comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nobis ad cautionem ⁊ penitudi¬
nis ad salutem exempla preberent.
quis in lubrico lapsum ñ timeat.
Procul sint a conuuuis tuis fasides
aues crassi turtures. & tagemonicus.÷¬
N om̃s aues quib amplissima patri¬
monia auolant. Nec ideo te carnib.
uesci ñ putes. si suum. leporum atq cer¬
uorum.  quadrupedum animantiũ
esculentias reprobes: non enim hec pe¬
cudum numero. s suauitate gustus
iudicantur. Scimus ab apło dictum
Om̃is creatura dei bona ẽ: & nichil rei¬
ciendum quod cum gr̃arum actio-
ne ꝑcipitur. S idem loquitur. bonũ¬

Expanded text:
nae nobis ad cautionem et paenitudinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in lubrica uia lapsum non metuat? procul sint a conuiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, leporum atque ceruorum et quadrupedum animantium esculentias reprobes. non enim haec pedum numero, sed suauitate gustus iudicantur. scimus ab apostolo dictum: omnis creatura dei bona et nihil reiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur. s
Abbreviated transcription (Latin):
nib non queunt laborare: quȩ uere
uiduȩ sunt : quas ȩtas ꝓbauit ⁊ uita.
Hely sacerdos offendit dm̃: ob uitia li¬
berorum. Ergo econtrario placatur
d̾s uirtutib eoꝵ: si ꝑmanserint in fi¬
de. spe caritate. ⁊ sc̃itate cum pudici¬
tia. O timotheȩ: te ipsum castũ cus¬
suspicari liceat: s ex abundentia lubri¬
cam etatem monuisse pietatis . ẽ Que
dicturus sũ non tibi. s puellaribus
annis dic̾tum intellige. Uidua que
in deliciis est: uiuens mortua ẽ. Hoc
uas electionis loquitur: & de illo pro¬
fertur thesauro. qui confident aiebat.
An exꝑimentum queritis eiꝰ qui in
me loquitur xp̃i: Hoc ille ꝓnuntiat.
qui libere sub ꝑsona sua fragilitatem
humani corꝑis fatebatur. Non enĩ qd̃
corpus meum: ne aliis predicans ipse
reprob inueniar. Si ille timet: quis
nr̃m potest esse securus: Si dauid a¬
micus dñi ⁊ salomon amabilis eius
uicti sunt quasi homines. ut ⁊ rui¬

Expanded text:
nibus non queant laborare, quae uere nibus non queant laborare, quae uere uiduae sunt, quas et aetas probauit et uita. Heli sacerdos offendit deum ob uitia liberorum: ergo e contrario placatur deus uirtutibus eorum, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum cussuspicari liceat, sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corporis fatebatur: non enim, quocorpus meum, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet, quis nostrum potest esse securus? si Dauid, amicus domini, et Salomon, amabilis eius, uicti sunt quasi homines, ut et rui
Abbreviated transcription (Latin):
marito: redde filiis. Amore prȩsentiũ
absentis desiderium tempera. Non ẽ
parui apud dm̃ meriti. bene filios
educare. Audi apłm commonentem.
Uidua eligatur non minus annoꝵ
oꝑib habens testimonium. Si filios
educauit. si hospitalis fuit: si scõꝵ. pe¬
des lauit. si afflictis abundanter tribu¬
it : si om̃e opus bonũs subsecuta ẽ Hi¬
dicisti cathalogum uirtutum tuaꝵ:
quid debeas nomini tuo: quib meri¬
tis scd̃m pudicitiȩ gradum possideas.
Nec te mouear qd̃ sexageni̾ria eligat᷑
iudua: ⁊ putes adolescentulas ab apło
reꝓbari. Et te crede eligi ab eo. qui
discipulo dixerat. nemo adolescentiã
tuam contemnat: ñ continentiam. s
etatem. Alioqͥn om̃s quȩ ante sexagin¬
ta annos iuiduate st̃ ac lege accipiant
maritos. S quia rudem instituebat
pueq pauꝑib quorum ei cura cum
barnabea fuerat demandata: illas uult
eccłȩ opib sustentari. que ꝓprus ma¬

Expanded text:
marito, redde filiis; amore praesentium marito, redde filiis; amore praesentium absentis desparvi apud Deum meriti, bene filios educare. Audi Apostolum commonentem: « Vidua eligatur non minus annoruoperibus habens testimonium, si lilios educavit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lavit, si afflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est . Didicisti catalogum virtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. Nec te moveat, quod sexagenaria eligatur vidua, et putes adolescentulas ab Apostolo reprobari. Et te crede eligi ab eo, qui discipulo dixerat: Nemo adolescentiam tuam contemnat ; non continentiam, sed aetatem. Alioquin omnes quae ante sexaginta annos viduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia rudem Christi instituebat pueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult ecclesiae opibus sustentari, quae propriis ma
Abbreviated transcription (Latin):
trem querentib exibet. Sic oculos. sic
ille manus. sic ora ferebat. Scintilla
iuigoris paterni lucet in filio: ⁊ simmi¬
litudo morum ꝑ speculum carnis e¬
rumpens. ingentes animos angusto
in pectore uersat. Iungitur ei ger¬
mana rosarum ⁊ lilioꝵ calatus. ebo¬
ris floris ostriq commertium. Sic
refert in ore patrem. ut ad uenusta¬
tem ꝓpensior sit: sic matrem pugit
mixta similitudine. ut in uno corꝑe
utrumq cognoscas. Ita suauis ẽ ⁊ mel¬
litula: ut honor sit omĩum ꝓpinquoꝵ
Hanc tenere non dedignatur augustus:
hanc fouere in sinu regina letatur. Cer¬
tatim ad se omnes rapiunt. Pendet ex
collo: heret brachiis singuloꝵ. Garru¬
la atq balbutiens: linguȩ offensione
fit dulcior. Habes gͥ saluina quos nu¬
trias : in quib uirum absentem tene¬
re te credas. E oce hereditas dñi: filii
merces fructus uentris. Pro uno ho¬
mine duos filios recepisti: auctus est
numerus castitatis. Quicquid debebas

Expanded text:
trem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic trem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque balbutiens linguae offensione fit dulcior. Habes igitur, Saluina, quos nutrias, in quibus uirum absentem tenere te credas. ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. quidquid debebas
Abbreviated transcription (Latin):
caritate sociarat: ut qui merito infe¬
riores erant. officio se pares arbitra ren¬
tur. Difficile factum ẽ głam uirtute
suꝑare. & ad his diligi quos p̾cedas. Que
udua non huius auxilio sustentata
ẽ.Qui pupillus non in eo repperit
patrem Tocius orientis epi. ad hunc
miserorum preces ⁊ laborantium de¬
sideria conferebatit. Quicquid ab in¬
ꝑatore poscebat elemosina in pauꝑes.
p̃cium captiuorum: miscðia in af¬
flctos erat. Unde ⁊ ipsi pͥncipes liben¬
ter prestabant. quod sciebant ñ uni
s plurib indulgeri. Quid ultra dif¬
ferimus: Om̃ĩs caro fenum ⁊ omnis
gła eius quasi flos agri. Reuersa ẽ
terra in terram suam. Bormuut in
dño ⁊ appositus ad patres suos. plenũ
dierum ⁊ luminis: & nutritus in senec¬
tute bona. Cani enim hominis sunt.
sapientia eiꝰ. In breui ȩtate tempora
multa compleuit. Cenemus pro illo
dulcissimos libros: uxor heres pudi¬
citiȩ prȩcium ẽ. Nebridius pusio pa¬

Expanded text:
caritate sociarat, ut, qui merito infecaritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in pauperes, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senectute bona — cani enim hominis sunt sapientia — et in breui aetate tempora multa conpleuit. tenemus pro illo dulcissimos liberos; uxor heres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio pa
Abbreviated transcription (Latin):
putatio illa non terreat. uideo aliã
legem in menbris meis repugnanteᷤ
legi mentis mee: ⁊ captiuum ducentẽ
in lege peccati que ẽ in menbris meis:
Mirum dictum ẽ. Nutritus in palatio.
contub̾nalis ⁊ condiscipulus augustoꝵ.
quoꝵ mense ministrat orbis. ⁊ terre
ac maria seruiunt. int̾ rerum omni¬
um abundantiam. in pͥmo ȩtatis flo¬
re tante uerecundiȩ fuit. ut uirgina¬
lem pudorem iunceret: ne leuem qͥdẽ
in se obsceni rumoris fabulam daret.
Deinde purpuratoꝵ ꝓpinquus. socius.
consobrinus. id ẽ cum ambob studuis
eruditus. que res etiam externoꝵ m̃tes
sibi conciliat. non ẽ inflatus suꝑbia.
ñ ceteros homines adducta fronte con¬
tempsit: s cuncꝰtis amabilis. ipsos pͥn¬
cipes aniabat ut frẽs. uenerabatur ut
dños: ⁊ in illoꝵ salute suã salutem
positam fatebatur. Minustros aut̃ eoꝵ
n uniuersum ordinem palatu quo
regalis frequentatur ambicio. sic sibi

Expanded text:
putatio illa non terreat: uideo aliam putatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tentarent. Scit ipsa cui libellus hic
scribitur. me non nota s audita
narrare: nec ex aliquo in me bene¬
ficio scriptoꝵ more grecoꝵ gr̾am
lingua reddere. ꝓcul a xp̃ianis ista
suspicio. Habentes uictum ⁊ uesti¬
mentum: his contenti sumꝰ Hbi
iulȩ holusculum ⁊ cybarius panis.
⁊ cẏb potusq moderatus: ihi di¬
ibi nulla adulatio: quȩ uel precipue
fructum respicit. Ex quo colligitur fi¬
dele eẽ testimonium: quod causas non
habet menciendi. Ac ne quis me putet
solas in nebridio p̃dicare elemosinas.
quãqͥm ⁊ has exercuisse sit magnũ de
quib dr. sicut aqua extinguit ignem
ita elemosyna extinguit peccatum: ad
uirtutes eius ceteras ueniam. quas sin¬
gulas in paucis hominib dep̃hendimꝰ.
Quis fornacem regis babyloniȩ. sine ad¬
ustione ingressus ẽ Cuius adolescentis
egyptia dña pallium ñ tenuit: Que
uxor eunuchi nullos creat libros. uo¬
luptate transacta: Quem hominũ dis¬

Expanded text:
tentarent. scit ipsa, cui libellus hic tentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit? quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum dis
Abbreviated transcription (Latin):
egyptiis deferunt: canteq felicitatis st̃
ut emant & uendant ioseph: & mer¬
cimonium eoꝵ salus mundi sit. Do¬
cet ⁊ hesopi fabula plenum muris
uentrem ꝑ angustum foramen egre¬
di non ualere. Ergo nebriduis meus
cotidie illud reuoluens. qui uolunt
duuites fieri incidunt in temtationẽ
⁊ laqueum diaboli ⁊ desideria mul¬
ta: quicquid imꝑatoris largicio ⁊ ho¬
noris infulȩ sibi dederant. in usus
pauꝑm conferebat. N ouerat enim
sibi a deo ẽẽ p̃ceptum. si uis ꝑfectus
esse. uade uende om̃ia que habes &.
da pauꝑib: ⁊ ueni sequere me. Et
quia hanc sententiam implere non
hoterat. habens uxorem ⁊ pariuilos
liberos. n multam familiam:. faciebat
tis. qui se reciperent in eterna taber¬
nacula. Nec semel abiciebat sarcinã
qd̾ fecerunt apłi patrem ⁊ rete. &.
nauiculam reliquentes: s ex equa¬
litate aliorum inopiȩ suam habun¬
dantiam communicabat : ut postea
illoꝵ diuitiȩ huius indigentiam sus¬

Expanded text:
Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pa u peri bus et ueni, seq uere me. et quia hanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat , qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostoli patrem et rete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sus
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin zacheus publicanus quem
contra hanc snͣtentiam saluatus ui¬
debitur. S qͦm quod apud homines
impossibile ẽ apud dm̃ possibile fiat:
apłi consilium docet. scribentis ad ti¬
motheum. Diuitib huiꝰ scl̃i precipe ñ¬
n̾ suꝑbe sapere. nec sperare ia incerto
diuitiarum suarum: s in deo uiuo
qui prestat om̃ib nobis omĩa habur¬
danter ad fruendum. Hene faciant
duuites sint in oꝑib bonis. facile tribu¬
ant. communicent thesaurirent sibi
fundamentũ bonum in futurum. ut
apprehendant ueram uitam. Didicimꝰ
men acus: quom animal tortuosum
deposito pondere sarcinarum assumat
sibi pennas columbe: ut requiescat in
ramis arboris quȩ de sinapis semente
succreuit. Legumus in ysaya camalos
madian ⁊⁊ epha ⁊ sabba. aurum ⁊ thus
ad urbem diũ portantes: ⁊ in typo hoꝵ
cameloꝵ hismaelite negociatores stac̾ten
n⁊ thinuama ⁊ resinam que nascitur
in galaad ⁊ cutes uulnerib obducit.

Expanded text:
. Alioquin Zachaeus publicanus, quem . Alioquin Zachaeus publicanus, quem contra hanc sententiam salvatus videbitur. Sed quomodo quod apud homines impossibile est, apud Deum possibile fiat, Apostoli consilium docet scribentis ad Timotheum. Divitibus hujus saeculi praecipe, non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Benefaciant, divites sint in operibus bonis, facile tribuant; communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Didicimus men acus: quomodo animal tortuosum, deposito pondere sarcinarum, assumat sibi pennas columbae , et requiescat in ramis arboris, qusuccreuit. legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum. qui seruos ac dños docu¬
it animȩ libertatem: nonne pꝰ phara¬
onem regus ornatus insignib sic do
carus fuit. ut suꝑ om̃s patriarchas
duarum tribuum pater fieret. Ba¬
niel ⁊ tres pueri sic preerant babylo¬
nie oꝑib ⁊ erant inter pͥncipes cuu¬
tatis: ut habitu nabucodonosor. deo
mente seruirent. Mardocheus ⁊ hes¬
ter. inter purpuram. sericũ ⁊ gẽmas
suꝑbiam humilitate uicerunt: tantiq
fuere meriti. ut captiui uictorib im¬
perarent. Hec illuc tendit oratio: ut
ostendam uiuenem meum coniunc¬
tionem regalis sanguinis. ⁊ affluentiã
duutierum. atq insignia potestatis.
materiam habuisse uirtutum: dicente
eccłiaste. Sicut ꝓtegit sapientia: sic p̃¬
tegit ⁊⁊ pecunia. Nec statim huic testi¬
monio putemus aduersum. am̃ dico
uobis difficile intrabit diues in regno
celoꝵ: ⁊ rursus. dico uobis facilius ẽ
camelũ ꝑ foramen acus transire qͣm
diuitem intrare in regnum cȩlorũ

Expanded text:
uirtutum, qui seruus et dominus docuuirtutum, qui seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pharaonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent. Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transdivitem intrare in regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ amator pudicitiȩ: ut uirgo
sortiretur uxorem. Sic timens d̾m.
cũ uniuersa domo sua: ut oblitus
dignitatis. omine consortiũ cũ mo¬
nachis haberet .⁊ clericis: tantasq ele¬
mosinas faciebat. in popłis: ut fores eits
hauꝑm ac debilium obsiderent exami¬
na. Certe sic semꝑ dm̃ orans: ut illi
qd optumum essẽt eueniret. Raptus
ẽ ne malicia mutaret intellectum eiꝰ.:
quia placita erat deo anima illius.
Unde ⁊ ego possum suꝑ eo uere abuti
apłi uoce dicentis. In ueritate compe
peratur iusticiam. acceptus ẽ illi. Ni¬
chil nocuit militanti. paludam̃tum
n balteus ⁊ apparitoꝵ. caterue. qui a
sub abitu alterius alteri militabat.
sicut econtrario nichil ꝓdest aliis
uile palliolum. fulua tunica. corꝑis
illuiues. ⁊ simulata pauꝑtas. si nõis
dignitatem oꝑib destruant. Legimꝰ
⁊ in eugłio de alio centurione dni
testimonium. nec in isrł tantam fi¬
tate ⁊ in diitus dedit exꝑimenta

Expanded text:
fuit et amator pudicitiae, ut uirgo fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognouperatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fitate et in diuitiis dedit experimenta
Abbreviated transcription (Latin):
bilissimam quereret. ⁊ bellis ciuilib
affricam dissidentẽ. hac uelud obside
sibi fidam redderet: mͥ a principio
statim illud ẽ predicandum. qd̃ qͦsi
iucinȩ mortis prescius. inter fulgorem
palatii. ⁊ honorum culmina quȩ eta¬
tem anteibrnt sic uixit. ut se ad xp̃m
crederet ꝓfecturum. Sacra narrat his¬
toria cornelium centurionem cohor¬
tis italice. intantũ acceptum deo. ut
angłm ad eum muteret. ⁊ omne
misterium quo petrus de circumci¬
siones angustus transferebatur ad
p̾puti latitudinem ad illius merita
ꝑtineret. qui pruis ab apło haptizat᷑.
salutem gentium dedicauit: scriptũ¬
q ẽ de eb. Erat uir quidam in ce¬
sarea nomine cornelius centurio co¬
hortis que dr̃ italica. religiosus ac
timens dm̃ cum om̃i domo sua: fa¬
ciens elemosinas multas plebi. ⁊ o¬
rans dm̃ semꝑ. Quicquid de illo dr̃.
hoc nomine cominutato in nebri¬
di meo uendico. Sic religiosus

Expanded text:
bilissimam quaereret et bellis ciuilibus bilissimam quaereret et bellis ciuilibus Africam dissidentem hac uelut obside sibi fidam redderet. mihi a principio statim illud est praedicandum, quod quasi uicinae mortis praescius inter fulgorem palatii et honorum culmina, quae aetatem anteibant, sic uixit, ut se ad Christum crederet profecturum. sacra narrat historia Cornelium, centurionem cohortis Italicae, in tantum acceptum deo, ut angelum ad eum mitteret et omne mysterium, quo Petrus de circumcisionis angustiis transferebatur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italicam cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis mariti sic fleuit. ut exemplũ
conuigi dederit: sic extulit. ut eum
ꝓfectum crederet non amissum. Orbi¬
tatis magnitudo: religionis occasio fu¬
it. N ebridium suum sic querit ab
Cur gͦ ad eam scribimus quã ignora¬
mus Triplex nimirum causa est.ꝓri¬
ma qua pro officio sacerdotii omnes
xp̃ianos filioꝵ loco diligimus: & pro⁊¬
fectus eoꝵ nr̃a est gła. Altera quia
pater defuncti intima mͥ necessitu¬
dine copulatus fuit. Extrema que
⁊ualidior. quod filio meo auito ro¬
ganti negare nichil potui: qui cre¬
bris litteris interpellatricem duri
iuidicis suꝑans. ⁊ multoꝵ mͥ ad qͦs ante
suꝑ eadem materia scripseram exem¬
pla ꝓponens. ita suffoͥdit pudorem ne-¬
gantis: ut plus considerarem qd̵ ille
peteret. quam quid me facere conue¬
niret. Alius forsitan laudet nebridiũ
qd̾ de sorore natus augustę. ⁊ in ma¬
tertere nutritus sinu. inuictissimo pͥn¬
cipi ita carus fuit. ut ei coniugem no¬

Expanded text:
iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio fuit. Nebridium suum sic quaerit, ut cur ergo ad eam scribimus, quam ignoramus? triplex nimirum causa est: prima, qua pro officio sacerdotii omnes Christianos filiorum loco diligimus et profectus eorum nostra est gloria; altera, qua pater defuncti intima mihi necessitudine copulatus fuit; extrema, quae et ualidior, quod I filio meo Auito roganti negare nihil potui, qui crebris litteris inter- . pellatricem duri iudicis superans et multorum mihi, ad quos ante super eadem materia scripseram, exempla proponens ita suffudit pudorem negantis, ut plus considerarem, quid ille cuperet, quam quid me facere conueniret. 1 Alius forsitan laudet Nebridium, quod de sorore generatus Augustae et in materterae nutritus sinu inuictissimo principi ita carus fuit, ut ei coniugem no
Abbreviated transcription (Latin):
eReoR Ne officiũ putet᷑
ambitio: & quod illius exem¬
plo facimus qui ait. discite
a me quia mitis sũ ⁊ humi
are regali: ⁊ sub occasione sermonis
amicicias potentium querere. Qđ̃ liquido¬
ñ putabit. qui scierit esse p̾ceptum. ꝑsonã
pauꝑis ñ suscipies in iudicio: ne sub pre¬
textu miscdiȩ quod iniustum ẽ iudicemꝰ.
opes si eis bene utatur: nec pauꝑem egess¬
tas cõmendabiliorem facit. si inter sorde̾:
⁊ inopiam peccata ñ caueat. Utriusq
nobis testimonium. ⁊ abraham patriar:¬
cha. n cotidiana exempla supeditant.÷
Quoꝵ alter in summis diuitus amicus
dei fuit: alii cotidie in scelerib dep̾hensi.
penas legib soluunt. Alloquimur igit᷑¬
pauꝑem diuitem ne sciat ipsa quȩ pos¬
sidet: neq enim marsupiũ eius discu¬
timus. s animȩ puritatem: loquimur
ad eam cuius faciem ignoramus. &.
uirtutes nouimus: quam nobis fama
cõmendat. Cuiꝰ uenerabiliorem pudici¬
tiam adolescentia facit: que mortem

Expanded text:
ereor, ne officium putetur ambitio et, quod illius exemplo facimus, qui ait: discite a me, quia mitis sum et humilare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum: personam pauperis non accipies in iudicio, ne sub praetextu misericordiae, quod iniustum est, iudicemuopes, si bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caueat. utriusque nobis testimonium et Abraham, patriarcha et cotidiana exempla subpeditant; quorum alter in summis diuitiis amicus dei fuit, alii cotidie in sceleribus deprehensi poenas legibus soluunt. adloquimur igitur-pauperem diuitemne, sciat ipsa, quae possidet; neque enim marsuppium eius discutimus, sed animae puritatem –, loquimur ad eam, cuius faciem ignoramus et uirtutes nouimus, quam nobis fama commendat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adulescentia facit, quae mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ros ascendenti uero helyseo in templũ
d̾i. hoc enim int̾pretatur bethel. uoce
num nomen amittens. spiritaliter uo¬
catur sodoma ⁊ egẏptus: ut edificetur
tocius orbis amaritudinem mitigauit:
ut miserabilis iherłm ruinas templi
nudatis plangat lacertis. & in xp̃m uer¬
ba credentium noua cotidiȩ uideat
eccłȩ tecta consurgere: & dicat syon an¬
gustus mͥ locus ẽ. impleat᷑q illud quod
in ẏsaia scriptum ẽ. & erit sepulchrũ
eius inclitum. Questio nona¬
Syom᷑ saluator scd̾m ioħem insufflat
rum se esse dicit. Huiꝰ questionis ꝑfa
cilis solutio ẽ: si docente apło paulo
Ꝙ diuisiones oꝑationum st̃. idem d̾s¬

Expanded text:
ros ascendentique uero Heliseo in domum ros ascendentique uero Heliseo in domum dei — hoc enim interpretatur Bethel — uocenum nomen amittens spiritaliter uocatur Sodoma et Aegyptus, ut aedificetur totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta consurgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod in Esaia scriptum est: et erit sepulchrum eius inclitum. ido Salvator, secundum Joannem insufflat rum se ecilis solutio est, si docente apostolo Paet divisiones operationum sunt, idem
Abbreviated transcription (Latin):
scissum pateret gentib. Monum̃ta
qͦq de quib scriptum ẽ uos estis sepul
ut egrederentur de his qui prius infide li¬
tate mortui erant. & cum resurgente
xp̃o atq uiuente uiuerent. & ingre¬
derentur cȩlestem iherłm: & haberent
municipium nequaqͣm in terra s in
celo: morientesq cum terreno adam. re¬
surgerent cum adam cęlesti. Porro scd̃m
literam nulli iolentum uideatur ẽẽ¬
mortuo saluatore appellari iherosolimã
ob scandalum eoꝵ qui de udeis credi¬
derant. legis exercuere cerimonias. In
tantum enim iherłm amauit dñs. ut
fleret eam ⁊ plangeret: & pendens in
cruce loqueretur. Pater ignosce illis: qd̾
enim faciunt nesciunt. Itaq impetra¬
uit quȩ petierat: multaq statim mi
dragesimum scđm annũ datum ẽ tem¬
pus penitentiȩ. Post quos ꝑseuerantib
illis in łasphemiam. egressi sunt duo
ursi de silius gentium romanoꝵ. ues¬
pasianus ⁊⁊ titus. & blasphemantes pue¬

Expanded text:
scissum pateret gentibus. monumenta scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulcut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem ob scandalum eorum, qui de Judaeis crediderant, Legis exercuerint caeremonias. In tantum autem Jerusalem amavit Dominus, ut fleret eam, et plangeret , et pendens in cruce loqueretur: Pater, ignosce illis: quod enim faciunt, nesciunt . Itaque impetravit, quod petierat: multaque statim de adragesimum secundum annum datum est ei tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pue
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑfectum ẽ: tunc etiam uelum in¬
terius dirrumpendũ: ut om̃ia quȩ
nẽ nobis abscondita sunt. domus dei
sacramenta uideamus: qͥd significent
duo cherubin. quid oraculum. quid
uas aureum in quo manna recon¬
ditum fuit. Nunc enim ꝑ speculũ
uidemus in enigiate: ⁊ cum histo¬
rie nobis uelum scissum sit. ut in¬
grediamur atrium dei. tam̃ secreta
eiꝰ ⁊ uniuersa mysteria quȩ in ihe¬
rusalem cęlesti clausa retinent᷑. scire
ñ possumus. Igitur in passione dñi
terra cõmota ẽ: uixta illud qd scͥp¬
tum ẽ in aggeo. Adhuc semel ego
mouebo celum ⁊ terram. ⁊ ueniet de¬
sideratus cunctis gentib: ut ab orien¬
te ⁊ occidente ueniant. ⁊ recumbant
cũ abraham ⁊ psaas. ⁊ iacob. Et petre
scisse st̃: dura corda gentilium: siue pe¬
tre uniuersa uaticinia ꝓphetarum. qͥ q.
ipsi a petra hoc ẽ a xp̃o cum apłis petre
uocabulum suscepert̃: ut quicquid in
eis duro legis uelamine claudebantur.

Expanded text:
quod perfectum est, tunc etiam uelum inquod perfectum est, tunc etiam uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus: quid significent duo cherubin, quid oraculum, quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingejus et universa mysteria, quae in coelesti Jerusalem clausa retinentur, scire non possumus. Igitur in passione Domini terra commota est, juxta illud quod scriptum est in Aggaeo; Adhuc semel, et ego mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro legis uelamine . claudebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta st̃. in signum future resurrec¬
tionis: multaq scõꝵ corꝑa exeuntia
de sepulchris. uenerunt in sc̃ãm ci¬
uitatem. ⁊ apparuerunt multis. Scãm
tunc idolis seruiebant. In hac enun
sola fuerat templũ. & unius d̾i cultꝰ.
⁊ uera religio. Ee non omnib appa¬
ruerunt. s multis: qui resurgentẽ
dñm suscepert̃. Deinde iuixta anagogen
dicendum. qd̵ inclamante iħu s emi¬
tente sp̃m: uelum templi scissum sit.
prius recondita tenebantur. uniuiersis
gentib ꝓderentur. In duas aut̃ partes.
in uetus ⁊ nouũ testamentum: & a sũ¬
mo usq deorsum. abinitio mundi qͦn¬
Do homo conditus ẽ: & reliqua que fac¬
ta in medio sacra narrat hẏstoria. usq
ad consũmationem mundi. Et que¬
rendum quom uelum templi scissũ
sit: exterius an interius. Michiq iude¬
tur in passione dñi illud uelum scis
exteriꝰ: quia n̾c ex parte uidemus. & ex
parte cognoscimus. Cum aut̃ uenerit

Expanded text:
aperta sunt, in signum futurae resurrecaperta sunt, in signum futurae resurrectionis; multaque Sanctorum corpora exeuntia de sepulcris, venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis. Sanctatunc idolis serviebant. In hac enim sola fuit Templum, et unius Dei cultus, et vera religio: et non omnibus apparuerunt, sed multis, qui resurgentem Dominum susceperunt. 2. Deinde juxta anagogen dicendum est, quod inclamante Jesu, et emittente spiritum, velum Templi scissum sit iprius recondita tenebantur, uniuersis gentibus proderentur. in duas autem partes, in uetus et nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio sacra narrat historia, usque ad consummationem mundi. et quaerendum, quod uelum templi scissum sit, exterius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse exterius, quia nunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum autem uenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dormierant surrexerunt: & exeuntes
de monum̃tis post resurrectionem eius
uenert̃ in scãm cuutatem. ⁊ apparuert̃
multis. Et de hoc loco in isoem com¬
mentariis disseruimus. Primumq di¬
cendum qđ diuinȩ potentiȩ indiciũ
sit. ponere animam quando uolue¬
rit: ⁊ rursum acciꝑe eam. Beniq cen¬
turio uidens eum dixisse ad patrem
in manus tuas commendo sp̃m me¬
um. ⁊ statim sponte sp̃m duisisse:
commotus signi magnitudine ait.
Uere filius dei erat iste. Uelum qͦq tẽpli
scissum ẽ in duas partes: ut compleret᷑
illud quod refert iosephus. presides tẽ¬
pli dixisse uirtutes. transeamus ex is
sedib. In eugłio autem qđ̵ hebrai¬
cis literis scriptum ẽ: legimus non
uelum templi scissum: s suꝑlimina¬
re templi mire magnitudinis corru
isse. Terra inquit mota ẽ: pendentẽ
dñm sium ferre ñ sustinens: & pe¬
tre scisse sunt. ut uidicarent durici¬
am uideoꝵ. qui presentem dei filiũ
intelligere noluerunt. & monumenta

Expanded text:
surr e xerunt et exeuntes de monumentis post resurrectionem eius uener unt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. — Et\' de hoc loco in isdem commentariis disseruimus. primumque dicendum, quod diuinae potentiae indicium sit ponere animam, quando uoluerit, et rursum accipere eam. denique centurio uidens eum dixisse ad patrem: in manus tuas commendo spiritum meum et statim sponte spiritum dimisisse commotus signi magnitudine ait: uere dei filius erat iste. uelum quoque templi scissum est in duas partes, ut conpleretur id, quod refert Iosephus praesides templi dixisse uirtutes: \'transeamus ex his sedibus\'. in euangelio autem, quod Hebraicis litteris scriptum est, legimus non uelum templi scissum, sed superliminare templi mirae magnitudisse. Terra, inquit, mota est, pendentem Dominum suum ferre non sustinens; et petrae scissae sunt, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui praesentem Dei Filium intelligere noluerunt; et monumenta
Abbreviated transcription (Latin):
scribens ad timotheum. uolo adolescen¬
tulas nubere filios ꝓcreare. matres fa-¬
milias esse. nullam occasionem dare
aduersario. detractionis causa. & cur in
dulserit statim subiecit. Iam enim qͥdã
declinauert̃ post sathanam. Ex quo
intelligimus illum non stantib coro¬
nam. s iacentib manũ porrigere. Hi¬
de qualia sunt scđa matrimonia qͤ
lupanarib preferuntur : quia dedina¬
uerunt quedam post sathanam. Id̾o
adolescentula uidua quȩ senon potest
continere uel non uult: maritum po¬
tius accipiat. quam diabolum. Pulchra
nimirum n appetenda res:que sathane
commemoratione suscipitur. Fornica¬
ta ẽ quondam ⁊ iherłm & diuarica¬
uit pedes suos om̃i transeunti. in egẏpto
primũ deuirginata ẽ. & ibi fracte st̃
mammȩ eiꝰ. Cumq ad deserta ueniss&.
& morarum moysi ductoris impaci¬
ens. quasi estu libidinis furibunda di¬
xisset. isti sunt dii tui isrł qui te e
n iustificationes pessimas. in quib non

Expanded text:
scribens ad Timotheum: uolo adulescenscribens ad Timotheum: uolo adulescentulas nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario detractionis causa. dulserit, statim subjecit: « Jam quaedam declinaverunt post Satanam. » Ex quo intelligimus, illum non stantibus coronam, sed jacentibus manum porrigere. Vide qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus praeferuntur, « quia declinaverunt quaedam post Satanam. » Ideo adolescentula vidua, quae se non potest continere, vel non vult, maritum potius accnimirum et adpetenda res, quae satanae conparatione suscipitur. fornicata est quondam et Hierusalem et diuaricauit pedes suos omni transeunti. in Aegypto primum deuirginata est et ibi fractae sunt mammae eius. cumque ad deserta uenisset et morarum Moysi ductoris inpatiens quasi oestro libidinis furibunda dixisset: isti sunt dii tui, Israhel, qui et iustificationes pessimas, in quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
serico  in pannis eadem libido domi¬
natur. N ec gregum purpuras timet
nec mendicantiũ sꝑnit squalorem.
Multoq melius stomachum te dolere.
quã mentem: imꝑare corꝑi. quã ser¬
uire: gressu uacillare. quam puditi¬
cia. N ec statim nobis penitentię sub¬
sidia blandiantur. quȩ st̃ infeliciũ
remedia. Cauendum est uulnus:. qd̃:
dolore curatur. Aliud ẽ integra naue
tis: aliud nudum herere tabule. et
rua saxa collidi. Nesciat iudua di¬
gamie indulgentiam. nec nouerit¬
nouerit illud apłi meluis ẽ nubere ꝗ.
uri. Tolle quod peius ẽ uri ꝑ se bonum
ñ erit nubere. Procul sint hereticorũ
calumniȩ. Scimus honorabiles nuptias
⁊ cubile immaculatum. Etiam de para¬
dyso expulsus adam: unam urorem ha¬
buit. Primus lamech maledictus ⁊⁊ san¬
guinarius. & de cain stirpe descendens.
tarium diganie: ꝓtinus diluiui pena
subuertit. Unde .s illud apłi quod for¬
nicationis metu indulgere compellitur.

Expanded text:
serico et in pannis eadem libido domiserico et in pannis eadem libido dominatur. Nec regum purpuras timet, nec mendicantium spernit squalorem. Multoque melius est, stomachum te dolere, quam mentem: imperare corpori, quam servire: gressu vacillare, quam pudicitia. Nec statim nobis poenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infelicium remedia. Cavendum est vulnus, quod dolore curatur. Aliud est, integra nave are: aliud, nudum haerere tabulae, et rima saxa collidi. Nesciat vidua digamiae indulgentiam, nec noverit illud Apostoli: Melius est nubere, quam uri . Tolle quod pejus est uri, et per se bonum non erit nubere. Procul sint Haereticorum calumniae. Scimus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum . Etiam de Paradiso expulsus Adam, unam uxorem habuit. Primus Lamech maledictus et sanguinarius, et de Cain stirpe destarium digamiae protinus diluuii poena subuertit. unde illud apostoli, quod fornicationis metu iudulgere conpellitur
Abbreviated transcription (Latin):
hendas corpore neuos. Noc ẽ quod aliis
uerbis ꝓpheta significat. Turbatus
sum ⁊ non sum locutus. & in eodem
uolumine. Irascimini ⁊⁊ nolite peccare.
W illud archite tharentini. ad uillicum
negligentem. Iam te uerberib enecas¬
sem: nisi iratus essem. Ira enim iuri.
iusticiam dei non oꝑatur. Qd̃ de una
ꝑturbatione dictum ẽ: referamus ad
cȩtera. Sicut irasci hominũ ẽ. & irã:
non ꝑficere xp̃iani: sic om̃is caro con¬
cupiscit quidem ea quȩ carnis sunt.
& quib dam illecebris ad mortiferas
anuam uoluptates trahit: s nr̃m
ẽ uoluptatis ardorem maiore xp̃i a¬
more restinguere. & lascuuens iumen¬
tum frenis inediȩ refrenare: ut non
libidinem s cybos querat. ac desideret.¬
& sessorem sp̃m scm moderato atq
composito portet incessu. Quorsum
ista: Ut hominem te esse noueris: &
passionib humanis nisi caueris tibi.
subiacere. De codem cuncti facti sumꝰ¬
luto. hisdem compacti exordis: & in

Expanded text:
hendas corpore naeuos. hoc est, quod aliis hendas corpore naeuos. hoc est, quod aliis uerbis os prophetae significat: turbatus sum et non sum locutus et in eodem uolumine: irascimini et nolite peccare et illud Archytae Tarentini ad uilicum neglegentem: \'iam te uerberibus enecassem, nisi iratus essem\'. ira enim uiri iustitiam dei non operatur. quod de una perturbatione dictum est, referamus ad ceteras. sicut irasci hominis est et iram non perficere Christiani, sic omnis caro concupiscit quidem ea, quae carnis sunt, et quibusdam inlecebris ad mortiferas animam uoluptates trahit, sed nostrum est uoluptatis ardorem maiore Christi amore restinguere et lasciuiens iumentum frenis inediae subiugare, ut non libidinem, sed cibos desideret et sessorem spiritum sanctum moderato atque conposito portet incessu. Quorsum ista? ut hominem te esse noueris et passionibus humanis, nisi caueris, subiacere. de luto, iisdem compacti exordiis. In
Abbreviated transcription (Latin):
debes ꝑiculose extraneoꝵ. consortia qͤre¬
re. de tuoꝵ societate secura:. Semꝑ in ma¬
nib tius diuina sit lectio. & tam crebre
orationes: ut omnes cogitationum sa¬
gute quib adolescentia ꝑcuti solet.
huiuscemodi clipeo repellantur. Diffi¬
cile est quin potius impossibile. ꝑtur¬
bationum initis carere quempiam.
cant. nos uerbum uertamus e uerbo.
ante passutines possumus dicere. eo
qđ incentiua iutioꝵ omnium titil¬
lent animos .&. quasi in medutullio
nr̃m udicium sit. uel abicere cogi¬
tata uel recipere. Unde ⁊ naturȩ dñs
in eugłio loquebatur. De corde exeunt
cogitationes male homicidia. adulte¬
ria. furta fornicationes. falsa testimo¬
nia. blasphemie. Ex quo ꝑspicuumẽ¬
uixta alterus libri testimonium.¬
ꝓcliuus ẽẽ cor hominis a puericia
animam fluctuare.: nẽ hec ñc̃ illa
cupientem. Nam uitiis nemo sine:
nascitur. Optimus ille ẽ qui minimis
urgetur. uelut si egregio inspersos rep̾̃¬

Expanded text:
debes periculose externorum consortia quaedebes periculose externorum consortia quaerere de tuorum societate secura. semper in manibus tuis diuina sit lectio et tam crebrae orationes, ut omnes cogitationum sagittae, quibus adulescentia percuti solet, huiusce modi clipeo repellantur. difficile est, quin potius inpossibile, perturbationum initiis carere quempiam, cant, nos, ut uerbum uertamus e uerbo, antepassiones possumus dicere, eo quod incentiua uitiorum omnium titillent animos et quasi in meditullio nostrum iudicium sit uel abicere cogitata uelrecipere. unde et naturarum dominus in euangelio loquebatur: de corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. ex quo perspicuum est-iuxta alterius libri testimonium-procliuius esse cor hominis a pueritia animam fluctuare nunc haec, nunc illa capientem. nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urguetur, uelut si egregio inspersos repre
Abbreviated transcription (Latin):
rib : cuiꝰ honor. dñe sit dignitas. Scio
multas ad publicum clausis foribus
non caruisse infamia seruulorpi
quos suspectos faciebat aut cultus
impudicus. aut crassi corporis nitor.
aut ętas apta libidim. aut ex consci¬
entia amoris oculti securus animi tu¬
mor: qui etiam bene dissimusatus
frequenter erumpit in publicum. &
conseruos quasi seruos despicit. Hoc
ex habundantia dicꝰtum sit: ut om̃i
diligentia custodias cor tuum: &. ca¬
ueas quicquid de te fingi potest. Non
ambulet uixta te calamistratus. ꝓcu¬
rator. non histrio fractus in feminã.
ñ cantoris diaboli uenenata dulcedo.
non uiuenis uultus. ⁊ nitidus: nichil
artium scenicarum: nichil tͥ molle in
obsequuis uingatur. Habeto tecum
uiduarum ⁊ uirginum choros: habe¬
T tui sexus solatia. Ex ancillarum
quoq morib. domine uidicantur. Cer¬
te cum tecum scã sit mater. ⁊ lateri tu¬
o amita adhereat. uirgo ꝑpetua: non

Expanded text:
ribus, cuius honor dominae dignitas sit. scio ribus, cuius honor dominae dignitas sit. scio multas clausis ad publicum foribus non caruisse infamia seruulorum, quos suspectos faciebat aut cultus inmodicus aut crassi corporis nitor aut aetas apta libidini aut ex conscientia amoris occulti securus animi tumor, qui etiam bene dissimulatus frequenter erumpit in publicum et conseruos quasi seruos despicit. hoc ex abundanti dictum sit, ut omni diligentia custodias cor tuum et caueas, quidquid de te fingi potest. Non ambulet iuxta te calamistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto tecum uiduarum et uirginum choros, habeto tui sexus solacia; ex ancillarum quoque moribus dominae iudicantur. certe, cum tecum sancta sit mater et lateri tuo amita haereat uirgo perpetua, non
Abbreviated transcription (Latin):
iulissimũ uitrum: quanti preciosissi¬
mũ margaritũ: Si cõmuni lege na¬
tur& dampnat opes gentilis uidua &¬
uoluptates: quid expectandum ẽ a uidu
a xp̃iana. quȩ puditiciam suam non
solum ei debet qui defunctus ẽ. s  ei
cum quo regnatura ẽ Queso te ne
generalia monita. & conueniens pu¬
ellari sermo ꝑsonȩ suspicionem tibi
iniuriȩ moueant. ⁊ arbitreris me ob¬
iurgantis animo scribere non timen¬
tis : cuiꝰ uotum ẽ te nescire que metu¬
o. Tenera est res in feminis. fama pu¬
diticie est.: & quasi flos pulcherrimꝰ
cito ad leuem marcescit auram. leuiq
flatu corrumpitur: maxime ubi & etaᷤ
consentit ad uitium. ⁊ maritalis deest
auctoritas. cuiꝰ umbra tutamen uxo¬
ris ẽ. Quid facit uidua inter fami¬
lie multitudinem: inter ministroꝵ
greges: Quos nolo ut contemuat fa
mulos: s ut uiros erubescat. Certe
si ambitiose domus hec officia flagi¬
tant. p̾ficiat his senem honestis mo¬

Expanded text:
uilissimum uitrum, quanti pretiosissiuilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? Qu aeso te, ne generalia monita et conueniens puellari sermo personae suspicionem tibi iniuriae moueant et arbitreris me obiurgantis animo scribere, non timentis, cuius uotum est te nescire, quae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcherrimus cito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad uitium et maritalis deest auctoritas, cuius umbra tutamen uxoris est. quid facit uidua inter familiae multitudinem, inter. ministrorum greges? quos nolo. contemnat ut famulos, sed ut uiros erubescat. certe, si ambitiosae domus haec officia flagitant, praeficiat his senem honestis mo
Abbreviated transcription (Latin):
inebriari uno: in quo ẽ luxuria.
Om̃is creatura d̾i bona ẽ. Audiant
hec mulieres. que sollicitȩ sunt quo¬
mͦ placernt uiris. comedant carnes
quȩ carnib seruiunt. quarum fer¬
uor despumat in libidines: quȩ liga¬
te maritis. generationi ac liberis dant
oꝑam. Quarũ uteri portant fetus.
earum ⁊ intestina carnib repleant᷑.
Tu uero quȩ in tumulo mariti sepelisti:
om̃s pariter uoluptates. quȩ litam
purpurissir ⁊ cerussa faciem suꝑ fe¬
retrum eiꝰ lacrimis diliusti. que pul¬
lam tunicam nigrosq calceolos. can¬
dide uestis. & aurati socci depositione
sumpsisti: nichil habes necesse aliud.
nͥ ꝑseuerare in ieuinio. Pallor ⁊ sordes.
gemme tuȩ sint. Plumarũ mollicies:
uienilia menbra non foueat. Balneri¬
rum calor: nouum adolescentiȩ san¬
guinem ñ incendat. Audi quid ex ꝑ¬
sona uiduȩ continentis. ethnicus po¬
eta decantet. Ille meos primus qͥ me
sibi uinxit amores abstulit. ille ha¬
beat secum: seruetq sepulchro. Si tan¬

Expanded text:
quo est luxuria. omnis creatura dei bona est. audiant haec mulieres, quae sollicitae sunt, quomodo placeant uiris. comedant carnes, quae carnibus seruiunt, quarum feruor despumat in coitum, quae ligatae maritis generationi ac liberis dant operam. quarum uteri portant fetus, earum et intestina carnibus inpleantur. tu uero, quae in tumulo mariti sepelisti omnes pariter uoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis et aurati socci depositione sumpsisti, nihil habes necesse aliud nisi perseuerare. ieiunium, pallor et sordes gemmae tuae sint, plumarum mollities iuuenalia membra non foueant, balnearum calor nouum adulescentiae sanguinem non incendat. audi, quid ex persona uiduae continentis ethnicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque sepulchro. si tan