comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malum cogitando p̃tereunt:
nulla ẽ agri bestia quȩ ñ hoꝵ
montium herba saciet᷑. Ham
giuint: int̾ioris luxuriȩ uicium
de ipsa castitate głando cõmit¬
tunt. Si quando nil auare ext̾̃iꝰ
rapiunt: nequaquã ab illecebra
auaricie mundi sunt: qr ⁊si res
nullas ambiunt: fauore tam̃
hominũ laudem de continenti¬
a raꝑe conant᷑. Huic gͦ uehe¬
moth montes herbas ferunt :
qr in suꝑboꝵ corda qͥlibet ma¬
lignus sp̃c tanto latius pascit᷑:
quanto et ome uiciũ desuꝑbia
mꝰ necesse ẽ. ubi interim ꝑ pͣuum
suũ desidium requiescat. Seqͥtur.¬
bratio insacro eloquio aliquan¬
do incarnatio dñi ponit᷑: uel m̃¬
tis refrigerium. a feruore carna¬
lium cogitationũ. Unde et appella¬
tione umbre ex suꝑna ꝓtectione
hoc ipsum refrigeriũ cordis insi¬
nuari solet. Aliquando uͦ ũbra.
recedente caritate. torpor frigide
m̃tis accipit᷑. Nam qđ dñica in¬
carnatio seruata ueritate bẏsto¬

Expanded text:
malum cogitando praetereunt, malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae non horum montium herbis satietur. Nam giunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere conantur. Huic ergo Behemoth montes herbas ferunt, quia in superborum corde quilibet malignus spiritus tanto latius pascitur, quanto et omne vitium de superbia mus necesse est ubi Interim per pravum suum desiderium requiescat. Sequiturbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, unde appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio servata veritate histo
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Om̃s bestiȩ agri ludent
ibi. Quid ꝑ bestias nͥ inmundi¬
designat᷑: Unde de ipso malig¬
noꝵ sp̃uum pͥncipe contͣ eꝓhraum
noĩe mundus accipit᷑: dnĩcus
ꝑ eu̾głium sermo testat᷑ qui ait.
Ager aut̃ ẽ mundus. Agri gͦ bes¬
tiȩ in herbis muntiũ ludunt:¬
qr ꝓiecta de suꝑiorib in hoc mun¬
do demonia. pͣuis suꝑboꝵ oꝑib
delectant᷑. Bestiȩ in herbis ludt̃.
cum reꝓbi sp̃c humana corda in
illicitas cogitationes ꝑtrahunt.
tes hominũ ad di imaginẽ con¬
ditas. mͦ ficta ꝓmissione deciꝑe:
mͦ uacus t̾rorib irridere: mͦ
eis transitoria gaudia quasi man¬
sura impͥmere : mͦ mansuras pe¬
nas quasi transitoria leuigare:
Harũ ꝓculdubio bestiarũ illusionẽ
ꝑtimuerat: qui dicebat. Ds̃ m̃s
inte confido ñ erubescam: neq
irrideant me inimici inei. Quia
no sp̃ui praua cogitatione p̃pare¬
tͣ. r̃ ecte de herbis montiũ dicit᷑.
om̃s bestiȩ agri ludent ibi. Pro
eo enĩ qđ suꝑbi quiq nullum

Expanded text:
itur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Quid per bestias agri nidesignantur? Unde et de ipso maliguum principe contra Ephraim nomine mundus accipiatur, dominicus per Evangelium sermo testatur, qui ait: Ager autem est mundus . Agri ergo bestiae in herbis montium luduntrojecta de superioribus in hoc mundo daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bestiae in herbis ludunt cum reprobi spiritus humana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. s hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei . Quia prava cogitatione praeparetur, recte de herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum
Abbreviated transcription (Latin):
negociatores. leuiathan iste
tocies conciditur: quocies diui¬
ni uerbi gladio sua ab illo men¬
bra separantur. Iniqui enim
cum uerbum ueritatis audi¬
unt. et scõ timore ꝑculsi ab an¬
tiqui hostis se immitatione
suspendunt: ipse in corpore suo
diuiditur: cui ii qui praue ei inhe¬
serant subtrahuntur. Ipsos uero
amicos nominat: quos suꝑiꝰ an¬
cillas uocat. Iꝑsos etiam negoci¬
atores appellat: quos amicos dixe¬
rat. Scĩenĩ predicatores prius
ancille sunt ꝑ formidinẽ: post
amici ꝑfidem: ad extremũ quoq
negociatores ꝑ actionẽ. Ipsis qͥp¬
pe infirmantibꝰ dr̃. Noli timere
pusillus grex: quia cõplacuit ur̃o
patri dare uobis regnũ. Ipsis rur¬
sum conualescentibꝰ dr̃. uos auͣt

Expanded text:
negotiatores.---Leviathan iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rursum co
Abbreviated transcription (Latin):
Quia neq ab oriente neq ab oc¬
cidente. neq a desertis montibꝰ.
subaudis patet uia fugiendi.
Atq mox ipsam suꝑne potentiȩ
omnimodã comprehensionem
subdens ait. qmͣ ds̃ iudex est.
Ac si diceret. fugiendi uia un
diq deẽ: quia ille iudicat qui
ubiq ẽ. Diuina itaq iudicia si¬
cut signant᷑ falce. quia circũ¬
uallantia incidunt : ĩta expri¬
muntur circulo. quia undiq
stringunt. In leuiathan itaq
naribꝰ a dño circulus ponitur:
quia iudicii eiꝰ potentia in insi¬
diis suis ne quantũ uult pre¬
ualeat coartatur. Dicat᷑ ergo.
umquid pones cireulũ in naribꝰ
eiꝰ. subaudis ut ego. qui astutas
eiꝰ insidias. omnipotenti iudicio
stringo: ut nec tantũ cẽptet. qnͣ¬
tum appetit. nec tantũ capiat.
quantum tẽptat: Seqr̃. Nut¬

Expanded text:
Quia neque ab Oriente, neque ab OcQuia neque ab Oriente, neque ab Occidente, neque a desertis montibus , subaudis patet via fugiendi. Atque mox ipsam supernae potentiae omnimodam comprehensionem subdens, ait: Quoniam Deus judex est. Ac sdique deest, quia ille judicat qui ubique est. Divina itaque judicia sicut signantur falce, quia circumvallantia incidunt, ita exprimuntur circulo, quia undique stringunt. In Leviathan itaque naribus a Domino circulus ponitur, quia judicii ejus potentia in insidiis suis ne quantum vult praevaleat coarctatur. Dicatur ergo: Nunquid pones circulum in naribus ejus? Subaudis ut ego, qui astutas ejus insidias omnipotenti judicio constringo, ut nec tantum tentet quantum appetit, nec tantum capiat quantum tentat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi. ⁊ ecce nubes candida: ⁊ suꝑ
nubem sedentẽ similem filio ho¬
minis. habentẽ in capite suo co¬
ronam aurȩam et in manu sua
falcem acutam. Podestas enĩ diui¬
ni iudicii quia undiq stringit:
curculus dr. Et q intra se om̃a
incidendo complectit᷑: falcis
appellatione signatur. In falce
enim quioquid incidit᷑: quaqua¬
uersum flectat᷑ intꝰ cadit. Et
qr potestas suꝑni iudic ii nulla¬
tenꝰ euitatur. intra ipsã quippe
sumꝰ quolibet fugere conem᷑:
recte cum uenturusiudex osten¬
ditur. falcem tenere ꝑhibetur:
quia cum potenter ad omnia ob¬
uiat. incidendo circumdat. Esse
se intra iudicii falcem uidit ꝓpła:
cum diceret. Si ascendero in celũ
tu illic es: si descendero in in¬
fernum ad es. Si sumpsero pen¬
nas meas diluculo. et habitaue¬
ro inpostremo maris. et enim il¬
luc manus tua deducet me: et
tenebit me dextera tua. Intra
quandam falcem se uidit: cum
ex nullo sibi loco patere. fuge
aditũ posse cognouit dicens.

Expanded text:
Vidi, et ecce nubes candida; et super nubem sedentem similem Filio hominis, habentem in capite suo coronam auream, et in manu sua falcem acutam . Potestas enim divini judicii, quia undique stringit, circulus dicitur. Et quia intra se omnia incidendo complectitur, falcis appellatione signatur. In falce enim quidquid inciditur, quaquaversum flectitur, intus cadet. Et quia potestas superni judicii nullatenus evitatur intra ipsam quippe sumus, quolibet fugere conemur, recte cum venturus judex ostenditur, falcem tenere perhibetur: quia cum potenter ad omnia obviat, incidendo circumdat. Esse se intra judicis falcem vidit Propheta, cum diceret: Si ascendero in coelum tu illic es; si descendero ad infernum, ades: si sumpsero pennas meas ante lucem, et habitavero in postremo maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Intra quamdam esse falcem se vidit, cum ex nullo sibi loco petere fugae auditum posse cognovit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt que faciunt: s elatio¬
nis fidutia decepti. fortib eã sus¬
picionib iungunt: et qͦ de se
magna sentiunt: eo de sua ne¬
quitia em̃dari contempnunt.
Uñ et recte adiungit᷑. Aruit et
facta ẽ quasi lignũ. Culpa qͥp¬
pe eoꝵ tanto insensibilior red¬
dit᷑: quanto apud eos etiã lau¬
dabilis habet᷑. Quã recte ari¬
dã asserit: qr nulla sui cogni¬
tione uiridescit. Qđ gͥ apud hie¬
iemiam ꝑ infirtitatẽ eutis:
hoc apud beatum iob ꝑ fragi¬
litatem dr̃ cartilago. Et qđ il¬
lic ossa ꝑduriciam: hoc hic la
extremo tempore contra electos
di tanta se arte iniquitatis exer¬
cet: quietiam ꝑ semet ipsum ad
decipiendas m̃tes in tanta insi¬
diarum t̃guiersatione se exhi¬
bet: cuiꝰ naturȩ. cuiꝰ sit conditio¬
nis audiamꝰ. Neq enĩ tã mira
uel in maligna oꝑatione poss:
si ñ ex magna conditione subsi¬
steret. Uñ et mox mira pieta¬
te dñs. ac si causas tante astutię

Expanded text:
enim sunt quae faciunt: sed, elatioenim sunt quae faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte subjungitur: « Aruit et facta est quasi lignum. » Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur, quanto apud eos etiam laudabilis habetur. Quam recte aridam asserit, quia nulla sui cogitatione viridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, hoc hic lamextremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae
Abbreviated transcription (Latin):
unt. De quib iecte subiungit᷑.
on sunt cogniti inplateis. Pla¬
tea quippe sermonis greci ratio
ne ꝓ latitudine dr̃. Quid uͦ est
humane mñti angustiꝰ quã uo¬
luntates ꝓprias frangere: de qua
fractione ueritas dicit. intrate ꝑ
angustam portam: Quid aũt
latius quã nullis ꝓpriis uolun¬
tatib reluctari: et quaqͣ uersum
impulsus arbitrii duxerit. se sine
tractatione diffundẽ: Qui gͦ ꝑfi
duciam scĩtatis pꝰ posito melioꝵ
iudicio se secunt᷑: quasi ꝑ plate¬
as ꝑgt̃. S ñ sunt cogniti in pla¬
teis: qr de uita sua aliud osten¬
derant. quando frangendo uo¬
luntates ꝓprias in angusto se cal¬
le retinebant. Et bene ad ditur:
adhesit cutis eoꝵ ossib. Quid in
osse: nͥ duricia fortitudinis:
Quid incute:: nͥ mollicies expͥmit᷑
infirmitatis: Cutis gͦ eoꝵ ad¬
herere ossib dr̃: qr ab eis pͣua
sentientib infirmitas uicii. du¬
ricia uirtutis putat᷑. Infirma

Expanded text:
unt. De quibus recte subjungitur: unt. De quibus recte subjungitur: Non sunt cogniti in plateis. Platea quippe sermonis Grne pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per angustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractatione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt: sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant: quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: « Adhaesit cutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus, infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma
Abbreviated transcription (Latin):
humanos ocłos ũ nullis p̾ceden¬
tib patrib studio feruentiores
existunt. De quib ut totum
simul ostendat᷑: ad uingitur.
Saphiro pulchriores. Eherxi
quippe coloris ẽ saphirus. Et
qr p̃cedentes multos atq ad su¬
ꝑna tendentes ꝑ celestẽ conuer¬
sationẽ uident᷑ iuncere: nar¬
rant᷑ saphiro pulchriores ex¬
titisse. S plerũq dum urcutũ
copia etiam plusquã expedit
ꝓsꝑatur in quandã sui fiduci¬
am mens ad ducit᷑: et decepta
p̃sumptione ꝓpria repente pec¬
cato subripiente fuscat᷑. Unde
recte subuingit᷑. Denigrata ẽ
suꝑ carbones facies eoꝵ. Higri
cnim pꝰ candorem fiunt: quia
amissa dĩ iusticia cũ dese p̃su¬
munt. in ea etiam qͤ ñ intelli¬
gunt peccata dilabunt᷑. Et qi
pꝰ amoris ignẽ ad frigus tor¬
poris ueniunt: extinctis carbo¬
nib ex comparatione p̃ferunt᷑.
Nan nunquã eium dum timorẽ
di ꝑ sui fiduciam desert̃ : etiam
frigidis m̃tibus frigidiores fi¬

Expanded text:
humanos oculos nonnullis praecedenhumanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et quia praecedentes multos, atque ad superna tendentes per coelestem conversationem 1071 videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur; unde recte subjungitur: Denigrata est super carbones facies eorum. Nigri enim post candorem fiunt, quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt, peccata dilabuntur; et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione, praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fi
Abbreviated transcription (Latin):
et facta ẽ quasi lignũ. Quid
enĩ natarenoꝵ nõie. nͥ abstinet¬
tium et continentium uita sig¬
nat᷑ : quȩ niue ⁊ lacte nitidior
dr̃. Nix enĩ ex aqua congelas¬
cit: quȩ desuꝑ uenit. Lac aũt
ex carne exprimit᷑: quȩ in infe¬
riorib nutrit᷑. Quid gͦ ꝑ niuẽ:
nͥ candor niue cȩlestis: Quid ꝑ
lac. nͥ temporalis dispensatioĩs
ad ministratio de monstratur :
Et qr plerũq continentes uiri in
eccła tam mira oꝑa faciunt. ut
ab eis multi qui cȩlestem uitam
tenuerant. multi qͥ t̾rena bene
dispensauerant suꝑari uideant᷑:
et candidiores niue. ⁊ intidiores
lacte referunt᷑. Qui etiã quia
ꝑ feruorẽ sp̃õ antiquoꝵ ac for¬
tiũ patrũ ñ nunquã tuncere
Rubicundiores ebore antiquo.
Dum enĩ ruboris nom̃ impͥunt᷑:
sc̃ĩ desiderii flamina signatur.
Ebur uͦ eẽ os magnoꝵ animaliũ
ũ ignoramꝰ. Ebore itaq antiqͦ
rubicundiores st̃: qr sepe. ante

Expanded text:
et facta est quasi lignum . Quid et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante
Abbreviated transcription (Latin):
mens uiciũ suũ deserit: qͥnto
hoc qđ ꝑpetrat ñ erubescit. Tan
to tardiꝰ mens uiciũ deserit: qͣn¬
to per iurtutis speciem decepta.
p̃mioꝵ etiam de eo retͥbutionẽ
querit. Facile aut̃ eulpa corri¬
git᷑. quȩ et erubescit᷑: qr eẽ culpa
sentit᷑. Quia itaq error eũ uirt̃
eredit᷑. difficilius em̃dat᷑: recte
dr̃. Cartilago eiꝰ quasi lami¬
nȩ feriẽȩ. Uehemoth enĩ istȩ qͦ
sub p̃textu boni. calliditatem
suam fraudulentius exhibet:
eo in culpa m̃dem duruis denet.¬
rem lapsi tardius em̃dantur.
Rectum quippe estimant eẽ qđ
agunt: et sicut excolende uirtu¬
ti. sic uicio ꝑseuerantiã iunguit.
Rectũ estimant qđ agunt: et ic¬
circo suo iudicio enixius serui¬
unt. Unde bene iheremias cum
diceret. candidiores nazarei eius
nitue. iitidiores lacte. rubicun¬
diores ebore antiquo. saphiro
pulchriores. denigrata ẽ suꝑ car¬
bones faciescoꝵ. et ñ sunt cogni¬
ti inpladeis: ilico adiunxit. Ad¬
hesit cutis eoꝵ ossibus : aruit

Expanded text:
deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem durius tenet.rem lapsi tardius emendantur. Rectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores, ebore rubicundiores, sapphiro pulchriores, denigrati subones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, illico adjunxit: Adhaesit culis eorum ossibus, aruit,
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ut michi : si enim ad ꝑsonam
filii hȩc uerba referantur: incar¬
nato eo mollia loquebat᷑. cũ dice¬
ret. Scio qui es sc̃s dĩ. Ad qũe
leuiathan iste multiplicante p̃ces:
si eicis nos: mitte nos in gregẽ
multiplicat: cum extremi die iu¬
dicii. iniqui qui eiꝰ corpꝰ sunt si¬
bi parci deprecanturꝰ: cum men-¬
bra eiꝰ uidelicet reꝑbi. sero cla¬
mantes dicunt. Dnẽ. dñe aperi
nobis. Quibꝰ ꝑtinus respondetur
Nescio uos: unde sitis. Tunc etiã

Expanded text:
dis ut mihi. Si enim ad personam Filii haec verba referantur, incarnato ei mollia loquebatur cum diceret: Scio quia sis sanctus Dei . Ad quem Leviathan iste multiplicavit preces, Si ejicis nos, mitte nos in gregem multiplicat, cum extremi die judicii iniqui qui ejus corpus sunt sibi parci deprecantur, cum membra ejus, videlicet reprobi, sero clamantes dicunt: Domine, Domine, aperi nobis . Quibus protinus dicitur: Nescio vos unde sitis. Tunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
montes herbas fert̃. Elati nãq
scłi. huic uebemoth herbas fert̃:
quia ex eo illum reficiunt qđ
nequit̃ oꝑant᷑. Huic uehemoth
herbas ferunt: quia suas illi
offert̃ fluxas ⁊ lubricas uolup¬
uoluptas fluxa que ex corde gig¬
do contẽpnerent: nequaquam
tot lubrica lasciuendo ꝑpetra¬
rent. Quib nunirũ herbis ue
hemoth istȩ pascit᷑: qr in eis pe¬
nam ȩt̃uȩ mortis esuriens. eo¬
rũ ꝑditis morib saciat᷑. Suꝑbi
enĩ huiꝰ scłi et si quando suꝑnę
dispensationis ordine p̃pediti.
ab expletione prauoꝵ oꝑum ces¬
sant: praua tam̃ in cogitatioẽ
multiplicant: mͦ ut se potentio¬
res cȩt̾is. rebus ⁊ honorib osten¬
dant: mͦ ut eandẽ suam poten¬
tiam instudio aliene lesionis
exerceant: mͦ ut lubricis moti¬
tatesq dissoluant. Qui dum re¬
b diuinitꝰ acceptis nequaquam
recta s praua semꝑ agere cogi¬
tant: quid aliud faciunt. nisi¬
siuis contra dñm donis pugnant :

Expanded text:
montes ferunt herbas. Elati namque montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas volupvoluptas fluxa, quae ex corde gigdo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moribus satiatur. Superbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispensationis ordine praepediti, ab expletione pravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motitatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid aliud faciunt, nsuis contra Deum donis pugnant?
Abbreviated transcription (Latin):
dño quasi in montẽ transmigra
dĩ in ipso. Uel sicut iterũ uoce
sꝑantis eccłȩ psalmista ait.
Leuaui ocłos meos ad montes: un¬
de ueniet auxiliũ mͥ. Rursum
ꝑ inontes scłarium potestatum
tumor exprimit᷑: de quib psal¬
mista ait. Montes sicut cera
fluxert̃ a faciȩ dñi: qr multi qui
priꝰ alta rigiditate tumuerant.
dõ incarne apparente magno
sunt ꝑpenitentiam timore liqͤ¬
facti. Uel sicut isdem ꝓpħa iterũ
dic̃. Ascendunt montes: ⁊ descen¬
dunt campi. Periq enĩ ꝑsecuto¬
res dñi suꝑbi contͣ eum ueniuit:
s ab eo humiles reu̾tunt᷑. Qui mon¬
tes ascendunt ꝑ tumorẽ potentię:
s campi descendunt: plani uide¬
licet facti ꝑ cognitionẽ culpe.
S qr ñ nulli in elationis suȩ alti¬
tudine remanent.⁊ ad diuina
obsequia flecti humilit̾ dedig¬
nant᷑ ꝓ eo qđ uixta desideriũ
antiqui hostis praua cogitare.
ac ꝑpetrare ñ desinunt: recte
hoc loco de uehemoth dr̃. Huic

Expanded text:
Domino quasi in montem transmigrarDomino quasi in montem transmigrarDei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem culpae. nonnulli in elationis suae altitudine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. Rursum ꝑ inontẽ testa¬
m̃tum dĩ exprimit᷑: sic̃ ab a¬
eue ait. Ds̃ alibano ueniet:
⁊ sc̃s demonte umbroso ⁊ con¬
denso. Qui enĩ uenturũ se ꝑ
testam̃ti paginas spopondit:
quasi indeuenit. unde uelut
sub ꝓmissione se tenuit. Quod
uidelicet testamentum bene mois
umbrosus ⁊ condensus dr̃: quia
spissis allegoriarum obscurita¬
tib opacat᷑. Bursum ꝑ mon¬
sicut sub babylonis regis specie
de antiquo hoste p̃dicatoribus
dr̃. Suꝑ montẽ caligosũ leua¬
te signum. Predicatores quippe
sc̃ĩ suꝑ caligosum montẽ signũ
eleuant: quando contra satha¬
nȩ suꝑbiam. qui sepe sub nebu¬
las simulationis absconditur.
nirtutẽ crucis exaltant. Rur¬
sum ꝑ montẽ hereticus quilibet
expͥmit᷑: sicut ex uoce ȩccłȩ psal¬
mista ait. In dño confido. quo¬
mͦ dicitis aĩȩ meȩ. trans migra
in montẽ sicut passer: Cũ enĩ
fideli animȩ unitate derelicta.
in tum̃ti doctrina confide he¬
retiei p̃dicatoris dr̃: deserto

Expanded text:
montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per monsicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum lete signum . Praedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, quando contra Satanae superbiam qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haeretici praedicatoris dicitur, deserto
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere negligunt. etiã fideles rapit:
recte subiungit᷑. Et habet ficlu¬
ciam: quod influat iordanis in os
eiꝰ. Ac si aꝑte diceret᷑. Ante redẽ
ptorẽ mundi: mundũ ñ miratus
absorbuit: s quod ẽ. ac riꝰ etiam
post iedemptoris aduentum. qͦsdã
qui baptismatis sacramento sig¬
nati sunt. deglutire se posse con
fidit. Alios namq sub xp̃ianitã¬
tis nomine positos deuorat: quia
in ipso eos fidei errore subplantat.
alios a rectitudine fidei nequaqmͣ
deuiat: s ad usum praue oꝑati¬
onis melinat. Alios quantũ uult
in oꝑationẽ immundicie infle¬
ctere non ualet. s apud semet
ipsos intꝰ instudio intentionis
intorquet: ut dũ a caritate m̃te̾
diuidunt. rectũ ñ sit quicquid
extrinsecus oꝑantur. Et fidem
tenent. s uitã fidei ñ tenent: qͥa
aut aꝑte illicita faciunt: aut ex
ꝑuerso corde quȩ agunt. praua
sunt etiam si sc̃ã uideant᷑. Quia
enĩ ñ nulli confitendo fideles stͣ

Expanded text:
vivere negligunt etiam fideles rapit, vivere negligunt etiam fideles rapit, recte subjungitur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. Ac si aperte diptorem mundi mundum non miratus absorbuit, sed, quod est acrius, etiam post Redemptoris adventum quosdam qui baptismatis sacramento signfidit. Alios namque sub Christianitatis nomine positos devorat, quia in ipso eos fidei errore supplantat. Alios a rectituddeviat, sed ad usum pravae operationis inclinat. Alios quantum vult in operationem inmunditiae inflectere non vult, sed apud semet ipsos intus in studio intentionis intorquet, ut, dum a caritate mentem dividunt, rectum non sit quicquid extrinsecus operatur. Et fidem ergo tenent, sed vitam fidei non tenent, quia aut aperte illicita faciunt, aut ex perverso corde quae agunt perversa sunt, etiamsi sancta videantur. Quia et nonnulli confitendo fideles sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quid ei a suis clientibꝰ impendat᷑
audiuimꝰ: nunc etiã quid in ilł
ipse agat audiamꝰ. sequityr.
bsorbebit fluuium ⁊ ñ mirabit᷑:
et habet fiduciã quod influat
iordanis in os eiꝰ. Quid hoc loco
fluuii nomine. nisi humani ge¬
neris decursio designatur: quȩ
uelud a fontis sui origine nascen¬
do surgit. s quasi ad ima deflu¬
ens. moriendo ꝑtransit:Qui au¬
tẽ signantur appellatione iorda-¬
nis ÷ nisi qui iam imbuti sunt sa¬
cramento baptismatis : Quia eni
redemptor nr in hoc flumine
baptixari dignatꝰ ẽ: eiꝰ nomine
debent baptizati om̃s exprimi
in quo hoc ipsũ contig̃ saeram̃¬
tum baptismatis inchoari. Qͥa
ͥ uehemoth iste a mundi ori¬
gine exortum. uix paucis electiᷤᷤ
euadentibꝰ humanum genꝰ in
ima defluens usq ad redẽꝑtio¬
nis tẽpora. quasi quendã in se
fluuium traxit: bene nunc đr.
Apsorbebit fluuium ⁊ ñ mirabi¬
tur. Quia uero et post media¬
toris aduentum quosdã qui recte

Expanded text:
Quid illi a suis clientibus impendatur audivimus, nunc etiam quid in illis ipse agat audiamus VERS.bsorbebit fluvium et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. - Quid hoc loco fluvii nomine, nisi humani generis decursio designatur? Quae velut a sui fontis origine nascendo surgit, sens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ima defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur. Quia vero et post Mediatoris adventum quosdam qui recte
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ñ tolerat: agendo qͤ appetit.
uirtutis debite implere se exereitũ
putat. Sepe ad ea quȩ agenda st̃
incauta p̃cipitatio. laud andistu¬
dii feruor credit᷑: ⁊cũ desideratũ
bonũ intempestiua actione cor¬
rumpitur: eo agi melitis. qͦ cele¬
rius estimatur. Sepe acceleran¬
di boni tarditas consilium pu¬
tat᷑: et cum expectat᷑. ut extrac¬
tatione ꝓficiat. hoc insidians

Expanded text:
quisque non tolerat, agendo quae appetit, quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: ⁊ cũ graue sit uiciũ ñ tribuere:
uirtus credit᷑. accepta retinere. Se¬
pe maloꝵ ꝑtinatia constantia dr̃.
⁊dũ mens a prauitate sua flecti.
ñ patit᷑. quasi er recti defensione
głat᷑. Sepe in constantia quasi tͣe¬
tabilitas habet᷑: ⁊ qͦ qͥsq fidem inte¬
gram nulli seruat: eose amicum
omĩb estimat. Aliquando timor
in competens humilitas credit᷑.
⁊cũ temporali formidine p̾ssus qͥs¬
q a defensione ueritatis tacet: ar¬
bitrat᷑ qđ uxta dĩ ordinẽ humi¬
lem se potiorib erhibeat. Aliquan¬
do uocis suꝑbia ueri libertas estima¬
lo quendi ꝓcacitas ueritatis defen¬
sio putat᷑. Plerũq pigricia. quasi
continentia quietis attendit᷑. ⁊cũ
grauis culꝑa sit. recta studiose ñ a¬
gere: magne uirtutis meritũ cre¬
dit᷑. a paaua tantũ actione cessare.
Plerũq inquietudo sp̃e uigilans
sollicitudo noĩatur: ⁊cũ quietem

Expanded text:
tur, et cum grave sit vitium non tribuere, tur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimaloquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ simulatio eius accipit᷑: Carti¬
lago nanq ossis ostendit speciẽ:
s ossis ñ ht̃ firmitatẽ. Et sunt ñ¬
nulla uicia quȩ ostendunt inse
rectitudinis speciem: s ex pͣuitatis
ꝓdeunt infirinitate. Hostis enin
nr̃i malicia tanta arte se palliat:
ut plerũq ante deceptȩ m̃tis ocłõ
culpas uirtutes fingat: ut inde
qͥsq quasi expeccet p̃mia. unde
Plerũq enĩ mulciscendis uiciis cru¬
delitas agit᷑. ⁊iusticia putat᷑ : atq
immoderata ira. iusti zeli meri¬
tũ credit᷑. Et cũ a distortis mori¬
b peccantes dirigi caute debeait.
uolenta inflexione franguntur.
Plerũq dissoluta remissio. quasi
mansuetudo ac pietas habet᷑:
Idũ plusquã decet delinquenti¬
b temporalit̾ pairit᷑ : ad et̾na
supplicia crudelit̾ reseruantur.
Hon nũquã esfusio misedia cre¬
ditur: ⁊dũ male seruare culpa sit.
speiꝰ spargi qđ acceptũ ẽ ñtimet᷑.
Non nũquã tenatia parcitas puta¬

Expanded text:
artilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exspectet praemia, unde Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas puta
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ magnitudine cognita. quis
ũ imm̃sa formidine corruat:
qͥs ñ desꝑatioĩs ꝑcussione succũ¬
bat: S qr elationẽ nr̃am osten¬
sa hostis potentia repͥmit: etiã
infirmitatẽ nram dñs patefacta
grã sue dispensationis fouet.
Uñ cũ eum pͥncipiũ uiarũ suarũ
diceret: ilico adiunrit. Qui¬

Expanded text:
ejus magnitudine cognita, quis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
comparatione elaritatis suȩ o¬
bumbrasse cet̾oꝵ claritatẽ credi¬
t᷑: ipse excentus et ꝓtegens fuis¬
se ꝑhibet᷑. Reliquos enĩ quasi
obumbrando oꝑuit: qui eoꝵ
magnitudinẽ excellentia maio¬
re transcendit. Qd̃ gͦ illic speci¬
osus inmultis frondib qđ illic
signacłm similitudinis. qđ illie
cherub. qđ illic ꝓtegens dr̃: hȩc
hic uoce dnĩca uehemoth istę.
uiarũ dĩ pͥncipiũ uocat᷑. De qͦ
iccuro tam mira in quib fuit
⁊ qͤ amisit insinuat. ut t̃rito
homini ostendat. qͥd ipse si su¬
ꝑbiat. de elationis suȩ culpa
passutrus sit: si feriendo illi par¬
cere noluit. quẽ creando gła ctan¬
te claritatis eleuauit. Considẽt
gͦ hõ qͥd elatus in t̾ra mereatur:
Inebriat᷑ ẽ in cęlo gladius meus.
Ac si aꝑte diceret. Qua ira feriam
suꝑbos t̾re ꝑpendite : si ipsos eti¬
ã quos in cęlo iurta me condi¬
di. ꝓ elationis uicio ꝑ cutere ñ
tutib auditis tanta conditiõis

Expanded text:
comparatione claritatis suae ocomparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Behemoth iste viaruus tam mira in quibus fuit, et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, Inebriatus est in coelo gladius meus , ac si aperte dsuperbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non tutibus auditis, tanta conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiȩ uicium. caritatis auro ñ
sunt repleta. Nam qi iccireo li¬
gant᷑ auro ne cadant: iecuro
istȩ cecidit: quia etiã ꝑforatus
manu artificis. amoris uincłis
ligari contempsit. Nunc aut̃
cęt̾i lapides. qui huic similiter
fuerant ꝑ forati. penetrantes
se inuicem. caritate ligati st̃:
atq hoc inmunere. isto caden¬
te meruert̃: ut nequaquã de
ornam̃to regio cadendo soluant᷑.
Huiꝰ principat᷑ celsitudinẽ ad huc
isdem ꝓpħa intuens ad iungit.
Tu cherub extentus ⁊ ꝓtegens in
monte scõ di: inmedio lapidum
ignitoꝵ ꝑfectꝰ ambulasti. Cherub
quippe plenitudo scientiȩ int̾pre¬
tat᷑. Et iccirco iste cherub dicit᷑:
qr tͣnscendisse cunctos scientia ñ
dubitat᷑. Qui in medio lapidũ
ignitoꝵ ꝑfectus ambulauit: qr
int̾ angłoꝵ corda caritatis igne
succensa. clarus gła conditionis
extitit. Quẽ bene ertentũ ac ꝓ¬
tegentẽ dicit. Omẽ eñ qđ exten¬
ti ꝓtegimꝰ. obumbramꝰ. Et quia

Expanded text:
superbiae vitium charitatis auro non superbiae vitium charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum perfectus ambulastis . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur, qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse describit᷑: qr eos quasi ue¬
stem ad ornam̃tum suũ habuit̃.
quoꝵ dum claritatẽ transcen¬
deret. ex eoꝵ comparatione ela¬
rior fuit. Decuiꝰ illie ad hue des¬
criptione subiungit. Aurũ opus
decoris tui: et foramina tua in
die qua conditus es p̃parata st̃.
Aurũ opus decoris eiꝰ extitit: qr sa¬
pientiȩ claritate canduit. quam
bene creatus accepit. Eoramina
uͦ icciro in lapidib fiunt: ut uin¬
culati auro in ornam̃ti composi¬
tione iungant᷑ : et nequaquã a se
dissidant quos int̾ fusum aurũ
repletis foraminib ligat. Huiꝰ
gͦ lapidis in die conditionis sue
cet capax caritatis ẽ conditus :
qua si repleri uoluiss. stantibus
angłis tanquã positis in regis
ornam̃to lapidib potuiss in he¬
rere. Si enim caritatis auro sese
penetrabilem p̃buiss: sc̃is angłis
sociatus. in ornam̃to ut diximꝰ
regio lapis fixus maneret. Ha¬
buit gͦ lapis istȩ foramina: s ꝑsu

Expanded text:
fuisse describitur; quia eos quasi vefuisse describitur; quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suaecet capax charitatis est conditus. Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
talis similitudo imaginalit̾ ex¬
pͥmit᷑: qualis in sigillo eodem es¬
sentialit̾ habet᷑. Et licet hõ ad
similitudinẽ di creatus sit: ange¬
lo tam̃ quasi maiꝰ aliqͥd tribuens.
ñ eũ ad similitudinẽ di conditũ.
s ipsum signaculũ similitudiniᷤ¬
dĩ dicit: ut qͦ subtilior ẽ innat᷑a:
eo in illum similitudo dĩ pleuiꝰ
credat᷑ exp̃ssa. Hinc ẽ qđ pͥmatꝰ¬
eiꝰ potentiam adhuc insinuans
isdem ꝓpħa subiungit. Omĩs
lapis p̃ciosus oꝑim̃tum tuum:
sardius. et toparius. et iaspis.
ehrisolitus. et onix. ⁊ berillus.
sapphirus. carbuncłs. et smara¬
gdus. Nouem dirit genera la¬
pidũ: ꝙr nimirũ nouem sunt
ordines angłoꝵ. Nam cũ ꝑ sa
era ȩloquia. angłi. archangeli.
throni. dominationes. uirtutes.
pͥncipatus. potestates. cherubin.
atq seraphin. aꝑta narratione
inemorant᷑: suꝑnoꝵ ciuiũ quan¬
te sint distinctiones ostenditur.
Quib tam̃ uehemoth iste oꝑtus

Expanded text:
talis similitudo imaginaliter extalis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit , angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatejus potentiam adhuc insinuans idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, et topazius, et jaspis, chrysolithus, onyx, et berillus, sapphirus, carbunculus et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per ipsa sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim atque seraphim aperta narratione memorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus
Abbreviated transcription (Latin):
similatum illi. et pulebritudi¬
ni eiꝰ: qm̃ speciosum fecit eum
in multis condensisq frondib
Qui namq accipi in cędris. abie¬
tib et platanis possunt. nͥ illa
uirtutum celestium ꝓcere celsi¬
tudinis agmina. et̾ne leticiȩ
uiriditate plantata: quȩ quã¬
uis excelsa sint condita. huic ta¬
m̃ nec p̃lata sunt. nec ȩquata:
es pulchriorem reddidit: quan¬
ta et supposita angłoꝵ multitu¬
do decorauit. Ista arbor in pa¬
radẏso di tot quasi condensas
frondes habuit: quot subse po¬
sitas suꝑnoꝵ sp̃ũum legiones at¬
tendit. Qui et iccireo peccans si¬
ne uenia dampnatꝰ ẽ: qr in agnꝰ
sine comparatione fuerat creatꝰ.
Hinc ei rursum ꝑ eundẽ ꝓpħam¬
dr̃. Tu signacłm similitudinis.
plenꝰ sapientia et ꝑfectꝰ decore:
in deliciis paradysi dĩ fuisti.
Multa enĩ de eiꝰ magnitudine lo¬
cuturus: pͥmo u̾bo cuncta com¬
plerus ẽ. Quid namq boniñ
habuit : si signacłm similitudiuᷤ¬
dĩ fuit: De sigillo quippe anuli.

Expanded text:
similatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. es pulchriorem reddidit, quanto al., quanta et supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem pr: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli
Abbreviated transcription (Latin):
iudaici popłi temporale regnũ
denunciat: intens quidẽ ext̾ius.
s in terius uacuũ: Et qr in eodem
popło genus iam regale defecerat.
et regnũ eiꝰ alienigena possidebat:
apte hoc idem regnũ quassatũ
nimirũ uestib utebat᷑: Qđ qr in
aduentu dñi caritatis ardorẽ ꝑ di¬
dit: quasi amisso iam igne fidei
ñ ardens. s fumigans fuit. Incar¬
natꝰ aut̃ dñs calamũ quassatum
ñ confregit. ⁊ linum fumigans ñ
extinxit: qr uideȩ regnum qđ pe

Expanded text:
temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum calamum qunimirum vestibus utebatur? Quod quia in adventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens, sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exstinxit, quia Judaeae regnum, q
Abbreviated transcription (Latin):
dientis animo blandũ sonat. qͣsi
cũ fistula eris enitat. ut unde
quando se in insidiis sub p̃textu
infirnitatis exercet : Tunc aut̃
duriores demptationes excitat:
quando ante temptati ocłos ini¬
quitatis laqueos subspeciȩ uir¬
tutis occultat. Uñ ⁊ recte subiun

Expanded text:
dientis animo blandum sonat, quasi dientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
pant. Alius plene fractis uolun¬
tatib suis. multa iam uetusti
hõĩs uicia ⁊immutatione uitȩ
⁊ lam̃tacione penitentiȩ ex coxit:
et tanto maiore zelo contͣ alie¬
na peccata accendit᷑: quanto si¬
sibimet ipsi funditꝰ mortuus.
iniquitatib ꝓpriis ñ tenetur.
Hunc hostis callidus. qr relo iusti¬
ciȩ etiã cȩt̾is ꝓdce̾ cognoscit: qͣsi
ꝓsꝑe consulentib u̾bis appetit
dicens. Quid te ad aliena eurau¬
da dilatas: Utinam tua consi¬
derare conualescas. Anñ ꝑpen¬
dis qr cũ ad aliena extenderis:
erga curanda quȩ tua st̃ munor
inueniris: Et quid ꝓdest alieni
uulneris cruorẽ t̃gere: ⁊putre¬
dinẽ ꝓprii negligendo dilatare:
Hec dũ quasi consulens dicit. zelũ
caritatis ad iit: ⁊omẽ bonũ
qđ ꝓdire ex caritate pocerat. gla¬
dio sub introducti torporis extin
consulit. m̃tem ab intentione ꝓ¬
pria alienã reddit: recte dicit᷑.
Ossa eiꝰ sic̃ fistulȩ ȩris. Quando
ciũ ꝑ fraudulenta eiꝰ consilia. au¬

Expanded text:
oluntatibus suis, multa jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstingconsulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia au
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ expeditior redditꝰ. ea quȩ
possidentẽ p̃mere poterant. dese¬
rens caleat. Huiꝰ cor hostis insidi¬
ans. occulta suggestione alloqͥtur
dic̃s. Uñ hȩc temeritatis tante sur¬
iexit audatia: ut credẽ audeas
qd omĩa relinquendo subsistas:
Alit̾ te creator condidit: atq alit̃
tu te ipse disponis. Ualentiorẽ te
robustioremq facẽt: si sequi te sua
uestigia cũ in opiȩ necessitate uolu¬
isset. An ñpleriq ⁊ t̾rena patri¬
monia nequaquã desert̃: ⁊tam̃
bona ȩt̃na mercant᷑: Hȩc blandi¬
ens suggerit: seorsum uͦ in eisdẽ
reb quas retinere admouet ante
retinentis ocłos. delectationes pe¬
stiferas decipiens apponit: quati¬
uꝰ seductũ cor adblanda ext̾ĩora
ꝑtrahat: intima ꝑfectionis uo¬
ta ꝑu̾tat. Ossa itaq eiꝰ sicut fistu¬
lȩ eris sunt: q dolosa eiꝰ consilia¬

Expanded text:
t expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patrimonia nequaquam deserunt, et tabona aeterna mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
Gladiꝰ quippe uehemoth istius:
ipsa nocendi malicia ẽ. S ab
eo a quo bonus ꝑ naturã factus
ẽ. eiꝰ gladius applicat᷑: qr eius
malicia diuina dispensatioẽ
restringit᷑ : ne ferire tantum
m̃tes hoĩum quantũ appetit
multũ potest ⁊ minꝰ ꝑcutit:
eiꝰ gladiũ pietas conditoris as¬

Expanded text:
Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit multum potest, et minus percutit, ejus gladiu