comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non crediderunt ꝑdidic. Et alibi pau
in illo unico filio dei. iam unitas ꝑ¬
sonȩ cõmendatur. quȩ occulta erat
i misterio. Qđ & alibi euidenter:
qui elegit nos inquit ante mundi
constitutionem. in ipso. Quia profec¬
to qͥsdr deuis fecit ab inicio: xꝑs fecit
cotũ ꝓuni tem sacramenti. ft idõ
ita credideris: aut xꝑ̃ d̃s nonerit om̃i¬
no. aut contra propħam deus recens
unus semꝑdicatur. Pinc quoq beatꝰ
petrus loquens de patrib ait. ꝑgrãm¬
admodũ & illi. ramq illos dr̃is solus
ducebat: & non erat cũ eods alienus.
Unde nec nobiscũ d̃srecens: quia unus
idemq est qui & eorum ductor suit.
& nr̃ ꝑ passionẽ carnis suȩ redemptor.
Unus siquidem incarne sua: unꝰ in sa¬
cramento: atq unus in sp̃ũ. Flec ad¬
miccit omĩno. ut alius filius homi¬
nis. ali filius dĩ intelligat᷑. qui nec cẽꝑe
pre scribicur. nec passione separatur:
nicrix eleuatur suꝑ choros angłorum:

Expanded text:
non crediderunt, perdidit . Et alibi Paulnon crediderunt, perdidit . Et alibi Paulin illo unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam, Deus recens unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de patribus ait: Peradmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est qui eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur,  elevatur super choros angelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& odoramenta uirtutum. Sicq con¬
clusus: ut nesciat uiolari neq corrũ¬
pi. ullis in sidiorum fraudibus. fons
itaqu sigillo totius trinitatis. ex qͦ
se est qui illuminat om̃ẽm hominẽ
istonamq uent ⁊ agro patriarcha
ysaac lor odorans aiebat. dicens.
otlor filii mei sicut odor agri
pleni: quem benedixit dr̃is. Quã¬
uis putent parum in telligentes
qd priores scĩ minus de xꝑo in del¬
lexerunt misterium incarnationis.
cũ & ipsi eadem saluati sunt gra:
Qnde constat tempusa om pieuidicasse
sace enexcũ uniti honinis ac dei
iaur am eẽt i illo punicatem ꝑso¬
Ne ab inicio scłi. qui ner dũ erat nacꝰ¬
rarum declaratur indiciis. Unde
ostendit sẽ qui loquebatur in eo semꝑ
ego sum autem et̾nitas niture.¬
In qua uiuurum eternitate iam lenuo¬
se qui loquebat᷑ : ꝑ sacram̃tũ suȩ in car¬
nationis insinuat. Qđ apłs iudas uo¬
lens dilucidare aꝑtius: ibs inquit
popłm ex egipto saluans. scđo eosqͥ

Expanded text:
et odoramenta virtutum, sicque conet odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex quooannem, ipse est qui illuminat omnem hominem isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat nararum declaratur indiciis. Unde ostendit se qui loque« ego sum » autem aeternitas natureternitate jam fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod apostolus Judas volens dilucidare apertius, Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans, secundo eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
cis integram inuiolatamq seruetis:
curate. si qͦmͦ simplitas columbȩ quȩ
fuit in maria: illesa in uiolataq cus¬
todiatur. de qua salomon incanticiꝰ.
quasi in eius laude. Ueni inqͥt colũ¬
ba mea: immaculata mea. Iam enĩ
hyemps abiit. & recessit. Ac deinde
cutibus. & de albata niue candidius
sp̃s sc̃ĩ munerib: simplicitatẽ colum¬
be in om̃ib representaris. Qm̃ qͥcqͥd
in ea gestum est. totum puritas &
simpucitas: totum ueritas & gratia
fiit totu miscdia & iusticta que de
cele prispexit & ideo inmaculata
mundꝰ. neq uidere aliqui ist
re possit. sic in gressus est hoe
uentris: ut corporis claustra n
Sicq gestatur. ut totus deus in ẽĩ
& sic inde exiuit ut ezechiel fatei
omino clausa. Unde canitur in e¬
dem canticis de ea. Ortus conclusi.
fons signatus: emissiones tuȩ para¬
disus. Uere ortus deliciarum. in qu
consita sunt uniuersa florũ genera

Expanded text:
tis, integram inviolatamque servetis, tis, integram inviolatamque servetis, curate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde tutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum gratia et veritas fuit, totum misericordia et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata,mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera,
Abbreviated transcription (Latin):
utero. qͥ semꝑ ds̃ agnoscit᷑. hinc etiã theo
thocon eã ueracit confitem᷑ dĩ scilicet ge¬
nitricẽ:: nec non & cristhococon: non
qđ uerbĩ carnẽ secũ detulerit. neq oli
p̃face carni copulatus sit. sed cunc quanoꝵ
uerbii cara factũ est excarne uintituis
Diuirutatis atq himanititĩ a bsl
inutero itaͥ confuse unit᷑: ut una ꝑso¬
na sit deus & homo xꝑs. exduabus
siquidem naturis. sine confusione
alterius: non nisi unꝰ inueniat᷑ dr̃is
iħs. manens d̃s informa dĩ. qui semet¬
ipsum exinaniuit formã serui accipi
ens: manens unus idemq in forma
serui quã suscepit. Totus quippe d̃s
in carne uirginis dequa natꝰ est: &
totus homo I inc quoq apłs ait.
corporaliter. Igitur ofilie. estote¬
prudentes sicut serpentes: & simpli¬
ces sicut columbȩ: ut exprudentia
ꝑfectȩ incelligentiȩ. anulũ fidei ur̃ẽ
& margaricam pro qua omĩa reliqͥs¬

Expanded text:
utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinutero, qui semper Deus agnoscitur. Hintocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, nec non et christotocon, non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit, sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi acciens , manens unus idemque in forma servi quam suscepit. Totus quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: corporaliter prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
rentib subditur. In utraq cameri
unus idemq xꝑs recte creditur: eo
qd̾ uerbũ caro factum est & habita¬
uit in nobis. unus emmanuel: qd̾ est
nobiscum deus. hanc qͥppe unitio¬
nem diuinitatis atq humanitatis: in¬
confusam & indiuisam fides catholi¬
ca seruat. Quã sane intelligendo cog¬
noscit naturalis. atq scdm substan¬
ciam conuentio unitatis. ut neq
conuersio in alterutrũ duarum
substanciarũ partem recipiatur:
neq diuisio. Sic namq credere hono¬
non possec qd̾ multi hereticoꝵ ne¬
gare conati sunt: nisi dm̃ uerȩ genu¬
isset incarnatum. Et ꝓpterea. duas in
xp̃o recte confitem᷑ natiuitates. Unã ui¬
delicet de patre sine initio: & sine tẽpore
sẽpiternã. & coeternã deo patri: alteram
de matre cũ tẽpore. quando miserationẽ
induans & miscđiam. spontanea uolun.¬
tate adnos descendit natus homo deus.
Acꝑ hoc iuxta ueritatẽ & matris gestat᷑

Expanded text:
rentibus subditur: in utraque tamen rentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intelligendo cognoscit naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, nec divisio. Sic namque credere, hononon posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur
Abbreviated transcription (Latin):
nse circũ fulsisse. & usq adchro
lim sibi cciã ante mundi consti¬
nem paratũ. cũ laudibꝰ & canticis
talib ꝑduxisse: Nuili dubium
nẽ illam celestem ierłm tunc exultas
aeffabili leticia: tunc iocundatam
in effabili caritate. tuncq cũ om̃i
gratulatione iubilasse: qm̃ festiuitas
hȩc quȩ nobis hodie reuoluit᷑ annua.
illis om̃ib facta est concinua. Nec in¬
merito. Creditur enĩ qd̾ saluator
om̃ium ipse quantum datur intelligi
ꝑse totus festius occurrerit: & cum
gaudio eam secũ inthrono collocauit.
All nit̃ quomͦ impleuisse creditus
qd inle ipse prȩcepit. honora inqͥt
patrem tui & matrem tuam:
Porro qd̾ pacrem ho. rauerit. ipse si¬
bi testis est cum adiudeoi.it. Ego¬
glam meam non quem. est qͥ queia
& iudicet: sed honorisico patrem
meũ. & uos in honorastis me de ma¬
tre uͦ euangłista ait. cum redirent
ueniens ait naz areth: & erat subditꝰ
illis. S alia est nacura qua deus pat̾¬
scđm se honorat᷑.: alia qua idem pa¬

Expanded text:
lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laualibus perduxisse? Nulli dubium omnem illam jam coelestem Jerusalem tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse, quoniam festivitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos aitgloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Patm se honoratur, alia qua idem pa
Abbreviated transcription (Latin):
urginem mittebat angłm. Et p̃des¬
sit nũcium suũ ds̃: sed adr̃o ñ recessit᷑.
N ec teneri potuit locis: qui om̃ibus
habebat᷑ in locis. Et cocusubiq est.
sine quo nichil totũ. Uerbũ patris
nũquã a pacre discedens. homo pro

Expanded text:
Virginem mittebat Angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
eam flores rosarũ & lila conualliũ.
ut uirtutes uiraab fulciant᷑. &
formositas de de castitatis iugeat
Namomis olendor & gla. quanco il¬
lstratur fulgore suo sublimuis.
tanto apparet prestantior claritate
quoꝵ libet subieccoꝵ. & eximior prȩ¬
dicatur. Sic & beata dei genitrix
usꝰ plantatio acsi rose in iherico.¬

Expanded text:
eam flores rosarum, et lilia convallium, eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jeric
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ beata dei genicrix & martir & uir¬
go fuit: quãuis in pace uitã fmierit.
inc quoq qd̾ uere passa sit symeon¬
propħa loquens ad eam: & cuiã inqͥt
O eata uͦ dĩ genitrix quia in ea parę
passa est quȩ in passibilis habet᷑. idto
passa est gladio passionis xꝑi. plusqua
martir fuit. Unde constat qͥa plus om̃i¬
bus dilexit. propterea & plus omĩbus¬
doluit: in tancũ ut animam eiꝰ totam
ꝑtransiret & possideret uis doloris. ad
testimonium eximiȩ dilectionis. Que
fortis quã mors: quia mortem xꝑi suã
fecit. Nunͨ aut̃ circundant eã flores
eiꝰ ad mirantes pulchritudinẽ int̾ fili¬
as ierłm. In qua posuit rex chronum
suum: quia concupiuit eiꝰ speciem
ac decorem. fuit enĩ plena caritate:
& dilectione. Idcuro sequit᷑. post eam
purpuratorũ exercitus: & candida¬
torum grex. Quã si diligentiꝰ aspicias.
nichil uirtucis est nichił speciositatis
nichil candoris & głȩ. qd̾ exea non res¬
plendeat. Et ideobene circurant

Expanded text:
 beata Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere passa sit, tepropheta, loquens ad eam: Et tuam, inquit, ; beata vero Dei Genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, passa est gladio passionis Christi, plus quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit in tantum, ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris ad testimonium eximiae dilectionis. Quiafortis quam mors, quia mortem Christi suam fecit. Nunc autem circumdant eam flores ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is uirtus eoꝵ constat: beatam &
nouẽ mensibus in utero: credendũ¬
ampliora promeruisse uircutum
pͥuilegia: & ꝑcepisse grãm. ab angłis
etiã collaudatam. Unde & si mĩra-¬
bilis est eorum uirtus & firmitas ꝑ¬
pecuitatis. mirabilior tamen in Ma¬
Ria quã obumbrauit uirtꝰ altissimi:
ut ultra omẽm uircutem sit anglicã
qđ̾ factũ est in ea. & admirabilẽ cun¬
ctis scłis sacramentũ. Ac ꝑ hoc etiam
angłis exinde maior prestatur grã
cũ instaurantur ab eo omĩa. quẽm
ueo erant᷑ & adorant suꝑ se regem

Expanded text:
omnis virtus angelorum constat, beatam et novem mensibus in utero, credenduampliora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum scõrũ festiuitatib. & admi¬
randa etiam uirtutibus angłicis. Pro
in canticis ait. Quȩ est ista quȩ ascen¬
dit ꝑdesertũ. sicut uirgula fumi ex
aromatibus: Et bene quasi uirgła
fumi: quia gracilis & delicata: qͥa
diuinis extenuata disciplinis. & con¬
cremata intus in holo caustũ. incen¬
dio pii amoris. & desiderio caritatis.
Ut uirgła inqͥc sumi ex aromatibus.
Nimirũ quia multis repleta erat uir¬
cucũ odorib manans ex ea flagrabat.
suauissimus odor etiam spiritibus
angłicis. Ascendebat autem beata¬
dei genitrix de deserto p̃sentis scłi
uirga de radice iesse olim exorca.
sed mirabant᷑ electorũ anime pr
gaudio. quęnã eẽ quȩ etiam meri

Expanded text:
omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; proin Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula fumi ex aromatibus. Nimirum quia multis repleta erat virtutum odoribus, manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta, sed mirabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam meri
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis ad mirates facit: qd̃ qu s
noũi dilucili aur̃⁊ rucilar s ascensu
suo resplendeat. miris freta &: ualia¬
ta scoꝵ agminibus. D  dicitua.
Terribilis ut castrorũ acuindinata
acies admodũ ordinata. hinc & ade
scõrũ angłorũ fulta p̾sidiis. Pulclra
ut luna: immo pulchrior quã liua :
quia iam sine defectu sui choruscat.
celestib illustrata fulgorib. Flecta
ut sol. fulgore uircutũ: quia ipse
elegit eam sol iusticiȩ: ut nasceret᷑
ex ẽa. Ad cuius profecto exequias
quantũ fas est credere famu sabant᷑
angłi: & uniuersȩ cęlorũ congratu¬
labantur curiȩ. Nec mirum: quia
honor mat̾nus eiꝰ ẽ qui est nacꝰ exea
quẽ om̃is cȩlorũ ordo ueneritur &
ad orat. suꝑ se eleuatũ: cumpzͤ¬

Expanded text:
virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum
Abbreviated transcription (Latin):
uinis. Unde o scĩssime uirgines & si
imitari oportet talem ac tantam
uirginem tãq prȩdaram: uenerari
mulcũ conuenit. et ultra angłicã
quodãmodo dignitatem. quantum
fas est cum gaudio & laudib dignis¬
exaltata deuotissime hodie p̾dicat᷑:
quia precessit com dñs & saluator

Expanded text:
vinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si vinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus dignexaltata, devotissime hodie praedicatur, quia praecessit eam Dominus et salvator
Abbreviated transcription (Latin):
peccati quaus sc̃s : tañ adhuc uii¬
tace carnis induitur. ut ita dicam
ac si laua candidissima fuscisq color
dealbata. Ad quã sane cum accessit
sp̃s sanctꝰ quasi ipsa eademq lana
cum inficitar sanguine concilii uel
muricis. uertitur in purpuram. uersa
est & ipsa sinȩ coitu in matrem: ut ñ
sit iam admodũ qd̃ fuerat. sed pur¬
pura uerissima ad indumentũ & glam
summi regis diuinicꝰ aptissime dedi¬
cata: ut nulli deinceps ea uti usu femi¬
neo licuerit: nisi dõ. Quippe ut ita
loquar beata & głosa uirgo Maria
eo mͦ quãius dudum in comparabilis
eẽt uniuersis quȩ sub celo sunt uirgi¬
nibus. ut decenter posset inse susciꝑe
diuinitatis ad mixtionem. salua utraq
natura: tamen cũ grã replecur. cum
spũ scõ ꝑfundicur. cum uircute altis¬
simi obumbratur: fic pretiosior me¬
ritis. celsis sublim ior fastigiis. pulchri
or scĩtate. głosior suorum p̾rogatiuᷤᷤ
meritoꝵ: ita ut nullis iam usibus
sit ipsa eademq mancipanda nisi di¬

Expanded text:
peccati, quamvis sanctus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sor sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi di
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si uirgo es: gaude qͥa meriusti ee
tu qd̾ laudas. Tantũ cura: ut sis qͥr
digne laudare possis. Iđ si contines
& casta. uenerare & lauda: quia nonli¬
unde constat ut possis eẽ casta. quan
ciosa laus in ore peccatoris. noli cessare.
omĩb ut laudes. Alioqͥn nisi iuxta mo¬
dulũ ingenii nr̃i dm̃ laudare in scĩs suis
studeamꝰ. quomͦ eũ scłm qd̾ canimas
iuxca mulcitudinẽ magnit aruseiꝰ
laucdare pocerimꝰ: Om̃ nos pot̃mi¬

Expanded text:
 si virgo es, gaude quod meruisti et tu esse quod laudas: tantum cura ut sis quae digne laudari possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat ut possis esse casta, quamciosa laus in ore peccatoris, noli cessare ania et omnibus ut laudes. Alioquin nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in sanctis suis studeamus, quomodo eum secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus laudare poterimus? Omnino p
Abbreviated transcription (Latin):
imbre suꝑfusa est om̃is creatura. Et idõ
sacis eã deuotissime pͥmũ angłs uene¬
rat᷑: & salutat Mirat᷑ itaq & ipse:
qualis & quanta sit quã salutat. N
enĩ simplex facear uł consueta fuit
ista salutatio: sed onũi admiracione
digna. Siqͥdem delatio fuit uenerati¬
onis. oblatio muneris famulatꝰ obseqͥi:
quia & si inscĩs patrib & propħ̃is grã
fuisse credit᷑. ñ tam̃ eatenus plena.
In maria uͦ totius grẽ quȩ in xꝑo ẽ¬
plenitudo uenit. quãius alit̾.et idõ
in qͥt benedicta tu int̾ mulieres: id e̾
plus benedicta quã om̃s mulieres.
Acꝑhoc qͥcqd maledictionis infusũ e.
ꝑ euam: totũ abstulit benedictio
quã non hab̾uit omĩs mundꝰ. Igitur
qd̾ nacura non habuit. usus nesciuit.
ignorauit ratio. mens non capit hu¬
mana. pauet cęlũ. stupet t̾ra. creatu¬
ra om̃is eciã cęlestis mirat᷑. hoc totũ

Expanded text:
imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura nignoravit ratio; mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis et coelestis miratur. Hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
in dexcer patris ubi xꝑs pro nobis
introiit ontifex faccus in ȩcernum
ad cȩn̾alatium. hȩc est inquã dies.
in aa usq ad throni celsicudinem.
itemerata mater & uirgo ꝑcessit.
aq in regni solio sublimata. post xp̃m
slosa resedit. Sic itaq ubiq confident̃
scã dĩ canit ȩccła: qd̾ de nullo aliorũ¬
scõrũ fas est credere: ut ultra angłoꝵ
uericas non negatur. Hoc qͥppe pͥuile-¬
gium. non naturȩ est sed grẽ beatȩ
uirginis mariȩ: de qua natus est ipse

Expanded text:
s pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorveritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse
Abbreviated transcription (Latin):
herecica prauitatem: sola sit post deũ
quȩ nos confirmet in om̃i uericate. su¬
isq cõm̃det mericis & prȩcib auxiliet᷑.
gõ scã corꝑe ac m̃ce ꝑmansit. Quã sane
angłs galxiel ac sicȩlestis paranimphus
sit uirgo uirgulem seruauit. siuisq de
seruiuit obseqͥis. Non qd̾ eximiꝰ ille
scõi chorus eam deseruerit: int̾ quos
post resurrectionẽ intrans & exiens.
familiarius contulit de xꝑi incarnati¬
one : tanto si quidẽ ueriꝰ quanto ab ini
S tiecerat᷑ occłis uniuersa: licet & apłi¬

Expanded text:
sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, go sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus,sit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum choruspost resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initet perspexerat oculis universa: licet et ap
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ cautelã. salua fide. pio
maa desiderio opinari oporteat. quã
messulte definire. qd̾ sine ꝑicło nescit᷑.
Undȩdehis ex qͥb certi sumꝰ tãtisꝑ loqͣm᷑
ad&hacationẽ urãm qualicunq sermo¬
ne adedificationẽ & laudẽ nominis

Expanded text:
propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem no
Abbreviated transcription (Latin):
necnon & uenustꝰ conierandi uernanꝰ
alt̃atim pudiciciarũ splendor deco¬
ratus. Una siquidẽ uirtꝰ uirginitatis
in ambob sed altera ꝓportio in MaRia.
Altera qͥdem. qͥa fecundior: sed ipsa.
Ipsa uͦ sed altera: qͥa & si ipsa eademq
in corruptio. tam̃ fecunditas in tegri¬
tacis longe głosior quã uirginitas. Id¬
circo & fecunditas i illa cota deifica e̾.
& uirginitas. Alioqͥn nusquã scđm
naturã nascendi uirginitas ubi fecun¬
ditas p̃dicatur: neq fecunditas. ubi
uirginitas in tegra conseruat᷑. Ideoq
cotũ suꝑ excellunt de illa quȩ dicunt᷑.
quia sunt diuina atq in effabilia.
Unde uirginitas & fecunditas ꝓlis suꝑ¬
eminens e̾ nouitas: quã quã huma¬
nũ cernatur excarne qd nascitur:
Ueruntam̃ & si magnificenti or mul¬
cũ uirginitas in auaia propt̾ grẽ ex¬
cellentiam: una tam̃ integritas carrs
& una uirtus. que ad inuic̃ẽ & quasi
cognata souantin Iinc quoq ioł¬

Expanded text:
venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Jo
Abbreviated transcription (Latin):
bet angls ex natura. Utrũq tam̃ &
eẽ uirginẽ uł angłm diuini muneris
est officium: non humanũ. Aue in qͥt
grã plena. Et bene plena: quia ceceriꝰ
ꝑ partes prestat᷑ marie uͦsimul se co¬
ta infudit plenitudo grẽ. hoc qͥppe ẽ.
sicut pluuia in uellus. Uellus itaq
cũ sic in corpore: nescit corporis passi¬
onem. Sic & uirginitas cũ sit in carne:
uicia carnis nescit. Cȩlestis plane im¬
ber. in uirgineũ uellis placido se in¬
fudit elapsu: & tota diuinitatis unda
se contulit in carne: quando uerbũ
caro factũ est. Ac deinde ꝑ crucis pati¬
bulũ expressum t̃ris om̃ib pluuiam¬

Expanded text:
bet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est sicut pluvia in vellus . Vellus itcum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnib
Abbreviated transcription (Latin):
& de beato ibhe ȩuangłista einustio.
cui uirgini a xꝑo uirgo cõmii est
plurimi asseuerant: quia in sepi chro
eiꝰ ut fertur. non nisi manna iibut᷑.:
qd̾ & scaturire cernit᷑. Ueruntan. qͥd
horũ uerius censeatur am̃biginꝰ. Meliꝰ
cam̃ dõ totũ cui nichil impossiule e̾
cõmictimꝰ. quã aliud temere difini
głio resurrexisse credimꝰ. sducrum
redierint in c̾re puluerẽ eitĩ ñ habemꝰ¬

Expanded text:
et de beato Joanne evangelista ejus ministro cui virgini a Christo virgo commissa est plurimi asseverant, quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambiguum est. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam aliud temere diffinigelio, resurrexisse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habem
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ assũpta est qͥa urã id deposcit
intentio. p̃sentib absens scribere uobiꝰ
curaui. uobisq absentib presens deuo¬
tus obtuli: ut habeat scm̃ collegium
ur̃m indie tantȩ sollẽpnitatis munꝰ
latini sermonis: in qͦ discat tenera in¬
fantia lactis experiri dulcedinẽ. & de
exigius eximia cogitare: qualit̾ fauen¬
te dõ ꝑ singłos annos cota hȩc dies ex¬
pendat᷑ in laudem. & cũ gaudio cȩle¬
bret᷑. Ne forte si uenerit urĩs in ma¬
nib illud apocriphum de transitu
eiusdẽ uirginis: dubia ꝓcercis recipi¬
acis. Qđ multi latinoꝵ pietatis amore

Expanded text:
qualiter assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore
Abbreviated transcription (Latin):
uacent lectionib. p̾sertim cũ & eadẽ
p̃dicata legunt᷑. Qd enĩ aliud sonant
uirgine: & omiã eiꝰ in crem̃ta qͦuisq
fuit in murido dũ caxat ȩloqͥis effer̃
diuinis. Porro ab exordio scĩ exiãgłii
gabrielẽ archangłm collo qͤntẽ mariȩ
audistis: & deinceps reliqua omĩa ple¬
nius legistis. Ad p̾sepe qͦq opaula te
int̾ crepundia noui partus & quȩrelas
nescii ploratꝰ: ꝑ fescenninis gla in excel¬
sis dõ & in t̾rapax hominib bonȩ uo¬
stellã uidisti. pastorib in suꝑ euã głiran¬
cib credidisti. magos p̾terea deferentes
munera inuisione beatis ocłis conspe¬
xisti: ipsa eadẽ munera bene incelli¬
gendo uotis omĩb fide dõ obtulisti.
Nã & cũ eisdẽ magis dm̃puerũ in p̾se¬
pio ad orasti. S forte conquesta. me
d qd̾ ego. Si celatũ eẽ uolebas teste con¬
scientia: mͥ narrare ante p̾sepiũ ubi
plurimũ lacrimata es ñdeberes. Qđ
ut uerũ fatear. xp̃i p̾conia etiã si uo¬

Expanded text:
acet lectionibus: praesertim cum et eadem is praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae vostellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me dAd quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi vo
Abbreviated transcription (Latin):
dignissimũ celebratur. Ibr  neo.
nebant cũ maria matre iħiananant̃
Ceꝑant enĩ iam orare: qui du dutum
dño conuersantes. uirtutib & mpadis
pascebant᷑. Ecbene ꝑseuerances inom¬
tione nichil hesicantes: donec acciꝑenc¬
sõs scĩ munera quȩ poscebant. Quos&
uos ofiliȩ imitamini. quȩ in scala xpi
ꝑmanere uoiustis ꝑ seuerate in orati¬
onib un anmiter iuuences. qͥusq i¬
trare possitis gaudia et̃ne uicȩ. quo
beata uirgo feliciter incrouit hodie.
alttiantib hymnidicis angłoꝵ choris.
infra paschua et̃nȩ uiriditatis: ubi
cis sollempnitas angłoꝵ: ubi post
labores & erumnas felix & suauis est¬
refectio animarũ. Hodie głosa iurgo

Expanded text:
dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesis sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi cis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie glorio
Abbreviated transcription (Latin):
& de corꝑe recedences excipunt. hic
ne peccatoꝵs nos labes absumat. ibi
ne inferni horror iuadat. Nam idõ
nrã corꝑa sociemꝰ. lit illos cartarũ me
cuat nos pena ũ tangat. Dũ illos xp̃s
iluminat: a nob̾ cenẽbrarũ caligo
refugiat. Cũ scĩs gͦ martirib qͥẽscen¬
ces eua demꝰ inferñi tenebras. suis ꝑ

Expanded text:
et de corpore recedentes 263 excipiunt; hic ne peccatorum nos labes assumat, ibi ne inferni horror invadat. Nam ideo hoc nostra corpora sociemus; ut dum illos tartarus mtuit, nos poena non tangat; dum illos Christus illuminat, a nobis tenebrarum caligo diffugiat. Cum sanctis ergo martyribus quiescentes, evademus inferni tenebras, et si non
Abbreviated transcription (Latin):
& humana fragilitas quȩ p̾dicationi
dnicȩ auditu longiori uix credidit.
tirio crederet beatoꝵ. Cuncti gͥ mar¬
cires deuocisime ꝑ colendi sunt: sed
specialit̾ hi uenerandi sunt a nobis.
quoꝵ reliqͥas possidemꝰ. Illi enĩ nos¬
& orationib sius aduiuant: & pas

Expanded text:
 humana fragilitas, quae praedicationi dominicae auditu longiore vix credit, tyrio crederet beatorum. Cuncti igitur martyres devotissime percolendi sunt, sed specialiter ii venerandi sunt a nobis, quorum reliquias possidemus. Illi enim nos orationibus adjuvant, is
Abbreviated transcription (Latin):
randa oꝑa fecisse. quȩ nemo aliꝰ fecit
s qͥ cã multa uicia & malas ualicudi¬
nes uexationesq mortaliũ tanta po¬
testate sanaret. nullus om̃ino legit᷑
sicut occurterant. saluos singłos
fecit. mareꝰ euangłista qͦdã loco ait
Uesꝑe aut̃ facta cũ occidisset sol.: as¬

Expanded text:
randa fecisse, quae nemo alius fecit. Sed qui tam multa vitia et malas valetudines vexationesque mortalium tanta potestate sanaret, nullus omnino legitur sicut occurrebant, salvos singulos fecit; Marcus evangelista quodam loco ait: Vespere autem facto cum occidisset sol
Abbreviated transcription (Latin):
N unc ar̃ & uiderunt & oðerunt &¬
iri & patrẽ meũ. S ut impleatu&
sermo qͥui lege eoꝵs scriptꝰ e̾: quia
odio habuerunt me gratis. Eoꝵs le¬
gẽ dicit ñ abipsis inuentã. s ipsis
datã. Sicut dicimꝰ panẽ nr̃m coti¬
dianũ: quẽ tam̃ a dõ pecimꝰ. ad den¬
Doda nobis. Gratis aut̃ odit: qͥ nul¬
lũ ex odio cõmodũ querit. uł in¬
cõmodũ fugit. Sic oderunt dm̃
impui. sic diligunt uisti. Hoc e gra¬
cis. ut alia p̾ter illũñ expectent
bona: qm̃ ipse erit momĩb omĩa.
Qͥ sqͥs uͦ altiꝰ attenderit ꝑm dicentẽ.
si oꝑa ñ fecissem in eisquȩ nemo
alius fecit. inueniet ipsũ fecisse. si¬
quando quispiã dĩ homo cale aliqͥd
facit. Potest quippe ipse cuncta ꝑse
ipsũ nemo aut̃ potest alqͥd sine ip¬
tres dii. s unꝰ ds̃. de qͦ scriptũ u̾ Bene.¬
dictus dñs ds̃ isrł: qui facit mrabi¬
hȩc auc̃ ipse : ñ illis facientib fecit.

Expanded text:
Nunc autem et viderunt, et oderunt Nunc autem et viderunt, et oderunt me, et Patrem meum, sed ut impleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis. Eorum legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum , quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis. Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit. Sic oderunt Deum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, inveniet ipsum fecisse, si quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe ipse cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine iptres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabiHaec autem ipse, non illis facientibus, fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
mos: & dep̃cabant᷑ eũ ut uł fimbriã
uestim̃ti eiꝰ tangerent. Et qͦtqͦt tan¬
gebant eũ: salui fiebant. Hic nemo
aliꝰ fecit in eis. Sic enĩ e̾ intelligendũ
qđ ait̃ in eis. ñ int̾ eos uł corã eis. sed
ꝓrsus in eis.q sanauit eos. Hȩc qͥppe
intelligi uolut quȩ ñ solũ facerent
ad miserationẽ. uerũ eciã manifestã
conferrent silutẽ. Pro qͥb beneficiis.
utiq amoꝵ̾ ñ odiũ retribuere debu¬
erunt. Oma qͥppe cegeroꝵ miracła
suꝑat qđest natꝰ ex uirgine. matris¬
q inteoritatẽ solus potuit nec con-¬
ceptꝰ udolare nec natꝰ. S hoc nec corã
eis factũ ẽ: nec in eis. Ad cognoscendã
qͥpie huiꝰ miracłi ueritatem:. ñ cõmu¬
n cũ eis aspectu. s discreto ab eis dis¬
die c̃cio in carne inqua occisus fue¬
rat de sepulchro se reddidit uiuu
quȩ in eoꝵs ualitudinib canta mira¬
cula salutis ostendit. quaya illisan¬
tea nemo donauir  ex enĩ uidert̃.
& hoc eis exr. ans adiungit & dicit.

Expanded text:
eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim est intelligendum, quod ait in eis, non inter eos, vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit, quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem: pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare, nec natus. Sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis disdie tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quom̾ enĩ dilgerent patre ldecis
qͥ haberent odio ueritatẽ. Noisatos.
sua facta dãpnari. & hoc habeosens
ut calia facta dãpnent: antũ gode¬
runt ueritatẽ: quantũ oderiut suas
penas. quas talib in rogat ueritas ues¬
ciunt aut̃ illũ eẽ ueritatẽ. quȩ tales
quales ipsi sunt dãpnat. O derunt gͦ
quã nesciunt: & cũ illã oderunt ꝑfec¬
to & eũ de qͦnata e̾ nisi odisse ñpossunt
Ac ꝑ hoc quia ueritatẽ qua iudicante
dãpnant᷑. de patre donatũ nesciunt
utiq etia ipsũ & nesciunt & oderunt.

Expanded text:
Quomodo enim diligerent Patrem veritatis, qui haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari, et hoc habet veritas ut talia facta damnentur: tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat: oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc quia veritatem qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt; utique etiam ipsum et nesciunt, et oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ñ haberent. nũqͥd sine pecca¬
to erant iudęi: antequã xp̃s ad eos
carne uenisset: Quis hoc uł stultis¬
simꝰ dixerit: s magnũ qđ dã pecca¬
cũ ñ om̃e peccatũ. quãsi sub genera¬
li nomine uult intelligi. Hoc e̾ enĩ
peccatũ qͦ cenent᷑ cunc̾ta peccata:
qđ unꝰ qͥsq si ñ habeat. dimictunt᷑ ei
cuncta peccata hoc e̾ aut̃ qđ ñ cre¬

Expanded text:
peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum, quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata: hoc est autem quia non cre
Abbreviated transcription (Latin):
se nouit: quanto certiꝰ in teriore con¬
spectu potest uidere qd̾ sapit. uidere
qd̾ cupit. uidere qd uiuit. Proide¬
sicut fieri potest ut homo bonꝰ homi¬
nẽ bonũ oderit nesciens. uł potus
diligat nesciens. ipsũ enĩ diligit. c̃
aut̃ nesciens ñ ipsũ. s qd̾ putadt eẽ ip

Expanded text:
se novit, quanto certius interiore conse novit, quanto certius interiore conspectu potest videre quod sapit, videre quod cupit, videre quod vivit: sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ip
Abbreviated transcription (Latin):
eũ suspicant᷑ aut credunt. & hoc ode¬
runt utiq ñ ipsũ oderunt: s qđ a sua
m̃daci suspicione uł uana crudelita¬
te concipiunt. Si aut̃ qđ e hoc de illo
sentiunt. qͦmͦ eũ nescire dicunt᷑. & de
hominibus qͥdẽ fieri potest. ut eos
sepe qͦs nũ quã uidimꝰ diligamꝰ. ac ꝑ
hoc nec illud e contrario impossibile
e ut eos qͦs nũquã uidimꝰ oderimꝰ. fa¬
ma qͥppe de aliqͦ sermocinante seu
bene seu male fic : ñ in merito aut
amemꝰ. uł oderimꝰ ignotũ. S si fama
sit uerax. qͦmͦ e̾ de quo uera didicimꝰ.
dicendꝰ ignotꝰ. An qͥa eiꝰ faciem ñ ui¬
dimꝰ. quã cũ & ipau¬
tam̃ pocest notior eẽ quã sibi: Non
gͥ in eiꝰ facie corporali nobis intimat᷑
cuiꝰq noticiã. s tunc nobis ad cogniti¬
oñe patet. quando eiꝰ mores & uita
ñ lacec. Alio qͥn nec se ipsũ nosse qͥsꝗͣ
potest: qui uidere faciem suã pocest.
S utiq tanto certiꝰ quã notꝰ est aliis ipse

Expanded text:
eum suspicantur aut credunt, et hoc oderunt; utique non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipiunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et iptamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
se m̃brũ supra uercicẽ extollit: sẽcu¬
rus esto incorꝑe. si ñuis odiũ mundi
sustinere cũ capite. Si demundo in¬
qͥt essecis. mnundꝰ qđ suũ erat diligeret
plerũq etiã ipsam mundi nomin
appellat. sicut illud eꝰ s erat¬
nu subiecit. qr uͦ de mundo ñ estis
sego elegi uos de mundo. ꝑpterea
odit uos mundꝰ. Ergo & ip̃si in de erãt
unde ut ñ essent electi sunt. in de
ñ mericis suis. quoꝵ nulla bona¬
p̃cesserant oꝑa. ñ natura quȩ tota
fuerat ꝑ liberũ arbitriũ in ipsa ra¬
dice uiciata: s gratuita hoc ẽ uera
gr̃a. Qͥ enĩ de mundo mundũ ele¬
git fecit qđ eligeret ñ inuenit. Me¬

Expanded text:
se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud estnuo subjecit: « Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo; propterea odit vos mundus. » Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla praecesserant bona opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit;
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc habeant: ut penis alienent᷑.
an ut mitius puniant᷑: Ad hȩc in¬
qͥsita ꝑ meo captu dño donante
respondeo. habere illos excusationẽ
ñ de omĩ peccato suo. s hoc peccato
qđ in xp̃m ñ crediderunt. ad qͦs ñ
uenit & quib ñ est locutꝰ. S ñ in eo
sunt numero ad qͦs in discipłis ue¬
nit: & qͥb ꝑ discipłos e̾ locutus. qd̾
& nunc facit. Nã ꝑ eccłm uenit ad¬

Expanded text:
ad hoc habeant ut a poenis alienentur, an ut mitius puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu, Domino donante, respondeo, habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato quo in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus. Sed non in eo sunt numero hi ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus, quod et nunc facit: nam per Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
danis fluenta diuisit: & currentem
solem emissa ad dĩm oratione frena
maxilla mortiu asini exundante sa¬
ciatꝰ est: Qͥsp̃c̃ heliã curru igneo in
alta subuectꝰ est : Qͥ s p̃t̾ heliseũ qd̾
paulo ante cõmemoraui sepulto
leonũ esurientiũ secũ uixit innocu¬
us : Qͥ sprȩt̾ cres uiros. ananiã. azariã.
misahelem. in flãmis ardentib & non
urentib deambulauit illesus: Prȩce¬

Expanded text:
danis fluenta divisit , et currentem danis fluenta divisit , et currentem solem emissa ad Deum oratione frenavmaxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis praeter Eliam curru igneo in alta subvectus est ? Quis praeter Elisaeum, quod paulo ante commemoravi, sepulto leonum esurientium vixit innocuus ? Quis praeter tres viros, Ananiam, Azariam, Misaelem, in flammis ardentibus et non urentibus deambulavit illaesus