comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it dicens. Q comedit catnẽ meã ce bibit sangui¬
nẽ meũ: in me manet ce ego in eo. S qͥa chu ce
electoꝵ gentiliũ uota dilata st̃. & ex hebraico po¬
pło sc̃i quiq longuo tempore redemptionẽ suã
nuat dicens. Nnqͥd rugiet onager cũ habuerit
herbã aut mugiet bos cũ ante presepe plenũ ste¬
terit: Ac si aꝑte dicat. Iccirco gentilitas gemit. qͥa
eã necdũ redemptoris sui gr̃a reficit: atq ideo iu¬
dea mugitꝰ dilatat : qͥa legẽ tenens. s legis auc¬
torẽ ñ uidens. stans ante presepe ieuinat. Que ni¬
mirũ lex. qͥa aute mediatoris aduentũ nequaqͣm
spiritalit̾. s carnalit̾ tenebat᷑. recte subiungit᷑. Aut
littere. ẽ uirtus intelligentie occulte. Qsqͥs gͦ ob¬
sequiis carnalib intentꝰ hanc intelligere sp̃ualit̾
noluit: qͥd aliud qͣm insulsũ cibũ comedit: Sin¬
saporem occulte intelligenue docuit dicens. Si
crederetis moysi: crederetis forsitan & mͥ. De me

Expanded text:
it carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam nuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tlitterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Ssaporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ onagrũ id est agrestt̃ asinũt nͥ gentilis ppłs de¬
signat᷑: Quẽ sicut netura ext̃ stabula discipline
edidit: ita uagꝰ in uoluptatũ suarũ cãpo ꝑmal¬
sit. Quid ꝑ bouẽ nͥ plebs iudaica figurat᷑. que
uigo dñationis suꝑne subposita. ad spem ꝓse¬
ntos colligens. ꝑ corda que ualuit. uomerẽ le¬
ts traxit: S beati iob uita attestante agnoscimꝰ.
u epectasse redemptoris aduentũ. multos cẽ ex
geulib credamꝰ. & nascente dño. symeone sp̃u¬
be ifraclitica sc̃i uiri incarnationis eiꝰ mysteriũ
uidere cupiert̃. Uñ & ꝑ eundẽ redẽptorẽ discipłis¬
as Dico uobis multi iusti & ꝓpħe desiderauer̃t

Expanded text:
 onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone be Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi justi et prophetae desideraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
grauiꝰ. qͥa ce in pena positꝰ. adhuc supplicia et̾no
ꝑtimesco. S qͥa iã statere int̾uentũ desiderat ⁊ iam
mala in qͥb humanũ genꝰ cecidit pensat : qͣmuiᷤ
quo ardore redẽptonis aduentũ. ut᷑ gentilitas. uł
uidea ficiat: u̾bis sequentib demonstrat dicenꝰ.¬

Expanded text:
c supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis iritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
timet ne & cũ exiliũ relinqͥt᷑. mors et̾na subseqͣt᷑.
Iam gͦ sententiã tolerat in pena: s minas adhue
uenturi iudicis formidat ex culpa. Hinc psal¬
mista ait. In me tͣnsiert̃ ire tue: ce t̾rores dui ot¬
bauert̃ me. Int̾m qͥppe iudicis postꝙͣ ire ꝑtͣnse¬
unt. cẽ t̾rores otͣbant: qͥa iã aliud de clãpnatio¬
ne patim: ce adhuc aliuid de et̾na ultione formi
cat. Sagnte dñi in me st̃: qͣrũ indignatio ebibit
sp̃m meũ. S gͣuiora in ꝑpetuũ metuens adum¬
gat. Et t̾rores militant otͣ me. Ac si aꝑte dice̾t.

Expanded text:
timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me transierunt irae tuae; et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidcat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩadu̾sionis sententie. afflictã m̃tẽ abelatione
meũ: & tu cognonisti semitas meas. Et rursũ se¬
gaui ꝯsolari animã meã: memor fui d̃i ce delec¬
tatꝰ sũ: exercitatꝰ sũ. & defecit paulisꝑ sp̃s nĩs. Sa¬
gictarũ gͦ indignatio iusti sp̃m ebibit: quia suꝑ¬
ne sententie electos qͦs in pecc̃is inuenuunt. dũ
uulnerant ĩmutant: ut duriciã suã tͣnssixa:
mens cleserat: atq ex salutifero uuln̾e sanguis
ꝯfessionis currat. Pensant namq: unde qͦ lapsi
st̾: pensant a qͣnta beatiuidine ad que corrupi¬
onis sue torm̃ta cecidert̃ ⁊ ce ñ solũ gemunt inhi
que sustinent: s insuꝑ metuunt hoc qͦd distc¬
tus uidex delinquentib de gehenne ignib ini¬
me. Iustoꝵ mens ñ solũ ꝑpendit qͦd tolerat: s
cẽ pauet qͦd restat᷑. Uidet qualia in hac uita pari᷑
metuit ne post hanc gͣuiora patiat᷑. Luget quia
in huiꝰ cecitatis exiliũ a paradisi gaudiis cecidit

Expanded text:
animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus mime. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ca intelligintꝰ : iniusti quiq sic̃ torrens raptum
ad ꝯualles tͣnseunt: qͥa in hac uita qͣm totis de¬
sideriis appetunt. diu stare neqͣꝙͣ posst̾. Nã qͦt dieꝰ
etatis accipiunt. qͣsi tot cotidie gressib ad finem
tendunt. Augeri sͥ optant tp̃a: s qͥa ocessa subsi¬
stere nesciunt: qͦt ad augñita uiuendi ꝑcipiunt.
de uiuendi spacio totidẽ ꝑdunt. ¶om̃ta gͥ tẽpoꝵ¬

Expanded text:
ca intelligimus, injusti quique sicut torrens raptim ad convalles transeunt, quia in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo tempo
Abbreviated transcription (Latin):
onis nr̃e malũ leue credit᷑: qͥa neclũ cognita re¬
cdẽptoris eqͥtate pensat᷑. S utinã ueniat. &e erũp¬
nã tanti exilii miscd̾̃e sue lance suspendat: ce qͥd
post exiliũ reqͥramꝰ edoceat. Si enĩ innotescit quid
amisimꝰ. gͣue ẽẽ insinuat qͦd toleramꝰ. Bene aũt
hec eacdẽ ꝑegͥnationis nr̃e calamitas. maris ha¬
rene cõparat᷑. Harena etenĩ maris unclarũ estu
exteriꝰ peslit᷑: qͥa &e delinquens hõ qm̃ tẽptationũ
fluctꝰ mobilit̾ int̾ ꝑtulit. extͣ se ab intunis exiuit.

Expanded text:
ecdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus edoceat. Si enim innotescit quid amisimus, grave esse insinuat quod toleramus.  Vethaec eadem peregrinationis nostrae calamitas, maris arenae comparatur. Arena etenim maris undarum aestu exterius expellitur, quia delinquens homo, dum tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs reclitũ ad patͥã diligit. eruditꝰ sub ponłe pere¬
gͥnationis gemit: post statere desideriũ recte sub¬
regͥnationẽ ꝓ patͥa diligit: dolere cẽ int̾ doloreᷤ
nescit. Iusti aũt u̾ba dolore plena st̃: qͥa quousq
p̃sentia tolerat. ad aliud loquendo suspirat.
Om̃e qͦd peccans ꝑtulit ospicit: atq ut ad statũ
beatituduns redeat. sollicite iudicia qͥb affligit᷑

Expanded text:
quis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinationis gemit. Post staterae desiderium recte subregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quo usque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat; omne quod peccans pertulit, conspicit; atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur
Abbreviated transcription (Latin):
tãtionis aditu iugilans repellat. Sc̃i gͥ iuiri
cũet̾nitatis desidetiis anhelant. in tanta al¬
atudine uite se subleuant: ut audire iã que
nuidi st̃ gͣue sibi ac depͥmens pondus credant.
ualde. nãꝙ insolens atꝙ intolerabile estimant:
qͥtqd illud ñ sonat qͦd intꝰ amant. S sepe menᷤ¬

Expanded text:
tationis aditu vigilans repellat. Sancti igitur viri, tationis aditu vigilans repellat. Sancti igitur viri, cum aeternitatis desideriis anhelant, in tantam altitudinem vitae se sublevant, ut audire jam quae mundi sunt grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant quidquid illud non sonat quod intus amant.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
tentio. int̾rũpentib stultoꝵ u̾bis ac morib re̾u̾¬
berat᷑: itaut que iã ꝑ ꝯtẽplationis annisũ ad
sũma euolauerat. ad expugnandã puoꝵ stułt¬
ciã sese ininsimis otͣ certamina accingat. Unde
cibũ se nr̃is m̃tib ingerunt ut in delectationis
uentrẽ rapiant᷑: s electꝰ qͥsꝙ: insulsa ñ comedie:
qͥa pͣuoꝵ dicta factaq diiudicans ab ore cordis
repellit. Paulꝰ ad esũ mentiũ inferri infulsa
ꝓhibuit: cũ discipłis dixit. Sermo ur̃ semꝑ in
gr̃a sale sit. ꝯditꝰ. Et psalmiste quoq u̾ba repboꝵ
in cordis ore insulsa sapuerant: cũ dicebat. Ilat¬
rauert̃ mͥ miqͥ fabulationes: s ñ ica ut lex tua
dñe. Sepe aũt u̾ba carnaliũ cdũ se importune
nr̃is aurib ingert̃: in corde bellũ tẽptationis
gignunt. Et qͣmius hec & ratio respuat e lin¬
gia rep̃hendat: cũ labore tam̃ ruis iincte
quod foris cũ auctoritate uidicat᷑. Uñ neces¬
s ẽ ut nec ad aures ueniat: qͦd mens a cogi¬

Expanded text:
pentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde cibum se nostris mentibus ingerunt, ut in delectationis ventre rapiantur. Sed electus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis repellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis dixit: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus . Et Psalmistae quoque verba reproborum in cordis ore insulsa sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saepe autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua reprehendat, cum labore tamen intus vincitur quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat quod mens a cogi
Abbreviated transcription (Latin):
dutũ quippe ẽ appetere qͦd cruciat : seqͥ qͦd uitã
fugat. S pletũq mens iusti ad tantũ se uittu¬
tis culmen extenlit. ut & apd̃ se in rnt̾ne ratio¬
nis aie p̃sideat: ce quoꝵdã foris stulticiã dole¬
rando du̾ttat. Qs enĩ ad fortia tͣhere nitim. eoꝵ
necesse ẽ. ut infirma toleremꝰ: qͥa nec iacentẽ eri¬
gio. ñ qł statiᷤ sui rectitudinẽ ꝑ cõpassionẽ flec¬
tit. Cũ uͦ aliene infirmitati cõpatim ualentiꝰ a
nr̃a roboram᷑: ut amore futuroꝵ mens ad p̃sen¬
tia adu̾sa se p̃paret ⁊ ce cruciatꝰ corporis qͦs time¬
bat expectet. Auctis nãꝙ desideriis celestib an¬
gustat᷑ ⁊cũꝙ et̾ne patͥe quanta sit dulcedo oside¬
rat: ꝑ ea p̃sentis uite amaritulines ardenter
amat. Unde post insulsi cibi fastidiũ. post ĩpos¬
sibilem mortis gustũ recte subiungit᷑. Que prĩ¬

Expanded text:
Durum quippe est appetere quod cruciat, 219 sequi quod vitam fugat. Sed plerumque mens justi ad tantum se virtutis culmen extendit, ut et apud se in internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius a nostra roboramur; ut amore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis quos timebat exspectet. Auctis namque desideriis coelestibus angustatur; cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
assũꝑta carne foris apparuit ds. Cũq se extetiꝰ
p̃buit. expulsũ foras hominẽ ad interiora reuo¬
cauit: ut iã clãpna sua uicleat ⁊ iã penã sue ce¬
citatis ingemiscat. Calamitas gͦ hõis in statera
grauis apparuit: qͥa malũ qͦd ꝑtulit. ñ nͥ in p̃¬
sentia rebemptoris agnouit. Lũcẽ qͥppe nescienᷤ
dãpnationis sue tenebͣs uoluptuose tolerabat :
s postqͣm iuidit qͦd diligeret. intellexit cẽ qͦd do¬
leret: ce gͣue sensit qͦd ꝑtulit : qͥa dulce innotu¬
it qͦd amisit. Uir gͥ sc̃s colloquentis amici senten¬
entia repletus dicat sua: licat hũani gñis uoce.
Utinã appenderent᷑ pecc̃a mea qͥb irã merui: &e
calamitas quã patior in statera: qͣsi harena ma

Expanded text:
assumpta carne, foris apparuit Deus; cumque se exterius assumpta carne, foris apparuit Deus; cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravis apparuit, quia malum quod pertulit nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et grave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sentenentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patio
Abbreviated transcription (Latin):
appareret. Qͥs aliꝰ statere nõie nͥ dei ce hominũ
mecdiator expͥmit᷑ ⁊ qͥ ad pensandũ uite nr̃e meri¬
tũ uenit. ac secũ iusticiã simł ce miscd̾am detu¬
lit: S miscd̃e lance p̃ponderans: culpas nr̃as
parcendo leuigauit. In manu ce enĩ patͥs qͣsi
statera miri libramins factus: hinc in se cala¬
mitatẽ nrãm. ce illinc pecc̃a suspendit. S grauiᷤᷤ
ponderis calamitatẽ moriendo uinotuit: et
apd̃ misccłam leue ẽẽ pecc̃m relaxando monst᷑¬
uit. Qͥ hoc pͥmũ gr̃e otulit: qͥa penã nr̃am nob̃
cognoscibilem fecit. homo nãꝙ ad ꝯtẽplandũ
auctorẽ conditꝰ. s exigentib meritis ab int̾nis
gaudiis deiectꝰ : in erũpnã corruptionis ruenᷤ.
cecitatẽ exilii sustinens. culpe sue supplicia et
tolerabat &e nesciebat: ita ut exiliũ patͥã crecłẽt:
ce sic c̃orruptionis sub põndere. qͣsi in salutis
libertate gaud̾et. S is quẽ int̾ hõ teliquerat:

Expanded text:
am fecit. --Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit; sed misericordiae lance praeponderans, culpas nostras parcendo levigavit. In manu etenim Patris, quasi statera miri libraminis factus, hinc in se calamitatem nostram, 213 et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corruptionis ruens, caecitatem exsilii sustinens, culpae suae supplicia et tolerabat, et nesciebat; ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat,
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ torm̃¬
seuiunt: cumq nos ad defensionem erigunt in
ĩpatientia sternunt. Uñ beato iob ne deesse tẽp¬
tatio ulla potuisset: ñ solũ hunc flagella desuꝑ
feriunt. s gͣuiora plagis amicoꝵ colloqͥa affligunt:
ut sc̃i uiri aĩa hunc inde pulsata ad motũ iracun¬
die uł elationis erũperet: ce qͥcqͥd mundũ iuixe¬
rat ꝑ ꝯtumatiã suꝑbe locutionis inqͥnaret. Sed
tactus plagis grãs retulit: lacessitꝰ u̾bis recta res¬
pondit: &e ꝑcassus innotescit. q̃m ꝓ minimo sa¬
lutẽ carnis habuerit. Loquens qͦꝙ indicat. ꝙͣ
sapiens tacebat. S quedã eiꝰ uerbis admixta
st̃. que apd̃ humana iudicia patientie lunt¬
tẽ transire uident᷑ ⁊ que nos uere intelligimꝰ:
si suꝑni sententiã iudicis. in eoꝵ examinatio¬
ne pensemꝰ. Ip̃e quippe beatũ iob & priꝰ contͣ
aduersariũ pretulit dicens. uidisti seruũ me¬
um iob qͦd ñ sit ei similis suꝑ t̾rã. uir simplex

Expanded text:
rius tormesaeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium praetulit, dicens: Vidisti servum meum Job, quod non ei similis est
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾rore uenturi iudicis ex et̾na aĩadũsione for¬
midamtꝰ. Unde ꝓtinꝰ subinfert᷑. Et t̾rores militant
contͣ me. Debet tam̃ a dolore ce metu animꝰ excuti:
&e ad sola et̾ne patrie desideria extencli.Tcenim
nobilitatẽ regenerationis nr̃e ostendimꝰ. sieũ ut
patrẽ diligimꝰ. quẽ ñc seruili mente ut dñm for¬
onis filioꝵ in quo clamamꝰ abba pat̾. Pondꝰ itaꝙ
formidinis mens electi postponat: in iurtute se
amoris exerreat ⁊ renouationis sue dignitatẽ de¬
sideret: ad ꝯditoris sui sp̃em anhelet: quẽ qͦusg
ꝯspicere ñ ualet et̾nitatẽ eiꝰ necesse ẽ. idest intrua
cibũ suũ esuriens expectet. Uñ &e apte subdit᷑. Il

Expanded text:
enturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum foronis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, ad conditoris sui speciem anhelet; quem quo usque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens, exspectet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Restat gͦ ut cũ mens in beati iob sermonib fluc¬
luat: eoꝵ ponclꝰ ex eiusdẽ hystorie inicio ac fine
ꝑpendat. Ab et̾no enĩ indice nec casurꝰ laudari
potuit: nec lapsus p̃ferri. Si gͥ in ambiguitatiᷤ
tẽpestate dep̃hensi pͥma huiꝰ hẏstorie & postrema
conspicimꝰ: nauis cordis. ꝯsiderationis sue fum¬
b. qͣsi a ꝓra ce puppi restringit᷑: ne merroris sue¬
saxa ꝑducat᷑. Nullis gͦ ignorantie nr̃e ꝓcellis ob

Expanded text:
ati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa
Abbreviated transcription (Latin):
Potest uͨ hoc in loco intelligi. qr b̃s iob
incarnationẽ redẽptoris intuitꝰ. solum
uidit in m̃do hoẽm de ĩmundo semine
ñ ẽẽ ꝯceptũ: qͥ sic in mundũ uenit ex nir¬
gine. ut nichil hab̾et de ĩmunda ꝯcep

Expanded text:
Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda c
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑ naturã nunꝗͣ recedit. Dona uͦ eiꝰ qͥb ad
uitã tendit᷑. sine periculo amitti ñ posst̃. dona

Expanded text:
quo per naturam nunquam recedit Dona vero ejus, quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt; dona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutamꝰ. Hec nos in tribus uoluminib tͥplicit̾
disseruisse sufficiat. In ip̃o namq oꝑis huiꝰ exor¬
dio. uelut in molem nasciture arboris lingue ra¬
dicem fiximꝰ: ut expositionis ramos postinodũ
prout singula expetunt loca ꝑducamus. Expl

Expanded text:
mutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus. L
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatione pulsetͣ. qͣtinꝰ infirmata quid sit
inueniat ⁊ ce p̃sumptionis ꝓpͥe fastũ deponat.
Mox enĩ ut tẽptatio mentẽ pulsauerit:om¬
nis cogitationũ nr̃arũ p̃sũptio tumultꝰq
intyrannidẽ erũpit. Habet enĩ tyraniudis
sue satellites. fauentes sibimet cogitationes
suas: s si suꝑ tyrannũ hostis irruat ⁊ fauor
mox satellitũ cessat. Intͣnte nãq adu̾sario sa¬
tellites fugunt: eũq t̾riti declinant. quẽ in
pace positi callida adulatione laudabant.
Subductis uͦ satellitib ante hostẽ solus rema¬
net: quia recedentib elatis cogitationib ꝑtͣ¬
batꝰ animꝰ. se solũm ce tẽptationẽ uidet. Au¬
ditis gͦ aduersis caput decondet᷑: cũ tẽptatio¬
nib uehem̃t̾ irruentib. a presũptionis sue
cogitationib mens nudatur. Qͥd est enĩ qd̃
nazarei capillos nutriunt : nisi qͦd ꝑ uitam
magne ꝯtinentie. p̃sũptionũ cogitationes

Expanded text:
tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid sit tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptionis propriae fastum deponat. Mox enim ut tentatio mentem pulsaverit, omnis cogitationum nostrarum praesumptio tumultusque in tyrannidem erumpit. Habet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et tentationem videt. Auditis ergo adversis caput detondetur, cum tentationibus vehementer irruentibus, a praesumptionis suae cogitationibus mens nudatur. Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt , nisi quod per vitam magnae continentiae praesumptionum cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
Et a capite oleum deficit:cũ caritas a mente
discedit. Caput gͦ decondere ẽ: cogitationes su¬
ꝑfluas a mente resecare. Et detonso capite in
tetrã corruit: qͥa repressis p̃sũptionis sue co¬
gitationib. quã in semet ip̃o infirmꝰ sit hu¬
nis actib cogitationũ fiduciã non habere. Eo
ip̃o enĩ quo contra uitia fortit᷑ uiuit᷑: cogita¬
tionũ p̃sumptio in corde generat᷑. Et cũ men
foris culpas ualent̾ oterit. plerũꝙ apd̃ semet¬
ip̃am latent̾ intumescit: iamq se eẽ mag¬
ni alicutꝰ meriti estimat: nec se peccare in
cogitatione sue estimationis putat. Ante di¬
stricti aũt iudicis ocłos tanto deteriꝰ delinqͥt
qͣnto culpa quo occultiꝰ eos pene incortigibi¬
lit̾ ꝑpetrat᷑. & tanto ad uorandũ latiꝰ patet fo¬
uea ⁊ qͣnto de semec ip̃a elatiꝰ gloriat᷑ uita. Un¬
de ut sepe iãdiximꝰ pia ꝯditoris dispensatio¬
ne agit᷑. ut de se ꝯfidens amma dispensatoria

Expanded text:
et a capite deficit oleum, cum charitas a mente et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram corruit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit hunis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria
Abbreviated transcription (Latin):
dicamꝰ. Tunc omĩs nr̃a elatio corruit: tc cunc¬
ta ab animo cogitationũ suꝑfluitas cadit.
ter. nisi defluentes animi cogiationes acci¬
pumꝰ. Unde &e alias eccłie dr̃. Sicut urcta coc¬
cinea labia tua sponsa: ce eloquiũ tuũ dul¬
ce̾. Uitta quippe crines capitis astringit. Labia
gͦ sponse sicut unte st̃: qͥa exhortatione sc̃e ec¬
cłie cuncte in auditoꝵ mentib diffuse cogita¬
tiones ligant᷑. ne remisse diffluant: ne sese ꝑ
illicita spargant : ne sparse cordis oculos depri¬
mant: s qͣsi ad unã intentionẽ se colligant. dũ
uitta eas sc̃e predicationis ligat. Quã recte et
coccineã asserit: qͥa scõꝵ predicatio solo caritatĩ
ardore flãmascit. Qd uͦ ꝑ caput. nͥ ea que pͥn¬
cipale uniꝰcuiꝰqꝙ actionis ẽ. mens ip̃a signat᷑:
Unde ce alias dr. Et oleũ de capite tuo ñ defi¬
ciat. Oleũ quippe in capite ẽ: caritas in mente.

Expanded text:
dicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncdicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit.  nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte et coccineam asserit; quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit. Quid vero per caput, nisi ea, quae principale uniuscujusque actionis est, mens ipsa signatur? Unde et alias dicitur: Et oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite, est charitas in mente;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: exꝑtis tẽptationib mentẽ ad certamina
robustiꝰ parare. Qͥb nimirũ tẽptationib
c̃ẽ discretio ꝓficit: quia ut uirtittes a uitiis
subtiliꝰ distinguat agnoscit. Unde & bene sub¬
scindimꝰ: cũ discernendo nr̃a oꝑa retractamꝰ. Si
enĩ apud deũ nr̃a nos oꝑa quasi uestim̃ta ñ
regerent: neqͣqm uoce angelica diceret᷑. B̾s qͥ ui
gilat. &e custodit uestim̃ta sua. ne nudꝰ ambu¬
let: &e uideant tͣpitudinẽ eiꝰ. Turpitudo enĩ
nr̃a t̾c cernit᷑: cũ uita rep̃hensibilis ante ui¬
stoꝵ oculos in uidicio. nequaꝙͣ subsequentis
boni oꝑis tegmine uelat᷑. S qͥa cũ a culpa
tẽptamur. ad lam̃ta accendum. atꝙ ip̃is la¬
mentis excitati. ad ꝑspiciendã lucem iusti¬
cie subtiliꝰ oculos m̃tis aꝑimꝰ qͣsi in dolore ue-¬
stim̃ta scindimꝰ: qͥa ex fletu discretione crescen¬
te cuncta que agimꝰ districtiꝰ irata manu uin¬

Expanded text:
est expertis tentationibus mentem ad certamina est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subscindimus, cum discernendo nostra opera retractamus. Si enim apud Deum nos opera nostra quasi vestimenta non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et videant turpitudinem ejus . Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu ju
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ m̃tis aichana sentiret. S dũ tẽptatione ir¬
ruente qͣtit᷑. & qͣsi ultͣ qm sufficit fatigat᷑ : ei
contͣ hostis sui insidias. munimen humilita¬
tis ostendit᷑: & unde se ꝑtimescit eneruit̾ cad̾e
inde accipit fortit̾ stare. Temptatꝰ aũt ñ solũ
uires a quo accipiat discit: s qͣnta eas ugilan¬
tia seruet. intelligit. Sepe enĩ quẽ tẽptationis
certamen suꝑare ñ ualuit: sua detecius secu¬
ritas strauit. Nã dũ lassũ seqͥsq in ocio remit¬
tit: dissolutã mentẽ corruptori ꝓstituit. Ft si
eũ ex dispensatione suꝑne pietatis tẽptatio
ñ repente uehement̾ irruens. s tẽꝑato accessu
erudiens pulsat ⁊ nimirũ ad insidias ꝓu¬
dendas eiugilat: ut contra hostẽ se in certami¬
ne cautiꝰ accingat. Unde &e bene subiungitur.¬
Tunc surrexit iob. Sedere enĩ qͥescentis ẽ. as¬
surgere decertantis. Auditis gͦ aduersis surg̾e

Expanded text:
intra mentis arcana sentiret. Sed dum tentatione irintra mentis arcana sentiret. Sed dum tentatione irruente quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur, ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem, non solum vires a quo accipiat discit, sed quanta eas vigilantia servet intelligit. 70 Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. Unde et bene subjungiturus proficit. --Sedere enim, quiescentis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere,
Abbreviated transcription (Latin):
ogruere credimꝰ. flagello fatigam᷑. Sepe dũ plꝰ
qͣm necesse ẽ mens formidat: fiduciã sibimet
spei debilitat. Sepe dũ ĩmensis questionib ani¬
mꝰ tendit᷑: ꝑturbata fides qͣsi defectura fatigat᷑.
S tam̃ uiuunt filie que domo ꝯcussa moruint᷑
qͥa ce si intͣ ꝯscientiã. sꝑem. fidẽ. caritatẽq pene
occũbere ꝑturbatio ip̃a renunciat: has tam̃
ante dei oculos uiuas ꝑseuerantia recte inten¬
tionis seruat. Unde & puer qui hec nunciet solꝰ
euadit: qͥa mentis discretio cẽ intͣ tẽptamenta
incolumis manet. Agitq puer. ut iob filios
flendo recipiat: dũ discretione nunciante. do¬
lens animꝰ uires qͣs quasi amitere orperat. pe¬
nitendo ꝯseruat. Mira aũt hoc nobiscũ dis¬
positione agit᷑: ut mens nr̃a culpe ñ nunquã
pulsatione feriat᷑. Nã ẽẽ se magnarũ uiriũ ho¬
mo cred̾et: si mulũ unꝙͣ earũdẽ uiriũ defectũ

Expanded text:
congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plus congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plus quam necesse est mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe dum immensis quaestionibus animus tenditur, perturbata fides quasi defectura fatigatur. Sed tamen vivunt filiae, quae domo concussa moriuntur, quia etsi intra conscientiam, spem, fidem, coccumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agirium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ : dũ qͣsi amissa ampliꝰ amat᷑. Aliqñ dum
subiectũ se diuine formidini anintꝰ gaudet.
repente suꝑbia tẽptante rigescit: s tam̃ ualde¬
mox timens qͥa ñ tuet. ad humilitatẽ se iterũ
festinus inflectit: &e tanto hanc solidiꝰ recipit:
qͣnto eiꝰ urtutis pondꝰ qͣsi amitendo pensauit.
Euersa gͥ domo morunt᷑ filii: qͥa tͣbata in tẽp¬
tatione ꝯscieritia ad utilitatẽ ꝓpͥe agnitionis
raptim &e in mom̃ito temporis obruunt᷑ geni¬
te in corde urtutes. Qui ꝓfecto filii int̾ ꝑ sp̃m¬
ununt. dũ exceriꝰ carne moruint᷑: qͥa uidelicet
uututes nr̃e tẽptationis tẽpore. & si in mom̃ito
turbate. ab status sui incolumitate deficumt:
ꝑ intentionis tam̃ ꝑseuerantiã integre in
mentis radice subsistunt. Cũ quib aẽ tres so¬
la tͣbatur caritas: ꝑ formidinẽ ꝯcutit᷑ sꝑes:
ꝑ questiones pulsatur fided. Sepe enĩ quasia

Expanded text:
cipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando, dum cipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando, dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente, superbia tentante, rigescit; sed tamen mox valde timens, quod non timuit, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amittendo pensavit. Eversa igitur domo moriuntur filii; quia turbata intentione conscientia ad utilitatem propriae cognitionis, raptim et in momento temporis obruuntur genitae in corde virtutes. Qui profecto filii intus pdum exterius carne moriuntur, quia videlicet virtutes nostrae tentationis tempore etsi in momento turbatae ab status sui incolumitate deficiunt, per intentionis tamen perseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sola turbatur caritas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ ad grauitatẽ restringim᷑: qͣnto ad hanc qͣsi
amissã redimꝰ. Aliqñ dũ mens fortit̾ aduersa
ꝯtẽpnit. subortis aduersitatis euentib. hanc
metꝰ uehemens ꝑcutit: s ꝑ hunc ꝯcussa dis¬
cit. cui tͥbuat qͦd in quibdã fortiter scecit: &
tanto post ualidiꝰ fortitudinẽ retinet ⁊ qͣnto
hanc repente irruente formidine sibi iam qͣsi
elapsã uidet. Aliqñ dũ magna nos scire gaude¬
mꝰ. repentine ignorantie cecitate torpescimꝰ: s
quo ignorantia mentis oculꝰ ad momentum
claudit᷑. eo post ad scientiã ueriꝰ aperit᷑: ut ni¬
mirũ flagello sue cecitatis eruditꝰ. ce scire ipsũ
a quo habeat sciat. Aliqñ dũ religiose cuncta dis
ponimꝰ dũ pietatis uscera plene nos habere
gͣtulam᷑. quadã mentis duricia irruente ꝑcuti¬
m̃: s qͣli obdurati cognoscimꝰ cui pietatis babite
bona tͥbuamꝰ: & pietas uetiꝰ uelut extinca re¬

Expanded text:
rius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi rius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehemens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum reponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur. quadam mentis duritia irruente percutimur: sed quasi obdurati cognoscimus cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta re
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ se p̃paret ignoret. S hac ip̃a stulticia cor
prudent̾ erudit᷑. quia unde ad momentũ desi¬
pit. eo post ueriꝰ quo & humiliꝰ sapit:ce sapi¬
entia unde qͣsi amittit᷑. in de certiꝰ possidet᷑. Ali¬
qñ dũ sublimnia intessigendo inelatione se
anunꝰ erigit. in reb iuis ce uilib graui hebi¬
tudine pigrescit: ut repente sibi &̃ ima oclu¬
sa uideat. que ꝑnix sũma penetͣbat. S hec ip̃a
hebłtudo intellectũ nobis dũ subtͣhit seruat:
qͥa dũ ad momentũ cor humiliat: ueriꝰ ad sub¬
luma intelligenda ꝯfirmat. Aliqñ dũ cuncta
nos agere osilii grauitate gaudemꝰ: pulsante
cause emergentis articulo. p̃cipitatione subi¬
ta rapi: & qͥ nos semꝑ disposite uixisse credi¬
dimiꝰ: repente intima ofusione uastam᷑. S ta¬
mien eiusdẽ ꝯfusionis eruditione discimꝰ. ne
nt̃is iurib ꝯsilia nr̃a tͥbuamꝰ. & tarito matu¬

Expanded text:
quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum decipitur inde post verius, quo et humilius sapit; et sapientia, unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando, dum sublimia intelligendo, in elatione se animus erigit; in rebus imis, et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dquia, dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda cor firmat. Aliquando, dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse credimus, repente intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto matu
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã. otͣ hebitudinẽ. intellectũ. utͣ preci
pitationẽ. dsihũ. ot̃ timorẽ fortitudinẽ. otra
ignorantiã scientiã. t̃ ouriciã pietatẽ. t
suꝑbiam det timorẽ. S ñ nunꝙͣ dũ mens
nr̃a tanti rarmeris plenitudine atq uberta¬
de fulcit᷑: si ꝯtinua in his securitate ꝑfrint᷑.
a quo sibi hec sint oblunscit᷑. seq a se habere
putat quod nunqͣm sibi abesse osiderat. un¬
de fit ut aliqñ se hec eadẽ gr̃a utilit̾ subt̃hat:
ce p̃sumenti menti qͣntũ in se infirmet᷑ osten¬
dat. Tunc enĩ uere cognoscimꝰ bona nr̃a un¬
de st̃: qͣndo hec qͣsi amitendo sentimꝰ. qͥa a
nobis seruari ñ posst̃. Ad hoc itaꝙ imitani¬
de humilitatis magisteriũ. fit plecũq ut ir¬
ruente tẽptationis articulo. tanta stulticia
sapientiã nrãm feriat: ut turbata mens qͣlit᷑
malis ĩminentib obuiet. uł dtͣ tẽptationẽ

Expanded text:
pientiam; contra hebetudinem, intellectum; pientiam; contra hebetudinem, intellectum; ationem, consilium; contra timorem, fortitudinem; contra ignorantiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ab eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti quantum in se infirmetur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi amittendo sentimus, quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae utilitatis magisterium, fit plerumque, ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
& eo minores cont᷑ aduersa existimꝰ. quo que¬
dã ꝑdere ĩmoderatiꝰ dilecta sormidamꝰ. Nnun¬
qͣm uͦ amor suus se m̃iti ingerit : eãq: latenti
motu a rectitudine iusticie diuertit: ce quo se
totã auctori reddere negligit. eo in se iusticie
angulos domꝰ ꝯcutit. dũ fortis tẽptatio occul¬
tis motib qͣtuor uirtutes qͣtio: & qͣsi quassa¬
tis angulis domꝰ eu̾tit᷑ : dũ pulsatis uirtu¬
tib ꝯscientia tͣbatur. Int᷑ hos aũt qͣtuor domꝰ
angulos filii ꝯuiuant᷑: quia int archana
mentis que pͥncipalit̾ his qͣtuor urtutib
ad sũme rectitudinis culmen erigit᷑. uͥtutes
cetere qͣsi quedã cordis soboles se inuicem pas¬
curt. Donũ quippe sp̃s qͦd in subiecta men¬
te ante alia. prudentiã. temꝑantiã. fortitu¬
dinẽ. iusticiã. format. eandẽ mentẽ ut contͣ
singula queq tẽptamenta erudiat. in sep¬
tẽ mox uirtutib tẽperat: ut otͣ stulticiã. sa¬

Expanded text:
 eo minores contra adversa existimus, quo quae eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae angulos domus concutit, dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit. Et quassatis angulis, domus ruit, dum, pulsatis virtutibus, conscientia turbatur. Intra hos autem quatuor domus angulos filii convivantur; quia intra arcana mentis, quae principaliter in his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tentamenta erudiat, in septem mox virtutibus temperat, ut contra stultitiam, sa
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Sicut iã supradiximꝰ regio deserti ẽ. im¬
mundoꝵ sp̃uũ multitudo derelicta: que ddũ
oditoris sui beatitudinẽ deseruit. qͣsi manũ
cultoris amisit. A qua uentꝰ uehenens ur¬
nit. & domũ subruit: qͥa ab ĩmundis sp̃ii¬
mentis nr̃e edificiũ. prudentia. tẽꝑantia. for¬
tiuido. iusticia sustinet. In qͣtuor angulis do¬
mꝰ ista subsistit: qͥa in his qͣtuor uirtutibus
tota boni oꝑis structura osurgit. Unde ce qͣ¬
tuor paradysi flumina t̾rã itrigant: qͥa dũ
his qͣtuor uirtutib cor infunditur ⁊ ab om̃
desiderioꝵ carnaliũ estu tẽꝑat᷑. S ñnunqͣm
dũ menti ignauia subripit: prudentia fri¬
gescit. Nã cũ fessa torpet: uentura ñ ꝓuidet.
Nonnunꝙͣ dũ ñ inula menti delectatio suõ¬
ripit: temꝑantia nr̃a marcescit. In qͣntũ enĩ
ad delectationẽ p̃sentiũ ducimͣ: in tantũ mi¬
nus ab illicitis tẽꝑamꝰ. Nonnunꝙͣ se timor
cordi insinuat. & iures nr̃e fortitudinis tͣbat:¬

Expanded text:
t supra jam diximus, regio deserti est immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit a qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritimentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor vitota bona operis structura consurgit. Quatuor ergo paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m exinaniuit. formã serui accipiens: ei se¬
met ip̃m exinanisse ẽ. ab inuisibilitatis sue
magnitudine se uisibilẽ demonstrasse ⁊ ut
serui forma tegeret hoc quod incircunscripte
omĩa ex diuinitate penetraret. Dei autẽ ad
sathan ꝑ figurã dicere ẽ. nunqͥd ꝯsiderasti
seruũ meũ iob: unigenitũ filiũ contra eũ
in forma serui admirabilẽ demonstrare . Co
enĩ quo illum tante uirtutis in carne inno¬
tuit: quasi superbienti aduersario quod do¬
lens consideraret indicauit.S quia bonum
quod miraret᷑ intulerat: restat ut ad repri¬
mendã eius suꝑbiam. uirtutes illiꝰ adhuc
enumerando subiungat. Sequit᷑. Homo sun¬

Expanded text:
ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequitur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendã diuritatis sue potentiã. ospicuũ
segentib prebuit. Unde & paulus dicit᷑. Usq
hodie clũ legitur moyses. uelamen ẽ suꝑ cor
eoꝵ: qͥa iuudelicet adultera mulier apud seret
ip̃am palliũ recinuit: ce quẽ male denebat.
nudũ amisit. Quia gͦ a synagoga ueniens fi¬
dei gentiũ ꝯspicuus apparuit: ex utero matͥs
nudus exiuit. S nunqͥd hanc om̃mo deseruit:
Et ubi ẽ qͦd ꝑ proph̾am cłr. si fuerit numerꝰ fui

Expanded text:
cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum . Quae videlicet adultipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit nume
Abbreviated transcription (Latin):
postulare dr. quia nuirũ qͦs repleuerit. pos¬
tulantes facit ⁊ qͣmius &e hoc in semet ip̃o re¬
demptor nr̃ ostendit: qui patrẽ cẽ dũ passio¬
ni ꝓpinquaret exorauit. Quid̃ enĩ mirũ si in¬
forma serui exorando se patri subdidit ⁊ in
qua cẽ manꝰ peccantiũ usq ad mortis extre¬
demptoris mater iuxta carnẽ synagoga exti¬
tit: ex qua ad nos ꝑ corpus uisibilis ꝓcessit.
S hunc intra se tegmine littere ad opertum
tenuit: dũ ad spiritalem eiꝰ intelligentiã
mentis oculos aperire neglexit. hunc qͥa
in carne humani corporis lateritẽ. deũ uidẽ
noluit: quasi in diuinitate nudũ osiderare
dcẽpsit. S nudus de utero marris exiit: quia
a synagoga carne ꝓdiens: ospiciis ad genteᷤ
uenit. Quod bene ioseph relicto pallio fugien-¬
te. signatũ ẽ. Dũ enĩ mulier adultera male
illo riti uoluisset. relicto pallio fugit foras:
qͥa dũ synagoga deũ uenturũ. purũ hominẽ
credins. qͣsi adultermo cõplexu ostringere uo¬

Expanded text:
r; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim miruforma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extredemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere vo
Abbreviated transcription (Latin):
erũ corpꝰ nr̃m sensũ tantũmͦ tactꝰ agnoscit: ca¬
put aũt corporis. usũ simul omniũ qͥnq sen¬
suũ possidet. ut uideat. audiat. gustet. odoret᷑.
tangat: ita membra suꝑm capitis in qͥbrdã uir

Expanded text:
enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caenim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam vir