comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem nob̃ de celo .i. loquentẽ nob̃ spũalia.
ut cõminaret᷑ nec recusarent. nc̃. ñ dico
minat᷑. s reꝑmitit: ⁊ ido multo minꝰ de¬
betis recusare. Promutit inqͣ. dicens.
Ad huc semel. ⁊ ego mouebo. Inaggeo hoc
riũ. uñ d̾r aues celi.s. totus aut pene totꝰ¬
aer iste uentosus. quẽ celũ ł celos scͥpt᷑a
uocat. istos utiq imos ñ illos sup̃mos.
ubi sol ⁊ luna ⁊ syda̾ constituta st̃. dicit

Expanded text:
tem nobis de coelo, id est loquentem nobis spiritualia, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo, in Aggaeo hoc icuntur aves coeli. Totus autem pene aer iste ventosus, quem coelum vel coelos Scriptura vocat: istos utique imos, non illos supremos ubi sol et luna et sidera constituta sunt dicit
Abbreviated transcription (Latin):
rutilantẽ. gemina stola decorã. eccłam dico.
dr̃. ⁊ ẽ sens̾. ñ habentẽ in .n r. qr ꝑ actionẽ
bonã munda ẽ a macła. ⁊ ꝑspẽ tensa ad su¬
ꝑiora. ꝓtnde uestis eiꝰ in monte tãquã nix
extensionẽ. extensa ẽ a ruga ⁊ desid̾io ad
celestia. Sequit᷑. aut ñ hñtẽ aliqͥd hꝰmodi.

Expanded text:
rutilantem gemina stola decoram. Ecclesiam dicr actionem bonam munda est a macula, et per spem tensa ad superiora. Proinde vestis ejus in monte tanquam nix extensionem extensa est a ruga, et desiderio ad coelestia. Aut, non habentem, aliquid hujusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
remotionẽ. Sicut gͦ xp̃c fudit sanguinẽ
ut lauaret macłam eccłe. ⁊ extend̾ se inc̾ce.
ut tolłet rugã. sic ⁊ uiri si opꝰ est debent.
mori pro saluandis uxoribꝰ. ⁊ uerbo uite
eas iustruere. ut exhibeant eas dõ. Item
ta ⁊ uiri debent diligere uxo¬
res suas ut corꝑa sua. Qͥ suã

Expanded text:
 fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam debent viri diligere uxores suas, ut corpora sua
Abbreviated transcription (Latin):
tates. ⁊ intellectus ur̃os. ita ut extra xp̃m nͥl
intelligatis. ł appetatis. Nota ꝙ p̃misit de assi¬
duitate ⁊ uigilantia orõnis. ⁊ pꝰ subd̾ de tusto¬
cdia pacis. qi habita assiduitate oiõnis. cunc
demũ par custodit corda in xͦ ħ iõ dicit q

Expanded text:
tates et intellectus vestros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit corda in Christo. Hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̃ semꝑ minuat᷑. donec finiat᷑. Qͥd est scli gau¬
diũ᷑ Breuit̾ dico. scłi leticia ẽ . ĩpunita neqͥcia.
s. lururiari in spectaculis mgari. eb̾ositate
ingurgitari. turpitudine fetere. ⁊ nichil mali
pati. Ecce gaudiũ seculi. hꝰmodi fac̾e nͨ castigari
fame. łbelli tunore. ł morbo. ł aliqͣ adu̾sitate
s oĩa in repe abundantia. in pace carnus. in
securitate male m̃tis agere. Ecce gaudiũ scłi
tremo gehenne dãnare. mͦ flagello dignatur
castigare. Bonũ est nob̾ ut subueniat castigas¬
sit o.h.s. fidelibꝰ ⁊ infidelibꝰ. fidelibꝰ ut uniten¬
tur. infidelibꝰ. ne possint cõphend̾e. ⁊ aliqui
ꝯu̾tant᷑ Exemplo eoꝵ uult alios acquiri
bonũ illoꝵ. ⁊ debetis fac̾e ꝙ monui. qrd .ꝓ. ẽ¬

Expanded text:
uatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudium saecutremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigant fidelibus et infidelibus; fidelibus, ut imitentur; infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri.bonum illorum; et debetis facere quod monui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suit. optat eos in ħ studio ꝓficientes gaudere
u dño semꝑ. ⁊ id iterat. ut se in eis uera affec¬
tione gaud̾e ostendat. Qnoĩa illoꝵ st̃ in libͦ¬
uite. ⁊ ut idẽ cẽ nob̾ c̾tissime crecdat᷑ gaudete
bonũ ũn gaudeudũ ẽ. statuite in dõ non ext̃
nemo pot in scło gaud̾e ⁊ in ddño. Amicꝰ .i. huiꝰ
mundi. inimicꝰ dĩ reputabit᷑. Multũ uit̾ se b̾
duo gaudia differ̃t. st̃q oĩo ꝯtͣria. nec simul ĩ

Expanded text:
sint, optat eos in hoc studio proficientes, gaudere in Domino semper. Et ideo iterat ut se in eis vera affectione gaudere ostendat. Quasi dicat: Nomisime credatur, gaudete, omne unde gaudendum est, statuite in Domino, non enemo potest in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inimicus Dei reputabitur. Multum inter se haec duo
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ã .Q. ille portabit iudiciũ qͥ ꝯtͦbat uos.
ego ã ñ ꝯturbo uos o fr̃s p̾dicando legalia.
ista in seruitutẽ galatis ꝑsuad̾e uolentibꝰ.
ꝙ alibi cͥcũcisionẽ p̃dicaret. s ñ eis facile a¬
perire sententiã suã uellet. si in ꝗͣ ħ ago:¬
ꝑsecutiones il creb̾rimas sustinuit a uideis.
iudei de cruce. si assero cͥcũcisionẽ iꝰtificare.
Scandalũ erat uideis p̃dic̃õ crucis. qr sabb̾m
⁊ cͥcũcisionẽ euacuabat. Si uͦ admitt̾et circũ¬
cisionẽ. ñ eẽt eis scandalũ ⁊ pacifici eẽnt ei.

Expanded text:
at: Ille portabit judicium qui conturbat vos. Ego autem non conturbo vos, o fratres, praedicando legalia, istam servitutem Galatis persuadere volentibus, quod alibi circumcisionem praedicaret, sed non eis facile aperire sententiam suam vellet. Si, inquam, hosecutiones enim creberrimas sustinuit a Judaeis,JudScandalum erat Judaeis praedicatio crucis, quia Sabbatum et circumcisionem evacuabat; si vero admitteret circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
xpectabat enĩ funda¬
m̃ta habentem cuutatẽ
cuiꝰ artifex ce conditor d̃s
fide & ip̃a sara sterilis
uirtutem in conceptio¬
nem seminis accepit. eti¬
am preter tempus etatis
qm̃ fidelem credidit ẽẽ.
qui promiserat: ꝓpter qd̃
ce ab uno orti sunt. & h
emortuo tamqͣm sid̾a
celi in multitudine &
sicut arena que est ad

Expanded text:
ectabat enim fundamenta habentem civitatem cuius artifex et conditor Deus fide et ipsa Sarra sterilis virtutem in conceptionem seminis accepit etiam praeter tempus aetatis quoniam fidelem credidit esse qui promiserat propter quod et ab uno orti sunt et haec emortuo tamquam sidera caeli in multitudinem et sicut harena quae est ad
Abbreviated transcription (Latin):
pit ut corpꝰ eicẽt a t̾ra sua. s ut anmiũ a¬
uellet ne uelit reu̾ti ñ enĩ exierat m̃ aũo
siredeundi tenebat᷑ desid̾io. qd̾ desidi̾ũ
dõ iubente ac iuuante. ⁊ illo obediente
fuerat amputandũ. Seq̃r. fide melioris t̾¬
re .i. uite et̾nȩ demoratꝰ ẽ abraham in t̾¬
ra ꝓmissionis. ⁊ in ea qͣmꝗͣ. sibi pmissa
erat. tamꝗͣ. in aliena ⁊ in casulis. uñ sub¬
dit demoratꝰ ẽ dico: in casulis. Hab̾ .c. y. ⁊ ia.¬

Expanded text:
it ut corpus ejiceret a terra sua, sed ut animum evelleret, ne velit reverti. Non enim exierat in animo, si redeundi tenebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat amputandum. Fide melioris test vitae aeternae, demoratus est Abraham in terra promissionis, et in ea quanquam sibi promissa erat, tanquam in aliena, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitando cum I
Abbreviated transcription (Latin):
Fide.¬
Hic ad patres uid̃oꝵ descendit. ostendẽs
in eis ce in pͥorib omnẽ iusticiam ex fi¬
de habuisse originẽ. ⁊ ponit exemplũ
de abraham dicens ita fide .l ꝑ fidem
ille qͥ uocat᷑ nc̃. abraham cũ priꝰ uo¬

Expanded text:
Fide,Hic ad patres Judaeorum descendit, ostendens in eis, et in prioribus omnem justitiam ex fide habuisse originem, et ponit exemplum de Abraham dicens ita: Fide, id est per fidem ille, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vo
Abbreviated transcription (Latin):
añ mortẽ. ut possint hec eis utilia ẽẽ post
iuortẽ. Nam qͥ sine fide oꝑante ꝑ dilc̃onẽ.
eiꝰꝙ sacram̃tis de corꝑibꝰ exierint: frust᷑ illis
a sius hꝰmodi pietatis impendunt᷑ offã. cuiꝰ
dũ hic essent pignore caruer̃t: ñ miam sͥ¬

Expanded text:
haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem ejusque sacramentis de corpore exierint, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur, cujus dum hic essent pignore caruerunt; non mis
Abbreviated transcription (Latin):
Iu uero .Q. ita futurũ ẽ ut dixi. tu uero
dũ tempꝰ habes uigila in doctͥna eccłã¬
stica. in scripturis explanandis ⁊ in õibꝰ
ut retorqueat᷑ os turturis ad ascelas.
⁊ sint mala punica. ⁊ tintinnabula
in extremis horis iacintine tunce.
opꝰ fac dico: in tm̃ ut impleas niinist̾iũ.

Expanded text:
i dicat: Ita futurum est ut dixi. Tu vero, dum tempus habes, vigila in disciplina ecclesiastica in Scripturis explanandis, et in omniut retorqueatur os turturis ad axellas, et sint mala punica et tintinnabula in extremis oris hyacinthinae tunicae. Opus fac dico in tantum ut impleas ministerium.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd: abba. ꝙ est pater. Abba hebreũ ẽ idipm̃
significans ꝙ ⁊ pat̾. ⁊ hanc ꝯsuetudinẽ in
pluribꝰ locis script᷑a seruat. ut hebraicum
uerbũ cũ int̾pretõne sua ponat. Duo nãq
primũ. Nã ħ est alba ꝙ pat̾. Elegant̾ aũt
intelligit᷑ ũ frustra duaꝵ linguaꝵ u̾ba posu¬
isse. idẽ significantia. p̃p uniu̾sũ ppłm qͥ de
uideis ⁊ de gentibꝰ in unitatẽ fidei uocatꝰ ẽ.
ut hebreũ uerbũ ad iudeos. grecũ ad gen

Expanded text:
 Abba Hebraicum est, idipsum significans quod et pater. Et hanc consuetudinem in pluribus locis Scriptura servat, ut Hebraicum verbum cum interpretatione sua ponat. Augustinuprimum. Nam hoc est abba quod pater. Eleganter autem intelligitur non frustra duarum linguarum verba posuisse, idem significantia, propter universum populum qui de Judaeis et gentibus in unitatem fidei vocatus est, ut Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
guli ħ ꝓpͥe uocari oportuit eũ qͥ ñ est uniꝰ
eoꝵ. s in qͦ cõmunitas apparet amboꝵ Cur
filii qͦ ip̃e sit sp̃c ͤ Si it ab eo ñ ꝓced̾et. ñ post
resurrectionẽ se rep̃sentans discipłis insuf
muliere fluxũ sanguinis patiente. Tetigit
me aliqͥs: Ego .i. sensi uirtutẽ exisse de me.
Nã uͥtutis noĩe appellari sp̃m̃ s. ex eo clarũ

Expanded text:
guli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. CFilii quoque ipse sit Spiritus? Si enim ab eo non procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis insufmuliere fluxum sanguinis patiente: Tetigit me aliquis. Ego enim sensi virtutem de me exisse , nam virtutis nomine appellari Spiritum sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. qͥ se. in s. addit sua. cũ uͦ dicit in sp̃u:
ñ addicdit suo. qr sem̃ carnale ex hoĩe est. sem̃
uͦ spũale: ex spti dĩ est. Messis uͦ ħ in fine ꝓmit¬
tit᷑. iõꝙ in seminando ꝑseu̾antia opꝰ ẽ. uñ subd̾.
qͥ ñ desinet in metendo. Si hõ ñ imposuerit
finẽ oꝑi nec d̾s imponit remun̾ationi. Qntũ
seminau̾imꝰ in oꝑibꝰ. tm̃ metemꝰ in fructibus.
⁊ qͣntũ auiditas inqͥrentis se dilatau̾it. tm̃ se
aꝑiet ad p̃miñ manꝰ retͥbuentis. ꝙ sic recipice
qͥsq: quomͦ facit. qr qͥ fortis erit ad seminan

Expanded text:
inat in carne, addit, sua, cum vero dicit in spiritu, non addit suo; quia semen carnale ex homine est, semen vero spirituale ex Spiritu Dei est. Messis vero haec in fine promittitur. Ideo quod in seminando perseverantia opus est. qui non deficiet in metendo. Si hfinem operi, nec Deus imponit remunerationi. Quantum seminaverimus in operibus, tantum metemus in fructibus. Et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque quomodo facit; quia qui fortis eri
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qu. se. Palit̾ pot̾ dici. ut moneat subditoᷤᷤ
largiri tẽꝑalia p̾latis. a qͥbꝰ recipiunt spũalia.
Discipłos gͥ ad magistroꝵ refrigeria hortatur
l. oĩa bona sua faciat ei cõmunia. Usitatũ ał
p̃ceptũ ẽ. ut p̃dicatori u̾bi dĩ p̃beat neccĩa ille
cui p̃dicat᷑. q̃ boni apelłone recte signauit.
sicut ⁊ dñs in eugłio cũ discipłis loquens ait.
Cũ mali sitis nostis bona data dare filus ur̃is.¬

Expanded text:
t. Vel aliter potest dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad magistrorum refrigeria hortatur ia bona sua faciat ei communia. Usitatum enim praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae bona appellatione recte significavit, sicut et Dominus in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis bona data dare filiis
Abbreviated transcription (Latin):
erant subu̾si galathe. ut ad legẽ ⁊ ad pͥstinoᷤᷤ
errores ꝯu̾terent᷑. figo eligat lector ut tͣns
uolet sententiã. dũ mͦ intelligat ad tantum
St̃ quedã q̃ leuissia putarent᷑ nͥ in scͥpturis
demonstͣrent᷑ opinione gͣuiora. Qs .n. dicen¬
tẽ fatue fr̃i suo. reũ gehenne putaret nisi
u̾itas ħ diceret: Simiłr dies obseruare et
diebꝰ. ł m̃sibꝰ. ł annis uolunt. ł nolt̾ aliquid
inchoare. qͣi fausta ł infausta sint tempora.
Non itaq ista obseruemꝰ. ne ab apło ista au¬
diamꝰ. timeo. ⁊ c̃. Eos i culpat. qͥ ꝯstellõnes
secunt᷑ dicentes. Non ꝓficiscar. qr sic luna
fertur. ł pficiscar. ut ꝓsꝑa cedant. qr ita se
ht̃ positio syderũ. agam ħ m̃se cõmertiũ.
qr illa stella agit mĩsem. ñ plantabo ħ auno
uineã qr bissextꝰ est. Tales culpant᷑. ñ qͥ nat᷑a¬
les elemĩtoꝵ effectꝰ in syderũ ordinatissima
ꝯu̾sione nouer̃t. ut s. tempestate ñ nauigẽt.¬

Expanded text:
erant subversi Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum rentur nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fatue fratri suo, reum gehennae putaret, nisi Veritas hoc diceret Similiter dies observare et diebus vel mensibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate n
Abbreviated transcription (Latin):
festũ est ił: uolumina tẽpoꝵ ꝑ elem̃ta huius
mundi. ħ est celũ ⁊ terr̾ã. ⁊ motꝰ atq ordinẽ
syderũ: administrari. q̃ infirma appellat
ex eo. ꝙ infirma ⁊ instabili sp̃e uariantur.
egena uͦ: eo ꝙ egent sũma ⁊ stabili sp̃e crea¬
dies ob. ⁊ m̃. ⁊t. ⁊ an. Dies obseruant. ut
qͥ dicunt ħ die ñ est aliqͥd incipiendũ. Mses
aũt colunt. qͥ cursus lune ꝑscrutantes. di¬
cunt tali luna ñ est aliqͥd inchoandum.
Temꝑa uͦ cũ dicĩ. mͦ est iniciũ ueris Annoᷤᷤ¬

Expanded text:
per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creas observant, ut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
ł in aug. di. dicit. qr qͣi auget᷑ d̾̃s: hominibꝰ
ab errore redeuntibꝰ. sicut niinuebat᷑ deseren¬
tibꝰ. Qui a. ꝑ errorẽ deseruerant dñi: iinu¬
ebant copias diuitiaꝵ eiꝰ : negando se ẽẽ eius.
cũ uͦ redeunt. increm̃tũ faciũt d̾o. qi ex ꝑdtus
acquirue¬
Si gͦ mortui estis cũ xp̃o ab
elem̃tis hꝰ mundi. qͥd adhuc
tanꝗͣ uiuentes mundo dec̃¬
nitis: Ne tetigeritis. neq
gustaueritis. neq ꝯtrecta¬
ueritis. que sunt om̃a in
interitũ ipso usu. scdm p̃

Expanded text:
ntum Dei dicit, quia quasi augetur Deus, hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiarum ejus negando se esse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruSi ergo mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc tanquam viventes mundo discernitis? Ne tetigeritis, neque gustaveritis, neque contractaveritis; quae sunt omnia in interitu, ipso usu, secundum p
Abbreviated transcription (Latin):
uare q̃ p̃cipiebant᷑. ⁊ unũ solũ ñ obseruatũ:
t̃c dãnabat. nc̃ au̾t ñ est pecc̃m. q tc̃ erant p̃¬
cepta. ñ testimonia. Illud .n. erat tp̃s signuficas¬
di. ħ manifestandi. Ergo ip̃a scripta q̃ tunc
suit exactrix oꝑni significantiũ. nc̃ testis est
reꝵꝵ significataꝵr. ⁊ q̃ tc̃ obseruabat᷑ ad p̾munci¬
ationẽ: nc̃ recitat᷑ ad ꝯfirmationẽ. G ñ mandu¬

Expanded text:
t unum solum non observatum tunc damnabat. Nunc autem non est peccatum, quia tunc erant praecepta, nunc testimonia. Illud enim erat tempus significandi; hoc, manifestandi. Ergo ipsa Scriptura quae tunc fuit exactrix operum significantium, nunc testis est rerum significatarum: et quae tunc observabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfit ut sequat᷑ suppliciũ siue ip̃m suppli¬
çiũ ꝙ ⁊ uocat᷑ peccm̃. qri ex peccato fit.
Suscepit ã xp̃c sine reatu suppliciũ nr̃m. uͭͥ
iñ solueret reatũ nr̃m. ⁊ finiret ⁊̃ suppliciũ
in similitudinẽ carnis pecc̃i. ut de peccõ
dãnaret peccm̃ in carne. Qd .ił. dix̾at. in¬
similitudinẽ carnis peccĩ. ħ ⁊̃ appellat pec¬
catũ. cũ ait. ut de pecc̃o. ⁊ c̃. ¶ꝑ i. de peccõ
mors ẽ. illa ã caro qͣuis ex uͥgine. tñ mor¬
talis fuit. eo ipo qͦ morialis erat similitu¬
moyseᷤ dic̾e maledictũ. ꝙ paulꝰ ñ tiuit
dicare. nec in ħ ꝙ maledictꝰ appellatꝰ est qͥ
pendet in ligno. ꝯtumelia in dm̃ putanda
ẽ. Ex parte qͥppe mortali pependit ĩ ligno.
mortalitas ã ex maledictiõe pecc̃i pͥm hõis ẽ. Sigͦ
dic̾et mors maledicta ẽ: nemo exhorresceret.
Itẽ si dic̾e̾t peccm̃ maledc̃m ẽ: nemo mirare¬
tur. Qͥd ã pependit in ligno. nͥ caro mortal.:

Expanded text:
quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, quia ex peccato fit. Suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium i, ut de peccato damnaret peccatum in carne . Quod enim dixerat similitudinem carnis peccati, hoc etiam appellat peccatum, ubi ait, ut de peccato, etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex Virgine, tamen mortalis fuit; eo ipso quo mortalis erat similituMoyses dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Mortalitas autem ex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis,
Abbreviated transcription (Latin):
furor. ⁊ indig. q̃ est si minor sublunat᷑. hec
de indignatiõe. ⁊ ẽ uox qͣi uisani. ⁊ blas. q̃¬
⁊ iõ peius ẽ blasphemare. ꝗͣ peierare. qͥa
peierando false rei adhibet᷑ testis ds̃. blas¬
phemando de ip̃o dõ falsa dñr. Hec inꝗͣ¬
amoueant᷑. Hec ̃ si fiant accedentibꝰ cau
cordis.
cõmissa .s. si alt̾ in alterũ peccet. ꝯdonate.
Auoqͥn. ds̃ repetit remissa. Si it in his ꝯ¬
temptꝰ fuerit. sine dubio reuocabit senten
neꝗͣ seruo legit᷑. qͥ in ꝯseruũ suũ impiꝰ dep̃¬

Expanded text:
furor, et indignatio, quae est si minor sublimatur: haede indignatione, et est vox quasi insani: et blaset ideo peius est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis Deus, blasphemando de ipso falsa dicunamoveantur. Haec etiam, si fiant accidentibus caucordis. commissa, scilicet si alter in alterum peccet condonate, alioquin Deus repetit remissa. Si enim in his contemptus fuerit, sine dubio revocabit sententnequam servo legitur, qui in conservum suum impius depr
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta ẽ quippe sac̾dotii excellentia ut ĩ
similes gen̾e. ⁊ eundẽ hñtes ꝓgenitorẽ
multo ampliꝰ digniores sint fr̾̃ibꝰ suis.
Qñ abrahã pat̾archa incircũciso alie¬
nigene decimas ñ dediss nͥ excellẽtio
eẽt. in qͦ ⁊ isti leuicic sac̾lotes decimas/.

Expanded text:
Tanta est quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas
Abbreviated transcription (Latin):
ł a sius ꝯtẽpta sꝑat in dõ. Uidens .i. se ex
nulla parte hr̃e suffragiũ. toto aĩo ẽ deuo¬
ta dõ. de quo solo sꝑat auxiliũ uite ⁊ salutis.
nã alia ñ. ⁊ ħ est ꝙ ait. Nam q̃ in deliciis hꝰ
mundi ẽ iuens cõmuni uita mortua ẽ
in aĩa. uiduã talẽ ẽẽ debere significat. ut
ostendat se iõ scd̾as nuptias ꝯtẽpsisse. ut
iustaret discipline dũice. Si .it. sub noĩe
uidue. deliciis ⁊ luxurie uacet. niuens mor¬
tua hñda est. q genꝰ imposture ẽ honorẽ
tudue hr̃e uelle. ⁊ ñ obsequi dõ. aliud ag̾e.
⁊ aliud ꝑfiteri. cũ ꝓfiteat᷑ religionẽ: ⁊ his
uiduis p̃cipe ħ. ut ñ sint in deliciis. ⁊ ut
sint irrep̃hensibiles. qi ñ est eis occõ mundi.
Tantã diligentiã actuũ ł moꝵ uiduã uult
hr̃e. ut rep̾hendi ñ possit. Amota .it. a spe
mundane ꝯu̾sationis. ⁊ corꝑis curandi
officio. ad deũ se ꝯtulit. ut ꝓbabilẽ agat

Expanded text:
vel a suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo sperat auxilium vitae et salutis. hoc est quod ait, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝯdescend̾e. ꝑ sunile ħ dicit sicut medicꝰ
infirmo. infirmitatibꝰ .i. fragilitatibus
nr̃is. ħ dicit. ne ꝓ poribꝰ desꝑent. q̃ ad eius
ꝑtinent altitudinẽ. ⁊ sin ita sit altus. tñ
pot̾ cõpati. Hdicit ne iõ qi altꝰ ẽ uideat᷑

Expanded text:
ndescendere, per simile hoc dicit, sicut medicus infirmo, infirmitatibus, id est fragilitatibus, nostris. Hoc dicit ne pro prioribus desperent quae ad ejus pertinent altitudinem. Et si enim ita sit altus tamen potest compati. Hoc dicit ne ideo quia altus est, videatur
Abbreviated transcription (Latin):
illa dico: honinbꝰ ostensa: ꝑ dñm um̾. au¬
tor ipse cõm̃dat ea. ⁊ u̾e bona sunt. Hecẽ u
scĩficõne uͥtutũ. ⁊ honore. ne iuhonoretur
aliqua turpitudine. s sicut officioꝵ suorum
uasa studet munda seruare. ita membroꝵ
suoꝵ officinas studeat ꝑ ꝯuuentiã honora¬
biles exhibere. Uel ita. ut sci. Ꝙ ita ab illicito al¬
nete. ut nec licito abutamini s sci .u.u .ꝑ.¬

Expanded text:
Illa, dico hominibus ostensa per Dominum Jesum. Auctor ipse commendat ea, et vere bona sunt. Haec est sanctificatione virtutum, et honore, ne inhonoretur aliqua turpitudine; sed sicut studet officiorum suorum vasa munda servare, ita membrorum suorum officinas studeat per continentiam honorabiles exhibere. Vel ita: ut sciat. Quasi dicat: Ita ab illicito abstinete, ut nec licito abutamini; sed sciat unusq
Abbreviated transcription (Latin):
reticoꝵ semꝑ inqͥeta ẽ. qͦs magoꝵ pħonis
hr̃e conatũ declarat hic apłs. cõparans
eos magis pħonis. qͦs ieremias ꝑdici insi¬
pienti auicule cõparat dicens. Clamauit
ꝑdix. ꝯgregauit q̃ ñ peꝑit. fecit diutias
ñ cũ iudicio. in medio dierũ eiꝰ derelu¬
quent eũ. ⁊ in nouissimis siuis erit insi
lit̾ ⁊ ħetici. sunt ꝯtentiosi. qͥ ñ amant cdi¬
sputare. s qͦqͦmͦ suꝑare. ĩpudentissima
ꝑuicacia. Et sicut ꝑdix clamat. ⁊ ꝯgregat
suas facit. ñ sane cũ uidicio. s cũ tem̾ita¬
⁊ salubrẽ. ⁊ quodãmͦ g̾manã. atq radicabilẽ
xͥanã societatẽ: un istos separauit. qͦs ad
suas diuitias ꝯgregauit. s postea derelĩ¬
quit᷑ ⁊ ẽ insipiens. qr qͥ primo ꝑpollicico¬
nẽ ⁊ ostentationẽ excellentis sapĩe seduce¬
bat. erit insipiens .i. apparebit insipiens
dis u. quibꝰ pͥmo sapiens erat: tc̃erit in¬
sipiens. cũ apparebit: qi dem̃tia eiꝰ nota

Expanded text:
reticorum semper inquieta est, quos magorum Pharaonis habere conatum declarat hic Apostolus comparans eos magis Pharaonis. Quos Jeremias perdici insipienti aviculae comparat dicens: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, fecit divitias, non cum judicio: in medio dierum ejus derelinquenliter et haeretici sunt contentiosi qui non amant disputare, sed quoquomodo superare impudentissima pervicacia. Et sicut perdix clamat, et congregat suas facit, non sano cum judicio, sed cum temeritat salubrem et quodammodo germanam atque radicalem Christianam societatem. Unde istos separavit quos ad suas divitias congregavit; sed postea derelinquitur, et est insipiens, quia qui primo per pollicitationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est apparebit insipiens. Eis enim quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum apparebit, quia dementia ejus nota
Abbreviated transcription (Latin):
cru. d .n. uũi xͥ. Ecce uñ mundi philosophꝰ
Noli gͦ erubesc̾e decruce .xͥ. recole frontẽ tũã
ne linguã expauescas alienã. De qͣ cruce
ut ñ erubesc̾emꝰ.: eã in ip̃a fronte .i. in pudo¬
ris domicilio locauimꝰ. Iõ n crux in fronte
credentiũ ubi sedes ẽ u̾ecundie figit᷑: ut
de noĩe eiꝰ fides ñ erubescat. ⁊ mag̾ dĩgłam
latenti carne. signũ noui crux in libera
glem᷑ dñs suo gestans hum̾o ꝓ uͥga regni
nob̾ cõm̃dauit. ꝙ ẽ grande ludibriũ un¬
piis. gͣnde mysteriũ piis. ħgͦ obꝓbrium ⁊
deformitatẽ xp̃i ñ erubescamꝰ s uen̾emur.
Deformitas it. xͥ te format. nͥ deformis ille ẽẽ
uoluiss. tu formã ꝗͣ ꝑdidisti ñ recepisses.
Pendebat gͦ in cruce deformis. s deformi¬
tas illiꝰ. pulchͥtudo nr̃a erat. In hac gͦ defor¬
mitate głem᷑ cuiꝰ signũ in fronte portanꝰ
terat dice in sapĩa. in potestate. in maiesta¬
te. ⁊ uerũ dic̾et. s ñ est magnũ in sapĩa dĩ

Expanded text:
ri Jesu Christi. Ecce ubi mundi philosophus Noli ergo erubescere de cruce Christi, recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam mcisio in latenti carne, signum novi Testamenti crux in libera gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. terat dicere, in sapientia, in potestate, in majestate: et verum diceret. Sed est magnum in sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m hãt culpã. ꝙ uidet᷑ dũ p̃cipit sine
grã. ⁊ p̃uaricõres ꝯstituit. Si querat᷑
a nob cur ñ eo ritu colamꝰ dm̃ qͦ colu¬
er̃t eũ hebrei patres. respondemus.
aliud łm nob̾ p̃cepisse ꝑ patres non

Expanded text:
ipsum habeat culpam quod videtur, dum praecipit sine gratia et praevaricatores constituit. Si quaeratur a nobis cur non eo ritu colamus Deum quo coluerunt eum Hebraei patres, respondemus: Aliud Deum nobis praecepisse per patres Novi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ ꝑ qd̾ diffant᷑ agła. Iustꝰ aũ. hic di¬
cit qd̾ ꝑ solam fidem si patiendi necessi¬
tas ñ ingruat. salus datur: ad qͦd confir
patitur. s ⁊̃ qui solam fidem ht̃. si ñ mi¬
minet passio saluabit᷑. Qd̃ ita dicit dr̃is
qͥs ex fide.⁊ per ħ uiuit .i. uiuet in fut᷑o
uita et̾na:. qͣm m̾et᷑ fide. Ecce qͣntũ ualet
fides q̃ sola saluat. & qd̾ ex fide uiuat
ꝑ ꝯtͣriũ ostendit: qr si subtͣhit se a fide.
nõ uiuit: uñ subdit. Qd si se subtͣx̾it.

Expanded text:
er quod differantur a gloria. Justus autem. Hic dicit quod per solam fidem, si patiendi necessitas non ingruat, salus datur, ad quod confirpatitur sed etiam qui solam fidem habet si non imminet passio salvabitur, quia ita dicit Dominus quis, ex fide, per hoc vivit, id est vivet in futuro, vita aeterna quam meretur fide. Ecce quantum valet fides quae sola salvat; et quod ex fide vivat per contrarium ostendit, quia si subtrahit se a fide non vivit. Unde su
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. ⁊ a gr̾a pat̾s. necñ ⁊ ħ̾etici ⁊ filii eoꝵ.
oñs ñ qͥ in eccła terrenã felicitatẽ q̃rt̃ a dño
adhuc ad ysmael ꝑtinent. Ipsi st̃ qͥ ꝯtradiẽt
spũalibꝰ ꝓficientibꝰ. ⁊ detrahunt illis. ⁊ hñt
labia iniqͣ. ⁊ linguas subdolas. G ysaac cũ
uolt̾ ascend̾e. illi deorsũ uolt trahere. isti uo¬
lare uolt̾ ad dm̃. illi conant᷑ pennas euelłe.
Et sic̃ isti ꝑtinent ad ysmael ⁊ ad uetꝰt. ita¬
tientilari. im̃n subd̃. Non .i. heres e f.a. c̃f.li.¬

Expanded text:
et haeretici et filii eorum. Omnes etiam qui in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Domino, adhuc ad Ismaelem pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua, et linguas subdolas. Ergo Isaac cnolunt ascendere, illi deorsum volunt trahere. Isti volare ad Deum volunt, illi conantur pennas evellere. Et sicut isti pertinent ad Ismael et ad vetus Tventilari. Unde subdit; Non enim haeres erit fi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥd .Q. pati᷑ ab illis. sic̃ ysaac ab ysma
Non puto nos inuenire posse ubi ysiael
ꝑsecutꝰ fuerit ysaac. s tm̃ illud. ꝙ cũ filius
egyptie lud̾et cũ ysaac indignata sit sara
Uidit pueros simul ludentes. ⁊ dix̃. Cice ⁊ c̃
Qͥd est h ͨ Quid .. mali fec̾at ysmael puero
ẏsaac. qr ludebat cũ illo : S illa lusio. illusio
erat. illa lusio. deceptionẽ sig̃cabat. Illũ lusũ
sara intellexit. ⁊ apłs uocauit ꝑsecutionẽ.
qr lusꝰ maioris ad minorẽ illusio ẽ: ⁊ decep¬
tio. qr sciens se hr̃e alia negotia q̃ intendit
⁊ fraudes facit. Sic ⁊ mͦ plꝰ ꝑsequunt᷑ qͥ nos
illudendo seduc̃t. ⁊ sicut sara intellex̃ lusũ
illũ. ita ⁊ eccla intellexit lusũ istũ ꝑsecutionẽ
S qͥd dix̃ sara᷑ Eice an. ⁊f. eꝰ ita qͥ ꝑtinent¬

Expanded text:
si dicat: Patimur ab illis sicut Isaac ab Ismaefilium ejus. Non puto nos invenire posse ubi Ismael persecutus fuerit Isaac; sed tantum illud quod cum filius Aegyptiae luderet cum Isaac indignata sit Sara, vidit pueros simul ludentes; et dixit: ejice, etc. Quid est hoc? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio illusio erat, illa lusio deceptionem significabat; illum lusum Sara intellexit, et Apostolus vocavit persecutionem. Quia lusus majoris ad minorem illusio est et deceptio, quia sciens se habere alia negotia quae intendit,et fraudes facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo seducunt. Et sicut Sara intellexit lusum illum, ita et Ecclesia intelligit lusum istum persecutionem. Sed quid dixit Sara? Ejice ancillam e
Abbreviated transcription (Latin):
uida. De tribu ad tribũ translatũ est
sacerdotiũ. de sac̾dotali ad regalẽ. ut
eadẽ sit sac̾dotalis ⁊ regalis. ut fuit
melcħ rex ⁊ sac̾dos. L intuere myste
aut̃ fc̃s est qn carnẽ suscepit. q̃u sac¬
ficiũ obtulit. in qͣ tͥbu ñl d̾ sa mo. lo. ẽ¬

Expanded text:
Juda, de tribu ad tribum. Translatum est sacerdotium de sacerdotali ad regalem, ut eadem sit sacerdotalis et regalis, ut fuit Melchisedech rex et sacerdos. Et intuere mysterautem factus est quando carnem suscepit, quando sacrificium obtulit. In qua tribu nihil de sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ impassibilitatẽ ⁊ ĩmortalitadẽ futurã
spegustaner̃t. ⁊ pꝰ hec oĩa: plapsi sunt.
possibile ẽ. rursꝰ iusticia recuꝑata re¬
Negat hic apłs it̾ationẽ baptĩ. s non
exeltidit penitentiã. ⁊ ẽsensus. Impossi¬
bile ẽ eos motos ad penitentiã. qui hoc

Expanded text:
qui impassibilitatem et immortalitatem futuram spe gustaverunt. Et post haec omnia prolapsi sunt, possibile est, rursus justitia recuperata, reNegat hic Apostolus iterationem baptismi, sed non excludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
id̃o eũ fecit eam uiam. ut ꝑ illũ iremꝰ. Missus
ẽ gͦ medicꝰ quẽ tñ ñ cognouit egͦtus. idõq eũ
occidit. s ⁊ asꝑsꝰ sangius medici. ualuit ad
medicam̃tũ egͦti. Uenit ut iusitaret: occisus
ẽ ut sanaret: idõ addit. ⁊ accessistis. ad asꝑ¬

Expanded text:
. Missus est ergo medicus, quem tamen non cognovit aegrotus, ideoque eum occidit, sed aspersus sanguis medici valuit ad medicamentum aegroti. Venit, ut visitaret; occisus est, ut sanaret. Ideo addidit: Et accessistis ad asp
Abbreviated transcription (Latin):
tes.Q. Hortor uos ad pacem. ⁊ patientiã
Tne dubitetis posse ẽẽ tam patientes:
qr gr̃a dĩ p̾sto est. s cauete ne desitis el.
⁊ boc ẽ. sequimini pacẽ uos dico. ꝯtem¬
plantes altentiõe multa. ne qͥs ñ solũ
uos. desit gr̃e dĩ.q. ñ solum de uob. uerũ
⁊̃ de aliis sit cura uob̃. Diligent̾ atcendi¬
te ⁊ ꝯsid̾ãte. ne quis ur̃m desit gr̃e. qͣm
humane pͣuitatis m̾itũ seperepellit. Hoc
aũ modo potestis retin̾e grãm. cauete
ne qua radix. s cͣogitatio. a maritudinis
.i. noxie delectationis. ex qua ꝓuenit a¬
maritudo. sursum g̾minans .i. ad osen¬
sum ⁊ oꝑationẽ ueniens. impediat illã
gr̃ãm. ꝑ illam amaritudinẽ. ñ solũ ille
nis ẽ mala cogitatio: qr sicut radix ama¬
ra dulces fructus ñ ꝓfert. s sui similes.
.i. amaros. ⁊ fons sulphureꝰ aqͣs ñ habiles
ad bibendũ. ita mala cogitatio ñ dulces
qͦmͦ ꝯtemplari debeant ne quaradix ama¬
ritidinis g̾minet ostendit per partes. in

Expanded text:
t: Hortor vos ad pacem et patientiam, et ne dubitetis posse esse tam patientes, quia gratia Dei praesto est. Sed cavete ne desitis ei. Et hoc est: Sequimini pacem. Vos, dico, contemplantes attentione multa ne quis, non solum vos, desit gcura vobis. Diligenter attendite et considerate ne quis vestrum desit gratiae, quam humanae pravitatis meritum saepe repellit. Hoc autem modo potestis retinere gratiam. Cavete ne qua radix, scilicet mala cogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex qua provenit amaritudo, sursum germinans, id est ad consensum et operationem veniens, impediat illam gratiam, et per illam amaritudinem, non solum ille nis mala cogitatio est, quia sicut radix amara dulces fructus non profert, sed sui similes, id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendum; ita mala cogitatio non dulces fquomodo contemplari debeant ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit per partes in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. tiera tñ sapĩa carebant. et eramꝰ
uitã nr̃am in malicia.i. in mala nocen¬
di uoluntate. ⁊ inuidia de alioꝵ succe ᷤᷤ¬
sibꝰ. ⁊ si noc̾e ñ licuit. odibiles dõ. uł aliis
hominibꝰ. ⁊ inuicem odientes alios.
tas ⁊ humanitas saluatoriᷤ

Expanded text:
rum, vera tamen sapientia carebant. Et eramusvitam nostram in malitia, id est in mala nocendi voluntate, et invidia, 229 de aliorum successibus, et si nocere non licuit, odibiles Deo, vel aliis hominibus, et invicem odientes alios. tas et humanitas Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
uixta ꝗͣ ꝑabolã mun̾a ⁊ hostie offerunt᷑
a sac̾dotibꝰ figuratuis. Distingue inter
hostias ⁊ munera. Hostie st̃ de aĩalibꝰ.
munera de aliis.s. de thure. de simila
de panibꝰ. ⁊ ħ uxta ꝑabolã offerunt᷑¬

Expanded text:
juxta quam parabolam munera et hostiae offeruntur a sacerdotibus figurativis. Distingue inter hostias et munera. Hostiae sunt de animalibus munera de aliis, scilicet de thure, de simila, de panibus. Et haec juxta parabolam offerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidens .i. ac si uid̾et sustinuit. ⁊ in eo ꝯfi¬
dit expectans quod ꝓmisãt. ⁊ id̃o ñ ti¬
muit. Item. moyses fide.i ꝑ fidem celebͭ¬
uit pascha. qͦd causa tnͣsitus fuit. Hac
ext̾ritꝰ. qd̾ utiq factum ẽ in figa liban¬
doꝵ per sanguiẽ .x. Item.

Expanded text:
videns, id est ac si videret, sustinuit, et in eo confidit exspectans quod promiserat, et ideo non. Item, Moyses fide, id est per fidem, celebravit Pascha, quod causa transitus fuit. Hac exterritus; quod utique factum est in figura liberandorum per sanguinem Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
digna hostia offerri ꝓ peccatis nr̃is delen¬
dis. ꝙ ẽ iniciũ saluationis. Quẽ gͦ locum
ht lex: nullũ penitꝰ. Dedit ⁊̃ ad hoc. ut
eriperet qͣi ui quadã. nos peccatis irreti¬
q̃ in mundo cõmittunt᷑. cuiꝰ modi sunt:
insipientia. spurcitia. ⁊ infirmitas. a qͥbꝰ
nos eripuit ille: qͥ est sapĩa. ⁊ scĩtas. ⁊ for¬
in eo fuint mala. ex ħ sensu d̾r. Dies mali
sunt. dies iacob pessimi. mundꝰ in malis¬
no positꝰ. tẽꝑa ꝑiculosa. Saltꝰ quoq qͥ st̃
pleui latronibꝰ. ⁊ gladiꝰ qͦ cruor effundit᷑. ⁊
calix qͦ uenenũ temꝑat᷑. mala dñr. qr ñ¬
solũ temꝑa. s ⁊̃ loca. ⁊ istrum̃ta maloꝵ
traxer̃t infamiã q̃ in eis fiunt. Ita ⁊ seculũ
⁊ dõ patͥ. uni in ẽẽntia est gła de hac re
tionis nota ẽ. Attende ꝙ in hac salutõne
p̃libauit apłs ⁊ cõm̾̃dationẽ sui. ⁊ quid¬

Expanded text:
eccatis nostris delendis, qui est initium salvationis. Quem ergo locum et lex? nullum penitus. Dedit etiam ad hoc, ut eriperet, quasi vi quadam nos peccatis irretilorum quae in mundo committuntur: cujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirmitas, a quibus nos eripit ille qui est sapientia, sanctitas, et forin eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum temperatur, mala dsolum tempora, sed etiam loca et instrumenta malorum traxerunt infamiam quae in eis fiunt. Ita et saeculuet Deo Patri uni in essentia est gloria: de hac redtionis nota est. Attende quod in hac salutatione praelibavit Apostolus et commendationem sui,
Abbreviated transcription (Latin):
qui mecũ sunt dolentes de ur̃a seductiõe.
testes ueritatis mee. qͥbꝰ oportet uos cred̾e.
⁊ ñ pauci. s om̃s. ħ iõ dicit. qr facile intel¬
ligit se errasse. qͥ a multis rep̾hendit᷑ Hii
gͦ om̃s mecũ mandant eccł̃iis galathie.¬

Expanded text:
one. Testes veritatis meae, quibus oportet vos credere. Et non pauci, sed omnes. Hoc ideo dicit, quia facile intelligit se errasse, qui a multis reprehenditur. Hi ergo omnes mecum mandant, Ecclesiae Galati
Abbreviated transcription (Latin):
Rogamꝰ ã. Hucusꝙ¬
locutꝰ est. nc̃ ad subditos specialit̾. moraliter
tis uos nos nosse eos qͥ laborant int̾ uos .i. in
regimine ur̃i ⁊ doctna. ⁊ p̃sunt uob dignita¬
te. ⁊ ħ in dũo .i. in ordinatiõe dm̃. ⁊ si officii
debito monent uos ut pares ad recta. ita
eis ministrando. ⁊ reu̾entiã dignitati exhi¬
bendo. Qd i. ꝓdest honorẽ sũ fructu hr̃e
Sicut diutiẽ negligentiã paruint salictis.
i scientes opus illoꝵ ħ exigere quod faciunt.

Expanded text:
Rogamus autem. Hucuslocutus est, nunc ad subditos specialiter, moraliter tis vos nosse eos qui laborant inter vos, id est in regimine vestro et doctrina, et praesunt vobis dignitate: et hoc in Domino, id est ordinatione Domini, et sui officii debito monent vos, ut pares ad recta ita eis ministrando, et reverentiam dignitati exhibendo. Quid enim prodest honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, id est scientes opus illorum hoc exigere quod faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ corꝑis ⁊ aĩe dissolutiõe t̾minabiles s et̾naᷤᷤ
in interitũ qr semꝑ sentient penas. nõ tñ
penitꝰ deficient. ip̃i dico tc̃ remoti. a facied.
xp̃c glorificari in scĩs s. ita .i. eos glorificabit.
ꝙ gsosus in eis apparebit. ecce q̃ est głã scõꝵ.¬

Expanded text:
e terminabiles, sed aeternas in interitu, quia semper sentient poenas, non tamen penitus deficient. Ipsi dico tunc remoti, a facie DoChristus glorificari in sanctis suis, ita enim eos glorificabit quod gloriosus in eis apparebit. Ecce quae est glo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ credider̃t. ⁊ si tempꝰ cooꝑandi ũ habuert.
Ipẽ i clarus ⁊ mirabilis uidebit᷑ in creden¬
tibꝰ seuerꝰ aũt apparebit in increcdulos. cũ
eos penis et̾nis coartabit. Lest hoꝵ uerboꝵ
lretus sensꝰ. Ueniet punire malos. ⁊ glificare

Expanded text:
t, etsi tempus operandi non habuerunt. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in credentibus; severus autem apparebit in incredulos, cum eos poenis aeternis coarctabit. Et est horum verborum brevis sensus. Veniet punire malos, et glorificare
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ rerum. qͤ meliꝰ expͥmit rem ꝗͣ ũbra.
.i. ñ ip̃am u̾itatẽ. ut in pict᷑a usq qͦ ponat
qͥs colores: umbra q̃dam ẽ. subcͣctio uel¬
uͦ flores ip̃os coloꝵ qͥs imposuerit. tẽ ima¬
⁊ beatos pontifices. accedentes ꝑ singłos
ãnos in sc̃a scoꝵ cũ iscdem ip̃is hostus. qͣs
lex p̃cipit qͦs offert̃ indesient̾ .i. licet ĩ¬

Expanded text:
ginem rerum, quae melius exprimit rem quam umbra, id est non ipsam veritatem, ut in pictura usquequo ponat quis colores, umbra quaedam est, subtractio evero flores ipsos colorum quis imposuerit, tunc imavirtutibus, et beatos pontifices accedentes, per singulos annos, in Sancta sanctorum, cum iisdem hostiis, quas lex praecipit, quas offerunt indeficient
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ aliũ. ut ñ pusillo aĩo ł pusillanimes fias.
s. ñ potentes diutiꝰ pati Modestos p̃cipit pa¬
tres ẽẽ filiis. ne coartati ab illis: delinqͣnt in
illos. ⁊ dm̃ offendant. Ira .i. inꝯsid̾ata res ẽ.
ita ut aliq̃n nec sͥ parcat qͥ irascit᷑ ⁊ uos s̾ui¬

Expanded text:
alia littera: ut non pusillo animo vel pusillanimes fiant, scilicet non potentes diutius pati. Modestos ptres esse filiis, ne coarctati ab illis, delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcat qui irascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nͥnde petrꝰ ait. Omĩs script᷑a indiget int̾¬
p̃tatione. Uult gͦ d̾s õs saluos fĩ. s si acce¬
qdant ad eũ. ñ .i. sic uult ut nolentes saluegͣ.
s uult eos saluari. si ⁊ ip̃i uelint. Alit̾ non
nullũ excepit a salute. ⁊ cognitiõe. Uel ita.
Cũ legitur ꝙ uult õs hoẽs saluos fĩ: quãuis
certum sit nob̾ ñ õs saluos fi̾. ñ tam̃ iõ debemiꝰ
oĩpotentissime dĩ uoluntati aliqͥd derogare.

Expanded text:
s scriptura indiget interpretatione. Vult ergo Deus omnes salvos fieri, si accedant ad eum. Non enim sic vult ut nolentes salventur, sed vult eos salvari, si et ipsi velint. Aliter non ullum excepit a salute et cognitione. Vel ita, cum legitur quod vult omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes salvos fieri: non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare.
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͦs dic̃ acturos fuisse penitentiã si feciss.
s ut õs hoẽs om̃e genꝰ hõm̃ intelligamꝰ
gentes. reges. pͥuatos. diuites. pauperes.
doctos. indoctos. ⁊ siqͥd alud diffe̾ntiaꝵ ẽ
in hõibꝰ colligit eccła. Isto locutionis mͦ
dũs usus ẽ. ubi ait pħariseis. decimatis

Expanded text:
acturos fuisse poenitentiam si fecisset, sed ut omnes homines omne genus hominum intelligamus, gentes, reges, privatos, divites, pauperes, doctos, indoctos, et si quid aliud differentiarum est in hominibus colligit Ecclesia. Isto locutionis modo Dominus usus est, ubi ait Pharisaeis: Decimatis
Abbreviated transcription (Latin):
ł miseri cũ hoibꝰ. Mali ã angłi quodamͦ
mecdii sunt. qr ĩmortales sunt cũ dõ. miseri
cũ hominibꝰ. s ñ sunt ueri⁊ boni medii. qr
ut ad beatã ĩmortalitatẽ transire ñsinat.
Cui ꝯtrariꝰ est mecdiator bonꝰ. qͥ ⁊ mortalis
potuit. qͥ ñ se int̾posuit. ut ad beatã ĩmor¬
mortalis ⁊ b̃s. ut mortalitate transacta
alius bonus. qͥ reconciliat insmnicos .i. xp̃c.

Expanded text:
ali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri et boni medii, quiut ad beatam immortalitatem transire non sinat. Cui contrarius est bonus Mediator, qui et mortalis potuit, qui non se interposuit ut ad beatam immormortalis et beatus ut mortalitate trans acta alius bonus, qui reconciliat inimicos; et
Abbreviated transcription (Latin):
n simul iniꝰ ds̃. Huiꝰ medii bã mortalitas.
int̾ueniendo ꝑducat. ꝗ̃ neq ñ fi̾ mortalẽ
oportebat. neq ꝑman̾e mortalẽ. Mortał
quippe fc̃s est. ñ infirmata u̾bi diuinitate.
s carnis suscepta infirmitate. Boni aũt
angłi int̾ miseros mortales. ⁊ beatũ im¬
mortalẽ medii ẽẽ ñ possunt. qr ita st̃ ip̃i

Expanded text:
 Augustinus: Hujus medii beata mortalitas interveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
brosoꝵ s. maloꝵ hominũ .i. a mał corde
semꝑ disiungamini. ad tempꝰ caute corꝑe
copulamini. tolerate paleã in tͥcura tole¬
rate in area. Qd it toleratis. ui horreo ñ habe¬
bitis. Ueniet ueniet uertulator. qͥ diuidet
bonos amalis. eritq corꝑalis seꝑatio qͣ deb
spũalis p̃cedere. iõ ait. nolite cõmu .o. iii.i.¬
malis. ut cũ bonis sit pars maloꝵ. magͥ ã re

Expanded text:
 malorum hominum, id est a malis corde semper disjungamini. Ad tempus cavete, copulamini corpore, tolerate paleam in tritura, tolerate in area: quod enim toleretis in horreo non habebitis, veniet ventilator qui dividet bonos a malis, eritque corporalis separatio, quam debet spiritualis praecedere. Ideo ait, nolite communimalis ut cum bonis sit pars malorum. Magis aut
Abbreviated transcription (Latin):
qr ds̃ diabolũ ista fac̾e ꝑmittet. iusto ipse
uidicio. ꝗͣuis faciat iniquo malignoq ꝯfilio.
s iudicati iudicio dĩ. occulte iusto: ⁊ iuste oc¬
culto seducent᷑. secducti ã tudicabunt᷑. nouis¬
simo manifestoq udicio. per xp̃m iustis¬
sime iudicaturũ. inuistissime uidicatũ

Expanded text:
Deus diabolum facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio: sed judicati judicio Dei occulte justo et juste occulto, seducentur. Seducti autem judicabuntur novissimo manifestoque judicio per Christum justissime judicaturum et just
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẽ qr iniuste uestũ occidert qui patris
⁊ sua uoluntate oblatus ẽ. sicut ⁊ iudas
qͥd ht̃ nisi peccm̃ in tradendo xp̃m: Nisi
tñ se traderet xp̃c. ñ eũ trad̾et uidas. Tra¬
didit uidas xp̃m. tradidit se xp̃c. sed ille
agebat negociũ fue uenditionis. iste nr̃e
redẽptionis. iõ ille ĩpie deliqͥt ħ miscd̾it̾ egit¬

Expanded text:
ita, quia injuste justum occiderunt: qui Patris t sua voluntate oblatus est. Sicut et Judas, quid habet nisi peccatum in tradendo Christum? nisi tamen se traderet Christus, non eum traderet Judas. Tradidit Judas Christum, tradidit se Christus. Sed ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Ideo ille impie deliquit, hic miseric
Abbreviated transcription (Latin):
nilitatẽ actionemq gr̾arum informare.
Modus tractandi talis est. de more suo sa¬
lutationẽ premittit. Deinde gr̃as agit dõ.
exponens priꝰ beneficia humano generi
p̾̃stita. post ipsis apłis specialit̾ indulta.
Deinde ephesiis ipsis ostendens a quo ⁊ ad
quid uocati sint. Deinde xp̃i dignitatem.
⁊ prelationẽ ostendit. postea ad patientiã
⁊ caritatem eos inuitat. unitatem fidei ⁊
ecclesie cõmendans.⁊ dona gratie enu¬
merans. tandem ad certamen exhortans.
contra principes tenebrarum militie
xp̃iane armaturam describit. Pruis gͦ
salutans. ⁊ se nomi ne significans: ait.

Expanded text:
militatem actionemque gratiarum informare. militatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis ostendens a quo et ad quid vocati sint. Deinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine significans, ait: