcription (Latin):
aliud laborat nisi ut terra ur̃a ñ deserat᷑.
regio ur̃a ñ euacuetur. ciuitas ñ eũtat᷑.
templum non concremetur: Nson omnib
uictoria datur. Paucis preeẽ: natura dedit.
Plurib. obtemperare. Tauri. armentis emi¬
nent. Arietes. gregib. Penes paucos emi¬
nentia. Penes plurimos mansuetudo. Et
uos induite mansuetudinẽ. Suscipite sub¬
iectionem. quam etiam fere induunt.
ec cum diceret iosephus. conuitiabant᷑
de muro. Maledicebant utilia suadenti.
Pleriq etiam iaculabantur sagittas. si pos¬
sent eum morte affligere. At ille qui orati¬
one non flectebat indomitos. scͥpturaꝵꝵ ꝙͦ
demum uob̾ diuinum auxilium affuturũ
sꝑatis. quando ꝑmissciustis omnia bello. al¬
cari miolastis. diriustis totius urbis muni¬
menta :: Temerarii inquit. & ur̃oꝵ ĩme¬
mores auxilioꝵ. scuta & gladios parastiᷤ
& hoc aduersum romanos. Non talib un-¬
cere armis solebatis. Quando enim in hasta

Expanded text:
aliud laborat nisi ut terra uestra non deseratur, aliud laborat nisi ut terra uestra non deseratur, regio uestra non uacuetur, ciuitas non euertatur, templum non concremetur? Non omnibus uictoria datur. Paucis praeesse natura dedit, pluribus obtemperare. Tauri armentis eminent, arietes gregibus. Penes paucos eminentia, penes plurimos mansuetudo. Et uos induite mansuetudinem, suscipite subiectionem quam etiam ferae induunt.’ Haec cum diceret Iosephus, conuiciabantur de muro, maledicebant utilia suadenti. Plerique etiam iaculabantur sagittas, si possent eum morte adfligere. At ille, quia ratione non flectebat indomitos, scripturarum qdiuinum uobis auxilium adfuturum speratis, quando armis permiscuistis omnia, bello altaria uiolastis, diruistis totius urbis munimenta? Temerarii,’ inquit, ‘et uestrorum immemores auxiliorum, scuta et gladios parastis, et hoc aduersum Romanos? Non talibus uincere armis solebatis. Quando enim in hasta
Abbreviated transcription (Latin):
tur obsequia seruitorum. Quamꝗͣ roma¬
ni seruitutem ñ exigant auctores libta¬
tis. quia non solum immitem regẽ necart̃.
s etiam suꝑbum non passi st̃. & ideo augy¬
stumi apud eos nom̃ ẽ imꝑii. quod augeat
suos ñ qđ alienos oppͥmat. Sed esto. Sit
utile uob̃ non obedire imꝑio romano. ui¬
deamus liberum si non exitiale. Ulrgent ro
mane aties. urgent pat̾e rume. urget tẽ¬
ꝑpendite. Non enim uotoꝵ species. s pos¬
sibilitatis ratio pensanda. lex namq naty.¬
re eadem omnib hominib. uolatilib. feriᷤ.
bestiis infusa ut iusquisq cedat potentio¬
ri. Taurus: leoni. Ceruus: urso. leopardo:
caprea. Aquile:. ancipiter. Ancipitri: colum¬
ba. Ipsi tauro: iuuenci inferiores. Arieti:
ouium greges. Hẏrco. caꝑ. ne diũsi genĩs
rib. Romani tñ neminem expellunt. Uos
expulistis. Immo illi augent. ne quis etiã
uictus de terris suis exeat. Antiocho par¬
tem regni seruauerunt. Et nunc cesar qͥd

Expanded text:
tur obsequia servorum: quamquam Romatur obsequia servorum: quamquam Romani servitutem non exigant auctores libertatis, quia non solum immitem regem necarunt, sed etiam superbum non passi sunt; et ideo augustum apud eos nomen est imperii, quod augeat suos, non quod alienos opprimat. Sed esto, sit utile vobis, non obedire imperio Romano; videamus si liberum, si non exitiale. Urgent vos Romanae acies, urgent patriae ruinae, urget tem possibile, perpendite. Non enim votorum species, sed possibilitatis ratio pensanda. Lex nempe naturae eadem omnibus hominibus, volatilibus, feris, bestiis infusa, ut unusquisqri, taurus leoni, ceruus urso, leopardo caprea, aquilae accipiter, accipitri columba, ipsi tauro iuuenci inferiores, arieti ouium greges, hirco caprae, ne diuersi generis ribus. Romani tamen neminem expellunt, uos expellitis, immo illi augent, ne quis etiam uictus de terris suis exeat. Antiocho partem regni reseruauerunt. Et nunc Caesar quid
Abbreviated transcription (Latin):
dominus tam̃. Priusquam requiesceret da
ud: genti & ipse regem imposuit. A salo¬
mone rur sus scissum in duoregnum. & di¬
iusa ꝑ longam seriem dominationis heredi¬
tas. Ut transiliam captiuitates. cyrus ple¬
rosq terris suis iudeos. & sacris suis recłdi¬
dit. S patres urĩ cum ꝑsarum preliis gra¬
uib att̃erentur. quamuis nobiles macha-¬
beorum triumphis. elegerunt sibi romanã
sotietatem. Tenet scriptura diuma multa¬
rum pacta legationum. facti estis romanoꝵ
amici. qui ꝑsarum serui fuistis. S rursꝰ
maluistis regẽ habere quam sacerdotũ
pͥncipem. cui popłs obtemꝑaret. cũ seui
ca ur̃oꝵ regum e̾ẽt incolerabilis. Defun¬
to herode. pulso archelao. sub ceseire eẽ
romano postulauistis. Tradidistis uos ce¬
sari. cui serustis omnes. ad mutandũ mi
mollium seruitium. In communi enum cõ¬
ditione umuersoꝵ seriure quedã lib̃tas
ẽ. qm̃ dignitate dominantium honestã¬

Expanded text:
dominus tamen. Et priusquam requdominus tamen. Et priusquam requvid, genti tamen et ipse regem imposuit. A Salomone rursus scissum in duo regnum, et divisa per longam seriem dominationis haereditas. Ut transiliam captivitates, Cyrus plerosque terris suis Judaeos et sacris suis reddidit. Sed patres vestri cum Persarum praeliis gravibus attererentur, quamvis nobiles Machabaeorum triumphis, elegerunt sibi Romanam societatem. Tenet scriptura divina multarum pacta legationum. Facti estis Romanorum amici, qui Persarum servi fuistis. Sed rursus maluistis regem habere, quam sacerdotum principem, cui populus obtemperaret, cum saevitia vestrorum regum esset intolerabilis: defuncto Herode, pulso Archelao, sub Caesare esse Romano postulavistis. Tradidistis vos Caesari cui servistis omnes ad mutandum in melius servitium. In communi enim conditione universorum servire, quaedam libertas est: quoniam dignitate dominantium honestan
Abbreviated transcription (Latin):
eacidarum nom̃ imposuisse reminiscitur.
Certa non alias cessisse nisi ad romanoꝵ
tͥumphũ qͥbꝰ & ipse pyrrꝰ achillee sobolis
& ꝓsapiam & uocabulum p̃ferens uictus
armis. ita se ꝓmerende pacis studio subiec̃
ut ueniam rogaret. Nam de palestinis qͥd
loquar. quos unius presidis potestas coher¬
cet: Ingrati numquid ñ ur̃a nobilitas est
cum ꝑsis seruire: Hoc ẽ enim seruire uob̃c̃
reges. regnumq maximum habere sociũ
subiectionis. S quero qͣndo fueritis lib̃i
qui minc seruitutem recusatis. Quando
gͦ libi fuistis ł cum aliis dommaremini qͥ
sub rege eratis : Habebatis regem dm. re-¬
pudiastis regnum ipsius. sub qͦ solo eratis
liberi. uoluistis seruire hominib. Cur pa-¬
trum reuellitis testamenta : hereditas &¬
in patres contumax. Elegistis regem cui
nom̃ saul. Occiso illo palestinus uob ppłs
imꝑitauit. successit post tempora dauid in
totius popłi regnum. mitior quidẽ dñs. s

Expanded text:
Aeacidarum nomen inposuisse reminiscitur, Aeacidarum nomen inposuisse reminiscitur, certe non alias cessisse nisi ad Romanorum triumphum, quibus et ipse Pyrrus, Achilleae subolis et prosapiam et uocabulum praeferens, uictus armis ita se promerendae pacis studio subiecit ut ueniam rogaret. Nam de Palestinis quid loquar quos unius praesidis potestas cohercet? Ingrati, numquid non uestra nobilitas est cum Persis seruire? Hoc est enim seruire cum regnis regumque maximum habere solacium subiectionis. Sed quaero quando fueritis liberi qui nunc seruitutem recusatis? Quando ergo liberi fuistis? Vel cum aliis dominaremini qui sub rege eratis? Habebatis regem deum, repudiastis regnum ipsius, sub quo solo eratis liberi. Voluistis seruire hominibus. Cur patrum reuellitis testamenta, hereditas et patres contumax? Elegistis regem cui nomen Saul. Occiso illo, Palestinus uobis populus imperitauit. Successit post tempora Dauid in totius populi regnum, mitior quidem dominus sed
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. Sic patrib ur̃is etiam dura serui¬
tus non displicebat. ut ꝑicłis ante ferret᷑.
Seruistis gͦ egyptiis. atq utinam semel.
S non solum tunc seruistis quando cele¬
stis esce pluuiis alimoniam seruitutis ex¬
treme p̃ferebatis. s etiam pꝰtea uicti atq
captiui descendistis in egyptum cum assy-¬
rios refugeretis. Seruistis etiã assyriis ꝑ mł
erat. Seruistis macedonib. ꝑsis. seleucen¬
sib. palestinis. Solos romanos uob̃ graues
putatis. quib & illi seruiunt quib uos
seruiebatis: Utrum gͥ odium his debetis
an grãm qui uos dñis ur̃is pares fecerut:
Ultionem ur̃i hanc non contumeliam pu¬
to. quia uos de hisuindicauerant qͥbus
subiecti eratis. Seruitio premitur assyriꝰ
qui assyrie tote imꝑitabat. Arat egẏpti
romanis. serit de suo quod illis metat.
Macedonia que usq ad indos deuicta ꝑ-¬
side imꝑium diffuderat. agnoscit dños
quos ignorabat. & frustra se regib suis

Expanded text:
rabat. Sic patribus uestris etiam dura seruirabat. Sic patribus uestris etiam dura seruitus non displicebat ut periculis anteferretur. Seruistis ergo Aegyptiis atque utinam semel! Sed non solum tunc seruistis, quando caelestis escae pluuiis alimoniam seruitutis extremae praeferebatis, sed etiam postea uicti atque captiui descendistis in Aegyptum cum Assyrios refugeretis. Seruistis etiam Machedonibus, erat. Seruistis Persis Seleuciensibus Palestinis, solos Romanos uobis graues putatis, quibus et illi seruiunt quibus uos seruiebatis. Vtrum igitur odium his debetis an gratiam, qui uos dominis uestris pares fecerunt? Vltionem uestri hanc, non contumeliam puto, quia uos de his uindicauerunt quibus subiecti eratis. Seruitio premitur Assyrius qui Asiae toti imperitabat. Arat Aegyptius Romanis, serit de suo quod illis metat. Machedonia, quae usque ad Indos deuicta Perside imperium diffuderat, agnoscit dominos quos ignorabat, et frustra se regibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
sa paludib & inuiis septa regionib. Que
licet curam belli uideatur audere. & ipsa
frequenter accessit romanis triumphis
phibetur: & p̃stans cet̾is piraticis eẽ. Tam̃
myoparonib ñ uirib nititur. fuge potiꝰ
quam bello parata. S refertis mori p̃stare
quam lib̃tatem amittere. Quando uob̃ ista
ud̃i successit sententia. aut qͣndo apud
hebreos utilis sit seruitus lib̾tati inutili
non prelata: Iacob ipse patriarcha megyp
tum deduxit hebreos ne ꝑirent fame.
Descenderunt patͥarche simul.xii. filii eiꝰ
preclara illa generis nr̃i exordia. Ibi iu¬
das ille nobilis iudeoꝵ ꝓsapia. qui nomen
popło dedit. Ibu ioseph curra subluis &
equis subicere se in potestate maluit ut
aleret suos. quam ad originis ꝓpͥe lib̾tatẽ
redire. Ibi beniamin pia fraude germani
retentus consensit dolo. qͥa non erat cri¬
men seruire potentiorib. Ibi hereditas eoꝵ
cum uocaretur a moyse. tũ herere deside¬

Expanded text:
sa paludibus et inuiis saepta regionibus, quae sa paludibus et inuiis saepta regionibus, quae licet furta belli uideatur audere, et ipsa frequenter captiua Romanis accessit perhibetur, praestans caeteris: piraticis tamen myoparonibus non viribus nititur, fugae potius quam bello parata. Sed refertis, mori praestare, quam libertatem amittere. Quando vobis ista Judaei successit sententia? aut quando apud Hebraeos utilis fuit servitus, libertati inutili non prtum deduxit Hebraeos, ne perirent fame. Descenderunt patriarchae simul XII filii eius praeclara illa generis nostri exordia. Ibi Iudas ille nobilis Iudaeorum prosapia, qui nomen populo dedit, ibi Ioseph curru sublimis et equis subicere se in potestate maluit ut aleret suos quam ad originis propriae libertatem redire, ibi Beniamin pia fraude germani retentus consensit dolo, quia non erat crimen seruire potentioribus, ibi hereditas eorum, cum uocaretur a Moyse, tamen haerere deside
Abbreviated transcription (Latin):
mior lapsis duob. An p̃sidium sꝑat᷑ diuuũ
atq auxilium de penetralib ⁊ S qͥ nos
defendebat ad hostem migrauit. qm̃ quẽ
nos colebamus romani uenerant᷑. nos of¬
fendimus. Quis autem ignorat cumillis eẽ
dm̃. qui sibi omnia subiecerunt. nͥ q̃ iumio
estu aut gelu muia st̃: Et ideo extra ro¬
manum imꝑium ꝙ eadẽ extra usum hu¬
mamim. Diuiersis popłis dm̃ ꝑ uices dediˢ¬
se potentiam. pͥmo egyptiis post udeis.
assyriis quoq & ꝑsis auxiliatorem fuisse
nullus negat. postea conuersũ ad roma¬
nos. cum his ꝑseuerare. Deniq cessisse ilł
uniuersa regna. omnem terram in possessio¬
nem datam. Quid uobis cum uictoribus
uniuerse terre. quib secreta occeani. &
extremaindie patent : Quid attexam
britannias interfuso mari toto orbe diui¬
sas. & aromanis in orbem terrarum dire¬
ctas redactas : Tremit hos scotia. que t̾¬
ris nichil debet. tremit. xausonia macces¬

Expanded text:
mior lapsis duobus. An praesidium speratur diuinum mior lapsis duobus. An praesidium speratur diuinum atque auxilium de penetralibus? Sed qui nos defendebat ad hostem migrauit, quoniam quem nos colebamus Romani uenerantur, nos offendimus. Quis autem ignorat cum illis esse deum, qui sibi omnia subiecerunt nisi quae nimio aestu aut gelu inuia sunt, et ideo extra Romanum imperium quia eadem extra usum humanum? Diuersis populis deum per uices dedisse potentiam, primo Aegyptiis, post Iudaeis, Assyriis quoque et Persis auxiliatorem fuisse nullus negat, postea conuersum ad Romanos cum his perseuerare; denique cessisse illis uniuersa regna, omnem terram in possessionem datam. Quid uobis cum uictoribus uniuersae terrae, quibus secreta oceani et extrema Indiae patent? Quid adtexam Brittanias interfuso mari a toto orbe diuisas, sed a Romanis in orbem terrarum redactas? Tremit hos Scothia, quae terris nihil debet, tremit Saxonia inacces