comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc nunc quęstio m̃tem mouet: qͦmͦ anima itnmortali:
dicitur. dũ constit qͦd in ꝑpetuo igne moriatur. Eregunis¬
uia duob modis uita dicitur: duob modis etiã mors
debet intelligi. Aliud ẽ namq quod in dm̃ uiumus :
aliud uͦ qͦd in hoc qͦd conditi uel creati sumꝰ: id est aliud ẽ beate
uiuere. atq aliud essentialit̾. Anima itaq et mortalis esse intel¬
ligit᷑: & inmortalis. Mortalis qͥppe. quia beate uiu̾e amittit.
inmortalis autẽ quia essentialiter numꝗͣ uiuere desinit.  na¬
dampnata. Illic enuum posita beate esse ꝑdit: & esse non ꝑdit.
Ex qua re semꝑ cogit᷑. ut et mortẽ sine morte. & defectũ sine
defectu. & finẽ sine fine patiat᷑: quatinꝰ ei et mor in mortalis
sit. et defectꝰ indefitiens. & finis infinitus.
uis hanc tam in explicabilem dampnationis sententiani
cuius libet sit oꝑis ad exitũ ueniens ñ ꝑtimescat: quando

Expanded text:
haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constet quod in perpetuo igne moriatur. Quia duobus modis vita dicitur, duobus etiam modis mors debet intelligi. Aliud namque est quod in Deo vivimus, aliud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus; id est, aliud beate vivere, atque aliud est essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et nadamnata. Illic enim posita beata esse perdet, et esse non perdet. Ex qua re semper cogitur, ut et mortem sine morte, et defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. uis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
& quomͦ ꝓ illis tunc orabitur: qui iã nullatenꝰ possunt ad iuisti¬
cȩ oꝑa ab iniqͥtate cõmutari: Eadem itaq causa ẽ. cur ñ oret᷑
Quȩ nunc etiã causa ẽ. ut ñ orent scĩ homines ꝓ hominib in
fidelib impisq defunctis: nisi quia de eis utiq qͦs eterno
deputatos supplitio iam nouerunt. ante illũ udicis usti
conspectũ orationis suȩ meritũ casari refugiunt: Qd si nunc
quoq uiuentes iusti. mortius. et dãpnatis iniustis minime
õpatiunt᷑. quando adhuc aliqͥd udicabile de sua carne. se seꝰ
ꝑpeti ipsi nouerunt: quanto districtius tunc iniquorum
tormenta respitiunt. quando abomĩ uitio corruptionis es¬
uti. ĩa iusticiȩ uicinius atq artius inherebunt: Sic quippe
eoꝵ mentes ꝑhoc qͦd iustissimo iudici in herent. uii districli¬
onis absorbet: ut omnino eis ñ libeat. quicqͥd ab illiꝰ eterne
regulȩ subtilitate discordat. Petrus. xluiiii. Sa¬
on est um quod respondere debeã aꝑte rationi. Sed

Expanded text:
 pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari. Eadem itaque causa est cur non oretur, Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus impiisque defunctis: nisi quia de eis quos utique deputatos aeterno supplicio jam noverint, ante illum judicis justi conspectu orationis suae meritum cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod justissimo Judici inhaerent, jus districtionis absorbet, ut omnino eis regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat apertae rationi. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitate pascit᷑: & delinquens seruus a iusto dño
ĩ circo cedi p̃cipit᷑. ut anequitia corrigat᷑. Adhoc gͦ uapulat:
ut emendari debeat. Iniqui autẽ gehenne ignib traditi. si
autẽ iustꝰ ẽ. ab iniquoꝵ ultione in ꝑpetuũ non sedatur.
Sed iniqui om̃s ȩt̾no supplitio deputati. sua quidẽ iniqui¬
tate puniunt᷑ : et tamen ad aliqͥd ardebunt: scilicet ut
iusti om̃s et indõ uideant gaudia quȩ ꝑcipiunt: et in
illis respiciant supplitia quȩ euasert̃: quatinꝰ tantomagis
inȩt̾nũ diuinȩ grȩ debitores se esse cognoscant: quanto in
rant ꝓinimicis suis eo temꝑre. quo possunt ad fructuosam
penitentiã coꝵ corda conuertere: atq ipsa conu̾sione salua¬
re. Quid enũ aliud ꝓinimicis orandum ẽ. mũ hoc qͦd ait apłs. u

Expanded text:
crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enim vapulat, ut emendari autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis perspiciant supplicia quae evaserunt: quatenus tanto magis in aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud es
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uade citius & dic stephano optioni. ut concitus
ueniat: quia ecce nauis parata ẽ. ut ad siciliã duci debea¬
mus. Cumq hunc puer in sanire crederet. & obȩdire re¬
cusaret: cȩpit ille uehementer immuiere dicens. Uade
& nuntia illi quod dico: quia non insanio. Egressus est
puer: ut ad stepanum ꝑgeret. Cumq in medium iter ue¬
nisset. ei alius quidam obuiam factus ẽ: qui hunc requi¬
siuit dicens. Quo uadis: Cui respondit. Ad stephanũ
optionẽ a dño meo missus sum. Atq ille ꝓtinus dixit.
Ab eo uenio. Sed ante me hac hora defunctus ẽ. Reuersꝰ
ẽ puer ad eumorphium dũm suum: sed eũ iã mortuum
inuenit. Sic q factum ẽ. ut dum alt̃ obuiam uenit.¬
& ex medio itinere puer reu̾sus ẽ: ex mensura spatii potu¬
isset colligi. qͦd uno momento utriq fuerant uocati. Petrꝰ
erribile ẽ ualde quod dicitur. Sed queso te cur egre¬

Expanded text:
dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egre
Abbreviated transcription (Latin):
quod ex hac luce subtraetꝰ ẽ. Cumq fr̃s qui uenerant
studiose requirerent qualit̾ dictꝰ fuisset: responderunt.
Ursus. Qui uocationis eiꝰ horã subtilit̾ inquirentes. ipso
eũ momento cognouert̃ exisse de corpore: qͦ ꝑ iohannem
qͥ apud eos de functꝰ ẽ. fuerat uocatꝰ. Qua ex re colligitur.
quia utroꝵq par fuit meritũ ⁊̃ eisq datũ ẽ. ut in uira
mansione socialit̾ uiuerent: quib e corpore contigit so¬
tialit̾ exire. Sed neq hoc sileam. qͦd dum ad huc laicus
uiuerem. atq indomo mea quȩ mͥ inhac urbe. ex iure pa¬
tris obuen̾erat manerem: de quibusdã uicinis meis
ine contigit agnouisse. Quȩdam namq iuxta me uidua gal¬
la dicebatur. Hȩc enim eumorphium nomine. uuenem
filium habebat: a quo non longe quidã stephanus. cui
cognomen optio fuit habitabat. Sed idem eumorphiꝰ
ad extrema uitȩ ueniens: uocauit puerũ suũ. eiq p̾cepit

Expanded text:
quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinis accepit. Uocatosq fr̃s: coram se psallere p̃ce¬
pit. Quib tamei antiphonam ipse ꝑsemet ipsũ de sem&¬
ipso imposuit dicens. Flꝑite mͥ portas iusticiȩ. & ingressus
ui eas confitebor dño: hȩc porta dnĩ iusti intrabunt ꝑ eam.
Cumq coram eo assistentes fr̃s psallerent: einissa subito &
ꝓolucta uoce clamauit dicens. Urse ueni. Quod mex ut
dixit: eductꝰ e corpore. mortalem uitã finiuit. Mirati
sunt frs. quia hoc quod moriens fr̃ clamauerat. ignora¬
bant. Quo de functo: inmonasterio facta ẽ magna tͥsticia.
Quarto autem die. quidda frĩb necessarium fuit: ut ad
monasterium aliud longe positũ transmitterent. Illuc
gͥ euntibꝰ frĩb: om̃s eiusdem monasteris monachos tristes
uehementer uuenerunt. Quib cum dicerent qͥd habetis.
qͥd uos in tanto merore de pͥmitis: responderunt dicentes.
Loci huius desolationẽ gemimus: quia unus fr̃ cuiꝰ nos

Expanded text:
et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praeceet sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ionã ꝓphetam hiezechielem quoq & danihelem cępit
aspicere: eosq dũos suos ex nomune clamare. Quos du
ad se uenisse diceret. et de pressis luminib eis reuerentiȩ
obsequium preberet: ex carne eductꝰ ẽ. Qua in re aꝑte
datur uitelligi. quȩ erit in illa in corruptibili uita noti¬
cia: si uir iste ad huc ini carne corruptibili positꝰ. prophetas
scõs quos nimirum numquã uiderat agnouit.xxxuii.
olet autem plerumq contingere. ut egressura
Sanima. eos etiam recoguoscat: cum quib ꝓequalitate
culparum. uel etiam premiorum. in una ẽ mansione de pu¬
tanda. Nam uir uitȩ uenerabilis eleutherius sener de qͦ
precedente libro inulta narraui. in monasterio suo. germa¬
num fratrem iohaunem nomine ͤ habuisse ꝑhibuit: qͥ an¬
te dies quatuordecim. fratrib suum predixit exitũ. Cũq
de crecentes cotidie de putaret dies: ante triduum quã
uocaretur ex corpore. febre corẽptus ẽ. Ad horam uer̃o
mortis ueniens: mi sterium dominici corporida

Expanded text:
Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit. ΚΕΦΑΛ. olet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ostenditur. qͦd nequaꝗͣ ipse requisisti: quia et boni
malos. & mali cognoscunt bonos. Nam et diues ab abrahã
cognoscitur. cui dictum ẽ. recepisti bona in uita tua:
& electus latarus. a reꝓbo ẽ diuite cognitꝰ: quẽ mitti p̃¬
catur ex nomine dicens. Mitte lazaruin. ut intinguat
ex treinũ digiti sui inaquã: & refrigeret linguã meam.
In qua uidelicet cognitione. utriꝰq partis cumulus retͥ¬
butionis ex crescit : ut boni ampli gaudeant. qͥ secũ eos lȩta¬
ri conspiciunt. qͦs amauerunt: & mali dum cum eis tor¬
quentur. quos in hoc mundo despecto đo dilererunt: eos
non solum sua sed etiam eoꝵ pęna consunat. fit autem
inel estis quiddam mirabilius: quia non sobum eos
agnoscunt. quos in hoc mundo nouerant: sed uelut uisos
ac cognitos recognoscunt bonos. qͦs nunquã uiderunt.
Nam cũ antiqͦs patres in illa ęt̾na hereditate uid̾int: eis in¬

Expanded text:
quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a regat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit, et ut boni amplius gaudeant: quia secum eos laetari conspiciunt, quos amaverunt; et mali dum cum eis torquentur, quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos gnoscunt, quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis in
Abbreviated transcription (Latin):
clamans dixcit. Pat̾ abraham miserere mei÷ & mitte lazarũ
ut uitinguat ex treinum digiti sui in aquam: et refrigeret
linguam meam. Cui abrahã dicit. fili recordare quia recepi¬
sti bona in uita tua: & latarus similiter mala. Diues autẽ
de se ipso. iam spem salutis non habens: ad ꝓmerendã suorũ
salutẽ. conuertitur dicens. Rogo te pat̾. ut mittas eum
uidomum patris inei. habeo enim quinq frs: ut testetur
illis ne et ipsi ueniant. in locum hunc tormentoꝵ. Quib
uerbis aꝑte de cdaratur: quia & boni bonos. & mali malos
cognoscunt. Si igitur abraham lararum minime recog¬
nouisset: nequaquam ad diuitem in tormentis positum.
de transacta eius contritione loqueret᷑ dicens. qͦd mala rece¬
ꝑit in uita sua. Esi mali malos non cognoscerent: neqͣqu̾a
diues intormentis positꝰ. fr̃m suoꝵ. etiam absentiũ meminis¬
set. Quo mͦ enĩ p̾sentes ñposset agnoscere: qui etiam pro
absentium memoria curauit ex orare : Qua in re illud

Expanded text:
Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. Cui Abraham dicit: Fili, recordare, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerandam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi venianverbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud
Abbreviated transcription (Latin):
uens. ac sentiens ꝓ reatu suo patitur : si tanto ignis suppli¬
tio. etiã insensibilia ossa concreinant᷑. Petrus
osse uellem si uel boni bonos in regno: uel mali malos
in supplitio agnoscunt. Gregorius. .Xxxu.¬
uius rei sententia. in uerbis ẽ dominicis quã iã suꝑius
ꝓtulimus: luce clarius de monstrata. In quib cũ dic¬
tum esset. homo quidã erat diues. & induebatur purpura
& bysso. et epulabatur cotidie splendide: & erat quidã men-

Expanded text:
vens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplivens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. PETR. Nosse velim si vel boni bonos in regno, vel mali malos in supplijus rei sententia in verbis est dominicis, quae jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et erat quidam me
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃ timeret: ei in illa missarũ celebritate. quasi ad¬
u̾si nil contigit. Qui lętus exiit: & die altero ȩccłam iam
securus intrauit. Factumq ut ꝑsex continuos dies lȩtus
ac securus ꝓcederet: estimans quod eius scelus dñs aut non
uidisset. aut uisum misericorditer dimisisset. Die autem
septimo: subita morte defunctus ẽ. Cumq sepulture tra¬
ditus fuisset: ꝑ longũ tempꝰ cunctis uidentib de sepulchro
ipsius flãma exiit ÷ & tam diu ossa eius concremauit. qͦusq
omne sepulchrũ consumeret: & t̾ra quȩ intumulo collecta
fuerat. de fossa uideretur. Qd̃ uidelicet omp̃s dñs faciens:
ostendit quid eius anima in occulto ꝑtulit: cuiꝰ etiã corpꝰ
ante humanos ocłos flama consũpsit. Qua inre nobis qͦ
hȩc audientib exemplum formidinis dare dignatus est.
quatinus ex hac consideratione colligamus. qͥd anima ui¬

Expanded text:
vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi advehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepipsius flamma exiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collectfuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, 424 quid anima vi
Abbreviated transcription (Latin):
solet:. ut phec assueta audientes discerent. quid de insuetis
timere debuissent. xxxiiii.
erribile etiam quiddã in ualeria ꝓuintia contigisse
uir uite uenerabilis maximianus. siracusanus ep̃s. qui
diu inhac urbe in meo monasterio prefuit: narrare confue¬
uit dicens: Quidã curialis illic sacratissumo paschali sabb̃o:
uiuencusã cuiusdã filiã in baptismnate suscepit. Qui post
leiuntum domũ reu̾sus. multoq uino uiebriatꝰ. eaudem
filiolã suã secum manere petiit: eamq nocte illa qͦd die¬
tu nefas ẽ. ꝑdidit. Cumq mane facto surrerisset. reus cogi¬
tare cepit ut ad balneum ꝑgeret: acsi aqua balnei. lauarẽt
macłam peccati. ꝑrexit igitur: lauit. cepitq trepidare. ex¬
cłam in gredi. Sed sitanto die ñ iret ad ȩccłam: erubescebat
homines. Sin uero iret: ꝑtimescebat iudiciũ dĩ. uicit
itaq humana uerecundia. Frexit adȩccłam: sed tremebũd̾
mundo spũi traderet᷑: & coram omi popło ueraret᷑. Cumq

Expanded text:
solet, ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent. ΚΕΦΑΛ.Terribile etiam quiddam in Valeriae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus, Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundusmundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
carne moritur: tercium qͥ cirne tegit᷑. et cũ carne moritur:
sed cũ carne ñ morit᷑. hominũ: sp̃s qͥ carue tegit᷑. et cum carne
moritur iumentoꝵ. omniũq brutoꝵ animaliũ. Homo itaq sic̃¬

Expanded text:
carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum omniumque bruto
Abbreviated transcription (Latin):
si eund̾e uifidelem ꝑcunctari uoluero. quẽ patrein
uł quam matrẽ habuerit: ꝓtinus respondet. illum. at illam.
Quẽ si statim requirã. utrũ ne nouerit quando conceptꝰ sit.
uł uiderit quando natꝰ: nichil horum se uel nosse uł uidisse fa¬
tebit᷑: et tamen quod ñ uidit credit. Nam illũ prtrẽ illamq se
habuisse matrem: absq dubitatione testatur. Petris.
ateor qͥa nunc usq neseiu qͦd infidelis haboret fidean.
abent etum infideles fidem: sed utinam indm.
Quam si utiq haberent: infideles non essent. Sed hinc
in sua ꝑfidia redarguendi sunt: hus ad fid̃i grãm ꝓuocandi: qͥa
si de ipso suo uisibili corpore eredunt qͦd minime uidunt: cur in¬
uisibilia ñ credunt. quȩ corꝑalit̃ uidĩ ñ possunt iii.¬
am quia post mortẽ carnis uiuat anima. patet ratio.
scd fidei adinixta. Tres quippe uitales sp̃s creauit
omip̃s ł̃s. unũ qͥ carne ñ tegit᷑ : alium qͥ carne tegit᷑. sed ñ cum

Expanded text:
cunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admixta. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum
Abbreviated transcription (Latin):
homo iuinentis ampliꝰ. Qui tamen ex diffinitione rationis. suam post¬
modũ sententiã ꝓfert: dicens. Quid habet ampliꝰ sapicus stulto. et
qͥd pauꝑ. nisi ut ꝑgat illuc ubi ẽ uita : Cui gͥ dixit. nil habet
homo iumenitis ampliꝰ: ipse rursum deffiniuit dicens. quia ha¬
bet aliqͥd sapiens non solũ a uimento. sed etiã ab homine stulto:
quia hic uita hominũ non ẽ: quã esse alibi cestat᷑. Habet gͦ hic
homo ampliꝰ iumentis. quod illa post mortẽ non uiuunt: hic
uero tunc uiuere in choat: cum post moctẽ carnis. ban ᷤᷤ uisibilẽ
uitã consĩnat. Qui etiã louge inferiꝰ dicit. Quod cũꝙ potest

Expanded text:
homo jumentis amplius . Qui tamen ex diffinitione rationis suam posthomo jumentis amplius . Qui tamen ex diffinitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper? Nisi ut pergat illuc, ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam c
Abbreviated transcription (Latin):
uanum esse redarguit. quod prius amͦmonuisse uidebat᷑: paten¬
ter uidicat. quia illa quasi ex desidio carnali uerba intulit: hȩc
uero ex iuditii ueritate subiunxit. Sicut gͦ delectationẽ pri
carnaliũ ex primens. curis post positis de nuntiat bonum esse
manducare et bibere. qͦd tamen postmodũ ex iuditis ratione re¬
prebendit. cũ esse meliꝰ dicit ire ad domũ luctꝰ. quã addomum
conuuii: et sicut lȩtari debere iuuenẽ in adolescentia sua. quasi ex
deliberatione carnaliũ ꝓponit. et tamen postmodũ ꝑ alsfiniti¬
onem sententiȩ. ad olescentiã et uoluptatẽ uana esse redarguit :
ita etiam contionater nr̃ uelut exmente infirmantium. huima¬
ne suspitionis sententiam ꝓponit. dum dicit. Unus in teritꝰ ẽ¬
hominis et iumentorum: et ęqua utriusq conditio. Sicut moritu
homo: sic et illa moriuntur. Sinlit spirant omĩa. et nicbil habet

Expanded text:
vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenvanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus ehominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa mor
Abbreviated transcription (Latin):
onem sitiffatiunt: aliaq extemptato ꝓfert anuno. atq adhuc
sunt disserat: atq animũ adelectatione cõpescat. Ibi nãq aut.
Hoc itaq mͥ uisum ẽ bonũ ut comedat qͥs et bibat: et fruat᷑
leticia ex labore suo. Et longe inferiꝰ sub iungit. Alelius est
ire ad domũ luctꝰ: quã addonũ conuii. Si enum bonum ẽ
manducare et bibere: meliꝰ fuisse uidebat᷑ ad domũ conłui ꝑ
gere quã addomũ luctꝰ. Ex qua re ostendit᷑. quia illud ex in¬
firmantiũ ꝑsona intulit: hoc uero ex rationis alffmitione sub¬
unxit. Nam ipsas ꝓtinus rationis causas edisserit: et de domo lucłꝰ.
que sit utilitas ostendit dicens. In illa eiũ finis cunctoꝵ ad mone¬
tur homuu̾: et uiuens cogitat qͥd futurꝰ sit. Rursum ilic scͥptũ
ẽ. Lȩtare iuuenis in adolescentia tua: et paulo post subditur.
Ad olescentia eium et uoluptas uana sunt. Qui dũ hoc post modũ

Expanded text:
onem satisfaciunt; alia quae ex tentati profertonem satisfaciunt; alia quae ex tentati profertsunt disserat, atque animam a delectatione compescat. Ibi namque sic ait: Hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
appellatꝰ ẽ. Eccłastes autẽ: ꝓprie contionator dicitur.
Incontione uero sententia promitur: ꝑquam tumultuosȩ turbȩ
seditio comprimat᷑. Ecũ multi diuersa sentiunt. ꝑ contionantis
rationẽ ad unam sententiã ꝑducunt᷑. Hic gͥ liber iecirco con¬
tionator dicit᷑. quia salomon in eo quasi tumultuantis turbȩ
suscepit sensum: ut ea ꝑ inquisitionẽ dicat: quȩ fortasse per
temptationem inꝑita mens sentiat. Nani quot sententias. quasi
sedat: eosq ad unã sententiã reuocat: cum in eiꝰdẽ libri t̾mino
ait. Funẽ loquendi. om̃s parit̃ audiamus. Dm̃ tune : et mandata
suam multorum ꝑsonas nonsusceꝑat: cur ad audiendum loquen¬
di finem. secum parit̾ om̃s ammonebat : Qui gͥ inifine libri
dicit. om̃s parit̾ audumus: ipse sibi testis ẽ: quia inse multoꝵ
ꝑsonas suscipiens. quaisi locutꝰ non ẽ. Unde et alia sunt quȩ in
libro eodem ꝑ inquisitionem mouentur :÷ atq alia quȩ ꝑ rati¬

Expanded text:
appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimitur. Et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata suam multorum personas non susciperet  Ms., susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rati
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit ut uiuant: alis hoc solum modo prȩstat ut sint. Qa
uero esse ñ dubitas creantem & regentẽ. implentem & circum¬
plectentẽ. transcendentẽ & sustinentẽ. incireũscriptum at¬
q inuisibilem dm̃: ita dubitare ñ debes hunc inuisibilia
obsequia habere. Debent quippe ea quȩ ministrant. ad eius
similitudinẽ tendere cui ministrant: & quȩ inuisibili serui¬
unt. esse inuisibilia ñdubitent᷑. Hec autem que esse credimꝰ:
nisi scõs angłos & sp̃s iustoꝵ: Sicut ergo motum consiðans
corporis. uitam animȩ in corpore manentis ꝑpendis ab
imo: ita uitam animȩ exeuntis a corpore. ꝑpendere debes
a sumo: qr potest inuisibilit uiuere. quam oportet in ob¬
sequio inuisibilis conditoris manere. Petriis.
ecte totum dicit᷑. sed mens refugit credere. qd corpore¬
is oculis ñ ualet uideri. Gregoriis.¬

Expanded text:
tribuit ut vivant, aliis hoc solummodo praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et circumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, s, 381 et spiritus justorum? Sicut ergo motum considerans corporis, vitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudus culpa exigente pulsus est primꝰ
humani generis parens. ui huius exilis
atq cecitatis quã patimur erumipnã uenit:
quia peccando extra semet ipsum fusus:
iam illa celȩstis patrie gaudia quȩ prius
contemplabatur. uidere ñpotuit. In ꝑadyso quippe homo
assueuerat u̾bis dĩ ꝑfrui: beatoꝵ angłor sꝑitib cordis
munditia. et celsitudine uisionis inter esse. sed post quã
huc cecidit. ab illo qͦ implebat᷑ mentis lumine recessit. Ex
cuius uidelicet carne nos inhuius exilii cecitate nati. au¬
diuimus quidẽ esse celȩstẽ patriã: audiuimꝰ eius ciues
angłos dĩ: audiuunꝰ eorũdẽ angłoꝵ socios sp̃s iustorum

Expanded text:
gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exsilii atque caecitatis quam patimur aerumnam venit, quia peccjam illa celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsueverat verbo Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia et celsitudine visionis interesse. Sed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelo
Abbreviated transcription (Latin):
me pone. Cumq ille diceret. scis quia ego modo secuturus sũ.
utrosq capere non potest: abbas ꝓtinus respondit dicens. Ita
fac ut dixii quia sepulchrũ tuum ambos nos capiet. Befunc¬
tus itaq ẽ: atq insepulchro eodem quod sibi p̾rb̃r parauerat
positꝰ. Mox quoq et prb̃rm corporis languor secutꝰ ẽ. Quo lan-¬
guore crescente: citiꝰ prb̃r uitã finiuit. Cũq ad sepulchrum
quod sibi ipse parauerat corpus illius fuisset a fr̃ib de porta¬
tum: aꝑto eodem sepulchro. uiderunt om̃s qui aderant locũ
non esse ubi poni potuisset: quia corpus patris monasterii quod
illic ante positũ fuerat : omne illud scpulchrum tenebat. Cumq
fr̃s qui prb̃ri corpus detulerant. factã sibi sepeliendi difficulta¬
tẽ uiderent: unus eoꝵ ex clamauit dicens. He pat̾. ubi ẽ quod
dixisti: quia sepulchrũ istud ambos uos caꝑet: Ad cuius uocẽ

Expanded text:
pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus voce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmonastęxiũ sicũ ẽ. uirorũ dĩ quoq relatione ad huc in
monasterio positũ audisse me contigit. magnũ hoc quod narro mira¬
culum: quod eiusdẽ monasterii monachi se nosse testabant᷑. In eo nã¬
q monasterio pater fuit uite uenerabilis: qui quendã monachum
nucriens. usq ad reuerendos ꝓuexit mores. Cũq eũ in tunore diũ
uideret excreuisse: in eodẽ sibi monasterio tunc fecit p̾rb̃rin or¬
dinari. Cui post ordinationẽ suã quia ñ longe abesset eiꝰ exitus:
reuelatione indicatũ ẽ. Ap̃dicto autẽ patre monasterii petuit.
quatinus ei concederet: ut sibi sepulchrũ pararet. Cui ille res¬
pondit: Ante te quidem ego moriturus sũ : sed tamen uade.
et sicut uis prepara sepulchrũ tuũ. Recessit igit᷑ et p̃ꝑauit.
Cum ñ post multos dies senex pater febre preuentꝰ ad extrema
ꝑuenit: atq assistenti prb̃ro ussit dicens. In tuo se pulchro

Expanded text:
monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
Miro itaq modo. fur qui a uiuis uideri timuerat: hunc mor¬
tuus tenebat. Cũq ita gressus manusq illiꝰ fuissent obstricte:
imobilis ꝑstitit. Facto autẽ mane. expletisq laudib dĩ. ab
ȩccła egressi sunt clerici: et inuenerunt ignotũ hominẽ uer¬
uecẽ tenentẽ manu. Res uenit indubiũ. utrũ ueruecẽ tollere
an offerret. Sed culpȩ reus: citius indicauit penas. Mirati st̃¬
om̃s: quia ingressus fur. uiri dĩ merito apud p̃dã suã stabat ligatꝰ.
Qui se ꝓ eo ꝓtinus iorationẽ dederunt: suisq precib uix obti¬
nere ualuerunt: ut qui res eoꝵ uenerat inpere. saltem uacuus
exire mereretur. Itaq fur qui diu steterat cum preda captiuus.
quandoq exiit uacuus et libeR. Petrꝰ.
pparet quantȩ sit suꝑ nos dulcediuis omnipotens ds: cuius
erga nos fiunt tam iocunda miracula..¬
renestinȩ urbi mons preminet: in quo beati petri apłi.

Expanded text:
Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc morMiro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparet quantae sit super nos dulcedinis omnipotens Deus, cujus erga nos fiunt tam jucunda miracula.Praenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
quidã uenerabilis sacerdos erat. qui cũ clericis suis indĩ laudib.
bonisq oꝑib uitentus: scẽ conuersationis uitã ducebat. Super¬
ueniente autẽ uocationis die defunctꝰ ẽ: atq ante ȩccłam sepul¬
tus. Eidẽ uero ȩccłȩ caulȩ iuherebant ouium: atq idẽ locus
inquo sepultꝰ ẽ. ad easdẽ oues tendentib ꝑuius erat. Quadam
autẽ nocte cũ clericis intra ȩccłam psallentib. fur uenisset. et
ingressus caulas furtũ faceret: ueruecẽ tulit. et concitꝰ exiit.
Cũ uero ꝑuenisset ad locũ ubi uir dĩ sepultus erat. repente hesit:
et gressum mouere ñ potuit. Ueruecẽ quidẽ de collo de posuit÷
eũq dimutere uoluit: sed manũ laxare ñ potuit. Cepit igit᷑
stare miser. cũ preda sua. reus. et ligatꝰ. Uolebat ueruecẽ dimit¬
tere: nec ualebat. Uolebat egredi cũ ueruece: nec poterat.

Expanded text:
quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
ropositȩ regulȩ nr̃ȩ actionis sunt facta uęritatis. Ipsi et enĩ
redẽptori nr̃o a legione quȩ hominẽ tenebat dictũ ẽ. Si e¬
icis nos: mute nos ingregẽ porcorũ. Qui hanc et ab homine expu¬
lit: et inporcos ire. eosq uiabyssum mittere concessit. Ex qua
re etiã hoc colligit᷑: quod absq concessione omnipotentis dĩ. nul¬
lã malignus sp̃s contra hominẽ potestatẽ habeat: qui in porcos
uitrare non potuit nisi ꝑmissus. Illi ergo nos necesse ẽ sponte
subdi. cui et aduersa omĩa subitiuntur inuita: ut tanto nr̃is
hostib potentiores simus: quanto cũ auctore omniũ unũ efficim᷑
ꝑ humilitatẽ. Quid inirũ autẽ. si electi quiq incarne positi. multa
facere mirabiliter possunt : quoꝵ ipsa quoq ossa mortua plerũq
inmultis uiuunt miraculis.xii¬
nualeriȩ namq ꝓuintia res ẽ hȩc gesta quã narro: michiq bea¬
te memoriȩ abbatis mei ualentionis relatione cognita. Ibi et enĩ

Expanded text:
ropositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi viValeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim
Abbreviated transcription (Latin):
infirma dubitare. Quoꝵ uero mens indeo fixa est. tantõ magis
babet fidei meritũ: quanto illic eos nouit et ñ iacere corpore:
et tamen non de esse abexauditione. Unde ipsa quoq ueritas¬
ut fidem discipłis augeret: dixit. Si non abiero. ꝑachitus nonueniet
eur se filius recessurũ dicit ut ille ueniat qui afilio numqua enir¬
dit:: sed quia discipłi incarne dñm cernentes. corporeis hunc semp
ocłis uidere sitiebant: recte eis dicit᷑. Nisi ego abiero: ꝑach tꝰ non
ueniet. Aesi aꝑte diceret᷑. Si corpꝰ ñ subtraho: qui sit amor sp̃s non
ostendo. & nisi me desieritis corporaliter cernere: numquam me
aiseris spiritaliter amare. Petrus.  Placet quod dic isiaor̃ ur
liquantidum iam a locutione cessandum est: ut si ad alioꝵ ii¬
racia enarranda tendimus÷ loquendi uires interim per

Expanded text:
infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit et non jacere corpore, et tamen non deesse ab exauditione. Unde ipsa quoque Veritasut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paracletus non venicur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat, qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet; ac si aperte diceretur: Si corpus non subtraho, quis sit amor Spiritus non ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discetis spiritaliter amare. Petr. Placet quod dicis. Gregor. Aliquantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per
Abbreviated transcription (Latin):
ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadã uero die dũ uaga
nimium erraret. adbeati uiri benedicti patris specũ deuenit:
ibiq nesciens uigressa mansit. facto autẽ mane. ita sanato sensu e¬
gressa ẽ: ac si eam numquã insania capitis ulla tenuisset. Quȩ onũ
uid nam esse dicimus quod plerũq in ipsis quoq patroci¬
niis martyrũ sic esse sentimus. ut non tanta ꝑ sua corꝑa
quanta beneficia ꝑ reliquiis ostendant: atq illic maioca signa
fatidunt. ubi minime ꝑsemet ipsos iacent. Gregorius.
bi insiuis corꝑib scĩ martyres iacent. dubiũ petre non ẽ
quod multa ualeant signa monsttare. sicut et faciunt: et
pura mente querentib uinumera iniracła ostendunt. Sed quia
ab infirmis potest mentib dubitar utrum ne ad exiudiendũ
ibi p̾sentes sint. ubi constat. quia insuis corꝑib nonsiit: ibi eos ne
cesse ẽ maiora signa ostendẽ. ubi de eoꝵ p̃sentia potest mens

Expanded text:
ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni . Quidnam esse dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera miracula ostendunt. Sed quia ab infirmia potest mentibus dubitari, utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint; ibi necesse est eos majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ sp̃m inter uerba orationis efflauit. Qua scilicet die
auob de eo fr̃ibris. uni incella cõmoranti. alteri autẽ longiꝰ
posito: reuelatio unius atq indissimilis uisionis apparuit:
Uidunt uamq quia strata palliis. atq in numeris aiorusca lã¬
padibus uia recto orientis tramite: ab eius cella iułq tenle
cuius esset uia quã cernerent inquisiuit. Illi autẽ se nesci¬
celum benedictus ascendit. Tunc itaq sci uiri obitum sicut presentes
discipłi uiderunt: ita absentes ex signo quod eis p̾dictũ fiterat agnouert̃.
Sepultus uero est mnoratorio beati baptistȩ iohannis: quod destructa
ara apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu inquo prius sub lacꝰ
babitauit: nc̃ usq si petentiũ fides exigat miradis cboruscat.xxxuiii.¬
mente capta.dum sensum funditus ꝑdidisset: ꝑmontes et ualles.
siluas et campos. die noctuq uagabatur: ibiq tantũ mͦ quiescebat :

Expanded text:
ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis trcuius esset via, quam cernerent, inquisivit: Nescicoelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, miraculis coruscat. CAPmente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat,