comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacionem ucauit ocultum diuinitati simpe¬
rium quia mare in exodum uocednĩ nusquã
legimus increpacum. Agitemm ille octultis
motibus quni uersaquȩ p̃cipit & quasi audicn
tes loquitur : quȩ sensum non habent ad tribucũ
anta enim uirtus iussionis .ẽ ut parere p̃ualeaN
qua audire nonnorunt sic catum mare non ꝓ
uniuersitate debemus accipere sed tantum
quantum illis i teraperire : Namplus in¬
demiraculum fuit . ut unde liquide excissis.
lateribus constitissene nec fluenta fluerorT
ed montium quad amfirmitatem consiscerent
s oqr̃. et deduxit eos in aquis multis sicut in de¬
serto desertum ẽ maxime : qđ aquarum in¬
undatione deseritur utnullum ibi animal.
possit habitare periculo sic citatis in genito
Educti sunt ergohebrei perabrs sum tnquũ
ꝑloca deserti quaenimia scerelitate siccantꝰ:
Ostendens qm̃si caruit illauia fluencorum.
esset hocbeneficium si eosdẽ porestate aliena

Expanded text:
pationem vocavit occultum Divinitatis impepationem vocavit occultum Divinitatis imperium: quia mare in Exodo voce Domini nusquam legitur increpatum. Agit enim ille occultis motibus universa quae praecipit, et quaoquitur, quae sensum non habent attributum. Tanta enim virtus jussionis est, ut parere praevaleant, quae audire non noverunt. Siccatum mare non pro universitate debemus accipere, sed tantum quantum illis iter aperiret. Nam plus inde miraculum fuit ut undae liquidae excisis lateribus constitissent, nec fluenta fluerent, sed montium quadam firmitate consisterent. Sequitur, et deduxit eos in aquis multis sicut in deserto. Desertum est maxime quod aquarum inundatione deseritur, ut nullum ibi animal possit habitare periculo siccitatis ingenito. Educti sunt ergo Hebraei per abyssum tanquam per loca deserta, quae nimia sterilitate siccantur: ostendens quoniam sic aruit illa via fluentorum, icorum. Quamvis esset et hoc beneficium, si eos de potestate aliena
Abbreviated transcription (Latin):
deuotamente recinerent: Denc autempo¬
fitũ ẽ. inricauerunt quasi persȩ qui&iam
atquepla catum infensum &ira cumdum
sibim& reddiderunt: Ascendentes autem
in rubrum mare dictum constat positione
terrarum qm̃ cunctis regionibus a grptus
perhib&t᷑ humilior et in dedescendestes
loca p&ere uisi sunt altiora: Et liperiuit
potent uonsuam : Dicendo ꝓpt̃ nomensuũ
designare mibiuid& dnm̃ saluatorem cu¬
iusuocabulo conuenit saluare periditin¬
us ds̃enimquando liberat pecca cores
no ꝓpẽmerii eorum p̃stat sed ꝓpt̃ nomi¬
nis suipocentia. de mons trandum
utpius euidencer appareat. sunnientis bene¬
ficia larga concedact : Qđ enim dicit notum
fecu potentiam suam non carnalibi s utique
oculis: selspiricali cogitatione uidenib: Nam
siominibos nocamfecis sexnequam dirus popu¬
iusde ingedulitate peccasset. Et intrepaũ
maueraurum. et exiccatuo .ẽ. etpedux
cosini quis orultis sicut indeserto. Incre¬

Expanded text:
devota mente retinerent. Bene autem podevota mente retinerent. Bene autem positum est, irritaverunt, quasi per se quietum atque placatum, infensum et iracundum sibimet reddiderunt. Ascendentes autem in Rubrum mare, dictum constat positione terrarum: quoniam cunctis regionibus Aegyptus perhibetur humilior, et inde discedentes loca petere visi sunt altiora. Vers. 8. Et lpotentiam suam. Dicendo, propter nomen suum, designare mihi videtur Dominum Salvatorem, cujus vocabulo convenit salvare periclitantes. Deus enim quando liberat peccatores, non propter merita eorum praestat, sed propter nominis sui potentiam demonstrandam; ut pius evidenter appareat, si immeritis beneficia larga concedat. Quod enim dicit, notam fecit potentiam suam, non carnalibus utique oculis, sed spirituali cogitatione videntibus. Nam si omnibus notam fecisset, nequaquam durus populus de incredulitatemare Rubrum, et exsiccatum est; et deduxit eos in aquis multis sicut in deserto. Incre
Abbreviated transcription (Latin):
o uin truonone. Duo sunt qiaebe¬
qcia donata commenuant. Incellectus
& memoru qđ ueromque in ꝑfigi fuisse
dengtatur. Non intelle ceriix palcherrima
locutione signatum e lligebunt enimpsta¬
rised qua aiusa fierit non aluis plucuragnosci
Nan decimplagis percus sis unt agrptuut de¬
alogo futuro: hebre orum gensdeuota seruir&
Dimissi sunt apharaone ut & illi relinquereNt
diabolum cumministris: sed illicarnalicer
qrge se sunt intuentes spiritalis graciae
iine G̃mia quae sierunt : Non fuerunt
automme moresiniseri cordiedni quando
uidentes phaponis exercitum ante quam
materubrim diuider& credebant secua¬
dendi subsdia ꝑdidisse et contramorsenlo¬
aursunt melius sibi fuis se duro subi acere
serutio quam tota gens perire pocuis sedin
heremo: Fosthaec consequetis fuitutuirita¬
reni dnm ascendentesin rubrũ mare : quan¬
donon credider̃ posse fieri qđ eiꝰ audiebanłom̃i¬
pocentiam pollicere : Ita factum .ẽ. utn&
intelleger en uirtutem dñ n& cibeneficia¬

Expanded text:
 in Rubrum mare. Duo sunt quae beneficia donata commendant, intellectus et memoria; quod utrumque in perfidis fuisse denegatur. Non intellexerunt, pulcherrima locutione signatum est. Videbant enim praestari; sed qua causa fieret, non ab eis probabatur agnosci. Nam decem plagis percussi sunt Aegyptii, ut Decalogo futuro Hebraeorum gens devota serviret. Dimissi sunt a Pharaone, ut et illi relinquerent diabolum cum ministris. Sed illi carnaliter quae gesta sunt intuentes, spiritualis gratiae minime praemia quaesiverunt. Non fuerunt autem memores misericordiae Domini, quando videntes Pharaonis exercitum antequam mare Rubrum divideretur, credebant se evadendi subsidia perdidisse; et contra Moysen locuti sunt melius sibi fuisse duro subjacere servitio, quam tota gens perire potuisset in eremo. Post haec consequens fuit, ut irritarent Dominum ascendentes in Rubrum mare, quando non crediderunt posse fieri, quod ejus audiebant omnipotentiam polliceri. Ita factum est, ut nec intelligeren
Abbreviated transcription (Latin):
peebunt ad sluttri dnõuisitari: ut boni¬
tatem eius uiderent quamelecti serat aduen¬
tus suimunere p̾staturus. quatenus cum xp̃¬
ano populo gauderet. quide eius erat in car¬
natione leuturus. Ipsa ẽ enimgens dnĩ.
quae degentium ẽ diuersita te collecta ut
e& grexunus & pastorunus: sẽqr arũ re¬
rum suauissimus fructus. udcadeturdnr̃
cum hereditate sua. Vtrum que enim coniunc¬
tum ẽ qui a in p̃conio dnĩ sin fidelis famidus
si ne dubitatione laudatur. sicut in superio¬
rssal modictum ẽ Laud aminiin nomine
scõ eius Qua ꝓpter fidelisistepopulus tun¬
ut nefas sit putare eum spũ non fuisse conpec¬
tum quemtuta gratia cognoscimus expeti¬
cum. sicutipse in euglo dicit. Abrabam
desiderauit uidert a¬

Expanded text:
petebant a salutari Domino visitari, ut bonitatem ejus viderent, quam electis erat adventus sui munere praestaturus; quatenus cum Christiano populo gauderent, qui de ejus erat  aetaturi. Ipsa est enim gens Domini, quae de gentium est diversitate collecta, ut esset grex unus, et pastor unus. Sequitur harum rerum suavissimus fructus, ut laudetur Dominus cum haereditate sua. Utrumque enim conjunctum est, quia in praeconio Domini sui fidesine dubitatione laudatur, sicut in superiore psalmo dictum est: Laudamini in nomine sancto ejus. Quapropter fidelis iste populus tanut nefas sit putare eum spiritu non fuisse conspectum, quem tanta gratia cognoscimus expetitum, sicut ipse in Evangelio dicit: Abraham desideravit videre
Abbreviated transcription (Latin):
endum ẽ quis : ut ꝑfecta nob̵ possit conseare
sencentium pulcra autemuari& att dictumẽ.
qui sauditus facie omis laudesetus : Illa cemm
pos sunt audiriqua ꝓbantur& dici hic quoque
modus incerꝓprias locutiones habendus .e
di: sencenciam dicit quase consol&ur genus
humanum. ut cumilla nequidimplere
hoc saltam custo dire festin&. Custo dircenm
iuditium .ẽ quiinteralios recte iudicat.
ustitiamautem facit . quiȩ quabiliter agit:
iuo illos beatos dicit quiiudicium infide custo¬
diunt : iusticiam uero in opere de i nonstrant:
Deduide qm̃ ad didit in omni tempore sicut in euglo
dicit quipseuera uerit usq in finem incsaluuserit
men coergo iscicabs beatidicti sunt : quip̃cepta

Expanded text:
stare sententia. Pulchra autem varietate dictum est: quis auditas faciet omnes laudes ejus? Illa enim possunt audiri, quae probantur et dici. Hic quoque modus inter proprias locutiones habendus estdi, sententiam dicit qua se consoletur genus humanum, ut cum illa nequeat implere, hoc saltem custodire festinet. Custodire enim judicium est, qui inter alios recte judicat; justitiam autem facit, qui aequabiliter agit. Sive ille beatos dicit, qui judicium in fide custodiunt; justitiam vero in opere demonstrant. Sed vide quoniam addidit, in omni tempore, sicut in Evangelio dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic solvus erit . Merito ergo isti tales beat
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ dicit ꝑcussit ad superior a respicit siue
grandinẽ siuo flumina quae calestispo¬
tentia terris uelut tela infesta iacula¬
tur: Etne cantum ficulneaspucares
aut uineas. et̃ percussas ad didic omne
lignum finium eorum. ut & sita non dubi¬
tares euersa ubi arborum quoque robore
cogrosceres fuis se contrita maioraenĩ
concinent intelleccum minorumi¬

Expanded text:
Quod dicit, percussit, ad superiora respicit, sive Quod dicit, percussit, ad superiora respicit, sive grandinem, sive fulmina, quae coelestis potentia terris velut tela infesta jaculatur. Et ne tantum ficulneas putares, aut vineas esse percussas, addidit, omne lignum finium eorum; ut et sata non dubitares eversa, ubi arborum quoque robora cognosceres fuisse contrita. Majora enim continent intellectum minorum
Abbreviated transcription (Latin):
muscis omnino mordacior ẽ. &in portuni
siia uiolentio Vnde infesti acsȩuissimi
qui fatuis elationib in tu
rnuelatione iacttabat: In omnibus acitẽ
tinibus eorum dicit: nequis agipti is locis.
a pernitiosa clade sentiretur exceptus cra
cussii uineaseorum & ficulaeas corum
et contriuii ome lignũ finiũ eorum
Ultio quinta narratur: Similis c̃superori
sententiae & istalocutio ubiait. Posuiti ne¬
is uerba signorum suorum. Posuit statinc
significat acdecreuit. Aegrptiorum eni
ad huc plagarum enume ratio ꝑseuerat.
ut pluuia quaad fecunditatem terrisdat᷑:
conuerteretur in grandinis noxiam uastita¬
tem: Cuius ictꝰ nonminus incercipit. quam
ubi lapidum copiadensa cetiderit: hat a¬
grorumliquoreum ꝓbatur. incendium cum
tactu noxium fructus a refacit quoscum¬
que saxatiliunda peruisserit: Ignem
uero conburentem flumina significat quar
solent excitata tempestate deseire: Seqr̃:
Etpercus sit uineaseorum & ficul neaseoꝵ
& contriuitomne lignum fimumeorum

Expanded text:
muscis omnino mordacior est, et importunitate sua violentior, unde infesti ac saevissimiqui fatuis elationibus intumregni elatione jactabat. In omnibus autem finibus eorum dicit, ne quis Aegyptiis locus a perniciosa clade sentiretur exceptus. Vers. orum, et contrivit omne lignum finium eorum. Ultio quinta narratur. Similis est superiori sententiae et ista locutio, ubi ait: Posuit in eis verba signorum suorum. Posuit, statuit significat ac decrevit. Aegyptiorum enim adhuc plagarum enumeratio perseverat, ut pluvia quae ad fecunditatem terrae datur, converteretur in grandinis noxiam vastitatem; cujus ictus non minus intercipit, quam ubi lapidum copia densa ceciderit. Haec agrorum liquoreum probatur incendium, cum tactu noxio fructus arefacit, quoscunque saxatilis unda percusserit. Ignem vero comburentem, fulmina significat, quae solent excitata tempestate desaevire. Sequitur, et percussit vineas eorum et ficulneas eorum, et contrivit omne lignum finium eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dubiumnon. ẽ illa eospeccatage mere.
quȩ exparentum suorum ꝓbantur nequitia
suscinere : Hocb eresis pelagiana nonaccipit
dumputat originale pecatum alplem
ada nulla tenusꝑuenire potuisẽ. Cum
maioribus enim suis peccant quiẽꝑgratia
dñĩ ab eorum de licto non separant. Qđ pat̃
augustinus diligentissima librorumdis¬
putatione conuicit: Nun cautem qundo
dño aspirante mensconpuncta resipuit.
merito asẽ peccatapurentum uolebat abs¬
torgi. qui abipsorum pͥoteria obligationib
sogregari. Ccut purissime confessionis
firmitas appareret. hac eadenitrinatera¬
done confirmac. Hocẽ enimpeccauimus
qđ iniuste egimus: hoc ẽ inuste egimus
quod iniquitatein fecimus. Tancoeium
unus quis que celerius absoluitur: quaen¬
tiaĩe met i psouiuacitate damnacur.
qua figuraditur schesi sono maton Idẽmual¬
ticudo nominum coniunctorum diuer¬
sis uerbis. unamrem significuntium.
taliu nob in hocloco tradica expesitio quia

Expanded text:
dubium non est illa eos peccata gemere, quae ex parentum suorum probabantur nequitia sustinere. Hoc haeresis Pelagiana non accipit, dum putat originale peccatum ad prolem Adae nullatenus pervenire potuisse. Cum majoribus enim suis peccant, qui se per gratiam Domini ab eorum delicto non separant. Quod Pater Augustinus diligentissima librorum disputatione convicit . Nunc autem quando Domino aspirante mens compuncta resipuit, merito a se peccata parentum volebat abstergi, qui ab ipsorum coeperat obligationibus segregari. Et ut purissimae confessionis firmitas appareret, haec eadem trina iteratione confirmat. Hoc est enim Peccavimus quod injuste egimus; hoc est injuste egimus, quod iniquitatem fecimus. Tanto enim unusquisque celerius absolvitur, quanto a semetipso vivaciter damnatur. Quae figura dicitur schesis onomaton, id est multitudo nominum conjunctorum diversis verbis unam rem significantium. Est et alia nobis in hoc loco tradita expositio: quia
Abbreviated transcription (Latin):
nun scdm̃msericordia eius: Audi tobono dño¬
mose inumasancelegentia abstudio & sedulao
sul sulitatione supender&. remedii causam dic̃
ut aid confansi onem caelere in dnidebeat munere
sescinare: In sđm uit ehuius significat cursus.
ubimiserisunt quicumque delinquunt: ubi fas
ẽ cordantã conuerti & miseri cordia postulari
bienim damnatio ẽ conficeri pectatum ubuam
constat eẽ iuditium. Quis loque tut poten
opulusiste quem diximus: diuinorumoperum
xstimatione compl& : Negathumanum sen¬
sum conp̃hendere qđ deilla plenissime debeac
uienim aut ingenium subp&it ad cogitandũ
aut linga ad de ꝓmendum : uccatita mmensi¬
casunus possic orenarrare. Vbi merito dicen

Expanded text:
um misericordia ejus. Audito bono Dose humana negligentia ab studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit: ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. In saeculum, vitae hujus significat cursum, ubi miseri sunt quicunque delinquunt; ubi fas est corda nostra converti, et misericordiam postulare. Ibi enim damnatio est confiteri peccatum, ubi jam constPopulus iste quem diximus, divinorum operum aestimatione completus, negat humanum sensum comprehendere, quod de illa plenissime  Cui enim aut ingenium suppetit ad cogitandum, aut lingua ad depromendum, ut tanta immensitas unius possit ore narrari? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
acsi dicer& sum maceleritate mutati sunt:
utquiluudes dnĩ de conlatis mirabilib canebaNł.
paulo post contra eum nefandasmurmuratio¬
nes ad sumerent: Nonsus tinuerunt consilium
eius: quandoprius. conceperunt desperationẽ
quã eĩ parata be noficia ꝓuenissent : Onsenĩ
qui eos liberauerat talib: tantifs miraculis.¬

Expanded text:
ac si diceret, summa celeritate mutati sunt, ac si diceret, summa celeritate mutati sunt, ut qui laudes Domino de collatis mirabilibus canebant, paulo post contra eum nefandas murmurationes assumerent. Non sustinuerunt consilium ejus, quando prius conceperunt desperationem, quam ejus parata beneficia provenissent. Dominus enim, qui eos liberaverat talibus tantisque miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
ponuomaneit : Hoc quidemadateran si
controuersia ui uidetur intellegi: quia nota
diexodo commemorata descriptio: Verum
unimexeis nonremansit : non aduniuer sam
agrptiorum gentemrespicit sedtantum adi¬
sequentium mulcitudinemaendit quaibi usq
ad minimum ꝓbat᷑ extincta: Nemanserant
enim dexgrptis quil&arentur in ꝓfectione
eorum: sicut in psal mo superiore dixit
Lȩcuta ẽ egrptus in ꝓfectione eorum sed illi
scilicet quiinca sum simili non fuerunt
diderunt: duriciam cordis. de monstrat: qđ ñ
ante euentum ei sed posceffectum mira culoꝵ
credere maluerunt : Nam& sibonum sit uisis
rebus ad quie scere : multo melius ꝓmis sacit¬
didisse : sicut in eugło thomedicit quiauidis¬
ticredidisti. beatiqui non uider̃ & credider̃
qđ uero adddit et canta uerunt laudescius
hrmnum significat exodiquiait: Cantem̃
dño gloriose enimhonorificatꝰ .ẽ. et aetera
qua hebreus populus paccomiraculo magna

Expanded text:
on remansit. Hoc quidem ad litteram sine controversia videtur intelligi, quia nota est in Exodo commemorata descriptio. Verum unus ex eis non remansit, non ad universam Aegyptiorum gentem respicit, sed tantum ad insequentium multitudinem tendit, quae ibi usque ad minimum probatur exstincta. Remanserant enim de Aegyptiis, qui laetarentur in profectione eorum, sicut in psalmo superiore dixit: Laetata est Aegyptus in profectione eorum; sed illi scilicet qui in casu simili non fuerunt.diderunt, duritiam cordis demonstrat, quod non ante eventum rei, sed post effectum miraculorum credere maluerunt. Nam etsi bonum sit visis rebus acquiescere, multo melius promissa credidisse, sicut in Evangelio Thomae dicit: Quia vidisti credidisti: beati qui non viderunt et crediderunt . Quod vero addidit, et cantaverunt laudes ejus, hymnum significat Exodi qui ait: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est , et caetera quae Hebraeus populus peracto miraculo magna
Abbreviated transcription (Latin):
Orintdeuoti ut inter cosdebeant ascimuir qa
dño fidelio perelacuerunt: Nouimusenim is¬
raelicicum populum partem contumacemfuisse
partemindnĩ constitisse mandatis. Vnde istisub¬
pliciter p̃cuntur. utin illorum societae debeant
ad numerare quib: potescaternabeatitudo gra¬
tudiuinitatis ad cribui ut &fide seorum ꝑfectis¬
sima nosceretur : Optantsẽ uisitare : adñõ sal¬
uatore cuius aduentu senouerant esse
saluandos Ipse est salutaris dequobeatꝰ
simonait : Nune dimit ti seruum tuum dñe

Expanded text:
Orant devoti, ut inter eos debeant aestimari, qui Domino fideli opere placuerunt. Novimus enim Israeliticum populum partim contumacem fuisse, partim in Domini constitisse mandatis. Unde isti suppliciter precantur ut in illorum societate debeant annumerari, quibus potest aeterna beatitudo gratia Divinitatis attribui. Et ut fides eorum perfectissima nosceretur, optant se visitari a Domino Salvatore, cujus adventu se noverant esse salvandos. Ipse est enim salutaris, de quo beatus Simeon ait: Nunc dimittis ed., dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
pbatur isi oncesse Niubesdata t̃ uesolis
cemperaree ardor& Ignis concessus ẽ. utit¬
nc brirum potius sec auferre caliginem. hoc
coruritix & panemcelisa turautieos¬
desiderantium. Caornes p&it populus he¬
bretrum& toturnices accepit. nstatenim
inuola tilibus quam inquadrupe dibus car¬
nestẽ sine dubio dulciores. de in de unum
posculauit & geminata uenerunt sequicur
onimet panem celi saturauit eos. sunceminis¬
iu exo dilectionẽ notissima quando cocur¬
nia finmo dumimbres dessissim depluebant
accepit sed uthac in pfigurationom facta
monstrar& Non dixiomanna sed paneca
quatenus in illomunere dni saluatois Enti¬
retur aduentus. Ipse enim panis uiuus quide
cdo descendit. Manna quippe dicitur. sic̃
e hoc : Cuius nominis auferens questionem
qđ inaerrogatio illam annȩ ꝑ quirebat ex¬
pessicdicnd pana caeli saturauit eos

Expanded text:
per noctem. C Nubes data est, ut solis temperaret ardorem; ignis concessus est, ut tenebrarum potuisset auferre caliginem. Et hcoturnix: Et pane coeli saturavidesiderantium. Carnes petit populus Hebraeorum, et coturnices accepit. Constat enim tam in volatilibus quam in quadrupedibus carnes esse sine dubio dulciores. Deinde unum postulavit, et geminata venerunt. Sequitur enim, et pane coeli saturavit eos. Sunt enim ista Exodi lectione notissima, quando coturnices in modum imbris densissimi depluebant accepit. Sed ut haec in praefigurationem facta monstraret, non dixit, manna, sed pane coeli, quatenus in illo munere Domini Salvatoris sentiretur adventus. Ipse est enim panis vivus qui de coelo descendit . Manna quippe dicitur, sicutest hoc? Cujus nominis auferens quaestionem, quod interrogatio illa mannae perquirebat, expressit dicendo, pane coeli saturavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
decderie pbaraoioseph. euident̃ exponit:
onstituit eũ dnm̃ domus suae et principem
omis possessionis suae : quando eũ currũ fec̃
ascendere & p̃conis uoce celeberrima nuntiari
hunc scđm dominũ. eẽpostrege Que potes¬
ta sap̃fectis hodieq rein&t᷑ qui&uice sacra
iudicant & cunctarũ ꝓumciarũ potestatẽ
maximam habere noscuntur: sed in hisitb
ditionem deditilli quã sibi. in subsequente
aut̃ uersu supra ipsum cognoscit᷑ ex̃ qđ tribuit
Dicitenĩ uterudir& principessuossicuc seipsu
hoc secundum gentilem in telleccũ pharao¬
nis debemꝰaccipere qui credebat primarios
populisui in hanc sapientiã peruerure potu¬
isse ut &ipsi somorũ incep̃tes. eẽmȩrerent᷑
et ad tuntam doctrinã scientia eorũ pocuis sea
ad diici ut consultidere dubia certa loqueređ
Nã si eos scõ uiro in discipulacũ fideitradidisse
unde illum dño placuis iẽ manifescũ . ẽ. fuis¬
setutiq illis sinagoge ordonouit̃ institucus:

Expanded text:
derit Pharao Joseph, evidenter exponit. Constituit eum dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae, quando eum currum fecit ascendere, et praeconis voce celeberrima nuntiari hunc secundum dominum esse post regem. Quae potestas a praefectis hodieque retinetur, qui et vice sacra judicant, et cunctarum provinciarum potestatem maximam habere noscuntur. Sed in his rebus ditionem dedit illi, quam sibi. In subsequenti autem versu, supra ipsum cognoscitur esse quod tribuit; dicit enim, ut erudiret principes suos sicut seipsum. Hoc secundum gentilem intellectum Pharaonis debemus accipere, qui credebat primarios populi sui in hanc sapientiam pervenire potuisse, ut et ipsi somniorum interpretes esse mererentur, et ad tantam doctrinam scientia eorum potuisset adduci, ut consulti de re dubia certa loquerentur. Nam si eos sancto viro in discipulatum fidei tradidisset unde illum Domino placuisse manifestum est, fuisset utique illis Synagogae ordo noviter institutus.
Abbreviated transcription (Latin):
tedux̃ populumsuum ineulatiore
etelectos uos inleettia in hischobus
uersibus miaculorum quae superius dixcausa
narratur : Ideo enim dicuntur facta qm̃ abra¬
hȩ conscabit eõ ꝓmissa: Etrespice qđ dicitie¬
murauorunt dnifurore ꝑcussisunt: Ctoedri¬

Expanded text:
pulum suum in exsultatione, et electos suos in laetitia. In his duobus versibus, miraculorum quae superius dixit causa narratur; ideo enim dicuntur facta, quoniam Abrahae constabant esse promissa. Et respice quod dicit, emuraverunt Domini furore percussi sunt. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit dnsado dium et dolos a grptorũ.
Non quia ipsemali auctor . ẽ: sed pra stando
aliis beneficia mentes excitauit obliquas:
Necesse .ẽ enĩ ut sclera ti homines alienis
ꝓsperi sintumescant : qui senor unt meriti
non posse similia: Sicut insacrificus cam
& a bel fictum .ẽ. quando imius sacrifi¬
ciũ respuit alterius libenteraccepit: Seqr¬
Etdolum facerent in seruoseius. Consequens
erat ut pos conceptumodium. seuiens

Expanded text:
convertit Dominus ad odium et dolos cor Aegyptiorum, convertit Dominus ad odium et dolos cor Aegyptiorum, non quia ipse mali auctor est, sed praestando aliis beneficia, mentes excitavit obliquas. Necesse est enim ut scelerati homines alienis prosperis intumescant, qui se norunt mereri non posse similia; sicut in sacrificiis Cain et Abel factum est, quando unius sacrificium respuit, alterius libenter accepit. Sequitur, dolum facerent in servos ejus. Consequens erat ut post conceptum odium saeviens
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ cheta sunt iubemte pri¬
tio iosephad terrasaegiptico de ouinant e¬
ducta ẽ qđ genesis sua uist
reuelationis suaedictauariauit. naisrle
gressus ex aegypto habitauit interra chanaan:
Chana anuero fuit filius cham neposnoe
ex quo e grptii traherelegunt᷑ or iginem
Etauoeit populumnsuuopimis. et con¬
łirmauit eu̾superinimi coseius
Auxit populum suũ. fecunditate nascendi
quando ibi rarissima fent muli erquae non
habuit partum: Confirmauit autem eũ
superinimi cos suos. quando illis crescentib
xgrptiorum turba notis simisplagisue¬
hementer affecta .ẽ. Hincenimper quan¬
dam ꝓpositionem dicuncur insumma q̃
gestasunt: E&erumquẽ ad modum sin¬
gillatim facta sint consequenter exponit
onuertitcoreorum ut obirent popu¬
lum eius & doluna cerent inseruoiei
Venicadquar campar temubiae grptios me¬
morat hebreis inuiꝰam habuisse sauissimã.
gat que eos operibus subiecis sedurissimis
Prestando enim felicia populo i srahelitico.

Expanded text:
illa quae dicta sunt, jubente tio Joseph ad terras Aegypti eodem ordinante deducta est; quod Genesis suavis terevelationis suae dicta variavit; nam Israel egressus ex Aegypto habitavit in terra Chanaan. Chanaan vero fuit filius Cham nepos Noe, ex quo Aegyptii trahere leguntur originemEt auxit populum suum nimis, et confirmavit eum super inimicos ejus. Auxit populum suum fecunditate nascendi, quando ibi rarissima fuit mulier quae non habuit partum. Confirmavit autem eum super inimicos suos, quando illis crescentibus, Aegyptiorum turba notissimis plagis vehementer affecta est. Hic enim per quamdam propositionem dicuntur in summa quae gesta sunt. Caeterum quemadmodum singillatim facta sint, consequenter exponitonvertit cor eorum ut odirent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus. Venit ad quartam partem, ubi Aegyptios memorat Hebraeis invidiam habuisse saevissimam, atque eos operibus subjecisse durissimis. Praestando enim felicia populo Israelitico,
Abbreviated transcription (Latin):
onsoricorduoius. Sicut supo riorpsalmꝰ
i primo uersude clarauit : quia consessio illa
adlaudes dnĩ debuis sed aptari: itaahecde¬
signit constssio nemistamad medicinã penitu¬
dinis d plicandim. sed & hocquoque ad p̃coni
adiũ ꝑtinere non dubiumẽ quando maior
gloria .ẽ pi&eatis confitenti parcere quam
nispiratione correcta loquiturad reliquã
plebem: ut antiqui erroris prauitate damni¬
a addiuam debeat rediredementiã : Et ne
duquis deca parum suarum numerositatib¬
dusre ad aAMlidit qm̃bonus : Quisenim
pulite ad eum recutrere quei isibi audit
posot lor iaie subuenie bonis en andñs
qui ex peccat errantem qin solem suum ficit
orin superbonos a malos &plint suꝑ iustos

Expanded text:
sericordia ejus. Sicut superius psalmus in primo versu declaravit, quia confessio illa ad laudes Domini debuisset aptari, ita et hic designat confessionem istam ad medicinam poenitudinis applicandam. Sed hoc quoque ad praeconia Domini pertinere non dubium est, quando major gloria est pietatis confitenti parcere quam inspiratione propheta loquitur ad reliquam plebem, ut, antiqui erroris pravitate damnata, ad divinam debeat redire clementiam. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibur, addidit, Quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire? Bonus enim Dominus qui exspectat errantem, Qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos
Abbreviated transcription (Latin):
ne redemtionis sacramenta testant᷑ Abegip¬
tiis eis cripimur : quando abo perib diabolicis
diui nomunere liberamur. Marerubrum
transimus: quando baptimatis sacramentio
percipins : In desertopascimur: quandodiui¬
nagratia concedente inmimdiistius rerum
bonarum largitate saciamur : Ad teriam
ꝓmissionis ꝑducint uandomilla felia
patria munere suꝑnepietatis intramus.
Itmerito calis causa frequenter ite raca p̃dic&
quaȩ tantorum magnalium p̃figuratio nedi¬
coratur: Diuisiope Ni Incro ducitu
confitens populus hebreorum qui relictaꝑ
fidiapatrum suorum ad piexatem dnipo
miserante ꝑductus ẽ ut intellegamus cum
fuerint conuersi: & ipsos allelua merito

Expanded text:
nae redemptionis sacramenta testantur. Ab Aegypnae redemptionis sacramenta testantur. Ab Aegyptiis enim eripimur, quando ab operibus diabolicis divino munere liberamur. Mare Rubrum transimus, quando baptismatis sacramenta percipimus. In deserto pascimur, quando divina gratia concedente in mundi istius rerum bonarum largitate satiamur. Ad terram promissionis perducimur, quando in illa felici patria munere supernae pietatis intramus, ut merito talis causa frequenter iterata praedicetur, quae tantorum magnalium praefiguratione decoratur. Divisio psalmi. Introducitur confitens populus Hebraeorum, qui, relicta perfidia patrum suorum, ad pietatem Domini ipso miserante perductus est, ut intelligamus, cum fuerint conversi, et ipsos Alleluia merito
Abbreviated transcription (Latin):
tu dignissimas ultiones: acceperunt iudai
donacaelestia : Nuncunus quisque nrũ mex p&¬
t& eorumiaributionem quorumimitatur &¬
emplum: Inspiciendum ẽ autem lumine cor¬
dis qđ infine psalmipositum .ẽ. utadiustifica¬
tiones dñi : & in legeens cotamentis incentio¬
ne dirigamur: Nam a sibona temporlia
cramenta
rum alleluiatica nobis guidia reche unt a tebro¬
uiter p̃cipitur utd nõ totius psalniuubilacione
cuntetur : sed inspitiamus qđ a supenoribus
dictis necticulum nob̵cognoscitur mutasse
neccausam. Titulus ẽ enm alleliua acusa con¬
fessio quae miramodo ad laudes dnĩ ominino
fecundaẽ: Quantorum enim hincora solut sunt
incmor sescumuiris. germinaciꝰmariacumst¬
minis : transitum rubrimars diuinalauide
glebrarunt: Hinc debora iocunda exultaci¬
one p̃cinnuit: multi&ium ꝓph&cȩcanticos
diuersos tantinnraculi ꝓconfessione ꝓfudert:¬
T oninmerito : quia magnalicisca totĩus huma¬

Expanded text:
tii dignissimas ultiones; acceperunt Judaei tii dignissimas ultiones; acceperunt Judaei dona coelestia. Nunc unusquisque nostrum exspectet eorum retributionem, quorum imitatur exemplum. Inspiciendum est autem lumine cordis quod in fine psalmi positum est, ut ad justificationes Domini, et in lege ejus tota mentis intentione dirigamur. Nam et si bona temporaliacramenta rum alleluiatica nobis gaudia redierunt; ecce breviter praecipitur ut Domino totius psalmi jubilatione cantetur. Sed inspiciamus quod a superioribus dictis nec titulum nobis cognoscitur mutasse, nec causam. Titulus est enim Alleluia, causa confessio, quae miro modo ad laudes Domini omnino fecunda est. Quantorum enim hinc ora soluta sunt? Hinc Moyses cum viris, germana ejus Maria cum feminis transitum Rubri maris divina laude celebrarunt. Hinc Debbora jucunda exsultatione praecinuit. Multi etiam prophetae canticos diversos tanti miraculi confessione profuderunt. Non immerito, quia magnalia ista totius huma
Abbreviated transcription (Latin):
& c&ery̧iustitiae qua in diuersoi erum
modumad nõ p̃cepta noscuntur : sed hȩc
& hissimilia non corporaliter sed spiritalit̃
sunt querenda : Ideo enimaddidit requi¬
rant. quia nouit preceptalegis subumbra
& speculum eẽ futurorum ALe lia
Hocnon ociose ꝑcipius qđ aliis psalmis alł
cordant ut opinor ad illam intellegentiũ
referendi sunt quam in psalmis. et diximꝰ
qui capite &fine similiter terminantur:
Vt sunt p̃cedentes centesimus secundus &
cente simus tertius. siue quia exp̃ssius semꝑ
infunditur. qđ sententia iterata geminat᷑:
Vt ẽ non sic impii nonsic. & fiat fiat uel am̃
amendico uob: Ec abba pater : hoc ẽ enim
abba qd pater: sit forte etalia doctoribuscau
saquelatet. De hacautem rem neca doctorib
nris aliquid potuimus accipere. nec nobis. e
aliquid amplius sentire concessum: Edusio.
sus epsalmus calestilaude plenissimus. qui
et p̃terita ueratic̃ referr& & infuturis nos
salubricer commoner: Passi sunt xgrp¬

Expanded text:
terae justitiae, quae in diverso rerum modum a Domino praecepta noscuntur. Sed haec et his similia non corporaliter, sed spiritualiter sunt quaerenda. Ideo enim addidit, requirant, quia novit praecepta legis umbram et speculum esse futurorum. Alleluia. Hoc non otiose percipias, quod aliis psalmis allecordant ut opinor ad illam intelligentiam referendi sunt quam in psalmis esse diximus qui capite et fine similiter terminantur, ut sunt praecedentes centesimus secundus et centesimus tertius. Sive quia expressius semper infunditur, quod sententia iterata geminatur, ut est, Non sic impii, non sic; et, fiat, fiat; vel, Amen, amen, dico vobis; et Abba, Pater; hoc est enim Abba, quod Pater. Sit forte et alia causa quae latet. De hac autem re nec a doctoribus nostris aliud potuimus accipere, nec nobis est aliquid amplius sentire concessum. Conclusisus est psalmus coelesti laude plenissimus, qui et praeterita veraciter referret, et in futuris nos salubriter commoneret. Passi sunt Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
tificationeseius. & leqeoeius exquiuapt
enicadseptimum beneficium. Droit etum pri¬
mumeductos inargento & auro: deindeexeis
nullum in firmatum : tercio spansamnubem
quae & dumen prescar& incenebris & indiere¬
mouer& solis ardorem : quarto coturniceni
dacam : quintam referteedesti pane satiatos.
sexcoin locos aridissimis aqua sinriguas emanas sẽ
Ad posetre mum ꝓmissionum ueritatem fuis se
completam ut eis et regiones gentium trade¬
rec ec labotes inmicorum pr&ate copiossis si¬
malargire: Qd enimdixit regiones gentiũ
ad possessionem uid& pertinert terrarum:
abores uero populorum. ad diuitias longotem¬
pore congregatas. Et nem presentibus reb
hererent cordamor talium intulit spiritabia
bona urenas bona debeant etrequirere & cus¬
todire mandata. netantum in illis spembabe¬
rent quasi ad tempus deliniunt non eamen
ad cxlorim regnaperducunt: sicut aposcolus

Expanded text:
tificationes ejus, et legem ejus requirant. Venit ad septimum beneficium. Dixit enim primum, eductos in auro et argento; deinde ex eis nullum infirmatum; tertio expansam nubem, quae et lumen praestaret in tenebris, et in die removeret solis ardorem; quarto coturnicem datam; quinto refert coelesti pane satiatos; sexto in locis aridissimis aquas irriguas emanasse; ad postremum promissionum veritatem fuisse completam, ut eis et regiones gentium traderet, et labores inimicorum pietate copiosissima largiretur. Quod enim dixit, regiones gentium, ad possessionem videtur pertinere terrarum; labores vero populorum, ad divitias longo tempore congregatas. Et ne in praesentibus rebus haererent corda mortalium, intulit spiritualia bona, ut ejus debeant et 359 requirere et custodire mandata, ne tantum in illis spem haberent; quae si ad tempus deliniunt, non tamen ad coelorum regna perducunt, sicut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
morsi precibus Isicfiuis sedelinitur quar¬
tain quitatis etdamas seritieratas qͥnm que¬
illos docreuisse ꝑdere : msi finees seruisui subli¬
catione placaretur : Quinta adaquam contra¬
dictionis mor senabillis exacerbatum . eẽ com¬
memorat postea quȩ filios suos incultina ido¬
lorum crudeliter occidisse undedr̃s uehe men¬
cus irauis tradidit eosgentium seruituti Ac
dein demisertus in conspectuinimicorũm eos
reddi degloriosos: Sexta p̃cat᷑ qđ nouerat eẽ
uenturum utde uniuersis nationib: ecła catho¬
lica congregetur: & laudes dño aeternae
exultutione ancelebr&. Nunc partespsal¬
mi papertus diuisionum semitas ambulemꝰ¬

Expanded text:
Moysi precibus dicit fuisse delinitum. Quarta, iniquitates eorum asserit iteratas, Doillos decrevisse perdere, nisi Phinees servi sui supplicatione placaretur. Quinta, ad aquam contradictionis Moysen ab illis exacerbatum esse commemorat, posteaque filios suos in cultura idolorum crudeliter occidisse. Unde Dominus vehementius iratus, tradidit eos gentium servituti, ac deinde misertus in conspectu inireddidit gloriosos. Sexta precatur, quod noverat esse venturum, ut de universis nationibus Ecclesia catholica congregetur, et laudes Dexsultatione concelebret. Nunc partes psalmi per apertas divisionum semitas ambulem
Abbreviated transcription (Latin):
eos i narcento &auro & nor cuitiu
tuitus corum int̾amnus. Enumora s
plagis quas x grptiis uenic ad quintam par¬
teminquato cidenrbe neficia hebres diecet̃
longa seruitute confetas nonegenus munis¬
que disceder&. Aurum & argentũ stabdi¬
ticum populum ab egeptus precepto dñ dis¬
aedentem legimus accepisse : ut nor repenti¬
na subreptio. sedlonge opergtioris neraes
ce uideatur : Et quia dubitari non pacee
om̃a dnm̃ iustia p̃cipere sineculpa uletu
ꝗuappt sequitur secundumbȩ r ficuumt
inillu nietoisicate migratioꝵ s nullus infu¬
mitatecor porca potuiss ȩafflgilquaod¬

Expanded text:
eos in argento et auro, et non erat in tribubus eorum infirmus. Enumeratis plagis quas dedit Aegyptiis, venit ad quintam partem, in qua totidem beneficia Hebraeis dicit longa servitute confectus, non egenus inanisque discederet. Aurum et argentum Israeliticum populum ab Aegyptiis praecepto Domini discedentem legimus accepisse, ut non repentina subreptio, sed longae operationis merces esse videatur. Et quia dubitari non potest omnia Dominum justa praecipere, sine culpa videtur Quapropter sequitur secundum beneficium, ut illa necessitate migrationis nullus infirmitate corporea potuisset affligi; qua
Abbreviated transcription (Latin):
fui qđeidiuina inspiratione conlacine
to inflamauit utiq ad loquendũ uiua¬
ac incitauit uccora principe futura
dicer&s cũ fiducia uericatis int̾ enĩ geles¬
as flume lum accepit ue p̃uider&& calia
qua regni illius sapiente sda coresꝙ supaut¬
micitrex ecolutieuo princepꝰ popu¬
unnen&oronetreun. Misit significat
perius eegedix̃. sed ꝓpegratiã locutionis uer¬
ranariauit: Dimisiteu .Idẽ claustra car¬
teris fecicexire : Vt qui cerrarũ dominã
a cogitationũ angustiis. liberauerat ĩpsciã
nullatenergastula pateret᷑: sed nesola illi
conces siuideret᷑ eẽ dimissio dicitetiã quo

Expanded text:
e eum. Inflammavit, utique ad loquendum vivaciter incitavit, ut coram principe futura diceret cum fiducia veritatis. Intus enim coelestis flammae lumen accepit, ut praevideret talia quae regni illius sapientes doctoresque supMisit rex et solvit eum; princeps populorum et dimisit eum. Misit significat perius regem dixit; sed propter gratiam locutionis verba variavit. Dimisit eum, id est claustra carceris fecit exire; ut qui terrarum Dominum a cogitationum angustiis liberaverat, ipse jam nullatenus ergastula pateretur. Sed ne sola illi concessa videretur esse dimissio, dicit etiam quo
Abbreviated transcription (Latin):
counguinem qmerant in termaris
eubnfluena pericur. Pisceseorum occisis
nespesuiuaendi hominibus relicta uideret᷑.
quando llud ẽ in latices mortuum qđ nati¬
uo elemento ꝓbaliatur enutritum micit
eis societate dedit quiã & ipsȩ locum accep
ture a quatilem a quo signo nec reges eorum
dẽ pnores excepti sunt quando erant altis¬
simabrssi demersione morituri: Sed hoc
inaratora plusudetur ee mirabile
enerepumideus ab hacplaga cerneren¬
cur ercoepta quibus mul torum mminiscerta
faliuapote mane subinoutr ponuste

Expanded text:
oniam erant inter maris Rubri fluenta perituri. Pisces eorum occisi sunt, ne spes vivendi hominibus relicta videretur, quando illud est inter latices mortuum, quod nativo elemento probabatur enutritum. Vers.eis societatem dedit, quia et ipsi locum accepturi probabantur aquatilem; a quo signo nec reges eorum, id est priores excepti sunt, quando erant altissimae abyssi demersione morituri. Sed hoc inter caetera plus videtur esse mirabile, ut nec regum domus ab hac plaga cernerentur exceptae, quibus multorum ministeria talia poterant submovere porte
Abbreviated transcription (Latin):
posico pharaonis phutiphar Ioepliqudem
eredactus in caroerẽ : Cõpedesaut̃ accepss
non legit᷑. sed ficri potuit ut qui in aergasulo
retrusus ẽ & serreis nexib ligare t puoc¬
me qui in tanto criminefuerat accust
Nec illuo discrepat qđ ibinarratũ .e. miserti¬
onecustodis carcerb fuissep̃letũ fieneñ
potuitatista pcedereN &alla sequerent᷑
oa poenis ꝓburtur eecepta Nu
plscndolendo corpori s ubiectasit pas¬
somi habectamen &ꝓprus poenascugra¬
uicogitutione torquecꝰ. Pertransiuitani¬
mapsius ferrũ: quando in hasredigebatur
angustias ne in termaquae quae iniustae
passus ẽ preualerent in eũ & crimina falsi¬
tatis. ferrũ aut hic indicat tribulationẽ durȩ
necessitatisqua inaestuanti anima ꝑuagat᷑.
dũdefuturis sollicita iã mala pacieꝰ quaetime¬
renon desinit: T̃ lis idla in euangło lacutioẽ.
ubisy meondic ad mariã: & tuã ipsiusanimã
peransi bit gladius Significans habiturã

Expanded text:
o Pharaonis Putiphar, Joseph quidem redactus est in carcerem; compedes autem accepisse non legitur. Sed fieri potuit ut qui in ergastulo retrusus est, et ferreis nexibus ligaretur, maxime qui in tanto crimine fuerat accusatus. Nec illud discrepat quod ibi narratum est, miseratione custodis carceribus fuisse praelatum; fieri enim potuit ut et ista praecederent, et a poenis probaretur excepta. Nam quamvis condolendo corpori subjecta sit passioni, habet tamen et proprias poenas, cum gravi cogitatione torquetur. Pertransivit anima ipsius ferrum, quando in has redigebatur angustias: ne inter mala quae injuste passus est, praevalerent in eum et crimina falsitatis. Ferrum autem hic indicat tribulationem durae necessitatis, quae in aestuante anima pervagatur, dum de futuris sollicita, jam mala patitur quae timere non desinit. Talis illa in Evangelio locutio est, ubi Simeon dicit ad Mariam: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius : significans habituram
Abbreviated transcription (Latin):
firmos doceat qua mod eratione uiuer de¬
beamus quando uolunta tessuas creago
scs̃ subtantacle mentia ꝑegisse cognoscit
ntendamus quoque et istudgenus locution
scripture diuinȩ eẽ ꝓprium: Sufficeratens
dicere quemelegit sed ad didit ipsum
ut hocquoque euidentius explanar&
Quae formalo cutionis inscripturis diuims
uit in eis morsen scilic& & aaron Vlerba
signorum et ꝓdigiorum quae ab cispdica¬
batur dns et facturus signa sunt quasiue¬
tigia aliqua sutura ram siue praete ritarũ
qđ porrodicat: Sed hac signa etꝓdig
rum dicit auccoritas aliquid portend¬
rent xpianopopulo sub sequentt qđ
suis locis abtissime commone mus

Expanded text:
firmos doceat qua moderatione vivere debeamus, quando voluntates suas Creator sanctus sub tanta clementia peregisse cognoscitur. Intendamus quoque et istud genus locutionis Scripturae divinae esse proprium. Suffecerat enim dici, quem elegit; sed addidit, ipsum, ut hoc quoque evidentius explanaret. Quae forma locutionis in Scripturis divinis vit in eis, Moyse scilicet et Aaron, verba signorum et prodigiorum, quae ab eis praedicabatur Dominus esse facturus. Signa sunt quasi vestigia aliqua futurarum sive praeteritarum quod porro dicat. Sed haec signa et prodigia rum dicit auctoritas, aliquid portenderent Christiano populo subsequenti; quod suis locis aptissime commonemus
Abbreviated transcription (Latin):
I de dixit et uenit cinomitxs erinists. Iocus¬
in anicer deductum : omnem fructum tere
Venit ad septimam quantum adhuncpsalmũ
pertin& nouissi mamplagam: ubiam uicti
xgrptiorum populi malorum nume rositate
cesserunt. Namquemadmodum amplius
tolerare poterant. qui& omã dulcia ꝑ dide¬
rant & de solat osse ipsis quoque uictualib
sentiebant: sic grauiter perpartes perit qui
diuinisiussionib reluctandum. eeputa ue¬
rit: hic non nulla questio uidetur oborin
cur septemagrptiorum plagas tantum psil¬
mus iste commemor& cum decim sint in ex¬
odinarratione descripte: frequenter diximꝰ
inscripturis diuinis a parte totum debere
sentiri sicut ineugłolegit᷑. Uerbum carofac¬
tum .e. & habitauit in nobis. Quasi non &
anima simul ad sumpserit quã specialiter
liberare dignatus ẽ: sic comme moruta¬
curnesimul & anima suscipi debere cognos
decimplagas in septenarii numeri relati¬
one condusit: ui totum ꝑfectum putures¬
intellegeres cuius partem dictum ec̃ senti¬

Expanded text:
 Dixit, et venit cynomyia et ciniphes. Locusinaniter deductum, omnem fructum terrae Venit ad septimam, quantum ad hunc psalmum pertinet, novissimam plagam, ubi jam victi Aegyptiorum populi malorum numerositate cesserunt. Nam quemadmodum amplius tolerare poterant, qui et omnia dulcia perdiderant, et desolatos se ipsis quoque victualibus sentiebant? Sic graviter per partes perit, qui divinis jussionibus reluctandum esse putaverit. Hic nonnulla quaestio videtur oboriri, cur 358 septem Aegyptiorum plagas tantum psalmus iste commemoret, cum decem sint in Exodi narratione descriptae. Frequenter diximus in Scripturis divinis a parte totum debere sentiri, sicut in Evangelio legitur, Verbum caro factum est, et habitavit ianimam simul assumpserit, quam specialiter liberare dignatus ecarne, simul et anima suscipi debere cognoscdecem plagas in septenarii numeri relatione conclusit, ut totum perfectum intelligeres, cujus partem dictam esse senti
Abbreviated transcription (Latin):
distractꝰ ẽ. Nouit enĩ ds̃ beneuti sailisalieni
et si cut percatores p̃cepta ei ex secipilit̃ con¬
uercunt. Ita illodisponente fact pessimor
ad euent᷑ ꝓsperostransferuncur ãunum¬
dat̾ iosephadseruitiũ : peruenit ad gloriã
tipse postea fratrũ miseratus c̃. quicumcru¬
delit ꝑdere decreuerunt: sic enĩ omã illa ad¬
uersa feliciter contiger̃ uemissio facca sit dni
malum: sed ds̃ uertit illidinbonũ. Queus
roꝑtulerit consequenaer exponit. Ordo
autem uerborũ talis ẽ. misitante eo suruo¬

Expanded text:
ractus est. Novit enim Deus bene uti malis alienis; et sicut peccatores praecepta ejus exsecrabiliter convertunt, ita illo disponente facta pessimorum ad eventus prosperos transferuntur. Nam venundatus Joseph ad servitium pervenit ad gloriam, et ipse postea fratrum misertus est, qui eum crudeliter perdere decreverant. Sic enim omnia illi adversa feliciter contigerunt, ut missio facta sit Domini, malum, sed Deus vertit illud in bonum . Quae vero pertulerit, consequenter exponit. Ordo autem verborum talis est: Misit ante eos viru
Abbreviated transcription (Latin):
exxuii canticumȩraduum
Iuũ sit magnificus nonus gradus numerus
rendũ ẽ curꝓph&a intaliloco cũ iudicauerit
ec̃ memoiandũ. Duotimores sunt quicor¬
da nr̃a conpungunt: hunus humanus ꝑ
quẽtimemꝰ aut periculu carnis pati aut mundi
bona deserere. Sed isce cognoscu et̃ poralis
Namcũ iiac̃ hui sci formido in primo gradu
somi ascensuquas : fidelissim comes ad sumit᷑
sicut incenaesimo octa uodecimo psalmoiam
diccum ẽ : Insige timoretuo carne s mcas aio¬
diciis enĩtiuiscimui: Merico ergo & intaligra¬
dat : Secundo benedicit eos ut gaudiu aea¬
na recipiant : nequis hunctimoromsuauissimũ

Expanded text:
 Canticum graduum. C Quam sit magnificus nonus gradus, ipse numerus rendum est cur propheta in tali loco eum judicaverit esse memorandum. Duo timores sunt qui corda nostra compungunt: unus humanus, per quem timemus aut pericula carnis pati, aut mundi bona deserere. Sed iste cognoscitur temporalis, Nam cum illa hujus saeculi formido in primo gradu anet, et in omni ascensu quasi fidelissimus comes assumitur; sicut in centesimo decimo octavo psalmo jam dictum est: Infige timore tuo carnes meas: a judiciis enim tuis timui . Merito ergo et in tali gradat. Secundo benedicit eos, ut gaudia aeterna recipiant ne quis hunc timorem suavissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ra diuine ꝓpitius ẽ ad singula remnumerũ rediger
qđ pluraliter uide ec̃ p̃positũ : Ici lica qui a maten icad
sicut sopedictũ .ẽ quã uispluri mos beatoscontineat sca
unitate l&ut᷑ : De in de ꝑscrutem᷑ quiduelit dicore
labores fructuũ tuorũ. Cum nonde fractib laboros seu
de laboribus fruccus sinedubitutione nascant Silla¬
bores significaro uoluit operabona qua in hoo mundo rta
fiunt utepulum suaue infutura raributione concedan
Manducareiẽ enim aliqua oscare fici. &deipsisaaau¬
tegaudere: Istiorgoluboresquis bono: ao perupcqian¬

Expanded text:
um redigere, quod pluraliter videtur esse propositum; scilicet quia mater Ecclesia sicut saepe dictum est, quamvis plurimos beatos contineat, sancta unitate laetatur. Deinde perscrutemur quid velit dicere, labores fructuum tuorum, cum non de fructibus labores, sed de laboribus fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores significare voluit opera bona, quae in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in futura retributione concedant. Manducare est enim aliqua esca refici, et de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonoru