comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter sentiuntur: ut figura eccłte cognita. quã
expressam generaliter credimꝰ: audiamꝰ etiã
quid ex his uerbis in singulis specialit̾ col¬
est aliena uitia corrigi. semetip̃m prius debet
sollerter intueri: ne clũ alioꝵ culꝑas ulciscit᷑
ip̃e ulciscendi furore superetur. Plerũq enĩ
mentẽ sub obtentu iusticie ire ĩmanitaᷤᷤ
uastat: & dũ quasi seuit delo rectitudiniᷤᷤ.
rabiem explet furoris ⁊ iusteq facere esti¬
mat. quicqͥd ira nequiter dictat. Uñ & mo¬
dũ sepe ulciscendi trangredit᷑: quia m̃sura
iusticie ñ frenatur. Dignũ quippe est ut cũ
aliena corrigimꝰ. prius nr̃a metianur. ut
prius mens sua accensione deferueat ⁊
prius intra semet ipsam zeli sui ĩpetũ tran¬
quilla equitate componat: ne si ad animad¬
uertenda uitia abrupto furore trahum. pec¬
catũ corrigendo peccemꝰ. &e qui culpã diiudican¬
do insequimur. ĩmoderate feriendo faciamꝰ.

Expanded text:
ter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam ter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus, audiamus etiam quid ex his verbis in singulis specialiter colest aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
populi ꝓ eis: ac si aperte arrogantes dicant.
Ignorantie tue obscuritate ñ agas: ut in loco
fortiũ numerositatẽ subroges infirmoꝵ. Po¬
puli quippe nomine designant᷑: qͥ qͣsi uulga¬
ri confuetudini decliti. in cunctis que appetunt
passim uiuunt. Noctẽ uͦ protrahere est. ut ꝓ
robustis populi ascendant: si ꝑ negligentiã
agit᷑ ut doctoꝵ ce fortiũ loca indocti ac debiles
sortiant᷑. Populi pro robustis ascendunt: qñ
hi qui inique iuiuere didicert̃. pastoꝵ loca ꝑci¬
ꝑuint. Quod recte dici poterar si humilider
diceret᷑. Arrogantes entĩ etiã cũ bona admo¬
nent: suꝑsticionis sue uitiũ exercent. Nam
plus sicut & superiꝰ dictũ est increpan¬
hoc profecto arrogantes eccl̃iam miseriã uo¬
cant. qͦd despectam deo eiris multitudinẽ sus¬
picantur: &e eo illam altiore elatione con¬
tempnunt. quo &e despectam deo fuditꝰ suˢ¬
picant᷑. His gͥ figurata expositione transcur¬
sis⁊ iam nunc inferenda sunt que morali¬

Expanded text:
obtinent.---Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpant miseriam. Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant, quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur; et eo illam altiori elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae morali
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ mutabilitate curuat᷑: recte ab
helui dr̃. ne multitudo locoꝵ inclinet de. S
seꝑe dũ iusti uiri animꝰ. in ip̃a intentionis sue
arce dsistit. dũ ab omni mutabilitatis spatsi¬
one se colligit : dũ quicqͥd in se suꝑflue ob¬
oritur premit: ip̃a sue rectitudinis gła tan¬
gitur: &e in tumore propͥe p̃sumptionis ele¬
uatur. Qui enĩ magna agit: qͣmius de se
humilia sentiat. scit tam̃ magna ẽẽ que
agit. Nã si magna ẽẽ nescit: ea ꝓculdubio
m̃inime custodit. Que dũ custodire
negligit: aut in eis minꝰ ꝓficit. aut ea fun¬
ditus amittit. Dũ gͦ bona nr̃a oꝑa scire ne¬
cesse est ut custodiamꝰ: ex ip̃a eoꝵ scientia
elationis aditus panditur. & ad operantis
cor culpe manus admitiit᷑ qua uastante ra¬
piat᷑. Mira autẽ dispensatione agitur. ut
conditor nr̃ subleuatũ ꝓsperis aninrũ. subi¬
ta dcuti temptatione ꝑmittat: quatiꝰ in

Expanded text:
cogitationum mutabilitate curvatur, recte ab cogitationum mutabilitate curvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multitudo locorum incliepe dum viri justi animus in ipsa intentionis suae arce consistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tentatione permittat, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
sollerter astringunt. In contẽplatione nã¬
q creatoris hoc accepturi st̃: ut una sẽper
mentis stabilitate ꝑfruantur. Nulla eos
tunc mutab:⁊ snobilitas dissipat: quia scili¬
cet eoꝵ cogitatio sibimet ip̃i semꝑ indissimi¬
lis ꝑseuerat. Hoc cũ gͦ labore nun ͨ conante ᷤ
unitantur: qͦd post in munere gaudentes
accipunt. Cui se ꝓpħ̃a ĩmutabilitati. uir¬
tute amoris astrinxerat: cũ dicebat. Unã
petii a dño hanc requirã: ut inhabitẽ in
domo dñi. huic ꝓaulus unitati intentioniᷤᷤ
adheserat dicens. Unum autẽ que retro õbli¬
tus ad ea que ante sunt exceritus: sequor ad
eoꝵ corde humanitꝰ diffluit: mox hoc discus¬
sio seuera restringit: & cũ quasi pueriliter
cogitatio labtrur ⁊ iuuenili mox cohercitio¬
ne refrenat᷑ Uñ fit ut sparsã mentẽ ꝯtrmm¬
e colligant: &e in una quantũ p̃ualent co¬
gitatione componant. Qͥa gͥ status m̃tis

Expanded text:
solerter astringunt. In contemplatione namsolerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad Nam si quid in eorum corde humanitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur status mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tio iam quasi in naturã uenit. Nã cũ stare a¬
nimꝰ in semetip̃o nitit᷑. a semet ip̃o aliquomͦ
etiã nesciendo diruiat᷑. Humana nãꝙ
anuma ab una quaq re cui intendit. fastidio
impellente remouetur: s dũ inhianter cogi¬
tanda appetit. & repente cogitata fastidit: do¬
cet qͦdalium de peridet que quolibet posita ñ
reqiuiescit. Ad illũ quippe suspensa est a qͦ for¬
mata: &e quia ad deũ solũ appetendũ facta ẽ.
om̃e autẽ qͦd infra appetit. minꝰ est: iure ei ñ
sufficit qͦd d̃s non est. Hinc est qͦd huc illucq
spargitur: & ab una quaq re ut diximꝰ fasti¬
dio impellente remouetur. Delectationis ui¬
delicet auida querit quo pauset. unũ uͦ quẽ
sufficient̾ habere poterat amisit. Un n̾c ꝑ mł¬
ta ducit᷑ ut quia qualitate rerũ ñ porest. sal¬
ta se obseruatione custodiunt. ne ab intentio¬
ne sua mutabilit̾ dissoluant᷑ ⁊ e quia idẽ esse
appetiit: ad cogitationẽ qua deũ diligunt se

Expanded text:
 stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, salsa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se
Abbreviated transcription (Latin):
nis uerba descendunt. statim uoluisse se esti¬
mant ⁊ & ꝑ increpationis tumide asperita¬
tẽ quasi qͣuoddam sibi genium reformant:
ut qui ꝯdescendisse blandientes iusi st̃. exor¬
ta subito increpatione timeant᷑. Uñ &e mox
inclinet de. Depone magnitudinẽ tuã absq
tribulatione: & om̃s robustos fortitudine.

Expanded text:
nis verba descendunt, statim viluisse se aestinis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox inclinet te. Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
ad deũ uuũ. Qñ ueniã & parebo ante faci¬
em dei: Helui itaq in beato iob temporalia
uerbera eternoꝵ uolens retributione ꝯsolari:
qͦd ei iure debeatur ex meritis. ex semet ip̃o
quasi gratuito ꝓmittit dicens. Requies aũ
mense tue: erit plena ꝓinguedine. Sequit᷑.
Causa tua quasi impii uidicata est: causã iu
diciũq recipies. Bonoꝵ carisa: iusticia ẽ. Qꝵ
causa qͣsi impii uidicat᷑: quia eoꝵ hic iu¬
sticia paterno flagello fatigatur:ut ad am
S causam midiciũq recipiunt. qr ex ea ius¬
ticia qua mͦ ununt. t̾c inculmine iudiciarie
potestatis enitescunt: ut tanto t̃c potentiꝰ
cuncta iudicent ⁊ qͣnto nc̃ in eis subtiliꝰ cunc¬
ta iudicant᷑. Hec helui qͣsi noua spondendo
intulit: que beatus iob semꝑ credendo stabi
rent: ce si qͦd forsitan bonũ dicunt. hoc uelut
incognitũ ꝓferant. Uñ fit ut etiã doctiore ᷤ
se docere audeant : quia uidelicet scire se
talia solos putant. Cũ uͦ ad aliqua ꝯsolatio¬

Expanded text:
 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Sequitur: CAdiciumque recipies. - Bonorum causa tristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fSed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendo stabilrent, et si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
aperte in hoc qͦd uidet᷑ extollere: atq ut ma¬
iorẽ gloriã teneat. sepe se simulat gloriã de¬
clinare. Quia enĩ ante oculos hominũ se¬
quendo eã apprehendere ñ potest: studet ple¬
rũq gloriã tenere fugiendo. Hec tcaq simpli¬
cib minime ꝯgruunt: quia si congruunt iã
latores &e callidi: ñ sub subdidit merent᷑. s
ꝓuocant iram dei. Iram quippe dei mereri
est etiã nesciendo peccare: puocare uͦ est man¬
datis illiꝰ sciendo contrane: scire bonũ s des¬
picere ⁊ facere posse nec uelle. hi enĩ pꝓpetratio¬
ne nequitie. intrinsecus tenebrascunt. & os¬
dentatione iusticie suꝑficietenus dealbant᷑.
qͥb uoce domnica dr̃. Ue uõbis scrĩbe & pha¬
risei hẏpocrite qͥa similes estis sepulcris deal

Expanded text:
aperte in hoc quod videtur extollere, atque, ut maaperte in hoc quod videtur extollere, atque, ut majorem gloriam teneat, saepe se simulare gloriam declinare. Quia enim ante oculos hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, jam latores et callidi, non subdidit, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justitiae superficie tenus dealbantur. Quibus voce Dominica dicitur: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris deal
Abbreviated transcription (Latin):
osumunt᷑ : quia peccata que flagellis em̃da¬
re debuerant. flagellis exaggerant: &e hic iã¬
penas ꝑcussionis sentiunt. &e illic iuste retͥ¬
butionis supplicia ñ euadunt. fatuitaᷤᷤ qͥppe
stulticie est: quod illos sic iniquitas obligat:
ut a culpa eos nec pena cõpescat. Sequit᷑. Si
quia nisi ingenio calleant. qͦd uideri appe¬
tunt. ogrue simulare ñ possunt. dt̃ enim ĩt¬
nulla uitia: que etiã assensu tardiorib fa¬
cile ꝑpetrant᷑. Elatione nãq intumescere. a¬
uaritie estib inhiare. luxiitie pulsanti succũ
bere. etiam quilibet obtusis sensib potest: si¬
mulationis uͦ falsitatẽ exequi. nͥ qͥs subtilio¬
ris ingenii fuerit ñ potest. Eͥsqͥs enĩ talis ẽ.
ad custodienda uidelicet duo dimia obserua¬
tione diuiditur. ut callide nouerit & occulta¬
re qͦd est. & ostentare qͦd ñ est: & uera mala
male p̃mere. & bona falla monstrare.nec se

Expanded text:
consumuntur, quia peccata quae flagellis emendaconsumuntur, quia peccata quae flagellis emendare ejus percussiones sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non evadunt, fatuitas quippe stultitiae est, quod illas sic iniquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequitur: VEquia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae bere, etiam quilibet obtusis sensibus potest; simulationis vero falsitatem exsequi, nisi qui subtilioris ingenii fuerit, non potest. Quisquis enim talis est, ad custodienda duo videlicet continua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et falsa bona monstrare; nec se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ głam uͦ suꝑna retributio designat᷑. Qui gͦ
obedire preceptis celestib student ⁊ dies suos
in bono complent. annos in gloria: quia ce
cursũ presentis temporis in recto oꝑe. ce dsũ¬
mationẽ suã ꝑficiunt felici retributione.
Siuͦ non audierint transibunt ꝑ gladiũ ce
ꝯsumentur stulticia: quia &e urudicta eos in
tribulatione ꝑcutit ÷ & finis in fatuitate
clusit. Sunt enĩ ñ nulli qͦs a ꝑditis morib
nec torm̃ta cõpescunt: de quib ꝑ propham
renuerunt accipere disciplinã ⁊ ce de quil sũb
babylonis sp̃e dicitur. curauimꝰ babylonẽ ce
ñ est sanata ⁊ ce de quib rursũ dr: int̾feciae
ꝑdidi populũ meũ &̾ tam̃ a uiis suis ñ st̃ re¬
uersi. hi ñnũqͣm deteriores existunt ex uer¬
bere quia pulsati dolorib aut dtumatia ꝑti¬
natie duriores existunt ⁊ aut qͦd peius est. in
blasphemie etiam exasperationẽ ꝓsiliunt. Be¬
ne ergo dr qͦd ꝑ gladiũ transeunt. ce stistricia

Expanded text:
 superna retributio designatur. Qui vero obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compescunt: de quibus per prophrenuerunt accipere disciplinam et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . De quibus rursum dicitur: Interfeci et perdidi populum meum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. Bene ergo dicitur quod per gladium transeunt, et stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
mare ferro nequiuerant hos ꝓ diuina
formidine sacerdotũ ora simpͣlicib u̾bis
humiliũ linguas timet. Quia enĩ ꝑceptis
celestib uerbis. clarescentib quoq miracłis.
uirtus ei diuine cognitionis infundit᷑. enus¬
dem diumitatis terrore frenat᷑. ut praue a
gere metuat. ac totis desideriis ad eternita¬
tis grãm ꝑuenire concupiscat. Unde hic qͦ
popłos: &e dat escas multis mortalib. ꝑ hec
nimirũ uerba predicatoꝵ id guitas nubi¬
um. ꝑ hec fulgura miraculoꝵ. d̾s popłos iu¬
dicat: quia eoꝵ corda territa ad penitentiã
uocat. Nam dum suꝑna audiunt. dũ mira
oꝑa at̾cendunt ⁊ mox ad corda sua redeunt:
&e sese de anteactis prauitatib affligentes
eterna tormenta ꝑtimescunt.S ꝑ easdem nu¬
bes. per quas terrot infligitur. etiã esca datur:
quia magna predicatoꝵ dispensatio est. ut
sic sciarit suꝑbientiũ mentes affligere. itt e¬
tiam afflictas nouerint ꝯsolationis eloquio

Expanded text:
mare ferro nequiverant, hos pro divina mare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatgere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Unde hic quoque populos, et dat escas multis mortalibus. - Per haec, nimirum verba praedicatorum, id est, guttas nivium, per haec, fulgura miraculorum, Deus populos judicat, quia eorum terrore ad poenitentiam vocat. Nam, dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeunt, et sese de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt, sed per easdem nubes per quas terror affligitur, etiam quia magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant superbientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ flagellatũ credidit: & icciroo eũ in os angu¬
stũ cecidisse iudicauit. Quo enĩ ualidiorib uidit
eũ plagis affici. eo deteriorib credidit iniqͥta¬
tib pregrauari: ꝓfecto nesciens. qͦd flagella eiꝰ
augmentũ eẽnt meriti. ñ pena peccati. Cumuͦ
eũ mos angustũ cecidisse fateatur: adhuc
quasi latiꝰ exsequit᷑ in quanta iob ꝓfundita¬
tũ subter se. Om̃e peccatũ fundam̃tũ ñ habet:
quia ñ ex propria natura subsistit. Malũ qͥꝑ¬
pe sine substantia est: qͦd tam̃ ut cũq sit: in bo¬
ni natura coalescit. Igitur os angustũ nullũ
subter se dr habere fundamentũ: qͥa peccati
inquinatio. subsistendi ius ñ habet ꝓpriũ.
Qͥa uͦ a fundo dr fundam̃tũ: possumꝰ etiam
ceret os angustũ explere ꝓfundi uoraginẽ
uolens subdidit: & ñ habentis fundam̃tũ sub¬
ter se. Quẽ enĩ rapit iniquitas: infernꝰ absor¬

Expanded text:
ellatum credidit, et idcirco eum in os anguellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profunditabyssus.---Omne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam ceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absor
Abbreviated transcription (Latin):
uabit te de ore angusto latissime. Latissime
quippe de ore angusto saluatur: qui &e post
inquitatũ iugum. ad libertatẽ boni oꝑiᷤ pe¬
oris angustia est. ab opprm̃iti mala ꝯsuetu¬
dine exurgere uelle nec posse ⁊ iam quidẽ de¬
siderio ad suꝑna tendere. s adhuc actui in infi¬
muis remanere ⁊ preire corde. nec tam̃ seqͥ oꝑe
atq in semet ip̃o dtradictionẽ ꝑpeti. semetip̃m.
Cũ uero ita dendens anima manu gr̃e exal¬
tantis adiuuat᷑: ab angusto ore ad latitudi-¬
nẽ ꝑuenit: quia indis difficultatib oꝑa bona
ꝑficͥit que. dcupiscit. Dauid ꝓpħ̃a dclusionem¬
angusti oris aspexerat: cũ dicebat. Saluã feci
uerat cũ subderet dicens: statiusti in loco spaci¬
oso pedes meos. In spacioso quippe loco pedes
stabiliti sunt: qũ ad ꝯgruentia bona tendimꝰ
&e nulla difficultate p̃pedim᷑. Quasi enĩ ꝑ latũ
locũ quo uolumꝰ ꝑgimꝰ. quia nullis obiectis dif¬

Expanded text:
vabit te de ore angusto latissime. Latissime vabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis poeoris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae concupiscit. David pangusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecismemorat, cum subderet dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum, quo volumus, pergimus, quia nullis objectis dif
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ se tenebras deicit. semetip̃m qͣsi in
puteũ uel in foneã mergit. Si n ductia ꝑpe¬
tratione. etiã ofuetudine iniquitatis oppͥmi¬
tur. ne ad superiora iã possit exurgere: quasi
angusto ore putei coartatur. Un dauid ꝓpħ̃a
sub sp̃e peccaritiũ exorat dicens. Non me  de¬
enĩ mali oꝑis iniquitas a bona stabilitate cõ¬
mouit. quasi tempestas aque rapuit: s si ad¬
huc consuetudine ñ preualuit ñ demersit.
Iam in puteũ cecidit qui hoc quod diuina lex
phibet ꝑpetrauit: s si adhuc longa osuetudo¬
non depriurit. nequaqͣm os suũ puteus coan¬
gustauit. Tanto gͦ faciliꝰ egreditur: qͣnto mi¬
obrittã fuisse ospiceret: in lamentis suis
sub eius sp̃e semet ip̃m deplorat dicens. Lap
deuorat᷑ ⁊ ut oe si uelit exurgere iã ut cũq ñ
possit.: quia moles desuꝑ male osuetudinis
premit. S quia diuine potentie subiacet &¬
post angustiã praue ꝯsuetudinis. ad bone ac¬
tionis amplitudinẽ reuocare: iccuro dr. sal¬

Expanded text:
m quasi in puteum vel foveam demergit. Si vero diuturna perpetratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Hinc ergo David sub specie peccantium orat dicens: Non me deenim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet, perpetravit. Sed si adhuc longa non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto erga facilius egreditur, quanto miobrutam fuisse conspiceret, in lamentis suis sub ejus specie semetipsum deplorat, dicens: Lapsdevoratur, ut etsi velit exsurgere, jam utcumque non possit, quia moles desuper malae consuetudinis premit. Sed quia divinae potentiae subjacet, et post angustiam pravae consuetudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Sal
Abbreviated transcription (Latin):
requirunt. ꝑuersi qͦ quia iustoꝵ uitã deset̃.
s ñnũqm eloqͥa secunt᷑ cũ de suis malega¬
tis increpantur: hoc assumunt in argum̃to
defensionis: qͦd iusti ꝓferunt cũ testimonio pu¬
ritatis. Unde eis &e dsuetudo iã facta est: ut si
quis eos de factis suis arguat. dei magis iuddi¬
ciũ qmͣ hominũ querant. A deo enĩ & cũ se dãp¬
nandos nouerint iudicari ñ metuunt: & iudi¬
cari ab hominib erubescẽ. Sponunt gͦ maius
cͦd ñ meniunt: ut hoc minus declinare uale¬
aut qͦd erubescunt. Scriptũ quippe est. Unꝰqͥsꝙ
tio uniꝰcuiꝰq manifesta est. exinde modo micͥ
colligunt. ut etiã puersa uniꝰtuiꝰq actio sit secu¬
ra: ne modo eam quilibet iuistus arguendo cĩ¬
cutiat. a qua constat qͦdi iudicio alienꝰ exis¬
tat. At contra pioꝵ conscientie grande sibio¬
ferri p̃miũ credunt: cũ de quibdam m suis il¬
licitis actionib arguunt᷑. Proponunt enim

Expanded text:
requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumentum defensionis, quod justi proferunt in testimonium puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisqtio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam modo suis actionibus illicitis arguuntur. Proponunt etenim
Abbreviated transcription (Latin):
re nequaqͣm possunt. Graue pondus estimãt
cũ eã saltẽ specietenus portant ⁊ ce quousq
hanc abiciant ium quandã in corde ꝑatunt᷑:
quia uidelicet elationis usui male dommnã¬
ti deseruiunt ⁊ atq eiꝰ imperio semet ipsos
quales sint ꝓdere compellunt᷑. ne dui possint
uideri qͦd ñ sunt. Uñ helui qͦ postqͣm deerrore
doceri se petiir. postqͣm iniquitatẽ ñ se ultra
locuturum ꝓmistt: subito ab humilitatiꝰ sp̃e
ad uerba ⁊umude causationis exiliute. sã sub¬
plicuit tͥ: Ac si diceret. Ego corã deo rationes
positurus sũ. Cur mͦ iniquitas mea a te rep̃¬
hencditur: que constat qͥo inuidicio ate non
requiratur: Recti uiti cũ inuste ab homini¬
b impetuntur: ad suꝑnũ iudiciũ recurrt̃.
Uñ ce ab eodẽ beato iob dicit᷑. Ecce in celo testis
meus: & conscius m̃s in excelsis. Et qͥa ei sum¬
moꝑe placere cupiunt: eiꝰ solus destimonrũ

Expanded text:
re nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, re nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subplicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur. Recti viri, cum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius m solius testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria arrogantiũ fraus: ut tc̃ de errore requi¬
rere studeant. qñ se nouerint ñ errasse. Qui
rursũ requirere uel argui de trrore despicuunt.
siqñ se errasse ueraciter recognoscunt. slon em̃
esse s uideri humiles appetunt: & tẽ reqͥrendo
speciẽ humilitatis assumunt. quando de ip̃a
magis requisitione laudent᷑. S quia om̃ino
difficile est. ut elatioque regnat in corde non
erũpat in uoce: auditores arrogantiũ. si eoꝵ
dicta paulisꝑ taciti expectant atq osiderant.
cttiꝰ corda illoꝵ subsequentia uerha manites¬
tant. Dui quippe morari ñ possunt in ip̃a hu¬
militatis ymagine: quã specietenꝰ sumunt.
Suꝑbis enim mentib humilitas alta est: &e
cũ eius formã conscendere am̃biunt. lassatĩ
anmi gressib quasi a cliuosis atq asperis
itinerib delabunt᷑. flienũ est scilicet qͦd uide¬
ri appetunt: &e iccuco eiꝰ ymagimi dui inhere¬

Expanded text:
propria arrogantium fraus, ut tunc de errore requipropria arrogantium fraus, ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaere
Abbreviated transcription (Latin):
fomitẽ defensionis exquirt. Quomodo gͦ de
bonis suis humiliter ambigunt ⁊ qͥ mala sua
defendere etiã ꝑuerse molurit᷑. Ille est enim
uere humilis inbonis: qui ñ est defensor in
malis. Nã qui de malis sus arguitur. et
contra uerba arguentis accenditur: qñ de
bonis suis quasi humiliter titubat. ꝑ hu¬
militatis uocẽ ornari appetit ñ doceri. Helui
nãꝙ uitã arrogantiũ signans. postquam
mułta interna ce sublimia intulit: ecce
in uerbis formã humilitatis assumit: &
equitate p̃posita sub quadã liscipulatꝰ
ymagine beatũ iob alloquit᷑ dicens Qa
ego locutus sũ ad deũ: te quoq ñ phibeo
Si erraui tu doce me: simiquitatem locutꝰ
sũ ultra ñ adlã. Sicut sepe dtingit. ut bona
loquant᷑ & malir multa helui fortia paulo
suꝑiꝰ se dixisse memmerat: &e securꝰ iocirco ne
fortasse errauerit requirebat. Neq enĩ reqͥre¬
ret: si se errasse credidisset. Est nãq ut dixi

Expanded text:
fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dicens: CADeum, te guoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me. Si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. - Sicut saepe contingit ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse memorat, et secuturus idcirco, ne fortasse erraverit, requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ñ uerbis s reb sonat. Locus gͥ regiminis
cũ regendus offert᷑ in se prius necesse est ut
quisꝙ discutiat. si loco utta congruit ⁊ si abho¬
nore actio ñ dissentit: ne iustus omniũ rectoꝵ
eo post intribulatione preces ñ audiat. qͦ ip̃a
quoꝙ eius de quo tribulatio orit᷑. exordia ho¬
noris ignorat.
Nlocutionib suis hoc arrogan¬
tes uiri habere int̾ alia propriũ solent: quod
auditorib suis nequid fortasse mordinatum
dixerint. tunc requirt̃ cũ se laudabiliter aliqͥd
dixisse cognoscunt. Hec uidelicet faciunt ñ qͦd¬
edictis suis ambigunt: s qͦd ab audientium
iuidicio fauores quert̃. Nã inueniri facile pote¬
runt quo animo ꝑcunctant᷑: siquisqͣm cum
eoꝵ bona laudat etiam mala rep̃hendat. Certũ
quippe est quia sicut inflantur laudib. ita cor¬
reptionib inflãmant᷑: & a quolibet seuel iu¬
ste rep̃hendi despiciunt ⁊ moxq in malis sus

Expanded text:
haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat. locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ ⁊ cũ in ip̃o nr̃i redemptoris aduentũ pha¬
tiseoꝵ turba atꝙ sacerdotũ. a uero lumine men¬
tis oculos clausit. & ꝑ p̃positoꝵ exẽpla gradi¬
ens. infidelitatis denebris populꝰ errauit. S
de re speciauter ꝑ propham queritur dicens.
rurit ce ñ cognoni. Qs enĩ recte sentiens dicat ⁊
quia facit dñs qͦd minime cognoscit: S quia
scire dei approbare est. nescire reprobare. unde
quibdã qͦs reprobat dicit. nescio uos im̃ sitis.¬
discedite a me om̃s operarii iniquitatis. & ali¬
quando dei est io quod fieri ꝓhibet irascendo
ꝑmittere ÷ unde & regis egypti cor se obdurare
asseruit. quia uidelicet obdurare ꝑmisit: miro
modo hypocritas dñs & regnare facit & nescit.
facit sinendo: nescit reprobando. Unde neces¬
se est ut ad om̃e quod in hac uita ꝯcupiscit᷑:
prius uoluntas interna requirat᷑. Quã cũ
humani cordis auris ꝑcipere appetit: sciat qͥa

Expanded text:
novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu phanovimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populus erravit. 41de re specialiter queritur per uli ? Quis enim recte sentiens dicat, quod fecit Dominus quod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, unde sitisdiscedite a me omnes operarii iniquitatis ; et aliquando facere Dei est id quod fieri prohibet, irascendo permittere; unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quia videlicet obdurari permisit; miro modo hypocritas Dominus et regnare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia
Abbreviated transcription (Latin):
electi subiaceant reprobis. Unde & clui dauid
saulem ꝑtulit: s subsequente culpa adul¬
terii ꝓditur. quia dignus tunc fuit. qui
tanta p̃positi asperitate premeret᷑. Sic gͦ
tiũ ⁊ ut sepe qui uidentur boni. accepto mox
regirme ꝑmitcentur: sicut scriptura sacͣ
de eodẽ sauie intulit. quia cor cũ dignitate
inuitauit. Uñ scriptũ est. Cũ eẽs paruulus in
oculis tius: caput te ꝯstitui in tribub isrł̃.
Sic ꝓ qualitatib subditoꝵ disponunt᷑ acta re¬
gentiũ: ut sepe ꝓ malo gregis. etiã uere boni
delinquat uitã pastoris. Ille enĩ dõ atcestan¬
te laudatꝰ. ille suꝑnoꝵ mysterioꝵ ꝯscius. da¬
uid ꝓpħa tumore repentine elationis ĩflatꝰ
populũ mimerando peccauit: & tam̃ iuindic¬
tam popl̃s dauid peccante suscepit. Cur hoc:
Quia uidelicet scd̃m meritũ plebiũ disponũ¬
tur corda rectoꝵ. Iustus uͦ uidex peccantis uiti¬
um ex ip̃oꝵ animadũsione corripuit: ex quoꝵ

Expanded text:
electi subjaceant reprobis. Unde et diu David electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. 35. Obtium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tsic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris? Ille enim, Deo attestante, laudatus, iste supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sit dampnatus homo & nequã sp̃c deũ se ẽẽ
mentitur: s ꝓculdubio ex eius nc corpore ꝓde¬
unt. qui iniquitates suãs sub degmine sacͥri
honoris abscondunt : ut ꝓfessione uideri ap¬
petant. qͦd ẽẽ oꝑib recusant. Quia enĩ scͥptum
est om̃is qui facit pecc̃m seruus est pecc̃i: quan¬
to nunc liberiꝰ ꝑagunt ꝑuersa que uolunt :
tanto eius seruitio obnoxius obligant᷑. S nul¬
lus qui talem rectorẽ patitur. eũ quẽ patitur
accuset: quia nimirũ sui fuit meriti ꝑuersi
rectoris subiacere ditioni. Culpam gͦ ꝓprii ma¬
gis accuset oꝑis: quã inusticiã gubernantis.
Scriptũ nãq est: dabo tibi reges in furore
meo. Quid ergo illos nob̃ preesse despicimus:
quoꝵ suꝑ nos regimina ex dm̃ furore suscipi¬
mnus: Sigͥ irascente deo scd̃m nr̃a merita rec¬
tores accipimꝰ: in illoꝵ actione legimꝰ. qͦd ex
nr̃a estimatione pensemꝰ. quãus plerũq c

Expanded text:
sit damnatus homo, et nequam spiritus, Deum se esse sit damnatus homo, et nequam spiritus, Deum se esse mentitur. Sed proculdubio ex ejus nunc corpore prodeunt, qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et
Abbreviated transcription (Latin):
tis ñ receperunt. ut salui fierent: ideo mutet il¬
lis d̃s operatorẽ erroris. ut creclant mendatio.
In eo gͦ quod dr. qui regnare facit hẏpocritã
tarum caput antixp̃c designari. Seductor qͥp¬
pe ille tc sc̃itatẽ simulat. ut ad iniquitatẽ tra¬
hat: s ꝓꝑter peccata popłi regnare ꝑmitittur:
quia nimirũ tunc ip̃si sub illiꝰ regimine preor¬
tur: qui pecratis subsequentib exigunt ut sub
illo. iudiciis precurrentib disponantur. Qͦd gͦ
tunc antixp̃c suꝑ impios regnat: ñ est ex inꝰ¬
ticia iudicis. s ex culpa patientis. Quãnis ple¬
riq & principatum illius ñ uiderunt. & tam̃
enis principatui. pecc̃oꝵ suoꝵ ꝯditione deserui¬
unt: quia cẽ quẽ dominantẽ sibi minime ⁊¬
spiciunt. eũ proculdubio ꝑuerse uiuendo ue¬
nerant᷑. An ñ eiꝰ mẽbra st̾. qui ꝑ affectate sc̃i¬
tatis speciẽ appetunt uideri qͦd ñ st̃. Ille nã¬
ꝙ principaliter hẏpocrisim sumet ⁊ quia cũ

Expanded text:
t, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . In eo ergo quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypotarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeortur qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumit, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe quiiubentis uerba ñ au¬
diunt ferientis uerberib admonent᷑: ut
ad bona desideria saltẽ pene trahant quoᷤ
mo &e freno maxalas coꝵ ostringes. qͥ ñ
approximant ad te. Siuͦ etiã flagella
despiciunt: constat nimirũ qͦd tanto il¬
lic grauioris uindicte supplicia sentiant.
quanto hic maioris ꝓuidentie grãm calcãt

Expanded text:
epe qui jubentis verba non audiunt ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos mo et freno maxillas eorum constringe, qui approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant.
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis exorabat dicens. Ut sciatis que
sit spes uocationis eiꝰ: que diuitie głe here¬
ditatis eius in scĩs. Bene autẽ post ista sub¬
ditur. Indicauit eis oꝑa eoꝵ & scelera eoꝵ: qͥa
inolenti fuerint. Cũ enĩ suꝑnã głam magis
amando cognoscimꝰ: tc̃ mala que egimꝰ gra¬
iuora fuisse sentimꝰ. Uñ ce paulus post ꝑcep¬
tam grãm suꝑnoꝵ: ea que in se studia iir¬
tutũ crediderat fuisse. iam scelera cognos¬
cebat dicens. Q prius fui blasphemꝰ ce ꝑ
secutor &e ꝯtumeliosus. s miscd̾iam ꝯsecutꝰ
sum quia ignorans feci in incredulitate: uel

Expanded text:
discipulis exorabat, dicens: « Ut sciatis quae discipulis exorabat, dicens: « Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea quae in se studia virtutum crediderat fuisse jam scelera cognoscebat, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans fec
Abbreviated transcription (Latin):
delicet uniu̾sale idiciũ. ex mecdiatoris nr̃i
subdens: aꝑtẽ quid dicat insinuãt. Si enim
de terteni regni solio diceret. nullatenꝰ
in perpetuum subdidisset: quia qͥq illud
arripiunt ⁊ profecto ñ meo in ꝑpetuum. s tẽ¬
poraliter collocantur. Bene autem subdidit
&e illic eriguntur: ac si intentione audientes
innueret dicens. Quia hic humiliati st̃: illic
erigunt᷑. Scĩs namq uiris iste locus humi¬
litatis est: ut ille sit celsitudinis. Uñ alias
scriptũ est. humiliasti nos in loco afflictio¬
nis. Locus quippe afflictionis est: uita p̃senᷤ.
Qui ergo ad eternã patriã tendunt nc̃ semet¬
ip̃os temporaliter in afflictionis loco despici
unt: ut tunc in loco gaudii ueraciter sublim̃t᷑.
lera eoꝵ quia uiolenti fuerint. Cathene obli¬
gationis sunt: ip̃a adhuc retentio peregͥna¬
tionis. Ligatũ se his cathenis paulus ꝯspexe
nebat: qñ ueras diuitias intuens eas etiã

Expanded text:
delicet universale judicium ex Mediatoris nostri delicet universale judicium ex Mediatoris nostri subdens aperte quid dicat insinuat. Si enim de terreni regni solio diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia qui illud arripiunt, profecto non in eo in perpetuum, sed temporaliter collocantur. Bene autem subdidit: Et illic eriguntur. Ac si intentioni audientis innueret, dicens: Quia hic humiliati sunt, illic eriguntur. Sanctis namque viris iste locus humilitatis est, ut ille sit celsitudinis. Unde alias scriptum est: Humiliasti eos in loco afflictionis . Locus quippe afflictionis est vita praesens: Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos tempount, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. lera eorum, quia violenti fuerunt. - Catenae obligationis sunt, ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cio. & legalis illũ inuectio ꝑcutio. qui ab eo
qͦd ꝓfessione tenuit actione declinauit: &e iste
sine iidicii inuectione ꝑimit᷑. qui lege fidei
ñ tenetur. Ex electoꝵ uͦ parce. alii uidicant᷑ e
regnant: qui uite maculas lacriis dergunt:
qui mala precedentia factis sequentib redim̃¬
tes. quicqͥd illicitũ aliqñ fecerunt. ab oculis
uidicis elemosinarũ suꝑductione cooperiunt.
quib uidex ueniens. in dexterã ꝯsistentib
dicet. esuriui. &e dedistis michi manducare.
situti & dedistis mͥ bibere ⁊ hospes erã ce colle
gistis me. nudus & operuistis me. infirmꝰ &
uisitastis me. in carcere erã &e uenistis ad me:
quib p̃mitit dicens: uenite benedicti patͥs
mei. possidete paratũ uobis regnũ a ostituti¬
one mundi. Alii autẽ ñ iudicant᷑ &e regnant:
qui etiã precepta legis ꝑfectionis uirtute tͣnᷤ¬
cendunt: quia nequaquã hoc solũ qͦd cunc

Expanded text:
cio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo cio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedigistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequaqu
Abbreviated transcription (Latin):
oculos suos fortasse dñs creditur ⁊ qͥa in iꝰtoꝵ
crudelitatib hic sine urndicta lacerant᷑: s fa¬
mulos suos tunc magis respicit ⁊ cũ iniuste
eos nequitia ꝑseq uentis affligit. uidens enĩ
qͥd hic humiliter dolerent: nimirũ iã p̃uidet
quid illic eis misericordit̾ penset. Non gͦ au¬
fert a uisto oculos suos. Eoce iste humiliter
ingemiscit: ille suꝑbit & nequider fioret.
Iste cor ꝯterit. ille se degła iniqͥtatis extoslit.
hoꝵ gͦ quis diuinis obtutib longe est qui
iniusticiã ꝑtulit. an qui eã patientib irro¬
gauit : qui suꝑnã grãm int̾ meroris tenebͣs
tenuit. an qui int̾ exteriora gaudia lum̃ iusti¬

Expanded text:
oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justi
Abbreviated transcription (Latin):
cendens: plus oꝑe exhibuit. qͣm insticutione
ꝑmissionis accepit. Cũ enĩ accepisset ut euͣn¬
głm preclicans de euanglio iiueret: & euͣnge
liũ audientib ꝯtulit ⁊ ce̾ tam̃ euͣngelii sũpti¬
b sustentari recusauit. Cur gͦ iste iuidicetur
ut regnet : qͥ minꝰ qͦd seruaret accepit. s matꝰ
pauperib tribuit: quia qͣnto huic mundo

Expanded text:
cendens, plus opere exhibuit quam institutione cendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Elium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit; sed majus pauperibus tri