comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a se tenebrarũ etiã reli qͥas abscondit.
Unde ⁊ bene hec aurora quasi adhuc
locus suus ostendit᷑: ꝓfecto ab alio¬
ad aliud uocat᷑. Quid enĩ locus aurorȩ
nisi ꝑfecta claritas uisionis int̾ne :
Adquẽ cũ ꝑlucta uenerit: iã detransactȩ
noctis tenebris nichil habebit. Nc̃ aut̃
adhuc tep̃tationũ molestias sustinenᷤ.
quia ꝑ intentionẽ cordis ad aliud festi¬
nat ȩccła : ad locũ suũ tendit aurora.
Quẽ locũ sim̃te noncerner&: in huiꝰ uitȩ
norte remaner&e. S dũ cotidie con¬
tendit ꝑfici & inlucẽ cotidie augeri:
locũ suũ iam conspicit. ⁊plene sibi cla¬
rescere solem querit. Lticũ suiꝰ aurora
considerat: quando scã anima ad con-¬
tenplandã conditoris su speciẽ flagr̃at.
Adlocũ suũ ꝑtingere aurora satagebat:
cũ cdauid dicer&e. Situut anima mea
addm̃ uuu̾i: quando ueniã ⁊ aparebo
ante faciẽ dei : Locũ suũ ueritas au

Expanded text:
a se tenebrarum etiam reliquias abscondet. a se tenebrarum etiam reliquias abscondet. Unde et bene haec aurora, quasi adhuc  cui enim locus suus ostenditur, profecto ex alio aliud vocatur; quid enim est locus aurorae, nisi perfecta claritas visionis internae, ad quem cum perducta venerit, jam de transactae noctis tenebris nihil habebit? Nunc autem adhuc tentationum molestias sustinens, quia per intentionem cordis ad aliud festinat Ecclesia, ad locum suum tendit aurora: Quem locum si mente non cerneret, in hujus vitae nocte remaneret. Sed cum quotidie contendit perfici, et in lucem quotidie augeri, locum suum jam conspicit, et plene sibi clarescere solem quaerit. Locum suum aurora considerat, quando sancta anima ad contemplandam conditoris sui speciem flagrat. Ad locum suum pertingere aurora satagebat, cum David diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Locu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ait. Uideo aliã legẽ in menbris
ncis repugnantẽ legi m̃tis meȩ : & cap¬
tuiu me ducentẽ inlege peccati: que ÷
in menbris meis. Ubig᷑ lex peccati cũ
lege m̃tis intendit: ꝓfecto adhuc aurora
est quia lux quȩ iam emicuit. necdũ
p̃cereuntes denebras funditus pressit.
Adhuc aurora ẽ: quia dũ lex carnis legẽ
m̃tis ⁊ lex m̃tis legẽ carns ꝑcutit. int̾
se uicissim lux ⁊ umbra confligit. Unde
rursũ paulus cũ dicer&. nox p̃cessit:
nequaquã subdidit diesuenit. sed dies
aut̃ ad ꝑpinquabit. Quienĩ post dis¬
cessũ noctis non iam uenisse sed appro¬
pinquasse diẽ insinuat: eẽ. seꝓculdubio
ante solẽ post tenebras ad huc maurora
de monstrat. Iunc aut̃ plene scã
electoꝵ ȩccłia dies erit. cũei admixta
peccati umbra iam nonerit. Iunc
plene dies erit. quando int̾ni luminiᷤᷤ¬
ꝑfecto feruore claruerit. Iunc plene
dies erit: quando nullã malorũ suoꝵ
temptantẽ memoriã tolerans: om̃s¬

Expanded text:
em in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis . Ubi ergo lex peccati cum lege mentis contendit, profecto adhuc aurora est, quia lux quae jam emicuit necdum praetereuntes tenebras funditus pressit; adhuc aurora est, quia dum lex carnis legem mentis, et lex mentis legem carnis percutit, inter se vicissim lux et umbra confligit. Unde rursum Paulus cum diceret: Nox praecessit, nequaquam subdidit: Dies venit, sed dies autem appropinquavit. Qui enim post discessum noctis non jam venisse, sed appropinquasse diem insinuat, esse se proculdubio ante solem post tenebras adhuc in aurora demonstrat. Tunc vero plene sancta electorum Ecclesia dies erit, cum ei admixta peccati umbra jam non erit; tunc plene dies erit, quando luminis interni perfecto fervore claruerit; tunc plene dies erit, quando nullam malorum suorum tentantem memoriam tolerans, om
Abbreviated transcription (Latin):
uons antia positus celei sesuetu mo¬
polus oftendebat. Frat eni aspecta an¬
glitus sermnone nitidus opersese cor¬
pore integer. et ingenio obtimꝰ eop¬
sidio mnag̃nius: fide catholicus. spe pa¬
tientissimise Haritate diffusus Sed¬

Expanded text:
n terra positus, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus e
Abbreviated transcription (Latin):
uocib respondet᷑. Nec contra nos ÷ murm᷑¬
uem s contra dñm. Nosenĩ quid sumꝰ.
Audiant illi. turbabunt᷑ in conspectu eus
patres orphanorũ & iudices uiduarum.
Audiant isti: qđ contra contumatiã subdi¬
torũ dr̃. Qͥ resistit potestati: dĩ ordinatio¬
ni resistit. Audiant simul om̃s. Dr̃ suꝑbis
renstit: humilib autẽ dat grãm. Audiant
om̃s. Immundꝰ ÷ aput dm̃: omis qͥ exaltat
cuncti qđ magistra ueritas doc& dicens.
Discite ame: qr mitis su̾ ⁊ humilis corde.
Ad hoc namq unigenitꝰ dĩ filiꝰ formã in¬
airmitatis nr̃e suscepit: ad hoc inuisibił.
ñ solũ uisibilis s &iam despectꝰ apparuit:
ad hoc contumeliar᷑ ludibria. illusionum
ꝓbra. passionũ corm̃ta tolerauit: ut suꝑbũ
ñ e̾e. hominẽ docer& humilis ds. Iuanta

Expanded text:
vocibus respondetur: Nec contra nos est murmvocibus respondetur: Nec contra nos est murmum, sed contra Dominum: nos enim quid sumus ? » Audiant illi: « Turbabuntur in conspectu ejus patres orphanorum et judices viduarum . » Audiant isti, quod contra contumaciam subditorum dicitur: « Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit . » Audiant simul omnes: « Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . » Audiant omnes: « Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humil
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ ex sꝑualib qiximꝰ. audiant illi.
omĩs caro fenũ: ⁊ gła eiꝰ sic̃ flos feni. Au¬
diant ͤiͣsti: qđ quibꝰoã post miracła dr̃. Nes¬
quitatis. Audiant illi. diuitiȩ si affluant
nolite cor apponere: audiant isti qr fatuȩ
uirgines quȩ uacuis uascłis ueniunt. ab
int̾nis nuptiis excludunt᷑. Rursũ qr alit̾
temptari p̾latos. atq alit̾ subditos p̃fati
sumꝰ. audiant illi qd̃ ꝑ quendam sapien
tem dr̃. Ducem te constituer᷑: noli extolli.
s esto in illis quasi unꝰ ex illis. audiant
isti. obedite p̾positis urĩs ⁊ subiacete eis
ipsi enĩ ꝑuigilant quasi rationẽ ꝓ am¬
mab ur̃is reddituri. Audiant illi cũ de
accepta potestate. głant᷑: hoc qd̃  abraȩ
uoce ardenti diuiti dr̃. Mem̃to fili: qr re¬
cepisti bona in uita tua. Audiant isti cũ
contra rectores suos in querela ꝓsiliunt.
hoc qd murmuranti popło. moysi ⁊ aaron

Expanded text:
atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: « Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . » Audiant isti quod quibusdam post miracula dicitur: « Nesquitatis . Audiant illi: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Audiant isti quia fatuae virgines, quae cum vacuis vasculis veniunt, ab internis nuptiis excluduntur . Rursum, quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus, audiant illi qutem dicitur: « Ducem te constitui, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . » Audiant isti, « Obedite praepositis vestris et subjacete eis. Ipsi enim pervigilant, quasi rationemabus vestris . Audiant illi, cum de accepta potestate gloriantur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Audiant isti, cum contra rectores suos in querelas prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ruinȩ crescit qd̃ edificant: qͥ ante mo¬
lẽ fabricȩ. humilitatis fundamina ñ
ꝓcurant. Ix bene ab intimis ꝓdimꝰ: Si
paus in exteriorib ostendamꝰ. Cunctis nãq
upna aput se. cogitatione tumentib in ÷
damor in locutione. a maritudo in silen-¬
ao. dissolutio in hilaritate. furor in tris¬
titia. in honestitas in actione. honestas
in ymagine. erectio in incessu: rancor in
responsione. horum mens semꝑ ÷ a dirro¬
gandas contumelias ualida: ad toleran-¬
das infirma. Ad obȩdiendũ pigra: ad la¬
cessendos uͦ alios importuna. Adea quȩ fa¬
cere ⁊ deb& ⁊ p̃ual& ignaua: ad ea autẽ
quȩ facere nec deb& nec p̃ual& parata.
hȩc in eo qđ sponte ñ appetit nullis exor¬
tationib flecaitur: adhoc autem qđ latent᷑
desid̾at. querit ut cogat᷑. qr dum metuit
ex desidio suo uilescere. obtat ium in ipsa
sua uoluntate tolerare. Igit᷑ qr humanos
animos alit̾ temptari ex rebus carnalib

Expanded text:
ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante moergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant. paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superbia apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur: quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
se estimant ex humilitater ita ñ nulli lo¬
quunt᷑ ꝑ ĩpatientiã elationis. ⁊ tam̃ loqͥ
se credunt ꝑ lib̾tatẽ rectitudinis. Aliquan-¬
do autẽ subditi ꝓterua quȩ sentiunt.
nequaquã ꝓdunt: ⁊ hii quorũ loqͦcitas
uix cõpescitur. ññꝗͣ ex sola amaritudine
intimi rancoris obmutescunt. Q ꝑ dolorẽ
mentis ꝓcacitatis suȩ uerba subtͣhentes.
cũ male loqͥ soleant peiꝰ tacent: qr cũ pec¬
cantes aliqͥd de correctione audiunt. in¬
dignantes & iam responsionis uerba sus¬
pendunt. Cũ his quando asꝑe agitur: sepe
ad querelȩ uoces de hac ipsa asꝑitate ꝓsi¬
liunt. Cũ uͦ eos magistri sui blande p̾ue¬
niunt. de hac ipsa humilitate qua p̃uen¬
ti st̃ grauiꝰ indignant᷑: ⁊ tanto eorum
mens uastiꝰ accendit᷑. quanto consid̾atiꝰ
infirma iudicat᷑. hu nimirũ qr humili¬
tatẽ quȩ uirtutũ mat̾ ÷ nesciunt. usũ
quȩ oꝑari uideant᷑: qr surgentis fabricȩ

Expanded text:
se aestimant ex humilitate, ita nonnulli lose aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt. Qui, per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent, quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae vocem de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt gravius indignantur, et tanto eorum mens vastius accenditur, quanto consideratius infirma judicatur. Hi nimirum, quia humilitatem, quae virtutum mater est, nesciunt, usum quae operari videantur, quia surgentis fabricae 1140
Abbreviated transcription (Latin):
gant nũ ꝗͣ uident. Unde ⁊ tanto atro¬
cius ꝑeunt. quanto ase ocłos auercunt.
qr in huiꝰ uitȩ itinere. offendentes corru¬
unt. dũ alibi intendunt. & quidẽ pecca¬
tores se asserunt: nec tam̃ tantũ ut tam
noxiȩ in regimine ꝑsonȩ traderentur.
Et dũ eiꝰ facta despitiunt. dũ p̾cepta cõtẽp¬
nunt: ad tantã usq insaniã deuoluunt᷑.
ut dm̃ res humanas curare ñ estiment.
qr ei qui qͦͣs uire rep̃hendit᷑. ee se cõmis¬
sos dolent. Sicq dũ contra rectorẽ suꝑbi¬
unt: & iam contra uiditia conditoris in-¬
tumescunt. E dũ pastoris uitã diuidicant:
ipsam qͦq sapientiã omĩa disponentẽ in¬
pugnant. Sepe autẽ rectoris sui dictis ꝓ.¬
terue obuiant: ⁊ eandẽ uocis suꝑbiam
lib̾tatẽ uocant. Sic quippe elatio se qͣsi
ꝓrectitudine lib̾tatis obicit: sic̃ sepe se
timor ꝓhumilitate supponit. Nlam sic̃
pleriq reticent extimore. & tam̃ tacere

Expanded text:
gant nunquam vident. Unde et tanto atrogant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi rectitudine objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat: qͦ faciliꝰ suggesta ꝑsuadeat. ipsã
ad cestimoniũ potestatis traditȩ retributi¬
onẽ uocat. dicens. Qͥa nͥ om̃ps d̃s tebis om̃i¬
b meliorem cerner&: om̃s hos sub tuo re¬
gimnine ñ dedisset. Euisq m̃tẽ mox erig̃.
uiles aq inutiles eos qui subiecti st̃ ostendit:
ita ut nullũ iã quasi dignũ respitiat. cui eqͣ¬
nimit̾ loquat᷑. Unde ⁊ mox m̃tis tranqͥlli¬
tas in irã uertit᷑. qr dũ cunctos despicit.
dũ sensũ uitãq om̃iũ sine modatione
rep̃hendit: tanto in refrenatiꝰ se in iracu̾¬
diã dilatat. quanto eos qui sibi cõmissi st̃.
ee. sibim& indignos putat. At contra
cũ subiectorũ cor suꝑbia instigat: hoc
sũmoꝑe agere nitunt᷑. ut sua acta consi¬
dare: fumditꝰ negligant. & semꝑ tacitis co¬
gitationib rectoris sui iudices fiant. Qi
dũ in illo qd̃ rep̃hende lebeant. impor¬
tune respitiunt: insem& ipsis qd corri¬

Expanded text:
insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corri
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ quasi bos comedes: ⁊ septẽ tẽpora mu¬
tabunt᷑ suꝑte. Ecce qr tumor m̃tis usꝙ ad
aꝑta uerba se ꝓtulit: patientia udiess
ꝓpinꝰ usq ad sententiã erupit. Lano ꝙ hiuns
aiftrictiꝰ ꝓculit: quanto eiꝰ se suꝑbia uno¬
datꝰ erexit & qi enumerando bons apẽ
inqͥb sibi placuit: enumerata aᵈ
in qb ferirt᷑ auoiuit. Sciendũ ao¬
Alter namq intumescit auro: alter eloquio.
Licer infimis ⁊ t̃renis rebus: alter sũmis cȩles
eoũ obtutib diuerso amictu palliet᷑. Nam
cũ is qͥ de t̾rena priꝰ gła suꝑbiebat. post¬
modũ de scĩtate. extollit̾: nequaquã cor
eiꝰ elatio deseruit. s ad eñ consueta ueni¬
ens ut cognosei nequeat ueste̾ mutauit.
Sciendũ quoq ÷ qđ alit̾ hȩc p̃positos: atq
alit̾ subditos temptat. Prelato namq in
cogitationib suggerit: qe solo uitȩ merito
quando gesta st̃. hȩc importune eiꝰ animo
obicit. E cũ hunc dõ singłarit̃ placuisse

Expanded text:
 quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia iudicis protinus usque ad sententiam erupit tantoque hunc districtius perculit, quanto eius se superbia inmoderatius erexit. Et quia enumerando bona dixit, in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. CuAlter namque intumescit auro, alter eloquio, alter in infimis et terrenis rebus, alter summis coelesteorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is qui de terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur; nequaquam cor ejus elatio deseruit, sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est quod aliter haec praepositos, atque aliter subditos tentat. Praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito quando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
specimen electorum sol&: qd̾ de se semp
sentiunt infra quã sunt. hine namq
ab eodem dauid dr̃. Si ñ humilit̃ sentiebã.
si exaltaui animã meã. Hinc salomon
necdũ sem& ipsum despicit: humilẽ di
sapientiam ñ app̾hendit. hinc in euangłio
qr abscondisti hȩc asapientib ⁊ pruden¬
tib ⁊ reuelasti ea paruulis. Hinc rursũ
psalmista ait. Custodiens paruulos dñs
hinc magister gentiũ dic̃. Facti sumꝰ par¬
uuli: in medio ur̃m. Hinc discipłos ãmo¬
nens: ait. Suꝑiores sibi inuicẽ arbitran¬
tes. Nam qr iniquus qͥsq inferiorem se
omẽm quẽ cogitat putat. e diuerso uiltꝰ
studeat. ut suꝑiorẽ quẽlib& ꝓximũ aten
it dicens Supiores sibi inuicẽ arbittantes
Et in cogitationib: cordis ⁊ ego illũ mͥp̃¬
fera: ⁊ uicissim ille me sibi. ut cum ab
utraq parte cor inferiꝰ p̃mit᷑. nullꝰ s in¬
penso honore subleuetur. S þane hunis¬
litatis formã reꝑbi qr leuiathan huras

Expanded text:
specimen electorum solet, quod de se semper specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Hinc Salomon nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens ait: Superiores sibi invicem arbitrantes . Nam quia iniquus quisque inferiorem se omnem quem cognovit putat, e diverso justus studet, ut superiorem quemlibet proximum attendit, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis et ego mihi illum praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetur. 44. Hanc humilitatis formam reprobi non tenent, s
Abbreviated transcription (Latin):
dauid semꝑ de se humilia sentiens: eiꝰdẽ¬
q: saulis se cõparatione postponens. post¬
quã feriendi locũ repperit ⁊ peꝑcit. eidẽ
seuienti aduersario. humili se ꝑfessione
ꝓstrauit. dicens. Quẽ ꝑsequeris rex isrł
quẽ ꝑsequeris. canẽ mortuũ. ⁊ pulicem
unum : Et certe iam unctꝰ in regẽ fuerat.
iam exorante samuelẽ. ⁊ cornu suꝑ se olei
fundente didicerat. qd eũ diuina gr̃a
saule repbato. ad regni gub̃nacła possiden¬
da seruabat. & tam̃ ꝑsequenti ad uersano
mente se humili substernebat. cui diui¬
no iuditio p̾latum ee̾ se nouerat. Iui ita¬
q se humilit̾ postponebat: cui ꝑ electionis
grãm incõparabilit̾ se nouerat eeͥ meliorẽ.
discant gͦ qͦmͦ humiliari ꝓximis debeant.
qui adhuc quo loco aput dm habeant᷑
nesciunt: si sic ͤelecti &iam illis humiliant.
quib iam se ꝑ interna uiditia ante posi¬
tos dep̃hendunt. Hoc autem ẽe ꝓprium

Expanded text:
David semper de sese humilia sentiens, ejusdemDavid semper de sese humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparatione postponens, postquam feriendi locum reperit, pepercit; et eidem saevienti adversario humili se professione substravit dicens: Quem persequeris, rex Israel, quem persequeris? canem mortuum et puunum ? Et certe jam unctus in regem fuerat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente, didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium
Abbreviated transcription (Latin):
tra auctorem nitit᷑. estimare sibi quẽli¬
cordis elati. cunctos quos cernunt suꝑ¬
biȩ fastu despitiunt. Et si quando ex¬
terius uenerant᷑: intꝰ tam̃ in secreto cor¬
dis ubi aput se sua estimatione mag¬
ni sunt. cunctorum sibi uitã meritũq
postponunt: eosq infra se ee respitiui s.
qr ꝑ elatã cogitationẽ cordis. in cuiusdã
se altitudinis arce posuerunt. Quibꝰ
dentes. hinc & iam paulus ait. Nolite ẽe¬
prudentes: aput uos m& ipsos. hinc ad
saulem: diuina increpatione dr̃. Nonne
cum ees paruulꝰ in ocłis tuis. caput te
constitui in tribubus istł. Paruulꝰ qͥppe
in ocłis suis ÷: qui in eo qđ sem& ipsum
consid̾at. imparẽ se alienis meritis pen p¬
sat. Nam quasi grandem se conspicit.
quisquis se suꝑ aliena merita elatione
cogitationis extendit. Saul autẽ reꝓbꝰ
in dono quo ceꝑat ñ ꝑmansit: qr fastu.
susceptȩ potestatis intumuit. At contra

Expanded text:
tra auctorem nititur, aestimare sibi quemlitra auctorem nititur, aestimare sibi quemlii per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibusdentes . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Parvulus quippe in oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
qr nunc om̃i modo non timens. om̃ĩb
supplitiis subiac&: qui elem̃tis & iam
suꝑ esse poterat. si unum quem debu¬
it timere uoluisset. Unum quem ꝓ¬
fecto timer&. omĩa possidens: qui nc̃
unum non timens. omĩa patitur.
factus ÷ gͦ: ut nullum timer&. Nul¬
lum uidelic&: quia nec dm̃. Sed neq
hoc qđ passurus ÷ metuit: cui felitius
nimirum fuerat. timendo uitare sup.¬
plitia. quam non timendo tolerare.
Appetitum itaq celsitudinis uertit in
rigorem mentis: ut iam ꝑ duritiam se
male esse non sentiat. qui preesse ꝑ
głam querebat. Nam qr ius quesitȩ po¬
testatis ñ obtinuit: quasi qd̾dam suꝑ¬
biȩ suȩ remedium. insaniam insensi¬
bilitatis inuenit. & qr ꝓuectu trans¬
gredi cuncta non potuit: despectu se
pbia studiose describitur: cũ ꝓtinꝰ sub in
seitur. Om̃e sublime uid&. Id est cunc¬
cos uelut infra se positos quasi de sub¬
limi respicit: qr dum ꝑ intentionẽ con¬

Expanded text:
quia nunc omnimodo non timens omnibus quia nunc omnimodo non timens omnibus suppliciis subjacet, qui elementis etiam superesse poterat, si unum quem debuit timere voluisset. Unum profecto timeret omnia possidens, qui nunc unum non timens omnia patitur.lum timeret, nullum videlicet, 1135 quia nec Deum, sed neque hoc quod passurus est metuit. Cui nimirum felicius fuerat timendo vitare supplicia quam non timendo tolerare. Appetitum itaque celsitudinis vertit in rigorem mentis, ut jam per duritiam se male egisse non sentiat, qui praeesse per gloriam quaerebat. Nam quia jus quaesitae potestatis non obtinuit, quasi quoddam superbiae suae remedium insaniam insensibilitatis invenit; et quia provectu transgredi cuncta non potuit, despectu se ujus adhuc superbia studiose describitur, cum protinus subinId est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem con
Abbreviated transcription (Latin):
similis in celsitud. ne concupiuit. Qͥ eñ
caritatem eius mutari debuit subditꝰ
ambiit eiꝰ cessitu: dinẽ. Et hoc qđ imitari
poterat: amisit elatꝰ. Celsus nimirũ esset :
si ei qͥ ueracit̃ celsus ẽ. in herere uoluisset.
Celsus ee̾t. si participatione uerȩ celsituidinis ẽtentꝰ fuisset
S dum priuatam celsitudinem suꝑ¬
be appetiit: iure ꝑdidit participatam.
Relicto enim eo cui debuit inherere
principio: suum sibi appetiuit quo¬
dam modo esse principium. Relic¬
to eo qui uere illi sufficere poterat:
se sibi sufficere posse iudicauit. &
tanto magis infra se cecidit: quan¬
to magis se contra głam sui condi¬
toris erexit. Nam quem exaltabat libe¬
ra seruitus: deiecit captiua libertas.
Qua libertate nunc ut nullum ti¬
meat effrenatur.: s ipsa grauitatis
effrenatione restringitur. Suꝑno enĩ
iuditio cuncta mirabilit̾ ordinante.
uinxit illum libertas quam appedit:

Expanded text:
similis in celsitudine concupivit. Qui enim similis in celsitudine concupivit. Qui enim charitatem ejus imitari debuit, subditus ambiit ejus celsitudinem, et hoc quod imitari poterat, amisit elatus. Celsus nimirum esset, si ei qui veraciter celsus est, inhaerere voluisset. Celsus esset, si participatione verae celsitudinis contentus fuisset. Sed dum privatam celsitudinem superbe appetiit, jure perdidit participatam. Relicto enim eo cui debuit inhaerere principio, suum sibi appetiit quodammodo esse principium. Relicto eo qui vere illi sufficere poterat, se sibi sufficere posse judicavit; et tanto magis infra se cecidit, quanto magis se contra gloriam sui conditoris erexit. Nam quem exaltabat libera servitus, dejecit captiva libertas. Qua libertate nunc ut nullum timeat effrenatur, sed ipsa graviter effrenatione restringitur. Superno enim judicio cuncta mirabiliter ordinante, vinxit illum libertas quam appetiit,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs hominib meritorũ suorum de¬
iectione subiaceat. Unde ⁊ eisdem scĩs
contra hunc decertantibꝰ eo retribu¬
tionis suȩ meritũ crescit. quo ille
ab eis uincit᷑ qui ꝑ naturȩ potentiã
quasi uire se hominib suꝑ esse głat᷑.
s&: timore uidelie& sobrio. timore se-¬
curo. ñ timore quẽ foras caritas mit¬
coniugem uxor amans: alit̾ tun&. an¬
cilla dñm peccans. Sic gͦ iste fuerat
conditus: quatinꝰ timore leto auctorem
suũ ⁊ amans metuer&. ⁊ metuens ama¬
r&: s sua ꝑuersitate talis factus ÷ ut
nullũ timer&. Ci quippe a quo conditꝰ
fuerat: sube̾e̾ despexit. Ita enĩ ds̃ suꝑ
omĩa.ẽ: ut ipse sub nullo sit. Leuia¬
than uͦ iste eius celsitudinis culmen
aspitiens: ius ꝑuersȩ lib̾tatis appetiit.
ut supͣ ee̾t ceteris ⁊ nulli sub ee̾t. dicens.
Ascendã suꝑ altitudinem nubium.
iero similis altissimo. Cuiꝰ eo ipso
simlitudinem ꝓoidit: quo ee eisuꝑbe

Expanded text:
sanctis hominibus meritorum suorum desanctis hominibus meritorum suorum dejectione subjaceat. Unde et eisdem sanctis contra hunc decertantibus eo retributionis suae meritum crescit, quo ille ab eis vincitur qui per naturae potentiam quasi jure se hominibus superesse gloriatur. set, timore videlicet sobrio et securo; non timore quem foras charitas mitconjugem uxor amans, aliter dominum ancilla peccans. Sic ergo fuerat iste conditus, quatenus timore laeto auctorem suum et amans metueret, et metuens amaret. Sed sua perversitate talis factus est, ut nullum timeret. Ei quippe a quo conditus fuerat subesse despexit. Ita enim Deus super omnia est, ut ipse sub nullo sit. Leviathan vero iste ejus celsitudinis culmen aspiciens, jus perversae libertatis appetit, ut et praeesset caeteris, et nulli subesset, dicens: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo . Cujus eo ipso similitudinem perdidit, quo esse ei superbe
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs aet̾no deputatos supplicio ĩã nouert̃ anteilũ
iudicis iusti c̃spectũ orationis suȩ merttũ cas¬
sari refugiunt. Qđ sinc̃ quoq iuuentes
iusti mortus ⁊ dampnatis iniustis mi-¬
nime com patiunt᷑. quando ad huc
aliqͥd iudicabile de sua carne seꝑ
peti & iam ipsi nouerunt. quando
districtius tẽ iniquorũ torm̃ta respi¬
tiunt. quando ab om̃i uitio corrups¬
tionis exuti. ipsi iam ustitiȩ uiciniꝰ
atq artiꝰ inberebunt: Sic quppe
nendi ordinem recurramꝰ. ottiss
ta seuiachan iftiꝰ in dicauit. apie
dicens ome. qđł electos exter uꝰ
uehem̃t᷑ opprunit. om̃e qđ interiꝰ sug¬
gestione sua reꝓbis blandit̃ infundit:
mox ĩmanitatem uirtutis illiꝰ breuit᷑
cestas: quȩ comparet᷑ ei. Potestas eus
suꝑ terram cunctis eminentior ꝑhibe¬
cur: qr ⁊ si actionis suȩ merito infra
homines cecidit. om̃e tam̃ hominũ
genus naturȩ angłicȩ conditione
suȩ magnitudinẽ ñ amisit. Cuiꝰ adhuc
uirib humana omĩa suꝑat: lic&

Expanded text:
tos aeterno supplicio jam noverint, ante illum judicis justi conspectu orationis suae meritum cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippenendi ordinem recurramus. 1134 Penta Leviathan istius indicavit, aperte praedicens omne quod electos exterius vehementer opprimit, omne quod interius suggestione sua reprobis blandienter infundit, mox immanitatem virtutis illius breviter testas quae comparetur ei. - Potestas ejus super terram cunctis eminentior perhibetur, quia etsi actionis suae merito infra homines cecidit, omne tamen hominum genus naturae angelicae conditione amisit, cujus adhuc viribus humana omnia superat, licet
Abbreviated transcription (Latin):
dere conspicit: eo in exercenda nequitia
durior assurgit. Quem cum pleriq huiꝰ
mundi sapientes. in cunctis quȩ appetit
tanta peinatia tanta fortituoine stringi
considant: corda sua ad famulatum eus q.¬
rannidis inclin ant: & om̃e qđ ante largi¬
ente dõ sapiunt. hoc contra eum ad serui¬
tium hostis illius inflectunt. Unde & recce

Expanded text:
dere conspicit, eo in exercenda nequitia dere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte
Abbreviated transcription (Latin):
securis incidit: qr receptos interuis nulla
foras seueritatis sententia ꝓicit. Nequaꝗͦ.
ferramenta ꝑstrepunt: qr nec quelib&
minima ultra iam flagella sentiuntur.
Ca gͦ ꝑ malleum desuꝑ uenientem. cȩlefas
pondus ꝑcussionis exprimitur: qͥd est qd
leuiathan iste malleum despicit. nͥ qd̃ su¬
ꝑnȩ animaduersionis ictus formidare
cõtempsit: & quasi sapulam malleum
deputat: qr ad iustȩ irȩ se pondera uelut
contra leuissimos terrores parat. Unde ͤ ad.¬
huc expressius subditur. Et deridebit ui
brantem hastam. Contra leuiathan enĩ
dñs hastam uibrat: qr in eus interitu dis¬
trictam minatur sententiam. hastam qͥp
pe uibrare. ẽ: et̃nam ei mortẽ ex districta
animaduersione p̃parare. S apostata
sp̃s auctorem uitȩ & iam cũ sua morte
despitiens. hastam iubrantem deridos:
qr ex districto iuditio quicquid graue.
quicqͥd orribile se p̃uid& pati: non me¬
tuit. S quo se ętña tormenta ñ posse eua¬

Expanded text:
securis incidit, quia receptos interius nulla securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera velut contra terrores levissimos parat. Unde et adhuc expressius subdbrantem hastam. - Contra leviathan enim Dominus hastam vibrat, quia in ejus interitum districtam minatur sententiam; sed appe vibrare est aeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse eva
Abbreviated transcription (Latin):
mo uiditio in ecña dãpnatione confrin-¬
get. Rursum ꝑ malleum: ꝑcussio eę¬
lestis exprimitur. Qđ salomone templũ
edificante signatur: cũ dr̃. Domus autẽ
cum edificaretur. lapidib dedolatis atq
ꝑfectis edificata. ẽ: ⁊ malleus ⁊ securis
⁊ om̃ẽ ferramentum ñ st̃ audita in do¬
gursut: Ad cuiis edificationem electorum a¬
ninȩ quasi qͥdam expoliti lapides deferunt᷑.
li cum ȩdificatur incęlis.: nulliis hic iam dis¬
cipline malleus Ponat. qr dolati atq ꝑfecti
illuc lapides ducimur. ut locis uycta meri¬
tum congruis disponamur. Hinc enim foris
tundimur: ut illuc sine. rep̃hensione uenia¬
mus. Hic malleus. hic securis: hic omĩa tun¬
sionum resonant ferramenta. Indomo au¬
tem dei nulli ictus audiunt᷑. qr in ȩcña pa¬
tria om̃s iam ꝑcussionum strepitus contices¬
cunt. Nequa quam ibi malleus ꝑcutit: qr
nulla animaduersio affgit. Nequaquã

Expanded text:
mo judicio, in aeterna damnatione confrinmo judicio, in aeterna damnatione confringat. Rursum per malleum percussio coelestis exprimitur: quod Salomone templum aedificante signatur cum dicitur: Domus autem cum aedifiperfectis aedificata est; et malleus, et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in dogurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
exercens quanto se ab eis uinci sꝑualit̃
sꝑm p̾ualere consid̾at: in eorum carne
crudelitatis suȩ omĩa argumenta com
res despicit. qui ipsa & iam suꝑni inse
iuditii ȩt̾na torm̃ta cõtẽpnit: Unde
animaduersionis despicit: qui se ꝑsup¬
plitium desuꝑ ueniens ferit. Inscriptura¬
⁊ enĩ sacra mallei nomine aliquando
diabolus designatur. ꝑ quẽ nc̃ delinquen¬
tium culpȩ feriuint᷑. aliquando uͦ ꝑcus¬
sio cȩlestis accipitur. ꝗͣ uł electi suꝑnos
ictus sentuint. ut a prauis taneribus cor¬
supplitia ęc̃na p̃ueniens quid & iã in pos¬
terum mereant̾ ostendi̾t. Nam qr appel¬
latione mallei antiquuis hostis expͥmit᷑.
ꝓpħa testatur: cum suꝑ eũ cĩ extremi u¬
ditii cõtemplat̾. dicens. Qmꝰ confractus :
⁊ contritus malleus uniuersȩ terrȩ:&
Ac si dico̾. sum ꝑ quẽ uascula sua dñs
in ministerii usu formanda ꝑcutit. qͥs
ꝑpendat quo turbine ueniente extre¬

Expanded text:
exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter spiritum praevalere considerat, in eorum carne crudelitatis suae omnia argumenta consres despicit, qui ipsa etiam superni in se judicii aeterna tormenta contemnit? Unde animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur; aliquando vero percussio coelestis accipitur, qua vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corsupplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur ostendat. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confracet contritus malleus universae terrae? Ac si diceret: eum, per quem vascula sua Dominus in ministerii usu formanda percutit, quis perpendat, quo turbine, veniente extre
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sc̃a eccła dum uolubilitate temporũ
ꝑ tribulationum circuitum ducitur: for¬
tes ex illa uiri ꝓdeunt. quib quasi lapi¬
deis ictibus iniquorum corda tundant᷑.
Unde ͤ ad ꝓpħam de bonis doctorib dñs
dicit. Deuorabunt & subitient lapidi¬
bus fundȩ. Sc̃i quippe doctores qui ad¬
uirtutem & alios instruunt: hostes de¬
uorant. dum eos intra corpus suum ꝑ
ium conuersationis immutant. Qs lapi¬
dib fundȩ subitiunt: qr dum fortes qͦsq
in scã ȩccła uiros instituunt. ꝑ eos aduer¬
sariorum suꝑbientium pectora dura con¬
fringunt. Unde & golias immanissimꝰ
saxo fundȩ morit᷑: qr singłari sc̃ȩ eccłȩ
lapide diabolica celsitudo suꝑatur. Leui¬
achan itaq iste qr dampnato illo homi¬
Sc̃orum robur quasi in stipulȩ molliti¬
em redigit: quorum lingua prius pec¬
tus illiꝰ duris ictibus td̾tudit. Om̃em
quippe tẽ forcitudinem suȩ iniquitatis

Expanded text:
ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Svirtutem alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversationis immutant; quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homirte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicantium ddespicit. ⁊ cum repbarã
mentes male suadendo momor derit
durus inter iacła eas omimodo t eu
relinquit: recte. dr̃. Non fugabi ub
uir sagatarius. Ac si aꝑte dicerecis:
Arepborum cordibus eum scĩ p̾dicato¬
ris sagita ñ excucit: qi quisquis ab illo
apprehenditur. uerba iam p̃dicantiũ
audire comtempnit. Undẽ bene pecca¬
dis p̃cedentib irascens. de his quos in ma¬
nu antiqui hostis deserit. ꝑ ꝓpħam dñs
dicit. Im mittam uobis serpentes regu¬
los: quib non.ẽ incantatio. Acsi dicer&.
Iusto iuditio talibus uos immundis spi¬
tibus tradam: qui a uobis excuti exorta¬
tione p̾dicantium quasi incantantium
sermone ñ ualeant. Q̾a uͦ leuiathan iste
acordibus reꝓborum scȩ p̃dicationis spi¬
culis ñ mouetur. ipse & iam scõrum ui¬
rorum cõtemptꝰ adicitur: cum ilico sub¬
clesia figuratur. Funda namq dum in
girum mitaitur: sic de lla lapides exeunt.
quib aduersariorum pectora feriantur.

Expanded text:
raedicantium despicit, et, cum reproborum raedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui hostis deserit, Dominus per prophetam dicit: Immittam vobis serpentes regulos, 1125 quibus non est incantatio . Ac si diceret: Justo judicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviathan iste a cordibus reproborum sanctae praedicationis spiculis non movetur, ipse etiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subclesia figuratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur;
Abbreviated transcription (Latin):
priam ẽẽ se paleas metuunt. ꝑ duumũ
adiutorium fulti inferri atq eris soli¬
ditate roborantur. Ut contra aduersa¬
rium suum tanto magis in dõ fortes
sint: quanto se amplius infirmos ese
meminerunt.: S quanto altius behe¬
moth iste contͣ electos dei ꝑ miracła
erigitur: tanto contra eum sc̃ĩ quiq
uehementius. ad p̃dicationis uerba¬
se constringunt. Qͥ tam̃ ita repborum
mentes possid&: ut eas nulla confoss
ueritatis iaculatione relinquat. uni
ex uoce bene uiuentium distringun¬
tur: audientium corda transfigunt.
his sagittis sc̃a eccła ꝑcussa fuerat
quȩ dicebat. Uulnerata caritate e¬
go sum. De his sagitis: psalmistȩ uo¬
ce narratur. Sagittȩ paruulorum:
factȩ sunt plage eorum. Cͥa scilics
uerba humilium : penitrauerunt
animos suꝑborum. De his sagitas.
ꝑ sc̃ẽ intentionis arcum. audientũ
cordib uerba recte exhortationis in¬
sigit. Qͥa gͥ leuiathan iste uerbap¬

Expanded text:
propriam se esse paleas metuunt, per divinum propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur, tanto contra eum sancti quique vehementius ad praedicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculatione relinquat. Unde m voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis per sanctae intentionis arcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba p
Abbreviated transcription (Latin):
lum gladium quem sacra eloquia
antixꝑm uocant. in exercitatione
suȩ iniquitatis assumpserit. ⁊ ferrũ
uelut paleas. ⁊ es uelut lignum pu¬
tridum reputabit: qr nͥ diuina gr̃a
ꝓtegat. ⁊ p̃dicantium uires uelut pa¬
leas nequitie suȩ igne consumit: ⁊
patientium constantiam quasi lignũ
putridum in puluerem redigit. Et
acumen gͥ ferri ⁊ eris foraitudo defiti&:
dum ꝑ uiolentiam uirtutis illuis ⁊ p̃¬
dicationis sensus obtunditur. ⁊ pati-¬
entie. longuanimitas dissipatur. Hisi¬
gͦ electos suos opitulatio diuina robo¬
r&. ubi tunc infirmi erunt. si fortes
uelut paleȩ reputantur: Qͥd tunc le¬
uiathan iste de paleis fati&. si ferrũ
quasi paleas estimabit. Qͥd de pu¬
tridis lignis acturus. ẽ. si quasi lignũ
putridum. eris fortitudinem solu&e.
S.o quam multi qui suis uiribus ser¬
rum se uł es estimant. in illo dune trrbu¬
lationis igne paleas se eẽ: dephenduint:
& quam multi qui ꝑ infirmitatemꝓ

Expanded text:
lum gladium quem sacra eloquia lum gladium quem sacra eloquia Antichristum vocant in exercitationem suae iniquitatis assumpserit, et ferrum velut paleas, et aes velut lignum putridum reputabit, quia nisi divina gratia protegat, et praedicantium vires velut paleas nequitiae suae igne consumet, et patientium constantiam quasi lignum putridum in pulverem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, et patientiae longanimitas dissipatur. go electos suos opitulatio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimantlationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ subditur. Reputabit enim ut
paleas ferrum: ⁊ quasi lignum putri-¬
inferius ferri appellatione replicauit.
qd toracem ꝓtulit: hoc rursum exis
commnemoratione signauit. ferrum
namq acuitur. ut aduersarius uul¬
nertius: es autem rubigine pene nul¬
ia consumit᷑. Ferro gͦ p̃dicationis ia¬
cula: ere. autem longuanimitatis cons¬
tantia designatur. Unde ⁊ sub aser
rum ⁊ es: calciamentum eius. Caltia¬
mentum quippe in scriptura sacra
munim̃ p̾dicationis accipitur: sicut
scriptum ẽ. Calciati pedes: in p̃para¬
tione ȩuangłii pacis. qr gͦ ꝑferrum
uirtus ꝑ es autem ꝑseuerantia ex pri-¬
mitur ferrum ⁊ es caltiamentũ eius dr̃.
dum p̃dicatio illiꝰ acumine simul ⁊
constantia munit᷑. ꝑferrum enĩ. mala
aduersantia penitrat. ꝑ es autem bo¬
na quȩ ꝓposuit longuanimit̃ ser-¬
uat. Cuius ꝓfecto ꝑseuerantiam illic
aꝑtius insinuat: subdens. Sicut dies
iuuentutis enis: ita erit ⁊ senectus

Expanded text:
censetur. Reputabit enim quasi censetur. Reputabit enim quasi paleas ferrum, et quasi lignum putriinferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pene nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser Ferrum et aes calceamentum ejus . Calceamentum quippe in Scriptt scriptum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Quia ergo per ferrum virtus, per aes autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, cum praedicatio ejus acumine simul et constantia munitur. Per ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto perseverantiam illic apertius insinuat, dicens: Sicut dies juventutis ejus, ita erit et senectus
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. qr eam sub equitate uditii possi¬
dendo modam̃. Ille autem qr ꝑ abrup¬
ta furoris capitur. ñ apprehende gla¬
dium s agladio comphendi ꝑhibetur:
non enĩ iram possidens ten&. s ab ira
uͦ ab aduersario munim᷑. ꝑ hastam
uulnera inferimꝰ ꝑ torãcem tegim᷑.
cationis iacłm.: qͥd ꝑtoracem. nͥ forti¬
tudo patientiȩ designatur: Leuiathan
gͦ iste. qr ꝑ assumptum reꝓbum homi¬
nem in ira omimodȩ crudelitatis effre¬
natur: app̃hendi agladio dr̃. Nam ꝑ os¬
tensionem inmensȩ tunc fortitudinis.
exhib&s quicqͥd nequit̾ potest. Eneq has¬
ta neq torax subsistere poterit: qr in
antixꝑm ueniens tantȩ uirtutis appa¬
rebit. utsi suꝑnum adiutorium desit. ⁊ p̃¬
dicantium acumen obtundat: ⁊ longua¬
nimitatem patientium destruat. Nisi enĩ
iustorum uitam suꝑna gr̃a solidet. non
subsistit hasta: qr uirtus p̃dicatorum
frangitur. Non subsistit torax: qr constan¬

Expanded text:
mus, quia eam sub aequitate judicii possimus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet, sed ab ira vero ab adversario munimur. Per hastam vulnera inferimus, per thoracem tegimur cationis jaculum, quid per thoracem nisi fortitudo patientiae designatur? Leviathan ergo iste, quia per assumptum reprobum hominem in ira omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia constan