comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificus atq insignis habebatur: Cũq ab eo uel ab eius archidia¬
cono. scissimo uidelica sulpitio. postea uero ep̃o. clementissime
fuiss& susceptus: omĩq ei humanitate exibita. cellulã uixta ȩc¬
clesiam insuperiori muro ciuitatis. construere fecerunt:
Inqua cellula multis diebus. obamorẽ ȩternȩ uitȩ. cilitio tec¬
tus & cinere. ieuiniis attritꝰ atq inelia. ordeaceo tantum
contentus pane: atq aqua paululũ corpus suũ sustentauit po¬
tius quã aluit: Sicq ibidem tribus ferme militans lustris. auino
crsicera omino abstinuit: His ita gestis: cęlesti iterũ inflãmatꝰ
desiderio incidit ei cogitatio ut ad limina beatissimorũ apłoꝵ
petri & pauli properare deber&e: Assumptoq secũ uno tantũ¬
modo comite. squalida atq dẽuia lustrans loca : tandẽ romam
ꝑuenit: Ibiq scõ saciatus desiderio. p̃dulcia in liminib apłorum

Expanded text:
nificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo vel ab eius archidianificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio, postea vero episcopum, clementissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis exhibita, cellulam iuxta ecclesiam in superiori moenia civitatis construere fecerunt. In qua cellula multis diebus ob amorem aeternae vitae cilicio tectus et cinere, ieiuniis attritus atque inedia, ordeaceo tantum contemptus pane atque aquae perpaululum, corpus suum sustentavit potius quam aluit, sicque ibidem tribus ferme militans lustris, a sicera et vino omnino abstinuit. His ita gestis, caelesti iterum inflammatus desiderio, incidit ei cogitatio, ut ad limina beatissimorum apostolorum Petri et Pauli properare deberet. Adsumptoque secum uno tantummodo comite, squalida atque devia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
priuaretur hereditate : respondisse fertur: Nichil enĩ michi
pater tam propriũ uidetur. quã ut xp̃i ad sumã seruitiũ: qui est
pars & hereditas mea: De paternis enĩ substantiis nihil adipisci cu¬
pio : solũ modo ut xp̃o militẽ ꝑmitte : Sicq in eodẽ desiderio per¬
manens: relicto solo parentibq. turonis. sepulchrũ scĩssuni petiit
martini: Ibiq prostratꝰ. profufis in oratione uberrimis lacrimis
ex toto cordis petiit affectur quatinꝰ uir sc̃s oratione sua apud
dm̃ obtinere mereretur. ut nũquã eum dñs ad solũ propriũ pe
mitter& : sed om̃s uitȩ suȩ cursus. in peregrinatione expenderet᷑:
Cũq ab oratione surrexissae. statim comam capitis sui abscidens. ad¬
eptus est clericatꝰ honorẽ: omẽmq grãm transcendebat inclero
tatem bituricas. scm̃ petiit austrigisilũ. qui tunc indĩ rebusmag¬

Expanded text:
privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam ses nihil adipisci cupio; solummodo, ut Christo militem, permitte'. 4. Sicque in eodem permanens desiderio, relicto solo parentibusque, Turonis ad sepulchrum sanctissimi petiit Martini, ibique prostratus, profusis in oratione uberrime lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero.tate Bituricas ad sanctum petiit Austrigisilum, qui tunc in Dei rebus mag
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subito supna respectus gratia adorationũ confugit auxiliau
statunq solo prostratus. cũ aliquantisꝑ oratigni incubuissae. signũ
crucis contra inmanẽ opposuit anguem: Potentiq uirtuto
uerborũ ut ad latebras quantotius redir& imperat: Qui dicto
ubocidiens atq ad signũ uiri dĩ fugiens rapidoq: cur su adlatebra¬
remeans: insula in eadem ulterius nusquã cõparuit: dicq eandem
insulam porationẽ beati uiri amandi. omp̃s ds̃ ab inminenti lib̾aun
periculo: Hoc initiũ signorũ eius apud nos. multorũ fama uolianti
ꝑlatum est : Peinde cũ adhuc inpuerili eẽt ȩtate. coepit pater eꝰ
blandis eum sermonib iretire. ut quantotius. demonasterio egr¬
deretur: & rursus sȩcularem ad sumerae habitum: Cũq his atq
huiuscemodi ꝑ suasionib animũ pueri conaret᷑ euertere. addens
nisi citius ad sensũ darae ut de monasterio egrederet᷑. paterna

Expanded text:
cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebraremeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitante perlatum est. 3. Deinde, cum adhuc in puerili esset aetate, coepit pater eius blandis eum sermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur, paterna
Abbreviated transcription (Latin):
matidus igitur scĩssimus atq religiosissimꝰ aquitanie
partib hauđd procul amaris oceani littore. & xp̃ianis
Uatq inclitis parentib editus puer est: Pater eius serenꝰ
iominen genitrix uero amantia uocabatur : dedeũian ad¬
olescentiam transiens in robur migrarae uirile. se reuoduesis
desicdertus in ap̃i flagrarae amore patriã parentesq relinquens ac
ogiam insulam quȩ alitore oceani maris quadraginra destat
milibus felici nauigans cursu. tandẽ portũ monasteru petũt
ibiq afratribus spiritalib cũ magno receptꝰ ẽ gaudio: Et quia saen¬
cras abinfantia didicerat literas ex hoc maiori desiderio sucuen¬
sus : amplius cotidie in di rebus crescebat: Quadam igit᷑ die dum
eia fratrib imperatũ fuissae. ut oboedientiȩ causa ꝑ insul arer¬
ꝑambular aifit ei repente obiuam mire magnituadous ser¬
pens sic ut udem uir di narrare consueuerat ita ingensatquo
uiso ꝑterritꝰ puer sicut ipsa patiebat᷑ ȩtas. quid ageroȩ ignorabat:

Expanded text:
1. Amandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque o viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil terrenum cuiꝗ petens. om̃i petenti si tribuens. p̃latis & subditis
tqualis magnatis & regib: timindus. In imilib: & contimptorib seti
imittindus. om̃ib bonuis amabilis. iniquis oe peccatorib tenibilis. diunis
iurtutib: clarus Exobsussis rrum corporib: dȩ monia tugabat & pauus
retreabat:¬

Expanded text:
nihil terrenum cuiquam petens, omni petenti se tribuens, praelatis et subditis equalis, magnatis et regibus timendus, humilibus et contemptoribus saeculi imitandus, omnibus bonis amabilis, iniquis et peccatoribus terrebilis, divinis virtutibus clarus. Ex obsessis enim corporibus daemonia fugabat et pauperes recreabat
Abbreviated transcription (Latin):
amandus cursu fidelit̾ ꝑacto: repletusq om̃iñ bonorũ operũ frueas
adueniente scusimi obitꝰ die felicit̃ migrauit adx pm. sepultusq. ẽ. cum¬
magnifico honore in loco cui uocabulũ ẽ el none Inquo loco multa
siunt orationib eius beneficia. alaudatur ibi ab om̃ib nomen dni

Expanded text:
Amandus, cursu fideliter peracto, repletusque omnium bonorum operum fructum, Amandus, cursu fideliter peracto, repletusque omnium bonorum operum fructum, adveniente sanctissimi obitus die, feliciter migravit ad Christum, sepultusque cummagnifico honore in loco cui vocabulum est Helnone, in quo loco multa fiunt orationibus eius beneficia, et laudatur ibi ab omnibus nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
mihi ꝓcedat. & inlectulo iacere non patiatur. Quod ita factũ est Accepta
itaq isde monachus patris benedictione. ita omi corporis recepit sdm¬
tatẽ. acsi umquã nullam ꝑtulissae lesionẽ. aduenientiq. scõ uiro obiuã pro¬
debant. quẽ mortuũ fere suspicabant᷑. Sie uir dni amandus indulta ue¬
nia. ut mores deinceps in melius cõmatara ammonuit. atq eũ sanum
ad monasteriũ direxit. Alia quidẽ sunt multa quȩ ꝑeũ dũs operare
dignatus est. nob quidem in cognita. dõ autẽ nota : sed quantũ ad nr̃as file¬
lib narrantib uiris platũ ẽ aures. siomĩa cupiam ꝑsequi. dies ut opiner
antequã sermo cessabit Nam quas ꝑeũ dñs uirtutes non edidit. cũ aemo¬
tius uitã. cęcisiusũ. paraliticũ gressum. leprosis inundiciam. surdis au¬
ditum. ademonib oppressis restituit sanitatẽ: Igitur scussimus diũ

Expanded text:
 obviam mihi procedat, et in lectulo iacere non patiatur'. Quod ita factum est. Accepta  obviam mihi procedat, et in lectulo iacere non patiatur'. Quod ita factum est. Accepta itaque isdem monachus patris benedictionem ita omni corporis recepit sanitatem, acsi umquam nullam pertulisset lesionem. Advenienteqdebant, quem mortuum fore suspicabantur. Sie vir Domini Amandus, indulta venia, ut mores deinceps in melius commutaret, admonuit atque eum sanum ad monasterium direxit. 26. Alia quidem sunt multa, quae per eum Dominus operare dignatus est, nobis quidem incognita, Deo autem nota; sed quantum ad nostras, fidelibus narrantibus viris, perlatum est aures, si omnia cupiam persequi, dies, ut opinor, antequam sermo cessabit. Nam quas per eum Dominus virtutes non ędidit, cum et mortuis vitam, caecis visum, paraliticis gressum, leprosis munditiam, surdis auditum, a daemonibus obpressis restituit sanitatem? Igitur sanctissimus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad cumulũ laudis eius dñs ostendere dignatus ẽ non uidetur dignũ silen¬
tio contegi quodã tẽpore cũ ciudã monacho uidelic& p̃posito monasterii siu
rio deferendũ p̃parare deber&: dicitur in obediens extitisse. sed eum nocte
eadẽ ultio diuina subse quuta est. Nam eoit̃ agente ut ad uirum di ꝑger&
excusationis causa quod uehicula minime haber& ita dicitur om̃i corporis par¬
insolo pectore uitalis anhelabat sp̃s. tenuiq flatu c̃fiteri ut ualebat nitebatur
qd̃ inobedientia & c̃tumatia hȩc ꝑpeti merebatur. Igitur p̃fatum monachum
fr̃s missd̾ in naui ad monasterium cui uocabulum maiores indiderunt helnonẽ
ad uitũ dñi ad duxerunt amandũ. Cumq iã uesꝑascente die post finita mis
subito subito ei nunciatũ est qualit̃ isdẽ monachus egrotar&. Lenit̃q utaui
subridens dixisse fertur Adhuc maiora sustinebit pericula. quia ualde iactan¬
tie ł inobedientie deditus erat. Sed tam̃ presbiterum quendã fidelẽ iurũ ad

Expanded text:
c quoque, quod ad cumulum laudis eius Dominus ostendere dignatus est, non videtur silentio contegi. Quodam itaque temporae cum cuidam monacho, videlicet praeposito monasterii sui, rio deferendum praeparare deberet, dicitur inoboediens extitisse. Sed eum nocte eadem ultio divina subsecuta est. Nam eo iter agente, ut ad virum Dei pergeret excusationis causa, quod vehicula minime haberet, ita dicitur omni corporis in solo pectore vitalis anelabat spiritus, tenuique flatu confiteri, ut valebat, nitebatur, quod ob inoboedientiam et contumatiam haec perpeti merebatur. Igitur praefato monacho fratres misso in navi ad monasterium, cui vocabulum maiores indidere Helnonem, ad virum Dei adduxerunt Amandum. Cumque, iam vesperascente die, finita misst, subito ei nuntiatum est, qualiter hisdem monachus egrotaretur, leniterque, ut aiunt, adridens, dixisse fertur; 'Adhuc maiora sustenebit pericula, quia valde iactantiae vel inoboedientiae deditus erat'. Sed tamen presbiterum quendam fidelem virum ad
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ piudintia Eost qđdã autẽ tempꝰ postulauit dm̃ ut dar& illi¬
Pos dus uero sex sicut in estasi factus aduentu scĩ sp̃s septima die app̃¬
hendente cypit mnustrare dõ ꝑsingulos dus: Et post aliqđ tempus
side & oratione cepit ppria manu scribere iinistrationis mysteria
pestulatiorm ripliatur os tuum laude. ut ꝓpric strmoni offera
sacrificium insangiuneum Quinon fertnis oculis iusionem sur¬
exit cum tremore Et accedens ad sem̃ altare: cepit dicerr in¬
crationes sc̃i mẏsteru Et post finẽ orationis ex altauit panem sine
& hc nobis mausibiliter coes : Dignare potinti manu tua tradire
pnẽ uitres uartes : una quidẽ comniunicauit timore multo alterã
aut̃ ꝓsiruut consepelire sibr: Terciam autẽ imponins colũb

Expanded text:
Dei providentia. Post quoddam autem tempus postulavit Deum, ut daret illiies vero sex sicut in exstasi factus, adventu sancti Spiritus septima die apprehendente, coepit ministrare Deo per singulos dies. Et post aliquod tempus fide et oratione coepit propria manu scribere ministrationis mysteria; postulationem repleatur os tuum laude, ut per proprios sermones offeras insanguineum sacrificium. Qui non ferens oculis visionem, surrexit cum tremore, et accedens ad sanctum altare, coepit dicerorationes sancti ministerii. Et post finem orationum exaltavit panem, sineet hic nobis invisibiliter coes. Dignare potenti manu tua tradere panem in tres partes, una quidem communicavit cum timore multo; alteram autem reservavit consepeliri sibi; tertiam vero imponens columbae
Abbreviated transcription (Latin):
ninere sponso xp̃o & angłoꝵ cohabitatric̃ constiturre & in
usamis & ymous & canticis spiritalib: caneri clõfestinabam &
pt saluari sprrabaon: luautem in amorem lasciur etatis mlanist
Sine me sicut uolo disponsare te dõ. neducas sinictutẽ mram cũ
tribulatione udinstros. neq nobilitatẽ parentũ tuoꝵ confusione
operias: Illa autẽ adnichilũ reputans quȩ apatre dicebanturꝰ instabat
clanans: Pater .ini. aut sac desiderium. aut post modicũ mi morun¬
tem uidebis: Pater ergo inmagna defectione factus ac inminsura¬
bilitati tristitie absortus & amicoꝵ consilus credulus hortantiũ
ei defirre uoluntatũ eius aut se iusã xxponere concredens pater
eritepit fueri desiderium puellȩ ne uxitiali setrader& morti
Et addiit quȩsitũ puerum ad ꝑpriam filiam. dansq:eis om̃em
substantiam suam dixit q: fili̧ꝰ sue : Uale filia uire misera:
Multũ iruĩ planges penitens innouissimo. quaido nichil habes ꝓficere:

Expanded text:
nstituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum enim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere.
Abbreviated transcription (Latin):
Et doca& rum rirũ gistarum ordinẽ: Sc̃s autẽ dĩ uocans purĩ.
sciscitatus est abro. siuta in hunc modum se habent: Qui ad sem
lacrimians ait : Etiã sc̃e dĩ. siego siluero : opera mea clanabunt :¬
t narrat i⁊ etiã ipse a principio usq adq ađ foã conse quentem
diaboli malã oprrationem : Tunc dicit ei scs̃: Uis reuerti ad dm̃
Rispondit puuns Seripto abnegaui xp̃m. &: ꝓfessus sum diablo:
Dieit ii Non sit tibi cure Benignus est ds̃ ñ. tepi&tu¬

Expanded text:
Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a principio usque ad finem consequentem diaboli malam operationem. Tunc dicit ei sanctuRespondit puer: Scripto abnegavi Christum, et professus sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noste
Abbreviated transcription (Latin):
ust ad ministrationem peregrinorum. alterum autẽ ad minstrati¬
onĩ uittigalium: Et est coancilla mea ista mulur mra ministrans
& dimihi uirtutes tuas Dicit ri presbiter Non possideo quic quam
nis pater nr̃ Surge & ranius simul Et duxit rũ ad unã de celluls¬
non iubras introire. quia necissaria sunt domus : Dicit ei sc̃s: It ego
tro. Cur uoliusti occultare tesaurũ tuum istum: Bicit eipbr:
furiosus est dñr & inuiriosis̃. ideoq timui. neforte babaturꝰ in
insirmonem: Dicit sc̃s: Bene certasti millũ. Srd sine me noctu ista
ministrare ii. ut & ego ꝑtr mercedem suscipiam : Et sinentes scm̃ cũ

Expanded text:
 administratione peregrinorum, unum autem in administratione vectigalium, et est confamula mea haec, ministrans et dic mihi actus tuos. Dicit ei presbyter: Non possideo bonum nis Pater noster: Surge ne jubeas ingredi, quoniam necessaria est domus. Dicit ei sanctus: Et ego r: Quare voluisti abscondere thesaurum istum? Dicit ei presbyter: Furiosus est, domine, et injuriosus, et timui ne forte caderet in verbo. Dicit ei pater: Bene certasti in illum, sed dimitte me nocte ista ministrare illi, u
Abbreviated transcription (Latin):
trgo & dolorose plagȩ repleta ꝓsternit st in humũ. & cepit
dscerperi se ipsã ungulis. & ꝑcuteri pectus ac clamare : Nemo
nonobediens parentib: saluus fuit umquam: Quis ainuntiabit
patrimeo mram confusionim  Ieumihi miserȩ. in quantam
psunditatem ꝑclictionis discendi. Curnatasum & nata continuo
rapta nonstu: Ista ergo lamentari ram discens trratissimꝰ uirrius
accurrit ad tam contendens non haberi ueritatĩ: Illa autẽ in conso
satis facere & mistrȩ aninte mee : crastina rio &:tu utoumit̃
tanus adeccłam & corãme participa in contaminatoꝵ mysterio
& sic satis fataero. Tunc coactus dixit ei capitalim sententicon:
continuo urgo diponens illa muliebrem infirmitatẽ & consiliũ
borum consiuans illi : cucrrrit ad pastorem & clscipulũ rp̃i
Dasilium aduersus impictatẽ clamans: Mlistrere mihi nuserere

Expanded text:
ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa auteihi facere et miserae animae meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et consilium bonum consilians illi, currit ad pastorem et discipulum Christi Basilium, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
adprehendens manum rrus. fatiensq xp̃i signaculũ in ipso. &¬
oras reclusit rum in uno loco interioris sacri ptribub Et dansu
rigulam : conlaborabat ii ꝑtrus dies: Post quos iusitauit eũ & dict
Sc̃r dĩ nonfiro clamoris ror & terrores &÷ iaculationes seula pidato
iescoꝵ tenentis mari scripta nira. causantur: mi dicentes : Tuunoi
ad nos nonnos adte : Et cit ei sẽs : Nolitimere fili tantũ credi
Etdans imodicum rstam facunsq suꝑrum xp̃i iterũ signaculum
ac orans recdusit rum Et post paucos dirs. iusitauit riom & dicitu
Quomodo ti habrs fili : Dicit ri : Pater scẽ. Longr damores eorun
audio Nminas sid non uidro eos : Et danis ii iterũ iscam : & orans
claudensq ostium abiit: łt quadragestmo die reꝗͥnt. & dieitu
Quomodo te habs fr̃ ÷ Res pondens dicit ad rum: Bimȩ. habepset̃ a
Mox irgo sc̃s scđm consur tatuinr̃ fatiens orationẽ eduxit cum &
ad duxit cum pdormitorium suũ: Manr autt̃ facto: uocauit sacrum

Expanded text:
apprehendens manum eius et faciens Christi signum in ipso reclusit eum in uno loco interioris periboli et dans ei regulam collaborabat ei per tres dies. Post quos intrauit ad eum dicens: sancte Dei. Non fero clamores eorum et terrores, iaculanes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nos, non nos ad te. Et dicit ei sanctus: Noli timere, fili tantum crede; et dans ei modicam escam, faciensque super eum Christi iterum signaculum ac orans, reclusit eum. Et post paucos dies visitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Mox ergo sanctus secundum consuetudinem faciens orationem, eduxit eum, et adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
dabolus om̃ium fascoians itristẽ uitam cum om̃i ꝑutiosa uirtute
adiinit &: niuidibiliter apprehendens prerũ conabatur raperetũ
manuscĩ Etcepit elamari pues : Scẽ dĩ aduuame: Et tanta
ipbus instantia aggressus est : ut rtiam memnorabilim ⁊inrum
compellir & traheias purrum : Conuirsus ergo sc̃s addiabolum dix̃:
in pbissime & aninaru corruptor. pater tinibrarum & ꝑclicti¬
onis. non sulficit tibi ꝑdictio quate &: ros qui sunt subte afferisti
nisi itiam : dĩmin temptes plasma : Di abolus autẽ clixit ad rum
frriudicas me Badili itaut plurimi txnobis audirent uoces dȩmonũ
hnx dicentium. clamante populo byrieleyson: Sc̃s autẽ dĩ ait adrũ
herr pattte dñs diaboli: Qui respondins dirit adrum Basili p̃iudica
inscripto & pfessus ist mibi : Et ecci maiu scriptim habro & idir
uiditu ad cõmimem iudicem eum ducam : Sc̃s dĩ dixit Benerlictus cb̃s
ds̃m̃s non defuect& populus iste manus de altitudine cȩli. donec

Expanded text:
ium fascinans in tristem vitam, cum omni perniciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam et Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis audirent voces daemonum haec dicentium, clamante populo: Kyrie, eleison. Sanctus autem Dei ait ad eum: Increpat te Dominus, diabole. Qui respondens ait istum, et professus est mihi. Et ecce manuscriptum habeo, et in die judicii ad communem judicem eum duco. Sanctus Dei dixit: Benedictus Dominus Deus meus, non deflectet populus iste manus de altitudine coeli, donec
Abbreviated transcription (Latin):
fico litteras dixit ad miserum : Creclis inme: Quiait : Cret̾o:
łt al negas xp̃mtuum : Qiu rtspondit: ab nrgo : Dicit uidiboli
ꝑfidi ista uos rp̃iam : It quando quidẽ opus me habrtis: uenitis
adnir: Quando quidem consequimini desidrriũ ur̃m : nugt&
mus & suscipit uos. Sed fac mihi manu seriptam xp̃i tiua
baptismat& abrenuntiationem uoluntariã . & quȩ inme
ist inscta uoluntaria ꝓfessione quia micum sis indir iudts
conde lictans min inrereparatis ytirnis tormentis. & ugoitiũ
desiclerium tuum adimplebo: Qui disposuit ꝓpria maou
scruptum ficut quis rus fuit Statom autẽ anpraonun
corruptor druco tortuosus. nustt qui suit suꝑ fogeationẽ
drmonis. & inflammauerunt puellã mamors ienosu

Expanded text:
fico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. fico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem consequimini desiderium vestrum, negamus, et suscipit vos. Sed fac mihi manuscriptam Christi tui et baptismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corruptor draco tortuosus misit qui sunt super fornicationem daemones, et inflammaverunt puellam in amorem juvenis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut adium: Paratus sum tantum consequar desidiriũ: lifacurs¬
malignatatis niuster kartam addiabolum: misit ad illũ l abrnt̃
mult plcutur parstua : misi tibi hunc̃ qui presintes meas difir
sit teius cupiditate in pulla rxarsum. & postulo rum aci¬
nrm istã consriqu. ut & in isto glorur & cũ multa alaeritat
congrrgim placitoris tuos Et dans ei ipłamidixit: Uadr
scđm talem horam noctis. sta suꝑ monumentũ gentilis. &
ixalta Ra tã in aere & astabunt tibi qui debuent te ducere
diabolo : Qui alacriter hoc fatirns: iactauit mlserã uocim
inuo euis diaboli auxilium: Et contmuo astitoriortui prinu¬
prs potostatis tenebrarum s̃piritualia nequitir: łtappre¬
hinde ites trrantem cum gaudio adduxerunt timi ubi irat
diabolus & ostenderunt uupsum fedintẽ insede alta & in
c̃uitu rius malignitatis sp̃s stantes: Pt suscipins missas amali¬

Expanded text:
ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et facait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et facmalignitatis minister epistolam ad diabolum, misit ad illum habentem multiplicetur pars tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos. Et dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a male
Abbreviated transcription (Latin):
apłici uiri Basiisiuir mirabilis &: in om̃i uirtute cletoratus
enarrauit mii quia senator quidã fidelis nomine ꝓterius
abiit ad scã & uinerabilia loca ibi filiam suam consecrare.
ac in uno debene actionalib: domibus monasterioꝵ mittere.
atq: sacrifitium dõ offerri uolins Sidabinitio homicida
diabclus iniuden: diuine uolutat mouit ium deserius
suis. & incendit ac purdl amort᷑ ls aritr̃ cum fuiss& huius¬
modi inchoationos inlignus. & non audinis ꝓpinquare ad
ꝓpositum ad loqritur unum ab hominandoꝵ incoitatorum
pmittins se si uuruerit domniam ipsius puplle multũ ii tribuer
auriquanteatẽ : se aificus autẽ dixit adtum: Onomo rgo in
istiu non prrualin: Soꝰsius nuitõtr ad muum ꝓcuratorem
diabolum. a ipse ꝑstuat tuam uolutu᷑ Quiait adium
Cuxcũe dixrris mihi faciam: bt ait acirum: abremiitias
rpo inscto: dixit er: etiam: Inquitatis autẽ ꝯperator
dicit ri: Si inisto paratus excitoris. cooꝑator tibifum Qui

Expanded text:
icae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicida diabolus, invidens divinae voluntati, movit unum de servis suis, et incendit ad puellae amorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositum, alloquitur unum abominandorum incantatorum, promittens se, si meruerit dominari ipsius puellae, multam ei tribuere auri quantistud non praevaleo, sed si vis mitto te ad meum procuratorem diabolum, et ipse perficiet tuam voluntatem. Qui ait ad eum: Quaecunque dixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei: Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
iuna quidem mynisteria illo aginte: Hubrrus quidã se
sicut xp̃ianus populo conmiscit. osfitu mynisteriũ & mino
explorare uolris uidityinfantem partiri inmanib: Basilu:
Et cõmunicantib: om̃ib:: uenit & ipse dataq: ist ricaro ui
facta Inde accessit ad calitẽ sanginm re plrtũ. ut uir i
& ipsius factus ist particips atq: deuitriusq: siruans reliquus
abiensq indomum suam ostendit uxorisuŗ ad confirmationim
dictoꝵ & narrauit quȩ ꝓpriis oculis iuderat: Crrdens irgo
ut uere quia horribile & ad mirabile ust xp̃ianoꝵ misteriun
In crastinum uenit adħasilium. postulans se sine dilatione
accrperi qđ in r̃o ist signaculum. Basiliui autẽ non diftr
baptit auit rum cum om̃ domosut cridentẽ chño:¬

Expanded text:
ina mysteria publice agente, Hebraeus quidam se sicut Christianus populo commiscuit, officii ministerium et muneris explorare volens; vidit infantem partiri in manibus Basilii, et communicantibus omnibus, venit et ipse, dataque est ei vere caro facta. Inde accessit ad calicem sanguine repletum, ut vere est, et ipsius factus est particeps, atque de utrisque servans reliquias, abiensque in domum suam, ostendit uxori suae ad confirmationem dictorum, et narravit quae propriis oculis viderat. Credens ergo ait: Vere quia horribile et admirabile est Christianorum mysterium. In crastino venit ad Basilium, postulans se sine dilatione accipere quod in Christo est signaculum. Basilius autem sanctus nobaptizavit eum cum omni domo sua credentem Do
Abbreviated transcription (Latin):
cdbuco pendebat suꝑ altare semꝑ adexiltationm iti sucrifanis
mourri tir solens ł tcogitante eo qrnd hoo essõe. uditumo
uentilantium diaconem innuntẽ mulier raclina. te de isu
Et trans ponens rum di altari : infra yccłam iussit enstodir
& ra uidens sc̃i sp̃s aduentum hortatus et omim populum

Expanded text:
mento Dominico pendebat super altare, semper ad exaltationem sancti sacrificii moveri ter solens. Et cogitante eo quid hoc esset, vidit unum ventilantium diaconem innuentem mulieri inclinatae deorsum; et transponens eum de altari, infra ecclesiam jussit custodiri; et ita videns sancti Spiritus adventum, hortatus est omnem populum
Abbreviated transcription (Latin):
cartam scripsit pricror: Hex muliercrila pauo ac erssis adme
dicens posseme apuder  Si aut̃ possum ostende : Et didit mli¬
ircul cartam quȩ abiens denit ipł un pricipi: Lrgins quoq ũ
princrps rescripsit Iio: Propter uos õpater sc̃e uolui miscreri
muluerculȩ sed non potui pro qđ tributis subiac& : Sc̃s uero
rescripsit in : Si quadũ uolens non uotuisti. In ix. ut cũq sehaba

Expanded text:
sic scripsit principi: « Paupercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae, sed non potui, pro eo quod tributis subjacet. » Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ : Et quia reginam habuit religiosim. baptismiq. sacramentis initiãtã.
& summȩ maiestatis. quem regina colit Tothildis confitetur & adorat. con¬
cede michi hodie de inicis meis uictoriã: Nam ex hac die. tu solus michi
eris ds̃ : & ueneranda potestas Tu michi triumphũ presti: & ego tibi ser¬
iutiũ promitto sempit̾nim: Mox diuina operante pietãte. terga
uerterunt alemanni: iuctoria cessit regi & francis¬
nura om̃ĩpotentis dĩ clementia: o in effabilis bonitas. qui sic exaudita
& numquam derelinquit sperantes in se: Quanta fide. xpiani illius

Expanded text:
auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die Tu solus mihi eris Deus et ueneranda potestas. Tu mihi triumphum praesta et ego Tibi seruitium promitto sempiternum». Mox, diuina operante pietate, terga uerterunt Alamanni. Victoria cessit regi et Francisra omnipotentis Dei clementia! O ineffabilis bonitas qui sic exaudiet et numquam derelinquet sperantes in se! Quanta fide christiani illius
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ hludoruũ alemannis bella inferre : qui tunc̃ temporis regno
sũo ꝑse poriti sunt: Sed non eos ita offendit inparatos. ut uoluit: Nam
fortissima collecta manuregi circa ripas reni fluminis obuiauerunt. unanimes
bellica uirtute patriam defendere: uel libera manu pro patria mori:
Et fortissime utrimq decertatũ ÷: hi ne triumphi gloriã. illi ne patrię
ent libertatẽ. in mutuã corruentes cedem Ig̾itur rex nu¬
terrore. dum in inucos undit fortit̃ pugnire & suos pene ad int̾nitionẽ
uinci : magis cȩpit desalute desperare. quam deuictoria sperare Et si nec¬
dũ uoluntãte renatus ess& in xp̃o: tamen neressitite cogente. ad ip̃i confugit
auxiliũ: Et quia regnam habuit religiosam. baptismiq̃. sacramentis inttiãtã.

Expanded text:
lla inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatedum inimicos uidit fortiter pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uictoria sperare. Etsi necdum uoluntate renatus esset in Christo, tamen necessitate cogente ad Christi confugit auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam
Abbreviated transcription (Latin):
diuina preueniente grã. cȩcas ignorantiȩ tenebras. uerȩ fidei fulgore:
& glorioso xp̃i nominẽ in lustrarẽnt. ut eis ministrantib longa ab̾initio
scłi esuries. et ernȩ uite epulis satiaretur: Dequorum numeto sc̃s dĩ
sacerdos uedastus & p̃dicator egregnis. temporib fortissimi regis tuno
temporis francoꝵ hludouiciañhas diuina dirigente grã. ob multoꝵ

Expanded text:
tiae tenebras uerae fidei fulgore et glorioso Christi nomine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae uitae epulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissimi regis tunc temp
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam ds̃ & dñs nr̃ ihe xp̃c ouem quęrere ꝑditam. de¬
cęlis in hunc mundũ per uirginalem uenerat uterũ.
& tota dispensationis & nr̃e salutis per acta plenitudino
cũ triumpho głȩ ad sedem paterne maiestatis reuersus :.
ut tetricas igñorantię. tenebras. toto depeller&. orbe:
multa sc̃oꝵ lũmina doctoꝵ euuangłice predicationis luce

Expanded text:
itam decaelis in hunc mundum per uirginalem uenerat uterum et, tota suae dispensationis et nostrae salutis peracta plenitudine, cum triumpho gloriae ad sedem paternae maiestatis reuersus, ut tetricas ignorantiae tenebras toto depelleret orbe, multa sanctorum lumina doctorum, euangelicae praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
iã ꝑceperat: & fr̃nas p̾ces poscens. de his quȩ accipere cupiebat. Sa¬
cram̃tũ igit᷑ regis. in angłica auctoritate ꝓlatũ ÷̃. bonũ ÷ abscondere.
opera autẽ dñi reuelarẽ & confiteri honorificũ et ⁊¬

Expanded text:
jam perceperat; et fraternas preces poscens, de iis quae accipere cupiebat. Sajam perceperat; et fraternas preces poscens, de iis quae accipere cupiebat. Sacramentum igitur regis, ut angelica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare et confiteri, honorificum est
Abbreviated transcription (Latin):
seruiendũ & placendũ ÷ fidelib : de p̃dicti uenerabilis uiri
& exortu & ꝓcursu. & de uite fine. quȩ ꝑ eũ didici & exꝑ¬
tussũ quã plurimis amus eius inherens caritati: ut dñs donauerit
explicandũ suscipio. Dires sũmã quęso maiestatẽ: quo minus
huius modi ame arreptũ it᷑ gerã & ꝑagã: ut nec patris lumini
offendã ueritatẽ. nec bonoꝵ eccłe filioꝵ. ulla ex parte uidear¬
fraudare caritatẽ. Nec adtingã ea omĩa insinuare: quȩ idẽ
beatissimus aoGOSTINUS. in suis confessionũ libris. desein&e ipso
qualis ante ꝑceptã grãm fuerit. qualisq. iã sũpta uiuer& desig¬
nauit. Hoc autẽ facere uoluit. ut ait apłs: ne de se qͥsquã hõminũ
supra quã se esse nouerat. aut iã de se auditũ fuissoe credera. uł
sed sui dñi de ꝓpͥa uberatione ac munere quȩrens ex his uidelic&. quȩ

Expanded text:
serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis viri serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis viri  exortu, et procursu, et debito fine, quae per eum didici, et expertus sum, quam plurimis annis ejus inhaerens charitati, ut Dominus donaverit, explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus hujusmodi a me arreptum ita geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam veritatem, nec bonorum Ecclesiae filiorum ulla ex parte fraudare videar charitatem. Nec attingam ea omnia insinuare, quae idem beatissimus Augustinus in suis Confessionum libris de semetipso, qualis ante perceptam gratiam fuerit, qualisque jam sumpta viveret, designavit. Hoc enim facere voluit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum fuisset, crederet vesed sui Domini, de propria liberatione ac munere quaerens, ex iis videlicet quae
Abbreviated transcription (Latin):
nspirante rerum om̃iũ factore. & gubernatore dõ mei memor
propositi. quo ꝑ grãm saluatoris om̃ipotenti ac diumȩ trinitati
offitio ep̃̾oꝵ studens. ex qualicũq accepto ingenio & sermoni
edificationi ꝓdesse sc̃ę ac uerȩ xp̃i dñi catholicȩ ȩcclesię.
de uita & morib p̾destinati & suo tẽpore p̾sentati. sacerdotis
optimi adousrini. quȩ in eodẽ uidi. ab eoq audiui. minime
uolo reticere. Id enĩ &iã ante nos factitatũ fuisse. ac religio¬
sissimis sc̃ę matris ȩccłȩ catholicȩ uiris. legimus & cõperimus:
qui diuino afflati sp̃ũ. sermone ꝓprio atq. stilo . & auribus. &
oculis scire uolentiũ. dicendo & scribendo similia. studiosorũ
ne intulerunt : quales quantiq uiri sc̃i ex com
dñica gr̃a. in rebus humanis & uiuere & usq in finẽ obitus
ꝑseuerare meruerint. Idcirco ipse quoq dispensatoꝵ omĩum
minimus. fide ñ ficta. qua dũo dominantiũ om̃ibq. bonis

Expanded text:
nspirante rerum omnium factore et gubernatore Deo, mei memor propositi, quo per gratiam Salvatoris omnipotenti ac divinae per fidemofficio episcoporum, studens ex qualicumque accepto ingenio et sermone aedificationi prodesse sanctae ac verae Christi Domini catholicae Ecclesiae, de vita et moribus praedestinati, et suo tempore praesentati sacerdotis optimi Augustini, quae in eodem vidi, ab eoque audivi, minime reticere debeo. Id enim etiam ante nos factitatum fuisse a religiosissimis sanctae matris Ecclesiae catholicae viris legimus et comperimus, qui divino afflati Spiritu, sermone proprio atque stilo, et auribus et oculis scire volentium, dicendo et scribendo similia studiosorum notitiae intulerunt, quales quantique viri ex communi Domini gratia in rebus humanis, et vivere, et usque in finem obitus perseverare meruerunt. Idcirco ipse quoque dispensatorum omnium minimus, fide non ficta, qua Domino dominantium omnibusque bonis
Abbreviated transcription (Latin):
explicandũ suscipio. Dires sũmã queso maiestatẽ : quo minus
huiusmodi ame arreptũ it̾ gerã & ꝑagã: ut nec patris luminĩ
offendã ueritatẽ. nec bonoꝵ eccłȩ filioꝵ. ulla ex parte uidear¬
fraudare caritate᷑. Nec adtingã ea omĩa insinuare: quȩ idẽ
beatissimus aGVSTINUS. insuis confessionũ libris. desem& ipso
qualis ante ꝑcepta grãm fuerit. qualisq. iã sũpta uiuer& desig-¬
nauit. hoc autẽ facere uoluit. ut ait apłs: ne de se qͥsquã hominũ
supra quã se esse nouerat. aut iã de se auditũ fuiss& credera. uł
iã ꝑceperat: & fr̃nas p̾ces poscens. de his quȩ accipere cupiebat. Sa¬
cram̃tũ igit᷑ regis. ut ingłica auctoritate platũ ÷. bonũ ⁊ abserudem
opera autẽ dñi reuelanẽ & confiteri honorificũ et⁊

Expanded text:
explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus hujusmodi a me arreptum ita geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam veritatem, nec bonorum Ecclesiae filiorum ulla ex parte fraudare videar charitatem. Nec attingam ea omnia insinuare, quae idem beatissimus Augustinus in suis Confessionum libris de semetipso, qualis ante perceptam gratiam fuerit, qualisque jam sumpta viveret, designavit. Hoc enim facere voluit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum fuisset, crederet vjam perceperat; et fraternas preces poscens, de iis quae accipere cupiebat. Sacramentum igitur regis, ut angelica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare
Abbreviated transcription (Latin):
edificationi ꝑdesse. sc̃ȩ ac uerȩ xp̃i dñi catholicȩ ȩcclesie
de uita & morib p̃destinati &̃ suo tẽpore p̾sentati. sacerdotis
optimi aocusritu. quȩ in eodẽ uidi. ab eoq audiui. minime
uolo reticere. Id enĩ &iã ante nos factitatũ fuisse. ac religio¬
sissimis sc̃ȩ matris ȩccłȩ catholicȩ uiris legimus & cõperimus.
qui diuino afflati sp̃u sermone ꝓprio atq stilo & auribus .&
oculis scire uolentiũ. dicendo & scribendo similia. studiosorũ
notitiȩ intulerunt : quales quantiq uiri sc̃i ex communi
añica gr̃a. in rebus humanis & uiuere & usq in finẽ obitus
ꝑseuerare meruerint. Idcirco ipse quoq dispensatoꝵ om̃ium
minimus. fide ñ ficta. qua dño dominantiũ om̃ibq. bonis
seriuendũ & placendũ ÷ fidelib : de p̾dicti uenerabilis uiri
& exortu & ꝓcursu & de uite fine. quę ꝑ eu̾ didici & exꝑ¬
tussũ. quã plurimis annis eius inherens caritati: ut dñs donauo

Expanded text:
desse sanctae ac verae Christi Domini catholicae Ecclesiae, de vita et moribus praedestinati, et suo tempore praesentati sacerdotis optimi Augustini, quae in eodem vidi, ab eoque audivi, minime reticere debeo. Id enim etiam ante nos factitatum fuisse a religiosissimis sanctae matris Ecclesiae catholicae viris legimus et comperimus, qui divino afflati Spiritu, sermone proprio atque stilo, et auribus et oculis scire volentium, dicendo et scribendo similia studiosorum notitiae intulerunt, quales quantique viri ex communi Domini gratia in rebus humanis, et vivere, et usque in finem obitus perseverare meruerunt. Idcirco ipse quoque dispensatorum omnium minimus, fide non ficta, qua Domino dominantium omnibusque bonis serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis viri et exortu, et procursu, et debito fine, quae per eum didici, et expertus sum, quam plurimis annis ejus inhaerens charitati, ut Dominus donaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib gemmis : Posuit signum super facrem meam: ut nullum aliũ p̾teris
amatorem ad mittam Induit me ciclade auro texta: & in mensis mon¬
lib ornauit me Ostendit mihi tetsauros in cõparabiles: quos mi se det¬
ritate. Cuius ẽ generositas celsior: possibilitas fortior aspectus pulchriot
amor suauior & omñi gratia eligantior: aquo iã mihi talamꝰ collocatis at
cuꝰ mihi organa modulatis uocib resonant: cuiꝰ mihi uirgines iustissim
uocib cantant: lam mel & lac. exore eiꝰ suscepi:iam amplexib eius cati¬

Expanded text:
tibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi se davincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibus ejus ca
Abbreviated transcription (Latin):
subleuantur pauperes xp̃i. Om̃s ergo gratulemur in dño: &
ad edificationem uirginum. qualiter passa sit beata agnes ad
nemoriam reuocemus Tempore illo erat quedam uirgo romȩ. nobili¬
genere ortanatu nomine agnes: que certans contra principes & po¬
Estates tenebrarum. tertia decimo etatis suȩ anno mortem ꝑdidit &
utam inuenit: quia solum uitȩ dilexit auctorem: Infantia cõputa.¬

Expanded text:
subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. Tempore illo erat quaedam virgo Romae nobilibus orta natalibus, nomine Agnes, quae certans contra principes et potestates tenebrarum, tertiodecimo aetatis suae anno mortem perdidit, et vitam invenit; quia solum vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computa
Abbreviated transcription (Latin):
ri satis longum est. Nlã pharaonis infidelitas totã egiptum cedi fecit ur
plagis: quo adusq cum suo perut exercitu. Et fides moysi p̾liantib udesue¬
toriã ex hostib tribuit & ihesunaue̾ soĩtas populis indispersione positis o¬
mũ triumphũ ad tribuit. Quid memorẽ paraliticũ ñ credentẽ aeredenu¬
diuiniores ad quirer& et a non credentib in credulitatem eicer&: hec an
quod iste quẽ p̃dicas uerꝰ sit ds̃ e p̃ter ipsum non sit amplius. qui imꝑat lur¬
ri ut absccdat. imperat morti ut fugiat. uitȩ imꝑat ut redeat. Sc̃s ualentnꝰ¬
dixit. Fides xp̃iana non inuerbis tantũ sed in operib constat. Dicit ei oraton
es idolis manufactis quorũ effigies adorantur in templis. & ab om̃i peccuto.
fonte purissimo dĩ filius adopteris. Cui eraton apcit. Aqua que sordes e¬
poris lauat quo modo poterit peccata/ diluere. Sc̃s ualentiñ ãs dn¬
tatio nr̃a in longũ tenditur. uita mei cermonis breuiatur. Sc̃s ualentñ¬

Expanded text:
raonis unius hominis infidelitas totam Egyptum cedi fecit uariis plagis, quoadusque cum suo interiret exercitu, et fides Moysis preliantibus uictoriam ex hostibus tribuit. Et Iesu Naue sanctitas populis in dispersione positis plurimum triumphum attribuit. Quid memorem uiduae credenti ab Hediuini oris laudem adquireret, et a non credentibus incredulitatem eiceret, et sans: « Credo, quod iste, quem predicas, uerus sit Deus, et preter ipsum non est alius, qui imperat languori, ut abscedat, imperat morti, ut fugiat, imperat uitae, ut redeat». Sanctus Valentdixit: «Fides Christiana non tantum uerbis, sed et operibus demonstratur». Dicit ei Craton:  «Vt abrenuntietur ydolis manufactis, quorum effigies adorantur in templis, et ab omni peccato lotus fonte purissimo, Dei filius adopteris». Craton dixit: «Aqua, quae sordes corporis lauat, quomodo poterit peccata mundare?». Sanctus Valentinus tatio nostra longius tenditur, uita mei filii breuiatur!». Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
utesitas flagitat dum patitur pat᷑ pro filio. soror ꝓfr̃e ꝑro seruo domunu
situtum. Igitur per eorum int̾itum qui hic eruciabantur fidẽ integrã
ecceperunt ad hoe ut efficerentur utriq fideles. & salis temporalis data
corporib ad quireret animab et᷑ nam sabutẽ sicuti factum ẽ ut centir
rientem seruũ siuũ reciper&. & filiam mortuã archisynagogꝰ ađ ita
aspiceret. & sorores latari iam sepulturã quatriduanã habent fremn

Expanded text:
uerunt, dum patitur, pater pro filio, soror pro fratre, pro seruo dominus: stitutum. Igitur pro eorum interitu hi, qui cruciabantur, fidem integram acceperunt ad hoc, ut efficerentur utrique fideles, et salus temporalis data corporibus acquireret animabus eternam. 23 Sicut et factum est, ut centurio morientem seruum suum reciperet, et filiam mortuam archisynagogus ad uitam reuersam aspiceret, et sorores Lazarum, iam sepulturam quatriduanam habentem, quem