comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ynebrȩ: & umbra mortis Occupet
Seum caligo: & in uoluatur ama¬
Iritudine: Noctem illam: tenebro¬
Isus turbo possideat Sit nox illa¬
I solittiria: nec laude digna Ex¬
pect& lucem & non uideat: nec
ortum surgentir aurore Dies qui
elapsus cursu temporis scitur quis
uerti in tenebras dicitur & cum
constar& quia non subsisteret & uer
optatur ut eum umbra mortis obs¬
curet. Uelquem caligo occupat.
quȩ in plicacio amaritudinis in¬
uoluit : ꝓut quam Noctem tene¬
prosus turbo possidet: quãnul
lus status tenet : quomodo opta¬
tur solitaria fieri. quae transe¬
undo iam fuerat Nulla Aut
lucem quomodo expectat. quae

Expanded text:
umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turlus status tenet? Aut quomodo optatur solitaria fieri, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
at. Medũ laudatur & defendi¬
tur: in conspectũ nos uudicis mul¬
tiplicius ad stringat: Peccare qui¬
dem non debuimus: sed utinam
alia non iungentes uel ea quae
fecimus sola deseramus. Sed iti¬
ter hȩc sciendum est quia ille
culpam sucim ueraciter in sequi¬
tur : qui iam adamorem prȩsentis
seculi nullo appetitu prosperita¬
tis instigatur Quihuius mun¬
di blandimenta quam sint frau¬
dulentti considerat. Fauoresq

Expanded text:
at, ne dum laudatur et defendiat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseramus. 40. ter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt non nulli qui non solum
nequaquam deflent quod fa¬
ciunt: sed & iam laudare & de¬
fendere non de sistunt. & ni¬
mirum cum defenditur: cul¬
pa gemincitur Contra quod.
recte ꝑ quendam dicitur Pec¬
cati : neadicias iterum Peccatũ
quippe peccato adicit: quimale
gesta & iam defendit. Et noc¬
tem solitariam non relinquid.
quiculpę suȩ tenebrir & iam pa¬
trocinia defensionis ad uingit
Hinc est qđ primur homo de
erroris sui nocte requisitus eandẽ
noctem esse solittiriam noluit.
quia dum requisicione ad peni¬
tenciam uocaretur ei ad mini¬
cula excusacionis ad unxit di
cet: excessussui uicium in aucto¬
rem latenter in torquens: Acsi
diceret : Tu ocansionem delinquei¬
di prebiusti: qui mulierem dedir¬
ti. Hine est quod huius erroris ra¬
mus in humano genere exilla
huc usq radice ꝓtrahitur. ut qđ
male agitur: ad huc &iam de¬
fendatur Dicat ergo St noxe
illa solittirici nec laude digna
Acsi aperte exoret dicens Cul¬
pa quam fecimus sola remane¬

Expanded text:
Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remane
Abbreviated transcription (Latin):
mensae suae uelminima dare noluit.
in inferno positus : usq a dmiruma
quaerenda ꝑuenit. Ham guttam aque
petiutit :⁊ qui micas panis negauit
Sed notandũ ital deẽ: quid sit quod
diues in igne positus. lingua suã
refrige rare petit. Mos quippe
est saeriu eloquii. ut aliquando
aliud Ii. dicat. sed ex eodem dicto
aliuid i murt. Superus¬

Expanded text:
mensae suae vel minima dare noluit, mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Super
Abbreviated transcription (Latin):
& portar& ur ab angelis insinu abrahȩ
Mortuus ẽ autẽ & diues: & sepultus ẽ in
inferno. Quinimirum diues eũ cui
in hac uita misereri non ualuit in suo
iam supplicio positus. patronũ que¬
rit. Nã ecce subiungitur. Qui a ele¬
uans oculos cũ ess& in tormentis : uidit
abraham alonge & lazarũ insinu eius
& ipse clamansꝰ dixit. Pater ab raham
miserere mei: et mitte lazarũ ut in¬
tinguat ex tremũ digiti sui in aquã
& refriger& linguã meam. quia cru¬
cor in hac flamma. Oquanta ẽ. subti¬
litas udiciorũ dĩ. Oquã districte agi¬
tur  abonorũ actium malorũ retribu¬
tior Certe superius dictũ est quia
in hac uita latarus cadentes mitas de
mensa diuitis querebat: et nemo illi
dabat. Hinc desupplitio diuitis dici¬
tur.  quia de extremo digito latari
distillari aquam in ore suo concu¬
piscit . Hinc ergo hinc fr̃s colligite.
quanta sit districtio seueritatis dĩ.
Diues. enĩ iste qui uulnerato. pauperi

Expanded text:
t portaretur ab angelis in sinum Abrahae. t portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abrmitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
cui cerce poterat ad poenã sufficere pau¬
ꝑtas &̾iam si sanus fuiss& Et rursum
sufficiss& egritudo. &iam si subsidium
ad ess&. Sed ut probar&ur. amplius
pauꝑ : simul hunc & pauꝑtas &̾ egritu¬
do tabe fecit. Atq in suꝑ uidebat᷑ pro¬
cedentem diuitem obsequentib circum
cũ fulciri : & se in infirmitate & in opia
positũ anullo uisitari. Nam quia nemo
ei ad uisitandũ ad erat: testantur canes
qui licenter uulnera lingebant. Exuna
ergo re omps ds̃ duo iudicia exhibuit:
dũ lazarũ pauperem ante ianuam di¬
uitis iacere ꝑmisit. Ut & diues impius
dampnationis sibi augeret ultionem :¬
& tẽptatus pauꝑ cresceret ad remunerati¬
onẽ. Conspiciebat ille cotidie cui non
misereretur . uidebat iste dequo pro¬
baretur. Duo inferius corda: sed unus
desuꝑ inspector. Qui & hunc temptando
ex ercebat ad gloriam: & illum tole¬
rando expectanat ad poenã. Nã seqͥtur.
Factũ.ẽ. autẽ ut moreretur latarus :¬

Expanded text:
cui certe poterat ad poenam sufficere paucui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, e
Abbreviated transcription (Latin):
si lazarus pauper et ulcerosus ante
eius ianuam non iacuiss&. Si remotus
fuiss& : si eius in opia non esset
oculis in portuna. Rursus si longe
esset diues ab oculis ulcerosi pauperis.
minorem tolerasset in animo temp¬
tationem pauper. Sed dũ egenũ et
ulceratũ ante ianuam diuitis et
deliciis. affluentis posuit : in una
eadem q re. et exuisione pauperis
non miserenti diuiti. cumulum damp¬
nationis in tulit. et rursum exui.¬
sione diuitis temptatũ cotidie paupe¬
rem probatuit. Quantas namque
hunc egenũ et uulneribus ob sessum
temptationes creditis in sua cogitatio¬
ne tolerasse. cun ipse egeret pane
& non haberet etiam salutem. atq ante.
se diuitem cernera salutem et diuicias
rȩ affici illumgauderies¬
piceret. byssoae purpunt uestir. se
deprimi uulnerab illũ diffluere
acceptis reb se egere. illũ nolle largiriꝰ
Quantus putamus fr̃s hemi tunc in corde
pauperis tumultus temptationis fuit.

Expanded text:
si Lazarus pauper et ulcerosus ante si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias re affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
erat diues: et protinus sub infertur.
Et erat quidam mendicus nomine
lararus Certe in populo plus solent
nomina diuitũ quã pauperũ sciri.
Quid est ergo quod dñs de paupere et
diuite uerbu faciens : nomen pau¬
peris dicit. et nomen diutas non
dicit. Hisi quod ds humiles nouit
atq ad probat. et suꝑbos ignorat:
Vnde et quibus dam demira culorũ
uirtute suꝑbientib infine dictu¬
rus ẽ. Nescio uos unde sitis. discedite
ame om̃s. operarii iniquitatis. At
contra moỹsi dicitur. Houite ex
nomine. Ait ergo de diuite. Homo
quidam. Ait de paupere. Egenus no¬
mine lazarus. Acsi aperte dĩcat.
Pauperem humilem scio : suꝑbũ diuitẽ.
nescio. Illum cognitũ ꝑ ad probationẽ
habeo: hunc ꝑ iudicium reprobationis
pensat. Una et enim res: non pro
una re agitur. Ham ecce plenus ul¬
ceribus mendicus lazarus ante ianu¬
as diutts iacet. Qua dere una dñs
duo udicia expleuit. Habuis set eñt
fortasse aliquã excusationem diues

Expanded text:
erat dives; et protinus subinfertur; erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis pensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives,
Abbreviated transcription (Latin):
cum sibi abundaret precium noluit.
Et sunt non nulli. qui cultũ suptilium
preciosarũq uestium: nonputant e̾e
peccatũ. Quod si uidelicet culpa non eẽt:
nequaquã sermo di tã uigilanter ex¬
primeret. quod diues qui torquetur
tipud. in feros. bẏsso & purpura in¬
dutus fuisset. Nemo quippe uesti¬
menta praecipua nisi ad inanem glo¬
riam quaerit ui delicet ut honora¬
bilior ceris ee u̾ideatur. Nã quia
prosola inani gloria uestimentũ prae¬
ciosius queritur  res ipsa testatur.
Quod nemo uult ibi preciosis uestibus
in dui. ubi ab aliis non piossit uide¬
ri.. Quã culpam possumus melius
etiam ex diuerso colligere. Quia ⁊ ab¬
iectio uilis indumenti urtus non esset:
euanglista uigilanter de lohanne non
diceret. Erat in dutus pilis camelorũ
Sed notandũ nobis magnopere .ẽ. in ore
ueritatis desuꝑbo di uite & humili
paupere : quantus sit ordo narratio¬
nis ÷ fcce enim dicitur. Homo quidã

Expanded text:
cum sibi abundaret pretium noluit. cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nulli putant praecepta uc̾ eris testa¬
menti districtiora eẽ quã noui. sed
hi nimirũ in prouida consideratione
falluntur. In illo enim non tenatia sed
rapina multatur. Ibi res in iuste sub¬
lata restitutione qua dupli punitur.
Hic autẽ diues iste non abstulisse alie¬
na reprehenditur. sed propria non
dedisse. Nec dicitur quia ui quẽpiam
oppressis set. sed quia in acceptis reb
se extulit. hinc ergo hinc summopere
colligendũ. ẽquta poena multandus sit
qui aliena diripit : si inferni damp¬
natione ꝑcutitur qui propria non lar
gitur. Hemo itaq securũ se aeftm&.
dicens. ecce aliena nol rapio : sed con¬
cessis licite rebus fruor. Quia diues
iste non idcirco punitus. ẽ. qm̃ aliena
abstulit. sed quia acceptis rebus sem&¬
ipsum male dereliquit. Hocq fuit
quod hune in ferno tradidit. quia
in sua felicitate timidus non fuit. quia
ꝑcepta dona adusum arrogantiae in¬
flexit. quia uiscera pietatis ignora¬
uit. quia peccata sua redimere. & iam

Expanded text:
utem putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi. Sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadrupli punitur. Hic autem dives iste, non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo, hinc summopere colligendum est, qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui pgitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore. quis illam
uenire dignaretur. ¶ Sed latebat in
sterquilinium: E Ata dĩ. Srer¬
Sulimum fr̃s. hanc ipim
tibilitatem corporis appello.
linium : abiectionem pmꝑ tatis nosi¬
no: assumpta ẽ. ergo margarita quȩ
icebat insterquilimo: et posita in
caelestis regis aaniento. lam in ter
suꝑnos ciues emicat iam inter igni¬
tos illos lapides aererni diadematis
coruscat. Ouos qui in hoc mundo uos¬
diuites aut esse creditis aut estis.¬

Expanded text:
idebatur. Quis ad illam ere dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis
Abbreviated transcription (Latin):
deipsis  pertimescite. neconcessa uob
pros peritas gonundep remuneratio
sit bonagrum. Et cũ. quosliba
pau fit  peres non nulla reprae¬
e aehensibilia perpetrare conspi¬
etas: polite despicere. nolteu despera¬
citis c nafertasse queed supslutas te¬
ae sime prauitatis in quineuo bis

Expanded text:
de ipsis pertimescite, ne concessa vobis de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis i
Abbreviated transcription (Latin):
tua & lazarus similiter malanHunc
hic consolatur: tu uero crucdars. Asto
in diget quã expositione. Hã siqui estis
qui in hoc mundo exterioris beni ali¬
quid accepistis: ipsum ut ita dicam
donũ exterius ꝑtimescere debetis.
ne uobis proquorundam uestrorum ac¬
tuũ reconpensatione sit datũ. Ne iu¬
dex qui hic bona exteriora restituit:
retributione boni in timi repellat.
He honor hic uel diuiciae non adiumen¬
tũ uirtutis. sed remuneratio sit labo¬
ris. Ecce enim dũ dicitur. recepisti bo¬
na in uita tua : in dicatur et diues
iste boni aliquid habuisse. ex quo in
hac uita: bona reciperet. Rursumq
dũ de lazaro dicitur. quia recepit ma¬
la profecto monstratur et latarus
habusse malum aliquod quod purgi¬
retur. Sed mala lazari purgauit
ignis in opiae. & bona diuitis remu¬
nerauit felicitas transeuntis undeo
llum pauꝑtas afflixit et tersit: istũ
abundantia remunerauit & reppulit.
Qui cũq ergo bene in hoc scło habeais:
cũ uos bona egisse recolitis. ualde

Expanded text:
ua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde
Abbreviated transcription (Latin):
ni lorie ta despicete discate honorem
anscuntem consaem pnere. aeteria elo¬
cetos seculi intus fr bitramira amicos
stCeshis parti cipamini quod habe¬
s ut hoc quandoq dignent uenso¬
tis quod ore magistri gertium dicitur
In hor dempore ura abundaraa illorũ
blipi ansibopleat: ut & illorũ aben
piam uyrre sit inopiae supplementũ.
Quau fecistis uni dehis fratribus
meipunimis: mihi fecistis. Ad tra¬
bien iano pigri cur estis quando
hoc quod iacenttꝰ in terra porrigitis.
sederun coaeis ditis: Sed haec

Expanded text:
honorem transeuntem contemnere, aeternam glopectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur voate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abunit supplementum . Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
quia aedacitatem lusus stuliehi lam
lusum moueatur corpus pustius ad
uerba mania mouetiur ungli. ie uo
magis deloquacitate pecenicrac ia ber
ned ibutionis iusttciam in laugua. Eor¬
cius ardebat. Sed cũ giut lu ato¬
ẽ pauore pensandũ. hoc quol ubde

Expanded text:
quia edacitatem lusus sequatur, teslusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ndo magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde
Abbreviated transcription (Latin):
gello positus pietati sui opificis op.¬
ponit dicens Manus tuae plasmaue.¬
runt me et fecerunt me totũ in cir.¬
cuitu. et sic repente pracipitasme:
Acsi aꝑte dicat Cur tanta uilitate
despicis. quẽ cũ tanta dignitate con¬
didisti. & quẽ ratione rebus ceteris
prefers. cur exdolore subponis:
Sed tam̃ in hac eadem nr̃a dignitas
fulget ꝑ imaginẽ. et longe distat
ab eatitudinis ꝑfectione ꝑ carnem
Quia dũ sp̃s miscetur pulueri: quo¬
dam modo conectitur infirmitate
Quã scilicet in firmitatẽ bectus iob

Expanded text:
gello positus pietati sui opificis opgello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
bũ cuncta creata sunt . in ipsa tam̃
relatione creationis ostenditur.
quantum cunctis animalibus. quan:¬
tũ rebus uel caelestibus. sed tamen
in sensibilibus homo preferatur:
uncta quippe dixit: et facta sunt:
Cũ uero facere hominem de cernitꝰ.
hos quod reuerenter pensandũ ẽ.
praemittit dicens. Fiaciamus hominẽ:
ad imaginem et sinilitu dinem nrãm
N eque enum sicut de rebus eceeris scrip.
tũ esti fuat & factũ est. tleque ut
aquae uolatilia. sic terra hominem
protulit. sed prius quã fieret faciam
dicitur: Ut ui delicet quia rationa.¬
lis creatura condebatur. quasi cum
consilio facta uideretur Quasi per
studiũ deterra plasmatur. et in spi.¬
ratione conditoris in uirtute sp̃s
uitalis erigitur : ut scilicet non ꝑ.
iussionis uocem. sed ꝑ dignitatem oꝑu¬
tionis ex isteret: quiad conditoris.
ima ginem fiebat Quod igitur ꝑ con¬
ditionem homo elegantius in terra
creaturis ceteris accepit: hoc infla.¬

Expanded text:
bum cuncta creata sunt, in ipsa tamen bum cuncta creata sunt, in ipsa tamen relatione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus, homo praeferatur. Cuncta quippe dixit et facta sunt . Cum vero facere hohoc quod reverenter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Neque enim tum est, Fiat, et factum est ; neque ut aquae volatilia, sic terra hominem protulit; sed prius quam fieret faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in fla
Abbreviated transcription (Latin):
aetuitu ue sic repente preciprus me
A ar bumuster dicit. Qua subiusto
ex amine dignũ non est turae placa.¬
contuia faiꝰ ÷ Pensa misericorditer.
noperet qđ fecisti: Quibus etiam
uerbis puersum inane dogma des.¬
tuitur : qui duo eẽ principia men.¬
tiens. adõ sp̃m. a sattina uero çar.¬
nem coniditam asserere conatur Sc̃s
et enim uir profetici gr̃a sp̃ũ plenus
longe post uentura considerat: et
errorũ genimina praȩuidens calcat
dicens: Manus tuae plasinaueruNTs
me et fecerunt me totũ in circuitu:¬
S Qui enim et plasmatũ se et factum
totũ in circuitu adõ asserit. tenebra.¬
rũ genti nec in sp̃ũ suo aliquid. nec
in carne derelinquid Nam plasma.¬
tũ se propter in ternam imaginem
retulit : factũ uero totũ in circuitu.
in eo qđ ex carnis constat indumeni.¬
quia ꝑ hoc qđ se plasmatũ dĩ ma.¬
nibus asserit : misericordiae iudicis
dignitatẽ suae conditionis opponit:
Quãuis enim ꝑ coaeternũ patri uer.¬

Expanded text:
rcuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa misericorditer ne pereat, quod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus etenim vir prophetici gratia spiritus plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu. Qui enim et plasmatum se, et factum totum in circuitu a Deo asserit, tenebrarum genti 322 nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit. Nam plasmatum se propter internam imaginem retulit; factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumenquia per hoc quod se plasmatum Dei manibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Ver
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqua udex ueniens dicturum se messorib
suppliciis ordo seruabitur. cur comburenda tra¬
nia
in fasciculis ligatur: Set nimirum
fasciculos ad comburendum ligare est
hos qui eterno igni tradendi sunt pares
par ibus sociare utquos similis culpa
quatinus simul dãpnacio conterat. quos
simul elacio subleuabat: Quosqi pendis¬
similitdilatauit ambicio. non dissial s
supplicii. quos inigne iuxuriȩ par sue¬
cendit flamma peccati Sicut en um in
domo patris mansiones multe sunt pit
durres irat iuirtutum: sic dimpnatos duiso
cuamtus uumae ta demq qualitart snusi dit
ram̃i siscutnano sole om̃s tangimur nee
tamen sub eo om̃s uno ordine estuamus.
qumenusitõ q ualitatom corporis saraitur
etuam pondus caloris: sic dampracis e¬
uan poneh enna quȩ afficit in tamen
uon itna omis qualitateꝰ comburu
ooma quod hic agit aispar intido

Expanded text:
nequaquam judex veniens dicturum se messoribusnequaquam judex veniens dicturum se messoribussuppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo Patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis , sic damnatos diverso cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus; quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris; sic damnatis una est gehenna quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit, quia quod hic agit dispar valetudo
Abbreviated transcription (Latin):
culpa animũ temptat. mens ne.¬
cesse est ut breuitatem suae dilect.¬
onis aspiciat: Ne ad uiuacem mor¬
tem iniquitas rapiat. cum coristet
quod ad terminũ citius mortalis
uita ꝑ currat Sed saepe oculus
coritẽplationis nrae corifunditur :¬
dũ dolor nr̃t flagellis crebrescentib
ad grauatur : libet presgaos¬

Expanded text:
culpa animum tentat, mens neculpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ine oculus me uideret Quod nimi.s¬
rũ prima oratione. iam ꝓtulit di.¬
cens Quare ñ in uulua mortuussũ&
S Quihoc quoque quod his Adicit sub¬
Ydens. Fuissem quasi qui non essem
Sdeutero translatus Ad tumulũ: Illic
ucrbis aliis. tĩ aliter ad iungit dicens:
Sicut ab ortiuũ absconditũ non sub.¬
sisterem: Gel qui concepti non uide.¬
Srunt lucem Quia uero haec suꝑius
late digessimus: prouitando lectoris
fastidio. ex posita replicare declina.
Cautũ se ac sollicitũ uiuere osteridit.
qui breuitatem praesentis uitae con.¬
siderans non eius usum sed termi.¬
nũ conspicit : ut ex fine colligat
nichil eẽ. quod transiens delectat:
Hinc namque ꝑsalomonem dicitur
Siannis multis uixerit homo et in his
omnibus laetatus factus : meminisse
debet tenebrosi tẽporis & dierum
multorũ Qui cũ uenerint: uanita¬
tis arguuntur praterita : Hinc rur
sum scriptũ est In om̃ibus oꝑibus tu.¬
is memorare nouissima tua : &
in aeternũ non peccabis: Igitur cum.

Expanded text:
deret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicare devitamusevi? - Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non eius usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse, quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qui, cum venerint, vanitatis arguuntur prasum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
ertitiũ sc̃ĩ oꝑis testintur. quaȩ &.¬
lectos secutura sint. praemia ueri.¬
tatis: Unde hos quoque quos pro.
ueritate passos agnoscimus : greco
eloquio martyras. id ẽ testes uo¬
camus Et ꝑ iohannẽ uoce ange.¬
lica dñs dicit In diebus antiphas
testis meus fidelis : qui occisus est
apud uos Sed testes suos contra.
nos dñs instaurat : cum electorũ
uitam prauitati nrãe contrariã
ad arguendos nos instruendo¬
que multiplicat Contra nos ergo
testes illius instaurantur : quia
cuncta quȩ agunt. studiis nr̃ae
prauitatis ad uersa sunt: Unde
et sermo ueritatis ad uersarius
uocatur : cũ mediatoris uoce ꝑ
euangelium dictt᷑: Esto consentieis

Expanded text:
exercitium sancti operis testantur quae eexercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consent
Abbreviated transcription (Latin):
one se excitit. amoris summi aestib
in ardescit: quaese circũ primunt
damina considerat. & plorat profi.¬
ciens : quae prius laeta perierat:
Bene ergo conditori dicitur. Reuer.¬
sus que mirabiliter me crutias. Quia
omp̃s ds̃ unde mentẽ nrãm usttans
ad amorem suum erigit. in de hane
ꝑ lacrimas grauius affligit Acsi
aꝑte dicat Relinquendo me te.¬
quaquã ad ficis. quia insensibilem
reddis Sed cũ reuertas oi
quia dumte in sinuas ngueas.
quã sim lugendus demasias. U¬
de et nequaquã se poenalter. ses
miserabilit̃ asserit cruciariq
dũ ꝑfletũ mens ad summa rapte᷑.
conpunctionis su&e poenam gai¬
dens miratur: et libet affici
quia afflictione sua se conspiat
exempla se sequentiũ nr̃is obtu¬
tibus obicit : ut mens ꝑ otiũ re.¬
missa quo in aliis uigilantiam
prouectas considerat. eo inse pi¬
gredinẽ torporis erubescat Un.
tiplicas iram tuam. et paene militteł

Expanded text:
one se excutit, amoris summi aestibus one se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Undetiplicas iram tuam, et poenae militant
Abbreviated transcription (Latin):
minibus conspicit. Nir̃i inse peri.¬
culiꝰ uocẽ in sumit: ut cũ nos eius
fletus agnoscimus. quae in nobis
sunt flenda discamus Sed cum
mentẽ nram elatio erigit: summi
a nobis protinus conpuntio amoris
recedit Cũ uero suꝑna nos grã
uisitat : statim ꝑ lacrimas ad sua
desideria instigat Unde et apte
rabiliter me crucias Cum ab aue¬
tore relinquimur: nec ipsa ulla.¬
tenus destitutionis nrãe damna¬
sentimus Quo enim longe nos
coriditor deserit : eomens nr̃a
in sensibilibus obdurescit. Hulla
quae disunt diligit: nequaquam
suꝑna concupiscit Etqe amoris
in timi calorem non habet. frigida
deorsum iacet. acmiserando modo.
Fit cotidie tanto securior. quanto
peior Cumque undesit lapsa non
meminit. et supplitia secutura tĩ.
metuit . quantũ lugenda sit nescit:
Atsi afflatu scĩ sp̃s tangitur. ad con.¬
siderationẽ protinus suae ꝑditio.¬
nis euigilat. in caelestiũ in quisiti.¬

Expanded text:
minibus conspicit, nostri in se periminibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte rabiliter me crucias. - Cum Auctorem relinquimus, nec ipsa ullatenus destitutionis sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisiti
Abbreviated transcription (Latin):
primi parentis auertimus. tios ad¬
huc cotidiae ut laxenã capi. ꝑ uiti.¬
um elationis in uenimus Sepe
namque homo acceptis uirtutibus
in audatiã suae praesũptionis eri-¬
gitur: sed mira dispensatione pie-¬
tatis ante eiꝰ oculos res quaelibet
in qua corruerat ordinatur: Dum¬
que ꝑ culpam aliquid appetit. quid
aliud quã praedã in fouea cori cu-¬
piscit. Sua pesponte in hiatis ca.¬
det: sed suis surgere uiribus non.
ualet Qui cũ se nil exse ẽẽ consi.¬
derat : discit procul dubio cuius ad¬
utoriũ requirat Quẽ tamen suꝑ¬¬
na miseratio captũ quasi a fouea
euehit : qui a hunc infirmitate
cognita adueniam reducit Leene
itaque more propter suꝑbram ad
suꝑiores partes in caueam remeat :
qui cũ de uirtute extollitur.
lapsus ad desideria humilitate
religatur Quia enm prius propria
praesuptione perierat. mira pie.¬
tate agitur. ut infirmititis suae
iam notitia: clausus uiuat: Quod
quia sc̃s uir crebro accedere ho-¬

Expanded text:
ntis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere ho
Abbreviated transcription (Latin):
hanc et amemoria non detergit :¬
Saepe autẽ ita mens in culpae recor.¬
datione concutitur. ut aperpetra.¬
tione illius longe grauius quã
prius capta fuerat urgeatur : et
deprahensa trepidat seque ipsam
uarus motibus in pulsa ꝑturbat:
Metuit quidem neuineatur temp¬
tationibus: sed resistens hoc ipsum
qđ lorigo labore certaminis affli.¬
Egitur ꝑ horrescit Vnde et apte

Expanded text:
hanc et a memoria non detergithanc et a memoria non detergitSaepe autem ita mens in culpae recordatione concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
iam subegimus in licita in corde
toleramus Cum que cogitationes
nr̃as in munda tẽptatio inquinat.
quid aliud quã in testina hostiae
stercus portant. Sed ut conbu.¬
ri debeant lauentur : quia nimi.¬
rũ necesseest ut in mundas cogita.¬
tiones timoris fletus diluat. quas
in acceptione sacrificii suꝑnus
amor in cendat: et quicquid mens
uel de in experto certamine uel
de conuersationis pristinae memo.¬
ria patitur lauetur: Vt tanto
sua uius in conspectu uis pec cato¬¬
ris ardetit. quanto cum ei ad sis.¬
tere coeperit nil terrenũ secum
Nil lubricũ in ara sua orationis im.¬
ponit Virigitur sc̃s humanae
mentis damna conspiciat. quod
plerũ que se cogitatione in licita
inquinat. & post quã reatum
oꝑis iudex relaxat: & sua plorans
nr̃a quae ploremus aꝑiat dicens¬
Y Sipeccaui & ad orã pepercistimͥ.
cur abiniquitate mea mundũ me
eẽ non pateris: Aesi aꝑte dicat.
Siculpam uenia abstulit : cur

Expanded text:
jam subegimus illicita in corde jam subegimus illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Vir igitur sanctus humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur
Abbreviated transcription (Latin):
mur Cumque uel in minimis
terrena actio ꝑ desideriũ tan-¬
gitur : crescente contranos an-¬
tiqui hostis fortitudine mens
nr̃a non minima in portunitate
temptationis in quinatur: VUnde
N & sicerdos legis membra hostire
Hos quippe ipsos sacrificiũ dõ efci¬
rimus ÷ cũ utam nram cultui di¬
uno dedicamus: quaȩ membra hos.¬
tie ꝑfrusta concisa suꝑ ignem
ponimus: cũ uitae nrãe opera i¬
uirtutibus distingentes im molam̃:
Caput atque ea quȩ iuxta iecur
continentur in cendimus : cũ in
sensu nr̃o quo omne corpus regitur.
tis desideriis flamma diuini amo.¬
ris ardemus: & tameri praecipitur:
ut pedes atque intestina hostiae
lauentur Pedibus enim terra tan.¬
gitur: In testinis uero stercora
gestantur: quia plerum que iam
ex desiderio in aeternitate succen.¬
dimur: iã toto deuotionis sensu
ad appetitũ nr̃ae  mortificati.¬
onis inhiamus Sed quia ad huc
terrenũ prae infirmitate aliquid
agimus. nofinulla etiam quae

Expanded text:
mur. Cumque vel in minimis mur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens ntentationis inquinatur. Unde et sacerdos legis membra hostiae Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus, cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frustra concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur, incendimus; cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, tis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur, quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus; sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
et exbenorũ se xstimatione despi.
cutꝰ holluto ergo extra castra
exire est: turpi in pugnatione la¬
bor inti sese ex continentũ conpara.¬
tione despicere Qui aduesperam
lauatur aqua: cũ defectũ suum
conspiciens. ad paenitentiae lameti.¬
ta conuertitur. ut fletibus dilu.¬
at omne quod animũ occulta in-¬
quinatio accusat: Sed post oc-¬
casũ solis ad castra redeat: quia
de feruescente tẽptationis ardo.¬
re necesse est ut iterũ fiduciam
erga societatẽ bonorũ sumat
Post aquã quippe occumbente
sole ad castra reuertitur : qui
post lamenta paenitentiae friges.¬
cente flamina cogitationis in li.¬
cite. ad fidelium merita praesu.¬
menda reparatur: ut iam se
aceteris longe eẽ non estimet.
qui mundũ se ꝑ obitũ intimi ar.¬
doris gaudet Sed in ter haec
sciendũ est qđ id circo non irum¬
quã in pulsu in licitae cogitationis
affligimur. quia in quibus dã
terrenae cogitationis actibus
quã uis licitis libenter occupa.¬

Expanded text:
et ex bonorum se aestimatione despiciat. 475 3. Pollutum ergo extra castra exire, est turpi impugnatione laborantem sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam aqua lavatur, cum defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatione accusat. 4. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, neceerga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenter occupa
Abbreviated transcription (Latin):
titudo eiu̾s: n in circuitu eiꝰ sepulcra illiꝰ. Qs
caders antiquus hostis expͥmit᷑: qui ꝓeo quod
multos adculpam ꝑtrahit. cum cuncta sua
multitudine ad inferni claustra descendit:
Sepulera autem: mortuos tegunt: &
quis alius mortem acriue
ꝑgulit. quam is qui conditorem suum
despicien
iitam relia uit
dr ai suseipiunte : enis pio culdlibio¬

Expanded text:
titudo ejus, et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis titudo ejus, et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis cadens antiquus hostis exprimitur: qui pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt, et quis alius mortem acrius pertulit, quam is qui Conditorem suum despiciens vitam reliquit? corda suscipiunt ejus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut gͦ electis ignis ardere nouuit ad
solatumꝰ. ⁊⁊ tamen arde̾ ad suppliciũ neset.
ita ediuerso gehennę flãma reprobis
nequaquam lũcet ad consolacionis grãm &
tam̃ lucq ad penam : ut dãpnatorũ oculis
ignis supplicii nnulla claritate candeat. &
ad doloris cumulum deiecti qualit̾ eruci¬
entur ostendat: Quid aut̃ mirum si gehẽnę
ignem credimus habere supplicium simul
obscuritatis. ⁊ luminis. quando exꝑimento
nouimꝰ quia ntedarũ flãma lucet obscuraꝰ
Tunc edax flãma comburet: quos nunc dele
lectacio carnalis polluit: Eunc infinite pa¬
tens inferni baratrum deuorat: quos nunc
manis elacio exaltat : Atq quolibet ex uicio
hic uoluntatẽ callidi ꝑsuasoris cõpleuerunt :
tunc cum duce suo reꝑbi ad torm̃ta ꝑueniunt:
& quauis angłorũ atq hominũ longe sit nat᷑a
dissimilis: una tam̃ pena implicat. quos unꝰ
in cͥmine reatus ligat: Qd̾ bene ac breuiter
insinuat ꝓpħa qui ait Ibi assur & om̃is mul¬

Expanded text:
ctis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam: ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et ad doloris cumulum dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura. Tunc edax flamma comburet, quos nunc carnalis delectatio polluit. Tunc infinite patens inferni barathrum devorat, quos nunc inanis elatio exaltat atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem caltunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque nominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine ligat reatus. Quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur et omnis mul
Abbreviated transcription (Latin):
queon contizin adgii incendli tes itea
meminisso: Qui ababam penit
mulum propinquorum aosenst sune
meminit: constat proculdubro quia eos
ad augmentum supplicii paulo post eos¬
potuit etiam presentes
Quid autem mirum si secum Mdere:¬
probos aspiciat cremari. qui ddu re
sui cumulum eum quem despeloris
in sinu abrahȩ lazarum uidit
ei cui ut pena cresceret & uir usdis
paruit. cur non credendum sit quas ai
in supplicio eos ȩtiam quos contris dssise
miro uidicii ordine secum tunc indointit
udebunt: ut penam propriȩ puniciantis
exaggeret illa auctori preposita cariuius
cognacio. pari ante oculos ultione dans¬
nata: Ignis itaq qui in obscuritate qi¬
ciat: credendum ẽ quia lumen as cor¬
mentum seruat. Quod si approlare resti¬
moniis in sua expressione non possurus:
suꝑ est ut ediuerso doceamus : P res quipe
hebree gentis pueri ꝑ caldei regis imqum:

Expanded text:
a meminisse: qui Abraham petiit  cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio, quia eos ad augmentum supplicii, paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum se secum quoque reprobos aspiciat cremare, qui ad doloris sui cumulum eum quem despexerat Lazarum in sinu Abrahae vidit? Si ergo ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam, quos contra Dominum unt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt: ut poenam propriae punitionis exaggeret, illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendus est, quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebr