comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ dedi tibi Quud em̃ attu¬
listi ꝙͣdo uenisti ͦ Omĩa que cre¬
aui. creatꝰ hic inuenisti nichil
attulisti. nichil hinc tolles: De
meo mͥ quate nõ donas: quia tu
plenus es. et pauꝑ in anis est
Primordia ura aitendite dmibi
nudi nati estis: ꝙ tu ergo n¬
iuisti Nunquid tecũ aliquid

Expanded text:
bi. Quid enim attulisti, quando huc venisti? Omnia quae creavi, creatus hic invenisti: nihil attulisti, nihil hinc tolles. De meo mihi quare non donas? Quia tu plenus es, et pauper inanis est. Primordia vestra attendite: ambo nudi nati estis. Et tu ergo nenisti: numquid te
Abbreviated transcription (Latin):
Non discerq ascendentes ad fi¬
liũ hominis. nisi sursum eẽt: Nõ
disceret descendentes ad filium ho¬
minis: nisi ⁊ deorsum eẽt : Ip̃e sur¬
sum. ip̃e deorsum: Sursum in
se de orsum in suis: Sursum
a pud patre. de orsum in nobis:
unde ⁊ uos illa ad saulũ Sau¬
le saule quid me ꝑsequeris:
Non dicerq saule saule. nisi
quia sursum erat: Sur sũ
eũ saulus nõ ꝑsequebatur: Nõ
diceret quid me ꝑsequeri qui
sursam erat. nͥ eẽt ⁊ deorsum:
Timete xp̃m sursum. agnosci¬
te deorsum Nabes sursũ xp̃m
largientẽ: hic agnosce indigẽ¬
tẽ: Hic pauꝑ est: iͥ diues ẽ: Qd̃¬
loquitut: Esuriui. sitiui. tiudꝰ
fui. hospes fui. in cartere fui.
⁊ quibdã dixi Mimistrasti mͥ.
quibdam dixit nõ mͥ minist᷑¬
stis.: Ecce ꝓbauimus xp̃m pau¬
perem᷑: xp̃m diuitẽ: Quis nes¬
cit  q hoc ad ipãs diuitias ꝑti¬

Expanded text:
Non diceret, Ascendentes ad Filium hominis, nisi sursum esset: non diceret, descendentes ad Filium hominis, nisi et deorsum esset. Ipse sursum, ipse deorsum: sursum in se, deorsum in suis; sursum apud Patrem, deorsum in nobis. Unde et vox illa ad Saulum, Saule, Saule, quia me persequeris . Non diceret, Saule, Saule, nisi quia sursum erat. Sursum eum Saulus non persequebatur: non diceret, Quid me persequeris? qui sursum erat, nisi esset et deorsum. Timete Christum sursum, agnoscite deorsum. Habe Christum sursum largientem, hic agnosce indigentem. Hic pauper est, ibi dives est. Qloquitur: Esurivi, sitivi, nudus fui, hospes fui, in carcere fui. Et quibusdam dixit, Ministrastis mihi: quibusdam dixit, Non mihi ministrastis . Ecce probavimus Christum pauperem: Christum divitem quis nescit? Et hic ad ipsas di
Abbreviated transcription (Latin):
to debitorem Harum est qdͥa
xi: Habiuisti me largitorẽ :fri
me debitorẽ. habeã et te fene¬
tatorẽ. Pauca mͥ das: plura res¬
dam Terrena mͥ das. celestia
reddam Temporalia mͥ das:
na restituã: Le ip̃m̃ tͥ reddam
do te mͥ reddideto.

Expanded text:
 Parum est quod dixi, Habuisti me largitorem, fac me debitorem: habeam te feneratorem. Pauca mihi das, plura reddam. Terrena mihi das, coelestia reddam. Temporalia mihi das, aeterna restituam. Te ipsum tibi reddam, quando te mihi reddidero.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e homo diues ascendit ince¬
lum: sedet ad dexteram patris: Ad¬
huc tamẽ hic ip̃e pauꝑ esurit.
ues an pauꝑ: Multi michi dicũt
pauꝑ sum. ꝙ uetum dicunt:
Agnosco pauperẽ aliquid habẽ¬
tẽ : agnosco et indigentẽ: Sed
habet quidẽ multũ argenti et
auti: O si agnoscat. se paupetẽ:
Agnoscit paupetẽ: si agnoscit
iuxta se pauperẽ: Quiꝰ enĩ: qũa¬
tum uis habeas quicũq diues
es. dĩ mẽdicus es. Uenitut ad ho¬
tam orationis: ⁊ iͥ te ꝓbo: Petis
Quomͦ nõ pauꝑes qui petis : plꝰ
addo: panẽ petis: An nõ es dictu¬
tus. panẽ nrm cotidianũ dano¬
bis hodie: qui panẽ cotidiañ

Expanded text:
et ipse homo dives ascendit in coelum, sedet ad dextram Patris: adhuc tamen hic pauper esurit, ves, an pauper? Multi mihi dicunt, Pauper sum: et verum dicunt. Agnosco pauperem aliquid habentem, agnosco et indigentem. Sed habet quidam multum auri et argenti. O si agnoscat se pauperem! Agnoscit se pauperem, si agnoscit juxta se pauperem. Quid enim? Quantumvis habeas quicumque dives es, Dei mendicus es. Venitur ad horam orationis, et ibi te probo. Petis. Quomodo non pauper es, qui petis? Plus addo, Panem petis. An non es dicturus, Panem nostrum quotidianum da nobis ? Qui panem quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipãm humilitatẽ iam mortu¬
us. iam sepultus. iam resurtex̃.
sã ascendit in celñ: Ibi est et se¬
det ad dexteram prĩs. et hic ẽ
egens in pauꝑib siuis: N. iam
hesterno die hoc cõmẽdauit
Dico enĩ uobis. uidebitis aꝑ¬
tum celum: et angłos dei ascẽ¬
dentes et descendentes ad fili

Expanded text:
per ipsam humilitatem, jam mortuper ipsam humilitatem, jam mortuus, jam sepultus, jam resurrexit, jam ascendit in coelum, ibi est et sedexteram Patris: et hic est egens in pauperibus suis. Etiam hesterno die hoc commendavi CDico enim vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendente
Abbreviated transcription (Latin):
tem uenetũt angłi et ministra¬
bant ei Qui ergo tantũ potetat
quare illud nõ fecit et hoc fe¬
ct: Lege immo recole qd̵ mo¬
do audisti quãdo fecit hoc. id̾t
de aqua uinũ Quid addidit cunͣ¬
głistarꝰ et crediderunt in eum
discipłi eius: Nunquid tt̃ dia¬
fatigatus est. dormiuit. cõpre¬
hensus est. cesus est. crucifixus
est: cctisus est ista est uia Am¬
bula ꝑ humilitatẽ: ut uenias ad
et̾ntatẽ: Deus xp̃s pattia est:
quoimꝰ: Homo xp̃s. uia est qua
imus: Ad illum imus: ꝑ illum i¬
mus Quid timemꝰ ne ertemꝰꝰ nõ
recessit a pr̃e: et uenit ad nos: U¬
seca suggebat: q mũdũ contine¬
bat. Imp̃sepe iacebat: et ange¬
lis pascebat: Deus ⁊ homo idẽ
d̾s qui homo: idem homo qͥd deꝰ
S nõ unde homo inde deus: qͥa
uerbum homo: quia uerbum
caro factum est et deus ma¬
nẽdo hominis carnẽ assumen¬
do: addendo qd̾ nõ erat. nõ ꝑdẽ¬
do qd̾ erat: Eego ⁊ mͦ iam passtis.

Expanded text:
rem, venerunt Angeli, et ministrarem, venerunt Angeli, et ministrabant ei . Qui ergo tantum poterat, quare illud non fecit, et hoc fecit? Lege, imo recole, quod modo audisti, quando fecit hoc, id est, de aqua vinum: quid addidit Evangelista? Et crediderunt in eum discipuli ejus. Numquid tunc diafatigatus est, dormivit, comprehensus est, caesus est, crucifixus est, occisus est. Ista est via: ambula per humilitatem, ut venias ad aeternitatem. Deus Christus patria est quo imus: homo Christus via est qua imus. Ad illum imus, per illum imus: quid timemus ne erremus? Non recessit a Patre, et venit ad nos. Ubera sugebat, et mundum continebat. In praesepi jacebat, et Angelos pascebat. Deus et homo, idem Deus qui homo, idem homo qui Deus. Sed non unde homo, inde Deus. Deus, quia Verbum: homo, quia Verbum caro factum est; et Deus manendo, et hominis carnem assumendo; addendo quod non erat, non perdendo quod erat. Ergo et modo jam passus
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ꝑ quam uenit peccatũ
de uiro sine femina: sic uir ꝑ
ꝙ̃ deletum est ꝓcc̃m de femi¬
na sine uiro P illum sumus
ꝑ hunc surgimus ꝙ quid inii¬
sis nuptiis fecit : de aqua unũ
Quid potencius : qui poterat
lia facere: dignatus est indi¬
rez Qui fecit uinũ de aqua q
quia ⁊ hoc dignatus est: qui
et hoc ad humilitatẽ ꝑtinut.
Esuriuit panis. sicut defecit
ua sicut uuln̾ata erat san¬
tas. sic et mortua est uitar
ergo esurirq ut nostis. ait sl
temptator: Si filius dei es
dic lapidib istis ut panes
fiant: Ꝙ respondit tempta¬
ri:docens te tespondere ten¬
tatori: Ad hoc enĩ puguars
perator: ut milites discan
Quid respondit: Nõ ĩ pant
nerbo deiz ꝙ nõ fecit dela¬
dib panes : qui utiq sic pll¬
it fatere sicut de aqua uinuisi
Eadem em̃ potentia est facen
de lapide panẽ: S nõ fecił
ut uoluntatẽ contempneril
atoris:. Nuter enim tempta¬
tor nõ uincitur: nisi contẽpnat᷑.
Et cũ uicisiꝙ diabolũ temptato¬

Expanded text:
mulier, per quam venit peccatum, de viro sine femina: sic vir, per quem deletum est peccatum, de femina sine viro. Per illum ruimus, per hunc surgimus. Et quid in ipsis nuptiis fecit? De aqua vinum. Quid potentius? Qui poterat talia facere, dignatus est indigere. Qui fecit de quia et hoc dignatus est, quia et hoc ad humilitatem pertinuit. Esurivit panis, sicut defecit via, sicut vulnerata est sanitas, sicut mortua est vita. Cum ergo esuriret, ut nostis, ait illi tentator: Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant. Et respondit tentatori, docens te respondere tentatori. Ad hoc enim pugnat imperator, ut milites discant. Quid respondit? Non in solo verbo Dei. Et non fecit de lapidibus panes, qui utique sic potuit facere, sicut de aqua vinum. Ejusdem enim potentiae est facere de lapide panem: sed non fecit, ut voluntatem contemneret tentatoris. Aliter enim tentator non vincitur, nisi contemnatur. Et cum vicisset diabolum tentato
Abbreviated transcription (Latin):
credentes didicistis
et assiclue etiam nos
misterio nr̃o cõmẽdauimꝰ uo¬
bis. qd̾ medicina tumoris homi¬
nis: humilitas est xp̃i Non eĩ
perisset homo nͥ suꝑbiam susce¬
pisset: Initiũ enĩ sicut scriptu¬
ta dicit om̃is peccati suꝑbra
Contra initiũ peccati: initiũ ius-¬
ticie necessariũ fuit: Si ergoĩ¬
itium om̃is peccati suꝑbia unde¬
te sanaretur tumor suꝑbie nͥ
deus dignatꝰ eẽt humilis fietiͦ
erubestat homo ẽẽ suꝑb qm̃
Do dicitur homini ut humi¬
liet se: de dignatur: E ut ue¬
lint homines uindican ꝙͣ le¬
Qm̃ humiliari de dignantur:
Uindican uolunt: quasi penacͥq
ꝓdẽẽ possit aliena Lesus ⁊ in¬
iutiam passus uindicari iuilt.
De aliena pena querit sibi me¬
dicamẽtũ: et ad quint grande tor-¬
mentũ: Ideo in om̃ib dñs xp̃s¬

Expanded text:
credentes didicistis, et assidue etiam nos ministerio nostro commendamus vobis; quod medicina tumoris hominis, humilitas est Christi. Non enim perisset homo, nisi superbia tumuisset. Initium enim, sicut Scriptura dicit, omnis peccati, superbia . Contra initium peccati, initium justitiae necessarium fuit. Si ergo initium omnis peccati superbia; unde sanaretur tumor superbiae, nisi Deus dignatus esset humilis fieri? Erubescat homo esse superbus; ando dicitur homini ut humiliet se, dedignatur: et ut velint homines vindicari quando laem humiliari dedignantur, vindicari volunt: quasi poena cuique prodesse possit aliena. Laesus et injuriam passus, vindicam vult: de aliena poena sibi quaerit medicamentum, et acquirit grande tormentum. Ideo in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
morti: qui nõ paruit legiz Bdit
uitam: qui die uiuã ꝯtempserit.
let homini demonstrare. que ob¬
seruanti uitã. ꝯtempnẽti affe¬
tu uita nõ poterit ꝓuenite: ut
de obseruantia mors eueniie ñ
poterit: ut iam homo quod uo¬
luerit meteatur: et eo qd̃ me¬
ruerit iudicetur. Et hoc totũ
licite ꝑ pensis. idẽ unde salus
est. Sim̃ pericłm enascatur: sa¬
litis ꝯmod̾ diligenti obseruan¬
tia teneamus: et pericłoꝵ in ꝯ¬
moda de legis ꝯtemptu ꝓuidi
caueamus: Et dum tenentes
ꝓsꝑa. et repellentes adu̾sar in ꝯspͣtis
domini inueniamur ab ip̃o cũ

Expanded text:
mortis, qui non paruerit legi. Odit mortis, qui non paruerit legi. Odit vitam, qui divinam contempserit let homini demonstraret; quae observanti vitam, contemnenti affea non poterit provenire, ut de observantia mors evenire non poterit; ut jam homo quod voluerit mereatur, et ex eo quod meruerit judicetur: et hoc totum licite perpensis, id est, unde salus, et unde periculum enascatur, salutis commoda diligenti observantia teneamus, et periculorum incommoda de legis contemptu ut providi caveamus: ut dum tenentes prospera et repellentes adversa in conspectu Domini invenimur, ab ipso cum
Abbreviated transcription (Latin):
liberalitatibus ꝯstituat suas:
Nam unde freꝙͣt̾ aut inuitat
p̃mio. aut t̾cet supplicio: nͥ
ut benignitatis consilio. a se
formato homini consulat. re¬
dempto ꝓuideat: ut qui nõ
terret᷑ supplicio. inuitet᷑ pre-¬
mio: Ep̃ quẽ metus a factis re¬
uocare non possit: ꝓmissionũ
benignitas ꝓsit: Cupit etiam
nolentib subuenite: desiderat
misereri peccanti᷑ qui si pecca¬
uerit: dignos fructus exhibe¬
at penitencie. Inuitus enim
in reos iundic̾at: si paci rei
in dulgenciam miserantis ꝯ¬
tempnãt. Nmat enim corri¬
gi peccatores: qui inuitã nõ
in mortem aprincipio consti¬
tuit homines: Ipẽ enim sibi
infert interitum: qui mede̾¬
tis dnĩ contempnit consiliũ:
Neu̾tumin inquit ad me: et
reu̾tar ad uos Et iterum Nlo¬
lo mortẽ morientis: tantum te¬
in quem ꝙͣ dominari mortẽ: nõ
uuilt inpenam deduci hominẽ
quẽ in uita constituit. ¶ eterũ
homo ipẽ se digniun efficit

Expanded text:
liberalitatibus constituat suas! liberalitatibus constituat suas! Nam unde frequenter aut invitat praemio, aut terret supplicio, nisi ut benignitatis consilio, a se formato homini consulat, redempto provideat; ut qui non terretur supplicio, invitetur praemio; et quem metus a peccato revocare non possit, promissionum benignitas possit? Cupit enim etiam nocentibus subvenire: desiderat misereri peccantibus. Si quis peccaverit, dignos fructus exhibeat poenitentiae. Invitus enim in reos vindicat, si Dei indulgentiam miserentis contemnant. Amat enim corrigi peccatores, qui in vitam, non in mortem, a principio constituit homines. Ipse enim sibi infert interitum, qui medentis Domini contemnit consilium. Revertimini, inquit, ad me, et revertar ad vos : et iterum, Nolo mortem morientis, tantum rein quemquam dominari mortem, non vult in poenam deduci hominem, quem in vitam constituit. Caeterum homo ipse se dignum efficit
Abbreviated transcription (Latin):
tis discipłi exemplo pleditut.
qui facienda aliis tradidit que
ip̃e nõ fecit: ut nec ad iscipłs
quos docuit potuisset edisce̾
ut quibꝰ doctrine tradideri
magistertum. net abeisdem
factoꝵ mutuaret᷑ exemplũ
Neq eñ ꝑfectio in logum est
noticia constituta: cũ scriptun¬
sunt apud deum: s factores
legis iustificabunt᷑: Neq enin
in qmͣ is religiosus ⁊ sc̃s ẽ qui
nou legẽ cessantib factis.
cum expediat facere. magis ꝗ
docore: quia molestũ est doce¬
ci estis inquit: si feceritis q̃
mando uobis: Omagna boĩ¬
tas dei Cin eũ ꝓ conditione
reddere deheamus ob sequia.
ut pote seriu dnõ: famuli deo:
subieti potenti: mancipia redemp¬
tori: amiciciarũ nobis p̃mia
reꝓmittit. ut a nobis obsequa
debita seruitutis extorqueat:
ut quos nolle seruire conspi¬
cit sponte᷑ suorũ bñficioꝵ pos¬
sit ꝓmissionib ĩuitare: ut
quoꝵ uoluntates ase conspit̃
alienas ̾ eoꝵ mentes p̃miorum

Expanded text:
entis discipuli exemplo plectitur, entis discipuli exemplo plectitur, qui facienda aliis tradidit, quae ipse non fecit; ut nec a discipulis quos docuit potuisset ediscere; ut quibus doctrinae tradiderat magisterium, ab iisdem factorum mutuaretur exemplum. Neque enim perfectio in legum est notitia constituta, cum sit scriptu factores legis justificabuntur . Neque enim, inquam, is religiosus et sanctus est, qui novit legem cessantibus factis; cum expediat facere quam docere nec facere; quia molestum est docei estis, inquit, si feceritis quae mando vobis . O magna bonitas Dei, cui cum pro conditione reddere debeamus obsequia, utpote servi Domino, famuli Deo, subjecti potenti, mancipia redemptori; amicitiarum nobis praemia repromittit, ut a nobis obsequia debita servitutis extorqueat: ut quos nolle servire conspicit sponte, suorum beneficiorum possit promissionibus invitare; et quorum voluntates a se conspicit alienas, eorum mentes praemiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Indoctore enĩ molesta est cau
obseruare: indiscente n̾o audi¬
te uelle qd̾ nolit implete: au
res auditu accõmodare. ⁊ ab o¬
ꝑe uoluntatẽ au̾tere: Ceterum
qui facit qd̃ docet. ⁊ qͥcqͥd im¬
pera complet: maximis in ce¬
lestib sentencia dnũ declara¬
tur: St uero qui qd̃ discit ne¬
gligit. ꝙ qui qd̵ audit conten¬
nit : salutis reus existit: quia
obseruanda cõtemꝑsit. ⁊ peri¬
cula nõ uitauit. Amat enim
mortẽ qui iite p̃cepta non
seruat: ⁊ horret uitã qui pͦ¬
cata morti debita. despecata
merte freꝙ̃tat. Ut em̃ per
obseruantiã legis uita ad qͥ¬
ritut᷑ ita ꝑ contẽptũ mors ꝯ
tu macib inuenitur: dicen¬
te dnõ. Si uis ĩ intam ueni¬
re: serua mandata: Ita enĩ ꝑ¬
fectus doctor lib̃ est adiscen¬
te quem docuit: ut discipulus
contemptor in excusatus erit
qui facienda didic̃. ⁊ contemp¬
sit: Nam ⁊ doctor econtrario
grauuis affligitur: ꝙ ob̃seꝙ̃¬

Expanded text:
In doctore enim molesta est causIn doctore enim molesta est causobservare: in discente vero audire velle quod nolit implere; aures quidem auditui accommodare, et ab opere voluntatem avertere. Caeterum qui facit quod docet, et qui quod imperat complet, maximus in coelestibus sententia Domini declaratur . At vero qui quod discit negligit, et qui quod audit contemnit, salutis reus existit; quia observanda contempsit, et pericula non vitavit. Amat enim mortem, qui vitae praecepta non servat; et horret vitam, qui peccata morti debita desperata mente frequentat. Ut enim per observantiam legis vita acquiritur; ita per contemptum mors a contumacibus invenitur, dicente Domino, Si vis in vitam venire, serva mandata . Ita enim perfectus doctor liber est a discente, quem docuit, ut discipulus contemptor inexcusatus erit, qui facienda didicit, et contempsit. Nam et doctor e contrario gravius affligitur, et obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: uob̾ aut̃ conue¬
mãt ꝑ deuotõne audire: quid
tã necessarium. tãq ꝑtinẽs. po¬
terit mrisq contingere: qm ut
qd̾ religiose dicitut. et deuote au¬
ditut. obsequiis competẽtib te¬
neatur: Nam si teligiosa ñ tacẽ.
lucrum est. tacere dispendiũ:
qm̃to itaq pociora lucra potet᷑
ꝑuenire: cuan opacionis effec¬
tu monstratur. qcquid magiste¬
riis celestib ꝙ discitur. et tene¬
tur. Pat enu causa et ditẽ¬
tem daudientẽ constringit:
Utriusq ꝓfessio: factorũ testifi¬
catõne signatut Et qmͣius
dissimile sit doctoris discentis
uinga̾ntur factis qui seꝑant᷑
officiis: copulentur opete. qui
diu̾si sunt nomine: et quos uo¬
cabula ab inuicem se parant.
eos obseruantia p̃ceptorum.
fidelit̾ ac deuote conungat
Qua re sic fit ut uttiꝰq diu̾¬
sus sit actus: s et obseruan¬
tia par sit necessarius in utris¬
q esfectus: ut factoꝵ ĩ ambob
conspiret assensus: quibus di¬
u̾sis est in uocabulis sonus.

Expanded text:
dicere, vobis autem conveniat pro devotione audire; quid tam necessarium tamque pertinens poterit utrisque contingere, quam ut quod religiose dicitur, et devote auditur, obsequiis competentibus teneatur? Nam si religiosa non tacere, lucrum est, tacere dispendium; quanto itaque potiora lucra poterunt provenire, cum operationis effectu monstratur, quidquid magisteriis coelestibus et discitur et tenetur? Par enim causa et dicentem et audientem constringit, ut utriusque professio factorum testificatione signetur. Et quamvis dissimile sit doctoris discentisqjungantur factis, qui separantur officiis: copulentur opere, qui diversi sunt nomine; et quos vocabula ab invicem separant, eos observantia praeceptorum fideliter ac devote conjungat. Quare sic fit ut utriusque diversus sit actus, sed observantiae par sit necessarius in utrisque effectus: ut factorum in ambobus conspiret assensus, quibus diversus est in vocabulis sonus.
Abbreviated transcription (Latin):
cet ꝙ ingerit uoluptatẽ. sed cu¬
riositatẽ quãdã notatã fuisse: Nõ
ait quĩq iuga boum emi eo ꝑas¬
cere illa. sed co ꝓbare illa. Qui
iult ꝓbare ꝑ u̾iga boum. nõ iust
dubitare Quo mꝰ sc̃s̃ thomas ꝑ
uiga noluit dubitare : Hideam
tangam. digitos mittã. Ecce ĩ qͥt¬
mitte digitos tuos ꝑ latus me¬
um: et noli ẽẽ incredulus. Ot¬
cisus sum ꝓpt̾ te ꝑlocũ quẽ uis
tangere. Sanguinẽ fudi ut te¬
dimerẽ te ⁊ adhuc dubitas de
me nͥ tetigetis : Ecce ⁊ hoc p̃sto:
cite ⁊ hoc exhibeo: Cange: ⁊ tre
foris ⁊ nõ intꝰ. Sunt homines
qui dicunt. nõ est homimi bene.
nͥ cui assunt carnis delicie: Ipĩ
sunt quos notat apłs dicentes.
mãducemꝰ ⁊ bibamꝰ. cras em̃ mo¬
riemur: Quis huc inde surre¬
xit : quis nobis qͥd ibi agatur
dixit: hoc nobiscũ tollimus qd̾
in hoc tẽpore bene nobis ẽ Qͥ
hoc dixit uxorẽ duxit carnem
amplexatꝰ catnis uoluptatibus

Expanded text:
cet et ingerit voluptatem, sed cucet et ingerit voluptatem, sed curiositatem quamdam notatam fuisse, non ait, Quinque juga boum emi, eo pascere illa; sed, eo probare illa. Qui vult probare, per juga boum non vult dubitare, quomodo sanctus Thomas per juga noluit dubitare. Videam, tangam, digitos mittam. Ecce, inquit, digitos tuos mitte per latus meum, et noli esse incredulus. Occisus sum propter te: per locum quem vis tangere, sanguinem fudi, ut redimerem te; et adhuc dubitas de me, nisi tetigeris me? Ecce et hoc praesto, ecce et hoc exhibeo: tange et credforis, et non intus. Sunt homines qui dicunt: Non est homini bene, nisi cui adsunt carnis deliciae. Ipsi sunt quos notat Apostolus, dicentes: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quis huc inde surrexit? Quis nobis, quod ibi agitur, dixit? Hoc nobiscum tollimus, quod in hoc tempore bene est nobis. Qui hoc dicit, uxorem duxit, carnem amplexatur, carnis voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tanꝙͣ ocasio nata est dnõ
ut de ista cena loqueretur ͦ Dixãt
unꝰ de discũbentib. in conuiuioe¬
nim erat: qui fuerat inuitatꝰ.
Heati qui manducant panen
in regno deiz Quasi in longinqͣ
iste suspirabat. et ip̃e p̾anis ã¬
te illũ discũbebat: Quis est pa¬
nis de regno dei. iisi qui dicit. ego
sum panis uiuus qui de celo
descendi:ͤ Noli parare fauces.¬
sed cor. Inde ꝯmẽdata esta cena
Ecce credidimꝰ in xpm̃ Cũ fide
accipimꝰ in accipiendo nouimus
quid cogitemus: Modicũ accipi¬
mꝰ ⁊ in corde saginam᷑. Non ergo
quod iudetur. sed qd̾ creditur pas¬
cit: Non ergo ⁊̃ sensũ illum ex¬
tremũ quesiuimus : nec diximꝰ.
crediderit qui dñm ipm̃ resur¬
gentẽ si uerũ est. qd̃ dicitur uide¬
runt ocłis. manib palpauerunt:
nos nõ tangimꝰ: quare credimꝰ:
Si talia cogitaremus: quĩq illis
uigis boum ad cenam impedire¬
neur. Ut nouenitis fr̃es istorum qͥuq
sensuũ nõ delectationẽ que ꝑmiꝰ¬

Expanded text:
autem tanquam occasio nata est Domino, ut de ista coena loqueretur? Dixerat unus de discumbentibus in convivio enim erat, quo fuerat invitatus: Beati qui manducant panem in regno Dei. Quasi in longinqua iste suspirabat, et ipse panis ante illum discumbebat. Quis est panis de regno Dei, nisi qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Noli parare fauces,sed cor. Inde commendata est ista coena. Ecce credimus in Christum, cum fide accipimus. In accipiendo novimus quid cogitemus. Modicum accipimus, et in corde saginamur. Non ergo quod videtur, sed quod creditur, pascit. Non ergo etiam sensum illum externum quaesivimus; nec diximus, Crediderint qui Dominum ipsum resurgentem, si verum est quod dicitur, viderunt oculis, manibus palpaverunt: nos non tangimus, quare credimus? Si talia cogitaremus, quinque illis jugis boum a coena impediremur. Ut noveritis, fratres, istorum quinque sensuum, non delectationem, quae permul
Abbreviated transcription (Latin):
ã in morte. Lales uenetũt ad ho¬
ram. illis pri inuitatis. sua extu¬
satione reꝓbatis: Tales uene¬
runt ad horam: intrauerũt de
plateis & uicis ciuitatis: Et re¬
spondit seruus qui missus e¬
rat. Dñe factum ẽ qd̾ iussiti
ꝙ adhuc locus est: Exi inqͥd̃
in uia et in sepes.q quos inue¬
neris. coge intrare: Quos inue¬
netis: ut dignẽtur noli expec¬
tare coge m̃trate: Magnã cenã
magnã domũ paraui Nõ iͥ pa¬
ciar locũ uacarez Uencrunt de
plateis et uicis gentes: ue-
Trahantur asepib euellantur
ab spims: insepib heserunt. co¬
gi nolunt: Uoluntate inquid nr̃a
itremus: Non hoc dñs imꝑa¬
uit. Coge inquit intrare : Horis
iueniatur necessitas: nascitur
intus uoluntas:

Expanded text:
am in morte . Tales venerunt ad hoam in morte . Tales venerunt ad horam; illis prius invitatis, sua excusatione reprobatis: venerunt ad horam, intraverunt de plateis et vicis civitatis. Et respondit servus, qui missus erat, Domine, factum est ut jussisti, et adhuc locus est. Exi, inquit, in vias et sepes, et quos inveneris coge intrare. Quos inveneris, ut dignentur, noli exspectare; coge intrare. Magnam coenam, magnam domum paravi, non ibi patior locum vacare. Venerunt de plateis et viTrahantur a sepibus, evellantur ab spinis. In sepibus haeserunt, cogi nolunt. Voluntate, inquiunt, nostra intremus. Non hoc Dominus imperavit: Coge, inquit, intrare. Foris inveniatur necessitas, nascitur intus voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
ore p̃dicatoꝵ eiꝰ ab ore illoꝵ
qui iam cenebant Q nos ruc¬
tando inuitabant: Lollamus¬
gͦ de medio excusationes uanas
et malas: ⁊ ueniamꝰ ad cenã
qua in trinsetus saginemꝰ Non
nos impediat extollentia st̃¬
bie: nõ nos extollat uł tion
nos t̾reat cutiositas inlicita. ꝙ
au̾tat ado: Non nos impediat
uoluptas caris: a uoluptate
cordis. ueniamꝰ q saginemur
¶ qui uenetunt nisi mẽdaci:
debies. claudi. cetiͦ Illit aut̃
nõ uẽnierũt diuites samii qͣt
bene ambulantes et acute cer¬
nẽtes. Multũ de se p̃sumẽtes
et ideo despetatiores ꝙͣto su¬
ꝑbiores: ueniant m̃dici: qͥa
ille inuitat qui ꝓpt̾ nos pari¬
ꝑ fc̃s est cũ diues eẽt. ut illiꝰ
pauꝑtate m̃dici ditatem᷑ ue
miant debiles. quia nõ ẽ opus
sams medicus. si male haben¬
tĩb ueniant claudi. qui ei dicãti
cõpone gressus meos isemittis
tius. Uemant ceci qui dicant:
illumina ccłos ^ ne unꝙͣ obdormi¬

Expanded text:
ore praedicatorum ejus, ab ore illorum ore praedicatorum ejus, ab ore illorum qui jam coenabant, et nos ructuando invitabant. CAPUergo de medio excusationes vanas et malas, et veniamus ad coenam, qua intrinsecus saginemur. Non nos impediat extollentia superbiae, non nos extollat, vel non nos terreat curiositas illicita, et avertat a Deo: non nos impediat voluptas carnis a voluptate cordis. Veniamus, et saginemur. Et qui venerunt, nisi mendici, debiles, claudi, caeci? Illic autem non venerunt divites, sani, quasi bene ambulantes, et acute cernentes; multum de se praesumentes, et ideo desperatiores, quanto superbiores. Veniant mendici, quia ille invitat qui propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate mendici ditaremur . Veniant debiles: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Veniant claudi qui ei dicant: Compone gressus meos in semitis tuis . Veniant caeci qui dicant: Illumina oculos meos, ne unquam obdormi
Abbreviated transcription (Latin):
canorũ est odora et uide ꝙͣ sua¬
ue est: gusta et uide ꝙͣ dulte
est tange et uide ꝙͣ molle est:
unq quot sensus sunt. sic potiꝰ
dicimus. quã audi et senti qũa
canoꝵ est. odora et senti quã
suane est: gusta ⁊ senti quam
dulce est tange et senti quam
calidum est palpa et senti quã
le est palpa et senti ꝙͣ molle est:
uichil horum: Nam et ip̃e dñs pꝰ
resurrectionẽ cũ appatuit discipu¬
lis suis. cumq cecnẽtes adhuc
ntubarent in fide putantes se spi¬
nitum uide̾. quid inquit dubita¬
tis et quate togitatões ascendũt
meas et pedes meos: E parũ est
uidete. Tangite inqui et palpa¬
te et uidete: Intendite et uite¬
te. palpate et uidete: In solis
ocłis uidete. in om̃ib sensib
uidete. quia interiorẽ fid̃i sensũ
querebat. exteriorib corporis sẽ¬
sibus adiacebat. Nos nichil
ab istis exteriorib sensib in
dnõ carpsimꝰ: auditu audiuimꝰ.
corde credidimus. et ip̃m au¬
ditum nõ ab illius ore sed ab

Expanded text:
est: odora et vide quam suave est: gusta et vide quam dulce est: tange et vide quam molle est. Utique quoniam sensus sunt, sic potius diceremus: Audi et senti quam canorum est: odora et senti quam suave est: gusta et senti quam dulce est: tange et senti quam calidum est: palpa et senti quam lene est: palpa et senti quam molle est. Nihil horum. Nam et ipse Dominus post resurrectionem cum apparuit discipulis suis, cumque cernentes adhuc titubarent in fide, putantes se spiritum videre: Quid, inquit, dubitatis? et quare cogitationes ascendunt meas et pedes meos. Et parum est, Videte: Tangite, inquit, et palpate et videte . Intendite et videte, palpate et videte: in solis oculis videte, in omnibus sensibus videte. Quia interiorem fidei sensum quaerebat, exterioribus corporis sensibus adjacebat. Nos nihil ab istis exterioribus sensibus in Domino carpsimus, auditu audivimus, corde credidimus: et ipsum auditum non ab illius ore, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ solos ꝯmemorati st̃ isti sensit̾
quia ocłoꝵ est in quĩq sensib
principatus. Proptetea cũ ꝓpͥ
ad ocłos ꝑtine̾at uisus. ip̃m i¬
d̾e ꝑ om̃s quĩq sensus solemus
meslare. Quo modo: primo qid̃
ĩ est. intende ⁊ iude ꝙͣ candi¬
dun est:. Hot ad ocłos ꝑtinet.
ui ep uide quã canorum est:

Expanded text:
 commemorati sunt isti sensus, quia oculorum est in quinque sensibus principatus. Propterea cum proprie ad oculos pertineat visus, ipsum videre per omnes quinque sensus solemus appellare. Quomodo? Primo quod didum est, intende et vide quam candidum est: hoc ad oculos pertinet. Audi et vide quam cano
Abbreviated transcription (Latin):
q inuẽiuntur: In ocłi̾s usus est:
auditus in autib. odoratus inna-¬
rib. Hustus in faucib: tactus ĩ
om̃ib mẽbris Alba ⁊ iugra. et
quo mͦ colorata. lucida. ⁊ obscu¬
ra. uidendo sentimꝰ Nauca ⁊ ca¬
nora audiendo sentimꝰ. Suaue olẽ¬
tia et graue olentia odorando sẽti¬
mus. Bulcia ⁊ amara. gustas
sentimus: Dura et mollia. lemas
aspeca. calida et frigida. grauia e
leiuia: tangendo sentimus: Quin
sunt. et uiga st̃ Sed quia iugo
in tribus priorib sensib facilut
apparet:. Suo sunt ocłi. due anrs
gemine nares: Ette tria uiga: fa
cib idest sensu gustandi gemui¬
tio quedã inuẽitur: quia nichil gs¬
tando sapit. nͥ lingua et palat i¬
gatur: Noluptas carnis. que ad ca¬
tũ ꝑtinet: occultius geminatur
enĩ et formsecus q intrinsecus
go ꝙ ip̃ã gemina est: Quare bou
dicuntur uga ͤ quia ꝑ sensus isti
caris: t̾rena requirũtur: Houdi
t̾ram u̾sant: Sunt aut̃ homine

Expanded text:
que inveniuntur. In oculis visus est, que inveniuntur. In oculis visus est, auditus in auribus, odoratus in naribus, gustatus in faucibus, tactus in omnibus membris. Alba et nigra et quoquo modo colorata, lucida et obscura videndo sentimus. Rauca et canora, audiendo sentimus. Suave olentia et grave olentia, odorando sentius. Dulcia et amara, gustando sentimus. Dura et mollia, lenia et aspera, calida et frigida, gravia et levia, tangendo sentimus. Quinque sunt, et juga sunt. Sed quia juga sunt, in tribus prioribus sensibus facilius apparet. Duo sunt oculi, duae aures, geminae nares: ecce tria juga. In faucibus, id est, sensu gustandi, geminatio quaedam invenitur, quia nihil gustando sapit, nisi lingua et palato tangatur. Voluptas carnis quae ad tactum pertinet, occultius geminatur. Est enim et forinsecus et intrinsecus. Ergo et ipsa gemina est. Quare boum dicuntur juga? Quia per sensus istos carnis terrena requiruntur. Boves enim terram versant. Sunt autem homines
Abbreviated transcription (Latin):
ea uolo ꝓbare. habe me excusat᷑.
Terrins dixit⁊ Uxorẽ duxi habe
me excusatũ. uenite nõ possum:
Pitamrs id iste sunt tror et¬
cusationes que impediunt om̃s
homines. qui ad istam cenã ueĩ¬
re detrectant:queramꝰ eas discuti¬
amus. inueniamꝰ. sed ut caueamꝰ: I
iuilla empta dominatio notatur: Er¬
go suꝑbia castigatur: Habere eĩ
uillam tenere. possidere. homines
sibi in uilla subdere. dominati. de¬
lectat : Uicium malũ uiciũ pͥmum
Primꝰ enĩ homo dominari uoluit.
qui dñm habere noluit: Quid ẽ
dñãri. nͥ ꝓpria potestate gaudete:
Est maior potestas. illi sub damur:
ut tuti eẽ ualeamꝰ Uillam emi. ha¬
be me excusatũ Inuenta suꝑbia.
boues etti: aliquid ꝓcul dubio ẽ
qd̾ nos ad querendũ et intelligẽ¬
dum. obscuritate sui ꝓuocat.q
quia clausum est. ut̾. pulsemus
hortatur: Quinq uga boum. sẽ¬
tũ est. E qui forte nõ adu̾tunt ꝯ¬
moniti sine dubio recognoscunt.
Sensus ergo carnis huius qͥn¬

Expanded text:
 rogo te habe me excusatum. Tertius dixit, Uxorem duxi, habe me excusatum: venire non possum. Putamus non istae sunt excusationes, quae impediunt omnes homines, qui ad istam coenam venire detrectant? Quaeramus eas, discutiamus, inveniamus: sed ut caveamus. In villa empta, dominatio notatur: ergo superbia castigatur. Habere enim villam, tenere, possidere, homines sibi in illa subdere, dominari delectat. Vitium malum, vitium primum. Primus enim homo dominari voluit, qui dominum habere noluit. Quid est dominari, nisi propria potestate gaudere? Est major potestas, illi subdamur, ut tuti esse valeamus. Villam emi, habe me excusatum. Inventa superbia, Boves emi? Aliquid procul dubio est, quod nos ad quaerendum et intelligendum obscuritate sui provocat: et quia clausum est, ut pulsemus, hortatur. Quinque juga boum, sentum est; et qui forte non advertunt, commoniti sine dubio recognoscunt. Sensus ergo carnis hujus quin
Abbreviated transcription (Latin):
In psalmo diximus: Deus urtu¬
ũ conu̾te nos. ⁊ ostende faci¬
em tuam ⁊ salui etimus In euͣ¬
gelio ad cenam uocati sumus. ĩ¬
mo alii uocati. nos nõ uocati sed
ducti: nõ solũ ducti. sed etiamco¬
acti Sic enĩ audiuimus. quia
homo quidã fecit cenã magnã
Quis est iste homo. nͥ mediator
dei ⁊ hominũ homo ihs xp̃s ͤ mi¬
sit ut uenirẽt inuitati. quia iã

Expanded text:
diximus: Deus virtutum, converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimus . In Evangelio, ad coenam vocati sumus: imo alii vocati, nos non vocati, sed ducti; non solum ducti, sed etiam coacti. Sic enim audivimus, quia Homo quidam fecit coenam magnam. Quis est iste homo, nisi mediator Dei et hominum homo Christus Jesus ? Misit ut ven
Abbreviated transcription (Latin):
Nlon enĩ faciem carnis dni uidere
in hoc tempore c̃cupiuimꝰ. aut uo¬
cem ex ore carnis illius ꝓcedentẽ
aurib ad mittere desid̾auimus:
luslum in illo temporalẽ odorẽ q̃¬
suimus: ꝑfudit eum quedam
mulier p̃ciosissimo unguẽto: domꝰ
illa odore cõpleta est. S nos iͥ
nõ fuimꝰ Etce nõ olefecimus: et
credimꝰ. Cenã manib sius cõsec᷑¬
tam discipulis dedit: Sed nos in
iãm cenã fide cotidie manduca¬
mus Nec magnũ putetis in illã
cenam quam suis manib de¬
dit: sine fide int̾fuissez Melior
extitit fides postea. quã tunt ꝑ¬
fidia Non iͥ fuit paulus qui cͤ¬
didit ibi fuit iudas qui tradidit.
Quã multi ⁊ modo in ip̃a cena ꝙͣ¬
ius illam tunc mẽsam nõ uide¬
runt. nec panẽ quẽ dñs gestauł.
in manib ocłis suis aspexerint
uł faucib gustauerint. tam̃ qͥa¬

Expanded text:
Non enim faciem carnis Domini videre Non enim faciem carnis Domini videre in hoc tempore concupivimus, aut vocem ex ore carnis illius procedentem auribus admittere desideravimus: nullum in illo temporalem odorem quaesivimus. Perfudit eum quaedam mulier pretiosissimo unguento, domus illa odore impleta est : sed nos ibi non fuimus; ecce non olfecimus, et credimus. Coenam manibus suis consecratam discipulis dedit: sed nos in ipsam coenam fide quotidie manducamus. Nec magnum putetis in illa coena, quam suis manibus dedit, sine fide interfuisse: melior exstitit fides postea, quam tunc perfidia. Non ibi fuit Paulus qui credidit: ibi fuit Judas qui tradidit. Quam multi et modo in ipsa coena, quamvis illam tunc mensam non viderint, nec panem quem Dominus gestavit in manibus, oculis suis aspexerint, vel faucibus gusta
Abbreviated transcription (Latin):
Non in quid credo ego: uisi qdi
deo Ecce qd̾ noui: ecce qd̾ stio
bũ ẽ nigrũ est: rotũdũ ẽ quad¬
cũ est. Sic uł sic. coloratũ est
ni. sentio. teneo. natura ip̃a me
cet: Non cogor credere. qd̾ mͥ nõ
tes ostende̾. Nox est: sentio qui
uox est : Bene cantat. male co¬
est hoc amarũ : hoc s alsum hc
tium. Niud michi plus dicas
nescio. Tangendo noui quod durũ
est quid mollesit quid lene sit. qͥd
apum sit. quid caleat. quid frige¬
nr thonias: qui de dño xp̃o idest de
credete uoluit: Nisi misero inquit
digitos meos in clauoꝵ & uulne¬
tum loca: et nisi manũ meã in la¬
tus eiꝰ misero. nõ credam E dñs
qui posset sine ullo uestigio uul¬
ueris resurgete. seruauit cicatrices
que a dubitante tangerentur et
cordis uulnera sanarent᷑:. Q tam̃
uocaturus ad cenã contra excusati¬
onẽ quĩq iugoꝵ boum Beati in¬
quid qui nõ uident: et credent:
los fres mĩ ad cenã uocati. ab is-¬
tis quĩq iugis nõ simus impediti:

Expanded text:
ego, nisi quod video. Ecce quod novi, ecce quod scio. Album est, nigrum est, rotundum est, quadratum est, sic vel sic coloratum est: novi, sentio, teneo; natura ipsa me docet. Non cogor credere quod mihi non potes ostendere. Vox est: sentio, quia vox est; bene cantat, male caoc dulce est, hoc amarum; hoc salsum, hoc fatuum. Quid mihi plus dicas nescio. Tangendo novi quid durum est, quid molle sit; quid lene sit, quid asperum sit; quid caleat, quid frigenoster Thomas, qui de Domino Christo, credere voluit. Nisi misero, inquit, digitos meos in clavorum et vulnerum loca, et nisi manum meam in latus ejus misero, non credam. Et Dominus qui posset sine ullo vestigio vulneris resurgere, servavit cicatrices, quae a dubitante tangerentur, et cordis vulnera sanarentur. Et tamen vocaturus ad coenam contra excusationem quinque jugorum boum: Beati, inquit, qui non vident, et credunt . Nos, fratres mei, ad coenam vocati, ab istis quinque jugis non sumus impediti.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. possedistis. dilexistis: dmor
rerum trenarũ. uiscũ est. spmi¬
liuim pennaꝵ: Etce concupistie l¬
sisti: Quis dabit tͥ pẽnas sicur
colũbe : Quãdo uolabis uͥ uere
requiescas. quãdo hit ubi mas
hesisti. ꝑu̾sc requiescere uoliunists
Nolite dilite dilige̾ mũdum: n¬
ba diuina est. Continuo huusi¬

Expanded text:
i, possedisti, dilexisti. Amor rerum terrenarum, viscum est spiritualium pennarum. Ecce concupisti, haesisti. Quis dabit tibi pennas sicut columbae? Quando volabis, ubi vere requiescas ? quando hic, ubi male haesisti, perverse requiescere voluisti. Nolite diligere mundum, tuba divina est. Continuo hujus
Abbreviated transcription (Latin):
potest fortasse sua sponte ur̃m
aliꝙͣ ꝯmouere quid sibi uult
qd̾ ꝯmutatũ essq nom̃ abrahe
aui huius iacob: nam ⁊ ip̃e
prius abram uocabatur. et deꝰ
uocaberis abram s abraham:
ex illo nõ est nocatus ahraur
Querite in scriptutis et uide¬
bitis: Superius añꝙͣ acciperq
aliud nomẽ. nõ est uocatus in¬
si abramr:. Postea ꝙͣ accepit. ñ
est uocatus nͥ abraham. Iste aᷤᷤ
iacob ꝙͣdo accepit aliud nom̃.
eadem uerba audiuit: nõ uoca¬
betis iacob. sed uocaberis isrł
Querite scripturas: ꝙ uidete
quia uttuq semꝑ uocatus
est: ꝙ iacob. ⁊ isrł Accepto ali¬
O nomine abraham: nõ est ali
ud uocatus. nͥ abrahã Accepto¬

Expanded text:
a sponte vestrum aliquem commovere: quid sibi vult, quod cum mutatum esset nomen Abrahae avi hujus Jacob nam et ipse prius Abram vocabatur, et Deus, Non vocaberis Abram, sed Abraham , ex illo non est vocatus Abram. Quaerite in Scripturis, et videbitis superius antequam acciperet aliud nomen, non est vocatus nisi Abram: posteaquam accepit, non est vocatus nisi Abraham. Iste autem Jacob, quando accepit aliud nomen, eadem verba audivit, Non vocaberis Jacob, sed vocaberis Israel. Quaerite Scripturas, et videte quia utrumque semper vocatus est, et Jacob et Israel. Accepto alio nomine Abram, non aliud est vocatus n
Abbreviated transcription (Latin):
qui in scola xp̃i eruditi estis
cob ipsũ eẽ et istł Duo sut
nomina: Nam homo unus sis
Primũ nom̃ iacob quãdo nal
est accepit: quod int̾pretane
supplantator: Quãdo autẽ il
alius minoris ĩ pede maioris
Benebat pedem frĩ suo precedẽ¬
n nascendo: postea ⁊ ip̃ẽ secutus
est s ꝓpt̾ hoc factum quia plã¬
um tenuit fratri suo. appellatus
est iacob: id est supplantator: Po¬
stea uero cũ rediret de me sopota¬
mia. luctatus est cũ illo angłs ĩ
ma Que uirtus comꝑari potest
angłi et hominis: Ergo miste
mꝰ Bidete enĩ etiã lucdaminis
modũ Dum luctatur p̃ualuit
ingło iacob Magna significatio:
tenuit illum tam̃. Ipse homo e¬
um quẽ uicerat tenuit: Eait
illi Nõ te dimitto: nisi bñdixeris
mͥ Quãdo uictor auicto bñdice

Expanded text:
qui in schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi  manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob , id est, Supplantator. Postea vero cum rediret de Mesopotamia, luctatus est cum eo angelus in via. Quae virtus comparari potest angeli et hominis? Ergo mystermus. Videte enim etiam luctaminis modum. Dum luctatur, praevaluit angelo Jacob. Magna significatio. tenuit illum; tamen ipse homo eum, quem vicerat, tenuit. Et ait illi, Non te dimitto, nisi benedixeris mihi. Quando victor a victo benedice
Abbreviated transcription (Latin):
dui hoc: Neniet tempus. uen¬
et finis scłi. q credq totus stꝰ
Nõ illi qui mͦ sunt: sed fili p̃¬
rum qui tunc erunt: Nam nͥ
isti ꝑ uias suas ambulantes.
bunt ad loca sua: transibum
ad dampnationẽ ꝑpetuã: qu
aut̃ factus fuerit unus ppb
totus. fiet illud qd̾ canimꝰ: san¬
rabor dum manifestabitur gla
tua: Bum uenerit ꝓmissio qd
nobis ꝓmittitur. ut uideamꝰ fa

Expanded text:
issa. Veniet tempus, veniet finis saeculi, et credet totus Israel: non illi qui modo sunt, sed filii ipsorum qui tunc erunt. Nam modo isti per vias suas ambulantes ibunt ad loca sua, transibunt ad damnationem perpetuam. Quando autem factus fuerit unus totus populus, fiet illud quod canimus: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Dum venerit promissio, quae nobis promittitur, ut vid
Abbreviated transcription (Latin):
ne parcebat: Cui ait xp̃s dñs:
Saule saule. Unde clamabat:
de celo: Etgo sursñ est: Quid
me ꝑsequeris: Ergo deorsum ẽ:
Om̃ia et si breuit̾ tam̃ ut po¬
tui exposui. caritate utẽ: e to¬
gaui qd̾ ad me ꝑtinꝙ: Eitod

Expanded text:
ne parcebat. Cui ait Dominus Chrne parcebat. Cui ait Dominus Christus, Saule, Saule. Unde clamat? De coelo. Ergo sursum est. Quid me persequeris? Ergo deorsum est. Omnia, etsi breviter, ut potui, exposui Charitati vestrae. Erogavi quod ad me pertinet: quod
Abbreviated transcription (Latin):
cam ⁊ hoc breuit̾ ut dñs donat:
dscendentes ⁊ descendentes angłos
ad filium hominis: Quomͦ: Si
descendũt ad illum. hic est: si asdẽ¬
dunt adillũ sursum est. Si aut̃
ad illum ascendunt et ad il¬
lum descendunt: et sutsum ẽ
et hic est : Nullo pacto fieripo¬
test ut ad ipm ascendant et
ad illum descendant. nͥ et ibi sit
quo ascendunt et hic sit quo
descendunt: Quo mͦ ꝓbannis
et illic eum ẽẽ. et hic eum eẽ
respondear nobis paulus. qui
primo saulus: Exꝑtus est islud
ip̃e quando priꝰ erat ꝑsecutor ⁊
postea factus est p̃dicator Pri¬
us iacob. postea ifrł. quia erat
et ip̃e de genere ifrł: de tribu
henianũ erat: In illo uideamꝰ¬
xpc̃ sursum. xp̃m deorsũi Pr¬
mo ip̃ã dñ uox de celo hoc õstẽ¬
dit: Saule saule quiꝰ me per¬
sequerisͦ Nunquid paulus in
celum ascenderat: Nunquid pa¬
ulus in celum saltem lapidem
hebat ipõs uͥq latentes quere¬
bat: ipĩs inuentis nulla ratio¬

Expanded text:
cam et hoc breviter, ut Dominus donat: cam et hoc breviter, ut Dominus donat: Ascendentes et descendentes Angelos ad Filium hominis. Quomodo si descendunt ad illum, hic est: si ascendunt ad illum, sursum est? Si autem ad illum ascendunt, ad illum descendunt, et sursum est, et hic est. Nullo pacto fieri potest ut ad illum ascendant, et ad illum descendant; nisi et ibi sit quo ascendunt, et hic sit quo descendunt. Quomodo probamus et illic eum esse, et hic eum esse? Respondeat nobis Paulus, qui primo Saulus. Expertus est illud ipse, quando prius erat persecutor, et postea factus est praedicator: prius Jacob, postea Israel: qui erat et ipse de genere Israel, de tribu Benjamin erat . In illo videam sursum, Christum deorsum. Primo ipsa Domini vox de coelo hoc ostendit: Saule, Saule, quid me persequeris ? Numquid Paulus in coelum ascenderat? Numquid Paulus saltem lapidem hebat, ipsos ubique latentes quaerebat, ipsis inventis nulla ratio
Abbreviated transcription (Latin):
mo scalam uidit a fra usq ad
angłos dei ascendentes ⁊ descẽ¬
tentes: Hoc sõnium iacob ui¬
dit. Post hoc aut̃ appellatus
est istł: idt̃ post paululum ue¬
mens demeso pothamia et agẽs
iter: Si gͦ iacob uidit scalam qͥ
est et isrl̾ appellatus: est autẽ ⁊
nathauael iste uere israhelita.
in quo dolus nõ est: Ideo cũ mua¬
tus esset quia dixit ei dñs sub
mrbore fici uidi te: dixit ei. ma¬
ius his uidebis: sẜͣ item dixit.
sõniũ iacob Cui dixit: Ei quen
appellauit israhelitam in quo do¬
lus nõ eẽt: Et quasi diceret cu¬
ius nomine te appellaui. ip̃ius
sõniũ inte apparebit: noli festi¬
nate mirari. maiora horũ uideb̾
Uidebitis celum aꝑtum. et ange¬
los dĩ ascendentes et descenden¬
tes ad filium hominis: Eece quod
udit iacob Etce quare ꝑfudit
lapidem oleo iacob Ecte quare
xp̃m ꝓpheta significauit sẜ figu¬
taui iacob Illud enĩ factũ ꝓphetia
ame uelitis audire: Intelligo. di¬

Expanded text:
nio scalam vidit a terra usque ad Angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc somnium Jacob vidit. Post hoc autem appellatus est Israel: id est, post paululum veniens de Mesopotamia et agens iter. Si ergo Jacob vidit scalam, qui est et Israel appellatus; est autem et Nathanael iste vere Israelita, in quo dolus non est: ideo cum miratus esset quia dixit ei Dominus, Sub arbore fici vidi te; dixit ei, Majus his videbis. Et item dixit ei somnium Jacob. Cui dixit? Ei quem appellavit Israelitam, in quo dolus non esset. Quasi qui diceret: Cujus nomine te appellavi, ipsius somnium in te apparebit; noli festinare mirari, majora horum videbis. Videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis. Ecce quod vidit Jacob: ecce quare perfudit lapidem oleo Jacob; ecce quare Christum propheta significavit et figuravit Jacob. Illud enim factum prophetia a me velitis audire, intelligo. Di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempore. et iacob est et
isrł: Iacob inre: isrł in spe : Su¬
pplantator enĩ frĩs dicitur. po¬
pulus minor populi maioris:
Nunquid uos supplantauimꝰ ui¬
deos Sed supplantatores illoꝵ
supplantati Nisi ex cecati essẽt.
xp̃s nõ crucifigeretur: si xp̃s¬
nõ cruci figeretur. sanguis illb
preciosus nõ funde̾tur: Sil
gus ille nõ funde̾tur. orbis.
ratum nõ redimeret . Quias

Expanded text:
hoc tempore et Jacob est et Israel; Jacob in re, Israel in spe. Supplantator enim fratris dicitur populus minor populi majoris. Numquid nos supplantavimus Judaeos? Sed supplantatores dicimusupplantati. Nisi excaecati essent, Christus non crucifigeretur: si non crucifigeretur sanguis ille pretiosus non funderetur: si sanguis ille non funderetur, orbis terrarum non redimeretur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ñ scriberetur. iusi in
agnũ in illo aliqd̃ figuratetur
inisteriũ. et magnũ aliquid ꝓ¬
phetatũ in illa iusione intellige¬
retur: Deniq ip̃e iacob quiai-¬
tellegit quid uiderit.: Posuit
ĩ lapidẽ qꝙ ꝑfudit oleo: Non
agnoscitis chrisma: agnoscite
Ipse est lapis dequo ip̃e dixa
Quicũq offenderit in lapis
illum: ꝯ quassabitur. Suꝑ qͣ
uero uenerit lapis ille: cont¬
ret eun Offenditur in iacẽ¬
tem: ueniet aut̃ suꝑ eũ. cũ
uenerit de alto iud icare uns
⁊ mortuos. Uae iuideis: qua
cũ iaceret humilit̾ xp̃s: offẽ¬
derunt in eum Nõ est inqu¬
unt homo iste a dõ. qui solun
salbatũ: Si filius dei est des¬
tendat de cruce. In sane iacet
lapis: ideo rides: S cũ rides
cus es: Cum cecus es: offendi
quassaris: Cum quassatus fu¬
ris illo mͦ iacente: postea uen¬
ente de suꝑ contereris: Ergoñ¬
xit lapidem iacob Nunqͥd yd¬
lñ fecit.ͦ significatut nõ adr¬

Expanded text:
i magnum in illo aliquod figuraretur mysterium, et magnum aliquid prophetatum in illa visione intelligeretur. Denique ipse Jacob quia intellexit quid viderit, posuit ibi lapidem, et perfudit oleo . Nam agnoscitis chrisma: agnoscite . Ipse est lapis, de quo ipse dixit: Quicumque offenderit in lapidem illum, conquassabitur: super quem vero venerit lapis ille, conteret eum . Offenditur in jacentem: veniet autem super eum, cum venerit de alto judicare vivos et mortuos. Vae Judaeis, quia cum jaceret humiliter Christus, offenderunt in eum. Non est, dicunt, homo iste a Deo, qui solvit sabbatum . Si Filius Dei est, descendat de cruce . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: quassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ nõ erat xp̃s: Non ibi autẽ
erat presentia corporali Sci¬
entia ueto spiritali ubi nõ est.s
q qm̃ sciebat se solum fuisse
do dixit ei cũ esses sub arborẽ fi¬
ci udi te: agnouit in illo diui¬
nitatẽ. q exclamauit tues rex

Expanded text:
ubi non erat Christus. Non ibi autem ubi non erat Christus. Non ibi autem erat praesentia corporali: scientia vero spirituali ubi non est? Et quoniam sciebat se solum fuisse  erat: quando dixit ei, Cum esses sub arbore fici, vidi te; et agnovit in illo divinitatem, et exclamavit, Tu es rex