comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iste est agnus qui tollit pc̃ca mũdi. h ͨ est
hoscia q̃ semel oblata iustoꝵ om̃n poc̃a delet
et ab mitio p̃terita et pñtia et usq ad fiẽ
futura. Hec hostia se misericorditꝰ nobis tͣdit
ut que se semꝑ offert prĩ pro nobis in celo
eam iugiter patri sacrificemꝰ in t̾ra. non
mortẽ iterũ inferendo. s mortẽ eius deuo¬
tissime inferendo in remissionẽ poc̃oꝵ tã
satisfactio quibus concessa fuerit remissio
cooꝑantib suis bel proximorũ meritis.
remisse sũt iniquitates Nã cui ꝓccm di¬
nuttit᷑. nõ est cur a regno differat᷑. ĩpleta
nec uenire ad gloriã pro qua factus ẽ. Nec
sufficit in lege pcã remissio. nisi satisfac¬
tio xp̃i sequatur ĩ euangelio. Ideo ꝙͣius pecĩa
gloria non fuerũt. donec ĩpleret᷑ satiffactio
pcc̃i ꝑ passionẽ xp̃i. L ubi fuerũt o In lo¬
co uistis quidẽ tunc tẽporis cõgruo. non¬
tũ glorioso L. Rõnabilitꝰ loquẽti nõ habeo
quid rõnabilitꝰ obiciã. Non tamẽ credo ne

Expanded text:
Iste est agnus qui tollit peccatum mundi . Haec est hostia, quae semel oblata justorum omnium peccata delet, et ab initio praeterita, et praesentia, et usque ad finem futura. Haec hostia se misericorditer nobis tradit, ut quae se semper offert Patri pro nobis in coelo, eam jugiter Patri sacrificemus in terra non mortem iterum inferendo, sed mortem ejus devotissime memorando in remissionem peccatorum,satisfactio quibus est concessa remissio, cooperantibus suis vel proximorum meritis. remissae sunt iniquitates . Nam cui peccatum dimittitur, non est cur a regno differatur, impleta omo venire ad gloriam, pro qua factus est. Nec sufficit in lege peccati remissio, nisi satisfactio Christi sequatur in Evangelio. Ideo quamvis peccata gloria non fuerunt, donec impleretur satisfactio peccati, per passionem Christi. LEO. Ubi fuerunt? ODO. In loco, justis quidem abiliter loquenti non habeo quod rationabiliter objiciam. Non credo tamen, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
Nfideliũ iudeorũ deflenda demẽtia. nec sal¬
uatoris aduentũ. nec testamẽti ueteris aue¬
toritatẽ intelligũt nec eum uenisse accipiũt
Gentiũ conuersionẽ legunt. de sua reproba¬
tione minimeerubescunt. Sabbati orationẽ
suscipiũt quã reprobatã scriptura testante
cognoscunt Circũtisionẽ corius uenerantur
qui cordis mũdiciã ꝑdiderunt. Nos autẽ sub
gratia positi omia facta ⁊ celebrationes q̃
futurorũ erant indicia iã cognouimꝰ esse cõ¬
pletai Qiuidquid eiũ ẽiuscemodi sãcmentis
uenit soluere legem. s implere Sabbati ociũ
suꝑuatuũ ducimꝰ quia iam reuelatã spẽ
quietis eterne tenemus. Sacrifitia ueteris
legis non ĩmolaniꝰ quia ꝑ eadem sacificia
aut xp̃i passionem. aut carnaliũ uitiorũ mor¬
tificationem insiuari cognoscimꝰ. Azina
non obseruamus. quia expurgata ueteris
uite malitia in nouã fidei graciã ambulamꝰ¬

Expanded text:
nfelicium Judaeorum deflenda dementia! Ecce Salvatoris adventum nec Testamenti Veteris auctoritate intelligunt, nec eum venisse accipiunt. Gentium conversionem legunt, et de sua reprobatione minime confunduntur. Sabbati observationem suscipiunt, quam reprobatam Scripturae testificatione cognoscunt. Circumcisionem carnis venerantur, qui cordis munditiam perdiderunt. 2. Nos autem, sub gratia positi, omnia haec facta et celebrationes, quae futurorum erant indicia, jam cognoscimus esse completa. Quidquid enim hujusmodi sacramenti  Sabbati otium supervacuum ducimus, quia revelatam spem quietis aeternae tenemus. 3. Sacrificia veteris legis non immolamus, quia per eadem sacrificia aut Christi passionem, aut carnalium vitiorum mortificationem insinuatam cognoscimus. Azyma non observamus, quia, expurgata veteris vitae malitia, in nova fidei gratia ambulam
Abbreviated transcription (Latin):
ysayam prophetã Ego primꝰ et ego noiuissim
manus q mea fundauit terrã. et dext̾a mea
mensa est celos. Non a principio uel abscõdito
locutus sum ex tp̃re anteꝙͣ fieret ibi eram. ⁊
et spũs eius qui mittunt. et tercia ꝑ sona eiꝰ¬

Expanded text:
Isaias: Ego primus, et ego novissimus; manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos. Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore antequam fieret, ibi eram, et et Spiritus ejus, qui mittunt, et tertia persona eju
Abbreviated transcription (Latin):
Lastasius ex silentiario imꝑator
ciratus est. Bellum int̾ bisantios ortum est¬
intẽstina cepit p̃lia commouere. piaculi sui
ꝑfidiam prius in eufemũ urbis epm̃ sibipro
orthodoxorum fide uiriliter resultantẽ profa¬
no manifestatum ingenio. laodicia. hierapo¬
tem quem plautus poeta lucabũ nomine
tãtẽ. a prisco comite captus constantinopolĩ
uariis ꝙ deinde cruciatib apud nycenam
bithine urbem expensus est. Anastasius¬
prauitatẽ infamem et irridendãm synodũ
epĩs congregatis aduersũ orthodo xorum
epõs fieri imiꝑauit Flauianꝰ authiocie cci¬
tholicus patriarcha et Iohẽs paltensium
oppidi pontifex quĩ hunc cetũ sacrilegum
refellebant in castellum quod petra dicit᷑
exules missi sunt. Ibi uõ flauianus cõfes¬
sor xp̃i. in dño requieuit Iohannẽ deinde¬
Iustinus augustus mox imꝑator factus re
colapsa sunt. et plurimi totius prouiicie¬
latitudinẽ dehiscens profundã cibus uo¬
subita morte p̃uentus periit. Regnauerat¬

Expanded text:
astasius ex silentiario imperator creatus est. Bellum plebeium inter Byzantios ortum intestina coepit proelia commouere: piaculi sui perfidiam prius in Eufemium urbis episcopum sibi pro orthodoxorum fide uiriliter resultantem profano manifestauit ingenio. Laudicia, Hierapotum, quem Plautus poeta noster lucabum nomine tatem a Prisco comite captus, Constantinopolim variisque deinde cruciatibus apud Nicaeam Bithyniae civitatem expensus est. Nprauitate infamem et inridendam synodum aepiscopis congregatis aduersum orthodoxorum episcopos fieri imperauit. Flauianus Antiochiae catholicus patriarcha et Iohannes Paltensium oppidi pontifex, quoniam hunc coetum sacrilegum refellerant, in castellum quod Petra dicitur exules missi sunt. Ibi Flauianus confessor Christi in domino requieuit, Iohannem Iustinus Augustus, mox imperator factus est, conlapsa sunt: latitudinem dehiscens, profundam aliquantis vosubita morte praeuentus maior octogena
Abbreviated transcription (Latin):
Epistropum sccdium Elpiorem. dorium
amphimacũ. metum. achilles eufenũ. hyꝑ
potum. phileum. astorium Dyomedes xã¬
tipum menestrem. Agamennon ut uidit
fortissimos cecidisse: pugnam ⁊ euocauit.
non solicitus in consilium duces conuocat
hortatur ut uiriliter pugnarent neq desis¬
terent. qm̃ maior pars ex suis suꝑata sit.
sperure se cotidie exertitum de mesia super¬
uenturũ¬

Expanded text:
epistropum Scedium Elpinorem dorcum amphimacum etpothoum Pylaeum Asteropaeum, Diomedes Antiphum Mesthlen. Agamemnon ut vidit duces fortissimos cecidisse, pugnam revocavit. mnon sollicitus duces in consilium vocavit, hortatur, ut fortiter pugnarent neque desisterent, quoniam maior pars ex suis superata sit, sperare se exercitum ex Mysia cotidie superventuru
Abbreviated transcription (Latin):
non fecerit neq dolus fuerit inore eius. Et
dũs uoluit contere̾ eũ in infirmitate. Si po¬
suerit animã suã pro pc̃co uidebit senien lon¬
geuũ ⁊ uoluntas domini in manu eius diri¬
getur proeo qd̾ laborauit aĩa eius uidebit
et salurabitur In sciencia quippe Iustificabit¬
iustos seruos meos multos ⁊ iiquitates ip¬
sorum ip̃e portabit Id circo disꝑdam ei plurĩõs

Expanded text:
non fecerit, neque dolus fuerit in ore eius. Et dominus voluit conterere eum in infirmitate. Si posuerit animam suam pro peccato, videbit semen longevum, et voluntas domini in manu eius dirigetur. Pro eo quod laboravit anima eius, videbit et saturabitur. In scientia sua ipse iustus iustificabit servus meus multos et iniquitates eorum ipse por
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ sortitus optinuit aunis ui. ⁊ mẽsib
iiiiͦ. Sallias Iam dudum a barbaris occu¬
patas ꝑ multa et grauia prelia deletis tã¬
dem hostibus ad ꝑfectum liberauit Bella
unũ in oriente quo saturuinũ tyrannide sb̃¬
nixum oppressit et cepit. Aliud quo ꝓculũ
re ferrea militari tumultu interfectus est
filios suos Carmũ et numerianũ consortes
regnni effecisset et bello parthico facto du¬
as nobili ssimas parthorum urbes. tothen
et othexifontem cepisset suꝑ tygridem in
castus fulmine ictus interiit Numerianꝰ
qui cum patre fuerat rediens fraude apri
soceri sui interfectus est. Anno dñi .ccͦ xc

Expanded text:
regnum sortitus obtinuit annis sex et mensibus quattuor. Gallias iam dudum a barbaris occupatas per multa et grauia proelia deletis tandem hostibus ad perfectum liberauit. bellaunum in Oriente. quo Saturninum tyrannide subnixum oppressit et cepit, aliud, quo Proculre ferrata militari tumultu interfectus est. filios suos Carinum et Numerianum consortes regni effecisset, bello Parthico postquam duas nobilissimas Parthorum urbes Cochem et Ctesiphontem cepit, super Tigridem in castris fulmine ictus interiit. Numerianus, qui cum patre fuerat, rediens fraude Apri soceri sui interfectus est. i Anno ab Vrbe c
Abbreviated transcription (Latin):
xpm uirgo parturiret in carne genuit patꝰ
fisiũ in diuinitate. et anteꝙͣ tempꝰ uirginis
pariendi ueniret. genuit eũ sine tẽpore pat᷑¬
Et post hec subiunxit Nũ quid qui alios pa¬
rere facio ip̃e non pariã dicit dñs et qui gene¬
rationẽ tribuo ceteris. sterilis ero ait dñs
Quib ommib testimoniis cogendus est ĩfi¬
delis. ut eligat sibi unũ ex duob. aut xp̃
filiũ dei credere. aut mendaces prophetas¬
putare quiista cecinerunt.

Expanded text:
m uirgo parturiret in carne, genuit eum pater in diuinitate; et antequam tempus uirginis parturiendi ueniret, genuit eum sine tempore patet post haec subjungit: Nunquid qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus; et qui generationem caeteris tribuo, sterilis ero? ait Dominus . Quibus omnibus testimoniis cogendus est infidelis, ut eligat sibi de duobus, aut Christum Filium Dei credere, aut mendaces putare prophetas, qui ista cecinerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pater ad legissatorem protestat᷑: dicens.
Ecce ego mitto angelũ meũ qui precedat et
cuscodiat te inuia et introducat ad locum
Quis est ergo iste angelus: Cuideus ⁊ suã¬
ptãtem dedit et nomen Qd si dicit᷑ aliqua
est ptãs angelita. hoc nephas est credere.
Quis enĩ in nubibus equabit᷑ dño aut qͥs
similis erit dño inter filios dei Qui enĩ nõ
equatur natura. non p̃t equari et nomine
Ip̃e autem est filius qui a patre missus uisi¬
biliter apparuit hominib Ex ip̃a ergo mis¬
certissime filiũ a deo genitũ confirmãs ait

Expanded text:
Pater ad legislatorem ita testatur: Ecce, inquit, mitto angelum meum, qui praecedat te, et custodiat in via, et introducat ad locum, Quis est ergo iste angelus cui Deus et potestatem suam dedit et nomen? Quod si dicitur: aliqua alia est potestas angelica, hoc nefas est credere. Quis enim in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei ? Qui enim non aequatur natura, non potest aequari et nomine. Ipse est enim Filius, qui semper a Patre missus visibiliter apparebat hominibus. Ex ipsa ergo misapertius Filium a Deo genitum confirmans, it
Abbreviated transcription (Latin):
et ciuilia consecuta sunt. et tamen oiã
lo uel minimo sangũẽ quieuerũt Igit̾
ualentimanus iumor regno restitutus
ubi tũ tranquillam dem publicã in pace
ageret apud Rauennã dolo arbogasti co¬
gusto arbogastus engemũ tyrãnũ mox
gastus instructas acies campis expedie¬
rant. alta alpium latera atq ĩ euitabi¬
les transitus p̃missis callide insidis occu
constitutus exꝑs tibi ac sonimi sciens qd̾
orabat De hinc postꝙͣ insominẽ noctem
precum continuatione transegit fiduci¬
at ubi ad contigua mistende pugne spa¬
tia ꝑuentum est contiuo magnus et
ĩeffabilis turbo uentorũ in ora hostium
excepta uentis ac retrorsũ coacta ipsos
manu fusa uictori e heodosii hostilis pro¬
strauit exercitus Nam eugenus cciptus
atq interfectus est. Arbogastus u̾o suase
manu ꝑculit. Omniũ dilecte deo tibi mili¬
tat ether. et conuirati ueniũt ad classica
uenti Ita celitus iudicatũ est int̾ partem
etiã sine p̃sidio hominũ in solo deo hũilit̾

Expanded text:
et ciuilia consecuta sunt, et tamen omnialo uel minimo sanguine quieuerunt. Igitur Yalentinianus iunior regno restitutus ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis cogusto Arbogastes Eugenium tyrannum mox gastes instructas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque ineuitabiles transitus praemissis callide insidiis occupconstitutus expers cibi ac somni, sciens quod orabat. dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit at ubi ad contigua miscendae pugnae spatia peruentum est, continuo magnus ille et ineffabilis turbo uentorum in ora hostium excepta uenti impetu supinato ac retrorsum coacta ipsos manu fusa uictori Theodosio hostilis prostrauit exercitus; Eugenius captus atque interfectus est; Arbogastes sua se manu perculit. ita tat aether, Et conjurati veniunt ad classica venti. 562 Ita coelitus judicatum est inter partem, etiam sine praesidio hominum de solo Deo humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sessamum nobis p̃dictũ. et multis cognitũ
incessisse mus pedum amplius decemst a¬
uiuones dependebant et erat pellib uestit
Et cum nos more suo salutasset interrogce
cepit ad quid ego uenissem. Dixi me cupiẽtẽ
respicere sacras arbores solis et lune. Tune
mecũ amicis et commilitonibus meis circit
trecentis ponere anulos uestesq cunctos
cũ calciamentis imꝑauit parui ꝑ omnia
homini ut pararemus religioni. Undecĩa¬
hora diei eint sed ex pectabat sacerdos solis oci¬
Nan solis arborem loqui ac responsũ dare
ad primos iubaris ortus affirmabat. Itẽq
noctis eadem temꝑa custodire lune narra¬
bat arborem. Que res michi plus menda¬
lare totum incipio nemus quod intra pari¬
etem erat non magno edificatũ opere. uidi¬
q opobalsamũ cum optimo odore ex õibus
ubiq arborum ramis habundantissime
manantem. Cuius odore captus et ipse di¬
bulas p̃uellebam de cortitibus et idẽ comi¬

Expanded text:
sacrarium nobis praedictum et multis incognitum sacrarium nobis praedictum et multis incognitum incessissemus, pedum amplius decem stauniones dependebant, et erat pellibus vestitus. Atque cum me more rituque salutaret, interrogare coepit, quid ego venissem. Dixi me cupientem inspicere sacras arbores solis ac lunae. Tum  amicis et commilitonibus meis circiter trecentis ponere anulos vestesque cunctas cum calciamentis imperavit. Parui per omnia homini, ut pareremus religioni. Vndecima diei hora exspectabat sacerdos solis ocnam solis arborem loqui ac responsa dare ad primos iubaris ortus affirmabat. Item noctis eadem tempora custodire lunae enarrabat arborem. Quae res mihi mendalare totem nemus incipio, quod intra parietem erat non magno aedificatum opere, videoque opobalsamum cum optimo odore omnibus undique arborum ramis abundantissime manans; cuius odore captus et ipse clibulas praevellebam de corticibus et idem comi
Abbreviated transcription (Latin):
existimans pena eos impngi. et aliqua con¬
tumelia iussi notari illa dicens Itane eousq
maiestas mea ꝑuenit ab occidente usq ad õ¬
rientẽ. ut a senib barbarisq decrepitis illu¬
di me posse uidear: Quib iurantib se falsi
nichil comminisa. expiri me modo posse an
esse uanũ. Orantibus qͦ amicis comitib q
meis ne tante rei exꝑimento fraudaremur
fasiacem copiis cum quibus iam profectis
tutis ammiranda usu spectatula ducẽtib
indorũ senib iter arripiumꝰ qui nos ut dixe¬
tot serpentiũ ferarũ q locai deduxerũt usq¬
in proximã oraculi sedem. De quib feris
et serpentib quia ĩnumeri et indica lĩgua
erant uocitati. scabendũ tibi non putuui
ũ appropiqͣremus regioni uidimꝰ
qui nam hominũ essent indos se sua ingua
esse dicebant. locus autẽ erat largus thure
et opobalsamo habundauerat q̃ plurmia
uesci nncole regionis consueuerãt Et cum

Expanded text:
existimans, poena eos impingi et aliqua conexistimans, poena eos impingi et aliqua contumelia iussi notari, ita dicens: “Itane eo maiestas mea pervenit ab occidente usque ad orientem, ut a senibus barbaris ac decrepitis illudi posse videar?” Quibus iurantibus se nihil falsi commiscere, experiri modo me posse an esse vanum, orantibus amicis comitibusque meis, ne tantae rei experimento fraudaremur,Fasiacen copiis cum quibusdam praefectis tutis admirabilia visuri spectacula ducentibus Indorum senibus iter arripuimus; qui nos, ut dixiaque serpentium ferarumque loca deduxerunt in proximam oraculi sedem. De quibus feris et serpentibus, quia innumerae et Indica lingua erant vocitatae, scibendum tibi non putavi. Cum appropinquaremus regioni a nobisquinam hominum essent, Indos se sua lingua esse dicebant. Lucus erat largus, ture et opobalsamo abundans, quae plurima vesci incolae eius regionis consueverant. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
umq in itinere sumpsi agnen sub
signis me ducente duosenes facti
sunt nobis obuiam Quos cũ interrogarẽ
si quid nossent in illa regione dignũ me¬
moria spectaculum. Responderũt michi
ẽẽ uiam decem non amplius dierũ ꝑ quã
difficilis ẽẽt tamen accessus ꝓpt̾ aque pe¬
nuriam aque. tantisq impedimentis si cũ
uniu̾so ꝑgere uelim exercitu Ceterũ si com
angustas semitas. et ꝓpter bestiosa satis lo¬
ca posse michi contingere ut aliqd̾ incredibi¬
le ꝑspicerem negotium. Tum ego hoc facto
letus. dicite inꝙͣ michi duosenes humani¬
tatis lege eos mulcens. quid sit istud qdꝰ
pacit tanr iluste et tam magnificum
pollicemini.¬
um unus ex illis exhilaratus blan¬
da mea uoce. uidebis inquit rex quicũq es
duas solis et lune arbores. indice et grece lo¬
quentes quarũ una uirile lignũ est solis.
alt̾a lue femineũ est. et ab hiis que tibi in¬
scent bona uel mala nosse poteris Qua re
tam incredibili illudi me a barbaris sembꝰ

Expanded text:
umque in itinere, sumptum agmen sub signis me ducente, duo senes nobis facti sunt obviam. Quos cum interrogarem, numquid nossent in illa regione dignum aliquid ad spectaculum, responderunt mihi esse viam decem non amplius dierum, per quam difficilis tamen accessus propter penuriam aquae tantisque impedimentis, si cum universo pergere vellem exercitu. Ceterum si commem propter angustas semitas et bestiosa loca, posse mihi contingere, ut aliquod incredibile perspicerem negotium. Tum ego eo responso laetus “Dicite mihi” inquam “duo senes” humanitatis lege eos mulcens “quid sit illud quod mihi tam illustre et tam magnificum pollicemium unus exhilaratus blanda mea voce “Videbis” inquit “rex, quicumque es, duas solis et lunae arbores Indice et Graece loquentes, quarum lignum virile est solis, alterum femineum est lunae, et ab his quae tibi instant bona aut mala nosse poteris”. Qua re tam incredibili illudi me a barbaris senibus
Abbreviated transcription (Latin):
michi tres irascentur sorores qd̾ ueridico
oratulo eorum pensa impedirẽ. clothos.
lachesis. Atropos. Igitur ad annũ ⁊ mẽses
nouem babilone morieus. non ferro quod
suspicaris non auro neq argento. neq ul¬
uia iacebit preda auiũ ferarumq. Soro̾es¬
eris. Nunc modo caue ne nos ulteriꝰ scisci¬
teris unde extede terminos luci m̃i. et ad

Expanded text:
hique tres irascentur sorores, quod veridico hique tres irascentur sorores, quod veridico oraculo earum pensa impedierim, Clotho Lachesis Atropos. Igitur post annum et menses novem Babilonia morieris, non ferro, quod suspicaris, non auro neque argento neque ulque in via, praeda avium ferarumque, sororess terrarum eris. Nunc modo cave, ne nos ulterius scisciteris; inde excede terminos luci nostri et ad
Abbreviated transcription (Latin):
lũ cibi contra animi mei uoluntatẽ suni
cepi meq ut promptus essem ad pͥmũ so¬
lis ortum in sacrario collocaui. Postera
die matutiis exꝑgefactus diluculo. aui¬
cos eciã semisopore sonno excitatos. sed
adhuc ip̃e qͦ sacerdos uellatus pellibus
fermis quiescebat posita q ante eũ inta¬
bella ingens clibatura erat q illi exp̾di¬
anti cena suꝑfuerat et culter eburneus.
Nam ere et ferro et plũbo egent. s auro
habundant. Oppobalsamo et thure uescũt᷑.
cadentẽ q riuo puram ex iucmo monte.
potant aquã. homines accubantes et¬
et quiescentes sine ullis ceruicalib stratis
tantum pellibus ferarũ hiis amicti ꝯtecti
uiuũt ibidem annis fere trecentis. Excita¬
sultuxus idem sacratissimũ solis arborem
ualeam quẽ ue exitum mater mea sorores¬
q mee habiture sint. Arbor grece dixit. Si
mortis tue tibi insidiatorem prodidero sub¬
lato eo facile instancia fata mutabis. Nõ¬

Expanded text:
lum cibi contra animi voluntatem sumere lum cibi contra animi voluntatem sumere coepi meque, ut praesto essem ad primum solis ortum, in sacrario collocavi. Postero die matutino expergefactus diluculo amicos etiam semisopore somno excito. Sed adhuc ipse quoque sacerdos velatus pellibus ferinis quiescebat, positaque ante eum in tabula ingens cliba turis erat, quae illi ex pridiana cena superfuerat et culter eburneus. Nam aere et ferro et plumbo et argento egent, auro abundant. Opobalsamo et ture vescuntur cadenteque rivo puram ex vicino monte potant aquam homines, accubantes et quiescentes sine ullis cervicalibus stratisque, tantum pellibus ferarum. His amictibus contecti vivunt ibidem annis fere trecentis. Excitalturus eandem sacratissimam solis arborem, habeam quemve exitum mater mea sororesque meae habiturae sint. Arbor Graece dixit: “Si mortis tuae tibi insidiatorem prodidero, sublato eo facile instantia fata mutabis mi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc luna erat oritun assumpsi medum
tres fidissimos auucos ꝑ dytam. et clyto¬
nam et phylotan. nullũ metuebã in illo
fas erat interfici. Et iterũ lucũ itrantes
iuxta sacius arbores constitimus et mox
solita consuetudine adorauimus consules
ego ubi moriturus essem Et cũ ad prmie
lune ortũ ꝑcussa cornu splendore q accep¬
to arbor grece respondit. Alexander plenũ
inquit iam etatis finem habes. s sequẽti
auno mense mayo babilonia moriers a
quo minune speras decipieris. Tum ego
effudi lacrumas. Amici mei cucũstantes
flebant. nullum q ab hiis dolum aut scel
siurecturum ex istinabã. s magis pro sa
lute mea mori paratos. Neq ego quitq̃m
de fidelissimis amitis consulerem ut illos
cauendos alexandro p̃mone̾t oratulum
iscessu deinde facto iã ad epulas re¬
uertimur. Ego ammo eger ad re¬
quiem uado Rogantib amicis meis ne
me auxietate et ieuinio consicerẽ. paulu¬

Expanded text:
tunc luna erat oritura, assumpsi mecum tunc luna erat oritura, assumpsi mecum tres fidelissimos amicos, Perdicam et Ditoricam et Philotam, quia nullum metuebam in illo  ubi neminem fas erat interfici. Iterumque lucum intrantes iuxta arbores sacras constitimus et mox solita consuetudine adoramus. Consulens igitur ubi moriturus essem, tum ad primum lunae ortum percusso cornu splendoreque accepto arbor Graece respondit: “Alexander” inquit “plenam iam aetatis finem habes. Sed sequente anno mense nono Babilonia morieris: a quo minime speras, decipieris”. Tum lacrimas effudi et amici mei circumsistentes flebant. Nullumque ab his dolum aut scelus resurrecturum sperabam sed magis pro mea salute mori paratos, nec ego quicquam de fidelissimis mihi amicis consulerem, ut illos cavendos esse Alexandro praemoneret oraculum. Discessu deinde facto, cum iam ad epulas reverteremur, ego animo aeger ad requiem vado. Rogantibus amicis, ne me anxietate et ieiunio conficerem, paulu
Abbreviated transcription (Latin):
et amici et commilitones mei accuratius
sunius intiuti. ne inter nemorũ densitatẽ
aliqͣua sedutio in mortẽ doctanos homi¬
ramos q ꝑspexinius. Stantibus nobis co¬
minus diuna auies dccupant oracula. Co¬
gitabam enĩsi deiicto orbe terrarũ in patua
trumiphans ad olimpiadẽ matrem sorores¬
q meas tarissimas possim reuerti. Cum-
subito indico sermone tenuissimo arbor
Nuicte bellis alexander ut consuluisti.
Unus eris orbis terrarũ dñs. s uuus
ni patriam non reuerteris amplius: quĩ
fata tua ita de capite tuo statuerũt. Hec
ergo audiens mente ꝑculsus sum. displi¬
tuit enim michi ꝙ tot milites adduxime¬
cũ ad sacras arbores siiul et amici mei
et conites qui mecũ erant fleuerũt ualde
et contristati sunt Quos ego partĩminuis
partim munerib consolatus sũ. precepiq
eis ut nemini hec responsa dicerẽt Rurs¬
autẽ lue oracula auditurus quod media
nocte posse fieri sacerdos affirmabat. qni

Expanded text:
et amici et commilitones accuratius et amici et commilitones accuratius sumus intuiti ne inter nemorum densitatem aliqua seductione in morem veterem docta nos homiramosque perspeximus: stantibus nobis comminus divina aures occupant oracula. Cogitabam enim si devicto orbe terrarum in patriam triumphans ad Olympiadem matrem sororesque meas carissimas possem reverti, cum subito Indico sermone tenuissimo arbor nvicte bellis Alexander, ut consuluisti, unus eris orbis terrarum dominus, sed vivus in patriam non reverteris amplius, quoniam fata ita de tuo capite statuerunt.” Haec ego audiens mente perculsus suo: displicuit enim mihi quod tam multos adduxi mecum ad sacras arbores. Simul et amici mei et comites mei qui mecum venerant fleverunt valde et contristati sunt. Quos ego partim minis partim muneribus consolatus sum, praecepique eis ut nemini haec responsa dicerent. Rursum lunae oracula auditurus, quae media nocte posse fieri sacerdos affirmabat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiam. neq feram. aut auẽ. aut ullum ue¬
nos luci illius antiquitus ab indorũ maiorib
consecratas soli et lune affirmabat easq ĩ
eclypsi solis et lune uberrimuis lacrinus com¬
mouere de numinum suorũ statu timẽtes
Et cum sacrificare instituerem et uictimas
immolare prohibitus sum asacerdote qui
negabat licere. aut thus in eo sacrarioigne
uri. aut animal ullum interfici sed uolutos
truncis arborũ oscula dare. et orare solem
et lunã precepit. et ueridica michi darent
responsa. Quod cũ ego facturus essem. ĩt̾¬
rogandum tamen sacerdotem existimaui.
indice. an grece michi essent arbores respon¬
sure. Tum ille inquit. Utraq lingua solis
arbor pronũciat futura. lune greco sermõe
incipit. indico fut. Dum ista gerunt᷑ uidi¬
mus ab occdente lubare fulgente phebi ra¬
diis ꝑcussa arborum cacumina. Et sac̾dos
ait. Sursum omnes intuemini. et de quibꝰ
quisq rebus consulturus est occulte cogitet
silencio nemo palam pronũciet. Tum ego

Expanded text:
neque feram aut avem aut ullam anos antiquitus ab Indorum maioribus consecratos soli et lunae affirmatat easque in eclipsi solis et lunae uberrimis lacrimis commoveri de numinum suorum statu timentes. Et cum sacrificare instituerem et victimas immolare, prohibitus sum a sacerdote, qui negabat licere aut tus in eo sacrario igni uri aut animal ullum interfici, sed volutos truncis arborum oscula dare orareque solem et lunam ut veridica mihi darent responsa. Quod ego cum facturus essem, interrogandum tamen sacerdotem existimavi. Indice an Graece mihi essent arbores responsurae. Tum ille inquit: “Vtraque lingua solis arbor pronuntiat futura, lunae Graeco sermone incipit, Indico finit”. Dum ea geruntur, videmus ab occidente iubare fulgentibus Phoebi radiis percussa arborum cacumina et sacerdos ait: “Sursum” inquit “omnes intuemini et de quibus quisque rebus consulturus est occulte cogitet silentio, nemo palam pronuntiet.” Tum ego
Abbreviated transcription (Latin):
egredietur sicut uir preliator Suscitabit ze¬
lum. uociferabitur ⁊ clamabit et suꝑ mimi¬
te ut paries corruens suos hostes est com¬
potentibus in israel. quĩa non cessabit iracũ¬
loucam cirtũposuit galeam salutis capiti suo
et operuit se ueste uindicte ut retribuat retri¬
butionẽ aduersariis suis. Et Micheas: Audi

Expanded text:
egredietur: et sicut vir preliator suscitabit zelum. Vociferabitur et clamabit: et super inimite, quasi paries corruens, suos hostes est oppotentibus in Israel, quia non cessavit iracungloriam: circumposuit galeam salutis capiti suo, et operuit se veste vindictae, ut retribuat retributionem adversariis suis . Item ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
reum Alexander palamedẽ antilocum¬
aiacem achillem. Aia⁊thelamonius. et
alexander mutius se uulnerib occiderunt
Alexander in prelio moritur. diax in castris.
eufrenũ hippotum phileum. Asteriũ. licco¬
nem Euphorbiũ. hectorem. Toylũ. Menno¬
nem. Neoptolemus penthesileam regniã¬

Expanded text:
em; Alexander Palamedem, Antilochum, Achillem, Aiacem. Aiax Telamonius et Alexander multis vulneribus se occiderunt. Alexander in prelio moritur, Aiax in castris. Eufremium, Hyppotium, Plebeum, Asterium, Lycaonium, Euphorbum, Hectorem, Troilum, Memnonem; Neoptolemus Penthesileam, Pria
Abbreviated transcription (Latin):
eneam qui cũ alexandro helenam predam
rapuertit. Qua ꝓpter sibi certum esse pacẽ
non fieri. nuꝑatq uti omnes parati suit
tũ signũ dederit portis irruptionẽ faciant
cuit uincere aut mori sibi certũ esse Hoc pꝰt¬
qmͣ multis uerbis dixit hortatus q est. cõ¬
siliũ dimittit. Amphimacũ in regiã secum
ducit dicit q uereri se ab hiis quĩpacẽ sua¬
serunt ne oppidum prodant. eos habere de
plebe multos qui una sentiant opus esse
eos interfici. Si id factum sit: sese patriam
defensurũ ⁊ arguos suꝑaturum. Simulq
rogat ut sibi fidelis ⁊ obaudiens paratus¬
q cum armatus sit idq sine suspitione ita
fieri posse. postera die in arcem ita utrassol
reni diuniã facturum. eos q ad cenã poca¬
turum. Tunc amphimacus tũ armatis ir¬
ruptionem faciat eos q interimat. Im¬
phimacus consiliũ eius approbat seq hoc
facturũ promittit atq ita discessit. Eadẽ

Expanded text:
eneam qui cum Alexandro Helenam et praedam eneam qui cum Alexandro Helenam et praedam eripuerit: quapropter certum sibi esse pacem non fieri. Imperatque, uti omnes parati sint, ut cum signum dederit, e portis inruptionem faciant, aut vincere aut mori sibi certum esse. Haec postquam multis verbis dixit hortatusque est eos, consilium dimittit, Amphimachum secum in regiam ducit dicitque ei vereri se ab his qui pacem suaserunt, ne oppidum prodant, eos habere de plebe multos qui una sentiant, opus esse eos interfici. Quod si hoc factum sit, se esse patriam defensurum et Argivos superaturum. Simulque rogat, ut sibi fidelis et obaudiens paratusque cum armatis sit, id sine suspitione posse fieri, postera die se in arce ita uti solet rem divinam facturum eosque ad cenam vocaturum, tunc Amphimachus cum armatis inruptionem faciat eosque interimat. Amphimachus consilium eius approbat seque hoc facturum promittit. Atque ita ab eo discedit. Eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
runt sibi loquendi facultatem dari Iubet
cos dicere quid desiderent Anthenor cõme¬
morat principes defensores ꝙ troye hectorẽ
teteros ꝙ natos eius cũ aduenis ducibus
interfectos ẽẽ arguios restare fortissimos
Menelauimn Neoptolemũ nõ minꝰ fortem ꝙͣ
pater eus fuisset dyomedem lorum ceteros¬
ꝙ ꝙͣ plures sũmeq prudencie Niestorẽ ulixẽ
contin Teoyanos el ausos metu q cõtritos ẽẽ
multa uerba de pace consilienda secernunt.
surgit amphimacus filius priami adolescẽs
fortissimꝰ malisq uerbis adorsus est aute¬
norem et eos qui una consenserant intrepa¬
re. eis q facta eorum et suadere potius exer
dum uincant aut uicti propatria occũbant
postqͣm hiis finem fecit: eneas exurgit.
lenibus mitib q uerbis amphimacũ refu
mus magno animo surgit. ingerit multa
mala authenori et enee. eos q ductores ap¬
nuittendi cum ip̃e qͦ legatus redierit et re¬
nũciauerit se contumeliose tractatũ fuisse

Expanded text:
runt sibi loquendi facultatem dari, iubet eis dicere, quid desiderent. Antenor memorat principes defensores Troiae Hectorem ceterosque natos eius cum advenis ductoribus interfectos esse, Argivis remanere fortissimosMenelaum Neoptolemum non minus fortem quam pater eius fuit, Diomeden Aiacem Locrum ceterosque conplures summaeque prudentiae Nestorem Vlyxen, contra Troianos clausos et metu contritos esse. multis verbis de pace concilianda egerunt, surgit Amphimachus filius Priami adulescens fortissimus, malis verbis Antenorem adortus est et eos qui consenserant, increpare facta eorum, suadere potius educedum vincant aut victi pro patria occumbant. Postquam is finem fecit, Aeneas exurgit, lenibus mitibusque dictis Amphimacho repugmus magno animo surgit, ingerit multa mala Antenori et Aeneae. Eos belli apuadeat, cum ipse quoque legatus ierit et renuntiaverit se contumeliose tractatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
maci tustodibus tradite erant. signo dato
Synon uoces enee et anchise ⁊ antenoris audi¬
endo confirmatus agamẽnoni renũciat.
Tunc placitum est ut omnibus fides daret᷑.¬
et iure iurando confirmaretur uidelz auche

Expanded text:
machus custodibus tradiderat, signo dato machus custodibus tradiderat, signo dato Sinon vocem Aeneae et Anchisae et Antenoris audiendo confirmatus Agamemnoni renuntiat. Tunc placitum est omnibus, ut fides daretur iureiurando confirmaretur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stringunt. Anthenorut uidit se obstrictũ.
nuttit ad eneam dicens patriã prodendã
esse et sibi et suis cauendũ esse. aganiẽno¬
in de hiis rebus aliquẽ esse nuttendũ. ⁊ qd̾
id sine suspitione fiat celeuꝰ maturandũ
esse auimaduertisse se regem iratum de consi¬
lio surrexisse quia ei aꝑtẽ de pace suaserit. ue¬
reri se ne quid noui consilii meat. Itaq om̃es
unus erat ad agamennonẽ clam mittunt.
polidamas in castra argiuorũ uenit aganẽ¬
nonemq conuenit dicit ea q̃ suis placuerãt
Agameimon clam noctu onmnes duces in cõsi¬
lium conuocat. eadem refert. quid cui uideat
dicere imꝑat. Dnmibus placitũ est ut fides
proditoribus seruaretur. Ulixes ⁊ Nestor
dixerunt uereri se hanc temeritatẽ subire.
Neoptolenius eos tunc refutat. Dũ iter se
certant placitũ est signũ a polidamãte exigi
et idip̃m ꝑ Synonem ad Eneam auchisem et
Anthenorem nutti. Synon ad troyam profi¬
ciscitur Et quia nũdum porte claues amphi¬

Expanded text:
stringunt. Antenor ut vidit se obstrictum, mittit ad Aenean, dicit patriam prodendam esse et sibi et suis esse cavendum, ad Agamemnonem de his rebus aliquem esse mittendum, qui id sine suspitione curet, maturandum esse, animadvertisse se Priamum iratum de consilio surrexisse, quia ei pacem suaserit, vereri se, ne quid novi consilii ineat. Itaque omnes minime invidiosus erat ad Agamemnonem clam mittunt. Polydamas in castra Argivorum pervenit, Agamemnonem convenit, dicit ei quae suis placuerint. Agamemnon clam noctu omnes duces in consilium convocat eadem refert, quid cuique videatur dicere imperat. Omnibus placitum est, ut fides proditoribus servaretur. Vlixes et Nestor dixerunt se vereri hanc rem subire, Neoptolemus hos refutat, dum inter se certant, placitum est signum a Polydamante exigi et id ipsum propter Sinonem ad Aenean et Anchisen et Antenorem mitti. Sinon ad Troiam proficiscitur et quia nondum claves portae Amphi
Abbreviated transcription (Latin):
Quando debeant domũ reuerti diẽ constitu¬
unt ut dies profectionis aduenit. tẽpestas
magna exorta est et ꝑ aliquot dies reman
uenit. polixenam cuius causa pater eius pe¬
poscit. conquentur exercitũ incusat. Anteno¬
ad agameiionẽ adducit Aganienon neop¬
tumulũ iugulat.Agamẽnon iratꝰ enee.
qd̾ polixenam clam absconderit: cũ sius ꝑ¬
tinus patria excedere iubet Eneas cũ oĩb¬
sius nauibus proficiscitur. Agamenon pose¬
ꝙ̃ profectus est: helena post aliquot dies
cũ suo menelao. Helenus cũ cassandra. et
natũ est annis decem. mensibus octo. dieb
.xii. ad troyam. Ruerũt ex arguus sicut acta
diur na indicant que dares frigius scripsit

Expanded text:
Quinta die domum reverti constituunt. Vt dies profectionis advenit, tempestates magnae exortae sunt et per aliquot dies remansvenit Polyxenam cuius causa pater eius peposcit conqueritur, exercitum accusat, Antenoad Agamemnonem adducit: Agamemnon Neoppatris iugulat. Agamemnon iratus Aeneae quod Polyxenam absconderat eum cum suis protinus de patria excedere iubet. Aeneas cum suis omnibus proficiscitur. Agamemnon postquam profectus est, Helena post aliquot dies eportatur cum suo Menelao. Helenus cum Cassandra sorore et natum est annis decem mensibus sex diebus duodecim ad Troiam. Ruerunt ex Argivis, sicut acta diurna indicant quae Dares descripsit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. polidamas in oppidum rediit
rem factam nũciat. dicit authenori
et enee ceteris q quib captum erat. ut hui
ducant. noctu portam sceam aꝑiant lumen
ostendant exercitum introducant Anthenor
et eneas noctu ad portã presto fuerũt seopto¬
lemũ susceperũt. exercitui portas reserauerũt
lumen ostenderunt fugam p̃sidio sibi suis q
ut esset prouiderunt Neoptolenus p̃sidiũ¬
illis dat authenor eum in regiã ducit. Neop
auchisem eã abscondit. Andromacha et
Tota nocte non cessant arguu uastare p̃das¬
exportare. postꝙͣ dies illuxit. agamennon
diis gr̃as agit: exercitum collaudat omnẽ
Simul q consulit exercitũ an placeat anteno
ri enee cum his qui una patriam prodiderãt¬
fidem seruari oportere Exercitus conclamat¬
totus placere sibi Itaq conuoccitis omĩbus
sũa onnia reddit. Antenor rogat agamẽno¬
nem ut sibi liceat dicere. Agamennonei dice̾
iubet principio anthenor graigenis grãs
agit simulq cõmemorat helenũ ⁊ cassandrã¬

Expanded text:
sunt, Polydamas in oppidum redit, rem peractam nuntiat dicitque Antenori et Aeneae ceterisque quibus placitum erat, uti ducant, noctu Scaeam portam aperiant, lumen ostendant, exercitum inducant. Antenor et Aeneas noctu ad portam praesto fuerunt, Neoptolemum susceperunt, exercitui portam reseraverunt, lumen ostenderunt, fugam praesidio sibi suisque ut sit providerunt. Neoptolemus praesidium dat, Antenor eum in regiam ducit, ubi Anchisen abscondit. Andromacha et Tota nocte non cessant Argivi devastare praedasque facere. Postquam dies inluxit, Agamemnon diis gratias agit, exercitum conlaudat, omnem simulque consulit exercitum, an placeat Antenori et Aeneae et his qui una patriam prodiderfidem servari. Exercitus totus conclamat placere sibi. Itaque convocatis omnibus sua omnia reddit. Antenor rogat Agamemnonem, ut sibi loqui liceat: Agamemnon dicere iubet. Principio omnibus Graiugenis gratias agit simulque commemorat Helenum et Cassandra
Abbreviated transcription (Latin):
cũ domicio erant ad suas partes trãsouxit
Pompeyus autem omius q senatus crescẽ¬
runt. Deinde cesar romã uenit negatãq
sibi ex erario pecuniã fractis forib muasit
de digressus armminũ alpes transiens mas

Expanded text:
 morabantur, ad suas partes transduxit. Pompeius atque omnis senatus, crescenrunt. Caesar Romam venit, negatamque sibi ex aerario pecuniam fractis foribus invasit, de digressus Ariminum ad legiones, mox
Abbreviated transcription (Latin):
sed tunc noua roma uocatur Trudor sideri¬
bus culmen ad astra fero. Ad templũ uel¬
tũ uero illius quod dicitur maioretũ decẽt᷑
ornatũ fuit templũ apollinis ecclĩa sãcti¬
ursi fuit secretariũ neronis. In palatio an¬
tonii fuit templũ diui adriani ante sanctã
templo martio fuit templũ martis ubi eli¬
gebantur cõsules nnikał Iulii ⁊ morabant᷑
eiat ille qui electus erat consul cõfirmabat᷑
consulatus in hoc templo rõni uictores po¬

Expanded text:
sed nunc nova Roma vocabor; Eruta ruderibus, culmen ad astra fero. Ad conchtum quoque illius, quod dicitur Maurentum, decenter ornatum, fuit oraculum Apollinis. Ecclesia SaUrsi fuit secretarium Neronis. In palatio Antonini, templum divi Antonini. Iuxta sanctum po Martio, templum Martis, ubi eligebantur consules in kalendas iulias et morabantur erat ille qui electus erat consul a crimine, cotur ei consulatus. In hoc templo Romani victores po
Abbreviated transcription (Latin):
templũ apollinis in cymiterio ubi scũs qui
rianus fuit templũ ueste in calanari fuit
templum ueneris in monasterio dñe rose
cascellu aureũ ubi erat oraculũ iunonis
De capitolio

Expanded text:
templum Apollinis. In Camilliano, ubi est sanctus Cyriacus, fuit templum Veste. In Calcarari, templum Veneris. In monasterio domne Rose, castellum Aureum, quod fuit oraculum Iunonis. 24. De Capitolio
Abbreviated transcription (Latin):
einde dyadema
uidelt̾ coronam capitis nr̃i simulq pilleũ¬
ta imꝑialia et omnẽ processionẽ ĩmꝑialis
culmuus et gloriam ptãtis nr̃e. uiris eñĩ
renerentissimis clerics diuersis ordinibus
eidem sacro saucte romane ecclĩe seruiẽtibus
illud culmen singularitatẽ potenciã ⁊ p̃cel¬
lenciam habere sancimus. cuius amplissim
nr̃ͣ senatus iudetur gloria adornari .i. patri¬
cios atq consules officii nec non et ceteris di¬
gnitatibus imꝑialibus eos ꝓmulgãtibus
cia ita et clero sancte romane ecclĩe ornari-
decernumus: et quẽ ad modũ imꝑialis potẽ¬
cia officiis diuersis cubitulariorũ nempe
ostiarioꝵ atq om̃ excubiarũ ornatu: ita ⁊
sacroscãm romanã ecclĩam decorari uolum
et ut amplissime pontificalis decus pre ful¬
geat decerminus. et hoc ut clerici stẽ roma
didissimo colore decorari equos et ita cquita¬
ri. Et sicut noster senatus calciamentis
utitur cumudonibus .i. candido linteanñe

Expanded text:
einde dyadema, videlicet coronam capitis nostri simulqta imperialia, et omnem processionem imperialis culminis, et gloriam potestatis nostrae. Viris autem reverendissimis clericis in diversis ordinibus eidem sacrosanctae Romanae ecclesiae servientibus, illud culmen singularitate, potentia et praecellentia habere sancimus, cujus amplissimus noster senatus videtur gloria adorari , id est, patricios atque consules effici, necnon et caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgamus tia, ita et clerum sanctae Romanae Ecclesiae ornari decernimus. Et quemadmodum imperialis potentia officiis diversis cubiculariorum, nempe hostiariorum, atque omnium excubiarum ornatu, ita et sanctam Romanam Ecclesiam decorari volumus, et ut amplissime pontificale decus praefulgeat, decernimus et hoc ut clerici ejusdem sacandidissimo colore decorari equos et ita equitari. Et sicut noster senatus calceamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus pro continuatione luminariorũ
predia contulimus et rebus diuersis eas di
grecia. asia .ẽracia. affrica et y talia uel di¬
uersis insulis nr̃a largitate eis concessimꝰ¬
imiperii nr̃ lateranense qd̾ omnibus ĩ toto
orbe terrarum p̃fert̾ atq p̃cellit palatiis

Expanded text:
Pauli pro continuatione luminariorum possessionum predia contulimus, et rebus diversis eas ditGrecia, Asia, Trachia, Africa et Italia vel diversis insulis, nostra largitate eis concessimimperii nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe praefertur atque praecellit palatiis,
Abbreviated transcription (Latin):
ditens. Filii alieni mentiti sũt michi.fi lii
alieni ĩueterati sunt ⁊ claudicauerũt a
senutis suis. Qui sũt alieni nͥon iudei. Qͥ
recte alieni nũcupant᷑ pro eo qd̾ in ꝑfidia
ꝑmanentes ab eterne uite premiis abdicati
sunt. que nobis secundũ fidem a deo di filio
promittũtur. Hec quoq in xp̃o uideorũ
entes et nolite intelligere. et uidete uisionẽ
⁊ nolite cognoscere. Exceca cor ppli huius et
aures aggraua ⁊ oculos claude. ne forte uide¬
ant oculis suis et aurib sus audiãt et cor¬
de suo intelligant ⁊ conuertant᷑ et sanem

Expanded text:
mihi, filii alieni inveteraverunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui sunt alieni, nisi Judaei? qui recte alieni nuncupantur, pro eo quod in perfidia permanentes, ab aeternae vitae praemiis abdicati sunt, quae nobis secundum fidem a Dei Filio promittuntur. 4. Haec quoque in Christo Judaeorum entes, et nolite intelligere, et videte visionem, et nolite cognoscere. Excaeca cor populi hujus, et aures aggrava et oculos, ne forte videant oculis suis, et auribus suis audiant, et corde suo intelligant, et convertantur, et sanem
Abbreviated transcription (Latin):
que creaturã liberat a pcc̃o reddit eã deo et
beatam facit. S beatum esse melius est ꝙͣ
esse. Attribuit᷑ ergo creature qd̾ maius est
⁊ creatori quod minꝰ. Si quidẽ creator fecit
quod est esse. creatura u̾o facit qd̾ ẽ beatũ ẽẽ
Qd̾ quia est ĩpossibile: non p̃t creatura cre¬
atuũ a pcc̃o liberare Omnẽ enĩ creaturã pre¬
ponderat minunũ pcc̃m. quia mĩmũ pccm̃
est contra deũ. deus autẽ omni creature-
maior est. Non enĩ sufficit oĩs creatura ad

Expanded text:
quae creaturam liberat a peccato, reddit eam Deo, et quae creaturam liberat a peccato, reddit eam Deo, et beatam facit. Sed beatum esse melius est quam esse. Attribuuntur ergo creaturae quod majus est, et Creatori quod minus, siquidem Creator facit quod est esse, creatura vero facit quod est beatum esse. Quod quia est impossibile, non potest creatura creaturam a peccato liberare. Omnem enim creaturam praeponderat minimum peccatum, quia minimum peccatum est contra Deum; Deus autem omni creatura major est. Non ergo suffic
Abbreviated transcription (Latin):
qm tu ꝑ pccͣm queas uiuere. et qui ꝑ pcc̃m
uiuentem te iuste fac̾e̾t miserũ: ꝑ emptũ pro
iusticia iuste restitueret beatũ. preponderat
fuit etiã proredemptione tui L placet qd̾
dicis Non enĩ animaduertebã tanti ponderis
esse ꝑuulam culpã O S dic si deberes pro
angelo quod non debes pro te ip̃o l. Sedm̃
pro omnibus neq pro tota creatura faciẽdũ
est uel minimũ quid contͣ deũ. Potest enĩ
ommipotens deus in melius restituere qd̾
pro iusticia potuit ꝑire. et quib sme merito
essent. dedit misericorditer ut essent hiis iuste cũ
merito daret ut melius essent O bñ dixisci
Non enĩ abolere potest omnis creatura id qd̾
contra deum est in aliqua creatura. ne uide¬
atur deus egere creatura. ad abolendũ quod
contia se est in creatura. Sius em̃ seruũ
liberare non potest Et cũ ancilla dei sit õnis
creaturã que se subdidit peccato. Que enĩ se
subdidit peccato recessit a deo Creatura cigo

Expanded text:
m queas vivere. Et qui per peccatum viventem te juste faceret miserum, peremptum pro justitia juste restitueret beatum. Praeponderatfuit, etiam pro redemptione tui. LEO. Placet quod dicis, non enim animadvertebam tanti ponderis esse parvulam culpam. ODO. Sed dic, si deberes pro angelo quod non debes pro teipso. LEO. Secupro omnibus, neque pro tota creatura faciendum est, vel minimum aliquod contra Deum; potens est enim omnipotens Deus in melius restituere quod pro justitia potuit perire, et quibus sine merito misericorditer dedit ut essent, his juste cum merito daret ut melius essent. ODO. Bene intellexisti; non enim abolere potest omnis creatura id quod contra Deum est in aliqua creatura, ne videatur Deus egere creatura ad abolendum quod contra se est in creatura. Servus conservum liberare non potest; ut cum ancilla Dei sit omnis creaturam, quae se subdidit peccato. Quae enim se subdidit peccato, recessit a Deo; creatura ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. tantũ bonũ recompensat᷑ paciencia
ubi ergo solutum est pcc̃m. quid impedit ad
regnũ O. Non hoc diceres si quanti sit ponde¬
sit ponderis L Ecce tu ip̃e ꝓpone qd̾ placet
O Nichil occurrit minꝰ ꝙͣ õreiuis cogitatio
uana. Si ergo deus tibi prohibeat ne inten¬
tionẽ tue cogitationis a se quoquam defsec¬
tas et alius tibi uere dicat. quia nsi cito alio
te u̾tas statim ꝑibis et redibis in nichilum
putas ne alio cogitationẽ tuã uertendã bre¬
uiter contra deũ pro te ip̃o ne pereas. Et tan¬
tillum pctͣm fieri pro redemptione tui. Meliꝰ

Expanded text:
culpa, tantum bonum recompensatur patientia. culpa, tantum bonum recompensatur patientia. Ubi ergo solutum est peccatum, quid impedit ad regnum? ODO. Non haec diceres si quanti sit pondesit ponderis. Ecce tu ipse propone quod placet. LEO. Nihil occurrit minus quam brevis cogitatio vana. ODO. Si ergo tibi Deus prohibeat ne intentione tuae cogitationis a se quoquam deflectas, et alius tibi vere dicat quia, nisi cito alio te vertas, statim peribis et redibis in nihilum, putasne alio cogitationem tuam breviter vertendam contra Deum pro te ipso, ne pereas, et tantillum peccatum fieri pro redemptione tui? Melius