comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis exarsit abira mea: ⁊ ardebit usq
ad inferos deorsũ. Quantũ ad presen¬
tem ienĩ ꝑcussionem spectat: recte
dicit᷑. ignis exarsit ab ira mea. Quan-¬
tum uͦ ad eternam dampnationẽ: ap-¬
te mox subdit᷑. ⁊ ardebit usq ad inferos
deorsum. Licet a quibdam diei soleat
illud qd̾ scriptum ẽ: non iudicabit ds̃
de iniquis dicit᷑ non adtendunt.⁊ idu¬
pliei confusione contere eos: ⁊ id qd̃ alias
seriptum ẽ. Iħc popłm de terra egyp
ti saluans: sed̾o eos qui ñ crediderunt
ꝑdidit. Qͥb tam̃ si consensũ prebemꝰ.
quamlibet culpã bis feriri ñ posse.⁊
hoc ex peccato ꝑcussis. atq in peccato
suo morientib debet estimari. quia
eorum ꝑcussio hic cepta. illie ꝑficitur.
ut in correctis unum flagellũ sit quod
temporaliter incipit᷑. ⁊ s internis
suppliens consũmatur: quatinꝰ eis qͥ
omnino corrigi renuunt. iam p̃sentiũ
fiagellorũ ꝑcussio. sequentiũ sit mitiũ

Expanded text:
usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus de iniquis dicitur, non attendunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de teti salvans, secundo eos qui non crediderunt perdidit. Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium
Abbreviated transcription (Latin):
premiũ non haberent. Nam ⁊ si sub¬
tiliter ꝑpendat᷑: amore uitȩ p̃sentis
mentitȩ st̃. non intentionẽ mercedis.
Parcendo quippe conatȩ st̃ infantum
in testam̃to ueteri ñ nulla possint
talia repperiri: pene nunqm tam̃ hoc
uel tale genus m̃datii a ꝑfectis admissũ.
studiosus ibi lector inueniet. Quamuis
mendatiũ. quandam denere uĩtatis
unaginẽ uideatur: ⁊ sub ueteri forsi-¬
tan testam̃to minoris culpȩ eẽ potuit:
in quo ꝑtauroꝵ hyreorũq uictimas sa¬
crificium ñ fuit ipsa ueritas. s umbra

Expanded text:
praemium non haberent. Nam si subpraemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium in testamento veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra
Abbreviated transcription (Latin):
dit animã.⁊ ꝑdes eos qͥ loquunt᷑ menda¬
tium: hoc qͦq mendatii genꝰ. ꝑfecti uiri
summoꝑe fuguint: ut nec uita euniisli¬
bet ꝑ eorũ fallaciã defendat᷑: ne suȩ aĩe
noceant. dũ prestare carni intuntur
alienȩ: quamqmͣ hocipsum peccati ge¬
nus facillime credimꝰ relaxari. Namsi
quelibet culpa sequenti solet pia oꝑati¬
one purgari: quantomagis hȩc facile
abstergit᷑. quam mat̾ boni oꝑis pietas
ipsa comitat᷑. Non nulli uͦ ex obstetri¬
cum fallacia conant̾ asserere. hoc m̃dacis
genus ñ esse peccatũ: maxime qd̾ illis
mentientib scriptũ est. quia edificauit
eis dñs domos. In qua magis recõpensati¬
one cognoscit᷑: quid m̃datii culpa mere¬
atur. Nam benignitatis earũ merces.
quȩ eis in eterna potuit uita retͥbui:
ꝓ ammixta culpa m̃datii. in terrena
est recompensatione declinata.Ut in
uita sua quã mentiendo tueri uolue¬
runt: ea quȩ fecert᷑ bona reciꝑent:
i ulterius qd̾ expectarent mercedis suȩ

Expanded text:
mendacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus rquaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae
Abbreviated transcription (Latin):
uia donec suꝑ est alitꝰ in me. ⁊ sp̃s̃ dĩ
in narib meis: ñ loquentur labia
mea iniquitatẽ: nec lingua mea medi¬
tabit᷑ mendatium. Qd̃ prius iniqͥtatẽ:
hoc postmodũ repetens m̃datium dixit.
Nam ⁊ om̃e mendatium iniqͥtas est:
⁊ om̃is iniquitas m̃datium. Qͥ a ꝓfecto
ab equitate discrepat: qͥcquid a ueritate
discordat. S inter hoc qd̾ ait loqui. ⁊ post¬
modũ subdidit meditari: magna distan
tia est. Non nunqͣm enim peius ẽ. men¬
datiũ meditari: qm loqui. Nam loqui
plerũq precipitationis ẽ: meditari
uͦ studiosȩ prauitatis. Et quis ignoret.
in quanta distantia culpa distinguit᷑
utrum p̃cipitatione aliquis an studio
at ueritati: nec studio se ꝑhibet. nec p̃¬
cipitatione m̃tiri. Sum moꝑe enĩ cauen¬
dum ẽ. omne mendatiũ: quamuis non¬
nunqͣm sit aliquod m̃datii genꝰ culpe le

Expanded text:
uia donec superest halitus in me, et spiritus Dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua meditabitur mendacium. - Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna disttia est. Nonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio adhaereat veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ capiant: unde ad iheremiã dicitur.
ecce constitui te hodie suꝑ gentes ⁊ reg¬
na. ut euellas ⁊ destruas. ⁊ disꝑdas. ꝙ
brica destruat᷑: beatus iob postqni cau¬
sas uniuer sał eccłie. amicorũ suortim
dictis. quasi contra hereticoꝵ uerba res¬
pondit. eorumq elationẽ multimoda res¬
ponsione destruxit: iam docere se ꝑhi¬
bet: ut uidelicet aꝑte uideat᷑ in his quȩ
subdidit. recta plantare⁊ in his uł que p̃¬
misit. euulsisse ꝑuersa. Sequit᷑. Uii.¬

Expanded text:
non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et debrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
cant. atq ipsas ex hac infima delecta¬
tione nascentes enumerat punctio¬
nes dicens. Quia omẽ quod in mun¬
do ẽ. concupiscentia carnis ẽ: ⁊ con¬
cupiscentia oculorũ. ⁊ suꝑbia uitȩ:
quȩ non ẽ expatre. s ex mundo est.
Et mundus transit: ⁊ concupiscentia
eius. Belectari gͦ in deo hypocrita ñ
ualet: quia in eiꝰ mente desideria su-¬
ꝑna ñ ꝓdeunt. ⁊ quã ꝓfecto spinȩ ter¬
reni amoris p̃munt. De quo apte sub¬
ditur. Et inuocare dm̃ in omĩ tem¬
pore. Tunc quippe dm̃ hypocrita in-¬
uoeat: cum hunc terrenarũ rerũ
tribulatio angustat. Nam cum in hoc secło
effectum quesitȩ felicitatis inuenerit: au¬
ctorem qui hanc ipsam felicitatẽ tribuit
non requirit. Quia uͦ ut prediximꝰ esse
ais docentium debet. ut in auditorũ su¬
orum m̃tib prius studeant ꝑuersa de¬
struere. ⁊ postmodũ recta p̃dicare. ne bonũ
scȩ̃ predicationis sem̃. plena malis corda

Expanded text:
cant. Atque illas ex hac infima delectacant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae, quae non est ex Patre, sed ex mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus . Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris pditur: Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda
Abbreviated transcription (Latin):
ctari Qui eñ cerrenarũ rerũ
amore uincit᷑: in deo nullatenꝰ de¬
lectatur. Esse quidẽ sine delectatione
anima nunqͣm potest. Nam aut in¬
fimis delectatur: aut sũmis. Et qͣn¬
to altiori studio exercet᷑ ad summa:¬
tanto maiori fastidio torpescit ad infi-¬
ma. Quantoq acriori cura mardeseit
ad infima: tanto tepore dãpnabili fri¬
gescit a summis. Ntraq enĩ simul ⁊
equaliter amari ñ possunt. Unde io¬
hannes apłs sciens. int̾ spinas amorũ
sełarium. suꝑnę caritatis messẽ ger¬
minare ñ posse: priusqm ȩterm amo¬
ris semina ꝓferat: de audientiũ cordi¬
b seã uerbi manu. amorũ scłarium
spinas eradicat dicens. Molite dilige¬
re mundũ: neq ea quȩ inmundo st̃.
Noxq subiungit. Quia si qͥs diligit
mundũ : non est caritas patͥs in eo.
Ae si aꝑte dicat. Ytriq se amores in u¬
no corde ñ capiunt: nec in eo seges
suꝑni regis earitas pullulat. in quo il¬
iam spinȩ infimȩ delectationis ne-¬

Expanded text:
tas . Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercettanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis ne
Abbreviated transcription (Latin):
Qu dũ nequaqͣm simul eẽ. s uenire in
aduitoriũ dicit᷑: aꝑte ei popło prelatꝰ
agnoscit᷑. qui captiuus in alia parte
tenebat᷑ Quid est gͦ angłm dicere. ego
ueni ꝓpter sermones tuos. princeps autẽ
regni ꝑsarum restitit mͥ: nisi sua sub¬
ditis oꝑa nuntiare: Ac si aꝑte dicat. Pre¬
cum quidẽ tuarum merita exigunt:
ut isrłitieus popłs augo suȩ capturita¬
tis exuat᷑. S est ad huc qd̾ in eodem popło.
ꝑsarũ dñio purgari debeat.: unde in e¬
reptione illiꝰ ꝑsarum princeps mͥ iure
contradieat: quamuis p̃ees tuas. eoꝵ qͦq¬

Expanded text:
Qui dum nequaquam simul esse, sed venQui dum nequaquam simul esse, sed venadjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere, Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? Acsi aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum q
Abbreviated transcription (Latin):
de principib pͥmis: uenit in aduto¬
riumm. Et paulopost. Nunc reuertar:
ut prelier aduersũ principẽ ꝑsarum.
Cum enĩ egrederer: apparuit pͥnceps gre¬
pes gentiũ nisi angłos appellat: qͥ sibi re¬
sistere exeunti potuissent. Quȩ gͦ esse
conspectui u̾tatis assistunt. S quia
certa angłorum ministi̾a. dispensandis
singłis quibq gentib st̃ prelata: cum
subiectoꝵ mores. adu̾sum se uicissĩ prepo¬
sitoꝵ sp̃uum opem merent᷑ : ipsi qui p̃¬
sunt sp̃c. contra se uenire referuntur.
I nanq angłs qͥ danieli loquebat᷑: cap¬
tiuis isrłitici popłi in ꝑside constitutis. p̃¬
latus agnoscit᷑. Mychael autẽ eorum qui
ex eadẽ plebe in iudea t̾ra remanserant:
prepositꝰ inuenit᷑. Uude ab hoc eodem
angło paulopost danieli dicit. Nemo ẽ
adiutor meus in om̃ĩb his: nisi mychael
dicit. Et ecce mnychael unus de pͥncipi¬
b primis: uenit in adiutoriũ michi.

Expanded text:
de principibus primis venit in adjutode principibus primis venit in adjutorium mihi . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum Cum enim egrederer, apparuit princeps Graepes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo essconspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus, contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis, praelatus agnoscitur. Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo padjutor meus in omnibus his, nisi Michael dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Solus corda mortaliũ ueraciter
terret: qui hȩc ex diuinitatis suȩ po¬
tentia ueracit̾ possidet. Humana enĩ po¬
tentia quẽ terrorem incutit.: quȩ iure
eiusdem potentiȩ qͣndo careat nescit:
Recte autẽ dicitur. qͥ facit concordiam
in sublimib suis: qua multa sibimnet
inferiꝰ dissident. s ad concordẽ suꝑno¬
rum plenitudinẽ currunt: ⁊ exist̾iȩ
paeis causa agitur. ut sepe ea que sc erte¬
raus sine pace disponant᷑. Nam bonos
eoum uitam. malos ieiire ꝑmitcit : atꝙ
encone ordiã eompomint̾ summa. dũ con
fundunt᷑ infinia. quia inde incȩlestib
electos suos angłoꝵ choris sotiãt: unde
interrenis ⁊ infimis. reꝓboꝵ mores siuis
nutib aduersantes portat. S inter hec
libet inqͥrere. si pax in sublimib sũma¬
retinet᷑. quid est quod ꝑ angłm danieli
dicit᷑. ego ueni ꝓpter sermones tuos. pͥn¬
cepsautẽ regni ꝑsarũ restitit mͥ uigi
tiiuno diebus : Et ecce mychael unꝰ

Expanded text:
dicat: Solus corda mortalium veraciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntfunduntur infima, quia inde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inqretinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus, et ecce Michael unus
Abbreviated transcription (Latin):
in promptis quod uidere possimus:¬
i tam̃ origo facta lateat in abditis. ut
cur fiat nescire debeamꝰ. Unde ⁊ apte
cireumdedit aquis: tisq dũ finian¬
cro eloquio ut supͣdiximus. aquarũ
nomine popłĩ designant᷑: aquas do¬
minꝰ termino eirciundat: quia huma¬
ni generis scientiã moderat᷑. ut quo¬
usq uicissitudines alternantiũ tem¬
porũ transeant. ꝑfecte ad cognitionẽ
claritatis intimȩ ñ ꝑtingat. Sinuͦ
lucis nomine iustos accipimꝰ. tenebra¬
rum uͦ appellatione peccatores: unxe
ꝑ paulum dicit᷑. eratis enim aliqͣ¬
do tenebrȩ : nunc autẽ lux in dñõ
hoc ipsum qd̃ diximus sentiri mil
obstat. quiã ꝑfectȩ eternitatis scienti¬
a nulli tribuit᷑. quousq cursus iusto¬
rum iniustorũq finiatur. S quia mi¬
rum ñ est. carnales popłos suꝑna nes¬
cire⁊ sanctus uir in eiusdẽ duunȩ
potentiȩ ammiratione se erigit: ⁊ qd̾
ipsam quoq angłorum ꝑfectorumq¬

Expanded text:
in promptis quod videre possimuin promptis quod videre possimutamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire debeamus. Sequitur: Vcircumdedit aquis, usque dum finiancro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatet Paulus dicit: « Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , » hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumq
Abbreviated transcription (Latin):
angłicas uͥtutes accipimus. ipsis qͥppe¬
uelut sedi regie presidet: sui nobis
solii uultum tenet: quia qͣmdiu in
hac mortali carne subsistimꝰ. quȩ qͣn¬
taq sint illa angłorum ministeria
ñ uidemus. Et expandit suꝑ illud
nebulam suam⁊ quia ꝓculdubio
i cor nr̃m ad querendum subleuat:
et tañ occulta moderatione agit᷑.⁊
ut ipsa reqͥsitionis suȩ imm̃sitate
reprimat᷑. Ende scriptum ẽ. Dedit
abyssus uocẽ suam: ab altitudine
fantasiȩ suȩ. Exclamare enĩ mens
humana in ammiratione cõpelli¬
tur: dũ altitudine consideratio¬
nis. in requisitionib suis eo ipso qͦ
latius extendit᷑. angustatur. Uel
certe quia soliũ dei ipsi nos sumꝰ.⁊
uultum solii sui ñ in merito cene¬
re dicit᷑: dum nr̃a scientia ꝓgredi
ad altiora ꝓhibet᷑. Suꝑ quod̾ soliũ
suum nebulam suam ds̃ asꝑgere
dicit᷑. quia inuifibilis manens. occul¬
ta suꝑ nos iuditia exerit: ut. ⁊ fiat

Expanded text:
angelicas virtutes accipimus, ipsis qangelicas virtutes accipimus, ipsis qvelut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel cvultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uolauit suꝑ pennas uentorũ: quia
scientiã transcendit ammarũ. Qui¬
posuit tenebras latibulũ suũ: quia
dum caligine nĩȩ infirmitatis obs¬
euramur. ⁊ ꝑ ignorantiam nrãm nobis abs¬
condit᷑: ne a nobis mͦ in ȩterna ⁊ intima
elaritate uideat᷑. Unde ei ⁊in canticis can¬
ticorum ab sponsa dicit᷑. fuge dilecte mi:
fuge. fugit nos dicimꝰ: quotiens menti
nr̃ȩ id quod reminisci uolumꝰ non oe¬
currit. fugit nos dicimꝰ: quando id qd̾
uolumus memoria ñ tenemus. Scã
gͦ eccłia postqͣm mortem ac resurre¬
ctionem dñi ascensionemq descripsit:
clamat ei ꝓpħico plena sp̃u. Fuge dile¬
cte mi fuge. Acsi diceret. Tu qui ex car
ne comprehensibilis factus es . ex diui¬
nitate tua intelligentiã nr̃i sensus
excede : ⁊ in deipso nobis incõprehen¬
sibilis ꝑmane. Tenet gͦ uultum solii
su: qui maiestatis suę potentiam
mortalib ab̾condit. Sed si eius soliũ¬

Expanded text:
Volavit super pennas ventorum, quia Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit angelorum. Posuit tenebras latibulum ejus, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur, per ignorantiam nostram nobis absconditur Deus, ne a nobis modo in aeterna et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum ab sponsa dicitur: Euge, dilefuge. Fugit nos, dicimus, quoties menti nostrae in quo reminisci volumus, non occurrit; fugit nos, dicimus, quando id quod volumus, memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si dine comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae potentiam mortalibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ui tenet uultum solii sui: ⁊ expan¬
dit suꝑ illud nebulã suam. Inuul¬
tu solet cognitio demonstrari. Solii gͦ
eius uultus tenet᷑: quia a nobis in hac
uita. regni eius gła non quanta intͥn¬
secus habetꝰ agnoscitur. Suꝑ qd̾ nebu¬
corrumpit᷑ aggrauat animã: ⁊ dẽpri¬
mit terrena in habitatio sensũ multa co¬
gitantẽ. Ad uidendum gͦ cum nebula
asꝑgimur: quia ipsa nr̃e ignorantiȩ
obscuritate caligamꝰ. Snde recte per
psalmistam dicit᷑. Caligo sub pedibus
eius:÷ ⁊ ascendit suꝑ cherubm ⁊ uolauit.
tenebras latibulũ suum. Caligo ẽ nãq
ei sub pedib: quia ñ ea claritate ab infe¬
riorib cernitur ⁊ qua in suꝑiorib dña¬
tur. Ascendit᷑ suꝑ cherubin ⁊ uolauit.
Cherubin quiqpe: plenitudo scientiȩ di¬
citur. Proinde suꝑ plenitudinẽ scien¬
tie ascendisse ꝑhibet᷑ nuolasse: quia ma¬
iestatis eius celsitudinẽ scientia nulla
comprehendit. Nolauit gͦ: qui longe
in altum abintellectu nr̃o se rapuit.

Expanded text:
ui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. - In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita gloria regni ejus non quanta intrinsecus habetur, agnoscitur: super qucorrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: Caligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, tenebras latibulum suum . Caligo namque est ei sub pedibus, quia non ea claritate ab inferioribus cernitur, qua in superioribus dominatur. Ascendit enim super cherubim et volavit: Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur; proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit ergo, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit.
Abbreviated transcription (Latin):
De quo calore scriptum ẽ. Abundabit
iniquitas: refrigescet caritas mul¬
torũ. Et sunt ñ nill. quidũ inqͥta¬
tum suarũ frigora declinant: ad
ueram fidem uel ad scĩtatis habitũ
ueniunt. S quia plusqͣm necesseẽ.
de suis sensib p̃sumunt: sepe infi¬
de quã accipiunt. ea quȩ ñ capiunt
ꝑscrutari uolunt: ut ratione ma¬
gis in dõ quam fide teneant᷑. Qa
uͦ humana nĩs ꝑscrutari ñ ualet di¬
uina secreta: omẽ quod ratione ꝑ¬
scrutari ñ posst̃. credere contẽpnin:
⁊ ꝑ inquisitionẽ nimiam. in erro¬
rem labunt᷑. Hi itaq cũ necdum
crederent. uel adhuc adiniqͥtatis oꝑa
uacarent: aquȩ niuiũ fuerunt. S
cum carnalia facta deserentes. in fide
ad quã ꝑducti sunt. plus appetunt
ꝑscrutari qm capiunt: ampluis ꝓfe¬
cto ealent. qm ealere debuert. Hene
xat sententia. ñ opt᷑antis dicitur:
ad nimiũ calorem transeat ab aqͥs

Expanded text:
De quo calore scriptum est: Abundabit De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarveram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Benxat sententia, non optantis dicitur. Ad nimium calorem transeat ab aquis
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Nec ambulet ꝑ uiã uinearũ.
Uia nanq uinearũ est: rectitudo ec¬
clesiarũ. Qua in re. siue heretieũ seu
carnalem quẽpiam nil obstat intel¬
ligi: quia uia uiearũ. idest rectitu¬
do eccłiarũ amittit᷑: dum uel fides
recta. uel rectitudo iusticiȩ ñ tenet᷑.
Iule nanq ꝑ uiã unearũ ambulat.⁊
qu seẽ uniuersalis ȩccłiȩ predicationẽ
pensat: neq a fides. ueq a bonoꝵ actu¬
um rectitudine declinat. Inuia qͥipe
uinearũ ambulare ẽ. seẽ ecełie pa¬
tres. uelut dependentes botros aspi¬
cere. Quorum uerbis dũ intendite
in labore itineris. amore debriatur
ȩternitatis: Se ꝗ iT uR
Id nimiũ calorem: transait
ab aquis niuiũ. Iecireo iniqͥtas
frigori cõparat᷑: quia peccantis m̃¬
tem corpore constringit. Unde scͥp¬
tum ẽ. Sicut frigidã facit cisterna
a quã: sic frigidã fecit maliciã suã.
Quo contͣ caritas calor est: quia uidẽ
licet m̃tem accendit quã replet.

Expanded text:
let per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. SequiturAd nimium calorem transeat ab aquis nivium. - Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccatoris mentem torpore constringit. Unde scriptum est: « Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit animam malitia sua . » Quo contra clicet mentem accendit quam replet.
Abbreviated transcription (Latin):
sic ad ebdomandũ desideriorũ car¬
nalium appetitũ ualet: qͣm ut unꝰ¬
quisq hoc qd̾ uiuum diligit. quale
sit mortuũ penset. Considerata: ienĩ
corruptione carnali citiꝰ cognoscit᷑.
quia eũ illicite caro coneupiscitur.
tabes desiderat᷑. Dene gͦ de luxurio¬
si m̃te dicitur. dulcedo illiꝰ uermis:
quiais qͥ indesid̾io carnalis corrupti-¬
onis exestuat: ad fetorẽ putredinis
anhelat. Hec sic̃ in huis partis ter-¬
tiȩ itio ꝓmisisse memini. sub breui¬
tate transcurri: ut ea quȩ in hoc oꝑe
secunt᷑. quia magna obscuritate im

Expanded text:
sic ad edomandum desideriorum carsic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate im
Abbreviated transcription (Latin):
excedere. reb n honorib tumere: huic
nimirũ eura selaris in delectatione ẽ.
quies in labore. Hͥalde: i enĩ fatigat᷑.
si desit eura scłi qua fatigetur. Quia
autẽ naturȩ uermiũ est. mom̃tis
singłis incessanter moueri: ñ in me¬
rito signat᷑ noĩe uermiũ. inquietu¬
do cogitationũ. Ru̾se itaq m̃tis dul¬
cedo uermis ẽ: quia inde delectabi¬
liter pascit᷑: unde ꝑ inquietudinẽ in¬
cessanter agitat᷑. Potest quoq aꝑtiꝰ
uermiũ nomine: caro designari. Un¬
de ⁊ suꝑiꝰ dicitur. Homo putredo: ⁊
filius hoĩs uermis. Luxuriosi gͥ cu
uislibet atq earius uoluptatib de¬
diti. quanta sit cecitas demonstra¬
tur: cum dicit᷑. Dulcedo illiꝰ: uermis.
stantia: testantur̾ sepulchra. Qs pa¬
rentũ. quis amicorũ fideliũ. qm libet
dilecti su tangere scaturientẽ uer¬
mib carnẽ potest: Caro ita cũ con¬
cupiscit᷑. pensetur quid sit exanimis:
nintelligit᷑ quid amat᷑. Nil quippe

Expanded text:
excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. stantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe
Abbreviated transcription (Latin):
in cordis uultus ẽ. nisi similitudo dei:
Quem uidelicet uultũ ꝑuersus oꝑit.
ut cognosci nequeat: cum uitã suam
uel malis actib. uel ꝑfidiȩ errore con¬
fundit. S talis quisq cum ꝓsꝑitate
uitȩ p̃sentis iustos fuleirz conspieit:

Expanded text:
us cordis humani est, nisi similitudo Dei? us cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri cons
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit oculus. Qla adulteriũ quod in
mente agit᷑: ualde ẽ difficile. ut abhu¬
manouisu penetret᷑. Quod ꝑu̾sa menᷤ
tanto securius ꝑpetrat: quanto ab ho¬
minib uideri ũ metuit qd̾ erubescat.
Seiendũ quoq ẽ. quia sicut is qͥ adult̾i¬
um facit. carnẽ aliene coniugis sibi il¬
licitȩ conungit: ita om̃s hetici cũ fide¬
lemanimã in suo errore rapiunt. qua¬
si conzugẽ alienã tollunt: qͥa uideli¬
cet mens dõ spĩtaliter in herens. ⁊ ei
quasi in quodã amoris thalamo con¬
iuncta. cũ ꝑuersis ꝑsuasionib ad pͣui-¬
tatẽ dogmatis ducit᷑. quasi aliena con¬
uinx a corruptore maculatur. Bene
faciem suã aꝑit: ne cognoscat᷑. Om̃s
autẽ qui sentiendo uel agendo nequit
sitate doginatis uel oꝑis dendit: ut ab
omĩpotente dõ in iuditio recognoser
ñ possit. Unde in fine quibdã dicturꝰ
est. Nonqͣm noui uos: discedite ame qͥ
oꝑamin iniqͥtatem. Quid autẽ huma¬

Expanded text:
videbit oculus, quia adulterium quod in videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius perpetrat, quanto se ab hominibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adultum facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit: ita haeritici, cum fidelem animam in suo errore rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Benefaciem suam ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter versitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde in fine quibusdam dicturus est: « Nunquam novi vos. Discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vult
Abbreviated transcription (Latin):
lum uitam depͥmendo interimit:
in adu̾sitate ac deiectione positꝰ ꝑ in¬
qua consilia latenter ledit: atq id qd̾
ꝑse explere ñ ualet: adherendo huius
mundi potentib exercet. Sequitur:¬
culus adulteri obseruat caliginẽ
dicens: ñ me uidebit ocłs. Hoc eti¬
am iuxta licterã nilobstat intelligi.
ut qui adulteriũ ꝑpetrare desid̾at.
tenebras querat. S quia contͣ hereti¬
cos sententia ꝓmit᷑: dignum est ut
hoc qd̾ dicit᷑. mnystice sentiat᷑. Nam
paulus ait. Non enĩ sumus sieut plu¬
rimi: adulterantes uerbum dĩ. Adul¬
ter quippe in earnali coitu: ñ ꝓlem
s uoluptatẽ querit. Et ꝑu̾sus qͥsq
acuane glȩ seruiens. recte adultera¬
ri uerbum dĩ dicitur: quia ꝑsacrũ
eloquiũ non dõ filios gignere. s seien
tiam suam desid̾at ostentare. Quẽ
enĩ libido głȩ ad loquendũ trahit.
uoluptat magis qͣm gen̾ationi oꝑã
impendit. Wbi ⁊ apte subdit᷑. Noume

Expanded text:
lium vitam deprimendo interimit, lium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. Sequiturlus adulteri observat caliginem dicens: Non me videbit oculus. - Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est, ut hoc quod dicitur mystice sentiatur. Nam Paulus ait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterare verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑe exquirunt. Prauus ieiũ qͥsq
in hoc mundo dignitatẽ transitoriȩ
potestatis arripiens. tanto se aerius
ad ꝑagenda mala dilatat: quanto
ꝑ caritatis uiscera nullũ amat. To¬
tis enĩ cogitationib contͣ bonos se¬
uit: innocentiũ uitã interimit. Qi¬
si disponente dõ. subito głam accep¬
tȩ potestatis amiserit: locũ mutat.
s mentẽ non inutat: qͥa ad hoc ꝓti¬
nus dilabit᷑ quod subinfert᷑. ꝑ noctẽ
lationis atq deiectionis sue. ⁊ si exer¬
cere crudelitatis manũ non ualet:¬
eis tam̃ quos p̃ualere conspicit. consi¬
lia ꝑu̾sitatis prebet. Huc illueq dis¬
currit: ⁊ queq potest in bonorũ lesi¬
one suggerit. Qui recte qͣsi fur dicit᷑:
quia in ipsis ꝓu̾sis consiliis metuit
ne deprehendat᷑. Qui gͦ contra egenũ
⁊ pauꝑem. mane homicida ẽ. ꝑ noctem
quasi fur abscondit᷑: quia ꝑuersus qͥs¬
q qui in ꝓsꝑitate uitȩ p̃sentis humi¬

Expanded text:
vespere exquirunt. Pravus etenim quisque vespere exquirunt. Pravus etenim quisque in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se ad peragenda mala acrius dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Totis enim cogitationibus contra bonos saevit, et innocentiae vitam interimit. si, disponente Deo, subito gloriam acceptae potestatis amiserit, locum mutat, sed mentem non mutat, quia ad hoc protinus dilabitur quod subinfertur: Per noctem lationis et delectationis suae etsi exercere crudelitatis manum non eis tamen quos praevalere conspicit consilia perversitatis praebet; huc illucque discurrit, et quaeque potest in bonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noctem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis humi
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑsecutoꝵ cordib. ꝑfidiȩ suȩ tenebrȩ
non st̃ detersȩ. Rursum ꝑmane. ad¬
uentꝰ iudicis designat᷑: unde ꝑ psali¬
stam dicit᷑. In matutinis interficie¬
bam om̃s peceatores t̾re. Et sicut ele¬
ctorũ quoq ꝑsonã exprimens. ait. Ma¬
ne astabo tibi ⁊ uidebo. Rursũ ꝑ mane.
p̃sentis uitȩ ꝓsꝑitas designat᷑: sicut
ꝑ salomonem dicit᷑. Me tͥ terra. cuius
rex est puer: ⁊ cuius pͥncipes mane cõ-¬
medunt. Qla enĩ mane. primũ diei
tempus ẽ. uesꝑe extremũ: nequaqͣm
reficiendi sumꝰ de huiꝰ uite ꝓsꝑitate
quȩ p̃uenit: s de his quȩ infine di¬
ei idest in mundi t̾mino sequuntur
Mane gͦ comedunt. qͥ de huius mundi
ꝓsꝑitatib extollunt᷑: n dum p̃sentia
uehem̃ter curant: futura non cogi¬
frẽm suum homicida ẽ. Mane itaq
primo consurgit homicida: qͥam p̃
sentis uitȩ gła ꝑuersus qͥsq erigitur.
⁊ illorũ uitam depͥmit. qui dũ sequẽ¬
tem głam quert̃. quas saciar in

Expanded text:
a persecutorum cordibus perfidiae suae tenebrae non sunt detersae. Rursum per mane adventus judicis designatur. Unde per Psalmistam dicitur: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sicut et electorum quoque personam exprimens, ait: Mane astabo tibi et videbo . Rursum per mane, praesentis vitae prosperitas designatur, sicut per Salomonem dicitur: Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogifratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgit homics quisque erigitur, et illorum vita deprimitur, qui dum sequentem gloriam sitiunt, quasi satiari in
Abbreviated transcription (Latin):
tant in reb pessimis. Sic itaq in tene¬
bris. quasi in luce ambulant: quia ita
gaudent inaiocte peccati⁊ ac si eos lux
iusticiȩ circũ fundat. Nel certe qͥa tene¬
bre uitam p̃sentem ñ inconuenient̾
exprimunt: in qua alienȩ conscien
est: in qua dũ uultus aspicimꝰ. corda
autẽ quia uitã presentem ita dil¬
gunt. atq hec exilii tẽpora comple-¬
ctunt᷑ ac si iam in patͥa regnent: re-¬
cte dicit᷑. sic in tenebris quasi in luce

Expanded text:
tant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenetant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientterna est, in qua dum vultus prospicimus, corda autem, quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur, ac si jam in patria regnent, recte dicitur: Sic in tenebris, quasi in luce
Abbreviated transcription (Latin):
pe inens iusti ẽ: quȩ peccati sui tene¬
bras deserens. ad lucem iã erumpit
eternitatis. Sicut de seã quoq eccłi̾a
dicit᷑. Quȩ ẽ ista quȩ ꝓgredit᷑. quasi au
rora consurgens: Quo gͥ ustus qͥsq
iusticiȩ luce irradians. in p̃senti uita
honorib sublimat᷑. eo ante ꝑu̾sorum
ocłos tenebrȩ mortis fiunt: qͥa qui ꝑ¬
uerse se egisse meminert̃. corrigi ꝑti¬
mescunt. Sepe nanq desid̾ant in sius
prauitatib se laxari: incorrech iiuere:
⁊ de eulpa gaudiũ habere. Quorũ ipsa
letalis leticia conuenient̾ exprimit᷑
cũ ꝓtinus subinfertur.¬
It sic in tenebris: quasi in luce am¬
bulant. Euersa . ienĩ mente gau¬
dent in facinorib: ꝑ culpã suam coti¬
die ad supplitiũ trahunt᷑. ⁊ securi sunt.
Unde ⁊ ꝑ salomonẽ dicitur. Sunt impis
qui ita securi st̃: quasi iustorũ facta ha¬
beant. De quib rursum scriptum est.
Qui letantur cũmale fecerint ⁊ exul¬

Expanded text:
pe mens justi est, quae, peccati sui tenepe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sancta quoque Ecclesia dicitur: Quae est ista quae progreditrora consurgens? » Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimantur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perverse se egisse meminerunt, corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinferturEt sic in tenebris quasi in lumine ambulant. - Perversae etenim mentes gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . » De quibus rursum scriptum est: « Qui laetantur cum malefecerint, et exsul
Abbreviated transcription (Latin):
Iniqui semꝑ affuctionẽ fideliũ expectans:
eosq intͥbulatione uidere desiderant.
Et in tenebris domos ꝑfodiunt: dũ cor
innocentiũ s tam̃ infirmoꝵ deiectio¬
nis tẽpore pessima collocutione eorrũ¬
punt. S plerunq contingit. ut dũ bo¬
nos quosq in deiectione conspiciunt:
subito occulta dispensatione diuina.
iustus quispiam qͥ uidebat᷑ oppressus.
aliqua sel potestate fulciat᷑: eiq ꝓsꝑi¬
tas uite p̃sentis arrideat. quẽ prius
adu̾sitatis tenebrȩ p̃mebant. Quã ni¬
mirum ꝓspitatẽ illius eũ ꝑuersi conspici¬
unt. sicut pdictum ẽ. ꝑturbant᷑. Mox e¬
nĩ ad corda sua redeunt ad m̃tis ocłos
rẽuocant: quicqͥd se ꝑu̾se egisse memiine¬
rint: uindicari in se om̃e uitiũ formi-¬
dant. Et unde ille lucet qͥ potestatẽ
suscepit: in de ꝑu̾sus quisq qͥ corrigi
metuit. in tristicia tenebrescit. Bene gͦ
dicit᷑. Si subito apparuerit aurora:
arbitrant᷑ umbrã mortis. Aurora qͥ p¬

Expanded text:
Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quip
Abbreviated transcription (Latin):
frigore. ꝑ immod̾atam sapientiã i eĩ¬
rorem labit᷑. Unde bene quoq egregiꝰ
p̃dicator. a discipłorum suoꝵ cordib
hunc exquisitȩ sapientiȩ nimiu calo¬
rem deuitans: ait. Non plus saꝑe qͣm
oportet saꝑet s saꝑe ad sobrietatẽ. Nle
fortassie nimiꝰ calor interimeret. qͦs
prius aquȩ niuiũ. idest infidelitatiᷤᷤ
uel torpentiũ actionum frigora mo¬
rituros tenebant. Et quia ualde diffi¬
cile ẽ. ut is qͥ se sapientẽ estimat. m̃¬
tem ad humilitatẽ reducat. ⁊ recta
p̾dicantib credat: sensũq suȩ ꝑu̾si¬
tatis abiciat: recte subiungitur.¬
ducit᷑: quod ante fiẽ utȩ presentis
ꝑ correptionẽ ac penitentiam ñ emen¬
datur. De quouidelicet peccõ: ꝑ io
hannem dicit᷑. Est peceatũ ad mortẽ.
ñ ꝓillo dico ut roget quis. Peccatum
nanq ad mortẽ est. peccatũ usq ad
mortẽ: quia scilicet peccatũ quod hic
non corrigit᷑ eiusuenia frustra postu¬

Expanded text:
atam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungiturducit quod ante finem vitae praesentis per correptionem et poenitentiam non emendatur; de quo videlicet peccato per Joannem dicitur: Est peccatum ad mortem, non pro illo dico, ut roget quis. Peccatum namque ad mortem est peccatum usque ad mortem; quia scilicet peccatum quod hic non corrigitur, ejus venia frustra postu
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Unde bene quoq ꝑ psalmistã dici¬
tur. Deus m̃s pone illos ut rotã: ⁊ sic̃
stipulã ante faciem uent. It rota qͥp¬
pe ponunt᷑ iniqui: quia in circuitu la¬
boris missi. dũ ea quȩ ante sunt negli¬
gunt: ⁊ ea quȩ deserenda st̃ secuntur.
ex post̾iorib eleuant᷑. iin anteriorib
cadunt. Qui recte quoq stipulȩ ante
faciem uenti cõꝑantur: quia irru¬
ente aura tẽptationis. dũ nulla sub¬
nixi st̃ ratione grauitatis. eleuant᷑
ut corruant. Et sepe eo se aliciiius
meriti existere estimant: quo eosin
alto flatus erroris portat. Sequitur¬
Daledicta sit pars eiꝰ in terra: nec am¬
bulet ꝑ uã uinearũ. Quisquis in
p̃senti uita recta agit ⁊ adu̾sa sustinet:
laborare quidẽ aduersitate cernit᷑.
s ad benedictionẽ hereditatis ꝑpetu¬
ȩ consũmatur. Quisqͥs uͦ ꝑuersa agit.
⁊ tam̃ ꝓsꝑa recipit. seq a malis actib
nec donorũ largitate cõpeseit: ꝓsꝑari

Expanded text:
dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. SequiturMaledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecunt᷑. quid aliud qͣm torcular eal¬
eant. Quod diuina agi dispensatio¬
ne ꝑmittit᷑. ut animarũ botri in sp̃i¬
tale uinũ defluant: quȩ carne cor¬
ruptibili exute. ad regna celestia ue¬
lut in apothecã currant. Nam dũ¬
iniusti iustos depͥmunt: quasi bo¬
tros sub pedib mictunt. Compressi
autẽ botri. ad suꝑni conuiiui sacie¬
tatem exuberant: qui prius qͣs
in huius aeris libertate pendebant.
quia agendo erudelia. ferociores fiunt:¬
⁊ impietatis suȩ meritus cȩcati. eo ambi¬
unt grauiora fac̾ẽ. quo iam grauia fe¬
cert̃. Heretiei autẽ cum ꝑ se potestatẽ
ꝑsecutionis ñ habent. huius sel poten¬
tes cõmouent: eoꝵq m̃tes ad ꝑsequen¬
dum ꝑtrahunt: ⁊ quib ualent ꝑsuasi¬
onib accendunt. Quoscũ crudelia a¬
gere contͣ catholicoꝵ uitã conspiciunt:
quasi in ipso solis feruore requiescunt.
Bene gͦ nẽ dicitur. Inter aceruos eoꝵ me¬
ridiatist̃: qui calcatis torcularib sit¬

Expanded text:
persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. quia agendo crudelia, ferociores fiunt, impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis non habent, hujus saeculi potentes commovent, eorumque mentes ad persequendum trahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt. Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus siti