comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orro illa species ii¬
sibilis sacranicu¬
tum est gemme rar: qui a
utramq̃z rem significas.
et utriusq rei similitudi¬
nem gerit oxpressam. Nã
sicus panns preccteris cibi
corpus reficit et susteutat:
es uinum cor hominum
iccificas atq mebriat. sic
caro xp̃i intcriorem homi¬
neui plus aetcris gracis

Expanded text:
orro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris grati
Abbreviated transcription (Latin):
romana pr̃e gor¬
diano m̃r̃e uero siluia edi¬
tus: non solum spectablĩ
senatorum prosapia: ue¬
rum cciam religiosa ori¬
ginem duxit. Nam felix

Expanded text:
Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam Felix
Abbreviated transcription (Latin):
sancte ac uenerabilis pau¬
le mirtutibus dicerem. No¬
bilis gencre: s multo no¬
bilior sanctitate. Potens
quondam diuiciis: scd
minc xp̃i paupertate insi¬
gnior. Gracorum stips.
soboles scipionum: pau¬
li heres. cunis nocabulũ
trahat: mecie papirice ma¬
tris: affricam uera et ger¬
mana progemes. Rome
pretulit bethleci: et auro
tecta fulgencia in formis
luci uilitate mutauit.
Non meremus quod ta¬
lem amisimus: s graci¬
as agunus quod habui¬
mus: immo habeius.
deo cnim eraa uinunt
omnia. et quicquid reuer¬
titur ad dominum: in fa-¬
milie nuero computa¬
tur. quamqmͣ amissio ił¬
lius celestis domus habi

Expanded text:
sanctae ac venerabilis Paulae virtutibus dicerem. Nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate: potens quondam divitiis, sed nunc Christi paupertate insignior; Graecorum stirps, soboles Scipionum, Pauli haeres, cujus vocabulum trahit, Martiae Papyriae matris Africani vera et germana progenies, Romae praetulit Bethleem, et auro tecta fulgentia, informis luti vilitate mutavit. Non moeremus, quod talem amisimus; sed gratias agimus, quod habuimus, imo habeamus. Deo enim vivunt omnia; ET QUIDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. licct longum est: ut
unuuersa singillati cuol¬
sanitatum quas dominꝰ
per ipsum seruum suum
fecit. Quanti cius oracione

Expanded text:
ruit. 17. Licet longum est, ut universa singillatim evolsanitates, quas Dominus per ipsum servum suum fecit, quanti eius oratione
Abbreviated transcription (Latin):
prncipia considerare uale¬
ainus: libet supcriora parũ¬
per attendere. Appariut dñs
post resurreccioncin disciplĩ
scptem. inter quos crat petrꝰ
et iohannes. frustra inpiscã¬
do tota nocte laborantibus:
et stans n littore. copiosa
rete corum piscium multi¬
tudinc impleuit: moxq
egressos ad terram inuita¬
int ad prandium. Et inter
prandences: tercio petrum
an se amaret interrogauit.
ac tertio amorem confiten¬
di. quia ter cum negau̾at.
ci tarcio pascendis suas oueᷤ
commisit: ac deinde quia
per eanundem ounim idest

Expanded text:
principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Qterca dum oracio¬
iis piolititas tẽdet.
sompnum lucia uirgoar¬
ripuit: et indic in sompniᷤ
bratam agathani in medi¬
o angelorum gemmnis or¬
natam stantem et diccntẽ
sibi. Soror mea lucia u̾go
deo deuota quid a me pctis.
quod tu ipsa potens presta¬
re contuno: Nam et mat̾

Expanded text:
nterea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare co
Abbreviated transcription (Latin):
mus: amata iam noui¬
mus: quia amor ipse no¬
ticia est. Omnia ergo eis
nota fecerat: qui a terremᷤ
desidcriis immuitati amo¬
ris sumii facibus ardebãt
istos ucro amicos dei aspe¬
xerat propheta: cum dicĩt.

Expanded text:
mus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
et patrem boc est. uisitare ui¬
duas. et orphanos in t̾bu¬
lacionc corum. Ego ucro
per istos tres annos nichil
aliud egi: nisi sacrificaui
deo uiuo. eciam quia nich
est. quod sacrificem icip¬
sam offero in sacrificum
deo. hostiam iucntem. qd̃
ipsi placet de hac hostia fa

Expanded text:
 patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia
Abbreviated transcription (Latin):
rum audisset. Cui hoc mi
trix cauta: confinxit dicc̃s
Sponsa tua mucnit possel¬
sioncm i ucnalibus que
nuille annuos et amplius
hanc in tuo nomine cupiẽ
compararc iudetur aliqnͣta
distrahere. Credidit stultus
caruale esse mercunoniũ.
et anunum ab indignaci¬
onc reuocans: cciam ipse ce¬
pit esse auctor uendentium

Expanded text:
um audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium
Abbreviated transcription (Latin):
separari. Hec cum dixissit:
dominus ihesus uount
et in ca forma qua fuit
cuuangilista. Et ille re-¬
autem facto: conueuit
multicudo ciuitatis: et e¬
ducentes eum de custodi¬
a: muscrunt funẽ in col¬
lo cins: et tra hebant cũ.

Expanded text:
 Haec cum dixisset, Dominus Jesus venit et forma qua fueraevangelista. » At illeautem facto, convenit multitudo civitatis, et ejicientes eum de custodia, miserunt iterum funem in collo ejus, et trahebant,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: et cis qui suis partib
fauerunt dedit. De hoc ctenĩ
non rege sed tyranno. ita
legitur ad locum manna¬
libus duicisorum regum.
iste karlus omnib auda¬
cior. episcopatus regni frã¬
corum laicis homimbuᷤ
et comitibus: primus ded̾:
ita ut episcopis nichil pote¬
statis in rebus ecclesiarũ
peritteret. Et cetera. Hũc
ergo karlum passus est.
et hic uirdomini mume
usq ad occasum unte pre¬
sentis: cum oporteret cius
usqqͣz fidissimum esse.
ac si ipsius filium in bap

Expanded text:
fecit et eis, qui suis partibus faverunt, dedit. De hoc etenim non rege, sed tyranno ita legitur ad locum in Annalibus diversorum regum: Iste Karlus omnibus audatior episcopatus regni Francorum laicis hominibus et comitibus primus dedit, ita ut episcopis nichil potestatis in rebus ecclesiarum permitteret, et cetera. Hunc ergo Karlum passus est et hic vir Domini inimicum usque ad occasum vitae presentis, eum oporteret eius usquequaque fidissimum esse acsi ipsius filium in bap
Abbreviated transcription (Latin):
sui et sanguims uerbosuo
sccreta potestate conucrtit.
ita dicens. Accipite et come¬
dite. hoc est corpus nicum.
et sanctificacione repetita:
accipite et bibite. hic est sã

Expanded text:
s et sanguinis sui verbo suo secreta potestate convertit, ita dicens: Accipite et edite, hoc est enim corpus meum; et sanctificatione repetita: Accipite et bibite, hic est sa
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatemn. et ille ruisus
in nobis per sacraicntor
in essc mistrrmm crederet:
ac sic perfecta meditatorem

Expanded text:
nativitatem et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur? Ac sic perfecta per mediatorem
Abbreviated transcription (Latin):
s cnm agnosces
reatum suum
ipe se a diuino altari sub¬
duxerit: cito ad indulgẽ
trario qui se humiliat
ecaltabitur. Qui cnim
sicut dixi agnoscens rea¬
tum suum ip̃c humilit̾
ab altari ecclesie ꝓ emun¬
dacione uite remouere
uolucrit: ab illo eterno ⁊
celesti conuinuo excõmu¬
nicari penitus non time
bit. Riogo uos fratres: di¬
ligenter attendite. Si ad
mensain cuuscumq
potentis hominis nemo
presumit cum uestibus
concisis et inquinatis
accedere: quantomagis
idest ab altandomnm de¬
bet se umusquisqz min¬
die uel odii uencno per¬
cussus: iracundie furors
repletus. cum reuerenci¬
ali humilitate subtrahe:
propter illud quod ait. pͥ¬

Expanded text:
 enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgenttrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus nbit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod script
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus est: atqz urtica¬
nim et ueprum iuxta dẽ¬
sa subcrescere fructecta cõ¬
spiciens: erutus indumiẽ¬
to: nudum se m illis spi¬
narum aculcis: et urtica¬
rum incendiis proiccit.
ibiq diu uolur tatus.
toto ex cis corpore milne¬
ratus exiit: ut percutis
mulnera eouxit a corpore
nulnus mentis: quia
uoluptatem traxit in do¬
lorem. Cumqz bene pena¬
quod illicite ardebat intuᷤ.
Alicit itaq peccatum: qr
mutauit incendium. Ex
quo indelicet tempore sic̾
post discipulis ipse perhi¬
bebat. ita in illo est temp¬
tacio uoluptatis edomi¬
minime sentiret. Cepeĩt
post modum multi iam
mundum relinquere: at¬
qz ad eins magisterium
festinare: liber quippe a tep̃¬
tacionis uicio iure iam
factus est urtutum ma¬

Expanded text:
rticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaquod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomiminime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum ma
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. que susum sũt
sapite non que superter¬
ram: ut supersticiones fide
ir̃e contrarias repudiã¬
tes: dum ea que placita
sunt deo facitis: eciam uos
nun esse. possitis. Icõ . uͭ.

Expanded text:
tum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos num esse possitis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
accrnas quippe ardẽ¬
tes in manibus te¬
nemus: cum. per bona ope¬
ra proximis nr̃is lucis ex¬
empla monstramus: de
quibus proficto oꝑibus
dominus dicit. Luccat lux
nr̃a coram hominibus ut
uideant opera nra bona: ⁊
glorificent patrem uestrũ
qui in celis est. Quo autẽ
sunt que iubentur. et lum¬
bos resfingere et luccinas te¬
nere: ut et mundicia sit ca¬
stitatis in corpore: et lumẽ
ucritatis in operacione. Re¬
dẽptori etenim nr̃o unũ
sinc altero placere: nequa¬
quam pocest. Si autis qͥ
bona agit ad hucluxurie
inquinamenta non desc¬
rit: aut is qui in castitate
preminet. nec dum se per
bona opera excrcet. Nec casti¬
tas crgo magna est. sine

Expanded text:
cernas quippe ardetes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant 1482 opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelisunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si autem is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine
Abbreviated transcription (Latin):
rum deum esse. et filium tu¬
um n presenti recipies:
et uitam obtinebis eternã.
Auastasio desiderante atq
dicente. si filium neum

Expanded text:
rum Deum esse, et filium tuum in praesenti recipies, et tu vitam obtinebis aeternam. Anastasio declarante atque dicente: Si filium meum vivum
Abbreviated transcription (Latin):
dum duriciam tuam et
sauriz asti ti bi iram: in die
ire ad reuclacionis iusti
iudicii dei. Hinc psalimsta
ai: Ecus iudex iustus fortiͤ.
et longanuis. Dicturus
quippe longanumen. p̾mi¬
sit iustum: ut quem iudes
peccata delinquentium dui
pacienter ferre: scias qñq¬

Expanded text:
iam tuam, et saurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias
Abbreviated transcription (Latin):
ihesu xp̃c ad tuas cpulas ĩ¬
uitare. sciens quod ex toto
corde meo desiderabauate.
uidi faciem tuani: et qua¬
si de sepulchro suscitatus
sum. Odor tuus: concupi¬
scencias in me ercitauit ctͥ¬
nas. uox tua plena su aui¬
te melliflua: et allocucio cõ
parabilis cloquus angelo¬

Expanded text:
iste ad tuas epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelo
Abbreviated transcription (Latin):
tari possent. Huic aliquis
uinũ offert: quem sentit
pro uini et gule minieta¬
te torqueri. Contumelia
hoc magis est qmͣ huma¬
nitas. Exprobracio crum¬
nis: non officium carita¬
tis. Ita sit ueuideantur de¬
functis peccatoribus a
cans suis: nontam amo¬
ris solacia tribui qmͣ con¬
sciencie tormenta cumu¬

Expanded text:
tari possunt. Huic si aliquis vinum offerat, quem sentit pro vini et gulae nimietate torqueri, contumelia hoc magis est quam humanitas, exprobratio criminis, non officium charitatis. Ita fit ut videantur defunctis peccatoribus a charis suis non tam amoris solatia tribui, quam conscientiae tormenta cumu
Abbreviated transcription (Latin):
kñi quia de accep
ta pecunia usuram solue¬
tis. et curate ut ex eo qued
audistis eciam alia studea¬
tis intelligere que non au¬
distis: quatinus alia exa
aliis colligentes. cciam il¬
la discatis ex nobis mnct ip¬
sis: que nec dum ex predi¬
catoris ore didiscistis. lc .ii.¬
ignun uero seruũ

Expanded text:
imi, quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in domo patris man¬
siones multe essent: drcis¬
scm itaq nobis: scd modo
uado parare nobis locum.
Quomodo ad illas man¬
siones membra puenissẽt.
si caput non processisset:
Parauit nobis locum dũ
pro nobis mortuns cst. et
resurrexit: muo et ascẽdit.
in celos. Lec omnia pro no¬
bis fecit: ut nobis parart
locum in regno patus sui.

Expanded text:
nisi in domo Patris mansiones multae essent, dixissem utique vobis. Sed modo vado parare vobis locum. Quomodo ad illas mansiones membra pervenissent, si caput non praecessisset? Paravit nobis locum, dum pro nobis mortuus est et resurrexit, imo et ascendit in coelos: haec omnia pro nobis fecit, ut nobis pararet locum in regno Patris sui.
Abbreviated transcription (Latin):
infinutaten pacienter. er¬
ercebat abstinciciam satiᷤ
humiliter. Parim nãq
putans omne quod facie¬
bat: de dic indicin nidior

Expanded text:
infirmatem patienter, exercebat abstinentiam satis humiliter. Parum namque putans omne quod fecerat, de die in diem melior
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta conficiantur.
Cuius cium potencia crean¬
tur puus cus utiq ũbo
ad mlius procrcantur. re
liqua omnia que saccrdos
dicit aut clerus choricanit.
nichil aliud qmͣ laudes et
graciarum acciones sunt:
aut cate obsecraciones et fi

Expanded text:
sacramenta conficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fi
Abbreviated transcription (Latin):
t mommibus funi¬
bus ciuis occisi sunt: osten¬
dit non solum in uidea un¬
de cecdesie cepit origo: sed in
omnibus cuisdem ccclesie
finibus ubicumq perorbẽ
diffusa est perseccucionem se¬
uturam perfidorum: et pr¬
orum pacienciam esse coro¬
nandan. Qui ab inuma¬
tu et infra cccisi sunt: doctri¬
na et operacione perfectos ĩ¬
dicant. Qui ucro infra: sim¬
plices uel idiotas fidei tam̃
non ficte constancia fortes
cque denunciant. Quod il¬
li quidem occisi sunt: S xp̃c
qui querebatur iuiuens eua¬
sit. insinuat corpora quidẽ¬
ab impus posse perur: sed
xp̃m̃ proquo persccucioto¬
ta scuit. nullatenus as rel
uiuentibus uel occisis pos¬
se auferri. sed cos ucraciter
contestan: quia siue iuui¬
mus. domino unumus:
siue morimur. domino

Expanded text:
 omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus qui quaerebatur vivens evasit, insinuat corpora quideab impiis posse perimi, sed Christum, pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino
Abbreviated transcription (Latin):
quod tunc a prudẽ¬
tibus olcũ petunt. nisi
quod in aduentu iudicis
cum se intus uacuas in¬
uenerint testimonium
foris querunt:Ac si a fua
fiducia decepte: proximis

Expanded text:
quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis
Abbreviated transcription (Latin):
ta sacrrdotis promis¬
sa complentur: principi
uelox medela tribuitur. ⁊ pͥ¬
ommum manibus glo¬
noso triumpho saccrdos at¬
tollitur et regali commino
magnis honoribz cuocatur.
Qrat quupe per hec beatus¬

Expanded text:
ta: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, um manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
certaminumq suorum
repositum: a iustouidice
reciperet coronan. Et quia
naius sancte ecclesie absq
gubernatore pelagus hu¬
nis mundi non poterat
en auigare. sedem sibi a dõ
comendatam cum cõi cl̃i
plebisqz consilio sancto
deleganit turibio: quem
adiutorem et socium in
sancte predicacionis eathe¬
nus habuerat officio. Idẽ
erum turibius pbr̃ii offi¬
cio gloriosus cum scõ pa¬
uacio dyacono. ad reuclã¬
grãm: ut ab antiquis su¬
scepimus comes et adiu¬
tor sancto iuliano a ro¬
mane urbis antistite de¬

Expanded text:
certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia navis sanctae Ecclesiae absque gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem adjutorem et socium in sanctae praedicationis eatenus habuerat officio. Idem enim Turibius presbyterii officio gloriosus cum S. Pavatio diacono ad revelangratiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistite de
Abbreviated transcription (Latin):
du uoluit orauit ꝙͣdui uo¬
luit allocuta ẽ turbã crtũstã¬
tiũ dicẽs ci ͤ. Annuncio uob̃
pacem datam ceclesic der: dy
ocletiano de regno suo deict¬
to. et maxuniano hodic ra
mortuo. Et sicut habet ca¬
thancusium cunitas inter¬
mec agathe: ita mesciatis

Expanded text:
iu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta est turbam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas intermeam Agathen. Ita me sciatis
Abbreviated transcription (Latin):
tum ingenium et in terre¬
nis actibus iplicare: lu¬
crum spiritale non quere¬
re: cor aterrenis cogitacio¬
nibus mnqmͣ leuare.
Sunt namqz non nulli
qui donum intelligencie
perceperunt: sed tamen so¬
la que carius sunt sapĩt.
de quibus per prophetam
dicitur. Sapientes sunt ut
faciant mala: benc autẽ¬
nesciunt faccre. Sz dommiꝰ
qui talenta contuliorans¬
nem positurus reditegnia
is qui nunc spiritalia do¬
na tribuit: districte in in¬
dicio menta exquirit: qͥd
quisqz accepit considerat.
et quod lucrum de acceptis
reportet pensat. leccio .iiii.

Expanded text:
tum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt: de quibus per Prophetam dicitur: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autenesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pensat. » Consi
Abbreviated transcription (Latin):
cut enum terrems modis
construendis quorumgͣ̃¬
uia corpora non utiq n¬
si ad yma demergunt: nt
uno ponitur fundamen¬
tum: sic nobis contrano
sursum est positus lapis
ille fundarentalis nt fur¬
sum nos rapiat ponderes
cantati¶ Alacriter ergo di¬
tremore ur̃arum ip̃orũ
salutem opercimm. Deus
cium est qui operatur in
nobis: et uelle ct operan ꝓ

Expanded text:
cut enim terrenis molibus construendis, quarum gravia corpora non utique nisi ad ima devergunt, in imo ponitur fundamentum: sic nobis e contrario sursum est positus lapis ille fundamentalis, ut sursum nos rapiat etiam pondere charitatis. Alacriter ergo tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus enim est qui operatur in vobis velle et opera
Abbreviated transcription (Latin):
tu michi dicis. quomodo
crgo melchisedech uinum¬
tantum et pancin obtulit:
Quid sibinult amixtio aq̃:
Racionẽ accipe. Orimo om¬
nium figura fuit. que ãte
precessit tempore moysi: qr

Expanded text:
tu mihi dicis: Quomodo ergo Melchisedech panem et vinum obtulit? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecessit tempore Moysi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uolans sponte sua. heca¬
ius ad tecrai coram scõ
ngobato deicendit. cumq
qũasi preiia pretecebat.
nusqmͣ a retro tramite ex¬
oxorbitans. quousq ad
germacacortem ꝑucnirẽt
quo ibant. Si mansuesce¬
bat feritas aus: in opera¬
cionc uirtutis. firtur hoc
multis uirisse dicbus. ⁊
ante cum cursitare. qnͣdo
ad cuntatem ibat et redi¬
bat. Non cuim passus est
cam hic uir magne sim¬
plicitatis et pietatis occi¬
di qmͣdiu uiuere potuit.

Expanded text:
sua haec avis, ad terram coram sancto Rigoberto descendit eumque quasi previa precedebat, nusquam a recto tramite exorbitans, quousque ad Gerniacam cortem pervenirent, quo ibant. Sic mansuescebat feritas avis in operatione virtutis. Fertur haec multis vixisse diebus et ante eum cursitare, quando ad civitatem ibat et redibat. Non enim passus est eam hic vir magnae simplicitatis et pietatis occidi, quamdiu vivere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ielesia decem uirginibus
similis depana ciatur q̃n
qua quia mali cum bomᷤ.
et reprobi cum electis admix¬
ti sunt: recte similis iir¬
ginbus prudentibus et
fatius elle perhibetur. Sũt
namqz pleriqz continẽtes
qui ab exteriori se appetitu
custodiũt. et ad spe ad rate-

Expanded text:
lesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad inte
Abbreviated transcription (Latin):
fossum consolidacione sa¬
nauit. Quidem uero puer
er casu graissimo sic opprsᷤ¬
sus. ut motu et sensu penit
destitutus tanqmͣ mortuũ
defferctur. aox apposito det̃¬
ra suo pecton sacro ciusdem
martiris cruore contacta ĩ¬
columis cxurrexit. Tu autẽ¬

Expanded text:
mira consolidatione sanavit. Quidam insuper puer ex casu gravissimo sic oppressus, et motu et sensu penitus destitutus, tanquam mortuus defleretur, mox apposita de terra suo pectori, sacro eiusdem martiris cruore contacta, incolumis exurrexit. Que
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt dete: ciuitas dei.
Sed quicquid de mortali
homine dicitur: celsitudĩs
tuc mcritis non cquatur.
Qmͣ cium ercellens gracia
super anglos cleuat: ad ciꝰ
dignc offerenda preconia
humana fragilitas non
aspirat. Roganius te cle¬
mentissima pictatis et mi¬
scricordic mater. ut qui
tuc laudis insignia freq̃n

Expanded text:
dicta sunt de te, civitas Dei .» Sed quidquid de te a mortali homine dicitur, celsitudinis tuae meritis non aequatur. Quam enim excellens gratia super angelos elevat, ad ejus digne efferenda praeconia humana fragilitas non aspirat. Rogamus te, clementissima, ipsius pietatis et misericordiae mater, ut qui tuae laudis insignia
Abbreviated transcription (Latin):
premunui: qui a multis
non potuit superari. ĩ nuic¬
te namqz in eo crituit isi¬
gnc uirtutis: que nec fcrm̃¬
cium sciuciã formidaiit
nec lapidancium ictibus de¬
uicta succubuit. Ecccio. uͣ.

Expanded text:
praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usqu
Abbreviated transcription (Latin):
quorum iste seruus yma¬
giiem tenct: qui inclioriᷤ
uite uias aggredi metu¬
unt: et tamen iacere in sui
corporis ignauia non per¬
timescunt. cumq se pecca¬
catores considerant scĩtatĩ

Expanded text:
quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vias vitae aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitati
Abbreviated transcription (Latin):
te idem resurgens ad uitã.
mors ci ultra non domina¬
bitur. Quod profecto dei sa¬
piencia dei patris. necessau¬
tem peccatis sinc quibus
mortalis infirmitas: uui̾c
non potest. Quia liectom¬
na peccata condonata sĩt
inbaptismo. infirmitas
tanim peccati: adhuc ma
net incarne. Unde psalmi¬
sta. Bencdic amma inca do¬
mino. qui propiciatur õt¬
bus iniquitatibus tius
qui sanacomnes infinm¬
starcotraditur. ut qui scincl
moriendo morcem uicerat.
cotidic residuum delictorũ

Expanded text:
te idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessatem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: Benedic, anima mea, Domino, qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmsterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictoru
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere presentes faciat:
quia tu es liberator et protet¬
tor ommum speranciu
ui te. Cumq talia peroras¬
set uir dei plenus et qui ad¬
erant dixissent amere: ser¬
pens creput medins ⁊ cũc¬
tis deum laudantibus: pu¬
er euasit sanus. leccio .ui.¬
Nterea cum ad domũ

Expanded text:
cognoscere praesentes faciat, quia tu es liberator et protector omnium sperantium in te. Cumque talia perorasset vir Deo plenus, et qui aderant, dixissent Amen, serpens crepuit medius, et cunctis Deum laudantibus, puer evasit sanus. 27. Interea cum ad domu
Abbreviated transcription (Latin):
istius aplice sedis ãtistes.
uir magne uirtutis et ec¬
desie in xp̃o gloria cius
attainis fuit. sed tamen
hanc gregorius tante no¬
bilitatis lincam morib
ertulit: probis actibus de¬

Expanded text:
istius apostolicae sedis antistes, vir magnae virtutis, et Ecclesiae in Christo gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus de
Abbreviated transcription (Latin):
ind ergo fratres km̃¬
quid in ciuis iudicio
dicturi sumus. qui ab amo¬
re prescntis scculi nec preccp¬
tis flectimur. nec uerbcub

Expanded text:
id ergo, fratres chaissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verb
Abbreviated transcription (Latin):
nouit: quatinus exemplo
iusibilium se adinuisibi¬
lia rapiat. et per ca que usu
didicit qua si confricatus
incalescat: ut per hoc quod
scit notum diligere. discat
et incognita amare. Esse e¬
nun celorum regnum the¬
sauro absconditom agro
comparatur. quem qui ĩ¬
uenit homo abscondit: et
pre gaudio illius uadit
et uendit uniuersa q̃ habet
et emt agrum illũ. lc .uiii.

Expanded text:
quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illu
Abbreviated transcription (Latin):
uersus cs̃t. Cumq dominus
cum ad subluniorem gradꝰ
bonorem prouchere uellet de¬
cedente biturigis appollona¬
re cpõ. sanctus austregisilu
in loco cius dectus ab omĩ¬
bus consensu regis ep̃s sur
regatur. in quogradu di¬
gnitatis ducdetim annis
rerit ceclesiam sicut ipse an¬
glo reuclante cognouerat.
Nam cum primum termi¬
num memorate urbis esset¬
ingressus: mansit in uilla
grrmaniaco nocte compel¬
lans sulpicium dyaconcra

Expanded text:
Cum Dominus eum ad sublimiorem gradus honorem provehere voluit, decidente Byturicas Apollonare episcopo, sanctus Austrigisilus in loco eius electus ab omnibus ex consensu regis episcopus subrogatur. In quo gradu dignitatis duodecim annis rexit ecclesiam, sicut ipse, angelo revelante, cognoverat. Nam cum primum terminum memorate urbis ingressus, mansit in villa Germaniaco nocte, conpellans Sulpicium diacon
Abbreviated transcription (Latin):
rum et murmuraret qd̃ a¬
quam muenire non possit.
musit dominus moysen
ut tangeret petram cum i¬
ga. ẽ ctigit petram. et petra
undam marimam fudis.
sicut apostolus dicit. Bibe¬
scquence cos pxtra: petra au

Expanded text:
rum, et murmuraret quod aquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de viga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut apostolus dicit: Bibesequente petra. Petra au
Abbreviated transcription (Latin):
Bencdicta inquit tu inter
mulicres. que uitam ni
us et mulicribus pepensti.
intulic mundo: genitir do¬
mini ñ salutcm actulit
mundo. Auctrix peccati cua
aucrix incricimaria. Eua
occideudo obfuit: maria ui¬
inficando profuit. Percus¬
sit illa: ista sanauit. Pro ĩ¬
obedicncia cium: obedicu¬
cia comiucatur. fides pro
pcrfidia compcnsatur. Tẽ.

Expanded text:
Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut incredulitatcm iudeorũ
fidencer argucret. et benignꝰ
pro lapidantibus crorarct.
Quod autem est tam ma¬
gnum atq insuperabile ge¬
nus armorum. quo muni
pidantes non repercuciens.
scd pacicns supcraret. insup
et occisus aulai clestis re¬
gui uiuus a coronatus ĩ¬
trant: proculdubio muni¬
minc regio septus nullatt

Expanded text:
ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitpidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullat
Abbreviated transcription (Latin):
randa ubiqz potencia sal¬
uatoris: o predicanda in de¬
sincnter gracia redemptoriᷤ.
ostendit in matre uirgin¬
tatis cterne miraculum:
demonstraint in martire
inuicte caritatis iudiciũ.
integritas quippe intencra¬
ta ꝑmansit in uirgine: di¬
leccionis uestis miuicta ꝑ¬
scuerauit in martir. Et
sicut in matre domini nc̃
potuit iirgintas uiolari:
sic in martirs mente non
potuit xp̃i caritas tãto scui¬
ẽciũ agmine superari. lc. uiĩ.¬

Expanded text:
randa ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari.
Abbreviated transcription (Latin):
tali ordine cognouit diẽ.
sedente eo ad mensam: ap¬
ti sunt intellectuales ocu¬
li eius. Et ecce uidet beatis¬
sumum uulianum sacer¬
dotali insula comptum

Expanded text:
tali ordini cognovit diem. Sedente eo ad mensam, aperti sunt intellectuales oculi ejus, et ecce vidit beatissimum Julianum sacerdotali infula comptum
Abbreviated transcription (Latin):
In co sãne uicotempors
domiciani qui sccunduᷤ
a neone in xp̃ĩanos ar¬
ma compuit: primum
memorate urois ep̃m be¬
atissimum dyonisium.

Expanded text:
In eo sane vico temporibus Domiciani, qui secundus ab Nerone in christianos arma corripuit, primum memoratae urbis episcopum beatissimum Dyonisium
Abbreviated transcription (Latin):
fracres kini. tanto maiori
a nobis intencione debet ꝑ
singula uerba pensan: qnͣ¬
tomagna gracie superne
dulccdinc tota rdundat.
Commendat cruim nobis
bratissimus cuuanglista
et apls iohannes pruuile¬
gnim amoris precipui:
quo ceteris alcius a dño
dat testimonium cuan¬
gelice descripcionis. ꝙ ueni¬
tatt diuina subnixum:
nullus fidelium dubitare
permittitur. Commendat
placidam suc camis abso¬
lucioncu: quam dommo
specialiter se uisitante ꝑcepͭ.

Expanded text:
majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit dat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante pe
Abbreviated transcription (Latin):
etcrũ sanctus dñi
agobertus domini¬
cis obtemperando preceptiᷤ
quibzita iubetur. Cum per¬
secuti uos fucrint in cunta¬
te ista. fugite in aliam. Se¬
cessit in miasconiam regi

Expanded text:
eterum sanctus Domini Rigobertus dominicis obtemperando preceptis, quibus ita iubetur: Cum persequuti vos fuerint in civitate ista, fugite in aliam, secessit in Wasconicam regi
Abbreviated transcription (Latin):
lli enim dari lc .iii.¬
debuit:qui minus
quam qui plus habuit.
Sz sicut superius diximꝰ
per quinqz talenta quinq
uidelicet sensus id est erteri¬
orum sciencia designatur.
per duo autaur: intellectꝰ et
operacio exprimitur. lc .iiii.

Expanded text:
lli enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia designatur; per duo autem talenta intellectus et operatio exprimitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bus honores impendere ceri¬
monias non doloris: sacra¬
mentis darc uota non lacce¬
mis. Quia ipse illis fuit
causa pene: qui extitit et co¬
rone. ip̃e odiicausa: qͥ ⁊ u̾mii.

Expanded text:
bus honores impendere; ceremonias, non dolores, sacramentis dare vota, non lacrymas: quia ipse illis fuit causa poenae, qui exstitit et coronae; ipse odii causa, qui praemii.
Abbreviated transcription (Latin):
iube michi portam cuuita¬
tis aperiri. ut uadam orare
ad sanctam mariam. Cũ¬
qz idem homo dei nullum
uociferanti daret responsũ.
oracionibus suis utiq ĩ¬
sistens. quibus iugiter scã
intcucione uacabat: ꝓhi¬
betur hoc ipsum tercio ex¬
clamasse ad cum. Tandẽ
ualido cuis clamore com¬
pulsus. respondit ci. Non
tibi inquiens porta hec ape¬
rictur quoadusq sciatur
ancumq nr̃m dominus
dare hoc uolucrit regnum
Tu emm et ranganfriduˢ
ambo litigatis super co:⁊

Expanded text:
iube michi portam civitatis aperiri, ut vadam orare ad sanctam Mariam. Cumque idem homo Dei nullum vociferanti daret responsum, orationibus utique suis insistens, quibus iugiter sancta intentione vacabat, perhibetur hoc ipsum tertio exclamasse ad eum. Tandem valido eius clamore conpulsus, respondit ei: 'Non tibi', inquiens, 'porta haec aperietur, quoadusque sciatur, cuicumque vestrum Dominus dare hoc voluerit regnum. Tu enim et Raganfridus ambo litigatis super eo
Abbreviated transcription (Latin):
rissimam sobolem omnẽ
humani stematis exccdit
nobilitatcin. Clara quip¬
pe proauorum titulis: s
incomparabilior et clari¬
or gencrositate prolis. filia
siquidem regum: sed ma¬
ter regis regum. Gloriosa

Expanded text:
rissimam sobolem omnem humani stemmatis excedit nobilitatem. Clara proavorum titulis, sed incomparabiliter clarior generositate prolis. Filia siquidem regum; sed Mater Regis regum: «Gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
leo simul comedẽt
palcas: quia principes eiꝰ
subiectis plebibus cõmu¬
nem habent doctrinain. De¬
lectatur quoqz infans ab
ubere super foramen a spi¬
dis: dum gentes que sole¬
bant uenena aliquando
predicare: conuerse eciam
pariuili xp̃i fidem delectã¬
tur audire. Cauerna enĩ
reguli corda sunt infideli¬
uiii: in quibus ille serpẽs
tortuosus requiescebat q̃
ab lactatus comprehensũ
erinde captinum traxit:
ut in monte sancto eius
quod est. ecclesia non tace¬
ret. iamuero quia ore pro¬
phetico de moab. nascente
xp̃o pahibetur testimoni¬
um: idem ysaias testatur.
ponam inquit suy his
qui fugerunt. de moable¬
onem: et reliquis terre. E¬
mitte agnum domine do¬
minatorem terre: de petra
deserti ad montem filie
moabitarum egressus ẽ.
agnus numaculatus:
qui tollit peccata mundi:
qui dominatur in orbent
terraium. Petra autem de¬
serti ruth significat: que
destituta morte mariti
de booz genuit obeth. et o¬
beth yesse. et yesse dauid et
de dauid styrpe natus est

Expanded text:
leo simul comedent paleas, quia princeps cum subjectis plebibus communem habent doctrinam. Delectabitur quoque infans ab ubere super foramine aspidis , dum gentes, quae solebant venena aliquando praedicare, conversi etiam parvuli Christi fidem delectantur audire. Caverna enim reguli corda sunt infidelium, in quibus ille serpens tortuosus requiescebat, quem ablactatus, comprehensum exinde captivum traxit, ut in monte sancto ejus, hoc est Ecclesia, non noceret. Jam vero quia ore prophetico de Moab nascenti Christo perhibetur testimonium, idem Isaias testatur: Ponam, inquit, super his qui fugerint de Moab leonem, et reliquias terrae. Emitte agnum, Domine, dominatorem terrae de petra deserti ad montem filiae Moabitarum egressus est Agnus immaculatus, qui tollit peccata mundi, qui domterrarum. Petra autem deserti Ruth significat quae destituta morte mariti de Booz genuit Obed, et Obed Jesse, et de Jesse David, et de Davidica stirpe natus est
Abbreviated transcription (Latin):
um peciit: et ex mundi
cuasie. ulquo tarta per¬
feccionis gracia cepat con¬
tucisari: ut iam tunc in
ip̃sis miciis perfcetorum
posset nuincrodputari.
Incrat demiq ertanta ab¬
cia in oracionibus: stre¬
nuitas in ientniis: ut ĩ¬
sumatostomacho. iux ꝯsiste
posseti Suistinebat pret̾ca
assiduas corponis inswi¬
mitates: maximcq ca
pulsabatur molestia: ꝙͣ¬
copirruoca .nt. Cũus in¬

Expanded text:
 et ex hujus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abtia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, syncopin vocant; cujus in
Abbreviated transcription (Latin):
uidicis in hac uisione exꝑ¬
gefactus. apit delibrrabũdꝰ¬
inquirtre quid nam hicesset
iustus: et quis iudex fucrit¬
cuius filiam haberet ĩ nup

Expanded text:
udicis'. In hac visione expergefactus, coepit deliberabundure, quisnam hic esset Iustus, et quis iudex fuerit, et filiam haberet innup
Abbreviated transcription (Latin):
traqz enim domus
firmiter fundata
elle rifaltur. Tabernaculũ
quidem quia compactos
de tabulis habebat parie¬
tes super bases argenteas:
templum autem superi
tos. ligna queqz crant ĩ¬
putribilia: equibus ta
bernaculum omine factũ:
et templum istud orna¬
tum ac desuper tectum

Expanded text:
traque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super tos. Ligna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum
Abbreviated transcription (Latin):
gelista narrante relatum¬
est. ad laudem donin mr̃t¬
ibesu xp̃i: atq ipsius sci
et glonosi apłi gloriam
decencius condecet cuarra¬
glista. Exurgens autem
petrus in medio fratrum:
dicit. Erat autem turba ho¬
minum: suul fere centũ
iuginti. Uiri fratres oportet
impler scripturam quam
prediait spiritus sanctus ꝑ

Expanded text:
gelista narratum; ad laudem Domini nostri Jesu Christi atque ipsius sancti et gloriosi apostoli gloriam decentius condecet enarraelista: 4. « Exsurgens autem Petrus in medio fratrum, dixit erat autem turba hominum simul fere centum viginti: Viri, fratres, oportet impleri Scripturam quam praedixit Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
festa speci aliter quo die ce¬
losit natus et coronatus
in illo celebrentur: nos ho¬
dierna dic beati mathie
duodecimi apłi natalem
tanta ueneracione excole¬
re debemus: quantaut p̾¬
dictum est inter apostolos
mirabiliter clectum esse cõ¬
perumus. Sz quemadino¬
dum beati petri apłi culogi¬
o mimo spiritus sancti
gracia fit patratum: quia

Expanded text:
festa specialiter quo die coelo sit natus et coronatus, in illo celebrentur; nos hodierna die B. Matthiae duodecimi apostoli natalem tanta veneratione excolere debemus, quanta, ut praedictum est, inter apostolos mirabiliter electum esse comperimus. Sed quemadmodum B. Petri apostoli elogio, imo Spiritus sancti g
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o passos fama asseucrã¬
te audistr: dyonisium ru¬
stimum et cleutherium. et
nr̃a inc corporategi.Sco
quia famain nr̃am se-¬
pulture quam uides ⁊ do¬
mus huis uulitas obs¬
curauit: si meinoriam no¬
stram teornatum ue ꝓ¬
mittis: hac te possumns
quam patcris. liberare ã

Expanded text:
isto passos fama asseverante audisti, Dionysium, Rusticum et Eleutherium, et nostra hic corpora tegi. Sed quia famam nostram sepulturae quam vides et domus hujus vilitas obscuravit: si memoriam nostri te ornatum ire promittis, hac te possumus quam pateris liberare a
Abbreviated transcription (Latin):
ardebat. ꝙ contra illius ho¬
stes mente intrepida seruiẽ¬
tiq sp̃s continuum ctamẽ
exercens suum tandem cer

Expanded text:
ardebat, quod contra illius diros hostes, mente intrepida ferventique spiritu continuum certamen exercens, suum tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ficati sunt amici tui deus:
et tanqmͣ si ab co protinus
causas honoris tanti nob̾
insinuari quercremus il¬
lico aduixit. Nunis con

Expanded text:
ficati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causam honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis con
Abbreviated transcription (Latin):
patrefamilias. fur¬
domum perfedit. quia dũ
a sui custodia spiritus dor¬
mens ns caris nr̃e habi¬
taculum irrumpit: et cũ
quem dominum domus
muenent dormentẽ necat.
Quia cui uientura dãp¬
na spiritus nunume pre¬
redet: hunc mors ad sup

Expanded text:
patrefamilias, furdomum perfodit: quia dum a sui custodia spiritus dorveniens, carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem Dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
foris ostenditur: intus a
mercede uacuctur. Ecce cñ
redemptoris uoce decem ũ¬
gines. et omnes dicuntur
uirgines: et tamen intra
beatitudinis ianuam ñ
omnes recepte: quia carũ
quedam dum de uirgini¬
tate sua gloriam foris ex¬
petunt: in uasis suis olcũ ha¬
bere noluerunt. Sed prius
querendum nobis est. qͥd
sit celorum regnum: aut
cur decem uirginibus com¬
paretur: que etiam uirgi¬
nes prudentes et fatue di¬

Expanded text:
foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae di
Abbreviated transcription (Latin):
spensator deo. sui thome
recompensan merita: et
longos labores consum¬
mar. ractoriosa maitini
palma. Regis ergo senten¬
ciam mutauit inindius:
et mediantious tam dñi
pape patcina exhortacione.
quam francorum et pluri¬
morum epõrum consilio.
qmͣ ciam principum sup¬
plici interuentu. archiep̃n
recepit in graciam: et ad su¬
am redire concessit ecclesiã.
nchoante autẽ se .ii.

Expanded text:
spositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam domini papae paterna exhortatione, et regis Francorum et plurium episcoporum consilio, quam etiam principum supplici interventu, archiepiscopum recepit in gratiam et ad suam redire concessit Ecclesiam. Inchoante autem
Abbreviated transcription (Latin):
bigere caris desideria no¬
lumus: quando in bello
pro deo ipsam carnem da¬
remus: rursum simile
regnum celorum sagene
in mare nusse dicitur: et¬
ex omni genere piscium
congreganti. Que imple¬
ta adlictus educitur. et in
uasis boni pisces eliguntͤ.
mali autem proiciunt
foras. Sancta coclesia sa¬
gene comparatur: quia
et piscatoribus est cõmis¬
sa: et per cam quisq ad et̾¬
num regnum a presenti
na mortis profunda mer

Expanded text:
bigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentinae mortis profunda mer
Abbreviated transcription (Latin):
fecto hoc de se sibiqz sumli¬
nus loquebatur. Nostra
conucisacio in celis est. Nẽ¬
pe iam illis concrtus qui¬
bus aic domims. uos estiᷤ
lux mundi. Et nou potest
cuitas abscondi supra
montem posita. neq accẽ¬
dunt luccrnanet pouũt
cam sub modiosz suꝑ cã

Expanded text:
fecto hoc de se sibique simillimis loquebatur: Nostra conversatio in caelis est, nempe iam illis conexus, quibus ait Dominus: Vos estis lux mundi, et: Non potest civitas abscondi supra montem posita, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio,
Abbreviated transcription (Latin):
Einde ad sumilitu¬
dinem septuagin¬
ta duarum linguarum
septuaginta duos discipu¬
los assumpsit: binosq
misit ad predicandum.
inter quos siquidem beatꝰ

Expanded text:
einde ad similitudinem septuaginta duarum linguarum, septuaginta duos discipulos assumpsit, binosque misit ad praedicandum. Inter quos siquidem B
Abbreviated transcription (Latin):
auic iratus quin¬
cianus iussit cam
amilla torqueu. et
tortamdiu iussit abscidi.
Agatha dicit. impie et crui
confusus hoc ampucare ĩ
femina: quod ipse in mĩt
sircisti. S ego habeo mamil¬
las integras m anima me¬
a: ex quibus nutrio omne
sensus meos: quos ab in¬
fancia domino consecraui.

Expanded text:
Tunc iratus quintianus| iussit eam in mammillam torqueri . et tortam diu ius| sit eam excidi. Agathe respondit impie et crudeconfusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus meos . quos ab infantia domino consecra| ui.