comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. Unde et ꝑ hieremiam
dicitur: Dixi forsitan pauperes
sunt : et stulti ignorantes uiam dñi.
et iudiciũ dĩ sui. Relictis autẽi
mundi sapientibus atq diuitibus
redẽptor nr̃: querere pauperes et
stultos uenerat Undenunc quasi
in augmento doloris dicitur Stul¬
ti quoq despiciebant me Acsi aꝑte
diceretur Ipsi me &iam despexe¬
runt: proquibus sanandis stultitiã
praedicationis ad sup̃si Scriptũ quip¬
pe ẽ. Quia in dĩ sapientia non cognouit
mundus. ꝑ sipientiam dm̃. placuit¬
dõ perstultitiam praedicationis sal¬
uos facere credentes Uerbũ quippe
dĩ sapientia est Sed stultitia huius
sipientiae : dictaẽ caro uerbi:
U tquia carnales quiq ꝑ carnis suae
prudentiam ꝑtingere non ualebant
ad sapientiam dĩ : Perstultitiã prȩdi¬
cationis id est ꝑcarnem uerbi sanarent᷑¬
Ait ergo: Stulti quoq despiciebant me.
Aesi aperte diceretur. Et abipsis despectꝰ

Expanded text:
nantur. Unde et per Jeremiam nantur. Unde et per Jeremiam dicitur: Dixi, forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes viam Domini, et judicium Dei sui . Relictis autem mundi sapientibus atque divitibus, Redemptor noster quaerere pauperes et stultos venerat. Unde nunc quasi in augmentum doloris dicitur: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: Ipsi etiam me despexerunt, pro quibus sanandis stultitiam praedicationis assumpsi. Scriptum quippe est: Quia in Dei sapientia non cognovit mundus Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Verbum quippe Dei sapientia est, sed stultitia hujus sapientiae dicta est caro Verbi; ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis, id est per carnem Verbi sanarentAit ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: et ab ipsis despectus
Abbreviated transcription (Latin):
membra corporis Id. est. manus.
oculus. uterus. ita nonunantur:
ut ex membrorũ uocabulis effec¬
tus ei potentiae designetur: Oculos
quippe habere dicitur. quia cune¬
ta uidet. Manus habere describit᷑.
quia cuncta oꝑatur In utero aut̃
prolis concipitur : quȩ in hac ui¬
ta profertur Quid ergo uterũ
dĩ. nisi eius consilium debemus ac¬
cipere: in quo ante sȩcula ꝑ pre¬
destinationẽ concepti sumus. ut
creati ꝑsȩcula producamur: Ds gͦ
qui manet ante sccecula uteri sui
filios orauit. quia eos quos poten¬
ter ꝑ diuinitatem condidit : in¬
carnatus ueniens. humiliter ro¬
gauit: Sed quia in ipsa carne qͣ
apparuit ab eorũ aestimatione
despectus ẽ : Subiungitur Stulti¬
tibus aueritatis fide cadentibus.
despicient. eorũ in credulitatem
etiam populi turba secuta est.
Quȩ in eo quod hominem uidit. re¬
dẽp̃toris mirtidi predicamento
despexit Nã sȩpe stultorũ nomine.
hi qui sunt implebe pauperes desig¬

Expanded text:
membra corporis, id est manus, membra corporis, id est manus, oculus, uterus ita nominantur, ut ex membrorum vocabulis effectus ejus potentiae designentur. Oculos quippe habere dicitur, quia cuncta videt; manus habere describitur, quia cuncta operatur; in utero autem proles concipitur, quae in hac vita profertur. Quid ergo uterum Dei nisi ejus consilium debemus accipere, in quo ante saecula per praedestinationem concepti sumus, ut creati per saecula producamur? Deus ergo qui manet ante saecula uteri sui filios oravit, quia eos quos potenter per divinitatem condidit, incarnatus veniens humiliter rogavit. Sed quia in ipsa carne qua apparuit ab eorum aestimatione despectus est, subjungitur: CAPUTtibus a veritatis fide cadentibus, despicerent, eorum incredulitatem etiam populi turba secuta est, quae in eo quod hominem vidit, Redemptoris mundi praedicamenta despexit. Nam saepe stultorum nomine hi qui sunt in plebe pauperes desig
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: Iunc os suũ aperuit. qui
prius aperuerat ora prophetarũ:
Hine ẽ &iam quod de illo absponsa
presentiam ei. desideranti dicitur.
Osculeturme osculis oris sui Sc̃ã
quippe ecclesia quod precepta ex
eius predicatione cognouit. quasi
tot oris eiꝰ oscula accepit Bene aut̃
dicitur. de precabar: quia in carne
monstratus dũ mandata uitȩ hu¬
militer dixit. quasi suꝑbientem ser
nisi sinagoga accipitur. In legis
foedere carnali ei intelligentia sub¬
iecta : Mitus uero ex carne ẽ Sed
infidelis populus: carnem dñi. car¬
naliter intellexit.: quia purum
hunc hominem credidit. Alitũ
ergo eꝰ uxor exhorruit : quia si¬
nagoga eũ quẽ uidebat hominemi
dm̃ credere ex pauit Cũq ab eius
ore uerba corporaliter audiret.
ineo in telligere diuinitatis archa
na recusauit : et creatorem esse non
credidit. quẽ creatũ uidit. Carnis
gͦ alitũ carnalis uxor exhorruit.
quȩ carnalibus sensibus dedita: in

Expanded text:
dicat: Tunc os suum aperuit, qui dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc est etiam quod de illo a sponsa praesentiam ejus desiderante dicitur: Osculetur me osculis oris sui . Sancta quippe Ecclesia quot praecepta ex ejus praedicatione cognovit, quasi tot oris ejus oscula accepit. Bene autem dicitur: Deprecabar, quia in carne monstratus, dum mandata vitae humiliter dixit, quasi superbientem servnisi Synagoga accipitur, in legis foedere carnali ei intelligentia subjecta? Halitus vero ex carne est. Sed infidelis populus carnem Domini carnaliter intellexit, quia purum hunc hominem credidit. Halitum ergo ejus uxor exhorruit, quia Synagoga eum quem videbat hominem Deum credere expavit. Cumque ab ejus ore verba corporaliter audiret, in eo intelligere divinitatis arcana 456 recusavit, et Creatorem esse non credidit quem creatum vidit. Carnis ergo halitum carnalis uxor exhorruit, quia, carnalibus sensibus dedita, inc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ iudaicus populus. nisi seruus
fuit : qui non amore filii obsequebatur
dño. sed timore seruili. Quo contra
nobis ꝑ paulũ dicitur: Non accepistis
spm seruitutis iterũ intimore: sed
spm̃ ad optionis filiorũ inquo clamamꝰ
abba pater. Hunc igitur seruum uoca¬
uit dñs. quia conlatis muneribus qͣsi
emissis eũ uocibus ad se ducere studuit.
Sed non respondit. quia digna opera
donis eiꝰ reddere contẽpsit Uocat nos
enĩ ds̃. cũ muneribus preuenit. Res¬
pondimus uero uocationi eiꝰ : cũ digne
iuxta ꝑcepta munera deseruimus qͥa
ergo tot muneribus iudaicũ populum
preuenit. dicat seruũ meũ uocaui:
Sed quia etiam posttot eum munera con¬
tẽpsit. sub iungat. et non respondit
in carnationẽ meã. totei precepta
facienda ꝑ prophetarũ ora manda¬
ueram : in carnatus ad eũ ueniens.
ore eũ proprio deprecabar Unde
et matheus cũ prȩcepta abeo dari
in monte describeret ait Aperi¬
ens os suũ dixit Acsi patenter

Expanded text:
Quid enim Judaicus populus nisi servus fuit, qui non amore filii obsequebatur Domino, sed timore servili? Quo contra nobis per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Hunc igitur servum vocavit Dominus, quia, collatis muneribus, quasi emissis eum vocibus ad se ducere studuit. Sed non respondit, quia digna opera donis ejus reddere contempsit. Vocat enim nos Deus cum muneribus praevenit, respondemus vero vocationi ejus cum digne juxta percepta munera deservimus. Quia ergo tot muneribus Judaicum populum praevenit, dicat: Servum meum vocavi. Sed quia etiam post tot munera eum contempsit, subjungat: Et non respondit. incarnationem meam tot ei praecepta facienda per prophetarum ora mandaveram, incarnatus ad eum veniens, ore eum proprio deprecabar. Unde et Matthaeus, cum praecepta ab eo dari in monte describeret, ait: Aperiens os suum, dixit . Ac si patenter
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Haec ẽ oculus eorũ in uniuersa
terra. Et ecce talentũ plumbi portaba¬
tur. Et ecce mulier una. sedens in medio
amphorȩ. Etdixit Haec ẽ impietas:
Et proiecit eam in medio amphorȩ. et
misit massam plũbeam in os eius Qui
dehac usione amphorȩ et mulieris et
plumbi. ut latius quid cognouisset os¬
tenderet: ad huc secutus ad iunxit:
Et leuaui oculos meos et uidi. et ecce
duae mulieres egredientes: et sp̃s in
alis earũ: Et habebant alas quasi alas

Expanded text:
 in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae, et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum,
Abbreviated transcription (Latin):
cillȩ sicut alienũ habuerunt me :
Quia in carnatũ dnm quẽ dudũ ꝑ le¬
gis uerba predixerant. cognoscere ac
uenerarę noluerunt Qui ad huc aꝑti¬
us quod abeorũ ꝑ uersa uoluntate non
sit cognitus manifestat : cũ subdit¬

Expanded text:
cillae sicut alienum habuerunt me, cillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant, cognoscere ac venerari noluerunt. 455 Qui adhuc apertius quod ab eorum perversa voluntate non sit cognitus manifestat cum subdit
Abbreviated transcription (Latin):
liti sunt me. Hoc melius ostendimus.
si iohannis ad medium testimoniũ pro¬
feramus. quiait. in propria uenit: et sui
eũ non receperunt. Adõ quippe fratres
longe factisunt. et noti recesserunt.
quẽ tenentes legem prophetare hae¬
braxi nouerant. et presenten minime
recagnoscebant Unde recte dicitur
Dereli querunt me propinqui mei: et
qui me nouerant oblitisunt me ludȩi
et enĩ propinqui ꝑ carnẽ. roti ꝑ legis¬
instructionem : quasi oblitisunt quẽ
prophetauerant. dũ eũ et in carnandũ
uerbis legis canerent: et in carnatũ
uerbis ꝑfidiae negarent: SeQUIIUR:
domus dĩ fuerant sacerdotes. quorũ
origo in dĩ seruitio deputata : iam ꝑ
offitium in conditione tenebatur:
Ancille autẽ non inmerito intelliguntur
leuttarũ animȩ. ad secreta tabernaculi.
quasi ad interiora cubiculi familiarius
seruientes. Dicat ergo desacerdotibus
sedula cura seruientibus. Dicat dele¬
uitis ad interiora domus dĩ obsequen¬
tibus. In quilini domus meae et an¬

Expanded text:
unt. --Hoc melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Ab eo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quem tenentes legem prophetare Hebraei noverunt, et praesentem minime recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. Judaei etenim propinqui per carnem, instructionem, quasi obliti sunt quem prophetaverunt, dum eum et incarnandum verbis legis canerent, et incarnatum verbis perfidiae negarent. Sequitur: Dei fuerunt sacerdotes, quorum origo in Dei servitio deputata jam per officium in conditione tenebatur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes. Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et an
Abbreviated transcription (Latin):
Redep̃tor et enĩ nr̃ dũ asnagogi cognitus
pon ẽ. in domosua quasi peregrinus ex¬
titit. Quod aperte propheta testatur
dicens: Quare sicut colonus futurus es
in terra. et quasi uiator declinans ad ma¬
nendũ: Qui enĩ ut dñs auditus non est.
non possessor agri. sed colonus ẽ creditus.
Qui quasi uiator ad manendũ tantũ mo¬
do declinauit: Quia paucos ex iudaea
abstulit. et ad uocationẽ gentiũ pergens
iter coeptũ ꝑ egit. Peregrinus ergo in
eorũ oculis fuit. quia dũ sola quęui¬
dere poterant cogitabant: Non ualue¬
runt in telligere in dño. quod uidere
Non poterant: Dũ enĩ despiciunt carnẽ
uisibilem. non ꝑuenerunt ad inuisibi¬
lem maiestatem. Dicat᷑ igitur recte
Etquasi peregrinus fui in oculis eorũ
Dequo adhuc populo apte subiungitur¬

Expanded text:
Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
te noi hab&̾ munditiam uiuerdi.
cui cemnmunditia factũ est ini¬
tiumtm subsistendi Potest
uero hoc in loco intelligi. quia
benis iob in carnationẽ redẽp¬
tons intuitus solũ uidit mun¬
dihominẽ de inmundo semine
in esse conceptũ. Quisic in
iundũ uenit ex uirgine: ut
ul haber& de inmunda concep¬
tione. Neque enim exuiro
& femina: sed exsco sp̃u &
maria uirgine processit. So.¬
lus ergo in carne sua uere mun¬
dus extitit : qui delectatione
carnis tangi non potuit: Quia
Nec ꝑcarnalem huc delectatio¬
nem ueniit:

Expanded text:
te non habet munditiam vivendi, te non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit.
Abbreviated transcription (Latin):
s qui ꝑse solus est mundus. mundare
praeual& munda Homo erum inin
corruptibili carne uiuens. hab&e
tẽptationũ in munditias in praessas
in sem& ipso: quia nimirũ eas tra¬
xt ab origint: Ipsa quippe prop¬
tes delectationẽ carnis: eius conce¬
tio in munditia est. Unde & psal¬
mista ait Ecce enim iNiniquꝰ¬
tib conceptussum : & indelics
peperit me mater mea Hi est
ergo quod plerũ que tẽptat
tiolens: Hinc est quod in nhrida
quaeclam irimente patitus qũã uis
exiudicio reluct& ur. Quia con¬
ceptus de in muriditia. dũ ad
munditiam tendit: hoc conatur
uncere quod est: Quisquis ant̃
occultȩ tẽptationis motus. atq
in munditiam cogitationis eui¬
cerit : Nequaquã sibi suã mun¬
diciam tribuat. quia de inmun¬
do con ceptũ semines ridllus
facere mundũ potest: nisi is qui
mundus ꝑsem& ipsum solus est.
Qui ergo iam ad locũ munditiae
mente ꝑuenit. conceptionis su&e
uiam respiciat ꝑquã uenit: atq
in de colligat quia ex sua uirtu¬

Expanded text:
i per se solus est mundus mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rauit quippe superius. & omnipo¬
tenttis. di potentian: & infrmita¬
teri su an. Peduxit ante oculos sec
ai cuum udnit Alidit hinc homnẽ.
mañ a recte uit. Et digiu du
On nipotentidõ oculos ape¬
rire est: iudicia ex serere. quae fe¬
ruat uidere. Eam quasi clausis
oculis non u̾ult aspicere : quod ñ
uult ferire. Unde mox deipso
quoq iudicio adiungitur: & ad¬
dueer eum titũ in iudi cium: Sed
quia con tẽplatus ẽ ad iudicium
uenientẽ dm̃. rursũ considerapix¬
firmitatẽ suam: uidit quia mun¬

Expanded text:
ravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se dicium veniat. Vidit hinc hominem, Deum; et recte ait: Et dignum duOmnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mun
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde. sed asem& ipso nascitu
more tineae carnem tẽptatio e
uestem dequa exit consumit
sem& ipso quippe hab& hom& u
tẽptaur Quasi ergo tinea ueste
consumit: quȩ exueste eadem prices¬
sit. Scieridũ quoq quod tinci s
sonitu ꝑforat uestimentũ Ꝙ ple¬
q cogitatio ita transfigit ment
ut mens ipsa non sentiat. Nisi pos¬
quã fuerit eius aculeo trus
ene ergo dicitur quod hom
uestimentũ atinea consum
uia nonnũ quã tẽptationis¬

Expanded text:
aliunde, sed a semetipso nascitur, aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentation
Abbreviated transcription (Latin):
tibus hoc fratribus exemplũ malũ
praebemus : & quasi inflexo extra
uiam pede. sequentib uestigia dis.¬
torta relinquimus: dũ ꝑ nr̃a oꝑa
ad scandalum aliena corda prouo¬
camus Ualde autẽ laboriosũ ẽ
custodire. ne mala homo facere Au-¬
deat : ne in bonis actib ꝑ intentio¬
nẽ titub&. & inter recta oꝑa sinis¬
tra eũ cogitatio ixi ludat. Quae
tamen cuncta omnipotens ds̃ subti¬
liter examinat: atq iNi uidicio sin¬
gula reperisat: Sed quando homo
qui carnis su& infirmitate constria¬
gitur. contra cuncta ualeat subti¬
liter ad surgere : atq in concussa
comeitur. Tta hono in seria ipsi
habis putredinem dequi emisumit
A tq hocẽ quod st unde consumitne
ut nonsit: Quo dintel ligi & aliter
potest. si exuoce tẽptati hominis
dicatur: qui quasi putredo consu¬
mendussum. & quasi uestimentum
quod comeditur atinea Homo enim
quasi putredo consumitur aien
nis su&e corruptione conter
Cui quia in munda tẽptatio.

Expanded text:
tibus hoc fratribus, exemplum malum tibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussacomeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si ad ipsam litteram ẽ tenendũ.
hinc considerandũ ẽ: quantũ sixit
grauia peccata iuuenũ & senum.
si & illud sic iusti maiunt. quod
m infirma a&ate deliquerunt:
meum & obseruasti omnes smiti
meas: & uestigia pedũ meorũ con¬
siderasti: Inineruo ds̃pedem homi¬
nis posuit: quia priuitatẽ illius
forti districtionis sue sententia
ligauit. Cuius omnes semitas
obseruat: quia subtiliatr singula
eius queque diiudicat Semita¬
& enim angustior sol& ese quã iua
Quia autem uias actiones. uon in¬
merito semitas ipsas actiõ cogi¬
tationes accipimus: Dsita imnes
semitas obseruat. quia in sipilis
tiones pensat. Questigia pem
considerat. quia in tentios nr̃o.¬
rũ operũ. quã recte ponanitux
aminat: Ne & hoc quod bonũ t᷑.
non recto desiderio agatur Posse
quoq ꝑ pedũ uestigia: quaedã n¬
la acta signari Nam pes in cor¬
re ẽ : uestigium inuia & plerũ
dũ quaedã praue agimus. in tuen¬

Expanded text:
Quod si ad ipsam litteram est tenendum, Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirmeum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti. - In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita enim angustior esse solet quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas actionum cogitationes accipimus; Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis tiones pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuen
Abbreviated transcription (Latin):
uir iusties quia iri iuuentute sua
est quia sicut in corpore. ita
sit alam in crementa atatis
in menate. Prima quippe homi¬
nis adꝰ as. in fantia ẽ : cum & si in¬
nocenter uiuit. nescit tamen
fari in noceritiã quã hab&: Ac
deinde pueritia sequitur: in qua
ia ual& dicere quod uult Cui
succedit ad olescentia: quae uide.¬
lic& prima ẽ a& as in operatione:
Qũa iuuentus sequitur. scilic& ap¬
ta fortitudini. ac post modum se¬
nectus. & iam ꝑtempus iam con¬
grua maturitati: Quia igitur
primã a& atem apt̃ã bonis actib
ad olescentiam diximus. diusti
uiri cũ in magna mentis maturi¬
tate proficiunt. Non nũ quã ad
memoriam actione̾m suarũ iritaiũ
reducunt: seq tantũ desuis pri¬
mordiis reprxhendunt. quantii
ex grauitate mentis altius pro¬
fecerint. Quia eo indiscr&os se fu¬
isse iriueniunt. quo discra&ionis
arcem post modũ plenius consequun¬
tur.: recte nunc ꝑscĩ uiri uocem
ad olescentiae peccata formidantur:

Expanded text:
vir justus, quia in juventute sua est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mexis & enuim mutabilitatis sui pon¬
dere : Ad aliud semꝑ inpellitur. qũ
est. & nisi instatu suo arta custod
disciplina teneatur: semꝑ indeterior
delabitur Quae enim scmꝑ sta tem
deseruit: statũ quẽ habere potuit
amisit: Vn de nunc : cũ ad meliora
nititur. quasi contraictũ flu rinis
conatur. Cũ uero ab intentione as¬
cendendi resoluitur: sine labore redu¬
citur adima Quia enim in ascensu
labor est: in descensu otium: iritra¬
turos ꝑ angustam portã. dñs ammon&
dicens: Contendite intrare ꝑangis¬
in portam Dicturus quippe ai¬
ista porte in troitũ. pramisit con¬
dite : Quia nisi mentis contentio
seat. unda mundi non uinatur.

Expanded text:
Mens etenim mutabilitatis suae ponMens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est; et nisi in statu suo a recta quotidie disciplina teneatur, semper in deteriora delabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labore reducitur ad ima. Quia enim in ascensu laborem, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite: quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde recte quoq de illo scriptũ est:
Quia secutus est umbram Bene au.¬
tẽ dicitur. & nũquã in eodem sta¬
tu ꝑman&. Quia dũ irifantia.
ad pueritiam. Pueritia. ad ad oles-¬
centiam: Adolescentta. Ad iuuen¬
tutem. luueritus. ad senectutem :
Senectus. transit ad mortem: Hricursu
uite prasentis ipsis suis augmentis
ad detrinenta in pellitur. & in de
semꝑ deficit. undese proficere inspa¬
cium uitx eredit Fixũ & eñĩ statũ
hec habere renpossumus: ubi transi¬
teti uerumus. Atq hoc ipsum nrm̃
uiuere tottidie auita transire est
Qãe uidelic& labsim. primus homo
ante culpam halat nom potuit: quia
tempora hoc stante trarisicbant.
Sed postquã deliquid: in quodon se
quasi lubrico. temporalitatis posuit.
Etquia cibum comedit ueitũ: stebi
sui protinus in uenit defectũ. Qũ
tamen mutabilitatem non blũ ee¬
terius. sed interius quoq hemo patitur
dũ ad meliora exsirgere oꝑ i conatur

Expanded text:
Unde recte quoque de illo scriptum est: Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram . Bene autem dicitur: 391 Et nunquam in eodem statu permanet, quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum extedum ad meliora exsurgere opera conatur.
Abbreviated transcription (Latin):
agri. ita flori&̃ : Esuas quoq ito
Omnis caro faenũ. & omnis glorian
eus: sicut flos agri. Homo &eni
more floris procedit ex occulto.
& subito appar& aripublico. Qui
statim expublico: ꝑ morte rera¬
hitur ad occultũ. Carnis ios uiri¬
ditas ostendit. sed aridital pilue¬
ris ab aspectib retrahit: Qusi flos
apparuimus qui non eramũ quasi
flos arescimus. qui tẽporater ap.¬
parebamus Et quia ꝑ monita
homo cottidie conpellitur. anortẽ:
ReCTE ADIUTIAITOR: Et fug uelud
umbra. & nũquã ixi eodem staꝑ
ter cursum suũ ꝑ agat. ⁊iũ quã se
instabilitatem figat.cur cuis
uitae hominis umbrȩ potuis quã
cõparatur. Nisi quia amisso an¬
re conditoris. calorem cordis ꝑdia
& in solo iniquitatis suae frigore
remansit: Quia iuxta ueritatis
uocem : Abunidauit iniquitas. re
frigescit caritas multorũ Qui igi¬
tur in amore dĩ calorem cordis Ñ
hab&e. Nec tamen uttã quã diligit
ten&e : scilic& uelud umbra fugit

Expanded text:
agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte adjungitur: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu ter cursum suum peragat, et nunquam se in stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore Dei cordis calorem non habet, nec tamen vitam quam diligit tenet, scilicet velut umbra fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
enim egreditur. quia nit& in car-¬
ne sed conter&ur : quia redige¬
tur in putredinẽ. Quid enimsunt
nati homines inmundo. nisi quidã
flores in campo: Teridamus oculos
cordis in hac latitudine mundipre¬
sentis: & ecce quasi tot floribus
quot hominibi¬

Expanded text:
etenim egreditur, quia nitet in carne; sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homines in mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominib
Abbreviated transcription (Latin):
in conditione. foliũ asem& ipso factus
ẽ in tẽptatione. Sed post stipula uꝑ
paruit inderectione Quia erim
ste ceciot. folium. quia uero
s cariem terrę proximus fuit. &lun
eue stare uiditatur: stipula esse me¬
moratur. Sed quia uiridititẽ in¬
timi amoris ꝑdidit: iam stipula
sicca est : Consider& ttaque uir ses

Expanded text:
in conditione, folium a semetipso factus in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione; sed post apparuit stipula in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. « Consideret itaque vir s
Abbreviated transcription (Latin):
non priuaris: Qui mobilitatẽ quoq
cordis humani subsequens adiungit:
Contra folium quod uento rapitur os.¬
nisi folium. qđi uidelic& in paradiso
b arbore cecidit: Quid est nisi fo.
im. quitẽptationis uento rapitur:
patiur : quasi tot flatib mouetur
Danc anim plerũq ira ꝑturbit.
Cũ recedr ira. succedit in eptai bie¬
titia: Luxriae stimulis uirg&lir:
Aestu auaritiac. longe lateque ad
ambienda qua terrenasunt tenditur.
A liquando hanc suꝑbia eleuat. aliquan.¬
do uero it ordinatus timor: in infimis
dȩponit Quia ergo tot tẽptatinl̃i
flatib leuatur. & ducitur. Recte
folio homo cõ paratur Unde bene
quoq ꝑ esaiam dicitur Cecidimus
quasi foliũ uniuersi: & iniquitates
nrx quasi uentus abstulerunt nos
Quasi uentus quippe nos iniiquitas abs¬
tulit : quia nullo fixos uirtutis
pondere in uanã elationẽ leuauit
Sene auitẽ post folium: & lam̃ stipula
appellatus homo. Qui enĩ arbor fuit

Expanded text:
non privares. Qui mobilitatem quoque non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjungit: Contra folium, quod vento rapitur, osnisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur, patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo compaquoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
dem porrigit. & nescit Quod ni.¬
mirum de sola exilii sui caecitate
patitur : quia ab ix lumi.¬
natione dñi repulsa. & sem&e ip.¬
sim uidere ꝑdidit : quae auctoris
sui faciem Non amauit Unde¬
&̾ subditur: Cur faciem tuam
abscondis. & arbitraris me iniimi¬
cũ tuum: Humanũ genus contẽ¬
plationẽ lucis in timite habuit in
paradiso. sed sibi m& ipsi placens quo
ad se recessit : lumen conditoris ꝑ¬
didit. eiusq faciem Ad ligna para¬
disi fugit : Quia post culpam ui-¬
dere mauebat. quẽ amare consu¬
euerat. Sed ecce post culpam uerut¬
ira poenã : ex poena autẽ ad amorem
redit Quia quis fuerit culpae fruc.¬
tus in uenit. atq illam faciem quã
timuit iriculpa: excitatus requirpꝰ
expocna. ut iam caliguñ auti¬
uis sux fugiat: atque hoc ipsum qł
uctorem suum non uid& griuiter
uur faciem tuã abscondis. & uesitra¬
ris me inimicũ tuũ: Quia si itt aini¬
cũ aspicerss. tua me uisionis lumin

Expanded text:
dem porrigit, et nescit. 387 Quod nidem porrigit, et nescit. 387 Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur, quia, ab illuminatione Domini repulsa, et semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Humanum genus contemplationem lucis intimae in paradiso habuit, sed sibimetipsi placens, quo a se recessit lumen Conditoris perdidit, ejusque faciem ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat, quem amare consueverat. Sed ecce post culpam in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quisquis fugerit, culpae fructus invenit, atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod auctorem suum non videt, graviter Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Qui si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine
Abbreviated transcription (Latin):
sonat & omnis se homo libere
peccatorem fatetur: Iniquũ uero
fferre sacrificiũ ꝑlegem iub&e ur.
Nimirũ prxcipitur: sicut propec¬
cato. ita &iam prodelicto Et¬
Non nũ quã scelus in opere ẽ: De¬
lictũ uero plerũ quę in sola co¬
gitatione Unde & ꝑsalmistam
dicitur: Delicta quis intellegit.
Quia uidelic& peccata operis tanto
citius cognoscuntur: quanto exteri¬
us uidentur. Peccata uero cogitati:¬
onis. eo ad intelligendũ difficilias.
Quisquis igita aa craitatis desi¬
derio anxius. irere uenturo
iudici desiderat ndus. tanto se
subtilius nunc exu quanto
sibi exorat ubi displic&
hic diiudicans: in iudicabil¬
cesse est : quanta peregrinationis
nrãe poena nos ꝑculit. quiiNieam
cecitatẽ uerumus. ut nos m& ipsos
ignoremus Perp&e ramus mala:
Nec tamen haec celerius deprae¬
heridimus uel ꝑpaerata Exclusa
quippe anima aluice ueritatis:
nil inse. nisi tenebras in uenit.
Etplerumq ixi peccati foueam pe.¬

Expanded text:
sonat, et omnis se homo libere sonat, et omnis se homo libere peccatorem fatetur, iniquum vero offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto. Et nunquam scelus nisi in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur; peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat subtilius nunc examinat, qsibi exorat ubi displicethic dijudicans injudicabilcesse enostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nos ipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus vel perpetrata. Exclusa quippe mens a luce veritatis nil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pe
Abbreviated transcription (Latin):
de michi Quã uis uocare ac respon¬
dere ititelligi & aliter possit: Ulo.¬
care enim dĩ est : nos amando. et eli.¬
gendo respicere. Respondere autem
nr̃m est . Anort illius benis opious
partre: Clbi apte adlttare aui
certe loquar. & ii responde mudi.
Loquimur uãq di cus faciem ꝑ desi¬
aeruu p ostubamis: Respondit uero
as loquo tib: cũ nobis se amantib
appara. Sed quia quisquis adser¬
abtar desiderio anhelat. sema&¬
isn sibtiliter repreheridens
acta sua discutit. & nequid in illo
stt in quo auctoris sui faciem of¬
fendat quaerit: Recte subiungit:
Quantas habeo iniquitates & peccata
scelera mea & delicta ostende michi
ste in hac uita iustorũ labor est.
ut sem& ipsos in ueruant. & in ue.¬
nientes flendo atq corrigendo ad
meliora ꝑducant. & quã uis in¬
ter iniquitatem atq peccatum
nihil distare ꝑhibeat iohannes
apostolus qui ait. ⁊ ruquitas pec¬
catũ est: ipso tameri usu loquen¬
di. plus iniquitas quã peccatũ

Expanded text:
. Quamvis vocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquitatem atque peccatum nihil distare perhibeat Joannes apostolus, qui ait: Iniquitas peccatum est , ipso tamen usu loquendi plus iniquitas quam peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ostenditur uel auditur.
si in tellectus non tribuitur : pro¬
phetia minime ẽ Uidit nam que
farao ꝑ somnium quȩ erarit ae-¬
gipto ueritura : sed quia nequi¬
uit in telligere quod uidit. pro¬
ph&a scilic& Non fuit: Aspexit
baltasar rex articulũ maxius seri¬
bentis iN pariete: sed proph&a
non fuit. quia in tellectũ rei
quã uiderat tion accepit. Ut igi¬
tur beatus iob proph&i&̾ sp̃m se
habere testetur. Nion solũ uidisse
se. & audisse: sed &iam in tellexis¬
se se omnia asserit. De quo in tel¬
lectu quia tion extolli tur. sub
quante humili tatis fuit. qui
seeis inferiorem negat. auorum
lorige uitam scãe uiuerido trans.¬
cetid erat Nam & securidũ eorũ
scieritiam se resse confirmat.

Expanded text:
aliquid ostenditur, vel auditur, aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta non fuit. Aspexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuquantae humilitatis fuit qui se eis inferiorem negat, quorum longe vitam sancte vivendo transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et fnte qats. i cobus & iosephi a
⁊simora i& udas. & sororis eius¬
Recte subiuNgitur: Et errare cos
faci& quasi ebrios Uidebant quip¬
pe cum & suscitare mortuos. & ta¬
pien esse mortalem: quis non cre¬
der&̾ dm̃. quẽ conspiciebant sus¬
citare mortuos Sed rursum
cum hunc mortalem conispicerent.
despiciebant credere hunc esse¬
iramortalem dm̃ Perhoc ergo
quod omnipotens ds talem se eorũ
oculis exhibuit. qui possit & di¬
uina osteridere : & humana pati:
Enre eos quasi ebrios fecit. ut
corũ suꝑbia quae hicarnationis
eius misteri Num despicere ma¬
luit qui a sequi. & coritra hu¬
mar utatem eius se extolloͤr&e.¬
a atater. lucentem diunitates
eus petentiam miraras oculis er
eusista quia deto iob oculis pnt¬
ł sulio oumn sa que secitura erant
uidat ad sstentia. Quitee fu¬
naut uunt. Niec praterita dis¬
dunt : sed cunta simul apate eiꝰ
oculos ad sistunt: & quia ca ipsa
que uentura erant. Alia esse uidit
in opibus alia in dictis. Recte

Expanded text:
 Jacobus et Joseph, et Simon et Judas, et sorores ejus» Sequitur: Et errare eos faciet quasi ebrios. - Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc immortalem esse Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beatus Job oculis pra illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte
Abbreviated transcription (Latin):
concossipiseria ẽ: Ut contra frigus.
uestimerta. Contra famẽ. alimenta.
citut Sonissa cu graui labore repa¬
ritur.e tameri repurata. semꝑ in
dubiam est: Seuid hoc aliudi qũai
mottalis uit&e miscria ẽ: Quod ama¬
mus amicos. suspecti ne offendi
ualeant. formidamus inimicosiatt
securi de eis nori sumus utiq quos
formidamus. quod plerũq inimi¬
cis sic fidenter. quasi amicis loqui.¬
mur. x non nũquã pura uerba
proxnorum. & multũ nos fortasse
diligitiũ quasi uerba suscipimus
iruncorũ. et qui falli nũ quã
uel illere uolumus: ex cautela
nr̃agrauius erramus quid itaq
ho nsi humanae uitae miseria ẽ:
Quoimissa celesti patria. repulsus
hdo delectatur exilio. grauatur
e is. & tamen cogitare dissimulat
ĩa grauesit quia multa cogitan¬
ir. quod priuatus est i terno lu¬
mune. & tameni in hac uita diu
uult ꝑp&i cacitatẽ suam: quid
hoc aliud. quã depoena nr̃a nata
miseria ẽ : Sed quãuis diu hic stare

Expanded text:
concessa, miseria est: ut contra frigus concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, titur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare
Abbreviated transcription (Latin):
siccam ꝑsequeris. Acsi apte deplo¬
r& dicens: Eur tanta rectitu
TUR. Scribis contraine amaritud¬
nes. Quia omne quod loquimus.
transit. quod uero scribimus man&:
ds non loqui. sed scribere amaritu
dines dicitur: cũ diu suꝑnos aus
flagella ꝑdurant: Semel quippe
peccanti homini dictũ ẽ. Terra s.
& in terram ibis. Q̾ sepe appirentes
angeli hominib pracepta dederuit:
Moxses legis litor ꝑ distritionem
peccaita cohercuit Ipse unigenitus
summi patris ad nos redimendos
uenit. moriendo mortẽ ab sorbuit.
uitam ꝑpaclam denunciauit nobis.
quã ostendit in se Sedtamen illa
quae in paradiso data est: de morte
carnis nr̃a sexitentia : ab ipso initio
generis humani usq ad finem seculi
non mutatur. Quis ẽ enim homo
qui uiuit & non uidebit mortem:
Quod bene rursum psalmista. iri tu¬
eus ait: Tu terribilis. & quis resis¬
tit tibi. extunc ira tua: Quia ui.¬
delie& peccanti ixi paradiso homini.
iratus semel demortalitate carnis
tir̃ae sententiam fixit: quȩ &rumc.

Expanded text:
sicca est. Ac si aperte deploret dicens: Cur tanta rectitud: VERS. 26. Scribis contra me amaritudines - Quia omne quod loquimur transit; quod vero scribimus, manet. Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dixit. Aliud ẽ erum iustum
esse: aliud ei similem Non esse:
Humiliter igitur desem& ipso serisit.
quidũ iustus sine cõparatione ex¬
titit: Nonse prac&eris. sed iustum
supius. dixt uias meas in conspectu
eius arguam: Enferius dicit: con¬
sumere meus pertis ad olescentiae
cens ad huc longe ifciltes agnos
signasti quasi in sacculous ad iungit¬
eta mea:
S ed sc̃s uir sibi iniquitatem tribue
& omni potenti dño purgationem sua
&e peccatorem se cognoscit exse. &
iustũ se factũ Non ignorat exmu¬
nere: qui in recto quoq oꝑe posi¬
tus: ex habundanti gra meruit
flagella sustinere Lamq se iNiu.¬
dicio iustũ in uenire gaud&. qui
ante iudicium ꝑ cussum uid&.
Unde & cum longe post dicat: sig¬
nasti quasi in sacculo delicta mea:
tatem meam Qui ergo iustũ in¬
uenire se in iudicio memorat.
Nequaquã se iuste flagellatũ ne¬
gat. Quã uis inflagello eius dñs
non peccata studuit tergere: sed
merita augere: SEQUITUR:

Expanded text:
Dominus dixit. Aliud est enim justum Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae cens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, i iniquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat, nequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aon dae ei astrictione meuuit
du c se placuise ei sicut homirub
Quut Quisi terrorem ci ad mex¬
an reducerent: hoc ipsum quod it
mili intentione positi placent homi.¬
nibus plus timerent Bene itaq dictt᷑
oni enim ueni& in conspectu eiꝰ omnis
s poerita: qui a districtionem dĩ an¬
te oculos nom ponit. dũ placere hu¬
manis oculis concupiscit Quisi men¬
tem suam discutiens sem& ipsũ in
conspectu dĩ poneret: profecto iã
y pocrita non esset SEQUITUR:
udite sermonem meũ. & enigmata
ꝑcipite aurib ur̃is Perhoc quod
enigmata nominat : figuratas se
habere locutiones de moristrat:
Inde apte quoq uoce fidelis popłi
quia iustus in ueruar. Quod abei
dem &lam beati iob ꝑsona nondis¬
crepat: quando hoc ipse foras dese¬
mae ipso loquitur. quod de illo ue¬
ritas hosti eiꝰ interius dixerat:
U idisti seruũ meũ iob: quod non sit
ei similis suꝑ terram. &̾ quidem
isdem uir ualde est inferius quod
dese memorat : quã quod de illo

Expanded text:
s districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. Sequitur:udite sermonem meum, et enigmata percipite auribus vestris. - Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fidelis populiquia justus inveniar. - Quod ab ejusdem beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: « Vidisti ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo