comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Exegrpto itaq exeuntibus euicino
tranquillitas ostenditur Neinip¬
sa sua teneritudine atq inchoatione
turbati. adhoc territi redeant quod
euaserunt. Prius ergo suauitatem
securitatis sentiunt. prius pacis quie¬
te nutriuntur post cognitam uero
dulcedinem tanto iam tolerarbilius
temptationum cestamina sustinent.
quanto indõ altius cognouere quod
ament Vnde & p&rus prius in mon¬
temducitur. priusclaritatem trirns¬
figurrtionis dominicae contemplatur
& tunc demum temptari ancilla in¬
terrogante permittitur. ut pertẽ p¬
tationem factus sibi ex infirmitate
conscius. ad illud flendo & amando re¬
currer& quoduidiss&tcum eũ
timoris unda in peccati pelagus raper&.
e&̃ prioris dulcedinis anchorar quae r&i¬
temptationum cestamina. quam lon¬
ga inchoationum fuerant blandimen¬
ta Saepe uero maiusdatur in incho¬
atione dulcedinis. minus autem in labo¬
re probationis Sae peminus in incho¬
atione dulcedinis. maius in labore pro¬

Expanded text:
. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicinotranquillitas ostenditur, ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem, tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis Dominicae contemplatur , et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retitentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Saepe vero majus datur in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore probationis: saepe minus in inchoatione dulcedinis, majus in labore pro
Abbreviated transcription (Latin):
& inchoatio blanda permulc&. & aspe¬
rr medi&as probat: & plena postper¬
fectio roborit. Nam saepe conuersi¬
quiq: imipso adhuc aditu inchoationis
suae. uel trrnquillitatem pacatissi¬
mam carnis. uel dona proph&iae
uel praredicamenta doctrinae uel sig¬
norum miracula. uel grartiam curatio¬
nis accipiunt: Post haec autem du
ris temptationum probationibus fati¬
gantur. aquibus temptationibus
adhuc cuminciperent. ualde liberos
se. eẽ crediderunt Quod diuinae
gratiae dispensatione agitur. NeiN
inchoationesua temptationum aspe¬
ritate tangantur Quia sieorum
initia amaritudo temptationis ex¬
ceperit. tamfacile adea quaereli¬
querant redeunt: quam neclongius
discesserunt. Nam contemptis pri¬
usuitiis. quasi iuxta positis replicantur
s& pharco populum. non eos duxit dñs
peruiam tenire philistum quae uicina
.ẽ. reputans nefoste paeniter& eum
si uidiss& aduersum se bella consurge¬
re & reuester&ur in aegyptum

Expanded text:
et inchoatio blanda permulcet, et aspeet inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat . Saepe auquoque in ipso adhuc aditu inchoationis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt: post haris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi juxta positis replicarenturset Pharao populum non eos duxit Dominus per viam terrae Philisthim quae vicina est reputans ne forte paeniteret eum si vidisset adversum se bella consurgere et reverteretur in
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinis. In medio quoq tempore
cestamina temptationis. ad extremũ
uero perfectionem plenitudinis. Pn¬
us ergo illos dulcia suscipiunt quae
consolentur. post modum amara
quae exerceant: & tunc demum suauia
atq: sublimia quae confirment Nã
& sponsan suam uirquisq prius dul¬
cibus blandimentis fou&. quam ta¬
men iam coniunctam asperis increpatio¬
nibus probat probatam uero secu¬
ris cogitationibus possid& VN¬
de & plebs israchelitica cum spondentẽ
se dõ ad sacramenti nuptias exae¬
grpto uocar&ur. quasi ararum
uice prius accepit blandimenta sig¬
norum coniuncta autem probatio¬
nibus exerc&ur inheremo. proba¬
ta uero in promissionis tertrm uir¬
tutis plenitudine confirmatur
ANte igitur inmiraculis degustauit
quod a pp&er&. postmodum in la¬
bore temptata.ẽ. sicustodire noue¬
rat quodgustass& ad extremum
quoq: plenius accipere meruit.
quod laboribus probata custodiuit
ta ergo uitam uniuscuiusq conuersi

Expanded text:
dulcedinis; in medio quoque tempore dulcedinis; in medio quoque tempore certamina tentationis; ad extremum vero perfectio plenitudinis. Prius ergo illos dulcia suscipiunt quae consolentur; postmodum amara quae exerceant, et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo, probata vero, in promissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quid appeteret; postmodum in labore tentata est, si custodire noverat quod gustastet, ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversi,
Abbreviated transcription (Latin):
dit Eos enim pulsare neglegit.
quos qui&o iure possidere se sentit.
Contra nos uero eo uehementius incita¬
tur. quo ex corde nr̃o quasi exiure
propriae habitationis expellitur
Hoc enim inse ipso dñs subquadam dis¬
pensatione figuraruit. qui diabolum
nonnisi post baptisma se temptari per¬
misitt signum nobis quoddam
futurȩ conuersationis innuer&. qđ
membra eius post quam ad dm̃ profi¬
cerent: tunc acriores temptationũ
insidias tolentrent
Post primam igitur uicem maeroris atq
la&itiae . quamunus quisque perstu
dium conuersationis agnoscit. haec se¬
cunda suboritur. quia nesecuritatis
neglegentia dissoluatur. inpulsu temp¬
tationis afficitur. Et quidem quis¬
q: in ipso conuersationisinitio magna
plerumq: excipitur dulcedine consola¬
tionis. sed durum laborem post modum
probationis experitur. Tres quippe
modi sunt conuersorum. Inchoatio
medi&as atq perfectio Iincho¬
atione autem inueniunt blandimenta

Expanded text:
dit. Eos enim pulsare negligit, dit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo ex corde nostro quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tolerarent. Post primam igitur vicem moeroris atque laetitiae, quam unusqudium conversionis agnoscit, haec secunda suboritur, quia ne securitatis negligentia dissolvatur, impulsu tentationis afficitur. Et quidem quisque in ipso conversationis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe modi sunt conversorum. Inchoatio, medietas, atque perfectio. In inchoatione autem veniunt blandimenta
Abbreviated transcription (Latin):
iam scm. eẽ secredat & quempugna
maeroris superare nonualuit. neipsa
sante dõ permittitur. ut post conuersa¬
tionem suam temptationum stimulis
fatig&urIam quidem percon uersatio¬
nem rubrum mare transitum est. sed
adhuc inheremouitae presentis ante fa¬
ciem hostes occurrunt Iam peccata
pra&erita uelut extinctos a egrptios.¬
post terga relinquimus. sed ad huc no¬
centia uitia quasi alii hostes obuiant ut
ad temrm repromissionis pergentibus
coeptum iter intercludant.
amprio¬
resculpae uelut in sequentes aduersarii
sola diuina uirtute prostratae sunt. sed
temptationum stimuli quasi hostes alii
contrar faciemueniunt:
qui& cum nr̃o
labore superentur
Neergo securitas neglegentiam gener&.
scriptum est. Fili accedens ad ser¬
ui tutem dĩ stainiustitia & timore.
& prareparir anima in tuam ad tempta¬
tionem Non enim ait ad requiem.
sed ad temptationem. quia hostis
noster adhuc in hacuita nospositos
quanto magis nossibi rebellare conspi¬
cit tanto amplius expugnare conten¬

Expanded text:
m se esse credat, et quem pugna moeroris superare non valuit, ne ipsasante Deo permittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegpost terga relinquimus; sed adhuc nocentia vitia, quasi alii hostes obviant, ut ad terram promissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur.securitas. Ne ergo securitas negligentiam generet, scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim ait, ad requiem, sed ad tentationem, quia hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare conten
Abbreviated transcription (Latin):
trpum saepe iam diximus postquã multa
sapientiae profunda digessit. subito
post easdem sententias ueraces ac
mrsticas. fastu scientiae inflatus ex¬
tollitur. Cuius mox inflationis
merito eius sensus adi¬
ad in¬
ania uerba deriuatur: nam subdidit
dicens ADTENDEIOB ET

Expanded text:
typum saepe jam diximus, postquam multa typum saepe jam diximus, postquam multa sapientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu scientiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. Nam subdidit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc huic mundo uiuunt luce
morientium tenebrescunt Hiuero
perali lumine. adsplendorem internae
claritatis recurrunt:ut ibi uiuant.
ubi uerum lumen sentiendo uideant:
Vbi non aliudlumen atq aliud uita.
sed ubi ipsa luxuita sit bi sicnos
lux exterius circum scribat. ut interius
impleat. sic interius impleat. ut incir¬
cum scripta exterius cirrum scribat᷑
INluminantur ergo hac luce uiuentiũ.
quam tanto tunc subtilius conspicrunt
quanto nunc adillam purius uiuunt
MMagna heliu ac ualde fostia protulit.
sed hoc unus quisq: arrogans habere
proprium sol& quoddum uera &
mistica loquitur. subito pertumo¬
rem cordis quaedam in ania & super¬
ba permisc& Foras enimplace¬
re app&it. mhoc quodueraciter sen¬
tit. Et inde mox in anescit auero.
unde perelationis trpum recedit ab
intimo Quia enim ad probari doc¬
tus exterius quaerit. In tus plenitu¬
dinem quad ocebatur amittit. Vp¬
de & heliu quem tenere arrogantiũ

Expanded text:
adhuc huic mundo vivunt, luce adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illumiporali lumine, ad splendorem internae claritatis recurrunt, 777 ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant, ubi non aliud lumen, atque aliud vita, sed ubi ipsa lux vita sit, ubi sic nos lux exterius circumscribat, ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce viventium, quam tanto tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc ad illam purius vivuntMagna Eliu ac valde fortia protulit, sed hoc unusquisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur amittit. Unde et Eliu, quem tenere arrogantium
Abbreviated transcription (Latin):
quia omni iammutabilitatis uicissitu¬
dine atq obumbratione calcata ueri¬
tati adernitatis inher&. eiq inheren¬
do quem cernit adsimilitudinem in com¬
mutabilitatis ad surgit. Atq: insem&¬
ipsam auctoris sui in conuersibilem speci¬
em dumrespicit ad sumit. Quae enĩ
ad mutabilitatem persem & ipsam lapsa ẽ
ad inmutabilitatis statum in mutabilẽ
uidendo formatur. Igitur heliu
de afflicto hoc liheratoq homine. quia
primum maeroris amaritudinem.
post modum gaudia consolationis ex¬
pressit. Apte subiunxit. Haec omnia
operatur ds̃. tribus uicibus persingulos.
Videlic& conuersionis. probationis & mor¬
tifuia pertria haec & duris primũ
stimulis maeroris afficitur. & magnis
postmodum securitatis gaudiis refou&ur
Et quia electi unius cuiusq mens illem trib:
uicibus id .ẽ. uel labore conuersionis uel
temptatione probationis. uel formidi¬
ne solutionis atteritur . atq: ipsa attritio¬
A CORRUPTIONE. ET IN LU
corporeis oculis cernimus. qui autẽ

Expanded text:
mni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibilem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis statum immutabilitatem videndo formatur. Igitur Eliu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uniuscujusque mens iisdem tribus vicibus, id est vel labore conversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis atteritur, atque ipsa attritioa corruptione, et illumcorporeis oculis cernimus. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua considerat. si uel tanto uel
amplius sepercus sum quam mere.¬
batur existimat. Iste autem quia
quanto inaiorum exempla conside¬
rat. tanto districtiori examinatio¬
nisẽ pensat . minus sẽ percussum quã
merebatur agnoscit quia in illorum
iustitia conspicit quamgraruis sibi cul¬
pa fuerit quodemruit. Et idcirco
hoc quod patitur districtum. eẽ. non
sentit. quia districte nouit pensare
quod fecit: Ualde autem facile est.
ut peccatorem se quisq: cumnihil pro
peccato suo patitur fateatur Secu¬
riui delic& iniquos nos dicimus. cum
uindictam nullam deiniquitate senti¬
mus Nampeccatores nos quidem
intranquillitate loquimur. sed cũ
depeccatis ipsis flagello interuenien¬
te corripimur. murmuramnus. Poe¬
na ergo nos in terrogat. si uenciter
cognoscimus culpam. Viritaque
iustus quia cul pamsuam districte
considerart. &iam in flagello positus
dicat: & uteram dignus non recepi
Sequitur

Expanded text:
ta sua considerat, si vel tantum vel ta sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatiose pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatores seplerumque confitentus.
&iam qui se eẽ  non credunt: Nam
saepe contingit. ut passim sehomines
iniquos esse fateantur. sed cum pec¬
cata sua uenrciter aliis arguentibus
audiunt. defendant se summopere:
Atq: in nocentes uideri conantur:
Vnus quis que ergocumtalis est. & side¬
liqui dicit uere nondicit: quippe qui
peccatorem se non ex cordis intimo. sed
uerbotenus asserit Quia enimscrip¬
tum .ẽ : iustus in principio accusator
est sui. Iste de confessione peccatior¬
nariuoluit non humiliari. peraccu¬
sationem suam humilis app&it uide¬
rinonesse Namsi confitendo pec¬
catum. ẽẽ humilis ueraciter app&e¬
r&. deperparatione peccati argũ¬
entesse alios non inpugnar&. taq:
iustus uitam suam iudicans perexem¬
pla meliorum. excordis intimo
cognoscit se. eẽ. quod dicit AT
enim Peccaui. & uere deliqui
Atque deeo ipso quon tolerat flageb¬
lo subiungit Et ut eram dignus
non recepi: Unusquisque enim in
flagello positus minus adhuc pecca¬

Expanded text:
Peccatores se esse plerumque confitentur etiam qui se peccasse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Quflagello positus minus adhuc pecca
Abbreviated transcription (Latin):
la & itiam suam non inuitae u&eris uo¬
luptate: sed in conuersationis nouae
uistute constituat. Quia uero ad hoc
nouitatis robur. non nostris uiribus. sed
redemptore in terueniente reuocamur.
prohoc flagellato homine deprecans
angelus dicat reuestatur addies ado¬
lescentiae suae. Et quia dumredẽp¬
tor noster patrem pronobis in terpel¬
lat nos quoque uitae pristinae tor¬
pore discusso. ad sitim orationis accen¬
dimunapte dehoc homine redẽp¬
to subiungitur
DEPRECABIIUR DM. ETpLA¬
CABILIS ET ERII
Prius enimpostolare angelum & post¬
modum hominem dicit. quia nisi an¬
te ipse dñs perincarnationem suam in¬
terpellans patrem uitamn nr̃mp&e¬
r& numquam se nr̃a insensibilitas
adpostoͣlanda ea quae aderna sunt¬
excitar&ed in carnationis eius
prrecessit oratio. ut torporis nr̃i
euigilatio subsequatur Quia ue
sas amaritudines mentin rãe in occulto
gaudio lux ueritatis erumpit. bene
de hoc temptato homine & de precan¬
te subiungitur

Expanded text:
laetitiam suam non in vitae veteris voluptate, sed in conversationis novae virtute constituat. Quia vero ad hoc novitatis robur non nostris viribus, sed Redemptore interveniente revocamur, pro hoc flagellato homine deprecans angelus dicat: Revertatur ad dies adolescentiae suae. Et quia dum Redemptor noster Patrem pro nobis interpellat, nos quoque pore discusso ad studium orationis accendimur: aperte de hoc homine redempto subjungitur: « Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit. - Prius enim postulare Angelum, et postmodum hominem dicit, quia nisi ante ipse Dominus per incarnationem suam interpellans Patrem vitam nostram peteret, nunquam se nostra insensibilitas ad postexcitaret. Sed incarnationis ejus praecessit oratio, ut torporis nostri evigilatio subsequatur. Vet. Vsas amaritudines menti nostrae in occulto gaudio lux veritatis erumpit; bene de hoc tentato homine et deprecante subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ne trabilia fidei corda iudaeorum :¬
Ininsensibilitatẽ uestun tur genti¬
um. Cum enim misericors gentes
traxxit: Inctus iuda eam reppulit.
Actumq est. ue sicut dudum ad perci¬
piendam fidem gentilitas fuertet ob¬
durcta : Ita postmodum ad fidem gen¬
tilitate suscepta iuda eae populus per¬
fidiae torpore durescer&. Vnde
paulus a postolus eisdemgentibus dicit
Sicut aliquando uos non credidistis do.
Nunc autem miseri cordiam consec u¬
ti estrs propter illorum increduli

Expanded text:
netrabilia fidei corda Judaeorum netrabilia fidei corda Judaeorum in insensibilitatem vertuntur gentium. Cum enim misericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam repulit. Actumque est ut sicut dudum ad percipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem gentilitate suscepta, Judaeae populus perfidiPaulus apostolus eisdem gentibus dicit: « Sicut aliquando vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis pr
Abbreviated transcription (Latin):
INSIMILITUDINEM LAPIDIS
AQUAE DURANITUR. Aquas
enimpopulos accipi: lam saepius edo¬
cuisse me memini: Liapis uero proip¬
sa duritia: aliquando gentiles populi
designantur: Ipsi quippe lapides
coluerunt  & de eisperprophe tam
dictum est. Si miles illis fiant qui
faciunt ea. & omnes qui confiduNT
in eis: Vnde iohannes iuda eos aspici¬
ens se de stẽmate genenrtionis ex tol¬
lere : & gen tiles prreuidens ad abroc¬
hae prolem fidei cognatione trensire
ait: Ne uelitis dicere intrr uos.
patrem habemus abrrham: Dico enĩ
uobis. quia potens est ds̃ delapidib
istis suscitare filios abrechae. Lapi¬
des utiq: duros perfidia gentiles uo¬
cans: Quia ergo primum iudaea dõ
credidit. gentilitate omni inperfi¬
diae suae obstinatione remanente.
post modum uero ad fidem gentiliũ
corda mollita sunt: &iud aeorum Iri¬
fidelitas obdunrta. bene dictum. ẽ:
Insimilitudinem lapidis aquae duran¬
tur: Acsi dicer&: Illa mollia & pe¬

Expanded text:
In similitudinem lapidis In similitudinem lapidis aquae durantur . » Aquas enim populos accipi jam saepius edocuisse me memini. In lapide vero pro ipsa duritia aliquando gentiles populi designantur. Ipsi quippe lapides coluerunt, et de eis per Prophetam dictum est: « Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . » Unde Joannes Judaeos aspiciens se de stemmate generationis extollere, et gentiles praevidens ad Abrahae prolem fidei cognatione transire, ait: « Ne velitis dicere inter vos: Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ; lapides utique duros perfidia gentiles vocans. Quia ergo primum Judaea Deo credidit, gentilitate omni in perfidiae suae obstinatione remanente, postmodum vero ad fidem gentilium corda mollita sunt, et Judaeorum infidelitas obdurata, bene dictum est: In similitudinem lapidis aquae durantur. Ac si diceret: Illa mollia ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
alias scriptum est. Anima iusti sedes
sapientiae. Quia ergo sapientia est ds̃.
si sedes dĩ caelum est. & anima iusti
sedis est sapientiae : caelum est utiq:
anima iusti: Caelum fuit abracha.
caelum isaac. caelum iacob: Sed
quia persequutores dñi pontifices iu¬
daeorum perfidiae torpore frigidi.
deillorum patrum progenie processe¬
runt. quasi decaelo gelu exiit quia
de sublimi prole scõrum processit fri¬
gida plebs infidelium. Cum enim de
abrixham natus est caiphas. quid aliud
nisi geludecaelo processit Quod ta¬
men gelu idcirco dñs genuisse se dicit.
quia iuda eos quos naturcliter ipse bonos
condidit. iusto iudicio per eorum mali¬
tiam frigidos a se exire permisit
Dñs enĩ auctor . ẽ. natunxe non culpae
Cenuit ergo creando natunrli ter
quos iniquos permisit uiuere toleren¬
dopatienter. Etquia illa quondam
tenenx ac fidei pene trxbilia corda
iudaeorum inperfidiae postmodum
obstinatione duncta sunt. recte subiungit᷑¬

Expanded text:
alias scriptum est : Anima justi sedes alias scriptum est : Anima justi sedes sapientiae est. Quia ergo sapientia est Deus, si sedes Dei coelum est, et anima justi sedes est sapientiae, coelum est utique anima justi. Coelum fuit Abraham, coelum Isaac, coelum Jacob. Sed quia persecutores Domini pontifices Judaeorum perfidiae torpore frigidi de illorum patrum progenie processerunt, quasi de coelo gelu exiit, quia de sublimi prole sanctorum processit frigida plebs infidelium. Cum enim de Abraham natus est Caiphas, quid aliud nisi gelu de coelo processit? Quod tamen gelu idcirco Dominus genuisse se dicit, quia Judaeos, quos naturaliter ipse bonos condidit, justo judicio per eorum malitiam frigidos a se exire permisit. Dominus enim auctor est naturae, non culpae. Genuit ergo creando naturaliter quos iniquos permisit vivere tolerando patienter. Et quia illa quondam tenera ac fidei penetrabilia corda Judaeorum, in perfidiae postmodum obstinatione durata sunt, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe est. Misericordia enim & irx
abillo. Vnde hic quoq postquam tot
dona gratiȩ intulit: etiam inre suae
iudicia non abscondit. Nã sequitur
DECUIUS UTERO ECRESSA
EST GLACIES. ET G̃ELA DE
CAELO quIS CENUITO
Quid enim aliud ingelu uel glacie. Nisi
frigida & perfidiae torpore constric¬
ta accipimus corda iudaeorum & qui
quondam per acceptionem legis. ꝑ¬
cus todiam mandatorum. per myste¬
ria sacrificii. per mysteria prophe¬
tiae. sic intra sinum gractiae. quasi
in trac uterum creatoris habebantur
ged quia ueniente dño constricti frigo¬
re perfidiae.feruorem fidei & cari¬
tatis amiserunt. A secreto grartiae
sinu proiecti. quasi glacies deutero
creatoris egressi sunt. Et gelu de
caelo quis genuit: Quid hic aliud
caelum nisi sublimis debet intellegi
uita scõrum Cuicaelo dicitur. ad¬
tende caelum &loquar. Non enim
insensibili. sed rationabili creatunre
loquebatur. De hoc caelo ait dñs
Caelum mihi sedis est. De qua sede

Expanded text:
quippe est: Misericordia enim et ira quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . Unde hic quoque postquam tot dona gratiae intulit, etiam irae suae judicia non abscondit. Nam sequiturDe cujus utero egressa est glacies? et gelu de coelo quis genuit? - Quid enim aliud in gelu vel glacie, nisi frigida et perfidiae torpore constricta accipimus corda Judaeorum? Qui quondam per acceptionem legis, custodiam mandatorum, per ministeria sacrificii, per mysteria prophetiae, sic intra sinum gratiae, quasi intra uterum creatoris, habebantur. Sed quia, veniente Domino, constricti frigore perfidiae, fervorem fidei et caritatis amiserunt, a secreto gratiae sinu projecti, quasi glacies, de utero creatoris egressi sunt: Et gelu de coelo quis genuit? Quid hic aliud coelum, nisi sublimis debet intelligi vita sanctorum? cui coelo dicitur: Attende coelum, et loquar . Non enim insensibili, sed rationabili creaturae loquebatur. De hoc coelo Dominus ait: Coelum mihi sedes est . De qua sede
Abbreviated transcription (Latin):
sunt stillae pluuiarum. & sero tinus
imber non fuit: Ipsac quippe stillae
roris sunt. quae stillae pluuiarum:
quando enim dispensatione aliqua pnre¬
dicationem temperant: quasi ros
tenerum aspargunt. Quando uero
ea quae desupernis sentiunt uistu te
qua praceualent loquuntur. quasi
ubestim manantem pluuiam funduNt
uiam manabat dicens. Os nostrũ
patet aduos õ corinthii. Cornrm
dilatatum est. Hinc est quod mor¬
ses quia & ualida fortibus. & tenenr
infirmis dicturum se nouerrt ͣ di¬
cebat Expecte tur sicut pluuia
eloquium meum: & descendant
sicut ros uerba mea: Sed ecce au¬
diuimus quomunere gentilitas
uocatur : Audiamus runc qua distric¬
tione iudaea repellitur. Audiuimus
quo modo desesta excolat. arentia In¬
fundat. Audiamus Nunc quomodo
ea quae quasi uidentur interna proi¬
ciat. Neq enim sic colligit electos.
utnon ȩtiam iudicet reprobof. Neq:
sic quibusdam culpas relaxat. ut non
& in quibusdam feriat. Scriptum

Expanded text:
sunt stillae pluviarum, et ssunt stillae pluviarum, et simber non fuit . Ipsae quippe stillae roris sunt quae stillae pluviarum. Quando enim dispensatione aliqua praedicationem temperant, quasi rorem tenerum aspergunt. Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim manantem pluviam fundunt. viam manabat, dicens: Os nostrum patet ad vos, o Corinrinthii, cor nostrum dilatum est . Hinc est quod Moyses, qui et valida fortibus, et tenera infirmis dicturum se noverat, dicebat: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Sed ecce audivimus quo munere gentilitas ocatur; audiamus nunc qua districtione Judaea repellitur. Audivimus quomodo deserta excolat, arentia infundat; audiamus nunc quomodo ea quae quasi videntur interna projiciat. Neque enim sic colligit electos, ut non etiam judicet reprobos; neque sic quibusdam culpas relaxat, ut non et in quibusdam feriat. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
compluitur: & post ariditatem pristi¬
nam quasi productis herbis scientiae
uiriditate uestitur. Quae condi¬
toris nostrignatia adhuc nobis alti¬
us commendatur. cum subdi tur
quis est pluuiae pateR: ¶xiiii.¬
UEL QuIS GENUIE STILLAS
RORΙS Acsidicer& Nisiego :
qui siccam temem humani cordis.
guttis scientiae grartuito aspergo¬
dehac enim pluuia alias dicitur
pluuiam uoluntariam segregans ds̃
hereditati tuae. Uoluntariam
quippe pluuiam hereditati suae dñs
segregat. quia non eam nobis pro
nostris meritis: sed prosuae munere
benignitatis prestat. Et idcirco
hoc loco pater pluuiae dicitur. quia
superna nobis pntedcatio non de
Nostro merito. sed de eius grrtia ge¬
nenrtur Stillae enimroris ipsi scĩ
pnredicatores sunt. quia arua pecto¬
ris nr̃i intermalauitae pnresentis.
quasi inter tenebrs siccae noctis a ten
tia grrtia supernae largitatis in fun¬
dunt. De hisstillis contumaci iudae¬
ae dicitur. Propterea prohibitae

Expanded text:
compluitur, et post ariditatem pristicompluitur, et post ariditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae conditoris nostri gratia adhuc nobis altius commeQuis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? Ac si diceret: Quis nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis scientiae graDe hac enim pluvia alias dicitur: « Pluviam voluntariam segregabis Deus haereditati tuae . » Voluntariam quippe pluviam haereditatis suae Dominus segregat, quia non eam nobis pro nostris meritis, sed pro suae munere benignitatis praestat; et idcirco hoc loco pater pluviae dicitur, quia superna nobis praedicatio non de nostro merito sed de ejus gratia generatur. Stillae enim roris ipsi sancti praedicatores sunt, qui arva pectoris nostri inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebrtia gratia supernae largitatis infundunt. De his stillis contumaci Judaeae dicitur: « Propterea prohibitae
Abbreviated transcription (Latin):
tenix hominem non habet : quia eorũ
mens sensu rtionis car&: Etnullus
mostalium in hac teni commoratur.
quia & si quando in eorum conscientia
irtionabilium sensuum cogitationes
ueniunt non persistunt. Prrua enĩ
desideria in eorum cordibus sedem
inueniunt. recta uero siquando ue¬
nerint. ac si impellantur decurrunt
Sed cum misericors ds̃ imbri suo cursũ
& sonantis tonitrui uiam dare digna¬
tur: compuncti per in ternam grrti¬
am uerbis uitae aurescordis a periuNT
Etimpletur tenir inuia. quia dum prire¬
bet aditum uerbo. cumulatur mrste¬
rio. Et producet herbas uirentes.
quia per grrtiam compunctionis infu¬
sa pnredicationis uerba non solum
libenter recipit. sed etiam ubestim
reddit t quod audire non poterrt.
lam loqui concupiscat  quae non au¬
diendo etiam in trinsecus aruerxt.
lam loquendo quae scã sunt uiriditate
sua quos libet esurientes pascat
tute renouationis immutatur. dũ
sicca dudum mens gractia ueniente

Expanded text:
terra hominem non habet, quia eorum terra hominem non habet, quia eorum mens sensu rationis caret? Et nullus mortalium in hac terra commoratur; quia, etsi quando in eorum conscientia rationabilium sensuum cogitationes veniunt, non persistunt. Prava enim desideria in eorum cinveniunt, recta vero si quando venerint, ac si impellantur, decurrunt. Sed cum misericors Deus imbri suo cursum et sonanti tonitrui viam dare dignatur, compuncti per internam gratiam verbis vitae aures cordis aperiunt. Et impletur terra invia, quia dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes, quia per gratiam compunctionis infusa, praedicationis verba non solum libenter recipit, sed etiam ubertim reddit, ut quod audire non poterat jam loqui concupiscat; et quae non audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt viriditate sua quoslibet esurientes pascat.tute renovationis immutatur, dum sicca dudum mens gratia veniente
Abbreviated transcription (Latin):
ea uirentes herbae producantur.
quia dum scãẽ prredicationis imbrẽ
gentilitas percipit: & uitae operir
& doctrinae uerba germinauit
stauiriditas uoce prophetica deser¬
tae tenre pollicetur. cum dicitur
INcubilibus in quibus prius dix cones
habitabant : orietur uiror calami
&iunci: Quid enim percalamum.
Nisi predicatores quid periun¬
cum. qui iuxta aquae semper humo¬
rem nascitur : nisi pusilli ac teneri
auditores sacri eloquii de signanturꝰ
Indraconum ergo cubilibus uiror
calami &iunci oritur: quia in eis
populis quos antiqui hostis malitia
possidebat : & doctorum scientia. &
Haec tamen quae genenrliter degenti¬
litate dicta sunt. si sollerter aspici¬
mus. in trac sinum scãe ecdesiae agi¬
insingulis uidemus. Sunt enimple¬
riq: aduerba dĩ ualde insensibi les.
fidei quidem nomine censentur: uer¬
ba uitae auribus audiunt. sed ea tran¬
sire usq: ad interna cordis minime
permittunt : hi quid aliud quam
desesta terix sunt Quae scilicet

Expanded text:
ea virentes herbae producantur; ea virentes herbae producantur; quia, dum sanctae praedicationis imbrem gentilitas percipit, et vitae opera et doctrinae verba germinat. Ista viriditas voce prophetica desertae terrae pollicetur, cum dicitur: In cubilibus, in quibus prius dracones habitabant, orietur viror calami et junci . Quid enim per calamum, nisi scriptores? Et quid per juncum, qui juxta aquam semper in humore nascitur, nisi pusilli ac teneri auditores sacri eloquii designantur? In draconum ergo cubilibus viror calami et junci oritur, quia in eis populis, quos antiqui hostis malitia possidebat, et doctorum scientia, et Haec tamen, quae generaliter de gentilitate dicta sunt, si solerter aspicimus, intra sinum sanctae Ecclesiae in singulis agi videmus. Sunt enim plerique ad verba Dei valde insensibiles, qui fidei quidem nomine censentur, verba vitae auribus audiunt; sed ea transire usque ad interna cordis minime permittuntur. Hi quid aliud quam deserta terra sunt, quae scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tis elatione : ipsi drxcones prouirulen¬
ta cogitatione uocati sunt: Quiste¬
terunt in rupibus. quia non indõ.
sed in summis potestatibus huius mun¬
di confisi sunt dicentes. Regem non
habemus misi caesarem. TiexeruNT
uentos quasi ditcones. quia spũ ela¬
tionis inflati.superbia malitiosa tu¬
muerunt. Defecerunt oculi eorũ.
quia scilicet spes eorum ab eo quod
intendebat corruit quae temporx¬
lia diligens prestolari ae terna ne¬
glexit: & terrena ideo quia dõ pro¬
posuit amisit. Dixeruntenim.
UI
Si dimittimus cum sic. omnes credent
in eum: & uenient romani & tollenT
nostrum locum & gentem. Timue¬
runt nel ocum non occiso dño perde¬
rent: & tamen occiso perdiderunt
Gedcur ista miseris euenerint subdat.
scientia: & nullo eos refirit pabulo
uiriditatis interni doctrina: Hoc
igitur loco quid aliud uirentes her¬
bas. nisi scaẽ doctrinae scientiam. uiel
congruas openrtiones accipimus
Desestaigitur tenx conpluitur. ut ab

Expanded text:
ntis elatione, ipsi dracones pro virulenntis elatione, ipsi dracones pro virulenta cogitatione vocati sunt. Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in summis potestatibus hujus mundi confisi sunt dicentes: Regem non habemus nisi Caesarem . Traxerunt ventos quasi dracones, quia spiritu elationis inflati superbia malitiosa tumuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet spes eorum ab eo quod intendebat corruit. Quae temporalia diligens, praestolari aeterna neglexit, et terrena ideo quia Deo praeposuit amisit. Dixerunt enim: i mittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tolnostrum locum et gentem . Timuerunt ne locum, non occiso Domino, perderent; et tamen, occiso, perdiderunt. Sed cur ista miseris evenerint subditurscientia, et nullo eos refecit pabulo viriditas internae doctrinae. Hoc igitur loco quid aliud virentes herbas, nisi sanctae doctrinae scientiam, vel congruas operationes accipimus? Deserta itaque terra compluitur, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
dicantium demonstraetur. cum dicit᷑
Producit in montibus faenum: &
herbam seruituti hominum: Iri
mon tibus quippe faenum : & ferui tu¬
ti hominum herba prodacitur
cum sublimes huius sacculi ad fidei
cognitionem uocati. scĩs praredicato
ribus in huius uitae i tinere trensito¬
ria alimenta largiuntur Herba
bona openctio ponitur. sicut scmptũ .e
Cerminet temr herbam uirentem
Q uod licet in conditione mundi ita histo¬
rice factum tenemus. temem tamen
ecdesiam figurasse non in conuenienter
accipimus: Quae in eo germinauit
herbam uirentem.Niquo aduerbum
dĩ faecunda miseri cordiae opere protu¬
lit. Herbam aliquando scientiam atq
doctrinam ae ternae uiriditatis acci¬
pimus. sicut perhieremiam dicitur
Onagri steterunt in rupibus. traexe¬
runt uentos quasi draxcones: de fece¬
runt oculi eorum quia non eraet her¬
ba. Quo dicto. superba ac nequissi¬
ma iuda eorum est persequutio pro¬
phetata: Ipsi quippe onagri prom̃¬

Expanded text:
didiQui producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum? In montibus quippe fenum et herba servituti hominum producitur, cum sublimes hujus saeculi ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatribus in hujus vitae itinere transitoria alimenta largiuntur. Herba bona operatio ponitur, sicut scriptum est: Germinet terra herbam virentem . Quod licet in conditione mundi ita historice factum teneamus, terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo ad verbum Dei fecunda misericordiae opera protulit. Herbam aliquando scientiam atque doctrinam aeternae viriditatis accipimus, sicut per Jeremiam dicitur: Onagri steterunt in rupibus, traxerunt ventos quasi dracones, defecerunt oculi eorum, quia non erat herba . Quo dicto superba ac nequissima Judaeorum est persecutio prophetata. Ipsi quippe onagri pro me
Abbreviated transcription (Latin):
nanti tonitruo ũtindesesto plcier&.
& impler& inuiam & desolatam & pro¬
ducer& herbas uiren tes : Id est exte¬
riori predicationi in ternam aspi¬
nttionem contulit: ut corda gentili¬
um arentia uirescerent. clausa pates¬
cerent : iniania complerentur: Iri foe¬
temponrlis accipitur: Aliquando
refectio diaboli. Aliquando sustenta¬
tio prxedicatorum. aliquando bona
openrtio. Aliquando aeternae uitae
scientia atq doctrina: Viror nãq
gloriae temponelis accipitur. sicut
propheta ait. Mane sicut herba
turnseat. mane floreat & pertruns¬
eat. Manenamq: sicut herbã flore¬
re atq tunsire est. Vnprosperitate
huius saeculi temponelis gloriae uelo¬
citer decus arescere: Herba refectio
diaboli accipitur. sicut de illo ad nõ
dicitur : Huio montes her̾bas feruN
Acsi dicer& Superbi :ac tumidi dũ
se inlicitis cogitationibus atq: actioni¬
bus efferunt : suis illum iniqui tati¬
bus pascunt. Herba sustentatio proce¬

Expanded text:
nanti tonitrui, ut in deserto plueret, nanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, infetemporalis accipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat et pertranseat . Mane namque sicut herba florere atque transire est in prosperitate hujus saeculi temporalis gloriae decus velociter arescere. Herba refectio diaboli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio prae
Abbreviated transcription (Latin):
gentes deflexit. Vnde scĩ apostoli
hebreis persequentibus quos deseruN
dicunt. Vobis opostebat primum
loqui uerbum dĩ. sed quia repellitis
illud & indignos uos iudicas tis ae¬
ternae uitae: ecce conuertimur
adgentes Diuiso igitur aestu.
desesta & absq homine tenir conplu¬¬
itur. quia dispersa iniudae ae regio¬
nibus persequutione fidelium dere¬
licta dudum & quasi ab infusione roe¬
tionis aliena prredicationis guttis
gentilitas inrigatur: quae gentili¬
tas qualis adhuc apnredicatoribus sit
inuenta ostenditur cum subditur
UT IM PLERET INUIAM ET
DESOLATAM Quid uero con¬
pluta reddidit de monstratur: cũ
ilico adiungitur
ET PRODUCERET HERRAS
VIRENES Inuianamq dudũ
gentili tas fuit: ad quamuia i. dĩ
uerbo non patuit Nedemptore
us fuerit uia prophetiae. Desolata
etiam recte uocata est el sartione
ui delicet consilii uel fructu boniope¬
ris destituta: Dedit ergo dñs uehe¬
mentissimo imbrecursum: &uiam so.¬

Expanded text:
gentes deflexit. Unde sancti apostoli gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserundicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimuad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilitas fuit, ad quam Dei verbo via non patuit. Redemptore us fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam so
Abbreviated transcription (Latin):
crementum dat ds̃. Accepta igit᷑
uia quid iste imberac tonitruus¬
UT PLUERET SUPERIT ERRÃ
ABSQ: HOMINE IUDESER¬
IO:UBI NULLUS MORTA¬
LIUM COMMORATUR¬
Super temrm absq: homine in deserto
pluere est : uerbum di gentilitati
prredicare: Quae dum nullum cultũ
diuinitatis tenuit:. Nullam inse speciẽ
boni operis ostendit: uidelicet deser¬
tum fuit: In qua quia legis lator
non fuit. & qui ractionabiliter dm̃
quaereret non fuit. quasi hominũ
nullus fuit: & uelut solis bestiis oc¬
cupata uacua a mostalibus extitit
Dehac desestitemr. alias dicitur. Posu¬
it indesestouiam. Dehac pnredica¬
tione gentilitati concessa. psalmista
testatur dicens. Posuit flumina
sus est. cursum uehe mentissimus
imber accepit utindesesto plueret.¬
quia postquam iniudaea asperitas per¬
sequutionis inhorruit. ut non solum
fidem minime reciperet. sed eam etia
gladiis impugnar&. adisrachelinis¬
sus quisq: prcedicator : adeuocandas

Expanded text:
crementum dat Deus . Accepta igitur crementum dat Deus . Accepta igitur via, quid iste imber ac tonitru d plueret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratuSuper terram absque homine in deserto pluere est, verbum Dei gentilitati praedicare. Quae dum nullum cultum Divinitatis tenuit, nullamque in se speciem boni operis ostendit, videlicet desertum fuit. In qua quia legislator non fuit, et qui rationabiliter Deum quaereret non fuit, quasi hominum nullus fuit, et velut solis bestiis occupata, vacua a mortalibus exstitit. De hac deserti terra alias dicitur: Posuit in deserto viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: Posuit flumina sus est, cursum vehementissimus imber accepit, ut in desequia, postquam in Judaea asperitas persecutionis innotuit, ut non solum fidem minime reciperet, sed eam etiam gladiis impugnaret, ab Israel missus quisque praedicator ad evocandas
Abbreviated transcription (Latin):
gnrtiam solus omni potens ds̃ pnre¬
dicantium uerbis ad corda audien¬
tium inuisibiliter ad itum prestet:
In cassum prredicatio aure audi¬
entis percipitur. quae peruenire
adintima surdo corde prohibetur
se dñs uiam sonantis tonitrui dare asse¬
rit. qui cum praedicationis uerba tri¬
buit. per terrorem corda compungit
Hanc ui am paulus pracedicator egregi¬
us dum superna mysteria terribiliter
insonan&. se a sehabere non posse con¬
riat nobis ostium uerbi adloquendũ
mrsterium xp̃i: Qui ergo loquebatͥ¬
mrsteria sed in corde audientium eif-¬
dem mysteriis adnõ aperire ostium
precabatur : habebat quidem lam
tonitruum. sed dare ei desuperuiam
quaerebat : Hanc uiamnequaquam
se iohannes dareposse cognouerrt.
qui dicebat. Non necesse habetis
ut aliquis doceat uos. sed sicut unc¬¬
tio eius docet uos de omnibus: Hanc
uiam rursum paulus quis darx in ti¬
mabat dicens. Neq qui plantat . ẽ.
aliquid. Neq qui rigat: sed qui in¬

Expanded text:
gratiam solus omnipotens Deus praegratiam solus omnipotens Deus praedicantium verbis ad corda audientium invisibiliter aditum praestet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dinsonaret, se habere a se non posse con nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatmysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat, qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Hanc viam rursum Paulus quis darmabat, dicens: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui in
Abbreviated transcription (Latin):
cognita saeuiente aestu persequutio¬
nis. tot electi possessa reliquerunt.
carnales affectus obliti sunt . & prre
suerunt. quid aliud dñs fecit: Nisi
etiam uehe mentissimo imbricursũ
prxebuit: Quiusq: ad exsequenda
quid enim per tonitruum. nisi prredi¬
catio superni terroris accipitur a
quem terrorem dum percipiunt
humana corda quatiuntur: Ali¬
quando uero in tonitruo ipse in car¬
natus dñs figunatur. quia exanti¬
quorum patrum conueniente prophe¬
tia adnotitiam nitrm quasi exnubi¬
um concursione prolatus est
Qui inter nos uisibiliter apparens.
ea quae supernos enent terribi liter
sonuit. Unde & ipsi scĩ apostoli de
eius grrtia genenrti. boan erges
id est filii tonitrui sunt uocati:
Aliquando autem sicut dictum est to¬
nitruus ipsa eius pracedicatio accipi¬
tur. per quam supernorum iudici¬
orum terror auditur. Sed quia
quilibet ille prredicator uerba da¬
re auribus potest. corda uero a pe¬
rire non potest. & nisi per internã

Expanded text:
cognita saeviente aestu persecutiocognita saeviente aestu persecutionis tot electi possessa relinquentes, carnales affectus obliti sunt, et pro gsuerunt; quid aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequenda rui. Quid enim per tonitru, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum percipiunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut dictum est, tonitruus ipsa ejus praedicatio accipitur, 939 per quam supernorum judiciorum terror auditur. Sed quia quilibet praedicator verba dare auribus potest, corda vero aperire non potest; et nisi per internam