comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nt homicida ecẽastica districtione do¬
pnab̾r sicut patrum sanexit auc̃̾ta:¬
Robibentur ergo cłici cupi¬
ditatis negotia susciꝑe. no
pietatis curam uiduis ⁊ or¬
phanis impendere.
¶ Edemeltiades pp. de eodem.
Etͣuit scasinodus nuillum deinceps .¬
clicum aut possones ꝯducere: aut ne¬
gotus secłarib semmiscere.nisi ꝑpter¬
care.tiouictor cum ec formam n:
ꝑinconcilio asac̾dotib datam. gemi¬
num faustinum ꝓb̃rm ausus sit
ap̃uos fiat obło. aut aliqua depre¬

Expanded text:
ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut patrum sanxit auctrohibentur ergo clerici cupiditatis negotia suscipere, non pietatis curam viduis et orphanis impendere. Unde Melchiades Papa: C. I. De eodem. ta synodus, nullum deinceps clericum aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, nisi preo Victor cum contra formam nuper in concilio a sacerdotibus datam Geminium Faustinum presbyterum ausus sit apud uos fiat oblatio aut depre
Abbreviated transcription (Latin):
diuina sec̾tius oꝑatur meis⁊ diuia
solummo ẽ hic mirtus siue pot̾tas ñ
humane efficatie. Polluimus itaz
sanguinem bibimus.Et infra.Oa
ledicaminquid bndictionib uris.ħ¬

Expanded text:
divina secretius operatur in eis, et divina solummodo haec est virtus sive potestas, non humanae efficaciae. Polluimus itaqusanguinem bibimus. Et infra: § 5. Maledicam, inquit, benedictionibus v
Abbreviated transcription (Latin):
duob regib̃. naturali uidł iu
re. ⁊ moribus. De uire naturali.
gelio ꝯtinetur. quo qͥsq iubet᷑
alii facere qͦd s̾ uult fieri.⁊ ꝓhi¬
betur alii inferre. qͦd sibi no¬

Expanded text:
regitur, naturali videlicet jure et moribus. Jus naturale gelio continetur, quo quisque jubetur alii facere quod sibi vult fieri, et prohibetur alii inferre quod sibi no
Abbreviated transcription (Latin):
eati uiri transitum exponere debuissem. Quasi uero ego¬
Quasi uero ego illam
epłam aut legendam alii preter quã ipsi ad quem missa ui.
aediderim. aut ego tantosim operi destinatus. ut om̃a quȩ
tino cognosci oport&. me potissimũ scribentẽ notescant
qua de obitu scĩ ep̃i audire desideras. ab illis potius qui m¬
iere cognosce Ego tibistatui nichil scribere. neubiq m

Expanded text:
eati uiri transitum exponere debuisse. quasi uero ego illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me
Abbreviated transcription (Latin):
ESTIUA BEATIS SIMI BENE¬
DICTISOLLEM NITAS. XŨO
dño propitiante refulget. quȩ fi¬
delium cordibus & effectum deuo¬
tionis augere: & spiritale gaudiũ
afferre consueuit Merito siqui¬
dem tanti patris memoriȩ idem
fideles congaudent: ut illud propheticũ
impleatur. Dicite iusto. qm̃ bene. Et itẽ
Memoria iusti cum laudibus Constat enĩ
quod unumquemq scõrũ xp̃iana pietas tan¬
to uenerabilius colit: quanto celsius hunc a
dõ decoratum cognouerit. Unde & istũ patrẽ
diuino quodam instinctu specialius amat. eiusq
memoriam dulcius recenset: nimirum non
nescia. quod illum omp̃s ds̃ inter sum mos &
destos scȩ ecclesiȩ patres. mirum in modũ pro¬
uexit. & inter scẽ fidei fundatores ac cȩlestis
disciplinȩ censores in signiter sublimauit. quip¬
pe quem scĩ sps̃ karismate tum miraculorũ
signis. tum uirtutũ exercitiis ad ornauit: ut
dignus in mundo appareret. per quẽ excel¬
sioris ordinis multitudinem in normaret

Expanded text:
ESTIVA beatissimi Benedicti solemnitas, Christo Domino propitiante refulget, quæ fidelium cordibus: & affectum deuotionis augere, & spiritale gaudium afferre consueuit. Merito siquidem tanti Patris memoriæ iidem fideles congaudent: vt illud Propheticum impleatur. Dicite iusto, quoniam bene. Et item, Memoria iusti cum laudibus. Constat enim, quod vnumquemque sanctorum Christiana pietas tanto venerabilius colit: quanto celsius hunc a Deo decoratum cognouerit. Vnde & istum Patrem, diuino quodam instinctu specialius amat: eiusque memoriam dulcius recenset. Nimirum non nescia, quod illum omnipotens Deus, inter summos & electos sanctæ Ecclesiæ Patres, mirum in modum prouexit: & inter sanctæ fidei fundatores, ac cælestis disciplinæ censores, insigniter sublimauit. Quippe, quem sancti Spiritus charisma, tum miraculorum signis, tum virtutum exercitu adornauit: vt dignus in mundo appareret, per quem excelsioris ordinis multitudinem informaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dehac spe ita loquitur: Speenim
salui facti sumus: Spes autem quȩ
uid&ur non est spes: quod enim uid&
quis. quid iperat : si aut̃ quod non
uidemus speramus. per pacientiã
expectamus: quod enim uid&quis:
quid sperat: Ouum est : & pullus non¬
dũ cst. & testudine tectumẽ ñ uid&ur

Expanded text:
de hac spe ita loquitur: Spe enim de hac spe ita loquitur: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Quod enim videt quis, quid sperat? ovum est. Est ovum, et pullus nondum est. Et testudine tectum est: non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
habitareenim inquid xpm per
fidem incordibus ur̃is: Diabolus
ergo non corrum pat fidem. serpens¬
quantum mihiuid&ur ouo conparat᷑ :
spes enim nonꝰ peruealt adrem: & ouum
est aliquid se nondum est pullus qua¬
drupedesergo filios pariunt : Aueraũt
spemfiliorum : Spesergo ad hoc nos
hortatur ut praesentia contentnamus
futura ex pectemus eaque r&ro sunt
obliuiscentes. cum a pło in anteriora
extendamur : Sic enim dicit: unum
aut̃ quȩraro oblitus in eci quac ante
sunt extentus. secundum intentionem
sequor ad palmam supernȩ uocationis
dĩ inxp̃o ihũ. Nihil ergotam inimicũ
est spei quam r&ro respicere. Id est
in eis rebus quȩ pra&er labuntur
& transeunt spem nom ponere sed
in his quac nondum datȩsunt quae
bunt quando aut̃ scat& temptatio¬
nibus mundus uelut pluuia sodo mȩ
sulphuream m& uendũ e exem plũuxo¬
ris loth r&roeñ respea &ubires pexibi re¬
mansit ineilẽ conuersa ẽ ut prudontes condir&
exemplo a postolus paulus

Expanded text:
Habitare enim, inquit, Christum per fidem in cordibus vestris . Diabolus ergo non corrumpat fidem, quantum mihi videtur, ovo comparatur. Spes enim nondum pervenit ad rem: et ovum est aliquid, sed nondum est pullus. Quadrupedes ergo filios pariunt, aves autem spem filiorum. Spes ergo ad hoc nos hortatur, ut praesentia contemnamus, futura exspectemus; ea quae retro sunt obliviscentes, cum Apostolo in anteriora extendamur. Sic enim dicit: Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Nihil ergo tam inimicum est spei, quam retro respicere, id est, in eis rebus, quae praeterlabuntur et transeunt, spem ponere: sed in his quae nondum datae sunt, sed bunt. Quando autem scatet tentationibus mundus, velut pluvia Sodomae sulfurea, metuendum est exemplum uxoris Loth. Retro enim respexit; et ubi respexit, ibi remansit. In salem conversa est , ut prudentes condiret exemplo. Apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ta inseparabiliter operata. & coꝵ
trium unum quodq: nomina
tribus factum. quod tamen non ad
tria sed ad trium horum unum aliqđ
ꝑtinere crede. lamibi quon non potes
uidere. sihic &audisti & uidisti &
tenuisti. Inte enim quod est potes
nosse. in eo quite fecit quod ẽ quic¬
quid est. quando potes nosse. & si
poteris nondum potes. & tamen cũ
poteris. num quid sic poteris nosse
dm̃ quomodo senouit dĩ Sufficiat
quod
potuimus diximus. exigentib promis¬
sa reddidimus. c&era quae addenda
sunt ut perficiantur sensus ur̃i
adño quaeritȩ:

Expanded text:
ta, inseparabiliter operata, et eorum ta, inseparabiliter operata, et eorum trium unumquodque nomen a tribus factum, quod ttria, sed ad trium horum unum aliquid pertineret. Crede jam ibi quod non potes videre, si hic audisti et vidisti et tenuisti. In te enim quod est, potes nosse: in eo qui te fecit quod est, quidquid est, quando potes nosse? Et si poteris, nondum potes. Et tamen cum poteris, numquid sic poteris nosse Deum tu, quomodo se novit Deus? Sufficiat quod potuimus, diximus; exigentibus promissa reddidimus: caetera quae addenda sunt, ut proficiant sensus vestri, a Domino quaerite.
Abbreviated transcription (Latin):
giamur. redi adte ab omnistre¬
pito. Tollete intra inte. uadesi
habes illicaliquod secr& arium
ddulce conscientiae tuȩ iubinon
perstrepas. ubi nonlitiges autlites
pares. ubi non dissensioner & puttiam
mediteris: esto mansu&us adaudu¬
endum uerbum ut intellegaes forte
dicturus. audituimeo dabis exul¬
tationem & l&itiam. exultabunt¬
ficit ergo quia ostendimus esse tria
quȩdam separabiliter de monstrari:
inseparabiliter operari: Si hocintȩ
inuenisti. si hoc in homine. si hoc in
quadam persona in terra ambulan¬
tem corpus fragile quod ad grauat
hoc non dico pater memoria ẽ:
filius intellectus est. sp̃s sc̃s uo¬
luntas esti nondico quomado lib&
intellegatur. non audeo. serue¬
mus maiora capientibus. infir¬
mis infirmi quod possumus. non
istac dico illi trinitati uelutae¬
quandam quasi ad analogiam
idest ad rationem quandam con¬
parationes dirigendam. non hoc
dico sed quid dico &ceinte inue¬
nitria separabiliter demonstra¬

Expanded text:
giamur. Redi ad te, et ab omni stregiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem ficit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc in homine, si hoc in quadam persona in terra ambulante, corpus fragile, quod aggravat hoc. Non dico, Pater memoria est, Filius intellectus est, Spiritus voluntas est: non dico, quomodo libet intelligatur, non audeo. Servemus majora capientibus, infirmis infirmi quod posista dico illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analogiam, id est ad rationem quamdam comparationis dirigenda. Non hoc dico, sed quid dico? Ecce in te inveni tria inseparabiliter demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
plicita sunt ut arbitror quae ꝓ¬
missa sunt: Quod separatim pro¬
nuntiaui. in separabi litercogi¬
taui: Ibium horum nominum :¬
tria fecerunt: Sed tamen hoc
unum quod tria fecerunt non ad
tria pertin& sed ad unum : tria
fecerunt nomen memoriae. sed
hoc non pertin& nis ad solam me¬
moriam : Tria fecerunt nomen
intellectus. sed non pertin& nisi
ad solum intellectum: Tria fecer̃
nomen uoluntatis. sed non ꝑtin&
nisi ad ssolam uoluntatem. Ita tri¬
nitas fecit carnem xp̃i : sed non ꝑ¬
tin& nisi ad solum xp̃m. Tria fecer̃
decelo columbam: sed nonꝑtin&
nisi solum patrem:  Nemomihil
me in firmum urguere con&ur :
quid ergo in his tribus quae inmen¬
te nr̃a uebinanimio eẽ ostendisti.
quid ex tribus ꝑtin& ad patremꝰ.
id est quasi ad similitudinẽ patras. ⁊¬
quid horum ad filii. quidhorum ad
sp̃s sc̃ĩ. Non possum dicere non possũ
explicares aliquid & cogitantibus
relinquamus aliquid & silendo lar¬

Expanded text:
plicata sunt, ut arbitror, quae pplicata sunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria fecerunt: sed tamen hoc unum quod tria fecerunt, non ad tria pertinet, sed ad unum. Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non pertinet nisi ad solam memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: sed non pertinet nisi ad solum intellectum. Tria fecerunt nomen voluntatis: sed non pertinet nisi ad solam voluntatem. Ita Trinitas fecit carnem Christi: sed non pertinet nisi ad solum Christum. Trinitas fecit de coelo columbam: sed non pertinet nisi ad solum Patrem. 22. Quid me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra vel in anima esse ostendisti, quid ex his tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio lar
Abbreviated transcription (Latin):
quod tenebas. & uoluntas ut pro¬
ferres quod scibas gratias dñõdõ
nr̃o adiuuit nos & in nobis & in
uobis: uere dico caritati urãe hoc
discutiendum & insinuandum
trepidissime ad gressus eram. me¬
tuebam enim nefortel&ificarẽ
capatium ingenium. & facerem
graue tardioribus tȩdium :
Nunc autem uideo uos. & at tentio¬
ne audiendi & celeritate intelle¬
gendi. non solum percepissedictũ
sed pracuolasse. dicturum. gratias
mendo quod intellexistis: Non in¬
culco in cognitum sed rep&o &
commendo perceptum : Eccede
tribus illis: una reso tnominata ẽ
unius rei nomen dictum est: Memo¬
ria nomen est unius exillis tribus:
& tamen nomen unius exillis trib:
tria ipsa operata sunt : non potuit
dici sola memoria nisio perante
uoluntate intellectu & memoria :
non potest dici solus intellectus:
nisi operante memoria. uolunta¬
te & intellectu: Nec potestdici
uoluntees. nisi operante memoria
& intellectu. & uoluntate : Ex¬

Expanded text:
quod tenebas; et voluntas, ut proquod tenebas; et voluntas, ut proferres quod sciebas. Gratias Domino Deo nostro. Adjuvit nos, et in vobis et in nobis. Vere dico Charitati vestrae, hoc discutiendum et insinuandum trepidissime aggressus eram. Metuebam enim ne forte laetificarem capacium ingenium, et facerem grave tardioribus taedium. Nunc autem video vos et attentione audiendi, et celeritate intelligendi, non solum percepisse dictum, sed praevolasse dicturum: Gratias mendo quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria, nisi operante voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu: nec potest dici sola voluntas, nisi operante memoria et intellectu et voluntate. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
trastimihi dicendo memoria. hoc
uerbum sonus iste. uoxista: pro¬
cessit ad aures meccs abanimotuo
hoc enim quod est memoria tacite
cogitabas & non dicebas inmente.
nondum uenerat adme. ut autẽ
quod eratꝰ inte pro ferr&urad
me. dixisti ipsum nomen. id est
memoriam. Audiui quat tuor
has sllabas in nomine memoriȩ
Audiui. quattuor syllabae u
nomen est uox est. sonuit adau¬
rem meam processit. mentialiqiđ
insinuauit. quod sonuit transiit.
unde insinuatum est quod insinua¬
tum est man&. sed hoc quaero
quando dixisti hoc nomen memo¬
riae: uides certe quia hoc nomenr
non pertin& nisi ad memoriam:
c&era enim duo habent nomina sua
namq aliud uocatur intellectus¬
luntas non memoria. aliud autẽ
unum uocatur memoria sed ut
hoc diceres ut quatiuor isties
sillabas. operareris. undeopera¬
tus es hoc nomen quod pertin&
ad solam memoriam᷑: Operate
est inte & memoria ut teneres
quod dicebas. & intellectus ut scires

Expanded text:
trasti mihi dicendo, Memoria. Hoc trasti mihi dicendo, Memoria. Hoc verbum, sonus iste, vox ista processit ad aures meas ab animo tuo. Hoc enim quod est memoria, tacite cogitabas, et non dicebas. Erat in te, et nondum venerat ad me. Ut autem quod erat in te proferretur ad me, dixisti ipsum nomen, id est, Memoria. Audivi: quatuor has syllabas in nomine memoriae audivi. Quatuor syllabarum nomen est, vox est, sonuit, ad aurem meam processit, menti aliquid insinuavit. Quod sonuit transiit, unde insinuatum et quod insinuatum est manet. Sed hoc quaero, quando dixisti hoc nomen Memoria, vides certe quia hoc nomen non pertinet nisi ad memoriam. Caetera enim duo habent nomina sua. Namque aliud vocatur intellectusluntas, non memoria: illud autem unum vocatur memoria. Sed ut hoc diceres, ut quatuor istas syllabas operareris, unde operatus es? Hoc nomen quod pertinet ad solam memoriam, operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires
Abbreviated transcription (Latin):
agnosceris quod tenuisti. habes
& hoc intellectum tuum adidquod
intus tenes reuocas &uides. & ui¬
dendo formaris. ut sciens dicaris
Tertium quaero. habes memoriã
qua tenecs quod dicitur. habes
intellectum quo intellegas quod
ten&ur dchis duobus requiro
abrte uolens tenuisti & intellexisti.
uolens plane inquid: habesergo¬
& uolumptatem : Ha& sunt tria
quȩ medicturũ eẽ promiseram
auribus & mentibus ur̃is : Tria h&¬
quȩ sunt inte quȩ potes numera
re non potes separare: ha& er¬
go tria memoriam intellectũ
uoluntatem. he inquam tria
anim aduerte separatim pro¬
nuntiare. in separabiliter opera
ri: Aderitdñs. & udeo quod ad¬
sit. ex intellectu ur̃o intellego cũ
ad eẽ. ex his enim uocibus ur̃is
quẽ ad modũ intellexeritis
ad uerto: praesumo cum adiutorẽ
ut omma intellegatis. Tria promi¬
n sẽparabiliter demonstrari. insepa¬
rabiliter operaril eccenesciebam
quid ess& in animo tuo. Demons¬

Expanded text:
agnosceres quod tenuisti. Habes agnosceres quod tenuisti. Habes et hoc. Intellectum tuum ad id quod intus tenes, revocas, et vides, et videndo formaris, ut sciens dicaris. Tertium quaero: Habes memoriam, qua teneas quod dicitur; habes intellectum, quo intelligas quod tenetur; de his duobus requiro abs te, volens tenuisti et intellexisti? Volens plane, inquis. Habes ergo voluntatem. Haec sunt tria, quae me dicturum esse promiseram auribus et mentibus vestris. Tria haec sunt in te, quae potes numerare, et non potes separare. Haec ergo tria, memoriam, intellectum, et voluntatem; haec, inquam, tria animadverte separatim pronuntiari, inseparabiliter operantur. Aderit Dominus, et video quod adsit: ex intellectu vestro intelligo eum adesse. Ex his enim vocibus vestris, quemadmodum intellexeritis, adverto; praesumo eum adjuturum, ut omnia intelligatis. Tria promisi separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Ecce nesciebam quid esset in animo tuo, demons
Abbreviated transcription (Latin):
hoc me promisi exhibiturum. ali¬
qua tria demonstrata separatim
operate in separabiliter quam siis
ista similia uel dissimilia trinitati
omnipotenti. non nunc ago. sed
in ipsa creatura ima & mutabili.
inuenimus aliqua tria quae pos¬
sint & separabiliter demonstrari.
& in separabiliter operari : Ocar¬
nalis cogitatio. & conscientia per¬
tinax atq: infidelis: quid deilla
maiestate in effacbile in ecredu¬
bitas quam inte inuenire potu¬
isti: Eccedico. ecce interrogo.¬
ohomo habes memoriam᷑. sinon
Sed forte iam quod paulo antedixi
oblitus es: hoc ipsum qu od dico
dixi. duas istacs syllabas non te¬
neres nisi permemoriam. Vnde
enim scires duas esse si sonante
secunda oblitus esses primam
quid ergo diutius quȩris. sic urgue¬
or quaerere. sic cogor conuincere:
manifestum est. habes memoriam
quȩro aliud. habes intellectum᷑
habeo inquis: Sienim non haberes
memoriam : non teneres quod dixi:
Si non haberes intellectum. non

Expanded text:
hoc me promisi exhibiturum, alihoc me promisi exhibiturum, aliqua tria demonstrata separatim, operata inseparabiliter. Quam sint ista similia vel dissimilia Trinitati omnipotenti, non nunc ago: sed in ipsa creatura ima et mutabili invenimus aliqua tria, quae possint separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. O carnalis cogitatio, et conscientia pertinax atque infidelis! Quid de illa Majestate ineffabili in ea re dubitas, quam in te invenire potuisti? Ecce dico, ecce interrogo: Homo, habes memoriam? Si non Sed forte jam, quod paulo ante dixi, oblitus es. Hoc ipsum quod dico, Dixi; duas istas syllabas non teneres, nisi per memoriam. Unde enim scires duas esse, si sonante secunda oblitus esses primam? Quid ergo diutius immoror? quare sic urgeor? quare sic cogor convincere? Manifestum est, habes memoriam. Quaero aliud: Habes intellectum? Habeo, inquis. Si enim non haberes memoriam, non teneres quod dixi: si non haberes intellectum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ibi enim magis aliqua similitudo quo¬
dã triũ separatĩ demonstratorũ in separabi¬
lit̃ operantium : quid hab& mens tua:
forte si quȩram multa inuenio. sed
aliquid quod proximum est. quod
facilius intelligitur. quid hab&ani¬
matuã intus commemoro. recole
non enim quod dicturus sum. id
posco utcredatur mihi: Noliaccep¬
tare si inte non inueneris. intueris
ergo sed primo quod exciderat
uideamus si homo non filii tantum
imago est. aut patris tantum ima¬
loquitur faciamus inquid hominẽ
filius sine patre. faciamus homi¬
nem adimaginem & similitudinẽ
nram. faciamus. non faciam: aut
dico nemodicat. eccequid com¬
parauit dõ. lam loquutus sum
& pracloquutus & cautos reddidi
& cautus fui. longe ista distant a sũ¬
mis ima. ab in commutabilibus
mutabilia: acreantibus creatic.
adiuinis humana : ecce primo
hoc commendo quia quod dic¬
turus sum longe distat: Nemo
mihi calumni&ur. ne forte ego au¬
res quaeram. &illedenter par&

Expanded text:
Ibi enim magis aliqua similitudo qIbi enim magis aliqua similitudo qdam trium separatim demonstratorum, inseparabiliter operantium. Quid habet mens tua? Forte si quaeram, multa invenio: sed aliquid proximum est, quod facilius intelligitur. Quid habet anima tua? Intus commemora, recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, videamus, si homo non Filii tantum imago est, aut Patris tantum imaloquitur: Faciamus, inquit, hominem Filius sine Patre. Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Faciamus; non, Faciam; aut,dico. Nemo dicat: Ecce quod comparavit Deo. Jam locutus sum, et praelocutus, et cautos reddidi, t cautus fui. Longe ista distant, a summis ima, ab incommutabilibus mutabilia, a creantibus creata, a divinis humana. Ecce primo hoc commendo, quia quod dicturus sum longe distat, nemo mihi calumnietur. Ne forte ergo et ego aures quaeram, et ille dentes paret,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem factus Quaerat in se
aliquis si possit in uenire tria quedã
quȩ separabiliter pronuntientur.
in separabiliter operentur: quȩ rã
quȩrite mecum: Non ego in uobis
naturam atq substantiam. commu¬
niter per tractemus: Videhomo.
aduerte si uerum ẽ quod dico: Habes¬
necorpũs. habes carnem. habeo in¬
quis. namunde cst. in loco sum. unde
deloco in loco moueor unde uerba
loquentis audio. nisi peraurem
carnis. undeõs loquentis uideo nisi
peroculoscarnis. habes constat. neo
diu satagendum est dere manifesta:
Vide aliquid aliud. uide quod opera¬
tur percarnem. Audisenim aurẽ.
sed non ab aure audis. aliusẽ intus
qui audit peraurem. uid& perocu¬
lum. ipsum intuere: andomum ag¬
nouisti. habitatorem neglexistĩ.
num quid uid& oculus perseipsum
nonne alius est quiuid& & perocu
constat corpore habitato rem
abscessisse : Sed oculus derealia cogi¬
tantis. non uid& faciem praesentis:
Respiceergo ad interiorem tuum

Expanded text:
similitudinem factus. Quaerat in se similitudinem factus. Quaerat in se aliquid, si possit invenire, et tria quaedam quae separabiliter pronuntientur, inseparabiliter operentur. Quaeram, quaerite mecum. Non ego in vobis,naturam atque substantiam communiter pertractemus.adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem carnis? Unde os loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per ocuconstat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re alia cogitantis, non videt faciem praesentis. Respice ergo interiorem hominem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsiturus es in pecore. dedõ enim
loquebaris cum quȩreris quandã simili¬
tudinẽ darinitate. in effabili maier¬
tatis loquebaris. & quia defccisti in
diuinis tuamq in firmitatem debi¬
tahumilitate confessus es adhu¬
mana uenisti. ibi discute. quacris
inpecoris quaeris in sole. in stella
quid enimhorum factum est ad
imaginẽ & similitudinẽdĩ : pror¬
sus familiarius & melius aliquid hoꝵ
quaeris inte. hominem enim dĩ fec
adimaginẽ & similitudinẽ suam
inte quȩre neforte imagotrinita¬
tis haberet aliquod uestigiũ trinita¬
tis. & quȩ imago facta longedistans
similitudo tam̃ quȩdam &imago
longe distans. non quomodo imago
filius hoc quod pater. aliter enim
imago infilio. aliter inspeculo.
multum distat infilio imago tua
tu ipse es. hoc ẽ enim filius tuus quod
tu natura & substantia hoc qđ tu
persona alius quamtu. non ergohomo
imago tam quam unigenitus filius. sed
adimaginem quandam & ad quandam

Expanded text:
Quaesiturus es in pecore? De Deo enim Quaesiturus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Trinitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium Trinitatis. Et quae? Imago facta longe distans: similitudo tamen et imago longe distans, non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo imago tanquam unigenitus Filius, sed ad imaginem quamdam et quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
oculorum tuorum : Longe sursum
es. longe deorsum sum: Qui dergo
dicamus fratres dedõ. si enim qđ
uis dicere coepisti non est dĩ ñ con¬
prehendere potusti. aliud pro
dõ conprȩhendisti. si quasi con¬
prȩhendere potuisti cogitatione
tua tedecepisti hoc ergo non est
si con prȩhendisti. si aut̃ hoc est.
non conprȩhendisti: quid ergouis
creatura inueniamus aliquidubi
probemus aliqua tria & separabi¬
liter demonstrare & separabiliter
operare quo ibimus ad cadum ut
desole & luna & sideribus dispute¬
mus ad terram. ut forte defrutectis
de arboribus deanimalibus terrã mn¬
plentibus. ande ipso caelo andeipa
terra quac continent omnia.
quac sunt incaelo & terra: quam diu
homo circuis creaturam. ad teredi.
te uide te inspice. tediscute. Incre¬
atura quaeris aliqua tria & separa¬
tim demonstranda & in separabilit̃
operantia. Si increatura quȩris.
prius intequȩre. non enim tunon
escreatura similitudinẽ quȩris.

Expanded text:
oculorum tuorum. Longe sursum oculorum tuorum. Longe sursum es, longe deorsum sum. Quid ergo dicamus, fratres, de Deo? Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi comprehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis creatura inveniamus aliquid, ubi probemus aliqua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut forte de frutetis, de arboribus, de animalibus terram implentibus? An de ipso coelo, an de ipsa terra, quae continent omnia quae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo circuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonstranda, et inseparabiliter operantia: si in creatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ruscationem praestringit. po¬
test dicere uerba illa: Egodixi
in extasi meo in extasitua quid
dixisti. proiectus sum a facieo cu¬
lorum tuorum : & enim uid&ur
mihi istequihoc dixit leuasse ad
dm̃ animã suam diffudisse super
st animã succ̃ cum ei dicer&ur
cottidie ubi est dĩ tuus: perue¬
nisse sespĩtali quodam contactu
adillam in commutabilem lucem.
eamq in firmitate conspectus
ferre non ualuisse . & insuam quasi
aegritudinẽ atq languorem
iterum recidisse. & conparasse se
illi sensisse adhuc contemperari
non posse aciemmentis suaeluci
sapientiaedĩ: & quia hoc in extasi
fecerat arreptus a sensibus corpo¬
ris & subreptus indm̃. ađubiquod¬
ammodo adõ. ad hominem reuo¬
catus est. Ait. ego dixi in extasi
mec uidi enim nescio quid in ex¬
tasi quod diu ferre non potui. & red¬
ditus mortalibus membris. & mul¬
tis mortalium cogitationibus
a corpore quod ad grauat animã
dixi quĩd. proiectus sum a facie

Expanded text:
ruscatione perstringit, poruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum a facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit, levasse ad Deum animam suam, et effudisse super se animam suam, cum ei diceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pervenisse spirituali quodam contactu ad illam incommutabilem lucem, eamque infirmitate conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est, ait, Ego dixi in ecstasi mea. Vidi enim nescio quid in ecstasi, quod diu ferre non potui; et redditus mortalibus membris, et multis mortalium cogitationibus a corpore quod aggravat animam, dixi. Quid? Projectus sum a facie
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ecm tamquam spatio requi¬
rat. ubiq inuisibilis. & insepara¬
biliter ad est. non in partemaior in parte
minor sedubiq: tota nusquã diuisa
Quis uid& hoͣc quis capithoͬc. Con¬
pescamus nos meminerimus qui
unde loquamur. illud illud quic¬
quid est quod dĩ est piecredatur
sincere cogit&ur : & quantũ datur.
quantũ potest. in effabiliter intelle¬
gatur quiescant uerba cess& lin¬
gua corexcit&ur. corilluc leue¬
tur : non eni est illud tale quod
incorhominis ascendat: sed quo
corhominis ascendat: At tenda¬
muscreaturam. in uisibilia enim
eiꝰ acreatura mundi peoc quae
facta sunt intellecta conspiciuñsur:
ne forte in his quȩ fecit dr̃. inquib:
habemus quandam consu&udinis
familiaritatem. Inueniamus ali¬
quam similitudinem. unde pro¬
fratres adstote & toto animo
uid&e: prius quid promittam
ne forte increatura inueniam
quia creator a nobis excelsus est.
& forte quis quam nr̃m . cui fulgor
ueritatis aliquamente quasi co¬

Expanded text:
nemo eam tanquam in spatio requinemo eam tanquam in spatio requirat. Ubique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. Illud et illud, quidquid est quod Deus est, pie credatur, sancte cogitetur; et quantum datur, quantum potest, ineffabiliter intelligatur. Quiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud tale, quod in cor hominis ascendat, sed quo cor hominis ascendat. Attendamus creaturam: Invisibilia enim ejus, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : ne forte in his quae fecit Deus, in quibus habemus quamdam consuetudinis familiaritatem, inveniamus aliquam similitudinem, unde profratres, adestote toto animo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia Creator a nobis excelsus est. Et forte verba quisquam nostrum, cui fulgor veritatis aliqua mentem quasi co
Abbreviated transcription (Latin):
Ex soluimus quae promisimus propo¬
sitiones nr̃as firmissimis ut arbi¬
tror testimoniorum documentis
probauimus ten&e quod audistis
breuiter replico rem utilissimam.
quantum existimo mentib: urĩs
collocandam commendo : Pater
non est natus deuirgine. natiuita¬
tẽ tamen istam filii. & pater & fili¬
us est operatus exuirgine. pater
non est passus incruce. pasnonem
tam̃ filii. & pãt & filius operatus ẽ.
Non resurrexit pater amortius. re¬
surrectionem tam̃ filii & pater
& filius operatus est. hab&is per¬
sonarũ distinctionẽ &operatio¬
nis inseparabilitatem. Non ergo
si ne filio. aliquid filiũ sine patre:
Anforte miracula quae fecit ih̃s mo¬
uent uos neforte aliqua ipse fecerit
quȩ diximus plana erant. tantum
dicenda erant. non laborandum
ut intellegerentur. sed curandum
orem intentionem uram requiro
& deuotionem apuddm̃ : & enim
locis corporalibus non tenentur.
nec occupantur nisi corpora : ultra
locos corporales estdiuinitas:

Expanded text:
Exsolvimus quae promisimus: propositiones nostras firmissimis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. Tenete quod audistis. Breviter replico, et rem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendo. Pater non est natus de virgine: nativitatem tamen istam Filii et Pater et Filius operatus est ex virgine. Pater non est passus in cruce: passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Non resurrexit Pater a mortuis: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo sine Filio, aliquid Filium sine Patre. An forte miracula quae fecit Jesus, movent vos, ne forte aliqua ipse fecerit,  opera ? Haec quae diximus plana erant, tantum dicenda erant: non laborandum ut intelligerentur, sed curandum orem intentionem vestram requiro, et devotionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas:
Abbreviated transcription (Latin):
expectatis. ipsedicat. potestatem
habeo ponendi animam mecc nondũ
dixi quod promisi. ponendidixit.
sediam clamatis quia praeuolatis
eruditi quippe inscola magistri cae¬
lestis tam quã lectiones intente
audientes pie reddentes quid se¬
quatur non ignoratis. potestatẽ
habeo ponendi inquit animã mȩa
& potes tatẽ habeo iterdm sumendi
cam nemo toll& illam ame. sed

Expanded text:
exspectatis? Ipse dicat: Potestatem exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Nondum dixi quod promisi. Ponendi dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non ignoratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me
Abbreviated transcription (Latin):
sine patrem: Tradidit pater filiũ
tradidit filius sei psum. quidhic fecit
iudas nisi peccatumꝰ : Transeamus¬
& hinc. ueniamus ad resurrectionẽ¬
uidemus filium quidem non patrem
resurgentem. sed resurrectionẽ
filii. & patrem & filium facientem:
Oper&ur paterresurrectionem
filii. propterhoc enim exaltauit
eum amortius. &donauit ei nom̃
quod est suꝑ omne nomen : Resus¬
citauit ergo pater filium exaltan
do cum amortuis. Num quid & filius
resuscitat sem& ipsumł resuscitat
plane : infigura suicorporis d&em¬
plodixit. soluite templum hoc & in
triduo resuscitabo illud. postremo
sicut ad passionem ꝑtin& animã
ponere. sic ad resurrectionem
animam iterum sumere: Videamus
si filius quidem animam suam po¬
suit. & cianimã suã pater reddidit
non ipsesibi paterenim quia red¬
didit manifestum est. Inde enim
psalmus dicit. & suscitame. & red¬
dam illis : Sed quia & filius animã
suã sibi reddidit. quid a nobis

Expanded text:
pro me. Tradidit Pater Filium, pro me. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius seipsum. Quid fecit hic Judas, nisi peccatum? Transeamus binc, veniamus ad resurrectioneideamus Filium quidem, non Patrem, resurgentem, sed resurrectionem Filii et Patrem et Filium facientem. Operetur Pater resurrectionem Filii. Propter hoc enim exaltavit eum, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Resuscitavit ergo Pater Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semetipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
rito tenebunt. dño adiuuante¬
explicare possimus: probauimis¬
factam. probemus & a filio factã :
quid est natiuitas filii deuirgine
maria. certe assumptio formȩ
nasci filio. nisi accipere formã
serui in uirginis uterõ. Audi
quia hoc & filius fecit: quicum
informa di e& non rapinã ar¬
bitratus est eẽ sea equalisdõ.
sed sem& ipsum exinaniuit. formã
serui accipiens: Cum uenit pleni¬
tudo tem poris. misit dĩ filiũ suũ
factum exmuliere. qui factus est
& ex semine đđ secundum carnẽ :
Videmus ergo natiuitatem a patre
factam. sed quia ipse filius sem&¬
ipsum exinaniuit formã seruiac¬
cipiens: Videmus natiuitatem
filii. &abipso filio factam. proba¬
tum ẽ hoc transemus hinc. Intentialit¬
proprio filio non pepercit : sed
pronobi s omnibus tradidit cum:
faciat᷑ filius passionem suam. qui
est. sed abutroq facta est Sicut
ergo natiuitatem. ita passionem
xp̃i nec pater fecit sine filio nec filius

Expanded text:
rito tenebunt, Domino adjuvanterito tenebunt, Domino adjuvanteexplicare possimus. factam, probemus et a Filio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed seservi accipiens . Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere; qui factus est ei ex semine David secundum carnem : videmus ergo nativitatem Filii a Patre factam; sed quia ipse Filius semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, videmus nativitatem Filii et ab ipso Filio factam. Probatum est hoc; transeamus hinc: intenti aliproprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Faciat et Filius passionem suam: Qui est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita et passionem Christi, nec Pater fecit sine Filio, nec Filius
Abbreviated transcription (Latin):
suum. factum exmuliere. factum
sublege. ut eos qui sublege erantre¬
dimer& : Audistis & quia planum
aapertum est. intellexistis. ecce
pater fecit filium nasci. deuirgine:
Cum enim uenissa plenitudo tem¬
poris misit dr̃ filium suum : utique
pater xpm: quomodo cum mistt
Factum exmuliere. factum sub
lege : facit ergo cum pater ex mu¬
u& quia exuirgine dixeram.¬
& paulus dixit exmulierem non mo¬
uecct non immoremur : Neque
enim rudibus loquor: Vtrumq:¬
descriptura dicitur. & exuirgine
& exmuliere: exuirgine quomo¬
& pari& filium: exmuliere aut̃
sicut audistis. non est contrarium:
propri&as enim loquutionis hebre¬
ae. mulieres non corrupta uir¬
ginitate. sed fȩminas appellat:
Habes euidentem scripturam gene¬
seos. quando ipsa primo eua facta
est. formauit ercm in mulicrem:
Dicit &iam alio loco scriptura
iubere dm̃ separare mulieres
quae non cognouer̃ cubile uiri:
Noc ergoiam notum esse deb&.
nec teneat nos. ut alia quȩ me¬

Expanded text:
suum factum ex muliere, factum suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit ergo eum Pater ex muvet, quia de virgine dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine quomoet pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt cubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet; nec teneat nos, ut alia, quae me
Abbreviated transcription (Latin):
ita resurrectionem: Ncum filu
tantum sit. & natiuitas & passio.
& resurrectio ha& tamen tria
quaead filium solum ꝑtinent. nec
a patre solo facticsint nec a solo
filio. sed a patreutiq & filio: Probe¬
mus singula: Iudices auditis. Causa
proposita est: Testes procedant:
Dicat mihi uidiciũ urm̃ quod sol& cau¬
sa sagentibus dici: Docequod promit¬
tis. doceo plane adiuuante dño : &
cȩlestis iuris recito lectionem : Inten¬
te audistis proponentem : audtit
intentius iam probantem: Dexp̃i
est : quomodo eam & pater fecerit
& filius fecerit : quamuis non nisi ad
filium pertincat quod fecit pater
& filius: paulum recito : idon eum
iuris diuinũ consultum : Nam & cau¬
si dicihabent hodie paulum dictan¬
tem iura litigatorum non xp̃ia¬
norum: Recito inquam paulum
dictantem pacisiura nonlitis: Or¬
tendat nobis sc̃s a postolus. quo mo¬
do natiuitatem filii pater opera¬
tus sit: Cum autem uenit in quid
plenitudo temporis. misit dr̃ filiũ

Expanded text:
ita resurrectionem: ut cum Filii ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposita est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius jam probantem. 9. Filiest, quomodo eam et Pater fecerit, et Filius fecerit, quamvis nonnisi ad Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. Nam et causidici habent hodie Paulum dictantem jura litigatorum, non Christianorum. Recito, inquam, Paulum dictantem pacis jura, non litis. Ostendat nobis sanctus Apostolus, quomodo nativitatem Filii Pater operatus sit. Cum autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium
Abbreviated transcription (Latin):
se dico. quia nihi lominus mentior
si hoc dixero. quomodo te inquid
explicabis abhis angustus. plac&¬
uobis quȩ stio proposita. ds̃ adiuu&
ut placeat & soluta: Eccequod
liber&: Inuna enim fide stamus
in nomine xp̃i. & inunadomosub
uno dominouiuimus. & inunocor¬
pore membra subuno capite sume
dñs abhis angustus molestissimȩ
quȩstionis liber& & mequiloquor
& uos qui auditis. hocdico filius
quidem non pater. natus est deuir¬
gine maria. sed natiui tatem filii¬
non patris deuirgine maria & pat̃
& filius operatus est : Non ẽ quidem
passus patersed filius. passionem
tamem filii. & pater & filius opera¬
tus est. Non resurrexit pater sed
filius. resurrectionẽ tam̃ filii. &
pater & filius operatus est : Dequȩs¬
tione ista uidemuriam expediti.
sed forte uerbis mncis: uideamus
&iam utrũ uerbis diuinis: ꝑtin&
ergo ad mescõrum librorum
testimonus de monstrare ̃ natuitatẽ fili
& patrẽ operatũ & filium Itac passionem

Expanded text:
se dico; quia nihilominus mentior, se dico; quia nihilominus mentior, si hoc dixero. Quomodo, inquit, explicaberis ab his angustiis? Cio proposita: Deus adjuvet, ut placeat et soluta. Ecce quod . In una enim fide stamus in nomine Christi, et in una domo sub uno Domino vivimus, et in uno corpore membra sub uno capite sumus, Dominus ab his angustiis molestissimae quaestionis liberet, et me qui loquor, et vos qui auditis, hoc dico: Filius quidem, non Pater, natus est de virgine Maria; sed inon Patris, de virgine Maria et Pater et Filius operatus est. Non est quidem passus Pater, sed Filius, passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Non resurrFilius: resurrectionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. De quaestione ista videmur jam expediti; sed forte verbis meis, videamus etiam utrum verbis divinis. Pertinet ergo ad me sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem;
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nomina non resduas : & remo¬
uit istos ecdȩsia catholica a commu-¬
nione scõrum ne aliquem decipe¬
quaestionis sensib: ur̃is. dicat
aliquis mihi : Tudixisti nihil patrẽ
facere sine filio neq filium sine
patre & testimonia descripturis
adhibuisti. nihil facere patrẽsine
omnia ꝑ ipsum facta sunt. nec
quod factum est regi sine filio. quia
ipseest sapientia patris. at tingens
afine usq: infinem fortiter &dis¬
ponens omnia suauiter Modo
mihi dicis quasi contratẽ ipsum lo¬
quens: filius natus est diuirgine
non pater. filius passus est non pat̃.
filius surrexit non pater : Ecce
tenco aliquid facere filium quod
non facit pater autergo confi¬
tere facere aliquid filium sine pa¬
tre. aut confitere &iam patrem.
natum passum mortuum resur¬
rexisse. aut illud aut illud dic.
eligeunum eduob: ogo neutrum
eligo nec hoc nec illud dico. nec ali¬
quid filium facere sine patrẽ dico
quia mentior si hoc dixero nec pa

Expanded text:
esse nomina, non res duas. Et remoesse nomina, non res duas. Et removit istos Ecclesia catholica a communione sanctorum, ne aliquem decipequaestionis sensibus vestris. Dicat aliquis mihi: Tu dixisti, nihil Patrem facere sine Filio, neque Filium sine Patre; et testimonia de Scripturis adhibuisti, nihil facere Patrem sine omnia per ipsum facta sunt; nec quod factum est regi sine Filio, quia ipse est Sapientia Patris, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter. Modo mihi dicis quasi contra te ipsum loquens: Filius natus est de virgine, non Pater; Filius passus est, non Pater; Filius resurrexit, non Pater. Ecce teneo aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Aut ergo confitere, facere aliquid Filium sine Patre; aut confitere etiam Patrem natum, passum, mortuum, resurrexisse. Aut illud, aut illud dic: elige unum de duobus. Ego neutrum eligo, nec hoc, nec illud dico. Nec aliquid facere Filium sine Patre dico; quia mentior, si hoc dixero: nec Pat
Abbreviated transcription (Latin):
& desapientia: ad tingit a fineusq
infinem fortiter & disponitomnia
suauiter: Non ergo dubitemus per
ipsum regiomnia : ꝑquem facta suĩ
omnia: Nihil itaq pater sine filio.
nihil filius sine patre facit : Occur¬
rit questio quam in nomine dñi
ut uolum tate soluendã suscepimus
Sinihil facit patersine filio. & ni hił
filius sine patre : non ne quasi con-¬
sequens erit ut & patrem dicamus
natum deuirgine maria patrem
passum sub pontio pylato. patrẽ
resurrexisse & incaelum ascendis¬
se absit non hoc dicimus : quia
non hoc credimus : Credidi enim
propter quod locutus sum. & nos
credimus propter quod & loqui¬
mur: quid est defide quia filius de
uirgine natus est non pater : quid
est infide quia filius pansus subpon-¬
tio pylato & mortutis non pater
xcidit uobis quosdam male in¬
tellegentes uocari patripassaanes :
quidicunt ipsum patrem natum
exfemina ipsum patrem passum
ipsum eẽ patrem qui est filius. duo

Expanded text:
et de Sapientia, Attingit a fine usque et de Sapientia, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non ergo dubitemus per ipsum regi omnia, per quem facta sunt omnia. Nihil itaque Pater sine Filio, nihil Filius sine Patre facit.  quaestio, quam in nomine Domini et ejus voluntate solvendam suscepimus. Si nihil facit Pater sine Filio, et nihil Filius sine Patre; nonne quasi consequens erit ut et Patrem dicamus natum de virgine Maria, Patrem passum sub Pontio Pilato, Patrem resurrexisse et in coelum ascendisse? Absit. Non hoc dicimus, quia non hoc credimus. Credidi enim propter quod locutus sum: et nos credimus propter quod et loquimur . Quid est in fide? Quia Filius de Virgine natus est, non Pater. Quid est in fide? Quia Filius passus est sub Pontio Pilato, et mortuus, non Pater. Excidit nobis, quosdam male intelligentes vocari Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, ipsum Patrem passum, ipsum esse Patrem qui est Filius, duo