comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titũ. Idõ inquit reliqͥte cretȩ: ut ea quȩ dest᷑ corrigas. & constituas ꝑ ciuitates p̃sor¬
transeuntut rerũ aufer̃: ut infimis ex pedita curis liberiori cursu fatiẽ sui condto¬
ris reqͥrat. Palliũ nãq idẽ quod supra tunica : ubiait. ex poliaui me tu nca mea. iad est¬
rerũ terrestriũ implicanita designat. Adiuro uos filiȩ ierłm si inueneritis dilecto
cti gladio sp̃i ꝑcussi ac uulnerita carnał amictũ cupiditatis exuit: quia quantis
en deo  conualescit anima fancta. tantu ad scłi huius affectũ quasi debił effic it᷑. & infirma.
N& mirandum si languere dicatur anima ꝑfecta ad ea quȩ m̾undi sunt. cũ apłs eos qui mun¬
duꝰ ꝑfecte reliquerꝰ morcuos appellare non dubitec. Mortui enĩ estis et uita unai abscondita
est cum xꝑo indõ. Et de se ipso. Micti mundus crucifixus. e.: & ego mundo. Filiȩ ierłmciues

Expanded text:
Titum: Ideo, inquit, reliqui te Cretae, ut ea quod desunt corrigas, et constituas per civitates presbyTitum: Ideo, inquit, reliqui te Cretae, ut ea quod desunt corrigas, et constituas per civitates presbytranseuntium rerum auferunt, ut infimis expedita curis, liberiori cursu faciem sui Conditoris requirat. Pallium namque idem, quod supra tunica; ubi ait: Exspoliavi me tunica mea, rerum terrestrium implicamenta designans. XX. Adjuro vos, filiae Jerusalem, si inveneritis, cum gladio Spiritus percussa ac vulnerata carnalis amictum cupiditatis exuit, quia quantum in Deo convalescit anima sancta, tantum ad saeculi hujus affectum, quasi debilis efficitur et infirma. Nec mirandum si languere dicatur anima perfecta ad ea quae mundi sunt, cum Apostolus eos qui mundum perfecte reliquerunt, mortuos appellare non dubitet: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo ; et de seipso: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Filiae Jerusalem cives
Abbreviated transcription (Latin):
entes ꝑcutuint acuulnerant. quia animã quã suꝑno anore anxiã repperiunt.
uerbo suȩ doctrinȩ amplitis inslãmascunt. Et dum mnea qnicquid t̾renũ remansise
dep̾ hendunnt. extingunt. eãq ad infima cuncta uelut insensibilẽ reddunt. quafihan
eos quoq qui aeccłia gub̾nare ac munire suffitiant. instruere satagunt. Credo timo¬
theus titus & ceceri huius modi oꝑatores ueritatis. muri eransciuitatis di. At paulis¬
. cũ eisd ex horcatoria dat p̃cepta. quid nisi custos intelligendus ÷ eꝰ murorũ:
Custodẽ . ec. senamq ciuitatis quam sollicitꝰ circũ iret ostendit᷑: cũ uirtutes suas enu¬
merans ait. Pret̾ illa quȩ extrinsecus suint instantia mea cotidiana. sollic itudo omnꝰ
acccłiaru. Custodt̃ se itẽ munorũ. ee. docuit. cũ timotheo dicit. luũ uigila E u
in omĩb labora. opus fac euangłistȩ ministeruũ tuũ imple. et cetera huiꝰmodi. Et ad

Expanded text:
entes percutiunt ac vulnerant, qentes percutiunt ac vulnerant, qinae amplius inflammant; et dum in ea quidquid terrenum remansisse deprehendunt exstinguunt, eamque ad infima cuncta velut insensibilem reddunt, quasi hanc eos quoque qui Ecclesiam gubernare ac munire sufficiant instruere satagunt. Credo Timotheus, Titus et caeteri hujusmodi operatores veritatis, muri erant civitatis Dei; et Paulus, cum eisdem exhortatoria dat praecepta, quid nisi custos intelligendus est murorum? Custodem esse se namque civitatis quam sollicitus circumiret ostendit, cum virtutes suas enumerans ait: Praeter illa quae extrinsecus sunt instantia, mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum . Cusin omnibus labora; opus fac evangelistae; ministerium tuum imple , et caetera hujusmodi. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in patria ꝑuenientib ꝓmittit. hoc in itinere huius exiii adhuc ꝑgentib p̾roge
D eniq cũ cotidie sepius genu flexo dicamꝰ patri. ueniat regnũ tuũ. nec nos exaudirs
diffidimꝰ. nec statĩ qđ postulamꝰ accipimꝰ. sed effectũ nr̃e p̃cis donec infine consequamꝰ
patient᷑ gaudent̾q sustineamꝰ. Inuener̃ me custodes qui circũeunt ciuitatẽ. pcus¬
curadelegata ÷ ut hanc uidelicet uel uerbo suo uel exemplo & ab incursione praua¬
rum tutentur doctrinarũ. & ad auctoris sui timorẽ ac dilectionẽ magis
magisq succendant. Hi ecenim ciuitatẽ circu̾eunt. quia inomĩb scę sux aeccłiȩ
locis quaqua uiersũ toto orbe distendit: eorit uel p̃sentia corꝑis & uiua uox. uel insent
literis doctrina siue opus inuenit᷑. Quis sponsa quesitu dilecti factigatã inueni¬

Expanded text:
quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. quod in patria pervenientibus promittit, hoc in itinere hujus exsilii adhuc pergentibus proroget. Denique quotidie saepius genu flexo dicamus Patri: Veniat regnum tuum; nec nos exaudiri diffidimus, nec statim quod postulamus accipimus, sed effectum nostrae precis, donec in fine consequamur, patienter gaudenterque sustinemus. Invenerunt me custodes, etc. Cuscura delegata est, ut eam videlicet vel verbo vel exemplo, et ab incursione pravarum tutentur doctrinarum, et ad Conditoris sui timorem ac dilectionem magis magisque succendant. Hi etenim civitatem circumeunt, quia in omnibus sanctae Ecclesiae locis quaquaversum toto orbe distenditur, eorum vel praesentia corporis, et viva vox, vel inserta litteris doctrina sive opus invenitur. Qui sponsam quaesitu dilecti fatigatam inveni
Abbreviated transcription (Latin):
guttis. id est tenebrosis prauorũ sit tumultib obsitꝰ. Et quia dissipauer̃ iniqͥ legẽ eius.
idõ ipsa magis magisq mandata eius suꝑ aurũ & toparion diligere curaui. Quȩ siui
erant transcensa labentiũ rerũ sollicitudinẽ sũmis tantũ intenđe bonis. ac patriȩ
cȩlestis amare semꝑ ingressũ. De quib dubiũ non÷ quia non una eađq ui dulce di¬
nis somꝑ ut uolunt desiderio suꝑnorũ possunt affici. Quia nimirũ hoc uirtꝰ non in
arbitrio eleuatȩ ad suꝑna m̃tis. sed in dono constat eleuantis atq illustrantis di.
uotiescunq gͦ ł anima casta ł egredi cupit ad dnm̃. ł in carne posita gustu future
beatitudinis attolli. nec tam̃ statiꝰ qđ deposcit impetrat. tunc necesse: gemebunda
consulat ad salutẽ. Sed non semper ad hoc respondet. aut se inueniendũoffert ut

Expanded text:
guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, guttis, id est, tenebrosis pravorum sit tumultibus obsitus. Et quia dissipaverunt iniqui legem ejus, ideo ipsa magis magisque mandata ejus super aurum et topazion diligere curavi. Quaesivi, erunt, transcensa labentium rerum sollicitudine, summis tantum incedere bonis, ac patriae coelestis amare semper ingressum: de quibus dubium non est quia non una eademque vi dulcedinis semper, ut volunt, desiderio supernorum possint affici, quia nimirum haec virtus non in arbitrio elevatae ad superna mentis, sed in dono est tantum elevantis atque illustrantis Dei. Quotiescunque ergo anima casta vel egredi cupit ad Dominum, vel in carne posita, gustu futurae beatitudinis attolli, nec tamen statim quod deposcit impetrat, tunc necesse est gemebunda consulat ad salutem: sed non semper ad hoc respondet, aut se inveniendum offert, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib uerbꝰ manifeste in notute sponsa. quantũ ꝓficeret. dũ precordia ꝓxi¬
moruᷤ quȩ obclusa uiderat. dnõ aꝑire uidebat. Gnuat̾ fereis eũ quẽ ipsa tantisꝑ
ardebat. infideli aliorũ torpore quasi rore nocturno guttisq grauari. Nam
sequit᷑. Anima mea liquefacta ÷ ut dilectꝰ locutꝰ ÷. Quanto suauius inquit uacẽ
atq uiciniã dilectimei ꝑ foramꝰ secretȩ conpunctionis accepi. tanto sublimius qͥcqͥd
in me erat frigidũ in caluit. quicquid rigidum. liquefuit. adeo ut nichil nisi
in lacrimis resolui dulce habui. & quẽ m̾e ad conpunctũ sua grã contingentem rec¬
tinere nequiuerã. abscedentẽ iam flecu requirere. gemituq delecter. & hoc qͦq
mͥ liquescendi arigore pͥstino. & effundendi in me animã meã non parũ dedit
augm̃ti. qđ multorũ refrigescere caritatẽ intueor. conquerente ipso qđ noctiũ

Expanded text:
sequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia proxisequentibus verbis manifeste innotuit sponso quantum proficeret, dum praecordia proximorum, quae obscura viderat, Domino aperire curabat, graviter ferens eum quem ipsa tantisper ardebat, infideli aliorum torpore, quasi rore nocturno guttisque gravari. Nam sequitur: Anima mea liquefacta est, etc. Quanto suavius, inquit, vocem atque viciniam dilecti mei per foramen secretae compunctionis accepi, tanto sublimius quidquid in me erat frigidum, incaluit; quidquid rigidum, liquefactum est; adeo ut nihil nisi in lacrymas resolvi, dulce habuerim; et quem me ad punctum sua gratia contingentem retinere nequiveram, abscedentem jam fletu requirere gemituque delector. Et hoc quoque mihi liquescenti a rigore pristino, et effundenti in me animam meam, non parum dedit augmenti, quod multorum refrigescere charitatem intueor, conquerente ipso quod noctium
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto ut repulsis immundora turb̾ omib. liberũ inse locũ conditori p̾beret. Nec
cũ aeccłia ł anima fideł cor proximorũ ad laudẽ creatoris. quã nesciebant ł non cura¬
bant accendit. Et nc̃ es int̾ptamur pessulit ostii sui eidẽ dilecto reserare. in eo qđ
ipsa ꝑ profectũ conpunctionis suã nitẽ latius eius ingressui patefecit. Unoenĩ eodq
fit utrũq mom̃to quia iumirũ int̾na aspiratio queciq ad colligendas dõ animas
accendit: ipni parit᷑ ad amorẽ eiꝰdẽ conedtoris ardentiꝰ sol& accendere. Neq
alia causa quempiam recte ad docendũ. quã amor dĩ conortat. Et dũ quisq docondo
animił ꝑximi ad recipienda diunȩ pietatis dona pand̾e delectat᷑. suã parit᷑
n̾ce. necesse ÷ hȩc agendo innouet. atq ingressui greͥ cȩlestis largiꝰ dilatet. Deniq

Expanded text:
dilecto, ut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec dilecto, ut repulsis immundorum turbis omnibus, liberum in se locum Conditori praeberet. Nec cum Ecclesia vel anima fidelis, cor proximorum ad laudem Conditoris, quem nesciebant, vel non curabant, accendit, et nunc eam interpretamur pessulum ostii sui eidem dilecto reserare, in eo quod ipsa per profectum compunctionis suam mentem latius ejus ingressui patefecit: uno enim eodemque fit utrumque momento, quia nimirum interna aspiratio quemcunque ad colligendas Deo animas accendit, ipsum pariter ad amorem ejusdem Conditoris ardentius solet accendere. Nec alia causa quempiam recte ad docendum quam amor Dei concitat. Et dum quisque docendo animam proximi ad rapienda divinae pietatis dona pandere delectatur, suam pariter mentem necesse est haec agendo innovet, atque ingressui gratiae coelestis largius dilatet. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
cusio nulli in hac uita eleccorũ concedit. quȩ cunctis in alia uita iustis pmioriᷤ
loco reseruat. recte subdit᷑. At ille decdinauerat. atq  transierat.
Hec: et eni qđ psal mista ait. Accedit homo ad cor altũ. & exalta bit̃ ads̃. Nã quanto
se altius humanũ cor ad conteplande diuinȩ uisionis głam fide et onitione punis¬
catum sustollit. tanto alcius inuenit esse qđ quęrat. & ad quod promerendũ tempore
promisse retributionis ascerdat. Cui simile ÷ illud aeccłiastis. dixi sapiens effitiar. Et
ipsa longius recessit a me. multo magis quã erat. Nec prec̾eundũ qđ nonait simplicit᷑.
ostuĩ meis aꝑii. sed pessulũ inquit ostu mei apui dilecto meo. Clausenit enĩ pessido
in altum demisso conclaue suicordis. ne quis hoc ꝓfanꝰ aut insidiator intraret. uyxc
salomonis. Omi custodia serua corcuũ: quoniã ex ipso uita procedit. Aꝑuit idem

Expanded text:
visio nulli in hac vita electorum conceditur, quae cunctis in alia vita justis praemiorum visio nulli in hac vita electorum conceditur, quae cunctis in alia vita justis praemiorum loco reservatur, recte subditur: At ille declinaverat, etc. Hoc est enim quod Psalmista ait: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Nam quanto se altius humanum cor ad contemplandam divinae visionis gloriam fide et oratione purificatum sustollit, tanto altius invenit esse quod quaerat, et ad quod promerendum tempore promissae retributionis ascendat. Cui simile Ecclesiastes: Dixi, sapiens efficiar; et ipsa longius recessit a me, multoque magis quam erat . Nec praetereundum quod non ait simpliciter: Ostium meum aperui, sed pessulum, inquit, ostii mei aperui dilecto meo. Clauserat enim pessulo in altum demisso conclave sui cordis, ne quis hoc profanus aut insidiator intret, juxta illud Salomonis: Omni custodia serva cor tuum; quoniam ex ipso vita procedit . Aperuit item
Abbreviated transcription (Latin):
tia. iuxta illud apłi. Sed et głamur in cribulationib scientes qđ tribulatio patientis
oꝑat̃. patientia aut̃ ꝓbationẽ. probatio aut̃ spẽ. spes aut̃ non confundit. Pessulum
hostu mei aꝑui dilecto meo. Pessulũ hostu sui sponsa dilecto aꝑit. eum anima quei
decta templũ suipeccoris diuina uisitatione atq in habitatione dignũ fecerit. Penidu
hostii dilecto pulsanti aꝑit. cum inspiratione subita addesideria glestiũ accensa. satigi
latius sinũ mentis ad capiendũ gustũ eiusd̾ suꝑnȩ dulcedinis apire. Dixenit eni supm
quia dilectus missa manu ꝑ foramen se cetigerit ac tremore concusserit. cuius tactu
uehemt̃e inflãmata. cupit iam non ꝑanguistiã foniminis eius manu contingi. sed patefi¬
cta cordis ianua felicissimo eius ampseru ꝑfrui. Id÷ suauitate diuinae iliustritionis
quã raptĩ iã et ꝑ modice senserat plenius satiari. Uerũ quia ꝑfecta aethiorũ giudes

Expanded text:
cientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit . Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Pessulum ostii sui sponsa dilecto aperuit, cum anima quaeque electa templum sui pectoris divina visitatione atque in habitatione dignum fecerit. Pessulum ostii dilecto pulsanti aperit, cum inspiratione subita, ad desideria coelestium accensa satagit latius sinum mentis ad accipiendum gustum ejusdem supernae dulcedinis aperire. Dixerat enim supra quia dilectus missa manu per foramen se tetigerit, ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua, felicissimo ejus amplexu perfrui, id est, suavitate divinae illustrationis, quam raptim jam et permodice senserat, plenius satiari. Verum quia perfecta aeternorum gaudiorum
Abbreviated transcription (Latin):
salientis in uita aet̃na. Nã qui munditiã quiadc ł sermonis uident᷑ habe ł oꝑis. sed ad
caelestia regna ꝑ eand̾ munditiã tende aut dissimulant aut ignorant. in profectonon
riuuł sed stagnis adequant᷑ a quarũ. Qui uꝰaꝑtis inse sordib locũ malignis p̃hent spi-¬
ritib. tales non aquis mundis sed uolutabris luti magis quib sues gaudent assimu¬
lant᷑. Sues gͦ paludib columbȩ riuuł deleccant᷑ aquarũ. quia in pectorib immundis
aptã sp̾is immundi mansionẽ usurpant. Beati aut̃ munde cordes. qmꝰ ipsi dm̃ uidebt̾.
& diuinorũ Narismatũ iuce replent᷑. Qux̧iudelicet karismata quia gnatis fidelib
co sola suꝑnȩ beniuolentiȩ causa dantur apte subdit̾: quȩ lacte sunt lõte. & resident.¬
indic aoresir qua nimirũ matres quȩ pariulos nutriunt foetus gntutũ eis aon at iscat

Expanded text:
itiam quidem, vel sermonis videntur habere vel operis, sed ad coelestia regna per eamdem munditiam tendere aut dissimulant aut ignorant, hi profecto non rivulis, sed stagnis adaequantur aquarum. Qui vero apertis in se sordibus locum malignis praebent spiritibus, tales non aquis mundis, sed volutabris luti magis, quibus sues gaudent, assimilantur. Sues ergo paludibus, columbae rivulis delectantur aquarum, quia in pectoribus immundis aptam spiritus immundi mansionem usurpant. Beati autem mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt , et divinorum charismatum luce replentur. Quae videlicet charismata, quia gratis fidelibus et sola supernae benevolentiae causa dantur, apte subditur: Quae lacte sunt lotae, etindicantur, quia nimirum matres quae parvulos nutriunt fetus, gratuito e
Abbreviated transcription (Latin):
amiis iullis. tornatiles aureae plen& iacinetis Orlmate pest latna manus.
iidest dꝑa post terba iaudat ȩccdia sui redẽptoris. quia quȩ ũbis docuit untitib
eredenda eẽ monstrauit: Hinc ÷ enĩ. qđ docente illo inmonte : admirate quide
suit turbe suꝑ doctrina eiꝰ Sedut mnationẽ fides adscquerdeur: desceudens ae
monte. lȩpsum pccentem. solo manꝰ at tactu muncdauit: Hinexiã qdđ admirntes
facta eius ciues ipslus dicebant̃: Cbnde buic sapientia hec o&untutes: sapientia
quippe adlabia : idicutes referiuitur admanus Bene aut mnanꝰ illus torna¬
tiles esse ꝑ luba&. ut & facilem ei potentiã. & inenariabile agendi scientiam
ineẽ desiguodi Constat. eñ quia tornatura coreris est promptior atque incra¬
bilot. anibius. Pat qui inascia. uł scalpello uł bi penna ut malleo e pati
se lastonostus multo oꝑatur: & crebra appositione normȩ acsolerti cartpm¬
spostione oculort: necortũ faciatꝰ indiget: Acqui inciremo tornã. ñextrinseo¬

Expanded text:
es aureae, etc. Ordinate post labia manus, id est, opera post verba laudat Ecclesia sui Redemptoris, quia quae verbis docuit, virtutibus credenda esse monstravit. Hinc est enim quod, docente illo in monte, admiratae sunt quidem turbae super doctrina ejus. Sed ut admirationem fides sequeretur, descendens de monte, lefacta ejus, cives ipsius dicebant, Unde huic sapientia et virtutes ? Sapientia quippe ad labia, virtutes referuntur ad manus. Bene autem manus illius tornatiles esse perhibet, ut et facilem ei potentiam et inenarrabilem agendi scientiam inesse designet. Constat enim quia tornatura caeteris est promptior atque inenarrabilior artibus Nam qui in ascia, vel scalpello, vel bipenne, vel malleo operatur, et laboriosius multo operatur, et crebra appositione normae ac solerti circumspectione oculorum, ne turtum faciat, indiget. At qui in circino tornat, non exstrinse
Abbreviated transcription (Latin):
fictuꝰ. Delectat᷑ autͥ sede illarũ mentiũ quȩ se instar aquaru᷑ uiuentiuĩ ꝑspicuas reddius¬
ac lucidas. quȩ nilsibi sordidũ. nil tenebrosũ. nil qđ non ab hominib ueri amatorib
immo ab ipsa ueritate quae corda scrutat᷑ e renes probari debeteo messe patiunt᷑.
Et bene non suꝑ stagna aquarũ. sed suꝑ colũmbȩ inquit ricuilos ⁊ indix: aquanĩ
ienĩ requiras quo diriuent᷑ quo fugiane hȩ aquę. proldit ipse
fons.

Expanded text:
fictum. Delectatur autem sede illarum mentium quae se, instar aquarum viventium, reddufictum. Delectatur autem sede illarum mentium quae se, instar aquarum viventium, reddunt lucidas; quae nil sibi sordidum, nil tenebrosum, nil quod non ab omnibus veri amatoribus, imo ab ipsa veritate, quae corda scrutatur et renes, probari debeat, inesse patiuntur. Et bene, non super stagna aquarum, sed super, inquit, rivulos aquarum: si enim requiras quo deriventur, quo fugiant hae aquae, prodit ipse fons
Abbreviated transcription (Latin):
nauĩgus conuenit. sed speciale qđ unguentis aptũ ÷ intelligamꝰ. qđ et figuris apte c̃uenit.
omȩ et enim sponsiunguentoris comparantur arborib. quia scõrã eatuȩ quȩ familia¬
rte suo conditori uelut comȩ capiti adherent. uircutũ sunt grã refertȩ. Quib cũ
diuinȩ maiestati sedule obsequunt᷑. quasi comȩ unguentorũ similes caput oỹnant
sponsi. Deniq maria magdalene caput dm̃ nardo perfundeis. capillosenis in magnȩ
mysteruĩ deuotionis elatis palmarũ hoc ÷ a romaticis arborib similesteadidit. Oculieiꝰ
sicut colu̾bȩ suꝑ riuos aquariĩ. Quid inocuł sponse.tipice debeat intelligi. ioħs aꝑit
cum se agnuᷤᷤ uidisse co̾memonins habente̾ cornua .uii. confestĩ exponendo adunxit̾.
sp̃s. quȩ esaias notissimo diuinȩ oꝑationis ordine distinguit. quia sps scis᷑ disciplinae effugia

Expanded text:
navigiis convenit, sed speciale, quod unguentis aptum est, intelligamus; quod et figuris apte convenit, navigiis convenit, sed speciale, quod unguentis aptum est, intelligamus; quod et figuris apte convenit, comae enim sponsi unguentorum comparantur arboribus, quod sanctorum catervae, quae familiariter suo Conditori, velut comae capiti adhaerent, virtutum sunt gratia refertae; quibus cum divinae majestati sedulae obsequuntur, quasi comae unguentorum similes caput ornant sponsi. Denique Maria Magdalena caput Domini nardo perfundens, capillos ejus in magnae mysterium devotionis elatis palmarum, id est, aromaticis arboribus, similes reddidit. Oculi ejus sicut columbae super rivos aquarum. Quid in oculis sponsi typice debeat intelligi Joannes aperit, cum se Agnum vidisse commemorans, habentem cornua septem, confestim exponendo adjunxit: s, quae Isaias notissimo divinae operationis ordine distinguit, quia Spiritus sanctus disciplinae effugiet
Abbreviated transcription (Latin):
num &o angłori fanulant comortes. & honorẽ rgis continua lauso onc etms¬
atq ita sunt ministeru sui dignitate conspicuȩ. ut palmarũ instar excelant. auri ins¬
tar effulgeant. sed tamen adeo illũ cui obsequunt᷑ ile intelligunt. ut non solũ nilelatio¬
nis assumant. ceterũ ni p̃mia humilitate fuscȩ nigrx̧q uideantur. Porro alia trans la¬
tio pelatis palmarum. unũ nomen posuit. Crines eius abiecos & quide scimꝰ qđ abies
nom̃ athoris propũ. qđ etiã plinius scds astruere uidetur. cũ de unguentis scribens
dicit. Est p̾rea arbor ad eidem unguenta ꝑtiners. quã alii elaten uocant. qđ nos abiecẽ.
aliipalmam. alii spatham. Quib uorb̾ conici dat᷑. qđ elate sunt arbores similitudinẽ
habentes. aliquam palmȩ.ł abietis unguentis apte confitiendis. Quasidõ nr̃ int̾pres
elatas palmar id ÷ abieces palmarid dixerit. ne uulgare genus abietũ qđ ed ifitus et

Expanded text:
num et angelorum famulantur cohortes, et honorem regis continua laude conceatque ita sunt ministerii sui dignitate conspicuae, ut palmarum instar excellant, auri instar refulgeant. Sed tamen adeo illum, cui obsequuntur, intelligunt, ut non solum nil elationis assumant, caeterum prae nimia humilitate fuscae nigraeque videantur. » Porro alia translatio, pro elatis palmarum, unum nomen posuit, crines ejus abietis. Et quidem scimus quod abies nomen arboris proprium. Quod etiam Plinius Secundus astruere videtur, cum de unguentis scribens, dicit: « Est praeterea arbor ad eadem unguenta pertinens, quam alii elatem vocant, quod nos abietem, alii palmam, alii spatham. » Quibus verbis conjici datur quod elatae sunt arbores, similitudinem habentes aliquam palmae vel abietis, unguentis apte conficiendis. Quas ideo noster interpres elatas palmarum, id est, abietes palmarum dixit, ne vulgare genus abietum, quod aedificiis et
Abbreviated transcription (Latin):
ͣ sunt reginȩ &lacre. concubinȩ & adciles centularũ ñ. ẽ. numerus:
Reginai & concubine utrȩque quidẽ adtorum regis accedunt. Filios
regigenerant. sedñ utrȩq diad emate regni caput nobilitant Utreque
gͦ. animas p̃dicatione ueritatis instantes & ꝑ ũbũ fidĩ acfontem
lauaeri salutaris subolẽ regi aetño spirit᷑alẽ generantes insinuant.
edñ nulla immo ñ pauca suȩ m̃tis distantia Nãq reginȩ sunt illę
m̃tes: quȩ intuitu regni cȩlestis doctrinȩ in seruiunt: Concubinȩ
aut illȩ : quȩ carnaliũ solumͦ actẽporaliũ cõmͦ uoluptatũ xp̃m

Expanded text:
 sunt reginae et octoginta concubinae et adolescentularum non est numerus. Reginae et concubinae utraeque quidem ad thorum regis accedunt, filios regi generant, sed non utraeque diademate regni caput nobilitant. Utraeque ergo animas praedicatione veritatis instantes et per verbum fidei ac fontem lavacri salutaris sobolem regi aeterno spiritalem generantes insinuant, sed non nulla immo non pauca suae mentis distantia. Namque reginae sunt illae mentes quae intuitu regni caelestis doctrinae inserviunt; concubinae autem illae quae carnalium solummodo ac temporalium commodo voluptatum
Abbreviated transcription (Latin):
bendepne palmarũ. Conspecta si quid ẽ luce diuinȩ głae mox tenebris ħ uit anȩ praui¬
miseritionis et uerus. quicustodis miscdłia in milia. qui aufers iniqutatẽ asedera ato
perensa nullus q apud te ꝑse in noceis e. Comȩ igitꝰ sponsi id: cohortesiustorũ sicut
uc toris tendunt. sed ꝑsese cognoscunt. Potest aut̃ inc uersicudus & de his qͥ in cglesti
poti a suo condetori aecñaltẽ atħ erent spiritib: accipi quiquo aituis głam in cõmu¬
aibu lac ꝑperiae maiestatis aspitiun eo uorius omne quod ertatite quađ sit ii frtanuot
ac tule ꝑpendutt. Apponius comas sponsi uircutes anglorat intps quc̃  infirinun¬
aicers. E lete uꝰ palmarũ qd dex̾. docuit p̃dicta misteria nun quã inclinar. a sua
potentia suo ꝙ offtcio. sed semꝑ sullimia ꝑmanere sicut palmarũ semꝑ comꝙ uiroris

Expanded text:
rehenderit palmarum? Conspecta siquidem luce divinae gloriae, mox tenebras humanae pravirehenderit palmarum? Conspecta siquidem luce divinae gloriae, mox tenebras humanae pravimiserationis, et verus, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullusque apud te per se innocens est . Comae victoriae tendunt, sed per sese cognoscunt. Potest autem hic versiculus et de his qui in coelesti patria suo Conditori aeternaliter adhaerent spiritibus accipi; qui, quo altius gloriam incommutabilis et perpetuae majestatis aspiciunt, eo verius omne quod creatum est, quam sit infirmum ac vile, perpendunt. Apponius comas sponsi, virtutes angelorum intericens: « Elatae vero palmarum, quod dixit, docuit praedicta ministeria nunquam inclinari a sua potentia suoque officio, sed semper sublimia permanere; sicut palmarum comae semper viroris
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inueni qđł fecorit as̃ nomities reccos et ipsi se infinitis miscuer questionibus.
metuius ea singularis et sempitĩu dei bonitas ture omib: quȩ ipse bonis fectt antecellit
que dõ fideli famulatu adẽreit. Meritoq elatis palmarũ assimilant᷑. quia dul cediner
ꝑpetue remunerationis expectant. Unde ÷ et illud psalmo gripti. Iustris ut palina siore¬
bt Rerito nigrȩ quasi coruus dnr. quia non hanc asese habe se dulcoaie posse. sedas
illo spenint accipere qui ait. Sicut palmes non potest ferrefructu ascinet ipso nisi in¬
serit inuite. sic nec uos nisi ime manseritis immonu se ꝑxsese insi tenebras fuuisse
dep̃ hendunt. Monente apło quia fuistis di quando tenebrȩ nunc aut̃ ux in dnosi
Nec mirandiũ nos ante. lauacrũ regenerationis nigredimi cõpatos ee coruorũ. cã psis apłis
fuus urũs. Dea er iogisletor tn deimus an in comis iponsi coruns as quid int & aardes¬

Expanded text:
s homines rectos, et ipse infinitis miscuerit quaestionibus. metallis, ita singularis et sempiterna Dei bonitas jure omnibus quae ipse fecit bonis antecellit. quae Deo fideli famulatu adhaerent; meritoque elatis palmarum assimilantur, quia dulcedinem perpetuae remunerationis exspectant. Unde est illud Psalmographi: Justus ut palma florebit . Merito nigrae quasi corvus dicuntur, quia non hanc a sese habere dulcedinem posse, sed ab illo sperant accipere, qui ait: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite, sic nec vos, nisi in me manseritis . Imo nil ex sese nisi tenebras fuisse deprehendunt, admonente Apostolo: Quia fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nec mirandum est nos ante lavacrum regenerationis nigredini esse comparatos corvorum, cum ipsis aposvestris . Sed et legislator videamus an in comis sponsi corvinum aliquid inter elatas dep
Abbreviated transcription (Latin):
oo casticatis quȩ menbra nra auitiis refrenat apeissime demonstrat. Prima isꝰ unguenta
illa sunt. de quib dicit apłs Aemulamini aut̾ charismata maiora. Et ad hucexcesientio¬
ren uiã uob̾ demonstro. Si linguis hominũ loquar et angłori. caritatae aut nonnabeamo

Expanded text:
et castitatem, quae membra nostra a vitiis refrenant aptissime demonstrat. Prima vero unguenta et castitatem, quae membra nostra a vitiis refrenant aptissime demonstrat. Prima vero unguenta illa sunt de quibus dicit Apostolus: Aemulamini autem charismata majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro. Si linguis hominum loquar e
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ odoris ac medendi ut fistulȩ & cinnamonũ gnã pollent. nec corticis tantũ
głam preferunt. sed etiam in magnam se altitudinẽ multũq robur attollunt. Unde
et edisicus sunt apta maiorib. Hoc inipso ȩtiã cantico at testante inquo suꝑiꝰ dic̾tũ ẽ.
ignadomorũ nrãrũ cypressina. Et iterũ. ferculũ fecit sibi rex salomon de lignis ub ani.
istula gͦ et cinnamomut̃ in horto dnsꝑdeunt cum uniuersis lignis lidani: quia hiqͥi
ł turtutes fatiendo firmit muniunt. palmã suꝑnȩ recributionis expectant. Oyrnet¬
nimirũ horũ naturȩ ÷ a romatũ. ut uncta ex eis corpora defunctorũ minime putrescant
sicut dominicȩ quoq sepualturȩ documita testant᷑. Quomꝰ ent incorruptio mortuȩ cariis
putredinẽ luxuriȩ. ita conditura eius ubi tipice inbonũ accipitꝰ. uirtutẽ continentiȩ

Expanded text:
non solum odoris ac medendi, ut fistulae et cinnamomum gratia pollent, nec corticis tantum non solum odoris ac medendi, ut fistulae et cinnamomum gratia pollent, nec corticis tantum gloriam praeferunt, sed etiam in magnam se altitudinem multumque robur attollunt. Unde et aedificiis sunt apta majoribus, hoc ipso etiam cantico attestante, in quo superius dictum est: Tigna domorum nostrarum cypressina. Et iterum: Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani. Fistula ergo et cinnamomum in horto Domini prodeunt cum universis lignis Libani, quia hi quivel virtutes faciendo, firmiter muniunt, palmam supernae retributionis exspectant. Myrnimirum horum natura est aromatum, ut uncta ex eis corpora defunctorum minime putrescant, sicut Dominicae quoque sepulturae documenta testantur. Quomodo enim corruptio mortuae carnis, putredinem luxuriae, ita conditura ejus, ubi typice in bonum accipitur, virtutem continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmere. in eo qđ post fistulam posuit cinnamomũ. Nam qđ coloris sub nigri ł cinerei esse
ꝑhibetur. animis congruit humiliũ. qui fragilitatis propriȩ conscii cotidianis in p̃cibus deo
dicere nor. Loquar ad dnmꝰ meũ. cũ simpuluis et cinis Et iterũ. Ipse me rephendo. & ago
poenitentiam. in fauilla & cinere. Et bene post fistulam colore purpurea ponit cinna¬
momũ cinerei coloris arborẽ. quia ꝑ recordationẽ nob̾ dominici uulneris oritꝰ despectꝰ
nx̧ uirtutis. Et huius aut̃ cortex in pretio e. qui qđ in modum cannȩ rotundus sit et gra-¬
cib. cinnamomi nom̃ accepit. Ammomũ enim grece immaculatũ dr̃. fĩstula inquit
& cinna momũ cum uniuersis lignis libani. Sicut fistula et cinna momũ humil es iusteꝵs
cogitationes. sic et ligna libani sullimes eorũ actiones de monstrant. Quia nimirũ hȩc

Expanded text:
exprimere, in eoque post fistulam posuit cinnamomum: nam quod coloris subnigri vel cinerei esse exprimere, in eoque post fistulam posuit cinnamomum: nam quod coloris subnigri vel cinerei esse perhibetur, animis congruit humilium, qui fragilitatis propriae conscii, quotidianis in precibus Deo dicere norunt: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et iterum: Ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Et bene post fistulam colore purpuream, ponit cinnamomum cinerei coloris arborem, quia per recordationem nobis Dominici vulneris oritur despectus nostrae virtutis. Hujus autem cortex in pretio est, qui, quod in modum cannae rotundus sit et gracilis, cinnamomi nomen accipit. Ammomum enim Graece, immaculatum dicitur. Fistula, inquit, et cinnamomum cum universis lignis Libani. Sicut fistula et cinnamomum, humiles justorum cogitationes, sic et ligna Libani, sublimes eorum actiones demonstrant, quia nimirum haec
Abbreviated transcription (Latin):
molestias multum commodus ee. narnit: hȩc pro sui breuitate a quibusda int̾ herbas reputat᷑
odoriferas. Quȩ recte pro ipsabreuitate humiles spu quorũ.e. regnũ cȩlorũ significat. qui
quasi purpureo uestia colore semꝑ dominicȩ sunt passionis memores.  semꝑ ipsi ad pati¬
endum prodno parati: qualis erat qui ait: qmꝰ propẽ te morce afficimꝰ tota die: estimatisumꝰ
ut oues occisionis. Nam et hȩc .ẽ. uirtus quȩ maxime int̾nos animoru motꝰ ac lasciui asqͣsi
uiscerum dolores castigare. actollere consueuit. cum recogitantes quid pro nob̃ passus.e.
deus. minus nos pati quam meremur agnoscamꝰ. Cinnamomũ eiusd̃ uirtutis figuram
tenet. Nam &e hȩc arbor ÷ frutice breuis. sed ui. & odore p̾cipua. atq ad medicinȩ usus
fistulȩ duplo p̃stars. Unde apte pocest intelligi. qđ profectũ humilitatis scripeura uoluert

Expanded text:
molestias multum commoda esse narratur. Haec pro sui brevitate a quibusdam inter herbas reputatur molestias multum commoda esse narratur. Haec pro sui brevitate a quibusdam inter herbas reputatur odoriferas; quae recte pro ipsa brevitate humiles spiritu, quorum est regnum coelorum, significat; qui quasi purpureo vestiti colore, semper Dominicae passionis sunt memores, semper ipsi ad patiendum pro Domino parati, qualis erat, qui ait: Quoniam propter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Nam et haec est virtus quae maxime inter nos animorum motus ac lascivias, quasi viscerum dolores, castigare ac tollere consuevit, cum recogitantes quid pro nobis passus est Deus, minus nos pati quam meremur agnoscimus. Cinnamomum ejusdem virtutis figuram tenet: nam et haec arbor est frutice brevis, sed vi et odora praecipua, atque ad medicinae usus, fistula dupla praestans. Unde apte potest intelligi quia profectum humilitatis Scriptura voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ui uestebant᷑ in croceis. amplexatiscꝰ stercora. Amplexant᷑ quippe stercora qui uescebantur
in eroceis. cũ hi qui uidebant᷑ quondã florib caritatis rutilare Gratissimis. post modum e
fedis incipiunt uitiorũ immergere uolutabris. Sed et hoc quod crocus ardentib languentiiꝰ
menbris solatiũ refrigeri conferre perhibetur. eiusd summȩ uirtutis actib congruit: quȩ ab
estu carnalium uoluptatũ animos temꝑare. atq ad desideranda suꝑnȩ patriȩ gaudia consucuit
accende. Qđ uero nardus algentiũ rigorem fertur discutere. & calefacere menbrorũ. in proptut
quia memoria dominicȩ passionis pigrũ moriendipauorẽ a fidelium cordib expellit. cosq adimi¬
tanda eius morte non solum uitia sua mortificando. uerum etiam animas ꝓ eo ponendo inflamat
atq alacres facit. Fistula et cinamomu cũ uniuersis lignis uibani. Fistulaquȩ et cassa dr̃. ut¬

Expanded text:
Qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora Amplexantur quippe stercora, qui nutriebantur Qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora Amplexantur quippe stercora, qui nutriebantur in croceis, cum hi, qui videbantur quondam floribus charitatis rutilare gratissimis, postmodum se foedis incipiunt vitiorum immergere volutabris. Sed et hoc quo crocus ardentibus languentium membris solatium refrigerii conferre perhibetur, eisdem summae virtutis actibus congruit, quae ab aestu carnalium voluptatum animos temperare, atque ad desideranda supernae patriae gaudia consuevit accendere. Quod vero nardus algentium rigorem fertur discutere et calefacere membrorum, in promptu est quia memoria Dominicae passionis pigrum moriendi pavorem a fidelium cordibus expellit, eosque ad imitandam ejus mortem, non solum vitia sua mortificando, verum etiam animas pro eo ponendo inflammat atque alacres facit. Fistula et cinnamomum, etc. Fistula, quae et cassia dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ dominicȩ typi ceneat. testat᷑ opꝰ mariȩ. quȩ eum imminente passionis articido boc aro¬
mate ꝑunx̾. sicut et ipse exponensait. Mittens enĩ hec unguenti in corpꝰ meũ. ad sepeliena
me fecit. Et hortus siue fons aniꝰ cypros emittit. cum aecdia liberos suos docet grãm suꝑnie
refactionis ante omia quȩrere. lucẽ atq unctionẽ dilectionis in corde tenere. tribulationum
igne non suꝑari. seqharũ potiꝰ occasione quale quantũ q diuinȩ grx̧ senĩ acceperit ostendẽ.
Mungit eypris et nardusnĩ. cum eosdẽ ł fide dominicȩ passionis eiꝰ ex tempore studiostus instruit. ł hanc
ipsos patiendo docet imitari. Crocus quasi aurosi coloris forem habet. ostendit eos qui ampliori cari.¬
tatis grã resplendent. Quȩ sicut aurum metallis ceteris. sic uircutib antecellit om̃io Nunc

Expanded text:
turae dominicae typum teneat, testatur opus Mariae, quae eum imminente passionis articulo hoc aroturae dominicae typum teneat, testatur opus Mariae, quae eum imminente passionis articulo hoc aromate perunxit; sicut et ipse exponens ait: Mittens enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit . Et hortus, sive fons Domini cypros emit, cum Ecclesia liberos suos docet gratiam supernae refectionis ante omnia quaerere, lucem atque unctionem dilectionis in corde tenere, tribulationum igne non superari, sed harum potius occasione, quale quantumque divinae gratiae semen acceperint ostendere. Jungit cypris et nardum, cum eosdem vel fide Dominicae passionis ex tempore studiosius instruit, vel hanc ipsos patiendos, docet imitari crocus, quasi aurosi coloris florem habens; ostendit eos qui ampliori charitatis gratia resplendent; quae, sicut aurum metallis caeteris, sic virtutibus antecellit omnibus. Nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismuu in mortem. ut quonꝰ surrȩx̃ xꝑc a mortuis ꝑgłãdĩ. ita et nos innouitate
ure ambuilenꝰ Post mala aut̃ puniea sequnt fructꝰ pomorũ & aromatit. gnã tali digna
pͥ mordio quia pꝰascensum fontis ptioso sanguine aspersi. perquẽ filii dei effitiamur
succedat necesse: secunditas odom uirtiteum quib ipsa gniꝰ nostix regenerationis ornetꝰ
uosi feluis semine coriandri candido odonato. coquit᷑ hoc in oleo p̃mit᷑q p̾ca quo ã cipros
enpro insula. Eundm hane esse diccint arborẽ quȩ initalia ligustriꝰ uocet: Legimꝰ aut de
ma na quia erat quisi sen coriandriabum. Et cũ cyprisem enusde ee qualitatis a se¬
iatur. merito eandem quam ipsa cȩlestis grȩ benedictione designat. Mittit᷑ aut̾ boc senĩ inoleum
& coquit᷑. cum suꝑnȩ donũ grȩ illuminatis pinguedine caritatis cordib suscipit᷑: & in latis tepta-¬
tionũ fiammiis manifestius omib quanta quałq sit euis uirtus ostendit᷑: Nandus autͥ quod sepia¬

Expanded text:
i, ita et nos in novitate vitae ambulemus . Post multa autem punica sequuntur fructus pomorum et aromatum, gratia tali digna primordio, quia post ascensum fontis pretioso sanguine aspersi, per quem filii Dei efficimur, succedat necesse est fecunditas odora virtutum, quibus ipsa gratia nostrae regenerationis ornetur, iphi foliis, semine coriandri, candido, odorato. coquitur hoc in oleo premiturque postea, quod cypros Cypro insula. Quidam hanc esse dicunt arborem quae in Italia ligustrum vocatur. Legimus autem de manna, quia erat quasi semen coriandri album; et cum cypri semen ejusdem esse qualitatis asseratur, merito eamdem quam ipsum, coelestis benedictionem designat. Mittitur autem hoc semen in oleum, et coquitur, cum supernae donum gratiae illuminatis pinguedine charitatis cordibus suscipitur, et illatis tentationum flammis manifestius omnibus, quanta qualisque sit ejus virtus, ostenditur. Nardus autem, quae sepul
Abbreviated transcription (Latin):
naci ac ꝑrsus inuincibili profiuentes asseuenit: restabat ut om̃ib firmit᷑ s orinate.
compositis nequaquã ab ad uersariis illius tẽptandi negaretur accessus. sed potius
monstniret̃: quia nec multis hinc inde terrentib ullatenus posset ledi. Uerũ quo mag
cemptaret᷑. iduersitutũ flatib. eo amplius intña fiuctuũ illius suauitas panderetur.

Expanded text:
naci ac prorsus invincibili profluentes asseruerat, restabat ut omnibus firmiter et ordinate naci ac prorsus invincibili profluentes asseruerat, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis ullius tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur quia nec multis hinc inde torrentibus ullatenus posset laedi; verum quo magis tentaretur adversitatum flatibus, eo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes obruere certabant. hos ipse casto labore ȩxͣpurgare. & usꝙ dut̃ sibi uiua aqua respon-¬
deret in altum fode ꝑstabat: Pale namq nob̾ est cum malignis spiritib certamꝰ. ut aliqͥdẽ
rudera uitiorum nrã sensibus ingerendo. aquam sapientiae ł turbare in nob̾. uel
funditus mͦ nob̾ si possint excludẽ satagant. At nos contra sollerti industria quȩ ilos
iminisisse nob̾ temptamenta deprehndimꝰ crebris precib: ac uigiliis extruđe curemus
quatinꝰ capaces in ussilium ualeamus esse charismatũ. Sed quia drs hortił suum elusi
quia fonte uiuo irrigis̃ quia odoriferis & pigñtis et arborib dexerat eeꝰ. consitum.
quia a quas sapientie quibus irrigaret᷑ & puteales ꝑhibuerat eeꝰ ꝓpt̾abdita misterioꝵs.
& uiuentes propt̃ aechitatẽ bonorius ad quȩ potando ꝑducunt. quia easđ impecuꝑti:¬

Expanded text:
invidentes obruere certabant, hos ipse casto labore repurgare, et usque dum sibi viva aqua responinvidentes obruere certabant, hos ipse casto labore repurgare, et usque dum sibi viva aqua responderet, in alta fodere perstabat. Tale namque est nobis cum malignis spiritibus certamen, ut illi quidem rudera vitiorum nostris sensibus ingerendo, aquam sapientiae vel turbare in nobis, vel funditus a nobis, si possint, excludere satagant. At nos contra solerti industria, quae illos immisisse nobis tentamenta deprehendimus, crebris precibus ac vigiliis extrudere curemus, quatenus capaces invisibilium valeamus esse charismatum. Sed quia Dominus hortum suum conclusum, quia fonte vivo irriguum, quia odoriferis et pigmentis et arboribus dixerat esse consitum, quia aquas sapientiae quibus irrigaretur, et puteolos perhibuerat esse propter abdita mysteriorum, et viventes propter aeternitatem bonorum, ad quae potanda perducit, quia easdem impetu perti
Abbreviated transcription (Latin):
erito aeccłiam lȩcificat qđ non solum flumꝰ ad nõ uiuarũ ꝑcipit aquarũ. sed idem quoq
flumen tanto grȩcelestis uenit. qui nullo contrariȩ uircutis obstaculo possit impediri.
otest etiam puteus aquarum uiuentium in illorũ significationẽ non inconuenient̃ accipi:
qui omne quicquid trenȩ cogitationis suo in corde reppererint. hoc soliti eruere ac deuota
confessione foras proferre: atq reicere contendunt: ut merito castitatis et humdicatis in ab¬
dito sui pectoris habitaculũ do dignũ preꝑarent: aditũq inse aquis uiuentib id: donis gle-¬
stib ꝑ uenas occulte inspirationis sedula sui ꝑmundatione fatiant in exemplit̃beati patrur¬
chȩ isaac. qui retardantib licet palestinis puteos sibi suisq utilis fod̾e solebat. quosq alun-

Expanded text:
Merito Ecclesiam laetificat, quae non solum flumen a Domino vivarum percepit aquarum, sed quae idem quoque Merito Ecclesiam laetificat, quae non solum flumen a Domino vivarum percepit aquarum, sed quae idem quoque flumen tanto gratiae coelestis impetu venit, qui nullo contrariae virtutis obstaculo possit impediri. Potest etiam puteus aquarum viventium in illorum significationem non inconvenienter accipi, qui omne quidquid terrenae cogitationis suo in corde repererint, hoc soliti eruere, ac devota confessione foras proferre atque rejicere contendunt: ut merito castitatis et humilitatis, in abdito sui pectoris habitaculum Deo dignum praeparent, aditumque in se aquis viventibus, id est donis coelestibus per venas occultae inspirationis seduli sui permundatione faciant: in exemplum beati patriarchae Isaac, qui, retardantibus Palaestinis, puteos sibi suis utiles fodere solebat, quosque illi
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura Nlumina de uentre cius fluent aquȩ uiuȩ. Et ex ponens enanglista subrutx̃.
H oc aut̃ dix̾ de spũ quem accepturierant credentesineũ. Fluunt enim a quȩ uiuȩ de uentre
eiꝰ qui credit. cumde corde fideliũ soȩ̃ p̾dicationis defluunt. Quȩ fluunt inquit impecude
libano. Recte addidit impetu. ut non solum descensum ad nos uiuentui designaret aqͥrũ.
sed et uirtutẽ uenientiũ insuꝑabilẽ. eẽ. de monstraret. Quo modo enim decurrentia de
monte alto flumina rnemo retinere ualet. sic profluxus apłici fermonis quia de cęlesti
uena procedebat quia diuinitꝰ urgebatꝰ᷑ ut curreret. nullo resistentiũ potentiarum ualen
certamine suꝑari. & a suo tramite reflecti. Quin potius animas prius dede. quã doctri-¬
nȩ uitalis irrigatione cessar. Quale÷ in psalmo. fluminis impetus lecificat ciuitatẽ dĩ.

Expanded text:
Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae; et exponens evangelista subjecit: Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae; et exponens evangelista subjecit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Fluunt enim aquae vivae de ventre ejus qui credit, cum de corde fidelium sanctae praedicationis defluunt. Quae fluunt, inquit, impetu de Libano: recte addidit impetu, ut non solum descensum ad nos viventium designaret aquarum, sed et virtutem venientium insuperabilem esse demonstraret. Quomodo enim decurrentia de monte alto flumina nemo retinere valet, sic profluxus apostolici sermonis, quia de coelesti vena procedebat, quia divinitus urgebatur ut curreret, nullo resistentium potentiarum valuit certamine superari, et a suo tramite reflecti; quin potius animas prius dedere, quam a doctrinae vitalis irrigatione cessarent. Quale est illud in Psalmo, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
cistñis colligunt᷑ aut stagnis. ł solutione niutum in correntib magno ad tempꝰ impetu
labunt. sed sereno redeunte dispereunt. Quib merito breuis ac tumida iactantia munda
flumina fundẽ. Sed hȩc cuncta mox ubisol iustitiȩ. & estas euangłicȩ claritatis aluxerit
quasi nunquam fuerint arescunt. De quib ipse dñs ꝑ propħam querit᷑ diceis. Medere quer̾
fontem a quȩ iuuȩ. & foder̃ sibi cisternas. cisternas dissi pataẜ quȩ continere non ualent
aquas. Et esaias. Ecce inquit des ascendec suꝑ nubẽ leuẽ. & ingrediet᷑ inegipti. Et paulopꝰ
Et arescat a quade mari. et fluuius desolabit̾: atq siccabit̾. suteus inquit aquarũ uiuentiũ.
Libanus enim int̾ p̾tatur candor. Ec auditorib suis quasi subiectis sibicampis sapienti as
salutaris fluenta ꝑfudit. sicut et dis in euangłio. Qui credit inquit inme sicut dicit

Expanded text:
cisternis colliguntur, aut stagnis, vel solutione nivium in torrentibus magno ad tempus impetu cisternis colliguntur, aut stagnis, vel solutione nivium in torrentibus magno ad tempus impetu labuntur, sed sereno redeunte dispereunt. Quibus merito brevis ac tumida jactantia mundanflumina fundere; sed haec cuncta mox, ubi Sol justitiae et aestas evangelicae claritatis illuxerit, quasi nunquam fuerint, arescunt. De quibus ipse Dominus per prophetam queritur, dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas . Et Isaias: Ecce, inquit, Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur in Aegyptum; et paulo post: Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur et siccabitur . Puteus, inquit, aquarum viventium, vitam. Libanus enim interpretatur candor; et auditoribus suis, quasi subjectis sibi campis, sapientiae salutaris fluenta profundit: sicut et Dominus in Evangelio: Qui credit, inquit, in me, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
alia nascit᷑. quia de pͥmitiua aeccłia processit inmundum doctrina caelestis. quȩ plures
uiuentium. Puteus semper in alto÷. Fons aut̃ et in altił semꝑ dim̃sus. t̾. & insup̃mo uertice
potest ee. telluris. Unagͦ eademq doctrina aoccłia et fons ẽ. hortorit. quia spu̾ales
gignit fructus in his quos insti uit. et puteus est aquarum uiuentui. Puteus quidem quia
non omnib patet non in promtu sita. sed immo in corde scorũ. ꝑ reuelatione̾ scĩ spis reposi¬
ta ÷. Unde illam nemo principũ huiꝰ scłi cognouit. Si enim cognouissent. numquã dnmꝰ
inuisibili diuinȩ grȩ̾ thesauris semꝑ indefectiua prodeunt. atq inuita ducunt quoscum
deluunt. & irrigant perpetua. Cisternas aquȩ et enim uiuentes solent appellari. quȩ de
uena fontana aecnalit̾ manant. ad distinctionẽ nimirũ illarũ quȩ uel copia pluuarũ in

Expanded text:
alia nascitur, quia de primitiva Ecclesia processit in mundum doctrina coelestis, quae plures alia nascitur, quia de primitiva Ecclesia processit in mundum doctrina coelestis, quae plures viventium potest esse telluris. Una ergo eademque doctrina Ecclesiae, fons est hortorum, quia spirituales gignit fructus in his quos instituit, et puteus est aquarum viventium: puteus quidem, quia non omnibus patet; non in promptu sita, sed una in corde sanctorum per revelationem sancti Spiritus reposita est. Unde illam nemo principium hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum invisibilibus divinae gratiae thesauris semper indefectiva prodeunt, atque in vitam ducunt, quoscunque diluunt et irrigant. Aquae etenim viventes solent appellari, quae de vena fontana aeternaliter manant, ad distinctionem nimirum illarum quae vel copia pluviarum in