comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si falior. tam̃ siueruĩ memini qđ uit memi¬
ni. omib philosophis placuit qui easoemi
iuitutes agendȩ uite necessarias cẽ dixert
Hoc aut̃ de parilitate peccator solistoici ausi
sunt disputare: cont᷑ omnẽ sensum generis
humani. Quam eor uanitatẽ in iouiniani
illum qui in hac sententia stoicus erat. in
occupandis aut̃ ⁊ defensitandis uoluptae¬
b epicireus: de scͥpturis sc̃ĩs dilucidissime
ꝯuicisti. In qͥ tua suauissima & p̃clarissima
dispucatione satis euident̃ apparuit: ñ pla¬
cuisse auctorib nr̃is. uł ipsi potiꝰ que peos
locuta e. uentati. omĩa paria ẽẽ peccata. Qͦ
mͦ aut̃ fieri possit. ut etiã si hoc de iuitutib
uerũ ẽ. Non tam̃ ideo cogam᷑ fateri aequali¬
tatẽ omĩum peccatoꝵ: quantũ possum ad¬
iunante dño aꝑure conabor. Qđ si effecero:
atꝓbabis: ubi causȩ defuero tu supplebis.
¶Certe hinc ꝑsuadent. qui unã untutẽ
habuerint hab̾e om̃s. & oñs dẽẽ. cuuuna de¬

Expanded text:
 fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata. quo modo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, adprobabis; ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent, qui unam uirtutem habuerit, habere omnes et omnes deesse, cui una de
Abbreviated transcription (Latin):
indebat᷑. Qđ uͦ ignauia fuert ubi exerci¬
tatio quaslibet grauissimas molestias ꝑpe¬
tuentib ignauia apparet ipsa duitia. q̃
laborẽ bonoꝵ studioꝵ quibꝰ uera ad quirit᷑
fortitudo. neglexerat. Uerutam qr sunt au¬
daces. qui timidi ñ st̃. & rursꝰ tamidra qbͦ
absit audacia. cũ sit utrũq uitiũ. qͣndo
qui uera uirtute fortis ẽ. nec temere audet.
nec inconsulte tunet: cogim᷑ fateri uitia
plura ẽẽ uirtutib Unde aliqͣndo uitium
uitio tollit᷑: ut amore laudis amor pecunie.
Auqͣndo u.nũ cedit ut plura succedant:
uelut qui ebriosus fuit. si modicũ bibere
tenacitate & ambitione didicert. Posfunt ita¬
q uitia cedere. etiã uitus succedentib ñ uir¬
tutib. & ideo plura st̃. Uirtꝰ uͦ qͦuna ingressa
suerit. qm̃ secũ cet̾as ducit: ꝓfecto uitia ce¬
dent onrĩa. quec̃q inerant̃. Non enĩ om̃ia in¬
erant: s aliquando totidẽ. aliqͣndo plura

Expanded text:
uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exerciuidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerum tamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt itaque uitia cedere etiam uitiis succedentibus, non uirtutibus, et ideo plura sunt. uirtus uero quo una ingressa fuerit, quoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem aliquando plura
Abbreviated transcription (Latin):
serunt qui nosse pocuert: frigus. sitim. fa¬
m̃ ferre poterat. E ratq paciens inedie. algo¬
ris. uigilie. supͣ quã cuiq credibile ẽ: ac ꝑ
boc suns. & sibi magua p̃ditus forticuoine
uidebat᷑. S hȩc forcitudo ⁊ udcno non erat:
mala em̃ ꝓbonis eligebat.  eꝑans ñ erat: cor¬
rupteł enĩ turpissims fedabat᷑. Iusta ñ erat:
erat: s duricia sibi ut stultos falleret. nom
forticudinis imponebat. Nam si foraitudo eẽt :¬
untutib tanꝗͣ inseparabilib comitib nun¬
ꝗͣ relinqueret᷑. Quappt̃ cũ querit᷑ etiã de
uitiis. utrũ et ipsa similit̃ & omĩa sint ubi
unũ erit. aut nulla sint. ubi unũ ñ erit. la¬
boriosum ẽ idostende. Propt̾ea qr uni uir¬
tuti duo uitia opponi solent: & qđ aꝑte cõ-¬
trariũ ÷. & qđ spetie similitudinis adum-¬
brat᷑. Unde illa catiline qr fortitudo ñ erat
quȩ secũ uirtutes alias ñhabebat: faciliꝰ

Expanded text:
serunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, faserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat eratque \'patiens inediae, algoris, uigiliae supra, quam cuiquam credibile est\', ac per hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec fortitudo prudens non erat, mala enim pro bonis eligebat, temperans non erat. corruptelis enim turpissimis foedabatur, iusta non erat, erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis imponebat. Nam, si fortitudo essevirtutibus tanquam inseparabilibus comitibus nunquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de vitiis, utrum similiter omnia sint ubi unum erit, aut nulla sint ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere, propterea quod uni virtuti duo vitia opponi solent, et quod aperte eontrarium est, et quod specie similitudinis adumbratur. unde illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius
Abbreviated transcription (Latin):
ua qr tam̃ spetie fallaci similia: ut
eide prudentiȩ. ñ in pruoentia. s astutia.
N unc eni eam dico astutiã. que usitatius
in maliciosis intelligi. & uocarisolet. N
tutiã in bono ponit. Unde ẽ astuti ut
tib Quã quã &e apuo illos romanȩ lin-¬
guȩ diseitissimꝰ dixerit: neq illi tam̃ ad
cauendũ dolꝰ aut astutia deerat: astutiã
ponens in bono. S apud illos rarissimsi:
apud nrõs aut̃ freqntatissimũ ẽ. Itẽq in
partib tẽꝑantie: aꝑtissime otraria ẽ. effu-¬
tudine manifesta. contraria ẽ. iniusticia iꝰti-¬
ciȩ. Solet aute qͣsi imitari iusticiã uindi¬
candi libido. s uitiũ ÷. Ignauia forticudim
ꝓspicuc contraria ÷. Duritia uͦdistat nat᷑a:
fallit similitudine. Constantia pars que¬
dã untutis ẽ. ab hac inconstantia longe
abhorret: & indubie cont᷑sistit. ꝑtinatia
cesse sit: exẽpli gr̾a ponamꝰ aliqͥd unde
possint cet̾a intelligi. Catelina ut de ipso scͥp-¬

Expanded text:
uadam tamen specie fallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. Nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intelligi et vocari solet; ntutiam in bono ponit. Unde, estote astuti, ut . Quanquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: Neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutia deerant; astutiam ponens in bono, sed apud illos rarissimum, apud nostros frequentissimum est. Itemque in partibus temperantiae, apertissimae contraria est effutudine manifesta contraria est injustitia justitiae. Solet autem qcandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est; duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia cesse sit, exempli gratia ponamus aliquid, unde possint cetera intellegi. Catilina. ut de illo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sic caritas a concupiscentus carnalib. Huic
subseruit scientia. cũ ẽ. utilis: nam sine uila
inflat. Qđ uͦ illa aedificando impleuert:
nichil ibi ista mane qđ inflet inueniet. Uti¬
lem porro scientiã definiendo monstrauit.
ubi c̃ dixisset. ecce pietas ẽ. sapientia. conti¬
nuo subuuix̃. Abstinere uͦamał scientia ẽ
Cur gͦ ñ dicimꝰ qui hanc iurtutẽ habet. habe

Expanded text:
sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando inpleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
in eniginate & ex parte nc̃ in scͥpturis ali¬
qͥd cernere. qđ tam̃ sit scđm catholicã fidẽ:
ex illo pignore contingit. qđ accepit uir¬
go ȩccła humili aduenta sponsi sui. Quę
illo ulumo aduentu cũ ueniet inclarita¬
te nuptura ẽ: cũ iã facie ad faciẽ contuebit.

Expanded text:
in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliin aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortẽ quȩ omibꝰ debẽt: ꝑatꝰ in¬
ueniet etiã cũ illa uox media nocte so¬
nuerit. qua oñs eiugilaturi sunt. Qduͦ
sponso dĩx obuiã uenisse uirgines. sic in¬
telligendũ puto ut ex ipsis uirgimibus
constet ea quȩ dr̃ sponsa: tanꝗͣ si om̃ibꝰ
xp̃ians in eccłiam concurrentib filii ad
matrẽ concurrere dicant᷑ cũ ipsis filiis
congregatis. constet ea que dr̃ mãt. Nc̃
enĩ desponsata ẽ. eccłiã. & uirgo ÷ ad mip.¬
tias ꝑducenda: id ÷ cũ se continet a cor¬
ruptione scłari illo aũt t̃pr nubet: qͦ
uniu̾sa mortalitate p̃tereunte. in mor¬
tali oceptione fetat᷑. Desponsaui in qͥt
uos un uiro uirginẽ. castã ex hib̾e xp̃o.
Uos inquit uirginẽ: a plurali ad singła¬
rẽ ꝯcludens. Idõ & uirgines dici posst̃¬
& uirgo. Cur aut̃ quinq dicte st̃: ut
mͥ uidet expositũ ẽ: s uidemꝰ nc̃ in eiug¬
mate: tunc aut facie ad faciẽ: & minc
ex parte: tunc aut̃ ex totõ. Ipsum autẽ

Expanded text:
usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad facieautem
Abbreviated transcription (Latin):
laneo. qͣ ons resurrex: ⁊ illa uitã de qua
paulo ante duebamꝰ medica mubi nec morꝰ
ulla neo somimꝰ ei Qt iii sua carne nobis.
inchoaue. qni sic excitiut amortissut
ner. respontumq acceper̃ ab anglis qđ
iam resuritrerat: manifestu e. qd ea noc¬
te resurie e cuiꝰ eitiemitas alluo dilucu¬
lini tiue. Deinde cui refurgenti paulom
utiꝰ ngilando concinimꝰ. anfabit ut esi illo
sine fine uiuendo regnemo si fore
his horis quibꝰ nos aucim ista uigibiã alliꝰ
aohuc cotpꝰ in scpulchro erat. ndũ rexur¬
reterat: nec sic uigilanto sumꝰ incongeui.
qr ille dormane iii uigilemꝰ. qui e mortu¬
us ut utueremus . cxxxui. Quomͦ scđm fi

Expanded text:
s resurrexit, et illam uitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoauit, quam sic excitauit a mortuis, ut nerunt responsumque acceperunt ab angelis, quod iam resurrexerat, manifestum est quod ea nocte resurrexerit, cuius extremitas illud diluculum fuit. deinde cui resurgenti paulo diutius uigilando concinimus, praestabit, ut cum illo sine fine uiuendo regnemus. sed etsi forte his horis, quibus nos ducimus istam uigiliam, illius adhuc corpus in sepulchro erat nondumque resurrexerat, nec sic uigilando sumus incongrui, quia ille dermiuit, ut uigilemus, qui est mortuus, ut uiueremus. CXXI. EX LI
Abbreviated transcription (Latin):
abo tͥ & semini tuo pꝰte t̾ram in qua
habitas: omñe t̾ram cultã in pos¬
sessionẽ aetnam. Questio ẽ. quomͦ dire¬
rit ȩtnã. cũ israhelitis tẽꝑalĩt data susit.
Utrũ scđm hoc scłm dieta sic et̾na. ut ab eo
oñios. tanꝗͣ si latine dici possit sd̃are: an
ex hoc aliquid scđm spĩtalẽ ꝓmissionem
hic intelligere cogam ut ȩtnũ ideo dictũ sit
qr hinc etnũ aliqͥd sig̃cat᷑: an potiꝰ locutio¬
nis ÷ scͥpturarũ. ut et̃num appellent cuius
rei finis ñ constituit᷑. aut ñ ita fit ut dem¬
ceps ñ sit faciendum. quantũ ꝑtinet adcu-¬
ram uł potestatẽ facientis. sic̃ ait horatius
Seruet aet̾num qui paruo nesciet uti. Non
enim põt in a ecum seruire: cuiꝰ ipsa uita
qua seruit et̃na ẽẽ ñ pot. Qđ testimoniu ñ ad¬
hib̾em: nͥ locutionis eẽt. Uerboꝵ quippe illi
sunt nob̾ auctores: ñ rerũ uł sententiatum.
Si aut defendunt᷑ scͥpture scd̾m locutiones
ꝓͥas quȩ idiomata uocant᷑: quanto magis

Expanded text:
abo tibi et semini tuo post te terram, in qua habitas, omnem terram cultam in possessionem aeternam. quaestio est quomodo dixerit aeternam, cum Israhelitis temporaliter data sit: utrum secundum hoc saeculum dicta sit aeterna, ut ab eoἰώνιον, tanquam si latine dici posset saeculare: an ex hoc aliquid secundum spiritualem promissionem hic intelligere cogamur, ut aeternum dictum sitquia hinc aeternum aliquid significatur. an potius locutionis est scripturarum ? ut aeternum appellent, cuius rei finis non constituitur aut non ita fit, ut deinceps non sit faciendum, quantum pertinet ad curam uel potestatem facientis. sicut ait Horatius: seruiet aeternum qui paruo nesciet uti. non enim potest in aeternum seruire, cuius ipsa uita, qua seruit, aeterna esse non potest. quod testimonium non adhiberem, nisi locutionis esset; uerborum quippe illi sunt nobis auctores, non rerum uel sententiarum. si autem defenduntur scripturae secundum locutionesproprias, quae idiomata uocantur, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
ne diffusũ. s ubiq p̃sentẽ totũ cogitare
te extendis. au̾te m̃itẽ ab omibꝰ imaginibꝰ
corpoꝵ. quas humana cogitatio uoluere
sueuit. Non emĩ sic sapientia. ñ iusticia.
ñ sic deniq caritas cogitat᷑: de qua scͥptũ
÷ as̃ caritas ẽ. Cũ uͦ eiꝰ habitationẽ cogitaᷤ.
unitatẽ cogita. congregationẽq scoꝵ. maxi¬
me in celis. Ubi ꝓpt̾ea p̃cipue dr̃ habitare.
q ibi fit uoluntas eiꝰ. ꝑfecta eoꝵ in quib
habitat obedientia: Deinde int̾rã ubi edi¬
ficans habitat domũ suã in fine scł dedi-¬

Expanded text:
ne diffusum sed ubique totum cogitare ne diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum est: Deus caritas est. cum uero eius habitationem cogitas, unitatem cogita congregationemque sanctorum maxime in caelis, ubi propterea praecipue dicitur habitare, quia ibi fit uoluntas eius perfecta eorum. in quibus habitat, oboedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine saeculi dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ci potuit. aut pot̾. aut poterit: u̾bũ caro
factũẽ nullus scõꝵ qualibet psentia gr̃ẽ
unigeniti nom̃ accepit: ut qđ÷ ipsũ dĩ uer¬
bum ante scła. hoc si mul cũ assũpto homi¬
ne diceret᷑. Singłaris gͦ ẽ. illa susceptio:
nec cũ hominib aliquibꝰ scis qͣnta libet sa¬
pientia & scitate pstantib ullomͦ potest
c̃ẽ ꝯmunis. Ubi diuine gr̃ȩ satis ꝑspicuũ cla-¬
tũq docum̃tũ .ẽ. Quis enĩtam sit saclegus.
ut audeat affirnare aliꝗͣ posse animã per
meritũ libari arbitrii ut altt̃ sit xp̃c efficere.
Ut gͦ ad ꝑsonã u̾bi unigeniti ꝑtineret. qͦ
pacto ꝑ lib̾um arbitriũ ꝯmunit omibꝰ &¬
naturalit̃ datũ. una sola aĩa meruisset:
nͥ hoc singłaris gra p̃stitissetꝰ. Quã fas
÷ p̃dicare: de qua nefas ẽ. uelle uidicare.
tractauintꝰ qͥndo dĩn ubiq p̃sentẽ & ñ spa¬
nis distantib quasi aliqͣ mole uł distentio¬

Expanded text:
ci potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro ci potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro factum est, nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communitnaturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare? tractauimus, quando deum ubique praesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentio
Abbreviated transcription (Latin):
summꝰ eni ds sic̃ scͥptũ ẽ. ñ inmanu factis
tanꝗͣ in tẽplo habitat õs. Hinc ẽ. enĩ qđ
uideis signũ petentibꝰ cũ dixisset. soluite
tẽplũ hoc & intriduo resuscitabo illud: euͦ¬
glista quid hoc eẽt ꝯsequent exponens ait.
hoc aut̃ dicebat de teplo corporis sui. Quid
gͦ ÷: hoc int̾esse arbitram᷑ int caput & iñ¬
bra cet̾a: qđ in quolibet qͣuis p̃cipuo mnbro.
uelut in aliqͦ magno ꝓpłra aut apło. qͣn¬
ñ tantꝰ qͥntꝰ in capite᷑ ubi ꝓrsꝰ om̃is ÷ qͥnq¬
ꝑtitꝰ. Ibi enĩ et uisꝰ : ͥ & auduꝰ. & olfactꝰ. &
gustꝰ. & tactꝰ: incet̾is aut̃ solꝰ ẽ. tactus.
An etiã p̃ter hoc qđ tanꝗͣ intẽplo incor¬
pore habitat omĩs plenitudo diuintatis.
÷ aluro qđ int̾sit int illud caput & cuiꝰ¬
libet m̃bri excellentiã: Est plane: qđ sin¬
głari quadã susceptione hominis illiꝰ una
facta ẽ ꝑsona cũ u̾bo. De nullo enĩ scõꝵdi-¬

Expanded text:
summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite templum hoc et in triduo resuscitabo illud, euangelista. quid hoc esset. consequenter exponens ait: Hoc autem dicebat de templo corporis sui. Quid ergo est? hocine interesse arbitramur inter caput et membra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro uelut in aliquo magno propheta aut apostolo quanon tantus quantus in capite. ubi prorsus omnis est qtitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus. in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum di
Abbreviated transcription (Latin):
plũ ꝗͣ diu sic archa noe in hoc scło fluctu¬
at: fit qđ in psalmo scͥptũ ẽ. Dñs diluui-¬
um inhabitat. Quãuis & ꝓp̃t multos
in om̃ibꝰ gentibꝰ popłos fideliũ qͦs aqͥrum
nomine in apocalipsi sigcat: possit con-¬
gruent̃ intelligi dñs diluuiũ inhabitat.
Sequit eñi. & sedebit dñs rex in et̃num:
Utiq in ipso tẽplo suo iam inuita aet̾̃na
pꝰ fluctuationẽ huiꝰ scłi constituto. Ds̃ gͥ¬
qͥubiq p̃sens ẽ. & ubiq totꝰ psens. nec ubiq
habitans.s in tẽplo suo cui ꝑ gr̃am benig¬
nꝰ ẽ. & ꝓpitiꝰ: capi᷑t aut̃ habitans ab alris
apłs ait. Quia in ipso habitat om̃is ple¬
nitudo diuinitatis corꝑalit. Nonidõ cor
ꝑalit̾ qi corporeꝰ : ds̃: s aut u̾bo transiato
usꝰ ÷ tanꝗͣ in tẽplo manu facto ñ cor ꝑalit̃.
s umbralit̃ habitauerit id÷ p̃figurantibꝰ
signis. nã illas om̃s obseruationes umbraᷤ
fucuroꝵ uocat. etiã ipso tͣnslato uocabulo:

Expanded text:
plum quandiu, sicut arca Noe, in hoc sat, fit quod in psalmo scriptum est: dominus diluuium inhabitat, quamuis propter multos in omnibus gentibus populos fidelium, quos aquarum nomine in Apocalypsi significat, possit congruenter intellegi: dominus diluuium inhabitat. sequitur autem: et sedebit dominus rex in aeternum, utique in ipso templo suo iam in uita aeterna post fluctuationem huius saeculi constituto. dubique praesens est et ubique totus praesens, nec ubique habitans sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans ab aliis stro apostolus ait: Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo \'cora corporeus est deus. sed aut uerbo translato usus est, tamquam in templo manu facto non corporaliter sed umbraliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo;
Abbreviated transcription (Latin):
lũ aut̃ iste. s etiã ille ambiguitates que
ñ ad distinctionẽ ł ad ꝓmintiationẽ ꝑtinẽt
similit̃ ꝯsid̾ande sunt: Qualis illa ẽ. ad tes¬
salonicenses. & pt̾ea consolatisumꝰ fr̃s in
neutrũ aut hoꝵ ẽ. contͣ fidẽ. S. greca
lingua hos cafus pares ñ ht̃: & ido illa in
niĩi. Nemo en ĩ fere ambigeret uocattuũ casui

Expanded text:
lum autem istae, sed etiam illae ambiguitates quae non ad distinctionem vel ad pronuntiationem pertinent, similiter considerandae sunt: qualis illa est ad Thessalonicenses: Propterea consolati sumus fratres in neutrum autem horum est contra fidem; sed graeca lingua hos casus pares non habet, et ideo illa insNostri, nemo fere ambigeret vocativum esse
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o ibu. Ait enĩ quidã int̾pres. Cotidie
morior ꝑurãm iuro głam. Quia in greco
uox iurantis manifesta ẽ. sine ambigno
sono. rarissime Igit & difficulime iineni¬
ri potest ambiguitas in ꝓpͥis u̾bis. qͣntũ
ad libros diunarii scͥpturarũ spectat: quã
ñ aut cucũstantia ipsa sermonis. qua cos¬
nosei̾t scͥptoꝵ intentio arit int̾p̃tim colla¬
tio aut p̃cedentis linguę soluat infpeccio:
cauendũ p̃monet ne figurata locutio ad¬

Expanded text:
in Christo Iesu, ait enim quidam interpres: cotidie morior per uestram iuro gloriam, quia in graeco uox iurantis manifesta est sine ambiguo sono. rarissime igitur et difficillime inueniri potest ambiguitas in propriis uerbis, quantum ad libros diuinarum scripturarum spectat, quam non aut circumstantia ipsa sermonis, qua cognoscitur scriptorum intentio, aut interpretum collatio aut praecedentis linguae soluat inspectio. CAVENDVM PRAEMONET, N
Abbreviated transcription (Latin):
de ambiguis distinctionib¬
diximꝰ: eade obseru anda st̃ & in ambigu¬
is ꝓnuntiationib. Nam & ipse nͥ lecto¬
risnimia uitient᷑ incuria: aut regulis
fidĩ corrigunt᷑ aut p̃cedñtis ł ꝯseqñtis
connȩcione sermonis. Aut si neutrũ
hor ad hibet᷑ ad correctionẽ. nichilom inꝰ
dubie remanebunt: ut quolibet mͦ leccor
ꝓmintiauerit. ñ sit inculpa. Nisi em̃ fideᷤᷤ
reuocet qua credimꝰ dm̃ ñ accusaturum
n. Quis accusabit adu̾s electos dĩ t
hanc int̾rogationẽ quasi responsio con¬
sequat᷑ ds qui iustificat.. & itẽ introget᷑
xp̃s iħs qui mortuus ẽ. Qđ crede qr dem̃¬
tissimũ ẽ: ita ꝓnuntiabit ut p̃cedat ꝑcon¬
tatio. sequat᷑ int̾rogatio. Int ꝑcontationẽ
aut & introgationẽ hoc ueteres int ẽẽ dix¬
erunt: qđ ad ꝑcontationẽ multa respondi
posst̃. ad int̾rogatione uͦ. aut ñr arit etĩã.
ꝓ nuntiabit᷑ gͦ ita: ut pꝰ ꝑcontationẽ qua
dicimꝰ quis accusabit adu̾sus electos dei

Expanded text:
de ambiguis distinctionibus, eadem observanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus. Nam et ipse, nisi lectoris nimia vitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur, aut praecedentis vel consequentis connexione sermonis. Aut si neutrum eorum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiaverit, non sit in culpa. Nisi enim fides revocet, qua credimus Deum non accusaturum ri. Quis accusabit adversus electos Dei, ut hanc interrogationem quasi responsio consequatur, « Deus qui justificat. » Et item interroganti: « Iesus, qui mortuus est. quod credere quia dementissimum est, ita pronuntiabitur, ut praecedat percontatio, sequatur interrogatio. inter percontationem autem et interrogationem hoc ueteres interesse dixerunt, quod ad percontationem multa responderi possunt, ad interrogationem uero aut "non" aut "etiam". pronuntiabitur ergo ita, ut post percontationem, qua dicimus: quis accusabit aduersus electos dei?
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ñ ẽ. absconditũ a te os meũ qđ feci¬
sti in abscondito: ñ elucet legenti utrũ
correptalitt̾a. os ꝓnuntiet. an ꝓducta.
Si eni corripiat. ab eo qđ sunt ossa: si aut̃
ꝓduicat ab eo qđ funt ora intelligit᷑ nu¬
merꝰ singularis. S talia lingue ꝓcedẽ¬
tis inspectione diudicant᷑. Nam in gre-¬
co nonstonia sedoston. positũ ẽ. Unde
plerũq loquendi consuetudo uulgariᷤ
utilior ẽ. significandis reb: quã integritas
luterata. Mallẽ quippe cũ barbarismo
dici ñẽ. abscondituia te ossum meũ. quã¬
S. aliquando dubiꝰ sillabȩ sonꝰ eciã inicino

Expanded text:
st, Non est abscondituma te os meum, quod fecisti in abscondito, non elucet legenti, utrum correpta littera os pronuntiet, an producta. Si enim corripiat, ab eo quod sunt ossa; si autem producat, ab eo quod sunt ora, intelligitur numerus singularis. Sed talia linguae praecedentis inspectione diiudicantur; nam in graeco non ax\'fxa, sed daxovv positum est. unde plerumque loquendi consuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum barbarismo dici: non est absconditum a te ossum meum, quased aliquando dubius syllabae sonus etiam uicin
Abbreviated transcription (Latin):
sio subiciat᷑. Quia go quȩ ñsectabant᷑
iusticiã. app̃henłint iusticiã. textꝰ conse¬
quens ñ coberebit. Qualibet aut̃ uoce ꝓ¬
mintiet illud qđ nathanael dix̃. anata¬
reth põt aliquidboni ẽẽ. siue ad firman¬
tis ut illud solũ ad introgationẽ ꝑtine¬
at qđ ait anatareth. siue totũ cũ dtibita¬
tione int̾rogantis: ñ uideo qͦ mͦ discernat.

Expanded text:
sio subjiciatur, Quia gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam, textus consequens non cohaerebit. Qualibet autem voce pronuntietur illud quod Nathanael dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse , sive affirmantis, ut illud solum ad interrogationem pertineat quod ait, A Nazareth? sive totum cum dubitatione interrogantis; non vid
Abbreviated transcription (Latin):
dixi: qm̃ qui talia agirnt regnũdĩ ñ pos¬
sidebunt. Si tantũmͦ dixisset que p̃dico
uob̾ neq subiunxisset sic̃ p̃dixi: ñ nͥ ad co¬
dicẽ p̃cedentis lingue recurrendĩ eẽt.
ut cognosceremꝰ utrũ in eo qđ dix̃ p̃dico¬

Expanded text:
iam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. si tantummodo dixisset: quae praedico uobis, neque subiunxisset: sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
unt etiã quedã p̃cepta ubioris dis¬
putatioĩs. que iã eloqñtia nomi¬
nat᷑: que nichilominꝰ uera funt. quãuis
possunt: n ẽ facultas ipsa culpabił. s ͤ ma¬
le utentiũ ꝑtisitas. Naneq hoc ab homini¬
b institutũ ẽ. ut caritatis exp̃ssio conciliet
auditorẽ: aut ut facile qđ intendit insi¬
nuet b̾uis ⁊ aꝑta narratio. le uarictas eiꝰ si¬
ne fastidio teneat intentos. & cet̾e huiꝰ moi
obserriationes: quȩ siue in falsis siue inue¬
ris cansis uere st̃ tam̃ in qͣntuł scirił cre¬
di aliquid faciunt aut ͣ eͦxpetendũ fugi¬
endum ue aios monent̾ & inuente potiꝰ
qđ ita se habeant. quã ut ita se hab̾ent
institute. S hȩc pars cũ discit. mag̾ut

Expanded text:
unt etiam quaedam praecepta uberioris disputationis, quae iam eloquentia nominatur, quae nihilominus uera sunt, quamuis possunt, non est facultas ipsa culpabilis, sed male utentium peruersitas. nam neque hoc ab hominibus institutum est, ut ueritatis expressio conciliet auditorem aut ut facile quod intendit insinuet breuis et aperta narratio et uarietas eius sine fastidio teneat intentos et ceterae huius modi obseruationes, quae siue in falsis siue in ueris causis uerae sunt tamen, quantum uel sciri uel credi aliquid faciunt aut ad expetendum fugiendumue animos mouent, et inuentae potius, quod ita se habeant, quam ut ita se haberent, institutae. Sed haec pars cum discitur, mag
Abbreviated transcription (Latin):
b qr idem ipse pꝰ omia. Qua ꝓpt̃ t̃ audimꝰ
dicentẽ scͥpturã. ⁊ p̃cepit dñs d̃s ade dicñs.
ab om̃i ligno qđ ẽ. in paradiso esca edes. de
ligno aut̃ cognoscendi bonũ & malũ. non
manducabitis de illo. qua die aut̃ ederitiᷤ
ab eo morte moriemini: si modũ querimꝰ
quomͦ ista locutꝰ sit ds̃. motͦ quidẽ ipse
a nob ꝓpͥe cõphendi ñ pot̃. Certissime tam̃
tenere debemꝰ. dm aut ꝑ suã substantiã
loqͥ: aut ꝑubi subditã creaturã. S ꝑsub¬
stantiã suã ñ loqͥ nͥ ad creandas oñs nat᷑as:
Ad spĩtales uͦ atq intellectriales ñ solũ cre¬
andas s etiã illuminaudas: cũ iã posst̃
caꝑe locutionẽ eiꝰ quał ẽ. in u̾bo eiꝰ qđ in
pͥncipio erat ap̃o dm̃n. ⁊ds̃ erat u̾bum. ꝑ qdđ

Expanded text:
ia. Quapropter cum audimus dicentem scripturam: et praecepit dominus deus Adae dicens: ab omni ligno, quod est in paradiso, esca edes, de ligno autem cognoscendi bonum et malum, non manducabitis de illo: qua die autem ederitis ab eo, morte moriemini, si modum quaerimus, quomodo ista locutus sit deus, modus quidem ipse a nobis proprie comprehendi non potest. certissime tabemus, Deum aut per suam substantiam loqui, aut per sibi subditam creaturam; sed per substantiam suam non loqui nisi ad creandas omnes naturas, ad spirituales vero atque intellectuales non solum creandas, sed etiam illuminandas, cum jam possunt capere locutionem ejus, qualis est in Verbo ejus quod in principio erat a
Abbreviated transcription (Latin):
attinet ad creature angłicȩ actio¬
nẽ. ꝑ quã uniu̾sarũ rerũ generib maxime¬
q humano ꝓuidentia dĩ ꝓspicit᷑: ipsa
extrinsecꝰ adiuuat. & ꝑ illa uisa quȩ si¬
inilia st̃ corꝑalib & ꝑ ipsa corꝑa. que an¬
głicȩ suibiacent potestati. Quȩ cũ ita
sint. cũ ds̃ om̃ps. & om̃itenens. incõmuta¬
bili aet̾nitate. ueritate. uoluntate sẽꝑ
idem. ñ ꝑ tẽpꝰ nec ꝑ locũ motꝰ. mouet ꝑtẽpꝰ
creaturã corꝑalẽ. ut eo motu naturas qͣs
sibi atq illis uoluntatib subdita quę
ꝑ tẽpꝰ ⁊ locũ cõmouet. eo tẽpore ⁊ loco
cuiꝰ ratio in ipso dõ uita ẽ sine tep̃ore
ac loco: cũ gͦ tale aliquid ds̃ agit. non
debemꝰ opinari eiꝰ substantiã qͥ ds̃ ÷ tẽporib
iocisq mutabilẽ: aut ꝑtẽꝑa ⁊ loca mobilẽ
s inope diuine ꝓuidentie ista cognoscere:¬
n in illo oꝑe quo nat̾as creat. s in illo quo
intrinsecꝰ creatas etiã extrinsecꝰ amministrat.

Expanded text:
aturae angelicae actionem, per quam uniuersarum rerum generibus maximeque humano prouidentia dei prospicitur, ipsa extrinsecus adiuuat et per illa uisa, quae similia sunt corporalibus, et per ipsa corpora, quae angelicae subiacent potestati. Quae cum ita sint, cum deus omnipotens et omnitenens incommutabili aeternitate, ueritate, uoluntate semper idem, non per tempus nec per locum motus mouet per creaturam corporalem; ut eo motu naturas quassibi atque illis uoluntatibus subdita, quae per tempus et locum mouet, eo tempore ac loco, cuius ratio in ipso deo uita est sine tempore ac loco: cum ergo tale aliquid deus agit, non debemus eius opinari substantiam, qua deus est, temporibus locisque mutabilem aut per tempora mobilem, sed innon in illo opere quo naturas creat, sed in illo quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec retia rupta sunt: quia cc̃ hereticoꝵ
inquietudo ñerit. Tc̃ homo ꝑfectꝰ ⁊ qͥetꝰ.
purgatꝰ in anima ⁊ corpe ꝑ eloquia oñi
casta. argentũ igne examinatũ t̾rȩ pur¬
gatũ septuplũ: accipiet mercedẽ dena¬
rium ut sint decẽ ⁊ septẽ. Nam & in hoc
numero sic̃ inaliis multi plices figuras
exhibentibꝰ:. lacram̃tũ mirabilȩ reppit᷑
libris solus integer legit᷑. qr regnũ illud
sigcat. ubi adu̾sariũ ñ habemꝰ. liculꝰ enum
eiꝰ: in dieqͥerurt eũ dns de manu omunn
rat in dauid. n ille qui uenit scđm carnẽ
ex semine d̾o: Qui utiq incorpe suo qđ ÷
ȩccłia adruc patit inimucos. Uude illi ꝑ¬
secutori que uoce mactauit. ⁊ in suĩ corpꝰ¬
traiciens. qdãm iinducauit. soliuit oe
celo. Saule sanle quiome ꝑiequeri:
Quandoraut̃ eruet̾ hoc arpꝰ eiꝰ ot manu
omiũ mimicor eiꝰ nͥ cũ ula nouissima¬
mimica destruet iums: A dlios tepꝰ ꝑtinet

Expanded text:
nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum inquietudo non erit. tunc homo perfectus et quietus. purgatus in anima et corpore per eloquia domini casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum accipiet mercedem denarium, ut sint decem et septem. nam et in hoc numero sicut in aliis multiplices figuras exhibentibus sacramentum mirabile reperiturs in regnorum libris solus integer legitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quetraiciens quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris? quando autem eruetur hoc corpus eius de manu omnium inimicorinimica destruetur mors? Ad hoc tempus pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
umera itaq aquarta decina
pͥmi m̃sis qͦ factune. pascha. usq
ad die tciu itii nisis: iinuenies decẽ ⁊ septẽ
pͥmi m̃sis. tnginta scdi crestuũ: qui fiuis
quinqͥginta. Lex in archa & sc̃ificatio incor¬
pe dñi ꝓ cuiꝰ refurrectionẽ nob requies fu¬
tura ꝓmittit: at quã ꝑcipienda ico sp̃u
caritas infpirat᷑: sp̃s aut ñdũ erat datꝰ: qͥa
iħs ñdũ erat clarificatꝰ. Inde ꝓphetia illa
cantata ẽ. exurge diie iii requie tuã tui
archa sc̃ĩficationis cue. Uhi requies: ibi
& scĩficatio. Unde nĩc ut amemꝰ ⁊ desidemꝰ
pignꝰ accipimꝰ. Uocant᷑ aũtat requiẽ altiꝰ
uitę. quo ab ista uita transit. qđ pascha
sig̃cat: om̃s an nomine patͥs & filii . i sp̃s sc̃i:¬
ꝓpc̃eaq uinqͣ genariꝰ nmerꝰ ter multipli¬
catꝰ. addito ad eminentiã sacram̃ti ipsot̃.¬
nario. in illis magnis piscib inuenit᷑:
qͦs dñs iã pꝰ resurrectionẽ nouã uitã de¬
monstrans. ad dextera p̾arte leuari ĩꝑauit

Expanded text:
umera itaque a quarta decima primi mensis, quo factum est pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, inuenies decem et septem primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. lex in area est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam sancto spiritu caritas inspiratur. spiritus autem nondum erat datus, quia Iesus nondum erat clarificatus. inde prophetia illa cantata est: Exsurge, domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. ubi requies, ibi et sanctificatio. unde nunc ut amemus et desideremus, pignus accepimus. uocantur autem ad requiem alterius uitae, quo ab ista uita transitur, quod pascha significat, omnes in nomine patris et filii et spiea quinquagenarius numerus ter multiplicatus addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis magnis piscibus inuenitur, quos dominus iam post resurrectionem nouam uitam demonstrans a dextera parte leuari imperauit;
Abbreviated transcription (Latin):
emonstrandꝰ ẽ. gͥ pͥmꝰ modꝰ inueni¬
ende locutionis: ꝓpͥa ne an figura¬
ta sit & iste om̃ino modꝰ ÷: ut quicquidui
sermone diuno neq ad moꝵ honestatem.
neq ad fidĩ ueritatẽ ꝓpͥe referri pot̾. figu-¬
ratĩ ẽẽ. cognoscas. Moꝵ honestas ad diligẽ¬
dum dm̃ ⁊ ꝑximũ: fidĩ ueritas ad cognoᷤᷤ:
sua cuiq: in conscientia ꝓpͥa: quẽ admo¬
dũ se sentit ad dilectionẽ dĩ & ꝓrimi cog¬
fit plerũq ut qͥsq hominũ ea tantũ cul¬
panda arbitiat᷑ quȩ sue regionis & tẽ¬
poris homines uituꝑare atq dannare cõ¬
sueuerant: & ea tantũ ꝓbanda atq lali
audientiũ. uł qđ ñ abhorret culpauerit:
si animũ eoꝵ iã u̾bi uuixit auctoritas.
figuratã locutionẽ putent. Non autẽ
p̃cipit scͥpt᷑a nsi caritatẽ: nec culpat nͥ
cupiditatẽ: & eomͦ informat mores hom¬
nũ. Itẽsi animũ p̃occupauit alicuius
erroras oppinio. qcqͥd alit̾ assertierit scͥp¬

Expanded text:
emonstrandus est igitur prius modus inveniendae locutionis, propriane an figurata sit. Et iste omnino modus est, ut quidquid in sermone divino neque ad morum honestatem, neque ad fidei veritatem proprie referri potest, figuratum esse cognoscas. Morum honestas ad diligendum Deum et proximum, fidei veritas ad cognoscensua cuique est in conscientia propria, quemadmodum se sentit ad dilectionem Dei et proximi, cogfit plerumque ut quisque hominum ea tantum culpanda arbitretur, quae suae regionis et temporis homines vituperare atque damnare consueverunt; et ea tantum probanda audientium, vel quod non abhorret culpaverit, si animum eorum jam verbi vinxit auctoritas, figuratam locutionem putent. Non autem praecipit Scriptura nisi charitatem, nec culpat nisi cupiditatem; et eo modo informat mores hominum. Item si animum praeoccupavit alicujus erroris opinio, quidquid aliter asseruerit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
re fccisti hominẽ. & ꝑierat & inuentꝰ ẽ: nec
illaȩinse potuit. qridem puluis fuit. quẽ
talia dicentẽ afflatutue aspirationis ad¬
amaui. Omĩa possũ inqͥt in eo qͥme confor¬
tat. Conforta me ut possim da qđ uibes: &
iube qđ uis Iste se accepisse ꝯfitet᷑: & qd glat᷑
at. Aufer ame inquit concupiscentias uen¬

Expanded text:
re fecisti hominem; et perierat, et inuentus est. nec re fecisti hominem; et perierat, et inuentus est. nec ille in se potuit, quia idem puluis fuit quem talia dicentem afflatu tuae inspirationis adamaui: omnia possum, inquit, in eo qui me confortat. conforta me ut possim; da quod iubes, et iube quod uis. iste se accepisse confitetur et quod gat: aufer a me, inquit, concupiscentiam uen
Abbreviated transcription (Latin):
diũ petat: an uoluptaria cupiditatis fal¬
latia ministeriũ suppetat. Ad hoc incertũ
uoluptatis. His tẽptatiombꝰ cotidie conor
pot̾ eẽ continens. insi des tu. Multa nobrs
nosceremꝰ: a te accepimꝰ. Ebriosus ñꝗͣ fui: s
ebriosos a te factos sobrios cognoin. A te gͦ¬
ẽ. ut hoc ñ semꝑ eent qui fuer̃: aquo etiã
factũ ẽ. ut scirent utriq a qͦ factũ ẽ. Audi¬
ui aliã uoce tuã: pꝰ ocupiscentias tuasñ
eas: & auoluptate tua uetare. Audiui⁊
aliã ex munere tuo. qͣmmultũ amaui. Neq
si manducauerimꝰ abundabitꝰ: neq siman.
ducauerimꝰ deerit nob hoc ẽ. dicere. Nec
illa res me copisũ faciet: nec illa erĩmo¬
sum. Audini & alterã. Ego eindidici in quibꝰ
sum sufficiens eẽ. & abundare noui e pemi¬
riã pati. Omĩa possum: in eo qͥme ꝯfortat. Ec¬
ce miles castroꝵ cęlestiũ. ñ puluis qđ sumꝰ.s
mem̃to dñe. quia puluis sumꝰ: & de pulue¬

Expanded text:
dium petat an uoluptaria cupiditatis faldium petat an uoluptaria cupiditatis fallacia ministerium suppetat. ad hoc incertum uoluptatis. his temtationibus cotidie cogor potest esse continens, nisi tu des. multa nobis nosceremus, a te accepimus. Ebriosus nunquam fui, sed ebriosos a te factos sobrios ego novi; ergo a te est ut hoc non semper essent qui fuerunt, a quo etiam factum est ut scirent utrique a quo factum est. audiui aliam uocem tuam: post concupiscentias tuas non eas et a uoluntate tua uetare. audiui et illam ex munere tuo quam multum amaui: neque si manducauerimus, abundabimus, neque si non manducauerimus, deerit nobis; hoc est dicere: nec illa res me copiosum faciet nec illa aerumnosum. audiui et alteram: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse et abundare noui et penuriam pati noui. omnia possum in eo, qui ce miles castrorum caelestium, non puluis quod sumus. sed memento, domine, quia puluis sumus, et de pulue
Abbreviated transcription (Latin):
tate pellunt᷑. Nani fames & sitis: quidam
dolores sunt. Urunt: & sic febres necant:
nͥ alim̃toꝵ medicina succurrat. Quȩ qm̃¬
psto ÷ ex consolatione munerũ tuoꝵ. in qͥbͦ
nr̃ȩ infirmitati t̾ra &e aqͣ & cȩlũ seruiunt:
calamitates deliciȩ uocant᷑. Hoc me docu-¬
isti ut que admodũ medicam̃ta. sic alim̃ta
sũpturꝰ accedã. S dũ ad quietẽ sacictatis
exindigentiȩ molestia tͣnseo: in ipso tran¬
situ mͥ insidiant᷑ laqueus ꝯcupiscentie.
Ipse enĩ tͣnsitꝰ uoluptas ẽ : & ñ ẽ alius qua
tͣnseat᷑. quo tͦnsire cogit necessitas. & cũ salꝰ
sit causa edendiac bibendi: adiungit se
tanꝗͣ pedissequa.ꝑiculosa iocunditas. Et
plerũq p̃ire conat᷑: ut eiꝰ causa fiat. qđ sa¬
lutis causa me facere. ł dico ł uolo. Nec
idem modus utrisq ẽ. Nã qđ saluti satis
÷: delectationi parũ ÷. & sepe incertũ fit.
utrũ adhuc necessaria corporis cura subsi¬

Expanded text:
tate pelluntur. nam et fames et sitis quidam tate pelluntur. nam et fames et sitis quidam dolores sunt, urunt et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat. quae qst ex consolatione munerum tuorum, in quibus nostrae infirmitati terra et aqua et caelum seruiunt, calamitas deliciae uocantur. hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta sic alimenta sumturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae; ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat, quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nec idem modus utriusque est: nam quod saluti satis est, delectationi parum est, et saepe incertum fit, utrum adhuc necessaria corporis cura subsi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad carnis fluxum: sed nec consen¬
tiat quidem. Nam ut nichil tale uel
tantulũ libeat. quantulũ possit nutu
cohib̾i etiã in casto dormientis affectu. ñ
tantũ in hac uita s etiã in
sim in hoc genere mali mei dixi bono deo
meo exultans cũ tremore in eo qđ donastimͥ:
& lugens in eo qđ inconsũmatꝰ sum: sꝑans
ꝑfecturũ te in me miscđias tuas usq ad pa-¬
cẽ plenariã: quã tecũ habebunt interiora
& exteriora mea. cũ absorta fuerit mors in
unctoriã. Est & alia malitia diei: quȩ utina
sufficiat ei. Reficimꝰ enĩ cotidianas rumaᷤ
corꝑis. edendo & bibendo: priusqͣ escas &
uentrẽ destruas. cũ occidis indigentiã sa¬
cietate mirifica: & corruptibile hoc indue¬
tis incorruptione sẽpitna. Nunc autem
suauis ẽ. mͥnecessitas: & adu̾sus istã sua-¬
uitate pugno. ne capiar. & cotidianũ bel¬
lũ gero. in ieiunus sepius in seruitutẽ
redigens corpꝰ meũ: & dolores mei uolup¬

Expanded text:
usque ad carnis fluxum, sed ne consenusque ad carnis fluxum, sed ne consentiat quidem. nam ut nihil tale uel tantulum libeat, quantulum possit nutu cohiberi etiam in casto dormientis affectu non tantum in hac uita, sed etiam in sim in hoc genere mali mei dixi bono domino meo, exsultans cum tremore in eo quod donasti mihi et lugens in eo quod inconsummatus sum, sperans perfecturum te in me misericordias tuas usque ad pacem plenariam, quam tecum habebunt interiora et exteriora mea, cum absorpta fuerit mors in uictoriam. Est alia malitia diei, quae utinam sufficiat ei. reficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusquam escas et uentrem destruas cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. nunc autem suauis est mihi necessitas et aduersus istam suauitatem pugno ne capiar, et cotidianum bellum gero in ieiuniis saepius, in seruitutem redigens corpus meum; et dolores mei uolup
Abbreviated transcription (Latin):
delectationẽ. s etia usq ad osensionẽ. factũq
simillimũ. & tantu ualet imaginis illusio ĩ
anima mea & in carne mea. ut dormienti fal¬
sa uisa ꝑsuadeant. qđ uigilantiuera ñ posit̃.
hinc ad sopore tͣnseo : ł huc inde retͣnseo. Ubi
÷ tunc ratio qua talib suggestionib resistit¬
animꝰ uigilans:. & si res ipsȩ ingerant᷑. in concus¬
susmanet: Nũqͥa claudit cũ ocłis: Num qͥd
sopit᷑ cũ sensib: corporis : & unde sepe etiã in
eo castissime ꝑmanentes. nullũtalib illece¬
bris adhibemꝰ assensu: & tam̃ tantũ int̃ est.
ut cũ alit̾ accidit. euigilantes ad ꝯscientiȩ re
tua. lasciuos motꝰ etiã mei soporis extinguere:
Augebis dñe magis magisq in me muna
tua. ut anima mea sequat᷑ me ad te. con¬
cupiscentiȩ uisco expedita: ut non sit
rebellis sibi: atq ut in somnis etiã non
solũ non ꝑpetret istas corruptelarũ
turpitudines ꝑ imagines animales

Expanded text:
delectationem sed etiam usque ad consensionem factumque delectationem sed etiam usque ad consensionem factumque simillimum. et tantum ualet imaginis inlusio in anima mea in carne mea, ut dormienti falsa uisa persuadeant quod uigilanti uera non possunt. hinc ad soporem transeo uel huc inde transeo! ubi est tunc ratio, qua talibus suggestionibus resistit uigilans et, si res ipsae ingerantur, inconcussus manet? numquid clauditur cum oculis? numquid sopitur cum sensibus corporis? et unde saepe etiam in eo castissime permanentes nullum talibus inlecebris adhibemus adsensum? et tamen tantum interest, ut, cum aliter accidit, euigilantes ad conscientiae rtua lasciuos motus etiam mei soporis extinguere? augebis, domine, magis magisque in me munera tua, ut anima mea sequatur me ad te concupiscentiae uisco expedita, ut non sit rebellis sibi atque ut in somnis etiam non solum non perpetret istas corruptelarum turpitudines per imagines animales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑas nob̾ continentiã. Q cũ scirem ait quidã.
qr nemo põt ẽẽ ꝯtinens. nͥ ds̃ det: & hoc ipsũ
erat sapientie: scire cuiꝰ eẽt. hoc donũ. ꝑ con¬
tinentiẽ qͥppe colligim̃. & regredim᷑ in unĩ.
a quo in multa deflurimꝰ. M inͦ eñi te amat:
qui tecũ aliqͥd amat. qđ ñ ꝓpt̃ ceamat. O
amor qui sẽꝑ ardes. & ñ quã extingueris. Ca¬
ritas. ds̃ m̃s: accende me. Continentia ui¬
bes: da qđ iubes: & iube qđ uis. Iubescer
agtoninẽ a concupiscentia caris: et
oinpilaentia ocłor: ẽ ambitiõe scłi Ia susti¬
& a concubitu: & de ipso ꝯiugio meliꝰ aliqͥd
quã ꝯcessisti monursti. Et qm̃ dedisti factũ ÷
& anteqͣ dispensator sacram̃ti tui ficre. S ad¬
huc uiuunt in memoria mea de qua mul¬
talocutꝰ su. taliu rerũ imagines qͣs ibiosue¬
tudo mea fix̃. & occursant mͥ. uigilanti qͥdẽ
carentes uirib in somnis aut n solũusq ad

Expanded text:
peras nobis continentiam; et cum scirem, ait quidam, peras nobis continentiam; et cum scirem, ait quidam, quia nemo poterat esse continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum. per continentiam quippe colligimur et redigimur in unum, a quo in multa defluximus; minus enim te amat qui tecum aliquid amat quod non propter te amat. o amor, qui semper ardes et numquam extingueris, caritas deus meus, accende me. continentiam iubes: da quod iubes, et iube quod uis. Iubes certe ut contineam a concupiscentia carnis et concupiscentia oculorum et ambitione saeculi. iussisti a concubitu et de ipso coniugio melius aliquid quam concessisti monuisti. et quoniam dedisti factum est, et antequam dispensator sacramenti fierem. sed adhuc uiuunt in memoria mea, de qua multa locutus sum, talium rerum imagines, quas ibi consuetudo mea fixit, et occursantur mihi uigilanti quidem carentes uiribus, in somnis autem non solum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Aueiletandis meroribꝰ. & ex aqͣ
Dentet uictoria. nescio. Contẽdunt
mnerores mei mali cũ gaudiis boms: ex qͣ
parte stet uictoria nescio. Heu nrͣdñe mise¬
rere mei heu mͥ ecce uuluera niea ñ absc̃¬
di. Medicus es. eger sum. Misericors es:
miser sũ. slumquid ñ tẽptatioẽ. uita hu¬
mana suꝑ trã: Quis uelit molestias & dif¬
ficultates: Tolerari iribes eã: namari. Ne¬
mo qd tolerat amat: & si tolerare amat.
Quãnis cñi gaudeat se tolerare: mauult
tam̃ ñ cẽ qđ toleret. Prosꝑa in adu̾sis desido.
adusa in ꝓspis cimeo. Quis int̃ hec mediꝰ
locꝰ ubi ñ sic humana uita tẽptata: Ueꝓs
sitatis. & acorruptione leticie. Ue aduer.¬
sitatib scłi semel & iterũ & t̃tio. adesidio ꝓs¬
ꝑitatis: & qr ipsa adu̾sitas dura ẽ: & ne fran-¬
gat tolerantiã. Nunqͥd ñ tẽptatio ẽ. uita
humana suꝑ t̾ram. sine ullo uitersticio:
& tota spesmea ñħ in magna ualde mi-¬
scđia tua. da qđ iubes: & iube qđ uis. Im¬

Expanded text:
aetandis maeroribus et ex qua parte stet uictoria nescio. contendunt maerores mei mali cum gaudiis bonis et ex qua parte stet uictoria nescio. hei mihi, domine, miserere mei; hei mihi! ecce uulnera mea non abscondo. medicus es, aeger sum; misericors es, miser sum. numquid non temtatio est uita humana super terram? quis uelit molestias et difficultates? tolerari iubes ea, non amari. nemo quod tolerat amat, etsi tolerare amat; quamuis enim gaudeat se tolerare, mauult tamen non esse quod toleret. prospera in aduersis desidero, aduersa in prosperis timeo; quis inter haec medius locus, ubi non sit humana uita temtatio? uae psitatis et a corruptione laetitiae! uae aduersitatibus saeculi semel et iterum ac tertio a desiderio prosperitatis, et quia ipsa aduersitas dura est et ne frangat tolerantiam! numquid non temtatio est uita humana super terram sine ullo interstitio? Et tota spes mea non nisi in magna ualde misericordia tua. da quod iubes, et iube quod uis. im