comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se ac sorore p̃emire canere teo in cloris carmẽ tͥũphale
ꝑtocuit. Choꝵ añ ab ymagine fcm̃ corone. ⁊ ex eo ita
uocatum. unde eccłiasticus uter scribit. stantem sacer¬
dotẽ ante aram. ⁊ in crccuitu eius coronã fratrũ. Chorꝰ
erũ ꝓprie multitudo canentiũ est. Quiq apud iudeos
ñ minus ad decẽ constat canentib. apud nos aũ ĩcerto
mimero a pauciorib plurimis ue. sñ ullo discͥmine¬
Antieum idẽ tumc. De cam¬
moyses pͥmus inuexit: qũ peccussa egypto decem
plagis ⁊ pharaone submerso: cum populo per insuera
maris itinera ad desectum gratulabundus egressus
ẽ dicens. Cantemus domino: gloriose enim honorifi¬
catus est. Deunde tebbora ñ ignobilis femina ĩ ubrotii¬
dicũ hec ministerio functa repperitur. sostea multos
ñ solum niros. s ⁊̃ feminas spũ diuino cõpletas.: dei

Expanded text:
se ac sorore praeeunte, canere Domino in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autem ab imagine factus coronae, et ex eo itvocatus. Unde Ecclesiasticus liber scribit stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronam fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est. Quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus; apud nos autem incerto numero a paucioribus, plurimisve, sine ullo discrimanticum idem tunc Myses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . 2. Deinde Debora, non ignobilis femina, in libro Judicum hoc ministerio functa reperitur . Postea multos non solum viros, sed etiam feminas spiritu divino completas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
omino meo ⁊ dei seruo fuigentio ep̃o. yfidorus¬
ep̃e. Queris a me originẽ offitioꝵ. quoꝵ magi¬
sterio in eccłiis erudimuir. ut quib surt ĩueñ¬
nm. In quo pleraq m̃o stilo elicui non nulla uero ira
ut apid ipõs erant: aomiscur Quo facilius iectio de tin¬
gitiis fidei auctoritatẽ teneret. Si q̃ raien ex hiis displi¬
cuerint. ecrorib meis paratior uenia erit qr ñ sunt referẽ¬
da ad culpe mee titulum de quib testificatõ adhibetur

Expanded text:
omino meo et Dei servo Fulgentio episcopo Isidorus. Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint invent, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
in his uita spiritus. sic enim niutarr. ⁊ in talib ui¬
ta spiritus mei. In locis tutissimis ⁊ delectabilib:
Inuenit sibiturtur m̃um ubi reponat pullos
suos. Inter ramos arboris condense niclum collocat
ouaponit unde suo tempore procreent᷑ pulli. Per
arborem intelligimus cruceur: per nidum sãlu¬
tem. per oua sꝑem. per pullos geminam cari¬
catem a morem uidelicet dei ⁊ proxum. Que¬
ramus igitur nidum turturis. Qramꝰ ouumĩ
nido. iudum marbore: id ẽ spẽ salutis in ligno
crucis. Notum etiam quam plurib ẽẽ reornatu¬
rani turturis eẽ talem. ut si semel socium amise¬
rit: absq socio semꝑ erit. xp̾c est sponsus eccle¬
sie uel ciuuslibet fidelis anime. Ascendit xp̃c ĩ
arbore crucis : undiq mundum contraxit. Ascẽ¬
libet fidelis anima: donec redeat ⁊ caste
societatis interim legem sernat. Redit
sepius ad arborem frequentat nidsĩ
uider effusionem sanguinis inli¬

Expanded text:
In iis vita spiritus. Sic enim vivitur, et in talibus viIn iis vita spiritus. Sic enim vivitur, et in talibus vita spiritus mei. In locis tutissimis et delectabilibus invenit turtur sibi nidum, ubi reponat pullos suos. Inter ramos arboris condensae nidum collocat, ova ponit, unde suo tempore procreentur pulli. Per arborem intelligimus crucem; per nidum, salutem; per ova, spem; per pullos geminam charitatem, amorem scilicet Dei et proximi. Quaeramus igitur nidum turturis, quaeramus ovum in nido, nidum in arbore, id est spem salutis in ligno crucis. Notum etiam compluribus esse reor naturam turturis esse talem, ut si semel socium amiserit, absque socio semper eat. Christus est sponsus Ecclesiae, vel cujuslibet fidelis animae. Ascendens Christus in arborem crucis, undique nidum contraxit. Ascenaelibet fidelis anima, donec redeat, et castae societatis interim legem servat. Redit saepius ad arborem, frequentat nidum, videt effusionem sanguinis, judi
Abbreviated transcription (Latin):
nu quͣq ponuntur sicut incanticisa¬
tico rum por salonionem dicitur. species
euis ut libani: electus ut cedri. Libanus phe
mcis est mons. t̾minus udee contra septentrio¬
nem. Arbores illuis proceritate ⁊ specie ⁊ robore
cet̾arum siluarum ligna precellunt. ꝑ montẽ
libamm sane intelligere possumꝰ: emmentiam
uͥititum. Tminꝰ est indee contra septentͥonẽ
ne diabolus mentes n̾e confitentiũ intret
ꝑ demptationem. Arbores illius proc̾itate sp¬
ecie ⁊ robore alias arbores precellunt: dum q̃¬
libet sideles amine procentate desiderii specie
castitatis robore perseuerantie alias añcedũt.
ꝑ cedrum: intelligimꝰ xp̃m. Hec est cedrus al¬
ta libani conformata ysopo: qui cum eẽt sb̾¬
limis factꝰ est humilis. Passeres sunt predica¬
tores. pulles sunt hii qui uerbop̾dicationis sũt
prareati. Niclus quiete mentis locus. In hac ce¬
dro gͥ cedro ndificant: qui tranquille ui¬
uendo de et̾na bĩtucline non desꝑant. sic̃¬

Expanded text:
ndoque ponuntur, sicut in Canticis canticorum per Salomonem dicitur: Species ejus ut Libani, electus ut cedri . Libanus est mons Phoeniciae terminus Judaeae contra septentrionem. Arbores illius proceritate, specie et robore caeterarum silvarum ligna praecellunt. Per montem Libani sane intelligere possumus eminentiam virtutum. Terminus est Judaeae contra septentrionem, ne diabolus mentes vere confitentium intret per tentationem. Arbores illius proceritate, specie et robore alias arbores praecellunt, dum quaelibet fideles animae proceritate desiderii, specie castitatis, robore perseverantiae alias antecedunt. Per cedrum intelligimus Christum. Haec est cedrus alta Libani, conformata hyssopo, qui, cum esset sublimis, factus est humilis. tores. Pulli sunt ii qui verbo praedicationis sunt procreati; nidus, quietae mentis locus. In hac ergo cedro nidificant, qui tranquille vivendo, de aeterna beatitudine non desperant. S
Abbreviated transcription (Latin):
nem poterut
edoceri. Colũ¬
ba scilicet no¬
e columba
dauid̃. colum¬
requies. dauia
manu fortis:
ihesu̾saluator
uiter pretatur.
peccatori autẽ
dicitur. pecca¬
sti.qui esce.
Si igitur ui
esse noe. qui¬
esce apeccatis
ut dauul eẽ
possis. opera¬
te fortiora. si
saluari desid̾¬
as. a saluato¬
re salutem po¬
stula. Diuer¬
facbonum. ĩ¬
quire paceni
Diuerte ad ar¬
cham nohe:
pliare cum
dauid p̾lia
domimi. Inqͥ¬
re pacem ⁊¬

Expanded text:
nem poterunt edoceri, columbam scilicet Noe, columbam David, columrequies, David manu fortis, Jesus Salvator interpretatur. Peccatori autem dicitur: Peccasti , quiesce. Si igitur vis esse Noe, quiesce a peccatis. Ut David esse possis, operare fortia. Si salvari desideras, a Salvatore salutem postula. Diverfac bonum, inquire pacem . Diverte ad arcam Noe. Praeliare cum David praelia Domini. Inquire pacem
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cedri libani quas plantauit do¬
mmꝰ. ẽ edri libam sunt diutes huius
mundi. passeres sunt ce nobioꝵ rectores.
Pulli. discipuli. Nicius officinarum locus.
Iñ hiis cedris passeres inlificant quia tectoreᷤ
Danimarum inpossessionib diuitum cenobi
locant. Ibi passeres clamare noncessant: ut sibi a
deo escam querant. A deo sibi escam querunt : qͥ
u̾bis diuini eloquii quasi cibo satiariuolunt. Die
ac nocte cdamteant qr ꝓ suis benefactaub toto mẽ¬
tis adnisu deum rogant᷑. In nido tranquille nr̃cis
penuas contemplationis nutrumt. quib ad p̾¬
Qdicdam cedrtm quam citius pot̾unt euolare cõ¬
stendunt. Citea ligna libatu uolitant: quiuitã
seumores uiroꝵ subluntum scue desiderat. Exhit
liguis libani salomon ferculum fecisse legitur: qr
ecelesta de uiris sublimib ⁊ in fatigabilibus edis¬
catur. Sunt cedri quas non plantauit dotrinꝰ
Non plantanit ĩ proꝑria uoluntate: Ñ on clila¬
Ltauit copulitate. Omnis enuim plantatio quã

Expanded text:
unt cedri Libani quas plantavit Dominus Cedri libani sunt divites hujus mundi. Passeres sunt coenobiorum rectores; pulli, discipuli; nidus, officinarum locus. In his cedris passeres nidificant quia rectores animarum in possessionibus divitum coenobia locant, ibi passeres clamare non cessant, ut sibi a Deo escam quaerant. A Deo sibi escam quaerunt, qui verbis divini eloquii quasi cibo satiari volunt. Die ac nocte clamitant, quia pro suis benefactoribus toto nisu mentis Deum rogant. In nido tranquillae mentis pennas contemplationis nutriunt, quibus ad praedictam cedrum, quanto citius possint, advolare contendant. Circa ligna Libani volitant, quia vitam seu mores vivorum sublimium scire desiderant. Ex his lignis Libani Salomon ferculum fecisse legitur , quia Ecclesia de viris sublimibus et infatigabilibus aedificatur. Sunt cedri quas non plantavit Dominus. Non plantavit in propria voluntate, non dilatavit cupiditate. Omnis autem planta
Abbreviated transcription (Latin):
pro cantu gemitum profert. Scd̾a: quod felle
caret. tertia: ꝙ osculis iustat: Qłta ꝙ grega¬
tira uolat. Qlunta: quod ex rapto non ur¬
uit. Sexta quod guina meliora colligis. Septi¬
ma quod nonuescit cada uerib. Octãua ꝙ in
dificat iuperre foramunib. Nona quod̾ suꝑ
nutrit pullos. Columba pro cantu utitur genu¬
tu quia quod libens fecit plangendo gemit.
Caret felle tuascibilitatis amancudine. Instat
osculis quia delectat᷑ in multitudine pacis.
bregatim uolat qui conuentꝰ amat. non ui¬
uit ex rapto qr non detiahit proximo. Colli¬
git gͣna meliora. id ẽ moralia dicta. N onues¬
citur cadanerib .i. desid̾iis carnalib. Nidifi¬
cat inforam inib pecre. quia spem ponit iuxp̃i
passiont. Superfluenta residet ut uisa accipitł
umbra ueni entem citius deuccet : qr ĩ scͥpturis
studet ut suꝑuenientis diabłi fraudem declinet
geminos nutrit pullos .tamorem dei⁊amorẽ
proximi. Qui has gͥ naturas ht̃. assumat sibi

Expanded text:
pro cantu gemitum profert; secunda, quod felle caret; tertia, quod osculis instat; quarta, quod gregatim volat; quinta, quod ex raptu non vivit; sexta, quod grana meliora colligit; septima, quod non vescitur cadavere; octava, quod nidificat in petrae foraminibus; nona, quod supenutrit pullos. Columba pro cantu utitur gemitu, quia quod libens fecit, plangendo gemit. Caret felle, id est irascibilitatis amaritudine. Instat osculis, quia delectatur in multitudine pacis. Gregatim volat, quia conventus amat. Non vivit ex raptu, quia non detrahit proximo. Colligit grana meliora, id est meliora dicta. Non vescitur cadaveribus, id est desideriis carnalibus. Nidificat in foraminibus petrae, quia spem ponit in Christi passione. Super fluenta aquarum residet, ut, visa accipitris umbra, venientem citius devitet, quia in Scripturis studet ut supervenientis diaboli fraudem declinet. Geminos nutrit pullos, id est amorem Dei et amorem proximi. Qui igitur has naturas habet, assumat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quila
abacu¬
mine oculo¬
rum nocata
b de ranta sblimitate pisciculos natare id
ac cormenti instar descendens raptam p̾dam pẽ¬
dent umbram superuenientis accipitris. fugiẽs
declinet. Ecclesia uero scͥpruns se munit ut in¬
sidiantis fraudes enitare possit. hec gͥ columba
croceos oculos habet: qr ecclesia matura consi¬
deratione futuros casus attendit ⁊ prouidet. Co¬
lor itaq croceus in ocłis discretionem designat
mature considerationis. Dum enim aliquis
quid agat uel quid cogitet mature considerat
de colore reliqͥ cor

Expanded text:
quila, ab acumine oculorum vocata.tutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pederit umbram supervenientis accipitris fugiens declinet. Ecclesia vero scripturis se munit, ut insidiantis diaboli fraudes evitare possit. Haec igitur columba croceos oculos habet, quia Ecclesia matura consideratione futuros casus ostendit, et providet. Color itaque croceus in oculis discretionem designat maturae considerationis, dum enim aliquis quid agat, vel quid cogitet mature considerat,De colore reliquo co
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pitur hec corrigia s soluiturz cum ad capien¬
dumaliquid a ccipier impellit᷑. Similit̃ si qui¬
libet fiaterad aliquod lucrum demporale exeat
non rumpitur ꝓpositum: s cum reuertitur ad
eadem corrigia qua prius se ip̃m firmius ligat.
feiam: s planctum turturis ⁊ clatre. Incipͣ de tur

Expanded text:
umpitur haec corrigia, sed solvitur, cum ad capiendum aliquid accipiter impellitur. Similiter si quilibet frater ad aliquid temporale exeat, non rumpitur propositum, sed cum revertitur, eadem corrigia, qua prius, seipsum firmius ligat. feram, sed planctum turturis et clamorem passer
Abbreviated transcription (Latin):
nõ plãtauit pat̾ meus celestis : eradica bitur
Pox turctiris audita est interra de tuiture.¬
nostra. uox turturis est dolor lese mentis. uox tͣ¬
curis : gemitum designat cuiuslibet anime peni¬
tentis. Cerra de qua hic agitur ẽ animus qui t̾re¬
ne fiagilitatis occupationib irretitur. Est aũt
mens diaboli dominio subiugata ssstor. uñ alie¬
m insurrexerint adu̾sum me: ⁊ fortes que¬
sierunt animam. Cerra aliena. est babiloma:
terra nostra iherufalem. Dabilonia consusio.
hierusalem uisio pacis interpretat᷑. Terrã nt̃a
aliem deuorant : quando demones suis icͦłior̾¬
bus mentem uastant. In babilonia denemux
captiui: in ierłm sumtis liberi. Quo modo gͥ¬
cantabimus canticum domini: int̾ra aliena
Terra eẽ nr̃a dicitur: dum nichil in mence
nrã proprrum reperitur. Terram nostram eẽ
dicimus: dum men in nr̃am cum magistro
⁊fr̃ibus possidemus ut a nmus deo deuo¬

Expanded text:
non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur ox turturis audita est in terra nostra , Vox turturis est dolor laesae mentis. Vox turturis gemitum designat cujuslibet animae poenitentis. Terra de qua hic agitur, est animus, qui terrenae fragilitatis occupationibus irretitur. Est autemmens diaboli dominio subjugata. Unde: Alieni insurrexerunt adversum me, et fortes quaesierunt animam meam . Terra aliena est Babylonia, terra nostra Jerusalem. Babylonia confusio; Jerusalem visio pacis interpretatur. Terram nostram alieni devorant, quando daemones suis incursionibus mentem vastant. In Babylonia tenemur captivi. In Jerusalem sumus liberi. Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Terra esse nostra dicitur, dum nihil in mente nostra proprium reperitur. Terram nostram esse dicimus, dum mentem nostram cum magistro et fratribus possidemus, ut animus Deo devo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cedri libani quas plantauit do¬
minꝰ. ẽ edti libam sunt diuites huius
mundi. passeres sunt cenobioꝵ rectores
Pulli discipuli. Nidus officinarum locus.
In hiis cedris passeres indificant quia rectoee
Panimarum inpossessionib diuitum cenobi
locant.Ibi passeres clamare noncessant: ue sibi a
deo escam querant. A deo sibi escam queriuit : qͥ
u̾bis duini el oquii quasi cibo satiariuolunt. Die
ac nocte damitant qr ꝓ sus benefactoub toto mẽ¬
tis adnisudeum rogant᷑. In iudo tranquille m̃tis
pennas contemplationis nutriunt. quib ad p̾¬
Adictam cedrum quam citius pot̾unt euolare coͣ¬
tendunt. Cuca lignia libami uolitant: quiuttã
seumores uiroꝵ subluntum scue desiderãt. Ex hii
ligis libani salonion ferculum fecisse legitur: qr
ecelesia deuiris sublimib ⁊ in fangabilibus edisi¬
catur. Sunt cedri quas non plantauit dominꝰ
Non ꝑ lautanit ĩ propria uoluntate: Non dila¬
Itau̾it cupiditate. Omnis enum plantatio quã

Expanded text:
unt cedri Libani quas plantavit Dominus Cedri libani sunt divites hujus mundi. Passeres sunt coenobiorum rectores; pulli, discipuli; nidus, officinarum locus. In his cedris passeres nidificant quia rectores animarum in possessionibus divitum coenobia locant, ibi passeres clamare non cessant, ut sibi a Deo escam quaerant. A Deo sibi escam quaerunt, qui verbis divini eloquii quasi cibo satiari volunt. Die ac nocte clamitant, quia pro suis benefactoribus toto nisu mentis Deum rogant. In nido tranquillae mentis pennas contemplationis nutriunt, quibus ad praedictam cedrum, quanto citius possint, advolare contendant. Circa ligna Libani volitant, quia vitam seu mores vivorum sublimium scire desiderant. Ex his lignis Libani Salomon ferculum fecisse legitur , quia Ecclesia de viris sublimibus et infatigabilibus aedificatur. Sunt cedri quas non plantavit Dominus. Non plantavit in propria voluntate, non dilatavit cupiditate. Omnis autem plantatio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
um scribere illiterato debeã nõmre¬
tur diligens lect̾or si ad edificati onẽ
illiterati de subtilib simplicia dicam
Necimputet leuitati mee. quod accipitrem
uel columbam pingam. cum beatus iob
⁊ propha damid huinsmodi uolu cres nob̾
teliquerint ad doctrinam. Quod enim do¬
diorib iꝰnuit sc̾ptura. hoc simplicib pic¬
tura. Sicut enim sa ꝑiens delectatur sub¬
tilitate scripture: sic simplitiũ a nimus deci¬
netur simplicitate picture. Ego autem pi
laborout simpli cib placeam i quam ut

Expanded text:
um scribere illitterato debeam, non miretur diligens lector, si ad aedificationem illitterati de subtilibus simplicia dicam. Nec imputet levitati, quod accipitrem vel columbam pingam, cum beatus Job et propheta David hujusmodi volucres nobis reliquerint ad doctrinam. Quod enim doctioribus innuit scriptura, hoc simplicibus pictura. Sic ut enim sapiens delectatur de subtilitate scripturae, sic simplicium animus detinetur simplicitate picturae. Ego autem plus laboro ut simplicibus placeam, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ustus ut palma florebit. Iustus plantatur tlo¬
ret ⁊ fort fructum. Plantatur in domo domi¬
ni matriis domus deinostri.Domus dei nrĩ est
atͥum renuntiaonis. Qui enim mundo renũ¬
tiat palmam iuictorie qua mundum uicit ĩ
atrus domꝰ domini plantat. Plantatur gͥ in do
mo domini conu̾sionis: floret per famam bo¬
ne opinionis. fert fructum recte oꝑatonis
S corsum figit radicem: Quomodo crescit:
Quomͦ roborat᷑ : ⁊ adicat᷑ per fidem. crescit
perspem. Roboratur per raritatem. Mirum
est tñ quod de iustisdicitur. Plantam indo¬
mo domini inacrin domus dei nostri florebt̃
Mirũ est ꝙ plauiat᷑ indomo ⁊ florent matrio¬
monis foras exit &or florũ. uel alider. Plan¬
dantur in domo. florent matrio. quia iu¬
sti plantant᷑ in p̃senti ecclesia. ⁊ flore in¬
mairessibili florebunt in ec̾̃na uita. Ibi ⁊
cum flore recipient fructum. id est ẽ
Amunclitia carnis ⁊ anioode ẜ u¬
t u re retr ibutio n iᷤ

Expanded text:
 ut palma florebit . Justus plantatur, floret et fert fructum, plantatus in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Domus Dei nostri est atrium renuntiationis. Qui enim mundo renuntiat, palmam victoriae, qua mundum vincit, in atriis domus Domini plantat. Plantatur igitur in domo conversionis, floret per famam bonae opinionis, fert fructum bonae operationis. Sed quorsum figit radicem? quomodo crescit? quomodo roboratur? Radicatur per fidem, crescit per spem, roboratur per charitatem. Mirum est tamen quod de justis dicitur: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Mirum est onis foras exit odor floris. Vel aliter: Plantantur in domo, florent in atrio, quia justi plantantur in praesenti Ecclesia, et flore immarcescibili florebunt in aeterna vita. Ibi enim cum flore recipient fructum, id est cum munditia carnis et animae, futurae retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
aq omnes qui eccłiastici ministerii gradib ordi
aũ ł clericos hinc appellatos dcc̾tores nri dicunt. qr
mathias sorte electus est quem pͥmũ ꝑ apostoios le¬
gimus ordinatum. Sic ⁊ omes qs ilis temporib ec
clesiarum principes ordinabant. sorte eligebant. Nar
clexus sors int̾pretatur. Unde ⁊ hereditas grece. clero¬
nomina appellatur. ⁊ heres cleronomius. Sinde gͦ clere
uoeari auuit eo qd̃ in sorte hereditatis dõmini dentui
ł ꝓ eo qd̃ ip̃e dominus sors eoꝵ sit̾. sicut de eis scͥptum
est lequento dño. Ego ero hereditas eoꝵ. unde oporte
ut qui deum bereditate possitent absq iulo impedm̃¬
do seculi deo seruire studeant. ⁊ pauperes spñ esse cẽ¬
tendant. ut congrue illito psalmiste diçere possint
De regulis cl̾icoꝵ n

Expanded text:
aque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordiautem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Mathias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus orclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possident absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant, ut congrue illud Psalmistae dicere possint: De regulis clerico
Abbreviated transcription (Latin):
rimum designandus. ẽ locus in qͦ edificari Ubi locꝰ edifi¬
oporteat domũ dñi. dem̃ describenda mat̾ia. Locꝰ ẽ. cor
hominis. materia cogitaciones munde. Nemo se excuset.n¬
modicat. ñ possũ edificare domũ dño. Non sufficit tantis
impendiis tenuis pauꝑtas mea. cui upse locus de .ẽ. exuli
ꝑegrino. ⁊ in t̾ra aliena degenti. hoc opꝰ e̾ regũ: ħ multoꝵ op̾¬
e ȩdificatione domꝰ dñi loqͥ uolumꝰ.
si tam̃ nos qͥ in digni sumꝰ de tan¬
tare loqͥ aliquid digne sufficimꝰ.
S si ex nobis sufficientes ñ sumꝰ: po¬
tens ẽ. ille sufficientiã nob̃ p̃stare:
sine quo digne dedõ ñ dicã loqͥ
s nec cogitare qͥcꝗͣ idonei inuenim᷑.¬

Expanded text:
rimum designandus est locus, in quo aedificari oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et ipse locus deest exsuli, et peregrino, et in terra aliena degenti. Hoc opus est regum, hoc multoe aedificatione domus Domini loqui volumus, si tamen nos, qui indigni sumus de tanta re loqui, aliquid digne sufficimus. Sed et si ex nobis sufficientes non sumus, potens est ille sufficientiam nobis praestare, sine quo digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei invenim
Abbreviated transcription (Latin):
S hec quidẽ eo ipso qͦ ꝑcorꝑis increm̃tũ emicat: multis
ac uariis modis nullo &̃ foris int̾ueniente obstaculo
insemet ipsa caligat. Nam quia angusta est: maxima

Expanded text:
sed haec quidem eo ipso, quo per corporis instrumentum emicat, multis sed haec quidem eo ipso, quo per corporis instrumentum emicat, multis ac variis modis nullo etiam foris interveniente obstaculo, in semetipsa caligat. Nam quia angusta est, maxima
Abbreviated transcription (Latin):
munde inmunde quare dilexi¬
muste.: Hic est gͦ fructus tuus:
mus: Quare cogitare nolumꝰ:
Ecce quomͦ decepti sumꝰ. nichil
reliqui habemus. in anes remansimꝰ. Omunde ĩmun-¬
de quare dileximuste : Anima. Quid uides homo:
Homo. Nichil meliꝰ quã fugere. Anima. Non satis intel¬
ligo quid dicere uelis. uideo tam̃ sicut iste tuus stupor
indicat. qͦd uel graue aliquid pateris uel nouũ uidisti.
uel magnũ moliris. Ne igitur abscondas quicqͥd illud sit.
est. & in ane conturbaris: forsitan consolabor te. Racio. Con¬
surge &ascende. & aspice mecũ: iostendã tͥ mirabilia mag¬
na antiqͥs uetera. p̃sentib noua. & posteriora futuris.
AQuando rem ipsam uidebo dequa loqueris tunc me¬
liuis fortasse intelligã quid dicere uelis. Nunc gͥ ostende
mͥ qͦ ascendẽ debeam. ut ego uidere possim mirabilia
ista de quib sic conturbaris . R. Ocls carnis quanto sub
esiuisiõis expandit᷑. qñ omĩa qͦdãmꝰ corã posita intuet᷑.

Expanded text:
munde immunde, quare sic dileximus te? Hiccine est fructus tuus? mus? Quare de te cogitare voluimus? Ecce quomodo decepti sumus. Nihil reliqui habemus, inanes remansi sumus. O munde immunde, quare sic dileximus te? I. Quid vides, o homo? D. Nihil melius quam fugere. I. Non satis intelligo quid dicere velis: video tamen, sicut iste tuus stupor indicat, quod vel grave aliquid pateris, vel novum vidisti, vel malum moliris. Ne igitur abscondas quidquid illud sit, iculum, et vane conturbaris, forsitan consolabor te. D. Consurge, et ascende, et aspice mecum, et ostendam tibi mirabilia magna, antiquis vetera, praesentibus nova, et posteriora futuris. I. Quando rem ipsam videro, de qua loqueris, tunc melius fortasse intelligam quid dicere velis. Nunc igitur ostende mihi quo ascendere debeam, ut et ego videre possim mirabilia ista, de quibus tu sic conturbaris. D. Oculus carnis quanto suble visionis expanditur, quando omnia quodammodo coram posita intuetur;
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat domũ dñi. dem̃ describenda mat̾ia. Locꝰ ẽ cor
hominis. materia cogitaciones munde. Nemo se excuset. ne¬
modicat. ñ possũ edificare domũ dño. Non sufficit tantis
impendiis tenuis pauꝑtas mea. cui upse locus de ẽ. exuli ⁊
homo. ñ hoc ate exigit ds̃ tuus. ñ dicit tͥ fundũ emas alie¬
nũ ad amplificanda atria sua. Cor tuũ inhabitare uult ds.
in loco angusto habitare. Pilata gͦ cortuũ: ut caꝑe possis. quẽ
caꝑe ñ potest mundus. Dilata cor tuũ ut habere merearis
tẽ s ȩt̃nũ habitatorẽ. Dilata gͦ cor tuũ. Qdͦ situ indilatando
deficis: ipse tibi dilatabit cui ille aliqñ dilatatꝰ abeo dix̃.
Uiãmandatoꝵ tuoꝵ cucurri: cũ dilatasti cor meũ. Et de
impensa qͥd dicã: Non necessaria ẽ maria transire : iigno¬
tas exqͥrere regiones ad cõꝑandos lapides pretiosos. ⁊ mar¬
mora elecꝰta. nec cedros excelsas incisas de libano ꝑ alta
maria nauib aduehere. aut nescio qͦt numerosa artificũ

Expanded text:
oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et ipse locus deest exsuli, ehomo? Non hoc exigit a te Deus tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua. Cor tuum inhabitare vult, in loco angusto habitare. Dilata ergo cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum, ut habere merearis tem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? Non necesse est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa artificum
Abbreviated transcription (Latin):
munde inmunde quare dilexi¬
mus te: Hic est gͦ fructus tuus:
mus: Quare cogitare nolumꝰ:
Ecce quomͦ decepti sumꝰ. nichil
reliqui habemus. in anes remansimꝰ. O munde ĩmun-¬
de quare dileximuste. Anima. Quid uides homo:
Homo. Nichil meliꝰ quã fugere. Anima. Non satis intel¬
ligo quid dicere uelis. uideo tam̃ sicut iste tiuis stupor
indicat. qͦd uel graue aliquid pateris uel noũ uidisti:
uel magnũ moliris. Ne igitur abscondas quicqͥd illud sit.
est. & in ane conturbaris: forsitan consolabor te. Racio. Con¬
surge &ascende. & aspice mecũ: iostendã tͥ mirabilia mag¬
na. antiqͥs uetera. p̃sentib noua. & posteriora futuris.
AQuando rem ipsam uidebo dequa loqueris tunc me¬
lius fortasse intelligã quid dicere uelis. Nunc gͥ oftende
mͥ qͦ ascendẽ debeam. ut ego uidere possim mirabilia
ista de quib sic conturbaris .R. Ocłs carnis quanto sub
esuisiõĩs expandit᷑. qñ omĩa qͦdãmꝰ corã posita intuet᷑.

Expanded text:
munde immunde, quare sic dileximus te? Hiccine est fructus tuus? mus? Quare de te cogitare voluimus? Ecce quomodo decepti sumus. Nihil reliqui habemus, inanes remansi sumus. O munde immunde, quare sic dileximus te? I. Quid vides, o homo? D. Nihil melius quam fugere. I. Non satis intelligo quid dicere velis: video tamen, sicut iste tuus stupor indicat, quod vel grave aliquid pateris, vel novum vidisti, vel malum moliris. Ne igitur abscondas quidquid illud sit, iculum, et vane conturbaris, forsitan consolabor te. D. Consurge, et ascende, et aspice mecum, et ostendam tibi mirabilia magna, antiquis vetera, praesentibus nova, et posteriora futuris. I. Quando rem ipsam videro, de qua loqueris, tunc melius fortasse intelligam quid dicere velis. Nunc igitur ostende mihi quo ascendere debeam, ut et ego videre possim mirabilia ista, de quibus tu sic conturbaris. D. Oculus carnis quanto suble visionis expanditur, quando omnia quodammodo coram posita intuetur;
Abbreviated transcription (Latin):
munde in munde quare dilexi¬
mus te: Hic est gͦ fructus tuus:
mus: Quare cogitare nolumꝰ:
Ecce quomͦ decepti sumꝰ nichil¬
liqui habemus. in anes remansimꝰ. Omunde ĩmun¬
de quare dileximuste. Anima. Quid uides homo¬
omo. Nichil meliꝰ quã fugere. Anima. Non satis ini¬
igo quid dicere uelis. uideo tam̃ sicut iste tuus stu
dicat. qͦd uel graue aliquid pateris uel nouũ uidist

Expanded text:
munde immunde, quare sic dileximus te? Hiccine est fructus tuus? mus? Quare de te cogitare voluimus? Ecce quomodo decepti sumreliqui habemus, inanes remansi sumus. O munde immunde, quare sic dileximus te? I. Quid vides, o homo? D. Nihil melius quam fugere. I. Non satis intelligo quid dicere velis: video tamen, sicut iste tuus stupor indicat, quod vel grave aliquid pateris, vel novum vidist
Abbreviated transcription (Latin):
e ȩdificatione domꝰ dñi loqͥ uolumꝰ.
si tam̃ nos qͥindigni sumꝰ de tan¬
tare loqͥ aliquid digne sufficimꝰ.
S si ex nobis sufficientes ñ sumꝰ: po¬
tens. ẽ. Ille sufficientiã nob̾ p̃stare:
sine quo digne dedõ ñ dicã loqͥ
s nec cogitare qͥcꝗͣ idonei inuenim.¬

Expanded text:
e aedificatione domus Domini loqui volumus, si tamen nos, qui indigni sumus de tanta re loqui, aliquid digne sufficimus. Sed et si ex nobis sufficientes non sumus, potens est ille sufficientiam nobis praestare, sine quo digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei invenim
Abbreviated transcription (Latin):
munde inmunde quare dilexi¬
muste: Hic est gͦ fructus tuus :
mus: Quare cogitare nolumꝰ:
Ecce quomͦ decepti sumꝰ. nichil
eliqui habemus. in anes remansimꝰ. O munde ĩmui¬
le quare dileximuste: Anima. Quid uides homo:
Iomo. Nichil meliꝰ quã fugere. Anima. Non satis in

Expanded text:
munde immunde, quare sic dileximus te? Hiccine est fructus tuus? mus? Quare de te cogitare voluimus? Ecce quomodo decepti sumus. Nihil reliqui habemus, inanes remansi sumus. O munde immunde, quare sic dileximus te? I. Quid vides, o homo? D. Nihil melius quam fugere. I
Abbreviated transcription (Latin):
llem pnib prandiis. uel canonica ieiunioꝵ refectione: quã e
oratione facta. accedunt adcenã: eamq sursũ consurgentes a
la oratione concludunt: quod scilicoe extra ordinaria sit int ma¬
hos ista refectio. nec om̃s adeam conuenire cogant᷑: nisi aut pere
ui suꝑ uenerint fratres. aut hi quos infirmitas corporis. aut ꝓp
renuntiant hiur mundo. & quẽ ad modũ apud
tabennesiotasuł egẏptiosimbuant᷑. hi qͥ in monaste
De canonico modo orationũ atq psalmox. qui susci
debeat indiuturnis conuenticulis ꝑ monasteria
custodiri. ad institutionẽ eiꝰ qͥ renuntiat huic

Expanded text:
in sollemnibus prandiis uel canonica ieiuniorum refectione, quam et plici oratione facta accedunt ad cenam eamque rursum consurgentes ab ipsa sola oratione concludunt, quod scilicet extraordinaria sit inter monachos ista refectio nec omnes ad eam conuenire cogantur, nisi aut peregrini qui superuenerint fratres aut hi, quos infirmitas corporis aut propria ne eorum qui renuntiant huic mundo, et quemadmodum apud Tabennesiotas uel Aegyptios inbuantur hi qui in monasteDe canonico modo psalmorum, atque orationum qui debeat in diurnis conventiculis per monasteria custodiri, ad institutionem ejus, qui renuntiat huic
Abbreviated transcription (Latin):
iria. quã quidam appetentes errauerunt a fide. & inseruerunt
autuniant monachũ. sibiq qđ est deterius de ꝑfectione bl
qui receptus in cęnobio. cũ a suo moneret᷑ abbate. ne reuoluei
ad illa quȩ renuntians ab dicarat. seseq de radice omĩum maloꝵ filar-¬
giria t̾renisq laqueis expediret. ac si mallet pristinis passioni
iffectare ea. quȩ ne ante qͥdem possederat. quoꝵ nexib cõpe
id purgationẽ uitioꝵ suoꝵ sine dubio ꝑuenire non posset. ti
iultu eidem respondere ñ hesitauit. Si tu habes plurimos u
tentes. me similit̾ habere cur probibes:uiti¬

Expanded text:
m adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt autumat monachum sibique quod est deterius de perfectione blanditur. qui receptus in coenobio cum a suo moneretur abbate, ne reuolueretur ad illa quae renuntians abdicarat, seseque de radice omnium malorum filargyria terrenisque laqueis expediret, ac, si mallet pristinis passionibus  cessaret adfectare ea quae ue antea quidem possederat, quorum nexibus conpeditus ad purgationem uitiorum suorum sine dubio peruenire non posset, truculento uultu eidem respondere non haesitauit: si tu habes plurimos unde sustentes, me similiter habere cur prohibes
Abbreviated transcription (Latin):
quam illa sunt instituta. in quib ab exordio pdicationis apłice. a scis
A spũalib patrib fundata monasteria. ad huc usq ꝑdurant. Lilã sane
moderationẽ. opusculo huic inter serere p̾sumã.: ut ea que scd̾m egyꝓtiex
regulã seu ꝓ asperitate acrũ. scu ꝓ difficultate ac diuersitate moximpos.¬
sibilia in hisregionib uel dura uel ardua cõprokauero. ex institutis mo-¬
nasterioꝵ que ꝑ palestiã uel mesopotamiã habent᷑. aliquatenꝰ tẽpere:
quia sĩ rationabilis possibiliũ mensura seruet᷑. eadem obscruantre ꝑfestio
Et etiam in impari facultateCUNII¬

Expanded text:
quam illa sunt instituta, in quibus ab exordio praedicationis apostolicae a sanctis ac spiritalibus patribus fundata monasteria ad nos usque perdurant. illam sane moderationem opusculo huic interserere praesumam, ut ea quae secundum Aegyptiorum regulam seu pro asperitate aerum seu pro difficultate ac diuersitate morum inpossibilia in his regionibus uel dura uel ardua conprobauero, institutis monasteriorum, quae per Palaestinam uel Mesopotamiam habentur, aliquatenus temperem, quia, si rationabilis possibilium mensura seruetur, eadem obseruantiae perfectio est etiam in inpari facultate
Abbreviated transcription (Latin):
e canonico modo orationũ atq psalmoꝵ. qui suscipiu
debeat in diuturnis conuenticulis ꝑ monasteria
custodiri. ad institutionẽ eiꝰ qͥ renuntiat hiuic
niundo. narrationis nos ordie ꝓuocante.
transinisimꝰ. cͥonditiones in primis: qͥb hi qui

Expanded text:
e canonico modo orationum atque psalmorum, qui debeat in diurnis conuenticulis per monasteria custodiri, ad Înstitutionem eius, qui renuntiat huic mundo, narrationis nos ordine prouocante transimus, condiciones in primis, quibus hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
care : Nonne eudent̃ hoc dicit. irascinimi uitis & ñ comueatis
furori urõ : ne coniuentib uobis. soliustitiȩ xp̃s incipiat propt̃
iracundiã urãm mentib obscuratis occidere. & discedente illo.
iocũ diabolo in uris cordib p̾beatis: De quosale dicat᷑ ut no
De quosole dicat᷑. ut non

Expanded text:
care? Nonne evidenter hoc dicit: Irascimini vitiis et care? Nonne evidenter hoc dicit: Irascimini vitiis et furori vestro, ne conniventibus vobis sol justitiae Christus incipiat propter iracundiam vestram mentibus obscuratis occidere, et discedente illo locum diabolo in vestris cordibus praebeatis CAPUT IX. De quo sole dicatur, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Ubeniur itaq irasei salubrit̾. sed nobismet ipsis. ac suggestionib
ascendentib prauis: & non peccare. ad effec tu scilicet eas noxium
ꝑducentes. Peuiq hunc eundem sensũ eudentius explanatuersi¬
culus sequens: quȩ dicitis inqͥt in cordib uris. & incubilib uris
ompungimini: id est quȩcũq incordib uris. ingruentib serpentinis.
ac lubricis iustigationib cogitatis. consimili moderatione omẽm
strepitũ ac ꝑturbationẽ furoris amouentes. uel ut incubili quietis
positi. conpunctione saluberrima emendate. atq corrigite. Peiuq
beatus apłs. usus huius uersiculi testimonio: cũ dixisset irascimini
& nolite peccare. sub iuxat. sol nonoccidat suꝑ iracundiã urãm.
neq detis locũ diabolo. Si noxiũ est suꝑ iracundiã urãm occidere
solẽ iustitię. & iriti. confestĩ diabolo locũ damus in corde nr̃o.
quomͦ superius p̃cipit ut irascam᷑ dicens. irascimini & nolite pec¬

Expanded text:
ubemur itaque irasci salubriter, sed nobismetipsis, ac suggestionibus accedentibus pravis; et non peccare, ad effectum scilicet eas noxium perducentes. Denique hunc eumdem sensum evidentius explanat versiculus sequens: Quae dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini; id est, quaecumque in cordibus vestris, ingruentibus repentinis ac lubricis instigationibus, cogitatis, consilii moderatione omnem strepitum et perturbationem furoris amoventes, velut in cubili quietis positi, compunctione saluberrima emendate, atque corrigite. Denique beatus Apostolus usus hujus versiculi testimonio, cum dixisset: Irascimini et nolite peccare; subjunxit: Sol non occidat super iracundiam vestram, neque detis locum diabolo . Si noxium est super iracundiam nostram occidere solem justitiae, et irati confestim locum diabolo damus in corde nostro; quomodo superius praecipit ut irascamur, dicens: Irascimini et nolite pec
Abbreviated transcription (Latin):
ua propt̃᷑ athletã. xp̃i legitime decertantẽ: tracundię motus.
radicitus oportet euellere. Cuius morbi. hȩc erit medicina ꝑ¬¬
fecta : ut primitus credamus. nullomͦ siue iniustis. siue iustis ex causis.
licere nobis irasci: scientes nos discretionis lumen. rectiq consilii firmi¬
tatẽ. ipsã quoq honestatẽ. & iustitiȩ moderamina. protinus amissuros.
sĩ principale cordis nr̃i lumen. eius fuerit tenebris obscuratũ. tum
deinde. puritatẽ mentis nr̃ȩ. mox ꝑturbandã. templũq eã scĩ sp̃s
effici omino non posse. iracundiȩ in nobis spũ cõmorante. postremo
ut cogitemus nequaquã licere nobis orare. nec iratos fundere p̃ces.
ad dm̃ : & p̃ omĩb incertũ statũ conditionis humane p̃oculis ha-¬
bentes. cotidie nos credamus. e corpore migraturos. nic hilq nobis.
continentia castitatis. nichilq abrenuntiatione omĩũ facultatum
nichil diuitiariĩ contẽptu. nichil ieninioꝵ ugiliarũq laboridi con-¬

Expanded text:
uapropter athletam Christi legitime decertantem, iracundiae motus radicitus oportet evellere. Cujus morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sive justis, sive injustis ex causis licere nobis irasci: scientes nos discretionis lumen, rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem, et justitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri lumen ejus fuerit tenebris obscuratum: tum deinde puritatem mentis nostrae mox perturbandam, templumque eam sancti Spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante. Postremo, ut cogitemus, nequaquam licere nobis orare, nec iratos fundere preces ad Deum. Et prae omnibus incertum statum conditionis humanae prae oculis habentes, quotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil divitiarum contemptu, nihil jejuniorum vigiliarumque laboribus con
Abbreviated transcription (Latin):
in rẽpens cenodoxiȩ morbus euacuet. Quic qͥd etiã in conũsatione
fratrũminime cõmunis usus recipit.uł exercet. omĩ studio ut
iac t antiȩ deditũ dec linemꝰ: & ea quȩ nos possunt int̾ cȩteros nota¬
biles reddere. ac uelutisolis facientib laus apud homines sit¬
facientib laus apud homines sit
conqͥrenda uitenus. His enĩ uł maxie indiciis cenodoxiȩ lȩtale
contagiũ nobis inhȩrere monstrabit᷑. qđ facillue poterinus
effugere: si consideremꝰ ñ solũ fructus laboꝵ nr̃oꝵ nos penitus
amissuros. quoscũq cenodoxie ꝓposito fecerimꝰ. sed etiã reos magni
criminis factos. ęt̾na supplicia ueluti sacrilegos soluturos: ut pote.
qͣ iͥniuriã dĩ opus qđ eiꝰ obtentu nos oportuit agere. hominũ grã
Explicit liber undecimus de spiritu cenodoxie.

Expanded text:
inrepens cenodoxiae morbus euacuet: quidquid etiam in conuersatione fratrum minime communis usus recipit uel exercet, omni studio ut iactantiae deditum declinemus, et ea, quae nos possunt inter ceteros notabiles reddere, ac ueluti solis facientibus laus apud homines sit conquirenda, uitemus. his enim uel maxime indiciis cenodoxiae letale contagium nobis inhaerere monstrabitur. quod facillime poterimus effugere, si consideremus non solum fructus laborum nostrorum nos penitus amissuros, quoscumque cenodoxiae proposito fecerimus, sed etiam reos magni criminis factos aeterna supplicia ueluti sacrilegos soluturos, utpote ad iniuriam dei opus, quod eius obtentu nos oportuit agere, hominum gratia LIBER DUODECIMUS. DE SPIRITU SUPERBIAE.
Abbreviated transcription (Latin):
I dõq illos tantũmꝰ legiiius in seripturis scĩs cingulo fuisse p̾cinctos. in quib
seminaria cõitus inueniunt᷑ extincta: quiq illud beati aaua doqͥũ oꝑe
ac urtute decantant. quia fac tus sũ sicut uter in priuna: eo qđ erasa
medullitus carne uitiox. emortuã exterioris hominus cutẽ sp̃s uirtute
distendant: &. ia ciroo in prtima significant᷑ adiecit. qđ scalioet nequaquã
fuerint sola cordismortificanone contenti: uerũ etiã exterioris hominis
motus. & ipsius naturȩ incentiua. continentiȩ pruina extrinsecus aoce¬
dente. habuerint congelata: nullũ iã dũ taxat scdm apłm regnũ pecoati
in suo mortai corꝑe sustinentes.nec gestantes carnẽ spiu repugnantẽ :

Expanded text:
ideoque illos tantnmmodo legimus in scripturis sanctis cingulo fuisse praecinctos, in quibus seminaria coitus inueniuntur extincta, quique illud beati Dauid eloquium opere ac uirtute decantant: quia factus sum sicut uter in pruina, eo quod erasa medullitus carne uitiorum emortuam exterioris hominis cutem spiritus uirtute distendant. et idcirco in pruina significanter adiecit, quod scilicet nequaquam fuerint sola cordis mortificatione contenti, uerum etiam exterioris hominis motus et ipsius naturae incentiua continentiae pruina extrinsecus accedente habuerint congelata, nullum iam dumtaxat secundum apostolum regnum peccati in suo mortali corpore sustinentes nec gestantes carnem spiritui repugnantem.
Abbreviated transcription (Latin):
dauiticũ eloquiũ. dñs dissipabit ossa eoꝵ qui hominib placent:
Primitus nichil ꝓposito uanitatis & inanis głȩ capiendȩ grã nosmet¬
ipsos facere ꝑmittamꝰ : deide ea quȩ bono iuitio fecerimꝰ obserua¬
tione simili custodire nttamur: ne om̃s laboꝵ nr̃ox fructus. post

Expanded text:
Davidicum versum: Dominus dissipabit ossa eorum, qui hominibus placent . Primitus nihil ipsos facere permittamus: deinde ea, quae bono initio fecerimus, obseruatione simili custodire nitamur, ne omnes laborum nostrorum fructus post
Abbreviated transcription (Latin):
s institutis ac regulis monasteriox dic turi. unde
conperentius donante dõ quã ex ipso habttu mo¬
nachoꝵ sumemus exordiũ. Quox interiorem
eultũ consequent᷑ tunc poterimus exponere.
cũ exteriorẽ ornatũ sub oculoꝵ depinxerimꝰ
obtutib Iiaq monachũ. ut militẽ xp̃i in
procine tu semꝑ belli positũ: accinetis lumbis
iugit᷑ oportet incedere. Hoc eniꝰ habitu etiã illos
ambulasse. qͥ in ueteri testam̃to ꝓfessionis huiꝰ fundauere pͥmordia.
heliã scdicet & heliscũ diuinarũ serptuuariusic toritate monstrat᷑
Ac deinceps principes auc toresq testañti noui. iohannẽ iudelicet o
petrũ & paulũ exterosq eiusdem ordinis uiros t alit̃ incessisse eet ueso¬
cimꝰ: quor prior qͥ in ueteri testanito. urginitatis ia flores & catinus.¬
nie contmentiȩq r̃figiub et exepla. cu fuisset a año msses ameres
ꝑandos nuntio sochorie sacrilegi regis srł. eo qđ gritrdiae ppediis

Expanded text:
 institutis ac regulis monasteriorum dicturi unde conpetentius donante deo quam ex ipso habitu monachorum sumemus exordium? quorum interiorem cultum consequenter tunc poterimus exponere, cum exteriorem ornatum sub oculorum depinxerimus obtutibus. itaque monachum ut militem Christi in procinctu semper belli positum accinctis lumbis iugiter oportet incedere. hoc enim habitu etiam illos ambulasse, qui m ueteri testamento professionis huius fundauere primordia, Heliam scilicet et Helisaeum, diuinarum scripturarum auctoritate monstratur: ac deinceps principes auctoresque testamenti noui, Iohannem uidelicet, Petrum et Paulum ceterosque eiusdem ordinis uiros taliter incessisse cognoscimus. quorum prior, qui in ueteri testamento uirginitatis iam flores et castimoni eo quod aegritudine praepeditus
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm conuerti cupiunt recipiant᷑ in eenobus.
breui quantũ possumꝰ studentes sermone cõplecti.
quȩdã scilicet de egȩptioꝵ. quȩdã de tabennesiorarũ
regulis admiscentes. quo& thebaidȩ est cenobiũ. quantũ
numero populosius cunctis. tanto conũsationis rigore distiictius.
siqͥdem in eo plus quã quinq milia fratrũ ab uno regunt᷑ abbate .¬
chos ista refectio. nec om̃s ade

Expanded text:
ad deum conuerti cupiunt recipiantur in coenobiis, breui quantum possumus studentes sermone conplecti, quaedam scilicet de Aegyptiorum, quaedam de Tabennesiotarum regulis admiscentes, quorum Thebaide est coenobium, quantum numero populosius cunctis, tanto conuersationis rigore districtius, siquidem in eo plus quam quinque milia fratrum ab uno regantur abbate chos ista refectio nec omnes ad e
Abbreviated transcription (Latin):
pud illos & eniꝰ hȩo offitia. quȩ dũo soluere ꝑ distinctiones horarũ.
& tẽpoꝵ int̾ualla. cũ ad monitione cõpulsoris adigim᷑: ꝑ totũ dici spatiũ.
iugit᷑ cũ oꝑis adiectione. spontanee celebrant᷑. Ita nãq ab eis incessanter.
oꝑatio manuũ. priuatĩ ꝑ cellulas exercet᷑. ut psalmox qͦq uł cȩterarũ scrip¬
turarũ meditatio. nũquã penitꝰ ominat᷑. cui p̾ces & orationes ꝑ singula
momenta miscentes. in his offitiis. quȩ nos statuto tẽpore cȩlebramꝰ. totũ
diei tẽpus absumunt. Quã obrẽ. exceptis uesꝑtinis noc turnsq congrega-¬
tionib. nulla apud eos ꝑ dic̃ publica sollẽpnitas. absq dic sabbato uł diũca
cȩlebrat᷑. in qͥb hora tercia. sacrȩ cõmunionis obtentu conueniunt. Pus
quã func ⁊iones quȩ canomca cõpulsione reddunt᷑. Pro hoc dauid quoq
gloriosius aliqͥd exultat cũ dicit: uoluntarie sacrificabo tͥ. & uoluntaria

Expanded text:
Apud illos etenim haec officia, quae domino soluere per distinctiones horarum et temporis interualla cum admonitione conpulsoris adigimur, per totum diei spatium iugiter cum operis adiectione spontanee celebrantur. ita namque ab eis incessanter operatio manuum priuatim per cellulas exercetur, ut psalmorum quoque uel ceterarum scripturarum meditatio numquam. penitus omittatur, cui preces et orationes per singula momenta miscentes in his officiis, quae nos statuto tempore celebramus, totum diei tempus absumunt. quamobrem exceptis uespertinis nocturnisque congregationibus nulla apud eos per diem publica sollemnitas absque die sabbato uel dominica celebratur, in quibus hora tertia sacrae communionis obtentu conueniunt. plusquam functiones quae canonica conpulsione redduntur, pro hoc Dauid quoque gloriosius aliquid exultante, cum dicit: uoluntarie sacrificabo tibi, et: uoluntaria
Abbreviated transcription (Latin):
Uytrros nobis. iuuante dõ liber iste cuditur. Nam post
quatuor libellos. qͥ suꝑ institutis monasterioꝵ. digesti
sunt. nunc arripere colluctationẽ aduersus octo
principalia uitia. uris orationib dño confortante
disponimus. id est primũ castrimargiae. quȩ ut̾¬
prȩtat᷑ gulȩ concupiscentia . scđ̾m fornicationis.
terciũ filargiriȩ. quȩ intelligit᷑ auaritia. uel ut proprius¬
exprimatur. amor pecunie.quartũ irȩ: quintũ tristitiȩ: sextũ acci-¬
diȩ. qđ est anxietas. seu tediũ cordis. septimũ cȩnodoxie. qđ sonat¬
uana seu ianis gła: oc tauũ suꝑbie Quẽ ineuntes agonẽ tus p̾cib.
o. beatissime papa castor. nunc inpensius indigemus : ut primũ naturas
eoꝵx. tam minutas. tã occultas. tãq obseuras inuestigare condigne. de¬
inde causas eoꝵdem suffitient̃ exponere: tercio ut idoneȩ curationes
eoꝵ. ac remedia possimꝰ inferre :¬

Expanded text:
tus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc arripere conluctationem aduersus octo principalia uitia uestris orationibus domino confortante disponimus, id est primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia, secundum fornicationis, tertium filargyriae, quod intellegitexprimatur, amor pecuniae. Quartum irae, quintum tristitiae, sextum acediae, quod est anxietas sive taedium cordis; septimum coenodoxiae, quana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem ineuntes agonem tuis precibus, o beatissime papa Castor, nunc inpensius indigemus, ut primum naturas eorum tam minutas, tam occultas tamque obscuras inuestigare condigne, deinde causas eorundem sufficienter exponere, tertio ut idonee curationes eorum ac remedia possimus inferre