comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oscripta sunt: & que facta sunt. & ꝓpter qđ
crendendũ facta sunt. Hȩc ut fidẽ facerent
in notuer̃: hȩc ꝑfidem qu eͣ fecer̃ nuilto clariꝰ
innotescunt. Legunt᷑ quippe inpopłis ut
credant᷑: nec in popłis tam̃ nͥ credita legerent᷑.
Nam etiã nc̃ fiunt miracła in eiꝰ nomine. siue
ꝑ sacram̃ta eiꝰsiue ꝑ orationes ł memorias
scõꝵ eiꝰ s ñ eadẽ claritate illustant᷑. ut tanta
qͣnta illa gła diffam̃tur. Canon quippe
sacrarum litterarũ que definitũ ẽẽ. oporte¬
bat illa facit ubiq recitari. & memorie cuuc¬
toꝵ inherere popłor. Hȩc aut̃ ubicuq fiunt.
ibi sciunt᷑: uix a tota ipsa ciuitare. ł quoc̃q
cõmanentiũ loco. Namplerũq etiã ibi pau¬
cissimi scuint. ignorantib cet̾is: hnaxime si
magna sit ciuitas. Et quando alibi aliisq
narrant᷑. ñ tanta ea om̃dat auctoritas. ut
sine difficultate ł dubitatione credantur:

Expanded text:
conscripta sunt, et quae facta sunt, et propter quod conscripta sunt, et quae facta sunt, et propter quod credendum facta sunt. Haec, ut fidem facerent, innotuerunt; haec per fidem, quam fecerunt, multo clarius innotescunt. Leguntur quippe in populis, ut credantur; nec in populis tamen nisi credita legerentur. Nam etiam nunc fiunt miracula in eius nomine, siue per sacramenta eius siue per orationes uel memorias sanctorum eius; sed non eadem claritatquanta illa gloria diffamentur. canon quippe sacrarum litterarum, quem definitum esse oportebat, illa facit ubique recitari et memoriae cunctorum inhaerere populorum. haec autem ubicumque fiunt, ibi sciuntur uix a tota ipsa ciuitate uel quocumque commanentium loco. nam plerumque etiam ibi paucissimi sciunt ignorantibus ceteris, maxime si magna sit ciuitas; et quando alibi aliisque narrantur, non tanta ea commendat auctoritas, ut sine difficultate uel dubitatione credantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut credat inquirit: magnũ : ipse ꝓdigium.
qͥmundo credente ñ credit. Uerũ hoc idõ di¬
cunt: ut nec tunc illa miracła facta fuisse
credant᷑. Unde gͦ tanta fide xp̃c usq quaq
cantat᷑ incęlũ cunicarne sublatꝰ. Unde tẽpo¬
rib eruditis &e onĩe qđ fieri ñ pot̃ respuen¬
tibꝰ. sine ullis miracłis nimiũ inuabilit in¬
credibilia credidit miuidꝰ: Anforte credibi¬
lia fuisse. & idõ credita ẽẽ. dicturi sunt: Cur
ipsig ñ credunt. Breuis ÷ gͥ nr̃a oplexior¬
Aut incredibił reiquȩ ñ uidebat aliã uicre¬
dibilia quȩ tam̃ fiebant & uidebant᷑. fecennt
fidem: aut certe res istacredibił. ut millis
quib ꝑsuade̾t᷑ miracłis iudigeret istor ni¬
mniam iedarguit infidelitatẽ. Hoc ad refellẽ
dos uanissimos dixerim: Nã facta ẽẽ. intil¬
ta miracula quȩ attestarent᷑ illi uni gran-¬
In eisdẽ quippe ueracissius libris cuncta

Expanded text:
ut credat inquirit, magnum est ipse prodigium, ut credat inquirit, magnum est ipse prodigium, qui mundo credente non credit. Verum hoc ideo dicunt, ut nec tunc illa miracula facta fuisse credantur. Unde ergo tanta fide Christus usquequaque cantatur in coelum cum carne sublatus? Unde temporibus eruditis et omne quod fieri non potest respuentibus sine ullis miraculis nimium mirabiliter incredibilia credidit mundus? An forte credibilia fuisse, et ideo credita esse dicturi sunt? cur ipsi ergo non credunt? Brevis igitur eaut incredibilis rei, que non videbatur, alia incredibilia, que tamen fiebant et videbantur, fecerunt fidem; aut certe res ipsa credibilis, ut nullis quibus suaderetur miraculis indigeret, ita istorum nimiam redarguit infidelitatem». Que cum ita se dos uanissimos dixerim. Nam facta esse multa miracula, quae adtestarentur illi uni granIn eisdem quippe ueracissimis libris cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
se.atq factã eẽ. diuinitas ipsiꝰ ueritatis.ł oi
uinteatis u̾itas. ⁊ contestantia miracłoꝵ sig¬
na monstrarent at e terientib & contra¬
dicentib tam multis tamq magnis ꝑsecu¬
tionib p̃cedens in xp̃o. deinde incet̾is ao
nouũ scłm secutura resurrectioatq in mor¬
tał carnis ⁊ fidelissime credẽt᷑. ⁊ p̃dicarẽt
intrepide. ⁊ ꝑ orbe tĩe pullulatura. fecundiꝰ
cum maityrũ sanguine screret᷑: Legebatł
em̃ p̃conia p̃cedentia ꝓpħarum: concure¬
bant ostenta uirturũ. ⁊ ꝑsuadebat᷑ u̾itas
noua consuetudine: non contraria ratiõr:
donet orb trȩ qui ꝑ sequebat furore. seque
in xp̃m credet factasutt: & fieri mundo cre¬
dente ñ desinunt. Ex eodem libro.xxͦ.¬
inquiunt nc̃ illa miracła q̃ pdica¬
tĩs facta c̾ẽ. ñ fiunt: P ossem quid ẽ dicere
necessaria fuisse pꝰꝗ credet mundꝰ: ad hoc
ut credet mundꝰ. Quisquis adhuc ꝓdigia

Expanded text:
se atque factam esse divinitas ipsius veritatis, vel se atque factam esse divinitas ipsius veritatis, vel divinitatis veritas et contestantia miraculorum signa monstrarent, ut terrentibus et contradicentibus tam multis tamque magnis persecutionibus praecedens in Christo, deinde in caeteris ad novum saeculum secutura resurrectio, atque immortalitas carnis, et fidelissime crederetur et praedicaretur intrepide, et per orbem terrae pullulatura fecundius, cum in martyrum sanguine sereretur. Legebantur enim praeconia praecedentia prophetarum, concurrebant ostenta virtutum, et persuadebatur veritas nova consuetudini, non contraria rationi, donec orbis terrae, qui persequebatur furore, sequerin Christo crederet facta sunt, et fieri mundo credente non desinunt, ex eodem libro XXinquiunt, nunc illa miracula quae praedicatis facta esse non fiunt? Possem quidem dicere necessaria fuisse priusquam crederet mundus, ad hoc ut crederet mundus. Quisquis adhuc prodigia
Abbreviated transcription (Latin):
exculta: p̃seitim eludens ome qđ fieri ñ po¬
test. respuit unꝰ enumero doctissunoꝵ ho¬
niinũ. idemnq eloquentissimꝰ omĩum mar¬
cus. tulliꝰ. cicero ꝓptea dicit diuinitatem
romuli mirabilit̃ creditã: qđ erudita ante¬
tẽꝑa fuer. que falsitatẽ ñieciꝑent fabularũ.
S ualde ridiculũ ÷ de romuli falsadiuinita¬
te. cũ de xp̃o loquim. facere m̃tionẽ. Uerũp
tam̃ cũ sexcentis ferine annis anteciceronẽ
romulus fuerit. atq illa actas iam fuisse
doctriius dicat᷑ exculta. ut qđ fieriñ potest
oñs respuerent. quanto magis post sexcen¬
tos annos ipnꝰ tẽꝑe ciceronis. maximeq pꝰ.¬
ea sub augusto atq tyberio. eruditioribꝰ utiq̃
tẽporib resurrectionẽ carnis rp̃i atq in
cęlũ ascensionẽ. tanꝗ id qđ fieri ñ potest.
mens humana ferre ñ possit: Eludensq ab
aurib cordibq respueret nisi eã fien potiuis¬

Expanded text:
exculta praesertim eludens omne, quod fieri non poexculta praesertim eludens omne, quod fieri non potest, respuit." unus e numero doctissimorum hominum idemque eloquentissimus omnium Marcus Tullius Cicero propterea dicit diuinitatem Romuli mirabiliter creditam, quod erudita iam tempora fuerunt, quae falsitatem non reciperent fabularum. Sed ualde ridiculum est de Romuli falsa diuinitate, cum de Christo loquimur, facere mentionem. uerum tamRomulus fuerit, atque illa aetas jam fuisse doctrinis dicatur exculta, ut quod fieri non potest, omne respueret: quanto magis post sexcentos annos ipsius tempore Ciceronis, maximeque postea sub Augusto atque Tiberio, eruditioribus utique temporibus, resurrectionem carnis Christi atque in coelum ascensionem, tanquam id quod fieri non pmens humana ferre non posset, eludensque ab auribus cordibusque respueret, nisi eam fieri potuis
Abbreviated transcription (Latin):
credtint: hoc nob unũ grande miracłi suf¬
ficit. qđ eam t̾rarum orb sine ullio miracłis
credidit: Recolamꝰ etiã hoc loco illud: qđ
de romuli credita diuinitate tullius ammi-¬
rat᷑. Uerba eiꝰ ut p̃scripta funt: inseramus.
Magis: inquit in romulo ammirandum.
qđ ceti qui dii ex hominib factiẽe. dicunt᷑.
minꝰ eruditis homuiũ scłis fuert̃: ut fin¬
gendis ꝓliuis eẽt ratio. cum imꝑiti facile
ad credendum impellerent᷑: Romuli autẽ
etatẽ inniꝰ his sexcentis annis.iam in uete¬
ratis lieteris atq doctrinis. om̃tumq illo
anciqͦ exinculta hominũ rata errore subla¬
to fuisse cernimꝰ. Et paulo post de codẽ
romulo ita loquit᷑: qđ adhunc ꝑtinet sen¬
sum. Ex quo intelligi ꝑotest inquit. per¬
mnultos annos ante homerũ fuisse quã
romulũ: ut tam doctis hominib: ac tẽpo¬
rib ipsis eruditis. ad fugendũ uix qͥcquã
ẽet loci. Anciquitas eñirecipit fabulas fic¬
tafeciã ñnunꝗͣ nicondite. Hec etas aut̃ iã

Expanded text:
credunt, hoc nobis unum grande miraculum sufficit, quod eam terrarum orbis sine ullis miraculis credidit. Recolamus etiam hoc loco illud quod de Romuli credita diuinitate Tullius admiratur. uerba eius ut scripta sunt inseram. "magis est" inquit "in Romulo admirandum, quod ceteri, qui dei ex hominibus facti esse dicuntur, minus eruditis hominum saeculis fuerunt, ut fingendi procliuis esset ratio, cum imperiti facile ad credendum impellerentur, Romuli autem aetatem minus his sescentis annis iam inueteratis litteris atque doctrinis omnique illo antiquo ex inculta hominum uita errore sublato fuisse cernimus." et paulo post de eodem Romulo ita loquitur, quod ad hunc pertinet sensum: "ex quo intellegi potest" inquit "permultis annis ante Homerum fuisse quam Romulum, ut iam doctis hominibus ac temporibus ipsis eruditis ad fingendum uix quicquam esset loci. antiquitas enim recepit fabulas fictas etiam nonnumquam incondite; haec aetas autem iam
Abbreviated transcription (Latin):
or t̾reno corꝑe potiut illigari. Ant̾rena
particula tam exigua potuit aliquid ce¬
lesticorpore meliꝰ ap̃d setenere. ut sensum
hab̾et & uitã & eam seutientẽ atq iuuen¬
tẽ dedignabit᷑ celum susciꝑe. Aut suscep¬
tam ñ pot̾it fustiuere. cum de resentiat¬
& uiuat ista meliori. quã ẽ. corpꝰ om̃e cęles¬
te S. idõ ñc ñfit: qr ñdũ ẽ. tẽpꝰ. Quo id fi-¬
eri uoluit quihoc qđ uiuendo iamui lun
niulto mirabiliꝰ quã illud qđ ab istis ñcre¬
incorporeos animos cȩlesti corpore poriores.
t̾renis illigari corporib quã corꝑa licet t̾re¬
nas sedib quãuis celestib tam̃ corporeis
sublemariͥ nqr hoc uide consucuuirꝰ & hoc
sum. illud uͦ ñdũi fumꝰ. nec aliqͥndo ad huc
uidemꝰ. Plani ꝓfecto sobria ratione cõn
sulta. mirabilioris eẽ. diuini oꝑis reꝑit᷑.
incorꝑalib corꝑalia quodãmͦ attexere:
quãlicet diu̾sa. qr illa cȩlestia. ista t̾restriã.
tam̃ corꝑa & corpora copulare. S hoc incre

Expanded text:
or, terreno corpori potuit illigari? An terrena particula tam exigua potuit aliquid coelesti corpore melius apud se tenere, ut sensum haberet et vitam, et eam sentientem atque viventem dedignabitur caelum suscipere aut susceptam non poterit sustinere, cum de re sentiat et uiuat ista meliore, quam est corpus omne caeleste? sed ideo nunc non fit, quia nondum est tempus, quo id fieri uoluit, qui hoc quod uidendo iam uiluit ulto mirabilius quam illud, quod ab istis non creincorporeos animos, caelesti corpore potiores, terrenis inligari corporibus quam corpora licet terrena sedibus quamnis caelestibus. tamen corporeis sublimari, nisi quia hoc uidere consueuimus et hoc sumus, illud uero nondum sumus nec aliquando adhuc uidimus? Nam profecto sobria rationsulta mirabilioris esse divini operis reperitur, incorporalibus corporalia quodammodo attexere, quam licet diversa, quia illa coelestia, ista terrestria, tamen corpora et corpora copulare. CAPUT V.--
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ ammoniti. sic illa insura. ita & istaco¬
formatio uon quantitatis intelligenda est
s aetatis. Refurgent itaq om̃s tam mag¬
in corpore. quã ł erant uł futuri erant
etati uiuenili: quãuis nichil oberit etiã
sierit infantilis ł senilis corꝑis forma ubi
nec mñtis. nec ipsiꝰ corꝑis ulla remanebit
infirmitas. Unde etiã siquis in eo corꝑis
mͦ in quo defunctꝰ ÷ resurrecturum unũ¬
quẽq contendit: ñ ÷ cũ illo laboriosa
contradictione pugnandum: An in suo
sexii resuscitanda atq mansura sunt
corꝑa feminarũ. Ex eodẽ lib.xxii. ti¬

Expanded text:
 admoniti, sicut illa mensura, ita et ista conformatio non quantitatis intelligenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes tam magni corpore, quam vel erant, vel futuri erant aetate juvenili, quamvis nihil oberit etiam si erit infantilis, vel senilis corporis forma. ubi nec mentis, nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. Unde etiam si quis in eo corporis modo in quo defunctus est resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradictione pugnandum. CAPUT CLIX. An in suo sexu resuscitanda atque mansura sunt corpora feminarum; ex eodem libro XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
de scientia ꝓcedens. & memoriã intelli¬
gentiãq ꝯiungens. tãꝗͣ parenti pliq cõ¬
munis. unde nec pareus intelligit᷑ ẽẽ nec
ualde inparẽ similitutinẽ sp̃s scr non
tam sic̃ in ista imagine trinitatis. non
hȩc tria unꝰ hõ. s uniꝰ hominis sunt. ita
in ipsa sumina tͥuitate cuiꝰ hec imago est
ille ñ una ꝑsona. Qđ sane mirabilit̃ in¬
effabile ẽ. uł ineffabilit̃ mirabile: cũ sit
una ꝑsona hec imago trinitatis. ipsauͦ
sumina trmitas tres ꝑsone siait insepa¬
rabilior ẽ. illa tͥnitas ꝑsonarũ triũ. quã
hȩc uniꝰ. Illa quippe innatura diumnita¬
tis. siue id meliꝰ dr̃ dĩtatis qđ ÷ hoc ẽ.¬

Expanded text:
de scientia procedens et memoriam intellede scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique communis — unde nec parens intellegitur esse nec valde imparem, similitudinem Spiritus sancti: non tamen sicut in ista imagine Trinitatis, non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt; ita in ipsa summa Trinitate, cujus haec imago est, illae, non una persona. quod sane mirabiliter ineffabile est uel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. illa quippe in natura diuinitatis, siue id melius dicitur deitatis, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
frum in illa sũma trimtate
que incõꝑabilit rebꝰ omibꝰ ante¬
cellit. tanta ẽ. in seꝑabilitas: ut cũ trini¬
tas hominũ ñ possit dici unꝰ homo. illa
imꝰ ds̃ & dicat᷑ & sicec inunodõ sit illa
tͥnitas. s unꝰ ds̃. Nec rursus quẽ ammo¬
dum ista imago qđ ÷ hõ habens illa tria.
una ꝑsona ẽ. ita ẽ. illa trinitas: s tresꝑso¬
ne st̃. Pat̃ filii ⁊ filiꝰ patris: & sp̃s sc̃s patͥs
⁊ filii. Quãuis enĩ memoria hominis. & max¬
nne illa quã pecora ñ hñt. id÷ qua resin¬
telligibiles ita cortinent᷑ ut ñ ui ea ꝑsens
corꝑis uenerint. habeat ꝓmodulo suo in
hac imagnie trinitatis incõꝑabilit quidẽ
in paarẽ. s talẽ qualẽcrĩq similitudinẽ pa¬
tris. itẽq intelligentia omnis quȩ ꝑ intẽ¬
tionẽ cogitationis inde format᷑ qͣndo qͥd
scit dicit᷑. & nulliꝰ lingne cordis u̾bum:
habeat in sua magna disparilitate n mil¬
lam similicudinẽ filii. & amor hominis

Expanded text:
rum in illa summa Trinitate, quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, in illa unus Deus et dicatur et sit, nec in uno Deo sit illa Trinitas, sed unus Deus. Nec rursus quemadmodum ista imago quod est homo, habens illa tria, una persona est, ita est illa Trinitas, sed tres personae sunt, Pater Filii, et Filius Patris, et Spiritus Patris et Filii. Quamvis enim memoria hominis, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intelligibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis venerint, habeat pro modulo suo, in hac imagine Trinitatis, incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcunque similitudinem Patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatur, quando quod scitur dicitur et nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cine positis u̾bis. Qui cũ paulo antedi¬
ceret alt altiꝰ onera portate: postea dix.
unꝰquisq ꝓpͥun onus portabit.S alia
sunt onera participande infirmitatis:
alia reddende rationis d̃ode actibꝰ nr̃is.
Iua cũ fribꝰ sustentanda ꝯmunicantur:
hec ꝓpͥa ab uno quoq portant᷑. Ita &e uir¬
ga intelligit᷑ sp̃italit̃ de qua dicebat
apłs. in uirga ueniam ad uos: & corꝑa¬
lit qua utim siue ad aequum. siue ad
aliquid aliud opus fuerit. ut int̾unomit¬
tam &e alias huiꝰ nom̃is figuratas signi¬
ficationes. Utrunq gͦ accipiendũ ẽ a
dño aplis dictũ: & ut nec uirgã ferreq.
& ut ñ nͥ uirgam ferrent. Cum eni scđ̾m

Expanded text:
cine positis verbis, qui cum paulo ante dicine positis verbis, qui cum paulo ante diceret: Alter alterius onera portate, postea dixit: Unusquisque proprium onus portabit. Sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis Deo de actionibus nostris. Illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portantur: ita et virga intelligitur spiritaliter, de qua dicebat apostolus: in uirga ueniam ad uos? et corporaliter, qua utimur siue ad equum siue ad aliquid aliud opus fuerit, ut interim omittam et alias huius nominis figuratas significationes. Utrumque ergo accipiendum est a domino apostolis dictum, et ut nec uirgam ferrent et ut nonnisi uirga
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: s diu̾sis locis congruent̃ posita diuso
mͦ incelligunt᷑. & aliquando cũ expositi¬
one diciuit᷑. ut ẽ illud nolite puerief¬
fici sensib s malicia paruuli estote. ut
sensib ꝑfecti sitis hoc enĩ buiter clau¬
sa sententia dici potuit: nolite ee pue¬
ri.s estote pueri. Et illud. Si quis putat
sẽ sapientẽ ẽẽ in uob in hoc scło: stultꝰ
fiat ut sit sapiens. Quid enĩ aliud dix̃.
quã ñ sit sapiens. ut sit sapiens: Aliqͣndo
aut̃ clausȩ ita dicunt᷑ ut exerccant inqui¬
rentẽ: ut ẽ. qđ ait ad galathas. Inincen
onera ur̃a porcate: & sic adimplebitis
legẽ xp̃i. Qui eñ putat se eẽ. aliqͥd cũ
nichil sit: se ipsumi seducit. Opus aut̃
suum ꝓbet unꝰqͥsq & sic tunc insemet ip¬
so habebit głam᷑: & ñ in alto. Unꝰqͥsq enĩ
ꝓpͥum onus portabit. Nisi oneris nomen
sub diu̾sis sig̾cationib acceꝑis: ꝓcul du¬
bio putab eundẽ sibi in loquendo ẽẽ. cõ¬
trariũ: & hoc in una sententia. tamui¬

Expanded text:
sis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum expositione dicuntur — ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit: "nolite esse pueri, sed estote pueri"; et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens, quid aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens"? — aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem; ut est quod ait ad Galatas: inuicem onera uestra portate, et sic adimpli. Qui enim putat se aliquid esse cum nihil sit, seipsum seducit: opus autem suum probet unusquisque, et sic tunc in semetipso habebit gloriam et non in altero; unusquisque enim onus proprium portabit. Nisi oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, proculdubio putabis, eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc in una sententia, tam vi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit eis ne quid tollerent in ua nͥ uirgã
tantũ : Ꝙ sequat᷑ etiã ipse. ñ perã. ñ panẽ.
neq in zona aes: ut ostendat in eodẽ lo¬
co u̾sari narrationẽ suam an quo & illoꝵ
qui dixer̃ nec uirgã ferendã. Qđ ita sol¬
uit: ut incelligamꝰ sub alia significatiõe
dictã uirgã quȩ scđm marcũ ferenda ẽ.
&e sub alia illam que scđ̾m matħm & lu
cam ñ ẽ. ferenda Dicut sub alia signifi¬
catione intelligit᷑ tẽptatio de qua dic¬
at si diligitis eum. Illa seductionis est:
hec ꝓbationis. Sic̃ iudiciũ alit̾ accipit᷑.
de quo dictũ ẽ. quibene fecer̃ in resur¬
rectionem uitȩ. qui male fecẽr in resur-¬
rectionẽ iudicii: & alit̃. de quo dictũ est
Iudica me ds̃ & discerne causam meani
de gente ñ scã. Illud eñi iudiciũ damp¬
nationis ẽ: hoc discretionis. & multa

Expanded text:
cepit eis ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum; et sequatur etiam ipse, non peram, non panem, neque in zona aes: ut ostendat in eodem loco versari narrationem suam, in quo et illorum qui dixerunt nec virgam ferendam. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia sidictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda. Sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dic, ut sciat, si diligitis eum. Illa seductionis est, ec probationis, sicut iudicium aliter accipitur, de quo dictum est: qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae; qui male fecerunt, in resurrectionem iudicii, et aliter, de quo dictum est: iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretio
Abbreviated transcription (Latin):
quã eis p̃bentib quib annuntiant euangłi¬
um: alioquin contͣ hoc p̃ceptũ fecit idem
apłs. qui uictũ de manuũ suarũ laborib
transigebat necuiꝗͣ grauis eẽt. s potesta¬
tẽ dedisse in qua scirent sibi ista debi. Cũ
aut̃ adño aliquid imꝑat᷑: nisi fiat in obe¬
dientie culpae. Cũaut̃ potestas datur: licet
cuiq nuti. ⁊ tanqͣde suo iure recede. Hecgͦ
dñs loquens discipłis. idagebat qđ ipse

Expanded text:
quam eis praebentibus quibus annuntiant Evangeliquam eis praebentibus quibus annuntiant Evangelium; alioquin contra hoc praeceptum fecit idem apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset : sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est: cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Haec ergo Dominus loquens discipulis, id agebat, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ perã intua. neq duas tunicas. neq
calciam̃ta. neq uirgã: continuo subie¬
cit. Dignus ẽ enĩ oꝑariꝰ cybo suo. Unde
satis ostendit cur eos hec possiđe ac ferre
noluerit: Non quo necessaria non sint
fustentationi huiꝰ uitẽ s qr sic eos mit¬
tebat ut eis hec debi demonstraret ab
illis ipsis quib euangłium credentibꝰ
adnuntiarent. tanꝗͥ stipendia militã¬
tib tanꝗͣ fructũ uinee plantatorib.
tanꝗͣ lac gregis pastorib Unde paulꝰ
dic̃. Quis militat suisstipendus unꝗͣ:
Qtuis plantat uineã: & de fructu eiꝰ nedit:
Quis pascit gregẽ. & de lacte gregis ñ ꝑ¬
cipit: hinc eni loquebat᷑ de his que ne¬
cessaria st p̃dicatorib euangłui. Unde
paulo pꝰ dic. Sinosuob sp̃italia senima¬
uimꝰ magnũẽ. siuĩa carnalia metamꝰe
Si alii potestatis nr̃e participant. nonne
magis nos: S: ñ suniꝰ usi hac pocestate
Unde apparet hec ñita p̃cepisse dĩm. tan¬
quã euangłiste uiuere aliunde ñ debeais.

Expanded text:
ia, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam; continuo subjecit, Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit: non quod necessaria non sint sustentationi hujus vitae; sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi demonstraret ab illis ipsis quibus Evangelium credentibus annuntiarent, tanquam stipendia militantibus, tanquam fructum vineae plantatoribus, tanquam lac gregis pastoribus. Unde Paulus dicit: Quis militat suis stipendiis unquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit? Hinc enim loquebatur de iis quae necessaria sunt praedicatoribus Evangelii: unde paulo post dicit, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metemus? Si alii potestatis vestrae participant, non magis nos? sed non sumus usi hac potestate. Unde apparet haec non ita praecepisse Dominum, tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ans. Oquã felix & beata ẽ. aĩa. quȩ cari¬
tatẽ meret᷑ hab̾e. Caritas fr̃s siienti potus
:surienti cibꝰ In amaritudinẽ positis.
dulced.⁊ntristicia constitutis. uera & in¬
tegra consolatio. Nuctuantibꝰ port᷑. errantibꝰ
uia : pegriuantib patͥa. hanc gͦ srs̃ tenete:
hanc tota auiditate diligite: si amatores es¬
tis: amate caritatẽ. Si fortes:. incite cupi¬
ditatẽ. Si peregrinr̃ desidate patriã. Ipsa
sͦ caritas si illã tenere uolueritis: & gub¬
nat in hoc scło÷ & ꝑducet ad uitã aet̾nã.¬
o sunt gͣ Item de dilectione.
ne malũ quis inferat. alterũ. ut bonũ im¬
pendat. Primũ ut caueat ledere: sequent
ut discat p̃stare. Ainicicia ẽ. animoꝵ soci¬
etas. Hęc quippe aduobꝰ intipit: nã mi¬
nꝰ ꝗͣ it̃ duõs ẽt. dilectio ñ poterit. Anti¬
in actib apłoꝵ legimꝰ. Erat illis corunũ
& aĩa una. Houqr multa corꝑa unã habe¬
bant anma: s qr uncło & igne caritatis¬

Expanded text:
 . O quam felix et beata est anima, quae charitatem meretur habere! Charitas, fratres, sitienti potus est, esurienti cibus, in amaritudine positis dulcedo, in tristitia constitutis vera et integra consolatio, fluctuantibus portus, errantibus via, peregrinantibus patria. Hanc ergo, fratres, tenete, hanc tota aviditate diligite. Si amatores estis, amate charitatem; si fortes, vincite cupiditatem; si peregrini, desiderate patriam. Ipsa vos ergo charitas, si illam tenere volueritis, et gubernat in hoc saeculo, et perducit ad regno sunt erga dilectionem ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiin Actibus apostolorum legimus: Erat illis cor unum, et anima una. Non quia multa corpora unam habebant anima
Abbreviated transcription (Latin):
cit. & adusas omuniõe teꝑat. leuioresq
readit᷑: q dii in tribulatione amici conso¬
latio adiungit. nec frangit᷑ anuis. hec ca¬
dere patit. T unc uere amicꝰ amat᷑. sin ꝓsi

Expanded text:
cit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ uacillat auctoritas. Porro fide ticuban¬
te: caritas etiã ipsa languescit. Nam si a fide
quisq cecidit: a caritate etiã necesse ẽ. cadat.
Nonem̃ pot̃ diligere: qđ ẽẽ ñ credit. Porro si¬
& credit & diligit bene agendo & p̃ceptis
moꝵ bonoꝵ optẽꝑando: efficit ut etiã spet
quid uilescat cũ uenerit. aetnũ uͦ aidentiꝰ

Expanded text:
rarum uaccillat auctoritas. porro fide titubanrarum uaccillat auctoritas. porro fide titubante caritas etiam ipsa languescit. nam si a fide quisque ceciderit, a caritate etiam necesse est cadat. non enim potest diligere quod esse non credit. porro si credimorum bonorum obtemperando, efficit ut etiam sperequid vilescat cum venerit, aeternum vero ardenti
Abbreviated transcription (Latin):
habeat: quã tam ei inciendon seruat. Omis
ud sentit. quã ille qͥ scͥpsit: illis ñ intientib
fallit᷑. S tam̃ u dicere ceꝑam si ea sententia
fallit qua aedificet cantatẽ que finis p̃cep¬
tiẽ: ita fallit ac si quisꝗͣ etrore deserens uiã.
eo tam ꝑagrũ ꝑgat quo etia uia illa ꝑdiic
corrigendꝰ ẽ. tam. Et qua sit utiliꝰ uia ñ de¬
serere demonstrandii ẽ. ne consuetudine de¬
uiandi. etiã intransu̾ sũ aut ꝑu̾sum ire coga¬
tur. Asserendo enĩ temere qđ ille ñ sensit
quẽ legit. plerũq incurrit in alia ꝙ ali
sententię contexere nequeat. Quȩ si uera
& certa ẽẽ consentit. illud ñ possit uerũ eẽ
qđ senserat: fitt in eo nescio qͦmͦuit aman¬
do sententiã suã. scͥpture incipiat offensor
eẽ. ꝗͣ sibi. Qđ malũ si serpere siuerit: euer¬
tet᷑ ex eo. ꝑfidẽ ciii ambulamꝰ: ñ ꝑspetiẽ.
Titubabit aut̃ fides: si diuinarũ scriptu¬

Expanded text:
habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis habeat, quam tamen ei mentiendo non seruat. omnis ud sentit quam ille qui scripsit, illis non mentientibus fallitur, sed tamen, ut dicere coeperam, si ea sententia fallitur, qua aedificet caritatem, quae finis praecepti est, ita fallitur, ac si quisquam errore deserens uiam eo tamen per agrum pergat, quo etiam uia illa perducit. corrigendus est tamen et quam sit utilius uiam non deserere demonstrandum est, ne consuetudine deuiandi etiam in transuersum aut peruersum ire cogatur. Asserendo enim temere quod ille non sensit quem legit, plerumque incurrit in alia quae illi sententiae contexere nequeat. quae si uera et certa esse contendit, illud non possit . uerum esse quod senserat fitque in eo nescio quomodo, ut amando sententiam suam scripturae incipiat offensior esse quam sibi. quod malum si serpere siuerit, euertetur ex eo. per fidem enim ambulamus, non per speciem; titubabit autem fides, si diuinarum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs gͥ scͥpturas diuinas uł qualibet
earũ partẽ incellerisse sibi uidet᷑ ita ut eo
ui tellecto ñ aedificet istã gemmã caritatẽ
dĩ & ꝓximi: ñdũ intellexit. Quisqͥs uͦ talẽ
inde sententia duxerit ut huic aedificande
caritati sit ucił. nec tam̃ hoc dixerit qđ ille
que legit eo loco sensisse ꝓbabit᷑. ñ ꝑnitio¬
se fallit᷑ nec omĩno m̃tit᷑. In est qͥppe ram̃tien¬
te uobantas falsa dicendi. & ido multos in¬
uenimꝰ qui intrri uelint: qui aũt falli. ne¬
mine. Cũ gͥ hoc sciens bomo faciat. illud
nesciens patiat᷑: satis apparet in una eadẽ¬
q re illũ qui fallit᷑. eoqui m̃tit᷑ eẽ meliorẽ:
Quandoquidẽ pati meliꝰ ẽ. iniquitatẽ. quã
facere. Omĩs aut qui intiꝰt᷑: iniquę facit:
Et si cuiꝗͣ uidet utile aliqͣndo ẽẽ mñdaci¬
um: pot uidi utilẽ aliqͥndo ẽe. inquitatẽ.
Nemo enĩ m̃tiens: u eo qđ m̃tit seruat fidẽ.
Nam hocutiq uult ut cur m̃tit᷑ fidẽ sibi

Expanded text:
uis igitur scripturas diuinas uel quamlibet earum partem intellexisse sibi uidetur, ita ut eo intellectu non aedificet istam geminam caritatem dei et proximi, nondum intellexit. quisquis uero talem inde sententiam duxerit, ut huic aedificandae caritati sit utilis, nec tamen hoc dixerit quod ille quem legit eo loco sensisse probabitur, non perniciose fallitur nec omnino mentitur. inest quippe in mentiente uoluntas falsa dicendi, et ideo multos inuenimus, qui mentiri uelint, qui autem falli, neminem. cum igitur hoc sciens homo faciat, illud nesciens patiatur, satis apparet in una eademque re illum qui fallitur eo qui mentitur esse meliorem, quando quidem pati melius est iniquitatem quam facere. omnis autem, qui mentitur, inique facit, et si cuiquam uidetur aliquando utile esse mendacium, potest uideri utilem aliquando esse iniquitatem. nemo enim mentiens in eo quod mentitur seruat fidem; nam hoc utique uult, ut cui mentitur fidem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
t fecit luctũ patri suo septẽ dies.
Nescio utrũ inueniat᷑ alicui scõri
in scͥptutris celebratũ eẽ luctũ nouẽ dies:
iqđ apud latinos nouẽ dies appellant.
Unde mͥ uident᷑ ab hac consuetudine
ꝓhibendi: si qui xp̃ianoꝵ istiun in mor¬
tuis suis numerũ seruant. qui magis ẽ.
ingentilium ꝯsuetudine. Septimꝰ uͦdies:
auctoritatẽ in scͥpturis habet. Undealio
loco scͥptũ ẽ. luctus mordui septẽ dierũ:
facui aut̃ om̃s dies uite eiꝰ. Septenarius
aut̃ numerꝰ: ꝓpt̃ sabbati sacram̃tũ p̃ci-
pue quietis indictũ ẽ. Unde meritomor¬
tuis tanꝗͣ requiescentib exhibet᷑. Quẽ ta¬
mñ numersi in luctu iacob decuplauert̃
eg yptii: qui eũ septuaginta dies luxert̃.¬

Expanded text:
diebus. nescio utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctoritatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: luctus mortui septem dierum, fatui autem omnes dies uitae eius. septenarius autem numepue quietis indicium est, unde merito mortuis tanquam requiescentibus exhibetur: quem tamen numerum in luctu Jacob decuplaverunt Aegyptii, qui eum septuaginta dies luxer
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendũ ÷ tanquã possit istoꝵ p̃tereunti¬
um diesẽẽ ullꝰ et̃iiꝰ s illud eẽnũ ẽ. qđ iste
significat dies. Uelut cũ dicimꝰ ipsum dẽ
et̃nũ ñ utiq istas duas sillabas etnas dici-¬
mꝰ.⁊ s qđ significant. Qũ aquã diligent̃¬
scrutandũ sit qͦmͦ appellare scͥptura sole¬
at ȩxnũ: ne forte ita dixerit sollẽpnit̃ ẽt¬
nũ. quẽ nefas habeant p̃t̃mutere:. aut sua
sponte mutare. Alud ẽi enĩ qđ p̃cipit᷑
quo usq fiat sic̃ p̃ceptũ ẽ. ut septies mu¬
ros hierico circuiret archa: Nliuo cũ p̃ci¬
pit᷑ sic obseruari aliqͥd ut nulꝰ tminꝰ p̃fi¬
nat᷑ obseruationis. siue cotidie. siue ꝑ
m̃ ses. siue ꝑ annos. sollennit. stue ꝑmul¬
toꝵ. uł aliquoꝵ annoꝵ certa int̃ ualla
Aut gͦ sic appellauit ȩtnii. qđ ñ sua spon¬
te audeant desinere celebrare: aut sic̃
dixiut ñ ipsa signa rerũ. s resque hissig¬
nificant᷑. etne intelligantur. cxuiiii.¬

Expanded text:
cipiendum est, tamquam possit istorum praetereuntium dies esse ullus aeternus: sed illud aeternum est, quod iste significat dies. uelut cum dicimus ipsum deum aeternum, non utique istas duas syllabas aeternas dicimus, sed quod significant. quascrutandum sit quomodo appellare scriptura soleat aeternum; ne forte ita dixerit sollemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur obseruationis, siue cotidie siue per menses siue per annos sollemniter siue per multorum uel aliquorum annorum certa interualla. aut ergo sic appellauit aeternum, quod te audeant desinere celebrare, aut sicut dixi, ut non ipsa signa rerum, sed res quae his significantur aeternae intelligantur. Su
Abbreviated transcription (Latin):
suud in oꝑe ẽ. illud in fine. & illic mag̃
intelligendir᷑: qđ dictũ ẽ. bona ẽ. sub stan¬
tia eui ñ ẽ. peccatũ in conscientia. Tunc
enĩ erit uere bona substantia. id uere
diuitie: cũ transierit tota pauꝑtas id÷
uͦauertat se homo adelicto. cũ ꝓficiendo
inde discedit. e renouet᷑ de die in dienr᷑&
licto mundet cor suũ. misereat. ut qđ
restat ꝑ ueniã dimutat᷑. Hoc em salubri¬
ter & sine uana mnaniq iactantia bene
nos ñ rep̃hendit. fidutiã habemꝰ ad dm̃:
&e quȩcũq pelierimꝰ accipiemꝰ abto. hoc
eñ uidet᷑ isto loco ammonuisse. ne cor nos¬
trum nos in ipsa cratione & petitione rep̃¬
hendat: hocẽ ne forte cũ ceꝑimꝰ dicere di¬
mitte nob sic̃ & nos dimittimꝰ ꝯpunga¬
mur ñ facere qđ dicimꝰ . Aut ecĩã ñ au

Expanded text:
ine. et illic magis intellegendum quod dictum est: bona est substantia cui non est peccatum in conscientia. tunc enim erit uere bona substantia, id est uerae diuitiae, cum transierit tota paupertas, itas. nunc uero auertat se homo a delicto, cum proficiendo inde discedit et renouatur de die in diem, et mni delicto mundet cor suum; misereatur, ut quod restat per ueniam dimittatur. hoc enim salubriter et sine uana inanique iactantia bene nos non reprehendat, fiduciam habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim uidetur isto loco ammonuisse, ne cor nostrum nos in ipsa oratione et petitione reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere q
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ q iħs ndũ fuerat głificatꝰ qͣ mͦ dicen¬
daẽ. ante resurrectionẽ sua ȩccłia eiꝰee glo¬
sa: Mundat gͦ eã nc̃ lauacro aquȩ in uer¬
bo abluens peccata p̃tita . & pellens abea
dominationẽ maloꝵ angłoꝵ. deinde ꝑ¬
ficiens eiꝰ sanitates facit eã occurrere in
illa głosam sine macła & ruga. Quosem̃
p̃ destinauit. illos & uocauit: & quos uo¬
cauit. ipsos & iustificauit: quos aut̃ tus¬
rificauit illos & glificauit: In hoc miste¬
no dictũ arbitror. ecce eitio demonia. &
sanitates ꝑficio hodie & cras: & tertia die¬
consummorIo÷ ꝑficior. Dix em̃ hoc ex

Expanded text:
ndum fuerat glorificatus - quomodo dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae, in uerbo abluens peccata praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. in hoc mysterio dictum arbitror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor, id est perficior. dixit enim hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
Uotquot gͦ ꝑfecti hoc sapiamꝰ:
id ÷ qͦt qͦt ꝑfecte currimꝰ. hoc sa¬
piantus quod nondum ꝑfectisumꝰ ut illic
ꝑficiam quo ꝑfecte ad huc currimꝰ. Ut cũ
uenent qđ ꝑfectũ ẽ. qđ ex parte ẽ. destruat᷑:
Id ÷ ñiam ex parte sit s ex toto: qi fidei & spei
iam res ipsa ñ quȩ credãt & spet᷑. s quȩ uide¬
at᷑ teneat᷑q succedet.: Caritas aũt quȩ in his
tribꝰ maior ÷ ñ auferat᷑ s augeat᷑ &e implea¬
tur contẽplata qđ credebat. & qđ sꝑabat
indepta. In qua plenitudine caritatis p̃¬
ceptũ illud ĩplebit᷑: diliges diim dĩ tuũ
ex coto corde tuo & ex cota anima tua. &
ex tota m̃te tua. Namcũ est adhuc aliqͥd
carnał ocupiscentiȩ qđ uł continendo fre¬
nẽt᷑ñ om̃imodo ex tota anima diligit᷑ d̃s̃.
Non em̃ caro sine anima concupisert: quã¬
uis caro concupiscere dicat᷑. qr carnalit̃
anima concupiscit. Tunc erit iustꝰ sine
ullo omino peccatoꝰ qr ituilla lex erit in

Expanded text:
uotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota aex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato quia nulla lex erit in
Abbreviated transcription (Latin):
si quo currendue. nesciat᷑. Quo mado aut
scitet᷑ si ntillis p̃ceptis ostendet᷑: Sic gͦ cara¬
mꝰ: ut ꝯp̃hendamꝰ. Om̃s eni qui recte cur¬
runt cõphendent: non sic̃ in agone thea¬
trico om̃s quidẽ currunt. s uiiꝰ accipit pal¬
niã. Curraniꝰ redendoͥ sꝑando. desidando:
curtamꝰ corpꝰ castigando: et elemosinas in bo¬
nis dandis inałq ignoscendis hilarit᷑ et
ex corde faciendo: & currentiũ uires ut ad¬
iuuanit orandõ & sic audiamꝰ p̃cepta ꝑfec¬
tionis. ne crurere negligamꝰ ad plenitidinẽ
caritatis. is p̃missis. ea testimonia quę¬
posuit iste cui respondemꝰ tanꝗͣnos ea ꝓtu¬
lerimꝰ diligent audiamꝰ. Indeutero nomio
Tu aut̃ ꝑfectꝰ eris corã oño dõ tuo. Itẽ illu
Et ñent consumatꝰ in filiis isrł. Itẽ sali¬
tor in euangło. Estote ꝑfecti: qi pat̾ ur̃ qͥi¬

Expanded text:
sciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Sic ergo curramus, ut comprehendamus. Omnes enim qui recte currunt, comprehendent: non sicut in agone theatrico, omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo et sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando, et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis. posuit iste cui respondemus tanquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus in Deuteronomio: Tu autem perfectus eris coram Domino Deo tuo; item illic: Et non erit inconsummatus in filiis Israel. Item Salvator in E
Abbreviated transcription (Latin):
duo. P uto aut̃ intesse int̃ rectũ corde: &
imundũ corde. Nam & reciꝰ coroe in ea quȩ
ante sunt extendit. ea que retro st̃ obli¬
uiscens. ut recco cursu id÷ recta fide atq
intentione ꝑueniat ubi habitet mandꝰ
corde. Sicut illa singła reddenda st̃ si¬
guł ubi diccũ ẽ. Quis ascendet in mon¬
tẽ oni: aut qͥs stabit inloco sẽo eiꝰ. Inno¬

Expanded text:
rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur, ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis. ascendit in montem domini, aut quis stabit in loco sancto ei
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Corripientes oninẽ homine: & docente
in orñi sapeentia ut exhibeamꝰ omnẽ homi.¬
nẽ ꝑfectum in xp̃o. Itẽ ad ephesios. Ut ex¬
hibet ipse sibi głosam eccłiam ñ habentẽ
macłam aut rugã aut aliquid huiꝰ modi:
ut sit scã & immaculata. It̾. Dñe quis habi¬
& oꝑat iusticia. Et alibi. & ero immaculat᷑
cũ eo. Et alibi. Beati in maculati in uia. qͥ
ambulant in lege dñi. Itẽ apud salomonẽ
Diligit dnis sc̃a corda. accepti st̃ aũt illi om̃s
immaculati. Horum testimonioꝵ aliqui
currentes exhortant ut ꝑfecti currant: aliqͦ
ipsũ fine comemorant. quo currendo ꝑten¬
dant. Ingreli aut̃ sine macula ñ abfurde

Expanded text:
omnem hominem, et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo. Item ad Ephesios: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi, ut sit sancta et immaculata. Unde et beatus Daviet operatur justitiam; et alibi: Et ero immaculatus cum eo; et alibi: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Item apud Salomonem: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt illi autem omnes immaculati. Horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant; aliqua ipsum finem commemorant quo currendo pertendant: ingredi autem sine macula non absurde
Abbreviated transcription (Latin):
bat. qui ueracit dabat. Iudiciũ eñ sine mi¬
scd̃ia: s illi qui ñ facit miscaiam. Suꝑ ex¬
altat aut miscđia iudicio. Qđ siñ eẽt. quȩ¬
spes eẽt. qͣndo quidẽ cũ rex iustꝰ sedit inthro¬
no. qͥs głabit᷑ castũ se hab̾ȩ cor aut qͥs głabit᷑
mundũ se ẽẽ. a peccato ᷑ T̃ unc gͦ ꝑ eiꝰ inse¬
ricordia iusti plene ꝑfecteq mundati ful¬
gebunt in regno patris sui sic̃ sol: tunc ple¬
ne atq ꝑfecte erit ȩccła ñ habens maculã
aut ruga. aut aliqd eiꝰ modi: qr tunc ent
uere głosa. Cum eni n tantũ ait ut exhi¬
bet sibi ȩccłiam ñ habentẽ macułã aut.
rugã.s addidit głosam: satis significa¬
uit quando erit sine macula aut ruga
ant aliquit eiꝰ modĩtanc utiq qͣndo gło¬
sa. Non enĩ mͦ intancis malis. intantis
scandalis. intanta ꝑmixtione hominũ
pessimor. intantis oꝑpbrus impioꝵ di¬
cendĩ ẽ. eã ẽ. głosan. qr reges ei serutunt.

Expanded text:
bat qui ueraciter dabat. Iudicium enim sine mibat qui ueraciter dabat. Iudicium enim sine misericordia, sed illi qui non fecit misericordiam; superexsultat autem misericordia iudicio. quod si quidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per ejus misericordiam justi plene perfecteque mundati, fulgebunt in regno Patris sui sicut sol. Tunc plene atque perfecte erit Ecclesia, non habens maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi, quia tunc etuere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ negugens mundare elemosinis. Ingressũ
quippe hoc ẽ. iter nrm̃ quo tendimꝰ ad ꝑ¬
scctionẽ: munda mundat oratio. Munda
ẽ. auit oratio. ubi ueracit̃ diciꝰe dinite no¬
ñ rep̃hendit᷑ qđ ñ ĩputat᷑. sine macula nr
ad ꝑfectionẽ curiꝰ habeat᷑ In qua ꝑfectiõe
cii ad eã uenerimꝰ. ianin sit omino qđ ig¬
noscendo mundet᷑. S aliud ẽ ẽẽ sine pec¬
cato qđ de solo inhac uita unigenito dictũ
ẽ: aliud ẽẽ. sine querelaͥ qđ de multis uis¬
tis etiã in hac uita dicipotuit: Qm̃: qui¬
dã modꝰ bone uite de quo etiã in ista hu¬
mana ou̾satione iusta querela cẽ ñ possit.
Quis eni iuste querit de homine qui ne¬
mini maleuult. & quib pot fidelit̃ confu¬
litꝰ nec contͣ cuiꝰ quã inrurias tenet libidi¬
nẽ iindicandi. ut ueracit̃ dicat sicut &
Inde ẽ. qã ait. Nichil iniquũ erat in ma¬
nib meis: s oratio mea munda. Hinc enĩ
erat munda oratio: qr uenia ñ iniuste pete¬

Expanded text:
n neglegens mundare elemosynis. ingressum quippe, hoc est iter nostrum quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio. munda est autem oratio, ubi ueraciter dicitur: dimitte nonon reprehenditur quod non imputatur, sinad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eum uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Sed aliud, est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui. nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus eius, sed oratio mea munda. hinc enim erat munda oratio, quia ueniam non iniuste pete
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ⁊ sanguine dniñ eos accepisse ieunos.
Num quid tañ ꝓpt̃ea calũpniandiiẽ u¬
ad illud sacraitũ accipiendũ comienire
debebunt: aut sic̃ faciebant qͦs apłs argu¬
it ⁊ em̃dat. mensis suis ista miscere. Nã a
saluator qđ uehem̃tiꝰ conm̃daret mnistii
illiꝰ altitudinẽ. ultimũ hoc uoluit infi¬
gere cordib.⁊ memorie disciploꝵ: a qͥb
ad passionẽ digressurꝰ erat: & idõ ñ p̃ce¬
pit quo deinceps ordine sumeret᷑: ut a-¬
plis ꝑ quos eccłas dispositurꝰ erat serua¬
ret hunc locũ. Namsi hoc ille monuis¬
set. ut pꝰ ꝙybos alios sẽꝑ acciꝑet: credo qđ
eũmorẽ nemo uariasset. Cuuͦait apłs de¬
hoc sacram̃to loquens ꝓpt̃ qđ fĩs cũcon-¬
uenitis ad manducandũ inuicẽ expecta¬
te. si quis esurit domi manducet. ut ñat
iudicĩ ꝯueniatis. statim fubtexuit. Ce¬
t̾a aut̃ cũ uenero oromabo. Unde intelli¬
gi dat᷑. qr multũ erat ut inepła totũ il¬

Expanded text:
pus et sanguinem domini, non eos accepisse ieiunos. pus et sanguinem domini, non eos accepisse ieiunos. Numquid tamen propterea calumniandum est uad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat; et ideo non praecepit, quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, sacraret hunc locum. nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo, quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait aposcum convenitis ad manducandum, invicem exspectate; si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis: statim subtexuit: Caetera autem cum venero ordinabo. Unde intelligi datur, quia multum erat ut in Epistola totum il
Abbreviated transcription (Latin):
is enĩ causis. id ÷ aut ꝓpt̃
fidem. aut ꝓpt̃ mores: uł em̃dari
oportet qđ ꝑperã fiebat: ł insticui qđ ñfie¬
bat. Ipsa quippe mutatio ꝯsuetudiis
etiã que utilitate aduiuat. nouitate ꝑ
one infructuosa consequent̃ noxia est.
Nec idõ putari debet institutũ ẽẽ multis
locis. ut illa die pꝰ refectionẽ offerat᷑. qͥa
scͥptũ ẽ identidem ⁊ calicẽ pꝰ cena dicens.
Ipsam enĩ potuit appellare cenã. qua
ia corpꝰ acceꝑant: ut deinde calicẽ acciꝑen.
Namqr alibi dic̃ couienientibꝰ gͦ uobis
in unĩ. nẽ dñicã cenã manducare. hanc
ipsa acceptionẽ eucharistiȩ duicã cenam
uocans: illuo magis mouere potuit ho¬
mines. ut iã refectroe illo uł offerrentł
sumerent eucharistiam: qđ in euangłio
dĩc. Cĩ aut̃ illi manducarent accepit iħs
panẽ ⁊ benedit̃. cũ etiã suꝑiꝰ dixisset cũm
me. P ost enĩ tradidit sacram̃tũ. Et liquido
apparet quando pͥmo acceꝑunt discipłi cor¬

Expanded text:
nim causis, id est aut propter fidem aut propter mores, uel emendari oportet quod perperam fiebat uel institui quod non fiebat. ipsa quippe mutatio consuetudinis, etiam quae utilitate adiuuat, nouitate peone infructuosa et consequenter noxia est. Nec ideo putari debet institutum esse multis locis, ut illa die post refectionem offeratur, quia scriptum est: identidem et calicem post cenam dicens. ipsam enim potuit appellare cenam, quod iam corpus acceperant, ut deinde calicem acciperent. nam quia alibi dicit: conuenientibus ergo uobis in unum non est dominicam cenam manducare—hanc ipsam acceptionem eucharistiae dominicam cenam uocans — illud magis mouere potuit homines, ut iam refecti die illo uel offerrent uel sumerent eucharistiam, quod in euangelio dicit: cum autem illi manducarent, accepit Iesus panem et benedixit, cum etiam superius dixisset: cum me. post enim tradidit sacramentum; et liquido apparet, quando primo acceperunt discipuli cor