comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certũ sit de ur̃a pace gaudere. Qđ uͦ ordinationi nr̃ȩ fr̃nitas ur̃a congaud&.
affec tũ mͥ integerrimȩ caritatis exhib&. sed ex consideratione huiꝰ ordinis
mentẽ meã fateor transuerberat uis doloris. Graue nãꝙ ẽ. pond sacerdotii.
Prius quippe sacerdoti necesse ẽ. ut ceteris ad exemplũ uiuat: ac deinde
seruandũ ut mentẽ ꝑ ostensa exempla non eleu&: de p̃dicationus semꝑ
ministerio cogit&: intentissimo timore cogitans. qđ recessurus ad ꝑcipi¬
endũ regnũ dr̃s. & talenta seruis tribuens. dicat. Negotiamini dũ uenio.
Q& ꝓfec to nogotiũ tunc uere nos agimus. si uiuendo & loquendo ꝓxi.¬
moꝵ animas lucram᷑. si infirmos quosq cȩlestis regni gaudia p̃dicando
insuꝑnũ amorẽ roboramꝰ. si ꝓteruos ac tumidos gehennȩ supplicia ter¬
ribilit᷑ insonando flec timꝰ. si nulli cont᷑ ueritatẽ parcimꝰ. si suꝑnis ami.¬

Expanded text:
certum sit de vestra pace gaudere. Quod vero ordinationi nostrae fraternitas vestra congaudet, certum sit de vestra pace gaudere. Quod vero ordinationi nostrae fraternitas vestra congaudet, affectum mihi integerrimae charitatis exhibet. Sed ex consideratione hujus ordinis mentem meam, fateor, transverberat vis doloris. Grave namque est pondus sacerdotii; prius quippe est sacerdoti necesse, ut caeteris ad exemplum vivat, ac deinde servandum ut mentem per ostensa exempla non elevet. De praedicationis semper ministerio cogitet, intentissimo timore considerans quod recessurus ad percipiendum regnum Dominus, et talenta servis tribuens dicat: Negotiamini dum venio . Quod profecto negotium tunc vere nos agimus, si vivendo et loquendo proximorum animas lucramur, si infirmos quosque, coelestis regni gaudia praedicando, in superno amore roboramus, si protervos ac tumidos, gehennae supplicia terribiliter insonando, flectimus, si nulli contra veritatem parcimus, si supernis ami
Abbreviated transcription (Latin):
& coepõs nr̃os. necnoꝵ & uictorẽ diaconẽ uł agilegiũ notariũ urẽ
fraternitatis epłas. sũma cũ gratulatione suscepimꝰ. In quib & si nos sustim.¬
isse dispondiũ de tarditate putauimꝰ tam̃ de uberiori reporimꝰ caritate cõ.¬
pendiũ: ut uihac dilatione tẽporis non interrupta uidoat᷑ sed nutrita dile.¬
ctio. quã miserante dño contẽplatione sacerdotu lec tionis usu ętatisq in
uobis cognoscimus iã maturitate fundatã. Non onĩ tã large de te fluer&e.
eam subdoloꝵ lingue inminuant. nullȩ antiqui hostis insidiȩ cor rumpant.
Hȩc nãq diuisa ungit & coniuncta custodit. Hȩc humilia sine timore sir.¬
siit. hec erecta sine deiec tione submittit ꝑ hanc uniuersalis eccłȩ unitas
quȩ ẽ cõpago corporis.xꝑi. exȩquatione mentis gaud& insingulis. cũ sit
ei disparilitas indiuersione monbroꝵ. ꝑhanc eade menbra & aliono gai¬
dio insuis afflieta insilunt. c̃s alienis merorib & ĩa insuis lȩta contabest

Expanded text:
copos nostros, necnon et Victorem diaconum, 610 vel Agisegium notarium, vestrae fraternitatis epistolas summa cum gratulatione suscepimus. In quarum etsi nos sustinuisse dispendium tarditate putavimus, tamen de uberiori reperimus charitate compendium, ut hac dilatione temporis non interrupta videatur, sed nutrita dilectio, quam miserante Domino, contemplatione sacerdotii, lectionis usu, aetatisque in vobis cognoscimus jam maturitate fundatam. Non enim tam large de te flueret, eam subdolorum linguae imminuant, nullae antiqui hostis insidiae corrumpant. Haec namque divisa jungit, et conjuncta custodit. Haec humilia sine tumore subrigit. Haec erecta sine dejectione submittit. Per hanc universalis Ecclesiae unitas, quae est compago corporis Christi, exaequatione mentis gaudet in singulis, cum sit ei disparilitas in diversitate membrorum. Per hanc eadem membra et alieno gaudio in suis afflicta exsiliunt, et alienis moeroribus etiam in suis laeta contabescu
Abbreviated transcription (Latin):
oni tuȩ dõ auxiliante nuntiabimꝰ. Do frum uͦ animab. omĩno esto
sollicitus. Sufficit iã. qđ opinio monasteri ꝑur̃am negligentiam: ari¬
inquinata ẽ. Nonfrequent̃ foras egrediaris. In causis istis ꝓcuratorõ con.¬
stitue. & tu ad lectionẽ atq orationẽ uaca. De hospitalitare esto solli.¬
citus. quantũ potes pauꝑib largire. ita tam̃ ut serues qđ floriano resti.¬
tui debeat. In ipsis autẽ fr̃ĩb mon asteru tui quos uideo. non inuenio eos
ad lectionẽ uacare. Vnde considerare necosse ẽ. quantũ peccatũ ẽ. ut ex
aliena oblatione ds̃uobis alimoniã transmiserit. & uos discere dĩ mandata
mandata negligatis. De sex uͦ uncus domus. si authenticã chartulã ñ uidemꝰ
texemplaria. nichil possumꝰ facere. Sed̃ florentino dĩ famulo p̃ceptũ tͣnsini.¬
si. ut si eiueritas constiterit. easdẽ sex uncias uob restituat. Quib restitu.¬

Expanded text:
oni tuae, Deo auxiliante, nuntiabimus. De fratrum vero animabus omnino esto oni tuae, Deo auxiliante, nuntiabimus. De fratrum vero animabus omnino esto sollicitus. Sufficiat jam quod opinio monasterii per vestram negligentiam inquinata est. Non frequenter 626 foras egrediaris. In causis istis procuratorem institue, et tu ad lectionem atque orationem vaca. De hospitalitate esto sollicitus; quantum potes pauperibus largire, ita tamen ut serves quod Floriano restitui debeat. In ipsis autem fratribus monasterii tui quos video, non invenio eos ad lectionem vacare. Unde considerare necesse est quantum peccatum est ut ex aliena oblatione Deus vobis alimoniam transmiserit, et vos mandata Dei discere negligatis. De sex vero unciis domus, si authenticam chartulam non videmus aut exemplaria, nil possumus facere. Sed Florentino Dei famulo praeceptum transmisi, ut si ei veritas constiterit, easdem sex uncias vobis restituat. Quibus restitu
Abbreviated transcription (Latin):
etut dilectio tua ut fr̃ bonifacius in monasterio tuo GR Ioħi ab̃b̃i.
ante fac tũ ẽ. Nã ex quo illũ tibi dari feci. iã eũ ordinare debuisti. De tuni.
cauͦ scĩ iohannis om̃ino grate suscepi. quia sollicitus fiusti mͥ indicare. Sed
hab& cũ clericis sius & cũ ipsa adme transmittere: quatenus & benedicti¬
one tunicȩ ꝑfruam. & de eodẽ ep̃o uelclericis mercedẽ hab̾e ualeamus.
Causã uero quȩ cũ floriano uertit᷑ incidere uolui. &iã ei uł oc toginta
solidos mutuos dedi. quos ille credo disponit sibi ꝓ monasteru debito
recõpensari: & omino uolo eandẽ causã decidi. qr stephanus cartulariuᷤᷤ
dicit᷑ imminere. ut eam p̃dic tus florianus in publicũ transferat. & gue
nobis ẽ. cũ publico litigare. Vnde necesse nobis ẽ aliquid cedere. ut poᷤ.¬
sinꝰ eandẽ causã ad cõpositionẽ ꝑducere. Qđ dũ fac tũ fuerit. dilecti.¬

Expanded text:
etiit dilectio tua ut frater Bonifacius in monasterio tuo a te debeat ordietiit dilectio tua ut frater Bonifacius in monasterio tuo a te debeat ordiante factum non est. Nam ex quo illum tibi dari feci, jam eum ordinare debuisti. De tunica vero sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed habet cum clericis suis et cum ipsa ad me transmittere, quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. Causam vero quae cum Floriano vertitur incidere volui, et jam ei vel octoginta solidos mutuos dedi. Quos ille, credo, disponit sibi pro monasterii debito recompensari, et omnino volo eamdem causam decidi, quia Stephanus chartularius dicitur imminere ut eam praedictus Florianus in publicum transferat, et grave nobis est cum publico litigare. Unde necesse est nobis aliquid cedere, ut possimus eamdem causam ad compositionem perducere. Quod dum factum fuerit, dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
ritam̃ aliqu̾a consolationis materiã qđ laudẽ tuã huic rei mẽẽ. cogno.¬
uius. ob id qđ ꝙ ȩquitatis rectitudine hoc quantũ directa nob̾ patefecit
relatio ꝑculisti. Vt gͦ ad maiorẽ fraternitatis tuȩ głan applicet᷑. hoc res
constantiã tuã nec frangere. nec a uia deb& ueritatis. entere. Nã maoc
insacerdotib merces ẽ. inueritatis tramite & iã post iniuns ꝑ manere. ac
ne cance impietatis insania multa remaneat. & in perꝰ in disliatio ꝑnic̾iosa
prumpat. scolastico uiro magnifico cãpaniȩ uidici q hse presens inuentꝰ
õ: ut ꝙ digna coercitione uindicare debiussae inuinxiiꝰ. Sed qr homines
tui anobis ut ꝑsonã debuissenꝰ dirigere petuierunt: ꝓpterea ephiphanũ
subdiaconũ illuc nos transmisisse cognosce. qui una cũ supͣ scripto iudice in.¬
uestigare ualeat & agnoscere ueritatẽ. quatenus in eos aquib tautũ nefas
iamissũ uol consticerit ꝑpetratũ sua instantia dignã faciat exerceri uindictã.

Expanded text:
 consolationis materiam, quod laudem tuam huic rei inesse cognovimus, ob id quod pro aequitatis rectitudine hoc, quantum directa 625 nobis patefecit relatio, pertulisti. Ut ergo ad majorem fraternitatis tuae gloriam applicetur, haec res constantiam tuam nec frangere, nec a via debet veritatis avertere. Nam major in sacerdotibus merces est, in verae impietatis insania inulta remaneat, et in pejus indisciplinatio perniciosa prorumpat, Scholastico viro magnifico Campaniae judici, quia hic praesens inventus est, ut haec digna coercitione vindicare debuisset, injunximus. Sed quia homines tui a nobis ut personam dirigere debuissemus petiverunt, propterea Epiphanium subdiaconum illuc nos transmisisse cognosce, qui una cum suprascripto judice investigare valeat, ac cognoscere veritatem, quatenus in eos a quibus tantum facinus immissum constiterit, vel perpetratum, sua instantia dignam faciat exerceri vindictam.
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã ꝓuocamꝰ. Multa & enĩ adnos mala dequib dã in panorm ͭa¬
tana ciuitate degentib ꝑuenerunt. Quȩ qm̃ maiorẽ cohercitionem
ex pec tant. nec temere credenda nec desidiose querenda sunt. ꝓqua
debuiss&e ulcisci. Nunc itaq ueniens huc presentiũ lator bonifacius

Expanded text:
tientiam provocamus. Multa etenim ad nos mala de quibusdam in Panormitientiam provocamus. Multa etenim ad nos mala de quibusdam in Panormitana civitate degentibus pervenerunt, quae quoniam majorem coercitionem exspectant, nec temere credenda, nec desidiose quaerenda sunt. Pro debuisset et ulcisci. Nunc itaque huc veniens Bonifacius
Abbreviated transcription (Latin):
icut exigente culpa digne quis asaeramento ȩccłae mediola¬
cõmunionis abigit᷑: ita insontib nullomͦ talis deb& irrogari nensis.¬
te culpis ex tantib cõmunione priuauerit. Ideoq huiꝰ precepti nr̃i auc to¬
ritate munitus. officiũ tuũ securus ꝑage: et cõmunionẽ sine aliqua sume
formidine. Illud te p̃terea necessario duxinꝰ adhortandũ. ut ita in cunctis
utilitatib eccłe tuȩ pure ac diligenter exhibeas. quatenus nec offensa¬
te aliqua de neglec turospiciat. & culpã si qua inte ꝓpter quã dominici
corporis & sanguinis cõmunione fueras priuatꝰ uellatens inuenta ẽ. fidei
tuȩ puritate detergas. Ammone gͥ clerũ & populũ. ut ad eligendũ nulla.¬
tenus dissentiant sacerdotẽ. Sed uno consensu talẽ sͥ eligant consecran
ne si alit̃ ac tũ fuerit. indiuersis qđ absit studus dãpnũ ecclasticis reb
GR̃ martiniano abbi de panormo & benenato notario¬

Expanded text:
icut exigente culpa quis a sacramento communionis digne abigitur, ita insontibus nullo modo talis debet irrogari te culpis exstantibus communione privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. Illud praeterea necessario te duximus adhortandum, ut ita te in cunctis utilitatibus Ecclesiae tuae pure ac diligenter exhibeas, quatenus nec offensate aliqua de neglectu respiciat; et culpam, si qua in te, propter quam Dominici corporis et sanguinis communione fueras privatus, vel latens inventa est, tuae fidei puritate detergas. Admone igitur clerum et populum, ut ad eligendum nullatenus dissentiant sacerdotem; sed uno consensu talem sibi eligant consecrandne si aliter actum fuerit, in diversis, quod absit, studiis, damnum ecclesiasticis rebus  Mariniano abbati de Panormo, et Benenato notar
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ nimis ẽ deea uos quã dicits ꝑsecutiono oriari ꝑ qua uos contat
integritas fidei ad matrẽ quȩ uos goneraurł eatitate alram Fanle nos
animnorũ intentio a concordiȩ unitate dissocia: nulła ꝑsuasio repelauos
sieut sercis ae quibusdã illic solum ꝑ sonis e. aclisuate nos ua nurnã c set
seripta euident a ree ticudine cathesice ficti Cemnabant non miuta ei¬
nata ẽ. Qđ autẽ seribitis quia ex ilo tẽpore inter alas ꝙ uoie ias nstr int

Expanded text:
gruum nimis est de ea vos, quam dicitis, persecutione gloriari, per quam vos constat integritas fidei ad matrem quae vos generavit Ecclesiam; nulla vos animorum intentio a concordiae unitate dissociet, nulla persuasio repetendo sicut scitis, de quibusdam illic solummodo personis est actitatum: quarum una, cujus scripta evidenter a rectitudine catholicae fidei deviabant, non injuste damnata est. Quod autem scribitis quia ex illo tempore inter alias provincias maxime
Abbreviated transcription (Latin):
lator p̾sentiũ fraternitatis tue cognitionẽ implorat.: diãcone gͣuimnat̃¬
contra qũe se habere causã cõmemorat. fraternitas tua ad suũ accersiri uidi¬
ciũ. &. amota dilatione. causȩ ueritatẽ subtili inquisitione discuriat. Et quȩ.¬
cũq iustitiȩ ordo dic tauerit. ac tua fuerint sorł tentia fuerint definita.
& obseruare & implere partes modis om̃ib cõpollant᷑. Gã felici ep̃o de¬

Expanded text:
lator, fraternitatis tuae cognitionem implorat, diaconem Gravinianucontra quem se habere causam commemorat, fraternitas tua ad suum faciat accersire judicium; et, amota dilatione, causae veritatem subtili inquisitione discutiat et quaecunque justitiae ordo dictaverit, ac tua fuerit sententia definita, et observare et implere partes modis omnibus compellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uos uita clariores officiat. & premia uob̾ cȩlestis regni concedat.
fresentiũ igit᷑ latorẽ que illuc ꝓ ipsa exigui patrimonioli amministratione
direximuss urẽ excellentiȩ cõmendamꝰ slos enĩ caritatis ur̃ẽ connoxi uinculo

Expanded text:
in hac vos vita clariores efficiat, et praemia vobis regni coelestis concedat. in hac vos vita clariores efficiat, et praemia vobis regni coelestis concedat. Praesentium igitur latorem, quem illuc pro ipsa exigui patrimonioli administratione direximus, vestrae excellentiae commendamus. Nos enim charitatis vestrae connexi vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
ussori cõmittere. ut adnos quantotius ueniat. quatenus omimora & dila.¬
tione postposita. actionũ suarũ expositis ratiocinus ad ꝓpria
ica ad reddenda paternȩ caritatis officia. hostilitate itineris occupatis raritas
portitorũ impediat: quotiens tam̃ occasio inciderit. excellentiã ur̃ãm
non desistimus scriptis discurrentib uisitare. quatenus quorũ aspec tũ p̃sen¬
tiũ uidere non possumus. eos aliquatenus ualeamꝰ scriptis alternantib intueri
Gaudemus itaq qđ eminentiȩ urẽ regimine afflic te dñs uoluit ꝓuintiȩ
consulere: ut qũa exuna parte flagello barbaricȩ uastationis ulcerat. hanc
exalia ꝑ eminentiam ur̃am quasi ꝑ suꝑ duc tã salutẽ cura&. Largitã orgo uob̾
dignitatẽ ex solo munere donantis attendite. & ex ipsa concessa regiminis
ãministratione d conditorẽ urm erga uos placabiliorẽ facito. quatenus
cũ ipso qđ largitus ẽ. meritis bonoꝵ oꝑum ad sumã uiderit głam reuocari. &

Expanded text:
jussori committere, ut ad nos quantocius veniat, quatenus omni mora ac dilatione postposita, actionum suarum expositis ratiociniis, ad propLicet ad reddenda paternae charitatis officia, hostilitate itineribus occupatis, raritas portitorum impediat, quoties tamen occasio inciderit, excellentiam vestram non desistimus scriptis discurrentibus visitare, quatenus quorum aspectum praesentium videre non possumus, eos aliquatenus scriptis valeamus alternantibus intueri. Gaudemus itaque quod eminentiae vestrae regimine afflictae Dominus voluit provinciae consulere, ut quam ex una parte flagello barbaricae vastationis ulcerat, hanc ex alia per eminentiam vestram, quasi per superductam salutem curet. Largitam ergo vobis dignitatem ex solo munere donantis attendite, et ex ipsa concessi regiminis administratione Conditorem vestrum erga vos placabiliorem facite; 585 quatenus cum ipse quod largitus est meritis bonorum operum, ad suam viderit gloriam revocari, et
Abbreviated transcription (Latin):
diseutere sed ipse suorũ ac tuũ conscuis. ꝑsonã adiudiciũ post posuit destina¬
re ẜinde exꝑientiã tuã presentis p̾cepti auc toritate duximꝰ fulcieudam
ammonitũ. studeat adhortari. ut supͣ memoratũ archidiaconẽ insuo statim
loco suscipiat. Qđ si facere hoc contumacit᷑ ut consucuit forte distulera
isum ei pallui qui abhac sede concessus est. ex auc toritate sedis apłicȩ contͣ.¬
dicito. Quẽ si & iam amisso pallio adhuc in eãdẽ ꝑtinacia ꝑseuerare ꝑspex.

Expanded text:
uit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, tot scriptis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. Quem si etiam amisso pallio adhuc in eadem pertinacia perseverar
Abbreviated transcription (Latin):
uniriq necesse ẽ. quatenus utrarũq eccłarum sacerdos rec te xꝑo adiu.¬
seu ꝓmotione. uigilanti ac canonica uisa fuerint cura disponere: quippe
ut pontifex ꝓprius liberã habebis ex p̃senti nr̃a uissione licentiã. Qua
regimine lucrandisq animab inuigila. ut ante tribunal ȩterni uidicis
constitutus. fructũ bonȩ oꝑationis qui ad mercedẽ tuã ꝑtineat. eidem
redẽptori nr̃o in quo lȩtari possit exhibeas. Gr̃ Paschali demetrian¬

Expanded text:
unirique necesse est, quatenus utrarumque Ecclesiarum sacerdos recte, Christo adjuvunirique necesse est, quatenus utrarumque Ecclesiarum sacerdos recte, Christo adjuvrdinatione seu promotione vigilanti ac canonica visa fuerint, cura disponere; quippe ut pontifex proprius, liberam habebis ex praesenti nostra permissione licentiam. Quaregimine lucrandisque animabus invigila, ut ante tribunal aeterni judicis constitutus, fructum bonae operationis, qui ad mercedem tuam pertineat, eidem Redemptori nostro, in quo laetari possis, exhibeas. Mense Februa
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiã dedicare. Quia gͦ ȩccłam positã uixta domũ meru¬
lanã regione tercia quã suꝑstitio diu arriana dotinuit. in honorẽ
scĩ seuerini cupimꝰ consocrare: ex ꝑientia tua relliquias beati seue.¬
rini sũmo ꝑe debita cũ ueneratione transmittat: quatenus quȩ
nr̃is animis ꝑficienda decreuimꝰ. implere omipotentis grãsif.¬
fragante possimus.
ostqũa hostilis impietas diuersarũ ciuitatũ ita peccatis facientib
desolauit ȩccłas. ut reparandi eas spes nulla populo deficiente reman¬
serit. maiori ualde cura constringim. ne defunc tis carũ sacerdotib relli¬
quiȩ plebis nullo pastoris moderamine gułnatȩ. ꝑ inuia fidei hostis callidi
rapiant᷑ qđ absit insidus. Huiꝰ gͦ rei sollicitudine sepe cõmoniti. hoc nr̃o
sedit cordi consiliũ. ut uic inis eas mandaremꝰ pontificib gubernandas
territorio constitutȩ. preuidimꝰ cõmittendã. Qũã tuȩ eccłȩ aggregari

Expanded text:
edicare. Quia igitur ecclesiam positam juxta domum Merulanam regione tertia, quam superstitio 638 diu Ariana detinuit, in honorem sancti Severini cupimus consecrare, experientia tua reliquias beati Severini summopere debita cum veneratione transmittat, quatenus quae nostris animis perficienda decrevimus, implere, omnipotentis gratia suffragante, possimus.ostquam hostilis impietas diversarum civitatum, ita peccatis facientibus, desolavit ecclesias, ut reparandi eas spes nulla, populo deficiente, remanserit: majori valde cura constringimur, ne defunctis earum sacerdotibus, reliquiae plebis, nullo pastoris moderamine gubernatae, per invia fidei, hostis callidi rapiantur, quod absit, invidia. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoniti, hoc 93 nostro sedit corde consilium, ut vicinis eas mandaremus pontificibus gubernandas. territorio constitutae, praevidimus committendam, quam tuae Ecclesiae aggregari
Abbreviated transcription (Latin):
raternitatẽ urãm lic& desideremus scriptis frequent̾ib constitutis.
discurrentib uisitare. tã preterea eũ res exigit. utraq cupimꝰ negotia
unius occasione ꝑsoluere.: ut & fr̃nos de usitatione releuemꝰ animos. & quȩ
suꝑueniunt ne mentẽ possint ignorata confundere subtilius explicare.
gradũ erescere declinara. a scȩ memoriȩ decessore meo missa suplicatio.¬
ne dec poposcerat: ne adhunc ordinẽ inuitus acceder&. Hoc enĩ fieri sibi non
ꝓuehendi gra. sed causa in gratitudinis incorde suo retiner&. ꝓ quare tc̃¬
dicens ne p̃dio tũ honoratũ archidiaconẽ inuitũ ꝓuehera: ne ue dolorem
concepty digratitudinis in corde suo retiner&. Cũq & ã nobis hȩc oidem
simoꝑo facrint interdicta: non solũ mandataꝰ negligens. soa scripta nr̃a
contepnens prefatũ archidiaconẽ ut dicit᷑ contͣ morẽ quasi ad fortiorẽ
honorẽ ꝓuehens conatus est callide degradare. Vndo ac tũ õ.: ut eo de

Expanded text:
raternitatem vestram licet desideremus scriptis discurrentibus frequenter visitare, tamen praeterea cum res exigit, utraque cupimus negotia unius occasione persolvere, ut et fraternos de visitatione relevemus animos, et quae superveniunt, ne mentem possint ignorata confundere, subtilius explicare. gradum crescere declinaret, a sanctae memoriae decessore meo missa supplicatione poposcerat ne ad hunc ordinem invitus accederet. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perdicens ne praedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis in corde retineret. Cumque et a nobis, et haec eidem summopere fuerint interdicta, nocontemnens, praefatum archidiaconum, ut dicitur, contra morem, quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est callide degradare. Unde actum est ut eo de
Abbreviated transcription (Latin):
esse dĩ ȩccłam non doletis. nos tamen de eiꝰ regimine cogitare. & siscepti
dira cõpellit officu. & ur̃ȩ quã plurimũ caritas dilectionis astringit:
scientes qđ in eius gubernationib animarũ urãrum simul consistat uti.¬
litas. Nã si gregi pastoris cura defuerit. facile laqueos insidiatoris incur.¬
rit. Ea de re qm̃ ȩccła saonensis sacerdotis diuẽ. auxilio destituta: ne.¬

Expanded text:
esiam non doletis, nos tamen de ejus regimine 564 cogitare, et suscepti cura compellit officii, et vestrae quamplurimum charitas dilectionis astringit, scientes quod in ejus gubernationibus animarum vestrarum simul consistat utilitas. Nam si gregi pastoris cura defuerit, facile laqueos insidiatoris incurrit. Ea de re quoniam Ecclesia Saonensis sacerdotis diu est auxilio destituta, ne
Abbreviated transcription (Latin):
custodiri. Ideoq dilectionẽ uram scriptis p̃sentib adhortam᷑. quatenus ut uobis
possit ordinari sacerdos. inuicẽ urẽ uoluntatis inunius digna elec tione conco¬
d̾ assensus. nec amplius dĩ eccłam officio patiam ini uacare pontificis. Quousꝙ
uͭ ȩccłe ipsi sacerdos fuerit ordinandus: omẽm supra scripto pb̃ro sicut dixinꝰ
sollicitudinis eiꝰ curã cõmisimꝰ. Ita g̃ ur̃a dilectio se inhis om̃ib exhibe festi.¬

Expanded text:
custodiri. 565 Ideoque dilectionem vestram scriptis praesentibus adhortamur, quatenus, ut vobis custodiri. 565 Ideoque dilectionem vestram scriptis praesentibus adhortamur, quatenus, ut vobis possit ordinari sacerdos, invicem vestrae voluntatis in unius digna electione concordet assensus, nec amplius Dei Ecclesiam officio patiamini vacare pontificis. Quousque vero Ecclesiae ipsi sacerdos fuerit ordinandus omnem supradicto presbytero, sicut diximus, sollicitudinis ejus curam commisimus. Ita ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
aligons otoas folicit᷑ ut tua dispositione utilitates eccłasticȩ salubrit̃
usta poscentib aurẽ nos oportae beniuolã cõmodare: quatenus & peten.¬
tis remedia sꝑata recipiant. & ecclesie non desit sollicitudo pastoris.
faternitas decora ita ẽ. delic ts facienti hostili feritate occupata
itq diruta. ut illic ulterius spes remeandi nulla remanserit. in eccła
titionis tug modũ hac aue toritate constituimꝰ. sine dubio sacerdotẽ.
ta gͦ stud̾io uugilanti cũ dĩ amore seđm canonũ p̃cepta cunc ta dispone.
ut & fr̃nitas tua suis desideriis se gaudeat fuisse potitã. & ȩccła dĩ alter.¬
no gaudio repleat᷑. cardinalẽ te suscepisse pontsicẽ. GR elero oRdiNI
aaitus reserat᷑. Q& nos quudentes. ne hoc ur̃ȩ contingere Si ȩcelesi¬
possit ȩccłȩ. eiꝰ curã utilitatesꝙ honorato pbro ad p̾sens cominittendas¬
elogimus. quatenus res utilitatesq ȩccłȩ ꝑ eum & ꝓcurari ualeant. & modis om̃b

Expanded text:
ligens esto ac sollicitus, ut tua dispositione utilitates ecclesiasticae salubriter Justa poscentibus aurem nos oportet benevolam commodare quatenus et petentes remedia sperata reperiant, et Ecclesiae non desit sollicitudo pastoris. fraternitas decorata, ita est delictis facientibus hostili feritate occupata atque diruta, ut illuc ulterius spes remeandi nulla rematitionis tuae modum, hac auctoritate constituimus sine dubio sacerdotem. Ita ergo studio vigilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta cuncta dispone et ordina, ut, et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat esse potitam, et Ecclesia Dei alterno gaudio repleatur, cardinalem te suscepisse pontificem. » Item Joanniaditus reseratur. Quod nos providentes, ne hoc vestrae contingere possit Ecclesiae, ejus curam utilitatesque Honorato presbytero ad praesens comleant, et modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
inuitũ ꝓueher&. neue dolorẽ corceptȩ in gratitu dinis diuciꝰ in corde reti.¬
ner&. Cũq & ame hȩc eidẽ sũmoꝑe fuerint᷑ interdicta: non solũ mandaa
dĩ negligens. sed & scripta nr̃a contẽpnens. p̃fatũ archidiaconẽ quasi ad
fortiorẽ honorẽ ꝓuehens. conatus est. arte callida degradare. Undea.¬
tũ ẽ. ut eo de archidia conatus loco sũmoto. aliũ acͥcesser&. qui etꝰ obtẽpare
morib potuiss&. Quẽ honoratũ archidia conẽ arbitram antistiti suo aliunde

Expanded text:
 in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta, non solum mandata Dei negligens, sed scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callida degradare. Unde actum est ut eo de archidiaconatus loco summoto, alium arcesseret qui ejus obtemperare moribus potui
Abbreviated transcription (Latin):
in reb citũ non oportte esse consiliũ. & nos quid fiendũ sit matura sub inde
xꝑo adiuuante deliberatione disponimꝰ. & uobis melius trac tu tẽporis qua.¬
lẽ so exhibeat innotescit. ideoq filu dilec tissimi prȩdic tõ uiro si eũ uere
diligitis obedite. deuotisꝗ ad eũ mentib occursione patfica ebnbienite.
quatnus ita uos ad alterutrũ dilectio mutuȩ caritatis astringat. ut ini.¬
mieus seuiendo ercũ uolans. innullo ur̃m uiam nansciscat᷑ ad dissocandã
unamitatẽ qua surropat. Prȩfatũ quoq ep̃m dũ fructũ animarũ quẽ desidera:
mus dõ nr̃o ipso quoq suffragante facere senserimꝰ. quic quid post de eiꝰ ꝑsona
uroꝙ desiderio cordi nr̃o uspiratio diuina ministrauerit. faciemus. GR¬
i sacerdotale qđ suscepimꝰ secure ministramꝰ officiũ. Paylo ep̃o tseapo¬
e. diuinũ adiutoriũ. & dilectio nobis spũaliũ aderit sine dubio litano.¬
filiorũ. Ea propter ita so fraternitas tua in cunctis studeat exhibere.

Expanded text:
in rebus citum non oportet esse consilium, et nos quid fiendum sit matura subinde, Christo adjuvante, deliberatione disponimus, et vobis melius tractu temporis qualem se exhibeat innotescit. Ideoque, filii dilectissimi, praedicto viro, si eum vere diligitis, obedite, devotisque ad eum mentibus occursione pacifica convenite, quatenus ita 575 vos ad alterutrum dilectio mutuae charitatis astringat, ut inimicus saeviendo circumvolans in nullo vestrum viam nanciscatur ad dissociandam unanimitatem qua subrepat. Praefatum quoque episcopum dum fructum anmus, Deo nostro, ipso quoque suffragante, facere senserimus, quidquid post haec de ejus persona vestroque desiderio cordi nostro inspiratio divina ministraverit, faciemus. i sacerdotale, quod suscepimus, secure ministramus officium, et divinum adjutorium, et dilectio nobis spiritalium aderit sine dubio filiorum. Propterea ita se fraternitas tua in cunctis studeat exhibere,
Abbreviated transcription (Latin):
enda hȩc quȩ consueta sunt. hȩc egritudo debeat impedire: quia diuersis in
ȩccła militantib uaria sicut nosti sepe contuigit infirmitas. Et si hoc fuerint ox¬
emplo deterriti. nullus de cetero qui excłȩ milit& poterit inueniri. Sed scdm
loci oiꝰordinẽ. quȩꝙ ei si sanus oõt poterant ministrari. de ipsa exiguitate
que eccłȩ potest accedere. fr̃nitas tua diuini contẽplatione iudicu egrotartĩ
prebere non desinat: quatdnus in huiꝰ rei amministratione ad elemosinã po.¬
tius uide ars quȩ sunt consuetuta exsoluendo conuertere. GR ordini &¬

Expanded text:
enda quae consueta sunt, haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in enda quae consueta sunt, haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia militantibus, varia, sicut nosti, saepe contingit infirmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet poterit inveniri, sed secundum loci ejus ordinem quaeque ei, si sanus esset, poterant ministrari, de ipsa exiguitate, quae Ecclesiae potest accedere, fraternitas tua divini contemplatione judicii aegrotanti praebere non desinat, quatenus in hujus rei administratione ad eleemosynam potius videaris quae sunt consueta exsolvendo convertere..
Abbreviated transcription (Latin):
censet᷑. fraternitati tuȩ ex ur̃a auc toritate subiaceat: quatenus ei spost hȩc
nire. Sed si qua fortasse difficilia ex istunt. quȩ fr̃nitatis tuȩ iudicio dirimi¬
nequa quã possint. hȩc solũ modo nr̃m iudictũ flagitent. ut subleuati de mi¬
nimis. in causis maiorib efficatius occupem̃. Quas uidelic& uices non loco sed
ꝑsonȩ tribuimus. quia ex transac ta inteuita didicimꝰ. quid & iã de subsequen¬
ỹ percusso corporalis utrũ ꝓpurgatione an ꝓuindicta contingat. UEt eRE¬
dĩ in hoc iudiciũ ignorat᷑. non deba a nobis addi flagellatis afflictio. ne
nos culpȩ qđ absit offensa respiciat. Et quia presentiũ lator calũpniosus eꝓ
hac ꝑcussione quã sustin& consueta sibi cõmoda ab eccła ur̃a asserit negari:
ideuto fraternitatẽ tuã p̾sentib hortam̃ epłis. quatenus nichileũ ad ꝑcipi.¬

Expanded text:
censetur, fraternitati tuae ex nostra auctoritate subjaceat, quatenus eis non sit necensetur, fraternitati tuae ex nostra auctoritate subjaceat, quatenus eis non sit nenire. Sed si qua fortasse difficilia existunt, quae fraternitatis tuae judicio nequaquam dirimi possint, haec solummodo nostrum judicium flagitent, ut sublevati de minimis, in causis majoribus efficacius occupemur. Quas videlicet vices non loco, sed personae tribuimus, quia ex transacta in te vita didicimus quid etiam de subsequen percussio corporalis , utrum pro purgatione, an pro vindicta contingat, Dei in hoc 574 judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumniosus pro hac percussione quam sustinet consueta sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit negari, idcirco fraternitatem tuam praesentibus hortamur epistolis quatenus nil eum ad percipi
Abbreviated transcription (Latin):
uatus sacerdotii honore pͥuatus ẽ. excłam dĩ sine doctore diuuacart
non patim᷑. quia & canonicis ẽ. regulis consticutũ. ut defunoto uel sb¬
lato pastore diu sacerdotio priuari non debeat. Ideoq caritatẽ uetra
scriptis presentib duxi necessario cõmendandã uti ad eligendũ pontfiã
nec mora nec discordia quȩ consueuit scandala generare ꝓueniat. Se
talẽ uobis cũ om̃i sollicitudine ꝑsonã exquliate. in qua & omium aduni
possit gaudere concordia: & sacris nullꝑnodo canonil repellat᷑. quaniꝰ
officiũ qđ ne fandissunꝰ hominũ malb̾gerenida polluerat. quisqus ile¬
cũ xp̃i grã fuerit ordinatus. ipso quoq suffragante. digna ualeat ammini.¬
Indata cȩlestia efficatius gerimꝰ. si ura cũ frib onera partiam᷑. Sinde
uicẽ sedis apłicȩ ministrare deceriumꝰ. ut quisquis illie relligionis habitu

Expanded text:
vatus, sacerdotii honore privatus est, Ecclesiam Dei sine doctore diu vacare vatus, sacerdotii honore privatus est, Ecclesiam Dei sine doctore diu vacare non patimur, quia et canonicis regulis est constitutum ut defuncto vel sublato pastore, diu sacerdotio privari Ecclesia non debeat. Ideoque charitatem vestram scriptis praesentibus duxi necessario commonendam, ut ad eligendum pontificem nec mora, nec discordia, quae consuevit scandala generare, proveniat. Sed talem vobis cum omni sollicitudine personam exquirite, in qua 573 et omnium adunata possofficium quod nefandissimus hominum male gerendo polluerat, quisquis illcum Christi gratia fuerit ordinatus, ipso quoque suffragante, digna valeat adminiMandata coelestia efficacius gerimus, si nostra cum fratribus onera partiamur. Proinde ice sedis apostolicae ministrare decernimus, ut quisquis illic religionis habitu
Abbreviated transcription (Latin):
rec tãq fidẽ catholicã conuertant᷑: Sic enĩ aut diuina miscdia ꝓsua¬
forsan eis conuersione & in hac uita subueni&. aut si eos migrare contigi¬
rit: a suis qđ & magis optandũ est. transeunt facinorib absoluti. Gã cleao¬
pro matre ȩccła nullius adhortationis indigeat. Tib Ne apoli¬
uerumtamen ne se negligendã existim&. epistolari debre allo q̃lo
ꝓuocari ꝓpter qđ dilectionẽ uram cõmonitione paternȩ caretatis ig
ꝑuerso doctore uos ꝑ auia gradi non ꝑtulit. sed indigni pastoris crimi¬
na publicauit. Demetrius siquidẽ qui nec ante ep̃s dici meruerat̾i tan¬
tis ac talib negotus inuentus ẽ. inuolutus ut si scđ̾m suorũ qualitatem
facinoꝵ udiciũ sine miscdia suscepiss&. diuinis niundanisq legib durs¬
sima ꝓcul dubio fuerit morte plec tend. Sed quia penitentiȩ reser.¬

Expanded text:
rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divina miserirectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divina miseriforsan eis conversione, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » pro matre Ecclesia nullius adhortationis indigeat, verumtamen ne se neglectam existimet, epistolari debet alloquio provocari. Propter quod dilectionem vestram commonitione paternae charitatis aggui sub tam perverso doctore vos per avia gradi non pertulit, sed indigni pastoris crimina publicavit. Demetrius siquidem, qui nec ante episcopus dici meruerat, tantis ac talibus negotiis inventus est involutus, ut si secundum suorum qualitatem facinorum judicium sine misericordia recepisset, divinis mundanisque legibus durissima procul dubio fuerit morte plectendus. Sed quia poenitentiae reser
Abbreviated transcription (Latin):
aidicimꝰ. Ideo ⁊ gopiluil aa diligent᷑ iniugla. &s siełdem loci
monachos bene se trac tare noueris. in quib eos nocessitatẽ habere manifest
ueritate patuerit. eis subuenire hac auctoritate suffultus modis om̃ib festi¬
nabis. sciturus tuis eẽ rationib quicquid nr̃a p̃ceptione p̃bueris imputand̃
Sod & terrulã ęccłȩ nr̃õ uicinã sibi. quã solidũ unũ & tremissos duos pen¬
sitã asserunt: si ita ẽ. libollario nomine ad su̾mã tremissis unius hab̾e con.¬
cede. Studu gͦ tuisit hec om̃ia ita cõplere. si sicut diximꝰ eiꝰ monachi in
dĩ seruicio sicut dec& sollertes extiterint. GR PRELECTO ePISCOPO¬
mortalitatẽ om̃ino grassari. Quȩ res. nos nimis addixit. Qũa obrẽ
salutantes fraternitatẽ tuã. instantissime sua demus. ut alongobar dorũ
siue romanorũ qui in eodẽ loco degunt ammonitione siue exhortatio.¬
ne nulla ratione cessetis. & maxie a gentiliũ hereticorũ łit ad uerã

Expanded text:
didicimus. Ideoque experientia tua diligenter invigilet; et si ejusdem loci monachos bene se tractare noveris, in quibus eos necessitatem habere manifesta veritate patuerit, eis subvenire hac auctoritate suffultus, modis omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione praebueris imputandum. Sed et terrulam Ecclesiae nostrae vicinam sibi, quam solidum unum et tremisses duos pensitare asserunt, si ita est, libellario nomine ad summam tremissis unius habere concede. Studii ergo tui sit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, ejus loci monachi in Dei servitio, sicut decet, solerter perstiterint. mortalitatem omnino grassari, 570 quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam modis omnibus, suademus ut a Langobardorum sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione sive exhortatione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
petitionis corã positis partib subtili indagatione ꝑ quirant. & quȩcumq
barũ fueruit udicio terminata. te exequente modis om̃ib cõpleantur.
ta ͥ cũ om̃i te uiuacitate huic causȩ uolumꝰ prebere instantiã ut ad
ixaminanda quȩ ussimꝰ nulla possit in nec ti dilatio. Sciturus ñ in leuẽ
te offensã in currere. si nra fuarit quacũꝙ. fec excusatione lentata p̃ceptio.¬

Expanded text:
canonice coram positis partibus subtili indagatione perquirantur. Et quaecunque eorum judicio fuerint terminata, te exsequente modis omnibus compleantur. Ita ergo cum omni te vivacitate huic causae volumus praebere instantiam, ut ad examinanda quae jussimus nulla possit subnecti dilatio, sciturus non in levem te offensam incurrere, si nostra quacunque excusatione lentata fueri
Abbreviated transcription (Latin):
contendit. inmeritus loco inquo nunc situs est iudicet᷑. Cuiꝰ tam̃si obe.¬
dientia fueris inuitatus. & eũ facere post hȩc cardinalẽ uolueris. nisi pon.¬
cificis sui cessionẽ sollẽpni more meruerit. abstinendũ ab eiꝰ in cardinatio¬
ne meningris. Um̃ oquitati conuenire non ambigis. ut alus seruare non
⁊i ffełrassumꝰ atꝙ uincentius diacones ȩccłȩ lani ensis oblata petitione
que tenot᷑ in subditis. suggesserunt ab argentio eiusdẽ ciuitatis ep̃o
ganẽ se iniustitiã ꝑtulisse. & accepto premio donatistas inȩccłis fuisse p̃po¬
sitosi eumꝙ inter alia non leue aliud facinus qđ dici nefas ẽ cõmiisse cõme.¬
norant. ꝓpterea exꝑientiȩ tuȩ presentis p̃cepti pagina duximꝰ iniungen

Expanded text:
contendit, immeritus loco in quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obecontendit, immeritus loco in quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obedientia fueris invitatus, et eum post hoc facere cardinalem volueris, nisi pontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab ejus incardinatione memineris: quoniam aequitati convenire non ambigis, ut aliis servare non e. Felicissimus atque Vincentius diacones Ecclesiae Lamigensis, oblata petitione, quae 567 tenetur in subditis, suggesserunt, ab Argentio ejusdem civitatis episcopo gravem se injustitiam pertulisse, et accepto praemio Donatistas in Ecclesiis fuisse praepositos, eumque inter alia non leve aliud facinus, quod dici nefas est, commisisse commemorant. Propterea experientiae tuae praesentis praecepti pagina duximus i
Abbreviated transcription (Latin):
ut suie nichil deba exiudicio pateat. seu ali quid deb&e. & restituit. ꝑsona
criptis tuis cor nr̃m lȩtificasse dinosceris. qđ te mandatoꝵ SARDINI e¬
ir̃oꝵ memorẽ fuisse testatus es. Et quia memorit᷑ retinemꝰ. ea quȩ nos
fraternitati tuȩ mandasse cõmemoras: quẽ ad modũ disponendũ sit ubi uo.¬
luntatis nrẽ ex pectat᷑ auc toritas. scriptis breuit᷑ prȩsentib respondemꝰ.
Liberatus ÷ͥ de quo nobis tua fraternitas indicauit. qui diacomi fangi
phibet᷑ officio. si a decessore tuo non factus ẽ. cardinalis. ordinatis ate diaco.¬
nib nulla deba ratione p̃poni: ne eos quos consecrando ꝓbasse cognosceris.
reꝓbare subponendo quodãmͦ uidearis. Frȩdictũ itaq liberatũ quẽ repri¬
mendus ambitionis inflat sp̃s. om̃i instantia ab intentus sui pͣuitate com¬
pesce. & ultimũ inter diacones stare constitue. ne dũ se illicite p̃ferre

Expanded text:
ut sive nihil debet, ex judicio pateat; seu aliquid debuit et restituit, persona ut sive nihil debet, ex judicio pateat; seu aliquid debuit et restituit, persona criptis tuis cor nostrum laetificasse dignosceris, quod te mandatorum nostrorum memorem fuisse testatus es. Et quia memoriter retinemus ea quae nos fraternitati tuae mandasse commemoras, quemadmodum disponendum sit ubi voluntatis nostrae exspectatur aLiberatus, inquit, de quo nobis tua fraternitas indicavit, qui diaconi fungi perhibetur officio, si a decessore tuo non factus est cardinalis, ordinatis a te diaconis nulla debet ratione praeponi: ne eos, quos consecrando probasse cognosceris, reprobare supponendo quodam modo videaris. Praedictum itaque Liberatum, quem reprimendus ambitionis infiat spiritus, omni instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue: ne, dum se illicite praeferri
Abbreviated transcription (Latin):
guinis sed dilatandȩ causa rei publicȩ in qua dm̃ coli conspicimꝰ loquitur.
quatenus xꝑi nomen ꝑ subditas gentes fidei p̃dicatione circũ quaq discur.¬
rat: Sicut enĩ exteriora uos uirtutũ oꝑa eminentes in hac uita consti.¬
tuunt: ita & interna moꝵ ornamenta excorde mundo ꝓcedentia infut᷑a
cȩlestiũ gaudioꝵ participatione głisicant. Plurima enĩ ꝓ pascendis ouib
beati petri apłoꝵ principis utilitatib excellentiã urãm p̃sticisse didicimꝰ
ita ut non parua loca patrimonui eiꝰ ꝓprus nudata cultorib largits dati.
ria ustitia tam̃ p̾eunte suggesserit. solitũ ei impendatis affec tũ. Per¬
soluentes antẽ paterne caritatis alloquiũ petimꝰ dñm saluatorẽꝙ nr̃m.¬
⁊ qui emunentiã urãm ꝓsolacio sc̃ȩ rei publicȩ miscditer ꝓtegat. & ad dila

Expanded text:
guinis, sed dilatandae causa reipublicae, in qua Deum coli conspicimus, loquitur, guinis, sed dilatandae causa reipublicae, in qua Deum coli conspicimus, loquitur, quatenus Christi nomen per subditas gentes fidei praedicatione circumquaque discurrat. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt, ita et interna morum ornamenta ex corde mundo procedentia in futura coelestium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro pascendis ovibus beati Petri apostolorum principis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largitis Datria, justitia tamen praeeunte, suggesserit, solitum ei impendatis affectum. Persolventes autem paternae charitatis alloquium, petimus Dominum Salvatoremque nostrum, qui eminentiam vestram pro solatio sanctae reipublicae misericordite
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ contra dicere putauerint. obuiate. Magno ꝓfec tu excellentiȩ
ur̃ȩ apud creatorẽ gła ꝓficit: si ꝑ eã disꝑsarũ eccłerũ potuerit societas
restaurari. Cũ enĩ largita munera ad nominis sui conspicit głam reuod¬
ri. tanto largiora tribuit. quanto ꝑea relligionis suȩ dignitatẽ uida
impliari. ꝑsoluentes p̃terea paternȩ caritatis affec tũ. dñm petimꝰ quiꝰ bra.¬
chiũ ur̃m ad cõpͥmendos hostes forte efficiat. & mentẽ urãm fidei zelo uelut
bellicorũ ac tuũ ꝓsperitas euenir&. non sumoꝑe miranda fuerant.
cũ sciamus hec xiã antiquis bellorũ ducib fuisse concessa. Sed cũ futuras
dõ largiente uictorias non carnali ꝓuidentia sed magis orationib p̃ue.¬
desuꝑ largiente descendat. Ubi enĩ meritorũ ur̃oꝵ loquax non discͣrit¬
opinio. quȩ & bella uos frequent᷑ appetere non desiderio fundendisan.¬

Expanded text:
viae contradicere voluerit, obviate. Magis profecto excellentiae viae contradicere voluerit, obviate. Magis profecto excellentiae vestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum ecclesiarum potuerit societas restaurari. Quum enim largita munera ad nominis sui gloriam conspicit revocari, tanto largiora tribuit, quanto per eum religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae caritatis affectum, Dominum petimus, quod brachium vestrum ad comprimendos hostes forte efficiat, et mentem vestram fidei zelo velut bellicorum actuum prosperitas eveniret, non summopere miranda fuerat, quum sciamus, haec etiam antiquis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed quum futuras, Deo largiente, victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevedesuper largiente descendat. Ubi enim meritorum vestrorum loquax non discopinio? Quae et bella vos frequenter appetere, non desiderio fundendi san
Abbreviated transcription (Latin):
insurgere. quatenus hereseos se uenena ad tabe facienda siualu erint
xp̃iani corporis menbra transfundant. Cognouimꝰ enĩ eos contͣ catbolic̃
eccłam dño eis aduersante colla surrigere. & fidẽ uelle xpĩani nominis
inclinare. Sedeminentia ur̃a conatus eorũ cõprimat. & suꝑbas corum
ceruices iugo rectitudinis premat. Conciliũ uͦ catholicorũ episcopoꝵ
ammoneri p̃cipite. ut pͥmatẽ non ex ordine loci post positis uitȩ merud
faciat. qm̃ apud dm̃ non gradus elegantior sed uitȩ melioris actio c̃eꝓ.¬
bat᷑. Ipse uͦ primas ñ passi sicut moris ẽ ꝑ uillas. sed in una iuxta eorũ
elec tionẽ ciuitate resideat. quatenus ad eptȩ dignitatis meliori ge¬
nio. resistendi donatistis possibilitas disponat᷑. Ex concilio uͦ numidis
si qui desiderauerint ad apłicam sadẽ uenire. ꝑmittite. & quilib& eoꝵ

Expanded text:
insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enim eos contra catholicam ecclesiam, Domino eis, adversante, colla surrigere, et fidem velle Christiani nominis inclinare; sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinis premat. Concilium vero catholicorum episcoporum admoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio vero Numidiae si qui desideraverint ad apostolicam sedem venire, permittite, et, si quilibet eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uanto apłicȩ sedi ab ȩccłus reuerentia ceteris exlibet᷑. tanto eam
in carũ decc esse tuitionẽ sollicitũ. Et giua domus uel fines atq
cognita ueritate si ita ẽ. cuncta quȩ occupata didiceris. in ante fatȩ
ȩcclȩ pristina iura restituas. Quia uͦ ꝑuenit ad nos. uiuente adbuc uicto.
fr̃ĩ & coep̃o nr̃o uolumus p̃bere solatia. & utilitatib eiusdẽ ȩccłȩ itquo
necessariũ fuerit salua ȩquitate concurrere. Ita & eiũ cuncta quȩ inhuꝰ
prȩcepti pagina continent᷑. effec tui mancipare festina: ut de ȩquitate
icut excellentiã urãm hostilib bellis in hac uita dñs aF Ri cae.
uictoriȩ fecit luce fulgere. ita oport& eam inimicis ȩccłȩ eius
omĩ uiuacitate mentis & corporis obuiare. quatenus eiꝰ ex utroꝙ trium.¬
bellatores dñi fortit᷑ dimicatis. Notũ ẽ enĩ hereti cȩ relligionis uros. si
eis qđ absit suppetit nocendilicentia. contͣ catholicã fidẽ uehementer

Expanded text:
uanto apostolicae sedi ab Ecclesiis reverentia caeteris exhibetur, tanto eam in earum decet esse tuitione sollicitam. Et quia domus vel fines atque cognita veritate, si ita est, cuncta quae occupata didiceris in ante fatae Ecclesiae pristina jura restituas. Quia vero pervenit ad nos, vivente adhuc Victorifratri et coepiscopo nostro volumus praebere solatia, et utilitatibus ejusdem Ecclesiae in quo necessarium fuerit salva aequitate concurrere. Ita etenim cuncta quae in hujus praecepti pagina continentur effectui mancipare festina, ut de aequitate icut excellentiam vestram hostilibus bellis in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis ecclesiae ejus omni vivacitate mentis et corporis obviare, quatenus ejus ex utroque triumbellatores Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer