comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modũ & illi. Namq illos dñs solus
ducebat. & non erat cum eo ds̃ alieñus
Unde nec nobiscũ ds recens. quia unus
idemq est. qui & eoꝵ ductor suit. & nr̃
per passionem carnis suȩ redẽptor. Unuᷤᷤ
siquidẽ sua in carne. unꝰ in sacramento
atq unus in sp̃n. nec admittit omnino
ut alius filius hominis. alius filius dĩ intel¬
ligatur. qui nec tempore prȩscribit᷑. nec
passione separat᷑: sed totꝰ ds in ap̃m et¬
xp̃c ꝑtulit : id ds ꝑtulisse recte credat᷑
Alioquin si ad rationẽ respicias & ad senfuᷤᷤ
humanos : nequaquã itatenus potuert᷑
inter se conuenire ditas & humana con¬
ditio. Conuenerunt tamen in xp̃o. et
unus ex ambob emmanuel llnde mihi
uidet᷑ quod altitudinẽ tanti mysterui
potuerunt. qui aut duos filios certe
aut aliud xp̃m quam dĩ filiũ existima¬
uere. Quapropter nec nos hominem
seorsũ colimus qđ fas non est nec adoramꝰ.
sed dm̃ magis incarnatũ. qui proprium

Expanded text:
modum et illi . Namque illos Dominus solus modum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est qui eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur, sed totus Deistus, id Deus pertulisse recte dicatur. Alioquin si ad rationem respicias, et ad sensus humanos, nequaquam ita tenus potuerunt inter se convenire Deitas et humana conditio. Convenerunt tamen in Christo, et unus ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii potuerint qui aut duos filios, certe aut aliud Christum quam Dei Filium existimavere. IV. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus; quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtius. itłe inquit popłm ex aegypto
saluans. scđo eos qͥ non credidert̃ ꝑdidit
Et alibi paulus lleq tẽptemꝰ xp̃m sicut
quida eoꝵ tẽptauerunt. non qđ iã esset
itĩe aut xp̃c nat᷑ ex maria. sed quia
in illo unico filio dĩ iam unitas persone
cõmendatur. quȩ occulta erat in mys
nos inquit ante mundi constitutionẽ
in ipso. quia ꝓfecto quicquid ds fecit
ab iuitio: xp̃c fecit totũ ꝑ unitatem
sacramenti. & iđo iam itic erat in filio
qui popłm educebat. & xp̃c in eo qui
tẽptabatur. qm̃ semꝑ per sacramenti
unitatẽ in dõ fuisse non dubitatur
Alioquin nisi ita credideris: aut xp̃s ds̃
non erit om̃ino. aut contra ꝓphetam
d̾s recens esse uidebitur. Sed ne tales
patiam᷑ calũnias: scrutandȩ st̃ scripturȩ
in quibus unitas in xp̃o commendatur
persone. quem non pręuidicat tempus
ne unus semꝑ dicatur. Hinc quoq beatꝰ
apłs loquens de patrib ait. Per gr̃am¬

Expanded text:
Jesus, inquit, populum ex Aegypto Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulus: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt : non quod jam esset Jesus aut Christus natus ex Maria: sed quia in illo unico Filio Dei jam unitas personae commendabatur, quae occulta erat in mystnos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso : quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, Christus fecit totum per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui populum educebat, et Christus in eo qui tentabatur: quoniam semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioqui nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens esse videbitur. Sed ne talibus quatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quoniam non praejudicat tempus, ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de patribus, ait: Per gra
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm hominẽ uenientẽ in hunc mundũ
Cuius ꝓfecto emissio uteri suꝑnox ciuium
om̃ium est paradysus. De isto quippe
uentris agro patriarcha isiac longe oͣranᷤ
aiebat dicens ecce odor filii mei sicu
odor agri pleni quem benedirit dñs. quaus
putent parũ intelligentes qđ priores scĩ
minꝰ de xp̃o intellexerint mysterium
incarnationis. cũ & ipsi eađẽ saluati sint
gr̃ã. llnde constat tempis non p̾iudicasse
sacramentũ uniti hominis ac dĩ. ita ut
iam esset in illo per uitatẽ personae ab
initio scłi qui nec dũ erat natꝰ de maria
uirgine. qđ multis scripturarũ declarat᷑
inditus Vnde dñs ad iudȩos. Antequam¬
abraham fieret inquit ego sum. Quibus
itaq uerbis ostendit se qui loquebatur
in eo semꝑ fuisse mysterio ut unitatem
ego sum Nam autequã abrahã fieret
humanitatis est breuitas. ego sum auteni
eternitas nature declaratur. In qua
nimirũ ȩternitate ĩa se suisse qͥ loque¬

Expanded text:
omnem hominem venientem in hunc mundum . omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde DAbraham fieret, inquit, ego sum . Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis, quego sum. Nam Abraham antequam fieret, humanieternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loque
Abbreviated transcription (Latin):
puritas & simplicitas. totũ ueritas et
gr̃a fuit. totum miscđa & iustitia quȩ
de cęlo ꝓsperit. & ideo tota ĩmaculata
quia in nullo corrupta. Circundedit¬
enim uirũ in utero sicut hierenuaᷤ sc̃s
testatur. & non aliunde accepit. Faciet
uirum Uere nouũ & om̃ium nouitatũ
suꝑeminens nouitas uirtutũ. quando ds
quem ferre non potest mundus neq tu¬
dere aliquis & uiuere possit. sic ingressus
est hospitiũ uentris. ut corporis claustra
nesciret. Sicq gestat᷑ ut totꝰ ds in eo
in eisdẽ canticis de ea. Ortus conclusus
fons signat᷑. emissiones tuȩ paracdsus
Uere ortus deliciarũ. in quo consita sunt
uniuersa florũ genera & odoramenta
uirtutum. Sicq conclusus. ut nesciat
uiolari neq corrũpi ullis insidiarum
fraudibus. fons itaq signatꝰ sigillo totiꝰ
triuitatis. ex quo fons uite manat in
cuius nomine om̃s uidemꝰ lumen. quia
iuxta iohannẽ ipse est qui illuminat

Expanded text:
puritas et simplicitas, totum gratia et puritas et simplicitas, totum gratia et veritas fuit, totum misericordia et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit virum in utero, sicut Jeremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, virum . Vere novum et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque gestatus, ut totus Deus in eo in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
Hine quoq apłs in quo habitat inquit
corporaliter om̃is plenitudo diuintatĩ
ua propter o filiȩ estote prudentes.
icut serpentes. & siplices sicut colu̾bȩ.
ut ex prudentia ꝑfectȩ intelligentiȩ
anulũ sidei nr̃ę & margaritam pro
qua om̃a reliquistis integra paolatã
seruetis. ne. dotem simul & arsam sp̃s
scĩ quod absit ꝑdatis. Diligentius itaq
ꝓcurate. si quomado simplicitas columbȩ
quȩ fuit in maria mlesa inuolataq
custodiatur. de qua salomon in canticis
quasi in eius laude ueni inquit columba
mea. ĩ maculata mea. iam enĩ hiems
abiit & recessit. Ac deinde inquit. ueni
libano uenire iubet᷑. quia libanꝰ candi¬
datio int̾pretatur. Erat enĩ candidata
multis meritoꝵ uirtutibus. & dealbata
niue candidius sp̃s scĩ muneribus. sipli¬
citatem columbe in om̃ibus repręsentanᷤ.
qm̃ quicquid in ea gestum est. totum

Expanded text:
Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, corporaliter omnis plenitudo divinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde inquit, Veni Libano jubetur, quia Libanus candidatio interpretatur. Erat enim candidata beata virgo Maria multis meritorum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic namq credere honorare est matrem
non posset. quod multi hereticorum
negare conati sunt. nisi dm genusset
incarnatũ. Et propterea duas in xp̃o
recte confitem᷑ natiuitates. unã uide¬
licet de patre sine initio & sine tẽpore
sempiternã & coeteruã dõ patri. alterã
de matre cum tẽpore. quando nusera¬
tionem induens & miscđam spontanea
uoluntate ad nos descendit natꝰ homo
ds̃. & per hoc iuxta ueritatem et
matris gestat᷑ utero qui semper ds̃
agnoscitur. Hinc etiam cum theoto¬
chon eam ueraciter confitem᷑ dĩ scilicet
genitricem necnon & xp̃o thocon:
non quod uerbum carnem secũ decu¬
lerit neq olim prȩfatȩ carni copulatꝰ¬
sit. sed tunc quando uerbum caro
factum est ex carne uirginis diuini¬
tatis atq humanitatis substantia in
naturis sine confusione alterius. non
unus idemq in forma serui quam
suscepit Iotus quippe ds in carne
iurgins de qua nat᷑ est. & totus homo

Expanded text:
Sic namque credere, honorare est matrem Sic namque credere, honorare est matrem non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatsit, sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in ex duabus naturis sine confusione alterius non unus idemque in forma servi quam suscepit. Totus quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ saluator om̃ium ipse quantũ dat᷑
intelligi per se totus festiuus occurrit.
& cũ gandio eam secũ in throno collo¬
cauit Alias autẽ quomodo ĩpleuisse
creditur qđ in lege precepit. honora
inquit patrẽ tuumꝰ & matrem tuam:
Porro quod patrẽ honorauerit. ipse sibi
testis est qui ad iudȩos ait Ego głam
meã non quero. est qui querat ce
iudicet. sed ego honorifico patrẽ meũ
natareth erat subditꝰ illis. Sed alia est
natura qua ds pater scđm se honoratur
alia qua idẽ parentib subdit᷑. in utraq
tamen unus idemq xp̃s recte creditur
eo qd uerbũ caro factum est & habitabit
in nobis. unus emmanuel quod est nobiscũ
ds. Hanc quippe unitionẽ diumitatis
atq humanitatis inconsusam indiuisãq
fides catholica seruat. quã sane intelli¬
gendo cognoscit naturalis atq scđm
subsistentiam conuentio unitatis. ut neq
conuersio in alterutrũ duarũ substan¬
tiarum partẽ recipiat᷑ neq diuisio

Expanded text:
quod salvator omnium ipse, quantum datur quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero, est qui quaerat et judicet, sed ego honorifico Patrem meum,Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicatius est multo non numquã lumine
eosdẽ resplenduisse. insuper & adhuc
uiuentes in carne ibidẽ miri odoris
flagrantiã diutius persensisse. Quod
si ad recreandã spem dilectissimȩ &
corroborandã sidem interdũ ad stantiũ
saluator noster xp̃c ob merita suorum
amplius cõprobanda talia & tanta digna¬
tus est exhibere ꝑ suos cęli ministros
circa defunctos: quanto magis hodierna¬
die credendũ est militiã cełorũ cũ suis
agminib festiue obuiã aduenisse geni¬
trici dĩ. eamq ingenti lumine circũ ful¬
sisse. & usq ad thronũ olim sibi etiam
ante mundi constitutionẽ paratũ cũ
laudibus & canticis sp̃ualibus ꝑduxisse:
Nulli dubium omẽm illam cęlestẽ hierłm
tunc exultasse ineffabili lȩtitia. tunc
iocundatã esse mnestimabili caritate.
tuncq cum om̃i gratulatione iubilasse.
qm̃ festiuitas hȩc quȩ nobis hodie re¬
uoluit᷑ annua: illis om̃ib facta est
continua. Nec immerito. Credit᷑ enim

Expanded text:
quam lumine eosdem resplenduisse, insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae, et corroborandam fidem interdum assistentium salvator noster Christus ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo. Conferte ergo & uos in
dño catholice dicuntur. ut & sidem
nasci dignatꝰ est ex ea Ceterum rogo
quȩcũq estis filiȩ. quecũq matres. cogi¬
tate. attentius & ꝑpendite diligentius.
quibus afficiebatur beata & intemerata

Expanded text:
in corde suo . Conferte ergo et vos inDomino catholice dicuntur: ut et fidemnasci dignatus est ex ea. Caeterum rogo quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiã salutis effudit. & stillicidia gr̃e
humanis prestitit mentibus. Dñs tecũ
prȩcessit nuntium suũ ds. sed a dõ non
recessit. Nec teneri potuit locis qui
om̃ibus habetur in locis. & totꝰ ubiq
est. sine quo nihil totum. Ergo uerbũ
patris numquã a patre discedens. homo
ꝓprie fieri dignatꝰ est. secreto suo mys¬
terio quo ipse nouit. Qui qm̃ totũ
suscepit quod est hominis: homo totꝰ
est. & totũ accipiens qđ dĩ est: om̃ino
aliud quam ds qui natus est ex maria
esse. non potuit. Scit enĩ ds om̃a et
potest. Propterea quia ita est: scuut se
ac potuit in utero uirginis sine sui
corruptione miscere atq uniri. ut esset¬

Expanded text:
salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus, inum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virginis sine sui corruptione miscere atque unire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
finem uitus. uitȩ ordinẽ. moribus
disciplinã. Et bene angłs ad uirginẽ
mittitur. quia semꝑ angłis est cognata
uirginitas. Profecto in carne prȩter
carnem uiuere. non terrena uita est
sed cȩlestis. Unde in carne angłicam
uitam adquirere: maius est meriti quã
habere. Esse enim angłm felicitatis
est. esse uero uirginẽ uirtutis. dũ hoc
obtinere uiribus nititur cum gr̃a. quod
habet angłs ex natura lltrũq tamen
& esse uirginẽ uel angłm diuini mu¬
neris est officium non humanũ. Aue
inquit gr̃a plena. Et bene plena. quia
cȩteris per partes prestatur. mariar
uero simul se tota insudit plenitudo
gr̃ȩ. Noc quippe est quod dauid canit
Descendit sicut pluuia in uellus. Uellus
itaq cum sit de corpore. nescit corporiᷤᷤ
passionem. Sic & uirginitas cum sit in
plane. ymber uirgineo uelleri placido
se infudit elapsu. & tota dituntatis
unda se contulit in carne. quando
uerbũ caro factum est. ac deuide per
crucis patibulũ expressum terris om̃ib

Expanded text:
ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad Virginem Mariam mittitur: quia semper angelis cognata virginitas. Profecto in carne, praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas cum sit in plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
apłi erant. quasi nichil habentes. & om̃a
possidentes. Quomodo ergo matrem
Qni & magistri sui discipulus & famulus
accepit in sua. ubi aliquid suum nenio
dicebat :. In quia paulopost in eodem
libro legitur: quot quot enim possessores
predioꝵ uel domorum erant: uendente
afferebant prȩtia eorum quȩ uendebant¬
& ponebant ad pedes apłorum. diuide.¬
batur autem prout cuiq opus erat
intelligendum est sic distributum fuisse
huic discipulo quod opus erat. ut illic
etiam beatae Mariar tamquam ma¬
tris eius portio poneretur : Magis sic
debemus accipere quod dictum est ex
illa hora suscepit eam discipulus in sua
ut ad eius curam quicquid ei esset neces¬
sarium pertineret. Suscepit ergo eã
in sua. non predia quȩ nulla proprie
possidebat. sed officia quę propria
dispensatione ex sequenda curabat

Expanded text:
Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris ejus portio poneretur; magisque sic debemus accipere quod dictum est, Ex illa hora suscepit eam discipulus in sua, ut ad ejus curam quidquid ei esset necessarium pertineret? Suscepit ergo eam in sua, non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, sed propria dispensatione exsequenda curabat
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut matri homo de qua creatus
fuerat & quam relinquebat. alterum
pro se quod ammodo filium prouidebat
eam discipulus in sua. de seipso dicens
Sic quippe comineniorare solet qđ eum
diligebat iHc. qui utiq om̃s sed ipsum
prȩ cȩteris & familiarius diligebat. ita
ut in conuiuio super pectus suũ discũbere
faceret. credo ut istius enangelu quod per
eum fuerat prędicaturus diuinam excel¬
lentiam hoc modo altius commendaret
Sed in quę suam iohannes matrem dñi
accepit: Nleq enim non ex eis erat qui
dixerunt ei. ecce nos dimisimus om̃a et
secuti sumus te Sed ibi quoq audierat.
quicumq ista dimiserit propter me.
accipiet in hoc scło centies tantum
Habebat ergo discipulus centupliciter plura
quam dimiserat. inquȩ susciperet eius
matrem qui illa donauerat Sed in ea
societate beatus iohannes receperat cen¬
tuplum ubi nemo dicebat aliquid suum.
sed erant illis om̃a communia. sicut in ac¬
tibus apłox. scriptum est. Sicut enim

Expanded text:
sed ut matri homo de qua creatus sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relpro se quodammodo filium providebat.eam discipulus in sua, de seipso dicens; sic quippe de se commemorare solet, quod eum diligebat Jesus, qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret. Credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. Sed in quae sua Joannes matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dixerant ei: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te; sed ibi quoque audierat: Quicunque ista dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes perceperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia, sicut in Actibus scriptum est. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
dec nimirũ est illa hora. de qua
itic aquam conuersurus in uinũ¬
dixerat matri. Quid mihi et tibi
de qua fuerat mortaliter natus. Iunc
lebat. nunc autem humana iam patiens
ex qua fuerat factus homo. affectu com¬
mendabat humano. Tunc qui mari aai
creauerat in notescebat uirtute. nc̃ uero
quod oraria peperat pendebat in cruce
Moralis igitur insinuatur locus. Facit
quod faciendum admonet. exemplo suo
suos instruit preceptor bonus. ut a silus
pus impendatur cura parentibus. tanquã
lignum illud ubi erant fira ienbra mo¬
rientis. etiam cathedra fuerit magistri
docentis. Ex hac doctrina sana didicerat
paulus apł̃s qđ docebat. quando dicebat
Siquis autem suis & maxime domesticis
non prouidet: fidem negat. & est insi¬
deli deterior. Quid autem tam cuiq
domesticũ quam parentes filis. aut paren¬
tibus filii: Huius itaq saluberrimi prȩ¬
cepti ipse magister scõrum de seipso con¬
stituebat eremplum. quando non ut
famulae dĩ quam creauerat &e regebat

Expanded text:
aec nimirum est illa hora, de qua Jesus aquam conversurus in vinudixerat matri: Quid mihi et tibi de qua fuerat mortaliter natus. Tunc lebat: nunc autem humana jaex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute: nunc vero quod Maria pepererat, pendebat in cruce. 2. Moralis igitur insinuatur locus. Facit quod faciendum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex hac sana doctrina didicerat Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti ipse magister sanctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ certis recipiatis. qđ multi latinorũ
pietatis amore studio legendi carius
amplectuntur. prȩsertĩ ex his cum¬
nihil aliud experiri potest pro certo.
nisi qđ hodierna die gloriosa uirgo
nuigrauit a corpore. Monstrat᷑ autẽ
sepulchrũ eiꝰ cernentib nobis usq ad
presens in uallis iosaphath medio.
quȩ uallis est inter montẽ syon &
montẽ oliueti posita. quã & tu õ¬

Expanded text:
pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodiMaria migrauit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi in
Abbreviated transcription (Latin):
lacte nutris. tu ea melius reserabis. quȩ
nescio si per speciẽ Aliquã certe aut in
sp̃u uidisti Unde uos o filiȩ pulsate
matrẽ precibus. pulsate ad ostium
inuitantis amici. si quomͦ tande uobis
Aperiant᷑ quȩ reserata sunt matri
Uerumtam̃ de his quid plara dicam:
Om̃a saluatoris gesta & beate mariȩ
obsequia. neenon & actus uitȩ ex euan¬
gelio didicistis. Et nunc quid superest
ut ab aliquo doctoꝵ requiratis :
est quia id ur̃a deposcit iutentio. prȩsen¬
tia absens scribere uobis curaui. quae
absentia prȩsens deuotꝰ obtuli. ut habeat
scm̃ collegiũ ur̃m in die tantȩ sollẽpni¬
tatis munus latini sermonis in quo
discat tenera infantia lactis repperire
dulcedinẽ. & de exiguis eximia cogitare.
qualiter fauente do per singulos annoᷤ
tota hec dies expendatur in laudem &
cum gaudio celebret᷑. ne forte si uene¬
rit in manibus ur̃is illud apocriphũ
de transitu eiusdẽ uirginis. dubia

Expanded text:
lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia
Abbreviated transcription (Latin):
quousq suit in mundo dutaxat di¬
uinis efferunt pręconiis: Porro ab
exordio scĩ euangelii gabriełe archan¬
gelum colloquentẽ MARIAE audistis.
& deinceps reliqua om̃a plenius legistis
Ad pręsepe quoq o paula te teste nato
crepiundia noui ortꝰ & querelas nescu
plorat᷑ pro fescenninis gła in excelsis
đo & in terra pax hominibus bonae
tem stellã uidisti. pastoribus insuper
euuangelizantib credidisti. Magos prȩ¬
terea tria deferentes munera in uisione
beatis oculis conspexisti. ipsa eadẽ munera
bene intelligendo uotis om̃ibus fide dõ
obtulisti. Nam& cũ cisdẽ. magis dm
puerũ in prȩsepi ad orasti. Sed forte
clamabis. Ad quod ego. Si celatũ esse
uolebas teste conscientia. mͥ narrare
ante pręsepiũ ubi plurimũ lacrimata
es non deberes Quod ut uerũ fatear.
xp̃i prȩconia etiansi uoluero adiuratꝰ
neq tuas laudes om̃ino tacere non queo
dcirco tuȩ te int̾rogent filię quas

Expanded text:
quousque fuit in mundo dumtaxat, diquousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae tem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte d te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas
Abbreviated transcription (Latin):
latino utens eloquio exhortationiᷤ gr̃a
sermonẽ faciam de assũptione beatae
& gloriose semꝑ uirginis Mariar.
more eorũ qui declamatorie in ęccłus
solent loqui ad populũ. quod utiq
genus loquendi necdũ attigerã. Sed
quia negare nequeo quicquid iniungitis:
nimia ur̃a deuictus dilectione experiar
que hortamini affectu infantiũ more
balbutientiũ. qui quȩcũq audierint
fari gestiunt. cum necłu possint ad plenũ
uerbũ formare. maxime quia propter
simpliciores quasq id me depronere
cõpellitis. ut habeant sermone latino¬
quib se occupent laudib ex eadem die
quib ue diunis uacent lectionibus.
prȩsertĩ cum & eade in multis festiu¬
tatibus multoꝵ scõrum patrũ studia
miro cuderint eloquio. quȩ de hac
quedã uberuis ubiq in scripturis diui¬
nis prȩdicata legunt᷑. Quid enim aliud
sonant euangelia. nisi nascentem dñm¬
ex Maria uurgine. & om̃a ciꝰ increm̃ta

Expanded text:
Latino utens eloquio, exhortationis gratia, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sanquibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa,
Abbreviated transcription (Latin):
pars marchȩ non reprehenditur. sed
mariȩ landat᷑. Neq eñi bonam partẽ
elegisse: mariã dicit sed optimã. ut etũ
pars marthȩ indicaret᷑ bona. Quare
autẽ pars mariȩ sit optima subinfercu
cũ dicitur. quae non anferet᷑ ab ea
Actiua etenĩ iuta cũ corpore deficit
Quis enim in ȩterua patria panem
esurienti porrigat. ubi nemo esurit:
Quis potũ tribuat sitienti. ubi nemo
sitit: Quis mortuũ sepeliat. ubi nemo
morit᷑ : Cum pręsenti ergo scło uita
aufert᷑ actiua. Contẽplatiua autem
hic incipit᷑ ut in cęlesti patria ꝑficiat᷑
quia amoris ignis qui hic ardere incho¬
at. cũ ipsum quẽ amat uiderit in
amore amplius ignescit. Contẽplatiua
ergo uita minime aufert᷑. qͥa subtracta
pręsentis scłi luce perficitur
ogitis me o paula & eustochiũ.
immo caritas xp̃i me cõpellit
qui uobis dudũ tractatibus
loqui consueuerã. ut nouo loquendi
genere scĩs quȩ uobiscũ degunt uirginib

Expanded text:
pars Marthae non reprehenditur, sed pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa: contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amor ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum, quem amat, viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ didicere fraternȩ dilectionis opusdõ
placitũ dicunt. ideoq cunctos qui xp̃o
deuoti esse uelint. huic mancipandos
autumant. Et bene martha stetisse.
maria secus pedes dñi sedisse describit᷑.
quia uita actiua laboriosa desudat in
certamine. contẽplatiua uero pacatis
uitioꝵ tumultibus. optata iam in xp̃o
mentis quiete ꝑfruitur. Et respondenᷤᷤ
dixit illi dñs. Martha martha. sollicita
es. & turbaris erga plurima. Porro.
unũ est necessarium. Et beatus dauid
solũ hoc necessariũ homini esse defini¬
ens. dõ ingiter inherere desiderat
dicens: Alim autẽ adherere dõ bonũ
est. ponere in dño dõ spem meã. Et alibi¬
Unam petu a dño. hant requirã. ut in hi¬
bitẽ in domo dñi om̃ibus dieb uitae
meae. ut uideã uoluntatẽ dñi. Una
tio dĩ. cui merito om̃a iustificationũ
merita. uniuersa uirtutũ studia postpo¬
nuntur. Alaria optimam partem
elegit. quȩ non anferet᷑ ab ea Ecce

Expanded text:
quod didicere fraternae dilectionis opus Deo quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris circa plurima, porro unum est necessarium. Et beatus David solum hoc necessarium homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in DoUnam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini et tio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu dĩ incorruptione gaudere
bat uerbũ illius. martha autẽ satagelat
circa frequens ministeriũ. Hȩc utriq
uitȩ congruere nemo qui dubit&r. Et
contẽplatiuȩ quidẽ uniformis ꝑfectio
est: exutã mentẽ a cunctis habere
terrenis. eamq quantũ humana fra¬
gilitas sinit unire cũ xp̃o. Actiuae
ergo quã frequens sit ministeriũ. gentiũ
magister edocet. qui creberrins epis¬
tolarũ dictis suos pro xp̃o terra
mariq labores sua pericula cõmemorat
In quibus etiam uisiones & reuelationes
dñi cõmendans. non minus se in specu¬
latiua uirtute qđ perpaucis est unitabile
consũmatum fuisse significat: Ulude dicit
Siue enĩ mente excedimꝰ dõ. siue sobru
sumꝰ uobis. Quȩ stetit & ait. Dñe. non
est tibi curȩ qđ soror mea reliquit me
soła ministrare : Dic ergo illi ut me¬
adiuuct Et illoꝵ persona loquitur. qui
adhuc diuine contẽplationis ignari. solũ

Expanded text:
in conspectu Dei incorruptione gauderein conspectu Dei incorruptione gauderebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo. Activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet , qui celeberrimis Epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae surae, quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum
Abbreviated transcription (Latin):
Uaf istȩ d̾no dilecte sorores. duas
uitas sp̃uales quib in pręsenti scã
exercet᷑ aeccła demonstrant. martha
quidem actualẽ qua ꝓximo in caritate
sociam. maria uero contẽplatiuã qua
in dĩ amore suspiramus. Actiua enim
uita est: panẽ esurienti tribuere. uerbo
sapientiȩ nescientẽ docere. errantem
corrigere. ad humilitatis uiã suꝑbientẽ
proximũ reuocare. infirmantis curã
gerere. quȩ singulis quibusq expediant
dispensare. & conimissis nobis qualiter
subsistere ualeant pręuidere. Contem¬
platiua uero uita est. caritatẽ quidem
dĩ & proximi tota mente retinere. sed
ab exteriore actione quiescere. soli
desiderio conditoris inherere. ut nil
iau agere libeat. sed calcatis curis
om̃ibus ad uidendã faciẽ sui creatoriᷤ
Animꝰ in ardescit. ita ut iam nouerit
carnis corruptibilis pondus cũ merore
portare. totisq desiderus appetere.
illis ymudicis angłoꝵ choris interesse
admisceri cęlestib ciubus. dez aeterna

Expanded text:
 istae domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant dispensare, et commissis nobis qualiter subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei proximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dĩtatis est : ita humanitatis qđ in
egyptũ per fugã ne capiatur abducituꝵ
Sic itaq om̃a uirtutũ opera consideranda
sunt. ut reddamꝰ dõ quȩ dĩ sunt. & homi¬
ni quȩ sunt hominis. qm̃ sicutiest unꝰ qui
latarũ nerbo potentiȩ sue uocat ut
exeat foras a monumento: sic ipse idem
unus est qͥ fleuit humanitatis affectu
Sic quippe cuncta oportet considerare
quatinus & plena diuinitas in xp̃o intelli¬
gatur homini unita. & plena humanitaᷤᷤ
i dm̃ assũpta. H lec idcirco dixer̃ĩ tantisꝑ
de side incarnationis ap̃i km̃ȩ. quia¬
obscuritatis eloquio uel greco turbine
latinã consiudere puritatẽ. Sunt enim
& prudentes uirgines. sunt & fatuȩ. Et
ideo dilectissimȩ imitamini quã amatis.
imitamini beatã & gloriosã uirginem
cuius hodie in terris festa colitis. de qua

Expanded text:
humanitatis, cum in Aegyptum per fugam ne capiatur, adducitur. Sic itaque omnia virtutum opera consideranda sunt, ut reddamus Deo quae Dei sunt, et homini quae sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exeat foras a monumento: sic idem ipse unus est qui flevit humanitatis affectu. Sic quippe cuncta oportet considerare: quatenus et plena divinitas in Christo intelligatur homini unita, et plena humanitas in Deum assumpta. XIII. Haec idcirco dixerim tantisper de fide Incarnationis Chriobscuritatis eloquio, vel Graeco turbine Latinam confundere puritatem. Sunt enim et prudentes virgines, sunt et fatuae. Et ideo, dilectissimae, imitamini, quam amatis beatam et gloriosam Virginem, cujus hodie in terris f
Abbreviated transcription (Latin):
non capit humana. pauet cęlũ. stupet
terra. creatura omĩs etiam caelestis
miratur: hoc totũ est qđ per gabri
de tali tantaq loqui me indignum
fateor. sed & puto nemo qui p̾sumat.
nisi qui quanta sint quę panduntur
penitꝰ ignorat. Iamen & si ad haec
nemo idonens inuenit᷑ : uotis om̃ibuᷤᷤ
cessare non debet quilibet etiã pecca¬
tor a laudibus. quamuis expleri non
queat qđ sentitur llude sermo di¬
uinus cũ de peccatore ageret in
psalmis: sacrificiũ inquit laudis
laudem sine fine mansurã. sed nemo
apprȩhendet illud. nͥ ego p̃monstrauero¬
Propterea carissimȩ quia iter salutis
nr̃e in laudibus est saluatoris: hortor

Expanded text:
non cepit humana, pavet coelum, stupet non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabriede tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudislaudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstraveroPropterea, charissimi, quia iter salutis nostrae in laudibus es
Abbreviated transcription (Latin):
substintia. ob qđ dĩ genitrir electa &
prȩelecta iure ab angł̃o salutat᷑. &e gr̃a¬
prȩdicat᷑ plena. Uere plena. per qũa
largo sc̃i sp̃s imbre suꝑfusa est om̃is
creatura. & ideo satis eam deuotissime
primũ angłs ueneratur & salutat.
Mirat᷑ itaq & ipse qualis aut quanta sit
quã salutat. Non enĩ simplex fateor
uel consueta fuit ista salutatio. sed om̃i
admiratione digna. Si quidẽ uenerationiᷤ
suit delatio. oblatio muneris. famulatuᷤᷤ
obsequii. quia & si in scĩs patribus et
ꝓphetis gr̃a fuisse creditur : non tamen
eatenus plena. In mariaal uero totiuᷤ
gr̃ȩ quae in xp̃o est plenitudo uenit.
quamquã aliter Et ideo inquit bene¬
dicta tu inter mulieres. idest plus
benedicta quã om̃s mulieres Ac per
hoc quicquid maledictionis infusum est
per ȩuam: totũ abstulit benedictio
mraria e. insuꝑ & gr̃am refudit xp̃i
ortus. quã non habuit prius omnis
mundus Igitur qđ natura ñ habuit.
usus nesciuit. ignorauit ratio. mens

Expanded text:
stantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ fulta prȩsidus. Pulehra ut
luna. immo pulchrior quam luna.
quia sine defectu sui coruscat cęlestib
illustrata fulgoribus. Electa ut sol.
fulgore uirtutũ. quia ipse eã elegit
sol iustitiȩ ut nasceret᷑ ex ea. Ad cuiꝰ
ꝓfecto exequias quantũ fas est credere

Expanded text:
anctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exseq
Abbreviated transcription (Latin):
cum quibus uirgo uacat in scola
uirtutum & meditat᷑ in lege man¬
datorũ dĩ. ut & ipsa sit forma disci¬
plinȩ xp̃i & exemplũ perfectionis
uirginibus. Conuersatur autem cum
testibus scȩ̃ resurrectionis & ipsa testis
Conuersatur cũ senatorib cęli infra curiã
paradysi sub sp̃s sc̃i disciplina. & magis¬
terio totius diuinȩ maiestatis Inuenit᷑
ascendisse legunt᷑ in cenaculum. quo
pascha dignissime celebrat᷑. Ibi quippe
manebant cũ Maria matre itlu una¬
nimiter inspirati in caritate. ꝑseueran¬
tes in oratione. donec induerentur
uirtute ex alto. Cęperant enim iam
bene ꝑseuerantes in oratione. nihil
hesitantes donec acciperaent munera
sp̃s scĩ quȩ poscebant. Quos & uos
o filiȩ imitamim. quȩ in scola xp̃i
ꝑmanere uoliustis. Perscuerate in ora¬
tionibus unanimiter uiuentes quousq
beata uirgo feliciter hodie intrauit
alternantib ymnidicis angłoꝵ choris
infra pascua ȩ̨ternae uiriditatis. ubi

Expanded text:
cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenituascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec ibeata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
longe sacratior. & fecunditas ut ita
dicam multo ineffabilior. quam suo
potuerit ille explicare eloquio lerum¬
tamen quanto uirgintas cognatior
uirginitati: tanto beatꝰ euangelista
cȩteris excellentior & uicimior uerbo
deo quicquid est qđ uirgo genuit. totũ
put potuit homo per sp̃m scm̃ nobis
reserauit manifestius & docuit. Cȩterũ
ad exemplum humane uitȩ conuersa¬
tio eius post ascensionẽ xp̃i generalit̃
cum apłis fuit quousq disperguntur.
sicuti lucas meminit dicens. qđ regressi
quidẽ a monte oliueti. hierusolimam
ubi manebant. petrus & iohannes.
iacobus & AtdREAS. philippus et
thomas. bartholomeus & matheus.
iacobus alphei & symon zelotes. et
iudas iacobi. Hi om̃s inquit erant
ꝑseuerantes unanimiter in oratione
cũ mulierib & mraria matre itlu.¬

Expanded text:
longe sacratior, et fecunditas ut ita longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavit manifestius et docuit. IV. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant perseverantes unianimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Iesu