comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑ Hir itaq iste summis uirib fultus. sibi notus erat & deo.
qui si non flagellaret᷑ a nobis nullatenus agnosceret᷑. Uirtus quip¬
pe etiam se ꝑ quietẽ exercuit. s uirtutis opinio commnota ꝑ flagel¬
la flagrauit: & qui quietus in seipso qd̾ erat continuit. commotꝰ
ad notitiam omĩum. odorẽ suȩ fortitudinis asꝑsit. Sic̃ enĩ ungen
ta redolere latius nesciunt. nͥ commota. e sic̾ aromata fragłan¬
tiam suam ñ nͥ cum acͥcendunt᷑ ex pandt̃. ita scĩ uiri om̃e qd̾ uir¬
tutib redolent: in tribulationib innotescunt. Inde & recte in
ȩugłio dicit᷑ Si habueritis fidem sic̃ granũ sinapis. dicetis huic
monti. transi hinc & transibit. Granũ quippe sinãpis nisi conte¬
rat᷑ nequaquam uis uirtutis eius agnoscit᷑. Nam ñ contritum
lene ẽ: si uͦ conterit᷑ mardescit: & quid in se acerrimũ latebat
aspicit᷑. si qua uͦ illũ tritura ꝑsequutionis oppͥmat mex ome qd̃

Expanded text:
attrita. --Vir itaque iste summis viribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ata redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum lene est; si vero conteritur, inardescit, et quidquid in se acerrimum latebat aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficie destrui: hoc in nob̃ querite qđ ordinatũ sibiq ẽgruens
hẏstoriȩ uixta litterã negligit. oblatũ sibi ueritatis lum̃ abscõ¬
dit. cũq laboriose inuenire in eis aliud intrinsecus appetit: hoc
qd foris sine difficultate. assequi poterat amittit. Sc̃s nãq uirdi¬
cit. Si negaui qd uolebant pauꝑib. & ocłos uiduȩ expectare fe¬
ci. si comẽdi bucellã meã solus. & ñ comedit pupillus ex ea. si despe

Expanded text:
superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens historiae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Sanctus namque vir dicit: Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non com
Abbreviated transcription (Latin):
tis me ut glutiã saluiã meã: & tam̃ paulo suꝑius dixerat. Qȩ
pͥus tangere nolebat anima mea. nc̃ p̃ angustia cibi meist̃. Q uign
aut᷑ nesciat saluiã faciliꝰ posse glutiri quã cibũ: qui itaq se sumere
cibũ denuntiat: incredibile ẽ ualde. quo ordinȩ gluttire posse. sa¬
liuiã negat. Atq iterũ dicit. Peccaui. Quid faciã tibi o custos homiñ
Uł certe consumere meuis peccatis adolescentiȩ meȩ & tam̃ alia
responsione subiungit. Neq enĩ rep̃hendit me cor meũ. in omĩ ui¬
ta mea. Quo gͥ pacto a corde suo minime in omĩ uita rep̃hendit᷑: qͥ
peccasse se publica uoce. testat᷑: Neq enĩ simul umquã conueni¬
unt culpa oꝑis. & irrep̃hensibilitas cordis. S nimirũ uerba litte¬
rȩ dũ collata sibi conuenire. nequeunt. aliud inse. aliquid qd̃ quȩ¬
rat᷑ ostendt̃. Ac si quibusdam uocib dicant. Dũ nr̃a nos conspicitis

Expanded text:
tis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae tis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uerbera suspendio uitã finire : aliquando etiã ne. fortasse
intellegi iuxta lit terã debeant. ipsa se uerba litterȩ mpugnatt.
Ait nãq. Pereat dies in qua natꝰ sum: & nox in qua dictũ eꝰ c̃cep¬
tꝰ ẽ homo. Et̃ paulopost subicit. Occupet eã caligo: inuoluat᷑ ama¬
ritudine. Atq in eusdẽ noctis maledictione subiungit. Sit nox
illa solituria. Qͥnimirũ natiuitatis dies. ipso impulsu tẽporis
& elapsus quippe. iam non erat. Et tam̃ sim rerũ natura fub¬
sisteret: sentire amaritudinẽ nequaquã posset. Constat gͦ qd̃
nullo mͦ de die insensibili dicit᷑. qͥ sensu ꝑcuti amaritudinis op¬
tat᷑. Et si conceptionis nox reliquis noctib coniuncta discesse¬
rat. quo pacto hanc fieri solitariã exorat: Quȩ ut a lapsu tẽ¬
poris figi ñ potuit. ita etiã nec a reliquaꝵ noctiũ comuncti¬
one separari. Qͥ rursum dicit. Usqueqͦ ñ parcis mͥ: nec dimit¬

Expanded text:
inter verbera suspendio vitam finire? Aliquando etiam, ne fortasse inter verbera suspendio vitam finire? Aliquando etiam, ne fortasse intelligi juxta litteram debeant, ipsa se verba litterae impugnant. Ait namque: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Et paulo post subjicit: Occupet eam caligo, et involvatur amaritudine . Atque in ejusdem noctis maledictione subjungit: Sit nox illa solitaria . Qui nimirum nativitatis dies, ipso impulsu temporis ? Elapsus quippe, jam non erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amaritudinem nequaquam posset. Constat ergo quod nullo modo de die insensibili dicitur, qui sensu percuti amaritudinis optatur. Et si conceptionis nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ficiendȩ m̃tis alim̃ta credenda st̃. quȩ modis alt̾nantib multi¬
plicit᷑ disserendo. ferculo oris offerimꝰ. ut inuitati lectoris quasi c̃¬
uiuȩ. nr̃i fastidiũ reppellamꝰ: qͥdũ sibi multa oblata considerat.
qd̃ elegantius decernit assumat. Aliquando uͦ exponere aꝑta hys¬
toriȩ uerba neglegimꝰ: ne tardiꝰ ad obscura ueniamꝰ. Aliquando
aut̃ intellegi nixta litterã nequeunt. qr suꝑficiẽtenꝰ accepta. ne
quaquã instructionẽ legentib s errorẽ gignunt. Scce enĩ dr̃
Dub quo curuant᷑ qui portant orbẽ. Et de tanto turo quis nes¬
ciat qd̃ nequaquã uanas poetaꝵ fabulas sequit᷑. ut mundi mo¬
lẽ subuchi giganteo sudore suspicet᷑: Qͥ rursũ p̃ssus ꝑcussio¬
nib dicit. Elegit suspendiũ anima mea: e mortẽ ossa mea. E
quis rectũ sapiens credat uirũ tanti p̃conii.: quẽ uidelicet constat
ab int̾no iudice p̃mia ꝓ patientiȩ uirtute recipere. decreuisse.

Expanded text:
ficiendae mentis alimenta credenda sunt, quae modis alternantibus multipliciter disserendo, ferculum oris offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus? qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando exponere aperta historiae verba negligimus, ne tardius ad obscura veniamus; aliquando autem inionem legentibus, sed errorem gignunt. Ecce etenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea . Et quis rectum sapiens credat virum tanti praeconii, quem videlicet constat ab interno judice praemia pro patientiae virtute recipere, decrevisse
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. post funera pignoꝵ. post cruciatus uulnerũ. post certami¬
na pugnasq uerboꝵ. duplici remuneratione. subleuat᷑: q nmi¬
rũ scã eccłia adhue etiã in hac uita posita ꝓ laboribus quos sus¬
tinet. duplicia munera recipit: cũ susceptis plena gentib in fine
mundi. iudeoꝵ etiam ad se corda conuertit. hinc enĩ seriptũ ẽ.
Donee plenitudo gentiũ introiret: & sic omĩs isrł saluus fieret.
Duplicia & postmodũ suscipit: qr finito labore p̃sentis tempori
ñ solũ ad animaꝵ gaudiũ. s etiã ad beatitudinẽ corpoꝵ ascen¬
dit. Unde bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑. In t̾ra sua duplicia possidebt᷑.¬

Expanded text:
rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
resappetunt: uetustas sola nominant᷑. Adloquendum quipꝑe
nͨ ⁊ elo noui hominis. s uitȩ ueteris prauitate concitantans
Sophar quoq latino sermone dicit᷑. dissipatio specilȩ. ađ spe¬
eulatore dissipans. Mentes nãq fideliũ ad contẽplanda suꝑ¬
na seerigunt. s dũ hereticoꝵ uerba ꝑuertere recta conte¬
plantes appetunt. speculã dissipare. conant᷑. In tribus itaꝙ¬
emnicor. iob nominib tres hereticoꝵ m̃tium ꝑditionis casus expͥmũ¬
E sssi enĩ dñ contẽpnerent nequaquã de illo ꝑuersa sentiretti
et rase netustatis contraherent: in nouȩ uitȩ intellegentia ñ
eirarent d ie ñ speculationẽ bonoꝵ destruerent: nequaqua eos
sapera uclicia de districto eramine ꝓuierb or suoꝵ culpaa ex¬
barent. fontẽpnendo gͥ dñ in uenistate se retinent. red uei
necestate retinendo prauis suis sermonib speculationi recto

Expanded text:
res appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe res appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur.  Vet. XIII.  In tribus itaqmicorum Job nominibus, tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis corerrarent. Et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi recto
Abbreviated transcription (Latin):
cum dõ cupio: pͥus uos ostendens fabricatores m̃dacn. e ceultores
puerso ⁊ deginatum. constat gͦ eos hereticoꝵ typum errands
satinssiur aduersat᷑: psalmista at testante qui ant. Ut destriu¬
as inimicũ & defensorẽ. Inimicus quippe ⁊ defensor ẽ: qui adm̃
quo yaicat impugnat. Nã q beatus iob uenturi redemptoric
peciem tenent etiã nomine. demonstrat. lob quippe intptat
dlens Quo nimirũ dolore uł mediatoris passio. uł scȩ ecełie. la¬
uor ex pͥmit᷑. quȩ multiplici p̃sentis uitȩ fatigatione eruciat᷑
Amiei quoq euis ex uocabulo nominis. meritũ suȩ mdlicane
actionis. Sam elifat iatina imgua diçit᷑ añi contemptus. Et
quis aliuid heretici faciunt nisi qd dũ falsa de dõ sentictat se¬
um suꝑbiendo contẽpnunt. Baldach int̾ptat᷑ uestustas sola
bens apt om̃s heretici in his quȩ de dño loguunt᷑. Aũ nͥ inten¬
tone recta sedꝰ appetitione temporalis głȩ uideri p̃dicator¬

Expanded text:
o: prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando tati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem icant. --Nam quia beatus Job venturi Redemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
semetipso significat. mͦ hc̃ ex capite. mͦ ex corpore: designat.
ut ñ solũ uocẽ capitis. s etiã corporis teneat. Unde & ysaias
ꝓpħa eiusdẽ dñi uerba ex pͥmens ait. Quasi sponso posuit mͥ
capite sponsus. ipse ẽ in corpore sponsa. necesse ẽ ut cũ ñmi¬
quã aliquid de capite dicit᷑. sensim ac subito etiã ad uocẽ
pore tẏpum redemptoris insinuat: uxor uͦ eius quȩ eum ad male¬
cen dũ puocat uitam carnalium designat. qui intra scam ec¬
cham mcorrectis morib positi. quo ꝑ fidẽ bonis uxtasti eo ꝑ
untam darius p̃munt: qr dum quasi fideles uitari ñ possum ẽ¬

Expanded text:
semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponso posuit mih0. Quia igitur ipse in capite sponsus, ipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem pore typum Redemptoris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt; q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ peccanttũ tenebras celum misit: quo usq lucifer uerus sur¬
geret. qui ȩt̃num nobis mane nuntians. stellis cȩteris clariꝰ
fuit. qui ñ eius ꝑ figurã nuntius extitit. Dignũ quͥppe erat
ut in semetipsis bonũ om̃s ostenderent: de quo &. om̃s boni
eẽnt. & qdͣ ꝓdesse omĩbus scirent. Unde & sine cessatione. pro¬
mitti debuit. qd sine estimatione. dabat᷑ ꝑcipi. & sine fine
retinere: ut simul om̃ĩa scła dicerent. qd̾ in redẽptione com¬
muni scłoꝵ finis exhiberet. Inde necesse fuit ut etiã beatus¬
iob qui tanta incarnationis eius mysteria ꝓtulit. eũ quẽ uoce
diceret. ex conuersatione signaret: & ꝑ ea quȩ ꝑtulit. quȩ pas¬
surus eẽt ostenderet: tantoq uerius passionis illius sacram̃ta
p̃diceret. quanto hȩc ñ loquendo tantũmͦ. s etiã patiendo ꝓ¬

Expanded text:
super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer sursuper peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius fuit qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit, quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri: ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. CJob, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo
Abbreviated transcription (Latin):
sib illustrat᷑. magno cęli decore ꝑagit᷑. Ut gͦ noctis nr̃e tenebras
suo tempore editus uicissimq ꝑmutatus stellaꝵ radius tange¬
ret. ad ostendendã innocentiam uenit abel: ad docendã actiõĩs
munditiã uenit enoch: ad insinuandã longanimitatẽ. spei &
oꝑis uenit noe : ad manifestandã obȩdientiã uenit abrahã.
ad demonstrandã coniugalis uitȩ castimoniã uenit isaac:
ad insinuandam laboris tolerantiam. uenit iacob: ad rependendam
ꝓ malo bone retributionis grãm. uenit ioseph: ad ostendendam
mans uetudinẽ. uenit moyses: ad informandã contra aduersa fi¬
duciam. uenit iosuȩ : adostendendã int̾ flagella patientiam.
uenit iob. Ecce quã fulgentes stellas in cęlo cernimus. ut mof¬
fenso pede oꝑis. iter nr̃e noctis ambulemus. Nam cognitioni ho¬
minũ diuina dispensatio quot iustos exhibuit. quasi tot astra

Expanded text:
sibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras sibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras suo tempore editus, vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam 14 actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moyses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambulemus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra
Abbreviated transcription (Latin):
iustum in ꝑcussione. sua conant᷑ asserere. beatum iob compulsi st̃
de iniustitia reꝓbare: nescientes uidelicet qd̾ iccirco flagellatꝰ
fuerat. ut ꝓ flagello eius diuinȩ głȩ laus cresceret: non autẽ.
ut ꝑ flagella peccata quȩ nequaquã cõmiserat eñdaret. Un¬
de & adueniam citiꝰ redeunt. qr ignorantia potius quã maliti¬
a peccauert̃. Quoꝵ suꝑbiam diuina iustitia eo uehem̃t᷑ humi¬
liat. quo nequaquã illos ad suã grãm nͥ ꝑ eum quẽ: despexerant
reformat. Ualde quippe elata mens retundit᷑. si ipsi suꝑ quem
nis eꝑa cernere quomͦ ad illuminandã noctẽ uitȩ p̃sentis as¬
tra queq suis uicib in cęli faciem ueniant: quousq in finẽ noc¬
tis redemptor humani generis quasi uerus lucifer surgat. Noc¬
turnum nãq spatium dũ decedentiũ succedentiũq stellaꝵ cur¬

Expanded text:
justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem nis opera cernere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemptor humani generis, quasi verus lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cur
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã uͦ quisq nec ꝓ p̃terita nec ꝓfutura iniquitate. ꝑcutit᷑. s
ut sola duinȩ uirtutis potentia ex amputata ꝑcussione. mons¬
tret᷑. Vnde cũ dñõ in eugłio de cȩco nato diceret᷑. hic̃ peccauit a
parentes eius ut cȩcus nasceret᷑. respondit dñs dicens. neq hic
peccauit. neq parentes eius. s ut manifestent᷑ oꝑa dĩ. In qua ma¬
nifestatione quid agit᷑. nisi ut ex flagello meritoꝵ uirtus au¬
geat᷑: & cum nulla p̃terita mniquitas tͣgit᷑. magna de patien¬
tia fortitudo generet᷑ . Unde idemꝰ iob p̃fertur pͥus uoce uidiꝰ beatꝰ¬
cis. & post manui cõmittit᷑ temptatoris. Quem post flagellum
ds̃ dum remunerans familiarius alloquit᷑. aꝑte quantũ de uer¬
bere creuerit indicat᷑. Amici gͦ beati iob dum ꝑcussionũ gene¬
ra distinguere nesciunt. ꝑcussum ꝓculpa credidert̃: & dum dnĩ

Expanded text:
nunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed nunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? Respondit Dominus, dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei . In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur, et cum nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt: et dum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
absq retractatione puniat᷑ : sic̃ ꝑiturȩ udeȩ dicit᷑. plaga inimi
ci ꝑcussi te: castigatione crudeli. Et rursũ. Quid clamas ad me
suꝑ contritione tua: Insanabilis ẽ dolor tuus. Aliquando pecca¬
tor ꝑcutit᷑ ut corrigat᷑: sic̃ cuidã in eugłio dicit᷑ Ec̃ce sanus fac¬
tꝰ es. nͦ noli peccarene tibi deterius aliquid contingat. Uerba
enĩ saluantis indicãt. quia peccata p̾cedentia adhibiti. uĩ do¬
loris exigebant. Aliquando quisq ñ ꝓ p̃terita culpa diluenda.
s ꝓ futura uitanda ꝑcutit᷑. Qd̃ aꝑte paultis de semetipso testa¬
t᷑ dicens. Ne magnitudo reuelationum extollat me. datus ẽ
mͥ stimulus carnis meȩ angłs sathanȩ qui me colafizet. Qui e¬
ni ñ ait qr extulit me s ne extollat: aꝑte indicat. qd̃ ꝑcussioe
illa ne eueniat compescit᷑. ñ aut̃ quȩ euenit culpa purgat᷑. Non¬

Expanded text:
absque retractatione absque retractatione ci percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur, ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim Salvatoris indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur, quod aperte Paulus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait Quia extulit, sed Ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem, quae evenit, culpa purgatur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
flagella robore & uerba ratione suꝑauit. Amici uͦ eius qui adc̃¬
solationẽ quidẽ ueniunt. s usq ad uerba increpationis excedt̃.
ignorantia magis credendi sunt quã malitia deliquisse. Neq e¬
nim tantũ uirũ amicos in iquos habuisse credendũ ẽ:s dum dis¬
cernere causam flagelloꝵ nequeunt. in culpã dilabunt᷑. Peussi¬
onũ quippe diuersa st̃ genera. Alia namq ẽ ꝑcussio qua pecca¬
tor ꝑcutit᷑ ut sine retractatione puniat᷑ alia qua peccator. ꝑ¬
tutit᷑ ut corrigat᷑ alia qua ñnũquã quisq ꝑcutit᷑. non ut p̃te¬
rita corrigat. s ne uentura cõmittat. Aiquando plerũq ꝑcu¬
tit᷑. ꝑ quam nec p̃terita culpa corrigit᷑ nec futura ꝓhibet᷑. sed
clũ inopinata salus ꝑcussionẽ sequit᷑ saluantis uirtus cognita
ardentius amet᷑: cumq innoxius flagello atterit᷑ ei ꝑ patienti¬
am meritoꝵ summa cumulet᷑ Aliquando enĩ peccator. ꝑcutit᷑. ut

Expanded text:
avit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in culpam dilabuntuonum quippe diversa sunt genera. Alia namque est percussio, qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua 13 plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur; sed ut, dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumuletur. Aliquando enim peccator percutitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ : dũ illi etiã ꝓmittendo ñ seruant quȩ in p̃ceptis audiunt
& isti ea iuuendo ea custodiunt. in quib nequaquã mandatis le
cit᷑ qd̃ tres solũmͦ uiri liberent᷑ noe. scilicet danieł e iob. Hec
immeruto int᷑ hebreoꝵ uitas. in auctoritatis reuerentia uita
iusti gentilis adducit᷑ qr redẽptor. nr̃ sic̃ ad redẽptionẽ uidȩ¬
oꝵ &e gentiliũ uenit. ita se uideoꝵ ⁊ gentilium ꝓpħari uocibus

Expanded text:
sorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; sorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatis legm dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et
Abbreviated transcription (Latin):
lege legalit᷑ uixit. Errantigͥ homini data ẽ lex. łrranti uͦ eti¬
am sub lege. adducit᷑ testimoniũ eoꝵ qui extra legẽ sunt: ut qr¬
conditi conditionis nr̃ȩ ordinẽ seruare noluimꝰ. p̃ceptis ammo¬
neremur: qr p̃ceptis obedire. contẽpsimꝰ. exemplis confunderem᷑:
nȩc ut dictũ ẽ eoꝵ exemplis quos lex astringeret. s quos lex apec¬
nit excusationẽ nrãm. Undiq conclusus ẽ aditus. tgiuersationis
humanȩ. Homo gentilis. homo sine lege. ad medtum ad ducit᷑ ut¬
eoꝵ qui sub lege. st̃ prauitas confundat᷑. Qd bene ꝑ ꝓpħam ac bre¬
uit᷑ dicit᷑. Frubesce sydon ait mare. In sidone quippe figurat᷑
stabilitas in lege positoꝵ: in mari aut̃ uita gentiliũ. Erubes¬
ce gͦ sidon ait mare: qr ex uita gentiliũ. redargui tͣ uita sub
lege positoꝵ. atq ex actione scłarium confundit᷑ actio religio¬

Expanded text:
lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etilege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a pecnit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humaneorum, qui sub lege sunt, pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicitur: « Erubesce, Sidon, ait mare. » In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum; in mari autem vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religio
Abbreviated transcription (Latin):
na. quasi n sua scribere : qr eo alterus erant quȩ loquebat᷑.
quo homo loquebat᷑ quȩ dĩ st̃. & eo alter quȩ erant illuis lo¬
ponere: ⁊ ad consideranda sacrȩ hystoriȩ gesta ꝓperare: Omĩs ho¬
mo eo ipso quo homo ẽ suũ intellegere. auctorẽ debet: ciuus uolũ¬
tati tantomagis seruiat. quanto se quia de seipso nichil sit pensat.
Ec̃ce aut̃ conditi. dñ considerare negleximus. Adhibita sunt p̃cep¬
ta. p̃ceptis quoq obtemperare. noluimus. adiungunt᷑ exempla. ip¬
sa quoq mutari exempla declinamꝰ: quȩ edidisse. nobis positos sub
lege conspicimus. Quia enĩ ds̃ aꝑte quibuscdã sub lege positis lo¬
quutus ẽ: quasi alienos nos ab eiscdẽ pceptis aspiennus. quib hȩc
specialit̾ loquutus ñ ẽ. Unde ad confutandã impudentiam nr̃am
gentilis homo ad exemplum deducit᷑ ut qr obȩdire. homo legi sub
lege positus despicit. eius saltem cõparatione. euigilet: qui smne

Expanded text:
na, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, na, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius lostponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
b loquendo exterius seruiebat: dñs aut̃ dicit᷑ qr interius p̃si¬
dens loquendi efficatiã ministrabat. Cum gͦ loquens ab interi¬
ri regit᷑. & ꝑ obsequiũ angłs. ꝙ ꝑ inspirationẽ dñs nominat᷑.
Hinc datud ait. Attendite popłs ms legem meã: inclinate. aurẽ
urãm in uerba oris mei. Non enĩ lex dlauid. aut popłs dauid. sed
ꝑsonam eius ex quo loquebat᷑ assimens. ipsius auctoritate. loqͥ¬
t̃. cuius inspiratione. replebat᷑. Hoc cottidie fieri in ȩccłia cer¬
nimus. si iugilant᷑ intueamur Nam stans in medio popłi lec¬
tor clamat. ego sũ ds̃ abrahã. & ds̃ ysaac. & ds̃ iacob. Et qd̃ ipse
dõ sit uere. ꝓfecto ñdicit: nec tam̃ ꝑhoc qd̾ dic̃. ueritatis regu¬
lã deserit. qr cui ministerium lectione. exhibet: eus dominiu
ꝑse trahuntur. quasi extra semetipsos fiunt: & sic de se sentĩ¬
tias quasi de aliis ꝓferunt. Unde & beatus iob scõ spũ afflat᷑.
potuit sua gesta quȩ erant uidelicet suꝑnȩ aspirationis do¬

Expanded text:
 loquendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium itu super se trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis do
Abbreviated transcription (Latin):
iob scriptor. habeat᷑: & alii quidẽ moysen. alii unum quelibet ex ꝓ¬
pħis scriptorẽ huiꝰ oꝑis fuisse. suspicant᷑. Quia enĩ in libro genese¬
os iobab de styrpe esau descendisse. & balee filio beor in regnũ
successisse describit᷑ hunc beatum iob longe ante moysi tempora extitisse
credidert̃: morẽ ꝓfecto sacri eloquii nescientes. q in suꝑiorib su¬
is partib solet breuit̾ longe post sequutura p̃stringere. cum
studet ad alia subtilus enumeranda ꝓperare. Inde ⁊ illie iobab
pͥusquã reges in isrł existerent fuissẽ. memorat᷑. Nequaquã gͦex¬
titisse ante legẽ cognoscit᷑. qui ifrłiticoꝵ iudicũ tẽpore fuisse. sig¬
nat᷑. Qd̃ dũ quidã minus caute considerant: moysen gestoꝵ illiꝰ
quasi longe. ante positi seriptorẽ putant: ut uidelicet is qui
potuit ad eruditionẽ nr̃am legis p̃cepta edere. ipse credat᷑ eti¬
ã ex gentilis uiri hẏstoria uirtutis ad nos exempla mandasse.

Expanded text:
ob scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse.
Abbreviated transcription (Latin):
das intorqueat. & cũ subiunctȩ instrutionis campũ sufficient
infuderit. ad sermonis ꝓpositi alueũ recurrat. Sciendũ uͦ ẽ.
qd̃ quȩdã hystorica expositione transcurrimꝰ: & ꝑ allegoriam.
quȩclã typica muestigatione ꝑscrutam: quȩdã ꝑ sola allegori¬
cȩ moralitatis instrum̃ta discutim̃us. ñnulla aut̃. ꝑ euncta si¬
mul solliecuis exquirentes triplicit᷑ indagamꝰ. Nã pͥmum quidẽ funda¬

Expanded text:
das intorqueat; et cum subjunctae instructionis campum sufficienter das intorqueat; et cum subjunctae instructionis campum sufficienter infuderit, ad sermonis propositi alveum recurrat. CAPUT III.it: Quedam ystorica expositione transcurrimus, et per allegoriam quedam typica investigatione perscrutamur. Quedam per sola allegorice moralitatis instrumenta discurrimus, nonnulla autem per cuncta simul sollicitius exquirentes, tripliciter indagamus. Aliquand
Abbreviated transcription (Latin):
extensũ. in sex codicib expleui. Unde & ineo sepe quasi post pone¬
re ordinẽ expositionis inuenior e pauloditius contẽplationis la¬
titudini ac moralitatis insudo. S tam̃ qͥs qͥs de dõ loquit᷑. curet ne¬
cesse .ẽ. ut quicquid audientiũ mores instruit rimet᷑. & hunc rec¬
tũ loquendi ordinẽ deputet. si cũ oportunitas ȩdificationis ęrigit.
ab eo se qd̾ loqui oeperat utilit̾ diruiet. Sacrienĩ tractator eloquii.
morẽ. fluminis debet imitari. fluuuius quippe dũ ꝑ alueũ deftu¬
it. si ualles concauas ex latere contingit. in eas ꝓtinus sui impetus
cursũ deuertit. Cũq illas sufficient᷑ impleuerit. repente. se in
aluenm refundit. Sic nimirũ sic diuni uerbi eẽ tractatm. debet.
ut eũ dequalibet re disserit. si fortasse. iuxta positã occasionẽ con¬
gruȩ ȩdificationis inuenerit. quasi ad uicinã uallẽ linguȩ un¬

Expanded text:
extensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponeextensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponere ordinem expositionis invenior, et paulo diutius contemplationis latitudini ac moralitatis insudo. Sed tamen quisquis de Deo loquitur, curet necesse est ut quidquid audientium mores instruit, rimetur; et hunc rectum loquendi ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coeperat, utiliter derivet. Sacri enim tractator eloquii morem fluminis debet imitari. Fluvius quippe dum per alveum defluit, si valles concavas ex latere contingit, in eas protinus sui impetus cursum divertit; cumque illas sufficienter impleverit, repente sese in alveum refundit. Sic nimirum, sic divini verbi esse tractator debet, ut cum de qualibet re disserit, si fortasse juxta positam occasionem congruae aedificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem linguae un
Abbreviated transcription (Latin):
augens. pauca subtrahens. atq itã inuenta sunt ñ nulla derelinquers
ea que me loquente excepta sub oculis fuerant. ꝑ libros em̃dando
cõposiui. qr e cũ postrema dictarẽ. quostilo pͥma dixerã sollicite at¬
tendi. Egi gͦ ut & ea quȩ loquitus sũ studiosa em̃datione trais¬
currens. quasi ad similitudinẽ dictatus erigerẽ: & ea quȩ dictaue¬
rã ñ longe a loquentis sermone discreparent: quatinus dũ hoc
tenditur illud attrabit᷑. edita mͦ dissimili. res ñ dissimilis for¬
maret᷑. quãuis t̃ciã huis oꝑis partẽ. ut colloquendo ꝓtuli. pene
ita dereliqui: qr cũ me fr̃es ad alia ꝑtrahunt. hanc subtilius em̃¬
dari noluert. Quib nimirũ multa iubentib dũ parere. mͦ ꝑ
expositionis ministeriũ. mͥ  contẽplationis ascensũ. mͦ ꝑ morali¬
tatis instrum̃tũ uolui. hoc opus ꝑ tringinta ⁊ quinq uolumina

Expanded text:
augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum volui, opus hoc per triginta et quinque volumina
Abbreviated transcription (Latin):
ta desꝑaui: sed ipsa mei desꝑatione robustioꝵ. ad illum sp̃e ꝓti¬
nus erexi. ꝑ quẽ aꝑta ẽ lingua mutoꝵ. qui linguas infantiũ fac̃
disertas. qui imm̃sos brutosq asinȩ ruditus. ꝑsensatos human
colloquii distinxit modos. Quid gͥ mirum si intellectũ homini
stulto p̃beat: qui ueritatẽ suã cũ uoluerit. etiã ꝑ ora ium̃toꝵ
narrat : huius gͦ robore considerationis accinctus. ariditatẽ
meã ad inclagandũ fontẽ. tantȩ ꝓfunditatis excrtaui. Et quã¬
uis eoꝵ quibus exponere cõpellebar longe me uita transcende¬
ret: iniuriosum tam̃ ñ credidi. si fluenta usibus hominũ plũ¬
bi fistula ministraret. Unde mox isdem corã positis fr̃ibus. pͥora
libri sub ocłis dixi. Et̃ qr tempis paulo uacatius repperi. posteriora
tranctando dictaui. Cumq mͥ spatia largiora suppeterent. multa

Expanded text:
ta desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protita desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa
Abbreviated transcription (Latin):
tione compellerent: & ꝓ ut ueritas uires infunderet eis mysteria
tantȩ ꝓfunditatis aꝑirẽ. Qui hoc quoq mͥ in onere suȩ petitionis
addiderunt. ut non solũ uerba hystoriȩ ꝑ allegoriarum sensus ex¬
cuterem. sed allegoriarum sensus ꝓtinus in exercitiũ moralitatis
mclinarẽ: adhuc aliquid grauius adiungentes. ut intellecta q̃¬
q testimoniis cingerẽ. & plata testimonia si implicita fortasse ui¬
derent᷑ int̾positione suꝑ additȩ expositionis enodarem. Alex¬
me ꝑtrahi ac talia agnoui. solo auditus pondere uictus fateor.
lassatusq succubui: s repente. int̾ formitlinẽ deuotionẽq dep̾hẽ¬
sus. cũ in largitorẽ munerũ oculos m̃tis attollerẽ: cunctatione
post posita ilico certus attendi: qr. impossibile eẽ ñ poterat. quoͦ de
fr̃nis mͥ cordib caritas imperabat. fore quippe idoneum me ad is¬

Expanded text:
tione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. CAPme pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad is
Abbreviated transcription (Latin):
accessi. hoc de me ignorante me actũ ẽ. ut sacri ordinis pondꝰ
acciperẽ. quatenus in t̾reno palacis licentius excubarẽ. ubi
me scilicet multi ex monasterio fr̃es mei. germana uincti caritate
sequuti sunt. Quod factum diuina dispensatione conspicio: ut eoꝵ sẽꝑ
exemplo. ad orationis placidum litus quasi anchorȩ fune restringe¬
rer: cũ causaꝵ seculariũ incessabili impulsu fluctuarẽ. Ad illoꝵ qͥppe
consortium uelut ad tutissimi potus sinũ. terreni actus uolumina
fluctusq fuebam. Etlicet illud me ministerium ex monasterio abs¬
stractũ. a pristine quietis uita iuerone suȩ occupationis extinxerat
int̾ eos tam̃ ꝑ studiosȩ lectionis alloquium. cottidianȩ me aspirati¬
o cõpunctionis animabat. Tunc eisdẽ frĩb etiã cogente te placuit
sic̃ ipse meministi. ut librũ beati iob exponere me importuna peti¬

Expanded text:
accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me peti
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ plerumq nauem incaute religatã etiã de sinu tuti littoris
dinis. in causaꝵ scłariũ pelegus repperi: & quietẽ monasteriĩ qr
habendo ñ fortit᷑ tenui. quã stricte tenenda fuerit ꝑdendo eog¬
noui. Nam cũ mͥ ad ꝑcipiendum sacri altaris ministerium obȩdi¬
entiȩ opponit᷑ hoc sub eccłiȩ colore susceptũ est. qd̾ si in ulte liceat.
iterũ fugiendo defleatur Postq hoc mͥ nolenti atq renitenti
cũ graue eẽt altaris ministerium. etiam pondus ẽ curȩ pastoralis
iniunctũ qd̾ tanto nunc durius tolero. quanto me & imparẽ sen¬
tiens. in nulla fiduciȩ consolatione respiro. Quia enĩ mundi ĩa
tempora malis crebrescentibus tͣmino ꝓpinquante turbata suit.
ipsi nos qui internis mysteriis deseruire credimꝰ. curis exterio¬
rib implicam᷑. sicut eo quoq tempore. quo ad ministeriũ altariꝰ

Expanded text:
nim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littnim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littdinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris
Abbreviated transcription (Latin):
Sicoo fr̃i leandro coep̃o GReGoR1¬
US SERUUS SeRuoRum D sl.
bro te fr̃ beatissime. in constantinopoli¬
tana urbe cognoscens. cum me illic sedis a¬
płice responsa constringerent: & te illuc in¬
iuncta ꝓ causis fidĩ uuisigothaꝵ legatio ꝑdu¬
xisset. onsie. in tuis aurib qd̃ mͥ de me displicebat exposũ. qm̃ diu
longeq conuersionis gr̃am distuli: & postquã cȩlesti. sũ desiderio
affiatus. seculari habitu contegi melius putaui. Aperiebat᷑ enĩ mͥ
iã de ȩt̾nitatis amore quid quererẽ. s molita me consuetudo deuin¬
xerat. ne exteriorẽ cultum mutarẽ. Cumq ad huc me cogeret ani¬
mus p̃senti mundo quasi specietenus deseruire ceperunt multa
contra me ex eiusdẽ mundi cura succrescere: ut in eo iam ñ specie
s qd̵ ẽ grauius m̃te retinerer. Quȩ tandem cuncta sollicite fugi¬
ens. portum monasterii petiĩ : & relictis quȩ mundi sunt. ut fru¬
tra tunc credidi. ex huius uitȩ naufragio nudus euasi. Quia e¬

Expanded text:
simo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia e
Abbreviated transcription (Latin):
rectis quidẽ sensib loquit᷑ s astuta elationis uerba diriuatur
psona uniusciuusq arrogantis expͥmit᷑ Alulti nãq intra scãm
patio redarguit s sacrificiũ ñ reduc̾: qr in ea qͥdẽ fide ẽ in qͦ
ce debuit. s suꝑna hc̃ iustitia increpans. ꝓsuꝑflius repellit.
do refuguint. eũ tam̃ ueracit᷑ eredendo confitent᷑ Quidẽ enĩds̃

Expanded text:
rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam patio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. do refugiunt, eum tamen veraciter credendo confit
Abbreviated transcription (Latin):
defigirat huic ꝑsalomonẽ de sapientia dicit᷑: Sapientia s difica¬
net: sidicioniũ. exeidit colũpnas septẽ Ipso gͦ sacrificioꝵ nime¬
oi seoneorati heretici quid pͥus fuerint exp̾munt. qui ꝑfecti¬
one septisornis gr̃ȩ ñ nisi redeundo iungant᷑ bene ait tattrot
pse. & auieces obtũlisse deseribunt᷑. In tauro quippe. cerurx suꝑ¬
bie mariete aut̃. Aucatus gregum sequentuĩ designat᷑. Eiuo
egͦ peis tauros & arietes mactare nisi eoꝵ suꝑbum ducatum¬
nit si cerei ut de se. humilia sentiant. & post se. corda inocen¬
tũ ñ sedusant⁊ seruice enĩ tum̃ti ab ȩccłiȩ unitate resilieram
Senfirmos post se popłos quasi sequentes greges trahebant.
rensaeris gͥ iad beatũ iob. idẽ reuertant᷑ ad ȩccłiam. & septena¬
no faerificio tauros & arictes mactandos offerant qrut u
nniuersali ecełiȩ coniungant᷑ humilitate int̾ueniente. intficiañ
rentqͥd pͥus tumidũ de suꝑbo ducatu sapiebant. ꝑ heliu aut̃ qua

Expanded text:
entia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eoruinterficere; ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae unitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est, revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant; qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente interficiant quidquid prius tumidum de